TTK Amasra sahası metan gazı içeriğinin incelenmesi ve Türkiye kömür yatağı metanı potansiyeli
Investigation of TTK Amasra zone coal bed methane and coal bed methane potential of Turkey
Yazar: HAYRETTİN ÖZGÜR ALPTEKİN
Danışman: PROF. DR. ABDURRAHMAN SATMAN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Petrol ve Doğal Gaz Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Enerji = Energy ; Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining ; Petrol ve Doğal Gaz Mühendisliği = Petroleum and Natural Gas Engineering
Dizin: Doğal gaz = Natural gas ; Kömür = Coal ; Kömür damarları = Coal seams ; Kömür yatakları = Coal deposit ; Kömür yatakları = Coal deposit ; Metan = Methane

Özet:
Günümüzde enerji üretim amaçlı birçok enerji kaynağı kullanılmaktadır. Doğal gaz ülkemizde enerji kaynağı olarak kullanılan kaynaklardan bir tanesidir ve son yıllarda kullanımı önemli derecede artmıştır. Ülkemizde mevcut halde bulunan doğal gaz rezervleri, tüketim miktarını karşılamamakta bu da doğal gazın yurt dışından temin edilmesine sebep olmaktadır. Bu yüzden yeni doğal gaz rezervlerin bulunması büyük önem arz etmektedir. Doğal gaz, konvansiyonel doğal gaz ve petrol rezervuarlardan üretildiği gibi kömür yatağından da üretilebilir. Bu yüzden kömür yatağından üretilebilecek gaz miktarı incelenmelidir.Bu çalışmanın amacı genelde kömür yatağı metanı konusunun incelenip, özelde Türkiye Taşkömürleri İşletmesi Amasra müessesesine ait olan üç farklı kömür damarının teknik olarak incelenmesinin yapılmasıdır. Bu amaçla, Türkiye Taşkömürleri İşletmesine bağlı olan Amasra Müessesesi'ndeki üç damara ait olan veriler elde edilmiştir ve gaz potansiyel hesabı yapılmıştır.Çalışmanın birinci bölümünde doğal gazın Türkiye'deki durumu ve gelişimi anlatılarak yeni rezervlerinin tespit edilmesinin önemi vurgulanmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde kömürün ne olduğu, nasıl oluştuğu, özellikleri ve sınıflandırması ile ilgili bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde Türkiye'deki kömürlerle ilgili genel bilgiler verilmiştir. Çalışmanın dördüncü bölümünde, kömür yatağı metanının ne olduğu, hangi tür kömürlerde oluşacağı, konvansiyonel rezervuarlardan farklılıkları, metanın kömür içinde nasıl depolandığı, kömür içinde gazın nasıl taşındığı ve kömürün metan gazı içeriğinini etkileyen parametrelerin ne olduğu anlatılmıştır. Beşinci bölümde kömür yatağı metan içeriğinin tespit edilebilmesi amaçlı kullanılan yöntemler incelenmiştir. Altıncı bölümde, Türkiye Taşkömürleri İşletmesi'ne bağlı Amasra Müessesesi'ne ait genel bilgiler verilmiştir. Yedinci bölümde, Amasra Müessesesi'ne ait olan 3 kömür damarının gaz miktarı hesabı yapılmıştır. Son bölümde çıkan sonuçlar irdelenmiş ve öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Nowadays there are a lot of energy sources. Natural gas is one of the energy sources that is used in Turkey and usage of natural gas consumption is increased in recent years. In Turkey, natural gas consumption is higher than production. So, we import natural gas. That?s why, exploring new reservoirs is so important. Natural gas can be produced from conventional oil and natural gas reservoirs and coalbeds. For that reason caolbed methane should be investigated.Purpose of this thesis is to study to calculation methods of gas content and estimate coalbed methane potential of Turkey. So, Amasra coal field data were obtained from Türkiye Taşkömürleri İşletmesi Amasra Establishment and its gas potential is calculated.In the first chapter of the thesis, the development of natural gas usage in Turkey is summarized and the importance of exploring new gas reserves is emphasized. In the second chapter, general information is given about what coal is, how coal is formed, its properties and classification of coal are presented. In the third chapter, general information is given about coal in Turkey. In the fourth chapter, information is given about what coalbed methane is, how it is formed, differences from conventional reservoir, storage and transport in coal and properties that effect gas content of coal. In the fifth chapter, calculation methods of gas content of coal are discussed. In the six chapter, general information about Amasra Establishment is given. In the seventh chapter three different coal seams gas contents of Amasra Establishment are calculated. Finally in the last chapter the results and the recommendations are given.