Çağan Irmak filmlerinin halk bilimsel açıdan incelenmesi
A study of Çağan Irmak's films in terms of folklore
Yazar: GAMZE AYSU KARA GÜNER
Danışman: DOÇ. DR. PERVİN ERGUN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Film = Film ; Halk bilimi = Folklore ; Irmak, Çağan = Irmak, Çağan ; Sinema = Cinema ; Türk folkloru = Turkish folklore ; Türk sineması = Turkish cinema

Özet:
Halk bilimi ögelerinin genç kuşaklara aktarılmasında popüler kültür ürünleri son dönemde aktif olarak rol almaktadır. Görsel eserler, teknolojinin de gelişmesi ile birlikte daha geniş kitlelere hitap etmektedir. Yeni nesil yazarlar ve senaristler zengin Türk kültürü ögelerini eserlerinde kurgunun içine başarıyla yerleştirmektedir. Kültürümüzü gelecek kuşaklara aktarırken farklı amaçlar güderek kültür ögelerine farklı yorumlar da getirmektedirler. Bu çalışmada öncelikle Çağan Irmak'ın uzun metrajlı sinema filmlerindeki halk bilimi unsurları tespit edilerek incelenmiştir. Tespit edilip incelenen halk bilimi ögeleri Bascom'un "Folklorün Dört İşlevi" fikirlerinden yola çıkılarak Bağlam Merkezli Halk Bilimi Kuramları'ndan İşlevselcilik Kuramı çerçevesinde değerlendirilmiştir. Çağan Irmak'ın uzun metrajlı sinema filmlerinin özetleri, filmlerdeki halk bilimi ögelerinin daha anlaşılabilir olması için Gustav Freytag'ın dramatik yapı analiz teknikleriyle değerlendirilerek verilmiştir. Çağan Irmak'ın yedi uzun metrajlı sinema filminde halk bilimi unsurları daha yoğun olarak tespit edildiğinden, çalışmada bu filmler üzerinde durulmuştur. Bu çalışmada yapılan tespitler, incelemeler ve değerlendirmeler sonucunda, popüler kültürde halk bilimi unsurlarının kullanılmasının, Türk halk kültürünü geleceğe taşınması ve toplumun kendini bir aynada görebilmesi için büyük bir önem arz ettiği fikrine ulaşılmıştır. Çağan Irmak'ın popüler ve önemli bir yönetmen olmasının yanı sıra Anadolu coğrafyası kültürünün bir taşıyıcısı ve koruyucusu olduğu fikrine de varılmıştır. Yönetmenin filmlerinde halk bilimi unsurları kullanması filmlerinin temel amacını oluşturmasa da duygunun izleyiciye geçmesi bağlamında mecazi anlamda "kanalı kontrol işlevi" görmüştür.

Abstract:
Products of popular culture have been actively involved in the transfer of folklore elements to the younger generations. Visual works appeal to a wider audience with the development of technology. New generation writers and scenarist successfully put rich elements of Turkish culture into fiction in their works. They bring in through our culture to future generations and bring different interpretations to cultural elements with distinct purposes. In this study, the folklore elements in Çağan Irmak's full-length films were investigated by the determination of them. Determined folklore elements were evaluated within the Functionalism Theory from the Context-based Folklore Theories by the idea of Bascom's "Four Functions of Folklore". The abstracts of the films were given by the evaluations using Gustav Freytag's dramatic structure analysis techniques in order to better understand the folklore elements in the films. Since the folklore elements were determined more intensively in seven films of him, these films were emphasized in this study. As a result of the findings, investigations, and evaluations made in this study, it was concluded that the use of the folklore elements in popular culture is of great importance in order to transfer the Turkish folk culture to the future and to see themselves of the society in different perspective as in the mirror. Besides being a popular and important director, it was deduced that Çağan Irmak was also a bearer and protector of the culture of Anatolian geography. Although the director's use of the folklore elements n his films is not the main purpose of his films, it was channel control function metaphorically in terms of passing emotion to the audience.