Uluslararası ilişkilerde güç intikal teorisi: Britanya, ABD ve Çin
Power transition theory in internatinal relations: Britain, USA and China
Yazar: FAZLI DOĞAN
Danışman: PROF. DR. BİROL AKGÜN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Britanya = Britain ; Güç İntikal Teorisi = Power Transition Theory ; Hegemonya = Hegemony ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Çin = China

Özet:
Bu çalışmada Britanya Hegemonyası, Amerikan Hegemonyası ve Çin'in yükselişi Güç İntikal Teorisi (GİT) perspektifinden karşılaştırmalı olarak tartışılmıştır.  Her hegemonyanın veya hegemonik yükselişin kendi tarihsel ve özgün koşulları vardır. Kendine has niteliklerinin yanında hegemonyaya giden süreçlerde yapısal benzerlikler de söz konusudur. GİT ile modern dönemlerdeki hegemonik değişimi/değişimleri teorik olarak açıklamak mümkündür.  Çin ve ABD arasında, yükseliş dönemlerindeki kapasitelerini yükseltme ve dış politik davranışları bağlamında benzerlikler vardır.  Bu çalışma, henüz yükselişini tamamlamamış ve büyük güç, bölgesel güç, gelişmekte olan güç ve süper güç özelliklerini aynı anda barındıran bir melez güç olsa da geleceğin hegemon gücünün Çin olabileceği iddiasındadır. 
	GİT'e göre, sanayi devrimi ile birlikte devletlerin gücünü endüstrileşmeden kaynaklı iç kapasiteleri belirlemektedir. Her devlet bu bakımdan potansiyel, yükseliş ve olgun güç olma aşamalarını yaşar. Ancak her devlet uluslararası sistemin hiyerarşik yapısında en tepede olamaz. Yani dominant veya hegemon güç olabilmek için coğrafi olarak ve insani sermaye (nüfus gücü) konusunda büyük olmak gerekmektedir. Britanya hem nüfus hem coğrafi zafiyetini kolonileşme ile aşmıştır. ABD, kurulduktan göreli olarak kısa bir süre sonra bir büyük güç olmuş ve iç savaş sonrası başlayan yükseliş döneminde dışardan gelen göçlerle insani sermaye açığını kapatmıştır. Çin ise, coğrafi büyüklüğe ve antik çağlardan beri insani sermayenin en büyüğüne sahiptir. Çin Amerikan hegemonyasının bütün nimetlerinden faydalanarak yükselişini sürdürmektedir. Henüz Amerikan düzeninden memnuniyetsizliklerini de bir revizyonist politikaya dönüştürmemiştir. Bu bakımdan, Çin Amerikan hegemonyasından faydalandığı sürece statükoya sadık kalacak gibi görünmektedir.

Abstract:
In this study, British hegemony, American hegemony and Chinese rise are comparatively studied within the context of Power Transition Theory (PTT). Every hegemony or hegemonic rise has its own distinctive and historical conditions. Even though each hegemonic rise has distinctive process, there are structural similarities as well. PTT can analyze the hegemonic changes in the modern era. There are similarities between China and the U.S. in terms of the increasing of capacities and outcomes of foreign policy in their rising period. This study also argues that next hegemonic power can be China even though she is a hybrid power which means a composition of features of regional power, rising power, developing power, super power and great power etc.
	According to PTT, post-industrial revolution, the industrial capacities of states determine their power. In this regard, every state has a potential, transitional and power maturity period. However, every state cannot be at top of the hierarchical structure of international system.  To be hegemon or dominant power, it is necessary to have a great land capacity and human capital/population power. Britain had overcome her geographic and human capital challenges with the help of colonialism/imperialism. Shortly after the independence, the U.S. had a great land capacity and during her rising period she had overcome human capital challenges by using the external migrations. On the other hand, China has geographic greatness and has a huge human capital since the ancient ages. China maintains her rising by using whole blessings of the American hegemony.  China has not yet transformed her dissatisfactions from the American hegemony to a revisionist policy. In this regard, China seems to be a status quo power as long as benefits from the American hegemony.