Nazif Divanı (transkripsiyonlu çeviri ve metin-inceleme) /
Yazar: MURAT DARICIK
Danışman: Y.DOÇ.DR. AHMET ÖLMEZ
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
D*v n Edebiyatı da dediğimiz klasik edebiyatımızı teşkil edeneserlerimizin tamamı Osmanlı Türkçesi ile yazılmıştır. Bu eserler ve bu eserleriortaya koyan şair ve yazarların yeni nesillere tanıtılması gerekmektedir.Tezkirelerde tespit edilen beş binden fazla divan şairinin bir kısmı h l ilimdünyasınca tanınmamaktadır. Bu şairlerden birisi de Mehmed Naz*f Efendi'dir.Birçok kaynakta adı geçen Mehmed Naz*f, dini ve tasavvuf* şiirleri ile-özellikle na`tleriyle- tanınan, kaynaklarda sadece d*v nı olduğu bildirilen birşairdir. XVII yüzyılda yaşadığı ve 1693 yılında öldüğü kaynaklarcabelirtilmiştir. Ölümüne ?az*metü'l-mahşer? diye tarih düşülmüştür. Hangitarihte doğduğu belli değildir. Osmanlı Devleti zamanında bir sancak merkeziolan ve şu an Yunanistan toprakları içinde kalan Tırhala'da doğdu. Gençlikyıllarında eğitim için stanbul'a gider. Daha sonra memleketinde müderrislik vekadılık görevlerinde bulunur. Çekemeyenleri tarafından kıskanılır ve görev yerideğiştirilir. Memleketine geri dönmek ister. Vatan özlemi konusunda yazdığışiirlerinde oldukça başarılıdır.Mehmed Naz*f Tırhala'da yetişmiş 5 d*v n şairinden birisidir. Üzerindeçalıştığımız d*v nı Sermet Çifter Araştırma Kütüphanesi Yz. 479 numaralıyazma nüshadır. D*v nında sırasıyla 14 kasÄ«de, 2 terkÄ«b-i bend, 257 gazel, 4şarkı, 28 t rih, 1 lugaz, 3 kıt`a-i kebÄ«re, 3 kıt`a, 8 rub `Ä« ve 5 müfred olmaküzere 10 ayrı nazım şekliyle yazılmış 322 manzÅ«me bulunmaktadır.Mehmed Naz*f'in d*v nında özellikle peygamber sevgisini işlediğişiirlerinde başarılı olduğu görülmektedir. Şiirlerinin çoğu din* ve tasavvufiçeriklidir. Şiirlerinde peygamber sevgisini işlediğinden, kendisini diğerşairlerden üstün görmektedir.Bu çalışmamızda şairimizin hayatı, edebi kişiliği ve şiirlerinin muhtevasıincelenmiştir. Muhteva incelemesinden sonra transkripsiyonlu d*v n çevirisi yeralmaktadır. Çalışmamızda bibliyografya ve indeks bölümü bulunmaktadır.Tezimin hazırlanmasında fikirlerinden istifade ettiğim bölüm başkanımızProf. Dr. Mehmet Arslan'a, Prof. Dr. Hüseyin Akkaya'ya ve tezimi baştan sonakadar büyük bir sabır ve titizlikle yöneten tez danışmanım Yrd. Doç. Dr. AhmetÖlmez'e teşekkürlerimi arz ederim.

Abstract:
All of our Works which constitute Ottoman classical literature, knownalso as divan literature, are in Ottoman-Turkish language. Authors and poets ofthese Works should be introduced to the new generations. Some of the poetsmore than five thousand in tezkire are not stil known in scientific circles. One ofthem is Mehmed Naz*f Efendi.Mehmed Naz*f, whose name was mentioned in several sources is famousfor his musfical and religious especially na`t. He is also belived to have onlydivan. n the sourecs, it is stated that he lived in XVII. Century and died in1693. His death was composed a chronogram as ?az*metü?l-mahşer?. His dateof birth is not definite. He was born in Tırhala which was sabdivision of aprovince, which is now situated in Greece territories. He went to stanbul foreducation in his youth. Then he was appointed to his home town as müderrisand kadı. He was envied by jealous people and his place of work was changed.He wanted to come back his home town. His poems about homesick are morepleasent than others.Mehmed Naz*f is one of the five poets grown up in Tırhala. His divanwhich we studied on is 479 numbered manuscript in Sermet Çifter resesrehlibrary.There are respectively 14 kas*de, 2 terk*b-i bend, 257 gazel, 4 şarkı, 28tarih, 1 lügaz, 3 kıt`a-i keb*re, 3 kıt`a, 8 rubai, 3 müfred and 2 muamma . Thereare 322 manzume written in ten different nazım (lines, rows).Mehmed Naz*f is especially succesful in poems about love of prophet inhis divan. Most of his poems include mystical and religious themes. Heconsiders himself superior to other poets as he deals with love of prophet.In our study, our poet?s life, literary character, content of his poems havebeen dealt with. After content examination carefully, it includes divantranslation with transliteration. There are a bibliography and index section at theend of our thesis.I would like to Express my special thanks to the head of departmentProf. Dr. Mehmet ARSLAN and Prof. Dr. Hüseyin AKKAYA whose ideas Ibenefitted. Associate Prof. Dr. Ahmet ÖLMEZ not only for his guidance and hiscommets on early drafts in its various stages but also his constant support,painstaking encouragement.