Sıçanlarda kafes yoğunluğunun bazı önemli özelliklere etkileri
The effects of cage density on some important characteristic of laboratory rats
Yazar: AKİFE KAYA
Danışman: PROF. DR. ÖZNUR POYRAZ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Kafesler = Lattices ; Rattus = Rattus ; Sütten kesim ağırlığı = Weaning weight

Özet:
Bu çalışma laboratuvar sıçanlarının barındıkları kafeslerde hayvan yoğunluğu vehayvan başına düşen yaşama alanının döl verimi, canlı ağırlık ve bağışıklık gücüneetkisini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır.Araştırma, Sağlık Bakanlığı Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi DeneyHayvanları Laboratuvarında yürütülmüştür. Araştırmanın hayvan materyalini WistarAlbino ırkına ait, 6 haftalık yaşta 65 dişi ve 25 erkek olmak üzere toplam 90 adetsıçan oluşturmuştur.Araştırma konusu 2 farklı deneme halinde ele alınmıştır. Birinci denemede kafesyoğunluklarının etkisini araştırmak amacıyla, her kafeste hayvan başına 194.4 cm2alan düşecek şekilde kafesler düzenlenmiştir. Eş zamanlı ikinci denemede ise hergrupta eşit sayıda (2 dişi, 1 erkek) sıçan bulundurulmak koşuluyla yine 3 grupoluşturulmuş, ama bu gruplarda hayvan başına düşen yaşama alanınormal(194.4cm2/sıçan), dar (155.2cm2 /sıçan) ve geniş (259.2cm2 /sıçan) olacakşekilde ayarlanmıştır.Döl verimi yönünden I.denemede yavrulama büyüklüğü ( bir doğumda elde edilentoplam yavru sayısı ) gruplar arasında sırasıyla 7.95; 7.84; 8.58 adet ve canlı doğanyavru sayısı 6.96; 7.78; 8.42 adet ve yaşama gücü % 84.9; 94.1;98.1 (P<0.001) vesütten kesilen yavru sayısı 4.58; 5.60; 6.32 adet ve sütten kesim yaşama gücü %52.1; 58.3; ve 59.4 (P>0.05)olarak bulunmuştur. II.denemede döl verimi; yavrulamabüyüklüğü gruplar arasında sırasıyla 8.58; 9.12; 8.54 adet ve canlı doğan yavru sayısı8.42; 8.65; 7.79 adet ve yaşama gücü 98.1; 94.9; 91.2 (P<0.01) ve sütten kesilenyavru sayısı 6.32; 5.80; 6.11adet ve yaşama gücü % 59.4; 51.6; 53.5 olarakbulunmuştur.Canlı ağırlık yönünden I.denemede doğum ağırlıkları gruplar arasında sırasıyla4.97; 4.90; 4.91 g ve sütten kesimde ağılıkları 36.29; 29.47; 31.6g (P<0.001) olarakbulunmuştur. II. denemede doğum ağırlıkları gruplar arasında sırasıyla 4.92; 4.98;5.04 g ve sütten kesimde ağılıklar 31.62; 27.90 ve 26.08 g olarak bulunmuştur.Bağışıklık düzeyleri (SRBC) I. denemede gruplarda deneme başında gruplardasırasıyla 3.94; 5.62; 5.43 (P<0.01) ve deneme sonunda 4.24; 4.92; 3.86 olarakbulunmuştur. II.denemede deneme başında sırasıyla 5.00; 5.43; 6.29(P<0.001)(P<0.01) 3.56; 3.86 ve 3.86 olarak bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Sıçan, Kafes Yoğunluğu, Döl verimi, Canlı Ağırlık ve BağışıklıkGücü

Abstract:
This study aims to show the effects of cage density and cage space on reproductiontraits and immune system of laboratory rats. The research has been conducted inMinistry of Health, AnkaraExperiment was carried out in Education and Research Hospital?s Test AnimalsLaboratory. Totally 90 Wistar albino rats, which were 6 weeks of age, were used. 65of them were female and 25 of them were male. There were two differentexperiments. In the first experiment the aim was to investigate the effect of cagedensity. So that each cage was created to provide 194.4 cm2 cage space per rat. Inthe concurrent second experiment there were same numbers of rats in each cage (2females, 1 male) but in these groups the cage space per animal was arranged asnormal (194.4cm2/rat), narrow (155.2cm2 /rat) and large (259.2cm2 /rat).In the first experiment reproduction results among groups ; litter size were 7.95;7.84; 8.58 and alive litters were 6.96; 7.78; 8.42, survival rate was % 84.9; 94.1;98.1(P<0.001), weaned litters were 4.58; 5.60; 6.32 and survival rate of weaned litterswas found to be 52.1; 58.3; ve 59.4(P>0.05) in numbers respetively. In the secondexperiment reproduction results ;litter size 8.58; 9.12; 8.54, alive litters were 8.42;8.65; 7.79 survival rate was 98.1; 94.9; 91.2 (P<0.01), weaned litters were 6.32; 5.80;6.11 and survival rate of weaned litters were % 59.4; 51.6; 53.5 in numbersrespectively.In the first experiment birth weights among groups were 4.97; 4.90; 4.91 g andweights at weaning were 36.29; 29.47; 31.62g (P<0.001) respectively. In the secondexperiment the birth weights were 4.92; 4.98; 5.04 g and weaning weights were31.62; 27.90 ve 26.08 g respectively.Immune levels (SRBC) were 3.94; 5.62; 5.43 (P<0.01) among groupsrespectively at the beginning of the first experiment and were 4.24; 4.92; 3.86respectively at the end of the first experiment. At the beginning of the secondexperiment the immune levels were 5.00; 5.43; 6.29 (P<0.001) respectively and at theend they were as (P<0.01) 3.56; 3.86 ve 3.86 respectively.Key Words: Rat, Cage Density, Reproduction, Weight and Immunity