Sınıf öğretmenlerinin örgütsel adalet algıları ile işten ayrılma niyeti algıları arasındaki ilişki: Öznel iyi oluşun aracılık rolü
The relationship between class teachers' perceptions of organizational justice and perceptions of intention to leave: the mediating role of private wellness
Yazar: AHMET KILIÇ
Danışman: PROF. DR. BAHRİ AYDIN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, kamuya bağlı ilkokullarda görev yapan sınıf öğretmenlerinin örgütsel adalet algıları ile işten ayrılma niyetleri arasındaki ilişkide öznel iyi oluşun aracılık rolünü açıklamayı amaçlamıştır. Araştırma ilişkisel tarama modeli kullanılarak yürütülmüştür. Araştırma evrenini 2020-2021 eğitim öğretim yılında Gaziantep ili merkez ilçelerindeki (Şahinbey, Şehitkâmil ve Oğuzeli) 182 ilkokulda görev yapan toplam 5319 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırma, evreni temsil eden 370 sınıf öğretmeni üzerinde yürütülmüştür. 

Araştırmada veri toplama aracı olarak; "Kişisel Bilgi Formu", Dağlı, Baysal ve Korkut (2013) tarafından Türkçeye uyarlanan "Örgütsel Adalet Ölçeği", Yapıcı (2008) tarafından Türkçeye uyarlanan "İşten Ayrılma Niyeti Ölçeği", Ergün ve Nartgün tarafından Türkçeye uyarlanan "Öznel İyi Oluş Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22, LISREL ve AMOSS 23 programları kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada verilerin çarpıklık ve basıklık değerleri normal dağılım gösterdiği için parametrik testler kullanılmıştır. Araştırmada bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki ilişki Pearson korelasyon analizi ve regresyon analizi ile test edilmiştir. Bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki ilişkileri analiz etmek ve Öznel İyi Oluşun aracılık etkisini test etmek için YEM kullanılmıştır.

Araştırma sonuçlarına göre; sınıf öğretmenlerinin Örgütsel Adalet Algısı toplam puanları "katılıyorum" düzeyinde, İşten Ayrılma Niyeti Algısı toplam puanları "kesinlikle katılmıyorum" düzeyinde, Öznel İyi Oluş toplam puanları ise "sık sık" düzeyindedir. Sınıf öğretmenlerinin Örgütsel Adalet Algısı ile İşten Ayrılma Niyetleri arasında anlamlı negatif ve düşük düzeyde bir ilişki, Örgütsel Adalet Algıları ile Öznel İyi Oluş Algıları arasında ise anlamlı pozitif ve düşük düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir. Öznel İyi Oluşun örgütsel adalet ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide kısmi aracılık rolü olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
This research aimed to explain the mediating role of subjective well-being in the relationship between organizational justice perceptions of primary school teachers working in public primary schools and their intention to leave. The research was carried out using relational survey model. The population of the research consists of a total of 5319 primary school teachers working in 182 primary schools in the central districts of Gaziantep (Sahinbey, Sehitkamil and Oğuzeli) in the 2020-2021 academic year. The research was carried out on 370 primary school teachers who would represent the universe.

As a research data collection tool;  "Personal Information Form", "Organizational Justice Scale" adapted into Turkish by Dağlı, Baysal and Korkut (2013), "Intention to Leave Scale" adapted into Turkish by Yapıcı (2008), and "Subjective Well-Being Scale" adapted into Turkish by Ergün and Nartgün were used. The obtained data were analyzed using SPSS 22 and AMOS 23 programs.  Parametric tests were used in the study because the skewness and kurtosis values of the data showed normal distribution.  In the study, the relationship between dependent and independent variables was tested with Pearson correlation analysis and regression analysis. SEM was used to analyze the relationships between dependent and independent variables and to test the mediating effect of Subjective Well-being.

According to the research results; Organizational Justice Perception total scores of primary school teachers are at the level of "agree", their total Perception of Intention to Leave the Job is at the level of "strongly disagree", and their Subjective Well-being total scores are at the level of "often". A significant negative and low level relationship was found between the Perceptions of Organizational Justice and their Intention to Quit, and a significant positive and low level relationship between Perceptions of Organizational Justice and Subjective Well-Being. It has been determined that Subjective Well-being has a partial mediating role in the relationship between Organizational Justice and turnover intention.