İngiliz Yakın Doğu Şirketi'nin kuruluşu ve 1583 - 1630 Osmanlı - İngiliz ilişkileri
The foundation of the Levant Company and 1583 - 1630 Ottoman - British relations
Yazar: ERHAN ŞİGAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HASAN BAKTIR
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrasya Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Levant Company = Levant Company ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Ticaret = Trade ; Türk-İngiliz ilişkileri = Turkish English relations ; İngiltere = England ; Şirketler = Companies

Özet:
"İngiliz Yakın Doğu Şirketi'nin kuruluşu ve 1583-1630 Osmanlı-İngiliz ilişkileri" adlı çalışmanın konusu; isminden de anlaşılacağı üzere, 1583-1630 yılları arasındaki Osmanlı İngiliz ilişkileridir. 1583-1630 yıllarının ele alınmasındaki amaç, ilişkilerin köklü bir şekilde başlamasıdır. İlişkilerin başlaması için, ilk adım 1578 senesinde atılmıştır. Bunun akabinde 1582 senesinde, Türkiye Ticaret Şirketi kurulmuştur.  Bu Şirket 1592 senesinde, Venedik Şirketi ile birleşmiş ve Yakın Doğu Ticaret Şirketi [Levant Company] ismini almıştır. Araştırmaya konu olan dönemlerdeki Osmanlı-İngiltere ilişkileri, İngiliz Yakın Doğu Şirketi merkezli olarak gelişmiştir. Çalışma boyunca Levant Company yerine, "İngiliz Yakın Doğu Şirketi" ifadesi kullanılmıştır.
Osmanlı Devleti ile İngiltere arasındaki ilişkilerin temelini ticaret oluşturmaktadır. Orta çağlar boyunca İngilizler, ticarette pasif kalmışlardır. Akdeniz'den gelen malları genelde İtalya'dan aracılar vasıtasıyla pahalıya almaktaydılar. Venedik ve Cenevizli aracılar, İngiltere'nin Southampton, Sandwich ve Londra iskelelerine ihtiyaç duyulan ticari emtiayı sağlamaktaydılar. 1592 yılında kurulan İngiliz Yakın Doğu Şirketi ile bu ticaret İngilizler tarafından yapılmaya başlamıştır. Zamanla iki ülke arasında ticaret büyüyerek iki ülke için vazgeçilmez bir duruma gelmiştir.
Bu çalışmada, iki ülke arasındaki ilişkilere, yeni edebiyat çalışmalarını da ekleyerek, farklı ve eleştirel bir bakış açısı getirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: 
Osmanlı Devleti, Levant, Ticaret, Türk-İngiliz İlişkileri.

Abstract:
Anglo-Ottoman relationships started in 1580 following the foundation of the Turkey Company. The present thesis investigated the Anglo-Ottoman relationships between 1583-1630 when the two states shared certain commercial and political interests. Actually, the first step was taken in 1578 upon the arrival of Staper and Wright to Constantinople as agents of Osborne and  Clement. After the return of the agents, Clement and Osborne decided to receive charter from the Queen.  Then, Turkey Trade Company was founded in 1582. In 1592 Turkey Company and Venice Company decided to conjoin their capital and trade interest under the name of Levant Company. Anglo-Ottoman relationships developed by the company during the period under the study. "İngiliz Yakın Doğu Şirketi" was used as an equivalent of Levant Company.
Trade formed the basic of the relations between Ottoman Empire and England. During the middle ages, English merchants were not active in oversea trades. Eastern and Mediterranean products were purchased from Venetian and Genoese merchants. London, Bristol and Southampton were common ports where Easterns goods were exchanged. Following the foundation of the Turkey Company (Levant Company after 1592), English merchants received charter from the Queen to export and import eastern goods and products. In the long run, trade improved and grew between the two states and contributed to the wealth of Britain. This study aimed to bring new and critical perspective to Anglo-Ottoman relationships between 1583-1630.

Keywords: 
Ottoman State, Levant, Trade, Anglo-Turkish relationships.