Geleneksel kağıt üretim ve baskı teknikleri ile Türk kültleri temalı baskı serisi
Traditional paper production and printing techniques and Turkish culture themed printing series
Yazar: HANDE ERDEM
Danışman: DOÇ. CEREN BULUT YUMRUKAYA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Baskı = Print ; Grafik sanatlar = Graphic arts ; Kağıt = Paper ; Kağıt üretimi = Paper production ; Kült = Cult ; Mitoloji = Mitology ; Türk mitolojisi = Turkish mythology ; İbrahim Müteferrika = İbrahim Müteferrika

Özet:
Geleneksel kâğıt ve baskıyı kültüründe de etkilerini yaşadığı mitoloji ile birleştiren sanatçı; duygularını, inançlarını ve görüşlerini çalışmasına yansıtmıştır. Dünya'da birçok coğrafyada, kendi kültürlerine ait kâğıt üretimi son derece kıymetli bir yerdeyken Anadolu'da üretilen kâğıdın unutulması bununla beraber diğer dünya mitolojik hikayelerinin ve kahramanların dünyaca bilinmesini buna rağmen kendi kültürünün mirası olan hikâye ve karakterlerin bilinmemesini göz önünde bulundurarak bu çalışmayı yapmayı kendine vazife bilmiştir. Medeniyet hamuru olan kâğıdın, iki bin yıllık geçmişi vardır ve kağıt günümüze kadar hayatımızın vazgeçilmez bir parçası olarak gelmiştir. Farklı coğrafyalarda farklı tekniklerle üretilen kâğıt, ülkelerin gelişmişliklerini göstermektedir. Bu süreçte medeniyet toplumda tüketilen kağıt miktarı ile ölçülür olmuştur. Günümüzde ise geleneksel kâğıt üretimi yerini makineleşen evrende bırakmış yine de biricik olan geleneksel üretimin yeri asla doldurulamamıştır. 
Gravür baskının yeri sanat tarihinde oldukça önemlidir. Sanatçı kullandığı materyalleri seçerken, bireysel hakkını özgün baskı yöntemlerinden gravürden yana kullanmıştır. Baskı yöntemi çalışmanın özüne bağlı kalarak geleneksel yöntem ile uygulanmıştır. 
Ön-Türk mitolojisinde konu edilen unsurların hemen hemen tamamı, özellikle Sümer ve Yunan mitolojilerinde birebir karşılıkları vardır. Mısır mitolojik unsurları bölgesel etmenlerden kaynaklı biraz değişkenlik gösterse de bu unsurların da özellikle Sümerlerden ve Göktürklerden etkilendiği aşikardır. Ayrıca Yaratılış Efsanesi semavi dinlere de mutlak ilham kaynağı olmuştur. Pratik yaşantımızda alışkanlık haline gelmiş olan birtakım inanışların aslında geçmişe dayalı ritüeller olduğunu gösteren bu çalışma, üç geleneksel ögenin bir zeminde harmanlanması ile oluşmuştur. Her alanda ve sanatta günümüz yapı taşlarının geçmişinin bir aynası görevi taşıması amaçlanmıştır. Sanatçı bu tez çalışmasında, her gün, her alanda kullandığımız kâğıdı, geleneksel üretimi ve özgün baskı tekniklerini, bununla beraber kültürümüzün yapı taşı Orta Asya Türk mitolojisini harmanlamıştır.

Abstract:
The artist, who combines traditional paper and printing with the mythology in her culture, has reflected her feelings, beliefs and views to her study. She has taken it as her duty to do this because in many places of the world, the paper production belonging to their own culture is in a very precious place, while the paper produced in Anatolia is forgotten and the other world's mythological stories and heroes are known very well by the world while the stories and characters which belong to her culture's heritage are not known. The paper, which is the pulp of civilization, has a history of two thousand years and it has been an indispensable part of our lives until today. The paper, which is produced with different techniques in different locations, shows the development of the countries. In this process, the civilization has been evaluated by the amount of paper consumed in a society. In this day and age, traditional paper production has been replaced by mechanic system; however, traditional production, which is unique, has never been replaced.  
The place of gravure printing is very important in art history. While selecting the materials she used, the artist chose engraving which is one of the original printing methods. The printing method was applied with the traditional method depending on the essence of the study.
Almost all of the elements in pre-Turkish mythology have their exact counterparts especially in Sumerian and Greek mythologies. Although the Egyptian mythological elements vary slightly from regional factors, it is also obvious that these elements are influenced especially by Sumerians and Göktürk. The Creation Myth has also been an absolute source of inspiration for theistic religions. This study, which shows that some beliefs that have become a habit in our practical lives are actually rituals based on the past, was formed by blending three traditional elements on one ground. In every field and art, it is aimed to be a mirror of the past of today's building blocks. In this thesis, the artist has blended the paper, traditional production and original printing techniques we use every day, in every field, as well as the Central Asian Turkish mythology which is building block of our culture.