Kadınlarda premenstrual sendrom ile cinsel işlev ve çift uyumu ilişkisinin incelenmesi
Investigation of relationship between dyadic adjustment and sexual function with premenstrual syndrome among women
Yazar: HAVVA ÜÇÜNCÜ
Danışman: PROF. DR. NÜLÜFER ERBİL
Ordu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cinsel işlevler = Sexual functions ; Hemşirelik = Nursing ; Kadınlar = Women ; Mediation analizi = Mediation analysis ; Premenstrüel sendrom = Premenstrual syndrome ; Çift uyumu = Appropriateness of couples

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, kadınlarda PMS, cinsel işlev ve çift uyumu ilişkisinin incelenmesi ve premenstrual sendromun cinsel işleve etkisinde çift uyumunun aracı rolünün belirlenmesidir. 
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı araştırmanın örneklemine Türkiye'nin Karadeniz bölgesindeki bir devlet hastanesinin polikliniklerine başvuran ve araştırmaya katılmayı kabul eden ve alınma kriterlerine uyan 366 kadın alınmıştır. Araştırma verileri kişisel bilgi formu, Premenstrual Sendrom Ölçeğini (PMSÖ), Yenilenmiş Çift Uyum Ölçeği (YÇUÖ) ve Kadın Cinsel İşlev Ölçeği (KCİÖ) ile 6 Mayıs 2022- 20 Eylül 2022 tarihleri arasında yüz yüze yöntemle toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemler, t testi, One Way ANOVA testi, ileri analizler için Sheffe ve LSD testi kullanılmıştır. Ölçek puan ortalamaları arasındaki ilişki Pearson korelasyon analizi ile incelenmiştir. Aracı değişken analizi Sobel testi ile yapılmıştır.
Bulgular: Kadınların PMSÖ puan ortalaması 108.98±34.19 bulunmuş, %47.3'ünün premenstrual sendromlu (PMSÖ≥111 puan) olduğu saptanmıştır. Kadınların PMSÖ alt boyutlarına göre; 48.4%'inin depresif duygulanım, %26.5'inin anksiyete, %55.5'inin yorgunluk, %57.1'inin sinirlilik, %30.9'unun depresif düşünce, %61.2'inin ağrı, %66.4'sının iştah değişimi, %50.3'ünün uyku değişimi ve %64.2'sinin şişkinlik sorunu yaşadığı saptanmıştır. YCUÖ puan ortalaması 49.33±10.36 bulunmuştur. YCUÖ alt boyutları puan ortalamaları; uzlaşım 22.54±5.03, doyum 17.37±4.62, görüş birliği 9.42±2.46 bulunmuştur. Kadınların KCİÖ puan otalamasının 23.21±7.08 olduğu belirlenmiş, %66,9'unda cinsel işlev sorunu (KCİÖ 26.55≥) olduğu bulunmuştur. KCİÖ alt boyut puan ortalamaları; istek 3.58±1.18, uyarılma 3.76±1.49, kayganlaşma 3.91±1.27, orgazm 3.89±1.44, doyum 4.14±1.69, ağrı 3.91±1,77 olarak saptanmıştır. Kadınların PMSÖ ve KCİÖ arasında pozitif yönde "zayıf" düzeyde istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu (r=.138), YÇUÖ arasında ilişki olmadığı bulunmuştur (p>0.05). YÇUÖ ile KCİÖ arasında pozitif yönde "orta" düzeyde istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (r=.424). Kadınlarda premenstrual sendromlu olma durumunun cinsel işlevi önemli ölçüde etkilediği (β=0.02, SE= 0.00, p<0.05) ve çift uyumunun cinsel işlevi önemli ölçüde etkilediği (β=0.28, SE=0.03, p<0.001), ancak premenstrual sendromun çift uyumunu etkilemediği (β=0.01, SE= 0.01, p>0.05) bulunmuştur. Aracılık modelinin doğrudan etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuş (β = 0.02, SE = 0.00, p <0.05), ancak indirekt etki anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). 
