Haşimato tiroidi tanısı almış kadınlarda diyet inflamatuar indeks, akdeniz diyetine uyum ve yaşam kalitesi ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between dietary inflammatory index, compliance with mediterranean diet and quality of life in women diagnosed with hashimoto's thyroiditis
Yazar: GÜLPINAR ERGEÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEŞE KAYA
Nuh Naci Yazgan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu araştırma Haşimato tiroit tanısı almış kadınlarda Akdeniz diyetine uyum, diyet inflamatuvar indeksi ile yaşam kalitesi ilişkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya 18-65 yaş arası 172 kadın dahil edilmiştir. Bireylerin tanımlayıcı özellikleri, sağlık bilgileri,vücut analizleri, beslenme alışkanlıkları anket formuna kaydedilmiştir. Bunların yanı sıra bireylere Akdeniz diyetine uyum ölçeği (Mediterranean Diet Adherence Screener, MEDAS) ve SF-36 (Short Form 36, Kısa Form 36) yaşam kalitesi ölçeği uygulanmıştır. Diyetin total inflamatuar yükünü hesaplamak amacıyla Diyet inflamatuvar indeksi (Diet İnflammatory İndex, Dİİ) kullanılmış olup, bireylerin üç günlük besin tüketim kaydı tutulmuştur. Katılımcıların vücut ağırlığının 76,63±12,67 kg, beden kütle indeksi (Body Mass İndex, BMİ) ortalamasının 29,44±5,17 kg/m2, vücut yağ kütlesi ortalamasının 25,98±8,87 kg olduğu, vücut yağ yüzdesi ortalamasının %33,77±6,09, kas kütlesi ortalamasının 47,25±6,36 kg, vücut su oranı ortalamasının 36,48±4,23 kg olduğu saptanmıştır.
Dİİ puanı en az "-1,98" ile "8,45" arasında değişmektedir. Dİİ puanı tertillere bölünerek incelenmiştir. 1. tertil antiinflamatuar grup için ortalamanın -1,80±1,27, 2. tertil için ortalamanın 3,55±0,25, 3. tertil proinflamatuar grup için ortalamanın 5,02±0,79 olduğu bulunmuştur. MEDAS ve Dİİ arasında biyokimyasal parametreler incelendiğinde Antiinflamatuar grubun TSH (mU/L) ortalaması proinflamatuar grubun ortalamasından daha düşük olduğu, inflamasyon belirteçleri olan Anti TPO(IU/mL) ve CRP (mg/L) değerlerinin ortalaması 3.tertil grubunda, 1. tertil ile 2 düzey tertil grubunun ortalamasından daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05).MEDAS düzeyi düşük olan grupta Anti TPO,CRP ve TSH değerler uyumu yüksek olan gruba göre daha yüksek bulunmuştur(p<0,05).Dİİ ile MEDAS düeylerine göre besin alımları karşılaştırıldığında, proinflamatuar grubun toplam yağ (g/gün), doymuş yağ (g/gün), tekli doymamış yağ (g/gün), kolestrol (g/gün) alım miktarı ortalamasının antiinflamatuar grubun ortalamasından daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). Akdeniz diyetine uyumu düşük olan grubun toplam yağ (g/gün), doymuş yağ (g/gün), tekli doymamış yağ (g/gün) alım ortalamasının Akdeniz diyetine uyumu yüksek olan gruba göre daha yüksek bulunmuştur. Akdeniz diyetine uyumu yüksek olan grubun n-3 (g/gün) ve n-6 (g/gün) yağ asidi alım ortalamasının Akdeniz diyetine uyumu orta olan katılımcılara göre yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). Daha çok inflamatuar grubun E vitamini (mg/gün), D vitamini (μg/gün), tiamin (mg/gün), riboflavin(mg/gün), B6 vitamini (mg/gün), folik asit(μg/gün), B12 (μg/gün), C vitamini (mg/gün), magnezyum(mg/gün) ve selenyum (μg/gün) alım miktarı daha düşüktür. Akdeniz diyeti uyumu yüksek olan bireylerin E vitamini (mg/gün), D vitamini(μg/gün), tiamin (mg/gün), B6 vitamini (mg/gün), folik asit (μg/gün), magnezyum (mg/gün), selenyum (μg/gün) alım ortalamasının diyete uyumu düşük olan gruba kıyasla daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). MEDAS puanıyla Dİİ arasında negatif yönde oldukça güçlü ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,001). MEDAS puanı ile SF-36 fiziksel fonksiyon, fiziksel rol güçlüğü, emosyonel rol güçlüğü puanları arasında anlamlı, zayıf düzeyde pozitif yönde bir ilişki vardır (p<0,001).
