Âşık Kıraç Ata'nın (Ekrem Kıraç) hayatı sanatı ve şiirleri üzerine bir inceleme
A study on the life art and works of love Kıraç Ata (Ekrem Kıraç)
Yazar: HÜSEYİN KÜRŞAT TÜRKAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NEDİM BAKIRCI
Niğde Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Halk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Aşık edebiyatı = Minstrel literature ; Aşıklar(Aşıklık geleneği) = Minstrel tradition ; Biyografi = Biography ; Edebiyat = Literature ; Halk edebiyatı = Folk literature ; Kıraç, Ekrem = Kıraç, Ekrem ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Şairler = Poets ; Şiir = Poem

Özet:
Köklü bir geçmişe sahip olan Âşıklık geleneği yaklaşık XV. yüzyılın sonlarından günümüze kadar nesilden nesile zenginleştirilerek getirilmiş kültürel bir faaliyetimizdir. Özellikle sözlü kültürel ortamlarda mesleğini icra etme fırsatı bulan âşıklar, bir yandan çağlarındaki tanık oldukları olayların bir habercisi konumundayken bir yandan da Türk dilinin zenginliklerini taşıyan kültür bekçileriydi.Sözlü ve yazılı kültür geleneği içinde önemli bir yeri olduğuna inandığımız âşık tarzı kültür ve şiir geleneği üzerine çalışmayı seçmemizin en önemli nedeni, ozan-baksıdan âşığa gelene kadar bu etkileyici geleneğin temel yapı taşlarını ve canlılığını hâlâ koruyor olmasıdır.Günümüzde önemli bir yere sahip olan Âşık tarzı kültür geleneğinin yoğun bir biçimde yaşatıldığı Kahramanmaraş'ın Afşin ilçesinin Sergen köyünde doğup büyüyen Âşık Kıraç Ata, gerek akademisyenlik yönü ve gerekse de bu geleneğin unsurlarına bağlılığından dolayı çağımızın usta âşıkları arasında gösterilebilir. Kıraç Ata'nın bilhassa doğup büyüdüğü yerin dil, kültür, gelenek ve görenek özelliklerini de üzerinde bulundurduğu söylenebilir.Bu çalışmamızda bir ilki gerçekleştirerek akademisyenlik yönü de bulunan Âşık Kıraç Ata'nın toplam 171 adet şiiri arasında atışma, deyişme, muamma ve serbest yazılan şiirleri haricinde kalan 139 adet şiiri hem yapısal hem de içerik bakımından incelenmiştir. Özellikle yapısal bakımdan incelenen şiirlerin özeti mahiyetinde bir tablo da hazırlanmıştır. Bu çalışmaların yanında Kıraç Ata'nın hayatı ve gelenek içerisindeki kazanımları titiz bir biçimde incelenmiştir.Anahtar sözcükler: Âşık tarzı kültür geleneği, âşık, Âşık Kıraç Ata, şiir.

Abstract:
Love Tradition which has a radical past coming from the late XV. century to the present from generation to generation with enrichment is our cultural activity. Especially, lovers who had found opportinutues to execute their professions, while they were at the position as a precursor for the events which they witnessed on one side, on the other hand they were keeper of culture which bears Turkish Languages wealthiness.The most important reason that we choose `?Lover Style Poetry Culture Tradition to work on, beliving its importance in oral and written culture, is its still being preserved the vitality of this impressive tradition and is the basic building blocks from poet baksı to lover.Bard Kıraç Ata who was born and raised in the Sergen village of Afşin city of Kahramanmaraş province where lover style culture tradation has been being perpetuated intensively and have important place at the present day, can be showed amongst our era?s master lovers because of his both an academician direction as well as his commitment to elements of this tradition. Kıraç Ata could be said he was born and raised, particularly being hold the language, culture, traditions and customs properties of the place where he lives.In this study, by realizing the first; it has been investigated Bard Kıraç Ata?s 139 pieces of poems which are except from total 171 pieces of poems composed of cross talk, statement, mystery and free-metrically in terms of both structural and content. Especially, summary of the structural nature of the poems studied in particular regard has been prepared on a table. In addition to the achievements of these studies, Ata's life and his acquisitions in tradition has been investigated rigorously.Key words: Cultural tradition of love-style, love, Âşık Kıraç Ata, poetry.