Eğitim yöneticilerinin sağlık okuryazarlığı düzeyleri ile kurum kültürü arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between health literacy levels of education administrators and institutional culture
Yazar: ŞAHİN CEYLAN
Danışman: DOÇ. DR. MUAMMER ERGÜN ; PROF. DR. ERTAN KARA
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Çorum ilinde MEB'e bağlı eğitim kurumlarında görev yapan eğitim yöneticilerinin sağlık okuryazarlığı düzeyleri ile kurum kültürü arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Çalışma boyunca genel tarama modeli olan ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmaya 49 kurum müdürü, 54 müdür yardımcısı, 324 öğretmen, 164 kadın, 263 erkek olmak üzere toplam 427 eğitim yöneticisi ve öğretmen katılmıştır. Araştırmanın verileri 3 bölümden oluşan ölçek formları ile toplanmıştır. Birinci bölümde demografik bilgiler mevcuttur. İkinci bölümünde 29 soruluk Okul Kültürü Ölçeği kullanılmıştır. Üçüncü bölümünde 32 soruluk TSOY-32 Ölçeği kullanılmıştır. Okul Kültürü Ölçeği, 29 madde 4 faktörden (Destek Kültürü, Başarı Kültürü, Bürokratik Kültürü, Görev Kültürü) oluşmaktadır.  TSOY-32 Ölçeği, Tedavi ve Hizmet ve Hastalıklardan Korunma/Sağlığın Geliştirilmesi şeklinde 2 ana boyuttan, sağlıkla ilgili bilgiye ulaşma, sağlıkla ilgili bilgiyi anlama, sağlıkla ilgili bilgiyi değerlendirme ve sağlıkla ilgili bilgiyi kullanma şeklinde 4 alt boyuttan oluşmaktadır. Ölçeklerin uygulanması amacıyla MEB'den uygulama izni alınmış ve Çorum il merkezi ve ilçelerinde görev yapan okul ve kurum yöneticileri ile öğretmenlerin tümüne ulaşılmaya çalışılmıştır. Araştırmanın amaçlarına uygun olarak t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), levene homojenlik testi ve pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Anlamlı farklılıkların çıktığı gruplarda farkın hangi gruplardan kaynaklandığını belirlemek için Post Hoc TAMHANE, Post Hoc LSD ve Post Hoc Tukey HSD testi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucuna göre, örgüt kültürü alt boyutlarının tümü ile sağlık okuryazarlığı ana boyutlarının tümü arasında p<.05 düzeyinde anlamlı ilişki olmadığı bulunmuştur. Araştırmamıza katılan yöneticilerin %86,1'inin yetersiz sağlık okuryazarlığı düzeyine, %11,9'unun sorunlu-sınırlı sağlık okuryazarlığı düzeyine ve %2'sinin yeterli sağlık okuryazarlığı düzeyine sahip olduğu görülmüş, mükemmel sağlık okuryazarlığı düzeyine sahip yöneticinin olmadığı görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to reveal the relationship between the health literacy levels of educational administrators working in schools and institutions affiliated with the Ministry of Education in Çorum province and institutional culture. The relational screening model, which is a general screening model, was used throughout the study. A total of 427 education administrators and teachers, including 49 institution principals, 54 deputy principals, 324 teachers, 164 women and 263 men, participated in the research. The data of the research were collected with scale forms consisting of 3 parts. The first section contains demographic information. In the second part, the 29-item School Culture Scale was used. In the third part, the 32-question TSOY-32 Scale was used. School Culture Scale consists of 29 items and 4 factors (Support Culture, Success Culture, Bureaucratic Culture, Task Culture). TSOY-32 Scale consists of 2 main dimensions: Treatment and Service and Disease Prevention/Health Promotion, and 4 sub-dimensions: accessing health-related information, understanding health-related information, evaluating health-related information and using health-related information. In order to implement the scales, permission was obtained from the Ministry of Education and an attempt was made to reach all school and institution administrators and teachers working in Çorum city center and districts. In accordance with the purposes of the research, t test, one-way analysis of variance (ANOVA), levene homogeneity test and pearson correlation analysis were used. In the groups where significant differences emerged, Post Hoc TAMHANE, Post Hoc LSD and Post Hoc Tukey HSD tests were used to determine which groups caused the difference. According to the results of the research, it was found that there was no significant relationship at the p<.05 level between all organizational culture sub-dimensions and all health literacy main dimensions. It was observed that 86.1% of the managers participating in our research had an inadequate health literacy level, 11.9% had a problematic-limited health literacy level, and 2% had an adequate health literacy level, and there were no managers with an excellent health literacy level.