Menzil Nakşiliğinde tasavvufi ritüeller
Sufi rituals Menzil Naqshbandi
Yazar: HUZEYFE MIDIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED BEDİRHAN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: Dini tören = Ritual ; Dinler tarihi = History of religions ; Menzil Cemaati = Menzil Community ; Nakşibendiyye tarikatı = Nakşibendiyye religious order ; Tasavvuf = Mystic ; İslamiyet = Islam

Özet:
Her ne kadar Nakşibendîlik, Bahâeddin Nakşibendî tarafından kurulsa da tarikatın kimliğinin oluşması yaklaşık iki asır evveline dayanır. Nakşibendîliğin kökeni diyebileceğimiz 12.-14. yy. arasını kapsayan bu döneme Hâcegan ismi verilmiştir. Bu süre zarfında tarikatın prensipleri usulleri ve uygulamaları şekillenmiştir.  Daha sonra Çin, Hindistan, Türkiye Arap beldeleri ve kısmen Avrupa topraklarına kadar yayılacak olan bu tarikatın ilk neşet ettiği yer orta Asya olarak bilinmektedir.
Nakşibendîliğin Anadolu topraklarında yayılışı Ubeydullah Ahrar'dan halifelik alan Simavlı Molla İlahi ile olmuştur. Nakşibendîlik Osmanlı Devleti ile çoğunlukla iyi ilişkiler içinde olmuş, kendilerine devlet kademelerinde çeşitli görevler verilmiştir. Halidi bağdadi'den sonra büyük bir kitleyi etkilemeyi başaran Nakşibendîlik G.Doğu Anadolu'daki halifeleriyle Menzil dergâhının doğuşuna öncülük etmiştir.
Cumhuriyet döneminden sonra Abdulhakim el Hüseyni ile kurulan Menzil dergâhı, Muhammed Raşit Efendi ile yurtiçi ve yurtdışından yoğun ziyaretçi akınına uğramıştır. Abdulbaki el Hüseyni ile kurumsallaşan dergâh, Nakşibendî ritüellerinin yanı sıra klasik tekke formatından farklı olarak sosyal ve kültürel faaliyetleri ile geniş bir etki sahası oluşturmuştur.

Abstract:
Although the Naqshbandi was founded by Bahâeddin Naqshbandi, the formation of the identity of the sect dates back to two centuries. This period, which can be called as the origin of the Naqshbandiism, covers the period between 12th and 14th centuries and is called Hajgan. During this period, the principles, procedures and practices of the sect were shaped. Later, China, India, Turkey and Arab towns is known as the middle part of the first places where this sect arose from which will spread to Asia on European soil.
The spread of Naqshbandi in Anatolia was with Mullah İlahi (Molla İlahi) of Simav, who was the caliph of Ubeydullah Ahrar. The Naqshbandism was mostly in good relations with the Ottoman Empire, and they were assigned various tasks at the state level. After Halid Baghdadi, Nakshibendilik, which succeeded to influence a large mass, led the birth of the range dervish convent with its caliphs in Southeast Anatolia.
After the Republican period, the range dervish convent established with Abdulhakim al-Husseini (Abdulhakim el Hüseyni) was flooded with Master Muhammed Raşit . The Range Dervish convent established with Abdulhakim al-Husseini has been flooded with domestic and foreign visitors thanks to Master Muhammed Raşit . In addition to the Naqshbandi rituals, the dervish , which was institutionalized with Abdulbaki al-Husseini, created a wide range of influence with its social and cultural activities unlike the classical lodge format.