Bipolar bozukluk hastalarında sözel akıcılık ve düşünce akıcılığı performansları sırasında prefrontal korteks aktivitesinin psikososyal uyum, işlevsellik, yaşam kalitesi ve iç görü ile ilişkisi
Relation of prefrontal cortex activity during verbal fluency and i̇dea fluency with i̇nsight, social functioning, functioning and quality of life i̇n bipolar disorders
Yazar: YASEMİN HOŞGÖREN ALICI
Danışman: PROF. DR. HALİSE ÖZGÜVEN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Konuşma = Speech ; Konuşma bozuklukları = Speech disorders ; Konuşma ölçümleri = Speech production measurements ; Psikososyal uyum = Psychosocial harmony ; Yaratıcılık = Creativity ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bipolar bozukluk yineleyici ve dönemsel bir gidiş gösteren; depresif, manik ya da karma nöbetlerle ve eşik altı belirti ya da belirtisiz ara dönemlerle tanımlanan, atak dönemlerinde hastalarda cidddi sosyal ve mesleki işlevsellik kaybına yol açan süreğen bir hastalıktır. Yaratıcılıkla ilişkisi uzun yıllardır ilgi çeken bir konudur. Aradaki bağlantıyı inceleyen kantitatif çalışmalar oldukça azdır.
Bu tez çalışmasının amacı bipolar bozukluk olgularında uzak ilişkili düşünme, farklı düşünme ve sözel akıcılık testleri ile yaratıcılığın ve buna eşlik eden korteks aktivitesinin fNIRS ile araştırılmasıdır. Bunun yanında, hastalığın klinik özelliklerinin yaratıcılık ile ilişkisi de incelenmiştir.
Çalışmaya 31 bipolar bozukluk hastası ve onlarla yaş, cinsiyet ve eğitim bakımından benzeştirilmiş 27 sağlıklı kontrol alınmıştır. Her katılımcıya bir psikiyatrist ve bir psikolog yardımı ile psikiyatrik ölçekler ve zeka testi uygulanmıştır. Ardından katılımcıların sözel akıcılık, farklı düşünme görevi ve uzak ilişkili düşünme görevleri sırasında fNIRS cihazi ile nörogörüntülemesi yapılmıştır. Deneysel paradigmanın her iki grupta prefrontal aktivite üzerine etkisi karışık desen varyans analizi ile sınanmıştır. 
Yaratıcılık puanları bakımından sağlıklı kontroller bipolar bozukluk hastalarından daha yüksek performans sergilemişlerdir. Bipolar bozukluk hastaları ve sağlıklı kontroller arasında Kısa İşlevselliği Değerlendirme Ölçeği, Beck İçgörü Ölçeği, Sosyal Uyumu Değerlendirme Ölçeği ve Yaşam Kalitesi Ölçeği (SF36) bakımından fark çıkmazken, sağlıklı kontroller Sosyal ve Mesleki İşlevselliğin Değerlendirilmesi Ölçeğin'de daha yüksek puan almışlardır. 
Yaratıcılık görevleri sırasında fNIRS ile yapılan kortikal aktivite ölçümlerinde, bipolar bozukluk hastalarında sol lateral prefrontal bölgede sağlıklı kontrollere göre daha fazla aktivasyon ortaya çıkmıştır. Yani, beklenenin aksine bu çalışmada hastalarda hipofrontalite değil, hiperfrontalite saptanmıştır. Ancak bu durum daha iyi bir nöronal aktiviteye değil kortikal aktivitede verimsizliğe ve kompanzasyon çabasına işaret ediyor olabilir.

Abstract:
Bipolar disorder is a recurrent and seasonal disorder defined with manic, depresive and remission period and it may cause serious loss in social and occupational functionality. It's relation with creativty has been an intruguing subject for years but there are few studies about it.
The aim of this to investigate neuronal activity of creativty by using remote associations, alternative thinking and verbal fluency in fNIRS. Beside that we studied the relation with clinical traits.
In this experiment, 31 patients with bipolar disorders and 27 healty controls that has been matched for age, sex and education participated. For each participant a pscyhiatrist and a pscyhologist applied WISC-R and other psychiatric rating scales. After that we conducted neuroimaging experiments during the verbal fluency, alternative thinking and remote associations tasks. The effect of experimental paradigm on prefrontal activities of both groups was tested with mixed design analises of variance.
In creativty tasks healty controls has been got better scores than bipolar disorder group. In Functioning Assessment Short Test, Beck Insight Scale, social Adaptation Self-evaluation Scale and Quality of Life short-form there has been found no difference between groups, but in Social and Occupational Functioning Assessment Scale healty controls got better results.
In neuroimaging analysis increased left prefrontal cortex activity has been found in the patients with bipolar disorders. Opposed to our expectations patients with bipolar disorder showed hyperfrontality. But increased activity does not imply better neuronal activity, so hyperfrontality is probabaly due to cortical inefficancy and effort to compansation.