Dini tecrübede güvenirlilik ölçütleri
Criteria of authenticity at religious experience
Yazar: BETÜL AKDEMİR
Danışman: PROF.DR. CAFER SADIK YARAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy

Özet:
Dini Tecrübede Güvenirlilik Ölçütleri? isimli bu çalısma, yasanan dinitecrübeleri din dısı tecrübelerden ayırmamıza yardımcı olacak bir takım ölçütleriihtiva etmektedir. Tezin amacı, çogu kez sahtekarların aldatmacaları, hasta kisilerinhastalık halleri ya da medyum ve kahin gibi kisilerin yasadıgı din dısı tecrübelerlekarıstırılan dini tecrübeleri bir takım ölçütlendirmelerden geçirerek, onungüvenirliligini arttırmaktır.Tez girisle beraber üç bölümden olusmaktadır. Giris bölümü, konununanlasılmasını saglayacak kavramsal bilgiler ve bu konudaki arastırmaların tarihçesiile tezde çözümlenmesi beklenen sorunu anlatan iki alt baslıktan olusmaktadır.Birinci bölümde, dini tecrübe ve dini tecrübeyle karıstırılan din dısı tecrübeler elealınmıstır. Sadık rüya, ilham, keramet gibi yasanan dini tecrübelerin en bilinenleribirkaç baslık altında anlatılarak, bunun ardından dini tecrübelerle karıstırılanmedyumluk, sihir, hastalık halleri gibi din dısı tecrübelerin en sık rastlananlarına yerverilmistir. Çalısmanın asıl konusunu olusturan ikinci ve üçüncü bölümlerdegüvenirlilik ölçütlendirmeleri anlatılmıstır. kinci bölümde söz konusu güvenirlilikölçütlerinden dini ve ahlaki olmak üzere iki tanesine yer verilmis, bu iki maddenin debu baglamda alt baslıkları olusturularak konu çesitli yönleriyle incelenmistir.Üçüncü ve son bölümde ise, dini tecrübenin güvenirliligin bilimsel vefelsefi ölçütleri ortaya konmaya ve bunun için de yine çesitli alt baslıklarla konuanlatılmaya çalısılmıstır. Bu baglamda Swinbune'nin ortaya koydugu ?safdillikilkesi? ve ?tanıklık ilkesi? ile Cafer Sadık Yaran'ın yeni bir yaklasım sunan?elestireilik ilkesi? ele alınmıstır.Sonuç olarak, bu çalısma belirli ölçütlendirmelerle dini tecrübeyidigerlerinden ayırmaya yardımcı olmayı, böylece de konunun istismara meydanverebilecek birçok yönüne açıklık getirerek bu açıgı kapatmaya yardımcı olmayıamaçlamaktadır.Anahtar Kelimeler: Dini tecrübe, güvenirlilik ölçütleri, safdillikilkesi, elestirisellik ilkesi.

Abstract:
This study named ?Criteria of Authenticity at Religious Experience? includesa set of criterions which are useful for separating religious experiences fromunreligious experiences. The aim of the thesis is to upgrade the authenticity ofreligious experiences which are generally confused with nonreligious experiences,such as manias of some patients and dishonests or experiences of mediums anddiviners, by applying them some criteria.Thesis is consists of an introduction and three chapters. Introduction includesconceptual information which provides to understand the subject better, briefhistorical account of other research, and two subheadings which explain the problemexpected to be solved at the thesis. At the first chapter, religious experiences andunreligious experiences which are confused with the former are discussed. Somewell-known religious experiences such as true-dream, inspiration, and miracle areexplained under a number of titles, and then those unreligious experiences whichmentieoned before are told. At the second and third chapters which include the actualsubject of thesis criteria of authenticity is discussed. At the second chapter it isdwelled on two of these criteria as religious and moral, and is investigated withvarious directions under subheadings.At the third ?and the last- chapter, for the authenticity of religious experience,it is tried to exhibit some scientific and philosophical criteria, and to do this, thesubject is investigated also under various subtitles. In this case, ?principle ofcredulity? and ?principle of evidence? which are produced by Swinburne and CaferSadık Yaran?s approach of ?principle of criticality? which offers a new perspectiveare discussed.Consequently, purpose of this study is to separate religious experiences fromothers by specific criteria; in this way, to help preventing from exploitation byexplaining lots of cloudiness of this subject.Key Words: Religious experience, criteria of authenticity, principle ofcredulity, principle of criticality.