Dil ve konuşma bozukluğu tanısı olan ergenlerin sosyal anksiyete ve yaygın anksiyete düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
An investigation of social anxiety and common anxiety levels of adolescents with language and speech disorder in terms of miscellaneous variables
Yazar: BÜŞRA SAVAŞ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM BALCIOĞLU
Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Dil bozuklukları = Language disorders ; Ergenler = Adolescents ; Konuşma bozuklukları = Speech disorders ; Sosyal kaygı = Social anxiety ; Yaygın kaygı bozukluğu = Generalized anxiety disorder ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bireylerin etkili iletişim kurabilmesinde dil ve konuşma önemli bir yere sahiptir. Dil ve konuşmanın baskın rol oynadığı iletişimde, dilin yanlış ya da eksik kullanılması işlevsel olmayan iletişim biçimleri meydana getirdiğinden bireylerin ruhsal yapısında ve toplumsal ilişkilerinde sorunlara neden olabilmektedir. Bu araştırma bu bireylerin ruhsal yapısını ortaya koymada ve alınacak önlemlerde yol gösterici olacağı düşünülmektedir. Bu nedenle araştırmada dil ve konuşma bozukluğu tanısı olan ergenlerin sosyal anksiyete ve yaygın anksiyete düzeyleri arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, İstanbul ili Sultanbeyli, Sancaktepe ve Pendik ilçelerinde yer alan Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinde dil ve konuşma bozukluğu tanısı bulunan ve yaşları 10-19 arasında değişen 200 birey oluşturmaktadır. Çalışmaya katılan ergenlerin sosyal anksiyete düzeylerini ölçmek için Ergenler İçin Sosyal Kaygı Ölçeği (ESKÖ), yaygın (genel) anksiyete düzeylerini ölçmek için Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) ve katılımcılarının demografik bilgilerinin belirlenmesi için araştırmacı tarafından hazırlanan yarı-yapılandırılmış bilgi formu uygulanmıştır. Araştırmada toplanan verilerin analizi sonucunda, sosyal anksiyete düzeyinin yaygın anksiyete düzeyi için anlamlı bir yordayıcı olduğu saptanmıştır. Sosyal anksiyete ve yaygın anksiyete düzeyleri arasında anlamlı bir korelasyon olduğu bulunmuştur. Akıcı konuşma bozukluğu olan katılımcıların sosyal anksiyete ve yaygın anksiyete düzeylerinin en yüksek olduğu, bunu işitme kaybı sonrası oluşan dil ve konuşma bozukluğu ve konuşma sesi bozukluklarının izlediği görülmüştür. Ayrıca araştırma sonucunda; ergenlerin yaş arttıkça sosyal anksiyete ve yaygın anksiyete düzeylerinin de anlamlı düzeyde arttığı saptanmıştır. Aynı şekilde kardeş sayısı değişkeninin ESKÖ olumsuz değerlendirilme alt boyutunda, anne eğitim düzeyi değişkeninin ESKÖ toplam puanında, baba eğitim durumu değişkeninin BAÖ bedensel belirtiler alt boyutunda, ailede dil ve konuşma bozukluğu bulunma durumu değişkeninin ESKÖ yeni sosyal durumlarda ve genel sosyal durumlarda korku ve huzursuzluk duyma alt boyutlarında, ailede dil ve konuşma bozukluğu bulunma durumu değişkeninin BAÖ toplam puanında anlamlı farklılık saptanmıştır. Bunun yanı sıra sosyal anksiyete ve yaygın anksiyete düzeyleri ile cinsiyet, ailenin gelir düzeyi, anne-baba birliktelik durumu, diğer ruhsal bozuklukların bulunma durumu ve bir hastalığı ya da kullandığı bir ilaç bulunma durumu değişkenleri ile arasında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular alan yazında yer alan diğer çalışmalarla karşılaştırılarak tartışılmış ve sonuç olarak birtakım önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Language and speech have an important place in the effective communication of individuals. In communication, where language and speech play a dominant role, incorrect or incomplete use of language can cause problems in the spiritual structure and social relationships of individuals, as it creates dysfunctional forms of communication. It is believed that this research will guide the spiritual structure of these individuals and the measures to be taken. For this reason, the study aimed to examine the relationship between social anxiety and generalized anxiety levels in adolescents diagnosed with language and speech decency in terms of various variables. This research consists of 200 adolescent individuals between the ages of 10 and 19 who have been diagnosed with language and speech disorders in the Guidance and Research Centers located in Sultanbeyli, Sancaktepe and Pendik districts of Istanbul. The Social Anxiety Scale for adolescents (ESKÖ) was applied to measure the social anxiety levels of adolescents participating in the study, the Beck Anxiety Scale (BAÖ) was applied to measure the levels of widespread (general) anxiety, and a semi-structured data form prepared by the researcher to determine the demographic information of its participants. As a result of analyzing the data collected in the study, it was found that the level of social anxiety is a significant predictor of the level of generalized anxiety. It was found that there was a significant correlation between levels of social anxiety decency and generalized anxiety. Participants with fluent speech disorders had levels of social phobia the most and widespread anxiety, followed by post-hearing language and speech disorders and speech impairments. In addition, as a result of the research; it was stated that the social anxiety and widespread anxiety levels of adolescents differ significantly according social phobia and widespread anxiety levels increased as age increased. Likewise, a significant difference was stated in sub-dimension of ESKÖ negative evaluation of the variant of the number of siblings, the mother education level variant in ESKÖ total score, the father's education level in the sub-dimension of ESKÖ somatic symptoms, and the variant of the presence of language and speech disorders in the family in ESKÖ new social situations and in the sub-dimensions of fear and anxiety in general social situations and in the BAÖ total score of the variant of the presence of language and speech disorders in the family. In addition, the levels of social anxiety and generalized anxiety gender, family income level, Parents, Union status, and the presence of a disease or condition on any medication and other mental disorders are significant differences between the state variables was there. The findings obtained from this study were discussed by making comparisons with other studies in the literature, and as a result, a number of recommendations were made.