Vardiyalı çalışan acil servis hemşirelerinin sağlık durumlarının ve bunları etkileyen etmenlerin incelenmesi
Investigation of the health status of emergency nurses working in shift and the factors affecting them
Yazar: ABDULKADİR MERCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ ŞANLI
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, vardiyalı çalışan acil servis hemşirelerinin sağlık durumlarının ve bunları etkileyen etmenlerin incelenmesidir. Sağlık durumu kapsamında; uyku, yorgunluk, fiziksel, ruhsal ve sosyal sağlık durumu incelenmiştir. 
Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve ilişki arayıcı türde tasarlanan bu araştırma bir coğrafi bölge sınırları içerisindeki kamu hastanelerinin acil servislerinde, Mayıs-Kasım 2023 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Örnekleme 218 acil servis hemşiresi alınmıştır. Veriler, Vardiyalı Çalışanlar Anketi kullanılarak çevrim içi yöntem ile toplanmıştır. Numerik veriler ortalama, standart sapma, minimum ve maksimum değerlerle; kategorik veriler sayı ve yüzde ile sunulmuştur. Bağımsız değişkenlerce bağımlı değişkenlerdeki değişimin açıklanabilmesi için doğrusal regresyon analiz yapılmıştır. 
Bulgular: Puan ortalaması; uyku durumunda, tüm vardiya dönüşümleri için tüm uyku bozukluğu için 2.98±0.53; yorgunluk durumunda, yorgun hissetme için 2.66±0.79; fiziksel sağlık durumunda, sindirim sorunları için 1.91±0.55, kardiyovasküler sorunlar için 1.68±0.48, basit bulaşıcı hastalık geçirme için 2.11±0.69 ve kas-iskelet ağrısı için 2.38±0.72; ruhsal sağlık durumunda, olumsuz duygular için 0.88±0.43 ve nevrotiklik özellikleri için 2.17±0.52; sosyal sağlık durumunda, tüm sosyal ve evle ilgili aksaklık için 2.63±1.09 bulunmuştur. Yaş, cinsiyet, medeni durum, evde kendisi hariç yaşayan kişi sayısı, evde bakmakla yükümlü olunan kişi sayısı, meslekte çalışma süresi, haftalık fazla mesai saati, sabah/gündüz, gece ve tüm gün vardiyasında çalışma, tüm vardiya şekilleri için vardiyadaki iş yükü, tüm vardiya şekilleri için vardiyadaki iş hızı üzerinde kontrol, sabahın erken saatlerinde iyi hissetme ve alışılmadık zamanlarda veya yerlerde uyuma kolaylığı değişkenlerinin, sağlık durumunu etkilediği belirlenmiştir (p<0.05). 
Sonuç: Acil servis hemşirelerinde uyku durumunda, orta düzeyde uyku bozukluğu; yorgunluk durumunda, orta düzeyde yorgun hissetme; fiziksel sağlık durumunda, 10 düşük düzeyde sindirim sorunları, kardiyovasküler sorunlar, basit bulaşıcı hastalık geçirme ve kas-iskelet ağrısı; ruhsal sağlık durumunda, düşük-orta düzeyde olumsuz duygular ve nevrotiklik özellikleri; sosyal sağlık durumunda, orta düzeyde tüm sosyal ve evle ilgili aksaklık olduğu bulunmuştur.

Abstract:
Objective: This study was aimed at investigating the health status of emergency nurses working in shifts and the factors affecting their health status. Within the scope of health status, their sleep, fatigue, physical, mental and social health statuses were investigated. Materials and 
Methods: This cross-sectional and correlational study was conducted in the emergency services of public hospitals within the borders of a geographical region between May 2023 and November 2023. The sample included 218 emergency nurses. Data were collected online using the Survey of Shiftworkers. While the numerical data were presented with arithmetic mean, standard deviation, minimum and maximum values, the categorical data were presented as numbers and percentages. Regression analysis was performed to explain the changes in dependent variables caused by independent variables. 
Results: The mean scores obtained by the participants were as follows: 2.98±0.53 for all sleep disturbance in the all shifts rotating regarding sleep; 2.66±0.79 for feeling tired regarding fatigue; 1.91±0.55 for digestive problems, 1.68±0.48 for cardiovascular problems, 2.11±0.69 for having minor infectious diseases and 2.38±0.72 for musculoskeletal pain regarding physical health; 0.88±0.43 for negative emotions and 2.17±0.52 for neuroticism traits regarding mental health; and 2.63±1.09 for all social and domestic impairment regarding social health. Variables such as age, sex, marital status, the number of people living at home other than the participant, the number of people to be given care at home, length of service in the profession, weekly overtime hours, working in the morning/day, night and all day shifts, workload in the shift for all shift types, control over the work rate in the shift for all shift types, feeling well in the early morning hours, and ease of falling asleep at unusual times or in unusual places affected the participants' health status (p<0.05). 12 
Conclusion: The emergency nurses participating in the study suffered from all sleep disturbance in the all shifts rotating regarding sleep at a moderate level, from feeling tired regarding fatigue at a moderate level, from digestive problems, cardiovascular problems, having minor infectious diseases and musculoskeletal pain regarding physical health at a low levels, from negative emotions and neuroticism traits at low- to-moderate levels regarding mental health, and from all the social and domestic impairment regarding social health at a moderate level.