İki Sembolist Opera ve Maurice Maeterlinck: Pélleas et Mélisande ve Mavi Sakal'ın Şatosu
Two Symbolist Opera and Maurice Maeterlinck: Blue Beard's Castle and Pelleas et Melisande
Yazar: SEDA BAKIR
Danışman: DOÇ. DR. ELİF DAMLA YAVUZ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzikoloji Ana Bilim Dalı / Genel Müzikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Müzik = Music ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Opera = Opera ; Sembolist opera = Symbolist opera ; Sembolizm = Symbolism ; Sembolizm = Symbolism

Özet:
Sembolizm, on dokuzuncu yüzyılın son çeyreğinde Fransız edebiyatında ortaya çıkmış, özellikle şiirde Romantizm'e tepki olarak gelişen Parnasizm'in karşıtı bir akımdır. Sembolistler, Parnasizm'in aksine eşyanın dış yapısındaki sert görünüşten kaçıp, onu sözcüklerin müziği ve semboller yardımıyla betimlemeye çalışmışlardı. Sembolist akım edebiyatta Charles Baudelaire'in (1821-1867) öncülüğünde gelişmeye başlamış, Paul Verlaine (1844-1896), Arthur Rimbaud (1854-1851), Stéphane Mallarmé (1842-1898) ve Maurice Maeterlinck (1862-1949) ile zirveye ulaşmıştı.
Yukarıda anılan Sembolist yazarlardan Maurice Maeterlinck, on dokuzuncu yüzyılda yaşanan savaş, yıkım, yokluk ve kayıplardan derinden etkilenmiş, çocukluk döneminde yaşadığı travmaların da etkisiyle insanın ölüm karşısındaki çaresizliğine yoğunlaşmıştı. Yazarın Pelléas et Mélisande (Pelléas ve Mélisande) ve Ariane et Barbe-Bleue (Ariane'la Mavi Sakal) isimli oyunları da içerdikleri Sembolizm'le on dokuzuncu yüzyılın sonu ve yirminci yüzyılın ilk yarısının iki önemli bestecisi Claude Debussy (1862-1918) ve Béla Bartók'un (1881-1945) dikkatini çekmişti. Debussy ve Bartók, Maeterlinck'in oyunlarında kullandığı sembolist dili, müziğe  yansıtarak Sembolizm'i opera türüne taşımışlardı. Çalışma, özelde Maeterlinck'in Pelléas ve Mélisande ve Ariane'le Mavi Sakal isimli oyunları ile bu oyunları temel alan Debussy'nin Pelléas et Mélisande (Pelléas ve Mélisande) ve Bartók'un A Kékszakállú Herceg Vara (Mavi Sakal'ın Şatosu) isimli operaları arasındaki ilişkiyi, genelde ise Sembolist edebiyat ile Sembolist opera arasındaki ilişkiyi irdelemektedir. 

Anahtar Kelimeler: Sembolizm, Maurice Maeterlinck, Sembolizm, Sembolist Opera, Claude Debussy, Béla Bartók, Pelléas et Mélisande, Ariane et Barbe-Bleue

Abstract:
Symbolism emerged during the last quarter of nineteenth century in French literature, especially as an opposing movement to Parnassianism that has emerged as a response to Romantic poetry. Contrary to Parnassianism, Symbolists had tried to avoid the trenchant look that was apparent on the external structure of things, and to portray them with the help of symbols and the music of words. Symbolist movement had started to emerge in literature under the guidance of Charles Baudelaire (1821-1867), and climaxed with Paul Verlaine (1844-1896), Arthur Rimbaud (1854-1851), Stéphane Mallarmé (1842-1898) and Maurice Maeterlinck (1862-1949).
Among the Symbolist playwrights mentioned above, Maurice Maeterlinck had been deeply affected by the wars, destruction, poverty, and the losses that took place during the nineteenth century, and combined with his childhood traumas, he mostly focused on man's desperation in the face of death. Playwright's plays Pelléas et Mélisande and Ariane et Barbe-Bleue drew attention of two important composers Claude Debussy (1862-1918) and Béla Bartók (1881-1945) for their Symbolism at the end of the nineteenth, and the first half of twentieth centuries. Debussy and Bartók adapted Symbolism to opera by projecting Maeterlinck's use of symbolist language in his plays to music and staging. This study examines, specifically Maeterlinck's plays Pelléas et Mélisande and Ariane et Barbe-Bleue and the relationship between their opera adaptations namely Pelléas et Mélisande (Pelléas and Mélisande) by Debussy and A Kékszakállú Herceg Vara (Duke Bluebeard's Castle) by Bartók; and in general, the relationship between Symbolist literature and Symbolist opera.

Keywords: Symbolism, Maurice Maeterlinck, Symbolism, Symbolist Opera, Claude Debussy, Béla Bartók, Pelléas et Mélisande, Ariane et Barbe-Bleue