Fonksiyonel erkekleştirilmiş gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) spermasının dondurulması, çözdürme sonrası motilite ve DNA hasarının incelenmesi
Cryopreservation of functional sex-reversed male rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) sperm freezing, motility and DNA damage after thawing
Yazar: MUSTAFA DOĞAN
Danışman: PROF. DR. ERKAN CAN ; DOÇ. DR. FİLİZ KUTLUYER KOCABAŞ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; DNA hasarı = DNA damage ; Gökkuşağı alabalığı = Rainbow trout ; Kriyoprezervasyon = Cryoprezervation ; Sperm = Spermatozoa

Özet:
Su ürünleri yetiştiriciliğinde, büyüme performansı açısından tümü dişi Salmonid popülasyonları önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada, cinsiyeti tersine dönüştürülmüş (XX) gökkuşağı alabalığının (Oncorhynchus mykiss) spermasının dondurulması, saklanması ve çözdürme sonrası sperm kalitesine olumlu katkısı olması açısından da farklı sulandırma oranlarında (1:9, 1:15, 1:25) ve farklı dozlarda [0 Mm (Kontrol), 1 mM, 2 mM ve 4 mM) antioksidan (N-(2-Merkaptopropionil)-Glisin) madde ana sulandırıcıya [Glukoz (0,3 M), DMSO (%10), yumurta sarısı (%11), Penicilin/Streptomicyn (%0,3)] eklenmiştir. Payetler (0,5 ml) 37 °C'de su banyosunda 40 saniye boyunca çözdürülmüştür. Kullanılan antioksidan maddenin kriyoprezervasyon işleminden sonra çözdürülen spermaların motilite, döllenme ve yumurta açılma oranına etkisi belirlenmiş ve DNA hasarı araştırılmıştır. Denemeler sonucunda, N-(2-Merkaptopropionil)-Glisin'in en uygun değerleri; çözüm sonrası hareketlilik (%76,3±3,21), döllenme oranı (%63,33±2,10) ve yumurtadan açılma oranı (%53,33±2,90) için 2 mM konsantrasyon ve 1:25 seyreltme oranı olduğu belirlenirken DNA hasar tespiti sonucunda ise en iyi sonuçların 1:15 seyreltme oranında olduğu ve tüm konsantrasyonların (1 mM, 2 mM ve 4 mM) bir birine yakın olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, N-(2-Merkaptopropionil)-Glisin, kriyoprezervasyon işlemi sırasında verimlilik göstermiştir ve koruyucu ajan olarak kullanılabilir.

Abstract:
In aquaculture, all female Salmonid populations have an important place in terms of growth performance. In this study, in terms of freezing, storage and positive contribution to sperm quality after thawing, semen of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) of sex-reversed (XX) were determined at different dilution ratios (1:9, 1:15, 1:25) and at different doses [0], Mm (Control), 1 mM, 2 mM and 4 mM) antioxidant (N-(2-Mercaptopropionyl)-Glycine) substance to main extender [Glucose (0.3 M), DMSO (10%), egg yolk (11%), Penicillin/Streptomicyn (0.3%)] was added. Straws (0.5 ml) were melted in a 37 °C water bath for 40 seconds. The effect of the antioxidant substance used on the motility, fertilization and egg hatching rate of thawed sperm after cryopreservation was determined and DNA damage was investigated. As a result of the trials, the most suitable values of N-(2-Mercaptopropionyl)-Glycine; 2 mM concentration and 1:25 dilution ratio were determined for post-solution motility (76,3%±3,21), fertilization rate (63,33±2,10), and hatching rate (53,33±2,90). As a result of DNA damage detection, it was determined that the best results were at 1:15 dilution ratio and all concentrations (1 mM, 2 mM and 4 mM) were close to each other. As a result, N-(2-Mercaptopropionyl)-Glycine has shown efficiency during the cryopreservation process and can be used as a preservative agent.