Diflukortolon valerat ve klorkinaldol'ün farmasötik preparatlarda spektrofotometrik yöntemlerle aynı anda miktar tayinleri
Simultaneous spectrophotometric determination of diflucortolone valerate and chlorquinaldol in pharmaceutical preparations
Yazar: NACİYE DİLEK ASAN
Danışman: PROF.DR. FEYYAZ ONUR
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
141ÖZETDiflukortolon valerat ve klorkinaldol'ün farmasötik preparatlardaspektrofotometrik yöntemlerle aynı anda miktar tayinleriBu tez kapsamında; diflukortolon valerat (DİF) ve klorkinaldol (KLO) içerenbir karışımda her iki maddenin aynı anda miktar tayininin yapılabilmesi için yeniyöntemler geliştirilmesi amacıyla çalışmalar yapılmıştır. Çalışmalardaspektrofotometrik analizler temel alınmış ve bu amaçla spektrum oranları 1. türevspektrofotometri (1DD) ve spektrofotometrik verilerin temel bileşen regresyonu(PCR) yöntemiyle analizi kullanılmıştır. 1DD yönteminde; DİF + KLO karışımınınmetanol-su (3:1) içerisindeki çözeltilerinin 200-350 nm arasındakispektrumlarının sırasıyla yine metanol-su (3:1) içerisindeki DİF'ın 9.6 Î¼g/mL veKLO'ün 4 Î¼g/mL çözeltilerinin spektrumları bölücü olarak kullanılarak elde edilenoran spektrumlarının 1. türevinde, DİF için 238.1 nm' de, KLO için ise 269.7 nm'deanalitik sinyaller okunmuştur (ÎÎ» = 2 nm). PCR yönteminde ise; her iki etkenmaddenin karışımlarının metanol-su (3:1) içerisindeki çözeltilerinin orijinalspektrumunlarının (0. derece) 230 - 348 nm'ler arasındaki bölgede ÎÎ» = 2 nm olarak60 adet dalga boyundaki absorbansları okunmuş ve PCR ile analizleri yapılmıştır.Yöntemlerdeki ortalama % geri kazanım ve % bağıl standart sapma değerlerisırasıyla DİF için; 1DD'de % 99.86 ve % 1.98, PCR'de % 100.29 ve % 1.48, KLOiçin; 1DD'de % 100.90 ve % 1.64, PCR'de % 100.05 ve % 0.64 olarak bulunmuştur.Yöntemlerdeki çalışma aralıklarının 1DD ve PCR'de aynı olarak DİF için 0.88 -3.00 Î¼g/mL, KLO için 1.00-11.20 Î¼g/mL olduğu saptanmıştır. Geliştirilen bu ikispektrofotometrik yöntem Türkiye ilaç piyasasında bulunan iki adet krempreparatına başarıyla uygulanmıştır. Ayrıca yeni bir YBSK yöntemi geliştirilmiştirki yöntemde kolon olarak ACE C18 ters faz kolonu, mobil faz olarak metanol -fosfat tamponu (pH: 5.5, 0.1 M) (95:5 h/h) kullanılmış ve dedeksiyon 220 nm'deyapılmıştır. İç standart olarak efedrin hidroklorür seçilmiştir. Yöntemde alıkonmazamanları efedrin hidroklorür için 2.54 dakika, DİF için 3.44 dakika ve KLO için4.46 dakikadır. Yöntemdeki ortalama % geri kazanım ve % bağıl standart sapmadeğerleri sırasıyla DİF için % 100.21 ve % 2.19, KLO için % 101.03 ve % 2.23142olarak bulunmuştur. Yöntemdeki çalışma aralığının DİF için 2.40-300.00 Î¼g/mLKLO için 0.72-240.00 Î¼g/mL olduğu saptanmıştır. Geliştirilen YBSK yöntemi deaynı preparatlara uygulanmış ve elde edilen sonuçlar istatistiksel olarak birbirleriylekarşılaştırılmıştır. Sonuç olarak geliştirilen 3 yöntemin de bu etken maddeleri içerenkrem preparatlarının rutin analizlerinde kullanılabileceği anlaşılmıştır.Anahtar kelimeler: Klorkinaldol; Diflukortolon valerat; Sıvı kromatografi; Temelbileşen regresyonu; Farmasötik preparat; Spektrum oranları türev spektrofotometri.

Abstract:
143SUMMARYSimultaneous spectrophotometric determination of diflucortolone valerate andchlorquinaldol in pharmaceutical preparationsIn this thesis; our aim was to develop new methods for the simultaneousdetermination of diflucortolone valerate (DİF) and chlorquinaldol (KLO) in theirbinary mixtures. For this reason we selected the spectrophotometric methods andratio spectra first derivative spectrophotometry (1DD) and Principle ComponentRegression (PCR) technique were used for this purpose. In 1DD; analytical signalswere measured at 238.1 nm for DİF and at 269.7 nm for KLO in the first derivativespectra of the ratio spectra obtained by dividing the UV spectra of the mixture ofDİF + KLO in methanol-water (3:1) in the range 200-350 nm (ÎÎ» = 2 nm) using thespectra of 9.6 Î¼g/mL solution of DİF in methanol-water (3:1) and 4.0 Î¼g/mLsolution of KLO in methanol-water (3:1) as divisor. In PCR technique; Absorbancesof the mixture solutions of DİF and KLO in methanol-water (3:1) were measured at60 wavelengths in the range 230-340 nm as ÎÎ» = 2 and their analysis were made byPCR method. Mean recoveries and the standard deviations of the methods werefound as % 99.86 and % 1.98 in 1DD and % 100.29 and % 1.48 in PCR method forDİF and, % 100.29 and % 1.64 in 1DD and % 100.05 and % 0.64 in PCR methodfor KLO, respectively. Working range were found as 0.88-3.00 Î¼g/mL for DİFand 1.00-11.20 Î¼g/mL for KLO in 1DD and in PCR method. Developedspectrophotometric methods were successfully applied to cream formulationsmarketed in Turkey. In addition we developed a HPLC method in which ACE C18reverse phase column and methanol-phosphate buffer (pH : 5.5, 0.1 M) (95:5 v/v)mobil phase was used and 220 nm was selected for detection. Ephedrinehydrochloride was used as internal standard. Retention times were 2.54 min. forephedrine hydrochloride, 3.44 min. for DİF and 4.46 min. for KLO. In HPLCmethod, working range was found as 2.40-300.00 Î¼g/mL for DİF and 0.72 -240.00 Î¼g/mL for KLO. HPLC method was also applied to the same selectedformulations and the results were compared with each other statistically. It was144concluded that these three methods developed could be used for the routine analysisof the cream formulations containing these drugs.Keywords: Chlorquinaldol; Diflucortolone valerate; Liquid chromatography;Principal component regression; Pharmaceutical preparation; Ratio spectraderivative spectrophotometry.