Özgül öğrenme bozukluğu olan çocuk ve ergenlerde psikososyal zorlukların ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of psychosocial difficulties and related factors in children and adolescents with specific learning disorders
Yazar: NAZLI ECE KARZAN
Danışman: DOÇ. DR. DAMLA EYÜBOĞLU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Ana-baba = Parents ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Ergenler = Adolescents ; Çocuklar = Children ; Özgül öğrenme güçlüğü = Specific learning disability ; Öğrenme bozuklukları = Learning disorders

Özet:
Özgül öğrenme bozukluğu (ÖÖB), bilişsel anormalliklere davranışsal bulguların eşlik ettiği, beyin bilişsel süreçlerinin ve etkilendiği, oldukça sık görülen, çocuğun öz kavramını, gelecekteki sosyal yaşantısını ve akademik başarısını olumsuz etkileyen nörogelişimsel bir bozukluktur. ÖÖB tanısı olan olgularda psikososyal zorluklar ve ilişkili faktörlerin incelenmesini amaçlayan çalışmamızda, polikliniğimize başvuran 134 sağlıklı gönüllü ve ÖÖB tanılı çocuk ve ergen katılımcı ve ebeveynlerinin demografik verileri, eşlik eden psikiyatrik tanıları, Piers Harris Çocuklar için Öz Kavram ölçeği, Çocuk Yetiştirme Tutumları Ölçeği, Çocuk ve Ergenler için Sosyal Destek Değerlendirme Ölçeği, Anne Babalık Stilleri ve Boyutları Ölçeği, ebeveynlerin Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği'nden edinilen ve bunların kontrol grubu ile karşılaştırılmasından elde edilen bulgulara yer verilmiştir. Çalışmamızda ÖÖB'ye %88,3 oranında diğer bir psikiyatik hastalığın eşlik ettiği, en sık ise dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu eşlik ettiği belirlendi. Katılımcılar öz kavramı açısından değerlendirildiğinde, olgu grubunda öz kavramı ölçeğinden elde edilen toplam puan 50,57±13,65 ve kontrol grubundan anlamlı derecede düşük (60,76±9,47), (p<0,001) olarak bulundu. Ebeveyn ilgi ve sevgi gösteriminin artmasının öz kavramı ve mutluluk üzerinde olumlu etkisi bulunduğu saptandı. Çocukta algılanan öz kavramı, ebeveyn anksiyete ve depresyon düzeyi ile de ilişkili bulundu. Arkadaş desteği arttıkça, çocukta algılanan benlik kavramının da arttığı belirlendi.  Ebeveyn stilleri açısından katılımcı gruplar arasında anlamlı fark bulunmazken, olumlu ebeveynlik stili olan yetkin stil ile çocuğun algıladığı sevginin ve fiziksel mutluluk ve doyumun arttığı saptandı. Ebeveyn anksiyetesi ise olumlu ebeveynlik stili olan yetkin ebeveyn stili ile ters, olumsuz ebeveyn stili olan otoriter ebeveynlik stili ile doğru orantılı bulundu. Sonuç olarak ÖÖB'nin erken tanınması ve uygun desteğin zamanında verilmesi, olumlu ebeveynlik stilleri üzerine yapılacak çalışmalar ile bu olguların öz kavramının, akademik ve sosyal işlevlerinin olumlu yönde değişeceği düşünülmektedir. 

Anahtar Kelimeler: ÖÖB, Özgül öğrenme bozukluğu, Anne Babalık Stilleri, Öz Kavramı

Abstract:
Specific learning disorder (SLD) is a common neurodevelopmental disorder in which cognitive abnormalities are accompanied by behavioral symptoms, brain cognitive processes and perception ability are affected. This situation negatively affects the child's self-concept, future social life and academic success. In our study, which aimed to examine psychosocial difficulties and related factors in cases with SLD diagnosis, demographic data, accompanying psychiatric diagnoses of 134 healthy volunteers and children and adolescent participants with SLD diagnosis and their parents, Piers-Harris Children's Self-Concept Scale, Child Rearing Attitudes Scale, and Social Support Assessment Scale for Adolescents, Parenting Styles and Dimensions Scale, the data obtained from the Hospital Anxiety and Depression Scale of the parents, and the results obtained by comparing them with the control group. In our study, it was determined that another psychiatric disorder accompanied SLD with a rate of 88.3%, and attention deficit and hyperactivity disorder was the most common. When the participants were evaluated in terms of self-concept, the total score obtained from the self-concept scale in the case group was found to be 50.57 ± 13.65 and significantly lower (60.76 ± 9.47) than the control group (p <0.001). It was found that increased parental interest and affection had a positive effect on self-concept and happiness. Self-concept in the child was also found to be associated with parental anxiety and depression levels. It was determined that as peer support increased, the self-concept of the child also increased. While there was no significant difference between the groups in terms of parental styles, it was found that the child's affection, physical happiness and satisfaction increased with the competent style, which is a positive parental style. Parental anxiety was found to be inversely proportional to competent style, which is a positive parenting style, and directly proportional to authoritarian style, which is a negative parental style. As a result, it is thought that with the early recognition of SLD and the timely provision of appropriate support, studies on positive parenting styles, the core concept, academic and social functions of these cases will change positively.

Key Words: SLD, Specific learning disorder, Parenting Styles, Self-Concept