Hematürisi olan çocuk hastalarda etiyolojik faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of etiological factors in pediatric patients with hematuria
Yazar: MELİKE YUCAL
Danışman: PROF. DR. EMİNE NEŞE ÖZKAYIN
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Böbrek-glomerulus = Kidney-glomerulus

Özet:
Hematüri pediatrik yaş grubunda sık karşılaşılan semptom ya da bulgulardan biridir.
Benign bir duruma bağlı olabileceği gibi ciddi bir üriner sistem hastalığının başlangıç bulgusu
olabilir. Bu nedenle etiyolojik ayırıcı tanı önem taşır. Detaylı öykü, semptomların
değerlendirilmesi, fizik muayene bulguları, idrar analizi ve basit laboratuvar tetkikleri ile
çocuklarda hematürinin sık nedenleri büyük oranda teşhis edilir.
Bu çalışmada 01.04.2005-31.10.2021 tarihleri arasında Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Çocuk Nefrolojisi Bilim Dalı'nda hematüri nedeniyle takip edilen 0-18 yaş arası 301 hasta retrospektif olarak incelendi. Hastalar 0-6 yaş, 7-12 yaş, 13-18 yaş olarak 3 yaş grubuna ayrıldı. Hematürinin miktarına göre makroskobik-mikroskobik hematüri, hematürinin kaynağına göre glomerüler-non-glomerüler-idiyopatik hematüri, semptom birlikteliğine göre semptomatik mikroskobik-asemptomatik mikroskobik hematüri, hematüri süresine göre geçici-kalıcı hematüri olarak 4 grupta incelendi.
Hastaların demografik verileri, klinik bulguları, laboratuvar tetkikleri, radyolojik ve
histopatolojik incelemeleri, tedavi ve izlem süreçleri gruplar arasında karşılaştırılarak
değerlendirildi.
Çalışmamızda istatistiksel olarak anlamlı fark olmasa da kız cinsiyet hakimiyeti vardı. Hastaların çoğu 0-6 yaş arasındaydı. Hastaların büyük kısmında başvuruda mikroskobik hematüri saptandı ve bunların çoğunun semptomatik mikroskobik hematüri olduğu görüldü. Hematüri nedenleri arasında non-glomerüler nedenler anlamlı olarak fazla tespit edildi. Glomerüler hematüri grubunda APEGN (özellikle APSGN), non-glomerüler hematüri grubunda kristalüri olguları öne çıkmaktaydı. Hematüri nedenlerinin çoğunun verilen tedaviyle düzeldiği görüldü. Bu nedenle geçici hematüri grubunun oranı çok daha yüksek saptandı. Kalıcı
hematürinin en sık glomerüler nedenleri IgA nefropatisi ve Alport sendromu, en sık non-glomerüler nedeni kristalüri idi. Kristalüri grubunda ise hiperkalsiüri öne çıkmaktaydı.
Çalışmamızda, hastaların demografik özellikleri, özgeçmiş ve soygeçmişi ve klinik bulguları ile hematüri etiyolojisinin ilişkisi incelendi. Bu veriler ışığında istenen tetkikler, verilen tedaviler ve izlem süreci tüm hematüri sınıflamaları açısından karşılaştırıldı. Bu çalışmanın literatürde hematüri ile ilgili tanımlanmış tüm sınıflamaları içermesi nedeniyle hematürili çocuklara yaklaşımda oluşturulacak en uygun algoritmalara büyük katkı sağlayacağı kanaatindeyiz.
Anahtar Kelimler: Çocuk, makroskobik hematüri, mikroskobik hematüri, glomerüler hematüri, non-glomerüler hematüri

Abstract:
Hematuria is a common symptom or finding in the pediatric age group. It may be due to a benign condition or may be the initial finding of a serious urinary system disease. Therefore, the etiological differential diagnosis is important. A detailed patient history, evaluation of symptoms, findings of physical examination, urine analysis and simple laboratory tests are the most common causes of hematuria in children.
In this study, 301 patients between 0-18 years old who were followed up for hematuria in the Department of Pediatric Nephrology, Trakya University, Faculty of Medicine, between 01.04.2005 and 31.10.2021 were retrospectively analyzed. Patients were divided into three age groups as 0-6 years, 7-12 years and 13-18 years. The patients were classified under 4 groupings as macroscopic-microscopic hematuria based on quantity of hematuria, glomerular-non-glomerular-idiopathic hematuria based on origin of hematuria, symptomatic microscopic-asymptomatic microscopic hematuria based on symptom association, and transient-permanent hematuria based on duration of hematuria. Demographic data, clinical findings, laboratory tests, radiologic and histopathologic examinations, treatment and follow-up processes of the patients were compared between the groups.
Although there was no statistically significant difference in our study, there was a female gender predominance. Most of the patients were between 0-6 years old. Most of the patients had microscopic hematuria at presentation and most of these were symptomatic microscopic hematuria. Among the causes of hematuria, non-glomerular causes were significantly more common. APIGN (especially APSGN) was prominent in the glomerular hematuria group and crystalluria was prominent in the non-glomerular hematuria group. Most of the causes of hematuria resolved with treatment; therefore, the rate of transient hematuria group was much higher. The most common glomerular causes of permanent hematuria were IgA nephropathy and Alport syndrome and the most common non-glomerular cause was crystalluria. Hypercalciuria was prominent in the crystalluria group.
In our study, the relationship between the demographic characteristics, personal and family history, clinical findings and the etiology of hematuria was analyzed. In the light of these data, the investigations ordered, treatments given and follow-up process were compared in terms of all hematuria classifications. We believe that our study will make a great contribution to the most appropriate algorithms to be created in the approach to children with hematuria since it includes all classifications defined in the literature.
Keywords: Child, macroscopic hematuria, microscopic hematuria, glomerular hematuria, non-glomerular hematuria