Açıklanamayan infertilitede kadınlık ve anne-kız ilişkisinde anneliğin iletimi
Femininity and transmission of maternity in the mother-daughter relationship
Yazar: R.İREM ERDEM ATAK
Danışman: DOÇ. DR. TEVFİKA TUNABOYLU İKİZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Bölümü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-çocuk ilişkisi = Mother child relations ; Annelik = Motherhood ; Annelik temsilleri = Maternal representations ; Kadınlar = Women ; Kısırlık = Infertility ; Psikanaliz = Psychoanalysis ; Rorschach testi = Rorschach test ; Tematik algılama testi = Thematic apperception test ; İletim = Transmission

Özet:
Bu çalışmada çocuk sahibi olamayan ve herhangi bir organik bozukluk olmamasına rağmen gebe kalamama durumunda açıklanamayan infertilite olarak adlandırılan bozuklukta; bu kadınların ruhsal işleyişlerinin çözümlenmesinin yanı sıra, kadınlık, annelik ve çocuk sahibi olma arzusu, anne-kız ilişkisi, ve bu ilişkide anneden kıza kadınlık ve anneliğin iletilmesinin psikanalitik bakış açısıyla değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Kadınlık ve annelik kavramları psikanalitik kuram çerçevesinde değerlendirilip, açıklanamayan infertilite tanısı alan hastalarda anneliğin biçimlenmesi ve anneden kıza iletinin işleyişi, projektif yöntemler olan Rorschach Testi ve Tematik Algı Testi (TAT) kullanılarak incelenmiştir. Çalışmada, uygulamalar için, İstanbul'da iki farklı İnfertilite Kliniği ve Tüp Bebek Merkezi olarak hizmet veren sağlık biriminde tedavi olmakta olan açıklanamayan infertilite tanısı almış 30 kadınla çalışılmıştır. Çalışmaya dahil olan infertil kadınlara öncelikli olarak verilen demografik formun ardından, psikanalitik yönelimli öngörüşme yapılmış; sonrasında da Rorschach Testi ile TAT uygulanmıştır. Uygulanan testler Fransız Okulu'na bağlı kalınarak, bu okula özgü içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmenin sonucunda ise özellikle anne-kız ilişkisi ve anneden ileti kavramları çevresinde incelenen 30 hastanın test protokollerinden elde edilen bilgiler, anne-kız ilişkisinin açıklanamayan infertilitede önemli bir etkisi olduğu yönündedir. İdeal olarak anlatılan annelerin özellikle kadınsı taraflarıyla özdeşim kurmaktaki güçlüğün, bu hastalardaki dürtüsel işleyişi ketlediği, hastaların narsisistik yetersizlik ve depresif duygulanımla mücadele etmek için tedavi arayışlarını sürdürdükleri görülmüştür.

Abstract:
In the present study, working with the female patients diagnosed as having unexplained infertility problem with a lack of organic cause, the aim is to evaluate the concept of femininity, mother-daughter relationship, the transmission of maternity as well as the psychic functioning in this context with a psychoanalytical point of view. The concepts of femininity and maternity are examined thoroughly using the projective methods of Rorschach Test and Thematic Apperception Test. 30 female patients being treated in two separate infertility clinics in Istanbul are included in the study with their own consent. A general demographic form was filled in initially, then the psychoanalytically oriented interview, the Rorschach Test and T.A.T were conducted with each patient. The analysis of the results are carried out according to the French School of the projective methods by the content analysis used with Rorschach Test and T.A.T. As a result of the evaluation process, in the test protocols of 30 patients, main concepts of mother-daughter relationship and transmission are found to be relevant in the diagnosis of unexplained infertility. For the patients, it was difficult to identify with the feminine part of the mothers who were described as ideal. The patients continued the fertilization treatments in order to struggle with the narcissistic failure and depressive mood.