İnhalasyon uygulamalarına yönelik ebeveyn bilgi ölçeğinin geliştirilmesi
Development of parental knowledge scale for inhalation practices
Yazar: AYŞE ŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA KURUDİREK
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aerosoller = Aerosols ; Ana-baba = Parents ; Nebulizatör ve buharlaştırıcılar = Nebulizers and vaporizers ; Tedavi = Treatment ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales ; İlaç veriş-inhalasyon = Administration-inhalation

Özet:
Amaç: İnhalasyon uygulamalarına yönelik ebeveyn bilgi ölçeğini geliştirerek, geçerlik-güvenirlik çalışması yapmaktır.
Materyal ve Metot: Araştırma metodolojik tipte gerçekleştirilmiştir. Araştırma, Erzurum ve Amasya'da bulunan eğitim- araştırma hastanelerinin çocuk servislerinde Şubat 2020- Haziran 2022 tarihlerini arasında yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Şubat 2020-Ekim 2021 tarihleri arasında belirtilen hastanelerin çocuk servislerinde inhalasyon tedavisi alan 0-6 yaş çocuğu olan araştırma kriterlerine uyan ebeveynler oluşturmuştur. Ölçek madde sayısının 9 katına ulaşılmıştır ve araştırmanın örneklemini 390 ebeveyn oluşturmuştur. Veriler, "Tanıtıcı Bilgi Formu" ve "İnhalasyon Uygulamalarına Yönelik Ebeveyn Bilgi Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde frekans dağılımı, ortalama, standart sapma, minimum, maksimum, KR-20 güvenirlik katsayısı ve Rasch analizi yöntemleri kullanılmıştır. Veriler SPSS for Windows 23 paket programı ve Winsteps 3.9 paket programı ile analiz edilmiştir. 
Bulgular: Araştırmada, ölçekteki tüm maddeler için kapsam geçerlik indeksi 0.89±0.127 olarak hesaplanmıştır. Ölçeğin madde ayrışma indeksi 8.38 ve madde güvenirliği 0.98 bulunmuştur. Kişi ayrışma indeksi 1.99'dur. Rasch modelinde uyum içi değerler 0.3-1.7 arasında değişmektedir. Katılımcıların ölçekten aldıkları ortalama puan 27.25±6.21'dir ve alınan puanlar 3-39 arasında değişmektedir. Araştırma sonucunda geliştirilen İnhalasyon Uygulamalarına Yönelik Ebeveyn Bilgi Ölçeği 33 madde ve tek boyuttan oluşmuştur. Ölçeğin cronbach alpha değeri (KR-20) katsayısı 0.81'dir.
Sonuç: İnhalasyon Uygulamalarına Yönelik Ebeveyn Bilgi Ölçeği'nin inhalasyon tedavisi alan 0-6 yaş çocuğa olan ebeveynlerin bilgi düzeylerini belirleyen geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Bilgi, çocuk, ebeveyn, inhalasyon, ölçek geliştirme

Abstract:
Aim: Developing the parental knowledge scale for inhalation practices and conducting a validity-reliability study.
Material and Method: The research was carried out of methodological type. The research was carried out between February 2020 and June 2022 in the pediatric services of training-research hospitals in Erzurum and Amasya. The population of the study consisted of parents who met the research criteria, with children aged 0-6 who received inhalation therapy in the pediatric services of the specified hospitals between February 2020 and October 2021. The number of items on the scale was reached 9 times, and the sample of the study consisted of 390 parents. Data were collected using the "Descriptive Information Form" and "Parent Information Scale for Inhalation Practices". Frequency distribution, mean, standard deviation, minimum, maximum, KR-20 reliability coefficient, and Rasch analysis methods were used in the analysis of the data. The data were analyzed with the SPSS for Windows 23 package program and the Winsteps 3.9 package program.
Results: In the study, the content validity index for all items in the scale was calculated as 0.89±0.127. The item dissociation index of the scale was 8.38 and the item reliability was 0.98. The person dissociation index is 1.99. In the Rasch model, the in-fit values ranged between 0.3-1.7. The average score of the participants from the scale is 27.25±6.21, and the scores vary between 3-39. The Parental Knowledge Scale for Inhalation Practices, which was developed because of the research, consisted of 33 items and a single dimension. The cronbach alpha value (KR-20) coefficient of the scale is 0.81.
Conclusion: It has been determined that the Parental Knowledge Scale for Inhalation Practices is a valid and reliable measurement tool that determines the knowledge level of parents of 0-6 years old children receiving inhalation therapy.
Key Words: Child, information, inhalation, parent, scale development