Acil servise başvuran COVID-19 tanılı hastalarda kullanılan risk skorlama sistemlerinin kritik COVID-19 hastalığı ve mortaliteyi erken öngörme performanslarının retrospektif olarak karşılaştırılması
Retrospective comparison of risk scoring systems used in emergency departments for early prediction of critical COVID-19 disease and mortality in COVID-19 patients
Yazar: ABDULLAH ERHAN
Danışman: DOÇ. DR. MÜGE GÜNALP
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; COVID 19 = COVID 19 ; Mortalite = Mortality ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Risk faktörleri = Risk factors ; SARS virüsü = SARS virus ; Ölçekler = Scales ; Öngörü = Foresight

Özet:
Amaç: Kritik COVID-19 hastalığı, hastanın kliniğinde hızlı bir kötüleşme ile karakterize ve  genellikle uzun süreli mekanik ventilasyona yol açan organ çoklu yetmezliğini içermektedir. Acil servislerde COVİD-19 tanısı alan hastaların servis veya yoğun bakım ünitelerine transferi konusunda acil servis hekimin kararına yardımcı olabilecek skorlama sistemleri üzerinde çalışılsa da henüz onaylanmış ve tam olarak güvenilir bir skorlama sistemi bulunmamaktadır. Çalışmamızın amacı daha önceden yapılan çalışmalarla etkinliği gösterilen dört prognostik skorlama sisteminin  24 saat içinde kritik COVİD-19 hastalığı ve hastane içi mortaliteyi erken öngörme performanslarını karşılaştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Retrospektif, gözlemsel nitelikte olan bu çalışmada 1 Haziran 2020 ile 31 Aralık 2020 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi İbn-i Sina Hastanesi Erişkin Acil Servisine başvuran COVİD-19 tanısı alıp yatışına karar verilen hastalar incelendi. Dahil etme kriterlerine uyan 726 hastanın demografik verileri, vital bulguları, laboratuvar bulguları, görüntüleme bulguları ve hastaların klinik seyirleri incelendi. Her hasta için skorlama sistemleri kullanılarak risk skorları hesaplandı. COVID-GRAM, QCSI, 4C Mortalite Skoru ve NEWS skorlama sistemlerinin 24 saat kritik COVİD-19 gelişimi ve mortaliteyi öngörmedeki  anlamını ve duyarlılık gücünü tespit etmek amacı ile ROC (Receiver Characteristics Curve) analizi yapıldı.
Bulgular: Çalışmaya 	dahil edilen hastaların 387 (%53,3) si kadın ve hastaların yaş ortalaması 50,52±17,8 (medyan:50, min-max:18-92) di. Hastaların 67 (%9,2) sinde kritik COVİD-19 hastalığı, 43 (%5,9) ünde ise hastane içi mortalite saptandı. 24 (%3,3) hastada ise 24 saat içinde kritik COVİD-19 geliştiği gözlendi. Hastalarımızın skorlama sitemleri-24 saat içinde kritik COVİD-19 gelişim riski ROC eğrileri incelendi. Veriler AUC±standart hata (%95 GA) olarak; COVID-GRAM skoru için 0.930±0.017 (0.909-0.947), QCSI skoru için 0.990±0.003 (0.979-0.996), 4C Mortalite skoru için 0.932±0.018 (0.912-0.950) ve NEWS skoru için 0.972±0.006 (0.957-0.983) olarak bulundu. En iyi performansı gösteren skorlama sisteminin QCSI skoru olduğu sonucuna varıldı. QCSI skorlama sistemi ile diğer skorlama sistemleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı. Hastalarımızın skorlama sitemleri-mortalite ROC eğrileri incelendi. Veriler AUC±standart hata (%95 GA) olarak; COVID-GRAM skoru için 0.929±0.014 (0.908-0.947), QCSI skoru için 0.918±0.026 (0.896-0.937), 4C Mortalite skoru için 0.938±0.013 (0.928-0.962) ve NEWS skoru için 0.947±0.012 (0.928-0.962) olarak bulundu. En iyi performansı gösteren skorlama sisteminin NEWS skoru olduğu sonucuna varıldı. Fakat aralarında istatistiksel olarak fark saptanmadı. 
Sonuç: Acil serviste 24 saat içinde kritik COVİD-19 hastalığı gelişimini ve hastane içi mortaliteyi öngörmede sadece üç klinik parametre kullanılarak hesaplanan QCSI skoru pratik ve kolay kullanılabilir bir modeldir.
Anahtar Kelimeler: covid-19, acil servis, risk skorları, mortalite, SARS-CoV-2

Abstract:
Objective: Critical COVID-19 disease is characterized by rapid deterioration in the patient's clinical condition and usually related with multi-organ failure, which leads to prolonged mechanical ventilation. There are many scoring systems that can guide the treatment of COVID-19 patients in regular wards or intensive care units, but there is no approved and fully reliable risk scoring system yet. In our study, we aimed to compare the performances of four prognostic scoring systems that were previously shown to predict critical COVID-19 disease within 24 hours and in-hospital mortality.
Materials and Methods: In this retrospective and observational study, we examined COVID-19 patients in the adult emergency department of Ankara University İbn-i Sina Hospital between June 1, 2020 and December 31, 2020. We included 726 patients in our study and analyzed their demographic information, vital signs, laboratory results, imaging results, and patients' clinical status. We calculated risk scores for each patient using the scoring systems. We performed ROC (Receiver Characteristics Curve) analysis to determine the significance and sensitivity of COVID-GRAM, QCSI, 4C Mortality and NEWS scoring systems in predicting critical COVID-19 development and mortality within 24 hours.
Results: 387 (53.3%) of the patients included in the study were women and the mean age of all patients was 50.52±17.8 (median: 50, min-max: 18-92).We detected critical COVID-19 disease in 67 (9.2%) of the patients. In-hospital mortality developed in 43 patients (5.9%). We found that critical COVID-19 developed in 24 (3.3%) patients within 24 hours. We analyzed the ROC curves of the patients' risk scores and the risk of developing critical COVID-19 within 24 hours. Analyzed data as AUC±standard error (95% CI); 0.930±0.017 (0.909-0.947) for the COVID-GRAM score, 0.990±0.003 (0.979-0.996) for the QCSI score, 0.932±0.018 (0.912-0.950) for the 4C Mortality score, and 0.972±0.006 (0.957-0.983) for the NEWS score. It was concluded that the best performing scoring system was the QCSI . A statistically significant difference was found between the QCSI scoring system and other scoring systems. The scoring systems-mortality ROC curves of our patients were examined. Data analyzed as AUC±standard error (95% CI) were 0.929±0.014 (0.908-0.947) for the COVID-GRAM score, 0.918±0.026 (0.896-0.937) for the QCSI score, and 0.938±0.013 (0.928-0.97) for the 4C Mortality score. 0.962) and 0.947±0.012 (0.928-0.962) for the NEWS score. It was concluded that the best performing scoring system was NEWS. But there was no statistical difference between them.
Conclusion: The QCSI risk scoring system, which is calculated using only three clinical parameters, is a practical and easy-to-use model to predict the development of critical COVID-19 disease within 24 hours and in-hospital mortality in the emergency department.
Key Words: COVID-19, emergency department, risk scores, mortality, SARS-CoV-2