Binaların yeniden işlevlendirilmesinde mekansal kurgunun kültür ve eğlence merkezi üzerinden değerlendirilmesi (Bomontiada örneklemesi)
Evaluation of spatial setup for the re-used buildings through cultures and entertai̇nment centers in Bomontiada
Yazar: CANA TÜRKER
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN ARAYICI
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı / İç Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Mimarlık = Architecture ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Toplum yaşadığı siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel gelişmeler sonucunda sürekli gelişmekte ve değişmektedir. Günümüzdeki teknolojik gelişmeler bu sürecin daha da hızlanmasına sebep olmaktadır. Oluşan yeni mekân ve işlev ihtiyacı her geçen gün artmakla birlikte kullanılan bazı işlevler ise geçerliliğini yitirmiştir.

Kent içerisinde yer alan binalar o kentte yaşayan insanların ihtiyaçları doğrultusunda yapılmakta ve kentteki insanların kullanımları sayesinde yaşam bulmaktadırlar. Zamanında mekân kullanıcılarının istekleri doğrultusunda, mekânsal kurgulanmalarının ve işlevlerinin verildiği binalar pek çok farklı nedenle yetersiz kalmaları sonucu işlevsel olarak kullanışsız hale gelip, terk edilebilmektedir.

Terk edilen binalar işlevsel olarak ömrünü tamamlamış olsa da yapısal olarak hala kullanılabilir durumda olabilirler. Bu binalara verilecek olan yeniden işlevler ile mekânsal kurgulanmalarının tanımlanan işlevler doğrultusunda yeniden tasarlanıp binaların sürdürülebilirliği sağlanarak yeniden kullanım iyi bir yapım yöntemidir.

Yeniden işlevlendirilmenin tercih edilir bir yapım yöntemi haline gelmesi için, bu konu hakkında literatür araştırmaları yapılarak yeniden işlevlendirme ile restorasyon arasındaki farklar ortaya koyulmuştur. Mevcut bina, işlev ve eski işlev-yeni işlev kavramları, binaların yaşamsal döngüsü kavramı, yeniden işlevlendirmeyi gerektiren temel kavramların tanımlamaları üzerinde durularak, yapılacak yeniden işlevlendirme projelerinde dikkat edilmesi gereken hususlar belirtilmiştir.

Yeniden işlevlendirilecek mevcut binalar fiziki, sosyal, kültürel, ekonomik ve çevresel farklılık göstermektedirler. Bu sebepten yeniden işlevlendirme konusu detaylı bir şekilde ele alınarak; nedenleri, müdahale yöntemleri ve mevcut bir binanın dönüştürülmesinin sağlayacağı yararlar üzerinde durulmuştur.

Her yönüyle araştırılarak ele alınan yeniden işlevlendirme tanımı, tez çalışmasının daha spesifik olması amacıyla belirlenen Kültür ve Eğlence Merkezi konusuna ve saptanan zaman dilimine uyan yapı örneklerinin araştırılmasıyla devam etmiştir. Araştırma yapılırken seçilen örneklerdeki mevcut binanın orijinal işlevleri, yapısal özellikleri, bulundukları çevrenin potansiyelleri ele alınmış verilen yeni işlevlerin gerektirdiği mekânsal kurgulamasına ve teknik özelliklerine dikkat edilmiştir.

Portekiz, Rusya ve Türkiye'de yapılan dönüşüm projeleri kapsamında mevcut binanın verilecek yeni işlevler için yeterli olmaması durumunda yapılan ek bina ya da binalarla olan ilişkisine, yapılan yeni mekânsal kurgulanmalara ve mimarların vermiş olduğu tasarım kararlarına bakılarak birbirleri arasındaki uyum ya da farklılaşmalar ele alınmıştır.

Seçilen bölge olan Bomonti'de gerçekleşen, Tarihi Bomonti Bira Fabrikasının Bomontiada Kültür ve Eğlence Merkezine dönüştürülmesi projesi araştırılarak incelenmiştir.

Abstract:
The society is constantly developing and changing as a result of the political, social, economic and cultural developments of the society. Recent technological developments accelerate this process. The necessity of new space and re-use is increasing day by day, but some of the functions have lost their effectiveness.
 
The buildings in the city are built in accordance with the needs of people living in the city and the use of people keep them living in the city. The buildings where spatial constructs and re-use adaptations were done with the request of the owner can be abandoned and become inadequate as a result of many reasons.  

Even though abandoned buildings have been lost their functionalities, they may still be structurally usable. It is a good method to re-design the spatial constructs with given re-use adaptations and to ensure the sustainability of the spaces.

Literature researches have been carried out on the differences between the re-use and the restoration to determine re-use as a preferred method. The concept of the life cycle of buildings and the definitions of basic concepts that require re-use adaptation were emphasized.

Existing buildings to be re-used show physical, social, cultural, economic and environmental differences. For this reason, the re-use adaptation issue was discussed in detail; reasons, intervention methods and the benefits of transforming an existing building.

The definition of re-use adaptation was discussed in all aspects and in order to make the thesis more specific certain examples of the culture and entertainment center were studied. The original function and the structural features of the building, and the potential of its environment were investigated. 

Within the scope of the transformation projects carried out in Portugal, Russia, and Turkey, in case of insufficiency of the existing building for the re-use adaptation the relation between the additional buildings and the building itself, the new spatial constructs and the design decisions made by architects were studied.

The project of transforming historical Bomonti Brewery to Bomontiada Culture and Entertainment Center was investigated and discussed.