Hematolojik malignansili hastalarda gelişen diyare olgularında clostridium difficile toksinlerinin araştırılması
Investigation of clostridium difficile toxins in hematologic malignant patients with diarrhea
Yazar: MEHDİ MESKİNİ
Danışman: PROF. DR. GÜL DURMAZ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Clostridium difficile = Clostridium difficile ; Diyare = Diarrhea ; Hematoloji = Hematology ; Kan hastalıkları = Hematologic diseases ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Teşhis = Diagnosis ; Toksinler = Toxins

Özet:
Clostridium difficile, asemptomatik taşıyıcılık, ılımlı diyare, psödomembransız kolit, psödomemranöz kolit (PMK), fulminant kolit/toksik megakolon gibi çok çeşitli klinik tablolara neden olabilen insan gastrointestinal sistem mikrobiyota üyesi, gram pozitif, sporlu anaerob çomakçıktır. Geniş spektrumlu antibiyotik kullanımı sonrası kolonda bulunan C. difficile suşları ekolojik avantaj kazanıp çoğalmakta ve toksin sentezleyerek ishale neden olmaktadır. Son 20 yılda gerek hastane, gerekse toplum kaynaklı Clostridium difficile enfeksiyonlarının insidans ve mortalitesinde belirgin bir artış olduğu göze çarpmaktadır.
Bu çalışmada Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Hastanesi Hematoloji ve  Onkoloji kliniklerinde terapötik veya proflaktik amaçlı geniş spekturumlu antibiyotik kullanımı sonrasında ishal gelişen hastaların dışkısında  toksijenik C. difficile varlığının iki farklı  immündiagnostik ve bir moleküler test kullanarak araştırılması amaçlanmıştır. Ocak-Haziran 2015 tarihleri arasında Hematoloji ve Onkoloji kliniklerde yatan ve diyaresi olan 82  hastanın dışkı örnekleri incelenmiştir. Dışkı örnekleri kapaklı, sızdırmaz transport dışkı kaplarında bir saat içinde mikrobiyoloji laboratuvarına ulaştırıldı. Glutamat dehidrogenaz enzimi (GDH) ve toksin A ve B saptamada EIA yöntemi (TECH LAB, Inc.) , toksin B genini saptamada ise real-time PCR yöntemi (BD GeneOhm™ Cdiff Assay) kullanılmıştır.
Elli altı örnekte her üç testle negatif sonuç elde edildi. Dokuz hastada yapılan testlerden en az iki tanesi pozitif olarak bulundu. Üç hastada ise EIA (GDH, toksin A ve B ) testleri pozitif iken moleküler yöntemle negatif sonuç alındı. Moleküler yöntem ile saptanan ve yalancı negatiflik olarak kabul ettiğimiz bu durumun tcdB geninde gerçekleşen mutasyon veya sadece toksin B/binary toksin sentezleyen suş  nedeniyle olduğu düşünüldü.
Sonuçlarımıza göre GDH EIA testinin güvenilir bir tarama testi olarak riskli hasta gruplarında ilk test olarak uygulanması ve GDH pozitifliği durumunda ise toksin A ve B saptayan immündiagnostik testler veya toksin B genini saptayan moleküler testlerden biriyle sonucun doğrulanması uygun bir yaklaşım olacaktır. 

Anahtar sözcükler: Clostridium difficile, toksin A, toksin B, diyare, tanısal test,

Abstract:
Clostridium difficile, the member of human gastrointestinal system microbiotia, is a gram-positive, spore-forming anaerobic bacilli . It is present in the gastrointestinal tract in  asymptomatic carriers, though; it can cause a variety of clinical features such as: mild diarrhea, non-pseudomembranous colitis, pseudomembranous colitis (PMC), and fulminant colitis/toxic megacolon. Following the  use age of broad spectrum antibiotics, C. difficile strains gain benefit of  ecological advantage  and start to multiply and produce toxins leading to  diarrhea. In the last 20 years, nosocomial and community acquired C. difficile infections showed significant increasing incidence  and mortality rates.
Our study is aimed to investigate toxigenic C. difficile in diarrheal stool specimens collected from in-patients of Eskişehir Osmangazi University Hospital Hematology and Oncology departments who receive broad spectrum antibiotics for prophylactic or therapeutic purposes. Using two different methods; toxigenic C. difficile  was  investigated using by immunodiagnostic and molecular tests. During the period between January-June 2015, 82 diarrheal  specimens were collected in suitable stool containers and sent to microbiology laboratory within an hour . EIA method (TECH LAB, Inc.) was used to detect the presence of glutamate dehydrogenase enzyme and toxins A plus B. Also, real-time PCR (BD GeneOhm™ Cdiff Assay) was used  to detect toxin B gene.
Fifty six samples were negative in all three tests performed. However; nine specimens were positive in at least two diagnostic tests performed. Three samples were positive by EIA (GDH, toxins A and B) while these specimens were negative by the molecular test. The negative result could be false negative due to tcdB gene mutation , or it could be due to toxin B/binary toxin producing strain. 
According to our results, GDH EIA is a reliable initial screening test to be applied in high risk patients. Though, it would be an appropriate approach to verify GDH EIA positive results by performing either immuno diagnostic tests which detect toxin A and B or toxin B gene based moleculer tests.

Key words: Clostridium difficile, toxins, toxin B, diarrhea, diagnostic tests,