Faaliyet tabanlı maliyetleme ve İstanbul tersanesi komutanlığı'nda bir uygulama
Activity based costing system and an aplication at İstanbul Tersanesi Komutanlığı
Yazar: FUNDA ÇALIŞ
Danışman: Y.DOÇ.DR. SERHAT YANIK
Deniz Harp Okulu Komutanlığı / Deniz Bilimleri ve Mühendisliği Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Aktiviteye dayalı muhasebe = Activity based costing

Özet:
Son yirmi yılda, teknoloji alanındaki hızlı gelismeler isletmelerdekiüretim ortamlarını da degistirmistir. Bilgisayar kullanımı ve otomasyon artısı ileisletmelerde emege dayalı üretim yerini makine agırlıklı üretime bırakmıstır.Üretim ortamlarındaki emegin payının azalması, geleneksel olarak en önemlimaliyet unsuru olan direkt isçilik maliyetlerinin payının azalmasına sebepolmustur. Bunun anlamı, üretim maliyetleri içersinde direkt maliyet unsurlarınınazalması, endirekt maliyet unsurlarının artmasıdır. Bu yüzden, maliyetdagılımının tek bir dagıtım ölçütüne özellikle de direkt isçilik saatine göreyapılması artık yetersiz kalmaktadır.Gelisen teknolojiyle birlikte isletmeler farklı özellikleri olan mamullerüretmeye baslamıslardır. Artan rekabet ile dogru mamul maliyeti önemkazanmıs, geleneksel maliyetleme yöntemi ile farklı özellikleri olan mamulmaliyeti hesabında dogru sonuçlar alınmamaya baslanmıstır.Tüm bu gelismeler isletmelerin muhasebe sistemlerini de degistirmis,yeni bir maliyetleme sistemi olan faaliyet tabanlı maliyetleme sisteminindogmasına sebep olmustur.Kamu kurulusları, kar amacı gütmeyen isletme statüsünde olsalar da,dogru mamul bilgisi ve etkin kaynak kullanımı kalite yönetimleri açısındangereklidir. Bu nedenle mevcut kaynaklarını katma deger yaratan faaliyetlereyöneltmek zorundadır.Bu çalısmada, askeri tersanelerde dogru mamul maliyetine ulasmak vemevcut kaynakları etkin kullanmak amacıyla gemi insa maliyetlendirilmesi hemgeleneksel hem de faaliyet tabanlı maliyetleme sistemi ile incelenmis vesonuçları degerlendirilmistir.

Abstract:
Rapid developments experienced in technology during last twodecades have affected and changed production environment in plants. Due toexpansion of computer use and automation, labour-based production has beenreplaced by machine-based production methods. Decrease in rate of labour usein production facilities has led to reduction in direct labour costs, constitutingtraditionally the most important cost element. This means that share of directcost factors within production costs is decreasing, while that of indirect costfactors is increasing. Thus, cost allocation based on single allocation criterion,particularly on direct man-hour criterion, has become insufficient.In line with the technological developments enterprises have begun toproduce goods with different features. Due to increased competition, accurateproduct cost has become important, and traditional costing system has begun tofail to generate accurate results for cost computation for products with differentfeatures.All these developments resulted in modification of accounting systemsof the enterprises, and led to introduction of the activity-based costing system,as a new costing system.Although public enterprises are operated as non-profit organisations,accurate Product information and efficient resource allocation is required forquality management issues. Therefore, they are obliged to allocate existingresources for activities generating added value.In this study, costing of vessel manufacturing is examined usingtraditional as well as activity-based costing systems with the aim to obtainaccurate Product cost for military shipyards and to use existing resources inefficient manner and the results are discussed accordingly.