Zehebî'nin Kitabü'l-Kebâir adlı eserinin hadis ilimleri açısından değerlendirilmesi /
Yazar: TUBA ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. MUHİTTİN UYSAL
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Din = Religion
Dizin: Hadis = Hadith ; Kitabü'l-Kebair = Kitabü'l-Kebair ; Zehebi = Zehebi ; İslam dini = Islam religion

Özet:
Yüce Allah tarafından yaratılmış olan bu kainatta bütün dengeler daima iyikötü, doğru-yanlış, hayır-şer üzerine bina edilmiştir. İslamî literatürde doğruluğun 
karşılığı sevap, kötü, yanlış, şer olanların karşılığı ise günah olarak yerini almıştır. 
Fert hür iradesi ile bu ikisinden birini seçmek durumundadır. Eğer iyi işlerde 
bulunursa sevap sahibi olur, kötü eylemlerin sahibi olursa da günah işlemiş olur. 
Netice olarak da hiç şüphe yok ki, iyiliğin de kötülüğün de karşılığını mutlaka 
görecektir.
Mesele bu kadar mühim olunca, müslümanların "sırâtı müstakîm" üzerinde 
şaşmadan yürümelerine yardımcı olmak maksadı ile büyük günahlar hakkında 
mâlumat veren pek çok müstakil kitap hazırlanmıştır. Bu kitaplar genellikle konuyu 
kelâmî ve ahlâkî çerçevede ele alan, günahkârın iman-küfür açısından durumunu 
inceleyen, günahtan sakınmanın çarelerini araştıran eserler niteliğindedir.
Muhtevâ ve hacim bakımından birbirinden farklı olan bu kitaplar arasında 
Zehebî'nin "Kitâbü'l-Kebâir" adlı eseri oldukça önemli bir yere sahiptir. Ancak 
güvenilir yazma nüshalara dayanmaksızın gerçekleştirilen baskılarda bazı zayıf ve 
mevzû hadisler göze çarpmaktadır. Böyle rivayetlere yer verilmiş olması, Zehebî gibi 
titiz bir alimin üslûbuna uygun olmadığı için zihinlerde bu eserin, İmam Zehebî'ye 
ait olduğuna dair bir takım şüpheler oluşmuştur. Zehebî'den söz eden kaynaklar 
"Kitâbü'l-Kebâir"in ona ait olduğunu kaydetmiş ve el yazmasına mutabık olarak 
hazırlanan sıhhatli baskılarda bu tür hadislerin tahkikleri verilmek sûretiyle bu şüphe 
bertaraf edilmiştir.



Anahtar Kelimeler: Büyük Günah, Kebâir, İmam Zehebî, Kebîre, Günah, Hadis

Abstract:
In this Cosmos System, that was created by Allah, is everything balanced in 
good-bad, right-false, good-evil. The equivalent of right is in the islamic literature 
good deed, and the equivalent of bad is sin. The individual must select one of these 
choises with his freewilling. If he does good works he gets rewards, if he does bad 
works he earns sins. Consequently there is no doubt that he will get his provision for 
his good and bad works.
For that this topic is so important, the muslims wrote many books to stay on the 
"right way" and the gave many informations about the big sins. These books are 
written under the title of theologicle and morality treatises. And they research the 
case of the sinner and his faith and they research also the resort of avoiding the sins.
These books includes different titles and there volumes are different too. The 
book of Dhahabi "Kitâbü'l-Kebâir" has a very important position between these 
books. Bu some printed books, that aren't relying on the original hand written books, 
are including apocryphic traditions. These traditions are arousing suspicions that 
these apocryphic traditions are used by Dhahabi in his book. Some sources are 
informing us that the book "Kitab al-Kabair" belongs to Dhahabi. And they are 
informing us also which traditions are apocryphical. Thus, they avoid our suspicions.



Key words: Big sins, Kabair, Imam Dhahabi, Kabira, sin, tradition