Bangladeş sağlık sisteminin ekonomik sürdürülebilirliğinin incelenmesi ve uluslararası karşılaştırılması
Research on the economic sustainability of health system of Bangladesh and international comparison
Yazar: SAİFUDDIN MOHAMMAD ZAHEDUL İSLAM
Danışman: PROF. DR. AHMET İNCEKARA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Bangladeş = Bangladesh ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Sağlık = Health ; Sağlık ekonomisi = Health economics ; Sağlık göstergeleri = Health indicators ; Sağlık harcamaları = Health expenditures ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık sistemleri = Health systems ; Sürdürülebilirlik = Sustainability

Özet:
Küreselleşme ile birlikte dünyada yaşanan toplumsal, siyasal ve ekonomik gelişmeler, sağlık hizmetleri alanın önemini artırmaktadır. Sağlık hizmetlerinden yararlanılması, yaşama hakkına bağlı olarak, temel insan haklarından biridir. Başarılı bir sağlık sistemi, toplumdaki bütün fertlerin bu hakkı kullanmasını sağlamalıdır. Mevcut kıt kaynaklarla bunun sağlanabilmesi, sağlık sektörüne tahsis edilen kaynakların etkin kullanılmasına bağlıdır. Bireylerin ve toplumların yaşam kalitesinin en önemli belirleyicilerinden biri olarak sağlık sektörü, ülkelerin gelişmişliklerine paralel olarak milli gelir içerisinde önemli yer tutan bir alandır. Bu çalışmada öncelikle sağlık kavramı, sağlık hizmeti, sağlık sektörünün kapsamı ve temel özellikleri hakkında genel bilgiler verilmiş, günümüzde gelişmiş toplumlarda giderek önem kazanan sağlık ekonomisi hakkında açıklamalarda bulunulmuştur. Çalışmada aynı zamanda sağlık ekonomisinin bakış açısıyla, Bangladeş sağlık sistemi değerlendirilmiştir ve inceleme yapılırken sağlık göstergesi olarak bebek ölüm oranı, doğumda yaşam beklentisi, anne ölüm oranı göstergeleri kullanılmıştır. Bangladeş'te sağlık sektörü ile ilgili genel bir durum tespiti yapılmıştır. Çalışmada ayrıca seçilmiş bazı ülkelerin sağlık düzeyleri sağlık göstergeleri bakımından karşılaştırılmıştır. Sağlık düzeyi üzerinde etkili olabilecek sosyo-ekonomik faktörleri, sağlığın üretimi teorik çerçevesinde 1990?2009 döneminde seçilmiş 16 ülkeler için deneysel olarak ortaya koymaktır. Bu amaçla öncelikle sağlık düzeyinin yükseltilmesinin birey ve toplum açısından önemi ortaya konulmaktadır. Daha sonra deneysel çalışmanın çatısını oluşturan sağlık üretim fonksiyonu teorik çerçevesi açıklanarak, bu çerçevede sağlık çıktısı seçimi konusu tartışılmaktadır.

Abstract:
The globalisation process and social, political and economic developments in the world have increased the importance of the health service sector. The availability and use of health services constitutes one of the main elements of basic human rights. A successful health system requires that all the members of a society have access to basic health services. Given scarce resources the necessary condition to secure such a viable health system, is to use the resources allocated to this sector efficiently. Health sector which is one of the most important determinants of the individuals and the societies, which affects their living quality, is a field which plays an important role for the national revenue in line with the development statuses of the countries. Firstly, the research provides general information about the health care concept, the health care services, the contents and basic characteristics of health sector, in addition to some explanations on the health economy, which now gradually becomes prominent in developed countries. The research also examines Bangladesh health system from the view point of health economics and uses infant mortality rate, life expectancy at birth and maternal mortality ratio as health indicators for this purpose. A general fact-finding study is conducted with respect to the health system in Bangladesh. Furthermore, the research also examines the comparison of health status of some selected countries in the context of health indicators. The study presents empirically, within the theoretical framework of health production, the socio-economic factors that might have effects on the health outcomes for 16 selected countries in the period between 1990 and 2009. For this purpose; first of all the importance of the improvement of health status is analyzed. Then the theoretical frame of the health production function which is the empirical foundation of the study will be explained and the choice of health output issue is being discussed.