Dönüşümcü ve etkileşimci liderliğin, bireysel iş performansı üzerindeki etkisinde dijital olgunluğun düzenleyici rolü
Moderating role of digital maturity on the impact of transformational and transactional leadership on individual job performance
Yazar: AYHAN ER
Danışman: DOÇ. DR. ALİ TALİP AKPINAR
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Dönüşümcü liderlik = Transformational leadership ; Etkileşimsel liderlik = Transactional leadership ; Çalışan performansı = Employee performance

Özet:
Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişimle birlikte bunların toplumun tüm kesimlerinde farklı şekillerde daha sık kullanılır hale gelmesi yeni bir endüstriyel devrimin kapılarını aralamıştır. Başlangıçta bilginin analog yapıdan dijital yapıya geçişi ve makinelerin otomatikleşmesi ile belirginleşen bu süreç günümüzde yapay zeka uygulamalarının günlük hayatımızın bir parçası haline geldiği bir noktaya ulaşmıştır. Toplumu etkileyen her köklü değişim gibi bu değişim süreci de işletmelerin yapılarında köklü değişiklikler meydana getirmeye başlamıştır. Dijital dönüşüm olarak kavramsallaştırılan bu süreç işletmelerde sadece bilgi ve iletişim teknolojilerinin uygulama alanlarını geliştirmekle kalmamış stratejileri, örgüt yapısı, örgüt kültürü, iş modeli, liderlik ve iletişim gibi temel unsurlarda da köklü bir değişime neden olmuştur. 
	Kuşkusuz her örgütün öncelikli ve gerçekleştirilmesi zaruri olan amacı faaliyet gösterdiği alanda başarıya ulaşmaktır. Örgütlenme sürecini mükemmel bir şekilde gerçekleştiren örgütler dahi etkinlik ve verimliliği sağlayabilmek için insan kaynağına ihtiyaç duymaktadır. Lider davranışları, çalışanların görevlerini etkin ve verimli bir şekilde gerçekleştirmesinde ve performanslarında önemli bir etkiye sahiptir. 
	Bilim insanları teknolojinin liderlik davranışları üzerinde önemli bir etkisi olduğu konusunda hem fikirdirler ve bilgi teknolojileri alanındaki gelişmelerin iş yapma şekli ve liderlik davranışlarında meydana gelen yıkıcı yenilikler üzerinde de etkisi olduğunu ileri sürmektedirler. Bu noktada, geçmişte geçerli olduğu ileri sürülen liderlik tarzlarının dijitalleşmiş bir dünyada geçerliliklerini sürdürüp sürdürmediklerinin anlaşılması için yeni araştırmalar yapılmalıdır. Bu yaklaşımdan hareketle gerçekleştirilen çalışmanın amacı, dönüşümcü ve etkileşimci liderliğin bireysel iş performansı üzerindeki etkisinde dijital olgunluğun düzenleyici rolünü araştırmaktır. Araştırma anketine İstanbul ilinde faaliyet gösteren işletmelerdeki beyaz yakalı 426 çalışan katılmıştır. Araştırma analizleri Smart PLS paket programı kullanılarak, yapısal eşitlik modeliyle gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre dönüşümcü liderliğin bireysel iş performansı üzerindeki etkisinde dijital olgunluğun düzenleyici etkisi pozitif ve anlamlıdır. Etkileşimci liderliğin bireysel iş performansı üzerindeki etkisinde dijital olgunluğun düzenleyici etkisinin olmadığı görülmüştür.
Anahtar Sözcükler: Dijital Dönüşüm, Dijital Olgunluk, Dönüşümcü Liderlik, Etkileşimci Liderlik, Bireysel İş Performansı

Abstract:
With the advancement of information and communication Technologies and their increased usage in various forms across all segments of society has opened the doors of a new industrial revolution. This process, initially characterized by the transformation of information from analog to digital forms and the automation of machines, has now reached a point where artificial intelligence applications have become a part of our daily lives. Like every radical change affecting society, this change process has begun to bring about radical changes in the structures of firms. This process, conceptualized as digital transformation, has not only expanded the application areas of information and communication technologies in firms, but has also led to profound changes in fundamental elements such as strategies, organizational structure, organizational culture, business model, leadership, and communication. 
	Undoubtedly, the primary and essential goal of every organization is to achieve success in the field it operates. Even organizations that carry out the organizational process perfectly need human resources to ensure effectiveness and efficiency. Leader behaviors have a significant impact on employees' ability to perform their duties effectively and efficiently and their performance. 
	Scientists agree that technology has a significant impact on leadership behaviors, and they argue that developments in information technologies have a significant impact on the way business is conducted and on disruptive innovations in leadership behaviors. Therefore, new researchs should be conducted to understand whether leadership styles that were considered valid in the past continue to hold validity in a digitized world. Building upon this approach, the aim of the study is to investigate the moderating role of digital maturity on the impact of transformational and transactional leadership on individual job performance. 426 white-collar employees in firms operating in Istanbul participated in the research survey. Research analyses were conducted by Smart PLS package program with a structural equation model. According to the analysis results, the moderating effect of digital maturity on the impact of transformational leadership on individual job performance is positive and significant. However, it was observed that the moderating effect of digital maturity on the impact of transactional leadership on individual job performance is not significant.
Key Words: Digital Transformation, Digital Maturity, Transformational Leadership, Transactional Leadership, Employee Performance