İki farklı sülük türünde hirudo Sulukii ve Hirudo verbana (Hirudinida: Hirudinidae) epidermis histolojik yapısının incelenmesi
Investigation of epidermis histologic structure of two leeches species hirudo Sulukii and Hirudo verbana (Hirudinida: Hirudinidae)
Yazar: MÜGE UNCU GÜL
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM ÇAKICI
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Zooloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Zooloji = Zoology

Özet:
Bu çalışmada önemli tıbbi sülük türleri Hirudo verbana ve Hirudo sulukii'nin vücut duvarında epidermis histolojisi ve salgı hücresi tiplerinin belirlenip çeşitli histokimyasal boyamalarla salgı hücrelerinin boyanma özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca epidermis epitel hücre alanları, salgı hücre tiplerinin alanları ve salgı hücrelerinin histokimyasal boyalarla (Periodic Acid Schiff (PAS)) ve (Alcian Blue (AB)) boyanan salgı alanları her iki türde istatistiksel olarak karşılaştırılmıştır. Basit tek tabakalı silindirik epitel ve salgı hücrelerinden oluşan epidermisin üstünde epitel hücrelerinin salgısı olan kütikula tabakası bulunur. Epidermise yakın bölgede Tip 1 olarak isimlendirilen salgı hücrelerinden bazıları armut şekilli salgı hücreleri olarak belirlenmiştir. Vücut duvarının iç taraflarına doğru dermisten itibaren Tip 2a ve Tip 2b hücreleri gruplar halinde yer almaktadır. Epidermise yakın salgı hücreleri PAS ve AB ile zayıf boyanırken, Tip 2a daha koyu, Tip 2b salgı hücreleri ise en koyu hücreler olarak belirlenmiştir. Çizgili kas tabakası halkasal, boyuna ve oblik yerleşim göstermektedir. İstatistiksel veriler epitel ve salgı hücrelerin alanlarının genel olarak H. sulukii'de daha büyük olduğunu göstermektedir. Bu durum H. sulukii'nin H. verbana'ya göre daha dayanıklı bir tür olduğunu düşündürmektedir. Hem PAS hem AB boyamaları neticesinde salgı hücrelerinin salgı alanının genel olarak H. sulukii'de daha fazla olması iki tür arasında mukus içeriği bileşenlerinin farklı yoğunlukta olduğunu göstermektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the staining properties of secretory cells via histochemical stains and determine secretory cell types and epidermis histology in the body wall of important medicinal leeches called Hirudo verbana and Hirudo sulukii. In addition, areas of epidermis epithelial cells, areas of secretory cell types and secretory areas of secretory cells stained with histochemical stains (Periodic Acid Schiff(PAS) and Alcian Blue(AB)) were statistically compared in both species. The cuticle layer is located on the epidermis consisting of simple monolayer cylindrical epithelium and secretory cells. From some Type 1 cells located close to the epidermis were determined as pear-shaped secretory cells. Type 2a and Type 2b cells are located in groups starting from the dermis towards the inner sides of the body wall. While the secretory cells close to the epidermis were stained weak with PAS and AB, Type 2a cells were darker and Type 2b secretory cells were the darkest cells. The striated muscle layer is located circular, longitudinally and obliquely. Statistical calculations showed that areas of epithelial and secretory cells are generally larger in H. sulukii than H. verbana. Therefore, it is considered that H. sulukii is more resistant species than H. verbana. Since both PAS and AB staining methods showed that secretory areas of secretory cells were larger in H. sulukii, we concluded that mucous composition between two species was different concentration.