Prenatal tanı testi uygulanacak gebelere yönelik geliştirilen danışmanlık protokolünün etkinliğinin incelenmesi
To study the effectiveness of the counseling protocol designed for the pregnant women to be applied to prenatal genetic diagnostic test
Yazar: TÜLAY YAVAN
Danışman: PROF.DR. NUR İNANÇ
GATA / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
VII. ÖZET Bu araştırma, GATA Kadın Hastalıkları ve Doğum AD. Polikliniği'nde, prenatal genetik tanı testi uygulanması için geçerli bir endikasyon alan gebelere yönelik geliştirilen prenatal genetik danışmanlık protokolünün etkinliğini incelemek amacıyla, ön-son ölçümlü ve kontrol gruplu deneysel bir araştırmadır. Araştırma, GATA Kadın Hastalıkları ve Doğum AD. Polikliniği Perinatoloji ünitesinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, 1 Mayıs 2003- 30 Nisan 2004 tarihleri arasında GATA Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde prenatal genetik tanı testi uygulanması için geçerli bir endikasyon alan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 90 deney grubu gebe ve aynı gebelik haftalarında rutin gebelik muayenesine gelen 91 kontrol grubu gebe oluşturmaktadır. Veri toplama amacıyla demografik ve obstetrik özellikleri belirleme formu, algılanan kontrol, danışmanlık beklentileri, risk algılama, danışmanlık ve memnuniyeti değerlendirme formları, SpielbergerMn durumluk ve süreklilik kaygı (anksiyete) envanteri kullanılmıştır. Prenatal tanı işlemleri için bir endikasyonu olan deney grubu gebeler bölümdeki doktor ve hemşireler tarafından araştırmacıya yönlendirilmiştir. Gebeler çalışma hakkında bilgilendirilmiş ve onayları alınmıştır. Gebelere ve eşlerine poliklinikte özel bir odada danışmanlık verilmiş, danışmanlık sırasında yazılı ve görsel materyaller kullanılmıştır. Danışmanlık öncesi ve sonrası veri toplama formları kullanılarak veriler elde edilmiştir. Kontrol grubundaki gebeler için bir kez demografik veri toplama formu, risk algılama skalası, Spielberger'in durumluk ve süreklilik kaygı (anksiyete) envanteri kullanılmıştır. Verilerin analizinde aritmetik ortalama, yüzdelikler, iki grup arasındaki farklılığı araştırmak için bağımsız örneklemlerde t testi (Independent samples t test), aynı değişkene ait iki ayrı ölçüm değerlerinin karşılaştırılmasında iki eş arası farkın önemlilik testi (paired samples t test), nonparametrik verilerin karşılaştırılmasında Ki-kare testi (Chi-Square test) kullanılmıştır. Değişkenler arası ilişkiler Pearson Korelasyon katsayısı ve Kendal's Tau-b katsayısı ile araştırılmıştır. Tüm analizler için yanılma düzeyi olarak oc=0.05 değeri seçilmiştir. Değerlendirme sonuçlarına göre;. Prenatal genetik tanı testi için endikasyon alan gebelerin bebeklerinde bir hastalık/sakatlık ortaya çıkma açısından algıladıkları riskleri ile durumluk anksiyeteleri, rutin muayeneye gelen gebelerin algıladıkları risk ve durumluk anksiyetelerinden önemli derecede daha yüksektir.. Prenatal genetik tanı danışmanlığı verilen gebelerin danışmanlık sonrası durumluk anksiyetelerinin danışmanlık öncesine göre azaldığı, kendilerinde algıladıkları kontrolün, bilgi ve memnuniyetin arttığı belirlenmiştir. Gebeler, bilgilendirilmiş olarak prenatal genetik tanı testinin yapılıp yapılmamasına karar vermişlerdir. Araştırma sonunda, elde edilen bulgular doğrultusunda, eğitim ve danışmanlık hizmeti verme rolüne en uygun aday olan hemşirelerin prenatal genetik tanı ve danışmanlık konusunda eğitilmesi ve perinatoloji ünitesinde görevli ekip içinde sürekli yer almasının yararlı olacağı değerlendirilmektedir. Ayrıca, prenatal genetik tanı danışmanlığı konusunda ülkemizde benzer ve niteliksel araştırmaların yapılması da önerilmiştir.

