COVİD-19 pnömonisi ile hastaneye yatırılan olgularda farklı steroid türlerinin tedavide kullanılmasının prognoza etkisi
COVİD 19 pnömonisi ile hastaneye yatırılan olgularda farklı steroid türlerinin tedavide kullanılmasının prognoza etkisi
Yazar: LÜTFÜ CAN HEPDUMAN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR BATUM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Dr.Suat Seren Göğüs Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Amaç: Covid 19 pnömonisi tanısı ile hastaneye yatırılan ve tedavide kortikosteroid kullanılan
hastalarda farklı steroid türlerinin kullanılmasının yoğun bakım ünitesi ihtiyacı, sağkalım,
hastanede yatış süresi üzerine etkisi ve CRP, d-dimer, lenfosit sayısı, LDH gibi inflamatuar
belirteçlerin üzerine etkisi araştırmak amacıyla bu çalışma yürütülmüştür.
Gereç ve Yöntem: Retrospektif olgu-kontrol olarak yürütülen bu çalışmada, hastanede yatan
COVID-19 pnömonili hastalarda tedavide metilprednizolon 40 mg/gün ve deksametazon 6
mg/gün uygulanan iki grup, COVID-19 pnömonisi şiddeti ve prognozu ( solunum yetmezliği,
hastanede yatış süresi, yoğun bakım ünitesi ihtiyacı, hastane içi mortalite) açısından
karşılaştırılmıştır. Ayrıca yaş, cinsiyet, ek hastalık (HT, DM, KAH, KOAH, SVO, KBH,
malignite, diğer hastalıklar), D-dimer, CRP gibi inflamatuar belirteçlerin hastaneye giriş-çıkış
değerleri, glukoz hastaneye giriş-çıkış değeri, LDH, lenfosit, lökosit, nötrofil, PaO2 hastane
giriş değeri, Covid 19 pnömonisinin radyolojik görünümü (izole buzlu cam ve izole
konsolidasyon, konsolidasyon-buzlu cam birlikteliği), Covid-19 PCR sonucu gibi veriler de
araştırmaya dahil edilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya alınan 451 hastanın ortalama yaşı 62,30 ± 13,80 olup, yaş aralığı 18-94
yıl; hastaların 300'ü (%66.5) erkek, 151'i (%33.5) kadındı. Tüm hastaların 361'inin (%80)
Covid-19 PCR pozitif olduğu saptandı. Hastaların 339'unda (%75.2) eşlik eden komorbidite
olduğu izlenmiştir. Bu komorbiditelerden en sık hipertansiyon, diyabetes mellitus ve koroner
arter hastalığı olarak bulundu. Hastalar uygulanan tedaviye göre değerlendirildiğinde
metilprednizolon 40 mg/gün uygulanan grubun 288 (%63.9) kişi, deksametazon 6 mg/gün
uygulanan grubun 163 (%36.1) kişi olduğu belirlendi. Hastane içi mortalite
değerlendirildiğinde 409'unun (%90.7) sağ, 42'sinin (%9.3) exitus olduğu saptandı. Ayrıca 98
(%21.7) hastanın yoğun bakım ünitesi ihtiyacı gelişmiştir. Tüm hastaların 394'ünün (%87.4)
oksijen inhalasyon tedavisi ihtiyacı olmuştur. Radyolojik olarak ayrıldığında hastaların
349'unun (%77.4) sadece buzlu cam görünümünde, 102'sinin (% 22.6) salt konsolidasyon ve
buzlucam-konsolidasyon birlikteliği ile seyrettiği saptanmıştır. Çalışmaya alınan 451 hastanın
tedavide kullanılan kortikosteroid tipine ve radyolojik özelliğine göre demografik özellikleri
ve laboratuvar değerleri incelenmiştir. Hastalar radyolojik olarak salt buzlu cam görünümü
olanlar ve konsolidasyon buzlu cam birlikteliği ile salt konsolidasyon görünümü olanlar olarak
2 gruba ayrılmışlardır. Kortikosteroid tiplerine göre deksametazon 6mg/gün ve
metilprednizolon 40 mg/gün olarak ayrı ayrı incelenmiş olup, hastaların yaş, LDH, lökosit,
nötrofil, lenfosit, nötrofil/lenfosit oranı, arteryal kan gazında parsiyel oksijen basıncı ve tedavi
sonrası CRP, D-dimer, glukoz değerleri kıyaslanmıştır. Tüm parametreler incelendiğinde
istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır. Kaplan-Meier sağkalım analizleri ile, 451
olguda değerlendirilen parametrelerin sağkalıma olan etkisi incelendi. 60 günlük takip süresi
sonunda 42 (%9.31) olgunun eksitus olduğu, 409 (%90.69) olgunun sağ olduğu görüldü.
Ortalama yaşam süresinin 35.728 (%95 GA: 29,784-41,672) gün olduğu görüldü.
