Sosyal ve dijital medyanın medikal turizm üzerine etkileri: İstanbul ilinde bir saç ekimi merkezi örneği /
Yazar: ÖZLEM BALON
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜL YILMAZ
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Otel Yöneticiliği Ana Bilim Dalı / Otel Yöneticiliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
İnsanların tedavi olmak amacıyla, başka ülkelere seyahat faaliyetlerinin artışı, özellikle 
son yıllarda sağlık turizminin dünya üzerinde ciddi bir büyüme göstermesine sebep olmuştur. 
Sağlık turizminin bir alt başlığı olan medikal turizm dünya üzerinde önemli bir ekonomik paya 
sahiptir. Özellikle, dijital ve sosyal medyanın kullanıcı oranının artması, medikal estetik 
alanında taleplerin yoğunlaşmasına olanak sağlamaktadır. Ülkemizde medikal turizm, başta 
İstanbul olmak üzere diğer illerimizde de turizm ve sağlık faaliyetlerinin artışına ve ülke 
ekonomisi alanında iyi bir potansiyele sahiptir.
Bu çalışmanın amacı, İstanbul ili Bakırköy ilçesinde bulunan özel bir hastanenin 
bünyesindeki saç ekim merkezinde yapılan, yabancı ülkelerden ve Türkiye içinden gelen tedavi 
almış bireylerin, bu merkezlerdeki memnuniyet düzeylerinin belirlenmesi ve sağlık 
merkezlerinin sosyal medya platformlarında hizmet verdiği kişilerle olan etkileşimlerinin 
seviyesi hakkında bilgi sahibi olunmasıdır.
Bu araştırmada, araştırmanın amacına uygun olarak betimsel tarama modeli 
kullanılmıştır. Araştırmanın amacına ulaşılabilmesi için çeşitli Ortadoğu ülkelerinden ve 
Türkiye içinden İstanbul ilinde konuşlanmış saç ekim merkezine, saç ekimi tedavisi için gelmiş 
ve bu hizmetten yararlanmış olan kişilere ulaşılması planlanmıştır. Buna göre araştırmada 
kolayda örnekleme yöntemini kullanılarak bu niteliklere sahip toplamda 134 kişiye ulaşılmıştır.
Çalışmada araştırma yöntemlerinden nicel araştırma kullanılmış olup, veri toplama 
tekniği olarak anket kullanılmıştır. Araştırmaya katılım gösteren bireylerle yüz yüze ve 
telefonda görüşme yapılmış olup, kendilerine anket ifade ve soruları okunarak yöneltilmiş ve 
değerlendirmeleri anket formuna işaretlenmiştir. 
Çalışmada elde edilen verilerin analizinde SPSS 20 programı kullanılmış olup, saç ekim 
merkezlerinden hizmet alan bireylerin çeşitli özellik ve değerlendirmelerinin dağılımı frekans 
ve yüzde ile gösterilmiştir. Katılımcıların ölçeklerden ve alt boyutlarından almış oldukları 
puanların katılımcıların demografik özelliklerine göre farklılaşma durumları parametrik testler 
olan t testi ve tek yönlü varyans analizi ile incelenmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen 
bulgular %95 güven düzeyinde dikkate alınmıştır. Ölçeklerin faktör yapılarının belirlenmesinde 
açımlayıcı faktör analizi kullanılmıştır. Sosyal medya etkileşim düzeyinin memnuniyet düzeyi 
üzerindeki etkisinde ise basit doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır.
Sonuç olarak araştırmada saç ekim hizmeti alan bireylerin saç ekim merkezi ile sosyal
medya platformları üzerinden etkileşim düzeyleri ile hekim memnuniyeti düzeyleri arasında 
çok zayıf ve pozitif yönlü ilişki tespit edilmiş olup, benzer şekilde kurum memnuniyet düzeyleri 
arasında zayıf ve pozitif yönlü ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca saç ekim merkezlerinden hizmet 
almış bireylerin sağlık merkezinin sosyal medya platformu etkileşimlerinin Türkiye'deki saç 
ekim merkezlerindeki hekim memnuniyeti ve kurum memnuniyeti düzeylerine etkisinin olduğu 
belirlenmiştir.

Abstract:
The increase in travel activities of people to other countries for treatment purposes has 
led to a significant growth of health tourism in the world especially in recent years. Medical 
tourism, a subheading of health tourism, has an important economic share in the world. In 
particular, the increase in the number of users of digital and social media allows the demand for 
medical aesthetics to intensify. In our country, medical tourism has an increase in tourism and 
health activities in other provinces, especially in Istanbul and has a good potential in the field 
of national economy.
The purpose of this study, the province made in hair transplantation center at a private 
hospital on site in the Bakirkoy district, foreign countries and Turkey of individuals who have 
received treatment from the inside, to determine the level of satisfaction in these centers and 
health knowledge level of the central interaction with the with the people it serves social media 
platforms is to be.
For this purpose, descriptive scanning model was used. In this respect, it is planned to 
reach the people coming to the hair transplantation centers in Istanbul for treatment. 
Accordingly, a total of 134 people with these qualifications were reached by using "easy 
sampling" method.
In the study, quantitative research method was used and questionnaire was used as data 
collection technique. Face to face interviews were conducted with the individuals who 
participated in the study, they were directed to the questionnaire by reading their statements 
and questions. SPSS 20 program was used in the analysis of the data, and the distribution of 
various characteristics and evaluations of individuals receiving services from hair 
transplantation centers was shown by frequency and percentage. Differences of the scores of 
the participants from the scales and sub-dimensions according to the demographic 
characteristics of the participants were examined by parametric tests, t-test and one-way 
analysis of variance. The findings obtained at the end of the study were taken into account at 
95% confidence level. Exploratory factor analysis was used to determine the factor structure of 
the scales. For the effect of social media interaction level on satisfaction level, simple linear 
regression analysis was used.
As a result, a very weak and positive relationship was found between the levels of 
interaction between health institution and social media platforms and physician satisfaction 
levels of individuals receiving hair transplantation service. In addition, it was determined that 
the individuals have received services from health centers plantation social media platforms to 
interact with the central institutions of the effects of physician satisfaction and satisfaction 
levels in hair transplantation centers in Turkey.