Atatürk döneminde Kazım Karabekir'in rolü
The role of Kazım Karabekir in the era of Ataturk
Yazar: ADNAN DOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENVER EMRE ÖCAL
İSTANBUL TOPKAPI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Atatürk Dönemi = Atatürk Period ; Kazım Karabekir Paşa = Kazım Karabekir Pasha ; Milli Mücadele = National Struggle ; Milli Mücadele Dönemi = National Struggle Period

Özet:
Türkiye tarihi açısından Milli Mücadele bir dönüm noktasıdır. Milli Mücadele‟nin
baĢarıya ulaĢmasında baĢta Mustafa Kemal PaĢa olmak üzere birçok askeri kiĢiliğin
rolü ve etkisi bulunmaktadır. Bu kiĢilerden birisi de Kazım Karabekir PaĢa‟dır.
Kazım Karabekir, Balkan SavaĢları ve I. Dünya SavaĢı‟nda üstün baĢarılar göstermiĢ
ve Milli Mücadele‟de da Mustafa Kemal PaĢa yanında yer almıĢtır. Osmanlı
Devleti‟nin son dönemlerinde ve Türkiye Cumhuriyeti‟nin ilk yıllarında etkili olan
komutanlardan birisi Kazım Karabekir PaĢa, Birinci Dünya SavaĢı‟nda baĢta
Çanakkale ve Kafkas cephesinde olmak üzere çeĢitli cephelerde görev almıĢ ve Milli
Mücadele‟de önemli görevler üstlenmiĢtir. 1882 yılında doğan Kazım Karabekir,
1900yılında Kuleli Askeri Lisesi‟ni, 5 yıl sonra da Harp Akademisi‟ni
tamamlamıĢtır. 1906 yılında ise Manastır‟da askerlik görevine baĢlamıĢtır. Ġttihat ve
Terakki Cemiyeti kuruluktan sonra üye olan Kazım Karabekir, burada önemli
görevlerde bulunmuĢtur. Birinci Dünya SavaĢı sırasında Çanakkale cephesindeki
baĢarılarından ötürü Miralay rütbesine terfi ettirilmiĢtir. Çanakkale cephesinden
sonra Ġstanbul 1. Ordu Kurmay BaĢkanlığı‟na atanan Kazım Karabekir 1916 yılında
Mirliva rütbesine terfi ederek paĢa olmuĢtur. Ġlerleyen dönemlerde Kafkasya
cephesine gönderilen Kazım Karabekir PaĢa, burada 2. Kolordu Komutanı olarak
görev yapmıĢtır. Osmanlı Devleti‟nin Birinci Dünya SavaĢı‟ndan yenilgi ile
ayrılmasından sonra baĢlatılan Milli Mücadele‟de yer alan Kazım Karabekir PaĢa,
burada önemli baĢarılar elde etmiĢtir. Kazım Karabekir PaĢa, Milli Mücadele‟yi
baĢlatan komutanlardan Anadolu‟ya ilk geçiĢ yapan komutan olmuĢ ve Osmanlı
Devleti tarafından kendisine Mustafa Kemal‟i tutuklama emri verilmesine rağmen
Milli Mücadele‟de Mustafa Kemal PaĢa yanında yer almıĢtır. Kars, Ardahan, Artvin
ve Batum‟u kurtarmıĢtır ve 1920 yılında TBMM tarafından Ferik rütbesine terfi
ettirilmiĢtir. 1920 yılında Edirne‟den TBMM 1.dönem milletvekili seçilmiĢtir. Yine
1923 yılında Ġstanbul‟dan TBMM 2.dönem milletvekili seçilmiĢtir. Yine 1923
yılında ise bu görevinden istifa etmiĢ ve siyasi faaliyetlerde bulunmuĢtur. Kazım
Karabekir PaĢa, Türkiye Cumhuriyeti‟nin çok partili döneme geçiĢ çalıĢmaları
amacıyla kurulan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası‟nın kurucuları arasında yer
almıĢtır. Ancak ġeyh Said Ġsyanı‟nda Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası‟nın rolü
olduğu iddiasıyla parti kapanmıĢtır. 1926 yılında Gazi Mustafa Kemal‟e düzenlenen
Ġzmir Suikast giriĢiminde rolü olduğu iddiasıyla tutuklanmıĢ, idamla yargılanmıĢ ve
beraat etmiĢtir. 1927 yılında resen emekliye sevk edilen Kazım Karabekir PaĢa hem
Milli Mücadele‟de hem de TBMM‟nin açılmasından sonra da 1. ve 2. dönemde
milletvekili olarak çeĢitli hizmetlerde bulunmuĢtur. Bu yüzden Millî Mücadele‟de
Mustafa Kemal PaĢa‟nın en yakınında bulunmuĢ ve Millî Mücadele‟nin
kazanılmasında Mustafa Kemal PaĢa‟ya en büyük desteği vermiĢtir. Ancak
Halifeliğin kaldırılması ile baĢlayan süreçte Mustafa Kemal PaĢa ile fikir ayrılıkları
yaĢamıĢ ve bu süreçte Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası baĢkanı olması ve 1926
yılındaki Ġzmir Suikastı gerekçesiyle tutuklanması doruğa ulaĢmıĢtır. Dolayısıyla
Kazım Karabekir PaĢa‟nın bu dönemki faaliyetlerinin incelenmesi ile Türkiye‟nin
Millî Mücadele tarihi de anlaĢılabilecektir.

