Türkiye-Azerbaycan ortak kültüründe yer alan halk türkülerinin karşılaştırılarak incelenmesi
Comparative analysis of folk songs common for Turkish and Azerbaijan cultures
Yazar: BARBAROS DERVİŞ OKAY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SELÇUK BİLGİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Müzik = Music
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Halk türküleri = Folk songs ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Türkiye = Turkey ; Türküler = Folk songs

Özet:
ÖZET Bu araştırmada, tarih boyunca varlığını sürdüren, geleneksel özellikleriyle önem kazanan halk müziğimizin, özellikle Anadolu'nun belirli yörelerinde kullanılan bazı türkülerin iki yakın kültür arasındaki (Türkiye-Azerbaycan) etkileşimi ele alınmıştır. Ortak Türk kültür öğelerini yansıtması ve dil akrabalığımızın olması ise Azerbaycan'a Yakın Doğu halkları içinde ayrı bir önem kazandırır. Azerbaycan halk müziğinin ilmi ve nazari kurucularının yarattığı olumlu koşullar sayesinde, ülkemizde bu türküler geniş ölçüde kullanılmaktadır. Bu araştırmanın gerçekleşmesindeki ana amaç; Türkiye'de mesleki müzik eğitimi veren kurumlarda, Türkiye-Azerbaycan ortak kültüründe yer alan halk türkülerinin kullanımını sorgulayarak, eğitim müziğindeki ortak halk türkülerini saptayıp en çok kullanılan beş türkünün ezgisel yapı, söz, form, ses sının ve ritmik yapı bakımından karşılaştırarak incelemektir. Türkiye-Azerbaycan Halk Müzik kültürünün ortak mirasını kullanan, gelişimine farklı yönlerde devam eden çağdaş müzik eğitimimizde, ortak türkülerin ne ölçüde yer aldığını saptamaya çalışılmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu random yoluyla seçilen 7 müzik eğitimi kurumundan 56 öğretim elemanı ve 205 dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. İlgili kişiler tarafından anket sorulan cevaplanmış ve bulgular istatistiksel işlemlerle tablolar haline getirilmiştir. Anket sonuçlarına göre Azerbaycan'da besteci eseri olan şarkıların Türkiye'de anonim olarak bilindiği ve türkü olarak kullanıldığı saptanmıştır. Araştırmanın, müzik eğitimi kurumlarındaki öğrencilerin bireysel çalgı/ses eğitimi, koro ve orkestra derslerinde kullanılmak üzere yapılan yeni düzenlemelerle nitelikli halk müziği eserlerinin yaygın şekilde kullanılmasına, bu yolla öğrencinin müzikal zevkinin gelişimine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
ABSTRACT In this research our folk music existing throughout the history and important for its traditional peculiarities, especially some songs used in certain parts of Anatolia, and thus the interaction of two close cultures (Turkey-Azerbaijan) is investigated. Reflecting common elements of Turkish culture and having a cognate language Azerbaijan stands out among the Near-Eastern nations. Owing to the favourable conditions created by scientific and theoretical founders of Azerbaijan Folk Music these songs are widely used in our country. The main purpose of this research is to study the usage of common folk songs in Turkish-Azerbaijan culture to define 5 folk songs most frequently used by vocational musical educational institutions and to make comparative analysis of their melodical structure, words, form, sound range and rhytmical structure. An attempt was made to decide to what extent common folk songs are involved in our modern musical educational which although developing in a different direction, uses the heritage of Turkish-Azerbaijan folk music culture. The experimental group of the research consists of 56 teachers and 205 fourth grade students of 7 musical educational institutions chosen at random. The corresponding persons filled in a questionnaire and after statistical analysis the findings were arranged in a table. The experimental results show that author composition in Azerbaijan are known as anonymous in Turkey and used as folk songs. We believe that the quality folk musical compositions presented in the research in new transcription to be widely used in choir, orchestra and individual instrument/ vocal lessons by students of musical educational institutions will help in developing their taste for music.