Antenatal steroid uygulanmış ve uygulanmamış geç pretermlerin erken ve orta çocukluk döneminde (6-9 yaş) nörogelişimsel değerlendirilmesi
Neurodevelopmental evaluations of late preterms with and without antenatal steroid treatment in early and middle childhood period (6-9 years)
Yazar: SÜHEYLA PİYADE
Danışman: DOÇ. DR. EVRİM KIRAY BAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezlerinin (Centers for Disease Control and Prevention) (CDC) 2021 yılındaki güncel doğum raporuna göre geç preterm doğumlar, preterm doğumların %73'ünü, tüm doğumların ise %7,6'sını oluşturmaktadır. Geç preterm bebekler; solunum problemleri, beslenme intoleransı, hiperbilirubinemi, hipotermi, hipoglisemi gibi kısa dönem morbiditeler ile birlikte uzun dönem nörogelişimsel sorunlar açısından da term bebeklere göre daha yüksek risk altındadır.
Antenatal steroid (ANS) uygulaması, 24-34 gebelik haftaları arasında morbidite ve mortaliteyi azaltması açısından 1990'lı yıllardan itibaren dünyada ve ülkemizde yaygın bir biçimde kullanılmaktadır. Geç preterm olgularda ise geç dönem sonuçlarının izlenmesi gerektiği belirtilerek rutin olarak önerilmemiştir. Geç pretermlerde ANS uygulanmasının, uzun dönemde nörogelişimsel etkisini değerlendiren çalışmalar kısıtlı sayıdadır.
Çalışmamızda ANS uygulanmış ve uygulanmamış geç pretermlerin erken ve orta çocukluk dönemindeki (6-9 yaş) nörogelişimsel değerlendirmelerinin yapılmasını amaçladık. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız retrospektif kohort çalışma olarak planlandı. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 1 Ocak 2014 ile 31 Aralık 2016 tarihleri arasında 340/7 ile 366/7 gestasyonel haftaları arasında doğan, antenatal steroid uygulanma öyküsü olan (n=40) ve olmayan (n=40) bebekler çalışmaya alındı. Kasım 2022 - Nisan 2023 tarihleri arasında 6-9 yaş aralığında olan bu olgulara Stanford-Binet Zeka Testi kullanılarak nörogelişimsel değerlendirme yapıldı. 
Bulgular: Tüm olguların sonuçları incelendiğinde sözel muhakeme alanında %28,75, görsel muhakeme ve sayısal muhakeme alanlarında %8,75, kısa süreli bellek alanında %21,25 oranlarında gerilik saptandı. ANS(-) ve ANS(+) grupları arasında genel gelişim testi puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmedi. ANS(+) grubunun sözel muhakeme alanında yaşıtlarından ileri görülme sıklığı, ANS(-) grubundan anlamlı derecede yüksek bulundu(p=0,008). ANS(+) grubunun doğum baş çevresi ortalamaları ANS(-) grubundan anlamlı derecede düşük bulundu(p=0,035). ANS(-) grubunda solunum morbiditeleri varlığı, ANS(+) grubundan anlamlı derecede yüksek saptandı(p=0,048). ANS(+) grubunun tartı ortalamaları, ANS(-) grubundan anlamlı derecede yüksek bulundu(p=0,028, p=0,013). 
Sonuç: Çalışmamızda geç pretermlerde ANS tedavisinin uzun dönemde nörogelişimsel olarak anlamlı etkisi görülmemiştir. Literatürde bu konuda kısıtlı sayıda çalışma vardır. Geç preterm dönemde ANS tedavisinin nörogelişimsel etkilerini saptamak için daha fazla sayıda vaka içeren çalışmalar yapılması gerektiğini düşünmekteyiz.  
Anahtar Kelimeler: Antenatal steroid, geç preterm, nörogelişim

Abstract:
Introduction and Aim: According to the current birth report of the Centers for Disease Control and Prevention (CDC) in 2021, late preterm births constitute 73% of preterm births and 7.6% of all births. Late preterm infants are; in addition to short-term morbidities such as respiratory problems, feeding intolerance, hyperbilirubinemia, hypothermia, hypoglycemia, at higher risk than term babies in terms of long-term neurodevelopmental problems.
Antenatal steroid (ANS) administration has been widely used in the world and in our country since the 1990s in terms of reducing morbidity and mortality between 24-34 weeks of gestation. It was not recommended routinely in late preterm cases, stating that the late-term results should be monitored. Studies evaluating the long-term neurodevelopmental effects of ANS application in late preterms are limited.
In our study, we aimed to conduct neurodevelopmental evaluations of late preterm infants with and without ANS treatment in early and middle childhood (6-9 years).
Materials and Methods: Our study was planned as a retrospective cohort study. Infants born between 340/7 and 366/7 gestational weeks at University of Health Sciences Şişli Hamidiye Etfal Training and Research Hospital between January 1, 2014 and December 31, 2016, with (n=40) and without (n=40)  a history of antenatal steroid administration were included in the study. Neurodevelopmental assessment was performed using the Stanford-Binet Intelligence Test in these cases aged 6-9 years between November 2022 and April 2023.
Results: When the results of all cases were examined,  it was found that the rates of developmental delays were 28,75% in verbal reasoning, 8,75% in visual reasoning and quantitative reasoning, and 21,25% in short-term memory. There was no statistically significant difference was observed  between ANS(-) and ANS(+) groups in general developmental test scores. The incidence of advanced verbal reasoning in the ANS(+) group was found to be significantly higher than the ANS(-) group(p=0,008). Mean birth head circumference of the ANS(+) group was found to be significantly lower than that of the ANS(-) group(p=0,035). The presence of respiratory morbidities in the ANS(-) group was found to be significantly higher than in the ANS(+) group(p=0,048). The mean weights of the ANS(+) group were significantly higher than those of the ANS(-) group( p=0,028, p=0,013). 
Conclusion: In our study, no significant long-term neurodevelopmental effect of ANS treatment in late preterms was observed. There are limited number of studies on this subject in the literature. We think that studies with more cases should be conducted to determine the neurodevelopmental effects of ANS treatment in the late preterm period.
Keywords: Antenatal steroid, late preterm, neurodevelopment