Gaziantep yöresinde yetişen bazı makromantar türlerinin antioksidan ve antimikrobiyal etkilerinin incelenmesi
Investigati̇on of anti̇oxidant and antimicrobial effects of some macrofungi growing in Gazi̇antep province
Yazar: SEVAL ÇİNAR BELYURT
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH KAYA ; YRD. DOÇ. DR. GÖKHAN SADİ
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Botanik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada, Gaziantep yöresinde yetişen on makromantar türünün (Schizophyllum commune Fr., Lentinus tigrinus (Bull.) Fr., Coprinus comatus (O.F. Müll.) Pers., Rhizopogon luteolus Fr. & Nordholm, Volvopluteus gloiocephalus (DC.) Vizzini, Contu & Justo, Lactarius deliciosus (L.) Gray, Bovista plumbea Pers., Tricholoma terreum (Schaeff.) P. Kumm., Ramaria flava (Schaeff.) Quél. ve Agrocybe molesta (Lasch) Singer) antioksidan ve antimikrobiyal aktiviteleri araştırılmıştır. Mantarların biyoaktif içerikleri (toplam fenolik, toplam flavonoid, β karoten ve likopen içeriği), DPPH serbest radikal yakalama, metal şelatlama ve indirgeme gücü aktiviteleri test edilmiştir. En yüksek β-karoten (10,7 μg/mg), likopen (8,1 μg/mg) ve flavonoid (3,9 μg/mg ) değeri Bovista plumbea'nın su ekstresinde, en yüksek toplam fenolik içerik 27.52 μg/mg değerinde yine aynı türün metanol ekstresinde belirlenmiştir. EC50 değerlerine göre en yüksek DPPH yakalama aktivitesini (1,903 mg/mL) Ramaria flava'nın metanol ekstresi göstermiştir. DPPH yakalama aktivitelerine göre en yüksek etkiyi her iki ekstrede de Ramaria flava türü göstermiştir. Yüzdelik metal şelatlama aktivitelerine göre en yüksek etkiyi su ekstresinde Coprinus comatus, metanol ekstresinde ise Tricholoma terreum göstermiştir. Test edilen mantar türlerinin su ekstresinde Bovista plumbea'nın, metanol ekstrelerinde ise Ramaria flava'nın diğer türlere kıyasla yüksek seviyede indirgeme gücü aktivitesi gösterdiği belirlenmiştir. Antimikrobiyal test sonuçlarına göre en fazla etki Ramaria flava'nın metanol ekstresinde gözlenirken, her iki ekstrede de Rhizopogon luteolus hiç etki göstermemiştir. Sonuç olarak çalışılan türlerin tamamının belirli oranlarda antioksidan özellik taşıdığı, S. commune, L.tigrinus, C. comatus, V. gloiocephalus, L. deliciosus, B. plumbea, T. terreum, R. flava ve A. molesta türlerinin ise antimikrobiyal etkiye sahip olduğu ortaya çıkarılmıştır. Bu çalışma ile incelenen, mantar türlerinin insan vücudunda çeşitli metabolik faaliyetler sonucu meydana gelen hücre hasarını azaltabilecekleri ve zararlı mikroorganizmaları inhibe edebilecekleri belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Makromantarlar, Antioksidan Etki, Antimikrobiyal Etki

Abstract:
In this study, the antioxidant and antimicrobial activities of ten macrofungi species (Schizophyllum commune Fr., Lentinus tigrinus (Bull.) Fr., Coprinus comatus (O.F. Müll.) Pers., Rhizopogon luteolus Fr. & Nordholm, Volvopluteus gloiocephalus (DC.) Vizzini, Contu & Justo, Lactarius deliciosus (L.) Gray, Bovista plumbea Pers., Tricholoma terreum (Schaeff.) P. Kumm., Ramaria flava (Schaeff.) Quél. and Agrocybe molesta (Lasch) Singer) growing in Gaziantep province were investigated. Bioactive content of macrofungi (total phenolic content, total flavonoid content, β carotene and lycopene content), DPPH free radical scavenging, metal chelating and reducing power activities were tested. The highest β-carotene (10,7 µg/mg), lycopene (8,1 µg/mg) and flavonoid (3,9 µg/mg) contents were found in water extracts of Bovista plumbea and the highest total phenolic content of 27,52 µg/mg value was also determined for its methanol extracts. According to EC50 values, the highest DPPH radical scavenging activity (1.903 mg/mL) was shown by the methanol extract of Ramaria flava. In terms of DPPH radical scavenging activities, the highest activity was presented by Ramaria flava for both extracts. Metal chelating activity of water extract of Coprinus comatus has the highest effect but Tricholoma terreum had the highest effect for methanol extract. Among the tested fungal species, aqueus extracts of Bovista plumbea has the highest reducing power, while the methanol extracts of Ramaria flava had the highest reducting power, compared to other species. According to antimicrobial test results, maximum effect was observed in the methanol extract of Ramaria flava, while no effect was observed for both extract of Rhizopogon luteolus. As a result, all of the studied taxa were found to have have antioxidant properties, and S. commune, L. tigrinus, C. comatus, V. gloiocephalus, L. deliciosus, B. plumbea, T. terreum, R. flava and A. molesta were found to have antimicrobial activity. 
With this study, it is presented that the studies species may reduce cell damage occuring as a result of various metabolic activities, and may inhibit harmful microorganisms.