Doğumsal anomali nedeni ile ameliyat edilen çocukların "Erken Gelişim Evreleri Envanteri" ve "Erken Gelişim Evreleri Envanteri Sosyal Duygusal Gelişim Envanteri" ile değerlendirilmesi
Evaluation of children operated for congenital anomalies with "Erken gelisim evreleri envanteri" and "Erken gelisim evreleri envanteri sosyal duygusal"
Yazar: BİLGE TÜREDİ
Danışman: PROF. DR. AHMET MURAT ÇAKMAK
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Çocuk Cerrahisi = Pediatric Surgery
Dizin: Anorektum = Anorektum ; Hirschsprung hastalığı = Hirschsprung disease ; Malformasyonlar = Abnormalities ; Sosyal duygusal gelişim = Social emotional development ; Ölçekler = Scales ; Özofagus atrezisi = Esophageal atresia ; İntestinal atrezi = Intestinal atresia

Özet:
Doğumsal Anomali Nedeni ile Ameliyat Edilen Çocukların "Erken Gelişim Evreleri Envanteri'' ve "Erken Gelişim Evreleri Envanteri Sosyal Duygusal Gelişim Envanteri'' ile Değerlendirilmesi
Amaç: Doğumsal anomali nedeni ile ameliyat edilen çocukların salt cerrahi girişimlerinin yapılmasının yanında gelişimsel süreçlerinin incelenmesi günümüzde önem kazanmıştır. Bu çocuklar birçok yönden gelişimsel sorunlar yaşamaya aday olarak kabul edilirler. Tedavideki temel hedef yaşam oranını arttırmakla birlikte bu çocukların sağlıklı yaşıtlarına benzer büyüme gelişme ölçülerine sahip olmasını sağlamaktır. Kliniğimizde özofagus atrezisi, intestinal atreziler, anorektal malformasyon ve Hirschsprung hastalığı nedeni ile ameliyat edilen çocukların aylarına göre uygulanan anketlerle nörogelişimsel durumunu ortaya koymak amaçlandı.
Yöntem: Çalışmaya kliniğimizde 2011-2015 yılları arasında doğumsal anomali nedeni ile ameliyat edilmiş, ek anomalisi olmayan, kromozom anomalisi bulunmayan ve herhangi bir sendromun parçası olarak yer almayan, özofagus atrezisi (n=11), intestinal atreziler (n=6), anorektal malformasyonlar (n=11), ve Hirschsprung hastalığı (n=5) olarak dört grupta farklı yaşlardaki 33 çocuk (17E,16K) ve anne-babaları katılmıştır. ASQ ve ASQ-SE (Ages and Stages Questionnaire ve Ages and Stages Questionnarie Social-Emotional) testlerinin ülkemizde geçerlilik ve güvenilirliği kanıtlanmış EGE ve EGE-SD (Erken Gelişim Evreleri Envanteri ve Erken Gelişim Evreleri Sosyal-Duygusal Gelişim Envanteri) anketleri değerlendirme ölçeği olarak seçilmiş olup ayına uygun anketler tek bir çocuk cerrahisi hekimi tarafından ebeveynlerine yüz yüze uygulanmıştır. Çalışmaya katılan ailelerin sosyoekonomik özellikleri birbirine benzer olup çoğu düşük sosyoekonomik düzeydedir. 
Bulgular: Anket sonuçlarına göre 33 çocuğun 24'ünün (%72,7) kendi yaş grubu ortalamasından çok daha düşük puanlar aldıkları gözlenmiş olup ilgili alan uzmanınca değerlendirmeye ihtiyaçları olduğu belirlenmiştir. Çocukların, iletişim alanında %42,4'ü, kaba motor alanında %45,5'i, ince motor alanında %39,4'ü, problem çözme alanında %45,5'i, kişisel-sosyal alanda %36,4'ü (p<0,001), sosyal-duygusal gelişim alanında ise %27'sinin de sosyal duygusal gelişim alanında  istatistiksel olarak anlamlı olarak normal gelişim puanının altında puanlar aldığı saptandı ve  ilgili alan uzmanınca değerlendirmeye ihtiyacı olduğu gözlenmiştir. Baş çevresi persentili düşük olan altı çocuğun altısının da düşük puanlar aldıkları saptanmıştır. Düşük doğum ağırlığına sahip 14 çocuğun altısının gestasyon yaşına göre küçük olduğu ve bu altı çocuğun beşinin (%83) anketlerden düşük puanlar aldıkları saptanmıştır. Sosyoekonomik düzey ve anne bilgi düzeyinin de çocuk gelişimine etkisi olduğu saptanmış olup sosyoekonomik düzeyi düşük ailelerin çocuklarında düşük puanlar saptanmıştır.
