30-72 aylar aralığındaki Türk çocuklarının devinim eylemi kullanımları
The Use of motion verbs by Turkish children aged between 32-72 months
Yazar: SERAP YELKENAÇ
Danışman: Y.DOÇ.DR. SEDA GÖKMEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Dilbilim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Dilbilim = Linguistics

Özet:
30-72 Aylar Aralığındaki Türk Çocuklarının Devinim Eylemi KullanımlarıSerap YelkenaçTÜRKÇE ÖZETÇalışmamızın konusunu, bir yerden başka bir yere doğru yapılan hareketianlatan devinim olaylarının Türkçede edinim aşamasında nasıl kodlandığıoluşturmaktadır.Bir yerden başka bir yere doğru yapılan hareketi anlatan devinim olaylarıdilde kodlandığı biçimiyle iki ayrı dil modeli oluşturmaktadır. Bu dilsel farklılık da,devinim betimlemelerinde kullanılan eylemlerle, ilişkili anlambilimsel birimlerinsözcükselleşme modelindenoluşturduğu (lexicalization patterns)kaynaklanmaktadır. Bu çalışmanın ilk bölümünde, sözcükselleşme modelindenbaşlayarak devinim olayının ne olduğu ve olay aşamalarının neleri içerdiği, dünyadillerinin devinim olaylarını kodlarken nasıl gruplandığı, eylem çerçeveli bir dilolarak Türkçede devinim olayını anlatan eylemler ve sınıflamaları betimlenmiştir.Çalışmamızın ikinci bölümü ise, örneklem grubundan toplanan veriçözümlemelerinden oluşmaktadır. Türkçeyi anadili olarak edinen ve okul öncesidönem içinde bulunan, yaşları 30-72 ay arasında değişen 40 çocuktan topladığımız 7saatlik veriye dayanarak, önceki bölümde kuramsal çerçevesini oluşturduğumuzdevinim eylemi sınıflarının kullanım sıklığı, edinim hiyerarşisi ve ortaya çıkan farklıkullanımlar veri tabanının sunduğu olanaklarla sınırlı olmak üzere ele alınmıştır.

Abstract:
The Use of Motion Verbs by Turkish Children Aged Between 32-72 MonthsSerap YelkenaçABSTRACTThe acquisition and use of motion verbs in Turkish is the central concern ofthis study.In encoding motion events, languages of the world prefer different patternsresulting in two types of lexicalization patterns. Differences between the two typeshave syntactic consequences, thus having salient effects on discourse patterns. Thesetwo language types describe the same event but with a significant difference.In the first chapter, we have introduced the problems and hypotheses of thisstudy. This section also includes the purpose of the study and data collection.In the second chapter, we have defined the lexicalization patterns in the frameof Talmy?s motion event typology, motion event and its components and cross-linguistic typology in encoding motion events.In the third chapter, we have dealt with, as a Verb-framed language, thebehaviour of Turkish in encoding motion events and finally the classification ofmotion verbs in Turkish.In the forth chapter, the data obtained from the Turkish children aged between2;6-6;0 has been analyzed depending on the motion verb classification defined in theprevious chapter. The data that have been categorized are assessed in terms ofquality and quantity. With the assessment of quality, we have examplified thedescriptions of motion events produced by age groups. Within the assessment ofquantity, we have presented the widely used motion verbs and different usages ofmotion verbs by age groups.