İnflamatuar bağırsak hastalığı olan yetişkinlerde hastalık aktivitesi ile akdeniz diyet skoru arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the relationship between disease activity with mediterranean diet score in adults  inflammatory bowel disease
Yazar: KEVSER ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN GÜVELİ
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Akdeniz diyeti = Mediterranean diet ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yetişkinler = Adults ; Ölçekler = Scales ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases ; İntestinal hastalıklar = Intestinal diseases

Özet:
Bu çalışma, inflamatuar bağırsak hastalığı(İBH) tanısı almış yetişkin bireylerde akdeniz diyetine bağlılığın hastalık aktivitesi ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi saptamak amacıyla yapılmıştır. Araştırma Nisan 2021-Haziran 2021 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi Gastroenteroloji Bilim Dalı Polikliniğine başvuran uygun kriterdeki 38 Ülseratif kolit(ÜK) ve 45 Crohn hastası(CH)  olmak üzere toplam 83 gönüllü İBH hastası ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların genel özellikleri, beslenme ve yaşam tarzı alışkanlıkları, fiziksel aktivite durumları, hastalık durumuna ilişkin bilgiler ve antropometrik ölçümleri yüz yüze görüşülerek anket formuna kaydedilmiştir. ÜK hastalarının aktivite indeksi Mayo Skoru'na göre, CH hastalarının aktivite indeksi ise "Crohn Hastalığı Aktivite İndeksi"ne (CHAI) göre hesaplanmıştır. Katılımcıların Akdeniz diyet uyumunu değerlendirmek için Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği (MEDAS), yaşam kalitesini değerlendirmek için  Kısa Form-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği (SF-36) kullanılmıştır. Katılımcıların MEDAS skorunun ortalaması 6,69±2,169'dır. MEDAS skorlarına göre katılımcıların yüzde 45,8'i Akdeniz diyetine düşük bağlılık, yüzde 32,5'i kabul edilebilir düzey, yüzde 21,7'si yüksek bağlılık göstermiştir.  CDAI ile MEDAS skoru arasında istatiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Ülseratif kolit aktivite indeksi ile MEDAS arasında yüzde 35,4 oranında negatif yönde istatiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r: -,354; p< 0.05). CH'li hastalarda MEDAS skoru ile SF-36 skorları arasında istatiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (p>0.05). ÜK'li hastalarda MEDAS skoru ile SF-36 alt bölümünden emosyonel rol güçlülüğü, ruhsal sağlık ve genel sağlık algısı skorları arasında istatiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır (p< 0.05).
Anahtar Kelimeler: İnflamatuar Bağırsak Hastalığı, Akdeniz Diyetine Bağlılık, Hastalık Aktivitesi, Yaşam Kalitesi

Abstract:
This study was conducted to determine the relationship between adherence to the Mediterranean diet and quality of life in adult individuals diagnosed with inflammatory bowel disease (IBD). The study was carried out with a total of 83 volunteer IBD patients, 38 Ulcerative colitis (UC) and 45 Crohn's patients (CH) with appropriate criteria, who applied to Istanbul University Cerrahpaşa Medical Faculty Hospital Gastroenterology Department Polyclinic between April 2021 and June 2021. The general characteristics of the participants, nutrition and lifestyle habits, physical activity status, information about the disease status and anthropometric measurements were recorded in the questionnaire form by face-to-face interviews. The activity index of UC patients was calculated according to the "Mayo Score", and the activity index of CD patients was calculated according to the "Crohn's Disease Activity Index" (CDAI). The Mediterranean Diet Adherence Scale (MEDAS) was used to assess the participants' adherence to the Mediterranean diet, and the Short Form-36 Quality of Life Scale (SF-36) was used to assess the quality of life. The mean MEDAS score of the participants was 6.69±2.169. According to the MEDAS scores, 45.8 percent of the participants showed low adherence to the Mediterranean diet, 32.5 percent an acceptable level, and 21.7 percent high adherence. No statistically significant correlation was found between CDAI and MEDAS score (p>0.05). A statistically significant negative correlation was found at a rate of 35.4 percent between the ulcerative colitis activity index and MEDAS (r: -.354; p< 0.05). There was no statistically significant difference between MEDAS score and SF-36 scores in patients with CD (p>0.05). A statistically significant difference was found between the MEDAS score and the emotional role strength, mental health and general health perception scores of the SF-36 subsection in patients with UC (p< 0.05).

Keywords: Inflammatory Bowel Disease, Adherence to the Mediterranean Diet, Disease Activity, Quality Of Life