Ligurya denizinde Posidonia oceanica (L.) Delile çayırlarının güncel durumlarının ve zaman içerisindeki değişimlerinin belirlenmesi
Evaluation of current status and change through time on Posidonia oceanica (L.) Delile meadows in the Ligurian sea
Yazar: ONUR KARAYALI
Danışman: YRD. DOÇ. HAŞİM SÖMEK ; DR. MONICA MONTEFALCONE
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science ; Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu çalışma Eylül 2016 – Haziran 2017 tarihleri arasında İtalya'nın Cenova ilinde şehirsel alana yakınlığına göre 2 grup olmak üzere, 6 farklı bölgede gerçekleştirilmiştir. Her bölgede yer alan Posidonia oceanica çayırlarında 2 ayrı transektte çalışılmıştır. Çayırların güncel ekolojik durumlarının ve geçmiş veri ile karşılaştırılarak, zaman içindeki değişimlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, çayırların ekolojik durumlarını belirleyebilmek için fenolojik tanımlayıcılardan yaprak yüzey alanı, yaprak biyokütlesi, yaprak sayısı ve epifit biyokütlesi kullanılmıştır. Bunun dışında üretkenliğin belirlenmesi için lepidokronolojik analizler uygulanmış ve yıllık yaprak üretimi, yıllık rizom üretimi, sürgün yaşı ve yıllık rizom büyümesi verisi elde edilmiştir. Ayrıca her transekte 1 kere olmak üzere toplam 12 adet dalış yapılmış ve dalışlar esnasında transektteki canlı Posidonia oceanica, ölü mat, yer değiştirici taksonların (Cymdocea nodosa (Ucria) Ascherson, Caulerpa cylindracea (Sonder) Verlaque, Huisman ve Boudouresque, Caulera taxifolia (M.Vahl) C.Agardh) yüzdeleri, çayırın metrekare başına düşen sürgün yoğunluğu, alt ve üst limit derinlikleri ve tipleri not edilmiştir. Bu veriler kullanılarak PREI, CI, SI ve PSI olmak üzere 4 adet ekolojik kalite sınıflandırma indeksi kullanılmıştır. Yoğunuk ve alt limit verisi de sınıflandırılarak indeks olarak kullanılmıştır. Yapılan çalışma sonucunda 1. ve 2. grup arasında alt limit derinliği açısından bir fark bulunamamış olup, indeks sonuçlarında ise homojen bir tablo görülmektedir. Tanımlayıcılar ayrıca incelendiğinde iki ayrı uç noktalarda bulunan Vado Ligure ve Ospedaletti bölgelerinin antropojenik baskı altında olduğu anlaşılmıştır. Indeks sonuçlarına göre PREI değerinin genel anlamda çayırların "iyi" sınıfında yer aldığını göstermekte, CI, SI ve PSI değerlerinin ise çayırların "iyi" ve "yüksek" sınıflarda olduğunu göstermiştir. İndeks olarak kullanılan alt limit derinliği S1 ve S2 (orta ve fakir) transektleri hariç her transektin "kötü" sınıfa dahil olduğunu göstermiş, yoğunluk indeksi hesaplamalarına göre ise çayırların lokal etkilerden dolayı farklı sonuçlar göstermiştir. Zaman içinde meydana gelen değişim incelendiğinde 2 grup arasında bir fark görülmemiş olup 2 grupta da bazı çayırlarda canlı Posidonia oceanica yüzdelerinde gerilemeler görülmüştür. Bunun yanında yer değiştirici taksonların taban alanı kaplama yüzdelerinde genel olarak bir gerileme tespit edilmiştir.

Abstract:
This study was carried out between September 2016 –June 2017 in Genoa Italy at six region which were divided into two groups according to distance to urban area. The study was conducted at two different transects on Posidonia oceanica meadows in each region. To assess the current status of meadows and to assess the change through time were aimed. To assess the change on meadows through time, the historical data which was obtained from historical studies was used. To asses the current status of meadows, leaf surface area, leaf biomass, number of leaf and epiphyte biomass were measured for phenological descriptors. To assess the productivity of meadows, annual leaf productivity, annual rhisome productivity, age of shoot and rhisome growth were assessed by using lepidocronological analyses. 12 different transects were dived one time and during dives percentage of living Posidonia oceanica, dead matte, substitutes species (Cymdocea nodosa, Caulerpa cylindracea, Caulera taxifolia), density, lower limit depth and type of lower limit and uper limit were noted. Using this data, PREI, CI, SI, PSI ecological quaility indices were calculated. Also lower limit depth and density were used as index by classifying their values. End of the study no difference between 1st and the 2nd groups was found in terms of lower limit depth, thus, a homogeneous table is seen. When descriptors are looked, it is seen that Vado Ligure and Ospedaletti regions are under pressure. According to indices results PREI generally showed "good" status. CI, SI and PSI showed "good" and "high" status. Lower limit depth which was used as index, showed  "bad" status for all meadows except 2. According to classification of density results showed different status because of the local impacts. As for the change by time, no difference between 2 groups was  found. In both groups, regressions on percentages of living Posidonia oceanica were found. Besides that the regression was assessed on percentages of substitutes.