Kronik karaciğer yetmezlikli hastalarda gelişen spontan bakteriyel peritonit tedavisinde ilk seçenek olan sefotaksimin klinik etkinliğinin araştırılması ve empirik tedavideki yeri
To investigate the clinical efficacy of cefotaxime as the first choice in the treatment of spontaneous bacterial peritonitis in patients with chronic liver failure and to evaluate the role of empirical treatment
Yazar: GÜLHAN ÖZÇELİK
Danışman: DR. SEYİT UYAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Bakteriyel enfeksiyonlar = Bacterial infections ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer yetmezliği = Liver failure ; Peritonit = Peritonitis ; Sefotaksim = Cefotaxime ; Tedavi = Treatment

Özet:
Giriş ve Amaç: Spontan bakteriyel peritonit (SBP) asit polimorfonükleer lökosit
(PMNL) sayısının >250/ mm³ ve asit kültür sonucunda üreme olmasıdır. SBP siroz
hastalarında görülen önemli bir enfeksiyöz komplikasyondur. Empirik tedavide en çok
3. kuşak sefalosporin (sefotaksim) tercih edilmektedir. Bu çalışmada empirik tedavide
kullanılan sefotaksimin klinik etkinliğini araştırmayı, klinik olarak yanıtsız ya da
sefotaksime dirençli bakterilerin etken olduğu olgularda hastalara ait risk faktörlerini
ortaya koymayı ve SBP empirik tedavisinde alternatif bir seçenek oluşturmayı
amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 01 Eylül 2015 - 01 Eylül 2016 tarihleri arasında
karaciğer sirozuna bağlı asiti olan 97 spontan asit enfeksiyonlu (SAE) hasta dahil edildi.
Veriler Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) 22.0 paket programı ile analiz
edildi. İstatiksel analizde Fisher's Exact Test veya Pearson ki-kare testi kullanıldı ve
0,05'ten küçük p değerleri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Hastaların 41'i kadın (%42.3) ve tüm hastaların yaş ortalaması 63.6±14.2 idi.
97 SAE; %22.7'si SBP %77.3'ü kültür negatif nötrositik asit olarak saptandı. Asit sıvısı
kültürlerinde (%72.7) (16/22) gram pozitif bakteri, %22.3 (5/22) gram negatif bakteri
izole edildi. Kültürde en çok izole edilen bakteri (12/22) %54.4 oranıyla koagülaz
negatif stafilakoktu. Çalışmamızda empirik sefotaksim başlanan 93 hastanın %49.5'inde
tedaviye yanıt alınmadığı için tedavi değişikliği yapıldı. Sefotaksime yanıtsız olgularda;
önceden geçirilmiş peritonit öyküsü, endoskopi, kolonoskopi, profilaktik antimikrobiyal
tedavi ve son 3 ayda hastane yatışı gibi risk faktörleri araştırıldı fakat istatiksel olarak
anlamlı bir fark saptanmadı (p>0,05). Etken bakterilerde in vitro (doğal/kazanılmış)
sefotaksim direnci %63.7, in vivo direnç (10/22) %46 saptandı.
Sonuçlar: Asit sıvısında kültürde üreme oranımız literatürden düşük bulundu. Kültür
üremelerinde son zamanlarda prevelansı artan GPB (çoğunluğu KNS) oranı
çalışmamızda da yüksek bulundu. Empirik sefotaksim tedavi yanıtı %50.5 idi ve
SBP'lerde in vitro sefotaksim direnci in vivo dirençten yüksek bulundu. Hastaların
takibinde ve antibiyotik değişikliğinde, direnç durumundan daha çok klinik ve
laboratuvar yanıtı dikkate alınmalıdır. Son yıllarda siroz hastalarında profilaksi
kullanımının artması, enfeksiyonlara maruziyet ve hastane yatışlarının artması,
endoskopi ve kolonoskopi yapılması, mikrobiyal florada değişiklik dirençli suşların
ortaya çıkmasına neden olmuştur. Olgu sayısının daha fazla olduğu serilerde o bölgenin
mikrobiyolojik etkenlerine, antibiyotik dirençlerine ve hastaya ait risk faktörleri dikkate
alınarak empirik tedavi planlamaları uygun olacaktır.

Abstract:
Introduction: Spontaneous bacterial peritonitis is defined as the number of
polymorphonuclear leucocytes in the acid> 250 / mm³ with a positive culture result.
Spontaneous bacterial peritonitis is an important infectious complication of cirrhotic
patients. The third generation cephalosporin (cefotaxim) is the most preferred antibiotic
in empiric treatment. In this study, we aimed to investigate the clinical efficacy of
cefotaxime used in empirical therapy and to reveal the risk factors of the disease in
cases of clinically unresponsive or cefotaxime resistant bacteria and to provide an
alternative option in SBP empirical treatment.
Materials and Methods: Between 01 September 2015 and 01 September 2016, 97
patients with spontan acid infection who had ascites related to cirrhosis were included in
the study. The data were analyzed using the Statistical Package for the Social Sciences
22.0 package program. Fisher's Exact Test or Pearson Chi-square test was used for
statistical analysis and p values less than 0.05 were considered statistically significant.
Results:
41 of the patients were female (42.3%) and the mean age of all patients was 63.6 ± 14.2.
Of 97 SAE 22.7% were SBP and 77.3% were identified as culture negative neutrocytic
acid. In acidic liquid cultures gram positive bacteria (72.7%) (16/22) and 22.3% (5/22)
gram negative bacteria were isolated. The most isolated bacteria in the culture (12/22)
were coagulase negative staphylococci (54.4%). Treatment changes were made in
49.5% of the 93 patients in whom no treatment response was received with empirical
cefotaxime treatment. We searched the risk factors for cefotaxime resistance such as
previous peritonitis, endoscopy or colonoscopy studies, prophylactic antimicrobial
therapy and hospitalization in the last 3 months but there was no statistically significant
difference (p> 0,05). In vitro (natural / recovered) cefotaxime resistance was 63.7% and
in vivo resistance (10/22) was 46%.
Conclusion: Culture positivity in acid liquid was lower than literature. The rate of GPB
(majority of CNS), which has recently increased, was also high in our study. Empiric
cefotaxime treatment response was 50.5% and in vitro cefotaxime resistance in SBP was higher than in vivo resistance. For this reason, clinical and laboratory responses
should be considered in the follow-up of these patients and in the antibiotic decisions.
Increased use of prophylaxis in cirrhotic patients, exposure to infections and increased
hospitalizations, endoscopy and colonoscopy have led to the emergence of resistant
strains. Empirical treatment planning will be appropriate in the series where there are
more cases, considering the microbiological factors of that region, antibiotic resistance
and the risk factors of the patient.