Kültürel kişilik bağlamında Türk modernleşmesinin Türk kültürüne olan etkilerinin sosyal etkileşim ve sosyal uyum çerçevesinde incelenmesi
Analysis of Turkish modernization effects on Turkish culture in the context of cultural personality with in the framework of social interaction and social cohesion
Yazar: ELBA UYGUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURAK ŞAHİN
Ardahan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kişilik = Personality ; Kültür = Culture ; Kültürel ögeler = Cultural facts ; Kültürel özellikler = Cultural characteristics ; Modernleşme = Modernization ; Sosyal uyum = Social adjustment ; Sosyalleşme = Socialization ; Toplumsal etkileşim = Social interaction ; Türk kültürü = Turkish culture

Özet:
Türkiye'nin 200 yılı aşkın bir süreci kapsayan devlet merkezli modernleşme süreci birçok kültürel unsurda dönüşümü de beraberinde getirmiştir.  Bu çalışmada, modernleşmenin etkisiyle gelişen bu süreçte meydana gelen kültürel değişim ve bu değişime yönelik sosyolojik dinamikler üzerinden açıklamayı gerektiren etkileşimler kültürel kişilik bağlamında ele alınmaktadır. Söz konusu etkileşimler her kültürün kendine özgü bir insan tipi ve kişilik oluşturması ile sonuçlanmaktadır. Türk kültürü içinde şekillenmiş olan insan tipolojisinin kültürel kişilikle ilişkilendirildiği bu çalışmada, Osmanlı imparatorluğundan yeni bir devletin kurulmasına kadar geçen dönem kopuş ve süreklilik esaslı ele alınmakta, sosyal etkileşim sürecinin belirleyicileri olan sosyoloji, psikoloji ve sosyal psikoloji disiplinlerinden elde edilen verilerle kültürel bir okuma yapılması amaçlanmaktadır. Türk düşüncesinde modernleşme meselesini tarihsel ve sosyolojik bir gerçeklik olarak ele alan Ziya Gökalp, Mümtaz Turhan, Erol Güngör Fuat Köprülü,  İbrahim Kafesoğlu, Niyazi Berkes, Şerif Mardin, Nilüfer Göle, Kemal Karpat ve Bozkurt Güvenç'in görüşleri bu araştırmada yerini almaktadır. Kendi zihniyet dünyalarının Türk modernleşmesindeki literatüre katkıları, aynı meseleye farklı yaklaşımları; kimlik üretme çabalarının kökenindeki görüşleri sürecin anlaşılmasını kolaylaştırmakta olup bu yolculuğa rehberlik etmektedir.  

Anahtar Sözcükler: 
Türk modernleşmesi, Türk Kültürü, Kültürel Kişilik, Kültür, Toplumsallaşma.

Abstract:
Turkey's state-centered modernization process, which covers a period of more than 200 years, has brought about a transformation in many cultural elements. The cultural change that occurred as a result of modernization, as well as the interactions that require explanation through sociological dynamics for this transformation, are examined in the framework of cultural personality in this paper. As a result of these encounters, each culture developed its own distinct human type and personality. In this study, human typology shaped by Turkish culture is linked to cultural personality. The period from the Ottoman Empire to the founding of a new state is taken into account on the basis of rupture and continuity, and it is intended to make a cultural reading with the information obtained from sociology, psychology, and social psychology, which are the factors that influence the social interaction process. In this study, modernization in Turkish thought is discussed from the perspectives of Ziya Gökalp, Mümtaz Turhan, Erol Güngör, Fuat Köprülü, İbrahim Kafesoğlu, Niyazi Berkes, Şerif Mardin, Nilüfer Göle, Kemal Karpat and Bozkurt Güvenç who address the topic as a historical and sociological reality. Contributions of their own mentality to the literature in Turkish modernization, different approaches to the same issue;  His views on the origin of the efforts to produce identity facilitate the understanding of the process and guide this journey.

Keywords:
Turkish Modernization, Turkish Culture, Cultural Personality, Culture, Socialization.