Korunmaya muhtaç olan ve aileleri ile birlikte yaşayan 61-72 aylık çocukların ahlaki değerleri ile akran ilişkileri ve akran şiddetine maruz kalma durumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The examination of the relationship between the moral values, peer relationships, and exposure to peer violence of 61-71- month- old children who are in need of protection and children living with their families
Yazar: ELİF YORGUN
Danışman: DOÇ. DR. SAİDE ÖZBEY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ahlaki değerler = Moral values ; Akran ilişkileri = Peer relationships ; Akran zorbalığı = Peer victimization ; Değerler = Values ; Korunmaya muhtaç çocuklar = Children who are in need protection ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Şiddet = Violence

Özet:
Araştırma okul öncesi eğitim kurumuna devam eden korunmaya muhtaç olan ve aileleri ile birlikte yaşayan 61- 72 aylık çocukların ahlaki değerleri ile akran ilişkileri ve akran şiddetine maruz kalma durumları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma genel tarama modellerinden ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmada, "Genel Bilgi Formları", "Ahlaki Değer Yapısını Belirleme Ölçeği", "Ladd-Profilet Çocuk Davranış Ölçeği" ve "Akranlarının Şiddetine Maruz Kalma Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2015- 2016 eğitim-öğretim yılında Ankara ilinde çocuk evlerinde kalan 61–72 aylık korunmaya muhtaç çocuklar ve Ankara Keçiören ilçesinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı ilkokulların anasınıflarına, resmi bağımsız anaokullarına ve özel anaokullarına devam eden, ailesi ile birlikte yaşayan 61–72 aylık okul öncesi dönem çocukları oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini evrenden seçilen 356 çocuk ve çocuk evlerinde kalan 48 çocuk (evrenin tamamı) oluşturmaktadır. Araştırma sonucunda; çocukların "Ahlaki Değer Yapısını Belirleme Ölçeği"nden aldıkları puanlar ailesi ile birlikte yaşayan çocuklar lehine anlamlı farklılık göstermektedir. Çocukların "Ladd- Profilet Çocuk Davranış Ölçeği"nden aldıkları puanlar ailesi ile yaşayan çocuklar lehine anlamlı farklılık göstermektedir. Çocukların "Akranlarının Şiddetine Maruz Kalma Ölçeği"nden aldıkları puanlar ailesi ile yaşayan çocuklar lehine anlamlı farklılık göstermektedir. Çocukların "Ahlaki Değer Yapısını Belirleme Ölçeği"nden aldıkları puanlar ile "Ladd-Profilet Çocuk Davranış Ölçeği" ve "Akran Şiddetine Maruz Kalma Ölçeği"nden aldıkları puanlar arasında anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Korunmaya muhtaç çocukların "Ahlaki Değer Yapısını Belirleme Ölçeği"nden aldıkları puanlar arasında kurumda kalma nedenleri ve aile yanına izinli gitme durumlarına göre aldıkları puanlar arasında anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Ziyaret edilme durumlarına göre ziyaret edilen çocuklar lehine anlamlı farklılık saptanmıştır. Kardeşleriyle birlikte/ayrı olma durumlarına göre aldıkları puanlar arasında anlamlı farklılık bulunmamaktadır. Kardeşleriyle birlikte/ayrı olma durumlarına göre yardımseverlik ve sabır alt boyutlarından aldıkları puanlar arasında kardeşlerinden ayrı olan çocuklar lehine anlamlı farklılık bulunmaktadır. Kurumda kalma sürelerine göre aldıkları puanlar arasında 3 yıl ve üzeri kalan çocuklar lehine anlamlı bir farklılık bulunmaktadır. Sabır alt boyutundan aldıkları puanların kurumda 2 yıl kalan çocuklar lehine anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır. Korunmaya muhtaç çocukların cinsiyetlerine ve kardeş sayılarına göre "Ahlaki Değer Yapısını Belirleme Ölçeği"nden aldıkları puanlar arasında anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Ailesiyle birlikte yaşayan çocukların ise cinsiyetlerine göre aldıkları puanlar arasında kız çocukların lehine anlamlı farklılık bulunmaktadır. Kardeş sayılarına göre liderlik alt boyutunda kardeşi olmayanların lehine anlamlı farklılık bulunmaktadır. Araştırma sonunda saptanan sonuçlara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The research was carried out to examine the relationship between the moral values, peer relationships, and exposure to peer violence of 61-71 month- old children who are in need of protection and who attend pre-school education institutions and children living with their families. The research was carried out using relational screening model from the general screening models. "General Information Forms", "Scale for Determining Moral Value", "Ladd-Profilet Child Behavior Scale" and "Scale for Being Exposed to Peer Violence" were used. The population of the study consists of 61-72 month-old children who were in need of protection and who lived in the children's shelters in Ankara province during the 2015-2016 academic year and 61-72 month-old pre-school period children who enrolled in the kindergartens of the primary schools affiliated to the Ministry of National Education in Keçiören district of Ankara, independent government kindergartens and private kindergartens and who lived with their families. 356 children selected from the population and 48 children (the whole population) living in children's shelters constitute the sample of the study. As a result of the research; children's scores from the "Scale for Determining Moral Value" indicate a significant difference in favor of children living with their family. Children's scores from the "Ladd-Profilet Child Behavior Scale" show a significant difference in favor of the children living family with their family. Children's scores from the "Scale for Being Exposed to Peer Violence" show a significant difference in favor of children living with their family. There is a significant relationship between children's scores on "Scale for Determining Moral Value" and the scores from "Ladd-Profilet Child Behavior Scale" and "Scale for Being Exposed to Peer Violence" . There was not a significant difference between the scores of the children in need of protection from the "Scale of determining Moral Value" and the scores from why they lives in the shelters and permitted visiting of their families. Considering the state of being visited, there was a significant difference in favor of children who were visited. There was not a significant difference between the scores of living with/without their siblings. There was a significant difference between the scores on patience sub-dimensions considering the state of living with/without their siblings in favor of the children living without their siblings. Considering the scores from the duration of living in the shelters, there was a significant difference in favor of children who lived in the institution for 3 or more years. It was also determined that the scores from the patience sub-dimensions showed a significant difference in favor of children who lived in the shelters for 2 years. There is no significant difference between the scores obtained from the "Scale of Determining the Value of the Ethics" of children in need of protection according to their gender and the numbers of their siblings. In the children living with their families, there is a significant difference in favor of girls in the scores that they obtain according to the gender. There is a significant difference in favor of the ones with no siblings in the leadership sub-dimension according to the number of siblings.
Suggestions were made in line with the results determined at the end of the study.