Algılanan ebeveyn tutumları ve mağduriyet algısı arasındaki ilişki: Narsistik kişilik özelliklerinin ve stres düzeyinin aracı rolü
The relationship between perceived parental attitudes and perceived victimization: The mediator role of narcissistic personality traits and stress level
Yazar: AYŞE MELİKE BALCI
Danışman: PROF. DR. ŞEYDA TÜRK
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan ebeveynlik biçimleri = Perceived parenting styles ; Narsisizm = Narcissism ; Stres = Stress

Özet:
Ebeveyn tutumları bireyin karakter özelliklerinin gelişiminde, bakış açısının şekillenmesinde, kişilerarası ilişkilerinin biçimlenmesinde ve daha pek çok faktör üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Bu çalışmanın amacı, algılanan ebeveynlik tutumları ile mağduriyet algısı arasındaki ilişkiyi narsistik kişilik özelliklerinin ve stres düzeyinin aracı rolüyle incelemektedir. Çalışmada, algılanan ebeveyn tutumları duygusal sıcaklık, aşırı koruyuculuk ve reddedicilik alt boyutları; narsistik kişilik özellikleri kırılgan ve büyüklenmeci narsistik kişilik özellikleri üzerinden incelenmiştir. Araştırma 291 katılımcıyla yürütülmüştür. Katılımcıların 184'ü cinsiyetlerini kadın, 104'ü erkek, 2'si ikili cinsiyet sistemi dışında olarak tanımlamış, bir kişi de cinsiyetini belirtmek istememiştir. Çevrimiçi yol aracılığı ile ulaşılan katılımcılara sırasıyla Demografik Bilgi Formu, Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumları Ölçeği-Çocuk Formu, Narsistik Kişilik Envanteri, Aşırı Duyarlı Narsisizm Ölçeği, Algılanan Stres Ölçeği ve Algılanan Mağduriyet Ölçeği sunulmuştur. Analiz için SPSS Macro Process/Model 6 kullanılmıştır. Analiz sonuçları, üç ebeveynlik tutumunun da kırılgan narsistik kişilik özellikleri ve stres düzeyi olmadan mağduriyet algısını yordamadığını göstermektedir. Algılanan ebeveyn tutumları ve mağduriyet algısı arasındaki ilişkide kırılgan narsistik kişilik özellikleri ve stres düzeyinin seri aracı etkisi olduğu görülmüş, büyüklenmeci narsistik kişilik özelliklerinin ve stres düzeyinin ise seri aracı etkisi olmadığı belirlenmiştir. Çalışmanın sonuçları, mağduriyet algısının ortaya çıkması için stres algısının yüksek olması gerektiğini göstermiştir. Araştırma sonuçları ilgili literatür çerçevesinde tartışılmış, çalışmanın sınırlılıkları ve ileriki araştırmalar için önerilerde bulunulmuştur. Son olarak, çalışmanın klinik alana sağlayabileceği olası katkılardan bahsedilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Algılanan Ebeveyn Tutumları, Kırılgan Narsisizm, Büyüklenmeci Narsisizm, Stres, Mağduriyet Algısı

Abstract:
Parental attitudes have an important impact on the development of an individual's character traits, the shaping of her or his perspective in life, the formation of interpersonal relationships and many other factors. The aim of this study is to examine the relationship between perceived parental attitudes and perceived victimization through the mediating role of narcissistic personality traits and stress level. In the study, perceived parental attitudes were examined at the three sub-dimensions that are emotional warmth, overprotection and rejection. Narcissistic personality traits were examined separately as vulnerable and grandiose narcissistic personality traits. The research was conducted with 291 participants. 184 of the participants defined their gender as female, 104 as male, 2 as non-binary, and one person did not want to specify their gender. Demographic Information Form, Egna Minnen Barndoms Uppfostran-Short Form, Narcissistic Personality Inventory, Hypersensitive Narcissism Scale, Perceived Stress Scale and Perceived Victimization Scale were administered through online questionnaires. Results showed that none of the three parenting attitudes predicted perceived victimization without vulnerable narcissistic personality traits and stress level. However, as hypothesized, vulnerable narcissistic personality traits and stress level had a serial mediator effect on the relationship between perceived parental attitudes and perceived victimization, while grandiose narcissistic personality traits and stress level did not have a serial mediator effect in this relationship. Consequently, it could be said that higher level of perceived stress necessary for a narsistic person's perception of victimization. Research results were discussed within the relevant literature. The limitations of the study and suggestions for further research were presented. Finally, the possible contributions of the study to the clinical field are mentioned.

Key Words: Perceived Parental Attitudes, Vulnerable Narcissism, Grandiose Narcissism, Stress, Perceived Victimization