Psöriatik artritli hastalarda metabolik sendrom sıklığı ve hastalık aktivitesiyle ilişkisi
Frequency of metabolic syndrome in psoriatic arthritis patients and its relationship with disease activity
Yazar: PERVİN CAN ŞANCI
Danışman: PROF. DR. FATOŞ ÖNEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Romatoloji = Rheumatology

Özet:
Amaç: 
Psöriatik artrit (PsA)'li hastalarda metabolik sendrom görülme sıklığının arttığını gösteren çalışmalar bulunmaktadır. Bu durumun metabolik sendrom ve inflamasyon arasındaki ilişkiden kaynaklandığı düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı; PsA hastalarındaki metabolik sendrom sıklığını ve metabolik sendromun hastalık aktivitesiyle ilişkisini araştırmaktır. 
Yöntem: 
Bu çalışmaya Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Romatoloji kliniğinde izlenen PsA hastaları alındı. Kontrol grubunu bir başka inflamatuvar hastalık olan Takayasu Arteriti (TA) hastaları (yaş ve cinsiyet uyumlu) oluşturdu. Metabolik sendrom tanısı için NCEP-ACT III tanı kriterleri kullanıldı.
PsA'lı hastalardaki hastalık aktivitesi; BASDAI, ASDAS, VAS hasta ve hekim, hassas ve şiş eklem değerlendirmesi (28/68), DAS28, DAPSA, CPDAI ve SPARCC entezit indeksi, ESH ve serum CRP düzeyleri ile değerlendirildi.
Fonksiyonel durumu değerlendirmek için BASFI ve BASMI; yaşam kalitesini değerlendirmek için HAQ, ASQoL ve DLQI; psöriazis şiddetini ölçmek için PASI kullanıldı. El ve sakroiliak eklem grafileri ve gerekli hastalarda sakroiliak eklem MR görüntülemeleri çekildi ve deneyimli uzmanlar tarafından değerlendirildi.
Bulgular: 
Çalışmamıza CASPAR sınıflandırma kriterlerini karşılayan 104 PsA tanılı hasta (K: %63,5; ortalama yaş: 50,9 yıl; ortalama hastalık süresi: 8,69 yıl) ve kontrol grubu olarak ACR 1990 sınıflandırma kriterlerini karşılayan 28 TA tanılı (K: %89 ortalama yaş: 46,3±9.1 yıl) hasta alındı.
PsA'lı hastalardaki metabolik sendrom sıklığı, TA tanılı hastalara göre belirgin olarak daha yüksek bulundu (sırasıyla %45,2 ve %21,4 p:0.023). Metabolik sendrom saptanan ve saptanmayan PsA'lı hastalarda NSAİİ, glukokortikoid, DMARDlar ve anti-TNF'lerin kullanımı ile kullanılan glukokortikoid dozları arasında anlamlı fark görülmedi. 
Metabolik sendromu olan PsA'lı hastalarda olmayanlara kıyasla daha yüksek BASDAI, BASFI, BASMI, VAS, ASqOL, CPDAI, ASDAS ve HAQ skorları bulundu. 
Metabolik sendromu olan PsA'lı hastalarda olmayanlara göre sindesmofit gürülme sıklığının arttığı görüldü (p=0.027). Periferal tutulum bulguları olan hassas ve şiş eklem sayısı, entezit skorları ve daktilit varlığıyla metabolik sendrom varlığı arasında anlamlı bir ilişki gözlenmedi.
Sonuç: 
Bu çalışmanın sonuçları; TA tanılı hastalara göre PsA'lı hastalarda metabolik sendrom sıklığının artmış olduğunu göstermektedir. Sonuçlar, ayrıca metabolik sendromun özellikle aksiyel tutulumlu hastalarda, daha yüksek hastalık aktivitesi ve daha ciddi hastalık seyriyle ilişkili olduğunu düşündürmektedir.

Abstract:
Background: An increased prevalence of metabolic syndrome (MetS) has been reported in psoriatic arthritis (PsA) suggesting an association between the inflammation and MetS. The aim of this study is to investigate the frequency of MetS in PsA patients and its relationship with disease activity. 
Methods: This study included patients with PsA followed in the Rheumatology outpatient clinic at Dokuz Eylul University. Age-matched patients with Takayasu arteritis (TA), an inflammatory systemic disease, were enrolled as diseased controls. The NCEP-ACT III criteria were used to identify subjects with MetS.
Disease activity was assessed in patients with PsA by using several parameters including BASDAI, ASDAS, VAS patients' and physician' global, Tender and Swollen joint assessment (28/68), DAS28, DAPSA, CPDAI and SPARCC Enthesitis Index. ESR and serum CRP levels were measured.
BASFI and BASMI were used to evaluate functional status and HAQ, ASQoL and DLQI to evaluate health and PASI to measure the severity of psoriasis. Hand and pelvis X-rays and sacroiliac joint MRIs were performed when indicated.
Results: There were 104 PsA patients (F: 63.5%, mean age: 50.9±13.0 years; mean disease duration: 8.69 ±6.5 years) who fulfilled the CASPAR criteria and 28 TA patients (F: 89%, mean age: 46.3±9.1) who fulfilled the ACR 1990 criteria. The prevalence of MetS was found to be considerably higher in PsA patients compared to TA patients (45.2% and 21,4 % respectively, p:0.023). In the comparison of PsA patients with and without MetS, no differences were found regarding treatment frequencies of NSAIDs, glucocorticoids, DMARDs and anti-TNFs and also mean glucocorticoid dosages. 
PsA patients with MetS had higher BASDAI, BASFI, BASMI, VAS, ASqOL, CPDAI, ASDAS and HAQ scores compared to PsA patients without MetS. 
More patients with syndesmophytes were found among PsA patients with MetS compared to those without MetS (p=0.027). 
There were no differences between indexes related predominantly peripheral involvement, such as tender and swollen joint counts, enthesitis score and presence of dactylitis and the presense of MetS.
Conclusion: This study demonstrates a higher prevalence of MetS in PsA patients compared to TA. It also suggests that MetS might be associated with high disease activity and more severe disease especially in patients with axial involvement.