Yaşlı bireye bakım veren ailelerin yaşadıkları sorunların belirlenmesi
Detection of the problems ercountered by the families providing care for the elderly
Yazar: NAİLE BİLGİLİ
Danışman: PROF.DR. GÜLÜMSER KUBİLAY
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2000
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
Yaşlı bireye bakım veren ailelerin yaşadıkları sorunların belirlenmesi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Halk Sağlığı Hemşireliği Programı Doktora Tezi, Ankara, 2000 Araştırma, yaşlı bireye bakım veren ailelerin yaşadıkları sorunları belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma kalitatif bir çalışma olup, derinlemesine görüşme yöntemi kullanılmıştır. Araştırma Ankara İli Belediye sınırları içinde, yaşlı bireyin aileleri ile yaşama olasılığının daha fazla olduğu varsayımından yola çıkılarak, sosyo ekonomik durumu düşük ve orta olan mahallelerde gerçekleştirilmiştir. Mahallelerde muhtarlık kayıtlarından yararlanılarak araştırma kriterlerine uyan 60 aile seçilmiş ve yaşlı bireyin bakımından doğrudan sorumlu olan ve yaşlı bireyle daha fazla birlikte olduğu düşünülen kadınlarla görüşmeler yapılmıştır. Araştırmada veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen, bakım veren bireyler ile yaşlı bireylerin tanıtıcı bilgilerinin yer aldığı anket formu ve yaşlı bireyin bakımında yaşanılan sorunları belirlemeyi amaçlayan görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Görüşmeler bireyin yaşadığı ortamda, görüşmeler teybe kaydedilerek yapılmış, görüşmelerin ham dökümleri yapılarak gruplandırılmış ve orijinal formuna sadık kalınarak betimsel analiz yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda yaşlı bireye bakım verenlerin; 1- %63.3'ü yaşlı birey ile birlikte yaşamaya ilişkin olumsuz düşünceleri olduğunu ve bu olumsuzlukların yaşlı bireyin ruhsal durumundaki ve duygulanımındaki değişikliklerle ilgili olduğu, 2- %51.6'sı yaşlı bireyin bakımını üstlendiklerinden beri yaşantılarının çok kısıtlandığı ve kendilerine zaman ayıramadıkları, 3- %31.6'sı yaşlı ile ilişkilerini "kötü" olarak değerlendirerek, yaşlıların küfretmek, söylenmek, beddua etmek ve ailedeki diğer bireylerin özel yaşamına müdahale etmek gibi davranışların bu ilişkileri bozduğu ve bakım sürecini olumsuz etkilediği, 4- %28.3'ü ruhsal sağlıklarının çok etkilendiğini, 5- Görüşmeye katılanların tamamına yakını yaşlı bireyin bakımının sağlanmasında aile desteğinin çok önemli olduğunu, kesinlikle kurum bakımını tercih etmediklerini fakat evde bakımın sağlanabilmesi için bakım verenlerin desteklenmesi ve buna yönelik hizmetlerin planlanmasının çok önemli olduğunu düşündükleri tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Yaşlı, bakım verenler, bakım verenlerin sorunları.

Abstract:
Detection of the problems ercountered by the families providing care for the elderly, Hacettepe University Health Sciences Institude PhD Thesis in Public Health Nursing, Ankara, 2000. This study is designed to detect the problems encountered by the families providing care for their elders. Its a qualitative study and indept interview method is used. The study is held in middle and low social status localities within the borders of the Ankara city province assuming that much more elder family members live with their family inthese regioms. 60 families were chosen from these regions according to the study criteria from the records. Direct conservations were held with the women directly involved in care of the elderly more than others. The data gathered from the study was obtained by a survey and the interview format designed by the researcher which includes the definitive information about the caregivers and elderly individuals and determines the problems encountered in the care of the elderly individual. The interviews were tape recorded in the individuals living enviroment. The raw data gathered from the interviews were classified and descriptively analised sticking to the original form. From the data obtained from the analysis its found that; 1- 63.3 % claimed that they have negative thoughts about living with the elderly and this negativity is related to the changes in the pyshology and emotions of the elderly, 2- 51.6 % claimed that their social life was limited since the time they resumed the care of the elderlies and they couldn't have spare time for themselves, 3- 31.6 % described their relationship as bad and claimed that acts done by the elderly such as swearing, complaining, blaming and interfering private lives of the other family members spoil their relationship and negatively effect the caregiving process, 4- 28.3 % stated that their psyhology is severly affected, 5- Nearly all of them stated that family support is very important in the care of the elderly individual and they don't prefer institutinal care but defined that caregivers should be supported for home care and planing of related services is very important. Keywords: Elderly, caregivers, problems of caregivers