Çocuk acil ve endokrinoloji polikliniğine diyabetik ketoasidoz ile başvuran hastaların retrospektif değerlendirilmesi
Dicle universty and children's endocrine clinic of pediatrics emergency retrospective evaluation of patients presenting with in diabetic ketoacidosis
Yazar: DEVRİM BOZKURT
Danışman: PROF. DR. YUSUF KENAN HASPOLAT
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetik ketoasidoz = Diabetic ketoacidosis ; Endokrinoloji = Endocrinology ; Komplikasyonlar = Complications ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Diyabetik ketoasidoz, dolaşımdaki insülinin tam veya göreceli azalması ve karşıt düzenleyici hormonların artışı ile karakterize yaşamı tehdit eden akut metabolik bir bozukluktur. Çalışmadaki amacımız DKA nedeni ile takip edilen hastaların asidoz derecesinin klinik ve laboratuvar parametreleri üzerine etkisini incelemek, tip 1 diyabetin tanı ve tedavisinin erken ve daha dikkatli yapılmasının DKA nedeniyle oluşabilecek komplikasyonları, mortalite ve morbiditeyi azaltacağı hususunda farkındalık oluşturmaktır. Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesinde Ocak 2007 Nisan 2013 yılları arasında DKA tanısı ile yatırılan 70 çocuk  hastanın dosyaları geriye dönük olarak incelenerek hastaların verileri ayrıntılı olarak kaydedildi. Çalışmaya kan glukoz değeri: >250 mg /dL, pH< 7,35 veya HCOз<15 mmol /L, İdrarda keton pozitifliği olan hastalar alındı.

Hastaların yaşı, cinsiyeti, başvuru mevsimi, başvuru şikayeti, dehidratasyon derecesi, GKS'sı, beyin ödemi, asidoz düzeyi değerlendirildi. Laboratuvar bulgularından kan gazı, biyokimya, tam kan, insülin, C-peptit düzeyi,hbA1c, idrarda keton bakıldı. Hastaların yaş ortalamaları 10,3±3,5 (yıl)'idi, hastaların %65.7'si  kız, hastaların % 55'i 11-18 yaş grubundaydı. DKA etyolojisinde yeni tanılı tip 1 DM ilk sırayı, enfeksiyonlar ikinci sıradaydı.  Hastalarda en sık bulantı, kusma şikayeti başvurdu. Hastaların %25.7 si ağır asidoz tablosundaydı. % 85.7 sinde 2.derece dehidratasyon mevcuttu. Ortalama kan şekeri düzeyi  518.6±148.4 mg /dL, hastaların %75.7 'sinin  metebolik kontrolü kötü, 5 (%7.1) hastada beyin ödemi görüldü bir hastamız beyin ödeminden exitus oldu. Mortalite oranı: %1.4 (n=1). Hastaların tedavi sırasında beyin ödemi bulguları açısından yakın takibi, gerekli müdahalenin zamanında yapılması hayat kurtarıcı olacaktır. Çocuk ve adolesanların dönem özelliklerini göz önüne alarak bireye özgü tedavi ve bakım planlanmalıdır. DKA mortalitesini ve morbiditesini azaltmak için birinci basamak hekimlerin DKA açısından bilgilerinin arttırılması ve çocuk hekimlerinin doğru ve hızlı tanının ardından sıkı takip kuralları içinde hastalara uygun ve dinamik tedavi uygulamaları hem erken hem de geç komplikasyonları azaltacaktır.

Anahtar Kelime: Çocuk, Diyabet, Ketoasidoz, Komplikasyon

Hastaların yaşı, cinsiyeti, başvuru mevsimi, başvuru şikayeti, dehidratasyon derecesi, GKS'sı, beyin ödemi, asidoz düzeyi değerlendirildi. Laboratuvar bulgularından kan gazı, biyokimya, tam kan, insülin, C-peptit düzeyi,hbA1c, idrarda keton bakıldı. Hastaların yaş ortalamaları 10,3±3,5 (yıl)'idi, hastaların %65.7'si  kız, hastaların % 55'i 11-18 yaş grubundaydı. DKA etyolojisinde yeni tanılı tip 1 DM ilk sırayı, enfeksiyonlar ikinci sıradaydı.  Hastalarda en sık bulantı, kusma şikayeti başvurdu. Hastaların %25.7 si ağır asidoz tablosundaydı. % 85.7 sinde 2.derece dehidratasyon mevcuttu. Ortalama kan şekeri düzeyi  518.6±148.4 mg /dL, hastaların %75.7 'sinin  metebolik kontrolü kötü, 5 (%7.1) hastada beyin ödemi görüldü bir hastamız beyin ödeminden exitus oldu. Mortalite oranı: %1.4 (n=1). Hastaların tedavi sırasında beyin ödemi bulguları açısından yakın takibi, gerekli müdahalenin zamanında yapılması hayat kurtarıcı olacaktır. Çocuk ve adolesanların dönem özelliklerini göz önüne alarak bireye özgü tedavi ve bakım planlanmalıdır. DKA mortalitesini ve morbiditesini azaltmak için birinci basamak hekimlerin DKA açısından bilgilerinin arttırılması ve çocuk hekimlerinin doğru ve hızlı tanının ardından sıkı takip kuralları içinde hastalara uygun ve dinamik tedavi uygulamaları hem erken hem de geç komplikasyonları azaltacaktır.

Abstract:
Diabetic ketoacidosis is a life-threatening acute metabolic disorder that is characterized by absolute or relative deficiency of circulating insulin and increased levels of counter regulatory hormones in the circulation. The aim of the study is to investigate effect of acidosis severity of patients, who are followed because of DKA, on the clinical and laboratory parameters, and to create an awareness in regard to early and careful diagnosis and treatment of type I diabetes may reduce morbidity and mortality as well as complications associated with DKA.

Files of 70 hospitalized children patients with DKA diagnosis were examined retrospectively and data of patients were recorded in detail in Dicle University, Faculty of Medicine on January 2007- April 2013. The patients, who were in blood glucose values> 250 mg / dL, pH<7.35 or HCO3<15 mmol / L, and positive for urine ketones, were evaluated in the study. Age, sex, application season, complaints, dehydration degree, GKS, brain oedema and acidosis levels of patients were assessed. Moreover, blood gases, biochemistry, total blood count, insulin, hbA1c,C-peptid levels and urine ketone were examined for laboratory results. Mean age of patients was 10.3 ± 3.5 (years), 65.7% of patients were female and 55% of patients were 11-18 old age. Newly diagnosed type 1 DM was the first and infections were second in DKA etiology. The patients mostly complained by nausea and vomiting. 25.7% of patients were in severe acidosis. 85.7% of those had a second degree of dehydration. Metabolic controls of 75.7% of patients with approximately average blood sugar level 518.6 ± 148.4 mg /dL were bad. Brain oedema was seen in 5 (7.1%) patients and one patient was died because of brain oedema. The mortality rate: 1.4% (n = 1).

Close following of patients in terms of brain oedema symptoms during treatment and necessary intervention at the appropriate time would be life saver. Individual treatment and care should be planned based on periodical features of children and adolescents. Enhancement of DKA information of first level practitioners in order to diminish mortality and morbidity of DKA, and appropriate and dynamic treatment applications of child practitioners for patients in strict following rules after correct and rapid diagnosis will decrease both early and late complications.

Keywords: Children, Diabetes, Ketoacidosis, Complications