Biyoloji ve fen bilgisi öğretmenlerinin tamamlayıcı ölçme ve değerlendirme tekniklerine yönelik örnek uygulamalarının değerlendirilmesi
Evaluation of sample applications of biology and science teachers on complementary assessment and evaluation techniques
Yazar: NAGİHAN TOPAY
Danışman: PROF. DR. MEHMET YILMAZ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Alternatif ölçme ve değerlendirme teknikleri = Alternative assessment and evaluation tecniques ; Biyoloji eğitimi = Biology education

Özet:
Yenilenen öğretim programları, yapılandırmacı yaklaşıma uygun, tamamlayıcı ölçme ve
değerlendirme tekniklerinin kullanımını ön plana çıkarmıştır. Bu kapsamda ortaokul ve
liselerde görev yapan fen bilgisi ve biyoloji öğretmenlerine, başarı testi ve tutum ölçeği
uygulanmış, sonuçlar demografik değişkenler açısından incelenmiş ve tamamlayıcı ölçme
ve değerlendirme teknikleriyle soru yazdırma uygulaması yapılmıştır. Öğretmenlerin
tamamlayıcı ölçme ve değerlendirme tekniklerini kullanma becerilerinin incelenmesi
amacıyla yapılan bu çalışmada karma desen kullanılmış olup nicel araştırma metodu olarak
tarama metodu ve nitel araştırma metodu olarak doküman inceleme metodu uygulanmıştır.
Araştırmanın çalışma grubunu Ankara ilinde görev yapan 30 biyoloji ve fen bilgisi
öğretmeni oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak; Kişisel Bilgi Formu, Tamamlayıcı
Ölçme ve Değerlendirme Teknikleri Başarı Testi, Tamamlayıcı Ölçme ve Değerlendirme
Tekniklerine Yönelik Tutum Ölçeği ve Öğretmenlerin tamamlayıcı ölçme ve değerlendirme
teknikleriyle yazdığı soru örneklerinin değerlendirildiği dereceli puanlama anahtarları
(rubrikler) kullanılmıştır. Araştırmada, veri toplama araçlarının sonuçlarının analizinde
SPSS 22.00 paket programı içinde yer alan betimsel istatistik, güvenirlik testi, açımlayıcı
faktör analizi (AFA), tek yönlü varyans analizi (ANOVA), bağımlı örneklemler için t-testi,
bağımsız örneklemler için t-testi ve Pearson Correlation kullanılmıştır. Ayrıca öğretmenlerin
yapılandırılmış grid, kavram haritası, kelime ilişkilendirme testi ve tanılayıcı dallanmış ağaç tekniği ile oluşturdukları soru örneklerinin puanlayıcılar arası uyumuna bakmak için SPSS
27.00 paket programı içinde yer alan Fleiss'in Kappa metodu kullanılmıştır. Analiz
sonucunda elde edilen veriler tablo hâline getirilerek yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda
öğretmenlerin tamamlayıcı ölçme ve değerlendirme tekniklerini hazırlamada ve uygulamada
eksiklerinin olduğu tespit edilmiş ve tamamlayıcı ölçme ve değerlendirme tekniklerine
yönelik teorik ve uygulamalı hizmet içi eğitim verilmesi önerilmiştir.

Abstract:
Renewed curricula have highlighted the use of complementary measurement and evaluation
techniques in line with the constructivist approach. In this context, an achievement test and
an attitude scale were applied to science and biology teachers working in secondary and high
schools, the results were examined in terms of demographic variables, and a question-writing
application was carried out with complementary measurement and evaluation techniques. In
this study, which was conducted to examine teachers' skills in using complementary
measurement and evaluation techniques, a mixed design was used and the scanning method
was applied as a quantitative research method and the document review method was applied
as a qualitative research method. The study group of the research consists of 30 biology and
science teachers working in Ankara. As a data collection tool; Personal Information Form,
Supplementary Measurement and Evaluation Techniques Achievement Test, Attitude Scale
Towards Complementary Measurement and Evaluation Techniques and rubrics were used
to evaluate question samples written by teachers using complementary measurement and
evaluation techniques. In the research; descriptive statistics, reliability test, exploratory
factor analysis (EFA), one-way analysis of variance (ANOVA), t-test for dependent samples,
and t-test for independent samples and Pearson Correlation included in the SPSS 22.00
package program were used to analyze the results of the data collection tools. In addition, Fleiss's Kappa method, included in the SPSS 27.00 package program, was used to examine
the inter-rater agreement of the question samples created by the participants using the
structured grid, concept map, word association test and diagnostic branched tree technique.
The data obtained as a result of the analysis were tabulated and interpreted. As a result of
the research, it was determined that teachers had deficiencies in preparing and applying
complementary measurement and evaluation techniques, and as a recommendation, it was
suggested to provide theoretical and practical in-service training on complementary
measurement and evaluation techniques.