Gelirden payı artan ülkelerde ticaretin karbondioksit emisyonlarına etkisi
The effect of the trade to carbon dioxide emissions in countries which increase share in income
Yazar: YALÇIN ELMAS
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERDOĞAN KOTİL
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Dış ticaret hacmi = Foreign trade volume ; Gelir dağılımı = Income distribution ; Karbondioksit salınımı = Carbondioxide emission ; Küresel ısınma = Global warming ; Ticaret = Trade ; Ticaret hacmi = Trade volume ; Uluslararası ticaret = International trade ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model ; Çevre kirliliği = Environmental pollution ; İklim değişikliği = Climate change

Özet:
Karbondioksit emisyonlarındaki artış sonucu ortaya çıkan iklim değişikliği giderek ciddi bir tehdit haline gelmeye başlamıştır. Emisyonlardaki artışın en önemli sebebi ekonomik büyüme ve ticaret nedeni ile fosil yakıt kullanımının artması olarak görülmektedir. Günümüz de Dünya geliri yaklaşık 74-75 trilyon dolar seviyelerinde olup bunun yaklaşık üçte biri de ticaretten kaynaklanmaktadır. Ticaret hacminin ve fosil yakıt talebinin artması iklim değişikliği ile mücadelede dikkatleri bu değişken üzerine toplamaktadır. Bu bağlamda gelişmekte olan ülkelerin ticarete dayalı büyüme modelleri benimseyerek refahlarını arttırma çabaları çok önemlidir. Çalışmada Dünya geliri içindeki paylarını arttırarak nitelikli bir başarı elde eden bir grup ülkede, ihracat ve ithalatın karbondioksit emisyonlarını ne yönde etkilediğinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla gelirden payı artan ülkelerde 1995-2014 yılları arasındaki veriler Panel VAR Modeli kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuçlara göre ihracatın emisyonlar üzerinde negatif ve kuvvetli bir etkisi vardır. İthalattaki bir birimlik şokun ise emisyonlar üzerinde pozitif bir etkisi vardır. Ancak zamanla pozitif etki azalmakta ve negatife dönüşmektedir. Bu sonuçlar incelenen dönemde ticaretin bu ülkelerde kirlilik yarattığını göstermektedir.

Abstract:
As a result of the increase in carbon dioxide emissions, climate change has become an increasingly serious threat. The most important reason for the increase in emissions seen as the increase in the use of fossil fuels due to economic growth and trade.  Today, the world income is about 74-75 trillion dollars, of which about one-third come from trading. The increase in trade volume and fossil fuel demand concentrates on trade in combating climate change. In this context, it is very important for developing countries to adopt trade growth models and strive to increase their welfare. The aim of the study was to determine the impact of exports and imports on carbon dioxide emissions in a group of countries that have achieved a high level of success by increasing their share in world income. The countries which increase share in income for this purpose, data between 1995 and 2014 were analyzed using Panel VAR Model. According to the results, exports have a negative and strong effect on emissions. One unit shocks in imports have a positive impact on emissions. However, Over time, the positive effects decreases and becomes negatife. These results indicate that trade during the period under review created pollution in these countries.