Lise matematik dersi öğretim programı ölçme-değerlendirme boyutunun öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi
Evaluating measurement and evaluation aspect of high school mathematic curriculum based on teacher's opinion
Yazar: TUNCAY TUNCEL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İ. YAŞAR KAZU
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders programları = Curriculum ; Liseler = High schools ; Matematik = Mathematics ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Lise Matematik Dersi Öğretim Programı (9-12. Sınıflar) Ölçme-Değerlendirme öğesinin öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesidir. Değerlendirme sonucunda birtakım öneriler sunmak da araştırmanın amaçları arasındadır. Betimsel nitelikte ve tarama modelinde yürütülen bu araştırmanın verileri, nicel veri toplama tekniklerinden beşli likert türü anket formu ile elde edilmiştir.
Araştırmanın evreni, 2013-2014 eğitim öğretim yılında Elazığ, Trabzon, Hatay ve Kars il merkezlerinde görev yapan 750 lise matematik öğretmenini kapsamaktadır. Örneklem ise bu evrenden ulaşılabilen 159 lise matematik öğretmeninden oluşturulmuştur.
Araştırma verileri, betimsel istatistiksel tekniklerden aritmetik ortalama ve standart sapma tekniği, bağımsız gruplar "t" testi, tek yönlü varyans analizi (Anova), Mann Whitney U testi ve X2 testi ile analiz edilmiştir. Analiz edilen veriler tablolaştırılıp yorumlanmıştır.
Bulguların yorumlanmasında ve bunlardan sonuç çıkarmada ilgili araştırmalar ve literatürden yararlanılmıştır.
Araştırma sonucunda, nicel verilerin analizi ışığında, katılımcı matematik öğretmenlerinin, Lise Matematik Dersi Öğretim Programı ölçme-değerlendirme öğesini benimsemede kararsız kalmış oldukları anlaşılmıştır. Bu programı benimsemedeki kararsızlık, 16-20 yıllık kıdeme sahip öğretmenler ile Fen-Edebiyat Fakültesi mezunu matematik öğretmenlerinde daha fazladır. Ayrıca aynı öğretmenlerin, matematik dersinde ölçme ve değerlendirme yaparken, "her öğrenci matematiği öğrenir" şeklindeki program ilkesini dikkate aldıkları belirlenmiştir.
Araştırmada ulaşılan önemli bir sonuç da, lise matematik öğretmenlerinin geleneksel değerlendirme amacına sahip olduklarıdır. Buna paralel olarak da öğretmenlerin sınavlarda, zihinsel beceriden ziyade, çoğunlukla bilgi ölçmeye dayalı sorular sordukları belirlenmiştir. Araştırmaya katılan matematik öğretmenleri, uygulamakta oldukları Lise Matematik Dersi Öğretim Programı ölçme-değerlendirme öğesinin, öğrencilerin program kazanımlarına ulaşma düzeyini belirlemek, öğrencilerin güçlü ve geliştirmeye açık yönlerini belirlemek ve öğretimin etkinliğini belirlemek amacıyla değerlendirme yapılması önerisini "katılıyorum" düzeyinde benimsemişlerdir.
Araştırmaya katılan matematik öğretmenlerinin, değerlendirme için ölçme aracı hazırlarken, sınavdan önce test planı hazırladıkları belirlenmiştir. Sınavdan önce plan hazırlama konusunda, erkek matematik öğretmenleri ile kıdemli öğretmenlerin daha duyarlı oldukları anlaşılmıştır. Aynı öğretmenlerin, değerlendirme sürecinde sınav sorularını, geleneksel anlayışa paralel olarak ders kitabını referans alarak hazırladıkları belirlenmiştir. Sınav sorusu hazırlamada ders kitabını referans alarak soru hazırlama uygulamasının; lisans mezunu matematik öğretmenlerinde, lisansüstü mezunlara göre; Eğitim Fakültesi mezunu matematik öğretmenlerinde ise, Fen-Edebiyat mezunlarına göre daha yaygın olduğu anlaşılmıştır.
Araştırmada, matematik öğretmenlerinin sınav sorularını hazırlarken meslektaşlarının görüşlerini aldıkları; ancak öğrencilerinin görüşlerini almadıkları anlaşılmıştır. Ayrıca öğretmenlerin, uyguladıkları öğretim programının önerileri doğrultusunda, sınav sorularını sırasıyla şu amaçla hazırladıkları belirlenmiştir: Akıl yürütmeye yönelik, kavramlar arası ilişkilere yönelik,  iletişime yönelik, gerçek hayat problemlerini modellemeye yönelik ve kendi çözüm yollarını bulmaya yönelik.  Bundan başka, matematik öğretmenleri, "Sınavda, yüksek seviyede düşünmeye dayalı sorular da sorarım" maddesinde kararsız kalmışlardır. Bu kararsızlık, Fen-Edebiyat Fakültesi mezunu matematik öğretmenlerinde daha fazladır.
