Çankırı ve Çerkeş orman fidanlıklarında üretilen karaçam (Pinus nigra Arnold. subsp. Pallasiana) fidanlarının morfolojik özellikleri ve kalitesi
Morphological characteristics and quality of black pine (Pinus nigra Arnold. subsp. Pallasiana) seedlings produced in çankiri ve çerkeş forest nurseries
Yazar: NAZIM TURHAN TEBEŞ
Danışman: PROF. DR. NEBİ BİLİR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Bitki morfolojisi = Plant morphology ; Orman fidanları = Forest sapling

Özet:
Türkiye'nin önemli orman ağcı türlerinden biri olan Karaçam (Pinus nigra Arnold. subsp. pallasiana) üzerinde gerçekleştirilen "Çankırı ve Çerkeş Orman Fidanlıklarında Üretilen Karaçam (Pinus nigra Arnold. subsp. pallasiana) Fidanlarının Morfolojik Özellikleri ve Kalitesi" konulu bu yüksek lisans tez çalışmasında, türün fidanlık tekniği, ağaçlandırmaları ile genetik-ıslahına katkı sağlanması amaçlanmıştır. Bu bağlamda, türün Çankırı ve Çerkeş Orman Fidanlıklarında yetiştirilen 2-0 ve 3-0 yaşlı tüplü ve çıplak köklü fidanlardan 2015 yılı büyüme dönemi sonunda örneklenen 100'er bireyde fidan boyu ve kök boğazı çapı ölçülmüştür. Çalışmada fidanların kalitesi ile özellikler arasındaki ilişkiler araştırılmıştır.
Çalışma sonucunda çıplak köklü 2-0 ve 3-0 yaşlı fidanlar ile tüplü 2-0 ve 3-0 yaşlı fidanlarda ortalama fidan boyları sırasıyla 8.8 cm, 12.5 cm, 13.3 cm ve 27.6 cm; kök boğazı çapı için sırasıyla 3.92 mm, 4.51 mm, 5.2 mm ve 6.33 mm bulunmuştur. Varyans analizi sonucunda fidan boyu ve kök boğazı bakımından fidan yaş ve tipleri arasında istatistiksel bakımdan (p≤0.05) anlamlı fark olduğu belirlenmiştir. 
Fidanların kalite sınıflarına dağılımı, kalite sınıfları, morfolojik özellik, fidan yaş  ve tipine göre değişimiştir. Diskriminant analizi sonuçları da fidan yaş  ve tipine göre değişim göstermiştir. 
Korelasyon analizi sonucunda fidan boyu ve kök boğazı arasında istatistiksel bakımdan anlamlı (p≤0.05) pozitif ilişkiler belirlenmiştir. 
Çalışma sonuçları türün fidanlık tekniği uygulamaları bağlamında tartışılmıştır. Ancak, çalışma sonuçları arazi aşaması ile desteklenmelidir.

Abstract:
This M.Sc. thesis entitled "Morphological Characteristics and quality of Black Pine (Pinus nigra Arnold. subsp. pallasiana) Seedlings Produced in Çankırı ve Çerkeş Forest Nurseries" was carried out on Black Pine (Pinus nigra Arnold. subsp. pallasiana) which is one of the important forest tree species of Turkey to contribute nursery practices, plantation, and genetic-breeding of the species. Seedling height and root-collar diameter were examined in 2-0 and 3-0 year of Black Pine containerized and bare-root seedlings grown at Çankırı and Çerkeş Forest nurseries at the end of growing period of 2015. Seedling quality and relation between the characteristics were investigated.
Averages of seedling height and root-collar diameter were 8.8 cm, 12.5 cm, 13.3 cm and 27.6 cm; 3.92 mm, 4.51 mm, 5.2 mm and 6.33 mm at 2-0 and 3-0 year of containerized and bare-root seedlings, respectively. There were significant differences (p≤0.05) among seedling types and ages based on results of variance analysis.
Distribution of seedlings changed for quality classes, characters, seedling ages and seedling types. Results of Discriminant analysis were also varied for seedling ages and seedling types. 
There were positive and significant (p≤0.05) relations between the characters based on results of correlation analysis. Results of the study were discussed for nursery practice of the species. Results of the study could be combined by field stage.