Kardiyopulmoner resüsitasyon uygulanan erişkin hastalarda C-reaktif protein ve kortizolün prognostik değeri /
Yazar: FİKRET BİLDİK
Danışman: DOÇ. DR. B. LEVENT ALTUNTOP
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2003
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid

Özet:
Amaç: Kardiyopulmoner resüsitasyon (KPR) uygulanan hastalarda spontan dolaşım sağlansa bile, bu hastaların hastaneden taburcu olma oranlan oldukça düşüktür. Bizim çalışmamızda ki amaç, acil serviste KPR uygulanan ve en az 48 saat yaşayan hastalarda her hastanede bulunabilen, ucuz ve kolay ölçülebilen serum C-reaktif protein (CRP) ve kortizol seviyelerindeki değişikliklerin anlamım ve prognostik değerini araştırmaktır. Ayrıca, anoksi süresi ve prognoz arasındaki ilişkinin de gözden geçirilmesi amaçlanmıştır. Hastalar ve Metodlar: Çalışmaya acil servise gelen toplam 70 hasta almdı ve bunlar üç grupta incelendi. Birinci grupta acil serviste KPR uygulanan akut koroner sendrom (AKS) tanısı alan 26 hasta, ikinci grupta AKS tanısı dışındaki nedenlerle KPR uygulanan 14 hasta ve kontrol grubu olarak üçüncü grupta AKS tanısı alan ve KPR uygulanmayan 30 hasta vardı. Grup 1 ve grup 2'de KPR sonrası ilk 0-4. saatte ve grup 3 'de ise acil servise başvurduklarında (CRP 1, kortizol 1), her üç grupta da 24. saatte (CRP 2, kortizol 2) ve 48. saatte (CRP 3, kortizol 3) serum örnekleri periferik venden almdı. - 70 °C'de dondurularak depolandı. Elde edilen tüm verilerin değerlendirilmesinde Post Hoc Tukey, independent Samples T test, Mann-Whitney U test, Wilcoxon Signed Ranks testi uygulandı. İki grubun karşılaştırmalannda p<0.05, Benforroni düzeltmeli üçlü grup karşılaştırmalarda pO.016 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Grup 2' deki hastaların yaş ortalamaları grup 1 ve grup 3' den istatistiksel anlamlı olarak daha düşük bulundu (p<0.05). Anoksi süresi grup 1 ve grup 2'de ölen hastalarda, yaşayan hastalara göre daha uzundu (pO.Ol ve p<0.05). Ayrıca grup 2'de yaşayan hastalarda anoksi süresinin, grup l'e göre daha uzun olduğu görüldü (p<0.05). CRP 1 düzeyi grup 2'de, grup l'den anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0.016). Grup l'de CRP 2 ve CRP 3 düzeylerinin, grup 3 'den belirgin anlamlı yüksek olduğu görüldü (pO.001). Benzer şekilde grup 2 ile grup 3 arasında da CRP 2 ve CRP 3 düzeyleri anlamlı yüksek bulundu (pO.001). Grup 1 ve grup 2'de ölen ve yaşayan IVhastalar arasında CRP 2 ve CRP 3 düzeyleri arasında istatistiksel anlamlı bir fark görülmedi (p>0.05). Grup l'de tekrarlayan ventriküler fibrilasyon nedeniyle KPR sonrası 11. günde ölen bir hastada CRP değerlerinde bir artış görülmedi (sırasıyla 3,90 mg/L, 3,13 mg/L ve 3,0 mg/L). Kortizol 1, kortizol 2 ve kortizol 3 düzeyleri KPR uygulanan grup l'de, KPR uygulanmayan grup 3 'e göre karşılaştırıldığında aşikar anlamlı bir artış olduğu görüldü (pO.001). Aym artışın grup 2 ile grup 3 arasında da olduğu tespit edildi (pO.001). Her üç grupta da kortizol 1 düzeyinden, kortizol 3 düzeyine istatistiksel anlamlı bir azalma gösterdiği saptandı (sırasıyla p<0.01, pO.016, pO.01) Grup 1 ve grup 2'de yaşayan hastalarda kortizol l'den kortizol 3 'e istatistiksel anlamlı bir azalma görülürken (p<0.01, p<0.016), ölen hastalarda bu azalma görülmedi (p>0.016). Grup 2'de bir hastada kortizol 2 ve kortizol 3 seviyelerinin normalde bulunması gerekli seviyenin altoda bulunduğu tespit edildi (sırasıyla 20,20 (ig/dl, 2,25 fig/dl ve 1,34 Jig/dl). Bu hasta 17. gün çoklu organ yetmezliği nedeniyle öldü. Sonuç: Hastalarda anoksi süresinin prognozda değerli olduğu gözükmektedir. Ancak bu sürenin tespitinde daha objektif metodlarm ve çalışmaların gerekli olduğu düşüncesindeyiz. CRP, KPR uygulanan hastalarda belirgin bir artış göstermektedir. Hastalarda CRP artışında belirgin bir koordinasyon yoktur. CRP düzeyleri altta yatan hastalıklara, yapılan tedavilere veya gelişen komplikasyonlara göre değişebilmektedir. CRP inflamasyonun non spesifik bir göstergesidir. Kortizol, KPR sırasında ve hemen sonrasında artış göstermekte ve zamanla anlamlı bir şekilde azalmaktadır. Ölen hastalarda bu istatistiksel anlamlı azalma görülmemiştir. KPR sırasında ve erken dönemde kortizol seviyelerinin azalması ve daha sonraki dönemlerde yüksek düzeylerde seyretmesi kötü prognoz belirtisi olabilir. Anahtar Kelimeler: Kardiyopulmoner resüsitasyon, anoksi süresi, C-reaktif protein, kortizol, prognoz

