Ameliyathane ve derlenme ünitesi personelinde genotoksik maruziyet riskinin mikroçekirdek yöntemi ile değerlendirilmesi
An examination of exposure to anesthetic gases at operating room and recovery unit personnel by micronuclei method
Yazar: DEREN ERAYDIN
Danışman: PROF. DR. SEMA BURGAZ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Günümüzde anestezik maddeler sadece cerrahi ağrıyı ortadan kaldırmanın yanısıra, ağrı tedavisi, yoğun bakım, reanimasyon üniteleri ve derlenme üniteleri gibi ameliyathane dışı uygulamalarda da sıklıkla kullanılmaktadır. Ameliyathane ve derlenme ünitelerinde çalışan sağlık personeli de uygun havalandırma sistemi olmayan koşullarda çalıştığında bu anestezik gazlara uzun süre maruz kalmaktadır.Bu çalışmaya Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesinde inhalasyon anestezisinde yaygın olarak kullanılan Nitröz Oksit, Desfluran, Sevofluran gibi atık anestezi gazlarına potansiyel maruziyeti olduğu düşünülen ve yaş ortalaması 32,88 ± 6.05 olan 34 (26 kadın, 8 erkek) ameliyathane personeli ile derlenme ünitelerinde çalışan ve yaş ortalaması 31,08 ± 4.29 olan 12 (11 kadın, 1 erkek) sağlık personeli dahil edildi. Kontrol grubu olarak da aynı hastanede fakat farklı birimlerde çalışan ve benzer yaş grubundan 22 sağlık personeli ile çalışıldı.Çalışmaya katılan tüm bireylerin bukkal epitel örnekleri alındı ve Mikroçekirdek yöntemi uygulandı. Ameliyathane personeli MÇ sıklıkları ile Kontrol grubu MÇ sıklıkları karşılaştırıldığında istatistiksel fark anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0,05). Derlenme ve Kontrol grubu Mikroçekirdek sıklıkları karşılaştırıldığında ise istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmedi ( Kontrol MÇ sıklığı 0,45 ± 1,01; Derlenme MÇ sıklığı 0,75 ±1,14, p>0.05).35 yaş altı Kontrol grubu MÇ sıklıkları ile 35 yaş altı Ameliyathane personeli MÇ sıklıkları karşılaştırıldığında fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Ayrıca, yaş, cinsiyet, sigara içme alışkanlığı ve maruziyet süresi parametrelerine göre her grup kendi içinde MÇ sıklıkları açısından karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmemiştir (p>0.05).Bu çalışmadan elde ettiğimiz sonuçlar, atık anestezi gazlar karışımına (nitroz oksit, sevofluran ve desfluran) mesleki maruziyetin ameliyathane ve derlenme ünitesi personelinde kromozomal hasar seviyesinde artışa sebep olduğunu bukkal mikroçekirdek yöntemi ile gösterilmektedir. Ancak atık anestezi gazlarına kronik maruziyetin etkilerinin daha belirgin şekilde ortaya çıkarılabilmesi için daha detaylı ve kapsamlı çalışmalar ile desteklenmesi gerekmektedir.Anahtar Kelimeler: Atık anestezik gazlar, ameliyathane ve derlenme ünitesi çalışanları, mikroçekirdek testi, bukkal epitel hücreleri.

Abstract:
An examination of exposure to anesthetic gases at operating room and recovery unit personnel by buccal micronuclei methodNowadays besides of only removing surgical pain, the anesthetic materials are often used out-of operating room implementations like pain management, intensive care, reanimation units and recovery units. The personnel who worked in operating room and recovery units, if they work in a condition that there is not any appropriate ventilating system, they also are exposed to these anesthetic gases a long time.To this study included of High Expertise Training and Research Hospital 34 (26 women, 8 men) operating room personnel with a 32,88 ±6.05 average of age who thought that they have potential to be exposed to waste anesthetic gases, which used widespreadly during inhalation anesthesia like Nitrous oxide, Desfluran and Sevofluran, and 12 health personnel (11 women, 1 man) who work in recovery units with a 31,08 ±4.29 average of age. As a control group also we collaborated with 22 health personnel who work in the same hospital but in different units and at similar age groups.All persons who participated to the study, of their buccal epithelial samples were taken and the micronuclei method was implemented. When compared the MN frequencies of operating room and control group, the statistical difference meaningfully was founded high (p=0.33). When compared as for the MN frequencies of Recovery and Control groups, then it was not observed a meaningfully difference. (MN frequency of control 0,45 ± 1,01; MN frequency of recovery 0,75 ± 1,14, p>0.05). The MN frequencies of control group when they compared by age with the MN frequencies of Operating room personnel, then the difference was founded statistically meaningful (p= 0,028). Also the age, sex, smoking status and duration of exposure parameters when they compared separately in every group with the MN frequencies, then was not observed statistically meaningful a difference (p>0.05).In conclusion, our results suggest that occupational exposure to the mixture of anesthetic gases (nitrous oxide, sevoflurane and desflurane) induce increases in the level of chromosomal damage in operating room and recovery unit personnel by buccal micronuclei method. However, to reveal the effects of chronic exposure to anesthetic gases, it is needed to support it with making more detailed and comprehensive studies.Keywords: Waste anesthetic gases, operating room and recovery unit personel, micronuclei test, buccal epithelial cells