Çölyak hastalarında hepsidin düzeyi ve klinik önemi
Hepcidin levels and clinical importance in Celiac disease patients
Yazar: SERKAN CALP
Danışman: DOÇ. BURAK ÖZŞEKER
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Ferritin = Ferritin ; Hepsidin = Hepcidin ; Çölyak hastalığı = Celiac disease ; Ölçekler = Scales ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Bu çalışmada, Çölyak Hastalığı'nda (ÇH)  hepsidin düzeyinin demir eksikliği etyopatogenezindeki rolü, hepsidin düzeyi ile hastalık aktivitesi arasındaki ilişkinin tespit edilmesi ve hepsidin düzeyinin klinik öneminin ortaya konulması amaçlandı.  
MATERYAL VE METOD: Bu çalışma ÇH tanısı olan hastalar ile sağlıklı kontrolleri içeren kesitsel bir olgu kontrol çalışmasıdır. Çalışmaya  32 çölyak hastası ve 44 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 76 kişi alındı. ÇH tanısı olanlar grup 1, sağlıklı kontroller grup 2 olarak sınıflandırıldı. Gruplar yaş, cinsiyet, boy, kilo, vücut kitle indeksi, lökosit, CRP, eritrosit sedimantasyon hızı(ESH), hemoglobin, demir, total demir bağlama kapasitesi, ferritin, AST, ALT, albumin, vitamin b12, folat ve hepsidin değerleri açısından karşılaştırıldı. Hepidin ile diğer parametreler ve Marsh skoru arasındaki ilişki değerlendirildi.
BULGULAR: Grup 1'de kontrol grubuna göre hepsidin, ferritin, demir  daha düşük ve TDBK ve AST değerleri daha yüksek saptandı (p<0.05). Çalışmaya alınan tüm vakalarda hepsidin ile hemoglobin, demir, ferritin, ESH ve albumin arasında pozitif, TDBK arasında negatif  korelasyon saptandı (p<0.05). Grup 1'de  hepsidin ile hemoglobin, demir, ferritin  arasında pozitif ve TDBK arasında negatif korelasyon saptandı. Ferritini normal olan grup 1 ve grup 2 olguları arasında hepsidin açısından anlamlı ilişki saptanmadı (p>0.05). Hepsidin ile Marsh skoru arasında anlamlı ilişki saptanmadı (p>0.05).
TARTIŞMA: Modifiye Marsh skoru temel alınarak yaptığımız analiz sonucunda, Çölyak hastalarında hepsidin regülasyonunun temel olarak intestinal inflamasyon ve hasar ile etkilenmediğini gördük. Hepsidin regülasyonunda daha çok demir depolarının rol aldığını tespit ettik. Sonuç olarak serum hepsidin düzeyi ve hastalık aktivitesi arasında ilişki olmadığı kanısına vardık.
Anahtar Kelimeler: Çölyak Hastalığı, hepsidin, ferritin, inflamasyon, Marsh skoru.

Abstract:
The aim of this study was to determine the role of hepcidin level in iron deficiency ethiopathogenesis, to determine the relationship between hepcidin level and disease activity and to determine the clinical significance of hepcidin level in Celiac Disease (CD).
MATERIALS AND METHODS: This is a cross-sectional case-control study involving patients with CD and healthy controls. A total of 76 subjects, 32 celiac patients and 44 healthy controls were included in the study. Patients with CD were classified as group 1 and healthy controls as group 2. Groups were compared in terms of age, sex, height, weight, body mass index, leukocyte, CRP, erythrocyte sedimentation rate (ESR), hemoglobin, serum iron, total iron binding capacity (TIBC), ferritin, AST, ALT, albumin, vitamin b12, folate and hepcidin values. Correlation analysis was performed to evaluate the relationship between hepcidin and other parameters. The relationship between hepcidin and Marsh score was evaluated.
RESULTS: Hepcidin, ferritin, iron and TIBC and AST values were higher in Group 1 than group  2 (p<0.05). In all cases, there was a positive correlation between hepcidin and hemoglobin, serum iron, ferritin, ESR and albumin and a negative correlation between TIBC (p<0.05). In group 1, there was a positive correlation between hepcidin and hemoglobin, iron, ferritin and a negative correlation between TIBC. In terms of hepcidin, there was no significant correlation between group 1 and group 2 patients with normal ferritin (p> 0.05). There was no significant correlation between hepcidin and Marsh score (p> 0.05).
DISCUSSION: As a result of our analysis based on the modified Marsh score, we found that the regulation of hepcidin in celiac patients was not mainly affected by intestinal inflammation and damage. We found that iron stores were mostly involved in the regulation of hepcidin. We concluded that there was no relationship between serum hepcidin level and disease activity.
Key Words: Celiac Disease, hepcidin, ferritin, inflammation, Marsh score.