Ortognatik cerrahi hastalarında nüksün elektromyografi ve hareket analizi yöntemi ile incelenmesi
Investigation of relapse in class iii orthognathic surgery patients by surface electromography and motion analysis method
Yazar: EDA HOŞGÖR YORGANCIOĞLU
Danışman: PROF. DR. ELÇİN ESENLİK
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı ortognatik cerrahinin stabilitesiyle çiğneme kaslarının aktivasyonu arasındaki ilişkinin araştırılması amacıyla iskeletsel Sınıf III ortognatik cerrahi geçirmiş bireylerin ve iskeletsel Sınıf I anomaliye sahip bireylerin çiğneme kas aktivitelerinin sEMG ve çene kinematiğinin de hareket analizi yöntemleri ile değerlendirilmesidir. 
Yöntem: Çalışmamız 28 iskeletsel Sınıf III anomaliye sahip ortognatik cerrahi grubu, 28 iskeletsel Sınıf I kontrol grubu olmak üzere 56 bireyden oluşmaktadır. Cerrahi grubundaki bireylerin yaş ortalaması 20±4,1 yıl; kontrol grubundaki bireylerin 18,32±1,3 yıldır.  Ortognatik cerrahi grubundan; ortognatik cerrahi öncesi (T0), ortognatik cerrahi sonrası ortodontik tedavi bitiminde (T1) ve ortognatik cerrahiden en az iki yıl sonra (T2) lateral sefalometrik kayıtlar alınarak, ortognatik cerrahi tedavi stabilizasyon bakımından incelenmiştir. Kontrol grubundan ise tek bir lateral sefalometrik kayıt alınmıştır (T0). Masseter, temporal, suprahyoid ve mental kasların sEMG ve hareket analizi kayıtları (kinematik değerlendirme) iki grupta incelenmiştir. Mann Whitney U testi, Firedman testi, Spearman ve ICC korelasyon testleri uygulanmıştır.
Bulgular: Ortognatik cerrahi grubundan T0,T1 ve T2 zamanlarında alınan lateral sefalometrik analizler ile iskeletsel ve dental yapıların stabil olduğu görülmüştür. İki grup arasındaki sEMG verileri incelendiğinde; masseter, temporal, mental ve suprahyoid kas aktivasyonları cerrahi grubunda daha düşük bulunmuştur (p=0.01). Kinematik veriler incelendiğinde ağız açıp-kapama esnasındaki sapma değerlerinin X° ekseninde ve Y (mm) ekseninde farklılık göstermediği; Y° eksenindeki açısal farklılıkların ise kontrol grubunda daha düşük olduğu, X (mm), Z° ve Z (mm) farklılıklarının ise cerrahi grubunda daha düşük olduğu gözlenmiştir (p=0.01).
Sonuç: Ortognatik cerrahi grubunda nüks değerlendirilmiş ve sonuçların stabil olduğu gözlemlenmiştir. Düşük bulunan kas aktiviteleri, dentofasiyal deformitenin kökeniyle ve cerrahi sonrası kas dokularında yeniden oluşan denge ile ilişkilendirilmiştir. Kinematik verilerde kontrol grubundaki sapmaların ortognatik cerrahi grubuna göre fazlalığı; ortognatik cerrahi ile dentofasiyal anomalilerin uzayın üç yönünde dengeli yapı ve fonksiyonun elde edildiğini göstermiştir.
Anahtar Kelimeler: Ortognatik cerrahi, sEMG, Hareket analizi, iskeletsel Sınıf III anomali

Abstract:
ABSTRACT 
Objective: The aim of this study is to investigate the relationship between stability of orthognathic surgery and activation of the masticatory muscles; to evaluate the masticatory muscle activity between patients with skeletal Class III anomalies and skeletal Class I anomalies by sEMG and kinematic analysis.
Method: Our study consisted of 56 individuals; each group consisted of 28 patients.  The mean age of patients in the surgery group was 20±4,1 years, while 18,32±1,3 years in the control group. Lateral cephalograms were taken before surgery, at the end of treatment, and at least two years after orthognathic surgery, at the orthognathic surgery group. Lateral cephalometric recordings were also taken from the control group. sEMG activity of the masseter, temporal, suprahyoid and mental muscles and kinematic movements of the mandible were examined in both groups. Firedman, Mann Whitney-U  tests performed.
Results: Lateral cephalometric records at different periods were examined in orthognathic surgery group were not found to be statistically significant. sEMG data of the groups were examined; activations in masseter, temporal, mental and suprahyoid muscles were higher in the control group. Kinematic data were examined and found that deviation values during mouth opening and closing did not differ in X° plane and in Y(mm) plane. It was observed that the differences in Y° plane were lower in the control group; the X(mm), Z° and Z(mm) differences were lower in the surgery group.
Conclusion: Cephalometric analysis showed no relapse in the surgery group. Muscular activity was found to be lower in the surgery group; associated with the origin of the dentofacial deformity and the stability after treatment. Deviations of kinematic data in the control group were found higher, showing that dentofacial anomalies and asymmetries were treated, neuromuscular balance were obtained.
Key words: Skeletal Class 3 anomalies, orthognathic surgery, relapse, sEMG, kinematic analysis