Osmanlı İmparatorluğu'ndan günümüze demiryolları gelişimi
Development of railways from Ottoman Empire to the present
Yazar: İLKER ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. MEHTAP ÖZDEĞER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Ekonomi = Economics ; Ulaşım = Transportation
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Demir yolları = Railways ; Demir yolu taşımacılığı = Railway transportation ; Ekonomi = Economy ; Ekonomi tarihi = Economic history ; Ekonomik etki = Economic effect ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Ulaşım sistemleri = Transportation systems

Özet:
Bu çalışma, Osmanlı İmparatorluğu'nda demiryolu öncesi ulaşım sistemleri demir yollarının Osmanlı İmparatorluğuna girişi ve yapım faaliyetleri ile Cumhuriyet Dönemi'nde demir yolları olmak üzere 3 bölümden oluşmaktadır. Demiryolu Avrupa'da ortaya çıktıktan sonra cok geçmeden 1850'den itibaren ülkemize girmiştir. Çoğu yabancı sermayece inşa edilen ve işletilen demir yollarının ülkümeizde yapılış sebebi ekonomimizin gelişmesinden ziyade yabancı ülkelerin hammadde temini ve mamul mallarına yeni pazarlar arayışıdır. Cumhuriyet Dönemi'nde ise ülkenin ekonomik ve sosyal çıkarları düşünülerek devlet tarafından yapılan ve işletilen demir yolları bulunmaktadır. Ancak 1950'lerden sonra demiryoluna verilen önem karayollarını hızlı bir biçimde gelişmesi ile azalmış ve demiryolları taşımacılığı geri planda kalmıştır. Bu tarihten sonra demiryollarına verilen önemin azalması çok sınırlı sayıda hat yapılması ve eski hatların yenilenmemesi nedeniyle ülkemizde pek çok can ve mal kaybı yaşanmıştır. Oysa demiryollarına önem verilseydi ve ileri ülkelerin teknolojisine sahip hızlı tren projeleri yapılıp tamamlansaydı karayollarında meydana gelen trafik kazalarında bu kadar can kaybı yaşanmayacak, yolcu ve yük taşımacılığı daha kolay, hızlı ve ucuz bir biçimde olacaktı.

Abstract:
This study, "Development of Railways from Ottoman Empire to the Present" has three parts; "Transportation and Historical Development of Railways during Ottoman Empire", "Introducibng Railways to Ottoman Empire and Development Process" anda "Railways during the Turkish Republic". Railways were introduced to Ottoman Empire right after European countries around 1850s. Most of them were built and operated by foreign countires capitals not mainly for the economic development but for suppliyng raw materials to the foreign countires and creating new markets of the finished goods of foreign countries. During the Turkish Republic, the railway system was developed by the government for the best economic and social benefits of the country. Moreover, after the 1950s, the importance of railways run low and railway transportation fall behind with the increasing land transpportation. Because of lack of investment and opening very few lines resulted in a great loss of life and property after that period. However, if railways would be güven importanca and built fast trains in the same technogical level with developed countires,, the traffic accidents would not be causing great loss of life and both passneger and freight transportation would have been easier, faster and cheaper.