Araştırma görevlisi hekimlerin sigara içme ve bırakma davranışlarının araştırılması
Investigation of smoking habits and cessation behaviors of research assistant physicians
Yazar: ESRA ALTUNDAĞ
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE TUBA AKBAYRAM
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Sigara içme ölüme neden olan sağlıksız bir davranıştır. Hekimlerin sigara içmeyle mücadelede rolleri önemlidir. Bu çalışma araştırma görevlisi hekimlerin sigara içme ve bırakma prevalansını ve bunlarla ilişkili faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı çalışma 07/08/2023-07/11/2023 tarihleri arasında yapıldı. Veriler hekimlerin demografik özellikleri, Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi, sigara içme ve bırakma davranışlarının sorgulandığı anket formu kullanılarak toplandı.
Bulgular: Çalışmaya alınan 230 hekimin yaş ortalaması 30±3,83 yıl olup % 57'si kadındı. Hekimlerin % 24,8'ünün (erkeklerin % 37,4, kadınların % 15,3) her gün sigara içtiği, % 9,6'sının ara sıra içtiği bulundu. Sigarayı bıraktığını belirtenlerin oranı % 6,1 olup % 4,8'inin 6 aydan daha kısa süre, % 1,3'ünün 6 ay ve daha uzun süredir sigara içmediği saptandı. Her gün sigara içen hekimlerin % 52,6'sının lisans eğitimi sırasında sigara içmeye başladığı ve yaklaşık yarısının (% 47,4) bağımlılık seviyesinin orta ve yüksek düzeyde olduğu belirlendi. Erkek cinsiyet, yakın arkadaşın sigara içmesi, evde sigara içen başka birey olması ile her gün sigara içme durumu arasında istatistiksel anlamlı ilişkili bulundu. Cerrahi alanda çalışan hekimlerin dahili ve temel bilimlerde çalışan hekimlere göre, iş yükünü fazla olarak bildiren hekimlerin iş yükünü az/biraz olarak bildiren hekimlere göre her gün sigara içme oranları anlamlı yüksekti (p<0,05). Her gün sigara içen hekimlerin % 50,9'unun bir yıl içinde sigarayı bırakmayı düşündüğü, % 52,6'sının son bir yılda bırakma girişiminde bulunduğu, % 22,8'inin daha önce sigarayı bırakmayı başardığı bulundu. Hekimlerin sigaraya tekrar başlama sebepleri arasında en büyük etkenin iş stresi ve yoksunluk belirtileri olduğu saptandı. Her gün sigara içen hekimlerin sigara bırakma yöntemi olarak % 26,3'ünün elektronik sigara, % 15,8'inin nikotin bandı, % 8,8'inin oral sigara bırakma ilacı kullandığı % 3'ünün psikolojik destek aldığı belirlendi. Sigaranın sağlık problemlerine yol açması, bırakma isteğini fazla etkileyen en yaygın faktör olduğu saptandı.
Sonuç: Hekimlerin yaklaşık üçte birinin sigara içtiği, çok az bir kısmının sigarayı bırakmayı başardığı saptanmıştır. Hekimlerin sigarayı bırakmalarına yardımcı olacak etkili sağlık müdahaleleri yapılmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Hekim, Sigara, Tütün, Bağımlılık

Abstract:
Objective: Smoking is an unhealthy behavior that causes death. The role of physicians is crucial in the fight against smoking. This study has been conducted to determine the prevalence of smoking and cessation among research assistant physicians, as well as the factors associated with them.
Materials and Methots: The cross-sectional and descriptive study was conducted between 07/08/2023 and 07/11/2023. Data were collected using a questionnaire form that inquired about physicians' demographic characteristics, the Fagerström Nicotine Dependence Test, and smoking and cessation behaviors.
Results: The average age of the 230 physicians included in the study was 30±3.83 years, with 57% being female. It was found that 24.8% of the physicians (37.4% of males, 15.3% of females) smoked every day, and 9.6% smoked occasionally. The rate of those who reported quitting smoking was 6.1%, with 4.8% quitting for less than 6 months, and 1.3% not smoking for 6 months or longer. It was determined that 52.6% of physicians who smoked every day started smoking during their undergraduate education, and approximately half (47.4%) had a moderate to high level of addiction. Statistically significant associations were found between daily smoking and male gender, having close friends who smoke, and having another individual smoking at home. Physicians working in surgical fields had significantly higher rates of daily smoking compared to those working in internal medicine and basic sciences, and those reporting high workload had higher daily smoking rates than those reporting low/moderate workload (p<0.05). Of the physicians who smoked every day, 50.9% considered quitting within a year, 52.6% attempted to quit in the past year, and 22.8% successfully quit before. The main reasons for physicians to relapse into smoking were identified as work stress and withdrawal symptoms. Among physicians who smoked every day, 26.3% used electronic cigarettes, 15.8% used nicotine patches, 8.8% used oral smoking cessation medications, and 3% received psychological support as methods to quit smoking. It was found that the most common factor significantly affecting the desire to quit was the health problems caused by smoking.
Conclusion: Approximately one-third of physicians have been found to smoke, with very few successfully quitting. Effective health interventions should be implemented to assist physicians in quitting smoking.
Keywords: Physician, Cigarette, Tobacco, Addiction