Bazı 2-sübstitüe-5-(benzotiyazol-2-il)-1H-benzimidazol türevlerinin sentezleri ve antikanser etkilerinin incelenmesi
Synthesis of some 2-substituted-5-(benzothiazol-2-YL)-1H-benzimidazole derivatives and investigation of their anticancer effects
Yazar: BİLGE UZUN
Danışman: PROF. DR. ÜMİT UÇUCU
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Benzimidazoller = Benzimidazoles ; Benzotiyazoller = Benzothiazoles ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Sitotoksisite = Cytotoxicity

Özet:
Kanser, sağlıklı hücrelerdeki genetik bilgilerin çeşitli faktörlerle değişmesiyle hücrelerin bölünme kontrolünü kaybetmesi sonucunda, kontrolsüz olarak çoğalmasıyla oluşan bir hastalıktır. Cerrahi ve radyoterapi yöntemlerine ilave olarak kanser tedavisi için tercih edilen bir başka etkili yol da kemoterapötik ajanların kullanımıdır. Buna ek olarak kanserin görülme sıklığı, progresif oluşu ve ölüm oranlarındaki artış nedeniyle, kemoterapötik ajan geliştirmeye yönelik çalışmalar hâlen devam etmektedir.
Benzimidazol ve benzotiyazol halka sistemleri sahip oldukları farklı farmakolojik aktivitelerden dolayı önemli birçok ilacın kimyasal yapısının temelini oluşturmaktadır. Kanser kemoterapisinde kullanılan bazı ilaçların, bu halka sistemlerini taşıdığı bilinmektedir. Literatürde ana yapı olarak benzimidazol ve benzotiyazol taşıyan bileşiklerin sentezlenmesine ve antikanser aktivitelerinin incelenmesine yönelik çok sayıda çalışma bulunmaktadır. 
Bu çalışmada benzimidazol ve benzotiyazol halka sistemlerinin potansiyel antikanser aktiviteleri nedeniyle, her iki halka sistemini aynı kimyasal yapıda barındıran 8 adet yeni bileşik sentezlenmiştir. Elde edilen bileşiklerin yapıları, infrared (IR), nukleer magnetik rezonans (NMR), kütle spektroskopisi (MS) verileri ve elementel analiz sonuçları ile kanıtlanmıştır.
Sentez edilen bileşiklerin sitotoksik etkileri ise; A549 (ATCC CCL-185)  küçük hücreli olmayan akciğer kanseri hücre hattı, Caco-2 (ATCC HTB-37) kolon kanseri hücre hattı ve NIH3T3 (ATCC CRL-1658) fare embriyo fibroblast hücre hattı üzerinde test edilmiştir. Seri içerisinde 3c ve 3e kodlu bileşiklerin, referans ilaç olan sisplatin ile kıyaslanabilir ölçüde aktivite göstermeleri sonucu, yüksek aktiviteye sahip bileşikler oldukları tespit edilmiştir.


Anahtar Kelimeler: kanser, sitotoksisite, benzimidazol, benzotiyazol

Abstract:
Cancer, is a disease, healthy cells with the genetic information by changing various factors as a result of the loss of control of cell division caused by uncontrolled proliferation. In addition to the methods such as surgery and radiotherapy, another effective way that preferred for the treatment of cancer is the use of chemotherapeutic agents. Also kemotherapeutic agents for to develop agents, are still continuing, because of the incidence of cancer, progressive increase and in mortality rates. 
Benzimidazole and benzothiazole ring systems, are the basis of chemical structure important many drugs than because of different pharmacological activity. It's known that some drugs being used in cancer chemotherapy carry these ring systems. There are lots of studies in literature aimed to synthesis and investigation of anticancer activities of mainly benzimidazole and benzothiazole containing compounds.
In this study, due to potential anticancer effects of benzimidazole and benzothiazole ring systems, 8 new compounds that contain both of these ring systems on the same chemical structure were synthesized. The structures of obtained compounds were confirmed by the spectroscopic data of infrared (IR) and nuclear magnetic resonance (NMR), mass spectroscopy (MS), and Elementel analysis results.
Cytotoxic effects of the synthesized compounds were tested on A549 (ATCC CCL-185)  non-small lung cancer cell line, Caco-2 (ATCC HTB-37) colon cancer cell line and NIH3T3 (ATCC CRL-1658) mouse embryo fibroblast cell line. Compounds 3c and 3e were determined as the most effective compounds that showed comparable activity with reference drug Cisplatin.

Key Words: cancer, cytotoxicity,benzimidazole, benzothiazol