Türkiye'de pulmoner nodül takibi
Monitorization of pulmonary nodules in Turkey (Monitur)
Yazar: BETÜL AKSU
Danışman: PROF. DR. TEVFİK ÖZLÜ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer neoplazmları = Lung neoplasms ; Nodül = Nodüle ; Pulmoner nodül = Pulmonary nodule ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
Amaç: Çok merkezli yapılan çalışmamızda, Türkiye'de pulmoner nodüllerin takibinin nasıl yapıldığını ortaya koymak ve pulmoner nodül takiplerinde kılavuzlara uyumu değerlendirmek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, Türkiye'de çok merkezli, retrospektif bir çalışma olarak dizayn edildi. 18 yaş üstü, 01.01.2014 ve 31.12.2019 tarihleri arasında pulmoner nodül takibi yapılan, takipte en az iki toraks tomografisi olan veya tek toraks tomografisi olup histopatolojik tanısı mevcut olan 1316 hasta dahil edildi. Pulmoner nodül hastalarının demografik bilgileri, takip başlangıcındaki semptomları, komorbiditeleri, sigara maruziyetleri, aile öyküsünde akciğer ve akciğer dışı kanser durumları, toraks tomografi takip intervalleri, çekilen tomografi sayıları, nodül çapları, nodül özellikleri ve lokalizasyonları, tomografilerde nodül dışı radyolojik bulgular, ek görüntüleme ve tanısal işlem ihtiyaçları, PET/BT değerlendirmesi yapılmış olgularda  nodül ve nodül dışı patolojik FDG tutulumu olup olmadığı, takipte istenen laboratuvar tetkikleri, patolojik sonuçlar kaydedildi. Çalışmaya hem tek hem de multiple nodülü olan hastalar dahil edildi. Nodül çapları için toraks tomografilerinde transvers kesitte ölçülen en uzun çap, multiple pulmoner nodüle sahip hastalarda ise nodül çapı için en büyük ve/veya malignite açısından en şüpheli görünümü olan nodül çapı dikkate alındı. Malign nodüller ile benign nodüller arasında yaş, cinsiyet, sigara tüketimi, takip süresi ve nodül çapı karşılaştırmaları yapıldı. Gruplara göre verilerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov Smirnov testi ile incelendi. Normal dağılım göstermeyen verilerin karşılaştırılmasında Kruskal Wallis ve Mann Whitney U testi kullanıldı. Kategorik verilerin değerlendirilmesinde Pearson kikare, Yates düzeltmesi ve Fisher kesin testi kullanıldı. BT çapı için maligniteyi belirlemede ROC analizinden yararlanıldı. Analiz sonuçları nicel veriler için ortalama ± s.sapma, ortanca (min-mak) ve kategorik veriler için de frekans (yüzde) olarak sunuldu. Önem düzeyi p<0,05 alındı. 
Bulgular: 1316 hastanın %39,9'u kadın %60,1'i erkek, ortalama yaşı 57,63 idi. Ortalama takip süresi 20,21 ay, ortanca hekim vizit sayısı 4 olarak tespit edildi. Takipte en fazla 11 defa BT çekimi yapıldığı görüldü. 11 farklı zamanda elde edilen değerler incelendiğinde ortalama çap değeri 8,6 ile 14 mm arasında değişmekteydi. İlk çekilen BT ile son çekilen BT arasında geçen süre ortalama 606,3 gün iken, minimum geçen süre 2 gün ve maksimum geçen süre de 2101 gün olarak belirlendi. Rastlantısal pulmoner nodül nedeni ile takip edilen hastalarda ardışık iki BT arası ortalama fark genel olarak incelendiğinde 283,8 gün iken ortanca değer 195 gün olarak elde edildi. Ayrıca ardışık iki BT arasındaki süreler 2-2042 gün arasında değişmekte idi. Pulmoner nodüllerin en fazla görüldüğü lokalizasyon sağ akciğer olup ikinci en fazla görülen ise periferik lokalizasyon idi. PET/BT tetkikinin hastaların %30,9 (407)'una istendiği belirlendi. PET/BT istenen 407 vakada pulmoner nodüllerde patolojik FDG tutulumu görülen vaka oranı %51,1 (208) idi. Son durum verisi belirlenen hastalar içerisinde; tedavisiz takip edilenlerin oranı %41,3, takipten çıkartılanların oranı %32,8 ve tedavi verilen hastaların oranı ise %11,8 olarak bulundu. İleri yaş, erkek cinsiyet ve sigara kullanımı malignite ile ilişkili bulundu. Düzensiz, lobüle, spiküler kenar ve kaviter özellik malign nodüllerde daha yüksek oranda saptandı. Benign nodüllerde takip süresi 24 ay iken, malign nodüllerde 5,3 ay olarak tespit edildi. Malignite durumuna göre ortanca takip süreleri arasında fark bulundu (p<0,001).  BT çapı malignite için bir risk faktörü olarak tespit edildi (p<0,001). İlk BT çapı için kesme değeri 10 mm alındığında duyarlılık %88,2, özgüllük %76,08, PPV %55,04 ve NPV değeri de %95,1 olarak bulundu. 
