Kentsel dönüşümün çevresel etkiler açısından incelenmesi; diyarbakır suriçi örneği
Investigation of urban transformation in terms of environmental impact; Diyarbakır Suriçi example
Yazar: MERVE DÜNDAR
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ASLAN
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Kentler, sürekli olarak yenilenme ve dönüşüm içerisindedirler. Kentlerdeki hızlı gelişim, nüfus artışı gibi etkenler konut ihtiyacını artırmıştır ve gecekondu alanlarının oluşmasına yol açarak düzensiz yapılaşmayı meydana getirmiştir. Buna bağlı olarak düzensiz yapılaşmayı ve yerleşmeler üzerindeki her türlü tehdidi önlemek, çevresel kaliteyi yükselterek yaşanabilir refah seviyesi yüksek ortamlar oluşturmak için kentsel dönüşüm gerekli kılınmıştır. Tez çalışması boyunca birçok kaynak taranıp, kentsel dönüşümün tanımı, örnekleri ve etkileri araştırılmıştır. Kentsel dönüşümün öncesi ve sonrasına ait görüntüler, hava, su, kanalizasyon, gürültü, mimari yapı, sosyal ve kültürel çevre, ulaşım, hafriyat ve katı atık durumu elde edilen sayısal verilerle kıyaslanmıştır ve Diyarbakır Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden elde edilen bilgiler ışığında çalışmaya dâhil edilmiştir. Kentsel dönüşüm kavramı, kentsel dönüşümün gerekliliği, çevre üzerine etkileri, incelenerek bazı sonuçlara varılmıştır. Araştırmaya konu olan kentsel dönüşüm sonucunda bölgede fiziksel değişiklikler olmaksızın ekonomik, kültürel ve sosyal değişimlerin olduğu üzerinde durulmuştur. Kentsel dönüşümün çevresel etkileri (hava kirliliği, gürültü kirliliği, altyapı ve kanalizasyon, su kirliliği, görüntü kirliliği, hafriyat ve katı atık durumu, ulaşım, sosyo-kültürel yapı) gibi kavramlar hakkında çeşitli araştırmalarda bulunulmuştur. Özellikle kentsel dönüşümün sürdürülebilirlik boyutu, dünyada ve Türkiye' deki kentsel dönüşüm süreçleri esas alınmıştır. Bu çalışmada, Diyarbakır'ın Sur İlçesindeki kentsel dönüşüm uygulaması çevre ve kentleşme sorunları açısından incelenmiştir. Bilindiği üzere Suriçi kenti birçok kültür ve medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Kentte bulunan geleneksel evler bölgenin iklim şartlarına uygun olarak ve mahremiyet duygusu ön planda tutularak inşa edilmiştir. Suriçi bölgesindeki yoğun nüfus artışı, bilinçsiz kullanıcılar ve en önemlisi 2015 yılında başlayıp 2016 yılında sona eren terör olayları Geleneksel evlerin ve kentin özgün dokusunu büyük oranda bozmuştur. Bu nedenle bölgede kentsel dönüşüm uygulaması başlatılmıştır. Dönüşümün sonucunda; insanların bölgedeki refah düzeyi artmıştır, eskiden düzensiz olan yapılaşma düzenli bir hal almıştır. Buna bağlı olarak birçok çevresel soruna çözüm getirilmiştir. Bunun yanında İnsanlar ve çevre açısından bazı olumsuzluklar da yaşanmıştır. Eski tarihi dokunun tahrip olması, çevresel sorunlar, insanların yer değiştirmesinden kaynaklı sosyal sorunlar yaşanmıştır. Tüm bunlar ayrıntılı bir şekilde incelenerek kıyaslamalar ışığında yorumlanıp değerlendirmeye sunulmuştur.

Abstract:
The cities are in constant renewal and transformation. Factors such as rapid development in the cities and population growth increased the need for housing and caused the formation of slum areas and caused irregular construction. Accordingly, urban transformation was necessary to prevent irregular construction and all kinds of threats on settlements and to create environments with high habitable welfare by raising environmental quality. During the thesis study, many sources were searched and the definition, examples and effects of urban transformation were investigated. Before and after the urban transformation, images such as air, water, sewerage, noise, architectural building, social and cultural environment, transportation, excavation and solid waste were compared with numerical data obtained and included in the information obtained from Diyarbakır Provincial Directorate of Environment and Urbanization. The concept of urban transformation, the necessity of urban transformation and its effects on the environment are examined and some conclusions are reached. As a result of the urban transformation which is the subject of the research, it has been emphasized that there are economic, cultural and social changes without physical changes in the region. Various studies have been carried out on the environmental impacts of urban transformation (air pollution, noise pollution, infrastructure and sewerage, water pollution, image pollution, excavation and solid waste, transportation, socio-cultural structure). In particular, the sustainability of the urban transformation of the world and in Turkey were mainly urban transformation processes. In this study, the urban transformation practice in Sur District of Diyarbakır was investigated in terms of environmental and urbanization problems. As it is known, the city of Sur city has hosted many cultures and civilizations. The traditional houses in the city were built in accordance with the climatic conditions of the region and with a sense of privacy. Intense population growth, unconscious users and, most importantly, terrorist incidents, which began in 2015 and ended in 2016, have largely disrupted the unique texture of traditional houses. Therefore, urban transformation was initiated in the region. As a result of the transformation; the welfare of the people in the region has increased and the formerly irregular construction has become a regular one. Accordingly, many environmental problems have been solved. Besides, there have been some negativities about people and environment. Destruction of the old historical texture, environmental problems, social problems caused by people's displacement. All of these were examined in detail and interpreted in light of the comparisons and presented for evaluation.