Ailevi akdeniz ateşi hastalarında huzursuz bacak sendromu varlığı ve bunun anksiyete, yaşam ve uyku kalitesi üzerine etkileri
Restless leg syndrome in family mediterranean fever diseases and their effects on the anxiety, life and sleep quality
Yazar: RAHİME RUMEYSA GÜMÜŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MURAT TOPRAK
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Ailesel akdeniz ateşi = Familial mediterranean fever ; Anksiyete = Anxiety ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Huzursuz bacak sendromu = Restless legs syndrome ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
AMAÇ: Ailevi Akdeniz ateşi (AAA) tekrarlayan ateş ve serozitle giden bir otoinflamatuvar hastalıktır. Huzursuz bacak sendromu (HBS); bacaklarda rahatsız edici hisler ve dinlenme sırasında bu hislerin giderilmesi için kontrol edilemeyen bacakları hareket ettirme dürtüsü ile karakterize bozukluktur.  HBS'nin sekonder nedenleri arasında romatolojik hastalıklar da bulunmaktadır ve biz çalışmamızda AAA hastalarında HBS sıklığını ve bunun anksiyete, yaşam ve uyku kalitesi üzerine etkilerini incelemeyi amaçladık.
GEREÇ-YÖNTEM: Çalışmaya 65 AAA hastası ve 65 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Çalışmaya katılan bireyler Uluslararası HBS Çalışma Grubu (UHBSÇG) tanı kriterleri doğrultusunda HBS açısından değerlendirildi. HBS tanısı alanlara UHBSÇG şiddet ölçeği uygulandı. Hasta ve kontrol grupları Beck Anksiyete Envanteri (BAE), Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi, Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Kısa Form (WHOQOL BREF) ölçeğiyle değerlendirildiler.
BULGULAR: İki grup arasında yaş ve cinsiyet açısından istatiksel olarak anlamlı fark yoktu (p>0,05). Hasta grubundaki bireylerden 8'i (%12,3), kontrol grubundaki bireylerden 4'ü (%6,2) HBS tanısı aldı. Hasta grubunda HBS tanısı alanların UHBSÇG şiddet ölçeği ortalaması 22,25 iken kontrol grubundakilerin ortalaması 21,25'dir. İki grup karşılaştırıldığında HBS görülme sıklığı ve şiddeti açısından fark anlamsız bulundu (p>0,05). AAA hastalarında HBS görülme sıklığının yaş ile beraber arttığı bulundu (p<0,05). Hasta grubunda HBS tanısı alanların total PUKİ ortalamaları HBS tanısı almayanlardan anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0,05). PUKİ alt bileşenlerinden öznel uyku kalitesi ve uyku bozukluğu puan ortalamaları hasta grubunda HBS tanısı alanlarda almayanlara göre anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0,05). Hasta grubunda HBS tanısı alanlar ve almayanlar arasında BAE ve WHOQOL BREF ortalamaları açısından anlamlı farklılık bulunmadı (p>0,05). Ayrıca hasta grubun BAE ortalamaları, kontrol grubunun WHOQOL BREF bedensel alan ortalamaları anlamlı yüksek bulunurken (p<0,05), ruhsal alan ve çevresel alan ortalamaları arasında anlamlı fark yoktu (p>0,05).
SONUÇ: AAA hastalarında HBS sıklığı ve şiddeti normal popülasyona benzer orandadır. Literatürde bu konu ile ilgili ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar kelimeler: Ailevi akdeniz ateşi, huzursuz bacak sendromu, UHBSÇG şiddet skalası

Abstract:
OBJECTIVE: Familial Mediterranean fever (AAA) is an auto-inflammatory disease with recurrent fever and serosite. Restless leg syndrome (RLS); is a characteristic disorder with causing feelings on the legs and uncontrolled  impulsive movement of the legs to relieve these feelings during rest. Rheumatologic diseases are also among the secondary causes of RLS and we aimed to investigate the frequency of RLS in FMF patients and its effects on anxiety, sleep and quality of life.
MATERIAL-METHOD: 65 FMF patients and 65 healthy volunteers were included in the study. Individuals participating in the study were evaluated about RLS according to the diagnostic criteria of the International RLS Working Group (IRLSSG).  IRLSSG severity scale was applied to people who were diagnosed RLS. Patients and control groups were assessed by Beck Anxiety Inventory (BAI), Pitsburg Sleep Quality Index, and the World Health Organization Quality of Life Short Form (WHOQOL BREF) scale.
RESULTS: There was no statistically significant difference between two groups in terms of age and gender (p> 0,05). Eight (12,3%) of the patients in the patient group and 4 (6,2%) of the individuals in the control group were diagnosed with RLS. In the patient group, the mean of IRLSSG severity scale was 22.25, while the mean score in the control group was 21.25. When the two groups were compared, the difference in the frequency and severity of HBS was not significant (p> 0,05). The incidence of RLS in FMF patients was found to increase with age (p <0,05). In the patient group, the total PSQI averages were significantly higher in patients diagnosed with RLS than patient without RLS (p <0.05). The mean scores of subjective sleep quality and sleep disorder were significantly higher in patient who had RLS than people who weren't diagnosed RLS in the patient group(p <0,05). There was no significant difference between patient with RLS and patient without RLS about BAI and WHOQOL BREF averages (p> 0,05). In addition, BAI averages in patient group and WHOQOL BREF physical area averages in control group were significantly higher (p <0,05) and there was no significant difference between psychological and environmental averages (p> 0.05).
CONCLUSION: The frequency and severity of RLS in FMF patients is similar to the normal population. There is need for further studies on this subject for the literature.

Key words: familial mediterranean fever, restless leg syndrome, IRLSSG severity scale