Tavşanlarda tirotoksikozun safra taşı oluşumu üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
Assessment of the effects of thyrotoxicosis in the formation of gallstone in rabbits
Yazar: YUSUF GÜNAY
Danışman: PROF. DR. NURİ AYDIN KAMA
Sağlık Bakanlığı / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2004
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery

Özet:
AMAÇ: Kolelitiazisin etyopatogenezi deneysel çalışmalarla açıklanmıştır. Ancak tirotoksikozun safra taşı oluşumu üzerine etkilerini açıklayan yeterli veri bulunmamaktadır. Bu çalışmada tirotoksikozun safra kesesi taşı üzerine etkisi deneysel olarak incelenmiştir.
YÖNTEM: Bu çalışmada ortalama ağırlıkları 2.5 kg olan 44 Yeni Zelanda tipi tavşan kullanıldı. Tavşanlar 7 hafta beslendi. 1.Grup (8 tavşan): Kontrol grubu: Bu gruba standart diyet ve su verildi. 2.Grup (4 tavşan): Litojenik diyet (%1 kolesterol ve %0.5 safra asidi içeren diyet) ve su ile beslendi.3.Grup (8 tavşan): Tirotoksikoz grubuna standart diyetle birlikte suyun içine 0.5 μg/kg/gün olacak şekilde L-tiroksin verildi.4.Grup (8 tavşan): Tirotoksikoz + antiinflamatuar grubu (Standart diyetle birlikte suyun içine 0.5 μg/kg/gün L-tiroksin ve 10 mg/kg/gün indometazin verildi). 5.Grup (8 tavşan): Tirotoksikoz ve Ursodeoksikolik asit grubu (Standart diyetle birlikte suyun içine konulan  0.5 μg/kg/gün L-tiroksin ve 50 mg/kg/gün ursodeoksikolik asit verildi). 6.Grup (8 tavşan): Tirotoksikoz ve Alendronat grubu (Standart diyetle birlikte suyun içine konulan  0.5 μg/kg/gün L-tiroksin ve 2.5 mg/kg/gün alendronat verildi). Tavşanlarda serum, safra ve safra kesesi doku örnekleri alındı. Örneklerde T3, T4, fibrinojen, serum kalsiyum, safra asidi düzeyi, safra kalsiyumu, serum ve safra kolesterolü, doku MPO düzeyi çalışıldı.
BULGULAR: L-tiroksin verilen gruplarlakontrol grupları serum sT3 ve sT4 seviyeleri karşılaştırıldığında L-tiroksin verilen gruplarda anlamlı şekilde yüksek bulundu (p<0.01). Kontrol grubunda ortalama sT3 ve sT4 sırasıyla 2.37 pg/ml ve 0.5 ng/dl iken tiroksin hormonu verilen gruplarda ortalama sT3 ve sT4 sırasıyla 6.8 pg/ml ve 1.2 ng/dl olarak bulundu. Serum kolesterol düzeyleri tirotoksikoz grubunda anlamlı şekilde düşüktü. Tirotoksikoz grubunda safra kolesterol düzeyi ve safra asitleri düzeyleri kontrol grubuna göre daha düşük bulundu. Sonuçta tirotoksikoz grubu ile kontrol grubu karşılaştırılmasında, tirotoksikoz grubunda safra kolesterol düzeyi daha düşük olmasına rağmen safradaki safra asitleri düzeyi kontrol grubuna göre çok daha fazla düştüğü için kolesterol satürasyon indeksi (safra kolesterol/safra asitleri) daha yüksek bulundu. Kolesterol satürasyon indeksi kontrol grubunda 0.32, litojenik diyet grubunda 3.05 ve tirotoksikoz grubunda 1.44 bulundu. Ursodeoksikolik asit verilen grupta, tritoksikoz grubuna göre kolesterol ve kolesterol satürasyon indeksi daha düşük bulundu.
Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında, tirotoksikoz grubunda hem serum fibrinojen hem de safra kesesi mukozasındaki MPO düzeyleri anlamlı şekilde yüksek bulundu. İndometazin + tiroksin grubunda hem serum fibrinojen, hemde mukozadaki MPO düzeyi kontrol grubuna göre anlamlı şekilde düşük bulundu. Kontrol grubunda serum fibrinojen ve mukozadaki MPO düzeyi ortalaması sırasıyla 1.3 mg/dl ve 0.8 U/mg iken tirotoksikoz grubunda 3.2 mg/dl ve 1.56 U/mg bulundu. Serum kalsiyum düzeylerin karşılaştırılmasında kontrol grubuna göre tirotoksikoz grubunda belirgin yükseklik mevcuttu. Safra kalsiyum düzeyleri karşılaştırılmasında tirotoksikoz grubunda kısmen yüksek bulunmasına rağmen gruplar arasında anlamlı fark tespit edilmedi. Alendronat + tiroksin grubunda serum kalsiyum düzeyi anlamlı şekilde düşük olmasına rağmen safra kalsiyum düzeyleri arasında belirgin bir fark tespit edilemedi.
