Annelerin evde çocukları ile hikâye kitabı okuma davranışlarının ebeveynlik tutumlarına göre incelenmesi
Investigation of mothers' story book reading behaviors with their children in relation to their parenting attitudes
Yazar: MÜBERRA ARICI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSEL TÜFEKCİ AKCAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Anneler = Mothers ; Hikaye kitapları = Story books ; Kitap okuma = Book reading ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Okuma davranışları = Reading behaviours ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmada annelerin benimsedikleri evde çocukları ile birlikte hikâye okuma davranışlarının ebeveynlik tutumlarına göre incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada nicel araştırma desenlerinden betimsel ve korelasyonel (ilişkisel) tarama yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma verileri Karabulut Demir ve Şendil tarafından 2008 yılında geliştirilen ETÖ (Ebeveyn Tutum Ölçeği) ve Işıkoğlu Erdoğan tarafından 2016 yılında geliştirilen ÇEBOE (Çocuk-Ebeveyn Birlikte Okuma Etkinlikleri) Ölçeği aracılığı ile toplanmıştır. Çalışma grubunu belirlemek için "küme örnekleme" yöntemi kullanılmıştır. Bu amaçla İstanbul Pendik'de farklı sosyoekonomik düzeyde bölgelerden 11 okul seçilmiştir. Bu okullarda 4-5 yaşlarında çocuğu olan 1000 anneye ölçekler dağıtılmış, ancak 436 anneden geçerli ölçekleri teslim alınmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre; ÇEBOE ölçeğinin "Birlikte etkileşimli okuma" alt boyutu ile ETÖ ölçeğinin "Demokratik" ve "Aşırı koruyucu" alt boyutları arasında anlamlı pozitif korelasyonlar bulunurken "Otoriter" alt boyutu puanı arasında anlamlı negatif korelasyon bulunmuştur. ÇEBOE ölçeğinin 'Birlikte okumaya yönelik görüşler' alt boyutu ile ETÖ ölçeğinin 'Demokratik' alt boyutu arasında anlamlı pozitif korelasyon bulunurken 'Otoriter' alt boyutu puanı arasında anlamlı negatif korelasyon bulunmuştur. ÇEBOE ölçeğinin 'Okuryazarlığa model olma' alt boyutu ile ETÖ ölçeğinin 'Demokratik' alt boyutu arasında anlamlı pozitif korelasyon bulunurken 'Otoriter' ve 'Aşırı koruyucu' alt boyutları puanı arasında anlamlı negatif korelasyon bulunmuştur. ÇEBOE ölçeğinin 'Okuryazarlığın önemi' alt boyutu ile ETÖ ölçeğinin 'Demokratik' , ' Otoriter' , 'Aşırı koruyucu' ve 'İzin verici' boyutları arasında anlamlı bir korelasyona rastlanmamıştır. ÇEBOE ölçeğinin 'Okuryazarlık öğretimi' alt boyutu ile ETÖ ölçeğinin 'Aşırı koruyucu' boyut puanı arasında anlamlı pozitif korelasyon bulunmuştur. Araştırmada ulaşılan sonuca göre; demokratik tutumu benimseyen annelerin çocuklarıyla daha fazla birlikte etkileşimli okuma yaptıkları ve çocuklarına okuryazarlık açısından daha fazla model oldukları görülmüştür. Ayrıca yine bu tutumu benimseyen annelerin birlikte okumaya yönelik görüşlerinin diğer tutumu benimseyen annelerden daha olumlu yönde olduğu bulgusuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This research aims to investigate mothers' story books reading behaviors with their children in relation to their parenting attitudes. Descriptive and correlational (rationally) survey method of quantitative research approach were used. Data were collected through PAS (Parent Attitute Scale) developed by Evren Karabulut Demir and Gül Şendil in 2008 and CPRTA (Child- Parent Reading Together Activities) Scale developed by Işıkoğlu Erdoğan in 2016. The study group is defined using Cluster sampling method. 11 schools from different socio-economic backgrounds in İstanbul Pendik province were selected. Then data collection instruments were distributed to 1000 mothers of 4-5 years-old children attending to these schools, however 436 valid instruments were received. A positive meaningful correlation was found between CPRTA scale's 'Interactive Reading Together' sub-dimension and PAS scale's 'Democratic' and 'Highly Protective' sub-dimension; a negative meaningful correlation between 'Authoritative' sub-dimension. A positive meaningful correlation was found between CPRTA scale's 'Reading Together View' sub-dimension and PAS's 'Democratic' sub-dimension; a negative meaningful correlation between 'Authoritative' sub-dimension. A positive meaningful correlation was found between CPRTA scale's 'Being a model for literacy' and PAS's 'Democratic' sub-dimension; a negative meaningful correlation between 'Authoritative' and 'Highly Protective' sub-dimensions. No correlation was found between CPRTA scale's 'The importance of Reading' sub-dimension and PAS's 'Democratic', 'Authoritative', 'Highly Protective', 'Permissive' sub-dimensions. A positive meaningful correlation was found between CPRTA scale's 'Teaching Literacy' sub-dimension and PAS scale's 'Highly Protective' dimension. According to the results, it has been found that mothers with democratic attitude read more interactively with their children and model their children more than the mothers with others parenting attitudes. Furthermore, mothers with democratic attitude have more positive views towards reading together than mothers with others parenting attitudes.