Çocuklarda fitoterapötiklerin kullanımına ilişkin ailelerin yaklaşımı ve kullanım durumları
Families' approach to practice of phytotherapeutics for children
Yazar: AYŞE AKKUŞ
Danışman: PROF. DR. PROF. DR. UFUK KOCA ÇALIŞKAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı / Fitoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Aile = Family ; Aile tutumu = Family attitude ; Bitkisel yağlar = Plant oils ; Fitoterapi = Phytotherapy ; Tamamlayıcı tedaviler = Complementary therapies ; Türk ailesi = Turkish family ; Türk çocukları = Turkish children ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal ; Tıp-geleneksel = Medicine-traditional ; Çocuklar = Children

Özet:
Bitkilerin eski çağlardan bu yana tedavi amacıyla kullanıldığı bilinmektedir. Son yıllarda tüm dünyada doğala ve bitkisel ürünlere yönelim artmaktadır. Kişiler kendileri için bitkisel ürün kullandıkları gibi çocuklar için de bitkisel ürün kullanmaktadır. Bu çalışmada çocuklarda fitöterapötiklerin kullanımına ilişkin sorulardan oluşan bir anket hazırlanmış ve Ankara ili içerisinde ailelere yüz yüze yapılmıştır. Bu çalışmada kişilerin yaş, eğitim durumu, medeni durum, gelir düzeyi gibi demografik bilgileri ve bitkisel ürün kullanım durumları, ne çeşit hastalıklarda kullanıldığı, fitoterapötikler hakkında bilgi edinme, araştırma yöntemleri ve temin etme yolları, sağlık personeline danışma durumları, bitkisel ürünler ile ilgili düşünceleri hakkında bilgi edinilmiş ve istatistiksel analizlerle yorumlanmıştır. Çalışma sonunda elde edilen sonuçlara göre çocukların %18'inin kronik hastalığı olup %86'sının tedavi amaçlı bitkisel ürün kullandığı tespit edilmiştir. Ailelerin %81'i çocukları için en çok soğuk algınlığı, öksürük, gaz sancısı semptomlarında tedavi amaçlı bitki veya bitkisel ürün uygulamakta ve en çok aktarlardan temin etmektedir. Bitkisel ürün kullanımı erkeklerde, kadınlara göre daha yüksek olup aynı rahatsızlığı çeken kişilerin fayda görmesi aileler tarafında önemli bir kriter olarak göz önünde bulundurulmakta, arkadaş, aile, akraba tavsiyeleri bitkisel ürün tercihlerinde etkili olmaktadır. Anketimiz, en sık ıhlamur, nane ve sarımsak bitkilerinin tercih edildiğini göstermiştir. Ailelerin %53'ünün hekim veya sağlık personeline danışmadan bitkisel ürünleri kullandığı, %82,5'inin bitkisel ürünleri kullanmadan önce güvenli olup olmadığını araştırdığı, %80'i bitkisel ürünlerden fayda gördüğü, %59'unun ise bitkisel yöntemlerin etkin ve güvenilir olduğunu düşündüğü ve bitkisel ürün kullandıklarında kendilerini daha iyi hissettikleri ankent sonucunda tespit edilmiştir. Sonuç olarak, bitkisel yöntemlerin tıbbi ilaçlardan daha doğal ve yan etkisinin daha az olduğunun aileler tarafından düşünüldüğü görülmüş olup elde edilen verilerle ailelerin bitkisel tedavi ile ilgili yaklaşımları belirlenerek, sağlık profesyonellerine ve ailelere yol gösterici bilgiler sunulması hedeflenmiştir.

Abstract:
Plants have been used for therapeutic purposes since ancient times. Recently, the tendency towards nature and herbal products has been increasing all over the world. People use herbal products for themselves as well as their children. Questionnaire consisting of questions about the use of phytotherapeutics in children was prepared and it was made face-to-face to the families in Ankara. In this study, demographic information such as age, education level, marital status, income level of the people and herbal product usage, what kind of diseases it is used in, ways to learn about phytotherapeutics, research methods and ways of obtaining herbal products, consultions with health professionals, their thoughts about herbal products, were obtained and interpreted by statistical analysis. According to the obtained results, 18% of the families have children with chronical disease and 86% use herbal products. 81% of families apply herbs or herbal products for their children. Herbal product use is higher in men than in women. Phytotherapeutics are mostly used for cold, cough, gas pain symptoms. Herbal products are mostly obtained from herbalists. Suggestions of friends, family and relatives are effective in herbal product preferences. In addition, experience of people who suffer and benefit from the same disease is considered as an important criterion by families. The most preferred herbs are linden, mint and garlic. 80% of families benefit from herbal products and 82.5% of them research whether it is safe before using herbal products. 53% of families use herbal products without consulting a physician or healthcare staff, 59% think that herbal methods are effective and safe and feel better when they use herbal products. As a result, it is thought by families that herbal methods are more natural and have less side effects than medical drugs. With the data obtained, it was aimed to determine the approaches of families, to provide guiding information to health professionals and families.