Türkiye'de modern tıbbın kurumsallaşması ve Cumhuriyet dönemi sağlık politikaları
Institutionalization of modern medicine in Turkey and health policies in the Republican era
Yazar: AYHAN VERGİLİ
Danışman: PROF. DR. ERTAN EĞRİBEL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Kurumsallaşma = Institutionalization ; Modern = Modern ; Modernleşme = Modernization ; Saydam, Refik = Saydam, Refik ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık politikası = Health policy ; Türkiye = Turkey ; Tıp = Medicine ; Tıp bilimleri = Medicine sciences ; Tıp tarihi = History of medicine

Özet:
Tezde, modern tıbbın Türkiye'de gelişimi, Cumhuriyet döneminde, sağlık hizmetleri eğitimi ve teşkilatlanmasının yeniden yapılandırılması, bulaşıcı hastalıklarla mücadele ve Türkiye'de nüfus politikalarıyla sağlık politikaları arasındaki ilişki sosyolojik olarak incelenmiştir. 1867'de Türkçe tıp eğitimine geçilmesiyle tıp eğitimi yeni bir sürece girmiştir. Türkçe tıp eğitimi Türkiye'de pozitif bilimlerin gelişmesine büyük katkı sağlamıştır. Bunun neticesinde Tıbbiyede milli şuuru gelişmiş hekim ve aydınlar yetişmiştir. Bu gelişme, Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte Türkiye'de modernleşmenin halka yöneldiği ilk uygulamalı alanlardan biri olarak sağlık hizmetlerinde karşımıza çıkmaktadır. Bunda en büyük etki, I. Büyük Millet Meclisi Hükümeti bünyesinde, dünyada da ilklerden biri olarak kurulan Sıhhiye ve Muavenet-i İçtimaiye Vekâleti sayesinde gerçekleşmiştir. 1921'de Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı'nın kurulmasıyla nüfusun artırılması ve sağlıklı bir toplum yaratma girişimleri başarıya ulaşmıştır. 1960 yılından sonra yeni bir sağlık politikası ve nüfus politikası geliştirilmiş ancak bu politika istenen hedefe ulaşamamıştır. Fakat, Türkiye hali hazırda sağlık hizmetlerinde modern ve çağdaş imkanları sunabilme potansiyeline sahip bir devlettir.

Abstract:
In this thesis, the development of modern medicine in Turkey, the Republican Era, health services education and restructuring its organizations, the fight against infectious diseases and relationship between health policy and population policies in Turkey were examined sociologically. In this study firstly, the development of medicine as a theoretical and practical science in Turkey was examined. In 1867, medical education was entered a new process by starting medical education in Turkish. Medical education in Turkish has contributed to the development of positive sciences in Turkey. Consequently, patriotic doctors and intellectuals were educated in the medicine faculty. This development with the declaration of Turkish in Turkey stands out with public health care, one of the first applied fields where the modernization in Turkey where modernization directed to the public as a practiced field in health services were applied. One of the first Ministry of Health (Sıhhiye ve Muavenet-i İçtimaiye Vekâleti) was established in the world by the I. Grand National Assembly Government (I. Büyük Millet Meclisi Hükümeti) and it had a biggest impact on health policies.With the establishment of Ministry of Health in Turkey, the attempts of creating healthy society and density of population achieved the success. After 1960 a new health policy and population policy was developed. But this policy could not achieve the targeted aim.