Bölgesel kalkınmada sosyal sermayenin rolü: Zonguldak ili örneği
The role of social capital in regional development: The case of Zonguldak province
Yazar: ALİCAN GEMİCİOĞLU
Danışman: PROF. DR. HAMZA ÇEŞTEPE
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Bölgesel kalkınma = Regional development ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Kalkınma = Development ; Kalkınma politikaları = Development policies ; Sosyal sermaye = Social capital ; Zonguldak = Zonguldak

Özet:
Sosyal sermaye kavramı son dönemlerde siyaset bilimi, sosyoloji gibi bilim dallarıyla birlikte iktisatta da yaygın bir şekilde kullanılmaya başlanmıştır. Bu bağlamda, kalkınmanın ve özellikle bölgesel kalkınmanın sağlanmasında önemli bir araç olarak kabul edilen sosyal sermaye ile ilgili çalışmaların sayısı artmaktadır. Bu çalışmada, bölgesel kalkınmada önemli rolü olduğu ifade edilen sosyal sermayenin düzeyi ve belirleyicileri, oldukça eski bir şehir olmasına rağmen önemli kalkınma sorunları yaşayan Zonguldak ili örneğinde belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla Zonguldak il merkezindeki bireylerden oluşan 900 kişilik bir örnek kütle üzerinde saha çalışması uygulanmıştır. Saha çalışmasında kullanılan anket, uluslararası literatürde sosyal sermayeyi belirlemede kullanılan göstergelerden yararlanılarak 5'li likert ölçeği formatında hazırlanmıştır. Bu göstergeler güven endeksi, network endeksi ile karşılıklı yardımlaşma ve ortak işbirliği endeksi olarak belirlenmiştir. 
Çalışmada, öncelikle Zonguldak il merkezinde genel olarak sosyal sermaye düzeyi belirlenmiş, daha sonra da eğitim, meslek, gelir düzeyi ve doğum yeri gibi faktörlerin sosyal sermaye düzeyiyle ilişkisi Ki-kare testi kullanılarak ortaya konulmuştur. Saha çalışmasından elde edilen sonuçlara göre, Zonguldak il merkezindeki bireylerin güven endeksinin orta düzeyde, resmi ve gayri resmi ağlara katılım endeksinin çok düşük, karşılıklı yardımlaşma ve ortak işbirliği endeksinin yüksek ve genel sosyal sermaye endeksi seviyesinin ise düşük olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanında, çalışmada yaş ve eğitim düzeyi arttıkça sosyal sermaye düzeyinin azalması gibi ilginç sonuçlar da elde edilmiştir. Bu sonuçlar, Zonguldak'ta sosyal sermaye düzeyini geliştirmeye yönelik politikaların geliştirilmesi ve bunların hızlı bir şekilde uygulamaya geçirilmesi zorunluluğunu ortaya koymaktadır. Bu bağlamda öncelikle ilde aidiyet duygusunun geliştirilmesine yönelik çalışmalar yapılmalı, bu doğrultuda sosyal örgütlenme ve işbirliğini artıracak yapılar ve kurumlar oluşturulmalıdır.

Abstract:
In recent years, the concept of social capital has been widely used in economics as well as in the fields of political science and sociology. In this context, the number of studies on social capital, which is considered as an important tool in the development and particularly in the regional development, is increasing. In this study, the level and determinants of social capital, which is stated to have an important role in regional development, have been tried to be determined in the case of Zonguldak which is a very old city with serious development problems. For this purpose, the field study was applied to a sample mass of 900 people composed of individuals who reside in Zonguldak province. The survey used in the field study was prepared in the format of 5-point Likert scale by using the indicators used in determining the social capital in the international literature. These indicators are defined as confidence index, network index and mutual assistance and common cooperation index. 
	In this study, firstly the social capital level was determined in Zonguldak and then the relationship between the factors such as education, occupation, income level and place of birth with the level of social capital was revealed by chi-square test. According to the results of the field study, the trust index of individuals in Zonguldak province center was found to be moderate, the index of participation in official and informal networks was very low, the mutual aid and joint cooperation index was high and the general social capital index was low. In addition, interesting results such as decreasing social capital level with increasing age and education level were obtained. These results reveal the necessity of developing policies to increase the level of social capital in Zonguldak and implementing them rapidly. In this context, first of all, studies should be carried out to improve the sense of belonging in the province, accordingly structures and institutions that will increase social organization and cooperation should be established.