Samsun ili atakum ilçesinde hipertansif yaşlı bireylerde ilaç tedavisine uyum ve etkileyen faktörler
Medication adherence and associated factors in hypertensive elderly individuals in atakum district of Samsun province
Yazar: GÜLÇİN ELMAS AKINCI
Danışman: PROF. DR. CİHAD DÜNDAR
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Geriatri = Geriatrics ; Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Hasta uyumu = Patient compliance ; Hasta uyumu = Patient compliance ; Hipertansiyon = Hypertension ; Hipertansiyon = Hypertension ; Samsun = Samsun ; Yaşlılar = Aged ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Amaç: Hipertansiyon yaşlı hastalarda görülme sıklığı giderek artan ve önemli sağlık sorunlarına neden olan fakat tedavi edilebilen ve komplikasyonları geciktirilebilen kronik bir hastalıktır. Hastalıkla mücadelede en büyük engellerden biri tedavi uyumsuzluğudur. Çalışmada yaşlı hipertansif bireylerin ilaç uyum sıklığının saptanması ile uyumu etkileyen sosyodemografik ve bilişsel faktörlerin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı kesitsel tipteki bu araştırmanın evrenini Samsun ili Atakum ilçesinde ikamet eden 65 yaş ve üzeri hipertansif bireyler oluşturmaktadır. Minimum örneklem büyüklüğü 331 kişi olarak hesaplanmıştır. Hastaların ilaç uyumunun ve bilişsel durumun değerlendirilmesinde Antihipertansif İlaç Tedavisine Uyum Ölçeği,  Standardize ve Modifiye Edilmiş Mini Mental Testler kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya, çoğu kadın (%57,3) olmak üzere, toplam 358 hipertansif  yaşlı birey katılmıştır. Araştırma grubundaki bireylerin %10,9'unda ilaç tedavisine uyumsuzluk, %36'sında bilişsel durum bozukluğu saptanmıştır. Yaş, medeni durum, eğitim durumu, hipertansiyon tanı süresi, görme-işitme zorluğu yaşama ve bilişsel bozukluğun tedavi uyumunu olumsuz etkilediği belirlenmiştir. 
Sonuçlar: İlaç uyumsuzluğu ile ilişkili olduğu saptanan bilişsel bozukluk, işitme zorluğu, görme zorluğu gibi belirleyiciler hasta odaklı yaklaşımın gerekliliğini ortaya koymaktadır. İlaca uyumu etkileyen faktörlere yönelik sağlık programları tasarlanmalı ve bilişsel bozukluğu olan hastaları hedef alan etkili stratejiler geliştirilmelidir.

Abstract:
Objective: Hypertension is one of the most common chronic diseases of which occurrence frequency in elderly patients is increasing and causes major health problems, even though it can be treated and delayed complications. One of the biggest obstacles to the fight against this disease is nonadherence to the treatment. The aim of this study is to determine the medication adherence frequency in hypertensive elderly patients and investigate the sociodemographic and cognitive factors which affect the adherence.
Material and Methods: This descriptive cross-sectional study relies on the data collected from hypertensive elderly -over 65 years- who live in Atakum district of Samsun province. The minimum sampling is calculated as 331 people. "Hypertension Adherence Assesment Scale", "Standardized" and "Modified Mini-Mental State Examination" were used to assess the adherence to medication and cognitive status of the participants.
Results: A total of 358 hypertensive elderly, most of whom are women (57.3%), are participated in the study. In the study group, 10.9% of the individuals are found to be non-adherence to treatment and 36% had cognitive dysfunction. The study emerges that age, marital status, educational status, duration of hypertension, visual and hearing impairment, and cognitive dysfunction are negative effectors of medication adherence.
Conclusions: The determinants such as cognitive dysfunction, visual and hearing loss, etc., which are associated with medication non-adherence, demonstrate that a patient-centered care approach is required. Healthcare programs should be designed according to the factors which affect medication adherence and effective strategies should be developed for the patients with cognitive dysfunctions.