Çevresel sanat eğitiminde ekolojik sürdürülebilirliğe yönelik a/r/tografik bir sorgulama
An a/r/tographic inquiry into ecological sustainability in environmental art art education
Yazar: BAYRAM DAĞLI
Danışman: PROF. ŞENİZ AKSOY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Disiplinlerarası eğitim = Interdisciplinary education ; Görsel sanatlar eğitimi = Visual arts education ; Sanat temelli eğitim = Art-based educational ; Sürdürülebilir çevre = Sustainable environment

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, çevresel sanat eğitiminde ekolojik sürdürülebilirliğe yönelik a/r/tografi yönteminin kullanılmasının etkilerinin araştırılmasıdır. Araştırmada ekolojik sürdürülebilirlik konusu a/r/tografi yöntemi ile kullanıldığında, katılımcıların sanatsal çalışmalarına yansıması ve farkındalıklarına etkisinin ne olduğu ele alınmıştır. Çalışma, Fen Lisesi 9. sınıf öğrencilerinin kendi deneyimleri paralelinde, ekolojik sürdürülebilirliğe yönelik yaşamlarını sorgulayarak bir bütün inşa etmeleri, bunu yaparken hem yazarak hem de görselleştirerek ortaya koyacakları somutlaştırmalar ile ilgilidir. Bunun içinde sanatın, araştırmanın ve öğrenmenin bir arada var olduğu, uygulamaya dayalı bir pedagoji ve araştırma yöntemi olan a/r/tografi kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcıları tipik durum örneklemesi kullanılarak seçilmiştir. Araştırmanın amacına yönelik kapsamlı bilgiler ortaya koymak amacıyla doküman incelemesi (araştırmacı günlüğü, katılımcı günlükleri, öz değerlendirme yazıları), görüşme (yapılandırılmamış ve yarı yapılandırılmış görüşme), sesli ve görsel materyaller (fotoğraf, portfolyo, sesli kayıtlar) ve gözlem kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme soruları uzman görüşleri alınarak son haline getirilmiştir. Araştırmanın verileri, katılımcı 10 öğrenci ile katılımcı-gözlemci, ders öğretmeni olan araştırmacıdan elde edilmiştir. Veriler görsel a/r/tografi kapsamında gösterilen dört temel ifadeye göre gözden geçirilmiş, Miles-Huberman modeline dayanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın verileri, uygulama sürecinde katılımcıların ekolojik sürdürülebilirliğe yönelik deneyimlerinden yansıyan bireysel söylemleri ve ürettikleri görsellerin bir araya getirilmesi ile oluşturulmuş, araştırmacının ortaya koymuş oldukları ise a/r/tografik bir sorgulamanın gerektirdiği yeni görme, düşünme ve bilme yolları kişisel düzlemde inşa edilerek hikayeleştirilmiştir. Araştırmanın katılımcılarının kendi çevrelerinden hareketle ekolojik sürdürülebilirliği sorgulamaları, karşılaştıkları durumlara bireysel olarak yaklaşmaları ve bu durumları kendilerine konu edinerek, görsel sanatların herhangi bir türü ile ifade etmeleri sağlanmıştır. Katılımcıların bu süreçte, ekolojik sürdürülebilirliğe yönelik algılarını keskinleştirdikleri, yüz yüze geldikleri durumların farkına vardıkları, yaşamın akışı içerisinde bağ kurabildikleri görülmüştür. Yaşam sorgularında yer alan bu durumları görsel sanatların farklı biçimlerinde ifade ettikleri, özgün çalışmalar ortaya koydukları, ekolojik bozulmaya yönelik farkındalıklarında bir değişimin olduğu tespit edilmiştir. Bu öğrenme sürecinde, deneyimlerden hareketle imge ve metnin bir arada örülmesi katılımcılar için şaşırtıcı ve yeni bir öğrenme biçimi olmuştur. Uygulama süreci boyunca ortaya çıkan sorun ve güçlükler araştırmacının kolaylaştırması ve katılımcıların çözüm bulmaları ile aşılmıştır. Ekolojik sürdürülebilirlik gibi hayati bir konunun, deneyimlerin esas olduğu bu a/r/tografik sorgulamada; öğrenmenin sorumluluğunu alan katılımcıların, yaşamın akışı içerisinde oluş halinde ilerledikleri ve geleneksel öğrenme biçimlerinin dışına çıkabildikleri görülmüştür. Bu kapsamda bu sanat temelli eğitim araştırmasında, yoğun akademik ders baskısının hissedildiği bir ortamda katılımcılara fırsatlar sunulduğunda, yeni eğitsel anlayışları içselleştirerek mevcut bilgilerini deneyimleri paralelinde genişlettikleri ortaya çıkmıştır. Bu durum, katılımcıların ekolojik sürdürülebilirliğe yönelik yeni bakış açıları geliştirmelerini sağlamış ve aktif öğrenme fırsatları sunmuştur.

Abstract:
The main aim of this study is to investigate the effects of using the a/r/tography method for ecological sustainability in environmental art education. In the research, when the subject of ecological sustainability is handled with the a/r/tography method, the reflection of the participants on their artistic works and its effect on their awareness are discussed. The study is about the concretizations that Science High School 9th grade students will put forward when they are provided to construct a whole by questioning their lives towards ecological sustainability in parallel with their own experiences, and to both write and visualize while doing this. In this, a/r/tography, which is a practice-based pedagogy and research method in which art, research and learning coexist, was used. The participants of the study were selected using typical case sampling. In order to reveal comprehensive information about the purpose of the research, document review (researcher diary, participant diaries, self-evaluation writings), interview (unstructured and semi-structured interview), audio and visual materials (photographs, portfolios, audio recordings) and observation were used. Semi-structured interview questions were finalized by taking specialists opinions. The data of the study were obtained from 10 participating students and the participant-observer and the researcher, who is a course teacher. The data were reviewed according to the four basic expressions shown within the scope of visual a/r/tography and analyzed based on the Miles-Huberman model. The data of the research were created by bringing together the individual discourses of the participants reflected from their experiences on ecological sustainability and the visuals they produced during the application process, and the new ways of seeing, thinking and knowing required by an a/r/tographic inquiry were built on a personal level and storyified. It was ensured that the participants of the research questioned ecological sustainability based on their own environment, approached the situations they encountered individually, and expressed these situations with any type of visual arts by taking them as their subject. In this process, it was observed that the participants sharpened their perceptions of ecological sustainability, became aware of the situations they faced, and were able to connect in the flow of life. It has been determined that they express these situations in different forms of visual arts, produce original works, and there is a change in their awareness of ecological degradation. In this learning process, the weaving of images and text together based on experiences has been a surprising and new procedure of learning for the participants. The problems and difficulties that arose during the implementation process were overcome with the facilitation of the researcher and the finding of solutions by the participants. In this a/r/tographic inquiry where a vital issue such as ecological sustainability is essential and experiences; it has been observed that the participants who take responsibility for learning progress in the flow of life and can go beyond traditional learning approaches. In this context, in this art-based education research, it has been revealed that when participants are offered opportunities in an environment where intense academic course stress is felt, they internalize new educational understandings and expand their existing knowledge in parallel with their experiences. This provided opportunities for participants to develop new perspectives on ecological sustainability and active learning.