Türkiye'de tarımın vergilendirilmesi
Taxation of agriculture in Türkiye
Yazar: MEHMET BORA ENGÜR
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN TAŞKIN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law ; Maliye = Finance ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Çalışmanın amacı; Türkiye'de tarımın vergilendirilmesi konusu için teorik altyapı, vergi uygulamaları, bu uygulamaların tarihsel gelişimi ve günümüzdeki durumu bağlamında bir kapsam belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda; Türkiye'de tarımın vergilendirilmesinin gelişim süreci, yapısal özellikleri ile günümüzde geçerli olan vergi uygulamaları ele alınacaktır. Bu hususlar incelenirken; iktisat ve vergi teorilerinin tarım ve tarımın vergilendirilmesi hakkındaki temel kabulleri saptanarak, konu hakkında genel bir teorik bir çerçeve de çizilecektir. Bütün bu hususların ortaya koyulması sonrası; Türkiye'de tarımın genel yapısı ve bu yapıya yansıyan vergiler, seçilmiş ülkelerin tarımın vergilendirilmesi kapsamında yer alan çeşitli vergi uygulamaları ve Türkiye'de tarım hukuku ile vergi hukuku arasındaki ilişki bütüncül bir bakış açısıyla birlikte değerlendirilecektir. Bu sayede, Türkiye'de tarımın vergilendirilmesi hakkında iyileştirmeye yönelik somut belirlemeler yapılacaktır.
Çalışmanın kapsamını oluşturan hususlar, Türkiye İktisat Tarihi'nin başlangıcı ile günümüze kadar devam eden sürecin tarımın vergilendirilmesi açısından ele alınmasını içermektedir. Türkiye'de tarımın vergilendirmesi başlığı da bu coğrafyada hüküm süren devletleri, devletlerin yönetim yapılarını, sosyal ve ekonomik açıdan tarımı konumlandırma şekillerini, vergi sistemlerini, vergi konusu itibariyle tarıma bakışlarını ve bir bütün olarak toplum, ekonomi ve tarım ile bu unsurları idare şekillerini kapsamaktadır. Bu nedenle, tarımın vergilendirilmesi incelenirken konunun tarihsel bir mirastan ve bahsi geçen hususların tümünden etkilendiği dikkate alınmıştır.
Sonuç olarak; Türkiye'de tarımın vergilendirilmesinin teorik olarak bir temele dayandığı, farklı açılardan değerlendirilmesi gerektiği, birçok vergi türünü her dönemde içinde barındırdığı, yapısal sorunları olabildiği, geçmişte olduğu gibi günümüzde de uygulama aksaklıkları bulunduğu ve iyileştirilmesi gereken alanlara sahip olduğu görülmektedir.

Abstract:
The purpose of the study is to determine a scope for the taxation of agriculture in Türkiye in the context of theoretical background, tax practices, historical development of these practices and their current status. In line with this purpose; the development process of agricultural taxation in Türkiye, its structural characteristics and current tax practices will be discussed. While examining these issues, a general theoretical framework will be drawn by determining the basic assumptions of economic and tax theories on agriculture and taxation of agriculture. Following the presentation of all these issues; the general structure of agriculture in Türkiye and the taxes reflected in this structure, various tax practices within the scope of taxation of agriculture in selected countries and the relationship between agricultural law and tax law in Türkiye will be evaluated together from a holistic perspective. In this way, concrete determinations will be made to improve the taxation of agriculture in Türkiye.
The scope of this study covers the beginning of the Economic History of Türkiye and the process that continues until today in terms of taxation of agriculture. The topic of taxation of agriculture in Türkiye also covers the states that ruled in this geography, the governance structures of the states, the way they position agriculture in social and economic terms, their tax systems, their view of agriculture as a tax subject, and the way they manage society, economy, agriculture and these elements as a whole. Therefore, in analyzing the taxation of agriculture, it is taken into account that the issue is influenced by a historical legacy and all of the aforementioned issues.
As a result, it is seen that the taxation of agriculture in Türkiye has a theoretical basis, needs to be evaluated from different perspectives, includes many types of taxes in every period, may have structural problems, has implementation problems in the past as well as today, and has areas that need improvement.