Ulusal ve uluslararası düzeyde faaliyet gösteren KOBİ'lerde etik yönetimin incelenmesi
Examining of the ethical management at national and i̇nternational running SMEs enterprises
Yazar: HACI ÇELEĞEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERCAN YAVUZ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Dış Ticaret Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Etik = Ethics ; KOBİ = Small and Medium Sized Firms ; Yönetsel ahlak = Managerial ethic ; İş ahlakı = Business ethic

Özet:
Bu araştırmada ulusal ve uluslararası düzeyde faaliyet gösteren küçük ve orta büyüklükteki işletme (KOBİ) çalışanlarının işletmelerinde etik kuralların uygulanmasına ilişkin görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında ayrıca çalışanların (cinsiyet, yaş, kurumda çalışma süresi gibi) ve işletmelerinin (faaliyet alanı, yeri gibi) bazı özelliklerine göre de çalışanların etik kuralların uygulanmasına ilişkin görüşlerinin anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesi gerçekleştirilmiştir. Araştırma 2013-2014 yılında Ankara ili OSTİM Sanayi Bölgesi'nde faaliyet gösteren toplam 314 çalışanı ile yürütülmüştür. Araştırma kapsamında KOBİ çalışanlarının etik algılarını belirlemek üzere ölçek geliştirilmiş ve 90 çalışana ön uygulamada ulaşılarak veri toplama aracının geçerlik ve güvenirliği hesaplanmıştır. Ardından görüşleri alınan 224 çalışanın görüşleri doğrultusunda bulgular elde edilmiştir. Veri toplama aracının geçerlik ve güvenirlik çalışması sonrasında oluşturulan taslak maddelerin işletme etiği, yönetici etiği, satış etiği ve işyerinin sosyal yaşamı desteklemesi olmak üzere dört başlık altında toplandığı belirlenmiştir. Araştırmaya katılan KOBİ çalışanlarının görüşlerinin incelenmesi amacıyla betimsel istatistikler, frekans ve yüzde hesaplamalarından yararlanılmıştır. Çalışan ve işyerinin özelliklerine göre çalışanların etik algılarının farklılık gösterip göstermediğinin tespit edilmesi amacıyla da ilişkisiz ölçümlerde t testi, Levene homojenlik testi, tek yönlü varyans analizi ve çoklu karşılaştırma LSD testi hesaplanmış; sonuçlar tablolaştırılarak yorumlanmıştır. Ayrıca çalışanların işletmelerindeki farklı uygulamalara yönelik etik algıları arasındaki ilişkilerin belirlenmesi amacıyla Pearson korelasyon katsayısı hesaplanmıştır. Araştırmanın sonucunda, KOBİ çalışanlarının söz konusu alt boyutların tamamında işletmelerindeki uygulamaların etik kurallara genel olarak uygun olduğu şeklinde görüş belirttikleri tespit edilmiştir. Çalışanların işletmelerinin işletme etiği, yönetici etiği, satış etiği ve işletmelerinin sosyal yaşamı desteklemesine yönelik algılarının cinsiyetlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği saptanmıştır. Bununla birlikte işyerinde yönetici/işyeri sahibi olarak çalışanların şef/ustabaşı/işçi olarak çalışanlara göre etik algılarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Çalışanların işletme etiği ile işyerlerinin sosyal yaşamı destekleme algıları arasında pozitif yönde ve yüksek düzeyde ilişkiler olduğu; diğer etik algıları arasında görece daha düşük düzeyde ilişkiler bulunduğu saptanmıştır.

Abstract:
In this study, small- and medium-sized national and international level operations (SMEs) in the company aimed to determine the opinions of its employees regarding the implementation of ethics.Also the employees covered by the study (gender, age, such as working time in the institution) and the enterprise (business area, such as the location) of opinion concerning the application of the rules of ethics of the employees according to certain characteristics was performed to examine whether there is a significant difference. Research was conducted in the 2013-2014 year with a total of 314 employees operating in the Industrial Zone OSTIM Ankara province. Research under the SME employees scale was developed to determine the ethical perception and practice reaching 90 employees in front of the validity and reliability of the data collection tool was calculated. Then findings in accordance with the opinion of the employee received 224 opinions were obtained. The validity of data collection and business ethics of the draft article was created after the reliability study, ethical manager, sales support, including ethics and social life of the establishment is determined to be grouped under four headings. Descriptive statistics to examine the views of SME employees participated in the study, frequencies and percentages were used in the calculations. Employees and employers based on the characteristics of the unrelated measures in order to determine whether the employees of ethical perception, varies t test, Levene's homogeneity test, one-way analysis of variance and multiple comparison test LSD calculated; results are interpreted in tables. In addition, to determine the relationships between different perceptions of ethical practices in the business of employees to Pearson's correlation coefficient was calculated. In the survey, SMEs in all of these dimensions of the working rules of ethical practices in the business have been identified as they expressed the opinion that the overall fit. Business ethics of the business of the employee, manager ethics, sales ethics and social life of the perception of support for business There was no significant difference according to gender. However, in the workplace manager / owner of employees in the workplace supervisor / foreman / workers as employees according to the perception of ethics has been found to be higher. Perceptions of social life to promote ethical business establishments with employees and the positive relationship between high levels; relations at lower levels relative has been found, among other ethical perceptions.