Entübe yoğun bakım hastalarında aspirasyon uygulamalarının ve invazif girişimlerin ağrıya ve hemodinamik parametrelere etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of suctioning practices and invasive procedures on pain behaviors and hemodynamic parameters in intubated intensive care patients
Yazar: MEHMET ALİ BOZKURT
Danışman: PROF. DR. SEMİHA AKIN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aspirasyon = Aspiration ; Ağrı = Pain ; Entübasyon = Intubation ; Hemodinamikler = Hemodynamics ; Yalın bakım = Lean maintenance ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Amaç: Bu araştırma entübe yoğun bakım hastalarında aspirasyon uygulamaları ve 
invazif girişimlerin ağrı davranışları ve hemodinamik parametreler üzerindeki etkisini 
incelemek amacıyla gerçekleştirildi. Tanımlayıcı-gözlemsel nitelikte bir çalışmadır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma örneklemini mekanik ventilatöre bağlı entübe 66 
hasta oluşturdu. Gözlemler Davranışsal Ağrı Ölçeği, Hemodinamik Parametreleri 
Değerlendirme Formu ve Richmond Ajitasyon-Sedasyon Skalası kullanılarak yapıldı. Her 
hasta toplam 3 farklı uygulama (1 aspirasyon, 2 farklı invazif girişim) gözlemlendi. Her bir 
uygulama öncesi, sırası ve uygulamadan sonra (5 ve 15. dakika) ağrı davranışları,
hemodinamik değişkenler, ajitasyon-sedasyon düzeyi ve mekanik ventilatör değerleri 
açısından gözlemlendi. 
Bulgular: Yoğun bakım hastalarının ortalama yaşı 77,03 ± 12,27 yıldır ve %68,2'si
COVİD-19 tanısıyla tedavi almıştır. Aspirasyon işlemi ve invazif girişimler öncesi, sırası ve 
sonrası hemodinamik ve mekanik ventilasyon parametrelerinde fark belirlendi (p < 0,05). 
İşlem sonrası 5 ve 15.dakikada hemodinamik parametrelerin normal değerlere doğru indiği
bulundu (p < 0,05). Gözlemler sonucu aspirasyon işlemi ve invazif girişimler sırasında ağrı 
puanlarının yükseldiği belirlendi Aspirasyon işlemi ve invazif girişimlerden sonra 5 ve 15.
dakikadaki ağrı puanlarının düştüğü gözlendi (p < 0,05). İnvazif girişim türüne göre ağrı 
puanlarında ve hemodinamik parametrelerde fark saptandı. Nazogastrik sonda takılması, 
subkütan ve intravenöz enjeksiyon uygulamaları sırasıyla en ağrılı girişimler olmuştur. 
Sonuç: Yoğun bakım hastalarında aspirasyon işlemi ve invazif girişimler 
hemodinamik ve mekanik ventilasyon parametrelerinde değişime ve ağrıya neden 
olmaktadır. Hastalar invazif girişimler sırasında ağrı göstergeleri ve hemodinamik 
değişimler açısından yakından izlenmelidir. Özellikle nazogastrik sonda takılması işlemi ve 
enjeksiyon uygulamaları kanıta dayalı öneriler doğrultusunda özenle gerçekleştirilmeli ve
gereksiz invazif girişimlerden kaçınılmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Ağrı, Aspirasyon, Hemşire, İnvazif, Yoğun Bakım

Abstract:
ABSTRACT
Aim: The present study was conducted to examine the effects of suctioning 
applications and invasive procedures on pain behaviors and hemodynamic parameters in 
intubated intensive care patients in the descriptive-observational design.
Materials and Methods: The study sample consisted of 66 intubated patients who 
were mechanically ventilated. The data were obtained using the Behavioral Pain Scale, 
Hemodynamic Parameters Evaluation Survey, and Richmond Agitation-Sedation Scale. The 
pain behaviors, hemodynamic variables, agitation-sedation, and mechanical ventilator 
values of the patients were observed before, during, and after the invasive procedures (5th 
and 15th minutes). Each patient was observed during a total of 3 different applications (1 
suctioning and 2 different invasive procedures).
Results: The mean age of intensive care patients was 77.03 ± 12.27 years and 
68.2% of them were treated with the diagnosis of COVID-19. There were differences in 
hemodynamic and mechanical ventilation parameters before, during, and after the suctioning 
and invasive procedures. Hemodynamic parameters decreased to normal values at the 5th 
and 15th minutes after the procedure (p < 0.05). The pain scores increased during suctioning 
and invasive procedures and decreased at 5 and 15 minutes after the suctioning and invasive 
procedures (p < 0.05). There were differences between pain scores and hemodynamic 
parameters in terms of invasive procedure. Nasogastric tube insertion and subcutaneous or 
intravenous injection applications were the most painful interventions, respectively.
Conclusion: Suctioning and invasive procedures cause changes in the 
hemodynamic and mechanical ventilation parameters and pain in intensive care patients. 
Patients must be monitored closely for pain indicators and hemodynamic changes during 
invasive procedures. Nasogastric tube insertion and injection applications must be performed 
carefully. Invasive interventions must be performed in line with evidence-based 
recommendations and unnecessary invasive procedures must be avoided.
Key Words: Intensıve Care, Invasive, Nurse, Pain, Suction