Bazı Kozmetik Ürünlerde Eser Elementlerin İndüktif Eşleşmiş Plazma-Kütle Spektrometri İle Tayini
Determination of Trace Elements in Some Cosmetic Products by Inductive Coupled Plasma-Mass Spectrometry
Yazar: GÖZDE GÜLİN DALTABAN
Danışman: PROF. GÜLAY ŞEREN
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Eczacılık Ana Bilim Dalı / Analitik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Eser elementler = Trace elements ; ICP-MS = ICP-MS

Özet:
Kozmetiklerin oldukça geniş bir kullanım alanına sahip ürünler olduğu göz önüne alındığında elementel maruziyeti gözardı etmek imkansızdır. Her kadının vazgeçilmez kozmetik ürünlerinden biri olan ruj içerisinde barındırdığı eser elementleri oral olarak vücudumuza almamıza sebep olmaktadır. Kozmetik kaynaklı vücuda alınan eser elementler yıllar içinde birikime ve bu birikim de hücre veya doku zararına neden olmaktadır. Bu çalışmada ticari olarak satılan ve yerel marketlerden alınan 35 ruj örneğinde bulunan aluminyum, krom, demir, nikel, bakır, çinko, kadmiyum, antimon ve kurşun elementlerinin miktarlarının belirlenmesi amacı ile planlandı.
Çözünürleştirme yöntemi olarak iki farklı çözünürleştirme yöntemi, yaş çözünürleştirme ve kuru külleme yöntemleri kullanıldı.  Çözünürleştirilen katı ruj örneklerindeki elementlerin analizleri İndüktif Eşleşmiş Plazma- Kütle Spektromere (ICP-MS) cihazı ile gerçekleştirildi. Analizler sonucunda elde edilen sonuçlar, 35 ruj örneğinde bulunan ortalama değerler şu şekildedir: Yaş çözünürleştirme ile taspit edilen değerler; alüminyum için 35.44±25.48 mg/kg, krom için 0.08±0.07 mg/kg demir için 159.34±154.72 mg/kg, nikel için 0.10±0.06 mg/kg, bakır için 0.06±0.05 mg/kg, çinko için 8.19±3.31 mg/kg, kadmiyum için  0.01±0.02 mg/kg, antimon için 0.01±0.02 mg/kg, kurşun için 0.29±0.55 mg/kg olarak bulunurken aynı elementlere kuru külleme çözünürleştirme yöntemi uygulandığında tespit edilen değerler ise şu şekildedir: alüminyum 12.87±20.01 mg/kg, krom 0.04±0.02 mg/kg, demir  6.47±8.40 mg/kg, nikel 0.04±0.02 mg/kg, bakır 0.05±0.02 mg/kg, çinko 0.45±0.16 mg/kg, kadmiyum 0.01±0.00 mg/kg, antimon 0.01±0.03 mg/kg, kurşun 0.02±0.01 mg/kg'dır. Çalışmada matris etkilerini en aza indirgemek, girişimleri önlemek amacı ile İndüktif Eşleşmiş Plazma-Kütle Spektrometri cihazı ile çalışılırken standart ilave metodu kullanıldı. Elde edilen veriler sonucunda çalışılan yöntemlerin tüm verileri için, RSD (Relative Standard Deviation) değerleri % 5'in altındadır. İndüktif Eşleşmiş Plazma-Kütle Spektrometri ile yapılan analizlerin Tayin Limitleri (LOD) ise, her iki çözünürleştirme yöntemi ile yapılan analizler göz önüne alınarak, alüminyum için 0.01 ppb, krom için 0.05 ppb, demir için 0.9 ppb, nikel için 0.05 ppb, bakır için 0.09 ppb, çinko için 0.2 ppb, kadmiyum için 0.05 ppb, antimon için 0.1 ppb ve kurşun için 0.03 ppb'dir.

Abstract:
It is impossible to ignore the elemental exposure given that cosmetics are products with a wide range of uses. One of the indispensable cosmetic products of every woman, the lipstick that is housed in the elements of the organs are not taken orally to our bodies. The trace elements taken from the body of cosmetic origin accumulate over years and this accumulation causes cell or tissue damage. In this study, it was planned to determine the quantities of aluminum, chromium, iron, nickel, copper, zinc, cadmium, antimony and lead in 35 lipstick samples sold commercially and from local markets.
	Two different solubilization methods, wet solubilization and dry shrinking were used as the resolution method. Analyzes of the elements in the solid lipstick samples that were solubilized were performed by Inductively Coupled Plasma-Mass Spectrometry (ICP-MS). 
The average values found in 35 lipstick samples as the result of analysis are as follows: The values determined by wet solubility; 35.44±25.48 mg/kg for aluminum, 0.19±0.06 mg/kg for nickel, 0.06±0.05 mg/kg for copper, and 8.19±3.31 mg for zinc and 0.08±0.07 mg/kg, 0.01±0.02 mg/kg for cadmium, 0.01±0.02 mg/kg for antimony and 0.29±0.55 mg/kg for lead, while the values determined when dry shrinkage resolution is applied to the same elements are as follows: aluminum 12.87±20.01 mg/kg, chromium 0.04±0.02 mg/kg, iron 6.47±8.40 mg/kg, nickel 0.04±0.02 mg/kg, copper 0.05±0.02 mg/kg, zinc 0.45±0.16 mg/kg, cadmium 0.01±0.00 mg/kg, antimony 0.01±0.03 mg/kg, lead 0.02±0.01 mg/kg. The standard addition method was used when working with the ICP-MS device in order to minimize the matrix effects in the study and to prevent interference. As a result of the obtained data, Relative Standard Deviation (RSD) values are below 5% for all data of the methods used. Determination Limits (LOD) of the analyzes made by ICP-MS were 0.01 ppb for aluminum, 0.05 ppb for chromium, 0.9 ppb for iron, 0.05 ppb for nickel, 0.09 ppb for copper, zinc 0.2 ppb for cadmium, 0.05 ppb for cadmium, 0.1 ppb for antimony and 0.03 ppb for lead.