Fazla kilolu bireylerde zaman kısıtlı beslenme uygulaması ile beslenme durumu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between time restricted eating practice and nutritional status in overweight individuals
Yazar: AYŞE GÜL ATILGAN
Danışman: PROF. SANİYE BİLİCİ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Aralıklı açlık = Intermittent fasting ; Açlık = Hunger ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Obezite = Obesity ; Oruç = Fasting

Özet:
Zaman kısıtlı beslenme, beslenme saatinin günlük sirkadiyen ritmin aktif fazıyla senkronize olarak planlanmasına dayalı, besin alımının ve açlık zamanının belirli süreler ile sınırlandırıldığı bir aralıklı açlık modeli olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışma; Balıkesir'de bir hastanenin diyet polikliniğine başvuran 19-65 yaş arasındaki gönüllü 43 fazla kilolu kadın bireyde 6 haftalık zaman kısıtlı beslenme uygulaması ile beslenme durumu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacıyla planlanıp yürütülmüştür. Çalışmada 6 hafta süresince bireyler enerji kısıtlaması olmaksızın 8 saatlik beslenme penceresi ve 16 saatlik açlık düzeninde ad libitum beslenmişlerdir. Çalışmanın başlangıcında bireylerin sosyo-ekonomik özellikleri, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite durumlarını belirlemeye yönelik sorular içeren bir anket ile kronotiplerine belirlemeye yönelik Sabahçıl-Akşamcıl ölçeği uygulanmış ve 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kayıtları alınmıştır. Çalışma başlangıcı ve 6 hafta sonrasında bireylerin bazı antropometrik ölçümleri (vücut ağırlığı, boy uzunluğu, bel çevresi, boyun çevresi) ve vücut bileşimi analizi (vücut yağ kütlesi, vücut yağ oranı, yağsız vücut kütlesi, vücut sıvı miktarı) ölçümleri bizzat araştırıcı tarafından alınmış bazı biyokimyasal bulguları (açlık glukoz, açlık insülin, HOMA-IR, total kolesterol, trigliserit, LDL kolesterol, HDL kolesterol, AST, ALT) ve sistolik-diyastolik kan basınçları da hastane kayıtlarından elde edilerek değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda başlangıca göre ZKB sonrası enerji (kkal), karbonhidrat (g), protein (g), yağ(g) ve E vitamini (mg) alımı istatistiksel açıdan anlamlı olarak azalmış, protein (%), posa (g) ve A vitamini (μg) alımı istatistiksel açıdan anlamlı olarak artmıştır (p<0,05). Bireylerin vücut ağırlığı (kg), bel çevresi (cm), bel/boy oranı, boyun çevresi (cm), BKİ (kg/m2), vücut yağ kütlesi (kg) ve vücut yağ oranı (%) istatistiksel açıdan anlamlı olarak azalmıştır (p<0,05). Çalışma sonucunda başlangıca göre açlık glukozu (mg/dL), açlık insülini (µU/mL), HOMA-IR, trigliserit (mg/dL), LDL kolesterol (mg/dL), AST (U/L), sistolik-diyastolik kan basıncı (mm/Hg) değerleri istatistiksel açıdan anlamlı olarak azalmış, HDL kolesterol (mg/dL) ise istatistiksel açıdan anlamlı olarak artmıştır (p<0,05). Çalışma sonuçları ZKB uygulamasının 6 haftalık süreçte bireylerin vücut ağırlığı ve biyokimyasal bulgularında istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde değişimlere neden olduğunu gösterse de vücut ağırlığı kontrolüne yönelik uygulamaların bireyselleştirilmiş bir planlama ile diyetisyen kontrolünde yapılması ve izlenmesi gerektiği, ZKB gibi aralıklı açlık uygulamalarının uzun vadede sağlık etkilerine yönelik daha geniş örneklemli ve uzunlamasına çalışma sonuçlarına ihtiyaç olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Time-restricted eating is considered as an intermittent fasting model, based on the planning of eating time in synchronization with the active phase of the daily circadian rhythm, in which food intake and fasting time are limited to certain periods. This study was planned and conducted to evaluate the relationship between 6-week time-restricted eating practice and nutritional status in 43 overweight female volunteer individuals aged 19-65 years who applied to the diet polyclinic of a hospital in Balıkesir. In the study, individuals ate ad libitum in an 8-hour eating window and 16-hour fasting pattern without energy restriction for 6 weeks. At the beginning of the study, a survey containing questions to determine the socio-economic characteristics, nutritional habits and physical activity status of the individuals and the Morning-Evening scale to determine their chronotypes were applied and 24-hour retrospective food consumption records were taken. At the beginning of the study and after 6 weeks, some anthropometric measurements (body weight, height, waist circumference, neck circumference) and body composition analysis (body fat mass, body fat ratio, lean body mass, body fluid mass) of individuals were taken by the researcher herself, some biochemical findings (fasting glucose, fasting insulin, HOMA-IR, total cholesterol, triglyceride, LDL cholesterol, HDL cholesterol, AST, ALT) and systolic-diastolic blood pressures were also obtained from hospital records and evaluate. In the result of the study; after TRE, energy (kcal), carbohydrate (g), protein (g), fat (g) and vitamin E (mg) intakes decreased statistically significantly, protein (%), fiber (g) and vitamin A (μg) intakes increased statistically significantly compared to baseline (p<0.05). Body weight (kg), waist circumference (cm), waist/height ratio, neck circumference (cm), BMI (kg/m2), body fat mass (kg) and body fat ratio (%) of the individuals decreased statistically significantly (p<0.05). In the result of the study; compared to baseline fasting glucose (mg/dL), fasting insulin (µU/mL), HOMA-IR, triglyceride (mg/dL), LDL cholesterol (mg/dL), AST (U/L), systolic-diastolic blood pressure (mm/Hg) values decreased statistically significantly and HDL cholesterol (mg/dL) increased statistically significantly (p<0.05). Although the results of the study show that TRE practice causes statistically significant changes in the body weight and biochemical findings of individuals in a 6-week period, it is necessary to carry out and monitor the practices for body weight control with an individualized planning and under the control of a dietitian, and intermittent fasting practices such as TRE have a wider range of health effects in the long term. It is thought that the results of more detailed and sampled studies are needed.