Fen bilgisi öğretmen adaylarının epistemolojik inançlarının yordanması
Prediction of the preservice science teachers' epistemological beliefs
Yazar: FUNDA AYAZ
Danışman: DOÇ. DR. NİLAY T. BÜMEN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Epistemoloji = Epistemology ; Epistemolojik inançlar = Epistemological beliefs ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Fen bilgisi = Science ; Öğrenciler = Students ; Öğretmenler = Teachers ; Üniversite öğrencileri = University students ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Bu araştırmanın amacı, seçilmiş üniversitelerin Fen Bilgisi Öğretmenliği programında öğrenim gören son sınıf öğrencilerinin epistemolojik inançlarının, bu öğrencilerin öğrenme yaklaşımları, cinsiyetleri, öğrenim gördükleri üniversite, mezun oldukları lise türü, geldikleri yerleşim yeri, anne-baba eğitim durumu, ailelerinin aylık gelir düzeyi ve evlerinde bulunan kitap sayısı değişkenleri tarafından ne düzeyde yordandığının incelenmesidir.Araştırma 2007?2008 eğitim-öğretim yılında; Eskişehir Osmangazi, Uludağ, Hacettepe, Gazi, Dokuz Eylül ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi eğitim fakültelerinin ilköğretim bölümü Fen Bilgisi Öğretmenliği programı son sınıflarında öğrenim gören 399 öğretmen adayı üzerinde yürütülmüştür. Araştırmada, öğretmen adaylarının epistemolojik inançlarını incelemek amacıyla Schommer (1990) tarafından geliştirilen, Deryakulu ve Büyüköztürk (2002, 2005) tarafından ise Türkçe'ye çeviri, uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışmalarının yapıldığı Epistemolojik İnançlar Ölçeği (Epistemological Beliefs Questionnaire), öğrenme yaklaşımlarını incelemek amacıyla ise Entwistle ve ark. (1998) tarafından geliştirilen ve Türkçe'ye çeviri, uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları Senemoğlu ve ark. (2007) tarafından yapılan Öğrenme Yaklaşımları ve Çalışma Becerileri Ölçeği (Approaches and Study Skills Inventory for Students ? ASSIST) kullanılmıştır. Öğretmen adaylarının kişisel niteliklerine ilişkin bilgiler, Öğrenciler İçin Öğrenme Becerileri ve Yaklaşımları Ölçeği-ASSIST'in üst kısmında yer alan Kişisel Bilgiler bölümü ile elde edilmiştir.Araştırmada öğretmen adaylarının epistemoljik inançlarını yordamak amacıyla, Epistemolojik İnanç Ölçeği'nin her bir boyutundan elde ettikleri puanlarına ?aşamalı çoklu regresyon'' (Stepwise Multiple Regression) analizi uygulanmıştır. Epistemolojik İnanç Ölçeği `'Öğrenmenin Çabaya Bağlı Olduğuna İnanç'', `'Öğrenmenin Yeteneğe Bağlı Olduğuna İnanç'' ve `'Tek Bir Doğrunun Var Olduğuna İnanç'' olmak üzere üç boyuttan oluşan bir ölçektir. Dolayısıyla toplam üç regresyon analizi gerçekleştirilmiştir.Araştırma bulguları `'Öğrenmenin Çabaya Bağlı Olduğuna İnanç'' boyutunun en önemli yordayıcısının derinlemesine öğrenme yaklaşımı olduğunu, bunu ikinci olarak cinsiyetin daha sonra da stratejik öğrenme yaklaşımının, öğrenim görülen üniversitenin ve ailenin aylık gelir düzeyi değişkenlerinin izlediğini göstermiştir. `'Öğrenmenin Yeteneğe Bağlı Olduğuna İnanç'' boyutunun en önemli yordayıcısının yüzeysel öğrenme yaklaşımı olduğu, bunu daha sonra cinsiyetin, derinlemesine öğrenme yaklaşımının, ailenin aylık gelir düzeyinin, mezun olunan lise türünün ve evde bulunan kitap sayısı değişkenlerinin izlediği görülmüştür. Son olarak ise `'Tek Bir Doğrunun Var Olduğuna İnanç'' boyutunun en önemli yordayıcısının yüzeysel öğrenme yaklaşımı olduğu, bunu ikinci önemli yordayıcı olarak anne eğitim durumunun, daha sonra da gelinen yerleşim yeri değişkeninin izlediği ortaya çıkmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to find out in which level the variables `?learning approaches, gender, university, graduated high school type, residence, parents? educational level, family income and the number of books at home?? predict the epistemological beliefs of preservice science teachers from selected universities.The research was carried out on a sample of 399 college seniors whose major field of study was secondary-science education at the education faculties of Eskişehir Osmangazi, Uludağ, Hacettepe, Gazi, Dokuz Eylül and Orta Doğu Teknik Universities in the academic year of 2007-2008. In this research preservice science teachers? epistemological beliefs were determined with Epistemological Beliefs Questionnaire, which was developed by Schommer (1990) and was adapted to Turkish culture by Deryakulu ve Büyüköztürk (2002, 2005). The learning approaches of preservice science teachers were determined with ASSIST-Approaches and Study Skills Inventory for Students, which was developed by Enrwistle at al.(1998) and was adapted to Turkish culture by Senemoğlu at al. (2007). The demographic features of preservice science teachers were collected by Personal Information section that located in ASSIST.For predicting the preservice science teachers? epistemological beliefs Stepwise Multiple Regression Analyse was used. The Turkish version of Epistemological Beliefs Questionnaire is composed of three factors; The Belief of Learning Depends on Effort, The Belief of Learning Depends on Ability and The Belief That There is Only One Unchancing Truth, hence three regression analyses were applied.The findings of the present research showed that deep learning approach is the primary, gender is the secondary important variable in predicting ``?The Belief of Learning Depends on Effort?? factor?s scores and these are followed by strategic learning approach, university and family income variables. As a second result of findings showed that surface learning approach is the primary and gender is the secondary important variable in predicting `?The Belief of Learning Depends on Ability?? factor?s scores and these are followed by the variables deep learning approach, family income, graduated high school type and number of books at home. The third and the last result of findings showed that surface learning approach is the primary and mother?s education level is the secondary important variable in predicting `?The Belief That There is Only One Unchancing Truth?? factor?s scores these are followed by residence variable.