Araştırmaya katılan matematik öğretmenlerinin, değerlendirme yaparken, öğrencilerin akademik başarıları yanında, onların günlük çalışmalarını, öz güven ve öz düzenleme özelliklerini, matematiğe yönelik tutumlarını, sosyal becerilerinin gelişim düzeyleri ve estetik becerilerinin gelişim düzeylerini de dikkate almakta oldukları belirlenmiştir. Araştırmada, lise matematik öğretmenleri, sınavdan sonra hazırladıkları cevap anahtarını ilan etmektedirler. Ancak bu cevap anahtarını gerektiğinde sınıfa göre değiştirme görüşünde kararsız kalmışlardır. Bu konudaki kararsızlık, 21 yıl ve üzeri kıdeme sahip matematik öğretmenlerinde daha fazladır.
Araştırmada nihai olarak, ilgili anketi cevaplayan matematik öğretmenlerinin, öğretim sürecinde uygulamakla yükümlü bulundukları Lise Matematik Dersi Öğretim Programı ölçme-değerlendirme öğesini tam olarak benimsememelerinin konuyla ilgili bilgi yetersizliğinden kaynaklandığı değerlendirmesi yapılmıştır. Bu öğretmenler, uyguladıkları mevcut programın ölçme ve değerlendirme öğesinin öngördüğü bazı çağdaş ilkeleri benimsedikleri halde, değerlendirme amacı ile ölçme aracı hazırlama gibi bazı konularda hala geleneksel bir tutum içerisindedirler. Öğretmenlerin bu çelişkili tavırlarının, genel itibarıyla ölçme ve değerlendirmeye yönelik çağdaş gelişme ve uygulamalarla ilgili konulardaki bilgi yetersizliğine bağlanabileceği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: 
Lise Matematik Öğretim Programı, Matematikte Ölçme ve Değerlendirme, Matematik Öğretimi, Program Değerlendirme, Matematik Öğretmenlerinin Görüşleri.

Abstract:
The aim of this study is to evaluate measurement and evaluation aspect of high school mathematic curriculum (9th-12th grade) based on teacher's opinion.  After evaluation, suggesting some advice is another aim of this study. The data for this study, which was carried out descriptive and scanning model, obtained through fivefold likert questionnaire which is one of the quantitative data collection techniques.
The universe of the study comprises 750 high school mathematic teachers during 2013-2014 education years in Elazığ, Trabzon, Hatay and Kars. Sample is made of 159 high school mathematic teachers from that universe. The data was analyzed through descriptive statistical techniques such as arithmetic mean, Standard Deviation Technique, Independent Group's ''t''- test, One Way Variance Analysis (ANOVAs), Mann Whitney U Test and X2 test. The analyzed data has been tabulated and commented. While commenting the finding and having conclusion related research and literature has been used.
At the end of the research, in consideration of quantitive data analysis, it is understood that participant mathematic teachers are indecisive about adopting measurement and evaluation of High school Mathematic curriculum.    This indecisiveness is higher among teachers who have 16-20 years experience and graduated from Science-Literature Faculty.  Furthermore, these same teachers while measuring and evaluating pay attention to the principle of curriculum as '' each student learns mathematic''. Another important conclusion of the study is that high school mathematic teachers have traditional evaluation aim. Correspondingly, it is identified that in their exams teachers usually ask question to measure the information rather than mental skill. The participant teachers expressed agreement to the question that current high school mathematic curriculum should be examined to define the level of attainment, to determine strong  and potentially strong sides of the students and to determine the effectiveness of education.
It is determined that the teachers who participated to the research prepare test plan before the examination while preparing measurement tool. It is understood that male and experienced mathematic teachers are more sensitive to prepare test plan before examination. Also it has been found that these same teachers as traditionally take course book as reference while preparing exam questions. Using course book as a reference to prepare exam questions is more common among bachelor graduated mathematic teachers than the teachers who have master degree and again more common among Faculty of Education graduated mathematic teachers than Science-Literature graduated teachers.
In this research, it has been found out that mathematic teachers pay attention their colleagues' opinion while preparing exam questions but they do not care their students' opinion. Moreover, teachers, in the light of current mathematic curriculum, prepare their exam for these purposes in an order; oriented to reasoning, oriented to relation among concept, oriented to communication, oriented to modeling real life problems and oriented to finding solution. Besides these, teachers are indecisive about the question ''I ask complex questions which need high level of thinking.'' This indecisiveness is higher among Science-Literature Faculty graduated teachers.	In the study, it has been found out that participant teachers while doing evaluation pay attention to students' academic achievements, their daily studies, self confidence and self arrangement, their attitude towards mathematic, their social skills and aesthetic features. According to findings, high school mathematic teachers announce the answer key right after the exam. However, they are indecisive about changing this answer key according to class. This indecisiveness is higher among 21 and more years experienced teachers.
In brief, it can be evaluated that participant mathematic teachers have not adopted the measurement and evaluation of current High School Mathematic Curriculum for which these teachers are responsible and it is mainly because of lack of knowledge about the subject. Although these teachers adopt some kind of modern aspect of current curriculum, they still have traditional point of view in purpose of measurement and preparing measurement tool.   It is concluded that this contradiction is because of lack of necessary knowledge about new developments on measuring and evaluation.

Key Words: 
High School Mathematic Curriculum, Measurement and Evaluation in Mathematic, Math Training, Curriculum Evaluation, Opinion of Math Teachers.