İlkokul öğrencilerinin zekâ düzeyi ile okuma becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between reading skills and intelligence level of elementary school students
Yazar: SELİN BOZBEY ESMEROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMET BAHADIR AYAS
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Yeteneklilerin Eğitimi Ana Bilim Dalı / Üstün Zekalılar Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Zekânın somut etkileri, öğrencilerin akademik hayatlarının başlamasıyla birlikte görülebilir. En büyük göstergelerinden biri de okuma becerisinin gelişimidir. Çalışma kapsamında öğrencilerin zekâ puanları ile okuma becerileri arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışmaya 1. ve 2. sınıf düzeyinde 261 öğrenci katılmıştır. Katılımcıların zekâ puanlarını belirlemek için ASİS, okuma becerilerini değerlendirme için ise SOBAT kullanılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda 1. sınıf okuma puanlarının homojen olduğu, 2. sınıfların okuma puan ortalamalarının ise daha yüksek olduğu görülmüştür. Yapılan korelasyon analizi bulgularına göre zeka ve okuma puanları arasında anlamlı korelasyon katsayıları bulunmuştur. Zekâ endeks puanları arasında okuma becerisi üzerinde 1. sınıf düzeyinde Bellek kapasitesi endeksi, 2. sınıf düzeyinde ise Bellek kapasitesi ile Sözel potansiyel endeks anlamlı yordayıcılar olarak bulunmuştur. Ayrıca 1. sınıf düzeyinde okumayı en çok yordayan Görsel zeka endeksi iken 2. sınıf düzeyinde en çok yordayan Sözel zeka endeksi olduğu bulunmuştur. Bellek kapasitesi okumanın ilk aşaması olan kodlama becerisi ile ilişkilendirilirken Sözel zekâ endeksi kristalize zekayı temsil etmektedir. Dolayısıyla sınıf düzeyi ilerledikçe gelişen kristalize zekâ ile okuma becerileri arasında güçlü bir ilişki olduğu söylenebilir.

Abstract:
The tangible effects of intelligence can be seen at the beginning of students' academic lives. One of the biggest indicators is the development of reading skills. Within the scope of the study, the prediction of students' intelligence scores on the development of reading skills was examined. A total of 261 first and second-grade students participated in the study. ASIS was used to determine the intelligence scores of the participants, and SOBAT was used to evaluate their reading skills. Findings revealed that first-grade reading scores were homogeneous, whereas second-grade reading score averages were higher. According to the results of the correlation analysis, significant correlation coefficients were found between intelligence and reading scores. Among the intelligence index scores, Memory Capacity Index at the first-grade level and Memory Capacity Index along with Verbal Potential Index at the second-grade level were identified as significant predictors of reading ability. Additionally, Visual Intelligence Index was found to be the most influential predictor of reading at the first-grade level, while Verbal Intelligence Index was the most influential at the second-grade level. Memory capacity is associated with the encoding skill, the initial stage of reading, while Verbal Intelligence Index represents crystallized intelligence. Therefore, it can be stated that as the grade level advances, there is a strong relationship between the developing crystallized intelligence and reading skills.