Otizmli çocuğa sahip ebeveynlerin psikolojik dayanıklık ve depresyon seviyelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of psychological resilience and depression levels of parents with children with autism
Yazar: GİZEM YELEGİN
Danışman: PROF. DR. FÜSUN SUNAR
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Disiplinlerarası Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Günümüzde otizm spektrum bozukluğu tanısı alan çocuk sayısı artmaktadır. Otizm; sosyal etkileşimde kalıcı bozukluklar, iletişimde çeşitli zorluklar, tekrarlayan davranışlar, günlük aktivitelere katılımda yetersizlikler ve davranış kalıplarında farklılıkların bulunduğu, gelişimsel bir yetersizliktir. Otizm spektrum bozukluğu bulunan bir bireyin ve ailesinin sosyal, duygusal ve ekonomik zorlukları fazla olmaktadır. Bu zorluklar ebeveynlerin psikolojik dayanıklılıklarına olumsuz etki etmektedir ve başetme becerileri geliştirilmesi gerekmektedir. Bu araştırmanın amacı otizmli çocuğa sahip ebeveynlerin psikolojik dayanıklıkları ve depresyon seviyelerinin değerlendirilmesidir. Araştırma kapsamında otizmli çocuğa sahip ebeveynlerin demografik değişkenleri ile psikolojik dayanıklıkları ve depresyon seviyeleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma ilişkisel tarama modelindedir. Otizm spektrum bozukluğu bulunan 2-10 yaş arasındaki çocuklar ve ebeveynleri çalışma grubuna dahil edilmiştir. Veri toplama araçlarının uygulanması için önce etik kurul izni ve araştırmanın yapılmasını kabul eden özel eğitim ve rehabilitasyon kurumundan izinler alınmıştır. Ebeveynlerle birebir görüşülerek gönüllü olanlar araştırma kapsamına alınmıştır. Çalışmada ebeveynlere Demografik Bilgi Formu, Yetişkinler için Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ve Beck Depresyon Ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen verilere göre annelerin babalara oranla daha fazla depresif belirti gösterdiği, buna rağmen psikolojik dayanıklılığın her iki cinsiyette de birbirine yakın sağlamlık seviyelerinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Otizm spektrum bozukluğu bulunan çocukların ebeveynlerinin depresyon düzeyleri öğrenim durumuna göre değişmektedir. Araştırmanın bulguları, otizmli çocukların ebeveynlerinin depresyon puanlarının psikolojik dayanıklılık ile ilişkili olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler
Otizm, aile, psikoloji, psikolojik dayanıklık, depresyon

Abstract:
Today, the number of children diagnosed with autism spectrum disorder is increasing. Autism; It is a developmental disability in which there are permanent disorders in social interaction, various difficulties in communication, repetitive behaviors, inadequacies in participation in daily activities, and differences in behavior patterns. An individual with autism spectrum disorder and their family; social, emotional and economic difficulties are high. These difficulties are; negatively affects the psychological resilience of parents. At the same time, parents' coping skills are insufficient. The purpose of this research; The aim of this study is to evaluate the psychological resilience and depression levels of parents with autistic children. In the scope of the research; The relationship between demographic variables, psychological resilience, and depression levels of parents with autistic children was investigated. The research is in relational screening model. Children aged 2-10 years with autism spectrum disorder and their parents were included in the study group. Ethics committee approval was first obtained for the application of data collection tools. In addition, permissions were obtained from special education and rehabilitation centers. Those who volunteered by interviewing the parents one-on-one were included in the study. In the study, Demographic Information Form, Psychological Resilience Scale for Adults and Beck Depression Scale were applied to the parents. According to the data obtained, it was determined that mothers showed more depressive symptoms than fathers. Despite this, it was concluded that resilience levels were close to each other in both genders. Depression levels of parents of children with autism spectrum disorder vary according to their educational status. The findings of the study show that the depression scores of the parents of children with autism are related to psychological resilience.

Keywords
Autism, family, psychology, resilience, depression