Evli bireylerde bağlanma stilleri ve aldatma eğilimlerinin transaksiyonel analiz kuramındaki baskın ben durumları açısından incelenmesi
Investigating the attachment styles and infidelity tendencies in married people in terms of dominant ego-states in transactional analysis theory
Yazar: KÜBRA KABA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDİ GÜNGÖR
Düzce Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aldatma eğilimi = Infidelity tendency ; Baskın ben durumları = Dominant ego states ; Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik = Marriage ; Güvenli bağlanma = Attachment security ; Kaygılı ve kaçınan bağlanma = Attachment anxiety and avoidance ; Transaksiyonel analiz = Transactional analysis ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı evli bireylerin aldatma eğilimleri ve bağlanma stillerinin baskın ben durumuna göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemektir. Bu çalışmada ayrıca bağlanma stilleri ve aldatma eğiliminin farklı demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı da incelenmiştir. Araştırmada bağımsız değişkene (baskın ben durumu) göre bağımlı değişkenlerin (bağlanma stilleri ve aldatma eğilimi) farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesi temel amaç olduğu için betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma kapsamında en az bir yıldır evli olan çiftlerden veri toplanmıştır. Veri toplama sürecinde Demografik Bilgi Formu, Aldatma Eğilim Ölçeği, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri II ve Ben Durumları Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS.25 programı ile yapılmıştır ve araştırma problemleri için Bağımsız Örneklem t Testi ve Tek Yönlü ANOVA kullanıştır. Aldatma eğiliminin demografik değişkenlere göre incelenmesi sonucunda erkeklerin aldatma eğilimi kadınlara göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Fakat aldatma eğiliminin evlilik süresi, evlenme biçimi ve çocuk sahibi olma durumlarına göre anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı bulunmuştur. Bağlanma stilleri ile demografik değişkenlerin incelenmesi sonucunda ise hem kaygılı bağlanma hem de kaçınan bağlanma stili cinsiyet, evlilik süresi ve evlenme biçimi değişkenleri açısından anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Fakat kaçınan bağlanma stili çocuk sahibi olma durumuna göre anlamlı farklılık göstermiştir. Çocuk sahibi olan evli bireylerin kaçınan bağlanma stiline ait puan ortalamaları çocuk sahibi olmayan bireylerin kaçınan bağlanma stiline ait puan ortalamalarından anlamlı bir şekilde yüksek bulunmuştur. Aldatma eğilimi baskın ben durumlarına göre incelendiğinde ise baskın doğal çocuk ben durumuna sahip evli bireyler, baskın koruyucu ebeveyn ve baskın yetişkin ben durumuna sahip bireylere göre daha yüksek aldatma eğilimine sahip olduğu görülmüştür. Diğer ben durumları açısından anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Kaygılı bağlanma stili puanlarının baskın ben durumları açısından incelenmesi sonucunda ise baskın eleştirici ebeveyn ben durumu ve baskın koruyucu ebeveyn ben durumuna sahip evli bireylerin kaygılı bağlanma puan ortalamaları baskın yetişkin ben durumuna sahip bireylerden yüksek bulunmuştur. Kaçınan bağlanma stilinde ise baskın uygulu çocuk ben durumunun, baskın doğal çocuk ve baskın yetişkin ben durumundan daha yüksek puan ortalamasına sahip olduğu görülmüştür. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular bağlanma stilleri ve aldatma eğilimlerinin daha iyi anlaşılmasına ve baskın ben durumlarına göre nasıl farklılaştığına dair bulgular sağlamıştır. Alanyazındaki çalışmalar ışığında araştırmada elde edilen bulgular yorumlanmıştır. Bulgular doğrultusunda hem teorik hem de pratik alanda öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The main purpose of this study was to determine whether the infidelity tendencies and attachment styles of married individuals differ in terms of the dominant self-state. This study also examined whether attachment styles and infidelity tendencies differ in terms of different demographic variables. In the study, the descriptive scanning model was used because the main objective was to examine whether dependent variables (attachment styles and infidelity tendency) differed according to the independent variables (dominant ego-states).The data was collected from couples who had been married for at least a year. Demographic Information Form, Infidelity Tendency Scale, Experiences in Close Relationships-Revised (ECR-R) and Ego States Scale were used to collect the data. The data was analyzed using SPSS.25 program and independent sample t test and one-way ANOVA were conducted to analyzed the data.Regarding the results of the infidelity tendency in terms of demographic variables, men's infidelity tendency was found to be significantly higher than women. However, infidelity tendency did not differ significantly in terms of the duration of marriage, the married patterns and the circumstances of having children. Regarding differences of attachment styles, both anxious attachment and avoiding attachment style did not differ significantly in terms of gender, duration of marriage, and marriage pattern variables. However, the avoiding attachment style scores differed significantly in terms of the state of having children. Avoiding attachment style scores of married individuals who had children were found to be significantly higher than the ones who did not have children. In terms of findings related to differences in infidelity tendency in terms of dominant self-states, married individuals with the dominant free child self states had a higher infidelity tendency than individuals with dominant nurturing parents and dominant adult ego states. There was no significant difference in infidelity tendency in terms of other self-states. Regarding difference in anxious attachment style based in dominant self-state, the anxious attachment scores of married individuals with dominant critical parent self-state and dominant nurturing parents were found to be higher than the dominant adult ego state. The results also showed that the participants with dominant adapted child ego states had a higher levels of anxious attachment scores than ones with the dominant free child and dominant adult ego state. The findings helped to better understand attachment styles and infidelity tendency and contributed to the understanding differences in terms of dominant ego states. In the light of the literature, the results were discussed along with previous findings. In line with the findings, implications were provided for practice and future studies.