1998, 2005 ve 2017 sosyal bilgiler dersi öğretim programlarındaki kazanımlarda yer alan felsefi kavramların eğitim felsefeleri açısından incelenmesi
Examination of the philosophical concepts in the learning outcomes of the social studies curricula in 1998, 2005, and 2017 in the context of educational philosophie
Yazar: ZEHRA ÇİFTÇİ
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN EROL
Adıyaman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Bilgiler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Eğitim felsefesi = Education philosophy ; Felsefe = Philosophy ; Kavram kalıcılığı = Concept permanence ; Kavram öğrenme = Concept learning ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Yetenek kazanımı = Talent acquisition ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Bu araştırmada, 1998, 2005 ve 2017 sosyal bilgiler dersi öğretim programlarındaki kazanımlarda yer alan felsefi kavramlar eğitim felsefeleri bağlamında incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Verilerin sistematik şekilde taranması, toplanması ve incelenmesinde doküman incelemesinden yararlanılmıştır. Araştırmada dokümanların analizi için araştırmacı tarafından geliştirilen Kavram Formu kullanılmıştır. 1998 Sosyal bilgiler dersi öğretim programının tüm sınıf düzeylerindeki hedeflerde tespit edilen felsefi kavramların üniteler bazında dengeli bir dağılım göstermediği ortaya çıkmıştır. 1998 Öğretim programındaki hedeflerde ağırlıklı olarak esasicilik ve daimicilik eğitim felsefeleriyle ilişkili felsefi kavramlar olduğu ortaya çıkmıştır. 2005 Sosyal bilgiler dersi öğretim programında sınıf düzeyi yükseldikçe (4. sınıf: 18, 5. sınıf: 18, 6: sınıf: 26, 7. sınıf: 33 felsefi kavram) kazanımlarda yer alan felsefi kavramların da aynı şekilde arttığı görülmüştür. 2005 Sosyal Bilgiler dersi öğretim programı 4. sınıf kazanımlarında yer alan felsefi kavramların ağırlıklı olarak esasicilik ve daimicilik,5. ve 6. sınıf kazanımlarında yer alan felsefi kavramların ilerlemecilik ve yeniden kurmacılık, 7. sınıf kazanımlarında yer alan felsefi kavramların ise ilerlemecilik eğitim felsefesiyle ilişkili olduğu ortaya çıkmıştır. Sınıf düzeyi yükseldikçe (4. Sınıf 14 felsefi kavram, 5. sınıf 19 felsefi kavram, 6. sınıf 22 felsefi kavram ve 7.sınıf 22 felsefi kavram) kazanımlarda yer alan felsefi kavramların arttığı tespit edilmiştir. 2017 Sosyal bilgiler dersi öğretim programı 4. sınıf kazanımlarında yer alan felsefi kavramların ağırlıklı olarak ilerlemecilik eğitim felsefesi, 5., 6. ve 7. sınıf kazanımlarında tespit edilen felsefi kavramların ağırlıklı olarak ilerlemecilik ve yeniden kurmacılık eğitim felsefeleriyle ilişkili oldukları ortaya çıkmıştır. 1998, 2005 ve 2017 Sosyal bilgiler dersi öğretim programlarında en sık kullanılan felsefi kavramın "kültür" kavramı olduğu ortaya çıkmıştır. İncelenen üç öğretim programı içerisinde 2005 öğretim programında yer alan kazanımlarda 1998 ve 2017 öğretim programlarına göre daha fazla felsefi kavrama yer verildiği ortaya çıkmıştır.2005 ve 2017 Sosyal bilgiler dersi öğretim programlarındaki kazanımlarda tespit edilen felsefi kavramların öğrenme alanları bazında dengeli bir dağılım göstermediği ortaya çıkmıştır.

Abstract:
This study examined the philosophical concepts in the learning outcomes of the social studies curricula in 1998, 2005, and 2017 in the context of educational philosophies. The study used the qualitative research method and employed document review to systematically scan, collect, and analyze the data, utilizing the Concept Form developed by the researcher for document analysis.  Analysis revealed that the philosophical concepts identified in the objectives at all grade levels were unevenly distributed by unit. The goals in the 1998 curriculum were observed to be predominantly philosophical concepts related to the educational philosophies of essentialism and perennialism. The number of philosophical concepts in the learning outcomes of the 2005 social studies curriculum were seen to increase with grade level (4th grade: 18 philosophical concepts; 5th grade: 18; 6th grade: 26; 7th grade: 33). The philosophical concepts in the 4th grade learning outcomes of the 2005 social studies curriculum were mainly related to existentialism and perennialism. The philosophical concepts identified in the 5th-and 6th-grade learning outcomes were related to progressivism and reconstructionism, while those in the 7th-grade learning outcomes were related to progressivism. The number of philosophical concepts in the learning outcomes [of the 2017 social studies curriculum] was found to increase with grade level (4th grade: 14 philosophical concepts; 5th grade: 19 philosophical concepts; 6th grade: 22 philosophical concepts; 7th grade: 22 philosophical concepts). The philosophical concepts in the 4th-grade learning outcomes of the 2017 social studies curriculum were mainly related to the progressivism educational philosophy while those in the 5th, 6th, and 7th-grade learning outcomes were found mainly to be related to the progressivism and reconstructionism educational philosophies. The philosophical concept of "culture" was seen to be the most common philosophical concept in the learning outcomes of the 1998, 2005, and 2017 social studies curricula. Of the three curricula examined, it was seen that the learning outcomes of the 2005 curriculum contained more philosophical concepts than the 1998 and 2017 curricula. The study revealed that the philosophical concepts identified in the learning outcomes of the social studies curricula were unevenly distributed on the basis of learning areas.