Patates mini yumrularının çoğaltımına tohumluk yumru iriliği, yumru sayısı ve bazı mikroorganizmaların etkileri
The effects of potato mini tubers, seed tuber size, number of tuber and same microorganisms of reproduction of potato mini tubers
Yazar: MEHMET ALEMUSTAN
Danışman: PROF. DR. GÜNGÖR YILMAZ
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırmada orijinal tohumluk sınıfında yumru üretimine, tohumluk yumruların iriliği, dikim sıklığı ve bazı mikroorganizmaların etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır.  Çalışmada Başçiftlik Beyazı patates çeşidinin elit tohumluk yumruları kullanılmıştır. Çalışma 2015 yılında Tokat Artova'da tül sera şartları saksı ortamında yapılmıştır.  Deneme Tesadüf Bloklarında Bölünen Bölünmüş Parseller Deneme Desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Ana parsellerde mikroorganizma uygulamaları (normal, mikoriza, bakteri), alt parsellerde tohumluk yumruların irilikleri (7, 15, 30, 45, 60, 80 ve 100g), alt-alt parsellerde ise saksılara dikilen tohumluk yumru sayıları (1, 2 ve 3 adet/saksı) olacak şekilde yerleştirilmiştir. Araştırmada çıkış süresi, çoğalma katsayısı, ana sap sayısı, bitki boyu, saksı başına yumru sayısı, ortalama yumru ağırlığı ve saksı başına yumru verimi gibi özellikler incelenmiştir.

Elde edilen bulgulara göre; tohumluk yumru üretiminde mikroorganizma uygulamaları (mikoriza, bakteri) saksı başına yumru verimini ve ortalama yumru ağırlığını arttırmış olup, olgunlaşma sürelerini kısalttığı belirlenmiştir. Mikoriza ortamında üretilen tohumlukların ortalama yumru ağırlığı bakımından en iyi sonucu verdiği belirlenmiştir. Çoğalma katsayısı önemli bir özelliktir. Buna göre, 7 g ağırlığındaki tohumluk yumruların çoğalma katsayıları 26.2 iken, 100 g iriliktekilerde bu katsayı 34.8 olmuştur. Saksılara dikilen sayılar da etkili olmuş, tek yumru dikildiğinde 47.2 olam çoğalma katsayısı iki yumru dikildiğinde 24.7, üç yumru dikildiğinde ise 15.0 olmuştur. Mikroorganizma uygulamalarının tohumluk yumruların çoğalma katsayılarına herhangi bir olumlu etkisinin olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the effects of some microorganisms, size of tubers, planting density on original seed grade tuber production. In the study, elite seed tubers of Başçiftlik Beyazı potato varieties were used. The study was carried out in 2015 in Tokat Artova under the greenhouse conditions in flowerpot. The study was carried out in a Randomized Complete Block Design in split-split plots with 3 replications. Microorganism applications in the main plots (normal, mycorrhiza, bacteria), the size of the seed tubers in the lower parcels (7, 15, 30, 45, 60, 80 and 100g), the number of seed tubers planted in pots in the lower-lower parcels (1, 2 and 3 pieces/pot are placed.In this research, characteristics such as growth time, growth coefficient, number of main stem, plant height, number of tubers per pot, average tuber weight and tuber yield per pot were investigated. According to the findings; microorganism applications in seed tuber production (mycorrhiza, bacteria) increased tuber yield and average tuber weight per pot, and shortened aging times.It was determined that the number of tubers per pot was increased and the seeds produced in mycorrhizal medium gave the best results in terms of average tuber weight.The growth coefficient is an important feature. According to this, multiplication coefficients of seed tubers weighing 7 g were 26.2, whereas those of 100 g were 34.8.The numbers planted in the pots were also effective. The multiplication coefficient which was 47.2 when single tuber was planted was 24.7 when two tubers were planted and 15.0 when three tubers were planted. It has been determined that microorganism applications do not have any positive effect on the growth coefficients of seed tubers.