hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Otizmli çocukların kardeş ilişkilerinin anne baba görüşlerine göre belirlenmesi (Aydın/Söke ilçesi örneği)
Determination of the parents' perspectives on sibling relationships of children with autism (sample of Aydın/Söke)
Yazar: ASLI KİREÇÇİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FÜSUN ÜNAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder

Özet:
Bu araştırmanın amacı otizmli çocukların kardeş ilişkilerinin anne-baba görüşlerine göre belirlenmesidir. Araştırmaya 11 anne ve 11 baba olmak üzere toplam 22 katılımcı dahil edilmiştir. 
Fenomenoloji deseninin kullanıldığı araştırmada veri toplama yöntemi olarak yarı yapılandırılmış görüşmeler kullanılmıştır. Ebeveynlerin yöneltilen sorulara verdikleri yanıtlar betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda otizm spektrum bozukluğuna sahip ve tipik gelişim gösteren kardeşler arasındaki etkileşimlerin hem pozitif hem de negatif yönleriyle çeşitlilik gösterdiği; etkileşimlerin şekli ve sıklığının ailenin genel dinamikleri ve bireysel ihtiyaçlarına göre değiştiği, tipik gelişim gösteren kardeşlerin otizmli kardeşlerine genellikle önemli destek ve yardım sağladığı bulguları ortaya çıkmıştır. Anne babaların, çocuklarının ihtiyaçlarına duyarlılık göstererek duygusal ve davranışsal tepkiler vermesinin, aile içindeki bu dinamiklerin yönetiminde önemli bir rol oynadığı görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to determine the sibling relationships of children with autism according to the views of their parents. A total of 22 participants, 11 mothers and 11 fathers, were included in the study. In the study in which phenomenology design was used, semi-structured interviews were used as data collection method. The responses given by the parents to the questions posed were analyzed using the descriptive content analysis method. As a result of the study, it was found that the interactions between siblings with autism spectrum disorder and typically developing siblings varied both positively and negatively aspects: the form and frequency of interactions changed according to the general dynamics and individual needs of the family. Typically developing siblings were generally found to provide significant support and help to their siblings with autism.  It was observed that parents' sensitivity to their children's needs and their emotional and behavioral responses played an important role in managing these dynamics within the family.
İnşaat projelerinde akıllı sensörler kullanılarak çalışan performanslarının değerlendirilmesi
Evaluation of employee performance using smart sensors in construction projects
Yazar: TANZER GENÇ
Danışman: PROF. DR. ÇİĞDEM TARHAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı / Yönetim Bilişim Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Yönetim Bilişim Sistemleri = Management Information Systems

Özet:
İnşaat, insanlığın barınma ihtiyacını karşılayan ve medeniyetler kurulmaya başladığından beri iç içe yaşadığı bir sektördür.  Bu sektörün başından beri en büyük sorunu en büyük maliyet sorunu olan işçi performanslarının yönetilmesidir. Günümüzde inşaat sektörü, sürekli gelişen teknoloji ve akıllı cihazlarla büyük bir dönüşüm geçirmektedir. Bu dönüşümün önemli bir bileşeni, inşaat projelerinde kullanılan akıllı sensörlerdir. Bu çalışma, inşaat projelerinde Raspberry Pi Pico, MPU-6050 Gyro Sensor ve RTC DS1302 zaman modülü gibi akıllı cihazlar kullanılarak çalışan performansının değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Tezin temel odak noktası, inşaat çalışanlarının hareketlerini, fiziksel durumlarını ve çalışma koşullarını izlemek ve analiz etmek için bu sensörlerin nasıl kullanılabileceğidir. MPU-6050, hareket ve eğilme verilerini hassas bir şekilde ölçerken, RTC DS1302 zaman modülü verilerin zaman damgasını oluşturur. Bu veriler, Raspberry Pi Pico üzerinden toplanır ve PHP ile MySQL veritabanına kaydedilir. Veritabanında saklanan veriler, çalışanların günlük performanslarını analiz etmek için kullanılır. Bu analiz, işçi verimliliği, güvenlik riskleri ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi gibi faktörleri içerebilir. Sonuçlar, inşaat projelerinin daha verimli, güvenli ve sürdürülebilir bir şekilde yönetilmesine yardımcı olabilir.

