Ayçiçek ve soya yağlarının kızartma ve kaynatma ürünlerinin Drosophila Melanogaster'de genotoksik etkilerinin araştırılması
Investigation of genotoxic effects of frying and boil products of sunflower and soybean oils in Drosophila Melanogaster
Yazar: EŞREF DEMİR
Danışman: PROF. DR. BÜLENT KAYA
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Genel Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada, Drosophila melanogaster'de somatik mutasyon ve rekombinasyon testi (SMART) ile iki bitkisel yağ olan ayçiçek ve soya yağının kızartma ve kaynatma ürünlerinin genotoksik etkileri araştırılmıştır. SMART yöntemi için, genomlarında çekinik flare (flr3) ve çoklu kanat kılı (mwh) genlerini taşıyan üçüncü evre transheterozigot larvalar söz konusu yağların üç farklı konsantrasyonu (% 6, % 12 ve % 24) ile kronik olarak beslenmiştir. Söz konusu yağların genotoksik etkileri, larvaların kanat imajinal disk hücrelerinde meydana gelen genetik değişimlerin (nokta mutasyon, parça kopması, ayrılmama ve rekombinasyon) sonucunda oluşan mutant trikomlara göre değerlendirildi. Değerlendirme, Graf vd tarafından belirtilen sınıflandırma (küçük tek tip, büyük tek tip, ikiz, toplam mwh ve toplam klonlar) esas alınarak yapıldı. Ayrıca, kızartma ve kaynatma işlemine tabii tutulan yağlarda toplam polar madde (TPM) miktarı ve sıcaklık ölçüldü.Kaynatma ve kızartma işlemine tutulmayan ayçiçek ve soya yağının genotoksik etkisi olduğu saptanmıştır. Üç kez onbeş, otuz ve altmış dakika süresince ayçiçek yağı kaynatılmasında toplam klonlar için güçlü genotoksik etkiler gözlenirken ayçiçek yağı ile patates kızartılmasında ise bazı genotoksik etkiler gözlenmiştir. Öte yandan, üç kez onbeş, otuz ve altmış dakika süresince soya yağı kaynatılmasında özellikle altmış dakikada toplam klonlar için pozitif yanıt elde edilirken soya yağı ile patates kızartılmasında otuz ve altmış dakikada bazı genotoksik aktiviteler elde edilmiştir.Kaynatma ve patates kızartılması işlemine tutulan yağlarda TPM miktarı önemli ölçüde artmıştır. Yağda patates kızartılmasındaki TPM miktarı yağın kaynatılmasına göre daha yüksek bulunmuştur.Sonuç olarak, bu çalışmada kullanılan ayçiçek ve soya yağının kızartma ve kaynatma ürünlerinin D. melanogaster'de genotoksik etkiye neden olduğu saptanmıştır. Bu etkinin, kızartma ve kaynatmanın sayısı, kızartma sıcaklığı ve zamanı, kızartma yağının çeşidi ve TPM miktarından ileri geldiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study, the genotoxic effects of frying and boil products of sunflower and soybean oil as two vegetable oils were investigated in the somatic mutation and recombination test (SMART) in Drosophila melanogaster. For SMART, 3-day old larvae trans-heterozygous for the third chromosome recessive markers flare (flr3) and multiple wing hair (mwh) were reared using the medium containing with three distinct concentrations (6%, 12%, and 24%) of such these oils. The effects of these oils were evaluated according to genetic changes (point mutation, deletion, non-disjunction, and recombination) in wing imaginal disc cells that lead to the formation of mutant trichomes. Classification was based on the classification (small single spot, large single spot, twin spot, total mwh and total spot) developed by Graf et al. Moreover, measured amount of total polar material (TPM) and temperature used frying and boiling process in oils.Sunflower and soybean oil is not boiling and frying in the Drosophila produced genotoxic activity for total spots. Boiling sunflower oil during fifteen, thirty and sixty minutes as three times observed the strongest genotoxic response for total spots, while frying potato with sunflower oil showed some genotoxic activity. On the other hand, boiling soybean oil during fifteen, thirty and sixty minutes as three times obtained especially the positive response for total spots in sixty minutes, while frying potato with soybean oil obtained some genotoxic activities in thirty and sixty minutes. Amount of TPM increases a degree significant in oils used frying and boiling process. In frying potato amount of TPM in oils higher than boiling of oil. Consequently, frying and boil products of sunflower and soybean oil which used in this study did cause formation to genotoxic effect in D. melanogaster. It is suggest that this effect is probably due to amount of TPM, types of frying oil, frying temperature and time, and the number of boiling and frying.