Bilişsel davranışcıl yaklaşımla bütünleştirilmiş psiko-dramanın üniversite öğrencilerinin kişilerarası ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmalar ve temel inançlar üzerine etkisi
The effect of psychodrama, integrated with cognitive-behavioural approach, on cognitive distortion and core beliefs of undergraduate students
Yazar: ZEYNEP HAMAMCI
Danışman: PROF. DR. ÜSTÜN DÖKMEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel davranışlar = Cognitive behaviours ; Bilişsel çarpıtma = Cognitive distortion ; Kişiler arası ilişkiler = Interpersonal relations ; Psikodrama = Psychodrama ; Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students ; İnançlar = Beliefs

Özet:
ÖZET Bu araştırmanın amacı bilişsel davranışçı yaklaşımla bütünleştirilmiş psikodrama uygulamasının üniversite öğrencilerinin ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmalarının ve olumsuz temel inançlarının azaltılmasında etkili olup olmadığının incelenmesidir. Çalışmaya Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesinin Okul Öncesi Eğitim, Sosyal Bilgiler ve Zihinsel Engelliler öğretmenliği bölümlerinin ikinci sınıfına devam eden 24 öğrenci katılmıştır. Araştırmada İlişkilerle ilgili Bilişsel Çarpıtmalar ölçeği (İBÇÖ) ve Temel İnançlar ölçeği (TİÖ) geliştirilmiş, deney ve kontrol gruplarına uygulama öncesinde ön test olarak uygulanmıştır, ön test ölçümlerinin ardından deney grubunda yer alan bireylerle 12 oturumdan oluşan bilişsel davranışçı yaklaşımla bütünleştirilmiş psikodrama uygulaması gerçekleştirilmiştir. Bu süre içerisinde kontrol grubundaki bireylerle placebo niteliğinde bir çalışma yürütülmüştür. Uygulamaların bitiminden bir hafta ve 3 ay sonra yapılan ölçümlerde deney ve kontrol gruplarına aynı ölçme araçları tekrar uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde 2x 3 yönlü varyans analizi tekniği kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda deney grubunda yeralan bireylerin kontrol grubundaki bireylere göre İBÇÖ'nin yakınlıktan kaçınma, gerçekçi olmayan ilişki beklentisi ve gerçekçi olmayan ilişki tahmini alt boyutlarindaki bilişsel çarpıtmalarının ve TİÖ'nin yetersizlik alt boyutu dışındaki bağımlılık, mükemmelliyetçilik ve güvensizlik alt boyutlarındaki olumsuz temel inançlarının azaldığı bulunmuştur.

Abstract:
ABSTRACT The purpose of this research is to investigate the effect of psychodrama, integrated with cognitive-behavioral approach, on cognitive distortions and core beliefs of undergraduate students. A total of 24 undergraduate students, 12 for experimental group and 12 for control group, from University of Ankara, Department of Educational Sciences, participated in this study. The cognitive distortions and core beliefs of the participants were assessed by the "Interpersonal Cognitive Distortions Scale" and "Core Beliefs Scale" respectively, were both developed by the author. These two scales were given to both experimental and control groups as pre-test evaluation. Given the pre-test results, psychodrama, integrated with cognitive-behavioral approach had lasted for 12 sessions only for experimantal group. The placebo procedure was applied to the control group simultanesly. After the 12 group sessions the above two scales were given twice, one in a week and second in a 3 month intervals for follow-up evaluations to both experimental and control groups. The data were analysed by applying in ANOVA of 2x3 split-plot design. Tukey test was applied when the group differences arese. The results demostrated that cognitive distortions and core beliefs of the participants in the experimental groups assessed by the three subscales of the "Interpersonal Cognitive Distortions Scale", called "avoidance of intimacy", "unrealistic relationship expectancy", "unrealistic relationship predictions", and also by the three subscales of the "Core Beliefs Scale",- except for incompetency subscale-, "dependency", "perfectionism", "insecurity" were significantly decreased compared to the control group.