Kedilerde feline coronavirus (FCOV) enfeksiyonu'nun kalsiyum metabolizması ve adenozin deaminaz (ADA) enzimi üzerine etkisi
The effect of feline coronavirus (FCOV) infection of cats on calcium metabolism and adenosine deaminase (ADA) enzyme
Yazar: HASAN BARIŞ CENGİZ
Danışman: PROF. DR. HALİL İBRAHİM GÖKCE
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Adenozin deaminaz = Adenosine deaminase ; Kalsitonin = Calcitonin ; Kalsitriol = Calcitriol ; Kalsiyum = Calcium ; Kalsiyum metabolizma bozuklukları = Calcium metabolism disorders ; Kediler = Cats ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Paratiroid hormon = Parathyroid hormone ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
AraĢtırmanın amacı FCoV ile enfekte ve FĠP belirtileri gösteren kedilerde enfeksiyonun Ca metabolizmasını nasıl etkilediğinin ve hücresel immun yanıtın yeterliliğinin belirlenmesidir. Ayrıca Ca metabolizmasındaki ve ADA-1 düzeylerindeki değiĢimlerin diagnostik bir öneminin olup olmadığının ortaya çıkarılması da hedeflenmiĢtir. Bunlara ek olarak bazı biyokimyasal ve hematolojik analizlerle enfeksiyonun organ veya sistemler üzerindeki etkisinin ortaya konulması da amaçlanmıĢtır. Birçok hastalık durumunda kalsiyum (Ca) metabolizmasının etkilendiği ve hastalıklara bağlı olarak kan Ca düzeylerinin arttığı belirlenmiĢtir. Özellikle tümoral veya granulomatöz oluĢumlarda, kanser olgularında kan Ca seviyesinin önemli düzeyde arttığı ve bu artıĢın diagnostik öneminin olduğu vurgulanmaktadır. Kedilerde FĠP enfeksiyonunda karaciğer, böbrek gibi birçok organda granulomatöz lezyonlar geliĢmekte olup bu hastalıkta Ca düzeyi ile ilgili herhangi bir çalıĢma yoktur. Adenozin deaminaz (ADA-1) insanlarda ve havanlarda özellikle lenfosit kökenli hücresel immun yanıtın yeterliliğinin ölçülmesinde kullanılmakta olup FĠP'li kedilerde ADA ile ilgili herhangi bir çalıĢma yoktur. Bu nedenle sunulan bu araĢtırmada FĠP'li kedilerde Ca metabolizmasının nasıl etkilendiğinin ortaya konulması ve hücresel immun yanıtın ADA-1 ölçülerek durumunun belirlenmesi araĢtırmanın konusunu oluĢturmaktadır. Ayrıca çalıĢmada karaciğer ve böbrekleri ilgilendiren bazı biyokimyasal analizlerle tam kan sayımları yapılacak ve olası organ yetmezlikleri ortaya konulacaktır. Bu çalıĢmada YaĢam Veteriner Kliniği (Konyaaltı/Antalya) getirilen corona pozitif , FIV ve FeLV negatif non- efüziv ve efüziv form kriterlerinin taĢıyan 20 adet FĠP li kedi ile 10 adet corona, FIV, FeLV negatif sağlıklı kedi çalıĢmaya dahil edilmiĢtir. 20 kedinin 10 tanesi efuziv 10 tanesi non- efüziv olarak belirlenmiĢtir. Bu hayvanların klinik muayeneleri yapılarak, solunum sayısı, vücut ısısı, kalp frekansı değerleri kayıt altına alındı. Bu hayvanların tam kan sayımları ve bazı biyokimyasal parametreleri analiz edildi. FĠP li kedilerin hücresel immun durumunu belirlemek için ADA-1 düzeyleri ölçüldü. FĠP'li kedilerin sadece solunum sayıları kontrol grubuna göre yüksek bulunmuĢ olup (p<0,01) kalp frekansı ve rektal derecelerinde istatistiksel olarak önemli farklar belirlenememiĢtir. Yapılan hematolojik analizler sonucunda FĠP'li kedilerin total lökosit (WBC) (p<0,01), granulosit (p<0,01) ve monosit (p<0,01) sayılarında kontrol grubuna göre önemli düzeyde artıĢlar belirlendi. Ayrıca FĠP'li kedilerin total eritrosit (p<0,01) ve lenfosit sayıları (p<0,05) ile HGB konsantasyonları (p<0,05) kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düĢük olduğu saptandı Biyokimyasal analizler sonucunda FĠP'li kedilerin ALT (p<0,01), LDH (p<0,05), ALP (p<0,05), TB (p<0,01), TP (p<0,05) ve G (p<0,001) değerlerinin kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek, A(p<0,05) ve A/G (p<0,001) oranının ise daha düĢük olduğu saptandı. Kuru formda bulunan kedilerin BUN, TP, A, G değerlerinin YaĢ formda bulunan kedilerin değerlerine göre daha yüksek, A/G oranının ise daha düĢük olduğu belirlendi. Yapılan anlizler sonucunda
FĠP'li kedilerin ADA-1 (p<0,001), PTH (p<0,01), PTHrP (p<0,001) ve P (p<0,01) düzeyleri kontrol grubu kedilerin değerlerine göre önemli düzeyde yüksek olduğu belirlendi. Kesim noktaları dikkate alındığında FĠP'li kedilerin %60'ında ADA-1 ve %25'inde PTHrP düzeylerinde artıĢlar belirlenmiĢtir. PTH, kalsitonin ve D3 vitamini artıĢları ise sadece birer kedide belirlenmiĢtir. Bununla birlikte FĠP'li kedilerin kalsitonin ve vitamin D3, Ca seviyeleri kontrol grubuna göre yüksek olmakla birlikte iki grup arasında istatistiksel olarak herhangi bir fark belirlenemedi. Sonuç olarak FĠP'li kedilerde hematolojik ve biyokimyasal parametrelerde değiĢimler belirlenmiĢ ve bu değiĢimlerin kuru ve ıslak formu arasında fark göstermediği ortaya konulmuĢtur. FĠP'li kedilerin tanısında ADA-1 ve Ca seviyelerindeki artıĢın tanıda etkili bir parametre kabul edilebilir.


