Resimli öykü kitabı okuma uygulamalarının 48-60 aylık çocukların erken okuryazarlık ve matematik becerilerine etkisi
The effects of picture story book reading practices on early literacy and Mathematics skills of 48-60 month-old children
Yazar: ZEHRA BİLGEN
Danışman: PROF. DR. MÜBECCEL SARA GÖNEN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik beceri = Academic skills ; Erken okuryazarlık becerileri = Early literacy skills ; Etkileşimli kitap okuma = interactive book reading ; Hikaye kitapları = Story books ; Matematiksel beceri = Mathematical skill ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Resimli kitaplar = Illustrated books ; Resimli çocuk kitapları = Illustrated children books ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk kitapları = Children's books

Özet:
Okul öncesi dönem, insan yaşamında gerçekleşen pek çok davranış ve becerinin temellerinin atıldığı eşsiz deneyimlerle dolu kritik bir dönemdir. Erken dönem akademik başarının temelinde erken okuryazarlık ve erken matematik becerileri yer almaktadır. Erken çocukluk döneminde çocukların matematik becerilerini edinmelerinde etkili olabilecek farklı niteliklere sahip birçok çocuk edebiyatı eseri bulunmaktadır. Bu araştırmanın amacı, resimli öykü kitabı okuma uygulamalarının 48-60 aylık çocukların erken okuryazarlık ve matematik becerilerine etkisini incelemektir. Bu amaç ile karma yöntemin kullanıldığı bu araştırmada deneysel tasarım ve gözlem bir arada kullanılmıştır. Deneysel aşamada ön test son test kontrol gruplu desen tercih edilmiş, deney grubu çocukları ile sekiz hafta boyunca 30 kitap okuma uygulaması gerçekleştirilmiştir. Kitap okuma uygulamalarının ardından oturumlardan elde edilen gözlemler araştırmacı tarafından araştırmacı günlüklerine kaydedilmiştir. Araştırma, Çanakkale İli Kepez Beldesi'nde Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı bağımsız anaokulundaki 48-60 aylık çocuklar ile yürütülmüştür. Araştırmada, "Resimli Öykü Kitaplarını Değerlendirme Ölçeği", "Resimli Öykü Kitaplarında Matematik Kavram ve Becerilerini Belirlemeye Yönelik Kriter Formu", "Demografik Bilgi Formu", "Erken Okuryazarlık Becerilerini Değerlendirme Aracı (EOBDA)" ve "Erken Matematik Testi (EMAT)" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde deneysel aşamada SPSS Paket Programı kullanılmış, gözlem kayıtları ise betimsel analiz tekniği ile çözümlenmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre erken okuryazarlık ve matematik becerilerinin geliştirilmesinde resimli öykü kitaplarının kullanılmasının faydalı olduğu görülmüştür. Buna ek olarak bu iki akademik becerinin birbiriyle ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre uygulayıcı ve eğitimcilere önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Preschool period is a critical period full of unique experiences where the foundations of many behaviors and skills in human life are laid. The basis of early academic success lies in early literacy and early mathematics skills. There are many works of children's literature with different qualities that can be effective in children's acquisition of mathematical skills in early childhood. The purpose of this study is to examine the effects of picture story book reading practices on the early literacy and mathematics skills of 48-60 month-old children. For this purpose, experimental design and observation were used together in this mixed method research. In the experimental phase, a pre-test post-test control group design was preferred, and 30 book reading practices were carried out with the children in the experimental group for eight weeks. After the book reading practices, the observations obtained from the sessions were recorded in the researcher diaries by the researcher. The research was conducted with 48-60 month old children in the independent kindergarten affiliated with the Ministry of National Education in Kepez Town of Çanakkale Province. In the research, "Picture Story Books Assessment Scale", "Criteria Form for Determining Mathematics Concepts and Skills in Illustrated Story Books", "Demographic Information Form", "Early Literacy Skills Assessment Tool (EOBDA)" and "Early Mathematics Test (EMAT)" were used. SPSS Package Program was used in the experimental phase to analyze the data obtained, and observation records were analyzed with the descriptive analysis technique. According to the results of the research, it was seen that the use of picture story books was beneficial in developing early literacy and mathematics skills. In addition, it has been determined that these two academic skills are related to each other. According to the results obtained from the research, suggestions were made to practitioners and educators.