Organik kuru meyve üretiminde gıda güvenliğinin sağlanmasında çevresel izleme sisteminin etkinliği
The effectiveness of environmental monitoring system on food safety in a organic dried fruit production premise
Yazar: SELİM AYAS
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEVRİM BEYAZ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Veteriner Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Besin Hijyeni ve Teknolojisi = Food Hygiene and Technology

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, organik kuru meyve işletmesinde gıda güvenliğinin sağlanmasında Çevresel İzleme Sistemi'nin etkinliğinin incelenmesi ve son üründe halk sağlığı açısından mikrobiyolojik kalitenin değerlendirilmesinin yapılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada; organik kuru meyve işletmesinden, çevresel izleme sistemi kapsamında bölge 1, bölge 2, bölge 3 ve bölge 4'ten toplamda 300 adet svap örneği ile 180 adet organik kuru meyve (60 adet kuru incir, 60 adet kuru kayısı, 60 adet kuru üzüm) örneğinde mikrobiyolojik analizler gerçekleştirilmiştir. Mart 2022, Mayıs 2022, Temmuz 2022 ve Eylül 2022 tarihlerinde alınan örnekler, alındığı gün mikrobiyolojik analizlere tabi tutulmuştur. 
Bulgular: Organik kuru meyve örneklerinde E.coli, koliform, Enterobacteriaceae, Salmonella spp. tespit edilememiştir. Örneklerin hepsi TGK Mikrobiyolojik Kriterler Yönetmeliğine göre uygun bulunmuştur. Çevresel izleme sistemi kapsamında değerlendirilen ve 4 farklı bölgeden alınan örneklerde Salmonella spp. E.coli, koliform ve Enterobacteriaceae varlığı tespit edilmezken, TMAB ve maya-küf analizlerinde limit değer olmamasına rağmen Almond Board of California (2009) yer alan Sanitasyon Uygulama Öncesi ve Sonrası Ekipman Temizliği için Önerilen Mikrobiyolojik Gösterge Limitleri referans alındığında çalışma süresi boyunca işletmede genel hijyen şartlarının sağlandığı görülmektedir.
Sonuç: Çevresel izleme sistemi gıda işletmelerinde yapılan hijyen ve sanitasyonun değerlendirilmesinde önemlidir. Bu sebeple gıda sektöründe çevresel izleme sistemine daha fazla önem verilmesi ve yaygınlaşması gıda güvenliğinin desteklenmesinde önemli bir rol oynayacaktır.
Anahtar Kelimeler: Çevresel izleme sistemi, Gıda güvenliği, Halk sağlığı, Organik kuru meyve.

Abstract:
Objective: This study aims to examine the effectiveness of the Environmental Monitoring System in ensuring food safety in an organic dried fruit processing plant and to evaluate the microbiological quality of the final product in terms of public health.
Material and Methods: In this study, microbiological analyses were conducted on a total of 300 swab samples from Zone 1, Zone 2, Zone 3, and Zone 4 within the scope of the environmental monitoring system, as well as 180 samples of organic dried fruits (60 dried figs, 60 dried apricots, 60 dried grapes) obtained from an organic dried fruit processing plant. Samples collected in March 2022, May 2022, July 2022, and September 2022 were subjected to microbiological analyses on the same day of collection.
Result: E.coli, coliform, Enterobacteriaceae, and Salmonella spp. were not detected in the samples of organic dried fruits. All samples were found to be compliant with the Turkish Food Codex Microbiological Criteria Regulation. While the presence of Salmonella spp., E. coli, coliform, and Enterobacteriaceae was not detected in the samples collected from 4 different zones evaluated under the environmental monitoring system, it was observed throughout the study period that general hygiene conditions were maintained in the facility, as indicated by the absence of limit values in TMAB and yeast-mold analyses, although reference was made to the Microbiological Indicator Limits Recommended for Sanitation Pre- and Post-Application Equipment Cleaning provided by the Almond Board of California (2009).
Conclusion: The environmental monitoring system is crucial for evaluating hygiene and sanitation practices in food establishments. Therefore, placing greater emphasis on and promoting the environmental monitoring system in the food sector will play a significant role in supporting food safety.
Key Words: Environmental monitoring program, Food safety, Public health, Organic dried fruit.