Spor alanlarının ve yolcu gemilerinin, yangın acil durum hazırlık seviyeleri ile personellerinin farkındalık düzeylerinin karşılaştırmalı analizi
Comparative analysis of fire emergency preparedness levels of sports fields and passenger ships and awareness levels of personnel
Yazar: HAKAN ÇAP
Danışman: PROF. DR. TURGAY BİÇER ; PROF. DR. LEYLA TAVACIOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Denizcilik = Marine ; Spor = Sports
Dizin: Gemi adamları = Seafarers ; Spor = Sports ; Spor alanları = Sports area ; Yangın = Fire

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın temel amacı spor alanları ve yolcu gemilerinin yangın acil durum hazırlık seviyelerini inceleyerek, bu alanlarda çalışan personelin yangın farkındalık düzeylerini karşılaştırmalı olarak analiz etmektir. Deniz ve karanın sahip oldukları farklı koşulların yanı sıra hizmet verdikleri insan yoğunluğunun fazla olması can güvenliği açısından riskler oluşturmaktadır. Yangın oluşmamasına karşı alınan önlemlerin, mücadele edecek olan kişilerin konuya ilişkin almış oldukları eğitimlerin, farkındalığı ne yönde etkilediği bu çalışmada ele alınmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma üç aşamadan oluşmaktadır. İlk olarak konunun uzmanlarından alınan görüşlerle yangın farkındalık ölçeği tasarlanmıştır. Bu ölçek geçerlik ve güvenirlik analizleri sonrasında 31 maddelik 5'li Likert skalası ile son halini kazanmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında oluşturulan gemi ve spor tesisisleri yangın hazırlık durumları bakımından incelenmiştir. Araştırmanın üçüncü aşamasını gemi ve spor alanlarında çalışan personelin yangın farkındalığını belirlemek üzere ölçek uygulaması oluşturmaktadır.
Bulgular: Ölçek için altı alt boyut belirlenmiştir. Bunlar özgüven, eğitim tazeleme ve tatbikat bilinci, ekipman bakım tutum farkındalığı, yangın risk farkındalığı yangın eğitimine bakış ve zayiat farkındalığı şeklindedir. Test tekrar test uygulamasında birinci ve ikinci uygulama puanları arasındaki ilişki/korelasyon intra class correlation (ICC) ile hesaplanmış olup 0,926 bulunmuştur. Bu değer anketin güvenilir olduğunu ortaya koymaktadır. Anket güvenilirliğinde iç tutarlılık için Cronbach Alpha Katsayısı kullanılmıştır. (Cronbach alpha= 0,957).  Araştırmaya katılan personelin demografik değişkenleri ile yangın farkındalık ve alt boyutları arasındaki farklılar normal dağılım sağlamadığından MannWhitney U ve Kruskal Wallis testleriyle analiz edilmiştir.
Sonuç: Araştırma sonuçları gemi personelinin yangın farkındalık ve özgüven puanlarının spor alanı personeline göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklı olduğunu ortaya koymuştur. 
Anahtar kelimeler: Yangın Farkındalığı, Spor Alanları, Gemiadamı (Gemi İnsanı)

Abstract:
Objective: The main purpose of this research is to analyze the fire emergency preparedness levels of sports fields and passenger ships, and to analyze the fire awareness levels of the personnel working in these areas, comparatively. In addition to the different conditions of the sea and the land, the high density of people they serve poses risks in terms of life safety. In this study, how the precautions taken against the occurrence of fire and the training of the people who will fight on the subject affect the awareness is discussed.
Material and Methods: The study consists of three stages. First of all, the fire awareness scale was designed with the opinions of the experts. After the validity and reliability analyzes of this scale, it gained its final form with a 31-item 5-point Likert scale. In the second phase of the research, the ships and sports facilities were examined in terms of fire preparedness. The last step of the research is the scale application to determine the fire awareness of the personnel working in the ships and sports fields.
Results: Six scale sub-dimensions were determined. These are self-confidence, training refresher and practice awareness, equipment maintenance attitude awareness, fire risk awareness, fire training perspective and finally casualty awareness. In the test-retest application, the relationship/correlation between the first and second application scores was calculated with intra-class correlation (ICC) and was found to be 0.926. This value shows that the questionnaire is reliable. The Cronbach Alpha Coefficient was used for the internal consistency of the questionnaire reliability. (Cronbach's alpha= 0.957). The differences between the demographic variables of the personnel participating in the research and the fire awareness and sub-dimensions were analyzed with MannWhitney U and Kruskal Wallis tests since the normal distribution was not provided.
Conclusion: The results of the research revealed that the fire awareness and self-confidence scores of the ship personnel were statistically significantly different from those of the sports field personnel. 
Keywords: Fire Awarness, Sports Fields, Seafarers