İleri evre yaş tip yaşa bağlı makula dejenerasyonu tedavisinde                                   başarıyı etkileyen faktörler
Factors affecting success in advanced wet type age-related macula degeneration treatment
Yazar: GİZEM TOPALOĞLU ÇİÇEK
Danışman: PROF. DR. HİDAYET ERDÖL
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Göz = Eye ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Koroid = Choroid ; Makula dejenerasyonu = Macular degeneration ; Neovaskülarizasyon = Neovascularization ; Retina = Retina ; Retina hastalıkları = Retinal diseases ; Tedavi = Treatment ; Vasküler endotel büyüme faktörleri = Vascular endothelial growth factors ; Yaş faktörleri = Age factors

Özet:
Bu çalışmada; Karadeniz Teknik Üniversitesi Göz Hastalıkları Retina biriminde ileri evre yaş tip yaşa bağlı makula dejenerasyonu tedavisinde başarıyı etkileyen faktörleri araştırmayı amaçladık. Ocak 2013 ile Aralık 2019 tarihleri arasında yaş tip ARMD tanısı alan ve makula ödemi, intraretinal hemoraji, koroidal neovaskülarizasyon sebebiyle en az 3 kez ardışık intravitreal anti-VEGF enjeksiyonu yapılmış olan hastalar çalışmaya dahil edildi. Bu çalışma retrospektif bir çalışmadır. 
Çalışmaya dahil edilen tüm hastaların demografik özellikleri, tedavi öncesi (bazal) ve nihai EİDGK, ilaç değişimi öncesi ve sonrası görme keskinlik düzeyleri belirlendi. Hastaların tümüne retina fotoğrafı çekildi ve spektral domain OCT (RTVue, Optovue, Inc., Fremont, CA) ve FFA (Optos, California, Optos PLC, Dunfermline, UK) incelemesi yapıldı. OCT görüntülerinde retina içi ve retina altı sıvı birikimi ile CRT (santral retinal kalınlık) ve tespit edilebilen CNV kalınlığı hesaplandı. Hastalarda PED varlığı not edildi. Anjiografi ile fluoresein kaçağına sebep olan CNV odağının boyutu değerlendirildi. Olgulara en az 3 yükleme dozu İVR (intravitreal) anti-VEGF enjeksiyonu planlandı. 
Çalışmaya 59 hastanın 95 gözü dahil edildi. Hastaların 39'u (%66,1) erkek, 20'si kadın (%33,9) olup, yaş ortalaması 70 ± 5,62 (64-81) idi. İncelenen gözlerin 82'sinde (%86,3) seröz PED varlığı izlenmişken, 13'ünde (%13,7) PED izlenmedi. Gözlerin 65 (%68,4) tanesinde OCT ile tespit edilebilen CNV vardı ve 33 (%34,7) tanesi Tip-1 CNV iken, 32 (33,7) tanesi Tip-2 CNV idi. Görme keskinlik Logmar değerleri tedavi öncesi ortalama 0,91±0,72 iken tedavi sonrası 1,22±0,81 olduğu saptandı. Tedavi öncesi FFA sızıntı alanı ortalama 14,18±17,81 iken tedavi sonrası 11,87±14,79'a geriledi. OCT ile ölçülen CRT başlangıçta ortalama 324,8±197,74 mikron iken tedavi sonrası 250,15±108,86 mikron olarak belirlendi. Tedaviye rağmen görme keskinlikleri zaman içinde azalan gözlerin 	CRT değerleri ve FFA'da tespit edilen sızıntı alanı azaldı. Bu durum istatistiksel olarak anlamlı bulundu. CRT düzeyi artan gözler ve sabit kalıp azalan gözler CNV tipi ve ilaç değişimi ihtiyacı açısından karşılaştırıldı. 
Sonuç olarak ileri evre yaş tip ARMD tedavisinde anti VEGF tedavisindeki başarı birçok faktör tarafından etkilenmekle birlikte en önemli faktör olarak başlangıç görme düzeyinin durumu olduğu sonucuna varılmıştır. Tedavi başlangıcında görme düzeyi düşük olan hastalarda (morfolojik düzelmeye rağmen) prognozun kötü olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In this study; We aimed to investigate the factors affecting success in the treatment of advanced wet type age-related macular degeneration in the Karadeniz Technical University Ophthalmolgy Department Retina unit. Patients who were diagnosed as age-type ARMD between January 2013 and December 2019 and who received at least 3 consecutive intravitreal anti-VEGF injections due to macular edema, intraretinal hemorrhage and choroidal neovascularization were included in the study. This study is a retrospective study. 
Demographic features, pre-treatment (baseline) and final BCVA (best corrected visual acuity), and visual acuity levels before and after treatment were determined for all patients included in the study. Retinal photographs were taken in all patients, and spectral domain OCT (RTVue, Optovue, Inc., Fremont, CA) and FFA (Optos, California, Optos PLC, Dunfermline, UK) were evaluated. In OCT images, intra-retinal and subretinal fluid accumulation, CRT (central retinal thickness) and detectable CNV thickness were mesured. Presence of PED was noted in the patients. The size of the CNV causing fluorescein leakage was evaluated by angiography. At least 3 loading doses of IVR (intravitreal) anti-VEGF injection were planned for the patients.
Ninety five eyes of 59 patients were included in the study. 39 (66.1%) of the patients were male and 20 were female (33.9%), and the mean age was 70 ± 5.62 (64-81). While serous PED was observed in 82 (86.3%) of the examined eyes, PED was not observed in 13 (13.7%). Sixty-five (68.4%) of the eyes had CNV detectable by OCT and 33 (34.7%) were Type-1 CNV, while 32 (33.7) were Type-2 CNV. Visual acuity were found to be 0.91 ± 0.72 logMAR before treatment and 1.22 ± 0.81 logMAR after treatment. While the FFA leakage area before treatment was on average 14.18 ± 17.81 mm2, it decreased to 11.87 ± 14.79 mm2 after treatment. CRT measured with OCT was initially 324.8 ± 197.74 micron while it was 250.15 ± 108.86 micron after treatment. Despite treatment, the visual acuities decreased over time, the CRT values and the leakage area detected in FFA decreased. Which situation was found statistically significant. Eyes with increased CRT and eyes with decresed CRT were compared in terms of CNV type and drug replacement need. 
As a result, it was concluded that the success of anti VEGF treatment in advanced stage wet type ARMD treatment is affected by many factors, but the most important factor is the state of the visual acuity. The prognosis was poor in patients with low vision at the beginning of treatment (despite morphological improvement).