Ulaştıma sektörü ve hanehalkı tüketiminde enerji ikamesi ve sera gazı emisyon etkisi: Türkiye için bir çevresel girdi-çıktı analizi
Greenhouse gas emission effect of energy substitution in transportation industry and household consumption: An environmental input-output analysis for Turkey
Yazar: REYHAN ÖZEŞ
Danışman: PROF. DR. SELİM ÇAĞATAY
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Elektrik enerjisi = Electrical energy ; Emisyon = Emission ; Enerji = Energy ; Enerji tüketimi = Energy consumption ; Girdi-çıktı analizi = Input-output analysis ; Karbondioksit salınımı = Carbondioxide emission ; Sera gazı = Greenhouse gases ; Ulaştırma politikası = Transportation policy ; Ulaşım sektörü = Transportation sector ; İkame maliyet muhasebesi = Replacament cost accounting

Özet:
Küresel ısınmaya bağlı oluşan iklim değişikliğinin en önemli nedenini sera gazı emisyonları oluşturmaktadır. Sera gazlarından çevreye en çok zarar veren gazların başında ise karbondioksit gazı gelmektedir. Karbondioksit emisyonuna neden olan etkenler ve bunların nasıl önlenebileceği veya azaltılabileceği konusu son yıllarda araştırmacıların ilgilendiği bir konu haline gelmiştir. Özellikle uluslararası literatürde bu konu ile ilgili önemli çalışmalar yapılmasına rağmen Türkiye'de hala bu konuya gereken önem verilmemekte ve bu konuda yeterli çalışma yapılmamaktadır. Bu çalışmanın amacı, ulaştırma sektörü ve hanehalkı kullanımında en çok karbondioksit emisyonuna yol açan fosil yakıtların daha az emisyona neden olan enerji kaynakları ile ikamesine dayanan senaryo analizleri ortaya koymaktır. Bu analizler çevresel girdi-çıktı tablosu kullanılarak yapılmaktadır. Çalışmada yapılan senaryo analizleri sonucu, enerji kaynaklarından elektrik kullanımı tercih edildiğinde karbondioksit emisyonlarının minimum düzeyde olacağı ve çevresel kazancın maksimum olacağı tespit edilirken elektrik enerjisinin sadece tüketim aşamasında temiz bir enerji çeşidi olduğu da özellikle belirtilmektedir. Elektrik ikamesinin en çok etkilediği sektörlerin ithalat yoğun sektörler olduğu vurgulanmaktadır.

Abstract:
Greenhouse gas emissions constitute the main cause of global warming that yields in climate change and carbondioxide is the most harmful gas to environment. The research that search for factors that result in carbondioxide emissions and the measures to prevent and/or to decrease emmisions has been very hot in the international agenda however the studies in Turkey regarding the same issue is very limited. The aim of this study is provide and carry out scenario analyses that substitute fossil fuel used in household consumption and transportation industry with less carbondioxide emitting energy sources. Anaylses are carried out by utilizing environmental input-output table. Findings of the scenario analyses provide the information that use of electricity in the consumption stage emits the least carbondioxide, therefore electricity is the cleanest energy during consumption, however emissions during the production stage of electricity should never be forgotten to reach a final conclusion regarding the cleanness. In addition, industries that are mostly affected by electricity substitution are the ones which are more dependent on imported input use.