Heyelan duraylılığının jeolojik ve jeofizik yöntemlerle değerlendirilmesi (Gümüşhane Süleymaniye örneği)
Evaluation of landslide stability by geological and geophysical methods (gümüşhane Süleymaniye example)
Yazar: OSMAN ABANOZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHMUT SARI
Gümüşhane Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering

Özet:
Ülkemizde jeolojik, iklimsel, coğrafik özellikleri ve yanlış arazi kullanımı nedeniyle heyelan olayları sıkça yaşanmakta ve çoğu kez tekrarlanarak afete dönüşmektedir. Heyelanlar; akma, kayma, düşme ve devrilme gibi farklı hareket mekanizmalarda gerçekleşmekte olup depremler, ani-şiddetli yağışlar ve sıcaklık değişiklikleri ile tetiklenerek tehlikeli olabilecek afet olaylarına yol açmaktadır. Bu nedenle uzun süreli ve bol yağışın etkili olduğu, nemli iklime sahip Doğu Karadeniz Bölgemizde heyelanların afete dönüşerek büyük ölçüde can ve mal kaybına yol açmasını önleyici mühendislik çalışmalarına ihtiyaç duyulmaktadır. Kayan kütlenin ve altındaki yapının özelliklerinin yüksek doğruluk oranıyla belirlenmesi heyelan yapısının ortaya çıkarılmasında çok önem arz etmektedir. Bu çalışmada, Gümüşhane ili Süleymaniye Kayak tesis alanında jeolojik ve jeofizik yöntemler kullanılıp heyelan duraylılık analizleri yapılarak tehlike oluşturabilecek heyelan alanlarının ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Bu kapsamda, jeofizik yöntemlerle heyelanın sınırları, kayma yüzeyinin derinliği, heyelan kütlesinin farklı kayaç kesimleri, yeraltı suyu durumu,  temel kayanın derinlik, yapı ve bileşim özellikleri tespit edilerek sonlu elemanlar ve limit denge analizleri ile düşey ve yanal deformasyonlar ortaya koyulacaktır. Bu değerlendirmeler sonucunda riskli alanlar tespit edilip en uygun iyileştirme yöntemleri önerilecektir.

Abstract:
Landslide events are frequently experienced in our country due to geological, climatic, geographical features and incorrect land use, and they often turn into disasters by repeating them. landslides; It takes place in different movement mechanisms such as flowing, sliding, falling and overturning, and triggered by earthquakes, sudden-heavy rains and temperature changes, causing dangerous disaster events. For this reason, engineering studies are needed to prevent landslides from turning into disasters and causing great loss of life and property in our Eastern Black Sea Region, which has a humid climate and long-term and abundant precipitation. It is very important to determine the properties of the sliding mass and the underlying structure with high accuracy in revealing the landslide structure. In this study, it is aimed to reveal the landslide areas that may pose a danger by using geological and geophysical methods in the Suleymaniye Ski facility area of ​​Gümüşhane province and performing landslide stability analyzes. In this context, the boundaries of the landslide, the depth of the slip surface, the different rock sections of the landslide mass, the groundwater situation, the depth, structure and composition of the basement rock will be determined by geophysical methods, and vertical and lateral deformations will be revealed by finite element and limit equilibrium analyzes. As a result of these evaluations, risky areas will be identified and the most appropriate improvement methods will be suggested.