Varus gonartrozda uygulanan total diz protezi sonrası gelişen ayak ve ayak bileği ağrısının risk faktörleri ve subtalar eklem hareket kapasitesinin yeri
Risk factors for foot and ankle pain after total knee arthroplasty applied in varus gonarthrosis and the role of subtalar joint motion capacity
Yazar: MİRAÇ KADİR TURHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İHSAN AKAN ; DOÇ. DR. TAYFUN BACAKSIZ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology

Özet:
Varus Gonartrozda Uygulanan Total Diz Protezi Sonrası Gelişen Ayak ve Ayak Bileği Ağrısının Risk Faktörleri ve Subtalar Eklem Hareket Kapasitesinin Yeri

Miraç Kadir TURHAN

İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Tip Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji 
Ana Bilim Dalı
Uzmanlık Tezi, İzmir, Türkiye, 2024

Amaç: Gonartroz dizde sıklıkla varus deformitesine sebep olmakta ve bunu tolere etmek için ayak ve ayak bileği ekleminde kompansatuar değişiklikler olmaktadır. İleri evre gonartrozlarda uygulanan total diz protezi ile alt ektremite mekanik aksı tekrar restore edilmektedir. Sonrasında görülebilen ayak ve ayak bileği ağrısının tam nedeni ortaya konamamıştır. Bu çalışmada total diz protezi sonrası oluşan ayak ve ayak bileği ağrısının klinik ve radyolojik risk faktörleriyle beraber subtalar eklemin hareket kapasitesinin rolünü belirlemek amaçlanmıştır.
Yöntem: Bu çalışmaya 2021-2023 yılları arasında Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde primer varus gonartroz nedeniyle total diz protezi uygulanan ve retrospektif olarak taranan 184 hasta dahil edildi. Hastaların demografik verileri, vücut kitle indeksleri (VKİ), takip süreleri ve etkilenen tarafları kaydedildi.  Hastalar ameliyat öncesi ve sonrası klinik ve radyolojik olarak değerlendirildi. Radyolojik olarak alt ekstremite mekanik aksı, talar eğim açısı (TT), ayağın zemin-talar kubbe açısı (GD), topuk hizalama oranı (HR), topuk hizalama açısı (HA), topuk hizalama mesafesi (HD) ve ameliyat sonrası değişimleri kullanıldı. Klinik olarak Oxford Diz skoru, AOFAS(Amerikan Ortopedik Ayak Ayak Bileği Topluluğu) Ayak bileği-arka ayak skoru, VAS skoru, ayak bileği ve subtalar eklem hareket açıklığı muayeneleri kullanıldı.
Bulgular: Çalışmada yer alan 184 hastanın ortalama yaşı 67.31±6.66 (49-85) idi. Hastaların 145'i kadın (%72,8), 39'u (%21,2) erkekdi, 96'sı (%52,2) sağ dizinden, 88'i (%47,8) sol dizinden opere edildi. Hastaların VKİ ortalaması 27,31±2,78 (21,1-40,4), ameliyat öncesi diz varus dereceleri ortalaması 12,12±3,81 (4-22) idi. Hastalar AOFAS skoru değişmeyenler (Grup 1) ve kötüleşenler (Grup 2) olarak gruplandırıldığında değişmeyenler 142 (77,2) hasta, kötüleşen 42(22,8) hasta tespit edildi. Grup 1 ameliyat öncesi varus derecesi ortalama 11,49±3,45, Grup 2 14,26±4,21 (p<0.001), VKİ Grup 1 için ortalama 26,67±2,31 iken Grup 2 için 29,47±3,14 olarak tespit edildi (p<0.001). Gruplar arası ameliyat öncesi ayak bileği hareket kapasitesi arasında anlamlı fark tespit edilmezken (p=0,086), subtalar eklem hareketi Grup 2'de anlamlı derece kısıtlı bulundu (p<0.001). Ameliyat öncesi diz varus derecesi 15 derece üzeri olanlar ile olmayanlar arasında ve VKİ 25 üzeri olan ile olmayanlar arasında subtalar eklem hareketleri ve ameliyat sonrası ayak ve ayak bileği ağrısı oluşması yönünde anlamlı ilişki tespit edildi (p<0.05).
Sonuç: Ameliyat öncesi diz varus derecesinin ve VKİ değerlerinin yüksek olması, özellikle de bu değerlerle beraber ameliyat öncesi subtalar eklem hareket kapasitesinin azalması total diz protezi sonrası oluşabilecek ayak ve ayak bileği ağrısı için risk faktörüdür. 
Anahtar Kelimeler: Gonartroz, Genu Varum, Total Diz Protezi, AOFAS, Subtalar Eklem

