Kentsel bellek bağlamında Tarsus Tarihi Ticaret Merkezi'nin değerlendirilmesi
Evaluation of Tarsus Historical Trade Center in urban memory context
Yazar: MERVE DENİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NUR UMAR
Adana Alparslan Türkeş Bilim Ve Teknoloji Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Kentsel bellek = Urban memory

Özet:
20. yüzyılın son çeyreğinde dünyayı etkisi altına alan küreselleşme akımı, toplumsal yaşamın hemen her alanında büyük değişiklikler meydana getirmiştir. Bu değişimin yaşandığı alanların başında geleneksel dokunun biçimlendirdiği kentler gelmektedir. Söz konusu kentler, özellikle 1990'lı yıllardan itibaren özgün karakterlerini kaybetmeye başlamıştır. Tarih boyunca en önemli insanlık faaliyetlerinden biri olan alışveriş eylemi, paranın henüz icat edilmediği zamanlarda takas yoluyla gerçekleştirilmiştir. Paranın icat edilmesiyle de ticari faaliyetler daha da ilerlemiş, ticaretin aktif olarak yapıldığı mekansal formlar meydana gelmiştir. Ayrıca küreselleşme ile yaşanan tek tipleşme, bu mekanlara da yansımış ve dünyanın pek çok yerinde birbirine benzer alışveriş mekanları inşa edilmiştir. Bunun neticesinde kentlerin kimliğini oluşturan öğeler arka planda kalmış bu da kentlerin ve toplumların belleğine zarar vermiştir. 
Tarsus; konumu ve coğrafi özellikleri sayesinde zamanla önemli bir ticaret merkezi haline gelmiştir. Alışveriş mekanları ise kentlinin sosyalleştiği alanlar olarak ön plana çıkmıştır. Ancak 19. yüzyıldan itibaren Mersin'in 'liman kenti' olması nedeniyle Tarsus'un önemi azalmış, günümüzde ise yeni mekanların açılmasıyla kent merkezi başka bölgelere kaymıştır. Bu çalışmanın amacı, Tarsus Tarihi Ticaret Merkezi'ni kentsel bellek bağlamında değerlendirmek, bu değerlendirmeye katkı sağlaması için alanın mevcut durumunu analiz ederek fiziki yapısını ortaya koymak, bellek mekanlarını belirlemek ve belleğin korunarak geleceğe aktarılması için öneriler geliştirmektir. Bu bağlamda; kentsel ve toplumsal belleği değerlendirmek için anket çalışması yapılmış, alanın işaret öğeleri ile odak noktalarının kimlik kartları oluşturulmuş, bellek mekanları tespit edilmiş, çalışma alanının fiziki analizleri yapılmış ve envanter fişleri hazırlanarak öneriler geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Kentsel ve Toplumsal Bellek, Ticaret Merkezi, Koruma, Tarsus

Abstract:
In the last quarter of the 20th century, the globalization movement that affected the world has brought about major changes in almost every aspect of social life. One of the areas where this change is experienced is the cities shaped by traditional tissue. These cities began to lose their original characters, especially since the 1990s. One of the most important human activities throughout history, the act of shopping was carried out through exchange when money had not yet been invented. With the invention of money, commercial activities advanced further and spatial forms of trade were formed. In addition, the uniformization experienced by globalization was reflected in these places and similar shopping places were built in many parts of the world. As a result, the elements that make up the identity of the cities remained in the background, which damaged the memory of cities and societies.
Tarsus; has become an important trade center over time thanks to its location and geographical features. Shopping venues have come to the fore as areas where the urban socializes. However, since the 19th century, tarsus's importance has decreased due to the fact that Mersin is a 'port city', and today, with the opening of new places, the city center has shifted to other regions. The aim of this study is to evaluate tarsus historical trade center in the context of urban memory, to analyze the current state of the area to contribute to this assessment, to reveal its physical structure, to determine memory locations and to develop recommendations for the transfer of memory to the future by preserving it. In this context; survey studies were carried out to evaluate urban and social memory, identification cards of the area's cue elements and focal points were created, commercial memory locations were identified, physical analyses of the workplace were made and recommendations were developed by preparing inventory vouchers. 

Keywords: Urban and Social Memory, Trade Center, Conservation, Tarsus