Mekânların kullanıcılar üzerinde bıraktığı etki: Mersin ili Starbucks kafe örneği üzerinden mimari tasarımın incelenmesi
Impact of places on users: Examination of architectural through the example of Starbucks cafe in Mersin
Yazar: SUZAN ÜZEN TATAR
Danışman: PROF. DR. AYŞE NİLAY EVCİL
Beykent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı / İç Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Mekansal imaj = Spatial image ; Mimari imaj = Architectural image ; İç mekan = Interior space ; İç mekan tasarımı = Interior design

Özet:
Bu çalışmada, mekânların kullanıcılar üzerinde bıraktığı psikolojik etki ile ilgili literatür taraması yapılması ve Mersin ilinin, Yenişehir ilçesinde yer alan 3 adet Starbucks kafelerinin mimari tasarım açısından iç mekânlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda İstanbul, Ankara, İzmir gibi metropoller dışında kentlerin incelenmediği tespit edilmiş; dolayısıyla hem geleneksel dokusunu ve kent dinamiklerini koruyan hem de günümüz mekân kullanımlarını da gözlemleyebildiğimiz Mersin kenti araştırma evreni olarak seçilmiştir. Mersin kentinin seçiminde; Mersin'in Yenişehir ilçesinde yer alan 3 AVM'nin de Mersinde açılan ilk Alışveriş merkezleri (AVM) arasında olması ve 2009 yılı itibariyle her 3 AVM'nin  Avrupa'nın en iyisi seçilmiş olup aynı zamanda Mersin Forum AVM'nin de Uluslararası Gayrimenkul Perakende Konseyi(İnternational Real Estate Council (MAPIC EG) ve Uluslararası Alışveriş Merkezleri Konseyi(İnternational Council of Shopping Centers (ICSC) ödülleri alarak; Mersin kenti için büyük bir öneme sahip olması etkili olmuştur. 
Araştırma Mersin kentinde sayıları gittikçe artan 3 adet Starbucks Kafelenin iç mekanlarında gerçekleşmiştir. Ve kullanıcıların tercih etme sebeplerini ölçmek için anket çalışması hazırlanmıştır. Anket verileri SPSS 22.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Çalışmada genel tarama modellerinden biri olan betimsel nitelikte ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde mekân kavramı değerlendirilmiştir. İkinci bölümünde ise mekân ve kullanıcı deneyimi kavramı ele alınmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde Starbucks kafe alan araştırması yapılmıştır. Literatür taramasında Starbucks kafelerin en yoğun Starbucks'ın en yoğun tüketici grubunun gençler ve üniversite öğrencileri olduğu bilgisine ulaşılmasına rağmen, Mersin'deki alan araştırmasında alan araştırmasında bu bilgi doğrulanmamıştır.
Neticede kullanıcıların Sturbucks kafeyi tercih etmesinde psikolojik unsurların yanı sıra markanın imaj ve iç mekân tasarımının (vitrin tasarımı, aydınlatma, donatı elemanları) etkili olduğu görülmüştür. Ayrıca bilişsel ve duyusal anlamda kullanıcıları etkilemesinin de mekânın tercih edilmesinde önemli faktörler olduğu sonucu elde edilmiştir.

Abstract:
In this study, it is aimed to review the literature about the psychological effect of the places on the users and to examine the interiors of 3 Starbucks cafes in the Yenişehir district of Mersin province in terms of architectural design. In this context, it was determined that cities other than metropolises such as Istanbul, Ankara and Izmir were not examined; Therefore, the city of Mersin, which preserves its traditional texture and urban dynamics, and where we can observe today's space uses, was chosen as the research universe. In the selection of the city of Mersin; The fact that 3 shopping malls located in Yenişehir district of Mersin are among the first shopping malls (AVM) opened in Mersin, and as of 2009, all 3 shopping malls were selected as the best in Europe, and Mersin Forum AVM is also among the International Real Estate Retail Council. The fact that it has a great importance for the city of Mersin by receiving the International Real Estate Council (MAPIC EG) and International Council of Shopping Centers (ICSC) awards has been effective.
The research was carried out in the interiors of 3 Starbucks Cafes, the number of which is increasing in Mersin. And a survey study was prepared to measure the reasons for users to prefer it. The survey data were analyzed with the SPSS 22.0 package program. In the study, a descriptive relational survey model, which is one of the general survey models, was used. In the first part of the study, the concept of space was evaluated. In the second part, the concept of space and user experience is discussed. In the third part of the study, Starbucks cafe field research was conducted. Although the literature review revealed that Starbucks cafes are the most intense consumer group of Starbucks, young people and university students, this information was not confirmed in the field study in Mersin.
As a result, it has been seen that the brand's image and interior design (showcase design, lighting, equipment elements) as well as psychological factors are effective in users' preference for the Starbucks cafe. In addition, it has been concluded that the cognitive and sensory effects of the users are also important factors in the preference of the place.