Medya ve nihilizm: Türk medyası örneği
Media and nihilism: The case of Turkish media
Yazar: PINAR BASMACI
Danışman: PROF. DR. YUSUF DEVRAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo Televizyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Baudrillard, Jean = Baudrillard, Jean ; Medya = Media ; Nietzsche, Friedrich Wilhem = Nietzsche, Friedrich Wilhem ; Nihilizm = Nihilism ; Türk medyası = Turkish media ; Yeni medya = New media

Özet:
Hiçlik kelimesiyle özdeş olan nihilizm, Nietzsche tarafından yüce değerlerin,
değerini kaybetmesi anlamında kullanılmaktadır. Nietzsche, nihilizm konusundaki en
önemli isim olmakla birlikte, postmodern düşünür Baudrillard da saydam nihilizm
kavramsallaştırmasıyla öne çıkmaktadır. Nihilizm özünde, moderniteye bir başkaldırı
olarak ortaya konmakta ve bu yüzden Nietzsche, postmodernizmi önceleyen isim olarak
kabul edilirken; postmodernite de nihilist olarak görülmektedir. Öte yandan, postmodern
süreçte yaşamın her alanına yayılan nihilizm, medyaya da sirayet etmekte ve medya
metinleriyle, nihilist önermeler yayılmaktadır. Bu bağlamda ise medya araçları olan
gazete, sinema, televizyon ve dijital iletişim teknolojileri ve bu araçlarla nihilizmin
yayılması çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Medyada nihilist önermelerin olup
olmadığını ortaya koymak çalışmanın amacını oluştururken; söz konusu önermelerin
medya metinleriyle nasıl yayıldığını tespit etmek ise çalışmanın problemini
oluşturmaktadır. Bu perspektifle, tüm medyadan örneklerin alındığı çalışmada, söylem
analizi yöntemi kullanılmış olup, veriler amaçsal örnekleme metoduyla seçilmiştir. Bu
noktada da nihilizmle birlikte epistemolojik, varoluşsal, saydam/postmodern, politik,
aktif ve pasif nihilizm sınıflandırmalarıyla, söz konusu sınıflandırmalara ait
parametrelerin olduğu bir tablo oluşturulmuş ve veriler, bu tabloya göre analiz
edilmiştir. İncelenen metinlerde, söz konusu parametrelerden bir veya daha fazlası
olduğunda ise o nihilizm türünün olduğu iddia edilmiştir. Tüm bunlar doğrultusunda
çalışmada, medyada yoğun bir şekilde nihilizm ile nihilizm türlerinin olduğu ve bunların
medya metinleriyle kitlelere ulaştırıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Ancak söz konusu
nihilizmin saydam olduğu, bu yüzden de nihilizmden kaçısın mümkün olmadığı ve
nihilizmin bir yazgı olarak tecrübe edilmek zorunda olduğu da varılan bir diğer sonuç olmuştur.

Abstract:
Nihilism, identical to the word nothingness, is used by Nietzsche in the sense that
supreme values lose their value. While Nietzsche is the most prominent figure in nihilism,
postmodern thinker Baudrillard also stands out for his conceptualization of transparent
nihilism. Nihilism is, in essence, put forward as a rebellion against modernity, and so
Nietzsche is considered the name that prioritizes postmodernism; postmodernity is also
seen as a nihilist. On the other hand, nihilism, which spreads to all areas of life in the
postmodern process, also spreads to the media, and nihilist propositions are spread
through media texts. In this context, newspapers, cinema, television and digital
communication technologies, which are media tools, and the spread of nihilism through
these tools are the subject of the study. Determining whether there are nihilist
propositions in the media is the purpose of the study, while determining how these
propositions are spread by media texts is the problem of the study. From this perspective,
the discourse analysis method was used in the study, in which samples were taken from
all media, and the data was selected using the objective sampling method. At this point,
with nihilism, epistemological, existential, transparent/postmodern, political, active and
passive nihilism classifications, a table of parameters belonging to these classifications
was created and the data were analyzed according to this table. In the studied texts, it
has been claimed that this type of nihilism exists when there is one or more of the
parameters in question. In line with all these studies, it was concluded that there are
nihilism and nihilism types in the media and that they are delivered to the masses by
media texts. But another conclusion was that the nihilism in question is transparent, so it
is impossible to avoid nihilism, and nihilism must be experienced as a Destiny.