Ruh sağlığı ve erkeklik: Hegemonik erkeklik bağlamında ruhsal hastalığı olan erkeklerin yaşam deneyimlerini anlamak
Mental health and masculinity: Understanding life experiences of men who have mental illness in the context of hegemonic masculinity
Yazar: SİNAN AKÇAY
Danışman: DOÇ. DR. NİLGÜN KÜÇÜKKARACA
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Erkeklik = Masculinity ; Psikolojik sorunlar = Psychological problems ; Ruh sağlığı = Mental health ; Sosyal hizmetler = Social services ; Yaşam olayları = Life events

Özet:
Bu çalışma, ruhsal hastalığı olan erkeklerin yaşam deneyimleri hegemonik erkeklik bağlamında anlamak ve görünür kılmak amacıyla yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda nitel yöntem ve teknikler kullanılmıştır. Araştırmanın özneleri depresyon, yaygın anksiyete bozukluğu, obsesif-kompulsif bozukluk veya bipolar duygulanım bozukluğu (remisyon) tanısı olan ve en az bir yıldır psikiyatrik tedavi gören, yaşları 27-56 arasında değişen 24 erkekten oluşmaktadır. Araştırmanın verilerini oluşturmada fenomenolojik yaklaşımdan yararlanılmış ve ruhsal hastalığı olan erkeklerle derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Alan araştırması sonunda oluşturulan verilerin tematik analizi MAXQDA 12 programı kullanılarak yapılmıştır. Analiz sonucunda hegemonik erkekliğin hastalığın bütün süreçlerinde önemli bir belirleyici olduğu görülmüştür. Ruhsal hastalığın arka planında yaşanan deneyimlerde çocukluk dönemi yaşantıları, ekonomik kaygılar, kişiler arası sorunlar ve hegemonik erkekliğin etkisi görülmektedir. Erkekler sorunun farkına vardığında profesyonel yardım talep etmekten kaçınmakta ve tedavi sürecini ertelemektedir. Bununla birlikte ruhsal hastalık sadece erkekleri değil, erkeklerin etkileşim içinde olduğu bütün sistemleri etkilemektedir. Hegemonik erkeklik erkeklerin yaşamında önemli bir baskı unsuru olmakla birlikte ruhsal hastalıkla baş etmede koruyucu bir etkiye de sahip olabilmektedir. Araştırma sonuçlarıyla ilişkili olarak ruh sağlığı hizmetlerine ve sosyal hizmet eğitimi ve uygulamalarına yönelik öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
This study was conducted in order to understand and make visible the life experiences of men who have mental illnesses in the context of hegemonic masculinity. For this purpose, qualitative methods and techniques were utilised. The research subjects were 24 men aged between 27 and 56, who were diagnosed with depression, generalised anxiety disorder, obsessisive-compulsive disorder, or bipolar affective disorder (remission), and who received psychiatric treatment for at least one year. The phenomenological approach was used to create the survey data and in-depth interviews were made with research subjects.  MAXQDA 12 software was used to thematically analyse the data which had been retrieved from the field research. The analysis indicated that hegemonic masculinity is an important determinant throughout the entire process of their illnesses. The experiences lived in the background of mental illness shows the influence of childhood experiences, economic concerns, interpersonal problems, and hegemonic masculinity. When men became aware of the problem, they avoided seeking professional help and delayed the treatment process. On the other hand, mental illness affects both men and all of the systems in which they interact. Although hegemonic masculinity is an important element of oppression in men's lives, it can also have a protective effect to cope with their mental illnesses. Related to this study's results, proposals have been developed, not only for mental health services, but also for social work education and practice.