Bronşektazi KOAH ve KOAH şiddetinde risk faktörü müdür?
Is bronchiectasis A risk factor in COPD and COPD severity?
Yazar: ARMAĞAN YILMAZ
Danışman: UZMAN MEHMET BAHADIR BERKTAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Atatürk Göğüs Has. ve Göğ. Cerr.Eğt. ve Arş. Hast. / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Bronşektazi = Bronchiectasis ; Cerrahi-akciğer = Surgery-lung ; Enfeksiyonlar = Infections ; Göğüs hastalıkları = Thoracic diseases ; Nüks = Recurrence ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Giriş: Bronşektazi, genellikle kronik hava yolu iltihabı ve/veya enfeksiyonun bir sonucu olarak bronşların anormal genişlemesi olarak tanımlanır. Yüksek çözünürlüklü bilgisayar tomorgrafinin artan kullanımı ile birlikte KOAH'lı hastalarda bronşektazi prevalansında artış gözlenmektedir. Bronşektazinin KOAH ile birlikte bulunması, semptomatik şiddet, daha sık kronik bronşiyal enfeksiyon ve alevlenmeler ve kötü prognoz ile ayrı bir klinik KOAH fenotipi olarak öne sürülmüştü. Bu çalışmada bronşektazi varlığının KOAH'ın şiddeti ile ilişkisinin belirlenmesi ve KOAH ile bronşektazi birlikteliği olan hastaların demografik ve klinik özellikler açısından karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Metod: Bu çalışmada;   Ocak2019 – Haziran2020 tarihleri arasında T.C. Ankara Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesine KOAH tanısı ile başvuran 38-75 yaş arası 120 hasta retrospektif olarak incelendi.  KOAH tanısı ile takip edilen olguların demografik özellikleri (yaş, cinsiyet), ek hastalıkları, sigara kullanım durumları, mMRC ile dispne düzeyleri, son 1 yıldaki atak sıklıkları, solunum fonksiyonları ve balgam kültürleri değerlendirildi. Havayolu obstrüksiyonunun şiddeti FEV1 düzeyine göre, KOAH hastalığının evrelemesi ise GOLD 2021'e göre yapıldı. 
Bulgular: Hastaların %25,8'inde (n:31) GOLD A, %25,8'inde (n:31) GOLD B, %15'inde (n:18) GOLD C ve %33,3'ünde (n:40) GOLD D şiddeti saptandı. Bronşektazi %60 sıklıkta ve çoğunlukla (%47,5) tübüler tip olarak belirlendi. Tutulum yeri sıklıkla alt lob (%22,5), üst lob (%11,7) ve orta ve alt lob idi. Bilateral bronşektazi hastaların %35'inde mevcuttu. KOAH'lı hastaların %74,2'sinde ve bronşektazili hastaların %65,3'ünde amfizem saptandı. Bronşektazi ile KOAH şiddeti arasında anlamlı bir ilişki görülmedi. (p>0,05). Ayrıca Yüksek riskli KOAH hastalarında düşük riskli KOAH hastalarına kıyasla bronşekazi oranı anlamlı farklılık göstermedi (%56,9 karşı %62,9; p=0,577). KOAH hastaların %13,3'ünde (n:16) balgam kültüründe üreme vardı ve KOAH şiddeti arttıkça balgam kültüründe üreme olan hastaların oranında anlamlı bir artış saptandı (p<0,001). Patojenik mikroorganizmalar açısından ilk sırada P.Aeroginosa mevcuttu (%5,8). Bronşektazi varlığı ile balgam kültürü üreme olan hastaların oranları ve patojenik mikroorganizmaların dağılımı açısından anlamlı bir ilişki saptanmadı (p>0,05). Antibiyotik kullanımı sayısı KOAH şiddeti arttıkça artmakla birlikte, bronşektazili hastalarda daha yüksek idi (p < 0,05). 
Sonuç:  Sonuç olarak, bu çalışmada KOAH'lı hastalarda yaygın olarak bronşektazi insidansı olduğunu saptadık. KOAH'lı hastalarda bronşektazi sıklığının yaygın olması nedeniyle, bronşektazi semptomları gösteren hastalar KOAH şiddetinden bağımsız olarak Toraks BT ile değerlendirilmesi önerilmektedir. Bu tetkik özellikle patojenik mikroorganizmalar açısından pozitif saptanan hastalarda hedefe yönelik tedavi planının yapılması prognostik açıdan önemli olabilir. 

Anahtar kelimeler:  Bronşektazi, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı(KOAH) ,  Enfeksiyon, Alevlenme

Abstract:
Introduction: Bronchiectasis is defined as abnormal enlargement of the bronchi. The cause is usually chronic airway inflammation and/or infection. An increase in the prevalence of bronchiectasis is observed in patients with COPD with the increasing use of high-resolution computed tomography. The coexistence of bronchiectasis along with COPD has been suggested as a distinct clinical COPD phenotype with symptomatic severity, more frequent chronic bronchial infection and exacerbations, and poor prognosis. The aim of this study is to determine the relationship between the presence of bronchiectasis and the severity of COPD and to compare the patients with COPD and bronchiectasis in terms of demographic and clinical characteristics.

Method: In this study; Between January 2019 and June 2020, 120 patients between the ages of 18-75 who applied to the Republic of Turkey Ankara Governorship Provincial  Health  Directorate Health Sciences University Ankara Atatürk Chest Diseases and Thoracic Surgery Training and Research Hospital with the diagnosis of COPD were retrospectively analyzed.  The cases followed with the diagnosis of COPD were evaluated by examining demographic characteristics (age, gender), comorbidities, smoking status, mMRC and dyspnea levels, frequency of attacks in the last 1-year, respiratory functions, and sputum cultures. The severity of airway obstruction was performed according to the FEV1 level, and the staging of COPD disease was performed according to GOLD 2019. 

Results: 25.8% (n:31) of the patients were GOLD A, 25.8% (n:31) GOLD B, 15% (n:18) GOLD C, and 33.3% (n:40) GOLD D severity was determined. The rate of bronchiectasis was 60% and mostly (47.5%) tubular type. Involvement was mostly found in the lower lobe (22.5%), upper lobe (11.7%), and middle and lower lobes. The rate of bilateral bronchiectasis was 35%. Emphysema was detected in 74.2% of patients with COPD and 65.3% of patients with bronchiectasis. No significant correlation was found between bronchiectasis and COPD severity (p>0.05). In addition, the rate of bronchiectasis was not significantly different in high-risk COPD patients compared to low-risk COPD patients (56.9% vs. 62.9%; p=0.577). Growth was detected in sputum culture in 13.3% (n:16) of COPD patients. Growth was detected in sputum culture in 13.3% (n:16) of COPD patients. As the severity of COPD increased, a significant increase was found in the rate of patients with growth in sputum culture (p<0.001). P.Aeroginosa was more common in terms of pathogenic microorganisms (5.8%). There was no significant correlation between the presence of bronchiectasis and the rates of patients with sputum culture growth and the distribution of pathogenic microorganisms (p>0.05). Although the number of antibiotic use increased as the severity of COPD increased, it was found to be higher in patients with bronchiectasis (p<0.05). 

Conclusion: In conclusion, in this study, we found a common incidence of bronchiectasis in patients with COPD. Since the frequency of bronchiectasis is common in patients with COPD, it is recommended that patients with symptoms of bronchiectasis be evaluated with CT regardless of the severity of COPD. Especially in patients who are positive for pathogenic microorganisms, making a targeted treatment plan may be important in terms of prognosis. 

Keywords: Bronchiectasis, Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD), Infection, Exacerbation