Kemoterapi uygulanan onkoloji hastalarında kefirin semptom yönetimi ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of kefir on symptom management and quality of life in oncology patients treated with chemotherapy
Yazar: ASLIHAN ÖZTÜRK ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. GAMZE TEMİZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Onkoloji Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Onkoloji Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Onkoloji = Oncology

Özet:
Amaç: Bu çalışma kemoterapi uygulanan onkoloji hastalarında kefirin semptom 
yönetimi ve yaşam kalitesine etkisinin belirlenmesi amacıyla randomize kontrollü
deneysel bir çalışma olarak gerçekleştirildi.
Gereç ve Yöntem: Çalışmanın evrenini 1 Haziran 2023-1 Şubat 2024 tarihleri 
arasında bir üniversite hastanesinin ayaktan kemoterapi ünitesinde kemoterapi alan 600 
birey oluşturdu. Çalışma dahil edilme kriterlerine uyan, girişim grubu (n=42) ve kontrol 
grubunu (n=42) oluşturan 84 birey ile tamamlandı. Girişim grubundaki bireylerin her 
kemoterapi küründen sonraki bir hafta boyunca yemeklerden önce ve sonra olmak üzere 
günde iki kez 250 ml kefir tüketmesi sağlandı. Çalışma verileri, Birey Tanıtıcı Bilgi 
Formu, Nightingale Semptom Değerlendirme Ölçeği, FACT-G Yaşam Kalitesi Ölçeği, 
DSÖ Mukozit Değerlendirme Formu, Rhodes Bulantı Kusma Öğürme İndeksi, ASCO 
Diyare Değerlendirme Skalası ve Konstipasyon Değerlendirme Skalası (Constipation 
Assessment Scale-CAS) kullanılarak toplandı. 
Bulgular: Hastaların genel yaş ortalamasının 55.21±10,5 yıl olduğu ve %64'ünün
kadın olduğu belirlendi. Kemoterapi ilişkili semptomların yönetiminde girişim
grubundaki hastalara uygulanan kefirin, kemoterapi kürü bitiminde Nightingale Semptom 
Değerlendirme Ölçeği puanları ile birlikte Rhodes Bulantı, Kusma Öğürme İndeksi, 
ASCO Diyare Değerlendirme Skalası ve Konstipasyon Değerlendirme Skalası puanlarını 
azaltarak FACT-G Yaşam Kalitesi Ölçeği puanlarını anlamlı ölçüde artırdığı (p<0,05)
gözlendi. Ayrıca DSÖ Oral Mukozit Değerlendirme Formu puanlarını azaltarak, oral 
mukozitin başlama sürecini geciktirdiği ve oral mukozit şiddetini büyük ölçüde azalttığı
saptandı (p<0,05).
Sonuç: Kemoterapi uygulanan onkoloji hastalarında kullanılan kefirin oral 
mukozit, bulantı-kusma, diyare ve konstipasyon semptomlarının görülme sıklığını ve 
şiddetini önemli derecede azalttığı belirlendi. Kullanılan kefir sayesinde semptomların 
şiddeti ve sıklığının azalmasının hastaların yaşam kalitesi düzeylerinin iyileşmesinde 
etkili olduğu sonucuna ulaşıldı.
Anahtar Kelimeler: Kefir, Kemoterapi, Onkoloji, Semptom Yönetimi, Yaşam 
Kalitesi

Abstract:
Aim: The aim of this study was conducted as a randomized controlled 
experimental study to determine the effects of kefir on symptom management and quality 
of life in oncology patients undergoing chemotherapy.
Materials and Methods: It was determined that the general average age of the 
patients was 55.21±10.5 years and 64% were women. A total of 84 patients, comprising 
42 in the experimental group and 42 in the control group, who met the inclusion criteria 
for the study, were included in the sample. The experimental group was permitted to 
consume 250ml of kefir twice daily, prior to and following each meal, for a period of 
one week following each chemotherapy session. The data collected for the study were 
obtained using the following instruments: the Individual Descriptive Information Form, 
the Nightingale Symptom Assesment Scale, the FACT-G Quality of Life Scale, the WHO 
Mucositis Evaluation Form, the Rhodes Index of Nausea, Vomiting and Retching, the 
ASCO Diarrhoea Assessment Scale and the Constipation Assessment Scale (CAS). 
Results: The administration of kefir to patients in the experimental group was 
found to significantly improve the quality of life scores of those suffering from 
chemotherapy-related symptoms. This was achieved by a reduction in the general 
symptom scores, as well as those related to nausea, vomiting, diarrhoea and constipation, 
at the conclusion of the treatment period (p<0,05). Furthermore, the severity of oral 
mucositis was significantly decreased by delaying the onset process (p<0,05).
Conclusion: The findings indicated that kefir administration resulted in a 
reduction in the incidence and severity of oral mucositis, nausea-vomiting, diarrhoea and 
constipation in oncology patients undergoing chemotherapy. Additionally, it was 
observed that kefir improved the quality of life of these patients.
Key Words: Chemotherapy, Kefir, Oncology, Quality of Life, Symptom 
Management