Rino-orbital mukormikozis olgularında prognostik faktörler ve sonuçlarımız
Prognostic factors and our results in rhino-orbital mucormycosis cases
Yazar: MUSTAFA AKSOY
Danışman: PROF. DR. ALTAN ATAKAN ÖZCAN
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Diş apeksi = Tooth apex ; Mukormikozis = Mucormycosis ; Nazal kavite = Nasal cavity ; Orbita = Orbita ; Orbita hastalıkları = Orbital diseases ; Paranazal sinüsler = Paranasal sinuses

Özet:
Amaç: Orbita tutulumlu mukormukozis olgularında hasta ve görme sağ kalımı sıklığını, etkileyen prognostik faktörleri belirlemek ve aynı zamanda klinik özellikler ve tedavi yanıtlarını değerlendirmek
Gereç ve Yöntem: Orbita tutulumlu mukormikozis enfeksiyonu nedeniyle takip edilen 43 hastanın 43 gözü çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, başvuru anındaki semptomları, oftalmolojik ve non-oftalmolojik muayene bulguları, laboratuvar sonuçları, takip sürecindeki klinik bulguları, radyolojik görüntülemeleri, uygulanan medikal ve cerrahi prosedürler ve komplikasyonlar kaydedildi.  Ölüm sıklığına göre hastaların sağ kalımı; ışık hissi (persepsiyon) kaybı sıklığına göre de görme sağ kalımı değerlendirildi.
Bulgular: Hastaların 27 (%62,8)'si erkek, 16 (%37,2)'sı kadın olup, yaş ortalaması 47,6±20,1 (1-76) idi. Hastaların altta yatan hastalık durumu incelendiğinde, tüm hastalarda altta yatan bir hastalığın mevcut olduğu ve bunların büyük çoğunluğunu diyabetin (%65,2) oluşturduğu izlendi. Periorbital şişlik (%69,8), oftalmopleji (%53,5) ve görmede azalma (%46,5) mukormikozis enfeksiyonu olan hastaların başvuruları esnasında en sık karşılaşılan semptom ve bulgulardı. Ortalama takip süresi 5±6,7 (0,3-33) ay idi. Hastaların 22 (%51,2)'sinde hastalık ölümle sonuçlandı. Yaşayan ve ekzenterasyon operasyonu geçirmeyen 17 hastanın 9 (%52,9)'unda görme keskinliği en az persepsiyon düzeyinde olup görme sağ kalımı mevcuttu.
Ateş varlığı ve daha düşük antifungal tedavi süresi daha düşük hasta sağ kalımıyla  ilişkiliydi (p=0,046, p<0,001). Ekzenterasyon operasyonu hasta sağ kalımıyla ilişkili bulunmadı. Donmuş göz, ışık refleksi kaybı ve santral retinal arter tıkanıklığı gelişmesi de daha düşük görme sağ kalımı ile ilişkiliydi (p=0,002, p=0,009, p=0,029).
Sonuç: Mukormikozis, vasküler invazyon ve doku nekrozu ile karakterize akut başlangıçlı, agresif seyirli ve mortalite oranı oldukça yüksek bir hastalıktır. Çalışmamız bu hastalıkla ilgili literatürdeki en geniş hasta serilerinden birini sunmaktadır. Hastaların başvuru anındaki semptomlarının ve enfeksiyon sürecindeki klinik bulgularının bilinmesi  hastalık hakkında farkındalığı artıracaktır. Çalışmada tespit edilen prognostik belirteçlerin hem hastalığın tedavi ve takip aşamasında hem de gelecekte yapılacak çalışmalarda yol gösterici olacağını düşünmekteyiz.

Abstract:
Purpose: To determine the frequency of patients' and vision survival, prognostic factors and also to evaluate clinical features and treatment responses in cases of orbital mucormycosis.
Materials and Methods: Forty-three eyes of 43 patients followed up with orbital mucormycosis infection were included in the study. Demographic characteristics of the patients, symptoms at admission, ophthalmological and non-ophthalmological examination findings, laboratory results, clinical findings during follow-up, radiological imaging, medical and surgical procedures and complications were recorded.  Patients' survival was defined according to the frequency of death and vision survival according to the frequency of light sensation (perception) loss.
Results: Twenty-seven (62.8%) patients were male and 16 (37.2%) were female. The mean age of the patients was 47.6±20.1 (1-76). When the underlying disease status of the patients was examined, it was observed that all patients had an underlying disease and diabetes constituted the majority of them (65.2%). Periorbital swelling (69.8%), ophthalmoplegia (53.5%) and vision loss (46.5%) were the most common symptoms and findings at admission of patients with mucormycosis infection. The mean follow-up period was 5±6.7 (0.3-33) months. The disease resulted in death in 22 (51.2%) of the patients. In 9 (52.9%) of 17 patients who were alive and did not undergo exenteration operation, visual acuity was at least at the level of perception and there was vision survival. Presence of fever and shorter duration of antifungal therapy were associated with lower patient survival (p=0.046, p<0.001). Exenteration operation was not found to be associated with the survival of the patients. Frozen eye, loss of light reflex, and development of central retinal artery occlusion were also associated with lower vision survival (p=0.002, p=0.009, p=0.029).
Conclusion: Mucormycosis is a disease with acute onset, aggressive course and high mortality rate, characterized by vascular invasion and tissue necrosis. Our study presents one of the largest patient series in the literature on this disease. Knowing the symptoms of the patients at the time of admission and the clinical findings during the infection process will increase awareness about the disease. We think that the prognostic markers which were identified in the study will be a guide both in the treatment and follow-up phase of the disease and in future studies.