Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi Gaziosmanpaşa Hürriyet Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran postmenopozal kadınlarda obezite ve uyku kalitesinin değerlendirilmesi
The evaluation of obesity and sleep quality in postmenaposal women  applying to Prof. Dr. Cemil Taşcioğlu City Hospital Gaziosmanpaşa Hürriyet Educational Family Health Center
Yazar: GÜLHAN TURĞUT
Danışman: PROF. DR. SEÇİL ARICA
Sağlık Bakanlığı / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile sağlığı = Family health ; Aile sağlığı merkezi = Family health center ; Kadınlar = Women ; Menopoz = Menopause ; Obezite = Obesity ; Postmenopoz = Postmenopause ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
AMAÇ: Çalışmamız SBÜ (Sağlık Bilimleri Üniversitesi) Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi Gaziosmanpaşa Hürriyet Eğitim Aile Sağlığı Merkezi' ne başvuran postmenopozal kadınlarda, postmenopozal dönemin obezite gelişimine ve uyku kalitesine etkisinin değerlendirilmesini  amaçlamıştır.
GEREÇ ve YÖNTEM: Çalışma kesitsel- tanımlayıcı anket çalışması olarak planlanmıştır. 01/ 01/ 2022-  01/ 02/ 2022 tarihleri arasındaki süreçte Eğitim Aile Sağlığı Merkezi' ne başvuran 50 yaş üstünde olan ve doğal/ cerrahi/ farmakolojik yolla menopoza girmiş 290 kadın hastanın onamı alındıktan sonra yüz yüze yapılan anket formuyla değerlendirilmiştir. 37 sorudan oluşan anket sosyodemografik bilgiler, BMI (Body Mass Indeks), kronik hastalık, alışkanlıklar, kaç yıldır menopozda olduğu, uyku kalitesini ölçen  PUKİ  (Pitsburgh Uyku Kalitesi İndeksi) Ölçeği' nden oluşmaktadır. Araştırmamızda elde edilen bulgular değerlendirilirken SPSS 21 (Statistical Package for the Social Sciences, version 21) istatistik programı kullanılmıştır ve  p<0,05 değeri anlamlı kabul edilmiştir.
BULGULAR: Çalışmaya dahil edilenlerin yaş ortalaması 59,09±5,76, BMI ortalaması ise 30,05±5,54 kg/m2 olarak belirlendi. Katılımcıların %75,86'sı evli, %54,16'sı ilkokul ve altı eğitim düzeyine sahipti. %91,03'ü çalışmıyordu. %65,52' sinin aylık geliri 3000'nin altındaydı. Çalışmaya dahil edilenlerin %65,17'sinin kronik hastalığı vardı. Katılımcıların %52,07' si hiç egzersiz yapmıyordu. %64,14' ü hayatlarında hiç sigara içmemişti. Katılımcıların %73,1'inin yakınında obezite yokken, en sık obezite rastlananlar anne, kardeş hala/teyze/amaca/dayı olduğu saptandı. Katılımcıların %51,4'ü 2 ana öğün tüketmekteyken, %65,5' i fast- food, abur cubur tüketmemekteydi. Çalışmaya dahil edilenlerin %81'i tüm besin türlerini tüketmekteydi. Katılımcıların %57,9'u daha önce sağlıklı beslenme ile ilgili bilgilendirildiklerini ifade ederken, en sık bilgi kaynakları doktor, diyetisyen, sosyal medya olarak öne çıktı. Katılımcıların dörtte üçüne yakını menopoz sonrası vitamin/mineral takviyesi almamıştı. %42,8' i ise daha önce diyet yapma girişiminde bulunmuştu. Çalışmaya dahil olanların %49,7' si üzgünken iştahı azalırken, %27,2' sinin yemek yeme durumu ruh halinden etkilenmemekteydi. Çalışmaya dahil edilenlerin menopoz öncesi BMI değerleri istatistiksel anlamlı düzeyde daha düşük saptanmıştır (p<0,05). Katılımcıların menopoz süresi ile BMI arasında pozitif yönlü, düşük düzeyde istatistiksel anlamlı korelasyon saptanmıştır (p<0,05, r=0,161). Çalışmaya dahil edilenlerin PUKİ toplam puan ortalaması 6,54±3,52 olarak saptandı. Obezitesi olan katılımcıların PUKİ toplam puanı anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p<0,05). Katılımcıların menopoz süresi ile PUKİ toplam puanı arasında istatistiksel anlamlı düzeyde korelasyon saptanmamıştır (p>0,05). 
