İlköğretim okullarında sınıf duvar renginin öğrencilerin duyuşsal, bilişsel ve davranışsal tepkilerine etkisinin saptanması
Determining the effects of students' affective, cognitive and behavioral responses to classroom wall color in primary school
Yazar: FAZILA DUYAN
Danışman: PROF. DR. FATMA RENGİN ÜNVER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bireylerin duygusal, bilişsel ve davranışsal dünyaları ile kapalı mekânlardaki fiziksel çevre arasında yakın bir ilişki vardır. Bu ilişki bağlamında, fiziksel çevreden gelen uyartılar, birey üzerinde etki bırakarak tutumlarında bazı değişiklikler yaratabilir. Söz konusu fiziksel çevre ögeleri, özellikle eğitim-öğretim etkinliklerinin gerçekleştiği mekânlar olan sınıflarda daha da büyük bir önem taşır. Sınıflarda öğrenim gören öğrenciler üzerinde pasif bir uyaran olarak rol oynayan fiziksel özellikler hacmin boyutlarının yanı sıra ısı, ses, ışık, renk gibi fizik ortam ögeleri olarak sıralanabilir. Fizik ortam ögelerine ilişkin konfor koşullarının sağlanması aynı zamanda eğitimin amaçlarına ulaşmasında da etkin rol oynar.  
Mekânın fiziksel ögelerinden biri olan rengin de kullanıcılar üzerinde çeşitli etkileri bulunmaktadır. Literatürde mekân renklerinin etkisi üzerine yapılmış birçok araştırma, rengin farklı etkilerini ortaya koymaktadır. Bu araştırmalar, genellikle ofis, yaşam odası gibi ortamlar ve yetişkinler üzerine yapılmış çalışmalardır. Sınıfları ele alarak, iç yüzey renklerinin, kullanıcılar üzerindeki etkilerine yönelik gerçek sınıf ortamında yapılmış araştırmalar ise sınırlı sayıdadır. Ayrıca çalışmaların çoğundaki katılımcılar ergen yaş grubuna dâhildir.
Sınıflar, öğretimin yapılacağı yer olarak, kişilerin yaşamlarının büyük bir bölümünü geçirdikleri mekânlardır. Özellikle ilköğretim düzeyinde, öğrencilerin aktarılan bilgileri daha hızlı bir şekilde alabildiği somut işlem dönemindeki yaşlarda konu daha da önem kazanmaktadır. Bu nedenle, sınıf iç yüzey renklerinin erken yaşlardaki (7-11 yaş arası) öğrencilerin öğrenme eylemleri üzerindeki etkilerinin, duyuşsal, bilişsel ve davranışsal bağlamda nasıl olduğu konusunun araştırılması öne çıkmaktadır.
Yukarıda kısaca açıklanan nedenler doğrultusunda, bu doktora tezi kapsamında, ilköğretim sınıflarındaki duvar renginin öğrenci üzerindeki farklı etkilerine ilişkin deneysel bir çalışma yapılmıştır. On iki farklı duvar renginin kullanıldığı çalışma, ilköğretim üçüncü sınıf düzeyinde, 7-11 yaş somut işlem dönemi aralığında bulunan, 8-9 yaş grubu öğrencileri ile eğitimlerini sürdürdükleri süre içerisinde gerçekleştirilmiştir.
Tezin ilk bölümünde konuyla ilgili literatürde yer alan çalışmalara, tez çalışmasının amacına, çalışmada sınanacak varsayımlara ve tezin sınırlılıklarına kısaca yer verilmiştir. İkinci bölümde ise eğitim, öğretim ve dikkat konuları ile ilgili temel bilgilere değinilmiştir. 
Tez çalışmasının üçüncü bölümünde, mekân, algı, mekân algılama, görsel algılama ve görsel algılama kapsamında ışık, yüzey, görme ve renk konuları detaylı olarak açıklanmıştır. Bu bölümde ayrıca, mekânda renk etkisi ile renk ve çevresel renk etkisi araştırma yöntemleri konuları da ele alınmıştır.
Dördüncü bölümde ise, literatürde yer alan, mekân duvar renginin kullanıcı üzerindeki etkilerine yönelik yapılmış on bir çalışmaya yer verilmiştir. Mekân iç yüzey renklerinin kişiler üzerindeki çeşitli etkilerini araştıran bu çalışmaların hemen hepsi, çalışmalarının odaklarını mekânlardaki iç yüzey duvar renkleri üzerine kurgulamışlardır. Bölümün sonunda, bu çalışmaların genel değerlendirilmesi yapılarak sonuçları karşılaştırılmıştır. 
Tez çalışmasının beşinci bölümünde, 8-9 yaş grubu öğrencilerin sınıf duvar renklerine verdikleri tepkilerin belirlenmesine ilişkin bir araştırma ve yöntemi sunulmuştur. Bu kapsamda, deney grubu öğrencileri ile eğitim süreci içerisinde, kendi sınıflarında bir alan deneyi kurgulanmış, fiziksel bir uyaran olan sınıflardaki duvar renginin, öğrenci üzerindeki etkileri konusu üç ayrı grupta araştırılmış ve değerlendirilmiştir. Bu etkiler, sınıf duvar rengine ilişkin, duyuşsal olarak öğrencilerin mekânsal renk değerlendirmesi ve beğenileri, bilişsel olarak, öğrencilerin dikkatlerine etkisi ve davranışsal olarak öğrencilerin davranışlarına etkisi olmak üzere ele alınmıştır. Ayrıca, bu etkilerin belirlenmesinde yararlanılan veri toplama araçları ve yöntemler açıklanmıştır.
Çalışmanın 6. Bölümü'nde deneysel çalışmadan elde edilen bulgular sunulmuştur. Duyuşsal ve bilişsel etki belirlemede kullanılmış yöntemlerden elde edilen veriler SPSS istatiksel programı ile analiz edilmiştir. Davranışsal etkiler, sınıf öğretmeni tarafından doldurulan "Öğretmen Gözlem Formu'nda" yer alan veriler ışığında değerlendirilmiştir.
Tezin yedinci bölümünde, "sınıf duvar renginin öğrenciler üzerindeki etkilerine" yönelik yapılmış deneysel çalışmadan elde edilen bulgular değerlendirilmiştir. Sekizinci Bölüm'de ise tezin kapsamında yapılmış çalışmadan çıkan sonuçlar ve öneriler sunulmuştur. 

