hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Organik materyal olarak leonarditin nohut bitkisinin gelişimi üzerine etkileri
The effect of leonardite as an organic material on the growth of chickpea plant
Yazar: ENİSE NUR GÜROCAK
Danışman: PROF. DR. ALİ RIZA DEMİRKIRAN
Bingöl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Kahramanmaraş = Kahramanmaraş ; Leonardit = Leonardite ; Nohut = Chickpea ; Organik gübreler = Organic fertilizers

Özet:
Organik materyaller, ekolojik, toprakların verimliliğine katkılar sunan, bitkilerin daha iyi beslenmelerini sağlayan doğal kaynaklardır. Bu çalışmada, Kahramanmaraş AfşinElbistan bölgesinden elde edilen leonardit, nohut bitkisinin gelişimine etkileri amacıyla kullanılmıştır. Bu materyalin nohut bitkisinin gelişimine, bazı bitki gelişim parametrelerine ve bitki besin elementlerinin içeriğine etkileri araştırılmıştır. Leonardit dozları 0, 1000, 2000 ve 3000 kg/da (L0, L1, L2 ve L3) olacak şekilde ekimden önce toprağa uygulanmıştır. Sonuçlara göre L3 uygulamalarının makro ve mikro elementlerin bitkideki miktarlarının artışına sebep olduğu, Bitkinin tane verimi ve tane ağırlığı kriterleri açılarından L1 uygulamasının en fazla etkiye sahip olduğu görülmüştür. Bitkinin yaş ağırlığında ve biyoması üzerine leonarditin etkilerine bakıldığında ise yine L3 uygulamasının en yüksek değerin elde edilmesinde rol oynadığı gözlenmiştir.

Abstract:
Organic materials are ecological, natural resources that contribute to the fertility of soils and provide better nutrition for plants. In this study, leonardite obtained from Kahramanmaraş Afşin-Elbistan region was used for its effects on the development of chickpea plant. The effects of this material on the growth of chickpea plant, some plant growth parameters and the content of plant nutrients were investigated. Leonardite doses 0 kg/ha, 100 kg/ha, 200 kg/ha and 300 kg/ha were applied to the soil before planting of chickpea seeds. According to the results, it was seen that L3 applications caused an increase in the amount of macro and micro elements in the plant, and L1 application had the most effect in terms of grain yield and grain weight criteria of the plant. When the effects of leonardite on the wet weight and biomass of the plant were examined, it was observed that L3 application played a role in obtaining the highest value.
Türkiye'de Ar-Ge faaliyetlerinin dış ticaret performansına etkisi
The effect of R&D activities on foreign trade performance in Turkey
Yazar: HİKMET UBEYD BOYDAK
Danışman: DOÇ. DR. MÜSLÜM POLAT
Bingöl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Araştırma-geliştirme = Research-development ; Performans = Performance ; Ticaret = Trade ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası ticaret = International trade ; İhracat = Export

