Performansı yetersiz bir yapı üzerine güçlendirme çalışmaları ve değerlendirmeleri
Structural strengthening studies and assesment of an inadequate performance building
Yazar: ÇAĞATAY USUL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEYİT ÇERİBAŞI
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Yapı Deprem Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yapı Deprem Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Deprem Mühendisliği = Earthquake Engineering

Özet:
Bu çalışmada, İstanbul'da bulunan mevcut bir okul binası modellenerek "Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018" esasları dahilinde deprem performansı incelenmiş, zaman tanım aralığında doğrusal elastik olmayan hesap yöntemini kullanarak analiz edilmiştir. Mevcut bina konumuna göre yatay tasarım spektrumu "Türkiye Deprem Tehlike Haritaları İnteraktif Web Uygulaması"ndan elde edilmiştir. Zaman tanım alanında doğrusal olmayan analizde kullanılmak amacıyla PEER veritabanından 11 adet deprem kayıt çifti elde edilmiştir. Elde edilen ivme kayıt değerleri Seismomatch programı kullanılarak yatay tepki spektrumuna göre ölçeklenerek eşleştirilmiştir. TBDY 2018'e göre yapı ileri performans hedefi ve değerlendirme yaklaşımı belirlenmiştir. Bina üç boyutlu olarak ETABS programı kullanılarak modellenmiştir. Doğrusal olmayan analizi gerçekleştirebilmek için doğrusal olmayan malzemeler tanımlanmıştır. Beton modeli olarak "Mander Sargısız Beton Modeli" kullanılmıştır. Betonarme kesitlere etkin kesit rijitliği çarpanları uygulanarak beton kesitleri çatlatılmış ve rijitlikleri azaltılmıştır. Yapı elemanlarına yığılı plastik davranış teorisine göre plastik mafsallar tanımlanmış ve şekildeğiştirme sınır değerleri belirlenmiştir. Zaman tanım alanında doğrusal olmayan yüklemeler tanımlanarak yapı gerçek deprem kayıtları altında analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda yapı, gerekli performans düzeyini sağlamadığı için deprem performansı yetersiz olarak belirlenmiştir. Mevcut bina yetersiz kesitlerde merkezi diyagonal tip çapraz çelik çerçeve kullanılarak yapı güçlendirilmiştir. Çapraz çelik elemanların doğrusal olmayan davranışlarını incelemek için çapraz çelik elemanlara plastik mafsal atanarak eksenel basınç ve çekme şekildeğiştirme sınırları belirlenmiştir. Güçlendirme sonrası yapı tekrardan analiz edilerek şekildeğiştirme sınır değerleri kontrol edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre yapı gerekli performans seviyesini yakalamıştır.

Abstract:
In this study, an existing school building in Istanbul modeled "Turkey Earthquake Building Regulation 2018" principles have been examined within the seismic performance was analyzed using the nonlinear time history analysis method. According to the current building location, horizontal design spectrum Earthquake Hazard Map of Turkey was obtained from Interactive Web Applications. In order to be used in nonlinear time history analysis, 11 earthquake record pairs were obtained from the PEER database. The acceleration record values  which are obtained were scaled and matched according to the horizontal response spectrum using the Seismomatch program. According to TBDY 2018, structure advanced performance target and assessment approach have been determined. The building was modeled in three dimensions using the ETABS program. Nonlinear materials have been identified to perform nonlinear analysis. "Mander Unconfined Concrete Model" was used as the concrete model. The concrete sections were cracked and their stiffness was reduced by applying effective section stiffness factors to reinforced concrete sections. According to the lumped plasticity model behavior, plastic hinges have been defined to the building elements and deformation limit values have been determined. The Nonlinear time history loading were defined and the structure was analyzed under real earthquake records. As a result of the analysis, the earthquake performance was determined to be insufficient since the structure did not provide the required level of performance. The building has been strengthened by using a central diagonal type braced frame in insufficient sections. In order to examine the nonlinear behavior of the braced elements, the plastic hinge was assigned to determine the axial comression and tension deformation limits. After reinforcement, the structure was re-analyzed and the deformation limit values were checked. According to the results of the analysis, the structure has achieved the required level of performance.