Türkiye'nin açıklanmış karşılaştırmalı üstünlüklerinin gelişimi: 1990-2017
Development of revealed comparative advantage in Turkey: 1990-2017
Yazar: EMEL BÜYÜKBAĞRIAÇIK
Danışman: PROF. DR. OSMAN KÜÇÜKAHMETOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret ve Para Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Açıklanmış karşılaştırmalı üstünlükler = Revealed comparative advantages ; Dış ticaret politikaları = Foreign trade policies ; Küreselleşme = Globalization ; Rekabet = Competition ; Uluslararası rekabet = International competition ; Uluslararası ticaret = International trade ; Yeni ticaret teorisi = New trade theory

Özet:
Türkiye'de 1990-2017 yılları boyunca meydana gelen ticari faaliyetler detaylı bir şekilde ele alınarak bu yıllar içerisinde dış ticaret yapısında meydana gelen gelişmeler incelenmiştir. Bu çalışmada Türkiye'nin uluslararası iş bölümündeki yerini ve rekabet edebilirlik düzeyini görmek amacıyla, U.N. Comtrade'ten alınan ihracat verileri SITC Rev.3'e göre düzenlenmiş ve Balassa Endeksine göre hesaplanarak Türkiye'nin hangi ürün ya da ürün gruplarında Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlüğe sahip olduğu Hufbauer ve Chilas tarafından geliştirilen beş farklı teknoloji sınıfına göre kategorize edilmiştir. Ayrıca Türkiye ihracatındaki en büyük pay imalat sanayisine ait olduğu için, imalat sanayi ürün ve ürün gruplarının Balassa Endeksi dört farklı sınıflandırmaya tabi tutularak derecelendirilmiş ve daha detaylı bir şekilde incelenmiştir. Yapılan bu detaylı sınıflandırmalar Türkiye'nin rekabet üstünlüğüne veya rekabet dezavantajına sahip olduğu ürün veya ürün gruplarını gösterirken aynı zamanda rekabet üstünlüğü sağlamak istediği veya üstünlüğünü korumak istediği ürünleri destekleyip rekabet edebilirliğinin arttırılması veya korunmasına olanak sağlamıştır. Bu analizlerin sonucunda ise Türkiye'nin rekabet üstünlüğüne sahip olduğu ürün veya ürün gruplarını incelediğimizde genel olarak katma değeri düşük olan emek yoğun ürünler ya da düşük veya orta teknoloji ile üretilebilen ürün grupları olduğu saptanmıştır.

Abstract:
The developments in international division of labor structure for Turkey during the years between 1990 and 2017 were examined discussing the commercial activities which put in an appearance during the same years. In this study, to see the grade of competitiveness of Turkey in international trade in which product or product groups it has Revealed Comparative Advantage, the data which is received from U.N. Comtrade under the authority of U.N. is arranged according to SITC Rev.3 and calculated in accordance with Balassa Index and grouped according to the five different technology classifications developed by Hufbauer and Chilas. Moreover, since the largest proportion in Turkey's export is in the manufacturing industry products or product groups, the Balassa Indice of the products and product groups belonging to the manufacturing industry are subjected to four different classifications and a more detailed examinatifon is made. While these detailed classifications illustrate the products or product groups in which Turkey has a comparative advantage or competitive disadvantage, they have also enabled to increase or protect the competitiveness by supporting the products that Turkey wants to obtain competitive advantage or want to maintain its superiority. As a result of these analyzes, when we examine the products or product groups in which Turkey has a competitive advantage, it is determined that there are generally labor-intensive products with low added value or product groups that can be produced with low or medium technology.