İhracat yapan işletmelerde kur riski yönetimi ve Denizli bölgesinde değişik ölçekli firmalarda uygulama
Foreign exchange rist management on the exporting firms and application on the different scale firms in the Denizli region
Yazar: MUSTAFA YILDIRAN
Danışman: DOÇ.DR. MUSTAFA TANYERİ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Döviz kuru riski = Exchange rate risk ; Kur riski = Rate of exchange risk ; Risk yönetimi = Risk management ; İhracat = Export ; İhracat işletmeleri = Exporting firms ; İşletmeler = Businesses

Özet:
ÖZET İşletmeler kur riskini belirli araç ve yöntemlerle yönetebilir. İhracat yapan işletmeler kur riskini yönetmek için işletme-içi ve işletme-dışı çeşitli araç ve yöntemleri kullanabilmektedir. İşletme-içi araç ve yöntemler, nakit işlemlerini hızlandırma veya geciktirme, netleştirme, uyumlaştırrna, döviz sepetleri, faturalama dövizinin seçimi, faturalama merkezleri, pazarlama ve üretim fonksiyonlarının değiştirilmesidir. İşletme-dışı araçlar ve yöntemler, leasing, forfaiting, factoring, varlığa dayalı menkul kıymet ihracatı, döviz opsiyonları, döviz swaplan, döviz vadeli işlemleri, taban ve tavan anlaşmalarıdır. İhracat yapan işletmelerin kur riskini algılamasında ve risk yönetimde uyguladığı stratejileri ve teknikleri araştırmak amacıyla, Denizli bölgesinde faaliyet gösteren işletmeler üzerinde anket tekniği uygulanmıştır. 50 işletmeden alman sonuçlar, işletmelerin ihracata son yıllarda yoğun olarak yöneldiğini, her konjonktürde ihracat yaptıkları, kendi markalarıyla ve fason olarak ihracat yaptıkları, daha çok Avrupa Birliği ülkelerine ihracat yaptıkları ve satışların ihracat içindeki payının yüksek olduğu tespit edilmiştir. İşletmelerin ihracatta en önemli risk olarak kur riskini algıladığım göstermektedir. Döviz kuru riski türlerinden işlem riskini yüksek seviyede algıladığı, ekonomik riski ikinci sırada algıladığı ve çevirme riskini daha az algıladığı ortaya çıkmıştır. İşletmeler riskler içinde, işlem riskini yönetmeye önem vermekte ve yönetim faaliyetlerinde işletme-içi stratejilerin yoğun kullanmaktadır. İşletmeler kur riskinden korunma stratejilerinin uygulanmamasında, "Türkiye 'de bu stratejiler uygulanamaz" şeklinde zihniyet engeli bulunmaktadır. Sonuçta, ihracat yapan işletmeler döviz kuru riskini algılamaktadırlar ve döviz kuru riskini yönetmek için yeni çalışmalara başlamayı istemektedirler.

Abstract:
ABSTRACT The firms can manage the foreign exchange risk with certain instruments and methods. The export firms may use some internal firm strategies and instruments, and external firm strategies and instruments to control foreign exchange risk. Internal firm strategies and instruments leading and lagging, netting, matching, exchange diversification, the selection of invoice currency, invoicement center and to change the marketing and manufacturing functions. External firm strategies and instruments are leasing, factoring, forfeiting, secularization, currency options, currency swaps, currency future contracts, and the floor-ceiling contracts. A survey technique on the firms which acts in Denizli region has been done to research the strategies and techniques of exporting firms that they apply at perceiving the foreign exchange risk and managing these risks. The result of this survey taken from 50 firms indicates the following. The firms are intensively inclining to export. They are exporting in every condition and systematically. They export both with their brands and style brands. They export to European Union most. It is indicated that the export sales in total sales are very high. The most import risk that perceived by the firms is foreign exchange risk in export. It is indicated that the firms perceive the transaction risk at higher levels and the economic risk at second rank and the translation risk at minimum levels. The firms mostly prefer to manage the transaction risk and they apply the internal strategies and instruments. According to the firms, there has been an idea that in Turkey these strategies can not be applied. Consequently, it is understood that, the exporting firms perceived the foreign exchange risk and they desire to manage the foreign exchange risk. VI