Akut pankreatit hastalarında sarkopeninin değerlendirilmesi
Evaluation of sarocopenia in acute pancreatitis patients
Yazar: GİZEM SERAY KILIÇ
Danışman: DOÇ. MUSTAFA TAHTACI
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Elektriksel impedans = Electric impedance ; Kas distrofileri = Muscular dystrophies ; Kas hastalıkları = Muscular diseases ; Pankreas = Pancreas ; Pankreas hastalıkları = Pancreatic diseases ; Pankreatit = Pancreatitis

Özet:
Amaç: Akut pankreatit karın ağrısı ve amilaz ve lipaz gibi pankreas enzimlerinde yükselmeyle seyreden pankreasın inflamatuvar sürecidir. Sarkopeni kas kütlesi ve gücünün kaybı olarak tanımlanabilir. Sarkopeni geriatrik popülasyonda ciddi morbidite ve mortaliteyle ilişkili bulunmuştur. Bu çalışmada akut pankreatit ile takip edilen hastalarda sarkopeni varlığını ve sarkopeninin pankreatit prognozuna etkisini araştırmayı amaçladık.

Materyal ve Metod: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji kliniğinde Temmuz 2018 ile Ocak 2019 tarihleri arasında akut pankreatit tanısı ile yatırılan 60 hasta çalışmaya alındı. Hastaların yatışlarını takiben prognostik belirteçleri hesaplanıp, el dinamometresi ile kas gücü ölçümü, BİA cihazı ile vücut kompozisyonları belirlendi. Geriatrik yaş grubundaki hastalar için EWGSOP'un sarkopeni tanı kriterleri kullanıldı. Diğer hastalarda sarkopeni varlığını belirlemek için 15 kadın ve 15 erkek genç sağlıklı bireylerden kontrol grubu oluşturuldu. Kontrol grubunda el dinamometre ile kas gücü ölçümü BİA cihazı ile vücut kompozisyonları belirlenerek –2 SD altında kalanlar sarkopenik kabul edildi. Buna göre akut pankreatit hastaları sarkopenik ve nonsarkopenik olarak iki gruba ayrıldı. İki grubun demografik özelikleri, antropometrik ölçümleri, Ranson, Glasgow-Imrie, Balthazar, Apache-2 skorları, Atlanta sınıflamasına göre hastalığın şiddeti, hastanede yatış süreleri ve laboratuvar bulguları karşılaştırıldı.

Bulgular: Çalışmaya alınan akut pankreatitli olguların 11'inde (%18.3) sarkopeni saptandı. Sarkopenik grupta olguların yaş ortalaması, Glasgow-Imrie skoru, Atlanta sınıflamasına göre şiddetli akut pankreatit olgu sayısı anlamlı yüksek, BKİ, üstkol çevresi, SMMI, el sıkma gücü anlamlı düşük bulundu (p<0.05). Yatış süreleri, diğer skorlama sistemleri, CRP, prokalsitonin, vitamin D düzeyleri, cinsiyet dağılımı, alışkanlık durumu, pankreatit etyolojisi, komorbidite, bel, baldır ve kalça çevreleri açısından 2 grup arasında anlamlı fark saptanmadı (p>0.05).

Sonuç: Çalışmamız akut pankreatitli olgularda sarkopeninin BİA ile değerlendirildiği ilk çalışmadır. Sarkopeninin varlığı akut pankreatitli olgularda hastalığın prognozunu öngörmede etkili olabilir.
  
Anahtar kelimeler: Elektriksel empedans, pankreatit, sarkopeni

Abstract:
Objective: Acute pancreatitis is an inflammatory process of the pancreas with abdominal pain and elevated pancreatic enzymes such as amylase and lipase. Sarcopenia can be defined as loss of muscle mass and strength. Sarcopenia was associated with significant morbidity and mortality in the geriatric population. In this study, we aimed to investigate the presence of sarcopenia and the effect of sarcopenia on the prognosis of pancreatitis in patients with acute pancreatitis.

Materials and Methods: Sixty patients with acute pancreatitis hospitalized between July 2018 and January 2019 in Ankara Yıldırım Beyazıt University Atatürk Training and Research Hospital Gastroenterology Clinic were included in the study. Following hospitalization, prognostic markers were calculated and muscle strength measurement by hand dynamometer and body composition were determined with BIA device. Sarcopenia diagnostic criteria of EWGSOP were used for geriatric patients. In order to determine the presence of sarcopenia in other patients, a control group consisting of 15 female and 15 male young healthy subjects was formed. In the control group, muscle strength was measured by hand dynamometer, body composition was determined by BIA device, and those below –2 SD were determined as sarcopenia. Patients with acute pancreatitis were divided into two groups as sarcopenic and non-sarcopenic. Demographic characteristics, anthropometric measurements, Ranson, Glasgow-Imrie, Balthazar, Apache-2 scores, disease severity according to Atlanta classification, length of hospital stay and laboratory findings were compared between two groups.

Results: Sarcopenia was detected in 11(%18.3) of the patients with acute pancreatitis. In te sarcopenic group mean age, Glasgow-Imire score, severe acute pancreatitits number of patients with Atlanta classification was higher, BMI, upper arm circumference, SMMI and hand squeezing power were significantly lower (p <0.05). There was no difference CRP, procalcitonin, vitamin D levels, gender distribution, habit status, etiology of pancreatitis, comorbidity, waist, calf, hip (p >0.05).

Conclusion: Our study is the first study to evaluate sarcopenia with BIA in patients with acute pancreatitis. The presence of sarcopenia may be effective in predicting the prognosis of patients with acute pancreatitis.

Key words: Electric impedance, pancreatitis, sarcopenia