Antidepresan ilaç kullanan hastaların Bruksizm açısından değerlendirilmesi
Evaluation of patiens using antidepressant drug in terms of Bruxizm
Yazar: ELİF ÇETİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ASLI GÜLŞEN
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Cerrahi-diş hekimliği = Dentistry-operative

Özet:
Çalışmamızın amacı antidepresan ilaç kullanımı olan hastaların bruksizm bulguları açısından değerlendirilmesidir. Çalışmamız Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız Diş ve Çene Cerrahisi kliniğine başvuran 118 hasta üzerinde yapılmıştır. Hastalara uygulanan 6 soruluk bir anket ve klinik değerlendirme yöntemleri ile bruksizm tespiti yapılmıştır. Klinik olarak masseter kası palpasyonunda ağrı ve hipertrofi varlığına, diş aşınmalarına, ağız içi bukkal mukozadaki izlere bakılmış ve hastaların temporomandibular eklem muayeneleri yapılmıştır. Hastalarından elde edilen veriler; seçici serotonin geri alım inhibitörü (SSGİ) ve serotonin noradrenalin geri alım inhibitörü (SNGİ) tipi antidepresan ilaçlar olarak 2 grupta değerlendirilmiştir. Ayrıca hastaların ilaç kullanma süreleri göz önüne alınarak; 1 yıldan kısa veya uzun süreli kullanımlarına göre gruplandırılıp elde edilen veriler ayrı bir değerlendirilmiştir.
118 hastanın; %81,4'ü (n= 96) kadın, %18,6'sı (n=22) erkektir. Hastaların yaşları 18 ile 77 arasında değişmekte olup ortalama yaş 42.6 ± 14,3 yıldır. Hastaların %57,6'sı (n=68) SSGİ, %42,4'ü SNGİ (n=50) grubu antidepresan kullanmaktadır. SNGİ grubunda bruksizm oranı SSGİ grubundan anlamlı (p<0.05) olarak daha yüksekti. İlaç kullanım süresi 1 yıl üstü olan grupta bruksizm oranı ilaç kullanım süresi 1 yıl altı olan gruptan anlamlı (p<0.05) olarak daha yüksekti. 
SSGİ ve SNGİ grubu antidepresanların kullanımı sonrası istenmeyen bir etki olarak bruksizm gelişebilmektedir. Hastaların ve bu ilaçları reçete eden hekimlerin ilaç kullanımıyla gelişebilen bruksizme karşı farkındalığının arttırılması; bruksizm gelişmesi halinde erken teşhisinin ve tedavisinin yapılması, hastanın kullanılan antidepresan ilaç tedavisinin gözden geçirilmesi ve gerekliyse yeniden planlaması açısından oldukça önemlidir.

ANAHTAR SÖZCÜKLER: Bruksizm, Antidepresan ilaçlar, SSGİ, SNGİ

Abstract:
The aim of our study is to evaluate patients using antidepressant medications from a bruxism perspective. Our study was conducted on 118 patients who applied to Zonguldak Bülent Ecevit University Faculty of Dentistry Oral and Maxillofacial Surgery clinic. Bruxism was detected using a 6-question survey administered to patients and clinical evaluation methods. Clinically, masseter muscle palpation and hypertrophy, tooth wear, marks on the intraoral buccal mucosa were examined, and patients' temporomandibular joint examinations were performed. Data obtained from the patients; They were evaluated in two groups as selective serotonin reuptake inhibitor (SSRI) and serotonin noradrenaline reuptake inhibitor (SNRI) type antidepressant drugs. In addition, considering the patients medication use duration; A separate evaluation was made of the data obtained by grouping them according to their use for less than 1 year or for a long time.
Of 118 patients; 81.4% (n= 96) were women and 18.6% (n=22) were men. The ages of the patients ranged from 18 to 77 years, with an average of 42.6 ± 14.3 years. 57.6% (n=68) of the patients use SSRI and 42.4% use SNRI (n=50) group antidepressants. The bruxism rate in the SNRI group was significantly (p<0.05) higher than the SSRI group. The rate of bruxism in the group with drug use for more than 1 year was significantly (p<0.05) higher than in the group with drug use for less than 1 year.
Bruxism may develop as an undesirable effect after the use of SSRI and SNRI group antidepressants. Increasing the awareness of patients and physicians who prescribe these drugs about bruxism that can develop with drug use; If bruxism develops, early diagnosis and treatment is very important in terms of reviewing the patient's antidepressant drug treatment and re-planning it if necessary.

KEYWORDS: Bruxism, Antidepressant drugs, SSRI, SNRI