Özet:
Bu çalışmanın amacı Türkiye'deki Ar-Ge faaliyetlerinin, Türkiye'nin dış 
ticaret performansına etkisini tespit etmektir. Böylece Türkiye'nin küresel 
piyasalardaki konumu ve etkinliğine Ar-Ge faaliyetlerinin ne derece etkisi olduğu 
daha iyi anlaşılacaktır. Bu bağlamda Türkiye'nin 1990-2019 dönemindeki Ar-Ge 
harcaması ile ithalat ve ihracatının yıllık verilerini kullanarak Ar-Ge 
harcamalarıyla ithalat ve ihracat arasındaki uzun ve kısa dönemli ilişkisi zaman 
serisi analiziyle araştırılmıştır. ARDL sınır testi yöntemiyle değişkenler arasındaki 
ilişki test edilmiş olup elde edilen sonuçlara göre Ar-Ge harcamalarıyla hem ithalat 
hem de ihracat arasında uzun dönemde pozitif ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır. 
Öte yandan Ar-Ge harcamalarıyla ihracat arasında kısa dönemde pozitif ve anlamlı 
ilişki tespit edilmişken ithalat arasında kısa dönemde negatif ve istatistiki olarak 
anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Ar-Ge harcamalarıyla uzun dönemde hem 
ihracatın hem de ithalatın eş bütünleşik olduğu saptanmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to determine the effect of R&D activities in 
Turkey on Turkey's foreign trade performance. Thus, the impact of R&D 
activities on Turkey's position and effectiveness in global markets will be 
better understood. In this context, the long- and short-term relationship 
between R&D expenditures and imports and exports was investigated by 
time series analysis, using the annual data of Turkey's R&D expenditures 
and imports and exports for the period 1990-2019. The relationship between 
the variables was tested with the ARDL limit test method, and according to 
the results obtained, a positive and significant relationship was found 
between R&D expenditures and both imports and exports in the long run. On 
the other hand, a positive and significant relationship was found between 
R&D expenditures and exports in the short run, while a negative and 
statistically significant relationship was found between imports in the short 
run. It has been determined that both exports and imports are co-integrated 
with R&D expenditures in the long run.
Kripto paralar arasında ortalamada ve varyansta nedensellik ilişkisi
Causality relationship in average and variance between cryptocurrencies
Yazar: OKTAY KARAKAYA
Danışman: DOÇ. DR. MÜSLÜM POLAT
Bingöl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bitcoin = Bitcoin ; Ethereum = Ethereum ; Granger Nedensellik Testi = Granger Causality Test ; Kripto para birimi = Crypto currency ; Kripto varlık = Cryptocurrency ; Ortalama değer = Mean value ; Ortalama varyans portföy teorisi = Mean variance portfolio theory ; Ripple = Ripple ; Sanal para = Virtual money ; Varyans = Variance

Özet:
Çalışmanın temel amacı; son on yıla damga vuran kripto para dünyasındaki gelişmelerle birlikte piyasa değeri en yüksek 10 kripto paradan en eski verisi bulunan Bitcoin, Ethereum, Litecoin, Stellar, Ripple arasındaki ilişkiyi tespit etmektir. Çalışmada 23 Şubat 2017 ile 18 Haziran 2021 tarihleri arasındaki günlük verilerden oluşan 1577 gözlem kullanılmıştır. Kripto para piyasası platformlarından elde edilen veriler Eviews 10 paket programa aktarılarak analiz edilmiştir. Serilerin durağanlığının tespitinden sonra, 5 kripto para arasında 10 model oluşturulmuş ve her model için ayrı ayrı Granger nedensellik ve Hafner-Herwatz varyansta nedensellik testleri uygulanmıştır. Analizlerin yorumlanmasında önem seviyesi % 5 olarak değerlendirilmiştir. Nedensellik analizleri sonuçlarına göre seçili kripto paralar arasında ortalamada ETH-LTC ve ETH-XRP hariç diğer değişkenler arasında Granger nedensellik ilişkisi, varyansta ise BTC-ETH ve BTC-LTC hariç diğer değişkenler arasında varyansta nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir.

Abstract:
The main purpose of the study; The aim is to determine the relationship between Bitcoin, Ethereum, Litecoin, Stellar, Ripple, which has the oldest data from the ten cryptocurrencies with the highest market value, together with the develepments in the crypto Money World that marked the last ten years. In the study, 1577 observations consisting of daily data between February 23, 2017 and June 18, 2021 were used. Data obtained from crypto money market platforms were analyzed by transferring them to Eviews 10 package program. After determining the stationarity of the series, 10 models were created between 5 cryptocurrencies and Granger causality and Hafner-Herwatz variance causality tests were applied for each model separately. The significance level in the interpretation of the analyzes was evaluated as 5%. According to the results of the causality analysis, a Granger causality relationship was found between the selected cryptocurrencies on average, except for ETH-LTC and ETH-XRP, and a causality relationship in variance was faund between the variables except BTC-ETH and BTC-LTC in the variance.
Yusuf İdris: Hayatı ve el-ʿAyb adlı romanının tahlili
Life of Yusuf Idris and analysis of his novel Al-ʿAyb
Yazar: SÜMEYYE BAŞARAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED ÇETKİN
Bingöl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arap edebiyatı = Arabian literature ; Arapça = Arabic ; Biyografi = Biography ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilim = Linguistics ; Edebi eserler = Literary works ; Mısır edebiyatı = Egyption literature ; Roman = Novel ; Yusuf İdris = Yusuf İdris

