Okul öncesi dönem çocuklarının sözcüksüz kitap anlatımları ile görsel algı becerilerinin incelenmesi
Examination of pre-school children's visual perception skills with wordless book expressions
Yazar: AZİME FEYZA NUR ŞİMŞEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM OKYAY
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Çocuk edebiyatı = Children’s literature

Özet:
Bu araştırma, okul öncesi çocukların sözcüksüz kitap anlatımları ile görsel algı becerilerinin incelenmesi amacıyla; 2023-2024 Eğitim Öğretim yılı güz yarıyılında Ankara ilinde bulunan okul öncesi eğitim kurumunda eğitim alan 60-72 aylık 19 çocuk ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nicel veriler "Genel Bilgi Formu", "Frostig Görsel Algı Testi" (Aral ve Bütün Ayhan, 2016) ve "Küçük Çocuklar İçin Öyküyü Anlama Aracı" (Paris ve Paris, 2003) kullanılarak; nitel veriler ise eş zamanlı olarak çocukların sözcüksüz öykü anlatımlarına ilişkin ses kayıtları ile toplanmıştır. Çocuklarla görüşmede veri toplama aracı olarak "Ver Elini" (Ferri, 2018) ve "Ay'a Okul Gezisi" (Hare, 2021) isimli sözcüksüz kitaplar kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde, görsel algı ve öykü anlama soruları arasındaki ilişki Pearson korelasyon katsayısı ile incelenmiştir.  Nitel veriler içerik analizi ile incelenmiştir. Çocukların ses kayıtlarından alınan veriler transkript edildikten sonra tümevarım yaklaşımıyla araştırmanın amacı doğrultusunda kodlar oluşturulmuştur. İlişkili kodlardan kategorilere, kategorilerden temalara ulaşılmıştır. Toplanan nicel ve nitel veriler analiz edilerek, iki veri setinden elde edilen veriler arasındaki ilişkileri ortaya koyabilmek için elde edilen sonuçlar birleştirilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda çocukların görsel algı puanlarıyla, sözcük sayıları ve öyküyü anlama puanları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çocukların sözcüksüz kitap anlatımlarının nitel analizi sonucunda; görsel algıya ilişkin iki kitap için ortak şekil-zemin ayrımı, görsel dikkat, görsel anlamlandırma ve mekanda konum/mekansal ilişkiler temalarına ulaşılmıştır.

Abstract:
This research aims to examine the visual perception skills of preschool children through wordless book narratives; It was carried out in the fall semester of the 2023-2024 academic year with 19 children aged 60-72 months studying at a pre-school education institution in Ankara. In the research, quantitative data were used using the "General Information Form", "Frostig Visual Perception Test" (Aral and Bütün Ayhan, 2016) and "Narrative Comprehension Illustrated Walking Questions" (Paris and Paris, 2003); Qualitative data were collected simultaneously by audio recordings of children's wordless storytelling. Wordless books named "Brick by Brick" (Ferri, 2018) and "Field Trip to the Moon" (Hare, 2021) were used as data collection tools during the interviews with the children. In the analysis of quantitative data, the relationship between visual perception and story comprehension questions was examined with Pearson correlation coefficient.  Qualitative data were examined with content analysis. After the data taken from the children's voice recordings were transcribed, codes were created in line with the purpose of the research with an inductive approach. Categories were obtained from related codes, and themes were obtained from categories. The collected quantitative and qualitative data were analyzed and the results were combined to reveal the relationships between the data obtained from the two data sets. In line with the findings obtained in the research, it was concluded that there were positive significant relationships between children's visual perception scores, word counts and story comprehension scores. As a result of the qualitative analysis of children's wordless book narratives; Common themes of figure-ground distinction, visual attention, visual meaning and location in space/spatial relations were reached for the two books on visual perception.