Akademik etik değerlerin, işkoliklik ve psikolojik sözleşme ihlali ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between academic ethical values, workaholism and psychological contract breach
Yazar: EDİB ALİ PEHLİVANLI
Danışman: PROF. DR. ADNAN AKIN
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Akademik çalışmalar = Academic studies ; Etik değerler = Ethical values ; Psikolojik sözleşme = Psychological contract ; Psikolojik sözleşme ihlali algısı = Perceived psychological contract breach ; Yapısal Eşitlik Modeli = Structural Equation Model ; Örgütsel davranış = Organizational behavior ; İş ahlakı = Business ethic ; İşkolik = Workaholic ; İşletme yönetimi = Business management

Özet:
Çalışmak ve etik değerler arasında kalan günümüz bireylerinin, çalışmaya ve başarıya odaklanarak, etik değerleri ikinci planda bırakmaları olası görünmektedir. Akademik çevrelerde, son zamanlarda sıklıkla dile getirilen etik ihlallerin yanı sıra, bir diğer sorun akademik personelin kurumundan ve yöneticilerinden beklentileri ve bu beklentilerin karşılanmadığını düşündüklerinde ortaya çıkan küskünlükleridir. Psikolojik sözleşme olarak ifade edilebilecek bu beklentilerin karşılanmaması durumunda ortaya çıkan ihlal algısının, etik değerler ile ilişkisi, ihlalin önlenmesi için önemlidir.
Bu araştırmada, temel olarak akademik etik değerlerin, işkoliklik ve psikolojik sözleşme ihlali ile ilişkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Literatürden faydalanılarak akademik etik değerler, işkoliklik ve psikolojik sözleşme ihlali ölçekleri kullanılmış ve bir devlet üniversitesinde uygulanmıştır. Yüz yüze ve çevrimiçi ortamda toplam 389 anket verisi elde edilmiş, bunlardan 357'si değerlendirmeye alınmıştır. Yapılan güvenilirlik ve geçerlilik analizlerini müteakiben, araştırma modeli Yapısal Eşitlik Modeli ile test edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, işkolikliğin işten zevk alma boyutunun, akademik etik değerlerin boyutlarını pozitif yönde yordadığı, işkolikliğin işe güdülenme boyutunun ise, akademik etik değerlerin boyutlarını negatif yönde yordadığı istatistiksel olarak tespit edilmiştir. Bununla birlikte, akademik etik değerlerin çalışılan kuruma yönelik boyutunun, psikolojik sözleşme ihlalini negatif yönde yordadığı tespit edilmiş, ancak akademik etik değerlerin diğer boyutlarının psikolojik sözleşme ihlaline etkisi tespit edilememiştir. Akademik etik değerlerin işkoliklik ve psikolojik sözleşme ihlali ile ilişkisi bu çalışma ile literatüre kazandırılmıştır.

Abstract:
It seems likely that today's individuals, who are among working and ethical values, will leave ethical values in the forefront by focusing on work and success. Recently, ethical violations have been reported in academic circles. Another problem encountered in the academy is the expectations of the academic staff from the institution and its managers and the failure to meet these expectations. Failure to meet these expectations, which can be expressed as violation of psychological contract, and its relationship with ethical values, are important for preventing the violation.
In this study, it is aimed to determine the relationship between academic ethical values, workaholism and psychological contract violations. Using the literature, academic ethical values, workaholism and psychological contract violation scales were used and applied in a public state university. A total of 389 questionnaire data were obtained from face to face and online, 357 of which were evaluated. Following the reliability and validity analyzes, the research model was tested with the Structural Equation Model. As a result of the analyzes, it was found statistically that the dimension of workaholism work-enjoyment positively predicted the all dimensions of academic ethical values, while the drivenness dimension of workaholism predicted the dimensions of academic ethical values negatively. However, it was found that the dimension of academic ethical values towards the institution negatively predicted the violation of psychological contract, but the effects of other dimensions of academic ethical values on psychological contract violation could not be determined. The relationship between academic ethical values, workaholism and psychological contract violation has been contributed to the literature with this study.