Sınıf öğretmenlerinin kapsayıcı eğitime yönelik tutum ve öz yeterliklerinin incelenmesi
Research of attitudes and self-sufficiency of classroom teachers towards inclusive education
Yazar: SEVCAN ALKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEVDET ŞANLI
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kapsayıcı eğitim = Inclusive education ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Tutumlar = Attitudes ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğretmen tutumu = Teacher attitude ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency

Özet:
2021-2022 eğitim öğretim yılı içerisinde gerçekleştirilen bu çalışmada sınıf öğretmenlerinin kapsayıcı eğitime yönelik tutum ve öz yeterliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama kullanılmış olup İstanbul'da resmi okullarda çalışan 150 sınıf öğretmeni araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. 
           Çalışmada kapsayıcı eğitimde öğretmen tutum ve öz yeterliği ölçekleri kullanılmış olup kişisel bilgi formunda yer alan öğretmenlerin cinsiyet, mesleki kıdem, hizmet içi eğitim veya seminer alma durumları, sınıflarında dezavantajlı gruplarda öğrenci bulunma, okulun bulunduğu bölgenin sosyo- ekonomik durumu ve yakın çevrelerinde kapsayıcı eğitime gereksinim duyan öğrenci olma değişkenlerine göre tutum ve öz yeterlikleri arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmada SPSS 20. 0 paket programı kullanılmıştır. Tutum ölçeğindeki cinsiyet, hizmet içi eğitim veya seminer alma durumları, yakın çevrelerinde kapsayıcı eğitime gereksinim duyan öğrenci olma durumu değişkenleri için bağımsız gruplar t testi; kıdem, okulun bulunduğu bölgenin sosyo- ekonomik durum değişkenleri için ANOVA ve sınıflarında dezavantajlı gruplarda öğrenci bulunma değişkenine göre Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Öz yeterlik ölçeğindeki cinsiyet, hizmet içi eğitime veya seminere katılma durumları,  sınıflarında dezavantajlı gruplarda öğrenci bulunma ve yakın çevrelerinde kapsayıcı eğitime gereksinim duyan öğrenci olma durumu değişkenlerine göre bağımsız gruplar t testi; mesleki kıdem ve sınıflarında dezavantajlı gruplarda öğrenci bulunma değişkenlerine göre ANOVA testi kullanılmıştır. 
	Bu araştırma sonucunda tutum ölçeğine ait alt problemlere verilen yanıtlara göre sınıf öğretmenlerinin kapsayıcı eğitime yönelik tutumları arasında genel olarak anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Öz yeterlik ölçeğine ait alt problemlere verilen yanıtlara göre ise mesleki kıdem haricinde kapsayıcı eğitime yönelik öz yeterlik benzer çıkmıştır. Mesleki kıdem değişkenine ait farklılığın ortaya konulması için Scheffe testi seçilmiş olup farklılığın 1-5 yıl çalışan sınıf öğretmenleriyle 21 yıl ve üzeri çalışan sınıf öğretmenleri arasında olduğu bilgisine ulaşılmıştır. 1-5 yıl arasında çalışan sınıf öğretmenlerinin öz yeterlikleri,  21 yıl ve üzeri çalışan sınıf öğretmenlerine göre daha düşük çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kapsayıcı eğitim, sınıf öğretmeni, öğretmen tutumları ve öz yeterlikleri.

Abstract:
In this study, which was carried out in the 2021-2022 academic year, it was aimed to examine the attitudes and self-efficacy of classroom teachers towards inclusive education. In this study, relational scanning, one of the quantitative research methods, was used and 150 classroom teachers working in formal schools in Istanbul constitute the sample of the research.
	In the study, teacher attitude and self-efficacy scales in inclusive education were used, and the gender, professional seniority, in-service training or seminar status of the teachers in the personal information form, the presence of students in disadvantaged groups in their classes , the socio-economic status of the region where the school is located, and those who need inclusive education in their immediate surroundings, it has been tried to determine whether there is a significant difference between their attitudes and self-efficacy according to their status. SPSS 20.0 package program was used in the research. Independent groups T-test for the variables of gender in the attitude scale, in-service training or seminar status, being a student in need of inclusive education in their immediate environment; ANOVA was used for the variables of seniority and socio-economic status of the region where the school is located, and the Mann Whitney U test was used according to the variable of having students in disadvantaged groups in their classes. Independent groups T-test according to the variables of gender in the self-efficacy scale, participation in in-service training or seminars, presence of students in disadvantaged groups in their classes, and being a student in need of inclusive education in their immediate environment; ANOVA test was used according to the variables of professional seniority and the presence of students in disadvantaged groups in their classes.
	As a result of this research, there was no significant difference in general between the attitudes of classroom teachers towards inclusive education according to the answers given to the sub-problems of the attitude scale. According to the answers given to the sub-problems of the self-efficacy scale, the self-efficacy for inclusive education was similar except for professional seniority. The Scheffe test was chosen to reveal the difference in the variable of professional seniority, and it was found that the difference was between classroom teachers working for 1-5 years and classroom teachers working for 21 years or more. The self-efficacy of classroom teachers working for 1-5 years was lower than those of classroom teachers working for 21 years or more.

Keywords: Inclusive education, classroom teacher, teacher attitudes and self-efficacy.