Arzuyu millîleştirmek: 1909-1928 arasında yazılmış romanlarda kadın kimliği
Nationalizing the desire: Female identity in the novels written between 1909 1928
Yazar: AYŞE DUYGU YAVUZ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET KALPAKLI
İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi / Ekonomi ve Sosyal Bilimler Enstitüsü  / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Arzu = Desire ; Bedenselcilik = Corporealism ; Kadınlar = Women ; Kimlik = Identity ; Millileşme = Nationalization ; Roman = Novel ; Türk romanı = Turkish novel ; İdeal kadın = Ideal woman

Özet:
Bu çalışmada millî kimlik edinmede arzunun belirleyici rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Kadın karakter kurgusunda kırılma yaratan Raik'in Annesi (1909), Seviyye Talip (1910), Handan (1912), Yeni Turan (1912), Aydemir (1918), Gönül Hanım (1920), Gün Batarken (1920), Kiralık Konak (1920), Çalıkuşu (1921), Kan ve İman (1922), Ateşten Gömlek (1922), Sözde Kızlar (1923), Vurun Kahpeye (1923), Mahşer (1924), Sodom ve Gomore (1928), Meliha Nuri Hanım (1928) karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışmada 1908'den Cumhuriyet dönemine kadar modernleşmeden, toprak bütünlüğünün hayati önem taşıdığı savaş yıllarına kadarki süreçte ideal kadın temsilinin üretiminde bedensellik ve arzunun rolüne değinilmiştir. Toplumsal düzlemin sunduğu tarihsel gerçeklikte cinsiyetsizleşerek kamusal hayata dahil edilen kadın kimliğine karşılık kurmacanın sunduğu dünyada ideal kadın karakterlerin alternatif kimlik önermelerine temas etmek hedeflenmektedir. Arzu, verili kimlik kodlarını yıkıp alternatif kimlik kurmada özgürleştirici bir role sahiptir. Bu tezde "millî edebiyatta kadın" meselesini işleyen çalışmalarda kadınlığı kamusal alanda meslek grupları içinde kodlayan, militarizm ve milliyetçilikle cinsiyetsizleşmiş bir alana hapsolmuş, sadece milliyetçi ülküye hizmet eden bir kimlik kurgusu içinde işleyen anlayışı yıkacak farklı verileri değerlendirmek amaçlanmıştır. Milliyetçi söylem tarafından kutsallık atfedilen Türk-Müslüman kadın kimliğinin bedenselliğine yapılan vurgu, kadının karşı cins tarafından arzulanması yoluyla ideolojinin taşıyıcısı olması, aşk-dava ikili karşıtlığında arzunun belirleyiciliği, kadın cinselliğinin denetlenmesinde hastalık metaforu, kadının arzu nesnesi ve arzulayan özne konumu, milliyetçi söylemi sahiplenen kadın kahramanların öteki kimliklere bakışı ele alınan konulardandır.

Anahtar Kelimeler: Arzu, Bedensellik, İdeal Kadın Kimliği, Milliyetçi Söylem.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the decisive role of desire in the acquisition of national identity. The novels which caused a break in the fictionalization of women, such as Raik'in Annesi (1909), Seviyye Talip (1910), Handan (1912), Yeni Turan (1912), Aydemir (1918), Gönül Hanım (1920), Gün Batarken (1920), Kiralık Konak (1920), Çalıkuşu (1921), Kan ve İman (1922), Ateşten Gömlek (1922), Sözde Kızlar (1923), Vurun Kahpeye (1923), Mahşer (1924), Meliha Nuri Hanım (1928) are analyzed in a comparative perspective. In the study, the role of corporeality and desire in the making of the representation of the ideal woman has been mentioned in the context of the period from the modernization of 1908 to the Republic Era to the years of war in which territorial integrity had been vital. This study aims to touch upon alternative identity propositions of the idealized women characters in the world of fiction presented against the identity of woman who had been included in the public life by becoming genderless in the historical reality presented by the social platform. Desire has an emancipatory role of abolishing ascribed identity roles and establishing an alternative identity. In this dissertation, it is aimed to evaluate different data which will eliminate the understanding in the "woman in national literature" works which codify womanhood in the occupational groups in public life, which covers womanhood confined in a genderless area created by militarism and nationalism and covers it in an identity fiction in which womanhood serves the nationalist ideal. Topics that are covered in this study are the emphasis on the corporeality of the Turkish-Muslim woman's identity to which a kind of sanctity is attributed, the woman's position as the conveyor of the ideology through the way in which she is desired by the opposite sex, the decisiveness of desire in the binary of love and cause, the metaphor of sickness in the inspection of the female sexuality, the position of woman as the object of desire and as the desiring subject and the view of heroines embracing the nationalist discourse on the other identities.

Keywords: Desire, Corporeality, Idealized Female Identity, Nationalistic Discourse.