Barış ve farklılıklara saygı değerlerine ilişkin Suriyeli öğrenciler ile Türkçe ve sosyal bilgiler öğretmenlerinin görüşleri
Opinions of Syrian students and Turkish and social studies teachers on the values of peace and respect for differences
Yazar: AYSUN AYAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESEN DURMUŞ
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Barış = Peace ; Değerler eğitimi = Values education ; Farklılıklar = Differences ; Farklılıklara saygı = Respect for diversity ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Suriyeliler = Syrians ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Öğrenciler = Students ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Değerler, insan ve toplum davranışlarını şekillendiren, topluma dirlik, düzen ve bütünlük veren, gerektiği yerde ve zamanda insanlara nasıl davranmaları gerektiğini gösteren, kısacası dünyamızı şekillendiren sosyal ögelerdir. Bugün dünya üzerindeki hiçbir toplumun değer öğelerinden bağımsız olarak yaşaması beklenemez. Kendini ait olduğu değerlerden ayrıştıran, uzaklaştıran toplumların ise temeli yavaş yavaş sarsılır ve bu toplumlar, zamanla yok olmaya mahkûm olur. Toplum içerisinde yaşayan her vatandaşın, hatta aynı toplumda yaşayan yabancıların bile yaşadıkları ülke üzerinde benimsenen değerleri bilmesi ve bunlara saygı göstermesi gereklidir. Bu, toplumdaki huzurun sürekliliği ve kargaşaların önlenmesi için zorunludur. 
Türkiye'de yaşayan Suriyeli mültecilerin sayısı her geçen gün artmaktadır. Bunlar içerisinde okul çağında olanların ise Türk Eğitim Sistemi'ne entegrasyonunun sağlanabilmesi için çalışılmaktadır. Kısacası ülkemizde yaşayan Suriyeli ailelerin toplumumuza uyum sağlayabilmelerinin yolunun eğitimden geçtiği bilinmekte ve bu yönde çaba sarf edilmektedir. Bu araştırma, Suriyeli öğrencilerin ve onlara eğitim veren Türkçe ve Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin özellikle "barış" ve "farklılıklara saygı" değerlerine bakış açıları ve yaklaşımlarını ortaya koyması bakımından önem taşımaktadır.
Bu araştırmada, Suriyeli öğrencilerin ve onlara eğitim veren Türkçe ve Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin "barış" ve "farklılıklara saygı" değerlerinin bakış açılarını ve yaklaşımlarını ortaya koyabilmek ana problemi oluşturmaktadır. Araştırmada nitel araştırma yaklaşımına uygun olan durum çalışması modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu belirlenirken amaçsal örnekleme yönteminden yararlanılmıştır. Araştırma 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Gaziantep/Nizip Çadırkent Konaklama Tesisi'nde bulunan Halil-Meziyet Bildirici Ortaokulu'na bağlı Geçici Eğitim Merkezi'nde yapılmıştır. Araştırmada yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen veriler içerik analizi yöntemi kullanılarak çözümlenmiştir. Araştırma verileri NVivo 12 nitel veri analiz programı kullanılarak değerlendirilmiştir. 
Suriyeli öğrencilerin bu değerlere olan yaklaşımına bakıldığında, bu değerlerin farkında olduklarını, bu değerleri ülkelerinde yaşanan iç savaş ile ilişkilendirdiklerini, bu değerlerin hayatlarında çok önemli bir yere sahip olduğunu ve bu değerlerin sadece derste değil günlük yaşamlarında da öğretilmesi gerektiğini ifade etikleri görülmektedir.
Bu araştırmadan yola çıkarak farklı önerilere ulaşmıştır. Buna göre bu değerlere programda ve derslerde etkinlik temalı olarak daha fazla yer verilebilir. Bu değerler, günlük hayatla daha fazla ilişkilendirilmek suretiyle somutlaştırılabilir ve değerlerle alakalı olarak öğrencilere özellikle de öğretmenlere bilgilendirme amaçlı konferans, seminer ve sempozyumlar düzenlenebilir.

Abstract:
Values are social elements which give shapes to social behaviors and life, order, integrity to society, and when needed at right place and time, they show how people should behave while forming our World. Today it is not expected that societies in the world can live without value factors. And societies, which keep themselves away and depart from the values to which they belong, may slowly lose the steady of their bases and they may become disappeared over time.
Each citizen and even foreigners in a society should know and respect values. This is necessary for the sustainability of public welfare and for the prevention of disturbance. The number of Syrian people in Turkey is increasing day by day. And searches are being carried out for the integration of school-age children into Turkish education system. In short, it is known that the way for Syrian families living in our country to adapt to our society is through education and efforts are being made in this direction. This study is important in respect to the manifestation of the fact that Syrian students and Turkish teachers can present the perspectives and approaches of values to "welfare" and "respect for diversity."
This study is carried out in order that Syrian students and their Turkish teachers present the values of "welfare" and "respect for diversity." In this research, the model of case study, which is appropriate for the approaches of qualitative research, is used. In determining the study group, purposive sampling method is used. The research is conducted in the Temporary Education Center of Halil-Meziyet Bildirici Secondary School located in Tent-city Accommodation Facility in Gaziantep / Nizip in 2017-2018 academic years. Semi-structured interview technique was used in the study. The data obtained from the research were analyzed by using content analysis method. Research data were analyzed by using NVivo 12 qualitative analysis program.
Looking at the Syrian students' approach to these values, it is seen that they are aware of the values, associate them with the war happening in their country and they state that these values have a very important place in their lives and want these the values to be taught not only in classes but also in their daily lives.
Starting from these study, there are different suggestions. In this direction, these values had better be included in the curriculum and in classes as thematic activities as much as possible. These values can be further associated with everyday life and they can be embodied, and regarding values, students and especially teachers should be given information, conferences, seminars and symposia.