Spor yapma alışkanlığının uyku kalitesine etkisi
The effects of sports habit on sleep quality
Yazar: UĞUR ÇÖMEZ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ÇEBİ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Spor = Sports
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Spor = Sports ; Spor faaliyetleri = Sport activities ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı spor yapma alışkanlığının uyku kalitesine etkisinin araştırılmasıdır.
Materyal ve Metot: Bu çalışmaya Samsun ili merkez ilçelerinde (Atakum, Canik, Ilkadım) 18 yaş üzeri  lisanslı futbol oynayan 100 erkek sporcuya ve spor yapmayan 100 erkek sedanter birey olmak üzere toplam 200 kişi katılmıştır. Araştırmanın veri analizlerinde SPSS 23.00 paket programı kullanılmıştır. Örneklem puanlarının normal olup olmadığını ölçmek için Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk testleri uygulanmış ve iki test sonucunda da dağılımın normal bir karakteristik gösterdiğini bulunmuştur. İki grup arasında yapılan karşılaştırmalarda student t-testi kullanılırken, grup sayısının daha fazla olduğu karşılaştırmalarda tek yönlü ANOVA ve çıkan farklılığın hangi gruplar arasında olduğunun tespiti için LSD post-hoc testleri kullanılmıştır. Çalışmada bireylerin fiziksel ve uyku alışkanlıklarını içeren kişisel bilgi formu, orjinali Buysse ve ark. (1989) tarafınfan hazırlanmış, Türkiye'deki geçerlik ve güvenirliği Ağargün ve ark. (1996) tarafından yapılmış olan Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) kullanılmıştır.
Bulgular: Düzenli spor yapan gurup ile sedanter grup arasında Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) alt bileşenleri uyku latensi ve alışılmış uyku etkinliği bileşeni dışında diğer bütün bileşenlerde pozitif yönde anlamlı farklılıklar gözlemlenmiştir (p<0,05, p<0,001).
Sonuç: Spor yapan bireylerin spor yapmayan bireylere göre uyku kalitelerinin daha iyi olduğu bulunmuştur. Düzenli olarak yapılan sporun uyku kalitesini pozitif yönde etkilediği gözlemlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: PUKİ; Spor; Uyku Kalitesi

Abstract:
Aim: The aim of this study was to investigate the effects of exercise on sleep quality.
Materials and Methods: A total of 200 people participated in this study in the central districts of Samsun province (Atakum, Canik, Ilkadım), including 100 male athletes playing licensed football over the age of 18 and 100 male sedentary individuals who did not do sports. SPSS 23.00 package program was used in the data analysis of the research. Kolmogorov-Smirnov and Shapiro-Wilk tests were performed to determine whether the sample scores were normally distributed, and the distribution showed a normal characteristic as a result of both tests. Student t-test was used when the comparisons were between two groups, when there was more than two groups one-way ANOVA and LSD post-hoc tests were used to identify the differences between the groups. In this study, personal information form that includes physical and sleeping habits of the individuals and Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), whose validity and reliability in Turkey was shown by Ağargün et al. (1996) and originally was developed by Buysse et al. (1989), were used.
Results: Significant differences were observed in all components of Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) between the regularly exercising group and the sedentary group (p < 0.05, p <0.001) except for the sleep latency and habitual sleep activity sub-components.
Conclusion: It was found that the sleep quality of the individuals who exercise was better than those who did not. It has been observed that regular exercise has a positive effect on sleep quality.
Keywords: Exercise; PUKI; Sleep Quality