Kültürel mirasın korunmasında ve tanıtımında artırılmış ve sanal gerçeklik kullanımı
Augmented and virtual reality use in the conservation and promotion of cultural heritage
Yazar: BEKİR ŞİMŞEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRULLAH TÖREN
Kırklareli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Artırılmış gerçeklik = Augmented reality ; Sanal gerçeklik = Virtual reality

Özet:
Günümüz koşullarında dijital teknolojiler çok hızlı ilerlemektedir. Özellikle internet altyapısının dünyanın her yerine ulaşması ve mobil teknolojideki ve yazılım alanındaki gelişmeler mühendislikten, eğitimden, bankacılığa kadar pek çok alanda yeni dijital teknolojilerin ortaya çıkmasına ve kullanılmasına olanak sunmuştur. Turizm alanında da bu dijital teknolojileri misafirlerinin hizmetine sunulmaya ve etkin olarak kullanılmaya başlamıştır. Yapay zekâ ve robotların kullanıldığı robot otel,  sanal müzeler, turizm amaçlı yapılmış artırılmış gerçeklik (AR) ve sanal gerçeklik (VR) uygulamaları, 360 derece videolar, QR kod uygulamaları bunlardan bazılarıdır. Bu araştırma ile kültürel mirasın korunmasında ve tanıtımında artırılmış ve sanal gerçeklik kullanımı incelenmiş ülkemizde hangi çalışmaların yapıldığı, sanal gerçeklik teknolojilerinin kültürel miras varlıklarının korunmasına ve tanıtımına ne tür katkılar sağlayacağı, ziyaretçilerin seyahat motivasyonlarına ne tür etkiler sağlayacağı, ziyaretçi deneyimleri üzerindeki etkilerin neler olduğu ve uygulama sürecinde karşılaşılan problemlerin neler olduğu incelenmiştir. Ülkemizde AR ve VR çalışmalarının özellikle müzelerde uygulandığı, kültürel mirasın korunmasında ve tanıtılmasında etkili olduğu, ulaşılabilirlik açısından zaman ve mekân sınırlamalarını ortadan kaldırdığı, ziyaretçilerin motivasyonlarını çoğunlukla olumlu etkilediği, ziyaretçilerin ilgi ile karşılandığı özellikle yeni neslin sanal gerçeklik teknolojilerine ilgi gösterdiği, uygulama sürecinde karşılaşılan en büyük problemin bütçe olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The access of the internet infrastructure to all parts of the world and the developments in mobile technology and software have enabled the emergence and use of new digital technologies in many areas from engineering  to banking. In the field of tourism, these digital technologies have started to be offered to the service of their guests and used effectively. Robot hotel where artificial intelligence and robots are used, virtual museums, augmented reality  and virtual reality  applications made for tourism purposes, 360 degree videos, QR code applications are some of them. With this research, the use of augmented and virtual reality in the protection and promotion of cultural heritage has been examined.  It has been examined which studies are carried out in our country, what kind of contributions virtual reality technologies will provide to the protection and promotion of cultural heritage properties, what kind of effects they will provide on the travel motivation of the visitors, what the effects are on the visitor's experiences and what are the problems encountered during the application process.  As a result of the research,  it was determined that AR and VR technologies in our country are applied especially in museums, are effective in the protection and promotion of cultural heritage, eliminate time and space limitations in terms of accessibility, affect the motivations of visitors mostly positively, visitors are welcomed with interest, especially the new generation shows interest in virtual reality technologies. The biggest problem encountered in the implementation process is the budget.