John Millington Synge'in The Well of the Saints, Harold Pinter'in The Room ve Sarah Kane'in Blasted adlı oyunlarında körlük
Blindness in John Millington Synge's The Well of the Saints, Harold Pinter's The Room and Sarah Kane's Blasted
Yazar: UFUK BULUT
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP ZEREN ATAYURT FENGE
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / İngiliz Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İngiliz Dili ve Edebiyatı = English Linguistics and Literature
Dizin: 20. yüzyıl = 20. century ; Absürd tiyatro = Absurd theatre ; Kane, Sarah = Kane, Sarah ; Körlük = Blindness ; Pinter, Harold = Pinter, Harold ; Synge, John Millington = Synge, John Millington ; Tiyatro oyunları = Theater plays ; İdeoloji = Ideology ; İngiliz tiyatrosu = British theater

Özet:
Bu tezde John Millington Synge'in 1905 yılında yayımlanmış The Well of the Saints (Azizler Kuyusu), Harold Pinter'in 1957 tarihli The Room (Oda) ve Sarah Kane'in 1995 yılında yayımlanmış Blasted (Havaya Uçuruldu) adlı oyunlarında temsil edilen körlük olgusunun bir sembol olarak sırasıyla realist tiyatro, absürt tiyatro ve suratına tiyatro çerçevesinde, ideoloji ve birey-toplum ilişkisi bağlamında incelenmesi amaçlanmıştır.  
İlk bölümde körlük sembolünün edebiyatta ve sanatta temsilleri Antik dönemden çağdaş döneme dek incelenmektedir. Oyunların detaylı analizine geçmeden önce modernizm ve etkileri, tiyatro sahnesi ve genel sanat bağlamında tartışılarak bu dönemin önemli bir özelliği olan sübjektif anlatıma dikkat çekilmektedir. John Millington Synge'in The Well of the Saints'inde körlük sembolü bireysel bütünlük ve toplumsal normlar arasında bir seçim olarak görülmekte ve gerçekçi tiyatro akımı bağlamında incelenmektedir. The Well of the Saints incelendikten sonra aradan geçen yarım yüzyıl ve iki Dünya savaşının tiyatro sahnesine etkisi tartışılmakta ve II. Dünya Savaşı sonrası atmosferde absürt tiyatronun ortaya çıkışı incelenmektedir. Harold Pinter'ın The Room oyununda körlük sembolü absürt tiyatro ile ilişkilendirilirmekte ve körlük sembolü oyunun sonunda belirse de bu sembolün kör olan karakter yoluyla sahneye nasıl hâkim olduğu tartışılmaktadır. Ayrıca, The Room oyununda körlük sembolünün toplumsal ideolojik yanılgıların bir sonucu olduğu gösterilmektedir. Bu tezdeki son çalışma olarak, Sarah Kane'in Blasted oyunu suratına tiyatro bağlamında incelenmektedir. Şiddetin sahnelenme şekli, bireyin ideolojiyle şekillenmiş toplumsal normlar tarafından boyun eğdirilmesi ve korkunç derecede bir şiddetin sonucu olarak ortaya çıkan körlük sembolü bu oyun bağlamında tartışılmaktadır.
Bu tezde incelenen her üç oyunda da bireyin hayattaki durumu, toplumsal normlara rağmen bireysel bütünlüğün korunması ve hayata tutunma çabası, körlük sembolü ve yan anlamlarıyla birlikte ana izlek olmuştur. Buna bağlı olarak son bölümde üç oyun, körlük sembolünün kullanımı, dil, dönem ve belli tiyatro geleneklerinin etkileri bakımından karşılaştırılıp kıyaslanmış ve bireyin toplumsal normlar karşısındaki mücadelesinin zamandan bağımsız bir olgu olduğu sonucuna varılmıştır. Her üç oyunda yer alan körlük temsiline dayanarak, bu çalışma bireysel bütünlüğün ve kişisel alanın ideolojik toplumsal normlar tarafından işgal edilmesi ve hâkim düzen tarafından baskılanması durumunda  bireyin hem fail hem de kurban olarak fiziksel ve psikolojik olarak yıkım yaşayacağına işaret eder. Bu bağlamda söz konusu oyunlarda yer alan körlük temsilinin birey ve-toplum arasındaki sosyokültürel ve politik çatışmaları ortaya koyan sembolik bir araç işlevi gördüğü söylenebilir.
 
Anahtar Sözcükler: 20. Yüzyıl İngiliz Tiyatrosu, Körlük, İdeoloji, Birey ve Toplum, John Millington Synge, Harold Pinter, Sarah Kane, Realist Tiyatro, Absürt Tiyatro, Suratına Tiyatro.

Abstract:
ABSTRACT
This thesis aims to analyse the representation of blindness in John Millington Synge's The Well of the Saints (1905), Harold Pinter's The Room (1957) and Sarah Kane's Blasted (1995) on a symbolic level in the context of ideology and the relationship between individual and society within the framework of the realist, absurdist, and in-yer-face theatre respectively.
In the Introduction, the representation of blindness in the literary and artistic imagination is explored from Antiquity to the contemporary period. Before offering an in-depth examination of the plays, modernism is discussed in the context of art and theatre stage and the use of subjective narratives, as a prominent feature of the period. In John Millington Synge's The Well of the Saints, blindness is regarded as a symbol of choice between personal integrity and social norms within the framework of the realist theatre. Following the analysis of The Well of the Saints, the impact of a half century and two world wars on the theatre stage is debated, and the rise of absurdist theatre is examined in the context of post-World War II. In Harold Pinter's The Room blindness is associated with absurdist theatre and although the symbol appears at the end of the play with the protagonist going blind, the state of blindness functions as a dominant element in the play, implying how blindness symbolically emerges as a consequence of social ideological delusions. The last chapter of the thesis examines Sarah Kane's Blasted and in-yer-face theatre, exploring the depiction of violence, subjugation of the individual by the ideologically shaped norms of the society, and the emergence of blindness as a consequence of gruesome violence. 
In all of the three plays the individual's condition, protection of personal integrity and survival efforts in the face of social norms are taken as the main concern along with blindness and its connotations. In the Conclusion, all three plays are compared and contrasted in terms of the use of language and the representation of blindness in relation to three major theatre traditions with which each play is affiliated. Drawing on the representation of blindness in these plays, this study points out that if individual integrity and personal space are invaded by the ideological social norms and dominated by the prevailing order, it generally culminates in the physical and psychological destruction of the individuals regardless of their roles as the perpetrator or the victim. Viewed in this context, it could be stated that the representation of blindness in these plays serves as a symbolic medium that unearths the sociocultural and political conflicts between the individual and society.

Keywords: 20th Century English Theatre, Blindness, Ideology, Individual, Society, John Millington Synge, Harold Pinter, Sarah Kane, Realist Theatre, Absurd Theatre, In-Yer-Face Theatre.