Veteriner hekimliğinde farmakovijilans taraması
Pharmacovigilance in veterinary medicine
Yazar: FATİH DOĞAN
Danışman: PROF. DR. ENVER YAZAR
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji ve Toksikoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Veteriner Hekimliğinde Farmakovijilans TaramasıTürkiye'de mesleğini serbest klinisyen olarak icra eden Veteriner Hekimlere ulaşılarak meslek hayatları boyunca yaşadıkları ters ilaç reaksiyonları araştırılmıştır. Araştırma 22 ayrı ilde (Konya n:72, Balıkesir n:28, İzmir n:24, Mersin n:24, Adana n:20, Manisa n:14, Afyon n:11, Çanakkale n:10, Malatya n:9, Aksaray n:8, Kütahya n:7, Elazığ n:4, Osmaniye n:4, Kayseri n:4, Bursa n:3, Tokat n:2, Ankara n:1, Erzurum n:1, Hatay n:1, Kars n:1, Muş n:1, Sivas n:1) çalışan 13 ayrı üniversite (Selçuk Üniversitesi n:68, Ankara Üniversitesi n:52, Fırat Üniversitesi n:37, İstanbul Üniversitesi n:29, Uludağ Üniversitesi n:23, Y.Yıl Üniversitesi n:16, Kafkas Üniversitesi n:10, Afyon Kocatepe Üniversitesi n:4, Akdeniz Üniversitesi n:4, Adnan Menderes Üniversitesi n:3, Erciyes Üniversitesi n:2, Atatürk Üniversitesi n:1, Dicle Üniversitesi n:1) mezunu 250 katılımcı klinisyen veteriner hekimle yüz yüze görüşülerek gerçekleşti. Araştırmada klinisyen veteriner hekimlere farmakovijilans hakkında verilen ön bilgiyi takiben bu konudaki tecrübelerini paylaşmaları istendi. Hekimlerin %81'inin en az bir ters ilaç reaksiyonuna rastladığı belirlendi. İlaç grupları değerlendirildiğinde en çok vitamin ? mineral - aminoasit preparatlarının (%39) ters ilaç reaksiyonlarına neden olduğu, bu grubu antibakteriyel (%26) ve antiparaziterlerin (%26) takip ettiği tespit edilmiştir. En sık gözlenen ters ilaç reaksiyonları ise anafilaksi ve enjeksiyon bölgesinde lokal reaksiyonlar olarak ifade edilmiştir. Sonuç olarak ters ilaç reaksiyonları raporlarının toplanabilmesi için spontane raporlama sistemine ve bu raporların toplanıp değerlendirileceği bir merkezin olması gerektiği belirlendi. Gelişen ters ilaç reaksiyonlarının ise veteriner hekimliği alanında faaliyet gösteren özel ve tüzel kişilere bildirilmesinin faydalı olacağı kanaatine varıldı.

Abstract:
Pharmacovigilance in Veterinary MedicineIn Turkey, by reaching the veterinarians who make their job as clinician, the adverse drug reactions in their mind or own experience is questioned. The research was applied on 250 clinic veterinarian whom graduated from 13 different universities (Selcuk University n:68, Ankara University n:52, Fırat University n:37, İstanbul University n:29, Uludağ University n:23, Y.Yıl University n:16, Kafkas University n:10, Kocatepe University n:4, Akdeniz University n:4, Adnan Menderes University n:3, Erciyes University n:2, Atatürk University n:1, Dicle University n:1) working in 22 different cities (Konya n:72, Balıkesir n:28, İzmir n:24, Mersin n:24, Adana n:20, Manisa n:14, Afyon n:11, Çanakkale n:10, Malatya n:9, Aksaray n:8, Kütahya n:7, Elazığ n:4, Osmaniye n:4, Kayseri n:4, Bursa n:3, Tokat n:2, Ankara n:1, Erzurum n:1, Hatay n:1, Kars n:1, Muş n:1, Sivas n:1).The veterinarians were expected to share their experiences. It is suggested that 81% of veterinarians had experienced at least one adverse drug reaction. It is confirmed that, when the drug groups are evaluated, the leading reasons for adverse drug reaction are vitamin ? mineral ? aminoacid preparates (39%). It is determined that this group is followed by antibacterials (26%) and antiparasitics (26%). The most observed adverse drug reactions are anaphylaxis and the local reactions on the injected region. In conclusion it is confirmed that, a center where the adverse drug reaction reports could be evaluated and a spontaneous reporting system is needed. It is decided that it would be beneficial to report adverse drug reaction cases to the authorized veterinarians under circumstances of these cases.