Çocuk yaşta evlendirilen annelerin çocukluk çağı travmalarının ve bu travmaların ebeveyn tutumlarına ve evlilik uyumlarına etkisinin araştırılması
Research of childhood traumas of mothers married at child age and the effects of these traumas on parental attitudes and marital adjustment.
Yazar: TUĞBA AYÇİÇEK DİNÇER
Danışman: DOÇ. SEDA TOPÇU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Erken evlililk = Early marriage ; Evlilik = Marriage ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Çocuklar = Children ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas

Özet:
Çocuk yaşta evlilikler özellikle kız çocuklarının haklarını ihlal eden ve onlara karşı
ayrımcılık yapan, toplumdaki rollerini sınırlayan ve eğitim, üretim ve ekonomik fırsatlara
erişmelerini engelleyen sosyal ve kültürel yapıların bir ürünüdür. Çocukluk çağı travmaları ise
çocukların ruhunda ve bedeninde, yetişkinlikte de taşımaya devam ettiği ve hayatın çeşitli
alanlarında etkisini gösteren olumsuz durumlardır.
Ölçeklerin kullanıldığı vaka-kontrol şeklindeki bu çalışmanın örneklemini Ondokuz
Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Genel
Polikliniği, Çocuk Genel Servis ve Çocuk Acil Servisi' ne başvuran 18 yaş altı evlenen anneler
vaka grubunu ve 18 yaş üzeri evlenen anneler kontrol grubunu oluşturacak şekilde toplam 100
anne dahil edilmiştir. Her iki gruptaki katılımcılara sosyodemografik veri formu, evlilik
uyumlarını ölçmek için EUÖ, ebeveyn tutumlarını değerlendirmek için ETÖ ve çocukluk çağı
travmalarını ölçmek için ÇÇTÖ uygulanmıştır. Açık uçlu soruların cevapları eş zamanlı olarak
yazıya geçirilmiştir.
Araştırmaya dahil edilen 100 araştırmacı evlenme yaş gruplarına göre
değerlendirildiğinde vaka grubunda çocukluk çağı travma sıklığı daha yüksek bulunmuştur.
Her iki grup travma alt boyutları açısından analiz edildiğinde fiziksel istismar ve fiziksel
ihmalin vaka grubunda daha sık olduğu, duygusal ihmal alt puan ortalamalarının da yine vaka
grubunda daha yüksek olduğu saptanmıştır. Her iki grup arasında evlenme yaş gruplarına göre
evlilik uyumlarının sağlanması açısından fark saptanmamakla birlikte vaka grubunda evlilik
uyumunu sağlamayanların evlilik uyum puanlarının ortalama değeri daha düşük olarak
belirlenmiştir. Çocukluk çağı travması olan katılımcılar evlilik uyumları arasında fark
saptanmamıştır. Ebeveyn tutumları incelendiğinde vaka grubundaki annelerde demokratik
tutumun daha az görüldüğü, koruyucu ve otoriter tutumun ise arttığı görülmüştür. Travma
öyküsü olan katılımcıların evlilik yaş grubuna göre demokratik ve koruyucu tutumları arasında
fark saptanmasa da vaka grubundaki koruyucu tutuma sahip dokuz annenin yedi tanesinde
travma öyküsü olduğu belirlenmiştir.
Çocuk yaşta evlendirilen katılımcıların geçmişinde çocukluk çağı travması varlığı,
ebeveyn tutumlarını ve evlilik uyumlarını etkilediğini düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler: çocuk yaşta evlilik, ebeveyn tutumu, evlilik uyumu, travma.

Abstract:
Child marriages are a product of social and cultural structures that violate and
discriminate against especially girls' rights, limit their role in society and prevent them from
accessing education, production and economic opportunities. Childhood traumas are negative
situations that continue to affect their psyche and body, as well as in adulthood, and have an
impact on various areas of life.
The sample of this case-control study using scales are the case group of mothers who
have married under 18 years of age who applied to Ondokuz Mayıs University Faculty of
Medicine, Department of Pediatrics, Pediatric General Outpatient Clinic, Pediatric General
Service and Pediatric Emergency Service, and mothers over 18 years of age are the control
group. A total of 100 mothers are included in the figure.
When the 100 researchers included in the study were evaluated according to marriage
age groups, the frequency of childhood trauma was found to be higher in the case group. When
both groups were analyzed in terms of trauma sub-dimensions, it was found that physical abuse
and physical neglect were more common in the case group, and the mean emotional neglect
sub-scores were also higher in the case group. Although there was no difference between the
two groups in terms of ensuring marital adjustment according to the age groups, the average
value of the marital adjustment scores of those who did not achieve marital adjustment in the
case group was found to be lower. There was no difference between the marital adjustment of
the participants with childhood trauma. When the parental attitudes were examined, it was
observed that the democratic attitude was less common in the case group mothers, while the
protective and authoritarian attitude increased. Although there was no difference between the
democratic and protective attitudes of the participants with a trauma history according to the
age group of marriage, it was determined that seven of the nine mothers with protective attitude
in the case group had a history of trauma.
We think that the presence of childhood trauma in the history of the participants who
married at a child age affected their parental attitudes and marital adjustment.
Keywords: child marriage, marital adjustment, parental attitude, trauma.