Özet:
Roman, hikâye ve tiyatro yazarı Yusuf İdris (1927-1991), Modern Mısır edebiyatının öncü temsilcilerinden biri olmuş ve Mısır'ın toplumsal hayatının gerçeklerini konu edinmiştir. Eserlerinde kullandığı üslup ve fasih Arapça ile halk dilini birlikte kullanmayı tercih ederek daha geniş kitlelere ulaşmış Mısır'ın en çok okunan yazarlarından biri olmuştur. Onun bu yönü Mısır ve Arap dünyasında bir yıldız gibi parlamasına sebep olmuştur.
Yusuf İdris gözlem yeteneğinin yanı sıra kaleminin ustalığı ile hikâye ve romanlarında gerçekçiliği yakalamakta başarılı olmuş bir yazardır. "Yusuf İdris Hayatı ve el-ʿayb Adlı Romanının Tahlili" konulu bu yüksek lisans çalışmamızın Giriş bölümünde, araştırmanın konusu, amacı ve yöntemi açıklanmış, roman hakkında bilimsel bilgiler verilmiş ve ardından Mısır'ın siyasî, sosyal ve kültürel yapısına yer verilmiştir. Birinci bölümde, Yusuf İdris'in Hayatı Edebi kişiliği ve Eserleri, İkinci Bölümde ise Yusuf İdris'in el-ʿAyb adlı romanı incelenmiştir. Son olarak varılan sonuçlar kısa bir şekilde açıklanmıştır.

Abstract:
The novel, story, and drama writer Yusuf Idris (1927-1991) became one of the leading representatives of modern Egyptian literature and focused on the realities of Egyptian social life. He became one of the most widely read writers of Egypt, who preferred to use the common language with the style and fluent Arabic he used in his works, and reached wider audiences. This aspect of him caused him to shine like a star in Egypt and the Arab world.
Yusuf Idris is a writer who has succeeded in capturing realism in his stories and novels with his pen mastery as well as his observation ability. In the Introduction section of this master's study on "The Life of Yusuf Idris and the Analysis of the Novel el-ʿayb", the subject, purpose, and method of the research are explained. Scientific information about the novel is given and then the political, social, and cultural structure of Egypt is included. In the first part, Yusuf Idris's Life, Literary personality and Works, and in the second part, Yusuf Idris's novel el-ʿAyb was examined. Finally, the results are briefly explained.
Katılım bankacılığı ve sukuk modelleri
Participation banking and sukuk models
Yazar: CEYLAN ERDOĞMUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLAL ÖZEL
Bingöl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam İktisadı ve Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Ekonomi = Economics
Dizin: Katılım bankacılığı = Participation banking ; Sukuk = Sukuk ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; İslam ekonomisi = Islamic economy ; İslami finans teknikleri = Islamic finance techniques

Özet:
Bu çalışmada, Katılım bankacılığının 1960'lı yıllarda dini nedenlerden ötürü ortaya çıkarıldığını ve günümüze kadar varlığını sürdürerek ekonomiye sağlamış olduğu katkıları ile göstermiş olduğu gelişmelerine yer verilmiştir. Sonrasında Katılım bankacılığının kullanmış olduğu birçok finansman modelleri içerisinde şuan en çok kullanılan modeli olan Sukuk ve çeşitlerine değinilmiştir. Sukuk'un Dünya ve Türkiye açısından değerlendirmeleri yapılmıştır. Dünya ve Türkiye ekonomisine yıllara göre sağlamış olduğu katkılara yer verilmiştir. Son olarak da Sukukun sağlamış olduğu avantajlar ve dezavantajlar değerlendirilmiştir.

