Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın Cadı romanı etrafındaki edebi tartışmalar
Litreray discussions around the Hüseyi̇n Rahmi̇ Gürpinar's Cadı novel
Yazar: SERPİL DEMİRKAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ YILDIZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Cadı = Witch ; Edebiyat = Literature ; Gürpınar, Hüseyin Rahmi = Gürpınar, Hüseyin Rahmi ; Roman = Novel ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
Servet-i Fünun, Fecr-i Ati, Milli Edebiyat ve Cumhuriyet Edebiyatı dönemlerinde eser veren Hüseyin Rahmi Gürpınar, Türk edebiyatında egemen olan hiçbir akıma bağlanmamış ve "halk için sanat" ilkesini benimseyerek Ahmed Midhat Efendi'nin romancılık anlayışını devam ettirmiştir. Gürpınar, bu tutumundan dolayı bazen takdir görmüş bazen de eleştirilmiştir. Türk edebiyatının en üretken sanatçılarından olan yazar, daha çok romanlarıyla tanınmış ve romanları dolayısıyla da çeşitli edebi tartışmalara konu olmuştur. Cadı romanı etrafında cereyan eden tartışmalar yüzlerce sayfaya ulaşan geniş bir içeriğe sahip olması bakımından ayrı bir öneme sahiptir. Bu çalışmada Cadı romanı dolayısıyla yazara ne tür eleştiriler yöneltildiği ve bu eleştirilere kendisi ve onu savunan sanatçılar tarafından nasıl cevap verildiği gösterilmeye çalışılacaktır. 
Bu çalışmaya konu olan edebi tartışmalar Cadı romanı üzerine başlamıştır. Bu edebi tartışmalar esnasında Gürpınar, onu eleştiren sanatçılar tarafından eserlerinde toplumun her kesimine hitap ettiği için "avam" romancısı olarak nitelendirilmiştir. Yazar, hakkındaki eleştirilere cevap vermek amacıyla iki eser kaleme almıştır. 
Bu çalışmanın asıl kısmını, Gürpınar'ın Cadı romanı hakkındaki eleştirilere cevap vermek amacıyla yazdığı Zamâne Münekkitlerine Cevap: Cadı Çarpıyor ve Şekâvet-i Edebiyye isimli eserlerinin incelenmesi ve Latin harflerine aktarılması oluşturmaktadır. Tartışmanın sadece Hüseyin Rahmi Gürpınar cephesini göstermek yetersiz olacağı için bu iki eserle birlikte konuyla ilgili yazılmış üç kitap, on bir makale, çeşitli sanatçıların görüşlerine yer veren bir anket ve Abdülhak Hamit Tarhan tarafından yazılan bir şiir de değerlendirilecektir. Gürpınar'ın lehinde ve aleyhinde yazılan bu makale ve kitaplardan yapılan alıntılarla tartışmanın nasıl bir seyir izlediği ve daha çok hangi meselelerin tartışıldığı gösterilmeye çalışılacaktır. Son olarak ise Hüseyin Rahmi Gürpınar'a karşı en ağır eleştirileri yapan Ali Naci Karacan'ın tartışmalar bittikten yirmi beş sene sonra İkdam gazetesinde yazardan özür dilemek maksadıyla yazdığı "Suya Sabuna Dokunmadan Bir Roman Münasebetiyle" adlı yazısına yer verilecektir.

Anahtar Kelimeler: 
Hüseyin Rahmi Gürpınar, Cadı Çarpıyor, Şekâvet-i Edebiyye, edebi eleştiri

Abstract:
Hüseyin Rahmi Gürpınar who published literary works in the eras of Servet-i Fünun, Fecr-i Ati, Milli Edebiyat and Cumhuriyet Edebiyatı, never adhered to any movements dominating Turkish literature and continued to write his novels according to the principle of "art for community" like Ahmed Midhat Efendi. Gürpınar was both appreciated and criticized occasionally because of this perception. The author, one of the most productive writers of Turkish literature, was mostly known with his novels and came up for various literary discussions on account of these novels. Discussions that have taken place around Cadı novel have a special importance because it has a content that reaches hundreds of pages. In this work it is mainly aimed to show what kind of criticisms were made against the author because of Cadı and how he and his supporters answered to the criticisms.
The literary discussions, main issue of this work, started about Cadı. In these discussions Gürpınar was characterized as "proletariat" novelist by the criticizing writers in consideration of addressing to all the community. The author wrote two works for the purpose of responding the criticisms about himself.
The main part of this work consists of study and Latin translation of the works named Zamane Mürekkidlerine Cevap: Cadı Çarpıyor ve Şekâvet-i Edebiyye written by Gürpınar in an effort to answer the criticisms of Cadı. Since it is inadequate just to look at the discussions from Hüseyin Rahmi Gürpınar's point of view, it is also evaluated three books, eleven articles written about the topic, one survey consisting of different writers opinions and a poem written by Abdülhak Hamit Tarhan. It is tried to show how the discussions continued and what kind of issues were discussed mostly with the assistance of quotations taken from the books and articles written for and against Gürpınar. Finally, it is mentioned an article of Ali Naci Karacan who made the heaviest criticism against Hüseyin Rahmi Gürpınar, called "Suya Sabuna Dokunmadan Bir Roman Münasebetiyle", published in İkdam newspaper and written for the purpose of apologizing 25 years later from the discussions were over.

Key Words: 
Hüseyin Rahmi Gürpınar, Cadı Çarpıyor, Şekâvet-i Edebiyye, literary criticism