Türk ve Rus dillerinde koloratifler
Colaratives Turkish and Russian languages
Yazar: UMUTCAN TEMİZ
Danışman: DOÇ. DR. OLENA KARPENKO
Ardahan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Rus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Rus Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature ; Dilbilim = Linguistics

Özet:
Kültür geçmişten günümüze nesiller arası aktarılan bir toplumun yaşam biçimi,
inanış, düşünce yapısı edebiyat sanat gibi etkinliklerin aktarılması sonucunda var
olmuştur. Toplumlar yaşadıkları coğrafi bölge, kullandıkları dil ve yaşam biçimleri
doğrultusunda kendi kültür yapılarını ortaya çıkarmış ve bu durum sonucunda farklı
kültürler meydana gelmiştir. Bir dilin kültürel bir olgu olarak zenginliği, içindeki
deyimlerin ve sabit ifadelerin varlığıyla belirlenir. Bir dili incelemek ve bilmek, onun
deyim sistemini anlamak ve kullanmak demektir.
Bu çalışmanın amacı, Rus ve Türk dillerinde kültürel bir olgu olarak renk adlarını
sembolik anlamları ve iki farklı kültürün deyimlerindeki kullanımları açısından
karşılaştırmaktır. Renk adları ve renk tonlarının adları, halkların dünya görüşünün
özelliklerini, dinlerini, coğrafi farklılıkları ve farklı kültürlerin temsilcilerinin özne
dünyasındaki farklılıkları gösterir. Rus ve Türk kültüründeki renk adlarının işlevlerinin
karşılaştırılması, Türk ve Rus dillerinin açıklayıcı ve deyimsel sözlüklerinin sürekli bir
örneklemesi ve betimsel yöntem kullanılarak yapılmıştır. Çalışma sonucunda, yukarıda
bahsedilen iki dilde renk kelimelerinin kullanımı ve anlamlarının
sembolleştirilmesindeki benzerlikler ve farklılıklar tespit edilmiştir.

Anahtar Sözcükler:
Kültür, Renk, Renklendirici, Betimleme Yöntemi, Bilimsel Sistem, Deyim.

Abstract:
Culture has existed as a result of transferring the lifestyle, beliefs, and mindset of
a society thathas been transferred from the past to the present, through the transfer of
activities such asliterature and art. Societies have revealed their own cultural structures
in line with thegeographical region they live in, the language they use and their lifestyle,
and different cultureshave occurred as a result of this situation. The richness of language
as a cultural phenomenon is determined by the presence in it of idioms and stable
expressions. To study and know a language means to understand and use its
phraseological system.
The aim of this study is to compare the names of color, as one of the cultural
phenomena, in Russian and Turkish languages in the aspect of their symbolic meanings
and use in idioms of two different cultures. The coloratives and names of color tones
show the peculiarities of peoples' worldviews and religions, express geographical
differences and differences in the subject world of representatives of different
cultures.Comparison of the functions of coloratives in Russian and Turkish culture was
carried out by sampling their explanatory and phraseological dictionaries of Turkish and
Russian languages and by using the descriptive method. As a result of the study,
similarities and differences in the use of color words and symbolization of their
meanings in these two languages have been established.

Keywords:
Culture, Color, Colorative, Descriptive Method, Phraseological System, Idiom.