Köy Enstitülerinde eğitim ve tarih öğretimi
Education and history teaching in Village Institutes
Yazar: SALİM ASLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET KÜRŞAT GÖKKAYA
Siirt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: Eğitim = Education ; Köy enstitüleri = Village institutions ; Tarih dersi = History lesson ; Tarih öğretimi = History teaching ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Bu çalışmada, eğitim tarihimizde ehemmiyetli bir yere sahip olan köy enstitülerinin eğitim modeli ve bu enstitülerdeki tarih dersi öğretimi araştırılmıştır. Eğitimsel devrim düşüncesiyle kurulan bu enstitülerin kuruluş gerekçeleri, eğitim felsefesi ve bakış açısı, özelliklede tarih dersinin işlenişi, tarih disiplinine bakış açısı, öğretim programları, uygulamaları ve ders materyalleri de araştırmaya dahil edilmiştir.
Köy Enstitüleri Atatürk'ün öngördüğü bir modeldi ve bu sebeple enstitülerin zemini onun döneminde oluşturulmuş ve kuruluş süreci başlatılmıştı. Ülke nüfusunun çoğunluğunu barındıran köyleri; eğitim yoluyla milli bilinci aşılamak, insanı merkeze alan değerleri benimsetmek, köyü ve köylüyü üretici konuma getirmek, öğretmen ve öğrenciyi tam donanımlı yetiştirerek köyü doğrudan yerinden kalkındırmak amaçlanmıştır.Cumhuriyet yönetimimin bir gayesi olan yeni ve modern bir insan tipi yaratma düşüncesi eğitime verilen önemle gösterilebilirdi.Bu anlayış ve düşüncenin en pratik yolu da tarih öğretiminden geçiyordu.Uzun zamanlardan beri eğitimin köylere inişi hep problem olmuş, okur-yazarlık sorunu ve köylünün eğitimi de buna ilave olmuştu.Bu noktada enstitüler devreye girip bu sıkıntıları ortadan kaldırma vizyonunu üstlenecekti.Kendine özgü yapısıyla bilimsel, aktif, demokratik bir eğitim anlayışıyla hareket eden enstitüler, insanı yetiştirirken ilerleme ve aydınlanma  öncüleri olarak da yetiştirirdi.Enstitülerin eğitim ruhunu kavrayamayan farklı gruplar ortaya çıkıp enstitülere sataşmaya başlayınca enstitülerde kaçınılmaz değişmeler başladı. Yeni gelen reform ve kanunlarla önce enstitülerin felsefesi ve ruhu ortadan kaldırıldı sonra da kapatılmaya giden süreç başlatıldı.
Köy Enstitülerinde tarih dersinin iş eğitim ilkesine göre işlenmeye gayret edildiği görülmüştür. Dersin öğretim programı, ders kitapları, materyalleri, dersin işlenişi ve uygulaması çözümlendiğinde birbirleriyle uyum içerisinde oldukları fark edilmiştir. Tarih dersinin, dönemin özellikleri ve gerçekleri göz ardı edilmeden, öğrencilerin aktif olduğu ve iş başı öğretim anlayışı doğrultusunda işlendiği sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Köy enstitüleri, Eğitim, Tarih Öğretimi, Öğretim Programı, Tonguç.

Abstract:
In this study, the education style of Village Institutes, which is important in our education, and history lesson teaching in these institutes were investigated. The reasons for the establishment of these institutes, which were founded with the idea of an educational revolution, educational philosophy and perspective, especially the processing of the history course, the perspective of history discipline, curriculums, practices and course materials were also included in the research.
Village Institutes were a model envisioned by Atatürk, and for this reason, the foundation of the institutes was formed during his era and the establishment process was started. It was aimed to instill national consciousness through education in villages to adopt values that put people at the center, to bring the village and villager to a productive position, to raise teachers and students fully equipped and to directly develop the village. The idea of creating a new and modern human type, which is an aim of my republican administration, could be demonstrated with the importance given to education. The most practical way of understanding and thinking was through history education. For many years, the descent of education of villages had always been a problem, the literacy problem and the education of the peasants were also added to this. At this point, the institutes would step in and undertake the vision of eliminating these problems. The institutes, which acted with an active, democratic understanding of education, trained people as the pioneers of progress and enlightenment while raising them. When different groups, who could not grasp the educational spirit of the institutes, began to taunt the institutes, inevitable changes began in institutes. The philosophy and spirit of the itu were removed, and then the process of closure was initiated.
It has been observed that the history lesson in Village Institutes is tried to be taught according to the business education principle. When the curriculum, textbooks, materials, the teaching and application of the lesson are analyzed, it is noticed that they are paralell to each other. It has been understood that it is processed in line with the teaching approach.
Key Words: Village Institutes, Education, History Teaching, Curriculum, Tonguc.