Tekerlekli sandelye kullanan bedensel engelli çocuklara yönelik eğitim mekanlarındaki tasarım ve biçimleniş ölçütlerine bir yaklaşım
The Rinciples of formation and design in education space for physical disabilities child with used wheelchair
Yazar: MUNA SİLAV UTKAN
Danışman: DOÇ. DR. MÜGE BOZDAYI
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2003
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Bedensel engelli çocuklar = Physically handicapped children ; Bedensel engelliler = Physical handicappeds ; Eğitim kurumları = Education establishments ; Mekan tasarımı = Space design ; Okullar = Schools ; Tekerlekli sandalye = Wheelchair

Özet:
ÖZET "Tekerlekli sandalye kullanan bedensel engelli çocuklar için eğitim mekanlarındaki tasarım ve biçimleniş kriterleri" isimli çalışmanın konusu eğitim mekanlarının şekillenmesi ile ilgili etkenlerin saptanıp, irdelenmesidir. Bununla birlikte günümüze kadar gelişen süreçler tüm boyutlarıyla ele alınarak bu konudaki çağdaş biçimlenme belirlenecektir. Bu kurgu paralelinde birinci bölümde, günümüze kadar olan süreçte gereksinimler doğrultusunda eğitim mekanlarının iç mekan biçimlenmesinde gelişim ve değişimi tüm boyutlarıyla incelenmiştir. İrdelenmenin sağlıklı olması için birinci bölümde dünyada ve Türkiye'de çalışma konumuzla ilişkili düzenleme ve standartlara yer verilmiştir. İkinci bölümde tasarım ve biçimlenmeye etki eden sağlıklı çocukların fiziksel, bilişsel, duygusal, sosyal ve dilsel gelişimleri ortaya konmuş, her tür gereksinimin karşılanmasına yönelik öneriler sunulmuştur. İlkokul çağındaki çocuğun belirlenen gelişim ve gereksinimlerine uygun eğitim mekanlarının oluşumları incelenerek sağlıklı çocuk ile bedensel engelli çocuğun gelişimsel farklılıkları incelenmiştir. Üçüncü bölümde, bedensel engelli tekerlekli sandalye kullanan çocukların gereksinimleri ve onlar için tasarlanan eğitim mekanlarının, tasarımına ve oluşumuna etki eden unsurlar saptanarak tüm boyutlarıyla analiz edilmiştir. Bedensel engelli çocuğun konforu ve rahatlığı için işlevsel, boyutsal, teknik, psikolojik tüm gereksinimleri ele alınmıştır. Eğitim mekanlarında, biçimsel, işlevsel, estetik v.b. unsurların oluşmasına yönelik çağdaş tasarım anlayıştan belirlenmiştir. Bunların yanı sıra, ileriye yönelik gereksinimlere yamt verecek biçimde esnek ve değiştirilebilir nitelikte öneriler sunulmuştur.Ill Dördüncü bölümde ise özgün konuya ömek olacak Ankara Tevfik Fikret Lisesi'n de incelemeler yapılarak bu çalışma görsel olarak belgelenmiştir. Tekerlekli sandalye kullanan bedensel engelli çocuklar için eğitim mekanları tasarım kriterleri ve önerileri getirilmiştir.

Abstract:
IV ABSTRACT The subject of the this study called "the principles of formation and design in education space for physical disabilities childwith used wheelchair", is the research and declaration of all the factors which effect the formation of education place. Besides all these the subject is dealing with stages from past tilll today in a wide perspective and declaring the contemporary formation. According to this fiction in the first chapter, the necessities which are in a development and change process that make changes on the formation of interior places of education place are discussed. Standart and organization are placed in order to make a better discusion in the world and Turkey. In the second chapter, physical, perceptional, emotional, social and language phases of the children are told and proposals in order to get the necessities are evaluated. Depends on development and necessities of the elementary child reshape education space. At the end of the chapter, giving with all the factors difference of disabilites child and normal child. The third chapter is firstly, determine necessities of physical disabilities child which used wheelchair. Secondly, declaration of all the factors which effect of education space design. In education space research formation, functional and aesthetics principles. In addition giving for future necessities flexible and changeable suggestions. In the forth part, for case studies choosen Tevfik Fikret Highschool in Ankara. This school declaring design principles and proposals.