Abstract:
Risk Factors for Foot and Ankle Pain After Total Knee Arthroplasty Applied in Varus Gonarthrosis and The Role of Subtalar Joint Motion Capacity
Miraç Kadir TURHAN
Izmir Katip Celebi University, Faculty of Medical Sciences Orthopedics and Traumatology Department 
Medical Specialization Thesis, Izmir, Türkiye, 2024

Aim: Gonarthrosis frequently causes varus deformity in the knee and compensatory changes occur in the foot and ankle joint to tolerate this. The lower extremity mechanical axis is restored with total knee arthroplasty applied in severe stage gonarthrosis. The exact cause of the foot and ankle pain that can be observed afterward has not been revealed. This study aimed to determine the role of the motion capacity of the subtalar joint along with the clinical and radiological risk factors of foot and ankle pain occurring after total knee arthroplasty.
Methods: This study included 184 patients who underwent total knee arthroplasty due to primary varus gonarthrosis at Atatürk Training and Research Hospital between 2021-2023 and were retrospectively examined. The demographic data, body mass index (BMI), follow-up periods and affected sides of the patients were recorded. Patients were evaluated clinically and radiologically before and after surgery. Lower extremity mechanical axis, talar inclination angle (TT), foot ground-talar dome angle (GD), heel alignment ratio (HR), heel alignment angle (HA), heel alignment distance (HD) and postoperative changes were used radiologically. Oxford Knee score, AOFAS (American Orthopaedic Foot and Ankle Society) Ankle-hindfoot score, VAS score, ankle and subtalar joint range of motion examinations were used clinically. 
Results: The mean age of the 184 patients included in the study was 67.31±6.66 (49-85). 145 of the patients were female (72.8%), 39 (21.2%) were male, 96 (52.2%) were operated on the right knee and 88 (47.8%) were operated on the left knee. The mean BMI of the patients was 27.31±2.78 (21.1-40.4), and the mean preoperative knee varus degree was 12.12±3.81 (4-22). When the patients were grouped as those with unchanged (Group 1) and worsened (Group 2) AOFAS scores, 142 (77.2) patients were found to have unchanged and 42 (22.8) patients were found to have worsened. The mean preoperative varus degree of Group 1 was 11.49±3.45, and of Group 2 it was 14.26±4.21 (p<0.001). The mean BMI for Group 1 was 26.67±2.31, and for Group 2 it was 29.47±3.14 (p<0.001). While no significant difference was found between the groups in preoperative ankle motion capacity (p=0.086), subtalar joint motion was found to be significantly limited in Group 2 (p<0.001). A significant relationship was found between those with and without preoperative knee varus degree of 15 degrees and those with BMI of 25 and above regarding subtalar joint motion and postoperative foot and ankle pain (p<0.05).
Conclusion: High preoperative knee varus degree and BMI values, especially the decrease in preoperative subtalar joint motion capacity together with these values, are risk factors for foot and ankle pain that may occur after total knee replacement surgery.

Keywords: Gonarthrosis, Genu Varum, Total Knee Replacement, AOFAS, Subtalar Joint