Vergi yargısında tüzel kişiliği sona ermiş anonim ve limited şirketlerin ehliyeti
Capacity of joint stock and limited companies whose legal entity has ended in tax jurisdiction
Yazar: HÜLYA YILMAZ
Danışman: PROF. DR. CENKER GÖKER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anonim şirketler = Joint stock companies ; Dava ehliyeti = Capacity to sue ; Ehliyet = Capacity ; Limited şirketler = Limited company ; Taraf ehliyeti = Capacity to become a party ; Türk Ticaret Kanunu = Turkish Commercial Code ; Tüzel kişilik = Legal personality ; Vergi yargısı = Tax justice ; Vergiler = Taxes ; İdari yargı = Administrative justice

Özet:
İdari Yargılama Hukuku Kanunu'nun 1. maddesinde göre; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin görevine giren uyuşmazlıkların çözümü, bu Kanunda gösterilen usullere tabidir. Bu nedenle, "ehliyet" hususunun tespiti için, tüm idari yargı merciileri için genel Kanun olan İdari Yargılama Hukuku Kanunu'na başvurulur. Söz konusu Kanun da 31. maddesindeki atıfla bizi, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na yönlendirmektedir. Kanun Koyucu'nun, genel idari usul Kanunu olan İdari Yargılama Hukuku Kanunu'nda ehliyet hususunu ayrıca düzenlemeyip, atıfla Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na yönlendirmesi, bu hususta, esasen bir yeknesaklığı hedeflediğini göstermektedir. Çalışmamızda, uygulamada sıklıkla karşılaşılan tüzel kişiliği sona ermiş anonim ve limited şirketlerin ehliyet sorunu incelenmiştir. Ya ilk derece mahkemesi veya üst yargı mercilerinde dava incelenirken, taraflardan birinin tüzel kişiliğinin sona ermesi ya da tüzel kişiliği sona ermiş şirket tarafından dava açılması durumunda, tüzel kişiliği sona erdiği için taraf ehliyetini ve buna bağlı olarak dava ehliyetini kaybeden tarafla ilgili nasıl bir yol izlenmelidir? 
Bu sorun, sadece, idari yargıda ortaya çıkan bir sorun değildir. Adli yargı merciilerinde, Yargıtay'ın, artık yerleşik hale gelmiş içtihatlarıyla, Türk Ticaret Kanunu'nun "ek tasfiye" (ihya davası) hükümlerine başvurularak, söz konusu sorun mevzuatın emredici hükümlerine uygun olarak çözülmektedir. Ancak, idari yargıda, Türk Ticaret Kanunu'nun söz konusu hükmü, çok sınırlı sayıdaki birkaç karar harici göz ardı edilmiş, benimsenmemiştir. Bu nedenle, çalışmamızın özünde, tüzel kişiliği sona ermiş anonim ve limited şirketlerin ehliyetine ilişkin, Türk Ticaret Kanunu'nun "ek tasfiye"(ihya davası)ye ilişkin hükümleri haricindeki yaklaşımların getirdiği sorunlar ele alınmış, Türk Ticaret Kanunu'nun "ek tasfiye" (ihya davası) ilişkin hükümlerinin, vergi yargısında da uygulanabilirliği savunulmuştur. Burada, idari yargının kendine özgü özellikleri nedeniyle, tüzel kişiliği sona ermiş anonim ve limited şirketlerin ehliyet sorununda, farklı bir usul izlenmesini gerektirecek bir husus da bulunmamaktadır. Uzmanlık alanımız gereği, ehliyet konusu "vergi yargısı"nda olarak ele alınmıştır ancak "tüzel kişiliği sona ermiş anonim ve limited şirketlerin ehliyeti"ne ilişkin sorun, özünde, vergi ve idare mahkemeleri açısından, farklı bir yaklaşımı gerektirecek mahiyette değildir. Dolayısıyla, getirilen çözüm önerisinin, idare mahkemeleri içtihatları ve doktrinine de ışık tutacağı kanaatindeyiz.

Abstract:
According to article 1 of the Procedure Of Administrative Justice Act; the resolution of the disputes falling within the jurisdiction of the Council of State, regional administrative courts, administrative courts and tax courts shall be subject to the procedure prescribed in the present Act. For this reason, the Procedure Of Administrative Justice Act, which is the general Law for all administrative jurisdictions, is applied to determine the "capacity" issue. The aforementioned Law also directs us to the Code of Civil Procedure with the reference in its 31. article. The fact that the Legislator did not separately regulate the issue of competence in the Law of Administrative Jurisdiction, which is the law of general administrative procedure, and referred it to the Law of Civil Procedure, shows that Legislator essentially aims at a uniformity in this regard. İn our study, capacity of the joint stock and limited liability companies whose legal personality has expired has been investigated. This problem is frequently encountered in practice. In the event that the legal personality of one of the parties is terminated or a lawsuit is filed by the company whose legal personality has been terminated, while the case is being examined either in the court of first instance or in the higher judicial authorities, what kind of procedure should be followed regarding the party whose legal personality has been terminated, and accordingly, the party that has lost its capacity? 
This problem is not just a problem that arises in the administrative judiciary. In judicial authorities, the issue is resolved in accordance with the mandatory provisions of the legislation by applying the provisions of the "additional liquidation" (revival case) of the Turkish Commercial Code, with the settled case-law of the Court of Cassation. However, in the administrative jurisdiction, the aforementioned provision of the Turkish Commercial Code was ignored and not adopted, except for a very limited number of decisions. For this reason, in the core of our study, the problems brought by approaches other than the provisions of the Turkish Commercial Code regarding the "additional liquidation" (revival case) regarding the capacity of joint stock and limited companies whose legal personality has expired, the applicability of the provisions regarding the revival case in the tax jurisdiction has also been defended. Here, due to the peculiarities of the administrative jurisdiction, there is no issue that requires a different procedure to be followed in the issue of the competence of joint stock and limited companies whose legal personality has ended. Due to our area of expertise, the issue of competence has been handled as "tax jurisdiction", but the problem of "liability of joint stock and limited companies whose legal personality has expired" does not, in essence, require a different approach in terms of tax and administrative courts. Therefore, we believe that the proposed solution will shed light on the administrative courts jurisprudence and doctrine.