Ergenlerde zorbalığın anne, baba ve akran ilişkileri açısından incelenmesi
The investigation of bullying in adolescence related to parent and peer relations
Yazar: TARIK TOTAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZEYNEP DENİZ YÖNDEM
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikolojik Danışma ve Rehberlik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Zorbalık = Bullying

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ergenlerde zorbalık davranışlarını ve anne, baba, akran ilişkilerinin zorbalığı yordama gücünü incelemektir. Araştırma betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın katılımcıları, 9., 10. ve 11. sınıf düzeyinde toplam 595 lise öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında Yeniden Düzenlenen Olweus Zorba-Kurban Anketi (Büyük sınıflar), Anne, Baba ? Ergen İlişkileri Ölçeği, Akran İlişkileri Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde betimsel istatistik ve lojistik regresyon teknikleri kullanılmıştır.Araştırma sonucunda; araştırma katılımcılarında zorbalık davranışları oranları; 67 zorba (%11,26), 76 kurban (%12,77), 48 zorba/kurban (%8,07) ve 404 zorbalığa katılmayan (%67,90) olarak belirlenmiştir. Zorba oranının erkeklerde ve kızlarda benzerlik gösterdiği, kurban oranın kızlarda, zorba/kurban oranının ise erkeklerde daha fazla olduğu bulunmuştur. Yine sınıf düzeyi yükseldikçe zorba olmanın arttığı, kurban olmanın ise azalma eğiliminde olduğu gözlenmiştir. Lojistik regresyon analizine göre ergenlerde anne, baba ilişkileri arttıkça zorba ve zorba/kurban statülerinde olma olasılıkları azalmaktadır. Akran ilişkilerinin artışı ise zorba olma olasılığını artırırken kurban olma olasılığını azaltmaktadır.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate bullying behaviors in adolescent and the power of the adolescent-parent and adolescent-peer relations for predicting bullying status. This research is an descriptive study. The sample was compused of 595 high school student from 9th, 10th, and 11th grades. Revised Olweus Bully-Victim Questionnaires (Senior Version), Adolescent-Mother, Father Relations Scale, Peer Relations Scale, and Demographic Information Form were utilized for the data collection. The data were analyzed via descriptive statistics and logistic regression analysis.The findings of this study revelead that; 67 student identified as bullies (11.26%), 76 student as victims (12.77%), 48 student as bully/victims (8.07%), and 404 student as outsiders (67.90%). While the prevalence rate of bully for adolescent girls were similar with the boys; the rate of victim for adolescent girls were higher than the boys, and the rate of bully/victim for adolescent boys were higher than the girls. Again, as the grade level increased, the number of bullies increased and the number of victims tended to decrease. The results of logistic regression showed that as the strength of the parent-child relationship increased among adolescent the possibility of being both a bully and a bully-victim is decreased. Other hand, strength of peer relations increased among adolescent the possibility of being in bully is increased and the possibility of being in victim is decreased.