Kortikosteroid tipinin genel sağkalım süresine etkisi Kaplan-Meier sağkalım analizi ile
değerlendirildi. 60 günlük takip süresi sonunda, deksametazon 6mg/gün uygulanan 163
hastadan 12'sinin (%7.36), metilprednizolon 40mg/gün uygulanan 288 hastadan 30'unun
(%10.42) eksitus olduğu saptandı. Ortalama yaşam süresinin deksametazon uygulanan grupta
36,9 (%95 GA: 28,062-45,738) gün, metilprednizolon uygulanan grupta 35,12 (%95 GA:
27,863-42,372) gün olduğu görüldü. Bu verilere göre Logrank test analizi kullanılarak p değeri
0,6559 bulundu ve deksametazon 6 mg/gün uygulanan grup ile metilprednizolon 40 mg/gün
uygulanan grup arasında genel sağkalım süresi üzerine istatiksel olarak anlamlı bir fark
saptanmadı. Radyolojik olarak salt konsolidasyon görünümü ve buzlucam-konsolidasyon
birlikteliği olan olgular konsolidasyon grubu olarak, salt buzlucam görünümü olan grup buzlu
cam grubu olarak ayrıldı. Kaplan-Meier sağkalım analizi ile konsolidasyon grubu ve buzlu cam
grubu steroid tipine göre ayrı ayrı değerlendirildi. Konsolidasyon grubunu oluşturan 102
hastadan 41'ine deksametazon 6 mg/gün, 61'ine 40 mg/gün metilprednizolon uygulandı. 60
günlük takip sonunda deksametazon uygulanan 41 hastanın 10'u (%24.39), metilprednizolon
uygulanan 61 hastanın 21'i (%34.43) eksitus olarak kabul edildi. Ortalama yaşam süresi
deksametazon uygulanan grupta 31,775 (%95 GA: 20,786-42,765), metilprednizolon
uygulanan grupta 30,023 (%95 GA:22,423-37,622) gün olduğu saptandı. Bu verilere göre
Logrank test analizi kullanılarak p değeri 0,694 bulundu ve radyolojik olarak salt
konsolidasyon görünümü ile buzlucam-konsolidasyon birlikteliği olan olgularda deksametazon
6mg/gün uygulanan grup ile metilprednizolon 40 mg/gün uygulanan grup arasında genel
sağkalım süresi üzerine istatiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. Radyolojik olarak izole
buzlucam görünümü olan buzlucam grubunu oluşturan 349 hastadan 122'sine deksametazon
6mg/gün, 227'sine 40mg/gün metilprednizolon uygulandı. 60 günlük takip sonunda
deksametazon uygulanan 122 hastanın 2'si (%1.64), metilprednizolon uygulanan 227 hastanın
9'u (%3.96) eksitus olarak kabul edildi. Ortalama yaşam süresi deksametazon uygulanan grupta
27,725 (%95 GA: 23,794-31,656), metilprednizolon uygulanan grupta 29,639 (%95
GA:26,587-32,691) gün olduğu saptandı. Bu verilere göre Logrank test analizi kullanılarak p
değeri 0,391 bulundu ve radyolojik olarak salt buzlucam görünümü olan olgularda
deksametazon 6mg/gün uygulanan grup ile metilprednizolon 40 mg/gün uygulanan grup
arasında genel sağkalım süresi üzerine istatiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı.
Sonuç: Bu retrospektif olgu kontrol çalışmasının verilerine dayanarak, tedavide uygulanan
kortikosteroid tipinin COVID-19 pnömonisi nedeniyle hastaneye yatan hastaların genel
sağkalıma etkisinde ve CRP, D-dimer gibi inflamatuar belirteçlerde anlamlı bir farklılık
olmadığı saptanmış olup, literatürde bu konu ile ilgili yapılan çalışmaların sonuçlarında
farklılıklar saptandığı gözlemlenmiştir. Bu konuda yapılacak randomize ve kontrollü
çalışmalar daha yüksek düzeyde kanıt sağlayacaktır.

Abstract:
Objective: This study was conducted to investigate the effect of using different types of
steroids on the need for intensive care unit, survival, length of hospital stay and on
inflammatory markers such as CRP, d-dimer, lymphocyte count, and LDH in patients
hospitalized with the diagnosis of Covid 19 pneumonia and using corticosteroids for treatment.
Materials and Methods: In this retrospective case-control study, two groups, in which
methylprednisolone 40 mg/day and dexamethasone 6 mg/day were administered in
hospitalized patients with COVID-19 pneumonia, severity and prognosis of COVID-19
pneumonia (respiratory failure, length of hospital stay, intensive care unit). need, in-hospital
mortality). In addition, hospital admission-exit values of inflammatory markers such as age,
gender, additional disease (HT, DM, CAD, COPD, SVO, CKD, malignancy, other diseases),
D-dimer, CRP, glucose hospital admission-exit value, LDH, lymphocyte Data such as
leukocytes, neutrophils, PaO2 hospital admission value, radiological appearance of Covid 19
pneumonia (isolated ground glass and isolated consolidation, consolidation-ground glass
association), Covid-19 PCR result were also included in the study.
