Sağlık personellerinin ortoreksiya nevroza eğilimleri ve obsesif kompulsif belirtiler arasındaki pozitif prediktif değerin ilişkisi
Relationship of positive predictive value between orthorexia nervosa and obsessive compulsive symptoms of health personnel
Yazar: GÜLLÜ YAZKAN
Danışman: PROF. DR. NEZİHE BULUT UĞURLU
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Kompülsif davranış = Compulsive behavior ; Obsessif davranış = Obsessive behavior ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Ortoreksiya nervoza = Orthorexia nervosa ; Sağlık personeli = Health personnel ; Yardımcı sağlık personeli = Allied health personnel

Özet:
Amaç: Bu çalışma, sağlık personellerinde ortoreksiya nervoza eğilimleri ile obsesif kompulsif belirtiler arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla planlanmıştır. 
Yöntem: Araştırma ilişki arayan tanımlayıcı nitelikte bir çalışmadır. 129'u kadın, 54'ü erkek olmak üzere 183 kişi katılmıştır. Çalışmaya katılan bireylerin sosyo demografik bilgileri, ortoreksiya nevroza ve obsesif kompulsif belirtilerini belirlemek amacı ile anket formu uygulanmıştır. Çalışmaya katılan bireylerin ortoreksiya riskini hesaplamak için ORTO-15 ölçeği, obsesif kompulsif belirtileri belirlemek için Maudsley Obsesif Kompulsif Envanteri(MOKSL) kullanılmıştır. İstatistiksel analiz SPSS programı ile yapılmıştır. Normal dağılım gösteren değişkenlerde One Sample t-testi ve One Way ANOVA testi,  normal dağılım göstermeyenlerde ise Mann Whitney U testi ve Kruskall Wallis testi kullanılarak değerlendirilmiştir. Değişkenlerin normal dağılma durumlarına göre Pearson veya Spearman testi kullanılarak ilişki katsayıları hesaplanmıştır. 
Bulgular: ORTO-15 ve tanıtıcı özellikler arasındaki ilişkiye bakıldığında yaş, cinsiyet, teşhis edilen kronik hastalık, düzenli ilaç kullanımı ve sürekli uygulanan diyet arasında istatistiksel açıdan önemli bir fark bulunmuştur (p<0,05). MOKSL ile tanıtıcı özellikler arasındaki ilişki değerlendirildiğinde cinsiyet, medeni durum ve eğitim süresi arasında istatistiksel olarak oldukça anlamlı fark saptanmıştır. ORTO-15 Ölçeğinin analizi sonucunda katılımcıların %70.1'i kadın(143), %77.7evli, 5.3'ü 31-40 yaş grubu(65), teşhis konmuş hastalığı olmayan %60.3 kişi tespit edilmiştir.   ORTO-15 puan ortalaması 37.56±4.42 bulunmuş ve istatistiksel olarak anlamlıdır(p>0,05). MOKSL ile tanıtıcı özelliklere ilişkin veriler analiz edildiğinde OKB puan ortalaması 61.90±6.80 çıkmış ve bu değer istatistiksel olarak oldukça anlamlı bulunmuştur. Ölçek alt boyutları ve genel ölçeğin analizinde ise alt gruplar hem birbiri ile hem de genel ölçekle istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır.  Sonuç: Bu çalışmadaki yaş, cinsiyet ile ortorektik eğilim arasında istatistiksel açıdan önemli bir fark gözlemlenmiştir. ORTO-15 ile BKİ arasında istatistiksel açıdan önemli bir ilişki saptanmamıştır. MOKSL ile medeni durum, cinsiyet ve eğitim süresi arasında ise istatistiksel olarak oldukça anlamlı fark bulunmuştur(p<0.01).ORTO-15 Ölçeği ile MOKSL arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır. Çalışma sonuçlarına bakılarak ortorektik eğilimlerin obsesif kompulsif belirtilerle ilişkili olabileceği yönünde yordanabilir.
Anahtar Kelimeler: Ortoreksiya Nervoza, sağlık personeli, obsesif, kompulsif

Abstract:
Objective: The aim of this study was to determine the relationship between the tendencies of orthorexia nervosa and obsessive-compulsive symptoms in health personnel.
Method: The research is a descriptive study seeking a relationship. 183 women, 54 men and 183 people participated. A questionnaire was applied to determine the socio-demographic information, orthorexia nervosa and obsessive-compulsive symptoms of the participants. The ORTO-15 scale was used to calculate the risk of orthorexia, and the Maudsley Obsessive Compulsive Inventory (MOCI) was used to determine obsessive-compulsive symptoms. Statistical analysis was done by SPSS program. One-T-test and One-Way ANOVA test were used for the variables with normal distribution and Mann Whitney U test and Kruskall Wallis test were used for those who did not show normal distribution. The correlation coefficients were calculated by using Pearson or Spearman test according to the variables of normal distribution.
Results: When the relationship between ORTO-15 and descriptive characteristics was examined, a statistically significant difference was found between age, gender, diagnosed chronic disease, regular medication use and continuous diet (p <0.05). There was a statistically significant difference between gender, marital status and duration of education. As a result of the analysis of ORTO-15 scale, 70.1% of the participants were female (143), 77.7%, 5.3 were 31-40 age group (65) and 60.3% were diagnosed without diagnosed disease. The mean ORTO-15 score was found to be 37.56 ± 4.42 and it was statistically significant (p> 0.05). When the data related to MOCL were analyzed, the mean OCD score was 61.90 ± 6.80 and this value was statistically significant. In the analysis of the scale sub-dimensions and general scale, it was found that the sub-groups were statistically significant with respect to each other and overall scale.
 Conclusion: A statistically significant difference was observed between age, gender and orthorexic tendency in this study. There was no statistically significant relationship between ORTO-15 and BMI and age. There was a statistically significant difference between MOCL and marital status, gender and duration of education (p <0.01). Based on the results of the study, it can be predicted that orthorectic tendencies may be associated with obsessive-compulsive symptoms.
Keywords: Orthorexia nervosa, health care personnel, obsessive, compulsive