Gelişmekte olan ülkelerde döviz kuru rejimi tercihi ve makro ekonomik performans
Echange rate regime choice and macroeconomic performance in emerging markets
Yazar: RÜSTEM YANAR
Danışman: PROF. DR. MURAT DOĞANLAR
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / İkt. Gelişme ve Uluslararası İkt. Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Döviz kuru = Exchange rate ; Döviz kuru politikaları = Exchange rate policies ; Döviz kuru rejimi = Exchange rate regime ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; Makroekonomi = Macroeconomy ; Makroekonomik politikalar = Macroeconomic policies ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Performans = Performance ; Performans değerlendirme = Performance evaluation

Özet:
Döviz kuru rejimleri, gerek ülkelerarası ekonomik ilişkilerin temel belirleyicisi olması, gerekse ulusal piyasaları doğrudan etkilemesi nedeni ile uluslararası iktisat literatüründe sıklıkla tartışılan bir konudur. Küreselleşmenin artması ile birlikte, hem uluslararası mal ve hizmet ticaretinin hacmindeki genişleme, hem de sermaye piyasalarındaki serbestleşme döviz kurlarının önemini daha da arttırmıştır.Bu çalışmada, gelişmekte olan ülkelerde, döviz kuru rejim tercihi ve döviz kuru tercihinin makro ekonomik etkileri incelenmiştir. Öncelikle bu ülkelerde döviz kuru rejim tercihinde ?İki kutupluluk Hipotezi?nin geçerliliği olup olmadığı araştırılmıştır. 1990 sonrasında gelişmekte olan ülkelerde, serbest dalgalı döviz kuru rejim tercihinde artış göstermiştir. Ancak finansal serbestleşmede artış olmakla birlikte, ara rejimlerin uygulamadan kalktığı söylenemez. İkinci olarak döviz kuru rejim tercihinin makro ekonomik performans üzerindeki etkileri incelenmiştir. Döviz kuru rejim tercihinin büyüme, enflasyon ve dış ticaret üzerinde net bir etkisi olduğu tespit edilememiştir.Ancak sabit kuru rejimlerinin gelişmekte olan ülkelerde kriz olasılığını arttırdığı söylenebilir.Son olarak gelişmekte olan ülkelerde rejim tercihine ilişkin Panel Probit analiz yapılmıştır. Analiz sonucunda Optimal Para Alanı'na ilişkin değişkenler, dışa açıklık hariç, teorik beklenti doğrultusunda etkide bulunduğu tespit edilmiştir. Ancak enflasyon ve merkez bankası bağımsızlığının, döviz kuru üzerinde tercihler üzerinde önemli bir etkide bulunmadığı gözlenmiştir. Demokratikleşme, finansal derinlik ve dış borç yükü ise, dalgalı döviz kuru tercihini pozitif yönlü etkilediği tespit edilmiştir.

Abstract:
Exchange rate regime choice has been a controversial in international economics, Because of its effect in international economic relations. Besides domestic markets are heavily affected by the choice. Globalization has caused an increase in international trade and capital flows. Although exchange rate regime is a topic of interest for all countries, it has been perceived highly important for emerging markets. In these countries, the choice can be helpful to struggle the instabilities. Moreover the regimes can be seen as a good indicator for globalization.In this thesis, exchange rate regime choice and macroeconomic effects are analyzed for emerging market countries. For this aim, First of all availability of ?bipolarity hypothesis? for these countries is inquired. From this inquisition, it has been found that the numbers of countries which prefer floating regimes are increased especially after 1990. In spite of this preference for floating regime, intermediate regimes have not disappeared. Secondly macroeconomic effects of regime choice are analyzed. Regime choice doesn?t have direct effect on growth, inflation and external trade. Besides fixed exchange rates increase the probability of financial crises. Finally, Panel Probit models have been estimated the choice of exchange rate regimes in the period 1973?2005. The results supported the theory of optimum currency areas, except openness. It?s found that inflation and central bank independency do not have any effect on regime choice. Moreover the results show that opaque political systems are more likely to peg, and financial deepness and foreign debt are related floating regimes.