Cumhurbaşkanlığı hükümet modelinde yasama – yürütme – yargı ilişkileri
Legislative-executive and judicial relations in the presidential government system
Yazar: ABDULKADİR KAR
Danışman: DOÇ. DR. ERHAN ÖRSELLİ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi = Presidential government system ; Cumhurbaşkanı = President ; Hükümet sistemi = Government system ; Yargı = Judgment ; Yargı organı = Judgment institution ; Yasama = Legislation ; Yönetsel yargı = Managerial decisions ; Yüksek yargı = Supreme courts ; Yürütme = Executive ; Yürütme organı = Executive organs

Özet:
Siyaset biliminde devletler, yönetim şekilleri itibariyle genellikle demokratik olan ve olmayan şeklinde bir ayrıma tabi tutulmaktadırlar. Demokratik yönetim şekilleri ise halkın doğrudan veya dolaylı olarak yönetenleri seçmiş olduğu, seçenlerin seçilenler karşısında temel hak ve özgürlüklerinin belirli organlar vasıtası ile korunduğu, devletin temel organları olan yasama, yürütme ve yargı erklerinin birbirleri ile olan ilişkilerinin bu bağlamda anayasalarla düzenlendiği sistemlerdir. Literatürde demokratik yönetim sistemleri temel olarak kuvvetler ayrılığı ilkesi çerçevesinde sınıflandırılarak incelenmektedir. Türkiye Cumhuriyeti de dünyadaki yönetim sistemlerindeki değişime paralel olarak kuvvetler ayrılığı ilkesi çerçevesinde değişime uğramıştır. Bu doğrultuda 16 Nisan 2017 tarihinde gerçekleştirilen referandumla anayasa değişikliğine gidilmiş ve parlamenter sistemi terk edilerek cumhurbaşkanlığı sistemine geçilmiştir. Bu alanda yapılacak olan akademik çalışmalar yeni yürürlüğe giren bu sistemin aksayan yönlerinin görülmesini sağlayarak bu sistemin daha iyi çalışmasına katkı sunacaktır. Bu tezin temel amacı; Türkiye'de siyaset alanı ve kamuoyunda uzun bir süre konu olan hükümet sistemi tartışmalarının gerçek nedenlerini tespit etmek, yeni yürürlüğe giren cumhurbaşkanlığı hükümet modelinde yasama, yürütme ve yargı erklerinin anayasal yetki ve görevlerini kuvvetler ayrılığı ilkesi çerçevesinde dünyadaki örnekleri ile karşılaştırmalı olarak incelemek, demokratiklik bağlamında olumlu ve olumsuz yanlarını tespit etmektir. Teorik bir çalışma olan bu tez için geniş bir literatür taraması yapılmıştır. Çalışmada demokratik yönetim sisteminin dayanağı olan kuvvetler ayrılığı ilkesi kavramsal ve felsefi olarak ele alınarak bu ilke çerçevesinde meydana gelen hükümet sistemleri avantaj ve dezavantajları yönü ile incelenmiştir. Kuvvetler ayrılığı ilkesi çerçevesinde ABD, Fransa ve Rusya özelinde uygulanan başkanlık ve yarı – başkanlık sistemlerinde yasama, yürütme ve yargı erklerinin anayasal yetki ve görevleri incelenmiştir. Devam eden kısımlarında ise Türkiye'de hükümet sistemi arayışları bağlamında Tanzimat'tan itibaren yönetim sistemi tartışmaları ve bu çerçevede yaşanan siyasal olaylar, uygulanan hükümet sistemleri ve yaşanan hükümet krizleri ve nedenlerine yer verilmektedir. Son olarak 16 Nisan 2017 anayasa değişikliğini içeren referandumla yürürlüğe giren cumhurbaşkanlığı hükümet modelinde yürütme, yasama ve yargı erklerinin yetki ve görevleri ve birbirleri ile ilişkileri diğer ülkelerde uygulanan benzeri sistemlerle karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Kuvvetler Ayrılığı İlkesi, Demokratik Hükümet Sistemleri, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi, Türkiye

Abstract:
In political science, states are generally subject to a distinction between democratic and non-democratic in terms of governance. On the other hand, democratic forms of governance are the systems in which the people directly or indirectly choose the governors, the rights and freedoms of those elected are protected by certain organs, and the relations between the legislative, executive and judicial powers, which are the main organs of the state, are regulated by constitutions in this context. In the literature, democratic governance systems are mainly classified and examined within the framework of the separation of powers principle. Republic of Turkey forces in the world with changes in the management system in parallel has undergone many changes in the framework of the principle of separation. In this direction, the constitutional amendment was made with the referendum held on 16 April 2017 and the parliamentary system was abandoned and the presidential system was adopted. Academic studies in this field will contribute to the better functioning of this system by showing the defective aspects of this new system. The main purpose of this thesis is, in politics and public opinion in Turkey to identify the real causes of a long time subject to governmental system of discussion, the newly enacted presidential style of government in the legislative, executive and judicial powers of the constitutional powers and with the samples in the world within the framework of the separation of powers principle of the duty to examine comparatively positive in the democratization context and to identify the negative aspects. For this thesis, which is a theoretical study, a wide literature review has been made. In this study, the principle of separation of powers, which is the basis of the democratic governance system, has been examined conceptually and philosophically with the advantages and disadvantages of the governmental systems. The constitutional powers and duties of the legislative, executive and judicial powers in the presidential and semi - presidential systems implemented in the USA, France and Russia within the framework of the principle of separation of powers were examined. In the following sections discuss management system Reforms in the system of government from seeking political context in Turkey and events taking place in this framework, implemented systems of government and government crisis and the reasons given. Finally, in the presidential government model, which came into force with a referendum on the constitutional amendment of 16 April 2017, the powers and duties of the executive, legislative and judicial powers and their relations with each other were examined comparatively with similar systems in other countries. Keywords: Separation of Powers Principle, Democratic Government Systems, Presidential Government System, Turkey