Sirkadyen ritim farklılığının over rezervi üzerine etkisi
The effect of differences in circadian rhythm on ovarian reserve
Yazar: EZGİ GÜNGÖR
Danışman: DOÇ. DR. NUMAN ÇİM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Antimüllerian hormon = Antimullerian hormone ; Sirkadiyen ritim = Circadian rhythm

Özet:
Amaç: Bu çalışmada gece uyanık-gündüz uyku şeklinde sirkadyen ritmi olan kadınların (gece mesai yapan), gündüz uyanık-gece uyku şekilde sirkadyen ritmi olan kadınlara (gece mesaisi olmayan) göre over rezervi karşılaştırılarak, sirkadyen ritmin over rezervi üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi amaçlandı.
Materyal ve Metod: Bu prospektif çalışma klinik ve deneysel etik yönergelere uygun olarak 1Kasım 2023-1 Ocak 2024 tarihleri arasında arasında SBÜ İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde geçekleştirildi. Çalışma öncesi yerel etik kurul onayı (198-2023) alındı (Ek-1 olarak paylaşılmıştır). Çalışmaya dahil edilen tüm gönüllüler çalışma ile ilgili bilgilendirildi, yazılı ve sözlü onamları alındı. Çalışma Helsinki Bildirgesine uygun olarak yürütüldü. Çalışmaya 18-35 yaş arası; 46 adet gece nöbet tutan, 44 adet gece nöbet tutmayan 90 kadın dahil edildi. Sirkadyen ritmi gece olan kadınlar (gece nöbet tutan) çalışma grubu, sirkadyen ritmi gündüz olan kadınlar (gece nöbet tutmayan) kontrol grubu olarak belirlendi. Çalışmada yer alan tüm kadınların demografik özellikleri; menstrual siklus özellikleri, uykuda geçirdiği süre kaydedildi. Ultrasonografi ile endometrium kalınlığı, over volümü ve folikül sayısı kaydedildi. Over rezervini biyokimyasal olarak değerlendirmek için FSH, LH, E2, prolaktin, AMH, vitamin D, kisspeptin, melatonin düzeyi çalışıldı.

Bulgular: Gece nöbeti olan ve olmayan gruplar arasında over volümü, over AF sayısı, siklus, FSH, LH, FSH/LH, E2, prolaktin, AMH, vitamin D değeri kıyaslandığında anlamlı istatistiksel farklılık bulunmamıştır (p>0.05). Gece nöbeti olan grupta TSH değeri gece nöbeti olmayan gruptan istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek tespit edildi (p<0.05). Gece nöbeti olan grupta kisspeptin, melatonin, kisspeptin/melatonin oranı gece nöbeti olmayan gruptan istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek tespit edilirken gece nöbeti olan grupta amh/kisspeptin , amh/ melatonin değeri gece nöbeti olmayan gruptan istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha düşük tespit edildi ( sırasıyla p<0.05, p<0.05).
Sonuç: Normal reprodüktif yaştaki (18-35 yaş) ve BMI'ya sahip kadınlarda over rezervini ultrasonografik olarak değerlendiren over volümü ve AFC; biyokimyasal olarak AMH sirkadyen ritim farklılığı ile değişmemektedir.
Anahtar kelimeler: gece vardiyası, menstruel siklus paterni, over rezervi, sirkadyen ritm, AMH, melatonin, kisspeptin

Abstract:
Aim: This study aimed to compare ovarian reserve between women with a nocturnal circadian rhythm (night shift workers, awake during the night) and women with a diurnal circadian rhythm (non-night shift workers, awake during the day and asleep at night), evaluating the impact of circadian rhythm on ovarian reserve.
Material and Methods: This prospective study was conducted at Istanbul University Istanbul Haseki Training and Research Hospital between November 1, 2023, and January 1, 2024, in accordance with clinical and experimental ethical guidelines. Local ethics committee approval (198-2023) was obtained prior to the commencement of the study (provided as Supplementary Material 1). All enrolled volunteers were informed about the study, and written and verbal consent were obtained. The study was conducted in accordance with the Helsinki Declaration. Ninety women between the ages of 18 and 35 were included in the study, comprising 46 women with night shifts and 44 women without night shifts. Women with a nocturnal circadian rhythm (night shift workers) were designated as the study group, while those with a diurnal circadian rhythm (non-night shift workers) were designated as the control group. Demographic characteristics, menstrual cycle features, and duration of sleep were recorded for all participants. Endometrial thickness, ovarian volume, and follicle count were measured using ultrasonography. Biochemical evaluation of ovarian reserve included FSH, LH, E2, prolactin, AMH, vitamin D, kisspeptin, and melatonin levels.
Results: The comparison of ovarian volume, ovarian antral follicle count (AFC), cycle length, FSH (Follicle Stimulating Hormone), LH (Luteinizing Hormone), FSH/LH ratio, E2 (Estradiol), prolactin, AMH (Anti-Müllerian Hormone), and vitamin D levels between groups with and without night shifts revealed no statistically significant differences (p>0.05). However, TSH (Thyroid Stimulating Hormone) levels were found to be significantly higher in the group with night shifts compared to the group without night shifts (p<0.05). Additionally, kisspeptin, melatonin, and the kisspeptin/melatonin ratio were significantly higher in the group with night shifts, whereas the AMH/kisspeptin and AMH/melatonin ratios were significantly lower in the group with night shifts compared to the group without night shifts.
Conclusions: In women of normal reproductive age (18-35 years) with a BMI within the normal range, ovarian
follicle count (AFC), remains unchanged biochemically with circadian rhythm variations in AMH.
Key Words: night shift, menstrual cycle pattern, ovarian reserve, circadian rhythm, AMH, melatonin, kisspeptin