Güvenli ve güvensiz bağlanan çocukların annelerinin bakım uygulamalarının geliştiren bakım açısından incelenmesi
An examination of care practices of the mothers of secure and unsafe attached children in terms of developing care
Yazar: MELEK AŞIK
Danışman: PROF. DR. SERDAL SEVEN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-babaya bağlanma = Parental bonding ; Anneler = Mothers ; Bağlanma = Attachment ; Güvenli bağlanma = Attachment security ; Güvensiz bağlanma = Insecure attachment ; Çocuk bakımı = Child care

Özet:
Bakım veren anne ve çocuğun etkileşiminden doğan bağlanma basamaklar 
şeklinde yaşam boyu devam etmektedir. Bağlanma durumunun niteliği, annenin 
çocuğuna karşı uyguladığı bakım yöntemiyle ilişkilidir. Yaşamın ilk anlarından itibaren 
çocuklar bakım veren anneyle etkileşim içinde olma gereksinimi duyarlar. Annenin 
çocuğun bakımına yönelik duyarlı oluşu sağlıklı duygusal bağ oluşumuna zemin 
hazırlamaktadır. Çocuğun anne tarafından duyarlı ve karşılık verici bir bakıma tabii 
olması, özenle beslenmesi, sağlık hizmetlerinden yararlanması, güven ve emniyet 
içerisinde yaşaması, erken öğrenme hakkında yararlanması çocuğun bakım verene 
bağlanma durumunu belirlemektedir. Bu araştırmayla bağlanma ve geliştiren bakımın 
birbirini etkileyen süreçlerine bilimsel bir çerçevede bakmak hedeflenmektedir. 
Araştırmanın örneklemi İstanbul-Bağcılar bölgesinde 5-6 yaş döneminde 
TOBAH Ölçeği uygulanmış ve annesine bağlanma durumları tespit edilmiş 11'i kız, 
11'i erkek olmak üzere 22 çocuktan oluşmaktadır. Bu çocuklar şu an 8-9 yaş dönemde 
olup bağlanma durumları 'Kerns Güvenli Bağlama Ölçeği'yle tekrardan 
değerlendirilmiştir. Bağlanma süreklilikleri değerlendirilen çocukların annelerine 
yönelik 'Geliştiren Bakım "Bakım Veren" Görüşme Soruları (8-9 Yaş)' hazırlanmış ve 
uzman görüşleri alınmıştır. Annelerinin bakım uygulamaları alınan cevaplar 
doğrultusunda geliştiren bakım bileşenleri (duyarlı ve karşılık verici bakım, öğrenme, 
iyi sağlık, iyi beslenme, güven ve emniyet) çerçevesinde değerlendirilmiştir.
Bağlanma sürekliliği üç yıl sonra yeniden analiz edildiğinde iki ölçüm arasında
%49 tutarlılık tespit edilip, anlamlı ilişki bulunmuştur. Bağlanma biçimleri iki zaman 
noktasında kararlılık göstermektedir. Bu da bağlanma biçimlerinin zaman içinde tutarlı 
olduğunu göstermektedir. Bağlanma durumu ve sürekliliği belirlenen çocukların 
annelerine yöneltilen sorulardan alınan cevaplar neticesinde, güvenli ve güvensiz 
bağlanan çocukların annelerinin bakım uygulamaları kategorilendirilmiş olup, 
kategoriler ve alt kategorilerine ilişkin frekans ve yüzdelik değerlerine yer verilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Güvenli Bağlanma, Güvensiz Bağlanma, Geliştiren Bakım

Abstract:
Attachment arising from the interaction of the caregiver mother and child 
continues throughout life in the form of steps. The nature of the attachment situation is 
related to the method of care applied by the mother towards her child. From the first 
moments of life, children need to interact with their caregivers. The mother's sensitivity 
towards the care of the child lays the groundwork for the formation of healthy 
emotional bonds. The child's being subject to a sensitive and responsive care by the 
mother, being fed with care, benefiting from health services, living in safety and 
security, and benefiting from early learning determine the child's attachment status to 
the caregiver. With this research, it is aimed to look at the interacting processes of 
attachment and enhancing care in a scientific framework.
The sample of the study consists of 22 children, 11 girls and 11 boys, in the 
Istanbul-Bağcılar region, who were applied TOBAH Scale at the age of 5-6 and their 
attachment status to their mother was determined. These children are currently 8-9 years 
old and their attachment status was re-evaluated with the 'Kerns Secure Attachment 
Scale'. 'Developing Care "Caregiver" Interview Questions (8-9 Years)' were prepared 
for the mothers of the children whose attachment continuity was evaluated and expert 
opinions were received. Mothers' care practices were evaluated within the framework of 
care components (sensitive and responsive care, learning, good health, good nutrition, 
trust and safety) that developed in line with the responses received.
When attachment continuity was re-analyzed after three years, 49% consistency 
was found between the two measures, and a significant relationship was found. Binding 
patterns are stable at two time points. This shows that attachment patterns are consistent 
over time. As a result of the answers received from the questions directed to the mothers 
of the children whose attachment status and continuity were determined, the care 
practices of the mothers of the children with secure and insecure attachment were 
categorized and the frequency and percentage values of the categories and sub-
categories were included.
Keywords: Secure Attachment, Insecure Attachment, Enhanced Care