Yüzünde farklı olmanın sosyolojik açıdan değerlendirilmesi: David Le Breton'un Yüz Teorisi kapsamında niteliksel bir çalışma
Sociological examination of being different on the face: a qualitative study within the framework of David Le Breton's Face Theory
Yazar: NUR ÖZER
Danışman: DOÇ. DR. NİHAN BOZOK
İSTANBUL BEYKENT ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu tez, yüz ve sakatlık meselelerine odaklanarak, yüzünde sakatlığı taşıyan kişilerin sosyal ilişkilerini, kurumsal deneyimlerini, hayatı değerlendirme biçimlerini ve duygularını David Le Breton'un teorileri ışığında incelemektedir. Tezin verisinin dayandığı alan araştırması, 2020-2023 yılları arasında niteliksel araştırma yöntemlerinin iki deseni olan fenomenolojik desen ve netnografik desen kullanılarak tamamlanmıştır. Araştırma yüzde sakatlığı taşımak ile ilgili beş önemli bulguyu ortaya çıkarmıştır. Birincisi yüz kimlik kurucu bir öğedir ve yüzdeki sakatlık tüm bedeni etkileyen bir sakatlık olarak deneyimlenmektedir. İkincisi yüzünde sakatlığı bulunan kişiler sosyo-ekonomik aidiyetleri bakımından eğitime, işe ve tedaviye erişimde farklı zorluklar yaşamaktadır. Üçüncüsü yüzünde sakatlık olan kişiler sadece üzüntü, karamsarlık, mutsuzluk gibi olumsuz duyguları deneyimlemezler. Özellikle benzer deneyimler yaşayan kişilerle bir arada bulunduklarında ve dayanışma ağlarına katıldıklarında neşe, iyimserlik gibi daha olumlu duyguları da deneyimlerler. Dördüncüsü yüzünde sakatlık olan kişiler hayata aktif olarak katılmayı, kendi ayaklarının üstünde durmayı ve bağımlı olmadan bir hayat sürdürmeyi talep etmektedirler. Beşincisi hem sakatlık hem de duygular toplumsal etkileşimler, yapılar, beğenilerle birlikte yeniden üretilen dinamikler olduğundan, yüzünde sakatlık olan kişiler toplumsal alanda dışlanmaktan rahatsızdırlar ve buna karşın sıradan biri olmak hakkını talep ederler.

Abstract:
This thesis examines people with facial disabilities' social interactions, institutional experiences, life evaluation strategies, and emotional states in the context of David Le Breton's theories. It focuses on issues involving faces and disabilities. The fieldwork that served as the foundation for the thesis data was conducted between 2020 and 2023, utilizing the netnographic and phenomenological design patterns of qualitative research methods. The research about wearing a disability on the face leads to five important conclusions. Firstly, an individual's face plays a crucial role in building their identity. People perceive a handicap on the face as affecting the entire body. Second, depending on their socioeconomic status, people with facial disabilities face various obstacles when trying to get treatment, work, and education. Third, people with facial defects don't exclusively experience negative emotions like melancholy, pessimism, and discontent. They also feel happier and more upbeat, especially when they are with people who have gone through similar things and engage in solidarity networks. Fourth, people with facial disabilities want to be independent, stand on their own two feet, and actively participate in life. Fifth, individuals with facial disabilities experience discomfort due to social exclusion in public spaces, yet they assert their right to normalcy, as social interactions, institutions, and preferences reproduce both emotions and disabilities.