Yaşlılarda ses ile ilişkili yaşam kalitesinin ve sesi etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of voice-related quality of life and factorsaffecting voi̇ce in the elderly
Yazar: MERVE BOYNUKARA
Danışman: DOÇ. DR. HURİ SEVAL GÖNDEREN ÇAKMAK ; DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLEK DEMİRAL ÖZGEDİK
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Yaşlanmaya bağlı olarak fizyolojik, psikolojik ve çevresel faktörlerin etkisiyle seste değişiklikler (ses kısıklığı,seste tizleşme,konuşma güçlüğü gibi) görülmektedir.  Bu çalışmanın amacı yaşlılarda ses ile ilişkili yaşam kalitesinin ve sesi etkileyen faktörlerin değerlendirilmesidir. Çalışma analitik tipte bir çalışmadır. Çalışmanın evrenini Kastamonu Eğitim Araştırma Hastanesi polikliniklerine ve yatan hasta servislerine başvuran 60 yaş üstü tüm yaşlılar oluşturmuştur. Çalışmanın örneklemini dahil edilme kriterine uyan 300 yaşlı oluşturmuştur. Dahil edilme kriteri tıbbı olarak  nörolojik, psikolojik rahatsızlığı olmamak, ses bozukluğuna sebep olabilecek tıbbi bir hastalığı yada cerrahi işlemi bulunmamak ve çalışmaya katılmayı kabul etmektir. Veriler  sosyodemografik form, Ses Değerlendirme Formu, Ses Hijyen Formu, Ses Handikap İndeksi,Ses ile İlişkili Yaşam Kalitesi İndeksi, Reflü Semptom İndeksi formları ile toplanmıştır. Çalışma için Çankırı Karatekin Üniversitesi Etik komisyonundan 25-10-2022 tarih ve 3 numaralı etik kurul, Kastamonu Eğitim Araştırma Hastanesi Etik Kurulu'ndan 00178767492 karar numaralı etik kurul izni alınmıştır. Veri analizi SPSS proramında yapılmıştır.  Katılımcıların %52,7'si erkek cinsiyette, %79,3'ü evli ve %51'i ilköğretim eğitim durumuna sahipti. Bireylerin yaş ortalaması 70.00±7,258; çocuk sayısı 3,01±1,725, boy ortalaması165,23±8,366 ve kilo ortalaması 76,87±13,101 idi. Yaşlıların % 41,7'sinde reflü şikayeti var ve %23,3'ünde günlük hayatında ses kısıklığı şikayeti var idi. Katılımcıların ses handikap puanı ile ses ile ilişkili yaşam kalitesi indeksi (V-RQOL) puanı ile pozitif yönde (r:0,510: p<0,001) ve Reflü Semptom İndeksi (RSİ) ile pozitif yönde güçlü (r:411:p<0,001) ilişki vardır. Ses ile ilişkili yaşam kalitesi indeksi (V-RQOL) puanı ile Reflü Semptom İndeksi (RSİ) puanı arasında pozitif yönde güçlü (r:626 :p<0,001) ilişki vardır. Katılımcıların reflü semptom indeksi 13 puan ve üzeri olan bireylerin V_RQOL ve ses handikabı toplam puanları, reflü semptom indeksi 12 ve altı olan bireylere göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek idi(p<0,05). Sonuç olarak yaş ile beraber yaşlının ses kalitesi ve ses kalitesi ilişkili yaşam kalitesi düşmektedir.

Abstract:
Changes in the voice (hoarseness, high-pitched voice, difficulty in speaking) are observed with the effects of physiological, psychological, and environmental factors due to aging.  This study aimed to evaluate voice-related quality of life and factors affecting voice in the elderly. The study is an analytical type study. The study population consisted of all elderly people over 60 years of age who applied to Kastamonu Training and Research Hospital outpatient clinics and inpatient services. The study sample consisted of 300 elderly people who met the inclusion criteria. The inclusion criteria were not having any medical neurologic or psychological disorder, not having any medical disease or surgical procedure that may cause voice disorder, and agreeing to participate in the study. Data were collected with sociodemographic form, Voice Evaluation Form, Voice Hygiene Form, Voice Handicap Index, Voice Related Quality of Life Index, and Reflux Symptom Index forms. For the study, ethics committee permission was obtained from Çankırı Karatekin University Ethics Commission with a description of 25-10-2022 and number 3, and from Kastamonu Training and Research Hospital Ethics Committee with decision number 00178767492. Data analysis was performed in SPSS software.  52.7% of the participants were male, 79.3% were married and 51% had primary education. The mean age was 70.00±7.258 years, the number of children was 3.01±1.725, the mean height was 165.23±8.366 and the mean weight was 76.87±13.101. Among the elderly, 41.7% had reflux complaints and 23.3% complained of hoarseness in their daily lives. There was a strong positive correlation between the participants' voice handicap score and voice-related quality of life index (V-RQOL) score (r:0.510: p<0.001) and a strong positive correlation with Reflux Symptom Index (RSI) (r:411: p<0.001). There is a strong positive correlation (r:626: p<0.001) between the voice-related quality of life index (V-RQOL) score and the Reflux Symptom Index (RSI) score. The V_RQOL and voice handicap total scores of the participants with a reflux symptom index of 13 points and above were statistically significantly higher than those with a reflux symptom index of 12 points and below (p<0.05). In conclusion, voice quality and voice quality-related quality of life of the elderly decrease with age.