Filtre edilmiş yuvarlatılmış minimumlar taban akışı ayırma yöntemi
Filtered smoothed minima baseflow separation method
Yazar: İLKER KURT
Danışman: DOÇ.DR. HAFZULLAH AKSOY
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Hidrolik ve Su Kaynakları Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Taban akısının bilinmesi su kaynakları yönetiminde, su temini, su kalite ve miktartahminlerinde kullanılarak gerçekçi bir planlamaya öncü olur. Bir havzadaki tabanakısının dogru tahmini havzanın dogal beslenme kaynaklarının kalite ve potansiyelihakkında bilgi verir. Özellikle kurak mevsimlerde kullanılabilir su potansiyeli yinetaban akısının bilinmesine dayalı olarak tahmin edilir. Sulama, su temini, hidroelektrikprojeleri, akarsu tasımacılıgı, atıksu seyreltmesi gibi su projelendirme ve isletmesialanlarında, yagıs-akıs iliskilerinin kuruldugu matematiksel modelleme gibi birçokçalısma alanında taban akısı tahmini çok önemlidir.Bu çalısmada, hidrograf çekilme egrisi analizi ve literatürde kabul görmüs taban akısıayırma yöntemleri hakkında bilgi verilmistir. Bu yöntemlerden yaygın olan İngilizHidroloji Enstitüsü'nün yuvarlatılmıs minimumlar yöntemi (İHEY) ile onun revizeedilmis sekli (RİHEY) ve Dijital Filtreleme Yöntemi (DF) günlük ortalama akımverilerine uygulanmıs, DF ayrıca aylık verilerde de kullanılmıstır (ADF). Bu çalısmadaİHEY ve DF'nin birlestirilmesi ile olusturulan ve günlük ortalama akım verilerinikullanan yeni bir taban akısı ayırma yöntemi (FİHEY) teklif edilmistir.Uygulama alanı olarak Batı Karadeniz Bölgesi'nden Filyos Havzası seçilmis, havzadakiElektrik İsleri Etüt İdaresine ait 1319, 1333, 1335 no'lu akım gözlem istasyonlarınıngünlük ortalama akım verileri kullanılmıstır. Yukarıda adı geçen yöntemlerkullanılarak taban akısı toplam akıstan ayrılmıs, böylece taban akısı indeksihesaplanmıstır. Sonuçlar hem istasyon, hem de havza bazında degerlendirilmistir.Anahtar Kelimeler: Taban Akısı, Baz Akıs, Taban Akısını Ayırma, Taban Akısı İndisi,Filyos Çayı

Abstract:
Baseflow is being used in water resources management, water supply, prediction ofquality and quantity of water, real-time estimation of water planning. True prediction ofbaseflow is required for quality and potential of the natural nutrition of the river basin.Also water potential of dry seasons is predicted by using baseflow separation. Baseflowseparation is very important for the topics such as irrigation, water supply, hydropowerprojects, navigation, wastewater dilution, water resources planning and managementand rainfall-runoff modeling. This information is used for estimating available waterresources rates of abstraction of water from rivers and in stream environmental waterrequirements.In this study, basic information is given about recession curve analysis of thehydrograph and baseflow separation methods. The methods to be used are, thesmoothed minima of United Kingdom Institute of Hydrology (UKIH), a revisedapproach of UKIH, the recursive digital filter. These methods are applied on dailyaverage streamflow data. The recursive digital filter is also used for monthly flows.Additionally, a new method which couples the UKIH and RDF is proposed in this study.stations 1319, 1333, 1335 in the Filyos river basin in the Western Black Sea region areused. Baseflow separated from the total flow using the explained methods and BFI arecalculated. Results are discussed for all stations and for all methods. Finally conclusionsare drawn.Keywords: Baseflow, Baseflow Separation, Baseflow Index, Filyos River