Non-alkolik yağlı karaciğer hastalarının ultra işlenmiş besin tüketim durumlarının ve yeme bağımlılıklarının değerlendirilmesi
Evaluation of ultra-processed food consumption status and food addiction of non-alcoholic fatty liver disease patients
Yazar: GİZEM YONAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DUYGU KAYA BİLECENOĞLU
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Amaç: Bu çalışmada NAYKH olan bireylerin UİB tüketim durumları ve yeme bağımlılıklarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma Şubat-Ağustos 2023 tarihleri arasında Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji Polikliniği'nde NAYKH tanısı alan 19 yaş ve üzeri 203 birey ile gerçekleştirilmiştir. Bireylere kişisel bilgi formu, besin tüketim
sıklığı formu, Modifiye Edilmiş Yale Yeme Bağımlılığı Ölçeği Sürüm 2.0, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (IPAQ-Kısa Form) uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 26.0 programı kullanılarak, besin tüketim sıklığına dair veriler ise BeBiS 9.0 programı
kullanılarak analiz edilmiştir. İstatistiksel analizlerde anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: UİB tüketimi fazla olan bireylerin günlük aldığı toplam enerji, karbonhidrat ve yağlardan gelen enerji yüzdeleri, sakkaroz, fruktoz, doymuş yağ asiti, tekli doymamış yağ asiti, omega 3, omega 6, kolesterol alımları anlamlı olarak daha yüksek bulunurken
proteinlerden gelen enerji yüzdelerinin anlamlı olarak daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0,05). UİB tüketimi fazla olan bireylerin vücut ağırlığının anlamlı olarak daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). Ayrıca obez hastaların obez olmayanlara göre yeme
bağımlılığı puanlarının daha yüksek olduğu, UİB tüketimi fazla olan bireylerin mYYBÖ 2.0 toplam puanları anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0,05).
Sonuç: Çalışmanın sonucu, NAYKH olan bireylerde UİB tüketimi arttıkça yeme bağımlılığı düzeylerinin de arttığını göstermiştir.

Abstract:
Object: The aim of this study is to evaluate the UPF consumption status and food addiction of individuals with NAFLD.
Materials and Methods: The research was carried out between February and August 2023 with 203 individuals aged 19 years and older, diagnosed with NAFLD in the Gastroenterology Outpatient Clinic of Aydın Adnan Menderes University Hospital. Personal information form, food frequency questionnaire, Modified Yale Food Addiction Scale Version 2.0, International Physical Activity Questionnaire (IPAQ-Short Form) were applied to the individuals. The obtained data were analyzed using the SPSS 26.0 program and the data on the frequency of food consumption were analyzed using the BeBiS 9.0 program. In statistical analysis, the level of significance was accepted as p<0.05.
Results: It was found that the total energy intake of individuals with high UPF consumption, energy percentages from carbohydrates and fats, sucrose, fructose, saturated fatty acids, monounsaturated fatty acids, omega 3, omega 6, cholesterol intakes were significantly higher, while the energy percentages from proteins were significantly lower (p<0.05). It was found that the body weight of individuals with high UPF consumption was significantly higher (p<0.05). In addition, it was found that obese patients had higher food addiction scores than non-obese patients, and mYFAS 2.0 were significantly higher in individuals with high UPF consumption (p<0.05).
Conclusion: This study showed that as UPF consumption increased in individuals with NAFLD, food addiction levels also increased.