Yetişkin kadınların hedonik açlık durumları ile menstrual döngüleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between hedonic hunger and menstrual cycles of adult women
Yazar: ZEYNEP ÖZKARSLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ÜNLÜ
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Açlık = Hunger ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Hedonizm = Hedonism ; Kadınlar = Women ; Menstrüal siklus = Menstrual cycle ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Zeynep ÖZKARSLI. Yetişkin Kadınların Hedonik Açlık Durumları ile Menstrual Döngüleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi, Hasan Kalyoncu Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü Beslenme ve Diyetetik Anabilim Dalı, Tezli. Yüksek Lisans, Gaziantep, 2022. Bu çalışmanın amacı; yetişkin kadınlarda menstrual döngünün her üç dönemi (menstruasyon dönem öncesi, menstruasyon dönemi ve menstruasyon dönem sonrası) ile hedonik açlık durumları arasındaki ilişkiyi saptamaktır. Araştırma, Aralık 2021-Mart 2022 tarihlerinde Gaziantep'te özel bir beslenme ve diyet polikinliğine başvuran üreme çağındaki 125 gönüllü kadın ile yapılmıştır. Kadınların boy uzunluğu, vücut ağırlığı, kalça çevresi, bel çevresi ölçümleri online sistemde bireyler tarafından, yüzyüze sistemde araştırmacı tarafından alınmıştır. Sonuçlara göre kadınların BKİ, bel çevresi/kalça çevresi oranı, bel çevresi/boy uzunluğu oranı hesaplanmıştır. Görsel Analog Skalası, Besin Gücü Ölçeği (BGÖ) uygulanmış olup, menstruasyon öncesi, menstruasyon ve menstruasyon sonrası dönemde 24 Saatlik Besin Tüketim Kaydı alınmıştır. Çalışmaya katılan kadınların yaş ortalaması 30.0 ± 10,11 yıldır. Kadınların ortalama BKİ değerleri 26,0 ±7,47 kg/m2 olarak saptanmıştır. Kadınların menstruasyon öncesi dönemde %37,6'sının, menstrual döneminde %26,4'ünün, menstruasyon dönem sonrasında %8,8'inin normalden daha fazla yediği saptanmıştır. Kadınların gece uykudan kalkıp atıştırma durumu menstrual döngülerinin her 3 döneminde BGÖ toplam puanı ile pozitif ilişkili bulunmuştur (p<0.05). Kadınların menstruasyon öncesi dönemde BGÖ toplam puanı 2.8±0.78, menstruasyon sırasında 2.7±0.82, menstruasyon sonrası dönemde 2.5±0.73 olarak bulunmuştur. Menstruasyon dönemlerine göre besin gücü ölçeği puanları farklılık göstermektedir. Dönemler arasındaki fark istatistiksel açıdan önemli bulunmuştur (p<0.05). Menstruasyon; kadın yaşamının büyük bir kısmını etkileyen önemli bir dönem olup, besin ögesi yetersizlikleri, yanlış yeme davranışlarını ortaya çıkarabilmektedir. Menstrual döngüde hormonlardaki değişiklikler besin alımı ve iştah üzerinde olumsuz etkiler yapabilmektedir.  Menstrual döngüdeki bu olumsuz etkileri ve mekanizmalarını anlayabilmek için geniş çaplı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu konuda farkındalık oluşturmakta diyetisyenlere önemli görev düşmektedir.

Abstract:
Zeynep ÖZKARSLI, Investigation of the Relationship Between Hedonic Hunger and Menstrual Cycles of Adult Women, Hasan Kalyoncu University, Graduate Education Institute, Department of Nutrition and Dietetics, Graduate Thesis, Gaziantep, 2022. The aim of this study is to determine the relationship between all three periods of the menstrual cycle (premenstrual period, menstruation period and postmenstrual period) and hedonic hunger conditions in adult women. The study was conducted among 125 volunteer women of reproductive age who applied to the nutrition and diet outpatient clinic between December 2021 and March 2022. The women's height, body weight, hip circumference, waist circumference measurements were taken by the women themselves in the online system. In the face-to-face system, the measurements were taken by the researcher. According to the results, women's BMI, waist circumference/hip circumference ratio, waist circumference/height ratio were calculated. Visual Analogue Scale, The Power of Food Scale (PFS), 24-Hour Food Consumption Record in premenstrual, menstruation and postmenstrual periods were applied. The mean age of women was 30.0 ± 10,11 years. The mean BMI values of the women were determined as 26,0 ±7,47 kg/m2. It was determined that 37.6% of women ate more than normal in the premenstrual period, 26.4% in the menstrual period, and 8.8% in the postmenstrual period. The status of women waking up at night and snacking was found to be positively correlated with the PFS total score in all 3 periods of their menstrual cycles (p<0.05). The total PFS score of the women in the premenstrual period was 2.8±0.78, 2.7±0.82 during menstruation, and 2.5±0.73 in the postmenstrual period. Nutritional power scale scores differ according to menstrual periods. The difference between the periods was found to be statistically significant (p<0.05). Menstruation is an important period that affects a large part of a woman's life, and nutrient deficiencies can reveal wrong eating behaviors. Changes in hormones during the menstrual cycle can have negative effects on food intake and appetite. Studies are needed to understand these negative effects and mechanisms in the menstrual cycle. Dietitians have an important role in raising awareness on this issue.