Horoz, erkek ördek ve güvercinde truncus brachiocephalicus'un dalları, seyri ve dallanması üzerine karşılaştırmalı makroanatomik araştırmalar
Comparative macroanatomical investigations on the pattern and branches of the truncus brachiocephalicus among the rooster, drake and pigeon
Yazar: MEVLÜT AYKUT
Danışman: PROF. DR. ÖZCAN ÖZGEL
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Anatomi-veteriner hekimlik = Anatomy-veterinary ; Güvercinler = Pigeons ; Horozlar = Cocks ; Truncus brachiocephalicus = Truncus brachiocephalicus ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; Ördekler = Ducks

Özet:
Bu çalışmada horoz, erkek ördek ve erkek güvercinde ön ekstremite, göğsün ön bölümü ve boyun bölgesi ile birlikte başın arteriyel vaskularizasyonunu sağlayan truncus brachiocephalicus'un dalları karşılaştırmalı olarak incelendi. Çalışmada, tamamı erişkin, yürüyen kanatlı sınıfında bulunan 10 adet horoz, yüzen kanatlı sınıfında bulunan 10 adet erkek ördek ve uçan kanatlı sınıfında bulunan 10 adet erkek güvercin olmak üzere toplamda 30 adet hayvan kullanıldı. Bu hayvanların seçilmesinin sebebi yetiştiriciliklerinin sıklıkla yapılması, veteriner klinikte en sık karşılaşılan kanatlılar olması ve kolay temin edilebilmesidir. Kanatlı hayvanlar üzerinde yapılan damar çalışmaları memeli hayvanlara oranla oldukça azdır. Özellikle tr. brachiocephalicus ve dalları ile ilgili yapılan çalışmaların kapsamı ve sayısı yetersizdir.
Çalışmada kanatlı hayvanların yürüyen, yüzen ve uçan gruplarının her birinden bir örnek seçildi ve 3 farklı yöntem kullanılarak damar ağı haritası çıkarıldı. Uygulanan yöntemlerden ilkinde ürografin % 37'lik radyoaktif madde damar yolundan enjekte edilerek radyolojik görüntüleme tekniğinden yararlanıldı. İkinci yöntemde hayvanlar uyutulduktan sonra aorta abdominalis'ten girilerek renklendirilmiş metilmetakrilat ve polimetilmetakrilat karışımı verildi, karışım arterlerde donduktan sonra bütün dokular potasyum hidroksit'te eritildi ve damar ağı ortaya çıkarıldı. Üçüncü yöntemde ise aorta abdominalis'ten renklendirilmiş sıvı lateks enjekte edilerek %10'luk formaldehit solüsyonunda saklanan hayvanların diseksiyonu yapıldı ve elde edilen bulgular karşılaştırılarak yazıldı.
Elde edilen bulgularda üç kanatlı türünde de tr. brachiocephalicus'un dallarının büyük oranda benzer olduğu ancak bazı küçük farklılıkların bulunduğu tespit edildi. Örneğin; güvercin ve horozda baş ve boyun bölgesinin oldukça yoğun bir damar ağıyla sarıldığı, ancak ördekte yalnızca boyun bölgesinde ve az miktarda damar ağının bulunduğu gözlendi. Güvercinde ve ördekte tr. brachiocephalicus'un çapının arcus aorta'nın çapından daha büyükken horozda bu durumun tam tersi olduğu gözlendi. Ayrıca göğüs bölgesinde ayrılan dallarda varyasyonun çok fazla olduğu belirlendi.

Abstract:
This research was to investigated compertively pattern of branching and distribution of the truncus brachiocephalicus which supply to anterior limb, anterior portion of the chest and neck area, together with arterial vascularization of the head in rooster, drake and pigeon, each of which belongs to different avian orders. In this study, a number of 10 rooster in walking class, 10 drakes in floating class, 10 pigeon in flying class, all being mature total 30 animals were used. The reason for the selection of these animals was their frequent cultivation, the most common seen in veterinary clinic and easily can be provided.
Vascular studies on poultry are considerably less than mammalian animals, in particular, the scope and number of studies on tr. brachiocephalicus and its branches are insufficient.
In this research, a sample was selected from each of the walking, floating and flying groups and a vascular map was present using 3 different methods. In the first method, radioactive material (37% ürografin) was injected through the vein and then radiological imaging technique was used. In the second method, after the animals were anesthesed, a mixture of colored methyl methacrylate and poly methyl metakrilat was injected from aorta abdominalis. After the mixture was frozen in the arteries, all tissues were dissolved in potassium hydroxide and the vessel network was uncovered. In the third method, the colored liquid latex was injected into the abdominal aorta. Then, the animals stored in 10% formaldehyde solution. Afterwards, dissection was performed and written by comparing the findings obtained. The findings in all three bird species on the branches of tr. brachiocephalicus is substantially similar, but, it was detected that there are some minor differences. For instance; in the pigeon and rooster, the head and neck region was surrounded by a dense network of vassels, but only a small amount of vascular network was observed at the neck region in duck. Diameters of truncus brachiocephalicus in pigeons and ducks bigger than diameter of arcus aorta were determined. It was observed that the exact opposite of this situation. It was also determined that the very large variation at the branches in chest area.