Nazal septum deviasyonuna bağlı tek taraflı kompansatris konka hipertrofisinde apoptozun incelenmesi
Relationship between apoptosis and compensatory inferior turbinate hypertrophy in cases with unilateral septal deviation
Yazar: ONUR ERGÜN
Danışman: PROF. DR. TANER YILMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Apoptozis = Apoptosis ; Hipertrofi = Hypertrophy ; Nazal kemik = Nasal bone ; Nazal konka = Nasal turbinates ; Nazal septum = Nasal septum ; Nazal tıkanma = Nasal obstruction ; Sigara içme = Smoking

Özet:
Septum deviasyonuna bağlı kompansatris alt konka hipertrofisi toplumda çok sık karşılaşılan ve septoplastide tatmin edici sonuç alınabilmesi için müdahale gerektiren bir durumdur. Septum deviasyonu sırasında konkalarda görülen kompansatris değişiklikler mukoza, bağ doku, kemik gibi konkanın tüm bileşenlerinin katılımı ile olur. Bu kompansatris değişiklerle amaçlanan, hava akımında patolojiye bağlı oluşmuş türbülansları en aza indirmek ve burun tıkanıklığını kısmen rahatlatmaya çalışmaktır. 
Bu çalışmanın amacı septum deviasyonuna bağlı kompansatris alt konka hipertrofisinde bilateral alt konkalardaki apoptoz düzeylerini karşılaştırarak bu süreçte apoptozun önemini incelemektir. Bu amaçla tek taraflı septum deviasyonu ve kompansatris alt konka hipertrofisi nedeniyle opere olan ve parsiyel alt konka rezeksiyonu yapılan 23 hastanın bilateral alt konkaları arasındaki apoptoz oranları farkı terminal deoxynucleotidyl transferase dUTP nick end labeling (TUNEL) yöntemi ve ışık mikroskopisiyle yapılan histometrik değerlendirme ile karşılaştırılmıştır. Yüzey epiteli, bez epiteli, infiltratif hücreler, fibroblast, damar endoteli, düz kas, osteosit ve osteoblastlar ayrı ayrı değerlendirilmiş ve sonuçlar eşleştirilmiş örneklemler Student's t ve Mann Whitney u testleri ile istatistiksel analize sokulmuştur.
Kompansatris hipertrofik alt konkaların fibroblastlarında, istatistiksel olarak anlamlı olmasa da, dikkat çekici derecede azalmış (p=0,064) apoptoz söz konusudur. Bu bulgu kompansatris alt konka hipertrofisi sürecinde fibroblast sağ kalımının artması ve görece azalmış apoptoz oranıyla doku boyutunun aktif olarak kontrol edildiği hipotezini desteklemektedir. Epitelde veya hücre döngüleri daha yavaş olan diğer hücre gruplarında ise belirgin farklılık görülmemiştir. Sigara içen hastalarda, sigara içmeyenlere göre infiltratif hücre apoptoz oranında istatistiksel anlamlılığa ulaşamayan (p=0.216) artış görülmüştür. Bu artışın, sigara içen kişilerde kısa ömürlü infiltratif hücrelerin dokuya girişinin artması ve orada daha çok apoptoza gitmelerine nedeniyle gözlemlendiği düşünülmüştür. 

Anahtar Kelimeler: Alt konka, septum deviasyonu, sigara, kompansatris hipertrofi, apoptoz, TUNEL

Abstract:
Compensatory turbitate hypertrophy secondary to septal deviation is a frequent condition that has to be adressed during septoplasty in order to have a satisfactory result. Compensatory changes of turbinates in the case of a deviated septum involve all components of the concha such as mucosa, connective tissue and bone. Such compensatory changes aim to decrease pathological turbulances secondary to septal deviation and thus relieve nasal obstruction.
The aim of this study is to evaluate the importance of apoptosis during the compensatory turbinate hypertrophy process by comparing the levels of apoptosis between bilateral inferior turbinates. For this purpose, terminal deoxynucleotidyl transferase dUTP nick end labeling (TUNEL) method and histometric analysis with light microscope have been utilised to compare the differences of apoptosis ratios between bilateral inferior turbinates of 23 patients that have been operated for unilateral septal deviation and compensatory turbinate hypertrophy with partial turbinate resection. Surface epithelium, gland epithelium, infiltrating cells, fibroblasts, vascular endothelium, smooth muscle, osteocyte and osteoblasts have been evaluated separately and the results have been analysed with paired samples Student 's t and Mann Whitney u tests.
At the compensatory hypertrophic site, although statistically not signficant, remarkably lower apoptosis rates (p=0,064) have been observed at fibroblasts. This finding supports the hypothesis that during the compensatory hypertrophy process, the volume of the tissue is actively controlled by increased fibroblast survival and relatively decreased apoptosis rate. No remarkable difference has been observed at epithelium or other cell types with slower turnover rates. Smokers have been shown to have increased apoptosis of infiltrative cells compared to non-smokers but this finding is statistically not significant (p=0,216). This observation at smokers is thought to be related to the increased infiltration of short lived infiltating cells that eventually end up with apoptosis. 

Key words: Inferior Turbinate, septal deviation, smoking, compensatory hypertrophy, apoptosis, TUNEL