Osmanlı siyasal ve toplumsal yaşamda harem
Harem in the Ottoman political and social life
Yazar: MUZAFFER MERVE KÜÇÜKSARP
Danışman: DOÇ. DR. AYNUR SOYDAN ERDEMİR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History
Dizin: Harem = Harem ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Osmanlı toplumu = Ottoman society ; Sosyal hayat = Social life

Özet:
Harem, yüzyıllardır birçok çalışmaya ve yazıya konu olduğu halde, bugün dahi nasıl bir kurum olduğu tam anlaşılamamış, hakkında tartışmalar günümüze kadar süregelmiştir. Bunda, Harem'in dışarıya kapalı bir özel olmasının yanı sıra, Batılı yazar ve gezginlerin Harem'i Oryantalizme ilham veren bir mekan olarak tasvir etmelerinin rolü de büyüktür. 

Bu çalışma Osmanlı Devletinde Harem'in kurum olarak önemini, Harem'in Osmanlı Devleti'nin toplumsal ve siyasal yaşamındaki yerini araştırmaktadır. Bunu yaparken, öncelikle yüzyıllardır bir imparatorluğa hüküm süren bir hanedanın üreme politikasının nasıl olduğu, Harem'deki geleneklerden beslenerek tahta nasıl varis yetiştirildiği, Harem'in hanedanın sürekliliği için ne kadar elzem bir kurum olduğu da ele almaktadır. 

Diğer yandan Harem'in örgütsel yapısını, Harem'de yer alan kadınların görevlerini ve güçlerinin sınırlarını incelemektedir. Harem kadınlarının politik gücünü ve kamusal alandaki sınırlarını belirtirken, Osmanlı Devleti'ndeki kadın ve erkeklerin toplumsal cinsiyetlerini tanımlamaktadır. Kadını özel alana mahsus bir varlık olarak atfeden geleneksel ataerkil düşüncenin Osmanlı Saray kadınlarını ve onların iktidarlarının meşruiyetini ne derece etkilediğini, Harem'den çıkıp da Osmanlı Devlet yönetiminde politik nüfuz edinmiş kadınları, onların gerek kamusal alanda yaptırdıkları eserlere gerek devlet yönetimindeki etkilerine bakarak mercek altına almaktadır. Bununla birlikte kamusal alanda hükümranlığı tanınan saray kadınlarının sahip oldukları gücün kaynakları da dönemim sosyal yapısı, gelenekleri ve Osmanlı kadınının toplumsal konumunu eksen alarak araştırmaktadır.

Abstract:
Despite being subject on many studies and articles, Harem is a stil big mistery for those people who have been discussing the meaning of it for the centuries. Being a secret place and inspiration to Oriantalism thoughts of writers and voyagers have taken a big role for its mystery.
This study examines the importance of Harem as an instutation and its role in Ottoman social and political life. But preferably, it examines the proliferation politicy of a dynasty that had governed a huge empire during centuries and how important Harem as an institution for the permanance of dynasty, also the method of training the candidates of the throne due to the customs of Harem.
Moreover it focuses on the organisational structure of Harem, the duties and the limits of womens' political power in public spheres. It studies the effects of the conversative patriarchal that defines women in private sphere. At the same time, this study indicates their political power and their place in accordance with the cairns in public sphere which they built. It also defines social genders of Ottoman women and men.
On the other hand, it searches the resources of womens' power, according to the age's social structure, customs and Ottoman woman rights in society.