hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Schopenhauer felsefesinde isteme ve özgürlük bağlamında aşk
Love in the context of will and freedom in Schopenhauer's philosophy
Yazar: CÜNEYT ARIKAN
Danışman: PROF. DR. HAMDİ BRAVO
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Sistematik Felsefe ve Mantık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Aşk = Love ; Schopenhauer, Arthur = Schopenhauer, Arthur ; Özgürlük = Freedom ; İsteme = Will

Özet:
Bu tezin amacı, Schopenhauer'da "isteme", "tasavvur", "özgürlük" ve "aşk" kavramları arasındaki bağlantıları ortaya koyarak filozofun sisteminde özgür bir cinsel aşkın var olamayacağını göstermektir. Her şeyin istemenin bir nesneleşmesi olduğu tasavvurlar alanında bir isteme edimi olarak aşk da tam bir belirlenime tabidir. İstemenin tezahür etmeye devam edebilmesini sağlayan cinsel aşk konusunda herkes istemenin kölesidir. 
Kant'ın bilinemeyeceğini düşündüğü "kendinde şey"i, "isteme" olarak açıklayan Schopenhauer, dünyadaki hayatın bu kör, bilinçsiz ve kötü metafiziksel varlığın nesneleşmesi olduğunu düşünür. Her daim var olmak için çabalayan, hatta bu çabanın kendisi olan bu varlık, hayvanların ve insanların üreyerek türlerini sürdürmeleriyle nesneleşmeye devam eder. İnsan türünü kusursuz bir şekilde sürdürmeyi amaçlayan isteme, bu amacına uygun olan çocukları yapabilecek kişileri tutkulu aşkla bir araya getirir. Aşkta içgüdü tarafından aldatılan, bilinçdışı faktörlerce belirlenen insanlar kutsallık atfettikleri aşklarının esasında istemenin vücut bulma çabası olduğunun farkında değildir. İnsanlar cinsel aşkla, istemeyi olumlar ve acıya yazgılı bir var oluşu sürdürür. Oysa çözüm yaşam istencinin yadsınmasıdır. Cinsel aşk köleliktir, istemeden kurtuluş ise özgürlüktür.

Abstract:
The aim of this thesis is to show that a free sexual love cannot exist in the philosopher's system by revealing the connections between the concepts of "will", "representation", "freedom" and "love" in Schopenhauer. In the field of representations, where everything is an objectification of will, love as an act of will is also subject to a full determination. In sexual love, which enables the will to continue to manifest, everyone is a slave to the will.
Explaining the "thing-in-itself", which Kant thinks cannot be known, as "will", Schopenhauer suggests that the life in the world is the objectification of this blind, unconscious and evil metaphysical entity. This being, which always strives to exist, and even amounts to this striving itself, continues to be objectified by the reproduction of animals and humans. Will, which aims to maintain the human species in a perfect way, brings together people who can make children who are suitable for this purpose by means of passionate love.  People who are deceived by instinct in love and determined by unconscious factors are not aware that their love, to which they attribute sacred, is essentially an effort to come into being. People affirm will through sexual love and maintain an existence destined for pain. However, the solution is the denial of the will to life. Sexual love is slavery; liberation from will is freedom.
IX.-XI. yüzyıllar arasında Peçenek-Rus münasebetleri
The relationships between Pechenegs and Russians from IX to XI century
Yazar: EMİNE DİKMEN
Danışman: PROF. DR. HATİCE ORUÇ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Bizanslılar = Byzantines ; Peçenekler = Pechengs

Özet:
IX. yüzyılın başlarından itibaren Karadeniz'in kuzey kesimlerinde farklı
oluşumlar meydana gelmişti. Bu hareketlilik, bu sahada güçlü siyasi unsurların
birbirleriyle karşı karşı gelmesine yol açtı. Batı Göktürk Devleti'ne bağlı Türk
boylarından biri olan Peçenekler iç ve dış dinamiklerin etkisiyle Türkistan'dan göç
hareketine başlayarak Karadeniz kuzeyindeki bozkırlara ulaşmışlardı. Diğer yandan
Avrupa tarihinde bir döneme İskandinavlar (Vikingler) olarak damgasını vuran ve
doğuda Ruslar şeklinde adlandırılan ulus, Özi merkezli bir Kiyev Rus Devleti
oluşturmuşlardı. Her iki ulus, temas kurdukları andan itibaren Bizans Devleti (Doğu
Roma)'in, Hazarların, Macarların, Bulgarların kaderlerinde birçok değişikliğin
yaşanmasında birincil rol oynamışlardı. Bu tez çalışmasında Peçenekler ve Rusların
siyasi, askerî, ekonomik ve sosyal ilişkileri ele alınarak, uluslarası düzlemde meydana
getirdikleri değişiklikler anlatılmıştır.

