Özel yetenek tanısı alan ve almayan öğrencilerin mükemmeliyetçilik nedenlerinin incelenmesi
Examination of the reasons of perfectionism of gifted and nongifted students
Yazar: KADİR ÇALIŞKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYÇA KÖKSAL KONİK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Üstün Zekalılar Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mükemmeliyetçilik = Perfectionism ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ölçekler = Scales ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı; özel yetenek tanısı alan ve almayan ortaokul öğrencilerinin mükemmeliyetçiliklerinin olası nedenlerini incelemektir. Araştırma, nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı karma yöntem modellerinden açıklayıcı desene göre tasarlanmıştır. Araştırmanın nicel bölümünün örneklemini; 2019-2020 eğitim öğretim yılında, Kocaeli ilindeki bilim ve sanat merkezlerine devam eden 281 özel yetenekli öğrenci ve Kocaeli ilindeki çeşitli ortaokullara devam eden özel yetenek tanısı almayan 288 öğrenci olmak üzere, uygun örnekleme yoluyla seçilmiş toplam 569 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Nitel bölümün örneklemi ise nicel verilerin toplandığı öğrenciler arasından ölçüt örnekleme yoluyla seçilen 20 öğrencidir. Nicel veriler, kişisel bilgi formu ve Çocuk ve Ergen Mükemmeliyetçilik Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın nitel verileri ise yarı yapılandırılmış görüşmelerle elde edilmiştir. Toplanan nicel veriler, non-parametrik analizler kullanılarak; nitel veriler ise betimsel analiz ve içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. 
Araştırma sonucunda; özel yetenekli öğrencilerin sosyal kaynaklı mükemmeliyetçilik düzeylerinin, özel yetenek tanısı almayan akranlarına kıyasla, daha düşük olduğu bulunmuştur. Kendine yönelik mükemmeliyetçilik düzeyleri ise özel yetenek tanısına göre farklılaşmamaktadır. Bunun yanında, öğrencilerin mükemmeliyetçilik düzeylerinde; cinsiyet, ebeveyn eğitim durumu ve algılanan ebeveyn tutumu değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Nitel bulgular; öğrencilerin yüksek mükemmeliyetçilik düzeylerinin olası nedenlerinin aile, çevre ve çocuk temaları altında toplandığını göstermektedir. Buna göre ailenin yüksek beklentisi, geri bildirimleri, desteği ve kişilik özellikleri; çevrenin beklentileri, çocuğun kişilik özellikleri ve başarıya ilişkin deneyimleri yüksek mükemmeliyetçilik düzeylerinin olası nedenlerindendir. Öğrencilerin olası mükemmeliyetçilik nedenlerinin, özel yetenek tanısına ve mükemmeliyetçilik boyutuna göre bazı farklılıklar gösterdiği de ortaya konmuştur.
Anahtar Kelimeler: Mükemmeliyetçilik, özel yetenekli öğrenciler, mükemmeliyetçilik nedenleri

Abstract:
The main purpose of this study is to examine the possible causes of perfectionism of secondary school students who were diagnosed with gifted and who did not. The study was designed according to the explanatory design, which is one of the mixed method models in which quantitative and qualitative methods are used together. The sample of the quantitative part of the research is composed of 569 secondary school students selected through appropriate sampling, including 281 gifted students attending science and art centers in Kocaeli, and 288 students who are not diagnosed with gifted attending various secondary schools in Kocaeli in 2019-2020 academic year. The sample of the qualitative part is consisted of 20 students selected by criterion sampling among the students from whom quantitative data were collected. Quantitative data were collected by using a personal information form and the Child and Adolescent Perfectionism Scale. The qualitative data of the study were obtained through semi-structured interviews. Collected quantitative data were analyzed by using non-parametric analysis, and qualitative data were analyzed by using descriptive analysis and content analysis method.
As a result of the research; it was found that the socially prescribed perfectionism levels of gifted students were lower than their peers who were not diagnosed with gifted. Self-oriented perfectionism levels do not differ according to the diagnosis of gifted. Besides, significant differences were found on the perfectionism levels of the students; according to the variables of gender, parental education level and perceived parental attitude. Qualitative findings show that the possible reasons for the high perfectionism of the students are grouped under the themes of family, environment and child. Accordingly, the family's high expectations, feedbacks, support and personal characteristics; expectations of the environment, the child's personal characteristics and experiences of success are possible reasons for their high level of perfectionism. It was also revealed that the possible reasons for perfectionism of the students showed some differences according to the diagnosis of gifted and the dimension of perfectionism.
Keywords: Perfectionism, gifted students, causes of perfectionism