Köpürtücülerin Jameson hücresi flotasyon kinetiğine etkilerinin araştırılması
Resarch on the effect of frothers in Jameson cell flotation kinetics
Yazar: MUHAMMET KUBİLAY DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. OKTAY ŞAHBAZ
Dumlupınar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining
Dizin: Jameson flotasyon hücresi = Jameson flotation cell ; Köpük flotasyonu = Foam flotation

Özet:
Flotasyon; minerallerin fiziko-kimyasal yüzey özelliklerinden yararlanılarak birbirlerinden ayrılmalarının sağlandığı kinetik bir prosestir. Prosesin kinetiği; tane boyutu, kabarcık çapı, reaktifler ve miktarları, aletin hidrodinamik özellikleri gibi birçok parametreye bağlıdır. Flotasyon aletlerinin kinetik özelliklerinin belirlenmesi yapılacak benzetim ve optimizasyon çalışmalarında ve flotasyon devre tasarımının yapılmasında önem taşımaktadır.  Konvansiyonel flotasyon aletlerinin (mekanik hücre gibi) kinetik özellikleri detaylı bir şekilde farklı cevherler için incelenmiş olmakla birlikte yeni nesil bazı aletlerle ilgili detaylı çalışmalar yoktur. Dünya genelinde 350'ün üzerinde uygulaması bulunan fakat ülkemizde kullanım alanı henüz bulamamış Jameson hücresi de bu yeni nesil aletlerden biridir.
Flotasyonda kinetiği etkileyen en önemli parametrelerden biri de köpürtücülerdir. Özellikle stabil hava kabarcığı üretilmesinde kritik bir öneme sahip köpürtücülerin Jameson flotasyon hücresindeki kinetik özelliklere etkisinin ortaya çıkarılması ülkemizde kullanım potansiyeline sahip bu aletle ilgili çalışmalara ışık tutması açsından önemlidir. 
Bu tez çalışması, Jameson hücresinin kinetik özelliklerinin ortaya çıkarılması amacıyla gerçekleştirilmiştir. Ayrıca kullanımı yaygın olan üç farklı köpürtücünün Jameson hücresindeki kinetiğe olan etkisi mekanik hücreyle karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. 
Yapılan çalışmalara göre Jameson hücresinin tüvanan taş kömürü numunelerinde yapılan deneylerde laboratuar çaplı mekanik hücreden daha hızlı çalıştığı görülmektedir. Büyütme (scale-up) faktörünün yaklaşık bir olduğu düşünüldüğünde Jameson hücresinin mekanik hücreye göre oldukça hızlı olduğu söylenebilir. Köpürtücülerin kıyaslanmasına gelince, propilen glikol tipi köpürtücülerin daha yüksek köpürme özellikleri nedeniyle daha yüksek verimler elde edildiği görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Flotasyon kinetiği, Jameson hücresi, Köpürtücüler

Abstract:
Flotation is a physic-chemical kinetic process which is used to beneficiate the minerals. The kinetic of the process depends on many parameters such as particle size, bubble size, reactive type and amount, hydrodynamic behaviours of flotation devices. Determination of the kinetic is crucial optimization, simulation and plant design of the process flotation points of view. Even though there are many studies carried out to clarify the kinetic properties of the conventional flotation cells, there is not any detailed study about newcomer flotation devices as known such as Jameson cell which is used more than 300 plants but no application in Turkey yet. 
One of the important parameter effects the kinetic of flotation is frother. The effects of common frothers on kinetic of Jameson cell can be crucial due to the possible further application of the cell in Turkish flotation industry. 
The present thesis study carried out in order to reveal the kinetic properties of the Jameson flotation cell by using both pure quartz and hard coal samples. In addition, the effects of three different types of frothers on the kinetic of not only Jameson cell but also the mechanical cell were investigated. 
According to results, Jameson cell is faster than mechanical cell when the coal samples are used. When we think about the scale up factor which is nearly one in Jameson cell and more than four in mechanical cell the results shows that the advantages of the Jameson cell. Moreover; polypropilen glicol type frother has better recovery results against to aliphatic alcohols and natural oil.
Keywords: Flotation kinetics, Jameson cell, Frothers