Kadın yoksulluğunun Türk sinemasında görünümü
The appearance of women's powerty in Turkish cinema
Yazar: ERDOĞAN ZAFER TOPBAŞ
Danışman: PROF. DR. ASLIHAN DOĞAN TOPÇU
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kadınlar = Women ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema ; Yoksulluk = Poverty

Özet:
Yoksulluk toplumu derinden etkileyen bir durumdur ve bu nedenle romandan şiire, resimden fotoğrafa, tiyatrodan sinemaya birçok sanat dalını da etkilemektedir. Görsel ve işitsel bir sanat dalı olması ve tarihi bir belge niteliği taşıması nedeniyle yoksulluğun okunması açısından sinema özel bir yere sahiptir. Bu çalışmada kadın yoksulluğunun Türk sinemasında ne şekilde işlendiği araştırılmıştır ve çalışmanın temel konusunu ''kadın yoksulluğunun Türk sinemasında görünümü'' oluşturmaktadır. Kadın yoksulluğunun Türk sinemasında görünümü üzerine yapılmış çalışmaların sayıca yetersiz olması sebebiyle bu çalışma gerçekleştirilmeye değer görülmüştür. Bu çalışmada öncelikli olarak yoksulluğu daha iyi kavrayabilmek adına zenginlik konusuna, ardından yoksulluk ve yoksulluk türlerine, yoksulluğun neden ve sonuçlarına, Türkiye'de yoksulluk ve kadın yoksulluğuna değinilmiştir. Sonrasında zenginlik ve yoksulluğun Türk sinemasındaki yeri ile kadının Türk sinemasındaki konumuna yönelik alan yazına ait araştırmalara yer verilmiştir. Son olarak ise tezin asıl konusunu oluşturan ''kadın yoksulluğunun Türk sinemasındaki görünümü'' ile ilgili alan yazın araştırmaları ile ilgili bulgular ortaya konulmuştur. Kadın yoksulluğunun Türk sinemasında ne şekilde işlendiğinin filmlerde tespit edilerek alan yazına katkıda bulunulması amacıyla, 1975-1980 yılları arasında çekilen, yoksulluğu konu alan Türk sinemasına ait filmler içerisinden, tezin kuramsal kısmında yer verilen farklı yoksulluk türlerini sergilemesi sebebiyle seçilmiş olan Ne Umduk Ne Bulduk (1976), Liseli Kızlar (1977), Sürü (1978), Sultan (1978) ve Düşman (1979) filmleri nitel içerik analizi yöntemi ile incelenerek kadın yoksuluğu ile ilgili anlamlar okunmaya çalışılmıştır. Türk sinemasında kadınların ve erkeklerin yoksulluğu arasında fark olup olmadığı, kadınların yoksulluklarının hangi alanlarda ve ne şekilde gösterildiğine dair sorulan sorulara cevaplar aranmıştır.

Abstract:
Poverty is a situation that affects society deeply, and therefore it also affects many branches of art from novels to poetry, from painting to photography, from theater to cinema. Cinema has a special place in reading poverty, as it is a visual and auditory branch of art and a historical document. In this study, it has been researched how women's poverty is handled in Turkish cinema and the main subject of the study is ''the appearance of women's poverty in Turkish cinema''. Due to the insufficient number of studies on the appearance of women's poverty in Turkish cinema, this study was deemed worthy of being carried out. In this study, first of all, to better understand poverty, the subject of wealth, then poverty, types of poverty, the causes, and consequences of poverty, poverty, and women's poverty in Turkey are mentioned. Afterwards, researches on the place of wealth and poverty in Turkish cinema and the position of women in Turkish cinema are included. Finally, the findings related to the literature research on the ''appearance of women's poverty in Turkish cinema'', which is the main subject of the thesis, are presented. In order to contribute to the literature by determining how women's poverty is handled in Turkish cinema, Ne Umduk Ne Bulduk (1976), Liseli Kızlar (1977), Sürü (1978), Sultan (1978), and Düşman (1979)  were chosen among the films of Turkish cinema about poverty, shot between 1975-1980, because it exhibits the different types of poverty included in the theoretical part of the thesis, were examined with the qualitative content analysis method, and the meanings of women's poverty were tried to be read. Answers were sought to the questions asked about whether there is a difference between the poverty of women and men in Turkish cinema, and in which areas and in what way women's poverty is shown.