Yükseköğrenim gören öğrencilerin estetik tercihleri
Aesthetic preferences of students at higher education
Yazar: MUSTAFA CEVAT ATALAY
Danışman: PROF. HÜLYA İZ BÖLÜKOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Estetik = Aesthetics ; Görsel sanatlar = Visual arts ; Görsel sanatlar eğitimi = Visual arts education ; Güzel sanatlar = Fine arts ; Kitsch = Kitsch ; Tercih = Preference ; Öğrenciler = Students ; Öğrenme tercihi = Learnering preference ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırma yükseköğrenim gören öğrencilerin estetik tercihlerini belirlemek amacı ile planlanmış ve yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Konya ili Selçuk Üniversitesi örneklemini ise Selçuk Üniversitesinden seçkisiz örnekleme yöntemi ile seçilen 8 fakülte ve 2 meslek yüksekokulundan, 1000 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Uygulanan anketlerden geçerli olan 836'sı değerlendirilmiştir.Bu araştırmada, nicel desenle betimsel araştırma yöntemi uygulanmıştır. Örneklem grubuna farklı veri toplama araçları tatbik edilmiştir. Araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu, Görsel Sanatlar ve Görsel Sanatlar dersiyle ilgili görüşlerini belirlemek için anket, estetik tercihlere göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla beşli Likert tipi tutum ölçeği uygulanmıştır.Buna göre, nicel veriler ayrı ayrı toplanmış ve puanlanmıştır. SPSS 15 (Statiscal Package for Social Sciences) ve paket yazılımlarından faydalanılarak frekans (0. aritmetik ortalama (X), t-testi, Chi-Square Test uygulanmış; madde analizi yapılmış "Estetik Kuramlara Ait Görsellerin Tercihlerinin Anlaşılması" için de varyans analizi (Anova) yapılmıştır Yapı geçerliliğini kontrol etmek için de faktör analizi uygulanmıştır. Anket formunun güvenirliği için iç tutarlılık katsayısı olan "Cronbach Alpha'' hesaplanmış ve elde edilen veriler sonuçta bir araya getirilmiştir.Bulgulara göre, araştırma kapsamına alınan öğrencilerin kitsclı'e ait görselleri tercih düzeyleri sanat yapıtlarına ait görselleri tercih düzeylerinden daha yüksek bulunduğu belirlenmiştir. Katılımcıların, estetik kuramlarına ait görsellerden, yansıtmacı estetik kurama ait görselleri birinci derecede yüksek işlevsel estetik kurama ait görselleri ikinci derecede yüksek anlatımcı estetik kurama ait görselleri üçüncü derecede orta biçimci estetik kurama ait görselleri ise en düşük düzeyde tercih etmiş oldukları saptanmıştır.İstatistik, üniversiteli öğrencilerin daha önce aldıkları Görsel Sanatlar öğretimine, yaşlarına, cinsiyetlerine göre kitsch ve sanat yapıtlarına ait görsellere ilişkin tercih düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunduğunu göstermektedir. Ancak ailelerin gelir düzeyleri ile sanat yapıtına ilişkin tercih düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır.Bütün bu verilerden katılımcıların tercihlerine bakılarak, daha önce alınan sanat eğitiminin, öğrencilerin estetik tercihlerinde etkili olduğu görülmüştür. Parsons'un estetik gelişim basamaklarına göre öğrencilerin çoğunlukla 2'inci ve 3'üncü aşamalarda değerlendirildiği, 4'üncü aşamaya çıkabilen öğrenci sayısının azınlıkta kaldığı anlaşılmıştır. Bu bulgular ışığında estetik öğretimine yönelik öneriler sunulmuştur.Anahtar Sözcük ve Kavramları: Estetik Tercih, Estetik Kuramlar, Sanat Eğitimi, Kitsch.

Abstract:
This study was planned and carried out with the aim of determining the aesthetic preferences of the students at higher education. Selçuk University in Konya Province constituted the universe of the research and the research sample included 1000 university students selected randomly from 8 faculties and 2 vocational colleges in Selçuk University. Of all administered questionnaires. 836 valid questionnaires were evaluated.The descriptive research method and the quantitative design were applied in this research. Different tools were used to collect data in the sample group. Personal information forms prepared by the researcher, the questionnaires to collect data about visual arts and visual arts class and the five point likert attitude scale about aesthetic preferences were applied.The quantitative data were separately added and graded. With thanks to SPSS 15 (Statiscal Package for Social Sciences) and package softwares, frequency (f), arithmetic mean (X), t-test, Chi-Square Test were applied; item analysis were done and variance analysis (ANOVA) were carried out "to make clear the preferences of the visuals belonging to the aesthetic theories". Factor analysis was applied to check the constaict validity. "Cronbach Alpha", the coefficient of internal consistency, was calculated to check the reliability of the questionnaire forms and then the acquired data were collected.According to the findings, it was determined that the level of preferences of the visuals belonging to Kitsch of the students was higher than that of the preferences of the visuals belonging to art works of themIt was found out that among the visuals belonging to the aesthetic theories, the participants preferred the visuals belonging to the reflective aesthetic theory on the first degree the visuals belonging to the functional aesthetic theory on the second degree the visuals belonging to the expressionist aesthetic theory on the third degree and the visuals belonging to the formalist aesthetic theory on the lowest degree.The statistics showed that there is a significant difference among the levels of preference in relation to the visuals belonging to Kitsch and art works according to the university students' previous education 011 visual arts, their age and gender. However, there isn't a significant difference among the levels of preference in relation to their families' level of income and art works.According the results, it was determined that in relation to the preferences of the participants the previous an education had an effect on the students' aesthetic preferences. It was understood that according to Parsons's stages of aesthetic development the students were mostly evaluated in the second and third stages and that the number of the students reaching the fourth stage was so low. The suggestions related to teaching aesthetics were presented in the light of these findings.Key Words: Aesthetic Preference, Aesthetic Theories, Art education, Kitsch