Hemşirelerde merhamet yorgunluğu ile ikincil travmatik stres arasındaki ilişki
The relationship between compassion fatigue and secondary traumatic stress in nurses
Yazar: MERYEM TENDİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜ TEKİN ULUMAN
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşirelik = Nursing ; Psikolojik travma = Psychological trauma

Özet:
Bu çalışma hemşirelerde merhamet yorgunluğu ile ikincil travmatik stres arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla 591 hemşire ile yapıldı. Veriler, Aralık 2023-Mart 2024 tarihleri arasında Google Formlar aracılığı ile online olarak toplandı. Veri toplama aracı olarak Hemşire Bilgi Formu, Merhamet Yorgunluğu Kısa Ölçeği (MY-KÖ) ve İkincil Travmatik Stres Ölçeği (İTSÖ) kullanıldı. Araştırmada veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) programında tanımlayıcı istatistiksel metotlar (sayı, yüzde, min-maks değerleri, ortalama, standart sapma), Bağımsız t testi, Varyans analizi, Bonferroni testleri, Pearson korelasyon ve regresyon testleri kullanılarak analiz edildi. Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalaması 29,29±5,98'dir. Hemşirelerin %71,9'unun kadın, %77,4'ünün lisans mezunu, %59,1'inin bekâr olduğu araştırmada İkincil Travma Alt Ölçeği puan ortalaması 20,30±11,10, Mesleki Tükenmişlik Alt Ölçeği puan ortalaması 34,55±17,92 ve MY-KÖ puan ortalaması 54,86±27,79 bulundu. Duygusal İhlal Alt Ölçeği puan ortalaması 10,94±4,22, Kaçınma Alt Ölçeği puan ortalaması 18,72±6,34, Uyarılmışlık Alt Ölçeği puan ortalaması 13,60±5,44 ve İTSÖ puan ortalaması 43,27±14,56 olarak belirlendi. Öğrenim düzeyi sağlık meslek lisesi olan katılımcıların MY-KÖ puanı lisans olanlara istatiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0,05). Kadınların Duygusal İhlal Alt Ölçeği puanlarının erkeklere oranla anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlendi (p<0,05). İş yaşantısında sözel, psikolojik, fiziksel ve cinsel saldırıya uğrayanlar, yaşadıkları travmalar nedeniyle destek alanlar ve duyarsızlaştığını hissendenler ile MY-KÖ ve İkincil İTSÖ puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar bulundu (p<0,05). Katılımcıların yaşları ile Duygusal İhlal Alt Ölçeği, Uyarılmışlık Alt Ölçeği, İTSÖ puanları arasında düşük düzeyli negatif yönlü anlamlı bir ilişki bulundu (p<0,05). Katılımcıların İkincil Travma Alt Ölçeği, Mesleki Tükenmişlik Alt Ölçeği, MY-KÖ ile Duygusal İhlal Alt Ölçeği, Kaçınma Alt Ölçeği, Uyarılma Alt Ölçeği, İTSÖ arasında pozitif yönlü istatisksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı (p<0,05). Katılımcıların İTSÖ puanlarının, MY-KÖ puanları üzerinde yordayıcı bir etkiye sahip olduğu belirlendi.

Abstract:
This study has been conducted with 591 nurses to determine the relationship between compassion fatigue and secondary traumatic stress in nurses. The data have been collected online via Google Forms between December 2023 and March 2024. Nurse Information Form, Compassion Fatigue Brief Scale (MY-CDS) and Secondary Traumatic Stress Scale (ITSS) have been used as data collection tools. In the study, data have been analyzed by using descriptive statistical methods (number, percentage, min-max values, mean, standard deviation), Independent t test, Analysis of Variance, Bonferroni tests, Pearson correlation and regression tests in the SPSS (Statistical Package for Social Sciences) program. The average age of the nurses participating in the research is 29,29±5,98 In the study, in which 71,9% of the nurses are women, 77,4% of them have a bachelor's degree, and 59,1% are single, the Secondary Trauma Subscale mean score is 20,30±11,10, the Professional Burnout Subscale mean score is 34,55±17,92, and the MY-KÖ mean score is 54,86±27,79. The mean score of the Emotional Violation Subscale has been determined as 10,94±4,22, the mean score of the Avoidance Subscale is 18,72±6,34, the mean score of the Arousal Subscale is 13,60±5,44, and the mean score of the ITAS is 43,27±14,56. MY-KÖ scores of participants with a health vocational high school education level have been found to be statistically significantly higher than those with a bachelor's degree (p<0,05). It is determined that women's Emotional Violation Subscale scores are significantly higher than men (p<0,05). The statistical significant differences have been found between those who are verbally, psychologically, physically and sexually assaulted in their work life, and those who have received support due to the traumas they have experienced, and those who are desensitized and their MY-KÖ and Secondary ITTS scores (p<0,05). A low-level, negative and significant relationship have been found between the participants' ages and Emotional Transgression Subscale, Arousal Subscale, and ITTS scores (p<0,05). A positive, statistical significant relationship has been detected between the participants' Secondary Trauma Subscale, Occupational Burnout Subscale, MR-CE and the Emotional Violation Subscale, Avoidance Subscale, Arousal Subscale, and ITSS (p<0,05). It is determined that the participants' ITSS scores have a predictive effect on their MY-KÖ scores.