Obez adolesan çocuklarda serum apelin düzeyi ile karaciğer yağlanması arasındaki ilişki
The relationship between serum apelin level and fatty liver in obese adolescents
Yazar: ERHAN SÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM BOSTAN GAYRET
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Apelin = Apelin ; Ergenler = Adolescents ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Obezite = Obesity ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Obezite tüm dünyada yaygın olarak görülen çocukları ve adolesanları etkileyen önemli bir sağlık problemidir. Nonalkolik yağlı karaciğer hastalığı alkol dışı nedenlere bağlı olarak meydana gelen karaciğer yağlanması olup çoğu vakada obezite ile ilşkilidir. Çalışmamızda obez adolesan çocuklarda serum apelin düzeyi ile karaciğer yağlanması arasındaki ilişkiyi değerlendirmeyi amaçladık.

Materyal ve Metod: Bu prospektif kesitsel çalışmaya Şubat-Ağustos 2020 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Çocuk Polikliniğine obezite nedeniyle başvuran, 12 yaş ve üstü olup Vücut Kitle İndeksi (VKİ) 95 persentil ve üzerinde olan 75 obez ve rutin kontrol amaçlı başvuran aynı yaş grubu 68 sağlıklı adolesan ile yapıldı. 
Çocukların fizik muayeneleri yapıldıktan sonra tüm olguların yaş ve cinsiyetleri not edilip, tansiyon, bel çevresi, boy ve kiloları ölçülüp, VKİ'leri hesaplandı. Tüm olguların açlık glukozu, insülin, AST, ALT, kolesterol, direkt LDL, HDL kolesterol, trigliserid, kortizol, TSH ve sT4 tetkikleri istendi. HOMA-IR değeri hesaplandı. Obez olguların ultrasonografi bulguları kaydedildi. Obez ve kontrol gruplarının serum apelin düzeyleri ölçülerek obez ve kontrol grubunun verileri ile karşılaştırıldı. Ayrıca obez olgular; serum apelin düzeyi ile hepatosteatoz varlığı, hepatosteatozun derecesi ve obezitenin diğer komplikasyonları arasında ilişki varlığı açısından değerlendirildi.

Bulgular: Çalışmamıza katılan çocukların yaşları 12 ile 17 arasında değişmekte olup, ortalama 13,73±1,41 yaş olarak saptandı. Olguların %52,4'ü obez, %47,6'sı ise nomaldi. Gruplara göre olguların yaş, cinsiyet ve boy uzunlukları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı (p>0,05).
Obez olguların; kilo, VKİ, bel çevresi ölçümleri ve sistolik kan basıncı değeri kontrol grubu olgularına göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptandı (p=0,001; p<0,01). 
Obez grubu olguların TSH, AST, ALT, kolesterol, direkt LDL ve trigliserid, değerleri kontrol grubu olgulara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptandı (sırasıyla; p=0,007;p=0,003; p=0,001; p=0,001; p=0,001; p=0,001; p<0,01).  
Çalışmamız sonucunda obez grubu olguların apelin değerini (Medyan: 376,4 pg/ml), kontrol grubu olgularına (Medyan: 527 pg/ml) göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük saptadık (p=0,014; p<0,05).  Bununla beraber hepatosteatoz varlığı ve düzeyine göre olguların apelin ölçümleri arasında da anlamlı farklılık bulmadık (p>0,05). Apelin ile diğer parametreleri karşılaştırdığımızda, obez grubu olguların sistolik kan basıncı, kolesterol, direkt LDL, HDL kolesterol, trigliserid, insülin, HOMA-IR ölçümleri ile apelin arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptamadık (p>0,05).

Sonuç: Apelin düzeyi obez çocuklarda, sağlıklı kontrollerden düşük bulunmuştur. Ayrıca apelin değerinin karaciğer yağlanması, insülin direnci, hipertansiyon ve diğer obezite komplikasyonları ile ilişkisi olmadığı görülmüştür. Çocuklarda apelin-obezite ilişkisini aydınlatmak daha geniş olgu serileri ve çok merkezli çalışmalar ile mümkün olabilir.

Anahtar Kelimeler: Apelin, Obezite, Hepatosteatoz, Adolesan

Abstract:
Aim: Obesity is an important health problem affecting children and adolescents, which is common all over the world. Nonalcoholic fatty liver disease is hepatosteatosis that occurs due to non-alcohol reasons and is mostly associated with obesity. In our study, we aimed to evaluate the relationship between serum apelin level and fatty liver in obese adolescents.

Materials and Methods: This prospective cross-sectional study was conducted with 75 obese adolescents aged 12 years and over with a BMI of 95 percentile and above and 68 healthy adolescents of the same age group who applied to University of Health Sciences Bağcılar Training and Research Hospital Pediatric Health and Diseases Pediatric Outpatient Clinic for routine control between February and August 2020. After physical examinations of the children were performed, the age and gender of all cases were noted, blood pressure, waist circumference, height, weight were measured, and Body Mass İndexes (BMI)s were calculated. Fasting glucose, insulin, AST, ALT, cholesterol, direct LDL, HDL cholesterol, triglyceride, cortisol, TSH, and fT4 tests were requested in all cases. HOMA-IR value was calculated. Upper abdominal ultrasonographic findings of obese cases were recorded. 	Serum apelin levels of obese and control groups were measured and compared with the data of obese and control groups. Also, obese cases were evaluated in terms of the presence of a relationship between serum apelin level and the presence of hepatosteatosis, the degree of hepatosteatosis, and other complications of obesity.

Results: The ages of the children participating in our study ranged from 12 to 17, and the mean age was found to be 13.73 ± 1.41. 52.4% of the cases were obese and 47.6% were normal. There was no statistically meaningful difference between the age, body, and height of the patients according to the groups (p> 0.05).
Weight, BMI, waist circumference measurements, and systolic blood pressure values of obese patients were seen to be statistically significantly higher than the control group (p = 0.001; p <0.01). 
TSH, AST, ALT, cholesterol, direct LDL and triglyceride values of the obese group cases were found to be statistically remarkably higher than the control group cases (respectively; p = 0.007; p = 0.003; p = 0.001; p = 0.001; p = 0.001; p = 0.001; p <0.01). 
As a result of our study, we detected that the apelin value (Median: 376.4 pg/ml) of the obese group cases was statistically significantly lower than the control group cases (Median: 527 pg/ml) (p = 0.014; p <0.05). However, we did not find a meaningful difference between the apelin measurements of the cases according to the presence and level of hepatosteatosis (p> 0.05). When we compared apelin with other parameters, we did not determine a statistically notable relationship between systolic blood pressure, cholesterol, direct LDL, HDL, triglyceride, insulin, HOMA-IR measurements, and apelin in the obese group (p> 0.05).

Conclusion: Apelin level was found lower in obese children than healthy controls. Also, it was observed that the apelin value was not associated with fatty liver, insulin resistance, hypertension, and other obesity complications. To elucidate the relationship between apelin-obesity in children, studies with larger case series and multicenter are needed.

Keywords: Apelin, Obesity, Hepatosteatosis, Adolescent