Türkiye'de halkla ilişkiler endüstrisi: Kadın profesyonellerin mesleki deneyimleri
Public relations industry in Turkey: Career experiences of women public relations professionals
Yazar: BEGÜM EKMEKÇİGİL
Danışman: PROF. DR. MELİKE AKTAŞ KUYUCU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations

Özet:
Halkla ilişkilerin tarihsel gelişimine, yaşanan bu süreçte kadın profesyonel ve akademisyenlerin katkılarına ve halkla ilişkilerin kurumsallaşma yıllarına dair literatürde kaynaklar bulunmaktadır, fakat alanın profesyonelleşmesi süreci ile bu süreçte ikinci kuşak olarak niteleyebileceğimiz kadın profesyonellere ve alanın profesyonelleşmesi sürecine ilişkin bilgi sınırlı kalmaktadır. Bu nedenle de yürütülen bu tez çalışmasından elde edilen bulgularla katkı sağlanması amaçlanmıştır. Bu bağlamda, Türkiye'de hem sayıca çoğunluğu oluşturan hem de halkla ilişkilerin kavranması, gelişmesi ve ilerlemesi adına büyük katkılarda bulunan kadın profesyonellerin deneyimlerine dair bir kavrayışa sahip olunduğunda Türkiye'deki halkla ilişkiler mesleğine ilişkin bilgiler edinilebilir. Çalışma, halkla ilişkilerin profesyonelleşme sürecine ve geçirdiği değişimleri, kadınlaşan bir alanın meslek üzerindeki etkilerini ve profesyonellerin toplumsal cinsiyet kavramının halkla ilişkiler pratiklerine yansımalarını ortaya koymak adına on bir ajans başkanı ve on dört orta düzey yönetici olmak üzere toplamda yirmi beş kadın profesyonelle görüşmeler yürütülmüştür. Görüşmeler sonucunda elde edilen bulgular betimleyici analiz ile yorumlanarak ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular ışığında, kadın profesyoneller halkla ilişkiler mesleğine, sektörüne ilişkin ortaya koydukları tanımlamalarında ve halkla ilişkiler profesyonellerinin sahip olması gereken özellikleri ve görev tanımlarını oluştururken toplumsal cinsiyete ilişkin tanımlamalardan uzak durmayı tercih ettikleri; halkla ilişkilerin bilimsel temellinde analitik düşünce ekseninde yürütülmesi gereken bir meslek olduğu; profesyonelliği ise kadın kimliklerinden ayrı bir kavram olarak tanımlamaları; kadın olmalarından kaynaklı olumsuz durumlarla karşılaştıklarında pasif ve aktif güçlenme stratejilerine başvurmaları varılan sonuçlar arasında yer almaktadır.

Abstract:
There are resources in the literature on the historical development of public relations, the contributions of women professionals and academics in this process, and the years of institutionalization of public relations, but the information about the professionalization process of the field and and women professionals, which we can describe as the second generation in this process, is limited. For this reason, it is aimed to contribute with the findings obtained from this thesis study. In this context, information about the public relations profession in Turkey can be obtained when one has an understanding of the experiences of women professionals who both make up the majority of workforce in Turkey's public relations industry and make great contributions to the understanding, development and advancement of public relations. In the study, interviews were conducted with a total of twenty-five female professionals, eleven agency heads and fourteen mid-level managers, in order to reveal the professionalization process of public relations and its changes, the effects of a feminized field on the profession, and the reflections of the concept of gender on the public relations practices of professionals. The findings obtained as a result of the interviews were revealed by interpreting with descriptive analysis. In the light of the findings, women professionals prefer to stay away from definitions related to gender in their definitions of the profession and sector of public relations and when defining the characteristics and job descriptions that public relations professionals should have; that public relations is a profession that should be carried out on the axis of analytical thinking on a scientific basis; they define professionalism as a separate concept from women's identities; they present active and passive empowerment strategies when they encounter negative situations due to being a women.