Abstract:
Construction is a sector that meets the sheltering needs of humanity and has been living together since the establishment of civilizations. The biggest problem of this sector since the beginning is the management of worker performance, which is the biggest cost problem. Today, the construction sector is undergoing a major transformation with constantly developing technology and smart devices. An important component of this transformation is the smart sensors used in construction projects. This study aims to evaluate worker performance using smart devices such as Raspberry Pi Pico, MPU-6050 Gyro Sensor and RTC DS1302 time module in construction projects. The main focus of the thesis is how these sensors can be used to monitor and analyze the movements, physical conditions and working conditions of construction workers. While MPU-6050 precisely measures movement and bending data, RTC DS1302 time module creates a time stamp of the data. This data is collected via Raspberry Pi Pico and recorded in a MySQL database with PHP. The data stored in the database is used to analyze the daily performance of workers. This analysis may include factors such as worker productivity, safety risks and improvement of working conditions. The results can help manage construction projects more efficiently, safely and sustainably.
Türkiye'de Koronavirüs salgını öncesi ve sonrasında çocuk eğitimi ve işgücünü etkileyen faktörlerin ekonometrik analizi
Econometric analysis of factors affecting child education and labor force in Turkey before and after the Coronavirus outbreak
Yazar: NİYAZİ ÖKSÜZ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM KİREN GÜRLER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Ekonometri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonometri = Econometrics

Özet:
Koronavirüs salgını öncesi ve sonrasında Türkiye'de 15-19 yaş aralığında bulunan çocukların eğitimi ve işgücünün ekonomik etkileri incelenmektedir. Çocuk yoksulluğu, çocuk işçiliği ve eğitim hakkı gibi konulara odaklanılarak, çocukların ekonomik katkıları ve yoksulluğun çocuklar üzerindeki etkileri değerlendirilmektedir.
Yoksulluk kavramı ve türleri, gelir dağılımı eşitsizliği ve çocuk yoksulluğu detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Çocuk yoksulluğunun tanımı, nedenleri ve sonuçları tartışılarak, çocukların fiziksel, duygusal, sosyal ve entelektüel gelişimleri üzerindeki etkileri açıklanmıştır.
Nitel tercih modelleri ve bu modellerin ekonomik analizlerde kullanımı açıklanmıştır. Logit ve probit modelleri gibi teknikler üzerinde durulmuş ve ardışık logit modelin uygulanışı gösterilmiştir.
Türkiye İstatistik Kurumu'nun 2020 ve 2022 verileri kullanılarak yapılan analizler sunulmuş, pandemi döneminin çocukların eğitim ve işgücüne katılımı üzerindeki etkileri değerlendirilmiş ve bulgular yorumlanmıştır. Çalışma, çocuk yoksulluğunun azaltılması ve çocuk haklarının korunması adına politika önerileri sunmaktadır. Eğitim programlarının ve sağlık hizmetlerine erişimin iyileştirilmesi gibi çözümlerle toplumun genel refahının artırılabileceği vurgulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler: COVID- 19, Çocuk Eğitim, Ekonomi, Ardışık Logit Model.

Abstract:
The economic effects of the education and labor force of children aged 15-19 in Turkey before and after the coronavirus outbreak are examined. Focusing on issues such as child poverty, child labor and the right to education, children's economic contributions and the effects of poverty on children are evaluated.
The concept and types of poverty, income distribution inequality and child poverty are discussed in detail. The definition causes and consequences of child poverty are discussed, and its effects on children's physical, emotional, social and intellectual development are explained. 
Qualitative preference models and the use of these models in economic analyzes are explained. Techniques such as logit and probit models are emphasized and the application of the sequential logit model is demonstrated.
Analyzes made using the 2020 and 2022 data of the Turkish Statistical Institute are presented, the effects of the pandemic period on children's education and labor force participation are evaluated and the findings are interpreted. The study offers policy recommendations to reduce child poverty and protect children's rights. It is emphasized that the general welfare of the society can be increased with solutions such as improving education programs and access to health services.

