Bir üniversite hastanesine başvuran çocukların ebeveynlerinin sağlık okuryazarlık düzeyi
HEALTH literacy level of the parents of children admitted to A university hospital
Yazar: EMİNE AHSEN BERTİZLİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. RAZİYE ŞULE GÜMÜŞTAKIM
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Ana-baba = Parents ; Hasta başvurusu = Patient admission ; Hastaneler = Hospitals ; Hastaneler-üniversite = Hospitals-university ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Sağlık okuryazarlığının bireylerin sağlık hizmetlerinden verimli yararlanmaları ve sağlık harcamalarındaki azalmanın ilişkisinin bulunması ile birlikte giderek popülerleşen bir çalışma konusu olmuştur. Ebeveynlerin sadece kendilerinin değil çocuklarının sağlıkları üzerine de karar verici konumda olmaları sebebiyle ebeveynlerin sağlık okuryazarlık düzeyleri büyük önem taşımaktadır. Literatürde ebeveynlerin sağlık okuryazarlığının çocukların yaşları ve başvurdukları poliklinikler arasındaki ilişkiyi inceleyen ve yetişkinlerinin sağlık okuryazarlık düzeyleri ile ilgili çalışmalar mevcuttur. Bizim bilgilerimize göre çalışmamız çocukların yaş aralığının ve başvurdukları polikliniklerin sınırlamaya tabi tutulmadan değerlendirildiği ilk çalışmadır. Çalışmamızda ebeveynlerin sağlık okuryazarlık düzeylerini etkileyebilecek kendileri ve çocukları ile ilgili faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem: Çalışmamıza KSÜ Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi polikliniklerine başvuran 0-18 yaş aralığındaki 360 çocuğun ebeveynlerinden biri dahil edilmiştir. Çalışmaya gönüllü olarak katılan ebeveynlerden sosyodemografik form ve TSOY-32 ölçeğinden oluşan 73 soruluk anket formunu doldurmaları istenmiştir. Ebeveynlerin sosyodemografik ve klinik verileri ile TSOY-32 ölçeğinden aldıkları puanlar ve sağlık okuryazarlık düzeyleri karşılaştırılmıştır. Verilerin istatistiksel analizi SPSS 22.0 paket programı ile yapılmıştır.
Bulgular: Çalışmamızda ebeveynlerin yaş ortalaması 34,95±7,39 bulunmuştur. TSOY-32 genel indeks puan ortalamaları 32,62±10,73 olup literatürle uyumlu şekilde sorunlu-sınırlı sağlık okuryazarlığı kategorisindedir. Ebeveynlerin yaşları, eğitim düzeyleri, meslekleri, gelir durumları, hane halkı sayısı, çocuk sayısı, refakat edilen çocuğun yaşı ile ebeveynin sağlık okuryazarlık düzeyleri arasında anlamlı farklılık saptanmıştır.
Sonuç: Literatürle uyumlu olarak ebeveynlerin yaşları, eğitim düzeyleri, meslekleri ile ebeveynlerin sağlık okuryazarlık düzeyleri ve genel indeks puanları arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Ebeveynlerin sağlık okuryazarlık düzeylerinin iyileştirilmesi çocukların akut ve kronik hastalıklarının doğru yönetimine, sağlık hizmetlerini verimli kullanmalarına ve kişi başına düşen sağlık harcamasının azaltılmasına katkı sağlayacaktır. Bu doğrultuda toplumun sağlık okuryazarlık düzeylerini yükseltmek için yapılabilecek çalışmaların yanında özellikle ebeveynleri hedefleyen kamu spotları ve eğitimlerin düzenlenmesinin faydalı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Objective: Health literacy has become an increasingly popular study subject with the relationship between individuals' efficient use of health services and the decrease in health expenditures. Since parents are in a decision-making position not only on their health but also on their children's health, parents' health literacy levels have great importance. There are studies in the literature that examine the relationship between parents' health literacy, children's ages and the outpatient clinics their children apply to, and the health literacy levels of adults. To our knowledge, our study is the first study in which the age range of children and the outpatient clinics they applied to were evaluated without limitations. Our study, it was aimed to evaluate the factors related to parents and their children that may affect the health literacy levels of parents.
Materials and methods: One of the parents of 360 children aged 0-18 who applied to the outpatient clinics of KSU Health Practice and Research Hospital was included in our study. Parents who voluntarily participated in the study were asked to fill out a 73-question questionnaire including a sociodemographic form and a TSOY-32 scale. The sociodemographic and clinical data of the parents, their scores on the TSOY-32 scale and their health literacy levels were compared. Statistical analysis of the data was made with the SPSS 22.0 package program.
Results: In our study, the mean age of the parents was found to be 34,95±7,39 years. The mean TSOY-32 general index score is 32,62±10.,3, and it is in the problematic-limited health literacy category in line with the literature. A significant difference was found between the age, education level, occupation, income status, number of households, number of children, age of the accompanying child, and the health literacy levels of the parents.
Conclusion: Consistent with the literature, a significant difference was found between the ages, education levels, occupations of the parents, and the health literacy levels and general index scores of the parents. Improving the health literacy levels of parents will contribute to the correct management of children's acute and chronic diseases, efficient use of health services, and reducing per capita health expenditure. In this direction, it is thought that besides the studies that can be done to increase the health literacy levels of the society, it will be beneficial to organize public service announcements and training, especially targeting parents.