Akciğer kanseri nedeniyle neoadjuvan kemoterapi sonrası cerrahi rezeksiyon uygulanmış hastaların değerlendirilmesi
Evaluation of patients who underwent surgical resection after neoadjuvant chemotherapy for lung cancer
Yazar: MÜSLÜM GÖKHAN BASKAN
Danışman: DOÇ. DR. SELİM ŞAKİR ERKMEN GÜLHAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer neoplazmları = Lung neoplasms ; Cerrahi = Surgery ; Kemoterapi-adjüvant = Chemotherapy-adjuvant ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Postoperatif komplikasyonlar = Postoperative complications ; Sağkalım = Survival

Özet:
Akciğer kanseri tedavisinde cerrahi, kemoterapi (kt), radyoterapi (rt) ve tüm bunların kombinasyonlarından oluşturalan tedavi yöntemleri kullanılmaktadır. Lokal olarak ilerlemiş küçük hücreli dışı akciğer kanserinin tedavisinde preoperatif kemoterapi ve radyasyon ayrı ayrı veya kombinasyon halinde uygulanmıştır. Tüm bu tedavi prosedürlerinin kendilerine ait komplikasyonlarıda ayrı bir konu başlığıdır. Çalışmamızda neoadjuvan kemoterapi sonrası akciğer rezeksiyonu uygulanan hastalar ile direkt cerrahi rezeksiyon uygulanan hastaların postoperatif komplikasyonları karşılaştırmalı olarak değerlendirildi. 
Gereç ve Yöntem
T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Ankara Atatürk Sanatoryum Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde Ocak 2015- Aralık 2020 tarihleri arasında akciğer kanseri nedeniyle, neoadjuvan kemoterapi sonrası cerrahi rezeksiyon uygulanmış 69 hastanın 25'ine pnömonektomi, 19'una üst lobektomi, 11'ine alt lobektomi, 6'sına bilobektomi inferior, 5'ine bilobektomi süperior, 2'sine sleeve üst lobektomi ve 1'ine sleeve alt lobektomi uygulanmış ve aynı hasta sayısında ve aynı rezeksiyon çeşidi sayısında; yaş ve komorbid özellikler bakımından benzerlik gösteren neoadjuvan kemoterapi almamış olan hastalar toplanarak bilgilerine dosya ve hastane bilgi yönetim sistemi üzerinden eksiksiz olarak ulaşılabilinen hastaların elde edilen verileri ve postoperatif komplikasyonları, sağkalım, nüks ve evreleri karşılaştırılarak retroprospektif olarak incelendi. Çalışmaya kontrol grubuyla beraber 50 pnömonektomi, 38 üst lobektomi, 22 alt lobektomi, 12 bilobektomi inferior, 10 bilobektomi superior, 4 sleeve üst lobektomi ve 2 sleeve alt lobektomi hastası olmak üzere toplam 138 hasta dahil edildi. 
Çalışmaya gerekli bilgilerine tam olarak ulaşılamayan 32 hasta, daha önce opere olup adjuvan kt aldıktan sonra yeni ortaya çıkmış lezyon nedeniyle neoadjuvan kt verilip re-opere edilen 12 hasta, hastanemizde neoadjuvan kt sonrası opere edilen ancak postoperatif takibi dış merkezde yapılan ya da takibi yapılamayan 20 hasta bu çalışmaya dahil edilmedi. 
