Marksizm ve Adalet: Marx'ın kapitalizm eleştirisinde adalet kavramının rolü üzerine
Marxism and justice: The role of the concept of justice in Marx's critique of capitalism
Yazar: KERİMCAN YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. AHMET BEKMEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Bu çalışmada adalet kavramının genel olarak Marksist düşünce içinde ele alınış şekli üzerinde durulmaktadır. Eşitlikle birlikte adalet kavramının Marksizm içindeki konumu çalışmanın esas sorunsalını oluşturmaktadır. Sınıflı toplumun ortadan kaldırılması, kapitalist sömürünün sona erdirilmesi ve bireylerin özgürce kendilerini gerçekleştirmesini savunan Marksist düşünce sistematiğinin temelinde adalet ve hukuka dair kapsamlı bir eleştiriden ziyade ekonomik üretim araçları ve onun etrafında inşa edilmiş siyasal, toplumsal, ideolojik unsurlarının olması önemli tartışmalara yol açmıştır. Marksizm içinde, Marx ve Engels'in etik düşünürler olup olmadığı, kapitalizmin adil olup olmadığı, düşünsel yaklaşımın altında ciddi bir adalet ve eşitlik fikrinin yatıp yatmadığı önemli tartışma konuları olmuştur. Eldeki çalışma bu tartışmanın ana hatlarını çıkarmak, bunu yaparken de dağıtıcı adalet ile Marksizmin temel kavramsal yaklaşımları ve terminolojisi arasındaki ilişkilerin ayrıntılarına inmek amacıyla yazılmıştır. Adalet ve eşitlikle ilgili temel kavramların üzerinde durulduktan, Marksizmin temel önermeleri ve içindeki kavramsal yaklaşımlar aktarıldıktan sonra klasik metinlerden yola çıkılarak yürütülen önemli bir iç tartışmaya yer verilmektedir. Son olarak da Marx'ın ve klasik Marksizmin konuyla ilgili yazmış olduklarından hareketle dağıtıcı adalet, Marksizmin ana tezleri ve tartışmaya yol açan etmenler arasında ilişkiler kurulacaktır. Dağıtıcı adalet fikrinin Marksizm içindeki adalet tartışmasında önemli açılımlar getiren önemli bir kavram olduğu görülmüştür.

Abstract:
This study focuses on the way the concept of justice is generally handled in Marxist thought. The concept of justice along with equality in Marxism constitutes the main problematic of the study. The fact that Marxist thought system, which advocates the elimination of class society, the end of capitalist exploitation and the free self-realization of individuals, is based on economic means of production and the political, social and ideological elements built around them, rather than a comprehensive criticism of justice and law, has led to important discussions. Within Marxism, whether Marx and Engels were ethical thinkers, whether capitalism is fair or not, and whether a serious idea of justice and equality lies beneath the intellectual approach have been important debates. The present study was written with the aim of outlining this debate and, in doing so, delving into the details of relationships between distributive justice and basic conceptual approaches and terminology of Marxism. After focusing on the basic concepts related to justice and equality, explaining the basic propositions of Marxism and its conceptual approaches, an important internal discussion based on classical texts is included. Finally, based on what Marx and classical Marxism wrote on the subject, relations will be established between distributive justice, the main theses of Marxism and the factors that lead to the debate. It has been seen that the idea of distributive justice is an important concept that brings important developments in the discussion of justice within Marxism.