Somalilanda'ta özel üniversitilerin yönetimi etkinliği ve verimlilik ilişkisi, Amoud Üniversitesi örneği
Management efficiency and productivity relationship of Somaliland private universities, case of Amoud Univerity
Yazar: MOHAMED MUSE JIBRIL
Danışman: DOÇ. DR. BAŞAK AYDEM ÇİFTÇİOĞLU
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration
Dizin: Etkinlik = Efficiency ; Somali = Somalia ; Somaliland = Somaliland ; Verimlilik = Productivity ; Yönetim = Management ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu araştırmanın ana amacı, Amoud Üniversitesi olgusunu ele alarak Somaliland'da özel üniversitelerdeki yönetim etkinliği ile verimlilik arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Araştırmaya üniversitelerin her ülkede eğitimin direği olduğu öncülüğünnden yola çıkarak başlanmıştır. Ülkelerin belli alanlarda uzmanlaşmış sektörler için üst düzeyde insan gücü ihtiyacı vardır. Bunun için üniversite, yönetim etkinliğine, yanı üretkenliğe katkı da bulunarak, zaman, para, gereçler ve çabaların anlamlı oranına gerek duymaktdır. Ancak Somaliland' da ki özel üniversitelerin verimliliği düşüktür. Örneğin Amoud Üniversitesi'nde 2010'dan beri hiç bir araştırma kaydedilmemişve mezun öğrencilerin kalitesi yaklaşık %48.96 olarak ölçülmüştür, bu arada üniversitedeki öğrenim büyük ölçüde ezbere dayanmaktadır. Bu da üniversitede yönetim etkinliğinin sorununu akla getirmektedir.
Yönetim etkinliği verimliliğe katkıda bulunun zaman, para, gereçler ve çabaların oranı olarak kavramsallaştırılmıştır. Verimlilik, mezunlar, öğrenme araştırma ve yenileme olarak kavramsallaştırılmıştır. Çalışma üç spesifik amacı araştırmıştır. Amoud Üniversitesi'nde yönetim etkinliği ile mezunlar arasında; yönetim etkinliği ile öğrenme arasında; yönetim etkinliği ile araştırma ve yenilik arasındaki ilişkiyi belirleiştir. Max Weber'in Büroktatik teorisi kılavuzluğunda araştırmada, nicel araştırma paradigmasını benimsenmeiştir ve öğrencilerden, idarecilerden, yönericilerden ve öğretmenlerden oluşan 544 katılımcı ya da katılımcılı bir tabakalı örenek üzerinde kesit tarama araştırması modelini kullanmıştır. Dolayısıyla çalışmada, yönetim etkinliğinin Amoud Üniversitesindeki verimlilikle anlamlı bir ilişkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Bu, Amoud Üniversitesi'nde mezunların, öğrenmenin, araştırma ve yeniliğin zaman, para, gereçler ve çaba ile anlamlı bir ilişkisi olduğu anlamına gelmektedir. Ancak üniversitede yönetim etkinliği düşük (ya da zayıf) olduğundan mezunların, öğrenmenin, araştırma ve yeniliğin düşmesine katkıda bulunmaktadır. Verilerin analizinde regresyon ve chi karesi kullanılmıştır. Araştırmacı sonucunda şu önerilerde bulunulmaktadır : (i) Amoud üniversitesindeki her görevlinin ve birimin her gün ortaya koyması gereken minimum ve maksimum zamanlar, para, gereçler bakımından açık bir denetim ve yönlendirici ilkeler geliştirilmelidir. (ii) Amoud Üniversitesi öğretim programı gözden geçirilmelidir ve amaçlar, içerik, öğretme ve öğrenme yöntemleri ve hem öğretme hem de öğrenmenin değerlendirilmesi bakımından konuyla ilişkili ivedi uygun kılınmalıdır. (iii) Amoud Üniversitesi araştırma, yenilemeye yaptığı vurguyu ve verdiği ağırlığı arttırmalı ve akademik çalışmayı üniversitenin bütülleyici bir parçası kılmalıdır. İşe yetkin, işinin eri görevliler almalı ve sürekli hizmet ve gelişmenin koşulu olarak araştırma yapma ve yayınlama konusunda düzenleme yapmalarını gerekli kılmalıdır. (iv) Son olarak araştırmacı tarafından, Amoud Üniversitesi ile Somaliland'daki ötek üniversitelerin hem yerel hem de uluslararası akreditasyon kurumlarına katılmasını önerilmektedir. Dolaysıla sonuç olarak yönetim etkinliğinin derecesini belirlemek için Somaliland'daki bütün üniversitelerde bir çalışma yapılmasını önerilmektedir.

Abstract:
The main purpose of this study was to investigate management efficiency and productivity relationship of private universities in Somaliland, by taking the case of Amoud University, Boroma. The study proceeded from the premise that a university is the pinnate of education in any country. It is the source for higher level manpower for specialized sectors of a country. For this, it requires management efficiency: that a significant proportion of time, money, materials and efforts contribute to productivity. But productivity of private universities in Somaliland had been low. For example in Amoud University, no research was recorded since 2010 and the quality of graduates has been rated at about 48.96% while learning at the university is largely by rote. This called to question the status of management efficiency at the university.
Management efficiency was conceptualized as proportion of time, money, materials and effort that contribute to productivity. Productivity was conceptualized as graduates, learning, and research and innovation. The study investigated three specific objectives. It determined the relationship management efficiency and graduates; between management efficiency and learning; and between management efficiency, and research and innovation in Amoud University. Guided by Max Weber Bureaucratic Theory, the study adopted quantitative research paradigm, using a cross sectional survey research design, on a stratified sample of 544 respondents of students, managers, administrators and teachers. The study therefore concluded that management efficiency is significantly related productivity at Amoud University. This means that graduates, learning, and research and innovation at Amoud University is significantly related to the time, money, materials and effort. But since the management efficiency at the university is low (or poor), then management efficiency contributes to lowering the quality of graduates, learning, and research and innovation at the University. Regression and Chi square were used to analyse the data. The researcher recommends that (i) Amoud University develops clear control and guidelines for the minimum and maximum times, money, materials and effort that each staff and unit of the university must put in each day; (ii) Amoud University reviews its curriculum and make more relevant, important, urgent and adequate with respect to objectives, content, teaching and learning methods and evaluation of both teaching and learning; (iii) that Amoud University improves the emphasis and weight put on research and innovation and makes an integral part of the university academic endeavour. It should hire competent staff and require them to array out research and publish as a condition for continued service and promotion. Lastly the researcher recommends that (iv) Amoud University and other universities in Somaliland join accreditation bodies both locally and internationally. Finally, the researcher therefore recommends that a study be conducted in all universities in Somaliland to determine the degree of management efficiency.