Zorunlu vatandaşlık davranışlarının sistematik literatür incelemesi: Bir bibliyometrik ve meta-analiz çalışması
A systematic literature review of compulsory citizenship behaviors: A bibliometric and meta-analysis study
Yazar: ZEYNEP KAPTAN
Danışman: DOÇ. DR. BORA YILDIZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışmanın amacı, literatürdeki zorunlu vatandaşlık davranışları araştırmalarının bibliyometrik ve meta-analizini gerçekleştirmektir. Bibliyometrik analizlerde sıklıkla kullanılan R programlama dilindeki bibliometrix paketi ile Web of Science (WoS) veri tabanındaki zorunlu vatandaşlık davranışlarını konu alan çalışmaları belirlemek amacıyla "compulsory citizenship behavior" kavramını içeren makaleler taranmış ve 44 makalenin bibliyometrik verileri indirilmiştir. Meta-analizin veri seti için 17.491 örneklem büyüklüğüne sahip 53 bağımsız çalışmanın korelasyon temelli meta-analizi yapılmıştır. Bibliyometrik analizde, zorunlu vatandaşlık davranışları (ZVD) alanında 74 kurum içerisinden en etkili kurum %5.41 yayın oranı ile Tongji Üniversitesi, Huaqiao Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi olmuştur. En üretken yazar olarak ise Hongdan Zhao belirlenmiştir. En çok yayın yapan 27 dergi arasında ise ilk sırada Frontiers in Psychology (%18.18) yer almaktadır. Meta-analiz sonuçlarına göre, zorunlu vatandaşlık davranışları cinsiyet ve çocuk sayısı gibi demografik değişkenlerle negatif yönde ilişkilidir. Değişkenlerle olan ilişkisi incelendiğinde ise zorunlu vatandaşlık davranışları işten ayrılma niyeti, ahlaki çözülme, kariyerizm, hissedilen zorunluluk, iş-aile çatışması, örgüt temelli öz saygı, istismarcı yönetim algısı, güvenilme duygusu, örgütsel sinizm, tükenmişlik, üretkenlik karşıtı işyeri davranışları, uyumluluk maskesi, işe yabancılaşma, örgüte yönelik öfke, vatandaşlık baskısı ve iş stresi ile pozitif yönde ilişkilidir. Ayrıca iş özerkliği, lider-üye etkileşimi, psikolojik güvenlik, örgütsel kimlik, iş tatmini ve örgütsel bağlılık zorunlu vatandaşlık davranışları ile negatif yönde ilişkilidir. Yukarıdaki bulgulara göre, zorunlu vatandaşlık davranışlarının iş stresi, tükenmişlik, işe yabancılaşma, işten ayrılma niyeti ve kariyerizm ile pozitif yönde ilişkili olduğu; iş tatmini, iş özerkliği ve örgütsel bağlılık gibi algı, tutum ve davranışlarla ise negatif yönde ilişkili olduğu söylenebilir. Bu korelasyon değerleri göz önüne alındığında, zorunlu vatandaşlık davranışlarının örgütler için istenmeyen sonuçlara yol açabilen ve olumsuz algı, tutum ve davranışları arttıran bir özelliğe sahip olduğu söylenebilir.

Abstract:
This study aims to conduct a bibliometric and meta-analysis of compulsory citizenship behaviors research. Using the R programming language and the bibliometric package, we analyzed 44 articles from the Web of Science (WoS) database that focused on "compulsory citizenship behavior". Additionally, a correlation-based meta-analysis was conducted on 53 independent studies with a total sample size of 17,491. In the bibliometric analysis, Tongji University, Huaqiao University and Istanbul University emerged as the most influential institutions in the field of compulsory citizenship behaviors with a publication rate of 5.41% out of 74 institutions. Hongdan Zhao was identified as the most productive author. Among the 27 most published journals in this field, Frontiers in Psychology (18.18%) ranks first. According to the meta-analysis results, compulsory citizenship behaviors are negatively related to demographic variables such as gender and number of children. When its relationship with the variables is examined, compulsory citizenship behaviors was positively associated with job stress, moral disengagement, burnout, felt obligation, work-family conflict, organizational based self esteem, abusive supervision perception, feeling trusted, organizational cynicism, work alienation, counterproductive workplace behaviors, facades of conformity, turnover intention, anger toward organization, citizenship pressure, and careerism. Furthermore, job satisfaction, job autonomy, leader-member exchange, psychological safety, organizational identification, and organizational commitment were negatively associated with compulsory citizenship behaviors. According to the above findings, compulsory citizenship behaviors (CCB) are positively related to job stress, burnout, work alienation, iturnover intention and careerism; It can be said that it is negatively related to perceptions, attitudes and behaviors such as job satisfaction, job autonomy and organizational commitment. Considering these correlation values, it can be said that compulsory citizenship behaviors are leading to an undesirable results for organizations, have a characteristic increasing negative perceptions, attitudes, and behaviors.