Klasik gitarın güzel sanatlar liseleri çalgı toplulukları dersinde geleneksel çalgılar ile birlikte kullanılması üzerine bir inceleme
A review on the use of classic guitar with traditional instruments in fine arts high school instrument ensembles course
Yazar: EFGAN RENDE
Danışman: PROF. DR. TURAN SAĞER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı / Müzik ve Sahne Sanatları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music
Dizin: Enstrümantal orkestrasyon = Instrumental orchestration ; Güzel sanatlar liseleri = Fine arts high schools ; Klasik gitar = Classical guitar ; Türk müziği = Turkish music ; Çalgı eğitimi = Instrumental education

Özet:
Ülkemizde ortaöğretim düzeyinde müzik eğitimi veren kurumlar konservatuvarlar ve güzel sanatlar liseleridir. Güzel sanatlar liselerinin ülke genelindeki sayısının doksanı aştığı göz önünde bulundurulduğunda bu kurumların mesleki müzik eğitimi anlamında önemi ortaya çıkmaktadır. Milli Eğitim Bakanlığının 2016 yılında aldığı bir karar sonucu güzel sanatlar liselerinde Müzik, Türk Halk Müziği ve Türk Sanat Müziği olmak üzere üç program uygulanmaya başlanmıştır. Buna göre ders çizelgeleri yeniden belirlenmiş, 11 ve 12. sınıf düzeylerinde görülen "Çalgı Toplulukları" dersi Batı müziği, Türk Halk Müziği ve Türk Sanat Müziği programlarına göre düzenlenmiştir. Her üç türün çalgı toplulukları dersi öğretim programı incelendiğinde çok seslilik uygulamaları yapma hedefi göze çarpmış ve öğretim programlarının Batı müziği çalgılarıyla geleneksel çalgıların birlikte kullanımına olanak tanıdığı gözlenmiştir. Bu tez çalışması, çalgı toplulukları dersinin 2016 öğretim programlarına göre gitarın geleneksel çalgılarla birlikte nasıl kullanılabileceğine yönelik araştırmayı konu edinmektedir. Bu kapsamda çalgı toplulukları dersine giren alan uzmanlarıyla görüşülerek halihazırda var olan uygulamaların bir görüntüsü ortaya çıkarılmış, gitarın çalgı toplulukları dersinde geleneksel çalgılarla birlikte kullanım durumu ve bu çalgıların birlikte görevlendirildiği bir eğitsel materyale ihtiyaç olup olmadığı araştırılmıştır. İhtiyaç analizi sonucunda gitarın geleneksel çalgılarla birlikte görevlendirildiği oda müziği grubu için çok sesli bir eğitsel materyale ihtiyaç duyulduğu tespit edilmiş ve alan uzmanlarıyla birlikte bu oda müziği grubu için geliştirilecek eğitim materyalinin kriterleri belirlenmiştir. Geliştirilen materyalde kullanılan geleneksel çalgılar, güzel sanatlar liselerinde eğitimi yaygın olarak verilen bağlama, ut, kanun olarak belirlenmiş ve düzenlemeler gitarla birlikte bu dörtlüye göre hazırlanmıştır. Araştırma sonucunda çalgı toplulukları dersinde kullanılmak üzere on iki eserlik çok sesli bir oda müziği repertuvarı oluşturulmuştur. Oluşturulan bu repertuvarın alan uzmanları tarafından belirlenen kriterlere uygun olup olmadığı uzmanlara gönderilerek değerlendirmeleri istenmiş ve düzenlemelere dönütlerle birlikte son şekli verilmiştir. Araştırma sürecinde karşılaşılan teknik problem ve çözümler araştırmada ele alınarak tartışılmış ve izlenen yöntem bu konuda çalışma yapmak isteyenlere bir model olarak sunulmuştur.

Abstract:
Institutions that provide music education at secondary education level in our country are conservatories and fine arts high schools. Considering that the number of fine arts high schools across the country exceeds ninety, the importance of these institutions in terms of vocational music education is obvious. As a result of a decision taken by the Ministry of National Education in 2016, three programs, namely Music, Turkish Folk Music and Turkish Classical Music, were started to be implemented in fine arts high schools. Accordingly, the course schedules were re-determined, and the "Instrument Ensembles" course at the 11th and 12th grade levels was rearranged according to the programs of Western Music, Turkish Folk Music and Turkish Classical Music. When the instrument ensembles course curriculum of all three genres is examined, the aim of practicing polyphony has drawn attention, and it has been observed that the curriculum allows the use of Western music instruments and traditional instruments together. This thesis is about the research on how the guitar can be used with traditional instruments according to the 2016 curriculum of the instrument ensembles course. In this context, a view of the existing applications was revealed by interviewing the field experts who have taught the instrument ensembles course and the use of the guitar with traditional instruments in the instrument ensembles course and whether there was a need for an educational material in which these instruments were assigned together was inquired. As a result of the needs analysis, it was determined that a polyphonic educational material was needed for the chamber music group, where the guitar was assigned with traditional instruments, and the criteria for the educational material to be developed for this chamber music group were determined together with the field experts. The traditional instruments used in the developed material were determined as baglama, oud and qanun, which are widely taught in fine arts high schools, and the arrangements were prepared according to this quartet together with the guitar. As a result of the research, a polyphonic chamber music repertoire consisting of twelve pieces was created to be used in the instrument ensembles course. This repertoire was sent to the field experts so that they can evaluate whether it is suitable for the criteria determined by them and the regulations were finalized with feedback. The technical problems and solutions encountered during the research process were discussed in the research and the followed method was presented as a model to those who want to work on this subject.