İşte var olamama bağlamında örgütsel sinizmin tükenmişlik üzerine etkisi: Atatürk Üniversitesi HELITAM örneği
Effect of organizational cynicism on burnout in the context of presenteeism: Ataturk University HELITAM example
Yazar: ELİF ALAR ERKAL
Danışman: PROF. DR. ATILHAN NAKTİYOK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Presenteeizm = Presenteeism ; Sinizm = Cynicism ; Tükenmişlik = Burnout ; Örgütsel sinizm = Organizational cynicism

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, çalışanların örgütte yaşadıkları sinizmin tükenmişlik üzerine olan etkisinde işte var olamamanın rolünü incelemektir. Çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, örgütsel sinizm, tükenmişlik ve işte var olamama kavramlarına ilişkin teorik bilgiler ilgili araştırmalar çerçevesinde incelenmiş ve kavramların birbirleriyle ilişkisi ele alınmıştır. Yapılan araştırma neticesinde elde edilen bulgulara dayanarak çalışanların örgütsel sınizm algılarının tükenmişliklerini artırabileceği ayrıca işte var olamamanın bu etkileşimde aracı rol oynayabileceği öngörülmüştür. Öngürülen bu etkileşimler çalışmaya özgün bir nitelik kazandırmaktadır. Çalışamanın ikinci bölümde ise, örgütsel sinizmin tükenmişlik üzerine etkisinde işte var olamamanın aracı rolünü ortaya koyan model oluşturulmuştur. Oluşturulan modele dayalı olarak daha önceki araştıramların ışığında hipotezler geliştirilmiştir. Hipotezlerin test edilmesi amacıyla, Atatürk Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi Hemşirelik Lisans Tamamlama (HELİTAM) Programında eğitim görmekte olan 364 çalışana bir anket uygulanmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda araştırmayı oluşturan örneklem grubunun örgütsel sinizm algılarının duygusal tükenmeleri, kişisel başarıları ve duyarsızlaşmaları üzerinde önemli bir etkisinin olduğu ve örgütsel sinizmin işte var olamamayı artırarak duygusal tükenmeyi, kişisel başarıyı ve duyarsızlaşmayı etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The primary purpose of this study is to analyse the role of presenteeism in the effect of employees' cynicism at organization on burnout. The study consists of two parts. In the first part, theoretical information regarding the concepts of organizational cynicism, burnout and presenteeism has been analysed within the framework of the research concerned and the interrelationship of the concepts has been dealt with. Based on the findings from the study done, it has been foreseen that employees' perception of organizational cynicism could raise burnout ad also presenteeism could play an intermediary role in this interaction. These foreseen interactions contribute an original quality to the study. In the second part, a model has been set forth that reveals the intermediary role of  presenteeism in the effect of organizational cynicism on burnout. Based on the model prepared, some hypotheses have been developed in the light of previous studies. To test the hypotheses, a questionnaire has been applied to 364 employees being trained at the Bachelor's Degree Completion Programme of Ataturk University Remote Training Practice and Research Centre (HELITAM). In accordance with the findings obtained, it has been concluded that organizational cynicism perception of the sample group forming the study has a significant effect on their personal achievements, emotional burnout and desensitization and that organizational cynicism increases absenteeism and thus affects emotional burnout, personal achievement and desensitization.