Artırılmış gerçeklik teknolojisinin kullanımıyla mimarlık rehberi; Eindhoven kenti üzerinden değerlendirilmesi
Use of augmented reality technologies in architectural guide; the evaluation on Eindhoven city
Yazar: FARUK CAN ÜNAL
Danışman: ÖĞR. GÖR. HAKAN TONG
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilişim Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarımda Bilişim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Teknolojik gelişmeler, hayatın her alanında kendine yer edinmekle birlikte insan hayatı içerisinde de sanal bir yaşam alanı oluşturmuş durumdadır. Günümüzde  sanallık yerini gerçeklik-sanallık karışımı şeklinde karma bir ortama bırakmaktadır. Bilişim teknolojilerinde gerçeklik-sanallık arasındaki bu bağ Artırılmış Gerçeklik adıyla insanlığa sunulmuştur. Günlük yaşantımızda bir süredir mobil uygulamalarla kullanmakta olduğumuz bu teknoloji, birçok insan tarafından kullanılmakta ama Artırılmış Gerçeklik adıyla bilinmemektedir. Kullanılan teknolojinin ne olduğunun insanlar tarafından benimsenmesi ve kavranması gelişmelerin sürekliliği açısından önemlidir. Artırılmış Gerçeklik teknolojisi üzerine hem donanım hem de yazılım alanında bir çok çalışma yapılmaktadır. Tüm bu çalışmalara rağmen belirli sınırlamalar halen yer almakta, bunların zaman içerisinde aşılması beklenmektedir. Artırılmış Gerçeklik teknolojisindeki gelişmeler diğer alanlarda olduğu gibi mimarlık alanında da birçok uygulamanın ortaya çıkmasını sağlamıştır ve mimarlık alanıyla ilgili farklı özellikler taşıyan uygulamalar yer almaktadır.
Bu çalışmada Artırılmış Gerçeklik teknolojisinin son gelişmelerini incelemek ve bunların yeni bir mimarlık rehberi oluşturulmasında kullanım olanaklarını araştırmak amaçlanmaktadır. Bunun için Artırılmış Gerçeklik alanındaki donanımsal ve yazılımsal son gelişmeler incelenmiş ve bunların mimarlık alanındaki yansımaları örnekler üzerinden değerlendirilmiştir. Mimarlık rehberlerinin de genel özellikleri referans alınarak Artırılmış Gerçeklik teknolojisi altında nasıl geliştirilebileceği üzerinde durulmuştur. Bütün bu araştırmalar ışığında ARc-G Mimarlık Rehberi öneri olarak oluşturulmuştur.
Günümüzde mimarlık rehberlerinin basılı ve dijital olmak üzere iki farklı ortam üzerinden sunulduğu, birbirine paralel veriler içerdikleri görülmektedir. Dijital rehberlerin basılı rehberlere göre seçilen yapının konumuna nasıl gidileceğinin yönlendirmesini vermesi ve geniş tarama seçenekleri sunması sayesinde kolaylık sağladığı belirlenmiştir. Fakat bu yapılar için toplu bir rota sunulması, bu rotanın belirli bir zaman dilimi için tanımlanması veya kullanıcının ilgisine bağlı rota oluşturulması gibi  işlevlerden yoksun oldukları saptanmıştır. Bu tür eksikliklerin giderilmesi için efektif çalışan bir interaktif uygulama oluşturulması gerekliliği görülmüştür. Ayrıca her ne kadar günümüzde kullanılan mimarlık rehberlerinin sunmuş oldukları veriler belirli kalıplara oturmuş olsa da bu verilerle yetinilmeli midir? Sisteme zaman içerisinde dahil olabilecek ve zenginleştirecek veriler de bulunmaktadır. Yapıların 3 boyutlu olarak oluşturulmuş sanal verilerinin  sunumunun da ilerleyen zaman diliminde sistem içerisindeki vazgeçilmez verilerden birisi olacağı düşünülmektedir.
ARc-G Mimarlık Rehberi genel olarak tüm kentlere uygulanabilecek bir şekilde kurgulanmış bir modeldir. Tez çalışması değerlendirilirken Eindhoven kenti üzerinden uygulamanın çalışma prensiplerine göre incelenmiştir. Kent taşıdığı potansiyellerle çok yönlü değerlendirmemize fırsat sunmasından dolayı tercih edilmiştir. Model, manuel olarak kentin ulaşım ve mimari yapı verilerine dayanarak incelenmiştir. Rota seçiminde, modelin sunmuş olduğu rota önerilerine kişisel ve tarama seçeneklerine bağlı olarak müdahale edilebileceği görülmektedir. Model rotasında yapıları ekleyip çıkarma, kullanıcının kendi rotasını baştan tarifleme, zamana bağlı rota kullanma ve ilgisine bağlı rota sunumu tarzında kullanıcının kişisel tercihleri odaklı rota sunumları oluşturulmuştur. Tarama seçeneklerine bağlı rota sunumunda ise birbirini bağlayan yapı tarzı, mimarı ve yapı kategorisi parametreleri üzerinden taramalar gerçekleştirilmiştir. Bu şekilde farklı tarama seçeneklerine bağlı olarak sınırlamalara gidilen taramaların veritabanında mümkün olduğu gösterilmiştir. Devamında modelin kent içinde incelenmesine geçilmiş izlenilen rota üzerinden yapıların AG teknolojisi altında sunumu örneklendirilmiştir. Model üzerinde yapı ölçeğindeki standart bilgilendirmeler dışında işlevsel, strüktürel ve estetik özelliklerin sunumunda normal bir mimarlık rehberinde karşılaşılamayacak 3 boyutlu sunumların da gerçekleştirilebildiği gösterilmiştir. 
