Organ transplantasyonunda lojistik sürecin incelenmesi
Investigation of the logistic process in organ transplantation
Yazar: NAİME FİLİZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET ZEKİ YILDIRIM
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık ve Biyomedikal Bilimler (Disiplinlerarası) Ana Bilim Dalı / Sağlık Biyoinformatiği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sağlık Yönetimi = Healtcare Management ; Ulaşım = Transportation
Dizin: ARIMA modelleri = ARIMA models ; Doku ve organ tedariği = Tissue and organ procurement ; Lojistik = Logistics ; Organ nakli = Organ transplantation ; Zaman serileri analizi = Time series analysis

Özet:
Günümüzde organ ve doku nakli birçok kronik hasta için eski sağlıklı yaşamlarına kavuşma noktasında bir fırsat olarak görülmekte olup nakil için bekleyen hasta ve yakınlarına umut ışığı olmaktadır. Türkiye'de organ nakli konusunda bazı problemlerin varlığı söz konusu olmakla beraber bunlardan birisi de organ nakli sürecindeki yönetimsel problemlerdir. Gelecekte ne kadar nakil operasyonun gerçekleşeceği noktasında bir öngörüde bulunulması bu yönetimsel problemlerin önüne geçilmesinde yardımcı olacaktır. Taşınacak organ, insanların hayatını ve yaşam kalitesini artırmada doğrudan etkili olduğu için bu aşamadaki lojistik faaliyetlerin büyük bir titizlikle yapılması gerekmektedir. Bunun yanı sıra Türkiye'de transplantasyon lojistiğinin yeni bir kavram olduğu ve çok az sayıda çalışmanın olduğu görülmektedir. Bu çalışmada organların, ilgili personelin, gerekli malzemenin ve bilginin hedef noktalar arasından ileri ve tersi yönlü hareketinin sağlanması, uygun ekipmanlar kullanarak organların korunması, elleçlenmesi ve tüm bu sürecin planlama ve koordinasyonunu içeren soğuk zincir lojistiğinin bir türü olarak ifade edilebilen transplantasyon lojistiği kavramının detaylı bir şekilde incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca en önemli lojistik faaliyetlerden biri olarak kabul edilen talep tahmini uygulaması ile 2020 yılına ait gerçekleşmesi beklenen nakil operasyonu sayısının tespit edilmesi ve yorumlanması hedeflenmiştir. Bu amaç doğrultusunda lojistik süreçlere yönelik mevzuat hükümleri ve sınırlı sayıda olan yazılı kaynaklar literatür bilgisinin ışığında, SDÜ Araştırma ve Uygulama Hastanesi Organ Nakil Polikliniği'nde görevli, başta organ nakil koordinatörü olmak üzere ilgili personelle görüşülmüştür. Görüşme tekniği kullanarak süreç hakkında detaylı bilgi elde edilmiş ve elde edilen bulgular yorumlanmıştır. Yine ARIMA (Box-Jenkins) yöntemi kullanılarak 2020 yılı organ nakil sayıları tahmin edilmeye çalışılmıştır. Türkiye'de yaşanan Covid19 sürecinde organ nakillerinin yaklaşık olarak %36 oranında düştüğü sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Today, organ and tissue transplantation are seen as an opportunity for many chronic patients to regain their former healthy lives and give hope to patients and their relatives waiting for transplantation. Although there are some problems in organ transplantation in Turkey, one of them is the administrative problems in the organ transplantation process. Predicting how many transport operations will take place in the future will help prevent these administrative problems. Logistics activities at this stage must be carried out with great care since the transported organ has a direct effect on increasing the life and quality of life of people. In addition, it is seen that transplantation logistics is a new concept in Turkey and there are very few studies. In this study, the concept of transplantation logistics, which can be expressed as a type of cold chain logistics that includes the forward and reverse movement of organs, relevant personnel, necessary materials and information between the target points, the protection and handling of organs using appropriate equipment, and the planning and coordination of all this process It is aimed to be examined. In addition, the demand forecasting application, which is one of the most important logistics activities, aims to identify and interpret the expected number of transport operations for 2020. In line with this purpose, the provisions of the legislation regarding logistics processes and the limited number of written sources, in the light of the literature information, were interviewed with the relevant personnel, especially the organ transplant coordinator, working in the Organ Transplant Polyclinic of SDU Research and Application Hospital. Using the interview technique, detailed information was obtained about the process and the findings obtained were interpreted. By using ARIMA (Box-Jenkins) method, the number of organ transplants in 2020 was tried to be estimated. It was concluded that during the Covid19 process in Turkey, organ transplants decreased by approximately %36.