Kültürel yönelimlerin etkisinde üniversite öğrencilerinin mesleki prestij algılamalarının karşılaştırmalı analizi: Amerika Türkiye örneği
Comparative analysis of occupational prestige perceptions of university students in the effects of cultural regions: America Turkiye sample
Yazar: DERYA DÖNMEZ KESGİN
Danışman: PROF. DR. VESİLE RÜYA EHTİYAR
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Bu tez çalışması kapsamında gerçekleştirilen araştırmanın temel amacı üniversite öğrencilerinin branş seçimine etki eden motivasyon faktörlerini, akademik olarak çalıştıkları branştan memnuniyetlerini, okudukları okulun prestij algılarını ve mesleki prestij algılarını tespit etmek ve tüm bu faktörlerin meslekte kalma kararı üzerindeki etkisini ve kültürler arası farklılıkları araştırmaktır. Araştırma Türkiye ve Amerika'daki turizm öğrencilerinden seçilen örneklem ile araştırmacının geliştirdiği bir model çerçevesinde yapılmıştır.
Bu bağlamda tez çalışması çerçevesinde Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri'nde yükseköğrenim kurumlarında mesleki turizm eğitimi alan öğrencilere anket uygulanmıştır. Tez çalışması kapsamında yazın taramasında mesleki prestij, okul prestiji, akademik branş seçim motivasyonu, akademik branş memnuniyeti ve meslekte karar kılma konu başlıkları altında yazın taraması ile elde edilen anlayış ve içgörüler çerçevesinde açıklamalara yer verilmiştir. 
Bu tez çalışması, nicel bir yöntem olan ilişkisel araştırma modeli ile tasarlanmıştır. Mesleki turizm eğitimi almakta olan yükseköğrenim öğrencilerinin meslekte kalma kararlarına etki eden faktörlere ilişkin bir yapısal model geliştirilmiş ve test edilmiştir. Analizler sonucu akademik branş seçim motivasyonu ile akademik branş memnuniyeti, okul prestiji ve mesleki prestij arasında pozitif bir ilişki olduğu; öğrencilerin branş seçim motivasyonu, akademik branş memnuniyeti ve okul prestiji algıları ile meslekte karar kılma arasında pozitif bir ilişki olduğu; mesleki prestij ile meslekte karar kılma arasında akademik branş seçim motivasyonu aracılığı ile pozitif bir ilişki olduğu elde edilmiştir. Araştırmada ortaya konan ampirik veriler ayrıca katılımcıların ülkelerine ve cinsiyetine göre araştırmada kullanılan faktörler ve alt boyutları açısından farklılıklar göstermiştir.

Abstract:
The main purpose of this research carried out within the scope of this dissertation is to determine the motivational factors affecting the major selection of university students, their satisfaction with the major they study, the prestige perceptions of the school they study at and their perceptions of occupational prestige, and to investigate the effect of all these factors on their decisions to decide on the profession and the differences between cultures.
In this dissertation, correlational research model, which is a quantitative method, is designed. A structural model was developed and tested on the factors effecting the decisions of higher education students who are receiving tourism education to stay in the profession. It was aimed to test the relationship levels of school prestige, academic major motivation and academic major satisfaction factors that mediate the connection between occupational prestige and occupational decision. Quantitative data gathered via questionnaire surveys from students studying in tourism programs in Turkiye and the United States were analyzed with statistical methods. The results of the research revealed that there is a positive relationship between occupational decision, academic major motivation and academic major satisfaction, school prestige and occupational prestige. As a result of the analysis, it is seen that there is a positive relationship between academic major motivation, academic major satisfaction, and college prestige, occupational prestige and occupational decision. The results also revealed that there is a positive relationship between occupational prestige and career decision through academic major choice motivation. The empirical data revealed in the research also showed differences in terms of the factors and sub-dimensions used in the research according to the native countries and gender of the participants. In the light of the research findings, it can be argued that the dissertation study made valuable contributions to the literature in the sense that it pointed out that the factors of school prestige, academic branch selection motivation and academic branch satisfaction, which mediate the connection between the perception of professional prestige and deciding on the profession, should be considered as a variable and emphasized that there are important variables in the context of tourism education.