Türkiye'de mantık çalışmaları ve mantık bilimine katkıları
Studies on logic in Turkey and their contribution to this field
Yazar: REMZİYE SELÇUK
Danışman: DOÇ. DR. AHMET KAYACIK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Mantık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Klasik mantık = Classical logic ; Mantık = Logic ; Modern mantık = Modern logic

Özet:
Türkiye'de mantık alanındaki çalışmalar gerçek anlamda Tanzimat'tan sonra hız kazanmıştır. Bu zamandan Cumhuriyet'e kadarki dönem Farabi ve İbn Sina geleneğine bağlı aynı zamanda batı tarzında yazılan eser ve çevirilerle devam etmiştir. Ali Sedad'ın yazdığı ?Mizanu-l Ukul?, Avrupai tarzda yazılan, mantığın hem kuramsal hem de uygulamalı olarak ele aldındığı önemli bir eserdir. Cumhuriyet döneminin ilk yıllarındaki mantık çalışmaları söz konusu olunca Hasan Ali Yücel ve Ağaoğlu Tezer'in liseler için yazdıkları mantık kitapları akla gelmektedir.20. asrın başlarında sembolık mantık soz konusu olmus Russell ve Whitehead çalışmalar yapmış ve bu yeni sistemi dünyaya tanıtmışlardır. Hans Reichenbach, verdiği derslerle lojistik mantığı tanıtmaya başlamıştır. Daha sonra Nusret Hızır ve Macit Gökberk bu alanda çalışmaya devam etmişlerdirTürkiye'de mantık çalışmaları, 1950'li yıllardan sonra Necati Öner ve Teo Grünberg'in fikirleri etrafında şekillenerek devam etmiştir. Günümüze gelindiğinde hem klasik hem de modern mantık alanında çok sayıda ve nitelikli çalışmalar mevcuttur. Bu çalışmalardan: Klasik Mantığa Giriş (İbrahim Emiroğlu), Klasik Mantığın Tanım Teorisi (Abdulkuddüs Bingöl), Mantık Felsefesi (İsmail Köz), Gazali'nin Mantık Anlayışı (İbrahim Çapak), İslam Mantık Geleneği ve Doğuluların Mantığı (Hasan Ayık), Modern Mantık (Zekai Şen), Mantık: Doğru Düşünme Yöntemi (Cemal Yıldırım), İslam'da ve Batıda Mantık (Hasan Küçük) adlı kitapları ile İhvanü's-Safa'nın Mantık Anlayışı (Aytekin Özel), Necati Öner ve Günümüz Felsefesine Katkıları (Mine Kaya), Aristo Mantığının İslam Usûl Bilimlerine Etkisi (Hüseyin Çaldak), Francis Bacon'un Yeni Mantık Anlayışı (Yasin Çeler) tezleri ve İslam Dünyasında `Doğulu' ve `Batılı' Mantık Okulları (Ahmet Kayacık), Sembolik Mantık ve Uygulaması (Şafak Ural), Bir Paradoks ve Düşündürdükleri (Zekiye Kutlusoy) gibi makaleleri sayabiliriz.Anahtar Kelimeler: Klasik Mantık Çalışmaları, Mantık Tarihi Çalışmaları, Modern Mantık Çalışmaları.

Abstract:
As it is in every field in Turkey, Science of Logic got progress faster after the period of Tanzimat. Mizan-ul Ukul which is written by Ali Sedad is an important work of art assigning the logic in a practical and theoretic way and it is written in Europan style. Hasan Ali Yücel and Ağaoğlu Tezer wrote logic books for high schools at the time of Republic.At the beginning of 20th century a stable symbolic logic was believed to give the best result. In this point of view Russel and Whitehead made works and they made people recognize that new system. Hans Reichenbach began to spread logistic by giving lessons at İstanbul university. After that Nusret Hızır and Macit Gökberk continued working in this field.Logic Works in Turkey continued with Necati Öner and Teo Grünberg?s ideas after 1950s. Now, In both classical and modern logic fields, there are a lot of qualified works.These are some of them: Introduction to classical logic (İbrahim Emiroğlu), Theoretical Definition of Classical Logic (Abdulkuddus Bingöl), Philosophy of Logic (İsmail Köz), Logic According to Gazali (İbrahim Çapak), Islamic Logic Tradition and Eastern?s Logic (Hasan Ayık), Modern Logic (Zekai Şen), Logic: Method of Thinking Truly (Cemal Yıldırım), Logic in Islam and West (Hasan Küçük). And these are some of thesises: Logic Acoording to Ihvanu?s Safa (Aytekin Özel), Necati Öner and his contributions to our daily philosophy (Mine Kaya), The effects of Aristo?s logic to Islamic Science (Hüseyin Çaldak), New Logic Understanding of Francis Bacon (Yasin Çeler).Key Words: Classic Logic Works, Moderns Logic Works, Works of Logic History.