Aktif tedavi alan kanser hastalarında COVİD-19 görülme sıklığı ve mortaliteye etkisi
COVID-19 incidence in cancer patients undergoing active therapy and impact on mortality
Yazar: İREM ABDULHAYOĞLU ERİM
Danışman: PROF. DR. MESUT ŞEKER
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; COVID 19 = COVID 19 ; COVID 19 aşıları = COVID 19  vaccines ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Mortalite = Mortality ; Neoplazmlar = Neoplasms ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Giriş ve Amaç: Şiddetli Akut Solunum Sendromu Koronavirüsü-2'nin sebep olduğu
koronavirüs hastalığı 2019 (Covid-19) tüm dünyayı etkileyerek kısa sürede pandemi
olarak ilan edildi. Covid-19 asemptomatik hastalıktan, ciddi pnömoni hatta ölüme
kadar ilerleyebilen farklı klinik tablolara neden olmaktadır. Hastalığın prognozunu
etkileyen faktörler; ileri yaş, aşı durumu, komorbid hastalıklar ve immunsupresif
tedaviler ile ilgili birçok çalışma yapılmıştır. Bu komorbiditeler arasında kanser ve
onkolojik tedaviler de yer almaktadır. Özellikle pandeminin başlarında kanser
hastalığı ve aktif onkolojik tedaviler, Covid-19 prevalansı ve mortalitesi açısından
yüksek riskli olarak kabul edildi. Ancak yapılan çalışmalarda net fikir birliği
sağlanamamıştır. Çalışmamızdaki amaç aktif tedavi alan kanser hastalarında Covid-19
sıklığını, mortaliteye etkisini ve mortalite üzerinde etkisi olabilecek yaş, cinsiyet,
metastaz durumu, Covid-19 aşı durumu ve tedavi çeşitlerini tespit etmektir.
Materyal ve Metot: Retrospektif olarak yapılan çalışmamıza, pandemi döneminde
(01 Nisan 2020- 31 Ekim 2021) Bezmialem Vakıf Üniversitesi Hastanesi Tıbbi
Onkoloji bölümü kemoterapi ünitesine tedavi almak üzere başvuran 1369 kanser
hastası dahil edildi. 1369 hastalanın yaş, cinsiyet, kanser türü, kanser evre (metastatik,
metastatik olmayan) bilgilerine ulaşıldı. Covid-19 dışı sebepler ile ex olan hastaların
verilerine ulaşılaması nedeni ile 924 hastada; Covid-19 aşı bilgileri, Covid-19 öyküsü
olup olmaması, öyküsü var ise semptom durumu ( asemptomatik, semptomatik, yoğun
bakım yatışı, ex), Covid-19 tanısına en yakın olan onkolojik tedavi alma tarihi ve hangi
tedavi protokolünü aldığı verileri kaydedildi. Covid-19 sıklığı ve mortalitesi üzerinde
etkisi olabilecek bu faktörler karşılaştırıldı.
Bulgular: 1369 hastanın yaş ortalamasının 59,6 ve %50,7'sini kadınların oluşturduğu
görülmüştür. En sık görülen 3 kanser türü sırası ile meme, akciğer ve kolorektal
kanserdir. Hastaların %65,1'inde uzak metastaz mevcuttur ve %95'i kemoterapi
tedavisi alırken %5'i immunoterapi tedavisi almaktaydı. Covid-19 verileri elde edilen
924 hastadan 317'sinde (%34,2) Covid-19 öyküsü vardı. Covid-19 pozitif hastaların
%80'i yoğun bakım ihtiyacı olmadan semptomatik olarak geçirmişlerdi. 317 hastadan
33'ü (%10,4) ise Covid-19'a bağlı ex olmuştur. İleri yaş, cinsiyet, kanser türü, kanser
evresi ve onkolojik tedavi çeşitleri ile Covid-19 sıklığı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir (p>0.05). Covid-19'a bağlı
ex olan hastaların asemptomatik, semptomatik ve yoğun bakımı yatışı olan hastalara
kıyasla yaşları daha yüksek bulunmuştur (p=0.031). Metastazı olan hastaların
mortalitesinin ile metastazı olmayan hastalara göre anlamlı olarak yüksek olduğu
görülmüştür (p<0.001). Akciğer kanseri olan hastaların mortalite oranı diğer kanser
türlerine göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0.001). Covid-19 pozitif
hastalar, Covid-19 tanılarına en yakın onkolojik tedavi sürelerine göre
kıyaslandıklarında anlamlı bir fark saptanmamıştır. Covid-19 aşı durumları
incelendiğinde 1.doz aşılanma oranı %80, 2.doz aşılanma oranı %78 bulunmuştur.