Abstract:
In this study, Participation banking was revealed for religious reasons in the 1960s and the contributions it has made to the economy by continuing to exist to the present day and the developments it has shown are included. After that, Sukuk and its types, which are the most widely used model among the many financing models used by participation banking, were mentioned. Evaluations of Sukuk in terms of the world and Turkey have been made. The contributions he has made to the world and Turkish economy over the years are included. Finally, the advantages and disadvantages provided by the Sukuk were evaluated.
Sürtünme kaynağı ile birleştirilmiş AISI 1040/AISI 304 çelik çifti alaşımlarının mikroyapı ve mekanik özelliklerinin araştırılması
Investigation of the microstructural and mechanical properties of friction welded AISI 1040/AISI 304 steel pair alloys
Yazar: SEDAT BULDAĞ
Danışman: DOÇ. DR. ZÜLKÜF BALALAN
Bingöl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering
Dizin: Karbon çeliği = Carbon steel ; Makroyapı = Macrostructure ; Mekanik özellikler = Mechanical properties ; Paslanmaz çelik = Stainless steel ; Sürtünme katsayısı = Friction coefficient

Özet:
Bu çalışmada, AISI 304 paslanmaz çeliği ile AISI 1040 karbon çeliklerinin sürtünme kaynağı yöntemi ile birleştirilebilirliği araştırılmıştır. Birleştirime esnasında, kızıl ötesi sıcaklık ölçme cihazı ile kaynak yerlerinin sıcaklık değişimleri ölçülmüştür. Kaynak yapılan deney numunelerinin mikroyapılarını incelemek için SEM, EDS ve XRD analizlerinin yanı sıra mekanik özelliklerini de tespit etmek için çekme ve sertlik testleri yapılmıştır. Sonuç olarak, çekme testi sırasında numunelerin çoğunun sünek kırıldığı makro ve mikroyapı analizleri ile elde edilmiştir. Bu deneysel çalışmanın sonucunda, benzer olmayan çelik çiftleri sürtünme kaynağı ile başarılı bir şekilde birleştirilebileceği tespit edilmiştir.

Abstract:
In this studies, the compatibility of AISI 304 stainless steel and AISI 1040 carbon steels with friction solid-state welding has been investigated. During the assembly, the temperature changes of the welds were measured with an infrared temperature measuring device. In addition to SEM, EDS and XRD combining to examine the microstructure of the welds, tensile and hardness tests were carried out to determine their mechanical properties. As a result, it was obtained by macro and microstructure analyses that most of the samples were ductile fractured during the tensile test. As a result of this experimental study, it has been determined that dissimilar steel pairs can be successfully joined by friction welding.
Hakkari'den toplanan Çölemerik ahlatının (Pyrus hakkiarica Browicz.) bazı biyokimyasal değerlerinin tespit edilmesi
Determination of some biochemical values of Çölemerik ahlat (Pyrus hakkiarica Browicz.) collected from hakkari
Yazar: MEHMET ŞİRİN ŞENKUL
Danışman: DOÇ. DR. AYDIN ŞÜKRÜ BENGÜ ; DOÇ. DR. MAHİRE AKKOYUN
Bingöl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ahlat = Wild pear ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Elementler = Elements ; Hakkari = Hakkari ; Kütle spektrometri = Mass spectrometry

Özet:
Çölemerik ahlatı (Pyrus hakkiarica) Rosaceae familyasından Pyrus cinsi mensubudur. Pyrus cinsinin 22 türü olduğu genel olarak kabul edilmektedir. Çölemerik ahlatı ise Türkiye endemiği olan Pyrus hakkiarica'dır. Ülkemizde özellikle Hakkari ve çevresinde yaz mevsiminde severek tüketilen bir meyvedir. Besleyici özelliklerinden temel element düzeyleri ve antioksidan etkisiincelenmiştir. Element düzeyleri ICP-MS cihazı ile analiz edilmiş,  Na:200595,55 ppb, Mg:177410,39 ppb, K:2311755,45 ppb, Ca: 348756,55 ppb, Mn:1329,79 ppb, Fe:5557,61 ppb, Co:21,45 ppb, Cu:1242,81 ppb, Zn ve Se tespit edilememiştir. Antioksidan testleri olarak toplam fenol içeriği: 37,49±3,37 mg Gallik asit g-1, toplam flavonoid içeriği: 10,25±1,80 mg kuercetin g-1, toplam antioksidan kapasite: 161,53±8,83mM askorbik asit g-1, DPPH: 47,32±2,16 %İnhibisyon  olarak tespit edilmiştir. Element ve antioksidan değerleri bir meyve açısından yeterli olduğu gözlenmiştir.

