Türkiye'de yatılı bakım hizmetleri: Acil yerleştirme uygulamasının incelenmesi
Residential care services in Turkey: Review of emergency placement application
Yazar: EDANUR AKBUĞA
Danışman: PROF. DR. BEDRETTİN KESGİN
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Hizmetler Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Kurum bakımı = Institional care

Özet:
Türkiye'de engelli ve yaşlı alanındaki sosyal politikaların yaklaşımına bakıldığında kişilerin bakıma muhtaçlık durumlarına farklı uygulamalarla müdahale edildiği görülmektedir. Engelli ve yaşlı bireyler için yatılı kurum bakımı ihtiyacı geçmişten bugüne artarak devam etmektedir. Bireylerin yatılı bakım hizmetinden faydalanmaları için mevzuatta yer alan zorunlu işlemlerin tamamlanması ve belirli şartların gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Uygulanmakta olan Acil Yerleştirme İşlemleri Genelgesi ile bu süreç tamamlanmaksızın bakıma muhtaç olduğu tespit edilen bireyler, işlemleri tamamlanıncaya kadar engelli bakım merkezlerine yatılı bakım hizmeti alınması amacıyla yerleştirilmektedirler. Bu çalışmada Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından yürürlüğe konulan, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlükleri tarafından uygulanan genelgenin, engelli bakım merkezlerinde uygulanma şekli, bu kapsamda yerleştirilen bireylerin sosyodemografik özelliklerinin ve durumlarının değerlendirilmesi, uygulamanın engelli bakım merkezlerinde yaratmış olduğu etkilerin incelenmesi ve işlevselliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi ve fenomenolojik yaklaşım kullanılmıştır. Araştırmanın yapıldığı engelli bakım merkezlerinde genelge kapsamında hizmet alan bireylerin dosyaları analiz edilmiş ve kurum çalışanları ile derinlemesine görüşme yapılarak bulgular elde edilmiştir. Çalışmanın verilerine bakıldığında bakım ihtiyacı olduğu düşünülen bireylerin yerleştirilmesi yapılırken engel durumu olmayan sağlıklı bireylerin, yaşlıların, farklı engel grubuna sahip kişilerin engelli bakım merkezine yerleştirildikleri, farklı dezavantajlı grupların sosyal hizmet modeli belirleninceye kadar bir arada bakım hizmeti almalarının birçok açıdan sorunlara neden olduğu, uygulamanın geçici bir çözüm sunduğu ve aynı zamanda müracaatçıların durumuna uygun hizmetlerle karşılık vermediği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
When the approach of social policies in the field of disabled and elderly in Turkey is examined, it is seen that people's need for care is intervened with different practices. The need for boarding institution care for disabled and elderly individuals continues to increase from the past to the present. In order for the individuals to benefit from the services of the boarding maintenance, it is necessary to complete the mandatory procedures in the legislation and to carry out certain conditions. With the Emergency Placement Procedures Circular, individuals who are determined to be in need of care without completing this process are placed in the disabled care centers for the purpose of receiving residential care until their procedures are completed. In this study, the way of application of the circular applied by the Provincial Directorates of Family and Social Services, which is implemented by the General Directorate of Disabled and Elderly Services, in disabled care centers, is, in this context, it is aimed to evaluate the sociodemographic characteristics and situations of the individuals placed, to examine the effects of the application in the disabled care centers and to evaluate the functionality of the application. In the study, document analysis and phenomenological approach were preferred using qualitative research method. The files of the individuals who received services within the scope of the circular in the disabled care centers where the research was carried out were analyzed and findings were obtained by conducting in-depth interviews with the employees of the institution. When looking at the data of the study, the placement of individuals who are thought to need care is done, while healthy individuals, elderly people who do not have obstacles, people with different disability group are placed in the disabled care center, it has been concluded that taking care of different disadvantaged groups together until the social service model is determined causes problems in many ways, that the application offers a temporary solution and at the same time does not respond with the appropriate services to the situation of the applicants.