21. yüzyılda üretilen çok katlı ahşap yapıların yapım sürecinin değerlendirilmesi
Assessment of multi-story wooden structures constructed in the 21st century
Yazar: HÜMEYRA ŞENTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. ERKAN AVLAR
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Tabakalı ahşap = Laminated timber

Özet:
Ahşap, doğa tarafından ham maddesi üretilebilen ve yenilenebilen bir yapı malzemesidir. 19. yüzyıl sonlarına kadar, az katlı yapıların taşıyıcı sisteminde yaygın olarak kullanılmıştır. 20. yüzyılda, nüfusun artması ve arsa maliyetlerinin yükselmesi gibi birçok nedenle az katlı yapılar yerine, çok katlı yapılar inşa edilmeye başlanmıştır. Bu aşamada beton ve çelikle gelişen sistemler ve tekniklerin kullanımının yaygınlaşmasıyla ahşap malzemenin yapıda kullanımında azalma gözlenmiştir. 
21. yüzyılda ise, ahşabın yeniden talep gördüğü, ahşap yapı sektöründe yaşanan gelişmelerin çok katlı yapı üretimine yansıdığı gözlenmektedir. Bu süreçte, ahşapta bulunan sorunlar iyileştirilerek endüstriyel ürünler üretilmiş, endüstriyel ahşap ürünlere ve ahşap yapı sistemlerine yönelik birçok araştırma yapılmış ve araştırmalar sonucunda da çok katlı ahşap yapı üretimine farklı bir boyut kazandıran tasarımlar gerçekleştirilmiştir. Bu ürünlerin kullanımı beton ve çelikle yarışır düzeyde olmasa da çok katlı ahşap yapılardaki uygulamalarında her geçen gün göz ardı edilmeyecek derecede gelişme kaydedilmektedir. Bu bağlamda ahşap yapıların her geçen gün önem kazandığı görülmekte ve birçok gelişmiş ülke tarafından ahşap sistemlerin kullanımı benimsenmektedir. Amerika, Avustralya, Kanada ve birçok Avrupa ülkesinde çok katlı ve karma kullanımlı ahşap binalar inşa edilmektedir. 
Ön yapımlı olarak üretilen çok katlı ahşap yapıların; yapım süresinin kısa olması, eleman üretiminin hızlı yapılabilmesi, uygulama sırasında az sayıda ekip ve ekipman kullanılması, detay çözümleri ve montajının kolay olması, elemanların hafif olması, fabrikada standart üretim sağlanması gibi önemli avantajlar bulunmaktadır. Ahşap sistemlerin bu olumlu özellikleri birçok farklı bölgede kolaylıkla ve hızlıca uygulanabilmesini sağlamaktadır.   
Bu tez çalışmasının amacı çok katlı ahşap yapılarda kullanılan farklı yapım sistemlerinin ve bu sistemleri oluşturan yapı elemanlarının kullanımının nasıl farklılaştığının belirlenmesi; yapıların toplam inşaat alanı, kullanılan ahşap miktarı ve yapı üretim sisteminin yapıların oluşturulma süresine etkisinin araştırılmasıdır.
Çok katlı ahşap yapıların farklı elemanlarında endüstriyel ahşap malzemelerden hangilerinin çoğunlukla kullanıldığının saptanması tasarımcıların malzeme seçimini kolaylaştırmak açısından; bu sistemlerin oluşturulmasında seçilen taşıyıcı ve malzeme türünün, malzeme miktarının yapım süresine etkisinin 25 farklı yapı özellikleri karşılaştırılarak belirlenmesi, gerek dünyada gerekse ülkemizde ahşap çok katlı bina tasarımında yapılan tercihlerin inşaat süresini nasıl etkileyeceğini belirlemek açısından önemlidir. Bu çalışma ile endüstriyel ahşap malzemelerin çok katlı ahşap yüksek yapının hangi elemanlarında çoğunlukla kullanıldığının belirlenebileceği, inşaat sürecinin kullanılan ahşap miktarı, seçilen taşıyıcı ve malzeme türü değişkenlerine göre değişme miktarının saptanabileceği varsayılmaktadır. Buradan elde edilen sonuçlar çok katlı ahşap yapı uygulamaları konusunda ileride yapılacak çalışmalar için öncü olabilecek niteliktedir.
Çok katlı ahşap yapılarla ilgili hazırlanan bu tez çalışmasının birinci bölümünde, önceki çalışmalar incelenerek literatür özeti yapılmış, çalışmanın amacı ve ortaya konulan hipotez açıklanmıştır. 
