İş doyumunun iş özellikleri modeli bakımından incelenmesi ve bazı demografik özelliklerle ilişkilerin belirlenmesi
Examination of job satisfaction according to the job characteristics model and determination of its relationship with some demographic characteristics
Yazar: BURCU ÇAMUR
Danışman: DOÇ.DR. AZİZE ERGENLİ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışma, Ziraat Bankası'nda çalışan Ziraat Bankası Bankacılık Okulu mezunu iş görenlerin iş doyumunu etkileyen demografik ve işle ilgili unsurları araştırmaktadır. Öncelikle iş doyumu tanımlanmış, iş doyumunu etkileyen ve iş doyumundan etkilenen değişkenlere değinilmiş ve iş doyumu modelleri açıklanmıştır. Bu modellerden Hackman ve Oldham'm İş Özellikleri Modeli üzerinde yoğunlaşılmasıyla ilk bölüm tamamlanmıştır. Alan çalışmasında, iş özellikleri Modeli'nin öngörüleri regresyon ve düzenleyici değişkenli regresyon yöntemleriyle; iş görenin cinsiyetinin, kıdeminin, eğitim düzeyinin ve çalıştığı birimin iş doyumu açısından bir farklılığa yol açıp açmadığı Bağımsız İki Örnek t Testi ile ve iş görenin yaşının ve medeni durumunun iş doyumu açısından bir farklılığa yol açıp açmadığı da Tek Yönlü Varyans Analizi ile incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; temel iş özellikleri genel iş doyumunu; beceri çeşitliliği, görevin önemi ve görev bütünlüğü işi anlamlı bulmayı; özerklik işin sonuçlarından sorumluluk duymayı; işten alman geribildirim çalışmanın sonuçlan hakkında bilgi sahibi olmayı; ve işi anlamlı bulma, işin sonuçlarından sorumluluk duyma ve çalışmanın sonuçları hakkında bilgi sahibi olma da genel iş doyumunu etkilemektedir. Gelişme ihtiyacının gücü, yalnızca özerklik - işin sonuçlarından sorumluluk duyma, işten alman geribildirim - çalışmanın sonuçlan hakkında bilgi sahibi olma ve çalışmanın sonuçlan hakkında bilgi sahibi olma - genel iş doyumu ilişkilerinde; çalışma ortamından sağlanan doyum ise, yalnızca beceri çeşitliliği - işi anlamlı bulma, görevin önemi - işi anlamlı bulma ve işin sonuçlarından sorumluluk duyma - genel iş doyumu ilişkilerinde düzenleyici değişken rolü oynamaktadır. Ayrıca; iş görenin cinsiyetinin, eğitim düzeyinin ve medeni durumunun iş doyumu açısından önemli bir farklılık yaratmadığı; farklılık yaratan değişkenlerin yaş, kıdem ve çalışma birimi değişkenleri olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: İş Doyumu, İş Özellikleri Modeli

Abstract:
This study is concerned with the demographic and work-related factors affecting the job satisfaction of Ziraat Bank staff graduated from the Ziraat Bank Banking School. First of all, job satisfaction was defined, antecedents and consequences of job satisfaction as well as the job satisfaction models were explained. This part of the study was completed by a detailed explanation of one of these models, Hackman and Oldham's (1980) Job Characteristics Model. In the field study, the hypotheses of the model were analized by using regression and moderated regression methods; differences in job satisfaction caused by gender, work experience, education level, and marital status were analized by using Independent Two Samples t test, and differences in job satisfaction caused by age and work unit were analized by using Oneway Analysis of Variance. According to the results of this study, the core job characteristics affected general job satisfaction; skill variety, task significance and task identity affected experienced meaningfulness of the work; autonomy affected experienced responsibility for outcomes of the work; feedback from the job affected knowledge of the results of the work activities, and experienced meaningfulness of the work, experienced responsibility for outcomes of the work and knowledge of the results of the work activities affected general job satisfaction. Growth need strength moderated only autonomy - experienced responsibility for outcomes of the work, feedback from the job - knowledge of the results of the work activities and knowledge of the results of the work activities - job satisfaction relationships; work context satisfactions moderated only skill variety - experienced meaningfulness of the work, task significance - experienced meaningfulness of the work and experienced responsibility for outcomes of the work - job satisfaction relationships. Furthermore, there were significant differences in job satisfaction due to age, work experience and the work unit of the employees, but not due to gender, education level and marital status. Key Words: Job Satisfaction, Job Characteristics Model