Metabolik sendrom ile karaciğer elastografi-aşil elastografisinin makro-mikro komplikasyonlar ve hepatosteatoz ile ilişkisinin değerlendirilmesi /
Yazar: SALİHA ÖZKABAKÇI
Danışman: PROF. DR. HAYRİYE ESRA ATAOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Elastografi = Elastography ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Komplikasyonlar = Complications ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Amaç: Metabolik sendrom dünyada ve ülkemizde  giderek sıklığı artan önemli bir sağlık sorunudur.Aynı şekilde NAYKH (Nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı)' nın da sıklığı artmaktadır.Biz bu çalışmamızda metabolik sendromlu hastalarda karaciğer ve aşil elastografisinin mikro-makrovasküler komplikasyon ve hepatosteasoz ile ilişkisinin değerlendirilmesini amaçladık.
Gereç ve Yöntemler: Bu çalışma prospektif, kesitsel bir çalışmadır. NCEP-ATP III kriterlerine göre 152 (102'si kadın 50'si erkek) metabolik sendrom kriterlerini sağlayan, 141 (78 'i kadın 63'ü erkek) metabolik sendrom kriterini sağlamayan hasta çalışmaya dahil edildi. Vakaların demografik verileri ve fizik muayene bulguları kaydedildi. Metabolik parametreleri içeren kan ve idrar tetkikleri (glukoz, hba1c, total kolesterol, trigliserid, HDL, LDL, ALT, AST, LDH, ALP, GGT, CRP, Ferritin, Ürik asit, Üre, Kreatinin, GFR, total protein, albümin, INR, insülin, Hg, hct, wbc, plt, nötrofil sayısı, lenfosit sayısı, TSH, sT4, spot idrar prot/kreatinin oranı) kaydedildi. APRİ, AST/ALT oranı, Fib4, NFS değerleri hesaplandı. Mikrovasküler komplikasyon varlığı, makrovasküler koplikasyon varlığı değerlendirildi. Tüm hastalara aşil elastografi ve karaciğer elastografisi (Esaote Mylab Genova, Italya sonoelastografi cihazı ile) yapıldı ve tüm hastalarda transabdominal USG ile hepatosteatoz varlıgı araştırıldı. P<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Metabolik sendromlular ve Metabolik sendromu olmayanlarda elde edilen parametreler karşılaştırıldığında gruplar arasında yaş,cinsiyet,bel çevresi, HbA1c, insülin, TGG indexi, AST/ALT, HOMA-IR, ALT,  GGT,  CRP, üre,ürik asit, eGFR, TSH, st4, spot idrar prot/kreoranı açısından istatistiksel anlamlı farklılık vardır (p<0,05).
Metabolik sendromlular ve Metabolik sendromu olmayanlarda elde edilen radyolojik parametreler karşılaştırıldığında Karaciğer boyut, hepatosteatoz ve KİMK (Karotis intima-medya kalınlığı), aşil çapı metabolik sendromlu grupta artmıştır ve istatistiksel açıdan anlamlı farklılık vardır(p<0.05). Grupların ortalama karaciğer ve aşilelastografi sonuçları (m/sn ve kPa cinsinden) karşılaştırıldığında da istatistiksel anlamlı farklılık bulunmamıştır. Metabolik sendromu olan hastalarda mikrovasküler komplikasyon sıklığı daha fazladır özellikle nöropati. Non-invazif fibrozis skorlarına bakıldığında MS olan hastalarda NAYKH skorlama sistemlerinden NFS ve ALT/AST oranında anlamlı fark tespit ettik. FİB-4 skorunda MS olan vakalarda özellik tespit etmedik. Çalışmamızda NFS derecesi artıkça KC Elastografisi, KİMK,  DM varlığı, uzun DM süresi, DM makro-mikro vasküler komplikasyon görülme sıklığı, HS sıklığı da artmaktadır. FİB4 skoru derecesi arttıkça KC elastografisi cutt of' un üstünde kalan hasta sıklığı artmaktadır.
Sonuçlar: Metabolik sendromlu hastalarda NAYKH fibrozis skoru düşük olduğu için sonoelastografi ile değerlendirmeye ön planda gerek yoktur. Fakat Mikrovasküler komplikasyonu veya mikro ve makrovasküler komplikasyonu birlikte olan bireylerde özellikle NAYKH fibrozis skoru değerlendirilerek elastografi istenebilir.
Anahtar kelimeler: karaciğer sonoelastografi, aşil sonoelastografi, mikrovasküler komplikasyon

Abstract:
Aim: Metabolic syndrome, whose frequency has been increasing, is an important health problem in the world and in our country. Likewise, the frequency of NAFLD (Non-alcoholic fatty liver disease) has also been increasing. In this study, we aimed to evaluate the relationship of liver and Achilles elastography with micro-macrovascular complications and hepatosteasosis in patients with metabolic syndrome.
Materials and Methods: This study is a prospective, cross-sectional study. 152 (102 female, 50 male) patients who met the metabolic syndrome criteria and 141 (78 females and 63 males) who did not meet the metabolic syndrome criteria according to the NCEP-ATP III criteria,  were included in the study. Demographic data and physical examination findings of the cases were recorded. Blood and urine tests including metabolic parameters (glucose, hba1c, total cholesterol, triglyceride, HDL, LDL, ALT, AST, LDH, ALP, GGT, CRP, Ferritin, Uric acid, Urea, Creatinine, GFR, total protein, albumin, INR), insulin, Hg, hct, wbc, plt, neutrophil count, lymphocyte count, TSH, fT4, spot urine protein/creatinine ratio) were recorded. APRI, AST/ALT ratio, Fib4, NFS values were calculated. Presence of microvascular complications and presence of macrovascular complications were evaluated. Achilles elastography and liver elastography (with Esaote Mylab Genova, Italy sonoelastography device) were performed in all patients, and the presence of hepatosteatosis was investigated by transabdominal USG in all patients. The value of p <0.05 was considered statistically significant.
Results: When the parameters obtained in patients with and without metabolic syndrome were compared, there is a statistically significant difference in terms of age, gender, waist circumference, HbA1c, insulin, TGG index, AST/ALT, HOMA-IR, ALT, GGT, CRP, urea, uric acid, eGFR, TSH, st4, spot urine protein/cre ratio (p<0.05) among groups.
When the radiological parameters obtained in patients with and without metabolic syndrome were compared, liver size, hepatosteatosis and CIMT (Carotid intima-media thickness), Achilles diameter increased in the group with metabolic syndrome and there was a statistically significant difference (p<0.05). When the mean liver and achilles elastography results of the groups (in m/sec and kPa) were compared, no statistically significant difference was found. The frequency of microvascular complications is higher in patients with metabolic syndrome, especially neuropathy. Considering the non-invasive fibrosis scoreswe found a significant difference in NFS and ALT/AST ratios from NAFLD scoring systems in patients with MS. We did not detect any feature in the cases with MS in the FIB-4 score. In our study, as the degree of NFS increased, Liver Elastography, CIMT, presence of DM, long duration of DM, incidence of DM macro-micro vascular complications, and the frequency of HS also increased. As the degree of FIB4 score increases, the frequency of patients with liver elastography above the cut-off increases.
Conclusion: Since the NAFLD fibrosis score is low in patients with metabolic syndrome, there is no need for evaluation with sonoelastography at first. However, elastography may be requested in individuals with microvascular complication or a combination of micro and macrovascular complications, especially by evaluating the NAFLD fibrosis score.
Keywords: liver sonoelastography, achilles sonoelastography, microvascular complication