Seyreltilmiş sodyum hipokloride (çamaşır suyu) maruz bırakılmış kan ve seminal sıvı lekelerinden DNA geri kazanımı
DNA recovery from blood and seminal liquid spots exposed in diluted sodium hypochloride (bleach)
Yazar: ENGİN DAMLA GÖK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA ÜNSAL SAPAN
Üsküdar Üniversitesi / Bağımlılık ve Adli Bilimler Enstitüsü / Adli Bilimler Ana Bilim Dalı / Adli Genetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Biyoloji = Biology ; Genetik = Genetics

Özet:
Fiziksel ve psikolojik şiddet günümüzde oldukça fazla rastlanılan bir durum haline dönüşmüştür. Dünyada gerçekleşen en büyük suçların zirvesini cinayet ve cinsel saldırı/istismar oluşturmaktadır. Yaşanılan durumlar göz önüne alındığında mağdur profilini en fazla kadın ve çocuklar oluşturmaktadır. Bu durum gerek fiziki güç yetersizliği gerekse ekonomik açıdan kadının ve çocuğun birine bağımlı olarak görülmesinden veya görülmek istenmesinden kaynaklanmaktadır. Bu sebeplerle mağdurlar genellikle yaşadığı olaylar sonrası ses çıkarmamakta ya da toplumsal baskı yüzünden suçu-olayı gizlemek zorunda kalmaktadır. 
Adli olaylarda seminal sıvı, kıl, tırnak, deri örnekleri, kan, tükürük gibi biyolojik delillere oldukça sık rastlanılır. Olay yerinde bulunan biyolojik delillerin davanın çözülmesi ve adaletin en kısa sürede sağlanması açısından önemi oldukça büyüktür. Biyolojik deliller dış etmenlerden oldukça fazla etkilenmektedir. Bu yüzden mümkün olan en kısa sürede tespit edilip inceleneceği laboratuvara uygun koşullar sağlanarak ulaştırılması gerekmektedir. Şiddet suçlarında en sık rastlanılan biyolojik deliller ise seminal sıvı ve kandır. Bu biyolojik örnekler bulunma sürelerine göre değişiklik gösterse de kurumuş veya sıvı halde bulunabilir. Genellikle bu lekelere değişik formlarda ki yüzeylerde rastlanılabilmektedir. Olay yerinde ki yastık, yorgan, çarşaf, koltuk yüzeyi vb. dış yüzü kumaş ile çevrili eşyalar üzerinde veya mağdurun kıyafetleri-bedeni üzerinde tespit edilmektedir. 
Bu biyolojik deliller bazen suçlu tarafından kasten arkada iz bırakmamak adına yok edilmeye çalışılmaktadır. Bazı durumlarda ise toplum baskısı ve mağdura hissettirilen çaresizlik hissi gibi psikolojik etmenler yüzünden mağdur tarafından bilerek veya bilmeden yok edilmeye çalışılmaktadır. 
Bu çalışmada; kasıtlı olarak seyreltilmiş sodyum hipokloritte (çamaşır suyu) ekletilmiş deliller üzerinden DNA geri kazanımı çalışması yapılmıştır. Biyolojik delil olarak kan ve semen lekesi kullanılmış olup kot ve pamuklu olmak üzere farklı kumaş tipine lekeme yapıldıktan sonra seyreltilmiş sodyum hipokloride (çamaşır suyu) maruz bırakılmıştır. Lekeli kumaşlar sonrasında deterjan ile birlikte 90 ℃'de yıkanıp kuruması beklenmiştir. Kuruyan kumaş parçalarına UV ışık ve luminol muamelesiyle ön tespit yapılmış, sonrasında DNA izolasyonu ve DNA miktar ölçüm çalışması yapılmıştır. Kişilerin genetik özellikleri göz önüne alındığında, farklı miktarlarda kan ve semen lekeli seyreltilmiş sodyum hipokloride (çamaşır suyu) maruz bırakılmış kumaş parçalarından DNA elde edilebilmiştir.
Çalışmamız kasti olarak veya psikolojik etmenler sebebiyle yok edilmek amacıyla seyreltilmiş sodyum hipokloride (çamaşır suyu) maruz bırakılmış deliller üzerinden DNA geri elde edilmesi ve adaletin en kısa sürede sağlanması açısından önemlidir

Anahtar Kelimeler: Adli Bilimler, Cinsel Saldırı, Kan Lekesi, Semen Lekesi, Adli Genetik, Çamaşır Suyu, Sodyum Hipoklorit, Seyreltilmiş Sodyum Hipokloride (Çamaşır Suyu) Maruz Bırakılmış Kan Lekelerinden DNA İzolasyonu, Seyreltilmiş Sodyum Hipokloride (Çamaşır Suyu) Maruz Bırakılmış Semen Lekelerinden DNA İzolasyonu

Abstract:
Physical and psychological violence has become a common situation today.  Murder and sexual assault / abuse constitute the peak of the biggest crimes in the world.  Considering the situations experienced, the victim profile is mostly women and children.  This situation stems from the fact that the woman and the child are seen or wanted to be seen as dependent on someone in terms of both physical strength and economical aspects.  This situation may cause the victim to be unable to make a sound or to want to hide it due to social pressure.
 Biological evidence such as seminal fluid, hair, nail, skin samples, blood, and saliva are frequently encountered in forensic cases.  The biological evidence found at the crime scene is of great importance in terms of resolving the case and ensuring justice as soon as possible.  Biological evidence is highly affected by external factors.  Therefore, it should be delivered to the laboratory where it will be detected and examined as soon as possible, under appropriate conditions.  The most common biological evidence is seminal fluid and blood.  Although these biological specimens vary according to their duration of existence, they can be dried or liquid.  Generally, these stains can be found on surfaces in different forms.  Pillows, quilts, sheets, seat surfaces, etc. at the scene.  it is detected on the objects covered with fabric 9on the outer surface or on the clothes-body of the victim.
 Biological evidence is sometimes deliberately tried to be destroyed by the criminal in order not to leave any traces behind.  In some cases, the victim intentionally or unknowingly tries to be destroyed by psychological factors such as social pressure and the feeling of helplessness made to the victim.
 In this study;  DNA recovery study was carried out on evidence that was deliberately kept in diluted sodium hypochlorite (bleach).  In this study, blood and semen stains were used as biological evidence and they were exposed to diluted sodium hypochlorite (bleach) after staining on different fabric types, including denim and cotton.  Stained fabrics were then washed at 90 degrees with detergent and then allowed to dry.  The dried fabric parts were pre-determined by UV light and luminol treatment, then DNA isolation and DNA quantity measurement studies were carried out.  Considering the genetic characteristics of the individuals, DNA was obtained from fabric pieces exposed to different amounts of blood and semen stained diluted sodium hypochlorite (bleach) .
 Our study is important in terms of recovering DNA from evidence exposed to diluted sodium hypochlorite (bleach) in order to be destroyed intentionally or due to psychological factors and to ensure justice as soon as possible. 

Keywords: Sexual Assault, Blood Stain, Semen Stain, Forensic Genetics, Forensic Science, Bleach, Sodium Hypochlorite, DNA Isolation From Blood Stains Exposed To Diluted Sodium Hypochlorite (Bleach), DNA Isolation From Semen Stains Exposed To Diluted Sodium Hypochlorite (Bleach)