Çalışan ve çalışmayan annelerin çocuklarında toplumsal cinsiyet algıları: İlkokul üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencileri örneği
Gender perceptions in children of working and non-working mothers: A case of third and fourth grade students in primary school
Yazar: ECE GÜR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞİRİN YILMAZ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı /  İlköğretim Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile yapısı = Family structure ; Anneler = Mothers ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Ekonomik durum = Economic situation ; Sosyokültürel yapı = Socio-cultural structure ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Toplumsal kalıp yargılar = Social mold judgments ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ilkokul üçüncü ve dördüncü sınıfa devam etmekte olan öğrencilerin toplumsal cinsiyet algılarını ve bu algıda annelerinin iş hayatında aktif olarak yer alıp almamalarının rolünü ortaya koymaktır. Ayrıca öğrencilerin geleneksel toplumsal cinsiyet rollerinden doğan kalıpyargılara ilişkin tutumları da incelenmiştir. Bu araştırmanın örneklemini, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Erzurum ili Yakutiye ilçesinde bulunan Yakutiye İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı bir ilkokulda eğitimlerine devam eden 6'sı annesi çalışan, 7'si annesi çalışmayan üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencileri oluşturmaktadır.
Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden faydalanılmıştır. Veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme soruları ve metaforik çizim etkinliği katılımcılara uygulanmıştır. Görüşme soruları, uygulanmadan önce alanda uzman bir akademisyen ve bir öğretmen tarafından gözden geçirilmiştir. Sonrasında araştırmacı tarafından ayrı zamanlarda birebir olarak öğrencilere sorulmuştur. Ayrıca araştırmanın güvenilirliğini desteklemek amacıyla öğrencilerden metaforik çizimler istenmiştir. 
Görüşme sorularına öğrencilerin verdikleri cevaplar ve metaforik çizimler, betimsel içerik analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Öğrencilerin annelerinin, babalarının ve varsa diğer aile bireylerinin resmedildikleri odalar ve eylemleri üzerinden yorumlanmıştır. Böylece görüşme soruları ile aralarındaki ilişki ortaya konulmuştur. 
Çalışmanın bulgularında annesi çalışan öğrencilerin toplumsal cinsiyet kalıp yargılarına dair tutumlarının kamusal ve özel alanda farklılaştığı saptanmıştır. Annesi çalışan öğrencilerin annelerinin işgücü piyasasında var olmaları, öğrencilerin bu alana bakış açısının görece eşitlikçi olduğunu göstermiştir. Annesi çalışmayan öğrencilerin toplumsal cinsiyet kalıp yargılarına dair edinilen bulgularda ise, böyle bir ayrım olmadığı görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to reveal the gender perceptions of third and fourth grade primary school students and the role of whether their mothers are actively involved in business life or not in this perception. In addition, students' attitudes towards stereotypes arising from traditional gender roles were also examined. The sample of this research consists of third and fourth grade students, 6 of whom have working mothers and 7 of whom do not have working mothers, who continue their education in a primary school affiliated to Yakutiye District Directorate of National Education in Yakutiye district of Erzurum province, affiliated to the Ministry of National Education.
Qualitative research methods were utilized in the study. As a data collection tool, semi-structured interview questions prepared by the researcher and metaphorical drawing activity were applied to the participants. The interview questions were reviewed by an expert academician and a teacher before the application. Then, the researcher asked the students one-on-one at separate times. In addition, metaphorical drawings were asked from the students to support the reliability of the research. 
Students' answers to the interview questions and metaphorical drawings were analyzed using descriptive analysis method. The rooms and actions of the students' mothers, fathers and other family members, if any, were interpreted through their drawings. Thus, the relationship between them and the interview questions was revealed.
The findings of the study revealed that the attitudes towards gender stereotypes of students whose mothers were employed differed in the public and private spheres. The presence of students whose mothers were employed in the labour market showed that their perspective on this field was relatively egalitarian. The findings on gender stereotypes of students whose mothers were not employed, on the other hand, showed that there was no such distinction.