Yatan hastalarda hipofiz aksının hastane içi mortaliteye etkisi
The impact of the hypothalamic-pituitary axis on in-hospital mortality in inpatients
Yazar: ESİN HAVARE
Danışman: PROF. DR. HAYRİYE ESRA ATAOĞLU ; DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE HOCA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases

Özet:
Amaç: Hipofiz, endokrin sistemin merkezi kontrol merkezi olarak işlev görür ve hormonal dengeyi düzenler. Kronik hastalıklar, hipofiz aksını etkileyebilir ve hastanın klinik seyrini belirleyebilir. Bu çalışmada, kronik hastalık öyküsü olan hastalarda hipofiz aksının hastane içi mortalite üzerindeki etkilerini derinlemesine incelemeyi amaçladık.
Gereç ve yöntem: Bu prospektif gözlemsel kohort çalışmasında, S.B.Ü. İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin verileri kullanılmış ve Kurumsal Değerlendirme Kurulu tarafından onaylanmıştır. Çalışmaya, 07.05.2023 ile 30.11.2023 tarihleri arasında İç Hastalıkları Kliniği'ne çeşitli nedenlerle yatan 6 aydan uzun süreli kronik bir hastalığı olan 526 hasta dahil edilmiştir. Bu hastaların verileri, yatış esnasında elde edilen ayrıntılı anamnezler, laboratuvar testleri, düzenli kullandıkları ilaçlar ve diğer sonuçları ile birlikte kayıt altına alınmıştır. Ayrıca, hastaların eşlik eden komorbiditeleri sorgulanmış ve gruplar kendi aralarında karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Çalışmada, univariate analizde mortalite ile anlamlı bir ilişki gözlenen değişkenler yaş (75,60 ± 12,6; p<0,001), Serbest T3 seviyesi (1,66 ± 0,6 ng/L; <0,001), total testosteron (2,07 ± 2,4 µg/L; p=0,004), kortizol (17,18 ± 11,4 µg/dl, p=0.005), estradiol (42,48 ± 65 ng/L, p=0.033) olarak elde edildi. Yaş ve cinsiyet şeklinde kategorize edildiklerinde normal aralıkta olmayan FSH (p=0.011), LH (p<0.001) ve prolaktin (p=0.039) düzeylerinin mortaliteyle ilişkili olduğu tespit edildi. Cox regresyon analizi sonuçlarına göre, mortalite üzerinde en etkili risk faktörleri Serbest T3 seviyesinin düşük olması (p=0,030, OR= 2,001), LH seviyesinin normale göre düşük olması (p=0,013, OR= 3,015), LH seviyesinin normale göre yüksek olması (p=0,004, OR= 2,411), olduğu belirlendi.
Sonuç: Yüksek LH, düşük LH ve düşük serbest T3 düzeyleri tüm nedenlerden bağımsız mortalite ile ilişkilidir. Bu bulgular, hastaların klinik yönetiminde dikkate alınmasına yardımcı olabilecek önemli bilgiler sunmaktadır.

Anahtar kelimeler: hipofiz aksı, mortalite, kronik hastalık, serbest T3, luteinizan hormon

Abstract:
Aim: The pituitary gland functions as the central control center of the endocrine system, regulating hormonal balance. Chronic illnesses can affect the pituitary axis and determine the clinical course of the patient. In this study, we aimed to thoroughly investigate the effects of the pituitary axis on in-hospital mortality in patients with a history of chronic illness.
Material and Methods: This prospective observational cohort study utilized data from Istanbul Haseki Training and Research Hospital, approved by the Institutional Review Board. A total of 526 patients with chronic illnesses lasting more than 6 months admitted to the Internal Medicine Clinic between 07.05.2023 and 30.11.2023 were included in the study. Detailed medical histories, laboratory tests, regularly used medications, and other results obtained during hospitalization were recorded for these patients. Additionally, accompanying comorbidities of the patients were queried and compared among the groups.
Results: In the study, variables significantly associated with mortality in univariate analysis were age (75.60 ± 12.6; p <0.001), Free T3 level (1.66 ± 0.6 ng/L; p<0.001), total testosterone (2.07 ± 2.4 µg/L; p = 0.004), cortisol (17.18 ± 11.4 µg/dl, p = 0.005), and estradiol (42.48 ± 65 ng/L, p = 0.033). When categorized as age and gender, non-normal levels of FSH (p = 0.011), LH (p <0.001), and prolactin (p = 0.039) were found to be associated with mortality. According to the Cox regression analysis results, the most effective risk factors for mortality were determined to be low levels of Free T3 (p = 0.030, OR = 2.001), low LH levels compared to normal (p = 0.013, OR = 3.015), and high LH levels compared to normal (p = 0.004, OR = 2.411).
Conclusion: High LH, low LH, and low free T3 levels are independently associated with mortality. These findings provide important insights that may contribute to the clinical management of patients.

Key words: pituitary axis, mortality, chronic disease, free T3, luteinizing hormone