Kolorektal kanserli hastalarda serum d vitamini düzeyi ile D vitamini reseptör polimorfizmi ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between serum vitamin D levels, vitamin D receptor polymorphisms and colorectal cancer
Yazar: EMİNE YASSIBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. FATMA GÜLHAN SAMUR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Kolorektal neoplazmlar = Colorectal neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Reseptörler = Receptors ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency

Özet:
Beslenmenin kolorektal kanser etiyolojisindeki rolünün anlaşılması önemli koruyucu stratejilerden biridir ve araştırmalar kolorektal kanser ve D vitamini ilişkisi üzerinde yoğunlaşmaktadır. Bu çalışma, kolorektal kanserli hastalarda serum D vitamini düzeyleri, D vitamini reseptör (VDR) polimorfizmleri, beslenme ve bazı yaşam tarzı faktörleri ile kolorektal kanser riski arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Çalışmaya Nisan 2013-Temmuz 2014 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği'ne başvuran, son 3 ay içinde kolorektal kanser tanısı almış 51 hasta ile yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş, kanser veya kolon ile ilgili hastalığı ya da ailesinde kolorektal kanser öyküsü olmayan 51 birey katılmıştır. Tüm bireylere anket formu uygulanmıştır. Alınan kan örneklerinden serum 25(OH)D vitamini düzeyleri ve VDR polimorfizmleri (BsmI, ApaI, TaqI ve FokI) analizi yapılmıştır. Kolorektal kanser riski ile ilişkili olabilecek besinler, serum 25(OH)D vitamini düzeyleri ve VDR polimorfizmleri için lojistik regresyon analizi yapılmıştır. Serum 25(OH)D vitamini eksikliğinin (<20 ng/mL) kolorektal kanser riskini yaklaşık olarak 5.5 kat artırdığı (OR:5.452, %95GA:1.909-15.568) saptanmıştır. İki gruptada bireylerin beden kütle indeki (BKİ), vücut yağ yüzdesi ve diyet D vitamini alımları ile serum 25(OH)D vitamini düzeyleri arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır (p>0.05). VDR geninin 4 farklı polimorfizmi ile kolorektal kanser riski arasında da anlamlı ilişki bulunmamakla birlikte ApaI polimorfizmi "Aa" genotipine sahip bireylerde kolorektal kanser riskinin azalabileceği (OR:0.589, %95GA:0.206-1.678) ve FokI polimorfizmi "Ff" genotipinin kolorektal kanser riskini artırabileceği (OR:1.436, %95GA:0.638-2.232) saptanmıştır. Normal serum D vitamini düzeylerinin sağlanması ve bireylerin sağlıklı beslenme konusunda bilinçlendirilmesi kolorektal kanser prevalansının azaltılmasında önemlidir. Ülkemizde VDR polimorfizmi genotiplerinin belirlenmesi ve kolorektal kanser ile ilişkisinin anlaşılabilmesi için daha ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Understanding the role of nutrition in colorectal carcinogenesis is one of the primary prevention strategies and the most of studies has addressed the relationship between vitamin D and colorectal cancer (CRC) risk. This research was conducted to evaluate the relationship between serum vitamin D levels, vitamin D receptor (VDR) polymorphisms, nutrition, some lifestyle factors and CRC risk. Fifty one CRC patients who were diagnosed in last three months applied to Gazi University Hospital, General Surgery Clinic in April 2013-June 2014 and 51 age and sex matched control participated to this study. A questionnaire was applied to all participants. Serum vitamin D levels and VDR polymorphisms (BsmI, ApaI, TaqI and FokI) were analysed. Logistic regression analyse was made for the foods which might affect the risk of CRC, serum vitamin D levels and VDR polymorphisms. It was determined that serum vitamin D deficiency (<20 ng/mL) increase the CRC risk approximately 5.5 times (OR:5.452, 95%CI:1.909-15.568). It was not found significant association between BMI, body fat percentage, dietary vitamin D intake and serum vitamin D levels in both groups. Also VDR polymorphisms were not significantly associated with CRC risk. Although not statistically significant, it was determined that ApaI polymorphism "Aa" genotype may decrease (OR:0.589, 95%CI:0.206-1.678) and FokI polymorphism "Ff" genotype may increase (OR:1.436, 95%CI:0.638-2.232) the CRC risk. Developing strategies for achieve normal serum vitamin D levels and raising awareness of healthy nutrition of individuals are important to decrease CRC prevalence. To determine VDR polymorphisms genotypes in our country and their relationship with CRC risk further studies are needed.