Perkütan Nefrolitotomi (PCNL) yapılan hastalarda intratekal morfin uygulamasının postoperatif ağrı ve solunum fonksiyonuna etkisi
Effects of intratechal morphine administration on postoperative pain and respiratory function in patients undergoing percutaneus nephrolithotomy (PCNL).
Yazar: FEYZA YENİGÜN ÇETİN
Danışman: PROF. DR. FATİŞ ALTINDAŞ
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi-endotrakeal = Anesthesia-endotracheal ; Ağrı-postoperatif = Pain-postoperative ; Morfin = Morphine ; Nefrolitotomi = Nephrolithotomy ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests

Özet:
Perkütan Nefrolitotomi (PCNL), böbrek taşlarının cerrahi tedavisinde kullanılan bir yöntemdir. Fakültemiz, Türkiye'de bu işlemin en çok yapıldığı merkezlerden biridir. Deneyimlerimiz, PCNL yapılan hastalarda geleneksel ağrı tedavi yöntemleri ile yeterli analjezi sağlanamadığını göstermiştir.Bu nedenle, genel anestezi altında PCNL yapılan hastalarda, intratekal (İT) morfin uygulaması ve/veya peritubal bupivakain infiltrasyonunun analjezik etkinliğini, uygulanan analjezi yöntemlerinin solunum fonksiyonuna olan etkisini, olası yan etki ve komplikasyonları değerlendirdik.Çalışmamız, etik komitenin izni ve hasta onamları alındıktan sonra, CTF Üroloji ameliyathanesinde tek taraflı böbrek taşı nedeniyle PCNL uygulanan 18 yaş üzeri, ASA I-II sınıfı 60 hastada yapıldı. Hastalar intratekal morfin alanlar (Grup M, n=20), bupivakain infiltrasyonu yapılanlar (Grup B, n=20) ve hem intratekal morfin hem de bupivakain infiltrasyonu yapılanlar (Grup MB, n=20) olmak üzere rastgele 3 gruba ayrıldı. İT morfin alan hastalara preoperatif 0,1 mg morfin intratekal aralığa verildi. Tüm hastalara genel anestezi uygulandı. Bupivakain infiltrasyonu yapılan hastalara ameliyatın sonunda peritubal %0,5'lik bupivakain infiltrasyonu 2 mg/kg dozda yapıldı.Hastaların postoperatif erken dönem, 1., 6., 12. ve 24. saatlerde ağrı şiddeti, hemodinamik verileri, solunum sayıları ve sedasyon dereceleri izlendi. Her hastada postoperatif ilk analjezik gereksinim zamanı ve postoperatif toplam kullanılan analjezik miktarı kaydedildi. Hastaların solunum fonksiyonlarını değerlendirmek amacı ile tepe ekspirasyon akım hızı (PEF), ameliyattan bir gün önce, erken postoperatif dönemde ve postoperatif 6. saatte, PEF ölçer ile ölçülerek kaydedildi.Çalışma sonucunda, İT 0.1 mg morfin, peritubal bupivakain infiltrasyonu ve her ikisinin birlikte uygulanmasının, PCNL ameliyatları sonrasında ilk 24 saatte etkili bir analjezi sağladığı, postoperatif solunum fonksiyonları ve yan etkiler açısından gruplar arasında bir farklılık olmadığı saptanmıştır.PCNL ameliyatlarında peritubal bupivakain infiltrasyonunun etkili analjezi sağlaması, güvenilir, kolay uygulanabilir ve minimal invazif olması nedeni ile tercih edilebilecek uygun analjezik yöntem olduğunu düşünmekteyiz.

Abstract:
Percutaneus Nephrolithotomy (PCNL) is a surgical procedure for kidney stone removal. Our faculty is one of the centers in Turkey in which this procedure is performed very often. Our experience shows that, by using the conventional pain treatment methods, sufficient analgesia cannot be achieved in patients undergoing PCNL.For this reason we aimed to study the analgesic efficacy of intrathecal (IT) morphine administration and/or peritubal bupivacaine infiltration, effects of these administered analgesics on the respiratory functions, their possible side effects and complications.Having obtained the consents from the Ethics Commity and from the patients our study has been performed in 60 patients undertaking PCNL for unilateral kidney stones that are ASA class I-II patients and 18 years or older. Patients have been randomized into three groups, ones receiving intrathecal morphine administration (Group M, n=20), ones receiving bupivacain infiltration (Group B, n=20), ones receiving both morphine administration and bupivacain infiltration (Group MB, n=20). In patients receiving IT morphine 0.1 mg of morphine has been injected into the intrathecal space preoperatively. All patients underwent general anesthesia. Patients who receive bupivacaine have been infiltrated with 0.5% of bupivacaine peritubally in doses of 2 mg/kg at the end of the surgery.Pain intensity, hemodynamic data, breathing rate and the sedation levels of the patients have been noted at early postoperative stage, and at 1st, 6th, 12th, and 24th hours following the surgery. Time for the first analgesic requirement and amount of total analgesics used have been recorded for every patient. In order to asses the respiratory functions, peak expiratory flow rate (PEF) levels has been measured and recorded at the day before surgery, at the early postoperative stage and at 6th hour after surgery, using a PEF-meter.It was found that administration of 0.1 mg of morphine IT or peritubal bupivacaine infiltration or co-administration of both agents provide a sufficient analgesia in the first 24 hours after PCNL operations and there are no differences in three groups in terms of postoperative respiratory functions and side effects.We suggest that, being a reliable, easly applicable and a minimal invasive method, peritubal bupivacain infiltration may be an appropriate technique of choice for analgesia in PCNL operations.