3 boyutlu kent modelleri ve kadastro projesinin dünya perspektifi bazında değerlendirilmesi
Evalution of 3D city models and cadastral project in the world perspective
Yazar: GİZEM CANER
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE YAVUZ ÖZALP
Artvin Çoruh Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Kat mülkiyeti = Condominiums ; Koordinat kadastrosu = Coordinate cadaster ; Taşınmaz mülkiyet =

Özet:
Günümüzde halen kullanımı devam eden iki boyutlu kadastral çalışmaların arazi ve taşınmaz sahipliği hakkında yetersiz bilgi vermesi ve teknolojideki gelişmelerin hızla devam etmesi, üç boyutlu kadastroya olan ilgiyi artırmaktadır. Aynı zamanda gelişen ve artan nüfus, arazinin altının ve üstünün yoğun bir şekilde kullanımına yol açmaktadır. Parselin altında ve üstünde bulunan nesnelere mülkiyet hakları ve yükümlülükler devredilememekte ve bunlar sicile işlenememektedir. Bu durum hızla gelişen kentsel yerleşim alanlarında sorunlar yaratmaktadır. Böylece, mevcut sistemin mülkiyetlerdeki bina gibi yapılarda yer alan bileşenleri yansıtmadaki yetersizliği kadastro çalışmalarında üçüncü bir boyutun gerekliliğini ortaya koymuştur.
Dolayısıyla 2000'li yılların başında 3B Kadastro kavramı ilk defa gündeme gelmiş ve akabinde yoğun araştırmalar başlamıştır. Bu kapsamda, Uluslararası Haritacılar Birliği (FIG) 3B Kadastrolar Çalışma Grubunun ülkelerde yapılan çalışmaları inceleyerek 3B kadastro kavramı üzerine bir anlayış geliştirme ve standart oluşturma çabaları dikkat çekmektedir. 
Bu süreçte, ülkemizde de Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nce "3B Kent Modelleri ve Kadastro Projesi" başlatılarak pilot uygulamalar gerçekleştirilmiştir. Bu tez çalışmasında, Türkiye'de yapılan uygulamaların, 3B Kadastro konusunda öncü araştırmalar yapan ülkelerin sistemleriyle karşılaştırılarak teknik, kurumsal ve hukuki yönden analiz edilmesi ve belirlenen sorunlara dair bazı çözüm önerileri getirilmesi amaçlanmıştır.
Sonuç olarak, söz konusu projeyle, mevcut yapıların 3B modellemelerinin yapılarak 3B kent modellerinin oluşturulduğu ancak tam anlamıyla 3B kadastro çalışmalarının gerçekleştirilemediği görülmüştür. Bu nedenle, 3B kadastrodan bahsedebilmek için teknik çalışmalara ek olarak hukuki boyutta iyileştirmenin yapılmasının kaçınılmaz olduğu söylenebilir.

Abstract:
The fact that two-dimensional cadastral studies, which are still in use today, provide insufficient information on land and real estate ownership, as well as rapid technological advancements, increases interest in three-dimensional cadaster. At the same time, the growing and expanding population necessitates intensive usage of the land's above and bottom. Property rights and duties cannot be transferred to or documented in the registry for things placed above and below the property. This condition causes issues in quickly increasing urban areas. Thus, the current system's insufficiency in reflecting the components of buildings, such as houses on properties, has exposed the need for a third dimension in cadastral studies.
As a result, at the beginning of the 2000s, the notion of 3D Cadaster emerged for the first time, and serious research began. The efforts of the International Federation of Surveyors (FIG) 3D Cadasters Working Group to create an understanding and standardize on the idea of 3D cadaster by evaluating research conducted in nations are noteworthy in this respect.
During this time, the "3D Urban Models and Cadaster Project" was launched, and test applications were carried out by our country's General Directorate of Land Registry and Cadaster. This thesis aims to assess Turkish applications in terms of technological, institutional, and legal factors by comparing them to the systems of nations who pioneered 3D Cadaster research and to provide some solutions to the observed difficulties.
As a result, 3D city models were built by generating 3D models of existing structures with the project in question, although 3D cadaster studies could not be completed entirely. For this reason, it can be stated that changes in the legal dimension, in addition to technological studies, are unavoidable when discussing 3D cadaster.