Türkiye'nin gelecek 50 yıldaki enerji vizyonu
Türkiye's energy vision in the next 50 years
Yazar: SELEN ÇEKİNİR
Danışman: PROF. DR. ÖNDER ÖZGENER ; PROF. DR. LEYLA ÖZGENER
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Güneş Enerjisi Ana Bilim Dalı / Enerji Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering ; Enerji = Energy

Özet:
Enerji ihtiyacı sürekli artarken, özellikle fosil kaynaklı enerji tüketimi iklim değişikliği, kuraklık, sel ve göç gibi sorunlara neden olmaktadır. Bu sorunları en aza indirmek için ülkeler çeşitli önlemler almaya başlamıştır. Bu amaçla hazırlanan Paris Anlaşması'na göre 2030 yılına kadar karbondioksit emisyonlarının 2010 yılına göre %45 oranında azaltılması ve 2050 yılına kadar sıfıra indirilmesi gerekmektedir. Aynı amaç için Avrupa Birliği tarafından Avrupa Yeşil Mutabakatı hazırlanmıştır. Türkiye'nin Paris Anlaşması ve Avrupa Yeşil Mutabakatı'na uyumu için yenilenebilir enerji kullanımını artırması gerekmektedir. Buna göre uygulanacak enerji politikaları doğru belirlenmeli ve gelecek planları buna göre yapılmalıdır. Bu tez çalışmasında Türkiye'nin önümüzdeki 50 yıllık elektrik enerjisi üretim tahmini farklı modellerle MATLAB ve MS Excel programları kullanılarak yapılmıştır. Tahmin sonuçlarına göre durum değerlendirmesi yapılmıştır. Türkiye'nin küresel ısınmadan ne ölçüde etkileneceği ve yenilenebilir enerji kaynaklarının çevresel etkileri dikkate alınmıştır. Ayrıca, Türkiye'nin jeopolitik konumu, tarihi ve doğal güzellikleri, en eski uygarlıklardan bu yana göçlere sebebiyet vermiştir. Bu durum planlı enerji üretimine zaruriyet vermektedir. Bu tez çalışmasında, enerji üretimini etkileyecek riskler değerlendirilerek, Türkiye Cumhuriyeti'nin 150. yılına yönelik enerji stratejisi için yapılması gerekenler hakkında önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Fossil-based energy consumption causes problems such as climate change, drought, flood and migration, while the need for energy is constantly increasing. In order to minimize these problems, countries have started to take various measures. According to the Paris Agreement prepared for this purpose, carbon dioxide emissions should be reduced 45% by 2030 compared to 2010 and reduced to zero by 2050. The European Green Deal has been prepared by the European Union for the same purpose. Türkiye needs to increase the use of renewable energy in order to comply with the Paris Agreement and the European Green Deal. Accordingly, the energy policies to be applied should be determined correctly and future plans should be made accordingly. In this thesis study, Türkiye's next 50-year electrical energy production estimation was made using MATLAB and MS Excel programs with different models. A situation assessment was made according to the estimation results. While making the assessment, the extent to which Türkiye will be affected by global warming and the environmental effects of renewable energy sources have been taken into account. In addition, Turkey's geopolitical position, historical and natural beauties have caused migration since the earliest civilizations. This situation necessitates planned energy production. In this thesis, by evaluating the risks that will affect the energy production, suggestions have been made about what should be done for the energy strategy for the 150th anniversary of the Republic of Turkey.