İlköğretim okullarında dönüşümcü liderlikle örgütsel adalet arasındaki ilişki (Ağrı ili örneği)
The relationship between transformational leadership and organizational justice (The example of Ağrı)
Yazar: AHMET MELİH GÜNEŞ
Danışman: DOÇ. DR. BEKİR BULUÇ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Bölümü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Adalet = Justice ; Dönüşümcü liderlik = Transformational leadership ; Liderlik = Leadership ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Bu araştırmanın amacı ilköğretim okullarında dönüşümcü liderlik ile örgütsel adalet arasındaki ilişki düzeyini belirlemektir.Araştırma ilişkisel ve nedensel araştırma modelindedir. Araştırmada örneklem seçiminde maksimum çeşitlilik yöntemi kullanılmıştır. Bu bağlamda Ağrı ili sınırları içerisinde bulunan 18 ilköğretim okulu ve buralarda görev yapan toplam 350 öğretmen örneklem grubunu oluşturmuştur. Araştırmada ilköğretim okullarındaki dönüşümcü liderlik davranışlarını belirlemek için Bass ve Avolio (1995) tarafından geliştirilen ?Çok Faktörlü Liderlik Anketi?, okul müdürlerinin örgütsel adalet düzeylerini belirlemek için ise Hoy, Tarter ve Kottkamp (2004)' ın geliştirmiş olduğu ?Örgütsel Adalet? anketi kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistik yöntemlerinden aritmetik ortalama ( ), standart sapma (s), yüzde (%), frekans (f) işlemleri ile Pearson moments çift yönlü korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizi teknikleri kullanılmıştır.Araştırma bulgularına göre örneklem grubundaki öğretmenlerin cevapları doğrultusunda okul müdürlerinin dönüşümcü liderlik davranışlarını yeterince sergilemedikleri görülmüştür. Öğretmenlerin çoğunun ise örgütsel adalete karşı olumlu görüş belirttiği tespit edilmiştir. Genel olarak dönüşümcü liderlikle örgütsel adalet arasında arasında pozitif yönde, yüksek düzeyde ve anlamlı bir ilişki, etkileşimci liderlik ile örgütsel adalet arasında pozitif yönde, orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki vardır. Dönüşümcü ve etkileşimci liderliğin örgütsel adalet üzerindeki etkileri boyutlara göre karşılaştırıldığında ise örgütsel adalet ile dönüşümcü liderliğin boyutları arasında ve etkileşimci liderliğin boyutları ile örgütsel adalet arasında ilişkilerin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Dönüşümcü ve etkileşimci liderliğin örgütsel adaleti yordayıp yordamadığını tespit etmek için yapılan regresyon analizi sonuçlarına göre, dönüşümcü liderliğin idealleştirilmiş etki (atfedilen), telkinle güdüleme ve entelektüel uyarım boyutlarının örgütsel adalet üzerinde anlamlı yordayıcılar olduğu sonucu elde edilmiştir. Etkileşimci liderliğin ise örgütsel adalet üzerinde anlamlı yordayıcılara sahip olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to find out the level of relationship between transformational leadership and organizational justice.The study is based on relational and casual research model. In the current study, the subjects were chosen on the basis of maximum variety. The study consists of 350 teachers working in 18 primary schools in Ağrı. In order to find out about the transformational leadership behaviors in the primary schools ?Multifactor Leadership Questionnaire? developed by Bass and Avolio (1995) was administered. In order to find out the organizational justice level of the primary school principals, ?Organizational Justice Questionnaire? developed by Hoy, Tarter and Kottkamp (2004) was administered. In the process of data analysis, arithmetic mean ( ), which is a method of descriptive statistics, standard deviation (s), percentage (%), frequency (f), Pearson Moment correlation analysis and Multiple regression techniques are used.According to the findings of the study, primary school principals do not display transformational leadership behaviors. Majority of the teachers claim to have positive views towards organizational justice. Generally, there is a positive and meaningful relationship between transformational leadership and organizational justice at a high level. The relationship between transactional leadership and organizational justice is positive and meaningful at a medium level. When the impact of transformational leadership and transactional leadership on organizational justice is compared on the basis of their dimension, there is a significiant relationship between organizational justice and sub-dimensious of transformational leadership. Similarly there is a remarkable relationship between sub-dimensious of transactional leadership and organizational justice. According to the results of the regression analysis which was carried out to find out whether transformational and transactional leadership predict organizational justice, the study reveals that idealized influence, inspirational motivation and intellectual stimulation are meaningful predictors of organizational justice. In turn transactional leadership has meaningful predietors for organizational justice.