Uzun mesafe atletlerde yüksek irtifanın katalaz, peroksidaz ve karbonik anhidraz enzim seviyelerine etkisi
The effect of higt altitude on katalaz, peroxidase and carbonic anhydrase enzyme levels at long distance athletes
Yazar: METİN BAYRAM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ELİF ŞIKTAR
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Spor = Sports
Dizin: Atletizm = Athletism ; Deniz seviyesi = Sea level ; Karbonik anhidraz inhibitörleri = Carbonic anhydrase inhibitors ; Katalaz = Catalase ; Peroksidaz = Peroxidase ; Yüksek irtifa = High altitude

Özet:
Amaç. Araştırmada, sürekli yüksek irtifa (Ağrı İli) şartlarında yaşayan elit düzeydeki atletlerin yüksek irtifa ve deniz seviyesindeki çeşitli kan parametrelerinin karşılaştırılması ve elde edilen bulguları mevcut bilgilerin ışığı altında tartışarak literatüre katkı sağlanması amaçlanmıştırMateryal ve Metot. Araştırmaya Ağrı Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü bünyesinde atletizm sporu yapan elit düzeydeki 8 erkek ve aynı yaş grubunda tesadüfî olarak seçilen 8 sedanter olmak üzere toplam 16 kişi gönüllü olarak katıldı.- Deney grubundan (atletler) yüksek irtifada ve deniz seviyesinde egzersiz öncesi ve sonrası olmak üzere toplam 4 defa ön kol venöz kan örnekleri alındı.- Kontrol grubundan herhangi bir aktivite yapmadan yüksek irtifada ve deniz seviyesinde 2 kez ön kol venöz kan örnekleri alındı.Çalışmada biyokimyasal tetkikler olarak, EU/mL (katalaz aktivitesi), EUmL (Proksidaz aktivitesi), EU ml (Karbonik anhidraz) düzeyleri değerlendirildi.Bulgular. Çalışma sonucunda;- Atletlerin katalaz değerleri açısından; deniz seviyesi ve yüksek irtifa değerleri arasında anlamlı bir fark olmadığı,- Atletlerin ve sedanterlerin katalaz değerleri açısından; atletlerin yüksek irtifa egzersiz öncesi değerleri ile sedanterlerin yüksek irtifa değerleri arasında anlamlı fark olduğu (*p<0,05),- Atletlerin peroksidaz değerleri açısından; yüksek irtifa egzersiz öncesi ve sonrası değerleri arasında fark olduğu (*p<0,05),- Atletlerin karbonikanhidraz değerleri açısından; yüksek irtifa egzersiz sonrası değerleri ile deniz seviyesi egzersiz sonrası değerleri arasında fark anlamlı bir fark olmadığı, ancak diğer bütün değerler arasında anlamlı bir fark olduğu (*p<0,05) tespit edilmiştir.Sonuç. Egzersizin katalaz değerlerini yükselttiği, atletlerin sedanterlere göre katalaz değerlerinin düşük olduğu, egzersizin hem yüksek irtifada hem de deniz seviyesinde dokularda veya kanda antioksidan katalaz seviyesini artırdığı tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler. Atletizm, deniz seviyesi, karbonikanhidraz, katalaz, peroksidaz, yüksek irtifa

Abstract:
Aim. The aim of the study was to investigate the high-altitude and sea-level blood parameters of elite athletes living in high altitude permanently and to contribute to the literature by discussing the findings in the light of present knowledge.Material and Method. The sample included 16 people who participated voluntarily, 8 of them were elite athletes in the province of Ağrı, and rest of them was randomly selected sedentary from the same age group.Results. Results of the study can be summarized as below.- In terms of the catalase values of athletes no significant differences has been observed.- In terms of the catalase values of athletes and sedentaries, there was a statistically significant difference between the values of athletes before exercise at high altitude and the values of sedantaries at high altitude (*p<0.05).- In terms of peroxidase values of the athletes, a statistically significant difference was observed between the values of before and after exercise at high altitude.- In terms of carbonic anhydrase values of athletes, there was no statistically significant difference between the values before exercise at high altitude and the values after exercise at sea-level. On the other hand there were statistically significant differences for all other comparisions.Conlusion. As a result of the study it can be said that exercise raises the values of catalase, caltalase levels of athletes were lower than sedentaries, and finally exercise raises the catalase level in blood or tissues both at high altitude and at sea level.Key Words. Athletics, carbonic anhydrase, catalase, high altitude, perokxidase, sea-level