Thatcher ve Çiller örneklerinde kadın başbakanların karşılaştırmalı analizi
Comparative analysis of female prime ministers in Thatcher and Çiller samples
Yazar: HAZAL EROĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİRAN CANSEVER
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Demokratik sistemlerde temsil ve katılım mekanizmaları, siyasal süreçlerin işleyişini sağlamaktadır. Vatandaşların gönüllü bir şekilde oy vermesiyle siyasal temsilcileri seçme faaliyetleri siyasal katılım ve temsil süreçlerini oluşturmaktadır.  Söz konusu süreçlere dünya nüfusunun yarısını oluşturan kadınların dahil edilmesi, geç tarihlerde gerçekleşmiştir. Çeşitli sebeplerle siyasal süreçlerden uzaklaştırılan kadınlar; oy haklarını elde etmeleri, temsil ve katılım mekanizmalarındaki değişen koşullarla zaman içerisinde siyasi süreçlerde yer almaya başlamıştır.
İlk dönemler sadece oy kullanma faaliyetleriyle siyasal süreçlere katılan kadınlar, 1960'lardan itibaren siyaset mekanizmasında üst düzey siyasi yönetim kadrolarında hükümet başkanı olarak göreve gelmeye başlamıştır. 1960 yılından günümüze uzanan süreçte uzun veya kısa süreli göreve gelen kadın hükümet başkanları, ulusal ve uluslararası alanda önemli yer edinmiştir. Kadınların temsil mekanizmasında yükselmesinin örneği olarak çalışmada, 1979 – 1990 yıllarında görev yapan İngiltere Başbakanı Margaret Thatcher ile 1993 – 1996 yıllarında görev yapan Türkiye Başbakanı Tansu Çiller karşılaştırılmıştır. Dünya ve ülke siyasetlerinde öne çıkan kadın başbakanların; hayatları ve kişisel özellikleri, siyasal kariyerleri, başbakanlık dönemleri söylem ve politikaları karşılaştırılmalı olarak analiz edilmiş, başbakanlık mekanizmasına yükselmelerindeki süreçler ve başbakanlık dönemleri incelenmiştir. 
Margaret Thatcher ve Tansu Çiller'in siyasal parti liderliğine yükseliş süreçlerinde siyasal partilerdeki değişim isteğinin etkileri ön plana çıkarken, başbakanlık pozisyona gelmelerinde farklı süreçlerin etkili olduğu görülmüştür. Margaret Thatcher, parti lideri olduğu dönemde genel seçimlere katılmasının ardından başbakan olurken, Tansu Çiller, parti lideri olmasının ardından herhangi bir genel seçime katılmadan başbakan olarak göreve başlamıştır. Birbirinin ardından başbakanlık pozisyonuna yükselen ve ülkelerinde bu konuma gelmiş kadın lider ünvanına sahip olan Thatcher ve Çiller, söylem, politika ve ideolojik olarak benzerlik gösterirken; siyasal itibar, duruş ve başarı anlamında birbirinden farklılaşmıştır.

Abstract:
In democratic systems, representation and participation ensure political process operation. Women's inclusion, albeit later, evolved due to exclusion and changing representation methods. Women gradually engaged in politics through gaining voting rights and adapting to changing mechanisms.
Initially, women's involvement was limited to voting, but starting from the 1960s, they began holding high-level political roles. Since 1960, women leaders serving both short and extended terms as heads of government have gained significant standing nationally and internationally. This study compares Margaret Thatcher, who served as the UK Prime Minister from 1979 to 1990, and Tansu Çiller, the Prime Minister of Turkey from 1993 to 1996, as examples of women's rise in the representation mechanism. It comparatively analyzes the lives, personal attributes, political careers, prime ministerial tenures, discourses, and policies of prominent female prime ministers in global and national politics, examining their paths to leadership and prime ministerial terms.
While Margaret Thatcher and Tansu Çiller's ascent to political party leadership underscores the desire for change within political parties, distinct processes influenced their rise to the prime ministerial position. Thatcher became prime minister after participating in general elections during her party leadership, whereas Tansu Çiller assumed office without participating in any general elections after becoming the party leader. Thatcher and Çiller, successive prime ministers and women leaders in their respective countries, shared discourse, policy, and ideology, yet differed in terms of political reputation, stance, and achievements.