Döner alet sistemlerinde kullanılan farklı irrigasyon protokollerinin süt dişi köklerindeki smear tabakasına etkisi: SEM çalışması
The effect of different irrigation protocols used in rotary instrument systems on smear layer in root canals of primary teeth: SEM study
Yazar: NUR SENA ÖNDER
Danışman: PROF. DR. ŞAZİYE SARI
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı / Pedodonti Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental eğeler = Dental files ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Kök kanalı irrigantları = Root canal irrigants ; Ortodontik aygıtlar = Orthodontic appliances ; Pedodonti = Pedodontics ; Sitrik asit = Citric acid ; Smear tabakasi = Smear layer ; Süt dişleri = Tooth deciduous

Özet:
Bu çalışmanın amacı, döner alet sistemlerinde kullanılan farklı irrigasyon protokollerinin süt dişlerinin kök kanal duvarlarında oluşan smear tabakasının uzaklaştırılmasındaki etkinliğini Scanning Electron Microscope (SEM) kullanarak değerlendirmektir.
Çalışmamızda, 80 adet çekilmiş tek köklü üst süt kesici ve süt kanin diş randomize olarak Easy in Smile X Baby File Çalışma Grubu (ESXF Çalışma Grubu) (n=40) ve K-File Eğe Kontrol Grubu (K-File Kontrol Grubu) (n=40) şeklinde iki ana gruba ayrıldı. Daha sonra her iki gruptaki diş örnekleri randomize olarak dört alt gruba ayrıldı (n=10). ESXF Çalışma Grupları Grup 1: %5 Etilen Diamin Tetra Asetik Asit (EDTA), Grup 2: %6 Sitrik Asit (SA), Grup 3: %1 Sodyum Hipoklorit (NaOCl), Grup 4: %0,9 Fizyolojik Salin (SF) ve K-File Kontrol Grupları ise Grup 5: %5 EDTA, Grup 6: %6 SA, Grup 7: %1 NaOCl, Grup 8: %0,9 SF olmak üzere oluşturuldu. Preparasyon ve lateral açıklı iğne ile yapılan irrigasyon işlemlerinden sonra kök kanal duvarları SEM ile incelendi ve smear uzaklaştırma skorları (0, 1, 2 olarak) kaydedildi. Veriler Friedman, Mann Whitney U, Kruskal Wallis ve Dunn testleri kullanılarak analiz edildi.
ESXF çalışma grubunda EDTA ve SA solüsyonlarının smear tabakasını uzaklaştırma etkinliği NaOCl ve SF solüsyonlarına göre istatistiksel olarak daha üstün bulundu (p<0,05). EDTA grubu orta üçte birlik bölgede, apikal üçte birlik bölgeye göre daha üstünken; SA grubu ise koronal üçlüde apikal üçte birlik bölgeye göre smear tabakasının uzaklaştırılma etkinliğinde istatistiksel olarak anlamlı bir farkla daha etkiliydi (p=0,043; p=0,022). Öte yandan, EDTA grubuna ait örneklerin koronal ve orta üçte birlik bölgesinde eroziv defektler görüldü. K-File kontrol grubunda, EDTA ve SA solüsyonlarının daha üstün bir şekilde smear tabakasını kaldırdığı bulundu. Bu solüsyonların özellikle koronal üçte birlik bölgede, apikal üçte birlik bölgeye göre daha etkili bir şekilde smear tabakasını ortadan kaldırdığı saptandı (p=0,022; p=0,044). EDTA grubunda, koronal üçte birlik bölgede eroziv defektler görüldü. ESXF çalışma grubu ile K-File kontrol grubu arasında ise; kökün koronal, orta ve apikal üçte birlik bölgelerinde smear tabakasını kaldırma etkinliği açısından herhangi bir farka rastlanmadı (p>0,05). Ayrıca, koronal üçlüden apikal üçte birlik bölgeye doğru gidildikçe, smear tabakasının kaldırılma etkinliğinin azaldığı sonucuna varıldı.
Bu çalışma, süt dişlerinde kök kanal tedavisi sırasında döner alet sistemleri veya el eğeleri kullanımı farketmeksizin, smear tabakasının uzaklaştırılmasındaki üstün etkinlikleri nedeniyle %5 EDTA ya da %6 SA'nın kullanılabileceğini ortaya koymaktadır. Ancak, EDTA solüsyonları ile benzer smear tabakası kaldırma etkinliği, eroziv dentin değişikliklerine sebep olmaması ve periapikal güvenliği sağlayabilmesi nedeniyle; süt dişlerinin kök kanal tedavisinde, %6 SA protokolünün kullanılmasının uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the effectiveness of different irrigation protocols used in rotary instrument systems on smear layer removal in root canal walls of primary teeth by scanning electron microscopy (SEM).

In our study, 80 extracted single-rooted maxillary primary incisor and primary canine teeth was randomly divided into two main groups as Easy in Smile X Baby File Study Group (ESXF Study Group) (n=40) and K-File File Control Group (K-File Control Group) (n=40). Then, the teeth samples in both groups was randomly divided into four subgroups (n=10). ESXF Study Groups Group 1: 5% Ethylene Diamine Tetra Acetic Acid (EDTA), Group 2: 6% Citric Acid (SA), Group 3: 1% Sodium Hypochlorite (NaOCl), Group 4: 0.9% Physiological Saline (SF) and K-File Control Groups were formed as Group 5: 5% EDTA, Group 6: 6% SA, Group 7: 1% NaOCl, Group 8: 0.9% SF. After the preparation and irrigation procedures with a side-vented needle, the root canal walls were examined by SEM and smear removal scores (as 0, 1, 2) were recorded. Data were analyzed using the Friedman, Mann Whitney U, Kruskal Wallis and Dunn tests.

In the ESXF study group, the smear layer removal efficiency of EDTA and SA solutions was found to be statistically superior to NaOCl and SF solutions (p<0.05). EDTA group was superior in middle third than apical third; SA group efficiency of smear layer removal was statistically significantly difference higher in coronal compared to apical third (p=0,043; p=0,022). On the other hand, erosive defects were observed in the coronal and middle third of the samples belonging to the EDTA group. In the K-File control group, EDTA and SA solutions were found to remove the smear layer superiorly. It was determined that these solutions removed the smear layer more effectively especially in the coronal third than in the apical third (p=0.022; p=0.044). In the EDTA group, erosive defects were seen in the coronal third region. Between the ESXF study group and the K-File control group; there was no difference in the effectiveness of removing the smear layer in the coronal, middle and apical third of the root (p>0.05). In addition, it was concluded that the removal efficiency of the smear layer decreases as one moves from the coronal third to the apical third. 

This study reveals that 5% EDTA or 6% SA can be used due to their superior effectiveness in removing the smear layer, regardless of the use of rotary instrument systems or hand files during root canal treatment in primary teeth. However, due to the similar smear layer removal efficiency with EDTA solutions, not causing erosive dentin changes and providing periapical safety; It was concluded that the 6% SA protocol is appropriate for the root canal treatment of primary teeth.