İç Anadolu bölgesi geleneksel kadın şalvarlarının biçimsel ve fonksiyonel özelliklerinin incelenmesi
The figural and functional specifications of Central Anatolia shalvar
Yazar: HANDAN FİDAN
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE KOCA
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Giyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry
Dizin: Kadın giysileri = Woman clothing ; İç Anadolu bölgesi = Central Anatolia region ; Şalvar = Shalwar

Özet:
Bu çalışma, İç Anadolu Bölgesindeki geleneksel kadın şalvarların biçimsel ve fonksiyonel özelliklerinin incelenerek, fonksiyonel ve kültürel özelliklerin bölgedeki şalvar kullanımına etkilerini belirlemek amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür.Araştırmanın materyalini, İç Anadolu Bölgesi'ndeki 14 il, ilçe ve köylerinde yapılan alan araştırması sonucunda ulaşılabilen şalvar örnekleri, rastlantısal olarak seçilen ve ölçme aracına cevap vermeyi kabul eden 592 kadından elde edilen veriler ve konu ile ilgili literatür taraması sonucunda ulaşılabilen kaynaklar oluşturmaktadır.Araştırmanın verilerinin toplanmasında; İç Anadolu Bölgesi geleneksel kadın şalvarlarının biçimsel ve fonksiyonel özelliklerini belirlemek için, araştırmacı tarafından hazırlanan fotoğraf, kalıp formu, kumaş, renk, desen ve kullanım özelliklerinin yer aldığı giysi inceleme formu kullanılmıştır. Şalvarların günümüzdeki kullanım durumu ve şalvar kullanımında sosyo kültürel ve fonksiyonel özelliklerin etkisini belirlemek için, üç bölümden oluşan anket formu kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, örneklem grubunun şalvar kullanma durumları ve şalvar kullanmada sosyo kültürel ve fonksiyonel özelliklerin etkisi tablolar halinde sunularak yorumlanmıştır. Demografik özelliklere göre şalvar kullanma durumları ve sosyo kültürel - fonksiyonel özellikler arasındaki ilişki Ki-Kare Testi (Chi-Square Test) uygulanarak, veriler p< .05 anlamlılık düzeyinde analiz edilmiştir.İç Anadolu Bölgesi'ndeki il, ilçe ve köylerde ulaşılan şalvar örneklerinin biçimsel özellikleri gözlem formu yardımıyla incelenerek; teknik çizim, malzeme, kesim ve süsleme özellikleri belirlenmiş, teknik çizimleri yapılmış ve biçimsel olarak İç Anadolu Bölgesi geleneksel kadın şalvarları, torba (paçasız) şalvarlar, düşük ağlı şalvarlar ve yüksek ağlı şalvarlar olarak üç grup altında toplanmıştır. Şalvarların fonksiyonelliğini artırmak amacıyla, ağ kısımlarına dikdörtgen ağ parçası ve farklı boyutlarda üçgen kuş parçaları yerleştirilerek kalıp formlarının oluşturulduğu belirlenmiştir.İç Anadolu Bölgesi geleneksel kadın şalvarlarının koruyuculuk, fiziksel rahatlık, hareket serbestîsi, farklı boyutlara ayarlanabilirlik, sıcak/serin tutma ve psikolojik rahatlık açısından fonksiyonel özelliklere sahip olduğu saptanmıştır. İç Anadolu Bölgesi'ndeki kadınların şalvar kullanımının il ve ilçelere oranla köylerde ve kasabalarda tarla ve bahçe işlerinden kaynaklanan nedenlerle daha yaygın olduğu, şalvar kullanımım oranının genç yaş gruplarında ve eğitim düzeyi yükseldikçe düştüğü, demografik özelliklerle şalvar kullanma durumu arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır.Kadınların şalvar kullanmalarında çevrenin etkisinin olmadığı, kendi istekleri ile şalvar kullandıkları ve bu tercihte şalvarın fonksiyonel özelliklerinin etkili olmasının yanında gelenek ve kültürü yaşatmak amacıyla yaşamlarının büyük bir bölümünde şalvar kullandıkları belirlenmiştir.Anahtar kelimeler: İç Anadolu, Giyim, Geleneksel Giyim, Kadın Giyimi, Şalvar, Fonksiyonellik, Kültür.

Abstract:
This study contains examples of shalvar style that belongs to 14 cities, their counties and villages in Central Anatolia and data from randomly selected 592 women who accept to answer the survey and it also contains sources that reached by scanning literature at this topic.In order to determine the figural and functional specifications of Central Anatolia women?s traditional shalvar a survey study form is prepared by the researcher. This form contains pictures, pattern form, fabric, color, figure, and usage specifications. The survey form is prepared as tree sections. These sections are composed of usage of shalvar nowadays and the effects of usage of shalvar in the aspect of sociological and functional specifications.As the result of the study, usage of the shalvar and the effect of sociological and functional specifications of them are shown as tabular and are commented accordingly.According to demographical specifications, the relationship between usage of shalvar and sociological and functional specifications are analyzed by applying Chi-Square Test and this data are analyzed as an order of p<0,005.In this essay samples of shalvar style specifications are analyzed by using survey form. Technical drawings, material, cutting and embellishing specifications have been determined and their technical drawings have been prepared accordingly. Shalvar of Central Anatolia?s women are studied in three groups such as; traditional women shalvar, bag (without the lower part of the trouser leg) shalvar, low netty and high netty shalvar. In order to improve the functionality of shalvar rectangular shape netty piece and different size triangular bird shape pieces are located on them. So it is determined that such pattern have been used.İt is determined that Central Anatolia traditional women shalvar have such specialties that protectiveness, psychical comfortable, movement comfort, adjustable size, keeping warm/cool and psychological comfort. It has been observed that in Central Anatolia women live in rural area prefer to wear shalvar with respect to urban area due to working comfort. Moreover usage of shalvar also depends on age, education, and demographic specifications according to the statistics.It has been realized that there is no detrimental effect of the social environment on the wearing shalvar; on the contrary it is their own decision completely. Besides shalvar functional specifications it is aimed to continue the culture and tradition by wearing them on a large part of their life.Key Words: Central Anatolia, Clothing, Traditional clothing, Women clothing, Shalvar, Functionality, Culture.