Bilgisayar ortamında bireye uyarlanmış test stratejilerinin karşılaştırılması
Comparison of the computerized adaptive testing strategies
Yazar: FATİH KEZER
Danışman: PROF. DR. NİZAMETTİN KOÇ
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ölçme ve Değerlendirme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, Madde Tepki Kuramı?nın uygulamalarından biri olan bilgisayar ortamında bireye uyarlanmış test yöntemi ile geleneksel kâğıt kalem test yönteminin karşılaştırılması ve bilgisayar ortamında bireye uyarlanmış test yöntemine ilişkin farklı stratejilerin karşılaştırılması amaçlanmıştır. 
Temel araştırma modelindeki araştırmanın verileri Ankara Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu bünyesinde, 2012 ? 2013 eğitim öğretim yılında hazırlık sınıfında öğrenim görmekte olan toplam 1166 öğrenciden toplanmıştır. Farklı stratejilerin karşılaştırılması amacıyla R açık kaynaklı istatistik programının ?catR? kütüphanesinden faydalanılarak farklı başlatma kuralları, yetenek kestirim yöntemleri ve sonlandırma kuralları dikkate alınarak simülatif veriler de oluşturulmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak İngilizce Kelime Testi kullanılmıştır. Bilgisayar ortamında bireye uyarlanmış test uygulamalarının yapılabilmesi için araştırmacı tarafından `www.catest.org? adresi altında bir çevrimiçi ortam geliştirilmiştir. 
Araştırma sonucunda, çevrimiçi ortam kullanılarak yapılan bireye uyarlanmış test uygulamasında, kâğıt kalem testine göre madde sayılarında büyük oranda tasarruf sağlandığı saptanmıştır. Bireye uyarlanmış ve kâğıt kalem test uygulamalarından elde edilen yetenek parametreleri arasında da pozitif yönde yüksek korelâsyon katsayıları bulunmuştur. Farklı stratejiler ve kağıt kalem testinden elde edilen yetenek parametreleri arasında pozitif yönde yüksek korelasyon katsayıları bulunarak, araştırma kapsamında ele alınan 18 farklı strateji ile kağıt kalem testlerinin çok benzer yetenek parametrelerinin kestirildiği ortaya konmuştur. Aynı şekilde farklı stratejiler ile kestirilen yetenek parametrelerinin kendi aralarında pozitif yönde yüksek korelasyon katsayıları elde edilmiştir.  Sonlandırma kuralları göz önüne alındığında, farklı stratejilerden elde edilen yetenek kestirimlerinin gerek kağıt kalem testinden elde edilen yetenek parametreleri ile arasında gerekse kendi aralarında en düşük korelasyon katsayılarının sonlandırma kuralı olarak standart hatanın 0.50?den küçük olması durumunda elde edildiği saptanmıştır. ML, EAP ve MAP yetenek kestirim yöntemlerinden kaynaklı, kestirilen yetenek parametrelerinde farklılık olmadığı görülmüştür. Buna ek olarak, ML yöntemi ile EAP ve MAP yöntemlerine göre daha fazla madde ile yetenek kestiriminde bulunulduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study aims to compare the computerized adaptive testing, one of the applications of the Item Response Theory, with the traditional paper-pencil test method as well as to compare the different strategies related to computerized adaptive testing. 
The data of the study which is in form of basic research were gathered from 1166 students studying in the preparatory class of Ankara University ? School of Foreign Languages in Academic Year of 2012 ? 2013. In order to compare different strategies, `catR? library of the R open source statistical programme were used and simulative data were formed considering the different starting rules, methods for estimation of ability and termination rules. The data collection instrument used was English Vocabulary Test. The researcher created an online environment with the address of `www.catest.org? to conduct computerized adaptive testing applications. 
The results reveal that during the computerized adaptive testing performed in the online environment, a great deal of advantage in the item numbers were achieved compared to paper-pencil tests. A positive correlation was determined between the computerized adaptive and paper-pencil testing for the ability parameters. Moreover, the positive high correlation coefficients between the different strategies and the paper-pencil test for the ability parameters were attained; an estimation of ability parameters at the similar level was defined between the 18 different strategies and the paper-pencil test. Similarly, positive high correlation coefficients between the different strategies and estimated ability parameters were identified. As for the termination rules, estimation of ability from different strategies can be achieved when standard error is less than 0.50 for the lowest relation termination rules both in the paper-pencil test and within themselves. There was no difference in the estimated ability parameters resulting from the ability estimation methods of ML, EAP and MAP. Furthermore, it can be concluded that using ML method leads to estimation of ability with more items compared to EAP and MAP methods.