Evlilik uyumunu yordamada psikolojik iyilik hali ve cinsel doyumun rolünün incelenmesi
Examining the role of psychological well-being and sexual satisfaction in predicting marital adjustment
Yazar: MELANİ URŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİN KARAKÖSE ÇELİK
Işık Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Cinsel doyum = Orgasm ; Depresyon = Depression ; Evlilik = Marriage ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Stres = Stress ; Ölçekler = Scales

Özet:
Son yıllarda artan boşanma oranlarıyla beraber çiftler arasındaki evlilik uyumu ve çiftler arasında evlilik uyumunu etkileyen faktörler hakkında yürütülen çalışmaların sıklığı ve önemi artmıştır. Bireylerin psikolojik iyi oluşunu etkileyen stres, anksiyete, depresyon seviyelerinin evlilik uyumu ile yakından ilişkili olduğu bilinmektedir. Buna ek olarak, evlilik uyumunda cinsel doyumun rolü de sıkça çalışılan bir konu haline gelmiştir. Buna karşın, stres, anksiyete, depresyon ve cinsel doyumun evlilik uyumu üzerindeki etkisini boşanmaların yüksek olduğu 0-5 yıl arası evli çiftlerde inceleyen bir çalışma bulunmamaktadır.  Bu çalışmanın amacı boşanma oranlarının sıklığının görüldüğü 0-5 yıl arasında evli olan bireylerin depresyon, anksiyete semptomları ve stres seviyeleri ile cinsel doyum düzeylerinin, evlilik uyumları üzerindeki yordayıcı rolünün klinik olmayan bir örneklemde araştırmaktır. Araştırmanın örneklemini 21-50 yaş arası (Ort=30.08, SS=5.70) 95 evli çift (95 kadın, 95 erkek toplam 190 kişi) oluşturmaktadır. Araştırmada, Sosyodemografik ve Evlilikle İlgili Veri Formu, Yenilenmiş Çift Uyum Ölçeği (YÇUÖ), Depresyon, Anksiyete, Stres-21 Ölçeği (DASÖ-21) ve Yeni Cinsel Doyum Ölçeği (YCDÖ) kullanılmıştır ve katılımcılara anket bataryası olarak internet üzerinden sunulmuştur. Sosyodemografik ve evlilikle ilgili değişkenlerin değerlendirilmesi ve bağımlı değişken üzerindeki farklılaştırıcı etkisini incelemek için betimleyici analizler ile bağımsız gruplar t-testi, araştırmanın hipotezlerini test etmek için ise korelasyon ve regresyon analizleri IBM SPSS 26.0 programı ile yürütülmüştür. Sonuçlara göre, her iki cinsiyet için de bireylerin stres düzeyinin evlilik uyumunu negatif yönde yordadığı, bunun aksine anksiyete semptomlarının evlilik uyumunu yordamadığı bulunmuştur. Kadınlarda Yeni Cinsel Doyum Ölçeği'nin eş-partner-cinsel aktivite merkezli alt boyutu, erkeklerde ise ben-merkezli alt boyut evlilik uyumunu pozitif yönde yordamıştır. Depresyon seviyesinin ise sadece erkeklerde evlilik uyumunu negatif yönde yordadığı bulunmuştur.

Abstract:
With the increase in divorce rates in recent years, the frequency and importance of studies on marital adjustment between couples as well as the factors affecting marital adjustment between couples have escalated. The level of stress, anxiety and depression that play a vital role in the psychological well-being of individuals are closely related to marital adjustment. Interwoven with this argument is the role of sexual satisfaction in marital adjustment that has become a widely studied concept. Nevertheless, there has been no study examining the impacts of stress, anxiety, depression and sexual satisfaction on marital adjustment in married couples between 0-5 years when divorce rates are frequently discerned. In light of this context, the aim of this study is to investigate the predictive role of depression, anxiety symptoms, stress and sexual satisfaction levels on marital adjustment in a non-clinical sample of individuals married between 0-5 years. The sample of the study consists of 95 married couples (95 females, 95 males, total 190 people) between the ages of 21-50 (Mean = 30.08, SD = 5.70). Sociodemographic and Marriage-Related Data Form, Revised Dyadic Adjustment Scale (RDAS), Depression, Anxiety, Stress-21 Scale (DASS-21) and New Sexual Satisfaction Scale (NSSS) were given to the participants via an online survey platform. In order to examine and evaluate the differentiating effects of sociodemographic-marital variables on the dependent variable, descriptive analyses and independent groups t-test were conducted. Furthermore, correlation and regression analyses to test research hypotheses were used by IBM SPSS 26.0. The ultimate results have demonstrated that both for women and men, the stress level of individuals negatively predicted the marital adjustment, whereas anxiety symptoms did not predict marital adjustment. The partner-sexual activity-centered subscale for women and the self-centered subscale for men significantly and positively predicted marital adjustment. Moreover, the level of depression negatively predicted marital adjustment only in males.