Keywords: COVID- 19, Child Education, Economy, Sequential Logit Model.
Uluslararası insan hakları hukuku ışığında çocukların eğitim hakkı
The right to education of children in light of international human rights law
Yazar: RANA ARZUMANLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TİJEN DÜNDAR SEZER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / İnsan Hakları Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Tarih boyunca "çocuk" kavramı toplumsal yapılara, kültürlere, inançlara ve ekonomilere göre değişikliklere uğramıştır. Çocuk hakları geniş anlamda sosyal, felsefi, ahlaki ve hukuki boyutları kapsayan evrensel bir kavramı kapsamaktadır. Eğitim; sosyal, kültürel, politik ve bireysel olmak üzere birçok boyutu kapsayan ve devam eden bir süreçtir. Kendine has özellikleri nedeniyle eğitim hakkı çok sayıda uluslararası belgede tanınmış ve vurgulanmıştır.
Çalışmamızda çocuklar için temel bir hak olarak eğitimin öneminin vurgulanması, Azerbaycan hukukunda ve uluslararası hukuktaki gelişiminin incelenmesi ve mevcut durumunun değerlendirilmesi üzerine odaklanılmaktadır.
Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde çocuk, çocuk hakları kavramları ve eğitim kavramının genel çerçevesini inceleyeceğiz. İkinci bölümde uluslararası sözleşmeler ışığında çocukların eğitim hakkı uluslararası belgelerde irdelenmektedir. Son bölümde ise çocuk hakları ve eğitim hakkı Azerbaycan Cumhuriyeti perspektifinden ele alınmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Çocuk, Çocuk Hakları, Eğitim Hakkı, Azerbaycan

Abstract:
Throughout history, the concept of "child" has experienced changes according to social structures, cultures, beliefs, and economies. Child rights encompass a universal concept that includes broad social, philosophical, moral, and legal dimensions. Education is a continuous process that contains many dimensions, including social, cultural, political, and individual aspects. Due to its unique characteristics, the right to education has been recognized and highlighted in numerous international documents. Our study focuses on highlighting the significance of education as a fundamental right for children, inspecting its development in Azerbaijani law and international law, and assessing its current situation. The study consists of three parts. In the first part, we will examine the general context of the concepts of child, child rights, and education. In the second part, the right to education of children will be examined in international documents. Finally, in the third part, child rights and the right to education will be discoursed from the perspective of the Republic of Azerbaijan.
Pazarlamada marka bilinirliği ve duyusal test teknikleri üzerine bir uygulama
An application on brand awareness and sensory testing techniques in marketing
Yazar: CEMRE ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. ENGİN ÖZGÜL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Ürün algısını ölçmenin temel yolu olan tadım testleri, ürünlerin tüketici
gözünde kabulünün irdelenmesini sağlamaktadır. Tadım testleri yoluyla
tüketiciler markalara geri dönüş sağlanmakta, bu geri dönüşe de markalar kabul
durumuna göre ürünü satışa sunarken, tekrar üretim aşamasına dönüp eksikleri
tamamlayabilmektedir. Bu çalışma, gıda sektöründe faaliyet gösteren markalara
doğru tadım testi şablonu oluşturmayı amaçlamaktadır. Araştırmada, farklı
tadım testleri arasındaki farklılık incelenmektedir.

Bu çerçevede yüz yüze anket aracılığıyla 187 katılımcıya ulaşılmış ve elde
edilen veriler SPSS 26 paket programıyla analiz edilmiştir. Uygulanan tadım
testinde katılımcılara ulusal ve özel marka çikolata damlalı bisküvi ile iki farklı
ulusal marka susamlı çubuk kraker ürünü sunulmuştur. Edinilen anket
verilerine ilişkin tanımlayıcı istatistiklere yer verilmiş; faktör analizi, t-testi,
ANOVA analizi ve regresyon analizi yapılmıştır. Ürünlere ilişkin uygulanan
tadım testleri arasındaki farklılığın incelendiği çalışmada tat algısı ve test şekli
arasındaki ilişkide marka bilinirliğinin düzenleyici etkisine rastlanmamıştır.
Ürünlerin tat algısının, algılanan kalite ve marka bilinirliği üzerinde bir etkisi
olmadığı ortaya çıkmıştır.

