Güvenlik toplumunda dindarlık ve din eğitimi: Soybilimsel bir analiz
Religiousness and religious education in the society of security: A genealogical analysis
Yazar: SÜLEYMAN GÜMÜŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZARİFE ŞEYMA ALTIN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Din eğitimi = Religious education ; Dindarlık = Religiousness ; Eğitim = Education ; Foucault, Michel = Foucault, Michel ; Güvenlik = Security ; Sosyobilimsel konular = Soscioscientific issues

Özet:
Bu çalışma, modern dünyanın dindarlık kipliği olarak din okuryazarlığının tarihsel a priori'lerini analiz etme amacını taşımaktadır. Dindarlık kipleri, din eğitimi pratiklerinin inşa ettiği dindar öznenin genel geçer temsilidir. Fakat belirli bir dönem için dindar öznenin mahiyetini açıklayabilmek için tarihsel öznenin mahiyetinin açıklanması gerekmektedir. Gelenek ile modern, telif edilemez ayrımlara sahiplerse eğer, bu iki dünyanın dindarlık kiplikleri de başka yapısal özelliklere sahip olmalıdır. Aynı zamanda gelenek ve modern olan, tekil istençlerden ne kadar dolaysızsa, dindarlık kiplikleri de tekil farklılıkların ötesinde evrensel kodlarla belirlenmelidir. Yaşama dair bilinç, hukuk, kamusallık, kent, dil, emek gibi insanın tarihselleşmesinin yapısal dışavurumları belirlenmeden dindarlığın açıklanması yüzeysel kalacaktır. Çalışma, güvenlik toplumunda din eğitimi pratiklerinin dindar öznesini analiz etmeyi hedeflemektedir. Güvenlik toplumu, Foucault'nun arkeolojik ve soybilimsel yöntemlerinin yarı-kuramsal çıktısı ve modern olarak nitelenen toplumun tarihsel olabilirlik koşulları bağlamında tezahürünün mahiyetidir. Güvenlik toplumu, biyoloji başta olmak üzere çeşit söylemlerin tedarik ettiği hakikatlerle yaşama dair bilinci, şehirden kente dönüşen makro uzamdaki emeğin, kamusallığın, hukukun organizasyonuyla insanın makro fiziğini, dilin poetikasıyla düşüncenin uzamını düzenlemiştir ve bu alanlarla ilgili kodlarla bireyselleşmenin tarihsel a priori'lerini üretmiştir. Özellikle kent, bedeni ve dili kendinde topladığı için tıpkı, Platon'un khôra'sında olduğu gibi bireyselleşme sürecini yönetmektedir. Din eğitimi pratikleri, güvenlik toplumunda bireyselleşmenin varoluşsal niteliği sağlamak bir yana değil yüzeysel bir bağlantı suretini ortaya çıkarmaktadır. 
Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm arkeoloji ve soybilimi; ikinci bölüm, Foucault'nun toplum sınıflandırmasını; üçüncü bölüm, geleneksel dindarlığı; dördüncü bölüm de, din okuryazarının tarihsel olabilirlik koşullarını konu edinmektedir.

Abstract:
SULEYMAN GUMUS
This study aims to analyze the historical a priori of religious literacy as the modality of religiousness of the modern world. The modes of religiousness are the general representation of the religious subject built by the practices of religious education. But in order to explain the nature of the religious subject for a given period, the nature of the historical subject must be explained. If they have a tradition and a modern, unaccommodable distinction, the religious modalities of these two worlds must have other structural features. At the same time, as far as the terms tradition and modernity indirect from singular will, the modalities of religiosity should be determined by universal codes beyond the singular differences. The explanation of religiosity will be superficial without the structural manifestations of human historicity such as consciousness of living, law, publicity, city, language, labor. The study aims to analyze the religious subject of religious education practices in the society of security. The society of security is the semi-theoretical output of Foucault's archaeological and genealogical methods, and the nature of the manifestation of modern society in terms of the conditions of historical possibility. Security society regulated the awareness of the facts about life through the truths supplied by various discourses, especially biology; the macro-physics of human being through the organization of labor, publicity and law; space of thought with the poetics of language. It produced historical a priori of individualization with codes related to these spaces. In particular, as the body and language come together in the city, it manages the individualization process just as in Plato's khôra. The practices of religious education, so far from providing the existential nature of individualization in the security society, product the appearance of a superficial form.
The study consists of four parts. In the first chapter, archeology and genealogy are explained; In the second chapter, the society classifications of Foucault are given; in the third chapter, the traditional religious is classified under three titles; In the fourth chapter, the historical conditions of religious literacy were discussed.