Yetişkinlerdeki dindarlık, ahlaki olgunluk ve ölüm kaygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Analysis of the relationship between religiousnes, moral maturity and death anxiety in adults
Yazar: AİŞE HÜMEYRA ÇAKMAK
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA BİLİCİ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ahlaki olgunluk = Moral maturity ; Dindarlık = Religiousness ; Kaygı = Anxiety ; Yetişkinler = Adults ; Ölçekler = Scales ; Ölüm kaygısı = Death anxiety

Özet:
Bu çalışmada yetişkinlerdeki dindarlık, ahlaki olgunluk ve ölüm kaygısı düzeyleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Çalışmanın amacı katılımcıların toplam ölçek puanlarının ve ölçeklerin alt boyutlarından alınan puanların birbirleriyle olan ilişkilerinin incelenmesi ve katılımcıların dindarlık ile ahlaki olgunluk puanlarının ölüm kaygısı puanlarını yordama derecesinin belirlenmesidir. Ayrıca dindarlık ölçeğinin alt ölçeklerinden alınan puanlar ile ahlaki olgunluk puanlarının ölüm kaygısının alt ölçeklerinden alınan puanları yordama derecesinin belirlenmesi de amaçlanmıştır. Bu çalışmada nicel araştırma modellerinden biri olan korelasyon (ilişkisel)tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 18-71 yaş arası 318 yetişkin oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında Topuz (2011) tarafından geliştirilen ''Dindarlık Tipolojilerini Belirleme Ölçeği'', Şengün ve Kaya (2007) tarafından geliştirilen ''Ahlaki Olgunluk Ölçeği'', Thorson ve Powell (1992) tarafından geliştirilen ''Thorson-Powell Ölüm Kaygısı Ölçeği'' ve araştırmacı tarafından hazırlan ''Kişisel Bilgi Formu'' kullanılmıştır. Veriler elektronik ortamda toplanmıştır. Verilerin toplanması sonucunda elde edilen veriler SPSS-26 paket programı aracılığıyla analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Araştırmanın değişkenleri olan dindarlık, ahlaki olgunluk ve ölüm kaygısı puanları ve ölçeklere ait alt boyutlardan elde edilen puanlar arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı hesaplanmış ve bu değişkenlerin birbirlerini yordayıp yordamadığını test etmek amacıyla da Çoklu Regresyon Analizi tekniği kullanılmıştır. Analizler sonucunda; yetişkin bireylerdeki dindarlık, ahlaki olgunluk ve ölüm kaygısı puanları arasında istatiksel açıdan anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişkinin olduğu görülmüştür. Ayrıca tüm regresyon analizleri sonucunda ölüm kaygısı alt ölçeklerinden ölümü düşünme ve tanıklık alt ölçeğini ilmi dindarlık ve zevk alınan dindarlık ölçekleri ile ahlaki olgunluk birlikte anlamlı olarak yordamaktadır. Ölüm kaygısı alt ölçeklerinden ölümün belirsizliğini dindarlık alt ölçeklerinden inançsızlık, gösterişçi dindarlık, taklidi dindarlık  alt ölçekleri ile ahlaki olgunluk birlikte anlamlı olarak yordamaktadır. Ölüm kaygısı alt ölçeklerinden acı çekme alt ölçeğini ise dindarlık alt ölçeklerinden sadece gösterişçi dindarlık ve ahlaki olgunluk birlikte anlamlı olarak yordamaktadır. Son olarak araştırmanın demografik değişkenleri ile ölçek puanları arasındaki ilişki ve farklar incelendiğinde ise araştırmanın değişkenlerinin cinsiyet, medeni durum ve eğitim durumuna göre anlamlı olarak farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Yaş değişkeni ile ise sadece ahlaki olgunluk düzeyi arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Son olarak araştırmanın bulguları ilgili alan yazını ve araştırma sonuçlarına göre yorumlanmış ve tartışılmıştır.

Abstract:
In this study, relationships between levels of decency, moral maturity and death anxiety in adults were examined. The aim of the study is to examine the relationship between the participants 'total scale scores and the scores taken from the lower dimensions of the scales and to determine the degree to which the participants' religiosity and moral maturity scores interpret the death anxiety scores. It is also aimed to determine the degree to which the scores taken from the subscales of the piety scale and the scores of moral maturity taken from the subscales of death anxiety are calculated. In this study, correlation (relational)scanning method, one of the quantitative research models, was used. The sample of the study was 318 adults aged 18-71. Topuz (2011) in the collection of data developed by 'to identify the typology of religiosity scale', Sengun and Kaya (2007) developed by the 'Moral maturity scale', Thorson and Powell (1992), developed by 'Thorson-Powell death anxiety scale and the researcher's prepare by 'personal information form' was used. Data was collected electronically. The data obtained as a result of the collection of the data were analyzed and interpreted through the SPSS-26 package program. The research variables, religiosity, moral maturity, and death anxiety Scale scores and the scores obtained from the lower dimensions of the Pearson Product Moment Correlation coefficient was calculated in order to examine the relationship between these variables in predicting each other in order to test whether yordayip and multiple regression analysis technique was used. Analysis; a statistically significant and positive relationship was observed between the scores of religiosity, moral maturity, and death anxiety in adult individuals. In addition, as a result of all regression analyses, the death anxiety subscale significantly predicts the death thinking and testimony subscale together with the scientific piety and pleasure piety scales and moral maturity. Death anxiety sub-scales of uncertainty death sub-scales of religiosity disbelief, pretentious religiosity, imitative religiosity sub-scales and moral maturity together meaningfully predicts. Death anxiety sub-scales of suffering sub - scales of piety sub-scales of only pretentious piety and moral maturity together significantly predicts. Finally, when the relationship and differences between the demographic variables of the study and the scale scores were examined, it was found that the variables of the study did not decouple significantly according to gender, marital status and educational status. A significant relationship was found between the age variable and only the level of moral decency. Finally, the findings of the research were interpreted and discussed according to the relevant field article and the results of the research.