Hemodiyaliz hastalarında arteriyovenöz fistül oluşturulmasının pulmoner hipertansiyon gelişimine etkisi
The effect of arterio-venous fistula creation on development of pulmonary hypertension in hemodialysis patients
Yazar: AYDIN ÜNAL
Danışman: PROF. DR. OKTAY OYMAK
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Nefroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Pulmoner arter = Pulmonary artery ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı SDBY olan hastalarda, HD uygulamasında bir damara erişim yolu elde etmek için cerrahi olarak AVF oluşturulmasının, PHT gelişimi üzerine etkisini ve fistül akım hızı ile PAB arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir.Hastalar ve Yöntem: Bu prospektif çalışmaya 50 tane SDBY hastası alındı. Cerrahi olarak AVF oluşturulmadan önce hastalar ekokardiyografi ile değerlendirildi. Daha sonra bu hastalarda AVF oluşturuldu. Ortalama 76.14 ± 11.37 gün sonra ikinci bir ekokardiyografik değerlendirme daha yapıldı. Ayrıca bu ikinci değerlendirme sırasında fistül akım hızları da ölçüldü. Kontrol grubu olarak 20 tane SAPD hastası ile 15 tane sağlıklı gönüllü alındı. PHT, sistolik PAB'nin istirahat halinde iken 35 mmHg'den yüksek olması şeklinde tanımlandı.Bulgular: Sistolik PAB değerleri; HD grubunda (36.16 ± 11.14 mmHg), SAPD (23.90 ± 6.76 mmHg) ve kontrol grubundan (14.27 ± 4.60 mmHg) anlamlı bir şekilde daha yüksek bulundu. Aynı şekilde SAPD grubunda da kontrol grubuna kıyasla daha yüksek saptandı. SAPD grubunda iki (%10) hastada PHT saptanırken, kontrol grubunda hiçbir bireyde PHT saptanmadı. HD grubunda AVF öncesi dönemde 50 hastanın 17 (%34) tanesinde PHT saptandı. Bu dönemde sistolik PAB değeri PHT'si olan hastalarda (47.82 ± 9.82 mmHg), olmayan hastalardan (30.15 ± 5.70 mmHg) daha yüksekti (p: 0.001). Ejeksiyon fraksiyonu ise PHT'si olan hastalarda daha düşüktü (%56.82 ± 5.03'e karşılık %61.03 ± 5.33, p: 0.011). Sistolik PAB ile sol ventrikül kütle indeksi arasında da anlamlı bir ilişki saptandı (r: 0.405, p: 0.004).AVF oluşturulduktan sonra yapılan ikinci değerlendirmede; ortalama sistolik PAB değeri 33.62 ± 13.81 mmHg idi ve PHT 50 hastanın 19 (%38) tanesinde saptandı. Bu dönemde hemoglobin (10.59 ± 1.52 g/dL'ye karşılık 11.73 ± 1.26 g/dL, p: 0.006) ve serum albümin düzeyleri (3.03 ± 0.65 g/dL'ye karşın 3.44 ± 0.63 g/dL, p: 0.030) PHT'si olan hastalarda olmayan hastalardan daha düşük bulundu. Buna karşılık CRP düzeyleri[25.90 (3.17-138.00) mg/dL'ye karşılık 4.29 (3.17-114.00) mg/dL, p: 0.011] ve sistolik PAB değerleri (47.63 ± 8.92 mmHg'ye karşın 25.03 ± 7.69 mmHg, p: 0.001) PHT'si olan hastalarda daha yüksekti. Benzer olarak fistül süresi PHT'si olan hastalarda olmayanlardan daha uzun saptandı (80.63 ± 14.22 güne karşın 73.39 ± 8.32 gün, p: 0.027). Bununla beraber fistül akım hızı PHT'si olan hastalarda yüksek olmasına rağmen (728.25 ± 407.76 ml/dk'ye karşın 867.25 ± 382.09 ml/dk), aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p: 0.723). Benzer olarak fistül akım hızı ile sistolik PAB arasında anlamlı bir ilişki gözlemlenmedi (r: 0.10, p: 0.943). HD grubunda AVF öncesi ve sonrası dönemde bakılan parametreler karşılaştırıldığında ise, sistolik PAB değerlerinde ve PHT varlığı açısından anlamlı bir farklılık saptanmadı (p > 0.05). Bununla beraber hemoglobin ve serum albümin düzeyleri, sol ventrikül kütle indeksi değerleri ile sol ventrikül hipertrofisi varlığında AVF sonrasında anlamlı bir artış vardı (p < 0.05).Sonuç: PHT HD hastalarında sık rastlanan bir sorundur. Bununla beraber, bu hasta grubunda cerrahi olarak AVF oluşturulmasının kısa dönemde PHT gelişimi üzerinde önemli bir etkisi bulunmamaktadır. Benzer olarak fistül akım hızı da sistolik PAB düzeyini kısa dönemde kayda değer bir biçimde etkilememektedir.

