Beyin metastazı bulunan jinekolojik orijinli malignitelerde prognostik faktörlerin araştırılması ve tedavi modalitelerinin değerlendirilmesi
Investigation of prognostic factors and evaluation of treatment modalities in gynecological origin malignancies with brain metastasis
Yazar: TAHİR ERYILMAZ
Danışman: PROF. DR. ALİ AYHAN
Başkent Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Beyin hastalıkları = Brain diseases ; Beyin neoplazmları = Brain neoplasms ; Genital hastalıklar-kadın = Genital diseases-female ; Genital neoplazmlar = Genital neoplasms ; Neoplazm metastazları = Neoplasm metastasis ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prognoz = Prognosis ; Radyoterapi = Radiotherapy

Özet:
Amaç: Beyin metastazı gelişimi; jinekolojik orijinli malignitelerde nadir görülen ancak hastalarda ciddi komplikasyona veya mortaliteye neden olabilen, oldukça önemli klinik süreçtir. Son yıllarda jinekolojik maligniteye bağlı sağkalım sürelerinin uzaması ve tanı yöntemlerinin gelişmesi ile birlikte beyin metastazı sıklığı giderek artmaktadır. Bu çalışmada, jinekolojik malignitelerden kaynaklanan beyin metastazlarının klinikopatolojik özelliklerinin ortaya koyulması ve bu özelliklerin prognoza olan etkisinin analiz edilmesi planlandı.
Gereç ve Yöntem: Başkent Üniversitesi Jinekolojik Onkoloji Departmanında, 2008-2021 yılları arasında jinekolojik kanser nedeniyle takip edilen ve beyin metastazı saptanmış 48 hasta retrospektif olarak değerlendirildi. Primer tanı anından itibaren hastaların demografik, klinik, patolojik özellikleri, aldıkları tedavilerin jinekolojik kanserlere göre dağılımı gösterildi. Beyin metastazı tanısı sonrası medyan sağkalım süreleri istatistiksel olarak değerlendirildi. Beyin metastazı oluşum sürecine ve tanı sonrasında sağkalıma etki eden prognostik faktörler istatistiksel olarak analiz edildi.
Sonuçlar: Beyin metastazı tanısı sonrası medyan sağkalım 8 ay olarak bulundu. Jinekolojik orijine göre over kanserinde 12 ay, endometrium kanserinde 4 ay, serviks kanserinde 8 ay, vulva kanserinde 3 ay ve uterin sarkomlarda 4 ay olduğu görüldü. Univaryant analizde lezyonun sayısının, lokalizasyonun, ekstrakraniyal metastaz durumunun ve uygulanan tedavi modalitesinin beyin metastazı sonrası sağkalımla ilişkili olduğu, multivaryant analizde ise lezyon lokalizasyonunun ve tedavi modalitesinin prognozu etkileyen bağımsız değişkenler olduğu görüldü. Over kanserli hastalarda ise lezyon sayısının prognoza olan etkisi istatistiksel olarak anlamlı değildi. Platin sensitivitesi saptanmış olan over kanserli hastalarda beyin metastazı sonrası prognozun, dirençlilere göre daha iyi olduğu görüldü. Olguların erken teşhisi, prognostik faktörlerin doğru şekilde değerlendirilmesi ve hastaya uygun tedavi verilmesiyle sağkalım süresinin artacağı öngörülmektedir. Bu çalışmanın sonuçları ve literatür incelendiğinde daha fazla hasta içeren ve multisentirik çalışmaya ihtiyaç olduğu düşünülmektedir.  
Anahtar Kelimeler: Beyin metastazı, Jinekolojik kanser, Prognoz, Radyoterapi

Abstract:
Objective: Development of brain metastases is a very important clinical process that is rarely seen in malignancies of gynecological origin, but can cause serious complications or mortality in patients. In recent years, it has been observed that the frequency of brain metastases has increased gradually with the prolongation of survival times due to gynecological malignancy and the development of diagnostic methods. In this study, it was planned to reveal the clinicopathological features of brain metastases arising from gynecological malignancies and to analyze the effect of these features on prognosis.
Material and Methods: 48 patients with brain metastases who were followed up for gynecological cancer in the Baskent University department of Gynecologic Oncology between 2008 and 2021 were evaluated retrospectively. Demographic, clinical and pathological characteristics of the patients and the distribution of treatments according to gynecological cancers were shown since the time of primary diagnosis. Median survival times after the diagnosis of brain metastasis were evaluated statistically. Prognostic factors affecting the process of brain metastasis and survival after diagnosis were statistically analyzed.
Results: Median survival after diagnosis of brain metastasis was 8 months. According to gynecological origin, it was 12 months in ovarian cancer, 4 months in endometrial cancer, 8 months in cervical cancer, 3 months in vulvar cancer and 4 months in uterine sarcomas. In the univariate analysis, it was seen that the number of the lesion, localization, extracranial metastasis status and the treatment modality applied were associated with survival after brain metastasis, while the lesion localization and treatment modality were the independent variables affecting the prognosis in the multivariate analysis. Number of lesions with the patients having ovarian cancer were not found significant statistically. It was observed that the prognosis after brain metastasis in patients with ovarian cancer with platinum sensitivity was better than in resistant patients. It is predicted that the survival time will increase with the early diagnosis of the cases, the correct evaluation of the prognostic factors and the appropriate treatment. When the results of this study and the literature are evaluated, it is thought that there is a need for more multicenter studies involving more patients.
Key Words: Gynecologic cancer, Brain metastases, prognosis, radiotherapy