Kamusal alanda kameralı gözetlemenin suçun önlenmesindeki etkisi ve elde edilen delillerin hukuka uygunluğu sorunu
The effect of public vi̇deo surveillance on crime prevention and the matter of appropriateness to law of evidence obtained by camera
Yazar: BUKET ABANOZ
Danışman: PROF. DR. ADEM SÖZÜER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Emniyet tedbirleri = Safety measures ; Gözetim = Surveillance ; Güvenlik önlemleri = Safety measures ; Hukuka uygunluk = Compliance with laws ; Kamera = Camera ; Kamusal alan = Public space ; Korunma tedbirleri = Protection measures ; MOBESE = MOBESE ; Suç = Crime ; Önleyici müdahale = Preventive intervention

Özet:
Kapalı devre televizyon sistemi şeklinde dilimize aktarılan Closed Circuit Television –Türkiye'de bilinen adıyla MOBESE- kamusal alanın kameralı gözetlenmesinde kullanılan sistemin adıdır. Kapalı devre televizyon kameralarının, suçun önlenmesi ve suç işlendikten sonra elde edilen verilerin delil olarak kullanılması gibi iki önemli amacı olduğu söylenebilir. Nitekim sistem, gerek medyada gerek akademik camiada, suçun önlemesinde ve suçluların yakalanmasında etkili bir yöntem olarak nitelendirilmektedir. Bununla birlikte, ülkemizde bu algının gerçekliğini sorgulayan bilimsel çalışma sayısı yok denecek kadar azdır. Ayrıca, kameraların kullanıldığı birçok ülkede, özel hayat, kişisel verilerin korunması ve anonimlik gibi birtakım hakların ihlal edilip edilmediği tartışmaları sürmektedir. İşte bu çalışmanın konusunu da kameraların suçun önlenmesindeki etkisi ve kamera kayıtlarından elde edilen delillerin hukuka uygunluğu sorunu oluşturmaktadır.

Üç bölümden oluşan çalışmamızda, öncelikle gözetleme kavramı ve tarihsel gelişimi hakkında genel bilgiler verilmiştir. İkinci olarak, ampirik çalışmalar eşliğinde kameraların hangi suç tiplerinde, hangi mekanlarda, ne derece etkili olduğu ortaya konulmuş; ardından, söz konusu kameraların mukayeseli hukuktaki ve ülkemizdeki hukuki durumu incelenmiştir. Son olarak ise, söz konusu kamera kayıtlarının ceza muhakemesinde delil olarak hangi şartlar kapsamında kullanılabileceği ortaya konulmuştur. Bu bağlamda kameralara ihlal edebileceği haklar perspektifinden bakılarak, kamera kayıtlarından elde edilen delillerin hukuka uygunluğu sorunu incelenmiştir.



ANAHTAR KELİMELER: Gözetleme, kapalı devre televizyon kamerası, MOBESE, suçun önlenmesi, kamusal alanda özel hayat hakkı, kamera kayıtlarının delil niteliği, kameralı gözetlemenin hukuka uygunluk nedenleri, kamusal alanda
tesadüfi kamera kayıtları

Abstract:
Closed-circuit Television, also as known as MOBESE in Turkey, is the name of the system used for video surveillance in public space. Closed-circuit television camera has two important goals such as crime prevention and crime registration. The system is considered to be an effective instrument in registered crime and crime prevention. However, there is scarcely any scientific studies that questioned the reality of this perception in Turkey. On the other hand, there is considerable debate about whether it is a violation of fundamental human rights such as privacy, protection of personal data and anonymity. The subject of this dissertation is that the effect of public video surveillance on crime prevention and the matter of appropriateness to law of evidence obtained by camera.

This study consists of three parts. It is given that general information about the concept of surveillance and the historical development of the surveillance in the first part. In the next part, cameras have been demonstrated to be impact on crime rate through empirical studies. Then, it is examined the legal regulation of these cameras. Finally, it is tried to put forward the matter of appropriateness to law of evidence obtained by these cameras.


KEY WORDS: Surveillance, closed-circuit television, crime prevention, the right of privacy in the public space, the right of anonymity, the protection of personal data, value of video evidence, the reasons for compliance with law.