Hematolojik neoplazilerde tanı anında serum demir testlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of serum iron parameters at the time of diagnosis in hematological neoplasia
Yazar: M. SEDA BALABAN
Danışman: PROF. DR. YAHYA BÜYÜKAŞIK
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Demir = Iron ; Hematoloji = Hematology ; Kan hastalıkları = Hematologic diseases ; Neoplazm evreleri = Neoplasm staging ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Testler = Tests

Özet:
Miyelodisplastik sendrom (MDS) dışındaki hematolojik neoplazilerde demir yüklenmesi ve klinik etkileri az çalışılmıştır. Bu çalışmada, hematolojik neoplazilerde tanı anında serum demir testlerinin durumunu ve demir yüklenme paterninin sıklığını belirlemeyi amaçladık. Ayrıca tanı anında demir yüklenme paterni gösteren multiple miyelom (MM) hastalarında bu bulgunun klinik tabloyla ilişkisi ve prognostik önemi değerlendirildi.  Son 13 yıllık süre zarfında Hematoloji ünitesine başvuran akut miyeloid lösemi (AML), akut lenfoblastik lösemi (ALL), kronik myeloid lösemi (KML), kronik lenfositer lösemi (KLL), MM, MDS, Hodgkin lenfoma (HL) ve Hodgkin dışı lenfoma (NHL) hastalarından tanı anındaki serum demir testleri istenmiş olanlar incelendi. Hastalar, demir test sonuçlarına göre saf demir eksikliği, saf inflamasyon paterni, demir eksikliği-inflamasyon paterni ayrılamayanlar, demir yüklenme paterni, özgül olmayan demir test bozukluğu ve bozukluk olmayanlar olarak sınıflandı. Hematolojik neoplazilerde serum demir test bozukluklarının sıklığını kıyaslamak üzere Ki-kare testi, MM hastalarında demir yüklenme paterni ve sağkalım ilişkisini incelemek için ise Kaplan-Meier metodu kullanıldı. Hematolojik neoplazilerde tanı anında serum demir test bozukları oldukça sık idi. 376 hastanın 314 ünde en az bir serum demir test bozukluğu izlenirken, bu bozuklukların % 61,4 ü tasnif edilebilmekteydi. Demir yüklenme paterni MDS (% 53,3), AML (% 53,4), ALL (% 60) ve MM (% 18,9) hastalarında sık olarak izlendi. MM hastalarında detaylı değerlendirmeler yapıldı. Bu hastalarda demir yüklenme paterninin önemli klinik asosiasyonları olduğu görüldü. Demir yüklenme paterni ile lambda hafif zincir tipi MM hastalığı arasında yakın bir ilişki saptandı. Ayrıca, demir yüklenme paterni gösteren MM hastalarında daha ileri evre hastalık olduğu ve hastalık aktivitesi ile demir yüklenmesi arasında paralellik olduğu belirlendi. MM dışındaki hematolojik neoplazilerde de demir yüklenme paterni ile klinik tablo arasındaki ilişkinin yakından incelenmesi gerektiği; tanıda demir yüklenme paterninin önemli bir prognoz işareti olarak ortaya çıkabileceği ve belki de tedaviye yön verebileceği düşünüldü.

Abstract:
The iron overload and its clinical associations in hematological neoplasias other than myelodysplastic syndrome (MDS) were studied poor. In this study, we aimed to determine the serum iron test status and the frequency of iron overload pattern at the time of diagnosis of the hematological neoplasia. Also, the iron overload pattern and its clinical associations and prognostic value were evaluated in the multiple myeloma (MM) patients who showed iron overload pattern at the time of diagnosis. The patients with acute myeloid leukemia (AML), acute lymphoblastic leukemia (ALL), chronic myeloid leukemia (CML), chronic lymphoblastic leukemia (CLL), MM, MDS, Hodgkin lymphoma (HL), or Non-Hodgkin lymphoma (NHL) who applied to the Hematology unit in the last 13 years were screened in order to find cases with available serum iron tests at the  diagnosis. Patients were classified as pure iron deficiency, pure inflammation pattern, iron deficiency-inflammation indiscernable, iron overload pattern, nonspecific iron test abnormality and no abnormality as their iron test patterns. Chi-square test was used to compare the frequencies of serum iron test abnormalities in hematologic neoplasia and Kaplan-Meier method was used for survival analyses. The iron test abnormalities were very frequent in hematological neoplasia at the time of diagnosis. There was at least one serum iron test abnormality in 314 of 376 patients and 61.4 % of these abnormalities could be classified. Iron overload pattern was frequent in MDS (53.3 %), AML (53.4 %), ALL (60 %) and MM (18.9 %) patients. MM patients were evaluated in detail. In these patients, iron overload pattern showed important clinical associations. Close association was seen with iron overload pattern and lambda light chain type MM. Also, more advanced stage disease was seen in the MM patients who showed iron overload pattern, and a positive correlation between disease activity and iron overload pattern was determined. It?s thought that the relationship between iron overload pattern and clinical status in hematologic malignancies other than MM should also be studied. The iron overload pattern at the time of diagnosis may emerge as an important prognostic factor and also may show a guide to treatment decision.