Yaşlılarda düşmelere sebep olan ev içi çevresel risk faktörleri ve düşme ile ilişkisi
Home environment risk factors cousing fallings in older people and its relationship with falling
Yazar: NESLİHAN LÖK
Danışman: DOÇ. DR. BELGİN AKIN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Geriatri = Geriatrics ; Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Düşüş = Fall ; Halk sağlığı = Public health ; Hemşirelik = Nursing ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Doğuşta beklenen yaşam süresinin uzaması ve doğum hızının azalması ile dünya nüfusu giderek yaşlanmaktadır. Türkiye'de genç nüfustan erişkin ve yaşlı nüfusa doğru bir geçiş olduğu bildirilmektedir. Bu değişim artan yaşlı nüfusun gereksinimlerini karşılamaya yönelik önlemler alınmasını gerektirmektedir. Ülkemizde 65 yaş ve üstü yaşlılarda yaygın bir sorun olan düşmeler çoğunlukla ev ortamında gerçekleşmektedir.Evde yaşayan yaşlılarda düşmeler yönünden ev-içi çevresel özelliklerin düşme ile ilişkisini incelemek amacına yönelik kesitsel türdedir. Araştırmanın çalışma grubunu Konya ili merkez Selçuklu ilçesine bağlı bir sağlık ocağı bölgesinde yaşayan 65 yaş üstü yaşlılar arasından rastgele seçilmiş 243 yaşlı oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında sosyo-demografik ve ekonomik özellikleri sorgulayan bir anket formu, mobilite durumunu değerlendirmeye yönelik olarak Rivermead Mobilite İndeksi (RMİ) ve düşmeler yönünden ev-içi özellikleri değerlendirmeye yönelik olarak araştırmacı tarafından geliştirilmiş Düşmeler yönünden Ev-içi Çevre Özelliklerini Değerlendirme Formu (DEÇÖDF) kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler yanında, Ki kare ve Mann-Whitney U (MW-U) testi kullanılmıştır. Yaşlılıkta düşme yaşama ve düşme korkusu yönünden; kadınlar, dullar ve okur-yazar olmayanlar, sosyal güvencesi ve düzenli geliri olmayanlar, gelir ortalaması düşük olanlar, gelirini orta/kötü algılayanlar, müstakil evde ve kirada oturanlar ve evde yalnız yaşayanlar risk grubudur. Yaşlılıkta, düşme yaşama ve düşme korkusu yönünden; denge ve görme sorunu, kronik hastalık, diyabet, devamlı ilaç kullanma, sağlığı orta/kötü algılama, son bir yıl içinde hastaneye yatma ve mobilite sorunu risk faktörleridir. DEÇÖDF'ye göre ev içi özellikleri incelendiğinde düşme yaşama yönünden banyo/tuvalet, mutfak, yatak odası, oturma odası/salon ve tüm alanlarda sorun sayısının fazla olması risk faktörü iken koridor ve merdivendeki sorun sayısı önemli bir risk faktörü değildir. Elde edilen sonuçlara dayanarak birinci basamakta ev ziyaretlerinde yaşlılarda düşme riskinin değerlendirilmesinde ev içi çevresel özelliklerine yönelik veri toplanması ve veri toplamada hemşireler ve sağlık personeli tarafından DEÇÖDF' nin kullanılması önerilmiştir.

Abstract:
With lengthening of life span expected in birth and lessening in birth speed ,worl population is getting older day by day. It is stated that in Turkey, there is a transition from youth population to old population. This changing needs to take precaution against old population demands. In our country fallings which is common in aged over 65 happen in home atmosphere.In aged living home, from the way of falling , features of iner home environmental with relationship of falling to investigate, are kind of sectional. 243ageds, living in region of health cilnic in KONYA/Selçuklu, selected randomly, are composed researching group. In collecting data,survey sheet questioning socio-demographic and economic features, mobility situation as to evaluating Rivermead Mobility Index (RMI) and From the Way of falling, Home Environmental Factor Evaluating Form (WIHFEF) developed from researcher, are used. In evaluating data in addition to determining statistics Ki square and Mann-Whitney U (MW-U) test is used. The way of experiencing falling in aged and fearing falling; a group of women,widow, uneducated,not having social security or regular income, lower income, living in a seperate home or renting and living alone are at the risk group. In aged from the way of experiencing falling and fearing falling; sight and balance problem, cronic illneses, diabetes, constant medical using, thinking their health bad, staying at the hospital in a year and mobility problem are risk factors. According to WIHFEF, when innerhome features are examined ferom the way of falling experience; bathroom, toilet, kitchen, bedroom, livingroom are risk factors. Unlike this, corridor and stairs problem are not important risk factor. In terms of this research result ,firstly in visiting home, evaluating falling risk in aged, collecting data to iner home environmental features and in collecting data; WIHFEF is offered to nurse and health personel to use.