Türkiye'de matematik eğitiminde problem kurma üzerine gerçekleştirilmiş lisansüstü çalışmaların analizi: Bir meta-sentez çalışması
An analysis of graduate studies on problem posing in mathematics education in Turkey: A meta-synthesis study
Yazar: ESRA NUR KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FUNDA AYDIN GÜÇ
Giresun Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Lisansüstü tezler = Postgraduation thesises ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Meta analizi = Meta analysis ; Problem kurma = Problem posing ; Tezler = Theses

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de matematik eğitiminde problem kurma üzerine gerçekleştirilmiş çalışmaların eğilimini ortaya koymaktır. Bu bağlamda kapsamlı çalışmalar olan lisansüstü çalışmalar ele alınmıştır. Çalışmanın verileri Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi'nde tam metnine ulaşılan 22 doktora, 68 yüksek lisans olmak üzere toplam 90 çalışmadan elde edilmiştir. Çalışmaların her biri yayınlanma yılı, çalışmanın amacı, araştırma yöntemi, örneklem grubu, veri toplama araçları, öğretim uygulamaları, değerlendirme uygulamaları, sonuçlar ve öneriler bağlamında nitel olarak incelenmiş ve analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda çalışmalarda en çok problem kurmaya yönelik durum tespiti yapıldığı ve problem kurma becerilerinin incelenmesine odaklanıldığı görülmüştür. Problem kurma ile ilgili çalışmaların yıllara göre artış eğiliminde olduğu, en fazla nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması modelinin tercih edildiği, ilköğretim öğrencileriyle yapılan çalışmaların çoğunlukta olduğu, öğretim uygulamalarında problem kurmayı ele alan yaklaşımlar içinde en çok problem çözme ile problem kurma öğretimi yaklaşımının kullanıldığı, problem kurma çalışmalarının problem kurma değerlendirme rubrikleri ile değerlendirildiği tespit edilmiştir. Problem kurma yaklaşımlı etkinlikler ile problem çözme çalışmalarının uygulanmasının problem kurma becerilerini olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir. Genel olarak problem kurma becerilerinin düşük olduğu sonucuna ulaşıldığı görülmüştür. Çalışma sonuçları doğrultusunda, problem kurma etkinliklerinin küçük yaş gruplarından itibaren işe koşulmasına yönelik düzenlemelerin yapılması önerilebilir. Ayrıca problem kurma öğretiminin farklı yaklaşımlarla ele alınarak değerlendirilmesinin etkili problem kurma öğretimine ışık tutacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to reveal the tendency of studies on problem posing in mathematics education in Turkey. Graduate studies, which are comprehensive studies in this context, are discussed in this thesis. The data of this research has been obtained from a total of 90 studies including 22 doctoral theses and 68 master's theses, whose full texts have been reached at the Council of Higher Education National Thesis Center. Each of the theses has been qualitatively examined and analyzed in the contexts of the year of publication, the purpose of the study, the research method, the sample group, the data collection tools, the teaching practices used, the evaluation practices, results and recommendations. As a result of the study, it was found that these theses mostly focus on evaluations about problem posing and examinations about problem posing skills. It was found that the studies on problem posing have tended to increase over the years, the case study model has been preferred the most among the other qualitative research methods, the majority of studies have been conducted with primary school students, the problem solving and problem posing teaching approaches have been used the most among the other approaches that deal with problem posing in teaching practices, problem posing studies have been evaluated with problem posing assessment rubrics. It was determined that the implementation of problem solving activities with a problem posing approach positively affects problem posing skills. In general, it was seen that the problem posing skills were low. In line with the results of the study, it can be suggested that arrangements should be made for problem posing activities to be employed starting from the younger age groups. In addition, it is thought that the evaluation of problem posing teaching with different approaches will shed light on effective problem posing teaching.