Mundell–Fleming modeli kapsamındaki trilemma hipotezinin Azerbaycan ekonomisi üzerine test edilmesi
Testing the trilemma hypothesis in the context of the mundell - fleming model on the Azerbaijani economy
Yazar: FARID JABIYEV
Danışman: PROF. DR. KEREM KARABULUT
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Ekonomi = Economy ; Ekonomik durum = Economic situation ; Maliye politikaları = Fiscal policies ; Mundell-Fleming-Dornbusch Modeli = Mundell-Fleming-Dornbusch Model ; Para politikaları = Monetary policies ; İmkansız üçleme = Trilemma

Özet:
Küreselleşmenin çok yaygın hal aldığı günümüzde gelişmekte olan piyasa ekonomilerinin karşılaştıkları en önemli konulardan biri döviz kuru istikrarı, bağımsız para politikası ve finansal entegrasyonun aynı anda nasıl sağlanabileceğidir. Çalışmada bu üç makro ekonomik amacı içeren trilemma (üçlü açmaz) hipotezi Azerbaycan ekonomisi örneğinde 1996-2015 dönemi için incelenmektedir. Araştırma, IS-LM modelinin açık ekonomiler için Robert Mundell ve Marcus Fleming tarafından geliştirilmiş olan IS-LM-BP modelinin tanımlanmasıyla başlamaktadır. Daha sonra, modelden ortaya çıkan trilemma hipotezinin esaslarının gözden geçirilmesi, hipotezin ülkelerin para politikasındaki rolünün değerlendirilmesi, dünya deneyiminde trilemma hipotezi literatürü ile devam etmektedir. Daha sonra, Azerbaycan ekonomisinde mevcut durum analiz edilmektedir. Temel makro iktisadi göstergeler olan milli gelir, enflasyon, istihdam ve Azerbaycan Maliye Bakanlığının uyguladığı maliye politikaları, trilemma açısından Azerbaycan Merkez Bankası`nın gerçekleştirdiği para politikası ve bağımsızlık düzeyi, döviz kuru politikaları, belirtilen zaman içerisinde sermaye hareketleri ve onun hareketlilik derecesi incelenmektedir. Son olarak araştırmada trilemma hipotezinin Azerbaycan ekonomisine uygulanması yönünde ekonometrik modelleme yapılmakta ve buna bağlı olarak elde edilen sonuçlar yorumlanmaktadır. Modelleme trilema endekslerinin hesaplanması ve onlar arasındaki regresyon ilişkisinin en küçük kareler (EKK) yöntemi ile araştırılması şeklinde yapılmaktadır. Kurulan model araştırılan dönemde Azerbaycan ekonomisinde üç politik amaçtan hangisine daha çok ağırlık verildiği konusunda bilgiler elde edilmesine yardım etmektedir. Çalışmada Azerbaycan ekonomisi için trilemma değişkenleri arasında doğrusal ilişki olduğu sonucu elde edilmektedir. Ülke ekonomisi için ilgili dönemde üç değişken arasından en çok tercih edileni sırasıyla döviz kuru istikrarı, parasal bağımsızlık ve sermaye açıklığı politikası olmuştur. Elde edilen sonuçlar modelin yeterli olduğunu kanıtlamakta ve trilemma hipotezini desteklemektedir.

Abstract:
Nowadays, when globalization is becoming very widespread, one of the most important issue that emerging market economies face is how to achieve exchange rate stability, independent monetary policy and financial integration simultaneously. In this research, the trilemma configuration (impossible trinity) containing these three macroeconomic intentions are examined in the period of 1996-2015 in the case of Azerbaijan economy. The research begins with the definition of the IS-LM-BP model developed by Robert Mundell and Marcus Fleming for the open economies of the IS-LM model. Later, research continues with the review of principles of trilemma hypothesis, the evaluation of the hypothetical role of countries in the monetary policy and the examination of the trillemma aspects in the experience of world economies. Later, the current situation in the Azerbaijani economy is analyzed. The main macroeconomic indicators such as national income, inflation, employment and fiscal policy implemented by the Ministry of Finance of Azerbaijan, monetary policy and independence level of the Central Bank of Azerbaijan in terms of trilemma, foreign exchange rate policies, capital movements and its mobility level within the specified period are investigated. Finally, econometric modeling is carried out in order to apply the trilemma hypothesis to the Azerbaijani economy and the results obtained are interpreted accordingly. Modeling is done by calculating the trilemma indices and investigating the regression relation between them by ordinary least squares (OLS) method. The model that was established helped to obtain information on which of the three political objectives in the Azerbaijani economy was given more emphasis. For the country`s economy, exchange rate stability, monetary independence and capital openness policy were the most preferred among the three variables in the period concerned, respectively. The results obtained prove that the model is sufficient and support the trilemma hypothesis.