Elektrik enerjisi toptan satış sözleşmeleri
Electrical energy wholesale contracts
Yazar: HİLAL KOÇ
Danışman: PROF. DR. HASAN AYRANCI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Enerji = Energy ; Hukuk = Law
Dizin: Elektrik = Electricity ; Elektrik enerjisi = Electrical energy ; Elektrik piyasası = Electric market ; Satış sözleşmeleri = Sales contracts ; Sözleşmeler = Contracts ; Ticari enerji = Commercial energy

Özet:
Ülkemizde, yakın bir zamanda elektrik enerjisi piyasasında dikey bütünleşik yapıda ayrışmaya gidilmiştir. Ayrışma sonucunda oluşan yapıda, sözleşmeye konu faaliyetin niteliğine göre farklı sözleşme türleri ortaya çıkmıştır. Bu sözleşmelerden biri de elektrik tedarik sözleşmeleridir. Doktrinde elektrik tedarik sözleşmesi kavramı, hem tüketici ile tedarikçi arasındaki sözleşmeleri hem de toptan satış sözleşmelerini kapsayacak şekilde kullanılmaktadır. Oysa bu sözleşmelerin kapsam ve içeriği birbirinden oldukça farklıdır. Hatta toptan satış sözleşmeleri kendi içerisinde dahi farklı sözleşmeler barındırmaktadır.
Toptan satış sözleşmeleri; organize piyasa işlemleriyle, ikili anlaşmalarla veya tezgâh üstü piyasa işlemleriyle gerçekleştirilebilir. Tezgâh üstü piyasalarda gerçekleştirilen işlemlerin de ülkemizde ikili anlaşmalar kapsamında değerlendirildiği görülmektedir. Toptan satış sözleşmelerinin büyük bir kısmı ikili anlaşmalar vasıtasıyla gerçekleştirilmektedir. İkili anlaşmalarla tedarik edilen elektrik enerjisinin, piyasa katılımcısının yükümlülüklerini karşılamada yetersiz kalması halinde ise bu anlaşmaları tamamlayıcı nitelikte olan gün öncesi piyasası ve gün içi piyasası devreye girmektedir. Bir diğer toptan satış piyasası kısa bir süre önce oluşturulan vadeli elektrik piyasasıdır. Vadeli elektrik piyasasının hukuki alt yapısı oluşturulmuş olmakla birlikte, teknik alt yapıya ilişkin hususlar henüz tamamlanamadığından mevcut durumda işlem gerçekleştirilememektedir. Piyasanın 2021 yılında faaliyetlerine başlaması beklenilmektedir.
Toptan satış sözleşmeleri, sui generis sözleşmelerdir. Kanun koyucunun "toptan satış sözleşmesi" ifadesini kullanması sözleşmenin niteliğini değiştirmemektedir. Bu nedenle satış sözleşmesine ilişkin hükümler niteliğine uygun düştüğü ölçüde toptan satış sözleşmelerinde uygulama alanı bulacaktır. Elektrik enerjisinin niteliği ve elektriktedariknin klasik mal tesliminden ayrılması, toptan satış sözleşmelerinde satış sözleşmelerine ilişkin ayıp, bedelin belirlenmesi, temerrüt gibi hükümlerin uygulamasını farklılaştırmaktadır. Bu hükümlerin uygulanması ayrıca toptan satışın gerçekleştirildiği piyasa işleminde göre de değişkenlik göstermektedir.

Abstract:
In Turkey, the vertically integrated structure of the electricity market has recently been disintegrated. Different types of contracts emerged according to the nature of the contractual activity in the structure formed as a result of the disintegration. One of these contracts is electricity supply contracts. In the doctrine, the concept of an electricity supply contract is used to cover both contracts between the end consumer and the supplier as well as wholesale contracts. However, the scope and content of these contracts are fairly different from each other. Wholesale contracts even have different contracts within themselves.
Wholesale contracts can be placed through organized market transactions, bilateral agreements, or over-the-counter market transactions. It is seen that the transactions carried out in the over-the-counter markets are evaluated within the scope of bilateral agreements in our country. Most wholesale contracts are placed through bilateral agreements. The day-ahead market and the intraday market, which are complementary to these agreements, come into play if the electricity supplied by bilateral agreements is insufficient to meet the obligations of the market participant. Another wholesale market is the recently created electricity futures market. The transaction cannot be carried out in the current situation since the issues related to the technical infrastructure have not been completed yet even though the legal infrastructure of the electricity futures market has been established. The market is expected to start operations in 2021.
Wholesale contracts are sui generis contracts. The use of the term "wholesale contract" by the legislator does not change the nature of the contract. Therefore, it will find an application area in wholesale contracts to the extent that the provisions related to the sales contract comply with its nature. The nature of electrical energy and the disintegration of electricity supply from classical goods delivery differentiates the application of provisions such as defect, determination of price, or default in wholesale contracts. The application of these provisions also varies according to the wholesale market transaction.