Stachys megalodonta subsp. megalodonta bitkisinin antikolinesteraz, antidiyabetik, antioksidan ve antibakteriyel aktivitelerinin araştırılması
Investigation of the anticholinesterase, antidiabetic, antioxidant and antibacterial activities of stachys megalodonta subsp. megalodonta plant
Yazar: FİKRİCAN BALCI
Danışman: PROF. DR. SERAP DOĞAN ; ÖĞR. GÖR. MEHMET EMİN DİKEN
Balıkesir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Antibakteriyel özellikler = Antibacterial properties ; Antikolinezteraz = Anticholinesterase ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Asetilkolinesteraz = Acetylcholinesterase ; Lamiaceae = Lamiaceae

Özet:
Alzheimer hastalığı (AD) özellikle yaşlı nüfusu yüksek olan gelişmiş ülkeler için başlıca bir 
sorundur. Asetilkolinesteraz (AChE) ve Bütirilkolinesteraz (BChE) inhibitörleri hastalığın 
tedavisi için umut verici bileşiklerdir. Bu çalışmada Lamiaceae familyasına ait Stachys 
megalodonta Hausskn. & Bornm. ex P.H.Davis subsp. megalodonta (SM) bitkisinin distile su 
ve etanol (EtOH) ekstraktlarının dana beyninden elde edilen AChE ve BChE enzimleri
üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Ekstraktların, ticari olarak temin edilen α-amilaz ve αglukosidaz enzimleri üzerindeki aktiviteleri çalışılmıştır. DPPH, ABTS, FRAP metodları ile 
bitkinin antioksidan aktivitesi çalışılmıştır. Ayrıca disk difüzyon yöntemi ve minimum 
inhibisyon konsantrasyonu yöntemi ile Staphylococcus aureus (ATCC 25923), E.coli
(ATCC 11303), Pseudomonas aeruginosa (ATCC-9027) ve Enterobacter aerogenes (ATCC13048) bakterilerine karşı antibakteriyel aktivitesi belirlenmiştir. Çalışma sonuçlarında; SM 
bitkisinin AChE ve BChE üzerinde inhibitör etki gösterdiği tespit edilmiştir. Bitkinin etanol 
ekstraktının AChE ve BChE enzimlerini sırasıyla 0,032±0,002 ve 0,042±0,008 IC50 değerleri 
ile güçlü bir şekilde inhibe ettiği kaydedilmiştir. Bitkinin etanlol ekstraktının α-amilaz ve αglukosidaz enzimlerini sırasıyla 2,119±0,005 ve 3,891±0,009 IC50 değerleri ile inhibe ettiği 
belirlenmiştir. DPPH ve ABTS deneylerinde etanol ekstraktının sırasıyla 1,501±0,12 ve 
1,011±0,09 IC50 değerleri ile nispeten güçlü antioksidan aktiviteleri kaydedilmiştir. Bitkinin 
etanol ekstraktının çalışılan bakterilere karşı antibakteriyel etki gösterdiği, su ekstraktının ise 
E.coli bakterisine karşı herhangi bir etki göstermediği görülmüştür.

Abstract:
Alzheimer's disease (AD) is a major problem especially for developed countries with a high 
elderly population. Acetylcholinesterase (AChE) and Butyrylcholinesterase (BChE) inhibitors 
are promising compounds for the treatment of the disease. In this study, the effects of Stachys 
megalodonta Hausskn. & Bornm. ex P.H.Davis subsp. megalodonta (SM) plant's distilled water 
and ethanol (EtOH) extracts belonging to the Lamiaceae family on AChE and BChE enzymes 
were investigated. The effect of the extracts on commercially available α-amylase and αglucosidase enzymes were studied. The antioxidant activity of the plant was studied by DPPH, 
ABTS, FRAP methods. In addition, its antibacterial activity against Staphylococcus aureus
(ATCC 25923), E.coli (ATCC 11303), Pseudomonas aeruginosa (ATCC-9027) and 
Enterobacter aerogenes (ATCC-13048) bacteria was determined by disk diffusion method and 
minium inhibition concentration method. In the results of the study; ıt has been determined that 
the SM plant has an inhibitory effect on AChE and BChE. It was noted that the ethanol extract 
of the plant strongly inhibited AChE and BChE enzymes with IC50 values of 0.032±0.002 and 
0.042±0.008, respectively. The ethanol extract of the plant has been shown to inhibit α-amylase 
and α-glucosidase enzymes with IC50 values of 2.119±0.005 and 3.891±0.009, respectively. In 
DPPH and ABTS experiments, relatively strong antioxidant activities were recorded with IC50
values of 1.501±0.12 and 1.011±0.09, respectively, of the ethanol extract. It was observed that 
the ethanol extract of the plant showed an antibacterial effect against the bacteria studied, while 
the water extract did not show any effect against the E.coli bacteria.