Aktaş nekropolü kaya mezarları ve buluntuları
The rock tombs of Aktaş Necropolis and finds
Yazar: ERKAN GÜZEL
Danışman: PROF. DR. CEVAT BAŞARAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Aktaş Nekropolü = Aktaş Necropolis ; Kaya mezarları = Rock tombs ; Klasik arkeoloji = Classical archeology ; Mardin-Midyat = Mardin-Midyat ; Mezarlar = Graves ; Nekropol = Necropolis ; Oda mezar = Chamber tomb ; Roma Dönemi = Roman Period ; Ölü gömme = Burying the dead ; Ölü gömme adetleri = Tradition of burying the dead

Özet:
Bu çalışmada, Mardin'in Midyat ilçesinde bulunan Aktaş Nekropolü'nde ortaya çıkarılan kaya mezarlarının, bölgedeki diğer kaya mezarlarıyla karşılaştırılması yapılarak incelenmiştir.
Tez çalışması, beş ana başlık altında değerlendirilmiştir. Tezin birinci bölümünde, Midyat ilçesi tarihi coğrafyası ve 'Tur Abdin Bölgesi'ne değinilmiştir. İkinci bölümde, kronolojik bir şekilde 'Antik Çağda Ölü Gömme' konusu hakkında genel bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde, 'Roma Dönemi Kaya Mezar Geleneği' ve kaya mezar tipleri konusu irdelenerek değerlendirilmiştir. Dördüncü bölünde, tezin konusu olan Aktaş Nekropolü Kaya Mezarları, mimari, tipoloji ve stilistik bakımdan ayrıntılı bir şekilde ele alınmıştır. Mezarlar, bilimsel açıdan incelendikten sonra nekropolde bulunan eserlere kısaca değinilmiş ve tez sonuna, bu buluntuların katalog bilgileri eklenmiştir. Tezin son bölümünde, tezin genel değerlendirmesi ve sonuç bölümüne yer verilmiştir. Bu bölümde, Aktaş Nekropolü Kaya Mezarları ve Buluntuları, genel olarak değerlendirilerek mezarlar tarihlendirilmiştir.
Tezin katalog kısmında ise nekropolde bulunan kaya mezarları ve mezar buluntularının ölçüleri, özellikleri ve tanımları yapılmıştır. Levhalar bölümünde, metindeki anlatım sırasına göre açıklama çizimlerine ve resimlere yer verilmiştir. Tez çalışmasında elde edilen tüm bulgular, sonuç bölümünde bilim dünyasına sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Roma, Mardin, Nekropol, Kaya Mezar, Oda Mezar, Ölü Gömme.

Abstract:
In this study, the rock tombs unearthed in the Aktaş Necropolis in the Midyat district of Mardin were compared with other rock tombs in the region.
Thesis study, has been evaluated under five main headings. In the first part of the thesis, the historical geography of the Midyat district and the 'Tur Abdin Region' are mentioned. In the second part, general information about subject of 'Burial in Antiquity' is given in a chronological manner. In the third chapter, the subject of the Roman Period Rock Tomb Tradition and the types of rock tombs is evaluated. In the fourth part, the Aktaş Necropolis Rock Tombs, which are the subject of our thesis, are discussed in detail in terms of architecture, typology and stylistic. After the graves were examined scientifically, the artifacts found in the necropolis were briefly mentioned and catalog information of these finds was added at the end of the thesis. In the last part of the thesis, the general evaluation of the thesis and the conclusion part are given. In this section, Aktaş Necropolis Rock Tombs and Finds were evaluated in general and the tombs were dated.
In the catalog part of the thesis, the dimensions, features and definitions of the rock tombs and tomb finds in the necropolis were made. Explanation drawings and pictures are given in the plates section according to the order of expression in the text. The information which is gained during the study of this thesis is presented to the world of science in the conclusion.
Keywords: Roman, Mardin, Necropolis, Rock Tomb, Chamber Grave, Burial.