İlkokul yöneticilerinin yeterliliklerine ve iletişim becerilerine ilişkin yönetici ve öğretmenlerin görüşlerinin incelenmesi
Inspecting the opinions of primary school administrators and teachers in relation to the qualifications and communication skills of administrators
Yazar: ÇİĞDEM ASAR
Danışman: PROF. DR. SONGÜL TÜMKAYA
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Okul yöneticileri = School administrators ; Okul yönetimi = School administration ; Yönetsel yeterlik = Managerial competence ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; İletişim becerisi = Communication skill ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Yöneticilik yeterlilikleri ve iletişim becerileri bağımsız olarak kuramsal alanlarda en çok işlenen konular arasındadır. Bununla birlikte yöneticilik yeterlilikleri ve iletişim becerilerinin öğretmen ve yönetici görüşleri arasındaki ilişkileri ele alan araştırmaların yeterli derecede incelenmedikleri görülmektedir. Bu araştırma söz konusu eksikliği gidermek amacıyla ilişkisel tarama modelinde yapılmış betimsel bir çalışmadır. 
	Gerçekleştirilen araştırma yönetici ve öğretmen algıları temel alınarak ilkokul müdürlerinin yeterlilikleri ve iletişim becerilerinin; cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, kıdem, bulundukları okulda kaç yıldır görev yaptıkları, yöneticilikle ilgili hizmet içi eğitim alıp almadıkları ve görev yaptıkları okul türü değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir.  
	Araştırmanın örneklemini, Adana İli Seyhan, Yüreğir, Çukurova ve Sarıçam merkez ilçelerinde, oranlı küme örnekleme yoluyla tesadüfî olarak seçilen, 14'ü özel, 245'i devlet okulunda görev yapan toplam 206 okul müdürü  ve 409 öğretmen oluşturmuştur.
	Yöneticiler yeterlilik yönüyle kendilerini en yüksek düzeyde "Çalışanların yasal haklarını gözetme", en düşük düzeyde ise; "Mesleki yayınları izleme" maddesi ile yeterli gördükleri tespit edilmiştir. Bu durum ile tutarlı bir şekilde öğretmenler de okul yöneticilerinin bilimsel etkinliklere düşük düzeyde katıldıklarını düşünmektedirler. Öğretmenler okul yöneticilerini en yüksek düzeyde "Protokol ve Görgü Kurallarına Uyma", en düşük düzeyde ise; "Mezunları İzleme Çalışmaları Yapma" maddeleri tespit edilmiştir. Okul yöneticileri de kendilerini bu maddelerde daha az yeterli görmüş ve öğretmen algıları ile tutarlı bir sonuç elde edilmiştir. 
	Okul müdürleri iletişim becerileri açısından kendilerini öğretmenlerin ifade ettiklerinden daha yeterli bir şekilde algılamışlardır. Ayrıca yöneticilerin kendilerini en yüksek "Cinsiyet", en düşük ise; "Savunma Davranışları" maddeleri ile yeterli gördükleri saptanmıştır. Yine öğretmenlerin yöneticilerin iletişim becerilerini; "Cinsiyet", "Giyim-Kuşam ve Dış Görünüş" maddelerinde en yüksek, "Savunma Davranışları" maddesinde ise; en düşük düzeyde algıladıkları görülmüştür.    
	Yöneticilerin yeterlilikleri ile ilgili görüşleri doğrultusunda ele alınan demografik değişkenlerden; cinsiyet ve okul türüne göre anlamlı fark görülmezken, eğitim düzeyi, yaş, kıdem, hizmetiçi eğitim almalarına göre anlamlı fark bulunmuştur. Yine yöneticilerin iletişim becerileri ile ilgili görüşleri doğrultusunda ele alınan demografik değişkenlerden; cinsiyet, eğitim düzeyi, okul türü ve hizmetiçi eğitim almasına göre anlamlı fark belirlenmemişken, yaş ve kıdeme göre anlamlı fark bulunmuştur. Yöneticilerin yeterlilikleri ile ilgili olarak öğretmenlerin görüşleri doğrultusunda ele alınan demografik değişkenler incelendiğinde; cinsiyet dışındaki diğer değişkenlerde anlamlı fark belirlenmemiştir. Öğretmenlerin yöneticilerin iletişim becerileri ile ilgili görüşlerinde ise; cinsiyet ve okul türü dışındaki diğer değişkenlerde anlamlı fark belirlenmemiştir. 
	Yöneticilerin yeterliliklerine ilişkin algının "İnsanlarla İletişim Kurma- Etkili Biçimde Çalışma alt ölçeğinde yöneticiler lehine anlamlı bir farklılığın olduğu belirlenmiştir. Bu sonuca göre okul yöneticilerinin kendilerini bu alt ölçekte öğretmenlerden daha yeterli algıladıkları söylenebilir. Yöneticilerin iletişim becerilerine ilişkin algıları ile öğretmenlerin yöneticilerin iletişim becerilerine ilişkin algıları arasında yöneticiler lehine anlamlı bir fark belirlenmiştir. Bu durum yöneticilerin iletişim becerilerine ilişkin algılarının, öğretmenlerin yöneticilerin iletişim becerilerine ilişkin algılarından daha yüksek olduğunu göstermiştir.



