İnmeli hastalara sağlık inanç modeline göre evde uygulanan pelvik taban kas egzersizlerinin hasta bakım sonuçlarına ve bakım verenlerin yüküne etkisi
The effects of pelvic floor exercises performed at home on patient care outcomes and caregivers burden according to the health belief model
Yazar: GÜLCİHAN ARKAN
Danışman: PROF. DR. AYŞE BEŞER ; PROF. DR. VESİLE ÖZTÜRK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımı-hastane sonrası = After care ; Kaslar = Muscles ; Pelvik taban = Pelvic floor ; Sağlık inanç modeli = Health belief model ; Üriner inkontinans = Urinary incontinence ; İnme = Stroke

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı inmeli hastalara Sağlık İnanç Modeline göre evde uygulanan pelvik taban kas egzersizlerinin hasta bakım sonuçlarına ve bakım verenlerin yüküne etkisini incelemektir.
Yöntem: Araştırmada, ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel tasarım kullanılmıştır. Araştırma deney grubunda 20, kontrol grubunda 18 inmeli hastada tamamlanmıştır. Veriler hastalara ev ziyareti yapılarak sosyodemografik özellikler bilgi formu, inkontinans yaşam kalitesi ölçeği, uluslararası inkontinans sorgulama kısa formu, Broome pelvik taban kas egzersizi öz-etkililik ölçeği, eğitimli ve eğitimsizler için yeniden düzenlenmiş standardize mini mental test, ped testi ve bakım verme yükü ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde ki-kare, Mann-Whitney U, Wilcoxon İşaretli Sıra testi ve çoklu regresyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Evde uygulanan hemşirelik girişimleri sonrasında deney grubundaki hastaların kontrol grubuna göre üriner inkontinans sayısı, ped testi, yaşam kalitesi puan ortalamalarında anlamlı farklılık saptanırken (p<.05), bakım veren yükü puan ortalamalarında anlamlı fark saptanmamıştır (p>.05). Ayrıca, deney grubundaki hastaların pelvik taban kas egzersizinin uygulaması için özetkililiklerinde yükselme olduğu saptanmıştır (p<.05). Girişimin hastaların yaşam kalitesi düzeyindeki değişimin %55.20'sini, ICIQ-SF toplam puanının yaşam kalitesi düzeyindeki artışın %54.20'sini, tüm değişkenler açısından bakıldığında girişim, ICIQ-SF toplam puanının, bakım veren yükü ölçeği, haftalık idrar kaçırma sayısı ve ped testinin yaşam kalitesi düzeyindeki değişimin %70.40'nı açıkladığı saptanmıştır.
Sonuç: Bu araştırmanın sonuçları doğrultusunda inme sonrası hastalara üriner inkontinansın yönetiminde Sağlık İnanç Modeline dayalı evde pelvik taban kas egzersizlerinin uygulanması ve periyodik olarak izlenmesi önerilmektedir.

Abstract:
Objective: The purpose of this study is to examine the effects of pelvic floor exercises performed at home on patient care outcomes and caregivers burden according to the Health Belief Model.
Method: In the study, a quasi-experimental design with pre-post test control group was used. The study was completed with 20 patients in the experimental group and 18 patients in the control group. The data were collected by socio-demographic characteristics, Incontinence Quality of Life Scale, International Incontinence Questionnaire Short Form, Broome Pelvic Floor Muscle Exercise Self-efficacy Scale, Revized Standardized Mini-Mental Test, pads test and Burden Interview. The data were analyzed by chi-square, Mann-Whitney U, Wilcoxon signed rank test and multiple regression.
Results:, A statistically significant difference was found between the score averages of the experimental and control groups on both number of urinary incontinence and pads test, and quality of life scores after home nursing interventions (p <.05), while no statistically significant difference was found in the mean of the Burden Interiew (p> .05). It was also found that the self-efficacy of the pelvic floor exercises was increased in the experimental group (p <.05). In addition, it was determined that the intervention had 55.20% a change in the level of quality of life of the patients, the ICIQ-SF total score was 54.20% of the increase in the quality of life level. In terms of all variables, the intervention ICIQ-SF total score, caregiver burden scale, weekly number of urinary incontinence and pad test explained 70.40% change in the quality of life.
Conclusion: In the results of this study, we suggest that pelvic floor muscle exercises at home based on the Health Belief Model should be performed and periodically monitored in the management of post-stroke urinary incontinence.