Yersel fotogrametri yöntemi ile rölöve alım tekniğinin taç kapılarda uygulanışı-Konya örnekleri
Application of close range photogrammetry on portals-examples from Konya
Yazar: SAADET ARMAGAN GÜLEÇ
Danışman: Y.DOÇ.DR. OSMAN NURİ DÜLGERLER
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Mimarlık = Architecture ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
ÖZETYÜKSEK LİSANS TEZİİYERSEL FOTOGRAMETRİ YÖNTEMİLERÖLÖVE ALIM TEKNİ İ N TAÇ KAPILARDA UYGULANIŞĞ Nİ I-KONYA ÖRNEKLERİ -S.Armağ GÜLEÇanSelçuk ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüMimarlıAnabilim DalıkşDanıman: Yrd. Doç. Dr. Osman Nuri DÜLGERLER2007, 124 SayfaJüri: Prof. Dr. Ferruh YILDIZYrd. Doç. Dr. O. Nuri DÜLGERLERYrd.Doç.Dr. A. Deniz OKTAÇTarih öncesi ve tarih dönemleri medeniyetleri tarafından oluşturulan kültürelmirası kültürel devamlığ n sağın, lını lanabilmesi için korunmasıve belgelenmesigerekliliğ kabul edilmiş çaba harcanı ortak bir olgu haline gelmiş Kültüreli ve lan tir.mirası ve bunun gelecek kuşn aklara aktarı n sağmı lanabilmesi ancak kültürel mirasdenilen yapı yapıve grupları n belgelenmesiyle mümkün olabilmektedir.nıKültürel mirası zı belgelenmesinde en doğ ve sağklıveriyi eldemın ru lıedebilmek için yapı çabalar, belgeleme alanı yeni tekniklerin ortaya çılan nda kmasınaneden olmuş geliş teknoloji ile birlikte klasik yöntemle belgeleme yerini artı, en kşmodern belgeleme tekniklerine bırakmı bu da çağ belgeleme tekniklerinin hı, daş zlıbir şekilde ilerlemesini sağ şr. Bugünkü teknoloji tarihi eserlerin ve korunacaklamıtıyapı n artı daha hassas ve daha hı bir şları k zlı ekilde belgelenmesine ve geleceknesillere aktarılması olanak vermektedir.naTarihi envanter verilerinin sağ klı eldelı edilmesi, mevcut verilerinlı ş ısayısallaşrıtılarak dijital ortamda saklanmasıharitacık dında mimarlı da geniş, ktakullanı alanıbulan yersel fotogrametrinin tarihi uygulamalara getirdiğ büyükm iIavantajdı Yersel fotogrametrinin sağ ğ ısayı veriler, 3 boyutlu vektörelr. ladı salveriler, görsel görüntüler ve yapı n ortofoto görüntüleri tarihi yapı n belgelenmesinı nıve korunması üretilecek projelerde yönlendirici ve yol gösterici olmaktadı Biriçin r.ı nıve yapı nyapı n üç boyutlu modellenmesi, kültürel mirasıdaha iyi anlaşnı n lmasın nıı rımevcut durumuyla, koruma projelerinden sonraki durumunun karş tılmasılaş vedeğerlendirmesinin yapılabilmesinde kolaylı sağk lamaktadır.ş n Birinci bölümünde, çalış n konusu ile ilgili girişyapı şÇalımanı manı lmı,şamaç, materyal ve metot açıklanmı literatür özetleri verilmiş, tir.ş nİÇalımanı kinci bölümünde, mimarlı Belge kavramımimarlı kültürelkta , ktamiras ve belgelemenin önemi ve amacıüzerinde durulmuşbelgelemenin bileş, enleridetaylı anlatı şr. Ayrı bu bölümde, rölöve, çeşca lmıtı ca itleri, tarihçesi, belgeleme iletı şilgili kurum ve kuruluş kılar saca tanılmı modern ve klasik belgeleme,yöntemlerinden bahsedilmiştir.ş n Üçüncü bölümü, fotogrametrinin tanı ndan oluşÇalımanı mı urken, dördüncütı şbölümünde ise yersel fotogrametri tekniğ tanılmı kullanı alanlarıi , m örneklerleşaçıklanmı r.tış n Beş bölümünde de, mimari fotogrametrideki mevcut metot veÇalımanı incisistemler anlatı şmimari fotogrametride kullanı ekipman ve seçim ölçütlerinelmı, lanyer verilmişmimari fotogrametrinin geliş anlatı şr., imi lmıtış n 6. bölümü ise, klasik yöntemle rölöve alı teknikleri ile modernÇalımanı mı rı yapı şyöntemle rölöve alı tekniklerinin birbirlerine göre karş tılması lmı yerselm laş ,fotogrametri yönteminin geleneksel yönteme göre avantaj ve dezavantajlarışşı tıbelirtilmeye çalılmı r.ş n 7. bölümü, uygulama bölümü olup bu bölümde Konya KaratayÇalımanıMedresesi ve SırçalıMedrese portallerinin yakı resim fotogrametrisi yöntemiylenbelgelenmesi anlatı şsonuç ürün ve çizim aşlmı, amasıresimlerle desteklendirilmiştir.ş n sonuç bölümünde ise, yersel fotogrametri yönteminin tarihiÇalımanıenvanterlerin belgelenmesinde önemli bir yere sahip olduğu, günümüzş ileuygulamaları daha da yaygı masıgerektiğ disiplinler arasıçalında nlaş i, mayöntem kullanı nıdesteklenmesi gerektiğüzerinde durulmuşmın i tur.şÇalımada amaç, yersel fotogrametri yöntemiyle elde edilen sayı verilerinsalşmimarlıktaki mevcut durum tespitini yapmaya yönelik belgeleme çalımalarında,IIözellikle taç kapı ölçülmesi zor ve detaylıgibi bölümlerin bulunduğ yapı da yapıu yabölümlerinin belgelenmesinde sağ ğ avantajları dezavantajları erlendirmekıladı ve değve çözüm önerileri getirmektir. Bu amaçla yöntem Konya Karatay Medresesi veMedrese portallerinin cephe rölövelerinin elde edilmesinde kullanı şveSırçalı lmıkarş ı problemler olmuşı lanlaş tur.şBu tür rölöve çalımaları öncelikle yapı çevresi görülmeli, ardında ve ndankullanılacak ekipmana çok iyi karar verilmeli, fotoğ alı na ve arazi de koordinatraf mınoktaları n ölçülmesinde çok dikkat edilmelidir. Ayrı yapını ca önünde ölçü almayıengelleyici herhangi bir ş bulunmaması özen gösterilmelidir. Burada amaç,ey nadisiplinler arası şçalımayla yöntemin yaygı ması sağnlaş nı lamak olmalı r.dıAnahtar Kelimeler: Mimari Fotogrametri, Modern Belgeleme Yöntemleri, KültürelMirasıBelgelenmesi, Rölöve.nIII

