Türkçe öğretmenliği birinci sınıf öğrencilerinin hazırlıksız konuşma becerileri üzerine bir araştırma
A research on impromptu speech skills of freshmen of Turkish language teaching department
Yazar: DUYGU YÜCEER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YUSUF DOĞAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Konuşma becerisi = Speaking skills ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Araştırmanın amacı, Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Türkçe Eğitimi Bölümü birinci sınıf öğrencilerinin hazırlıksız konuşma beceri düzeylerini ve bunu etkileyen unsurları belirlemektir. Bu amaca yönelik olarak önce öğrencilerin hazırlıksız konuşma başarıları ölçülmüştür. Ardından öğrencilerle onların hazırlıksız konuşma başarısına etki edebilecek faktörlere dair bir görüşme gerçekleştirilmiştir. Son olarak da öğrencilerin hazırlıksız konuşma beceri düzeyleri ve buna etki edebilecek temel faktörler arasındaki ilişki incelenmiştir.
Bu araştırmada genel tarama modellerinden olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. İlişkisel tarama modellerinde iki veya daha çok değişken arasında birlikte değişimin varlığını ve derecesini belirlemek amaçlanır.
Araştırma, 2012-2013 eğitim-öğretim yılında Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Türkçe Eğitimi Bölümü'nde öğrenim gören birinci sınıf öğrencilerinden oluşan çalışma grubu ile yürütülmüştür.
Araştırmada, veri toplamanın ilk basamağını öğrencilerin mevcut hazırlıksız konuşma başarılarını belirlemeye yönelik uygulamalar oluşturmuştur. Öğrencilerin hazırlıksız konuşma başarılarını ölçmek için 94 öğrencinin her birine sınıf ortamlarımda hazırlıksız konuşmalar yaptırılmış ve bunlar kamera ile kaydedilmiştir. Veri toplama sürecinin ikinci basamağında, video kayıtları izlenerek öğrencilerin konuşmaları değerlendirilmiştir. Öğrenci konuşmaları değerlendirilirken araştırmacı tarafından geliştirilen analitik dereceli puanlama anahtarı kullanılmıştır. Veri toplamanın son basamağını ise öğrencilerle yapılan görüşme oluşturmuştur. Görüşme için 49 maddeden oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Her bir öğrenciyle yüz yüze yapılan görüşmeler daha sonra çözümlenmek üzere ses kayıt cihazı aracılığıyla kaydedilmiştir.
Bulgulara göre öğrencilerin hazırlıksız konuşma başarı puanları normal bir dağılım göstermektedir. 100 üzerinden yapılan değerlendirmede öğrenci puanlarının aritmetik ortalaması 64'tür. Öğrencilerle onların hazırlıksız konuşma başarısına etki edebilecek faktörlere yönelik yapılan görüşme vasıtasıyla öğrencilerin mevcut durumuna yönelik betimsel bulgular elde edilmiştir. Öğrencilerin hazırlıksız konuşma beceri düzeyleri ve buna etki edebilecek temel faktörler arası ilişki incelendiğinde, bu faktörlerden sadece tiyatro ve drama çalışmasına katılım durumu ile hazırlıksız konuşma başarı düzeyi arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Tiyatro ve drama çalışmasına katılanların hazırlıksız konuşma becerisi başarı puanı ortalaması, tiyatro ve drama çalışmasına katılmayanların başarı puanı ortalamasından daha yüksektir. Bu bulgular doğrultusunda konuşma eğitimiyle ilgili öğretmenlere, öğretmen adaylarına ve araştırmacılara öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to determine the levels of impromptu speech skills of freshmen in Gazi University Gazi Education Faculty Turkish Language Education Department and the factors which effect their performance. In accordance with this purpose, the impromptu speech success of  students was measured. Then, an interview was made with all the students about the  factors effecting their impromptu speech success. Finally, the relationship between the levels of students' impromptu speech skills and the fundamental factors which probably effect their levels was analyzed.
In this research, the relational scanning model, one of the general scanning models, was used. It is intended to determine the existence and the degree of interchange between two or more variables in relational scanning models.
The research was carried out with working group which consist of freshmen in Gazi University Gazi Education Faculty Turkish Language Education Department in 2012-2013 academic year.
The first phase of data collection was consisted of practices which are aimed at determining the current impromptu speech success of students. Each one of 94 students was made impromptu speech in class environment and they were videotaped to measure the impromptu speech success of students. At the second phase of data collection, videotape recordings were watched and assessed. Rubric developed by researcher was used to assess the performances of students. Having an interview with students was the  last phase of data collection. During the interview, a half structured interview form  including 49 items was used. Dialogues which were made face to face with each student were recorded by the help of a tape recorder to analyze them later.
Students' impromptu speech success scores reflect normal distribution according to the  research evidences. Arithmetic average of students' scores is 64 out of 100. Descriptive evidences about the current state of students were attained through the interview with  students about the fundamental factors which probably effect their impromptu speech success. As the relationship between the impromptu speech skill levels of students and its fundamental factors were analysized, a significant distinction was noticed only between participating in a theatrical performance and impromptu speech success level. Students having participated in theatrical performance have a better impromptu speech success level than those who haven't participated in theatrical performance. According to these evidences, suggestions about speaking education were made to teachers, teacher candidates and researchers.