Kurumsal ağlarda açık anahtar altyapısı tabanlı elektronik imza uygulaması
The application of public key infrastructure based e-signature in institutional networks
Yazar: HÜSEYİN EROL
Danışman: PROF.DR. SEZAİ DİNÇER
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
KURUMSAL AĞLARDA AÇIK ANAHTAR ALTYAPISI TABANLIELEKTRONİK İMZA UYGULAMASI(Yüksek Lisans Tezi)Hüseyin EROLGAZİ ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜEkim 2006ÖZETKurumsal ağlarda karar alma sürecinin basitleştirilmesi, işlemlerin dahagüvenilir yapılması, hizmetteki kalitenin arttırılması ve zamanın daha verimlibir şekilde kullanılması için elektronik imza kullanımı vazgeçilmez bir ihtiyaçhaline gelmiştir. Ülkemizde elektronik imzanın 2004 yılı itibariyle resmi olarakyürürlüğe girmesi ile kurumların mevcut iş akışlarını bilgisayar ortamınaaktarmalarının yasal olarak önü açılmıştır. Ancak elektronik imza, çok sayıdaavantaja sahip olmasının yanı sıra oldukça yeni bir konudur ve uygulamayageçiş sürecinde özellikle kurumsal ağlarda çok dikkatli olunmasıgerekmektedir. Bu nedenle kurumsal ağlarda elektronik imza sistemlerine geçişprojelerinde, uygulama seçimi, alınacak yazılım, donanım ve hizmetlerkonusunda iyi derecede bilgi sahibi olunması, mevcut örneklerin incelenmesi,güvenilirlik, süreklilik ve kurumsallık analizlerinin iyi yapılması ve hizmetkalitesinin doğru değerlendirilmesi gerekmektedir.Bu çalışmada, kurumsal ağlarda açık anahtar altyapısı tabanlı elektronik imzasistemleri tüm bileşenleriyle detaylı olarak incelenmiş ve kurumsal elektronikimza projelerinin hayata geçirilmesine yönelik olarak kurumsal bir ağ üzerindeörnek bir uygulama geliştirilmiştir. Bu kapsamda, kurumsal ağlarda güvenlikaltyapısı, elektronik imza sistemleri, elektronik imza sistemlerinin altyapısınıoluşturan açık anahtar altyapısı konuları detaylı olarak incelenmiştir. Ayrıcakurumsal elektronik imza sistemlerine örnek olması açısından dünyada veülkemizde elektronik imzaya ilişkin mevzuat, kurumsal altyapı ve örnekuygulamalar hakkında araştırma sonuçları sunulmuştur.Tez çalışması kapsamında Gazi Üniversitesi'nin birimleri arasında örnek birelektronik imza uygulaması simule edilmiştir. Bu uygulama ile kurumsal birağın elektronik imza sistemlerine geçişinde dikkat edilmesi ve izlenmesi gerekenyollar, gereksinimlerin nasıl belirleneceği, uygulama seçiminde nelere dikkatedilmesi gerektiği, sistemlerin analiz, tasarım, gerçekleştirim, test, kullanım veyaygınlaştırma aşamaları detaylı olarak anlatılmıştır. Gerçekleştirilenuygulamanın sonuçlarına göre elektronik imzanın kurumsal ağlarda işakışlarını hızlandırdığı, maliyetleri düşürdüğü, güvenliği ve iş verimliliğiniartırdığı görülmüştür.Bu çalışma, kurumsal ağların güvenlik altyapısını; elektronik imzanın teknik vehukuksal boyutunu; dünyada ve ülkemizde elektronik imzaya ilişkin mevcutdurum, hukuksal altyapı ve örnek uygulamaları; kurumsal bir ağda elektronikimza sistemlerinin nasıl hayata geçirileceği konusunu adım adım içeren biruygulama bölümünü kapsamaktadır. Elektronik imza konusunun tümdetaylarıyla incelendiği bu çalışmayı diğerlerinden ayıran en önemli nokta,kurumsal ağlarda elektronik imza sistemlerinin nasıl hayata geçirilmesigerektiği konusunun detaylı olarak anlatıldığı güncel bir kılavuz doküman olmaözelliğidir. Sonuç olarak, bu çalışma ile ülkemizde elektronik imzateknolojisinin yaygınlaşmasına katkı sağlanmıştır.Bilim Kodu : 912.1.080Anahtar Kelimeler : Elektronik İmza, Açık Anahtar Altyapısı, GüvenlikSayfa Adedi : 258Tez Yöneticisi : Doç. Dr. M. Ali AKCAYOL

Abstract:
THE APPLICATION OF PUBLIC KEY INFRASTRUCTURE BASEDE-SIGNATURE IN INSTITUTIONAL NETWORKS(M.Sc. Thesis)Hüseyin EROLGAZİ UNIVERSITYINSTITUTE OF SCIENCE AND TECHNOLOGYOctober 2006ABSTRACTE-signature became a vital requisite in order to simplify the decision process ininstitutional networks, to make processes more reliable, to increase quality ofservice and to use time effectively. Starting by 2004 when e-signature hasbecome official, institutions started to transfer their work flows to computerslegally. Although e-signature has lots of advantages, it is a quite new subject andit is necessary to be careful in the process of transition, especially in institutionalnetworks. Thus, it is very important to have a good knowledge about theapplication choices, software, hardware and services that will be bought alongthe process of application of e-signature systems in institutional network; toexamine present samples; to make a thorough analysis of the reliability,continuity, institutional features and to correct evaluation of quality of service.In this study, Public Key Infrastructure (PKI) based e-signature systems, areexamined in institutional networks in a detailed way and a sample application isdeveloped in an institutional network to demonstrate the practice of theinstitutional e-signature projects. In this scope, security substructure subjects,e-signature systems, PKI that forms the substructure of e-signature systems ininstitutional networks are worked out in detail. Additionally, to provide asample to the institutional e-signature systems, the current laws, researchresults about institutional substructure and sample applications of e-signaturein the world and our country are presented.Within the scope of this thesis, an e-signature application is simulated betweentwo departments of Gazi University. Using this application, the methods thathave to be followed and taken into consideration while establishing e-signaturesystems of institutional networks; determining the requirements, the points totake into consideration while choosing the application, the stepsof system analysis, design, application, test, usage and propagation of systemsare presented in a detailed way. According to the results of the application thatwas put into practice, it is seen that e-signature speeds up work flows ininstitutional networks, brings down costs and increases the security and workproductivity.This study covers, the security substructure of institutional networks; thetechnical and legal dimension of e-signature; the existing status, legalsubstructure and sample applications concerning to e-signature in the worldand our country; an application section that includes step by step application ofe-signature systems in an institutional networks. The mostimportant feature that distinguishes this study from others is its being a detailedup-to-date guide examining the topic of installation of the e-signature systemsin institutional networks. As a result, this study intends to help the widespreadusage of e-signature technology in our country.Science Code : 912.1.080Key Words : Digital Signature, Public Key Infrastructure, SecurityPage Number : 258Adviser : Assist. Prof. Dr. M. Ali AKCAYOL