İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin zorba davranış eğilimlerinin okul türü ve bazı sosyo demografik değişkenler ile ilişkisi
Student?s bullying trends between some variable corelate at secondary schools
Yazar: AYŞİN SATAN
Danışman: PROF. DR. ADNAN KULAKSIZOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Araştırmanın temel amacı, ilköğretim II. kademede okuyan (6.,7. ve 8. sınıf)öğrencilerin zorbalık eğilimlerinin çeşitli değişkenler açısından karşılaştırılması ve okulortamının zorbalık açısından öğrenci görüşleri doğrultusunda incelenmesidir. Araştırmadatarama türünde bir araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmada öğrencilerin, zorbalıkeğilimlerini ölçmek için Zorbalık Davranış Eğilimi Ölçeği ve okular da yaşanan zorbalıkolaylarıyla ilgili görüşlerini belirlemeye dönük Akran Zorbalığı Değerlendirme Anketigeliştirilmiştir. Zorbalık Davranış Eğilimi Ölçeği, araştırmacı tarafından geçerlik (r=.67) vegüvenirlik çalışmaları (Cronbach alpha=.95) yapılmıştır. Zorbalık Davranış EğilimiÖlçeğinin 4 alt boyutu bulunmaktadır. Bu alt boyutlar; Fiziksel Zorbalık , Sözel Zorbalık,Eğlence Amaçlı Zorbalık ve Duygu ZorbalığıAraştırma 7 farklı ilköğretim ikinci kademede resmi ve özel türdeki okullarda, yaşaralığı,12-14 yaş arasında değişen toplam 496 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Bunların288'si kız, 208'i de erkektir.Araştırmada elde edilen sonuçlar kısaca aşağıda verilmiştir.1. Cinsiyet değişkenine göre Zorbalık Davranış Eğilimi Ölçeği ve alt boyutlarında ( SözelZorbalık, Eğlence Amaçlı Zorbalık ve Duygu Zorbalığı) istatistiksel açıdan anlamlı birfarklılık saptanmıştır.2. Okul değişkenine göre Zorbalık Davranış Eğilimi Ölçeği ve alt boyutlarında (FizikselZorbalık, Eğlence Amaçlı Zorbalık ve Duygu Zorbalığı ) istatistiksel açıdan anlamlı birfarklılık saptanmıştır.3. Yaş değişkenine göre Zorbalık Davranış Eğilimi Ölçeği ve alt boyutlarında istatistikselaçıdan anlamlı bir farklılık saptanmamıştır.4. Annenin eğitim düzeyi değişkenine göre Zorbalık Davranış Eğilimi Ölçeği ve altboyutlarında (Fiziksel Zorbalık, Eğlence Amaçlı Zorbalık ve Duygu Zorbalığı )istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık saptanmıştır.III5. Babanın eğitim düzeyi değişkenine göre Zorbalık Davranış Eğilimi Ölçeği ve altboyutlarında (Fiziksel Zorbalık, Eğlence Amaçlı Zorbalık ve Duygu Zorbalığı )istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık saptanmıştır.6. Algılanan ekonomik düzey değişkenine göre Zorbalık Davranış Eğilimi Ölçeği ve altboyutlarında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık saptanmamıştır.7. Öğrencilerin Akran Zorbalığı Anketindeki sorularına (Bir öğrenci veya grup tarafından buöğretim yılında zorbalığa ne kadar maruz kaldınız; Zorbalığa ne kadar sıklıkla maruzkalındınız; Okulda zorbalık en çok nerelerde yapılmaktadır;Hangi sınıf seviyesinde okuyanöğrenciler zorbalık yapmaktadır) ilişkin görüşleri ile okul değişkeni arasında anlamlı bir ilişkisaptanmıştır. Öğrencilerin Akran Zorbalığı Anketindeki sorularına (Son 6 ay içersinde hangizorbalık davranışına maruz kaldınız;Size zorbalık yapanlar kimlerdir; yapılmaktadır;Hangisınıf seviyesinde okuyan öğrenciler zorbalık yapmaktadır;Okulda zorbalık en çok nerelerdeyapılıyor;Zorbalık olaylarında öğretmen ve yöneticiler tarafından müdahale ve önlemeçalışmaları yapılıyor) ilişkin görüşleri ile cinsiyet değişkeni arasında anlamlı bir ilişkisaptanmıştır.

Abstract: