COVİD-19 ile enfekte olan hastalarda inflamatuvar göstergelerin vitamin B12 düzeyi ile ilişkisi
Relationship between inflammatory indicators and vitamin B12 levels in  patients infected with COVİD-19
Yazar: MEVLÜT YAZLIK
Danışman: PROF. DR. MEHMET ASLAN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Enfeksiyonlar = Infections ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Vitamin B 12 = Vitamin B 12 ; İmmün sistem = Immune system ; İnflamasyon = Inflammation ; İnflamatuar belirteçler = Inflammatory markers

Özet:
Amaç: COVİD-19 hastalarının takipleri sırasında kan parametrelerinden yararlanarak 
prognoz hakkında fikir sahibi olabiriz. Genel olarak kan parametrelerinden C-reaktif 
protein(CRP), ferritin, koagulasyon markerları ve hemogram parametreleri kullanılmaktadır.
COVİD-19‟un tedavisinde spesifik bir ajan kullanılmamaktadır ve bu da bağışıklık sisteminin 
önemini ortaya koymaktadır. Bilindiği üzere vitamin B12 bağışıklı sisteminde çok önemli role 
sahip bir vitamindir. Bu hastalıkta vitamin B12 ile ilgili çok az çalışma mevcuttur. Bu 
bilgilerden yola çıkarak COVİD-19 ile enfekte olan hastaların kan parametrelerinin vitamin B12
ile olan korelasyonu incelendi.
Gereç ve Yöntemler: Bu çalışmada Şubat 2021-Aralık 2021 tarihleri arasında 
Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi‟nde yatarak tedavi alan hastaların demografik, klinik, 
laboratuvar özellikleri, toraks BT ve nazofarengiyal PCR sonucu ile COVİD-19 tanısı konulan 
100 hastanın dosyaları retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Çalışmamızda hastalar PCR, 
toraks BT ve vitamin B12 düzeylerine göre gruplara ayrıldı. Hemogram değerleri, vitamin B12, 
ferritin, fibrinojen ve CRP gibi inflamatuvar belirteçler çalışıldı ve her bir hasta için nötrofil 
lenfosit oranı (NLR) hesaplandı. Toraks BT bulguları deneyimli radyologlar tarafından 
değerlendirildi ve RSNA (Kuzey Amerika Radyoloji Derneği) ya göre tipik, atipik ve belirsiz
gruplara ayrıldı.
Bulgular: PCR pozitif ve PCR negatif gruplar arasında cinsiyet, yaş, serum MPV
(Ortalama trombosit hacmi), PDV (Trombosit dağılım genişliği), lenfosit, trombosit, CRP, ferritin, 
fibrinojen ve PT-INR istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktu (hepsi; p>0.05). PCR pozitif ve 
negatif hastaların ortalama nötrofil, lökosit, d-dimer düzeyleri karşılaştırıldığında istatistiksel 
olarak anlamlı bir fark tespit edilmiştir (hepsi; p<0.05). PCR pozitif olan hastalarda nötrofil, 
lökosit ve d-dimer daha düşük olduğu tespit edildi. Vitamin B12 düzeyi düşük ve normal olan 
gruplar arasında cinsiyet, yaş, ortalama MPV, PDV, nötrofil, trombosit, CRP, lökosit, ferritin, 
IX
fibrinojen, d-dimer ve PT-INR düzeyleri karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir fark 
tespit edilmemiştir (hepsi: p>0.05). Vitamin B12 düzeyi düşük ve normal olan hastaların 
ortalama lenfosit düzeyler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmiştir (p>0.05). 
Vitamin B12 düşük olan hastalarda lenfosit düzeyi daha yüksek tespit edilmiştir. RSNA‟ya göre 
atipik grupta diğer iki gruba göre lökosit, trombosit ve nötrofil düzeyleri istatistiksel anlamlı bir 
fark tespit edildi (sırası ile p=0.011, p=0.022 ve p=0.008). Ayrıca belirsiz grupta diğer iki gruba 
göre PDW ve MPV düzeyleri istatistiksel anlamlı bir fark tespit edildi (sırası ile p=0.033 ve 
p=0.040). Ancak RSNA‟ya göre gruplar arasında CRP, ferritin, NLR ve lenfosit değerlerine 
göre istatistiksel anlamlı bir fark tespit edilmedi (hepsi için; p>0.05). 
