Mülteci/sığınmacı/göçmen olan ve olmayan çocukların etkileşimleri ve çokkültürlü eğitime yönelik okul öncesi öğretmenlerinin tutumlarının incelenmesi
The investigation of the interactions of refugee/asylumseeker/immigrant children with other children and preschool teacher's attitudes towards multicultural education
Yazar: MELİHA PINAR DURMAZ
Danışman: DOÇ. DR. CANAN YILDIZ ÇİÇEKLER
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada, mülteci/sığınmacı/göçmen olan ve olmayan çocukların etkileşimleri ve okul öncesi öğretmenlerinin çokkültürlü eğitime yönelik tutumları incelenmiştir. Bu araştırma genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modelindedir. Çalışmanın örneklemini 2022-2023 eğitim öğretim yılında Konya ilindeki Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi anaokullarına ve resmi anasınıflarına devam eden ebeveynlerinden onam alınan ve basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile belirlenen mülteci/sığınmacı/göçmen olan 331 çocuk, mülteci/sığınmacı/göçmen olmayan 310 çocuk ve bu okullarda görev yapmakta olan 123 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada, çalışmaya katılan çocukların ve okul öncesi öğretmenlerinin demografik bilgilerini incelemek için araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Çalışmada mülteci/sığınmacı/göçmen olan ve olmayan çocukların birbirleriyle etkileşim düzeylerini belirlemek amacıyla Anme, Tanaka, Sugisawa, Matsumoto, Watanabe, Tomisaki, Tokutake, Miyazaki ve Edamoto (2014) tarafından geliştirilen Şenol ve Metin (2018) tarafından uyarlanan "Çocuklarda Etkileşim Dereceleme Ölçeği (ÇEDÖ)" ve okul öncesi öğretmenlerinin çokkültürlü eğitime yönelik tutumlarını belirlemek amacıyla Yıldırım (2016) tarafından geliştirilen "Çokkültürlü Eğitime Yönelik Tutum Ölçeği (ÇKE-TÖ)" uygulanmıştır. Çocukların etkileşim dereceleme puanlarının çocukların uyruklarına göre farklılaşmasına ilişkin yapılan analiz sonuçlarına göre, mülteci/sığınmacı/göçmen olan çocukların iş birliği, öz denetim ve atılganlık alt boyutları ile davranış değerlendirme toplamı puanları, mülteci/sığınmacı/göçmen olmayan çocuklardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu görülmüştür. Sıra izlenim değerlendirme toplam puanlarında mülteci/sığınmacı/göçmen olmayan çocukların puanları, mülteci/sığınmacı/göçmen olan çocuklardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu görülmüştür. Mülteci/sığınmacı/göçmen çocukların etkileşim dereceleme ölçeğinin iş birliği alt boyutu ile öğretmenlerin çokkültürlü eğitime yönelik tutum ölçeğinin kültürel farklılıklara ilişkin olumsuz yargı, kültürel farklılıkları benimseme, kültürel farklılıkları önemseme ve genel çokkültürlü eğitime yönelik tutum puanı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Öz denetim alt boyutu ile öğretmenlerin çokkültürlü eğitime yönelik tutum ölçeğinin kültürel farklılıklara ilişkin olumsuz yargı ve kültürel farklılıkları benimseme alt boyutları arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir. Ancak, öz denetim alt boyutu ile kültürel farklılıkları önemseme ve çokkültürlü eğitime yönelik tutum toplam puanı arasında negatif yönde düşük düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Atılganlık alt boyutu ile öğretmenlerin çokkültürlü eğitime yönelik tutum ölçeğinin tüm alt boyutları ve genel tutum puanı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Ayrıca, davranış değerlendirme ve izlenim değerlendirme toplam puanları ile öğretmenlerin çokkültürlü eğitime yönelik tutum ölçeğinin tüm alt boyutları ve genel tutum puanı arasında da anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir. Mülteci/sığınmacı/göçmen olmayan çocukların etkileşim dereceleme ölçeğinin iş birliği alt boyutu ile öğretmenlerin çokkültürlü eğitime yönelik tutum ölçeğinin kültürel farklılıklara ilişkin olumsuz yargı, kültürel farklılıkları benimseme, kültürel farklılıkları önemseme ve çokkültürlü eğitime yönelik toplam tutum puanı arasında anlamlı bir ilişki elde edilmemiştir. Benzer şekilde, öz denetim alt boyutu ile öğretmenlerin çokkültürlü eğitime yönelik tutum ölçeğinin tüm alt boyutları arasında da anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir. Ayrıca, atılganlık alt boyutu ile öğretmenlerin çokkültürlü eğitime yönelik tutum ölçeğinin tüm alt boyutları ve genel tutum puanı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.

