Epikardiyal ve perikoroner yağ dokusu kalınlığı ile koroner arter hastalığı ciddiyeti ve yaygınlığı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Relationship between epicardial and pericoronary adipose tissue and coronary artery disease extent and severity detected by computed tomography coronary angiography
Yazar: EROL TÜLÜMEN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ OTO
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Adipoz doku = Adipose tissue ; Epikardiyal yağ dokusu = Epicardial fat tissue ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Koroner hastalık = Coronary disease ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed

Özet:
Epikardiyal yağ dokusu viseral yağ dokularından biridir ve koroner arter hastalığı riskinde artış ile ilişkili olabilir. Bu çalışmada çok kesitli tomografi (ÇKBT) koroner anjiyografi ile tanı konulan koroner arter hastalığı varlığı, ciddiyeti ve yaygınlığı ile epikardiyal ve perikoroner yağ dokusu kalınlığı arasındaki ilişki araştırıldı. Çalışmaya ÇKBT koroner anjiyografi yapılmış 143 hasta (57±9 yaş, 79 erkek) alındı. Koroner arter hastalığının ciddiyeti ÇKBT koroner anjiyografide önemli lezyon (>%50 darlık) varlığına göre değerlendirildi. Koroner arterler Amerikan Kalp Cemiyeti sınıflamasına göre 16 segmente bölündü ve koroner arter hastalığı olan segment sayısına göre yaygınlık değerlendirildi. Epikardiyal yağ dokusu kalınlığı ÇKBT ile ölçüldü ve bu ölçümler koroner arter hastalığı varlığı, ciddiyeti ve yaygınlığı bakımından değerlendirildi. Koroner arterleri normal olan hastalarda sağ ventrikül serbest duvar mid, sağ ventrikül serbest duvar süperoanteriyor, sağ ventrikül süperiyor duvar, atriyoventriküler oluk (sağ+sol), süperiyor ve inferiyor interventriküler oluk perikoroner yağ dokusu kalınlığı koroner arter hastalığı olan hastalara göre daha inceydi (7.8 mm vs 10.4 mm; 7.4 mm vs 9.2 mm; 6.4 mm vs 8.3 mm; 18.8 mm vs 20.9 mm; 19.9 mm vs 22.0 mm; 13.9 mm vs 15.1 mm, p<0.01). Sağ ventrikül serbest duvar mid, sağ ventrikül serbest duvar süperoanteriyor ve sağ ventrikül süperiyor duvar yağ kalınlıkları önemli darlığı olan hastalarda önemli darlığı olmayan hastalara göre daha kalındı (10.8 mm vs 8.1 mm; 9.3 mm vs 7.7 mm; 8.9 mm vs 6.8 mm, p<0.01). Lojistik regresyon analizinde bu parametrelerden sağ ventrikül serbest duvar mid yağ kalınlığı önemli lezyon olan koroner arter hastalığı varlığı ile en güçlü ilişkisi olan parametre olarak bulundu. SağVMid için ROC (Receiver Operating Characteristic) eğrisinde eğri altında kalan alan 0.66 olarak bulundu (0.57-0.75, %95 Güven Aralığı). Ayrıca, yumuşak plaklı veya miks plaklı koroner arter hastalığı olan hastalarda sağ ventrikül serbest duvar mid, atriyoventriküler oluk (sağ+sol), süperiyor interventriküler oluk, perikoroner yağ dokusu kalınlığı kalsifik plağı olan veya koroner arterleri normal olan hastalardan daha yüksek olarak bulundu (p<0.001). Sonuç olarak, epikardiyal yağ dokusu kalınlığı koroner arter hastalığı varlığı ve ciddiyeti ile ilişkili bulundu. Bu veriler koroner arterleri ve kalbi saran yağ dokusunun koroner aterosklerotik süreçte etkisi olduğunu düşündürmektedir.

Abstract:
Epicardial adipose tissue (EAT), is a component of visceral adiposity and might be associated with increased risk for coronary artery disease (CAD). The aim of the present study was to evaluate the relationship between epicardial fat thickness and presence, extent and severity of CAD detected by multidetector computed tomography angiography (MDCTA). A total of 143 patients (57±9 years of age, 79 male) underwent MDCTA enrolled in the study. EAT and pericoronary fat (pf) thickness were measured with MDCTA and severity of coronary atherosclerosis was assessed by the presence of any stenotic (>50%) coronary vessel. Extent of atherosclerosis was assessed by number of segments having atherosclerosis from total of 16 segments defined by American Heart Association. EAT thickness measurements were performed from 28 different loci perpendicular to myocardium and compared with presence, extent and severity of CAD detected by MDCTA. Patients with normal coronary arteries had EAT thickness lower than patients who had CAD in right ventricle free wall mid, right ventricle anterior wall superior, right ventricle superior wall, atrioventricular groove (left+right), superior and inferior interventricular groove (7.8 mm vs 10.4 mm; 7.4 mm vs 9.2 mm; 6.4 mm vs 8.3 mm; 18.8 mm vs 20.9 mm; 19.9 mm vs 22.0 mm; 13.9 mm vs 15.1 mm, respectively, p<0.01). EAT thickness in right ventricle free wall mid, right ventricle anterior wall superior and right ventricle superior wall was significantly higher in patients with significant stenoses in comparison to patients without significant CAD (10.8 mm vs 8.1 mm; 9.3 mm vs 7.7 mm; 8.9 mm vs 6.8 mm; respectively, p<0.01). RV free wall mid EAT thickness had strongest association in logistic regression analyses and ROC curve showed that area under curve was 0.66 (0.57-0.75, 95% CI). Moreover, patients with low-dense noncalcified or mixed plaques have greater EAT thickness in right ventricle free wall mid, atrioventricular groove (left+right) and superior interventricular groove than patients who do not have any plaque and who have calcified plaques (p<0.001).EAT thickness is associated with presence and severity of CAD indicating fat surrounding heart and coronary arteries may have a role in the coronary atherosclerotic process.