Abstract:
From the beginning of the 9th century, different political formations had
occurred in the northern parts of the Black Sea. This variability has led three powerful
political elements to oppose each other in this field. The Pechenegs, one of the Turkish
tribes affiliated with the Western Göktürk Khaganate, started their migration
movement from Turkistan with the influence of internal and external dynamics and
reached the steppes in the north of the Black Sea. On the other hand, the nation that
marked a period in European history as the Scandinavians (Vikings) and known as
Russians in the east formed an Ozi River-centered Kievan Russian State. Both nations
had played a primary role in many changes in the destinies of the Byzantine State
(Eastern Rome), Khazars, Hungarians, and Bulgarians from the moment they came into
contact. In this thesis, the political, military, economic, and social relations of the
Pechenegs and the Russians are discussed and the changes they have brought about on
the international level are explained.
Korozyon inhibitörü olarak bazı tetrazol türevlerinin inhibisyon etkinliklerinin teorik yöntemlerle incelenmesi
Investigation of the inhibition efficiencies of some tetrazole derivetives as corrosion inhibitors with theoric methods
Yazar: NURETTİN METE KALELİ
Danışman: DOÇ. DR. PINAR ACAR BOZKURT
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: 5-amino-1H-tetrazol = 5-amino-1-H-tetrazole ; Atmosferik korozyon = Atmospheric corrosion ; Fizikokimyasal yöntemler = Physicochemical method ; Gerilme korozyonu = Stress corrosion ; Kimyasal inhibitör = Chemical inhibitor ; Çukur korozyonu = Pitting corrosion

Özet:
Bu çalışmada 1-fenil-1H-tetrazol, 4-(1H-tetrazol-1-il)fenol ve 1-(4-metoksifenil)-1H-tetrazol moleküllerinin korozyon inhibisyon etkinlikleri teorik hesaplama yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Bu amaçla, tetrazol türevlerinin nötr haldeki özellikleri hakkında bilgi edinebilmek için, elektronik yapıları ile ilgili, kimyasal etkileşimlerin analizinde sıklıkla kullanılan molekül orbital analiz yöntemi kullanılmıştır. Kimyasal reaktivite en yüksek dolu moleküler orbitali (HOMO) ve en düşük boş moleküler orbital (LUMO) incelenerek belirlenmiştir. Yöntem olarak yoğunluk fonksiyonel teorisi (DFT) kullanılarak, B3LYP/6-311G baz seti seviyesinde, tetrazol bileşiklerinin molekül yapıları ve inhibisyon etkinlikleri arasındaki ilişki incelenmiştir. En yüksek dolu moleküler orbital enerjisi (EHOMO), en düşük boş moleküler orbital enerjisi (ELUMO), enerji boşluğu (ΔE), dipol moment (μ), elektronegativite (χ) ve sertlik (η) gibi çeşitli kuantum kimyasal parametreler değerlendirilmiştir. Elde edilen teorik veriler ile 1-(4-metoksifenil)-1H-tetrazol ve 4-(1H-tetrazol-1-il)fenol moleküllerinin en daha iyi inhibisyon etkisini gösterdiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study 1-phenyl-1H-tetrazole, 4-(1H-tetrazole-1-yl)phenol and 1-(4-methoxyphenyl)-1H-tetrazole molecules investigated as a corrosion inhibitor via theoretical calculations methods. The chemical reactivity was determined by examining the highest occupied molecular orbital (HOMO) and the lowest unoccupied molecular orbital (LUMO). Calculations were performed in order to examine the relationship between molecular structures and inhibition efficiencies of the corresponding compounds at the level of B3LYP/6-311G basis set using density functional theory with Gaussian09w. Quantum chemical parameters such as the highest filled molecular orbital energy (EHOMO), the lowest empty molecular orbital energy (ELUMO), energy vacancy (ΔE), dipole moment (μ), electronegativity (χ) and hardness (η) have been considered. It has been concluded that experimental inhibition efficiencies could be explained by the obtained theoretical data.
Musa b. Meymun ve din dili
Moses Maimonides and religious language
Yazar: EBUBEKİR YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. MEHMET SAİT REÇBER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Din anlayışı = Understanding of religion ; Din felsefesi = Religious philosophy ; Tanrı = God ; Tanrı anlayışı = God understanding ; İbn Meymun = İbn Meymun ; İslamiyet = Islam

