Ouroborus söyleni üzerine görsel anlatılar
Visual narration on Ouroborus myth
Yazar: ZEHRA DİDA GÜNGÖR
Danışman: PROF. CEBRAİL ÖTGÜN
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Görsel sanatlar = Visual arts ; Mitoloji = Mitology ; Ouroborus = Ouroborus ; Resim sanatı = Painting art ; Yılan = Snake ; Ölümsüzlük = Immortality

Özet:
Simgeler bazı insan topluluklarının, anlamları konusunda hemfikir oldukları belirtkelerdir. Paleolitik Çağ'daki resimlerinden bu yana süren görsel anlatı serüveninin etkili kullanımlarından birini oluşturan simgelerin güncellenmesi ve kalıcılığı; hala insanların gereksinimlerine yanıt verebiliyor olmasına bağlıdır. Ouroborus simgesi de bu anlamda hem çok eski hem de hala yaşayan bir simgedir.

Bu popüler simgenin araştırmaya konu olarak seçilmesinin nedeni, çok eski ya da güncel olmasından öte; birçok disiplinden beslenmesi; merak edilesi kavramlar içermesi; araştırdıkça çoğalarak, görsel çıkarımlara uygun, ilginç ve zengin malzemeler sunabilmesidir.

Ouroborus simgesi ile ilgili şimdiye dek Görsel Sanatlar, Felsefe, Psikoloji, Biyoloji, Mitoloji ve inançlar bazında kapsamlı bir çalışmanın yapılmamış olması; bu alandaki boşluğun doldurulma çabası; çalışmayı daha anlamlı kılmıştır.

Ouroborus simgesinin genel formundaki dairesellikten yola çıkarak, simge; döngüsel zaman anlayışı, evrenin, doğanın, gökyüzünün, yerin, insanların yaşamsal ritmi; ölüm-doğum, yeniden doğum, reenkarnasyon kavramlarını vurgular. Duyularla algılanabilen yaşam ile birlikte; sezgisel olan, duyumsanan varoluş şekilleri de Ouroborus simgesinin konusudur. Bu araştırmada insanlığın tüm zamanlarında, birçok kültürde, insana bir şekilde dokunan Ouroborus'un anlattıkları; Biyoloji, Felsefe, Psikoloji, Mitoloji ve Görsel Sanatlar alanında incelenmiştir. Görsel sanatlardaki incelenimi, konulara göre yapılmıştır. Ouroborus'un hikayesi, eski kültürlerden olan Türk kültüründen başlamış, sırası ile, Mısır, Mezopotamya (Sümer), Yunan-Roma panteonları ve Hıristiyan kültürleri ile devam etmiş, son olarak Hint, Çin ve Japon kültürlerindeki yansımaları ile sonlanmıştır. Kültüre dair saptanan ouroborussal kavramlar; kültürlerin birbirleriyle etkileşimleri de göz önünde bulundurularak aktarılmıştır.

Denebilir ki bu araştırma insanın var oluşundan bu yana; Evreni, Dünyayı, Zamanı, Ölüm ve Doğum Ritmini, Öte Dünya ve Yeniden Doğuş kavramlarını ve aradaki benzer daha birçok kavramın nasıl algılandığı ile ilgili geniş bir bakış açısı sunmuştur.

Anahtar sözcükler: Ouroborus, Yılan, Sanat, Resim, Simge, Mitoloji, Mit, Ölümsüzlük, Yeniden Doğuş, Döngüsel Zaman.

Abstract:
İmages are the omens the meanings of which are agreed on by some human comminities. The updating and the permanance of the images which are one of the most effective materials of the visual expression adventure since drawing in the Paleolithic Age, is directly related to whether it responds to the needs of the human kind. 

In this respect, The Ouroborus is a image chosen as subject to this research is that it is fed by a lot of disciplines, it has interesting sub-concepts and it presents rich materials which fit visual assumptions, rather than its being very old and current. 

Up to the present time the fact that, there is no extensive research done in the fields of Visual Arts, Philosophy, Psychology, Biology, Mythology and faith and that there is a need to fill this gap, makes this research more resonant. 

Ouroborus image being in circular shape as the general form points out the circular time perception, rhytms of the universe, the nature, the sky and the earth, human life, birth, death, rebirth and reincarnation. The sentient perception of existance is the subject of the Ouroborus image as well as life perceived by senses. In this research, in most cultures in human history, the messages the Ouroborus gives is searched in the fields of Biology, Philosophy, Psychology, Mythology, and Visual Arts. The search in visual arts is done as subject based. The story of Ouroborus, starts from the Ancient Turkish culture, follows as Egypt, Mesopotamia (Sumerian), Greek-Roman Pantheon and Christian Culture and ends in teh reflections of Indian, Chinese and Japanese cultures. Cultural descriptions of ouroborus conceps are defined by taking the interaction of cultures in to account.

As to say, this research gives us insight on how humanity has perceived Universe, Earth, Time, Birth and Death Rhythm, Life After Death, Rebirth and similar notions since his existence.

Keywords: Ouroborus, Snake, Art, Painting, Image, Mythology, Myth, Immortality, Rebirth, Cyclic Time, Circular Time.