Beslenme hakkı çerçevesinde gıda güvencesi ve helal gıda
Food security and halal food within the framework of the right to food
Yazar: BETÜL KORKMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET AKİF ETGÜ
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Hukuk = Law
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Beslenme gereksinimleri = Nutritional requirements ; Genetiği değiştirilmiş organizmalar = Genetically modified organisms ; Güvence = Assurance ; Gıda güvencesi = Food security ; Helal gıda = Permissible food ; Kamu hukuku = Public law

Özet:
Beslenme insanların en temel ihtiyacı ve insanın insan olmasından dolayı sahip olduğu temel hakları arasındadır. Yaşamın devamı için zorunlu olması bakımından beslenme hakkı diğer insan haklarının sağlanabilmesinin önkoşulu niteliğindedir. Bu hak pek çok sözleşme ve hukuki düzenlemelerle gerek mevzuatımızda gerekse uluslararası sözleşmelerle korunmuştur. Ancak tüm düzenlemelere rağmen beslenme hakkının dünyada yaşayan herkes bakımından gerçekleştiği söylenememektedir. Dünya nüfusunda açlık ve gıda güvensizliği oranları her geçen gün artmaya devam etmektedir. Bu da göstermektedir ki beslenme hakkı ile ilgili çalışmalar ve düzenlemeler yetersiz kalmaktadır. Bu çalışma ile beslenme hakkının önemine ve en temel ihtiyaç olmasına rağmen temel anayasal haklar arasında düzenlenmemiş olmasının eksikliğine dikkat çekmek amaçlanmıştır. Ayrıca beslenme hakkıyla yakından ilişkili olan gıda güvencesi kavramı ile gıda güvencesi üzerinde etkili olan faktörlerin neler olduğu ve bu faktörlere karşı neler yapılabileceği açıklanmaya çalışılmıştır. Gıda güvencesinin sağlanması ve gıda güvensizliğinin önlenmesi doğrultusunda yapılan biyoteknolojik çalışmalar sonucunda oluşan genetiği değiştirilmiş gıdaların neler olduğu ve bunların gıda güvencesi üzerindeki olumlu ve olumsuz etkileri açıklanmıştır. Ayrıca çalışmamızın son bölümünde beslenme hakkı kapsamında helal gıdanın ne olduğu açıklanmış, dünyada ve ülkemizde helal pazarı ve helal gıdayı tespit etmek için yürütülen sertifikasyon işlemleri açıklanmıştır. Dünyada ve Türkiye'de helal sertifikası veren kuruluşlardan bazıları açıklanmış ve helal gıda konusunda yaşanan güncel sorunlar ele alınmıştır.

Abstract:
Nutrition is one of the most basic needs of people and one of the basic rights that people have because they are human. In terms of being compulsory for the continuation of life, the nutrition right is a prerequisite for the realization of other human rights. This right is protected by many conventions and legal regulations, both in our legislation and in international conventions. However, despite all the regulations, it cannot be said that the nutrition right is realized in terms of everyone living in the world. The rates of hunger and food insecurity in the world population continue to increase day by day. This shows that works and regulations related to the nutrition right are insufficient. With this study, it is aimed to draw attention to the importance of the nutrition right and the lack of being not regulated among the basic constitutional rights although it is the most basic need. In addition, by the concept of food security, which is closely related to the nutrition right, and what the factors that affect food security and what can be done against these factors are tried to be explained. And also, it is explained that what the genetically modified foods are, produced as a result of biotechnological studies in order to ensure food security and prevent food insecurity and their positive and negative effects on food security.  In addition, in the last part of our study, what the halal food is within the scope of nutrition right and the certification processes carried out to determine the halal market and halal food in the world and in our country are explained. Furthermore, some of the organizations that issue halal certificates in the world and in Turkey are explained and current problems in halal food are discussed.