Mesleki Teknik ve Anadolu Liselerinin denizcilik alanında öğrenim gören 9. ve 12. sınıf öğrencilerinin mesleki ilgileri ile mesleki eğitime yönelik tutum ve memnuniyetlerinin araştırılması
Investigation of vocational interests, attitudes and satisfaction towards vocational education of 9th and 12th grade students of Vocational Technical and Anatolian High Schools in the maritime field
Yazar: BENGİSU KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. LÜTFÜ İLGAR
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anadolu meslek liseleri = Anatolian vocation high schools ; Denizcilik = Maritime ; Denizcilik eğitimi = Maritime  education ; Eğitim yaşantıları memnuniyeti = Training experiences satisfaction ; Meslek liseleri = Vocational high schools ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Mesleki ilgi = Occupational interest ; Mesleki teknik eğitim = Vocational technical education ; Öğrenci davranışı = Behavior of student ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Bu çalışmada 2021-2022 eğitim ve öğretim yılında İstanbul'da Denizcilik alanında eğitim veren Mesleki ve Teknik Anadolu Liselerinin 9. ve 12. sınıf öğrencilerinin mesleki ilgileri, mesleki eğitime yönelik tutum ve memnuniyetleri çeşitli yönlerden araştırılmıştır. Çalışmada, toplam 346 öğrenciye ulaşılmış, verilerin elde edilmesi için Kişisel Bilgi Formu, Mesleki Eğitime Yönelik Tutum Ölçeği, Mesleki İlgi Ölçeği ve Mesleki Memnuniyet Anketi uygulanmıştır. Veriler analiz edilirken iki gruplu karşılaştırmalar için Mann Whitney U testi, ikiden fazla grubun karşılaştırılmasında ise Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Anket ve ölçeklerden alınan ortalamaların ilişkisini belirlemek için Spearman Korelasyon Kat Sayısı testi kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre; 12. sınıf öğrencilerinin mesleki memnuniyetleri 9. sınıf öğrencilerine göre daha düşüktür. Erkek öğrenciler, mesleki eğitime yönelik tutum, mesleki hazırbulunuşluk, kendini geliştirme, başkalarına önerme ve mesleki memnuniyet bakımından kız öğrencilere göre daha yüksek ortalamalara sahiptir. Aile gelir düzeyinin mesleki ilgi, mesleki eğitime yönelik tutum ve memnuniyette farklılık yaratmadığı görülmüştür. Ancak ailesinde denizcilik alanında çalışan bulunan öğrencilerin tutum, mesleki memnuniyet, kendini geliştirme, hazırbulunuşluk ve başkalarına önerme düzeyleri, ailesinde denizcilik alanında çalışan bulunmayan öğrencilere oranla daha yüksek çıkmıştır. İlkokul mezunu anneye sahip olan öğrencilerin mesleki seçim farkındalık düzeyleri lise mezunu anneye sahip olan öğrencilere oranla daha yüksek çıkmıştır. Mesleki ilginin tüm alt boyutları, mesleki eğitime yönelik tutum ve mesleki memnuniyet bakımından Mesleki ve Teknik Anadolu Liseleri arasında farklar bulunduğu görülmüştür. Tüm öğrencilerin, mesleki eğitime yönelik tutum, başkalarına önerme, mesleki seçim farkındalığı, mesleki hazırbulunuşluk ve mesleki memnuniyet ortalamalarının yüksek olduğu ancak mesleki ilginin kendini geliştirme alt boyutundaki ortalamalarının düşük olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this study, the professional interests, attitudes, and satisfaction towards vocational education of the 9th and 12th grade students of Vocational and Technical Anatolian High Schools providing education in the field of seaway in Istanbul in the 2021-2022 academic year were investigated from various aspects. In the study, a total of 346 students were reached, and the Personal Information Form, the Attitudes towards Vocational Education Scale, the Vocational Interest Scale and the Vocational Satisfaction Questionnaire were surveyed. While analyzing the data, Mann Whitney U test was used for two-group comparisons and Kruskal Wallis test was used when comparing more than two groups. In order to determine the relationship between the means taken from the questionnaire and the scales, Spearman Correlation Coefficient test was used. According to the results obtained, 12th grade students' professional satisfaction is lower than 9th grade students. The male students have higher averages than females in terms of attitudes towards vocational education, professional readiness, self-development, recommending others and professional satisfaction. It was observed that family income level did not make a difference in the professional interests, attitudes, and satisfaction towards vocational education. However, the attitudes, professional satisfaction, self-development, readiness and recommendation levels of the students whose family worked in the maritime field were higher than those of the students whose family did not work in the maritime field. The vocational choice awareness level of the students who have a mother who is a primary school graduate was higher than the students who have a mother who is a high school graduate. It has been observed that there are differences among the 5 Vocational and Technical Anatolian High Schools in terms of *all sub-dimensions of vocational interest, attitude towards vocational education and occupational satisfaction. It was observed that the average of all students' attitudes towards vocational education, recommending others, awareness of vocational choice, vocational readiness and occupational satisfaction were high, but the averages of self-development, which is a sub-dimension of professional interest, were low.