Biyo-iktidar yoluyla uysallaşan bedenler:Mahābhārata'da kadın ve dulluk
Creation of docile bodies via bio-power; woman and widowhood in the Mahābhārata Epic
Yazar: AYŞE KARAPINAR
Danışman: DOÇ. DR. ALİ KÜÇÜKLER
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Disiplinlerarası Güney Asya Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Biyoiktidar = Biopower ; Destanlar = Epics ; Dulluk = Widowhood ; Hint edebiyatı = Indian literature ; Hint kültürü = Indian culture ; Kadınlar = Women ; Mahabharata = Mahabharata ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Bu çalışmada, Hint epik dönem edebiyatının önemli eserlerinden, toplum üzerinde dinî ve kültürel etkiye sahip Mahābhārata Destanı, Michel Foucault'nun biyo-iktidar, biyo-politika ve uysal beden kavramları çerçevesinde incelenmiştir. Yapılan çalışmada, genel olarak kadın üzerine incelemeler yapılmış olsa da konu, günümüz Hint kültürü içerisinde hâlâ bir sorun olmaya devam eden kadının dulluğuna dair izleri ortaya çıkarmak üzere, toplumsal cinsiyet kuramına ilişkin kavramlar çerçevesinde Mahābhārata'daki dul kadınlar olarak daraltılmıştır. Çalışmada, destanda bulunan dul kadına yönelik pratiklerin, onun toplumsal statüsünün ve iktidar anlayışı içerisindeki yerinin incelenerek ortaya konulması amaçlanmıştır. Destandaki dönemsel farklılıkların incelenmesinde, Foucault'nun iktidar incelemelerinde kullandığı arkeolojik yöntemden yararlanılmıştır. Foucault'nun Avrupa merkezli çalışmalarının, Hint epik dönem edebiyatına ait Mahābhārata'nın incelenmesinde kullanılması, dönemin Hint kültüründe var olan iktidar düzenini ve toplumsal cinsiyet anlayışını göstermesinin yanı sıra Avrupa'yla olan benzerlikleri ve farklılıkları görmeye olanak sağlaması bakımından da önemlidir. Çalışmanın araştırma ve analiz aşamalarında Nitel araştırma yöntemleri benimsenmiş, yakın okuma tekniği kullanılmış, içerik ve söylem analizine başvurulmuştur. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde epik dönem Hint edebiyatına dair bilgiler, destanın özeti ve tez kapsamında asıl odak noktası olan kadın karakterlerin hikâyeleri yer almıştır. İkinci bölüm ise biyo-iktidar ve toplumsal cinsiyet kuramlarının anlatımını içermektedir. Eserin kuramsal analizini içeren üçüncü bölüm, destan toplumunda var olan toplumsal cinsiyet algısını, kadına bakış açısını, kadının ana öznelerinden biri olduğu evlilik ve çocuk sahibi olma pratiklerinin bilgisini ve nihayetinde çizilen genel çerçeve içerisinde dul kadının yerini, sati, levirat ve niyoga gibi uygulamalara dair açıklamaları kapsamaktadır. 
Anahtar Kelimeler:	Mahābhārata, Foucault, Biyo-iktidar, Toplumsal Cinsiyet, Uysal Beden.

Abstract:
In this study, the Mahābhārata Epic, one of the most important works of Indian epic literature, with religious and cultural influence on society, was examined within the framework of Michel Foucault's concepts of bio-power, bio-politics, and docile body. Although the study focuses on examining women in general meaning, the subject was narrowed to widowed women in Mahābhārata with the perspective of gender theories to reveal traces of widowhood, which remains a problem in today's Indian culture. In the study, it was aimed to examine the practices of the widow in the epic, the social status of the widow, and the place of widows in the understanding of power. To examine periodic differences in the epic, the archaeological method used by Foucault in the examination of power was used. The use of Foucault's European-based inferences in the study of the Mahābhārata from the Indian classical period is important besides it shows the order of power and gender that existed in Indian culture of the period, as well as allowing to see similarities and differences with Europe. In the study, qualitative research methods including close reading technique, content, and discourse analysis methods were used. The study consists of three parts. The first part of the study included information about epic period Indian literature, a summary of the epic, and the stories of female characters who were the main focus of the thesis. The second part of the thesis includes the narration of bio-power and gender theories. The third chapter, which includes the theoretical analysis of the work, covers the perception of gender that exists in the epic society, the perspective of the woman, the knowledge of the practices of marriage and having children in which the woman is one of the main subjects. And finally, also the explanations of the practices such as sati, levirate, and niyoga that affect the widow's life, and the place of the widow in the general framework fall within.
Keywords: Mahābhārata, Foucault, Bio-power, Gender, Docile Bodies