Özel Tüketim Vergisinin muhasebe uygulamaları ve denetimi
Accounting practices and audit of Special Consumption Tax
Yazar: MUZAFFER YILDIZ
Danışman: PROF. DR. GÜLÜMSER ÜNKAYA
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Muhasebe ve Finans Yönetimi Anabilim Dalı / Muhasebe Ve Denetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Genel muhasebe = General account ; Muhasebe denetimi = Accounting audit ; Tüketim vergileri = Consumption taxes

Özet:
Devletlerin en önemli gelir kaynaklarının başında vergiler gelmektedir. Bu nedenle devletlerin ekonomik ve mali istikrarı için etkin ve iyi düzenlenmiş vergi sistemleri kurmaları gerekmektedir. Adil ve uygulanabilir bir vergi sitemi ile devletler mükelleflerinin vergisel belirsizliklerden ari olmalarını sağlarken daha gerçekçi yatırım yapmalarına imkân tanımaktadır. Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) devletler için önemli gelir kaynağı iken, mükellefler için de maliyet kalemi olabilmektedir. Türk vergi sistemi içerisinde önemli paya sahip olan ÖTV, 01.08.2002 tarihinde yürürlüğe girmiş ve bazı düzenlemeler yapılarak daha sade bir yapıya ulaştırılmıştır. ÖTV mevzuatının işlemlerinin kendine has özellik arz eden bir yapısı bulunmaktadır. ÖTV'ye tabi işlemlerin muhasebe sistemine aktarılmasında mevzuata ilişkin bilgi eksikliği, dikkatsizlik, işletmelerin muhasebe ve denetim sistemlerinin olmaması veya zayıflığı mali tablolar üzerinde yanlış bilgiler oluşumu sonucunu doğurmaktadır. 
Bu çalışmanın amacı, ÖTV'ye tabi işlemler yapan farklı sektörlerdeki işletmelerin ÖTV'ye ilişkin muhasebeleştirme işlemlerini ve yapılan bu işlemlerin denetim esaslarına uygunluğunu ilgili kriterlere göre değerlendirmek. Söz konusu işlemlerde ÖTV'ye ilişkin kanun, tebliğ, bakanlar kurulu kararları ve ilgili literatür dikkate alınmıştır. Araştırmada, Türkiye'de ÖTV'nin muhasebeleştirilme ve denetim esasları örnek uygulamalar üzerinden ele alınarak uygulamalarda dikkat edilmesi gereken hususların neler olduğu ortaya konulmaya çalışılmış olup araştırmada sunulan veriler, mevcut durumun daha da iyi anlaşılmasını ve sistemin daha iyileştirilmesine yönelik katkı sağlayacaktır. Çalışmada kullanılan örnek firmaların arttırılması, sektörlerin karşılaştırılarak değerlendirmeler yapılması ve denetim formlarının geliştirilmesi önerilmektedir.

Abstract:
Taxes are one of the most important sources of income of states. Therefore, states need to establish effective and well-organised tax systems for economic and financial stability. With a fair and applicable tax system, states enable taxpayers to make more realistic investments while ensuring they are free from tax uncertainties. While Special Consumption Tax (SCT) is an important source of income for states, it can also be a cost item for taxpayers. SCT, which has an important share in the Turkish tax system, entered into force on 01.08.2002 and has been simplified by making some regulations. The transactions of SCT legislation have a unique structure. Lack of information about the legislation, carelessness, absence or weakness of the accounting and auditing systems of the enterprises in transferring the transactions subject to SCT to the accounting system result in the formation of incorrect information on the financial statements. 
The purpose of this study is to examine the accounting procedures of firms in different sectors that have operations subject to special consumption tax and the compliance of these operations with terms of inspection. Laws, communiqués, decisions of the Council of Ministers and the relevant literature regarding SCT were taken into consideration in these transactions. In the research, the principles of accounting and auditing of SCT in Turkey are discussed through sample applications and the issues to be considered in the applications are tried to be revealed and the data presented in the research will contribute to a better understanding of the current situation and further improvement of the system. It is recommended to increase the sample companies used in the study, to make evaluations by comparing sectors and to develop audit forms.