SBÜ Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde çalışan hekimlerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Factors affecting health promoting lifestyle behaviors among physicians working in Haydarpaşa Numune Training and Research Hospital
Yazar: AYKUT MARAL
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE ZEYNEP TUZCULAR VURAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Doktorlar = Physicians ; Hekimler = Physicians ; Sağlık tutumları = Health attitudes ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşam tarzı = Life style

Özet:
Amaç: Topluma sağlık hizmeti sunan hekimlerin kendi sağlıklı yaşam biçimi davranışları (SYBD) da büyük önem kazanmaktadır. Çalışmamızın amacı hekimlerin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını tespit edip, buna etki eden faktörleri değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız tanımlayıcı ve kesitsel bir araştırmadır. Evreni Ağustos-Eylül 2022 tarihleri arasında Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde çalışan 606 hekimdir. Çalışma evreninden basit tesadüfi örneklem yöntemi ile örneklem hesaplaması yapılarak, %95 güven düzeyi, %5 güven aralığında minimum kişi sayısı 235 olarak hesaplanıp, çalışmaya dahil olma kriterlerini karşılayan 248 hekim ile çalışma yapılmıştır. Hekimlere 'Sosyodemografik Bilgi Formu', 'Yaşam Tatmini Ölçeği', 'İş Yaşam Kalitesi Ölçeği' ve 'Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II (SYBDÖ II)' ölçeklerinden oluşan 4 bölümlük anket uygulanmıştır. İstatistiksel analizler ve hesaplamalar için IBM SPSS Statistics 21.0 (IBM Corp. Released 2012. IBM SPSS Statistics for Windows, Version 21.0. Armonk, NY: IBM Corp.) ve MS-Excel 2007 programları kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmamıza katılan hekimlerin SYBDÖ II toplam puan ortalaması 124.70±22.44, yaşam tatmin ölçeği puan ortalaması 16.74±6.91 ve iş yaşam kalitesi ölçeği puan ortalaması 39.67±9.51 olarak saptandı. Yaşam tatmini ve iş yaşam kalitesi ile SYBDÖ II toplam ve alt boyut puanları arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edildi. Yaş, medeni durum, tutulan nöbet sayısı, hobilere, tatile, aileye ve sosyal etkinliklere zaman ayırabilmenin SYBD üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğu saptandı.
Sonuç: Çalışmamızda toplumun sağlığından sorumlu olan ve sağlık hizmeti veren hekimlerin SYBD düzeylerinin yeterli seviyede olmadığı saptandı. Araştırmamıza göre en yüksek SYBDÖ II puanına sahip olan hekimlerin hobilerine, ailelerine, sosyal etkinliklere ve tatile yeterli süre ayırabilen hekimler olduğu
vii
gözlemlendi. Hekimlerin nöbet sayısı arttıkça sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının önemli ölçüde azaldığı saptandı. Sonuçlarımıza göre hastane olanaklarının dinlenme ve aktivite açısından iyileştirilmesinin, hekimlerin sosyalleşme imkanlarının arttırılmasının ve iş yüklerinin azaltılmasının SYBD üzerinde olumlu etki yapacağı düşünüldü.
Anahtar Kelimeler: Sağlıklı Yaşam Tarzı, Sağlık Tutumu, Yaşam Kalitesi, Doktorlar

Abstract:
Aim: The healthy lifestyle behaviors of physicians who provide health services to the community are of great importance. The aim of our study is to determine the healthy lifestyle behaviors of physicians and to evaluate the factors affecting these behaviors.
Material and Method: The universe of our descriptive and cross-sectional study consisted of 606 physicians working at Haydarpaşa Numune Training and Research Hospital between August and September 2022. Sample size calculation was made from the study population using the simple random sampling method, and the minimum number of people was calculated as 235 when 95% confidence level and 5% as a confidence interval were used, and the study was conducted with 248 physicians who met the inclusion criteria. A 4-part questionnaire consisting of 'Sociodemographic Information Form', 'The Satisfaction With Life Scale', 'Quality of Work Life Scale' and 'Health Promoting Lifestyle Profile Scale II (HPLP 2) ' scales was applied to physicians.IBM SPSS Statistics 21.0 (IBM Corp. Released 2012. IBM SPSS Statistics for Windows, Version 21.0. Armonk, NY: IBM Corp.) and MS-Excel 2007 programs were used for statistical analysis and calculations. Statistical significance level was accepted as p<0.05.
Results: The HPLP II total score of the physicians who participated in our study was 124.70±22.44, the Satisfaction With Life Scale score was 16.74±6.91, and the Quality of Work Life Scale score was 39.67±9.51. A positive, statistically significant correlation was found between life satisfaction, quality of work life and HPLP II total and sub-dimension scores. A statistically significant difference was found between age, marital status, the number of night shifts, and the ability to allocate time for hobbies, vacation, family, social activities and HPLP scores
ix
Conclusion: The HPLP levels of the physicians who are responsible for the health of the society and provide health services were not at an adequate level. According to our results, the physicians with the highest HPLP II scores were those who could allocate enough time for their hobbies, families, social activities and vacation. As the number of night shifts increased, HPLP scores decreased. Our results suggest that improving hospital facilities in terms of recreation and activities, increasing socialization opportunities for physicians and decreasing workload can be beneficial for increasing HPLP levels in physicians.
Key Words: Healthy Lifestyle, Health Behavior, Quality of Life, Physicians