Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılan yeterlik sınavlarının madde yazımı bakımından incelenmesi: Mersin ve Sakarya Üniversiteleri örneği
Analysis of proficiency exams developed for teaching Turkish as a foreign language in terms of item writing: Samples of Mersin and Sakarya Universities
Yazar: METİN IŞIKOĞLU
Danışman: PROF. DR. ALİ YAKICI
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil öğretimi = Language teaching ; Madde Tepki Kuramı = Item Response Theory ; Sınav = Examination ; Türkiye Türkçesi = Türkiye Turkish ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Yeterlilik = Sufficiency ; Yeterlilik sınavı = Proficiency exam ; Öğretim = Teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Türkiye'nin, uluslararası öğrenci barındıran önemli ülkelerden biri hâline gelmesi, yabancılara Türkçe öğretimi alanında yapılan çalışmaların nicelik bakımından günden güne artmasını sağlamaktadır. Literatür taramasında yabancılara Türkçe öğretiminde ölçme-değerlendirme alanında yapılan çalışma sayısının az olduğu ve yabancılara Türkçe öğretiminde Türkçe yeterlik sınavları ya da madde yazımı bağlamında detaylı bir incelemenin bulunmadığı görülmektedir.
"Türkçe yeterlik sınavlarının madde yazımı bakımından mevcut durumu nedir?" sorusuna cevap aranan çalışmada, örneklem olarak Sakarya Üniversitesi Türk Dili Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Türkçe Yeterlik Sınavı ile Mersin Üniversitesi Türkçe Öğretimi Uygulama ve Araştırma Merkezi İnternet Tabanlı Türkçe Yeterlik Sınavı alınmıştır. Çalışmanın,  ilgili literatürdeki eksikliğin giderilmesine katkı sunması amaçlanmaktadır.
Yabancılara Türkçe öğretimi yeterlik sınavlarında en sık karşılaşılan hatalar, yarı yapılandırılmış görüşme formlarıyla alanda çalışan madde redaktörleri tarafından tespit edilmiştir. Bu çalışmada doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Soru maddeleri, madde yazımında en sık karşılaşılan 5 hata bakımından incelenmiştir. Araştırma neticesinde uluslararası öğrencilerin madde yazımında yapılan hatalar nedeniyle güvenirliği ve geçerliği düşük yeterlik sınavlara girdiği tespit edilmiştir.
Madde yazımında yapılan hatalar, sınavların güvenirliğini ve geçerliğini doğrudan etkilemektedir. Güvenirliği ve geçerliği çok düşük Türkçe yeterlik sınavları birçok alanda Türkiye Cumhuriyeti Devleti kurumlarında ve uluslararası öğrencilerde zaman, emek ve para kayıplarına neden olmaktadır. Araştırma neticesinde elde edilen sonuçların yabancılara Türkçe öğretiminde ölçme-değerlendirme çalışmalarına dikkat çekmesi beklenmektedir.
Araştırmanın önerileri arasında: Devlet eliyle soruların hazırlanma, uygulama ve değerlendirme aşamalarının bir merkez tarafından organize edildiği eş zamanlı bir Türkçe yeterlik sınavının yılda 2 kez yapılması, yabancılara Türkçe öğretimi alanında ölçme-değerlendirme uzmanları yetiştirilmesi ve yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde uygulanan sınavların akreditasyonu üzerine çalışan bir test merkezinin kurulması yer almaktadır.

Abstract:
As Turkey have more and more foreign students studies carried out in the field of teaching Turkish as a foreign language increase quantitatively day by day. It can be clearly seen that the number of studies performed in the field of assessment and evaluation in teaching Turkish is not sufficient and an elaborate research regarding Turkish proficiency exams or item writing in teaching Turkish as a foreign language does not exist.    
In this study in which a response to the question of "what is the present state of Turkish proficiency exams within the context of item writing?" Sakarya University, Turkish and Foreign Languages Research and Application Center, Turkish Proficiency Exam and Mersin University Turkish and Foreign Languages Research and Application Center, Internet Based Turkish Proficiency Exam have been used as samples. This study aims at contributing to filling the gap in the literature of relevant studies. 
The most common mistakes in Turkish proficiency exams have been determined via semi-structured interview forms and by redactors studying in this field. In this study document review method was utilized. Question items have been analyzed in terms of five most common mistakes in item writing. As a result of this research it has been confirmed that international students enter proficiency exams, validity and reliability of which are low due to the mistakes in item writing.  
Mistakes in item writing affect validity and reliability of exams directly. These kind of Turkish proficiency exams cause time, effort and money losses for both institutions of state and international students. It is expected that the data obtained will call attention to assessment and evaluation studies in teaching Turkish as a foreign language.  
When it comes to proposals of the research, a Turkish proficiency exam organized by a center which can conduct all phases of it should be performed twice a year. Assessment and evaluation experts should be guided to the field of teaching Turkish to foreign students. A test center studying on accreditation of exams applied in teaching Turkish as a foreign language should be established.