Prososyal Destek Eğitim Programının (Pro-DEP) ailelerin ve çocukların prososyal becerileri üzerindeki etkisinin incelenmesi
Investigating the effects of Prosocial Support Training Program (Pro-STP) on the prosocial skills of parents and children
Yazar: SAMET ATA
Danışman: PROF. DR. İSMİHAN ZELİHA ARTAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile eğitimi = Family education ; Sosyal psikoloji = Social psychology

Özet:
Yapılan çalışmanın amacı ilkokulda çocuğu olan aileler için geliştirilen Prososyal Destek Eğitim Programının çocukların ve ebeveynlerinin prososyallik düzeyleri üzerine etkisini incelemektir. Yapılan araştırma Ağrı İl Merkezinde 2021-2022 bahar döneminde çocuğu ilkokula devam eden aileler ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada karma yöntemlerden olan Gömülü Desen (Embedded Design) kullanılmıştır. Program öncesinde ve sonrasında odak grup görüşmeleri yapılmıştır. Nicel desen ise ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen şeklinde planlanmıştır. Araştırmanın örneklemini deney grubunda 16 ebeveyn ve 17 çocuk, kontrol grubunda 20 ebeveyn ve 20 çocuk olmak üzere 73 kişi oluşturmuştur. Deney grubundaki ailelere çevrimiçi olarak on hafta, haftada bir gün olmak üzere "Prososyal Destek Eğitim Programı (Pro-DEP)" uygulanmıştır. Kontrol grubundaki ailelere herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Çocukların prososyallik düzeyleri "Çocuk Prososyallik Ölçeği: Çocuk Formu" ve "Çocuk Prososyallik Ölçeği: Anne-Baba-Öğretmen Formu" kullanılarak, ebeveynlerin prososyallik düzeyleri ise "Yetişkin Prososyallik Ölçeği" kullanılarak değerlendirilmiştir. Yapılan analizlerde bağımsız grupların karşılaştırılmasında Mann Whitney U, bağımlı grupların karşılaştırılmasında Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi anlamlılık düzeyi p<0,05 alınarak kullanılmıştır. Anlamlı farklılıklar elde edilen gruplardaki etki büyüklüğü Cliff's Delta kullanılarak hesaplanmıştır. Elde edilen bulgulara göre uygulanan eğitim programının deney grubundaki katılımcıların, eşlerinin ve çocuklarının üzerinde orta etki düzeyinde olumlu etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Katılımcılar program uygulanmasından sonra kendilerinde, eşlerinde ve çocuklarında prososyal becerilerin arttığı ve Pro-DEP'in etkili olduğu görüşlerine de sahiptir.

Abstract:
The study aims to examine the effect of the Prosocial Support Training Program developed for families with children in primary school on the prosociality levels of children and parents. The research was carried out in Ağrı City Center with families whose children attend primary school in the spring term of 2021-2022. Embedded Design, one of the mixed methods, was used in the research. Focus group interviews were conducted before and after the program. The quantitative pattern is planned as a semi-experimental pattern with a pre-test and a post-test control group. The sample of the study consisted of 73 people, including 16 parents and 17 children in the experimental group, and 20 parents and 20 children in the control group. The "Prosocial Support Training Program (Pro-STP)" was applied to the families in the experimental group online for ten weeks, one day a week every week. No intervention was made to the families in the control group. The prosocial levels of the children were evaluated using the "Child Prosociality Scale: Child Form" and "Child Prosociality Scale: Mother-Father-Teacher Form", and the prosocial levels of the parents were evaluated using the "Adult Prosociality Scale". Mann Whitney U Test was used for the comparison 	of independent groups and the Wilcoxon Signed Rank Test was used for the comparison of dependent groups by taking the significance level p<0.05. The effect sizes of the groups with significant differences were calculated using Cliff's Delta. According to the results obtained, it was concluded that the educational program applied had a positive effect on the participants, their spouses, and their children in the experimental group at the level of moderate impact. Participants also have the opinion that prosocial skills increase in themselves, their spouses and children after the implementation of the program and that Pro-DEP is effective.