Demiryolu sinyalizasyon sistemlerinde anklaşman tablosu oluşturma: Başakşehir metrosu örneği
Composing a route table on railway signaling systems: Example of Basaksehir metro
Yazar: MURAT ÇOLAKKADI
Danışman: PROF. DR. AHMET AKBAŞ
Bahçeşehir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kentsel Sistemler ve Ulaştırma Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering ; Ulaşım = Transportation ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Günümüzde yolcu ve yük taşımacılığında en yaygın olarak kullanılan yöntemlerden biri demiryolu ulaşımıdır. Özellikle büyük şehirlerdeki toplu taşımacılık için raylı ulaşım sistemleri vazgeçilmez bir unsurdur. Dünya metropollerinin neredeyse tamamında şehir içi raylı ulaşım sistemleri, toplu taşımacılıkta kentin omurgasını oluşturmaktadır.
Bir raylı ulaşım sisteminin etkinliği için en önemli faktörlerden biri kullanılan sinyalizasyon sistemidir. Sinyalizasyon sisteminin karakteristiği; hattın güvenli işletilmesi ve yolcu kapasitesi gibi ana bileşenleri doğrudan etkiler. Sinyalizasyon sistemi, hatasız çalışan elektronik donanım ve fonksiyonelliği yüksek bir anklaşman tablosu temeline dayanmaktadır. Anklaşman tabloları oluşturulurken olası hiçbir tren hareketi gözden kaçırılmamalı, her hangi bir mantık hatasına yer verilmemelidir. Özellikle karmaşık yapılı demiryolu hatlarında anklaşman tablosu oluşturulurken bilgisayar algoritmaları kullanılmalıdır.
Etkin bir anklaşman tablosuna sahip sinyalizasyon sistemi ile hafta içi veya hafta sonlarında, bayram ve resmi tatillerde ya da günün yolcu yoğunluğu değişkenlik gösteren saatlerinde ters yön işletmeciliği, tek hattın kullanılması, hattın bir bölümünde farklı sefer aralığı uygulanması gibi alternatif işletmecilik yöntemleri çok rahat uygulanabilir, hattın verimliliği arttırılabilir. Bu nedenden dolayı anklaşman tablosunun fonksiyonelliği sadece güvenli tren hareketlerinin sağlanması için değil hattın verimli kullanılması için de önem arz etmektedir. Bu bağlamda şehir içi raylı ulaşım sistemlerinin performans ve güvenliğinin arttırılması için teknolojik çalışmalar günden güne artmaktadır.
Bu çalışmada, örnek bir demiryolu hattının farklı sefer aralığı uygulamalarına imkan veren hareketli blok temelli sinyalizasyon sistemine göre gerekli donanım geliştirilmesi yapılmış ve bu hat için uygun bir anklaşman tablosu tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Demiryolu Ulaşımı, Metro Sinyalizasyonu, Anklaşman Tablosu.

Abstract:
Railway transportation is considered as one of the methods most commonly used regarding passanger and freight transportation in our time. In particular, for mass transportation in big cities railway transportation systems are an inevitable aspect. In Almost all world metropols, rail transportation systems are the main core of the mass transportation.
One of the most important components for effective functioning of rail transportation system is the signaling system. Signaling system; affect directly some main components such as the safety of the line and passanger capacity. The main architecture of flawless electronics hardware and high-level fonctioning of the route table. While composing the route table all possible train movements must be taken into consideration carefully and a careful attention must be paid not to case any kind of logic failure. Especially, composing a route table in highly complex railway environments computer based algorithms must be used.
By the help of a signaling system having an effective route table, both on weekdays and on weekends, national and religional holidays or for the periods density it is very easy to apply alternative operational methods such as reverse commercial operation, using only one line and appling different headway on some part of the line. For this reason, a functional route table is very important for not only safe movements of train, but also for efficient use of the railway line. In this context, technological studies is increasing day by day to improve the performance and safety of the city rail transit systems.
In this study, developed the necessary equipments and composed a new route table that is moving-based signaling system. The reason for this, moving-based signaling system provides flexible time applications for journeys.

Keywords: Railway transportation, Subway signaling, Route Table