Fazla kilolu ve obez bireylerde sağlık inancının incelenmesi
Examining health beliefs in overweight and obese individuals
Yazar: SELİN SARAL
Danışman: PROF. DR. SEVGİ KIZILCI ÖZ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Kilolu = Overweight ; Obezite = Obesity ; Sağlık inanç modeli = Health belief model

Özet:
Çalışma, fazla kilolu ve obez bireylerin, kilo vermeye yönelik sağlık inançlarının incelenmesi amacı ile yapılmıştır. 
Tanımlayıcı nitelikte olan çalışmanın örneklemini, bir iş yeri sağlık birimin çalışan fazla kilolu ve obez 48 kadın ve 115 erkek olmak üzere 163 kişi oluşturmuştur. Çalışmanın verileri Katılımcı Bilgi Formu ve Obezitede Sağlık İnanç Modeli Ölçeği (OSİMÖ) ile toplanmış, ANOVA testi, t testi ve korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir.
Çalışmada; fazla kilolu ve obez bireylerin eğitim durumu, medeni durum, çalışma şekli, çalışma süresi ve ebeveynlerinde kilo problemi olma durumuna göre OSİMÖ puanlarında anlamlı fark olmadığı belirlenmiştir (p>0.05). Kadınlarda sağlığın önemi puanının erkeklere göre anlamlı şekilde yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.05). Beden kitle indeksine göre engel algısı puanları arasında aynı yönde düşük düzeyde anlamlı ilişki bulunmuş (p<0.05), BKİ artarken engel algısı puanlarının da arttığı belirlenmiştir. Kendini normal kiloda algılayan bireylerin sağlığın önemi puanı, kilolu algılayan bireylerin puanlarından anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p<0.05). Kendini obez olarak algılayan bireylerin yarar algısı puanlarının, normal ve kilolu algılayan bireylerin puanlarından anlamlı şekilde yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.05). Çocuklukta kilolu/obez olan bireylerin engel algısı puanlarının, diğer bireylere göre anlamlı şekilde yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.05). 
Sonuç olarak; cinsiyet, BKİ, çocukluk döneminde obezitenin yol açacağı sağlık problemleri ve beden algısının sağlık inancını etkileyeceğinin farkında olunması, fazla kilolu/obez bireylerin sağlık inancını araştıran çalışmaların daha büyük ve farklı örneklem grupları ile yapılması önemlidir.

Abstract:
The study was conducted to examine the health beliefs of overweight and obese individuals about weight loss.
The sample of the descriptive study consisted of 163 overweight and obese 48 females and 115 males working at a workplace health unit. The data of the study were collected using the "Participant Information Form" and the "Health Belief Model Scale in Obesity" and evaluated with ANOVA test, t test and correlation analysis.
In the study; It was determined that there was no significant difference in OSIMÖ scores according to educational status, marital status, working style, working time, and the status of having weight problems in parents (p> 0.05). It was determined that the health importance score was significantly higher in women than in men (p <0.05). According to the body mass index, a low level significant correlation was found between the perception of disability scores in the same direction (p <0.05), it was determined that as BMI increased, disability perception scores also increased. The health importance score of individuals perceiving themselves at normal weight was found to be significantly higher than the scores of individuals perceiving themselves to be overweight (p <0.05). It was determined that the benefit perception scores of the individuals perceiving themselves as obese were significantly higher than the scores of the individuals perceiving themselves as normal and overweight (p <0.05). Disability perception scores of individuals who were overweight / obese in childhood were found to be significantly higher than other individuals (p <0.05).
As a result; It is important to be aware that gender, BMI, health problems caused by childhood obesity and body perception will affect health beliefs, and studies investigating the health beliefs of overweight / obese individuals with larger and different sample groups are important.