Otomatik düşünceler ve irrasyonel inanışların duygu durum ve depresyon üzerindeki etkisi
The effect of automatic thought and irrational beliefs on emotion and depression
Yazar: GÜNSELİ AŞAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ARTIRAN
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akılcı olmayan inançlar = Irrational beliefs ; Depresyon = Depression ; Duygudurum = Mood ; Olumsuz duygulanım = Negative mood ; Otomatik düşünce = Automatic thoughts

Özet:
Her ne kadar uluslar arası alan yazında olumsuz otomatik düşünceler ve irrayonel inanışlar ile ilgili, bu değişkenlerin negatif duygulanım, pozitif duygulanım ve depresyon üzerindeki etkilerine dair birçok araştırma bulunmasına rağmen, ülkemizde bu kavramlar üzerinde yapılan çalışmalarda eksiklikler vardır. Özellikle olumsuz otomatik düşünceler ve irrayonel inanışların alt boyutları çok fazla incelenmemiştir. Bu çalışmada olumsuz otomatik düşünceler ve irrayonel inanışların alt boyutları negatif duygulanım, pozitif duygulanım ve depresyon değişkenleri gözetilerek incelenmiştir. Araştırma 270 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Korelasyon analizleri ile ilişkiselliğe ve doğrusal regresyon analizi ile sebep-sonuç ilişkilerine bakılmıştır. İlişkisellik analizleri anlamlı çıkmıştır.  Sonuçlar göre irrasyonel inanışlar ölçeğinin dört alt boyutundan katılık haricindeki üç boyutunun depresyonu yordadığı ancak olumsuz otomatik düşünceler ölçeğinin beş boyutundan sadece iki boyutunun depresyonu yordadığı bulgulanmıştır. Problemden kaçış ve duygusal sorumsuzluk irrasyonel inanışlarının ters yönde pozitif duyguları yordadığı bulgulanmıştır. Olumsuz otomatik düşünceler alt boyutları ve irrasyonel inanışlar alt boyutlarının negatif duygularla ilişkili olmasına rağmen herhangi bir anlamlı etkide bulunmadıkları ortaya konmuştur. Araştırma sonuçlarının daha geniş örneklemde tekrar edilmesi gelecekteki araştırmalar için önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Depresyon, Pozitif Duygulanım, Negatif Duygulanım, İrrasyonel İnanışlar, Otomatik Düşünceler

Abstract:
Although there are many studies on negative automatic thoughts and irrational beliefs about the effects of these variables on negative affect, positive affect and depression in the international literature, there are deficiencies in studies on these concepts in our country. In particular, negative sub-dimensions of automatic thoughts and irrational beliefs have not been studied much. In this study, sub-dimensions of negative automatic thoughts and irrational beliefs were examined by taking into account the variables of negative affect, positive affect and depression. The study was conducted with 270 participants. Correlation analyzes were used to investigate relationality and linear regression analysis was used to investigate the cause-effect relationships. Relational analyzes were significant. According to the results, it was found that rigidity predicted depression from four dimensions of irrational beliefs scale however, it was found that only two dimensions out of five dimensions of negative automatic thoughts scale predicted depression. It was found that irrational beliefs of escape from the problem and emotional irresponsibility predicted positive emotions in the opposite direction. Although negative sub-dimensions of negative thoughts and irrational beliefs sub-dimensions were associated with negative emotions, they did not have any significant effect. Repeating the research results in a larger sample was proposed for future research.

Key Words: Depression, Positive Affect, Negative Affect, Irrational Beliefs, Automatic Thoughts.