Yapay zekanın senaryo üretiminde işlevselliği: ChatGPT-4o örneği
Functionality of artificial intelligence in scriptwriting: The example of ChatGPT-4o
Yazar: DİRENÇ ÖZGÜR ORAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BEDİRHAN KARAKURLUK
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Yeni Medya ve İletişim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Teknolojik gelişmelere bağlı olarak değişen iş disiplinleri, çalışma prensipleri ve
yöntemlerinde yapay zekâ teknolojisinin ve modellerinin yardımcı bir etken olarak
tercih edildiği görülmektedir. Bu sebeple birçok teknoloji firmasının üretim
faaliyetlerine yapay zekâ teknolojilerini entegre ettiği görülmektedir. Üretken yapay
zekâ modelleri profesyonel hayatta olduğu gibi günlük yaşamda da yeni bir anlayış ve
alışkanlık kazandırmaktadır. Yeni medya araçları üzerinde geniş dil işlemeye bağlı
üretken yapay zekâ modelleri kullanımı giderek artmaktadır. Özellikle metinden metine,
metinden görsele, metinden müziğe, metinden videoya üretim gösteren metne dayalı
üretken yapay zekâ modellerinin metinsel, görsel ve işitsel sanat dalları içerisinde üretim
aracı olarak kullanımı yaygınlaşmaktadır.
Çalışma kapsamında, kitlesel iletişim araçları arasında en büyük sermayelerden
birine sahip olan sinema sanatının senaryo yazım sürecinin yapay zekâ tarafından
gerçekleştirilebilme potansiyeli bu çalışmanın temelini oluşturmaktadır. Bu sebeple ilk
olarak yapay zekânın erken çağı ve elektronik çağı tarihsel süreçte incelenmiştir. En
gelişmiş üretken yapay zekâ teknolojilerinden biri olarak görünen Chat GPT sohbet
botu, bu çalışmanın aracı olarak seçilmiştir. Çalışmanın sorgulaması için sinema
filmlerini oluşturan senaryo sürecinin dramaturjik temaları incelenmiştir. Çalışma için
bir konu belirlenmiştir. Belirlenen konu çerçevesinde insan zekâsının ürünü olarak 20
sahnelik bir kısa film senaryosu yazılmıştır. Aynı konu ve literatürde yer alan
dramaturjik temalar komut haline getirilerek, Chat GPT'ye kısa film senaryosu
yazdırılmıştır. Chat GPT'nin yazdığı kısa film senaryosu dramaturjik temalar
çerçevesinde değerlendirilmeye alınarak film senaryosu yaratabilme yetkinliği
sorgulanmıştır. İnsan zekâsının ürünü olarak yazılan kısa film senaryosu ile Chat
GPT'nin yazdığı yapay zekâ kısa film senaryosunun paralellikleri ve farklılıkları
değerlendirilmiştir.

Abstract:
With the evolving job disciplines, working principles, and methods driven by
technological advancements, artificial intelligence technologies and models are
increasingly being used as auxiliary factors. Consequently, many technology companies
are integrating artificial intelligence technologies into their production activities.
Generative artificial intelligence models are introducing new perspectives and habits not
only in professional life but also in daily life. The use of generative AI models based on
extensive language processing on new media tools is progressively increasing.
Particularly, text-based generative AI models, which produce from text to text, text to
image, text to music, and text to video, are becoming widely used as production tools in
textual, visual, and auditory arts.
In the scope of this study, the potential of artificial intelligence to carry out the
scriptwriting process of the cinema art, which holds one of the largest capitals among
mass communication tools, forms the basis of this work. Therefore, the early age and
electronic age of artificial intelligence have been examined in a historical context. Chat
GPT, which is seen as one of the most advanced generative AI technologies, was chosen
as the tool for this study. The dramaturgical themes of the scriptwriting process that
constitutes cinema films were examined for the inquiry of the study. A subject was
determined for the study. Within the framework of the determined subject, a short film
script of 20 scenes was written as a product of natural human intelligence. The same
subject and the dramaturgical themes found in the literature were converted into
commands and Chat GPT was instructed to write a short film script. The short film script
written by Chat GPT was evaluated within the framework of dramaturgical themes to
assess its suitability for digital storytelling. The parallels and differences between the
short film script written as a product of natural human intelligence and the AI-generated
short film script by Chat GPT were evaluated.