Konya'da satılan bazı balık türlerinde organoklorlu pestisit kalıntılarının tayini
Determination of organochlorine pesticide residues in some fish species sold in Konya
Yazar: İHSAN AĞCA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. LEYLA KALYONCU
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
ÖZETYüksek Lisans TeziKONYA'DA SATILAN BAZI BALIK TÜRLERİNDE ORGANOKLORLUPESTİSİT KALINTILARININ TAYİNİİhsan AĞCASelçuk Üniversitesi Fen Bilimleri EnstitüsüBiyoloji Anabilim DalıDanışman: Yrd. Doç. Dr. Leyla KALYONCU2006, 64 SayfaJüri: Prof. Dr. Abdurrahman AKTÜMSEKDoç. Dr. Hüseyin KARAYrd. Doç. Dr. Leyla KALYONCUBu çalışmada, Konya (Türkiye) marketlerinde satılan balık türlerindekiorganoklorlu pestisit kalıntılarının varlığı araştırılmıştır. Kalıntıları araştırılanorganoklorlu pestisitler, 14 tane olup bunlardan endosülfan dışındakilerin kullanımı,kalıcılıkları nedeniyle ülkemiz dâhil bir çok ülkede yıllar önce yasaklanmıştır.İncelenen 18 balık türünün hepsinde (alabalık, barbunya, çinekop, çipura, denizlevreği, istavrit, kaya, kefal, kırlangıç, kuzu, mercan, mezgit, palamut, sardalya, ithaluskumru, yerli uskumru, uzun levrek ve zargana) de organoklorlu pestisit kalıntılarınınvarlığı tespit edilmiştir. 14 organoklorlu pestisit kalıntısı alabalık, istavrit ve palamutdışında incelenen bütün balık türlerinde bulunmuştur. Kalıntı miktarlarının araştırıldığıbu balık türlerinde en fazla pestisit miktarına; sırasıyla uskumru yerli, uskumru ithal,çipura, mercan ve istavrit'te rastlanmıştır. Araştırılan 14 organoklorlu pestisitten aldrinin-i-palamut'ta; dieldrin, endrin, Î±-Endosülfan, p-p'-DDT ile p-p'-DDE'nin istavrit'te;heptaklor'un yerli uskumru'da; heptaklor epoksit, Î±-HCH ile Î³-HCH'nin ithaluskumru'da; Î²-Endosülfan'ın zargana'da; Î²-HCH ile Î´-HCH'nin mercan'da vep-p'-DDD'nin ise çinekop'ta en yüksek kalıntı limit değerine sahip olduğu tespitedilmiştir. Fakat bulunan bu en yüksek kalıntı limit değerlerine rağmen, incelenen tümbalık türlerindeki organik klorlu pestisit kalıntı miktarlarının, WHO/FAO'nun maksimumresidüel limitlerinin altında olduğu görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Organoklorlu pestisitler, Balık, Konya, Türkiye- ii -

Abstract:
ÖZETYüksek Lisans TeziKONYA?DA SATILAN BAZI BALIK TÜRLERİNDE ORGANOKLORLUPESTİSİT KALINTILARININ TAYİNİİhsan AĞCASelçuk Üniversitesi Fen Bilimleri EnstitüsüBiyoloji Anabilim DalıDanışman: Yrd. Doç. Dr. Leyla KALYONCU2006, 64 SayfaBu çalışmada, Konya (Türkiye) marketlerinde satılan balık türlerindekiorganoklorlu pestisit kalıntılarının varlığı araştırılmıştır. Kalıntıları araştırılanorganoklorlu pestisitler, 14 tane olup bunlardan endosülfan dışındakilerin kullanımı,kalıcılıkları nedeniyle ülkemiz dâhil bir çok ülkede yıllar önce yasaklanmıştır.İncelenen 18 balık türünün hepsinde (alabalık, barbunya, çinekop, çipura, denizlevreği, istavrit, kaya, kefal, kırlangıç, kuzu, mercan, mezgit, palamut, sardalya, ithaluskumru, yerli uskumru, uzun levrek ve zargana) de organoklorlu pestisit kalıntılarınınvarlığı tespit edilmiştir. 14 organoklorlu pestisit kalıntısı alabalık, istavrit ve palamutdışında incelenen bütün balık türlerinde bulunmuştur. Kalıntı miktarlarının araştırıldığıbu balık türlerinde en fazla pestisit miktarına; sırasıyla uskumru yerli, uskumru ithal,çipura, mercan ve istavrit?te rastlanmıştır. Araştırılan 14 organoklorlu pestisitten aldrininpalamut?ta; dieldrin, endrin, Î±-Endosülfan, p-p'-DDT ile p-p'-DDE?nin istavrit?te;heptaklor?un yerli uskumru?da; heptaklor epoksit, Î±-HCH ile Î³-HCH?nin ithaluskumru?da; Î²-Endosülfan?ın zargana?da; Î²-HCH ile Î´-HCH?nin mercan?da ve p-p'--i-DDD?nin ise çinekop?ta en yüksek kalıntı limit değerine sahip olduğu tespit edilmiştir.Fakat bulunan bu en yüksek kalıntı limit değerlerine rağmen, incelenen tüm balıktürlerindeki organik klorlu pestisit kalıntı miktarlarının, WHO/FAO?nun maksimumresidüel limitlerinin altında olduğu görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Organoklorlu pestisitler, Balık, Konya, Türkiye- ii -