Diyabetli bireylerde fruktoz alımının vücut ağırlığı ve bazı biyokimyasal parametrelerle ilişkisi
The relation of fructose intake between body weight and some biochemical parameters in diabetic patients
Yazar: SABRİYE ARSLAN
Danışman: PROF. DR. NEVİN ŞANLIER
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Biyokimya = Biochemistry ; Biyokimyasal analiz = Biochemical analysis ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Fruktoz = Fructose ; Karbonhidratlar = Carbohydrates ; Obezite = Obesity ; Vücut ağırlığı = Body weight

Özet:
Diyabetli bireylerde fruktoz alımı ile vücut bileşimi ve bazı biyokimyasal parametreler arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapılan bu çalışma, Ankara ilinde, Gazi Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Gazi Hastanesi'nde 30-65 yaş grubunda (yaş ortalaması 51±8,59 yıl olan), 53 erkek ve 103 kadın olmak üzere toplam 156 diyabetli birey üzerinde yürütülmüştür. Araştırma verileri araştırmacı tarafından uygulanan ve genel bilgiler, sağlık bilgileri, beslenme alışkanlıkları, besin tüketim kaydı ve fiziksel aktivite değerlendirmesi bilgilerinin yer aldığı bir anket formu ile elde edilmiştir. Ayrıca bireylerin antropometrik ve biyokimyasal ölçümleri alınmıştır. Erkek bireylerin enerji (1799,4±555,70 kkal), protein (70,2±25,16 g), yağ (87,5±31,99 g) ve doymuş yağ (29,8±14,97) alımlarının kadın bireylere göre anlamlı derecede yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Erkek bireylerin kadın bireylere göre anlamlı derecede daha fazla çinko, fosfor, sodyum, bakır; A vitamini, riboflavin, niasin, pantotenik asit ve B12 vitaminlerini aldıkları saptanmıştır (p<0,05). Erkeklerin günlük fruktoz alımı 13,2±12,09 g, kadınların ise 13,6±11,10 g'dır (p>0,05). Günlük diyetle alınan enerjinin fruktozdan gelen oranı erkeklerde %7,4±5,34, kadınlarda ise %7,4±5,34'tür. Erkek ve kadın bireylerin günlük diyetleri ile aldıkları fruktozun toplam karbonhidrattan gelen oranı ise sırasıyla %3,2±2,41 ve %3,2±2,40'dır. Bireylerin en fazla sıklıkla (her gün) tükettiği fruktoz kaynağı besinler portakal (%45,5), elma (%55,8),  kuru soğan (%23,7), şeker (%17,9)'dir. En çok fruktoz tüketen bireylerin (Q4) en az fruktoz tüketen bireylere (Q1) göre daha yüksek BKİ, bel çevresi ve visseral yağ ortalamalarına, daha yüksek VLDL-K, HbA1c düzeylerine ve daha düşük HDL kolesterol düzeyine sahip oldukları belirlenmiştir (p>0,05). En çok fruktoz tüketen bireylerin (Q4) en az fruktoz tüketen bireylere (Q1) göre daha yüksek enerji, karbonhidrat ve yağ aldıkları belirlenmiştir (p<0,05). Şişmanlık sıklığının en az fruktoz tüketen grupta %59,0, en fazla fruktoz tüketen grupta ise %64,1 olduğu bulunmuştur (p>0,05). Besinlere eklenen fruktozun çeşitli hastalıklara neden olabileceği için alımı sınırlandırılmalıdır. Doğal kaynaklardan gelen fruktozun da enerjinin %10'undan daha azını karşılamasına dikkat edilmelidir. Diyabetli bireylerde fruktoz alımı ile vücut bileşimi ve biyokimyasal parametreler arasındaki ilişkinin daha net anlaşılabilmesi ve fruktoz alımına yönelik daha spesifik önerilerin geliştirilebilmesi için daha ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
This study was conducted to determine the relationship between fructose consumption and body composition and some biochemical parameters in diabetic patients and carried out a total of 156 individuals (including 53 men and 103 women) with diabetes in the age group 30-65 at Gazi University Health Research and Application Center Gazi Hospital in Ankara. The data were obtained through a questionnaire administered by the researcher. Questionnaire involved general information, medical information, dietary habits, food records and physical activity evaluation. In addition, anthropometric and biochemical measurements of individuals were taken. Men's energy (1799,4±555,70 kkal), protein (70,2±25,16 g), fat (87,5±31,99 g) and saturated fat consumptions (29,8±14,97) are higher than women's consumptions (p <0,05). It was determined that zinc, phosphorus, sodium, copper, vitamin A, vitamin B2, vitamin B3, pantothenic acid and vitamin B12 consumption of male individuals were more than women individuals significantly (p <0,05). Daily fructose consumption of men are 13,2±12,09 g while women are 13,6±11,10 g (p>0,05). The percentage of fructose from daily dietary energy was 7,4±5,56% in men and 7,4±5,34% in women while the percentage of fructose from total carbohydrate was 3,2±2,41% and 3,2±2,40%, respectively. Most frequently (every day) consumed food sources of fructose were oranges (45,5%), apples (%55,8), onions (%23,7) and sugar (%17,9). It was determined that most fructose consuming individuals (Q4) had higher BMI, waist circumference and visceral fat, VLDL cholesterol, HbA1c levels and lower HDL cholesterol levels than at least fructose consuming individuals (Q1)  (p> 0.05 ). Most fructose consuming individuals (Q4) had higher energy, carbohydrates, and fat intake when compared to at least fructose consuming individuals (Q1) (p<0,05). Prevalence of obesity was 59% in the group consuming at least fructose whereas it was 64,1% in the group consuming the most fructose (p>0,05).Due to added fructose to food may be cause various diseases, consumption of fructose should be limited.  Fructose from natural resources intake should be less than 10% of the energy. For better understanding of the relationship between fructose consumption, body composition and biochemical parameters in patients with diabetes,  and to determine specific suggestions for fructose intake further studies are needed.