Muhammed Kutub'un itikadî ve siyasî fikirleri
Ideology and political ideas of Mohammed Qutub
Yazar: GÜLER DALDAL
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET SEVER
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
20. yüzyılın düşünürlerinden biri olan Muhammed Kutub (d.1919-ö.2014), İslam dünyasının hem sosyal hem siyasi karışıklık içinde bulunduğu bir dönemde yaşamıştır. Mevcut sıkıntıların yaşandığı Mısır'da İslâm toplumu adına bir çok eser kaleme almıştır. Müslümanları yeniden Kur'ân ile bilinçlenmeye, cahili kabul ettiği tüm kuşatmalardan kimliklerini arındırarak İslam ümmetini diriltecek olan örnek Kur'ân neslini inşa etmeye çağırmıştır.
Kutub'a göre inanan insanların hayatlarındaki tüm hukuki gerek ve yükümlülüklerin, tevhid ilkesine göre düzenlenmesi için Kur'ân, tevhide vurgu yapmaktadır. Tevhid ilkesi ibadette yaratıcının birliğine, hukuk ve kanunda kaynak birliğine, sosyal hayatı şekillendiren sosyal düzen birliğine ulaştırır. Ona göre insanlık tarihi boyunca birtakım insanlar, Allah'ın hakkını gasbederek, çalınmış ve sahte otoritelerine itaat isteyerek, insanlığı kendilerine köle yapmışlardır.
Kutub'un ortaya koyduğu tespit ve eleştirilerini değerlendirildiğinde, onun siyaset düşüncesinin Kur'an merkezli bir ihya projesi, ideal ve örnek bir Kur'an nesli inşa etmeyi amaçladığını söyleyebiliriz.
Çalışmamız, Kutub'u daha yakından tanıyabilmek ve düşünce yapısını anlamak için kendi yazdığı eserlerden yararlanarak ortaya çıkmıştır. Bunun yanında Kutub hakkında yazılmış eserlerde yer almaktadır. Tezimizin içeriği, birinci bölümde Muhammed Kutub'un hayatına, sosyokültürel toplumun etkisinden dolayı İslamcılığa ve İhvan-ı Müslimine yer verilmiştir. İkinci bölümde Kutub'un en önemli itikadî düşünceleri olan fıtrat, tevhid, Ku'an'a yaklaşımı, Peygamber ve sahabeye bakışı üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde ise siyasî düşüncelerinden devlet yönetimi, adalet, teokrasi hakkında görüşlerine yer verilmiştir.

Abstract:
Muhammad Qutb(b.1919-d.2014)who is one of the thinkers of the twentieth century lived in a time when the Islamic world was in both social and political trouble. He wrote many bookks on behalf of the Islamic society in Egypt, where the current troubles were experienced. He tried to raise awareness of Muslims with the Qur'an and to build an exemplary human being who would resurrect the Islamic Ummah. According to Qutb, he emphasized the Qur'an and tawhid in order to regulate all legal requirements and responsibilities in the lives of believers according to the principle of tawhid. The principle of tawhid leads to the unity of the creator in prayers, the unity of resources in law, and the unity of social order that shapes social life.Throughout mankind history, some people usurped the right of Allah and demanding obedience to their false authority, they have enslaved humanity.Considering Qutb's findings and criticisms, we can say that his political thoughts aim to build a Qur'an-centered revival project and an ideal and leading Qur'an generation.The content of our study has emerged by using of Muhammad Qutb's works translated into Turkish and journals, articles and memoirs written about him. In the introduction part of our thesis, it is given information about the subject, purpose, importance and limitations of the research.In the first chapter, it is discussed the definition of Islamism and Muhammad Qutb's being Egyptian and Ikhwan-i Muslim in order to understand Muhammad Qutb's life and thoughts. In the second part, it is emphasized that Muhammad Qutb's theological thoughts, tawhid and his approach to the Qur'an, his opinion about the prophet and the Companions. Furthermore, in this research there are views on the situation of Muslims, the work of the West and how the Islamic awakening will be. In the last part, it is given the concept of politics, Qutb's thoughts on state administration, justice and theocracy.