Erişkin periferik arter hastalarında kırılganlık indeksinin denge ve düşme riskine etkisinin değerlendirilmesi
Assessment of the impact of fragility index on falling and balance risk in adult patients with peripheral artery disease
Yazar: YUSUF BALTACI
Danışman: PROF. DR. SAADET UFUK YURDALAN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kardiyopulmoner Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Arterler = Arteries ; Denge = Equilibrium ; Düşme kazaları = Accidental falls ; Kırılganlık = Frailty ; Periferik arter hastalığı = Peripheral arterial disease ; Postural denge = Postural balance

Özet:
Amaç: İnsanlarda denge sistemi erken yetişkinlik döneminde optimaldir. Beşinci dekadla periferik arter hastalığı (PAH) ile kırılganlık düzeyi artar; bu bozulma engellilik, düşmeler, hastane yatışı ve hatta ölüm gibi önemli sonuçlara yol açar. Çalışmamız da erişkin PAH tanılı olgularda kırılganlık indeksi skorlarının denge bozukluğu ve düşme riski üzerindeki etkilerinin araştırılması amacı ile planlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmamıza çalışmaya dahil edilme ölçütlerine uyan 35 PAH'lı birey ve 17 PAH dışlanmış birey seçilmiştir. Demografik Verileri alınan katılımcılara; Ayak Bileği Kol İndeksi (ABİ); yüz yüze Edmonton Kırılganlık Ölçeği, Berg Denge Ölçeği (BDÖ) ve Uluslararası Düşme Etkinlik Ölçeği (FES-I) uygulanmıştır.
Bulgular: Katılımcıların (n=52) yaş ortalamaları 64,9 ± 6,4 yıl idi. Kırılgan olan grupta hastaların yaşı (n=14 / 60,8y) kırılgan olmayan gruptan (n=38 / 66,4) anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p < 0,05). Vaka grubu ve kontrol grubu arasında FES-I skoru, FES-I'e göre düşme riski; Berg denge skoru, Berg denge skoruna göre düşme ve denge riski; Edmonton Kırılganlık Ölçeği'ne göre kırılganlık oranına bakıldığında her iki grupta da yüksek bulundu; iki grup arasında anlamlı (p > 0,05) farklılık görülmedi. Kırılgan olan grupta FES-I skoru ve Berg Denge Ölçeği skoru kırılgan olmayan gruptan anlamlı (p < 0,05) olarak daha düşük bulundu. Kırılgan olan grupta FES-I'e göre düşme riski kırılgan olmayan gruptan anlamlı (p < 0,05) olarak daha yüksek görüldü.
Sonuçlar: Çalışmamızda; kırılganlık indeksindeki artışın denge ve düşme riski skorlarını anlamlı olarak etkilediği bulundu. Erişkin PAH tanılı hastaların kırılganlık düzeylerindeki artış, buna bağlı alınacak fizyoterapatik önlemler ve tedavi modellerinin geliştirilmesinin klinik açıdan yararlı olabileceği sonucuna varıldı.
Anahtar Kelimeler: Periferik arter hastalığı, kırılganlık, denge, düşme

Abstract:
Objective: The balance system of humans is optimal during early adulthood. The fragility level increases with peripheral arterial disease (PAD) in the fifth decade. Our study aims to investigate the effects of frailty index scores on balance disorder and falling risk in adults with PAD.
Material and Methods: 35 individuals with PAD and 17 individuals without PAD were selected. Ankle-brachial index (ABI); face-to-face Edmonton Frail Scale (EFS-I), Berg Balance Scale (BBS) and The Falls Efficacy Scale International (FES-I) were applied to the participants whose demographic data were obtained.
Results:  The mean age of the participants (n=52) are 64.9 ± 6.4 years. The age of the patients in the fragile group (n=14 / 60.8y) was significantly higher (p < 0.05) than the non-fragile group (n=38/66.4). FES-I score, risk of falling according to FES-I; Berg balance score, fall and balance risk according to Berg balance score; and lastly frailty rate according to EFS-I were high in both groups. No significant difference was found (p > 0.05) between the two groups. FES-I score and BBS score were significantly lower in the fragile group than the non-fragile group (p < 0.05). The risk of falling according to FES-I was found to be significantly higher (p < 0.05) in the fragile group compared to the other.
Conclusion:  It was found that the increase in the frailty index significantly affected the balance and fall risk scores. It was concluded that appropriate pysiotherapeutic measures and the development of treatment models may be clinically beneficial.
Keywords:  peripheral arterial disease, fragility, balance, falling