Örgütsel iklim ve adaletin tükenmişliğe olan etkisi (Kadıköy İlçesi örneği)
The effect of organizational climate and justice on burnout
Yazar: TUBA ÇAKIR
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET Y. YAHYAGİL
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Adalet = Justice ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Okul yöneticileri = School administrators ; Tükenmişlik = Burnout ; Yöneticiler = Managers ; Yönetimsel davranış = Management behaviours ; Örgüt iklimi = Organizational climate ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Eğitimde verimliliği ve etkinliği arttırmak için eğitim çalışanlarının ilgi ve isteklerini bilmek, tepkilerini ölçmek ve kurum içindeki pozisyonlarını değerlendirmek gerekir. Bu çalışma, eğitim iş görenlerinin örgütle uyumu, örgüt iklim ve adaleti algılayışları ve tükenmişlikle olan ilişkiyi tespit etmek için yapılmıştır. Araştırma, özel okullarda görev yapan öğretmen ve yöneticileri kapsamaktadır. 2008?2009 eğitim-öğretim yılında, İstanbul ili Kadıköy ilçesinde bulunan 10 ilköğretim okulunda 200 çalışana ulaşılmış, toplanan soru formalarından 176 tanesi değerlendirmeye uygun görülmüştür.Veri toplama aracı olarak, sosyo demografik özellikleri ölçen kişisel bilgi formu, örgütsel iklim boyutlarını ortaya koyan Yahyagil'in ölçeği, Moorman'ın geliştirdiği Örgütsel Adalet Ölçeği ve Maslach'ın Tükenmişlik Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın veri analizleri, SPSS istatistik programı (Versiyon: 16.0) kullanılarak Pearson korelâsyon analiz yöntemi, regresyon analizi, bağımsız t-test ve ANOVA analizi yöntemleriyle test edilmiştir.Araştırma sonucunda elde edilen bulgular mevcut teorik bilgi birikimiyle örtüşmüş ve özellikle örgütsel iklim ve adalet algılamasının büyük önemini ortaya çıkarmıştır. Çalışmada tüm kavramlar ve kavramsal boyutlar, yani örgütsel iklim (ödüllendirme, insan ilişkileri, formalizasyon, risk), adalet (dağıtım ve uygulama adaleti) ve tükenmişlik (duygusal tükenme, kişisel başarı, duyarsızlık) arasında ilişki olduğu, özellikle de eğitim kurumlarındaki tüm karar verme süreçlerinde ve uygulamalarında çalışanlar açısından ?hakkaniyet? duygusunun yadsınamaz önemi anlaşılmıştır.Bu çalışmanın pratik açıdan bir bulgusu da, eğitim kurumlarında çalıştırılacak öğretmenlerin bireysel değerleri ile kurumsal algılanma sistemi (örgüt ilkimi) ve uyumuna yöneticilerin önem vermesidir. Tüm iş uygulamalarında, yöneticilerin, çalışanlar arasında tükenmişliğe yol açmamak için, iklim ve adalet duygusunun oluşmasına yol açacak bir davranış tarzının benimsenmesi olmuştur.

Abstract:
It is essential to know the interests, and desires of those who are working in the education sector for the improvement of both effectiveness and efficiency of educational system through the evaluation of teacher?s job positions and job tasks. This study aims at understanding the nature of mutual relationship between the concepts of organizational justice, organizational climate and burn out about the teachers who are working in education industry. The study covers both teachers and managers of privately owned educational institutions. The measurement instruments were distributed to all of the teachers and 176 of 200 responded promptly from 10 institutions at Kadıköy, Istanbul.Three different measurement devices were employed (organizational climate questionnaire developed by Yahyagil; organizational justice questionnaire developed by Moorman; burn out questionnaire developed by Maslach) to collect data from the respondents. Data analysis procedures were made by SPSS (Version: 16.0) by means of running different statistical methods and techniques such as Pearson correlation, independent t-tests, ANOVA and regression analyses.The findings of the study which were in line with the existing theoretical body of knowledge indicated the importance of organizational climate and justice with burn out. All of the concepts were related to each other which indicated the functional importance of the perception of ?fairness? regarding implementation of business decisions and procedures.The practical side of the study is of two folds, one of which is about the employment of educational staff is of importance in relation to the perception between the person and organization (organizational climate) and the second is about the managers regarding creation of a notion of fairness and appropriate climate in order not to create burn out in the application of business processes.