Abstract:
ABSTRACTMaster ThesisAPPLICATION OF CLOSE RANGE PHOTOGRAMMETRY ON PORTALS- EXAMPLES FROM KONYA-S.Armağ GÜLEÇanSelçuk UniversityThe Institute of Natural and Applied SciencesDepartment of ArchitectureSupervisor : Assit. Prof. Dr. Osman Nuri DÜLGERLER2007, 124 pagesJury : Prof. Dr. Ferruh YILDIZAssit. Prof. Dr. O. Nuri DÜLGERLERAssit. Prof. Dr. A. Deniz OKTAÇThe necessity of conservation and documentation of cultural heritageconstituted by prehistoric and historic era civilizations for providing culturalcontinuity has been an accepted common fact which for efforting people.Transmitting this cultural heritage to new generations is only possible withdocumentation of these buildings and group of buildings.Efforts made for obtaining the most straight and healthy data in cultural heritagedocumentation has caused to emerge new techniques in documentation field. Withrapid developing technology, modern documentation techniques take the place ofconventional documentation techniques and this has provided the improvement ofcontemporary documentation techniques rapidly. Today?s technology givespossibility to documentation and transmitting of cultural heritage to new generationsmore sensitive and more rapidly.IObtaining cultural inventory data in more sensitively way, storing these data indigital environment by numerically are significant advantages of close rangephotogrammetry which founded wide spread using field in architecture out ofcartography to historical applications. Numerical, 3D vectoral data, visual imagesobtaining from close range photogrammetry and orthoimage of the buildings guideand direct the projects which will be made for documentation and conservation ofcultural heritages. A 3D image of building provides big facility in understandingcultural heritage more easily and in comparison of existing situation and futuresituation of the building after conservation and restoration projects.In the first chapter of the study, an introduction connected with subject of thestudy, aim of the study, material and methodology was explained and summary ofliteratures used in the study was given.In the second chapter of the study, it has been emphasized on documentationconcept in architecture, significance of documentation and cultural heritage inarchitecture and components of documentation was explained in detailed way. Out ofthese, in this section, statistical survey, its kinds, short history of it, associations andorganizations were introduced and it was mentioned about conventional and moderndocumentation techniques.The third chapter of the study is consisted of definition of photogrammetry, thefourth chapter of the study is about close range photogrammetry. In the fourthsection, close range photogrammetry technique and the usage fields of it wereexplained with samples.In the fifth chapter of the study, extant methods and systems in architecturalphotogrammetry were described, equipment used in architectural photogrammetryand their selection criterions were given place in this chapter and also developmentof architectural photogrammetry was told.In the sixth chapter of the study, comparison of conventional and moderndocumentation techniques were made and advantages and disadvantages of closerange photogrammetry was tried to definite.In the seventh chapter of the study is the application chapter of the study. Andin this chapter, documentation of Konya Karatay Medresesi ve SırçalıMedreseIIportals by close range photogrammetry was described, result production and stagesof drawing were supported by the photographs and graphics.In the conclusions, it has been emphasized that close range photogrammetryhas an important place in documentation of cultural inventory and the necessity ofthis method must become more spread in today?s applications. And also it wasdefinitely said that the usage of this method must be supported with interdisciplinarystudies.The aim of this study is making evaluation of advantages and disadvantages ofthis method which is used in documentation of especially surfaces very detailed anddifficult to measure and making suggestion of solutions for the problems. By thisaim, this method was used in documentation of Konya Karatay Medresesi and SırçalıMedrese portals? and during study it has been met with some problems.In these kind of studies, at first, building and its environment must be seen,then it must be decided that which equipments will be used, also, it must be incareful that how the photographs will be taken. Out of these, the another point is thebeing so careful when measuring coordinates of the points. Also, there mustn?tanything hindering to measure in front of the monument or building. Here, the aimmust be to provide the method to become widespread with interdisciplinary work.Keywords: Architectural Photogrammetry, Modern Documentation Techniques,Documentation of Cultural Heritage, Statistical SurveyIII