Yaşlılarda uygunsuz ilaç kullanımının 2012 Beers kriterleri ve STOPP versiyon 2 kriterleri ile değerlendirilmesi
Elderly of inappropriate drug use 2012 Beers criteria and Stopper version 2 evaluation criteria
Yazar: İLKER BAY
Danışman: DOÇ. DR. GÜLİSTAN BAHAT-ÖZTÜRK
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Geriatri = Geriatrics
Dizin: Geriatri = Geriatrics ; Yaşlanma = Aging ; Yaşlılar = Aged ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Giriş ve Amaç: Yaşlanmayla ilaç kullanım sıklığı, uygunsuz ilaç kullanımı (UİK) prevelansı ve ilaç yan etkilerinin olumsuz sonuçları artmaktadır. Bu nedenle yaşlılarda polifarmasi ve uygunsuz ilaç kullanımını azaltmaya yardımcı olmak için bir takım "uygunsuz ilaç kullanım kriterleri" oluşturulmuştur.  Bunlar arasında en çok kullanılan kriterler Beers ve Screening Tool of Older Person's Prescriptions (STOPP) kriterleridir. Ancak, henüz Türkiye'de yaşlı hastalar arasında uygunsuz ilaç kullanım sıklığını araştıran herhangi bir çalışma ve uluslararası literatürde 2012 Beers kriterleri ile STOPP versiyon 2 kriterlerini karşılaştıran bir çalışma bildirilmemiştir. Bu çalışmada fakültemiz geriatri bilim dalı polikliniğine başvuran hastaların başvuru aşamasında kullanmakta oldukları ilaçların, 2012 Beers kriterleri ve STOPP versiyon 2 kriterleri ile değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Materyal/Metod: İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Geriatri Bilim Dalı polikliniğine kayıtlı 65 yaş ve üzerindeki hastalar, kullanılan ilaçların uygunluk durumları açısından 2012 Beers kriterleri, STOPP versiyon 2 kriterleri ile randomize ve retrospektif olarak değerlendirildi. Uygunsuz ilaç kullanımı STOPP ve Beers kriterleri için ayrı ayrı, toplam çalışma popülasyonu içinde ilgili kritere göre UİK (-ları) olan "hasta sayısı (%)si" ve ayrıca toplam UİK "durum sayısı" olarak hesaplandı ve UİK kriterleri birbiri ile karşılaştırıldı.
Sonuçlar: Çalışmaya 667 hasta dâhil edildi. Olguların % 63,1'i  kadın, % 36,9'u erkekti Ortalama başvuru yaşı 77,6±6,3 yıl, ilaç sayısı 6,1±3,4 idi. Kullanılan ilaç sayısı cinsiyetler ve yaş grupları arasında farklı değildi (p>0,05). En sık kullanılan 5 ilaç sırasıyla aspirin (%40,9), proton pompa inhibitörleri (%29,5), beta blokerler (%29,4), anjiotensin reseptör blokerleri  (%27,1) ve anjiotensin konverting enzim inhibitörleri (%27,0) idi.  STOPP versiyon 2 ile tespit edilebilen UİK prevelansı durum sayısı Beers 2012 ile tespit edilebilenden daha fazlaydı (sırasıyla %39,1 vs %33,3; 452 vs 374). STOPP ve Beers kriterlerinin UİK durum sayıları karşılaştırmasında istatistiki olarak anlamlı fark vardı (p<0,001) (Z= -3,5). STOPP verisyon 2'ye göre en sık UİK profili sırasıyla "kanıta dayalı olmadan Vitamin B12 kullanımı", "Aspirinin >160 mg/gün dozunda kullanımı", "kanıta dayalı olmadan proton pompa inhibitörleri (PPI)  ve Gingko biloba ekstresi kullanımı" idi. 
Yorum: UİK prevelansımız yaklaşık 1/3 oran ile dünya geneli ile benzer ve üst sınırdadır. Çalışmamızın sonuçları STOPP versiyon 2'nin ülkemiz yaşlılarında UİK durumlarını tespit edebilmekte Beers 2012'den hafif daha başarılı olduğunu düşündürmektedir. Çalışmamızın sonuçları reçetesiz satılabilen "vitamin ve destek ilacı" olarak adlandırılan ilaçların kullanımının ülkemizdeki yaşlılarda UİK'den sorumlu major ilaç grubu olduğuna işaret etmektedir. Aspirin'in yüksek dozda ve PPI'ın uygunsuz endikasyonda kullanımı ise ülkemizdeki yaşlılarda UİK'ler arasında başı çeken diğer özgün ilaç/ ilaç grupları olarak öne çıkmıştır. Çalışmamızın sonuçlarının hem kendi toplumumuz için hem de diğer toplum çalışmaları için karşılaştırma ve yorumlamada önemli bir veri özelliğinde olduğunu düşünmekteyiz.

Abstract:
Background/ Aim: Globally, drug use frequency, inappropriate drug use prevalence and adverse consequences of drug side effects increase by ageing. Hence, in an aim to decrease polypharmacy and inappropriate prescribing associated with ageing, some sets of inappropriate prescription criteria have been suggested. The most commonly used inappropriate prescription criteria ara Beers and Screening Tool of Older Person's Prescriptions (STOPP) criteria. To our knowledge, there is not any study on inappropriate prescription prevalence in Turkey. Furthermore, there is not any international study comparing the Beers 2012 and STOPP version 2 criteria. In this study, we aimed to evaluate the prescriptions of the older people admitted to our geriatric outpatient clinic with Beers 2012 nad STOPP version 2 criteria.
Material and Method: The older patients aged >= 65 years admitted to Istanbul University Istanbul Medical Faculty Geriatric outpatient clinic were randomly and retrospectively evaluated for inappropriate prescription with Beers 2012 and STOPP version 2 criteria. The inappropriate prescription was assessed individually in terms of "patient number and percentage" and "number of the state of inappropriate prescription" by each set of criteria and compared.
Results: The study is composed of 667 older people (63.1% female, 36.9% male). Mean age was 77.6±6.3 years, mean number of drugs were 6.1±3.4. The number of drugs were not different in between the genders and age groups (p>0.05). The most common used drugs were aspirin (40.9%), proton pump inhibitors (PPIs) (29.5%), beta blockers (29.4%), angiotensin receptor blockers (27.1%) and angiotensin converting enzyme inhibitors (27%). Inappropriate prescription prevalence detected by STOPP version 2 was higher than the Beers 2012 (39.1% vs 33.3% and 452 vs 374, respectively; (p<0,001) (Z= -3,5). The most common inappropriate prescribing profiles detected by STOPP version 2 criteria were "Vitamin B12 use without clear evidence", ">160 mg aspirin use" and "PPI and gingko biloba extract use without clear evidence".
Conclusion: Our inappropriate prescription prevalence of about 1/3 was similar to the global worldwide prevalence -yet at the upper end. STOPP version 2 was more succesful than Beers 2012 to detect inappropriate prescribing. The over the counter vitamin/supplement drugs were the major drug class accounting for the leading inappropriate prescription while high dose aspirin use and PPI use without clear evidence were the other 2 common inappropriate prescription profiles. We suggest that these results shall have clinical impact for our population and represent a major data for worldwide comparison.