Kanser hastalarının itibar durumları ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Cancer patients' dignity and determination of affecting factors.
Yazar: BURCU TÜRÜDÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURCAN ERTUĞ
Ufuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşirelik = Nursing ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; İlaç tedavisi = Drug therapy ; İtibar = Reputation

Özet:
Bu tanımlayıcı araştırma, tanı anından başlayarak ileri evreye kadar olan bütün kanser hastalarının itibar durumları ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, 10.12.2019-15.03.2020 tarihleri arasında, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbni Sina Araştırma ve Uygulama Hastanesinde yapılmıştır. Araştırma dahil edilme kriterlerine uyan ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan toplam 317 kanser hastası ile yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama aracı olarak, hastaların demografik özelliklerini içeren Hasta Tanıtım Formu ve Hasta İtibar Envanteri kullanılmıştır. Araştırmada kategorik değişkenlerin analizi için sayı ve yüzdelik hesaplamaları, sürekli değişkenlerin analizi için ise ortanca, çeyrekler aralığı, Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Hastaların "Hasta İtibar Envanteri"nden aldıkları puanların ortalaması 44.00'tür. "Semptom distresi" alt boyutundan 17.00 (IQR=11.0), "Varoluşsal Distres" alt boyutundan aldıkları puanların ortalaması 12.00 (IQR=8.0)'dir. Hastaların envanter toplam puanları karşılaştırıldığında; kadınlar erkeklerden, bekar hastalar evlilerden, okur yazar ve ilkokul mezunu olanlar, üniversite ve üzeri eğitim durumuna sahip olanlardan, sosyoekonomik durumu kötü olanlar iyi ve orta olan hastalardan istatistiksel anlamlı bir şekilde daha yüksek puan almışlardır. 4. evrede olan hastalar 1. ve 2. evrede olan hastalardan, 3. evrede olan hastalar 1. evrede olanlardan, metastazı olan hastalar olmayan hastalardan, mobilizasyonda desteğe ihtiyacı olan hastalar olmayanlara göre envanter toplam puanından istatistiksel olarak anlamlı daha yüksek puan almıştır. Hastaların itibar durumlarının arttırılması için; duygularını ifade edebilmelerine fırsat verilmesi, öfke, inkar, depresyon yaşayan hastaların psikolojik destek almalarının sağlanması, sağlık personelinin hastalara karşı saygılı olması, hastanın tüm sorularının açık ve içtenlikle yanıtlanması, hastanın kendi bakım ve tedavi süreci ile ilgili kendi karalarını vermesi sağlanarak süreçte söz hakları olduğunun hissettirilmesi önerilir. 
Anahtar kelimeler: hasta itibarı, hemşirelik, itibar, kanser, kemoterapi.

Abstract:
This descriptive research was carried out in order to determine the dignity of all cancer patients and the affecting factors, starting from the moment of receiving diagnosis to terminal cancer development. The research was conducted at Ibn-i Sina Research and Training Hospital in Ankara University Faculty of Medicine, between 10.12.2019 and 15.03.2020. A total of 317 cancer patients who met the inclusion criteria and volunteered to participate in the research, 128 out-patients in the Day Treatment Unit and 189 in-patients treated in Medical Oncology Clinic, were included in the research. Patient Identification Form including demographic information of the patients and Patient Dignity Inventory, were used as data collection tool in the research. For analyzing categorical variables, number and percentage calculations were used. Also, the median, interquartile range, Mann Whitney U test and Kruskal Wallis test were used in the analysis of continuous variables. The mean score that patients obtained from "Patient Dignity Inventory" was found to be 44.00. The mean of the scores that patients obtained from the subscales was found to be 17.00 (IQR=11.0) for "Symptom Distress" and 12.00 (IQR=8.0) for "Existential Distress". When the total inventory scores of the patients were compared, it was seen that the scores were higher as statistically significant in females than males, in single patients than married ones, in patients who is literate and primary school graduate than those with university or higher education level, in patients with poor socio-economic status than those with a high and mid-level socio-economic status. Patients with Stage IV obtained statistically significantly higher scores than those with Stage I and II, patients with Stage III than those with Stage I, patients with metastases than those without metastases, and patients needing for support in mobilization than those without need. In order to improve patients' dignity, they should be given the opportunity to express their feelings. Also, psychological support should be provided for the patients experiencing anger, denial, depression. Healthcare staff should respect the patients and all questions directed by the patient should be answered openly and sincerely. It is also recommended to make the patients feel that they have the right to speak by ensuring them to make their own decisions about their care and treatment process. 
Keywords: cancer, chemotherapy, dignity, nursing, patient dignity.