Obezite tedavisinde kullanılan bazı ilaçların kolorektal kanser gelişiminde etkili hedef genlerin üzerindeki etkisinin belirlenmesi
Investigation the effect of some drugs, used in the treatment of obesity, on target genes that play roles in the development of colorectal cancer
Yazar: MUHSİNE ÖZEN
Danışman: DOÇ. DR. ERCAN ÇAÇAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA ÖZDEMİR
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Onkoloji = Oncology

Özet:
Dünya nüfusunun üçte biri aşırı kilolu veya obez olarak sınıflandırılmaktadır. Kentleşme ile artan hazır gıdaların tüketiminin fazlalaşmasıyla birlikte kişilerin diyeti ile aldığı kalori miktarı ve harcanan enerji arasında ters bir orantı ortaya çıkmaktadır. Vücutta aşırı yağ birikimi ve olumsuz metabolitlerin artması ile çeşitli hastalıklara neden olur. Artan yağlanma kolon ve rektum olmak üzere diğer kanser çeşitlerinin oluşmasına sebep olmaktadır. Kanser çeşitli sebeplerden kaynaklanarak hücrelerin kontrolsüz çoğalması, hücre döngüsü sürecinde görev alan tamir mekanizmalarının hasarı algılayamaması ile kontrolsüz çoğalan hücrelerin normal hücreler gibi işlevini yerine getirememesi sonucu oluşan hücre topluluğudur. Hücrelerde meydana gelen işlev bozukluğunun kaynağı genlerin ekspresyon miktarlarının değişmesi ve baskılanması ile oluşur. Hücrelerde bu düzeni sağlayan tümör baskılayıcı genler ve protoonkogenlerin mutasyon veya çevresel kaynakların etkisi sonunda ekspresyon miktarı değişir. Bu değişim sonucunda tümör baskılayıcı genlerin ekspresyonu baskılanarak anormal hücrelerin apoptoza gitmesi gerekirken hücrenin apoptoza gitmesi engellenir. Bunun sonucunda hücreler kontrolsüz ve anormal şekilde çoğalırlar. Protoonkogenler hücre döngüsünde ve hücresel işlevlerde görev alırlar. Mutasyon ve çevresel etkiler sonucunda onkogenlere dönüşerek hücrelerin hata sonucu bölünmesini engellemek yerine hücrelerin anormal şekilde bölünmesine sebep olurlar. Kolorektal kanser hücre hatlarını kullandığımız bu çalışmada obezite tedavisinde kullanılan ilaçlar olan orlistat ve semaglutidenin kolorektal kanser hücre canlılığını nasıl etkilediğini ve bazı tümör baskılayıcı ve onkogenlerin ekspresyon düzeylerini ne şekilde etkilediğini ortaya koyduk. Bu amaç doğrultusunda, hücre canlılığı MTT testi ile ve gen ekspresyon analizleri qRT-PCR ile belirlendi. Elde edilen bulgulara göre, yüksek konsantrasyonlarda kullanılan orlistat hücre canlılığını azaltırken, semaglutidenin hücre canlılığı üzerinde anlamlı bir değişiklik oluşturmadığı gözlemlendi. Ayrıca, kullanılan ilaçların kolorektal kanser hücre hatlarında tümör basılayıcı ve onkogenlerin ekspresyon profillerinde değişikliğe neden olduğunu ortaya koyduk.

Abstract:
One-third of the world's population is classified as overweight or obese. With the increase in the consumption of ready-to-eat foods with urbanization, an inverse ratio emerges between the diet of the people and the amount of calories they take and the energy spent. Excessive accumulation of fat in the body and increase of negative metabolites causes various diseases. Increasing lubrication causes the formation of other types of cancer, especially colon and rectum. Cancer is a group of cells formed as a result of the uncontrolled proliferation of cells due to various reasons, the inability of the repair mechanisms involved in the cell cycle process to detect the damage, and the uncontrolled proliferation of cells not performing their functions like normal cells. The source of the dysfunction occurring in the cells occurs with the change and suppression of the expression amounts of the genes. The expression amount of tumor suppressor genes and protooncogenes that provide this order in cells changes as a result of mutation or the effect of environmental sources. As a result of these changes, the expression of tumor suppressor genes are suppressed, which prevent abnormal cells from undergoing apoptosis. As a result, cells multiply uncontrollably and abnormally. Protooncogenes take part in the cell cycle and cellular functions. In this study, in which we used colorectal cancer cell lines, we revealed how orlistat and semagulutide, which are drugs used in the treatment of obesity, affect cancer cell viability and how they affect the expression levels of some tumor suppressor and oncogenes. For this purpose, cell viability was determined by MTT assays and gene expression analyzes were determined by qRT-PCR. According to the findings, it was observed that high concentrations of orlistat decreased cell viability, while semegulitidine did not cause a significant change in cell viability. In addition, we revealed that the drugs used cause changes in the expression profiles of tumor suppressor and oncogenes in colorectal cancer cell lines.