Akut pankreatit tanısı konulan hastalarda balthazar ve haps skorları ile sistemik inflamasyon belirteçlerinin prognostik rolü
The prognostic role of balthazar and haps scores and systemic inflammation markers in patients diagnosed with acute pancreatitis
Yazar: TANSU AYKAN
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜR SÖĞÜT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Pankreas = Pancreas ; Pankreas hastalıkları = Pancreatic diseases ; Pankreatit = Pancreatitis ; Prognoz = Prognosis ; Ölçekler = Scales ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Amaç;
Akut Pankreatit (AP) çeşitli faktörlerin tetiklemesi sonucu pankretik asiner hücreleri aktivasyonu ile pankreas dokusunun harabiyeti ve enflamasyonu ile karekterize olup önemli oranda morbidite ve mortalite nedeni olabilmektedir.
Bu nedenle yapılacak olan bu çalışma ile acil serviste non-travmatik AP tanısı konulan erişkin hastalarda erken dönemde (başvuru sonrası ilk 24 saat) ölçülen tam kan sayımındaki sistemik inflamatuar parametrelerden,nötrofil-lenfosit (NLO), platelet-lenfosit(PLO) ve monosit-eozinofil(MEO) oranları ile c-reaktif protein(CRP) değerinin bu hastalarda prognoz yani hastalığın ciddiyetinde ve klinik sonlanımların da belirleyici bir değerini olup olmadığının araştırılması amaçlanmıştır.
Materyal Metot;
Bu çalışma Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Sultangazi Haseki Eğitim Ve Araştırma Hastanesi'ne 01.01.2016-01.01.2021 tarihleri arasında başvuran 442 akut pankreatit'li hasta üzerinde yapılmıştır. Tek merkezli ve retrosipektif olarak dizayn edilen bu çalışmada akut Pankreatit'te şiddet ve mortaliteyi öngörmede sık kullanılan skorlama sistemi olan HAPS ve BALTHAZAR'ın enflamatuar belirteçler ile olan korelasyonu ve Pankreatit şiddeti ile olan ilişkisi araştırıldı.
Bulgular;
Çalışmaya 199 erkek (%45), 243 kadın (%55) olmak üzere toplam 442 hasta dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş ortalaması 54,5±18,2 idi. Hastalar klinik sonlanıma göre değerlendirildiğinde 419 hasta (%94,8) servis odasında 23 hasta ise (%5,2) yoğun bakımda takip edildi. Yoğun bakımda yatan hastaların yaş ortalaması 60,2±18,2 idi. HAPS skoruna değerlerine göre sınıflandırılan gruplar arasında. HAPS skoru değerlerine göre sınıflandırılan gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark
saptanan parametrelerden; NLO, MEO ve CRP değerleri çok değişkenli lojistik regresyon analizi Backward metodu ile incelendiğinde; MER değeri (odds ratio, OR 1,014, confidence interval, CI [1,006-1,021]; p<0,001), CRP değeri (odds ratio, OR 1,005, confidence interval, CI [1,002-1,008]; p=0,002) ve NLO değeri (odds ratio, OR 1,046, confidence interval, CI [1,004-1,089]; p=0,031) ağır pankreatitin bağımsız belirleyicileri olarak bulundu
Pankreatitli hastalarda HAPS skoru değerlerine göre ağır pankreatiti belirlemede MER değeri için en yüksek AUC değeri 0,604 ile %57,1 sensivite, %56,6 spesifite ile 21,2 ve üzeri kesim değeri olarak saptandı. CRP değeri için en yüksek AUC değeri 0,599 ile %57,8 sensivite, %56,3 spesifite ile 29,5 ve üzeri kesim değeri olarak saptandı. NLO değeri için AUC değeri 0,583 ile %58,4 sensivite, %57,7 spesifite ile 5,59 ve üzeri kesim değeri olarak saptandı. MOD BT skoru değerlerine göre sınıflandırılan gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanan parametrelerden; NLO, MEO ve CRP değerleri çok değişkenli lojistik regresyon analizi Backward metodu ile incelendiğinde; NLO, MEO, CRP istatistiksel olarak en anlamlı faktörler olarak saptandı (p=0,005 p<0,001 p<0,001).
Modifiye BT skoru değerlerine göre ağır Pankreatiti belirlemede MEO için en yüksek AUC değeri 0,731 ile %68,5 sensivite, %67,3 spesifite ile 23,45 ve üzeri kesim değeri olarak saptandı. CRP için AUC değeri 0,654 ile %61,6 sensivite, %62,9 spesifite ile 35,5 ve üzeri kesim değeri olarak saptandı. NLO için AUC değeri 0,654 ile %60,3 sensivite, %60,9 spesifite ile 5,925 ve üzeri kesim değeri olarak saptandı.
Sonuç;
HAPS skoruna göre hastalığın şiddeti sınıflandırıldığında; sistemik inflamasyon belirteçlerinden NLO,MEO ve CRP değerleri ağır pankreatit'in bağımsız belirleyicileri olarak bulundu.(p=0,031,p<0,001,p<0,001).Modifiye BT skoruna göre değerlendirildiğinde ise;NLO,MEO,ve CRP değerleri ağır pankreatit'in bağımsız belirleyicileri olarak bulundu. (p=0,005,p<0,001,p<0,001).Özellikle ağır HAPS skorunun yoğun bakıma yatacak hastaları öngörmede etkin olduğu saptandı.Modifiye BT skorunun,Balthazar skoruna göre inflamayon belirteçleri ile korelasyonunun daha

