Tükenmişlik, iş tatmini ve örgütsel bağlılık arasındaki ilişkilerin incelenmesi: Nöbet sisteminde çalışan Kapıkule gümrük personeli üzerinde bir araştırma
Analaysing of relationships between burnout, job satisfaction and organizational commitment: A research on the Kapikule customs personnel working in the change off system
Yazar: MUSTAFA ALTINOK
Danışman: DOÇ. DR. İLKNUR KUMKALE
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Gümrükler = Customs ; Tükenmişlik = Burnout ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırmanın iki amacı bulunmaktadır. Birincisi, nöbet sistemiyle çalışan gümrük personelinin tükenmişlik düzeylerinin çeşitli demografik özelliklerine göre farklılaşmasının değerlendirilmesi, ikincisi ise nöbet sistemiyle çalışan gümrük personelinin iş tatminleri ve örgütsel bağlılık düzeylerinin tükenmişlik düzeyleri üzerindeki yordayıcılığının değerlendirilmesidir. Önemli bir noktada yer alan Kapıkule Sınır Kapısında nöbet sistemi ile çalışan gümrük personeli araştırmanın evrenini oluşturmaktadır. Bu evrenden seçilen 100 gümrük personeli de araştırmanın örneklem kısmını oluşturmaktadır. Araştırmada ölçek olarak Minnesota İş Tatmini ölçeği, Maslach Tükenmişlik Ölçeği ve Meyer–Allen'in geliştirdiği Örgütsel Bağlılık Ölçeği kullanılmıştır. Gruplar arası farklılıkların değerlendirilmesinde bağımsız örneklemler için t-Testi kullanılmıştır. Değişkenler arası ilişkilerin değerlendirilmesi için ise Pearson korelasyon katsayısı ve çoklu doğrusal hiyerarşik regresyon analizinden yararlanılmıştır. Çoklu grup karşılaştırmalarında nanparametrik testlerden birisi olan Kruskal Wallis H testi uygulanmıştır. Farklılaşmanın belirlendiği değişkenler için ise ikili karşılaştırmaların yapılabilmesi için Post Hoc testi olarak Dunn testi yapılmıştır. 

    Araştırma sonuçlarına göre Kapıkule Gümrük Kapısında nöbet sistemi ile çalışan gümrük personelinin duyarsızlaşma alt boyutu yaş ve mesleklere göre farklılaşmıştır. Tükenmişlik tüm alt boyutları çocuk sahibi olma durumu ve mesleğini isteyerek yapıp yapmamalarına göre farklılaşmıştır. Çocuk sahibi olmayan nöbet sistemiyle çalışan gümrük personelinin,  duygusal tükenme ve duyarsızlaşma düzeylerinin çocuk sahibi olanlara göre daha yüksek olduğu söylenebilir. Kişisel başarı düzeylerinde baktığımızda ise çocuk sahibi olanların ortalamaları çocuk sahibi olmayanların ortalamalarına göre daha yüksektir.
    Ayrıca nöbetle çalışan gümrük personelinin dışsal doyumlarının tükenmişlik düzeylerinin anlamlı bir yordayıcısı olduğu, içsel doyumun ve örgütsel bağlılık alt boyutlarının ise modele anlamlı bir katkılarının olmadığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, nöbetle çalışan gümrük muhafaza memurlarının dışsal doyumları arttıkça tükenmişlik düzeylerinin düştüğü ifade edilebilir.

Abstract:
This research has two aims.The first is to evaluate the differentiation of the burnout levels of the customs personnel working with the change off system according to various demographic characteristics, the second is to evaluate the predictions of job satisfaction and organizational commitment levels of the customs personnel working with the change off system on the burnout levels.The customs personnel working with the change off system at the Kapıkule Border Gate, located at an important point as the location, constitute the universe of the research. The 100 customs personnel selected from this universe constitute the sampling part of the research. Minnesota Job Satisfaction Scale, Maslach Burnout Scale and Organizational Commitment Scale developed by Meyer - Allen were used as scale in this research. T-Test has been used for independent samples in evaluating differences between groups.Pearson correlation coefficient and multiple linear hierarchical regression analysis have been used for the evaluation of inter-variable relationships.Kruskal Wallis H test, one of the nonparametric tests, was applied to multiple group comparisons.Dunn test was used as a Post Hoc test for binary comparisons for the variables for which differentiation is determined.

    According to the results of the research, the desensitization sub-dimension of the customs personnel working at the Kapıkule Customs Gate with change off system is different according to age and occupation. All sub-dimensions of burnout has varied according to the status of having a child and whether they are willing to do their job.The emotional exhaustion score shows a differentiation as well as being higher in those who do not intentionally make their profession according to whether or not they would do their job willingly. The desensitization score shows a differentiation as well as being higher in those who do not intentionally make their profession according to whether or not they would do their job willingly. And also if we look at the personal achievement score according to whether or not they would do their job willingly, this score is higher in people who are willing to make their profession, but it shows differentiation.The levels of emotional exhaustion and desensitization of customs personnel who have not got any children and working in change off system are higher than those who have children.When we look at their personal success levels, the average of those who have children is higher than the average of those who have no children.

   It was also determined that the external satisfaction of customs personnel working with change off system is a significant predictor on their burnout levels, and also their internal satisfaction and organizational commitment sub-dimensions did not have a significant contribution to the model.As a result, it can be stated that as the external satisfaction of customs enforcement officers working with change off system increases, the burnout levels decrease.