Türkçe ders kitaplarında yer alan millî kültür temasına ilişkin metinler üzerine bir içerik analizi
A content analysis on the texts on theme of national culture in Turkish textbooks
Yazar: AHMET BAYRAKTAR
Danışman: PROF. DR. MEHMET TEMİZKAN
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Kitaplar = Books ; Kültürel aktarım = Cultural transfer ; Milli kültür = National culture ; Türkçe = Turkish ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education

Özet:
Bu çalışmanın amacı ortaokul düzeyi için hazırlanan (5.-8. Sınıflar) Türkçe ders kitaplarındaki "Millî Kültür" temasına ilişkin metinleri kültür unsurları açısından incelemektir.  Araştırmanın veri setini 2005-2006 eğitim öğretim yılından itibaren okutulan ortaokul (5.-8. Sınıf) Türkçe ders kitapları oluşturmaktadır. Bu kitaplar içinden araştırmacı tarafından ulaşılabilen toplam 22 ders kitabı veri seti olarak belirlenmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Araştırmada ulaşılan verilerin analiz edilmesi amacıyla nitel veri analizi tekniklerinden içerik analizine başvurulmuştur. Sonuç olarak incelenen metinlerdeki tüm kültür unsurlarının 18 tema yoluyla verildiği belirlenmiştir. Bu temalar "destanlar, el sanatları, duygular, gelenek ve görenekler, kişiler, dil, sanat, halk oyunları, yöresel ürünler, efsaneler, ninniler, türküler, bayramlar, Türk mutfağı, geleneksel oyunlar, tarih, geleneksel sporlar ve zanaat" şeklindedir.  Türkçe ders kitaplarında kültür unsurlarının aktarıldığı 18 tema tüm sınıf düzeylerinde 74 defa tekrar etmektedir. Bu temalar en fazla 7. sınıf düzeyinde (f=27) tekrar etmekte, onu sırasıyla 6. sınıf (f=19), 8. sınıf (f=17) ve 5. sınıf (f=11) takip etmektedir. Türkçe ders kitaplarındaki kültür unsurlarının aktarıldığı temalar arasında en fazla kullanılan tema duygular (f=17) olarak tespit edilmiştir. Gelenek görenekler, yöresel ürünler, ninniler, geleneksel sporlar ve zanaat temaları tüm sınıf düzeylerinde sadece 1'er defa kullanılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the texts on theme of "National Culture" in Turkish textbooks prepared for middle school level (5-8 grades) in terms of cultural elements. Data set of the research consists of the middle school (5, 6, 7 and 8th grade) Turkish textbooks taught since the academic years of 2005-2006. Among these books, a total of 22 textbooks that can be accessed by the researcher were determined as data set. Document analysis, one of the qualitative research methods, was used in this study. Content analysis, one of the qualitative data analysis techniques, was used to analyze the data obtained from the research. As a result of this research, it has been determined that all cultural elements in the examined texts were given through 18 themes. These themes include "epics, handicrafts, emotions, custom and traditions, people, language, art, folk dances, local products, short stories, lullabies, folk songs, holidays and festivals, Turkish cuisine, traditional games, history, traditional sports and crafts". A total of 18 themes in which cultural elements have been conveyed in Turkish textbooks were repeated 74 times at all class levels. These themes repeated most at the level of 7th class (f=27) followed by 6th class (f=19), 8th class (f=17) and 5th class (f=11), respectively. The most used theme among the themes in which the cultural elements in Turkish textbooks are conveyed has been determined as emotions (f=17). Traditions, local products, lullabies, traditional sports and craft themes have been used only once at all class levels in this research.