Arnavutluk'un transatlantik kurumlarıyla bütünleşmesinde İtalya'nın etkisi
Influence of Italy on Ablania's integration with the transatlantic structures
Yazar: SOKOL BRAHAJ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET NAZMİ ÜSTE
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı / Avrupa Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Arnavutluk = Albania ; Avrupa Birliği = European Union ; Bütünleşme = Integration ; NATO = North Atlantic Treaty Organisation ; Pozitif hısımlık = Positive kinship ; Transatlantik = Transatlantic ; İtalya = Italy

Özet:
Batı Balkan bölgesi ve özellikle jeo-politik konumu gereği Arnavutluk her zaman İtalya ile yakın ilişkiler içinde olmuştur. 20. yüzyılın ilk yarısında bu ilişkiler genelde İtalyan'nın Adriyatik-İyon bölgesinde hâkimiyet kurmak istemesi üzerine gelişmiştir. Soğuk Savaş döneminde Arnavutluk'ta Enver Hoca liderliğinde ortaya çıkan Marksist-Leninist hareket, ülkeyi Yugoslavya'ya, Sovyetlere ve daha sonrasında Çin'e yakınlaştırmış akabinde ülke dışarıya karşı izolasyonist bir politika izlemiştir. Nitekim bu tarihlerde dahi İtalya ve Arnavutluk arasındaki ilişkiler az da olsa devam etme şansı bulmuş, İtalya Arnavutluk'un iç politikasını etkilemiştir. Soğuk Savaşın bitmesiyle başlayan yeni küresel konjönktür Arnavutluk'un dışarıya açılmasına sebep olmuş ve iki ülke arasında geçmişten gelen yakın ilişkiler bir tür hısımlık politikasına dönüşmüştür.
İki ülke arasında ortaya çıkan bu hısımlık literatürde inorganik pozitif hısımlık olarak adlandırılmış ve İtalya ile Arnavutluk ilişkilerine bu kavramsal çerçeve altında etki etmiştir. Arnavutluk'un demokratikleşme sürecinde serbest piyasaya ve küresel sisteme dahil olma çabalarında da İtalya ile Arnavutluk'un arasında gelişen bu inorganik pozitif hısımlık ilişkisi etkili olmuştur. Bu kapsamda Arnavutluk 2009 yılında NATO üyesi olurken, İtalya'dan almış olduğu kimi operasyonel destek ve askeri yardım bu inorganik pozitif hısımlık ilişkisinin bir sonucu olarak karşımıza çıkmaktadır. Benzer şekilde Arnavutluk'un 2014 yılında aday ülke statüsü kapsamında Avrupa Birliği (AB) ile angaje olması da İtalya'nın başlattığı kimi ulusal kimi de uluslararası girişimle birlikte gerçekleşmiştir. Bu kapsamda İtalya'nın Arnavutluk'u iç politikada, ekonomide ve uluslararası arenada desteklediği söylenebilir. İtalya'nın Arnavutluk'a vermiş olduğu bu kolaylaştırıcı gücün temelinde yine karşılıklı çıkar ve karşılıklı güvenliğe ek olarak tarihsel anlamda iki devlet arasında ortaya çıkan hısımlık ilişkisinin bir tezahürü bulunmaktadır.
Böylelikle İtalya, Arnavutluk'un Avro-Atlantik entegrasyona katılımında işbirliğinden çok daha öte bir şekilde yol gösterici, koruyucu ve kolaylaştırıcı bir devlet şeklinde hareket etmiştir. İtalya'nın bu şekilde Arnavutluk ile yakın hareket etmesi ve Arnavutluk'un Avro-Atlanitk entegrasyonunda yol gösterici ve yardımcı olmasının temel nedeni iki devlet arasındaki inorganik pozitif hısımlık ilişkisi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada Arnavutluk'un NATO ile bağlarının güçlenmenin ve AB entegrasyon sürecinin nihai sonucu olan tam üyelik statüsünü elde etmesinin de İtalya'nın bu inorganik pozitif hısımlık politikasının desteği ile olacağı düşünülmektedir. Bu doğrultuda İtalya'nın bahsedilen hısımlık politikası kapsamında Arnavutluk'un angaje olduğu Avro-Atlantik entegrasyon sürecinde en önemli etki faktörlerinden biri olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Arnavutluk, İtalya, Transatlantik, Avro-Atlantik, Avrupa Birliği, NATO, Pozitif Hısımlık, İnorganik Pozitif Hısımlık.

Abstract:
Due to its geo-political position in the Western Balkan region, Albania has always maintained close relations with Italy. In the first half of the 20th century, these relations were mainly based on Italy's desire to dominate the Adriatic-Ionian region. The Marxist-Leninist movement that emerged under the leadership of Enver Hoxha in Albania during the Cold War period, brought the country closer to the Yugoslavia, Soviets and than China, after which the country pursued an isolationist policy towards the outside world. Indeed, even at this time, relations between Italy and Albania had a chance to continue, albeit to a lesser extent, and Italy influenced Albania's domestic politics. The new global conjuncture that began with the end of the Cold War caused Albania to open up to the outside world and the close relations between the two countries from the past turned into a kind of kinship policy. 
This kinship that emerged between the two countries is called inorganic positive kinship in the literature and has affected the relations between Italy and Albania under this conceptual framework. This inorganic positive kinship relationship between Italy and Albania was also effective in Albania's efforts to be included in the free market and the global system during the democratization process. In this context, while Albania became a member of NATO in 2009, some of the operational support and military assistance received from Italy is reportedly a result of this inorganic positive kinship relationship. Similarly, Albania's engagement with the EU as a candidate country in 2014 was accompanied by a number of national and international initiatives launched by Italy. In this context, onemay claim that Italy has supported Albania in domestic politics, economy and international relations. In addition to mutual interest and mutual security, this facilitating power that Italy has given to Albania is the manifestation of the historical kinship between the two states.
Thus, Italy has acted as a guiding, protecting and facilitating state in Albania's accession to Euro-Atlantic integration in a way that goes beyond cooperation. Due to the fact that the inorganic positive kinship relationship between the two states, Italy to act so closely with Albania and act as a guide and assist Albania in its Euro-Atlantic integration process. In this study, it is believed that the strengthening of Albania's ties with NATO and the achievement of full membership status, which is the final outcome of the EU integration process, will be supported by Italy's inorganic positive kinship policy. Accordingly, it is concluded that Italy is one of the most important influencing factors in the Euro-Atlantic integration process in which Albania is engaged within the scope of the aforementioned kinship policy.

Keywords: Albania, Italy, Transatlantic, Euro-Atlantic, European Union, NATO, Positive Kinship, Inorganic Positive Kinship