Palyatif bakım servisinde yatmakta olan hastalara bakım verenlerin bası yarası bilgi düzeyinin değerlendirilmesi
The evaluation of the pressure ulcer knowledge level of caregivers  for patients hospitalized in a palliative care service
Yazar: YEŞİM KARAKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HİLAL ÖZKAYA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bakım verenler = Caregivers ; Basınç ülserleri = Pressure ulcer ; Bilgi = Knowledge ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Hasta bakımı = Patient care ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Palyatif bakım = Palliative care ; Yatan hastalar = Inpatients

Özet:
Giriş: Ortalama yaşam süresinin uzamasıyla bakıma ihtiyaç duyan bireyler ve palyatif bakım ihtiyacı artmıştır. Palyatif bakımda en sık değerlendirilen semptomlardan biri bası yarasıdır. Bası yarasını engellemek en faydalı tedavidir. Araştırmamızda palyatif bakım servisinde yatan hastaya bakım veren kişilerin bası yarası ile ilgili aldıkları eğitimin ne kadar etkin olduğunu saptamayı, bakım verenlerin eksik bilgilerini tanımlamayı, bakım verenlerin sosyodemografik özelliklerinin bilgi düzeyine etkisini değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Palyatif Bakım Servisi'nde yatmakta olan hastalara 1 Kasım 2018 ve 31 Aralık 2018 tarihleri arasında bakım veren 109 kişi dahil edildi. Sosyodemografik özellikleri ve bası yarası ile ilgili bilgi düzeyini değerlendiren soruları içeren anket formu uygulandı, hastaların yara evresi hekim tarafından değerlendirildi. İstatistiksel analizler için IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Türkiye) programı kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık seviyesi p<0.05 düzeyinde değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya katılan bakım verenlerin yaş ortalaması 49.49±10.91 (22-69) idi. Katılımcıların bilgi düzeyi puan ortalaması  70,09±18,58'dir. Minimum puan 0 maksimum puan 100'dür. Kişiler, %67.9 oranında bası yarasının engellenebileceğinin bilincindedir. Bakım verenlerin yaşı ile bilgi düzeyi değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki belirlenmemiştir (p>0.05).  Kişilerin eğitim durumları ile bilgi düzeyi değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (p>0.05). Bası yarası ile ilgili bilgilendirme alan bakım verenlerin bilgi düzeyi değerleri, bilgilendirilmeyenlerden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p:0.005; p<0.05).  Yara evresi 0 olan hastaya bakım veren kişilerin; bası yarası ile ilgili bilgilendirme alanların bilgi düzeyi değerleri bilgilendirilmeyenlerden istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlenmiştir(p:0.029; p<0.05).
Sonuç: İlerleyen süreçte bası yarası riski altında bulunan kişiler artacaktır. Bası yarasını önlemek için sağlık personelinin eğitimi kadar hastaya bakım veren bakıcı ya da aile bireylerinin eğitimi de önemlidir. Bakım verenlerin eksik bilgilerini saptamak verilecek eğitimlere yön vermek için önem arz etmektedir.

Anahtar Kelimeler: Bası Yarası, bakım veren, bilgi düzeyi

Abstract:
Aim : The need for care and the need for palliative care increased with the prolongation of the average life expectancy. One of the most frequently observed symptoms in palliative care is pressure sores. In our study, we aimed to determine how effective the education of the caregivers who give care to patients in  palliative care service, and to determine the caregivers' deficient knowledge, to evaluate the impact of the sociodemographic characteristics of the caregivers on the knowledge level.
Materials and Methods: In our study included 109 persons who give care to patients in Istanbul Haydarpasa Numune Training and Research Hospital Palliative Care Service between November 1, 2018 and December 31, 2018. A questionnaire including questions about sociodemographic characteristics and knowledge about pressure sores was applied,  the wound stage of the patients was evaluated by the physician. IBM SPSS Statistics 22 for statistical analysis (SPSS IBM, Turkey) programs were used. The level of statistical significance was evaluated as p <0.05.
Results: The mean age of caregivers was 49.49 ± 10.91 (22-69). The average knowledge level of the participants was 70.09 ± 18.58. The minimum score was 0 and the maximum score was 100. People are aware that 67.9% of the pressure wounds can be prevented. There was no statistically significant relationship between age and knowledge level of caregivers (p> 0.05). There was no statistically significant difference between the educational status of the individuals in terms of their level of knowledge (p> 0.05). The knowledge level of caregivers who had information about pressure ulcers was found to be significantly higher than those who did not receive information (p: 0.005; p <0.05). Persons who care for the patient with wound stage 0; The knowledge level of the information areas about pressure sores was found to be statistically significantly higher than those who were not informed (p: 0.029; p <0.05).
Conclusion: People who are at risk of pressure sores in the future will increase. Training of caregivers or family members who care for the patient is as important as training of health personnel to prevent pressure ulcers. Identifying the missing information of caregivers is important to guide the trainings given.
Keywords: Pressure Wound, caregiver, knowledge level