Kadınlık, kadınsılık ve annelik kavramları çerçevesinde 0-1 yaş arası çocuğu olan kadınların duygu, düşünce ve deneyimlerinin psikanalitik kuram bağlamında incelenmesi
Analysing of the emotions, thoughts and experiences of women who have children aged 0-1 within the framework of the concepts of feminine, femininity and motherhood in the context of psychoanalytic theory
Yazar: PELİN KIZILDELİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EZGİ ÖZKAN
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Annelik, kadınlık ve kadınsılık süreçleri zorlu ve anlamlandırılmaya ihtiyaç duyulan süreçlerdir. Bu bağlamda bu çalışmada 0-1 yaş arası çocuğu olan kadınların annelik, kadınlık ve kadınsılık ile ilgili duygu, düşünce ve deneyimleri psikanalitik bağlamda incelenmiştir. Bu çalışmada 0-1 yaş arası çocuğu olan kadınların geçirdikleri süreçleri annelik, kadınlık ve kadınsılık bağlamında hem bedensel hem ruhsal anlamda yaşadıkları değişim, dönüşüm ve algılarının kendi anlatımlarından yola çıkarak psikanalitik bağlamda kökenlerinin derinlemesine anlaşılması amaçlanmıştır. Araştırmanın amacına yönelik olarak örneklem 0-1 yaş arası çocuğu olan, İstanbul ilinde yaşayan, en az önlisans mezunu, ilk çocuğunu doğurmuş, çocuğunun babası ile halihazırda birlikte ve evli olan kadın katılımcılar olarak belirlenmiştir. Kişilerin duygu, düşünce ve deneyimlerinin derinlemesine incelenmesi için nitel araştırma yöntemlerinden biri olan tematik analiz seçilmiştir. Çalışmada 8 katılımcı ile tek seferlik yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerde elde edilen veriler tematik analiz yönergeleri doğrultusunda analiz edilmiştir. Yapılan analizlerde 4 ana tema ortaya çıkmıştır: "Kadınların Kendi Annelerine Dair Tanımlamaları", "Kadınların Kadınlığı ve Anneliği İnşa Etme Yolunda Çocukluklarında Yaptıkları Oyuncak Seçimleri", "Kadın Olmaya Giden Yolda Önemli Bir Dönemeç Olarak Regl Olmak ve Hissettirdikleri", "Annelik Sürecine Dair Duygular, Düşünceler ve Deneyimler". Kadınların anneleriyle ilgili tanımlamalarına, annelik ve kadınlık sürecini inşa etmede oyuncağın işlevine, regl olmaya dair kaygılara, annelik sürecinde doğum, ötekilerin desteği, iyi annenin fedakarlık ve özgürlüğü kısıtlama üzerinden tanımına, anneliğin kadınlık ve kadınsılık üzerine etkisi gibi süreçlerden söz edilmiştir. Araştırmanın sonuçları literatür kapsamında tartışılmıştır. Son olarak araştırmanın sonuçları doğrultusunda bu araştırmanın psikanalitik kuramın bakış açısıyla literatüre katkı sağlayacak fikirler de paylaşılmıştır.

Abstract:
The processes of motherhood, feminine, and femininity are challenging and need to be interpreted. In this context, in this study, the feelings, thoughts, and experiences of women with children aged 0-1 regarding motherhood, feminine, and femininity were examined in a psychoanalytical context. This study aims to understand the origins of women with children aged 0-1 in depth in the psychoanalytic context, based on their expressions of the changes, transformations, and perceptions they experience both physically and spiritually in the context of motherhood, feminine, and femininity. For the research, the sample was determined as female participants who have a child between the ages of 0-1, live in Istanbul, have at least an associate degree, have given birth to their first child, and are currently together and married to the father of their child. Thematic analysis, one of the qualitative research methods, was chosen to examine people's feelings, thoughts, and experiences in depth. In the study, one-time semi-structured interviews were conducted with 8 participants. The data obtained from the interviews was analyzed in line with thematic analysis guidelines. Four main themes emerged in the analysis: "Women's Definitions of Their Mothers", "Toy Choices Women Made in Their Childhood to Build Femininity and Motherhood", "Menstruation as an Important Turning Point on the Way to Becoming a Woman and What It Makes Us Feel", "Emotions About the Motherhood Process", Thoughts and Experiences". Processes such as women's definitions of their mothers, the function of toys in building the process of motherhood and femininity, concerns about menstruation, birth in the motherhood process, the support of others, the definition of a good mother through sacrifice and restricting freedom, and the effect of motherhood on femininity and feminine were mentioned. The results of the research were discussed within the scope of the literature. Finally, in line with the results of the research, ideas that will contribute to the literature from the perspective of psychoanalytic theory are also shared.