Diş hekimliği fakültesindeki diş hekimleri ve stajyer öğrencilerin ergonomik risk değerlendirmesi
Ergonomic risk assessment of dentists and internship students in the faculty of dentistry
Yazar: DOĞAN ACAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RÜŞTÜ UÇAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education

Özet:
Bu çalışmada Diş Hekimleri ve stajyer öğrenciler arasında tez çalışması yapılmıştır. Diş Hekimlerini çalışırken maruz kaldıkları ergonomik riskleri en aza indirmek, bilinçlendirmek, meslek hastalıklarına bağlı yakalanabileceği kas ve iskelet sistemi rahatsızlıklarını en aza indirmeyi sağlamayı amaçlamaktadır. 
Çalışmamızda Diş hekimleri ve Diş hekimliği stajyer öğrencilerinin çalışma duruşlarının, postürlerini REBA (Rapid Entire Body Assessment) (Tüm Vücut Değerlendirme Metodu) yöntemi ile, kas iskelet sistemi (KİS) ağrılarını Nordic Kas İskelet Sistemi Anketi (NMQ) ile incelenmesi yapılmış ve değerlendirilmiştir.
Tez çalışması sırasında 196 (%68,29) Diş Hekimliği Fakültesi öğrencisi, 91 (%31,71) Diş Hekimi akademisyen olmak üzere 287 kişiden veri toplanmıştır. Katılımcıların %24,74'ü erkek öğrenci, %43,55'i kız öğrenci, %11,85'i erkek akademisyen, %19,86'sı kadın akademisyenlerden oluşmaktadır. 
Genişletilmiş Nordic Kas İskelet Sistemi anket verilerine ilişkin tanımlayıcı istatistikler incelendiğinde (Tablo 2) en çok sorun yaşanan bölgelerin boyun (%79,1), bel (%67,9), ve sırt (%61,0) olduğu görülmektedir. Ancak en çok sorun yaşanan bölge boyun olmasına rağmen yaşanan sorunlar nedeniyle en çok hastaneye yatış oranının olduğu rahatsızlık bel rahatsızlığıdır (%2,1). 
Gözlemlere göre birçok Diş Hekimimiz hastaya göre vücuduna şekil vermekte bu da uygun olmayan duruş bozukluklarına neden olmaktadır. 
Yapılan ergonomik çalışmalar, verimliliği arttırmak, iş akışının devamını sağlamak çalışma ortamını fiziksel olarak uygun hale getirmek ve oluşabilecek sağlık sorunlarını önceden önlemek için önemlidir. Diş Hekimlerinin uzun süreli ergonomik olmayan çalışmalarda mesleki kas iskelet sistemi hastalıklarını oluşturmakta, verimlilik düşmekte aynı zamanda erken yaşta sağlık sorunları ile karşılaşmaktadırlar. Tüm bunların önüne geçilmesi içinde ergonomik çalışmalar en üst seviyede tutulmalıdır. Mesleğinin başındaki stajyer öğrencilerin meslek hayatları boyunca karşılaşabilecekleri riskleri anlamaları, iş yaşamı hakkında bilinçlenmeleri amaçlanmaktadır. Diş Hekimliğinde çalışma ortamının ergonomik olarak düzenlenmesi ekipmanların da Diş Hekimine göre ayarlanması da oluşabilecek riskleri azaltmaktadır. Düzenli aralıklarla yapılacak eğitimler ile hem iş akışının devamının sağlanması hem bilgilerin tazelenmesi açısından, hem de verimliliği arttırmak açısından önemlidir.
Anahtar Kelimeler: Diş Hekimliği, Ergonomi, İş sağlığı ve Güvenliği, Nordic, Reba

Abstract:
In this study, a thesis study was conducted among dentists and intern students. It aims to minimize the ergonomic risks that dentists are exposed to while working, to raise awareness, and to minimize the musculoskeletal system disorders that can be caught due to occupational diseases. 
In our study, the working postures and postures of dentists and dental internship students were examined and evaluated with the REBA (Rapid Entire Body Assessment) method and musculoskeletal system (MSS) pain with the Nordic Musculoskeletal Questionnaire (NMQ).
During the thesis study, data were collected from 287 participants, 196 (68.29%) of whom were dental students and 91 (31.71%) of whom were dental academicians. Of the participants, 24.74% were male students, 43.55% were female students, 11.85% were male academicians and 19.86% were female academicians.
When the descriptive statistics of the Extended Nordic Musculoskeletal System questionnaire data are analyzed (Table 2), it is seen that the most common problem areas are the neck (79.1%), lower back (67.9%), and back (61.0%). However, although the neck is the most common problem area, the lumbar discomfort has the highest hospitalization rate (2.1%). 
According to the observations, many of our dentists shape their body according to the patient, which causes inappropriate posture disorders. 
Ergonomic studies are important to increase productivity, to ensure the continuity of workflow, to make the working environment physically suitable and to prevent health problems that may occur in advance. Dentists' long-term non-ergonomic work causes occupational musculoskeletal system diseases, productivity decreases, and they also face health problems at an early age. Ergonomic studies should be kept at the highest level in order to prevent all these. It is aimed for the intern students at the beginning of their profession to understand the risks they may encounter during their professional life and to raise awareness about business life. Ergonomic organization of the working environment in dentistry and the adjustment of the equipment according to the dentist also reduce the risks that may occur. Regular trainings are important in terms of ensuring the continuity of the workflow, refreshing the information and increasing productivity.
Keywords: Dentistry, Ergonomics, Occupational Health and Safety, Nordic, Reba