Diz osteoartriti olan bireylere diz bölgesine lokal olarak uygulanansarı kantaron yağının ağrı şiddetine ve fiziksel fonksiyonlara etkisi
Effect of ST. john's wort oil locally applied to knee on pain severity and physical functions in individuals with knee osteoarthritis
Yazar: DENİZ ZEYNEP SÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. SULTAN TAŞCI
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Ağrı şiddeti = Ache violence ; Bitkisel yağlar = Plant oils ; Fonksiyonel özellikler = Functional properties ; Kantaron = Centaury ; Osteoartrit = Osteoarthritis ; Osteoartrit-diz = Osteoarthritis-knee

Özet:
Osteoartrit (OA) yaygın romatizmal bir hastalıktır. Bu çalışma diz OA olan bireylere diz bölgesine sarı kantaron yağının üç hafta süresince günde üç kez lokal olarak sürülerek uygulanmasının bireylerin ağrı şiddetine ve fiziksel fonksiyonlara etkisini belirlemek amacıyla, kantitatif (randomize kontrollü) ve kalitatif çalışma olarak yapılmıştır. Araştırma 30 sarı kantaron yağı (müdahale grubu), 30 zeytinyağı (plasebo kontrol grubu) grubunda olmak üzere toplam 60 hasta ile yürütülmüştür. Çalışmada kurum izni, etik kurul onayı ile bireylerin bilgilendirilmiş gönüllü olurları alınmıştır. Araştırmada veriler, hasta tanıtım formu, Visual Analog Skala (VAS), WOMAC Osteoartrit İndeksi kullanılarak toplanmıştır. Müdahale grubuna sarı kantaron yağı uygulaması, plasebo kontrol grubuna zeytinyağı uygulaması yapılmıştır. Araştırmanın birinci ve ikinci haftasının sonunda hastalara ev ziyaretleri yapılarak VAS ağrı ölçeği uygulanmış, uygulamanın üçüncü haftasının sonunda (dördüncü izlem) bireyler poliklinik kontrolüne çağırılmış; VAS ağrı ölçeği ve WOMAC Osteoartrit İndeksi tekrar uygulanmıştır. Karşılaştırmalarda p<0.005 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Çalışmaya katılan bireylerle yarı yapılandırılmış soru formu ile ilk izlem ve son izlemde derinlemesine görüşme yapılmış, bu görüşmelerden kalitatif bulgular elde edilmiştir. 
Araştırma kapsamına alınan gruplarda VAS ağrı ölçeği birinci ve ikinci izlem puanları arasında anlamlı bir farklılık bulunmazken (p>0.05), üçüncü ve dördüncü izlem puanları arasında fark olduğu ve müdahale ve plasebo kontrol grubundaki bu farkın anlamlı olduğu bulunmuştur. Müdahale grubunda WOMAC-Ağrı; WOMAC- Tutukluk ve WOMAC- Fiziksel fonksiyon alt boyutu ölçek puanları açısından birinci izlem ve son izlem arasında anlamlı fark bulunduğu belirlenmiştir(p<0.05). WOMAC alt ölçek puanları açısından her iki grubun birinci izlem ve son izlem puanları arasında fark olduğu ve gruplar arasındaki bu farkın anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05). Araştırma süresince grupların ağrı kesici kullanma durumuna bakılmış ve müdahale grubunun ağrı kesici kullanma oranının plasebo kontrol grubundan anlamlı olarak düşük olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Çalışmada elde edilen kalitatif verilerin kantitatif sonuçlarla uyumlu olduğu ve yağ uygulamasına bağlı olumsuz bir yan etkinin yaşanmadığı belirlenmiştir.  
Çalışma sonucunda, diz OA olan bireylerde sarı kantaron yağı uygulamasının, zeytinyağı uygulamasına göre daha etkili olduğu, VAS ağrı ve WOMAC osteoartrit indeksi puanlarını azalttığı, diz OA'lı bireylerde ağrıyı azaltıp; fiziksel fonksiyonu arttırdığı saptanmıştır. Buna göre OA'ya bağlı diz ağrısında sarı kantaron yağının kullanımına ilişkin daha ileri çalışmaların yapılması önerilmektedir. 

Anahtar kelimeler: Diz osteoartriti, ağrı, sarı kantaron yağı, fiziksel fonksiyon, hemşirelik.

Abstract:
Osteoarthritis (OA) is a common rheumatic disease. This study was conducted as a quantitative (randomized controlled) and qualitative study in order to determine the effect of local administration of St. John wort oil three times a day for three weeks on knee OA to individuals with knee OA. The study was carried out with a total of 60 patients, 30 of which were St John wort oil (intervention group) and 30 of which were olive oil (placebo control group). Informed consent of the individuals was obtained with the permission of the institution and approval of the ethics committee. Data were collected using patient identification form, Visual Analogue Scale (VAS) and WOMAC Osteoarthritis Index. St. John wort oil was applied to the intervention group and olive oil was applied to the placebo control group. At the end of the first and second weeks of the study, home visits were made to the patients and VAS pain scale was applied. At the end of the third week (fourth follow-up), individuals were called to the policlinic control; VAS pain scale and WOMAC Osteoarthritis Index were reapplied. In the comparisons, p<0.005 was considered statistically significant. In the first follow-up and in the last follow-up, in-depth interviews were conducted with the participants in a semi-structured questionnaire and qualitative findings were obtained from these interviews.
While there was no significant difference between the first and second follow-up scores of the VAS pain scale in the groups included in the study (p> 0.05), there was a difference between the third and fourth follow-up scores and this difference was significant in the intervention and placebo control groups. In the intervention group WOMAC-Pain; WOMAC- Stiffnes and WOMAC- Physical function subscale scores were found to be significantly different between the first and last follow-up (p<0.05). In terms of WOMAC subscale scores, there was a difference between the first and last follow-up scores of both groups and this difference was significant between the groups (p <0.05). During the study, analgesic that were used were examined and the rate of analgesic that were used in the intervention group was significantly lower than the placebo control group (p <0.05). It was found that the qualitative data obtained in the study were consistent with the quantitative results and that there was no negative side effect due to oil application. At the end of the study, it was found that the application of St. John wort oil to the knee OA patients was more effective than olive oil application, decreased VAS pain and WOMAC osteoarthritis index scores, and decreased pain and increased physical function in the patients with knee OA. Accordingly, further studies on the use of St John wort oil in knee pain due to OA are recommended.

Key Words: Osteoarthritis, pain, St. John wort oil, physical function, nursing