Sonuç olarak diyetin içeriği, diyet inflamatuar indeksi, biyokimyasal parametreler, yaşam kalitesi üzerinde etkilidir. Akdeniz diyetine uyumun diyetin inflamatuar yükünü azaltacağından inflamasyon kaynaklı Haşimato hastalığında diyetin inflamatuar yükünü azaltacak yönde öneriler verilmesi önemlidir.
Anahtar Kelimeler: Haşimato Tiroid, Akdeniz Diyetine Uyum (MEDAS), Diyet İnflamatuar İndeksi (Dİİ), Yaşam Kalitesi Ölçeği (SF-36), İnflamasyon

Abstract:
This study was conducted to determine the relationship between adherence to the Mediterranean diet, dietary inflammatory index and quality of life in women diagnosed with Hashimoto's thyroiditis. The study included 172 women aged 18-65 years. Descriptive characteristics, health information, body analysis and dietary habits of the individuals were recorded in the questionnaire form. In addition, the Mediterranean Diet Adherence Screener (MEDAS) and the SF-36 (Short Form 36) quality of life questionnaire were administered. Dietary Inflammatory Index (DII) was used to calculate the total inflammatory burden of the diet and a three-day food consumption record was kept. The mean body weight of the participants was 76.63±12.67 kg, the mean body mass index (BMI) was 29.44±5.17 kg/m2, the mean body fat mass was 25.98±8.87 kg, the mean body fat percentage was 33.77±6.09%, the mean muscle mass was 47.25±6.36 kg, and the mean body water content was 36.48±4.23 kg.
The DII score ranges from a minimum of "-1.98" to "8.45". The DII score was analyzed by dividing into tertiles. For the 1st tertile antiinflammatory group, the mean score was -1.80±1.27, for the 2nd tertile the mean score was 3.55±0.25, and for the 3rd tertile proinflammatory group the mean score was 5.02±0.79. When the biochemical parameters were analyzed between MEDAS and DI, it was found that the mean TSH (mU/L) of the anti-inflammatory group was lower than the mean of the pro-inflammatory group, and the mean Anti TPO (IU/mL) and CRP (mg/L) values, which are markers of inflammation, were higher in the 3rd tertile group than in the 1st tertile and 2nd tertile groups (p<0.05). Anti TPO, CRP and TSH values were found to be higher in the group with low MEDAS level than in the group with high compliance (p<0.05).When the nutrient intakes were compared according to the DII and MEDAS levels, it was found that the mean total fat (g/day), saturated fat (g/day), monounsaturated fat (g/day) and cholesterol (g/day) intake of the proinflammatory group was higher than the mean of the anti-inflammatory group (p<0.05). The mean total fat (g/day), saturated fat (g/day), monounsaturated fat (g/day) intake of the group with low adherence to the Mediterranean diet was higher than the group with high adherence to the Mediterranean diet. The mean intake of n-3 (g/day) and n-6 (g/day) fatty acids was higher in the group with high adherence to the Mediterranean diet than in the group with moderate adherence to the Mediterranean diet (p<0.05). The more inflammatory group had lower intakes of vitamin E (mg/day), vitamin D (μg/day), thiamine (mg/day), riboflavin (mg/day), vitamin B6 (mg/day), folic acid (μg/day), B12 (μg/day), vitamin C (mg/day), magnesium (mg/day) and selenium (μg/day). The mean intake of vitamin E (mg/day), vitamin D (μg/day), thiamine (mg/day), vitamin B6 (mg/day), folic acid (μg/day), magnesium (mg/day), and selenium (μg/day) was higher in individuals with high adherence to the Mediterranean diet compared to the group with low adherence (p<0.05). A strong and significant negative correlation was found between MEDAS score and DII (p<0.001). There was a significant, weak, weak positive correlation between MEDAS score and SF-36 physical function, physical role difficulty, emotional role difficulty scores (p<0.001).
In conclusion, dietary content, dietary inflammatory index, biochemical parameters and quality of life are influential. Since compliance with the Mediterranean diet will reduce the inflammatory burden of the diet, it is important to give recommendations to reduce the inflammatory burden of the diet in inflammation-induced Hashimoto's disease.
Keywords: Hashimoto's Thyroid, Mediterranean Dietary Adherence (MEDAS), Dietary Inflammatory Index (DII), Quality of Life Scale (SF-36), Inflammation