Ortaokul öğrencilerinde serbest zaman davranışları ve algılanan serbest zaman engellerinin incelenmesi
Examination of physical activity behaviours and perceived leisure constraints in secondary school students
Yazar: EMİN DOĞAN
Danışman: DOÇ. ALİ SELMAN ÖZDEMİR
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ortaokul öğrencilerinde algılanan serbest zaman engellerinin incelenmesi ve çeşitli değişkenlere göre karşılaştırılmasıdır. Araştırma, ilişkisel tarama modelinde betimsel bir çalışma olup, örneklemi uygun örnekleme yöntemi ile oluşturulmuştur. Araştırma örneklemi; İstanbul ilinde öğrenim gören 10 ve 14 yaşları arasında (X̅ yaş = 12.02, ss= 0.637), 207 kız (%48.9) ve 216 erkek (%51.1) olmak üzere çoğunluğunun 7. ve 8. sınıfa devam ettiği (%59.8) toplam 423 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada kullanılan veri toplama aracı iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde demografik özelliklere ilişkin sorulara yer verilmiş, ikinci bölümde ise; Alexandris ve Carrol (1997) tarafından geliştirilmiş, Türk kültürüne adaptasyonu Gürbüz ve ark. (2020) tarafından yapılmış Boş Zaman Engelleri Ölçeği-18 (BZEÖ-KF) kullanılmıştır. Verilerin analizinde, betimsel istatistikler, ikili karşılaştırmalarda t testi, çoklu karşılaştırmalarda tek yönlü varyans analizi ANOVA testi ve Pearson Korelasyon testinden yararlanılmıştır. İstatistiksel analizler, %95 güven aralığı ve =.05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; öğrencilerin boş zaman engelleri ölçeği puanlarında cinsiyet ve yaş değişkenine göre anlamlı farklar oluştuğu tespit edilmiştir. Bunun yanında, öğrencilerin boş zaman engelleri ölçeği alt boyutları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ek olarak, öğrencilerin boş zaman engelleri ölçeği toplam puanına ilişkin ortalama puanlarının, ölçek ortalama puanının üzerinde olduğu görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Serbest zaman engelleri, ortaokul öğrencileri, rekreasyon.

Abstract:
The aim of this study is to examine and compare perceived leisure constraints among secondary school students based on various variables. The research adopts a relational survey model and forms its sample through a convenient sampling method. The study's sample consists of 423 students aged between 10 and 14 (X̅ age = 12.02, sd = 0.637), with 207 females (48.9%) and 216 males (51.1%), mostly in the 7th and 8th grades (59.8%), studying in Istanbul. The data collection tool used in the research consists of two parts. The first part includes questions related to demographic characteristics, and the second part employs the Leisure Constraints Scale-18 (LCS-18), developed by Alexandris and Carrol (1997) and adapted to Turkish culture by Gürbüz et al. (2020). Statistical analyses included descriptive statistics, t-tests for binary comparisons, one-way analysis of variance (ANOVA) for multiple comparisons, and Pearson Correlation test. Statistical analyses were evaluated at a 95% confidence interval, and α = .05 significance level. According to the research results, significant differences were found in leisure constraints scale scores based on gender and age variables among students. Additionally, a positive significant relationship was observed among the sub-dimensions of the leisure constraints scale among students. Moreover, it was determined that the average scores for the total score of the leisure constraints scale among students were above the scale's average score.
Keywords: Leisure constraints, secondary school students, recreation. over time.