Fan-TyPE (yelpaze tipi) ve HYRAX tip hızlı üst çene genişletmelerinin dentomaksiller ve nazal yapılar üzerine etkilerinin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi
Cone beam computed tomography evaluation of the effects of fan-type and HYRAX-TYPE rapid maxillary expansion on dentomaxillary and nasal structures
Yazar: MEHTAP KURT KARAÇAY
Danışman: PROF. DR. ABDULVAHİT ERDEM
Atatürk Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2019
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Alveolar kenar artırılması = Alveolar ridge augmentation ; Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography ; Maksilla = Maxilla ; Maloklüzyon = Malocclusion ; Nazal kemik = Nasal bone ; Ortodonti = Orthodontics

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı fan-type ve hyrax tip hızlı üst çene genişletmelerinin dentomaksiller ve nazal yapılar üzerine etkilerinin 3 boyutlu değerlendirilmesidir.
Materyal ve Metot: Araştırma kapsamına, yalnızca premolar bölgede üst çene darlığı bulunan ve fan-type hızlı üst çene genişletmesi uyguladığımız yaş ortalaması 13,9 ± 1,2 yıl olan 20 hasta ve hem premolar hem molar bölgede üst çene darlığı bulunan ve hyrax tip hızlı üst çene genişletmesi uyguladığımız yaş ortalaması 13,6 ± 1,5 yıl olan 20 hasta olmak üzere toplam 40 hasta dahil edildi. Hastalardan tedavi öncesi ve genişletme prosedürünün bitimini takiben uygulanan 3 aylık pekiştirme dönemi sonrası konik ışınlı bilgisayarlı tomografi kayıtları alındı. Her iki grupta tedavinin meydana getirdiği nazal genişlik ve alan değişimleri, maksiller genişleme, dental ve alveolar devrilme miktarları ve dehisens miktarları değerlendirildi.
Bulgular: Değerlendirmeler sonucunda her iki grupta da üst çene genişlemesinin sağlandığı görüldü. İskeletsel genişleme miktarının fan-type grubunda hyrax grubuna göre anlamlı derecede az bulunduğu; fan-type grubundaki genişlemenin daha çok dental ve alveolar devrilmeyle sağlandığı saptandı. Ayrıca nazal alan değişimlerinde de fan-type grubundaki değişikliğin minimal olduğu gözlenirken; hyrax grubunda hem premolar hem molar kesitindeki nazal alan artışları istatistiksel olarak anlamlı düzeydedir. Kron yükseklik ölçümleri değerlendirildiğinde fan-type grubunda hyrax grubuna göre 1.premolar dişlerde anlamlı düzeyde fazla dehisens belirlenmiştir.
Sonuç: Fan-type hızlı üst çene genişletmesinin hyrax tip hızlı üst çene genişletmesine göre, daha az iskeletsel açılma ve nazal etki; 1.premolarlarda daha fazla dental ve alveolar devrilme ve daha fazla dehisens meydana getirdiği bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Hızlı üst çene genişletmesi, fan-type, hyrax, dental ve alveolar tipping, nazal alan.

Abstract:
Aim:  The aim of this study was to evaluate the effects of fan-type and hyrax rapid maxillary expansions on dentomaxillary and nasal structures.
Material and Method: A total of 40 patients were included in this study: 20 patients (aged between 11-15 years old, with mean of 13,9 ± 1,2 years) with maxillary constriction in the premolar region were undergone fan-type rapid maxillary expansion and 20 patients (aged between 11-15 years old, with mean of 13,6 ± 1,5 years) with maxillary constriction in both premolar and molar regions were undergone Hyrax-type maxillary expansion. Cone beam computed tomography records of all patients were obtained at pre-expansion and at post-expansion of 3 months of retention period. Changes with nasal width and area, maxillary width, dento-alveolar tipping and alveolar bone loss were evaluated in both groups.
Results: Maxillary expansion was observed in both groups. The amount of skeletal expansion was significantly lower in the fan-type group compared to the hyrax group; and the expansion in the fan-type group was mostly achieved by dental and alveolar tipping. Changes in the nasal area in the fan-type group were minimal in the nasal area. The increase in the nasal area in both premolar and molar regions were occurred statistically significant level in only Hyrax group. When the crown height measurements were evaluated, significantly higher alveolar bone loss or dehiscence was determined in the premolar teeth in the fan-type group compared to the hyrax group.
Conclusion: When compared to hyrax-type rapid maxillary expansion, fan-type rapid maxillary expansion produced smaller skeletal and nasal expansion and greater dental and alveolar tipping and alveolar bone loss (dehiscence).
Keywords: Rapid maxillary expansion, fan type, hyrax, dental and alveolar tipping, nasal area.