Hepatosellüler karsinomlu hastaların etiyolojik ve klinik özellikleri ile tedaviye cevapları
Clinical, etiological, and prognostic features of patients with hepatocellular carcinoma
Yazar: ÖMER EKİNCİ
Danışman: PROF. DR. SABAHATTİN KAYMAKOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Hepatektomi = Hepatectomy ; Hepatit virüsleri = Hepatitis viruses ; Hepatositler = Hepatocytes ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer nakli = Liver transplantation ; Karaciğer neoplazmları = Liver neoplasms ; Karaciğer sirozu = Liver cirrhosis ; Karsinoma = Carcinoma ; Karsinoma-hepatoselüler = Carcinoma-hepatocellular ; Sağkalım = Survival

Özet:
Amaç: Çalışmamızda hepatosellüler karsinoma (HSK) tanılı hastaların etiyolojik ve klinik özellikleri ile tedaviye cevaplarının incelenmesi amaçlanmıştır.Materyal ve Metod: Bu retrospektif çalışmada İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Gastroenterohepatoloji Bilim Dalı'na 2001 ve 2011 tarihleri arasında başvuran ve HSK tanısını histopatolojik ya da klinik-radyolojik olarak alan hastaların demografik özellikleri, etiyolojileri, tümörün özellikleri ve uygulanan tedaviler incelendi. Hastaların sağkalım analizleri yapılarak sonuçları etkileyen prognostik faktörler araştırıldı.Bulgular: Çalışmaya 545 HSK'lu (449 erkek, ortalama yaş 59.5±10) hasta alındı. HBV başta olmak üzere (272 hasta / %49.9) viral etiyolojiler ön plandaydı ve 477 (% 87.52) hasta sirotikti. İlk tanı esnasında 335 hastada (%61.5) tek nodül tespit edildi, ancak 336 (%61.6) hasta ileri evrede tanı almıştı. Hastaların 146'sında (%26.8) AFP >400 ng/ml idi. Hastaların 26'sında (% 4.77) ekstrahepatik yayılım, 31'inde (%5.7) damar tutulumu saptandı. Damar tutulumunu predikte eden değişkenler yaş, AFP düzeyi (>400), diffüz infiltran HSK ve toplam tümör çapı idi. Karaciğer hastalığı için düzenli takip altında olan ve AFP-ultrasonografi ile tarama yapılan hastalarda HSK tanısı daha erken evrede konuldu. Genel sağkalım oranı ortanca 16 (12.9-19.0) ay bulundu. Sağkalıma etki eden değişkenler arasında toplam tümör çapı, BCLC evresi ve tümör tutulum şekli bağımsız risk faktörleri olarak tespit edildi. Cerrahi tedavilerin diğer tedavilere kıyasla sağkalım oranlarını olumlu yönde etkilediği gözlemlendi (log-rank, p<0.001).Sonuç: Bu çalışmada HSK'lı hastaların yaş ortalaması ileri ve erkek cinsiyet baskın bulunmuştur. Viral sebepler ve özellikle HBV en önemli etiyolojik faktördür. Hastalığın geç evrede teşhisi küratif tedavilerin uygulanmasını engellemektedir. Erken tanı, zemindeki karaciğer hastalığının durumu ve cerrahi tedaviye uygunluk sağkalımı artırmaktadır.Anahtar sözcükler: Hepatosellüler karsinom, etiyoloji, tedavi, sağkalım

Abstract:
Aim: To investigate clinical, etiological, and prognostic features of patients with hepatocellular carcinoma (HCC).Materials and Methods: Patients with HCC who were followed-up in Istanbul University, Istanbul Faculty of Medicine, Department of Gastroenterohepatology, between 2001 and 2011 were included in the study. Diagnosis of HCC was established by histopathological and/or clinical-radiological examinations. We retrospectively reviewed demographic data, primary etiology, tumor characteristics and selected treatments of patients and prognostic factors that affect overall survival were investigated.Results: There were 545 patients with HCC (449 male, mean age 59.5±10) included in the study. Viral etiologies, especially HBV (272 patients / %49.9) were dominant and 477 (%87.52) patients were cirrhotic in this cohort. At diagnosis 335 patients (%61.5) had one nodule; however 336 patients (%61.6) were diagnosed at a late stage. There were 146 (%26.8) patients with an AFP>400ng/ml. Extrahepatic metastasis and vascular invasion were diagnosed in 26 (%4.77) and 31 (%5.7) patients, respectively. Predictor variables of vascular invasion were age, AFP>400ng/ml, diffuse infiltrative disease and total tumor diameter (TTD). Patients who had regular follow-ups and screening with AFP-ultrasonography were diagnosed at an earlier stage. Overall survival was median 16 (12.9-19) months. TTD, BCLC stage and tumor type were detected as independent variables associated with overall survival. Surgical treatments were found to be associated with a better survival according to other treatments (log-rank, p<0.001).Conclusion: Advanced age and male predominance were found in our cohort. Viral etiologies, especially HBV were found to be most important etiology. Late diagnosis of HCC significantly diminishes the options of curative treatments available. Early diagnosis, stage of underlying liver disease and suitability for surgical treatment options improve overall survival.Keywords: Hepatocellular carcinoma, etiology, treatment, survival