Tekrarlayan süperovulasyonun fare oositlerindeki telomeraz ekspresyonu ve telomer uzunluğu üzerine etkisinin belirlenmesi
Determination of the effect of repeated superovulation on telomerase expression and telomere length in mouse oocytes
Yazar: BETÜL TİRE
Danışman: DOÇ. DR. SAFFET ÖZTÜRK
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology

Özet:
Amaç: Tekrarlayan süperovulasyonun fare germinal vezikül (GV) ve metafaz II (MII) oositlerindeki Tert ve Terc gen ekspresyonu ile telomer uzunluğu üzerine etkilerinin belirlenmesidir.
Yöntem: Balb/C ırkı dişi farelerden kontrol (K; n=12), bir kez süperovulasyon uygulanan (1S; n=12), birer hafta ara verilerek üç kez süperovulasyon uygulanan (3S; n=12), birer hafta ara verilerek beş kez süperovulasyon uygulanan (5S; n=12) olmak üzere 4 grup oluşturuldu; bu gruplardan GV ve MII oositlerin eldesi gerçekleştirildi. Elde edilen oositlerde, Tert ve Terc genlerinin ekspresyon seviyeleri RT-qPCR, TERT protein düzeyi immünofloresan boyama, telomer uzunluğu ise qPCR yöntemleriyle belirlendi. Elde edilen veriler, tek yönlü ANOVA ve Tukey post-hoc testi ile analiz edildi. 
Bulgular: Terc gen ekspresyon seviyesi, 5S grubundan elde edilen GV oositlerde 1S grubuna göre yüksek olduğu belirlendi (P<0.05). MII oosit elde edilen 5S grubunun Terc seviyesi, K grubuna göre yüksek bulundu (P<0.05). GV oositlerdeki Tert mRNA seviyesi ise 1S ve 5S gruplarında, K grubuna göre yüksek olduğu görüldü (P<0.05). MII oosit elde edilen 1S grubundaki Tert seviyesi de diğer gruplara göre daha yüksek bulundu (P<0.001). TERT proteini GV oositlerde yoğun olarak çekirdek bölgesinde ve sitoplazmada; MII oositlerde ise yoğun olarak sitoplazma ve polar cisimciklerde gözlendi. TERT protein düzeyinin MII oosit elde edilen 1S grubundan 5S grubuna doğru kademeli olarak arttığı belirlendi (P<0.01). 1S, 3S ve 5S gruplarına ait GV oositlerin telomer uzunluğu, K grubuna göre daha kısaydı (P<0.001). K ve 3S gruplarından elde edilen MII oositlerin telomer uzunluğu ise 1S ve 5S gruplarına göre daha kısa olduğu belirlendi (P<0.001).
Sonuç: Tekrarlayan süperovulasyon, telomeraz bileşenleri olan Tert ve Tert gen ekspresyonları ile TERT protein düzeyi ve telomer uzunluğunu GV ve MII oositlerde değiştirmektedir. Bu değişimlerin yardımcı üreme teknikleri sonucunda elde edilen oositlerde görülen bazı gelişimsel bozukluklarla ilişkili olabileceği düşüncesindeyiz. 
Anahtar Kelimeler: tekrarlayan süperovulasyon, telomeraz ekspresyonu, telomer uzunluğu, oosit, fare

Abstract:
Objective: To determine the effects of repeated superovulation on the Tert and Terc genes expression and telomere length in mouse germinal vesicle (GV) and metaphase II (MII) oocytes.
Method: Four groups from Balb/C female mice consisting of control (C; n=12), one time superovulated (1S; n=12), three times with one week intervals (3S; n=12); five times with one week intervals (5S; n=12) were created, and GV and MII oocytes were obtained from these groups. The expression levels of the Tert and Terc genes by RT-qPCR, TERT protein level by immunofluorescence staining, and telomere length by qPCR were determined. The obtained data were analysed by one-way ANOVA and post-hoc Tukey test.
Results: The Terc gene expression level in GV oocytes from 5S group was higher than 1S group (P<0.05). Terc level in MII oocytes from 5S group was higher than C group (P<0.05). The Tert mRNA level increased in GV oocytes obtained from 1S and 5S groups than C group (P<0.05). TERT protein was detected as densely in the nucleus and in the cytoplasm of GV oocytes; densely localized in the cytoplasm and polar body of MII oocytes. It is worth noting that TERT level in MII oocytes gradually increased from 1S to 5S groups (P<0.01). Telomere length in GV oocytes of 1S, 3S and 5S groups were shorter than C group (P<0.001). Telomere length in MII oocytes obtained from C and 3S groups was shorter than those of 1S and 5S groups (P<0.001).
Conclusion: Repeated superovulation changes the telomerase components, Tert and Terc genes expression, TERT protein level, and telomere length in GV and MII oocytes. These changes may be associated with some developmental disorders, which are observed in the oocytes as a result of assisted reproductive techniques.
Key Words: repeated superovulation, telomerase expression, telomere length, oocytes, mouse