Ortaokul 6 ve 7. sınıfa devam eden üstün yetenekli öğrencilerin üst bilişsel farkındalıkları, problem çözme becerileri ile öz yeterlik algı düzeylerinin incelenmesi
Examination of meta cognitive awareness, problem solving skills and self-efficiency perceptions of high school 6 and 7 secondary students
Yazar: ÇİĞDEM ÇAĞLAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BENGİSU KOYUNCU
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişüstü farkındalık = Matacognitive awereness ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; Üstbiliş = Metacognitive ; Üstün yetenek = Gifted

Özet:
Çalışmanın amacı,  ortaokul 6 ve 7.sınıfa devam eden üstün yetenekli öğrencilerin üst bilişsel farkındalıkları,  problem çözme becerileri ile öz yeterlik algı düzeylerini belirlemek, belirlenen bu düzeylerin; cinsiyete, okul türüne, baba eğitim durumuna, anne eğitim durumuna, hobi ve ilgi alanlarının olmasına göre farklılıklarını incelemektir. Araştırmanın yöntemi betimsel tarama modeli olarak tasarlanmıştır. Araştırma 2021-2022 eğitim öğretim yılında İstanbul ilinde bulunan 19 Bilim Sanat Merkezinde yürütülmüş, araştırmanın verileri ortaokul 6 ve 7. sınıfa devam eden 893 öğrenciden toplanmıştır.  Araştırmanın nicel verilerini toplamada, Scrahaw ve Dennison (1994) tarafından oluşturulan, Sperling, Howard, Miller ve Murphy (2002)'in geliştirdiği ve Karakelle, Saraç (2007)  tarafından Türkçe'ye çevrilerek uyarlanan Cronbach alfa değeri 0.80 olan "Çocuklar İçin Üst Bilişsel Farkındalık Ölçeği" nin B Formu;  Muris (2001) tarafından geliştirilen,  Türkçe'ye uyarlama çalışması Telef  (2012) tarafından yapılan ve Croanbach alfa değeri 0.90 olarak bulunan "Çocuklar İçin Öz Yeterlik Ölçeği"; Serin, Bulut Serin ve Saygılı (2010) tarafından geliştirilen Croanbach alfa değeri 0.80 olarak bulunan "İlköğretim Düzeyindeki Çocuklar İçin Problem Çözme Envanteri" ile araştırmacı tarafından hazırlanan "Demografik Bilgi Formu"  kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde  SPSS 25.0 istatistik paket programı kullanılmıştır. Güven aralığı %95 olarak belirlenmiş ve p<0,05 değerleri anlamlı kabul edilmiştir. Veriler  ANOVA,  Bağımsız gruplar t testi,  Levene F testi,  Scheffe Post Hoc Testi ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda;  altıncı sınıf üstün yetenekli öğrencilerin üst bilişsel farkındalık düzeylerinde cinsiyet, okul türü, anne eğitim düzeyi değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık saptanmamış;  hobi ve ilgi alanına sahip olma değişkenine göre hobi ve ilgi alanına sahip olan öğrencilerin lehine, baba eğitim düzeyi değişkenine göre babası lise ve üniversite mezunu olan öğrencilerin lehine anlamlı farklılık saptanmıştır. Altıncı sınıf üstün yetenekli öğrencilerin problem çözme beceri düzeylerinde okul türü, anne eğitim düzeyi değişkenlerine göre anlamlı farklılık saptanmamış; cinsiyet değişkenine göre kaçınma ve öz denetim boyutunda erkek öğrencilerin lehine,  hobi ve ilgi alanına sahip olma değişkenine göre hobi ve ilgi alanına sahip öğrencilerin lehine anlamlı farklılık saptanmıştır. Altıncı sınıf üstün yetenekli öğrencilerin öz yeterlik algı düzeylerinde okul türü, anne eğitim düzeyi değişkenlerine göre anlamlı farklılık saptanmamış;  cinsiyet değişkenine göre erkek öğrencilerin lehine,  baba eğitim düzeyi değişkenine göre babası lise ve üniversite mezunu olan öğrencilerin lehine, hobi ve ilgi alanına sahip olma değişkenine göre hobi ve ilgi alanına sahip olan öğrencilerin lehine anlamlı farklılık saptanmıştır. Yedinci sınıf üstün yetenekli öğrencilerin üst bilişsel farkındalık düzeylerinde okul türü, baba eğitim düzeyi, anne eğitim düzeyi, hobi ve ilgi alanına sahip olma değişkenlerine göre anlamlı farklılık saptanmamış;  cinsiyet değişkenine göre kız öğrencilerin lehine anlamlı farklılık saptanmıştır. Yedinci sınıf üstün yetenekli öğrencilerin problem çözme beceri düzeylerinde baba eğitim düzeyi, anne eğitim düzeyi, hobi ve ilgi alanına sahip olma değişkenlerine göre anlamlı farklılık saptanmamış; cinsiyet değişkenine göre öz denetim boyutunda erkek öğrencilerin lehine, okul türü değişkenine göre kaçınma boyutunda özel okulların lehine anlamlı farklılık saptanmıştır. Yedinci sınıf üstün yetenekli öğrencilerin öz yeterlik düzeylerinde cinsiyet, okul türü, anne eğitim düzeyi değişkenlerinde anlamlı farklılık saptanmamış;  baba eğitim düzeyi değişkenine göre babası lise ve üniversite mezunu olan öğrencilerin lehine, hobi ve ilgi alanına sahip olma değişkenine göre hobi ve ilgi alanına sahip olan öğrencilerin lehine anlamlı farklılık saptanmıştır. Üstün yetenekli altıncı ve yedinci sınıf düzeyinde olan öğrencilerin üst bilişsel farkındalık düzeyleri arasında anlamlı farklılık saptanmamış;  problem çözme becerileri ile öz yeterlik algı düzeyleri arasında anlamlı farklılık altıncı sınıf üstün yetenekli öğrencilerin lehine saptanmıştır. Bu bulgulara dayalı olarak üstün yetenekli öğrencilerin tanılanması, öğrenme özellikleri, eğitim ortamlarının düzenlenmesine yönelik öğretmen ve yöneticilere eğitimler düzenlenebilir. Eğitim öğretim programlarına problem çözme becerisini geliştiren gerçek yaşam problemleri kapsayan eğitim ortamları ile problem çözme süreçlerini deneyimleyecekleri öğretim programları hazırlanabilir. Öğrencilerin akademik, duygusal, sosyal gelişimlerini destekleyen öz yeterlik algılarını geliştirecek rehberlik programları hazırlanabilir, öğretmenlere ve ailelere bu doğrultuda rehberlik sağlanabilir.

