El-muʻCemu'l-Arabi'l-Esâsî'nin Hemze ile ḫa harfi arasındaki bölümde semantik olgular
Semantic phenomena in the section of al-Mu'jamu'l-Arabi'l-Esâsî between Hamza and  ḫa letter
Yazar: KANATBEK OROZOBEKOV
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İHAB SAİD İBRAHİM
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Anlam bilim = Semantics ; Arapça = Arabic ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilim = Linguistics ; El-Kavaidü'l-Esasiyye Li'l-Lugati'l-Arabiyye = El-Kavaidü'l-Esasiyye Li'l-Lugati'l-Arabiyye ; El-Kitabu`l-Esasi = El-Kitabu`l-Esasi ; Sözlük = Dictionary

Özet:
Bu çalışmada el-Muʻcemu'l-Arabi'l-Esâsî sözlüğünde "Hemze" ile "Ha" Harfi arasındaki bölümde semantik olguları araştırılmıştır. Bu olgular: Eş anlamlı, sesteş, zıt anlamlı, muʻarreb, dahîl, Müvelled, muhdes, anlamsal gelişim, eşdizim ve deyimsel ifadelerdir. Bu çalışma giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde el-Muʻcemu'l-Arabi'l-Esâsî, çalışmanın önemi, amacı, problemi, konu seçme nedenleri, önceki çalışmalar, çalışmanın zorlukları ve çalışma yöntemi ele alınmıştır. Birinci Bölüm: Sözlükler hakkındadır: Bu bölümde genel olarak sözlüğün kavramını, ortaya çıkışını, şartlarını, işlevlerini ve türlerini ele almıştır. Ayrıca el-Muʻcemu'l-Arabiyyu'l-Esâsî sözlüğü, özellikleri, amaçları kaynakları, işlevleri ve yöntemi bakımından ele almıştır. İkinci Bölüm: el-Muʻcemu'l-Arabiyyu'l-Esâsî sözlüğünde müfred kelimelerde semantik olgular hakkındadır. Burada eş anlamlı, sesteş, zıt anlamlı, muʻarreb, dahîl, Müvelled, muhdes ve anlamsal gelişme olgularından bahsedilmiştir. Ücüncü Bölüm: el-Muʻcemu'l-Arabi'l-Esâsî sözlüğünde terkiplerde semantik olgular hakkındadır. Burada eşdizim olgusu ve deyimsel ifade olgusu ele alınmıştır. Son olarak, ulaşılan sonuçların yer aldığı araştırmanın sonucu yer almıştır.

Abstract:
This study explores semantic phenomena in the section between the letter "Hamza" and "Ha" in the al-Muʻjamu'l-Arabi'l-Esâsî dictionary. These semantic phenomena are: synonym, homonym, antonym, muʻarreb, dahîl, Müvelled, muhdes, semantic development, phrase and idiomatic expressions. This study consists of an introduction, three chapters and a conclusion. The introduction discusses the vocabulary itself (al-Muʻjamu'l-Arabi'l-Esâsî), the importance of the study, its purpose, the problem, the reasons for choosing a topic, previous studies, the difficulties, and research method.  The first part deals with dictionaries. In this part, the concept of a dictionary, its origin, conditions, functions, reasons for compilation and its types are discussed in general terms. In addition, the dictionary of al-Mu'jamul-Arabi'l-Esâsî was discussed in terms of its features, goals, sources, functions and method. In the second chapter: we are talking about semantic phenomena in cursive words in the dictionary of al-Muʻjamu'l-Arabi'l-Esâsî. Synonym, homonym, antonym, muʻarreb, dahîl, Müvelled, muhdes, and semantic development are mentioned here. In the third part, attention is paid to the semantic phenomena in the compositions of the al-Mu'jamul-Arabi'l-Esâsî dictionary. Here the phenomenon of phrase and idiomatic expression is discussed. And at the end, in the conclusion of the study, the achieved results are written.