Abstract:
Aim: The aim of this study was to evaluate effect of arterio-venous fistula (AVF), which created surgically for vascular access, on development of pulmonary hypertension (PH) and relationship between blood flow rate of AVF and pulmonary artery pressure (PAP) in the patients with end-stage renal disease (ESRD).Patients-Method: The prospective study included 50 patients with ESRD. Before an AVF was surgically created, the patients were evaluated by echocardiography. Then, an AVF was surgically created in the patients. After mean 76.14 ± 11.37 days, the second echocardiographic evaluation was performed. Also the blood flow rate of AVF was measured at second evaluation. Twenty continuous ambulatory peritoneal dialysis (CAPD) patients and 15 healthy volunteers were included to the study as control groups. PH was defined as a systolic PAP above 35 mmHg at rest.Results: The mean systolic PAP value was significantly higher in hemodialysis patients, whose an AVF was not created, (36.16 ± 11.14 mmHg) than those of CAPD patients (23.90 ± 6.76 mmHg) and healthy volunteers (14.27 ± 4.60 mmHg). Similarly, it was significantly higher in CAPD patients than that of healthy volunteers. PH was detected in two (%10) of 20 CAPD patients, while no healthy volunteer had PH. Before an AVF was surgically created in the hemodialysis patients, 17 (34%) of 50 patients had PH. The mean systolic PAP was significantly higher in the patients with PH than that in those without PH (47.82 ± 9.82 mmHg vs. 30.15 ± 5.70 mmHg, respectively, p: 0.001). On the other hand, ejection fraction was significantly lower in the patients with PH than that in those without PH (56.82 ± 5.03 vs. 61.03 ± 5.33, respectively, p: 0.011). In addition, there was relationship between systolic PAP and left ventricular mass index (r: 0.405, p: 0.004).In the second evaluation after an AVF was surgically created, mean systolic PAP was 33.62 ± 13.81 mmHg and PH was detected in 19 (38%) of 50 patients. Hemoglobin and serum albumin levels were significantly lower in the patients with PH than those in the patients without PH (10.59 ± 1.52 g/dL vs. 11.73 ± 1.26 g/dL, p: 0.006 and 3.03 ± 0.65 g/dL vs. 3.44 ± 0.63 g/dL, p: 0.030, respectively). On the other hand, C-reactive protein levels and systolic PAP values were significantly higher in the patients with PH than those in the patients without PH [25.90 (3.17-138.00) mg/dL vs. 4.29 (3.17-114.00) mg/dL, p: 0.011 and 47.63 ± 8.92 mmHg vs. 25.03 ± 7.69 mmHg, p: 0.001, respectively]. Similarly, the duration of fistula was significantly longer in the patients with PH than that in those without PH (80.63 ± 14.22 days vs. 73.39 ± 8.32 days, respectively, p: 0.027). Although blood flow rate of fistula was higher in the patients with PH than that in those without PH (728.25 ± 407.76 ml/min vs. 867.25 ± 382.09 ml/min, respectively), the difference between both groups was not statistically significant (p: 0.723). Similarly, there was not relationship between blood flow rate of fistula and systolic PAP (r: 0.10, p: 0.943). In hemodialysis patients, when the parameters, which were evaluated before an AVF was surgically created, were compared to those, which were evaluated after an AVF was surgically created, there were not differences in terms of systolic PAP values and presence of PH (p > 0.05). However, hemoglobin and serum albumin levels, left ventricular mass index values, and presence of left ventricular hypertrophy were significantly increased at period after an AVF was surgically created (p < 0.05).Conclusion: PH is a common problem in patients on hemodialysis. However, in these patients, a surgically created AVF has no significant effect on development of PH within short period. Similarly, blood flow rate of AVF also did not affect remarkably systolic PAP within short period.