Paris Büyükelçisi Salih Münir Paşa'nın (Çorlu) hayatı ve faaliyetleri (1857-1939)
The life and activities of Salih Münir Pasha (Çorlu) (1857-1939), Ottoman Ambassador to Paris
Yazar: KASIM HIZLI
Danışman: PROF. DR. FATMA ÜREKLİ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Biyografi = Biography ; Tarih = History
Dizin: Abdülhamid II = Abdülhamid II ; Biyografi = Biography ; Büyükelçi = Ambassador ; Diplomasi = Diplomacy ; Hariciye Nezareti = Ministery of the Foreign Affairs ; Salih Münir Paşa = Salih Münir Pasha

Özet:
1857 yılında İstanbul Vefa'da dünyaya gelen Salih Münir Paşa, iki asır Osmanlı merkez bürokrasisinde görev yapan Çorluluzâde ailesine mensuptur. Tanzimat'ın nitelikli ve seçkin birey yetiştirme projesinin ürünü olan Mekteb-i Sultani'nin ilk öğrencisidir. Tanzimat kuşağının önde gelen devlet adamlarının birikiminden yararlanan Salih Münir Paşa, küçük yaşta Şehzade Abdülhamid Efendi ile tanışmıştır. II. Abdülhamid'in tahta çıkışı ile himayesine girmiştir. Çalışmada, Salih Münir Paşa'nın hayatı ve faaliyetleri çerçevesinde Hariciye Mektupçuluğu, Matbuat-ı Ecnebiye Müdürlüğü ve Paris Sefareti dönemine ait etkin politik hayatı incelenmiştir. Bu faaliyetlerin incelenmesi ile bir Osmanlı diplomatının yetişmesi, II. Abdülhamid iktidarının Hariciye Nezareti ve basın üzerinde nüfuz kurma süreci ile doğrudan doğruya saraya bağlı çalışan bir diplomatın portresi ortaya konmuştur. Osmanlı İmparatorluğu'nun yıkılma aşamasında Avrupa diplomasisinin önemli merkezlerinden Paris'te Osmanlı temsilciliği yapan bir diplomatın faaliyetleri etrafında, devrin otoriter padişahı II. Abdülhamid'in yaşanan gelişmelere müdahale biçimi şimdiye kadar incelenmemiş arşiv belgeleri ışığında tespit edilmiştir. Bunun yanında Salih Münir Paşa'nın Osmanlı'dan Cumhuriyet'e uzanan hayatı, II. Meşrutiyetle birlikte görevden uzaklaştırılması ile yaşadıkları, kişisel ve aile ilişkileri aydınlatılmıştır.

Abstract:
Born in 1857 in Vefa, Istanbul, Salih Munir Pasha was a member of Çorluluzade family that served in the Ottoman bureaucracy for two centuries. He was one of the first students of the "Lycée Impérial" that was a significant element of a Tanzimat project aiming at creating select subjects for the Empire. Benefiting from the experiences of the leading statesmen of the period, Salih Munir met with Prince Abdulhamid Effendi in a considerably young age. When the latter came to power, Munir got under his auspices. In this study his life and activities during his public service as secretary general of the Turkish Ministry of Foreign Affairs, Inspector for the Foreign Press and as an ambassador to Paris are treated. Examining all the activities and correspondences we get the chance to see how to make an Ottoman diplomat, by what ways Abdulhamid II tried to put pressure on the Ministry of Foreign Affairs and the press, and the true portrait of a Turkish bureaucrat firmly bound to the Palace. Within the framework created out of the activities of a Turkish diplomat working in Paris, i.e., the heart of the European diplomacy, we put forth the patterns of intervention by Abdulhamid II in the pressing occasions of the time. And at the same time the life of Munir, stretching from empire to the republic, his fall from favor following the Constitution, and his personal affairs have been tried to shed some light upon.