İbn Arabi metafiziğinde insanın yeri
The place of human in the metaphysics of İbn Arabi
Yazar: FEVZİ YİĞİT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BAYRAM ALİ ÇETİNKAYA
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Ahlak = Morality ; Bilgi = Information ; Din felsefesi = Religious philosophy ; Metafizik = Metaphysical ; Varlık = Asset ; İbn Arabi = İbn Arabi ; İnsan = Human ; İslam felsefesi = Islamic philosophy

Özet:
"îbn Arabî Metafiziğinde İnsanın Yeri" adlı tez bir giriş, üç bölüm ve bir sonuçtan oluşmaktadır. Tezin giriş kısmında iki mesele üzerinde durulmuştur: Birincisinde tezin ana bünyesinde işlenecek konuların daha iyi anlaşılabilmesi için İbn Arabî metafiziğinin genel yapısı hakkında kılavuz bilgiler verilmiştir. İkincisinde ise İbn Arabî metafiziğinde insan konusunun seçilmesiyle ilgili nedenler sunulmaya çalışılmıştır. Birinci bölümde, varlık felsefecisi diyebileceğimiz arif filozofumuz İbn Arabi'ye ait farklı perspektiflerden, insan konusu ontolojik olarak ele alınmaya çalışılmıştır. Bu bölümde önce insanın tanımı, tarifi ve mahiyeti hakkında bilgi verilmiştir. Sonra 'Mutlak' ve insan ikilisi hakkında bazı çözümlemeler yapılmış, arkasından Mutlak' in küllî tecellisi olan ve bu tecellinin sonucunda âlemin varlığını da peşi sıra talep eden Allah hakkında tez konusunun sınırları dahilinde durulmuştur. Hz. Muhammed Allah'ın küllî zuhurudur. Dolayısıyla Allah'ın kendini kendisine açmasının hem sebebi hem de gayesi olan Hz. Muhammed, insan ve evrenin yeter sebebi, ilkesi, bütünü ve merkezidir. Hz. Muhammed aynı zamanda makro ve mikrokozmos insanın prototipi olduğu için makro ve mikrokozmos insan konusu sonraya brrakılmıştır. İbn Arabî'nin meşhur insan-ı kâmil nazariyesi, 'bireysel insan' adlı başlıkla karşılaştırmalı olarak işlenmeye çalışılmıştır. Mutlak'ın bir yansıması olan insan, bütün zıtlan üzerinde toplar. Rasyonel akim bu durumu çözmedeki çaresizliği dolayısıyla insan konusu son olarak semboller etrafında ele alınmıştır. ikinci bölümde ise İbn Arabî metafiziğinin bütününde insan konusunu ortaya koyabilmek amacıyla onun metafiziğinin dallarını oluşturan antropoloji, epistemoloji, kozmoloji, ahlak ve psikoloji ilimleri penceresinden meseleye bakılmıştır. Üçüncü bölümde ise İbn Arabî'nin İslam dünyası üzerindeki köklü tesirinden ve başta Dante olmak üzere Spinoza ve Bronu gibi düşünürler üzerinde etkisi olmuşsa da onun gerçek amamda Batı'da tanınmasının son birkaç asır içerisinde gerçekleştiğinden bahsedilmiştir. Sonuç kısmında ise yapılan bu çalışmayla ortaya çıkan İbn Arabî'nin inşam algılayış biçiminin, insanın kendisiyle ilgili problemlerine ne gibi çözüm önerileri sunduğu tartışılmıştır.

Abstract:
In the metaphysics of Ibn Arabi, the thesis which is called "the place of human" consists of an introduction, three parts and a conclusion. In the introduction of the thesis we have emphasized on two topics: In the first one we have given instructions in order to be able to be understood the topics which will be trearted in the base of the thesis. In the second one we have tried to present the reasons which are related to the selection of human topic in the metaphysics of Ibn Arabi. m the first part, the topic of human has been tried to treat from different perspectives which belong to our wise philosopher Ibn Arabi who we call the philosopher of ontology. In this part the knowledges about the definition, description and reality of human have been given. Then some analyses have been done about the "duality of absolute and human". After that we have emphasized the total emergence of absolute around in the limits of the topic of thesis which is about Allah who is the total emergence of absolute and in the result of this emergence Allah demands the existence of the universe. Hz. Muhammed is the total emergence of Allah. Therefore Hz. Muhammed who is both the reason and aim for the manifestation of Allah to himself is the neccessary reason, principle, complete, and centre of the universe. At the same time as he is a prototype of macro and microcosmic human, the topic of macro and microcosmos has been given to the subsequent. The famous Ibn Arabi's "theory of perfect human" has been tried to treat as comparing with a title which is called individual human. The human who is a reflection of the absolute collects all opposities over him. As the reason couldn't solve this, the topic of human has been emphasized around the symbols in the end. In the second part, in the whole of Ibn Arabi's metaphysics we have analysed from the view of the sciences which are antropology, epistemology, cosmology, etics and pyschology consist of the brunches of Ibn Arabi's metaphysics in order to propose the topic of human. In the third part, we have mentioned the deep effect of Ibn Arabi on Islamic world. Even though he had an effect on western intellectuals especially like Spinoza and Bruno, he has been known in west in the last several centuries. In conclusion part, what Ibn Arabi's understanding form of human gives solutions to the problems which are related to human himself has been discussed with this study.