Ebeveyn-Çocuk İlişkisi Ölçeği'nin Türkçeye uyarlanması ve anne-çocuk ilişkisinin bazı değişkenler açısından incelenmesi: İstanbul örneklemi
Adaptation of the Child-Parent Relationship Scale and examining of the mother-child relationship with some variables
Yazar: DİDEM SAYGI
Danışman: DOÇ. DR. GÜLDEN UYANIK BALAT
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-çocuk ilişkisi = Mother child relations ; Ebeveyn Çocuk İlişkisi Envanteri = Parents Children Relationship Inventory ; Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Geçerlik = Validity ; Güvenilirlik = Reliability ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Türkçe çeviri = Turkish translation ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Bu araştırma, Ebeyen ? Çocuk İlişkisi Ölçeği'nin (Child ? Parent Relationship Scale) Türkçeleştirilerek, Türkiye'de yaşayan okul öncesi kurumlarına devam eden 5 ? 6 yaş çocukları üzerinde geçerlik ve güvenirlik çalışmalarının yapılması amacı ile planlanmıştır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır.Araştırmanın örneklemi, İstanbul İlinin, Anadolu Yakasında bulunan Kadıköy, Ataşehir ve Maltepe İlçeleri'nden random usulü ile seçilmiş okul öncesi kurumlarına devam eden 5 - 6 yaş grubu öğrenciler ve bu öğrencilerin ebeveynleridir.Araştırmada veri toplama aracı olarak, Ebeveyn ? Çocuk İlişkisi Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Ebeveyn ? Çocuk İlişkisi Ölçeği, ebeveyn ile çocuğu arasındaki ilişkinin boyutunu belirlemektedir. Kişisel Bilgi Formu ise örneklemin kişisel bilgilerini (çocuğun cinsiyeti, yaşı, devam ettiği okulun türü, kardeş sayısı; anne ? babanın yaşı, öğrenim durumu, çalışma durumu, gelir durumu) belirlemek üzere ailelere verilmiştir.Elde edilen verilerin çözümlenmesinde, araştırmanın amaçlarına ve değişkenlerine uygun olarak, frekans ve yüzde dağılımı, Kendall's Tau_b ve Spearman's rho korelasyon katsayıları, Wilcoxon işaretli sıralar testi, KMO ve Barlett's testi, faktör analizi, Cronbach alfa, Spearman Brown ve Guttman Split-Half , bağımsız gruplar t testi, Anova testi uygulanmıştır. Anlamlı farklılığın bulunduğu duurmlarda da farklılığın hangi gruplardan kaynaklandığını belirlemek amacıyla Tukey ve Tamhane testleri yapılmıştır.Araştırmadan elde edilen bulgular şunlardır:Araştırma okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 239 5 ? 6 yaş öğrencilerinin ebeveynleri üzerinde yürütülmüştür. Dilsel eşdeğerlik için 15 ebeveyne iki hafta arayla Türkçe ve İngilizce form uygulanmış, uygulama sonuçları Wilcoxon işaretli sıralar testi ile analiz edilmiştir. Ölçeğin yapı geçerliliğini saptamak amacı ile faktör analizi yapılarak iki faktörlü 17 soru maddesi elde edilmiş, faktör yüklerinin .409 ile .725 arasında değiştiği görülmektedir. Ölçeğin Cronbach Alfa iç tutarlık katsayısı .80 olarak bulunmuştur. Spearman Brown ve Guttman Split ? Half düzeltmesinden sonra testin iki yarısı arası korelasyonu ise .757 ve .749'dur. Tüm sonuçlar, ?Ebeveyn ? Çocuk İlişkisi Ölçeği? nin dilsel eşdeğerlik gösterdiğini ve geçerli ve güvenilir olduğunu göstermektedir.Araştırmanın sonucunda, babanın yaşı ve ailenin gelir durumu değişkenleri ile annelerin Ebeveyn ? Çocuk İlişkisi Ölçeği puanları arasında anlamlı farklılık bulunamamıştır. Buna karşılık çocuğun cinsiyeti, yaşı, devam ettiği okul türü, annenin yaşı, anne ? babanın öğrenim durumu, annenin çalışma durumu ve ailenin sahip olduğu çocuk sayısı değişkenleri ile annelerin Ebeveyn ? Çocuk İlişkisi Ölçeği puanları arasında anlamlı farklılık olduğu görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Anne ? Baba ? Çocuk İlişkisi, Çatışma, Olumlu İlişki, Yakınlık, Okul Öncesi.

Abstract:
The purpose of this research is to conduct validity ? reliability study on preschool childrens which are aged 5 to 6 year old, living in Turkey after translating Child ? Parent Relationship Scale into Turkish. The following questions were explored:The universe and sample group is consisted of students and their parents. Students group is at an age range of 5 to 6 year old and attend to preschool section of randomly selected schools in Kadiköy, Atasehir and Maltepe which is district of Anatolian part of Istanbul.In this research we were used to Child ? Parent Relationship Scale and Personal Daha Form. Child ? Parent Relationship Scale, determine the type of relationship between parent and their child. Personal Data Form was used for to learn about family?s information (child?s sex, gender, school?s type, siblings; parent?s age, education, work, socioeconomic status).The data have been analyzed with frequency and rate distribution, Kendall?s Tau_b ve Spearman?s rho correlation coefficients, Wilcoxon signed rank test, KMO ve Barlett?s test, factor analysis, Cronbach alfa, Spearman Brown ve Guttman Split-Half tests, Independent Sample t Tests, one way anova. In cases with meaningful differantiation, Tukey and Tamhane tests have been applied to determine the source of differantiation.The research results are as follows: Research conducted on the 239 pre-school students which is aged from 5 to 6 year old and their parents. For linguistic equivalence we applied Turkish and English form to 15 parents of two ? week intervals. The results of the application were analyzed with Wilcoxon signed rank test. For determine the construct validity we did factor analysis. As a results of the analysis, the Turkish version of the scale has two factors. The load values of items range between .409 to .725. We found the internal consistency coefficients (Cronbach Alpha) of the scale is .80. The Spearman Brown and Guttman Split ? Half split half coefficients are .757 and .749 respectively. The values found are at a sufficient level to prove the reliability of the scale.Also the results of study, no significant differences were found between fathers? age, family?s socio-economic status and mothers scores of Child ? Parent Relationship Scale. Nevertheless, significant differences were found between mother?s age, both parental education status, mother?s working status, the number of children of the family-owned and mothers scores of Child ? Parent Relationship Scale. In addition, significant differences were found between mothers scores of Child ? Parent Relationship Scale and children?s demographic variables as gender, age and school type.Key Words: Parent ? Child Relationship, Conflict, Positive Relationship, Closeness, Preschool.