Erken çocukluk dönemindeki çocukların bilimsel süreç becerileri
Science process skills of early childhood children
Yazar: ZEYNEP GÜLÜM
Danışman: DOÇ. DR. GÜZİN ÖZYILMAZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada erken çocukluk dönemindeki çocukların bilimsel süreç becerilerini çeşitli değişkenler açısından incelemek amaçlanmıştır. Araştırmada çocukların bilimsel süreç becerilerinin doğum tarihleri, cinsiyetleri, okul öncesi eğitim alma süreleri, anne öğrenim düzeyleri ve baba öğrenim düzeyleri değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Araştırmanın evrenini, 2022-2023 eğitim yılı bahar dönemi içerisinde Balıkesir ili Karesi ilçesinde MEB'e bağlı resmi anaokullarına devam eden 5 yaş grubundaki 1887 çocuk ve ilkokul 1. sınıftaki 2326 çocuk oluşturmaktadır. Bu evrenden seçkisiz örnekleme yöntemi ile seçilmiş 311 çocuk ise araştırmanın örneklem grubunu oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak çocukların bilimsel süreç becerilerini ölçebilmek için araştırmacı tarafından geliştirilen "Erken Çocuklukta Bilimsel Süreç Becerileri Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Ölçek geliştirilmeden önce literatür taraması yapılarak beceriler belirlenmiş, becerilere uygun olarak sorular yazılmıştır. Sorular uzman görüşüne sunularak, gerekli düzenlemeler yapıldıktan sonra pilot uygulama yapılmıştır. Pilot uygulama sonrası geçerlik ve güvenirlik analizleri yapılarak ölçeğe son şekli verilmiştir. Ölçek gözlem, sınıflama, ölçme, tahmin etme, çıkarım yapma alt boyutlarında, malzemeli olarak geliştirilmiş, 23 maddeden oluşmaktadır. Alt boyutların geçerliği için DFA yapılmıştır. Maddelerin iki kategorili olarak puanlanma yapısı göz önüne alındığında parametre kestirim yöntemi olarak ağırlıklandırılmış en küçük kareler ortalama ve varyans (WLSMV) seçilmiştir. DFA'nın uyum iyiliği değerleri incelendiğinde α=0,05 düzeyinde ki-kare istatistiğine (χ2=287,681; sd=220; p=0,002) göre model-veri uyumunun kötü olduğu tespit edilmiştir. Fakat bu yöntem örneklem büyüklüğünden etkilendiği için tek başına değerlendirilmeyip, diğer uyum istatisiklerine bakılmıştır (Kline, 2016). Ki-kare ve serbestlik derecesi oranına (χ2/sd=1,308<3) ve yaklaşık hataların ortalama kare köküne göre (RMSEA=0,031<0,05) model-veri uyumu iyi, karşılaştırmalı uyum indeksi (CFI=0,937>0,900) ve Tucker-Lewis indeksine (TLI=0,927>0,900) göre ise model-veri uyumu kabul edilebilir düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır (Harrington, 2009). Araştırma ele alınan değişkenler açısından incelendiğinde sadece yaşa göre anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Hangi yaş grubundaki farklılığın anlamlı olduğunu belirlemek amacıyla Bonferonni Testi yapılmıştır. Bunun sonucunda 2015/2016 yılları arasında doğan çocuklar ile 2017 yılında doğan çocuklar arasında toplam puan ortalamaları farkının (2,05) ve 2015/2016 yılları arasında doğan çocuklar ile 2018 yılında doğan çocukların toplam puan ortalama farklarının (2,98) anlamlı olduğu, bu anlamlılığın 2015/2016 yılları arasında doğan çocukların lehine olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca baba öğrenim düzeylerine göre oluşan grupların en az ikisinin toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptanmıştır (F5=3,069; p=0,01). Hangi gruplar arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğuna Bonferroni testi ile bakılmıştır. Sadece baba öğrenim düzeyi lise olan öğrenciler ile baba öğrenim düzeyi lisans olan öğrenciler arasındaki farkın 0.05 düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Baba öğrenim düzeyi lisans olan öğrencilerin toplam puan ortalamaları (13,13), baba öğrenim düzeyi lise olan öğrencilerin toplam puan ortalamalarından fazla olduğu için bu farkın baba öğrenim düzeyi lisans olan öğrencilerin lehine olduğu görülmüştür. Araştırma sonucunda elde edilen bilgilere göre çocukların bilimsel süreç beceri ortalamalarının 12,16 olduğu görülmüştür. Buradan yola çıkarak çocukların bilimsel süreç beceri düzeylerini arttırmak için yapılan etkinlik sayılarının arttırılması, çocukların ilk elden deneyim kazanmalarına verilen önemin arttırılması önerilmiştir.


