Bozkırlı Türklerde askerlik
Soldiership in Steppe Turks
Yazar: HAKAN NİŞANCI
Danışman: PROF. DR. OSMAN YORULMAZ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Askeri hayat = Military life ; Askeri sistemler = Military systems ; Askeri teşkilat = Military organization ; Askeri yapı = Military structure ; Askerlik = Military service ; Bozkır kültürü = Steppe culture ; Bozkırlar = Steppes ; Türk tarihi = Turkish history ; Türkler = Turks

Özet:
Tarihi süreç içerisinde toplumlar arasında değişimi, ilerlemeyi veya çöküşü sağlayan genellikle savaşlar olmuştur. Savaşlar, toplumların geleceğini lehte veya aleyhte değiştiren en temel olgulardan biri olmuştur. Savaşlar Türk tarihi açısından da önemli bir yer edinmiştir. Biz Bozkırlı Türklerde Askerlik isimli tezimizde Türk tarihi içinde askerliğin ve muharebelerin önemini anlatmaya çalıştık.  
Türkler arasında askerlik ve muharip olma tarihin her döneminde önemini korumayı başarmıştır. Türklerin muharip olmasında sosyal hayat, inançlar ve coğrafya çok etkili olmuştur. Bahsedilen bu etkenler sayesinde muharip olma özelliklerini korumuşlardır. Benimsedikleri inançlar onların muharip olmasını teşvik etmiştir. Bulundukları coğrafya onları konar-göçer olmaya zorlamıştı. Konar-göçer yaşam Türklere hareket kabiliyeti sağlamıştır. Konar-göçer hayat ve hareket kabiliyeti Türklerin ordu millet bilincine ulaşmasını sağlamıştı. Türklerin konar-göçer olmaları, ordu millet bilincine sahip olmaları ve atı günlük hayatta oldukça fazla kullanmaları disiplinli, hiyerarşik düzene sahip, hızlı askeri birliklerin oluşmasını sağlıyordu.
Türklerde mevcut olan askerlik ruhu onların askerliğin maddi unsurları olan teknik ve askeri teçhizatlarda da başarılı ve yeterli olmalarını sağlamıştır. Teknik açıdan atın kullanımı ve hareket kabiliyeti Türklere muharebelerde yeni yetenekler kazandırmıştır. Bu yetenekler sayesinde birçok askeri taktik ve strateji geliştirilmiş ve başarıyla uygulanmıştır. Bozkır coğrafyasında konar-göçer yaşayan Türklerin uyguladıkları taktik ve stratejiler coğrafyaya ve sosyal hayata uygun şekilde gelişmiştir. Türkler taktik ve stratejilerini sosyal hayatlarında ve yaşadıkları coğrafyalarda yaptıkları değişiklikler sonrasında yenileyerek tekrar yorumlamışlardır. Yerleşik hayata geçmiş Türk toplumları kale yapımı, sur savunması ve piyade düzeni gibi Türkler arasında bozkır coğrafyasında pek görülmeyen teknikler geliştirmişlerdi. Türkler bu teknikler arasında bazılarının bulucusu olmuş ve harp tarihine kazandırmıştır.
Bozkırlı konar-göçer Türkler yaşadıkları çevreye ve uyguladıkları tekniklere uygun silahlar kullanmışlardır. Türkler saldırı ve savunma amaçlı silahlar arasından saldırıya uygun silahları daha çok tercih etmişlerdi. Savunma amaçlı silahları, saldırı amaçlı silahların kullanımına mani olmayacak şekilde geliştirmiş ve kullanmışlardı. Türkler uygulandıkları taktik ve stratejide olduğu gibi kullandıkları silahlarında taarruzî nitelikte olmasına özen göstermişlerdi. Bu bağlamda Türkler için en makul asker biçimi hafif zırhlı okçu süvarilerdir.

Abstract:
The warfare has generally been a major element that let to change, progress and decline between societies throughout the history. Having been the one of the the most fundamental facts which chances the future of societies favourably or unfavourable, the wars have an important place in Turkish history. So, in this thesis entitled as Soldiership in Steppe Turks, it is aimed to reveal the importance of the soldiership and the warfare in Turkish history.
The soldiership and being warrior has maintained its importance in every period of history among the Turks. Social life, beliefs and geography have influenced the Turks to become warrior. Thanks to these factors in question, they preserved their warlike features. The beliefs they adopted, encouraged them to be warrior. The geography forced them to become semi-nomad and semi-nomadic life style allowed the Turks to move freely. This kind of life style and mobility provided the concept of military-nation to spread among the Turks. Semi-nomadic aspect of the Turks, the concept of military-nation and employment of the horse in everyday life let to form quick military units in hierarchical order.
Military perception of the Turks, allowed the Turks to get succesfull in technical and military equipments which are part of the material elements of the military service. Employment of the horse technically and mobility has brought many abilities to the Turks. Thanks to these abilities many military tactics and strategy were developed and performed succesfully. The tactics and the strategies that the semi-nomadic Turks practised in steppe geography have shown development in parallel to the the geography and the social life. Upon some changes in their lifes and geographies in which they lived, The Turks reorganized their tactics and strategies. Settled Turkish societies developed castle construction, wall defences and infantry system that were hardly seen among the nomadic Turks. Among these tactics, some of them were founded and added into the warfare history.
Steppe nomadic Turks employed weapons in accordance with the environment and their own technics. Among the offensive and the defensive weapons, the Turks generally preferred the offensive weapons. But they also developed and employed the defensive weapons in an unobstructed way to the employment of the offensive weapons. The Turks also paid attention to use the offensive weapons in employment of the weapons just like in their tactics and strategies they performed. In this context, the best soldier style for the Turks is light armoured archer cavalry.