Türkiye'de reel döviz kurunun zaman serisi analizi (1975-1991) /
Yazar: MUSTAFA ÖZER
Danışman: PROF.DR. ÖNDER ÖZKAZANÇ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Doktora, 1992
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Döviz kuru = Exchange rate ; Reel döviz kuru = Real exchange rates ; Satın alma gücü paritesi = Purchasing power parity ; Türkiye = Türkiye ; Zaman serileri analizi = Time series analysis

Özet:
ÖZET Bu çalışmanın amacı, ekonomik politikaların değerlendirilmesinde ve oluşturulmasında son yıllarda artan bir öneme sahip olmaya başlayan reel döviz kuru davranışını, Türk ekonomisinin ocak 1975 ile aralık 1991 arasındaki aylık verileriyle zaman serisi teknikleri kullanarak incelemektir. Bu çalışmanın ampirik kısmında önce Satmalına Alma Gücü Paritesi (SGP) teorisi, birim kök ve cointegration testleri kullanılarak Türk ekonomisinde test edilmiş, daha sonra SGP'den sapmalar VAR tekniği çerçevesinde analiz edilmiştir. Çalışmada başlıca şu sonuçlara ulaşılmıştır. inceleme döneminde, tüm reel döviz kurlarının aşırı dalgalanma gösterdiği saptanmıştır ARIMA, birim kök ve cointegration test sonuçları; Türk ekonomisinde, satınalma gücü paritesinin genelde iyi bir performans göstermediğini ortaya koymuştur. Nominal ve reel döviz kurları arasındaki Granger nedensellik testleri, nominal ve reel döviz kurları arasında Granger anlamında nedensel bir ilişkinin olmadığı şeklinde sürpriz bir sonuç ortaya koymuştur. SGP'den sapmaları analiz etmek amacıyla kullandığımız VAR ile şu sonuçlara ulaşılmıştır. Granger nedensellik testleri ile reel şokların SGP'den sapmalara neden olmadığı bulunmuştur. Ayrıca hem Almanya-Türkiye reel döviz kuru hem de ABD- Türkiye reel döviz kuru değişmelerinin, parasal şoklarla bağlantılı olduğu bulunmuştur. Her iki reel döviz kuru için yapılan paranın uzun dönem yansızlığı testi, belki de çalışmadaki en önemli sonucu vermiştir. Bu sonuca göre "parasal şoklar reel döviz kurunda sürekli değil geçici değişmelere yol açmaktadır ve para uzun dönemde yansızdır".

Abstract:
ABSTRACT The purpose of this study is to examine the real exchange movement in Turkey over the period of 1971.1-1991.12. Empirical examination of the study started investigating the Purchasing Power Parity (PPP) relationship between Turkey and her major trading partners and extended the analysis to examining the sources of PPP shocks, using Vector Autoregression (VAR) framework. This study also investigated the causal relationship between the real and nominal exchange rates, employing the Granger concept of causality. The main results obtained in this study are as follows: Real exchange rates exhibit substantial variability over the period. The overall impression of the Unit Root and Cointegration tests is that PPP does not hold in Turkish economy. There is no causal relationship between the real and nominal exchange rates. Real shocks, as measured by industrial production shocks and interest rates, do not cause changes in the real exchange rate in the cases of the U.S./Turkey and the Germany/Turkey. On the other hand, in both cases, monetary shocks do cause the movements in the real exchange rates. Money shocks are associated with temporary, but not permanent changes in the real exchange rate.; long-run money neutrality proposition cannot be rejected.