Hemşirelerin işle ilgili stres ve iş doyumu düzeyinin belirlenmesi
Determination of nurses' work-related stress and job satisfaction level
Yazar: KAMİL BUCAKLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİME SELÇUK TOSUN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Stres = Stress ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırma bir üniversite hastanesinde çalışmakta olan hemşirelerin işle ilgili stres ve iş doyum düzeyini belirlemek; bu değişkenleri etkileyen faktörleri incelemek amacıyla yapılmıştır.
Araştırma tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türdedir. Araştırmanın örneklemi 371 hemşireden oluşmaktadır. Araştırma verileri 01 Ocak-31 Mart 2022 tarihleri arasında Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde toplanmıştır. Veriler kişisel Bilgi Formu, Minnesota İş Doyum Ölçeği ve Hemşire Stres Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde normal dağılım gösteren değişkenler için bağımsız gruplarda t testi, tek yönlü varyans analizi (one-way anova); normal dağılım göstermeyen değişkenler için Mann-Whitney U Testi, pearson korelasyon ve doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Araştırmanın sonuçlarına göre; hemşirelerinyaş ortalaması 27,39± 4,13, %68,7'sinin kadın, %49,9'unun evli, %78,4'ünün ise üniversite düzeyinde eğitime sahip olduğu, %45,8'inin riskli birimler olan yoğun bakım, ameliyathane ve acil serviste görev aldığı tespit edilmiştir. Araştırmaya katılan hemşirelerin %85,2'sinin vardiya sistemi ile çalıştığı, %74,7'sinin kurumda sözleşmeli olduğu, %63,9'unun bulunduğu birimde en az 1 yıldır çalışmakta olduğu saptanmıştır. Hemşirelerin çalıştığı birim  (yoğun bakım, acil servis ve ameliyathane) (β=,286), medeni durum (bekar) (β=-,222), dış doyum alt boyutu (β=-,199) işle ilgili stresin bir yordayıcısı olduğu saptanmıştır. Bu değişkenlerin işle ilgili stresin %13,2'sini (adjusted R2= ,132) açıkladığı belirlenmiştir. Hemşirelerin çalıştığı birim (yoğun bakım, acil servis ve ameliyathane) (β=,312) , acı çeken hasta alt boyut (β=-,131), iş yükü alt boyut (β=-,136), çocuk sahibi olma durumunun (bir çocuk) (β=-,098) iş doyumunun yordayıcısı olduğu saptanmıştır. Bu değişkenlerin iş doyumunun %14,5'ini  (Adjusted R2= ,145) açıkladığı belirlenmiştir.
Sonuç olarak; Hemşirelerin işle ilgili stres ve iş doyumu orta düzeydedir. Hemşirelerin işle ilgili stres ve iş doyumları, hemşirelik bakımın kalitesi için önemlidir. Dolayısıyla işle ilgili yüksek stres ve düşük iş doyumu için riskli olan hemşire grupları belirlenip öncelikli gruba alınması, işe bağlı stres ve iş doyum düzeyleri yakın takip edilip iş yükü planlaması yapılması ve uygun girişimlerle stres düzeylerinin azaltılıp iş doyumlarının yükseltilmesi hedeflenmelidir.
Anahtar Sözcükler: hemşire; iş doyumu; işle ilgili stres

Abstract:
This research aimed to determine the work-related stress and job satisfaction levels of nurses working in a university hospital; It was conducted to examine the factors affecting these variables.
The research is descriptive and relationship-seeking. The sample of the study consists of 371 nurses. Research data were collected at Selcuk University Medical Faculty Hospital between January 01 and March 31, 2022. Data were collected using the Personal Information Form, Minnesota Job Satisfaction Scale and Nurse Stress Scale. In the analysis of the data, independent groups t test for normally distributed variables, one-way analysis of variance (one-way anova); Mann-Whitney U Test, pearson correlation and linear regression analysis were used for non-normally distributed variables. A p value of <0,05 was considered statistically significant.
According to the results of the research; The mean age of the nurses was 27,39± 4,13, 68,7% were female, 49,9% were married, 78,4% of them have university level education., 45,8% were in risky units. It was determined that he worked in the intensive care, operating room and emergency service. It was determined that 85,2% of the nurses participating in the study worked in shifts, 74,7% were contracted in the institution, and 63,9% had been working in the unit for at least 1 years. Unit where nurses work (intensive care, emergency room and operating room) (β=,286), marital status (single) (β=-,222), external satisfaction sub-dimension (β=-,199) was found to be a predictor of work-related stress. It was determined that these variables explained 13,2% (adjusted R2= ,132) of work-related stress. The unit where nurses work (intensive care, emergency room and operating room) (β=,312), patient suffering sub-dimension (β=-,131), workload sub-dimension (β=-,136), having a child (one child) (β=-,098) was found to be a predictor of job satisfaction. It was determined that these variables explained 14,5% (Adjusted R2= ,145) of job satisfaction.
As a result, the work-related stress and job satisfaction of the nurses are moderate. Work-related stress and job satisfaction of nurses are important for the quality of nursing care. Therefore, it should be aimed to determine the risky nurse groups for high job-related stress and low job satisfaction and to include them in the priority group, to follow the work-related stress and job satisfaction levels closely, to plan the workload, and to reduce stress levels and increase job satisfaction with appropriate interventions.
Keywords: nurse; job satisfaction; work-related stress