Hıristiyanlıkta teslis karşıtlığı (Antı trınıty)
Anti-trinity in Christianity (Anti-trinity)
Yazar: ELİF AKKAVAK
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÜNAL
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Teslis inancı Hıristiyanlık öncesi dinlerde de çeşitli şekillerde karşımıza çıkmaktadır. Ancak Hıristiyanlık dini yapısında teslisin izleri ilk defa İsa'nın göğe yükselişinden sonra Pavlus'un misyonerlik faaliyetleri sonucunda ortaya çıkmıştır. Erken dönem Hıristiyanlık tarihinde teslis inancı Hıristiyanlıktaki yerini alırken, Hıristiyanlık Yahudilikten ayrılarak bireysel bir dini yapı oluşturmaya başlamıştır. Bu her iki gelişmenin de oluşmasında Putperest kökenli Hıristiyanların etkisi göz ardı edilemeyecek kadar fazladır. 
	Erken dönem Hıristiyanlık döneminde teslisin Hıristiyan dini yapısına girmesiyle teslisin anlayış şekilleri, teslis karşıtlığı, İsa'nın kişiliği, Meryem'in Tanrı annesi olması gibi pek çok konu gündeme gelmiş ve din bünyesinde tartışmalar ve ayrılıklar olmuştur. Konumuz olan "Hıristiyanlıkta teslis karşıtlığı" başlığı da bu tartışmalar içerisinde yer almaktadır.
Hıristiyanlıkta teslis karşıtlığı, başlığının anlaşılmasını kolaylaştırmak için teslis inancını şu yönlerden ele aldık: "Hıristiyanlık öncesi dönemde tarih sahnelerinde nasıl yerini aldığı, Hıristiyanlık içerisine hangi koşullarda katıldığı ve Hıristiyanlık içerisinde hangi şartlarda ilerleme sağlayıp bugünkü vazgeçilmez konumuna nasıl ulaştı." Bu aşamadan sonra konumuza geçerek Hıristiyanlıkta teslis karşıtlığını; erken dönem Hıristiyanlıkta teslis karşıtı akımlar, Protestan reformu dönemi teslis karşıtı akımlar ve Protestan Reformu sonrasında ortaya çıkan teslis karşıtı akımlar olarak üç ayrı başlık olarak tetkik edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Teslis, Teslis Karşıtlığı, Pavlus, Üniteryanizm, Aryanizm.

Abstract:
The belief in the Trinity appears in various forms in pre-Christian religions. However, the traces of the trinity in the Christian religious structure first emerged as a result of Paul's missionary activities after the ascension of Jesus to the sky. While the trinity belief took its place in Christianity in the early Christian history, Christianity started to form an individual religious structure by leaving Judaism. The influence of the pagan Christians in the formation of both these developments is too great to be ignored.
	With the introduction of the trinity into the Christian religious structure in the early Christian period, many issues such as the understanding of the trinity, the opposition to the trinity, the personality of Jesus and the fact that Mary was the mother of God came to the fore, and there were discussions and divisions within the religion. Our topic, "Anti-Trinity in Christianity" is also included in these discussions.	
	In order to facilitate the understanding of the title of anti-Trinity in Christianity, we discussed the belief in the Trinity from the following aspects: "How it took its place on the stage of history in the pre-Christian period, under what conditions it joined Christianity, and under what conditions it made progress in Christianity and reached its indispensable position today." Later, by going to our subject, the opposition of trinity in Christianity; It has been examined under three separate headings as anti-trinitarian movements in early Christianity, anti-trinitarian movements in the Protestant Reformation period, and anti-trinitarian movements that emerged after the Protestant Reformation.
Keywords: Trinity, Anti-Trinity, Paul, Unitarianism, Aryanism