Dislipidemi oluşturan erkek ratlarda teşhis amaçlı serbest gliserol ile kolesterol ester kullanımının incelenmesi
Investigation of diagnostic use of free glycerol and cholesterol ester in dyslipidemia induced male rats
Yazar: ANNOUR ADOUM BATIL
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜR KAYNAR
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Dislipidemi = Dyslipidemia ; Gliserin = Glycerin ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Hiperkolesterolemi = Hypercholesterolemia ; Hiperlipidemiler = Hyperlipidemias ; Hipertrigliseridemi = Hypertriglyceridemia ; Kolesterol esterler = Cholesterol esters ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Biyokimya laboratuvarlarda dislipidemilerin teşhisinde rutin olarak trigliserid ile total kolesterol analizleri yapılmaktadır. Hasta türü ne olursa olsun lipid metabolizması ile temel diagnoz bu iki belirteç üzerinden gerçekleştirilmektedir. Fakat her iki test de prensibinde büyük handikap vardır. 
Trigliserid ölçümünde, önce lipoprotein lipaz enzimi ile trigliseridler gliserol ve serbest yağ asidine çevrilmektedir. Daha sonra gliserol kinaz enzimi "gliserol" e ATP kullanarak gliserol 1 fosfata dönüştürmektedir. Oluşan gliserol 1-P ise enzim yardımıyla renkli bir bileşik oluşturmakta, oluşan renk ise 500 nm dalga boyunda ölçülerek trigliserid analizi yapılmaktadır. 
Ancak aşırı stres ve diyabet gibi bir durumda aşırı miktardaki trigliserid parçalanmış aynı zamanda aşırı miktarda gliserol açığa çıkmıştır. Aynı zamanda, açlığa bağlı lipoliz sonucu trigliseridlerin aşırı parçalanıp yine aşırı miktarda gliserol açığa çıktığında kan trigliserid ölçümü sonucunda aç olması gereken bireye lipemi tanısı konmaktadır.
Total kolesterol ölçümünde de buna benzer bir durum söz konusudur. Bu testte ise kolesterol-esterleri kolesterol esteraz enzimi ile kolesterole çevrilmektedir. Oluşan kolesterol ile zaten var olan kolesterol bir havuz oluşturur. Kolesterol oksidaz enzimi bu havuzdaki kolesterolleri kimyasal reaksiyona sokarak renkli bir bileşik oluşturmaktadır. Bu renkli bileşik ise 540 nm dalga boyunda ölçülerek toplam kolesterol analizi yapılmaktadır. Miktarı artınca sentezi durur. Ve genellikle düzeyi sabittir, önemli ölçüde-fazla miktarda değişmez. Ancak, ör. negatif enerji dengesi sonucu karaciğere aşırı miktarda lipid gelip karaciğerden çok fazla miktarda lipid çıkmaktadır. Karaciğerin üretip dolaşıma gönderdiği lipidler (lipoproteinler) ekstrahepatik dokulara gitmekte (LDL) bu dokulardan ise fazla kolesterolü üzerlerine almaktadır (HDL). Daha sonra HDL yapısındaki bu kolesterol LCAT enzimi ile kolesterol esterine dönüştürülüp diğer lipoproteinlere transfer edilmektedir. Karaciğerden gönderilen lipid miktarına paralel olarak lipoprotein metabolizması artmakta ve bunun sonucunda kolesterol esteri oranı da artmaktadır. Ancak böyle bireylerde toplam kolesterol ölçümü yapıldığında kolesterol düzeyi normal olması gerekirken aşırı kolesterol tanısı konmaktadır.
Bu sebeplerden dolayı, planlanan bu tezde dislipidemi oluşturulacak sıçanlarda trigliserid ve toplam kolesterol ölçümleri yerine serbest gliserol ile kolesterol ester ölçümünün kullanımı değerlendirilecektir.

Abstract:
In biochemistry laboratories, triglyceride and total cholesterol analyzes are routinely performed in the diagnosis of dyslipidemias. Regardless of the patient type, the basic diagnosis with lipid metabolism is carried out through these two markers. But both tests have great handicap on the principle.
In triglyceride measurement, triglycerides are first converted into glycerol and free fatty acid by lipoprotein lipase enzyme. The glycerol kinase enzyme then converts glycerol to glycerol 1 phosphate using ATP. The resulting glycerol 1-P forms a colored compound with the help of enzyme and and triglyceride analysis is performed by measuring the resulting wavelength at 500 nm.
However, an excessive amount of triglycerides has been cleaved and excessive amounts of glycerol have been exposed in a situation such as excessive stress and diabetes. At the same time, when lipolysis caused by fasting causes excessive triglycerides to break up and when excess glycerol is released, lipemia is diagnosed to the individual who should be hungry as a result of blood triglyceride measurement.
There is a similar situation in the measurement of total cholesterol. In this test, cholesterol-esters are converted to cholesterol by cholesterol esterase. The cholesterol that is already formed creates a pool with other cholesterol forms. The cholesterol oxidase enzyme forms a colored compound by chemically reacting cholesterol in this pool. This colored compound is measured at 540 nm and total cholesterol analysis is performed. However, the level of cholesterol is controlled by itself; When its quantity decreases, its synthesis increases, When the amount increases, the synthesis stops. And usually the level of colesterol is fixed, it does not change significantly-much amount.
However, eg. as a result of negative energy balance, excessive amounts of lipid come into the liver and a lot of lipoproteins come out of the liver. Lipids (lipoproteins), which are produced and circulated by the liver, export to extrahepatic tissues (LDL) and take over cholesterol from these tissues (HDL). This cholesterol in HDL structure is then converted to cholesterol ester by LCAT enzyme and transferred to other lipoproteins. The more lipid is removed from the liver, the more cholesterol ester ratio increases. Lipoprotein metabolism is increased in parallel with the amount of lipid delivered from the liver, resulting in an increased cholesterol ester ratio. However, when total cholesterol levels are measured, cholesterol levels should be normal and excess cholesterol is diagnosed.
For this reason, the use of cholesterol ester measurement with free glycerol instead of triglyceride and total cholesterol measurements will be evaluated in rats with dyslipidemia.