Zonguldak ili örtüaltı biber yetiştiriciliğinde çiçek tripsi (Frankliniella occidentalis pergande, thysanoptera: Thrıpıdae)'nin popülasyon değişimi ve bazı tarımsal pratiklerin mavi yapışkan tuzaklardaki trips yakalanma oranlarına etkileri
Population change of flower thrips (Frankliniella occidentalis pergande, thysanoptera: thripidae) in greenhouse pepper cultivation in Zonguldak province and effects of some agricultural practices on the rates of capture of thrips in blue sticky traps
Yazar: HAZAL KAHRAMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHMUT ALPER ALTINOK
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Entomoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çiçek tripsi Frankliniella occidentalis (Perg.) (Thysanoptera: Thripidae) sebzelerde, özellikle de biberde ana zararlı konumundadır. Trips popülasyonlarının izlenmesi için en genel yöntemlerden biri de mavi yapışkan tuzaklardır. Periyodik olarak izlenen bu tuzaklar sayesinde, tarım alanında zararlının popülasyon düzeylerinin takibi mümkündür. Ancak özellikle seralardaki insan aktiviteleri, popülasyonları doğrudan veya dolaylı yollarla rahatsız ederek tuzaklardaki yakalanma oranlarına belirli düzeyde etki eden yapay bir faktör haline gelebilir. Söz konusu aktiviteler başlıca, sulama, çapalama, hasat, gübreleme ve pestisit uygulamaları şeklindedir. Çalışmada, tripsler sera içinde 30 farklı ve sabit noktadaki mavi yapışkan tuzaklarla Mayıs-Ekim ayları arasında (2019) haftalık periyotta izlenmiştir. Tarımsal uygulamalar, ikili formatta (uygulandı/uygulanmadı) olarak günlük bazda kaydedilmiştir. Trips popülasyonları Ağustos ayının sonunda bir artış göstermiş ve ardından azalmıştır. Sezonda ortalama popülasyon düzeyleri, sera 1 için 0,87; sera 2 için 13,76; sera 3 için 2,25 birey/tuzak/gün olarak kaydedilmiştir. Analiz sonuçlarına göre istatistiki önemdeki uygulamalarda korelasyon katsayıları (R2adj) 0.01-0.06 aralığında belirlenmiştir. Yapılan çalışma ile biber seralarında trips popülasyonuna yönelik tuzak sayımı bazlı incelemelerde, sözü edilen tarımsal aktivitelerin etkilerinin önemsiz olduğu ve göz ardı edilebileceği belirtilmiştir.

Abstract:
Flower thrips Frankliniella occidentalis (Perg.) (Thysanoptera: Thripidae) is considered as major pest of vegetables, especially pepper. One of the most common methods for monitoring thrips populations is with blue sticky traps. With help of these periodically monitored traps, it is possible to monitor the population levels of the pest in agriculture. However, human activities, especially in greenhouses, may become an artificial factor that directly or indirectly disturbs populations and affects the capture rates in traps to a certain extent. These activities are mainly in the form of irrigation, hoeing, harvesting, fertilization and pesticide applications. In the study, thrips were monitored in the greenhouse in a weekly period from May to October (2019) with blue sticky traps at 30 different and fixed points. Agricultural practices were recorded on a daily basis in binary format (applied/not applied). Thrips populations showed an increase at the end of August and then decreased. Season average population levels were 0.87 for greenhouse 1; 13.76 for greenhouse 2; and recorded as 2.25 individuals/traps/day for greenhouse 3. According to the results of the analysis, the correlation coefficients (R2adj) in statistically significant applications were determined between 0.01-0.06. In the study, it was stated that the effects of the mentioned agricultural activities are insignificant and can be ignored in the trap count-based investigations for the thrips population in pepper greenhouses.