2018 5. sınıf sosyal bilgiler dersi öğretim programının gelişim öğrenme psikolojisi açısından incelenmesi (Gaziantep ili örneği)
Examination of 2018 5th grade social studies curriculum in terms of development learning psychology (Gaziantep province example)
Yazar: ABDULKADİR MIHÇI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUBA TOMBULOĞLU
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Gelişim psikolojisi = Development psychology ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Günümüzde devletlerin varlığını sürdürebilmeleri açısından önemli bir parçası olarak sayabileceğimiz eğitimin temel unsurlarından olarak kabul edilenlerden biri programdır. Bu alanın Türkiye açısından yansımalarına baktığımızda hazırlanmış birçok araştırma ve karşılaştırmalı inceleme yapan tez çalışması bulunmaktadır. Teknolojik ve akademik gelişmeler ile ülkeler insan yetiştirme hedeflerini yani eğitim programlarını da düzenlemektedir. Hazırlamış olduğumuz yüksek lisans tez çalışmamızda, 2018-2019 eğitim öğretim yılında güncellenen 5. sınıf Sosyal Bilgiler dersi öğretim programı gelişim öğrenme psikolojisi açısından Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin görüşlerince incelenmiştir. Araştırmamızın yöntem kısmı nitel araştırma yöntemi ve olgubilim deseni ile kurgulanmıştır. Araştırmamız içerisinde kullandığımız çalışma grubunu Gaziantep ili merkez ilçeleri olan Şahinbey ve Şehitkamil ilçelerinde görev yapmakta olan 20 Sosyal Bilgiler öğretmeni oluşturmuştur. Çalışma grubumuzdan verilerin toplanmasına yönelik incelemiş olduğumuz benzer tez çalışmaları ışığında açık uçlu soru tekniği ile sorularını oluşturduğumuz yarı yapılandırılmış görüşme formu hazırlanmıştır. Formun hazırlanmasında alan uzmanlarının görüşlerinden yararlanılmıştır. Araştırmamızın konusunu oluşturan 2018 5. sınıf Sosyal Bilgiler dersi öğretim programının ve görüşme yapılan katılımcı Sosyal Bilgiler öğretmenlerinden elde ettiğimiz verilerin incelenmesinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Programın ve öğretmen görüşlerinin gelişim öğrenme psikolojisi açısından derinlemesine incelenmesi sağlanmıştır. Araştırmamız elde ettiğimiz sonuçlar programda bulunan öğrenme alanları, kazanımlar, kavramlar, beceriler ve değerler açısından şu şekildedir: Katılımcı Sosyal Bilgiler öğretmenlerimiz öğrenme alanlarına yönelik dolgun ve ayrıntılı görüşü geliştirmişlerdir. Fakat 5. sınıf öğrencilerinin gelişim düzeylerinin öğrenme alanlarını anlamada yeterli olduğunu ifade etmişlerdir. İlgili kazanımların aktarımında öğrencilerin somut işlem döneminden soyut işlem dönemine geçişi ile sorunların yaşandığını ortaya koymuşlarıdır. Katılımcı Sosyal Bilgiler öğretmenlerimiz kazanımlar içerisindeki kavramların soyut düşünce becerisi gerektirdiğini ve öğrencilerin zaman zaman yetersiz kaldıklarını söylemişlerdir. Öğrencilerin yetersiz olarak ifade ettikleri durumun sebeplerine ise fırsat eşitliği ve öğrencilerin bilgiyi araştırmada eksik kaldıkları görüşlerini ifade etmişlerdir. Kavramların öğretimine yönelik bir diğer ulaşılan sonuç ise Sosyal Bilgiler ders süresinin yetersiz olduğudur. Katılımcı Sosyal Bilgiler öğretmenlerimiz ders süresi içerisinde öğretim tekniklerinden ve materyallerden yeteri kadar yararlanamadıklarını bu nedenle kavram öğretiminde sorunlar yaşandığını söylemişlerdir. Programın içeriğinde bulunan becerilere yönelik öğretmen görüşlerince; öğrencilerin algı düzeylerine uygundur ifadesi ile öğretmenlerin rolünün yüksek olduğu görüşü öne çıkmıştır. 5. sınıf Sosyal Bilgiler dersi öğretim programındaki değerler açısından öğretmen görüşlerine baktığımızda, değerlerin eğitiminde yaşanan sorunların başında Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin değerler eğitimi verebilmeleri yönünden başarısız olduğu yönündedir. Programda bulunan değerlerin eğitiminde öğrencilerin yaşantıları yoluyla eğitimin yapılması gerektiği görüşü ifade edilmiştir. Araştırmamız sonucunda öğretmen görüşlerinde belirtilen hususlara yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Today, one of the basic elements of education, which we can count as an important part of the existence of states, is the program. When we look at the reflections of this field in terms of Turkey, there are many researches and thesis studies that make comparative studies. With technological and academic developments, countries also organize their human training goals, that is, their education programs. In our master's thesis that we have prepared, the 5th grade Social Studies curriculum, which was updated in the 2018-2019 academic year, was examined in terms of developmental learning psychology by the views of social studies teachers. The method part of our research is structured with qualitative research method and phenomenology pattern. The study group we used in our research consisted of 20 Social Studies teachers working in Şahinbey and Şehitkamil districts, which are the central districts of Gaziantep. In the light of similar thesis studies that we examined for the collection of data from our study group, a semi-structured interview form was prepared with open-ended question technique and questions. In the preparation of the form, the opinions of field experts were used. Content analysis technique was used to analyze the 2018 5th grade Social Studies curriculum, which is the subject of our research, and the data we obtained from the participant Social Studies teachers interviewed. In-depth examination of the program and teacher's views in terms of developmental learning psychology was provided. The results of our research are as follows in terms of learning areas, acquisitions, concepts, skills and values ​​in the program: Our participatory Social Studies teachers have developed a full and detailed view on learning areas. However, they stated that the development levels of the 5th grade students were sufficient to understand the learning areas. They revealed that there were problems with the transition of the students from the concrete operational period to the abstract operational period in the transfer of related acquisitions. Our participatory Social Studies teachers said that the concepts within the learning outcomes require abstract thinking skills and that the students are inadequate from time to time. The reasons for the situation, which the students expressed as insufficient, were expressed as equality of opportunity and the lack of students in researching information. Another conclusion reached regarding the teaching of concepts is that the duration of the Social Studies course is insufficient. Our participatory Social Studies teachers said that they could not benefit from teaching techniques and materials sufficiently during the course, and therefore there were problems in teaching concepts. According to the opinions of the teachers about the skills in the content of the program; With the statement that it is suitable for the perception levels of the students, the opinion that the role of the teachers is high came to the fore. When we look at the opinions of the teachers in terms of the values ​​in the 5th grade Social Studies curriculum, it is that the Social Studies teachers are unsuccessful in providing values ​​education at the beginning of the problems experienced in the education of values. It was expressed that in the education of the values ​​in the program, education should be done through the experiences of the students. As a result of our research, suggestions were presented regarding the issues mentioned in the teachers' opinions.