Ekonomi politik açıdan iklim krizi ve yenilenebilir enerjinin geleceği
The climate crisis and the future of renewable energy from a political economy perspective
Yazar: MEHPARE KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET ŞİŞMAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Uluslararası İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Fosil yakıtlar = Fossil fuels ; Hegemonya = Hegemony ; Siyasal ekonomi = Political economics ; Uluslararası politik ekonomi = International political economy ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy ; Yenilenebilir enerji kaynakları = Renewable energy resources ; İklim krizi = Climate crisis

Özet:
Ülkelerin gelişmişlik düzeyleri dikkate alınmaksızın hemen her ülke için geçerli olan enerji ihtiyacı, üretimin temel unsurunu oluşturmaktadır. Özellikle Sanayi Devrimi ile yaşanan üretim artışı, enerji ihtiyacını günden güne arttırarak gerek ekonomik gerekse çevresel birçok sorunu beraberinde getirmiştir. Ekonomik anlamda ülkeler arasında yaşanan enerjinin üretim-tüketim-bölüşüm ilişkileri bağlamında yaşattığı eşitsizlik problemleri var olurken; çevresel anlamda ise hangi tür enerji kullanılacağı tartışma konusu olmuştur. Önceleri dünya ekonomisinin işleyişini domine eden enerji kaynakları dendiğinde akla gelen kömür, petrol ve doğalgaz gibi fosil yakıtların dünya rezervleri incelendiğinde önümüzdeki 50 yıl içerisinde tükeneceği yadsınamaz bir gerçektir. Bu gerçeklik de bize göstermektedir ki yenilenebilir enerji kaynaklarının tercihi artık sadece çevresel bir problem değildir. O halde karşımıza, yenilenebilir enerjinin üretim-tüketim-bölüşüm ilişkilerinin devletler, şirketler ve enerji piyasaları bağlamında nasıl gerçekleşeceği, bu dönüşümden hali hazırdaki petrol, doğalgaz devleti olarak adlandırılan devletlerin nasıl etkileneceği, ana konusu petrol üretim ve ticareti olan şirketlerin dönüşümünü nasıl organize edeceği soruları çıkmaktadır. Ayrıca tüm bu dönüşümün finansmanının nereden sağlanacağı ve bu finansmanın küresel finans piyasalarına etkisinin nasıl olacağı da düşünülmeye değerdir.
Bu çalışmada yukarıda bahsedilen konulara ek olarak sera gazı salınımının en önemli nedeni olan fosil yakıt kullanımının neden olduğu küresel ısınma ve sonucunda gerçekleşen iklim değişikliği incelenmiştir. Yaklaşık 4,5 milyar yıllık dünyamızın iklim değişimleri incelendiğinde 1800'lü yılların sonunda 1900 – 1940 yılları arasında küresel ortalama sıcaklık 0,5 derece kadar artmıştır (Öztürk, 2002). 1970, 1980, 1990'larda küresel ortalama sıcaklıklarda bir artış eğilimi gözlenmiş 1990'lı yıllarda, 1978 yılından sonra en sıcak 8 yıl yaşanmıştır(Öztürk, 2002)

Abstract:
The basic element of production is energy requirement regardless of countries' level of development The increase of production, especially with The Industrial Revolution, brought along not only economical but also so many environmental problems by raising the need of energy day by day. Economically, there are problems of inequality about production, consumption and distribution of energy while environmentally, the question is which kind of energy is useable. When the global reserves of fossil fuels such as coal, petrol and natural gas which once dominated the economic process of the world are examined it is undeniable that they are going to be depleted in 50 years. It shows that prefering renewable energy in production is not just an  environmental problem anymore. In that case, problems such as how renewable energy's productıon, consumption and distribution will be formed in goverments, countries or energy markets, how the largest oil producer goverments will be affected and how the companies which  are focused on oil production and trade will organize this transformation they  encounter. Also, how all of transformation will be supported financially?
In this study, in addition to what is mentioned above, greenhouse gas emissions, global warming caused by fossil  fuel consumption and climate change is examined. When world's about 4.5 billion-year of  climate change was examined, it is seen that global average temperature  between 1900-1940 is increased by 0.5 degrees. There are unavoidable results caused by climate change for our country too. Some of these results are drought, deforestation – desertification, decreasing biodiversity.
Besides the economic consequences of these situations, there is no obstacle to not being considered as a national security issue.