Bismil-Batman arası (Dicle havzası) Paleolitik dönem buluntuları
The Paleolithic age assemblages of Bismil-Batman area (the Tigris river basin)
Yazar: AYLA ÖZEL
Danışman: DOÇ. DR. HARUN TAŞKIRAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Özel, Ayla, Bismil-Batman Arası (Dicle Havzası) Paleolitik DönemBuluntuları, Yüksek Lisans Tezi, Danışman: Doç. Dr. Harun Taşkıran, 121 s.ÖZET2001 yılında Ilısu Baraj Gölü alanında başlatılan ?Paleolitik Çağ YüzeyAraştırması? na yönelik olarak yapılan bu çalışma ile Diyarbakır İli, Bismil İlçesiile Batman İli arasında olan ve Dicle Nehri'nin kuzey kesiminde kalan 11 adetbuluntu yerinin paleolitik dönem buluntuları incelenmiş ve bölgenin paleolitikpotansiyeline katkıda bulunulmuştur.Elimizdeki verilere dayanarak; incelenmiş olan yüzey buluntularının birçoğunun Alt Paleolitik Dönem'e ait olduğu ve ayrıca bazı buluntuların da OrtaPaleolitik dönemin başlarını yansıttığı görülmektedir. Bu malzeme grubunda ikiyüzeyli aletler, Levallois çekirdekler, diğer hazırlanmış ve hazırlanmamışçekirdekler, alet ve taşımalıkların analizleri yapılmıştır. Bundan yola çıkarak, ikiyüzeyli aletlerin daha çok Orta ve Üst Acheuleen döneme ait olduğu ve sıklıklabadem biçimli formları sunduğu görülmüştür. Bu alan toplamda; badem biçimli,kısa badem biçimli, Micoquien, kısmi, yonga üzerine kısmi, çekirdek biçimli vediğer iki yüzeyli aletler olmak üzere 7 tipte buluntular vermiştir. 13 adet iki yüzeylialetin 500 gr dan, 3 adet iki yüzeyli aletin ise 1 kg dan fazla olduğu tespitedilmiştir, bunlar içerisinde kısmi ve badem biçimli iki yüzeyli aletler yoğun olarakkarşımıza çıkar.Alet ve taşımalıklar en fazla yüzdeye sahiptir ve bunlar içerisinde; dişlemelialetler ile kenar kazıyıcılara, ikili aletlere sıkça rastlanmaktadır. Bu buluntularüzerinde Clactonien teknik sıkça karşımıza çıkmaktadır.Levallois teknikle hazırlanmış çekirdekler, klasik Levallois tekniğinden çokproto tipleri yansıtırlar. Bu çekirdeklerde düz vurma düzlemi daha sıkgörülmüştür. Ayrıca Levallois çekirdeklerde, Fırat havzasında karşımıza çıkanklasik teknoloji bulunmamaktadır. Hazırlanmamış çekirdeklerde en çok karşımızaçıkan tip ise şekilsiz çekirdeklerdir.

Abstract:
Özel, Ayla, The Paleolithic Age Assemblages of Bismil-Batman Area (TheTigris River Basin), Master?s Thesis, Advisor: Assoc. Prof. Harun Taşkıran, 121 p.ABSTRACTThis study was examined as a continue of ?Paleolithic Age SurfaceResearch? which was on the Ilısu Dam Lake vicinity, the data of paleolithic age ofDiyarbakır, Bismil and among Batman, and also 11 locations are the North ofDicle River in 2001.According to this examination, so many sites, which were examined, arebelong to Early Paleolithic and Middle Paleolithic Age. In these material group,some hand axes, Levallois cores, other prepared and unprepared cores, tools andtheir some parts were analyzed. In this situation when we moved, many of bifaceswhich are oftenly belong to Middle and Upper AcheulÃ©en and their forms aregenerally amydaloid shaped were understood. This area gave totally 7 types data asamydaloid and short amydaloid shaped, Micoquien, partial and onto flake partial,nucleus shaped and other bifaces. 13 bifaces are much more than 500 gr and 3bifaces are much more than 1 kg, which were determined. In these, many ofbifaces which are amydaloid shaped and partial were established.Tools and blanks are the most many samples and in these, we encountermany denticulates, side scrapers and double tools. We see Clactonien techniqueoftenly on these samples.Cores, which were prepared with Levallois technique, generally, showatypical characters. Oftenly, straight stiriking platforms were considered. However,these Levallois cores have not a classical Levallois technology like in Euphratesassemblages. In unprepared cores, we encounter lots of shapeless cores.