Ortaokul matematik dersi öğretim programında yer alan değerler eğitimi uygulamalarına ilişkin öğretmen görüşleri
Teacher's opinions on values education practices in the secondary school mathematics teaching program
Yazar: KÜBRA ÖNCÜL
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL ŞAN
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Ortaokullar = Secondary schools ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu çalışmanın amacı, 2017-2018 eğitim öğretim yılında güncellenen matematik dersi öğretim programının ön gördüğü kök değerlere ve değerler eğitimi uygulamalarına ilişkin matematik öğretmenlerinin görüşlerini ortaya çıkarmaktır. Araştırma olgubilim (fenomenoloji) deseni ile yapılandırılmıştır. 
Çalışmada, katılımcıları seçmek için amaçlı örnekleme türlerinden kartopu örneklemeden yararlanılmıştır. Araştırmanın katılımcıları, 2020-2021 eğitim öğretim yılı Bitlis ili Güroymak ilçesinde çalışan 20 matematik öğretmeninden oluşmaktadır. Katılımcı öğretmenlerin, matematik öğretim program ile ilgili görüşlerini alabilmek için araştırmacı tarafından oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formu veri toplama aracı olarak kullanılmıştır.
Elde edilen bulgular incelendiğinde öğretmenlerin yarısının kök değerler ve diğer değerleri matematik öğretim programı ile ilişkilendirebilmiştir. Öğretmenler, Kazandırılması amaçlanan değerlerden özdenetim ve adalet değerlerini daha ön planda tutmuşlardır. Bununla beraber öğretmenler, kök değerlerin dışında "empati" ve "paylaşımcılık" değerlerinin önemine yönelik görüşler belirtmişlerdir. Öğretmenlerin tamamı kitaplardaki Problemler ile değerlerin kazandırılabileceğini ifade etmişlerdir. Öğretmenlerin, matematik öğretimi sırasında değerler eğitiminde örtük programı diğer program türlerine göre daha fazla tercih ettikleri ve başarılı olan öğrencilerde en çok sorumluluk ve özdenetim değerlerinin kazanılmış olmasını bekledikleri bulgusuna ulaşılmıştır. Öğrenci hazırbulunuşluk düzeyine ilişkin olarak öğretmenlerin bir kısmının (n=3) öğretim programı kapsamındaki değerleri uygun bulduğunu bir kısmının da (n=13) uygun bulmadığı bulgusuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte değerlerin öğrenci hazırbulunuşluk düzeyi için uygun bulmadıklarını belirten öğretmenlerin uygun olmama sebeplerini Birey, Aile ve Çevreye dayandırdıkları bulgusu elde edilmiştir. Öğretmenlerin neredeyse yarısının etkinlikleri değerler eğitiminde kullandıkları, eğitsel oyunlar ve öğrencilerin duygu ve tecrübesinden faydalanma yöntem ve tekniklerini yoğun olarak kullandıkları bulgularına ulaşılmıştır. Öğretmenlerin yarıdan fazlası öğretim teknolojilerinden akıllı tahtayı kullandıkları, öğrenme- öğretmen stratejilerinden buluş stratejisini, değer öğretme yaklaşımlarından eylem davranış yaklaşımını tercih etmeleri araştırmanın diğer bir bulgusudur. Pandemi'de verilen eğitimin matematik öğretiminde değer eğitiminde oluşturduğu etkiye ilişkin öğretmenlerin olumsuz yönlerine ağırlıklı olarak değindiği bulgusuna ulaşılmıştır. Son olarak matematik öğretim programında geliştirmek ve değiştirmek istedikleri önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to reveal the opinions of mathematics teachers about the base values and values education practices that the mathematics curriculum updated in the 2017-2018 academic year. The research was configured with a phenomenology pattern. 
The study used snowball sampling, one of the types of purposive sampling, to select participants.The participants of the research consist of 20 mathematics teachers working in Güroymak district of Bitlis province in the 2020-2021 academic year. The semi-structured interview form created by the researcher was used as a data collection tool to get the opinions of the participating teachers about the mathematics curriculum.
When the findings were examined, half of the teachers were able to associate root values and other values with the mathematics curriculum. Teachers prioritized the values of self-control and justice, among the values aimed to be gained. In addition to the root values, the teachers expressed their views on the importance of empathy and sharing. All the teachers stated that values can be gained with the problems in the books. It was found that the teachers preferred the implicit curriculum more than other program types in values education during mathematics teaching and they expected the students who were successful to gain the most responsibility and self-control values. Regarding the level of student readiness, it was found that some of the teachers (n=3) found the values within the curriculum appropriate and some (n=13) did not find it appropriate. However, it was found that the teachers, who stated that the values were not suitable for the level of student readiness, attributed the reasons for being unsuitable to the individual, family, and environment. It has been found that almost half of the teachers use the activities in values education, educational games and the methods and techniques of making use of the students' emotions and experiences intensively. Another finding of the research is that more than half of the teachers use the smart board as one of the instructional technologies and prefer the discovery strategy among the learning-teacher strategies, and the action behavior approach among the value teaching approaches. It has been found that the education given in the pandemic mainly refers to the negative aspects of the teachers regarding the effect of values education in mathematics teaching. Finally, suggestions that they want to develop and change in the mathematics curriculum are given.