Ebeveynlere verilen emzirme eğitiminin emzirme öz-yeterlilik düzeyi sadece anne sütü ile beslenme süresi ve ebeveyn bebek bağlanmasına etkisi
Effect of breastfeeding training given to parents on the level of breastfeeding self-efficacy, exclusive breastfeeding duration and parent-baby bonding
Yazar: GÜLSÜN AYRAN
Danışman: PROF. DR. AYDA ÇELEBİOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ana-baba = Parents ; Anne sütü = Milk-human ; Anne-bebek etkileşimi = Mother-child effective ; Babalar = Fathers ; Bağlanma = Attachment ; Bebek beslenmesi = Infant nutrition ; Bebekler = Infant ; Emzirme = Breast feeding ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, doğum sonrası erken dönemde annelere ve anne babalara birlikte verilen emzirme eğitiminin annelerin emzirme öz-yeterlilik düzeylerine, bebeklerin ilk altı ay Sadece Anne Sütü (SAS) ile beslenme süresine ve ebeveyn bebek bağlanmasına etkisini belirlemektir.
Materyal ve Metot: Araştırma grubunu Erzincan il merkezinde bulunan bir Araştırma Hastanesinin Obstetri Kliniğinde toplam 146 anne, baba ve bebek oluşturmuştur. Araştırmanın örneklem büyüklüğü yapılan güç analizi sonucu belirlenmiş olup, çalışma iki deney, (I. Deney grubu 49 anne-baba-bebek, II. Deney grubu 49 anne-baba-bebek) ve bir kontrol grubu (48 anne-baba-bebek) olarak yürütülmüştür. Araştırma verilerinin toplanmasında "Anneleri ve Babaları Tanıtıcı Bilgi Formu", "Bebek İzlem Formu", "LATCH Emzirme Tanılama ve Değerlendirme Ölçeği", "Emzirme Öz-yeterlilik Ölçeği", "Baba-Bebek Bağlanma Ölçeği" ve  "Maternal Bağlanma Ölçeği" kullanılmıştır. Hemşirelik girişimi olarak I. deney grubunda yalnızca anneye, II. deney grubunda anne ve babaya birlikte, önceden yapılandırılmış eğitim modülleri kullanılarak emzirme eğitimi verilmiştir. Kontrol grubundaki aileler, hastanedeki rutin hemşirelik hizmetlerinden yararlanmışlardır. Her üç gruptaki bebeklerin büyüme parametreleri ve annelerin bebek besleme davranışları 6. ayın sonuna kadar izlenmiştir. Verilerin analizinde SPSS paket programı kullanılarak, yüzde, ortalama, standart sapma, frekans, Tek Yönlü ANOVA testi, Kruskall Wallis testleri ve Ki-Kare testi kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırma kapsamına alınan anne, baba ve bebeklerin tanıtıcı özellikler yönünden benzer olduğu (p>0.05), annelere verilen emzirme eğitiminin emzirme öz-yeterlilik düzeylerini ve emzirme başarılarını artırdığı ve bu artışın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi (p<0.05). Bebeklerin antropometrik ölçümleri değerlendirildiğinde üç grup arasındaki boy ortalamaları arasındaki farkın sadece 1. ayda anlamlı olduğu, baş çevresi ortalamaları arasındaki farkın sadece doğumda anlamlı olduğu ve kilo ortalamaları arasındaki farkın ise anlamlı olmadığı bulundu. 1., 2., 4. ve 6. aylarda üç grup arasındaki SAS ile besleme oranları arasındaki farkın kontrol grubuna göre anlamlı şekilde yüksek olduğu saptandı (p<0.05). Baba bebek bağlanmasına ilişkin ölçek puanları karşılaştırıldığında I. ve II. deney grubu puan ortalamasının kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek olduğu bulundu (p<0.05). 
Sonuç: Emzirme eğitimine babaların dâhil edilmesinin annelerin emzirme öz-yeterlilik düzeylerini, emzirme başarılarını, bebeklerin SAS ile beslenme sürelerini ve baba bebek bağlanmasını artırdığını göstermiştir.
Anahtar Kelimeler: Baba, bağlanma, emzirme, hemşirelik, öz-yeterlilik.

Abstract:
Aim: This study aims to determine the effect of breastfeeding training, given in the early postpartum period to mothers and both parents, on the level of mothers' breastfeeding self-efficacy, duration of exclusive breastfeeding for the first six months and parent-baby bonding
Materials and Methods: The study group consisted of a total of 146 mothers, fathers, and infants, born in the Obstetrics Clinic of a Research Hospital located in Erzincan province center. The sample size of the study was determined in accordance with the power analysis, and the study was conducted with two experimental groups (49 parents and infants in the 1st experimental group, 49 parents and infants in the 2nd experimental group) and one control group (48 parents and infants). In the collection of research data, "Parental Introductory Information Form", "Infant Follow-Up Form", "LATCH Breastfeeding Assessment Scale", "Breastfeeding Self-Efficacy Scale", "Father-Baby Attachment Scale" and "Maternal Attachment Scale" were used. As a nursing intervention, breastfeeding training was given only to the mothers in the 1st experimental group, to mothers and fathers in the 2nd experimental group using pre-structured training modules. And, routine nursing services in the hospital were provided to the families in the control group. The developmental parameters of the infants and the infant feeding behaviors of the mothers in all three groups were monitored until the end of the sixth month. In the analysis of the data, percentage, mean, standard deviation, frequency, one way ANOVA test, Kruskall Wallis test and Chi-square test were applied using SPSS package program.
Results: It was determined that parents and infants included in the study were similar in terms of introductory characteristics (p>0.05), and that breastfeeding training given to mothers increased breastfeeding self-efficacy levels and breastfeeding success with a statistically significant difference (p<0.05). Considering the anthropometric measurements of the infants, it was found that the difference between the height averages of the three groups was significant only at the 1st month, the difference between the head circumference average was only significant at birth and the difference between the weight averages was not significant. At the 1st, 2nd, 4th and 6th months, the difference in rates of natural feeding between the three groups was found to be statistically significant (p<0.05). When the scale scores regarding the father-baby bonding were compared between the groups, the average scores of both groups were found to be significantly higher than the control group (p<0.05).
Conclusion: It was demonstrated that the inclusion of fathers in breastfeeding training increased mothers' breastfeeding self-efficacy levels, breastfeeding success, exclusive breastfeeding duration, and paternal baby bonding.
Keywords: bonding, breastfeeding, father, nursing, self efficacy.