Sonuç: Kadınların yaklaşık yarısında premenstrual sendrom olduğu, her on kadından yaklaşık yedisinde cinsel işlev sorunu olduğu, evlilik uyumunun orta düzeyin üstünde olduğu bulunmuştur. Kadınlarda premenstrual sendrom ve çift uyumunun cinsel işlevi etkilediği, bununla birlikte premenstrual sendromun çift uyumunu etkilemediği bulunmuştur. Sağlık profesyonelleri tarafından kadınlarda premenstrual sendrom, cinsel işlev ve çift uyumunu belirlemeye yönelik inceleme ve araştırma yapılması önerilir. 
Anahtar Kelimeler: Premenstrual Sendrom, Cinsel İşlev, Çift Uyumu, Kadın, Hemşirelik, Aracı etki.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to examine the relationship between PMS, sexual function and dyadic adjustment in women and to determine the mediator role of dyadic adjustment in the effect of premenstrual syndrome on sexual function.
Material and Method: The sample of the descriptive and relationship-seeking study included 366 women who applied to the outpatient clinics of a state hospital in the Black Sea region of Turkey and agreed to participate in the study and met the inclusion criteria. Research data were collected by face-to-face method between 6 May 2022 and 20 September 2022 with a personal information form, Premenstrual Syndrome Scale (PMSO), Renewed Couple Adjustment Scale (YCUO), and Female Sexual Function Scale (KCIO). Descriptive statistical methods, t test, One Way ANOVA test were used in the analysis of the data, and Sheffe and LSD tests were used for further analysis. The relationship between the scale mean scores was examined by Pearson correlation analysis. Mediator variable analysis was done with the Sobel test.
Results: The mean PMSO score of the women was found to be 108.98±34.19, and 47.3% of them were found to have premenstrual syndrome (PMSO≥111 points). According to the PMSO sub-dimensions of women; 48.4% had depressive affect, 26.5% anxiety, 55.5% fatigue, 57.1% nervousness, 30.9% depressive thoughts, 61.2% pain, 66.4% change in appetite, 50.3% sleep change and 64.2% of them had bloating problem. The mean YCUO score was 49.33±10.36. YCUO sub-dimensions mean scores; consensus was 22.54±5.03, satisfaction was 17.37±4.62, and consensus was 9.42±2.46. It was determined that the mean BSDS score of the women was 23.21±7.08, and 66.9% of them had sexual dysfunction (BSDS 26.55≥). SCQ sub-dimension mean scores; desire 3.58±1.18, arousal 3.76±1.49, lubrication 3.91±1.27, orgasm 3.89±1.44, satisfaction 4.14±1.69, pain 3.91±1.77. It was found that there was a statistically significant positive and "weak" relationship between women's PMSO and KCIO (r=.138), and no relationship was found between YCUO (p>0.05). A statistically significant positive correlation was found between the YCUO and the KCIO at the "moderate" level (r=.424). In women, the presence of premenstrual syndrome significantly affects sexual function (β=0.02, SE= 0.00, p<0.05) and dyadic adjustment significantly affects sexual function (β=0.28, SE=0.03, p<0.001). (β=0.01, SE= 0.01, p>0.05). The direct effect of the mediation model was found to be statistically significant (β = 0.02, SE = 0.00, p <0.05), but the indirect effect was not significant (p>0.05).
Conclusions: It was found that about half of the women had premenstrual syndrome, about seven out of ten women had sexual dysfunction, and marital adjustment was above moderate. It was found that premenstrual syndrome and dyadic adjustment affect sexual function in women, however, premenstrual syndrome does not affect dyadic adjustment. It is recommended that examination and research be conducted by health professionals to determine premenstrual syndrome, sexual function and dyadic adjustment in women.
Key words: Premenstrual Syndrome, Sexual Function, Couple Harmony, Female, Nursing, Mediation.