Protetik restorasyonların tedavi planlamasında ve uygulamasında kullanılan bilgisayar destekli dizayn ve üretim (cad-cam) yönteminin geneleksel yöntemle karşılaştırılması
(cad-cam) method with the conventional metod used in treatment planning and placement of the implant supported fixed prosthetic restorations for tatally edentulous patients
Yazar: GİZEM TABAR
Danışman: PROF.DR. ÇETİN SEVÜK
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Total dissizlik vakalarının implant destekli sabit protetik tedavi planlamasıgeleneksel yöntemde; agız-içi ve agız-dısı muayenenin görsel olarak yapılması,alveol kretinin elle palpasyonu, doku kalınlıgının ölçülmesi gibi klinikdegerlendirmeler ve genellikle panoramik röntgen yardımıyla yapılan radyolojikdegerlendirme sonucunda gerçeklestirilir. Yapılan tedavi planına uygun olarakoperasyon sırasında implantların lokalizasyonlarının dogru bir sekilde belirlenmesiamacıyla; hastanın alt ve üst çenelerinin etüd modellerinin saptanan dikey boyuttaartikülatöre alınarak, yapılan prefabrike akrilik dis diziminin duplikasyonundan eldeedilen bir cerrahi stent kullanılır. Günümüzde hastanın bilgisayarlı tomografiverilerini kullanarak implant tedavi planlamasını; implant tipi, sayısı, lokalizasyonuve etrafındaki kemigin anatomisi degerlendirilerek yapılmasına olanak saglayanmükemmel görüntüleme programları vardır. Son zamanlarda, Bilgisayar DestekliDizayn (CAD) ve Bilgisayar Destekli Üretim (CAM) yöntemi, tasarlanmıs olanimplant tedavi planının cerrahi prosedüre aktarılmasını da saglamıstır. Bu çalısmanınamacı; üst çene total dissizlik vakalarında implant destekli sabit protetik restorasyontedavi planlaması ve uygulamasında kullanılan CAD-CAM yöntemi ile gelenekselyöntemin; anatomik yapılara verilebilecek zararlar, implantların etrafındaki kemikyogunlugu degerleri, implant-protez iliskisi ve cerrahi süre bakımından in-vitroolarak karsılastırılmasıdır.Çalısmamızda, üst çene total dissizlige sahip olan ve implant destekli sabitprotez yaptırmak için klinigimize basvuran bir hastanın periapikal, panoramikradyografileri, bilgisayarlı tomografi, etüd modelleri ve diger dokumantasyonukullanıldı. Hastanın BT veileri alındı ve implant tedavi planı Simplant yazılımıkullanılarak yapıldı. Steriolitografik olarak üretilen üst çene modelinden elde edilen195epoksi reçine modeller üzerinde, çalısmaya gönüllü olarak katılan tecrübeli 7 cerrahtarafından, implant tedavi planlaması ve uygulaması, öncelikle geleneksel yöntem ileve daha sonra steriolitografik cerrahi kılavuzları kullanarak CAD-CAM yöntemi ileiki farklı sekilde gerçeklestirildi. Modeller BT'de tarandı ve BT verileri Simplantprogramına aktarıldı. Mimics programında hastanın üst çene kemigi ile modellerinçakıstırılmasından sonra Simplant programında ölçümler yapıldı.Çalısmamızın sonucuna göre, CAD-CAM yöntemi komsu anatomik yapılaraverilen iatrojenik zararları geleneksel yönteme göre istatistiksel olarak anlamlıderecede azalttıgı saptandı. Birden çok implant uygulamasında gerekli görülenminimum implantlar arası mesafe CAD-CAM yöntemi ile %100 saglanabilirken,geleneksel yöntem ile anlamlı derecede arzu edilmeyen yaklasma oldugu belirlendi.CAD-CAM yöntemi ile kemik yogunlugu bakımından implant yerlestirilecekbölgenin dogru seçildigi, gruplar arasında implantların etrafındaki kemik yogunlugudegerlerinin anlamlı derecede farklı olması ile kanıtlandı. Protez/implant oranı,lateral kuvvetler ve momentler bakımından iki yöntem arasında anlamlı farklılıkbulunamazken; CAD-CAM yöntemi ile implantların istenen yere yerlestirildigi,dolayısıyla protetik planın cerrahi prosedüre tam olarak aktarılmasını sagladıgı veböylelikle hem estetik hem periodontal riskleri önledigi tespit edildi. Ancakgeleneksel yöntemle implantların embrazür bölgelerine ve planlanandan farklı birbölgeye yerlestirilmesi nedeniyle hem estetik hem periodontal risklerin anlamlıolarak arttıgı saptandı. CAD-CAM yönteminin geleneksel yönteme göre, operasyonsüresini anlamlı olarak azalttıgı kanıtlandı.

Abstract:
In the conventional method of the implant supported fixed prosthetictreatment plan of an edentulous patient; the clinical evaluation is based on extra oraland intra oral visual examination, manual palpation of the alveolar bone, gaugingtissue thickness; and the radiological assessment is usually made by a panoramicradiograph. For an accurate localization of the implants placed according to thetreatment plan; a duplicate of the provisional wax set-up which is fabricated on thediagnostic models mounted into an articulator is used as a surgical guide during thesurgery. The excellent imaging modalities that exist today ensure making an implanttreatment plan, considering the type and number of implants, location andsurrounding anatomy by using the patients CT data. Recently, the CAD-CAMmethod achieves to transfer the simulated implant treatment plan to surgicalprocedure. The aim of this study is to compare the conventional method with theCAD-CAM method in planning and making an implant supported fixed prostheticrestoration of an edentulous maxilla in-vitro; as the iatrogenic damage to theanatomical structures, the bone quality values around the implants, prosthesisimplantrelations and surgery time.In our study, the periapical and panoramic radiographs, computedtomography, diagnostic models and other documentations of a patient who is havingan edentulous maxilla and applied to our clinic for implant supported fixed prosthetictreatment were used. CT scan of the patient was taken and implant treatmentplanning was performed in Simplant software. Then, implant treatment planning andsurgery were performed by 7 volunteered experienced surgeons on the epoxy resinmodels which were copied from the stereolithographic model of the patient?smaxilla, in two different ways; conventionally first and then by using thestereolithographic surgical templates in the CAD-CAM method in-vitro. And then,198the models were taken for CT scanning and the CT data were converted to Simplantsoftware. After matching the models with the patient?s maxilla in Mimics software,the measurements were performed in Simplant software.The results of this study demonstrated that the CAD-CAM methodsignificantly reduces the iatrogenic damage to the anatomical structures according tothe conventional method. Though the required minimum distance between the twoconsecutive implants in multiple implant placements was achieved % 100 in theCAD-CAM method, the undesirable collisions were significantly determined in theconventional method. The bone quality values around the implants in two differentgroups were significantly different; which revealed that the appropriate and accurateimplant localization due to the bone quality is selected by the CAD-CAM method.Although there were no significantly difference in the two groups in the prosthesisimplantratio, lateral forces and moments; it?s determined that the implants were putinto the desired places by the CAD-CAM method, thus it achieves transferring thesimulated implant treatment plan to surgical procedure and therefore both the estheticand periodontal risks were prevented. However owing to the placement of theimplants into the unplanned places and into the embrasures in the conventionalmethod, it is demonstrated that both the esthetic and periodontal risks significantlyincreases. The time of the operation is significantly reduced by the CAD-CAMmethod.