Latife Tekin'in romanlarında kadın ve kadın eğitimi
Women characters and women education in Latife Tekin's novels
Yazar: BAĞDAGÜL KAYABAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SABAHATTİN ÇAĞIN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil = Language ; Ekofeminizm = Ecofeminism ; Feminizm = Feminism ; Kadın eğitimi = Women education ; Kadınlar = Women ; Roman = Novel ; Tekin, Latife = Tekin, Latife ; Türk romanı = Turkish novel

Özet:
Türk edebiyatında, kadın yazarların edebiyat sahasına geç girmelerinden dolayı,
kadın imgesi uzun süre erkek yazarların elinde şekillenmiştir. Bu durum, kadının iç
dünyasını yansıtmakta yetersiz kalan erkek yazarların, kadını kolektif unsurun bir par-
çası olarak ikinci plana itmesine ve onu ahlakî bir sorun olarak görmesine neden olmuş-
tur. 1980 sonrasında, kadın yazarların edebiyat sahasında aktif rol oynamaya başlamasıyla,
anlatılardaki kadın imgesi de değişim gösterir. Eserlerinde kendi benliklerini ortaya
koyan kadın yazarlar, kendileri gibi bireysellik kazanma mücadelesi veren kadın
karakterleri ele alırlar ya da geçmişleriyle hesaplaşma yoluna giderek kurgularını, kendilerini
anlattıkları bir metne dönüştürürler.
Özgün anlatım tekniği ve kendini yenileyen dili ile edebiyatımızın önemli kadın
yazarları arasında yer alan Latife Tekin, romanlarında kadın imgesini, daha çok kendi
benini var etme mücadelesi veren kişiler üzerinden işler. Yazarak bireysellik kazanan
ve kadın olduğunu vurgulayan yazarın eserlerinde, kendisiyle aynı amacı taşıyan birçok
kadın karakter yer alır. Farklı çevre ve kültürden seçtiği bu kadınlarla geniş bir yelpaze
oluşturmayı başaran yazarın hemen hemen bütün romanlarında, başkişinin kadın olması,
onun kadın kavramına verdiği önemi göstermektedir.
Latife Tekin'in çeşitlilik gösteren kadın başkişilerini; sözlü kültürün etkili olduğu
kadınlar, kendi benini inşa etme sürecindeki kadınlar, entelektüel kadınlar, feminist ve
eko-feminist kadınlar şeklinde sınıflandırmak mümkündür. Bu sınıflandırmanın sınırları,
aynı kadın birden fazla özellik gösterebildiği için esnektir. Bununla beraber yazarın
fon ve norm karakter özelliği gösteren yardımcı kadın kişileri de önemlidir.
Yazarın sözlü kültür ortamının etkisindeki kadınları, geleneksel ortamın izlerini
taşımaları, öte âlemden haber verme gibi olağanüstü özellikler göstermeleri ve bağlı
bulunduğu toplumun diliyle konuşmaları bakımından diğer kadın karakterlerden ayrı-
lırlar. Kendi benini var etme sürecindeki kadınlar ise, yazarak ya da dilde hâkimiyet
kurmaya çalışarak, kolektif yapıdan kopup bireysellik kazanmaya çalışan karakterler-
dir. Dili kullanmayı bilen ve birey olarak değer kazananlar ise, yazarın entelektüel kadınlarıdır.
Tekin, bu kadınları, erkek eşleriyle ile birlikte ele alarak kadın-erkek ilişkisini
iki cinsin çeşitli konulardaki düşünce ve his ayrımı ile vermeye çalışır. Son romanında
ise açık bir şekilde kadının yanında yer alan yazar, feminist ve eko-feminist bir
tavırla erkek egemen dünyaya karşı çıkan kadın karakterler yaratır.
Her biri farklı özellikler gösteren bu kadınların eğitim seviyeleri açık bir şekilde
vurgulanmasa da yaşadıkları çevre, düşünce yapıları ve uğraşı alanları onların örgün
eğitim alıp almadıkları konusunda ipuçları verir. Kadınların eğitim seviyeleri üzerinde
pek durmayan yazar, onları içinde bulundukları çevrenin eğitim alanına uygun bir şekilde
ele alır. Bununla beraber Latife Tekin'in romanlarında eğitim unsuru daha çok
okuyucuya dönüktür. Kadına erkek egemen dünyanın sınırlarından çıkarak kendi dilini
ve bireyselliğini ortaya koymasını örtük mesajlarla öğütleyen yazar, yarattığı kadın ki-
şilerle de bunun örneğini ortaya koymaktadır.

Abstract:
In the Turkish literature, since authoresses start to play an important role in later
periods, the notion of women has been constituted by male authors for a long time. Male
authors, who are inadequate to reflect the full richness of the women's inner world,
describe the women as a moral issue for the public, and the women figures are considered
as supporting characters in their novels. After 1980's, the effect of woman authors
has strengthened in the Turkish literature. As a result of this fact, the notion of women
is also changed in the novels. During this period, most of the authoresses reveal their
own identities in the works, and they emphasize the women characters which are in the
struggle for individuality. Besides, some of them grind out their fictions by reckoning
with the past.
Latife Tekin who is accepted as one of the most important women writers with
her unique expression technique and progressing language handle the women image
who are struggling for their individuality.
 The writer who emphasis individuality ang gaining independence by writing
shows many woman characters in her novels who have the same goals like her.The
writer succeeded in choosing all her characters from different chracters and culture and
as the 'protogonist' is women in almost all her novels ,we see how important for her the
term 'women'.
 It is possible to classify her main women protogonists who are efficient in oral
expression,women who are constructing their self(individualism) and eco-feminist women.The
borders of this classification is flexible as women reveals many different qualities.
 The writer's women are different from other women chracters in many ways as
they are under the effect of oral cultural enviroment, convey the impact of traditional
enviroment, show extraordinary features to bring news from other world and speak with
the language which belongs to that culture.
The women who are trying to create their own individuality are characters who
are trying to win individuality by breaking away collective form by writing or gaining
dominance over that language.
 The women who know how to use language and increase in value are the intellectuals.
Tekin tries to show thought and emotional differences between two genders by
dealing with her women characters with their male partners. The writer taking side by
women obviously in her latest novel creates women characters who oppose the dominance
of male with feminist and eco-feminist attitude.
 Although the women's level of education wasn't emphasised obviously in the
books; their enviroment,mentality and field of occupation gives us a clue whether they
take fo rmal education or not. The writer not laying emphasis on their level of education,deals
with them with the education field of that enviroment (culture). Besides this
,the education factor in the novels of Latife Tekin is directed to the reader.
 The writer advises women in implicit messages to draw away from the border of
male dominant world by putting forward to its sample with women characters that she
created.