Abstract:
Background: The discharge rate of the patients from the hospital following cardiopulmonary resuscitation (CPR) is lower in spite of the return of spontaneous circulation. The aim of this study was to investigate the predictive value of serum C- reactive protein (CRP) and Cortisol, which could be easily feasible in all hospitals, on prognosis following adult cardiopulmonary resuscitation. On the other hand we would like to observe the relationship between the anoxia period and prognosis. Material and Method: Seventy patients who admitted to emergency department involved in this study and separated in to three groups. There were twenty six patients whose diagnosed was acute coronary syndrome and applied CPR in Group 1, fourteen patients who were applied CPR with different diagnosis except acute coronary syndrome in group 2, thirty patients whose diagnose were acute coronary syndrome and were not applied CPR in Group 3. Blood samples were drawn from a peripheral vein at the hours 0-4, 24 and 48 for analysing CRP and Cortisol and stored at -70 °C. The anoxia period were recorded in the groups CPR applied. The data were analysed by Post Hoch Tukey, Independent Samples T, Mann- Whitney U and Wilcoxon signed ranks tests. When the double comparisons made the p<0.05 was considered significant, but p<0.016 was considered significant while the multiple comparisons made by Benforroni. Results: The mean age of the patients in group 2 is lower than the mean ages in group 1 and group 3 (p<0.05). The anoxia period in group 1 and 2 were longer in the patients who died than in the patients who alive (p<0.01, p<0.05). The anoxia period of the alive patients in group 2 was longer than in group 1 (p<0.05). The CRP level at 0-4* hour in group 2 was significantly higher than the level in group 1 (p<0.016). The CRP levels at 24 and 48th hours were significantly higher in group 1 than the levels in group 3 (p<0.001). The CRP levels at 24 and 48th hours were significantly higher in group 2 than the levels in group 3 (p<0.001). There was no VIstatistical significance in the groups 1 and 2, between the levels of CRP in the patients died and alive patients at 24 and 48th hours. There was no increase in the CRP levels of the patient who died at the 1 1th day because of the recurrences of ventricular fibrillation (3.90, 3.13 and 3,0 mg/L respectively). The Cortisol levels at 0-4, 24 and 48th hours were higher in group 1 than in group 3 (pO.001). The same difference was occurred between the group 2' and 3 (p<0.001). In all three groups the levels of the Cortisol at 0-4* hours were significantly became lower through the hours 24 and 48 (p<0.01, p<0.016 and p<0.01 respectively). In group 1 and group 2 the levels of Cortisol significantly lowered from the 0-4 hours to 24 and 48th hours (p<0.01, p<0.016) but not in the patients who died (p>0,016 til The levels of Cortisol at 24 and 48 hours were found to be too lower than the normal Cortisol levels in one patient in group 2 (20.20, 2.25 and 1.34 figr/dl respectively) and this patient died because of MOF. Conclusion: The anoxia period is seen to be effective in prognosis but other objective methods must be found to determine this anoxia period. The CRP in CPR applied patients were higher but there was no co-ordination in these increases. The levels of CRP were altered by the coexisting diseases, the applied treatments and the developed complications. CRP is a non-specific sign of inflammation. Cortisol levels during CPR and after CPR were increased in the initial period but lowered significantly with time. But this significant difference could not shown in the died patients. This could be considered as a sign of a poor prognosis. Key words: Cardiopulmonary resuscitation, anoxia period, C-reactive protein, Cortisol, prognosis. vn