Sonuçlar: Gruplar arasında PCR pozitif olan hastalarda nötrofil, lökosit ve d-dimer 
daha düşük olduğu tespit edildi. Ayrıca vitamin B12 düşük olan hastalarda lenfosit düzeyi daha 
yüksek tespit edilmiştir. Çalışmada vitamin B12 ile enfeksiyon göstergelerin arasında 
korelasyon tespit edilmedi ancak bu çalışmayı ileri yaş (60 yaş üstü) ve komorbit hastalıkları 
olan yoğun bakım hastaları arasında yapmış olsaydık daha anlamlı sonuçlar elde 
edebileceğimizi düşünüyoruz. Bundan dolayı bu konuya tam açıklık getirebilmek için daha 
kapsamlı çalışma yapılması gerektiği kanaatindeyiz.

Abstract:
Objective: We can have an idea about the prognosis by using blood parameters during the
follow-up of COVİD-19 patients. Generally, blood parameters such as C-reactive protein 
(CRP), ferritin, coagulation markers and hemogram parameters are used. No specific agent is 
used in the treatment of COVİD-19, which demonstrates the importance of the immunesystem. 
As it is known, vitamin B12 is a vitamin that has a very important role in the immunesystem. 
There are very few studies on vitamin B12 in this disease. Based on this information, the
correlation of blood parameters of patients infected with COVİD-19 with vitamin B12 was
examined.
Material and Methods: In this study, the files of 100 patients diagnosed with COVİD-19 
were evaluated retrospectively, based on demographic, clinical, laboratory characteristics, 
thorax CT and nasopharyngeal PCR results of patients who received inpatient treatment at 
Yüzüncü Yıl University Faculty of Medicine between February 2021 and December 2021. In 
our study, patients were divided into groups according to their PCR, thorax CT and vitamin B12 
levels. Hemogram values, inflammatory markers such as vitamin B12, ferritin, fibrinogen and 
CRP were studied and the neutrophil lymphocyte ratio (NLR) was calculated for each patient. 
Thoracic CT findings were evaluated by experienced radiologists and divided into typical, 
atypical and indeterminate groups according to the RSNA (North AmericanSociety of 
Radiology).
Results: There was no statistically significant difference between PCR positive and PCR 
negative groups in terms of gender, age, serum MPV (Mean platelet volume), PDV (Platelet
distribution width), lymphocyte, platelet, CRP, ferritin, fibrinogen and PT-INR (all; p>0.05). A 
statistically significant difference was found when the mean neutrophil, leukocyte, and d-dimer
levels of PCR positive and negative patients were compared (all; p<0.05). It was determined
that neutrophils, leukocytes and d-dimer were lower in PCR positive patients. When gender, 
XI
age, mean MPV, PDV, neutrophil, platelet, CRP, leukocyte, ferritin, fibrinogen, d-dimer and 
PT-INR levels were compared between groups with low and normal vitamin B12 levels, no
statistically significant difference was found (all; p >0.05). A statistically significant difference
was found between the mean lymphocyte levels of patients with low and normal vitamin B12 
levels (p>0.05). Lymphocyte levels were found to be higher in patients with low vitamin B12
levels. A statistically significant difference was found in leukocyte, thrombocyte and neutrophil
levels in the atypical group according to RSNA compared to the other two groups (p=0.011, 
p=0.022 and p=0.008, respectively). In addition, a statistically significant difference was found 
in the PDW and MPV levels in the indeterminate group compared to the other two groups 
(p=0.033 and p=0.040, respectively). However, there was no statistically significant difference
between the groups in terms of CRP, ferritin, NLR and lymphocyte values according to RSNA 
(forall; p>0.05).
Results: It was determined that neutrophils, leukocytes and d-dimer were found to be lower in 
PCR-positive patients among the groups, and lymphocyte levels were found to be higher in 
patients with low vitamin B12. No correlation was found between vitamin B12 and infection
indicators in the study, but we think that we would have obtained more meaningful results if we 
had conducted this study among advanced age (over 60 years) and intensive care patients with
comorbid diseases.