Eğitim fakültesi öğrencilerinin duygusal zekâ seviyelerinin ve problem çözme becerilerinin farklı değişkenlere göre karşılaştırılması
Comparison of emotional intelligence levels and problem solving skills of faculty of education students according to different variables
Yazar: MEHMET ALİ AKYOL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF AKDEMİR
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Eğitim fakülteleri = Education faculties ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Yapılan araştırmalar IQ'nun zekânın gerçek ölçütü olsa bile hayatta mutlu ve başarılı olmak için duygusal zekânın belirleyici olduğunu düşündürmektedir. Duygusal zekânın aynı zamanda geliştirilebilir olması eğitim sisteminin ilgi alanına girmektedir. Ailede kazanılan duygusal zekânın okul hayatında geliştirilmesi, insanların yaşamlarında karşılaşacakları engelleri aşması ve problemleri çözmesinde yardımcı olacaktır. Bu araştırmada duygusal zekâ seviyesinin ve problem çözme becerisinin gelişiminde önemli katkısı olabilecek öğretmen adaylarının duygusal zekâ seviyeleri ve problem çözme becerileri farklı değişkenlere göre incelenmiştir.
Tarama modeli kullanılan araştırmanın çalışma evrenini 2017/2018 eğitim öğretim yılında ZBEÜ Ereğli Eğitim Fakültesi, örneklemini ise söz konusu çalışma evreninden seçkisiz örnekleme yöntemiyle belirlenen Sınıf, Okul Öncesi, Fen Bilgisi, Türkçe, Sosyal Bilgiler, Matematik Öğretmenliği ve Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık bölümleri öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmaya toplamda çalışmaya katılmayı kabul eden 813'ü kadın, 220'si erkek olmak üzere 1033 eğitim fakültesi öğrencisi katılmıştır. Veri toplama aracı olarak, Bar-On Duygusal Zekâ Ölçeği, Problem Çözme Ölçeği ve araştırmaya katılan katılımcılara ait kişisel bilgileri elde etmek amacıyla Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS for Windows 20.0 programı kullanılmıştır. Verileri değerlendirirken tanımlayıcı istatistiksel metotlar (Frekans, Yüzde, Ortalama, Standart sapma) kullanılmıştır. Niceliksel verilerin karşılaştırılmasında veriler normal dağılım göstermediğinden, iki grup arasındaki farkı Mann Whitney U testi, ikiden fazla grup durumunda parametrelerin gruplar arası karşılaştırmalarında Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda problem çözme becerisinin cinsiyet ve sınıf düzeyine göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı, yaş ve bölüm değişkenine göre ise farklılaştığı; duygusal zekânın cinsiyet ve sınıf düzeyine göre farklılaşmadığı, yaş ve bölüm değişkenine göre ise farklılaştığı saptanmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda duygusal zekâ düzeyi ve problem çözme becerisinin yüksek olduğu öğretmenlerin yetiştirilebilmesi için öğretmen adaylarının eğitim öğretim programları hazırlanırken bölümlerin niteliğine ve beraberinde getirdiği duygusal özelliklere dikkat edilmelidir.

Abstract:
Researchs suggests that even if IQ is the true criterion of intelligence, emotional intelligence is decisive in order to be happy and successful in life. It is of interest to the educational system that emotional intelligence can be developed at the same time. Emotional intelligence gained in the family will help improve the school life, overcome the obstacles that people will encounter in their lives and solve the problems. In this study, emotional intelligence levels and problem solving skills of the prospective teachers which can contribute to the development of the level of emotional intelligence and problem solving skills were examined according to different variables.
The study population of the research used in the study is students of ZBEÜ Ereğli Faculty of Education in 2017/2018 academic year and the sample consists of Preschool, Primary School, Science, Turkish Language, Social Studies, Mathematics Teaching departments and Guidance and Psychological Cousnselling department students. The study included 1033 faculty of education students, 813 of whom were women and 220 were men, who agreed to participate in the study. As a means of collecting data, Bar-On Emotional Intelligence Scale, Problem Solving Scale and Personal Information Form were used to obtain personal information for the participants. SPSS for Windows 20.0 program was used to analyze the data. Descriptive statistical methods (frequency, percentage, mean, standard deviation) were used to evaluate the data. In the comparison of quantitative data, since the data were not distributed normally, Mann Whitney U test was used for the difference between the two groups, and Kruskal Wallis H test was used for the comparison of the parameters between groups.
As a result of the study, the problem solving skills prospective teachers don't differ according to gender and class level; It was found that emotional intelligence did not differ according to gender and class level, but it had a significant difference according to age and department variables. In line with these results, in order to educate teachers with high level of emotional intelligence and problem solving skills, attention should be paid to the quality of the departments and the emotional characteristics of the teacher candidates.
Keywords: Emotional Intelligence, Problem Solving, Prospective Teachers