Kars'ta kullanılan lakaplar üzerine bir inceleme
A review on the nickname used in Kars
Yazar: SEVİNÇ HASBAY
Danışman: DOÇ. DR. MİTAT DURMUŞ
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Adbilimi = Onomastic ; Dilbilgisi = Grammar ; Dilbilim = Linguistics ; Kars = Kars ; Lakap = Sobriquet

Özet:
Bu çalışmada; Kars'ın tarihi, etnik yapısı, kültürel ve coğrafi özellikleri anlatılmıştır. Ardından dilbilim, adbilim, kişi adları, Türklerde ad verme gelenekleri, lakabın tanımı, lakapların verilişi, ifade edilmiştir. Devamında lakap verme geleneğinden bahsedilmiş, lakaplar Kars merkezi,  ilçeler ve civar köyler bünyesinde lakap verme geleneği işlenmiştir. Daha sonra lakaplar sınıflandırılmış,  bu sınıflandırmaya anlamı tespit edilen ve edilemeyen tüm lakaplar dâhil edilmiştir. Sahada kaynak şahıslarla derleme yöntemi kullanılarak çok sayıda lakap örneğine ulaşılmıştır. Derlenen bu malzemeler, fotoğraf ve görüntülerle kaydedilmiştir. Kaynak kişiler farklı yaş gruplarından seçilerek mümkün olduğunca farklı örnekler tespit edilmeye çalışılmıştır. Lakap verme geleneğinde lakapların yerel ağızda söyleniş özelliklerine de özen göstermeye çalışılmış, yöresel anlam içeren kelimeler için sözlük bölümü oluşturulmuştur. Kullanılan kelimeler Kars ağzı özellikleri gösterdiği için derleme sözlüğüne başvurulmuştur. Ancak derleme sözlüğünde anlamı bulunmayan kelimeler tarafımızca yöre halkı arasında araştırılıp anlamı tespit edilmeye çalışılmıştır.
Bu çalışmada bölgeden derlenen 900 lakap genel özellikleri itibari ile sınıflandırılmış ve yöre insanının lakap vermede hangi kriterlere önem verdiği ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
In this study, the historical, ethnic, cultural and geographical characteristics of Kars are explained. Then, linguistics, adbilim, person names, traditions of names in Turks, the definition of the nickname, the names given, is expressed. The tradition of name-giving was mentioned in the continuation, and the tradition of name-making was studied within the Kars center, districts and surrounding villages. Then all the nicknames were classified and all the nicknames were included in this classification. A large number of nameplate samples were obtained in the field by using the method of compiling with source individuals. These collected materials were recorded with photographs and images. Source persons were selected from different age groups and tried to identify as many different samples as possible. In the name-giving tradition, we tried to pay attention to the characteristics of narratives in the local mouth, and the dictionary section was created for words with regional meaning. The words used were used in the compilation dictionary as they show the characteristics of the mouth of Kars. However, by us, the words that do not have meaning in the compilation dictionary have been searched among the local people and tried to determine the meaning.
In this study, 900 names compiled from the region were classified with regard to their general characteristics and it was determined which criteria the people of the region gave importance to the name.