Türkiye'de vergi şeffaflığının beps eylem planları ve danıştay kararları çerçevesinde değerlendirilmesi
Evaluation of tax transparency in Turkey in the framework of beps action plans and council of state decisions
Yazar: EBRU DEMİRKIRAN ADA
Danışman: PROF. DR. ONUR EROĞLU
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Agresif vergi planlaması = Agressive tax planning ; Danıştay = Council of State ; Kurumlar vergisi = Corporate tax ; OECD ülkeleri = OECD countries ; Uluslararası vergi anlaşmaları = International tax treaties ; Uluslararası çifte vergilendirme = International double taxation ; Zararlı vergi rekabeti = Harmfull tax competition ; Çifte vergilendirme = Double taxation

Özet:
Küreselleşmeyle birlikte sermaye hareketlerinin hızlanması çok uluslu şirketlerin vergilendirilme(me) sorunları uluslararası alanda vergi uyumsuzluklarını ve zararlı vergi rekabetini beraberinde getirmiş ve devletlerin vergi tabanlarının aşınmasına ve vergi geliri kaybına neden olmuştur. Dünya çapında kamu politika yapıcıları koordinasyon çabalarını üstlenmiş ve vergi şeffaflığını dolayısıyla çokuluslu şirketlerin daha başarılı bir şekilde vergilendirilmesini hedefleyen reformlar ortaya çıkarmaya çalışmışlardır. Bu koordinasyon çalışmalarının başında ise OECD yer almaktadır.
Bu çalışmanın amacı OECD'nin hazırladığı BEPS eylem planlarının ve bu kapsamda yapılan düzenlemelerin vergi şeffaflığına sağladığı katkının incelenmesi, uygulama süreci, Türkiye'nin bu uygulamalar karşısında aldığı aksiyonların ve attığı adımların incelenmesidir. Bu inceleme kapsamında Danıştay'da görülen örnek vergi davalarının OECD eylem planlarında bahsi geçen uluslararası vergi sorunları çerçevesinde vergi şeffaflığı açısından değerlendirilecektir. Vergi şeffaflığına ilişkin uluslararası alanda çok sayıda çalışma yapılmasına rağmen ulusal alanda sınırlı sayıda çalışma yapılmıştır. Ulusal alanda yapılan çalışmaların azlığı, konuyla ilgili boşluk ve Türkiye'nin hem vergi şeffaflığı sürecindeki yerinin ortaya konulması hem de konunun mahkeme kararlarıyla desteklenmesi çalışmayı diğer çalışmalardan ayıracaktır. Çalışma nitel araştırma çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada vergi şeffaflığıyla ilgili oluşturulacak zemin için doküman analizi yöntemi seçilirken son bölümde incelenecek mahkeme kararları için hukuk metodolojisinden yararlanarak dava analizi (case analysis) yöntemi kullanılmıştır.

Abstract:
The acceleration of capital movements with globalization, the problems of non-taxation of multinational companies brought along tax incompatibility and harmful tax competition in the international arena and caused the erosion of the tax bases of the states and the loss of tax revenue. Public policy makers around the world have undertaken the coordination efforts and sought to introduce reforms aimed at tax transparency and thus more successful taxation of multinational corporations. The OECD is at the forefront of these coordination efforts. 
        The aim of this study is to examine the contribution of the BEPS action plans prepared by the OECD and the regulations made in this context to tax transparency, the implementation process, the actions, and steps taken by Turkey against these practices. In addition, within the scope of this review, sample tax cases before the Council of State will be evaluated in terms of tax transparency within the framework of international tax problems mentioned in OECD action plans. Although there are many studies on tax transparency in the international arena, a limited number of studies have been carried out in the national field. The scarcity of studies in the national field, the gap on the subject, and the revealing of Turkey's place in the tax transparency process and the support of the subject with court decisions will distinguish the study from other studies. The study was carried out within the framework of qualitative research. While the document analysis method was chosen for the ground to be created for tax transparency in the research, the case analysis method was used by making use of the legal methodology for the court decisions to be examined in the last section.