Antik Dönem Yunan evleri
Grec house in Antique Period
Yazar: SERAP MORKOÇ
Danışman: DOÇ. DR. KUTALMIŞ GÖRKAY
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Anadolu = Anatolia ; Antik Yunan = Ancient Greece ; Antik Çağ = Ancient Ages ; Evler = Houses ; Konut mimarisi = Housing architecture ; Yunan = Greek

Özet:
Erken çağlarda, konutun fiziksel bir yapı ve çevre niteliği kadar, kozmik ve mistik anlamlarıda önemlidir. Bu özellikleriyle konut, mekanla olduğu kadar zamanla da bir ilişkiyi, şimdiyle olduğu kadar geçmişle de bir bağı sağlar.Gezgin dönemlerde konutun hem pratik hem de kozmik açıdan yuvarlak yapılandırılmasına karşın, yerleşikliğin getirdiği, çeşitlenen ve karmaşıklaşan ilişkileri ve işleri barındırmak için dörtgenleştiği izlenir. Bu dörtgen yapıların birleşerek oluşturdukları hücresel dokular, yansıttıkları komünal düzen çözülüp merkezileşmeye yöneldikçe, geçitler ve sokaklarla parçalanıp koruma duvarlarıyla çevrilemeye başlar.Gelişen uzun mesafeli ticaret, Anadolu'da surlu kentler yaratır. Megaronlar, iki odalı Hatti evler, bit-hilani tipi konutlar bu sur içinde gelişen, karmaşıklaşan ve eklentilerle iç avlulu kentsel konutlara dönüşen çekirdek birimlerini oluşturur. Bu birimler, farklı tipolojilerine karşın, giderek sınıf ve cinsiyet ayırımlarını gözetmeye başlayan ve içe kapanan atasoylu yurttaş evleri niteliğinde birleşir.Antik Çağ boyunca görülen tüm konutlar, peristyle ve atriumlu ev düzenlerinde olgunlaşır ve içinde yer aldıkları, düzgün planlı kentlere uygun düzenlilikte birimler oluşturur.Tunç Çağı'nın önemli bir bölümü ve Demir Çağı ile Antik dönem boyunca gelişen ve beraberinde harem-selamlık ayırımının antik biçimlerini getiren bu düzen, Anadolu Ortaçağı'nda da önemini korur.

Abstract:
In the early ages, the cosmic and mystic meanings of dwelling are as significant as its physical structure and environmental qualification. With such features, dwelling provides a relation with time as much with location and with the past as much with the present.It is observed that however dwelling was structured roundly in both practical and cosmic terms in periods when settlement was not established, it has gradually become rectangular to accommodate the diversification and complexity of relations and businesses rooting from settlement. The cellular patterns formed by unification of these square structures are divided by alleys and streets and become to be surrounded by protection walls as the communal order they reflect breaks up and tends to be centralized.The evolving long-distance trade gives rise to cities with rampart in Anatolia. Megarons, 2-room Hatti houses and bit-hilani type dwellings form the core units in such ramparts that evolve, become complex and transform into urban dwellings with appurtenances and courtyards. These units, despite their different typologies, gradually become totemic cultural centers that discriminate class and sex and are introverted.All dwellings seen in the Archaic Age evolve as houses of peristyle and with atrium, and form units that accommodates with the neatly planned cities they are situated in. This order, which evolve throughout a significant part of the Bronze Age, Iron Age and ancient period and bring together ancient forms of harem-selamlik discrimination, prevails in the Anatolian medieval as well.