Petrol fiyatları ile enflasyon arasındaki ilişkinin incelenmesi: AB örneği
An examination of the relationship between oil prices and inflation: The case of the EU
Yazar: ONUR IŞIK
Danışman: DOÇ. DR. ONUR OĞUZ
Batman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Enerji = Energy ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Tüketici fiyat indeksi = Consumer price index

Özet:
Enflasyon ile ilgili teoriler günümüz çağında bile iktisadi aktörlerin gündeminden düşmeyen bir konu olarak önemi korumaya devam etmektedir. Bu çalışmanın temel amacı, AB-27 ülkelerinde petrol fiyatlarının enflasyona etkileri ve bu etkilerin zaman içerisinde nasıl değiştiğini analiz etmektir. Literatürde yer alan çalışmaların büyük çoğunluğu gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeleri, OECD ülkelerini ve OPEC ülkelerini incelemektedir. Ancak AB-27 ülkeleri için yapılan çalışmalar sınırlı sayıdadır. Dolayısıyla bu çalışmanın literatür içerisindeki önemli bir boşluğun doldurulmasına katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.
Çalışmada 1993-2021 döneminde petrol fiyatlarının enflasyon üzerindeki etkisi AB-27 ülkeleri için panel regresyon modeli kullanılarak incelenmiştir. Bu doğrultuda çalışmada, enflasyonu temsilen tüketici fiyat endeksi kullanılmıştır. Çalışmada en küçük kareler yöntemi varsayımları gereği Driscoll-Krayy (1998) dirençli standart hatalar tahmincisi kullanılarak sabit ve rassal etkiler yaklaşımlarıyla panele bütüncül bir açıdan bakılmasının yanı sıra, Havuzlanmış CCE (CCEP) tahmincisi yöntemi de kullanılarak panel kapsamındaki ülkelerin durumları da birim bazında değerlendirilmiştir. 
Elde edilen sonuçlar petrol fiyatının zaman içerisindeki değişimlerinin enflasyon üzerindeki etkisinin analiz döneminde AB-27 ülkeleri üzerinde bir bütün olarak anlamsız olduğunu; buna karşılık birim bazında enflasyonist etkinin ülkeden ülkeye farklı olduğunu göstermektedir. Literatür incelendiğinde de çeşitli ülke veya ülke gruplarında petrol fiyatının enflasyon üzerindeki etkisinin net bir yönü olduğunu söylemenin güç olduğu görülmektedir. Her ne kadar çalışmalarda ağırlıklı olarak anlamlı bir etki tespit edilmiş olsa da, bu çalışmada da olduğu üzere iki değişken arasında anlamlı istatistiksel bir ilişki tespit edemeyen çalışmalar da mevcuttur.

Abstract:
Theories about inflation continue to maintain its importance as an issue that does not fall on the agenda of economic actors even in today's era. The main purpose of this study is to analyze the effects of oil prices on inflation in EU-27 countries and how these effects change over time. Most of the studies in the literature examine developed and developing countries, OECD countries and OPEC countries. However, studies for EU-27 countries are limited. Therefore, it is thought that this study can contribute to filling an important gap in the literature.
In the study, the effect of oil prices on inflation in the 1993-2021 period was examined using the panel regression model for EU-27 countries. In this direction, the consumer price index was used to represent inflation in the study. In the study, in accordance with the assumptions of the least squares method, looking at the panel from a holistic perspective using the Driscoll-Krayy (1998) resistant standard errors estimator, the situation of the countries within the panel was compared using the Pooled CCE (CCEP) estimator method.
The results obtained indicate that the effect of the changes in oil prices over time on inflation is meaningless on the EU-27 countries as a whole in the analysis period; On the other hand, it shows that the inflationary effect on a unit basis differs from country to country. When the literature is examined, it is difficult to say that the effect of oil price on inflation in various countries or country groups has a clear direction. Although a significant effect was found predominantly in the studies, there are also studies that could not detect a significant statistical relationship between the two variables, as in this study.