İleri evre kronik böbrek hastalığı olan yaşlılarda geriatrik değerlendirme parametrelerinin incelenmesi
Investigation of geriatric assessment parameters in the elderly with advanced chronic kidney disease
Yazar: MÜNİR OKUMUŞ
Danışman: DOÇ. DR. ERTUĞRUL ERKEN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Kırılganlık = Frailty ; Malnütrisyon = Malnutrition

Özet:
Giriş ve Amaç: Yaşlı popülasyon içinde ileri evre kronik böbrek hastalığı (KBH) tanısı (evre 3b - 5) olanların oranı giderek artmaktadır. KBH ateroskleroz, inflamasyon, bilişsel bozukluklar, fiziksel kısıtlılıklar ve metabolik anormallikler ile seyreden bir yaşlanma durumu olarak kabul edilmektedir. Geriatrik değerlendirme ile bu bozuklukların erken dönemde saptanması mümkün olabilmektedir. Bu çalışmanın amacı ileri evre KBH tanısı olan (evre 3b-5) yaşlı hastalarda bilişsel bozukluk, beslenme yetersizliği, günlük yaşam aktivitelerinde (GYA'da) bozulma ve kırılganlık parametrelerini değerlendirmeyi ve olumsuz sağlık sonuçları ile ilişkilerini incelemektir.
Hastalar ve Metod: Çalışmaya nefroloji poliklinik ve diyaliz ünitesine başvuran 60 yaş ve üzerindeki; evre 3b – 5 KBH tanısı olan ve/veya diyaliz tedavisi uygulanan 150 hasta ve 158 kontrol grubu dahil edildi. Hastaların demografik verileri sözel ve yazılı onamla kaydedildi. Hastaların kırılganlık durumları CFI (Clinical Frailty Index) skalası, bilişsel fonksiyonları MoCA (Montreal Cognitive Assesment) testi ile, hastaların komorbid durumları CCI (Charlson Comorbidity Index) ile nutrisyonel durumları MNA-sf (Mini Nutritional Asesment-short form) formu ile, günlük yaşam aktiviteleri Lawton-Brody enstrümental günlük yaşam aktivite formu ile değerlendirildi. Ayrıca bazı labaratuvar parametreleri ile polifarması durumları kaydedildi.
Bulgular: KBH olgularında sağlıklı kontrollere kıyasla daha yüksek komorbidite ve kırılganlık skorları yanında daha düşük kognitif skorlar saptadık (hepsi için p <0,001). Beslenme, polifarmasi ve günlük yaşam aktiviteleri açılarından hasta ve kontrol gruplarının sonuçları benzerdi. Hasta yaşı tüm geriatrik parameterler için önemli bir belirleyici idi. Böbrek işlevi (tahmini glomerüler filtrasyon hızı - GFR) beslenme skorları ile birlikte artarken, kırılganlık skorları ile birlikte azalmakta idi. Alt grup analizlerinde kadın veya diyabetik olguların daha kırılgan ve GYA'da bağımlı olabildiğini saptdık. KVH veya polifarmasi varlığında ise kognitif bozukluk, kırılganlık ve malnütrisyona duyarlılık ortaya çıkmmaktaydı. Düşük GFR'li hastalarada kırılganlık ve malnütrisyon sıklıkları artmıştı (sırasıyla p=0,009 ve p=0,008).
Sonuç: Yaşlı KBH hastalarında geriatrik sendromlar tahmin edilenden daha yaygındır. KBH ilerledikçe fiziksel kırılganlık ortaya çıkmaktadır. Kırılganlık, kognitif bozukluk, malnütrisyon ve polifarmasi birbirleri ile sebep sonuç ilişkileri mortalite oranlarımızı yükseltmektedir.

Abstract:
Purpose: The proportion of those with a diagnosis of advanced chronic kidney disease (CKD) (stage 3b - 5) is increasing in the elderly population. CKD is recognized as an aging condition characterized by atherosclerosis, inflammation, cognitive impairment, physical limitations, and metabolic abnormalities. It is possible to detect these disorders in the early period with comprehensive geriatric assessment. The aim of this study is to evaluate geriatric parameters like cognitive function, nutrition, daily living activities and frailty and to investigate their possible relations with adverse health conditions in an aged population with advanced CKD.
Patients and Methods: CKD patients aged 60 and over who were followed up by the nephrology outpatient clinic and the dialysis unit were included to the study; 150 patients with stage 3b – 5 CKD diagnosis and/or dialysis treatment and 158 control groups were included. Demographic data of the patients were recorded with verbal and written consent. Frailty status was evaluated with the CFI (Clinical Frailty Index) scale, cognitive functions with MoCA (Montreal Cognitive Assesment) test, comorbid conditions of patients with CCI (Charlson Comorbidity Index) and nutritional status MNA-sf (Mini Nutritional Assesment-short form), activities of daily living were evaluated with the Lawton-Brody instrumental activity of daily living form. In addition, some laboratory parameters and polypharmacy status were recorded.
Results: CKD patients had higher comorbidity and frailty scores, and lower cognitive scores copmared to healthy controls (p<0.001 for all). Patients and controls had similar results when they were evaluated for nutritional status, polypharmacy, and daily living activities. Patient age was an important predictor for all geriatric parameters. Kidney function (estimated glomerular filtration rate - GFR) was increasing with nutritional scores and decreasing with frailty scores. Subgroup analysis revealed that female gender and diagnosis of diabetes were associated with frailty and dependence in daily living activities. Patients with CVD or polypharmacy were more susceptible to cognitive impairment, frailty and malnutrition. Frailty and malnutrition were more prevalent in patients with low GFR (p=0.009 and p=0.008 respectively).
Conclusion: Geriatric syndromes are more prevelant than expected in elderly patients with CKD. Physical frailty emerges along with CKD progression. Frailty, cognitive impairment, malnutrition and polypharmacy may form causal links with one and other and lead to increased mortality rates.