Su kısıtının farklı pamuk genotiplerinin verim ve lif kalite özellikleri üzerine etkisi
Effect of water deficit on yield and fiber quality characteristics of different cotton genotypes
Yazar: YUSUF EMRE KILINÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YAŞAR AKIŞCAN
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Verim = Yield

Özet:
Bu çalışma, tam ve % 50 kısıtlı sulama koşullarında, 21 pamuk genotipi (Astoria, BA-119 (Lider), BA-440, Candia, Carisma, Edessa, Fiona, Flash, Gloria, Lima, Lodos, Lydia, May-344, May-455, May-505, PG-301 (Kaira), PG-6041 (BA 1010), PGS-1510 (Lazer), ST-468, ST-498 ve Zena-1018) ile 2018 yılında yapılmıştır. Çalışmaya ilişkin deneme, bölünmüş parseller deneme deseni uyarınca 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Deneme, sulama konusu ana parsellere, genotipler ise alt parsellere gelecek şekilde düzenlenmiştir. Çalışma sonucunda, tam ve kısıtlı sulama koşulları arasındaki farklılıkların kütlü verimi, lif verimi, lif eğrilebilme yeteneği ve lif yeknesaklığı yönünden istatistiksel olarak %1, bitki boyu, 100 tohum ağırlığı, çırçır randımanı, lif uzunluğu, kısa lif oranı, lif esnekliği ve lif parlaklığı yönünden ise % 5 düzeyinde önemli olduğu saptanmıştır. Genotipler arasında bitki boyu, 100 tohum ağırlığı, kütlü verimi, çırçır randımanı, lif verimi, lif eğrilebilme yeteneği, lif uzunluğu, lif kopma dayanıklılığı, lif inceliği, kısa lif oranı, lif esnekliği, lif parlaklığı ve lif sarılığı özellikleri yönünden istatistiksel olarak % 1 düzeyinde önemli farklılık olduğu belirlenmiştir. Öteyandan, su kısıtı x genotip interaksiyonu değerleri arasındaki farklılıkların bitki boyu, 100 tohum ağırlığı, kütlü verimi, lif verimi ve kısa lif oranı özellikleri yönünden istatistiksel olarak % 1, lif uzunluğu özelliği yönünden ise % 5 düzeyinde önemli olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada en yüksek ortalama kütlü verimi Astoria, BA-119, BA-440 ve PGS-1510 genotiplerinden elde edilmiştir. Ancak, BA-119 ve PGS-1510 genotipleri tam ve kısıtlı sulama koşullarında da en yüksek kütlü verimi ile dikkat çekmektedir. Bu nedenle, bu iki genotip tam sulamanın yanında, kısıtlı sulamanın zorunlu olduğu durumlarda da önerilebilir.

Abstract:
This study was conducted in 2018 with 21 cotton genotypes (Astoria, BA-119 (Lider), BA-440, Candia, Carisma, Edessa, Fiona, Flash, Gloria, Lima, Lodos, Lydia, May-344, May-455, May-505, PG-301 (Kaira), PG-6041 (BA 1010), PGS-1510 (Lazer), ST-468, ST-498 and Zena-1018) under full and 50% deficit irrigation conditions. The experiment related to the study was carried out in split plot trial design with three replications. In the experiment, irrigation was arranged to be on the main plots and genotypes on the subplots. As a result of the study, it was determined that water deficit caused statistically significant difference at 1% level in terms of seedcotton yield, fiber yield, spinning consistency index and fiber uniformity. It also caused significant difference in plant height, 100 seed weight, ginning turnout, fiber length, short fiber content, fiber elongation and fiber reflectance at 5% level. On the other hand, it was determined that the genotypes caused significant differences on plant height, 100 seed weight, seedcotton yield, ginning turnout, fiber yield, spinning consistency index, fiber length, fiber strength, fiber fineness, short fiber content, fiber elongation, fiber reflectance and fiber yellowness at the level of 1%. Furthermore, it was determined that deficit irrigation x genotypes interaction caused significant difference at 1% in terms of plant height, 100 seed weight, seedcotton yield, fiber yield and short fiber content, but also it caused significant difference on fiber length at 5%. The highest average seedcotton yield in the study was obtained from Astoria, BA-119, BA-440 and PGS-1510 genotypes. However, BA-119 and PGS-1510 genotypes are noteworthy for their full and deficit irrigation conditions with their highest seedcotton yield. Therefore, these two genotypes can be recommended in addition to full irrigation when deficit irrigation is mandatory.