Yetişkin bireylerin yeme bağımlılıklarının ve obezite durumunun karşılaştırılmalı olarak incelenmesi
A comparative investigation of food addiction and obestiy status of adults
Yazar: MERYEM NUR BOZ
Danışman: PROF. DR. NAZAN AKTAŞ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Ev Yönetimi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Beslenme Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Obezite = Obesity ; Yeme bağımlılığı = Food addiction ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Yetişkin Bireylerin Yeme Bağımlılıklarının ve Obezite Durumunun Karşılaştırılmalı Olarak İncelenmesi
Bu çalışma, yetişkin bireylerde yeme bağımlılığı durumunun belirlenmesi ve yeme bağımlılığının obezite ile ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Tarama yöntemi kullanılarak yürütülen betimsel nitelikteki çalışmaya Beden Kütle İndeksi (BKİ) ≥25 kg/m² olan 19-64 yaş arası toplam 510 birey katılmıştır. Araştırmanın verileri, sosyo-demografik özellikler, sağlık durumu ve beslenme alışkanlıklarına yönelik soruların yer aldığı kişisel bilgi formu ve Yale Yeme Bağımlılığı Ölçeği (YFAS)  kullanılarak elde edilmiştir. Veriler SPSS 22,0 paket programı kullanılarak uygun istatistiksel yöntemlerle analiz edilmiştir. Araştırmada yeme bağımlılığı %38,8 olarak belirlenmiştir. Yeme bağımlılığı pre-obez bireylerde %30,8,  I. derece obez bireylerde ise %32,8 olarak bulunmuştur. Katılımcıların yaşları, BKİ ve yeme bağımlılığı arasında ilişki saptanırken (p<0.05), yeme bağımlılığı, sigara kullanımı ve cinsiyet arasında önemli ilişki bulunmamıştır (p>0.05). Katılımcıların aşırı yeme isteği uyandırdığı için veya aşırı yemekten dolayı sorun yaşadıkları besinler  sırayla; ekmek (%69,2), çikolata (%68,2), patates kızartması (%38,4), şeker (%32,3), kola (%15,2),  pasta (%13,1),  simit (%10,1), pilav (%8,6), kurabiye (%6,1), tost (%5,1), cips (%24,7), pizza (%5,1) ve hamburgerdir (%4,0). Sorun yaşanan bu besinler ile yeme bağımlılığı arasında ilişki saptanmıştır (p<0.05). Yeme bağımlılığı olan bireyler ekmek (%94,4), şeker (%51,5), peynir/kaşarı (%77,8) her gün tüketmektedir. Yağ, şeker ve tuz içeriği yüksek besinlerin yeme bağımlılığı olan bireylerde tüketim sıklıkları yüksek bulunmuştur. Sonuç olarak  pre-obez ve I. derece obez bireylerde yeme bağımlılığının önlenmesine yönelik girişimler obezitenin daha da ilerlemesine engelleyebilecektir. Obez bireylerde yeme bağımlılığının saptanması ve yeme bağımlılığı görülme sıklığının azaltılmasına yönelik girişimlerde farklı disiplinlerin birlikte çalışmaları yararlı olabilecektir. 
Anahtar kelimeler: Yeme bağımlılığı, obezite, YFAS

Abstract:
A Comparative Investigation of Food Addiction and Obestiy Status of Adults
This study was conducted to determine food addiction status of adult individuals and to investigate the relationship between food addiction and obesity. A total of 510 individuals between the ages of 19 and 64 with a Body Mass Index (BMI) ≥25 kg/m² participated in the descriptive study conducted using the survey method. The data of the study was obtained by using personal information form including questions about socio-demographic characteristics, health status and nutrition habits and Yale Food Addiction Scale (YFAS). Data were analyzed by using SPSS 22.0 package program with appropriate statistical methods. In the study, food addiction was determined as 38.8%. Food addiction was found to be 30.8% in pre-obese individuals and 32.8% in obese class I individuals. While there was a relationship between age, BMI, and food addiction (p <0.05), no significant relationship was found between food addiction, smoking, and gender (p> 0.05). Foods that the participants had problems with because of the extreme desire to eat or because of excessive eating  include: bread (69.2%), chocolate (68.2%), French fries (38.4%), sugar (32.3%), cola (15.2%), cake (13.1%), bagels (10,1%), rice (8,6%), cookies (6,1%), toast (5,1%), chips (24,7%), pizza (5,1%) and hamburger (4.0%). A significant relationship was determined between these foods and food addiction (p <0.05). Individuals with food addiction consume bread (94.4%), sugar (51.5%), and cheese (77.8%) every day. Consumption frequency was found to be high in individuals who were addicted to foods that contain high amounts of fat, sugar and salt. In conclusion, precautions against food addiction in mildly obese and first degree obese individuals may prevent further progression of obesity. An interdisciplinary study may be useful in the determination of food addiction in obese individuals and in attempts to reduce the incidence of food addiction.  
Keywords: Food addiction, obesity, YFAS