Okul öncesi çocuklarda cinsel istismarı önlemeye yönelik yaratıcı drama yöntemiyle geliştirilen bedenim benim özelimdir eğitim programının etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation effectiveness of the my body is my special training program developed by the creative drama method for pre-school children to prevent sexual abuse
Yazar: DUYGU KEMER
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL İŞLER DALGIÇ
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Yaratıcı drama yöntemiyle geliştirilen Bedenim Benim Özelimdir Eğitim Programının 5-6 yaş grubu çocuklarda cinsel istismarı önlemeye yönelik bedeni tanıma ve beden güvenliği ile ilgili bilgi kazandırmaya etkisini belirlemektir.
Yöntem: Ön test, son test deseninde kontrol gruplu deneysel bir çalışmadır. Ağustos 2018-Mart 2020 tarihleri arasında yürütülen araştırmanın veri toplama aşaması, Antalya'da iki bağımsız anaokulunda gerçekleştirilmiştir. Araştırma basit randomizasyon yöntemi ile belirlenen iki bağımsız anaokulundan biri girişim (anaokulu-1, n=44) ve diğeri kontrol (anaokulu-2, n=43) grubu olmak üzere 5-6 yaş grubu toplam 87 çocuk ile gerçekleştirilmiştir. Girişim grubundaki çocuklara araştırmacılar tarafından yaratıcı drama yöntemi ile geliştirilen Bedenim Benim Özelimdir Eğitim Programı 3 haftalık süreçte sekiz oturum şeklinde uygulanmıştır. "Çocuk ve Aile Tanıtım Formu" ve "Bedeni Tanıma ve Beden Güvenliği Bilgi Formu" ile toplanan veriler, Pearson Ki-Kare Testi, Fisher'ın Kesin Testi ve T testi ile analiz edilmiştir. P<0.05 anlamlı olarak kabul edilmiştir. Araştırmada etik kurul onayı ve kurum izinleri alınmıştır. Araştırmada çocuklarının katılmasını kabul eden ebeveynlerden aydınlatılmış onam ve çocuklardan da sözlü onam alınmıştır. 
Bulgular: Araştırmaya katılan çocukların (N=87) %55.2'sinin kız ve beş yaşında olduğu belirlenmiştir. Girişim grubunda özel bölgelerin doğru anatomik isimleri ön testte çok az çocuk (vajina/vulva %13.6, penis %2.3), son testte ise çoğunluğu (vajina/vulva %77.3, penis %68.2) tarafından doğru bilinmiş ve bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Kontrol grubunda ise ön testte (vajina/vulva %7.7, penis %0) ve son testte (vajina/vulva %11.5, penis %0)  düşük oranlarda bilinmiştir. Girişim ve kontrol grubundaki çocukların çoğunluğu ön test ve son testte iyi/kötü dokunuş örnek olaylarına ilişkin doğru yanıtlar vermiştir. Girişim grubundaki çocukların bedenlerini korumaya yönelik "söyleme, yapma ve anlatma becerisi" bilgilerinde son testte istatistiksel olarak anlamlı bir artış görülmüştür 
Sonuç: Yaratıcı drama yöntemiyle geliştirilen "Bedenim Benim Özelimdir Eğitim Programının" 5-6 yaş grubu çocuklarda cinsel istismarı önlemeye yönelik bedeni tanıma ve beden güvenliği ile ilgili bilgi kazandırmada etkili olduğu kanıtlanmıştır. 
Anahtar Kelimeler: cinsel istismarı önleme eğitim programı, okul öncesi eğitim, okul öncesi çocuk, yaratıcı drama, hemşire

Abstract:
Objective: To evaluate the effectiveness of the My Body is My Special Training Program which was developed with the creative drama method, to gain information about body recognition and body safety preventing sexual abuse in 5-6 age group children. 
Method: It is a experimental study conducted with a control group in the pretest-post-test design. The data collection stage of the study which was carried out between August 2018-March 2020, was realized in two independent kindergartens in Antalya. The study was completed with a total of 87 children in the 5-6 age group, as one of the two independent kindergartens determined by simple randomization method, one is the intervention (kindergarten-1, n = 44) and the other is the control (kindergarten-2, n = 43). My Body Is My Privacy Training Program, developed by researchers via creative drama method, was applied to children in the intervention group as eight sessions in 3 weeks. The data collected via "Child and Family Introductory Form" and "Knowing the Body and Body Safety Information Form", were analyzed with the Pearson's Chi-Square Test, Fisher's Exact Test and T-test. P <0.05 was considered significant. In the study was received from Ethics Committee approval and an institutional permission. In the study, informed consent was received from parents who agreed to their children's participation and oral consent from children. 
Results: It was determined that 55.2% of the children (N = 87) participating in the study were girls and five years old. Correct anatomic names of private areas were guessed at lower rates in the intervention group in the pretest (vagina/vulva 13.6%, penis 2.3%) and higher rates in the posttest (vagina 77.3%, penis 68.2%) and this difference was found statistically significant. In the control group, the pre-test (vagina / vulva 7.7%, penis 0%) and post-test (vagina / vulva 11.5%, penis 0%) were known at low rates. Majority of children in the intervention and control group gave correct answers to good/bad touching cases in both the pretest and posttest. It was determined that there was a statistically significant increase in the knowledge of "telling, doing and expressing skill" of children in the intervention group to protect their body, in the posttest (p<0.05). 
Conclusion: It was proved that "My Body Is My Privacy Training Program" developed with the creative drama method, was effective on earning knowledge aimed at recognizing the body and their body safety preventing sexual abuse in 5-6 age group children.
Key words: sexual abuse prevention training program, preschool education, preschool child, creative drama, nurse