Petrol ve doğal gaz fiyatlarının cari işlemler dengesi üzerindeki etkisi: Kırılgan ülkeler üzerine bir uygulama
The effect of oil and natural gas prices on the current account balance: An application on vulnerable countries
Yazar: HATİCE YAMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEM KAAN ARSLAN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Cari açık = Current account deficit ; Cari işlemler dengesi = Current account balance ; Doğal gaz = Natural gas ; Enerji fiyatları = Energy prices ; Fiyat = Price ; Fiyat etkisi = Price impact ; Kırılgan ülkeler = Fragile countries ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Petrol = Petroleum

Özet:
Gelişmekte olan ülkelerdeki en önemli ekonomik göstergelerden biri de cari işlemler hesabıdır. Bu ülkelerdeki ödemeler bilançosunu incelediğimizde, cari açık sorununun en temel nedeni enerji ithalatıdır. Bu çalışmanın amacı petrol ve doğal gaz fiyatı ile cari denge arasındaki ilişkisinin araştırılmasıdır. Araştırmaya Kırılgan ülkeler olarak adlandırılan Brezilya, Hindistan, Endonezya, Güney Afrika ve Türkiye dâhil edilmiştir. 2002-2020 yılları petrol ve doğal gaz fiyatlarının cari işlemler dengesi üzerindeki etkisi panel veri analizi yöntemi ile araştırılmıştır.

	 Analizde yer alan modelde; cari denge (CAB), döviz kuru (EXC), reel ham petrol fiyatları (RAP), reel gaz fiyatları (ROP) değişkenlerinin yatay kesit bağımlılıkları incelenmiş ve sonuç olarak yatay kesit bağımlılığının olduğu saptanmıştır. Pedroni (1999) eşbütünleşme test sonuçlarına göre; cari denge ile gaz fiyatları ve cari denge ile petrol fiyatları arasında eş bütünleşme ilişkisinin varlığı tespit edilmiştir. Modelin uzun ve kısa dönem tahminlerinin yapılması için Panel ARDL modeliyle tahmin edilerek; MG (Ortalama Grup) ve PMG (Havuzlandırılmış Ortalama Grup) tahmincileri ile analiz edilmiştir. Buna göre, petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki artışın, cari açığı arttırarak cari dengeyi olumsuz etkilediği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
One of the most important economic indicators in developing countries is the current account. When we examine the balance of payments in these countries, the main reason for the current account deficit problem is energy imports. The aim of this study is to investigate the relationship between oil and natural gas prices and current account balance. Brazil, India, Indonesia, South Africa and Turkey, which are called fragile countries, were included in the research. The effect of oil and natural gas prices on the current account balance between 2002 and 2020 was investigated by panel data analysis method.
           In the model included in the analysis; Cross-sectional dependencies of current account balance (CAB), exchange rate (EXC), real crude oil prices (RAP), real gas prices (ROP) variables were examined and as a result, it was determined that there was a cross-section dependency. According to the results of Pedroni (1999) cointegration tests; It has been determined that there is a cointegration relationship between the current account balance and gas prices, and between the current account balance and oil prices. In order to make long and short term estimations of the model, by estimating with the Panel ARDL model; Analyzed with MG (Mean Group) and PMG (Pooled Average Group) estimators. Accordingly, it was concluded that the increase in oil and natural gas prices affected the current account balance negatively by increasing the current account deficit.