Tanzimat Dönemi Türk edebiyatı hikâye ve romanlarında görülen intiharlar üzerine psikanalitik bir bakış denemesi
A psychoanalytic perspective on the suicides in stories and novels of the Tanzimat Period in Turkish literature
Yazar: TUBA ÇATIR ERUZUNDAL
Danışman: PROF. DR. NURCAN ŞEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Tanzimat Dönemi, Türk toplumunda kültürel ve toplumsal değişmelere zemin hazırlayan bir dönemdir. Bu dönemde gerçekleşen edebî değişimler, edebiyat eserlerinde yeni temaların işlenmesine neden olur. Bu çalışma, Tanzimat Dönemi Türk edebiyatında hikâye ve roman türlerinde intihar eden karakterlerin intihar sebeplerinin psikanalitik bağlamda incelenmesi amacıyla hazırlanmıştır. 
Bu kapsamda, Tanzimat Dönemi'nde yazılmış olan hikâye ve romanlarda intihar ettiği tespit edilen karakterlerin bu eylemi gerçekleştirme sebepleri, Sigmund Freud'un ortaya koyduğu psikanalitik kuram çerçevesinde değerlendirilirken aynı zamanda onun çalışmalarını genişleten Jacques Lacan'ın fikirleri bağlamında ele alınmıştır. 
Bu çalışmada ele alınan altı hikâyede dokuz karakterin, on bir romanda ise on altı karakterin intihar ettiği tespit edilmiştir. Bu eserlerin çoğunda karakterlerin intihar etme sebebi kimlik inşasının tamamlanamaması ve bunalımıyken bazılarında da arzu nesnesinin kaybı, Öteki'yi reddetme ve anneye geri dönüş arzusu olarak öne çıkmaktadır. 
Çalışmanın "İntihar, Edebiyat ve Psikanaliz" başlıklı bölümünde intihar kavramı ve tarihçesinin yanı sıra intihar kavramının edebiyat ve psikanaliz ile bağlantısı incelenmiştir. "Tanzimat Dönemi Hikâye ve Romanlarında İntihar Eden Karakterler" başlıklı bölümde ise bu türlerde müntehir karakterlerin intihar etme sebepleri psikanalitik bağlamda ele alınmıştır. Bu çalışmada araştırma ve inceleme yöntemleri kullanılarak hikayeler ve romanların tespiti, ardından da intihar eden karakterlerin değerlendirmesi yapılmıştır.

Abstract:
The Tanzimat Period constitutes a pivotal era in Turkish society, providing a fertile ground for cultural and societal transformations. The literary paradigm shifts during this epoch engendered the exploration of novel themes within literary works. This thesis aims to scrutinize the psychoanalytic underpinnings of suicide among characters in the story and novel genres of Turkish literature during the Tanzimat Period.
Within this analytical framework, the motivations behind characters resorting to suicide in stories and novels penned during the Tanzimat Period are systematically assessed through the lens of Sigmund Freud's psychoanalytic theory. Concurrently, the study incorporates the perspectives of Jacques Lacan, thereby extending and enriching the psychoanalytic discourse initiated by Freud.
The empirical analysis reveals that nine characters in six stories and sixteen characters in eleven novels engage in suicidal acts. Predominantly, the rationale for characters' suicidal tendencies is attributed to the thwarted construction of identity and the existential turmoil therein. Moreover, a subset of works emphasizes the salience of factors such as the loss of the object of desire, rejection of the Other, and an underlying desire for maternal reversion.
The study is structured into two key sections. The first, titled "Suicide, Literature, and Psychoanalysis," critically examines the historical trajectory and conceptual intricacies of suicide, elucidating its intricate interplay with both literature and psychoanalytic theory. Subsequently, the second section, "Characters Committing Suicide in Tanzimat Period Stories and Novels," rigorously dissects the psychoanalytic dimensions underpinning the motivations for suicide among characters in these genres. Employing meticulous research and analytical methodologies, the study systematically identifies pertinent stories and novels, culminating in a nuanced analysis of the characters who succumb to suicide.