Abstract:
Taste tests, a fundamental method for measuring product perception,
enable examining product acceptance from the consumer's perspective. Through
these tests, consumers provide feedback to brands, which can then be used to
decide whether to bring the product to market or return to the production phase
to address any shortcomings. This study aims to create an accurate taste test
template for brands operating in the food sector. The research examines the
differences between various taste tests.

In this context, 187 participants were reached through face-to-face
surveys, and the data obtained were analyzed using the SPSS 26 software
package. In the applied taste test, participants were presented with biscuits with
chocolate drops from national and private brands, as well as two different
national brands of sesame stick crackers. Descriptive statistics of the survey data
were provided, and factor analysis, t-tests, ANOVA, and regression analyses were
conducted. The study, which examined the differences between the applied taste
tests, found no moderating effect of brand awareness on the relationship between
taste perception and the test method. It was revealed that taste perception of the
products had no impact on perceived quality and brand awareness.
Patentlerin değerini etkileyen kriterlerin belirlenmesi ve değerlendirilmesine yönelik biyoteknoloji odaklı uygulama
Determining and evaluating criteria affecting the value of patents: a biotechnology-focused application
Yazar: BELİZ ÖZÜT
Danışman: PROF. DR. YILMAZ GÖKŞEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi Yönetimi Ana Bilim Dalı / AR-GE ve İnovasyon Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology

Özet:
Bu araştırma kapsamında, çok kriterli karar verme yöntemi kullanılarak patentin değerini etkileyen kriterlerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi için Biyoteknoloji odağında bir uygulama yapılmıştır. Araştırmaya Eurostat'ın Biyoteknoloji alanında yüksek teknolojili olarak belirlediği IPC kodları altında yer alan, 2012-2022 yılları arasında PCT tescili almış patentler seçilmiştir. Araştırmaya dahil edilen patent verilerine yerli ve yabancı veri tabanları (ESPACENET, PATBASE ve TÜRKPATENT) kullanılarak erişilmiştir.

Uygulamanın birinci adımında sınırlı literatür incelemesi ve uzman görüşleriyle patentin değerini etkileyen kriterler belirlenmiştir. Kriterlerin önem derecesine göre sıralaması Entropi ağırlık yöntemiyle hesaplanmıştır. Uygulamada yer alan 28 adet alternatifin çok kriterli karar verme yöntemleri arasından seçilen TOPSIS, VIKOR, ARAS yöntemleri kullanılarak alternatiflerin sıralaması elde edilmiş, BORDA Sayım yöntemi ile ortak bir sıralama elde edilmiştir.
Uygulamanın ikinci adımında ise sırlamanın ilk 5 ve son 5'inde yer alan en iyi ve en kötü alternatifler belirlenmiş, seçilen kriterler özelinde alternatiflerin karşılaştırmalı analizi yapılmış ve sonuçların literatür ile uyumuna değinilmiştir.

Abstract:
This research is focused on Biotechnology application, employing a multi-criteria decision-making approach to identify and assess the factors influencing the value of a patent. Patents that are under the IPC codes designated as high-tech by Eurostat within the Biotechnology sector and granted PCT registration in Turkey between 2012 and 2022 were selected for analysis. Access to patent data was facilitated through national and international databases (ESPACENET, PATBASE, and TURKPATENT).

In the initial phase of the study, criteria impacting the patent's quality were determined through a literature review and expert opinions. The prioritization of these criteria was computed with the Entropy weighting method. Among the various MCDM methodologies, TOPSIS, VIKOR, and ARAS methods were used to rank the alternatives. Additionally, a unified ranking was derived by BORDA Count method.

