İngilizcenin yabancı dil olarak öğreniminde habitus ve sermaye türlerinin etkisinin sosyolojik analizi
Sociological analysis of the role of habitus and capitals in learning English as a foreign language
Yazar: IŞIK ÖNGÖREN KETENE
Danışman: PROF. DR. BAHATTİN AKŞİT
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bourdieu, Pierre = Bourdieu, Pierre ; Habitus = Habitus ; Hazırlık sınıfları = Preparatory classes ; Sermaye = Capital ; Sosyal sermaye = Social capital ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğrenimi = Foreign language learning ; Üniversite öğrencileri = University students ; Üniversiteler = Universities ; İngilizce = English

Özet:
Bu tezde İngilizcenin yabancı dil olarak öğretiminde habitus ve sermaye türlerinin rolünün sosyolojik analizi yapılmıştır. Türkiye'de İngilizce öğretim veren devlet ve vakıf / özel üniversite öğrencilerinin bir kısmı üniversitede İngilizce hazırlık okumadan fakülte öğrencisi olma hakkını kazanırlarken diğer bir kısmı İngilizce hazırlık okumak zorunda kalmaktadır. Bu farklı başarı oranlarının çok çeşitli sebepleri vardır. Tezin amacı, Türk üniversite öğrencilerinin büyük çoğunluğunun okullarında yıllar boyunca İngilizce eğitimi almalarına karşın, üniversiteye geldiklerinde üniversitelerin İngilizce yeterlilik sınavlarını geçemeyerek tekrar İngilizce hazırlık okumalarının nedenlerinin ortaya çıkarılarak, problemin çözümüne katkı sağlamaktır. Öğrenci kaynaklı faktörlerden öğrenci habitusları ve yetersiz sermaye birikiminden kaynaklananların ortaya çıkarılması amaçlanmaktadır. Bu amaçla bu tezde, ilk olarak Boğaziçi, Maltepe, Marmara ve Yeditepe'den 64 üniversite öğrencisi ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Öğrencilerin tamamı üniversitelerinde İngilizce bölümlerde okumaktadırlar. Daha sonra ise her biri en az 10 yıl İngilizce öğretmenliği deneyimine sahip 15 İngilizce öğretmeniyle derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Her iki gruba da, üniversite öğrencilerinin, üniversiteye ulaştıklarında İngilizce hazırlık okuyup okumamaları ile öğrencilerin sahip oldukları sermaye miktarlarının ilişkisi üzerine sorular sorulmuştur. Aynı zamanda, her iki gruba da,  üniversite öğrencilerinin, üniversiteye ulaştıklarında İngilizce hazırlık okuyup okumamaları ile habituslarının ilişkisi üzerine sorular sorulmuştur. Araştırmada, gönüllülük esasına bağlı amaçlı örnekleme kullanılmıştır. Aynı zamanda, araştırmada kartopu örnekleme kullanılmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden derinlemesine görüşme yöntemiyle elde edilen veriler önce Word programına atılmış, daha sonra Nvivo nitel programı içerisinde kodlara dönüştürülmüş ve analiz yapılmıştır. Bu araştırmanın hem üniversite öğrencileri hem de İngilizce öğretmenleriyle yapılan bölümlerinin bulguları Bourdieu'nun, eğitimde eşitsizlikler ve yeniden üretim üzerine olan kuramını desteklemektedir.

Abstract:
The main objective of this dissertation is to examine the relation between the success of Turkish university students in learning English and their habitus, economic, social and cultural capitals. In Turkish Education System, after becoming a university student, students who can prove their levels of English become faculty students whereas some others have to become English prep school students. Although all these students spend many years in Turkish Education System, some are not able to pass English exams due to the fact that they have less economic, cultural and social capitals. In addition, even if they have some amount of these capitals, they cannot benefit from them due to their habitus. Although equality of educational opportunity in Turkey is an accepted principle, it is not always easy to prcatice. For this dissertation, 64 university students from Boğaziçi, Maltepe, Marmara and Yeditepe universities were deep interviewed to find the relation between their capitals, habitus and their success in becoming a faculty student without becoming an English prep class student first. In the second part of the research, 15 English teachers of at least 10 years of English teaching experience were deep interviewed. Speeches were first written in Word programme. Then, they were coded into Nvivo qualitative research programme before analyzing. Volunteer purposive sampling and snowball sampling methods were used in this dissertation. Data gained from both parts of this research is in accordance with Bourdieu's concept of social reproduction. Especially, the amount of cultural capital of the students gains primarily importance according to the data gained by the research part of this dissertation.