Çocukların öğrenilmiş çaresizlik davranışlarının depresyon düzeylerine etkisi
The Effects of childrens learned helplessness behaviors on depression levels
Yazar: ASLI UZBAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞÜHEDA ÖZBEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1998
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Depresyon = Depression ; Çocuklar = Children ; Öğrenilmiş çaresizlik = Learned helplessness

Özet:
Bu araştırmada, ilkokul 4. ve 5. sınıfta okumakta olan çocukların depresyon düzeyleri ve öğrenilmiş çaresizlik davranışları bazı değişkenlere göre incelenmiştir. Araştırmanın örneklemi 404 normal çocuktan oluşmaktadır. Bunlardan 202fsi 4. sınıf, 202'si 5. sınıf öğrencisidir. Çocukların depresyon düzeyi, Çocuklar için Depresyon Ölçeği (CDI), öğrenilmiş çaresizlik davranışları Çocuklar için Yükleme Biçimi Ölçeği (CASQ) ile ölçülmüştür. Kişisel ve ailevi özelliklerini saptamak için Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel analizlerinde varyans analizi (F), t-testi ve ki-kare (X2) kullanılmıştır. Araştırmanın en önemli bulgusu olarak, çocukların depresyon düzeyleri ile öğrenilmiş çaresizlik davranışları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Bu bulgu, depresyonun öğrenilmiş çaresizlik modelini desteklemektedir. Çocukların depresyon puanları artarken, buna bağlı olarak öğrenilmiş çaresizlik puanları da artmaktadır. Ayrıca, depresyon düzeyi ve öğrenilmiş çaresizlik davranışı ile anlamlı derecede ilişkili bulunan değişkenler, sosyo-ekonomik düzey, başarı durumu, arkadaş ilişkileri, kendini algılama biçimi, annenin öz yada üvey olması, ebeveynin öğrenim durumu ve ebeveynin çocuğun olumsuz davranışlarına tepkisi gibi değişkenlerdir. Çocukluk depresyonu ve öğrenilmiş çaresizlik üzerinde cinsiyet ve sınıf düzeyinin anlamlı derecede etkisinin olmadığı belirlenmiştir.

Abstract:
The primary purpose of this study was to assess the relationship between - depression and learned helplessness behavior- in children. The second aim was to examine different variables' relation to depression and to learned helplessness behavior. The sample for this study consisted of 404 normal children. 202 of them were fourth graders and 202 of them were fifth graders. There measures were used for investigation. The Children's Depression Inventory (CDI) was used to assess depression level of the children. Learned helplessness behavior of them was measured by Children's Attributional Style Questionnaire (CASQ). An information form was used in order to determine the children's personal and familial characteristics. The obtained data was statistically analyzed by the use of variance analysis (F), the t-test and the chi-square (X2) technique. The results of the study support the learned helplessness model of depression: Learned helplessness behavior and depression in children correlated significantly with each other. The children - whose mean scores for depression were high - tended to score higher mean scores for learned helplessness than other Children. Socioeconomic and academic level, friendship relationships, self- perception and parental characteristics were the risk factors for childhood depression and learned helplessness behavior. Furthermore, the results of the study indicate that there was no effects of sex and grade differences on both measures.