Yoğun bakım tedavisi gören seksen yaş ve üzeri hastaların klinik özellikleri ve 1 yıllık sağ kalımlarının retrospektif olarak değerlendirilmesi
Evaluation of the clinical characterictics of the patients over 80 in intensive care unit and that patient's 1 year survival by a retrospective study
Yazar: BUKET AŞMAKUTLU
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL OBA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Geriatri = Geriatrics ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Yaşlılar = Aged ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Giriş: Dünya genelinde yaşlı nüfusun ve özellikle de 80 yaş ve üzerindeki çok yaşlı nüfusun oranı giderek artmaktadır. Çok yaşlı hastalar, azalmış fizyolojik rezervleri nedeniyle hastalıklara ve travmalara daha yatkın olmaktadır. Tıbbi teknolojideki ilerlemeler ve artan nüfus nedeniyle, çok yaşlı hastalar giderek daha fazla yoğun bakım ünitelerine başvurmakta ve kabul edilmektedir.
Yaşlı popülasyonun, genel olarak genç nüfusa göre hastane mortalite ve morbiditesinin fazla olduğu bilinmektedir. Düşük yaşam beklentisi nedeniyle çeşitli yoğun bakım ünitelerinde bu hastaların kabulü konusunda problemler ve kısıtlamalar meydana gelmektedir. Bu hastaların kabulleri ile ilgili tartışma sürmektedir. Literatürde bu hasta grubunu kapsayan sınırlı sayıda çalışma mevcuttur. Çalışmamızda yoğun bakım ünitelerine kabul edilen ileri yaştaki hastaların klinik özelliklerini, kısa ve uzun dönem mortalitelerini ve sağ kalıma etkili faktörleri araştırmayı amaçladık.
Materyal ve Metod: Çalışmamıza 1.1.2014-1.1.2019 tarihleri arasında hastanemiz erişkin yoğun bakım ünitesinde yatan 80 yaş üzeri 589 hasta dahil edildi. Yaş, cinsiyet, yoğun bakımda kalış süresi, kabul edilme nedenleri, ek hastalıkları, uygulanan tedaviler, organ desteği, taburculuk bilgisi, APACHE II skorları kaydedildi. Yoğun Bakım Ünitesinde (YBÜ) gerçekleşen mortalite YBÜ mortalitesi, hastaneden taburculuk sonrası 1.yıla kadar olan uzun dönem mortalite kaydedildi.
Bulgular: Acilden ve medikal nedenlerle kabullerde mortalite yüksek iken, planlı cerrahi nedeniyle kabullerde düşüktü (p<0.0001). Hastane kabul tanılarında renal nedenlerin (p=0.01), pnömoni ve respiratuar yetmezliğin (p=0.01), sepsis ve CPR ugulamalarının (p<0.0001) YBÜ mortalitesini arttırdığı gösterildi. Hipertansiyonun (p=0.003), konjestif kalp yetmezliğinin (p=0.012), valvüler kalp hastalıklarının (p=0.005), kronik böbrek yetmezliğinin
6
(p=0.022) mortalite üzerinde anlamlı istatistiksel etkisi izlendi. Mekanik ventilasyon (p<0.0001), katekolamin infüzyonu (p<0.0001), kan transfüzyonu (p=0.0001) ve diyaliz uygulanması (p<0.0001) YBÜ mortalitesini arttırmaktaydı. Artmış laktatın (p<0.0001), wbc değerinin, kreatinin değerinin (p<0.0001) ve bilirubin değerinin (p=0.003) ve azalmış pH değerinin (p<0.0001) YBÜ mortalitesi üzerinde anlamlı etkisi bulundu. Mekanik ventilasyon kullanılması, katekolamin almak ve APACHE II skorundaki her birim artış, YBÜ'de ölüm olasılığını sırasıyla 1.5 kat, 2.4 kat ve 1.07 kat artırmaktaydı. Katekolamin uygulanması, ek hastalık olarak kronik böbrek yetmezliği varlığı ve APACHE II skorundaki her birim artış, 1 yıl sonrası uzun dönemde ölüm olasılığını sırasıyla 2.4 kat, 2.3 kat ve 1.06 kat artırmaydı.
Yüksek APACHE II skoru ve medikal nedenlerle kabul durumunda uzun dönem mortalite daha fazlaydı (p<0.0001). Pnömoni ve akut solunum yetmezliği (p<0.0001) ile kronik böbrek yetmezliği tanısı olanlarda (p=0.015) uzun dönem mortalite fazlaydı. Travma tanılı hastalarda ise mortalite daha azdı (p=0.008). Katekolamin verilen ve kan transfüzyonu yapılan hastalar
ile (p<0.0001) ve kreatinin yüksekliği (p=0.006) olan hastalarda uzun dönem sağ kalımı azalmıştı.