SONUÇ: Çalışmamızda postmenopozal kadınların BMI ortalaması obezite sınırında olup menopoz öncesi BMI' leri menopoz sonrası BMI' lerinden anlamlı düzeyde daha düşük saptanmıştır. PUKİ  toplam puan ortalaması >5 çıkmış olup, postmenopozal  kadınlarda kötü uyku kalitesini göstermektedir.
ANAHTAR KELİMELER: Postmenopoz, kadın, obezite, beden kitle indeksi, uyku kalitesi

Abstract:
OBJECTIVE: The aim of this study is to evaluate the effect of the postmenopausal period on the development of obesity and sleep quality in postmenopausal women who applied to  SBU  Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu City Hospital Gaziosmanpaşa Hürriyet Education Family Health Center.
  MATERIAL and METHODS: The study is planned as a cross-section-questionnaire study. During 01.01.2022 – 01.02.2022 , 290 women who applied to Education Family Health Center, over 50 years old and had natural/surgical/pharmacological menopause were evaluated by a face-to-face questionnaire after taking informed consent. The survey, which consists of 37 questions, consists of sociodemographic information, BMI (Body Mass), chronic disease, patients, how many years of menopause, and the sleep scale PUKI (Pitsburgh Sleep Quality Index) Scale. SPSS 21 (Statistical Package for the Social Sciences, version 21) statistical program was used while evaluating the findings obtained in our study, and the p<0.05 value was considered significant.
RESULTS: The average of those included in the study was  identified 59.09±5.76, and the average age of BMI was identified 30.05±5.54 kg/m2.  75.86% of the participants were married, 54.16% studied primary school or below education level. 91.03% were not working and  65.52% of them had a monthly income of less than 3000. 65.17% of those included in the study had a chronic disease. 52.07% of the participants were not doing exercise at all. 64.14% had never smoked in their lives. Meanwhile, 73.1% of the participants did not have obesity, it was specified that the most common obesity were mother, siblings and aunt or uncle. While 51.4% of the participants consumed 2 main courses, 65.5% did not consume fast-food or junk food. 81% of those included in the study consumed all types of food. While 57.9% of the participants stated that they had been informed about healthy nutrition before, the most common sources of information were doctors, dietitians and social media. Nearly three quarters of the participants did not take postmenopausal vitamin/mineral supplements. 42.8% of them had tried to diet before. While 49.7% of the participants were sad, their appetite decreased, while 27.2% of them were not affected by their mood. The premenopausal BMI values of those included in the study were found to be statistically significantly lower (p<0.05). A positive, low-level statistically significant correlation was found between the menopausal duration of the participants and BMI (p<0.05, r=0.161). The mean PUKI total score of those included in the study was found to be 6.54±3.52. The total PSQI score of the obese participants was found to be significantly higher (p<0.05). There was no statistically significant correlation between the menopausal duration of the participants and the total PUKI score (p>0.05).  
CONCLUSION: In our study, the mean BMI of postmenopausal women was at the border of obesity, and their premenopausal BMI was found to be significantly lower than their postmenopausal BMI. The mean PUKI total score was >5, indicating poor sleep quality in postmenopausal women..
KEYWORDS: Postmenopause, woman, obesity, body mass index, sleep quality