Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesine bağlı Bağcılar ve Gaziosmanpaşa Eğitim Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı, 0-12 ay bebeği olan kadınlarda postpartum depresyon; sıklığı, anne-bebek bağlanma düzeyine etkisi, risk faktörleri
Postpartum Depression in women with 0-12 months baby registered in Bağcılar and Gaziosmanpaşa Education Family Health Center affiliated to Haseki Training and Research Hospital; frequency, effect on mother-infant attachment level, risk factors
Yazar: MELEK TEKİNARSLAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA REŞAT DABAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Ana-babaya bağlanma = Parental bonding ; Bağlanma = Attachment ; Depresyon = Depression ; Depresyon-postpartum = Depression-postpartum

Özet:
Giriş: Bu çalışmada, annelerde postpartum depresyonun sıklığının araştırılması, risk faktörlerinin belirlenmesi, aynı zamanda doğum sonrası depresyonun anne-bebek bağlanma düzeyine etkilerinin saptanması amaçlanmıştır.                          
Gereç ve yöntem: Bu çalışma kesitsel, tek merkezli, gözlemsel tanımlayıcı çalışma olarak tasarlanmış bir anket çalışmasıdır. Çalışmaya 15.03.2022-15.04.2022 tarihleri arasında T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haseki Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezine bağlı Bağcılar Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne ve Gaziosmanpaşa Haseki Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı nüfustan çalışmamıza katılmaya gönüllü 0-12 aylık bebeği olan 136 kadın katıldı. Katılımcılardan yazılı onam alındıktan sonra sosyo-demografik verileri içeren anket soruları, Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışmaları mevcut olan Edingburgh Doğum Sonrası Depresyon ölçeği ve Anne-bebek Bağlanma Düzeyi Ölçeği kullanılarak, yüz yüze ya da telefon ile görüşülerek uygulanmıştır. İstatistiksel analiz için SPSS 15.0 for Windows programı kullanıldı. İstatistiksel alfa anlamlılık seviyesi p<0,05 olarak kabul edildi.
Bulgular: Çalışmamıza dahil olma kriterlerine uygun olan 136 kadın dahil edilmiştir. Katılımcıların yaş ortalamaları 30,2±5,5 (min:18, maks:42) yıl idi. EDSDÖ' de en düşük puan 0, en yüksek puan 26 ve toplam puan ortalaması 9,10±6,69 (0-26) olarak saptandı. Katılımcıların %74,3'ü (n:101) 13 ve altı iken %25,7 'sinin (n:35) EDSDS puan toplamı >13 olarak saptandı. EDSDÖ toplam puanı >13 ve son gebelikten önceki dönemden beri depresif hisseden 6 katılımcı çıkarılarak, 27 anne (%19,9) doğum sonrası depresyon açısından riski kabul edildi. Doğum sonrası depresyon saptanan gebelerin evde eşle uyumsuzluk yaşama, daha öncesinde tedavi gerektiren ruhsal bir rahatsızlık geçirme oranları depresyon yaşamayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek, gebelik sırasında eşten duygusal veya ev işleri ile ilgili destek alma oranı düşük saptandı (p<0,001 p=0,002 p=0,035). Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği ile Anne-Bebek Bağlanma Düzeyi Ölçeği toplam puanı arasında iyi düzeyde istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı (p<0,001). EDSDÖ ve ABBDÖ toplam puanı anne eğitim düzeyi, ilk gebelik yaşı ile pozitif yönde, ABBDÖ toplam puanı canlı doğum sayısı ile negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişkili saptandı (sırası ile p=0,003 p=0,019 p=0,024 p=0,025 p=0,040).
Sonuç: Çalışmamızda PPD sıklığı %19,9 olarak saptanmıştır. Eşi ile ilişkisinde uyumsuzluk yaşadığını düşünen, gebelik ve doğum sonrası dönemde eşinden yeterli fiziksel ve duygusal desteği alamadığını ifade eden kadınlarda PPD riskinin daha fazla olduğu bulunmuştur. Kadınların, gebelik ve doğumdan önce hayatlarının herhangi bir döneminde ruhsal hastalık geçirme öyküsü olması, postpartum dönemde de tekrarlaması açısından risk oluşturmaktadır. Doğum sonrası depresyon düzeyi arttıkça anne-bebek bağlanmasının olumsuz yönde etkilendiği sonucuna ulaşılmıştır. PPD tanısının erken saptanması, böylece uygun tedavi ve psikososyal desteğe erkenden ulaşabilmesi ile hastalığın anne, bebek ve aile üzerindeki olumsuz etkilerinin en aza indirilmesi sağlanabilir.

Abstract:
Introduction: In this study, it was aimed to investigate the frequency of postpartum depression in mothers, to determine the risk factors, and also to determine the effects of postpartum depression on the level of mother-infant attachment.
Materials and Methods: This study is a prospective, single-center, observational descriptive survey designed as a survey study. 136 women with 0-12 month old baby, who are registered in the Health Sciences University Haseki Health Application and Research Center Bağcılar and Gaziosmanpaşa Education Family Health Center between 15.03.2022-15.04.2022, were included in the study. After obtaining written consent from the participants, the questionnaire questions containing socio-demographic data were applied face-to-face or by telephone, using the Edingburgh Postpartum Depression Scale and the Mother-Infant Attachment Level Scale, which have validity and reliability studies in Turkish. SPSS 15.0 for Windows program was used for statistical analysis. Statistical alpha significance level was accepted as p<0.05.
Results: 136 women who met the inclusion criteria were included in our study. The mean age of the participants was 30.2±5.5 (min:18, max:42) years. In EPDS, the lowest score was 0, the highest score was 26, and the total mean score was 9.10±6.69 (0-26). While 74.3% of the participants had a total EPDS score of <13, 25.7% (n:35) had a total EPDS score of >13.Six participants were excluded from study whom had depressive symptoms before pregnancy and with EDPS score >13 and 27 mothers (19.9%) were considered as postpartum depression. Pregnant women with postpartum depression had a statistically significant higher rate of who had incompatibility with their partner and had mental illness that required treatment before, compared to those who did not experience depression, and the rate of receiving emotional or housework support from their partner during pregnancy was found to be lower rate (p<0,001 p=0,002 p=0,035). Statistically significant correlation was found between the Edinburgh Postpartum Depression Scale and the Mother-Infant Bonding Scale total score (p<0.001). EPDS and MIBS total scores were found to be positively correlated with maternal education level and age at first gestation, and statistically significantly correlated with MIBS total score and negatively with the number of live births (respectively p=0.003 p=0.019 p=0.024 p=0.025 p=0.040).
Conclusion: In our study, the frequency of postpartum depression was found to be 19.9%. It was found that the risk of PPD is higher in women who think that they have incompatibility in their relationship with their spouses and who state that they cannot receive adequate physical and emotional support from their spouses during pregnancy and postpartum period. Having a history of mental illness in any period of women's pregnancy and prenatal life poses a risk for its recurrence in the postpartum period. It was concluded that as the level of postpartum depression increased, mother-infant attachment was negatively affected. Early detection of PPD, and thus early access to appropriate treatment and psychosocial support, can minimize the negative effects of the disease on the mother, baby and family.