Bazı karayosunlarının antimikrobiyal, antioksidan ve antibiyofilm aktivitelerinin belirlenmesi
Antimicrobial, antioxidant and antibiyofilm activities of some bryophytes
Yazar: ATAKAN BENEK
Danışman: PROF. DR. ERGİN MURAT ALTUNER
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
İnsanlar tarih boyunca çeşitli yöntemleri ve ilaçları kullanarak hastalıklar ile mücadele etmiştir. Yüzyıllar boyunca hastalıklara karşı sürdürülen bu mücadelede kullanılan ilaçların hammaddelerini çoğunlukla doğal ürünler oluşturmuştur, fakat gelişen teknoloji ile artan ilaç talebi sentetik ilaç üretiminin doğmasını ve yaygınlaşmasını sağlamıştır. Günümüzde hastalıklara karşı kullanılmakta olan sentetik ilaçların yetersiz kalmaya başlaması, bakterilerin antibiyotiklere karşı dirençlerinin artması nedeniyle antibiyotiklerin kullanılabildikleri sürenin oldukça azalması ve aynı zamanda kullanılmakta olan ilaçların yan etkilerinin tespit edilmesi, daha düşük yan etki spektrumuna sahip doğal ürünlerin tespit edilme zorunluluğunu arttırmıştır. Sentetik ilaçların yetersiz kalması ile ortaya çıkan durum sonucunda dünya genelinde bilim insanları tarih boyunca geleneksel tıpta kullanılan ve doğada bulunan farklı bitkilerin farmakolojik aktiviteleri üzerine araştırmalar yapmaya başlamıştır ve araştırılan bitki gruplarından birisi de karayosunlarıdır. Çinli ve Amerika yerlileri karayosunlarının yaraların iyileşmesinde etkili olduğunu ve yaralardaki enfeksiyonları azalttığını yüzyıllar önce keşfetmişlerdir. Bu keşiften itibaren günümüze kadar karayosunları hakkında pek çok araştırma yapılmış ve çeşitli alanlarda kullanılmıştır. Karayosunları farklı sistematik ekollere göre değişmek ile birlikte, 1 036 cins ve yaklaşık 18 409 türe sahip Bryophyta divizyosu içerisinde bulunmaktadır. Çok sayıda türe sahip olan karayosunları gösterdikleri güçlü farmakolojik etkileri basit yapıları ve kültüre alınabilme potansiyelleri ile günümüzde ilaçların içinde bulunduğu yetersiz durumdan çıkış için umut vaat etmektedir. Bu tez çalışmasında 6 farklı karayosunu örneğinin 20 farklı suş üzerinde antimikrobiyal etkisi ve DPPH yöntemi ile antioksidan kapasitesi in vitro olarak incelenmiştir. Ayrıca karayosunu örneklerinin Listeria innocua suşuna karşı antibiyofilm aktiviteleri belirlenmiştir.

Abstract:
Throughout history humans struggled with diseases with various methods and medications. Over the centuries natural products have always been the raw material of the medications, which have been used to fight against the diseases but demand to medications, which increased with advanced technologies, has led to born of synthetic drug production and became widespread. Nowadays, the ineffectiveness of synthetic drugs used against the diseases and due to increasing resistance in bacteria against the antibiotics, which causes a reduction in duration of the effectiveness of the drug and at the same time the identification of side effects of currently used medications, has led to the necessity to the determination of natural products that have lower side effect spectrum. As a result of the ineffectiveness of synthetic medications, scientist all around the World has started to do research on pharmacological activities of various plants which have been used as traditional medicine through the history and can be found in nature, and one of the plants under investigation on is bryophytes. Chinese and native Americans discovered the effectiveness of bryophytes on wound healing and reduction the risk of infection. From this discovery, there has been a lot of research conducted about bryophytes and bryophytes have been used in various fields. Bryophytes are classified under Bryophyta division that consists of 1 036 genera and approximately 18 409 species, which the numbers are changing depending on different systematic approaches. Bryophytes, which have rich diversity, strong pharmacological activities, simple structures, and cultivation potential give hope to find way out of the ineffectiveness of medications in these days. In this thesis the antimicrobial activities of 6 different bryophyte samples on 20 different strains and the antioxidant capacities were analyzed in vitro by DPPH method. Also, antibiofilm activities of bryophyte samples against Listeria innocua strain are identified.