Pleurotus eryngii (Dc. ex Fr.) Quel. var. eryngii ve pleurotus eryngii (Dc. ex Fr.) Quel. var. ferulae Lanzi'nin besinsel içeriklerinin ve antimikrobiyal aktivitelerinin belirlenmesi
The determination of antimicrobial activities and nutritive contents of Pleurotus eryngii (Dc. ex Fr.) Quel. var. eryngii and Pleurotus eryngii (Dc. ex Fr.) Quel. var. ferulae Lanzi
Yazar: MEHMET AKYÜZ
Danışman: DOÇ. DR. SEVDA KIRBAĞ
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Biyoloji = Biology ; Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
Elazığ-İçme çevresinde toplanan ve ana kültürü elde edilen P. eryngii var. ferulae'nin kültüre alınma olanakları ile değişik tarımsal atıkların, P. eryngii var. eryngii ve P. eryngii var. ferulae'nin besin değerleri ile antimikrobiyal aktivitelerine etkileri araştırılmıştır. Ana kültürlerin çoğaltılmasında; % 2.0 malt-ekstrakt agar, tohumluk misel (spawn) üretiminde buğday taneleri, kültür ortamında ise; buğday sapı, pamuk sapı, mısır sapı, darı sapı, soya sapı, fasülye sapı ve pirinç kepeği kullanılmıştır. P. eryngii var. eryngii kültüründe; bu atıkların saf ve 1:1 karışımlar ile bunlara pirinç kepeği'nin % 10 ve 20'lik dozları ilave edilerek, P. eryngii var. ferulae kültüründe ise; buğday sapı ve buğday-pamuk sapı'nın 1:1 oranı ile bunlara pirinç kepeği'nin % 10 ve 20'lik dozlarının eklenmesiyle hazırlanmıştır. P. eryngii var. eryngii ve P. eryngii var. ferulae'nin; misel gelişim süresi primordium oluşum süresi, hasat süresi, verim miktarı ve biyolojik etkinlik düzeyi ile besinsel değerleri tespit edilmiştir. Ayrıca; farklı kültür ortamlarından sağlanan P. eryngii var. eryngii ve P. eryngii var. ferulae ekstreleri disk diffüzyon yöntemi ile Bacillus megaterium, Escherichia coli, Staphylococcus aureus, Klebsiella pneumoniae, Candida albicans, C. globrata, Trichophyton spp. ve Epidermophyton spp. üzerindeki antimikrobiyal aktiviteleri araştırılmıştır.Farklı atıklar üzerinde P. eryngii var. eryngii'nin; misel gelişimi 8.0-12.6 gün, primordium oluşumu 26.2-44.2 gün, hasat süresi 37.4-54.8 gün, verim miktarı 14.4-25.6 g/100 g ve biyolojik etkinlik düzeyi (BE) % 48.0-85.2 olarak gözlenmiştir. Ayrıca; P. eryngii var. eryngii nin % 91.1-92.8 kuru madde, % 7.2-8.9 nem, % 13.6-29.9 ham protein, % 0.3-2.9 ham yağ, % 4.8-6.7 ham kül, % 85.1-87.4 organik madde, 11.0-18.9 mg/g K, 0.35-1.03 mg/g Ca, 160.7-880.1 mg/kg Na, 602.4-1524.5 mg/kg Fe, 44.7-102.7 mg/kg Zn, 17.7-37.5 mg/kg Mn, 12.6-36.0 mg/kg Cu, 0.014-0.064 mg/kg A vitamini, 0.869-3.565 mg/kg E vitamini, 55.980-473.405 mg/kg C vitamini ve 0.087-5.619 mg/kg MDA içerdiği, fakat Cr, Cd, Co, Ni ile Pb gibi toksik metaller ise saptanmamıştır.Değişik tarımsal atıklar üzerinde P. eryngii var. ferulae'nin; misel gelişimi 9.2-13.0 gün, primordium oluşumu 97.4-110.4 gün, hasat süresi 112.4-125.8 gün, verimi 14.6-23.2 g/100 g ve BE % 48.6-77.2 olarak saptanmıştır. Ayrıca; P. eryngii var. ferulae'nin % 91.7- 92.7 kuru madde, % 7.3-8.3 nem, % 8.5-19.7 ham protein, % 2.5-4.1 ham yağ, % 5.4-6.1 ham kül, % 85.8-86.9 organik madde, 14.3-22.6 mg/g K, 0.12-0.70 mg/g Ca, 100.0-307.5 mg/kg Na, 519.5-1142.3 mg/kg Fe, 33.5-102.5 mg/kg Zn, 41.6-64.6 mg/kg Mn, 25.8-48.5 mg/kg Cu, 0.0-2.3 mg/kg Cr, 0.015-0.079 mg/kg A vitamini, 0.668-2.270 mg/kg E vitamini, 102.385-333.193 mg/kg C vitamini, 0.789-6.128 mg/kg MDA içerdiği, fakat Cd, Co, Ni ile Pb gibi toksik metaller ise tespit edilmemiştir.P. eryngii var. eryngii ve P. eryngii var. ferulae ekstraktları; test edilen mikroorganizmaların gelişmelerini değişik oranlarda engellediği (7.3-17.3 mm), fakat bazı mikroorganizmaların gelişmesini ise inhibe etmediği belirlenmiştir.Sonuç olarak; değişik tarımsal materyallerin P. eryngii var. eryngii ve P. eryngii var. ferulae'de, daha kısa sürede ve bol miktarda ürünün elde edileceği saptanmıştır. Buğday sapı'nın, P. eryngii var. eryngii ve P. eryngii var. ferulae'nin kültüründe değerlendirilebileceği, değişik tarımsal atıkların 1:1 oranının karıştırılmasıyla ve azotça zengin pirinç kepeği gibi substratların kullanılmasıyla elde edilen ürünün; protein miktarı, vitamin değeri ve mineral element gibi besleyici içeriklerin zenginleştirilebileceği ortaya konmuştur.

