Feminist sosyal hizmet perspektifinden huzurevinde yaşayan kadınların deneyimleri
Experiences of women living in nursing homes from a feminist social work perspective
Yazar: PINAR YANARDAĞ KOCABAŞ
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM CANKURTARAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmetler Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Feminizm = Feminism ; Huzurevleri = Nursing homes ; Kadınlar = Women ; Kesişimsellik = Intersectionality ; Kurum bakımı = Institional care ; Sosyal hizmetler = Social services ; Yaşlanma = Aging ; Yaşlı bakım hizmetleri = Aged care services ; Yaşlılar evi = Aged home ; Yaşlılık = Old age

Özet:
Bu çalışma, İstanbul'daki huzurevlerinde yaşayan kadınların anlatıları, algıları ve deneyimlerine odaklanmaktadır. Çalışma, yaşlı kadınların anlatılarından yola çıkarak huzurevine taşınma ve yerleşme süreçlerinde kadınların deneyimlerinin ve öznelliklerinin nasıl şekillendiğini ve dönüştüğünü keşfetmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, kadınların yaşlanma süreçlerinin toplumdaki farklı tahakküm ilişkilerinin ve eşitsizliklerin kesiştiği önemli bir alan olduğunu savunmakta ve bu tahakküm ilişkilerinin yaşlı kadınların yaşamlarını nasıl etkilediğini tartışmaktadır. Çalışma huzurevine gelme kararının alınması süreçlerini, ev ve aile alanının sembolik ve mekânsal olarak terkinin nasıl gerçekleştiğini, huzurevindeki gündelik yaşamı ve sosyal ilişkileri incelemektedir. Araştırma kapsamında İstanbul'da Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü'ne ve Darüşşafaka'ya bağlı huzurevlerinde ve özel huzurevlerinde yaşayan 22 kadınla derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Görüşmeler NVivo nitel veri analiz programı yardımıyla analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçları, toplumdaki huzurevlerine yönelik olumsuz düşüncelere karşın huzurevlerinin yaşlı kadınların güçlenmesine imkan sağlayan kuruluşlar olduğunu göstermektedir. Buna karşın toplumdaki huzurevlerine ilişkin önyargılar ve bilgi eksiklikleri huzurevlerine başvuruları ve huzurevlerine uyumu zorlaştırmaktadır. Araştırma ile huzurevlerinde yaşlıların haklarının korunması için savunuculuk çalışmalarına ve yaşlıların katılımını artırmaya dönük uygulamaların hayata geçirilmesi ihtiyacı olduğu görülmüştür. Bu çalışmanın huzurevlerinde yaşayan yaşlı kadınlar için güçlendirici ve özgürleştirici feminist sosyal politikaların ve feminist sosyal hizmet uygulamalarının geliştirilmesine katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
This study focuses on the narratives, perceptions, and experiences of women living in nursing homes in Istanbul. The study is based on the narratives of older women, exploring how women's experiences and subjectivities are shaped and transformed during the process of relocating to and settling in a nursing home. The research argues that the women's aging is an important area where various power relations and inequalities in society intersect, and discusses how these power relations affect the lives of older women. This work examines the decisionmaking process to move to a nursing home, the symbolic and spatial departure from the house and family takes place, as well as the everyday life and social relations in the nursing homes. As part of the research, 22 in-depth interviews were conducted with women living in nursing homes in İstanbul affiliated with the General Directorate of Services for Persons with Disabilities and the Elderly, Darüşşafaka, and two private nursing homes. The interviews were analyzed with NVivo qualitative data analysis program. The results of the research show that even though there is widespread prejudice in society against nursing homes, nursing homes are institutions that empower older women. However, the prejudices in society and the lack of reliable information on nursing homes make it difficult for the older women to apply to and adapt to nursing homes. The research also shows the need to increase the advocacy practices for the nursing home residents and improve the residents' participation, in order to protect the rights of the elderly in nursing homes. This work contributes to the development of empowering and liberating feminist social policies and feminist social work practices for older women living in nursing homes.