Sir John Soane Müzesi mimari ve aydınlatma özellikler
Sir John Soane Museum, architecture and masterly use of natural light sources in the museum
Yazar: GÜNİZ MELTEM GİRAY
Danışman: PROF. DR. KİYMET GİRAY
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Sanat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Müzecilik = Museology ; Sanat Tarihi = Art History ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Aydınlatma = Lighting ; Mimari aydınlatma = Architectural lighiting ; Mimarlık = Architecture ; Müze binaları = Museum buildings ; Müzeler = Museums ; Sanat müzeleri = Art museums

Özet:
Londra'da, Lincoln's inn Filds'ın yeşilliğine bakan 13 Numarada yer alan, bir zamanlar Sir John Soane'a şimdi ise İngiliz ulusuna ait olan ?müze-ev?, neredeyse 200 yıldır alanında devleşmiş tasarımcılara durmadan bir şeyler fısıldıyor; sanatseverleri, gezginleri, mimarlık öğrencilerini kendine çekiyor. Şehrin göbeğindeki bu ev, döneminin üslubundan farklı cephesi, resim koleksiyonu, mimari çizimleri, maketleri, antik parçaları, büstleri, mobilyaları hatta tuhaf objeleri ve son derece ilginç mimarisi ile Londra için adeta gizli bir hazine, tasarımcılar içinse eşsiz bir ilham kaynağıdır.Ustaca kullanılan ışık kaynaklarıyla yaratılmış dramatik ve romantik atmosferi, Roma'daki antik kalıntılardan esinlenilerek yapılmış mezar odaları, koridorları, şaşkınlık yaratacak detay zenginliği ile başkentin en sıra dışı ve büyüleyici iç mekân tasarımı şüphesiz Sir John Soane Müzesine aittir.Bugün, dünya mimarlık tarihinde ?Işık ve Mekânın Ustası? olarak anılan John Soane, 1753 yılında mütevazı bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiş ve mimarlık yaşamı boyunca yaptığı tasarımlar özellikle de ?The Bank of England?, ?Dulwich Picture Gallery? ve ?Sir John Soane's Museum? ile hayranlık uyandırmıştır. Uzun yıllar Royal Akademi'de Mimarlık Profesörlüğü yapan mimar, çağdaşlarından farklı olarak, karmaşık ve melankolik iç dünyasını yansıtan, cesur kararlarını uygulayabildiği kendine has bir Neo-Klasik üslup geliştirmiştir. Tabii ki bu kendine has stil zamanında Sir unvanı almasına karşın, sadece alkışlarla karşılanmamış, birçok demorolize edici eleştirilerle de gölgelenmiştir.Ancak bu, John Soane'un yaşadığı çağın estetik değerlerini aşan çalışmalar yapmasına, yenilikler keşfetmesine engel olmamıştır. Bu ilginç mimarın bugün müzecilik tarihinde adının yer alması, koleksiyon merakının onu bilinçli bir koleksiyonere dönüştürmüş olmasının bir sonucudur. 1792'de Lincoln's inn Fields'da satın aldığı ilk evden sonra, zaman içerisinde bitişikteki iki binayı da satın almış, tekrar inşa etmiş ve ölümüne kadar içinde yaşadığı ortadaki 13 Numaralı binada koleksiyonlarını çoğaltmaya devam etmiştir. 30.000 mimari çizim, Yunan ve Roma heykelleri, Mısır antikaları, mimari maketler, Hogarth, Turner ve Canaletto'ların dâhil olduğu resimler, Milton ve Shakespear'in ilk baskılarının yer aldığı 10.000 nadir kitap ile muhteşem bir koleksiyon oluşturmuştur.Sir John Soane bu binayı, sadece odaları aydınlatmak için değil, farklı efektler yaratmak, sayısız alçı heykelleri ve mermer parçalarını vurgulamak için kubbeler, aynalar, fantastik tavanlar ve renkli camlı tavan pencereleri ile donatmıştır. Böylece mimar yaşadığı bu evi, kullandığı ilginç mimari teknikler, aydınlatmada getirdiği yenilikler ve yarattığı benzersiz atmosfer ile dünyanın en ilginç ?müze-ev?ine dönüştürmüş ve 1833'de aldığı bir meclis kararı ile İngiliz ulusuna bırakmıştır. Günümüze kadar müze, mimarın içinde yaşadığı dönemde nasıl ise o şekilde muhafaza edilmiş ve zaman içinde müzenin gerekli mekânları aslına uygun olarak restore edilmiştir.Mimarın ölümünden sonra uzun yıllar müze hak ettiği ilgiyi görmemiş, ancak 20. yy'a gelindiğinde Philip Johnson'ın özel ilgisi John Soane ve müzesinin tanınmasına yardımcı olmuştur. Sonrasında Sir John Soane Müzesi ve müzenin mimarının çarpıcı kişiliği, farklı tasarımları ile birçok ünlü çağdaş mimar için önmli bir başvuru ve esin kaynağı olmuştur. Bugün, içerdiği mimari koleksiyonlar nedeni ile ?Mimari Müzeler? arasında sayabileceğimiz Sir John Sonae's Museum bir müze olmanın ötesinde aynı zamanda mimarlık öğrencileri için bulunmaz bir eğitim mekânı ve değerli bir kütüphanedir. Londra'nın ortasında yer alan bu enteresan müze, 19.yy başlarında ünlenen varlıklı bir Neo-Klasik mimarın yaşamına, meslek aşkına, mimari dehasına ve kişisel tuhaflığına açılan olağanüstü bir örnektir?

