Ortaöğretim öğrencilerinin cinsiyet ve sosyoekonomik durumlarını yansıtan bazı değişkenlerin öğrenme ve motivasyon algıları üzerine etkisi
The effect of some variables reflecting gender and socioeconomic status of secondary school students on learning and motivation perceptions
Yazar: TUĞÇE ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. BASRİ ATASOY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Cinsiyet = Gender ; Motivasyon = Motivation ; Ortaöğretim = Secondary education ; Ortaöğretim öğrencileri = Secondary education students ; Sosyoekonomi = Socio-economics ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme yetisi = To have a genius for learning

Özet:
Bu çalışmada ortaöğretim öğrencilerinin öğrenmeleri ve motivasyon algıları üzerinde, cinsiyet ile sosyoekonomik faktörlerin etkisinin belirlenmesi amaçlandı. Aynı zamanda eğitimde önemli bir yere sahip olan özdüzenlemeli öğrenme kavramının motivasyon boyutuna da katkı sağlayacağımızı da düşünerek yola çıktığımız çalışmamızda ortaöğretim öğrencilerinin sosyoekonomik durumları ve cinsiyetleri ile öğrenme stratejileri, epistemolojik inançları, öğrenme yaklaşımları, başarı ve başarısızlık yüklemeleri arasındaki ilişki incelendi. Sosyoekonomik durum için; aylık gelir, anne eğitimi, baba eğitimi, anne meslek, baba meslek, aile yapısı, aile tutumu gibi boyutlara bakıldı. Çalışmada "Kişisel Bilgi Formu", "Öğrenme Stratejileri Ölçeği", "Öğrenme Yaklaşımları Ölçeği", "Genel Epistemolojik İnanış Ölçeği", "Başarı/Başarısızlık Yüklemeleri Ölçeği" olmak üzere beş tane ölçek kullanıldı. Çalışma Adıyaman ilinde 2018-2019 eğitim öğretim döneminde kimya dersi alan 227 ortaöğretim öğrencisiyle yürütüldü. Ölçekler tek seferde uygulandı. Öğrenciler uygun örnekleme yöntemi ile seçildi. Veri toplama işlemi yaklaşık bir yıl sürdü. Toplanan veriler bağımsız örneklem t- testi ile analiz edildi. Araştırmamız nicel bir araştırma olup, tarama türünde kesitsel bir çalışmadır. Elde edilen bulgulara göre öğrenme stratejileri ile aile tutumları ve aile yapısı arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Sadece öğrenme stratejilerinin alt boyutu olan düzenleme stratejileri ve ekonomik durum arasında, yine öğrenme stratejilerinin yineleme, zaman ve çalışma ortamı yönetimi, akran işbirliği alt boyutları ve cinsiyet arasında arasında anlamlı farklılıklar olduğu bulundu. Öğrenme yaklaşımlarına bakıldığında ise sadece aile tutumları arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Genel epistemolojik inanışlarında ise sadece öğrenmenin yeteneğe bağlılığı alt boyutu ve cinsiyet arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Başarı yüklemelerine bakıldığında ekonomik durum ve öğretmenle ilgili, kendisi ve sınavla ilgili, kendisi ile ilgili başarı yüklemeleri ile ekonomik durum arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Son olarak başarısızlık yüklemelerinde ise alt boyut olan kendisi ile ilgili başarısızlık yüklemeleri ve cinsiyet arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Çalışmanın sonunda yukarıda bahsedilen alt boyutlar dışındaki sosyoekonomik durumlar arasında bir ilişki bulunamamıştır. Genel olarak sosyoekonomik durumları nasıl olursa olsun ailelerinde artık günümüz şartlarında çocuklarının eğitimine verdikleri önemin arttığı, çocukları arasındaki ayrımcılığın azaldığı bu nedenle öğrencilerin çok az sayıdaki bazı alt boyutları dışında öğrenmede kullandıkları stratejileri, yaklaşımları, yüklemeleri, epistemolojik inanışlarının benzerlik gösterdiği görülmektedir.

Abstract:
The aim of this study was to determine the effects of gender and socioeconomic factors on secondary school students' learning and motivation perceptions. At the same time, considering the fact that we will contribute to the motivation dimension of the concept of self-regulated learning which has an important place in education, the relationship between the socioeconomic status and gender of secondary school students and their learning strategies, epistemological beliefs, learning approaches, success and failure attributions were examined. For socioeconomic status, monthly income, mother education, father education, mother profession father profession, family structure, family attitude. Five scales were used in the study: "Personal Information Form", "Learning Strategies Scale", "Learning Approaches Scale", "General Epistemological Belief Scale"," Success/Failure Attributions Scale". The study was conducted with 227 secondary school students who took chemistry course in Adıyaman province in 2018-2019 academic year. The scales were administered at one time. Students were selected by convenience sampling method. Data collection took about a year. Data were analyzed by independent sample t-test.
Our study is a quantitative study and it is a cross-sectional study in survey type. According to the findings, no significant difference was found between learning strategies and family attitudes and family structure. Significant differences were found between regulatory strategies, which are only the sub-dimensions of learning strategies, and economic status, and again between learning strategies, repetition, time and workplace management, peer cooperation sub-dimensions, and gender. In terms of learning approaches, only significant differences were found between family attitudes. In general, epistemological beliefs, only significant differences were found between sub-dimension of commitment to learning and gender. A significant difference was found between the achievement status and the economic status and the teacher, the success status and the success status. Lastly, significant differences were found between the failure attributions and the gender sub-dimension. At the end of the study, no relationship was found between socio-economic status other than those mentioned above. In general, regardless of their socio-economic status, it is seen that the importance they attach to the education of their children in today's conditions increases and the discrimination among their children decreases.