Devlet ormanlarında yapılan dikili ağaç satışının paydaşlar açısından irdelenmesi (Trabzon Orman Bölge Müdürlüğü örneği)
In the state forests, to investigation in terms of stakeholders of standing sales (instance of Trabzon Forest Regional Directorate )
Yazar: NURDAN İSLAMOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜSEYİN AYAZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Orman köyleri = Forest villages

Özet:
Orman varlığının tamamına yakınının devlete ait olduğu ülkemizde, Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinden itibaren planlı üretime geçiş için çaba sarf edildiği görülmektedir. Planlı üretim öncelikle mültezimler eliyle gerçekleştirilmek istenmiştir. Bu dönemde gerekli denetimin yapılamaması sonucu yoğun orman tahribatı yaşanmıştır. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşu ile birlikte orman tahribatı durdurulmak istenmiş ve iltizam ormancılığına son verilmiş, devlet ormanlarından üretimin devlet tarafından yapılması politikası benimsenmiştir. Devlet ormanlarından yapılan üretim işlerinde orman köylülerine ve bu köylüler tarafından kurulmuş kooperatiflere öncelik verilmiştir. Orman ürünlerine uygulanan gümrük vergilerinin kaldırılmasından sonra Orman Genel Müdürlüğü orman ürünleri üzerindeki tekel konumunu ve iç piyasadaki pazar payını yavaş yavaş kaybetmeye başlamıştır. Ürünlerin pazarlanmasında sorunların yaşanması ile birlikte üretim maliyetlerini azaltma çabasına girişilmiş, bu bağlamda 1996'dan itibaren alternatif bir yöntem olarak dikili ağaç satışı uygulanmaya başlanmıştır.Bu çalışmada, araştırma alanı olarak Trabzon Orman Bölge Müdürlüğü seçilmiştir. Orman İşletme Müdürlüklerinde müdür, müdür yardımcısı ve işletme şefleri, orman köylüleri ve odun kökenli ürün işleyicileri ile yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Araştırma sonucunda, dikili ağaç satışlarının işletme masraflarını azaltıcı, sosyal baskılı alanları azaltıcı, üretimde çalışan orman köylüsünü sigorta kapsamına alması, ormanlar üzerinde önemli bir tahrip edici etkisinin olmaması, orman ürünlerinin orman depolarında beklemesiyle ortaya çıkan kalite düşüklüğünün ortadan kalkması gibi faydalar sağladığı tespit edilmiştir. Bunların yanı sıra, orman köylülerinin işçilik gelirlerini azaltan, orman köylülerinin gelirlerinin az olması nedeniyle dikili satışı almada zorlandıkları, geleneksel üretim metodunda kooperatiflere verilen hakların dikili satışta verilmemesi nedeniyle kooperatiflerin üretim işinin dışında durması, orman ürünlerinin satışının temelini oluşturan verim yüzdesinde gerçekçi olunamadığı taktirde orman köylüsü ve odun kökenli ürün işleyicilerinin orman işletmeleri ile ilişkilerinin zedelenmesine neden olması, büyük miktarlarda üretim işlerinin aynı kişiler tarafından yapılıyor olması ile üretim işlerinin sayılı kişiler elinde toplanabileceği gibi olumsuz etkilerinin de olduğu saptanmıştır. Bu olumsuzlukların giderilmesi için uygulamanın yeniden gözden geçirilmesi gerekmektedir.Anahtar Kelimeler: Ormanların Planlı İşletilmesi, Dikili Ağaç Satışı, Orman Ürünlerinin Pazarlanması, Orman köylüsü.

Abstract:
The state-owned assets to the substantially all of forest near the end of the Ottoman Empire period in our country since the effort was planned for the transition to production can be seen. Were asked to be carried out first hand leaseholder of planned production. During this period can not be done as a result of the necessary inspection of dense forest destruction has occurred. Turkey with the founding of the republic of forest destruction be stopped and requested an end to forestry taxfarming given by the state canceled the production of the state forest policy has been adopted. State forests in the manufacturing business founded by the forest villagers and the villagers have been given priority to cooperatives. The removal of customs duties applied to forest products after the general directorate of forests, forest products in the domestic market over a monopoly position and that has begun to lose market share slowly. marketing of the products with problems experienced in efforts to reduce production costs to be entered, began to apply as an alternative method of standing sales of trees.In this study, the research area was selected as the regional offices trabzon forest. Forest Administration in the Directorate manager, deputy director and business chief, forests and wood origin villagers face to face with product handlers have been. Research results, the sewn tree sales operating costs of mitigating the social-printed areas of reducing production running in the forest, the peasant insurance subsumption, the forests a significant destructive effect to the lack of forest products forest in warehouses waiting emerging low quality of the disappeared, such as benefits that have been identified. These, as well as forests of peasant labor income reduce the forest of peasant income less because sewn for sale in al they were difficult, traditional production method of co-operative the rights granted sewn sales given for failure to co-production of business outside of the stand, forest product sales of the underlying percentage yield realistic case can not be in the forest, the peasant and wood origin, forest product processing business relationships with users of the injury causing the production of large amounts of work done by the same person is to be produced by business in the hands of the few people who can gather such negative effects were found to be at. To remove this negativity is necessary to reconsider the application.Key words : Forest planned operation, standing sales, marketing of forest products, forest villagers.