Üst ekstremite yaralanmalarında merkezi sütun stabilizasyon yaklaşımının etkinliği
The effectiveness of core stabilization in patients with upper extremity injuries
Yazar: ÇİĞDEM AYHAN
Danışman: PROF. DR. EDİBE ÜNAL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Bilek = Wrist ; Denge = Equilibrium ; Dirsek = Elbow ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Hareket = Motion ; Hareket analizi = Motion analysis ; Kol yaralanmaları = Arm injuries ; Kompanzasyon = Compensation ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Bu çalışmanın amacı, üst ekstremite yaralanmalarında geleneksel üst ekstremite rehabilitasyon programı ile birlikte verilen merkezi sütun stabilizasyon egzersizlerinin etkilerini araştırmaktır. Çalışmaya dirsek ve el bileği problemi olan 27 hasta (stabilizasyon grubu: 7 dirsek ve 7 el bileği problemi, kontrol grubu: 7 dirsek ve 6 el bileği) dahil edilmiştir. Hastalar rastgele yöntemle iki gruba ayrılmıştır. Bir gruba geleneksel üst ekstremite rehabilitasyonu ve merkezi sütun yaklaşımı (Stabilizasyon Grubu), diğer gruba ise sadece üst ekstremite rehabilitasyonu (Kontrol Grubu) uygulanmıştır. Her iki gruba uygulanan rehabilitasyon programı haftada üç gün olmak üzere 6 hafta boyunca devam etmiştir. Hastalara tedavi öncesi ve sonrası olmak üzere iki değerlendirme yapılmış olup, değerlendirme kapsamında; üst ekstremitenin fonksiyonel düzeyi (ağrı, eklem limitasyonu, üst kas kuvveti, kavrama kuvveti, endurans, yorgunluk şiddeti ve Kol, Omuz ve El Sorunları anketi), merkezi sütun stabilitesi (gövde kas kuvveti ve dinamik denge) ve üst ekstremite hareketlerinin özellikleri (hareketin kalitesi ve kompansatuar ekstremite ve gövde hareketlerinin miktarı) ve emosyonel durum (deprresyon ve anksiyete) yer almıştır. Her iki grupta tedavi öncesi ve sonrası sonuçlar karşılaştırıldığı zaman ağrı, eklem limitasyonu, kas kuvveti ve kavrama kuvvetinde gelişme olduğu saptanmıştır (p<0.05). Tedavi sonrasında, stabilizasyon grubunda üst ekstremite enduransı, fonksiyonel seviyesi, aktivite sonrası yorgunluk şiddeti, depresyon ve anksiyete parametrelerinde gelişme saptanırken (p<0.05), kontrol grubunda bir değişim kaydedilmemiştir (p>0.05). Gövde kas kuvveti, dinamik denge, baş, gövde ve toplam kompansasyon miktarlarının stabilizasyon grubu lehine gelişme gösterdiği kaydedilmiştir (p<0.05). Merkezi sütun stabilizasyon eğitiminin üst ekstremite yaralanmaları sonrasında fonksiyonelliği artırması ve iyileşmenin erken devrelerinden itibaren doğru hareket paternlerinin yerleşimi bakımından yarar sağlayan etkin bir yaklaşım olduğu düşünülmektedir.Anahtar Kelimeler: Merkezi sütun stabilizasyonu, kinetik zincir, üst ekstremite yaralanmaları, kompansatuar hareket paternleri, fonksiyonellik

Abstract:
The purpose of this study was to examine the effects of the addition of core stabilization exercises to a traditional upper extremity rehabilitation program for patients with upper extremity injuries. The effectiveness was determined by comparing a core stabilization plus traditional upper extremity approach (Stabilization Group) with a traditional upper extremity-only approach (Control Group). Patients were randomly assigned to two groups. Twenty-seven patients with elbow and wrist injuries (Stabilization Group: elbow disorders N=7, wrist disorders N=7, Control Group: elbow disorders N=7, wrist disorders N=6) were recruited. Both groups received a 6-week (3 days a week) exercise intervention. Outcome was based on upper extremity functional status (pain, range of motion, muscle strength, grip strength, endurance, fatigue severity and Disabilities of Arm, Shoulder and Hand Questionnaire, DASH), core stability (trunk muscle strength, dynamic balance), characteristics of the upper extremity movement (quality of motion and the quantity of compensatory movement patterns) and emotional status (anxiety and depression) measured before and after intervention. Pain, range of motion, upper extremity muscle strength and grip strength were improved for both groups (p<0.05). The upper extremity endurance, DASH scores, fatigue severity, depression and anxiety were improved only in stabilization group (p<0.05). There was a significant difference between the groups for trunk muscle strength and dynamic balance, amount of compensatory movements of the head, trunk and the total compensation (p<0.05). Core stabilization approach appear to provide additional benefits to patients with upper extremity injuries in terms of increasing the functionality of the upper extremity and re-educating the patients for the appropriate movement patterns beginning from the early phase of the recovery.Key words: Core stabilization, kinetic chain, uper extremity injuries, compensatory movement paterns, functionality.