Sonuç: Pulmoner nodül hastaları ile ilgili geniş çaplı veri sağlayan bu çalışmanın, ulusal kılavuz oluşturulmasına yardımcı olabileceğini düşünmekteyiz. Çalışmamız rastlantısal pulmoner nodüllerin yönetiminde kılavuz uyumu hakkında bilgi sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Pulmoner Nodül, Akciğer Kanseri, Fleischner

Abstract:
Objective: In our multicenter study, it was aimed to reveal how pulmonary nodules are followed in Turkey and to evaluate compliance with guidelines in pulmonary nodule follow-ups.
Materials and Methods: Our study was designed as a multicenter, retrospective study in Turkey. 1316 patients over 18 years of age, who were followed-up for pulmonary nodules between 01.01.2014 and 31.12.2019, had at least two thoracic tomography scans or had a single thoracic tomography and had a histopathological diagnosis were included. Demographic information of patients with pulmonary nodules, symptoms at the beginning of follow-up, comorbidities, smoking exposure, family history of lung and non-lung cancer, thoracic tomography follow-up intervals, number of tomography scans, nodule diameters, nodule characteristics and localizations, non-nodule radiological findings in tomography, additional imaging and diagnostic procedure needs, whether there was nodular and non-nodule pathological FDG uptake in cases with PET/CT evaluation, laboratory tests requested in the follow-up, and pathological results were recorded. Patients with both single and multiple nodules were included in the study. For nodule diameters, the longest diameter measured in the transverse section in thorax tomography, and the largest nodule diameter and/or the most suspicious appearance in terms of malignancy in patients with multiple pulmonary nodules were taken into consideration. Age, gender, cigarette consumption, follow-up time and nodule diameter were compared between malignant and benign nodules. The conformity of the data to the normal distribution according to the groups was examined with the Kolmogorov Smirnov test. Kruskal Wallis and Mann Whitney U tests were used to compare data that did not show normal distribution. Pearson chi-square, Yates correction and Fisher exact test were used to evaluate categorical data. ROC analysis was used to determine the malignancy for the CT diameter. Analysis results were presented as mean ± s. deviation, median (min-max) for quantitative data, and frequency (percent) for categorical data. Significance level was taken as p<0.05.
Findings: Of the 1316 patients, %39.9 were female and %60.1 were male, mean age was 57.63 years. The mean follow-up period was 20.21 months, and the median number of physician visits was 4. During the follow-up, it was observed that CT scans were performed at most 11 times. When the values obtained at 11 different times were examined, the mean diameter value varied between 8.6 and 14 mm. The mean time between the first CT scan and the last CT scan was 606.3 days, while the minimum elapsed time was 2 days and the maximum elapsed time was 2101 days. When the mean difference between two consecutive CT scans in patients followed up for coincidental pulmonary nodules was examined in general, it was 283.8 days, while the median value was 195 days. In addition, the intervals between two consecutive CTs ranged from 2 to 2042 days. The most common localization of pulmonary nodules was the right lung, and the second most common was peripheral localization. It was determined that PET/CT examination was requested in %30.9 (407) of the patients. The rate of cases with pathological FDG uptake in pulmonary nodules in 407 cases for which PET/CT was requested was %51.1 (208). Among the patients whose latest status data were determined; The rate of those who were followed up without treatment was %41.3, the rate of those who were excluded from the follow-up was %32.8 and the rate of the patients who were given treatment was %11.8. Advanced age, male gender, and smoking were associated with malignancy. Irregular, lobulated, spicular margin and cavitary features were detected at a higher rate in malignant nodules. While the follow-up period was 24 months in benign nodules, it was 5.3 months in malignant nodules. There was a difference between the median follow-up times according to the malignancy status (p<0.001). CT diameter is a risk factor for malignancy (p<0.001). When the cut-off value for the first CT diameter is taken as 10 mm, the sensitivity is 88.2%, the specificity is 76.08%, the PPV is 55.04%, and the NPV value is 95.1%.
Results: It is thought that this study, which provides large-scale data on patients with pulmonary nodules, can help create a national guideline. We plan our study to provide information about guideline compliance in the management of incidental pulmonary nodules.
Key words: Pulmonary Nodule, Lung Cancer, Fleischner