Borderline kişilik bozukluğunda Masterson yaklaşımı psikoterapisinin nörobiyolojik etkisi
Neurobiological effect of Masterson approach psychotherapy in borderline personality disorder
Yazar: MERAL AYDIN
Danışman: PROF. DR. MEHMET KEMAL ARIKAN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Elektroensefalografi = Electroencephalography ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Nörobiyoloji = Neurobiology ; Psikoterapi = Psychotherapy ; Sınırda kişilik bozukluğu = Borderline personality disorder

Özet:
Borderline kişilik bozukluğu psikoterapisinin nörobiyolojik etkilerini ortaya koyan kanıtlar sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı borderline kişilik bozukluğunda Masterson yaklaşımı psikoterapisinin nörobiyolojik etkisini incelemektir. Çalışma ve kontrol grubuna 10 kişi randomizasyonla atandı. Her iki gruba da öntest ve sontestte ölçekler uygulandı. Kontrol grubuna yalnızca öntest qEEG ve fMRI uygulandı. Çalışma grubuna ise öntest ve sontest qEEG ve fMRI uygulandı. Veriler Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ve Mann-Whitney U Testi ile değerlendirildi. fMRI verilerinin değerlendirilmesinde SPM CONN araç çubuğunda geçen tekrar-ölçümlü ANOVA uygulandı. qEEG verileri NeuroGuide Deluxe v.2.5.1 yazılımıyla değerlendirildi. Çalışma grubundaki katılımcıların Borderline Kişilik Envanteri ve Borderline Şiddet Değerlendirme Ölçeği toplam puan ortalamasının uygulama sonrasında anlamlı düzeyde azaldığı saptandı (p<0,01). qEEG ölçümlerinde sağlıklı kontrol grubu ve çalışma grubu arasında, Fz, F3,  F4, Cz, Pz girişim öncesi değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farka rastlandı (p<0,001). fMRI sonuçlarına göre çalışma grubunda hemen hemen tüm ağlar, terapi öncesi ve sonrası koşulların ana etkisi olarak işlevsel bağlantı farklılıkları gösterdi. Sadece dorsal dikkat ve sensorimotor RSN'lerde terapi sonrası ve terapi öncesi durum farklılıkları ile ilişkili herhangi bir bağlantı bulunmadı. Gruplar arası değerlendirmede terapi öncesi grupta sağ anterior ve posterior supramarjinal girus, sağ paryetal operkulum korteks ve sağ amigdalada sensorimotor RSN ile fonksiyonel bağlantıda kontrol grubuna göre artış olduğu gözlenmiştir. Çalışmada, Borderline Kişilik Bozukluğunda Masterson Yaklaşımı Psikoterapisin genel tanı kriterleri, davranış, duygu, düşünce, empati, içgörü alanlarında etkili olduğuna dair anlamlı sonuçlar sağlanmıştır. qEEG ve fMRI bulgularında tanı ve davranışsal değişimin nörobiyolojik parametrelere olan etkisi ve bağıntıları anlamlı bulgular ile desteklenmiştir.

Abstract:
Evidences that manifest the neurobiologic effects of borderline personality disorder psychotherapy are limited. The aim of this study is to investigate the effect of Masterson approach psychotherapy in borderline personality disorder. 10 persons were randomly selected for study and control groups. Pre-test and final-test scales were performed for both two groups. Pre-test qEEG and fMRI were performed only for control group. Pre-test and final test qEEG and fMRI were performed for study group. Data were evaluated utilizing Wilcoxon Signed Ranks Test and Mann-Whitney U Test. Repeated-measures ANOVA, as implemented in SPM CONN toolbox, was performed for evaluation of fMRI data. qEEG data were evaluated using NeuroGuide Deluxe v.2.5.1 software program. Total scores of Borderline Personality Inventor and Borderline Violence Evaluation Scale of participants in study group were determined lower after the procedure with a statistical significancy (p<0,01). A statistical significancy was determined for the values of Fz, F3, F4, Cz, Pz  before procedure in qEEG measures between healthy controls and study groups (p<0,001). Almost all networks demonstrated functional connectivity differences as main effect of pre-therapy and post therapy conditions in study groups according to fMRI results. There was not found any relationship associated with post-therapy and pre-therapy condition differences only in dorsal attention and sensorimotor RSNs. When evaluation was held between groups, it was observed that there was an increase of functional connectivity with the sensorimotor RSN in right anterior and posterior supermarginal gyrus, right parietal operculum cortex and right amygdala in pre-therapy group compared with control group. In the study, significant results were obtained regarding the effectiveness of the Masterson Approach Psychotherapy in Borderline Personality Disorder in the areas of general diagnostic criteria, behavior, emotion, thought, empathy, and insight. The effects and correlations of diagnosis and behavioral change on neurobiological parameters in qEEG and fMRI findings are supported by significant findings.