Myra/Andriake antik kentinin yıkılmasına neden olan tarihsel depremlerin ve izlerinin incelenmesi
Investigation of historical earthquakes and traces that caused the destruction of the ancient city of Myra/andriake
Yazar: MUSTAFA SOFTA
Danışman: PROF. DR. MEHMET TURAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Bu çalışmada, Güneybatı Anadolu'da Antalya İli Demre ilçesinde M.Ö. 4. yy'da kurulmuş bir Orta Likya kenti olan Myra/Andriake antik kentinin, M.S. 60-68, 141, 529-530 ve 7. yy depremlerinden etkilendiği belirlenmiştir. Bölgede mostra veren kayaç gruplarının tamamıyla otokton kayaçlardan oluştuğu belirlenmiştir. Çalışma sahasının yapısal gelişiminin ortaya konabilmesi için inceleme alanındaki tüm yapısal veriler tespit edilerek ve bu verileri üzerinde bulunduran 1/100.000 ve 1/25.000 ölçekli jeoloji haritası yapılmıştır. İnceleme alanındaki tabaka düzlemlerinin konumu ölçülerek ? diyagramı yapılmış, yapılan diyagram değerlendirilerek bölgeye etkiyen egemen gerilme yönleri belirlenmeye çalışılmıştır. Yapılan coğrafi bilgi sistemi çalışmaları ve arazi gözlemleri ile Demre Ovası'nın jeolojik ve tektonik oluşumu yorumlanmıştır. Bölge 1. derece deprem bölgesinde bulunduğundan antik kent ve çevresinde çok sayıda deprem meydana gelmiştir. Jeoarkeolojik çalışmalar kapsamında Myra/Andriake antik kenti içindeki yapılarda bu depremlerin oluşturduğu hasarlar belirlenmiştir. Büyük isçilikler ve ustalıklarla yapılmış bu sağlam yapıların büyük bir kısmı çatlamış, yerlerinden oynayarak deforme olmuş; bazıları ise belli doğrultularda yıkılarak harabe haline dönüşmüştür. Antik kent içindeki yapı duvarlarındaki yıkılmalar, kırılarak bölünmeler, sütunların düşüş biçimi, duvarlardaki yamulma ve çökmeler, taş duvar parçalarındaki dönmeler ve itilmeler, yapılardaki sistematik çatlaklar tespit edilmiştir. Yapılardaki bu sismik hasarların belirlenmesi ve tarihlenmesiyle bölgenin jeoarkeolojik gelişimi ortaya konmaya çalışılmıştır. Tüm elde edilen verilerin ışığında Demre Ovası'nda yer alan ve Myra/Andriake antik kenti ile yakın çevresini kapsayan bölgenin aktif tektoniğine ilişkin saha çalışmaları yapılmış, tarihsel dönemlerde antik kenti etkilemiş olan ve gelecekte de bölgeye tekrar etkiyebilecek nitelikteki faylar ile bunların bölgede yaşanmış depremlerle olan ilişkileri belirtilmiştir.

Abstract:
In this study, the ancient city of Myra/Andriake were affected by the earthquake of AD 60-68, 141, 529-530 and 7 century. The region is located in the Teke Peninsula, in southeast of the plain of Demre. Completely autochthonous rocks have been identified that groups of rocks outcrop in the region. The study area has an active geological background, incorporates many different tectonic events and structures. In the structural geology section, in order to identify structural development of the region all structural data at the working area are ascertained and plotted on the 1/100.000 and 1/25.000 scale map. The study area was the bedding planes by measuring. After drawing ? diagram the main stress directions in the region were determined. The development of the Demre plain was interpreted with the help of geographic information system techniques. In the content of geoarcheaology, damages resulting from earthquake affects were identified on the structures located at ancient city of Myra/Andriake. Some of the very strong structures constructed with considerable amount of workmanship cracked, strongly deformed and some of them felt down in certain directions. In the ancient city, collapses in structure walls, pieces by cracking, column?s trends of fall, warping and collapses on the walls, tilts and pushes on wall pieces, systematic cracks and their aperture and skeletons under the ruins were ascertained. It was tried to identify geoarcheaological development of the ancient city by identifying and dating all these damages on the structures. At the end of all off these studies, field works were conducted related active tectonics of the ancient city of Myra/Andriae and its close vicinity which located on Demre plain. Also, faults that affected the region in the past and have a probability to affect the region in the future were identified. The relationships between these faults and happened earthquakes were revealed.