Orta öğretim öğrencilerinde dindarlık düzeyi ve okul başarısı ilişkisi -Kayseri-Sarıoğlan örneği-
The ralation between school success and religiosity among high school students -A case study in Sarioğlan-Kayseri
Yazar: ERDEM ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. ALİ KUŞAT
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Başarı = Success ; Din psikolojisi = Psychology of religion ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Dindarlık = Religiousness ; Kayseri-Sarıoğlan = Kayseri-Sarıoğlan ; Okul başarısı = School achievement ; Ortaöğretim = Secondary education ; Ortaöğretim öğrencileri = Secondary education students

Özet:
Din, insanı çepeçevre kuşatan ve içsel dünyasını etkileyen insanın toplum içindeki hal ve hareketlerine sirayet eden aklına ve vicdanına yol gösteren bireysel ve toplumsal hayatı düzenleyen kutsal bir sistemdir. Psikoloji, insan duygu düşünce ve davranışlarını bilimsel yöntemler ışığında açıklayıp anlamaya çalışır. Din psikolojisi, insanın dini duygu, düşünce ve davranışlarını bilimsel yöntemler kullanarak inceler. 
Dindar birey, din inancı güçlü olan ve dini kuralları temel alıp bu kurallara göre yaşamını sürdüren kimsedir. Aile, bireyin kendini doğuştan içinde bulduğu, yetişmesinde maddi manevi rol sahibi olan duygu, düşünce ve davranışlarına en temelden etki eden toplumu oluşturan en temel yapıdır. Birey daha ilk çocukluk döneminde ailenin bütün davranışlarını sorgusuz sualsiz kabul eder ve bu davranışları benimser. Özellikle anne-baba olmak üzere aile içindeki bütün bireylerin davranışları ve değerleri yetişen bireyler tarafından benimsenir. Bu nedenle ailenin dindarlığı ve sosyodemografik diğer özellikleri bireyin hayatına etki eder. Bu etki kendisini okul ve çalışma ortamlarında gösterir.
Okul, bireylere çağın gerektirdiği bilgi ve donanımı kazandırarak onları bedensel, zihinsel ve ahlaki yönden geliştiren, toplumun sosyal ve kültürel değerlerini aktaran, aktardığı bilgi ve becerilerin ne derece birey tarafından öğrenildiğini geçerli yöntemlerle ve ölçme araçlarıyla değerlendiren (yazılı sınav, performans ödevleri, beceri alıştırmaları, proje görevleri vb.) bir kurumdur. Okul, bireyi bilimsel bilgi, toplumsal değerler ve ahlaki normlarla donatarak hayata hazırlar. 
Bu çalışmanın genel amacı kendini dindar hissedip dinine uygun bir hayat yaşamaya çalışan bireylerin, kendini dindar hissetmeyen ve dini bir hayatı ön plana almadan yaşayan bireylere göre okul hayatında daha başarılı olup olmayacağının incelenmesidir.
Araştırmanın örneklemi 2016-2017 eğitim öğretim yılında Kayseri ili Sarıoğlan ilçesinde lise öğrenimi gören öğrencilerden oluşmaktadır. Çalışmanın verileri Sosyodemografik Bilgi Formu ve Prof. Dr. Veysel Uysal tarafından geliştirilen İslami Dindarlık Ölçeği aracılığı toplanmıştır.
Araştırmanın sonucunda dindarlık ve okul başarısı arasında olumlu ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Ailenin eğitim durumu ile öğrencinin öznel dindarlık algısı arasında pozitif bir ilişki saptanmıştır. Ayrıca ailenin gelir durumunun öğrencinin öznel dindarlık algısına etki ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Başarısı yüksek öğrencilerin dindarlık algı seviyelerinin de diğer bireylere göre daha yüksek olduğu görülmüştür.

Abstract:
Religion is a sacred system that encompasses people all around and affects their inner world, infiltrates the conditions and manners of people in society, guides their mind and conscience and regulates individual and social life. Psychology tries to explain and understand human emotion, thoughts and behaviors in the light of scientific methods. Psychology of religion examines religious feelings, thoughts and behaviors of people using scientific methods.
A devout individual is a person who has a strong belief in religion and lives on the basis of religious rules. Family is the most basic structure that constitutes the society in which the individual finds themselves in birth, which has a material and moral role in their upbringing, radically affects the emotions, thoughts and behaviors. The individual accepts and adopts all the behaviors of the family without question. The behavior and values of all individuals in the family, especially parents, are adopted by the growing individuals. Therefore, the religion of the family and other sociodemographic characteristics affect the life of the individual. This effect manifests itself in school and work environments.
School is an institution that provides individuals with the knowledge and equipment required by the period, develops them physically, mentally and morally, transfers the social and cultural values of the society, evaluates the extent to which the knowledge and skills conveyed by the individual is learned via valid methods and assessment tools. (written exams, performance assignments, skill exercises, project tasks, etc.). The school prepares the individual for life by equipping them with scientific knowledge, social values and moral norms.
The general purpose of this study is to examine whether individuals who feel devout and try to live a life in accordance with their religion will be more successful in school life than individuals who do not feel devout and who do not prioritize a religious life.
The sample of the study consists of high school students who studied in Sarıoğlan district of Kayseri province in 2016-2017 Academic Year. The data of the study was collected by means of Islamic Religiosity Scale and Sociodemographic Information Form developed by Prof. Dr. Veysel Uysal.
As a result of the research, a positive and significant relationship was found between religiosity and school success. A positive relationship was found between the educational status of the family and the subjective perception of the religion of the students. In addition, it was concluded that the income level of the family affected the subjective religiosity perception of the students. It has been shown that the religiosity levels of the students with higher success are higher than the other individuals.