Osman Nizami Paşa'nın askerî ve siyasi hayatı (1856-1939)
Military and political life of Osman Nizami Pasha (1856-1939)
Yazar: RIDVAN KAŞIKÇI
Danışman: PROF. DR. MAHİR AYDIN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Biyografi = Biography ; Tarih = History
Dizin: Askeri hayat = Military life ; Biyografi = Biography ; Dünya Savaşı I = World War I ; Elçilik = Ambassadorship ; Londra Konferansı = London Conference ; Osman Nizami Paşa = Osman Nizami Pasha ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Siyasi hayat = Political life ; Türk siyasi tarihi = Turkish political history

Özet:
Osman Nizami Paşa, ismi az duyulmuş önemli bir devlet adamıdır. XIX. yüzyılın ikinci yarısında Babası Ali Nizami Paşa ile birlikte Alman imparatoruna götürülen nişan heyeti içerisinde yer alması ile başlayan devlet hizmeti, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuna kadar devam etti. Roma Büyükelçiliğinde ataşemiliter olarak görev yaptığı süre zarfında kaleme aldığı raporlar, dönemin olaylarını anlayabilmemiz açısından önem arz etmektedir.
Osmanlı Devleti'nin iç ve dış sorunlarla yoğun olarak mücadele ettiği, kurulan hükümetlerinin ömürlerinin çok kısa olduğu bir dönemde beş yıl boyunca kesintisiz bir şekilde Berlin Büyükelçiliğinde başarılı bir idarecilik yapmıştır. Berlin Büyükelçiliği sonrasında Said Halim Paşa kabinesinde yürüttüğü kısa fakat etkili Nafia Nazırlığı sürecinde tarım, sulama ve ulaşım konusunda önemli projeleri hayata geçirmiştir. Ayrıca 1.Dünya Savaşı'nda Romanya Askerî Valiliği görevini yerine getirmiştir. Devlet adamlığının son döneminde ise Osmanlı Devleti'nin son Roma Büyükelçisi olarak görev yapmıştır. Siyasi tarih yazımında ismine az rastlanıldığı için dikkatimizi çekmiş ve bu önemli devlet adamının detaylı bir biyografisini ortaya koyarak hayatına dair boşlukları doldurmak amaçlanmıştır.
Bu çalışma, Osman Nizami Paşa'nın babası Ali Nizami Paşa ile başlayan devlet görevinin, Osmanlı Devleti'nin son Roma Büyükelçiliğine uzanan yolculuğunu aydınlatacaktır. 79 yıllık süreç anlatılırken, Nizami Paşa'nın şahsında dönemin, siyasi, askerî ve diplomatik konuları üzerinde değerlendirme yapılacaktır.

Anahtar Kelimler: Osman Nizami Paşa, Roma Ataşemiliteri, Berlin Elçiliği, Nafia Nezareti, Londra Konferansı, 1. Dünya Savaşı.

Abstract:
Osman Nizami Pasha was an important statesman whose name was rarely heard. In the second half of 19th century, Statesmanship of Osman Nizami Pasha started with his taking place in committee of order that was to bepresentedto Emperor of Germany with his father Ali Nizami Pasha and continued till the establishment of Republic of Turkey. Reports he wrote up during his duty as a military attache in Rome Embassy, are very important because they can help us understand the events of the term. 
He worked as an administrator in Berlin Embassy successfully and continuously for five years when Ottoman Empire was struggling with both domestic problems and foreign problems and it was the time whenthe lifetime of governments founded were very short. After his Berlin Embassador duty, during his short but effective ministry of public works duty in the council of ministers in Said Halim Pasha, realized the important projects about agriculture, irrigation and transportation. He also served as Romania military governorship during 1st World War. In the last period of his statesmanship he served as the lastAmbassador to Rome. Because we rarely see his name in political historiography, it caught our attention and we aimed at revealing a detailed biography of this important statesman and filling the gaps about his life.
This work will enlighten his state duty travel that started with his father Ali Nizami Pasha and ended with his last Rome Embassador duty of Ottoman Embassador.  While the 79 years process is being explained, in the person of Nizami Pasha, political, militaryand diplomaticaffairs of the timewill be taken under consideration.

Key Words: Osman Nizami Pasha, RomeMilitary Attache, Berlin Embassy, Ministry of Public Works, LondonConference, First World War.