Öğretmen adaylarının değer yönelimlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of preservice teachers? tendency of value with regard to several variables
Yazar: SEMRA YALMANCI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FARUK YAŞAROĞLU
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerler = Values

Özet:
Bireyin kendisini, toplumun ise bireyi, kontrol etmesini sağlayan unsurların başında değerler gelmektedir. Sahip olunan değerler kişinin toplum içerisindeki statüsünün belirlenmesinde etkili olmaktadır. Bu değerler sayesinde birey, diğer insanlar ile etkili iletişime geçebilir ve sosyal konumunun belirlenmesi için uygun bir altyapı oluşturabilir.Bu durum, değerler eğitiminin okullarımızda sistemli ve etkili bir biçimde yapılması zorunluluğunu ortaya çıkarmaktadır. Bu ise; ancak değerler eğitimi ile ilgili kavram ve konuların öğretmenler tarafından özümsenmesi ile sağlanabilir.Bu araştırma, öğretmen adaylarının değer yönelimlerinin çeşitli değişkenler açısından, tespiti için gerçekleştirilmiştir. Araştırma, mevcut durumu tespit etmeyi amaçladığı için tarama modelindedir. Durum tespiti için anket kullanılmış, araştırmacı tarafından uygulanan ankete yönelik sorular anında öğretmen adayı tarafından cevaplandırılmıştır.Çalışmanın evrenini, Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Ereğli Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği bölümünde, 2008?2009 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören 459 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Örneklemi ise 337 öğretmen adayından oluşmaktadır.Araştırmada, Schwartz ve arkadaşları tarafından 2001 yılında geliştirilen, Demirutku tarafından Türkçeye uyarlanan(2001) Portre Değerler Anketi (PDA) ve Bacanlı tarafından geliştirilen, Sosyo-ekonomik Düzey Belirleme ölçeği kullanılmıştır. Verilerin çözümünde, İlişkisiz Örneklemler t Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi ve İlişkisiz Ölçümler için Kruskal Wallis H-Testi kullanılmıştır.Öğretmen adaylarının, değer yönelimleri cinsiyet, sosyo-ekonomik düzey, annelerinin herhangi bir işte çalışıp çalışmama durumu, kaçıncı sınıfta okudukları ve ailede kaçıncı çocuk olduklarına göre incelenmiştir. Bulgular değerlendirildiğinde en yüksek Güç, en düşük ise Güvenlik değerine önem verildiği görülmüştür. Cinsiyete göre; Yaşamdan Haz Alma, Evrensellik ve Yardımseverlik değerinde, sosyo-ekonomik durumlarına göre; Yaşamdan Haz Alma ve Uyarılım değerlerinde, sınıf düzeylerine göre; Yardımseverlik, Geleneksellik ve Uyarılım değerlerinde farklılıklar ortaya çıkmıştır. Annelerinin bir işte çalışıp çalışmama durumlarına göre öğretmen adaylarının değer yönelimlerinde herhangi bir farklılık ortaya çıkmamıştır.

Abstract:
The values come first of the components which help members to control themselves, and also the society controls the member. The values that are owned have been effective in determining the member?s statues in society. By the help of these values, the member can communicate with other people and can create a suitable background to determine social statues.This situation carries out the necessity of values education?s application in an effective and systematic way. And this can be carried out only by the comprehension of the subjects and concepts about values education.This research conducted in order to investigate and determine preservice teachers? tendency of value with regard to several variables. This research is a survey since it aim at determine available situation. In order to determine available situation, the questionnaire was used and the questionnaire applied by researcher is responded by preservice teachers at the same time.Research population consists of 459 preservice primary teachers who study in Karaelmas University, Faculty of Education in 2008-2009. Research group consists of 337 preservice primary teachers.Portre Values Questionnaire developed by Schwartz and friends (2001) and translated in to Turkish by Demirutku and The Scale of Determining Socio-Economic Level developed by Bacanlı (1997) was used in this research. Independent Samples T-Test, One-Way ANOVA and Kruskal Wallis H-Test for Independent Samples was used in analysis of data.In this research, preservice teachers? tendency of value was investigated with regard to gender, socio-economic level, academic level, whether mother has a job or not and the child?s rank in the order of birth. As a result, it was seen that, preservice teachers have the highest value in power and they have the lowest value in safety. So, the difference appeared with regard to preservice teachers? gender in the value of satisfaction with life, with regard to socio-economic level in the value of satisfaction with life and excitation, and with regard to academic level in the value of helpfulness, traditionalism and excitation. Any differences not appeared with regard to whether mother has a job or not in preservice teachers? tendency of value.