Türkiye'deki Ascochyta rabiei (Pass.) Labr. patotiplerinin ürettiği solanapyrone toksinlerinin belirlenmesi
Determination of the solanapyrone toxins of pathotypes of Ascochyta rabiei (Pass.) Labr. in Turkey
Yazar: MUHARREM TÜRKKAN
Danışman: PROF. F. SARA DOLAR
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Ülkemizde nohut yetiştirilen beş farklı bölgeden (Akdeniz, Ege, Güney Doğu Anadolu, İç Anadolu ve Karadeniz) temin edilen 64 Ascochyta rabiei izolatının patotip ayrımları uluslar arası standart test çeşitleri ILC1929, ILC482 ve ILC 3279 kullanılarak 3 patotip içersinde gruplandırılmıştır. Bu izolatların 38 (% 59.4)' inin patotip I' e, 3 (% 4.7)' ünün patotip II' ye ve 23 (%35.9)' ünün patotip III' e dahil olduğu bulunmuştur. Patotip I ve III Akdeniz, Ege, Güney Doğu Anadolu, İç Anadolu ve Karadeniz bölgelerini içeren 5 bölgede belirlenmişken, patotip II Akdeniz ve Karadeniz bölgelerinde tespit edilememiştir. İzolatların solanapyrone A, B ve C üretim kinetiğini belirlemek amacıyla rastgele seçilmiş 4 izolat 7, 14 ve 21 gün süreyle inorganik tuzlarla zenginleştirilmiş Czapek Dox sıvı besin ortamında geliştirilmiştir. Kültür fitratları C18 isolute kartijlerinden geçirildikten sonra solanapyrone toksinleri 2 ml acetonitril ile elute edilmiştir. Toksinlerinin kantitatif miktarları LC/MS-ESI ile yapılmıştır. İzolatların solanapyrone A, B ve C üretiminin maksimum olduğu inkübasyon periyodunun 14. gün olduğu belirlenmiştir. Bu nedenle 3 referans patotip ve diğer izolatlarında inkübasyonun 14. günü esas alınarak solanapyrone A, B ve C miktarları belirlenmiştir. Çalışmada kullanılan izolatların 66 (% 98.5)' sının solanapyrone A, 18 (% 26.9)' inin solanapyrone B ve 64 (% 95.5)' ünün solanapyrone C ürettiği belirlenmiştir. Solanapyrone toksinlerinin toksisitesi hassas ve dayanıklı bitkilerde bioassay çalışmaları ile belirlenmiştir. Solanapyrone A, B ve C' nin hassas çeşit ILC 1929' da LD50 değerleri sırasıyla 18.6, 23.2 ve 96.8 µg/ml iken dayanıklı çeşit ILC 3279' da sırasıyla 34.5, 36.2 ve 109.3 µg/ml' dir.

Abstract:
Sixty four isolates of A. rabiei obtained from five different chickpea growing regions of Turkey were classified into three pathotypes using the international standard set of three different chickpea cultivars including ILC1929, ILC482 and ILC 3279. Of the isolates used in this study, it was determined that 38 (59.4 %) belonged to pathotype I, 3 (4.7 %) to pathotype II and 23 (35.9 %) to pathotype III. Pathotype I and III were determined in five regions of Turkey including Mediterranean, Aeagean, Southeastern Anatolia, Central Anatolia and Black Sea Regions, but pathotype II was not found in Mediterranean and Blacksea Regions. In order to determine kinetics of solanapyrones production during in vitro growth of isolates of A. rabiei, randomly selected four isolates were grown on czapek dox liquid medium supplemented metal cations for 7, 14 and 21 days. After culture filtrates were passed through the C18 catridge, the solanopyrones were eluted with 2 ml acetonitrile. Quantitation of solanapyrones was determined with LC/MS-ESI analyses. Maximum production of solanapyrones of the isolates was observed on 14th day of incubation. Therefore, quantitation of solanapyrones of the other isolates and three referance pathotypes was also determined on the 14th day. Of the isolates used in this study, it was determined that 66 (98.5 %) isolates produced solanapyrone A, 18 (26.9 %) isolates produced solanapyrone B and 64 (95.5 %) isolates produced solanapyrone C. Toxicity of solanapyrones on both sensitive and resistant cultivars was demonstrated by the bioassays. The LD50 concentrations for solanapyrone A, B and C in the cell bioassay for the sensitive cultivar ILC 1929 was 18.6, 23.2 and 96.8 µg/ml respectively while the LD50 concentrations for solanapyrone A, B and C in the cell bioassay for the resistant cultivar ILC 3279 was 34.5, 36.2 and 109.3 µg/ml respectively.