Şeker mısırın F1 ve F2 generasyonlarında verim, verim unsurları ile bazı morfolojik ve fenolojik özelliklerin belirlenmesi
Determination of yield, yield components and some morphological and phenological characters in the F1 and F2 generations of sweet corn
Yazar: ESRA ÇAKAL
Danışman: PROF. DR. SABRİ GÖKMEN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Generasyon aralığı = Generation interval ; Hibrit = Hybrid ; Verim = Yield ; Çiçeklenme = Flowering ; Şeker mısırı = Sweetcorn

Özet:
Bu çalışma Konya bölgesinde yetiştirilen bazı şeker mısırı çeşitlerini verim, verim unsurları ile bazı morfolojik ve fenolojik özellikler bakımından karşılaştırmak; aynı çeşitlerde F1 yerine F2 generasyonu kullanıldığında söz konusu özelliklerin nasıl değiştiğini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, 2021 yılı vejetasyon döneminde Konya Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsünde yürütülmüştür. Deneme, Tesadüf Bloklarında Faktöriyel Deneme Desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Araştırmada altı melez çeşidin F1 ve F2 generasyonu ile iki kompozit genotip kullanılmıştır. Çalışmada tepe püskülü çıkış süresi, koçan püskülü çıkış süresi, olgunlaşma süresi, bitki boyu, ilk koçan yüksekliği, bitki başına koçan sayısı, koçan boyu, koçan çapı, koçanda tane sayısı, taze tek koçan ağırlığı ve taze koçan verimi incelenmiştir.  
Araştırmada incelenen tüm özellikler bakımından çeşit ve generasyonlar arasında önemli farklar bulunmuştur. Çalışmada tepe püskülü çıkarma süresi, koçan püskülü çıkış süresi ve olgunlaşma süresi F2 generasyonunda önemli ölçüde artarken, bitki başına koçan sayısı hariç diğer özellikler ise önemli ölçüde azalmıştır. Bitki başına koçan sayısı F2 generasyonunda iki çeşitte azalırken, diğer çeşitlerde artmıştır. F2 generasyonunda azalma çeşitlere bağlı olarak farklı oranlarda gerçekleşmiştir. Araştırmada en fazla taze tek koçan ağırlığı 209.3 g ile Khan çeşidinden, en düşük ise 146.3 g ile Kompozit Konya genotipinden elde edilmiştir. Benzer şekilde dekara en yüksek taze koçan verimi 1500.3 kg ile Khan çeşidinde, en düşük ise 1045.5 kg ile Kompozit Konya genotipinde saptanmıştır. 
Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre Konya bölgesinde taze koçan verimi yüksek olan Khan, Higlow 52 ve Vega çeşitlerinden herhangi birinin melezinin (F1) yetiştirilmesi tavsiye edilebilir. Melez çeşitlerin F2 generasyonu tohumluk olarak kullanıldığı taktirde verim başta olmak üzere pek çok özellikte önemli azalmalar meydana geleceğinden kullanılmaması gerekir.

Abstract:
This study was carried out to compare the yield, yield components, and some morphological and phenological characteristics of some sweet corn cultivars grown in Konya region and to determine how the given traits change when F2 generation is used as seeds instead of F1 in the same varieties. The research was carried out in Konya Bahri Dağdaş International Agricultural Research Institute, during 2021 cropping seasons. The experiment was arranged in a factorial trial design in random blocks with three replications. In the study, F1 and F2 generations of six hybrid sweet corn varieties and two composite genotypes were used as plant materials. In the study, time to tasseling and silking periods, maturity period, plant height, first ear height, number of ear per plant, ear length, ear diameter, number of kernel per ear, fresh single ear weight and fresh ear yield were investigated. 
Significant differences were found among the varieties and between generations for all traits examined in the research. In the study, tasseling, silking and maturuty periods increased significantly in the F2 generation, while other characteristics decreased significantly except number of ear per plant. While the number of ear per plant decreased in two varieties in the F2 generations, it increased in other cultivars. The decrease in the F2 generation have changed depending upon varieties. In the study the highest fresh single ear weight was obtained from Khan variety with 209.3 g, and the lowest was obtained from Composite Konya genotype with 146.3 g. Similarly, the highest fresh ear yield per decare was determined in Khan variety with 1500.3 kg, and the lowest in Composite Konya genotype with 1045.5 kg. 
According to the results obtained from the study, it can be recommended to grow a hybrid (F1) of any of the Khan, Higlow 52 and Vega varieties with high fresh ear yields in the Konya region. F2 generation of hybrid varieties should not be used as seeds, since there will be significant decreases in many characteristics, especially in yield.