Para politikasında enflasyonist eğilim ve fiyat seviyesinin belirlenmesine mali yaklaşım
Inflationary bias in monetary policy and fiscal approach to determination of price level
Yazar: ŞEREF BOZOKLU
Danışman: PROF. DR. M.MERİH PAYA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomi politikaları = Economic policies ; Enflasyon = Inflation ; Fiyat = Price ; Fiyat düzeyi = Price level ; Fiyat istikrarı = Price stability ; Markov değişim modeli = Markov exchange model ; Para politikaları = Monetary policies ; Senyoraj = Seigniorage ; Zaman tutarsızlığı = Time inconsistency

Özet:
Optimal Kontrol Teorisi'ne dayalı iktisat politikaları, özel iktisadi birimlerin politika uygulama sürecinde pasif olduğunu ve otoritelerin ekonomiyi kendi amaçları doğrultusunda yönlendirebileceğini belirtmektedir. İktisat politikalarına Oyun Teorik Yaklaşım ise zaman tutarsızlığından kaynaklanan yüksek enflasyona ve otoriteler ile özel iktisadi birimler arasındaki ilişkinin önemine dikkati çekmektedir. Hükümet politikaları sonucu oluşan enflasyon, genel olarak otoritelerin enflasyonist eğilimlerinden ve kamu borçları nedeniyle ortaya çıkan servet etkisinden kaynaklanmaktadır. Miktar teorisini temel alan Geleneksel Yaklaşımlar, enflasyonun parasal bir olgu olduğunu ve parasal artışlara neden olmayan mali değişimlerin fiyat seviyesini etkilemeyeceğini belirtmektedir. Bu görüşe karşıt olarak, politikalar arasındaki etkileşimin önemini vurgulayan Fiyat Seviyesinin Mali Teorisi, Ricardocu ve Ricardocu olmayan politika rejimlerinin farklılıklarına dikkati çekmekte ve fiyat seviyesinin dönemler arası bütçe kısıtı aracılığıyla maliye politikası tarafından belirlendiğini ileri sürmektedir. Bu tez, 1988:3-2011:4 dönemi için Türkiye ekonomisinde geçerli iktisat politikası rejim(ler)inin belirlenmesini amaçlamaktadır. Kamu Yükümlülükleri/GSYİH ve Birincil Fazla/GSYİH değişkenlerinden oluşan üç aylık veriler kullanılarak doğrusal ve markov değişim vektör hata düzeltme modelleri oluşturulmakta ve bu modellerden elde edilen etki tepki fonksiyonları yardımıyla fiyat seviyesinin hangi otorite tarafından belirlendiği araştırılmaktadır. Doğrusal model tüm örneklem dönemi boyunca Ricardocu olmayan rejimin geçerli olduğunu ifade ederken, doğrusal olmayan Markov değişim modeli geçerli iktisat politikası rejiminin zaman içerisinde değişimler geçirdiğini göstermektedir; dolayısıyla, fiyat istikrarının sağlanması para kuralıyla uyumlu bir maliye kuralı gerektirmektedir.

Abstract:
The economic policies based on Optimal Control Theory state private economic agents are passive in policy implementation process and authorities can lead the economy towards their own targets. Game Theoretical Approach to economic policies, on the other hand, emphasizes the high inflation arising from time inconsistency and the importance of relation between authorities and private economic agents. Inflation caused by the government policies generally stems from inflationary biases of authorities and wealth effect resulting from government debts. The Traditional Approaches based on Quantity Theory denote inflation is a monetary phenomenon, and fiscal changes do not affect price level as long as they do not cause monetary increases. On the contrary to this view, Fiscal Theory of Price Level stressing the importance of interaction between policies highlights the differences of Ricardian and non Ricardian policy regimes, and asserts the price level is determined by fiscal policy through intertemporal budget constraint. This dissertation aims to determine the prevailing economic policy regime(s) in Turkish economy for the period of 1988:3-2011:4. Employing quarterly data consisting of Public Liabilities/GDP and Primary Surplus/GDP variables, linear and markov switching vector error correction models are constructed, and it is examined which authority determines the price level with the help of impulse response functions derived from these models. Whereas the linear model denotes non Ricardian regime is prevailing for all sample period, the non linear Markov switching model indicates prevailing economic policy regime changes over time; therefore, achieving price stability requires a fiscal rule consistent with monetary rule.