Bir mesleki gelişim programının 5., 6., ve 7. sınıf öğrencilerinin bilimin doğası hakkındaki görüşlerine etkileri
Impact of a professional development program on 5th, 6th and 7th grade students' views of nature of science
Yazar: FERAH ÖZER
Danışman: DOÇ. NİHAL DOĞAN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Fen Bilgisi Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilimin doğası = Nature of science ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Mesleki gelişme = Professional development ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Öğretmenlerin meslek hayatlarına başladıktan sonra katılacakları mesleki gelişim programları ile pedagojik alan bilgilerinin geliştirilerek sınıf içi uygulamalarının daha etkili olması amaçlanmaktadır. Bilimin doğasının öğretimiyle ilgili düzenlenen mesleki gelişim programlarında, öğretmenlerin hem bilimin doğası hakkındaki kavramlarını, hem de ünite kazanımlarını sınıf içi uygulamalarıyla ilişkilendirebilmeleri hedeflenmektedir. Mesleki gelişim programlarıyla ilgili alan yazın incelendiğinde, genellikle öğretmen başarıları ve yeterliliklerinin geliştirilmesine yönelik çalışmaların yapıldığı gözlemlenmiştir. Mesleki gelişim programlarının dolaylı yararlanıcıları öğrencilerin başarısının, pedagojik alan bilgisi yüksek olan öğretmenler ile arttırılabileceği düşünülmektedir. Ancak program sonunda öğretmenlerin kazandıkları pedagojik alan bilgilerini, sınıf içi uygulamalarında öğrencilerinin görüşlerine ne kadar ya da nasıl yansıtabildiklerine yönelik yapılan araştırmaların oldukça sınırlı olması nedeniyle bu konuda daha fazla araştırma yapılması gerektiği tespit edilmiştir.  
Bu nedenle yapılan bu çalışmanın amacı;  bilimin doğası konusunda, BİDOMEG projesi kapsamında düzenlenen mesleki gelişim programına katılan 10 (4 kadın, 6 erkek)  fen bilimleri dersi öğretmeninin, 5, 6 ve 7. sınıflarda öğrenim gören toplam 613 öğrencisinin bilimin doğası hakkındaki görüşlerindeki değişiminin süreç boyunca incelenmesidir.  
BİDOMEG projesinin mesleki gelişim programı kapsamında öğretmenlere, bir yıl süreyle sınıf içi uygulamalarda kullanılmak üzere, bilimin doğası temalarının ünite kazanımlarına entegre edildiği eğitim materyalleri geliştirilmiş; düzenlenen çalıştaylarda bilimin doğası eğitimi verilmiştir. Araştırmada, öğrencilere veri toplama aracı olarak VNOS-D (Lederman ve Khishfe, 2002) anketi bir öğretim yılı sürecince, ön, orta ve son test olmak üzere, 3 kez uygulanmıştır. Öğretmenlerin verileri ise, VNOS-C (Abd-El-Khalick, Bell ve Schwartz, 2002) anketinin görüşme yoluyla öğretmenlere ön ve son olarak iki kez uygulanmasıyla elde edilmiştir. Öğrenci ve öğretmenlerin anketlere verdikleri yanıtlar, "naif-1" en düşük, "eklektik-2" orta ve "bilgili-3" iyi düzeye göre sınıflandırılmıştır. Öğrenci verileri nicel olarak araştırmacı tarafından; öğretmenlerin verileri ise BİDOMEG projesinin araştırma grupları tarafından nitel olarak analiz edilmiş ve bu çalışmada bazıları kullanılmıştır.  
Araştırma sonuçları, mesleki gelişim programının sonunda öğrencilerin görüşlerinin olumlu yönde geliştiğini; ancak ayrıntılı olarak incelendiğinde, bilimin doğası temalarının gelişiminde sınıf düzeylerine göre farklılıkların olduğunu göstermiştir. Katılımcı öğretmenlerin, öğrencilerinin bilimin doğası görüşleri üzerindeki etkisi incelendiğinde, öğretmenlerin olumlu yönde gelişen görüşlerinin, öğrencilerin görüşlerini de olumlu olarak etkileyebildiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca tecrübe yılı ve akademik derecenin, öğrencilerin bilimin doğası görüşleri üzerinde olumlu etkileri olduğu sonucuna varılmıştır. Bu sonuçlar ile, mesleki gelişim programlarının içeriğinin planlanmasına yönelik öneriler geliştirilmiştir. 

Anahtar kelimeler: Mesleki gelişim programı, Bilimin doğası, İlköğretim öğrencileri

Abstract:
The aim of professional development (PD) programs is to improve teachers' pedagogical content knowledge and effectiveness of their classroom practices.  Moreover, the aim of PD programs about Nature of Science (NOS) is to support teachers in integrating the content and NOS tenets into classroom practices. Literature review shows that the studies generally focus on the achievement and efficiency of teachers following such PD programs. However, the studies about the attained pedagogical content knowledge and its reflection on classroom practices and the impact of PD programs on indirect beneficiaries, namely students, are very limited. Therefore, more studies are needed to be conducted in this area. 
Thus, the purpose of this study is to survey the changes of 5th, 6th and 7th grade students' views of NOS by providing a large scale PD program, called BİDOMEG project, to their teachers, in other words, to determine the impact of longitudinal training program on middle schools students' views of NOS. 
In this study, 10 (4 female, 6 male) science teachers' and 613 students' data and the changes in their views were analyzed. During the PD program, science teachers attended several NOS training courses and were provided teaching activities and materials with NOS tenets integrated into the curriculum, to be implemented in their classrooms for one year. 
VNOS-D Questionnaire (Lederman ve Khishfe, 2002)  was administrated to 5th, 6th and 7th graders three times as pre, middle and post test and VNOS-C (Abd-El-Khalick, Bell ve Schwartz, 2002)  was administrated to science teachers twice as pre and post during the program. The data was classified as naive-1, eclectic-2 and informed-3. The students' data was analyzed quantitatively by the researcher while the teachers' data was analyzed qualitatively by another research group of BİDOMEG project. 
Results showed that the students' views changed positively at the end of the PD program; however, there was a difference in the developmetn of NOS tenets amon the grades of the students. For the impact of teachers on the students' view, the results also showed that, when the teachers' views on NOS changed positively, the studetns' view might change positively, accordingly. Likewise, teachers' experience year and academic degree had positive effects on students' views on NOS. Finally, recommendations are made for professional development planners and policy makers.

Keywords: Professional development program, Nature of science, Middle school students