Kehanet Kemikleri (Jiaguwen)'nde geçen kadın ve aile ile ilgili terimlerin çince deyimlerde kullanımı
The usage of women and family terms from Oracle Bone Inscriptions (Jiaguwen) in the context of chinese idioms
Yazar: SEMA ŞİŞMAN
Danışman: DOÇ. DR. İNCİ ERDOĞDU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Sinoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature

Özet:
Çin tarihi boyunca 'kadın' kavramını filolojik bir yaklaşımla ele alan bu çalışmada, kadın ve aileyle ilgili imlerden hareketle toplumsal değişimin kadınlara etkisi Çin deyimleri üzerinden incelenmiştir. İmlerin etimolojisi ve kullanımları, kadınlara yönelik erken tutumlar hakkında önemli ipuçları sunmaktadır. 

Çalışmada, öncelikle Çin yazısının kökenini oluşturan Jiaguwen'da 'kadın' ve "aile"yle ilgili imler, Jiaguwen Zidian temel alınarak tespit edilmiştir. 'Kadın-女' ve 'çocuk-子' imlerinden türeyen toplam 208 imden, Modern Çin Yazısında halen kullanılan 75'i detaylı olarak incelenmiştir. Bu imlerden hareketle Çin tarihi boyunca kadın ve aileye ilişkin 105 deyim seçilmiş, dönemlerine göre sınıflandırılarak açıklanmıştır. 

Sonuçlar, Shang Hanedanı döneminde kadınların siyasi ve sosyal yapıdaki önemli rollerine işaret etmektedir. Ancak, ataerkil yapının güçlenmesiyle sonraki dönemlerde kadınların hakları ve kamusal yaşamdaki rolleri kısıtlanmıştır. Çin deyimleri, kadınlara biçilen rollerin yanı sıra bu rollerin nasıl yorumlandığını da yansıtarak, toplumsal değişimlerin izlerini taşımaktadır. 

Bu çalışma, Çin yazısının tarihsel gelişimi ve deyimlerin kültürel önemini vurgulayarak hem filolojik hem de sosyokültürel açıdan alana katkı sağlamayı ve Çin tarihindeki kadınların yaşamlarındaki çeşitliliği ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Abstract:
This study examines the concept of "woman," which constitutes half of the population, through a philological approach in Chinese history. It investigates the impact of social change on women by analyzing idioms related to women and family, derived from specific Chinese characters. The etymology and usage of these characters provide significant insights into early attitudes toward women. 

The study first identifies characters related to "woman" and "family" in Oracle Bones, the earliest form of Chinese writing, using Jiaguwen Zidian as the primary source. Among the 208 characters derived from the "woman-女" and "child-子" radicals, 75 characters that are still in use in Modern Chinese Writing have been analyzed in detail. Based on these characters, 105 idioms related to women and family, used throughout Chinese history, were selected and classified according to their historical periods. 

The findings reveal that women played significant roles in the political and social structures during the Shang Dynasty, one of the most prominent periods for women in Chinese history. However, with the strengthening of patriarchal societal structures in subsequent periods, women's rights and roles in public life became increasingly restricted. Chinese idioms reflect these shifts, shedding light on the roles assigned to women, the expectations placed upon them, and how women interpreted these roles. 

This study highlights the historical development of Chinese writing and the cultural significance of Chinese idioms, offering contributions to the field from both philological and sociocultural perspectives. It aims to deepen understanding of Chinese society and culture while addressing the complexities and diversity of women's lives throughout Chinese history.