Fotometrik kırmızıya kayma yöntemi ile lüminozite fonksiyonu hesabı
Estimation of luminosity function with photometric redshift method
Yazar: ŞEBNEM SEZEN
Danışman: DOÇ. DR. FÜSUN LİMBOZ
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Astronomi ve Uzay Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences

Özet:
Galaksilerin kırmızıya kayma (z) değerlerinin bulunması geniş ölçekli evren çalışmaları açısından oldukça önemlidir. Kırmızıya kayma değerleri yardımıyla galaksilerin ve galaksi kümelerinin bizden uzaklaşma hızları yani bir başka deyişle evrenin genişleme hızı bulunabilir. Bu da gözlemsel kozmolojinin en önemli çalışma alanlarından biridir. Evrenin genişleme hızı bize evrendeki madde yoğunluğu ve buna bağlı olarak evrenin geleceği ile ilgili bilgi vereceğinden, kırmızıya kayma değerlerinin sağlıklı bir şekilde bulunabilmesi oldukça büyük önem taşımaktadır.Bu tez çalışmasında galaksilerin kırmızıya kaymalarının tayininde kullanılan yöntemlerden fotometrik kırmızıya kayma yöntemi detaylı bir şekilde anlatılmıştır. Yöntemin tarihçesi anlatıldıktan sonra günümüzdeki uygulanma şekli ile avantaj ve dezavantajları, spektroskopik yöntem ile karşılaştırılarak belirtilmiştir.Abell 2040 galaksi kümesine ait fotometrik veriler (Ek 1'de verilmiştir) Sloan Digital Sky Survey (SDSS)'den alınarak Le PHARE programı ile kümeye ait fotometrik kırmızıya kayma değerleri bulunmuş ve literatürde yeralan spektroskopik kırmızıya kayma değerleri ile karşılaştırılmıştır. Sonuçta, ?z=0,051'lik bir hata ile kümenin kırmızıya kayması bulunmuştur. Bu kırmızıya kaymadan itibaren yapılan hesaplama ile kümenin Samanyolu galaksisinden uzaklığı yaklaşık olarak 424,3 Mpc'tir. (Abell 2040 galaksi kümesine ait galaksi resimleri Ek 2'de verilmiştir)Abell 2040 kümesinin lüminozite fonksiyonu Mg = -20,5 kadire kadar tam olarak elde edilebilmiştir. Elde edilen lüminozite dağılımı literatürde verilen lüminozite fonksiyonları ile uyumludur. Sönük galaksilerin sayısının fazla olması grafiklerde belirgin bir şekilde görülmektedir. Lüminozite fonksiyonunun en parlak ucunda -23 kadirde çok parlak bir galaksi yer almaktadır. Bu galaksi muhtemelen Abell 2040 kümesinin merkezindeki hakim galaksidir. Dressler'in (1980) listesinde de bu galaksi D sınıfı olarak belirtilmiştir.

Abstract:
Obtaining redshifts of galaxies plays an important role in cosmology studies. With help of redshift values, radial velocities of galaxies and galaxy clusters can be found. This leads to the expanding velocity of the universe. This is one of the most important subjects in observational cosmology. Expanding velocity of the universe gives us information about matter density which affect the fate of the universe. Therefore, estimating redshift values with a high accuracy is very important issue in cosmology.In this thesis, photometric redshift estimation method as one of the methods for redshift estimation was described. After a brief history and development, application of the method was described. Advantages and disadvantages of the method were given comparing to the spectroscopic method.Photometric data of Abell 2040 galaxy cluster are taken from Sloan Digital Sky Survey (SDSS) and using Le PHARE software photometric redshifts of the cluster are calculated. Comparing the results in the literature, redshift of the cluster is estimated with an error of ?z=0,051. According to this redshift, distance of the Abell 2040 is found as 424,3 Mpc.Luminosity function of the cluster could be constructed up to Mg = -20,5 magnitude completely. Obtained luminosity function of the cluster is in well agreement with luminosity functions in the literature. Number of galaxies increase towards faint magnitudes can be seen clearly in the graphs. At the bright end of luminosity function of the cluster there is one galaxy which is probably the central dominated galaxy of the cluster. In Dressler?s (1980) list this galaxy was listed as the D type galaxy which is very concordant with this thought.