Değerler eğitiminin okul rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerine yansımaları
Reflections of values education on school guidance and psychological counseling services
Yazar: MUSTAFA ENES YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. LEVENT YAKAR
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders programları = Curriculum ; Değerler eğitimi = Values education ; Eğitim kurumları = Education establishments ; Eğitim programları = Education programs ; Gelişimsel rehberlik programı = Developmantal guidance program ; Psikolojik danışma = Psychological counseling ; Rehber öğretmenler = Guidance teacher ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Bu araştırma değerler eğitimiyle okul rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri arasındaki ilişkiyi okul psikolojik danışman/rehber öğretmen görüşlerine ve okullarda uygulanan okul yıllık rehberlik programına göre incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma durum çalışma deseninde nitel yöntem kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmada hem görüşme hem de doküman incelemesi gerçekleştirildiği için nitel araştırma yöntemlerinden çeşitleme/üçgenleme modeline sahiptir. Araştırmanın çalışma grubunu Hatay ili Antakya ilçesinde farklı okul kademelerinde 2020-2021 eğitim öğretim döneminde görev yapmakta olan 32 psikolojik danışman/rehber öğretmen oluşturmaktadır. Doküman incelemesi için yarı yapılandırılmış görüşme formuyla beraber farklı kademeden 51 tane okulun yıllık rehberlik planları kullanılmıştır. Verilerin analizinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre psikolojik danışmanlar okullarda değerler eğitimi çalışmalarının yapılmasının bazı uygulama eksiklikleri olsa dahi öğrencilere fayda sağladığını, kişiliklerine olumlu katkılar yaptığını vurgulamışlardır. Değerler eğitimi uygulamalarının öğretim programlarında ve en son sınıf rehberlik programlarında vurgulanması olumlu görülmekle beraber öğretmenlere, psikolojik danışman/rehber öğretmenlere programlarda istenilen değerler eğitimi çalışmalarının uygulamaya nasıl geçirileceği açıkça anlatılmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Okul rehberlik ve psikolojik danışma servislerinde psikolojik danışmanların öğrencilerde gözlemledikleri olumsuz davranışlarda saygı, sorumluluk, özdenetim, dostluk, dürüstlük ve sabır değerlerinin eksikliğinden kaynaklanan problemlerin ön planda olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İstenmeyen öğrenci davranışlarının azaltılmasında öğrencilerle bireysel psikolojik danışma yapma, aile eğitim çalışmaları yapma, öğretmenlerle işbirliği yapma ve öğrencilere değer farkındalığı kazandırma psikolojik danışmanlar tarafından ön plana çıkarılan çözüm önerileri olarak belirtilmiştir. Sonuç olarak değerler eğitiminin güncellenen eğitim programlarıyla beraber eğitim paydaşları içerisinde yansımalarının arttığı görülmektedir. Yansımalarının görüldüğü alanlardan biri de okullarda uygulanan rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleridir. İki alanın da birbiriyle olan ilişkisi ve birbirlerine olan katkılarının artması bundan sonraki süreçlerde beklenebilir.

Abstract:
This research aims to examine the relationship between values education and school guidance and counseling services according to the opinions of school counselors/guidance teachers and the school annual guidance program implemented in schools. The research was carried out using the qualitative method in the case study design. Since both interviews and document analysis were carried out in this research, it has a diversification/triangulation model, one of the qualitative research methods. The study group of the research consists of 32 psychological counselor/guidance teachers working at different school levels in the Antakya district of Hatay province in the 2020-2021 academic year. For the document review, the annual guidance plans of 51 schools from different levels were used together with the semi-structured interview form. Content analysis technique was used in the analysis of the data. According to the results obtained, the psychological counselors emphasized that the values education studies in schools benefit students and make positive contributions to their personalities, even if there are some practical deficiencies. Although it is considered positive that values education practices are emphasized in the curriculum and the latest grade guidance programs, it has been concluded that the teachers, psychological counselor/guidance teachers are not clearly explained how the desired values education studies will be put into practice in the programs. It has been concluded that the problems arising from the lack of respect, responsibility, self-control, friendship, honesty and patience values are at the forefront in the negative behaviors observed by the psychological counselors in the school guidance and psychological counseling services. Individual psychological counseling with students, family education studies, cooperation with teachers and raising students' value awareness in reducing undesirable student behaviors are stated as the solution suggestions put forward by psychological counselors. As a result, it is seen that the reflections of values education among education stakeholders have increased with the updated education programs. One of the areas where its reflections are seen is the guidance and psychological counseling services applied in schools. The relationship between the two fields and the increase in their contribution to each other can be expected in the following processes.