Orta Afrika ülkesi Çad'da domates güvesi Tuta absoluta (Lepidoptera: Gelechiidae) popülasyonlarında endosimbiyont bakteri türlerinin belirlenmesi
Determination of Endosymbiont bacteria species of Tuta absoluta (Lepidoptera: Gelechiidae) populations from Central African country Chad
Yazar: MAHAMAT NOUR ABDALLAH DIRGUI
Danışman: PROF. DR. ERHAN KOÇAK
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Afrika = Africa ; Wolbachia sp. = Wolbachia sp.

Özet:
Güney Amerika orijinli olan domates güvesi Tuta absoluta (Meyrick, 1917) (Lepidoptera: Gelechiidae), domateste zararlı en önemli türlerden birisidir. Bu zararlı, domates sektörünün çok önemli bir sosyo-ekonomik ve beslenme rolü oynadığı Çad'da ilk defa bu çalışma ile belirlenmiştir. Çad'daki surveylerde domates üreticileri ile yapılan görüşmelerde T. absoluta nedeniyle domates üretiminde çok büyük ekonomik kayıpların oluştuğu ve kimyasal mücadelede de genellikle başarısız oldukları anlaşılmıştır.

Bu tez çalışması, istilacı egzotik bir tür olan T. absoluta'nın Çad popülasyonlarında endosimbiyont bakterilerden Wolbachia,  Rickettsia ve Spiroplasma'nın belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Bu amaçla yapılan surveylerde, T. absoluta larvaları Çad'ın sadece Am-timan ve Moundou bölgelerinden toplanabilmiştir. Moundou lokasyondan 10 larva Am-timan lokasyondan altı larva olmak üzere toplam 16 larvada endosimbiyotik bakteriler Wolbachia, Rickettsia ve Spiroplasma'nın varlığı ve bulunma oranları PCR reaksiyonu ile belirlenmiştir.

Toplam bulunma oranı Wolbachia enfeksiyonu için ortalama %87.5, Rickettsia enfeksiyonu için %100 ve Spiroplasma enfeksiyonu için %93.75 olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, Çad'da ilk kez belirlenmiş olan T. absoluta'nın simbiyontları olarak Wolbachia, Rickettsia ve Spiroplasma tespit edilmiştir. Şimdiye kadar yapılan çalışmalara bakıldığında Spiroplasma ve Rickettsia çalışmamızda yüksek oranlarda belirlenmiştir.

Abstract:
The South American tomato leaf miner Tuta absoluta (Meyrick, 1917) (Lepidoptera: Gelechiidae) is one of the most harmful to tomato. The pest was determined within this study first time in Chad, in which the tomato plays a very important socio-economic and nutritional role. In the interviews made with tomato producers in the surveys in Chad, it was understood that there were great economic losses in tomato production due to T. absoluta and that they were generally unsuccessful in chemical control.

The thesis study was carried out to determine the endosymbiont bacteria Wolbachia, Rickettsia and Spiroplasma in the populations of T. absoluta in Chad. In the surveys made for this purpose, T. absoluta larvae could only be collected from Am-timan and Moundou regions of Chad. Presence and presence rates of endosymbiotic bacteria Wolbachia, Rickettsia and Spiroplasma were determined by PCR reaction in a total of 16 larvae, 10 larvae from Moundou settlement and six larvae from Am-timan region

The mean incidence in each region was determined as 87.5% for Wolbachia infection, 100% for Rickettsia infection and 93.75% for Spiroplasma infection. As a result, Wolbachia, Rickettsia and Spiroplasma have been detected in the records of T. absoluta in Chad. Spiroplasma and Rickettsia progressed at a high rate in our study, which have been little explored to date.