Sirkadiyen ritme göre ısınma çeşitlerinin öğrencilerin (14-16 yaş) temel motorik özellikleri ile beden eğitimi ve spor ders tutumlarına etkisi
The effect of warm-up types according to the circadian rhythm on the basic motor skills of students (aged 14-16) and students' attitudes towards physical education and sports lesson
Yazar: EMRE ÇAVDAR
Danışman: PROF. DR. METİN KAYA
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports
Dizin: Beden eğitimi ve spor dersi = Physical education and sports lesson ; Isınma = Warming ; Lise öğrencileri = High schools students ; Motorik özellikler = Motoric features ; Ritim = Rhythm ; Sirkadiyen ritim = Circadian rhythm ; Tutumlar = Attitudes ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Bu araştırmanın amacı, sirkadiyen ritme göre günün farklı saatlerinde uygulanan aktif ve pasif ısınma yöntemlerinin 14-16 yaş aralığındaki öğrencilerin temel motorik özellikleri ile beden eğitimi ve spor ders tutumlarına etkisini incelemektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden yarı deneysel bir nitelik taşıyan eşleştirilmiş desen kullanılmış olup ön test-son test kontrol grupsuz deneme modeli uygulanmıştır. Araştırma grubunu 2019-2020 eğitim öğretim yılında Niğde il merkezinde bulunan Cumhuriyet Anadolu Lisesinde öğrenim görmekte olan 14-16 yaş aralığındaki 140 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada öğrencilerin demografik bilgilerine ulaşmak için "Kişisel Bilgi Formu"; beden eğitimi ve spor dersine yönelik tutumların ölçülmesi amacıyla Güllü ve Güçlü (2009) tarafından geliştirilen, "Ortaöğretim Öğrencileri için Beden Eğitimi Dersi Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Temel motorik özelliklerden gövde kuvvetinin ölçülmesinde, 30 sn mekik testi, bacak kuvvetinin ölçülmesinde durarak çif adım uzun atlama testi, dayanıklılığın ölçülmesinde,  20 m shuttle run testi, süratin ölçülmesinde, 30 m sürat koşusu testi, sağ ve sol esnekliğin ölçülmesinde, otur eriş testi ve koordinasyonun ölçülmesinde, T drill testi kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS 23.00 paket programı ile gerçekleştirilmiş ve İstatistiksel sonuçlar %95 güven aralığında p<0,05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Katılımcıların demografik özellikleri yüzde ve frekans olarak gösterilmiş ve ölçekten almış oldukları ön test ve son test ortalamalarını belirlemek için betimleyici istatistiklerden yararlanılmıştır. Verilerin dağılımının normal olup olmadığını belirlemek amacıyla Shapiro-Wilk testi ile Skewness ve Kurtosis değerlerine bakılmış ve verilerin normal dağılım gösterdiği görülmüştür. Bundan dolayı çalışmanın istatistikleri gerçekleştirilirken parametrik testler kullanılmıştır. Verilerin analizinde grup içindeki ön test ve son test ölçümleri arasındaki farkın anlamlılığını incelemek için Bağımlı Örneklemler t-Testi, gruplar arası farkın anlamlılığını test etmek için Bağımsız Örneklemler t-Testi analizi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda beden eğitimi ve spor derslerinde uygulanan aktif ve pasif ısınma yöntemleri sonrasında öğrencilerin temel motorik özelliklerine yönelik gruplar içi ve gruplar arası önemli farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak; ısınma yöntemlerinin öğrencilerin temel motorik özelliklerini geliştirdiği ve zaman diliminin öğrencilerin temel motorik özelliklerinde bir farklılaşmaya yol açtığı görülmüştür. Sabah saatlerine kıyasla öğleden sonra yapılan ısınma yöntemlerinin temel motorik özelliklere yönelik performansa daha fazla katkı sağladığı belirlenmiştir. Aynı zamanda öğrencilerin beden eğitimi ve spor ders tutumlarının ısınmanın yapıldığı zaman diliminden etkilendiği ve öğleden sonra yapılan ısınmanın öğrencilerin derse yönelik tutumlarını arttırdığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The study aims to examine the effect of active and passive warm-up methods, applied at different times of the day according to the circadian rhythm, on the basic motor skills and 14-16 aged students' attitude towards physical education and sports lesson. In the study, a quantitative research method, a quasi-experimental design paired pattern without a control group was applied. The research group comprises 140 students aged between 14-16 who studied at Cumhuriyet Anatolian High School in Niğde, in the 2019-2020 academic year. In the study, to access the demographic information of the students, Personal Information Form; to measure students' attitude towards Physical Education and Sports Lesson, Physical Education and Sports Lesson Attitude Scale for Secondary School Students, developed by Güllü and Güçlü (2009) were used. Amongst basic motor skills, to measure torso strength, 30 seconds sit-up test; to measure leg strength, standing long-jump test; to measure endurance, 20 meters shuttle run test; to measure speed, 30 meters sprint test; to measure right-left flexibility, sit- reach test and to measure coordination, T drill test was used. The analysis of data was performed with the SPSS 23.00 software package, and the statistical results were evaluated in a 95% confidence interval and at a significance level of p<0,05. The demographic features of participants were shown as percentage and frequency. Descriptive statistics were utilised to determine the pretest-posttest averages participants received from the scale. Skewness and Kurtosis values were evaluated with Shapiro-Wilk test to determine whether the data distribution was normal, and it was observed that the data showed a normal distribution. Therefore, parametric tests were used when realising the statistics of the study. In the data analysis, a Paired Samples t-Test was used to study the significance of the difference between pretest-posttest measurements within the group, and an Independent Samples t-Test was used to test the significance of difference between groups. As a result of the analysis, it has been determined that there are significant differences within and between groups regarding the basic motor skills of students after active and passive warm-up methods applied in physical education and sports lessons. Consequently, the warm-up methods improve the students' basic motor skills, and the time period leads to a differentiation in the basic motor skills of the students. It has been determined that warming methods in the afternoon make more contribution to the performance of basic motor skills compared to morning hours. At the same time, it has been determined that students 'physical education and sports lesson attitudes have been affected by the time period of warming up, and that warming up in the afternoon increased students' attitudes towards the lesson.