Çocuk Koruma Kanunu kapsamında çocuklara yönelik psikososyal destek sağlayan uzmanların ikincil travmatik stres düzeyleri ve stresle baş etme stratejilerinin belirlenmesi
Determination of secondary traumatic stress levels and coping strategies of experts providing psychosocial support to children under the Child Protection Law
Yazar: ELİF DEMİRBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. REYHAN SAYDAM
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Baş etme stratejileri = Coping strategies ; Sosyal hizmet uzmanları = Social workers ; Sosyal hizmetler = Social services ; Stres = Stress ; Stres bozuklukları-travmatik = Stress disorders-traumatic ; Stresle başetme = Coping with stress ; Travma = Trauma ; Çocuk Koruma Kanunu = Child Protection Law ; Çocuk refahı = Child welfare ; Çocukların korunması = Child protection

Özet:
Bu araştırma, çocuk refahı alanında çalışan ilgili meslek elemanlarının ikincil travmatik stres ve travma sonrası stres bozukluğu ile empati ve sosyal destek düzeylerini tespit ederek derinlemesine bir anlayışla deneyimledikleri süreçler ve bu süreçlerle baş etme stratejilerinin bir incelemesini amaçlamaktadır. Araştırmanın örneklemini İstanbul ili sınırları içerisinde Çocuk Koruma Kanunu'nunda sosyal çalışma görevlisi olarak tanımlanan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Adalet Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarında çocuklara yönelik hizmet sunan lisans mezunları oluşturmaktadır. Araştırmada karma yöntem kullanılmış olup çalışmanın nicel kısmında Sosyo-Demografik Bilgi Formu, İkincil Travmatik Stres Ölçeği, Travma Sonrası Stres Bozukluğu Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Temel Empati Ölçeği 258 katılımcı tarafından yanıtlanmıştır. Nitel bölümde ise Yarı Yapılandırılmış Soru Formu kullanılarak 32 katılımcı ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Verilerin analizinde IBM SPSS Statistics Version 23 ve MAXQDA Analytics Pro 2020 programları kullanılmıştır. 
Araştırmanın nicel boyutta elde edilen sonuçlarında katılımcıların ikincil travmatik stres ve travma sonrası stres bozukluğu semptomlarının hafif düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Buna karşılık nitel boyutta sürdürülen derinlemesine görüşmelerde orta ve üzeri şiddette semptomlara sahip öznelerin de bulunduğu belirlenmiştir. Söz konusu ikili bulgular travmanın kişiselliğini ifade etmesi açısından ayrıca önemlidir. Araştırmanın önemli sonuçlarından biri de meslek elemanlarının ikincil travmatik stres düzeylerinin, travma sonrası stres bozukluğu ve temel empati düzeylerinin artmasıyla algılanan sosyal destek düzeylerinin azalmakta olmasıdır. Meslek elemanlarının travmatik stresle baş etmede kullandıkları ana mekanizmaların ise örgütsel unsurlar üzerinden işleyen bir süreçten daha çok kişisel stratejilerin kullanılması ile ilişkili bir sürece dayandığı belirlenmiştir.

Abstract:
This research aims to analyze the processes that are experienced by the related professionals working in the field of child welfare, with an in-depth understanding of secondary traumatic stress and post-traumatic stress disorder, and their coping strategies by measuring their empathy and social support levels. The study sample consists of undergraduate graduates who provide services for children in the Ministry of Family and Social Services, the Ministry of Justice, the Ministry of Health, local governments, and non-governmental organizations, which are defined as social workers in the Child Protection Law within the borders of the province of Istanbul. A combination of the mixed method is used in this research. In addition, Socio-Demographic Information Form, Secondary Traumatic Stress Scale, Post Traumatic Stress Disorder Scale, Multidimensional Scale of Perceived Social Support, and Basic Empathy Scale are answered by 258 participants in the quantitative dimension of the study. Whereas in the qualitative part, in-depth interviews are conducted with 32 participants based on the Semi-Structured Questionnaire. IBM SPSS Statistics 23.0 and MAXQDA Analytics Pro 2020 programs are utilized in the analysis of the data obtained from the numerical field. 
As a result of the quantitative dimension of the study, it is concluded the secondary traumatic stress and post-traumatic stress disorder symptoms of the participants are mild. On the other hand, in the in-depth interviews conducted at the qualitative level, I found out that there are subjects with moderate and higher severity symptoms as well. These contrasting findings are also important in terms of explaining the personality of trauma. One of the important results of the study is that the level of perceived social support decreases along with an increase in secondary traumatic stress levels, post-traumatic stress disorder, and basic empathy levels of the professionals. Therefore, I argue that the main mechanisms operated by the professionals in coping with traumatic stress are based on a process related to the use of personal strategies rather than a process operating through organizational elements.