Lojistik performans endeksi açısından ülkelerin performansının entegre ÇKKV modeli ile analizi
Analysis of the performance of countries in terms of logistics performance index with the ÇKKV model
Yazar: ZEHRA ENİSE TARHAN
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN AKANDERE
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Entropi = Entropy ; Lojistik = Logistics ; Lojistik performans endeksi = Logistics performance index ; TOPSIS = TOPSIS

Özet:
Gün geçtikçe çoğalan rekabet şartları lojistik bakımından yalnızca global şirketleri etkisi altına almakla kalmayıp aynı sürede tüm ülkeleri de yüksek oranda etkisi altına almaktadır. Lojistik sektörü, ortaya çıkardığı istihdam, milli gelir ve yabancı sermayeyi yönetme şekliyle ülke ekonomisinde katkı sağlamaktadır. Lojistik sektörü ülke ekonomilerinin gelişmesinde hayati önem arz etmektedir.
Lojistik Performans Endeksi, Dünya Bankası'nın bölgelerin lojistik performansını saptamak amacıyla yayınladığı bir rapordur. Lojistik Performans Endeksi, ülkeleri başka ülkelere göre lojistik faaliyetler bakımından karşılaştıran ve bölgelerin lojistik performanslarını inceleyen genel kabul görmüş göstergesidir. Lojistik Performans Endeksi (LPE) raporları 139 ülkeye ait altı temel bileşenlerle 2007, 2010, 2012, 2014, 2016, 2018, 2020 ve 2023 yıllarında yayınlanmıştır.
Bu çalışma LPE 2023 verileriyle 139 ülkenin lojistik performanslarını entropi temelli TOPSIS Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemleri ile analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu iki ayrı yöntemin beraber kullanılmasıyla daha net ve güvenilir sonuçların elde edildiği varsayılmaktadır.
Bu çalışmada Entropi yöntemiyle oluşturulan değerlendirmeler neticesinde ölçütlerin önem boyutlarına göre; altyapı, gümrük işlemleri, takip edilebilirlik, lojistik yetkinlik ve kalite, uluslararası taşımacılık ve zamanında teslimat şeklinde sırası oluşturulmuştur. Bu nedenle çalışmada ülkelerin lojistik performanslarının karşılaştırılmasında en önemli kriterin altyapı olduğu tespit edilmiştir. TOPSIS analizi sonucu lojistik performansı en yüksek ülkeler sırasıyla Singapur, İsviçre, Finlandiya, Almanya ve Kanada olmuştur.

Abstract:
Increasing competitive conditions not only affect global companies in terms of logistics, but also affect all countries. The logistics sector contributes to the country's
economy by creating employment, national income and managing foreign capital. The logistics sector is of vital importance in the development of country economies.
Logistics Performance Index is a report published by the World Bank to determine the logistics performance of regions. Logistics Performance Index is a generally accepted indicator that compares countries with other countries in terms of logistics activities and examines the logistics performances of regions. Logistics Performance Index (LPE) reports were published in 2007, 2010, 2012, 2014, 2016,
2018, 2020 and 2023 with six basic components for 139 countries.
This study aims to analyze the logistics performances of 139 countries with LPE 2023 data using entropy-based TOPSIS Multi-Criteria Decision Making (MCDM) methods. It is assumed that more clear and reliable results are obtained by using these two separate methods together.
In this study, as a result of the evaluations created by the Entropy method, according to the importance dimensions of the criteria; infrastructure, customs procedures, traceability, logistics competence and quality, international transportation and on-time delivery. For this reason, it was determined in the study that the most important criterion in comparing the logistics performances of countries is infrastructure. As a result of TOPSIS analysis, the countries with the highest logistics performance were Singapore, Switzerland, Finland, Germany and Canada, respectively.