Enerji sağlama sözleşmesi kapsamında LPG sağlama sözleşmesi ve LPG'nin neden olduğu zararın tazmini
LPG procurement contracts within the energy procurement contracts and compensations for the damages and losses coused by LPG
Yazar: HÜSNÜ TURANLI
Danışman: DOÇ. DR. KUDRET GÜVEN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1998
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Enerji = Energy ; Haksız fiil = Torts ; LPG = Liquefied petroleum gas ; Sorumluluk = Responsibility ; Sözleşmeler = Contracts ; Tüketicinin korunması = Consumer protection ; Zarar = Damage

Özet:
LPG (Tüpgaz)'nin tüketicinin kullanım alanında olduğu sırada, imalat veya kullanım hataları sonucu tüketici veya üçüncü kişilerin bedeni ve hukuk varlıkları zarar görmektedir. Meydana gelen bu zararın hangi sorumluluk esasına göre tazmin edileceği hususunda değişik görüşler mevcuttur. Doktrinde bir kısım yazarlar, akdi sorumluluk ilkelerini savunmakta, bir kısım yazarlar haksız fiil hukukuna göre çözümlenmesi gerektiğini ileri sürmekte, bazı yazarlar ise tehlike sorumluluğunu savunmaktadır. Yargıtay'ın kararlarında, konunun imalatçının sorumluluğu esaslarına göre çüzümlenmesi gerektiği vurgulanmakta, ancak hukukumuzda imalatçının sorumluluğu için açık bir düzenleme olmadığından, konunun haksız fiil sorumluluğuna göre ele alındığı görülmektedir. Haksız fiil sorumluluğu, kusur esasına dayalı bir sorumluluk türüdür. İmalatçının sorumlu olması için kusurlu olması gerekmektedir. Ancak, karmaşık üretim teknolojisinin uygulandığı günümüzde, imalatçının sorumluluğunun ispatı güçleşmiştir. Haksız fiil hükümleri, akdi sorumluluk hükümlerine nazaran daha elverişsiz hükümlerdir. Çünkü, zamanaşımı süresi daha kısa ve ispat yükü zarar görendedir. Öte yandan, sözleşmeden doğan sorumluluğun tarafları alıcı ve satıcı olduğu için, zarar gören üçüncü kişilerin zararlarının tazmini için sözleşmeden doğan sorumluluk hükümlerinden faydalanmaları güçleşmektedir. Hukukumuzda, imalatçının sorumluluğunda karşılaşılan güçlüklerin çözümlenmesi bakımından bir başka sorumluluk türüne ihtiyaç duyulmaktadır. Avrupa ve ABD hukukunda yer alan bu sorumluluk türü "Tehlike Sorumluluğu" dur. Tehlike sorumluluğu, sadece zarar ve illiyet bağını yeterli bulan ve kusur aramayan bir sorumluluk türüdür. Bu bakımdan, zarar görenin lehine bir sorumluluk türüdür. Bu sorumluluk türünde zararın tamamen imalatçı tarafından karşılanması öngörülmektedir. 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunu m.29 ile, Bakanlar Kuruluna, kamu yararı açısından gerekli görüldüğü hallerde zorunlu sorumluluk sigortası ihdas etme yetkisi tanınmıştır. Bakanlar Kurulu da buna istinaden, 91/2253 sayılı, "Tehlikeli Maddeler ve Tüpgaz Sorumluluk Sigortalan" Karar'ını yayınlamıştır. Buna göre, LPG ve havagazı da dahil olmak üzere bir çok mamul için zorunlu sigorta ihdas edilmiştir. Tüketicinin korunması çalışmaları kapsamında, 1995 yılında yürürlüğe giren "Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun" ile tüketiciye bir çok imkan tanınmıştır. Burada açık olarak tehlike sorumluluğundan söz edilmemekle birlikte getirilen düzenleme ile tüketicinin uğradığı zararın tazmini kolaylaştırılmıştır. Yukarıda sayılan yenilikler, tüketicinin korunması bakımından çok önemli adımlardır. Bunlara ilave olarak, Borçlar Kanunumuzda, tehlike sorumluluğunun genel bir sorumluluk türü olarak yer alması ve tehlikeli maddelere ilişkin olarak özel kanunlarla tehlike sorumluluğunun getirilmesi, bu alanda çok önemli bir boşluğu dolduracaktır.

Abstract:
Consumers and third parties are usually affected by the damages for pain and suffering losses due to either misuse or product defects of LPG. There are different opinions in our doctrin for the compensation of these damages and losses. Some writers support the principles of contractual liability, where some others support the law of tort and finally some favor strict liability. Supreme Court decisions impose the law of tort to be applied for the product liability. Law of tort is based on negligence. The plaintiff is supposed to prove the negligence of the manufacturer. But, the complexity of the today's technology has made the liability of the manufacturer difficult to prove. The provisions of the Law of Torts are infavorable with respect to the provisions of the conventional law. Because the time limitation is shorter and the disposal of proof belongs to the plaintiff. On the other hand, third parties face the difficulty of claiming for compensation of damages and losses according to the conventional liability since they are not a side of the contract. Another kind of liability is needed in our doctrin to overcome these problems. This liability is named as "strict liability" which is commonly imposed in European and American Law. Strict liability envisages solely the damage and causal relation and does not seek negligence. This is favorable to the plaintiff. The damage and losses must be compensated by the manufacturer by means of this liability. With the Law of Insurance (Art.29), the Cabinet is authorized to levy on compulsory insurance in case of necessity for the sake of the community. Based on this article, the Cabinet issued Decision no.91/2253, which is articulating "Hazerdous Materials and LPG Liability Insurances". Code of Protection of Consumers, adopted in 1995, has brougt up many possibilities in favor of consumer. The compensation of the damages and losses of the consumer has been facilitated although not clearly defined as strict liability. Above mentioned arrangements are very important steps through the protection of the comsumer. İn addition to these, drafting a general articulation of strict liability, similar to the law of tort, to be place into the Code of Obligations and imposing private laws for each hazerdous material, will surely fill a vacancy in this field.