Küresel dengesizlikler: Heterodoks bir yaklaşım
Global imbalances: A heterodox approach
Yazar: DENİZ ABUKAN
Danışman: DOÇ. DR. SERDAL BAHÇE
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Cari işlemler dengesi = Current account balance ; Dengesizlik = Imbalance ; Ekonomi = Economy ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik etki = Economic effect ; Heterodoks istikrar programları = Heterodox stability programs ; Heterodoksi = Heterodox ; Kamu ekonomisi = Public economy ; Küreselleşme = Globalization

Özet:
İkinci Dünya Savaşı sonrasında küresel kapitalist sermaye birikimi Bretton Woods sabit altın dolar rejimi altında, ABD önderliğinde ve Keynesyen politikalar çerçevesinde göreli istikrarlı bir şekilde sürdürülmüştür. 1970'lerde sistemin artan iç çelişkileri sonucu Bretton Woods dönemi sona ermiştir. Ardından güç kazanan ve 1980 sonrasında egemen iktisadi ve sosyal paradigma haline gelen neoliberalizm ile finansallaşma, deregülasyonlar ve sermaye hareketlerinin yoğunlaşması süreçleri ile göreli istikrarın yerini artan dengesizlikler almıştır. Özellikle 1990'ların ikinci yarısından sonra hegemon ülke olan ABD rekor düzeylerde cari açıklar verirken Çin başta olmak üzere ihracata dayalı büyüyen ülkeler ve petrol ihracatçıları tarafından bu açıklar finanse edilmiştir. Sermayenin zengin ülkelerden fakir ülkelere olan geleneksel teorideki akışı tersine dönmüş, küresel üretimin ise önemli bir kısmı merkez kapitalist ülkelerin dışında gerçekleştirilmiştir. İktisat yazınında küresel dengesizlikler diye adlandırılan bu gelişmeler, son yıllarda önemli ve tartışmalı bir konu haline gelmiştir. Çalışmada ABD hegemonyası altında neoliberal küresel ekonominin yapısal çelişkileri sonucu ortaya çıkan üç gelişmenin küresel cari işlemler dengesizliklerinin daha önce görülmedik düzeylere ulaşmasında başrolü oynadığı iddia edilmektedir. 
Bunlar; ABD ekonomisinin küresel ekonomide aşırı tüketim bölgesine dönüşümü süreci,  küresel üretim bölgesinin Güney ve Doğu Asya'ya kayışı ve Çin'in küresel kapitalist sisteme eklemlenmesi, artan finansallaşmayla cari açık ve fazla veren bölgeler arasındaki  kredi geri çevrimi mekanizmasıdır.

Abstract:
After the second world war, global capital accumulation sustained in a relatively stable manner under the Bretton Woods gold-dollar standard and US leadership and within Keynesian policy framework. In 1970s as a result of growing immanent contradictions of the system, Bretton Woods era has ended. In the sequel, neoliberalism has arisen as a hegemonic economic and social paradigm and with financialization, deregulation and growing concentration of capital movement processes, relative stability replaced by growing imbalances. Especially after mid 1990s the hegemonic country, US began to have massive current account deficits and in return those deficits were financed by notably China and other countries that adopted export led growth and oil exporters. The downhill flow of capital from rich countries to poor ones which was an assumption in conventional theory reversed and capital started to flow uphill. Substantial portion of the global production was materialized outside the core capitalist countries. These developments have been denominated as global imbalances and became one of the most controversial topics in economics literature. In this study it is argued that three developments, resultant of structural contradictions of the global neoliberal economy under US hegemony, have played the main role in the rise of global imbalances. These are; transition of US economy into an over consumption region, the shift of global production and entry of China into the global capitalist system and credit recycling mechanism enabled by rising financialization.