Anahtar Kelimeler: 8-9 yaş çocuklar, sınıf duvar rengi, renk etkileri, öğrenci dikkati

Abstract:
There is a close relationship between the physical environment and people's affective, cognitive, and behavioral attitudes. In these mutual interactions, stimuli which come from physical environments affect and change people's attitudes. Especially, these environmental physical elements are more important in education spaces and classrooms. Physical elements such as the shape of a classroom, colour, lighting, sound and texture etc. influence students' attitudes as passive environmental stimulus. Providing comfortable conditions including the physical environment also plays an active role in achieving the aim of education. 
Colour, which is one of the physical environmental elements of a space, has different effects on students. Colour, as well as interior form, space, light and texture is a major design element that can be used to enrich the classrooms. Previous studies which focused on the impact of interior colour concentrated largely on offices, living rooms etc. and only to a lesser extent on learning environments and classrooms. In addition, these studies were carried out using adult subjects, not children.
Classrooms are spaces that have significant impact on students' lives as the young ones spend early childhood, childhood, teenage and puberty years in these spaces. This is especially important in the primary school setting where 7-11 year olds are learning and processing information because they are in the concrete-operational stage according to Piaget's cognitive-developmental theory. Therefore, the stand-out issue is to establish "how classroom wall colour affects students in the 7-11 age group in terms of affective, cognitive and behavioural response".
In accordance with the effects described above the scope of this doctoral thesis encompasses an experimental study that was created to understand the diverse effects of classroom wall colour on students. The experimental study was carried out in a real classroom of third grade students aged 8-9 in the concrete operational stage of their education.
The First Part of this thesis covers related studies in literature about how interior colours affect attitudes; the purpose of the study; the assumptions to be tested within the study; and delimitations. The Second Part covers principal information about education, teaching, and attention.
The Third Part of the thesis contains basic knowledge about space, perception, perception of space, visual perception and lighting, surface and vision within visual perception. Likewise, the effect of colour within room space, environmental colour effects and research methods of environmental colour effects were explained in this Part.
The Fourth Part of the thesis covers eleven previous studies about interior wall colour effects on users. All these studies in the field of interior colour have focused on wall colour. At the end of the Fourth Part, the previous studies are evaluated and results are compared. 
In the Fifth Part of the thesis, an approach is proposed concerning "determination of the effects of students' responses to classroom wall colour". This includes a field experiment exploring the issue of "effects of classroom wall colour on students". Students' responses to classroom wall colour are divided into three groups and researched. These effects are in terms of affective, spatial assessment, and preference of classroom wall colour of students, in terms of cognitively i.e. the effect on students' attention; and behaviourally i.e. the actions and attitudes of students in classroom. Additionally within this Part, data collection tools and the methods used in the experiment are explained.
The Sixth Part covers the findings obtained from the evaluation of the experimental study. Results of affective and cognitive effects are analyzed using the SPSS statistical programme. Results of the behavioural effects are appraised in a "teacher observation form" and are marked and interpreted by the classroom teacher. 
In the Seventh Part of the thesis, the data/findings obtained from the study are evaluated and interpreted. The Eighth Part of the thesis, which is also the conclusion, covers an evaluation of the results obtained from the study and also, suggestions for subsequent studies are proposed.

Keywords: Children of 8-9 ages, classroom wall color, color effects, student attention