Futbolcularda beslenme bilgi düzeylerinin ve hidrasyon durumlarının tükenmişlik üzerine etkilerinin incelenmesi
Examining the effects of nutrition knowledge levels and hydration status on burnout in football players
Yazar: KADER ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM KUBİLAY TÜRKAY
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Egzersiz ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports

Özet:
Bu çalışma; sporcularda beslenme bilgisi, hidrasyon durumları ve tükenmişlik üzerine etkilerine bakılarak sporcuların bütüncül sağlıklarına katkı sağlamak ve yol göstermek amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya 2. Lig futbol kulübü olan Karacabey Belediyespor'da forma giyen yaş ortalamaları 24.20±3.59 yıl olan 25 futbolcu gönüllü olarak katılmıştır. Araştırmada 19 soruluk demografik bilgileri de içinde bulunduran Genel Bilgiler  Formu yanı sıra; sporcu beslenmesini değerlendirmek amacıyla Trakman ve arkadaşları (2017) tarafından geliştirilen ve Çakır O. ve Çakıroğlu P. tarafından Türkçeye uyarlaması yapılan  68 maddeden oluşan Sporcu Beslenmesi Bilgi Ölçeği ve Maslach (1981) Tükenmişlik Ölçeğinden yola çıkarak Raedeke ve Smith (2001) tarafından sporculara uyarlanan ve Türkçe uyarlamasını Kelecek ve arkadaşları tarafından 2 maddesi çıkarılarak toplam 13 maddeden oluşan Tükenmişlik Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler Spss 26 paket programı ile analiz edilmiştir. İkili grupları kıyaslamak için Mann Whitney U, ikiden fazla grubun kıyaslanmasında Kruskal Wallis testi uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiyi açıklamak için korelasyon testinden yararlanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda futbolcuların sporcu beslenmesi bilgi ölçeğinden alınan puanları ortalaması 31.29±9.76 düşük bilgi düzeyi, futbolcuların 23'ü düşük bilgi düzeyi, 2'si ortalama bilgi düzeyine sahip olarak bulumuştur. Sporcu beslenmesi bilgi ölçeği ve alt boyutları ike tükenmişlik düzeyi arasında anlamlı fark bulunmamıştır. (p> 0.005) Tükenmişlik ortalama 27.56 olarak bulunmuştur. Hidrasyon durumları antrenman öncesi ve sonrası kilo farkları alınarak hesaplanmış ve futbolcuların 17'si iyi dehidrasyon, 8'i minimal dehidrasyon durumunda olduğu görülmüştür. Futbolcuların vücut yağ yüzdeleri 10.90±2.68 olarak bulunmuştur. Sporcu beslenmesi bigisi ile hidrasyon durumu arasında ve tükenmişlik ile hidrasyon durumu arasında anlamlı fark bulunmamıştır. (p> 0.005)
Sonuç olarak; sporcuların beslenme bilgi düzeylerinin düşük olduğu ancak bilgi yetersizliğinin tükenmişliğe neden olmadığı, dehidrasyon durumunun görüldüğü ancak tükenmişlikle ilişkili olmadığı görülmüştür.
 
Anahtar kelimeler: Beslenme, Tükenmişlik, Hidrasyon, Vücut Yağ Yüzdesi, Abdaminal Deri Kıvrım Kalınlığı, Futbol

Abstract:
This work; It was conducted to contribute and guide the holistic health of athletes by looking at their effects on nutrition knowledge, hydration status and burnout in athletes. 25 football players with an average age of 24.20±3.59 years who play for Karacabey Belediyespor, a 2nd League football club, participated in the research voluntarily. In addition to the General Information Form, which includes 19 questions and demographic information, the research includes; The Sports Nutrition Knowledge Scale, consisting of 68 items developed by Trakman et al. (2017) to evaluate sports nutrition and adapted to Turkish by Çakır O. and Çakıroğlu P., and adapted to athletes by Raedeke and Smith (2001), based on Maslach's (1981) Burnout Scale. The Burnout Scale, which was adapted into Turkish by Kelecek et al. and consists of 13 items in total, with 2 items removed, was used. The athletes' skinfold thicknesses were taken from 7 regions (biceps, triceps, abdominal, subscabula, chest, suprailiac, thigh) from the left side of the subject with a 50 mm scale Seahan Plastic Caliper. The athletes' body fat ratios were calculated using Zorba's Body Fat Ratio equation (1989). The data obtained was analyzed with the Spss 26 package program. Mann Whitney U test was used to compare two groups, and Kruskal Wallis test was used to compare more than two groups. Correlation test was used to explain the relationship between variables. As a result of the analysis, the average score of the football players from the sports nutrition knowledge scale was found to be 31.29±9.76 with low knowledge level, 23 of the football players had low knowledge level, and 2 of them had average knowledge level. There was no significant difference between the sports nutrition knowledge scale and its sub-dimensions and burnout level. (p> 0.005) The average burnout was found to be 27.56. Hydration status was calculated by taking the weight differences before and after training, and it was seen that 17 of the football players were in good dehydration and 8 were in minimal dehydration. There was no significant difference between athlete nutrition knowledge and hydration status, or between burnout and hydration status. (p> 0.005)
In conclusion; It was observed that athletes' nutritional knowledge levels were low, but lack of knowledge did not cause burnout, and dehydration was observed but was not associated with burnout.
Keywords: Nutrition, Burnout, Hydration, Body Fat Percantage, Football, Abdominal Skinfold Thickness