Kanser gelişiminin serum lipid kompozisyonuna etkisinin araştırılması
Investigating the effect of cancer development on serum lipid composition
Yazar: ARZU KOÇAK
Danışman: PROF. DR. ŞABAN TEKİN
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Beyin neoplazmları = Brain neoplasms ; Fosfolipidler = Phospholipids ; Kan lipidleri = Blood lipids ; Kan serumu = Blood serum

Özet:
Bu çalışmada kanser gelişiminde serum lipid kompozisyonunda meydana gelen değişimler araştırılarak, erken teşhiste kullanılabilecek biyomarkerlerin belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu amaçla 24 adet Wistar albino türü erkek sıçan kullanılarak, sıçan kanser modeli oluşturulmuştur. Kanser gruplarındaki sıçanlara HT29 ve C6 kanser hücreleri enjekte edilerek tümör gelişimi sağlanmış ve 6 hafta boyunca takip edilmiştir. Tümörsüz Kontrol ve Tümör grubu sıçanlardan alınan serum örneklerindeki fosfolipidler TLC ile, yağ asit kompozisyonu ise GC-FID yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. 6 hafta sonunda kontrol ve kanser gruplarına ait serum fosfolipidleri karşılaştırıldığında; fosfatidilkolin (PC), fosfatidiletanolamin (PE) ve fosfatidilserin (PS) kanser gruplarında daha düşük seviyelerde olduğu belirlenmiş, sfingomiyelin (SM)'de ise önemli bir farklılık bulunmamıştır. Toplam fosfolipid miktarları özellikle HT29 kanser grubunda düşük bulunmuştur. Gruplar serum yağ asitleri bakımından karşılaştırıldığında; doymuş yağ asitlerinden kaprik (KA) ve araşidik (AA, 20:0) asit C6 kanser grubunda yüksek, heneikosanoik (HA, 21:0) ve behenik (BA) asidin kanser gruplarında daha düşük seviyelerde olduğu belirlenmiştir. Tekli doymamış yağ asitlerinden palmitoleik asit (PA, 16:1) C6, cis-10-heptadekenoik asit (cHA) HT29 ve nervonik asidin (NA) ise her iki kanser grubunda da düşük seviyelerde olduğu bulunmuştur. Erukik asit (EA, 22:1) ise kanser gruplarında daha yüksek miktarda bulunmuştur. Çoklu doymamış yağ asitlerinden α-linoleik asit (ALA), cis-5,8,11,14,17-eikosapentaenoik (EPA) ve dihomo-γ-linolenik asit (DGLA) HT29, cis-11,14-eikosadienoik asidin (EDA) ise C6 kanser grubunda yüksek seviyelerde olduğu bulunmuştur. Gruplarda, toplam ω-6 bakımından farklılık bulunmazken; ω-3 yağ asitleri HT29 kanser grubunda daha yüksek bulunmuştur. Gruplar arasında farklılık gösteren fosfolipid ve yağ asitlerinin biyomarker olma potansiyeline sahip değerli moleküller oldukları düşünülmektedir. 
2015, 115 SAYFA
ANAHTAR KELİMELER: Kanser gelişimi, Serum kompozisyonu, Fosfolipidler, Yağ asitleri

Abstract:
In the present study, changes occurring in cancer development in serum lipid composition have been investigated, and determination of biomarkers which can be used in early diagnosis have been aimed. For this purpose, a rat cancer model was established using 24 Wistar albino male rats. Tumor development was realized through the injection of HT29 and C6 cancer cells into rats and monitored for six weeks. In sera of rats from control group without tumors and rats from tumor group, phospholipids were determined by TLC method, and fatty acid compositions were studied by GC-FID method. At the end of the 6 week period, serum phospholipids belonging to control and cancer groups were compared. Phosphatidylcholine (PC), phosphatidyletanolamine (PE) and phosphatidylserine (PS) were lower in cancer groups, while no significant difference was found for sphingomyelin (SM) (p>0.05). Amounts of total phospholipids were lower in HT29 cancer group. In terms of serum fatty acid, saturated fatty acids capric (KA) and arachidic acids (AA, 20:0) were high in C6 cancer group, whereas heneicosanoic (HA, 21:0) and behenic acids (BA) were low in cancer groups. Of monounsaturated fatty acids, palmitoleic acid (PA, 16:1) was lower in C6, cis-10-heptadecanoic acid (cHA) was lower in HT29, and nervonic acid (NA) was lower in both cancer groups. Erucic acid (EA, 22:1), on the other hand, was found to be high in cancer groups. Of polyunsaturated fatty acids, α-linoleic acid (ALA), cis-5,8,11,14,17-eicosapentaenoic (EPA) and dihomo-γ-linolenic acid (DGLA) were high in HT29 cancer group, while cis-11,14-eicosadienoic acid (EDA) was high in C6 cancer group. There was no difference in terms of total ω-6, whereas ω-3 fatty acids were high in HT29 cancer group. It has been concluded that phospholipid and fatty acids differing among the groups could be valuable molecules having the potential of being biomarkers.
2015, 115 PAGE
KEYWORDS: Cancer development, Serum composition, Phospholipids, Fatty acids