Bursa Mustafakemalpaşa ağzı
The dialect of Bursa Mustafakemalpaşa
Yazar: DİDEM COŞKUN
Danışman: PROF. DR. HÜLYA SAVRAN
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Anadolu ağızları = Anatolia dialects ; Ağızlar = Dialects ; Biçimbilim = Morphology ; Bursa-Mustafa Kemalpaşa-Kestelek = Bursa-Mustafa Kemalpaşa-Kestelek ; Ses bilgisi = Phonetic

Özet:
Yapılan bu çalışmada, Mustafakemalpaşa ilçesine bağlı köylerin ağız özellikleri
incelenmiştir.
Mustafakemalpaşa'ya bağlı 30 köye gidilerek 30 kaynak kişi ile görüşülmüştür.
Kaynak kişilerden çocukluk anıları, masal, mani, türkü, eski gündelik hayatları ile ilgili
malzemeler derlenmiştir. Konuşmalar ses kaydına alınmıştır. Daha sonra konuşmaların
hepsi çeviri yazı işaretleriyle yazıya aktarılmıştır. Çalışmaya görüşülen 30 kişide 20 metin
dahil edilmiştir.
Tez; Giriş, Ses Bilgisi, Şekil Bilgisi, Sonuç, Metinler ve Sözlük bölümlerinden
oluşmaktadır. Giriş bölümünde Mustafakemalpaşa ilçesinin tarihî, coğrafi, ekonomik
yapısıyla ilgili açıklamalar yapılmıştır. Ses Bilgisi bölümünde, ilçe ağzının yazı dilinden
ayrılan sesleri belirlenmiş ve ses değişimleri incelenmiştir. Şekil Bilgisi bölümünde, ilçe
ağzının şekil özellikleri incelenmiştir. Ses Bilgisi ve Şekil Bilgisi bölümlerindeki
incelemeler ağızlardaki çok sayıda örnekle desteklenmiştir. Sonuç bölümünde, ses ve şekil
bilgisi incelemelerinin sonuçları değerlendirilmiştir. Metinler bölümünde, 30 kaynak
kişiden derlenen malzemeler çeviri yazı işaretleriyle yazıya geçirilmiş ve
numaralandırılmıştır. Sözlük bölümünde, ilçe ağzından derlenmiş, kullanımdan düşmekte
olan, yaygın kullanılan sözcükler toplanmıştır. Kaynakça bölümünde tezin yazımında
yararlanılan kaynak eserler sıralanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Mustafakemalpaşa, Ağız, Ses Bilgisi, Şekil Bilgisi

Abstract:
In this study, the dialect characterictics of the villages of Mustafakemalpaşa district
werw examined.
Thirty villages of Mustafakemalpaşa were visited and thirty resource people were
interviewed. Childhood memories, fairy tales, mania, folk songs, materials about their old
lives were compiled from the source people. Concersations are audio recorded.Then all of
the speecheswere transcribed with trancription Marks.
Thesis; ıt consist of introduction phonology, morphology, conslusion, dictionary
and texts aections. In the introduction part, information about the historical, geographial
and economic structune of Mustafakemalpaşa given. In the phonology section, the sounds
of the district dialect separated from the written language were determined and sound
changes were examined. In the morphology sections the morphologial featuresof the county
dialect were examined. The examinations in the morphology section were supported by the
examples on the right rather than the county dialect. In the counclusion part, the results of
the phonetic and morphological examinations were evaluated. In the texts sections, the
materials compiled from thirty sounces were transcribed and numbered with transliteration
Marks. In the dictionary section, commonly used words that are falling out of use, compiled
from the dialect of district are collected. In the bibliyography sections the sources used in
the thesis are listed.

Keywords: Mustafakemalpaşa, Dialect, Phonetics, Morphology