Kırsal bölgede yaşayan yaşlı bireylerde yaşam doyumu düzeylerinin belirlenmesi
Determination of life satisfaction levels in ELDERLY individuals living in rural areas
Yazar: NURCAN ÇALIŞKAN
Danışman: PROF. DR. FİLİZ HİSAR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Geriatri = Geriatrics ; Hemşirelik = Nursing ; Kırsal bölge = Rural region ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Yaşlanma = Aging ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Bu araştırma, kırsal bölgede yaşayan yaşlı bireylerde yaşam doyumu düzeylerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Tokat ili Erbaa ilçe merkezinde yer alan İbni Sina Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı 65 yaş ve üzeri bireyler oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemi ise evrendeki birey sayısının bilinmediği durumda kullanılan formül ile belirlenmiş ve araştırma İbni Sina Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı 335 yaşlı bireyin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri yaşlı bireylerin sosyodemografik özelliklerini belirleyen anket formu ve yaşam doyumu ölçekleri üzerinden araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. 
Elde edilen veriler; yüzde, ortalama ve standart sapma kullanılarak özetlenmiştir. Yaş, cinsiyet, kronik rahatsızlıklar, spor yapma durumu, kötü alışkanlık durumu gibi özellikler ile yaşam doyumunu ilişkilendirmede Ki-kare testi, Pearson testi, t testi, Tukey çoklu karşılaştırma analizi, çoklu doğrusal regresyon analizi, çok yönlü ANOVA ve korelasyon analizi yapılmıştır. Bu çalışmanın örneklemini yaş ortalaması 71.89 (±5.56) olan 147'si (%43,9) kadın ve 188'i (%56,1) erkek olmak üzere 335 katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcıların büyük çoğunluğunun (%52,8, n = 177) ilköğretim düzeyinde eğitime sahip olduğu görülmektedir. 191 (%57) gelirinin giderinden az olduğunu iletmiştir. Katılımcılardan 252'si (%75,2) evli, 83'ü (24,8) bekardır. Bunlardan 24'ü (%7,2) çalışmakta, 311'i (%92,8) ise çalışmamaktadır. 
Yapılan araştırma sonucunda yaşam doyumu ölçeği puan ortalaması 17.12±4.52e olup sosyo-demografik özelliklere göre farklılaşmalar olduğu görülmüştür.  Bu çalışma bağlamında erkeklerin yaşam doyumu puanlarının kadınlara oranla anlamlı olarak daha yüksek olduğu (t = -2.58, p < .01);  kronik hastalığı olmayan katılımcıların yaşam doyumu puanlarının anlamlı olarak daha yüksek olduğu (t = -3.076, p < .01); spor yapan katılımcıların yaşam doyumu puanlarının anlamlı olarak daha yüksek olduğu (t = 2.587, p < .01); erkeklerin kendini dinç hissetme oranlarının anlamlı olarak daha yüksek olduğu (χ² = 8.27, p < .01); kadınlardaki kronik rahatsızlık oranlarının anlamlı olarak daha yüksek olduğu (χ² = 7.47, p < .01) ve erkeklerin spor yapma oranlarının anlamlı olarak daha yüksek olduğu (χ² = 8.58, p < .01) neticelerine varılmıştır. Sonuç olarak Tokat ili Erbaa ilçesinde yaşayan 65 yaş ve üzeri bireylerde yüksek düzeyde bir yaşam doyumu ile sosyo-demografik özellikler arasında anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda yaşlı bireylerde kronik rahatsızlık durumu yüksek olduğu ve kronik rahatsızlığı olanların yaşam doyumu daha düşük olduğu için bireylerin hastalıkları ile ilgili semptomlarını azaltıcı, hastalığa uyum sağlayıcı hemşirelik bakımlarının düzenlenmesi bireyin yaşam doyumu düzeyinin artması yönünde katkı sağlayacaktır.


Anahtar Sözcükler: Hemşirelik, Yaşam Doyumu, Yaşlanma, Yaşlılık.

Abstract:
This study was conducted to determine life satisfaction levels in elderly individuals living in rural areas. The population of the study consisted of individuals aged 65 years and over registered to Ibni Sina Family Health Centre located in Erbaa district centre of Tokat province. The sample of the research was determined by the formula used when the number of individuals in the population was unknown and the research was carried out with the participation of 335 elderly individuals registered to Ibni Sina Family Health Centre. The research data were collected by the researcher through a questionnaire form determining the sociodemographic characteristics of elderly individuals and life satisfaction scales by face-to-face interview method. 
The data obtained were summarised using percentage, mean and standard deviation. Chi-square test, Pearson test, t-test, Tukey multiple comparison analysis, multiple linear regression analysis, multi-way ANOVA and correlation analysis were used to associate life satisfaction with characteristics such as age, gender, chronic diseases, sporting status, bad habits. The sample of this study consisted of 335 participants, 147 (43.9%) female and 188 (56.1%) male, with an average age of 71.89 (±5.56). It is seen that the majority of the participants (52.8%, n = 177) have primary education. 191 (57%) reported that their income was less than their expenses. Of the participants, 252 (75.2%) were married and 83 (24.8%) were single. Of these, 24 (7.2%) were employed and 311 (92.8%) were not employed. 
As a result of the research, the mean score of the life satisfaction scale was 17.12±4.52 and it was seen that there were differences according to socio-demographic characteristics. In the context of this study, life satisfaction scores of males were significantly higher than females (t = -2.58, p < .01); life satisfaction scores of participants without chronic diseases were significantly higher (t = -3.076, p < .01); life satisfaction scores of participants doing sports were significantly higher (t = 2. 587, p < .01); men had significantly higher rates of feeling vigorous (χ² = 8.27, p < .01); women had significantly higher rates of chronic diseases (χ² = 7.47, p < .01) and men had significantly higher rates of doing sports (χ² = 8.58, p < .01). As a result, it was determined that there were significant relationships between a high level of life satisfaction and socio-demographic characteristics in individuals aged 65 and over living in Erbaa district of Tokat province. In this context, since the chronic disease status is high in elderly individuals and the life satisfaction of those with chronic diseases is lower, organising nursing care that reduces the symptoms of individuals related to their diseases and adapting to the disease will contribute to increasing the life satisfaction level of the individual.


Key Words: Nursing, Life Satisfaction, Aging, Old Age.