Glenoid versiyon ve inklinasyon açılarının travmatik omuz çıkığı ile ilişkisi
The relationship between glenoid version and inclination angles with traumatic shoulder dislocation
Yazar: FUAD ALAKBARLI
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL EMRE KETENCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology

Özet:
Amaç: Omuz çıkığı travmaya bağlı olarak gelişen yaygın bir yaralanma türü olup, en sık anteriora doğru gerçekleşir. Özellikle genç ve aktif bireylerde omuzda instabiliteye neden olarak tekrarlayan çıkıklara yol açabilir.
Bu çalışmanın amacı, Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde omuz travması geçiren ve omuz tomografisi çekilen hastalar arasında, omuz çıkığı olan ve olmayan bireylerin glenoid versiyon ve inklinasyon açılarını ölçerek bu açılarının omuz çıkığı gelişimi açısından bir risk faktörü olup olmadığının belirlemektir. 

Hastalar ve Yöntem: 2020-2024 yılları arasında Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi 'Ortopedi ve Travmatoloji' kliniğinde omuz travması nedeniyle acil ortopedi bölümüne başvurmuş ve omuz bilgisayarlı tomografisi çekilmiş 16-40 yaş arası, omuz çıkığı olan 100 (grup 1) ve omuz çıkığı olmayan 100 (grup 2) olmak üzere toplam 200 hasta çalışmaya dahil edildi ve retrospektif olarak incelendi. Hastaların glenoid verisyon açısı omuz aksiyel BT üzerinden, glenoid inkinasyon açısı üç boyutlu omuz BT üzerinden ölçüldü.  Omuz çıkığı olan ve olmayan hastaların bu açı ölçümleri karşılaştırıldı. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, glenoid versiyon ve inklinasyon açılarının omuz çıkığı için bir risk faktörü olup olmadığı araştırıldı.

Bulgular: Çalışmada,  omuz çıkığı olan 83 erkek ve 17 kadın ve omuz travması geçirmiş ancak çıkık olmayan 76 erkek ve 24 kadın olmak üzere toplam 200 hasta incelendi. Çıkık olan grupta ortalama yaş 29.59±8.44, normal grupta ise 32.31±8.33 idi ve yaş farkı istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0.042). Cinsiyet, vücut kitle indeksi, sigara kullanımı ve spor aktivitesi açısından  gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı.Her iki grupta da glenoid versiyon (retrovert/antevert) oranları ve sağ-sol taraf etkilenme oranları benzerdi. Çıkık grubunda glenoid versiyon açısı -2.49±2.04  normal grupta ise -4.96±1.93 olup, bu fark istatistiksel olarak anlamlı    bulundu (p<0.001). Glenoid inklinasyon açısı ise çıkık grubunda 5.82±1.56, normal grupta 8.24±1.54 olarak ölçüldü. Bu  fark istatiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.001).

Sonuç: Bu çalışmada, anterior omuz dislokasyonu olan hastalarda glenoid retroversiyon açısının arttığı ve glenoid inklinasyon açısının azaldığı tespit edilmiştir. Özellikle genç hastalarda, bu dizilim bozuklukları anterior omuz dislokasyonu için güçlü bir risk faktörü olarak öne çıkmaktadır.
Glenoid dizilimi omuz stabilitesinde önemli bir rol oynar. Bu yapısal özelliklerin değerlendirilmesi, travmatik omuz dislokasyonu vakalarının hem önlenmesi hem de tedavisinde kritik bir unsur olabilir. Özellikle risk altında olan bireylerde kişiye özel tedavi ve rehabilitasyon yaklaşımlarının geliştirilebilir. Bu şekilde risk grubundaki hastaların daha az omuz dislokasyonuna maruz kalması sağlanabilir.
Anahtar Kelimeler: Travmatik omuz çıkığı,Glenoid versiyonu,Glenoid inklinasyonu,Glenohumeral eklem,Omuz travması

Abstract:
Objective: A shoulder dislocation is a common type of injury that occurs due to trauma, with the most frequent direction being anterior. Particularly in young and active individuals, it can cause instability in the shoulder, leading to recurrent dislocations. The aim of this study is to determine whether the glenoid version and inclination angles are risk factors for the development of shoulder dislocation by measuring these angles among individuals with and without shoulder dislocation who underwent shoulder CT scans at Haydarpaşa Numune Training and Research Hospital.

Patients and Methods: A total of 200 patients, aged between 16 and 40 years, who presented to the orthopedic emergency department due to shoulder trauma and underwent shoulder computed tomography (CT) at the Orthopedics and Traumatology Clinic of Haydarpaşa Numune Training and Research Hospital between 2020 and 2024, were retrospectively analyzed. The study included 100 patients with shoulder dislocation (group 1) and 100 patients without shoulder dislocation (group 2). The glenoid version angle was measured on axial shoulder CT, and the glenoid inclination angle was measured on three-dimensional shoulder CT. These angle measurements were compared between patients with and without shoulder dislocation. Based on the results obtained, the potential role of glenoid version and inclination angles as risk factors for shoulder dislocation was investigated..

Results: In this study, a total of 200 patients were examined, consisting of 83 males and 17 females with shoulder dislocations, and 76 males and 24 females who experienced shoulder trauma but did not have dislocations. The mean age in the dislocation group was 29.59±8.44, while in the normal group it was 32.31±8.33, and the age difference was found to be statistically significant (p=0.042). No significant differences were found between the groups regarding gender, body mass index, smoking status, or sports activity. The glenoid version (retroversion/anteversion) ratios and right-left side involvement were similar in both groups. In the dislocation group, the glenoid version angle was -2.49±2.04, whereas in the normal group it was -4.96±1.93, and this difference was found to be statistically significant (p<0.001). The glenoid inclination angle was measured as 5.82±1.56 in the dislocation group and 8.24±1.54 in the normal group, and this difference was also found to be statistically significant (p<0.001).

Conclusion: In this study, it was found that the glenoid retroversion angle increased and the glenoid inclination angle decreased in patients with anterior shoulder dislocation. These alignment abnormalities, particularly in younger patients, emerge as strong risk factors for anterior shoulder dislocation. Glenoid alignment plays a crucial role in shoulder stability. The evaluation of these structural characteristics can be a critical factor in both the prevention and treatment of traumatic shoulder dislocation cases. Personalized treatment and rehabilitation approaches can be developed for individuals at risk, thereby reducing the incidence of shoulder dislocations in high-risk patients.
Keywords: Traumatic shoulder dislocation, Glenoid version, Glenoid inclination, Glenohumeral joint, shoulder trauma