Endülüs ve Osmanlı bahçelerinin peyzaj tasarımı açısından incelenmesi
Investigation on the landscape design of Endulusian and Ottoman gardens
Yazar: WALLA NASSIF
Danışman: DOÇ. DR. UFUK FATİH KÜÇÜKALİ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
İslam toplumlarının özellikle Endülüs dönemi ve Osmanlı dönemlerinin günlük
yaşantısında bahçe büyük bir rol oynamıştır, günlük aile aktiviteleri için çok amaçlı
bir açık alan olarak tasarlanmıştır. Buna ek olarak İslami Dönemde bahçe tasarımı ve
mimari unsurları, pek çok mimarın yaptığı birçok sembolik anlam taşır. Tarihçiler,
bahçeleri "Dünya üzerindeki Cennet" olarak tanımlıyorlar.
Endülüs Dönemi bahçeleri tasarım ve mimari olarak çokta yabancılık çekmediğimiz
bir üslupla tasarlanmıştır. İslam medeniyetlerindeki bahçe tasarımı ve geometrik yapı
ile aynı özellik gösterilmekte ve yapımı 250 yıl sürmüştür. Bahçe onlara göre huzur
veren cennetten bir parça düşüncesi ile oluşturulmuştur.
Osmanlı toplumlarındaki bahçelerde yapılan araştırmaların çoğu, araştırmacıların bir
kısmı tarafından bahsedilen bir veya daha fazla çalışma vakti için Tarihi Mimari
açıklama yöntemi, bahçenin Sembolik yönlerini ve tasarımın özel olarak
araştırılmadığı rolünde anlaşıldı. Tasarımında en büyük hükme sahip olan ana yönü
gizliliktir.
Osmanlı bahçesi tasarım teorisi hala parçalanmış ve hatta net değildir. Bazı
araştırmacılar tarafından önceki uygarlıklardan çalınması iddia edilen Fars ve Roma
iddialarıyla bu araştırma, farklı çalışma vakaları için analitik bir tarihsel çalışma da
dahil olmak üzere karşılaştırmalı çalışma yöntemini kullanacaktır, Osmanlı bahçe
teorisinin temelini, köklerini, ana yönlerini ve bu bahçenin tarihsel gelişimini son
döneme ait Yapısı üzerindeki dönüşümleri listelemeye çalışıyorlardı.
Bu araştırmada, Endülüs dönemi El-Hamra sarayı ve Osmanlı dönemi Dolmabahçe
saray bahçesinin kendine has üslubu ile bahçe peyzaj tasarımı öğeleri ve ilkeleri
açısından nasıl yapıldığı anlatılmakta ve karşılaştırmalar yapılmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Endülüs Dönemi, Osmanlı Bahçeleri, El-Hamra Sarayı, Tarihi
Bahçe, Dolmabahçe Sarayı

Abstract:
The garden played a great rule in the daily life of Islamic societies, especially in the
Endülüsian and Ottoman periods it was Designed as a multipurpose Private outdoor
space for everyday family activity, In addition, garden design and architectural
elements in the Islamic Period carry many symbolic meanings of many architects.
and Historians like describe it as "Paradise on Earth ".
The Andalusian Period gardens architectural design were desinged in a way that is
not stranger to us. The same features as the garden design and geometric structure of
the Islamic civilizations were shown and the construction took 250 years. The garden
was created with a piece of thought from heaven that gives them peace of mind.
Most of the researches on the garden in Ottoman societies took the Historical
Architectural description method for one or more of study cases, even it was
Mentioned by part of the researchers, the Symbolic aspects of the garden Design and
it is roots have not been researched specially the main aspect of Privacy, that played
the greatest rule in their design.
The Ottoman garden design theory is still fragmented & not clear & even Claimed by
some researchers to be stolen by earlier civilizations, exemplified By the Persian &
the Roman claims, this research will use the Comparative Study method including an
analytical historical study for different study cases, trying to reach & list the basis of
Ottoman garden theory, its roots, the main Aspects & the historical evolution of
those garden and the transformations on its Structure during the last era.
In this research, it is explained how and how the garden of Al-Hamra palace and the
Ottoman period Dolmabahçe palace garden was made with respect to garden
landscape design elements and principles in comparison with the Endülüsian period.

Keyword: The Endülüsian period, The Ottoman Gardens, El-Hamra Palace,
Historic Garden, The Dolmabahce Palace