Prostat kanserli hastalarda kemik metastazlarının saptanmasında tüm vücut kemik sintigrafisi ve GA-68 PSMA PET/BT''nin karşılaştırılması
Comparison of whole body bone scintigraphy and Ga-68 PSMAPET/CT in detection of bone metastases in prostate cancer patients
Yazar: MELTEM ÖZTÜRKÇE
Danışman: PROF. DR. UMUT ELBOĞA
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı / Nükleer Tıp Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Amaç: Ga-68 PSMA PET/BT son yıllarda prostat kanserli hastaların evrelemesinde ve yeniden evrelemesinde yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Ga-68 PSMA PET/BT'nin lokal rezidüel ve rekürren hastalığın, lenf nodu ve organ metastazlarının saptanmasında yüksek doğruluğa sahip olduğu gösterilmiştir. Ancak kemik metastazlarının saptanmasında duyarlılığı hakkında bilgi net değildir. Kemik metastazlarının varlığı kötü prognozla ilişkilidir. Prostat kanserli olgularda kemik metastazlarını doğru bir şekilde saptayabilmek, evreleme ve uygun tedaviyi planlama açısından önem arz etmektedir. Bu çalışmada prostat kanserinde kemik metastazlarının saptanmasında TVKS ile Ga-68 PSMA PET/BT'nin tanısal performanslarını karşılaştırmalı olarak değerlendirdik ve Ga-68 PSMA görüntülemesi yapılan hastalarda TVKS nin ek yararının olup olmadığını araştırdık.
Gereç ve Yöntem: Gaziantep Üniversitesi Nükleer Tıp Anabilim Dalına evreleme ve yeniden evreleme amacıyla başvuran histopatolojik olarak prostat kanseri tanısı almış, gleason skor ≥ 7 olan, üç ay içinde Ga-68 PSMA PET/BT ve tüm vücut kemik sintigrafisi görüntülemesi yapılan 42 hasta retrospektif olarak incelendi. Ga-68 PSMA PET/BT'nin ve tüm vücut kemik sintigrafisinin, kemik metastazlarının saptamasında tanısal performanslarını karşılaştırmak için hasta bazlı ve bölgesel bazlı analizler yapıldı. Klinik ve görüntüleme takibi referans standart olarak kullanıldı.  Metastaz varlığı ile ISUP tümör derecesi ve PSA düzeyi arasındaki ilişkiler incelendi.
Bulgular: 42 hastanın 33'ünde kemik metastazı saptandı. Ga-68 PSMA PET/BT'de tüm bu kemik lezyonları pozitif olarak saptanırken, bu 33 olgunun birinde TVKS'si negatif olarak saptanmıştır.  Kemik metastazı saptanmayan 9 olgunun birinde ise TVKS'si pozitif olarak saptandı. Kemik metastazlarının saptanmasında hasta bazlı analizde Ga-68 PSMA PET/BT için   özgüllük %100, duyarlılık %100,  doğruluk  %100, pozitif prediktif değer %100, negatif prediktif değer  %100 olarak hesaplanmıştır. TVKS'si için ise özgüllük % 88.9, duyarlılık % 97, doğruluk %95, pozitif prediktif değer % 97 ve negatif prediktif değer % 88.9 olarak hesaplanmıştır. Evreleme grubunda Ga-68 PSMA PET/BT'de kemik metastaz varlığı ile ISUP derece grup arasında anlamlı ilişki saptandı. Ayrıca Ga-68 PSMA PET/BT ve TVKS'sinde metastaz varlığı ile PSA düzeyi arasında da anlamlı ilişki saptandı.
Sonuç: Kemik metastazlarının saptanmasında Ga-68 PSMA PET/BT'nin tanısal doğruluğunun TVKS'sine üstün olduğu ve diğer kemik dışı metastazları da gösterebildiğinden halihazırda Ga-68 PSMA PET/BT görüntüleme tetkiki bulunan hastalarda TVKS'sinin ek faydasının olmayacağı sonucuna varıldı.

Abstract:
Aim: Recently, Ga-68 PSMA PET/CT has become widely used in the staging and restaging of prostate cancer patients. Ga-68 PSMA PET/CT has been shown to have high accuracy in detecting local residual and recurrent disease, lymph node and organ metastases. However, information about its sensitivity in detecting bone metastases is not clear. The presence of bone metastases is associated with poor prognosis. Being able to accurately detect bone metastases in cases of prostate cancer is important in terms of staging and planning appropriate treatment. In this study, we comparatively evaluated the diagnostic performances of whole body bone scan and Ga 68 PSMA PET/CT in detecting bone metastases in prostate cancer and investigated whether whole body bone scan has an additional benefit in patients who underwent Ga-68 PSMA PET/CT imaging.
Materials and Methods: 42 patients who were histopathologically diagnosed with prostate cancer, had Gleason score ≥ 7, and underwent Ga 68 PSMA PET/CT and whole body bone scintigraphy imaging within three months, who were admitted to Gaziantep University Department of Nuclear Medicine for staging and restaging purposes, were retrospectively examined. Patient-based and regional-based analyzes were performed to compare the diagnostic performances of Ga-68 PSMA PET/CT and whole-body bone scan in the detection of bone metastases. Clinical and imaging follow-up were used as reference standards. The relationships between the presence of metastasis with ISUP tumor grade and PSA level were examined. 
Results: Out of 42 patients, 33 showed bone metastasis. While all these bone lesions were detected as positive on Ga-68 PSMA PET/CT, whole body bone scan was detected as negative in one of these 33 cases. In one of the 9 cases in which bone metastasis was not detected, whole body bone scan was found as positive. On patient-based analysis, specificity, sensitivity, accuracy, positive predictive value, negative predictive value was calculated as %100, %100, %100, %100, %100 for Ga-68 PSMA PET/CT respectively. For whole body bone scan, specificity, sensitivity, accuracy, positive predictive value, negative predictive value was calculated as 88.9%, 97%, 95%, 97%, 88.9% respectively. In the staging group, a significant relationship was found between the presence of bone metastases on Ga-68 PSMA PET/CT and the ISUP grade group. Additionally, a significant relationship was detected between the presence of metastasis and PSA level in Ga-68 PSMA PET/CT and bone scan.
Conclusion: It was concluded that the diagnostic accuracy of Ga-68 PSMA PET/CT is superior to whole body bone scan in detecting bone metastases and that whole body bone scan will not be of additional benefit in patients who already have Ga-68 PSMA PET/CT examination, as it can also show other non-osseous metastases.