Yatırım projelerinin değerlendirilmesinde evrimsel algoritma kullanımı yap işlet devret modeli altyapı projesi üzerine bir uygulama
Use of evolutionary algorithm in the investment projects evaluation an application on the infrastructure project within the context of build operate transfer model
Yazar: ELİF ACAR
Danışman: PROF. DR. HASAN DURUCASU
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Sayısal Yöntemler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Evrimsel algoritmalar = Evolutionary algorithms    ; Optimizasyon = Optimization ; Proje değerlendirme = Project evaluation ; Yap işlet devret modeli = Build operate transfer model ; Yatırım projeleri = Investment projects ; Yatırımlar = Investments

Özet:
Altyapı projelerinin gerçekleştirilmesinde Yap-İşlet-Devret (YİD) modeline duyulan ilgi giderek artmaktadır. YİD projeleri sayesinde, altyapı projelerinin gerçekleştirilmesindeki devletin riskleri ve ödülleri özel sektöre devredilmektedir. YİD projelerinin başarılı bir biçimde uygulanması; proje sponsorlarının YİD proje ihalesini kazanma ve dış fon ihtiyacı için borç bulma olasılıklarını yükselten bir yapının oluşturulabilmesine bağlıdır. Borç/özsermaye oranı, imtiyaz süresi ve fiyat değişkenleri YİD projelerindeki kritik finansal unsurlardır. Bu yüzden bunlar,  proje sponsorlarının olduğu kadar projeye taraf olanların çıkarlarını da gözetecek bir biçimde tasarlanmalıdır.  
Bu çalışmanın amacı bir YİD yatırım projesinin fizibilite çalışmasının tamamlanmasının ardından gerçekleşen YİD proje değerlendirme aşamasında karar alıcılar için makul bir kâr marjı altında, tüm gerekli finansal kısıtlamaları karşılayan ve kritik finansal faktörlerin optimum bileşimini belirleyen finansal optimizasyon modelleri geliştirmektir. Söz konusu bu modeller proje sponsorlarının bakış açısından YİD ihalesinin kazanma ve borç bulma olasılığını azami hale getirme hedeflerini içeren finansal modellerin ve optimizasyon modellerinin bir kombinasyonudur. 
Bu çalışmada, projeye finansal canlılık sağlayan önemli finansal unsurlar en uygun biçimde bütünleştirilerek proje finansmanıyla ilgili yeni bir yaklaşım ortaya konmuştur. Optimizasyon denklemleri ve kısıtları, dinamik yöntemler olan indirgenmiş nakit akımı analizine dayanarak geliştirilmiş ve amaç fonksiyonunun lineer olmayan davranışı için gerçek kodlu Evrimsel Algoritma kullanılarak hesaplamalar yapılmıştır. Böylelikle finansal karar verme sürecine daha etkin ve verimli bir destek sağlanmıştır.


Anahtar Kelimeler: Yap-İşlet-Devret, Proje Değerlendirme, Optimizasyon, Evrimsel Algoritma, Diferansiyel Evrim

Abstract:
In the realization of infrastructure projects, the interest shown in the Build-Operate-Transfer (BOT) model is on the increase. Through the BOT projects, the risks and awards of the public in the realization of infrastructure projects are transferred to the private sector. Implementing the BOT projects successfully depends on the ability to constitute a structure which enhances the possibilities of the sponsors' achievement in the BOT tender and the finding debt for the external fund need. The debt to equity ratio, the concession length and the price variables are the critical financial factors in BOT projects. Thus, these factors must be designed in the way that they will also look out for the interests of the participants of the project as well as the project sponsors. 
The purpose of this study is to develop financial optimization models meeting all the necessary financial constraints and determining the optimum combination of the critical financial factors under a reasonable level of profit marjin for the decision-makers at the stage of BOT project appraisal taking place in the wake of the completion of the feasibility study of BOT investment project. These models in question, are, from the viewpoint of project sponsors, the combination of financial models and the optimization models comprising the objectives to maximize the potential of winning the BOT tender and finding loan.
In this study, a new approach regarding the project finance has been put forth by optimally integrating the major financial factors that provide financial viability for the project. The optimization equations and constraints were developed on the basis of the discounted cash flow analysis which is among the dynamic methods, and the calculations were made by utilizing the real-coded Evolutionary Algorithm for the non-linear behaviour of the objective function. In this way, a more efficient and productive support is provided for the financial decision-making process.