Yba2Cu3--xRexOy(x=0, 0,3, 0,5, 0,7, ve 1,0 ve Re=Yb, Sm, Nd) süperiletkenlerinin yapısal ve fiziksel özelliklerinin incelenmesi
Investigation of structural and physical properties of Yba2Cu3--xRexOy(x=0, 0,3, 0,5, 0,7, and 1,0 ve Re=Yb, Sm, Nd) superconductors
Yazar: SÜLEYMAN BOLAT
Danışman: PROF.DR. EKREM YANMAZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
ÖZET Bu çalışmada YBa2Cu3.xRexOy (Re=Yb, Sm, Nd) olacak biçimde, katıhal tepkime (x=0, 0,3, 0,5) ve alevde eritme-hızlı soğutma-büyütme (FQMG) (x=0, 0,3 0,5 0,7, 1,0) yöntemleri kullanılarak numune üretimi yapıldı. Bu numunelerin bazı yapısal ve fiziksel özellikleri, x-ışını kırınım desenleri, SEM/optik mikro fotoğrafları, manyetik kaldırma kuvveti ölçümleri, direnç ölçümleri ve son olarak AC alınganlık ölçümleri bakımından incelendi. Buna göre katıhal tepkime yöntemi ile üretilen numunelerde katkının yapı içine girmediği, katkıyla birlikte numunelerin süperiletkenlik özelliklerinin bozulduğu tespit edildi. FQMG yöntemi ile üretilen numunelerde ise katkının yapı içine girdiği ve bu suretle x=0,3 Yb katkılı numune ile x=0,3 Nd katkılı numunelerin bazı süperiletkenlik özelliklerinde iyileşme meydana geldiği gözlendi. x=0,3 Yb katkılı numunenin sıvı azot sıcaklığında ölçülen manyetik kaldırma kuvvetinin maksimum değeri katkısız numuneden ~%240 daha büyük ölçüldü. x=0,3 Nd katkılı numunenin, AC alınganlık ölçüm verilerinden Bean modeli kullanılarak hesaplanan, kritik akım yoğunluğu katkısız numuneden %235 oranında büyük bulundu. Basit bir model geliştirilerek numunelerin, manyetik kaldırma kuvveti ölçüm verilerinden yararlanarak, alanın fonksiyonu olarak kritik akım yoğunlukları hesaplandı. Kaldırma kuvveti ile AC alınganlık ölçüm verilerinden teorik olarak hesaplanan kritik akım yoğunluğu değerleri aynı sıcaklık ve alan için birbirleriyle kıyaslandığında, AC alınganlık ölçümlerinden bulunanların daha büyük olduğu görüldü. Bu farklılığın çökelti fazlarından olduğu sonucuna varıldı. Anahtar Kelimeler: Süperiletken, Katıhal Tepkime Yöntemi, FQMG Yöntemi, Yb, Sm, Nd Katkısı, Manyetik Kaldırma Kuvveti, Kritik Akım Yoğunluğu, Bean Modeli.

Abstract:
SUMMARY Investigategation of Structural and Physical Properties of YBa2Cu3-xRexOy (x=0, 0.3, 0.5, 0.7, 1.0 and Re=Yb, Sm, Nd) Superconductors In this work, sample production in the form of YBa2Cu3.xRexOy (Re=Yb, Sm, Nd) has been carried out by using solid state reaction (x=0, 0.3, 0.5) and Flame-Quench-Melt Growth (FQMG) (x=0, 0.3, 0.5, 0.7, 1.0) techniques. Some structural and physical properties of the samples prepared by two methods have been investigated using x-ray diffraction (XRD), SEM/optical micrographs, magnetic levitation force, resistivity and finaly AC susceptibility measurements. Therefore, it was found that the substitution of above elements did not enter into the unit cells of the samples prepared by solid state reaction method and the superconducting properties of all samples were destroyed with increasing the content of substitution in samples. For the samples prepared with FQMG method, the substitutions mentioned above were observed to enter into the unit cell of the samples, thus, it was observed that the substitution of x=0.3 Yb and x=0.3 Nd improved some superconducting properties of the samples. The maximum value of the magnetic levitation force, measured at liquid nitrogen temperature, on the x=0.3 Yb sample is found to be ~%240 greater than that of the pure sample. Critical current density of x=0.3 Nd calculated using the Bean model is found to be ~%235 greater than that of pure sample. Critical current densities as a function of the magnetic field are calculated by developed a simple method based on magnetic levitation force measurement data. Comparision of critical current densities obtained from levitation force and calculated theoretically from AC susceptibility measurement data, for the same temperature and field strength, showed that the values obtained from AC susceptibility measurements are greater. It was attributed to the amounts of precipitations in samples. Key Words: Superconductor, Solid State Method, FQMG Method, Yb, Sm, Nd Adding, Magnetic Levitatin Force, Critical Current Density, Bean Model. VI