COVİD-19 pandemisi sürecinin sosyal belediyecilik anlayışı ve uygulamalarına etkisi: İzmir Büyükşehir Belediyesi örneği
The effect of the COVID-19 pandemic process on the understanding and practices of social municipality: The example of Izmir Metropolitan Municipality
Yazar: DOĞANAY VATANSEVER
Danışman: PROF. DR. HAKAN ALTINTAŞ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
20. yüzyılın son çeyreğinde küreselleşme olgusunun ortaya çıkması ve neoliberal anlayışın benimsenmeye başlanmasıyla sosyal devlet anlayışı kapsamında yapılan kamu harcamalarının ve vergi artışlarının yaşanan ekonomik ve toplumsal krizin temel nedenini oluşturduğu düşüncesi yaygınlık kazanmış ve sosyal devlet anlayışında özellikle pratikte görece aşınma başlamıştır. Küreselleşmeyle paralel olarak gelişen yerelleşme olgusu ise devletin sosyal politika üretme görevinin yerel paydaşlara paylaştırılmasına öncülük etmiştir. Aynı zamanda dünya konjonktüründe özelleştirme, yerel demokrasi ve yönetişim söylemleri 2000'li yıllara damgasını vurmuştur. Türkiye'de de dünyada yaşanan gelişmeler takip edilmiş ve 1980'li yıllardan itibaren ekonomi dışa açılmış, serbest piyasa düzeni tesis edilmeye çalışılmış ve özelleştirme süreci başlatılmıştır. Böylelikle sosyal devlet anlayışı geri planda kalırken sosyal harcamalar da kısıtlanmıştır. Bu durum sosyal politika üretme görevini yerel yönetimlerin üstlenmesini kaçınılmaz kılarken 2000'li yıllardan itibaren belediyelerin 'sosyal' niteliklerinin ön plana çıkmasını da sağlamıştır. Covid-19 pandemisi, sosyal devlet anlayışının görece etkisini kaybettiği ve sosyal belediyecilik anlayışının sosyal yardım ve sosyal hizmet bağlamında ele alındığı bir dönemde ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada, nitel ve betimleyici araştırma yöntemleri kullanılarak Covid-19 pandemisinin sosyal belediyecilik anlayışı ve uygulamalarına olan etkisi incelenmiştir. Çalışma kapsamında ele alınan İzmir Büyükşehir Belediyesinin Covid-19 pandemisi ile mücadele sürecindeki sosyal belediyecilik anlayışı ve uygulamalarının incelenmesiyle literatürdeki güncel boşluğun doldurulması ve sosyal bilimcilere yeni bir bakış açısı sunmak amaçlanmaktadır. İzmir Büyükşehir Belediyesindeki ilgili Müdürlüklerle yapılan görüşmelerden elde edilen nitel veriler sonucunda Covid-19 pandemisi ile mücadele sürecinde ve sosyal belediyecilik anlayışı kapsamında birçok sosyal proje ve hizmet geliştirilmesi, dezavantajlı kesimin genişlemesi nedeniyle hizmet alanlarının çeşitlenmesi ve dijitalleşme sürecinin başlaması gibi olumlu yanlar tespit edilmiştir. Bunun yanında bütçe, personel ve ulaşım eksiklileri noktasında ise kimi olumsuz yönler tespit edilmiştir. Covid-19 pandemisi ile bir kez daha önemi anlaşılan sosyal belediyecilik anlayışının işlevselliğinin sürdürülebilmesi açısından eksikliklerin giderilerek sosyal politikaların üretilmesi sürecinde sosyal yardım ve sosyal hizmetlerin yanında sosyoekonomik, sosyokültürel ve psikososyal alanların da göz ardı edilmemesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In the last quarter of the 20th century, with the emergence of the phenomenon of globalization and the adoption of the neoliberal approach, the idea that public expenditures and tax increases within the scope of the welfare state understanding are the main cause of the economic and social crisis becomes widespread and the welfare state understanding starts to erode relatively, especially in practice. The phenomenon of localization, which has developed in parallel with globalization, has led to the share of the state's social policy-producing dutie to local stakeholders. At the same time, the discourses of privatization, local democracy and governance in the world conjuncture mark the 2000s. In Turkey, developments in the world are followed, and the economy is opened to foreign markets, a free market order is tried to be established, and the privatization process is initiated since the 1980s. In this way, the social state concept remains in the background and social expenditures are restricted. While this situation makes it inevitable for local governments to take on the task of producing social policies, it also makes it possible for the 'social' qualities of municipalities to come to the fore since the 2000s. The Covid-19 pandemic emerges at a time when the understanding of the social state has relatively lost its influence and the understanding of social municipalism is handled in the context of social assistance and social services. In this study, qualitative and descriptive research methods are used to examine the impact of the Covid-19 pandemic on the understanding and practices of social municipalism. The aim is to fill the current gap in the literature and to provide social scientists with a new perspective by examining the understanding and practices of social municipalism of Izmir Metropolitan Municipality in the fight against the Covid-19 pandemic within the scope of the study. As a result of the qualitative data obtained from the interviews with the relevant Directorates in Izmir Metropolitan Municipality, positive aspects such as the development of many social projects and services during the fight against the Covid-19 pandemic and within the scope of social municipalism approach, the diversification of service areas due to the expansion of the disadvantaged segment and the start of the digitalization process are identified. In addition, some negative aspects are identified in terms of budget, personnel and transportation deficiencies. It is concluded that socioeconomic, socio-cultural, and psychosocial areas should not be ignored in addition to social assistance and social services in the process of producing social policies by eliminating the deficiencies to maintain the functionality of the social municipalism understanding, the importance of which is once again understood with the Covid-19 pandemic.