5-8 yaşları arasındaki çocuklarda ağız diş sağlığı ile çiğneme ve yutma fonksiyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of oral and dental health, chewing and swallowing functions in children between 5-8 years old
Yazar: ŞEYMA ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. MERYEM UZAMIŞ TEKÇİÇEK
Hacettepe Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ağız hastalıkları = Mouth diseases ; Ağız sağlığı = Oral health ; Dişler = Teeth ; Yutma = Deglutition ; Çiğneme = Mastication ; Çocuklar = Children

Özet:
Çiğneme, yutma gibi orofasiyal fonksiyonlarında oluşabilecek bozukluklar hava yolunun korunmasını tehlikeye atabilir, yetersiz beslenme ve dehidrasyon problemlerine yol açabilir. Bu çalışmanın amacı sağlıklı çocukların orofasiyal fonksiyon performansı ile ağız sağlığı durumu arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Tanımlayıcı nitelikteki bu çalışmada; Çocuk Diş Hekimliği Kliniğine başvuran 400 (ortalama yaş 78.02 ± 12.12 ay, 200 erkek) çocuğun orofasiyal fonksiyonları değerlendirmek için çeşitli ölçekler (Karaduman Çiğneme Performansı Ölçeği (KÇPS), Yeme Değerlendirme Aracının Pediatrik versiyonu (PEDI-EAT-10), Nordic Orofasiyal Test-Tarama (NOT-S) protokolü kullanıldı. Ağız sağlığı durumunu değerlendirmede ise DMFT, DMFS, dmft, dmfs indeksleri (çürük (D, d), eksik (M, m) ve dolgu (F, f) diş (t) veya yüzey (s); ve Uluslararası Çürük Tespit ve Değerlendirme-II Sistemi (ICDAS-II) kullanıldı. KÇPS'ye göre çocukların %58'i seviye 0 (fonksiyonel yutma), %35.8' i seviye 1 (Gıdayı bolusa çevirmekte güçlük çekiyor) ve % 6.3'ü seviye 2 (molar diş bölgesinde gıdayı tutmakta güçlük çekiyor) olarak bulundu. KÇPS seviyeleri ile DMFT, dmft, Dt, dt, Mt, mt değerleri arasındaki ilişkilerin ki-kare testi ile değerlendirilmesi sonucunda istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulundu. (sırasıyla p = 0.044, p = 0.009, p = 0.008, p = 0.000, p = 0.032 ve p = 0.003) Çocukların %13.4'ünün toplam PEDI-EAT-10 puanı 3 veya daha yüksekti. NOT-S'ye göre, çocukların sadece %3,0'ının orofasiyal fonksiyonla ilgili herhangi bir sorunu yoktu ve en çok etkilenen alanlar "Alışkanlıklar" (%51.0), "Yüz İfadesi" (%49.3) ve "Çiğneme ve Yutma" (%45.3) olarak bulundu. Sonuç olarak, tanımlanmış herhangi bir hastalığı olmayan sağlıklı çocuklar orofasiyal fonksiyonlarını yeterli ve etkili biçimde sürdüremeyebilir. Bu nedenle çocukların ağız muayenesi sırasında özellikle yoğun çürük veya eksik diş varlığında orofasiyal işlevlerin farklı ölçeklerde değerlendirilmesi erken tanı ve gerekli önlemlerin alınması için yardımcı olabilir.

Abstract:
Problems that may occur in orofacial functions such as chewing and swallowing may endanger the protection of the airway and cause malnutrition and dehydration problems. The aim of this study was to evaluate the orofacial function performance, oral health status and possible relationships of healthy children. In this descriptive study, oral functions of 400(mean age 78.02±12.12 months, 200 male) children, who applied to pediatric dentistry clinic were evaluated. Various scales (Karaduman Chewing Performance Scale (KÇPS), Pediatric version of the Eating Assessment Tool (PEDI-EAT-10), Nordic Orofacial Test- Screening (NOT-S) protocol were used to evaluate orofacial functions. Carious lesions were evaluated by using DMFT, DMFS, dmft, dmfs indices (decayed (D,d), missing (M,m) and filled (F,f) tooth (t) or surface (s); which the upper cases were for permanent and lower cases were for primary dentition) and International Caries Detection and Assessment-II System (ICDAS-II). According to KCPS, 58.0% of children are level 0 (functional swallowing), 35.8% are level 1 (having difficulty converting food into bolus) and 6.3% are Level 2 (having difficulty holding food in the molar area) received the score. The Chi square test results between KCPS levels and DMFT, dmft, DT, dt, MT, mt skore were statistically significantly different. (p=0.044, p=0.009, p=0.008, p=0.000, p=0.032 and p=0.003, respectively) The total PEDI-EAT-10 score of 13.4% of children were 3 or higher. According to NOT-S, only 3.0% of the children had no problems with orofacial function and the most affected domains were "Habits"(51.0%), "Facial Expression"(49.3%) and "Chewing and Swallowing"(45.3%). As a result, healthy children without any defined disease may not be able to maintain their orofacial functions adequately and effectively. Therefore, evaluation of orofacial functions in different scales during oral examination of children, especially in the presence of intense caries or missing teeth, may be helpful for early diagnosis and taking necessary precautions.