Finansal okuryazarlığın yatırım kararlarına etkisinin davranışsal finans bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of financial literacy on investment decisions in the concept of behavioral finance
Yazar: MURAT ACAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA KILIÇ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Davranışsal finans = Behavioral finance ; Ekonomi eğitimi = Ekonomy teaching ; Finansal kararlar = Financial decisions ; Finansal okuryazarlık = Financial literacy ; Yatırım kararları = Investment decisions ; Yatırımcı davranışı = Investors behavior ; Yatırımlar = Investments

Özet:
Günümüzde finansal piyasalarda yatırım yapabilmek çok kolaylaşmıştır. Bilgiye hızlı erişim olanakları, kullanılan teknolojik alt ve üst yapılar sayesinde yatırım yapabilmek sadece saniyeler alabilmektedir. Fakat bu kadar kolay olan yatırım ortamında yatırım kararı rasyonel ve doğru bir şekilde alınamamaktadır. Geleneksel finansa alternatif olarak doğan ve hızlı bir şekilde literatürde kendisine yer bulan Davranışsal Finans disiplini, bireylerin yatırım kararı alırken çeşitli etkiler altında kaldığını ve rasyonel karar alamadıklarını öne sürmektedir. Aynı şekilde yatırım kararı alabilmek için psikolojik şartlarımızın da uygun olması gerekmektedir. Bu varsayımlar birçok kez test edilmiş ve literatüre girmiştir. Literatürdeki çalışmalardan hareketle çalışmada, bireylerin davranışsal finans bağlamında göstermiş oldukları yanlılıklarının iktisat/finans eğitimi ile olan ilişkisinin araştırılması amaçlanmaktadır. Araştırmanın evreni, aykırı durum örnekleme yöntemi ile seçilmiş ve Süleyman Demirel Üniversitesi Mühendislik ve İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesinde öğrenimine devam etmekte olan öğrencilerden oluşturulmuştur. Veri toplama yöntemi olarak da rastlantısal örneklem modeli kullanılmış olup veriler anket yöntemi ile çevrimiçi olarak elde edilmiştir.
Temel sorgulamalar çerçevesinde çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde davranışsal finans ve finansal karar yanlılıklarına dair bilgiler aktarılmış, ikinci bölümünde bireylerin yatırım kararlarını etkileyen demografik özellikler, iktisat eğitimi tarihi ve finansal kararlara etkisi üzerine literatür taraması ve mülkiyet etkisinin yatırım kararlarına etkileri üzerine litetaür taraması bulunmaktadır. Üçüncü bölüm araştırmanın analiz kısmını oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama amacıyla 778 öğrenciyle anket çalışması yapılmıştır. Anket sonucu elde edilen veriler SPSS programı ile ki-kare yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuç olarak araştırmadan sağlanan verilere göre iktisat/finans eğitimi ile davranışsal finans yanlılıkları (mülkiyet etkisi, pişmanlık kaçınma, kayıptan kaçınma) arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Nowadays, it is very easy to invest in financial markets. Thanks to the fast access to information, technological infrastructures and superstructures, it takes only seconds to invest. However, in an investment environment that is so easy, the investment decision cannot be taken rationally and accurately. Behavioral Finance discipline, which was born as an alternative to traditional finance and quickly found its place in the literature, suggests that individuals are under various influences and cannot make a rational decision when making an investment decision. Likewise, in order to make an investment decision, our psychological conditions must be appropriate. These assumptions have been tested many times and entered the literature. Based on these studies in the literature, the study aims to investigate the relationship between individuals' biases in behavioral finance and economics / finance education. The population of the study was selected by the contingency sampling method and consisted of students continuing their education at Süleyman Demirel University Faculty of Engineering and Economics and Administrative Sciences. The random sampling model was used as the data collection method and the data were obtained online by the survey method.
The study consists of four chapters within the framework of basic inquiries. In the first part of the study, information about behavioral finance and financial decision bias has been given, in the second part there are demographic features affecting individuals' investment decisions, literature review on economic education, its history and its effect on financial decisions and literature review on the effects of Endowment effect on investment decisions. The third part is the analysis part of the research. In the study, a survey was conducted with 778 students for data collection. The data obtained from the questionnaire were analyzed with SPSS program using chi-square and regression methods. As a result, according to the data obtained from the research, it has been determined that there is a significant relationship between economics / finance education and behavioral finance biases (property effect, regret avoidance, loss loss) and personality types affect these bias to a certain level.