Çocuğu özgül öğrenme güçlüğüne sahip olan ebeveynlerin anksiyete ve stresle başa çıkma becerileri arasındaki ilişki
Relationship between coping skills, anxiety and stress in parents of children with specific learning difficulties
Yazar: LÜTFİYE KALAFAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖZDE GÜNDOĞDU MEYDANERİ
İSTANBUL TOPKAPI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygusal sıkıntı toleransı = Emotional distress tolerance ; Çocuk büyütmede ebeveynin rolü = Parenting ; Özgül öğrenme güçlüğü = Specific learning disability

Özet:
Bu çalışmada temel olarak çocuğu özgül öğrenme güçlüğüne sahip olan ebeveynlerde stresle başa çıkma tarzları ve anksiyete arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bunun yanında, çocuğu özgül öğrenme güçlüğüne sahip olan ebeveynlerde stresle başa çıkma becerileri ve anksiyete düzeylerinin sosyodemografik değişkenlere göre anlamlı farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesi de amaçlanmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya çocuğu özgül öğrenme güçlüğüne sahip olan toplam 143 gönüllü ebeveyn katılım göstermiştir. Araştırmada, Kişisel Bilgi Formu, Beck Anksiyete Ölçeği ve Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeğini içeren bir anket formu kullanılarak birincil veri toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS v13 programı kullanılmıştır. Stresle başa çıkma tarzlarına yönelik analizlerde, boyun eğici yaklaşımın kadınlarda, çaresiz yaklaşım ve boyun eğici yaklaşımın çalışmayan katılımcılarda, sosyal destek aramanın ise yüksek gelire sahip katılımcılarda anlamlı olarak daha yüksek düzeylerde olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanında, stresle başa çıkma tarzlarının katılımcıların cinsiyetlerine, yaşlarına ve eğitim durumlarına göre anlamlı farklılık göstermediği belirlenmiştir. Diğer taraftan, anksiyete değişkenine yönelik analizlerde katılımcıların anksiyete düzeylerinin hiçbir sosyodemografik değişkene göre anlamlı farklılık göstermediği görülmüştür. Çalışmada gerçekleştirilen korelasyon analizi sonucunda anksiyete ile kendine güvenli yaklaşım ve iyimser yaklaşım arasında negatif ve anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Diğer taraftan, anksiyete ile çaresiz yaklaşım ve boyun eğici yaklaşım arasında pozitif ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Öte yandan, sosyal destek arama ile anksiyete arasında anlamlı bir ilişki olmadığı görülmüştür. Daha genel bir perspektiften bakıldığında, anksiyetenin problem odaklı başa çıkma tarzlarıyla negatif ilişkiliyken, duygu odaklı başa çıkma tarzlarıyla pozitif ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada son olarak gerçekleştirilen regresyon analizi sonucunda ise kendine güvenli yaklaşımın anksiyete üzerinde negatif yönde ve anlamlı bir etkisi varken, çaresiz yaklaşımın anksiyete üzerinde pozitif yönde ve anlamlı bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Daha genel bir perspektiften bakıldığında ise problem odaklı başa çıkma tarzlarının anksiyete üzerinde negatif yönde ve anlamlı bir etkisi varken, duygu odaklı başa çıkma tarzlarının anksiyete üzerinde pozitif yönde ve anlamlı bir etkisinin olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This study mainly aimed to examine the relationship between stress coping styles and anxiety in parents whose children have specific learning disabilities. In addition, it was also aimed to examine whether stress coping skills and anxiety levels of parents whose children have specific learning disabilities differ significantly according to sociodemographic variables. The research was conducted in relational screening model. A total of 143 volunteer parents whose children have specific learning disabilities participated in the study. Primary data were collected using a questionnaire including Personal Information Form, Beck Anxiety Scale and Stress Coping Styles Scale. SPSS v13 program was used to analyze the data obtained. In the analysis of coping styles, it was found that submissive approach was significantly higher in women, helpless approach and submissive approach were significantly higher in unemployed participants, and seeking social support was significantly higher in participants with high income. In addition, it was determined that coping styles with stress did not differ significantly according to the marital status, age and educational level of the participants. On the other hand, in the analysis of the anxiety variable, it was seen that the anxiety levels of the participants did not differ significantly according to any sociodemographic variable. As a result of the correlation analysis conducted in the study, it was determined that there were negative and significant relationships between anxiety and self-confident approach and optimistic approach. In addition, there were positive correlations between anxiety and helpless approach and submissive approach. On the other hand, there was no significant relationship between seeking social support and anxiety. From a more general perspective, anxiety was found to be negatively related to problem-focused coping styles and positively related to emotion-focused coping styles. Finally, as a result of the regression analysis, it was found that the self-confident approach had a negative and significant effect on anxiety, while the helpless approach had a positive and significant effect on anxiety. From a more general perspective, problem-focused coping styles have a negative and significant effect on anxiety, while emotion-focused coping styles have a positive and significant effect on anxiety.