İrritabl bağırsak sendromlu hastalarda stres topunun etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of stress ball in patients with irritable bowel syndrome
Yazar: BEDRİYE CANSU DEMİRKIRAN
Danışman: PROF. DR. EMİNE KIYAK
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
İrritabl Bağırsak Sendromlu Hastalarda Stres Topunun Etkisinin Değerlendirilmesi
Amaç: Bu araştırma irritabl bağırsak sendromlu hastalarda stres topunun semptom şiddeti, yaşam kalitesi, depresyon, anksiyete ve strese etkisinin değerlendirilmesi amacıyla yapıldı.
Materyal ve Metot: Randomize kontrollü bu çalışma Erzurum Şehir Hastanesi gastroenteroloji polikliniğinde İBS tanısı ile izlenen 27 müdahale, 28 kontrol olmak üzere toplam 55 hastada yapıldı. Müdahale grubundaki hastalar 4 hafta boyunca her gün 10 dakika stres topunu uyguladılar. Araştırma verilerinin toplanmasında hasta bilgi formu, İrritabl Bağırsak Sendromu Semptom Şiddet skoru, Depresyon-Anksiyete-Stres skalası ve İrritabl Bağırsak Sendromu Yaşam Kalitesi ölçeği kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde Pearson kikare, bağımsız örneklem t testi, bağımlı örneklem t testi, tekrarlı ölçümlerde tek yönlü varyans analizi ve Bonferroni Düzeltmesi kullanıldı. Etki büyüklüğünün değerlendirilmesinde ise Cramer's V ve Cohen d kullanıldı.
Bulgular: Müdahale grubundaki hastaların İrritabl bağırsak sendromu semptom şiddet skoru ortalamasının hafta 1, 2, 3 ve 4'de kontrol grubuna göre anlamlı bir şekilde düşük olduğu bulundu (p<0.001). Müdahale grubunun hafta 4'de depresyon, anksiyete ve stres puan ortalamalarının kontrol grubuna göre anlamlı bir şekilde düşük olduğu tespit edildi (p<0.001). Müdahale grubunun hafta 4'de yaşam kalitesi puan ortalamasının kontrol grubuna göre anlamlı bir şekilde yüksek olduğu bulundu (p<0.001).
Sonuç: Stres topunu uygulayan irritabl bağırsak sendromlu hastaların hafta 1, 2, 3 ve 4'deki semptom şiddetinin önemli ve kademeli bir şekilde azaldığı tespit edildi. Stres topunun İrritabl bağırsak sendromlu hastalarda depresyon, anksiyete ve stresi azaldığı bulundu. Stres topunu uygulayan hastaların yaşam kalitesinde önemli iyileşmeler olduğu tespit edildi. Bu sonuçlar doğrultusunda İrritabl bağırsak sendromlu hastalarda semptom şiddeti, depresyon, anksiyete ve stresin azaltılması, yaşam kalitesinin ise iyileştirilmesinde stres topunun kullanılması önerilmektedir. 
Anahtar kelimeler: Anksiyete, depresyon, hemşirelik, irritabl bağırsak sendromu, semptom şiddeti, stres topu, yaşam kalitesi

Abstract:
Evaluation of the Effects of Stress Ball in Patients with Irritable Bowel Syndrome
Aim: This study was conducted to evaluate the effects of stress ball on symptom severity, quality of life, depression, anxiety and stress in patients with irritable bowel syndrome.
Material and Method: This randomised controlled study was conducted in a total of 55 patients (27 in the intervention group and 28 in the control group) who were followed up in the gastroenterology outpatient clinic of Erzurum City Hospital with the diagnosis of IBS. Patients in the intervention group used the stress ball for 10 minutes every day for 4 weeks. Patient information form, Irritable Bowel Syndrome Symptom Severity score, Depression-Anxiety-Stress scale and Irritable Bowel Syndrome Quality of Life scale were used to collect the data. Pearson chi-square, Independent sample-t test, Paired sample t-test, Repeated-measures ANOVA and Bonferroni correction were used to evaluate the data. Cramer's V and Cohen's d were used to evaluate the effect size.
Results: It was found that the mean irritable bowel syndrome symptom severity score of the patients in the intervention group was significantly lower than the control group in weeks 1, 2, 3 and 4 (p<0.001). It was found that the mean scores of depression, anxiety and stress of the intervention group at week 4 were significantly lower than those of the control group (p<0.001). It was found that the mean quality of life score of the intervention group at week 4 was significantly higher than the control group (p<0.001).
Conclusion: It was found that patients with irritable bowel syndrome who used stress ball had a significant and gradual decrease in symptom severity in weeks 1, 2, 3 and 4 stress ball was found to reduce depression, anxiety and stress in patients with irritable bowel syndrome. Significant improvements were found in the life quality of the patients who used the stress ball. In line with these results, it is recommended to use the stress ball to reduce symptom severity, depression, anxiety and stress and to improve quality of life in patients with irritable bowel syndrome. 
Key Words: Anxiety, depression, nursing, irritable bowel syndrome, symptom severity, stress ball, quality of life