Etkinlik çizelgeleri ve replikli öğretim yoluyla otizm spektrum bozukluğu olan çocuklara sözel iletişim başlatma becerisi kazandırma
Gaining the ability to start verbal communication for children with autism spectrum disorders through activity schedules and scripts and script-fading
Yazar: İSMAİL GÜLŞEN
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE ERATAY
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Etkinlik çizelgesi = Activity schelude ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Replik = Script ; Replik silikleştirme = Scripts and script fading ; Sözel iletişim = Verbal communication ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; İletişim becerisi = Communication skill

Özet:
Bu araştırma Otizm Spektrum Bozukluğu olan öğrencilere etkinlik çizelgeleri ve replikli öğretim yoluyla etkinlikler hakkında sözel iletişim başlatma becerisini kazandırmada etkili olup olmadığının belirlenmesi amacı ile planlanmıştır. Araştırmanın amacına ulaşabilmek için katılımcılar arası yoklama denemeli çoklu yoklama modeli kullanılmıştır.

Araştırma; Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bir okulda eğitim görmekte olan ve otizm spektrum bozukluğu tanısı almış 8-10 yaş aralığında, 3 erkek öğrenci ile yürütülmüştür.

Araştırmanın bağımlı değişkenlerini, sözel iletişim başlatma becerisini öğrenme düzeyleri ve etkinlik çizelgesi takibi oluşturmaktadır. Yapılan araştırmanın bağımsız değişkenlerini sözel iletişim başlatma becerisi için replikli öğretim; etkinlik çizelgesi takip etme becerisi için, ipucunu sunma ve ipucunu geri çekme yöntemi oluşturmaktadır.

Etkinlikler hakkında sözel iletişim başlatma becerisini kazandırılmasında etkinlik çizelgeleri ve replikli öğretim ile yapılan öğretimin etkililiğini değerlendirmek için; öğretim, izleme ve genelleme oturumları düzenlenmiştir Araştırmada gözlemciler arası güvenirlik verisi ve uygulama güvenirliği verisi toplanmıştır.

Araştırma bulguları, katılımcıların replikli öğretim ve etkinlik çizelgesi ile yapılan öğretimin etkinlikler hakkında sözel iletişim başlatma ve çizelge takip etme becerisi işlemini ölçütü karşılar düzeyde öğrendiklerini; öğrendikleri bu beceriyi öğretim oturumları/uygulamaları bittikten bir, iki hafta sonra da koruduklarını ve öğrendikleri beceriyi farklı araç-gereçlerle genelleyebildiklerini göstermiştir. Sosyal geçerlik verilerinde anne ve babaların çocuklarına verilen eğitimlerden memnun oldukları, çocuklarına pozitif yönde katkı sağladığını belirtmişlerdir.

Anahtar Sözcükler: Otizm Spektrum Bozukluğu, Sözel İletişim Başlatma, Replikli Öğretim, Etkinlik Çizelgesi

Abstract:
This study was planned to determine whether the students who have Autism Spectrum Disorder have been effective in gaining the ability to initiate verbal communication about activities through activity schedules and Scripts and Script-fading. In order to reach the aim of the research, a multi- participant and multi-probe model was used.

Research; The study was carried out with 3 male students aged between 8-10 years who were educated in a school affiliated to the Ministry of National Education.

The dependent variables of the study, the level of learning verbal communication skills and activity schedule follow-up.

Scripts and Script-fading for the ability of verbal communication initiation of independent variables; For the ability to follow the activity schedule, it is the method of presenting the hint and withdrawing the hint.

To evaluate the effectiveness of teaching with activity schedules and Scripts and Script-fading; teaching, monitoring and generalization sessions were organized. Inter-observer reliability data and application reliability data were collected in the study.

The findings of the study indicated that the participants learned the teaching of the Scripts and Script-fading and activity schedule and the ability to follow verbal communication and follow-up the activity on the activities to meet the criteria. showed that they have been able to generalize these skills one week or two after the end of the teaching sessions / application and generalize the skills they have learned with different tools. In the social validity data, parents stated that they were satisfied with the education given to their children and that they contributed positively to their children.

Keywords: Autism Spectrum Disorder, Verbal Communication Initiation, Scripts and Script-fading, Activity Schedule