Zihinsel engelli ergenlerin sosyalleşmesinde sportif aktivitelerin etkisi
The effects of sports activities on the socialization of the adolescents with mental disability
Yazar: AYŞE GÜL KARAKURT
Danışman: DOÇ. DR. YALÇIN KAYA
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Spor = Sports
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Sosyalleşme = Socialization ; Spor = Sports ; Spor faaliyetleri = Sport activities ; Zeka geriliği = Mental retardation

Özet:
Bu araştırmanın amacı, yapılandırılmış sportif aktivite programının hafif düzey zihinsel engelli ergen bireylerin sosyalleşmelerine etkisini değerlendirmektir.
Araştırmanın örneklemi, Konya Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüğü bünyesinde, ergen çağda hafif düzey 40 zihinsel engelli uygulama grubu ve 40 zihinsel engelli kontrol grubu olmak üzere 80 katılımcıdan oluşmaktadır. Katılımcılar ailelerinin ve Konya Valiliğinin İzni ile gönüllü olarak araştırma grubunu oluşturmuştur. Araştırma yarı deneysel, ön test–son test ve kontrol gruplu desende yapılmıştır. Çalışma öncesinde deneklere ve ailelerine çalışma hakkında bilgilendirme yapılarak uygulama grubuna sportif aktivite çalışmaları uzman antrenörler eşliğinde 8 hafta boyunca yaptırılmıştır. Kontrol grubuna her hangi bir sportif aktivite yaptırılmamıştır. Uygulama programının öncesinde ve sonrasında bireylerin ailelerinin değerlendirmeleriyle toplanan ön test ve son test verileri karşılaştırılmıştır. Veri toplama aracı olarak Sosyal Tanıma Formu ve Sosyal Becerileri Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır. Ölçeğin bütününe ilişkin güvenirlik katsayısı (Cronbach's Alpha)  ,843 olarak bulunmuştur. Ön ölçümler bağımsız iki grup t-testi ve son ölçümler bağımsız karşılaştırmasında ise Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Grupların kendi içindeki ön ve son karşılaştırmalarında bağımlı iki değişken arasındaki ilişkiyi belirlemek için non parametrik testlerden Wilcoxon testi uygulanmıştır. Verilere tanımlayıcı istatistik olarak sürekli değişkenlerde ortalama, en küçük, en büyük, ortanca ve standart sapma değerleri kullanılmıştır. Kategorik değişkenlerde yüzdelik dağılımlar için frekans analizi yapılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
Araştırmada grupların ön test karşılaştırmalarında bulguların anlamsız olduğu belirlenmiştir (p>0,273). Son testlerin karşılaştırmasında ise gruplar arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmektedir (p<0,001). Grupların kendi içindeki ön ve son test karşılaştırmalarında uygulama grubunda ölçek sorularının (69 soru) tamamında p<0,001 düzeyinde anlamlılık bulunmuştur. Kontrol grubunun ise ölçeğin saldırgan davranışlarla başa çıkma becerileri 1. soru, sonuçları kabul etme becerileri 2. soru, iş yapma becerileri 6. soru ile bilişsel beceriler 2. ve 6. soruları p<0,05 düzeyinde anlamlı bulunmuştur.
Araştırma sonucunda uygulama ve kontrol grupları arasında anlamlı bir fark gözlenmiştir. Bu bağlamda Sportif Aktivitelerin Hafif Düzey Zihinsel Engelli Ergenlerin Sosyalleşmesine olumlu etkisi olduğu söylenebilir. Konu ile ilgili ulusal düzeyde randomize kontrollü çalışmaların yapılması zihinsel engelli bireylerin sosyalleşmesine katkı sağlayacaktır. Dolayısıyla zihinsel engelli bireylerin sosyalleşmelerinde sportif aktivitelerin yaygınlaştırılması teşvik edilmelidir.
Anahtar Kelimeler: Sosyalleşme; Spor; Sportif Aktivite; Zihinsel Engel.

Abstract:
The aim of the present study is to evaluate the effects of structured sports activities program on the socialization of the adolescents with mild mental disability.
The sample of the study comprised 80 participants accessed by means of Konya Provincial Directorate of Youth Services and Sports, which was composed of an experimental group including 40 adolescents with mild mental disability and a control group including 40 adolescents with mild mental disability. The participants got included into the sample by obtaining the permission of their parents and of the Office of the Provincial Governor of Konya, and on the basis of volunteerism. The study was conducted in a quasi-experimental design with pretest-posttest and a control group. Before the study, the subject group and their parents were informed about the study, and the experimental group was made perform sports activities under the supervision of expert coaches for a period of 8 weeks. The control group was not made any sports activities. Then the pretest and posttest data obtained by means of the evaluations carried out by the participants and their parents before and after the implementation of the program. As the data collection instrument, the Social Recognition Form and the Scale for the Evaluation of the Social Skills were used. The reliability coefficient (Cornbrash's Alpha) for the entire scale was found to be .843. Mann Whitney U test was used in the preliminary measurements independent two-group t-test and in the independent comparison of the last measurements. Wilcoxon test, which is a non-parametric test, was employed in order to determine the relation between the two dependent variables in the preliminary and final comparisons within the groups themselves. The mean, the minimum, the maximum, the median and the standard deviation values in the continuous variables were used as the statistics complementing the data. The frequency analysis was employed for the percentage distributions in the categorical variables. The significance level was accepted to be p<0.05.
In the present study, the findings were determined to be insignificant in the pretest comparisons of the groups (p>0.273). However, it was found, when the posttest were compared, that the difference between the groups was statistically significant (p<0.001). When the pretests and posttest were compared within the groups themselves, a significance at the level of p<0.001 was found in all scale questions (69 questions) in the experimental group. In the control group, the 1st question in the "skills for coping with aggressive behaviors" section of the scale, the 2nd question in the "skills for accepting the results" section, the 6th question in the "working skills" section, and the 2nd and 6th questions in the "cognitive skills" section were found to have significance at the level of p<0.05.
At the end of the present study, a significant difference was observed between the experiment and control groups. Accordingly, it can be suggested that Sports Activities have a positive effect on the Socialization of the Adolescents with Mild Mental Disability. Conducting randomized controlled studies at the national level would contribute to the socialization of individuals with mental disability. Thus, use of sports activities in the socialization of individuals with mental disability should be encouraged.
Key Words: Socialization; Sports; Sports Activities; Mental Disability.