Anahtar kelimeler: İletişim, iletişim becerisi, yeterlik, yönetim, yönetici.

Abstract:
Administrative qualifications and communication skills are among the most discussed subjects in the theoretical areas independently. However, it is seen that the researches addressing the relationship between the opinions of teachers and administrators related to administrative qualifications and communication skills are not examined sufficiently. This research is a descriptive study conducted in relational survey model in order to fulfill the need in question. 
	In the research performed, it has been examined whether the qualifications and communication skills of the primary school principals show differences according to the variables of gender, age, education level, seniority, the number of years they have served in their school, whether they have received in-service training related to administration, and the type of school they have worked, based on the perceptions of administrators and teachers.  
	The universe of the research has consisted of a total of 206 school principals and 409 teachers, the 14 of whom work in private schools and 245 in public schools, selected randomly using proportional cluster method in the central districts of Seyhan, Yüreğir, Çukurova and Sarıçam of the province of Adana.
	It has been determined that the administrators considered themselves qualified with the article of "Observing the legal rights of employees" at the highest level and the article of "Following professional publications" at the lowest level in terms of their qualifications. Consistently, also the teachers think that the school administrators participate in scientific activities at a low level. It has been determined that the teachers consider that the school administrators are qualified with the article of "Compliance with Protocol and Etiquette" at the highest level and the article of "Making Monitoring Studies of Graduates" at the lowest level. The school administrators have also seen themselves less qualified in this regard and a result consistent with the teachers' perceptions has been obtained. 
	The school principals have perceived themselves in a more qualified way than the expressions of the teachers in terms of communication skills. In addition, it has been determined that the administrators considered themselves qualified with the article of "Gender" at the highest level and the article of "Defense Behavior" at the lowest level. Again, it has been seen that the teachers perceived the administrators' communication skills with the articles of "Gender" and "Clothes and Outlook" at the highest level and the article of "Defense Behavior" at the lowest level.     
	While no significant differences were determined according to gender and type of school of the demographic variables taken into consideration in accordance with the administrators' opinions related to their qualifications, significant differences were seen according to level of education, age, seniority, and in-service training. Again, while no significant differences were determined according to gender, level of education, type of school and in-service training of the demographic variables taken into consideration in accordance with the administrators' opinions related to their communication skills, significant differences were found according to age and seniority. When the demographic variables taken into consideration in accordance with the teachers' opinions related to the administrators' qualifications were examined, no significant differences were observed in the variables other than gender. And no significant differences were found in the variables other than gender and type of school regarding the teachers' opinions related to the administrators' communication skills.  
	It has been understood that there is a significant difference in favor of the administrators in the "Human Communication-Effective Working" subscale of the perception related to the administrators' qualifications. According to the results, it can be said that the school administrators perceive themselves more qualified than the teachers in this subscale. A significant difference has been found between the administrators' perceptions related to their communication skills and the teachers' perceptions related to the administrators' communication skills in favor of the administrators. This case has shown that the administrators' perceptions related to their communication skills are higher than the teachers' perceptions related to the administrators' communication skills.



Keywords: Communication, communication skill, qualification, administration, administrator.