Ankara ve Konya illeri havuç ekim alanlarında virüs ve fitoplazma enfeksiyonlarının tespiti ve inokulum kaynaklarının belirlenmesi
Detection of virus and phytoplasma infections in carrot cultivation areas of Ankara and Konya provinces and determination of inoculum sources
Yazar: FİLİZ RANDA ZELYÜT
Danışman: PROF. DR. FİLİZ ERTUNÇ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA ŞENAL
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada Ankara ve Konya illeri havuç ekim alanlarında fitoplazmaların ve virüslerin varlığı ile inokulum kaynakları araştırılmıştır. Havuç ekim alanlarında yoğun olarak bitkinin kök ve yaprak kalitesini etkileyen sararmalara, kızarmalara ve kökler de şekil bozukluklarına neden olabilen fitoplazmalar ile Carrot virus Y (CtVY), Carrot red leaf virus (CtRLV), Carrot red leaf associated virus-RNA (CtRLVaRNA), Carrot mottle virus (CMoV), Carrot torradovirus 1 (CaTV), Carrot yellow leaf virus (CYLV), Carrot thin leaf virus (CTLV) ve Cucumber mosaic virus (CMV) etmenleri konvansiyonel moleküler teknikler kullanılarak araştırılmıştır. Araştırma konusu bölgelerde 2018-2020 yılları arasında peryodik arazi çalışmaları yapılarak, 272 havuç örneği, 19 yabancı ot, 8 havuç tohumu ve 45 böcek örneği toplanmıştır. Toplanan bitki örneklerinden yapılan RT-PCR analizlerinde herhangi bir viral etmen tespit edilememiş bu nedenle fitoplazma enfeksiyonları da araştırmaya dahil edilmiştir. Havuç örneklerinde yaygın olarak 16SrVI-A 'Candidatus Phytoplasma trifolii' ve 16SrI-B 'Aster yellows' altgrupları moleküler olarak ve in vitro/ in silico RFLP kesim analizleri ile belirlenmiştir. Ayrıca fitoplazma inokulum kaynağı olarak tohum, yabancı ot ve vektör böceklerinde 16SrVI ve 16SrI grupları ile bulaşık olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışma ile ülkemiz havuç ekim alanlarında ilk defa 16SrVI ve 16SrI gruplarının şiddetli enfeksiyonlara neden olduğu belirlenmiştir. Ayrıca 16SrVI ve 16SrI enfekteli yabancı ot, tohum ve böcek vektörlerden elde edilen bulgular bilgilerimize göre ülke için ilk kayıt niteliği taşımaktadır.

Abstract:
In this study, the presence of phytoplasmas and viruses and their inoculum sources were investigated in the carrot cultivation areas of Ankara and Konya provinces. Phytoplasmas, Carrot virus Y (CtVY), Carrot red leaf virus (CtRLV), Carrot red leaf associated virus-RNA (CtRLVaRNA), Carrot mottle virus (CMoV), Carrot torradovirus 1 (CaTV), Carrot yellow leaf virus (CYLV), Carrot thin leaf virus (CTLV), and Cucumber mosaic virus (CMV) agents, which can cause yellowing, redness and root deformities/abnormalities, which affect the root and leaf quality of the plant intensively in carrot cultivation areas, were investigated. Periodic field studies were conducted in these regions between 2018 and 2020, and 272 carrot samples, 19 weeds, 8 carrot seeds and 45 insects were collected. Viral agents under search were not detected in the RT-PCR analyzes performed within the scope of this study, therefore phytoplasma infections were also included in the study. 16SrVI-A 'Candidatus phytoplasma trifolii' and 16SrI-B 'Aster yellows' subgroups were determined molecularly and by in vitro/in silico RFLP digestion analyses. In addition, seeds, weeds and vector insects as a source of phytoplasma inoculum were found to be contaminated with 16SrVI and 16SrI groups. In this study, it was determined for the first time that 16SrVI and 16SrI groups cause severe infections in the carrot fields of our country. According to our knowledge the results obtained from 16SrVI and 16SrI infected weed, seed and insect vectors are the first record for our country.