S.B.Ü. İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği ve dahiliye asistan hekimlerinin kronik hasta izlemindeki beslenme ve önerilen diyetler hakkındaki bilgi ve tutumlarının incelenmesi
An investigation of the knowledge and attitudes of family medicine and internal medicine assistant physicians of S.B.Ü. İzmi̇r Tepecik education and research hospital about nutrition and recommended diets in chronic patient follow-up
Yazar: BAYRAM OKOL
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF ADNAN GÜÇLÜ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Yapılan bu çalışma ile aile hekimliği ve dahiliye asistan hekimlerinin kendi beslenme bilgi ve tutumları, kronik hasta izlemindeki beslenme ve önerilebilecek diyetler hakkında bilgi ve tutumları öğrenilerek bu konu hakkında farkındalık oluşturulması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma S.B.Ü. İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde aile hekimliği ve dahiliye asistan hekimlerine yapılan tanımlayıcı ve kesitsel tipte bir anket çalışmasıdır. Araştırma örneklemini aile hekimliği ve dahiliye branşında eğitim görmekte olan 145 asistan hekim oluşturmaktadır. Araştırmada asistan hekimlere uygulanan anket çalışması, çalışmayı kabul eden asistan hekimlere elektronik posta veya mobil telefon ile anket formu ulaştırılmıştır. Anketten elde edilen verilerin istatistiksel analizleri R yazılımı (versiyon 4.2.0) ile yapılmıştır. Sürekli değişkenler ortalama ± standart sapma olarak belirtildi. Kategorik değişkenler frekans (yüzde) ile gösterildi. Kategorik veriler gözlem sayıları yeterli olduğunda Pearson Ki-kare testi ile, yetersiz olduğunda Fisher'in kesin testi (işlemci gücünün yetersiz olduğu durumlarda 10.000 örneklem ile p değeri simüle edildi) ile değerlendirildi. Yapılan tüm analizler için p<0.05 anlamlı olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Araştırmaya katılan 110 asistan hekimin 75 (%68) aile hekimliği, 35 (%32) dahiliye asistan hekimlerinden oluşmaktadır. Araştırmaya katılan asistan hekimlerin yaş ortalaması 28.8 ± 1.9 şeklinde olup BKİ ise 23.4 ± 3.5 şeklindedir. Araştırmaya katılan asistan hekimlerin günlük beslenme durumlarını değerlendirmeleri 3(%2.7) kişi çok iyi, 29 (%26.4) kişi iyi, 63(%57.3) kişi orta, 12 (%10.9) kişi kötü, 3 (%2.7) kişi ise çok kötü şeklindedir. Asistan hekimlerin kronik hastalıklarda beslenme ve diyet programları hakkında bilgilerinizi nasıl değerlendirirsiniz sorusunda 3 (%2.7) kişi çok iyi, 46 (%42) kişi iyi, 58 (%53) kişi orta, 2 (%1.8) kişi kötü, 1 (%0.9) kişi ise çok kötü şeklinde fikir belirtmiştir. Ankete katılanlara yöneltilen kronik hastalığı olan hastalarınızda beslenme önerileriniz ne sıklıkta olur sorusuna 8 (%7.3) kişi her zaman, 65 (%59) kişi sıklıkla, 31 (%28) kişi ara sıra, 5 (%4.5) kişi nadiren, 1 (%0.9) kişi ise hiçbir zaman şeklinde yanıt vermişlerdir. Asistan hekimlere beslenme ve diyetler hakkında eğitim alma durumları sorgulandığında 36 (%32.7) kişi lisans döneminde eğitim aldığını, 74 (%67.3) kişi lisans döneminde eğitim almadığını, 21 (%19.1) kişi lisans sonrası dönemde eğitim aldığını, 89 (%80.9) kişi lisans sonrası dönemde eğitim almadığını belirtmiştir.
Sonuç: Beslenme insan hayatının vazgeçilmez bir eylemi olmakla birlikte hastalıkların önlenmesi veya tedavilerinde önem arz eden bir konudur. Beslenme ile ilgili birçok çalışma olmasına rağmen kronik hastalıklardaki beslenme ve diyetlerin hekim-hasta bazlı koordineli değerlendirme çalışmalarının eksikliği göze çarpmaktadır. Primer koruma sağlamada ve multifaktöriyel şekilde hastaya yaklaşımda etkin bir rol üstlenen aile hekimliği ve dahiliye branşlarında hekimlerin hem kendi beslenme tutum ve davranışlarına katkı sağlamak hem de kronik hastaların takiplerinde beslenme açısından olumlu etkiler oluşturabilmek amacıyla beslenmenin önemi vurgulanmalı ve bu konuda eğitim ve seminerler arttırılmalıdır. 




