Multipl skleroz ön tanısı ile izlenen hastalarda gözyaşı sıvısında oligoklonal bant varlığı
Presence of oligoclonal band in the tear liquid in patients followed with a prediagnose of multiple sclerosis
Yazar: MURAT TERZİ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM LEVENT GÜNGÖR
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Klinik Sinir Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Demiyelinizan hastalıklar = Demyelinating diseases ; Gözyaşları = Tears ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Oligoklonal bant = Oligoclonal band ; Serebrospinal sıvı = Cerebrospinal fluid

Özet:
Multipl Skleroz (MS) inflamasyon, demiyelinizasyon ve akson hasarı ile
karakterize otoimmün bir merkezi sinir sistemi hastalığıdır. MS tanısında anamnez
ve muayene en önemli basamakları oluşturmaktadır. Klinik olarak MS
düşünüldüğünde paraklinik testlerden öncelikle beyin ve spinal manyetik rözenans
görüntüleme (MRG)'den yararlanılmaktadır. Radyolojik ve klinik olarak MS
düşünülen hastalarda tanıyı desteklemek ve diğer ayırıcı tanılardan uzaklaşmak için
evoked potansiyel (EP) çalışmaları ve beyin omurilik sıvısı (BOS) incelmesinden
yararlanılabilmektedir. BOS oligoklonal band pozitifliği (OKB) MS tanısını
destekleyen önemli bir paraklinik testtir. MS hastalarında gözyaşı sıvısının tanıda
kullanılmasına ilişkin nadir de olsa çalışmalar olduğu görülmektedir. Çalışmamızda
MS tanısı ile izlenen hastalarda göz yaşında oligoklonal band varlığının sıklığını ve
tanıya olabilecek katkısını belirlemeyi amaçladık. Son 6 ay içerisinde immün
modulatör ilaçkullanımı olamayan ve steroid tedavi yaklaşımında bulunulmayan MS
ön tanısı ileizlenen 30 hastadan ve 10 kontrol hastasından aynı gün içerisinde BOS,
kan serumu ve gözyaşı sıvısı alınmıştır. Oligoklonal band varlığını belirlemek için
izoelektrik fokuslama yöntemi kullanılmıştır. 30 MS tanılı hastanın 24'ünde BOS
OKB pozitifliği görülmüştür (%80). BOS OKB pozitif olan 24 hastanın 14'ünde göz
yaşında band varlığı görülmüştür (%58.3). BOS'da band görülemeyen hastaların
tamamında göz yaşı incelmesi normaldir. MS ön tanısı ile izlenen hastalarda göz
yaşında OKB varlığı bize tanı açısından önemli bir veri sunmaktadır. Bununla
birlikte göz yaşında OKB negatif olan hastalarda BOS'da OKB'nin pozitif
olabileceği bilinmeli ve ayırıcı tanı açısından bu bilgi ön planda tutulmalıdır.

Abstract:
Multiple Sclerosis (MS) is an autoimmune central nervous system disease
characterized by inflammation, demyelination and axon damage. Anamnesis and
examination are the most important steps in the diagnosis of MS. When MS is
considered clinically, brain and spinal magnetic resonance imaging (MRI) are
primarily used from paraclinical tests. Evoked potential (EP) studies and
cerebrospinal fluid (CSF) thinning can be used to support the diagnosis and avoid
other differential diagnoses in patients with radiological and clinical suspicion of
MS. CSF oligoclonal band (OCB) positivity is an important paraclinical test that
supportsthe diagnosis of MS. Although rare, there are studies on the use of tear fluid
in the diagnosis of MS patients. In our study, we aimed to determine the frequency of
the presence of oligoclonal bands in the eyes of patients followed up with the
diagnosis of MS and its possible contribution to the diagnosis. CSF, blood serum and
tear fluid were taken on the same day from 30 patients with MS who were followed
up with a pre-diagnosis and 10 control patients (other neurological patients), who
could not use immunomodulatory drugs and did not receive steroid treatment in the
last 6 months. Isoelectric focusing method to determine the presence of oligoclonal
bands. used. CSF OCB positivity was observed in 24 of 30 MS patients (80%). In 14
of 24 patients with positive CSF OCB, the presence of bands in the eyes was
observed (58.3%). Tear thinning is normal in all patients without bands in CSF. The
presence of OCB in the eyes of patients followed up with a prediagnosis of MS
provides us with important data in terms of diagnosis. On the other hand, it should be
known that OCB may be positive in CSF in patients with negative OCB in tears, and
this information should be kept in the foreground in terms of diagnosis and
differential diagnosis.