Lösemi tedavisi sırasında görülen hepatik komplikasyonların gelişiminde etkili olan risk faktörleri
Risk factors affecting the development of hepatic complications during treatment of leukemia
Yazar: MUHAMMED RECAİ AKDOĞAN
Danışman: PROF. DR. MUHSİN KAYA
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Hepatit = Hepatitis ; Komplikasyonlar = Complications ; Lösemi = Leukemia ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Giriş ve amaç: Lösemi tedavisi sırasında gelişen akut hepatik kemoterapinin uygulanmasını, hastanın performans statusunu ve yaşam süresini etkileyen önemli bir komplikasyondur. Çalışmamızın amacı kliniğimizde lösemi tanısıyla tedavi edilen hastaların tedavisi sırasında gelişen akut hepatit sıklığını saptamak ve gelişiminde etkili olabilen risk faktörlerini belirlemektir. 
Materyal ve metot: Çalışmamıza 2008-2013 tarihleri arasında hastanemiz Hematoloji kliniğinde lösemi tanısıyla tedavi edilen hastalar alındı. Hastaların kliniğe yatışından kemoterapi protokolünün bitimine kadar olan verileri retrospektif olarak kaydedildi. Hastaların demografik özellikleri, asıl tanısı, tedavi öncesi ve tedavi sırasındaki karaciğer fonksiyon testleri, hepatit markerleri, uygulanan tedavi şemaları, verilen kan ürünlerinin miktarı, alınan kültürlerin sonuçları ve tedavi sırasında gelişen komplikasyonlar kaydedildi. Kemoterapi sırasında ve/veya sonrasında ALT ve/veya AST düzeyleri kemoterapi öncesine göre iki kat veya daha fazla artış gösteren hasta grubu akut hepatit olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya yaş ortalaması 45.2 olan toplam 125 (62 erkek) lösemi hastası alındı. Hastaların 63?ü (%50.4) akut myeloblastik lösemi, 17?si (%13.6) akut lenfoblastik lösemi,  21?i (%16.8) kronik myelositer lösemi ve 24?ü (%19.2) kronik lenfositer lösemi tanılarını almıştı. Yetmiş üç (%58.4) hastada tedaviye bağlı akut hepatit gelişmişti. Akut lösemi tanısı olan 80 hastanın 56 (%70)?sında akut hepatit geliştiği halde, kronik lösemili 45 hastanın 17 (%37.7)?sinde akut hepatit gelişti. Kronik lösemiye göre akut lösemililerde anlamlı olarak akut hepatit daha sık gelişmişti (p=0.001). Tedavi öncesi HBsAg?i pozitif olan 8 vakanın tamamında akut hepatit gelişti. Akut hepatit gelişimi ile cinsiyet arasında ilişki saptanmadığı halde, akut hepatit gelişenlerin ortalama yaşı akut hepatit gelişmeyenlere göre anlamlı olarak daha küçüktü (42,11±17,9 vs. 49,9±19 yıl; p=0.021). Akut hepatit gelişen hastaların aldığı eritrosit süspansiyonu ve trombosit miktarı akut hepatit gelişmeyenlere göre anlamlı olarak daha fazlaydı (sıra ile 9,3±7,7 vs 5,6±7,4 ünite; p=0.008, 8,2±8,6 vs 4,8±7,6 ünite;  p=0.027).  Hastaların takibi süresince akut hepatit gelişen ve gelişmeyenlerin mortalitesi bakımından anlamlı fark saptanmadı (% 30,1 vs.%17,3; p=0.141). Akut hepatit gelişen hastalarda gelişmeyenlere göre kan kültüründe anlamlı derecede daha fazla üreme saptandı (%46,2 vs 24,2; p=0.048).
Sonuç: Lösemi hastalarında tedavi sırasında akut hepatit gelişimi ile düşük yaş, akut lösemi varlığı, HBsAg pozitifliği, alınan kan ürünleri miktarı ve kan kültürlerinde üreme olması arasında ilişki olmakla beraber, lamivudin tedavisi alanlarda akut hepatit gelişiminin mortalite üzerine önemli bir etkisinin olmadığı görülmektedir.
Anahtar kelimeler: Akut hepatit, Lösemi.

Abstract:
ABSTRACT 
Introduction and Purpose: During the the treatment of leukemia application of chemotherapy in hepatic acute, is an important complication that affects the patient's performance status and life expectancy. The aim of this study to determine the frequency of acute hepatitis of patients treated in our clinic with the diagnosis of leukemia during treatment and to identify risk factors for the development of which may be effective.
Materials and Methods: The study viewed patients treated for leukemia in Dicle University's Hospital Hematology clinic between 2008-2013. the data were collected retrospectively from patients admission on the clinic until the end of chemotherapy protocol. Demographic characteristics of patients, the main diagnosis, liver function tests before and during treatment, hepatitis markers, applied treatment schemes, amount of supplied blood products, the results of taken cultures and encountered complications during the treatment were recorded. Patient group who, ALT and / or AST levels increased two-fold or greater compared to pre chemotherapy During  and / or after the chemotherapy, was considered as acute hepatitis.
Findings: 125 subjects with mean age of 45.2 (62 men)  suffering from leukemia is studied. 63 of patients(50,4%)are diagnosed with  acute myeloblastic leukemia, 17 (%13.6) akut of them are diagnosed with acute lymphoblastic leukemia, 21 of them (%16.8) are diagnosed with  chronic myeloid leukemia and 24 of them (%19.2) are diagnosed with  chronic lymphocytic leukemia. acute hepatitis was developed in Seventy-three (58.4%) patients due to treatment. Although acute hepatitis developed in 56 of the 80 patients of acute leukemia (70%) patients, acute hepatitis developed in 17 of 45 patients with chronic leukemia (37.7%) patients. Compared with Chronic leukemia, acute hepatitis is significantly more common in the patient of  acute leukemia(p=0.001). Acute hepatitis developed in all of patients of eight cases which have positive HBsAg before treatment . There was no relationship between gender and the development of acute hepatitis while The mean age of the patients of acute hepatitis is significantly smaller than, those who were acute hepatitis (42,11±17,9 vs. 49,9±19 year; p=0.021). The amount of packed red blood cells and platelets of patients who acute hepatitis developed in, significantly more than those acute hepatitis not developed in. (9,3±7,7 vs 5,6±7,4 unit; p=0.008, 8,2±8,6 vs 4,8±7,6 unit;  p=0.027 respectively). Mortality during follow-up of patients with and without acute hepatitis patients was not significantly different (% 30,1 vs.%17,3; p=0.141). There was significantly more increasing in blood samples of patients who acute hepatitis developed in, compated with patients who acute hepatitis not developed in (%46,2 vs 24,2; p=0.048).
Result: During treatment of leukemia patients, although there is relationship between the development of acute hepatitis with low age, the presence of acute leukemia, HBsAg pozitivity, the amount of blood growth and proliferation at blood culture, it can be seen that the development of acute hepatitis has no significant effect on mortality.
Keywords: Acute hepatitis, Leukemia.