Antik Dönem mezar stelleri üzerindeki eşya ve hayvan betimlemeleri
Items and animal depictions on Ancient Period tomb steles
Yazar: ABDULBEKİR YÜKSEKDAĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİZAM ABAY
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
İnsanoğlunun var olduğu günden bugüne kadar ölüm olgusunu sürekli olarak meşgul etmiş ve ölüm ile ölüm sonrası hayatı düşünmüştür. Her ne kadar göreceli de olsa hayatını sonsuza kadar sürdürmek için de birçok yol aramıştır. İnsanoğlu, bu arayış içerisinde ölü kültünü oluşturmuş ve bu kültünü de geliştirerek bir sonraki kuşaklara aktarmıştır. Ölü kültünün önemli bir parçası olan mezar stelleri de Antik Dönem'de yoğun olarak kullanılmış ve üzerlerinde yer alan tasvirlerinden yola çıkarak önemli bilgiler edinilmiştir. Bu bağlamda mezar stelleri sadece mezar sahibini değil aynı zamanda halkın sosyal durumunu, kültürel ilişkilerini, dini inanışlarını ve ekonomik yaşantıları gibi pek çok konuda bilgiyi günümüze aktararak geçmişi gösteren birer ayna görevi üstlenmektedirler. 
Antik Dönemin ölü kültünü, sosyal durumunu, ekonomisini, diğer uygarlıklarla olan kültürel ilişkilerini ve dini inanışları gibi pekçok konuda bilgiyi aktaran mezar stelleri, bunun büyük çoğunluğunu, üzerinde yer alan eşya ve hayvan tasvirlerine borçludur. Çalışmaya konu olmuş 153 adet mezar stelinin üzerinde betimlenen eşya ile hayvanların tespitine başlanılmadan evvel genel olarak mezar stellerinin gelişim sürecine değinilmiştir. Ardından mezar stellerinde çeşitli şekillerde resmedilen eşya ile hayvanların önce tespiti gerçekleştirilmiş olup ardından ikonografisi de yapılmıştır. Sırasıyla Arkaik, Klasik, Helenistik ve Roma İmparatorluk Dönemine tarihlenen ve ele alınmış 153 adet mezar stelinden 162 adet eşya ile 29 adet hayvan tespit edilmiştir. Her bir eşya ile hayvanın çizimleri de yapılmıştır. Ancak ele alınan her ne kadar 162 adet ve 29 adet hayvan olsa da her bir eşyanın varsa farklı tiplerine de atıfları yapılarak açıklanmıştır.

Abstract:
Mankind has been preoccupied with the phenomenon of death since the day it came into existence and has thought about death and the afterlife. Although it is relative, he has sought many ways to continue his life forever. Mankind has created the cult of the dead in this search and has developed this cult and passed it on to the next generations. Tomb steles, which are an important part of the cult of the dead, were also used extensively in the Ancient Period and important information was obtained based on the depictions on them. In this context, tomb stelae serve as a mirror showing the past by transferring information about not only the owner of the grave but also the social status, cultural relations, religious beliefs and economic life of the people to the present day.
The tomb stelae, which convey information on many subjects such as the cult of the dead, social status, economy, cultural relations with other civilizations and religious beliefs of the Ancient Period, owe much of this to the depictions of objects and animals on them. Before the identification of the objects and animals depicted on the 153 grave stelae that were the subject of the study, the development process of grave stelae in general was mentioned. Then, the objects and animals depicted in various ways on the tomb stelae were first identified and then their iconography was made. Out of 153 grave stelae dating to the Archaic, Classical, Hellenistic and Roman Imperial Periods, 162 objects and 29 animals were identified. Drawings of each item and animal were also made. However, even though there are 162 items and 29 animals, each item is explained with references to the different types of each item, if any.