Adıyaman Eğitim ve Araştırma Hastanesinde 65 yaş ve üzeri yatan hastalarda uygunsuz ilaç kullanımının incelenmesi ve polifarmasi varlığı
Investigation of inappropriate drug use in Adiyaman Educational and Research Hospital 65 years and older patients and polifarmacy presence
Yazar: ERHAN BOZKURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ PARLAR
Adıyaman Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Adıyaman = Adıyaman ; Geriatri = Geriatrics ; Hastaneler-devlet = Hospitals-public ; Polifarmasi = Polypharmacy ; Tedavi hataları = Medication errors ; Yatan hastalar = Inpatients ; Yaşlılar = Aged ; İlaç kullanımı = Drug utilization

Özet:
Amaç: Bu çalışmamızda 65 yaş ve üzeri yatan hastalarda uygunsuz ilaç kullanımının ve polifarmasi varlığının araştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca uygunsuz ilaç kullanımı ve polifarmasi varlığının hastaların hastanede kalış sürelerine olan etkisi incelenmiştir.
Materyal ve Metot: Çalışmamızın kaynağını oluşturan veriler, Ocak-Mart 2016 tarihleri arasında Adıyaman Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesine başvuran 65 yaş ve üzeri 970 hastadan basit rastgele seçilen 106 hastanın dosyalarının retrospektif olarak incelenmesi sonucu elde edildi. Uygunsuz ilaç kullanımının tespiti EU(7)-PIM listesi kullanılarak yapıldı. Günlük beş ve üzeri sayıda ilaç kullanan hastalarda polifarmasi varlığı kabul edildi.  Tüm veriler SPSS-22 paket programına yüklenerek analiz edildi. Anlamlılık düzeyi 0.05 olarak kabul edildi.
Bulgular: Çalışmamıza katılan hastalardaki uygunsuz ilaç varlığına bakıldığında hastaların %59.4'ünde uygunsuz ilaç varlığı tespit edildi. Hastalarda kullanılan uygunsuz ilaçların dağılımına bakıldığında toplamda 77 adet uygunsuz ilaç kullanıldığı tespit edildi. Bu ilaçlar arasında "teofilin" adlı ilacın %33.3 oranla en fazla kullanılan uygunsuz ilaç olduğu görüldü. Çalışmamıza katılan hastalarda %80.2 oranında polifarmasi varlığı tespit edildi. Çalışmada uygunsuz ilaç kullanımının ve polifarmasi varlığının hastane kalış süresini uzattığı tespit edilmiştir.
Sonuç: Çalışmada elde ettiğimiz bulgulara bakıldığında uygunsuz ilaç kullanımı ve polifarmasi varlığının yüksek oranlara sahip olduğu görülmektedir. Uygunsuz ilaç kullanım oranı ülkeden ülkeye ve kullanılan kritere göre değişkenlik gösterse bile elde edilen sonuç ciddidir ve yaşlı hastaların tedavi protokollerinin gözden geçirilmesini gerekli kılmaktadır. Bu oranın azaltılabilmesi, ilgili sağlık personelinin akılcı ilaç kullanımı ve ilaç etkileşimleri konusunda bilgilendirilmesiyle mümkün olacaktır. Sonuç olarak yaşlı hastalarda tedavi protokolü belirlenmeden önce hastada geniş bir geriatrik değerlendirme yapılması, kullanılacak ilaçların endikasyon uyumuna bakılması, hastanın sürekli kullandığı ilaçların dikkate alınarak yeni ilaçlara başlanması gerekmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Uygunsuz ilaç kullanımı, polifarmasi, yaşlılık, akılcı ilaç.

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to investigate the use of inappropriate drugs and the presence of polypharmacy in patients over 65 years of age. In addition, the use of inappropriate medication and the effect of polypharmacy on the length of stay of patients in the hospital were examined.
Material and method: The source of our study was the retrospective review of the files of 106 randomly selected 106 patients aged 65 years and over who were admitted to the Adıyaman University Training and Research Hospital between January and March 2016. Detection of inappropriate drug use was made using the EU(7)-PIM list. The presence of polypharmacy was considered to be present in patients using the drug daily for five and above. All data were analyzed by loading into the SPSS-22 package program. Significance level was accepted as 0.05.
Results: In patients who participated in this study, 59.4% of patients were found to have inappropriate medication. When the distribution of inappropriate drugs used in patients was examined, it was found that 77 drugs were used in total. Among these drugs, "theophylline" was found to be the most used inappropriate drug by 33.3%. Polypharmacy was detected by 80.2% in the patients who participated in this work. It was determined that the use of inappropriate drugs and the presence of polypharmacy in the study prolonged the hospital stay.
Conclusion: In our study, it is seen that inappropriate drug use and polypharmacy have high rates. Although the rate of inappropriate drug use varies from country to country and depending on the criterion used, the result is serious and requires elaborate treatment protocols of elderly patients. Reducing this ratio will be possible if the relevant health personnel are informed about rational drug use and drug interactions. As a result, elderly patients need to start a new geriatric evaluation before the treatment protocol is determined, taking into account the geriatric evaluation of the patient, the indications of the drugs to be used, and the drugs that the patient constantly uses.

Key words: Inappropriate drug use, polypharmacy, elderly, rational drug.