Anahtar Kelimeler: Hekim, Beslenme ve Diyet, Kronik Hastalık

Abstract:
Aim: The aim of this study was to raise awareness of family medicine and internal medicine resident physicians about their own nutritional knowledge and attitudes, their knowledge and attitudes about nutrition and recommended diets in chronic patient follow-up.
Materials and Methods: This study is a descriptive and cross-sectional survey of family medicine and internal medicine residents at S.B.U. Izmir Tepecik Training and Research Hospital. The study sample consisted of 145 resident physicians studying in family medicine and internal medicine. The questionnaire applied to the resident physicians in the study was delivered to the resident physicians who accepted the study by e-mail or mobile phone. Statistical analysis of the data obtained from the questionnaire was performed with R software (version 4.2.0). Continuous variables were expressed as mean ± standard deviation. Categorical variables were shown as frequency (percentage). Categorical data were evaluated with Pearson's Chi-square test when the number of observations was sufficient and Fisher's exact test when it was insufficient (p value was simulated with 10,000 samples when the processing power was insufficient). For all analyses, p<0.05 was considered significant.
Results: Of the 110 resident physicians who participated in the study, 75 (68%) were family medicine residents and 35 (32%) were internal medicine residents. The mean age of the resident physicians participating in the study was 28.8 ± 1.9 years and BMI was 23.4 ± 3.5. The evaluation of the daily nutritional status of the resident physicians participating in the study was as follows: 3 (2.7%) very good, 29 (26.4%) good, 63 (57.3%) fair, 12 (10.9%) poor, and 3 (2.7%) very poor. In the question of how would you evaluate your knowledge about nutrition and diet programs in chronic diseases, 3 (2.7%) people stated very good, 46 (42%) people stated good, 58 (53%) people stated moderate, 2 (1.8%) people stated bad, and 1 (0.9%) person stated very bad. To the question "How often do you make nutritional recommendations for patients with chronic diseases?", 8 (7.3%) responded always, 65 (59%) responded frequently, 31 (28%) responded occasionally, 5 (4.5%) responded rarely, and 1 (0.9%) responded never. When the resident physicians were questioned about their education on nutrition and diets, 36 (32.7%) stated that they received education during the undergraduate period, 74 (67.3%) stated that they did not receive education during the undergraduate period, 21 (19.1%) stated that they received education in the postgraduate period, and 89 (80.9%) stated that they did not receive education in the postgraduate period.
Conclusion: Nutrition is an indispensable part of human life and an important issue in the prevention or treatment of diseases. Although there are many studies on nutrition, the lack of coordinated physician-patient-based evaluation studies of nutrition and diets in chronic diseases is striking. The importance of nutrition should be emphasized and training and seminars on this subject should be increased in order to contribute to the nutritional attitudes and behaviors of physicians in family medicine and internal medicine branches, which play an active role in providing primary protection and multifactorial approach to the patient, and to create positive effects in terms of nutrition in the follow-up of chronic patients.


Keywords: Physician, Nutrition and Diet, Chronic Disease