Kentsel dokunun yüzey sıcaklık farklılıklarına etkisinin değerlendirilmesi: Kars kenti örneği
Evaluating the effect of urban fabric on surface temperature differences: The case of Kars
Yazar: TUĞÇE BAHTİYAROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. DOĞAN DURSUN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kentsel Tasarım Ana Bilim Dalı / Kentsel Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Amaç: Bu tez çalışmasının amacı, Kars kenti merkezinde doku farklılıklarına ve yerleşim özelliklerinin niteliğine bağlı olarak mikro iklimsel koşullarda meydana gelen değişimlerin yüzey sıcaklık farklılıkları ile ilişkilendirilerek açıklanması ve bu farklılıkların azaltılması için kentsel tasarım önerileri getirilmesidir. Kars gibi soğuk iklime sahip bir kentte mikro-iklimsel koşullar ile ilişkilendirilmiş iklim duyarlılığı modeli üzerinden analizlerin yürütülüyor olması bu çalışmanın özgün yanını oluşturmaktadır. 
Yöntem: Yapılan tez çalışması planlama ve tasarımı araç olarak kullanarak yerleşmelerde dokular özelinde iklime duyarlı ve sürdürülebilir kentsel formlar geliştirilmesi açısından bir yol haritası sunma amacındadır. Bu amaç doğrultusunda tez beş aşamada tamamlanmaktadır; -Araştırma probleminin tanımlanması -Daha önce yapılmış çalışmalar ile literatür taraması  Araştırma modelin ortaya konması -Ortaya konan modelin örneklem üzerinde uygulanması ile değerlendirme ve sonuç. Bu bağlam içerisinde çalışmanın yöntemi, kentsel alanda yüzey sıcaklıklarının uydu görüntüleri ile tespiti, kentsel mekânın tasarım özellikleri ile yüzey sıcaklık farklılıklarının çakıştırılması, kentsel mekanın tasarım özellikleri ile yüzey sıcaklık farklılıkları arasındaki ilişkinin tanımlanması ve tasarım önerilerinin etkilerinin belirlenmesidir
Bulgular: Yapılan analizler sonucunda Kars ilinde görülen yüzey sıcaklık farklıklarının kentsel doku ile ilişkisi ortaya konmuş ve bu etkinin hangi parametreler ve uygulamalar ile değiştiği tarif edilmiştir.
 Sonuç: Tez kapsamında yapılan literatür taraması ve analizlerden elde edilen sonuçlara göre işbirliği ve azaltım stratejileri tarif edilmiştir.
 Anahtar Kelimeler: iklim değişikliği, mikro iklim, kentsel tasarım, CBS, Kars

Abstract:
Purpose: The aim of this thesis study is to explain the changes in microclimatic conditions depending on the texture differences and the quality of the settlement characteristics in the city center of Kars by associating them with surface temperature differences and to propose urban design proposals to reduce these differences. The fact that analyzes are carried out on the climate sensitivity model associated with microclimatic conditions in a city like Kars with a cold climate constitutes the original aspect of this study.
Method: The thesis study aims to present a roadmap for the development of climate-sensitive and sustainable urban forms in settlements by using planning and design as a tool. For this purpose, the thesis is completed in six stages; -Defining the keywords -Defining the research problem -Researching the literature with previous studies -Revealing the research model - Implementing the model on the sample and - Evaluation and conclusion. In this context, the method of the study is to determine the surface temperatures in the urban area with satellite images, to determine the design features of the urban space and surface temperatures with satellite images, to define the relationship between the design features of the urban space and surface temperature differences, and to determine the effects of design proposals.
Findings: As a result of the analyzes made, the relationship between the surface temperature differences in Kars province and the urban texture was revealed and the parameters and applications that changed this effect were described.
Results: According to the results obtained from the literature review and analyzes made within the scope of the thesis, cooperation and mitigation strategies are described.
Keywords: climate change, microclimate, GIS, urban design