Organik güneş pillerinde donor-acceptor oranının fotovoltaik performansa etkisinin analizi
The analysis of the effect of donor-acceptor ratio on the photovoltaic performance of organic solar cells
Yazar: HASİP ÇABALAK
Danışman: DOÇ. DR. YAKUP HAMEŞ
Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering
Dizin: Güneş pilleri = Solar cells ; İletken polimerler = Conducting polymers

Özet:
1976 yılında iletken polimerlerin keşfi, yeni bir araştırma alanı yaratmıştır. Öncesinde bilinen polimerler, elektronik malzeme olarak kullanılma anlamında uygun değillerdi. Konjuge polimerlerdeki zincir simetrisi sayesinde oluşan elektronik yapı, bu polimerlerin yarıiletken, hatta metalik özellik göstermelerini sağlar. Kimyasal yöntemlerle sentezlenen bu malzemelere, `sentetik metaller' de denebilir.Organik yarıiletkenler çözülebilir yapılarıyla, çok çeşitli üretim tekniği ve esneklik olanağı sunarlar. Bu malzemeler halen ekran uygulamalarında, LED uygulamalarında ve organik güneş pili çalışmalarında kullanılmaktadır. Organik güneş pilleri üzerine geçtiğimiz yirmi yıl boyunca çok sayıda araştırma yapılmıştır. Halen; yeni malzeme sentezinden morfoloji kontrolüne, tampon katmanlardan katkılamaya, malzemelerin optik ve elektriksel özelliklerinden enerji seviyelerine kadar her yönüyle araştırılmaya ve verimliliği arttırıcı sonuçlara ulaşılmaya çalışılmaktadır. Mevcut durumda organik güneş pilleri, inorganik rakipleriyle ticari olarak rekabet edecek verim değerlerine ulaşmamış olsa da, sentezlenebilir organik yarıiletken kavramı umut vericidir.Bu çalışmada, organik güneş pili üretimindeki bazı değişkenler incelenmiştir. Deneysel pil üretiminde, yaygın şekilde kullanılan basit bir kaplama tekniği olan, döndürmeli kaplama yöntemi ile pil katmanları oluşturulmuştur. Elektron donor ve akseptör malzemenin bir karışım halinde aynı katmanda bulunduğu mimari yapı tercih edilmiştir. Aktif katmanda elektron donor malzeme olarak konjuge polimer (P3HT), elektron akseptör malzeme olarak bir fulleren türevi (PCBM) kullanılmıştır. Farklı donor-akseptör malzeme oranlarıyla üretilen piller karşılıklı değerlendirilerek, fotovoltaik performansa etkisi üzerine çıkarımlar yapılmaya çalışılmıştır. Ayrıca film kalınlığı, ısıl işlem ve filmlerin soğurma özellikleri gibi konuların etkisine de kısmen değinilmiştir. Elde edilen sonuçlar literatürdeki bilgiler ışığında değerlendirilerek birlikte sunulmuştur.

Abstract:
In 1976, the discovery of conductive polymers, has created a new research area. Known polimers before them, were not suitable to be used as electronic metarials. The electronic structure by means of chain symmetry of conjugated polimers, gives these materials the opportunity of showing semiconductor and also metallic properties. These materials synthesized by chemical methods, can also be named as ` synthetic metals?.Soluable structure of organic semiconducters, offers a wide variety of production techniques and flexibility. These materials are still used in displays, light emitting diodes applications and solar cell researches. A large number of studies have been done on organic solar cells during the past two decades. Nowadays, from the synthesis of new materials to the control of morphology, from the use of buffer layers to dopping, from the optical and electrical properties to the energy levels of materials, all aspects are being investigated to enhange efficiency of organic solar cells. Recent development of organic solar cells can not already be competitive with commercially available inorganic solar cells. But, the concept of synthesized organic semiconducter is promising.In this study, some of organic solar cell production parameters were examined. In experimantal cell production, the layers of the cells were formed with simple and commonly used speen coating technique. Bulk heterojunction structure in which donor and acceptor exist together, was preferred to produce the active layers. A conjugated polymer (P3HT) as donor and a fullerene derivative (PCBM) as acceptor were used in active layers. The experimental cells with different donor ?acceptor ratios have been produced to compare and to see the effect on photovoltaic performance of solar cells. In addition, the effect of some issues such as film thickness, thermal annealing and absorbance properties of films also partially addressed. Obtained results were evaluated in the light of literature and presented together.