Üniversite öğrencilerinde uyku hijyeni eğitiminin uyku hijyenine, uyku kalitesine ve tükenmişlik düzeyine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of sleep hygiene education on sleep hygiene, sleep quality, and levels of burnout in university students
Yazar: RÜMEYSA ÜÇÜNCÜ
Danışman: PROF. DR. DEVRAN TAN
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Uyku bireylerin günlük yaşamlarındaki faaliyetleri sağlıklı bir şekilde devam 
ettirebilmesi için dinlenebilmesini sağlayan en temel ihtiyaçları arasında yer 
almaktadır. Uykunun yetersiz olması bireylerin fizyolojik, psikolojik ve davranışsal 
boyutlarını etkileyebilmektedir. Uyku hijyeni ise bireyin uykudan maksimum fayda 
alabilmek adına uygulama ve alışkanlıkları içermektedir. Uyku hijyeni sağlanamadığı 
durumlarda bireyler yaşamlarında birçok konuda olumsuzluklar yaşayabildiğinden 
dolayı önemli konular arasında yer almaktadır. Tükenmişlik bireyin yaşamında emek 
verdiği konularda yeterli karşılığını alamaması durumunda yaşama adapte olabilecek 
gücünün kalmaması durumu olarak tanımlanmaktadır. 
Bu araştırma sürecinde nicel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırma 18-35 yaş arası 
gönüllü üniversite öğrencilerinin uyku hijyeni eğitiminin uyku kalitesini ve 
tükenmişlik düzeyine etkisinin olup olmadığını incelemek için yapılmıştır. Çalışma 
evreninde 409 üniversite öğrencisine ulaşarak 23 kontrol ve 23 deney grubu 
katılımcıları seçkisiz olarak oluşturulmuştur. Deney grubuna uyku hijyeni eğitimi 
uygulaması yapılırken kontrol grubuna herhangi bir uygulama yapılmamıştır. 
Veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", "Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi 
Ölçeği (PUKİ)", "Uyku Hijyeni Formu", "Maslach Tükenmişlik Ölçeği-Öğrenci 
Formu (MTE-ÖF)", "Beck Depresyon Ölçeği" ve "Beck Anksiyete Ölçeği" 
kullanılmıştır. Bu çalışmada yaş, cinsiyet, medeni durum, çocuk sahibi olma durumu, 
evcil hayvan sahibi olma durumu, çalışma durumu, günlük çalışma saatine göre 
farklılaşma durumu, psikolojik tedavi alma durumu, psikolojik ilaç tedavisi alma 
duruma göre etkisi araştırılmaktadır.
Verilerin analizinde g-power analizi, t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), 
games howell testi, tukey testi, pearson momentler çarpımı korelasyonu, wilcoxon 
işaretli sıra testi kullanılmıştır. Analizlerin bulgularının sonucunda uyku hijyeni 
eğitiminin uyku kalitesini ve uyku hijyenini arttırırken tükenmişlik düzeyini azalttığı 
bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler
Uyku, uyku hijyeni, uyku kalitesi, tükenmişlik düzeyi

Abstract:
Sleep is one of the most basic needs of individuals that enables them to rest in order to 
continue their daily activities in a healthy way. Inadequate sleep can affect the 
physiological, psychological and behavioural dimensions of individuals. Sleep 
hygiene includes practices and habits in order to get maximum benefit from sleep. In 
cases where sleep hygiene cannot be provided, it is among the important issues since 
individuals may experience negativities in many aspects of their lives. Burnout is 
defined as a situation in which an individual does not have the power to adapt to life 
if he/she does not get enough reward in the subjects he/she labours in his/her life. 
This study was conducted to examine whether sleep hygiene training has an effect on 
sleep quality and burnout level of volunteer university students aged 18-35 years. 
Reaching 409 university students in the study population, 23 control and 23 
experimental group participants were randomly selected. While sleep hygiene training 
was applied to the experimental group, no application was made to the control group. 
"Personal Information Form", "Pittsburgh Sleep Quality Index Scale (PSQI)", "Sleep 
Hygiene Form", "Maslach Burnout Scale-Student Form (MTE-SF)", "Beck 
Depression Scale" and "Beck Anxiety Scale" were used as data collection tools. In this 
study, the effect of age, gender, marital status, having children, having pets, 
employment status, differentiation according to daily working hours, receiving 
psychological treatment, receiving psychological drug treatment is investigated.
In the analysis of the data, g-power analysis, t test, one-way analysis of variance 
(ANOVA), games howell test, tukey test, pearson product moment correlation, 
wilcoxon signed rank test were used. As a result of the findings of the analyses, it was 
found that sleep hygiene training increased sleep quality and sleep hygiene and 
decreased burnout level.
Keywords
Sleep, sleep hygiene, sleep quality, burnout level