Results: The mean age of 451 patients included in the study was 62.30 ± 13.80 years, and the
age range was 18-94 years; 300 (66.5%) of the patients were male and 151 (33.5%) were
female. It was determined that 361 (80%) of all patients were positive for Covid-19 PCR. It
was observed that 339 (75.2%) of the patients had accompanying comorbidities. The most
common of these comorbidities were hypertension, diabetes mellitus and coronary artery
disease. When the patients were evaluated according to the treatment applied, it was determined
that 288 (63.9%) individuals in the group administered methylprednisolone 40 mg/day, and
163 (36.1%) individuals in the group administered dexamethasone 6 mg/day. When in-hospital
mortality was evaluated, it was found that 409 (90.7%) were alive and 42 (9.3%) were exitus.
In addition, 98 (21.7%) patients needed intensive care unit. Oxygen inhalation therapy was
required in 394 (87.4%) of all patients. When radiologically separated, 349 (77.4%) of the
patients were found to have a ground glass appearance only, and 102 (22.6%) were found to
be accompanied by pure consolidation and ground glass-consolidation. Demographic
characteristics and laboratory values of 451 patients included in the study were examined
according to the type of corticosteroid used in the treatment and radiological characteristics.
The patients were divided into 2 groups as those with pure ground glass appearance
radiologically and those with consolidation ground glass appearance and pure consolidation
appearance. Dexamethasone 6mg/day and methylprednisolone 40mg/day were analyzed
separately according to corticosteroid types. The patients' age, LDH, leukocyte, neutrophil,
lymphocyte, neutrophil/lymphocyte ratio, partial oxygen pressure in arterial blood gas and
post-treatment CRP, D-dimer, glucose values were compared. When all parameters were
examined, no statistically significant difference was found. The effects of the parameters
evaluated in 451 cases on survival were examined with Kaplan-Meier survival analyzes. At the
end of the 60-day follow-up period, 42 (9.31%) cases were found to be dead and 409 (90.69%)
cases to be alive. The mean life expectancy was 35,728 (95% CI: 29,784-41,672) days. The
effect of corticosteroid type on overall survival was evaluated by Kaplan-Meier survival
analysis. At the end of the 60-day follow-up period, 12 (7.36%) of 163 patients who were
administered dexamethasone 6mg/day and 30 (10.42%) of 288 patients who were administered
methylprednisolone 40mg/day were found to be dead. The mean survival rate was 36.9 (95%
CI: 28,062-45,738) days in the dexamethasone group and 35.12 (95% CI: 27,863-42.372 days)
in the methylprednisolone group. According to these data, the p value was found to be 0.6559
using the Logrank test analysis, and there was no statistically significant difference in overall
survival time between the dexamethasone 6 mg/day group and the methylprednisolone 40
mg/day group. The cases with radiological appearance of pure consolidation and coexistence
of frosted glass-consolidation were divided into the consolidation group, and the group with
purely frosted glass appearance was divided into the ground glass group. With Kaplan-Meier
survival analysis, the consolidation group and the ground glass group were evaluated separately
according to steroid type. Dexamethasone 6 mg/day was administered to 41 of 102 patients in
the consolidation group, and 61 were administered methylprednisolone 40 mg/day. At the end
of the 60-day follow-up, 10 (24.39%) of 41 patients treated with dexamethasone and 21
(34.43%) of 61 patients treated with methylprednisolone were considered dead. The mean life
expectancy was found to be 31,775 (95% CI: 20.786-42,765) days in the dexamethasone group
and 30.023 (95% CI: 22.423-37.622) days in the methylprednisolone group. According to these
data, the p value was found to be 0.694 using the Logrank test analysis, and there was no
statistically significant difference in overall survival time between the group administered
dexamethasone 6mg/day and the group administered methylprednisolone 40mg/day in cases
with radiological appearance of pure consolidation and frosted glass-consolidation.
Dexamethasone 6mg/day was administered to 122 of the 349 patients in the glazing glass group
with radiologically isolated frosted glass appearance, and methylprednisolone 40mg/day to
227. At the end of the 60-day follow-up, 2 (1.64%) of 122 patients treated with dexamethasone
and 9 (3.96%) of 227 patients treated with methylprednisolone were considered dead. The mean life expectancy was 27,725 (95% CI: 23.794-31.656) days in the dexamethasone group,
and 29,639 (95% CI: 26.587-32,691) days in the methylprednisolone group. According to these
data, the p value was found to be 0.391 using the Logrank test analysis, and there was no
statistically significant difference in overall survival time between the group administered
dexamethasone 6mg/day and the group administered methylprednisolone 40mg/day in cases
with a pure frosted glass appearance radiologically.
Conclusion: Based on the data of this retrospective case-control study, it was determined that
there was no significant difference in the effect of the type of corticosteroid administered in
the treatment on the overall survival of patients hospitalized for COVID-19 pneumonia and in
inflammatory markers such as CRP and D-dimer. .Randomized and controlled studies on this
subject will provide higher level of evidence.