Ankara ili aile sağlığı merkezlerinde görev yapan aile hekimlerinin evde sağlık hizmetleri konusundaki görüş, uygulama ve deneyimlerinin değerlendirilmesi
Home health care services: Thoughts, practice and experiences of family medicine practitioners working at family medicine centers in Ankara
Yazar: PINAR GÜNER
Danışman: PROF. DR. BANU ÇAKIR
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Ankara'daki Aile Sağlığı Merkezlerinde görev yapmakta olan aile hekimlerini temsilen seçilmiş bir örneğe giderek yapılmış kesitsel tipteki bu araştırmada aile hekimlerinin, almış oldukları eğitim ve çalışma durumlarına ait bazı özelliklerin belirlenmesi; sorumlu oldukları nüfusa yönelik evde sağlık hizmeti sunumlarıyla ilgili bazı görüş, uygulama ve deneyimlerinin saptanması; evde sağlık hizmetleri kapsamında palyatif bakımla ilgili bazı konularda bilgi durumlarının saptanması amaçlanmıştır. Araştırmada, araştırmacı tarafından hazırlanmış standart bir anket formu aile hekimleri tarafından gözlem altında doldurulmuştur. Ankara'daki 25 ilçede toplam 233 aile sağlığı merkezine gidilmiş ve 724 kişiden çalışmaya katılmayı kabul eden 636 kişi (%87,8) ile çalışma yürütülmüştür. Aile hekimlerinin %63,7'si halen evde sağlık hizmeti verdiği hastaları olduğunu belirtmiştir. Aile hekimlerinin %93,7'si hizmet içi eğitimde evde sağlık hizmetlerine yönelik eğitim almadığını ifade etmiştir. Evde sağlık hizmetleri kapsamında en fazla talep edilen hizmetler; genel muayene, yara bakımı- pansuman, tetkik için kan alma, ilaç enjeksiyonu ve mesane sonda uygulaması olarak bulunmuştur. Yaşadıkları sorunlar arasında en sık hasta yakınlarının beklentilerinin çok olması güvenlik, hastaların beklentilerinin çok olması, ulaşımla ilgili zorluklar belirtilmiştir. Aile hekimlerinin %34,7'si palyatif bakım terimini duymadığını ya da duyduğunu fakat içeriğini bilmediğini ifade etmiştir. Palyatif bakım merkezlerinin yerlerini bilme durumuna ilişkin soruya cevap veren aile hekimlerinin, %89,1'i ülkemizdeki palyatif bakım merkezlerinin nerede olduğunu bilmediklerini ifade etmiştir. Evde sağlık hizmetleri ve palyatif bakım hizmetlerine ihtiyaç duyan hasta sayısı tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de artış göstermektedir. Toplumumuzun sosyodemografik ve ekononomik özellikleri de göz önünde tutularak, evde sağlık hizmetlerinin etkili, maliyeti düşük ve devamlılık arz eden şekilde verilmesi için en uygun sunum modellerinin belirlenmesi uygun olacaktır. Bu  araştırma bu konuda yapılmış öncü bir çalışma olarak değerli veriler sağlamıştır, konuyla ilgili olarak farklı illerde ve gruplarda yapılacak niteliksel ve niceliksel yeni çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
A sufficient size representative sample of family medicine practitioners working at Family Medicine Centers in Ankara was approached in this crosssectional study, to determine some properties about education and working status of the family practitioners; and, their thoughts, practices and experiences about home health care services; their knowledge about palliative care as a part of home health care services. A standard questionnaire was prepared by the researcher and data were collected from family practitioners under observation: a total of 233 family medicine center were visited in 25 county of Ankara. Among 724 family medicine practitioners 636 (%87.8) accepted to participate in the study: 63.7 percent of family medicine practitioners said that they currently provide home health care services; whereas 93.7 percent of family medicine practitioners said that they didn't have any training about home health care services. As a part of home health care services, general physical examination, wound care- medical dressing, bloodletting for examination, drug injection and urinary catheter insertion were the most requested services. Expectations of patients and patients' relatives, security, difficulties in transportation were the most frequent problems stated by family medicine practitioners. 34.7 percent said that they did not hear the term 'palliative care' before or they have heard the term but they don't know the content of the term; 89.1 percent of the family medicine practitioners who replied the question about their knowledge on location of palliative care centers, stated that they don't know the locations of palliative care centers. Number of patients who need home health care centers and palliative care services increase globally. With considering sociodemographic and economic properties of our community, determining the most suitable service models to provide in an effective, low cost and continuous way will be proper. This study provides valuable data about this subject. Further efforts are clearly warranted for quantitative and qualitative research in different cities and risk groups.