Abstract:
The Turkish National Struggle is a turning point in the history of Turkey. Many
military personalities, especially Mustafa Kemal Pasha, played a role and influence
in the success of the War of Independence. One of these people is Kazım Karabekir
Pasha. Kazım Karabekir showed outstanding success in the Balkan Wars and the
First World War, and he was with Mustafa Kemal Pasha in the War of Independence.
Kazım Karabekir Pasha, who was one of the commanders effective in the last perıods
of the Ottoman Empire and the first years of the Turkish Republic, took part in
various fronts, especially in the Çanakkale and Caucasus fronts during the First
World War and undertook various important tasks in the War of Independence.
Kazım Karabekir, who was born 1882, completed Kuleli Military High School in
1900 and the Military Academy 5 years later. In 1906, he started his military service
in Manastır. Kazım Karabekir, who became a member after the establishment of the
Committee of Unıon and Progress, held important positions there. During the First
World War, he was promated to the rank of Miralay due to his achievements on the
Çanakkale front. Kazım Karabekir, who was appointed as the Chief of the Istanbul
1st Army after the Çanakkale fornt, was promoted to the rank of Mirliva in 1916 and
became a pasha. Kazım Karabekir Pasha, who was sent to the Caucasus front in the
following periods, served as the 2nd Corps Commander there. Kazım Karabekir
Pasha, who took part in the Turkish National Struggle started after the Ottoman
Empire left the First World War with defeat, achieved important successes here.
Karabekir Pasha was the first to cross into Anatolia among the commanders who
started the War of Independence, and he was with Mustafa Kemal Pasha in the War
of Independence, even though he was ordered to arrest Mustafa Kemal by the
Ottoman Empire. He saved Kars, Ardahan, Artvin and Batum and was promoted to
the rank of Refik by the Turkish Grand National Assembly in 1920. Kazım
Karabekir Pasha, who was elected as a 1st term deputy form Edirne in 1920, was
elected as a 2nd term deputy from Istanbul in 1923. In 1924, he resigned form this
position and engaged in political activities. Kazım Karabekir Pasha was among the
founders of the Progressive Republican Party, which was established fort he purpose
of the transition to the multiparty period of the Republic of Turkey. However, the
party was closed due to the claim thet the Progressive Republican Party played a role
in the Sheikh Said Rebellion. He was arrested, tried with death penalty and acquitted
for his alleged role in the Izmir Assassination attempt against Gazi Mustafa Kemal in
1926. Kazım Karabekir Pasha, who was ex officio retired in 1927, lived a life away
from politics until 1939. Kazım Karabekir Pasha served as a deputy both in the
Turkish National Struggle and in the 1st and 2nd terms after the opening of the
Turkish Grand National Assembly. For this reason, he was the closest to Mustafa
Kemal Pasha in the victory of the Turkish National Struggle and gave the greatest
support to Mustafa Kemal Pasha in the victory of the War of Independence.
However, in the process that started with the abolition of the Caliphate, he had
differences of opinion with Mustafa Kemal Pasha, and this process reached its peak
when he became the head of the Progressive Republican Party and was arrested on
the grounds of the Izmir Assassination in 1926. Therefore, by examining the
activities of Kazım Karabekir Pasha in this period, Turkey‟s Turkish National
Struggle history will be understood.