Eğitimde drama ve Türk çocuklarının ritüel nitelikli oyunlarının eğitimde drama kullanımı
Drama in education and the practice of Turkish childrens ritualistic games in drama in education
Yazar: TÜLİN SAĞLAM
Danışman: PROF. DR. METİN AND
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tiyatro Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1997
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Drama = Drama ; Dramatik = Dramatic ; Eğitim = Education ; Kişilik = Personality ; Kültür = Culture ; Oyunlar = Games ; Tiyatro = Theatre ; Türk çocukları = Turkish children ; Çocuklar = Children

Özet:
Eğitimde tiyatronun yöntem ve araçlarından yararlanarak dramatik bir ortamın yaratılması, doğaçlama oyunları kullanarak çocuğa veya gence doğrudan kanlım yoluyla öğrenebileceği, kendim geliştirebileceği bir ortamın sunulması dramatik eğitimin temelini oluşturur. 20.yüzyılın başlarında gelişmeye başlayan bu eğitim anlayışı, değişik yöntemlerin ve bu yöntemleri tanımlayan farklı kavramların ortaya çıkmasıyla zenginleşmiş, yaygınlaşmıştır. İngiltere ve Amerika'nın öncülük ettiği dramatik eğitim yöntemi, farklı ülkelerce kendi durumlarına uyarlanarak kullanılmıştır. Bu çalışmada dramatik eğitimin tarihsel süreci, belli başlı yöntemleri ve kavramları açıklayacak biçimde aktarılmaya çalışılmıştır. Bu yöntemler ve yaratıcıları şunlardır: Dramatik Yöntem (Dramatic Method)-Harriet Finlay Johnson, Oyun Yolu (Play Way)-Caldwell Cook, Yaratıcı Oyunlar (Creative Dramatics) ve Oyun Yapımı (Playmaking) -Winifred Ward, Çocuk Draması (Child Drama)-Peter Slade ve Eğitimde Drama (Drama in Education)-Dorothy Heathcote. İkinci bölüm kültür kişilik ilişkisinin irdelenmesine ayrılmıştır. Çağdaş antropoloji ve psikoloji uzmanları kişiliği, bireyin kalıtsal özellikleriyle içinde yaşadığı toplumun kültürel yapısının bir ürünü olarak tanımlamaktadır. Bir bireyin davranışlarım, davranışlarının altında yatan nedenleri gerçekten anlayabilmek için, o bireyin içinde yetiştiği toplumun kültürel özelliklerini bilmek gerekir. Bir drama çalışmasından, içinde yer aldığı toplumun özelliklerine uygun olması, çocuk ve gençlere kendilerini ve içinde yaşadıktan toplumu daha iyi tanıyabilecekleri bir ortam sunması beklenmektedir. Bu hedeflere ulaşabilmek için kültür ve kişilik özelliklerinin tanınması ve bunlardan yararlanılması gereği ortadadır. Bu düşünceden hareketle, ikinci bölümde, kültür ve kişiliğin tanımlan yapılmış ve iki unsurun birbirini nasıl etkilediği araştırılmıştır. Üçüncü bölümde ise ilk olarak ritüeller ve bunların dramatik nitelikleri incelenmiştir. Ardından, Türkiye'de geliştirilebilecek çeşitli yöntemlerden bir tanesine malzeme olabileceği umuduyla ritüel nitelikli Türk çocuk oyunlarıirdelenmiştir. Bu oyunlar Çiğdem Adeti, Yağmur Ritüeli ve Ölüp-Dirilme ve Kız Kaçırma Oyunları olmak üzere üç başlık altoda toplanmış ve çeşitli yörelerde oynanan değişik biçimleriyle verilmiştir. Bize özgü; bizim toplumumuz, eğitimimiz ve kültürümüze uygun; bize has sorunların çözümü için geliştirilecek bir drama yönteminde, uygarlığın ürünlerinden olduğu kadar kendi geleneksel kültür ürünlerimizden de yararlanılmalıdır. Böylece hem kendimizi daha iyi tanır hem de geleneksel kültür ürünlerimizi çağdaş amaçlar doğrultusunda değerlendirebiliriz.

Abstract:
The basic idea of dramatic education is that the child learns about himself/herself and the world around him/her from his/her experience of "role- taking"; dramatic activity is an effective and natural method of learning. Drama functions through improvisation and dramatic activities. From the first decades of the twentieth century, dramatic education has become increasingly widespread. At the same time, while drama has been growing steadily, different approaches, techniques and activities have been adopted in its use. Meanwhile some other countries, especially Canada and Australia produced their pioneers, who began to adapt the methods to their situation. Writers on the subject employed various terms to describe the methods that they wish to promote, e.g, The Dramatic Method, The Play Way, Creative Dramatics, Playmaking, Child Drama, Drama in Education. We tried to clarify these terms briefly and to do so essentially in a chronological order reflecting the ways in which dramatic education has developed historically. In the second chapter, the relation between the personality configuration and the culture of the society to which the individual belongs has been examined. It has been accepted that cultures affect personality and personalities affect culture. The society derives all its qualities from the personalities of the individuals; and the personality of every individual within the society develops and functions in constant association with its culture. Therefore, it is necessary to know the characteristics of a culture and of an individual's personality in it to make the drama program useful and effective. In the third chapter, rituals and their dramatic nature have been examined first. Rituals, because of their educational value and power to create possibilities for dramatic playing, are one of the materials that could be used as a context and/or structure for drama. Additionally, rituals, as one of the oral cultural heritage ofsocieties reflecting pure (or virtually pure) cultural patterns, could be adapted for use by children so that they may become more familiar with their culture and identify with it. Considering these facts, in the second part of the second chapter, the Turkish children's ritualistic games studied under three headings: games for celebrating the coming of spring, games to make the rain fall, and death and resurrection games..C. YURSEKoeRM - ;.