Yetişkinlerde bağlanma stilleri, mizaç ve karakter özellikleri ile depresyon ilişkisi
The relationship between attachment styles, temperament and character traits and depression in adults
Yazar: ÜNAL ERDEM ELLİ
Danışman: DOÇ. DR. HALUK ARKAR
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Kişilik özellikleri ile erken dönem çocukluk deneyimlerinin ve bunların belirli patolojilerle ilişkisi literatürde sıkça işlenilen bir konudur. Bu çalışmada yetişkin bireylerin kişilik özellikleri mizaç ve karakter olmak üzere iki ayrı boyutta incelenerek bunların kişilerin bağlanma stilleri ve depresyon ölçeğinden aldıkları puanlar ile ilişkileri incelenmiştir. Bu amaçla yaşları 20-61 aralığında değişen geçmişte psikiyatrik tanı almamış 143 katılımcı çalışmaya dahil edilmiştir. Tüm katılımcılar Mizaç ve Karakter Envanteri, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri - 2 ve Beck Depresyon Envanteri'ni içeren ölçek setini doldurmuşlardır. Yapılan çoklu regresyon analizleri sonucunda kaçınan bağlanma stilinin zarardan kaçınma ve ödül bağımlılığı mizaç boyutları, kaygılı bağlanma stilinin kendini yönetme karakter boyutu ile zarardan kaçınma mizaç boyutu, görece yüksek depresyon puanlarının isekendini yönetme karakter boyutu ile zarardan kaçınma ve sebat etme mizaç boyutları ve kaygılı bağlanma stili tarafından yordandığı görülmüştür. Kişiliğin kalıtsal boyutlarından olan zarardan kaçınma boyutu ile sonrdadan edinilen deneyimlerle şekillendiği varsayılan kendini yönetme karakter boyutlarının bağlanma stilleri ve depresin eğilimler ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Bakım vericilerle yaşamın ilk dönemlerinde yaşanan deneyimlerin ve belirli mizaç ve karakter boyutlarının birbirleriyle etkileşimleri ve bunların depresyon eğilimi üzerindeki muhtemel etkisi tartışılmıştır.

Abstract:
The relationship between personality traits and early life experiences and the impact of these variables on certain pathologies have been widely studied in psychology. In this study, the relationship of personality traits of adults in terms of temperament and character dimensions with attachment styles and depression scores have been examined. For this purpose, a sample of 143 adults whose ages ranging from 20 to 61 have participated in the study. All the participants have completed the set of scales which consisted of Temperament and Character Inventory, Experiences in Close Relationships Inventory ? 2 and Beck Depression Inventory. Multiple Regression analysis have shown that avoidant attachment style is predicted by harm avoidance and reward dependence temperament dimensions, anxious attachment style is predicted by self directedness and harm avoidance dimensions while relatively high depression scores being predicted by self directedness, harm avoidance and persistence dimensions and anxious attachment style. It has been shown that harm avoidance dimension ?which is considered as a heritable dimension- and self directedness dimension -which is considered to be influences mostly by life experiences- are related to attachment styles and depressive tendencies. The possible effect of early life experiences with the caretakers and the interactions between certain temperament and character traits on each other and on depression have been discussed.