Türkiye'nin ABD ile ilişkilerin neoklasik realizm perspektifinden analizi (2009-2020)
An analysis of Turkey's relations with United States from the perspective of neoclassical realism (2009-2020)
Yazar: MEHMET ALPEREN ÖNAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ONUR TETİK
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler ve Güvenlik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Dış politika =   ; Realizm = Realism

Özet:
Bu çalışma Türkiye'nin ABD ile olan ilişkilerini Obama ve Trump dönemlerinde Türkiye'nin 
perspektifinden ele almayı amaçlamaktadır. Bu amacı gerçekleştirirken ise teorik olarak 
neoklasik realizm kullanılmıştır. Neoklasik realizmin çalışmanın teorik perspektifi olarak 
seçilmesindeki temel motivasyon ise devletlerin dış politikalarını incelerken iç unsurları da 
sürece dahil etmesidir. Ayrıca devletlerin sistemik baskı ve teşviklerin dışında politika 
üretmesi durumunun da neoklasik realizm tarafından açıklanabiliyor olmasından ötürü bu 
teorik yaklaşım benimsenmiştir. 
Bahsi geçen dönemler ele alınırken Türkiye'nin maruz kaldığı bağımsız değişkenler ve sistemik 
baskılar ele alınacaktır. Ayrıca sistemin fırsat ve imkanları da göz önünde bulundurulacaktır. 
Bu sistemik şartlar ve ABD tarafından gelen bağımsız değişkenlerin Türkiye'deki karar alıcılar 
ve onları etkileyen diğer ara değişkenlerin algılarını nasıl şekillendirdiğinin ortaya konulması 
önemlidir. 
Çalışma genel hatları itibarıyla Türkiye-ABD ilişkilerinde Obama ve Trump dönemlerinde 
ortaya çıkmış kırılmaları ele almıştır. Bunu yaparken ise neoklasik realizmin önem verdiği bir husus olan ara değişken olarak karar alıcılar ve karar alıcıları etkileyen diğer ara değişkenlerin 
algılarını sürece dahil etmiştir. ABD'nin Türkiye'ye yönelik sistemik baskılarını Türkiye'nin ara 
değişkenler nezdinde nasıl algıladığı ve bu algılar doğrultusunda bağımlı değişkeni nasıl 
etkilediğini açıklamaya çalışmıştır. Türkiye'nin bölgede ABD ile politik olarak ayrışmasının 
temel sebebi ise Türkiye'nin güvenlik kaygılarının ABD tarafından görmezden gelinmesi 
suretiyle ikili ilişkilerde yaşanan krizlerin Türkiye'deki ara değişkenlerin algılarına olumsuz 
yansıması olarak görülmektedir.

Abstract:
This study aims to analyze Turkiye's relations with the United States during the Obama and 
Trump eras from Turkiye's perspective. Neoclassical realism is adopted as the theoretical 
approach to achieve this goal. The main motivation for choosing neoclassical realism as the 
theoretical perspective of the study is that it takes internal variables into consideration when 
examining the foreign policies of states. In addition, this theoretical approach has been adopted 
because policies produced regardless of systemic pressures and incentives can be explained 
by neoclassical realism. 
The independent variables and systemic pressures to which Turkiye is exposed are discussed 
while covering the abovementioned periods. Besides, the opportunities and possibilities of the 
system are taken into account. Unveiling these systemic conditions and how the independent 
variables caused by the U.S. shape the perceptions of decision-makers in Turkiye and other 
intermediate variables is crucial. All these points are addressed in the study. 
The study examined the political frictions between Turkiye and the U.S. in the Obama and 
Trump eras. In doing so, it has incorporated the perceptions of decision makers and other 
intermediate variables that affect decision-makers as intermediate variables, which is an issue 
that neoclassical realism attaches importance to. The thesis tried to explain how Turkiye perceived the systemic pressures by the U.S. via the intermediate variables and how this 
perception effected the dependent variable. The main reason for Turkiye's political 
disagreements with the U.S. in the region is considered as the negative reflection of the crises 
in bilateral relations on the perceptions of the intermediate variables in Turkiye due to the 
U.S.'s apathy to Turkiye's security.