Hemodiyaliz hastalarının beslenme durumu, antropometrik ölçümleri ve bazı biyokimyasal bulguları arasındaki ilişki
The relationship between nutritional status, anthroopometric measurements and some biochemical findings of hemodialysis patients
Yazar: İREM CANKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN KAPTANOĞULLARI
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Biyokimyasal özellikler = Biochemical properties ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Kolesterol = Cholesterol ; Malnütrisyon = Malnutrition ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
Son dönem böbrek yetmezliği tanısı almış hastalarda en sık tercih edilen tedavi yöntemlerinden biri hemodiyaliz (HD) tedavisidir. Hastaların bilinçsiz/yanlış beslenmesiyle oluşan malnütrisyon, hem obezite hem yetersiz beslenmeyle bireylerin beslenme ve sağlık durumlarını etkilemektedir. Bu çalışmada belirlenen popülasyondaki HD hastalarının beden kütle indeksi değerlerinin; hastalardaki antropometrik ölçümlerini ve kan lipit değerlerini nasıl etkilediğini, aralarında nasıl bir ilişki olduğunu tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Bursa Uludağ Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Hastanesi Diyaliz Servisi'nde tedavi gören 55 hemodiyaliz hastasında yürütülen bu çalışmada; hastaların demografik özelliklerini, hastalığa ilişkin bilgilerini ve biyokimyasal bulgularını sorgulamak için veri toplama formu, beslenme durumunu değerlendirebilmek için üç günlük besin tüketim kaydı ve malnütrisyon taraması için Subjektif Global Değerlendirmesi hastaların izni alınarak uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizi, IBM Statistical Package for Social Science Statistics (SPSS) 24.0 istatistik paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizler sonucunda hastaların beden kütle indeksi, bel çevresi, kalça çevresi ve üst orta kol çevresi ortalamalarının kadınlarda erkeklere göre önemli oranda yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Çalışmaya katılan hastaların %25,5'inde hafif/ağır düzey malnütrisyon olduğu görülmüştür. Antropometrik ölçümleri ile kan kolesterol değerlerine ait korelasyon analizi sonuçlarına göre; boy uzunluğu, vücut ağırlığı, beden kütle indeksi, bel çevresi, kalça çevresi, bel/boy oranı, üst orta kol çevresi ve üst orta kol kas çevresi ile HDL-kolesterol bulguları arasında negatif yönde zayıf, ancak istatistiksel olarak önemli ilişkiler belirlenmiştir (p<0,05). Yaptığımız çalışma sonucunda, hemodiyaliz olan hastalarda da antropometrik ölçümlerin HDL-kolesterol değerleri açısından değerli olduğu ve aralarında önemli ilişki olduğu bu çalışma ile ortaya konmuştur.

Abstract:
Hemodialysis (HD) is one of the most preferred treatment modalities in patients diagnosed with end-stage renal disease. Malnutrition, which is caused by unconscious/wrong nutrition of patients, affects the nutritional and health status of individuals with both obesity and malnutrition. The body mass index values of HD patients in the population determined in this study; This study was carried out to determine how it affects anthropometric measurements and blood lipid values in patients, and what kind of relationship there is between them. In this study carried out in 55 hemodialysis patients treated in Bursa Uludağ University Health Application and Research Center Hospital Dialysis Service; Data collection form to question demographic characteristics, disease-related information and biochemical findings of patients, three-day food consumption record to evaluate nutritional status, and Subjective Global Assessment for malnutrition screening were applied with the consent of the patients. The analysis of the data obtained from the research was carried out using the IBM Statistical Package for Social Science Statistics (SPSS) 24.0 statistical package program. As a result of the analyzes, it was determined that the mean body mass index, waist circumference, hip circumference and upper middle arm circumference of the patients were significantly higher in women than in men (p<0.05). Mild/severe malnutrition was observed in 25.5% of the patients participating in the study. According to the results of correlation analysis of anthropometric measurements and blood cholesterol values; Negative, weak but statistically significant correlations were found between height, body weight, body mass index, waist circumference, hip circumference, waist/height ratio, upper middle arm circumference and upper middle arm muscle circumference and HDL-cholesterol findings (p< 0.05). As a result of our study, this study revealed that anthropometric measurements are also valuable in terms of HDL-cholesterol values in patients on hemodialysis and that there is a significant relationship between them.