Radyoaktif iyot tedavisinin hipertiroidili hastalarda karotis intima media kalınlığına ve serum endokan düzeyine etkisi
The effect of radioactive iodine therapy on caroti̇d intima media thickness and serum endocan level in patients with hyperthyroidism
Yazar: ELİF EDİBOĞLU
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ŞAHİN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: ENDOKAN = ENDOCAN ; Hipotiroidizm = Hypothyroidism ; Karotis intima media = Carotid intima media ; Radyoaktif iyot = Radioactive iodine ; Tiroid bezi = Thyroid gland ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases

Özet:
Giriş: Hipertiroidi tiroid bezinde fazla tiroid hormonun yapılıp dolaşıma salınmasıdır. RAI hipertiroidili hastaların tedavisinde sıklıkla kulanılan bir yöntemdir. RAI tedavisi alan hastalarda kardiyovasküler mortalite ve morbiditenin artmış olduğunu gösteren çalışmalar mevcuttur. Kardiyovasküler risklerin artmasına aracılık eden faktörler ve bunların erken dönemde saptanması ve önlenmesi konusu günümüzde önemli bir araştırma konusudur. Bu çalışmamızda RAI tedavisinin KİMK'e ve serum endokan düzeyine olan etkisi araştırmayı amaçladık.
Gereç ve yöntem: Çalışmaya 26 RAI tedavisi planlanan, 26 da medikal tedavi ile izlenen toplam 52 hipertiroidi hastası alındı. Tüm hastalar sigara içme durumları, ek hastalıkları, kullandıkları ilaçlar, ailede kardiyovasküler sistem ve tiroid hastalığı öyküleri, VKİ, bel çevresi ölçümleri, sistolik ve diastolik kan basınçları, HDL-K, LDL-K, Trigliserit düzeyi, tiroid ultrasonografileri RAI tedavisi planlanan grup RAI öncesi ve tedavi sonrasındaki 3.ay; medikal tedavi ile izlenen grupta çalışmaya dahil edildiklerinde ve 3.ay KİMK ve serum endokan düzeyi ölçümleri ile değerlendirildi.
Bulgular: RAI tedavisi alan hastalarda ortalama KİMK'de tedavinin 3.ayında anlamlı artış saptanmıştır (p<0.05). Medikal tedavi ile izlenen grupta da sol KİMK 3. ay değeri, 0.aydaki değerinden istatiksel olarak anlamlı daha yüksektir (p<0.05). Tüm hastalarda KİMK sağ ve sol ölçüm arasında anlamlı fark saptanmamıştır. KİMK yaş, VKİ, sistolik KB ve sigara içme durumu ile ilişkilidir (p<0.05). RAI alan grupta serum endokan 3.ay değeri endokan 0.ay değerinden istatiksel olarak anlamalı daha düşük saptanmıştır (p<0.001). Medikal tedavi ile izlenen grupta ise endokan 3.ay değeri ile 0.ay değeri arasında anlamlı fark saptanmamıştır.
 Sonuç: Çalışmamızda hem RAI tedavisi alan grupta hem de medikal tedavi ile izlenen grupta KİMK'in arttığı gösterilmiştir. Bunun sonucunda RAI tedavisinin yanısıra antitiroid tedavinin de KİMK'de artışa neden olacağı düşünülmüştür. KİMK artarken serum endokan düzeyi azalmış; serum endokan düzeyinin kardiyovasküler risk faktörleri ile ilişkisi ortaya konamamıştır. Serum endokan düzeyinin subklinik aterosklerozdaki rolünü ortaya koyan çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar sözcükler: Radyoaktif iyot tedavisi, karotis intima media kalınlığı, serum endokan düzeyi

Abstract:
Introduction: Hyperthyroidism is the result of excessive thyroid function.
RAI is frequently used for treating hyperthyroidism. RAI therapy has been
reported to increase cardiovascular morbidity and mortality. The factors
that mediate the increased cardiovascular risk in RAI-treated patients and
prediction and early prevention of this risk is an important research topic
nowadays. In our study, we aimed to investigate the effect of RAI therapy
on carotis intima media thickness (CIMT) and serum endocan level.
Materials and methods: 26 patients treated with medical therapy for
hypertyroidism and 26 patients referred for RAI therapy were included to
this study. Gender, age, smoking status, comorbidities, drug use, body
mass index (BMI), systolic and diastolic blood pressure, family history for
cardiovascular disease, LDL cholestrol levels, HDL cholestrol levels,
trigliseride levels, type of tyroid disease and dose of radioiodine were
evaluated. Baseline and post-RAI (3 months) carotis intima media
measurement, serum endocan level were examined. Medical-treated
patients were examined at the beginning of participation and 3 months
later.
Results: There was a statistically significant increase in RAI-treated
patients‟ and medical-treated patients‟ carotis intima media thickness 0-3
rd
month measurements (p<0.05). Patients‟ baseline carotis intima media
thickness was influenced by age, BMI, systolic BP and smoking status
(p<0.001). After RAI therapy serum endocan level was lower than before
the therapy (p<0.001). In medical-treated patients‟ 3
rd month serum
endocan levels were not statistically different from 0nd month levels.
Discussion: Carotis intima media thickness was impaired in patients in
medical-treated group and RAI-treated group. Ġn addition RAI, antityroid 
44
therapy may effect on atherosclerosis and increase IMT of carotid artery.
The interesting point of our study was in two groups serum endocan levels
decreased and serum endocan level was not influenced by age, gender,
BMI, sistolic BP, diastolic BP, smoking status, LDL-C, HDL-C,
Tyrigliseride levels.
Keywords: Primary hypertiroidism, carotid intima media thickness, serum
endocan