Amerikalı siyahilerin Batı giyim modasına etkisi
The influence of American blacks on Western wear fashion
Yazar: GÜLSÜM ALPARSLAN NAZLIOĞLU
Danışman: DOÇ. AYŞE GÜNAY
Işık Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Moda ve Tekstil Tasarımı Ana Bilim Dalı / Moda ve Tekstil Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry

Özet:
Amerikalı siyahilerin başta müzik olmak üzere birçok yaratıcı alandaki üretimlerinin sonucunda batıda pek çok sanat dalında etkilerinin olduğu bilinmektedir. Her zaman güncel olan ve çağını yansıtan moda da bu etkileşim alanlarından bir tanesidir. Bu çalışmanın amacı Amerikalı siyahilerin batı modasına etkilerini araştırıp derlemek ve ortaya koymaktır. Amerikalı siyahilerin yarattığı büyük kültürel etkinin içerisinde en önde gelen giyim kuşam ve giyim kuşamın şekillenmesi ve yayılmasında çok büyük etkisi olan müzik alanındaki üretimleri öne alınarak incelenmiştir.
Kökenleri Afrika kıtasına dayanan Amerikalı siyahiler, on yedinci yüzyıldan itibaren ABD'nin çeşitli bölgelerine yerleşmişlerdir. Kimi yerlerde büyük ölçüde asimile olmuş; kimi yerlerde kültürlerini devam ettirebilmiş; kimi yerlerde ise yerel kültürle kaynaşıp melez bir kültür oluşturmuşlardır. Geleneksel boncuk işi, sepet örme, saç şekillendirme gibi pekçok yerel kültür ögelerini beraberinde taşıdıkları ve yeni kıtalarındaki koşullar içerisinde bir kısmını kullanmaya devam ettikleri gözlemlenmiştir. Bunları çoğunlukla gündelik moda ögeleriyle sentezledikleri; haute couture ve sokak giyimini birleştirdikleri ve Amerikalı siyahilerin ırksal nedenlerle ötelenmesine yönelik sosyo politik anlamlar yansıtan bir takım giysi kodları kullandıkları görülmektedir. Sanatsal üretimlerinin yükselişe geçtiği Harlem Rönesansı ve beraberinde devam eden sivil hak arayışları sürecinde dönemin giyim kuşamına etkileri olduğu söylenebilir. Özellikle seksenlerle birlikte büyük kültürel atılımlarda bulunan siyahiler; küresel çapta siyahi kültürünü, hip hop müziğini ve kültürünü yaymış; giysi kodlarında önemli yenilikler yaratmıştır. Geçmişte siyahi gençlerin yoksulluk nedeniyle bedenlerine büyük gelen giysiler giymeleri, zamanla dinamik danslarına rahat hareket alanı sağlamış; hip hop yayıldıkça da popüler bir giyim tarzına dönüşmüştür. Bu giyim tarzı içerisinde; büyük beden görünümlü tişörtler, bol paça pantolonlar, kapüşonlu üst ve spor ayakkabı gibi sokak modası kavramının ilk akla gelen ögeleri yer almaktadır. Seksenlerden sonra artık yavaş yavaş zenginliği yakalayabilen hip hop sanatçıları kendi tanınırlıklarını artırabilmek için isimlerinin yazdığı sembolik takı ve mücevherlere eğilim göstermiş, marka ve logo düşkünlüğünün daha da popülerleşmesinde etkileri olmuştur. Bu dönemde rapçiler şarkı sözlerinde adidas ve nike gibi markaların isimlerine yer vermiş; bahsedilen markaları sıklıkla giymiş; bu sayede spor ayakkabı kültürünün popülerlik göstermesinde en önemli rolü oynamışlardır.
Birçok müzik dalında değerli eserler veren siyahi sanatçıların özellikle de popüler kültürün bir parçası olan hip hop müziği çerçevesinde daha fazla öne çıktığı; büyük kitleler tarafından tanındığı ve bu alandaki sanatçıların moda ve görsel kültüre olan etkisinin daha büyük olduğu söylenebilir. Çalışmada ismi geçen sanatçıların bazen Afrikalı kökenlerini vurgulayan kostümler giydikleri; bazen hızlı moda veya haute couture markalarıyla iş birliği çerçevesinde onların kimliklerini temsil eden tasarımlar tercih ettikleri; kimi zaman ise diğer çeşitli kültürlerden göndermeler ve sembolik anlamlar barındıran giysiler giydikleri gözlemlenmiştir. Popüler kültürün en önemli ögelerinden olan giysi ve müziğin birbirini beslemesi, çok çeşitli ve özgün yaratımların ortaya çıkmasına yol açmakta ve bu yaratımların küresel çapta görünürlüğünü ve kabul edilmesini sağlamaktadır.

Abstract:
It is known that American blacks have had an impact on many branches of art in the west as a result of their production in many creative fields, especially music. Fashion, which is always up to date and reflects its era, is one of these areas of interaction. The purpose of this study is to research, compile and present the effects of American blacks on western fashion. Among the great cultural influence created by American blacks, the most prominent are clothing and their production in the field of music, which has a great impact on the formation and spread of clothing, have been examined.
Originating from the African continent, American blacks settled in various parts of the USA from the seventeenth century onwards. In some places, they have largely assimilated; in some places they were able to continue their culture; in some places, they have merged with the local culture and formed a hybrid culture. It has been observed that they have carried with them many local cultural elements such as traditional beadwork, basket weaving and hair styling and have continued to use some of them under the conditions of their new continent. It is seen that they have mostly synthesized these with everyday fashion elements; it is seen that they combine haute couture and street wear and use a number of dress codes that reflect socio political meanings regarding the racial exclusion of American blacks. It can be said that they had an impact on the clothing of the period during the Harlem Renaissance, when their artistic production rose and the ongoing civil rights quest. Especially in the eighties, blacks, who made great cultural strides; spread black culture, hip hop music and culture on a global scale and created important innovations in dress codes. In the past, young black people wore clothes that were too big for their bodies due to poverty, which in time provided them with a comfortable range of motion for their dynamic dances and as hip hop spread, it became a popular clothing style. This clothing style includes oversized t-shirts, wideleg pants, hooded tops and sneakers, which are the first elements that come to mind for the concept of street fashion. After the eighties, hip hop artists who were gradually able to achieve wealth showed a tendency towards symbolic jewelry and ornaments with their names written on them in order to increase their own recognition and they had an effect on the further popularization of brand and logo addiction. During this period, rappers included the names of brands such as Adidas and Nike in their lyrics; they frequently wore the brands mentioned; and thus, they played the most important role in the popularity of sneaker culture. It can be said that black artists who have produced valuable works in many branches of music, especially within the framework of hip hop music, which is a part of popular culture, are more prominent; they are recognized by large masses and the artists in this field have a greater impact on fashion and visual culture. It can be said that the artists mentioned in the study sometimes wear costumes that emphasize their African origins; sometimes, they prefer designs that represent their identities in collaboration with fast fashion or haute couture brands; sometimes, they wear clothes that contain references and symbolic meanings from other cultures. The mutual nourishment of clothing and music, which are among the most important elements of popular culture, leads to the emergence of very diverse and original creations and ensures the visibility and acceptance of these creations on a global scale.