Anahtar kelimeler;Akut Pankreatit, Haps Skoru, Balthazar Skoru, İnflamasyon Belirteçleri, Prognoz

Abstract:
Aim;
Acute Pancreatitis (AP) is characterized by activation of pancreatic acinar cells, destruction and inflammation of pancreatic tissue as a result of triggering by various factors, and can cause significant morbidity and mortality.
For this reason, this study will be conducted with the aim of determining the prognosis, namely the severity and severity of the disease, of the NLR, PLR and MEO ratios, and the CRP value, among the systemic inflammatory parameters in the complete blood count measured in the early period (the first 24 hours after admission) in adult patients diagnosed with non-traumatic AP in the emergency department. It was aimed to investigate whether clinical outcomes also have a decisive value.
Material Method;
This study was conducted on 442 patients with acute pancreatitis who applied to Health Sciences University Istanbul Sultangazi Haseki Training and Research Hospital between 01.01.2016 and 01.01.2021. In this single-center and retrospective study, the correlation of HAPS and BALTHAZAR, which are frequently used scoring systems to predict severity and mortality in acute pancreatitis, with inflammatory markers and their relationship with pancreatitis severity were investigated.
Results;
Total of 442 patients, 199 male (45%) and 243 female (55%), were included in the study. The mean age of the patients included in the study was 54.5±18.2. When the patients were evaluated according to the clinical outcome, 419 patients (94.8%) were followed in the service room and 23 patients (5.2%) were followed in the
intensive care unit. The mean age of the patients hospitalized in the intensive care unit was 60.2±18.2. Among the groups classified according to their HAPS score values. Among the parameters that found statistically significant difference between groups classified according to HAPS score values; When NLR, MEO and CRP values are analyzed by multivariate logistic regression analysis Backward method; MER value (odds ratio, OR 1.014, confidence interval, CI [1.006-1.021]; p<0.001), CRP value (odds ratio, OR 1.005, confidence interval, CI [1.002-1.008]; p=0.002) and NLO value (odds ratio, OR 1.046, confidence interval, CI [1.004-1.089]; p=0.031) were found to be independent predictors of severe pancreatitis
According to HAPS score values in patients with pancreatitis, the highest AUC value for MER in determining severe pancreatitis was 0.604 with 57.1% sensitivity, 56.6% specificity with 21.2% and above cut-off value. The highest AUC value for the CRP value was determined as 0.599 with a sensitivity of 57.8% and a specificity of 56.3% with a cut-off value of 29.5 and above. The AUC value for the NLO value was determined as 0.583 with 58.4% sensitivity, 57.7% specificity with a cutoff value of 5.59 and above. Among the parameters that found statistically significant difference between groups classified according to MOD CT score values; When NLR, MEO and CRP values are analyzed by multivariate logistic regression analysis Backward method; NLR, MEO, and CRP were found to be the most statistically significant factors (p=0.005 p<0.001 p<0.001).
According to the modified CT score values, the highest AUC value for MEO in detecting severe pancreatitis was found to be 0.731 with a sensitivity of 68.5% and a specificity of 67.3% with a cut-off value of 23.45 and above. The AUC value for CRP was 0.654 with a sensitivity of 61.6%, a specificity of 62.9% and a cut-off value of 35.5 and above. The AUC value for NLR was determined as 0.654 with a sensitivity of 60.3%, a specificity of 60.9% and a cut-off value of 5.925 and above.
Conclusion;
NLR, MEO and CRP were found to be independent predictors of severe pancreatitis when evaluated together with HAPS score (p=0.031, p<0.001, p=0.002). NLR, MEO, and CRP were found to be independent predictors of severe pancreatitis when evaluated with the Modified CT score (p=0.005, p<0.001, p<0.001). Especially

the severe HAPS score was found to be effective in predicting the patients who will be admitted to the intensive care unit. It was concluded that the correlation of Mod CT score with inflammation markers is more significant than BALTHAZAR score.

Keywords; Acute Pancreatitis, HAPS Score, Balthazar Score, Inflammation Markers, Prognosis