SONUÇ: Tirotoksikozda serum kolesterol düzeyi düşmesine rağmen safradaki kolesterol satürasyon indeksi artmaktadır. Ayrıca tirotoksikozda hem serum fibrinojen düzeyi hemde safra kesesi mukozasındaki MPO düzeyleri artmaktadır. Bunlarla birlikte tirotoksikozda serum kalsiyum düzeyi artmasına rağmen safradaki kalsiyum düzeyi önemli oranda değişmemektedir. Çalışmanın sonuçları, tirotoksikozda safradaki kolesterol satürasyon indeksinin artması ve mukozadaki inflamasyonun oluşması nedeni ile safra kesesi taşı oluşma riski artırdığını düşünüldü.

Abstract:
Aim: The etiopathogenesis of cholelithiasis (gallstones) has been largely explained by experimental studies. However, the effects of thyrotoxicosis in the formation of cholelithiasis has not been adequately examined. In this study we experimentally investigate the role of thyrotoxicosis in the formation of cholelithiasis.
Methods
In this study, 44 New Zealand rabbits with a mean average of weight of 2.5 kg were divided into 6 groups. Rabbits were fed for 7 weeks.  Group 1 (control group, 8 rabbits) received water and a standard diet. Group 2 (lithogenic group, 4 rabbits) received a lithogenic diet that included 1% cholesterol, 0.5% bile acid, and water. Group 3 (thyrotoxicosis group, 8 rabbits) received a standard diet and L-thyroxine (0.5μg/kg/day) within water. Group 4 (thyrotoxicosis and anti-inflammatory, 8 rabbits) received a standard diet and L-thyroxine (0.5μg/kg/day) and indomethacin (10 mg/kg/day) within water. Group 5 (Thyrotoxicosis and ursodeoxycholic acid, 8 rabbits) received a standard diet and L-thyroxine (0.5μg/kg/day) and ursodeoxycholic acid (50 mg/kg/day) within water. Group 6 (thyrotoxicosis and alendronate, 8 rabbits) received a standard diet and L-thyroxine (0.5μg/kg/day) and alendronate (2.5 mg/kg/day) within water. Samples of bile, serum, and gallbladder were collected for examination after 7 weeks on the indicated diets. From these samples, free T4, free T3, fibrinogen, serum calcium, bile acid, bile calcium, serum and bile cholesterol, and the level of tissue myeloperoxidase (MPO) were examined.
Results
Free T4 levels were significantly higher in rabbits receiving L-thyroxine compared with the control group (p<0.01). Whereas the mean free T3 and T4 in the control group was 2.37 pg/ml and 0.5 ng/dl, respectively, the mean free T3 and T4 in rabbits receiving L-thyroxine were 6.8 pg/ml and 1.2 ng/dl, respectively.
Serum cholesterol levels were significantly lower in the thyrotoxicosis group. The levels of bile cholesterol and bile acid were also significantly lower in the thyrotoxicosis group compared with the control group. However, despite this, because the bile acids level was much lower in the thyrotoxicosis group, the cholesterol saturation index (bile cholesterol/bile acids) was actually higher in thyrotoxicosis group (0.32 in the control group versus 3.05 in the lithogenic group and 1.44 in the thyrotoxicosis group). The group receiving ursodeoxycholic acid had a lower level of cholesterol and lower cholesterol saturation index compared with thyrotoxicosis group.
Compared with the control group, the thyrotoxicosis group had significantly higher serum fibrinogen and higher MPO levels in the gallbladder mucosa. Whereas the average mean of serum fibrinogen and the gallbladder mucosa MPO in the control group was 1.3 mg/dl and 0.8 U/mg, respectively, they were 3.2 mg/dl and 1.56 U/mg, respectively, in thyrotoxicosis group. However, both the serum fibrinogen level and the level of MPO in gallbladder mucosa were significantly lower in rabbits receiving L-thyroxine and indomethacin compared with the control group. Serum calcium levels were significantly higher in the thyrotoxicosis group compared with the control group. However bile calcium levels, although numerically higher in the thyrotoxicosis group, was not significantly different. Rabbits receiving L-thyroxine and alendronate had significantly lower serum calcium levels, but no differences in bile calcium levels compared with the control group.
Conclusion
Although thyrotoxicosis lowered serum cholesterol, it increased the bile cholesterol saturation index. Moreover, both the levels of serum fibrinogen and MPO in gallbladder mucosa increased in thyrotoxicosis. Although serum calcium levels increased in thyrotoxicosis, the level of bile calcium did not change. This study suggests that the risk of forming gallstones increased in thyrotoxicosis due to increased bile cholesterol saturation index and inflammation in the gallbladder mucosa.