Abstract:
The aim of the study is to determine the metacognitive awareness, problem solving skills and self-efficacy perception levels of gifted students attending the 6th and 7th grades of secondary school. The aim of this study is to examine the differences according to gender, school type, father's education level, mother's education level, hobbies and interests. The method of the research was designed as a descriptive survey model. The research was carried out in 19 Science and Art Centers in Istanbul in the 2021-2022 academic year, and the data of the research were collected from 893 students attending the 6th and 7th grades of secondary school. In collecting the quantitative data of the study, the "Metacognitive for Children" with a Cronbach alpha value of 0.80, which was created by Scrahaw and Dennison (1994), developed by Sperling, Howard, Miller, and Murphy (2002) and translated into Turkish by Karakelle, Saraç (2007). Form B of "Awareness Scale"; "Self-Efficacy Scale for Children" developed by Muris (2001) and adapted into Turkish by Telef (2012) with a Croanbach alpha value of 0.90 ; The "Problem Solving Inventory for Primary Education Level Children " with a Croanbach alpha value of 0.80, developed by Serin, Bulut Serin and Saygılı (2010), and the "Demographic Information Form" prepared by the researcher were used. In the analysis of research data SPSS 25.0 statistical package program was used. Confidence interval was determined as 95% and p<0.05 values were considered significant. Data were analyzed with ANOVA, Independent groups t test, Levene F test, Scheffe Post Hoc Test. As a result of the research; No significant difference was found in the metacognitive awareness levels of the sixth grade gifted students according to the variables of gender, school type, and mother's education level; A significant difference was found in favor of the students who have a hobby and interest according to the variable of having a hobby and interest, and in favor of the students whose fathers are high school or university graduates according to the father's education level variable. No significant difference was found in the problem solving skill levels of the sixth grade gifted students according to the school type and mother education level variables; A significant difference was found in favor of male students in the dimension of avoidance and self-control according to the gender variable, and in favor of the students who have a hobby and interest area according to the variable of having a hobby and interest. No significant difference was found in the self-efficacy perception levels of the sixth grade gifted students according to the school type and mother education level variables; According to the gender variable, a significant difference was found in favor of male students, according to the father education level variable, in favor of the students whose fathers were high school and university graduates, and in favor of the students who have a hobby and interest area according to the variable of having a hobby and interest. No significant difference was found in the metacognitive awareness levels of the seventh grade gifted students according to the variables of school type, father's education level, mother's education level, hobbies and interests; According to the gender variable, a significant difference was found in favor of female students. No significant difference was found in the problem solving skill levels of the seventh grade gifted students according to the variables of father's education level, mother's education level, hobbies and interests; A significant difference was found in favor of male students in the self-control dimension according to the gender variable, and in favor of private schools in the avoidance dimension according to the school type variable. No significant difference was found in the seventh grade gifted students' self-efficacy levels in the variables of gender, school type, and mother's education level; According to the father's education level variable, a significant difference was found in favor of the students whose fathers were high school and university graduates, and in favor of the students who had a hobby and interest area according to the variable of having a hobby and interest. There was no significant difference between the metacognitive awareness levels of gifted sixth and seventh grade students; A significant difference between problem solving skills and self-efficacy perception levels was determined in favor of the sixth grade gifted students. Based on these findings , trainings can be organized for teachers and administrators for the identification of gifted students, their learning characteristics, and the organization of educational environments. Educational environments that include real-life problems that develop problem-solving skills can be prepared for education and training programs, as well as educational programs that will enable them to experience problem-solving processes. Guidance programs can be prepared to improve students' self-efficacy perceptions that support their academic, emotional and social development, and guidance can be provided to teachers and families in this direction.