"Misafir"likten "öteki"liğe Suriyeli mülteciler ve insan hakları: Sultanbeyli örneği
The transformation of Syrian refugees from "guest" to "the others" in the light of human rights (The case of Sultanbeyli)
Yazar: EZGİ AKBULUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEŞE ŞAHİN TAŞĞIN
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnsan Hakları Ana Bilim Dalı / İnsan Hakları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Göçler = Migrations ; Göçmenler = Emigrants ; Mülteciler = Refugees ; Suriyeliler = Syrians ; Uluslararası göç = International migration ; Ötekilik = Otherness ; İnsan hakları = Human rights ; İstanbul-Sultanbeyli = İstanbul-Sultanbeyli

Özet:
Bu tezin amacı, insanın değerinin bilgisinin mülteci haklarının korunmasında nasıl bir öneme sahip olduğunu Suriyeli mültecilerin yaşadıkları ayrımcı-dışlayıcı deneyimler ve hak ihlallerini tespit eden alan araştırması ile ortaya koymaktır. 
Bu araştırmanın ortaya çıkmasına neden olan problem, insan hakları ihlal edildiği için göç etmek zorunda olan mültecilerin korunmasında insan haklarının temel alınmamasıdır. Misafir söyleminin Suriyeli mültecilerin kalıcılığı karşısında ötekileştirmeye yol açmasına sunduğu zeminin, Suriyeli mültecilerin gündelik yaşamda ve kamusal alanda temel hizmetlere erişimlerinde hak ihlallerine maruz kalmasına neden olabileceği problem edinilen bu tezde misafir söyleminin gündelik hayata nasıl yansıdığı araştırılmıştır. 
Bu tezde mültecilerin yaşadıkları insan hakları ihlalleri, Kuçuradi'nin insan hakları görüşü temel alınarak, insanın değeri ve onurunu korumayı amaçlayan insan olanaklarının gerçekleşebileceği koşulların korunmasının gerektirdikleri ortaya konarak ele alınmıştır. 
Tez kapsamında, Suriyeli mültecilerin insan hakları sorunlarının yansımalarını görmek için Sultanbeyli'de alan araştırması yapılmıştır. Yapılan derinlemesine görüşmelerde, Türkiye'de siyasilerin misafir söylemini sorumluluk almaktan kaçınmak için gündeme getirdikleri ve kalıcılık ile birlikte misafir söyleminin anlamını yitirdiği bulguları elde edilmiştir. Bulgular arasında misafir söyleminin yerel halkın Suriyeli mültecileri tanımlama şeklini de belirlediği görülmüştür.  
Araştırmada misafir söyleminin oluşturduğu zeminden dolayı sosyo-ekonomik, kültürel ve mekânsal problemlerin kaynağı olarak Suriyeli mültecilerin görülmesinin toplumsal yaşamda bir "Suriyeli" yargısının oluşmasına sebebiyet verdiği görülmüştür. Etnik bir ayrımcılığa da işaret eden bu yargının misafirperverliğin perde arkasında inşa edilen etnik-kültürel bir hiyerarşinin oluşmasına neden olduğu tespit edilmiştir. Bu hiyerarşinin izleri gündelik yaşamda oluşturulan stereotipler, dışlayıcı söylem ve tahammülsüzlük örnekleri gibi farklı şekillerde görülmektedir.
Elde edilen bulgulardan biri de Suriyeli mültecilerin temel haklara erişimlerinde "Suriyeli" yargısı ile karşılaşmalarıdır. İş piyasasında Suriyeli mültecilerin yerel halkı işlerinden etmekle suçlanmaları, ucuz işgücü olarak görülmeleri ve kayıtdışı çalışmaları; barınma imkanlarına erişimde yerel halkın Suriyeli mültecilere kiralık ev vermek istememeleri, yüksek ev kiraları talep etmeleri; eğitim hizmetlerine erişimde, dil sorunu, "Suriyeli" yargısı nedeniyle kimliği inkar veya gizleme ve önyargılar elde edilen bulgular arasındadır. Araştırmada sağlık hakkı görece en ulaşılabilir hak olarak ortaya çıkmış olsa da bu alanda da "Suriyeli" yargısı ile karşılaşılmaktadır.

Anahtar Sözcükler: Ötekilik, Suriyeli mülteciler, insan hakları

Abstract:
This thesis aims to reveal the importance of the knowledge of human value in the protection of refugee rights through a field study that identifies the discriminatory-exclusionary experiences and rights violations experienced by Syrian refugees. 
The problem that has led to the emergence of this research is that the protection of refugees who have to migrate due to the violation of their human rights is not based on human rights. The problem that the ground provided by guest discourse to marginalize Syrian refugees against their permanence may cause Syrian refugees to be exposed to rights violations in daily life and in accessing basic services in the public sphere.
In this thesis, the human rights violations experienced by the refugees are discussed based on the human rights view of Kuçuradi, and the necessities of protecting the conditions in which human resources can be realized which aim to protect the value and dignity of the human being.
Within the scope of the thesis, a field study was conducted in Sultanbeyli to see the reflections of the human rights problems of Syrian refugees. Use in-depth interviews carried out by Turkey Syrian refugees as a political trump card, the visitors came on the agenda to avoid taking responsibility for finding that the statements were obtained and lost their meaning with persistence. Among the findings, it has been observed that the guest discourse also determines the way local people define Syrian refugees.
In the research, it has been observed that seeing Syrian refugees as the source of socio-economic, cultural, and spatial problems due to the ground formed by the guest discourse causes the formation of a "Syrian" judgment in social life. It has been determined that this judgment, which also points to ethnic discrimination, has led to the formation of an ethnocultural hierarchy built behind the scenes of hospitality. The traces of this hierarchy are seen in different ways such as stereotypes formed in daily life, exclusionary discourse, and examples of intolerance.
One of the findings is that Syrian refugees encounter the judgment of "Syrian" in their access to fundamental rights. Syrian refugees being accused of dismissing local people in the labor market, being seen as cheap labor and working informally; the local people not wanting to rent houses to Syrian refugees in accessing accommodation opportunities, demanding high house rents, language problems, denial or concealment of identity due to the "Syrian" judgment and prejudices in access to educational services are among the findings. Although the right to healthcare has emerged as the most accessible right in attachment, there is also a "Syrian" judgment in this area.

Keywords: Otherness, Syrian Refugees, Human Rights