İran'ın ulusal bütünlüğü ve Güney Azerbaycan sorunu
Iranian's national integrity and the Southern Azerbaijan issue
Yazar: GÜN TAŞ
Danışman: PROF. DR. ŞENOL DURGUN
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Bütünlük = Integrity ; Etnik gruplar = Ethnic groups ; Güney Azerbaycan = South Azerbaijan ; Kimlik = Identity ; Milli kimlik = National identity ; Toprak bütünlüğü = Territorial integrity ; İran = Iran

Özet:
İran, jeopolitik ve jeostratejik açıdan Orta Asya'nın hem Orta Doğu'ya hem de Avrupa'ya açılan kapısı konumundadır. İran multi-etnik yapıya sahip bir ülkedir. İran'ın içinde başta Farslar olmak üzere Türkler, Kürtler, Araplar, Beluçlar, Lorlar, Türkmenler gibi birçok etnik topluluk yaşamaktadır. İran, içindeki bu etnik topluluklara karşı asimilasyon, Farslılaştırma ve siyasi, ekonomik, hukuki, idari, sosyal politikalar uygulayarak bütünlüğünü sağlama yoluna gitmiştir. İran'ın uygulamış olduğu kimlik politikaları sonucunda, içinde yaşayan bütün etnik toplulukların kendi benliklerini koruma yoluna sevk etmiştir. İran'da modernizm ile birlikte Meşrutiyet Devrimi kendisini göstermiş, ardından 1920-24'te milliyetçilik akımlarıyla birleşerek İran İslam Devrimine (1979) kadar İran iktidarının temel siyasi ideolojisi olmuştur. İran İslam Devrimiyle birlikte İran, hem siyasi ve idari hem de toplumsal ve sosyal olarak bir dönüşüm yaşamış ve bu devrimsel dönüşüm modern devrimlerle karşılaştırılabilecek bir seviyeye ulaşmıştır. İslam Devrimi sonrası İran, ulusal bütünlüğünü "İslam dininin temel prensipleri" ve "Fars milliyetçiliği" üzerine inşa etmiştir. İran İslam Devrimi öncesi etnik topluluklar üzerinde uygulanan kimlik politikaları, devrim sonrası da etkisi devam etmiştir. Bu tez çalışmasında, İran'ın ulusal bütünlüğünün temelinde ve ulusal bütünlüğün oluşumunda yer alan unsurlar, kimlik politikaları ve uluslaşma sürecinde kullanılan stratejiler, argümanlar ve ideolojiler ele alınmıştır. Bununla birlikte İran'ın, ulusal bütünlüğünü oluşturmak için öne sürdüğü veya uyguladığı kimlik ideolojileri (Fars milliyetçilikleri), başta Güney Azerbaycan Türkleri olmak üzere diğer etnik toplulukların ve bölgelerin nasıl etkilendiği ve karşı tepkilerin boyutları da incelenmiştir.

Abstract:
Iran is situated as a gateway of the Central Asia to both the Middle East and Europe in terms of geopolitics and geostrategy. Iran has a multi-ethnic structure. The Islamic Republic of Iran currently is home to many ethic peoples including without limitation to Turks, Kurds, Arabs, Balochs, Lurs and Turkmens as well as Persian. Iran has imposed assimilation and Persianization   policies in addition to several public, legal, administrative and social policies to secure its national integrity. As a result of the identity policiesimplemented in Iran, all ethnic communities in the country are driven to protect their own national identities. Modernism led Iran to the Constitutional Revolution and the unification of the nationalist movements between 1920 and 1924, remaining in effect as the core political ideology until the Islamic Revolution in 1979. Following the Islamic Revolution, Iran experienced some sets of political, administrative, societal and social transformation and this revolutionary transformation reached to a level which can be compared to all prominent modern revolutions. Iran built its national identity on the core principles of Islam and Persian nationalism in the course of revolution. The pre-revolutionary identity policies imposed on the ethnic communities remains in effect on the ethnic communities in Iran.This thesis study is aimed to cover major elements included in the foundation and development of Iran's national integrity, identity policies and strategies, arguments and ideologies adopted in the course of Iran's nationalization process. In addition to this aim, Iranian identity ideologies suggested and adopted to materialize its national integrity (Persion nationalisms), how it affects other ethnic communities including particularly the Southern Azerbaijani Turks and surrounding regions and magnitudes of response to these effects are examined in relation to the said elements.