Kolonoskopi yapılan hastalarda eğitim kitapçığının etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluating the effectiveness of education booklet in the patients undergoing colonoscopy
Yazar: ZEYNEP KIZILCIK ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. ÜMMÜ YILDIZ FINDIK
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Bağırsak-kalın = Intestine-large ; Hasta eğitimi = Patient education ; Kitapçıklar = Pamphlets ; Kolonoskopi = Colonoscopy ; Sindirim sistemi = Digestive system ; Sindirim sistemi hastalıkları = Digestive system diseases

Özet:
Bu araştırma, kolonoskopi yapılan hastalarda eğitim kitapçığının etkinliğinin değerlendirilmesi amacı ile yapıldı.
Araştırma 01 Mart 2016–30 Kasım 2016 tarihleri arasında bir üniversitesi hastanesininendoskopi ünitesinde günübirlik veya genel cerrahi servisinde yatarak tedavi gören 128 hastanın (64 deney, 64 kontrol grubu) katılımı ile randomize kontrollü deneysel bir çalışma olarak gerçekleştirildi. Bireysel, kurumsal ve etik kurul izinleri alındı. Veri toplama aracı olarak "Hasta Tanım Formu", "Bağırsak Hazırlığına Uyum Değerlendirme Formu", "Durumluk-Süreklilik Kaygı Ölçeği", "Kolonoskopi Sonrası Hasta İzlem Formu" ve "Bağırsak Hazırlığı Kalitesi Değerlendirme Formu" ve "Hasta Memnuniyet Anketi" kullanıldı. Deney grubundaki hastalara yazılı bilgiye ek olarak kolonoskopi eğitim kitapçığı rehberliğinde yüz yüze bilgilendirme yapıldı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Kolmogorov-Smirnov Normalite testi, Bağımsız Örneklem t testi, Ki-Kare, Mann Whitney U, kovaryans analizi ve Spearman Korelasyontestleri kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edildi.
Hastalarınyaş ortalamalarının 59,1±11,8, %68,0'inin (n=87) erkek, %63,3'ünün (n=81) ilköğretim mezunu olduğu belirlendi.Kolonoskopi öncesi yazılı bilgiye ek olarak kolonoskopi eğitim kitapçığı rehberliğinde yapılan yüz yüze bilgilendirmenin işlem öncesi durumluk ve süreklilik kaygı düzeylerini azalttığı(p<0,05), bağırsak hazırlığı kalitesini arttırdığı (p<0,05) ve hasta memnuniyetine etki etmediği (p>0,05) belirlendi.Altmış beş yaş ve üstü hastalarda bağırsak hazırlığı kalitesinin azaldığı (p<0,05) tespit edildi.
Sonuç olarak, kolonoskopi uygulanacak hastalarda işlem öncesi durumluluk ve süreklilik kaygı düzeylerinin azaltılmasında, bağırsak hazırlığı kalitesinin arttırılmasında yazılı bilgilendirmeye ek olarak eğitim kitapçığı rehberliğinde yüz yüze bilgilendirme yapılmasını, 65 yaş üstü hastaların bağırsak hazırlığı kalitesini arttırmak için kolonoskopi işlemi sürecinde desteklenmesini önermekteyiz.

Abstract:
This study was conducted to evaluate the effectiveness of education booklet in the patients undergoing colonoscopy.
The randomized controlled study was conducted over the period March 1, 2016 - November 30, 2016 at the endoscopy unit of a university hospital with the participation of 128 (64 experimental and 64 control) outpatients and general surgery ward inpatients. The consent of the individuals, permission from the institution and its ethics committee was obtained. The "Patient Descriptive Form", "Bowel Preparation Adaptation Assessment Form," "State-Trait Anxiety Inventory," "Post-colonoscopy Follow-up Form," "Bowel Preparation Quality Assessment Form" and the "Patient Satisfaction Questionnaire" were used as data collection instruments. In addition to the written information provided to the patients in the experimental group, face-to-face interviews were conducted, guided by colonoscopy education booklet. In the evaluation of the data, descriptive statistics, the Kolmogorov-Smirnov Normality test, Independent Samples t-test, Chi-square, Mann Whitney U, covariance analysis and Spearman Correlation were used. Statistical significance was accepted as p<0.05.
The mean age of the patients was 59.1 ± 11.8, 68.0% (n=87) were male and 63.3%  (n=81) had an elementary school education. It was found that the face-to-face interviews guided by colonoscopy education booklet provided to the patients in addition to the written information given prior to the colonoscopy decreased state and trait anxiety levels before the procedure (p<0.05), increased the quality of the bowel preparation (p<0.05), but did not have an effect on patient satisfaction (p>0.05) It was found that quality of bowel preparation was reduced in patients older age (65≥years) (p <0,05).
In conclusion, we recommend that face-to-face interviews guided by colonoscopy education booklet provided to the patients in addition to the written information should be provided these patients who undergoing colonoscopy in order to decrease state and trait anxiety levels and increase bowel preparation quality and elderly patients should be supported during the colonoscopy procedure in order to increase the quality of bowel preparation.