Temporomandibular eklem bozukluklarında  kemik döngüsü, lipid oksidasyon ve oksidatif stres biyobelirteçlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of bone turnover, lipid oxidation and oxidative stress biomarkers in temporomandibular joint disorders
Yazar: ÖZGECAN YÜCELER
Danışman: PROF. DR. DİLEK AYNUR ÇANKAL
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Kemik dokusu = Bone tissue ; Kemik ve kemikler = Bone and bones ; Lipid oksidasyonu = Lipid oxidation ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Temporomandibular eklem = Temporomandibular joint ; Temporomandibular eklem hastalıkları = Temporomandibular joint disorders

Özet:
Temporomandibular eklem bozukluklarının (TMB) etiyolojisinde önemli rol oynadığı bilinen stresin yanı sıra yükselen lipid oksidasyon ürünlerinin eklem kartilajları üzerinde dejeneratif etkileri olduğu ve kandaki oksidatif stres biyobelirteçlerini artırdığı bilinmektedir. Oksidatif stres biyobelirteçlerinin artışına bağlı olarak kolajen yıkımı da artmaktadır. Bu çalışmada stres, kan lipid oksidasyon ve oksidatif stres biyobelirteçlerinin TMB oluşumu üzerindeki etkileri araştırılıp, bu biyobelirteçlerin kolajen yıkımıyla ilişkisinin ve hastalığa olan etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Detaylı bir klinik muayene yapılarak TMB'si olan 26 hasta çalışma grubu ve herhangi bir TMB semptomu olmayan 26 birey kontrol grubu olarak çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya katılmayı kabul eden bireylerin anamnez formları ve DC/TMD formları dolduruldu.  Bireylerin STAI (anlık-sürekli anksiyete) anksiyete formlarını, ağız alışkanlıkları kontrol listesini ve belirti anketini doldurmaları istendi. Katılımcı bireylerden serum örnekleri alınıp santrifüj edilerek analiz edilene kadar -80C'de saklandı. Serumlar ox-LDL, TAS, TOS ve CTX konsantrasyonları açısından incelendi. İstatistiksel olarak ox-LDL seviyesi çalışma grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu (p=0.021). TAS, TOS ve CTX değerleri açısından istatistiksel fark bulunmadı. Anlık anksiyete skoru kontrol grubuna göre yüksek çıkmasına rağmen aralarında anlamlı fark bulunmadı (p>0.05). Sürekli anksiyete skoru ise kontrol grubuna göre yüksek bulundu (p=0.011). Çalışmada değerlendirilen serum parametreleriyle STAI II değerleri karşılaştırıldığında sürekli anksiyetenin TOS, ox-LDL ve CTX seviyelerini artırdığı, TAS seviyesini ise azalttığı sonucuna varıldı. Elde edilen veriler sürekli anksiyete varlığının antioksidatif seviyeyi azalttığını, oksidatif stresi ve kolajen yıkımını artırdığını göstermektedir. Ayrıca bilgilerimize göre TMB'si olan bireylerde ox-LDL seviyelerinin ilk kez araştırıldığı bu çalışmanın sonuçlarına göre, çalışma grubunda ox-LDL'nin yüksek bulunması, TMB teşhisinde kullanılabilecek yeni bir parametre olabileceğini düşündürmektedir.

Abstract:
In addition to stress, which is known to play an important role in the etiology of temporomandibular joint disorders (TMD), it is known that elevated lipid oxidation products have degenerative effects on joint cartilages and increase oxidative stress biomarkers in blood. Collagen degradation also increases due to the rise in oxidative stress biomarkers. The aim of this study is to investigate the effects of stress, blood lipid oxidation and oxidative stress biomarkers on TMB formation, and to examine the relationship of these biomarkers with collagen destruction and their effects on disease. The study group included 26 patients with TMD and 26 individuals without any TMD symptoms as the control group. Serum samples were analyzed for ox-LDL, TAS, TOS and CTX concentrations. Statistically, ox-LDL level and trait-anxiety score were found to be significantly higher in the study group than in the control group(p=0.021,p=0.011). When the serum parameters evaluated in the study were compared with the STAI tests, it was concluded that trait anxiety increased TOS, ox-LDL and CTX levels and decreased TAS levels. The obtained data shows that the presence of continuous anxiety decreases antioxidative level, increases oxidative stress and furthers collagen destruction. In addition, according to the results of this study, in which ox-LDL levels were investigated, to our knowledge, for the first time in individuals with TMD, the high ox-LDL level in the study group suggests that it may be a new parameter that can be used in the diagnosis of TMD.