Geriatrik hastalarda uygulanan anestezi yönteminin postoperatif deliryum üzerine etkilerinin Nu-DESC ve MMSE skorlama sistemleri kullanılarak değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of anesthesia method applied in geriatric patients on postoperative delirium using Nu-DESC and MMSE scoring systems
Yazar: LATİFE ERDOĞAN  DEMİRCİ
Danışman: PROF. DR. KEMAL TOLGA SARAÇOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı / Tıp Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi = Anesthesia ; Deliryum = Delirium ; Geriatri = Geriatrics ; Kırılganlık = Frailty ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Yaşlılar = Aged ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Dünyada ortalama yaşam süresi arttıkça cerrahi müdahale gerekecek yaşlı 
hasta sayısı da orantılı şekilde artmaktadır. Postoperatif dönemde gelişen deliryum, 
perioperatif komplikasyonların önemli bir kısmını oluşturur ve uzamış hastane yatış 
süreleri, maliyet ve mortalitenin en önemli nedenlerinden biridir. Çalışmamızda amaç; 
geriatrik hastalarda uygulanan farklı anestezi yöntemlerinin postoperatif deliryum 
(POD) üzerine etkilerini ve deliryumun saptanmasında Mini Mental State Examination 
(MMSE) (Mini Mental Durum Testi) ve Edmonton Kırılganlık Ölçek skalalarının
etkinliğini karşılaştırmaktır.
Gereç ve Yöntemler: Etik kurul onayı ve hasta onamları alındıktan sonra Kartal Dr. 
Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi üroloji kliniği tarafından elektif ameliyatı planlanan 65 
yaş ve üstü American Society of Anesthesiologists (ASA) I-III fizik durumda, MMSE
>23 olan, her iki cinsten toplam 160 hasta çalışmaya dahil edildi. Çalışma 16.10.2019 
ve 16.10.2020 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Prospektif yapılan çalışmada 
bütün hastalara operasyondan 30 dakika önce MMSE ve Edmonton Kırılganlık Ölçeği 
uygulandı. Hastalar, spinal anestezi (SA) (n=80) ve genel anestezi (GA) (n=80) 
uygulananlar olarak iki gruba kapalı zarf yöntemiyle ayrılarak demografik verileri
kaydedildi. Genel anestezi indüksiyonu için fentanil, propofol ve kas gevşemesi için 
roküronyum verildi. Anestezi idamesinde hastalara taze gaz akışı:2lt/dk (%50/%50
O2/Hava)'dan devam edildi ve desfluran yüzdelik volümü MAK: 1 olacak şekilde 
ayarlandı. Spinal anestezi, 25G spinal iğne ile L3-L4 spinal aralıktan subaraknoidal 
bölgeye girildikten sonra 12,5 mg heavy marcaine verilerek sağlandı. Her iki grupta 
ameliyat bitiminde cerrahi süre (3saate kadar-3saatten uzun), intraoperataif 
komplikasyonlar, kan transfüzyonu gereksinimi ve operasyon sonrası yatış süreleri 
kaydedildi. Tüm hastalara postoperatif 24 saat sonra tekrar MMSE testi ve postoperatif
1., 2. ve 3. günlerde Nu-DESC testi uygulandı.
Bulgular: Yaş ortalaması 70,9±5,9 yıl olan 160 hastanın preoperatif yapılan 
Edmonton Kırılganlık Ölçek skoruna göre 16'sının kırılgan, 38'nin düşkün, 106'sının
kırılgan olmadığı belirlendi. Çalışmamızda POD açısından genel ve spinal anestezi 
viii
uygulanan gruplar arasında anlamlı bir fark olmadığı belirlendi (p=0,755). Deliryum 
gelişen ve gelişmeyen hastalar arasında pulmoner hastalık varlığı (p=0,02),
postoperatif MMSE (p=0,01) ve Edmonton Kırılganlık Ölçeği (p<0,001) açısından ise 
istatiksel olarak anlamlı fark gözlendi.
