Betonarme kalıp sistemi seçiminde farklı çok kriterli karar verme yöntemlerinin performanslarının karşılaştırılması
Comparison of performance of different criteria decision making methods in the selection of reinforced concrete mold system
Yazar: ENGİN YÜKSEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ LATİF ONUR UĞUR
Düzce Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / İnşaat Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Gri ilişkisel analiz = Grey relational analysis ; MOORA yöntemleri = MOORA methods ; TOPSIS = TOPSIS ; VIKOR yöntemi = VIKOR method ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Günümüzde betonarme yapılarda farklı pek çok kalıp sistemleri kullanılmaktadır. Son yıllarda, birbirini tekrar eden kat sayısının çok, uygulamaların zor olduğu yapılarda modern kalıp sistemleri tercih edilmektedir. Betonarme kalıp sistemleri, kaba inşaat maliyetlerinin önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Dolayısıyla, daha başlangıçta, tasarım esnasında; kullanılacak betonarme kalıp sistemi tipinin seçimi gerçekleştirilecek yapım projesinin kalite, süre ve maliyetine direkt etkide bulunacaktır. Bir iş ile ilgili olarak veya bir sorun hakkında düşünülerek verilen kesin yargıya karar denilmektedir. Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) ise, birden fazla çelişen amacın olduğu durumlarda karar vericinin belirlediği kısıtlar altında bu amaçları uzlaştırmaya çalışarak en uygun kararın alınması için kullanılan yöntemler bütünüdür. Günümüzde çok kriterli karar verme problemlerinin çözümünde kullanılan çok sayıda teknik bulunmaktadır. Bu çalışmada, bir inşaat firmasının betonarme kalıp sistemi tercih kararının verilmesinde, Çok Kriterli Karar Verme yaklaşımları ile çözümlemeler gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla MOORA, TOPSIS, VIKOR ve Gri İlişkisel Analiz yöntemleri ayrı ayrı bu problemin çözümü için kullanılmış ve her yöntemle elde edilen sonuçlar birbirleri ile karşılaştırılarak performansları irdelenmiştir. Çalışma sonucunda; MOORA, VIKOR, TOPSIS ve Gri İlişkisel Analiz yöntemlerinin esas alındığı karar modellerinin inşaat firmalarında betonarme kalıp sistemi seçimi ve değerlendirilmesi konularında kullanılabileceği anlaşılmıştır. Yapılan analizler yalnızca sayısal değerleri ifade etmeyip karar vericinin sezgilerine, deneyimlerine ve uzmanlığına dayanarak verdiği sübjektif değerlendirmelerin, sayısallaştırmak ve ağırlıklandırmak aşamalarında sürece öznellik kazandırdığının da altı çizilmelidir. Bu modeller, benzer sorunlarla karşılaşan taahhütçü kuruluşlarda da uygulanabilir. 
Anahtar sözcükler: Çok kriterli karar verme, Gri ilişkisel analiz yöntemi, MOORA yöntemi, TOPSIS yöntemi, VIKOR yöntemi.

Abstract:
Today, many different mold systems are used in reinforced concrete structures. In recent years, modern mold systems have been preferred in the constructions where the number of repeating layers is very high and the applications are difficult. Reinforced concrete formwork systems constitute an important part of the rough construction costs. So, at the beginning, during the design, the selection of the type of reinforced concrete formwork system to be used will have a direct impact on the quality, duration and cost of the construction project.A final judgment given by thinking about a business or problem is defined as Decision. Multi-Criteria Decision Making is the whole set of methods used to make the most appropriate decision by trying to reconcile these goals under the constraints set by the decision-maker when there are multiple conflicting goals. Today, there are many techniques used to solve multi-criteria decision making problems. In this study, a multi-criteria decision-making approach was used to analyze the  reinforced concrete form system selection would be made by a construction company. For this purpose, MOORA, TOPSIS, VIKOR and Gray Relational Analysis methods were used to solve this problem separately and the results obtained by each method were compared with each other and their performances were examined. As a result of this study; it has been understood that the decision making models based on the MOORE, VIKOR, TOPSIS and Gray Relational Analysis approaches can be used by construction companies for the selection and evaluation of reinforced concrete formwork systems. It should also be emphasized that the analyzes made are not only quantitative values, but subjective evaluations given by decision makers based on their intuition, experience and expertise, digitizing and weighting in the process. These decision making models can also be used by construction contracting companies who are facing similar problems.
Keywords: Gray relational analysis method, MOORA method, Multi criteria decision making (MCDM), TOPSIS method, VIKOR method.