İlkokul öğrencilerinin yeme davranışlarının ve ebeveynlerin besleme tarzlarının çocukluk çağında görülen obeziteye etkisi
The effect of primary school students' eating behaviors and parents' feeding styles upon childhood obesity
Yazar: DİLEK DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. MURAT BEKTAŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ana-baba = Parents ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Obezite = Obesity ; Çocuklar = Children ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Amaç: Bu çalışma, ilkokul öğrencilerinin yeme davranışlarının ve ebeveynlerin besleme tarzlarının çocukluk çağında görülen obeziteye etkisini belirlemek amacıyla planlanmıştır.
Yöntem: Bu çalışma, tanımlayıcı-kesitsel bir çalışmadır. Çalışmaya Eylül 2014-Mart 2015 tarihleri arasında İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı ilkokullar arasından basit rastgele örneklem yöntemi ile seçilen İnönü İlkokulu, İlhan Onat İlkokulu ve Mustafa Şık İlkokulunda bulunan 1201 öğrenci ve ebeveyni alınmıştır. Veriler, çocuk-ebeveyn sosyo-demografik veri toplama formu, çocukların yeme davranışları anketi ve ebeveynlerin besleme tarzı anketi ile toplanmıştır. Veriler, yüzdelik hesaplamalar, ortalama, çocukların obezite durumların değerlendirilmesinde ki-kare, spearman korelasyon analizi, pearson korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Çalışmamızın bulgularına göre, öğrencilerin daha çok 9 yaşında olduğu belirlenmiştir (%26.0). Çalışmaya katılan öğrencilerin % 52'si kız, %48'i ise erkektir. Çalışmaya katılan öğrencilerin %16.9'u obezdir. Çalışma değişkenleri ile obezite durumları arasındaki ilişkiler göz önüne alınarak beş model oluşturulmuştur. Birinci modelde; ebeveynin çocuğun kilosu hakkındaki düşüncesi, çocuk cinsiyeti, çocuk sayısı, baba eğitimi, anne ve baba beden kitle indeksi, ikinci modelde; gıdadan keyif alma, duygusal aşırı yeme, gıda hevesliliği, tokluk hevesliliği ve yemek seçiciliği, üçüncü modelde; cesaretlendirici besleme, sıkı kontrollü besleme, dördüncü modelde; gıdadan keyif alma, duygusal aşırı yeme, gıda hevesliliği, tokluk hevesliliği, duygusal besleme, yemek seçiciliği, beşinci modelde; ebeveynin çocuğun kilosu hakkındaki düşüncesi, çocuk cinsiyeti, duygusal aşırı yeme, gıdadan keyif alma, çocuk sayısı, sıkı kontrollü besleme, cesaretlendirici besleme ve baba beden kitle indeksi çocukluk çağı obezitesini etkilemektedir (p<0.05).
Sonuç ve Öneriler: Bu çalışmada, çocukların yeme davranışlarının ve ebeveynlerin besleme tarzlarının çocuklarda obezite görülme durumunu etkilediği belirlenmiştir. Ebeveynlerin besleme tarzlarının ve çocukların yeme davranışlarının çocuklarda görülen obeziteyi nasıl etkilediğinin boylamsal olarak incelenmesi önerilir.
 
Anahtar Kelimeler: Çocuk, obezite, çocukların yeme davranışları, ebeveynlerin besleme, tarzları.

Abstract:
Objective: This study was planned in an attempt to determine the effect of primary school students' eating behaviors and parents' feeding styles upon childhood obesity.
Method: This is a descriptive and cross-sectional study. The study included 1201 students and parents that were selected from İnönü Primary School, İlhan Onat Primary School and Mustafa Şık Primary School among the primary schools of İzmir Provincial Directorate for National Education via the simple random sampling method between September 2014-March 2015. The data were collected via the child-parent socio-demographic data collection form, questionnaire for children's eating behaviors and questionnaire for parents' feeding styles. The data were evaluated with percentage calculations, mean; and chi-square, Spearman correlation analysis, Pearson correlation analysis and multiple regression analysis in evaluating the obesity of children. 
Findings: According to the findings of our study, it was determined that students were mainly 9 years old (26.0%). While 52% of students that participated in the study were female, 48% were male. 16.9% of students were obese. Five models were formed based on the relations between the study variables and obesity. The factors that were accepted to have a significant (p<0,05) effect upon childhood obesity were as follows: thoughts of parents about the weight of their children, gender of children, number of children, father's education, father's and mother's body mass index in the first model; enjoyment of food, emotional overeating, food responsiveness, satiety responsiveness and fussiness in the second model; encouragement feeding, tight-controlled feeding in the third model; enjoyment food, emotional overeating, food responsiveness, satiety responsiveness, emotional feeding, fussiness in the fourth model; thoughts of parents about the weight of their children, gender of children, emotional overeating, enjoyment food, number of children, tight-controlled feeding, encouragement feeding and father's body mass index in the fifth model (p<0.05). 
Conclusion and Suggestions: According to this study, primary school students' eating behaviors and parents' feeding styles affect the prevalence of obesity in children. It is recommended to longitudinally examine how the parents' feeding styles and children's eating behaviors affect childhood obesity. 

Keywords: Child, obesity, children's eating behaviors, parents' feeding styles.