Türkiye'de yenilenebilir enerji ve yenilemeyen enerji tüketiminin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi
The impact of renewable energy and non-renewable energy consumption on economic growth in Turkey
Yazar: ŞİLAN ARSLAN İLİKLERDEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİGAR ALEV
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Ekonomik büyüme, ülkelerin gelişmişlik düzeyini belirleyen temel faktörlerden biri olup, her zaman farklı değişkenlerle birlikte incelenmiştir. Bu bağlamda, ekonomik büyümenin kaynaklarının araştırılması ve iktisadi politikaların oluşturulması, sürdürülebilir büyüme için büyük önem taşımaktadır. Küreselleşme süreciyle birlikte, ülkeler ekonomik büyüme sürecine girmiştir ve bu süreçte enerji, büyümenin temel girdisi olarak büyüme modellerinde önemli bir yer tutmaktadır. 1973 ve 1979 yıllarındaki petrol krizleri, enerjinin ekonomik büyüme üzerindeki etkisini daha da vurgulamıştır. Bu çalışmada, Türkiye'de yenilenebilir enerji tüketimi ile yenilenemeyen enerji tüketiminin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi, ARDL sınır testi yöntemiyle analiz edilmiştir. 1990-2021 dönemi için Türkiye'ye ait zaman serisi verileri kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, değişkenler ADF (Genişletilmiş Dickey-Fuller) ve PP (Phillips-Perron) birim kök testlerine tabi tutulmuş ve tüm değişkenlerin birinci farkta durağan olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, uzun dönem analizinde değişkenler arasında eşbütünleşme ilişkisi bulunmuştur. Kısa dönemde, yenilenebilir enerji tüketimindeki %1'lik bir artış, ekonomik büyümeyi %0.304426 oranında artırırken, yenilenemeyen enerji tüketimindeki %1'lik bir artış ise ekonomik büyümeyi %0.954432 oranında artırmaktadır. Uzun dönemde ise, yenilenebilir enerji tüketimi ve yenilenemeyen enerji tüketimindeki %1'lik bir artış sırasıyla ekonomik büyümeyi %0.280938 ve %3.654517 oranında artırmaktadır. Granger nedensellik testi sonuçlarına göre, yenilenebilir enerji tüketimi ve yenilenemeyen enerji tüketimi ile ekonomik büyüme arasında tek yönlü bir nedensellik ilişkisi gözlemlenmiştir.

Abstract:
Economic growth is one of the key factors determining the development level of countries and has always been analyzed in conjunction with various variables. In this context, the investigation of the sources of economic growth and the formulation of economic policies are of great importance for achieving sustainable growth. With the process of globalization, countries have entered a phase of economic growth, and in this process, energy plays a central role as a fundamental input in growth models. The oil crises of 1973 and 1979 further highlighted the impact of energy on economic growth. In this study, the effects of renewable and non-renewable energy consumption on economic growth in Turkey are analyzed using the ARDL bounds testing approach. Time series data for Turkey from 1990 to 2021 were used. According to the findings, the variables were subjected to ADF (Augmented Dickey-Fuller) and PP (Phillips-Perron) unit root tests, and it was determined that all variables were stationary at the first difference. Additionally, long-term cointegration relationships were found between the variables. In the short term, a 1% increase in renewable energy consumption raises economic growth by 0.304426%, while a 1% increase in non-renewable energy consumption raises economic growth by 0.954432%. In the long term, a 1% increase in renewable energy consumption raises economic growth by 0.280938%, and a 1% increase in non-renewable energy consumption raises economic growth by 3.654517%. According to the results of the Granger causality test, a unidirectional causality relationship was observed between renewable energy consumption, non-renewable energy consumption, and economic growth.