Politik katılımın eğitim düzeyi, cinsiyet ve psikolojik değişkenler bağlamında incelenmesi
The examination of political participation in the context of education level, gender and the psychological variables
Yazar: HÜMEYRA TOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLDEN GÜVENÇ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırma, politik katılım düzeyinin eğitim, cinsiyet demografik değişkenleri ile kontrol odağı ve politik yeterlik psikolojik değişkenleri bağlamında incelenmesi amacıyla yürütülmüştür. Politik katılımın ele alındığı araştırmalarda her iki türden değişkenin birlikte yer aldığı araştırmalar çok sınırlıdır. Bu nedenle, psikoloji ve politik bilimler literatürüne katkı yapması umulan bu araştırmada anılan değişkenlerin bir arada ele alınarak hem politik katılımla hem de birbirleriyle ilişkileri incelenmeye çalışılmıştır. Araştırmada öncelikle politik katılımı ölçmek üzere bir politik katılım ölçeği geliştirilmiş, politik yeterliği ölçmek üzere ise Campbell, Gurin ve Miller (1991) tarafından oluşturulan ve Niemi, Craig ve Mattei (1991) tarafından geliştirilen politik yeterlik ölçeğinin maddeleri bir arada kullanılarak yeni bir politik yeterlik ölçeği oluşturulmuştur. Araştırmanın ön aşamasına Ankara ilinden ilkokul, lise ve üniversite mezunu 163 erkek, 151 kadın katılmıştır. İkinci aşamada ise yine Ankara ilinden ilkokul, lise ve üniversite mezunu 130 erkek, 1 12 kadın yer almıştır.. Uygulanan regrasyon analizi sonucunda, erkeklerin politik katılım düzeylerinin kadınlardan daha yüksek olduğu, eğitim düzeyinin yükselmesiyle politik katılım düzeyinin de arttığı bulunmuştur. Kontrol odağı ile politik katılım arasında bir ilişki bulunamamış, diğer yandan, hem içsel hem de dışsal politik yeterliğin artmasıyla politik katılımın da arttığı görülmüştür. Diğer yandan, kontrol odağı ve politik yeterlik değişkenleri eğitim, cinsiyet ve birbirileriyle ilişkileri bağlamında da incelenmiştir. Edinilen sonuçlara göre, kontrol odağının alt boyutu olan kadercilik inancı ilköğretim mezunlarında daha fazlayken, erkeklerin diğer bir alt boyut olan adil olmayan dünya inancı puanlan daha yüksektir.Bununla birlikte, kadercilik arttıkça içsel politik yeterlik azalmakta ve kişisel kontrol arttıkça dışsal politik yeterlik azalmaktadır. Araştırma bulgularından elde edilen tüm sonuçlar, sosyo-politik koşullar da göz önde bulundurularak, literatürde yer alan bilgiler ile karşılaştırmalı olarak tartışılmıştır.Anahtar Sözcükler Politik Katılım, Cinsiyet, Eğitim Düzeyi, Kontrol Odağı, Politik Yeterlik

Abstract:
This investigation is aimed at searching political participation in the context of demographic variables as education, gender and psychological variables as political efficacy and the locus of control. In most of the researches about political participation the existance of the two kind of variables together is very limited. Therefore, in this research that hoped to contribute both psychology and political science literature, the two kind of variables take charge of and the relations are investigated between each other and political participation. First of all, to measure the political participation, a political participation scale was developed. To measure the political efficacy, the items from political efficacy scale which is formed by Campbell, Gurin and Miller (1991) and developed by Niemi, Craig and Mattei (1991) used together and formed a new political efficacy scale. 163 men and 151 women participated in the first rank of the study who is graduated primary school, secondary school and university from Ankara. And in the second rank of the study 130 men and 1 12 women take part. After the analyse of regration, it was seen that the level of political participation for men is more than women's and it was also seen that the level of political participation is increasing by education level. On the other hand, locus of control and political efficacy is investigated on the context of education, gender and relations with each other. It was seen that fatalism belief which is subdimension of locus of control ise much more in the group of people who are graduated form primary school, men's belief in an unjust world is higher than women's. Otherwise, by the increasing of fatalism* internal politicalefficacy is decreasing and by the increasing of internal control, external political efficacy decreases. The results of the investigation was discussed by comparing the literature with realizing the socio-political conditions. Key Words Political Participation, Gender, Education Level, Locus of Control, Political Efficacy