Trakya bölgesi koşullarında damla sulama yöntemi ile yetiştirilen chandler çeşidi ceviz ağaçlarının farklı sulama programları altında gelişim, verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi
Determination of growth, yield and quality characteristics of chandler walnut trees grown by drip irrigation method under different irrigation scheduling in thrace conditions
Yazar: BUSE ÖNLER
Danışman: PROF. DR. TOLGA ERDEM
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Trakya Bölgesi koşullarında yürütülen çalışmada farklı sulama suyu uygulamalarının Chandler çeşidi ceviz ağaçlarının gelişim, verim ve kalite özelliklerine etkisi araştırılmıştır. Araştırma, 2021 (7 yaş), 2022 (8 yaş) ve 2023 (9 yaş) yıllarında gerçekleştirilmiştir. Deneme konuları, A sınıfı buharlaşma kabından ölçülen buharlaşma miktarının %75, 100 ve 125 uygulanması ile toprak nemi izlenerek 90 cm etkili kök derinliğinde kullanılabilir su tutma kapasitesinin %50'sinin tüketildiği noktada, mevcut nemin tarla kapasitesine çıkarılması (%100) ile bu miktarın %75 ile 125'inin uygulanması şeklinde oluşturulmuştur. Uygulanan sulama suyu miktarı arttıkça bitki su tüketimi artmıştır. 2021 yılında 335,92 mm ile 1.281,12 mm, 2022 yılında 338,21 mm ile 1.208,95 mm ve 2023 yılında 446,60 mm ile 1.239,23 mm arasında sulama suyu uygulanmıştır. Mevsimlik bitki su tüketimi üç yıl boyunca 601,70 mm ile 1.519,19 mm arasında değişmiştir. Ceviz verimleri sulama suyuna bağlı olarak artmış ve 198,75 kg/da ile 523,75 kg/da arasında değişmiştir. Farklı sulama uygulamalarının gelişim ve kaliteyi önemli düzeyde etkilemediği belirlenmiştir. Kalite parametrelerinden olan yağ asidi kompozisyonunda palmitik asit oranı %6,02-7,03, stearik asit oranı %2,39-2,67, oleik asit oranı %12,77-14,90, linoleik asit oranı %61,29-62,99 ve linolenik asit oranı %13,94-16,02 arasında değişmiştir. Sulama suyu kullanım randımanı (IWUE) 0,22 kg/m3 ile 1,11 kg/m3, su kullanım randımanı (WUE) ise 0,18 kg/m3 ile 0,62 kg/m3 arasında değişmiştir. Yaprak su potansiyeli değerinin -13 bar altına düştüğünde sulamaya başlanması önerilebilir. Artan sulama suyu uygulaması ile ceviz verimlerinin ve net gelir değerlerinin artacağı belirlenmiştir.

Abstract:
A study conducted under Thrace Region conditions investigated the effects of different irrigation water applications on the growth, yield, and quality characteristics of Chandler walnut trees. The research was carried out over three years: 2021 (trees aged 7 years), 2022 (8 years), and 2023 (9 years). The experiment involved applying 75%, 100%, and 125% of the evaporation amount measured from a Class A evaporation pan, and monitoring soil moisture to restore the existing moisture to field capacity (100%) when 50% of the available water holding capacity in the 90 cm effective root depth was depleted. As the amount of irrigation water applied increased, plant water consumption also increased. In 2021, the irrigation water applied ranged from 335.92 mm to 1,281.12 mm, in 2022 from 338.21 mm to 1,208.95 mm, and in 2023 from 446.60 mm to 1,239.23 mm. Seasonal plant water consumption ranged from 601.70 mm to 1,519.19 mm over the three years. Walnut yields increased with the amount of irrigation water applied, ranging from 198.75 kg.da-1 to 523.75 kg.da-1. The highest yields were obtained in 2022, while in 2023, yields stabilized due to extreme heat. Different irrigation applications did not significantly affect the growth and quality characteristics among the experimental subjects. The palmitic acid content ranged from 6.02% to 7.03%, stearic acid from 2.39% to 2.67%, oleic acid from 12.77% to 14.90%, linoleic acid from 61.29% to 62.99%, and linolenic acid from 13.94% to 16.02%.  Irrigation Water Use Efficiency (IWUE) ranged from 0.22 kg.m-³ to 1.11 kg.m-³, and Water Use Efficiency (WUE) ranged from 0.18 kg.m-³ to 0.62 kg.m-³. It is recommended to start irrigation when the leaf water potential value falls below -13 bars. The economic analysis revealed that increasing irrigation water application would increase walnut yields and net income values.