Endojen kortizol fazlalığının perivasküler, renal sinüs, intramusküler, karaciğer ve pankreatik yağ miktarına etkisi
The effect of endogenous cortisol excess on perivascular, renal sinus, intramuscular, liver and pancreatic fat quantity
Yazar: NİRGÜL BİLGER
Danışman: PROF. DR. MÜJDE YAŞIM AKTÜRK
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Endojen kortizol fazlalığının vücut yağ dağılımını etkilediği bilinmektedir.
Ektopik yağlanma; trigliseridin normalde az miktarda yağ içeren, adipoz doku
olmayan bölgelerde birikimidir. Çalışmamızın amacı endojen kortizol fazlalığı
olan hastaların karın içi organ ve dokularındaki ektopik yağ miktarını ve bunun
kortizol fazlalığının laboratuvar bulguları ve birlikte görüldüğü komorbiditeleri ile
ilişkisini araştırmaktır. Çalışmaya; endojen kortizol fazlalığı olan 16 hipofizer
Cushing Hastalığı (CH), 21 adrenal Cushing Sendromu, 34 hafif otonom kortizol
fazlalığı ve 48 nonfonksiyone adrenal adenomu olan hasta dahil edilmiştir.
Hastaların retrospektif olarak manyetik rezonans görüntülerindeki (MRI)
perivasküler, renal sinüs yağ miktarları, karaciğer, pankreas ve intramusküler yağ
dağılım düzeyleri değerlendirilmiştir. Çalışmamızın sonucunda CH olan
hastalarda perivasküler yağ miktarının artmış olduğu saptanmıştır (p=0,01). Tüm
grupta, perivasküler yağ miktarı ile trigliserid düzeyi, 1 mg deksametazon
supresyon testi sonrası kortizol düzeyi, erkek cinsiyet arasında pozitif ilişki
bulunmuştur (p<0,05). CH olan hastalarda yağlanma daha yüksek olmasına
rağmen, renal sinüs, karaciğer, pankreas ve intramusküler yağ miktarları arasında
gruplar arasında fark saptanmamıştır (p>0,05). Diabetes Mellitus'u olan
hastaların; renal sinüs yağ miktarının artmış olduğu saptanmıştır (p=0,008).
Perivasküler yağlanma ile renal sinüs yağı ve karaciğer sinyal intensite kaybı
yüzdesi arasında pozitif yönde korelasyon saptanmıştır (p<0,05). Sonuç olarak,
endojen kortizol fazlalığının, belki de hastalığın yol açtığı metabolik bozukluğun
derecesiyle ilişkili olabilecek şekilde, ektopik yağlanmayı, özellikle perivasküler
dokuda arttırabileceği düşünülmüştür.

Abstract:
Bilger N, The Effect of Endogenous Cortisol Excess on Perivascular,
Renal Sinus, Intramuscular, Liver and Pancreatic Fat Quantity, Gazi
University Faculty of Medicine, Department of Internal Medicine, Ankara
2021.
Endogenous cortisol excess is known to affect body fat distribution.
Ectopic fat is the accumulation of triglycerides in non-adipose tissue regions that
normally contain little fat. The aim of study is to investigate the amount of ectopic
fat in intra-abdominal organs and tissues of patients with endogenous cortisol
excess and its relationship with their comorbitidies and laboratory findings. Our
study included 16 patients with pituitary Cushing's Disease (CD), 21 patients with
adrenal Cushing's Syndrome, 34 patients with mild autonomous cortisol excess,
48 patients with non-functioning adrenal adenomas. Perivascular, renal sinus fat,
liver, pancreas, intramuscular fat distributions in MRI of the patients were
evaluated retrospectively. It was determined that the amount of perivascular fat
was increased in patients with CD (p=0,01). In whole group, there was a positive
relationship between the amount of perivascular fat and triglyceride levels,
cortisol levels after 1 mg dexamethasone suppression test, male gender (p<0,05).
Altough the amount of adiposity was higher in CD, there were no differences
between the groups in amounts of renal sinus, liver, pancreas and intramuscular
fat (p>0,05). Patients with Diabetes Mellitus had a increased amount of renal
sinus fat (p=0,008). Perivascular fat was positively correlated with renal sinus fat
and percentage of liver signal intensity loss (p<0,05). In conclusion, the excess of
endogenous cortisol might be increasing the amount of ectopic fat especially in
the perivascular tissue, which might related with the degree of metabolic disorder
caused by the disease.