Türkiye'de anlaşmalı boşanma ile sosyal güvenlik kurumundan aylık alanlar üzerine veri madenciliği cart algoritması uygulaması
Data mining cart algorithm implementation on pensioners from social security institution with fake divorce in Turkey
Yazar: NİHAL YAŞASINOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MERAL EBEGİL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İstatistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İstatistik = Statistics

Özet:
Günümüzde bilgisayar dosyalarında ve veri tabanlarında tutulan verilerin miktarı çarpıcı bir oranda artmaktadır. Aynı zamanda, veri tabanında tutulan bu verileri kullananlar onlardan daha karmaşık bilgiler beklemektedir. Basit sorgulama teknikleri, artan bu bilgi talebini desteklemekte yetersiz kalmakta,  bu ihtiyaçları gidermek için veri madenciliği teknikleri kullanılmaktadır. Veri madenciliği farklı araştırmaları başarmak için pek çok farklı algoritma içermektedir. Tüm bu algoritmalar veriye bir model uydurmak amacı taşımaktadır. Veri madenciliğinde esas, önceden bilinmeyeni, akla gelmeyeni, tahmin edilemeyeni ortaya koymaktır. Anlaşmalı boşanmalar sorunu Türkiye sosyal güvenlik mevzuatında yer alan boşluğun, sigortalılarca suistimal edilmesi sonucu ortaya çıkmaktadır. Mevzuatta yer alan mevcut hükümlere göre, yetim kalan çocukları sosyal güvence çatısı altına almayı hedeflemesine rağmen, evlendikten sonra boşanan ileri yaştaki kız çocukları da yetim olarak nitelendirildiklerinden, babadan veya anneden dolayı ölüm aylığına hak kazanmaktadır. Türkiye'de evlendiği halde ölen ana veya babasının aylığını almak isteyen yetim kız çocukları evli oldukları eşleriyle anlaşmalı olarak boşanarak aynı evde yaşamaktadırlar. 5510 sayılı kanunun gelir ve aylık bağlanmayacak haller başlıklı 56 ncı maddesinin son fıkrasında eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıkların kesileceği hüküm altına alınmıştır.  Buradan hareketle, anlaşmalı boşandığı tespit edilen kişilerin davranış modeli ortaya konularak, bugüne kadar tespit edilemeyen grubun özelliklerini belirleyerek, denetim birimlerinin karar vermesinde yardımcı olacak nitelikte sonuçlar ortaya koymak araştırmanın temel amacını oluşturmaktadır.

Abstract:
Today, the amount of data kept in computer files and databases is increasing dramatically. At the same time, those who use this data stored in the database are waiting for more complex information. Simple inquiry techniques fail to support this increasing demand for information, and data mining techniques are used to address these needs. Data mining contains many different algorithms to accomplish different researches. All these algorithms are intended to fit a model into the data. In data mining, it should be to reveal the unpredictable. Fake divorce problem of space located in Turkey's social security legislation, are emerging as a result of the abuse of Insurers. According to the current provisions of the legislation, the female children who are divorced after marrying are considered to be orphans and they are entitled to orphans pension due to father or mother. As they can entitle to orphans pension due to father or mother, after orphan girls get fake divorce live in the same house with their ex husband. Last paragraph of article 56 of 5510 numbered law point out that if orphan girls determined to fake divorced and live together with their ex spouse, the income and pensions will be cut. From this point of view, the main aim of this study is to determine the behavioral model of the people who are found to be fake divorce and to determine the characteristics of the group which has not been determined until now. To provide that will help the decision making of the audit units.