Ankara bölgesi klasman futbol hakemlerinin fiziksel performans ve somatotip özelliklerinin incelenmesi
Investigation of physical fitness and somatotype characteristics of Ankara district soccer referee
Yazar: NUMAN BAHADIR KAYIŞOĞLU
Danışman: DOÇ.DR. MİTAT KOZ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışma her geçen gün hızlanan ve tempo kazanan ekonomik yönüyle de bir endüstri halini alan futbol oyununun yönetimi için seçilen futbol hakemlerinin bazı fiziksel uygunluk parametrelerinin incelenmesi, klasmanlar arası karşılaştırılması ve hakemlerin vücut kompozisyonu değerleri ile fiziksel performans değerleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi amacıyla planlanmıştır. Araştırma kapsamında Ankara Bölgesinden 92 klasman futbol hakeminin yaş, boy uzunluğu, vücut ağırlığı, antrenman yaşı değerleri alınmış, 50 metre sürat, 200 metre süratte devamlılık, 12 dakika dayanıklılık koşu testleri ile vücut yağ yüzdesi, somatotip hesaplamaları uygulanmıştır. Uygulanan somatotip hesaplamalarla deneklerin endomorfik, mezomorfik, ekdomorfik yapı komponentleri ile vücut kütle indeksi değerleri bulunmuştur. Test sonuçları ve hesaplamalar varyans analizi tekniği ile analiz edilmiş klasmanlar arası farklılıkların tespiti için Duncan testi uygulanmıştır. Somatotip değerler ile fiziksel performans değerleri arasındaki ilişkinin analizi için SPSS paket programı kullanılmıştır. Farklılık ve ilişkiler p<0,05 anlamlılık düzeyinde ele alınmıştır. Araştırma sonuçlarına göre Ankara Bölgesi Futbol Hakemleri'nin fiziksel performans değerleri klasmanlara göre önemli farklılıklar göstermezken, somatotip yapı açısından hakemler ele alındığında A klasman hakemlerinin değerleri 2,1:4,5:2,4, B klasmanı değerleri 1,9:4,4:2,6, C klasmanı değerleri 1,9:4,5:2,5, A yardımcı klasmanı değerleri 2,4:3,7:2,4, C yardımcı klasmanı değerleri 2:4,7:2,4 şeklindedir ve tüm klasmanlar ortalamaları açısından bakıldığında hakemlerin dengeli mezomorfik yapıya sahip oldukları görülmektedir.76 Somatotip özelliklerin performansa yansıması ile ilgili olarak endomorfik yapının 50m, 200m ve 12 dakika koşularındaki fiziksel performansı olumsuz etkilediği, ekdomorfik yapının ise bu koşulardaki fiziksel perfornansları olumlu etkilediği tespit edilmiştir. Vücut yağ yüzdesinin artışının ise 12 dakika dayanıklılık koşusu değerlerinde azalmaya neden olduğu saptanmıştır. Futbol Müsabakalarda hakemlerin kat ettikleri mesafeler, koşu şekilleri ve bu koşu şekillerinin oranları, müsabakadaki kalp atım hızları fiziksel yüklenmelerinin üst düzeylerde olduğunu ortaya koymaktadır. Diğer bir deyişle hakemlerinin müsabaka yönetimleri üst düzey bir fiziksel performans gerektirmektedir ve hakemlerin fiziksel performansları yapısal özellikleri ile de ilişkilidir. Tamamen profesyonelce ve üst düzey planlamalarla yürütülen futbol organizasyonlarının en önemli kişilerinden olan futbol hakemlerinin de bu anlamda gerek seçimi ve klasmanlandırılmasının gerekse fiziksel hazırlıklarının bilimsel kriterler doğrultusunda profesyonelce yapılması bir zorunluluk haline gelmiştir.Anahtar Sözcükler : Futbol, Hakem, Fiziksel Uygunluk, Somatotip, Fiziksel Performans.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the physical fitness parameters of referees, compare referees among classifications and investigate the relationship between body mass index values and physical performance values of referees. In this study 92 classified referees who are in ankara district were used. Referees' height, weight values and ages were taken. 50 meters, 200 meters and 12 minute Cooper tests were applied to referees. Body fat percentage and somatotype estimations were used. The referees' endomorphyic, mezomorphyic, ecthomorphyic structure components and body mass index were found by using somatotype estimations. The results of the test and estimations were analyzed by analysis of varyans technique. To determine the differences among referees' levels, Duncan test was used. SPSS program was used to analyze the relationship between somatotype values and physical performance values. P<0,05 was accepted as the statistical significance level. According to the results, the physical performance values of Ankara district soccer referees did not show significance differences. The somatotype structure values were ; 2,1:4,5:2,4 for A level, 1,9:4,4:2,6 for B level, 1,9:4,5:2,5 for C level, 2,4:3,7:2,4 for A Assitant level and 2:4,7:2,4 for C Assistant level. It was seen that all referees had balanced mezomorphyic structure.78 It was determined that endomorphyic structure affects 50m, 200m and 12 min. runnings negatively ecthomorphyic structure affects these runnings positevely. The distance which referees run in a soccer game, their running style, the runing stlyle's percentages and their heart rates show that physical load were high in the game environment. In another words, high physical performance is necessary for soccer refereeing and the referees' performance is related with their structural specifications. The selections, physical trainings and promotions of referees, who are the most important people in soccer organisations which is planned completely professionally, have to be done according to the scientific criteria and professionally.Key Words: Soccer, Referee, Physical Fitness, Somatotype, Physical Performans.