2023 yılında Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Ana Bilim Dalına başvuran maluliyet olgularının değerlendirilmesi ve ölçütlerin karşılaştırılması
Evaluation and comparison of disability cases applied to the forensic medicine department of Süleyman Demirel University Medical Faculty in 2023
Yazar: İREM NUR AYGÜN
Danışman: PROF. DR. ÇETİN LÜTFİ BAYDAR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine

Özet:
2023 yılında Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Ana Bilim Dalına maluliyetle ilgili değerlendirme ve rapor düzenlenmesi amacıyla başvuran 292 olguya ait veriler, Ana Bilim Dalının arşivinden ve dosyalardan geriye dönük olarak incelenmiş, olguların sosyodemografik ve tıbbi özelliklerinin araştırılması, mevcut ölçütlerin değerlendirilmesi, uygulamaya katkı sağlayacak verilerin ortaya konulması amaçlanmıştır.
Çalışmaya toplamda 292 olgu (E=220, K=72) dahil edilmiştir. Olguların yaş ortalaması 33,416,2 olup cinsiyete göre yaş ortalamalarında anlamlı bir fark saptanmamıştır. Olgular; 18 yaş altı çocuk grubu, 18 yaş ve üzeri 10'arlı aralıklarla yaş gruplarına ayrıldığında; en fazla olgunun (%32,2) 18-29 yaş grubunda bulunduğu görülmüştür. Olguların çoğunun (%42,1) kazadan sonraki 6 ay-1 yıl aralığında ve bireysel başvuru (%89,4) şeklinde başvurdukları görülmüştür. Travma türlerine bakıldığında en fazla (%97,9) trafik kazası, kaza türlerine bakıldığında ise en fazla (%41,4) motosiklet kazası sonucu başvuruların olduğu görülmüştür. En sık (%79,4) Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'e göre rapor düzenlendiği, en sık (%32,7)  hipertrofik skar ve keloid arızasından oran verildiği görülmüştür. Olguların %10,6'sında birden fazla yönetmelik kapsamında rapor düzenlendiği, bunların %38,7'sinde yönetmelikler arası hesaplanan maluliyet oranları arasında fark olduğu saptanmıştır. Olguların %50,7'sinde takdir hakkı uygulandığı, bunların %90,5'inin hipertrofik skar ve keloid arızası olduğu saptanmıştır.
Ülkemizde trafik kazaları sonucu maluliyet hesaplamasına özgü bir cetvel bulunmamaktadır. Kullanılan cetveller travmatik durumların kişilerde bırakmış olduğu sekellere özgü değildir. Meydana gelen hak kayıplarının ve adaletsizliklerin önüne geçilebilmesi için yeni bir yönetmelik hazırlanması, maluliyet oranlarının tek bir yönetmeliğe göre düzenlenmesi, güncel meslek kollarını içeren bir meslek listesi hazırlanarak kişilerin meslekleri ve yaşlarının da değerlendirmeye dahil edilmesi gerekmektedir. Yeni hazırlanacak yönetmelik; geçici iş göremezlik sürelerinin nasıl hesaplanacağı, hangi yaralanmada en az ne kadar süre geçtikten sonra rapor düzenlenmesinin uygun olacağı hususlarına netlik kazandırmalı, yönetmelikte hangi durumlarda takdir kullanılıp hangi durumlarda kullanılmayacağı belirtilmeli, yine yönetmelik içerisinde yönetmeliğe ne sıklıkla güncelleme yapılması gerektiğine dair açıklayıcı metinler bulunmalıdır. Yönetmelik hazırlanırken ve güncellemeler yapılırken, uzmanlık derneklerinden, barolardan, sigorta şirketlerinden engelli derneklerinden de görüşler toplanması uygun olacaktır.

Abstract:
The data of 292 cases that applied to the Forensic Medicine Department of Süleyman Demirel University Medical Faculty for disability evaluation and reporting purposes in 2023 were retrospectively examined from the Department's archives and files. The aim was to investigate the sociodemographic and medical characteristics of the cases, evaluate the current criteria, and present data that will contribute to practice.
The study included a total of 292 cases (M=220, F=72). The average age of the cases was 33.4 ± 16.2, with no significant difference found between genders. When divided into age groups; it was observed that the majority (32.2%) fell into the 18-29 age group. Most of the applications (42.1%) were made within the 6 month to 1 year range after the accident, and most applications were individual submissions (89.4%). Looking at the types of trauma, traffic accidents (97.9%) were the most common, and among these, motorcycle accidents (41.4%) were the most frequent. Reports were most commonly (79.4%) prepared according to the Regulation on Disability Assessment for Adults, with hypertrophic scars and keloids (32.7%) being the most common issues reported. It was found that 10.6% of the cases were reported under more than one regulation, and among these, 38.7% had discrepancies between disability percentages calculated according to different regulations. In 50.7% of cases, discretionary judgment was applied, with 90.5% of these related to hypertrophic scars and keloids.
There is no specific scale for disability calculation resulting from traffic accidents in our country. The scales used are not specific to the sequelae left by traumatic conditions in individuals. To prevent the loss of rights and injustices, it is necessary to prepare a new regulation, to regulate disability percentages according to a single regulation, and to include current professions in a professional list by incorporating individuals' professions and ages into the assessment. The new regulation to be prepared should clarify how temporary disability periods will be calculated, after how much time it would be appropriate to prepare a report for an injury, and specify when discretion can and cannot be used. It should also contain explanatory texts on how often the regulation should be updated. When preparing and updating the regulations, it would be appropriate to collect opinions from specialty associations, bar associations, insurance companies, and disabled persons' associations.