Aleksitimi, duygusal denge ve depresyonun kırılganlığa etkisinin incelenmesi
Examining the effect of alexithymia, emotional stability and depression on the vulnerability
Yazar: GÜLRU YEŞİLKANAT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ARKUN TATAR
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aleksitimi = Alexithymia ; Depresyon = Depression ; Kırılganlık = Vulnerability ; Nevrotizm = Neuroism ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmada; aleksitimi, duygusal denge ve depresyonun, kırılganlığa etkisinin ve bu değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın diğer bir amacı ise alanyazında kırılganlığı etkilediği belirtilen yaş, cinsiyet ekonomik durum gibi bir takım sosyodemografik değişkenlerin seçilen örneklemde de kırılganlığa etkisini incelemektir. Bu araştırmaya İstanbul, Kütahya, Ordu ve Rize şehirlerinde yaşayan, 18-68 yaş aralığında toplam 390 kişi katılmıştır. Katılımcılar herhangi bir dışlama kriteri kullanmadan kartopu örnekleme yoluyla seçilmiştir. Katılımcılar sosyodemografik bilgi formu, Beck Depresyon Ölçeği, A Aleksitimi Ölçeği, Büyük Beş Kişilik Testi-50 Türkçe Formu (B5KT-50-Tr) Duygusal Dengelilik Faktörü Soruları, Sosyal Kırılganlık Ölçeği ve Psikolojik Kırılganlık Ölçeği ile değerlendirilmişlerdir. Araştırma sonuçlarına göre aleksitimi, duygusal denge ve depresyon, psikolojik ve sosyal kırılganlığın yordayıcıları olarak bulunmuştur. Bu sonuca paralel olarak psikolojik kırılganlık, sosyal kırılganlık, aleksitimi, duygusal denge ve depresyon arasında olumlu yönde, düşük ve orta düzeyde, istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Aleksitimi, duygusal denge ve depresyon puanlarında ortalama altı ve ortalama üstü gruplar için psikolojik ve sosyal kırılganlık puan ortalamaları istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermektedir. Aleksitimi, duygusal denge ve depresyon puanları ortalamanın üstünde olan bireylerin kırılganlık düzeylerinin puanları, ortalamanın altında olanlara göre daha yüksek olduğu söylenebilir. Ayrıca katılımcıların sosyodemografik değişkenlere göre psikolojik ve sosyal kırılganlık puan ortalamaları da istatistiksel olarak farklılık göstermektedir.

Abstract:
The purpose of this study is to examine and establish the effect of alexithymia, emotional balance and depression on vulnerability, and the relationship between these variables. The other aim of the study is to examine the relationship between vulnerability and certain socio-demographic variables such as age, gender, economic status, in the selected sample. 390 people participated in this research in the age range of 18-68 years who live in İstanbul, Kütahya, Ordu and Rize cities. Participants were selected by snowball sampling, regardless of any psychopathological diagnosis. In this research, socio-demographic information form, Beck Depression Scale, A Alexithymia Scale, Big Five Personality Test-50 Turkish Form (B5KT-50-Tr) Emotional Stability Factor Questionnaire, Social Vulnerability Scale, and Psychological Vulnerability Scale were applied. High scores scales indicate a high level of alexithymia, emotional stability, depression, and vulnerability. According to the results of the research, alexithymia, emotional balance and depression were found to be predictors of psychological and social vulnerability. Furthermore, statistically significant correlations were found between psychological vulnerability, social vulnerability, alexithymia, emotional stability and depression in low and medium levels positively. The mean of alexithymia, emotional stability, and depression scores for groups above and below the average, psychological and social vulnerability scores are statistically different. The vulnerability of those with a high alexithymia, emotional stability and depression is higher than those with a low alexithymia, emotional stability, and depression. In addition, the mean scores of psychological and social vulnerability differ from in terms of socio-demographic variables of the participants.