İlişki bağımlılığını azaltma psikoeğitim programının genç yetişkinlerin ilişki bağımlılıkları üzerindeki etkisi
The effect of codependency reduction psychoeducation program on codependency of young adults
Yazar: GÖKÇENUR USLU
Danışman: DOÇ. DR. HANİFE AKGÜL
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygusal ilişki = Romantic relationship

Özet:
Bu araştırmanın amacı, İlişki Bağımlılığını Azaltma Psikoeğitim Programı'nın genç yetişkinlerin ilişki bağımlılık düzeylerine etkisini incelemektir. Çalışma nicel araştırma yöntemlerinden deneysel araştırma yöntemi kullanılarak yürütülmüştür.  Araştırma, deney ve kontrol gruplu; ön test, son test, izleme testi modeline dayalı deneysel bir çalışmadır. Araştırmanın bağımsız değişkeni; ön test ve son test arasında sadece deney grubuna uygulanan İlişki Bağımlılığını Azaltma Psikoeğitim Programı'dır. Araştırmanın bağımlı değişkeni ise, genç yetişkinlerin ilişki bağımlılığı düzeyleridir. 
Araştırmanın çalışma grubu ilişki bağımlılık düzeyi yüksek ve araştırmaya katılmaya gönüllü genç yetişkin bireylerden oluşmaktadır. Çalışma grubu 15 kadın, 15 erkek olmak üzere toplam 30 kişiden oluşmaktadır. Deney grubu 8 kadın ve 7 erkek olmak üzere 15 kişi; kontrol grubu ise 7 kadın, 8 erkek olmak üzere 15 kişidir. Katılımcılar ön test ve son test puanlarına göre sırlanmış ve rastgele olarak gruplara atanmıştır. 
Araştırma verileri "Spann-Fischer İlişki Bağımlılığı Ölçeği (SFİBÖ)" ile toplanıştır. Araştırmada kullanılan ön test- son test –izleme testi ölçümlü ve kontrol gruplu deneysel model (2x3'lük split-plot faktöriyel desen) kullanmıştır. Verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma ve ilişkili örneklem t-testi kullanılmıştır. 
Araştırma sonucunda deney ve kontrol gruplarının son test puanları arasında anlamlı bir fark (p<.05) olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca, deney grubundaki bireylerin SFİBÖ'den aldıkları deney öncesi ve deney sonrası puanları arasında anlamlı bir fark (p<.05) olduğu saptanmıştır. Yani bir başka deyişle uygulanan İlişki Bağımlılığını Azaltma Psikoeğitim Programı'nın genç yetişkinlerin ilişki bağımlılık düzeylerini anlamlı olarak azaltmıştır. Bu farkın deneysel işlemin sona ermesinden dört ay sonra da azalarak devam ettiği görülmüştür. Programın uygulanmadığı kontrol grubunda ise bir değişim gözlemlenmemiştir.
İlişki Bağımlılığını Azaltma Psikoeğitim Programının genç yetişkinlerin bağımlılık düzeyine etkisine yönelik bulgular, ilgili alan yazın doğrultusunda tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: İlişki Bağımlılığı, Romantik İlişki, İlişki Döngüsü, Genç Yetişkinlik Dönemi, İlişki Bağımlılığını Azaltma, Psikoeğitim

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of the Relationship Dependency Reduction Psychoeducation Program on the relationship dependency levels of young adults. The study was conducted using the experimental research method from quantitative research methods.  The research is an experimental study based on the pretest, posttest, follow-up test model with experimental and control groups. The independent variable of the study is the Psychoeducation Program for Reducing Relationship Dependency, which was applied only to the experimental group between the pre-test and post-test. The dependent variable of the study is the relationship addiction levels of young adults. 
The study group of the research consists of young adults with high levels of relationship addiction and who volunteered to participate in the research. The study group consisted of a total of 30 individuals, 15 females and 15 males. The experimental group consisted of 15 participants (8 females and 7 males) and the control group consisted of 15 participants (7 females and 8 males). Participants were ranked according to their pre-test and post-test scores and randomly assigned to groups. 
The research data were collected with the "Spann-Fischer Relationship Addiction Scale (SFIBÖ)". The experimental model (2x3 split-plot factorial design) with pretest-posttest-follow-up test measurement and control group was used in the study. Arithmetic mean, standard deviation and paired sample t-test were used to analyze the data.
As a result of the study, there was a significant difference (p<.05) between the post-test scores of the experimental and control groups. In addition, there was a significant difference (p<.05) between the pre-experiment and post-experiment scores of the individuals in the experimental group. In other words, the Psychoeducation Program for Reducing Relationship Dependency significantly reduced the relationship dependency levels of young adults. It was observed that this difference continued to decrease four months after the end of the experimental process. No change was observed in the control group in which the program was not applied.
The findings regarding the effect of the Psychoeducation Program for Reducing Relationship Addiction on the addiction level of young adults were discussed in line with the relevant literature and recommendations were made.

Keywords: Relationship Addiction, Romantic Relationship, Relationship Cycle, Young Adulthood, Reducing Relationship