Yetişkinlerde intihar olasılığında çocukluk çağı ruhsal travmaları, psikolojik sağlamlık ve bilişsel esnekliğin rolü
The role of childhood psychological traumas, psychological resilience and cognitive flexibility in suicide probability in adults
Yazar: DERYA GÖZEL
Danışman: PROF. DR. NURSEL TOPKAYA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı yetişkin bireylerde intihar olasılığında çocukluk çağı ruhsal travmaları, psikolojik sağlamlık ve bilişsel esnekliğin rolünü incelemektir. Bu araştırma korelasyonel desenli nicel bir araştırmadır. Araştırmanın çalışma grubunu Türkiye'nin farklı şehirlerinden çevrim içi olarak araştırmaya katılan yaşları 18 ve 55 arasında değişmekte olan 522 katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcıların seçiminde uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın verileri demografik bilgi formu, İntihar Olasılığı Ölçeği, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ve Bilişsel Esneklik Ölçeği ile elde edilmiştir. Verilerin analizi ve değerlendirilmesi işlemlerinde SPSS 22 istatistik programı kullanılmıştır. Verilerin analizi için bağımsız örneklemler için t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Tukey testi, Pearson korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizi kullanılmıştır.
 
Araştırma sonucunda cinsiyetin intihar olasılığında anlamlı bir yordayıcısı olmadığı, yaşın intihar olasılığında negatif yönde ilişkili olduğu, eğitim durumu ve gelir durumu ile intihar olasılığı arasında pozitif bir ilişki bulunmuştur. Çocukluk çağı travmalarının intihar olasılığını anlamlı ve pozitif yönde, psikolojik sağlamlık ve bilişsel esnekliğin intihar olasılığını anlamlı ve negatif yönde bir yordayıcı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Cinsiyete göre intihar olasılığı düzeylerinde anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Yetişkin bireylerin yaşları arttıkça intihar olasılığı düzeylerinin azaldığı görülmüştür. Eğitim durumuna göre ön lisans mezunu bireylerin intihar olasılığı düzeyleri lisans mezunu bireylerin intihar olasılığı düzeylerinden daha yüksek elde edilmiştir. Gelir durumuna göre 8.506 ve altında olanların intihar olasılığı düzeyleri 17.012 ile 25.508 arası olan bireylerin intihar olasılığı düzeylerinden daha yüksek bulunmuştur. Çocukluk çağı travması fazla olan bireylerin intihar olasılığı düzeylerinin yüksek olduğu bulunmuştur. Psikolojik sağlamlık ve bilişsel esnekliği düşük bireylerin intihar olasılığı düzeylerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar ilgili literatüre dayalı olarak tartışılmış ve yorumlanmıştır.

Abstract:
The objective of this study is to investigate the influence of childhood psychological trauma, psychological resilience and cognitive flexibility on the probability of suicide in adults. This research is quantitative in nature and employs a correlational design. The study group comprised 522 participants aged between 18 and 55, who took part in the research online from different cities in Turkey. A convenience sampling method was employed in the selection of participants. The data were obtained using a demographic information form, the Suicide Probability Scale, the Childhood Traumas Scale, the Brief Psychological Resilience Scale and the Cognitive Resilience Scale. The data were analysed and evaluated using the SPSS 22 statistical program. The following statistical tests were used for the analysis of the data: t-test for independent samples, one-way analysis of variance (ANOVA), Tukey test, Pearson correlation analysis and multiple regression analysis.

The findings of the research indicated that gender was not a significant predictor of the likelihood of suicide. The results indicated a negative correlation between age and the probability of suicide, while a positive correlation was observed between education level and income level and the probability of suicide. The findings revealed that childhood traumas were a significant and positive predictor of suicide probability, while psychological resilience and cognitive flexibility were significant and negative predictors of suicide probability. No significant difference in suicide probability levels was observed according to gender. The probability of suicide decreased with age among adult individuals. The probability of suicide was found to be higher among associate degree graduates than among those who had obtained a bachelor's degree. Income status was found to be a significant predictor of suicide probability. Individuals with an income below 8,506 were observed to have higher suicide probability levels than those with an income between 17,012 and 25,508. Childhood trauma was identified as a significant predictor of suicide probability. Psychological resilience and cognitive flexibility were identified as significant predictors of suicide probability. The results were discussed and interpreted based on the relevant literature.