Engelli bireylerin mizah tarzları ile yaşam doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi; Muş örneği
Examination of the relationship between the humor styles of disabled individuals and life satisfaction; Muş case
Yazar: ZEHRA IŞIK
Danışman: DOÇ. DR. HASAN HÜSEYİN TAYLAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Engelli kişiler = Disabled persons ; Mizah = Humour ; Mizah tarzları = Humor styles ; Muş = Muş ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma, engelli bireylerin kullandıkları mizah tarzları ve yaşam doyum düzeyleri arasındaki ilişkiyi saptamak ve mizahın yaşam doyumunu artırıp artırmadığını ortaya koymak amacıyla yapılmıştır.  Araştırmanın bir diğer amacı da engelli bireylerin mizah tarzları ve yaşam doyumları ile ilgili farkındalık yaratmak ve engellileri mizah kullanımına teşvik etmektir. Bu araştırmada Muş Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ve Muş Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı Rehberlik ve Araştırma Merkezi'ne kayıtlı ve çalışmaya katılmayı kabul eden, iletişim kurabilen katılımcılara yer verilmiştir. Veriler;  katılımcıların sosyo-demografik özellikleri hakkında bilgi toplamak için kişisel bilgi formu, mizah alt boyutları için Mizah Tarzları Ölçeği, yaşam doyumu düzeyleri için Yaşam Doyumu Ölçeği kullanılarak araştırmacı tarafından elde edilmiştir. Verilerin istatistiksel analizinde yüzdeler ve ortalamalar yer almıştır. Ayrıca tek yönlü varyans analizi, bağımsız gruplarda t testi, regresyon analizi ve korelasyon analizi kullanılmıştır. 
Çalışma kapsamındaki araştırma zihinsel engelli bireyler hariç 94 kadın, 155 erkek olmak üzere toplam 249 engelli bireyle gerçekleşmiştir. Analiz sonuçlarına göre; engelli bireylerin yaşam doyumlarının düşük olduğu belirlenmiştir. Olumlu mizah tarzları (katılımcı ve kendini geliştirici mizah) puanlarının yüksek olduğu saptanmıştır. Olumsuz mizah tarzlarının (saldırgan mizah ve kendini yıkıcı mizah) yaşam doyumu üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı saptanmıştır. Katılımcı ve kendini geliştirici mizah ile yaşam doyumu arasında pozitif bir ilişki saptanmıştır. Çalışmada ortaya çıkan sonuçlara göre; engelli bireylerin olumlu mizah tarzları (katılımcı ve kendini geliştirici mizah) kullanımına teşvik edilmesi yaşam doyumunun yükseltilmesi için önemli bir olgudur. 

Anahtar Kelimeler: Engelli, engelli bireyler, mizah tarzları, yaşam doyumu.

Abstract:
This research was carried out to determine the relationship between the humor styles used by disabled individuals and their level of life satisfaction and to reveal whether humor increases life satisfaction. Another aim of the research is to raise awareness about the humor styles and life satisfaction of disabled people and to encourage disabled people to use humor. In this study, participants who were registered to the Guidance and Research Center affiliated to Muş Family and Social Services Directorate and Muş National Education Directorate, who agreed to participate in the study and were able to communicate, were included. Data; It was obtained by the researcher using the personal information form to collect information about the socio-demographic characteristics of the participants, the Humor Styles Scale for the humor sub-dimensions, and the Life Satisfaction Scale for the life satisfaction levels. Percentages and averages were included in the statistical analysis of the data. In addition, one-way analysis of variance, independent groups t-test, regression analysis and correlation analysis were used.
The research within the scope of the study has carried out with a total of 249 disabled individuals, 94 women and 155 men, excluding mentally disabled individuals. According to the analysis results; It has been determined that the life satisfaction of disabled people is low. Positive humor styles (participatory and self-enhancing humor) scores has found to be high. It has determined that negative humor styles (aggressive humor and self-destructive humor) did not have a significant effect on life satisfaction. A positive relationship has found between participatory and self-enhancing humor and life satisfaction. According to the results of the  study; Encouraging disabled individuals to use positive humor styles (participatory and self-enhancing humor) is an important phenomenon for increasing life satisfaction.

Keywords: Disabled, disabled individuals, humor styles, life satisfaction.