Radyoterapi uygulanmış ratlarda amifostin, melatonin ve N-asetilsistein'in uterus üzerindeki koruyucu etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the protective effects of amifostine, melatonin and N-acetylcysteine usage on uterus of radiotherapy induced rats
Yazar: UĞUR ŞEKER
Danışman: DOÇ. DR. AYFER AKTAŞ
Dicle Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Tıp Bilimleri Bölümü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı / Histoloji ve Embriyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Amifostin = Amifostine ; Melatonin = Melatonin ; N-asetilsistein = N-acetylcysteine ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyasyon = Radiation ; Radyasyondan korunma = Radiation-protection ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Sıçanlar = Rats ; Tedavi = Treatment ; Uterus = Uterus

Özet:
Gerek radyoterapi uygulamalarının temelini oluşturması bakımından gerekse radyasyona kazara maruz kalma durumunda iyonize radyasyonun hücre üzeride DNA ve doku yaralanmasına neden olmaktadır. Kanser tedavisinde radyoterapi amaçlı kullanılan gama radyasyonu, tümör dışı alanda normal doku yaralanması olarak adlandırılan hasarlar oluşturmaktadır. Akut ve kronik yönde çeşitli semptomlarla kendini gösteren bu durum için çeşitli radyoprotektif ajanlar geliştirilmiştir. Pelvik bölge gama ışıması uygulamalarında uterus üzerinde mikroskobik düzeyde gerçekleştirilmiş çalışma ve araştırmalar kısıtlıdır. 
	Çalışmada 56 adet Sprague Dawley cinsi yetişkin dişi rat kullanılmıştır. Ratlar her grupta 7 hayvan olacak şekilde 8 gruba ayrıldı. Kontrol, amifostin, N-asetilsistein ve melatonin dışında kalan 4 denek grubuna  (Radyoterapi, Radyoterapi + Amifostin, Rayoterapi + N-asetilsistein, Radyoterapi + Melatonin) abdomino-pelvik bölgeye tek fraksiyonluk 10 Gray (Gy) gama radyasyonu ışıması yapıldı. Tedavi gruplarına ışımadan 15 dk önce ilgili ajanlar i.p. şekilde enjekte edildi. Işımadan 48 saat sonra deney bitiminde tüm gruplardan alınan uterus dokuları rutin parafin takibine alındı. Elde edilen parafin kesitlere H&E, PAS, Masson trikrom ve TUNEL Assay protokolleri uygulanarak ışık mikroskobunda değerlendirme ve sayım işlemleri gerçekleştirildi.
	Çalışma sonucu 10 Gy tek fraksiyonluk ışıma yapılan deney hayvanlarında uterus üzerinde akut birçok dejeneratif değişiklik ve apoptotik indekste artış izlenmişken ışımadan 15 dk önce amifostin, melatonin ve N-asetilsistein uygulanan gruplarda iyonize radyasyondan çeşitli oranlarda korunmuşluk tespit edilmiştir.
	Çalışmamız kanser tedavisi gören kadınlarda pelvik bölge ışımalarında uterusun korunmasına yönelik deney hayvanı modeli niteliğindedir. Çalışmamız sonucunda pelvik bölge ışımasının uterus üzerinde akut evrede morfolojik hasara ve yoğun DNA fragmantasyonuna neden olabileceğini ayrıca amifostin ve N-asetilsistein ajanlarının bu etkiyi indirgemede kullanılabilirliğinin mümkün olduğunu ancak en ideal protektif profilin melatoninle sağlanabildiği sonucuna varıldı.

Abstract:
Although it forms the basis of radiotherapy applications on the other hand exposing to radiation accidentally, ionising radiation causes DNA breaks on cells and tissue injuries.Gamma radiation from radiotherapy which used treatment of cancer, generate damages normal tissues out of tumoral region. Some radioprotective agents created for this case that indicating itself with acut and chronic symptomes. Gamma radiation applications in the uterus and pelvic region studies and researches carried out at the microscopic level are limited.
56 adult female Sprague Dawley rats were used in this study. The rats were divided into 8 groups and 7 animals in each groups. Control, amifostine, N-acetylcysteine and melatonin group outside the four subjects (radiotherapy, radiotherapy + Amifostine, Rayoterapi + N-acetylcysteine, Radiotherapy + melatonin) single fraction abdominopelvic region 10 Gray (Gy) radiation, gamma radiation was performed. Single fraction 10 Gray (Gy) gamma radiation induced abdominopelvic region of 4 groups (radiotherapy, radiotherapy + Amifostine, Rayoterapi + N-acetylcysteine, Radiotherapy + melatonin) except control, amifostine, N-acetylcysteine and melatonin. Related agents are injected intra peritoneally to the treatment groups 15 minutes previously radiation application. 48 hours after radiation application, routine paraffin monitoring performed at the end of experiment. H&E, PAS, Masson Trichrome and TUNEL Assay protocols applied to the sections taken from parafin embedded samples.Evaluations and countings are carried on light microscopy.
At the end of research, various degenerative changes and increase of apoptotic index is observed in research animals uterus during the acute phase. Various protective effects are detected in groups which amifostine, melatonin and N- acetylcysteine induced 15 minutes previously radiation application. Our research is an experimental animal model for the protection of uterus in women whom undergoing treatment for cancer of the uterus and pelvic region. Although it is observed amifostine and N- acetylcysteine agents reduces degenerative effects of pelvic radiation applications which can be classified as morphologically damage and dense DNA fragmantation, optimum protective profile is obtained with melatonin.