Retrospektif olarak noninvaziv serum biyomarkerlerinin karaciğer biyopsi sonuçları ile birlikte fibrozis gelişimi üzerine prediktif değerinin araştırılması
A retrospective investigation of the predictive value of noninvasive serum biomarkers for the development of fibrosis in association with liver biopsy results
Yazar: KÜBRA ÖZCAN GÜNER
Danışman: DOÇ. DR. MUHARREM KESKİN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Giriş: Nonalkolik Yağlı Karaciğer Hastalığı (NAFLD), karaciğere bağlı morbidite ve mortalitenin önde gelen nedenlerinden biridir. Hastalığın tanısı genellikle tesadüfi olarak konur ve tanı için günümüzde kabul edilen altın standart test karaciğer biyopsisidir. Bu hastaların hangisinde ileri evre fibrozis gelişeceğini belirlemek zor ve önemlidir. Bundan dolayı invaziv olmayan biyobelirteçlerin biyopsiye alternatif olabilirliği açısından birçok çalışma yapılmıştır. Biyopsi ile kanıtlanmış NAFLD ve/veya nonalkolik steatohepatit (NASH) olan hastalarda, noninvaziv testlerden NAFLD fibrozis skoru (NFS), BARD skoru, APRI indeksi ve FIB-4 skorunu fibrozisi tahmin etme açısından karşılaştırmak istedik. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya; 2013-2023 yılları arasında merkezimize başvuran, çeşitli nedenlerle karaciğer biyopsisi yapılan ve biyopsi sonucunda hepatosteatoz saptanan 454 hasta dahil edildi. Bu hastaların demografik özellikleri ve biyokimyasal verileri retrospektif olarak toplandı. BARD, NFS, APRI ve FIB-4 skorları hesaplandı. 
Bulgular: Çalışmada değerlendirilen bu dört testin hepsi ayrı ayrı incelendiğinde histolojik ve klinik karaciğer fibrozisini öngörmede istatistiki olarak anlamlı bulundu. Bu testler ikili gruplar halinde birbirleriyle anlamlılığı incelendiğinde BARD ve APRI skorları arasında anlamlı bir uyum saptanmadı (p=0,565). Diğer taraftan NFS–FIB-4 skorları (p<0,001; ϰ = 0,418) arasında daha güçlü bir uyum saptadık. Testlerin klinik ve histolojik olarak karaciğer fibrozisini öngörmede BARD skorunun en yüksek sensitivite değerine (%87,76, %87,5) sahip olduğu, FIB-4 skorunun ise en yüksek spesifite değerine (%95,5, %95,21) sahip olduğu bulundu. 
Sonuç: Çalışmamız sonucunda bu dört skorun fibrozisi öngörmede değişik derecelerde faydalı olduğu saptandı. Tarama testi olarak kullanımda, bu dört test arasından en yüksek sensitivite değerine sahip olan BARD skoru tercih edilebilir. Ayrıca fibrozisi öngörmede, uygulanabilirlik ve prediktivite açısından en uygun skorun FIB-4 olduğu sonucuna vardık. 
Anahtar kelimeler: NAFLD, NASH, NFS, BARD, APRI, FIB-4

Abstract:
Introduction: Non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD) is a leading cause of liver-related morbidity and mortality. Diagnosis of the disease is usually incidental and the currently accepted gold standard test for diagnosis is liver biopsy. It is difficult and important to determine which of these patients will develop advanced fibrosis. Therefore, many studies have been conducted to evaluate the feasibility of non-invasive biomarkers as an alternative to biopsy. We aimed to compare the non-invasive tests NAFLD fibrosis score (NFS), BARD score, APRI index and FIB-4 score in predicting fibrosis in patients with biopsy-proven NAFLD and/or non-alcoholic steatohepatitis (NASH). 
Materials and Methods: The study included 454 patients admitted to our centre between 2013 and 2023, who underwent liver biopsy for various reasons and were found to have hepatosteatosis by biopsy. The demographic characteristics and biochemical data of these patients were collected retrospectively. BARD, NFS, APRI and FIB-4 scores were calculated. 
Results: All four tests evaluated in the study were statistically significant in predicting histological and clinical liver fibrosis when analysed separately. When these tests were analysed in paired groups, no significant correlation was found between BARD and APRI scores (p=0.565). On the other hand, we found a stronger agreement between NFS-FIB-4 scores (p<0.001; ϰ=0.418). BARD score had the highest sensitivity value (87.76%, 87.5%) and FIB4 score had the highest specificity value (95.5%, 95.21%) in predicting clinical and histological liver fibrosis. 
Conclusion: As a result of our study, these four scores were found to be useful in predicting fibrosis to varying degrees. When used as a screening test, the BARD score, which has the highest sensitivity value among these four tests, may be preferred. In addition, we concluded that FIB-4 is the most appropriate score in terms of applicability and predictivity in predicting fibrosis. Keywords: NAFLD, NASH, NFS, BARD, APRI, FIB-4