Akut koroner sendrom geçiren hastaların vücut yağ-kas kompozisyonunun (yağ miktarı, yağ dağılımı, kas miktarı ve yağ-kas oranları) değerlendirilmesi
Evaluation of body fat-muscle composition (fat amount,fat distribution,muscle amount and fat-muscle ratio) in patients acute coronary syndrome
Yazar: ÖMER GÜLER
Danışman: DOÇ. DR. BURAK AYÇA ; PROF. DR. ZUHAL AYDAN SAĞLAM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Akut koroner sendrom için en önemli risk faktörlerinden biri olan obezite, 21. yüzyılın en önemli sağlık sorunlarından biri olarak kabul edilmektedir. Birçok çalışma ve meta-analiz, bazı obez insanların koroner arter hastalığına yakalanma olasılığının daha düşük olduğunu ve bazı zayıf insanlara göre daha düşük ölüm oranlarına sahip olduğunu bulmuştur ve bu da 'obezite paradoksu' olarak adlandırılmaktadır. Sonuç olarak akut koroner sendrom hastalarında vücut yağ miktarı, vücut yağ dağılımı ve vücut kas miktarı yeni risk faktörü olarak değerlendirilebilir mi sorusuna yanıt aramak için bu çalışma dizayn edilmiştir.
Gereç ve Yöntem: Tek merkezli ve retrospektif olan bu çalışmaya 01.12.2022-01.03.2023 tarihleri arasında İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi koroner yoğun bakım servisine akut koroner sendrom ön tanısıyla yatırılan ve tedavisi tamamlanan hastalar dahil edildi. Çalışmaya 40-69 yaş aralığında olan günlük aktivitelerini yapabilecek fonksiyonlara sahip ve çalışmaya dahil edilme kriterleri taşıyan hasta grubu dahil edilmiştir. Bilinen kas hastalığı öyküsü olan, obezite cerrahisi geçirmiş olan veya medikal obezite tedavisi almakta olan ve biyoempedans cihazı ile ölçülme engeli teşkil etmesi nedeniyle kalp pili öyküsü olan hasta grubu dahil edilmemiştir. Koroner yoğun bakım servisi tedavisi sonrası taburcu edilen hasta grubu ortalama 1 ay içerisinde kontrole çağrılarak uygun koşullarda (açlık durumu, kahve, sigara gibi uyarıcı madde almamış olması vs) ölçümü yapılmıştır. Akut koroner sendrom geçirmemiş kontrol hasta grubu ise poliklinik şartlarında seçilmiş ve kontrol grubu seçilirken yaş, cinsiyet, boy, ağırlık kriterleri ve komorbid hastalıklar açısından benzer özellik gösteren hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Tüm analizler SPSS 27.0 programı kullanılarak yapılmıştır.
Bulgular: Mevcut çalışmamızdaki akut koroner sendrom tanılı hasta grubuyla kontrol grubu arasında total kas miktarı sırasıyla 51.4±7 ve 66.7±9 kg, kas oranı sırasıyla %58 ve %73, bazal metabolizma hızı sırasıyla 1580±250 ve 1780±243 kcal ölçülmüş; kontrol grubunda total kas miktarı, vücuttaki kas oranı ve bazal metabolizma hızı anlamlı yüksek bulunmuştur. (sırasıyla p=0.027, p=0.022, p=0.05)
Sonuç: Beden kütle indeksi yaygın olarak kullanılmasına rağmen detaylı vücut analizi sağlayamamakta, akut koroner sendrom riski açısından hassas bir risk belirteci olarak beklenen öngörüyü sunamamaktadır. Detaylı vücut analiziyle akut koroner sendrom için daha güvenilir risk belirlenmesi sağlanabilecektir. Obezite paradoksu obez bireylerin kas miktarlarının fazla olması ile açıklanabilir. Bizim çalışmamızda da akut koroner sendrom geçiren hastalar benzer kiloda olmalarına rağmen akut koroner sendrom geçirmeyenlere göre daha düşük kas miktarlarına sahiptiler. Çalışmamızın daha büyük ölçekte, prospektif ve randomize çalışmalar ile desteklenmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Akut Koroner Sendrom, obezite paradoksu, vücut yağ-kas kompozisyonu, beden kütle indeksi, vücut yağ ve kas miktarı

Abstract:
Objective: Obesity, one of the most important risk factors for acute coronary syndrome, is recognised as one of the most important health problems of the 21st century. Many studies and meta-analyses have found that some obese people are less likely to develop coronary artery disease and have lower mortality rates than some lean people, which is called the 'obesity paradox'. As a result, this study was designed to answer the question of whether body fat, body fat distribution and body muscle mass can be considered as new risk factors in patients with acute coronary syndrome.
Materials and Methods: In this single-centre and retrospective study, patients who were admitted to the coronary intensive care unit of Istanbul Training and Research Hospital between 01.12.2022-01.03.2023 with a preliminary diagnosis of acute coronary syndrome and whose treatment was completed were included. Patients between the ages of 40-69 years who were able to perform their daily activities and fulfilled the inclusion criteria were included in the study. Patients with a known history of muscle disease, who had undergone obesity surgery or were receiving medical obesity treatment, and who had a history of pacemaker because of the obstacle to be measured with a bioimpedance device were excluded. The patient group discharged after coronary intensive care unit treatment was called for control within 1 month on average and measured under appropriate conditions (fasting status, absence of stimulants such as coffee, cigarettes, etc.). The control group of patients who did not have acute coronary syndrome was selected under outpatient clinic conditions and patients with similar characteristics in terms of age, gender, height, weight criteria and comorbid diseases were included in the study. All analyses were performed using SPSS 27.0 software.
Results: In the present study, total muscle mass was 51.4±7 and 66.7±9 kg, muscle ratio was 58% and 73%, respectively, basal metabolic rate was 1580±250 and 1780±243 kcal, respectively; total muscle mass, body muscle ratio and basal metabolic rate were significantly higher in the control group (p=0.027, p=0.022, p=0.05, respectively).
Conclusion: Although body mass index is widely used, it does not provide detailed body analysis and does not provide the expected prediction as a sensitive risk marker for acute coronary syndrome risk. Detailed body analysis may provide more reliable risk assessment for acute coronary syndrome. The paradox of obesity can be explained by the fact that obese individuals have more muscle. In our study, patients with acute coronary syndromes had lower amounts of muscle than those without acute coronary syndromes, although they were of similar weight. Our study needs to be supported by larger scale, prospective and randomised studies.

Keywords: Acute coronary syndrome, obesity paradox, body fat-muscle composition, body mass index, body fat and muscle content