Matematikte özel yetenekli ve özel yetenekli olmayan sekizinci sınıf öğrencilerinin matematiksel iletişim yeterlikleri
Mathematical communication competencies of mathematically gifted and non-gifted eighth graders
Yazar: NERMİN BAL SARIALTIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLA ATA BARAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Matematik Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Matematik okuryazarlığı = Mathematical literacy

Özet:
Günümüz matematik eğitiminin nihai amacının günlük yaşamda karşılaşılan problem durumlarına çözüm geliştirebilen, matematik okuryazarı bireylerin yetiştirilmesi olduğu bilinmektedir. Matematik okuryazarı bireylerin en belirgin özelliklerinden biri ise matematiksel iletişim yeterliği gelişmiş bireyler olmalarıdır. Bu bağlamda bu araştırmada matematikte özel yetenekli ve özel yetenekli olmayan ortaokul sekizinci sınıf öğrencilerinin matematiksel iletişim yeterliklerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Katılımcı seçim sürecinde ilk olarak Eskişehir il merkezindeki bir ortaokul ile Bilim ve Sanat Merkezinde sekizinci sınıf düzeyinde öğrenim görmekte olan öğrencilerin matematiksel iletişim yeterliği düzeyleri belirlenmiştir. Bu kapsamda, matematiksel iletişim yeterliği düzeyi bakımından farklılaşan ve PISA matematik okuryazarlık problemleri arasından seçilerek hazırlanmış Matematiksel İletişim Yeterliği Ölçme Aracı kullanılmıştır. Elde edilen verilerin nicel olarak analiz edilmesinin ardından her bir iletişim düzeyinden olacak şekilde gönüllü katılımcılar belirlenmiştir. Böylece, matematikte özel yetenekli ve özel yetenekli olmayan beşer öğrenci olmak üzere toplam 10 öğrenci araştırmaya katılım sağlamıştır. Araştırma verilerinin toplanması sürecinde matematikte özel yetenekli ve özel yetenekli olmayan katılımcı öğrencilerle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda öğrencilere matematik okuryazarlık problemlerini çözme sürecinde matematiksel iletişim yeterliğinin alıcı ve anlatımcı bileşenleri bağlamındaki eylemlerini ortaya çıkarmaya yönelik açık uçlu sorular yönlendirilmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşmeler sonucunda elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Özel yetenekli ve özel yetenekli olmayan öğrencilerin benzer olarak sözlü açıklamalarında hatalı dil kullandıkları ve güçlük düzeyi artan sorularda matematiksel iletişim becerilerini kullanmada zorlandıkları görülmüştür. Özel yetenekli öğrencilerin mantıksal muhkeme becerilerini etkin kullanmalarını matematiksel iletişim becerilerine de yansıttıkları, problem durumunu ifade etmede ve çözüme ilişkin gerekçe sunmada daha kavramsal ve formal bir dil kullandıkları, yazılı çözümlerini aşamalı ve kapsamlı sunmada öne çıktıkları belirlenmiştir. Araştırma sonucunda özel yetenekli ve özel yetenekli olmayan öğrencilerin matematiksel dili hatalı kullanımı, problemi ifade etme ve çözüme ilişkin gerekçe sunmayı içeren matematiksel iletişim süreçlerinde güçlük yaşamaları dikkate alındığında matematiksel iletişim becerilerini işe koşabilecekleri matematik eğitim ortamlarının sağlanması önerilmektedir.

Abstract:
It is known that the ultimate goal of today's mathematics education is to raise mathematically literate individuals who can develop solutions to problem situations encountered in daily life. One of the most prominent characteristics of mathematically literate individuals is that they have developed mathematical communication competency. In this context, this study aimed to investigate the mathematical communication competencies of mathematically gifted and non-gifted eighth grade students in a comparative manner. In the participant selection process, firstly, the mathematical communication competency levels of eighth grade students studying at a middle school and a Science and Art Center in Eskişehir were determined. In this context, the Mathematical Communication Competency Measurement Tool was used. This tool was developed by selecting mathematical literacy problems from PISA, which varied in terms of mathematical communication competency levels. After the quantitative analysis of the data obtained, voluntary participants from each communication competency level were determined. Thus, a total of 10 students, five gifted and five non-gifted students, participated in the study. In the process of collecting data, semi-structured interviews were conducted with the participating students. In this context, students were asked open-ended questions to reveal their actions in the context of receptive and expressive components of mathematical communication competency in the process of solving mathematical literacy problems. The data obtained from the semi-structured interviews were analysed by content analysis method. It has been observed that gifted and non-gifted students similarly used incorrect language in their verbal explanations and had difficult in using mathematical communication skills in questions with increasing difficulty levels. It has been determined that gifted students reflected their effective use of logical reasoning skills to their mathematical communication skills, used a more conceptual and formal language in expressing the problem situation and providing justification for the solution, and presented their written solutions more gradually and comprehensively. As a result of research, considering the fact that gifted and non-gifted students have difficulties in mathematical communication processes including misuse of mathematical language, expressing the problem and providing justification for the solution, it is recommended to provide mathematics education environments where they can use their mathematical communication skills.