Sanatsal cam uygulamaların çağdaş mimarideki yeri
Artistic glass applications within contemporary architecture
Yazar: EMRE ÇELİKKOL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İLHAN HASDEMİR
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Seramik ve Cam Tasarımı Ana Sanat Dalı / Seramik Tasarımı Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2015
Konu: Mimarlık = Architecture ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Cam = Glass ; Cam sanatı = Glass art ; Işık = Light ; Mimari = Architectural ; Mimari eserler = Architectural works ; Mimari tasarım = Architectural design ; Modern sanat = Modern art ; Renkler = Colors

Özet:
Önceleri obje ve süs eşyası üretiminden başka kullanım alanı bulunmayan camın bir mimari yapı malzemesi olarak kullanılması ilk olarak MS.1.yy'da gerçekleşmiştir. Romalı cam ustalarının önce cam üfleme tekniğini bulması sonrasında ise şeffaf cam üretimini gerçekleştirmeleri sayesinde mimari amaçlarla da kullanıma başlanmıştır. Önceleri binalarda sadece gözetleme deliği veya hava sirkülasyonu amacıyla açılan ufak ve kaba deliklerden, büyük ve görkemli pencere açıklıklarına geçilmiştir. Üretilen pencere boyutları, renkleri ve kalitesi ile pencere açıklıklarının ebatları birbirlerine paralel olarak gelişmiş, Gotik Dönem mimarisi ile de doruk noktasına çıkmıştır. 

  Cam malzemenin mimaride kullanımının bir sonraki önemli sıçraması ise İngiltere'de başlayan Sanayi Devrimiyle birlikte olmuştur. Özellikle mimaride dökme demir profillerin kullanılmaya başlanması ve üretilen camların kalitesinde ve ebatlarında ki artış ile birlikte yeni bir mimari yaklaşım ortaya çıkmıştır. Bir sonraki önemli adım ise günümüzde halen kullanılmakta olan ve ilk olarak 1956 yılında kullanılmaya başlanan "Float Yöntemidir". 
Mimari anlamda kullanılabilen ahşap, beton, metal, vb. gibi materyallerin aksine cam, ışık geçirebilme özelliğine sahiptir. Işık geçirgenliği sayesinde mimariyi görünür kılar, iç ve dış mekanları görsel olarak birbirine bağlar. Cam malzemenin bir diğer önemli özelliği de "renk"tir. Malzeme olarak sahip olduğu renk skalası diğer tüm materyallere göre sınırsız sayılabilecek düzeydedir. Işık geçirgenliği ve rengin birlikte kullanılabilmesi sayesinde mimaride oran, orantı, form gibi özellikler belirginleşir, istenilen atmosfer yaratılabilir, mekana değer katılır. 

  1960ların ortasında Amerika'da başlayan "stüdyo camcılığı" hareketinin gelişimi ile önce Amerika ve sonrasında da özellikle İngiltere'de sanatsal cam uygulamaları mimaride de görülmeye başlanmış, 80'li yıllar ile beraber bu anlayış tüm dünyaya giderek artan bir hızla yayılmıştır.


ANAHTAR KELİMELER: Mimari Sanatsal Cam, Işık ve Renk, Sanatsal Cam Teknikleri

Abstract:
Glass was only used to produce simple objects and ornaments and it wasn't until the 1st Century AD that it was used as an architectural building material. During this period Roman glass masters first invented the technique of glassblowing and then managed to produce clear glass which led to the start of glass usage for architectural purposes.  The size, colours and quality of the windows as well as the dimensions of the window openings reached their pinnacle in the Gothic Period.   
  
The next step in the use of glass in architecture started in England, the Industrial Revolution. The introduction of cast iron sections in buildings and  the increase in production of  higher quality and higher possible dimensions of glass led to the emergence of a new approach to architecture. The next major step in glass manufacturing was the 'Pilkington Method' which was introduced in 1956 and is still being used.

Unlike other materials such as wood, metal, concrete etc, glass provides us with the opportunity to have light coming in while at the same time allowing us to see what is on the other side. Not only does light transmission allow the architecture to be visible but it also connects  interior and exterior spaces at the same time. Another key feature of glass is 'colour'. In comparison to other building materials glass can be considered to have an unlimited colour scale.


KEY WORDS: Architectural Art Glass, Light and Colour, Artistic Glass Techniques