Türkiye'de yereldeki uygulama örnekleri üzerinden toplumsal cinsiyete duyarlı bütçeleme hazırlık faaliyetlerinin toplumsal cinsiyet eşitsizliklerini dönüştürme potansiyeli üzerine bir inceleme
A review on the potential of gender responsive budgeting processes to transform gender inequalities based on practices at local level in Turkey
Yazar: ÜLKEM ÖNAL
Danışman: DOÇ. DR. EMEL MEMİŞ PARMAKSIZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Maliye = Finance ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Belediye hizmetleri = Municipal services ; Belediyeler = Municipalities ; Bütçe = Budget ; Bütçeleme = Budgeting ; Dönüştürücü eşitlik = Transformative equality ; Stratejik planlama = Strategic planning ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Yerel yönetimler = Local administrations

Özet:
Bu tez çalışması, toplumsal cinsiyete duyarlı bütçeleme hazırlık faaliyetlerinin yereldeki uygulama örnekleri üzerinden toplumsal cinsiyet eşitsizliklerini dönüştürücü potansiyeline odaklanmaktadır. Yerel yönetimlerin stratejik planlama süreci kapsamında geliştirdikleri stratejik planlar, performans programları ve bütçeler toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması ve kadınların ve kız çocuklarının güçlenmesi için kritik öneme sahip dokümanlardır. Dolayısıyla bütçe ve toplumsal cinsiyet arasında organik bir bağ vardır. Bu bağı gözetmeyen toplumsal cinsiyet nötr veya körü olarak tabir edilen bütçeler toplumsal cinsiyet eşitsizliklerini güçlendirmektedir. Toplumsal cinsiyete duyarlı bütçeleme, toplumsal cinsiyetin kurumların politika, planlama ve bütçeleme süreçlerine dahil edilmesi gerekliliğini vurgulayan bir araçtır. Edirne Belediyesi, Eskişehir Büyükşehir Belediyesi ve Gaziantep Büyükşehir Belediyesi örneklerine bakıldığında toplumsal cinsiyete duyarlı bütçelemenin dönüştürücü eşitlik kapsamında önemli bir potansiye sahip olduğunu söylemek mümkündür. Ancak toplumsal cinsiyete duyarlı bütçelemenin, toplumsal cinsiyet eşitsizliklerini dönüştürücü uygulamalar ile sonuç vermesi için toplumsal cinsiyet eşitliğinin yerel yönetimler tarafından daha çok içselleştirilmesi ve yerel yönetimlerin toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamak için daha somut, sürdürülebilir adımlar atması gereklidir.

Abstract:
This study focuses on the potential of gender responsive budgeting processes on transforming gender inequalities based on practices at local level in Turkey. Strategic plans, performance programmes and budgets that local administrations develop within strategic planning process are key documents for ensuring gender equality and empowering women and girls. Therefore, there is an inevitable link between budgets and gender. The budgets which do not take into consideration gender perspective which are also called gender neutral or gender blind budgets strengthen gender inequalities. Gender responsive budgeting is a tool that integrates gender into policy making, planning and budgeting process of institutions. Based on the examples of Edirne Municipality, Eskişehir Metropolitan Municipality and Gaziantep Metropolitan Municipality, it can be seen that the role of gender responsive budgeting within the context of transformative equality is crucial. However, in order for gender responsive budgeting to bear results pertaining to transformative equality, local administrations should internalize gender Equality more deeply and should take more concrete and sustainable steps towards gender equality.