Bulgular
Neoadjuvan kemoterapi almış hastalarda eksitus oranı %20,3 ile anlamlı şekilde daha düşük bulunmuştur (X2=5,864, p=0,015). Neoadjuvan kemoterapi almış hastalarda nüks gelişme oranı anlamlı şekilde daha yüksek tespit edilmiştir (X2=4,632, p=0,031). Transfüzyon gerektiren hemoraji gelişen hasta sayısı, neoadjuvan kemoterapi almış hastalarda %58,6 oran ile daha yüksek oranda gözlenmesine rağmen fark anlamlı bulunmamıştır (p=0,296). Postoperatif enfeksiyon, neoadjuvan kemoterapi almış hastalarda %56,3 ile daha yüksek oranda gözlenmesine rağmen fark anlamlı bulunmamıştır (p=0,651). Bronkoplevral fistül gelişen hastaların tamamını neoadjuvan kemoterapi almış hastalar oluştururken, gelişmeyenlerde neoadjuvan kemoterapi alma oranı ise %48,9 olarak bulunmuş olup fark anlamlı değildir (p=0,08). Kardiyak komplikasyon gelişme oranı, neoadjuvan kemoterapi almış hastalarda %56,7 ile daha yüksek oranda gözlenmesine rağmen fark anlamlı bulunmamıştır (p=0,409). Şilotoraks gelişen hastaların tamamını neoadjuvan kemoterapi almış hastalar oluştururken, gelişmeyenlerde neoadjuvan kemoterapi alma oranı ise %49,3 olarak bulunmuş olup fark anlamlı değildir (p=0,154). Yara yeri erodasyonu olan hastaların tamamını neoadjuvan kemoterapi almış hastalar oluştururken,erodasyon olmayan hastalarda neoadjuvan kemoterapi alma oranı ise %48,9 olarak bulunmuş olup fark anlamlı değildir (p=0,08). Revizyon yapılan hastalarda neoadjuvan kemoterapi alma oranı %40,0 olarak bulunurken, revizyon yapılmayanlarda bu oran %50,4 olarak bulunmuş olup fark anlamlı değildir (p=0,649). Ampiyem gelişen hastaların tamamını neoadjuvan kemoterapi almış hastalar oluştururken, gelişmeyenlerde neoadjuvan kemoterapi alma oranı ise %48,5 olarak bulunmuş olup anlamlı bir fark tespit edilmiştir (X2=4,119, p=0,042). Neoadjuvan kemoterapi almış hastaların hastane yatış süre ortanca değerleri 14(6-46) gün ile almayanlardan anlamlı şekilde daha yüksek tespit edilmiştir (Z=-6,046-p=0,000). Neoadjuvan kemoterapi almış hastaların ameliyat süreleri 300 (145-540) dakika ile almayanlardan [270(465-405) dk] daha yüksek tespit edilmiştir (Z=-3,717-p=0,000). Neoadjuvan kemoterapi almış hastaların postoperatif sıfırıncı gün drenaj miktarları 250 (0-800) cc ile almayanlardan [200 (0-500) cc] anlamlı şekilde daha yüksek tespit edilmiştir (Z=-2,177-p=0,029). 1 yıllık sağkalım %92,8 ile neoadjuvan kemoterapi almış hastalarda almamış hastalara (%78,3) göre anlamlı şekilde daha yüksek tespit edilmiştir (X2=5,847-p=0,016). 3 yıllık sağkalımı tamamlayan hastaların %52,3'ü neoadjuvan kemoterapi almış hastalardan oluşurken, %47,7'si almayan hastalardan oluşmakta olup aralarında anlamlı bir fark gözlenmemiştir (p=0,715). Neoadjuvan kemoterapi almış hastaların 30 günlük mortalite oranları anlamlı şekilde düşüktür ( X2=5,188-p=0,023). Neoadjuvan kemoterapi almış hastaların 90 günlük mortalitesi anlamlı olarak daha düşük tespit edilmiştir (X2=3,762-p=0,050). 
Sonuç
Çalışmamızda neoadjuvan kemoterapinin kontrol grubuna göre postoperatif komplikasyonları anlamlı olarak arttırmayarak neoadjuvan kemoterapi verilmesi gereken durumlarda korkmadan uygulanabilir. 
Anahtar kelimler: Neoadjuvan kemoterapi, Postoperatif komplikasyon,
Sağkalım

Abstract:
In the treatment of lung cancer, treatment methods consisting of surgery, chemotherapy (kt), radiotherapy (rt) and combinations of all these are used. Preoperative chemotherapy and radiation have been administered separately or in combination in the treatment of locally advanced non-small cell lung cancer. Complications of all these treatment procedures are also a separate topic. In our study, postoperative complications of patients who underwent lung resection after neoadjuvant chemotherapy and those who underwent direct surgical resection were evaluated comparatively. 
