Ergenlerin ebeveyn ve akran bağlanma düzeyleri ile depresyon arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between adolescent connection levels and parent and depression
Yazar: BEYZA KARA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESENGÜL KAYAN
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akrana bağlanma = Peer attachment ; Ana-babaya bağlanma = Parental bonding ; Bağlanma = Attachment ; Depresyon = Depression ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Klinik psikoloji = Clinical psychology ; Lise öğrencileri = High schools students ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş: Bağlanma bebeğin ilk bakım vereni ile kurduğu duygusal bağ olarak ifade
edilir. Ainsworth bağlanmayı güvenli bağlanma ve güvensiz bağlanma olarak ikiye
ayırmakta, güvensiz bağlanmayı da kendi içinde kaygılı/kararsız bağlanma ve
kaçınmacı bağlanma şeklinde ayırmaktadır. Yapılan çalışmalar güvenli bağlanan
çocukların okul ortamında daha dikkatli olduklarını ve yüksek not aldıklarını ifade
etmektedir. Çocuklukla, yetişkinlik arasındaki ara döneme ise ergenlik dönemi
denmektedir. Ergenlik bedenen, hormanal, cinsel, sosyal, ahlaki ve zihinsel
değişimlerin olduğu bir dönemdir. Yapılan çalışmalarda güvenli bağlanan ergenlerin
sosyal ilişkilerinde tatmin edici iletişim kurdukları ve iletişim kurdukları kişilere
ortalamanın üstünde güven duydukları bulunmuştur. Ergenlerin ebeveyn ve akran
bağlanmaları ile duygusal durumlarının da ilişkili bulunduğu çalışmalar vardır.
AMAÇ: Ergenlerin ebeveyn ve akran bağlanmaları ile depresyon arasındaki ilişki ile
sosyo-demografik bilgilere göre değerlendirilip incelenmesi amaçlanmıştır.
YÖNTEM: Bu araştırma ilişkisel tarama modeline göre hazırlanmıştır. Araştırma
evrenini İstanbul ili, Mecidiyeköy ilçesinde, bulunan Sınav Özel Öğretim Kursu ve
Doğru Cevap Özel Öğretim Kursu merkezinde 9.sınıf, 10. Sınıf, 11.sınıf, 12.sınıf ve
mezunlardan oluşan toplam 201 ergen oluşturmaktadır. Bu araştırmada sosyodemografik bilgilerin edinilmesi için araştırmacı tarafından hazırlanan "SosyoDemografik Bilgi formu", ergenlerin bağlanma düzeyinin ölçmek için "Ergenlerin
Ebeveyn ve Akran Bağlanma Envanteri" depresyon belirtilerini belirlemek için "Beck
Depresyon Ölçeği" kullanılmıştır.
BULGULAR: Ergenlerin anne ve baba bağlanma düzeyi ile depresyon ölçeği
puanları incelendiğinde negatif anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Anne veya babaya
olan bağlanma arttıkça ergenlerde depresyon belirtilerinin görülmesi azalmaktadır.
Ergenlerin akran bağlanmaları ile depresyon ölçeği puanları arasında negatif anlamlı
bir ilişki bulunmuştur. Akran bağlanması arttıkça depresyon belirtilerinin azaldığı
görülmektedir. Anne ve baba bağlanma ile akran bağlanma arasındaki ilişki pozitif
yönlüdür. Annesi çalışan ergenlerin, annesi çalışmayan ergenlere göre depresyon
belirti düzeyleri anlamlı düzeyde fazla bulunmuştur. 17 yaşındaki ergenlerin, 18
yaşındaki ergenlere göre anne bağlanma düzeyleri yüksek bulunmuştur. Ergenlerin
anne, baba ve akran bağlanmaları ile depresyon belirti düzeylerinde ergenlerin sınıf
düzeylerinin, kaçıncı çocuk olduklarının, kardeş sayılarının, anne-baba eğitim
durumlarının ve ebeveynlerin evlilik durumuna bakıldığında anlamlı bir farklılık
bulunmamıştır.
Anahtar Kelimeler: Ergenlik, bağlanma, depresyon

Abstract:
INTRODUCTİON: Attachment is expressed as the emotional bond that the baby
establishes with the first caregiver. Ainsworth divides attachment into two as secure
attachment and insecure attachment, and insecure attachment as anxious / unstable
attachment and avoidant attachment. Studies indicate that children who are securely
attached are more careful and get high marks in the school environment. The
interim period between childhood and adulthood is called adolescence. Adolescence
is a period of bodily, hormonal, sexual, social, moral and mental changes. In the
studies conducted, it has been found that adolescents who are securely connected
have satisfactory communication in their social relationships and they have above
average confidence in the people they communicate with. There are studies in
which adolescents' parent and peer attachments and emotional states are related.
PURPOSE: In this research, the relationship between the attachment styles of
adolescents to their parents and peers and depression aimed to be searched,
depending on the socio-demographic attributes.
METHOD: This research has been designed according to relational screening
method. Research population constitute 201 9th, 10th, 11th, 12th grade adolescents
who receive education in Sınav Special Education Course and Doğru Cevap Special
Education Course in Mecidiyeköy, Istanbul. "Socio-Demographic Knowledge" form
had been used to acquire socio-demographic attributes, "Adolescent Attachment to
Parents and Peers" inventory had been used to determine the level of attachment
among adolescents and "Beck Depression Scale" had been used to determine
symptoms of depression.
RESULT: A statistically significant and negative correlation had been found between
adolescent's parental attachment level and depression. With the higher levels of
attachment to the mother or father, depressions symptoms among adolescent's
seem less. There is a statistically significant negative correlation between
adolescent's peer attachment and depression. With the higher levels of peer
attachment, the level of depression seems lower. Parental attachment and peer
attachment are positively correlated. The depression levels of adolescent's who
have working mothers had been found significantly higher than the ones with nonworking mothers. Seventeen years old adolescent's expressed higher levels of
attachment to their mothers than eighteen years old adolescent's. No significant
difference had been determined on the correlation between parental and peer attachment of adolescent's and depression levels, considering adolescents' class
levels, number of siblings they have, child's rank between siblings, parental
education level and parental marriage status.
Keywords: Adolescence, attachment, depression