COVID-19 salgını sürecinde vergi hukukunda mücbir sebep uygulamaları ve değerlendirilmesi
Force majeure applications and evaluation in tax law during the COVID-19 pandemi̇c
Yazar: SÜMEYYE DİM YAVUZ
Danışman: PROF. DR. HARUN YENİÇERİ
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Mali Hukuk Ana Bilim Dalı / Mali Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Covid-19 salgını dünya genelinde vergi hukuku alanında çeşitli uygulamaları ve tartışmaları beraberinde getirmiştir. Salgın sürecinde vergi hukukunda mücbir sebep uygulamaları önem kazanmıştır. Mücbir sebep, vergi ödemeleri ve beyannamelerin verilmesi gibi yükümlülüklerin yerine getirilmesinde ortaya çıkan güçlükleri ve gecikmeleri etkileyen bir durumdur. Covid-19'un etkileri nedeniyle işletmeler ve bireyler, vergi ödemeleri ve beyanname verme süreçlerinde zorluklar yaşamıştır. Bu durumda vergi otoriteleri, mücbir sebep durumunu dikkate alarak ödeme sürelerini uzatma veya cezai işlemleri ertelemeye yönelik tedbirler almıştır. Ancak, mücbir sebep kavramının vergi hukuku açısından nasıl tanımlandığı, hangi durumların mücbir sebep olarak kabul edileceği ve bu durumların vergi yükümlülüklerini nasıl etkileyeceği konusunda netlik sağlanmamıştır. Bu nedenle, Covid-19 salgını sürecinde vergi hukukunda mücbir sebep uygulamalarının değerlendirilmesi önemlidir. Bu değerlendirme, vergi mükelleflerinin haklarını korurken vergi otoritelerinin etkinliğini de göz önünde bulundurmalıdır. Ayrıca, mücbir sebep uygulamalarının geçici mi yoksa kalıcı mı olacağı ve benzer durumlarda nasıl bir yaklaşım benimseneceği konuları da dikkate alınmalıdır. Sonuç olarak, Covid-19 salgını sürecinde vergi hukukunda mücbir sebep uygulamalarının dengeli ve adil bir şekilde değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu çalışma kapsamında Covid-19'un ilan edilen tebliğler ve uygulamalar dahilinde vergi sorumluluğunda mücbir sebep olarak sorumluluğa tesir ettiği ve uygulamalarla vergi mükelleflerinin süreçteki mağduriyetini giderecek şekilde devlet kararıyla düzenlendiği, söz konusu uygulamanın birçok vergi mükellefinin ekonomik sıkıntılarına yönelik önemli bir önlem olarak değerlendirilebileceği görülmüştür.

Anahtar Kelime: Covid-19, Mücbir Sebep, Pandemi, Vergi, Vergi Hukuku, Vergi Mükellefi.

Abstract:
The Covid-19 pandemic has brought about various practices and debates in the field of tax law worldwide. During the pandemic, force majeure applications in tax law have gained importance. The concept of force majeure aims to alleviate the difficulties and delays encountered in fulfilling obligations such as tax payments and declarations. Due to the effects of Covid-19, businesses and individuals have faced challenges in tax payments and declaration processes. In this regard, tax authorities have taken measures to extend payment deadlines or defer punitive actions, taking into account the force majeure situation. However, clarity has not been provided on how the concept of force majeure is defined in tax law, which situations are considered force majeure, and how these situations affect tax obligations. Therefore, it is important to evaluate force majeure applications in tax law during the Covid-19 pandemic. This evaluation should consider both safeguarding the rights of taxpayers and ensuring the effectiveness of tax authorities. Additionally, whether force majeure applications will be temporary or permanent, and the approach to be adopted in similar situations, should also be taken into account. In conclusion, balanced and fair assessment of force majeure applications in tax law during the Covid-19 pandemic is necessary. Within the scope of this study, it has been observed that Covid-19 affects tax liability as a force majeure within the framework of announced notifications and practices, and that the application, regulated by state decisions to alleviate the grievances of taxpayers, can be considered as an important measure against the economic hardships of many taxpayers.

Keywords: Covid-19, Force Majeure, Pandemic, Tax, Tax Law, Tax Payer.