Psikolojik ve akademik değişkenlerin temel eğitimden ortaöğretime geçiş sınav başarısına etkisi
Effects of psychological and academic variables on transition from primary to secondary education exam achievement
Yazar: OLCAY ERSÖZ
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE ESRA İŞMEN GAZİOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Akademik değişkenler = Academic variables ; Kaygı = Anxiety ; Lise giriş sınavları = Highschools entrance exam ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Sosyoekonomik düzey = Socio-economic level ; TEOG = Transition From Basic Education To Secondary Education ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu araştırmanın amacı, sekizinci sınıf öğrencilerinin psikolojik dayanıklılık, akademik öz-yeterlik, başarı yönelimi ve kaygı düzeyleri ile TEOG sınav başarıları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma 2016-2017 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Bağcılar ilçesindeki ortaokullarda okuyan 144 kız 190 erkek 334 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya katılan öğrencilere Kişisel Bilgi Formu, Çocuklar İçin Yılmazlık Ölçeği, Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri ve Türkçe'ye araştırmacı tarafından uyarlamaları yapılan Akademik Öz-yeterlik Ölçeği ile 2x2 Başarı Yönelimleri Ölçeği-Revize Formu uygulanmıştır. Araştırma sonucu elde edilen verilere dair ilk olarak betimleyici istatistikler sunulmuştur. Normal dağılımdan gelen sürekli değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu ile incelenmiştir. Bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkeni yordama derecesi Çoklu Doğrusal Regresyon analizi kullanılarak ölçülmüştür. Parametrik test varsayımlarının karşılanması durumunda, ilişkisiz örneklemler t testi ile One-Way ANOVA kullanılmıştır. One-Way ANOVA'da manidar farklar görüldüğü ve gruplarda varyans homojenliğinin sağlandığı hallerde Scheffe, varyans homojenliğinin sağlanamadığı hallerdeyse Tamhane's analizleri gerçekleştirilmiştir. Parametrik test varsayımlarının karşılanmaması durumunda ise Mann Whitney-U ile Kruskal Wallis-H kullanılmıştır. Kruskal Wallis-H testinde manidar farklar görüldüğü hallerde Post-Hoc Çoklu Karşılaştırma Testiyle birbirlerinden farklı gruplar saptanmıştır.
Araştırmanın sonucunda öğrencilerin psikolojik dayanıklılık, akademik öz-yeterlik ve başarı yönelimleri ile TEOG sınav başarıları arasında anlamlı düzeyde ilişki bulunmuştur. Araştırmada incelenen psikolojik dayanıklılık, akademik öz-yeterlik, başarı yönelimi ve kaygının TEOG sınav başarısını yordama durumunda ise, psikolojik dayanıklılık, akademik öz-yeterlik, öğrenme yaklaşma, performans yaklaşma, performans kaçınma ve sürekli kaygının TEOG sınav başarısı üzerinde anlamlı birer yordayıcı olduğu görülmüştür. Araştırma sonucuna göre, TEOG sınav puanlarında cinsiyet, yaş, akademik destek alma durumu, günlük ders çalışma süresi ve lise tercihi; psikolojik dayanıklılık puanlarında cinsiyet, sosyoekonomik düzey, akademik destek alma durumu, günlük ders çalışma süresi ve lise tercihi; akademik öz-yeterlik puanlarında sosyoekonomik düzey, akademik destek alma durumu, günlük ders çalışma süresi ve lise tercihi; başarı yönelimi puanlarında sosyoekonomik düzey, akademik destek alma durumu, günlük ders çalışma süresi ve lise tercihi; kaygı puanlarında cinsiyet, sosyoekonomik düzey ve günlük ders çalışma süresi değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar elde edilmiştir. Elde edilen bulgular ilgili literatür çerçevesinde tartışılarak yorumlanmış, araştırmacılara ve uygulayıcılara yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: TEOG sınavı, akademik başarı, psikolojik dayanıklılık, akademik öz-yeterlik, başarı yönelimi, kaygı.

Abstract:
The aim of this study is analyzing the relationship between resilience, academic self-efficacy, achievement goal orientation, anxiety and TEOG test achievement of eight grade students. The study was carried out in 2016-2017 education period with 144 female and 190 male 334 students who study at middle schools in Bağcılar city of İstanbul province. Personal Information Form, Resilience Scale For Early Adolescents, State-Trait Anxiety Inventory, and Academic Self-efficacy Scale and 2x2 Achievement Goal Questionnaire-Revised, which were adapted into Turkish by the researcher, were applied to students participated in the research. Relating to research result data, firstly descriptive statistics were presented. The relationships between continuous variables which are normally distributed were analyzed with Pearson Product-Moment Correlation Coefficient. The predictive powers of independent variables on dependent variable were tested with Multiple Linear Regression analysis. When parametric test assumptions were met, independent samples t test and One-Way ANOVA were used. In the case of meaningful differences were seen and variances homogeneity at groups were provided  in One-Way ANOVA, Scheffe; and when variances homogeneity were not provided, Tamhane' s analyses were practiced. When parametric test assumptions were not met, Mann Whitney-U and Kruskal Wallis-H were used. In the case of meaningful differences were seen in Kruskal Wallis-H test, groups which are different from each other were determined with Post-Hoc Multiple Comparison Test.
In the result of the research, meaningful relationships were found between students' resilience, academic self-efficacy, achievement goal orientation and TEOG test achievement. In the case of prediction situation of resilience, academic self-efficacy, achievement goal orientation and anxiety on TEOG test achievement which was analyzed in the research; resilience, academic self-efficacy, mastery approach, performance approach, performance avoidance, and trait anxiety were seen as meaningful predictors on TEOG test achievement. According to research results, in TEOG test achievement scores by gender, age, academic support, daily study time, and high school preference variables; in resilience scores by gender, socioeconomic status, academic support, daily study time, and high school preference variables; in academic self-efficacy scores by socioeconomic status, academic support, daily study time, and high school preference variables; in achievement goal orientation scores by socioeconomic status, academic support, daily study time, and high school preference variables; in anxiety scores by gender, socioeconomic status, and daily study time variables, meaningful differences were obtained. Reached findings were argued and interpreted within the frame of related literature, suggestions for researchers and practitioners were put forward.
Key Words: TEOG test, academic achievement, resilience, academic self-efficacy, achievement goal orientation, anxiety.