Aydın ili ve çevresinde yaşayan alfa talasemi taşyıcısı çocuklarda mutasyon analizi
Mutation analysis of alpha thalassemia trait in children livig in Aydin and peripheric regions
Yazar: DERVİŞ GÖKDOĞAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YUSUF ZİYA ARAL
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anemi = Anemia ; Aydın = Aydın ; Hemoglobinopatiler = Hemoglobinopathies ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Mutasyon = Mutation ; Talasemi = Thalassemia ; Çocuklar = Children

Özet:
AMAÇ
Aydın ili ve çevresinde yaşayan ve alfa talasemi taşıyıcılığı tanısı konulan çocuklarda mutasyon tipini belirlemek ve saptanan mutasyonların hematolojik paramet¬reler üzerine olan etkisini değerlendirmek.
GEREÇ ve YÖNTEMLER
Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematolojisi Polikliniği'nde 1 Ocak 2010 ile 30 Haziran 2015 yılları arasında demir eksikliği anemisi ve beta talasemi taşıyıcılığı dışlanmış (ferritin normal; Hb A2 <%3.5) ve alfa talasemi taşıyıcılığı düşünülüp tanıları mutasyon analizi ile konfirme edilen 52 hasta çalışmaya alındı. Alfa globin genindeki mutasyonlar reverse hibridizasyon prensibine dayalı ViennaLab α-globin StripAssayTM ticari kiti kullanılarak tespit edildi. Stript analizi ile saptanamayan mutasyonlar için 50 hastada Antalya Genetik Laboratuvarı'nda alfa 1 ve alfa 2 genlerinde DNA dizi analizi ile mutasyon taraması yapıldı. Hastaların hemogramları Mindray marka BC-6800 numaralı kan sayımı cihazıyla, hemoglobin elektroforezleri ise Aqilent marka 1100 seri numaralı cihazda HPLC yöntemiyle çalışıldı.
BULGULAR
Elli iki alfa talasemili çocukta (31'i erkek, 21'i kız; yaş ortalaması 7.62±5.01) 12 farklı genotip ve 11 farklı mutasyon saptadık. En sık rastladığımız 4 genotip ve 4 allel sırasıyla -α3,7/αα (%40.4), -α3,7/-α3,7(%13.5), --20,5/αα (%11,5), --MED/αα (%9.6) ve  -α3,7(%33.65), --20,5 (%7.68), --MED(%4.8), α2PolyA-1 (%3.84) idi. Mutasyonların 45'i (%86.54) delesyonel, 7'si (%13.46) nondelesyoneldi. Delesyonel mutasyonların 33'ü tek gen delesyonu, 11'i çift gen delesyonu idi. Tek ve çift gen delesyonu grupları arasında hemoglobin, kırmızı küre ve RDW düzeyleri bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmazken,  MCV (66.78±7.38 vs 60.69±3.1 fl),  MCH (21.40±2.51 vs 19,30±1.11 pg) ve HbA2 (%2.52±0.34 vs %2.16±0.39) düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark mevcuttu (p değeri sırasıyla <0,001, <0,001, =0,006). Anemi %48.08, mikrositoz %92.31, hipokromi %100, kırmızı küre yüksekliği %96.15, RDW yüksekliği %90.38 hastada; En sık rastladığımız -α3,7/αα genotipine sahip 21 olguda ise anemi %38.1, mikrositoz %85.71, hipokromi %100, kırmızı küre yüksekliği %95.24 ve RDW yüksekliği %85.71 oranında saptandı. HBA1: c328 del C heterozigot mutasyonu ülkemizde daha önce tanımlanmamış bir mutasyondu.  HBA2:c.93_95+2 del GAGGT mutasyonu daha önce tanımlanmamış ve veri tabanında olmayan bir genomik değişimdir. 
SONUÇ
Aydın ili ve çevresinde alfa talasemili hastalarda mutasyon tipinin ve dağılımının bilinmesi prenatal tanı ve hasta bakımı için daha iyi danışmanlık yapılmasını sağlayacağı gibi Türkiye'nin alfa talasemi mutasyon haritasına da katkı sağlayacaktır. Tek ve çift gen delesyonu ayırımında MCV, MCH ve HbA2 düzeyleri yol gösterici olabilir. RDW demir eksikliği anemisi ayırıcı tanısında uygun bir gösterge değildir.

Anahtar sözcükler: Alfa talasemi, mutasyon, hemoglobinopati, anemi, çocuk

Abstract:
OBJECTIVE
To determine the type of mutation in the children who have been diagnosed as α thalassemia carriers living in Aydin and its peripheric regions and to evaluate the effect of this mutations on haematologic parameters.
MATERIALS AND METHODS
Fifty two patients who have been suspected of alfa thalassemia carriage, then confirmed with mutation analysis with exclusion of iron deficiency anemia ve beta thalassemia (Normal ferritin level; HbA2<%3.5) at Adnan Menderes University Pediatric Hematology Department between January 1st 2010 and June 30th 2015 enrolled in the study. The mutations in alfa globin gene have been detected using ViennaLab α-globin StripAssay with reverse hybridization principle. The mutations which can not be detected with StripAssay, a mutation screening for alfa 1 and alfa 2 genes in DNA sequence analysis has been performed in 50 patients at Antalya Genetics Laboratory. Mindray BC-6800 has been used for CBC and Aqilent 110 has been used for hemoglobin electrophoresis with  HPLC method.
RESULTS
We have detected 12 different genotypes and 11 different mutations in 52 alfa thalassemia patients (31 boys, 21 girls; median age 7.62±5.01). The most frequent 4 geontypes and 4 allells are α3,7/αα (40.4%), -α3,7/-α3,7(13.5%), --20,5/αα (11,5%), --MED/αα (9.6%) and -α3,7(33.65%), --20,5 (7.68%), --MED(4.8%), α2PolyA-1 (3.84%) respectively. Forty five of the mutations (%86.54) were deletional whereas, 7 of them were non-deletional. 33 of deletional mutations were single-gene deletions, and 11 of them were double-gene deletions. There was no statistical significant difference between single and double gene deletion groups in haemoglobin, red cells and RDW levels whereas a statistically significant difference has been detected in MCV (66.78±7.38 vs 60.69±3.1 fl),  MCH (21.40±2.51 vs 19,30±1.11 pg) ve HbA2 (%2.52±0.34 vs %2.16±0.39) levels (p <0,001, <0,001, =0,006, respectively). Anemia 48,08%, microcytosis 92.31%, hypochromia 100%, red blood cell elevation 96.15%, RDW elevation 90.38% was detected proportionally in our patients. In 21 patients with the most frequent -α3,7/αα genotype, anemia 38.1%, microcytosis 85.71%, hypochromia 100%, red blood cell elevation 95.24% and RDW elevation 85.71% was detected respectively. HBA1:c328 del C heterozygotic mutation has been detected for the first time in our country. HBA2:c.93_95+2 del GAGGT mutation has been detected for the first time and can not be found in database around the world.
CONCLUSION
Acknowledgement of the type and the widespread of the mutations in alfa thalassemia patients in Aydin and peripherals will be of great value in prenatal diagnostic and consultancy care and also will be a valuable contribution in Turkey's alfa thalassemia mutation map. MCV, MCH and HbA2 levels can be useful in diferentiation of single and double gene deletions. RDW is not an appropriate tool in differential diagnosis of iron deficiency.

Key words: Alfa thalassemia, mutations, hemoglobinapathy, anemia, children