Dini yönelim ve materyalist eğilimin işin anlamlılığına etkisi
The effect of religious orientation and materialistic tendency on the meaningfulness of work
Yazar: DENİZ HİLAL İNAN
Danışman: DOÇ. DR. FARUK KEREM ŞENTÜRK
Düzce Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Anlamlandırma = Explanation ; Dini eğilimler = Religious tendencies ; Dini iman = Religious faith ; Materyalistik düşünce = Materialistic thought ; Materyalizm = Materialism ; İş anlamı = Job meaning ; İş hayatı = Work life

Özet:
Bireylerin zamanlarının büyük bir kısmını geçirdikleri ve modern yaşamın önemli bir parçası haline gelen işe insanlar farklı anlamlar yükleyebilmektedir. Geleneksel anlayışta iş, insanın hayatını devam ettirebilmek için en temel ihtiyaçlarını (yeme, içme, giyinme, barınma, dinlenme gibi) karşılamak amacıyla başvurulan bir yöntem olmuştur. Ancak sanayileşmenin etkisiyle bilimsel ve teknolojik gelişmeler ışığında bu anlayış etkisini yitirmiş ve önemini kaybeder hale gelmiştir. Yaşam standartlarının daha iyi hale gelmesiyle bireyler fiziksel ihtiyaçlarından sonra sosyal gereksinimlerine önem vermeye başlamışlardır. İşin anlamı sorgulanırken temelde işin birey için anlamı olup olmadığı ve işin birey için ne ifade ettiği soruları üzerinde durulur. Bu noktada işin anlamı bireyin işe yüklediği değerlerle ilgilidir. Birey yaptığı işi ne kadar değerli ve önemli görürse o düzeyde anlamlandırabilmektedir. Değerlerin oluşum aşamasında din kavramının önemli bir etkisi bulunmaktadır. Diğer yandan değer oluşumunda bireyin maddi unsurları nasıl idrak ettiği de önemli bir yer tutmaktadır. Bu noktada yapılan bu araştırmanın temel amacı, günümüzde çalışan bireylerin işin anlamına yönelik algılarında dini ve materyalist değerlerin hangisinin ne düzeyde etkisinin olduğunu araştırmaya yöneliktir. Bu doğrultuda araştırma da nicel yöntem tercih edilmiş olup Ankara Çankaya ilçesinde çalışan 445 bireye anket uygulaması yapılmıştır. Bu araştırma kapsamında kullanılan ölçeklere dair açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi uygulanmış, hipotezlerin test edilmesine yönelik çoklu regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda dışsal dini yönelimin işte anlam ve iş ilişkileri üzerinde anlamlı ve olumlu yönde etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Materyalist eğilimin göstergesi olan muhafaza etmenin işte anlam, iş ilişkileri, işte anlam arayışı ve işte tevazu boyutları üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkisi olduğu belirlenirken cömert olmamanın yalnızca işte anlam liderliği üzerinde negatif yönlü anlamlı bir etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Son olarak kıskançlık özelliğinin işte anlam arayışı üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisi varken işte tevazu üzerinde negatif yönlü bir etkisi vardır.
Anahtar Sözcükler: Dini Yönelim, Materyalist Eğilim, İşin Anlamı

Abstract:
People attribute many different meanings to work, where individuals spend most of their time and which has become an important part of modern life. In the traditional understanding, work has been a method used to meet the most basic needs of people (such as eating, drinking, dressing, sheltering, resting) in order to continue their life. However, with the effect of industrialization, this understanding has lost its effect and lost its importance in the light of scientific and technological developments. With the improvement of living standards, individuals have started to give importance to their social needs after their physical needs. While questioning the meaning of the job, the main focus is on whether the job has meaning for the individual and what the job means to the individual. At this point, the meaning of the job is related to the values that the individual attributes to the job. The more valuable and important an individual sees his work, the more meaningful it is. The concept of religion has a significant impact on the formation of values. On the other hand, how the individual perceives the material elements has an important place in the formation of value. At this point, the main purpose of this research is to investigate the effect of religious and materialist values on the perception of the meaning of work of today's working individuals. In this direction, the quantitative method was preferred in the research and a questionnaire was applied to 445 individuals working in Ankara Çankaya district. Exploratory and confirmatory factor analysis was applied to the scales used in this study, and multiple regression analysis was performed to test the hypotheses. As a result of the research, it has been determined that external religious orientation has a significant and positive effect on meaning at work and work relations. As a result of the research, it was determined that extrinsic religious orientation had a significant and positive effect on meaning at work and work relations. While it was determined that the preservation, which is an indicator of the materialist tendency, has a significant and positive effect on the dimensions of meaning at work, business relations, search for meaning at work and humility at work, it was concluded that not being generous only had a negative and significant contribution on meaning leadership at work. Finally, while the jealousy trait has a positive and significant effect on the search for meaning at work, it has a negative effect on humility at work.
Key Words: Religious Orientation, Materialistic Tendency, Meaning of Work