Türkiye'de yapı bilgi modellemesi (BIM) farkındalığının ve hukuki zorunluluğunun araştırılması
Investigation of awareness and legal obligation of building information modeling (BIM) in Turkey
Yazar: ÖMER ELMALI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAVAŞ BAYRAM
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Bina bilgisi = Building information ; Standartlar = Standards ; Türkiye = Turkey ; İnşaat endüstrisi = Construction industry ; İnşaat yönetimi = Construction management

Özet:
Yapım işleri projelerinde yaygın olarak kullanılmakta olan iki boyutlu çizimler, uygulamada yaşanan sorunlardan ve kayıplardan dolayı proje yöneticilerini yeni arayışlara yöneltmiştir. Buna bağlı olarak; kullanımı yaygınlaşmakta olan ve projeyi üç boyutlu olarak ele alan Yapı Bilgi Modellemesi (Building Information Modeling - BIM) kavramı ortaya çıkmıştır. Özellikle Avrupa ülkelerinde BIM kavramının oldukça yaygın olduğu ve hatta sağladığı avantajlardan ötürü bu kapsamda teşviklerin sağlandığı görülmektedir. Avrupa ülkelerinin dışında Asya, Amerika ve Afrika kıtalarındaki bazı ülkelerin de BIM kavramının kullanımının dikkat çekici şekilde arttığı belirlenmiştir. Gelişmemiş olarak sınıflandırılabilecek ülkelerde ise BIM konusunda herhangi bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Türkiye'de de BIM kavramı kapsamında yapılmış çalışmalar mevcuttur. Bu çalışmada, genellikle bilgisayar destekli uygulama şeklinde gerçekleştirilen diğer çalışmalardan farklı olarak BIM kavramının ülkemizdeki inşaat sektöründe bilinirliği, BIM uygulamalarına bakış açısının ne olduğu, özel sektörde faaliyet gösteren firmaların yanında, yapılan işleri denetleme yetkisinde bulunan kamu kurum ve kuruluşlarının yaklaşımları da ele alınarak BIM kavramının benimsenmesi ve inşaat sektörüne entegrasyonu ele alınmıştır. Bu kapsamda, öncelikle Türkiye'de yapım projesi uygulamalarının mevcut durumunun ortaya konulması amaçlanmıştır. Bunun yanısıra, BIM uygulamasıyla ilgili standart oluşturulmasının gerekliliği ve BIM uygulamasının yapı ruhsatı aşamasındaki muhtemel gerekliliği ele alınmıştır. Bu kapsamda yukarıdaki amaçlara yönelik olarak beş bölümden oluşan bir anket çalışması hazırlanmıştır. Anket çalışması; sektörel ve meslek bazlı yaklaşım sağlanması amacıyla, Türkiye'nin 10 farklı şehrinde kamu sektöründe ve özel sektörde çalışmakta olan inşaat mühendisi ve mimar olmak üzere toplam 280 kişiye uygulanmıştır. Böylece, Türkiye'de BIM kavramının inşaat sektörüne adapte edilmesi konusundaki engeller tespit edilmiş ve çözüm önerileri tartışılmıştır. Sonuç olarak; BIM farkındalığı konusunda inşaat mühendisleri ve mimarlar arasında görüş farklılıklarının bulunduğu gözlenmiştir. Bunun yanısıra, Türkiye'de özellikle inşaat potansiyelinin ve yoğunluğunun fazla olduğu şehirlerde; inşaat mühendisleri ve mimarlar arasında BIM farkındalığının daha belirgin olduğu bulgusuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Two-dimensional drawings have led project managers to new quests due to problems and losses experienced in practice. Accordingly the concept of Building Information Modeling (BIM), which is becoming increasingly common and considers the project three-dimensionally has emerged. It is clear that the BIM applications in European countries is quite widespread and in this context, the promotes are provided because of its advantages. Some countries in Asia, America and Africa have also been found to have increasing trends in the BIM concept. In the countries that could be classified as undeveloped, no studies on BIM were found. In Turkey, studies related BIM have also been performed. In this study, unlike other studies mostly performed as computer-aided applications, the recognition of the BIM concept and the perspective in the Turkish construction sector have been considered. Determining the approaches of the public institutions and organizations as well as the private sector, the adoption of the BIM concept and its integration into the construction sector have been addressed. The initial purpose of this study is to reveal the current situation of construction project implementations in Turkey. Besides, the necessity of establishing a standard for BIM applications in Turkey and a probable BIM requirement in the building license phase are evaluated. In this context, a survey study was implemented on a total of 280 employees of the construction sector. In order to ensure both sectoral and occupational approach, civil engineers and architects working in the public and private construction sectors in 10 metropolitans of Turkey were selected as the sample of the study. Thereby the detection of obstacles and suggestions related BIM to be adapted to the Turkish construction sector are discussed. Consequently, divergences have been observed among civil engineers and architects on BIM awareness. Besides, civil engineers and architects are more clear on BIM awareness especially in the Turkish metropolitans having grand potential and density of construction.