Yozgat'ın Esenli, Gelingüllü, Divanlı ve Türkmen köylerindeki köy odaları
The village rooms in the villages of Yozgat Named Esenli, Gelingüllü, Divanlı and Türkmen
Yazar: EMRULLAH SAYLAN
Danışman: PROF. DR. ABDULKADİR DÜNDAR
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Halk mimarisi = Public architecture ; Köy odaları = Village rooms ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Mimari yapı = Architectural structure

Özet:
Zengin bir kültüre sahip Anadolu coğrafyasında yer alan bölgedeki inceleyeceğimiz köy odaları hem sanat tarihi açısından hem de Yozgat tarihi açısından önemli bir yer teşkil etmektedir. Yozgat coğrafyasında toplumsal birlikteliğin sağlandığı en önemli mekânların başında köy odalarını görmekteyiz. Köylülerin burada bir araya geldikleri içerisinde türlü faaliyetlerin yapıldığı bu odalar genellikle köyün zengin kimseleri tarafından inşa edilmiştir. Türk halk mimarisinde önemli bir yere sahip olan köy odalarını gelecek nesillere aktarabilmek amacıyla bu konu seçilmiştir. Yozgat bölgesinde bulunan Türk halk mimarisinin en önemli yapılarından köy odalarını çalışmamızdaki en önemli neden gerektiği ilgi alakayı görmemiş olan bu yapıların tanıtılmasına öncülük etmektir. Birçoğu yıkılmaya yüz tutmuş olan bu yapıların yok olup gitmeden akademik bir çalışmayla gün yüzüne çıkarılması hedeflenmiştir. Bu vesileyle de ayakta duran bu halk mimarisinin öncü yapıları olan köy odalarının korunma altına alınarak gereken özenin gösterilmesine bir katkısı olacaktır. Bu eski yerleşkede bulunan köy odaları hakkında; odaların inşa tarihi, plan tipleri, mimari özellikleri, süslemeleri, kullanılan inşa malzemesi ve teknikleri, geçirdikleri onarımlar ve bugünkü durumları ile odalarda hangi faaliyetlerin yapıldığı detaylı olarak incelenmiştir. Türk halk mimarisinde önemli bir yere sahip olan köy odaları günümüzde belli başlı sebeplerden dolayı yok olmuştur. Bu sebeple ele aldığımız bu çalışmada yer alan köy odalarının kayıt altına alınması ve korunması amaçlanmıştır. Kültürel miras olan köy odalarının hem Yozgat mimarisinde hem Türk mimarisinde sanat tarihi açısından ne derece önem arz ettiğini ortaya konulmaya gayret edilmiştir.

Abstract:
The village rooms we will examine in the region, which is located in the Anatolian geography with a rich culture, constitute an important place both in terms of art history and the history of Yozgat. We see village chambers as one of the most important places where social unity is achieved in Yozgat geography. These rooms, where villagers come together and carry out various activities, were generally built by the rich people of the village. This topic was chosen in order to convey the village rooms, which have an important place in Turkish folk architecture, to future generations. The most important reason for studying the village chambers, one of the most important structures of Turkish folk architecture in the Yozgat region, is to pioneer the introduction of these structures, which have not received the necessary attention. It is aimed to unearth these structures, many of which are about to collapse, through an academic study, before they disappear. On this occasion, it will contribute to the protection and due care of the village chambers, which are the pioneer structures of this still standing folk architecture. About the village rooms in this old settlement; The construction history of the rooms, their plan types, architectural features, decorations, construction materials and techniques used, the repairs they have undergone and their current situation, as well as the activities carried out in the rooms, have been examined in detail. Village rooms, which have an important place in Turkish folk architecture, have disappeared today due to certain reasons. For this reason, it is aimed to record and protect the village chambers in this study. An effort has been made to reveal the importance of village rooms, which are cultural heritage, in terms of art history, both in Yozgat architecture and in Turkish architecture.