Alacakaya (Elazığ) ilçesi'nin beşeri ve ekonomik coğrafyası
Human and economic geography of Alacakaya (Elâzığ) district
Yazar: SEFA GÜZELOCAK
Danışman: PROF. DR. AYŞE ÇAĞLIYAN
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Türkiye Coğrafyası Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Coğrafya = Geography

Özet:
Bu çalışmanın konusu, Elâzığ ilinin Alacakaya ilçesinin beşerî ve ekonomik coğrafya özellikleridir. Alacakaya ilçesi Elâzığ ilin doğusunda yer almaktadır. Elâzığ Bingöl karayolunun 50. km'sinde yer alan Alacakaya ilçesi, dağlık saha içinde düz tepelere kurulmuş küçük bir ilçedir. İlçe ilk nüfuslanma dönemi olarak 1935 yılında Etibank tarafından kurulan işletmeler vasıtasıyla gerçekleşmiştir. 1935 sonrası işletmelerin kurulması ile ilçe nüfus artmış ve küçük bir yerleşim birimi haline gelmiştir. Krom madeninin bölgede işlenmesiyle birlikte 1986 yılana kadar Elazığ'ın maden ilçesine bağlı bir köy statüsünde yer alan Alacakaya, 1986 yılında belde olmuştur. İdari yönden belde olan Alacakaya, 1990 yılında ilçe olmuştur. İlçe zengin yer altı kaynaklarına sahiptir. İlçede kromdan sonra en zengin yer altı kaynağı mermerdir. 1967 yılında Alacakaya ilçesinde mermer ocaklarının keşfi sonrası mermer işletme tesisleri kurulmuştur. 1984 yılında kurulan mermer işletme tesisleri ilçenin ikinci nüfuslanma dönemini oluşturduğu döneme karşılık gelmektedir. Alacakaya ilçesinin ekonomik fonksiyonunu günümüzde küçük iş yerleri ve mermercilik faaliyetleri oluşturmaktadır. Krom üretiminin ilçede durmasıyla birlikte ekonomik fonksiyonlarda gerileme yaşayan Alacakaya mermer üretimi ile bu açığı gidermeye çalışmıştır. İlçede 247 tane iş yerinde toplam 211 kişi çalışmaktadır. Alacakaya ilçesinin 1990 yılındaki toplam nüfusu 11.644 kişidir. Alacakaya'nın 2023 yılındaki nüfusu ise 6157 kişidir. İlçenin kuruluşu olan 1990 yılından sonra nüfus günümüze kadar azalış göstermektedir.

Abstract:
The subject of this study is the human and economic geography of Alacakaya district of Elâzığ province. Alacakaya district is located in the east of Elâzığ province. Alacakaya district, located at the 50th km of Elâzığ Bingöl highway, is a small district built on flat hills in a mountainous area. The first population of the district was realised through the enterprises established by Etibank in 1935. After 1935, with the establishment of enterprises, the population of the district increased and became a small settlement. With the processing of chromium ore in the region, Alacakaya, which had the status of a village in Maden district of Elazığ until 1986, became a town in 1986. Alacakaya, which was administratively a town, became a district in 1990. The district has rich underground resources. After chromium, the richest underground resource in the district is marble. In 1967, marble processing facilities were established after the discovery of marble quarries in Alacakaya district. Established in 1984, the marble processing facilities correspond to the period when the district formed the second population period. The economic function of Alacakaya district today consists of small workplaces and marble activities. With the cessation of chromium production in the district, Alacakaya, which experienced a decline in economic functions, tried to overcome this deficit with marble production. A total of 211 people work in 247 workplaces in the district. The total population of Alacakaya district in 1990 was 11.644 people. The population of Alacakaya in 2023 is 6157 people. After the establishment of the district in 1990, the population has been decreasing until today.