Bir yapılaşma ilişkisi olarak kadınlar ve din -Başkent Kadın Platformu örnek olayı-
Women and religion as a structurational relation
Yazar: İHSAN TOKER
Danışman: PROF. DR. MÜNİR KOŞTAŞ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy

Özet:
Bu araştırmada kadınlar ve din ilişkisi ele alınmaktadır. Söz konusu ilişki için etkileşimsellik çerçevesi esas alınmıştır. Etnografik durum çalışması türündeki araştırmada örnek-olay olarak Başkent Kadın Platformu seçilmiştir. 1995 yılından bu yana Ankara'da bir sivil toplum kuruluşu olarak faaliyet gösteren Platform mensubu kadınlar ve ait oldukları mekanlar, beş yılı aşkın bir süre içerisinde gözleme tabi tutulmuşlardır. Mikro bir çerçevede yer alan araştırma nitel verilere dayanmaktadır. Araştırmada gözlemlerin yanısıra derinliğine görüşmeler, belge incelemeleri, odak grup görüşmeleri veri toplama yöntemleri olarak kullanılmışlardır. Kadınlar ve din ilişkisi, alanda toplanan verilerden hareketle teorik inşa çabası içerisinde ele alınmıştır. Bu amaçla ilişkinin inanç, ritüel ve sosyal boyutları ayrı ayrı ele alınarak, bunların söz konusu ilişkinin tasviri ve açıklanması yönündeki içerikleri ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. inanç bakımından kadınların Tanrı inancı konusundaki konumları, kutsal metinler karşısındaki tutumları ve Peygamber inancı ile ilgili boyutlar ele alınarak, onların kadınlık durumları ile inançla ilgili pozisyonları arasındaki ilişkinin nasıl kurulduğunun keşfedilmesi amaçlanmıştır. İkinci olarak kadınların dinle ilgili pratiklerinin temel göstergelerinden biri olan ritüeller konusu ele alınmış, kadınların bu pratikler konusundaki durumları, farklılaşma düzeyleri ve bunların toplumsal cinsiyet çerçeveleriyle ilişkileri yoklanmıştır. Diğer taraftan örtünme konusu da bu kısımda incelenerek, ilgili boyutlar ortaya konmaya çalışılmıştır. Üçüncü olarak toplumsal cinsiyet ve aile kurumları temelinde kadınlar ve din ilişkisinin sosyal bağlamları ve sonuçları üzerinde durulmuştur. Anahtar Kelimeler: Kadın, Din, Feminizm, Sivil Toplum, Faillik, Yapılaşma Kuramı

Abstract:
This study examines interrelations between women and religion. It is an ethnographical case study. The case in this research is The Capital City Women 's Platform. It has been observed the members of the Platform and their site for a period of five years. This study has a micro research point. It is realized by qualitative technics: observation, deep interviews, documentary methods and focus group interviews. Interrelations is examined in a theory-building effort through the data, collected from the Site. With this aim, it is studied the religious, ritualistic and social dimensions of these women. In the chapter named "Women and Faith", it is examined that pozitions of women in believing God, their attitudes about The Qoran and other sacred texts, and the dimensions about the believing the Prophet Mohammed. It is aimed that the exploring the construction off relations between these womanhoods and their believving pozitions. Then it is studied rituals as a main indicator of female religious practices. Moreover it is examined that pozitions of these women about these practices, their levels of differentiations and the interrelation between practices and gender issues. On the other hand the veiling matter is studied with its relevant dimensions. Finally, it is discussed the context and results of women and religion interaction with regard to the gender and family institutions. The Plaftorm is discussed with its structurational characteristics. Through the data about the Site, it is drawed some conclusions supporting the structuration theory. Keywords: Women, Religion, Feminism, NGO's, Agency, Structuration Theory