Antalya Körfezi'nde yaşayan mürekkep balığı (Sepia officinalis L. 1758)'nın eşeysel olgunluk, yumurta verimi ve mevsimsel üreme özelliklerinin belirlenmesi
Maturation, fecundity and seasonality of reproduction of common cuttlefish (Sepia officinalis L. 1758), in Antalya Bay
Yazar: OLGAÇ GÜVEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET ÖZBAŞ
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
ÖZET Antalya Körfezi' nde Yaşayan Mürekkep Balığı (Sepia officinalis L. 1758)'nın Eşeysel Olgunluk, Yumurta Verimi ve Mevsimsel Üreme Özelliklerinin Belirlenmesi Olgaç GÜVEN Yüksek Lisans Tezi, Su Ürünleri Mühendisliği Anabilim Dalı Danışman: Yrd. Doç. Dr. Mehmet ÖZBAŞ Haziran 2004, 65 Sayfa Bu çalışmada Antalya Körfezi'nden 1 Eylül 2002 - 23 Mart 2004 tarihleri arasında avlanan mürekkep balığı {Sepia officinalis L.) populasyonuna ait bireylerin eşeysel olgunlaşması, fekonditesi ve üreme dönemi belirlenmiştir. Avcılığın serbest olduğu dönemde örnekler Antalya Körfezi'nde avcılık yapan trol teknelerinden, yasak olduğu dönemde ise yerel balıkçılar ile işbirliği yapılarak, bizzat uzatma ağları ile avcılık yapılarak temin edilmiştir. Eylül 2002 - Mart 2004 tarihleri arasında 490 adet birey örnek alınmıştır. Örneklerin manto boyu uzunlukları dişi bireylerde 55 - 177 mm, erkek bireylerde 45 - 170 mm arasında değişmektedir. Bireylerin vücut ağırlıkları dişi bireylerde 29.7 - 652.3 g, erkeklerde ise 16.8 - 510.8 g arasında değişim göstermektedir. Dişi ve erkek bireyler için ortalama manto boyu ve vücut ağırlığı değerleri sırası ile 105 ±1.6 mm, 174.83 ± 7.79 g ve 98.8 ±0.15 mm, 135.46 ± 5.65 g dir. Bireylerin morfolojik karakterleri vegonadların histolojik incelemesi göz önünde bulundurularak her eşey için 4 er farklı olgunluk safhası tespit edilmiştir. Olgunluk safhalarının oranı ve olgunluk indeksleri değerlendirildiğinde üreme dönemi mayıs - ağustos aylan olarak tespit edilmiştir. Türün morfolojik özellikleri göz önünde bulundurularak belirlenen eşeysel olgunluğa ulaşmada manto boyu dişi bireyler için 66 mm, erkek bireyler için 67 mm olarak bulunmuştur. Fekondite, ovidukt ve ovaryumda bulunan olgun ve ovaryumda bulunan olgunlaşma halindeki yumurtaların sayısı belirlenerek tespit edilmiştir. Örneklerde, dişi bireylerin üreme dönemi içerisinde 50 ile 543 adet arası yumurta taşıdığı saptanıştır. Bireylerin taşıdığı yumurtaların ortalama sayısı 183.2 ± 9.58 dır. ANAHTAR KELİMELER: Antalya Körfezi, mürekkep balığı, Sepia officinalis, yumurta verimi, mevsimsel olgunluk, üreme dönemi. JÜRÎ: Yrd. Doç. Dr. Mehmet ÖZBAŞ Prof. Dr. Beria FALAKALI MUTAF Prof. Dr. Mehmet ÖZ

Abstract:
ABSTRACT MATURATION, FECUNDITY AND SEASONALITY OF REPRODUCTION OF COMMON CUTTLEFISH (SEPIA OFFICINALIS L. 1758), IN ANTALYA BAY Olgaç GÜVEN M.Sc. in Engineering of Aquatic Products Adviser: Asst. Prof. Dr. Mehmet ÖZBAŞ June, 2004, 65 pages In this study maturity, fecundity and seasonality of reproduction of common cuttlefish [Sepia officinalis L. 1758) were studied between 1st September 2002 and 23rd March 2004, which were collected from Antalya Bay. The samples were caught by commercial bottom trawl. Between 1st April 2003 and 1st September 2003 gill nets are used according to the policy of fisheries. 490 individuals are collected during the study. The mantle lengths and total weights of common cuttlefish varied from 55 - 177 mm, 29.7 - 652.3 g for females and 45 - 170 mm, 16. 8-510. 8g for males respectively. The mean total mantle lenght and body weight for females and males are 105 ±1.6 mm, 174.83 ± 7.79 g and 98.8 ± 0.15 mm, 135.46 ± 5.65 g respectively. Four maturity stages were described using morphology and histology. Based on the proportions of each maturity stage, as well as various maturity indices, spawning was found to take place from may to august. The size at maturity for Sepia officinalis was 66 and 67 mm for females and males, respectively. Fecundity was estimated by counting the number of mature and maturing ova which varied from 50 to 543. Mean value of ova is 183.2 ± 9.58. mKEYWORDS: Antalya Bay, common cuttlefish, Sepia officinalis, fecundity, maturity, seasonality of reproduction. COMMITTEE: Asst. Prof. Dr. Mehmet ÖZBAŞ Prof. Dr. Beria FALAKALI MUTAF Prof. Dr. Mehmet ÖZ IV