Menopozal duruma göre kardiyovasküler risk faktörlerinin değerlendirilmesinde viseral adipozite indeksi ve vücut şekil indeksinin beslenme durumu ile ilişkisi
The relationship of visceral adiposity index and A body shape index with nutritional status in the evaluation of cardiovascular risk factors based on the menopausal status
Yazar: FEYZANUR AKMAN
Danışman: DOÇ. DR. PINAR SÖKÜLMEZ KAYA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Adipoz doku = Adipose tissue ; Antropometri = Anthropometry ; Beslenme = Nutrition ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Menopoz = Menopause ; Risk değerlendirmesi = Risk assesment ; Risk faktörleri = Risk factors ; Vücut bileşimi = Body composition

Özet:
Amaç: Menopozal durumun kardiyovasküler riskler, beslenme durumu ve biyokimyasal parametreler üzerine etkilerini değerlendirmek, Viseral Adipozite İndeksi, Vücut Şekil İndeksi ve diğer adipozite ölçümlerinin bu risk faktörleriyle korelasyonunu incelemektir.
Materyal ve Metot: Samsun-Bafra Devlet Hastanesi Diyet Polikliniğine başvuran 18-75 yaşları arasında 70 premenopoz ve 70 postmenopoz olmak üzere toplam 140 kadın bireye sosyodemografik özelliklerini, temel beslenme alışkanlıklarını, menstrüasyon ve menopoz bilgilerini içeren bir anket ve 3 günlük besin tüketim kaydı formu uygulanmıştır. Bireylerin antropometrik ölçümleri, vücut analizleri ve biyokimyasal ölçümleri alınmıştır. Sonuçlar p<0,005 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışma sonucunda postmenopozal kadınların %85,7'sinin obez ve %75,7'sinde menopozla birlikte ağırlık artışı olduğu, postmenopozal kadınların antropometrik ölçümlerinin, vücut yağ kütlesi, VAİ, VŞİ, açlık kan glukozu, total kolesterol, trigliserit, hemoglobin A1c (HbA1c) ve yüksek yoğunluklu lipoprotein (LDL) değerlerinin premenopozal kadınlara göre daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0,05). VAİ'nın; HbA1c, trigiliseritler, yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL), LDL ve bel/kalça oranıyla korelasyon gösterdiği  (p<0,05), VŞİ'nin ise total kolesterol, bel çevresi, kalça çevresi ve bel/kalça oranı ile korelasyon gösterdiği, en fazla korelasyonu ise bel çevresi ve BKİ'nin gösterdiği tespit edilmiştir (p<0,05).
Sonuç: Kardiyovasküler risk altında olan postmenopozal kadınların beslenme durumlarının düzenlenmesi gerektiği; bu durumun değerlendirilmesinde kullanımı önerilen VAİ ve VŞİ'nin kardiyovasküler risk faktörlerini öngörmede BKİ, bel çevresi ve bel/kalça oranı gibi antropometrik ölçümlerden üstün olmadığı sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Antropometri; Beslenme; Kardiyovasküler risk; Menopoz; Viseral adipozite indeksi; Vücut şekil indeksi

Abstract:
Aim: To evaluate the effects of menopausal status on cardiovascular risks, nutritional status and biochemical parameters and to investigate the correlation of Visceral Adiposity Index, A Body Shape Index and other adiposity measurements with these risk factors.
Material and Method: In this study, a total of 140 women (70 premenopausal and 70 postmenopausal) aged between 18-75 years who applied to Samsun-Bafra State Hospital Diet Polyclinic were administered a questionnaire containing sociodemographic characteristics, nutritional habits, menstruation and menopause status and 3-day food consumption record form. Anthropometric measurements, body analyzes and biochemical measurements were taken. The results were evaluated at p<0.005 significance level.
Results: It was found that 75.7% of postmenopausal women had weight gain with menopause. It was determined that anthropometric measurements, body fat mass, VAI, ABSI, fasting blood glucose, total cholesterol, triglyceride, HbA1c and low density lipoprotein (LDL) values of postmenopausal women were significantly higher than premenopausal women (p<0.05). VAI was correlated with HbA1c, triglycerides, high density lipoprotein (HDL), LDL and waist/hip ratio (P<0.05). ABSI was correlated with total cholesterol, waist circumference, hip circumference and waist/hip ratio (p <0.05). Waist circumference and BMI showed the highest correlation (p <0.05).
Conclusion: Nutritional status of postmenopausal women who at cardiovascular risk should be regulated; it was concluded that VAI and ABSI, which are suggested to be used in the evaluation of this condition, are not superior to anthropometric measurements such as BMI, waist circumference and waist/hip ratio in predicting cardiovascular risk factors.
Keywords: A body shape index; Anthropometry; Cardiovascular risk; Menopause; Nutrition; Visceral adiposity index