Türkiye ekonomisinde işsizlik ve enflasyon arasındaki ilişki: 1983-2020 yılları analizi
The relationship between unemployment and inflation in the Turkish economy: Analysis of the years 1983-2020
Yazar: ELİF ÇULPAN
Danışman: DOÇ. DR. ECE DEMİRAY EROL
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İkt. Gelişme ve Uluslararası İkt. Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bir ülke ekonomisinin gidişatı ve ülkenin refah düzeyi hakkında tahmin yürütülmesinde yardımcı olan iktisadi göstergelerden başı çeken; işsizlik oranı ve enflasyon oranı olmaktadır. Söz konusu göstergeler arasındaki ilişki, iktisat teorisinde Phillips Eğrisi olarak tanımlanmaktadır. Bu kapsamda Phillips Eğrisi ise, literatürde oldukça tartışılan konuların başında yer almaktadır. Göstergeler arasındaki ilişkinin tartışmaları da bu anlamda köklü bir geçmişe sahiptir. Aslında yapılan çalışma sonuçlarının da çeşitlilik göstermesi, bu tartışmaları günümüzde de devamlı kılmaktadır. Bu çalışmada her ülke ekonomisi için önemli, gerek sonuçları gerekse etkileri bakımından ülke ekonomisine ve sosyolojine ağır hasarlar bırakan işsizlik ve enflasyon oranlarının arasındaki ilişki, Türkiye Ekonomisi için sınanmıştır. Türkiye Ekonomisi için Phillips Eğrisinin geçerli olup olmadığı, geçerli ise birbirini nasıl ve ne yönde etkilediğinin merak edilmesi; çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Bu kapsamda, 1983-2020 yıllarını içeren çalışmada öncelikli olarak ilgili değişkenler teorik çerçevede incelenmiş, ardından söz konusu değişkenlerin ilgili yıllardaki yıllık verileri kullanılarak, zaman serisi analizi ışığında sorulara cevap aranmıştır. 
Analizde sırasıyla; ADF ve PP birim kök testleri, VAR analizi, Engle-Granger Eşbütünleşme ve Granger Nedenselik testleri kullanılmıştır. Çalışmada ulaşılan bulgu ise, enflasyon ile işsizlik oranlarının eşbütünleşik olduğu, seriler arasında uzun dönemli bir ilişkinin olduğu ve enflasyondan işsizliğe tek yönlü bir nedenselliğin olduğu tespit edilerek, Phillips Eğrisi'nin ilgili yıllar dahilinde 
Türkiye Ekonomisi bakımından teorik yönde geçerli kılındığı sonucuna 
ulaşılmıştır.

Abstract:
It is the unemployment rate and inflation rate, leading the economic indicators that help to predict the progress of a country's economy and the level of prosperity of the country. The relationship between these indicators is defined as the Phillips Curve in economics theory. In this context, the Phillips Curve is at the top of the topics discussed in the literature. The discussions of the relationship between indicators have a long history in this sense. In fact, the diversity of the 
results of the work is also making these discussions continuous today.
In this study, the relationship between unemployment and inflation rates, which have caused severe damage to the country's economy and sociology in terms of the significant consequences and effects for each country's economy, has been tested for the Turkish economy. The purpose of the study is to investigate whether the Phillips Curve is valid for the Turkish Economy and how and in what 
direction it affects each other if it is valid. In this context, in the study that includes the years 1983-2020, the relevant variables were primarily examined in a theoretical framework, and then the answers to the questions were sought in the light of time series analysis by using the annual data of these variables in the relevant years.
In the analysis, ADF and PP unit root tests, VAR analysis, Engle-Granger Cointegration and Granger Causality tests were used respectively. The findings of the study are that inflation and unemployment rates are integrated, that there is a long-term relationship between the series and it was determined that there was a one-way causality from inflation to unemployment, The Phillips Curve has been theoretically validated for the Turkish Economy within the relevant years.