Üniversite öğrencilerinin aile ve grup aidiyetleri ile sosyal medya ve akıllı telefon kullanımı arasındaki ilişkinin incelenmesi: Bir karma model araştırması
Examining the relationship between university students' family andgroup belonging and social media and smartphone usage: A mixed model research
Yazar: ABDULKADİR KARABULUT
Danışman: PROF. DR. RIZA GÖKLER
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Klinik Odaklı Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Aidiyet duygusu = Sense of belonging ; Aile = Family ; Aile aidiyeti = Family sense of belonging ; Akıllı telefonlar = Smartphones ; Davranışsal bağımlılık = Behavioral addiction ; Grup aidiyeti = Group belongingness ; Sosyal medya = Social media ; Sosyal medya bağımlılığı = Social media addiction ; Teknolojik bağımlılık = Technological dependence ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Üniversite öğrencilerinin teknolojinin hızla ilerlemesinin etkisi ile akıllı
telefon ve sosyal medya üzerinde bir bağımlılık geliştirdikleri gözlemlenmektedir.
Araştırmada üniversite öğrencilerinin sosyal medya ve akıllı telefon kullanımlarının
aile ve grup aidiyetlerinden etkilenip etkilenmediğini belirlemek amaç edinilmiştir. Bu
amaçla üniversite öğrencilerine yönelik; Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği, Sosyal
Medya Bağımlılığı Ölçeği, Aile Aidiyeti Ölçeği ve Grup Aidiyeti Ölçeği
uygulanmıştır. Ayrıca araştırmacı tarafından hazırlanan derinlemesine görüşme formu
ile nitel veriler elde edilmiştir. Bu verilerle üniversite öğrencilerinin aile ve grup
aidiyet düzeylerinin sosyal medya ve akıllı telefon bağımlılık düzeylerine göre
yordanması gerçekleştirilmiş, sonrasında ise bireylerin sosyal medya ve akıllı telefon
kullanım deneyimlerine ilişkin nitel veriler ile nicel veriler desteklenmiştir.
Araştırmanın nicel bölümüne toplam 635 üniversite öğrencisi katılım sağlamış, nitel
bölümünde ise 10 erkek 10 kadın olmak üzere toplam 20 üniversitesi öğrencisi ile
derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Nicel verilerin analizinde regresyon, T-testi,
ANOVA analizi, Kruskal Wallis testi; nitel verilerin analizinde ise N-Vivo programı
kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bölümünde üniversite öğrencilerinin sosyal medya
ve akıllı telefon bağımlılık düzeyleri ile aile ve grup aidiyet düzeylerine ilişkin veriler
sunulmuş, nitel bölümünde ise üniversite öğrencilerinin sosyal medya ve akıllı telefon
kullanım amaçları, bağımlı olduklarını gösteren belirtiler, pandemi döneminde sosyal
medya ve akıllı telefon kullanım alışkanlıklarının nasıl değiştiği, aile ve gruplara
duydukları aidiyetlerine ilişkin deneyimleri ortaya çıkartılmıştır. Araştırmada
üniversite öğrencilerinin aile ve grup aidiyet düzeylerinin sosyal medya ve akıllı
telefon bağımlılıklarını etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarına yönelik
neler yapılabileceği sosyal hizmet disiplini ile bağlantılı olarak öneri olarak
sunulmuştur.

Abstract:
It is observed that university students develop an addiction to smartphones and
social media with the effect of the rapid progress of technology. The aim of the study
is to determine whether the use of social media and smartphones by university students
is affected by family and group belonging. For this purpose, for university students;
Smartphone Addiction Scale, Social Media Addiction Scale, Family Belonging Scale
and Group Belonging Scale were applied. In addition, qualitative data were obtained
with the in-depth interview form prepared by the researcher himself. With these data,
the family and group belonging levels of university students were predicted according
to their social media and smartphone addiction levels, and then qualitative data and
quantitative data on the social media and smartphone usage experiences of individuals
were supported. A total of 635 university students participated in the quantitative part
of the research, and in-depth interviews were conducted with a total of 20 university
students, 10 male and 10 female, in the qualitative part. In the analysis of quantitative
data, regression, T-test, ANOVA analysis, Kruskal Wallis test; N-Vivo program was
used in the analysis of qualitative data. In the quantitative part of the study, data on
social media and smartphone addiction levels, family and group belonging levels of
university students were presented, and in the qualitative part, university students'
social media and smartphone usage purposes, symptoms showing that they were
addicted, how social media and smartphone usage habits during the pandemic period
were presented and their experiences of belonging to families and groups were
revealed. In the study, it was concluded that the family and group belonging levels of
university students affect their social media and smartphone addictions. What can be
done about the results of the research is presented as a suggestion in connection with
the social work discipline.