Muhaddisler ile Hanefilerin hadis ıstılahları ekseninde karşılaştırılması
Comparison between muhaddisths methodists and Hanafi methodists in the center of concepts of hadith
Yazar: İBRAHİM GÖKÇE
Danışman: PROF. DR. NİMETULLAH AKIN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Hadis = Hadith ; Hadis usulü = Hadith methodology ; Hanefiler = Hanifies ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Muhaddis = Muhaddthoon ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışmada muhaddisler ile Hanefilerin hadis ıstılahlarına yükledikleri anlam karşılaştırılmıştır. Üç bölümden oluşan çalışmada birinci bölümde kavramlar haber ekseninde karşılaştırılırken, ikinci bölümde râvî ekseninde karşılaştırılmıştır. Üçüncü bölümde ise rivayet ekseninde bir karşılaştırma yapılmıştır. Kavram karşılaştırılmasında önce bölüm başlıkları altındaki Hanefilerin kullanmış oldukları hadis kavramları tespit edilmiş, sonra bu kavramlara göre muhaddislerin hadis kavramları incelenmiştir. Kavramların karşılaştırılması esnasında mümkün olduğunca kronolojiye uygun hareket edilmeye çalışılmıştır. Karşılaştırmada kavramların anlamları, geçirdikleri değişim süreçleri ve ifade ettikleri hükümler konu bütünlüğünü sağlayacak şekilde aktarılmaya çalışılmıştır. Araştırmanın hadis alanında olması ve muhaddislerin bu sahada daha geniş çalışmalar yapmalarından dolayı muhaddislerin görüşleri daha detaylı incelenmeye çalışılmıştır. Karşılaştırılması gereken durumlar konu bağlamından uzaklaşmadan bölüm içinde yapılmıştır. Ayrıca genel bir bakış sağlamak amacıyla her bölüm sonuna değerlendirme kısmı konulmuştur. Kavramların mukayesesinde muhaddislerin ve Hanefilerin ortak noktaları, görüş ayrılıkları, karşılıklı etkileşim ve tenkitleri ve sahip oldukları hususi kavramlar vurgulanarak konu daha belirginleştirilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
In this study, the meaning that muhaddiths and Hanafis attribute to hadith terms are compared. The methods consist of three chapters: In the first chapter, methods were compared in reporting axis. In the second chapter, they were compared in hadith râwî (narrator axis). In the third chapter, comparisons were made in rumors axis. In the concept comparison, Hadith concepts that Hanafis used were identified under chapter headlines. Then, hadith concepts of muhaddiths were identified according to Hanafi concepts. While comparing the concepts, it has been tried to act in accordance with the chronology as much as possible. While making comparisons, the meanings of the concepts, the processes of change they have undergone and the provisions they express were tried to be conveyed in a way that ensures the integrity of the subject. Since the research is in the field of hadiths and the scholars' studies in this field are more extensive, the views of the hadith scholars were tried to be examined in more detail. The situations that needs to be compared were made within the chapter without departing from the subject context. In addition, an evaluation section has been added at the end of each section to provide an overview.  In the comparison of the concepts, the common points of the scholars and Hanafis, their differences of opinion, mutual interaction and criticisms, and their specific concepts were emphasized to clarify the subject better.