Periferal donör gruplar içeren ftalosiyaninlerle multimetal kompleksler
Multimetallic complexes with phthalocyanines containing donor groups at the periphery
Yazar: HACER YASEMİN YENİLMEZ AKKURT
Danışman: PROF. DR. ALİ İHSAN OKUR ; PROF. DR. AHMET GÜL
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: 1-naftol = 1-naphthol ; Azobenzen = Azobenzene ; Ftalonitril = Phthalonitrile ; Ftalosiyaninler = Phthalocyanines

Özet:
Bu çalışmada bir tanesi asimetrik olmak üzere 4 farklı ftalosiyanin serisisentezlenmiştir. Tezin ana amacı olan uç gruplarda organometalik bir kompleks içerenftalosiyaninlerin sentezi için uç grup olarak azobenzen birimleri ihtiva eden bir ligandsentezlenmiştir. Bu ligand kullanılarak simetrik ve asimetrik ftalosiyaninlere geçilmiştir.Ftalosiyaninlerin kararlı yapısından dolayı uç gruplar vasıtası ile çeşitli reaksiyonlaragirebilmektedir. Ftalosiyaninlerin azobenzen birimleri ile paladyum arasında dimerikve monomerik olarak kompleksleşme reaksiyonları gerçekleştirilmiştir. Azobenzenbirimleri içeren simetrik ftalosiyanin serisinin monomerlerinde, uçlarda dört tanepaladyum kompleksi içeren multimetal bir kompleks elde edilmiştir. Asimetrikftalosiyanin serisinde elektron veren 2-etoksietoksi grupları ile elektron çeken paladyumkompleksi aynı yapı üzerinde bulunmaktadır. Böylece ftalosiyanindeki elektronyoğunluğu önemli ölçüde değişmektedir. 2-etoksietoksi grubu içeren simetrikftalosiyaninler ile çözünürlüğü ve verimleri yüksek bileşikler sentezlenmiştir.Çalışmanın son kısmında ise oktasübstitüe ftalosiyanin serisi yapılmıştır.Dikloroftalonitrilin bir klor grubu yerine 1-naftol bağlanarak diğer klora daha başkabir bileşiğin bağlanabilmesine olanak verilmiştir. Sonuç olarak bu tez kapsamında 3tane yeni ligand ve bu ligandların simetrik ve asimetrik ftalosiyaninleri sentezlenmistir.Toplamda 23 yeni bileşik literatüre girmistir. Sentezlenen bileşiklerin yapıları çeşitlispektroskopik tekniklerle aydınlatılmıştır.

Abstract:
In this study, 4 different phthalocyanine series, one of which is asymmetric, weresynthesized. In order to achieve the aim of the thesis, which is the synthesis ofphthalocyanines containing organometallic complexes on the periphery, a ligand havingazobenzene groups was synthesized. By using this ligand, symmetric and asymmetricphthalocyanines were prepared. Phthalocyanines can undergo several reactions via theirend groups due to their robust nature. Dimeric and monomeric complexation reactionswere performed between azobenzene groups on the phthalocyanine ring and palladiumion. In the monomeric complexes of symmetric azobenzene-containing phthalocyanineseries, a multimetallic complex was obtained having four palladium complexes at theperiphery. In the asymmetric phthalocyanine series, there are electron donating 2-ethoxyethoxy and electron-withdrawing palladium complex in the same structure.Therefore, the electron density on phthalocyanine changes dramatically. Withsymmetric phthalocyanines having 2-ethoxyethoxy groups, highly soluble and highyieldingproducts were obtained. In the last part of the study, a series of octasubstitutedphthalocyanines were synthesized. 1-2aphthol was substituted with a reactive chlorinein 4,5-dichlorophthalonitrile and the other chlorine remains unchanged, which meansthat another compound may be substituted for this chlorine. As a result, three newligands and symmetric and asymmetric phthalocyanines of these ligands weresynthesized. A total of 23 compounds was introduced to the literature. Severalspectroscopic methods were used for elucidation of the compounds.