Hak arama hürriyeti açısındanidari yargılama hukukunda dava açma süreleri
Deadlines for filing a case in administrative procedure law in terms of freedom to seek rights
Yazar: ABDULLAH KOÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT EKİNCİ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İdare Hukuku Ana Bilim Dalı / İdare Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Hak arama hürriyeti Anayasa'da yer alan bütün hakların teminatı ve güvencesi olan son derece önemli bir haktır. Dolayısıyla bu hakkın kapsamlı bir şekilde tanımlanması ve başta siyasi otoriteler olmak üzere devletin bütün organlarına karşı korunması gerekmektedir. Ancak unutulmamalıdır ki kişilerin sahip oldukları hakları sınırsız ve kayıtsız bir şekilde ve mutlak bir surette kullanması mümkün değildir. Zira böyle bir durumda hakların çatışması kaçınılmaz olacaktır. Nitekim hak arama hürriyeti de sınırsız şekilde kullanılabilecek bir hak değildir ve belirli şartlarla sınırlandırılması gerekmektedir. Bu nedenle idari yargılama hukuku açısından idari mahkemelerde dava açma hakkı ancak belli kanuni süreler dâhilinde kullanılabilecek bir haktır. Söz konusu dava açma sürelerinin uzunluğu ise idarenin istikrarı ile kişilerin hak arama özgürlüğü arasındaki hassas dengenin sağlanması ile ancak belirlenebilecektir. Nitekim çalışmamızın esas amacı da bu dengenin sağlanabilmesine bir nebze de olsa katkıda bulunabilmektir. Bu kapsamda çalışmamız iki ayrı başlık altında yürütülmüştür. Birinci bölümde hak arama hürriyeti çeşitli başlıklar altında ele alınmış ve ayrıntılı olarak incelenmiş ve İYUK'ta yer alan dava açma süreleri doktriner tartışmalar ile beraber sistematik bir şekilde değerlendirmeye tabi tutulmuştur. İkinci bölümde ise idari yargıda dava açma hakkının belirli süreler ile sınırlandırılmasına dair çeşitli değerlendirmeler yapılmış ve Anayasa'nın 13. maddesi bağlamında hak arama hürriyetinin Anayasaya uygun bir şekilde sınırlandırılması için gereken şartlar ayrıntılı olarak ifade edilmiştir.

Abstract:
The freedom to seek justice is an extremely important right that is the guarantee and assurance of all rights included in the Constitution. Therefore, this right must be defined comprehensively and protected against all organs of the state, especially political authorities. However, it should not be forgotten that it is not possible for people to exercise their rights in an unlimited, unregistered and absolute manner. Because in such a situation, conflict of rights will be inevitable. As a matter of fact, the freedom to seek justice is not a right that can be used unlimitedly and must be limited under certain conditions. Therefore, in terms of administrative jurisdiction law, the right to file a lawsuit in administrative courts is a right that can only be exercised within certain legal periods. The length of the lawsuit filing period in question can only be determined by ensuring the delicate balance between the stability of the administration and the freedom of individuals to seek their rights. As a matter of fact, the main purpose of our study is to contribute, at least to some extent, to achieving this balance. In this context, our study was carried out under two separate headings. In the first part, the freedom to seek justice is discussed under various headings and examined in detail, and the litigation procedures in the IYUK are systematically evaluated along with doctrinal discussions. In the second part, various evaluations were made regarding the limitation of the right to file a lawsuit in administrative jurisdiction for certain periods of time and the conditions required for limiting the freedom to seek justice in accordance with the Constitution in the context of Article 13 of the Constitution were expressed in detail.