Sıçan endotoksemi modelinde n-asetilsistein'in damar yanıtları ve organ hasarı üzerine etkisi
Effect of n-acetylcystein treatment on vascular responses and organ injury in rat endotoxemia model
Yazar: BİROL SÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE EROL
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Fizyopatoloji = Physiopathology
Dizin: Aort = Aorta ; Endotelyum = Endothelium ; Endotoksinler = Endotoxins ; N-asetilsistein = N-acetylcysteine ; Sepsis = Sepsis ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Sepsiste antimikrobiyal ve destek tedavilerine ek olarak yararı kanıtlanmış az sayıda ajanlar mevcuttur ve bir sistemik inflamatuvar yanıt sendromu olan sepsisteki kabul edilebilir sınırlar üzerindeki mortalite oranlarını düşürebilmek için bu yönde yapılacak araştırmalara acil bir ihtiyaç vardır.Çalışmamızda antiinflamatuvar ve antioksidan özellikleri olan NAC'ın sıçanda lipopolisakkarid ile indüklenen endotoksemi modelinde damar yanıtları üzerine etkileri araştırılmıştır. Sıçanlardan izole edilen torasik aort preparatlarında organ banyosunda çeşitli ajanlarla elde edilen kasılma ve gevşeme yanıtlarına bakılmıştır. Ek olarak hayvanlardan çıkarılan dokularda rutin histopatolojik inceleme yapılıp hedef organ hasarı değerlendirilmiştir. Kasılma-gevşeme yanıtları ve bunlara ait pD? değerleri bir bütün olarak düşünüldüğünde endotoksemili sıçanlara 150 mg/kg intraperitoneal NAC uygulanmasının bu yanıtlarda kısmi düzelmeye yol açtığı görülmüştür.NAC'ın intraperitoneal LPS ile indüklenen sıçan endotoksemi modelinde torasik aort kasılma-gevşeme yanıtlarına etkisinin izole organ banyosunda değerlendirildiği benzer bir çalışma bulunmamaktadır. Bununla birlikte ajanın çeşitli enfeksiyoz ve inflamatuvar hayvan modellerinde intravenöz ve intraperitoneal yol ile kullanımını tanımlayan çeşitli çalışmalar mevcuttur ve bu çalışmaların önemli bir kısmında başarılı sonuçlar alınmıştır.Histopatolojik değerlendirme ve immunhistokimyasal inceleme sepsis araştırmalarında nispeten az kullanılan yöntemlerdir ve değerlendirmede hangi organların ve hangi hasar skorlarının kullanılacağı konusu iyi belirlenmemiştir. Çalışmamızda LPS verilen grupta incelenen organlardan karaciğer, akciğer ve böbrakte belirgin doku hasarı görülmüş olup, 150 mg/kg NAC özellikle de karaciğerde belirgin olmak üzere bu değişiklikleri kısmen geri çevirmiş, 75 mg/kg NAC etkisiz bulunmuştur. Aort dokularının incelenmesinde ise her üç grupta da ışık mikroskobik olarak normale göre farklılık izlenmemiştir. Aort kesitlerinde akciğer, böbrek ve karaciğerin aksine gruplar arası fark gözlenmemesi endotel/düz kas hasarı/disfonksiyonunu göstermek için ışık mikroskobisinde rutin incelemeye ek olarak immunhistokimyasal incelemenin ve ultrastrüktürel incelemenin gerekli olduğunu düşündürmektedir.Sonuç olarak deneysel endotoksemi modelimizde insan sepsisinde görülen vasopresörlere dirençli hipotansiyona benzer şekilde kasıcı ajanlara karşı yanıt azlığı görülmüştür. 150 mg/kg ve 75mg/kg NAC verilen hayvanlarda LPS grubunda bozulmuş olan damar yanıtları düzelirken, 150 mg/kg NAC asetilkolin bağımlı gevşeme yanıtlarında anlamlı düzelmeye, LPS grubunda görülen histopatolojik değişikliklerde kısmi düzelmeye yol açmıştır. Bulgularımız oksidan stres ve inflamasyonun tablonun önemli bir parçası olduğu sepsiste, antiinflamatuvar ve antioksidan özellikleri iyi belgelenmiş bir ajan olan NAC'ın uygun bir uygulama yolu ve protokolle uygulandığında tedavi edici olarak umut verici olduğunu düşündürmektedir.

Abstract:
.