Özet:
Tez din felsefesinde önemli meselelerden biri olan Tanrı hakkında konuşmanın imkânı ve uygun formu üzerinde durmakta, Tanrı hakkında olumlu veya olumsuz konuşmanın içerimlerini Musa b. Meymun'un bu konudaki yaklaşımı çerçevesinde felsefi analize konu etmektedir.
Birinci bölümde Musa b. Meymun'un teolojik sistemini oluşturan metafizik ve epistemik arkaplan incelenmekte, onun Tanrı'nın Zorunlu Varlık olarak basit olması gerektiği fikrini gerekçelendirmelerine değinilmektedir. Buna ek olarak Tanrı'nın basit tabiatına ilişkin nasıl bilgi edinme koşulları varsayıldığı ve bunların tutarlı olup olmadığı irdelenmektedir. 
İkinci bölümde Musa b. Meymun'un Tanrı hakkında konuşma yaklaşımı çerçevesinde kavramlar üzerinde durulmuş, bu kavramların sıradan dildeki kavramlardan mantıksal kullanımları açısından farklılıkları soruşturulmuştur. İlaveten bu kavramlara ilişkin Musa b. Meymun'un anlam teorisi, eşsesli terimlere yaklaşımı kritik edilmiştir. 
Sonuç bölümünde ise Musa b. Meymun'un genel felsefi sisteminin din dili anlayışı etkisine dair genel bir değerlendirme yapılmıştır.

Abstract:
The thesis investigates the possibility and proper way of talking about God, which is one of the important matters in the philosophy of religion, and examines the implications of talking positively or negatively about God by particular reference to Moses Maimonides.
In the first chapter, the metaphysical and epistemological background, which constitutes the theological system of Maimonides, is scrutinized and particularly his argument for the idea that God as the necessary being is simple discussed. In this context, the question of the coherence of the divine simplicity is highlighted together with the epistemological truth-claims to this end.
The second chapter concentrates on the concepts employed in Maimonides' approach to the talk about God with an aim to show the difference between their religious use and ordinary use. Also the differences of these terms from the terms in the ordinary language are investigated in terms of logical usage. The chapter also examines Maimonides' approach to homonymous terms in his the theory of meaning.
The concluding part provides a general evaluation about Maimonides' approach to religious language with his philosophical system.
Asur Ticaret Kolonileri Çağı merkezlerinde keşfedilen arkeolojik buluntular ışığında Hitit sanatının kökeni
The origin of Hittite art in the light of the archaeological objects discovered in the Assyrian Trading Colony Sites
Yazar: Jİ YEON CHOİ
Danışman: PROF. DR. FİKRİ KULAKOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkeolojik alanlar = Archeological areas ; Arkeolojik eserler = Archaeological materials ; Arkeolojik kazılar = Archaeological excavations ; Asur Ticaret Kolonileri Çağı = Period of Assyrian Trade Colony ; Hitit sanatı = Hittite art ; Kültepe = Kültepe

Özet:
"Asur Ticaret Kolonileri Çağı merkezlerinde keşfedilen arkeolojik buluntular
ışığında Hitit sanatının kökeni" adlı bu çalışmada Asur Ticaret Kolonileri Çağı
merkezlerinde bulunan arkeolojik buluntular sanat üslubu açısından incelenmiştir. Bu
çalışmanın amacı Asur Ticaret Kolonileri Çağı eserlerinde görülen sanat üslubu ile Hitit
Dönemi yerleşimlerinde görülen sanat anlayışını karşılaştırarak her iki dönem arasındaki
devamlılığı ortaya koymaktır.
Asur Ticaret Kolonileri Çağı'na tarihlendirilen eserler ''Seramikler",
"İkonografik Ögeler" ve "Tanrılar'' olmak üzere gruplara ayrılmış ve sahip oldukları
form ve çeşitli özelliklere göre alt başlıklar halinde değerlendirilmişlerdir. Asur Ticaret
Kolonileri Çağı sanatında görülen bazı özelliklerin Hitit sanatında da devam ettiği ve Hitit
sanat üslubunun Asur Ticaret Kolonileri Çağı'nın son evresinde ortaya çıkmaya başladığı
anlaşılmıştır. Bu dönemin en önemli merkezlerinden biri olan Kültepe'de ortaya çıkarılan
arkeolojik eserler üzerinde bu durum izlenebilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Asur Ticaret Kolonileri Çağı, Hitit Sanatı, Kültepe, Köken, Hititler

