Fen bilgisi ve sınıf öğretmen adaylarının GDO'lu besinler ile ilgili bilgi, tutum ve risk algılarının incelenmesi
Examining the knowledge, attitudes and risk perceptions of science and classroom teacher candidates regarding GMO foods
Yazar: AYGÜN KARCI
Danışman: PROF. DR. EROL ASİLTÜRK
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada, Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde yer alan üniversitelerde öğrenim gören 1., 2., 3. ve 4. sınıf fen bilgisi ve sınıf öğretmenliği adaylarının Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar (GDO) içeren besinlere yönelik bilgi düzeyleri, tutumları ve risk algıları incelenmiştir. Araştırmada, öğretmen adaylarının genetik modifikasyon teknolojilerine yönelik algıları bilimsel bilgi düzeyleri, tutumları ve risk algıları mesleki kimlikleri ve etik değerlere bağlılıkları doğrultusunda değerlendirilmiştir.
Bu amaç doğrultusunda öğretmen adaylarına GDO'lu Gıdalar Bilgi Testi, GDO'lu Gıdalara Yönelik Tutum Ölçeği ve GDO'lu Gıdalara Yönelik Risk Algısı Ölçeği olmak üzere üç farklı ölçme aracı online olarak uygulanmış ve elde edilen veriler analiz edilmiştir. 
Çalışmanın bulguları, her iki öğretmen adayı grubunun da genetik modifikasyonu tanınan bir teknoloji olarak gördüğünü ve bu teknolojilere aşinalık düzeylerinin yüksek olduğunu göstermektedir. Ancak, fen bilgisi öğretmen adaylarının GDO'ların çevresel ve sağlık üzerindeki etkileri konusunda daha eleştirel ve temkinli bir yaklaşıma sahip oldukları tespit edilmiştir. Sınıf öğretmenliği adayları ise bu teknolojilere karşı daha iyimser bir tutum sergileyerek, GDO'ların çevresel zararlarını ve sağlık risklerini daha düşük algılamışlardır. Bununla birlikte, sınıf öğretmenliği adaylarının genetik modifikasyonun ahlaki uygunluğu konusunda daha fazla etik kaygı taşıdıkları ortaya çıkmıştır.
Sonuç olarak, fen bilgisi öğretmen adayları daha bilimsel bir perspektiften genetik modifikasyona yaklaşırken, sınıf öğretmenliği adayları toplumsal ve etik değerlere daha fazla odaklanmaktadır. Çalışma, genetik teknolojilere yönelik eğitim programlarının geliştirilmesi ve öğretmen adaylarının bu alandaki bilgi ve farkındalık düzeylerinin artırılmasına yönelik öneriler sunmaktadır.	
Anahtar Kelimeler: GDO'lu Besinler, Fen Bilgisi ve Sınıf Öğretmen Adayları, Bilgi, Tutum, Risk Algıları

Abstract:
In this study, Eastern and 1st, 2nd, 3rd and 4th year science and primary school teacher candidates studying at universities in Southeastern Anatolia, 3rd and 4th grade science and primary school teacher candidates studying at universities in the Southeastern The level of knowledge about foods containing Modified Organisms (GMO), attitudes and risk perceptions were analysed. In the research, pre-service teachers' scientific knowledge levels of perceptions towards genetic modification technologies, attitudes and risk perceptions professional identity and commitment to ethical values in line with the purpose of this study.
In line with this purpose GMO Foods Knowledge Test, Attitude Scale towards GMO Foods for pre-service teachers and the Scale of Risk Perception towards GMO Foods online and the data obtained were analysed. 
Findings of the study, genetic modification as a recognised technology in both groups of pre-service teachers and have a high level of familiarity with these technologies shows. However, prospective science teachers' views on the environmental and a more critical and cautious approach to health impacts have the same level of knowledge and skills. Classroom teaching candidates, on the other hand more optimistic attitude towards the technologies, and that GMOs are an environmental perceived the harms and health risks lower. However, the moral appropriateness of genetic modification of classroom teaching candidates They were found to have more ethical concerns about the subject.
Conclusion As a result, pre-service science teachers were able to analyse genetics from a more scientific perspective. modification, while classroom teaching candidates approached social and ethical modification. more focussed on values. The study has shown that there is a development of training programmes and teacher candidates' knowledge in this field and offers suggestions for increasing the level of awareness.

Key Words: GMO Foods, Science and Classroom Teacher Candidates, Knowledge, Attitude, Risk Perceptions