Abstract:
Çölemerik ahlat (Pyrus hakkiarica) is a member of the Pyrus genus from the Rosaceae family. It is generally accepted that the genus Pyrus has 22 species. On the other hand, çelemerik berry is Pyrus hakkiarica, which is endemic to Turkey. It is a fruit that is consumed fondly in our country, especially in Hakkari and its surroundings, during the summer season. Basic element levels and antioxidant effects of nutritional properties were investigated. Element levels were analyzed by ICP-MS device and Na:200595.55 ppb, Mg:177410.39 ppb, K:2311755.45 ppb, Ca: 348756.55 ppb, Mn: 1329.79 ppb, Fe: 5557.61 ppb, Co: 21.45 ppb, Cu: 1242.81 ppb, Zn and Se could not be detected. As antioxidant tests, total phenol content: 37.49±3.37 mg Gallic acid g-1, total flavonoid content: 10.25±1.80 mg quercetin g-1, total antioxidant capacity: 161.53±8.83 mM ascorbic acid g-1, DPPH: 47.32±2.16%Inhibition was determined. Element and antioxidant values were observed to be sufficient for a fresh fruit.
Diyarbakır ili Kulp ilçesi su keneleri (Acarİ: Hydrachnidia) faunası
Water mites (Acari: Hydrachnidia) of Kulp district of Diyarbakır province
Yazar: MURAT ÖZDİLEK
Danışman: PROF. DR. YUNUS ESEN
Bingöl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Zooloji = Zoology
Dizin: Acari = Acari ; Biyoçeşitlilik = Biodiversity ; Diyarbakır-Kulp = Diyarbakır-Kulp ; Sistematik = Systematics ; Su keneleri = Water mites

Özet:
Bu çalışmada Kulp ilçesinden (Diyarbakır, Türkiye) 2020-2021 yıllarında toplanan su keneleri (Acari, Hydrachnidia) örnekleri değerlendirilmiştir. 22 farklı lokaliteden toplam 713 su kenesi örneği toplanmıştır. Bu örneklerin değerlendirilmesi sonucu 14 familyaya ait 58 tür tespit edilmiştir. Tespit türlerin hepsi Diyarbakır faunası için yeni kayıttır. Tadjikothyas connexa Sokolow, 1948, Torrenticola (s.str.) laskai Di Sabatino, 2009, Torrenticola (Megapalpis) persica Pesic, 2004 ve Monatractides (s.str.) persicus Pesic, 2004 Türkiye faunası için yeni kayıttır. T. (Megapalpis) persica'nın erkeği ilk defa tanımlanmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Kulp ilçesi, su keneleri, sistematik, yeni kayıt, biyoçeşitlilik.

Abstract:
In this study, water mites (Acari, Hydrachnidia) specimens collected from Kulp district (Diyarbakır, Türkiye) between 2020-2021 years were evaluated. A total of 713 water mite specimens were collected from 22 different localities. As a result of the evaluation of these specimens, 58 species belonging to 14 families were identified. All of the determined species are new records for Diyarbakır fauna. Tadjikothyas connexa Sokolow, 1948, Torrenticola (s.str.) laskai Di Sabatino, 2009, Torrenticola (Megapalpis) persica Pesic, 2004 and Monatractides (s.str.) persicus Pesic, 2004 are new records for the fauna of Türkiye. The male of Torrenticola (Megapalpis) persica has been described for the first time.

Keywords: Kulp district, water mite, systematic, new record, biodiversity.
Bazı adi ve kısmi türevli diferansiyel denklemlerin hyers-ulam-rassias kararlılığının farklı metotlarla incelenmesi
Investigation of hyers-ulam rassias stability of some ordi̇nary and partial differential equations by different methods
Yazar: DENİZ BULUCU ÇAKIR
Danışman: DOÇ. DR. EMEL BİÇER
Bingöl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Matematik = Mathematics
Dizin: Diferensiyel denklemler = Differential equations ; Doğrusal diferensiyel denklemler = Linear differential equations ; Kısmi diferensiyel denklemler = Partial differential equations ; Sabit nokta teoremleri = Fixed point theorems

