Aile yapısına göre çocukların algıladığı anne baba tutumlarının duygusal zeka ve ahlaki olgunluk üzerine etkisinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of parents' attitudes perceived by children on their emotional intelligence and moral maturity according to family structure
Yazar: RÜYA AKBAYRAK ALAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ LEMAN KUTLU
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ahlak = Morality ; Ahlaki olgunluk = Moral maturity ; Aile = Family ; Ana-Baba Tutum Envanteri = Parents Attitude Inventory ; Ana-baba = Parents ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışma, aile yapısına göre çocukların algıladığı anne-baba tutumlarının duygusal zeka ve ahlaki olgunluk düzeylerine etkisini karşılaştırmak amacıyla yapıldı. Tarama modelinde, kesitsel, tanımlayıcı tasarımda ilişki arayıcı olarak planlandı. Araştırmanın örneklemini bir özel lisede okuyan 14 yaşın üstündeki çalışmaya katılmaya gönüllü, ebeveyn izni olan yaş, cinsiyet ve okuduğu sınıf olarak benzerlik gösteren parçalanmış (n:50), çekirdek (n:139) ve geniş aileye (n:19) sahip 208 öğrenci oluşturdu. Veriler etik kurul ve kurum iznini takiben; Kişisel Bilgi Formu, Ahlaki Olgunluk Ölçeği, Gözden Geçirilmiş Schutte Duygusal Zeka Ölçeği ve Algılanan Anne-Baba Tutum Ölçeği olmak üzere dört bölümden oluşan anketle toplandı. Çalışmada elde edilen veriler; Kolmogorov Smirnov /Shapiro Wilk testi, tanımlayıcı testler, Mann Whitney U,  Kruskal Wallis H, Spearman'rho correlation, Cronbach alfa testleriyle istatistiksel analizleri yapıldı. Fark ve ilişkilerdeki anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Bu çalışma, Ekim 2017 ile Aralık 2018 tarihleri arasında tamamlandı. Çalışmadaki çocukların; çekirdek (%50,4) ve geniş (%52,6) ailede erkek, parçalanmış ailede ise kız (%64), 17 yaşlarında (Çekirdek: %33,1; Geniş: %41,1; Parçalanmış: %38) olduğu, annesinin (Çekirdek:%59,7, Geniş: %66,7; Parçalanmış: %56) ve babasının (Çekirdek: %49,6; Geniş:%50; Parçalanmış: %34),  anlayışlı bir tutum içinde olduğunu, algılanan ilgisiz tutumun çekirdek ve geniş aile yapılarına göre hem annede hem de babada daha fazla algılandığı saptandı.

Çalışmadaki çekirdek, geniş ve parçalanmış aile yapısındaki çocukların algıladıkları anne-baba tutumu, ahlaki olgunluk ve duygusal zeka düzeylerinin üst puan düzeyine yakın olduğu ve aile yapıları arasında anlamlı farklılıklar oluşturmadığı belirlendi (p>0,05).

Aile yapılarına göre algılananan anne baba tutumlarının çocukların duygusal zekaları üzerinde anlamlı etkileri olduğu saptandı (p<0,05).Çocukların Ahlaki Olgunluklarını algılananan anne baba tutumlarından Otoriter  Tutumların parçalanmış ailedeki çocukları anlamlı düzeyde olumsuz etkilediği (p<0,05), Demokratik Tutumların ise çekirdek ve parçalanmış ailedeki çocukları anlamlı düzeyde olumlu etkilediği belirlendi (p<0,05).

Abstract:
This study was conducted to compare the effects of parental attitudes on emotional intelligence and moral maturity according to the family structure. The study was designed as a cross-sectional, descriptive design, and correlation seeker in the screening model. The sample of this study was consisted of fragmented (n:50), nuclear (n:139) and extended (n:50) family structures a total of 208 students over 14 years of age who studied in a private high school created. The data were collected with a questionnaire followed after ethics committee and institutional permission. The questionnaire was composed of four parts: Personal Information Form, Moral Maturity Scale, Revised Schutte Emotional Intelligence Scale and Perceived Parental Attitude Scale. The data obtained in the study were performed in IBM SPSS 24 program by Kolmogorov Smirnov/Shapiro Wilk test, descriptive tests, Mann Whitney U, Kruskal Wallis H test, Relation; Spearman's rho correlation test and Cronbach alpha statistical analysis was done with the tests. The level of significance in the differences and correlations was accepted as p<0,05. This study was completed between October 2017 and December 2018. Most of the children in the study; nuclear (50,4%) and extended (52,6%) family structures in the male, in the fragmented family structures (64%), 17 years (Core:33,1%; Wide: 41,1%; Fragmented: 38%), their mother (Nuclear:59.7%  Extended: 66,7%; Fragmented: 56%) and their father (Nuclear: 49,6%; Extended: 50%; Fragmented: 34%), perceived attitude, perceived irrelevant attitudes were found to be more perceived in both the mother and the father than in the nuclear and extended family structures. It was found that Perceived authoritarian parents' attitudes significantly negative affected the moral maturity of the children in the fragmented families (p<0,05), while the perceived democratic parents' attitudes significantly positive affected the moral maturity of the children in the nuclear and fragmented families (p<0,05).