İkinci Dünya Savaşı sonrası Türkiye'de Sovyetler Birliği ve Komünizm algısının toplum ve kurumların biçimlenişindeki etkisi
The effect of the perception of the USSR and the Communism on the shaping of the society and the institutions in Turkey after the Second World War
Yazar: SAMİ YILMAZ
Danışman: PROF. DR. BİRSEN ÖRS
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History
Dizin: Dünya Savaşı II = World War II ; Kamu kuruluşları = Public institutions ; Komünizm = Communism ; Kurumsal tasarım = Corporate design ; Sosyal etki = Social affect ; Sovyetler Birliği = Soviet Union ; Türkiye = Turkey

Özet:
Bu çalışma 1945 ? 1960 arası dönemde Türkiye'de, Sovyetler Birliği ve Komünizm algısının oluşturulma sürecini ve bunun Türkiye'nin toplumsal ve kurumsal biçimlenişine etkisini incelemektedir. 1945 sonrasında çok partili rejime geçiş sürecinde siyasal ve sosyal yaşam içersinde tanık olunan gelişmelerin ve olayların anti-komünizm söylemiyle birleştirilmesi ve anti-komünist dilin bütün yaşam alanlarını çerçevelemekte araç olarak kullanılması incelemenin konusudur. Bu bağlamda özellikle Milli Eğitimin yeniden yapılandırılması sürecinde köy enstitülerinin tasfiyesi ile işçi sendikalarının kurulması ve kurumsallaşması örnekleri de araştırma konusu çerçevesinde incelenmiştir. Bu çalışmanın ortaya çıkarılmasında dönemin farklı yayın politikaları güden bazı gazeteleri ve dergileri, siyasal partilerin programları ve politikaları izlenmiş; resmi rapor nitelindeki çalışmalardan ve dönem üzerine yazılmış ikincil kaynaklardan ve bazı hatıratlardan yararlanılmıştır. Bu çalışma Anti-komünist ? anti-Sovyet propagandanın, Türkiye'de çok partili rejime geçişin çerçevesini belirlediği; siyasi iktidarların iç ve dış politikasının meşrulaştırılmasında, Batı kapitalizmiyle askeri, siyasi, ekonomik entegrasyon sürecinde ve 1945 sonrası kurumsal yeniden yapılanmada taşıyıcı unsur kılındığı sonucuna ulaşmıştır.

Abstract:
The study hereof analyses the making process of the perception of the USSR and the communism and its effect on the social and institutional shaping of Turkey in the period between 1945 and 1960. The topic of the study is combining of observed fact with the discourse of anti-communism and using of discourse of anti-communism as an instrument to surround every areas of life. In this context, elimination of köy enstitüleri as a facet of process of re-structuring of the educational system and founding and establishment of trade unions are two cases to be studied. In this respect, some newspapers and periodics from various political inclinations, the programmes and the policies of political parties, the memories of the period and the secondary resources on the period are searched. The conclusions of the study are that, anti-communist and anti-soviet propaganda determined the borderlines of transition to multi-party system, and is the key element of legitimating of internal and external policies of the political power; military, political and economic integration to the Western capitalism; institutional reconstruction after 1945.