Ayetlerin nüzul zamanlarının tespitinde Blachere ve Derveze'nin mukayesesi
Comparison between Blachère and Darwaza about determination of verses' revelation times
Yazar: FATİH BUBA
Danışman: PROF. DR. MEHMET AKİF KOÇ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Ayetler = Verses ; Blachere, Regis = Blachere, Regis ; Derveze, Muhammed İzzet = Derveze, Muhammed İzzet ; Kronoloji = Chronology ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Nüzul = Nuzul ; Sure = Sura ; Tefsir = Commentary

Özet:
Bu tez çalışmasında Blachère ve Derveze'nin nüzul sırasına göre yaptıkları tefsir çalışmalarındaki Kur'an kronolojisi kurguları araştırılmaktadır. 
Tez giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş kısmında Blachère ve Derveze'ye kadar yapılmış kronoloji araştırmaları özetle sunulmaktadır. Birinci bölümde yazarların kimliği ve etkileşimde oldukları tarih ve çevrenin açıklanması yanında nüzul sırasına göre çalışmalarını daha iyi anlamayı sağlayan faktörler irdelenmektedir. Buna göre onların genel usulü, siyer bilgileri, Kur'an tarihi yaklaşımları ve Mekki-Medeni surelere atfettikleri özelliklerin kronoloji kurgularına etki yapacağı görülecektir. Bunların temelinde ise kaynaklara yaklaşımları ve hayat prensipleri bulunmaktadır. İkinci bölümde sure veya ayetleri belli bir sıraya koymalarının hangi delillere binaen ve ne şekilde gerçekleştiği aranmaktadır. İki yazar da Kur'an metninin içerik ve biçiminden faydalanmaktadır. Bunun yanında Blachère nüzul sırası oluştururken ek olarak psikoloji ve mukayeseli dinler tarihi verilerine önem verirken, Derveze bilginin Kur'an'a arz edildiği takdirde kaynakların yeterli olabileceğini düşünmektedir. Rivayetlere başvurmaktadırlar ve yaklaşımlarında tenkit esastır. Üçüncü bölüm delillerin kullanımında dikkat edilmesi gereken noktalar ele alınmaktadır. Yazarların yöntemlerindeki güçlü veya zayıf yönlerin yapılacak kronoloji çalışmalarında göz ardı edilmemeleri gerekmektedir.

Abstract:
This thesis examines Blachère and Darwaza's chronological re-arrangements of Quranic text according to Revelation in their exegesis studies.
The thesis is made of an introduction, three parts and a conclusion. İn the introduc-tion Chronological researches until Blachère and Darwaza are briefly presented. İn the first part, the identity of the authors and the history and the environment in which they interact are explained with factors that provide a better understanding of their work about chronological re-arrangement. According to this, it will be seen their general methodology, their knowledge of Mohammed's life, their approaches about  history of Qur'anic text and caracteristics attributed to Makkiyah-Madaniyah suras will affect the chronological constitution. On the basis of them, there are approaches to sources and life principles.
In the second part, authors' proofs and the way which they process to put surahs or verses in a certain order are studied. Both authors used the content and form of the Qur'anic text as a proof. İn addition to this, Blachère gives importance to psychology and comparative History of religions data while Darwaza thinks information from tra-ditional sources presented to the Qur'an may be sufficient. Both authors use his-torical informations. Criticism is essential in their approach to historical information. In the third part proofs used in chronology by authors are reviewed with an critical eye. The strengths or weaknesses of the authors' methods should not be ignored in the chronology studies.