Ulusal güvenlik bağlamında Rusya Federasyonu'nun Arktika politikası
Russia's Arctica policy in the context of national security
Yazar: BETÜL DEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM DEMİRKIRAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Arktika, küresel ısınmanın etkisiyle kaynaklara erişim imkanlarının artmasıyla uluslararası rekabetin yoğunlaştığı bir bölge haline gelmiştir. Bölge ülkelerinden Rusya, Arktika'nın zengin kaynaklarına erişim sağlarken ulusal güvenliğini de korumak amacıyla bu bölgede aktif bir politika izlemektedir. Özellikle 2000'li yıllarda Vladimir Putin'in iktidarıyla birlikte, Rusya'nın Arktika politikasında daha aktif bir yaklaşım ön plana çıkmıştır. Bu değişimle birlikte, Rusya, bölgedeki faaliyetlerini önemli ölçüde artırmıştır. Arktika'da etkinliğini artırma çabası, zaman zaman NATO ülkeleri ile gerginliklere neden olmuş ve Ukrayna krizlerinden sonra Batı ambargosuna karşı Rusya, Doğu Asya ülkeleriyle işbirliğini güçlendirmiştir. Rusya'nın Arktika'daki stratejik adımları, hem bölgenin ekonomik potansiyelini kullanma hem de askeri gücünü pekiştirme yönündeki amaçlarıyla şekillenmiştir. Bu bağlamda, Rusya'nın bölgedeki politikaları, sadece enerji ve kaynak erişimiyle sınırlı kalmayıp, aynı zamanda bölgedeki uluslararası aktörlerle ilişkilerini de etkilemiştir. Dolayısıyla, Rusya'nın Arktika politikası hem bölgesel hem de uluslararası dinamikler açısından incelenmiştir. Özellikle Rusya'nın, yeni güvenlik anlayışına mı yoksa geleneksel güvenlik yaklaşımına mı yakın bir strateji izlediği incelenmiştir. Arktika, Rusya'nın stratejik çıkarları ve ulusal güvenliği açısından hayati bir öneme sahiptir. Bölgedeki enerji kaynaklarına ve deniz yollarına erişim, Rusya'nın ekonomik ve askeri gücünü koruma çabalarının bir parçasıdır. Arktika'daki askeri varlığını artıran Rusya, hem egemenlik haklarını korumayı hem de uluslararası ilişkilerde denge sağlamayı hedeflemektedir. Çalışma, Rusya'nın Arktika'daki politikalarını resmi stratejik belgeler ve bölgedeki faaliyetler üzerinden analiz etmektedir. Yöntem olarak, Rusya'nın stratejik belgeleri incelenmiş ve bu belgelerde uluslararası hukuka uyum vurgusu yapılırken aynı zamanda savunma alanındaki yatırımlara da ağırlık verildiği düşünülmektedir.

Abstract:
The Arctic has become a region of intense international competition due to the increased accessibility to resources as a result of global warming. Among the regional countries, Russia pursues an active policy in the Arctica, seeking access to the region's rich resources while safeguarding its national security. Particularly since the 2000s, with Vladimir Putin's rise to power, a more active approach in Russia's Arctica policy has emerged. Following this shift, Russia has significantly increased its activities in the region. Its efforts to enhance its influence in the Arctic have at times led to tensions with NATO countries, and after the Ukrainian crises, Russia strengthened its cooperation with East Asian countries in response to Western sanctions. Russia's strategic steps in the Arctica are shaped by its objectives to both exploit the region's economic potential and bolster its military strength. In this context, Russia's policies in the region have not been limited to energy and resource access but have also impacted its relations with international actors in the Arctica. The main question of this study is whether these strategies align with a new or traditional approach in Russia's national security understanding. Therefore, Russia's Arctica policy is examined from both regional and international perspectives. This study aims to assess Russia's national security perspective through its Arctic policy, focusing on whether Russia adopts a strategy closer to a new security understanding or a traditional security approach. The Arctica holds critical importance for Russia's strategic interests and national security. Access to energy resources and sea routes in the region is a part of Russia's efforts to maintain its economic and military power. By increasing its military presence in the Arctica, Russia aims to protect its sovereignty rights while maintaining a balance in international relations. The study analyzes Russia's policies in the Arctica through official strategic documents and military activities in the region. As a method, Russia's strategic documents have been reviewed, and it has been identified that while there is an emphasis on compliance with international law, significant attention is also given to investments in the defense sector.