Popüler kültür ürünlerinin çeviri sosyolojisi bağlamında incelenmesi: Game of Thrones örneği
Analysing products of popular culture through the sociology of translation: Game of Thrones
Yazar: ÖZGE İŞBECER
Danışman: PROF. DR. ZERNİŞAN EMİNE BOGENÇ DEMİREL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Diller ve Kültürlerarası Çeviribilim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature ; Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı, popüler kültür ürünlerinin üretim ve dolaşım koşullarını Çeviri Sosyolojisi yöntemsel yaklaşımıyla ve Pierre Bourdieu kavramlarıyla incelemektir. Günümüzün teknolojik gelişmeleri bir yandan popüler kültür ürünlerinin sunulduğu hedef kitleye etkin bir rol kazandırırken bir yandan da popüler kültür üreticilerini yeni hikâye anlatım yöntemleri aramaya yöneltmektedir. Transmedya hikâyeciliği bu yöntemlerin en güncellerinden biridir. Bu yöntemle üretilen popüler kültür ürünleri geniş hayran kitleleri oluşturabilmektedir. Bu hayran kitlelerine kulak vermek, popüler kültür ürünlerinin hangi koşullarda popülerlik kazandığı ve dünya çapında dolaşıma çıkabildiği hakkında önemli veriler sağlamaktadır. Bu nedenle çalışmanın araştırma nesnesi olarak 2011-2019 yılları arasında 8 sezon ve 73 bölüm olarak Amerikan ödemeli yayıncılık platformu HBO'da yayınlanan Game of Thrones (GOT) dizisi seçilmiştir. Daha sonra üç aşamalı bir inceleme yapılmıştır. İlk aşamada dizinin transmedya hikâyeciliği yöntemiyle üretilme koşulları analiz edilerek iç sosyolojisi incelenmiştir. İkinci aşamada ise dizinin dolaşım koşullarını ve dış sosyolojisini incelemek üzere Türkiye'de yaşayan 100 kişilik bir hayran grubuna çevrim içi bir Hayran Kitlesi Anketi uygulanmıştır. 5 demografik, 10 yarı yapılandırılmış açık uçlu sorunun yöneltildiği Hayran Kitlesi Anketinden elde edilen sonuçlar, ana ve alt temalara ayrılarak ve sıklıklarına göre sınıflandırılmıştır. Üçüncü aşamada, dizinin Türkiye seyircisiyle buluşmasında rol oynayan kanal içerik yöneticileri, alt yazı/seslendirme çevirmenleriyle ve seslendirme sanatçıları gibi eyleyicilerle çevrim içi görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, Çeviri Sosyolojisi yöntemsel yaklaşımı ve Bourdieu'nün alan, habitus, sermaye, çıkar ve simgesel şiddet gibi temel kavramlarıyla incelenmiştir. Sonuçlar, hem günümüzde üretilen popüler kültür ürünlerinin üretim ve dolaşım koşullarını sergilemekte hem de transmedya hikâyeciliği gibi yeni hikâye anlatım yöntemlerinin hayran kültürünü ve görsel medya alanını yeniden yapılandırdığını göstermektedir.

Abstract:
This thesis aims to analyse the production and circulation of products of popular culture using the methodological approach of the Sociology of Translation and Pierre Bourdieu's concepts. On the one hand, today's technological developments engage the target audience with the products of popular culture which are presented to them, and on the other hand, they direct the producers of popular culture to seek new methods of storytelling. Transmedia storytelling is one of the most up-to-date methods. The products of popular culture produced via this method can create a huge fanbase. Paying attention to what this fanbase reflects may provide information on the conditions of gaining popularity and entering into the circulation of the products of popular culture. For this reason, the Game of Thrones (GOT) series broadcast from 2011 to 2019 on the American pay-tv platform HBO for 8 seasons and 73 episodes was chosen as the research subject. Afterwards, a three-phased analysis was carried out. In the first phase, by analysing the series' conditions of production using the method of transmedia storytelling, its internal sociology is examined. In the second phase, in order to analyse the conditions in which the series is circulated and its external sociology, an online Fanbase Questionnaire was distributed to a fanbase of 100 people living in Türkiye. The results were obtained from the questionnaire, which comprised 5 demographic and 10 semi-structured open-ended questions, and were classified according to the main themes and subthemes and sorted according to the frequencies. In the third phase, the actors who play an important role in bringing GOT together with the Turkish audience, such as the channels' content directors, subtitle/dubbing translators and dubbing artists, were interviewed online. The data was analysed using the methodological approach of the Sociology of Translation and Bourdieu's concepts, such as field, habitus, capital, interest and symbolic violence. The results have both depicted the conditions of production and circulation of today's products of popular culture, and demonstrated that new storytelling methods such as transmedia storytelling are restructuring the fan culture and the field of visual media.