Yaşlıların teknoloji ile yaşadığı sorunlar ve yaşlı ayrımcılığı
The problems that the elderly experience with technology andelder discrimination
Yazar: AHMET ÜRESİN
Danışman: DOÇ. DR. ELİFHAN KÖSE ÇAL
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Tüm insanlar doğarlar, yaşarlar ve ölürler. İnsan ömrünün aşamaları; çocukluk, gençlik, yetişkinlik ve yaşlılıktır. İnsan ömrünün son evresi olan yaşlılık döneminde fiziksel, zihinsel, sosyolojik, psikolojik birçok sorun ortaya çıkmaktadır. Bu gibi sorunlarla karşılaşan yaşlılar gündelik işlerini yapamaz duruma gelmekte, kendi kendilerine yetememekte ve başka insanlara muhtaç hâle gelmektedirler. Bu durum demografik dönüşüm yaşayan ülkelerde bu sorunlara çözüm üretme ve yaşlıları için politikalar oluşturma mecburiyeti doğurmuştur.
21. yüzyılın ön önemli sorunlarından birisi yaşlı nüfusun artmasıdır. Doğum oranlarında azalma ve sağlık sektörünün hızla gelişmesi gibi nedenlerden dolayı gelişmiş ülkelerde insanların yaşam süreleri uzamakta ve yaşlı nüfusta artış meydana gelmektedir. Türkiye'de nüfusun genç olması bu konunun daha geç gündeme gelmesine sebep olmuştur. Yaşlılığın günümüzde önemli bir sorun haline gelmesi tüm ülkelerin dikkatini bu yöne çekmektedir. Yaşlılık süresince insanlar dışlanma, ayrımcılık, teknolojiye ayak uyduramama gibi çeşitli sorunlarla karşılaşmaktadırlar. Maruz kalınan bu sorunlar çalışmamızın dikkat çekmeyi amaçladığı noktalardandır.
Gelişmiş ülkelerde teknolojinin yaşamın her alanına girmesi ve hızla değişmesi, toplumdaki değerlerin farklılaşmasına yol açmaktadır. Geleneksel toplumlarda geniş aile yapısından dolayı yaşlılar önemli bir konumdaydı. Teknolojinin gelişmesi, sanayileşme, kentleşme, kırdan kente göç, kadınların çalışma hayatına girmesi, geniş aile tipinin çekirdek aileye dönüşümü gibi nedenlerle yaşlılar toplum içinde önemini yitirmiş ve her alanda eşitsizliklere ve ayrımcılığa maruz kalmaya başlamışlardır. Teknolojide bunlardan bir tanesidir. Özellikle COVID-19 salgın döneminde kent yaşamının kısıtlanması ve teknolojik cihazların kullanımındaki artış ile beraber yaşlıların bu konudaki yaşadığı sorunları daha çok su yüzüne çıkmıştır. Teknolojinin hızı, sürekli değişmesi ve insanların bu değişime ayak uydurmak zorunda kalmaları tüketici bir toplum yaratmakta, yaşlıların ise; emeklilik ile birlikte üretim sürecinin dışında kalmaları, işlevsizleştirilmeleri ve tüketici topluma da ayak uyduramamaları nedeniyle ayrımcılığa uğramaları kaçınılmaz hâle gelmektedir.
Bu çalışmada toplumda dezavantajlı konumdaki yaşlıların teknoloji karşısında yaşadığın sorunlar ve bu sorunlardan dolayı ayrımcılığa ve dışlanmaya maruz kalmaları ele alınmıştır. Çalışmada yaşlanma ve yaşlılık kavramları, ayrımcılık, dışlanma ve geronteknoloji üzerinde durulmuştur. Sonrasında Konya ilindeki yaşlılar ile yüz yüze görüşmeler yapılıp, yaşlıların teknoloji karşısında yaşadığı sorunlar ve bu bağlamda ayrımcılığa maruz kaldıkları belirlenmiştir. Çalışmamızda en alt sınır olarak 65 yaşı seçmemizin nedeni Dünya Sağlık Örgütü'nün 65 yaş ve üzeri bireyleri yaşlı olarak tanımlamasıdır (WHO).  Son bölümde ise öneriler sıralanmıştır.

Abstract:
All people are born, then live and die. Stages of human life are childhood, youth, adulthood and old age. In old age, which is the last stage of human life, many physical, mental, sociological and psychological problems arise. The elderly who encounter such problems become unable to do their daily work, cannot be self-sufficient and become dependent on other people. In countries experiencing demographic transformation, it has become obligatory to find solutions to these problems and to create policies for the elderly.
One of the most important problems of the twenty-first century is the increase in the elderly population. Due to reasons such as the decrease in birth rates and the rapid development of the health services, the life expectancy of people in developed countries increases and there is an increase in the elderly population. The young population in Turkey has caused this issue to come to the fore later. The fact that aging has become an important problem today draws the attention of all countries in this direction. During old age, people face various problems such as exclusion, discrimination, and inability to keep up with technology. These problems are among the points that our study aims to draw attention to.
In developed countries, the penetration of technology into all areas of life and its rapid change lead to the differentiation of values in the society. In traditional societies, the elderly were in an important position due to the large family structure. With the development of technology, industrialization, urbanization, migration from rural to urban, women's axcess to working life, and the transformation of the large family type into the nuclear family, the elderly have lost their importance in the society and have begun to be exposed to inequalities and discrimination in every field. Technology is one of them. Especially during the COVID-19 epidemic period, with the restriction of urban life and the increase in the use of technological devices, the problems of the elderly in this regard have become more apparent. The speed of technology, its constant change and the fact that people have to keep up with this change create a consumer society. With retirement, it becomes inevitable for them to be discriminated against because they are excluded from the production process, become dysfunctional and cannot keep up with the consumer society.
In my study, the problems experienced by the disadvantaged elderly people in the face of technology and their exposure to discrimination and exclusion due to these problems are discussed. In the study, the concepts of aging and old age, discrimination, exclusion and gerontechnology are emphasized. Afterwards, face-to-face interviews were conducted with the elderly people in Konya and it was determined that the elderly people experienced problems with technology and that they were exposed to discrimination in this context. The reason why we chose 65 as the lowest limit in our study is that the World Health Organization defines individuals aged 65 and over as elderly (WHO). In the last section, recommendations are listed.