Abstract:
SUMMARY This study is a experimental research with pre and post measurement and a control group. It aims to explore the effectiveness of the prenatal genetical counseling protocol designed for the pregnant women got a valid indication for the application of prenatal genetic diagnosis test in GMMA Gynaecology and Obstetrics Clinics. The research was conducted in the Unit of Perinatalogy at GMMA Gynaecology and Obstetrics Clinics. The sample consisted of 90 pregnant women in experiment group, who got a valid indication for the application of prenatal genetical diagnosis test in the clinic between May 1, 2003-April 30, 2004 and who accepted to participate in the study. It also included a control group of 91 pregnant women coming for the routine pregnancy examination in the same pregnancy weeks. In order to obtain data, demographic and obstetrics characteristics identification form; perceived control, counseling expectations, risk perception, counseling and satisfaction identification forms; and Spielberger's State-Trait Anxiety Inventory were used. The pregnant women in the experiment group were directed to the researcher by the doctors and nurses in the unit. They were informed about the study and their permissions for participation were taken. The pregnant women and their husbads were given counseling service in a special room, and written and visual materials were used during this counseling. The data were obtained by using data obtaining forms before and after the counseling. For the pregnant women in the control group, demographic information form, risk perception scale, and Spielberger's State-Trait Anxiety Inventory were used only for once. In the analysis of the data, means, percentages, t-test in the independent samples for identifying difference between two groups (independent samples t-test), significancy test of the difference between two spouses in comparing two seperate measurement scores belonging to the same variable (paired samples t-test), Chi- Square test in comparing nonparametric data were used. Relationships between the variables were researched with Pearson Correlation Coefficient and Kendal's Tau-b Coefficient. For all the analysis, the value of cc=0.05 was chosen as error level. 76SUMMARY This study is a experimental research with pre and post measurement and a control group. It aims to explore the effectiveness of the prenatal genetical counseling protocol designed for the pregnant women got a valid indication for the application of prenatal genetic diagnosis test in GMMA Gynaecology and Obstetrics Clinics. The research was conducted in the Unit of Perinatalogy at GMMA Gynaecology and Obstetrics Clinics. The sample consisted of 90 pregnant women in experiment group, who got a valid indication for the application of prenatal genetical diagnosis test in the clinic between May 1, 2003-April 30, 2004 and who accepted to participate in the study. It also included a control group of 91 pregnant women coming for the routine pregnancy examination in the same pregnancy weeks. In order to obtain data, demographic and obstetrics characteristics identification form; perceived control, counseling expectations, risk perception, counseling and satisfaction identification forms; and Spielberger's State-Trait Anxiety Inventory were used. The pregnant women in the experiment group were directed to the researcher by the doctors and nurses in the unit. They were informed about the study and their permissions for participation were taken. The pregnant women and their husbads were given counseling service in a special room, and written and visual materials were used during this counseling. The data were obtained by using data obtaining forms before and after the counseling. For the pregnant women in the control group, demographic information form, risk perception scale, and Spielberger's State-Trait Anxiety Inventory were used only for once. In the analysis of the data, means, percentages, t-test in the independent samples for identifying difference between two groups (independent samples t-test), significancy test of the difference between two spouses in comparing two seperate measurement scores belonging to the same variable (paired samples t-test), Chi- Square test in comparing nonparametric data were used. Relationships between the variables were researched with Pearson Correlation Coefficient and Kendal's Tau-b Coefficient. For all the analysis, the value of cc=0.05 was chosen as error level. 76