Sınıf öğretmeni adayları için aktif öğrenme temelli çocuk hakları eğitimi
Active learning-based children rights education for primary school teacher candidates
Yazar: TUĞÇE NUR KARATAŞ
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE ÖZTÜRK
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Aktif öğrenme = Active learning ; Aktif öğrenme yöntemleri = Active learning methods ; Eğitim programları = Education programs ; Eğitim yöntemleri = Education methods ; Sınıf öğretmenliği = School teachers ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Çocuk hakları = Children's rights ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmada aktif öğrenme temelli çocuk hakları eğitiminin sınıf öğretmeni adaylarının çocuk haklarına ilişkin anlayış ve tutumları üzerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada karma yöntem araştırma desenlerinden açımlayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunu eş değer olmayan ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen, nitel boyutunu ise durum araştırması oluşturmuştur. Deneysel uygulamalar üçüncü sınıf düzeyinde öğrenim görmekte olan 36'sı deney 36'sı kontrol grubunda olmak üzere 72 sınıf öğretmeni adayı ile yürütülmüştür. Nitel verilerin toplandığı katılımcı grubunu ise deney grubunu oluşturan sınıf öğretmeni adayları arasından amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi ile belirlenmiş 12 sınıf öğretmeni adayı oluşturmuştur. Araştırmada Aktif öğrenme temelli çocuk hakları eğitimi programı geliştirilmiş olup, 13 hafta boyunca deney grubuna AÇHEP ile kontrol grubuna geleneksel öğretim yöntemi ile çocuk hakları eğitimi verilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Çocuk Haklarına İlişkin Tutum Ölçeği ve Anlayış Gelişimi Değerlendirme Formu deney ve kontrol grubuna ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Programın Etkililiğine ve Bireysel Gelişime İlişkin Görüşme Formu ise araştırmanın nitel boyutunun katılımcılarını oluşturan 12 sınıf öğretmeni adayına uygulanmıştır. Araştırmanın nitel verileri yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile toplanmıştır. Araştırmanın nicel verileri bağımsız gruplar t testi, nitel verileri ise içerik analizi yapılarak çözümlenmiştir. Araştırma sonuçları, sınıf öğretmeni adaylarının çocuk haklarına ilişkin tutum son ölçüm puanlarının deney grubu lehine anlamlı bir şekilde farklılaştığını, anlayış gelişimlerinin ise deney grubunda daha iyi olduğunu göstermiştir. Ayrıca deney grubunda bulunan sınıf öğretmeni adayları ile yapılan görüşmelere ilişkin sonuçlar da Aktif öğrenme temelli çocuk hakları eğitiminin sınıf öğretmeni adaylarında çocuk haklarına ilişkin anlayış, tutum, davranış ve mesleki gelişim bağlamında çeşitli katkılar sağladığını göstermiştir. Araştırma, öğretmen eğitiminde çocuk hakları eğitiminin aktif öğrenme ile nasıl gerçekleştirilebileceğine ilişkin örnek bir uygulama olması ve bilgiler sunması açısından önem taşımaktadır.
Anahtar sözcükler: Çocuk Hakları, Çocuk Hakları Eğitimi, Aktif Öğrenme, Program Geliştirme, Sınıf Eğitimi.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the effect of active learning-based children rights education on the understanding and attitudes of primary school teacher candidates towards children's rights. Explanatory sequential design, one of the mixed method research designs, was used in the study. The quantitative dimension of the study consisted of a non-equivalent quasi-experimental design with a pretest-posttest control group, and the qualitative dimension of the study was a case study. Experimental implementations were carried out with 72 primary school teacher candidates, 36 of whom were in the experimental group and 36 in the control group, who were studying at the third-grade level. The participant group, from which qualitative data were collected, consists of 12 primary school teacher candidates selected by criterion sampling method among the primary school teacher candidates in the experimental group. In the study, an active learning-based children rights education program (ACREP) was developed, and children's rights education was implemented to the experimental group with ACREP and to the control group with traditional teaching method for 13 weeks. As data collection tools in the study, the Attitude Scale towards Children's Rights and the Development of Understanding Evaluation Form were implemented to the experimental and control groups as pretest and posttest. The Interview Form on the Effectiveness of the ACREP and Personal Development was implemented to 12 primary school teacher candidates who were the participants of the qualitative dimension of the study. Qualitative data of the study were collected by semi-structured interview. Quantitative data of the study were analyzed by independent groups t-test and qualitative data were analyzed by content analysis. The results of the research revealed that the posttest scores of the primary school teacher candidates' attitudes towards children's rights differed significantly in favor of the experimental group and the understanding development of children's rights was better in the experimental group. In addition, the results of the interviews with the primary school teacher candidates in the experimental group revealed that ACREP provided various contributions to the primary school teacher candidates in terms of understanding, attitude, behavior, and professional development regarding children's rights. The study is important in terms of being an exemplary implementation and presenting information on how children's rights education can be carried out with active learning in teacher education. 
Keywords: Children's Rights, Children's Rights Education, Active Learning, Curriculum Development, Primary Education