Kayseri'de organize sanayi bölgelerinin yerel ekonomiye katkısı Kayseri Merkez I. Organize Sanayi Bölgesi örneği
The contribution of organized industrial zones in Kayseri to local economy Kayseri Center I. Organized Industrial Zone sample
Yazar: LOKMAN KOÇAK
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA SAATÇİ
Nuh Naci Yazgan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Bölge ekonomisi = Regional economy ; Gayri safi yurtiçi hasıla = Gross domestic product ; Kayseri = Kayseri ; Organize endüstri bölgesi = Organized industrial area ; Şehir ekonomisi = Urban economy

Özet:
Sanayileşme olgusu ülkelerin gelişmişliğini belirleyen faktörlerdendir. Sanayi
bir yandan üretim ve ticareti artırırken, diğer yandan da istihdamı olumlu etkileyerek
işsizliği azaltmaktadır. Organize Sanayi Bölgesi ise, müteşebbislerin birlikte üretim
yaptıkları alanlar olup gerek müteşebbise gerekse bulunduğu kente katkı sağlar. Güçlü
bir ekonomi için güçlü bir sanayi gerekir, güçlü endüstri için endüstriyel bölgeler her
zaman bir avantajdır. Ülkemizde planlı kalkınma ile birlikte, sanayinin belirli alanlarda
kurulması yönünde programlar hazırlanmış ve sanayinin gelişimi desteklenmiştir. Bu
çalışmada "Sanayi ve Organize Sanayi Bölgesi" kavramlarından yola çıkarak, kurulmuş
olan sanayi alanlarının, kente nasıl bir katkı sağladığını araştırılmaktadır. Bu katkıyı
incelerken, Kayseri I. Organize Sanayi Bölgesi örnek olarak ele alınmıştır. Çalışmada
özellikle kent merkezine olan ekonomik katkılar ve faydalar üzerinde durulmuştur.
Organize Sanayi Bölgeleri kökeni, 1800‟lü yıllarda başlayan sanayileşme hareketleriyle
ve daha sonrasında meydana gelen sanayi devrimiyle Avrupa'daki bazı yerleşim
merkezlerinde sanayi tesislerinin hızla artmaya başlamasıyla ortaya çıkmıştır. Düzensiz
ve kendiliğinden kümelenen bu irili ufaklı sanayi tesisleri Sanayi Bölgelerinin ortaya
çıkmasına zemin hazırlamıştır. 1896‟da İngiltere'deki ilk Organize Sanayi Bölgesi
uygulaması sonrasında ABD ve Avrupa'da OSB uygulamaları yayılmaya başlamıştır.
1960‟lı yılların başından beri de Türkiye'de uygulanmaya başlanan OSB'ler,
uygulanmaya başladıkları ilk yıllardan itibaren günümüze kadar, işsizliği azaltmada,
sanayi yatırımlarının hızlanmasında, üretimde kalite verimliliğin artmasında, bölgesel
eşitsizliklerin önlenmesinde, şehirlerin daha planlı ve çevreye duyarlı olarak 
kurulmasında ve ülkemizdeki bölgesel kalkınmanın sağlanmasında önemli rol
oynamışlardır. Bu çalışmada, 1976 yılında faaliyete geçen Kayseri Merkez I. Organize
Sanayi Bölgesi'nin Kayseri ilinin kalkınmasında, sanayileşmesinde ve yarattığı istihdam
ile bölgesel kalkınmanın sağlanmasındaki katkısı araştırılacaktır. Çalışma Yöntemi
olarak kaynak taraması ve yüz yüze görüşme tekniği tercih edilecektir.
Araştırma sonucunda Kayseri I. Organize Sanayi Bölgesinin kent istihdamındaki
payı, ülke milli gelirindeki payı, ihracat ve ithalattaki rakamları, Kayseri I. Organize
Sanayi Bölgesi olarak devlet teşviklerinden yararlanma durumları, organize sanayi
bölgesinde yer alan işletmelerin Organize Bölge Müdürlüğü ile iletişimleri ve Organize
Sanayi Bölgesinde yer alan işletmelerin sektörel bazda dağılımları sayısal veriler ile
açıklanmıştır. KOSGEB, Kayseri I. Organize Sanayi Bölgesi, İŞKUR gibi kurumların
eksik bulunan noktalarının tespiti sağlanmış iletişim halinde olunması gerektiği ve
teşviklerden yararlanma durumunun daha işlevsel hale getirilmesi konusunda ve kalifiye
personel eksikliği dile getirilmiş bunun yanı sıra inovasyon faaliyetlerinin etkin hale
getirilmesi ve KDV'si yüksek ileri teknoloji yoğun üretime geçilmesi konusunda gerekli
önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The phenomenon of industrialization is one of factors that determines development of a
country. Industry increases production and trade, it has also positive effect on reducing
unemployment. Organized Industrial Zone, regions that enterpreneurs produce together,
makes a big contribution both enterpreneur and city of zone. Strong economy needs
strong industry, for strong industry, industrialzones is always an advantage. With
planned development in ourcountry, some programs was prepared to set industrialzones
in specific areas. And development of industry is always supported. In this study,
contribution of established industrial zones to city is explored on the basis of "Industry
and Organized Industrial Zone". When investigating the contribution, Kayseri 1st
Organized Industrial Zone is taken as an example. The study addreses especially
contribution and benefits on citycentre. The origin of Industrial Zone occured along
with industrialization moves that starts in 1800s and rapidly increase of number of
industrial facilities in some European residental area via industrial revolution. Industrial
facilities that large and small, randomly and gathered by theirselves pave the way for
Industrial Zones. After the first Organized Industrial Zone application in 1896 in
England, Industrial Zone applications began to spread around USA and Europe.
Industrial Zones was started to apply on Turkey in the beginning of 1960. Since then it
played a crucial role in reducing unemployment, speeding up of industrial investments,
improving of quality fruitfulness in production, avoiding regional unequality,
establishing cities more planned and enviroment friendly and providing regional
development in our country. Kayseri 1st Organized Industrial Zone went into action in
1976. The aim of this study is exploration of contribution of Industrial Zones to Kayseri
in development, industrialization and providing regional development via creation of
employment. Literature reviewing and face to face meeting will be chosen as study
method.
As a result of the research, the share of Kayseri I. Organized Industrial Zone in
urban employment, its share in the national income of the country, its export and import
figures, the status of benefiting from state incentives as Kayseri I. Organized Industrial
Zone, the communication of enterprises in the organized industrial zone with the
Organized Zone Directorate and The sectoral distribution of the enterprises that take the
field has been explained with numerical data. KOSGEB, Kayseri I. Organized Industrial
Zone, İşKUR, etc. Necessary suggestions have been made to start technology-intensive
production