Kimyon (Cuminum cyminum L.)'da kimyasal yabancı ot mücadelesi ve bazı herbisitlerin kimyona etkilerinin araştırılması
Investigation of chemical weed control in cumin (Cuminum cyminum L.) and effects of some herbicides on cumin
Yazar: İSTEM BUDAK
Danışman: PROF. DR. DOĞAN IŞIK ; DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET TANSEL SERİM
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Fitopatoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Türkiye'de kimyon üretimi genel olarak buğday ekiminden sonra münavebe yapılan arazilerde gerçekleşmektedir. Bu nedenle de buğday tarlalarındaki yabancı otların çoğu kimyonda da sorun olmakta ve verim kaybına yol açmaktadır. Bu çalışmada, kimyonda sorun olan yabancı otlara karşı kimyasal mücadelede kullanılacak potansiyel herbisitlerin belirlenmesi, temas yoluyla sürme şeklinde herbisit uygulamasının kimyonda uygulanabilirliği, buğdayda kullanılan herbisitlerin toprakta kalıntı yoluyla kimyona olan etkilerinin belirlenmesi ve sürüklenmesi araştırılmıştır. Ekim öncesi benfluralin, çıkış öncesi pendimethalin ve flurochloridone'nun kimyonda kullanılabilme potansiyeli olduğu belirlenmiştir. Temas yoluyla sürme şeklinde glyphosate ile ilaçlama yapan bir pülverizatörün kimyona zarar vermeden etkili bir şekilde yabancı ot mücadelesinde kullanılabileceği görülmüştür. Buğdayda kullanılan sulfosulfuron, chlorsulfuron, tribenuron-methyl, 2.4-D EHE+ florasulam ve thifensulfuron methyl + tribenuron methyl aktif maddeli herbisitlerin X/2, X/4, X/8 ve X/16 (X= Tavsiye dozu) gibi dozları toprağa uygulandığında kimyonda doza ve herbisite bağlı olarak değişen oranlarda fitotoksisite oluşturduğu gözlenmiştir. Hububat alanlarında kullanılan herbisitlerin sürüklenme dozlarının kimyona etkileri için yukarıda belirtilen herbisitlere ilave olarak 2.4-D ester tavsiye dozlarının % 12.5, 6.25, 3.125 ve 1'inin etkileri incelenmiştir. Sulfosulfuron ve chlorsulfuron toprakta kalıntı ve sürüklenme konusunda en riskli herbisitler olarak bulunmuştur. Ekim öncesi ve çıkış öncesi kullanılan herbisitlerin kuraklık nedeniyle hasat edilen üründe kabul edilebilir sınırın üzerinde kalıntı bıraktığı belirlenmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Kimyon, herbisit, topraktaki kalıntı, sürüklenme, ilaçlama makinası

Abstract:
In Turkey, cumin is generally produced following wheat cultivation in the crop rotation system. For this reason, most of the weeds found in wheat fields also become a problem in cumin and cause loss of productivity. The aim of this study was to determine potential herbicides to be used to control problem weeds in cumin, to determinate the applicability of herbicide scrubbing technique on weeds to control problem weeds in cumin rows, and to determinate herbicide residue problems and herbicide injury on cumin that was applied to control problem weds in previous small grains. It has been determined that pre-planting benfluralin, pre-emergence pendimethalin and flurochloridone had the potential to be used in cumin. It has been observed that a sprayer that sprays glyphosate by contact application could be used effectively in weed control without damaging the cumin. The application of sulfosulfuron, chlorsulfuron, tribenuron-methyl, 2,4-D EHE+ florasulam, and thifensulfuron methyl + tribenuron methyl-based herbicides in the soil, with doses expressed as X/2, X/4, X/8, and X/16 (where X represents the recommended dosage), has been observed to induce varying degrees of phytotoxicity, depending on the dosage and herbicide type, in a dose-dependent and herbicide-specific manner. For the effects of drift doses of herbicides used in cereal fields on cumin, in addition to the herbicides mentioned above, the effects of 12.5, 6.25, 3.125, and 1% of the 2.4-D ester recommended doses were examined and results similar to the residue studies were obtained. Sulfosulfuron and chlorsulfuron were found to be the most risky herbicides regarding residue and drift in the soil. It was determined that the herbicides used pre- planting and pre-emergence left residues above the acceptable limit in the harvested cumin plant due to drought.
Keywords: Cumin, herbicide, soil residue, drift, spraying machine