Yetişkin bireylerde sosyal medya bağımlılığı ile yeme farkındalığı, beslenme ve sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between social media use and addiction and mindful eating, health literacy and nutrition literacy in adults
Yazar: DİLEK DİLER
Danışman: PROF. DR. NEVİN ŞANLIER
Ankara Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışma yetişkin bireylerde sosyal medya kullanımı ve bağımlılığı ile yeme farkındalığı, sağlık okuryazarlığı ve beslenme okuryazarlığı arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya 19-60 yaş arası 405 gönüllü kadın ve erkek bireyler katılmıştır. Katılımcılar genel bilgiler, antropometrik ölçümler, sağlık bilgileri, sosyal medya kullanımlarına ilişkin bilgiler, Yeme Farkındalığı Ölçeği (Mindful Eating Questionnaire-MEQ)), Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (Health Literacy Index-HLI)), Dijital Beslenme Okuryazarlığı Ölçeği (Digital Healthy Diet Literacy-DHLD) ve Sosyal Medya Bağımlılığı Formunu (SMBF) yanıtlamıştır. Kadınların yaş ortalaması 30.36±11.89 ve erkeklerin 28.18±10.74 yıldır. Kadın bireylerin beden kütle indeksi (BKİ) 22.8±4.2 kg/m2 ve erkek bireylerin BKİ'si 25.0±4.0 kg/m2'dir. Kadınlar MEQ ölçeğinden 2.28±.34, HLI'den 102.51±16.41, DHDL'den 21.40±11.95, SMBF'den 2.27±.71 puan alırken erkekler MEQ ölçeğinden 2.30±.34, HLI'den 100.84±14.69, DHDL'den 21.13±11.89 ve SMBF'den 2.67±2.49 puan almıştır. Sosyal medya kullanımının farklı alt boyutları ile yaş, eğitim düzeyi, çalışma durumu ve fiziksel aktivite yapma düzeyi arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur ilişki (p<0.05). Sosyal medya bağımlılığı ile yeme farkındalığı arasında pozitif yönde, sağlık okuryazarlığı ile negatif yönde bir ilişki (p<0.05) bulunurken dijital sağlıklı beslenme okuryazarlığı ile aralarında anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir ilişki (p>0.05). Sağlık okuryazarlığı ile yeme farkındalığı arasında negatif, dijital beslenme okuryazarlığı ile aralarında pozitif yönde bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). Yeme farkındalığı ve dijital sağlıklı beslenme okuryazarlığı arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir ilişki (p>0.05). Sonuç olarak, sosyal medya kullanımının yeme farkındalığı, sağlık okuryazarlığı ve beslenme okuryazarlığı üzerine farklı etkileri vardır. Sosyal medyanın nasıl kullanıldığı özellikle yeme farkındalığı ve sağlık okuryazarlığı düzeylerinde farklılıklar yaratabilir.

Abstract:
This study aimed to determine the relationship between social media use and addiction and mindful eating, health literacy and nutrition literacy in adults. A total of 405 volunteers between the ages of 19-60 participated in the study. Participants provided general information, anthropometric measurements, health information, information about their social media usage, and responses to the Mindful Eating Questionnaire (MEQ), Health Literacy Index (HLI), Digital Healthy Diet Literacy Scale (DHDL), and Social Media Addiction Form (SMAF). Women's average age was 30.36±11.89 and men's was 28.18±10.74 years. The average body mass index (BMI) for women was 22.8±4.2 kg/m and 25.0±4.0 for men. Woman participants scored an average of 2.28±.34 on the MEQ, 102.51±16.41 on HLS-EU, 21.40±11.95 on DHDL, and 2.27±.71 on SMAF. Man participants scored an average of 2.30±.34 on the MEQ, 100.84±14.69 on HLS-EU, 21.13±11.89 on DHDL, and 2.67±2.49 on SMAF. Significant relationships were found between different dimensions of social media usage and age, education level, employment status, and physical activity level. There was a positive relationship between social media addiction and mindful eating, and a negative relationship between health literacy, and social media addiction (p<0.05). However, no significant relationship was found between digital healthy diet literacy and social media addiction. There was a negative relationship between health literacy and, mindful eating and a positive relationship between digital healthy diet literacy and health literacy (p<0.05). No significant relationship was found between mindful eating and digital healthy diet literacy. In conclusion, social media usage has different effects on mindful eating, health literacy, and digital healthy diet literacy. Efficient use of social media can help individuals become more knowledgeable about nutrition and health-related topics. How one uses social media can change the scores of mindful eating and health literacy.