Hayvan yemi olarak yaygın kullanılmayan bazı bitkisel yan ürünlerin gaz üretim potansiyellerinin belirlenmesi
Determination of gas production potential of some plant by-products not commonly used as animal feed
Yazar: NİHAL AYDIN
Danışman: PROF. DR. YUSUF KONCA
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırmada, alternatif yem maddesi olarak üzüm çekirdeği, aspir, çörek otu, kabak çekirdeği, ısırgan tohumu, susam tohumu, deve dikeni tohumlarının işlenme sonrası elde edilen yan ürünleri (küspe) ile kenevir tohumu ve atkestanesinin ham besin maddeleri, gaz üretimi (GÜ) potansiyelleri ve enerji değerlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada sıkma yöntemiyle yağ elde eden işletmelerden farklı tıbbi aromatik bitki tohumu artıkları toplanmış ve ham besin maddeleri, mineral madde içerikleri, gaz üretim değerleri, yağ asidi kompozisyonları ve enerji değerleri belirlenmiştir. Araştırma yemlerinin ham protein değerleri ortalaması KM bazında % 6,03 (atkestanesi) ila % 43,33 (kabak çekirdeği küspesi), ham yağ içerikleri 5,18 (üzüm çekirdeği küspesinde) ile % 30,36 (susam tohumu küspesinden), ham kül ise % 2,45 (atkestanesinde) ile %11,42 (ısırgan tohumu küspesi) arasında değişmiştir. Örneklerin 24. saatlik gaz üretimi (ml/200 mg'da) 49,33 ile atkestanesinde ve 13,00 ile en düşük üzüm çekirdeği küspesinde olmuştur. Devedikeni tohumu küspesinde metan üretimi % 22,13 ile en yüksek ve en düşük üzüm çekirdeği küspesinde %16,10 olmuştur. Aspir tohumu küspesinde en yüksek organik madde sindirilebilirliği ve metabolik enerji değeri en yüksek %59,82 ve 9,21 ile aspir tohumu küspesinde bulunmuş, üzüm çekirdeği küspesi ise en düşük değerleri almıştır. Yağ asitleri bakımından ilk dört sırada küspelerin linoleik, oleik, palmitik ve stearik asit bakımından zengin oldukları belirlenmiştir. Bu çalışma sonuçlarına göre, tıbbı aromatik bitki artıklarının yem olarak kullanılabileceği ancak antimetanojenik kapasitelerinin düşük olduğu gözlenmiştir.

Abstract:
In this study, as alternative feed material, it is determined that waste of by product of grape seed, safflower, black seed, pumpkin seed, nettle seed, sesame seed, thistle seeds's meal and hemp seeds and horse chestnut (OMS) seed's nutrient  composition, gas production (GU) potentials and energy values. In the study, different medicinal aromatic plant seed residues (meal, cake) were collected from squeezing oil companies and raw nutrients, mineral contents, gas production values, fatty acid compositions and energy values were determined. The average crude protein values of the feeds were 6,03% (horse chestnut) to 43,33% (pumpkin seed meal), crude oil contents 5,18 (from grape seed meal) and 30,36% (from sesame seed meal), crude ash and 2.45% (in the horse chestnut) and 11.42% (nettle seed meal). The 24-hour gas production (per ml / 200 mg) of the samples was 49.33 in horse chestnut and 13.00 in the grape seed meal. Methane production was 22.13% in the thistle seed meal and 16.10% in grape seed meal. The highest organic matter digestibility and metabolic energy values were found in the safflower seed meal with 59.82% and 9.21%, and the lowest values were obtained with grape seed meal. It was determined that the meals were rich in linoleic, oleic, palmitic and stearic acid. According to the results of this study, it was observed that medicinal aromatic plant residues can be used as feed materials, however, they have a low antimetanogenic capacity.