Ortaokul öğrencilerinde dini kavramların algılanmasına yönelik bir değerlendirme
An evaluation of the perception of religious concepts in secondary school students
Yazar: ŞEYMA NUR KAVUNCU MAZLUM
Danışman: PROF. DR. MACİD YILMAZ
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion
Dizin: Dini kavramlar = Religious concepts

Özet:
Bu araştırma ortaokul öğrencilerinin dini kavramlara ilişkin algılarını incelemeyi ve değerlendirmeyi amaçlamakta olup, olgubilim ekseninde nitel bir araştırmadır. Araştırma 2023-2024 yılında tipik durum örnekleme ile belirlenen Çorum ili Necip Fazıl Kısakürek Ortaokulu'ndaki 5, 6, 7. ve 8. Sınıf öğrencileri ile yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme soruları oluşturulmuş, ortaokul öğrencilerin dini kavramlarla ilgili görüşlerini değerlendirmek ve ortaya koymak amacıyla 42 katılımcıyla mülakat yapılmıştır. Elde edilen veriler araştırmacı tarafından analiz edilmiştir.
Araştırmada ortaokul öğrencilerine Allah, ahiret, peygamber, dua, vahiy, helal-haram, şehitlik, iman- İslam, mahşer, tasavvuf, ihsan, kader-takdir, zekât-sadaka, sünnet, sünnetullah ve tevekkül kavramları hakkında sorular sorulmuştur. Mülakat sonucunda elde edilen veriler analiz edilerek kavramlara ait sorulara göre üç farklı kategoride ayrı başlık halinde değerlendirilmiştir. Gelişim koşulları imkânı dâhilinde öğrencilerin verdiği cevapların başka benzer veya farklı durumların anlaşılıp değerlendirilmesi bakımından yol gösterici olacağı düşünülmektedir. Elde edilen bu verilere göre din eğitiminde dini kavramların algılanmasına yönelik uygulamalar genişletilmeli helal-haram, şehitlik, iman- İslam, mahşer gibi kavramlara da yer verilmesi gerektiği söylenebilir.

Abstract:
This research aims to examine and evaluate secondary school students' perceptions of religious concepts and is qualitative research on the axis of phenomenology. The research was conducted in 2023-2024 with 5th, 6th, 7th and 8th grade students at Necip Fazıl Kısakürek Secondary School in Çorum province, determined by typical case sampling. Semi-structured interview questions were created as a data collection tool, and 42 participants were interviewed to evaluate and reveal the opinions of secondary school students about religious concepts. The data obtained was analyzed by the researcher.
In the research, questions were asked about the concepts of Allah, afterlife, prophet, prayer, revelation, halal-haram, martyrdom, İman-Islam, judgment day, mysticism, bestowal, destiny-predestination, zakat-charity, the Sunnah of the Prophet, tevekkül, sünnatullah. The data obtained as a result of the interview was analyzed and evaluated under three different categories according to the questions related to the concepts. It is thought that, within the developmental conditions, the answers given by the students will be guiding in terms of understanding and evaluating other similar or different situations. According to these data obtained, it can be said that practices aimed at perceiving religious concepts in religious education should be expanded and concepts such as halal-haram, martyrdom, faith-Islam, and judgment should be included.