Matematik eğitiminde üstbilişsel sorularla zenginleştirilmiş ev ödevleri: Eylem araştırması
Homeworks enriched with metacognitive questions in mathematics education: Action research
Yazar: MERT BURAK AYDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDAN DEMİRCİOĞLU
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics

Özet:
Bu araştırmanın amacı üst bilişsel sorularla zenginleştirilmiş ev ödevi ile ilgili öğrenci görüşlerinin ve öğretmenin uygulamaya, öğrenmeye yönelik çıktılarına yönelik görüşlerinin neler olabileceği ve süreç içindeki üstbilişsel değerlendirmelerinin belirlenmesidir. Üst bilişsel sorularla zenginleştirilmiş ev ödevinin incelendiği bu araştırmada yöntemi, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan eylem araştırması benimsenmiştir. Çalışmanın katılımcılarını, araştırmacının öğretmenlik yaptığı Şanlıurfa ilindeki Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bir ortaokulda 2023-2024 Eğitim-öğretim yıllarında öğrenim gören çalışmaya katılmaya gönüllü 8.sınıfta öğrenimlerine devam eden 22 öğrenci (10 erkek, 12 kadın) oluşturmaktadır. Katılımcıların belirlenmesinde kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Üst bilişsel sorularla zenginleştirilmiş ev ödevlerinin süreci her bir aşamasında öğretmen ve öğrencilerin gerçekleştirmeleri gerekli olan kritik davranışlar içeren dört aşamadan oluşmaktadır. Bu aşamalar "Planlama/ Ön hazırlık", "Uygulama/öz değerlendirme", "Kontrol/izleme" ve "Geri bildirim" şeklindedir.  Çalışmanın verileri süreç boyunca "ev ödevi öğretmen formu", "ev ödevi öğrenci öz değerlendirme formu", "ev ödevi akran değerlendirme formu", "ev ödevi öğrenci görüşme formu" formları ve araştırmacı günlüğü yardımıyla hem öğretmenlerden hem de öğrencilerden dört ev ödevi uygulamasından elde edilen tüm veriler yazılı olarak toplanmıştır. Bu ev ödevi formlarından elde edilen verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır.
Elde edilen bulgulara göre, üst bilişsel sorularla zenginleştirilmiş ev ödevleri ile ilgili öğretmenin ve öğrencilerin üstbilişsel değerlendirmelerinde ev ödevi uygulama sürecinin başında öğrencilerin sıkıldığı gözlemlenmiş olup süreç ilerledikçe zamanla öğrencilerin aktif katılımının arttığı ve keyif aldıkları gözlemlenmiştir. Ev ödevi akran değerlendirme formunun öğrencilerin ev ödevini yaparken anlamadığı yerleri öğrenebilmesine yardımcı olduğu görülmüştür. Öğrenciler özellikle de geri bildirim aşamasında konuyu çok iyi anladıklarını ama problem sorularını çözmede zorlandıklarını ifade etmişlerdir. Fakat ev ödevi uygulamalarının ilerleyen süreçlerinde her hafta uygulanmasıyla birlikte öğrencilerin problem çözme becerilerinde ilerleme olduğu görülmüştür. Öğrencilerin konuları öğretmenle birlikte soru çözümleriyle daha iyi pekiştirdikleri, hatalarını gördükleri ve soruları daha iyi anladıkları görülmüştür. Ev ödevi uygulamaları sona erdikten sonra öğrenciler matematik derslerinde tekrar uygulama yapılması talebinde bulunmuşlardır. 
