Askerî personel ile ilgili işlemlerde yargısal denetim
The  judicial  review  of  the  military staff's  administrative procedures
Yazar: RUKİYE KAHYA
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN ÇAĞLAYAN
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Askeri Yüksek İdare Mahkemesi = Military High Administrative Court ; Askeri personel = Military personnel ; Askeri yargı = Military judgement ; Denetim = Control ; Disiplin = Discipline ; Kamu Hukuku = Public Law ; Personel = Personnel ; Personel değerlendirme = Personnel evaluation ; Yargısal denetim = Judical rewiew ; Özlük hakları = Employee personal rights

Özet:
1  Anayasasına  1971  değişikliği  ile  eklenen  Askerî  Yüksek  İdare Mahkemesi  ile  idarî  yargı  sistemimizde  ayrı  bir  yüksek  mahkeme  kurulmuştur. Çalışmamızın temel amacı, tek dereceli olan bu mahkemenin görev alanına giren işlem türlerini belirlemek ve ilgili yargı kararlarını incelemektir. Kurulduğu günden itibaren  eleştiri  konusu  olmuş  tek  dereceli  bu  mahkemenin  görev  alanının belirlenmesine ilişkin çeşitli mevzuat değişiklikleri olmuş; en kapsamlı değişiklik 1602 sayılı Askerî Yüksek İdare Mahkemesi Kanununda, 26/12/1981 tarihli ve 2568 sayılı Askerî  Yüksek  İdare  Mahkemesi  Kanunu  İle  Askerî  Hâkimler  Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ile gerçekleşmiş; 1982 Anayasasında Askerî Yüksek İdare Mahkemesi bu değişiklikler temelinde düzenlenmiştir. Tez, iki ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Askerî Yüksek İdare Mahkemesinin kurulmasında tarihsel süreç ve bu süreçte rol oynayan askerî nitelikli davalar  ele  alınmıştır.  İkinci  bölümde  Yüksek  Mahkemenin  görev  alanına  giren askerî nitelikli işlem türleri incelenmiş, özellikle 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin  Kanununun  getirdiği  yeniliklere  değinilmiştir.  Askerî  Yüksek  İdare Mahkemesinin  görev  alanına  giren  tam  yargı  davalarına  konu  olan  askerî  idarî eylemlere  zaman  zaman  değinilmiş  olsa  da,  çalışmamızın  odağında  askerî  idarî işlemler yer almaktadır.  Askerî idarî işlemler olarak nitelediğimiz işlem türleri; 1982 Anayasasının 157. maddesinde ve 1602 sayılı Askerî Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 20. maddesinde, Askerî Yüksek İdare Mahkemesinin görev alanı belirlenirken, asker kişileri  ilgilendiren ve askerî  hizmete  ilişkin olarak nitelendirilmiş işlemlerdir. Bu bağlamda,  öncelikle  asker  kişi  tanımı  askerî  mevzuat  bakımından  saptanmış, ardından askerî hizmet kavramı ele alınmıştır. Askerî nitelikli işlem türleri olarak özlük işlemler, disiplin işlemleri ve Yüksek Askerî Şura kararları başlıklar halinde incelenmiştir.

Abstract:
A  separate  High  Court has  established  in Turksih  Administrative  Judical System by High Military Administrative Court which is added to The Constitution of 1961 by constitutional changes in 1971. The main aim of our study was to determine the  types  of  administrative  decisions  which  are  in this  single-tire  High  Court's jurisdiction and to examine relevant judicial decisions. Several legislative changes were made to the determination of this court's jurisdiction which was criticised since its  establishment:  The  most  comprehensive  changes  in  the  Military  High Administrative Court Law No. 1602 were made by the Amending  the  Law  of the Military High Administrative Court and the Law of Military Judges Law No. 2568 dated 26/12/1981; the Military High Administrative Court was regulated in The Constitution of 1982 on the basis of these changes.The thesis consists of two main parts. In the first part, the historical process in the establishment of the Military High Administrative Court and paramilitary cases which are involved in this process are discussed. In the second part, the types of paramilitary procedures that fall within the remit of the High Court's jurisdiction are analyzed, particularly the innovation which was introduced by the Turkish Armed Forces Disiplinary Law No. 6413 is mentioned. The military administrative actions, which fall within the remit of the jurisdiction of the Supreme Military Administrative Court  and  are  subject  to  full  remedy actions are mentioned occasionally, though, our focus is located in the military administrative decisions. The  types  of  administrative  decisions  that  we  qualify  as  military administrative decisions are the decisions that are described as interested the military staff and related to the military service in the article 157 of The Constitution of 1982 and the article 20 of The Military High Administrative Court Law No. 1602 when determining  the  jurisdiction  of  the  Military  High  Administrative  Court.  In  this 
v context,  firstly  the  definition  of  the  soldier  was identified according  to military regulations, then the concept of military service was discussed. Personnel matters, disciplinary actions and the decisions of the Supreme Military Council that were qualified as military administrative decisions types were examined under the titles.