Selenyum ve organizmanın antioksidan kapasitesi ve tiroid hormon metabolizması arasındaki ilişkilerin araştırılması
Studies on the relationship of selenium with antioxidant capacity and thyroid hormon metabolism
Yazar: BELMA GİRAY
Danışman: PROF.DR. FİLİZ HINCAL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1999
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Guatr = Goiter ; Selenyum = Selenium ; Tiroid hormonları = Thyroid hormones ; İyot = Iodine

Özet:
IV ÖZET Bu çalışmada Doğu Karadeniz Bölgesinde, sahil şeridi dışında 2 yerleşim yeri, Maçka ve Şalpazarı ilçelerinde, lise öğrencilerinde palpasyonla guatr taramasını takiben basit rastgele örnekleme ile seçilen toplam 48 guatrlı çocukta tiroid hormon parametreleri (TT4, FT4, TT3, FT3, TSH); plazma selenyum, idrar iyot düzeyleri ve antioksidan enzim (GSHPx, SOD, CAT) aktiviteleri tayin edilmiştir. Sonuçlar yöre içinden aynı yöntemle seçilen ve yaş ve cinsiyet yönünden eşlenen 49 guatrsız sağlıklı çocuktan oluşan kontrol grubuyla karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Ayrıca Ankara'dan benzer bir popülasyondan seçilen ve sağlıklı 24 çocuktan oluşan bir grup yöre dışı kontrol denek kullanılmıştır. Guatr prevalansı Maçka'da %21.6, Şalpazarı'nda %50.1 oranında bulunurken, toplam guatr grupunda idrar iyot düzeyleri üzerinden yapılan evreleme %39.6 oranında ağır, %54.1 oranında orta ve % 4.2 oranında hafif iyot eksikliği olduğunu göstermiştir. Ölçülen 3 antioksidan enzim aktivitesinin, selenyum ve iyot düzeylerinin ve plazma TT4 ve FT4 düzeylerinin guatrlı grupta önemli ölçüde düşük olduğu bulunmuştur. Ayrıca yapılan ölçümlerde yöre sularının iyot içeriğinin düşük olduğu ( < 2.5 (j.g/L), yörede tüketilen mısır ve buğday örneklerinde Se düzeylerinin nispi olarak düşük olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Guatr, tiroid hormonları, selenyum, iyot, antioksidan enzimler, glutatyon peroksidaz, süperoksit dismutaz, katalaz.

Abstract:
ABSTRACT In this study, we have examined thyroid hormone parameters (TT4, FT4, TT3, FT3 and TSH), plasma selenium concentrations, urinary iodine levels and erythrocyte GSHPx, SOD and CAT activities in total of 48 goitrous high school children living in the two towns away from the coast line in the East Black Sea Region. Subjects were selected by a simple random sampling technique after a careful screen by neck palpation. Results were compared with those of total 49 non- goitrous high school children with the same age and sex. A group of 24 non- goitrous high school children from Ankara was used as an outside control group. Prevalance of goiter was determined to be 21.6 % in Maçka and 50.1 % in Şal pazarı. Evaluation of the total goiter group according to their urinary iodine levels showed that 39.6 % of the children had severe, 54.1 % had moderate and 4.2 % had mild iodine deficiency. Activities of all three antioxidant enzymes levels of plasma selenium, urinary iodine and plasma TT4 and FT4 were found to be significantly lower in the goiter group compare to both inside and outside control groups. In addition, iodine content of the drinking water in the endemic goiter region was extremely low ( < 2.5 \ig/L). Selenium content of corn and wheat consumed in the region was also measured as the main dietary selenium source and found to be relatively low. Key Words: Goiter, thyroid hormones, selenium, iodine, antioxidant enzymes, Glutathione peroxidase, superoxide dismutase, catalase