İkinci bölümünde ahşap yapıların yükseklik açısından sınıflandırması yapılarak geçmişten günümüze çok katlı ahşap yapıların tarihçesi aktarılmıştır. Ahşap yapı üretiminin tasarım ve uygulama aşamaları ve gelişen ahşap teknolojisinin bu aşamalara sağladığı avantajlar aktarılmıştır. 
Üçüncü bölümde endüstriyel ahşap ürünlerin sınıflandırılması yapılarak, glulam, çapraz lamine ahşap, yapısal ahşap kompozitler ve daha yenilikçi endüstriyel ürünler ve bu ürünler ile üretilen yapım sistemleri anlatılmıştır.
Dördüncü bölümde belirli ölçütlere göre seçilen binaların konum, kat adedi, yükseklik, tür, inşaat alanı, bitiş yılı, tasarımcısı, ahşap üreticisi, yapı üretim sistemi, ahşap taşıyıcı sistemi, duvar paneli, kiriş, kolon, döşeme ve çekirdekte kullanılan ahşap malzeme türü, çalışan sayısı, kullanılan ekipman ve toplan ahşap inşaat süresi verileri toplanmıştır.  Elde edilen bu veriler toplu şekilde sunularak karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırma sonucunda inşaat alanı- yapım süresi, taşıyıcı sistem türü-yapım süresi ve ahşap malzeme türü ile miktarı-oluşturma süresi gibi bağıntılar kurularak bu değişkenlerin ahşap yüksek yapı yapım süresine etkileri araştırılmış ve genel değerlendirme yapılmıştır.

Abstract:
Wood is a structural material whose raw material can be produced and renewed by nature. Until the end of the 19th century, it was widely used in the load-bearing system of low-rise buildings. In the 20th century, multi-storey structures were started to be built instead of low-rise buildings for many reasons such as the increase in population and the increase in land costs. At this period, with the widespread use of systems and techniques developed with concrete and steel, the use of wood material in the structure decreased. 
In the 21st century, it is observed that wood is in demand again and the developments in the wooden building sector are reflected in the production of multi-storey wooden structures. In this process, engineered wood products (EWP) were produced by improving the defects in wood, and many researches were made about EWP and timber construction systems. As a result of these researches, designs were developed that added a new dimension to the production of multi-storey wooden structures. Although the use of these products does not compete with concrete and steel, their application in multi-storey wooden structures is progressing to a considerable degree. In this context, it is seen that wooden structures are gaining importance day by day and the use of wooden systems is adopted by many developed countries. Multi-storey and mixed-use wooden structures are being built in America, Australia, Canada and many European countries.
Prefabricated multi-storey wooden structures have important advantages such as; the short construction time, fast production of elements, need few teams and equipment during applic3ation, ease of detail solutions and assembly, lightweight of elements and providing standard production in the factory. These positive properties of the wood systems enable them to be applied easily and quickly in many different regions. 
The aim of this thesis is to determine the different construction systems used in multi-storey wooden structures and how they differentiate with the use of structural elements constituting these systems, the total construction area of the structures, the amount of wood used and the effects of structure production system on the construction time of the structures.
Determining which EWP are mostly used in different elements of multi-storey wooden structures is important in terms of facilitating the selection of materials by designers. It is important to determine the structural system and material type on the construction time by comparing 25 different structure characteristics in the construction of these systems and to determine how the choices made in the design of multi-storey wooden structures in the world and in our country will affect the construction period. In this study it is assumed that EWP can be determined in which elements of the multi-storey wooden structure and the construction process can be predicted according to the amount of wood used, selected structural system and material type. The results obtained from here can be a pioneer for future studies on multi-storey wooden construction applications.  
In the first section of this thesis prepared on multi-storey wooden structures, the literature is summarized by examining the previous studies and the purpose and hypothesis of the study are explained.
In the second section, the history of the multi-storey wooden structures is presented from the past to the present by making the classification of the wooden structures in terms of height. The design and application stages of the wooden structure production and the advantages of developing wood technology to these stages are explained.
In the third section, EWP are classified and glulam, cross-laminated timber, structural wood composites, and more innovative industrial products and their production systems are explained.
In the fourth section; the location, number of floors, height, construction area and time, wood manufacturer, structure production system, wood structural system, wall, beam, column, wood material type used in floor and core, the number of employees, the used equipment and the wooden construction time of the buildings selected according to certain criteria are collected and compared. As a result, the effects of these variables on the wooden construction time were investigated by constructing correlations such as construction area-construction time, structural system type-construction time and wood material type-construction time and a general evaluation was made.