Süt ineklerinde rasyon protein fraksiyonlarının gübre özellikleri üzerine etkilerinin belirlenmesi
Determination of the effects of ration protein fractions on fecal characteristics in dairy cows
Yazar: ALİ TAŞ
Danışman: PROF. DR. NURETTİN GÜLŞEN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Dışkı = Feces ; Hayvan gübresi = Animal manures ; Hayvan yemleri = Animal feeds ; Proteinler = Proteins ; Rasyonlar = Rations ; Süt inekleri = Dairy cows ; Sığırlar = Cattles ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Bu araştırma süt ineklerinin beslenmesinde protein düzeyi ve fraksiyonlarının dışkının besin madde düzeyleri ve fiziksel özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma, hayvan sayısı 350 baş ve üzeri olan 10 adet ticari süt ineği işletmesinde yapılmıştır. Rasyon ve dışkı örneklerinde besin madde analizleri, rasyonlarda "Penn State Partikül Analiz Eleği", dışkı numunelerinde ise Cargill Dışkı Eleği ile partikül büyüklükleri tayin edilmiştir. Dışkıların kıvam, renk, yayılma alanı, kaba ve kesif yem partikül büyüklükleri gibi fiziksel özellikleri belirlenmiştir. 
Rasyonlar ve dışkılar arasında gruplar arasında protein düzeyi ve fraksiyonel özellikleri açısından istatistiksel olarak farklılık belirlenmemiştir. Rasyon protein düzeyi ve fraksiyonları dışkıdaki besin madde ve hücre duvarı elemanları düzeylerini etkilememiştir. Yaş ve kuru dışkı elek üstü partikül oranları süt ineği gruplarına göre değişiklik göstermemiştir. Rasyon ham protein düzeyinin genellikle dışkı fiziksel özelliklerini etkilemediği fakat A protein fraksiyonunun dışkı yüksekliğini azalttığı (P < 0.05), B fraksiyonunun ise artırdığı (P < 0.01) belirlenmiştir. Rasyon ADICP ve NDICP düzeyleri ile C protein fraksiyonunu artmasının dışkı pH'sını da artırdığı (P < 0.05) tespit edilmiştir. Rasyon C protein fraksiyonu artışının dışkı kıvamını artırdığı belirlenmiştir (P < 0.05). 
Dışkıdaki ham protein düzeyi ile dışkının sindirim düzeneğinde yıkandıktan sonra eleklerde kalan yaş-kuru partikül oranları ve dışkının fiziksel özellikleri arasında bir ilişki bulunmamıştır. Rasyonların "Penn State Partikül Analiz Eleği" ile elendikten sonra ilk elekte (19 mm) kalan partikül oranı arttıkça dışkıda kaba yem partikül uzunluğunun arttığı (P < 0.05); 2. elekte (8 mm) kalan oran arttıkça dışkı yüksekliğinin arttığı (P < 0.05) dışkı kaba yem partikül uzunluğunun azaldığı (P < 0.05); 3. elekte (4 mm) kalan oranın artmasıyla dışkıda kesif yemlere ait partiküllerin arttığı belirlenmiştir (P < 0.05). Penn State Partikül Analiz Eleği ile belirlenen peNDF4mm (P < 0.01) ve peNDF8mm (P < 0.05) düzeylerinin artması ile dışkı pH'daki artış  gösterdiği tespit edilmiştir. 
Sonuç olarak; rasyon protein düzeyi ve fraksiyonel özelliklerinin dışkı protein ve diğer besin madde oranları hakkında genellikle bilgi vermediği; fiziksel dışkı özelliklerini etkilemediği görülmektedir. Eleklerdeki yaş ve kuru dışkı partikül oranlarının rasyondaki protein düzeyi ve fraksiyonları hakkında tam olarak bilgi vermediği söylenebilir.

Abstract:
This study was conducted to determine the effects of protein and protein fractions of diets on fecal nutrient levels and physical characteristics in dairy cattle. The research was carried out in the operation of 10 commercial dairy cow farms with an animal number of 350 heads or more. The nutrient and particle analysis of diets (Penn State Particle Separator) and fecal samples (Nasco Feces Digestion Analyzer) were done. Fecal characteristic such as consistency, color, area, forage and concentrate feed particle sizes were determined. 
There was no statistically significant difference between groups in terms of protein level and fractional characteristics between rations and feces. The ration protein level and protein fractions did not affect the content of nutrients and cell wall contents in the feces. The wet and dry fecal particle ratios on the sieves did not change according to the groups of dairy cows. Although the ration crude protein  level generally did not affect the physical properties of the feces, the A protein fraction decreased stool height (P < 0.05) while the B fraction increased (P < 0.01). Diet ADICP and NDICP levels and C protein fraction increased the fecal pH (P < 0.05). It was determined that increase of ration C protein fraction increased fecal consistency (P < 0.05). 
There was no correlation between the crude protein level in the feces and the wet and dry particle ratios on the "Nasco Feces Digestion Analyzer" screens and the physical properties of the feces. As the percentage of particles of diet remaining on the first screen (19 mm) of the "Penn State Particle Separator" increased, the forage particle length increased (P < 0.05). As the ratio on the 2nd sieve (8mm) increased, the height of the feces increased (P < 0.05) and the forage particle length decreased (P < 0.05). It was determined that the increase of the fraction remaining on the 3rd (4 mm) sieve increased the amount of concentrate sources in the feces (P < 0.05). It was found that the fecal pH also increased with the increase of peNDF4mm (P < 0.01) and peNDF8mm levels (P < 0.05) determined by "Penn State Particle Separator". 
As a result; diet protein level and fractional characteristics generally do not provide information on fecal protein and other nutrient contents; cannot be said to affect physical properties of feces. It can be argued that the wet and dry fecal particle percent remaining on "Nasco Feces Digestion Analyzer" screens do not provide complete information about level and fractions of protein in diets.