Karataş(Adana) balıkçı barınağından tüketime sunulan ekonomik öneme sahip balık türlerindeki ağır metal düzeyleri
Heavy metal levels in tissues of fish species marketed for consumption and captured from Karataş coasts (Adana-Turkey)
Yazar: UMUT IŞIK
Danışman: DOÇ. DR. FAHRİ KARAYAKAR
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Doğal koşullar altında yürütülen bu araştırmada, Eylül 2016-Ağustos 2017 tarihleri arasındaKarataş bölgesinden avlanan pelajik (Trachurus mediterraneus (Steindachner, 1868)), bentopelajik (Sparus aurata (Linnaeus, 1758)), bentik (Pegusa lascaris (Risso, 1810))  bölgelerde yaşamlarını sürdüren ve tüketime sunulan balık türleri materyal olarak seçilmiş, karaciğer, solungaç, böbrek ve kas dokularındaki Cu, Zn, Cr, Cd, Pb, As ve Hg gibi iz ve toksik metal düzeyleri belirlenmiştir.
Örnekleme yapılan deniz suyunun bazı fiziko-kimyasal özellikleri ölçülmüş, mevsimsel olarak farklılıklar olduğu saptanmıştır.
İncelenen metal ve dokular bakımından türler arasında mevsimsel farklılıklar gözlenmiş, en yüksek birikim Zn için (7.21±1.09µg/g) yaz mevsiminde S. aurata'nın böbrek dokusunda; Cu için (66.12±2.08 µg/g) kış mevsimindeP. lascaris'inkaraciğer dokusunda; Cr için (1.47±0.13 µg/g) sonbahar mevsiminde S. aurata'nın böbrek dokusunda; Cd için (0.32±0.018 µg/g) sonbahar mevsiminde T. mediterraneus'un karaciğer dokusunda; Pb için (0.72±0.05 µg/g) ilkbahar mevsiminde S. aurata'nın böbrek dokusunda; As için (0.75±0.03 µg/g) kış mevsiminde P. lascaris'in karaciğer dokusunda; Hg için ise (0.28±0.02 µg/g) kış mevsiminde S. aurata'nın böbrek dokusunda olduğu gözlenmiştir.
Çalışma kapsamında örneklenen türlerden elde edilen verilerin istatistiki analiz sonrası TGK, WHO ve FAO standartları ile kıyaslamaları yapılmış, kas dokusunda incelenen metal düzeylerinin insan tüketimi için kabul edilebilir düzeylerde olduğu saptanmıştır.

Abstract:
In this study conducted under natural conditions, hunted from Karataş region between September 2016 and August 2017, pelagic (Trachurus mediterraneus (Steindachner, 1868)) bentopelagic (Sparus aurata (Linnaeus, 1758)), benthic (Pegusa lascaris (Risso, 1810)) species were chosen as material. Trace and toxic metal levels such as Cu, Zn, Cr, Cd, Pb, As and Hg in liver, gill, kidney and muscle tissues of these species were determined.Some physico-chemical properties of the seawater were measured and seasonal differences were determined.

Seasonal differences were observed between species in terms of examined metals and tissues, the highest accumulation (7.21 ± 1.09 µg / g) for Zn in the kidney tissue of S. aurata in summer; Cu (66.12 ± 2.08 µg / g) in the liver tissue of P. lascaris in winter; In Cr (1.47 ± 0.13 µg / g) autumn season, S. aurata in kidney tissue; Cd (0.32 ± 0.018 µg / g) in the autumn season T. mediterraneus in the liver tissue; Pb (0.72 ± 0.05 µg / g) in the spring season of S. aurata in kidney tissue; In the winter tissue (0.75 ± 0.03 µg / g) of P. lascaris in the liver tissue; For Hg (0.28 ± 0.02 µg / g), it was observed that S. aurata was in the kidney tissue in winter.

After the statistical analysis, the data obtained from the samples were compared with TGK, WHO and FAO standards and the levels of metal examined in muscle tissue were found to be acceptable for human consumption.