Turistlerin tatilde sergiledikleri geçici (liminoid) davranışların ve yenilik arayışlarının tatminlerine etkisi
The effects of the temporary (liminoid) behavior and novelty seeking to the satisfactions of tourists
Yazar: MAHMUT BALTACI
Danışman: PROF. DR. ABDULCELİL ÇAKİCİ
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Geçici davranış = Liminoid behaviours ; Turist tatmini = Tourist satisfaction ; Turistler = Tourists ; Uluslararası turizm = International tourism ; Yenilik arayışı = Novelty seeking

Özet:
Tatil ortamları turistlerin psikolojik olarak yabancılaşarak farklı bir kişiliğe bürünmesi ile davranışların değiştiği ortamlardır. Turist günlük yaşamda yapamadıklarını yapar, gizli bir kişiliğe bürünür, anı yaşamaya çalışır. Turist daha önce görmediği yeniliklerle dolu bir tatil arzusu içerisinde yeni şeyler tatmak, yeni yerler görmek ister. Bu bağlamda; araştırmanın amacını, turistlerin tatil ortamlarında geçici (liminoid) davranışları ve yenilik arayışlarının tatminlerine etkisini belirlemek oluşturmaktadır. Araştırmanın evrenini, Türkiye'ye 2018 yılında Antalya'ya gelen turistler oluşturmaktadır. Çalışma evrenini ise 2018 yılında Antalya'ya gelen ilk beş milliyetten oluşan turistlerdir. 2017 yılı istatistikleri kullanılarak ilk 5 milliyete göre kotalar belirlenmiştir. 
Araştırmada öncelikle konuyla ilgili ulusal ve uluslararası yazın taranmış ve veri toplama aracı olarak yazına dayalı bir anket geliştirilmiştir. Anket, Antalya Havalimanı Dış Hatlar terminalinde giden yolculara 22 Ekim -05 Kasım 2018 tarihleri arasında, kota örneklemesi esas alınarak yüz yüze uygulanmıştır. Anket uygulama dönemi sonunda kullanılabilir durumda 1022 anket elde edilmiştir. Çoklu sapan analizi sonrası 17 anket veri setinden çıkarılmış ve analizler 1005 anketin verileri üzerinden yapılmıştır. Verilere kayıp veri analizi, çoklu sapan analizi ve çoklu normal dağılım testi uygulanmıştır. Analizlerde; tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra, faktör, kümeleme, korelasyon, regresyon ve varyans analizlerinden yararlanılmıştır. 
Geçici (liminoid) davranışın boyutları "hazcılık", "gizlilik", "tolerans ve kuralsızlık", "kimliğinden sıyrılma" ve "oyun/oyuncu" davranışıdır. Geçici (liminoid) davranışların tatmini en çok etkileyen boyutu hazcılık (β:0,444) boyutudur. Katılımcılar liminoid davranışlara göre "liminoid davranış eğilimi düşük olanlar" ve "liminoid davranış eğilimi yüksek olanlar" olarak iki kümeye ayrılmıştır. Katılımcılar tatil tatminine göre "tatmin olmayanlar", tatmini düşük olanlar" ve "tatmini yüksek olanlar" olarak üç kümede toplanmıştır. Yenilik arayışı, "yenilik arayışı düşük olanlar" ve "yenilik arayışı yüksek olanlar" olarak iki kümeye ayrılmıştır. 
Turistler tatilin tadını çıkarıp evlerine mutlu olarak gitmek ister. Bundan dolayı turistlerin tatmin olma, geri gelme niyeti ve diğerlerine tavsiye niyeti açısından Antalya bölgesi destinasyon yöneticileri ve sektör temsilcilerinin turistlerin davranış, istek ve ihtiyaçları doğrultusunda hareket etmeleri önerilmektedir. 


Anahtar Kelimeler: Liminoid Davranışlar, Turist Tatmini, Yenilik Arayışı.

Danışman: Prof. Dr. A. Celil ÇAKICI, Turizm İşletmeciliği Anabilim Dalı, Mersin Üniversitesi Mersin.

Abstract:
Tourists perform a different personality and reveal extraordinary behaviour in vacation milieu by alienating psychologically. They luxuarite in the moment with undercover manner to fullfill experiences, which are almost not to accomplish in daily life. The tourist passionates an exeptional vacation full of novelties with new treats, delicacies and unknown destinations At this, the goal of the study is to determine impacts of liminoid behaviour and tourist's pursuit of novelties on tourist satisfaction. The universe of the study comprises 2018 Antalya-visitors in Turkey.  The framework covers the number of the top 5 nationalities of tourists arrived in Antalya in 2018, based on statistical quota samples of 2017.
In the study, national and international literature has been substancially examined and a literature-based survey has been evolved to be used as data collection tool which has been carried out from October 22nd to November 5th, 2018, faceto-face on passengers at Antalya Airport-International Terminal, based on the mentioned quota sampling. After survey completion, in total 1022 adequate questionnaires have been obtained following a multivariate outliers analysis, 17 questionnaire have been eliminated out of the data-set and the analyzes were set over the data of 1005 questionnaires. Missing value analysis, multivariate outliers analysis and multivariate standard distribution test have been implemented within the data. Factor analysis, clustering analysis, correlation analysis and regression analysis as well as descriptive statistics have been utilized. 
The dimensions of liminoid behavior are "hedonism", "privacy", "tolerance and irregularity", "stripping of identity" and "play/player behavior. Amongst all liminoid behaviors, the aspect of hedonism indicates the most extreme affect on satisfaction (β:0,444). Within the study, separately shown in two different groups: "participants with low range of liminoid behavior tendency" and "participants with high range of liminoid behavior tendency". In terms of their own insight, devided in three clusters "unsatisfied participants", participants with low range of satisfaction and "participants with high range of satisfaction". Striving on novelty is divided in two groups as "those with low range of novelty seeking" and "those with high range of novelty seeking". 
Tourists want to enjoy their holiday and go back home happily. Therefore, it is recommended that Antalya region destination managers and sector representatives act in line with the behavior, desires and needs of the tourists in terms of the satisfaction of tourists, intention to come back and recommend to others.


Key words: Liminoid Behaviours, Tourist Satisfaction, Novelty Seeking.
Advisor: Prof. Dr. A. Celil ÇAKICI, Department of Tourism Business, Mersin University, Mersin.