Osmanlı döneminde Anadolu ve Trakya topraklarında Yahudi Cemaati tarafından kurulan tarım okulları ve Akhisar or Yehuda Tarım Okulu örneğinin mimari incelemesi
Agriculture schools established in Anatolia and Thracia by jewish community in ottoman period & architectural examination of Akhisar or Yehuda Agriculture School as a referance
Yazar: ENGİN AKTÜRK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TÜLAY ÇOBANCAOĞLU
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Restorasyon Ana Bilim Dalı / Koruma-Yenileme ve Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Alliance Israelite Universelle Okulları = Alliance Israelite Universelle Schools ; Halkalı Ziraat Mektebi = Halkalı Ziraat Mektebi ; Koruma = Conservation ; Manisa-Akhisar = Manisa-Akhisar ; Restitüsyon = Restitution ; Restorasyon = Restoration ; Rölöve = Building survey ; Tarım = Agriculture ; Yahudiler = Jews

Özet:
Bu çalışmada, Osmanlı İmparatorluğu bünyesindeki azınlıklar arasında önemli bir yere sahip olan Yahudi Cemaati tarafından, Anadolu ve Trakya topraklarında kurulan Yahudi tarım okulları ve bu kapsamda kurulmuş olan az sayıda tarım okullarından günümüze ulaşabilen birkaç yapıdan biri olan, Manisa'nın Akhisar ilçesinin Kayalıoğlu kasabasında yer alan Or Yehuda Tarım Okulu incelenmiştir. İnceleme konusu bu çalışma kapsamında dört bölümde ele alınmıştır.I. bölümde, XV. yüzyılda Batı Avrupa'dan Osmanlı topraklarına Sefarad Yahudilerinin göçü ile Osmanlı İmparatorluğunda nüfusu artan Yahudi Cemaatinin XX. yüzyılın ilk çeyreğine kadar olan sosyal ve ekonomik durumları incelenerek, Yahudi cemaatinin kendi okullarını açmasını gerektiren sebepler saptanmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda, Osmanlı topraklarındaki Yahudi okullarının kurulmasında en etkili Yahudi derneklerden biri olan Alliance Israelite Universelle (AIU) derneği ve kurduğu okullar incelenmiştir.II. bölümde Anadolu ve Trakya topraklarında AIU derneğinin girişimleriyle kurulan tarım okulları ve aynı yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nun ülke tarımının geliştirme politikası kapsamında açılan devlet tarım okulları araştırılmıştır. Devlet tarım okulları ile Yahudi tarım kolonileri arasında bir kıyaslama yapılmıştır.III. bölümde, XX. yüzyılın başında inşa edilen ve günümüzde mevcut olan Or Yehuda Tarım okulunun yakın çevresi incelenmiş ve okul binasında yapılan ölçüm ve gözlemler sonucunda rölövesi hazırlanarak, yapının malzeme ve strüktür özellikleri tespit edilerek, yapının günümüzdeki durumu ortaya konulmuştur.IV. bölümde Or Yehuda Tarım Okulu'nun koruma sorunları tespit edilmiş ve yapının sürdürülebilirliğine yönelik restitüsyon ve restorasyon önerileri getirilmiştir. Bu kapsamda; okulun korunmasını zorlaştıran yasal ve yapısal sorunlar ortaya çıkartılmış, okul binasının günümüze dek geçirdiği değişimler araştırılarak iki farklı döneme ait restitüsyon önerileri sunulmuş ve okulun yaşatılması için yapının sağlamlaştırılmasına ve yeniden kullanımına yönelik öneriler ortaya konulmuştur.

Abstract:
In this study, agriculture schools constructed in Anatolia and Thracia by the Jewish community - one of the most significant among the minorities within Ottoman Empire - are examined. Or Yehuda Agriculture School which is located in Kayalıoğlu town in Akhisar district within Manisa province is particularly handled, which is one of the few agriculture schools that are established within this scope and achieved to remain till today.In the 1st part, the migration of Sefarad Jews from Western Europe to Ottoman territories and also the social and economic conditions of Jewish community during first quarter of XX. Century are examined, therefore the motives for establishing their own schools are determined. In this respect Alliance Israel Universelle (A.I.U) Institution - which is the most influential on establishing Jewish schools in Ottoman territories - and the schools established by this institution are examined.In the 2nd part, the Agriculture Schools that are established by the initiatives of Alliance (A.I.U.) Institute in Anatolia and Thracia and also the State Agriculture Schools that are established in the same century within the policy of developing national agriculture are examined. A comparasion between the State Agriculture Schools and the Jewish Agriculture Colonies is carried out.In the 3rd part, immediate surroundings of Or Yehuda Agriculture School which is constructed at the beginning of XX. Century are inspected. Material and structural properties are determined and current conditions of the structure are indicated as a result of preparation of architectural plan with the measurements and observations made in the structure.In the 4th part, maintenance problems of Or Yehuda Agriculture School are determined, therefore restutition and restoration recommendations intended for the maintainability of the structure are brought forward. In this context, structural and regulational problems that are complicating the maintenance of the school are exposed. Thus, restitution recommendations are made for two different periods considering the variations of the school building till today. Also suggestions for reinforcing and sustaining the school building for the re-use are set forth