Abstract:
In this study titled " The origin of Hittite art in the light of archaeological objects
discovered in the Assyrian Trading Colony Sites ", the archaeological objects found in
the Assyrian Trading Colony sites were examined in terms of art style. The aim of this
study is to reveal the continuity between the two periods by comparing the art style seen
in the works of the Assyrian Trading Colony Period and the understanding of art seen in
the settlements of the Hittite Period.
Artifacts dated to the Assyrian Trading Colony Period were divided into groups
as "Ceramics", "Iconographic Elements" and "Gods" and evaluated under subtitles
according to their forms and various features. It has been understood that some of the
features seen in the art of the Assyrian Trading Colony Period continued in the Hittite art
and the Hittite art style began to emerge in the last phase of the Assyrian Trading Colony
Period. This situation can be observed on the archaeological artifacts unearthed in
Kültepe, one of the most important centers of this period.

Key words: Assyrian Trading Colony Period, Hittite Art, Origin, Kültepe, Hittite
Foucault'nun "toplumsal denetim" ve Geertz'in "kültürel sistem" kavramı çerçevesinde Hıristiyanlığın "inanç nesnelerinin" kullanımı
The use of "faith objects" of Christianity in the context of the Foucault's "social control" and Geertz's "cultural system" concept
Yazar: MUSTAFA HULKİ CEVİZOĞLU
Danışman: PROF. DR. NİYAZİ AKYÜZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din sosyolojisi = Religious sociology ; Felsefe = Philosophy ; Foucault, Michel = Foucault, Michel ; Geertz, Clifford = Geertz, Clifford ; Hristiyanlar = Christianies ; Hristiyanlık = Christianity ; Toplumsal denetim = Social control ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Bu tez çalışması sosyoloji, din sosyolojisi ve din antropolojisi açılarından özellikle Foucault'nun toplumsal denetim ve iktidar kavramları ile Geertz'in kültürel sistem kavramı ekseninde Hıristiyanlığın inanç nesnelerinin kullanımını incelemektedir. Çalışma, aynı zamanda, Foucault'nun iktidar, özne, otorite ve söylem üzerindeki çalışmaları ile Geertz'in kültür kuramının toplum üzerindeki etkisinin Hıristiyanlık özelinde analizini içermektedir. Varılan sonuçlar, Foucault'nun toplumsal denetim ve Geerz'in kültürel sistem kavramlarının Hıristiyanlık inancındaki relikler (kutsal nesneler), sakramentler (ayinler) ve sembollerden oluşan inanç nesnelerinin kullanımında geçerli olduğunu ortaya koymuştur. Çalışma öte yandan, "otomatik din" başta olmak üzere yeni kavram önerilerini de kapsamaktadır.

Abstract:
This thesis examines the use of Christian faith objects in terms of sociology, sociology of religion and anthropology of religion, especially in the axis of Foucault's concepts of social control and power and Geertz's concept of cultural system. The study also includes the analysis of Foucault's studies on power, subject, authority and discourse, and the effect of Geertz's theory of culture on society, specific to Christianity. The results revealed that Foucault's concepts of social control and Geerz's cultural system are valid in the use of belief objects consisting of relics (sacred objects), sacraments (rites) and symbols in the Christian belief. On the other hand, the study also includes proposals for new concepts, especially "automatic religion".
Erken ve Orta Tunç Çağlarında Batı Anadolu yerleşim örüntülerinin diakronik analizi
A diachronic analysis of West Anatolian settlement patterns during the Early and Middle Bronze Ages
Yazar: MİNE KOCAAY BİLEN
Danışman: DOÇ. DR. HAKKI LEVENT KESKİN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkeoloji = Archaeology ; Arkeolojik alanlar = Archeological areas ; Arkeolojik yerleşim = Archaeological settlement ; Batı Anadolu = West Anatolia ; Erken Tunç Çağı = Early Bronze Age ; Orta Tunç Çağı = Middle Bronze Age ; Yerleşim dokusu = Settlement pattern ; İskan = Settlement

Özet:
Arkeolojik çalışmalarda yerleşim yerlerinin iskân tarihini birbirini takip eden
dönemler boyunca bütüncül bir perspektifle incelemek, kültürel değişimler ve ardında
yatan olası nedenleri belirleyebilmek açısından önemli bir potansiyele sahiptir. Batı
Anadolu Bölgesi'nin belirli sınırlar dahilinde ele alındığı bu çalışmada Erken ve Orta
Tunç Çağları boyunca iskân edilen yerleşimlerin tamamı incelenmiştir.

