Cumhuriyet dönemi Kırgızistan'da demokrasi
Democracy in independent Kyrgyzstan.
Yazar: AİCHUROK AKZHOLOVA
Danışman: DOÇ. DR. ABDULVAHAP AKINCI
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Demokrasi = Democracy ; Kırgızistan = Kyrgyzstan

Özet:
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin dağılması itibariyle bağımsızlığına kavuşan genç bir ülke olarak Kırgızistan'ın, diğer Orta Asya cumhuriyetlerinden, sivil toplum ve hukuk devleti ölçütleri bakımından daha fazla geliştiği gözlemlenmektedir. Bu çalışmada; geçiş dönemindeki Kırgızistan Cumhuriyeti'nin demokratikleşme deneyimi tanımlanmaya çalışılmaktadır.
Bugün bağımsız Kırgızistan'ın otuz bir yıllık devlet tecrübesinden yola çıkarak, demokratikleşme girişimlerinin sonuçlarını özetlemek mümkündür. Bu çerçevede devlet tarafından kullanılan yöntemleri, siyasal gelişmelerin sonuçları ve Kırgızistan toplumunun sosyo-politik eğilimlerini incelemek gerekmektedir. Kırgızistan'daki demokratikleşme ile ilgili çeşitli değişkenler mevcut olsa da, ülkedeki siyasetin lidere dayalı örgüsü düşünüldüğünde, bunun için 1991'den beri demokrasiye geçişte siyasi liderlik konusunun da ele alınması gerekmektedir. Kırgızistan'da demokratikleşmenin umut verici bir duruma gelmesinin ardından demokrasiden geri dönüş niteliğinde otoriterliğe doğru bir kayma yaşanmıştır. 
"Kapalı" bir toplumdan "açık" topluma geçiş deneyimi, siyasi kurumların oluşumundaki zorlukların yanında ve zaman zaman oluşan sorunların çözümüne yönelik şiddeti de kapsayan olaylar yaşanmıştır. Sonuç olarak, ülkenin bağımsızlık sonrası tarihinde halk ayaklanması sonucunda üç kez yönetim değişmiştir. Askar Akaev'in Mart 2005'te, Kurmanbek Bakiev'ın Nisan 2010'da, Sooronbai Ceenbekov'un Ekim 2020'de halk protestosu ile görevden alınmasıyla Kırgızistan dünya çapında demokrasiden oldukça uzaklaşarak diğer otoriter Orta Asya Cumhuriyetlerine yakınlaşmıştır. Bu kapsamda Kırgızistan'ın geçiş dönemindeki demokrasi durağanlığını getiren anahtar nedenlerini belirlemek oldukça önemlidir. 
Anahtar Kelimeler: Kırgızistan, Demokratikleşme Dalgaları, Siyasi Liderlik, Demokratikleşme, Otoriterlik

Abstract:
In terms of democracy development, Kyrgyzstan has more experience in civil society, and rule of law than other Central Asian Republics since dissolution of the Soviet Union. This study aimed at defining the democratization experience of the Kyrgyz Republic during the transition period.
Nowadays it is possible to summarize the results of democratization initiatives from the thirty-one-year experience of independent Kyrgyzstan. In order to achieve this goal, we have the opportunity to research methods used by the state, the results of political developments and the socio-political trends of Kyrgyz society. Despite the rhetoric of democratization in Kyrgyzstan promoted by the political leaders, it is necessary to analyse their role in the post-Soviet time and its transition to democracy since 1991. Democratization in Kyrgyzstan brought a big hope, but then there was a quick return from democracy to authoritarian regime.
Experience of the transition from "closed" to "open" society, difficulties in the formation of political institutions, and sometimes violent events occurred in the solution of emerging problems. In this term, there were three violent changes of government in Kyrgyzstan's short history of independence. Through protests the presidencies of Askar Akayev in March 2005, Kurmanbek Bakiev's April 2010 and Sooronbai Ceenbekov's in October 2020  were dismissed from their power. As a result, Kyrgyzstan has become far from democratic view and closer to other authoritarian Central Asian Republics. In this context, It is also important to identify the key reasons that brought Kyrgyzstan to unstable democracy in the transition period.

Keywords: Kyrgyzstan, Waves of Democracy, Political Leadership, Democratization, Authoritarianism