5. sınıf öğrencilerinin prizma yüzey alanı bilgisini oluşturma sürecinin rbc+c modeline göre incelenmesi
Investi̇gati̇on of the process of creati̇ng pri̇sm surface area knowledge of 5th grade students accordi̇ng to the rbc+c model
Yazar: NURGÜL BÜTÜNER
Danışman: PROF. DR. GÜL KALELİ YILMAZ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics

Özet:
Bu çalışmada farklı matematik başarı düzeylerine sahip 5. sınıf öğrencilerinin prizma 
yüzey alan bilgisini oluşturma süreçlerinin ve "nasıl" öğrendiklerinin RBC+C soyutlama 
modelinin tanıma, kullanma, oluşturma ve pekiştirme epistemik eylemleri bağlamında 
incelenmesi amaçlanmıştır. 
Araştırma 2023-2024 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Bursa il merkezinde 
bulunan bir devlet ortaokulunda aynı sınıfta öğrenim gören dört 5.sınıf öğrencisi ile 
yürütülmüştür. Çalışma grubunun oluşturulmasında ölçüt örneklem yöntemi kullanılmıştır. 
Çalışma katılımcıları, 1.dönem matematik sınav başarı düzeyi yüksek, iyi, orta ve düşük olduğu 
düşünülen prizma yüzey alanı kavramını henüz öğrenmemiş bu konuda çalışma yapmamış ve 
kendini iyi ifade edebilen öğrenciler arasından gönüllülük esas alınarak seçilmiştir. Araştırmada 
prizma yüzey alan bilgisine ilişkin araştırmacı tarafından 12 etkinlik hazırlanmış ve 5 klinik 
görüşme yapılmıştır. Gerçekleştirilen etkinlikler ve klinik görüşmeler video kayıt altına alınmış 
daha sonra yazılı metne çevrilmiştir. Araştırmada öğrencilerin etkinlik kâğıtları, etkinlik ve 
klinik görüşme video kayıtları ve araştırmacının kayıt altına aldığı görüşme notlarının analizi 
betimsel analiz ile gerçekleştirilmiştir.
Araştırma sonucunda başarı düzeyi yüksek, iyi ve orta olan öğrenciler küp, kare ve 
dikdörtgen prizmaya ilişkin tanıma ve kullanma eylemini gerçekleştirirken, başarı düzeyi düşük 
olan öğrencinin küp ve kare prizma yüzey alanına ilişkin etkinliklerde çevre ve alan formülü 
konusunda kavram kargaşası yaşadığı, başarı düzeyi yüksek ve iyi olan öğrencilerin farklı 
hipotez ve gerekçeler sunarak, bu gerekçeleri farklı matematiksel dil ile ifade ederek küp, kare 
ve dikdörtgen prizma yüzey alan bilgisini oluşturduğu, başarı düzeyi düşük olan öğrencinin 
dikdörtgen prizma alanı etkinliklerinde arkadaşlarıyla bilgi alışverişinde bulunması sayesinde 
alan konusunu kavrayarak dikdörtgen prizma yüzey alan formülünü oluşturduğu, başarı düzeyi 
orta ve düşük olan öğrencilerin oluşturdukları yapıları daha fazla pekiştirmeye ihtiyacı olduğu 
gözlemlenmiştir. Bu bağlamda matematiksel bilginin öğretim durumlarında tasarlanacak 
öğretim durumlarında öğrencilerin matematiksel bilgiyi soyutlamasına olanak sağlayacak 
deneyimlere daha fazla yer verilmesi önerilebilir.

Abstract:
This study examines how fifth-grade students with diverse mathematical achievement 
levels construct knowledge about the surface area of prisms, situated within the RBC+C 
abstraction model's epistemic actions: recognition, utilisation, construction, and reinforcement. 
The research was conducted during the spring semester of the 2023-2024 academic year and 
involved four fifth-grade students from a public middle school in Bursa, Turkey. The students 
were selected through criterion sampling based on their performance in a first-term mathematics 
exam. The participants, classified as high, average, below average, and below basic achievers, 
had no prior exposure to the concept of prism surface area and demonstrated the capacity to 
articulate their thoughts in a coherent manner.The researcher devised a series of twelve 
activities pertaining to the topic of prism surface area and conducted five clinical interviews, 
all of which were recorded on video and subsequently transcribed for analysis. A descriptive 
analysis was conducted on the students' activity sheets, video recordings, and the researcher's 
notes from the interviews.
The findings indicated that students with high, good, and medium achievement levels 
engaged in recognition and utilisation actions when exploring the surface areas of cubes, 
squares, and rectangular prisms. In contrast, the low-achieving student demonstrated conceptual 
confusion regarding perimeter and area formulas. High and good achievers formulated various 
hypotheses and provided justifications through multiple mathematical representations, thereby 
constructing their understanding of prism surface area. The low-achieving student gained 
insight into area concepts through peer interactions during rectangular prism activities. The 
results suggest that students with medium and low achievement levels require additional 
reinforcement of their constructed knowledge, highlighting the need for instructional designs 
that facilitate greater abstraction of mathematical concepts.