Devlette davranışsal kamu politikalarının ortaya çıkışı ve gelişim süreci: Türkiye örneği
Emergence and development of behavioral public policy units in government: The case of Turkey
Yazar: AYÇA KUŞSEVEN
Danışman: PROF. DR. METE YILDIZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Davranışsal ekonomi = Behavioral economics ; Davranışsal tutum = Behavioural attitude ; Davranışsal uygulama = Behavioral implementation ; Davranışsal yönetim = Behavioral management ; Devlet politikaları = State policies ; Kamu politikaları = Public policies ; Sosyal psikoloji = Social psychology ; Türk kamu yönetimi = Turkish public administration

Özet:
Kamu politikalarını tasarlayıp uygulayanlar için en temel kaygı, hedef kitlenin hazırlanan kamu politikalarına tepkisi ve uyumunun nasıl gerçekleşeceğidir. 2000 yılından beri geçen dönem, davranışsal öngörülerin kamu politikalarının tasarımı ve uygulamasına başarılı bir şekilde uyarlanmasına tanıklık etmiştir. Kamu politikası tasarımı konusundaki bu yaratıcı yaklaşım ve uygulama, literatürde 'dürtme' (nudging) olarak ifade edilmektedir. 'Dürtme', bireysel karar verme sürecinde oluşan yanlılıklardan yola çıkarak, kamu politikası müdahalelerinin kalitesini ve başarısını artırmayı amaçlar. 2021 yılı itibarıyla dünyada 200'den fazla davranışsal kamu politikası/dürtme birimi vardır. Bunlardan birçoğu da devlet yapısı içinde örgütlenmiştir. 
Bu bağlamda, bu tezde, dünyada ve Türkiye'de davranışsal kamu politikası birimlerinin oluşum ve gelişim süreci detaylı bir biçimde incelenmiş ve bu alanda yapılan çalışmalar hakkında detaylı bilgiler verilmiştir. Türkiye'deki davranışsal kamu politikası birimi, 2018'de Ticaret Bakanlığı bünyesinde oluşturulmuştur (Eski adı Ekonomi Bakanlığı). Bu birim, Ankara'daki Birleşik Krallık Büyükelçiliği'nin yardımı ve rehberliği sayesinde, Birleşik Krallık Davranışsal Kamu Politikası Birimi'nden esinlenilerek politika transferi yoluyla Türkiye'ye ithal edilmiştir. Bu transfer sürecini kursamsal açıdan da değerlendirebilmek amacıyla, Türkiye'deki 'dürtme' biriminin oluşum ve gelişim süreci Kingdon'ın Çoklu Akımlar Modeli'nden (Multiple Streams Model) yararlanılarak analiz edilmiştir. Bu çerçevede bu tezde Türkiye'deki davranışsal kamu politikası biriminin kuruluş süreci, örgütsel yapısı, faaliyetleri (dürtme deneyi, üniversitelerle yapılan işbirliği faaliyetleri, vb.) ve birimin gelecek hedeflerine yönelik olarak, ilgili literatürün taranması, resmi dökümanların incelenmesi ve mülakatlardan elde edilen veriler yardımıyla analiz edilmiştir. Bu alan araştırmasından çıkarılan dersler, başta bürokratlar olmak üzere tüm kamu politikası aktörleri için faydalı olabileceği gibi, gelişmekte olan ülkeler için de yarar sağlayabilir.

Anahtar Kelimeler: Davranışsal kamu politikası, Dürtme, Kingdon'ın Çoklu Akımlar Modeli, Türkiye

Abstract:
The main concern for those who design and implement public policies is how the target audience will react and adapt to public policies. The period since 2000 has witnessed the successful application of behavioural insights to the design and implementation of public policy. This creative approach and practice in public policy design is referred to as 'nudging' in the literature. The 'nudge' aims to improve the quality and success of public policy interventions, based on biases that occur in the individual decision-making process. As of 2021, there are more than 200 behavioral public policy/nudge units in the world. Many of them are also organized within the state structure.
This thesis has examined the formation and development process of behavioural public policy units in the world and in Turkey in detail and detailed information has been given about the studies carried out in this field. The behavioural public policy unit in Turkey was established in 2018 under the Ministry of Commerce (Formerly Ministry of Economy). This unit was imported (or adapted) into Turkey through policy transfer, inspired by the UK Behavioural Public Policy Unit, with the help and guidance of the UK Embassy in Ankara. In order to evaluate this transfer process from a theoretical point of view, the formation and development process of the 'nudge' unit in Turkey was analysed using Kingdon's Multiple Streams Model.
In this context, this thesis has analyzed the establishment process, organizational structure, activities (nudge experiment, cooperation activities with universities, etc.) of the behavioral public policy unit in Turkey and the future goals of the unit, with the help of the data obtained from the interviews, review of the relevant literature, and the examination of the official documents. The lessons learned from this study can be beneficial for all public policy actors, especially bureaucrats, as well as for developing countries.

Keywords: Behavioural public policy, Nudging, Kingdon's Multiple Streams Model, Turkey