Ankilozan spondilit tanılı hastalarda  obezite ve metabolik sendrom varlığının hastalık aktivitesi ve radyografik spinal hasar ile ilişkisi
Association of obesity and metabolic syndrome with disease activity and spinal radiographic damage among patients with ankylosing spondylitis
Yazar: GİZEM BAŞAK
Danışman: PROF. DR. CAHİT KAÇAR
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Ankilozan Spondilit (AS)esas olarak sakroiliak eklemler ve omurgayı etkileyen patolojik yeni kemik ve sindesmofit oluşumu ile karakterize kronik inflamatuar bir hastalıktır. Bu çalışmada; AS'li hastalarda total ve santral obezite ve metabolik sendrom varlığı ile inflamasyon, hastalık aktivitesi, spinal mobilite, fonksiyonel durum ve radyografik spinal hasar arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır.
Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Romatoloji polikliniğinde takipli, 18 yaş üzeri, 1984 Modifiye New york kriterlerine göre AS tanısı almış 100 hasta dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların demografik verileri kaydedildi, klinik öyküleri alındı. Total obezite (beden kitle indeksi [BKİ]) ve santral obeziteyi (Bel çevresi [BÇ], bel çevresi /boy oranı [BBO], bel çevresi /kalça oranı [BKO]) değerlendirmek için antropometrik ölçümler yapıldı. Hastalar BKİ, BÇ, BBO ve BKO'na göre değerlendirilerek obezite varlığına göre gruplandırıldı. Metabolik sendrom varlığı, Modifiye Amerikan Ulusal Kolesterol Eğitim Programı-Üçüncü Erişkin Tedavi Paneli (NCEP-ATP III) Kılavuzu Metabolik Sendrom Tanı Kriterlerine göre tanımlandı ve hastalar metabolik sendrom varlığına göre gruplandırıldı. Daha sonra gruplar; hastalık aktivitesi (AS Hastalık Aktivite Skoru [ASDAS], Bath AS Hastalık Aktivite İndeksi [BASDAI]), fiziksel fonksiyon (Bath AS Fonksiyonel İndeksi [BASFI] ), spinal mobilite (Bath AS Metroloji İndeksi [ BASMI]) ve radyografik spinal hasar (Modifiye Stoke AS Spine Skoru [m-SASSS]) yönünden değerlendirildi.
Hastalık aktivitesini gösteren parametreler değerlendirildiğinde; ASDAS-CRP sadece BKİ'ye göre obez olan grupta yüksek (p=0,035);  ASDAS-ESH, BKİ ve BÇ'ye göre obez olan grupta yüksek (sırası ile p=0,023; p=0,032) bulundu. Spinal mobilite ve fiziksel fonksiyon durumunu gösteren BASMI ve BASFI, obez AS'li hastalarda istatiksel olarak anlamlı yüksek saptandı. (p=0,001). Radyografik spinal hasar derecesinin değerlendirildiği m-SASSS, tüm indeksler için yapılan değerlendirmede obez hastalarda istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu. Sonuçlar birlikte değerlendirildiğinde santral obeziteyi gösteren parametreler BKİ'ye göre daha yüksek korelasyon değerlerine sahipti. BBO; BASMI, BASFI [ r(p) değerleri sırası ile; 0,434 (<0,001); 0,419 (<0,001)] ve m-SASSS [r (p); 0,533 (<0,001)] ile en yüksek korelasyon gösteren santral obezite indeksi olarak bulundu. Ayrıca artmış kardiyovasküler hastalık riski ile birliktelik gösteren metabolik sendrom varlığı, AS hastalarında yüksek BASFI, BASMI ve m-SASSS değerleriyle ilişkili olarak saptandı.
Çalışmamızda yüksek BKİ'ne sahip AS'li hastalar, daha yüksek CRP ve hastalık aktivite skorlarına (ASDAS) sahipti. Obezite ve metabolik sendrom, kötü fiziksel fonksiyon, azalmış spinal mobilite ve yüksek radyografik spinal hasar derecesi ile ilişkiliydi. Sonuçlara göre özellikle santral obezite ve metabolik sendrom varlığı,  AS'li hastalarda fonksiyonel durum, spinal mobilite ve radyografik spinal hasarı öngörmede değerli bir etken olarak görünmektedir. Klinisyenler ve hastalar , AS'de obezite ve metabolik sendromun negatif sonuçlarının farkında olmalıdır ve tedavi planında göz önünde bulundurmalıdırlar.

Abstract:
Ankylosing Spondylitis (AS) is a chronic inflammatory disease characterized by pathological new bone formation and syndesmophyte formation that mainly affects the sacroiliac joints and spine. In this study; It was aimed to investigate the relationship between the presence of total and central obesity and metabolic syndrome and inflammation, disease activity, spinal mobility, functional status and spinal radiographic damage in patients with AS.
100 AS patients over the age of 18 who fulfilled the the 1984 Modified New York criteria and followed by the Physical Medicine and Rehabilitation Rheumatology outpatient clinic of Akdeniz University Medical Faculty Hospital were enrolled. Demographic data of the patients were recorded and clinical histories were taken. Anthropometry was measured to determine total (body mass index [BMI]) and central obesity (waist circumference [WC], waist-to-height ratio [WHtR],waist-to-hip ratio [WHpR)] ). The patients were evaluated according to BMI, WC,WHtR,WHpR and grouped according to the presence of obesity. Metabolic syndrome was defined according to the modified National Cholesterol Education Program Adult Treatment Panel III criteria and patients were grouped according to the presence of metabolic syndrome.Then, disease activity (AS Disease Activity Score [ASDAS], Bath AS Disease Activity Index [BASDAI]), physical function (Bath AS Functional Index [BASFI] ), spinal mobility (Bath AS Metrology Index [ BASMI]), and spinal radiographic damage (Modified Stoke AS Spine Score [m-SASSS]) were analyzed between groups.
When the parameters showing the disease activity are evaluated; ASDAS-CRP was higher only in the obese group according to BMI (p=0.035); ASDAS-ESH was higher in the obese group according to BMI and WC (respectively p=0.023; p=0.032).BASMI and BASFI which Show spinal mobility and physical function status, were were significantly higher in the obese AS patients. (p=0,001). m-SASSS, in which the degree of spinal radiographic damage was evaluated,was statistically higher in obese patients by all indeces .Taking the above results together, central obesity had higher correlation values than BMI. BBO; BASMI, BASFI [r (p) values respectively; 0.434 (<0.001); 0.419 (<0.001)] and m-SASSS [r (p); 0.533 (<0.001)] was the central obesity index with the highest correlation. In addition, the presence of metabolic syndrome, which is associated with an increased risk of cardiovascular disease, was found to be associated with high BASFI, BASMI and m-SASSS values in AS patients.
In our study, patients with AS with high BMI had higher CRP and disease activity scores (ASDAS). Obesity and metabolic syndrome were associated with poor physical function, decreased spinal mobility, and a high degree of spinal radiographic damage. According to the results, especially the presence of central obesity and metabolic syndrome seems to be a valuable factor in predicting functional status, spinal mobility and spinal radiographic damage in patients with AS. Clinicians and patients should be aware of the negative consequences of being obese and having metabolic syndrome with AS and consider it in their treatment plan.