Abstract:
In this study, the interactions of refugee/asylum seeker/migrant and with other children and the attitudes of preschool teachers towards multicultural education were examined. This study follows the correlational survey model, one of the general survey models. The sample of the study consists of 331 refugee/asylum seeker/migrant children, 310 non-refugee children, and 123 preschool teachers working in official kindergartens and preschool classes affiliated with the Ministry of National Education in Konya during the 2022-2023 academic year. The children were selected using the simple random sampling method, and parental consent was obtained. In the study, the "Personal Information Form" prepared by the researcher was used to examine the demographic information of the participating children and preschool teachers. In the study, the "Interaction Rating Scale for Children (IRSC)" developed by Anme, Tanaka, Sugisawa, Matsumoto, Watanabe, Tomisaki, Tokutake, Miyazaki, and Edamoto (2014) and adapted by Şenol and Metin (2018) was used to determine the interaction levels of refugee/asylum-seeker/immigrant and non-refugee/asylum-seeker/immigrant children. Additionally, the "Attitude Scale Towards Multicultural Education (ASTME)" developed by Yıldırım (2016) was applied to determine the attitudes of preschool teachers towards multicultural education. According to the analysis results regarding the differentiation of children's interaction rating scores by their nationalities, the cooperation, self-control, and assertiveness sub-dimension scores, as well as the overall behavior assessment scores of refugee/asylum-seeker/immigrant children, were found to be statistically significantly higher than those of non-refugee/asylum-seeker/immigrant children. The sequence impression evaluation total scores of non-refugee/asylum-seeker/immigrant children were found to be statistically significantly higher than those of refugee/asylum-seeker/immigrant children. There was no significant relationship found between the cooperation sub-dimension of the Interaction Rating Scale of refugee/asylum-seeker/immigrant children and the scores of teachers' attitudes towards multicultural education, including negative judgments about cultural differences, embracing cultural differences, valuing cultural differences, and overall attitudes towards multicultural education. There was no significant relationship found between the self-control sub-dimension and the negative judgments about cultural differences and embracing cultural differences sub-dimensions of teachers' attitudes towards multicultural education. However, a negatively low-level significant relationship was found between the self-control sub-dimension and both the valuing cultural differences sub-dimension and the overall attitude towards multicultural education score. No significant relationship was found between the assertiveness sub-dimension and any sub-dimensions or the overall score of teachers' attitudes towards multicultural education. Additionally, no significant relationship was found between the overall scores for behavior assessment and impression assessment and any of the sub-dimensions or the overall score of teachers' attitudes towards multicultural education. No significant relationship was found between the cooperation sub-dimension of the Interaction Rating Scale and teachers' attitudes towards cultural differences, cultural acceptance, cultural importance, and overall attitude towards multicultural education among non-refugee/non-migrant children. Similarly, no significant relationship was found between the self-control sub-dimension of the Interaction Rating Scale and all sub-dimensions of teachers' attitudes towards multicultural education. Additionally, there was no significant relationship found between the assertiveness sub-dimension and all sub-dimensions as well as the overall attitude score of teachers towards multicultural education.