Sosyal bilgiler öğretiminde yerel tarih kullanımına ilişkin öğretmen tutum ve görüşleri: Rize ili örneği
Teacher attitudes and opinions towards the use of local history in social studies teaching: Rize province example
Yazar: NİLAY YENİAY
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE SEYHAN
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul dışı etkinlikler = Extracurricular activities ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Yerel tarih = Local history

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı sosyal bilgiler öğretiminde yerel tarih kullanımına
ilişkin öğretmen tutumlarını ve görüşlerini belirlemektir. Araştırma 2023-2024
eğitim öğretim yılında gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu Rize il merkezi ve
ilçelerinde görev yapan sosyal bilgiler öğretmenlerinden oluşmaktadır. Karma desen
yaklaşımına göre tasarlanan çalışmada hem nitel hem nicel yöntem kullanılmıştır.
Çalışmanın sosyal bilgiler öğretmenlerine yönelik nicel verileri "Sosyal Bilgiler
Öğretiminde Yerel Tarih Konularının Kullanımına İlişkin Öğretmen Tutumları
Ölçeği" ile nitel boyutu için "Öğretmen Görüşme Formu" ile elde edilmiştir.
Araştırma sonunda elde edilen nicel verilerin analizinde, Aritmetik ortalama,
Standart sapma ve Çarpıklık/Basıklık Değerleri, t-testi, Levene testi, Mann Whitney
U testi, Kruskal Wallis testi ve Post Hoc gibi analizleri; nitel analizinde ise İçerik ve
Betimsel analiz uygulanmıştır. Araştırmanın nicel bulgularına göre, Sosyal bilgiler
öğretiminde yerel tarih konularının kullanımına yönelik öğretmen tutumları, cinsiyet,
eğitim alma durumu ve kıdem yılı değişkenlerine göre farklılık göstermektedir,
ancak yaş ve eğitim düzeyi değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır.
Nitel bulgular ise, Sosyal bilgiler öğretmenlerinin yerel tarih öğretiminde, okul içi ve
okul dışı uygulamalarda tercih ettikleri yöntemler arasında belgesel hazırlama, gazete
çıkarma, sunumlar, pano hazırlama, sözlü tarih çalışmaları, soy ağacı oluşturma,
öykü ve şiir yazma, yerli malı tanıtımı, sergi düzenleme ve eğitsel oyunlar
bulunmaktadır. Özellikle, yerel tarihin bireylere ve topluma olan katkıları
vurgulanmış, öğretmenlerin zorluklar ve önerilerle ilgili en çok "Zorluklar"
kategorisinde görüş bildirdikleri belirtilmiştir. Rize tarihinde öğretilebilecek önemli
mekânlar arasında ise en çok "Askeri Mekânlar" vurgusu yapılmıştır. Sonuç olarak,
yerel tarih öğretiminde yerel kaynaklardan yararlanılması ve bu kaynakların sınıf içi
etkinliklerde ve araştırmalarda kullanılması teşvik edilmesi önerilmektedir.

Abstract:
The main purpose of this study is to determine teacher attitudes and opinions
regarding the use of local history in social studies teaching. The research was
conducted in the 2023-2024 academic year. The study group consists of social
studies teachers working in Rize and its districts. Both qualitative and quantitative
methods were used in the study designed according to the mixed design approach.
The quantitative data of the study for social studies teachers were obtained with the
"Teacher Attitudes Scale on the Use of Local History Subjects in Social Studies
Teaching" and the "Teacher Interview Form" for the qualitative dimension. In the
analysis of the quantitative data obtained at the end of the research, analyzes such as
Arithmetic mean, Standard deviation and Skewness/Kurtosis Values, t-test, Levene
test, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis test and Post Hoc; In the qualitative
analysis, Content and Descriptive analysis were applied. According to the
quantitative findings of the research, teacher attitudes towards the use of local history
subjects in Social Studies teaching differ according to gender, education level and
years of Qualitative findings indicate that the methods preferred by Social Studies
teachers in teaching local history in in-school and out-of-school practices include
preparing documentaries, publishing newspapers, presentations, billboard
preparation, oral history studies, creating a family tree, writing stories and poems,
promoting local goods, exhibitions. There are editing and educational games. In
particular, the contributions of local history to individuals and society are
emphasized. seniority variables, but no significant difference was found between the
variables of age and education level. Regarding the difficulties and suggestions, it
was stated that teachers mostly expressed their opinions in the "Challenges"
category. Among the important places that can be taught in the history of Rize,
"Military Places" were most emphasized. As a result, it is recommended to benefit
from local resources in teaching local history and to encourage the use of these
resources in classroom activities and research.