Ekspressif dokunmanın doğum ağrısı ve anne memnuniyetine etkisi
Effect of expressive touching on labour pain and maternal satisfaction
Yazar: RABİYE ERENOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MÜRÜVVET BAŞER
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Anneler = Mothers ; Ağrı = Pain ; Doğum = Delivery ; Doğum ağrıları = Labor pain ; Hasta memnuniyeti = Patient satisfaction

Özet:
Bu araştırma, doğum eyleminin birinci evresinde uygulanan ekspressif dokunmanın doğum ağrısı ve anne memnuniyetine etkisini belirlemek amacıyla, randomize kontrollü bir çalışma olarak yapılmıştır.
Kayseri Eğitim Araştırma Hastanesi Doğum Kliniği?ne doğum yapmak üzere başvuran 40 gebenin müdahale grubuna, 40 gebenin kontrol grubuna randomizasyonu bilgisayar aracılığı ile yapılmıştır. Gebelerin sosyo-demografik özellikleri tanıtım formu aracılığıyla belirlenmiştir. Müdahale grubu gebelere doğumun ikinci evresinde 15-20 dk süreyle ekspressif dokunma uygulanmıştır. Kontrol grubu gebelere ise doğum kliniğinde yapılan rutin uygulamalar dışında herhangi bir uygulama yapılmamıştır. Gebelerin yaşam bulguları ile obstetrik verileri ölçülerek kaydedilmiştir. Ağrı düzeyleri Painmatcher ve Visüel Anolog Skala ile memnuniyet düzeyleri ise Normal Doğumda Anne Memnuniyetini Değerlendirme Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde ki-kare, t testi, Mann Whitney U ve Spearman-Korelasyon testleri kullanılmıştır. Tüm karşılaştırmalarda ? yanılma düzeyi 0.05 olarak alınmıştır. 
Çalışmaya katılan müdahale grubunun ağrı duyusu/duyusal eşiği ortalaması ekspressif dokunma öncesi 7.1 iken, sonrası 5.9, dokunma öncesi ağrı eşiği ortalaması 6.7 iken, sonrası 6.0?olup, ağrı değeri ortalaması dokunma öncesi 6.8 iken sonrası bu değeri 6.1 olarak ölçülmüştür (p<0.01). Kontrol grubunun uygulama öncesi ağrı duyusu, ağrı eşiği ve ağrı değeri ortalamaları sırasıyla 6.9, 6.9 ve 7.1?dir. Uygulama sonrası değerlendirilen ağrı duyusu ortalaması 6.7, ağrı eşiği ortalaması 7.0 ve ağrı değeri ortalaması 7.3 olarak saptanmıştır (p>0.05). Müdahale grubundaki ağrı düzeyindeki artış kontrol grubuna göre daha az olduğu saptanmıştır (p<0.01).
Müdahale grubunun Normal Doğumda Anne Memnuniyetini Değerlendirme Ölçeğinin toplam puan ve alt başlıklarının büyük çoğunluğunda kontrol grubuna göre daha yüksek ortalamalara sahip olduğu ve ölçeğinin ?rahatlatma? ve ?beklentilerin karşılanması? alt başlığı puan ortalaması karşılaştırıldığında da aralarındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05).
Müdahale sonrası Visüel Anolog Skala ve Painmatcher skorları ortalamaları arasındaki korelasyon bulgularında; hem müdahale grubu, hemde kontrol grubunda Visüel Anolog Skala değeri ile Painmatcher her üç skorunun değeri arasında pozitif yönde, orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır.
Sonuç olarak; doğumda uygulanan ekspressif dokunmanın; ağrı duyusu üzerinde olumlu etkileri olduğu ve doğum ağrısını azalttığı, anne memnuniyet düzeyini arttırdığı saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Doğum ağrısı, anne memnuniyeti, ekspressif dokunma.

Abstract:
ABSTRACT

This randomized controlled study was conducted to determine the effect of expressive touching applied in the second period of labour on labour pain and maternal satisfaction. The randomization of pregnant women who have applied to Labour Clinic of Kayseri Education Research Hospital to give birth was done by computer assigning to intervention group (n=40) or control group (n=40). Socio-demographic characteristics of the pregnant women were determined with a descriptive form. A 15-20 minute expressive touching was applied on the second period of labour in intervention group women. No other application except for routine procedures was done to control group in the labour clinic. Vital findings and obstetric data of the pregnant women were recorded. Level of pain was determined with Painmatcher  and Visual Analogue Scale  while level of satisfaction was determined with the Evaluation Scale of Maternal Satisfaction in Normal Labour. Chi-square, t-test, Mann Whitney U test and Spearman-Correlation test were performed to statistically analyze the data. Alpha error level was set as 0.05 in all comparisons. 
Mean pain sense/sensorial threshold of intervention group before expressive touching was 7.1 and it was 5.9 after expressive touching while mean pre-expressive touching threshold of pain was 6.7 and mean post-expressive touching of pain was 6.0 and the mean pain value was 6.8 before expressive touching (p<0.01). Mean pre-expressive touching pain sense threshold, pain threshold and pain value of control group were 6.9, 6.9 and 7.1, respectively while mean post-expressive touching pain sense threshold was 6.7, pain threshold was 7.0 and pain value was 7.3 (p>0.05). 
The increment in pain level of intervention group was found to be less compared to control group (p<0.05). It was determined that intervention group had higher mean values of total and of most of the sub-titles in Evaluation Scale of Maternal Satisfaction in Normal Labour compared to control group and there was a statistical significance between mean scores from sub-titles of ?relief? and ?meeting the expectations? of both groups (p<0.05). Correlation findings about mean post-intervention scores of Painmatcher and Visual Analogue Scale showed that there was a positively moderate and significant correlation between mean Visual Analogue Scale and Pain matcher scores in both intervention group and control group.
Consequently expressive touching during labour was found to have favourable effects on pain sense and to decrease labour pain, and to increase maternal satisfaction.

Keywords: Labour pain, maternal satisfaction, expressive touching