Annelerin anne sütü ile ilgili algılarıyla emzirme özyeterliliklerinin bebek beslenmesi tutumu üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of mothers' perceptions related to breast milk and breastfeeding self-efficacy on infant feeding attitude
Yazar: ŞÜKRÜ ARMAN AKSOY
Danışman: PROF. DR. NEVİN ŞANLIER
Ankara Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Algı = Perception ; Anne sütü = Milk-human ; Anneler = Mothers ; Bebek beslenmesi = Infant nutrition ; Beslenme = Nutrition ; Emzirme = Breast feeding ; Tutumlar = Attitudes ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Bu çalışma, annelerin anne sütü ile ilgili algılarıyla emzirme özyeterliliklerinin bebek beslenmesi tutumlarına etkisinin incelenmesi amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Çalışmaya Ankara ilinde yaşayan ve 0-24 ay arası bebeği olan 106 gönüllü anne (yaş ortalaması 30.4±5.36 yıl) katılmıştır. Araştırmacı tarafından hazırlanan anket formunda annelere genel bilgileri içeren sorular ile Doğum Sonrası Bağlanma Ölçeği (DSBÖ), Bebek Beslenmesi Tutum Ölçeği (IOWA), Erişkinlerin Anne Sütü İle İlgili Algı Ölçeği (ASAÖ), Postpartum Emzirme Özyeterlilik Ölçeği (EÖYÖ) yüz yüze görüşme tekniği ile uygulanmıştır. Annelerin %65.1'i bebeklerini ilk bir saat içinde emzirmiş, %71.8'i ilk 6 ay bebeğini sadece anne sütü ile beslendiği saptanmıştır. Annelerin ortalama emzirme süresi 9.61±7.50 aydır. Annelerin IOWA, EÖYÖ ve ASAÖ ölçekleri ortalama puanları sırasıyla 69±5.30, 62.37±8.69, 125.43±27.88'dir. IOWA ölçeğine göre emzirmeye yatkın annelerin EÖYÖ (EY: 66.56±3.57, K: 58.90±10.07) ve ASAÖ (EY: 136.08±22.83, K: 116.62±28.77) puanları kararsız annelere göre yüksektir (p<0.05). IOWA ile EÖYÖ ve ASAÖ ölçekleri arasında pozitif ilişki, DSBÖ ölçeği arasında negatif ilişki tespit edilmiştir (p<0.05). EÖYÖ'den ve ASAÖ'den alınan puanda 1'er puanlık artış IOWA ölçeğinde sırasıyla 0.223 ve 0.086 puan artışa neden olmaktadır. EÖYÖ ölçeği ile IOWA ölçeğinin ilişkisinde ASAÖ ölçeğinin kısmi aracı rolü vardır (B=0.087, SH=0.038, %95 GA=[0.0317,0.01789]; p<0.05). Oluşan modellemede bebek beslenmesi tutumundaki varyansın %33.9'u açıklanmaktadır. Sonuç olarak annelerin anne sütü ile ilgili algısı ve emzirme özyeterliliği arttıkça bebek beslenmesi tutumunda emzirmeye yatkın olma eğiliminin arttığı tespit edilmiştir. Bu nedenle anne sütü ve emzirmeyi teşvik edici yenilikçi uygulamalar değerlendirilirken bu konuya ilişkin eğitimlerin de planlanması faydalı olacaktır.

Abstract:
This study was planned to examine the effects of mothers' breast milk perceptions and breastfeeding self-efficacy on infant feeding attitudes. Number of 106 volunteer mothers (mean age 30.4±5.36 years) living in Ankara and having babies ages between 0-24 months participated in the study. In the questionnaire prepared by the researcher, questions containing general information and Postpartum Bonding Questionnaire (PBQ), Infant Feeding Attitude Scale (IOWA), Breast Milk Perception Scale for Adults (BPSA), Postpartum Breastfeeding Self-Efficacy Scale (BSES) were applied to the mothers by face to face interview technique. More than half of the mothers (65.1%) breastfed within the first hour, 71.8% of them exclusive breastfed for the first 6 months. Mean breastfeeding duration of the mothers was 9.61±7.50 months. The mean scores of the IOWA, BSES, and BPSA were 69±5.30, 62.37±8.69, 125.43±27.88, respectively. Mothers who are predisposed to breast-feeding had higher scores on BSES (PB: 66.56±3.57, UD: 58.90±10.07), BPSA (PB:136.08±22.83, UD:116.62±28.77) compared to undecided mothers (p<0.05). A positive correlation was found between IOWA and the BSES and BPSA, and a negative correlation was found between the PBQ (p<0.05). An increase of 1 point each in the BSES and BPSA scores leads to an increase of 0.223 and 0.086 points in the IOWA, respectively. The BPSA has a partial mediator role in the relationship between the BSES and the IOWA (B=0.087, SE=0.038, %95 BCa CI=[0.0317,0.01789]; p<0.05). In the resulting modeling, 33.9% of the variance in the infant feeding attitude is explained. The results of the study show that as mothers' perception of breast milk and breastfeeding self-efficacy increase, the tendency to be prone to breastfeeding in infant feeding attitude increases. Hence evaluating innovative practices that encourage breast milk and breastfeeding, it will be useful to plan trainings on this subject.