Astımlı çocuk ve adölesanların hastalıklarına yönelik tutumları ile öz yeterlilikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the attitude of asthmed children and adolescents toward its diseases and their self-efficiency
Yazar: JİYAN ÜRÜN
Danışman: DOÇ. DR. GONCA KARAYAĞIZ MUSLU
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Astım = Asthma ; Ergenler = Adolescents ; Hemşirelik = Nursing ; Tutumlar = Attitudes ; Çocuklar = Children ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Dünya'da prevelansı gittikçe artış gösteren kronik bir hastalık olan astım öz yeterlilik ve tutum algısını etkileyen bir hastalıktır. Yüksek öz yeterlilik ve olumlu tutumun hastalık semptomlarının iyileşmesinde etkili olduğu bilinmektedir. Bu çalışma astımlı çocuk ve adölesanların hastalıklarına yönelik tutumları ile öz yeterlilikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla planlanmıştır. Araştırma Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi Çocuk Alerji ve İmmunoloji Polikliniğinde astım tanısı ile izlenen 10-18 yaş grubu 200 çocuk ve adolesan ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak Tanıtıcı Bilgi Formu, Astımlı Çocuklar ve Adölesanlar İçin Öz Etkililik Ölçeği ve Çocuğun Kendi Hastalığına Yönelik Tutumu Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre; araştırma kapsamına alınan çocukların %77.0'ının 10-14 yaş grubunda yer aldığı, %40.5'inin kız olduğu, %72'sinin ortaokulda okuduğu ve %91.5'inin astım ilaçlarını düzenli kullandığı saptanmıştır. Bu çalışmada astımlı çocuk ve adölesanlar için öz etkililik ölçeği puan ortalamaları 53.3±21.6, astım hastalığına yönelik tutumları ölçeği puan ortalamaları 3.3±1.0 bulunmuştur. Çalışmaya katılan çocuk ve adölesanların düşük öz yeterlilik ve hastalığa yönelik tutumlarının nötr olduğu sonucuna varılmıştır. Çocuk/adölesanların astım hastalığına yönelik tutumları ve astımlı çocuklar ve adölesanlar için öz etkililik puanları arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır (p>0.05). Evde sigara içilmesi, son bir yılda astım atağı geçirme, astımın okul başarısını olumsuz etkilemesi ve kokuya duyarlılığın olması değişkenlerinin çocuk/ adölesanların hastalıklarına karşı tutumlarının %20.5'ini açıkladığı bulunmuştur. Ayrıca ev tozuna alerjisi olma durumunun çocuğun öz etkililik düzeyinde önemli bir değişken olduğu saptanmıştır.  Astımlı adölesan/çocukların hastalığa yönelik tutum ve öz yeterliliklerinin geliştirilmesi önerilmektedir.

Abstract:
Asthma is a chronic disease whose prevalence has been steadily rising throughout the world and which has an impact on self-efficacy, attitudes and perceptions. It is known that a high level of self-efficacy and a positive attitude are effective in improving the symptoms of this illness. This study was planned in order to examine the relationship between the attitudes of children and adolescents with asthma toward their own illness and their self-efficacy. The study was conducted at Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu City Hospital, Children's Allergy and Immunology Polyclinic with 200 children and adolescents of ages 10-18 who were being followed up after a diagnosis of asthma. A Descriptive Data Form, a Self-Efficacy Scale for Children and Adolescents with Asthma (SESCAA) and the Child Attitude Toward Illness Scale were used as data collection tools. According to the findings, 77.0% of the children in the study were of the ages 10-14, 40.5% were girls, 72% were in middle school, and 91.5% used their asthma medications regularly. The self-efficacy scores of the children and adolescents with asthma in the study stood at a mean of 53.3±21.6, while their mean score on the Child Attitude Toward Illness Scale was 3.3±1.0. The conclusion was that the children and adolescents in the study demonstrated a low level of self-efficacy and had a neutral attitude toward their illness. No significant relationship was found between the attitudes of the children and adolescents toward their asthma and their self-efficacy scores (p>0.05). It was found that the variables of living in a smokers' household, having an asthma attack in the past year, being adversely affected by asthma in terms of school achievement, and sensitivity to odors were factors that explained 20.5% of the children/adolescents' attitudes toward their illness. It was also found that having dust allergies could be a significant variable affecting the child's level of self-efficacy. It is recommended that asthmatic adolescents/children develop their attitudes and self-efficacy towards the disease.