Doğanın sermayeleştirilmesinin kadın yaşamına sirayeti: Çevre direnişlerindeki kadınların deneyimleri üzerinden bir araştırma
Permeation of the capitalization of nature over women's lives: A research on the experiences of women in environmental resistance
Yazar: FATMA YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLHAN DEMİRİZ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Direniş = Resistance ; Doğa = Nature ; Kadınlar = Women ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Sermaye = Capital ; Sermaye oluşumu = Capital formation ; Çevre = Environment ; Çevre dostu davranışlar = Pro-environmental behaviours ; Çevre hareketleri = Environmental movements ; İş hayatı = Work life

Özet:
Günümüzde küreselleşme sürecinde yaşanan ekonomik, sosyal, politik ve kültürel birçok alandaki dönüşümü neoliberal politika ve uygulamalardan bağımsız okumak mümkün değildir. Küreselleşmenin iktisadi ideolojisi olarak ortaya çıkan neoliberalizm temelde devletin ekonomik ve toplumsal alanda işlevlerinin daraltılmasını öneren bir ekonomi politiktir. Bu temel dinamikleriyle beraber neoliberal küreselleşme sürecinde sermaye birikiminin genişlemesini mümkün kılabilmek adına meta dışı kalmış her alan metalaştırılmakta, dönüştürülmekte ve sermayeleştirilmektedir. Hal böyleyken neoliberal küreselleşme süreci bir yandan yerelleşmeyi de var etmektedir.
Son dönemde yerelliklerde yapılan kaynak odaklı yatırımlar beraberinde Türkiye özelinde de sermayeleştirilen alanlardan biri doğadır. Süreç içerisinde hem doğal alan hem de doğayla dolaylı/dolaysız ilişki içerisinde olan köylülerin yaşam alanları tahrip edilmektedir. Böylelikle tarihsel süreç içerisinde sosyal adaletsizliğin derinleştiği her alanda ortaya çıktığı gibi doğanın sermayeleştirilmesine karşı bir duruş olarak da 'direniş'ler ortaya çıkmaktadır. Direnişlerde doğal alanı korumanın yanı sıra bir sistem karşıtı duruş, yaşam alanı savunusu, ekonomik geçimliği koruma, müşterekleri savunma gibi olgular iç içe geçmektedir. Son dönem Türkiye özelindeki direnişlerde ise kadınların ön saflarda konumlanışı ayrıca dikkat çekmekte olan bir durumken direnişin cinsiyet üzerinden araştırılması ve tartışılması ihmal edilen konulardan biridir. Ataerkil sistem ve neoliberal küreselleşmenin ortaklığı düşünüldüğünde kadınların direnişinin arkasında yatan dinamiklerin ve direniş deneyimlerinin feminist bir perspektiften sorgulanması önemlidir. Buradan hareketle bu araştırma, doğanın sermayeleştirilmesi sürecinin sirayet ettiği kırsal alanlarda ortaya çıkan direnişlerde 'kadına', 'kadınlığa' ve 'kadınlık deneyimleri'ne odaklanmaktadır. Bu çerçevede temel amaç, kadınlar açısından direnişin arkasındaki dinamikleri sorguya açarak neoliberal küreselleşme sürecinin doğaya ve kıra yansımalarının kadınların gündelik ve geçimlik hayatlarında meydana getirdiği dönüşümleri kadın(lık) deneyimleri üzerinden incelemek ve tartışmaktır.

Abstract:
It is not possible to understand the transformations in many areas (such as economic, social, political and cultural areas) in the globalization process in today's world without taking neoliberal policies and implementations into account. Neoliberalism, emerged as an economical ideology of globalization, is basically an economic policy that recommends the restriction of the functions of the state in both economic and social areas. Together with these fundamental dynamics, in the process of neoliberal globalization, every non-commodity area was commodified, transformed and capitalized in order to enable the accumulation of capital. However, the process of neoliberal globalization leads to localization at the same time.
	In recent years as seen in Turkey too, the nature was one of the main capitalized fields as a result of the resource-oriented local investments. Both the natural areas and the livelihoods of villagers who are direct and/or indirect relationships with the nature are transformed and destroyed. So that, 'resistance' emerges (as it occurs in any area where social injustice and inequality deepens) as a stand against the capitalization of nature. It is seen that in addition to an attempt to protect the natural areas people's resistance should also be seen as a living area defense, a protection of livelihood, an anti-system stand, and a protection of collectives. In Turkish case in recent years, while rural women are in the very frontlines of those actions and protests their experiences and ideas are very much a neglected issue in the researches and discussions of the environmental resistance. Keeping in mind the collaboration between neoliberal globalization and patriarchy it becomes crucial to question the dynamics behind rural women's resistance and their womanhood experiences from a feminist perspective. In the light of this perspective, this thesis focuses on 'women', 'womanhood' and 'women(hood) experiences' in the rural resistances against the process of capitalization of nature. By questioning the dynamics behind rural women's resistance, the main objective of this thesis is to examine and discuss the reflections of the permeation of the capitalization of nature on women's daily lives and livelihoods by looking at rural/peasant women's experiences.