Tasarım ürünü olarak kitap nesnesindeki mekansal ilişkilerin analizi
Analysis of the book object, as a product of design, and its connection to the concept of space
Yazar: SELEN İMGE YAKUPOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEREF EROL
Mersin Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı / Grafik Tasarımı Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Grafik sanatlar = Graphic arts ; Kitap tasarımı = Book design ; Kitaplar = Books ; Mekan = Space ; Mekan kullanımı = Space usage ; Nesne = Object ; Okunabilirlik = Readability ; Tasarım = Design

Özet:
Bu araştırma, bir tasarım öğesi olan kitap nesnesi ile mekan arasında bir ilişki olduğunu iddia etmektedir ve  bu ilişkinin nasıl kurulduğunu incelemektedir. Çalışmada, öncelikle mekan kavramının bütün tasarım disiplinlerinin temelinde durduğu anlatılmış sonrasında ise mekan kavramının olanağında oluşan diğer mekansal katmanlar gösterilmiştir. Bu mekansal katmanlar ilk olarak kitap nesnesi üzerinden ele alınmış. Daha sonrasında ise farklı disiplinlerin mekan kavramı ile olan ilişkisi incelenmiştir. Kitap, mekan kavramı özelinde ele alındığında, sadece uzayda yer kaplayan fiziksel bir nesne ya da içindeki bilgileri taşıyan bir nesne olmaktan  çıkmıştır. Kitabın, içindeki mekansal unsurları kendisiyle beraber taşıyan bir nesne bir mekan haline dönüştüğü gösterilmiştir. Kitabın tanımının sorgulanması, nesne ve fonksiyon arasındaki ayrımın gösterilmesine neden olmuştur.

	Kitabın fonksiyonel tanımı üzerinden açıklanması kitabın bazı özelliklerinin başka nesneler ile ortak payda da kesiştiğini göstermiştir.  Kitabı kitap yapan unsurların sorgulanması  tanımlamada bazı muğlaklaşmalar oluşturmuştur. Bu muğlaklaşma ile de kitabın tanımlanmaya çalışılması halinde ortaya çıkan diğer nesneler ile kesişen unsurlar okunabilirlik ve metinsellik  olarak belirlenmiştir. Böylesi bir kavrayış ile okunan şeyin yalnızca kitabın sahip olduğu metin olup olmadığı sorgulanmıştır. Okunabilirlik üzerinden kitabın mekan ile arasındaki bağın ne olduğunun sorgulanması okunan şeyin abc formundaki yazı olmadığı kavrayışını da beraberinde getirmiştir. Buradan yola çıkarak okunabilirliğin metin üzerinden açıklanmasıyla da  başka olguların, nesnelerin ya da başka disiplinlerin ürünlerinin okunabilirliğine vurgu yapılmıştır. Okunabilirlik olanağında müzik, resim, mimari ve sahneleme sanatları gibi bazı disiplinlerin mekan kavramı ile olan ilişkileri gösterilmiştir. Bu ilişkilerin ve bir şeyin tanımının konulmaya çalışması halinde diğer bazı nesneler ile arasında oluşan bazı benzer özelliklerin, okunabilirlik üzerinden gidildiğinde bu kesişen alanların tasarımcıya da katkıda bulanabileceği olanak sağlayabileceği söylenmiştir. Kitabın fiziksel yapısı ve anlamsal yapısı üzerinde mekânsal bir ilişki olduğu ve bu ilişkinin okunabildiği gösterilmiştir.

Abstract:
This study investigates one specific element of design, the book-object, and sets out to prove that there exists a relationship between the book-object and the space that it takes up, while, at the same time discovering how this relationship is executed. The report begins by establishing the meaning of the concept of space, a fundamental abstract shared among all disciplines of design, and then continues on to describe the various interpretations and factors related to this construct. These various interpretations were first considered in relation to the book-object. Subsequently a study of interpretations of space from other disciplines of design was then carried out. Research was undertaken to probe the specific understandings of the book-object, and to prove the affiliation between physical object and functionality.

	Once the functionality of the book-object was defined, the book-object was shown to demonstrate features which can be observed in other physical objects. At this stage the understanding of what the common book actually is, if it can only be described as an object which contains written inscriptions, had to be considered. Following the study of the book-object's links between physical space and legibility came the realization that a book does not have to exclusively adhere to the rules of being legible solely by using ABC lettering formats. It was then emphasized that other disciplines of design produce items which are legible and yet do not use legible text as their method of communication as research progressed to defining legibility. It was shown that there are many links found between space and legibility used in many disciplines of the arts such as music, drawing, architecture, and the preforming arts.. The physical object and the lexical meaning that the book-object embodies was shown to be connected to its own space as well as to its legibility