Sonuç: Doğumsal anomali nedeni ile ameliyat edilen çocukların takibinde sadece cerrahi sorunlar açısından değil, nörogelişim açısından da yüksek riskli oldukları akıldan çıkarılmamalıdır. Baş çevresi küçüklüğü, gestasyon yaşına göre küçük olma ve sosyoekonomik düzey düşüklüğü gibi risk faktörlerinin varlığında çocukların çok daha yakın takip edilmesi gerektiği ortaya çıkmıştır. Sadece cerrahi takip ile yetinmeyip gelişimsel testlerle de değerlendirmelerinin yapılması ve gerektiğinde ilgili disiplinlere yönlendirilerek sağlıklı bir gelişme göstermesi ve aynı zamanda cerrahi başarıyı gölgeleyecek morbiditelerin de ortaya çıkmasına engel olacaktır.
Anahtar Sözcükler: Doğumsal anomali, intestinal atrezi, Hirschsprung hastalığı, özofagus atrezisi, anorektal malformasyon, nörogelişim, EGE, EGE-SD

Abstract:
Evaluation of Children Operated for Congenital Anomalies with 'Erken Gelişim Evreleri Envanteri' and ''Erken Gelişim Evreleri Envanteri Sosyal Duygusal''
Aim: Nowadays, analysing the developmental outcome of children who were operated for congenital anomalies gaining popularity as well as their surgical management. Children operated for congenital anomalies are the candidates for neuro developmental risks. The aim of the management is not only to raise the survival rates but also to supply a good neurodevelopmental outcome as their healthy peers. We aimed to establish the neurodevelopmental outcome  of patients including esophageal atresia, intestinal atresia, anorectal malformations and, Hirschsprung disease by questionnaires, suitable for their ages.
Method: Thirty three children (17M,16F) not being syndromic without additional or chromosomal anomalies, who were operated for congenital anomalies including esophageal atresia (n=11), intestinal atresia (n=6), anorectal malformations (n=11), Hirschsprung disease (n=5) in our department between 2011-2015 were included to the study. The validity and reliability of ASQ and ASQ-SE (Ages and Stages Questionnaire, Ages and Stages Questionnaire Social-Emotional) questionnaires has been shown in Turkey and EGE (Early Developmental Envantory) and EGE-SD)Early Developmental Envantory Social Emotional) forms are chosen for this study and administered by a single pediatric surgeon to thirty three parents face to face with monthly advisable forms of questionnaires. Families similar with socioeconomic status were included in the study and most of them were in low socioecenomoic status. 
Results: According to the findings of the survey; twenty four children (72,7%) achieved lower scores from average of their group of age and need intervention from concerned expert. Forty two percent in communication part, 45,5%in gross motor part, 39,4%in fine motor part, 45,5%in problem solving part, 36,4%(p<0,001) in personal-social part and 27%of children in social emotional part, achieved lower scores than normal range of their  group of age which was significant statistically and need intervention from concerned experts. Six children with small head circumference all had lower scores. The six out of 14 children with low birth weight were small for gestational age and five of them (83%) had lower scores. Socioeconomic status and mother knowledge about child development are accepted as risk factors for neurodevelopment. Parallel to this, children with low socioeconomic status had lower scores in our study.
Conclusion: It must be kept in mind that children operated for congenital anomalies are at a high risk of not only for surgical problems but also for neurodevelopmental problems. Children must be kept under close follow-up if there are risk factors for neurodevelopment like being small for gestational age, having small head circumference and low socioeconomical status. Only surgical follow up is not satisfactory for this children so examinations, follow-up and redirection to concerned experts are important for a healthy development and also to avoid morbidities which may overshadow the surgical success. 
Keywords: Congenital anomaly, intestinal atresia, Hirschsprung disease, esophageal atresia, anorectal malformation, EGE, EGE-SD