Özel eğitim öğretmenlerinin program uyarlamaları
Program adaptations of special education teachers
Yazar: SÜMEYYE KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH ÇETİN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim programları = Education programs ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitim öğretmenleri = Special education teachers ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, özel kurumlarda ve devlet okullarında görev yapan özel eğitim öğretmenlerinin öğretim programını uyarlama durumlarını ve bu uyarlamaya neden olan faktörleri tespit etmektir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim öğretim yılında Gaziantep ili Şahinbey ve Şehitkamil ilçelerinde Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde bulunan özel eğitim sınıfı ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde görev yapan dört özel eğitim öğretmeni  oluşturmuştur.
Araştırmada veriler gözlem, görüşme ve doküman incelemesi tekniği ile toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda katılımcı öğretmenlerin; öğrenci hazırbulunuşluluğu, kurumun fiziki alt yapısı, öğretmen yeterliliği ve eğitim politikaları gibi nedenlerle  resmi programa bağlı kalamadıkları ve uyguladıkları programın resmi programla uyumlu olmadığı  tespit edilmiştir.  Özel eğitim öğretmenlerinin, öğretim programını sınıfa uyarlama örüntülerinin atlama, genişletme ve yeniden düzenleme şeklinde olduğu belirlenmiştir. Atlama yapılan program ögelerinin; öğrencinin yetersizlik durumundan, öğretmenlerin kazanımları önemsememesinden ve kurumdaki donanım eksikliklerinden kaynaklandığı görülmüştür. Genişletme uyarlamasının öğretmenlerin mesleki deneyim ve yeterliliğinden etkilendiği tespit edilmiştir. Yeniden düzenleme uyarlaması, özel kurumlarda daha fazla yer alırken, bunun kurumun tercihi noktasında cazip hale getirilme kaygısından kaynaklı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yeniden düzenleme uyarlamasının, ekstra programda yer alan öğrenme-öğretme süreçlerini etkilediği görülmüştür. Yeniden düzenlenerek ve genişletilerek sunulan  öğretim programların öğrenmeleri daha kalıcı hale getirdiği belirlenmiştir. Devlet okullarının ve özel kurumların program uygulamalarında, özel kurumlarda ortaya çıkan program uyarlamalarının daha işlevsel olduğu sonucuna varılmıştır. Bu duruma, özel kurumlarının daha sık ve sıkı denetimden geçmelerinin etkili olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler : Eğitim programı, özel eğitim sınıfı, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi, program uyarlamaları

Abstract:
The aim of this research is to determine the adaptation status of the curriculum of special education teachers working in private institutions and public schools and the factors that cause this adaptation.
The study group of the research consisted of four special education teachers working in the special education classroom and special education and rehabilitation centers under the Ministry of National Education in the province of Gaziantep, Şahinbey and Şehitkamil in the 2021-2022 academic year.
The case study design, one of the qualitative research designs, was used in the research. In the research, data were collected by observation, interview and document analysis techniques. Content analysis was used in the analysis of the obtained data.
As a result of the research, the participating teachers; It was seen that they could not adhere to the official program due to reasons such as student readiness, physical infrastructure of the institution, teacher qualification and education policies, and the program they implemented was not compatible with the official program. It was determined that the special education teachers' patterns of adapting the curriculum to the classroom were skipping, expanding and rearranging. It was observed that the skipped program elements were caused by the inadequacy of the student, the teachers' disregard for the achievements and the lack of equipment in the institution. It has been determined that the extension adaptation is affected by the professional experience and competence of the teachers. While the rearrangement adaptation takes place more in private institutions, it has been concluded that this is due to the concern of making the institution attractive at the point of preference. It has been observed that the reorganization adaptation affects the learning-teaching processes in the extra program. It has been observed that learning presented by reorganizing and expanding is more permanent. It has been concluded that the curriculum adaptations in private institutions are more functional in the program implementations of public schools and private institutions. It has been determined that this situation is affected by the fact that private institutions undergo more frequent and stricter audits.
Keywords: Education program, special education classroom, special education and rehabilitation center, program adaptations