Risale-i Mi'mariyyede kavramlar ve terminoloji
Concepts and terminology in Risale-i Mi?mariyye
Yazar: ARZU CAN
Danışman: PROF. DR. SELÇUK MÜLAYİM
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Sanatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
?Risale-i Mi'mariyye'de Kavramlar ve Terminoloji? adlı bu tezin konusunu 17.YY'da Cafer Çelebi tarafından yazılmış Risale-i Mi'mariyye adlı eser oluşturmaktadır. Bueser ağırlıklı olarak Sedefkâr Mehmet Ağa'nın hakkında bilgiler ve tezimizin de anabölümünü oluşturan mimari terminolojiyi içermektedir.Tez, yedi ana bölümden oluşmaktadır. Giriş adlı birinci bölümde konunun niteliği,araştırma ve yayınlar, metod ve düzen olmak üzere üç alt başlık yer almaktadır.17. YY'da Osmanlı Devleti'ne ve Osmanlı Mimarisine Genel Bakış adlı ikincibölümde 17. YY'da Osmanlı Devleti'nin siyasi, kültürel, ekonomik ve askeri durumuhakkında bilgi verilmiş ve sonrasında ise 17. YY. Osmanlı mimarisinden bahsedilmiştir.Risale-i Mi'mariyye adlı üçüncü bölümde tezimizin konusunu oluşturan Risale-iMi'mariyye adlı eser hakkında, Sedefkar Mehmet Ağa ve eserin yazarı Cafer Çelebi hakkındabilgiler verilmiş, aynı zamanda eserin Osmanlı mimarisindeki yeri ve önemine dedeğinilmiştir. Sonrasında ise 15 bölümden oluşan bu eserin bölüm özetleri verilmiştir.Tezimizin ana bölümünü oluşturan Kavramlar ve Terminoloji adlı dördüncü bölümdeRisale-i Mi'mariyye'de geçen bütün kavramlar 20 başlık altında tasnif edilerek detaylı birşekilde açıklanmıştır.Sonuç ve Değerlendirme adlı beşinci bölümde ise bu tez çalışmasının mimarlık tarihive sanat tarihi literatürlerine ne gibi katkılar oluşturduğundan bahsedilmiştir.Altıncı bölümde, eserde geçen bütün kavram ve terminolojiye okuyucunun rahatlıklaulaşabilmesi için bir indeks ve eserin orijinal şeklinin görülebilmesi için beş adet örneksayfaya yer verilmiştir.Yedinci ve son bölümda ise bu tez çalışması hazırlanırken yararlanılan kaynaklarsıralanmıştır.

Abstract:
The main part of this study is formed by terminology and concepts taking place inRisale-i Mimariyye, but not only the book barely, also economical, political, cultural statusand art environment of state in the period it is written.This study consists of seven main chapters which are named as below:First chapter is ?Introduction?,Second chapter is ?A General Look to Ottoman Architecture of 17th Century?,Third chapter is ?Risale-i Mimariyye?,Fourth chapter is ?Concepts and Terminology in Risale-i Mimariyye?,Fifth chapter is ?Conclusion?,Sixth chapter is ?Appendixes? andSeventh chapter is ?Bibliography?.After introduction, in second chapter, firstly general situation, political, economical,cultural structure and art environment of Ottoman Empire, and then 17th Century Ottomanarchitecture is investigated basicly.In third chapter, the importance and great place of Risale-i Mimariyye in Ottomanarchitecture is mentioned especially. Some information about the life and works ofSedefkar Mehmet Ağa whom Risale-i Mimariyye is wrote for and some information aboutthe author, Cafer Ağa, is also given in this chapter. Chapter summaries of Risale-iMimariyye are also included here.The main part of our study is the fourth chapter which includes detailedexplanations of concepts and terminology existing in Risale-i Mimariyye. Terminologyhere is divided into different sections named as ?architectural components, structure types,material, tools and devices, and etc?.2This thesis study comes to an end with a conclusion (fifth chapter), two appendixesof terminology index and sample pages from Risale-i Mimariyye (sixth chapter), and abibliography (seventh chapter).