Mustafa Kemal (Atatürk) döneminde icra edilen askeri manevra ve tatbikatlar (1909-1938)
The army maneuvers and practices  conducted under the regime of Mustafa Kemal Atatürk (1909-1938)
Yazar: FATİH ÖZKURT
Danışman: PROF. DR. OSMAN AKANDERE
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Askeri eğitim = Military education ; Askeri harekatlar = Military operations ; Atatürk Dönemi = Atatürk Period ; Atatürk, Mustafa Kemal = Atatürk, Mustafa Kemal ; Türk Silahlı Kuvvetleri = Turkish Military Forces

Özet:
Bu çalışma, Atatürk?ün Cumhuriyet öncesi katıldığı tatbikat ve manevralar ile Türk Ordusu?nun Mustafa Kemal (Atatürk) Döneminde (1909-1938) yaptığı tatbikat ve manevraları kapsamaktadır. 1909-1938 yılları arasında yapılan bu manevralar ilk defa kronolojik olarak ele alınmış, yapılma nedenleri, nasıl ve nerede icra edildikleri ve sonuçları ortaya konmuştur. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır.Birinci bölümde; manevra ile ilgili askeri kavramlara ve Türk Ordularında manevra uygulamalarına yer verilmiştir. İkinci bölümde ise Atatürk?ün 1909-1923 yıllarında bizzat iştirak ettiği manevralara yer verilmiştir. Cumalı Eğitim Manevrası, Tabiye Tatbikat Gezisi, Edirne Manevrası ve Mustafa Kemal?in Fethi Okyar?la katıldığı Fransa?da yapılan Picardie Manevraları, diğer manevralardan farklı olarak barış sürecinde değil, İstiklal Harbi?nin en zor günlerinde yapılan Ilgın Manevrası ve İstiklal Harbi?nin ardından yapılan ilk manevra olma özelliği taşıyan Akhisar Manevrası ikinci bölümde ayrıntılarıyla yer almaktadır.Üçüncü bölümünde; 1923-1929 yılları arasında yapılan tatbikat ve manevralara yer verilmiştir. 1924 İzmir Harp Oyunları, Türk Ordusu?nun kolordu ve ordu çapında yapılan ilk büyük manevraları olan ve 1925 -1929 yılları arasında yapılan Ankara, 2?nci Ordu, Bursa Manevraları ile 1928 yılında yapılan İstanbul-Gelibolu Manevrası bu bölümde incelenmiştir.Dördüncü bölümde; 1933 yılında Ankara?da Cumhuriyet Bayramı törenlerinde görevli birliklere yaptırılan Ankara Manevrası, 1934?te yapılan Ege Manevraları, 1936 yılında İstanbul Harp Akademisi?nde yapılan tatbikat, 1937 yılında Ege ve Trakya manevraları, 1938 yılında yapılan ve araştırmamızın da son iki manevrası olan Doğu ve Gaziantep Manevraları yer almaktadır. Bunlardan Doğu Manevrası o tarihte Tunceli Bölgesi?nde devam etmekte olan Tedip Harekâtının yerinde değerlendirilmesi maksadıyla yapılmıştır. Gaziantep ?de yapılan manevra ise Hatay?ın bağımsızlığı için Türkiye Cumhuriyeti?nin diplomasi alanında vermiş olduğu mücadeleye psikolojik bir katkı sağlamıştır. 


Anahtar Kelimeler: Mustafa Kemal, Atatürk, manevra, tatbikat, harp oyunu, ordu, eğitim.

Abstract:
This research studies the army maneuvers and practices that Ataturk had been involved before the republic was established and the maneuvers that were done in republic era under Ataturk regime. The maneuvers and practices are first analyzed first chronologically, and then the underlying reasons, structures and locations of those are given. The research consists of four parts. In the first part, the terminology related to army maneuvers and the general applications of maneuvers in Turkish armies. In the second part, the maneuvers in which Ataturk took part between 1909 and 1923. Different from the rest of the other maneuvers Cumalı Maneuver, Tabiye Tatbikat Tour, Edirne Maneuver and Picardie Maneuver that took place in France with the participation of Atatürk with Fethi Okyar were organized not during a peace time, but during the most challenging stages of the War of Independence. In this part Ilgın Maneuver, held during the time of war, and Akhisar Maneuver, the first maneuver after the War of Independence, were analyzed in the second section. The third section of the research focuses on the maneuvers that took place between 1923 and 1929. 1924 İzmir Maneuver, Ankara Maneuver, the first biggest maneuver in army and army corps scale between 1925 and 1929, Bursa Maneuver, and 1928 Gelibolu Maneuver were discussed in this section. In Fourth section of the research, Ankara Maneuver which was done with the troops responsible for the Rupublic Day ceremonies in 1933, 1934 Aegean Maneuver, 1936 İstanbul Warfare Academy Maneuver, 1937 Aegean and Trakya Maneuvers, and the last two maneuvers of the research, 1938 The East and Gaziantep Maneuvers were studied in detail. The East Maneuver was carried out to observe the Tedip Campaign around Tunceli. Along with this, Gaziantep Maneuver helped Turkish Government to increase the psychological state of people in the process of getting the independence of Hatay. 


Key Words: Mustafa Kemal, Atatürk, maneuver, practice, war game, army, training.