Diyarbakır Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesinin bileşik ısı güç sistemi seçimi ve sistem kurulum analizi
Diyarbakir Women Birth and Child Diseases Hospital compound heat power system selection and system installation analysis
Yazar: NERMİN ÜSTÜNTAŞ
Danışman: PROF. DR. HASAN BAYINDIR
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Enerji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Enerji = Energy
Dizin: Fayda-maliyet analizi = Cost-benefit analysis ; Isı enerjisi = Heat energy ; Kojenerasyon = Cogeneration ; Kojenerasyon santrali = Cogeneration plants

Özet:
Ülkelerin gelişebilmelerinde ve gelişmeyi sürdürebilmelerindeki temel etken enerjidir. Enerjide dışa bağımlı olan ülkeler, enerji kaynaklarının tüketim miktarını azaltmak için yenilenebilir enerji kaynaklarının üretimi üzerine çalışmalara ağırlık vermenin yanı sıra diğer kaynaklarla üretilen enerjinin daha verimli kullanılması üzerinde de çalışmaktadır. Bu çalışmada atık ısının geri kazanımı ile enerjinin daha verimli kullanılacağı öngörülen Kojenerasyon ve Trijenerasyon sistemlerinin Diyarbakır kadın doğum ve çocuk hastalıkları hastanesinde uygulanabilirliği üzerine hesaplamalar yapılmıştır.  Hastanenin elektrik tüketimleri ve doğalgaz tüketimleri incelenmiş saatlik, günlük ve mevsimlik analizleri yapılmıştır. Lisanssız üretilen elektrik fazlasının mevcut mevzuata göre dağıtım hattına satılamayacağı göz önünde bulundurularak elektrik üretimi için ekipman seçimi yapılmıştır. Seçilen ekipmanların teknik verileri, hastanenin elektrik, su ve doğalgaz tedarik bedelleri ile ısı kullanımı göz önünde bulundurularak amortisman hesabı yapılmıştır. Enerji maliyetlerinin birim fiyatının sistem tarafından üretilmesi planlanan elektriğin birim fiyatına etkileri incelenmiştir.  Kojenerasyon ve Trijenerasyon sistemlerinden hangisinin uygulanmasının daha verimli olacağı, verim- maliyet analizi ilişkisinin kurulması mevsimlik tüketimlerin değerlendirilmesi ile benzer uygulamalar için yapılacak hesaplamalarda izlenmesi gereken yol açıklanmıştır.  
Yapılan hesaplamalarda kompozit kullanımına dair mevcut mevzuat ve fiyatlandırma tarifelerine göre, Diyarbakır kadın doğum ve çocuk hastalıkları hastanesinde trijenerasyon tesisi kurulması durumunda tesisin üreteceği elektriğin birim fiyatı 0.4891 TL/kWh olacağı hesaplanmıştır. Hesaplamaların yapıldığı tarihte elektriğin vergiler dahil birim fiyatı 0.6577 TL/kWh olduğundan sistem kurulumu durumunda elektriğin %25,63 oranında daha ucuza temin edileceği tespiti yapılmıştır. Kojenerasyon sistemi için amortisman süresinin 2.04 yıl olduğu, Trijenerasyon sistemi için ise 2.46 yıl olduğu tespiti yapılmıştır. Sürenin uzamasındaki temel faktör eklenen soğutma grubudur. Soğutma grubunun üretimde sağladığı net kazançtaki artış ile kurulum maliyetine, soğutucu ekipman ve soğutucu ekipman kaynaklı enerji sarfiyatından doğan farka oranlanması sonucu soğutucu ekipmanların amortisman süresinin 4.26 yıl olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Energy is the main factor in the development and sustainability of countries. Countries that are dependent on foreign energy are focusing on the production of renewable energy sources in order to reduce the consumption of energy resources, as well as on the more efficient use of energy produced by other sources. In this study, the calculations of Cogeneration and Trigeneration systems in Diyarbakır maternity and pediatric hospital were made. Electricity consumption and natural gas consumption of the hospital were examined and hourly, daily and seasonal analyzes were performed. Considering that unlicensed electricity surplus cannot be sold to distribution line according to current legislation, equipment selection has been made for electricity generation. The technical data of the selected equipment, the electricity, water and natural gas supply costs of the hospital and the use of heat were taken into consideration and depreciation was calculated. Which of the cogeneration and trigeneration systems will be more efficient to implement, the establishment of the relationship between efficiency and cost analysis, evaluation of seasonal consumption and the method to be followed in the calculations to be made for similar applications are explained.
According to the current legislation and pricing tariffs on the use of composite in the calculations, the unit price of electricity to be generated by the plant will be 0.4891 TL / kWh in case of the establishment of a trigeneration plant in Diyarbakır maternity and pediatric hospital. Since the unit price of the electricity including taxes was 0.6577 TL / kWh on the date of the calculations, it was determined that the electricity would be supplied 25.63% cheaper in case of system installation. It has been determined that the depreciation period for the cogeneration system is 2.04 years and for the trigeneration system it is 2.46 years. The main factor in the prolongation of time is the added chiller. The depreciation period of the refrigeration equipment was found to be 4.26 years due to the increase in the net profit generated by the refrigeration group and the cost of installation and the value obtained for the energy consumption from the refrigeration equipment and refrigeration equipment