Hemodiyaliz hastalarında uygulanan öz yönetim programının hasta uyumu ve öz bakım yönetimine etkisi
The effect of the self-management program applied in hemodialysis patients on patient compliance and self-care management
Yazar: SEHER GÜNDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM ÖKTEN
Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Araştırma, hemodiyaliz hastalarında uygulanan öz yönetim programının
hasta uyumu ve öz bakım yönetimine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü
deneysel olarak planlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma, Kütahya Simav Doç. Dr. İsmail KarakuyuDevlet
Hastanesi Diyaliz Merkezinde Şubat 2022- Temmuz 2022 tarihleri arasında tedavi gören 62
hasta ile yapılmıştır (girişim grubu = 31, kontrol grubu = 31 ). Verilerinin toplanmasında
Hasta Bilgi Formu, Kronik Hastalıklara Uyum Ölçeği (KHUÖ) ve Kronik Hastalıklarda Öz
Bakım Yönetimi Ölçeği (KHÖBYÖ) kullanılmıştır. Girişim grubundaki hastalara ilk izlem
sonrası öz yönetim eğitimi verilmiştir. Araştırmanın izlem verileri 1. ay ve 3. ayda
toplanmıştır. İzlem süresince katılımcıların, deneyimleri paylaşılmış, sorunlar tanımlanmış
ve hastanın ihtiyaçları doğrultusunda öz yönetim desteği sağlanmıştır. Uygulamalar yüz
yüze görüşme yöntemi ile yapılmıştır.
Bulgular: Girişim grubunun fiziksel, sosyal, psikolojik uyumu ve genel kronik
hastalıklara uyum düzeyi kontrol grubuna göre yüksek bulunmuştur (p <0.05). Araştırmaya
katılan grupların kronik hastalıklara uyum ve alt boyut puanlarının zaman içindeki
değişimleri karşılaştırıldığında girişim grubunda iyileşmeler olduğu saptanmıştır.
Hemodiyaliz uygulanan hastaların öz yönetim programı ile desteklenmesinin genel öz
bakım yönetimi puanlarına etkisi istatistiksel olarak anlamlı değildir ancak kronik
hastalıklarda öz bakım yönetimi ölçeği alt boyutlarında girişim grubu lehine sonuçlar
görülmektedir.
Sonuç: Bu araştırmada uygulanan öz-yönetim programının hemodiyaliz hastalarında
hastalığa uyum ve öz bakım yönetimini geliştirmede potansiyel olarak etkili bir
müdahaledir.
Anahtar kelimeler: Hemşirelik, hemodiyaliz, öz yönetim programı, hasta uyumu,
öz bakım yönetimi

Abstract:
Aim: The study was planned randomized controlled experimentally to determine the
effect of the self- management program applied in hemodialysis patients on patient
compliance and self-care management.
Materials and Methods: This research was conducted by Kütahya Simav Assoc.
Dr. It was carried out between February 2022 and July 2022 with 62 patients treated at İsmail
Karakuyu State Hospital Dialysis Center. The Patient Information Form, the Scale of
Adjustment to Chronic Diseases and the Scale of Self-Care Management in Chronic
Diseases were used to collect the data. The patients in the intervention group were given
self-management training and a training booklet after the first measurement. In the 1st and
3rd months, the patients were followed up, their experiences were shared, the problems were
identified and self-management support was provided in line with the needs of thepatient.
The training were made by face-to-face interview method.
Results: The intervention group's level of physical, social and psychological
adjustment and adjustment to general chronic diseases were higher than the control group.
When the changes in the adaptation to chronic diseases and sub- dimension scores of the
groups participating in the study were compared over time, improvements were found in the
intervention group. Supporting patients undergoing hemodialysis with a self-management
program does not affect the general self-care management scores, but results in favor of the
intervention groupare observed in its sub-dimensions.
Conclusion: The self-management program implemented in this study suggests that
hemodialysis patients can potentially be an effective intervention in improving patient
compliance and self-care management.
Keywords: Nursing, hemodialysis, self-management program, patient compliance,
self-care management