Marmara bölgesindeki konteyner limanlarının performans analizi
Performance analysis of container ports in Marmara region
Yazar: MAZLUM ERDİ BUZ
Danışman: DOÇ. DR. EMRAH AKDAMAR
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Deniz İşletmeleri Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Denizcilik = Marine ; İstatistik = Statistics

Özet:
Deniz yolu taşımacılığı, ilk uygarlıklardan bu zamana kadar gelen en eski taşıma modellerinden biridir. Bu taşımacılık yönteminin küresel çapta büyümesi ve gelişmesinde en önemli faktör dünyanın büyük bir kısmının sular ile kaplı olmasıdır. Gelişen teknoloji ile birlikte yüklerin birimleşmesi amacıyla konteyner taşımacılığı ortaya çıkmıştır.Konteyner taşımacılığı, ülkemizde ve dünyada en çok kullanılan yük taşımacılığı tiplerinden biridir. Konteyner taşımacılığı sayesinde farklı yüklerin aynı konteynere yüklenerek bir yerden başka bir yere taşıma işlemi gerçekleşmektedir. Konteyner taşımacılığı için limanlarda özel ekipmanalar bulunmaktadır. Limanların sahip olduğu bu ekipmanlar, yatırımların artmasında ve teknolojinin gelişmesinde önemli rol oynamaktadır.
Bu çalışmada, Marmara bölgesinde bulunan konteyner limanlarının performans analizlerini yapmak, performansın etkileyen değişkenlerin neler olduğunu tespit etmek ve limanların performans sıralamalarını oluşturmak içinçok kriterli karar verme yöntemlerinden yararlanılmıştır. Analizlerin yapılması için TÜRKLİM' den elde edilen veriler kullanılmıştır. Verilerin analizinde EXCEL programından yararlanılmıştır. Çalışmada değişkenlerin önemini anlamak için Entopi ile ağırlıklandırma yöntemi kullanılmıştır. Sıralama yöntemi olarak ise TOPSIS, MAUT, VIKOR, PROMETHEE yöntemleri kullanılmış ve limanların nihai performans sıralamasını belirlemek için BORDA sıralama tekniği kullanılmıştır. Bu çalışmanın Marmara bölgesi konteyner limanlarının performanslarını farklı yöntemler ile ortaya koyması bakımından literatüre katkı sunması beklenmektedir. Çalışmanın sektörel katkısı ise limanların rekabet ortamında performanslarını izleyebilmeleri, benzer limanlar ile kendi performanslarını karşılaştırabilmeleri ve gelişmeye açık yanlarını tespit edebilmeleridir.

Anahtar Kelimeler: Konteyner Limanları, Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri, Performans Analizi, BORDA Sıralama Yöntemi, Performansın Boyutları.

Abstract:
Maritime transportation is one of the oldest transportation models dating back to the first civilizations. The most important factor in the global growth and development of this transportation method is that most of the world is covered with water. With the developing technology, container transportation has emerged in order to unitize cargo. Container transportation is one of the most used types of freight transportation in our country and in the world. Thanks to container transportation, different cargoes are loaded into the same container and transported from one place to another. There are special equipment in ports for container transportation. These equipment owned by ports play an important role in increasing investments and developing technology.
In this study, multi-criteria decision-making methods were used to analyze the performance of container ports in the Marmara region, to determine the variables affecting performance and to create performance rankings of the ports. Data obtained from TÜRKLİM was used to conduct the analyses. EXCEL program was used to analyze the data. Entopy weighting method was used in the study to understand the importance of the variables. TOPSIS, MAUT, VIKOR, PROMETHEE methods were used as the ranking method and BORDA ranking technique was used to determine the final performance ranking of the ports. This study is expected to contribute to the literature by revealing the performances of Marmara region container ports with different methods. The sectoral contribution of the study is that ports can monitor their performance in a competitive environment, compare their own performance with similar ports, and identify areas that are open to improvement.

KEYWORDS: ContainerPorts,Multi-Criteria Decision Making Methods, Performance Analysis, BORDA Sorting Method, Dimensions of Performance.