Bir yerleşim bölgesindeki kadınların meme kanseri taramaları konusunda farkındalık ve duyarlılıklarının saptanması
The determination of awareness and sensibility of women on breast cancer screening in a residential area
Yazar: DEMET YILMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HATİCE BEBİŞ
GATA / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Duyarlılık = Sensitivity ; Farkındalık = Awareness ; Kadınlar = Women ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Sağlık araştırmaları = Health surveys ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
Bu araştırma, kesitsel olarak bir yerleşim bölgesindeki kadınların meme kanseri hakkındaki bilgi ve risk düzeylerinin belirlenerek, sağlık inanç algılarının erken tanı ile ilgili farkındalık ve duyarlılıklarına etkisinin saptanması amacıyla; Nisan-Ekim 2011 tarihinde yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini bir lojman bölgesinde yaşayan 321 kadın oluşturmaktadır. Veriler; Veri Toplama Formu, Meme Kanseri Risk Değerlendirme Formu ve Sağlık İnanç Modeli Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Bu çalışmada, meme kanseri risk faktörleri değerlendirilerek yapılan sınıflamada; kadınların yalnızca %2.2'sinin yüksek ve çok yüksek risk düzeyine sahip oldukları belirlenmiştir. Meme kanseri konusunda bilgi alma ile düzenli olarak KKMM yapma, KMM yaptırma ve mamografi çektirme arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p?0.05). Sağlık İnanç Modeli Ölçeği alt boyutlarından olan duyarlılık, sağlık motivasyonu, KKMM öz-etkililik algı puanının artması, KKMM ve mamografi engel puanının azalması ile erken tanı yöntemlerinin kullanılması arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p?0.05). KKMM yapmama riskine etki eden faktörler incelendiğinde; meme kanseri konusunda bilgi almayanların ve sigara içenlerin KKMM yapmama riskinin arttığı ve bu artışın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p?0.05). Sonuç olarak; meme kanserine neden olacak risk faktörlerinin tespit edilmesi ve özellikle kontrol altına alınabilecek riskler açısından risk belirleme çalışmalarının yapılması gerekmektedir. Özellikle erken tanı yöntemlerinin kullanım sıklığının arttırılmasında, kadınların sağlık inançlarının göz önünde bulundurulmasının, bu alanda çalışan hemşirelere, sağlık eğitimi programlarını planlamada rehber olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
This research has been carried out as a cross-sectional investigation in a residential area in order to determine the effect of awareness and sensibility of women on breast cancer about health belief perception by determining the information and risk levels through April to October 2011. The universe of the research is consisted of 321 women living in a mass housing. The data have been collected by The Data Collection Form, Breast Cancer Risk Evaluation Form and Health Belief Model Scale. In this study, it has been found that only 2.2 % of women have high and very high risk levels according to the classification made by evaluating the breast cancer risk factors. The difference between getting information about breast cancer and having BSE, having CBE and getting mammography regularly has statistically been meaningful (p?0.05). There is a positive correlation between early diagnosis techniques and Health Belief Model Sub-Scales scores which are sensibility, health motivation, BSE self-efficient perception and negative correlation between mammography barrier score, BSE barrier score (p?0.05). When the factors of not having BSE risk is examined; it is determined that the women who do not have information about breast cancer and the women who smoke have a higher risk of not having BSE and this increase of risk is statistically significant (p?0.05). As a result, it is important to determine the health believes and breast cancer risk levels of women to increase the frequency of early diagnosis and the health belief model is an effective tool for determining early diagnosis behaviors. Further researches are offered to determine the risk factors of breast cancer and to study the risks which can be taken under control. Consideration of women?s health beliefs thought to be a good guide for planning health education programs for the nurses working in this area.