İzmir İli Balçova ilçesi'nde yaşayan 65-79 yaş bireylerde sarkopeni riski ve etkileyen etmenler
Sarcopenia risk and affecting factors in 65-79 years-old living in a district of İzmir, Turkey
Yazar: İSMAİL ERDEM ERKOYUN
Danışman: PROF. DR. ŞERİFE REYHAN UÇKU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Geriatri = Geriatrics ; Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Kas distrofileri = Muscular dystrophies ; Kas hastalıkları = Muscular diseases ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Prevalans = Prevalence ; Yaşlılar = Aged ; Yürüme = Walking ; İzmir-Bornova = İzmir-Bornova

Özet:
Giriş ve Amaç
Rosenberg tarafından 1988 yılında tanımlanmış olan ve günümüzde geriatric bir sendrom olarak kabul edilen sarkopeni, yaşlı sağlığı alanında olumsuz sağlık çıktılarını öngörebilen, önlenebilir olduğu düşünülen bir geriatric sendromdur. Riskli bireylerde sarkopeni tanısının son aşamasında kas kütlesi ölçülmelidir. Ancak önceki basamaklarda olumsuz sağlık çıktılarının güçlü öngörücüleri olan kas işlevi ve gücü ölçümleri önerilir. Bu nedenle kas gücü ve işlevi yetersizliği sarkopeni riski olarak tanımlanabilir. Bu araştırmanın amacı İzmir İli Balçova İlçesi'nde yaşayan 65-79 yaş bireylerin sarkopeni riskini ve sarkopeni riskinin varlığını etkileyen etmenleri belirlemektir.
Yöntem
Kesitsel analitik türdeki bu araştırmanın evreni Balçova'da yaşayan 2014 yılında 65-79 yaş bireylerdir. Sarkopeni riski prevalansı bilinmiyor kabul edilerek en az örnek büyüklüğü hesaplanmış, küme örnekleme yöntemine göre 483 bireye ulaşılması planlanmıştır. Bunların 254'üyle (%52.6) evlerinde ya da kabul etmişlerse işyerlerinde, fizyoterapi lisans öğrencileri ya da yazarlardan biri tarafından görüşme yapılmıştır. 
Bağımlı değişken olan sarkopeni riski yürüme hızı düşüklüğü, kavrama gücü düşüklüğü, hem yürüme hızı hem kavrama gücü düşüklüğü ve Avrupa Yaşlılarda Sarkopeni Çalışma Grubu'na göre (European Working Group on Sarcopenia for Older People, EWGSOP) sarkopeni riski varlığı olarak tanımlanmıştır. Bağımsız değişken olarak sosyo-demografik ve sosyo-ekonomik özellikler, sağlık davranışı ve sağlık durumu özellikleri öğrenilmiştir.
Kategorik değişkenlerin sıklık ve yüzdeleri, sürekli değişkenlerin ortalama, ortanca ve standart sapmaları belirlenmiştir. tek değişkenli çözümlemede sarkopeni riski varlığı etkileyen etmenler ki-kare analizi ile çözümlenmiştir. Her bir sarkopeni risk değişkeni için tek değişkenli çözümlemede anlamlı bulunan değişkenlerle Lojistik regresyon modeliyle çözümleme yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi 0.05'in altında olan p değerleri anlamlı olarak kabul edilmiştir.
Bulgular
Araştırma katılımcıları arasında yürüme hızı düşüklüğü %45.0, kavrama gücü düşüklüğü %49.8, hem yürüme hızı hem kavrama gücü düşüklüğü %30.1, sarkopeni riski %64.4 oranında görülmektedir. Tek değişkenli çözümleme bulgularına göre sarkopeni riski kadınlarda, öğrenim durumu ilkokul ya da altı olanlarda, hastalık sayısı 3 ve üzerinde olanlarda sarkopeni riski anlamlı olarak daha fazla görülmekte, yaş grubu ve fiziksel etkinlik düzeyi arttıkça anlamlı olarak artmaktadır. Çok değişkenli çözümlemede her bir sarkopeni riskinin varlığını yaştaki her 1 yıllık artış ile fiziksel olarak etkin ve düzenli az etkin grubunda olanlara göre sedanter ve az etkin grubunda olma anlamlı olarak öngörmektedir.
Sonuç ve Öneriler
Balçova'da kesitsel bir örnek üzerinde yürütülen bu araştırmada sarkopeni risk bileşenlerinin sık görüldüğü, yaştaki artış ve fiziksel etkinlik düzeyiyle sarkopeni riskinin varlığının anlamlı ilişki gösterdiği gözlenmiştir. Sarkopeninin birincil ve ikincil korumasında fiziksel etkinlik düzeyinin artırılmasına yönelik girişim yapılmalıdır.

Abstract:
Introduction and Aim
Sarcopenia, which was defined by Rosenberg in 1988 and acknowledged as a geriatric syndrome today can predict adverse health outcomes in elder and evidence suggests that it can be prevented. Measurement of muscle mass is required for diagnosis of sarcopenia for individual at risk. But prior steps in diagnosis includes muscle function and strength which are strong predictors of adverse health outcomes.  Therefore deficiencies in muscle function and strength can be defined as sarcopenia risk. This study aimed to determine the prevalence of low gait speed, low grip strength, both low gait speed and low grip strength and sarcopenia risk according to European Working Group on Sarcopenia for Older People (EWGSOP) algorithm and related factors of these risks  in community-dwelling 65-79 years-old individuals in Balcova district, Izmir.
Methods
The study universe of this analytic cross-sectional study is community-dwelling 65-79 years old people who are living in Balcova district in 2014. No previous prevalence data exists in literature so minimum study sample calculated for unknown prevalence. The calculated minimum sample size was 483 individuals with cluster sampling meyhod. 254 of these (%52.6) agreed to participate. The assessment was made at the individuals home or if desired work-place. The assessment was made by either an author or physiotherapy undergraduate students.
As the dependent variable sarcopenia risk was defined as low gait speed, low grip strength, both having low gait speed and low grip strength and sarcopenia risk according to European Working Group on Sarcoepnia for Older People (EWGSOP). Independent variables were consisting of socio-demographic, socio-economic, health behaviour and health status characteristics.
For categorical variables frequencies and percentage distribution, for continuous variables mean, median and standart deviations were determined. Chi-square test was used in univariate analysis to test significance. Logistic regression model were performed for each sarcopenia risk with variables which were found to be significant in univariate analysis. P value lower than 0.05 was accepted level for significance.
Results
%45.0 of the participants had low gait speed, %49.8 had low grip strength, %30.1 had both low gait speed and low grip strength, %64.4 had sarcopenia risk. Main associated factors of these risks precence was older age, being women, less education level, less physical activity and having malnutrition. 
Increasing age group and physical exercise category, being woman, being primary education graduate or lower levels of education, having more than 2 chronic conditions were significantly associated with having sarcopenia risk. In multivariable analysis 1 year increase in age and being sedentary or under-active relative to active or under-active regular was significant predictors of all four sarcopenia risk.
Conclusion
This study found that sarcopenia risk is common among participants, increasing age and lower levels of physical activity is significantly associated with sarcopenia risk. For primary and secondary prevention of sarcopenia risk interventions should be targeted to increase physical activity levels.