Farklı öğrenim kademelerinden mezun kadın futbolcuların cinsiyet rolü üzerindeki mesleki tercih eğilimlerinin incelenmesi
Examination of professional preference tendencies on the gender role of women football players graduated from different educational levels
Yazar: ÜLKÜ YAZICI UTKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RIDVAN KIR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Cinsiyet = Gender ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Eğitim düzeyi = Education level ; Futbol = Football ; Futbolcular = Football players ; Kadın futbolcular = Women football players ; Kadınlar = Women ; Kariyer tercihi = Career choice ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Bu araştırmanın amacı, farklı öğrenim kademelerinden mezun kadın futbolcuların cinsiyet rolü üzerindeki mesleki tercih eğilimlerinin incelenmesidir. Araştırma genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini 2021-2022 futbol sezonunda Türkiye'de futbol oynayan 6000 kadın futbolcu oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise 292 kadın futbolcu oluşturmaktadır. Araştırmada katılımcıların demografik bilgilerini belirlemek için araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu", cinsiyet rollerini belirlemek üzere BEM (1974) tarafından geliştirilen ve Türkçe'ye uyarlanması Kavuncu (1987) tarafından gerçekleştirilen "BEM'in Cinsiyet Rolü Envanteri", mesleki kişilik tiplerini belirlemek üzere "John Holland'ın (1959) geliştirilen Türkçe'ye Tan (1972) tarafından uyarlanan "Mesleki Tercih Envanteri" kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS 22 paket programı ile yapılmıştır. Verilerin normal dağılım gösterip göstermediğini belirlemek için skewness (çarpıklık) ve kurtosis (basıklık) değerleri incelenmiş, verilerin normal dağılım gösterdiği tespit edilmiştir. Medeni durum değişkenini belirlemek için T-testi analizi yapılmıştır. Cinsiyet rolü değişkenine göre mesleki kişilik tipilerinin incelenmesine dair farkı belirlemek için ANOVA analizi yapılmıştır.
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; yaş değişkenine göre Bem' in Cinsiyet Rolü Envanterin de kadınsılık alt boyutunda anlamlı bir farklılık olmadığı belirlenmiştir. Erkeksilik alt boyutunda ise anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Yaş değişkenine göre mesleki kişilik tipine dair gerçekçi ve girişimci alt boyutlarında anlamlı bir farklılık belirlenmiştir.  Futbol oynama sürelerine göre; Bem'in Cinsiyet Rolü Envanterinde anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Mesleki kişilik tipine göre; girişimci alt boyutunda anlamlı bir farklılık belirlenmiştir. Öğrenim durumuna göre; Bem'in Cinsiyet Rolü Envanterin de anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Mesleki kişilik tipine göre girişimci alt boyutunda anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Meslek değişkenine göre; Bem'in Cinnsiyet Rolü Envanterin de kadınsılık alt boyutunda anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Erkeksilik alt boyutunda ise öğrenci katılımcılar ile özel sektörde çalışan katılımcılar arasında ve özel sektör çalışanları ile herhangi bir işte çalışmayan katılımcılar arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Mesleki Kişilik Tipine Göre Envanterin gerçekçi, girişimci ve araştırmacı alt boyutlarında anlamlı bir farklılık belirlenmiştir. Sosyal ve sanatçı alt boyutunda anlamlı farklılık bulunmuştur. Baba meslek değişkenine, eğitim durumuna göre; Bem'in Cinsiyet Rolü Envanterin de kadınsılık, erkeksilik alt boyutunda anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Mesleki Kişilik Envanterine göre sanatçı alt boyutunda anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Anne eğitim değişkenine, meslek değişkenine göre; Bem'in Cinsiyet Rolü Envanterin de anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Mesleki kişilik tipine göre araştırmacı alt boyutunda anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Mesleki kişilik tipine göre de anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Medeni durumuna göre herhangi bir anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Kadın futbolcuların cinsiyet rollerine göre erkeksilik özelliğinin anlamlı sonuçlanması toplumsal olarak erkeğe atfedilen mesleki kişilik özelliklerini taşıdığı sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Kadın futbolu, cinsiyet rolü, mesleki tercih

Abstract:
The aim of this research is to examine the occupational preference tendencies of female football players who graduated from different education levels on gender role. The research was carried out with the relational scanning model, one of the general scanning models. The universe of the research consists of 6000 female football players playing football in Turkey in the 2021-2022 football season. The sample of the study consists of 292 female football players. In the research, "Personal Information Form" developed by the researcher to determine the demographic information of the participants, and "Gender Role Inventory of BEM" developed by BEM (1974) to determine gender roles and adapted into Turkish by Kavuncu (1987) were used to determine occupational personality types, "Vocational Preference Inventory" developed by John Holland (1959) and adapted into Turkish by Tan (1972) was used. Data analysis was done with SPSS 22 package program. In order to determine whether the data showed a normal distribution, skewness and kurtosis values were examined and it was determined that the data showed a normal distribution. T-test analysis was implemented to determine the marital status variable. ANOVA analysis was implemented to determine the difference in the examination of occupational personality types according to the gender role variable. According to the findings obtained from the research; It was determined that there was no significant difference in the femininity sub-dimension of BEM's gender role inventory according to the age variable. A significant difference was found in the masculinity sub-dimension. According to the age variable, a significant difference was determined in the realistic and entrepreneurial sub-dimensions of the professional personality type. According to football playing times; No significant difference was found in BEM's gender role inventory. According to the professional personality type; A significant difference was determined in the entrepreneur sub-dimension. According to education status; No significant difference was found in BEM's gender role inventory. A significant difference was found in the entrepreneurial sub-dimension according to the professional personality type. According to the  profession variable; No significant difference was found in the femininity sub-dimension of BEM's gender role inventory. In the masculinity sub-dimension, a significant difference was found between student participants and participants working in the private sector, and between private sector employees and participants who do not work in any job. A significant difference was determined in the realistic, entrepreneur and researcher sub-dimensions of the inventory according to the occupational personality type. A significant difference was found in the social and artist sub-dimensions. According to the father's occupation variable, education level; No significant difference was found in the femininity and masculinity sub-dimensions of BEM's gender role inventory. According to the professional personality inventory, a significant difference was found in the artist sub-dimension. According to mother's education variable and profession variable; No significant difference was found in Bem's gender role inventory. A significant difference was found in the researcher sub-dimension according to the occupational personality type. No significant difference was found according to occupational personality type. No significant difference was found according to marital status. It has been concluded that the significant result of masculinity characteristics of female football players according to their gender roles carries professional personality traits that are socially attributed to men.
Key Words: Women football  player, gender role, profession