Hepatosellüler kanserlerde cerrahi öncesi çok kesitli bilgisayarlı tomografi bulguları ile cerrahi ve patolojik bulguların korelasyonu
Correlation of preoperative multidedector computed tomography findings with surgical and pathologic findings in hepatocellular cancers
Yazar: MEHMET OLĞAÇ
Danışman: PROF. DR. GÜRSEL SAVCI
Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Boyama ve işaretleme = Stains and staining ; Karaciğer = Liver ; Karsinoma = Carcinoma ; Karsinoma-hepatoselüler = Carcinoma-hepatocellular ; Neoplazm evreleri = Neoplasm staging ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Pozitron emisyon tomografi = Positron-emission tomography ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential

Özet:
Hepatosellüler karsinom (HSK), hepatositlerin malign transformasyonu sonucu gelişen, sirozlu hastalarda ölüm nedenleri arasında en sık görülen malign tümördür. Tümörün patolojik diferansiasyon derecesi, en önemli prognostik göstergedir. Olguların erken tanı ve doğru evrelemesi, uygun tedavinin seçiminde hayati öneme sahiptir. Karaciğer incelemesinde ince kesit alma ve multifazik inceleme şansı sunan çok kesitli bilgisayarlı tomografi (ÇKBT), hastalığın tanısında kritik rol alır. ÇKBT ile gereksiz cerrahi yapılması önlenir.Bu retrospektif çalışmada, ÇKBT'de izlenen radyolojik bulguların cerrahi ve patolojik bulgularla karşılaştırılması planlanmıştır. Araştırma kapsamında incelenen 27 olgunun etyolojisine göz atıldığında; 17 olguda HBV, 1 olguda HCV, 2 olguda HBV-HCV kombinasyonu, 3 olguda alkolik siroz söz konusu iken 4 olguda etyoloji belirlenemedi. İyi diferansiasyon gösteren 11 lezyondan 6'sı ÇKBT'de hiperdens, 3'ü izo-hipodens, 2'si hiper-hipodens; orta diferansiasyon gösteren 12 lezyondan 10'u hiperdens, 1'i hipodens, 1'i hiper-hipodens ve az diferansiasyon gösteren diferansiye 4 lezyondan 3'ü hiperdens, 1'i izo-hipodens görünümdeydi. Hiperdens görünen lezyonlarda, yıkanma oranı %25.9 olarak bulunurken, izo-hipodens izlenen lezyonlarda yıkanma saptanmadı. Tümörlerin boyanma ve yıkanma paternleri ile diferansiasyon dereceleri arasında fark istatistiki olarak anlamlı değildi. ÇKBT-evrelemede, T1 ve T4 olarak evrelenen lezyonlar patoloji ile aynı evrede; T2 olarak evrelenen lezyonların %27.2'si, T3 olarak evrelenen lezyonların %16'sı patolojiden düşük, %25'i ise patolojiden yüksek evrede bulunmuştur.Sonuçlarımız, HSK'da ÇKBT bulgularının HSK'yı tanımlamada cerrahi ve patolojik bulgularla uyumlu, T1 ve T4 lezyonları evrelemede yeterli, T2 ve T3 lezyonları evrelemede yetersiz olduğunu göstermektedir. Boyanma paternleri ile patolojik diferansiasyon dereceleri arasındaki fark, istatistiksel olarak anlamlı değildir.Anahtar kelimeler: Hepatoselüler karsinom, ÇKBT, doğru evreleme, erken tanı, boyanma ve yıkanma paternleri

Abstract:
Correlation of Preoperative Multidetector Computed Tomography Findings with Surgical and Pathologic Findings in Hepatocellular CancersHepatocellular carcinoma (HCC) developes as a result of malignant transformation of hepatocytes and is the leading cause of death among cirrhotic patients. The most important prognostic indicator is the pathologic grade of the tumor. Both the early diagnosis and accurate staging have a vital importance in treatment planning. Multidetector computed tomography (MDCT) has a valuable impact on both the diagnosis of HCC by providing thin slices and multiphasic images following contrast administration and the treatment planning by preventing unnecessary surgery.In this retrospective study, we compared the radiologic findings of HCC obtained by MDCT with surgical and pathologic findings. Total 27 cases of HCC were studied in the study. Viral infections due to hepatitis-B virus in 17 cases, hepatitis-C virus in one case, combined-B and C virus in two cases and chronic alcohol use in two cases were responsible factors for the development of cirrhosis. No etiologic factor could be found in four patients. MDCT showed hyperattenuated, iso-hypoattenuated and hyper-hypoattenuated appearance in six, three and two HCC?s, respectively, in total 11 of well-differentiated HCC. Ten of 12 moderately-differentiated HCC had hyperattenuation, one had hypoattenuation and one had hyper-hypoattenuation, while in four poorly-differentiated HCC?s, hyperattenuation and iso-hypoattenuation were present in three and one HCC?s, respectively. Wash-out was seen in 25.9% of hyperattenuating HCC?s while no wash-out was found in iso-hypoattenuating HCC?s. No statistical difference was found between attenuation values and wash-out patterns and tumor grades. HCC?s staged as T1 and T4 with MDCT were compatible with pathologic staging. 27.2% of HCC?S staged as T2 and 16% of HCC?s staged as T3 with MDCT were down-staged and 25% of HCC?s were over-staged compared to pathologic staging.Our study shows MDCT findings of HCC were compatible with both surgical and pathologic findings in the diagnosis of HCC, sufficient in staging of T1 and T4 HCC?s and insufficient in staging of T2 and T3 HCC?s. Difference between attenuation patterns and pathologic grading did not to reach to the statistically significant level.Keywords: Hepatocellular carcinoma, MDCT, accurate staging, early diagnosis, attenuation and wash-out patterns.