İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı ile sosyal-duygusal-ahlaki gelişimlerinin ve dijital oyun deneyimlerinin incelenmesi
Examination of digital game addiction, social-emotional-moral development and digital game experiences of primary school fourth grade students
Yazar: VEYSEL DOKUMACI
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ÇALIŞOĞLU
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ahlak gelişimi = Moral development ; Dijital eğitim = Digital education ; Oyun bağımlılığı = Game addiction ; Sosyal duygusal gelişim = Social emotional development ; Teknolojik bağımlılık = Technological dependence

Özet:
Bu çalışmada ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin dijital oyun bağımlılıkları ile sosyal duygusal ve ahlaki gelişimleri arasındaki ilişkiyi incelemek, çocukların dijital oyun deneyimlerini detaylı bir şekilde ortaya koymak amaçlanmıştır. Karma yöntem ve açımlayıcı sıralı desen ile yürütülen çalışmanın nicel aşamasında dördüncü sınıfa devam eden 1124 öğrenciye; nitel aşamasında ise dördüncü sınıfa devam eden 49 öğrenciye ulaşılmıştır. Nicel aşamada veriler Hazar ve Hazar'ın (2017) "Çocuklar İçin Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği" ve Bozgun ve Baytemir'in (2019) "Sosyal-Duygusal ve Ahlaki Gelişim Ölçeği" ile toplanmıştır. Nitel aşamada ise araştırmacı tarafından oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Toplanan veriler istatistik paket programı aracılığıyla; betimsel istatistikler, t testi, tek yönlü varyans analizi (Anova), Tukey, Bonferronni, Tamhane ve Pearson Korelasyon analizleri ile analiz edilmiştir. Nitel verilerin analizinde ise betimsel istatistiklerle desteklenen içerik analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin dijital oyun bağımlılıkları ile sosyal duygusal ve ahlaki gelişimleri arasında negatif yönde ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Öğrencilerin dijital oyun bağımlılığı konusunda riskli grupta yer aldığı, gün içinde dijital oyunlara fazla zaman ayıran öğrencilerin ve erkek çocukların dijital oyun bağımlılıklarının daha yüksek olduğu ancak dijital oyun bağımlılığının yaşa, kardeş sayısına, ebeveyn öğrenim düzeyine, aylık gelir düzeyine ve ebeveyn çalışma durumuna göre farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Yine dijital oyun bağımlılığının çocukların kendilerine ait oda olma durumuna ve evde internet bağlantısı olma durumuna göre de anlamlı fark göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilere uygun seçenekler sunulduğunda dijital oyunlar yerine çocuk oyunlarını tercih ettikleri, öğrencilerin dijital oyunlar dışında sıklıkla arkadaşlarıyla çocuk oyunları oynadıkları, ailelerin de dijital oyunlar yerine çocuk oyunları oynanmasını istediği görülmüştür. Öğrencilerin dijital oyun seçiminde ise oyunların içeriğine, etkilerine, oyun tasarımına ve çeşitli diğer kriterlere dikkat ettikleri, dijital oyunların öğrencileri hem olumlu hem de olumsuz açıdan etkilediği görülmüştür.  Ulaşılan sonuçlar alan yazın dikkate alınarak tartışılmış, ailelere, eğitimcilere ve araştırmacılara bazı öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the relationship between digital game addictions and social emotional and moral development of fourth grade primary school students and to reveal children's digital game experiences in detail. In the quantitative phase of the study, which was conducted with mixed method and exploratory sequential design, 1124 fourth grade students were included; In the qualitative phase, 49 fourth grade students were reached. In the quantitative phase, data were collected with Hazar and Hazar's (2017) "Digital Game Addiction Scale for Children" and Bozgun and Baytemir's (2019) "Social-Emotional and Moral Development Scale". In the qualitative phase, a semi-structured interview form created by the researcher was used. Collected data through statistical package program; It was analyzed with descriptive statistics, t test, one-way analysis of variance (ANOVA), Tukey, Bonferronni, Tamhane and Pearson Correlation analyses. In the analysis of qualitative data, content analysis supported by descriptive statistics was performed. As a result of the research, it was seen that there was a negative and moderately significant relationship between students' digital game addictions and their social, emotional and moral development. It was concluded that students are in the risk group in terms of digital game addiction, students and boys who spend a lot of time on digital games during the day have higher digital game addiction, but digital game addiction does not differ according to age, number of siblings, parental education level, monthly income level and parental working status. Has been reached. It was also concluded that digital game addiction does not show a significant difference depending on whether children have their own room or internet connection at home. It has been observed that when students are offered suitable options, they prefer children's games instead of digital games, students often play children's games with their friends apart from digital games, and families want children's games to be played instead of digital games. It has been observed that students pay attention to the content, effects, game design and various other criteria when choosing digital games, and that digital games affect students both positively and negatively.  The results were discussed considering the literature, and some suggestions were offered to families, educators and researchers.