Kavram analizi stratejisinin öğrencilerin kavram öğrenme başarısı ve hayat bilgisi dersine ilişkin tutumlarına etkisi
The Effect of concept analysis strategy on students achievement in learning concept and their attitude towards life studies
Yazar: HAKAN DÜNDAR
Danışman: Y.DOÇ.DR. NACİYE AKSOY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, Kavram Analizi Stratejisinin İlköğretim Üçüncü Sınıf HayatBilgisi dersinde öğrencilerin kavram öğrenme başarısı ve derse ilişkin tutumlarınaetkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla üç hipotezin doğruluğu test edilmeyeçalışılmıştır. Bu hipotezler; ?1. Kavram Analizi Stratejisi'ne göre öğretim yapılanöğrenciler ile Kavram Analizi Stratejisine göre öğretim yapılmayan öğrencilerinKavram Başarı Testi ön test-son test puanları arasında anlamlı bir farklılık vardır. 2.Öğrencilerin Hayat Bilgisi dersine ilişkin tutumları, Kavram Analizi Stratejisine göreyapılan öğretime bağlı olarak farklılık gösterir. 3. Kavram Analizi Stratejisine göreöğretim yapılan öğrenciler ile Kavram Analizi Stratejisine göre öğretim yapılmayanöğrencilerin kavramları anlama düzeyleri arasında anlamlı bir fark vardır.?şeklindekurulmuştur. Hipotezlerin doğruluğunu belirleyebilmek amacıyla öntest-sontestdeney kontrol gruplu deneysel bir çalışma yapılmıştır. Bu amaçla İlköğretim üçüncüsınıf Hayat Bilgisi dersi Dün, Bugün ve Yarın teması boyunca devam eden biruygulama yapılmıştır. Uygulamada Kavram Analizi Stratejisine uygun olarakgeliştirilen etkinliklere dayalı bir öğretim süreci izlenmiştir.Kavram Analizi Stratejisine uygun olarak geliştirilen etkinlikler, kavramlarıöğrencilere somut bir şekilde göz önüne sergilemeyi amaçlamıştır. Etkinliklerdeizlenen basamaklarda; ?Kavram adı, Kavram tanımı, Kavramın belirleyiciözellikleri, Kavramın belirleyici olmayan özellikleri, En iyi örnek, Diğer kavramörnekleri ve Örnek olmayan örneklerin sunulması? şeklinde bir sıra takip edilmiştir.Öğrencilerin kavram başarı düzeyleri araştırmacı tarafından geliştirilen ve yirmi ikisorudan oluşan başarı testi ile değerlendirilmeye çalışılmıştır. Geliştirilen başarı testiaraştırma öncesinde ve sonrasında deney ve kontrol gruplarına uygulanmış vearalarındaki farklar tespit edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin kavramları anlamadüzeylerini belirlemek için Kavram Anlama Formu uygulanmıştır. Kavram AnlamaFormu'nda öğrencilerin kavramları kendi cümleleri ile açık uçlu şekildecevaplandırmaları istenmiştir. Uygulama öncesinde ve sonrasında öğrencilerin HayatBilgisi dersine ilişkin tutumlarını belirlemek üzere araştırmacı tarafından geliştirilenHayat Bilgisi Tutum Ölçeği uygulanmıştır.Araştırma sonunda deney ve kontrol grubu öğrencilerinden elde edilen verilerışığında üç hipotezin doğruluğu kabul edilmiştir. Araştırmanın bulgularına dayalıolarak Kavram Analizi Stratejisinin öğrencilerin kavram öğrenme başarı ve anlamadüzeylerinde etkili bir strateji olduğu belirlenirken Hayat Bilgisi dersinde deöğrencilerin tutumlarını olumlu yönde etkilediği de belirlenmiştir. Ayrıca yapılan buçalışmada özellikle Hayat Bilgisi ve Sosyal Bilgiler derslerinde kavram öğretimindekullanılabilecek önemli strateji, yöntem, teknik ve materyallere yer verilerekuygulama örnekleri de sunulmuştur.

Abstract:
In this research, it is tried to define the effect of Concept Analysis Strategy atThird Grade Primary School Life Studies Lessons on students achievement inlearning concepts and their attitude towards the lesson. The truth of three hypothesisare tested with this aim. These hypothesis are put forward as; ?1. The ConceptAchievement Test scores of students educated according to Concept AnalysisStrategy and the test scores of the students who are not educated according toConcept Analysis Strategy point out an significant difference in the pre-test and posttest. 2. Students attitude towards Life Studies Lessons, point out difference accordingto the education given with Concept Analysis Strategy. 3. There is a significantdifference in the levels of understanding concepts between students educatedaccording to Concept Analysis Strategy and students who are not educated accordingto Concept Analysis Strategy .? to define the truthness of the hypothesis? anexperimental study is done with pre-test and post test experiment-control groups.Therefore a practice going on with the themes Yesterday, Today and Tomorrow isapplicated to the Third Grade Primary School Life Studies Lessons. In practice aneducation process is followed which is relying on activities developed according toConcept Analysis Strategy.Activities developed according to Concept Analysis Strategy has aimed togive the students a clear perceptible picture of the concepts. The steps followed in theactivities are in the following order ; ?Concept Name, Concept Definition, TheConcept?s Criterial Attributes, The Concept?s Noncriterial, The Best example, OtherConcept Examples and Concept Nonexamples.? Students? concept achievementlevels are evaluated with an achievement test consisting of twenty-two questionsprepared by the researcher. The developed achievement test has been applicated toexperiment and control groups before and after the research and the differencesbetween them are confirmed. In addition, to evaluate the students? concepts learninglevels, a concept knowledge form is applied. The students are asked to use their ownsentences and answer with open end for the concepts given in the concept knowledgeform. Before and after the practice, a Life Studies Attitude Evaluation prepared bythe researcher is applied to the students? to define their attitudes towards Life StudiesLessons.At the end of the research, according to the data from the experiment andcontrol groups, the truth of the three hypothesis are admitted. According to the dataof the research it has been detected that the Concept Analysis Strategy is an effectivestrategy on the student?s concept learning achievement and understanding levels, ithas also positive effects on the students? attitudes towards Life Studies Lessons. Inaddition, with this research evaluation examples with important strategy, methods,techniques and materials especially useful for concept teaching in Life Studies andSocial Studies lessons are given.