Bilgi, motivasyon, davranış becerileri modeli'ne dayalı çevrimiçi verilen ebeveynlik eğitimi programının maternal ve paternal bağlanma üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of online parenting education programme based on information, motivation, behavioural skills model on maternal and paternal attachment
Yazar: SEMRA TUNCAY YILMAZ
Danışman: PROF. DR. SENA KAPLAN ; PROF. DR. ÖZLEM MORALOĞLU TEKİN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bilimi Ana Bilim Dalı / Doğum, Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Ana-baba = Parents ; Ana-baba eğitimi = Parents education ; Baba- çocuk ilişkisi = Father-child relationship ; Babalık davranışı = Paternal behavior ; Bağlanma = Attachment ; Eğitim = Education

Özet:
Bu çalışma; Bilgi, Motivasyon, Davranış Becerileri (BMD) Modeli'ne dayalı çevrimiçi verilen ebeveynlik eğitimi programının maternal ve paternal bağlanma üzerine etkisinin değerlendirilmesi amacıyla; paralel desenli, randomize kontrollü müdahale çalışması olarak yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini 104 çift (müdahale grubu= 51çift, kontrol grubu=53 çift) oluşturmuştur. Araştırmada veriler; annelerden Bireysel Bilgi Formu-Anne, Prenatal Bağlanma Envanteri (PBE), Maternal Bağlanma Ölçeği (MBÖ) aracılığıyla toplanmıştır. Babalardan ise Bireysel Bilgi Formu-Baba, Rahim İçi Baba Bağlanma Ölçeği (RİBBÖ), Baba-Bebek Bağlanma Ölçeği (B-BBÖ) ile toplanmıştır. Modelin bilgi basamağında; müdahale grubundaki çiftlere 31.-34. gebelik haftaları arasında BMD Modeli'ne dayalı çevrimiçi ebeveynlik eğitimi verilmiştir. Modelin motivasyon basamağında ise 36.-38. gebelik haftaları arasında ve doğum sonrası 20-40. günler arasında iki kez çevrimiçi bireysel danışmanlık yapılmıştır. Modelin davranış becerileri basamağında ise doğum sonrası üçüncü ayda maternal bağlanma düzeyi MBÖ ile paternal bağlanma düzeyi B-BBÖ ile değerlendirilmiştir. Kontrol grubunda bulunan çiftlere herhangi bir müdahale yapılmamıştır. Çalışmada müdahale grubu anne adaylarının, kontrol grubu anne adaylarına göre PBE son test puan ortalamalarının yüksek olduğu, müdahale grubu baba adaylarında ise kontrol grubu baba adaylarına göre RİBBÖ son test puan ortalamalarının yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Müdahale grubundaki annelerde MBÖ puan ortalamasının kontrol grubu annelere göre yüksek olduğu, B-BBÖ puan ortalamasının ise müdahale grubundaki babalarda, kontrol grubu babalara göre daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.05). Çalışma sonucunda BMD Modeli'ne dayalı çevrimiçi verilen ebeveynlik eğitimi programının maternal ve paternal bağlanma üzerine olumlu etkisi olduğu belirlenmiştir

Abstract:
This study was conducted as a parallel design, randomised controlled intervention study to evaluate the effect of online parenting education programme based on the Information, Motivation, Behavioural Skills (IMB) Model on maternal and paternal attachment. The sample of the study consisted of 104 couples (intervention group=51 couples, control group=53 couples). In the study, data were collected from the mothers through Personal Information Form-Mother, Prenatal Attachment Inventory (PAI), Maternal Attachment Inventory (MAI). Personal Information Form-Father, Intrauterine Father Attachment Scale (IFAS), Postnatal Paternal-Infant Attachment Questionare (PPAQ) were collected from fathers. In the information step of the model, online parenting training based on the IMB Model was given to intervention group couples between the 31st and 34th gestational weeks. In the motivation step, online individual counselling was provided to twice between the 36th-38th gestational weeks and between the postnatal 20th-40th days for intervention group couples. In the behavioural skills step, maternal attachment level was evaluated with MAI and paternal attachment level was evaluated with PPAQ in the third month after birth. No intervention was made to control group couples. İntervention group expectant mothers had higher PAI post-test mean scores than the control group expectant mothers, and the intervention group expectant fathers had higher IFAS post-test mean scores than the control group expectant fathers (p<0.05). Mean MAI score was higher in the mothers in the intervention group compared to the mothers in the control group, and the mean score was PPAQ higher in the fathers in the intervention group compared to the fathers in the control group (p<0.05). As a result of the study, online parenting education programme based on the IMB Model had a positive effect on maternal and paternal attachment