Ameliyathane çalışanlarının hasta güvenliğine ilişkin tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of operating room staff?s attitudes related to patient safety
Yazar: EBRU ÖNLER
Danışman: PROF. DR. NERİMAN AKYOLCU
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ameliyathane teknisyenleri = Operating room technicians ; Ameliyathaneler = Operating rooms ; Geçerlik = Validity ; Güvenilirlik analizi = Reliability analysis ; Hasta güvenliği = Patient safety ; Sağlık personeli = Health personnel ; Ölçekler = Scales

Özet:
Araştırma; ameliyathane çalışanlarının hasta güvenliğine ilişkin tutumlarının değerlendirilmesi ve bu değerlendirmenin yapılmasına yardımcı olacak ölçme aracının, geçerlilik, güvenilirlik çalışmasının yapılması amacı ile gerçekleştirildi. İstanbul Üniversitesi İstanbul ve Cerrahpaşa Tıp Fakülteleri Ameliyathanelerinde çalışan 290 cerrah, anestezist ve hemşire araştırma kapsamına alındı. Çalışmanın ilk aşamasında Güvenlik Tutumları Ölçeği'nin geçerlilik, güvenilirlik çalışması yapıldı. İkinci aşamasında veriler Güvenlik Tutumları Ölçeği ve Çalışan Bilgi Formu ile elde edildi. Veri analizinde, sayı, yüzde, puan ortalaması, t ve tukey testleri, korelasyon, faktör ve varyans analizleri ile cronbach alfa katsayısı kullanıldı. Ameliyathanede çalışanların tanıtıcı özellikleri ile, güvenlik tutumları karşılaştırıldığında; 11 yıl ve daha fazla süreyle sadece gündüz ve kendi isteğiyle çalışanlar ile, günde 2-5 ameliyatın yapıldığı ameliyathane bölümlerinde çalışan ve hizmet içi eğitim programlarına katılanların güvenlik tutumları puan ortalamalarının yüksek, aralarındaki farkın anlamlı olduğu belirlendi. Çalışanların kendi meslektaşları ile, daha iyi iletişim ve işbirliği içinde oldukları, diğer ekip üyeleri ile iletişim ve işbirliği düzeylerinin düşük olduğu; ancak cerrahların kendi meslektaşlarına benzer bir oranda hemşireler ile de iyi iletişim ve işbirliği içinde olduklarını belirttikleri saptandı. Çalışanlar ile araç-gerecin nicel ve nitel olarak yeterli olması, çalışma saatlerinin yasalara uygun olarak düzenlenmesi, hasta ve çalışan güvenliği komitesi kurulması, hasta ve çalışan güvenliği ile ilgili eğitimlere çalışanların katılımlarının desteklenmesi, yönetici desteğinin sağlanması, çalışanlar arasında iletişimin, ekip işbirliğinin ve hasta güvenliği tutumlarına ilişkin farklı hastanelerde yürütülmüş çalışma sonuçlarının arttırılması önerildi.Anahtar Kelimeler: Ameliyathane, hasta güvenliği, hasta güvenliği kültürü, ölçek uyarlama, güvenilirlik ve geçerlilik.

Abstract:
Research was performed to evaluate safety attitudes of operating room employees and examining the reliability and validity of Turkish version of the Safety Attitudes Questionnaire-Operating Room Version (SAQ-OR Version).The study was carried out on 290 operating room employees of Istanbul University Istanbul and Cerrahpaşa Medical Faculty Hospitals. In the first stage of research, we examined reliability and validity of Turkish version of the SAQ-OR Version. In the second stage datas were collected by using an Employee Information Form and SAQ-OR Version. Avarage, standart deviation, frequency, percentage, student t, correlation analysis, factor analysis, oneway anova, cronbach alpha and Tukey HDS were used at data analysis. It was determined that safety attitude point avarage of employees are higher and difference between them are significant who work 11 years or more, only in daytime, voluntarily, at operating rooms which have 2-5 surgery in a day and participiants of job training. Also operating room employees have higher level of team collaboration and communication with their colleagues, than other members of operating room team, but surgeons indicated same level for team collaboration and communication with their colleagues and nurses. It was proposed to provide sufficient number and well educated employees and equipment, reorganize working hours as law-suit, establish patient and employee safety committee, support operating room employee to join educational activities about patient and employee safety, provide directors? support, improve operating room team cooperation and communication, increase surveys about this area at different hospitals.Key Words: Operating room, patient safety, patient safety culture, adaptation of scale, reliability, validity.