Şizofreni tanılı anneyle büyüyen yetişkinlerde annelik algısının kişilerarası problemler üzerine etkisi: Erken dönem uyumsuz şemalar ve kişilerarası duygu düzenleme süreçlerinin aracı rolü
The effects of maternity perception on interpersonal problems on adults growing with a diagnosed mother with schizophrenia: The mediating role of early maladaptive schemas and interpersonal emotion regulation processes
Yazar: BERRU AYDIN
Danışman: PROF. DR. ENGİN EMREM BEŞTEPE
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı şizofreni tanılı anneyle büyüyen yetişkinlerde algılanan annelik tutumu ile kişilerarası problemler arasındaki ilişkide erken dönem uyumsuz şemalar ve kişilerarası duygu düzenleme süreçlerinin aracı rollerini incelemektir. Ayrıca demografik ve ölçüm değişkenlerinin kontrol grubu ile karşılaştırılması amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya şizofreni tanılı kadın hastaların 18 – 60 yaş arasındaki yetişkin çocuklarından kendileri 13 yaşından önce tanı almış anneleriyle birlikte büyüyen 72 kişi ile kontrol grubu olarak 102 kişi dahil edilmiştir. Araştırmada veri toplama araçları olarak Demografik Bilgi Formu, Kişilerarası Problemler Envanteri (KPE), Kişilerarası Duygu Düzenleme Ölçeği (KDDÖ), Young Şema Ölçeği Kısa Form - 3 (YŞÖ – KF 3), Young Ebeveynlik Ölçeği (YEBÖ) – Anne Formu kullanılmıştır. Bulgular: Analizler sonucunda şizofreni tanılı anneyle büyüyen yetişkinlerle kontrol grubu arasında bazı demografik değişkenler açısından farklılaşma olduğu saptanmıştır. Çalışma grubunda algılanan anne tutumu toplam puanı ile bazı alt boyutların anlamlı olarak daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Kontrol grubunda duygusal yoksunluk şemasının çalışma grubuna göre anlamlı olarak daha düşük olduğu saptanmıştır. Çalışma grubunda algılanan annelik tutumu ile kişilerarası problemler, erken dönem uyumsuz şemalar ve kişilerarası duygu düzenleme puanları arasında anlamlı ve pozitif yönde ilişki olduğu tespit edilmiştir. Çalışma grubunda annelik algısı ile kişilerarası problemler arasında erken dönem uyumsuz şemaların aracı rolü bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç: Çalışma sonucunda şizofreni tanılı anneyle büyüyen yetişkinlerde annelik algısı ile kişilerarası problemler arasındaki ilişkide şemaların aracı rolü olduğu saptanmıştır. Bulguların klinik ortamlar ve gelecek araştırmalara katkı sağlamak açısından önemli olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to examine the mediating roles of early maladaptive schemas and interpersonal emotion regulation processes in the relationship between perceived maternal perception and interpersonal problems in adults who grew up with a mother diagnosed with schizophrenia. In addition, it is aimed to compare demographic and measurement variables with the control group.
Materials and Methods: Among the adult children of female patients diagnosed with schizophrenia, between the ages of 18 and 60, 72 people who were diagnosed with their mothers before the age of 13, and 102 people as the control group were included in the study. Demographic Information Form, Interpersonal Problems Inventory (IIP - C), Interpersonal Emotion Regulation Scale (IERS), Young Schema Questionnaire Short Form - 3 (YSQ - SF3), Young Parenting Inventory (YPI) - Mother Form were used as data collection tools in the study. Results: As a result of the analyzes, it was determined that there was a difference between the adults who grew up with a mother with a diagnosis of schizophrenia and the control group in terms of some demographic variables. It was determined that the total score of perceived maternal perception and some sub-dimensions were significantly higher in the study group. Emotional deprivation schema was found to be significantly lower in the control group than in the study group. It was determined that there was a significant and positive relationship between perceived motherhood attitude and interpersonal problems, early maladaptive schemas and interpersonal emotion regulation scores in the study group. In the study group, it was concluded that early maladaptive schemas had a mediating role between the perception of motherhood and interpersonal problems. Conclusion: As a result of the study, it was determined that schemas play a mediating role in the relationship between the perception of motherhood and interpersonal problems in adults who grew up with a mother with a diagnosis of schizophrenia. The findings are thought to be important in terms of contributing to clinical settings and future research.