Yeni kara film olarak Tayfun Pirselimoğlu sineması: Filmlerin sinematografi ve anlatı analizleri
Tayfun Pirselimoğlu cinema as neo-noir: Analyse of cinematography and narration
Yazar: AHMET ERTUĞRUL BİLKAN
Danışman: PROF. DR. SERDAR ÖZTÜRK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Sinema Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Kara film = Film noir ; Pirselimoğlu, Tayfun = Pirselimoğlu, Tayfun ; Sinema = Cinema ; Sinematografi = Cinematography ; Türk sineması = Turkish cinema

Özet:
Sinema sanatı görsel olarak bir hikâye anlatma şeklidir. Bu hikâye anlatılırken izleyiciye kadraj içerisinde gösterilen kadar gösterilmeyen unsurlar da önem taşımaktadır. Görsel olarak sinemanın anlatım gücünü oluşturan ana unsur sinematografidir. Sinematografi sinemanın ilk çıkış yıllarında teknik olanakların yetersizliğiyle geri planda kalmış olsa da özellikle 1930'lu yıllarda sesli filmlerle beraber gelişen teknoloji, sinematografi konusunda da yenilikleri desteklemiştir. Bu tezde, I. Dünya savaşı sonrası 1920'li yıllarda ortaya çıkan Alman Dışavurumcu Sineması, 1930'ların Amerikan Gangster Filmler, 1940'lı yılların Kara Film'i ve sonrasında gelişen Yeni Kara Film akımı incelenerek Tayfun Pirselimoğlu sinemasına ait film örnekleri üzerinden anlatı ve sinematografik analizler yapılmıştır.  Tayfun Pirselimoğlu filmleri sinematografik açıdan Kara Filmlere ve Yeni Kara Filmlere yakın bir konumda bulunmakla beraber bu filmlerin birer Kara Film veya Yeni Kara Film olarak kabul edilip edilemeyeceği araştırmanın temel sorunsalını temsil etmektedir. Tayfun Pirselimoğlu'nun işlediği konular, kara film türüne uygun olmakla birlikte, üstelik bu anlatı tarzı sinematografik olarak kara film unsurlarıyla desteklendiği halde, içerik ve hikâye akışı bakımından farklı nitelikler taşır. Bu bakımdan Tayfun Pirselimoğlu'nu, yeni kara film sınırlarında dolaşan, ancak yeni kara film olarak sınıflandırılarak sınırlandırılamayacak kadar özgün yapıtlar ortaya koyan bir auteur yönetmen olarak değerlendirmek daha uygun olacaktır.

Abstract:
Cinema is a visual storytelling. In this way of storytelling, what is shown in the frame is rather important as what is not shown. The power of visual storytelling is cinematography. As of the technical incompetence at the time newly-emerging cinema cinematography was kept in the background until the 1930s. Advancing technology brought sound to the films and also innovations to cinematography. In this thesis, the research is started from the German Expressionist Cinema which established in early 1920s, and gone through the gangster cinema of 1930s, Film Noir of 1940s, Neo-Noir of 1970s, early and modern Turkish Cinema. Tayfun Pirselimoğlu's cinematic approach is analyzed based on the genre research mentioned above. This analyzes go in to division of cinematographic analyze and contextual analyze. Tayfun Pirselimoğlu's films are close to Film Noir and Neo-Noir genres in terms of cinematography. However, in contextual approach it differs from the classical Noir style. This thesis tries to reveal his cinematic style as if it can be considered as Film Noir/Neo-Noir or not.