Şemseddin Sami'nin Küçük Kamus-ı Fransevi adlı Fransızca-Türkçe sözlüğünün Transkripsiyonu
The Transcription of Şemseddin Sami's French-Turkisch Dictionary Called "Küçük Kamus-ı Fransevi"
Yazar: UĞUR AKIL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH KAYA
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation
Dizin: Fransız edebiyatı = French literature ; Fransızca = French language ; Kamus-ı Fransevi = Kamus-ı Fransevi ; Sözlük = Dictionary ; Türkçe = Turkish ; Çeviri = Translation ; Şemseddin Sami = Şemseddin Sami

Özet:
Bir dili öğrenebilmek için sözlüklerin önemi çok büyüktür. Türk dilinde Divanü Lügati't-Türk adlı eserden bugüne dek yüzlerce sözlük yazılmıştır. Bu sözlükler Türkçeden Türkçeye olabildiği gibi; Türkçeden yabancı dile tek yönlü; yabancı dilden Türkçeye tek yönlü; hem Türkçeden yabancı dile, hem de yabancı dilden Türkçeye çift yönlü şekilde olagelmiştir. Ayrıca manzum ve mensur olmak üzere her iki türde sözlükler yazılagelmiştir. Bu sözlüklerin hepsi kültür hayatımız için ayrı öneme sahiptir.

Karahanlı Türklerinin İslamiyeti kabulünden 1839 yılındaki Tanzimat Fermanı dönemine kadar en çok sözlüğü hazırlanan diller Arapça ve Farsça olmuştur. 1839 yılından sonra ise bu dillerin yerini batı dilleri almıştır. Batı dilleri içerisinde en çok sözlüğü hazırlanan başlıca diller de Fransızca ve İngilizce olmuştur.
Tanzimat'ın fermanı olan 1839 ile Cumhuriyetin ilanı olan 1923 dönemi arasındaki katalog taramalarında bu döneme ait 50'den fazla sayıda Fransızcadan Osmanlı Türkçesine ve Osmanlı Türkçesinden Fransızcaya sözlük kaydına rastlanmaktadır. İnceleyeceğimiz eser büyük dilci Şemsettin Sami'nin "Küçük Kamus-ı Fransevi" adlı 7+651+5 sayfalık Fransızcadan Osmanlı Türkçesine sözlüğüdür. 1839-1923 arasında hazırlanmış Fransızca-Türkçe ve Türkçe-Fransızca sözlükler kısaca tanıtılacaktır. Daha sonra Şemsettin Sami'nin "Küçük Kamus-ı Fransevî" adlı eserinin tam metin halinde transkripsiyonu yapılacaktır.
Anahtar Kelimeler: Fransızca, Küçük Kamus-ı Fransevî, sözlük, Şemseddin Sami, Türkçe.

Abstract:
Dictionaries are very important while learning a new language. Hundreds of dictionaries have been written from Divanü Lügati't-Türk up to now. As far as these dictionaries take place from Turkish to Turkish; from Turkish to a foreign language; from a foreign language to Turkish or both from Turkish to foreign language and foreign language to Turkish. Moreover; it is about poetic and prose, both type of word has been written. All of these dictionaries have great importance for our cultural life. 
Until from the acceptance of Islam for Karahan State and The Rescript of Gülhane in 1839, Arabic and Persian had been the most prepared dictionaries. After 1839 west languages supplanted these languages. French and English were the principal languages which had the most prepared dictionaries.  
It is found that more than fifty dictionaries record which were from French to Ottoman Turkish and from Ottoman Turkish to French in catalog scanning between the rescript of Gülhane and the proclamation of the Republic of Turkey. The work we will analyze is the dictionary, which is the 7+651+5 pages from French to Ottoman Turkish of the great linguist Şemsettin Sami. 
In this work French - Turkish and Turkish-French dictionaries prepared between 1839-1923 will be briefly introduced. After that Şemsettin Sami's dictionary which is called " Küçük Kamus-i Fransevi" will be transcribed in full text.
Key words: French, Küçük Kamus-ı Fransevi, dictionary, Şemsettin Sami, Turkish.