KTÜ Faik Ahmet Barutçu Kütüphanesi'nin geçirdiği mekansal değişimlerin mekan kullanımına etkisi
The effect of spatial changes of KTU Faik Ahmet Barutcu Library on space usage
Yazar: FATİH YAZICI
Danışman: DOÇ. DR. REYHAN MİDİLLİ SARI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Yaklaşık 4500 yıldır varlığını sürdüren kütüphaneler asırlardır medeniyetlerin bilgi birikimlerini muhafaza etmek için ihtiyaç duyduğu en önemli kültürel hazinelerdir. Bilimsel çalışma ve araştırmalar için özelleşmiş olan üniversite kütüphaneleri bilim ve araştırmanın merkezi olan üniversitelerin en önemli yapı taşlarındandır. Üniversite kütüphaneleri gelişen teknoloji, kullanıcı gereksinimleri ve beklentileri, koleksiyonların türü gibi birçok nedenle kendisini güncelleme ihtiyacı duymuştur. Ortaya çıkan bu güncelleme ihtiyacı KTÜ Faik Ahmet Barutçu Kütüphanesi'nde de etkilerini göstermiştir. Fiziksel ve işlevsel değişimlerin mekan kullanımına etkilerinin irdelendiği bu çalışmada, KTÜ Faik Ahmet Barutçu Kütüphanesi'nin geçirdiği fiziksel ve işlevsel değişimler 1969, 2007 ve 2017 yıllarına ait kat planları üzerinde dönemlere ve katlara göre analiz edilmiştir. Daha sonra bu dönmelere ait kat planları üzerinde, DepthmapX programı yardımıyla, Mekan Dizimi (Space Syntax) ve görünür alan (Visibility) analizleri yapılarak mekan kullanımları, mekansal bütünleşme, ortalama derinlik, görsel bütünleşme ve görsel derinlik durumları irdelenmiş; mekan kullanım yoğunluğu, erişilebilirlik ve mekanların sosyal niteliği üzerine değerlendirmeler yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda değişen teknik ve teknolojiye göre mekansal değişimler geçirdiği, mekansal önceliklerinin değiştiği, işlevsel yoğunlukların koleksiyon mekanlarından çalışma salonlarına doğru bir değişim geçirdiği tespit edilmiştir. Ayrıca kütüphane mekanlarının birbirleri ile kurduğu fiziksel ve görsel ilişki açısından daha bütünleşik bir sistem oluşturduğu; böylece mekanın okunaklılığı ve kullanımının kolaylaştığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The libraries continuing their existence for nearly 4500 years have been the most important cultural treasures that civilizations have needed to preserve their knowledge for centuries. University libraries, specialized in scientific works and researches, are the most component part of universities which are the center of science and research. University libraries need to update themselves for many reasons, such as developing technology, user needs and expectations, type of collections etc. The need of emerging update took effect on KTU Faik Ahmet Barutçu Library. In the study that is examining the effect of spatial changes on space usage,  KTÜ Faik Ahmet Barutçu Library's physical and functional changes are analyzed over the floor plans belonging to 1969, 2007 and 2017 according to periods and floors. Then, Space Syntax and Visibility analyzes were performed on the floor plans of the library for investigating the space usages, integrity, mean depth, visual integrity and visual depth via DepthmapX program. According to the analysis, the usage density of the space, the accessibility and the social characteristics of the spaces were evaluated. As a result of the study, it is determined that libraries are dynamic bulidings and spaces transform according to changing techniques and technology, and space priorities and functional densities were changed from collection spaces to study halls. In addition, the library spaces established a more integrated system according to the physical and visual relationships with one another, thus it is determined that the legibility and the usageof the place are facilitated.