Sağlığın korunması ve geliştirilmesinde bireylerin sağlık hizmetlerine yönelik algılarının sağlıklı yaşam biçimi davranışlarına etkisi: Isparta ili örneği
The effects of individuals' perceptions of health services on healthy lifestyle behaviors in health protection and promotion: The case of Isparta
Yazar: HAVVANA KIYICI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ARZU YİĞİT
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Isparta = Isparta ; Sağlık = Health ; Sağlık bilinci = Health awareness ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık hizmetleri kalitesi = Quality of health care ; Sağlık tutumları = Health attitudes ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Yaşam biçimi; bireyin alışkanlıkları, tutumları ve değerlerinin toplamıdır. Diğer bir ifade ile sağlığa yönelik algılarından öte kendi sağlığına sahip çıkması noktasında önemli bir unsurdur. Sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının devamlılığı ve tutarlılığı sağlık üzerinde oldukça etkilidir.
Bu çalışmada, sağlığın korunması ve geliştirilmesi için sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını ölçmek ve bireylerin sağlık hizmetlerine yönelik algılarının sağlıklı yaşam biçimi davranışlarına olan etkisini saptamak amaçlanmıştır.
Araştırmanın evrenini Isparta il merkezindeki 18 yaş ve üzerindeki bireyler oluşturmaktadır. Araştırmada tesadüfi olmayan örnekleme yöntemlerinden olan kolayda örnekleme yöntemiyle 522 kişiye ulaşılmıştır. Fakat 510 kişinin verisi değerlendirilmeye tabi tutulmuştur.
Araştırmada 3 bölümden oluşan veri toplama aracı kullanılmıştır. Veri toplama aracının birinci bölümünde Walker ve arkadaşları (1996) tarafından geliştirilen, Bahar ve arkadaşları (2008) tarafından Türkçe'ye çevrilen 52 ifadeden oluşan "Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II" (SYBDÖ-II) yer almaktadır. İkinci bölümünde ise araştırmacılar tarafından oluşturulan "Sağlık Hizmetleri" ve üçüncü bölümünde "Demografik Bilgiler" başlıklı değişkenler bulunmaktadır.
Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeğinden "iyi" puan alınması sağlıklı yaşam biçimi davranışlarına dikkat edildiği ve olumlu sağlık davranışları sergilendiği anlamına gelmektedir. Araştırma sonuçlarına göre katılımcıların ölçekten aldığı puan "orta" düzeyde bulunmuştur. Araştırmaya katılan bireylerin sağlık hizmetleri algısı ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları alt boyutları arasında düşük, pozitif anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca sağlık hizmetleri algısı ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları demografik değişkenlere göre karşılaştırılmış ve bazı değişkenlerde farklılıklar bulunmuştur. Öte yandan sağlık hizmetleri algısının sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını etkilediği sonucuna varılmıştır.
Sonuçlar doğrultusunda şu önerilerde bulunabilir: Bireylerin sağlıklı yaşam biçimiyle ilgili davranışlar hakkında bilgilerini artıracak ve geliştirecek eğitim programları oluşturulmalı ve uygulanmalıdır.

Abstract:
Lifestyle, it is the sum of the habits, attitudes and values of the individual. In other words, it is an important element in terms of protecting their health as well as their perceptions of health. The continuity and consistency of healthy lifestyle behaviors is highly effective on health.
In this study, it was aimed to measure healthy lifestyle behaviors for health protection and promotion and to determine the effect of individuals' perceptions about health services on healthy lifestyle behaviors.
The population of the study consisted of individuals aged 18 and over in Isparta city center. In the study, 522 people were reached by convenience sampling method which is one of the random sampling methods. However, the data of 510 people were evaluated.
Data collection tool consisting of 3 sections was used in the study. The first part of the data collection tool included the "Healthy Lifestyle Behavior Scale II" (HPLP II), which was developed by Walker et al. (1996) and comprised of 52 expressions translated into Turkish by Bahar et al. (2008). In the second part, there are variables named "Demographic Informations" and in the third section of "Health Services" created by the researchers.
Taking "good" points from the Healthy Lifestyle Behavior Scale means that healthy lifestyle behaviors are paid attention and positive health behaviors are displayed. According to the results of the study, the scores of the participants were found to be "moderate". There was a low positive correlation between health service perception and healthy lifestyle behaviors of the participants. In addition, health service perception and healthy lifestyle behaviors were compared according to demographic variables and differences were found in some variables. On the other hand, it was concluded that the perception of health services affects healthy lifestyle behaviors.
The following suggestions can be made in accordance with the results: Training programs should be developed and implemented to increase and improve the knowledge of individuals about behaviors related to healthy lifestyle.