Dursun Akçam'ın hikâyelerinde halk bilimi unsurları ve değerler eğitimi açısından incelenmesi
Evaluation of folklore elements and values education in Dursun Akçam's stories
Yazar: CEYLAN ÇOBAN
Danışman: DOÇ. DR. İRFAN POLAT
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Halk bilimi unsurları bir toplumun geçmiş ve geleceğini şekillendirip hatırlatan kültürel değerlerdir. Bir toplumun yaşamından izler taşıyan ve hâlen günümüzde etkisini devam ettiren sosyal normlar ve geçiş dönemleri oldukça zengin ve çeşitlidir. Köklü bir geçmişin uzantıları olan halk bilimi unsurları, ortak bir topluluğun maddi ve manevi kültürel birikimleridir. Halkın; geleneğini, göreneğini, yaşantısını, inancını, sanatını, tarihini, edebiyatını, müziğini, törensel davranışlarını, giyimini, ulaşımını, mimarisini vb. birçok ürünü içerisinde barındıran halk kültürü, geniş bir disiplin adı altında ürünlerini muhafaza eder.
Roman, hikâye, şiir, tiyatro vb. birçok tür, halk bilimine dair zengin bir muhteva barındırmaktadır. Toplumcu-gerçekçi bir anlayışla eserlerini kaleme alan Dursun Akçam da yaşadığı bölgenin sosyal-kültürel değerlerini, geleneksel yaşamlarını, töresel davranışlarını, kökleşen göreneklerini vb. birçok unsuru yapıtlarında yansıtmayı başarabilmiştir. Yazar, sanatı ideolojik düşüncesinin çerçevesinde, bir araç olarak görmüştür. Bu yüzden kırsal kesimde olanı olduğu gibi bütün gerçekliğiyle gözler önüne sermiştir. İncelediğimiz eserlerde gördüğümüz üzere yazar, folklorik unsurlarla beraber değişen- dönüşen dünyaya rağmen, değişmeyen, düzenden ve zihniyetten de yakınmaktadır. Ayrıca değişmeyen, düzen ve zihniyetin, bireysel çıkarlara hizmet etiğinden sosyal-ahlaki değerlerimize de zarar verebileceğine değinmiştir.
Çalışmamızın amacı, pek fazla araştırma konusu yapılmayan Dursun Akçam'ın hikâyelerinde yer alan folklorik unsurlarını tespit etmektir. Ayrıca Dursun Akçam sanatı üzerinde pek fazla çalışma yapılmadığında çalışmamızın özgün olacağını varsaymaktayız.
Çalışmamızın konusu Dursun Akçam'ın hikâyelerinde yer alan halk bilimi unsurlarıdır. Toplumcu-gerçekçi anlayışın önde gelen yazarlarından bir olan Akçam'ın hikâyelerinde var olan halk bilimi unsurları tespit edilmiş ve ayrıca çalışmamız, Sedat Veyis Örnek'in halkbiliminin kadroları sınıflandırmasına bağlı olarak incelenmiştir.

Abstract:
Foklore element are cultural values that shape and remind the past and future of a society. Social norms and transition periods, which carry traces of the life of the people and still continue their influence today, are very rich and diverse. Foklore element that are extensions of a deep- rooted past; are the material and spiritual cultural accumulations of a common community, of the people; tradition, custom, life, belief, art, history, literatüre, music, ceremonial behavior, clothing, transportationü arthitecture, etc. the folk culture, which contains many products, preserves its products under the name of broad discipline.
Turkish literature products; novel, story, poetry, theater etc. many genres, rich folklore content. Dursun Akçam, who wrote his Works with a socialist- realistic understanding, also wrote about the social-cultural values, traditional lives, moral behaviors, deep-rooted customs of the region he lived in has succeeded in reflecting many elements in his work. The auther saw art as a tool within the framework of his ideological thought for this reason, it has revealed what happened in the countryside with all its realism. As we can see in the Works we examined, the auther also complains about the unchanging order and mentality of the world that changes and taransforms with folklorik elements. Lt has also been mentioned that the unchanging order and mentality will serve individual interests and harm our social-moral values.
The aim of our study is to determine the folkloric elements in the stories of Dursun Akçam, which are not the subject of much research. In addition, we assume that our work will be original, since not much work has been done on the art of Dursun Akçam.
The subject of our study is to determine the folklore elements in the stories of Dursun Akçam. Folklore elements that exist in the strories of Dursun Akçam, one of the leading writers of socialist- realistıc understanding, have been determined and our study has also been examined by adhering to the research saff of Sedat Veyis Örnek.