Merhamet yorgunluğu ve duygusal emek ilişkisi: Konya ilinde bir uygulama
The relationship between compassion fatigue and emotional labor: An application in Konya
Yazar: SEMA URNEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYDAN YÜCELER
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Duygusal emek = Emetional labor ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Konya = Konya ; Merhamet = Mercy ; Merhamet yorgunluğu = Compassion fatigue ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Ölçekler = Scales

Özet:
Tüm hizmet sektörlerinde müşteriler ile doğrudan iletişim halinde olan çalışanlardan müşteri ilişkilerinde profesyonel davranmalarını ve duygularını yönetmeleri beklenmektedir. Sağlık sektöründe hastalarla doğrudan ve en uzun süreli iletişim halinde olan meslek grubu hemşirelerdir. Bu bağlamda araştırmamız hemşirelerde tanımlayıcı olarak duygusal emek ve merhamet yorgunluğu ilişkisini belirlemek amacıyla Meram Tıp Fakültesi Hastanesi ve Selçuk Tıp Fakültesi Hastanesinde görev yapan 493 hemşire üzerinde gerçekleştirilmiştir. Veriler araştırmacı tarafından "Hemşirelerin Sosyo-demografik Özellikleri Formu", Adams ve ark (2006) tarafından geliştirilen Merhamet Yorgunluğu Ölçeği -Kısa Form- ve Diefendorff ve arkadaşları (2005) tarafından geliştirilen Duygusal Emek Ölçeği kullanılarak toplanmıştır.
Araştırmaya katılanların %47,72si Meram Tıp Fakültesi Hastanesinde çalışmakta ve %52,3'ü ise Selçuk Tıp Fakültesi hastanesinde çalışmaktadır. Katılımcıların %66,3'ü kadınlardan oluşmaktadır. Katılımcıların %53,3'ü bekardır. Eğitim durumlarına bakıldığında katılımcıların, %55,8'inin lisans mezunu olduğu görülmektedir. Çalıştığı birim açısından bakıldığında katılımcıların %15,8 'i dahili servislerinde, %18,7'si poliklinikte çalışmaktadır. Hizmet süresine bakıldığında katılımcıların %50,3'ü 0-5 yıl arasında çalışmaktadır. Katılımcıların %65,7'si vardiyalı çalışmaktadır. Çalışma pozisyonuna bakıldığında katılımcıların %92,9'u servis hemşiresi olarak çalışmaktadır. Çalışma statüsü açısından bakıldığında ise katılımcıların %47,9'u kadrolu ve %52,1'i ise sözleşmeli olarak çalışmaktadır.
Verilerin çözümlenmesinde tanımlayıcı istatistiksel analizler, ilişkili ve ilişkisiz örneklemler için Kruskal Wallis testi, Mann Whitney U analizi ve Sperman Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Araştırmadan geçerli kabul edilen verilerin analiziyle sağlık çalışanlarında duygusal emek ve merhamet yorgunluğu arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Katılımcıların duygusal emek gösterimi ile çalıştığı birim ve çalışma şekli arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Katılımcıların merhamet yorgunluğu ve çalışma pozisyonu arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Merhamet yorgunluğu ve duygusal emek ile yaş, cinsiyet, medeni durum, çocuk sayısı, eğitim durumu, hizmet süresi, çalıştığı kurum ve çalışma statüsü arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.
Anahtar Kelimeler: Duygusal Emek, Merhamet Yorgunluğu, Hemşire, Sağlık Hizmetleri

Abstract:
Employees who are in direct contact with customers in all service sectors are expected to behave professionally in customer relations and manage their emotions. Nurses are the occupational group that has the longest and most direct contact with patients in the health sector. In this context, our research was carried out on 493 nurses working in Meram Medical Faculty Hospital and Selcuk Medical Faculty Hospital in order to descriptively determine the relationship between emotional labor and compassion fatigue in nurses. The data were used by the researcher using the "Nurses' Socio-demographic Characteristics Form", the Compassion Fatigue Scale-Short Form- developed by Adams et al. (2006), and the Emotional Labor Scale developed by Diefendorff et al. (2005).
47.72% of the participants work in Meram Medical Faculty Hospital and 52.3% of them work in Selcuk Medical Faculty hospital. 66.3% of the participants are women. 53.3% of the participants are single. Considering their educational status, it is seen that 55.8% of the participants are undergraduate graduates. From the point of view of the unit they work, 15.8% of the participants work in the internal service and 18.7% in the polyclinic. Considering the length of service, 50.3% of the participants work between 0-5 years. 65.7% of the participants work in shifts. Looking at the working position, 92.9% of the participants work as service nurses. In terms of working status, 47.9% of the participants are permanent staff and 52.1% are contracted.
Descriptive statistical analyzes were used to analyze the data, Kruskal Wallis test for related and unrelated samples, Mann Whitney U analysis and Sperman Correlation Coefficient were used. A positive and significant relationship was found between emotional labor and compassion fatigue in health workers with the analysis of the data accepted as valid from the study. A significant relationship was found between the participants' display of emotional labor and the unit and working style. A significant relationship was found between the participants' compassion fatigue and their working position. There was no significant relationship between compassion fatigue and emotional labor and age, gender, marital status, number of children, education level, length of service, institution and working status.
Keywords: Emotional Labor, Compassion Fatigue, Nursing, Health Services