Aile bütçelerinin yönetiminde kadının rolünün incelenmesi
Examining the role of women in the management of the family budget
Yazar: AYTEN KÜÇÜKSAYACIGİL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM EMRE GÖKTÜRK
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Aile = Family ; Aile sistemi = Family system ; Aile şirketleri = Family businesses ; Bütçe = Budget ; Bütçe yönetimi = Budget management ; Kadınlar = Women

Özet:
Aile bütçesi, ailenin mevcut durumun farkında olmasına ve gelecek için plan yapılmasına katkı sağlayan, gelir gider dengesini sağlarken uzun vadede tasarruf ve yatırımlar aracılığıyla gelire dolayısıyla ailenin refah düzeyine etki eden önemli bir araçtır. Aile bütçesi yalnızca gelir getiren kişiyi değil bütün aile üyelerini kapsayan bir süreçtir. Bu çalışma aile bütçesi yönetiminde bir belirleyici olarak cinsiyetin etkisine dikkat çekmeyi amaçlamaktadır.
Bu çalışma Konya ilinde ikamet etmekte olan 18-64 yaş arası 456 kadın katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Nicel araştırma yöntemlerinden tarama araştırması kullanılmıştır. Çalışma için 31 sorudan oluşan anket formu ve 23 sorudan oluşan Aile Bütçesi Yönetimi Algısı Ölçeği geliştirilmiştir. Ön verilerin toplanması amacıyla pilot uygulama gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin geçerlilik ve güvenirliği için öncelikle madde analizi, güvenirlik analizi, madde toplam korelasyon analizi ve açımlayıcı faktör analizi yapılmıştır. Aile Bütçesi Yönetimi Algısı Ölçeğinin ve tüm boyutlarının geçerli ve güvenilir olduğu saptanmıştır.
Araştırmaya katılan kadınların yaş ortalamasının 30 olduğu görülmüştür. Kadınların %51,8'i üniversite mezunudur. Katılımcıların orta ve yüksek gelir düzeyine sahiptir. Çalışmaya katılan ailelerin %46,5'ide erkek, %42,5'inde kadın ve erkek birlikte aileye kazanç getirmektedir. Çalışmaya katılan katılımcıların aile bütçesi yaptığı, bu planı %36,4'ünün zihinsel, %27,2'sinin sözel, %26,9'unun yazılı, %9,5'inin elektronik ortamda yaptığı; bu katılımcıların %79,1'inin aylık süre ile bütçe hazırladıkları belirlenmiştir. Katılımcıların %49,5'i aile bütçe planını kadın ve erkek birlikte hazırlamaktadır. Katılımcıların %49,3'ü aile bütçesi planında başarılı olduklarını ifade etmişlerdir. Katılımcıların aile bütçesinde açık yaşandığında %68'inin acil olmayan ihtiyaçları ertelemekte olduklarını söylemişlerdir. Aile Bütçesi Yönetimi Algısı Ölçeğinin ve alt boyutlarının demografik değişkenlerle analizinden elde edilen bilgiler göstermektedir ki; aile bütçesinde rol alan kadınların olduğu ailelerde aile bütçesi daha başarılı yönetilmektedir. Aile bütçesi yapan ailelerin tasarruf ve yatırım yapma düzeyleri yapmayanlara göre daha fazladır. Katılımcıların eğitim düzeyi, eşlerinin eğitim düzeyi ve hane gelir düzeyi, aile bütçesi yönetimi üzerinde farklılaşmamaktadır. Bu bulgular, kadınların eğitim düzeyi ve hane gelir düzeyi fark etmeksizin aile bütçesi yönetiminde rol alabileceğini vurgulamaktadır. Cinsiyet rollerinin aile ekonomisi üzerindeki olumsuz etkisi azaltılmaya çalışılarak aile bütçesinin yönetiminde kadının finansal rolleri geliştirilmelidir.

Abstract:
A family budget is an important tool that contributes to the family's awareness of the current situation and planning for the future while providing the income-expenditure balance, in the long run, it affects the income and thus the welfare level of the family through savings and investments. The family budget is a process that includes not only the income-earner but all family members. This study aims to draw attention to the effect of gender as a determinant in family budget management.
This study was carried out with 456 female participants between the ages of 18-64 residing in Konya. Survey research, one of the quantitative research methods, was used. A questionnaire consisting of 31 questions and an "Aile Bütçesi Yönetimi Algısı Ölçeği" consisting of 23 questions were developed for the study. A pilot application was carried out to collect preliminary data. For the validity and reliability of the scale, first of all, item analysis, reliability analysis, item-total correlation analysis, and exploratory factor analysis were performed. It has been determined that the "Aile Bütçesi Yönetimi Algısı Ölçeği" and all its dimensions are valid and reliable.
The average age of the women participating in the study was 30. 51.8% of women are university graduates. Participants have middle and high-income levels. In 46.5% of the families participating in the study, men and 42.5% of them both men and women bring income to the family. 62.1% of the participants participating in the study made a family budget, 36.4% made this plan mentally, 27.2% verbally, 26.9% in writing, and 9.5% in an electronic environment; 79.1% of these participants were determined to prepare a monthly budget. 49.5% of the participants prepare the family budget plan together with men and women. 49.3% of the participants stated that they were successful in the family budget plan. When there is a deficit in the family budget, 68% of the participants said that they postpone non-urgent needs.
The information obtained from the analysis of the "Aile Bütçesi Yönetimi Algısı Ölçeği" and its sub-dimensions with demographic variables shows that; In families where women take part in the family budget, the budget is managed more successfully. The level of saving and investing by increasing the family budget is higher than those who do not. The education level of the participants, the education level of their spouses, and the household income level do not have any effect on family budget management. These findings emphasize that women can play a role in family budget management, regardless of education level and household income level. The financial roles of women in the management of the family budget should be improved by trying to reduce the negative impact of gender roles on the family economy.