Avrupa'nın enerji politikası ve Doğu Akdeniz stratejisi
Europe energy policy and its Eastern Mediterranean strategy
Yazar: MAHİR YAVUZ SUBAŞI
Danışman: DOÇ. DR. NURİ KORKMAZ
Bursa Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ekonomi Politikası Ana Bilim Dalı / Uluslararası Politik Ekonomi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Enerji = Energy ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Avrupa Birliği Komisyonu = European Union Commission ; Doğu Akdeniz = East Mediterranean ; Enerji = Energy ; Enerji güvenliği = Energy security ; Enerji politikaları = Energy policies ; Jeopolitik = Geopolitic ; Uluslararası politika = International policy ; Uluslararası strateji = International strategy ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy

Özet:
Avrupa Birliği, bir yandan iklim değişikliği baskısı bir yandan arz güvenliği baskısı
altında enerji güvenliği ve karbondan arındırma stratejilerini uyumlaştırmaya ve bir
dengeye getirmeye çalışmaktadır. Son yıllarda karbondan arınmış bir ekonomi kurma
hedefi enerji arz güvenliğine katkı sağlama ve sürdürülebilir enerji için kritik bir
öneme ulaşmıştır. Politikaları birbiriyle uzlaştırma süreci AB içerisinde yerel, bölgesel
ve küresel ölçekte enerji yönetimini zorunlu hâle getirmiştir. AB enerji ve iklim
yönetimi 'Temiz Enerji Paketleri' sayesinde belirgin hâle gelmiştir. Avrupa
Komisyonu'nun Paris ve Lizbon iklim zirveleri sonucu AB enerji politikasındaki yetki
artışıyla Enerji Birliği yapısı altında karbondan arındırma stratejileri giderek daha
fazla önem kazanmış ve üye ülkeleri bağlayıcı sonuçlar ortaya koymaya başlamıştır.
Yenilenebilir Enerji hedefleri ve Yenilenebilir Enerji Direktifleri ile AB bir enerji
yönetim mekanizması ortaya koymuştur. Fakat bu gelişmeler doğrultusunda AB enerji
politikası ile özellikle fosil yakıt bağımlılıkları yüksek olan Doğu Avrupa ülkeleri
arasında bir takım politik çekişmeler ortaya çıkmıştır.
AB ekonomiyi karbondan arındırma stratejisinde 2020, 2030 ve 2050 enerji ve iklim
hedefleri belirlemiştir. Bu hedeflere Yenilenebilir Enerji Kaynakları ile ulaşılması
birincil strateji olmasına rağmen doğalgazın diğer fosil yakıtlara oranla daha az
emisyon değerine sahip olması AB'nin doğalgazı bir geçiş enerji kaynağı olarak
değerlendirmesine sebep olmuştur. Bunun yanı sıra AB'nin doğalgaz bağımlılığının
yüksek olması kolay vazgeçilebilir bir kaynak olmamasına ve arz güvenliğini olumsuz
etkilemesine neden olmaktadır. AB Güney Gaz Koridoru ile doğalgaz çeşitlendirme
politikasını ortaya koymuştur. Bunun yanı sıra LNG talebi ile doğalgazın küresel bir
piyasadan temin edilme fırsatı AB'yi farklı bir enerji yönetimi konseptini ele almaya
zorlamıştır. AB, Doğu Akdeniz gazını ise bu politikanın diğer destek ayağı olarak
tasarlamaya çalışmaktadır.
AB'nin Enerji Birliği etiketi altında Enerji politikasının gelişen ve zenginleşen
yapısını analiz etmek ve değişen eksenini değerlendirerek AB enerji stratejisinin
önceliklerini yeniden düzenlemek amaçlanmıştır. Bunun yanı sıra AB'nin dış enerji
yönetimi kapsamında jeopolitik yaklaşımının sonuçları ortaya konmuştur. Piyasa
yaklaşımı ve jeopolitik kritiğin bir araya gelmeye başladığı AB enerji politikasının
Doğu Akdeniz'e stratejik iz düşümü değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Avrupa Birliği, Avrupa Komisyonu, Enerji, Dış Yönetişim,
Jeopolitik, Doğu Akdeniz, LNG

Abstract:
The European Union is trying to harmonize and balance its energy security and
decarbonization strategies under the pressure of climate change on the one hand and
the pressure of supply security on the other. In recent years, the goal of building a
carbon-free economy has reached a critical importance for contributing to energy
supply security and for sustainable energy. The process of reconciling policies has
made energy management mandatory within the EU on a local, regional and global
scale. EU energy and climate management has become evident thanks to the 'Clean
Energy Packages'. With the increase in power of the European Commission in the EU
energy policy as a result of the Paris and Lisbon climate summits, decarbonization
strategies under the structure of the Energy Union have gradually gained more
importance and have started to produce binding results for member countries. With the
Renewable Energy targets and Renewable Energy Directives, the EU has put forward
an energy management mechanism. However, in line with these developments, some
political conflicts have arisen between the EU energy policy and especially Eastern
European countries with high fossil fuel dependency.
The EU has set 2020, 2030 and 2050 energy and climate targets in its strategy to
decarbonize the economy. Although reaching these targets with Renewable Energy
Resources is the primary strategy, the fact that natural gas has less emission value
compared to other fossil fuels has caused the EU to consider natural gas as a
transitional energy source. In addition, the high dependence on natural gas of the EU
causes it not to be an easily dispensable resource and adversely affect the security of
supply. The EU put forward its natural gas diversification policy with the Southern
Gas Corridor. In addition, the LNG demand and the opportunity to supply natural gas
from a global market forced the EU to consider a different scope of energy
management. The EU is trying to design the Eastern Mediterranean gas as another
pillar of this policy.
It is aimed to analyze the developing and enriching structure of the energy policy
under the EU Energy Union label and to rearrange the priorities of the EU energy
strategy by evaluating its changing axis. In addition, the results of the EU's
geopolitical approach within the scope of external energy management have been
revealed. The strategic reflection of the EU energy policy, where the market
approach and geopolitical criticism started to come together, to the Eastern
Mediterranean was evaluated.
Keywords: European Union, European Comission, Energy, External Governance,
Geopolitic, Eastern Mediterranean, LNG