Yerleşimler alt bölgeler içerisinde tiplerine göre sınıflandırılmış, birbirini takip
eden dönemler boyunca görülen iskân kesintilerinin olası nedenleri açıklanmıştır. Erken
Tunç Çağı I ve II evrelerinde yerleşimlerin sayılarında görülen artış, Erken Tunç III
evresine gelindiğinde azalmıştır. Orta Tunç Çağı'nda yeni yerleşimlerin kurulduğu
gözlemlense de Erken Tunç Çağı I-II evrelerindeki kadar önemli bir artış yaşanmamıştır.
İskân kesintisinin olası nedenleri kimi yerleşimler için anlamlı olsa da bölgenin tamamı
açısından mevcut çalışmalar yetersiz kalmaktadır.

Abstract:
In archaeological studies, examining the settlement history of settlements with a
holistic perspective over successive periods has an important potential in terms of
determining cultural changes and possible reasons behind them. In this study, where the
Western Anatolia Region is handled within certain limits, all of the settlements inhabited
during the Early and Middle Bronze Ages were examined.

Settlements were classified according to their types within the sub-regions and the
possible reasons for the settlement interruptions seen during successive periods were
explained. The increase in the number of settlements in the Early Bronze Age I and II
phases decreased by the Early Bronze III phase. Although it is observed that new
settlements were established in the Middle Bronze Age, there was not as significant an
increase as in the Early Bronze Age I-II phases. Although the possible reasons for the
settlement interruption are meaningful for some settlements, the current studies are
insufficient for the whole region.
Tarihsel süreç içerisinde İslam şirketler hukuku (Hanefi mezhebi bağlamında)
Islamic company law in the historical process (In the context of the Hanafi sect)
Yazar: YUNUS KOCABIYIK
Danışman: PROF. DR. ŞAMİL DAĞCI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law

Özet:
Tezimiz iki bölümden oluşmaktadır. Tezin Giriş kısmında, çalışmanın içeriği ve yöntemine dair bilgiler verilmiştir.
Tezin Birinci Bölümü, Hanefi mezhebinde şirketler hukukuna ayrılmıştır. Hanefi mezhebinde şirket kavramı, İslâm'da şirketin meşruiyet ve Hanefi mezhebinde şirket çeşitleri anlatılmıştır. Şirket çeşitleri, ticari olmayan şirketler ve ticari şirketler olarak iki kısımda incelenmiştir. Hanefi mezhebinde şirket akdini daha iyi kavramak amacıyla şirket akdinin diğer akitlerle ilişkisi, diğer mezheplerde ve modern dönemde şirket çeşitleri ele alınmıştır.
Tezin İkinci Bölümü, Hanefi mezhebi bağlamında şirketler hukukunun tarihsel seyrine ayrılmıştır. Bu bölümde öncelikle Hanefi mezhebi literatüründe şirketler hukukunun ele alınışı ve tarihsel süreç içerisinde şirket çeşitleri aktarılmıştır. Sonrasında Hanefi mezhebinde şirket hukukunda değişen ictihad belirlenen konular çerçevesinde ele alınmıştır. Hanefi mezhebinde bu konuların ele alınışı kronolojik olarak aktarılmış, uygun yerlerde değerlendirmelere yer verilmiştir.

Abstract:
The study consists of two parts. In the Introduction section of the thesis, information about the content and method of the study is given.
The first part of the thesis is devoted to the law of companies in the Hanafi sect. The concept of company in the Hanafi sect, the legitimacy of the company in Islam and the types of companies in the Hanafi sect are explained. Company types are examined in two parts as non-commercial companies and commercial companies. In order to better comprehend the company contract in the Hanafi sect, the relationship of the company contract with other contracts, the types of companies in other sects and in the modern period were discussed.
The second part of the thesis covers the historical course of corporate law in the context of the Hanafi sect. In this section, first of all, the treatment of company law in the Hanafi sect literature and the types of companies in the historical process are conveyed. Later, the ijtihad, which changed in company law in the Hanafi sect, was handled within the framework of the determined issues. The treatment of these issues in the Hanafi sect is conveyed chronologically, and evaluations are included where appropriate.