Sosyal bilgiler ve sınıf öğretmenlerinin sosyal bilgiler dersine ilişkin görüşlerinin çeşitli değişkenler açısından değerlendirilmesi
Evaluation of social studies and class teachers? opinions about social studies lesson in terms of several variables
Yazar: CENGİZ ÖZMEN
Danışman: PROF. DR. SELMA YEL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Bölümü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kayseri = Kayseri ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Vatandaşlık eğitimi = Citizenship education ; Yansıtıcı öğretme = Reflective teaching ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim = Primary education

Özet:
Bu araştırmada Sosyal Bilgilerin amacı, içeriği ve yöntemi konusunda öğretmen görüşleri incelenmiştir. Çalışma tarama modelinde olup nitel ve nicel yöntem bir arada kullanılarak gerçekleştirilmiştir.Araştırmanın tarama gerektiren bölümü betimsel nitelikte ortaya konulmuştur. Bu bölümde Sosyal bilgilerin amacı, içeriği ve yöntemine ilişkin görüşlere katılım düzeyleri belirlenmeye çalışılmıştır. Verilerin bir bölümü ise nitel araştırma veri toplama tekniklerinden biri olan görüşme tekniğiyle toplanmış, çözümünde ise betimsel analiz yapılmıştır. Çalışmanın Örneklemini Kayseri ilinde görev yapan Sosyal Bilgiler ve Sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır.Çalışma iki ayrı örneklem grubu üzerinde uygulanmıştır. Araştırmanın nicel bölümünün verileri Kayseri ilinde görev yapan 444 Sosyal Bilgiler ve Sınıf öğretmeninden elde edilmiştir. Araştırmanın nitel bölümünün verileri de yine Kayseri ilinde görev yapan 89 Sosyal Bilgiler ve Sınıf öğretmeninden elde edilmiştir.Araştırmada nicel veri toplama aracı olarak, Barr, Barth ve Shermiss (1978) tarafından geliştirilen ve Ersoy Kozan'ın Türkçeye uyarladığı 45 soruluk ?Sosyal Bilgiler Dersine Yaklaşım Ölçeği? kullanılmıştır. Nitel çalışma için ise araştırmacının hazırladığı ?8? soruluk görüşme formu kullanılmıştır.Araştırma sonucunda Vatandaşlık Aktarımı Olarak Sosyal Bilgiler, Sosyal Bilimler Olarak Sosyal Bilgiler, Yansıtıcı İnceleme Olarak Sosyal Bilgiler Yaklaşımlarının Amaç İçerik ve Yöntemine ilişkin öğretmenlerin görüşlerinin cinsiyetlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği, ancak Vatandaşlık Aktarımı Olarak Sosyal Bilgiler Yaklaşımının yöntem boyutuna ilişkin öğretmenlerin görüşlerinin cinsiyetine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca Yansıtıcı İnceleme Olarak Sosyal Bilgilerin amaç boyutuna yönelik öğretmen görüşleri benzerlik göstermektedir. Bununla birlikte öğretmenlerin branş, mezun olunan bölüm, mezun olunan okul ve mesleki kıdemlerine göre görüşlerinde anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular ışığında bundan sonra yapılacak çalışmalar için öneriler sunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Sosyal Bilimler, Yansıtıcı İnceleme, Vatandaşlık Aktarımı, İlköğretim.

Abstract:
This study explores teachers? opinion considering the method, goal, and content of social studies. This study is based on Survey model, processed by using qualitative and quantitive method together.The part of study which requires survey is presented descriptively. Opinions of participants about the goal, method, and content of social studies are determined in this part. The data is collected with the help of interview which is one of the qualitative data collection techniques. Collected data is analyzed descriptively. Samples of this study are selected between social studies teachers and elementary teachers who work in the city of Kayseri.This study had took place two different groups of sample teachers. In the process of collecting quantitive data, 444 social studies teachers and elementary teachers who are currently working in Kayseri, were conducted. In addition to this, 89 teachers from the same majors were conducted for the qualitative part of data.Quantitive data is collected in 45 questions with ?Approaching Social Studies Subject Scale? which was developed by Barr, Barth and Shermiss (1978) and adopted into Turkish by Ersoy Kozan. Qualitative data was collected with a interview form of 8 questions that was created by researcher.In conclusion of the study, teachers from both gender do not indicate significantly difference in goal, content and method of Social Studies Thought as Citizenship Transmission, Social Studies Thought as Social Science, Social Studies Thought as Reflective Inquiry Approaches. In other words, all teachers mainly state the same point of view, whereas Method of Social Studies Thought as Citizenship Transmission indicates a significantly difference in terms of gender of teachers who were chosen in the study. However, considering majors, fields of study, and the graduated universities of teachers, a significantly difference draws our attention in their point of views. Future recommendations are presented in the light of the findings of this comprehensive study.Key Words: Social Studies, Social Sciences, Reflective Inquiry, Citizenship Transmission, Elementary Education.