Velilerin çocuklarını özel okula gönderme nedenleri üzerine sosyolojik bir araştırma: Trabzon ve Samsun ili örneği
A sociological research on the reasons of parents for sending their children to private schools: The case of Trabzon and Samsun
Yazar: SAMET ABDULLAH YAPRAK
Danışman: PROF. DR. MİNE GÖZÜBÜYÜK TAMER
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Eğitim, bireylerin geleceğini şekillendiren en önemli sosyal kurumlardan biridir. Artan nüfus ve rekabet ortamı, velileri çocuklarının eğitimine daha fazla önem vermeye yöneltmektedir. Özellikle üniversite sınavına giren öğrenci sayısındaki artış, velilerin çocuklarını daha iyi eğitim koşullarına sahip özel okullara yönlendirmelerine neden olmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Karadeniz Bölgesinin önemli illeri olan Samsun ve Trabzon'da yaşayan ve çocuklarını özel okula gönderen velilerin bu tercihlerini etkileyen sosyolojik faktörleri incelemektir. Özellikle, velilerin sahip olduğu sosyal, kültürel ve ekonomik sermayenin özel okul tercihi üzerindeki etkisi incelenmiştir.

Literatürde, özel okul tercihlerini etkileyen sosyolojik nedenleri derinlemesine inceleyen ve iki farklı ili karşılaştıran bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışma, velilerin özel okul tercihlerinin altında yatan sosyal, kültürel ve ekonomik faktörleri ortaya koyarak bu alandaki literatüre katkı sağlamaktadır.

Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan durum çalışması kullanılmıştır. Samsun ve Trabzon'da yaşayan ve çocuklarını özel okula gönderen velilerle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, betimsel analiz yöntemiyle ve Pierre Bourdieu'nün habitus, alan, sermaye (sosyal, kültürel, ekonomik) ile Robert Putnam ve James Coleman'ın sosyal sermaye kavramları çerçevesinde değerlendirilmiştir.

Bu çalışma, özel okul tercihlerini etkileyen sosyolojik faktörler hakkında daha derin bir anlayış sunarak, eğitim politikaları ve okul yönetimi alanında önemli bilgiler sağlayacaktır. Ayrıca, velilerin özel okullardan beklentileri ve velilerin perspektifinden özel okulların sunduğu hizmetler hakkında da önemli bulgular ortaya koyacaktır.

Abstract:
Education is one of the most important social institutions shaping individuals' futures. As the population rises and competition intensifies, parents are placing a greater focus on their children's education. Particularly, the rise in the number of students taking university entrance exams has caused parents to direct their children towards private schools with better educational conditions. The aim of this study is to examine the sociological factors affecting the preferences of parents living in the important cities of the Black Sea Region, namely Samsun and Trabzon, who send their children to private schools. Specifically, the study investigates the impact of parents' social, cultural, and economic capital on the choice of private schools.

In the literature, there is a lack of comprehensive studies that explore the sociological reasons influencing private school preferences and compare two different cities. This study contributes to the literature by revealing the underlying social, cultural, and economic factors behind parents' choices of private schools.

The study employs a phenomenological design, one of the qualitative research methods. Semi-structured interviews were conducted with parents living in Samsun and Trabzon who send their children to private schools. The obtained data were analyzed descriptively within the framework of Pierre Bourdieu's concepts of habitus, field, and capital (social, cultural, economic), as well as Robert Putnam's and James Coleman's social capital concepts.

This study will provide a deeper understanding of the sociological factors affecting private school preferences, offering valuable insights for educational policies and school management. Additionally, it will present significant findings regarding parents' expectations from private schools and the services offered by these schools from the parents' perspective.