Arap dilinde müstesna
Exception in Arabic Language
Yazar: SEMİRA YAYAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NUSRETTİN BOLELLİ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlahiyat Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Dilbilim = Linguistics

Özet:
Arap Dilinde MüstesnâArap Dili tarihte yer alan en eski ve en zengin dillerden biridir. Arapçanın, bazıdönemlerde edebiyat ve bilimde kullanılır olmasında ve bu kadar yaygınlaşmasındaki enönemli unsur şüphesiz Kur'an-ı Kerim'in Arapça olarak nazil olması ve Hz. Peygamberin söz,fiil ne takrirlerinden oluşan hadis kültürünün bu dilde olmasıdır.Bu çalışma; Arap dilinde önemli bir yere sahip olan ve asıl itibariyle bir gramerkonusu olan ?Müstesnâ (İstisnâ)?ya tahsis edilmiştir. Konunun ?Arap dilinde Müstesnâ?şeklinde belirlenmesindeki ana etkenler, daha önce de zikredildiği gibi, Kur'an-ı Kerim'deçokça kullanılan bir üslup olması, istisnânın Arap dilindeki önemi, ve belâgat, fıkıh gibiİslami ilimler açısından önemli konuma sahip olması şeklinde sıralanabilir.Çalışma, bir giriş ve dört ana bölümden oluşur. Giriş bölümünde, Arap dilindeki ilkfilolojik çalışmaların genel bir değerlendirilmesi yapılarak sarf ve nahiv ilimlerinin doğuşuve gelişmesi ele alınmıştır.Birinci bölüm; istisnânın tanımı, istisnâ cümlesinin unsurları ve çeşitli kriterlere göreyapılan tasnifi içine almaktadır. Genel itibariyle istisnâ, herhangi bir istisnâ edatından sonragelen ismin, önceki kısmın dahil olduğu genel hükmün dışında bırakılmasıdır. Diğer birifadeyle, istisnâ edatından sonraki kelimeyi (müstesna) öncesindeki hükümden ayırmaktır.İkinci bölümde, istisnâ edatları, bu edatların kulanım şekilleri ve özellikleri ayrıntılıolarak ele alınmıştır.Üçüncü bölüm, Nahiv Ekollerinin istisnâ konusundaki fikir ayrılıklarına tahsisedilmiştir.Dördüncü bölümde ise Fıkıh ve belâgat ilimleri açısından istisnâya özet olarakdeğinilmiştir.Çalışmamızın kaynak teşkil etmesi ve daha sonra bu konu çerçevesinde yapılacakçalışmalara yardımcı olması temennisiyle?

Abstract:
Aarabic language has been on eof the oldest and richest languages tthroughout thehistory. The most important reason of the usage of Arabic language in literature and sciencein some ages and its becoming so widespread is, without doubt, is the Koran?s being writtenin Arabic language and the hadith culture?s, which consists of the Holy Prophet Muhammed?swords, acts and positions, being in that language.This study is about Exception which is a grammar subject itself and has an importantrole in Arabic language. The main reasons of our study?s topic being ?Exception in ArabicLanguage? is, as stated above, its common usage in the Koran, the importance of exception inArabic language and its having an important role in Islamic Sciences such as Rhetoric andFiqh.This study consists of an introduction and four main parts. In introduction part, thebirth and development of morphology and syntax has been discussed by making a generalevaluation about the first linguistic works in Arabic language.The first part consists of the definition of exception, the elements of exceptionalsentences and the claassification (of exception) which is made according to different criteria.In a general definition, the exception of any noun, that comes after exceptional particles, fromgeneral meaning which includes the rest of the sentence is called Exception. In other words,the exception of the noun, that comes after exceptional particles, from the previous meaning iscalled exception.In the second part, exceptional particles, the usage of these particles, and theirspecifications is discussed in details.The third part is assigned to the different viewpoints of morphology schools ofthough about the exception.In the fourth part, it is touched upon to the exception in terms of Rhetoric and Fiqh.It is hoped that our work will be accepted as a source and will be helpful to thestudies that are going to be done in this area.