Bir üniversite hastanesinde Aile hekimliği polikliniğine başvuran 30-70 yaş arası hastaların ulusal kanser taramaları hakkında bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi ve sağlık okur yazarlığı ile ilişkisinin incelenmesi
A study on the knowledge and attitute towards the national canser screenings and the health literacy status of the patients between 30-70 years of age  who aplied to family medicine department outpatient clinics at a university hospital
Yazar: MEHMET TALHA EREN
Danışman: PROF. DR. NEJAT DEMİRCAN
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniklerine başvuran hastaların ulusal kanser taramaları hakkında bilgi ve davranışlarının değerlendirilmesi ve sağlık okur yazarlığı ile ilişkisinin İncelenmesidir
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Hastanesi Aile Hekimliğine başvuran 30-70 yaş arası kadın ve erkek 250 kişi dahil edilmiştir. Çalışmamızda katılımcıların demografik verileri, ulusal kanser taramaları hakkındaki bilgi ve tutumları literatür taranarak oluşturulan bir anket ile toplandı ve değerlendirildi. Çalışmanın tanımlayıcı analizleri için SPSS 26.0 (Statistical Package for the Social Sciences) programında veri tabanı oluşturuldu. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri ile tarama yaptırma durumu arasındaki ilişki ve sağlık okuryazarlığı ile kanser taramaları hakkındaki bilgi ve tutum arasındaki ilişki ki kare testi ile incelenmiştir.
Bulgular: Katılımcıların %62'si kadın, %38'i erkektir. Ülkemizde kanser tarama programı kapsamında kanser taramaları yapıldığını duyan ve bilenlerin oranı %83,2'dir. Katılımcılar bilgi kaynağı olarak en çok (%53,8) aile hekimini göstermiştir. Ulusal kanser taramaları kapsamında olan kanserlerden en çok bilineni meme kanseri taramalarıdır (%72,8). Katılımcıların %40,8'i yeterli ve üzeri sağlık okuryazarlığına sahiptir.
Sonuçlar: Çalışmamızda kanser taramaları hakkında bilgi düzeyinin düşük olduğu görülmüştür. Katılımcıların sağlık okuryazarlığı düzeyi düşüktür. Kanser taramaları hakkında bilgi ve tutum ile sağlık okuryazarlığı arasında anlamlı ilişki bulunamamıştır.
Anahtar Kelimeler: Kanser taramaları, sağlık okuryazarlığı, aile hekimliği

Abstract:
Objective: The aim of the study is to evaluate the knowledge and behavior of patients applying to Zonguldak Bülent Ecevit University Hospital Family Medicine Polyclinics about national cancer screenings and to examine its relationship with health literacy.
Materials and Methods: Our study included 250 men and women aged 30-70 who applied to Zonguldak Bülent Ecevit University Hospital Family Medicine. In our study, participants' demographic data, knowledge and attitudes about national cancer screenings were collected and evaluated with a survey created by scanning the literature. For the descriptive analysis of the study, a database was created in SPSS 26.0 (Statistical Package for the Social Sciences). The relationship between the sociodemographic characteristics of the participants and their screening status, and the relationship between health literacy and knowledge and attitudes about cancer screenings were examined with the chi-square test.
Results: 62% of the participants are women and 38% are men. The rate of people who have heard and know that cancer screenings are carried out within the scope of the cancer screening program in our country is 83,2%. Participants mostly cited their family physician as their source of information (53,8%). The most well-known cancers covered by national cancer screenings are breast cancer screenings (72,8%). 40,8% of the participants have sufficient or above health literacy.
Conclusions: In our study, it was seen that the level of information about cancer screening was low. The health literacy level of the participants is low. There was no significant relationship between information and attitude about cancer screening and health literacy.
Keywords: Cancer screenings, health literacy, family medicine