Bilgi mecmuasının fikri ve edebi bakımdan değerlendirilmesi /
Yazar: FATİH SAKALLI
Danışman: PROF. DR. ŞERİF AKTAŞ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu çalışmada, 1913-1914 yıllan arasında toplam yedi sayı çıkmış olan Türk Bilgi Derneği'nin yayın organı durumundaki Bilgi Mecmuası, fikri ve edebi bakımdan incelenmiştir. Çalışmamıza Bilgi Mecmuasındaki yazılar, günümüz (latin) harflerine aktarılarak başlanmıştır. Giriş bölümünde Bilgi Mecmuası'nın yayınlandığı dönemde ülkemizde ve dünyadaki siyasi,sosyal ve kültürel panorama üzerinde durulmuştur. Çalışmanın birinci bölümü "1908 Sonrası Basın ve Edebiyat Hayatı" adım taşır. Bu bölümde dönemin edebi hayatı ve edebiyat topluluklarından bahsedilir. Sonra ikinci Meşrutiyet Dönemi Türk Basını hayatı üzerinde durulur, ikinci Meşrutiyet Döneminde Çıkan Dergiler tanıtıldıktan sonra dönemin Türkçü Cemiyetleri ve bunların yayınladıkları dergiler hakkında bilgilere yer verilir. Çalışmanın ikinci bölümü, "Türk Bilgi Derneği, Bilgi Mecmuası'nın Teşekkülü ve Özellikleri" adını taşır. Bu bölümde de Türk Bilgi Derneği ve Bilgi Mecmuası hakkında bilgilere ayrıca mecmuanın çıktığım haber veren beyannameye yer verilir. Çalışmanın üçüncü bölümünde, dergide yer alan yazıların dergideki orijinal sayfalarına göre dizini verildikten sonra, yazılar konularına göre sırasıyla değerlendirilir. Sonuç bölümü bütün bu yaptığımız çalışmanın genel bir değerlendirmesini içerir. Kaynakça da ise çalışma esnasında doğrudan veyahut dolaylı olarak yararlandığımız kitap, makale ve tezlerin künyeleri belirtilir. Kısacası bu çalışmaya konu olan Bilgi Mecmuası, ülkemizde batıdakilere benzer bilim akademilerinin tesisini sağlamak ve bilim alanında bir Rönesans yapmayı amaçlayan Türk Bilgi Derneği üyelerinin seslerini duyurabilmek amacıyla çıkmıştır. Osmanlı entellektüelinin modernleşme hamlesinin bir göstergesi olarak düşünülebilecek mecmuanın ömrü 7 sayı sürse de, ülkede farklı alanlardaki eksiklerimizi göstermesi bakımından değerlidir. Farklı alanlarda birçok yararlı konunun işlendiği mecmua, Cumhuriyet Türkiye'sinin temellerini atacak atılınım öncülerinden biri olarak değerlendirilebilir.

Abstract:
In this study between the years of 1913-1914 Knowledge Magazine coming out as a total of seven copies and being an organ of publication for Turkish Knowledge Assocciation has been examined intellectually and literarily. The articles in our study in Knowledge Magazine have been written in present- day Latin words. In the Introduction section political, social and cultural panorama in our country and in the world have been emphasized at the time of the Knowledge Magazine being published. The first part of the study is called "Press and Literature Life after 1908". In this part literary life and literary Groups are mentioned. And then the life of Turkish Press in second Constitutional Monarchy are touched on. After the magazines that came out in the second Constitutional Monarchy era have been introduced, information is given about the Proturkish Societies of the era and the magazines published by them. The second part of the study is called "Turkish Knowledge Assocciation, Formation of the Knowledge Magazine and its features. Also in this part the information about Turkish Knowledge Assocciation and the declaration about the publication of the magazine is given. In the third part of the study after the index of the articles in the magazine have been given according to the original pages, articles are evaluated respectively according to the subjects. The conclusion part includes a general evaluation of the study carried out by us. In bibliography the titles of books, articles and theses we have made use of directly or indirectly during the study are given. In short, as the subject matter of this study the Knowledge Magazine has come out with the purpose of establishing science academies in our country similar to the Western ones and of aiming at the members of Turkish Knowledge Magazine being laudable and creating a Renaissance in the field of science. Even if the magazine is short-lived as a total of seven copies as an indication of attempt to modernization of the Otoman intellectuals, it is valuable to indicate our many deficiencies in many fields of our country. The magazine in which many useful subjects are covered can be considered as one of the innovators to lay the foundation for the Turkish Republic.