Materials and methods
Between January 2015 and December 2020, of 69 patients who underwent surgical resection after neoadjuvant chemotherapy for lung cancerat Ankara Atatürk Sanatoryum Chest Diseases and Thoracic Surgery Practice and Research Hospital to Health Sciences University, 25 pneumonectomy, 19 upper lobectomy, 11 lower lobectomy, 6 bilobectomy inferior, 5 bilobectomy superior, 2 sleeve upper lobectomy and 1 sleeve lower lobectomy were performed in the same number of patients and in the same number of resection types; Patients who did not receive neoadjuvant chemotherapy who were similar in terms of age and comorbid characteristics were collected and the data obtained from the patients, whose information could be accessed completely through the file and hospital information management system, and postoperative complications, survival, recurrence and stages were compared and retrospectively analyzed. A total of 138 patients including the control group, 50 pneumonectomy, 38 upper lobectomy, 22 lower lobectomy, 12 bilobectomy inferior, 10 bilobectomy superior, 4 sleeve upper lobectomy and 2 sleeve lower lobectomy patients were included in the study. 
32 patients, whose necessary information for the study could not be fully reached, 12 patients who were operated before and who were reoperated for neoadjuvant CT due to a newly emerged lesion after receiving adjuvant chemothraphy, 20 patients who were operated after neoadjuvant chemothraphy in our hospital but whose postoperative follow-up was performed in another center or could not be followed-up were not included in this study. 
Findings
The rate of outcome with surveillance exitus was found to be significantly lower at 20.3% in those receiving neoadjuvant chemotherapy (X2=5,864, p=0,015). The recurrence rate was found to be significantly higher in patients receiving neoadjuvant chemotherapy(X2=4,632, p=0,031). Although intraoperative bleeding was observed with a higher rate of 58.6% in those receiving neoadjuvant chemotherapy, the difference was not significant(p=0,296). Although postoperative infection was observed with a higher rate of 56.3% in those receiving neoadjuvant chemotherapy, the difference was not significant(p=0,651). While all of the patients who developed bronchopleural fistula received neoadjuvant chemotherapy, the rate of receiving neoadjuvant chemotherapy was found to be 48.9% in those who did not, and the difference was not significant(p=0,08). Although the rate of development of cardiac complications was higher with 56.7% in those receiving neoadjuvant chemotherapy, the difference was not significant(p=0,409). While all of the patients who developed chylothorax received neoadjuvant chemotherapy, the rate of receiving neoadjuvant chemotherapy was found to be 49.3% in those who did not, and the difference was not significant(p=0,154). While all patients with eroded wounds received neoadjuvant chemotherapy, the rate of receiving neoadjuvant chemotherapy was found to be 48.9% in non-eroded patients, and the difference was not significant(p=0,08). While the rate of receiving neoadjuvant chemotherapy was found to be 40.0% in patients who underwent revision, this rate was found to be 50.4% in patients who did not undergo revision, and the difference is not significant(p=0,649). While all of the patients who developed empyema received neoadjuvant chemotherapy, the rate of receiving neoadjuvant chemotherapy was found to be 48.5% in those who did not, and a significant difference was detected(X2=4,119, p=0,042). The median length of hospital stay of those who received neoadjuvant chemotherapy was 14(6-46) days and was found to be significantly higher than those who did not(Z=-6,046-p=0,000). The operation time of those who received neoadjuvant chemotherapy was found to be 300 (145-540) minutes and higher than those who did not 270 (465-405)(Z=-3,717-p=0,000). The postoperative zero-day drainage amounts of those who received neoadjuvant chemotherapy were found to be significantly higher with 250 cc (0-800) than those who did not 200 cc (0-500)(Z=-2,177-p=0,029). 1-year survival was found to be significantly higher in patients who received neoadjuvant chemotherapy with 92. 8% compared to patients who did not (78.3%)(X2=5,847-p=0,016). While 52.3% of the patients who completed the 3-year survival were patients who received neoadjuvant chemotherapy, 47.7% were patients who did not, and no significant difference was observed between them(p=0,715). Patients receiving neoadjuvant chemotherapy have significantly lower 30-day mortality rates ( X2=5,188-p=0,023). Patients who received neoadjuvant chemotherapy had a significantly lower 90-day mortality(X2=3,762-p=0,050). 
Conclusion
In our study, neoadjuvant chemotherapy can be applied without fear in cases where neoadjuvant chemotherapy does not significantly increase postoperative complications compared to the control group. 
Keywords: : Neoadjuvant chemotherapy, Postoperative complication,
Survival