In, the second phase, the first 5 and last 5 alternatives within the final ranking were identified, allowing for the distinction of the best and worst alternatives. A comparative analysis of these alternatives based on criteria was then discussed with a focus on aligning the findings with existing literature.
Montaj hattı dengeleme karar problemlerinde iş süreçlerinin ayrık olay simülasyonu ile modellenmesi ve çok amaçlı optimizasyonu: Bir imalat işletmesi uygulaması
Modeling of business processes with discrete event simulation in assembly line balancing decision problems and multi-objective optimization: A manufacturing enterprise application
Yazar: GÜLPER BASMACI AKTUNA
Danışman: PROF. DR. ONUR ÖZVERİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Günümüzde yaşanan yoğun rekabet nedeniyle üretim sistemlerinin verimliliği ve buna bağlı olarak montaj hattı dengeleme karar problemleri önem taşımaktadır. Bu çalışmada İzmir Serbest Bölge'de bulunan bir imalat işletmesinin "indüksiyon ocak" montaj hattının mevcut durumu dengelenmesi amacıyla ARENA yazılımı ile ayrık olay simülasyonuyla modellenmiştir. Mevcut durumun performans metrikleri Python koduyla hesaplanmış ardından çok amaçlı karma tamsayılı kuadratik olarak kısıtlanmış programlama modeli GUROBİ çözücüyle optimize edilmiştir. Optimizasyon modelinden elde edilen görev atamalarıyla optimize montaj hattı, ayrık olay simülasyonu ile modellenerek, mevcut montaj hattının performans metrikleriyle karşılaştırılmıştır. Çalışmada kullanılan optimizasyon modelinin amaçları çevrim süresinin ve operatör sayısının minimize edilmesidir. Çalışmanın sonucunda çevrim süresi %27.42 oranında düşürülmüş, iş istasyonları arasında en uzun boşta kalma süresi %63 iyileştirilmiş, ortalama boşta kalma süresi %80 azaltılmış hattın verimliliği %63.03'ten %94.07'ye çıkarılmıştır. Montaj hattının iş yükü varyansı ise 6164,42'den 882,14'ye indirilmiştir.

Abstract:
Due to today's intense competition, the efficiency of manufacturing systems and accordingly assembly line balancing decision problems are important. In this study, the current situation of the 'induction cooker' assembly line of a manufacturing company located in Izmir Free Zone is modelled by discrete event simulation with ARENA software for balancing. The performance metrics of the current situation are calculated with Python code and then the multi-objective mixed integer quadratically constrained programming model is optimised with GUROBI solver. The optimised assembly line with task assignments obtained from the optimisation model is modelled by discrete event simulation and compared with the performance metrics of the current assembly line. The objectives of the optimisation model used in the study are to minimise the cycle time and the number of operators. As the results of the study, the cycle time was reduced by 27.42%, the longest idle time between workstations was improved by 63%, the avarage idle time was reduced by 80% and the efficiency of the line was increased from 63.03% to 94.07%. The workload variance of the assembly line was reduced from 6164.42 to 882.14.
Ağlarda etkin uzaklık çekim merkezliği modeli
Effective distance gravity centrality model in networks
Yazar: YAKUP DENİZ YAMAÇ
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP NİHAN BERBERLER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Bilimleri Ana Bilim Dalı / Bilgisayar Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
Karmaşık ağlar, bileşenler ve bu bileşenler arasındaki etkileşimlerin, sırasıyla,
 tepeler ve ayırtlar olarak modellendiği gerçek hayattaki çok sayıda karmaşık sistemi
 temsil eder. Karmaşık ağlarda ağın yapısal özelliklerini, işlevlerini ve dinamik
 sürecini ağdaki diğer tepelerden daha fazla etkileyen anahtar tepeler vardır. Karmaşık
 ağlarda etkili tepelerin belirlenmesi için etkin uzaklık çekim merkezliği modeli
 önerilmiştir.
 Bu tezde, 3-katmanlı ve 4-katmanlı olasılıksal sinir ağlarının etkili tepelerinin
 araştırılması için etkin uzaklık çekim merkezliği modeli uygulanmış ve elde edilen
 sonuçlar analiz edilmiştir. Bir çizgenin etkili tepelerini belirlemek için etkin uzaklık
 çekim merkezliği modelini kullanan polinom zamanlı bir hesaplama yöntemi
 önerilmiştir.

Abstract:
Complex networks represent numerous complex systems in the real world in which
 components and interactions between these components, respectively, are modeled as
 nodes and edges. In complex networks, there exist key nodes affecting the structural
 properties, functions, and active procedure of the network more than the other nodes in
 the network. Effective distance gravity model to identify the effective nodes in complex
 networks is proposed.
 In this thesis, effective distance gravity model is applied to investigate the effective
 nodes in 3-layered probabilistic neural networks and 4-layered probabilistic neural
 networks and the obtained results are analyzed. A polynomial time computation
 method is proposed which utilizes effective distance gravity model to determine the
 effective nodes of a graph.