Abstract:
The present study was to investigate the possibility of the cultivation of P. eryngii var. ferulae, which was collected from İçme-Elazig and derived from in vitro tissue culture, and also effect of various agro-residues on nutritive contents and antimicrobial activity of P. eryngii var. eryngii and P. eryngii var. ferulae were researched. For the propagation of the main culture, 2.0 % malt-extract agar was used whereas wheat grains were used for the propagation of spawn, and also wheat straw, soybean straw, corn stalk, bean stalk, millet straw, cotton stalk and rice brans were used as culture media. The types of compost for P. eryngii var. eryngii were prepared, pure and consisting of mixture of those materials (1:1) and also suplemented with 10 and 20 % of rice bran. In addition, for P. eryngii var. ferulae, wheat straw and a mixture of wheat-cotton straw (1:1) and also suplemented with 10 and 20 % of rice bran. The mycelium growing days, primordial initiation days, harvest periods, yield, biological efficiency and nutritive value of P. eryngii var. eryngii and P. eryngii var. ferulae were observed. But also, the antimicrobial activity of the extract of above mushroom which obtained from various culture medium were evaluated according to the disk diffusion method by Bacillus megaterium, Escherichia coli, Staphylococcus aureus, Klebsiella pneumoniae, Candida albicans, C. globrata, Trichophyton spp. and Epidermophyton spp.The mycelium growing periods, primordium formation periods, harvest periods, yields and biological efficiency of P. eryngii var. eryngii grown on agro-wastes were observed to be 8.0-12.6 days, 26.2-44.2 days, 37.4-54.8 days, 14.4-25.6 g/100 g and 48.0-85.2 %. The contents of P. eryngii var. eryngii were found to be 91.1-92.8 % dry matter, 7.2-8.9 % moisture, % 13.6-29.9 crude protein, % 0.3-2.9 crude fat, % 4.8-6.7 crude ash, 85.1-87.4 % organic matter, 11.0-18.9 mg/g K, 0.35-1.03 mg/g Ca, 160.7-880.1 mg/kg Na, 602.4-1524.5 mg/kg Fe, 44.7-102.7 mg/kg Zn, 17.7-37.5 mg/kg Mn, 12.6-36.0 mg/kg Cu, 0.014-0.064 mg/kg vitamin A, 0.869-3.565 mg/kg vitamin E, 55.980-473.405 mg/kg vitamin C and 0.087-5.619 mg/kg MDA, respectively. Furthermore, toxic elements such as Cr, Cd, Co, Ni and Pb were not detected in all testing groups.The mycelium growing periods, primordium formation periods, harvest periods, yields and biological efficiency of P. eryngii var. ferulae grown on agro-wastes were determined to be 9.2-13.0 days, 97.4-110.4 days, 112.4-125.8 days, 14.6-23.2 g/100 g and 48.6-77.2 %. The contents of P. eryngii var. ferulae were found to be 91.7-92.7 % dry matter, 7.3-8.3 % moisture, 8.5-19.7 % crude protein, 2.5-4.1 % crude fat, 5.4-6.1 % crude ash, 85.8-86.9 % organic matter, 14.3-22.6 mg/g K, 0.12-0.70 mg/g Ca, 100.0-307.5 mg/kg Na, 519.5-1142.3 mg/kg Fe, 33.5-102.5 mg/kg Zn, 41.6-64.6 mg/kg Mn, 25.8-48.5 mg/kg Cu, 0.0-2.3 mg/kg Cr, 0.015-0.079 mg/kg vitamin A, 0.668-2.270 mg/kg vitamin E, 102.385-333.193 mg/kg vitamin C and 0.789-6.128 mg/kg MDA, respectively. Furthermore, toxic elements such as Cd, Co, Ni ile Pb were not detected in all testing groups.The extracts of P. eryngii var. eryngii and P. eryngii var. ferulae inhibited the growth of test microorganisms in different ratios, but at the same time they didn?t inhibite some microorganisms used in the study.In conclusion, It is determined that abundant product and shorter time can be obtained by using different agricultural materials for P. eryngii var. eryngii and P. eryngii var. ferulae. It is also deduced that wheat straw can be utilized for cultivation of P. eryngii var. eryngii and P. eryngii var. ferulae, and nutritionally rich crop which have high protein, vitamin and mineral contents can be obtained by using consisted mixture of various agro-wastes (1:1) and supplemented with rice bran.