Isparta ilinde buğdaylarda embriyo enfeksiyonuna ve kök çürüklüğüne neden olan pythıum türlerinin belirlenmesi
Determination of pythium species causing embryo infection and root rot on wheat in Isparta province
Yazar: NURŞEN AYAZOĞLU
Danışman: PROF. DR. GÜRSEL KARACA
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Isparta ili buğday ekiliş alanlarında embriyo enfeksiyonuna ve kök çürüklüğüne neden olan Pythium türlerini belirlemek amacıyla, 2011 yılı Ekim-Aralık döneminde rastgele seçilen tarlalardan toprak ve bitki örnekleri alınmıştır. Kök örnekleri yüzey dezenfeksiyonundan sonra seçici ortama (VP3) alınmış, 1-2 gün inkübasyondan sonra gelişen hif uçlar patates havuç agar içeren petrilere aktarılmıştır. Toprak örnekleri ise 200'er gramlık bölümler halinde plastik saksılara konularak sulanmış, her bardağa 20 buğday tohumu ekilerek 15°C'de 48 saat tutulmuştur. 

Daha sonra tohumlar çıkarılarak temizlenmiş, seçici ortama embriyo uçları temas edecek şekilde yerleştirilerek 2-3 gün inkubasyona bırakılmış ve embriyo enfeksiyon oranları belirlenerek izolatların saf kültürleri elde edilmiştir. Araştırma sonucunda, 60 tarladan alınan bitki örneklerinde, Pythium türlerinin neden olduğu kök enfeksiyon oranının %30'u geçmediği belirlenmiştir. Kök çürüklüğüne neden olan 4 tür arasında en yaygın olanın P. lycopersicum olduğu bunu HS grubun izlediği belirlenmiştir. Toplam olarak 60 toprak örneğinde yapılan inceleme sonucunda, embriyo enfeksiyon oranının % 0-28 arasında olduğu saptanmıştır. Embriyo enfeksiyonuna neden olan türler arasında en yaygın olanın HS grup olduğu belirlenmiştir. Bunların dışında bitki ve embriyo izolasyonlarında P. deliense, P. echinulatum, P. G-grup, P. oligandrum, P. paroecandrum, P. periplocum, P. rostratum, P. stipitatum ve P. ultimum elde edilmiştir. Bunlar arasında P. deliense, P. lycopersicum, P. periplocum ve P. stipitatum dünyada buğdayda ilk kez bu çalışmayla bildirilmektedir. Patojenite denemesinde buğday bitkilerinin çıkış ve gelişimini önemli seviyede azaltan en virülent tür P. deliense olmuş, diğer türlerin ise önemli derecede hastalık oluşturmadığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Triticum aestivum, Pythium spp., patojenite, mikoparazit.

Abstract:
In order to determine Pythium species causing embryo infection and root rot on wheat in Isparta province, soil and plant samples were taken from the randomly selected fields by surveys performed in October-December 2012. Roots were washed, surface sterilized and transferred to selective media. Growing mycelia were transferred to PCA plates 1-2 days after incubation. Soil samples of 200 g each were transferred to 5 plastic pots, watered and 20 wheat seeds were sown in each pot. After 48 hours incubation at 15°C, seeds were washed and transferred to selective media, their embryos upside down. Embryo infection rates were determined 2-3 days after incubation and pure cultures of the isolates were obtained. As a result of the study, root infection rates was found to be less than 30% in the plant samples obtained from sixty fields. The most common species causing root rot was P. lycopersicum, followed by HS group.  Embryo infection rates were between 0-28% in totally sixty soil samples. The most common species causing embryo infection was HS group. Other species obtained from root and embryo isolations were; P. deliense, P. echinulatum, Pythium G-grup, P. oligandrum, P. paroecandrum, P. periplocum, P. rostratum, P. stipitatum and P. ultimum. Among them, P. deliense, P. lycopersicum, P. periplocum and P. stipitatum were reported for the first time from wheat plants and soils in this study. As a result of pathogenicity test, P. deliense was found to be the most virulent species causing significant decrease in plant emergence and growth, while disease symptoms caused by other species were not significant.

Keywords: Triticum aestivum, Pythium spp., pathogenicity, mycoparasite.