Okul öncesi dönemdeki çocuklarda beden algısı ile dijital oyun bağımlılığı eğilimi arasındaki ilişki
The relationship between body image and digital game addiction tendency in preschool children
Yazar: BERFİN OĞRAŞ
Danışman: PROF. DR. NURGÜL ÖZPOYRAZ ; DOÇ. DR. MUSTAFA KALE
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Beden algısı, bireyin kendi bedenine yönelik duygusal ve bilişsel değerlendirmelerini içermektedir. Çocuklarda beden algısı, medya, akran ilişkileri ve ebeveynlerin tutumları gibi birçok faktörden etkilenebilmektedir. Dijital oyunlarda yer alan idealize edilmiş beden imgelerinin, çocukların kendi bedenleriyle ilgili memnuniyetsizlik yaşamalarına neden olabildiği görülmüştür. Dijital oyunlar, el-göz koordinasyonu, stratejik düşünme ve problem çözme yeteneklerini geliştirebilmektedir ancak aşırı oyun oynama, sosyal izolasyon, akademik başarıda düşüş ve fiziksel hareketsizlik gibi olumsuz sonuçlar doğurabilir. Dijital oyunlar, çocukların hayal gücünü geliştirirken, fiziksel dünyadan kopmalarına ve bedenlerine dair farkındalıklarının azalmasına yol açabilmektedir.
Okul öncesi dönemdeki çocuklarda beden algısı ve dijital oyun bağımlılığı eğilimi arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Dijital oyun bağımlılığı eğilimi, "hayattan kopma," "çatışma," "sürekli oynama," ve "hayata yansıtma" alt boyutlarıyla beraber ölçülmüş; bu alt boyutlar ile beden algısı arasındaki ilişki ve çocuğun yaşı, çocuğun cinsiyeti, anne-baba eğitim durumu, anne-baba çalışma durumu demografik özelliklerinin dijital oyun bağımlılğı eğilimi ve beden algısı ile farklılaşma durumu analiz edilmiştir. 
Veriler; Adana ve Mersin ilinde ikamet eden 4, 5, 6 yaşında okul öncesi dönemdeki çocukların dahil edildiği 116 kişilik bir örneklemden elde edilmiştir. Veri toplama aşamasında gönüllülük esas alınmıştır. Araştırmaya dahil olan çocukların ailelerine Dijital Oyun Bağımlılığı Eğilimi Ölçeği (DOBE), araştırmaya dahil olan çocuklara Beden Algısı Silüet Testleri uygulanmıştır. Yaş, cinsiyet, ebeveynlerin çalışma ve eğitim durumu demografik değişkenleri ile dijital oyun bağımlılığı eğilimi ve beden algısı arasındaki ilişkiler araştırmanın önemli odak noktaları arasındadır. Bu doğrultuda, beden algısı ve dijital oyun bağımlılığı eğilimi arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını incelemek amacıyla SPSS 22.0 paket programı kullanılmış olup basit doğrusal korelasyon, bağımsız örneklemler t-testi, tek faktörlü varyans analizi istatistiksel testleri ile analiz edilmiştir.
Analizler sonucunda dijital oyun bağımlılığı eğilimi toplam puanı, hayata yansıtma alt ölçeği ve sürekli oynama alt ölçeğinin beden algısı ile düşük düzeyde pozitif yönde anlamlı bir ilişki gösterdiği belirlenmiştir. Bu çalışmanın, literatürde mevcut olan dijital oyun bağımlılığı eğilimi ve beden algısı arasındaki ilişki konulu diğer çalışmalara kaynak oluşturması amaçlanmıştır. Yapılan bu çalışmanın farklı değişkenler ve daha geniş çalışma grubu ile çalışılması önerilmektedir.

Abstract:
Body image refers to an individual's emotional and cognitive evaluations of their own body. In children, body image can be influenced by various factors such as media, peer relationships, and parental attitudes. It has been observed that idealized body images presented in digital games may lead to dissatisfaction with their own bodies. While digital games can improve hand-eye coordination, strategic thinking, and problem-solving skills, excessive gaming may result in negative consequences such as social isolation, a decline in academic achievement, and physical inactivity. While digital games foster imagination, they may also cause children to become disconnected from the physical world and reduce their awareness of their bodies.
In this study, the relationship between body image and digital game addiction tendencies was examined in preschool children. Digital game addiction tendencies were measured with sub-dimensions such as "detachment from life," "conflict," "continuous play," and "reflection on life." The relationships between these sub-dimensions and body image, as well as the differentiation of digital game addiction tendencies and body image according to demographic factors (age, gender, parental education level, parental employment status), were analyzed.
The data were collected from a sample of 116 preschool children aged 4, 5, and 6, residing in Adana and Mersin, Turkey. Participation was voluntary. Parents of the children in the study were administered the Digital Game Addiction Scale (DOBE), and the children were administered the Body Image Silhouette Tests. The relationships between digital game addiction tendencies, body image, and demographic variables, such as age, gender, and parental education and employment status, were key focus areas of the research. To examine whether there is a significant relationship between body image and digital game addiction tendencies, SPSS 22.0 was used, and statistical tests such as simple linear correlation, independent sample t-tests, and one-way ANOVA were applied.
The analyses revealed that the total digital game addiction tendency score, the "reflection on life" subscale, and the "continuous play" subscale showed a low but significant positive correlation with body image. This study aims to contribute to the existing literature on the relationship between digital game addiction tendencies and body image. It is recommended to examine this issue with different variables and larger sample groups in future studies.