Yetişkin kritik hastalarda ilaç dışı hemşirelik girişimleri ile deliryumun önlenmesi
Prevention of delirium with non-pharmacological nursing interventions in adult critical patients
Yazar: ELÇİN SEBAHAT KASAPOĞLU
Danışman: PROF. DR. NURAY ENÇ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi işlemler-minimal girişimsel = Surgical procedures-minimally invasive ; Deliryum = Delirium ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Kritik hastalık = Critical illness ; Yetişkinler = Adults ; Ölçekler = Scales

Özet:
Randomize kontrollü ve deneysel özellikte gerçekleştirilen çalışmanın amacı ilaç dışı hemşirelik girişimleri ile deliryumu önlemeye çalışmaktır. Çalışmaya Eylül 2018–Kasım 2019 tarihleri arasında bir devlet hastanesinin 2. ve 3. basamak yoğun bakım ünitelerinde yatmakta olan girişim 1 grubuna 39, girişim 2 grubuna 34 ve kontrol grubuna 34 olmak üzere toplamda 107 deliryumsuz hasta alındı. Hastaların tümüne yoğun bakım ünitesi standart bakımı uygulandı. Girişim 1 ve 2 grubundaki hastalara ek olarak reoryantasyon mesajları dinletildi, günlük gazete okundu ve gece göz bandı takıldı. Veriler; Hasta Bilgi Formu, Girişim/Kontrol Grubu Hasta İzlem Formu, Richmond Ajitasyon Sedasyon Skalası (RASS), Akut Fizyolojik ve Kronik Sağlık Değerlendirilmesi (APACHE II), Yoğun Bakım Ünitesinde Konfüzyon Değerlendirme Ölçeği (YBÜ-KDÖ)/(CAM-ICU) ile toplandı. İstatistik analizler için SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25,0 programı kullanıldı. Analizde tanımlayıcı istatistiksel metodlar, parametrik ve nonparametrik testler kullanıldı. İstatistiksel olarak anlamlılık değeri p<0,05 olarak belirlendi. Hastaların yaş ortalamaları 74,71±11,26 (X ̅±SS), çoğu erkek, evli ve ilkokul mezunudur. Çalışmanın başlangıcında RASS skorları -1 ile +1 arasındadır ve CAM-ICU değerleri negatiftir. Gruplar arasındaki değerler başlangıçta benzerdi. Uygulama sonrasında girişim 1 grubunun % 5,8'inde, girişim 2 grubunun % 5,2'sinde ve kontrol grubunun ise %26,5'inde CAM-ICU pozitif sonucuna ulaşılmıştır. Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında girişim 2 grubunda deliryuma giren hasta sayısı daha azdır (p<0,05). Hasta yakınlarının reoryantasyon mesajları ile bakım sürecine katılması, hastalara gece uyku kalitesini arttırmak ve çevresel uyaranları azaltmak amacıyla takılan göz bandı takılması, farkındalık ve dikkat yönetimini sağlamak için günlük gazete okunması gibi ilaç dışı hemşirelik girişimleri deliryumu önlemede etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of the study, which is carried out with randomized controlled and experimental features, is to try to prevent delirium with non-pharmacological nursing interventions. Between September 2018-November 2019, a total of 107 patients who were not delirium, 39 of the intervention  group 1, 34 of the intervention  group 2 and 34 of the control group were included in the 2nd and 3rd level intensive care units of a public hospital. Intensive care unit delirium standard care was applied to all of patients. In addition to patients in the intervention 1 and 2 groups, reorientation messages were played, daily newspapers were read and eye patch was worn at night. The data were collected using Patient Information Form, Intervention/Control Group Patient Monitoring Form, Richmond Agitation Sedation Scale (RASS), Acute Physiological and Chronic Health Evaluation (APACHE II), The Confusion Assessment Method For The Intensive Care Unit (CAM-ICU). SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0 program was used for statistical analysis. Descriptive statistical methods, parametric and nonparametric tests were used while evaluating the data. Statistical significance value was determined as p<0.05. The mean age of the patients is 74,71 ± 11,26 (X ̅ ± SS), most of them are married and graduated from primary school. At the beginning of the study, RASS scores are between -1 and +1. CAM-ICU values are negative. The values between the groups were initially similar. After the application, CAM-ICU positive results were achieved in 5.8% of the intervention 1 group, 5.2% of the intervention 2 group and 26.5% of the control group. Compared to the control group, the number of patients with delirium in the intervention 2 group was lower (p<0.05). It has been concluded that non-drug nursing interventions such as the participation of patients' relatives in the care process with reorientation messages, wearing eye patch to increase the quality of night sleep and reducing environmental stimuli to patients, reading daily newspaper to provide awareness and attention management are effective in preventing delirium.