Harran Ovası koşullarında tatlı mısırda (Zea mays L. Saccharata sturt. ) farklı azot dozlarının ve sıra üzeri mesafelerinin verim ve verim özellikleri üzerine etkisi
The effect of different nitrogen doses and intra row spaces on yield and yield properties of sweet corn (Zea mays L. Saccharata sturt.) under Harran Plain conditions
Yazar: AHMET BOZTEPE
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE GÜLGÜN ÖKTEM
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Tarla Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Azot = Nitrogen ; Harran Ovası = Harran Plain ; Mısır = Maize ; Sıra üzeri mesafe = In-row distance ; Verim = Yield

Özet:
Bu çalışmada Şanlıurfa Harran Ovası koşullarında tatlı mısır bitkisinde farklı azot dozlarının ve sıra üzeri ekim mesafelerinin verim ve verim özellikleri üzerine etkileri belirlenmiştir. Araştırma 2020 yetiştirme sezonunda Şanlıurfa Harran Ovası koşullarında bölünmüş parseller desenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Denemede Khan-F1 mısır çeşidi ve farkı miktarlarda azot dozları materyal olarak kullanılmıştır. Azot dozları (Kontrol, 6, 12, 18, 24 ve 30 kg/da) 6 farklı uygulama şeklinde yapılmıştır. Sıra üzeri mesafeler ise 12 cm, 16 cm ve 20 cm olarak düzenlenmiştir. Denemede azot dozları ana parselleri, sıra üzeri mesafeler ise alt parselleri oluşturmuştur. Sıra arası mesafe 70 cm olarak yapılmıştır. Sıra uzunlukları 5 m ve her parselin alanı ise 14 m2 şekline yapılmıştır.  Koçan uzunluğu, koçan kalınlığı, taze tek koçan ağırlığı ve tatlı mısırda taze koçan veriminde istatistiki olarak önemli farklılıklar tespit edilmiştir. Bitki boyu, koçan boyu, koçanda tane sayısı, suda çözünür kuru madde, bitkide yaprak sayısı, koçanda tane sayısı, 1000 tane ağırlığı, tane verimi, taneleme randımanı azot dozlarından olumlu olarak etkilenmiştir. İlk koçan yüksekliği (50.53 cm),  koçan çapı (46.11 mm), koçanda tane verimi (73.71 g) ve 1000 tane ağırlığı (186.16 g) değerleri azot Sıra üzeri mesafelerinden istatistiki olarak etkilenmiştir. Sıra üzeri mesafeye göre sap kalınlığı (16.86 mm), koçan boyu (17.99 cm), koçan çapı (44.63 mm) taze tek koçan ağırlığı (162.03 g), taze tek koçan verimi (68.03 g) 1000 tane ağırlığı (160.71 g), tane verimi (1032.11 kg/da) ve taneleme randımanı (60.65 %) değerleri 20 cm sıra üzeri mesafede bulunmuştur. Khan F1 mısır çeşidi için en uygun azot dozu 18 kg/da N ve 20 cm sıra üzeri mesafeden elde edilmiştir.

Abstract:
In this study, the effects of different nitrogen doses and in trarow planting distanc spaces on yield and yield characteristics of sweet corn plant were determined in Şanlıurfa Harran Plain conditions.The experiment was set up according to the divided plots design with 3 replications.  The experiment was carried out under the conditions of Şanlıurfa Harran Plain in the 2020 growing season. In the study, khan F1 sweet corn variety and nitrogen fertilizer were used as materials. İn the experiment, nitrogen doses (Control, 6, 12, 18, 24 and 30 kg/da) were made in 6 different applications. Sowing frequency were arranged with 3 different ways as 12 cm, 16cm and 20 cm. The distance between the rows was 70 cm. The row lengths are 5 m and the area of each plot is 14 m2. İn the study main parcels were nitrogen doses and row distances were sub-plots.Plant height, ear height, ear diameter, grain number of aer, brix, leaf number of plant, grain number of ear, 1000 kernel weight, grain yield, granulation efficiency were effected from nitrogen doses. First ear height (50.53 cm),  ear diameter (46.11 mm), grain yield fo ear (73.71 g) and 1000 kernel weight (186.16 g) were efffected  nitrogen doses intrarow spaces. According to intrarow spaces, stem diameter (16.86 mm), aer height (17.99 cm), aer diameter (44.63 mm) frsh aer weight (162.03 g) grain yield of ear (68.03 g) 1000 kernel weight (160.71 g), grain yield (1032.11 kg/da) and  granulation efficiency (60.65 %) were obtained from 20 cm. intrarow spaces. The most suitable nitrogen dose and intrarow spaces was obtained from 18 kg/da N and 20 cm intrarow spaces for Khan F1 sweet corn variety.