Sonuç: Postoperatif deliryum morbidite, mortalite ve sağlık harcalamalarında artışa 
neden olabilecek önemli bir komplikasyondur. Geriatrik hastalarda uygulanan anestezi 
yönteminin POD üzerine etkisi olmadığı görülmüştür. Sonuç olarak; postoperatif 
deliryumun belirlenmesinde güvenilir birkaç testin kullanılarak hastaların risk 
faktörlerinin saptanabileceği, hatta deliryum prevalansının değiştirilebileceği, bu 
alanda daha fazla testi ve hastayı içeren çalışmaların yapılmasının yararlı olabileceği 
kanısına varıldı.
Anahtar Kelimeler: Postoperatif deliryum, geriatrik hastalar, anestezi yöntemi, NuDESC, MMSE, Edmonton Kırılganlık Ölçeği

Abstract:
Aim: As the average life expectancy in the world increases, the number of elderly 
patients who will require surgical intervention also increases proportionally. 
Postoperative delirium is an important part of perioperative complications and 
prolonged hospital stay is one of the most important causes of cost and mortality in 
these patients. The aim of our study is to compare the effects of different anesthesia 
methods applied in geriatric patients on postoperative delirium and the effectiveness 
of the Edmonton Frailty Scale and Mini Mental State Examination scales in the 
detection of delirium.
Materialsand Methods: After obtaining ethics committee approval and patient 
consent, a total of 160 patients of both sexes, 65 years of age and older, in American 
Society of Anesthesiologists (ASA) I-III physical condition and Mini Mental State 
Examination>23, who were scheduled for elective surgery by the urology clinic of 
Kartal Dr. Lütfi Kırdar City Hospital, were included in the study. The study was 
carried out between 16.10.2019 and 16.10.2020. In the prospective study, MMSE and 
Edmonton Frailty Scale were applied to all patients 30 minutes before the operation. 
Patients were randomized into two groups as spinal anesthesia (n=80) and general 
anesthesia (n=80) using the closed envelope method, and their demographic data were 
recorded. Fentanyl and propofol were given for general anesthesia induction and 
rocuronium for muscle relaxation. During the maintenance of anesthesia, fresh gas 
flow was continued at 2lt/min (%50\%50 O2\Air) and the desflurane percent volume 
was adjusted to be MAK: 1. Spinal anesthesia, after entering the subarachnoidal region 
through the L3-L4 spinal space with a 25G spinal needle, spinal block was performed 
by administering 12,5 mg of heavy marcaine. In both groups, the duration of surgery 
(up to 3 hours, longer than 3 hours), intraoperative complications, use of blood 
transplantation and postoperative hospital stay were recorded at the end of the 
operation. All patients underwent MMSE test again 24 hours after the operation and 
Nu-DESC test on the 1st, 2nd and 3rd postoperative days.
x
Results: According to the preoperative Edmonton Frailty Scale results of 160 patients 
with a mean age of 70,9±5,9, 16 were frail, 38 were frail, and 106 were not. In our 
study, it was found that there was no significant difference between the groups in terms 
of postoperative delirium between GA and RA (p=0,755). There was a statistical 
difference between patients with and without delirium in terms of presence of 
pulmonary disease (p=0,02), postoperative MMSE (p=0,01) and Edmonton Frailty 
Score (p<0,001).
Conclusion: Postoperative delirium is an important complication that may increase 
morbidity, mortality and health expenditures. It is stated that anesthesia method has no 
effect on POD, but postoperative MMSE and preoperative Edmonton Frailty Scale can 
be effective in predicting postoperative delirium. We think that it would be more 
beneficial to carry out more studies in this area.
Keywords: Postoperative delirium, geriatric patients, anesthesia method, Nu-DESC, 
MMSE, Edmonton Frailty Scale