Otizm spektrum bozukluğunda erken ve yoğun davranışsal eğitimin (EYDE) etkililiğinin incelenmesi: Vaka çalışması
Effectiveness of early intensive behavioral intervantion (EIBI) for a young child with autism spectrum disorder: A case study
Yazar: İMAN ŞİFA BAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE TUBA CEYHUN
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ayrık denemelerle öğretim = Discrete trial teaching ; Erken eğitim = Early intervention ; Erken ve Yoğun Davranışsal Eğitim = Early Intensive Behavioral Intervention ; Erken çocuk eğitimi = Early child education ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder

Özet:
Araştırmanın amacı, Otizm Spektrum Bozukluğu olan erken çocukluk dönemindeki bir çocukta ev temelli Erken ve Yoğun Davranışsal Eğitim (EYDE) uygulamasının; temel taklit ve temel eşleme becerileri ile davranış problemlerine etkisinin incelenmesidir. Araştırmada EYDE uygulamasının etkililiği, iki yaş dört aylık ve orta derecede OSB tanısına sahip bir katılımcı üzerinde vaka çalışması modeli ile derinlemesine incelenmiştir. Katılımcı ile yaklaşık bir ay boyunca haftada 20 saat (toplamda 77 saat), ev temelli, yapılandırılmış bir ortamda, birebir öğretim süreci gerçekleştirilmiştir. Seçilen becerilerin öğretiminde ayrık denemelerle öğretim yöntemi kullanılmıştır. EYDE uygulaması sürecinde, gözlemlenen davranış problemlerine, işlevsel davranış değerlendirmesi ve analizi teknikleri ile müdahale edilmiştir. Araştırmanın sonucunda, temel taklit ve temel eşleme becerilerinin öğretiminde eğitimin yoğunluğu ile kazandırılan beceri sayısı arasında doğru orantıda bir artış olduğu görülmüştür. Katılımcının doğru tepki yüzdelerinin artışında ve kazanılan becerilerin genelleştirilmesinde uygulanan erken yoğun davranışsal eğitimin sistematik uygulama kontrolünün etkisi olduğu düşünülmektedir. Bununla birlikte araştırmada katılımcının davranış problemlerine yönelik işlevsel davranış değerlendirme yoluyla yapılan müdahalenin, hedef davranışların üzerinde olumlu etkileri olduğu görülmüştür. Araştırma uygulama sürecine ilişkin aile görüşleri de EYDE programının etkili olduğunu ve katılımcının davranışlarında olumlu yönde değişiklikler meydana geldiğini desteklemektedir.

Abstract:
Aim of this study is to examine the effect of home-based Early Intensive Behavioral Intervention (EIBI) treatment on basic imitation and basic matching skills and problem behaviors in a young child with Autism Spectrum Disorder (ASD). In the study, the effectiveness of the EIBI treatment was examined in detail with a case study model on a two-year-four-month-old participant with a diagnosis of moderate ASD. Treatment was delivered in a one-to-one adult-child format in the child's home, 20 h per week (in total 77 hours) over one mounth with structered setting. Discrete- trial training was used for instructions of imitating and matching skills. Functional behavioral assessment was used for problem behaviours during treatment. The results showed that there was a direct proportional increase between the intensity of treatment and the number of skills gained in instruction of imitation and matching skills. It is thought that the systematiclly applying control in the intervention of EIBI has effect on the increase of correct response percentages of the participants and generalization of the gained skills. In addition, outcomes of functional behavioral assessments were effective on target behaviors. Effectiveness of EIBI findings on participant behaviors were supported by parent's report.