Erzurum kenti mezarlık alanları peyzaj çalışmalarının değerlendirilmesi "Asri mezarlık ve Abdurrahman Gazi mezarlığı örneği"
Evaluation of landscape studies in Erzurum city cemetery areas "Example of central cemetery and Abdurrahman Gazi cemetery"
Yazar: KÜBRA BEKTAŞ DÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. NESLİHAN DEMİRCAN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Mezar ve mezarlık kültürü, toplumların yaşayış biçimleri, kültürleri ve dini inançlarına göre şekillenmiş olup ölüm sonrası yaşamın temsili olması sebebiyle dikkat çekmiştir. Mezarlık alanları kurulma sebebi göz önüne alındığında, yerleşim yerlerindeki bütün yaşam alanlarının vazgeçilmez alan kullanım biçimidir. 
 
Araştırma materyali olarak Erzurum ili sınırları içerisinde bulunan 305.408,517 m² büyüklüğündeki Asri Mezarlık ve 234.611,780 m² büyüklüğündeki Abdurrahman Gazi Mezarlığı seçilmiştir. Bu çalışmanın amacı; Erzurum kentinde bulunan Asri ve Abdurrahman Gazi Mezarlıklarının planlama ve tasarım ilkeleri açısından mevcut durumunun ortaya konarak öneriler getirilmesidir.   
 
Araştırma kapsamında; öncelikle konu ile ilgili yurt içi ve yurt dışı literatür taramaları yapılmış, mezarlıklarla ilgili yasa ve yönetmelikler incelenmiştir. Erzurum Büyükşehir Belediyesi'nin MEBSİS (Mezarlık Bilgi Sistemi ) için Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) programında hazırlamış olduğu haritalardan yararlanılmıştır. Mezarlıklar mekânsal özellikleri ve tasarım ilkeleri (planlama, konum, topoğrafya, erişim, ulaşım sirkülâsyonu, donatılar, plantasyon, hizmet birimleri ve otopark ) açısından ele alınarak incelenmiştir. 
 
Bu çalışmanın sonucunda; Asri ve Abdurrahman Gazi Mezarlıklarının mevcut durumu ortaya konmuş, yer seçimi, yapısal tasarım ve bitkisel tasarım ilkeleri açısından incelenmiş ve edinilen bilgiler doğrultusunda öneri ve değerlendirmelerde bulunulmuştur. Öneri yöntemi olarak da her iki çalışma alanının mezarlık tasarım ilkeleri yönünden tek tek durum analizleri yapılarak karşılaştırma tablosu oluşturulmuş ve sonuçta Abdurrahman Gazi Mezarlığında seçilen yaklaşık 33.0000 m² büyüklüğündeki alana öneri peyzaj projesi hazırlanmıştır.

Abstract:
The grave and cemetery culture shaped according to the societies' lifestyle, cultures and religious beliefs, and has attracted attention since it is a representation of life after death. Considering the establishment of cemetery areas, it is an indispensable area for use of all living spaces in settlements. As research material, the Asri Cemetery with a size of 305.408,517 m² and the Abdurrahman Gazi Cemetery with a size of 234.611,780 m² selected which are in the borders of Erzurum. The purpose of this study is to present suggestions by revealing the current situation in terms of planning and design principles of Asri and Abdurrahman Gazi Cemeteries in Erzurum city.   In the scope of this research; primarily domestic and foreign literature related to the subject analysed and laws and regulations related to cemeteries were examined. In the light of the information obtained from the studies carried out in Erzurum Metropolitan Municipality Cemetery. The maps created with CBS for MEBSIS (Cemetery information system) of Erzurum Metropolitan Municipality used. Cemeteries examined in terms of spatial features and design principles (planning, location, topography, accessibility, transportation circulation, equipment, plantation, service units, parking lot).  
 
As a result of this study; The current situation of Asri and Abdurrahman Gazi Cemeteries has been revealed, examined in terms of ground selection, structural design and botanical design principles, and suggestions and evaluations have been made with the information obtained. As a suggestion method, a comparison table was created by making individual situation analyzes in terms of the cemetery design principles for both study areas. As a result, a proposal landscape project was prepared for the area of approximately 33.0000 m² which selected in the Abdurrahman Gazi Cemetery.