Bankacılık endüstrisinde rekabet döngüsü: Avrupa Birliği örneği
The cycle of competition in banking industry: The case of European Union
Yazar: RAMAZAN EKİNCİ
Danışman: PROF. DR. RECEP KÖK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Bankacılık = Banking
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Maliyet = Cost ; Rekabet = Competition ; Rekabet gücü = Competitive power

Özet:
Bu çalışmada bankacılık endüstrisinde rekabet döngüsü analizleri
"endüstriyel etkinlik, endüstriyel istikrar ve endüstriyel sürdürülebilirlik"
ölçütleri temelinde ayrı ayrı ele alınmaktadır. Bu çalışmanın ana amacı,
bankacılık endüstrisinin faaliyet pratiğini incelemek, endüstriyel rekabet
gücünün ölçülmesini referans alan uygulamalı literatürü değerlendirmek, ölçme
tekniklerinden hareketle yeni bir indeks oluşturmaya yönelik yeni bir yöntem
önerisinde bulunmaktır. Burada maliyet etkinliği, Z skoru ve rekabet ölçme
yöntemlerinden yararlanılmakta, Avrupa Birliği veri tabanı (2006-2014)
"Bankscope" üzerinden sağlanmaktadır.
Birinci bölüm Avrupa Birliği ülkelerinde maliyet ve kar etkinliği
analizini kapsamaktadır. Elde edilen sonuçlar, tarafımızdan kurulan
"bankacılık endüstrisinde kaynak kullanım tercihi ne kadar maliyet etkin ise
AB ülkelerinin endüstriyel faaliyeti o ölçüde Tek Pazar kararını
desteklemektedir" hipotezini doğrulamakta ve Avrupa Merkez Bankası
raporlarındaki beklentilerle de bir uyumluluk sergilemektedir. İkinci bölümü
Avrupa Birliği ülkelerinde finansal istikrar ve sürdürülebilir rekabet gücünü
kapsamaktadır. Araştırmanın ikinci hipotezi şu şekildedir: "Bankacılık
endüstrisi ne kadar istikrarlı ise endüstride faaliyet gösteren firmaların
sürdürülebilir faaliyet düzeyi birbirini o derece yakınsamaktadır". Buna göre
yakınsama parametresinin negatif ve bankacılık sisteminin istikrarını temsil
eden Z skoru parametrenin pozitif olması, bankacılık sistemi için istikrarlı bir
v
yapının geçerliliğinin likiditenin sürdürülebilir olması koşuluyla
sağlanabileceğini göstermektedir ki, bu sonuç da hipotezi doğrulamaktadır.
Çalışmanın genel hipotezi ise "bankacılık endüstrisinde etkinlik, istikrar ve
sürdürülebilirlik ölçütleri veri iken; her bir karar alma biriminin kaynak
kullanım tercihi uyarlamalı (Borda kuralı) indeks hesabıyla sıralanabilirse; o
endüstride yıllık Küresel Rekabet Döngüsü İndeksi de hesaplanabilir" şeklinde
kurulmuştur. İndeks oluşturma süreci aşamalı (iterativ) bir yöntem izlenerek;
her bir bankanın rekabet döngüsünü temsil eden alt bileşenlere ait etkinlik,
istikrar, sürdürülebilirlik indeksleri etkileşim boyutuyla toplulaştırılmakta;
2006 baz yılı temelli Küresel Rekabet Döngüsü indeksi elde edilmektedir.
Özetle, ölçme tekniklerinden hesaplanmış rekabet ölçme sonuçları,
iktisadi tercih teorisi zeminine oturtulmaktadır. Literatürde rekabet gücüne
yönelik sosyal bir teorinin bulunmadığı şeklindeki eleştirilere cevap olacak yeni
bir yöntem arayışıyla hem tezin özgünlüğü artırılmakta hem de sorunların
çözümüne kısmi bir katkı sağlanmaktadır.

Abstract:
In this study, competition cycle analyses in the banking industry are conducted
separately on the basis of the criteria of industrial efficiency, industrial stability,
and industrial sustainability. The main objective of this study is to examine the
operational practice of the banking industry, to evaluate the applied literature,
which refers to the measurement of industrial competitiveness, and to propose a
new method for creating a new index from various measurement techniques.
Here, the cost efficiency, Z score, and competition measurement methods are
utilized. The data used are obtained from the European Union database (2006-
2014) "Bankscope".
First part of the study covers the analysis of cost and profit efficiency of
banking industry in the European Union countries. The results confirm our
hypothesis that the more cost-efficient the resource utilization in the banking
industry gets, the more powerfully the industrial activities of the European
Union countries support the single market decision. This finding is in line with
the expectations of the European Central Bank reports. Second part of the
study covers the issues of financial stability and sustainable competition power
in the European Union countries. Second hypothesis of the research is as
follows: The more stable the banking industry gets, the faster the sustainable
level of activity of firms operating in the industry converge to one another.
Accordingly, if the convergence parameter is negative and the Z score, which
vii
represents the stability of the banking system, is positive, the validity of a stable
structure for the banking system can be achieved provided that the liquidity is
sustainable. This statement confirms our hypothesis. The general hypothesis of
the study is that, when the resource usage preference of each decision-making
unit can be ordered by adjusted (Borda rule-based) index calculation, the cycle
of global competition index can also be calculated for that particular industry
given the efficiency, stability, and sustainability criteria in the banking industry.
Efficiency, stability, and sustainability indices for sub-components that
represent each bank's competitive cycle are aggregated depending on the
interaction among them and thus the 2006 year based Global Competition Cycle
Index is computed by following an iterative indexing process.
In summary, the estimates of competitiveness measures are put into the basis of
the theory of economic choice. The originality of the thesis is enhanced and a
contribution is made as a solution to the problems investigated in this study by
trying to explore a new method to respond to the expected criticism that there is
no social theory of competition power in the literature.