Devlet-mekan ilişkisi: Kamu hukuku açısından vatan kavramı
State-space relationship: The homeland concept in terms of public law
Yazar: ERAY ACAR
Danışman: PROF. DR. ABDURRAHMAN SAYGILI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Kamu hukuku = Public law ; Modern devlet = Modern state ; Ulus-devlet = Nation-state

Özet:
Bu çalışma vatan kavramının devlet-birey ilişkisi içerisindeki rolü irdelenmektedir. Vatan kavramının devletin meşruiyetindeki, bireylerin devlete karşı yükümlülüklerindeki ve devlete bağlılığı teşvik etmedeki rolünün kamu hukuku ve devlet teorisi perspektifinden incelenmesi amaçlanmaktadır. Vatan kavramı insanların "doğal" olarak ya da içgüdüsel olarak yere bağlılık duymaları kadar dışsal etkilerle, içine doğdukları toplulukların kültürel birikimlerinin etkisiyle veya kompleks politik organizasyonların ortaya çıkmasından sonra bu organizasyonların etkisi ile bağlılık duymalarını da ifade eder. Politik organizasyonların yerle ilişkisinin tarih boyunca farklı görünümleri birlikte değerlendirildiğinde siyasi iktidarın yayıldığı alan ile bu organizasyo-nun üyesi insanların bağlılık duydukları yerler şeklinde iki hat tespit edilebilir. Hem Türkçe'de kullanılan "vatan" veya "yurt" kavramlarının, hem de farklı dillerde aynı veya yakın anlamda kullanılan kavramların tarihlerine bakıldığında anlamın yerel, küçük ölçekli mekanlara bağ-lılıktan bağlılık duyulan topluluğun, siyasi birliğin yayıldığı alana doğru evrildiği görülebilir. Vatan kavramının devletin alanını ve sembolik olarak siyasi birliği karşılar biçimde kullanılması bir dizi siyasi-hukuki gelişimin ürünüdür. Bu gelişmeleri takip etmek adına çalışma boyunca iktidarın yersel yayılımı tarihsel olarak ortaya konmaya çalışılmaktadır. Politik beden/bütün düşüncesinin ortaya çıkışı ile siyasi örgütlenmenin yayıldığı alan bir birim olarak düşünülebi-lir hale gelir. Buradan itibaren bir yere aidiyet duymanın getirisi olarak fedakarlıkta bulunma söylemi bu birime yönelecektir. Fransız Devrimi öncesinde Avrupa'da yaygınlaşmaya başlayan vatansever söylemde daha önce krallara sadakat borcu olarak nitelenen fedakarca davranışlar, kralları da içine alan bir bütün olarak vatan kavramına hasredilir. Vatan, kralın yerine yeni egemenlik taşıyıcısı haline gelir. Ulus-devletleşme sürecinde de vatan kavramı bir tür sekü-ler kutsallık olarak ortaya çıkar. Devlete bağlılık için bu seküler kutsallık bir argüman olarak sunulur. Ancak vatan
sevgisi salt devletlerin bireylerden beklenen itaati sağlamak için kullandıkları bir araç olarak görülemez. Bunun insanın yaşadığı yere aidiyet duyması ile de ilgisi söz konusudur. Çalışmada vatanın bir seküler kutsallık olarak ortaya çıkması ile birlikte insanın yerselliği, yere bağlılıkla ilgili davranışlar geliştirmesi devlete bağlılık için temel bir açıklama olarak sunulmaktadır.

Abstract:
This study analyses the role of the concept of homeland in the state-individual relationship. It aims to examine the role of the concept of homeland in the legitimacy of the state, in the obligations of individuals towards the state, and in encouraging loyalty to the state from the perspective of public law and state theory. The concept of homeland refers to people's "natural" or instinctive attachment to place as well as their attachment to place through external influences, through the influence of the cultural accumulation of the communities into which they are born, or through the influence of these organizations after the emergence of complex political organizations. When the different versions of the relationship of political organizations with the place-space throughout history are evaluated together, two lines can be identified: the area where political power is spread and the places to which the members of this organization feel attachment. When we look at the history of both the concepts of "vatan" or "yurt" used in Turkish and the concepts used in different languages with the same or similar meaning, it can be seen that the meaning has evolved from attachment to local, small-scale places to the area where the community of attachment, the political organization, is spread. The use of the concept of homeland to denote the state's territory and symbolically political unity is the product of a series of political-legal developments. In order to follow these developments, throughout the study, the spatial spread of power is tried to be revealed historically. With the emergence of the idea of the political body/whole, the space where political organization spreads becomes conceivable as a unit. From this point on, the discourse of making sacrifices as a consequence of belonging to a place will be directed towards this unit. In the patriotic discourse that became widespread in Europe before the French Revolution, devoted, self-sacrificial behaviors, which had previously been characterized as a debt of loyalty to kings, were dedicated to the concept of the homeland as a unit, including kings. The homeland becomes the new carrier of sovereignty instead of the king. In the process of nation-state formation, the concept of homeland emerges as a kind of secular sacredness. This secular sanctity is presented as an argument for loyalty to the state. However, love for the homeland cannot be seen solely as a tool used by states to ensure the obedience expected from individuals. It is also related to the sense of belonging to the place where people live. In the study, with the emergence of the homeland as a secular sacredness, the territoriality of human beings and their behaviors related to place attachment are presented as a basic explanation for loyalty to the state.