Dinî tutum ? stresle başa çıkma ilişkisi
The relationship between religious attitude and coping with stress
Yazar: ERKAN KAVAS
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN CERTEL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Din psikolojisi = Psychology of religion ; Dini davranışlar = Religious conducts ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress

Özet:
Araştırmanın örneklemini, 2011 yılı Denizli il merkezinde yaşayan 15 yaş ve üstü 869 kişi oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak, `Dinî Tutum Ölçeği' ve `Stresle Başa Çıkma Tutum Envanteri' (SBÇTE), deneklere ait kişisel bilgiler için `Kişisel Bilgi Formu' kullanılmıştır. Veriler `SPSS 17.0 for Windows' kullanılarak analiz edilmiştir.Deneklerin dinî tutumlarının cinsiyet, gelir, din eğitimi alma, aileden ve diğer kaynaklardan din eğitimi alma durumlarına göre farklılık göstermediği, yaş, eğitim, dinî bilgi düzeyi, algılanan dindarlık düzeyi, Kur'an kursu, cami hocası, DKABD, dinî kitaplar ve İHL'den din eğitimi alma durumuna göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.SBÇT cinsiyet, Kur'an Kursu, aile, cami hocası, DKABD, İHL ve diğer kaynaklardan din eğitimi alma durumuna göre farklılık göstermediği, yaş, eğitim, dinî bilgi düzeyi, algılanan dindarlık düzeyine, din eğitimi alıp almama, dinî kitaplardan din eğitimi alma durumlarına göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.Dinî tutum derecesine göre SBÇT puanının farklılık gösterdiği, dinî tutum derecesinin, bazı demografik değişkenlere göre, SBÇT puanlarında farklılık göstermediği, dinî tutum puanı ortalamaları ile SBÇT puanı ortalamaları arasında pozitif yönde çok zayıf ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Aileden din eğitimi alma durumu dinî tutuma olumsuz yansırken stresle başa çıkmada olumlu yansımıştır. DKABD alanların dinî tutumlarında almayanlara nazaran daha düşük bir tutum ortalaması olduğu; ayrıca SBTE dine sığınma alt boyutuna yönelik tutumlarında da almayanlara nazaran daha düşük bir tutum ortalamasına sahip oldukları görülmüştür. SBÇTE cevaplarının derecelendirilmesinde aritmetik ortalaması en yüksek olan ilk yedi maddeden altısının, ölçeğin dine sığınma alt boyutunu temsil eden maddeler olduğu tespit edilmiştir.Araştırmada, bireylerin stresle başa çıkmasında dinî tutumların önemli bir yerinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Bu çalışma, Süleyman Demirel Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından 2446-D-10 numaralı doktora projesi kapsamında desteklenmiştir.Anahtar Kelimler: Dinî Tutum, Stres, Stresle Başa Çıkma

Abstract:
The sampling of this research includes 869 people,, whom age is between 15-above in Denizli. Religious Attitude Scale and Coping with Stress Attitude Scale (SBÇTE) had been used in this study. Personal Information Form was also distributed to people, who participated to this research. Data had been analyzed by SPSS 17.00 for Windows.We find that people?s religious attitude do not change in respect of their gender, income and religious education. On the other hand we explore that the religious attitudes of people show changes according to people?s age, education, the level of religious knowledge, the level of religiosity, receiving education from Quranic training courses, imams, religious textbooks and religious schools.Coping with Stress Attitude Scale (SBÇTE) demonstrates that the attitudes of participants do not show any changes in regarde to gender, family, education, which had been received from various sources, such as mosque teacher, Quranic courses, IHL, DKABD and so on. On the other hand people?s attitudes show important changes in respect of age, education, the level of religious knowledge, the level of religiosity, the level of religious education and the reading of religious sources.In our research, we find that religious attitudes show important differences in regard to some demographic variables while in some other variables we have not found any important differences. Religious education positively affects religious attitude toward stress. But people, who participated in religious classes in scholl, do not show important attitude differences about stress. Participants consider religion as a place for refuge and constellation in the states of stress.Our research concludes that religious attitudes are very important for individuals in order to cope with stress.This study was supported within 2446-D-10 numbered Doctoral project by Suleymen Demirel University, Scientific Research ProjectKey Words: Religious Attitude, Stress, Coping with Stress.