Mahmûd Devletâbâdî'nin İran Devrimi öncesi ve sonrası iki romanının incelenmesi
The analysis of Mahmoud Dowlatabadi's two novels before and after the Iranian Revolution
Yazar: IMAN SIROUS REZAEI
Danışman: PROF. DR. YUSUF ÖZ
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Fars Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Devletabadi, Mahmud = Devletabadi, Mahmud ; Edebiyat = Literature ; Fars edebiyatı = Persion  literature ; Fars kültürü = Persion  culture ; Fars şiiri = Persion peom ; Roman = Novel ; İran Devrimi = Iran Revolution

Özet:
Hiç kuşku yoktur ki Mahmûd Devletâbâdî son kırk yılın en başarılı yazarlarından biridir. O, Cây-i Hâlî-i Sulûç ve Sulûk gibi uzun romanlar yazmaya başlamadan önce de roman yazma yeteneğini uzun öyküler yazarak göstermiştir. 
 Şimdiye dek eserleri ile ilgili yazılmış inceleme, kritik, edebî eleştiri türünden eserler çok az olmasının yanısıra bu incelemeler yüzeysel kalmıştır. Devletâbâdî romanlarının çoğunda fakir ve yoksul sınıfın ruhsal ve maddî zemindeki güçlüklerini göstermeye çalışmıştır. Devletâbâdî, ciddiyet ve çalışkanlıkla edebî yaratıcılıktaki kendi yerini, İran ve bir miktar da dünya edebiyatında tespit eder. Onun romanları bir prizma gibi farklı açılardan tartışılmaya muhtaçtır.  Tarihî ve toplumsal ortamların onun eserlerinde hissedilebilen refleksleri vardır. Okur, onun eserlerini okumakla Horasan bölgesinin yaşam detaylarını anlayabilir. Göç ve hicret Devletâbâdî'nin eserlerinin tekrarlanan önemli temalarıdır. Cây-i Hâlî-i Sulûç onun ilk romanı olup köylü bir ailenin yoksulluğunun hikâyesidir ve son romanı olan Sulûk romanını dört yıl içinde yazmış ve irfanî-felsefî roman hissini okuyucuya aktarmıştır. Aşk, yalnızlık ve ölüm Sulûk romanının özellikleridir ve yazarın bu konulardaki düşünceleri bu kelimelerin olduğu cümlelerde saklanmıştır.
Devletâbâdî'nin romanları birçok karakterden oluşur ve yazar bunları farklı yöntemleri ve kendi tecrübeleri ile karıştırıp gerçek ve inandırıcı karakterler yaratır. Roman, çağdaş dönemde özel bir yere sahip olduğundan biz bu tezi bu yazın türünü Devletâbâdî özelinde incelemeye ayırdık. Zira roman günümüz insan yaşantısına uygun düşen en uyumlu edebî türdür.
 

Anahtar Kelimeler: Mahmûd Devletâbâdî, Cây-i Hâlî-i Sulûç, Sulûk, Çağdaş İran Romanı

Abstract:
Mahmoud Dowlatabadi, without any doubt, is one of the most hard working writers of Iran's contemporary literature, who belongs to today's generation. Before turning toward great works like JAYE KHALI-YE- SOLUCH, -MISSING SOLUCH- He had written somehow long stories, in which his tendency toward novel writing could be traced.
What is written about his works has been much too little, through which the structural concepts of his works have been, generally, discussed. Mahmoud Dowlatabadi has prepared a suitable field to depict the hardships of deprived class of people in the society.
Dowlatabadi has been able to pose himself and establish his position in Iran's literary community and, partly, in the world by making serious attempts in literary creativity. His stories are like a patent which could be surveyed. His social and historical background of his works have a touchable  reflection, and the reader will be able to get an understanding about the details of people's lives in Khorasan terittory.
There are some concepts appearing repeatedly in his works, one of them is migration. (Being stubbed).
Jaye Khali-ye- Soluch (Missing Soluch) is his first long novel which expresses the poverty and inability of a rural family living in desert.
Each story includes a number of characters whom the writer tries to characterize by combining various methods with his own personal experience on people and their sort of lives in order to make his characters become more acceptable and be believed. 
Regarding his special position in contemporary literary era of Iran, we have devoted our paper to this kind of literary genre, as novel is the most favorable genre which is in harmony with today's life.


Keywords: Mahmoud Dowlatabadi, Jaye Khali-ye- Soluch (Missing Soluch), Suluk, Iran Modern's literature