Covid durumu asemptomatik olan hastaların aşı ortalaması diğer gruplara kıyasla daha
yüksek bulunmuştur. Ex olan hastaların olduğu aşı dozu ile asemptomatik (p<0.001),
semptomatik (p<0.001) ve yoğun bakım yatışı olan hastalar (p<0.001) arasında
istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır.
Sonuç: Kanser hastalarında yapılan bu çalışma, aktif onkolojik tedavinin Covid-19
mortalitesi ile ilişkili olmadığını göstermektedir. Bununla birlikte ileri yaş, uzak
metastaz, akciğer kanseri Covid-19 enfeksiyonunda kötü prognoz ile ilişkili
saptanmıştır. Ex olan hastaların olduğu aşı dozunun diğer Covid-19 pozitif hastalara
göre anlamlı şekilde düşük olması aşının hastalığın ciddi seyrini önlemedeki
etkinliğini göstermektedir. Elde edilen bu sonuçların, onkolojik tedavi gerektiren
kanser hastalarının yönetimine yardımcı olabileceği kanaatindeyiz.
Anahtar Sözcükler: Kanser, Covid-19, kemoterapi, immunoterapi, aşı, mortalite

Abstract:
Introduction and Aim: The Severe Acute Respiratory Syndrome Coronavirus-2 is
the cause of the coronavirus disease 2019 (Covid-19), which quickly spread
throughout the entire xiorld and was called a pandemic. Covid-19 can produce a range
of clinical symptoms, from asymptomatic illness to life-threatening pneumonia and
death. Factors affecting the disease's prognosis include advanced age, vaccination
status, other illnesses, and immunosuppressive medications. Cancer and oncological
treatments are among these comorbidities. Cancer diseases and ongoing oncological
therapies were considered high-risk in terms of Covid-19 prevalence and mortality,
especially at the beginning of the pandemic. However, a clear consensus could not be
achieved in the studies carried out. Our study's aim is to determine the prevalence of
Covid-19, its impact on mortality, and the age, gender, metastatic status, vaccination
status for Covid-19, as well as treatment modalities that may affect mortality in cancer
patients undergoing active therapy.
Materials and Methods: Our retrospective study comprised 1369 cancer patients who
requested chemotherapy at the Bezmialem Vakıf University Hospital Medical
Oncology Department from April 1, 2020, to October 31, 2021. 1369 patients'
demographic data, including age, gender, cancer type, and stage (metastatic, nonmetastatic), were collected. In 924 patients, the Covid-19 vaccine information,
whether a history of Covid-19 existed, the type of symptoms (asymptomatic,
symptomatic, intensive care hospitalisation, ex), the date of receiving oncological
treatment that was closest to the diagnosis of Covid-19, and the treatment protocol that
was used were all recorded. These variables were evaluated as they could affect the
rate and mortality of Covid-19.
Results: 1369 patients were noted to have a mean age of 59.6 years, with 50.7% of
them being women. Breast, lung, and colorectal cancer are the three most prevalent
cancer kinds. 65.1% of the patients had distant metastases, and 95% were receiving
chemotherapy while 5% were receiving immunotherapy. Of the 924 patients for whom
Covid-19 data were obtained, 317 (34.2%) had a history of Covid-19. Covid-19
positive patients, such as 80%, had the disease symptomatically without the need for
intensive care. Due to Covid-19, 33 (10.4%) of 317 patients died. There was no
statistically significant difference between the prevalence of Covid-19 and advanced
age, gender, cancer type, cancer stage, or oncological treatment types (p>0.05). Patients with ex from Covid-19 were found to
be older than patients with asymptomatic, symptomatic, and intensive care unit
hospitalisation (p=0.031). Patients with metastases had a statistically significant higher
mortality rate than patients without metastasis (p<0.001). Patients with lung cancer
had a considerably greater mortality rate than those with other cancer types (p<0.001).
No significant difference was found when Covid-19 positive patients were compared
based on the oncological therapy times closest to their Covid-19 diagnosis. When the
Covid-19 vaccine status was checked, it was found that 80% of people had received
their first dosage and 78% had received their second. It was discovered that patients
with asymptomatic Covid status had a higher mean vaccination rate than the other
groups. A statistically significant difference between the vaccination dose of ex
patients and asymptomatic, symptomatic, and critical care hospitalised patients was
discovered (p<0.001).
Conclusion: According to this study of cancer patients, Covid-19 mortality is not
related to active oncological treatment. The prognosis for Covid-19 infection was,
however, related with poor with advanced age, distant metastases, and lung cancer.
The effectiveness of the vaccination in preventing the severe course of the disease is
demonstrated by the fact that the vaccine dose in patients with ex is much lower than
in other Covid-19 positive patients. These findings, in our opinion, can improve the
care of cancer patients who need to receive oncological treatment.
Keywords: Cancer, Covid-19, chemotherapy, immunotherapy, vaccination,
mortality.