Umungobi Khuren Tsaw kömür yatağının en uygun ocak tasarımının geliştirilmesi
Investigation of optimal mine design of Umungobi Khuren Tsaw coal mine
Yazar: ULZIISAIKHAN OLONBAYAR
Danışman: PROF. DR. ATAÇ BAŞÇETİN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
Günümüzde hızla artan ulusal ve uluslararası rekabet koşulları ve daralan kar marjları madencilik şirketlerinin üretim faaliyetlerindeki verimliliğini arttırıcı üç boyutlu modellemeler ve tasarımlar kullanılarak, üretim öncesi proje aşamasında farklı üretim senaryoları üreterek, optimum dizayn ve üretim planlamasının oluşturulması, gelişen bir madencilik anlayışı olarak karşımıza çıkmaktadır. Bununla beraber, bilgisayar yazılımlarındaki hızlı gelişmeler, madencilik endüstrisine ait yazılımların kullanılmasını kolaylaştırmış ve daha verimli sonuçlar alınmasını sağlamıştır. Dolayısıyla bir madenin tasarlanması, ekipman seçimi, madencilik işlemlerinin kısa ve uzun vadede planlanması, farklı seçeneklerin karşılaştırılması, işlemlerin daha hızlı ölçülmesi ve kontrolü gibi problemlerde üç boyutlu (3B) madencilik yazılımlarının sektör içindeki önemi giderek artmaktadır.
Bu tez çalışmasının temel amacı, madencilik sektöründe gelişen teknoloji ile beraber sürdürülebilir bir açık işletme dizaynının bilgisayar destekli olarak yapılmasından sonra üretim için en uygun harmanlama metodunun seçilmesini sağlamaktır. Bu konuda kendini kanıtlamış ve günümüzde gerek yeraltı gerekse açık ocak yöntemi kullanılan birçok kurumsallaşmış maden ocağında kullanılan bir paket programı yardımıyla bir açık ocak kömür madeni işletmesinin üç boyutlu tasarımı gerçekleştirilmiştir. İkinci aşamada ise bu tasarımlardan yararlanarak, optimum kömür harmanlama modeli geliştirmeye çalışılmıştır. Bu tasarım sırasında paket programda yer alan kestirim hesaplarına göre bloklara değer atamaları yapılmış ve sürdürülebilir ekonomik bir üretim için optimum blok karışım oranları belirlenmiştir. Bu çalışma, kömür yatağındaki sondaj verilerinin üç boyutlu dizaynını, rezerv hesaplamalarını, blok model oluşturulmasını, üç boyutlu basamak dizaynını, nihai ocak sınırını, kömür ve ocak özelliklerine dayanarak doğru ekipman seçimini, kaldırılacak dekapaj miktarını, yıllık ve aylık üretim miktarını ve buna bağlı olarak oluşturulan harmanlama metodunu kapsamaktadır.
Sonuç olarak kömür kalitesinin sürekliliğinin sağlanması amacıyla incelenen saha için, en uygun kömür harmanlama modeli oluşturulmuş ve bu modelin Monzol işletmesi açısından kullanılabilirliği ortaya konulmuştur.

Abstract:
Nowadays, domestic and international competition is steadily increasing and also profit margin is shrinking against nowadays economic environment, mining companies using 3D modeling and designing, creating different production scenarios during the pre-production stage of the project, creating optimum design and production planning, emerges as a developing mining. In addition, software technology is developing faster, as a result, programming the software become more easy and efficient. Furthermore, mine designing, equipment selection, long and short term mine planning, flexible choices, automatically measuring and controlling is preferred to be made in 3D software.
The purpose of this thesis is to make sustainable open pit mine design using computer software and to select optimum blending method in coal production process. According to thesis, the program which used widely and the most popular program in mining sector, uze so flexible, easy to use, can make design every mining operation design and plan. In the second stage, benefiting from the this design, we have tried to develop optimal coal blending model. According to estimation calculation in this packet program, block worth calculation would be made and block optimum blending ratio would be made for sustainable economic production process. In this study, 3D design of drilling in coal deposit, reservoir calculation, create block model, final pit boarder, selection of feasible equipment for operation, stripping ratio, annual and monthly production amount, mine operation time design and optimum blending model will be included. As a result, the most appropriate coal blending model have created in order to ensure continuity of product quality and this model has been demonstrated in terms of the availability to launch in Monzol open pit mine operation.