Bolu şartlarında farklı DAP (diamonyum fosfat) dozlarının nohutta verim ve kaliteye etkisi
The effect of different DAP (diamonyum fosfat) doses on yield and quality of chickpea in Bolu conditions
Yazar: AHMET KURNAZ
Danışman: PROF. DR. VAHDETTİN ÇİFTÇİ
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bolu = Bolu ; Cicer arietinum = Cicer arietinum ; Diamonyum fosfat = Diammonium phosphate ; Nohut = Chickpea

Özet:
Bu çalışmada, Bolu şartlarında farklı DAP (Diamonyum fosfat) dozlarının (0, 4, 8, 12, 16 ve 20 kg/da) tescilli Azkan nohut çeşidinin verim ve kalitesine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü'nün Araştırma ve Uygulama Alanı'nda, 2021 yılı yetiştirme sezonunda tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Deneme alanı toplam 18 parselden (6 doz x 3 tekerrür) oluşmuş, agronomik özelliklere ait gözlem ve ölçümler yapılmış ve teknolojik özellikler belirlenmiştir. Farklı gübre dozlarının uygulandığı nohut çeşidinde; çiçeklenme süresi 48,33-50,33 gün, fizyolojik olum 83,3-86,0 gün, bitki boyu 66,1-73,0 cm, bitkide ana dal sayısı 3,2-3,5 adet/bitki, ilk bakla yüksekliği 36,1-42,4 cm, baklada tane sayısı 0,90-0,98 adet/bakla, 100 tane ağırlığı 38,0-40,7 g, tane verimi 88,7-152,2 kg/da, kuru ağırlık 38,0-40,7 g, yaş ağırlık 85,3-88,0 g, su alma indeksi % 0,011-0,015, su alma kapasitesi 0,46-0,49 g/tane, kuru hacim 27,7-37,7 ml, yaş hacim 69,0-79,0 ml, şişme indeksi % 2,11-2,51, şişme kapasitesi 0,40-0,42 ml/tane ve pişme süresi 28,0-40,3 dk arasında belirlenmiştir. Korelasyon analizi, tane verimi ile ilk bakla yüksekliğinin (r=0.665**), ve bitki boyu (r=0.775**) ile baklada tane sayısının (r=0.769**) arasında pozitif ve önemli düzeyde ilişkiler olduğunu göstermiştir. Biplot analizinde, ise DAP gübre dozları ile verim, bitki boyu, ilk bakla yüksekliği, baklada tane sayısı, yaş ağırlığı, su alma indeksi, şişme indeksi ve su alma kapasitesi arasında pozitif yönde ilişki olduğu görülmüştür.

Abstract:
This study, it was aimed to determine the effects of different DAP (Diammonium phosphate) doses (0, 4, 8, 12, 16, and 20 kg/da) on the yield and quality parameters of the Azkan cultivars in Bolu conditions. The experiment was arranged in a randomized block design with three replicates in the 2021 growing seasons in the Research and Implementation Area of the Department of Field Crops, Faculty of Agriculture, Bolu Abant Izzet Baysal University. The experimental design consisted of a total of 18 parcels (6 doses x 3 replications), and observations and measurements of agronomic features and technological features were determined. Flowering period 48.33-50.33 days; physiological maturity 83.3-86.0 days; plant height 66.1-73.0 cm; number of main branches per plant is 3.2-3.5 units/plant; first pod height 36.1-42.4 cm; number of grains per pod 0.90-0.98 pieces/pod; 100 grain weight 38.0-40.7 g; grain yield 88.7-152.2 kg/da; dry weight 38.0-40.7 g; wet weight 85.3-88.0 g; water uptake index 0.011-0.015%; water absorption capacity 0.46-0.49 g/grain; dry volume 27.7-37.7 ml; wet volume 69.0-79.0 ml; swelling index 2.11-2.51%; the swelling capacity 0.40-0.42 ml/grain and the cooking time 28.0-40.3 minutes were found in the experiment. Correlation analysis revealed that there were positive and significant correlations between grain yield and first pod height (r=0.665**), plant height (r=0.775**), and the number of seeds per pod (r=0.769**). Biplot analysis showed that DAP fertilizer doses were positively correlated with yield, plant height, first pod height, seed number per pod, fresh weight, water uptake index, swelling index, and water uptake capacity.