Diflubenzuron'un tatlı su midyelerindeki toksik etkileri
Toxic effects of diflubenzuron on freshwater mussels
Yazar: AYŞENUR OKATAN
Danışman: PROF. DR. AYSEL ÇAĞLAN GÜNAL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Diflubenzuron (C14H9ClF2N2O2), suda az çözünen, yapay olarak üretilen, kokusuz, beyaz renkli ve kristal yapıda bir kimyasal bileşiktir. Diflubenzuron, böceklerde kitin sentezini engelleyen bir insektisit olarak pek çok ülkede yaygın olarak kullanılmaktadır. Diflubenzuron, farklı pek çok ülkede insektisit olarak kullanılmasından dolayı tüm canlıların sağlığını olumsuz etkileyen ekolojik bir öneme sahiptir. Bu çalışmada da ekotoksikolojik çalışmalarda model organizma olarak kullanılan tatlı su midyelerinde (Unio delicatus) diflubenzuronun olası toksik etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Probit analiz yöntemi kullanılarak 96 saat sürelik ortalama öldürücü konsantrasyonu (LC50) (%95 güven aralığı) hesaplanmış ve 96 saatlik LC50 değeri 123,84 mg/L (87,97-166,15 mg/L) olarak saptanmıştır. 96 saatlik LC50 değerinin 1/10 ve 1/100'lük konsantrasyonları, subletal konsantrasyonlar olarak kullanılmış ve tatlı su midyeleri 48 saat ile 7 gün süreyle 1,24 mg/L ve 12,4 mg/L diflubenzurona maruz bırakılmıştır. Deney sonucunda tatlı su midyelerinin toplam hemosit sayısı, toplam antioksidan durumu (TAS), toplam oksidan durumu (TOS), dokularındaki süperoksit dismütaz (SOD), katalaz aktivitesi tayini (CAT) ve glutatyon peroksidaz tayini (GPx) düzeylerine etkisi belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre toplam hemosit miktar değerleri (THS/ml) DFB'ye maruz kalma sonucunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak önemli oranda bir artış göstermiştir (p<0,05). Toplam antioksidan durumu (TAS) değerleri DFB'ye maruz kalma sonucunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak önemli bir fark saptanmamıştır (p>0,05). Toplam oksidan durumu (TOS) değerleri DFB'ye maruz kalma sonucunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak önemli bir artış göstermiştir (p<0,05). 48 saat son bulduğunda kontrol grubuna kıyasla sindirim bezi ve solungaç dokularındaki SOD düzeyleri istatistiksel olarak artış göstermişken (p<0,05), 7 gün süre son bulduğunda kontrol grubunakıyasla sindirim bezi ve solungaç dokularındaki SOD düzeyleri istatistiksel olarak önemli bir oranda azalış göstermiştir (p<0,05). Sindirim bezi ve solungaç dokularındaki CAT seviyesinin 48 saat ve 7 gün süre sonunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak arttığı saptanmıştır (p<0,05). Sindirim bezi dokularındaki GPx seviyesinin 48 saat ve 7 gün süre sonunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak önemli bir oranda arttığı saptanmıştır (p<0,05). Solungaç bezi dokularındaki GPx seviyesinin 48 saat süre sonunda azaldığı saptanmışken (p<0,05), 7 gün süre sonunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak önemli bir oranda arttığı saptanmıştır (p<0,05). Sonuç olarak, Diflubenzuron'un subletal konsantrasyonlarda bile tatlı su midyelerinin immunolojik ve biyokimyasal parametrelerini etkilediği saptanmıştır.

Abstract:
Diflubenzurone (C14H9ClF2N2O2) is a synthetic chemical compound appearing in white with crystalline structure, having low solubility in water and odorless properties. In many countries, diflubenzurone is commonly used as an insecticide that inhibits chitin synthesis in insects. Since in many different countries, diflubenzurone is used as an insecticide, it is an ecologically important substance having negative effect on all other organisms' health. In different studies, it has been determined that diflubenzurone has a toxic effect on organisms living on land and in the air, especially aquatic organisms. In the present study, it was aimed to research the possible toxic effects of diflubenzuron in freshwater mussels (Unio delicatus), which is used as a model organism in ecotoxicological studies. LC50 values (95% confidence interval) for 96 hours were calculated using the probit analysis method and. estimated as 123.84 mg/L (87.97-166.15 mg/L). Concentrations of 1/10 and 1/100 of the 96 hours LC50 value were determined as sublethal concentrations and freshwater mussels were exposed to 1.24 mg/L and 12.4 mg/L concentrations of DFB for 48 hours and 7 days. As a result of the experiment, the effects of freshwater mussels on total hemocyte counts, total antioxidant status (TAS), total oxidant status (TOS), superoxide dismutase (SOD), catalase (CAT) and glutathione peroxidase (GPx) levels in their tissues were determined. According to the results obtained, total hemocyte counts (THCs/ml) showed a statistically significant increase compared to the control group as a result of exposure to DFB (p<0.05). Total antioxidant status values did not change much compared to the control group as a result of exposure to DFB (p>0.05). Total oxidant stress values showed a statistically significant increase compared to the control group as a result of exposure to DFB (p<0.05). After 48 hours, SOD levels in the digestive gland and gill tissues increased statistically compared to the control group (p<0.05), while SOD levels in the digestive gland and gill tissues showed a statistically significant decrease after 7 days compared to the control group (p<0.05). CAT levels in the digestive gland and gill tissues were found to be statistically increased compared to the control group at the end of 48 hours and 7 days (p<0.05). It was determined that the GPx level in the digestive gland tissues increased at a statistically significant rate compared to the control group at the end of 48 hours and 7 days (p<0.05). While the GPx level in the gill gland tissues decreased after 48 hours (p<0.05), it was found to increase statistically significantly compared to the control group at the end of 7 days (p<0.05). In conclusion, it was determined that DFB affected the immunologic and biochemical parameters of freshwater mussels even at sublethal concentrations.