Popüler kültür örneği olarak Hidayet romanlarında toplumsal cinsiyet ve kadının konumu: Huzur Sokağı ve Halkaların Ezgisi roman örnekleri
Gender in hidayet novels as a popular culture instance and the position of women: Example of Huzur Sokağı and Halkaların Ezgisi
Yazar: ÖZGE YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET MURAT ÖZKUL
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Dindarlık = Religiousness ; Hidayet = Right way ; Kadınlar = Women ; Popüler kültür = Popular culture ; Roman = Novel ; Sekülerleşme = Secularization ; Türk romanı = Turkish novel ; İslamiyet = Islam

Özet:
Popüler Kültür Örneği Olarak Hidayet Romanlarında Toplumsal Cinsiyet ve Kadının Konumu: Huzur Sokağı ve Halkaların Ezgisi Roman Örnekleri adlı tez çalışması, bir döneme damgasını vurmuş olan hidayet romanlarında kadının konumunu ve İslamiyet'in özellikle de 1980'li ve 1990'lı yıllarda İslami romanlarda nasıl algılandığını döneme damgasını vurmuş örnek romanlar incelenerek ele alınmıştır. İslami esaslara uygun yaşayan bireylerin nasıl hidayete ulaştıklarına ve bu süreçte toplumsal cinsiyetin bize nasıl yön verdiğine değinilmektedir.
Tarihin farklı dönemlerinde yaşanan sosyal, siyasal ve ekonomik değişmeler kadının konumu da değiştirmiş ve Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte ortaya çıkan modernleşme serüveni popüler kültür algımızı oluşturmaya ve değiştirmeye başlamıştır. Modernleşen dünya ile birlikte pek çok dini ve kültürel değerlerde sekülerleşmeye başlamıştır. Bu sekülerleşme kendi halinde yaşayan dindar insanların bakış açılarını da değiştirmiştir.
Bu çalışma: İslami romanların 1980'lerden günümüze kadar nasıl değiştiğini inceliyor. Bu incelemeyi yaparken de belirtilen dönemlere damgasını vurmuş hidayet romanlarından faydalanıyor. 1980'lerde İslami romanlardaki toplu hidayet söyleminin, 1990'larda yerini eleştirel bir söyleme, 2000'li yıllarda ise daha modern bir kimliğe büründüğü anlatılıyor. Bu düşüncelerimi ispat edebilmek için de 1980'lerin düşünce yapısını anlatan Huzur Sokağı romanı ve 1990'lara etki etmiş Halkaların Ezgisi romanı ele alınmıştır. 
Çalışmada 1980'li ve 1990'lı yıllardan birer roman ele alarak hidayet romanlarını derinlemesine incelemeyi seçtim. İncelenen romanlar her iki döneminde romanlarını temsil eden prototip anlatılardır. Bu çalışmada amaç hidayet romanlarını edebi nitelikleri açısından değil, hidayet romanlarının sosyal, kültürel ve politik boyutunu toplumsal cinsiyet temelli incelemektir. Romanları incelerken niteliksel metin analizi yöntemini kullandım. Bu yöntemle 1980'li ve 1990'lı yılların hidayet romanlarının anlatı yapıları, karakterleri ve olay örgüleri incelemenin merkezine alınmıştır.
Anahtar Kelimeler: Hidayet, Sekülerleşme, Toplumsal Cinsiyet, Kadın

Abstract:
Gender and the position of women in Turkish hidayet style novels as a popular culture example: Huzur Sokağı and Halkaların Ezgisi novel example, which affect deeply its time period. In Hidayet novels, it is mentioned that how the individuals who live according to the Islamic principles reach to right path and how the gender guides us in this process.
Social, political and economic changes in different periods of history generally affect the position of women; the adventure of modernization that has emerged with the declaration of the republic has begun to create and change the perception of popular culture, and it has also affect the position of women. With the modernizing world, many religious and cultural values have begun to secularized. This secularization has also changed religious people's point of view who live in their own sphere.
This study examines how Islamic novels changed from the 1980s to the present day. While doing this review, he also benefits from the guidance novels that stamped the periods mentioned. It is told that the mass guiding discourse of Islamic novels in the 1980s was a critical speech in the 1990s and a more modern identity in the 2000s. To prove these beliefs, the Huzur Sokak novel, which describes the mindset of the 1980s, and the Halkaların Ezgisi, which influenced the 1990s, were taken up.
In this study, the female characters were examined by means of content analysis. As a result, traditional role of women in hidayet style novels very conservatively preserved, despite the various modern changes in favor of the women has emerged.
Keywords: Guidance, Secularization, Social Gender, Women.