Türkiye sosyal bilgiler ders kitapları ve öğretim programları ile polonya tarih, coğrafya, yurttaşlık bilgisi ders kitapları ve öğretim programlarının karşılaştırılması
A comparison of Turkish social studies textbooks and curriculum with poland history, geography, citizenship texts and curriculum
Yazar: MERYEM BÜŞRA DİNSEVER
Danışman: PROF. DR. SULTAN BAYSAN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilgiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Coğrafya dersi = Geography lesson ; Ders kitapları = Textbooks ; Karşılaştırmalı eğitim = Comparative  education ; Polonya = Poland ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Tarih dersi = History lesson ; Türkiye = Türkiye ; Vatandaşlık dersi = Citizenship lesson ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Bu araştırma Polonya'da 2017 yılında yapılan reformdan sonra okutulan tarih, coğrafya ve yurttaşlık bilgisi ders kitapları ve öğretim programları ve Türkiye'de okutulan sosyal bilgiler ders kitapları ve öğretim programlarının doküman incelemesi yardımıyla karşılaştırması amacıyla yapılmıştır. Araştırma Polonya Milli Eğitim Bakanlığından elde edilen öğretim programları ve Nowa Era Yayıncılığın ders kitapları ile Türkiye Milli Eğitim Bakanlığından elde edilen öğretim programları ve ders kitapları ile sınırlıdır. Araştırmacının kitapların belirli sayfalarına erişiminden dolayı ders kitapları fiziksel açıdan derinlemesine incelenememiştir. Bu nedenle ders kitaplarının kapak tasarımında kullanılan renkler ve görseller değerlendirilmiştir. Aynı zamanda Polonya tarih, coğrafya ve yurttaşlık bilgisi öğretim programları ile Türkiye sosyal bilgiler öğretim programı kazanımlar, değerler-beceriler, öğretme-öğrenme süreçleri ve ölçme değerlendirme yöntemlerinin benzerlik ve farklılıkları açısından incelenmiştir. Araştırmada toplamda 14 ders kitabı ve 4 öğretim programı incelenmiştir. Bahsedilen kitapların 5'i tarih, 4'ü coğrafya ve 1'i yurttaşlık bilgisi olmak üzere toplam 10 kitap Polonya'nın ders kitaplarıdır. Ayrıca öğretim programlarından 3'ü Polonya tarih, coğrafya ve yurttaşlık bilgisi öğretim programlarıdır. Türkiye'den ise 4 sosyal bilgiler ders kitabı ve 1 sosyal bilgiler öğretim programı çalışma için incelenmiştir. Polonya'da tarih ve coğrafya eğitiminin tek disiplinli yaklaşımla hazırlandığı; bunun yanında yurttaşlık eğitiminin disiplinlerarası yaklaşımla hazırlanmış olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ulaşılan sonuçlara göre Türkiye sosyal bilgiler dersi kazanımlarının Polonya'da okutulmakta olan tarih, coğrafya ve yurttaşlık bilgisi kazanımlarından daha az ayrıntıya sahip olduğu anlaşılmıştır. Polonya'nın tarih ve coğrafya eğitimini tek disiplinli yaklaşımla öğrencilere aktarıyor olması nedeni ile kazanımların daha spesifik olduğu düşünülmüştür. Polonya ve Türkiye ders kitapları incelendiğinde Polonya'nın Türkiye'deki ders kitaplarına oranla içeriği daha fazla yansıttığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study was conducted in order to compare the history, geography and civics textbooks and curricula taught in Poland after the reform made in 2017, and the social studies textbooks and curricula taught in Turkey with the help of document analysis. The study is limited to the curricula obtained from the Ministry of National Education of Poland and the textbooks of Nowa Era publishing, and the curricula and textbooks obtained from the Ministry of National Education of Turkey. Textbooks could not be physically examined in depth due to the researcher's access to certain pages of the books. For this reason, the colors and images used in the cover design of the textbooks were evaluated. At the same time, Polish history, geography and civics curricula and Turkish social studies curricula were examined in terms of the similarities and differences of achievements, values-skills, teaching-learning processes and assessment and evaluation methods. In the research, a total of 14 textbooks and 4 teaching programs were examined. A total of 10 books, 5 of which are history, 4 are geography and 1 are civics, are the textbooks of Poland. In addition, 3 of the curricula are Polish history, geography and civics curricula. On the other hand, 4 social studies textbooks and 1 social studies curriculum from Turkey were examined for the study. It was concluded that history and geography education in Poland was prepared with a single-disciplinary approach, but civic education was prepared with an interdisciplinary approach. According to the results, it has been understood that the achievements of social studies in Turkey have less detail than the achievements of history, geography and civics taught in Poland. It is thought that the gains are more intense because Poland transfers history and geography education to students with a single discipline approach. When the textbooks in Poland and Turkey are examined, it is concluded that Poland reflects the content more in the textbooks than Turkey.