Yaşlı bireylerde vücut kompozisyonu, denge ve düşmenin değerlendirilmesi
Evaluation of body composition balance and fall in elderly individuals
Yazar: NAZLI GÜR
Danışman: PROF. DR. ZELİHA ÖZLEM YÜRÜK
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Gür N. Yaşlı Bireylerde Vücut Kompozisyonu, Denge ve Düşmenin
Değerlendirilmesi, Başkent Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizyoterapi ve
Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2023. Bu çalışmanın
amacı; yaşlı bireylerde vücut kompozisyonunun, denge, düşme ve alt ekstremite kas
kuvveti üzerindeki etkisinin incelenmesi idi. Çalışmaya 65-85 yaş arasında 92 birey (64
kadın, 28 erkek) dahil edildi. Bireylerin tanımlayıcı ve klinik özellikleri kaydedildi.
Bireylerin bilişsel fonksiyonları, Standardize Mini Mental Durum Testi ile, fiziksel aktivite
düzeyi ise Yaşlılar İçin Fiziksel Aktivite Ölçeği (PASE) ile değerlendirildi. Vücut
kompozisyonunun belirlenmesi için vücut kütle indeksi (VKİ), bel-kalça çevresi oranı ve
bacak (baldır) çevre ölçümü yapıldı. Berg Denge Ölçeği (BDÖ), Süreli Kalk ve Yürü Testi
ve Tinetti Düşme Etkinlik Ölçeği denge ve düşmeyi değerlendirmek için kullanıldı. VKİ
ve BDÖ Skoru arasında ters yönlü ve zayıf ilişki bulundu (-0,269, p<0,01). Bel-kalça
çevresi oranı ile dominant diz ekstansiyon kuvveti (r=0,244, p<0,05) ve nondominant diz
ekstansiyon kuvveti (r=0,333, p<0,01) değerleri arasında pozitif zayıf ilişki bulundu.
Dominant bacak çevre ölçümü ile dominant ayak dorsifleksiyon kuvveti arasında (r=0,258,
p<0,05); nondominant bacak çevre ölçümü ile dominant diz ekstansiyon kuvveti (r=0,207,
p<0,05), dominant ayak dorsifleksiyon kuvveti (0,246, p<0,05) ve nondominant ayak
plantar fleksiyon kuvveti (0,208, p<0,05) değerleri arasında anlamlı ilişki bulundu. Diğer
vücut kompozisyonu verileri ile denge, düşme ve kuvvet arasında ilişki saptanmadı
(p>0,05). Bireyler VKİ gruplarına ayrılarak incelendiğinde; VKİ (30,0-39,9) grubunun
BDÖ Skoru ve sağ diz ekstansiyon kuvveti diğer iki gruba göre daha düşük bulundu
(p<0,05). Sonuç olarak; yaşlı bireylerin vücut kompozisyonu ile denge, düşme ve kas
kuvveti ilişkili değildi. Bununla birlikte VKİ'si yüksek olan bireylerde denge ve dominant
bacak diz ekstansiyon kuvvetinin olumsuz etkilendiği görüldü. VKİ değerleri yüksek olan
bireylerde denge ve düşme becerileri detaylı değerlendirilmelidir.

Anahtar Kelimeler: Vücut kütle indeksi, Yaşlı, Postüral denge, Düşme, Alt ekstremite Kas
Kuvveti.
Başkent Üniversitesi Tıp ve Sağlık Bilimleri Araştırma Kurulu ve Etik Kurulu tarafından
onaylanmıştır (Proje no: KA23/97).

Abstract:
Gür N. Evaluation of Body Composition, Balance and Fall in Older People. Baskent
University, Institute of Health Sciences, Department of Physiotherapy and
Rehabilitation, Master's Degree Thesis, Ankara, 2023. The aim of this study was to
examine the effect of body composition on balance, fall and lower extremity muscle
strength in elderly individuals. 92 individuals (64 female, 28 male) aged between 65-85
years were included in the study. Descriptive and clinical characteristics of the individuals
were recorded. Cognitive functions of individuals were evaluated with the Standardized
Mini-Mental State Test, and physical activity level was evaluated with the Physical
Activity Scale for the Elderly (PASE). Body mass index (BMI), waist-hip circumference
ratio and leg (calf) circumference were measured to determine body composition. Berg
Balance Scale (BDI), Timed Up and Go Test, and Tinetti Fall Activity Scale were used to
assess balance and falling. A negative and weak correlation was found between BMI and
BDI Score (-0.269, p<0.01). A weak positive correlation was found between waist-hip
circumference ratio and dominant knee extension strength (r=0.244, p<0.05) and
nondominant knee extension strength (r=0.333, p<0.01). A significant correlation was
found between nondominant leg circumference measurement and dominant knee extension
strength (r=0.207, p<0.05), dominant foot dorsiflexion strength (0.246, p<0.05) and
nondominant foot plantar flexion strength (0.208, p<0.05) and dominant leg circumference
measurement and dominant dorsiflexion strength (r=0.258, p<0.05). No correlation was
found between other body composition data and balance, fall and strength (p>0.05). When
individuals were examined by dividing into BMI groups; BDI score and right knee
extension strength of the BMI (30.0-39.9) group were found to be lower than the other two
groups (p<0.05). In conclusion, there was no correlation between body composition and
balance, fall and muscle strength of elderly individuals. On the other hand, it was observed
that balance and dominant leg knee extension strength were negatively affected in
individuals with high BMI. Balance skills and falling should be evaluated in detail in
individuals with higher BMI values.
Keywords: Body mass index, Elderly, Postural balance, Fall, Lower extremity Muscle
Strength.