%100 yün sirospun ve konvansiyonel ipliklerden üretilmiş kumaşların özellikleri ve bu kumaşların ultrasonik enerji yöntemi ile boyanması
Fabric properties produced from 100 % wool sirospun and conventional yarns and dyeing method of these fabrics by the use of ultrasonic energy
Yazar: NESLİHAN BOLAT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. S. MÜGE YÜKSELOĞLU
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Teknik Eğitim = Technical Education ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
%100 yün sirospun ve konvansiyonel ipliklerden üretilen dokuma kumaşlar ultrasonik enerji ve konvansiyonel(HT) boyama yöntemleri ile boyanmıştır. Ultrasonik enerji yönteminde iki farklı sıcaklık (80oC ve 90oC) ve iki farklı sürede (80 dakika ve 90 dakika) 1/40 banyo oranında optimum boyama koşulları oluşturulmaya çalışılmıştır. Ultrasonik enerji yöntemine göre boyanan kumaşlar, reflektans spektrofotometresinde ölçülen verilere göre CIELab değerleri, K/S değerleri ve konvansiyonel yönteme göre boyanan kumaşlar referans alınarak ?E değerleri hesaplanmıştır. Boyanan bu kumaşların mukavemet, % uzama, sürtme haslığı ve farklı aşınma devir sayılarındaki ağırlıkları yapılan testlere göre değerlendirilmiştir.Araştırma bulgularına göre, farklı gramajlarda (158.6g-243.3g) üretilen %100 yünlü kumaşların ultrasonik enerji yöntemi ile 90oC sıcaklıkta 80-90 dakika sürelerde asit boyarmadde ile başarılı bir şekilde boyanabildiği görülmektedir. Bunun yanında, konvansiyonel yöntemle üretilen iplikten meydana getirilen yünlü kumaşların diğer kumaşlara göre ultrasonik enerji ile boyama yönteminde en iyi boyanan kumaş olduğu gözlemlenmiştir (?E = 0.5 ve altında). Sonuç olarak, %100 yünlü kumaşların konvansiyonel boyama yöntemine göre alternatif boyama tekniği olan ultrasonik enerji yöntemi ile daha kısa sürede ve daha düşük sıcaklıklarda, çevreye duyarlı boyama yöntemi olarak işletmelerde kullanılabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
100% wool woven fabrics produced from sirospun and conventional yarns were dyed by the ultrasonic energy and conventional dyeing techniques. Optimum dyeing conditions were studied by using two different temperatures (80oC and 90oC) with two different times (80 min. and 90 min.) and 1/40 liquor ratio on the ultrasonic energy method. ?E values and K/S values, of the dyed fabrics with the use of ultrasonic energy, were determined by the use of reflectance spectrophotometer according to the CIELAB values. Later dyed samples were tested for their tenacity, abrasion and rubbing fastness.According to the results of this study, it was observed that 100% wool woven fabrics made of different weights (158.6g-243.3g) were successfully dyed with the acidic dye by using the ultrasonic energy at the 90oC with 80-90 min. of dyeing period. Additionally wool woven fabrics, which are produced from conventional yarns, were the best ultrasonically dyed samples within the dyed fabrics (?E= 0.5 and below). As a result, it has been thought that 100% wool woven fabrics can be alternatively dyed by the use of ultrasonic energy to the conventional dyeing method with periods of lower dyeing and lower temperatures in textile industries for their environmental friendly dyeing techniques.