Öğrenciler üst bilişsel sorularla zenginleştirilmiş ev ödevleri ile ilgili görüşlerinde ev ödevi uygulamalarının farklı derslerde de kullanılmasını istediklerini ifade etmiştir. Öğrenciler ev ödevi uygulamalarının konunun anlaşılmasına yardımcı olduğunu, eksiklerini görmelerini sağladığını ve soru çözümleriyle daha iyi anlamanın sağlandığını ifade etmişlerdir. Öğrenciler ev ödevi uygulamalarında öğrenmeye yönelik görüşlerinde yanlışlarını öğrendiklerini ve ev ödevi sürecinin daha iyi öğrenme sağladığını belirtmişlerdir. Öğrenciler ev ödevi uygulamalarındaki soruların kaliteli ve güzel olduğunu ve bunun fayda sağladığını ifade etmiştir.  Öğrenciler ev ödevi uygulamalarını çok sevmeleri ve keyif almalarının yanı sıra bu uygulamaların çok güzel, iyi, faydalı ve mantıklı olduğunu belirtmiştir. Öğrenciler ev ödevi uygulamalarından önce soru çözerken zorlandıklarını fakat ev ödevi uygulamalarından sonra daha kolay bir şekilde soru çözebildiklerini ve bundan ötürü özgüven kazandıklarını ifade etmiştir. Öğrenciler matematikte aktif, ilgili ve başarılı olacaklarına dair düşüncelerini soru çözmede hız kazanmaları, ilgili oldukları konuların ev ödevlerinde bulunması, ev ödevi sürecini faydalı bir etkinlik olarak görmeleri, matematikte ve soru çözmede gelişim göstermeleri ile destekledikleri görülmüştür. Ayrıca çalışmaya katılan tüm öğrenciler matematik dersine ilgi duyduğu yönünde görüş belirtmişlerdir. Öğrenciler ev ödevi uygulamalarında soruları nasıl çözeceğini ve ev ödevini açıklayıcı bir şekilde yapmayı öğrendiklerini ifade etmiştir. Ev ödevlerini yaparken destek ihtiyacı hisseden öğrenciler matematiği zor olarak gördüklerini ve öğrendiklerini farklı kaynaklardan tekrar ettiklerini ifade etmiştir. Öğrenciler, öğretmenden aldıkları dönütler çerçevesinde ev ödevinin tahtaya yansıtılmasıyla ilgili bilmediklerini öğrenmelerini sağladığını, eksiklerini anlayarak tamamladıklarını ve yapamadıkları soruların çözümünü görme fırsatı bulduklarını ifade etmiştir. Öğrenciler kendi başlarına soru çözümü yaptıklarına nazaran öğretmenle birlikte yaptıkları soru çözümlerinde daha iyi anlama sağladıklarını belirtmiştir. Bundan ötürü öğrenciler öğretmenden aldıkları dönütlerin çok fayda sağladığını bildirmişlerdir. 
  Anahtar Kelimeler: Ev Ödevi, Üst Biliş, Matematik Eğitimi

Abstract:
The aim of this research is to determine student opinions about homework enriched with metacognitive questions, the teacher's opinions on practice and learning outcomes, and their metacognitive evaluations during the process. In this research, which examined homework enriched with metacognitive questions, action research, one of the qualitative research methods, was adopted. The participants of the study consist of 22 students (10 males, 12 females) who continue their education in the 8th grade and volunteer to participate in the study, studying in a secondary school affiliated with the Ministry of National Education in Şanlıurfa province, where the researcher teaches, in the 2023-2024 academic years. Convenient sampling method was used to determine the participants. The homework process, enriched with metacognitive questions, consists of four stages, each stage of which includes critical behaviors that teachers and students must perform. These stages are "Planning/Preliminary preparation", "Implementation/ self-evaluation", "Control/monitoring" and "Feedback". The data of the study were obtained from four homework applications from both teachers and students throughout the process, with the help of "homework teacher form", "homework student self-evaluation form", "homework peer evaluation form", "homework student interview form" forms and the researcher diary. All data were collected in written form. Content analysis method was used to analyze the data obtained from these homework forms.
According to the findings, in the metacognitive evaluations of the teacher and the students regarding the homework enriched with metacognitive questions, it was observed that the students were bored at the beginning of the homework application process, and as the process progressed, it was observed that the active participation of the students increased and they enjoyed themselves over time. It has been observed that the homework peer evaluation form helps students learn the parts they do not understand while doing their homework. Students stated that they understood the subject very well, especially during the feedback phase, but had difficulty in solving the problem questions. However, it was observed that there was an improvement in the problem-solving skills of the students as the homework applications were implemented every week. It has been observed that students reinforce the topics better by solving questions together with the teacher, see their mistakes and understand the questions better. After the homework practice ended, students requested to do it again in mathematics classes. 
In their opinions about homework enriched with metacognitive questions, students stated that they wanted homework applications to be used in different courses. Students stated that homework practices helped them understand the subject, helped them see their shortcomings, and provided better understanding with question solutions. Students stated that they learned their mistakes in their views on learning through homework practices and that the homework process provided better learning. Students stated that the questions in the homework applications were of high quality and beautiful and that this was beneficial. In addition to liking and enjoying homework applications, students also stated that these applications are very nice, good, useful and logical. Students stated that they had difficulty solving questions before the homework practice, but after the homework practice they were able to solve questions more easily and therefore they gained self-confidence. It has been observed that students support their thoughts that they will be active, interested and successful in mathematics by gaining speed in solving problems, including the subjects they are interested in in their homework, seeing the homework process as a useful activity, and showing improvement in mathematics and problem solving. In addition, all students who participated in the study stated that they were interested in mathematics. Students stated that they learned how to solve questions and do homework in a descriptive way in homework applications. Students who felt the need for support while doing their homework stated that they found mathematics difficult and repeated what they learned from different sources. Students stated that, within the framework of the feedback they received from the teacher, it enabled them to learn what they did not know about reflecting the homework on the board, understood their shortcomings and completed them, and had the opportunity to see the solutions to the questions they could not answer. Students stated that they achieved better understanding when solving questions with the teacher than when solving questions on their own. Therefore, students reported that the feedback they received from the teacher was very beneficial.
Key Words: Homework, Metacognition