Anahtar Kelimeler: Erken çocukluk dönemi, okul öncesi eğitim, bilimsel süreç becerileri

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the scientific process skills of children in early childhood in terms of various variables. In the study, it was investigated whether children's scientific process skills differ according to their birth date, gender, duration of pre-school education, mother's education level and father's education level. The population of the research consists of 1887 children in the age group of 5 and 2326 children in the 1st grade of primary school who attend the official kindergartens of the Ministry of National Education in Karesi district of Balıkesir province in the spring term of the 2022-2023 academic year. 311 children selected by random sampling method from this universe constitute the sample group of the study. In the research, "Scientific Process Skills in Early Childhood Scale" and "Personal Information Form" developed by the researcher were used to measure children's scientific process skills as data collection tools. Before the scale was developed, the skills were determined by making a literature review and questions were written in accordance with the skills. After the questions were submitted to expert opinion and necessary arrangements were made, a pilot application was made. After the pilot application, validity and reliability analyzes were made and the scale was finalized. The scale consists of 23 items developed with materials in the sub-dimensions of observation, classification, measurement, estimation and inference. CFA was performed for the validity of the sub-dimensions. Considering the two-category scoring structure of the items, weighted least squares mean and variance (WLSMV) was chosen as the parameter estimation method. When the goodness-of-fit values of the CFA were examined, it was determined that the model-data fit was bad according to the chi-square statistics (χ2=287.681; sd=220; p=0.002) at the level of α=0.05. However, since this method is affected by the sample size, it was not evaluated alone, other fit statistics were examined (Kline, 2016). According to the chi-square and degrees of freedom ratio (χ2/sd=1,308<3) and the mean square root of the approximate errors (RMSEA=0.031<0.05), the model-data fit was good, and the model-data fit was acceptable (Harington, 2009) according to the comparative fit index (CFI=0.937>0.900) and Tucker-Lewis index (TLI=0.927>0.900). When the research was examined in terms of the variables discussed, only a significant difference was found according to age. Bonferonni Test was performed in order to determine which age group the difference was significant. As a result, it was concluded that the difference between the average scores of children born between 2015/2016 and those born in 2017 (2.05), and the difference between the average scores of children born between 2015/2016 and those born in 2018 (2.98) were significant, and this significance was in favor of children born between 2015/2016. In addition, it was determined that there was a statistically significant difference between the total score averages of at least two of the groups formed according to the education levels of the fathers (F5=3.069; p=0.01). The difference between which groups was statistically significant was checked with the Bonferroni test. It was concluded that the difference between the students whose father's education level was high school and those whose father's education level was undergraduate was statistically significant at the 0.05 level. Since the total average score (13,13) of the students whose father's education level is undergraduate is higher than the total average score of the students whose father's education level is high school, it was seen that this difference is in favor of the students whose father's education level is undergraduate. According to the information attached as a result of the research, it was seen that the scientific process skill average of the children was 12.16. From this point of view, it has been suggested to increase the number of activities to increase children's scientific process skill levels and to increase the importance given to children's gaining first-hand experience.


Keywords: Early childhood, preschool education, science process skills