Kamu borçlanmasında piyasa yapıcılığı sistemi ve Türkiye uygulaması
Primary dealership system at public borrowing and Turkish case
Yazar: AYSU MOROĞLU
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖZER
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Özellikle gelişmekte olan ülkelerin, en temel ekonomik sorunlarından biri kamu açıklarının finansmanıdır. Bu konuda ülkelerin başvurabileceği başlıca iki yöntem mevcuttur. Bunlar iç borçlanma ya da dış borçlanmayla kamu açıklarının kapatılmasıdır. Türkiye ekonomisinin 2012 yılı verileri göz önüne alındığında; kamu iç borcunun 408.3 milyar TL, kamu dış borcunun ise, 154.6 milyar TL olduğu görülür. Özellikle Türkiye gibi iç borç stoku dış borç stokundan büyük oranlarda fazla olan ülkelerde, kamu borç yöneticilerine büyük görev düşmektedir.  Borç yöneticilerinin amacı, bütçe açıklarının finansmanı için gerekli olan miktarı, mümkün olan en düşük maliyet ve en az riskle finanse etmektir. Kamu borçlarının finansmanında, borç yöneticilerini risk ve maliyet minimizasyonuna kavuşturacak en kabul görmüş yöntem ise piyasa yapıcılığı sistemidir. 
Çalışmamızın amacı; piyasa yapıcılığı sisteminin genel çerçevesinin, kamu borç yönetiminde ki öneminin ve 2000 yılından bu yana devam eden Türkiye uygulamasının; hem aracı kurumlar hem de Hazine Müsteşarlığı açısından analiz edilmesidir. Üç bölümden oluşan çalışmamızın ilk bölümünde sistem tüm yönleriyle ele alınmış ve seçilmiş çeşitli ülke örnekleriyle konu pekiştirilmiştir. İkinci bölümde sistemin Türkiye uygulaması incelenmiş, 2000-2013 yılları arasındaki gelişimi analiz edilmiş ve son hali değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde ise sistemin Türkiye uygulaması, sistemle bağlantılı verilerden yola çıkılarak değerlendirilmiş, Türk bankacılık sistemi ve kamu borç yönetiminin finansmanı konularında başarısı irdelenmiştir.



Anahtar Sözcükler: Piyasa yapıcılığı sistemi, Kamu borç yönetimi

Abstract:
Especially in developing countries, one of the most important problems is the finance of public deficits.  In this regard, there are mainly two methods can be applied for countries.  These methods are to closure of budget deficits with internal borrowing or external borrowing. When we consider about Turkish economy within the data for 2012, we will see that there are 408.3 billion TL of domestic debt, and there are 154.6 billion TL of external debt. Especially in countries like Turkey, which have bigger internal debt stock than external debt stock, public debt administrations become considerably important.  The purpose of debt administration is to finance budget deficit with lowest possible cost and risk.  At the financing of public debt, the most generally acknowledged method to minimize risk and cost of public debt administration is primary dealership system.
The purpose of this study, is to analyze the general framework of primary dealership  system?s importance on public debt management and Turkish case, which has been continuing since 2000, both in terms of Primary Dealers and Treasury. In the first part of this three-part-study, all aspects of the system are discussed and the topic are strengthened with the examples of various selected countries.  In the second part, Turkish application of system have been examined, the development between 2000 and 2013 is analyzed and the final version is evaluated.  Lastly in the third part, Turkish case of the system is reviewed in terms of the economic data on the system and its success in Turkish banking system and financing the public debt management is examined.



Keywords: Primary Dealership System, Public Debt Management