Ağaçlandırma çalışmalarının bazı toprak özellikleri üzerine etkilerinin irdelenmesi: Karaağaç Köyü örneği
Evaluation to effects of afforestation application on some soil properties: Karaağaç Village example
Yazar: AYŞEN TURAN
Danışman: YRD. DOÇ. NİLÜFER YAZICI
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Ağaçlandırma = Afforestation ; Toprak özellikleri = Soil properties

Özet:
Günümüzde değişen dünya koşullarına bağlı olarak insanoğlu da içinde yaşadığı ve bir parçası olduğu ekosistemi kendi çıkarları için aşırı değişikliklere zorlamaktadır. Bunun sonucunda ekosistemde meydana gelen değişim geriye dönüşümü zor ekolojik sorunları ortaya çıkarmakta, bu sorunlar kişi ve toplum olarak yine bizleri olumsuz etkilemektedir. İnsanların doğaya vermiş olduğu en büyük tahriplerden biride erozyon sorunudur ve ancak bu kadar uzun bir zaman diliminde oluşan toprak erozyonla çok kısa bir sürede taşınabilmektedir. Erozyonun önlenmesinde ilk akla gelen tedbirlerin başında ise ağaçlandırma çalışmaları gelmektedir. Bu anlamda, başta erozyon kontrolü, kurak ve yarı kurak bölge ağaçlandırmaları ve kumul ağaçlandırmaları olmak üzere birçok özel nitelikli ağaçlandırma çalışmaları 19. yüzyılın sonlarından itibaren hız kazanmıştır.  Erozyona uğramış alanlardaki ağaçlandırma çalışmalarında amaç, yöre halkının odun hammaddesi açığını kapatma yanında bozulan su dengesini sağlamak, erozyon siltasyon zararını önlemek veya azaltmak gelecekte yöre halkına geçim kaynağı sağlamaktır.

Arazi kullanımı ile birlikte toprak özellikleri de değişmektedir. Bu çalışmada, Kütahya İli Gediz İlçesi Karaağaç Köyünde yıllardan beri usulsüz faydalanma, kaçak kesim ve aşırı derecede otlatma zararından dolayı odunsu ve otsu vejetasyonda büyük oranda tahribat meydana gelmiştir. Bunu sonucu olarak da eğimin fazla olduğu alanlarda hafif ve orta derecede yüzey erozyonu oluşmuştur ve saha verimsiz hale gelmiş ve bozuk nitelik özelliği kazanmıştır. Bundan dolayı ağaçlandırma yapılan sahada, ağaçlandırmanın toprak özellikleri üzerine etkisi araştırılmıştır. Ağaçlandırılan alandan ve ağaçlandırılmayan alandan 0-30 ve 30-60 cm derinliklerden 2'şer adet olmak üzere, tesadüfî örnekleme yöntemine göre 40 adet toprak örneği alınmıştır. Alınan toprak örneklerinde; kum, kil, toz, organik madde, pH, kireç, azot, fosfor, EC, tarla kapasitesi, solma noktası, hacim ağırlığı ve faydalanılabilir nem değerleri üzerinde analizler yaptırılmıştır. Ağaçlandırılma durumuna göre bu değerlerde ortaya çıkan farklılıklar tespit edilmiştir ve istatistiki analizler yapılmıştır.

Çalışma sonucunda; ağaçlandırma çalışmaları toprakta organik madde, fosfor, kil, azot, tarla kapasitesi, toz, solma noktası, faydalanılabilir nem miktarında artışa sebep olmuştur. Bununla beraber ağaçlandırma çalışmaları toprakta pH, kum, kireç, hacim ağırlığı değerlerinde azalışa neden olmuştur.

Abstract:
Depending on the changing conditions of the world today, people compel ecosystem in which they live and be part of to excessive changes for his own benefits. As a result of this, changes in ecosystem reveal irremediable ecological problems; these problems influence us as individuals and as society. One of the greatest damages caused by people is erosion and however soil which is formed in quite a long time can be transferred in a very short time due to erosion.

The most important measure in preventing erosion is forestation studies. In this sense, various special forestation studies, basically erosion control, arid and semi-arid area forestations and dune forestation, gained speed from the end of 19th century. The aim in doing forestation studies in the areas which suffer from erosion is to compensate people's need for wood raw material, enable water which has become unbalanced, prevent and decrease erosion siltation damage and provide livelihood for the people of region in the future.

Soil characteristics change due to land use. In this study, there is a great damage in herbaceous and woody vegetation due to irregular behaviors, illegal felling and overgrazing. As a result of this, surface erosion occurred in mild and mediocre level in the areas where slop is excessive and the land has become infertile and gained the characteristics of damaged land. Therefore the effect of forestation on soil characteristics was analyzed in the area where forestation was done. According to random sampling method, 40 soil samples were taken from afforested and not afforested area each of them being 2 pieces from 0-30 and 30-60 cm depths. On the soil samples; analyses were made on values such as sand, clay, dust, organic material, pH, lime, nitrogen, phosphorus, EC, land capacity, wilting point, volume weight and utilizable water values. Differences on these values according to status of forestation and statistical analyses were made.

As a result of this study, afforestation has led to increase in organic matter, phosphorous, nitrogen, clay, dust, field capacity, wilting point and moisture capacity of the soil. As well as the afforestation has led to decrease in pH, sand, lime and volume weight values of the soil.