İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerine verilen matematik okuryazarlığı yeterlikleri eğitiminin öğrencilerin matematik okuryazarlığına etkisi
The effect of mathematics literacy competencies training given to primary school fourth grade students on the mathematical literacy of the students
Yazar: ALİ ÇİBİR
Danışman: PROF. DR. YELİZ YAZGAN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerine verilen matematik okuryazarlığı yeterlikleri eğitiminin öğrencilerin matematik okuryazarlığına etkisini incelemek amaçlanmıştır. Araştırma iç içe geçmiş karma desen kullanılarak desenlenmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda matematik okuryazarlığı yeterlikleri eğitiminin matematik okuryazarlığı gelişimine etkilerini belirlemek amacıyla deneme öncesi öntest-sontest model kullanılmıştır. Araştırmada öntest ve sontestte kullanılmak amacıyla iki adet "Matematik Okuryazarlığı Başarı Testi" geliştirilmiştir. Öntest ile sontest arasında korelasyon çalışması yapılmıştır. Araştırmanın nicel verileri bu başarı testleriyle toplanmıştır. Araştırmanın nitel verileri ise araştırma için geliştirilen "Matematik Okuryazarlığı Yeterlilikleri Testi", araştırmacı gözlem notları, öğrenci görüşmeleri, öğrenci ve veli görüşleri alınarak toplanmıştır. Nicel verilerin analizi t testi ile nitel verilerin analizi ise betimsel, içerik ve sayısal analiz ile yapılmıştır.
Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 Eğitim Öğretim yılında Kütahya Merkez ilçesinde bulunan bir ilkokulda öğrenim görmekte olan dördüncü sınıf öğrencileri arasından uygun örneklem ile seçilen 19 öğrenci oluşturmuştur. Görüşme grubu öğrencileri bu 19 öğrenci arasından amaçlı örneklem ile seçilmiştir. Bu öğrencilere 12 hafta boyunca 48 saat eğitim verilmiştir. 
Araştırma sonuçlarına göre öğrencilere verilen matematik okuryazarlığı eğitimi sonucunda öntest ile sontest arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Ancak sontest puanlarında artış olduğu görülmüştür. Matematik okuryazarlığı yeterlikleri testi sonuçları ile matemaktik okuryazarlığı başarı sontesti sonuçları birbiri ile benzerlik göstermektedir. Sınıf içi yapılan gözlemler ve öğrenci görüşmelerinde elde edilen sonuçlara göre öğrencilerin yeterlilikleri kazandıkları problemlemleri çözebildikleri sonucuna ulaşılmıştır. Matematik okuryazarlığı yeterlilik eğitimi ile ilgili öğrenci görüşlerine göre öğrencilerin verilen bu eğitime karşı duyuşsal özelliklerinin yüksek olduğu, aynı şekilde veli görüşlerine göre de eğitimin faydalı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan bu araştırmanın neticesinde matematik okuryazarlığı gelişiminin, öğrencilerin matematik okuryazarlığı yeterliklerine sahip olmalarıyla ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Sözcükler: iletişim yeterliği, matematik okuryazarlığı, muhakeme ve argüman yeterliği, problem çözme için strateji oluşturma yeterliği, temsil yeterliği.

Abstract:
In this research, it was aimed to examine the effect of mathematical literacy competency training given to fourth grade primary school students on their mathematical literacy. The research was designed using a embeded mixed pattern. In the quantitative dimension of the research, a pretest-posttest model was used before the trial to determine the effects of mathematical literacy competencies training on mathematical literacy development. Two "Mathematical Literacy Achievement Tests" were developed for use in the pretest and posttest in the research. A correlation study between pretest and posttest was conducted. The quantitative data of the research were collected with this achievement test. The qualitative data of the research were collected by taking the "Mathematical Literacy Competencies Test" developed for the research, researcher observation notes, student interviews, student and parent opinions. Analysis of quantitative data was conducted with t test, and analysis of qualitative data was conductedwith descriptive, content and numerical analysis. 
The study group of the research consisted of 19 students selected by appropriate sampling among the fourth grade students studying at a primary school in the Central district of Kütahya in the 2021-2022 academic year. The interview group students were selected by purposeful sampling among these 19 students. These students were given 48 hours of training for 12 weeks. 
According to the results of the research, there was no significant difference between the pretest and posttest as a result of the mathematical literacy education given to the students. However, it was observed that there was an increase in posttest scores. Mathematics literacy competencies test results and mathematical literacy achievement posttest results are similar to each other. According to the results obtained from in-class observations and student interviews, it was concluded that the students were able to solve the problems for which they had gained proficiency. According to student opinions regarding mathematical literacy proficiency education, it has been concluded that the students' affective characteristics towards this education are high, and likewise, according to the opinions of their parents, the education is beneficial. As a result of this research, it was concluded that mathematical literacy development is related to students' mathematical literacy competencies.

Keywords: communication competence, competence in creating strategies for problem solving, mathematical literacy, reasoning and argument competence, representation competence.