Şanlıurfada HPV pozitif olan kadınların serviks kanserinin erken tanısınayönelik bilgi ve davranışları
Knowledge and behaviors of women who are HPV positive in Şanlıurfa towards early diagnosis of cervical cancer
Yazar: GÜLER ÖZEL
Danışman: DOÇ. DR. FATMA KORUK
Harran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma, Şanlıurfa İl Merkezi'nde serviks kanseri taraması sonrası Human Papilloma Virus (HPV) pozitif olan kadınların serviks kanserinin erken tanısına yönelik bilgi ve davranışlarını belirlemek amacıyla tanımlayıcı tipte yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Şanlıurfa il merkezinde 1. Basamak sağlık kurumlarında serviks kanser taraması yapılan ve 2019 yılında Ulusal HPV Laboratuvar Sistemi'ne kayıtlı HPV pozitif kadınlar oluşturmuştur. Araştırmada örnek seçimine gidilmemiş, Şanlıurfa İl Merkezi'nde yaşayan tüm kadınlara ulaşılması hedeflenmiştir. Veriler, Veri Toplama Formu kullanılarak 08.09.2021-22.04.2022 tarihleri arasında yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. Araştırma için Şanlıurfa İl Sağlık Müdürlüğü'nden ve Harran Üniversitesi Etik Kurulu'ndan yazılı izin, araştırmaya katılmayı kabul eden Kadınların ise bilgilendirilmiş onamları alınmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, tamamlayıcı istatistiklerden yüzde, ortalama ve standart sapma, tek değişkenli analizden Ki Kare ve Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Araştırmada kadınların yaş ortalaması 43.35±8.644 olup %46.2'si herhangi bir eğitim kademesini tamamlamamıştır. Kadınların %64.4'ü serviks kanserinin ne olduğunu bilmemektedir. Kadınların %85.1'i şikayeti olmasa da serviks kanserinin erken tanısı için muayene olmayı düşünmektedir. Kadınların %62.7'si tarama sonrası erken tanı davranışı göstermiştir. Düzenli jinekolojik muayene yaptıran (%73.7), tarama sonrasında genotipi HPV 16/18 olan (%92.8) ve genotipi HPV 16/18 dışı olanlarda ise pap smear (Papanicolaou Smear) testi anormal olan (%88.5) kadınların serviks kanseri erken tanı davranışı gösterme düzeyi daha yüksektir(p<0.05). Araştırmadan elde edilen bulgular, araştırmaya katılan kadınların serviks kanseriyle ilgili bilgilerinin ve serviks kanseri erken tanı davranışı gösterme düzeylerinin yetersiz olduğunu göstermiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda tarama sonrasında sonucu pozitif olan kadınlara özel danışmanlık ve eğitimin verilmesi, 1. ve 2. Basamak sağlık çalışanlarının serviks kanseri taramaları ve tarama sonrası erken tanı hakkında bilgilerinin sürekli güncel tutulması ve hastaların tarama testi sonrasında erken tanı davranışlarını takip edecek dijital sistemin kullanılması önerilmiştir.

Abstract:
The study was conducted in a complementary type to determine the knowledge and behaviors of women who were HPV positive after cervical cancer screening for early diagnosis of cervical cancer in Şanlıurfa province center. The population of the study consisted of HPV-positive women who were screened for cervical cancer in primary health care institutions in Şanlıurfa province center in 2019 and registered in the National HPV Laboratory System. No sample selection was made in the study and it was aimed to reach all women living in Şanlıurfa City Center. Data were collected through face-to-face interviews between 08.09.2021-22.04.2022 using the Data Collection Form. Written permission was obtained from Şanlıurfa Provincial Health Directorate and Harran University Ethics Committee and informed consent was obtained from women who agreed to participate in the study. In the evaluation of the data, percentage, mean and standard deviation were used as complementary statistics, and chi-square and Mann Whitney U test were used as univariate analyzes. The average age of women in the study was 43.35±8.644 and 46.2% of them had not completed any level of education. 64.4% of women do not know what cervical cancer is. 85.1% of women are considering being examined for early diagnosis of cervical cancer, even if they have no complaints. 62.7% of women showed early post-screening behavior. Those who have a regular gynecological exam (73.7%), whose genotype is HPV 16/18 after screening (92.8%) and who are non-genotype HPV 16/18, have abnormal Pap smear (Papanicolaou Smear) test (%88.5) Women have a higher level of early diagnostic behavior than cervical cancer (p<0.05). The findings from the study showed that the women who participated in the study had insufficient knowledge of cervical cancer and their level of early detection behavior of cervical cancer. In line with these results, it is recommended to provide special counseling and training to women with positive results after screening, to keep the information of primary and secondary healthcare professionals about cervical cancer screenings and early diagnosis after screening constantly updated, and to use a digital system to monitor patients' early diagnosis behaviors after the screening test.