Bir konut alanının mekansal dönüşüm sürecinin irdelenmesi Ankara Yıldız Hilal 6. Cadde örneği
Scrutinizing the spatial transformation process of a residential area a case study of Yıldız Hilal 6.Street in Ankara
Yazar: CANAN ÖZER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZEYNEP ULUDAĞ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Cumhuriyet'in ilanından günümüze kadar, Ankara da değişen ve artan nüfuslabirlikte, çok boyutlu bir kentsel dönüşüm süreci başlamıştır. Cumhuriyet'in ilkkurulduğu yıllarda, yeni nüfusu barındırabilecek bir konut stoğununbulunmayışı, devleti harekete geçirmiş ancak alınan kararlar, uygulananyöntemler yeterli olamamış, kente göçle gelenlerin konut sorunlarını gecekonduile çözmeleri engellenememiştir. Kentlerin aldığı yoğun göç sonucu o yıllardagerçekleşen toplumsal dönüşüm, bir anlamda mekansal dönüşümü başlatmış veCumhuriyet'in yeni ve modern başkentinde, gecekondu hem kentsel hemtoplumsal bir problem haline gelmiştir.1980'li yıllardan itibaren, yeni hükümetin farklı politik düşünce sistemi ilegecekondu alanlarına çözüm olarak yasalar çıkartılmış ve bu alanlardakidönüşüm hazırlanan ıslah imar planlarıyla gerçekleştirilmiştir. Zamanlasüregelen problemler karşısında farklı çözüm yolları aranmış, kentsel dönüşümprojeleri gündeme gelmiştir. Küreselleşme, dünya kenti olma gibi kavramlarınortaya çıkması ve projelerin ilk örneklerinin kentsel mekandaki yerlerinialmasıyla birlikte, yerel yönetimlerce başlatılan gecekondu alanlarının dönüşümçalışmaları hız kazanmıştır.vBu tez kapsamında ele alınan Yıldız Hilal 6. Cadde, Ankara'da 1980 sonrasıyaşanan kentsel dönüşümün, mekansal, sosyal ve kültürel olarak tümboyutlarıyla yaşandığı bir kent parçasıdır. Bölgede dönüşüm, hem ıslah imarplanlarıyla hem de bir kentsel dönüşüm projesinde alınan kararlar neticesindetamamlanacaktır. Islah imar planlarıyla dönüşmüş alanların, mekansalyapısında gerçekleşen ve hala sürmekte olan değişim ve dönüşümincelendiğinde, bugün bize fiziksel olarak daha bakımlı ve sağlıklı bir kentselçevre sunmasına rağmen, mimari açıdan bakıldığında ve kimlik, kültür, estetikkavramları sorgulandığında, birçok sorunla karşı karşıya kalındığıgörülmektedir. Bu alanda kentsel dönüşümün tam olarak gerçekleşmemişolması, araştırmanın bu sorunları belgelemesi açısından önemli bir fırsattır. Butez kapsamında, imar planlarının ve mimari kararların fiziksel çevreyidönüştürmesindeki rolü irdelenmiş, caddenin mekansal ve sosyal yapısındakidönüşümünü başlatan süreçler değerlendirilmiştir. Caddedeki mekansal vesosyal dönüşüm, mimari değerler açısından yorumlanmış ve belgelenmiştir.Anahtar Kelimeler : Ankara Yıldız Hilal 6.Cadde, Gecekondu AlanlarınınDönüşümü, Kentsel Dönüşüm, Islah İmar Planları

Abstract:
After the establishment of the Turkish Republic till to the present with thechanging social structure and demographic values of the population in Ankara,a multi dimensional urban transformation process has launched. In the earlyyears of the republican period insufficiency of the housing stock urged thegovernment to take new decisions and regulations for the application of newmethods to cope with the problem of housing shortages. However, theseattempts could not stop the new comers to solve their residential problems withthe emergence of squatters. The increasing rate of migration to the citiesinitiated a social transformation as well as a spatial transformation on theurban land. Hence, the modern capital city of the Turkish Republic started toface with the fact of squatters as an urban and social problem.Beginning from 1980s with changing governmental policies new rules andregulations were developed against the problem of emerging squatter areas andan urban transformations process has started with the development ofimprovement plans. Eventually, against the ongoing problems of squatters thegovernment proposed and prepared urban transformation projects. With theemergence of the concepts like globalization, world city, and implementation ofthe first examples of urban transformation projects on the urban land, theviisolutions launched by the government for the transformation process of thesquatter areas were accelerated.The case study of the thesis Yıldız Hilal 6th Street is a significant urban landwithin an entire urban transformation process representing its spatial, socialand cultural characteristics. The urban transformation process of this area willbe completed both by improvement plans and by urban transformationprojects. The urban transformation processes realized by improvement plansgenerally provide physically good quality and healthy environments, but if weevaluate in terms of architectural quality, considering such values like; identity,culture and aesthetics, they still have many problems. The ongoing urbantransformation process of our case provides a good opportunity for thedocumentation and evaluation of these problems. In this thesis the role ofimplementation plans and architectural decisions in transforming this urbanenvironment is discussed and the factors initiated the transformation process onthe spatial and social structure of the street is evaluated. The spatial and socialtransformation of the site is documented and evaluated in terms of architecturalvalues.Keywords : Ankara Yildiz Hilal 6th Street, The Transformationof the Squatter Areas, Urban Transformation,Improvement Plans