İdiyopatik pulmoner fibrozis olgularında sarkopeninin prognostik belirteçlerle ilişkisi /
Yazar: ÜLKÜ DURAK
Danışman: PROF. DR. ZÜLEYHA BİNGÖL
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
GİRİŞ:
İdiyopatik pulmoner fibrozis (İPF) hastalarında artan solunum kası iş gücü yükü, inflamasyon medyatörlerinin salınımı, hipoksemi varlığı ve fiziksel inaktivite gibi faktörlerin kasları doğrudan ve ya dolaylı olarak etkilediği düşünülmektedir. Son yıllarda yapılan çalışmalar iskelet kası kütlesi ve işlevinde bir kayıp olarak tanımlanan sarkopeninin de İPF'nin önemli bir sistemik sonucu olabileceğini düşündürmektedir. Bu nedenle, İPF'li hastalarda sarkopeni varlığı ve bununla ilişkili belirteçlerin izlenmesi, hastaların prognozunu belirlemede önemli bir rol oynayabilir. Çalışmamızda İPF'de sarkopeni sıklığını, sarkopeninin ve vücut kompozisyonunun solunum fonksiyon testlerine, yaşam kalitesine ve İPF prognozuna etkisini araştırdık. 
GEREÇ VE YÖNTEMLER:
Bu prospektif çalışma, 2023-2024 yılları arasında İstanbul Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı İnterstisyel Akciğer Hastalıkları Polikliniği'nde takip edilen, güncel rehberlere göre tanı almış İPF olgularını kapsamaktadır. Çalışmaya dahil edilen hastaların takipleri, 01.12.2023 ile 01.10.2024 tarihleri arasında, 6 aylık periyotlarla gerçekleştirilmiştir. Başlangıç ve 6. ay takiplerinde solunumsal ve sarkopeni tetkikleri kaydedilmiştir. Hastaların demografik verileri, bilinen ek hastalıkları, almakta oldukları tedaviler, vücut kitle indeksi (VKİ), hastalığın takip süresi, sigara öyküsü, solunum fonksiyon testleri, hastalık prognozunu belirleyen Cinsiyet – Yaş – Fizyoloji (GAP) skoru, sarkopeni değerlendirme ölçümleri, yaşam kalitesi anket skorları ve toraks bilgisayarlı tomografideki pectoralis major ve pectoralis minor kaslarının aksiyel alan ölçümleri sistematik olarak kaydedilmiştir.  (Etik Kurul No: 2023/1599446)
BULGULAR 
Çalışmamıza dahil edilen 42 İPF hastasında sarkopeni oranı %61.9 (n=26) olarak tespit edilmiştir. Sarkopeni saptanan hastaların SARC-F skorlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Sarkopeni olan bireylerde zorlu vital kapasite (FVC) değerleri, sarkopeni olmayanlara kıyasla anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p<0.008). Ancak, sarkopeni ile karbonmonoksit diffüzyon kapasitesi (DLCO) ve GAP indeksi arasında bir ilişki saptanmamıştır. Olguların 6 dakika yürüme mesafesi (6DYM) ortalama 445.90±113.13 metre ölçülmüştür. Sarkopeni derecesi arttıkça, 6DYM belirgin şekilde azaldığı saptanmıştır (p<0.001). ROC analizinde sarkopeniyi öngören 6DYM eşik değeri 480 metre olarak belirlenmiş ve bu sınırda testin duyarlılığı %80.8, özgüllüğü ise %80.1 olarak hesaplanmıştır (p<0.001). Yaşam kalitesinin değerlendirilmesi için kullanılan Saint George's Respiratory Questionnaire (SGRQ) ile sarkopeni arasındaki ilişki incelendiğinde, sarkopenisi daha şiddetli olan bireylerin daha kötü yaşam kalitesi skorları elde ettiği gözlemlenmiştir  (p <0.05). Vücut kompozisyonu parametrelerinden yağsız vücut kitle indeksi (FFM) (p=0.043) , iskelet kas kütlesi (SMM) (p=0.002) ve iskelet kas kütlesi/vücut kitle indeksi (SMM/VKİ)  (p=0.003) ile 6DYM arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuş, ayrıca vücut yağ oranı ile negatif bir ilişki (p=0.016) tespit edilmiştir Solunum kas kütlesi etkinliğini değerlendiren PİM ve PEM değerlendirmeleri, hastalık parametrelerinden yalnızca 6DYM ile ilişkili bulunmuştur (p<0.05). Ayrıca 6DYM periferik kas kuvvetini değerlendiren yöntemlerden el kavrama gücü  (p=0.023) ve ile kuadriceps kas kuvveti (p<0.001) ile ilişkili bulunmuştur.
