Kastamonu`da halk tababeti, inanış ve uygulamalar /
Yazar: GÜLTEN GÖNÜL KÜÇÜKBASMACI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. F. AHSEN TURAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Halk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Halk edebiyatı = Folk literature ; Halk hekimliği = Folk medicine ; Halk inançları = Public beliefs ; Halk sağlığı = Public health ; Türk halk edebiyatı = Turkish public literature

Özet:
"Kastamonu'da Halk Tababeti, İnanış ve Uygulamaları" adıyla hazırladığımız bu tezde halk hekimliğinin tarihçesi, halk hekimliğiyle ilgili kavramlar, Kastamonu halk hekimliğini meydana getiren inanış ve uygulamalar ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Kastamonu'nun coğrafyası, tarihi ve kültür yapısı üzerinde durulduktan sonra halk hekimliğiyle ilgili temel kavramlara ve halk hekimliğinin tarihçesine yer verilip, Kastamonu'da halk hekimliği üzerinde durulmuştur. Halk hekimliğiyle ilgili inanış ve uygulamalar verilirken yeri geldikçe eski Türk inançlarıyla ilgili kültlere ve inanışlara da değinilmiştir. Halk hekimliği zengin bir folklor müessesesi olup, halkın hastalık sebepleri hakkındaki görüş ve düşüncelerini, hastalıkları tedavi etmek için kullanılan ilaç ve metotları ihtiva etmektedir. Halk hekimliğinin tarihçesi insanlık tarihi kadar eskidir. Çünkü hastalanan insan bu durumdan kurtulmak için çareler aramış, gözlem ve tecrübe yoluyla da bunu bulmuştur. Dinî-sihrî çeşitli inanışlarla da birleşen bu uygulamalar nesilden nesile aktarılarak günümüze kadar gelmiştir. Kastamonu halk hekimliğinde hastalıkların tedavisinde maddî ve manevî yöntemler uygulanmaktadır. Bunlar şu başlıklar altında değerlendirilmiştir: 1. Bitkilerle yapılan tedaviler 2. Hayvansal maddelerle yapılan tedaviler 3. Madensel maddelerle yapılan tedaviler4. Parpılama yoluyla yapılan tedaviler 5. Şifalı sular 6. Ocaklar 7. Ziyaret yerleri Tezimizde tedavi uygulamaları hastalık adlarına göre sınıflandırılarak verilmiştir. Bitkilerin mahallî adları ve kullanıldıkları hastalıklar, hayvansal ürünler ve kullanıldıkları hastalıklar, hastalıkların mahallî söyleyişleri, hastalık ve tedavi uygulamalarıyla ilgili terimler, hastalık ve sağlıkla ilgili atasözleri ve deyimler, kaynak kişiler bir liste halinde hazırlanmıştır. Ekler bölümünde ocaklar ve tedavi edilen hastalıklar tablosu, ziyaret yerleri ve tedavisi için başvurulan hastalıklar tablosu, bitkiler ve kullanıldıkları hastalıklar tablosu, karşılaştırmalı bitki adları tablosu ve fotoğraflar yer almaktadır. Bir çok safhadan geçerek günümüz bilimsel tıbbının temelini de oluşturan halk hekimliği, sosyo-ekonomik sebeplerden ve günümüzde bitkilerle ve doğal yöntemlerle tedavinin tekrar önem kazanmasından dolayı yöredeki varlığını sürdürmektedir. Halk hekimliğiyle ilgili inanış ve uygulamalar kayda geçirilerek hem gelecek nesillere zengin bir kültür mirası bırakılmış olacak, hem de fitoterapi (bitkilerle tedavi) araştırmalarına yardımcı olunacaktır.

Abstract:
In this thesis which name is "Public Medicine Beliefs and Applications of the Kastamonu". We try to put forward of the Public Medicine history, related concepts of the Public Medicine, beliefs and practice of Kastamonu Public Medicine. After to dwell upon Kastamonu's geography, history and cultural structure, to give place to about basic concept which related to public medicine and history of the public medicine, then public medicine at the Kastamonu. Getting touch about old Turkish related beliefs during to giving information about Public medicine beliefs and applications. Public medicine is a rich folklore foundation. Public medicine contains people's opinion and thoughts about the illness and remedies and methods for used at the treatment of the illness. History of the Public medicine as old as history of the human being. Because of the sick people search to find for save, then tound the remedy observation and experience. This applications which is concurrent religional and magical various beliefs, transferred from the generation to the generation and the came to the today. Kastamonu Public Medicine therapy uses physical and moral methods. These are evaluated under that heading; 1. Treatment which made with plants 2. Treatment which made with animal product 3. Treatment which made with mineral material 4. Treament which made with parpilama 5. Curative waters 6. Organizations 7. Visiting placesTreatment applications given according to classifications of the illness names in this thesis. A list prepared for the local names of plants, using fields of illnesses, local sayings of the illnesses, terms related to the illnesses and treatment applications, proverbs and idioms about the illnesses and health and, reference people. Table of the organizations and treated illnesses, table of the visiting places and illnesses which applied for treatment, comparative table of the plant names and photographs taking places at the appendix section. Public Medicine which is basic's of the today's medicine, passed so many phases, it is still continues its existence at the Kastamonu region because of the social-economical reasons and treatment with plants and natural ways which gains importance at today. Registering to the beliefs and applications about the Public Medicine, consequently both to leave a rich cultural heritage to the next generations and help to research of the phytotherapy (treatment with plants). CC VÜk^fckLHikniM KUKI