"Yaş kupa (hacamat) tedavisinin" yorgunluk ve depresyon üzerine etkisi
The effects of "Wet cupping (hijama) treatment" on fatigue and depression
Yazar: HAKAN KALAYCI
Danışman: DOÇ. DR. FUNDA YILDIRIM BAŞ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Depresyon = Depression ; Hacamat = Hijamah ; Kupa tedavisi = Cup therapy ; Obezite = Obesity ; Tedavi = Treatment ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Yorgunluk ve depresyon bireylerin günlük yaşam aktivitelerini ve kalitelerini olumsuz yönde etkileyen, toplumda ve birinci basamak hekimlerine başvuruda sık görülen şikâyetlerdendir. Yaş kupa (Hacamat) tedavisi birçok hastalıkla iyileştirici etkisi bilinen tamamlayıcı tedaviler arasında bulunmaktadır. Bu çalışma, yaş kupa tedavisinin, yorgunluk ve depresyon üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Tanımlayıcı özellikte olan bu çalışmaya 15.09.2021-15.03.2022 tarihlerinde SDÜ GETAT Polikliniğine herhangi bir sebeple başvuran ve çalışma dâhil edilme kriterlerini karşılayan 105 kişi dâhil edildi. Veriler yüz yüze ve online olarak toplandı. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu, FACIT Yorgunluk Ölçeği, Yorgunluk Şiddet Ölçeği ve Burns Depresyon Ölçeği kullanılmıştır. Veriler SPSS 26.0 (Statistical Program for Social Sciences) paket programı kullanılarak uygun testlerle değerlendirilmiştir.
Katılımcıların yaş ortalaması: 39,2±9,8, %56,2'si (n=59) kadın, %43,8'i (n=46) erkek, %84,8'i (n=89) evli, %15,2'si (n=16) bekardı. Bireylerin %30,5'i (n=32) lisans altı,%69,5'i (n=73) lisansüstü eğitim seviyesine sahipken, %63,8'i (n=67) çalışıyor, %36,2'si (n=38) çalışmıyordu. Katılımcılar yaş kupa tedavisi öncesi ve sonrası karşılaştırıldığında kadınlarda etki açısından erkeklere göre FACIT Yorgunluk Ölçeği toplam skor, genel ve fiziksel yorgunluk alt bileşenlerinde anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Yorgunluk şiddet ölçeği ve Burns Depresyon Ölçeği değerlerinde de anlamlı farklılık olmasa da iyileşme tespit edilmiştir. Katılımcılar evli-bekar, lisans altı-lisansüstü, çalışıyor-çalışmıyor, preobez-obez durumuna göre karşılaştırıldığında aralarında anlamlı bir fark olmasa da yorgunluk ve depresyon skorlarında iyileşme tespit edilmiştir.
Tüm katılımcılar kendi içlerinde FACIT Yorgunluk Ölçeği toplam skor, genel yorgunluk, fiziksel yorgunluk alt bileşenleri, Burns Depresyon Ölçeği toplam skor, duygu yitimi, sağlık sorunları, duygu ve düşünceler, aktivite ve kişisel ilişkiler, fiziksel belirtiler alt bileşenleri yaş kupa tedavisinden önce ve sonra karşılaştırıldığında anlamlı sonuçlar bulunmuştur (p<0.05). Kadınlar, evliler ve çalışan bireylerde tedavi sonuçları daha etkili bulunmuştur. Sadece bekarların tedaviden önce ve sonra karşılaştırılmasında anlamlı fark bulunamamıştır.
Çalışmamızın sonuçları göz önüne alındığında yorgunluk ve depresyon şikâyetleri olan kişilerin belli aralıklarla yaş kupa tedavisi önerilebilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Hacamat, yorgunluk, depresyon, obezite, yaş kupa tedavisi

Abstract:
Fatigue and depression are common complaints in the community and in primary care physicians, which negatively affect the daily life activities and quality of individuals. Wet cupping (Hijama) therapy is among the complementary treatments with known curative effects for many diseases. This study was conducted to determine the effect of wet cupping therapy on fatigue and depression.
This descriptive study included 105 people who applied to the SDU GETAT Polyclinic between 15.09.2021 and 15.03.2022 for any reason and met the inclusion criteria of the study. Data were collected face-to-face and online. Personal Information Form prepared by the researcher, FACIT Fatigue Scale, Fatigue Severity Scale and Burns Depression Scale were used as data collection tools. The data were evaluated with appropriate tests using the SPSS 26.0 (Statistical Program for Social Sciences) package program.
Average age of the participants: 39,2±9,8, 56,2% (n=59) female, 43,8% (n=46) male, 84,8% (n=89) married, 15,2% (n=16) were single. While 30,5% (n=32) of the individuals have undergraduate education, 69,5% (n=73) have graduate education level, 63,8% (n=67) are working, 36,2% are (n=38) was not working. When the participants were compared before and after the wet cupping treatment, significant results were found in the FACIT Fatigue Scale total score, general and physical fatigue sub-components in terms of effect in women compared to men (p<0.05). Although there was no significant difference in the Fatigue Severity Scale and Burns Depression Scale values, an improvement was detected. When the participants were compared according to married-single, undergraduate-graduate, working-not-working, pre-obese-obese status, although there was no significant difference between each other, an improvement in fatigue and depression scores was detected.
All participants compared FACIT Fatigue Scale total score, general fatigue, physical fatigue subcomponents, Burns Depression Scale total score, emotional loss, health problems, feelings and thoughts, activity and personal relationships, physical symptoms subcomponents before and after age cup treatment significant results were found (p<0.05). Treatment results were found to be more effective in women, married and working individuals. No significant results were found only in the comparison of singles before and after treatment.
Considering the results of our study, wet cupping therapy can be recommended at certain intervals for people with fatigue and depression complaints.

Keywords: Cupping, fatigue, depression, obesity, wet cupping therapy