Tip 2 diabetes mellitus hastalarında epikardiyal yağ doku volümü ve yerleşimi ile koroner arter hastalığı varlığı ve yaygınlığı arasındaki ilişki
The relation between the volume and the localization of epicardial adipose tissue and the presence and the extension of coronary artery disease
Yazar: BEGÜM UYGUR
Danışman: UZMAN ÖMER ÇELİK ; DOÇ. DR. AYDIN YILDIRIM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Mehmet Akif Ersoy Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğt. ve Arş. Hastanesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Kardiyoloji = Cardiology

Özet:
Amaç: Tip 2 Diabetes Mellitus (DM), kardiyovasküler hastalıklar için önemli bir risk faktörüdür. DM hastalarının yaklaşık % 60'ında kadiyovasküler hastalık izlenmektedir ve DM olmayan popülasyonla kıyaslandığında kardiyovasküler ölüm oranı DM hastalarında iki kat fazladır (1). Kardiyovaküler risk belirlenmesinin ciddi önem taşıdığı Tip 2 DM hastalarında yeni öngördürücüler, belirteçler tanımlanmaya ve girişimsel olmayan yollarla koroner arter hastalığında erken tanı sağlayacak, yaygınlığını ve ciddiyetini belirleyecek yöntemler üzerinde çalışılmaktadır. Epikardiyal yağ dokunun (EYD) koroner arter hastalığı (KAH) için bağımsız bir risk faktörü olabileceği, KAH varlığının, şiddetinin, aktivitesinin tayininde, tedavi seçeneklerinin belirlenmesinde kullanılabilirliği klinik çalışmalarca araştırılmaktadır (2-4). Ayrıca, EYD'nin asimetrik dağılımı, akıllarda hangi bölgeden ölçülen EYD miktarının KAH'ı daha iyi öngöreceği sorusunu uyandırmış ve konu üzerine çalışmalar yapılmıştır (5). Biz çalışmamızda, bilinen koroner arter hastalığı olmayan Tip 2 DM hastalarında epikardiyal yağ dokusu volümü ve yerleşimi ile koroner bilgisayarlı tomografi anjiyografi (KBTA) ile saptanan koroner arter hastalığı varlığı ve yaygınlığı arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Tip 2 DM tanısı olup KBTA çekilmiş toplam 157 hasta retrospektif olarak taranarak çalışmaya dahil edildi. KBTA görüntülerinin değerlendirilmesi sonrası hasta popülasyonu koroner ateroskleroz bulunup bulunmamasına göre KAH (+) grup ve KAH (-) grup olmak üzere ikiye ayrıldı. Bu iki grup hastada total EYD volümü ve sol atriyoventriküler (AV) oluk EYD volümü ölçüldü. Bütün hastaların kolesterol paneli, biyokimya parametreleri ve inflamasyon belirteçleri için alınmış olan kan sonuçları incelendi.
Bulgular: Çalışmamızda yaş, erkek cinsiyet, sigara içiciliği, hemoglobin A1c (HbA1c), kreatinin, total kolesterol, C-reaktif protein (CRP), total EYD volümü ve sol AV oluk EYD volümü koroner ateroskleroz ile ilişkili bulunmuştur. KAH bulunan grupta total EYD volümü (p=0.0001) ve sol AV oluk EYD volümü (p=0.0001) KAH bulunmayan gruba göre anlamlı oranda yüksek saptanmıştır. Hem total EYD volümü hem de sol AV
oluk EYD volümü univariate analizde KAH ile ilişkili bulunmuş olsa da multivariate analizde sadece sol AV oluk EYD volümü KAH'ın bağımsız öngördürücüsü olarak saptanmıştır. (ROC ( Receiver Operator Characteristic ) eğrisi altında kalan alan 0.718; %95 C.I. 0.641-0.787) Ayrıca, total EYD volümü ve sol AV oluk EYD volümü ile CRP değerleri (p=0.0001/p=0.0001) ve koroner ateroskleroz saptanan segment sayısı (p=0.0001/p=0.0001) arasında pozitif yönde korelasyon gözlenmiştir.
Sonuç: Çalışmamızda, bilinen koroner arter hastalığı olmayan Tip 2 DM hastalarında sol AV oluk EYD volümü KAH için bağımsız öngördürücü olarak bulunmuştur. Ek olarak yaş, erkek cinsiyet, HbA1c ve CRP de hasta popülasyonumuzda KAH için bağımsız öngördürücü olarak saptanmıştır. Çalışmamızda total EYD volümünün, koroner ateroskleroz ile ilişkili olmasına rağmen, bağımsız öngördürücü olmadığı bulunmuştur. Ayrıca, hem total EYD volümü ve hem de sol AV oluk EYD volümü ile koroner ateroskleroz yaygınlığı arasında ilişki saptanmıştır.

Abstract:
Aim: Type 2 Diabetes Mellitus (DM) is an important risk factor for cardiovascular disease (CVD). Almost 60% of DM patients have CVD and an overall rate of cardiovascular mortality is twice of nondiabetic individuals (1). Several studies are ongoing to define the new predictors, determinants and non invasive methods to have early diagnosis, to identify the extension and severity of coronary artery disease (CAD) in Type 2 DM patients whose cardiovascular risk identification is extremely important. Clinical studies keep on searching for the possibility of having epicardial adipose tissue (EAT) as an independent risk factor for CAD, and as a marker for evaluation for the presence, severity and activity of CAD and the determination of the theraphy modalities (2-4). Also, because of asymetrical distrubition of EAT, there is a question mark in minds about in which localization of EAT measurment is more capable to predict CAD and several studies have been done on this issue (5). In our study we aimed to evaluate the relation between the volume and the localization of EAT and the presence and the extension of CAD which was detected by coronary computed tomography angiography (CCTA) in Type 2 DM patients without known CAD.
Material and method: A total of 157 consecutive patients with DM underwent CCTA were included retrospectively for the present study. After an evaluation of the CCTA images, the study population was divided into two groups (a CAD(+) group and a CAD (-) group) on the basis of the presence of coronary atherosclerosis. In these two groups of patients, total and left atrioventricular groove EAT volumes were measured. Blood samples were taken from all patients for evaluation of cholesterol panel, biochemistry parameters and markers of inflammation.
Results: In our study age, male sex, smoking, hemoglobin A1c (HbA1c), creatinine, total cholesterol, C-reactive protein (CRP), total and left atrioventricular groove EAT volumes were found significantly associated with coronary atherosclerosis. Total and left atrioventricular groove EAT volumes were found significantly high in patients with CAD than patients without CAD. Although, in univariate analysis both total and left atrioventricular groove EAT volumes were found significantly associated with coronary atherosclerosis, in multivariate analysis only left atrioventricular groove EAT volumes were found as an independent predictor for CAD. (The area under ROC (Receiver Operator Characteristic) curve 0.718; %95 C.I. 0.641-0.787). Additionally, total and left atrioventricular groove EAT volumes were positively correlated with CRP values (p=0.0001/p=0.0001) and coronary atherosclerosis detected segment numbers (p=0.0001/p=0.0001).
Conclusion: In our study, left atrioventricular groove EAT volumes were determined as an independent predictor for CAD in Type 2 DM patients without known CAD. Additionally, age, male sex, HbA1c and CRP were found as an independent predictor for CAD in our patient population. In our study it was also found that, although, total EYD volume is associated with CAD, it is not an independent predictor. Also, both total and left atrioventricular groove EAT volumes are associated with coronary atherosclerosis extension.