Doğrudan yabancı yatırımlar ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye (1980-2020)
Relationship between foreign direct investment and economic growth: For Turkey (1980-2020)
Yazar: ÖZGENUR DEMİREL YILDIZ
Danışman: PROF. DR. METİN BERBER
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Granger Nedensellik Testi = Granger Causality Test ; Nedensellik = Causality ; TodaYamamoto Nedensellik Analizi = TodaYamamoto Causality Analysis ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments

Özet:
Bu çalışma, Türkiye için DYY'ler ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi belirlemeyi amaçlamaktadır. DYY'ler ve ekonomik büyüme ilişkisi 1980-2020 dönemi yıllık verileri kullanılarak Fourier ADL Eşbütünleşme testi, Tam Düzeltilmiş En Küçük Kareler (FMOLS) yöntemi, Dinamik En Küçük Kareler (DOLS), Kanonikal Koentegrasyon Regresyon Tahmini ile analiz edilmiştir. Aynı zamanda, DYY'ler, ekonomik büyüme ve ihracat değişkenleri arasında nedensellik ilişkileri Granger Nedensellik, Toda ve Yamamoto Nedensellik, Enders Jones, Nazlıoğlu, Pata ve Yılancı Nedensellik testleri ile incelenmiştir. Fourier ADL Eşbütünleşme testinden elde edilen bulgular değişkenlerin eşbütünleşik olduğunu göstermiştir. Yapılan çeşitli EKK tahminlerine göre (FMOLS, DOLS, CCR) DYY'de meydana gelecek değişikliğin ekonomik büyümeyi etkilediği tespit edilmiştir. Granger, Toda ve Yamamoto, Enders ve Jones, Nazlıoğlu, Pata ve Yılancı nedensellik testleri bulgularına göre ekonomik büyümeden DYY'lere doğru ve ekonomik büyümeden ihracata doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi bulunmuştur.
Bulgular, ekonomik büyüme ile DYY'ler arasındaki ilişkinin ortaya koyması bakımından büyük önem taşımaktadır. Sonuç olarak tüm bu testler bir arada değerlendirildiğinde; Türkiye ekonomisinde DYY'lerde meydana gelen artışın ekonomik büyümeyi de artırdığı ve ekonomik büyümeden DYY'lere doğru tek yönlü nedensellik bulunduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
This study, aims to identify the relationship between the foreign direct investments and economic growth. The effect of foreign direct investments on economic growth was analyzed using the annual data of the 1980-2020 period, by means of the Fourier ADL Cointegration test, the Fully Modified Ordinary Least Squares (FMOLS) method, Dynamic Ordinary Least Squares (DOLS), Canonical Cointegration Regression Estimation (CCR). At the same time, the relationships of casuality among the foreign direct investments, economic growth and export variables were examined with the Granger Casuality, Toda and Yamamoto Casuality, Enders Jones, Nazlıoğlu, Pata and Yılancı Casuality tests. The findings which are gathered from the Fourier ADL Cointegration test shows that variables are cointegrated. According to the various EKK estimates (FMOLS, DOLS, CCR), it has been determined that the change in FDI affects the economic growth. It is found one-sided causality that is from the economic growth to foreign direct investments and exportation regarding to the causality test findings of Granger, Toda and Yamamoto, Enders and Jones, Nazlıoğlu, Pata and Yılancı.
The findings, are crucial owing to revealing the relationship between the economic growth and foreign direct investments. As a result, when all these tests are evaluated together; It has been detected that the increase in FDI in the Turkish economy also increases economic growth and there is one-sided casuality economic growth to foreign direct investments.