Fen bilimleri öğretmenlerinin bilimsel soruşturma anlayışlarının incelenmesi
Examination of science teachers' understandings of scientific inquiry
Yazar: ÖZDEN BİLGE ÇALIM
Danışman: DOÇ. DR. ZEKİ BAYRAM
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Dünyada meydana gelen hızlı gelişmelerin beraberinde getirdiği değişimler doğrultusunda eğitim sistemimizde temel amaç, Türk eğitim sistemi değerlerine ve yetkinliklere sahip bireyler yetiştirmektir. Bu bireylerin yetiştirilmesinde en önemli görev öğretmenlere düşmektedir. Öğretmenlerin de 2018 yılı Milli Eğitim Bakanlığı Fen Bilimleri Öğretim Programı'nda da açık bir şekilde ifade edildiği gibi disiplinler arası bakış açısı kullanılarak soruşturma (araştırma-sorgulama) temelli öğrenme yaklaşımı uygulamaları beklenmektedir. Öğretmenlerin soruşturma temelli öğrenme yaklaşımını etkili bir şekilde kullanabilmeleri, fen okuryazarı bireyler yetiştirebilmeleri, bilimsel süreç becerileri ve yaşam becerilerini bireylere kazandırabilmeleri için esnek soruşturma anlayışına sahip olmaları gereklidir. Bunlardan dolayı öğretmenlerin esnek soruşturma anlayışlarının tanımlanmasına ihtiyaç duyulmuştur. Alanyazında yer alan ölçeklere bakıldığında, direkt olarak öğretmenlerin esnek soruşturma anlayışlarını ortaya çıkarmakta yeterli olmadığı ve öğretmenlerin esnek soruşturma anlayışlarının tanımlanabilmesi için yeterli olamayacağını anlaşılmıştır. Bu sebeple öğretmenlerle açıklayıcı görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Çalışmada nitel araştırma türlerinden, durum çalışması kullanılmıştır. Çalışmaya MEB'de görev yapmakta olan sekiz Fen Bilimleri öğretmeni katılım sağlamıştır. Çalışmanın sonucunda, öğretmenlerle yapılan görüşmelerden elde edilen bulgular doğrultusunda esnek soruşturma anlayışına sahip olanlar, sahip olup devamlı uygulamayanlar ve uzak olan öğretmenler olarak kategorilerin oluştuğuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In line with the changes brought about by the rapid developments in the world, the main purpose of our education system is to raise individuals with the values and competencies of the Turkish education system. The most important task in raising these individuals falls to the teachers. Teachers are also expected to apply an inquiry-based learning approach using an interdisciplinary perspective, as clearly stated in the 2018 Ministry of National Education Science Curriculum. It is necessary for teachers to have a flexible understanding of inquiry in order to use the inquiry-based learning approach effectively, to raise scientifically literate individuals, and to provide individuals with scientific process skills and life skills. Therefore, there was a need to define teachers' flexible understanding of inquiry. When the scales in the literature are examined, it is understood that it is not sufficient to directly reveal the teachers' flexible inquiry understanding and it will not be sufficient to define the teachers' flexible inquiry understanding. For this reason, explanatory interviews were conducted with the teachers. Case study, one of the qualitative research types, was used in the study. Eight science teachers working in MEB participated in the study. As a result of the study, in line with the findings obtained from the interviews with the teachers, it was concluded that there were categories such as those who have a flexible understanding of inquiry, those who have but do not apply it constantly, and teachers who are distant.