Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde öykü: b2 düzeyinde okuma ve yazma becerisi geliştirme
Story in teaching Turkish as a foreign language: improving reading and writing skills at level b2
Yazar: YASEMİN AŞCI
Danışman: DOÇ. DR. NAZMİYE TOPÇU TECELLİ
Hacettepe Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil öğretimi = Language teaching ; Okuma-yazma = Reading-writing ; Okuma-yazma etkinliği = Reading-writing activity ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yabancı dil = Foreign language ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Öykü tabanlı öğrenme yöntemi = Storyline method ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Yabancı dil öğretiminde dilin çeşitli özelliklerini yansıtan özgün öğretim malzemelerinin kullanımı önemli bir husustur. Bu doğrultuda özetlenmemiş ya da sadeleştirilmemiş yazınsal türlerin öğretim amaçlı kullanımı da önem taşımaktadır. Nitekim bu öğretim malzemelerinin beceri gelişimini desteklediğini gösteren çalışmalar mevcuttur. Bu çalışmalarda ders süresine oldukça uygun olduğu belirtilen tür öyküdür. Yabancı dil öğretiminde yirminci yüzyıl itibariyle yaygın şekilde kullanılan öykülerin yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde de yararlar sağlayacağı açıktır. Bu doğrultuda çalışmada yabancılara Türkçe öğretiminde ders kitabına ek malzeme olarak öykünün bütünleşik beceriler olduğu belirtilen okuma ve yazma becerisi gelişimine katkısı sorgulanmıştır. Çalışmada amaç, B2 düzeyindeki öğrenenlerin okuma ve yazma becerisinin gelişimine katkı sağlamaya yönelik öğretim malzemesi olarak özgün öykü kullanımıdır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada Türkçe Öğretim Merkezlerinde kullanılabilecek, ölçütler doğrultusunda seçilen öykülere, okuma ve yazma etkinlik planları ve çalışma kâğıtlarına yer verilmiştir. Öykü ile okuma ve yazma becerisi geliştirmeye yönelik bir kanıya varmak amacıyla, nicel araştırma yöntemlerinden gerçek deneme modelinin öntest-sontest kontrol gruplu deney deseninden faydalanılmıştır. Deneysel uygulama öncesinde deney ve kontrol gruplarının Sait Faik Abasıyanık'ın İpekli Mendil adlı öyküsünü iki ders saati süresinde okuması ve araştırmacı tarafından hazırlanan Okuduğunu Anlama ve Yazma Formu'ndaki soruları yanıtlaması istenmiştir. Daha sonra, araştırmacı tarafından deney grubundaki öğrenenlere 4 farklı öykü okutulmuş ve çeşitli okuma ve yazma etkinlikleri yapılmıştır. Deneysel uygulama sonrasında, iki grubun öntestte okudukları öyküyü tekrar okuyup formu cevaplamaları istenmiştir. Öntest ve sontestte elde edilen veriler IMB SPSS 21 veri analiz programı ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, deney grubundaki öğrenenlerin okuma ve yazma becerisinin kontrol grubundaki öğrenenlere kıyasla daha çok geliştiği anlaşılmıştır. Sonuç olarak, çalışmada öykünün okuma ve yazma becerisi geliştirmede ek öğretim malzemesi olarak kullanılabileceği istatistiksel olarak kanıtlanmıştır. Ayrıca, Türk Edebiyatı'nın önemli yazınsal türlerinden biri olan öykü yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde özgün şekilde bir öğretim malzemesi olarak kullanıldığında, B2 düzeyindeki öğrenenlerin okuma ve yazma becerisi gelişimine katkı sağlayabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The use of original teaching materials that reflect the various characteristics of language in foreign language teaching is an important issue. For this purpose, it is also important to use literary types that are not summarized or simplified. As a matter of fact, there are studies showing that these teaching materials support skill improvements. In these studies, the type being stated to be quite appropriate to the duration of the course is story. It is obvious that the stories used extensively in foreign language teaching in twentieth century will provide benefits in teaching Turkish as a foreign language. In this respect, in the study, as an additional material to coursebook the contribution of story to reading and writing skills which are defined as integrated skills was questioned in teaching Turkish to foreigners. The aim of the study is the use of original form of story as a teaching material to contribute to the development of reading and writing skills of B2 level students. To this purpose, the study included stories selected in terms of criteria, reading and writing activities and studying papers that will be able to be used at Teaching Turkish Centers. In order to make inference for improving reading and writing skills through story, pretest-posttest control group design of the true trial model of the quantitative research methods was used. Prior to the experimental application, experimental and control groups were asked to read Sait Faik Abasıyanık's story Silk Handkerchief within two course hours and to answer the questions on Reading Comprehension and Writing Form prepared by the researcher. After that, the researcher had four different stories read in the experimental group and various reading and writing activities were done. At the end of the experimental application, both groups were asked to read the same story and to answer the questions on form again. Then, the datum obtained in pretest and posttests were analyzed through IMB SPSS 21 data analysis program. According to the analysis results, it was realized that students' reading and writing skills in experimental group is more improved compared to the students in the control group. In conclusion, it was statistically proven that story could be used as an additional teaching material in improving reading and writing skills. In addition, it has been concluded that when the story, which is one of the important literary genres of Turkish Literature, is used originally as a teaching material in teaching Turkish as a foreign language, it can contribute to B2 level students' reading and writing skills improvement.