القضية الفلسطينية في تحولات السياسة الخارجية التركية في ظل حكم حزب العدالة والتنمية(2002-2021)
Adalet ve Kalkınma Partisi iktidarında Türk dış politikasındaki dönüşümlerde Filistin meselesi (2002-2021)
Yazar: HAMZA MOLLA UMEYR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MOHAMAD RASHID
Mardin Artuklu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kudüs ve Filistin Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Dış politika, uluslararası toplumda devletin amaçlarını gerçekleştirmek için 
çalıştığı en önemli faaliyetlerden biri olarak kabul edilmekte, hatta devletin egemenlik ve 
güvenliğinin korunmasında, ihtiyaçların karşılanmasında en önemli araç ve araç olarak 
değerlendirilebilir. Bu hedeflere ulaşmak için devletin kullanabileceği araç ve yöntemler 
çok sayıda ve farklıdır ve bu, devletin yeteneklerinden ve diğer uluslararası birimleri 
etkileme yeteneğinden sorumlu olmasına bağlıdır.
Hiç şüphe yok ki, Türkiye'nin Filistin'e yönelik stratejik yönelimi, Türkiye'nin 
sahip olduğu jeostratejik konumun getirdiği zorluklara bir yanıt teşkil ediyor; bu, onu 
niteliyor ve onu çevreleyen, ulusal güvenliğine yönelik tehditlerden uzaklaştıran bölgesel 
hususlara dikkat etmesini gerektiriyor. ve Filistin ile olan ilişkileri çerçevesinde, 
toprakları genelindeki daha geniş ticaret ve enerji malzemeleri alanlarında ekonomik 
faydalar sağlıyor; zira bu hedeflere ulaşmanın bölgesel ve uluslararası etkiyi 
genişletmesine olanak tanıyor.
Dolayısıyla Türkiye'nin hedefleri, 1948'den sonra Filistin'in bölgesel 
denklemdeki konumunun değişmesinden kaynaklanan dengesizliğin boyutunun farkında 
olmasından kaynaklanmaktadır.
Buna göre bu mesajın önemi, Türkiye'nin Filistin'e yönelik yeni dış politikasının 
en önemli stratejik boyutlarının belirlenmesi, özellikle de Adalet ve Kalkınma Partisi 
döneminde Türkiye'nin genel stratejik çerçevelerinin belirlenmesi ve mesajın 
çerçevelenmesi açısından yatmaktadır. Genel olarak Türkiye'nin Ortadoğu bölgesindeki 
konumunun ve faaliyetlerinin ve Filistin'e yönelik dış eylem ve davranışlarının 
dengelenmesindeki rolünün boyutlarının teşhisi ve analizi ve bununla bağlantılı olarak 
oynadığı rolün doğasının belirlenmesi. Mevcut fırsatlar ışığında Türkiye'nin Filistin'deki 
rolünün sorunları ve güvenlik, ekonomik, siyasi ve dini konuları da kapsayan bir grup 
hassas ve çetrefilli konunun ürettiği sayısız fırsat.
Çalışma, Türkiye'nin siyasi ve ekonomik rolünün diğer aktörlerden bağımsız 
vizyon ve algılara sahip olduğu ve Filistinlileri siyasi ve ekonomik olarak korumayı ve 
desteklemeyi hedeflediği sonucuna varmıştır. Hamas hareketinin 2006 Filistin 
seçimlerini kazanmasının ardından Filistin halkı, bunu Filistin uzlaşmasındaki olumlu 
rolünün yanı sıra demokrasiye saygı eksikliği olarak değerlendirdi.
Adalet ve Kalkınma Partisi'nin MS 2002'de Türkiye'de iktidara gelmesinden bu 
yana Türkiye'nin Filistin'deki rolü, açıklık, kararlılık, siyasi söylem dilinin güçlü etkisi 
ve diplomatik prosedürler ve hareketler ile inisiyatiflerin temsil ettiği gerçek rol ile 
karakterize edilmiştir. Türkiye'nin Gazze kuşatması ve savaşıyla ilgili olarak bölgesel 
veya uluslararası düzeyde üstlendiği rol, Filistin'in toplumsal dokusunu korumayı ve 
halka güçlü bir manevi destek vermeyi hedefledi ve çalıştı. Filistin liderliği meşru Filistin 
pozisyonlarına ve haklarına verdiği desteğin bir sonucu olarak.

Anahtar Kelimeler: dış politika, ulusal güvenlik, Filistin sorunu, Adalet ve Kalkınma Partisi

Abstract:
Foreign policy is considered one of the most important activities of the state 
through which it works to implement its goals in the international community. Indeed, it 
can be considered the most important tool and means in preserving the state's sovereignty 
and security, and providing the needs of its people. The tools and means available to the 
state are numerous and different to reach those goals, and it depends on He is in charge 
of the state's capabilities and its ability to influence other international units.
There is no doubt that the Turkish strategic orientation towards Palestine 
represents a response to the challenges of the geostrategic location that Turkey enjoys, 
which qualifies it and requires it to pay attention to the regional considerations 
surrounding it, which distances it from threats to its national security, and brings it 
economic benefits within the framework of its relations with Palestine in the broader areas 
of trade and energy materials across Its territories, given that achieving these goals gives 
it room to extend regional and international influence.
Thus, Turkey's goals stem from its awareness of the extent of the imbalance that 
resulted from the change in Palestine's position in the regional equation after 1948.
Accordingly, the importance of this message lies in identifying the most 
important strategic dimensions of Turkey's new foreign policy towards Palestine, 
especially with regard to defining the general strategic frameworks for Turkey during the 
period of the Justice and Development Party, as well as surrounding the message with a 
diagnosis and analysis of the dimensions of the Turkish role in the Middle East region in 
general in balancing its positions and activities. And its foreign actions and behavior 
towards Palestine, and in order to identify the nature of the challenges facing its role in 
connection with the problems of the Turkish role in Palestine in light of the available 
opportunities, and the numerous opportunities produced by a group of sensitive and 
thorny issues, which in turn embody security, economic, political and religious issues.
The study concluded that the Turkish political and economic role has visions 
and perceptions independent of the rest of the actors, and aims to protect and support the 
Palestinians politically and economically. This was embodied in its rejection of the 
blockade and the cessation of international aid to the Palestinian people after the Hamas 
movement won the 2006 Palestinian elections, and considered this a lack of respect. for 
democracy, in addition to its positive role in Palestinian reconciliation.
The Turkish role in Palestine since the Justice and Development Party took 
power in Turkey in 2002 AD has been characterized by openness, decisiveness, the strong 
influence of the language of political discourse, and the actual role represented by 
diplomatic procedures and movements, and the initiatives taken by Turkey, whether at 
the regional or international level with regard to the siege and war of Gaza. And the file 
of Palestinian national unity. The Turkish role aimed and worked to preserve the 
Palestinian social fabric and give strong moral support to the people and the Palestinian 
leadership as a result of its support for the legitimate Palestinian positions and rights.

Keywords: foreign policy, national security, the Palestinian issue, the Justice and Development Party