Bir alt kültürün dışlanma mekanı: Ülker Sokak /
Yazar: PINAR SELEK
Danışman: DOÇ. DR. MERAL ÖZBEK
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Altkültür = Subcultur ; Eş cinsellik = Homosexuality ; Kültür = Culture ; Transeksüel = Transsexual ; Travesti = Transvestite ; İstanbul-Beyoğlu = İstanbul-Beyoğlu

Özet:
Beyoğlu'nun Cihangir semtinde, travesti ve transeksüel alt kültürünün uzun bir süredir yaşadığı Ülker sokakta, Habitat toplantısı başlamadan hemen önce, medyaya olduğundan farklı yansıyan bir sosyal çatışma yaşandı ve eşcinseller, bayrak-din-namus-aile sloganlarıyla, bu sokaktan kovuldular. Olayın görünen boyutu, fuhuş yapan travesti ve transeksüellerin Ülker sokağa gelerek oradaki geleneksel yaşam tarzının kabul etmeyeceği biçimde davranmaları, güçlendikçe hiçbir toplumsal kuralı tanımayarak, hatta bu düzeni bozarak çevreyi tehdit etmeleri, bu nedenle de, mahallelinin, kolluk kuvvetlerini ve mahalli güçleri yardıma çağırarak travesti ve transeksüel I eri sokaktan kovmasıdır. 8u olayın arka planında gizli olan hakikatte ise, on binlerce yıldır süregelen erkek egemen sosyal ve siyasal değerler ve kurumlaşmalann niteliği vardır. Bu değer ve kurumlaşmalar, iktidar esasına dayandıkları için farklı olan ya imha edilmekte, ya sindirilmekte ya da dışlanmaktadır. Eşcinselliğe, hatta tüm cinsiyet ilişkilerine bakış erkek egemen ölçülerce belirlenmiştir. Bu ölçülere rağmen, eşcinsellik, çok eski dönemlerden beri varolmuş, sürekli dışlanmayla, hatta imhayla karşı karşıya olmasına rağmen kendisini bir alt kültür olarak örgütlemiştir. Ülkemizde, özellikle travesti ve transeksüellerin, alt kültürel bir toplumsal grup olarak çok eskilere giden bir tarihsel mirasları vardır. Cihangir ve Ülker Sokak, bu alt kültürel özelliklerin gelişmesinde önemli bir rol oynamışlardır. Ancak 1996'da gerçekleşen Habitat sürecinde, kentin ve Beyoğlu'nun yeniden yapılandırılması programı uyarınca, travesti ve transeksüeller, sokaktan kovul muşlardır. Bu dışlama tutumuna katılanlar, bir grup mahalleli, polis, ülkücü gruplar, klüp sahipleri, BeyoğluVI Güzelleştirme Derneği, medya gibi farklı kesimlerdir. Tüm bu grupları birleştiren, güçlendiren ve meşrulaştıran medya olmuştur. Uzun bir tarihsel dönem boyunca eşcinsellere mekan olmuş olan bu sokak birdenbire başka türlü tanımlanmış, diğer yandan toplumsal bir sorun haline gelen bir alt kültür grubu sokaktan kovularak kavga bitirilmiştir. Travesti ve transeksüeller açısından ise sorun bambaşka görünmektedir. İki taraf arasında empati ile birbirini anlama çabası gelişmediğinden ortaya çıkan sorunların köklü çözümü için bir arayış iki tarafta da yaşanmamıştır. Bu durum, ülkemizde, her alanda yaşanan bir sorundur. Sorunların şiddet temelinde çözülmeye çalışılması, ya da ertelenmesi geleceğe daha büyük bir şiddeti taşımaktadır. Ülker Sokaktaki olan olaylardan sonra yaşanan gelişmeler bu hakikatin küçük bir örneğidir. ANAHTAR KELİMELER: Dışlanma, İktidar, Erkek Egemenlik, Eşcinsellik, Travestilik ve Transeksüellik, Alt kültür, Kent ve Yeniden Yapılanma

Abstract:
A la rue de Ülker du quartier Cihangir de Beyoğlu, oû vivait depuis longtemps la sous-culture de travestis et transexuelles, avant le commencement de la reunion d'Habitat, on a vecu une conflit social et les homosexuels sont ete echappes de la rue entre les slogans sur le drapeau-la religion-l'honneur-la famille. La phenomene se presente de cette maniere: Les travestis et les transexuelles en arrivant â la rue d'Cllker, se comportent de façon inacceptable pour la vie traditionelle de la rue; en devenant plus forts, its n'acceptent aucun regie social, tenement qu'ils detruisent I'harmonie social; pour cette raison, les habitants, avec I'aide de la police et des forces locales, ont chassees de la rue, les travestis ve les transexuelles. Derriere cette phenomene ii ya une verit? cachee, c'est la qualite patriarcal des valeurs et des institiutions sociales et politiques. Commes ces valeurs et ces institutions sont fondes sur les principes de la pouvoir, ce qui est different est toujours aneanti, ou bien effraye ou bien extracte Le regard â I'homosexualite est determine par les mesures patriarcals. Contre â ces mesures, I'homosexualite, est exists depuis des anciens temps; malgre qu'il est souvent vis a vis avec I'extraction et meme I'aneantissement, ilsvın s'est organise comme une sous-culture. Dans notre pays, surtout les travestis et les transexuelles, soyant une groupe sociale sous culturelle, ont une heritage historique qui va jusqu'au tres loin. Le quartier Cihangir et la rue de Ülker ont joues une role important du develloppement des qualites sous-culturelles. Mais, au processus de la reunion de Habitat, convenablement â la programe de la reconstruction de la ville et de Beyoğlu, les travestis et les transexuelles se sont chasses de la rue. Ceux qui se sont joint a la Pextraction, sont des differents forces comme une groupe des habitants de la rue, comme la police, comme des groupes d'extreme droite, comme les proprieteres des clubs, comme I'Association d'Embellir de Beyoğlu et comme le media. C'est le madia qui a fait joindre, donne la puissance et rendu legitime tous ces groupes. Cette rue, qui a ete habitation aux homosexuelles depuis une longue histoire, tout d'un coup est definit d'une autre maniere, de I'autre cote, en chassant la groupe sous-culturelle qui est devenu un probleme sociale, on a fini le conflit. Au poit de vue des travestis et des transexuelles le probleme se voit differemment. Comme la tâche de se comprendre par I'empathie ne se developpe pas chez deux cotes, une recherche pour resoudre radicalement le probleme, ne s'est pas developpees aussi chez deux cotes. Cette situation se râgne, dans toutes les terrains de notre pays et du monde entier. Essayer de resoudre les problemes en comptant sur la violence ou bien differer, apporte â I'avenir une violence plus grave. Ceux qui sont passes apres les evennements de la rue d'Cllker, sont une petite exemple de cette verite LES MOTS ESSENTİELS: Exraction, Pouvoir, Partriarca, Homosexual ite, Travestis ve Transeksüelles, Sous-culture, La Ville et La Reconstruction.