Özet:
Bu çalışma, beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde konuya hazırlayıcı nitelikteki bilgilere ve konu ile ilgili olarak daha önce yapılmış çalışmalara kısaca değinildi. İkinci bölümde tezle ilgili bazı temel tanım ve teoremler verildi. Üçüncü bölümde birinci ve ikinci mertebeden adi diferansiyel denklemlerin Mahgoub metodundan faydalanarak Hyers-Ulam kararlılığını inceleyen çalışmalar ele alındı. Dördüncü bölümde birinci ve ikinci mertebeden kısmi türevli diferansiyel denklemlerin sabit nokta teorisi yardımıyla Hyers-Ulam kararlılığını inceleyen çalışmalara yer verildi. Beşinci bölümde tartışma ve sonuca yer verilmiştir.
Anahtar Kelimeler: İkinci mertebeden diferansiyel denklem, birinci mertebeden lineer diferansiyel denklem, ikinci mertebeden kısmi diferansiyel denklemler,Hyers-Ulam kararlılık, Hyers-Ulam-Rassias kararlılık, Mahgoub dönüşümü, sabit nokta teorisi.

Abstract:
This study consists of five chapters. In the first chapter, the preparatory information about the subject and previous studies on the subject were briefly mentioned. In the second part, some basic definitions and theorems about the thesis are given. In the third chapter, studies examining Hyers-Ulam stability by using Mahgoub method of first and second order ordinary differential equations are discussed. In the fourth chapter, studies examining Hyers-Ulam stability with the help of fixed point theory of first and second order partial differential equations are given. In the fifth chapter, discussion and conclusion are given.
Keywords: Second order differential equation, first order linear differential equation, second order partial differential equations, Hyers-Ulam stability, Hyers-Ulam-Rassias stability, Mahgoub transform, fixed point theory.
Devlet yönetiminde siyasi ahlakın iki ucu: Yusuf Has Hacip ve Niccolo Machiavelli örneği
The two edges of political ethics in state administration: The case of Yusuf Has Hacip and Niccolo Machiavelli
Yazar: NAZLIGÜL CENGİZ
Danışman: DOÇ. DR. ALİ ÜLVİ ÖZBEY
Bingöl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Devlet idaresi = State administration ; Machiavelli, Niccolo = Machiavelli, Niccolo ; Siyasi ahlak = Politics ethics ; Yusuf Has Hacib = Yusuf Has Hacib

Özet:
Bu tezin amacı politika etiğinin tam iki ucu olan literatürde sıkça adını zikrettiğimiz Yusuf Has Hacip'in 'Kutadgu Bilig' adı ile anılan yapıtı ile Niccolo Machiavelli'nin 'Prens' adlı eserini doküman analizi ile bununla birlikte çalışma boyunca birincil ve ikincil kaynakları incelemeye alarak literatür taramasına dayalı veri toplama tekniğinden faydalanılacaktır.
         Araştırmaların sunucunda; Has Hacip'in siyasi aklakın temelinde bilgi yattığını dile getirirken Niccolo Machiavalli ise bireyin doğası gereği kötüye daha eğilimli olduğu bunun sonucunda devletin de aynı kaynaktan beslendiğini savunur. Machiavelli ideal, ütopik verilerden bahsetmez o daha çok olanı yani görüneni dile getirir, Has Hacip ise olması gerekeni öğütler. Machiavelli her hükümdarın yönetimin başına geldiğinde şiddet gibi olumsuzluklarla karşılaşmasının kaçınılmaz olduğunu savunur. Has Hacip ise bu sonun mekanizmalar ile engellenebileceği görüşündedir.

Abstract:
The aim of this thesis is Yusuf Has Hacip's 'Kutadgu Bilig' and Niccolo Machiavelli's 'Prince', whose names we frequently mention in the literature, which are the two extremes of political ethics, along with document analysis, and based on literature review by examining primary and secondary sources throughout the study. data collection technique will be used.
         On the server of the research; While Has Hacip states that knowledge is the basis of political reason, Niccolo Machiavalli argues that the individual is more prone to evil by nature, and as a result, the state is fed from the same source. Machiavelli does not talk about ideal, utopian data, he expresses what is seen, Has Hacip, on the other hand, advises what should be. Machiavelli argues that it is inevitable for every ruler to encounter negativities such as violence when he comes to power. Has Hacip, on the other hand, is of the opinion that this end can be prevented by mechanisms.