Tartışma ve Sonuç: Çalışmamız, yaşlı popülasyonun yoğun bakım özelliklerini saptamak, tanıların, yaşların, cinsiyetin ve uygulanan tedavilerin hasta mortalitesine etkisini değerlendirmek ve bu yaş grubunun yoğun bakım tedavisinden sağladığı faydayı tespit etmek amacıyla yapıldı. Özellikle yaşlı popülasyonun yoğun bakım tedavisinden yeterince fayda görmediği ve YBÜ mortalitesinin bu yaş gurubunda çok fazla olduğu yaygın olarak düşünülmektedir. Ekonomik nedenler ve YBÜ ünitesindeki kısıtlı yer sebebiyle, yaşlı hastaların YBÜ'ye kabulleri konusundaki tartışmalar sürmektedir. Ancak artan yaşam beklentisi nedeniyle yoğun bakım ünitelerine yaşlı hasta kabulü her geçen gün artmaya devam edecektir. Çalışmamızdaki hastaların yaklaşık %62'si hastaneden taburcu edilebilmiş, %40'ı ise 1 yıl sonunda sağ kalabilmiştir. Bu durum yaşlı hastaların yoğun bakım ünitesinden ölüm
7
oranları yüksek olsa da oldukça fayda sağlayabileceklerini göstermiştir.

Abstract:
Introduction: While the elderly population is increasing worldwide, the proportion of the very old population, defined as 80 years old and above, is gradually increasing. Very old patients are more prone to diseases and traumas due to their decreased physiological reserves. Due to advances in medical technology and increasing population, older patients are increasingly admitted and accepted to intensive care units.
It is known that the elderly population has higher hospital mortality and morbidity than the young population. Due to the low life expectancy, problems and restrictions occur in the acceptance of these patients in several intensive care units. The debate on the admissions of these patients continues. There are a limited number of studies in the literature covering this patient group. With this study, we tried to understand the effects of admission of this patient group to survival in the intensive care unit by researching the short and long term mortality of elderly patients admitted to the intensive care units through several parameters and comparing them with the studies in the literature.
Materials and Method: A total of 589 patients, including 215 men (36.5%) and 374 women (63.5%), whose age range was between 80 and 106, were included in the study. 202 patients (34.2%) were admitted to the ICU for medical reasons, 302 patients (51.2%) due to planned surgery, 85 patients (14.4%) due to unplanned surgery. 222 patients (37.7%) were admitted to the ICU from the emergency department, 364 patients (61.7%) from the hospital services, and 3 patients (<1%) from the external center. 209 patients (35.5%) due to trauma, 86 patients (14.6%) due to abdominal surgery and acute abdomen, 81 patients (13.7%) due to pneumonia and acute respiratory failure, 39 patients (6.6%) due to sepsis and various infections, 37
9
patients (6.2%) 32 patients (5.4%) performing CPR for other surgical reasons In the intensive care unit; 546 patients (92.6%) received antibiotic therapy, 254 patients (43.1%) received mechanical ventilation, 211 patients (35.8%) received catecholamine infusion, 149 patients (25.2%) received various blood products, primarily erythrocyte suspension, dialysis was performed to 41 patients (6.9%). 30 patients (5%) due to oncological surgery, 21 patients (3.5%) due to intracranial bleeding, 16 patients (2.7%) for renal reasons, 13 patients (2.2%) for other neurological reasons, especially ischemia, 13 patients (2.2%) were admitted to ICU due to congestive heart failure and arrhythmia, 6 patients (1%) for other medical reasons, 4 patients (0.6%) due to pulmonary embolism, and 2 patients (0.3%) for myocardial infarction.
Results: While mortality was high in admissions due to medical and emergency reasons, it was low in admissions due to planned surgery (p <0.0001). In hospital admission diagnoses, renal causes (p = 0.01), pneumonia and respiratory insufficiency (p = 0.01), sepsis and CPR applications (p <0.0001) were shown to increase ICU mortality. Significant statistical effects of hypertension (p = 0.003), congestive heart failure (p = 0.012), valvular heart diseases (p = 0.005), chronic kidney failure (p = 0.022) on mortality were observed. Mechanical ventilation (p <0.0001), catecholamine infusion (p <0.0001), blood transfusion (p = 0.0001) and dialysis application (p <0.0001) increased ICU mortality. A significant effect was found on increased ICT mortality from increased lactate (p <0.0001), wbc value, creatinine value (p <0.0001) and bilirubin value (p = 0.003) and decreased pH value (p <0.0001). The use of mechanical ventilation, taking catecholamines and each unit increase in APACHE II score increased the probability of death in ICU 1.5 times, 2.4 times and 1.07 times, respectively. The application of catecholamine, the presence of chronic kidney failure as an additional disease, and each unit increase in the APACHE II score were 2.4 times, 2.3 times and 1.06 times, respectively, in the long-term mortality after 1 year. Long-term mortality was higher in admission due to high APACHE II score and medical reasons (p <0.0001). Long-term mortality was higher in
10
the patients with pneumonia and acute respiratory failure (p <0.0001) and chronic kidney failure (p = 0.015). Mortality was lower in patients diagnosed with trauma (p = 0.008). Long-term survival was reduced in patients who were given catecholamine and transfused blood (p<0.0001) and in patients with creatinine elevation (p = 0.006).
Discussion and Conclusion: Our study was conducted to determine the intensive care characteristics of the elderly population, to evaluate the effects of diagnoses, ages, gender and treatments on patient mortality, and to determine the benefit of this age group from intensive care treatment. It is widely believed that the elderly population does not sufficiently benefit from intensive care treatment and ICU mortality is very high in this age group. Due to the economic reasons and the limited place in the ICU unit, discussions on the admission of elderly patients to the ICU continue. However, due to the increased life expectancy, the acceptance of elderly patients to intensive care units will continue to increase day by day.
About 58% of the patients in our study could be discharged from the hospital, while 40% survived after 1 year. This shows that elderly patients can benefit from the intensive care unit, even if their mortality rates are high.