Beklenti ve güven anketlerinin finansal piyasalara etkisi: BIST 100 üzerine bir uygulama
The effect of investor sensitivity on financial markets: An application on BIST 100
Yazar: MURAT AKKAYA
Danışman: PROF. DR. AHMET KÖSE
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Finans Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa = Stock exchange ; Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Davranışsal finans = Behavioral finance ; Finansal kararlar = Financial decisions ; Finansal piyasalar = Financial markets ; Tüketici Güven Endeksi = Consumer Confidence Index ; Tüketici güveni = Consumer trust ; Yatırımcı davranışı = Investors behavior ; Yatırımcılar = Investors

Özet:
Finans piyasaları, finansal kararlar ve piyasaların işleyişleri geçmişte ve günümüzde araştırmalara konu olmuştur. Geleneksel modeller, hisse senedi fiyatlarını ve getirilerini tahminde sorunlarla karşılaşmaktadır. Yatırımcıların sezgi veya duygularıyla hareket etmesi, finansal kararlarında sistematik yargı hatalar yapması, bilişsel çelişki gibi çok sayıda psikolojik ve duygusal faktörler, finansal piyasalarda irrasyonaliteye ve açıklanamayan fiyat hareketlerine neden olmaktadır.  Kahneman ve Tversky (1979), psikolojik faktörlerin yatırım kararları ve varlık fiyatları üzerindeki etkisini inceleyen çalışmaları ile davranışsal finans alanının doğmasını sağlamıştır. Kahneman ve Tversky Beklenti Teorisi (KTBT), yatırımcı psikolojisi ile hisse senedi fiyatları arasındaki ilişkiyi inceleyen araştırmalar için öncülük etmiştir. Yatırımcı duyarlılığı ve psikolojisi, finansal piyasalarda geleneksel teori ve hipotezlerle açıklanamayan olguların anlaşılmasını sağlamıştır.  2008 yılında başlayan ve hala devam eden küresel kriz ve finansal piyasalardaki aşırı oynaklık ile yatırımcıların beklentileri önemli bir hale gelmiştir. Böylece, finansal piyasaların yönüne ilişkin bir öncü gösterge olan Tüketici Güven Endekslerinin önemi artmıştır. Bu çalışmada finansal karar ve fiyatlandırma sürecinde önemli rolü bulunan yatırımcı duyarlılığının, Türkiye hisse senedi piyasasındaki hisse senedi getirileri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bu amaçla yatırımcı duyarlılığını yansıtan tüketici güven endekslerinin BIST 100 endeks getirisi üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Araştırma sonucunda, Türkiye'de yatırımcı duyarlılığı göstergesi olan tüketici güven endekslerinin, başka bir ifadeyle yatırımcı beklenti ve endişelerinin hisse senedi getirileri üzerinde etkisi bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler: 
Finans Teorileri, Davranışsal Finans, Yatırımcı Duyarlılığı, Tüketici Güveni, Finansal Piyasalar.

Abstract:
Financial markets, financial decisions and markets mechanism have been researched in the past and nowadays. Traditional models have problem in forecasting stock prices and returns. Investors intution and emotions, investor's systematic errors in financial decisions, psychological and emotional factors such as cognitive dissonance lead to irrationality and anomalies in prices. Behavioral finance was developed by the studies of Kahneman and Tversky (1979) in the effects of psychological factors on asset pricing and financial decisions. Prospect Theory by Kahneman and Tversky has pioneered for studies analyzing the relation between investor psychology and stock prices. Investor sentiment and psychology leads to understand the phenomenon in financial markets thats couldn't be explained by traditional theory. Consumer prospect and expections are new and important phenomenon in financial markets by global crisis that started in 2008 and goes on and overvolatility. Hence consumer confidence indexes play important role as leading indicator in markets. In this paper,  effects of investor sentiment playing important role in financial decisions and pricing process on stock market returns in the Turkish market is analyzed.  In this respect, the effect of consumer confidence idexes as an investor sentiment indicator on BIST 100 index returns has been studied. As a result, consumer confidence idexes as an investor sentiment indicator in Turkey, in other words consumer epectations and anxiety, have been influences on stock returns.

Key Words: 
Finance Teories, Behavioral Finance, Consumer Sentiment, Consumer Confidence, Financial Markets.