Türkiye'de devlet okullarında kullanılan 10. sınıf İngilizce ders kitabı ile uluslararası olarak kullanılan bir İngilizce ders kitabındaki metinlerin değerler eğitimi bakımından incelenmesi
The analysis of the texts in English textbooks that is used in public schools at 10. grade in Turkey and that is used internationally in terms of values education
Yazar: İFFET NUR ALAN
Danışman: PROF. DR. KEMAL DURUHAN
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Karşılaştırmalı eğitim = Comparative  education ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; İngilizce = English ; İngilizce dersi = English lessons

Özet:
Değerler sağlıklı, huzurlu toplumların yapı taşlarıdır. Okullar, resmi veya örtük olarak yerel ve evrensel değerleri topluma aktarma işlevi olan kurumlardır. Eğitim öğretimin ayrılmaz bir parçası olan ders kitaplarının değerler eğitimi konusunda önemli bir işlevi olmaktadır. Küreselleşen dünyanın ortak dili olan İngilizce öğretimi yapılırken de değerlerin aktarılabileceği düşünülmektedir. Bu araştırmanın amacı Türkiye'de Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ortaöğretim 10. sınıflarda okutulmakta olan yerel basım İngilizce ders kitabı ile eş seviyede olan ve uluslararası olarak kullanılan bir Amerikan basım İngilizce ders kitabının değerler bakımından incelenmesidir. Bu amaçla güncel olarak Türkiye'de devlet okullarında kullanılan "Ortaöğretim İngilizce 10" ve uluslararası olarak kullanılan "Perspectives" İngilizce ders kitapları Schwartz'ın (1992) değer sınıflaması açısından karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.  Schwartz (1992)'ın değer teorisinde "güç, başarı, hazcılık, uyarılma, öz yönelim, evrenselcilik, yardımseverlik, gelenek, uyumluluk ve güvenlik" olmak üzere on değer belirlenmiştir. Bununla birlikte Schwartz (1992)'ın belirlediği değerleri muhafazakârlık ve değişime açıklık, öz aşkınlık ve kendini geliştirme, toplumcu ve bireyci değerler olarak ayırdığı değer kategorilerinin ders kitaplarındaki ağırlığı da incelenmiştir. Aynı zamanda söz konusu ders kitaplarında yer alan metinleri eğitim felsefeleri açısından incelemek ve karşılaştırmak da çalışmanın alt amaçlarından biridir. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden biri olan durum çalışması ve nitel araştırmalarda veri analizi yaklaşımlarından betimsel ve içerik analiz kullanılmıştır. İlk olarak alanyazına dayalı veriler toplanarak araştırmanın kuramsal yapısı oluşturulmuş, elde edilen bulgular ile söz konusu ders kitapları incelenmiştir. Ders kitaplarında yer alan değerler incelenirken kitaplardaki metinler temel alınmıştır. Elde edilen bulgular sonucunda değer dağılımında bir denge olmadığı ve değer sıklıklarında da planlı ve kasıtlı bir yönelim olmadığı görülmektedir. Amerikan basım "Perspectives" İngilizce ders kitabında incelenen metinler çoğunlukla ilerlemeci ve yeniden kurmacı bir eğitim anlayışını, Türkiye yerel basım 10. sınıf İngilizce ders kitabında incelenen metinler çoğunlukla esasici ve daimici bir eğitim anlayışını yansıtmaktadır.

Abstract:
Values are the building blocks of healthy and peaceful societies. Schools are institutions that have the function of transferring local and universal values to society, either formally or implicitly. Textbooks, which are an integral part of education, have an important function in values education. It is thought that values can be transferred while teaching English, which is the common language of the globalizing world. The aim of this research is to examine a local edition English textbook used in the 10th grades of secondary education under the Ministry of National Education in Turkey and an American-published English textbook, which is at the same level as the other and used internationally, in terms of values. For this purpose, the "Secondary English 10" which is currently used in public schools in Turkey and internationally used "Perspectives" English textbooks were comparatively examined in terms of Schwartz's (1992) value classification. In Schwartz's (1992) value theory, ten values were determined as "power, achievement, hedonism, arousal, self-direction, universalism, benevolence, tradition, compatibility, and security". In addition, the density of the value categories, which Schwartz (1992) identified as conservatism and openness to change, self-transcendence and self-development, socialist and individualistic values, in the textbooks was also examined. At the same time, it is one of the sub-objectives of the study to examine and compare the texts in the textbooks in terms of educational philosophies. In the study, case study, which is one of the qualitative research designs, and descriptive analysis, one of the data analysis approaches in qualitative research, were used. First of all, the data based on the literature were collected and the theoretical structure of the research was formed, and the textbooks in question were examined with the findings. While examining the values in the textbooks, the texts in the textbooks were taken as a basis. As a result of the findings, it is seen that there is no balance in the value distribution and there is no planned and intentional orientation in the value frequencies. The texts analyzed in the American edition "Perspectives" English textbook mostly reflect a progressive and reconstructive understanding of education, while the texts analyzed in the Turkish local edition 10th grade English textbook mostly reflect an essentialist and prennialist understanding of education.