Yapıcı ve yıkıcı liderlik özelliklerinin örgütsel iklim ve çalışan performansına etkisi
The effects of constructive and destructive leadership style on organizational climate and employee performance
Yazar: HAMİDE SELÇUK
Danışman: PROF. DR. ALİ EKBER AKGÜN
Gebze Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Performans = Performance ; Yapıcı liderlik = Constructive leadership ; Yıkıcı liderlik = Destructive leadership ; Çalışanlar = Workers ; Örgüt iklimi = Organizational climate

Özet:
Bu çalışmanın amacı yapıcı ve yıkıcı liderlik tarzlarının örgüt iklimi ve çalışan performansına etkilerini araştırmak, yapıcı ve yıkıcı liderliğin çalışan performansına etkisinde örgüt ikliminin aracılık rolünün olup olmadığını ortaya koyarak liderlik ve örgüt iklimi alan yazınına katkı sağlamaktır. Araştırmanın evrenini Türkiye'deki işletmelerde çalışanlar oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemini Konya ve İstanbul'da bulunan işletmelerde çalışan toplam 721 işgören oluşturmaktadır. İlişkisel tarama modeline uygun olarak tasarlanan ve kolayda örnekleme yönteminin benimsendiği bu çalışma kapsamında İstanbul ve Konya illerinde bulunan işletme çalışanlarına 1100 anket ulaştırılmış, 721 geri dönüş alınmıştır. Çalışmada kullanılan ölçekler keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizine tabi tutulmuş, uyum iyiliği değerleri bakımından modelin kabul edilebilir olduğu görülmüştür. Hipotezler yapısal eşitlik modeli ile test edilmiştir. Analiz sonucunda; yıkıcı liderliğin çalışan performansını ve örgüt iklimini negatif etkilediği, yapıcı liderliğin çalışan performansı ve örgüt iklimini pozitif etkilediği ve örgüt ikliminin yıkıcı liderliğin çalışan performansına etkisinde ve yapıcı liderliğin çalışan performansına etkisinde tam aracılık rolü olduğu görülmüştür.

Abstract:
This study aims to investigate the effects of constructive and destructive leadership styles on organizational climate and employee performance, and to reveal separately whether the organizational climate has a mediating role in the effect process between constructive leadership and employee performance, and destructive leadership and employee performance and to contribute to the literature on leadership and organizational climate. The population of the research consists of the employees in the enterprises in Turkey. The sample of the study consists of a total of 721 employees working in enterprises located in Konya and Istanbul. The research design is the survey model. The data were collected by convenience sampling method. 1100 questionnaires were sent to the employees of the firms in the provinces of Istanbul and Konya, and 721 of the questionnaires were completed by the respondents. The scales used in the study were applied to exploratory and confirmatory factor analysis, and it was seen that the model was acceptable in terms of goodness of fit values. The hypotheses were tested through the structural equation model. Results indicate that destructive leadership affects employee performance and organizational climate negatively, constructive leadership affects employee performance and organizational climate positively, and organizational climate has a fully mediating role in the relationship between destructive leadership and employee performance. Also organizational climate has a fully mediating role in the relationship between constructive leadership and employee performance.