Miyase Sertbarut'un "Erik Çekirdekleri" öyküsünün Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi A2 düzeyine uyarlanması, okuma hızı ve kavranabilirliği
Adaptation of miyase sertbarut's story "Plum Seeds" to thea2 level of teaching Turkish as a foreign language, readingspeed and comprehensibility
Yazar: DENİZ BİNZET
Danışman: PROF. DR. ÖMER SOLAK
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminin son yıllarda gelişimine koşut olarak seviyelendirilmiş okuma metinlerine olan ihtiyaç hızla artmıştır. Özellikle öğrenicilerin dil seviyelerine göre uyarlanmış Türk yazarlara ait edebî eserler önem kazanmıştır. Ne var ki alanda mevcut ihtiyacı karşılayacak düzeyde seviyelendirilmiş okuma metni bulunduğu söylenemez. Keza seviyelendirilmiş metinlerin okuma ve anlama hızıyla ilişkisine dair yeterli miktarda çalışma da bulunmamaktadır. 

Bu çalışma yabancılara Türkçe öğretiminde ders dışında kullanılacak okuma metinlerine duyulan ihtiyacı gidermek ve uyarlama sürecinden sonra metni okuyan öğrenicilerin okuma hızında ve anlama düzeylerinde meydana gelen değişiklikleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu itibarla çalışmada eklektik bir anlayışla birden fazla yöntem kullanılmış olup; özgün metni A2 seviyesine uyarlama aşamasında nitel desenli bir yöntem olan doküman analizi, uyarlama-değiştirim tekniği kullanılmıştır. Akabinde metnin okunabilirliği ve kavranabilirliğinin ölçülmesi bağlamında ise tek gruplu öntest-sontest takipli deneysel yöntem uygulanmıştır. Bu bağlamda Miyase Sertbarut'un tüm eserlerinin incelenmesi aşamasının ardından; "Erik Çekirdekleri" adlı öyküsü A2 seviyesine uyarlanmış; ardından uyarlanan metin okuma hızı ve kavranabilirlik bakımından ölçülmüştür. Öykü, Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metninin hedef kazanımlarına göre uyarlanmış ve uyarlama esnasında Yedi İklim Türkçe Öğretim Seti ders kitaplarındaki A1-A2 düzeyi dil kazanımları, gramer ve sözcük bilgisi ölçütleri göz önünde bulundurulmuştur. 

Araştırmada önce uzman görüşü anketi ile uzmanların değerlendirmeleri alınmış, ardından Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesinin Türkçe Öğretim Merkezinde (ÇOMÜ TÖMER) A2 seviyesindeki 12 öğreniciye on gün arayla dakika÷okunan kelime sayısı yöntemi uygulanarak okuma hızlarındaki değişme ölçülmüştür. Son olarak da hazırlanan kavrama soruları üzerinden özgün metin ile uyarlanmış metnin kavranabilirliği arasındaki değişme anlaşılmaya çalışılmıştır. Bu çalışmaların sonucunda uyarlanan metnin özgün metne göre okuma hızını ve metnin kavranabilirliğini arttırdığı sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi, Metin Uyarlama, Okuma Becerisi, Okuma Hızı, Kavranabilirlik.

Abstract:
In recent years, the need for leveled reading texts has increased rapidly in parallel with the development of teaching Turkish as a foreign language. In particular, literary works by Turkish authors adapted to the language levels of the learners have gained importance. However, it cannot be said that there are enough leveled reading texts to meet the current needs in the field. Likewise, there are not enough studies on the relationship of leveled texts with reading and comprehension speed.

This study was conducted to meet the need for reading texts to be used outside the classroom in teaching Turkish to foreigners and to determine the changes in the reading speed and comprehension levels of the learners who read the text after the adaptation process. In the phase of adapting an authentic text to the A2 level, the text simplification method was used. Subsequently, a single-group semi-experimental study method was applied in the context of measuring the readability and comprehensibility of the text. In this context, after examining all of Miyase Sertbarut's works, his story "Erik Çekirdeleri" was adapted to the A2 level, and then the adapted text was measured in terms of reading speed and comprehensibility. The story has been adapted according to the language and grammar stipulated features for the A2 level of the Common European Framework of Reference for Languages, and the A2 level language acquisitions, grammar and vocabulary criteria of the Turkish Maarif Foundation's "Teaching Turkish as a Foreign Language" Program" has been taken into consideration.

In the research, first the evaluations of the experts were taken with an expert opinion survey, and then the change in reading speeds was measured every ten days by applying the number of words per minute method to twelve A2 level students at Çanakkale Onsekiz Mart University's Turkish Teaching Center (ÇOMÜ TÖMER) every ten days. Finally, the change between the comprehensibility of the authentic text and the adapted text was tried to be understood through the comprehension questions. As a result of these studies, it was concluded that the adapted text increased the reading speed and comprehensibility of the text compared to the original text.

Keywords: Teaching Turkish as a Foreign Language, Text Adaptation, Reading Skill, Reading Speed, Comprehensibility.