Bazı domates genotiplerinde kendilenmiş hatların elde edilmesinde embriyo kültürünün kullanılması
The use of embryo culture to obtain inbred lines in some tomato genotypes
Yazar: SÜLEYMAN BOZMAZ
Danışman: DOÇ. DR. NAİF GEBOLOĞLU
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Domates = Tomato ; Embriyo kültür teknikleri = Embryo culture techniques ; Genotip = Genotype

Özet:
Embriyo kültürü teknigi domates ıslahında önemli bir yere sahiptir. Domatesıslahında embriyo kültürünün uygulama alanlarından biri ıslah süresinin kısaltılmasıdır. Buçalısmanın amacı domateste genotip, embriyo yası ve besin ortamının embriyo kültürününbasarısı ve kendilemeden çiçeklenmeye kadar geçen süre üzerine etkilerininarastırılmasıdır. Denemede Cemile Fı, Newton Fı, Sümela Fı, RS 400 Fı, Menhir Fı,Astona Fı, Alida Fı, Diyansa Fı ve bir lokal populasyon olmak üzere 9 domates genotipikullanılmıstır. Temel besin ortamı olarak Murashige and Skoog (MS) besin ortamıkullanılmıstır. MS + 0,1 mg/l kinetin, MS + 0,1 mg/l IAA, MS + 0,1 mg/l kinetin + 0,1ml/IAA, MS + 1.0 mg/l NAA + 1.0 mg/l BAP ve kontrol (MS) olmak üzere5 farklı ortamile 20-24-28-32 ve 36 günlük embriyolar denenmistir.Denemede MS + 1.0 mg/l NAA + 1.0 mg/l BAP uygulamasında embriyolardanbitki elde edilememistir. En yüksek embryo gelisim oranı % 100 ile 28-36 günlükembriyolardan elde edilmistir. En düsük basarı oranı ise 20 günlük embriyolarda % 55,22olmustur. Besin ortamları ve genotipler arasındaki farklılıklar istatistiksel olarak önemliçıkmamıstır. Embryo gelisimindeki basarı üzerine stokininlerin ve oksinlerin etkisiolmamıstır. Olgunlasmamıs domates embriyolarının gelismesinde MS besin ortamı yeterliolurken, denemede basarı oranı üzerine en etkili faktör embriyo yası çıkmıstır.Denemede tozlasmadan çiçeklenmeye kadar geçen süre 69,3-128,6 gün arasındadegisirken, kontrol uygulamasında 118-132 gün arasında gerçeklesmistir. Embriyo kültürüuygulaması kontrol uygulamalarına göre ıslah süresini 36,6-56,7 gün arasında kısaltmıstır.Besin ortamları ve genotipler arasındaki farklılıklar istatistiksel olarak önemli çıkmamıstır.Denemede tozlasmadan çiçeklenmeye kadar geçen sürenin kısalmasında en etkili faktörembriyo yası olmustur.Anahtar Kelimeler: Domates, embriyo kültürü, embriyo yası, besin ortamı, genotip

Abstract:
Embryo culture has an important role in tomato breeding. One of the application ofembryo culture is to shortening the breeding cycle in tomato. The main objective of thisstudy is to investigate the effect of different embryo ages, nutrient mediums and genotypeson the success rate of embryo culture and duration from inbreeding to flowering oftomato. Nine tomato genotypes, Cemile Fı, Newton Fı, Sümela Fı, RS 400 Fı, Menhir Fı,Astona Fı, Alida Fı, Diyansa Fı and one local tomato population, were used in the study.Murashige and Skoog (MS), MS + 0,1 mg/l kinetin, MS + 0,1 mg/l IAA, MS + 0,1 mg/lkinetin + 0,1 ml/IAA and MS + 1.0 mg/l NAA + 1.0 mg/l BAP were used as nutrientmedia. In the study, immature tomato embryos, 20-24-28-32 and 36 days after pollination(DAP) were tested.No plants were obtained from MS + 1.0 mg/l NAA + 1.0 mg/l BAP medium. Thehighest embryo development ratio (% 100) was obtained from 28-36 DAP embryos. Thelowest embryo development ratio was 55,22% in 20 DAP embryos. Differences amonggenotypes and nutrient medium were not statistically important. Cytocinin and auxinapplication was not effective on embryo development ratio. MS nutrient medium wasenough for development of immature tomato embryos. In the study, the most effectivefactor on embryo development ratio was the embryo age.In the study, days from pollination to flowering ranged between 69,3-128,6 days.Days from pollination to flowering were between 118-132 days in the control application.Embryo culture shortened the breeding cycle about 36,6-56,7 days in comparison to thecontrol application. Differences among genotypes and nutrient media were not important.In the study, the most effective factor was embryo age in shortening the days frompollination to flowering.Key Words : Tomato, embryo culture, embryo age, nutrient media, genotype