Pektoral kasların yüzey alanları ölçülmüş (PMA) ve bu değerlerin toplamı VKİ ile standardize edilmiştir (PMA/VKİ). Elde edilen bulgular, PMA/VKİ'nin kas kütlesi için önemli bir gösterge olan SMM/VKİ ile ve kas gücü değerlendirmesinde altın standart yöntemlerden biri olan el kavrama gücü ile güçlü düzeyde anlamlı ve pozitif bir ilişki gösterdi (p<0.001). Ayrıca, pektoral kas yüzey alanı ile PİM, PEM, kuadriseps kas gücü ve FFMI değerleri arasında da anlamlı ilişkiler saptanmıştır (p<0.05). Çalışmamızda, PMA/VKİ ile akciğer kapasitesini gösteren FVC, DLCO ve 6DYM arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ancak, GAP indeksi ve SGRQ ile ilişkisi sınırlı kalmıştır. ROC analizinde pectoral kasların alanlarının toplamı için, sarkopeniyi doğru bir şekilde ayırt etmek için eşik değer 3493 cm² olarak belirlenmiş olup; sensivite %76.9, spesifite ise %75.0 olarak saptanmıştır (p<0.001). PMA/VKİ için ise eşik değer noktası 76.58 olarak belirlenmiştir. Bu noktada sensivite %76.9, spesifite ise %75.0 olarak saptanmıştır (p<0.001). Kuadriseps kas kuvveti, el kavrama kuvveti, SMM/VKİ ve FFM; 6DYM, DLCO, SGRQ ve FVC ile ilişkili bulunmuştur (p<0.05). 
SONUÇ:
Sarkopeni İPF hastalarında yaygın görülen bir durum olup, yaşam kalitesini ve hastalık prognozunu etkilemektedir.

Abstract:
INTRODUCTION:
In patients with idiopathic pulmonary fibrosis (IPF), it is believed that factors such as increased respiratory muscle workload, the release of inflammatory mediators, the presence of hypoxaemia, and physical inactivity directly or indirectly affect the muscles. Recent studies suggest that sarcopenia, defined as a loss of skeletal muscle mass and function, may also be an important systemic consequence of IPF. Therefore, the presence of sarcopenia in patients with IPF and the monitoring of associated markers may play a significant role in determining the prognosis of these patients. In our study, we investigated the prevalence of sarcopenia in IPF, as well as the impact of sarcopenia and body composition on respiratory function tests, quality of life, and the prognosis of IPF.
MATERIALS AND METHODS:  
This prospective study encompasses cases of IPF diagnosed according to current guidelines, followed at the Interstitial Lung Diseases Outpatient Clinic of the Department of Chest Diseases, Istanbul Faculty of Medicine, between 2023 and 2024. The follow-ups of the patients included in the study were conducted in six-month intervals from 01.12.2023 to 01.10.2024. Respiratory and sarcopenia assessments were recorded at baseline and at the six-month follow-up. The demographic data of the patients, known comorbidities, ongoing treatments, body mass index (BMI), duration of disease follow-up, smoking history, pulmonary function tests, Gender – Age – Physiology (GAP) score determining disease prognosis, sarcopenia evaluation measurements, quality of life questionnaire scores, and axial area measurements of the pectoralis major and pectoralis minor muscles on chest CT were systematically recorded. (Ethics Committee No: 2023/1599446)
RESULTS:
In our study, the prevalence of sarcopenia was found to be 61.9% (n=26) among 42 patients with IPF. It was determined that patients with sarcopenia had significantly higher SARC-F scores (p<0.05). The forced fital capacity FVC values in individuals with sarcopenia were found to be significantly lower compared to those without sarcopenia (p<0.008). However, no relationship was found between sarcopenia and  diffusion capacity for carbon monoxide (DLCO) or the GAP index. The average 6-minute walking distance (6MWD) of the cases was measured at 445.90±113.13 metres. It was observed that as the degree of sarcopenia increased, the 6MWD significantly decreased (p<0.001). In the ROC analysis, the threshold value of 6MWD predicting sarcopenia was determined to be 480 metres, with a sensitivity of 80.8% and specificity of 80.1% at this cutoff (p<0.001). When examining the relationship between sarcopenia and the Saint George's Respiratory Questionnaire (SGRQ) used for assessing quality of life, it was observed that individuals with more severe sarcopenia had worse quality of life scores (p<0.05). Among the body composition parameters, a positive and significant relationship was found between fat free mass (FFM) (p=0.043), skeletal muscle mass (SMM) (p=0.002), and skeletal muscle mass (SMM) / BMI (p=0.003) with 6MWD, while a negative relationship with body fat percentage was identified (p=0.016). The evaluations of respiratory muscle mass efficiency, PIM and PEM assessments, were found to be associated only with the disease parameter of 6MWD (p<0.05). Additionally, 6MWD was related to methods assessing peripheral muscle strength, including hand grip strength (p=0.023) and quadriceps muscle strength (p<0.001). The surface areas of the pectoral muscles were measured (PMA), and the total of these values was standardised with the body mass index (PMA/BMI). The findings indicated that PMA/BMI showed a strong, significant, and positive correlation with SMM/BMI, an important indicator of muscle mass, and with grip strength, which is one of the gold standard methods for assessing muscle strength (p<0.001). Additionally, significant relationships were found between the pectoral muscle surface area and PIM, PEM, quadriceps muscle strength, and FFMI values (p<0.05). In our study, a statistically significant relationship was found between PMA/BMI and lung capacity indicators FVC, DLCO, and 6DYM. However, the relationship with the GAP index and SGRQ remained limited. In the ROC analysis, the threshold value for the total area of the pectoral muscles to accurately distinguish sarcopenia was determined to be 3493 cm²; sensitivity was found to be 76.9%, and specificity was 75.0% (p<0.001). For PMA/BMI, the threshold point was established at 76.58, with sensitivity at 76.9% and specificity at 75.0% (p<0.001). Quadriceps muscle strength, grip strength, SMM/BMI, and FFM were found to be associated with 6DYM, DLCO, SGRQ, and FVC (p<0.05).
CONCLUSION:
Sarcopenia is a common condition in patients with IPF, affecting quality of life and disease prognosis.