Okul müdürlerinin öğretimsel liderlik davranışları, okulların akademik iyimserliği ve öğrenci başarısı arasındaki ilişki
The Relationship between instructional leaderhip of school principals, academic optimism and student success
Yazar: RUKİYE YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN ARASTAMAN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Akademik iyimserlik = Academic optimism ; Öğretimsel liderlik = Instructional leadership

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Anadolu liselerinde okul müdürlerinin öğretimsel liderlik davranışları, okulların akademik iyimserliği ve öğrenci başarısı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmada öğretmen algıları yolu ile okul müdürlerinin öğretimsel liderlik davranışlarının belirlenmesi için "Öğretimsel Liderlik Ölçeği" ve okulların akademik iyimserlik düzeyinin belirlenmesi için "Okul Akademik İyimserliği Ölçeği" kullanılmıştır. Öğretmenlerin okul müdürünün öğretimsel liderliği ve okul akademik iyimserliğine ilişkin algıları, ortalama ve standart sapma olarak verilmiş, çeşitli değişkenlere göre farklılaşma durumu ise t-testi ve tek yönlü ANOVA ile incelenmiştir. Araştırmada değişkenler arası ilişkilerin belirlenmesi için çift yönlü Pearson Korelasyonu kullanılmıştır. Öğretimsel liderlik ile öğrencilerin yılsonu başarı puanları arasında okul akademik iyimserliğinin aracılık etkisi iki düzeyli yapısal eşitlik modeli (YEM) ile test edilmiştir. Çalışmada öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin öğretimsel liderlik davranışları ve okul akademik iyimserliği yüksek düzeyde bulunmuştur. Değişkenler arası ilişkiler incelendiğinde öğretimsel liderlik ile akademik iyimserlik, akademik iyimserlik ile öğrenci başarısı arasında doğrusal anlamlı bir ilişki bulunurken, öğretimsel liderlik ile öğrenci başarısı arasında ters yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Öğretimsel liderlik ile öğrenci başarısı arasında akademik iyimserliğin aracı rolü incelendiğinde ise düşük düzeyli olmakla birlikte öğretimsel liderliğin akademik başarıyı akademik iyimserlik aracılığıyla dolaylı olarak etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this research is examine the relationship between school principals' instructional leadership behaviors, academic optimism and students' academic achievement in Anatolian high schools.  In the study, to determine the instructional leadership behaviors of school principals through teacher perceptions "Principal Instructional Management Rating Scale" and to determine academic optimism level of schools "School Academic Optimism Scale" were used. The perceptions of teachers concerning the principals' instructional leadership behaviors and academic optimism were presented as mean and standard deviation. Differentiation status of these indicators by different variables was analyzed by using t-test and one-way ANOVA.  To analyze the correlation between the variables, two way Pearson Correlations were used. The mediating effect of school academic optimism between instructional leadership and students' year-end achievement scores was tested with two level structural equation modeling (SEM). In the study, according to teachers' perceptions, school principals' instructional leadership behaviors and school academic optimism were found to be at high levels. When the direct relationships were examined, a significant relationship was found between instructional leadership and academic optimism, academic optimism and student success, while a negative significant relationship was found between instructional leadership and student success. The study concluded that academic optimism has a mediating role between instructional leadership and student success and that instructional leadership indirectly affects academic success.