Sporcuların performansla ilişkili stresi durumluk değerlendirmeleri, kullandıkları sporda stresle başa çıkma stratejileri ve duygu durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between athletes's performance-related stress aprasials, coping strategies and emotional states
Yazar: RABİA NUR KARAOĞLU
Danışman: PROF. DR. CENGİZ KARAGÖZOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Baş etme stratejileri = Coping strategies ; Başa çıkma = Coping ; Duygudurum = Mood ; Spor = Sports ; Spor performansı = Athletic performance ; Sporcular = Sportsmen ; Stres = Stress

Özet:
Sporcuların stres değerlendirmeleri, kullandıkları stresle başa çıkma stratejileri, 
performansa ilişkin duygu durumları ve öznel değerlendirmeleri arasındaki ilişkiler 
yol analiz modeli ile incelenmiştir. Araştırmaya 181 kadın (yaş ort.: 21,63 ± 5,55) ve 
231 erkek (yaş ort.: 23,45 ± 7,08) toplamda 412 (yaş ort.: 22,65 ± 6,51) sporcu 
katılmıştır. Sporcular katıldıkları müsabaka sonra sonrasında, müsabaka ile ilgili 
deneyimlerini düşünerek formları doldurmaları istenmiştir. Veri toplama için; Stres 
Değerlendirme Ölçeği, Sporda Stresle Başa Çıkma Ölçeği, Duygu Durum Profili ve 
Öznel Performans Değerlendirme Formu uygulanmıştır. Analizler için, IBM SPSS 
Statistics 22 ve WarpPLS programları kullanılarak, yol analizi yapılmıştır. Pozitif ve 
negatif duyguların incelendiği modellerde APC, ARS ve AARS değerleri anlamlı 
iken AVIF, AFVIF, SPR, RSCR, SSR ve NLBCDR değerleri kabul edilebilir ve 
ideal düzeydedir. GoF değeri ise modelin açıklama gücünün geniş düzeyde olduğunu 
göstermektedir. İncelenen modellerde; sporcuların stresi nasıl değerlendirdiği, 
kullanılan başa çıkma stratejileri üzerinde yordayıcıdır. Kullanılan stresle başa çıkma 
stratejileri de hissedilen duygular üzerinde yordayıcıdır. Son olarak performans 
sırasında hissedilen duygular öznel performans değerlendirmeleri üzerinde yordayıcı 
bir etkiye sahiptir. Sonuç olarak stres değerlendirmeleri, stresle başa çıkma 
stratejileri, duygular ve öznel performans değerlendirmelerini açıklayan modeller 
anlamlıdır.

Abstract:
The aim of this study was to examined the relationship between the athletes's 
performance-related stress appraisals, coping strategies, emotions and subjective 
assessments. A total of 412 (age= 22.65 ± 6.51) athletes, 181 women (age= 21.63 ± 
5.55) and 231 men (age= 23.45 ± 7.08) participated in the study. Athletes were asked 
to fill in the forms after the competition they participated in, considering their 
experiences with the competition. For data collection; Stress Appraisal Measure, 
Coping Strategies in Sport Competition Inventory, Emotional State Profile and 
subjective performance assessment scale were applied. Path analysis was performed 
using IBM SPSS Statistics 22 and WarpPLS programs. In models in which positive 
and negative emotions are examined, APC, ARS and AARS values are significant, 
while AVIF, AFVIF, SPR, RSCR, SSR and NLBCDR values are acceptable and 
ideal. The GoF value shows that the explanatory power of the model is at a large 
level. In the examined models; How athletes perceive stress is a predictor of coping 
strategies. Coping strategies are predictive of emotion. Finally, emotions during 
performance have a predictive effect on subjective performance. As a result, models 
explaining stress apprasials, coping strategies, emotions and subjective performance 
are significant.