Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi kararları ışığında özgürlük ve güvenlik hakkı
The right to liberty and security in the light of the decisions of the European Court of Human Rights and the Constitutional Court
Yazar: MERVE TANRIVERDİ
Danışman: DOÇ. DR. CENGİZ GÜL
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa Mahkemesi = Constitutional Court ; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi = European Court Human Rights ; Güvenlik = Security ; Temel haklar = Fundamental rights ; Temel özgürlükler = Fundamental freedoms ; Özgürlük = Freedom

Özet:
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 5. maddesinde düzenlenen özgürlük ve güvenlik hakkı, Türk pozitif hukukunda Anayasa'nın 19. maddesinde düzenlenmiş olup, temel dayanağını Anayasa'dan almaktadır.
Anayasal çerçevede bireyin seyahat hürriyeti, din ve vicdan özgürlüğü gibi pek çok  hak ve özgürlüklerini kullanabilmesinin temel şartı niteliğinde olan özgürlük ve güvenlik hakkı, hayli önemli bir konumda bulunmaktadır.
Bu çalışma kapsamında özgürlük ve güvenlik hakkı; 3 bölüm halinde, AİHM ve AYM'nin kararlarına yer verilerek, bu Mahkeme'lerin kararları ışığında, mukayeseli olarak incelenmiştir. Tez çalışmasının amacı; özgürlük ve güvenlik hakkının Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi tarafından nasıl yorumlandığının ortaya konulduğunun anlaşılmasını sağlamak,  bu hak bakımından Türkiye'nin iç hukuk mevzuatı ve uygulamalarının uluslararası düzeyde bir standarta sahip olup olmadığının anlaşılmasını sağlamak ve Mahkeme'lerin vermiş olduğu kararlarla Sözleşme'yi ve hakkın yorumlanış tarzının uygulamaya yansıma biçimlerinin anlaşılmasını sağlamaktır. Bu amaç doğrultusunda, hakkın kapsam ve amacının anlaşılması için güncel pek çok AİHM ve AYM kararı incelenmiş olup, özgürlük ve güvenlik hakkına ilişkin son kanuni düzenlemeler de incelenerek değerlendirilmiştir. Özgürlük ve güvenlik hakkı, Türkiye'ye karşı AİHM nezdinde en çok ihlal kararı verilen haklardan biri olduğundan, AİHM ve AYM'nin bakış açısı, incelenen kararlardaki ana kriterler ışığında yorumlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Özgürlük ve güvenlik hakkı, Anayasa Mahkemesi kararları, AİHM kararları, AİHS, Türk Anayasası

Abstract:
Article 5 of the European Convention on Human Rights regulates the right to liberty and freedom. This right is regulated in Article 19 of the Turkish Constitution. Thus, the Constitution constitutes its legal basis.
In the Constitutional framework, the right to liberty and security plays a tremendously significant role as it is the basic condition for individuals to exercise their fundamental rights and freedoms such as the right to travel and the freedom of religion and conscience.
This thesis studies the right to liberty and security in three parts by examining the decisions of the European Court of the Human Rights and the Turkish Constitutional Courts. The purpose of this study is to reveal how the European Court of Human Rights and the Constitutional Court have been interpreting the right to liberty and security and to investigate whether domestic law legislation and practices are compatible with international law standards, and to understand how the judgments of these courts influence the interpretation and implementation of the Convention and the right in practice.  Moreover, this study includes the latest legal regulations on liberty and security. Since the European Court of Human Rights has ruled frequently that the right to liberty and security was violated by Turkey, this thesis examines the point of view of this Court in light of its judgments.

KeyWords: The right to liberty and security, the Turkish Constitutional Court decisions, the ECtHR judgments, the ECHR, the Turkish Constitution