Abstract:
The No.13 ?museum-house? looking at Lincoln?s Inn Field greenery in London used to belong to Sir John Soane but now it is a property of the Nation. The house has been constantly whispering something to designers who had become titans of their fields; attracting art-lovers, travellers, students of architecture for almost 200 years. Located in the city-center, this house is like a hidden treasure for London and a unique source of inspiration for designers with its different façade than its contemporaries, art collection, architectural drawings, scale models, antiques, busts, furniture, even bizarre objects and highly interesting architectural design.Beyond no doubt, the most enchanting and extraordinary interior design of the capital city belongs to Sir John Soane Museum with its dramatic and romantic atmosphere created by masterly use of light sources, burial chambers inspired by antique Roman remains, corridors, and astonishing variety of details.Being considered as ?The Master of Light and Space? in world?s history of architecture, John Soane was born in 1753 in a modest family. Throughout his architectural career, his designs, namely ?The Bank of England?, ?Dulwich Picture Gallery? ve ?Sir John Soane?s Museum? has evoked admiration. After long years of teaching at Royal Academy as a Professor of Architecture, Soane has developed a unique Neo-Classical style different from his contemporaries in which he could reflect his complex and melancholic inner world and practice his brave decisions.Indeed, at his time, despite the fact that Soane was given the title ?sir?, his unique style was not celebrated with applaud but over shaded by many discouraging criticisms. However, this had never prevented John Soane from practicing his work exceeding the aesthetic values of his time and from discovering novelties. The reason for this interesting architect to have a name in the history of museology is the result of his keen efforts for collections that eventually made him a conscious collector.After buying his first house on Lincoln?s Inn Fields in 1792, he bought two adjacent houses in time, rebuilt them and continued to enrich his collections in the mid, No.13 building, where he also lived until his death. He managed to establish an outstanding collection that includes 30.000 architectural drawings, Greek and Roman sculpture, Egyptian antiques, architectural scale models, paintings that involve Hogarth, Turner and Canaletto, 10.000 rare books that involve first copies of Milton and Shakespeare.Sir John Soane decorated the building with domes, mirrors, fantastic ceilings and top lights of stained glass not only to illuminate the rooms but also to create different effects, atmosphere and hence emphasizing numerous plasterwork sculpture and pieces of marble. In such a way, the architect turned his house into the world?s most interesting ?museum-house? with remarkable architectural techniques, innovations in lighting and matchless atmosphere and he bequeathed his house to the nation in a special Act of Parliament in 1833. Until the present day, the museum has been kept in the same way as the architect lived in and the necessary rooms have been reconstructed in time loyal to the original.The museum had not received its deserved interest for years following the death of the architect; however, in the 20th Century, Philip Johnson?s special attention helped the museum to be known. Afterwards, Sir John Soane Museum and the striking personality of the architect have been a reference point and a source of inspiration for many well-known contemporary architects.Today, as a result of its architectural collection, we may count Sir John Soane?s Museum as one of the ?Architectural Museums?. Apart from being a museum, the Museum is also an unequaled educational area and a valuable library for students of Architecture. This interesting Museum in the center of London is a remarkable example of the life of a well-to-do Neo-Classical architect who made a name for himself in the early 19th century, who is in love with his profession, an architectural genius known with his eccentricity.