Tekirdağ Çukuru'nun (Batı Marmara Denizi) geç kuvaterner sedimantolojisi ve inorganik jeokimyası
The late quaternary sedimentology and inorganic geochemistry of the Tekirdağ basin, the Western Marmara Sea
Yazar: FÜSUN YİĞİT
Danışman: PROF.DR. MUSTAFA ERGİN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
ÖZETDoktora TeziTEKİRDAĞ ÇUKURU'NUN (BATI MARMARA DENİZİ)GEÇ KUVATERNERSEDİMANTOLOJİSİ VE İNORGANİK JEOKİMYASIFüsun YİĞİTAnkara ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüJeoloji Mühendisliği Anabilim DalıDanışman: Prof. Dr. Mustafa ERGİNTekirdağ Çukuru'nun geç Kuvaterner sedimentlojik ve inorganik jeokimyasalözelliklerinin ve bunları kontrol eden karasal, iklimsel ve denizel faktörleri araştırmakamacı ile MTA-Ankara Üniversitesi ile ortaklaşa yapılan çalışma TÜBİTAKtarafından (Proje YDABAG 101Y071) desteklenmiştir. Bu çerçevede 2001yılında MTASismik-1 Araştırma Gemisi ile Tekirdağ Havzası'ndan 11 sediment karotu ve 3 sismikprofil alınmıştır. Karot sedimentlerinde tane boyu, su miktarı, karbonat, organik karbon,mineralojik, radyokarbon tarihlendirme, kimyasal multielement ve istatikseldeğerlendirme analizleri yapılmıştır. Düşük karbonatlı (< %12 CaCO3) ve silt ve kilcezengin (>%90 çamur) sediment türleri havzada yaygın olup, kuzey şelfteki denizel-bentik karbonatlı sedimentler hariç çoğunlukla karasal kökenlidir. Su miktarları (%10-46), genelde değişen tane boyu dağılımı ile derinlikle artan gömülme - diyajenetikpaketlenme süreçlerine işaret ederken, bazı bölgelerde tektonik sıkışma etkilerinigöstermektedir. Organik karbon miktarları, Marmara Denizi'nin organik üretimi, budenizin kıyıardı girdisi ve Karadeniz'den karışım ile izah edilebilir. Karotların orta vealt kısımlarındaki nispeten organik karbonca yüksek seviyeler Marmara Denizi üstsapropel oluşumuna benzerlik göstermektedir. İnorganik element miktarları her ne kadarçoğunlukla litojenik- terrijenik kaynaklara işaret etse de, nispeten yüksek Pb, Zn, Cumiktarları antropojenik, Mn diyajenetik, Cr ve Ni mağmatik kaynakların varlığınıngöstergesidir. Sismik fasiyesler derin düzlükte paralel yansımalı fasiyesler ve yamaçtakümbetimsi kütlesel taban hareketlerine işaret etmektedir. Simektit, illit ve klorit önemlikil mineralleri iken, biyojenik kökenli kalsit ve aragonit ile litojenik kökenli kuvarsfeldispat, hornblend, dolomit, jips kil olmayan minerallerin başlıcalarıdır.2006, 235 sayfaAnahtar Kelimeler: Marmara Denizi, Tekirdağ Çukuru, Holosen, Sedimentolojii

Abstract:
ABSTRACTDoctorate ThesisTHE LATE QUATERNARY SEDIMENTOLOGY AND INORGANICGEOCHEMISTRY OF THE TEKIRDAĞ BASIN, THE WESTERN MARMARA SEAFüsun YİĞİTAnkara UniversityGraduate School of Natural and Applied SciencesDepartment of Geological EngineeringSupervisor: Prof. Dr. Mustafa ERGİNThe Late Quaternary sedimentology and inorganic geochemical properties of theTekirdağ Basin and the aim of investigating the terrestrial, climatic and marine factorscontrolling them by the collective study of MTA-Ankara University have beensupported by TÜBİTAK (Project YDABAG 101 Y 071). In this context, 11 sedimentcores and 3 seismic profiles have been collected from the Tekirdağ Basin with the helpof MTA Sismik-1 investigation ship in the year 2001. In the sediments of cores, thegrain sizes, amount of water, carbonate, organic carbon, mineralogical, radiocarbondating, chemical multi-element and statistical evaluation analyses have been performed.The sediments with low carbonate (< %12 CaCO3) and those rich with silt (>%90 mud),widespread in the basin, are mostly terrestrial origin except the marine sediments withcarbonate in the northern shelf. The amount of water, generally indicating the changingdistribution of the grain sizes and the slumps-digenetic packaging processes increasingwith depth, presents tectonic jamming effects in some areas. The amount of organiccarbon, organic production of the Marmara Sea, can be explained through the inputs ofthis sea and its admixture with Karadeniz. The relatively high levels of organic carbonin the centre and bottom parts of the cores display similarity in the upper sapropelformation of the Marmara Sea. The amounts of inorganic element, though mostlyindicating litogenic- terrigenic sources, are actually the indicators of the existence ofrelatively high Pb, Zn, and Cu amounts, anthropogenic, Mn diyagenic, Cr and Nimagmatic sources. The seismic facies indicate the parallel reflexive facies in deepflatness and the movements of vaulty massive bases on the slope. While simectite, illiteand chlorite are important clay minerals, biogenic origin calcite and aragonite alongwith lithogenic origin quarts, feldispate, hornblende, dolomite and jips are the mainnon-clay minerals.2006, 235 pagesKey Words: The Sea of Marmara, The Tekirdağ Basin, Holocene, Sedimentology.ii