Eksojen obezitesi olan çocuk ve adölesanlarda serum 25 (Oh) D vitamini düzeyinin insülin direnci ve beslenme durumuna etkisinin retrospektif analizi
Retrospective analysis of the effect of serum 25 (Oh) vitamin D levels on insulin resistance and nutritional status in children and adolescent with exogenous obesity,
Yazar: AHSEN KEVSER OKUR
Danışman: DOÇ. DR. SİNEM BAYRAM
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Ergenler = Adolescents ; Obezite = Obesity ; Vitamin D = Vitamin D ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Çocuk obezitesi = Pediatric obesity ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Bu çalışma, eksojen obezitesi olan çocuk ve adölesanlarda serum 25 (OH) D vitamini düzeyi ve insülin direncinin beslenme durumuna etkisini incelemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışma Ankara Başkent Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniğine Ocak 2015-Aralık 2021 tarihleri arasında başvuran ve obezite tanısı alan, 6-18 yaş aralığındaki 209 bireyin dosyalarındaki gerekli bilgiler toplamak için hazırlanan anket formuyla retrospektif olarak gerçekleştirilmiştir. Anket formunda katılımcıların; cinsiyet, yaş, vücut ağırlığı, boy uzunluğu ve kan parametreleri bilgileri sorgulanmaktadır. Tüm bireylerin yaş ortalaması 11.9±3.23 yıl olarak saptanmıştır. Araştırmaya katılan bireylerin yaşa göre beden kütle indeksi (BKİ) ortalaması 25.7±4.01 kg/m2 olarak belirlenmiştir. Serum 25 (OH) D vitamini seviyesi eksik olan bireylerin oranı %26.4, yetersiz olanların oranı %41.1 ve normal olanların oranı %32.5 olarak belirlenmiştir. Hafif şişman bireylerin, %53.2'sinin, obez bireylerin %26.5'inin serum 25 (OH) D vitamini seviyesinin normal olduğu belirlenmiştir. Çalışmaya dahil edilen obez ve hafif şişman çocuk ve adölesanlardan insülin direnci olmayanların %37.2'sinin, insülin direnci olanların %27.1'inin serum 25 (OH) D vitamini seviyesi normal olarak belirlenmiştir. İnsülin direnci olmayan bireylerin BKİ değeri ortalamasının 24.7±3.95 kg/m2 olduğu belirlenmiş. Aynı değerler insülin direnci var olan bireylerde 26.8±3.83 kg/m2 olarak belirlenmiştir. İnsülin direnci olan bireylerin BKİ değeri, insülin direnci olmayan bireylere göre anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Ayrıca HOMA-IR ve BKİ arasında pozitif bir ilişki saptanmıştır. Bu ilişkiye göre HOMA-IR değerindeki 1 birimlik artışın BKİ değerinde 1.040 birimlik artışa neden olduğu belirtilmiştir (p<0.05). Sonuç olarak; çocukluk çağı obezitesi insülin direnci için risk faktörüdür. İnsülin direnci de obezite gibi beslenme tarzı değişikliği, fiziksel aktivite gibi önlenebilir ve riski azaltabilir bir metabolik bozukluktur. İnsülin direnci olan obez çocuk ve adölesanlarda, D vitamini seviyelerinin anlamlı ilişkisinin bulunması, D vitamini tedavisinin bu hastalıkların patogenezinde etkili olabileceğini düşündürmektedir.

Abstract:
This study was conducted to investigate the effect of serum 25 (OH) vitamin D level and insulin resistance on nutritional status in children and adolescents with exogenous obesity. The study was conducted retrospectively with a questionnaire form prepared to collect the necessary information in the files of 209 individuals aged 6-18 years who were admitted to Ankara Başkent Hospital Pediatrics Outpatient Clinic between January 2015 and December 2021 and diagnosed with obesity. In the questionnaire form, the participants' gender, age, body weight, height and blood parameters were questioned. The mean age of all individuals was 11.9±3.23 years. The mean body mass index (BMI) of the individuals participating in the study was determined as 25.7±4.01 kg/m2 according to age. The rate of individuals with deficient serum 25 (OH) vitamin D levels was 26.4%, 41.1% with insufficient levels and 32.5% with normal levels. It was determined that 53.2% of mildly obese and 26.5% of obese individuals had normal serum 25 (OH) vitamin D levels. Among the obese and slightly obese children and adolescents included in the study, 37.2% of those without insulin resistance and 27.1% of those with insulin resistance had normal serum 25 (OH) vitamin D levels. The mean BMI of individuals without insulin resistance was 24.7±3.95 kg/m2. The same values were determined as 26.8±3.83 kg/m2 in individuals with insulin resistance. The BMI of individuals with insulin resistance was significantly higher than that of individuals without insulin resistance. In addition, a positive relationship was found between HOMA-IR and BMI. According to this relationship, an increase of 1 unit in HOMA-IR value caused an increase of 1.040 units in BMI value (p<0.05). In conclusion; childhood obesity is a risk factor for insulin resistance. Insulin resistance, like obesity, is a metabolic disorder that can be prevented and the risk can be reduced with dietary changes and physical activity. The finding of a significant relationship between vitamin D levels in obese children and adolescents with insulin resistance suggests that vitamin D therapy may be effective in the pathogenesis of these diseases.