Türk basınına göre Birinci Dünya Savaşı arifesinde adalar meselesi /
Yazar: MUSTAFA BOSTANCI
Danışman: DOÇ. DR. VAHDET KELEŞYILMAZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution

Özet:
Akdeniz'in bir parçası olan ve Türkiye ile Yunanistan kıyılarıyla çevrili Ege Denizi'nde temel sorun, Yunanistan'ın elindeki Adaların Anadolu'ya çok yakın olması ve bu Adaların bütün Ege Denizi'ni kontrol edebilecek bir konumda bulunmasıdır. XIX. Yüzyıl başlarında, Osmanlı Devleti'ne karşı isyan ederek bağımsızlığına kavuşan Yunanlılar, bununla yetinmeyerek ve Osmanlıların içinde bulunduğu zor dönemlerden istifade ederek sınırlarını hep Türkiye aleyhine genişletmişlerdir. Ege'deki hakimiyetin temelinin deniz gücünden ayrı düşünülemeyeceği ortadadır. Bundan dolayı Trablusgarp Savaşı sırasında İtalyanlar Oniki Ada'yı ardından Balkan Harbinde Yunanlılar, Osmanlı Donanmasının zayıflığından istifade ederek bütün Ege Adalarını elde etmişlerdir. Londra Antlaşması ile Ege Adalarının geleceğinin belirlenmesi işi Büyük Devletlere havale edilmiştir. En azından Anadolu anakarasının tamamlayıcı parçaları durumunda olan Adaların kendisine bırakılmasını bekleyen Türkiye, Gökçeada, Bozcaada ve Meis dışındaki Adaların Yunanistan'a bırakılması karşısında büyük bir düş kırıklığına uğramışsa da bu kararı kabul etmemiş, adı geçen üç adanın kendisine bırakılmasını senet sayarak, haklı ve meşru isteklerini kabul ettirmek için çaba harcayacağını beyan etmiştir. Türkiye Adalardan hiçbir zaman vazgeçmemiş, bunun için savaşı dahi göze almış, hiç olmazsa kendisi için hayati derecede öneme sahip Sakız ve Midilli Adalarını geri almaya çalışmıştır.

Abstract:
The principal issue in the Aegean Sea being a part of the Mediterranean, encircled with the coasts of Turkish Republic and Greece is the very proximity of Greece-owned Islands to Anatolia and the existence of these islands in such a position which may control the whole Aegean sea. The Greeks who regained its independence by rebelling the Ottoman Empire during beginning of the XIXth Century, not being gratified therewith and utilizing the hard epochs the Ottomans were experienced, it has enlarged their boundaries always against Türkiye. It is evident that basis of the sovereignty in the Aegean Sea can not be considered as being distinct from the sea force. Therefore during Trablusgarp War, Italians conquered twelve islands, then Greeks, during Balkan War utilizing the weakness of the Ottoman Armada, has acquired all Islands in the Aegean Sea. The task of fixing the destiny of the Aegean-Islands have been referred to Greater States. Türkiye who was anticipating that at last the islands being in position of integrating parts of the Anatolian mainland to be left to herself, when it was confronted with the fact that all islands other than Bozcaada, Gökçeada and Meis were abandoned to Greece had been deeply discouraged though, it has not recognized this decision and considering the abandonment of said three islands to itself as a deed, it has declared that it would struggle to have its fair and legitimate claims accepted. Türkiye has never waived from the Islands and has even dared to declare a war therefore, has tried to regain at least the Islands bearing vital significance, Sakız and Midilli.