Cisplatin ile indüklenen testis hasarına karşı Rosmarinik asitin koruyucu etkileri
Protective effects of rosmarinic acid against cisplatin-induced testicular injury
Yazar: BİRGÜL GÜR
Danışman: PROF. DR. ENGİN YENİLMEZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Histoloji = Histology ; Rozmarinik asit = Rosmarinic acid ; Sisplatin = Cisplatin ; Testis = Testis ; Toksisite = Toxicity

Özet:
Cisplatin (Cis) yaygın olarak kullanılan kemoterapötik ajanlardan biridir. Rosmarinik asit (RA) antioksidan özellikli bir bileşiktir. Bu çalışmada Cis kullanımı ile sıçanlarda oluşabilecek testis hasarına karşı, RA'in koruyucu etkilerinin histopatolojik ve biyokimyasal olarak araştırılması amaçlandı. Çalışmada 24 adet erişkin erkek Spraque Dawley tipi sıçan 4 gruba ayrıldı ve deney süresi 7 gün olarak belirlendi. Kontrol grubuna herhangi bir uygulama yapılmadı.  Cis ve Cis+RA gruplarına deneyin 3. günü tek doz 7 mg/kg Cis ip. olarak uygulandı. RA ve Cis+RA gruplarına, 50 mg/kg RA 7 gün boyunca oral gavaj ile verildi. Deney sürecinin sonunda (8. gün) denekler sakrifiye edilerek testisleri ve epididimisleri alındı. Testis ve epididimis doku örnekleri ışık mikroskobunda histopatolojik olarak incelendi. Testiste seminifer tübül hasar değerlendirmesi için Johnsen skorlama sistemi ve apoptozis değerlendirmesi için ise TUNEL tekniği kullanıldı. Epididimal sperm analizinde; sperm sayısı, motilite, vitalite ve morfoloji değerlendirildi. Biyokimyasal olarak dokuda oksidatif stres parametreleri incelendi.  Histopatolojik olarak, Cis grubu testis dokularında peritübüler dokuda ondülasyon ve germinal epitel kalınlığında azalma ile birlikte yer yer vakuolizasyon görüldü. Nekroza gitmiş primer spermatositler ve lümene dökülen immatür hücreler gözlenirken bazal kompartmanda spermatogonyumlar ve Sertoli hücreleri arasında açılmalar izlendi. Ayrıca interstisyel alanda yer yer ödem ve Leydig hücrelerinde atrofi görüldü. Bu histopatolojik bulgular Cis+RA grubunda farkedilir şekilde azalma gösterdi. Cis grubundaki apoptotik indeks artışının da Cis+RA grubunda azaldığı görüldü. Sperm analizinde Cis grubunda anormal morfoloji oranı artarken Cis+RA grubunda ise bu oranda azalma vardı. Bulgularımız cisplatinin testiküler fonksiyonu bozduğunu ve Rosmarinik asit tedavisinin bu toksisiteyi önleyebileceğini göstermektedir.

Abstract:
Cisplatin (Cis) is one of the commonly used chemotherapeutic agents. Rosmarinic acid (RA) is an antioxidant compound. In this study, it is aimed to investigate the protective effects of RA against testicular damage which may occur in Cis-treated rats. In this study 24 adult Sprague Dawley male rats were divided into 4 groups and the duration of the experiment was determined as 7 days. No treatment was performed in the control group. On day 3, single dose of 7 mg/kg Cis applied intraperitoneally to the rats of Cis and Cis+RA groups. 50 mg/kg RA was given to the rats of RA and Cis+RA groups by oral gavage for 7 days. At the end of the experiment (day 8), the rats were sacrificed and their testes were taken out and the epididymis were separated. Testis and epididymis tissue samples were examined histopathologically in light microscope. Johnsen scoring system was used for evaluation of seminiferous tubule damage in the testis and TUNEL technique was used for apoptosis. In the epididymal sperm analysis; sperm count, motility, vitality and morphology were evaluated. Biochemical parameters of oxidative stress were investigated. Histopathologically, Cis group testis showed peritubular tissues ondulation and decrease in germinal epithelium thickness. Necrotic primary spermatocytes and immature cells fallen into the lumen were observed. In the basal compartment, mild opening between spermatogonium and Sertoli cells was observed. In the interstitial area, edema and atrophy in Leydig cells were seen. These histopathological findings were significantly reduced in Cis+RA group. The increase in apoptotic index in Cis group decreased in Cis+RA group. In the sperm analysis, abnormal morphology rate increased in Cis group and decreased in Cis+RA group. Our results show that cisplatine disrupts testicular function and Rosmarinic acid treatment can prevent this toxicity.