Fonksiyonel dispepsi hastalarında inek sütü ve ürünlerinin kesilmesinin dispepsiye etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation on effects of removing dairy products from diet on functional dyspepsia
Yazar: ATİLLA AKPINAR
Danışman: PROF. DR. HAKAN ŞENTÜRK
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Ağrı = Pain ; Dispepsi = Dyspepsia ; Helicobacter pylori = Helicobacter pylori ; Süt = Milk ; Süt ürünleri = Milk products ; İnek sütü = Cow milk

Özet:
Giriş ve Amaç: Fonksiyonel Dispepsi (FD) etyolojisi henüz tam olarak aydınlatılamamış ve tedavisi konusunda yeni alternatiflerinin geliştirilmesine ihtiyaç olan bir hastalıktır. Bu çalışmada FD hastalarında inek sütü ve ürünlerinin kesilmesinin dispepsi semptomlarındaki etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Yöntem: Bu çalışmaya Bezmialem Vakıf Üniversitesi Gastroentroloji Kliniğine başvuran ve Roma IV kriterlerine göre FD tanısı alan 18-65 yaş aralığındaki 120 hasta, kesitsel ve prospektif çalışma dizaynıyla dahil edilmiştir. Hastalar medikal tedavi almaksızın diyetisyen önerisiyle hazırlanan inek sütü ve ürünlerinin kesilmesine yönelik diyet önerisini uygulayan ve FD alt tiplerine göre uygun medikal tedavi alanlar olmak üzere 60 kişilik iki gruba ayrılarak 1 ay süreyle takip edilmiştir. Semptomların şiddetini değerlendirmek için Gastrointestinal Semptom Skorlama Sistemi (GSRS) kullanılarak çalışma başlangıcında ve 1 ay sonundaki sonuçlar karşılaştırıldı. Ayrıca hastaların demografik verileri, eşlik eden ek hastalıkları ve kullandıkları ilaçlar sorgulanarak kaydedildi. 

Bulgular: Eşit hasta sayısına sahip iki grubun karşılaştırılmasında; yaş, vücut kitle indeksi (VKİ), semptom başlangıç süreleri, haftada kaç gün semptom olduğu, son 6 aydaki kilo kaybı miktarı, FD alt tiplerinin oranı, gastroskopi sonuçlarınıa ait parametrelerde istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p>0,05). Süt ve süt ürünlerini kesen grupta kadın hasta oranı, medikal tedavi alan gruba göre istatistiksel olarak daha yüksek saptandı (p=0,01). Süt ve süt ürünlerini kesen grubun başlangıç GSRS skorları medikal tedavi alan gruba göre daha yüksekken (p=0,01), takip sonunda iki grubun skorları benzerdi (p=0,99). Her iki grupta, çalışma sonundaki GSRS skorlarında azalma olduğu saptandı (p=0,01). Süt ve süt ürünlerini kesen grupta GSRS toplam skorundaki azalma düzeyi, medikal tedavi alan gruba göre istatistiksel olarak daha yüksekti (p=0,01). GSRS semptom alt kümelerinin değerlendirmesinde süt ve süt ürünlerini kesen grupta medikal tedavi alan gruba göre istatistiksel olarak daha yüksek düzeyde azalma olan yedi semptom saptandı (p<0,05). Ancak medikal tedavi alan grupta süt ve süt ürünlerini kesen gruba göre, hiçbir semptom alt küme skorunda istatistiksel olarak daha anlamlı azalma görülmedi (p>0,05).

Sonuç: Bir ay boyunca takip edilen 120 FD hastasından, inek sütü ve ürünlerini kesen 60 hastada GSRS semptom skoru ve bazı alt semptom küme skorlarında,  medikal tedavi alan 60 hastaya göre daha fazla azalma sağlamıştır. 


Anahtar kelimeler: Fonksiyonel dispepsi, inek sütü, süt ürünleri, helicobakter pylori, epigastrik ağrı, şişkinlik, gerginlik, erken doyma

Abstract:
Introduction and Aim: Functional Dyspepsia (FD), is a disease that it's ethiology has not been clearly elucidated and new treatment alternatives to be developed are needed. In this research, it was aimed to reveal the potential contribution of abandoning milk and dairy products by evaluating the effects on patients with dyspepsia complaints.

Methods: In this cross-sectional and cohort study, 120 patients between the ages of 18-65, who are suitable for the diagnosis of FD according to the Rome IV criteria and applied to the Gastroenterology Clinic of Bezmialem Vakif University Hospital were included. Patients were divided equally into two groups; those who removed milk and dairy products under the advice of a dietician without receiving medical treatment, and those who received appropriate medical treatment according to the FD subtypes. The patients groups followed up for a month for the severity of symptoms. For determining the severity of symptoms, "Gastrointestinal Symptom Rating Scale (GSRS)" was used at the onset of the study and at the end of the following month. Along with the symptom questionnare, the demographic data (age, gender, height, weight), comorbid diseases and medications of the patients were recorded.

Results: Between the two groups there was no statistically significant difference according to the age, body mass index, frequency and duration of symptoms, weight loss in the last six months, FD subtypes and gastroscopy results (p>0.05). Percentage of females were higher in the group that give up milk and dairy products (p=0.01). Although the patients who gave up milk and dairy products had higher GSRS scores at the beginning (p=0.01), both groups had similar GSRS scores at the end of the study (p=0.99). After one month follow-up period, GSRS scores have improved in both groups compared to the baseline (p=0.01). However, the decrease in the GSRS total symptom score was significantly higher in the group that gave up milk and dairy products compared to the medical treatment group (p=0.01). In the evaluation of the GSRS symptom subsets, seven symptoms with a statistically higher was observed in the gave up milk and dairy compared to the medical treatment group (p <0.05). Moreover, no statistically significant decrease in any symptom subset score was observed in the medical treatment group, compared to the group that gave up milk and dairy products (p>0.05).

Conclusion: Of the 120 FD patients followed up for one month, 60 patients who removing cow's milk and products had a greater reduction in GSRS symptom score and some symptom subset scores than 60 patients receiving medical therapy.


Keywords: Functional dyspepsia, cow's milk, dairy products, helicobacter pylori, epigastric pain, burning, distress, early satiety