Adil yargılanma hakkı çerçevesinde idari yargı kararlarının uygulanmamasından doğan sorumluluk
Within the framework of right to a fair trial responsibility arising from not implementing the verdicts of administrative jurisdiction
Yazar: TAHSİN YILMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MURAT TUMAY
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Adil yargılanma = Fair trial ; Yargı kararları = Judicial decisions ; İdari yargı = Administrative justice

Özet:
Bir hukuk devletinde yargı kararlarının uygulanmamasından söz edilebilmesi mümkün olmadığı gibi, yargı kararlarının uygulanmasının zorunlu olduğunun belirtilmesine de gerek bulunmamaktadır. Bu nedenle Anayasanın 138. maddesinde yer alan düzenlemeyi bir ?hatırlatma? olarak kabul etmek mümkündür. Aksi yöndeki uygulamaların Anayasa'nın 2. maddesinde yer alan ?hukuk devleti ilkesi?ne aykırılık oluşturacağı kuşkusuzdur. Mahkeme kararlarının uygulanması, hukuk devleti ilkesinin doğal bir gereğidir.Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6/1. maddesinde, herkesin medeni hak hükümlülüklerinin karara bağlanmasını bir yargı yerinden isteme hakkına sahip olduğu belirtilmiş olup yasaların bağlayıcılığı ve hukukun üstünlüğü değerleri etrafında şekillenen hukuk devleti ilkesinin gerekleri arasında yargı kararlarının uygulanması da önemli bir yere sahiptir ve kuşkusuz, yargı kararlarının uygulanması, etkin bir yargısal korumanın, hukuk devletinin ve hukuki güvenlik ilkesinin de göstergelerindendir. Yargı kararlarının yerine getirilmesini sağlama yükümlülüğünü adil yargılanma hakkı kapsamında da değerlendirmek mümkündür.Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 12.12.2006 günlü (Dildar ? Türkiye) kararında da; herhangi bir mahkeme tarafından verilen bir kararın uygulanması, 6. maddenin amaçları bağlamında ?yargılama?nın bütünleyici bir parçası olarak görülmesi gerektiğini, yargı kararlarına ?uygun hareket etmek amacıyla? gerekli önlemleri almak için önemli bir süre gecikmekle, AİHS'nin 6/1. maddesinin ihlal edildiği vurgulanmıştır.Bir hukuk devletinde yargı kararlarının uygulanmaması hallerine rastlanabilmesi mümkün olmakla birlikte, bu durumun yerleşik bir uygulama halini almaması gerektiği kuşkusuzdur. Hukuk sistemimizde yargı kararlarının uygulanmaması eylemi, cezai, hukuki ve idari yaptırımlara tâbidir. Yargı kararlarının uygulanmaması eylemlerine sıklıkla rastlanılması ise hukuk düzenimiz bakımından bu anlamda bir sorunun varlığını ortaya koymaktadır.Tez çalışmasının sonuç kısmında yargı kararlarının yerine getirilmesinin zorunluluğuna ilişikin genel bir değerlendirme yapılarak, idari yargı kararlarının uygulanmasını sağlamaya yönelik alınabilecek yeni yasal düzenlemelere ve mevcut düzenlemelerin daha verimli kullanılabilmesine yönelelik açıklamalara yer verilmiştir

Abstract:
As it is inconceivable to have judicial decisions not implemented in a state of law, there is no need to state that court rulings must be duly executed. In this framework, it is possible to read Article 138 of the constitution as a mere reminder. Any practice to the contrary would by every means contradict with the rule of law as stipulated in Article 2. It is, as such, a necessity of the rule of law to get court rulings implemented.Article 6/1 of the European Convention of Human Rights clearly states that everyone is entitled to ask for adjudication of a case pertaining to his/her civil rights and responsibilities.  Implementation of court rulings is of great importance as a requirement for a state of law, since state officials at all times must be bound by the laws.  There is therefore no doubt that implementation of court rulings is a strong indicator of an effective mechanism of judicial protection, the principle of certainty and predictability of law and hence, a state of law. It is also possible to see implementation of court rulings in the context of the right to a fair trial. It is noted in the decision by the European Court of Human Rights on Dildar vs. Turkey (dated December 12, 2006) that implementation of the ruling by a court must be seen as an integral part of the judicial process for the purposes of Article 6. On the other hand, it is also emphasized in the same decision that by deferring substantially in taking the necessary measures to ?act in accordance with? the court rulings, article 6/1 of the European Convention on Human Rights is violated.  Although there might be some instances where implementation of court rulings runs late, it is obvious that such instances cannot be allowed to amounting to the status of established practice in a state of law. In Turkish legal system, non-implementation of court rulings is subject to criminal, legal and administrative penalties. The fact that non-implementation of such rulings are rather common indicates that there is a serious problem in Turkish legal order. In the conclusion of this thesis, a general assessment on the necessity for the implementation of court rulings is made. In this context, propositions are put forward for new legal arrangements to ensure effective implementation of administrative courtrulings and the ways by which a more efficient use of the existing arrangements could be made.