Hazret-i ʽAli Cenkleri'nde söz öbekleri
Word phrases in Hazret-i Ali Jenkler
Yazar: ALAA FALAH HASAN AL-HAMADANI
Danışman: PROF. DR. YETER TORUN ÖĞRETMEN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu çalışmada, Arap harfli bir Eski Anadolu Türkçesi metni olan, Necati Demir ve Mehmet Dursun Erdem tarafından çeviri yazılı metni bir ciltlik kitap hâlinde yayımlanmış olan Hazret-i ̔Ali Cenkleri (2007) adlı edebî mensur metinlerdeki söz öbekleri ve bu söz öbeklerinin tümce içindeki işlevleri belirlenmiştir. Hazret-i ̔Ali Cenkleri'nin ne zaman yazıldığı belli değildir. Ancak dil özelliklerinden XIII-XIV. yüzyılda kaleme alındığı anlaşılmaktadır. XIII-XIV. yüzyıl Eski Anadolu Türkçesinin özelliklerinin ve söz öbekleri türlerinin çeşitliliğinin tespitine katkı sağlamak amacıyla ortaya konulan bu çalışma "Giriş", "Kuramsal Açıklamalar ve İlgili Araştırmalar", "Yöntem", "Bulgular" ve "Sonuç ve Değerlendirme" olmak üzere beş bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, çalışmaya dair problem, çalışmanın amacı, çalışmanın önemi ve çalışmanın sınırlılıkları belirtilmiştir. Kuramsal Açıklamalar ve İlgili Araştırmalar bölümünde, Eski Anadolu Türkçesi'ne, söz öbeklerine ve Eski Anadolu Türkçesi söz öbeklerine dair bilgiler verilmiştir. Yöntem bölümünde, çalışmada izlenen yöntem anlatılmıştır. Bulgular bölümünde, çalışmanın temel kaynağı olan metindeki söz öbekleri ve bu söz öbeklerinin tümce içindeki işlevleri ele alınmıştır. Sonuç ve Değerlendirme bölümünde, bulgular bölümündeki incelemelerden yola çıkarak kimi tespitler ve incelenen metindeki söz öbeklerine dair kimi veriler sıralanmıştır.
Anahtar Sözcükler: Söz Öbekleri, Hazret-i  ̔Ali Cenkleri, Eski Anadolu Türkçesi, Türk Dili.

Abstract:
In this study, the wordgroups in the literary prose texts called Hazrat-i ̔Ali Battles (2007), an Old Anatolian Turkish text with Arabic letters, whose translated text was published as a one-volume book by Necati Demir and Mehmet Dursun Erdem, and the functions of these wordgroups in the sentence were determined. It is not clear when Hazrat-i ̔Ali Battles was written. However, it is understood from the language features that it was written in the 13th or 14th century. This study, which was put forward to contribute to the determination of the features of the 13th and 14th century Old Anatolian Turkish and the diversity of the wordgroups types, was composed of "Introduction", "Theoretical Explanations and Related Researches", "Methods", "Results and Evaluation" consists of five parts. In the introduction part, the problem of the study, the purpose of the study, the importance of the study and the limitations of the study are stated. In the Theoretical Explanations and Related Studies section, information about Old Anatolian Turkish, wordgroups and wordgroups of Old Anatolian Turkish is given. In the method section, the method followed in the study is explained. In the findings section, the wordgroups in the text called Hazrat-i ̔Ali Battles, which is the main source of the study, and the functions of these wordgroups in the sentence are discussed. In the Conclusion and Evaluation section, based on the examinations in the findings section, some determinations and some statistical data on the wordgroups in the analyzed text are listed.
Keywords: Wordgroups, Hazret-i ʿAli Battles, Old Anatolian Turkish, Turkish Language