Kalça ve diz protezi ameliyatı geçirmiş hastaların derin ven trombozu riskinin incelenmesi
Investigation of the risk of deep vei̇n thrombosis in patients with hip and knee prosthesis
Yazar: MELTEM MUMCU
Danışman: PROF. DR. ŞULE ALPAR
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Diz protezi = Knee prosthesis ; Emboli ve tromboz = Embolism and thrombosis ; Kalça protezi = Hip prosthesis ; Ortopedi = Orthopedics ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Prevalans = Prevalence ; Venöz tromboz = Venous thrombosis ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş: Kalça ve diz protezi ameliyatı geçirmiş hastalarda derin ven trombozu gelişim riskinin değerlendirilmesi oluşmasını önlemek için gerekli önlemin alınmasına yardımcı olacaktır.
Amaç: Bu çalışma kalça ve diz protezi ameliyatı geçirmiş hastaların derin ven trombozu risk düzeylerini ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapıldı.
Yöntem: Araştırma tanımlayıcı ve kesitsel niteliktedir. Çalışmanın örneklemini 22 Mart- 15 Haziran 2018 tarihleri arasında İstanbul içindeki bir eğitim araştırma hastanesinde kalça ve diz protezi ameliyatı geçiren ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan 117 birey oluşturmuştur. Basit tesadüf örnekleme yöntemi kullanılmıştır.Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen Tanıtıcı Özellikler Formu ve AUTAR DVT Risk Tanılama Formu ile toplandı. Veriler Pearson Ki- Kare testi ve Fisher- Freeman- Halton testi ile değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin %51,3' ü diz protezi, % 48,7' si kalça protezi ameliyatı geçirmiştir. Yaşlar 20- 77 yaş arasında değişmekte olup 51-60 yaş %36,7 oranında, % 39,3' ünün fazla kilolu, % 67,5' inin ihtiyaçlarını gidermede yarı bağımlı, %85,5' inde travma olmadığı, %42,7' sinin ortopedik cerrahi geçirdiği, %50,4' ünün yüksek riskli hastalığının olmadığı, %47,8' inin kalp hastalığı olduğu bulunmuştur. Hastaların %75,2' sinin sigara içmediği, %94,9' unun spor yapmadığı, %68,4' ünün ameliyat sonrası mobilize olduğu ( postop 1. gün ), %65,8' inin sürekli ilaç kullandığı, %98,3' ünün heparin kullandığı, %50,4' ünün varis çorabı giydiği bulunmuştur.Sigara kullanımı, düzenli spor yapma durumu, heparin kullanımı AUTAR DVT risk düzeyi arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Ameliyat sonrası mobilizasyon, sürekli ilaç kullanımı, varis çorabı kullanımı AUTAR DVT risk düzeyi arasında anlamlı bir fark bulunmuştur.
Sonuç: Hastaların DVT açısından risk tanılaması yapılarak etkileyen faktörler tespit edilmeli ve uygun önlemler alınmalıdır.

Abstract:
Introduction: Evaluation of the risk of developing deep vein thrombosis in patients who have undergone hip and knee prosthesis surgery will help to take the necessary precautions to prevent the occurrence.
Objective: The aim of this study was to determine the risk factors and factors affecting deep vein thrombosis in patients who underwent hip and knee replacement surgery.
Method: The research was descriptive and cross-sectional. The sample of the study consisted of 117 individuals who underwent hip and knee replacement surgery between March 22 and June 15, 2018 in an educational research hospital in Istanbul and volunteered to participate in the study. A simple random sampling method was used. Data were collected using the Descriptive Properties Form developed by the researcher and the AUTAR DVT Risk Diagnostic Form. Data were evaluated with Pearson Chi-square test and Fisher-Freeman-Halton test.
Results: Of the participants, 51.3% underwent knee replacement and 48.7% underwent hip replacement surgery. The ages ranged from 20 to 77 years, 51-60 years were 36.7%, 39.3% were overweight, 67.5% were semi dependent, 85.5% had no trauma, 42%, 7 had orthopedic surgery, 50.4% had no high risk disease, 47.8% had heart disease. 75.2% of the patients were not smoking, 94.9% were not doing sports, 68.4% were mobilized postoperatively (postoperative day 1), 65.8% were using continuous medication, 98.3% There was no significant difference between cigarette use, regular exercise, heparin use AUTAR DVT risk level. There was a significant difference between postoperative mobilization, continuous drug use and varicose vein stocking.
Conclusion: The risk factors for DVT should be identified and the factors affecting them should be identified and appropriate precautions should be taken.