Model, kent dahilindeki mimari yapılaşmanın izlenmesi ve mimari yapıların veritabanından 3 boyutlu verilerle desteklenmesi açısından anlık, konuma bağlı veri sağlanması konusunda kolaylık sunmaktadır. Ayrıca model üzerinden alınacak olan geri bildirimlerle veya kullanıcıların ziyaret ettikleri yapı verilerine dayanarak insanların mimari yönelimleri  de  ortaya konulabilecektir. Bu şekilde sistem kişisel olarak kullanıcının ilgi duyduğu mimari yapı profilini ortaya çıkarırken, genel olarak da yaygın ilginin olduğu mimari yapıları ve stilleri ortaya koyacaktır.
ARc-G Mimarlık Rehberi modeli sadece mimarlık rehberlerinin günümüz teknolojisine göre yeniden oluşturulması olarak düşünülmemeli, son yıllarda özellikle mimarlık turizmi konusunda da oluşmakta olan ortamı da destekleyeceği göz önünde bulundurulmalıdır. Alternatif mimarlık tur güzergahlarının ve daha fazla verinin aynı anda interaktif bir ortamda sunumu bu noktada önem kazanmaktadır. Çalışma kapsamında incelenen ARc-G Mimarlık Rehberi önerisi ile uygulamanın gelişimine zemin yaratılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Technological advances have created virtual living space, as well as having a place in every aspect of people?s life. Today, virtuality is leaving its place to mixed form of reality and virtuality. In information technology, this link between virtuality and reality is presented people as Augmented Reality.  Many people use the technology that we have been using via mobile application in our daily life for years but its Augmented Reality name was not known. Adoption and understanding of what the technology is by people that use it is important for continuity of developments. There have been many studies on Augmented Reality in both hardware and software areas. Despite all the efforts, still there are some limitations, but they are expected to be overcome in time. The advances in Augmented Reality technology enabled the emergence of many applications in the field of architecture as well as in other areas and now there are many applications having distinctive features related to the field architecture. 
In this study, main purpose is to examine recent developments in Augmented Reality technology, and to explore the possibilities of their use in the creation of a new architecture guide. To achieve this purpose, recent advances in hardware and software in the field of Augmented Reality are analyzed and their reflections in the field of architecture are evaluated through examples. With reference to the general features of architecture guides, it is focused on how to improve Augmented Reality. In the light of all these studies, ARc-G Architectural Guide is formed as recommendation. 
Today, architectural guidelines are presented through two different mediums, which are print and digital, and they contain data parallel to each other. It is indicated that digital guides, but not printed ones, offer convenience of directing how to find location of selected structure and wide range of scanning options. However, it is found that they are lack of functions providing route for all structures, defining this route in a certain time or creating new routes depending users? interests. It is observed that it is required an interactive application to overcome these inefficiencies. Furthermore, today?s architecture guides that in use presents rigid data, but should they be adequate? There are data that may be included into system and enrich it. It is thought that presentation of structures? virtual data in 3-D will be indispensable part of the system in near future. 
ARc-G Architectural Guide is a model constructed in a way generally applicable to all cities. Assessment of thesis research was made according to working principles of application that was run for Eindhoven city. This city became subject of interest because its potentials offered us multi-faceted evaluation. The model was manually examined based on the data of the city's transport and architecture. In the route selection, it is sought that route suggestions offered by the model can be interfered with, depending on personal and scanning options. In model route, new routes were created based on users personal interests such as adding and removing structures, defining user?s own route, using a route depending on time. In case of route presentation based on scanning options, scanning was formed with the parameters of construction style, architect and construction category that connects each other. Then, it was continued as the examination of the model through the city and sampling presentation of AG technology based on the route. It is showed that besides standard information of scale of the building, 3-D presentation of functional, structural and aesthetic features that cannot be found in an ordianary architecture guide can be achieved. 
Model enables easiness for observing architectural structuring in the city and providing instant data based on location, with support of 3 dimensional data from architectural structures? database. In addition, people?s architectural trends can be realised through feedback from the model or structural data visited by them. In this way, while system will reveal user?s personal architectural structure profile and widespread interests in architectural structures and styles. 
ARc-G Architectural Guide model should not only be considered as a re-creation based on today's technology architecture guidelines. It should also be considered that this would support architecture tourism developed recently. At this point, alternative architectural tour routes and presentation of more data at the same time in an interactive environment gain importance. With reference of ARc-G Architectural Guide that was examined in the study, development of application was tried to be enriched.