Amerikan hegemonyası ve Suudi Arabistan petrolleri
American hegemony and Saudi Arabian oil
Yazar: FEHMİ ENES ÖZ
Danışman: DOÇ. DR. TOLGA DEMİRYOL
Altınbaş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Hegemonya = Hegemony ; Orta Doğu = Middle East ; Orta Doğu politikası = Middle East policy ; Petrol = Petroleum ; Suudi Arabistan = Saudi Arabia

Özet:
I. Dünya Savaşından itibaren sahip olduğu hegemonik gücü kaybetmeye başlayan İngiltere, küresel hegemonyasını II. Dünya Savaşıyla birlikte ABD'ye bırakmıştır. Ortadoğu'daki petrol rezervleri, iki dünya savaşı arası dönemde eski ve yeni hegemon arasında başlıca mücadele alanını oluşturmuştur. Bu amaçla literatür taraması ve vaka analizi yöntemlerini kullandığımız araştırmamızda enerji kaynaklarının yaşanan hegemonik geçiş sürecinde ve sonrasında ABD'nin II. Dünya Savaşı sonrası oluşturduğu düzendeki oynadığı rol ele alınmaktadır. Yapılan çalışmada Suudi Arabistan'ın, ABD'nin enerji güvenliğini sağlama ve dünya enerji piyasalarında söz sahibi olması noktasında Amerikan hegemonyasının en önemli enerji tedarikçisi olduğunun altı çizilmektedir. II. Dünya Savaşı'nın ardından Ortadoğu ülkeleri arasında milliyetçilik akımı yaygınlık kazanmıştır. ABD'nin, kuruluşundan itibaren Arap ülkeleriyle yaşadığı çatışmalarda İsrail'e destek olması, Arap ülkelerinde Batı karşıtı politikaların artmasına neden olmuştur. OPEC'in kurulmasının ardından petrol üreticisi ülkeler elde ettikleri bu gücü organize bir şekilde politik bir güç aygıtı olarak kullanmaya çalışmışlardır. Suudi Arabistan'ın liderlik ettiği petrol üreticisi Arap ülkeleri, Arap-İsrail savaşlarında İsrail'e verdiği destek nedeniyle bazı Batı ülkelerine petrol ambargosu uygulamışlardır. Küresel ekonomik kriz koşullarıyla etkileşen petrol ambargosu, ABD'nin küresel hegemonyasının güç kaybetmesine yol açmıştır.

Abstract:
Great Britain started losing its hegemonic power with the First World War and would be replaced by the United States as the global hegemon by the Second World War. In the interwar period, the Middle Eastern oil reserves emerged as one of the primary sites of competition between the incumbent and the rising hegemons. This thesis engages in extensive literature review and case study research to account for the role played by energy reserves in the hegemonic transition process as well as the establishment of the US-led postwar international order. The research underlines that Saudi Arabia has emerged as the key supplier to the US, which was keen on improving its energy supply security as well as affecting the global energy markets. Nationalism emerged as a major political movement in the Middle East in the post-war period. The unwavering support that the US provided for Israel since its establishment fueled anti-Western policies in the Arab countries. Following the establishment of OPEC, oil producers sought to collectively use this power for political purposes. Led by Saudi Arabia, oil producers initiated an oil embargo on some Western countries. Compounded with the impact of the global economic crisis, the oil embargo contributed to erosion of the global hegemony of the United States.