Anahtar Kelimeler: Adenozin Deaminaz (ADA), Biyokimya, Calcitrol (1,25
dihydroxyvitamin D3), Feline Coronavirus (FCoV), Hematoloji, Kalsitonin (CT),
Kalsiyum (Ca), Kedi, Magnezyum (Mg), Fosfor (P), Paratriod Hormon (PTH),
Paratriod hormon related-peptid (PRTrP)

Abstract:
The purposes of the study are to determine how the infection affect Ca metabolism in cats infected with FCoV and to determine the efficiency of cellular immune response in these cats. It is also targeted at revealing whether the variations in Ca metabolism and adenosine deaminase (ADA-1) levels have a diagnostic significance or not. In addition to these, the study aims to determine the effects of the infection on the organs or systems duo to some biochemical and haematological analyses. It is determined that calcium (Ca) metabolism is affected in several disease and its blood concentrations increases due to these diseases. It is highly asserted that especially in tumoral or granulomatous formations and cancer cases, blood Ca level significantly increases which has a diagnostic importance. In in cats with feline infectious peritonitis (FIP), granulomatous lesions develop in several organs such as liver and kidney. However there is no study on Ca level and its metabolism concerning the disease. Adenosine deaminase is especially used for determining the efficiency of cellular immune response both in people and animals. On the other hand, up to date, there is no study on ADA in cats with FIP. Therefore, the subject of the study is revealing how Ca metabolism is affected in cats with FIP and defining the status of cellular immune responses by measuring ADA-1 as a sign of activated cellular immune response. Furthermore, in the study some biochemical analyses related to liver and kidney and hematologic analysis were performed in order to reveal possible organ failure. Twenty cats which were brought to Yasam Veterinary Clinic (Antalya) with FIP having criteria of FIP positive, feline immunodeficiency virus (FIV) and feline leucoma virus (FeLV) negative cats were used as study grup. These cats were divided into two groups equally dry (n=10) and wet form (n=10) FIP. In the study, 10 clinically healthy Coronavirus, FIV and FeLV negative cats were also used as control group. The cats were clinically examined and their respiration rate, body temperature and heart rate were recorded. Complete blood cell count and some biochemical parameters of these animals were analysed. ADA-1 levels were determined in order to define cellular immune status of cats with FIP. In cats with FIP, only respiratory rates were found to high compared to that of the control group (p<0,01), whilst there were no statistically significant differences between heart frequency and rectal degrees. As a result of haematological analysis, total leucocyte (WBC) (p<0,01), granulocyte (p<0,01) and monocyte (p<0,01) values of cats with FIP showed significant rises when compared to the control group. In addition to that, total erythrocyte (p<0,01) and lymphocyte (p<0,05) counts and hemoglobin (HGB) concentrations (p<0,05) were significantly lower than those of control group. Results of the biochemical analyses showed that, there were statistically significant increases in alanine aminotransferase (ALT ) (p<0,01), lactate dehydrogenase (LDH) (p<0,05), alkaline phosphatase (ALP) (p<0,05), total bilirubin (TB) (p<0,01), total protein (TP) (p<0,05) and globulin (G) (p<0,001) levels of cats with FIP when compared to those obtained from control group. Whereas, albumin (A) (p<0,05) and A/G (p<0,001)
ratios were found to be significantly lower in cats with FIP than that of control cats. BUN, TP, A, and G values of cats with dry form FIP were higher than cats with wet form FIP, whereas their A/G ratio were found to be lower than that of cats in wet from. As a result of the analyses, ADA-1 (p<0,001), parathyroid hormone (PTH) (p<0,01), parathyroid hormone-related peptide PTHrP (p<0,001) and phosphorus (P) (p<0,01) levels of cats with FIP were significantly higher than the cats in the control group. When cut-off values is considered, increases in ADA-1 and PTHrP values were determined in 60% and 25% of cats with FIP, respectively. On the other hand, increase in PTH, calcitonin and D3 vitamin were obtained in only one cat each. Additionally, calcitonin, vitamin D3 and Ca levels were found to be high in cats with FIP compared to those of control cats, but there were no statistically significance between these groups. Consequently, it is found out that there were changes in haematological and biochemical parameters within cats with FIP and it was asserted that the changes do not show difference in dry or wet form of FIP. It is thought that, the increase in ADA-1 can be used to determine the status of the cellular immune responses and possible organ damages in cats with FIP. On the other hand, the diagnostic value of Ca levels in cats with FIP and, especially differentiation of dry and wet form of FIP is found to be very limited.


Keywords: Adenosine Deaminase (ADA), Biochemistry, Calcium (Ca), Calcitonin
(CT), Calcitriol (1,25 Dihydroxy vitamin D3), Cat, 25 hydroxyl D vitamin (25 OH
D), Feline Coronavirus (FCoV), Feline infectious peritonitis (FIP), Haematology,
Magnesium (Mg), Phosphor (P), Parathyroid Hormone (PTH), Parathyroid hormone
related-peptide (PRTrP).