Kira sözleşmelerine dayalı tarımsal faaliyetlerin BOBİ FRS ve VUK'a göre muhasebeleştirilmesi: Meyvecilik sektörüne yönelik bir örnek çalışma
Accounting of agricultural activities based on rental contracts according to reporting standards for large and medium enterprises and tax procedure law: A sample study for the fruit sector
Yazar: BURAK EROĞLU
Danışman: PROF. DR. AHMET HAYRİ DURMUŞ
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Muhasebe Denetim Ana Bilim Dalı / Muhasebe Ve Denetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Büyük ve orta boy işletmeler için finansal raporlama standardı = Financial reporting standard for large and medium size enterprises ; Finansal kiralama = Financial leasing ; Finansal raporlama standartları = Financial reporting standarts ; Kira = Rent ; Kira sözleşmesi = Lease agrement ; Meyve yetiştiriciliği = Fruit growing ; Muhasebe = Accounting ; Tarım alanları = Agricultural lands ; Tarım sektörü = Agricultural sector ; Vergi Usul Kanunu = Tax Procedural Code

Özet:
Tarım sektörü, ülkelerin gelişmişlik seviyesi ne olursa olsun tüm ülkelerin ekonomilerinde önemli bir yere sahiptir. Ülkeler tarım sektörünü ekonomik ve sosyal amaçlar doğrultusunda her zaman çeşitli şekilde desteklemişlerdir. Buna karşın tarımda en büyük sorunlardan biri ise tarım alanlarının yanlış kullanımı, tarım alanlarının çok parçalı ve küçük ölçekli olması ile fazlaca atıl durumda kalan tarım arazisinin bulunmasıdır. Bu kapsamda çalışmanın dayanağını oluşturan yarıcılık usulü gibi geleneksel kiralama ve finansal kiralama sözleşmeleri ile atıl durumda olan bu tarım arazilerinin zirai faaliyetlere kazandırılması ile bu yolla ortaya çıkacak muhasebe işlemlerine ait değerlemeler yapılarak muhasebe kayıt süreçleri incelenmiştir.
Büyük ve Orta Boy İşletmeler İçin Raporlama Standartları (BOBİ FRS) ile gerçeğe uygun, ihtiyaca uygun ve karşılaştırılabilir bilgi sağlanması amaçlanmaktadır. Ancak bu Standartların yakın tarihte yayınlanması sebebiyle günümüze kadar finansal tablolarını Vergi Mevzuatına göre hazırlayan tarım işletmeleri açısından yeni bilgi ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Bu noktada çalışma ile meyvecilik sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin yarıcılık usulü gibi geleneksel kiralama ve finansal kiralama sözleşmeleriyle gerçekleştirdikleri işlemlere ait muhasebe süreçleri BOBİ FRS ve Vergi Mevzuatı açısından incelenerek ilgili konu hakkında bilgi kaynağı oluşması amaçlanmaktadır. Çalışmanın önemli bir diğer amacı da iki uygulama arasındaki benzerlik ve farklılıkların tespiti ve bu tespitler hakkında sonuçların ortaya konulmasıdır. Ayrıca çalışmada tespit edilen unsurların örnekler ve uygulamalarla desteklenmesi tarım işletmelerine bilgi kaynağı oluştururken; bu yolla literatüre de katkı sağlanması hedeflenmektedir.

Abstract:
The agricultural sector has an important place in the economies of all nations regardless of the development level of the countries. Countries have always supported the agricultural sector in various ways in line with economic and social purposes. On the other hand, one of the biggest problems in agriculture is the misuse of agricultural lands, the fragmented and small scale of agricultural lands, and the presence of agricultural land that is very idle. In this context, the traditional leasing and financial leasing contracts, which form the basis of the study, and the acquisition of these idle agricultural lands into agricultural activities, and the accounting recording processes were examined by making the valuation of the accounting transactions that will arise in this way. 
With Reporting Standards for Large and Medium Enterprises (FRS for LMEs), it is aimed to provide truthful, relevant and comparable information. However, due to the recent publication of these standards, new information needs have arisen for the agricultural enterprises that have prepared their financial statements in accordance with the Tax Legislation. At this point, with the study, it is aimed to create a source of information about the relevant subject by examining the accounting processes of the transactions performed by the businesses operating in the fruit growing sector with traditional leasing and financial leasing contracts. Another important aim of the study is to determine the similarities and differences between the two applications and to reveal the results about these findings. In addition, while supporting the elements identified in the study with examples and practices creates an information source for agricultural enterprises; In this way, it is aimed to contribute to the literature.