Üniversite öğrencilerinde obsesif kompulsif belirti şiddeti düzeyinin anksiyete, depresyon ve beden algısı ile ilişkisi
The relationship between the severity of obsessive-compulsive symptoms and anxiety, depression and body image in university students
Yazar: MERİÇ DEMİREL
Danışman: PROF. DR. DEVRAN TAN
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Klinik psikoloji = Clinical psychology

Özet:
Bu araştırmada obsesif kompulsif belirti şiddeti düzeyinin yüksek ya da düşük olmasının anksiyete, depresyon ve beden algısı üzerine bir etkisinin olup olmadığının incelenmesi amaçlanmaktadır. Obsesif kompulsif bozukluk (OKB) zihinde obsesyon adı verilen, bireyin isteği dışında oluşan takıntılı düşünce ve dürtüler ile bunların ardından gelen kompulsiyon adı verilen yineleyici davranışlarla seyreden bir ruhsal rahatsızlıktır. Depresyon, kişinin duygusal, davranışsal, bilişsel ve somatik semptomlarla başa çıkmak zorunda kaldığı bir duygu durum bozukluğudur. Anksiyete bozukluğu, bir olaya veya nesneye karşı duyulan aşırı korku ve endişe ile karakterize olan bir ruhsal rahatsızlıktır. Beden algısı ise bireyin vücudunun kendisi tarafından pozitif ya da negatif olarak nasıl değerlendirdiği ve nasıl algılandığıdır. Depresyon ve anksiyete bozukluğunun semptomları arasında oldukça benzerlik görülür. Bunun üzerine yapılan çalışmalarda da yüksek örtüşme bulunmuş ve bu iki hastalığın sık şekilde komorbidite olduğu görülmüştür. OKB semptomlarının da aynı şekilde depresyon ve anksiyetenin semptomlarıyla benzer ve birbirini takip eder şekilde olduğu, bazı durumlarda ise hastalık belirtilerinin birbirleriyle karıştırıldığı görülür. OKB'de yaşanan duygu durumun depresif ağırlıklı olabileceği, obsesyonlar yaşandığında oluşabilecek aşırı kaygılanma durumu ve obsesyon kaynaklı bedene olan imgelemenin değişebileceği gibi bilgiler ışığında; OKB'nin beden algısında düşüklüğe, anksiyeteyi arttırmada ve depresyonda olumsuz sonuçlara sebep olabileceği ön görülerek bu araştırma yapılmıştır. Bu araştırmanın evreni 18 ve 26 yaş aralığındaki bireylerdir, örneklemi ise OKB belirti şiddeti düzeyi yüksek ve düşük olan 174 kadın, 114 erkek ve 3 cinsiyetini belirtmek istemeyen katılımcı ile toplamda 291 kişiden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak sosyodemografik bilgi formu, Padua Envanteri- Washington Eyalet Üniversitesi Revizyonu (PEWEUR), Beden Algısı Ölçeği (BAÖ), Beck Anksiyete Ölçeği (BAI), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) kullanılmıştır. Elde edilen veriler, SPSS 21 veri analiz programına aktarılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre obsesif kompulsif belirti şiddeti düzeyinin depresyon ve anksiyete ile orta düzeyde anlamlı ilişki olduğu görülmüştür. Ancak obsesif kompulsif belirti şiddeti düzeyinin beden algısı ile ilişkisinde ise yalnızca giyinme obsesyonunda düşük düzeyde anlamlı ilişki olduğu görülmüştür. Yaş aralığının genişletilmesi, örneklem sayısının arttırılması, zaman kısıtlılığı olmaması ve OKB tanısı alan/almayan kişilerin belirlenmesi ile ileride yapılacak araştırmaların literatüre daha anlamlı sonuçlar katabileceği düşünülmektedir. Yapılan araştırmaya ek olarak, OKB tedavisi görmüş kişileri de bu araştırmaya dahil ederek bir başka çalışma yapılması önerilmektedir.

Abstract:
This research aims to examine whether the severity of obsessive-compulsive symptoms has an impact on anxiety, depression, and body perception. Obsessive-Compulsive Disorder (OCD) is a mental disorder characterized by intrusive thoughts called obsessions and repetitive behaviors called compulsions that follow these thoughts and occur against the individual's will. Depression is a mood disorder in which individuals have to cope with emotional, behavioral, cognitive, and somatic symptoms. Anxiety disorder is a mental disorder characterized by excessive fear and worry about an event or object. Body perception refers to how individuals evaluate and perceive their own bodies positively or negatively. There is a considerable similarity between the symptoms of depression and anxiety disorders. Studies have shown a high overlap, indicating that these two conditions often coexist as comorbidities. Similarly, OCD symptoms are similar to the symptoms of depression and anxiety, and in some cases, the symptoms of these disorders may be confused with each other. Given information such as the possibility of a depressive dominant mood in OCD, excessive anxiety in the face of obsessions, and potential changes in body imagery due to obsessions, this research is conducted, anticipating that OCD may lead to low body perception, increased anxiety, and negative outcomes in depression. The population of this study consists of individuals between the ages of 18 and 26, with a sample of 174 females, 114 males, and 3 participants who chose not to specify their gender, making a total of 291 participants, classified based on the severity of OCD symptoms. The research utilized a sociodemographic information form, Padua Inventory-Washington State University Revision (PI-WSUR), Body Perception Scale (BPS), Beck Anxiety Inventory (BAI), and Beck Depression Inventory (BDI) as data collection tools. The collected data were transferred to the SPSS 21 data analysis program and analyzed. According to the research findings, there is a moderately significant relationship between the severity of obsessive-compulsive symptoms and depression and anxiety. However, in the relationship between the severity of obsessive-compulsive symptoms and body perception, only a low-level significant relationship was found in the dressing obsession. It is suggested that future research could contribute more meaningful results to the literature by expanding the age range, increasing the sample size, eliminating time constraints, and identifying individuals diagnosed with or without OCD. Additionally, it is recommended to conduct another study by including individuals who have undergone OCD treatment alongside this research.