Mecelle'de icâre akdi
Ijarah contract in Majalla
Yazar: M. ZÜLFİKAR FIRAT
Danışman: DOÇ. DR. MESUT BAYAR
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law

Özet:
Çalışmamız, bir giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde tezimizin konusu ele alınmış, konunun ele alınış amacı, önemi ve konunun işleniş yöntemi hakkında bilgi verilmiştir. Ayrıca tezde istifade edilen kaynaklar ve bu kaynaklardan faydalanma şekilleri izah edilmiştir. Tezimizin adının iki unsurunu oluşturan Mecelle ve icâre konuları hakkında da girişte bilgiler sunulmuştur.
Birinci bölümde, Mecellede icâre akdinin mahiyetine dair hükümler'den söz edilmiş ve icâre akdinin tanımı ve hukuki niteliği, icâre akdinin çeşitleri, rükünları, kurulum ve sıhhat şartları Mecelle'de geçen şekli baz alınarak ele alınmıştır. 
İkinci bölümde ise Mecelle'de icâre akdinin işleyişine dair hükümler'den söz edilmiştir. Bu kısımda Mecelle'de icâre akdinin işleyişine dair olan icâre akdinde ücret, süre, muhayyerlik ve tazminat konuları ele alınmıştır. Kiralanan şeyin türleri ve icâre akdi sonrası kiracı ve kiralayanın görev ve yetkilerinden söz edilen bu kısımda ayrıca icâre akdinin feshi ve batıl olması konularına yer verilmiştir. Bu kısmın sonunda icâre akdinde iş akdi konusu ele alınmıştır.
Üçüncü bölümde ise "Uygulama Bakımından İcâre Akdi" konusu ele alınmış Mecelle'nin icâre akdi bölümünün uygulanması ile ilgili örneklere temas edilmiştir. Osmanlı Devleti'nde Mecelle'nin uygulandığı mahkemeler ve bu mahkemelerde Mecelle'nin icâre akdi bölümünün uygulanması ile ilgili örneklere değinilmiş, Osmanlı devletinde mahkemelerdeki kanunların dercedildiği Cerîde-i Mehâkim denilen dergide geçen Mecelle icâre akdi uygulamaları ile ilgili örneklere değinilmiştir. Bu bölümde Mecelle sonrası hazırlanan kanunlara Mecelle'nin kaynaklık etmesi ile ilgili Mecellenin müslüman devletlerin yasasına icare örneğinde etkisi ve Türk medeni kanununda icare hükümlerinde mecelle etkisi başlıkları altında örnekler verilmiştir. Bu bölüm Mecelle'nin uygulanışı ve sonraki kanunlara kaynaklık etmesinin anlaşılması bakımından önemlidir.

Abstract:
Our study consists of an introduction and three chapters. In the introduction, the subject of our thesis is discussed, and information is given about the purpose, importance and method of processing the subject. In addition, the sources utilized in the thesis and the ways of utilizing these sources are explained. In the introduction, information about the subjects of Mecelle and Ijāra, which constitute the two elements of the title of our thesis, is also presented.
In the first chapter, the provisions on the nature of the Ijāra contract in the Mecelle are mentioned, and the definition and legal nature of the Ijāra contract, the types of the Ijāra contract, its rukuns, its establishment and its conditions of validity are discussed on the basis of its form in the Mecelle. 
In the second part, the provisions regarding the functioning of the ijāra contract in the Mecelle are mentioned. In this section, the issues of remuneration, duration, mutayyerlik and compensation in the ijāra contract, which are related to the functioning of the ijāra contract in the Mecelle, are discussed. In this section, the types of the leased thing and the duties and powers of the lessee and the lessor after the ijārah contract are mentioned, and the issues of termination and nullity of the ijārah contract are also included. At the end of this section, the issue of labor contract in the contract of ijārah is discussed.
In the third part, the subject of "Ijāre Contract in terms of Application" was discussed and examples related to the application of the Ijāre contract section of the Mecelle were touched upon. The courts where Mecelle was applied in the Ottoman Empire and the examples of the application of the ijāre contract section of Mecelle in these courts were mentioned, and the examples of Mecelle ijāre contract applications in the journal called Cerîde-i Mehâkim, in which the laws in the courts in the Ottoman state were compiled, were mentioned. In this section, examples are given under the headings of the effect of Mecelle on the laws prepared after Mecelle on the laws prepared after Mecelle, the effect of Mecelle on the laws of Muslim states in the example of icare and the effect of Mecelle on the provisions of icare in the Turkish civil code. This chapter is important in terms of understanding the implementation of the Mecelle and its influence on the subsequent laws.