Erişkin bireylerde diş çürüğü görülme sıklığı ve dental anksiyete düzeyi arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of the relationship between the prevalence of dental caries and the level of dental anxiety in adults
Yazar: ZAFER SABA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜNSELİ KATIRCI
Süleyman Demirel Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Restoratif Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı / Restoratif Diş Tedavisi Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Ağız sağlığı = Oral health ; Dental anksiyete = Dental anxiety ; Diş çürükleri = Dental caries ; Gingiva = Gingiva ; Gingival hastalıklar = Gingival diseases ; Yetişkinler = Adults ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu kesitsel çalışmanın amacı, Süleyman Demirel Üniversitesi Dişhekimliği Fakültesi Restoratif Diş Tedavisi Anabilim Dalı Kliniği' ne başvuran erişkin hastaların dental anksiyete düzeyleri ile diş çürüğü görülme sıklığı arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Ayrıca, kişilerin dental anksiyete düzeyi ile sosyodemografik bilgileri, diş eti sağlığı ve restore edilen dişe ait bilgileri arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Gereç ve Yöntem: Çalışmada, muayene olmayı kabul eden 500 kişi yer aldı. Hastaların dental anksiyete düzeyi modifiye dental anksiyete skalası (MDAS) ile belirlendi. Hastaların sosyodemografik bilgileri, parafonksiyonel alışkanlıkları, diş hekimine gitme ve ağız bakımı ile ilgili bilgileri, beslenme alışkanlıklarına ait bilgileri kaydedildi. Hastaların ağız içi muayenesi, klinik ve radyolojik değerlendirme yöntemi kullanılarak bir diş hekimi tarafından yapıldı. Klinik muayenede reflektör ışığı, ayna ve sond kullanıldı. Dişlerin tüm yüzeyleri çürük varlığı açısından değerlendirildi. Hastaların ağızda kalan diş sayısı, protez kullanımı ve restore edilen diş ile ilgili bilgileri elde edilerek kaydedildi. Kişilerin çürük prevelansı, DMFT ve DMFTs indeksleri ile belirlendi. Dişeti sağlığı ve periodontal durum gingival indeks (Löe, 1967) ile saptandı. İstatistiksel analizler, Mann Whitney U, Kruskal Wallis ve Ki kare testleri, Spearman korelasyon analizi ve Bonferroni post-hoc düzeltmesi ile yapıldı. Bulgular: Muayene edilen 276 kadın ve 224 erkek bireyin yaşı 18 ile 84 arasında değişmekteydi (39.88±14.33). Çalışmada yer alan tüm bireylere ait, MDAS medyan değeri 9.00 idi. Tüm bireylere ait, DMFT ve DMFs medyan değerleri sırasıyla 10.00 ve 23.00 idi. Çalışmada dental anksiyete (MDAS) ile cinsiyet arasında anlamlı ilişki gözlendi (Ki kare testi, p<0.05). Kadınların MDAS medyan değerleri, erkeklerden yüksek bulundu (Mann Whitney U testi, p<0.05). Aylık düzenli geliri olmayan kişilerin MDAS medyan değeri, aylık düzenli geliri olanlardan yüksekti (Mann Whitney U testi, p<0.05). Bireylerin dental anksiyete düzeyi (MDAS) ile, buruksizm, protez kullanma ve daha evvelden bir diş hekimine gitmiş olma durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki yoktu (Ki kare testi, p>0.05). Bugünkü randevusunu erteleyen bireylerin, MDAS medyan değeri, ertemeyenlerden yüksek idi (Mann Whitney U testi, p<0.05). Hastaların dental anksiyete düzeyi (MDAS) ile gingival indeks skoru arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki yoktu (Ki kare testi, p>0.05). Bireylerin dental anksiyete düzeyi (MDAS) ile DMFT indeks skoru ve DMFs indeks skoru arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki yoktu (Spearman korelasyon analizi, p>0,05). Sonuç: Bu çalışmada kadınların anksiyete düzeyinin erkeklerden yüksek olduğu belirlendi. Ayrıca bu çalışmada diş hekimi randevusunu erteleyen bireylerin ankisyete düzeyinin ertelemeyenlerden yüksek olduğu gözlendi. Bireylerin dental anksiyete seviyesinin belirlenmesi, kişilerin ülkemizdeki diş hekimliği hizmetlerinden faydalanma oranının arttırılması açısından önemli olabilir. Bu çalışmanın bulgularından, klinisyenlerin, dental anksiyete oranı yüksek bireyler için ayıracağı süreyi azaltmak ve etkin bir tedavi planı oluşturabilmelerini sağlayabilmek için, dental anksiyete için risk oluşturan sosyodemografik faktörlerin araştırılmasına yönelik daha fazla araştırmanın yapılmasına ihtiyaç olduğu sonucuna varılabilir.

Abstract:
Objective: The aim of this cross-sectional study was to determine the relationship between dental anxiety levels and the incidence of dental caries in adult patients who applied to Süleyman Demirel University Faculty of Dentistry, Department of Restorative Dentistry. In addition, to determine the relationship between the level of dental anxiety of individuals and their sociodemographic information, gingival health and information about the restored tooth. Materials and Methods: The study included 500 subjects who agreed to be examined. The dental anxiety level of the patients was determined by the modified dental anxiety scale (MDAS). Information on sociodemographic details, parafunctional habits, dental visiting and oral hygiene habits, nutritional habits were recorded. Intraoral examination of the subjects were performed by a dentist using clinical and radiological evaluation method. Reflector light, dental mirror and probe were used in clinical examination. All surfaces of the teeth were evaluated for the presence of caries. Information on the number of teeth remaining in the mouth, use of prosthesis, and the restored tooth were recorded. Caries prevalence of individuals was determined by DMFT and DMFTs indices. Gingival health and periodontal status were evaluated with the gingival index (Löe, 1967). Statistical analyzes were performed with Mann Whitney U, Kruskal Wallis and Chi-square tests, Spearman correlation analysis and Bonferroni post-hoc correction. Results: The ages of 276 female and 224 male individuals examined ranged from 18 to 84 (39.88±14.33). The median MDAS value for all individuals included in the study was 9.00. The median values ​​of DMFT and DMFs for all subjects were 10.00 and 23.00, respectively. In the study, a significant relationship was observed between dental anxiety (MDAS) and gender (Chi-square test, p<0.05). The median MDAS values ​​of women were higher than men (Mann Whitney U test, p<0.05). The median MDAS value of the patient without regular monthly income was higher than those with regular monthly income (Mann Whitney U test, p<0.05). There was no statistically significant correlation between the dental anxiety level (MDAS) of the individuals, bruxism, using prosthesis, and having visited a dentist before (Chi- square test, p>0.05). Individuals who postponed their appointment today had a higher MDAS median value than those who did not (Mann Whitney U test, p<0.05). There was no statistically significant correlation between dental anxiety level (MDAS) and gingival index score of the patients (Chi-square test, p>0.05). There was no statistically significant relationship between the individuals' dental anxiety level (MDAS) and DMFT index score and DMFs index score (Spearman correlation analysis, p>0.05). Conclusion: In this study, it was determined that the anxiety level of women was higher than that of men. In addition, in this study, it was observed that the anxiety level of individuals who postponed their dentist appointment was higher than those who did not. Determining the dental anxiety level of individuals may be 9 important in terms of increasing the rate of benefiting from dental services in our country. From the findings of this study, it can be concluded that further research is needed to determine the sociodemographic factors that pose a risk for dental anxiety in order to reduce the chair-time that clinicians will allocate for individuals with high dental anxiety and to enable them to create an effective treatment plan.