Kronik karaciğer parankim hastalarında ve normal olgularda karaciğer t1 ve t2* zamanlarının değerlendirilmesi
Evaluation of liver t1 and t2 * times in chronic liver parenchymal diseases and normal patients
Yazar: FIRATHAN SARIALTIN
Danışman: DOÇ. DR. HASAN YİĞİT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Karaciğer = Liver ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
ÖZET
Amaç: Kronik karaciğer parankim hastalığında, karaciğer parankimindeki fibrozisi non-invaziv değerlendirmede T1 ve T2* parametrik haritalamanın rolünü değerlendirmek.
Gereç ve Yöntemler: Nisan 2017 - Aralık 2017 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde üst abdomen MR tetkiki gerçekleştirilmiş olgular retrospektif olarak taranmıştır. Kronik karaciğer parankim hastalığı olan olguların ortalama karaciğer T1 zamanı ve T2* zamanı, dalak boyutu, karaciğer boyutu, ortalama dalak T1 zamanı ve T2* zamanı, ortalama karaciğer ADC değeri ve ortalama dalak ADC değeri ölçülmüş ve kontrol grubu ile kıyaslanmıştır. Histopatolojik tanısı olan kronik karaciğer hastalarında ISHAK skoru ile T1 ve T2* zamanlarının korelasyonu değerlendirilmiştir. Karaciğer yağ yüzdesi hesaplanmış, %5'in üzerinde hepatosteatozu olan hastalar çalışma dışı bırakılmıştır.
Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 86 hastanın 42'si erkek ve 44'ü kadın olgudan oluşmaktaydı. Toplamda 86 olgunun 42'si kronik karaciğer parankim hastalığı (KKPH) grubuna ve 44'ü de kontrol grubuna dahil edilmiştir. Kontrol grubu ve KKPH grubu karşılaştırıldığında, ortalama karaciğer T1 zamanları sırasıyla 600,2±67msn ve 758,4±121msn olup istatistiksel olarak gruplar arasındaki fark anlamlı derecede yüksek olarak tespit edildi (p<0,001). Kontrol grubu ve KKPH grubu verileri karşılaştırıldığında, ortalama dalak boyutları sırasıyla 107,5±20,6mm ve 133,2±29,8mm olup istatistiksel olarak gruplar arasındaki fark anlamlı derecede yüksek olarak tespit edildi (p<0,001). Kontrol grubu ve KKPH grubu karşılaştırıldığında, ortalama karaciğer T2* zamanları, karaciğer boyutları, ortalama dalak T1 zamanları, ortalama dalak T2* zamanları, ortalama dalak ADC değerleri ve ortalama karaciğer ADC değerleri arasında anlamlı istatistiksel fark saptanmamıştır.
Sonuç: Karaciğer T1 relaksasyon zamanı kronik karaciğer parankim hastalığında fibrozisi öngörmede kullanılabilir. Histopatolojik olarak fibrozis derecesi ile T1 zamanlarındaki değişimi ve cutt-off değerlerini ortaya koyacak daha geniş popülasyonlu çalışmalar sonucunda, non-invaziv bu yöntemin, komplikasyonlara açık olan biopsiye bir alternatif olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
ABSTRACT
Aim: To evaluate the role of T1 and T2 * parametric mapping in fibrosis, non-invasive evaluation of liver parenchyma in chronic liver parenchymal disease.
Material and Methods: Between April 2017 and December 2017, MR studies of the upper abdomen were conducted retrospectively in Ankara Healthcare Application and Research Center of Health Sciences University. Mean liver T1 and T2 * time, spleen size, liver size, mean spleen T1 time and T2 * time, mean liver ADC value and mean spleen ADC value of chronic liver parenchymal disease cases were calculated and compared with the control group. Correlation between ISHAK score and T1 and T2 * time was assessed in patients with chronic liver disease with histopathological diagnosis. The percentage of liver fat was calculated and patients with hepatosteatosis above 5% were excluded from the study.
Results: Of the 86 patients included in the study, 42 were males and 44 were female. In total, 86 patients were included in the group of chronic liver parenchymal disease (CLPD) and 44 were included in the control group. When the control group and the CLPD group were compared, liver T1 times were 600,2±67ms and 758,4±121ms, respectively. The difference between the groups was found to be statistically significant (p<0.001). The mean spleen sizes were 107.5±20.6mm and 133.2±29.8mm, respectively, when the control group and CLPD group data were compared. The difference between the groups was statistically significant (p <0.001). No significant statistical difference was found between the mean liver T2 * times, liver dimensions, mean spleen T1 times, mean spleen T2 * times, mean spleen ADC values and mean liver ADC values when the control group and CLPD group were compared.
Conclusion: Liver T1 relaxation time can be used to predict fibrosis in chronic liver parenchymal disease. As a result of wider population studies that will reveal changes in fibrosis grade and T1 times and cut-off values, this non-invasive method is considered to be a biopsy alternative to complications.