Karşılaştırmalı Anayasa yargısında bireysel başvuru yolu
The individual request to the Constitutional Court in terms of the comparative constitutional jurisdiction
Yazar: EBRU KARAMAN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN ÖZCAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa 1982 = Constitution 1982 ; Yargı yetkisi = Juristiction ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
12 Eylül 2010 tarihinde yapılan halkoylaması ile 1982 Anayasası'nın yargıya ilişkin hükümlerinde önemli değişiklikler içeren 5982 sayılı Kanun kabul edilmiştir. Yapılan değişiklikler içinde en dikkat çekenlerden biri de, 1960'lı yıllardan beri ülkemizde tartışılan bireysel başvuru hakkının yeni bir hak arama yolu olarak hukuk düzenimize girmesidir. Anayasa'nın 148. maddesinde yapılan değişiklik uyarınca; bireyler, Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlal edilmesi durumunda, Anayasa Mahkemesine başvuruda bulunabilecektir. Anayasa Mahkemesi Kanunu ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nde, bireysel başvuru hakkının kapsamı ve bu yolda izlenecek usul hakkında detaylı düzenlemelere yer verilmektedir. Bireysel başvuru hakkının kapsamı ve uygulanma şekli, ülkeden ülkeye farklılık göstermektedir. Ancak Almanya, İspanya, Avusturya, Macaristan, İsviçre ve Latin Amerika ülkelerinin bu konudaki deneyimleri, Türk Hukuk Sisteminde çıkabilecek soruların çözümünde etkili olacağından, bunların iç hukukumuzda da dikkate alınması gerekmektedir. Bununla birlikte, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin etkili başvuru olarak da kabul ettiği bireysel başvuru yolunun, başarılı bir şekilde uygulanması halinde, AİHM önünde Türkiye aleyhine açılan davaların sayısını azaltacağı ve ülkemizin uluslararası camiadaki imajını da düzelteceği göz ardı edilmemelidir.

Abstract:
With referendum which?s made in 12 September 2010, it?s accepted that Act number 5982 which contains important modifications in 1982?s Constitution?s arbitrament in respect of judiciary. Among whole the change, the one of them which captures attention is the entrance of the individual request right to our law system, which is in question since 1960?s in our country, as a new way to seek justice. In pursuance of change which?s made in Constitution?s article 148, people could call upon the Constitutional Court in case of violation, by public authority, of fundamental rights and freedoms ensuring by Constitution which also appear in the scope of European Convention of Human Rights. Detailed arrangement about the content of the individual request right and the procedure which should be followed are present at the Constitutional Court Act and in the Constitutional Court Bylaw. The content of the individual request right and its appliance have differed from country to country. However the experience of Germany, Spain, Austria, Hungary, Switzerland and Latin America should be taken into consideration in our national law because of being effective to solve the problems encountering in Turkish Law System. Nevertheless, in case of successfully application of the individual request which?s admitted as an effective recourse by European Court of Human Rights, it shouldn?t be ignored that the string of lawsuits against Turkey in the ECHR are going to decrease and fix the reputation of our country in view of international community.