Ortadoğu siyasetinde orta büyüklükte güç ile küçük devlet ilişkisi: Türkiye-Katar örneği
The relationship between middle power and small state in the Middle East politics: Case study of Turkey and Qatar
Yazar: MAHMOUD ALRANTİSİ
Danışman: PROF. DR. MEHMET ŞAHİN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Güç ilişkileri = Power relations ; Katar = Qatar ; Orta Doğu politikası = Middle East policy ; Türk-Katar ilişkileri = Turkish-Qatar relations ; Türk-Orta Doğu ilişkileri = Turkish-Middle East relations ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Bu tezin ana argümanı –Türkiye ve Katar gibi– orta ölçekli güç ile küçük devlet arasındaki yakınlaşmanın bölgesel dönüşüme katkıda bulunabilecek, özellikle toleranslı bir uluslararası ve bölgesel ortam mevcut olduğunda daha etkili bir rol oynayabilecek bir iş birliği oluşturabileceğidir. Bu amaçla çalışma, bir orta ölçekli güç ile küçük devlet arasındaki ilişkinin doğasını ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Çalışma, orta güç ve küçük devlet kavramlarını inceleyerek orta ve küçük güçlerin özelliklerini ortaya koymaya çalışmaktadır. Orta ölçekli güç ve küçük devlet arasındaki ilişkiyi anlamak için çalışma gücün maddi ve maddi olmayan yeteneklerine dayanan kapsamlı bir sınıflandırma yaptıktan sonra Neoklasik Realizm Teorisi'ne dayanan, uluslararası ve bölgesel değişim noktaları, ülkelerdeki liderlerin algıları ve stratejik kültür gibi faktörler perspektifinden Türkiye ile Katar devletleri arasındaki ilişkileri değerlendirmektedir. Çalışma beş temel bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. İlk bölüm güç kavramını çoklu perspektiflerle ele almakta ve güç türlerine işaret etmektedir. İkinci ve üçüncü bölümler ise orta ölçekli güç ve küçük devlet kavramlarını, özelliklerini her biri tarafından benimsenen stratejiler ve bunlarla başa çıkma perspektiflerinden ele almaktadır. İncelenmekte olan iki ülke aynı coğrafyada yer aldıklarından dördüncü bölüm Ortadoğu'nun yapısını, dönüşümlerini, uluslararası ve bölgesel güçlerin varlığını değerlendirmektedir. Beşinci bölüm ise Türkiye ile Katar arasındaki ilişkiyi ele almaktadır. Bu bölümde öncelikle iki ülke arasındaki tarihsel ilişkiler incelenerek günümüzdeki yakınlaşmaya katkıda bulunan ve taraflar arasındaki siyasi, ekonomik, askeri ve diğer alanlar açısından etkili olan sistematik ana noktalara ve liderlerin algılarına odaklanmaktadır. Sonuçta ise çalışma analitik bir şekilde gözden geçirilerek en önemli sonuçlar sunulmaktadır. Bu sonuçlardan bazıları şunlardır: Türkiye ile Katar devletleri arasındaki ilişkiler orta ölçekli güç ile küçük devlet ilişkisi olarak gelişmiştir. Bu gelişme hem sistemik güdüler hem de liderlerin algıları ve istekleriyle gerçekleşmiştir. 2003 Irak işgali sonrasında Prens Tamim bin Hamad ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasındaki ilişki 2014'te iki ülke arasında bir askeri anlaşmaya ve 2017'de de Doha'da bir Türk askeri üssünün kurulmasına yol açan bölgesel gelişmeleri netice vermiştir.

Anahtar Kelimeler        :  Ortadoğu, Orta Ölçekli Güç, Küçük Devlet, Türkiye, Katar

Abstract:
The main argument of this thesis is that the convergence between a middle power and a small state such as Turkey and Qatar can constitute a distinct case that affects regional transformation and can contribute to its regional change and play leadership role especially when tolerant international environment is available. For that purpose the study aims to reveal the nature of the relationship between a middle power and a small state. By studying the concepts of middle power and small state, the study tries to find out the characteristics of the middle powers and a small states by using a comprehensive classification based on the material and non-material capabilities of power on the one hand and relies on Neoclassical Realism theory The factors and interrelated factors within the country, such as the leaders' perceptions and strategic culture, however. In order to understand its impact on the rapprochement between two countries, one of which is middle power and the other small. The study is divided into 5 basic chapters and conclusion, where the first chapter dealt with the concept of power through multiple perspectives and pointed to the types of power, while the second and third chapters focus on the concepts of middle and small powers, their characteristics, their designs, the adopted strategies, and the perspectives of dealing with them, and because the two countries under study are located in the Middle East. Chapter four explains the structure of the Middle East, including its transformations, powers, and the role of international powers. The fifth chapter focuses on the relationship between the two countries, as it began to study historical relations, then it dealt with the systematic stations and perceptions of the leaders that contributed to the convergence of the two countries and monitor their effects in the political, economic, military and other fields between the two countries.  In the conclusion, the researcher reviews the most important joints of the study in an analytical way to find the most important results. The most important result is that the relations between the two countries developed as a middle power and a small country with systemic motives and motives related to the leaders 'perceptions and ambitions. There were stations such as the repercussions of the 2003 invasion of Iraq, Prince Tamim bin Hamad's relationship with President Recep Tayyip Erdogan, and the regional developments that led to the military agreement between the two countries in 2014 and the establishment of a Turkish base in Doha at 2017.



Key Words:  Midde east, Middle Power, Small State, Turkey, Qatar