İzole ON-pump koroner arter bypass cerrahisi sonrası atriyal fibrilasyon gelişimi ile preoperatif ölçülen makroveziküler karaciğer yağlanması düzeyi arasındaki ilişkinin araştırılması
Relationship between postoperative atrial fibrillation and preoperative macrovesicular hepatic steatosis in patients undergoing isolated ON-pump coronary artery bypass surgery
Yazar: NAZLI CANSU GÜRSOY
Danışman: DOÇ. DR. UMUT SERHAT SANRI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı / Tıp Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery

Özet:
Amaç: Koroner arter hastalığı (KAH), global sağlık yükünün önemli bir bileşenidir ve çoğu zaman koroner arter bypass greftleme (CABG) operasyonuna ihtiyaç duyulan ciddi kardiyovasküler bir sorundur. Koroner Arter Bypass Cerrahisi sıklıkla tercih edilen bir tedavi seçeneğidir, ancak bu cerrahi girişim sonrasında ortaya çıkabilen atriyal fibrilasyon (AF) gibi komplikasyonlar, hastaların morbiditesini ve mortalitesini artırma potansiyeline sahiptir. Bu noktada, preoperatif dönemde belirlenebilecek potansiyel risk faktörlerini anlamak ve bu faktörlerle cerrahi sonrası AF arasındaki ilişkiyi araştırmak kritik öneme sahiptir. Bu çalışma, İzole On-pump Koroner Arter Bypass Cerrahisi geçiren hastalarda atriyal fibrilasyon gelişimi ile preoperatif dönemde ölçülen makroveziküler karaciğer yağlanması düzeyi arasındaki potansiyel ilişkiyi aydınlatmayı amaçlamaktadır. 
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Kliniği'nde Ocak 2020-Aralık 2021 tarihleri arasında koroner bypass ameliyatı yapılan, belirlenen kriterlere uygun tüm hastalara ait veriler retrospektif olarak incelenerek düzenlendi. Çalışmaya preoperatif olarak toraks tomografisi çekilmiş, 18-80 yaş arası hastalar dahil edildi. Postoperatif atriyal fibrilasyon (POAF) gelişmiş olan 100 hasta ve POAF gelişmemiş 100 hasta olmak üzere toplam 200 hasta incelendi. Hastalar kliniğin rutin koroner arter bypass cerrahisi protokolüne tabi tutuldu. Elde edilen kontrastsız BT görüntülerinde 4 farklı kesitte, 10 mm çapında örneklem alanları (Region of interest; ROI) kullanılarak karaciğer ve dalak için Hounsfield Ünite (HU) değerleri hesaplandı. Aralarındaki fark ile liver attenuation index (LAI) verisine ulaşıldı. 
Bulgular: Çalışmaya 169 erkek, 41 kadın olmak üzere toplam 200 hasta dahil edilmiştir. Hastaların yaşları 55-73, Body Mass Index (BMI) değerleri 24-30, ejeksiyon fraksiyonları 45-60, trigliserid değerleri 109-231 mg/dl, total kolesterol değerleri 122-230 mg/dl aralığında değişmektedir. AF'ye giren gruptaki hastaların %59'u Diyabetes mellitus (DM), %64'ü hipertansiyon (HT) hastası olup, AF'ye girmeyen gruptaki hastaların ise %62'si DM, %59'u HT hastasıdır. Yapılan korelasyon analizine göre ortalama karaciğer atenüasyon değeri (MHA), ortalama dalak atenüasyon değeri (MSA), karaciğer atenüasyon indeksi ve hepatosteatoz ile atriyal fibrilasyon arasında bir korelasyon saptanmamıştır.
Sonuç: Bu çalışma, POAF ve makroveziküler karaciğer yağlanması arasındaki ilişkinin daha geniş popülasyonlarda ve farklı etnik gruplarda daha kapsamlı olarak araştırılması ve bu ilişkinin mekanizmalarının aydınlatılması için ileriye yönelik çalışmaların gerekliliğini vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler: POAF, karaciğer atenüasyon indeksi, koroner baypas cerrahisi, hepatosteatoz

Abstract:
Aim: Coronary artery disease (CAD) represents a significant component of the global health burden, often necessitating serious cardiovascular intervention such as coronary artery bypass grafting (CABG). While CABG is a commonly preferred treatment, complications emerging post-surgery, such as atrial fibrillation (AF), have the potential to increase patient morbidity and mortality. Understanding potential risk factors identifiable in the preoperative period and investigating the relationship between these factors and postoperative AF are crucial. This study aims to shed light on the potential relationship between the development of atrial fibrillation in patients undergoing Isolated On-Pump Coronary Artery Bypass Surgery and the levels of macrovesicular hepatic steatosis measured preoperatively.
Materials and Methods: Data from all eligible patients who underwent coronary bypass surgery at the Department of Cardiovascular Surgery, Health Sciences University Bursa Yüksek İhtisas Training and Research Hospital, between January 2020 and December 2021, were retrospectively reviewed and organized. Patients aged between 18 and 80 who had undergone preoperative thoracic computed tomography were included. A total of 200 patients were studied, with 100 developing postoperative atrial fibrillation (POAF) and 100 not developing POAF. Patients were subjected to the clinic's routine coronary artery bypass surgery protocol. Hounsfield Unit (HU) values for the liver and spleen were calculated using sample areas (Region of Interest; ROI) of 10 mm diameter at four different sections on contrast-free CT images, enabling the determination of the liver attenuation index (LAI) along with differences.
Results: The study included 200 patients, comprising 169 males and 41 females. Patient ages ranged from 55 to 73, Body Mass Index (BMI) values from 24 to 30, ejection fractions from 45 to 60, triglyceride values from 109 to 231mg/dl, and total cholesterol values from 122 to 230mg/dl. Among the group experiencing AF, 59% had Diabetes Mellitus (DM), and 64% had hypertension (HT), while in the non-AF group, 62% had DM, and 59% had HT. According to the correlation analysis, no correlation was found between POAF and mean hepatic attenuation (MHA), mean splenic attenuation (MSA), liver attenuation index, hepatosteatosis.
Conclusion: This study emphasizes the necessity for future investigations in broader populations and different ethnic groups to comprehensively explore the relationship between POAF and macrovesicular hepatic steatosis, elucidating its underlying mechanisms.
Keywords: POAF, liver attenuation index, coronary bypass surgery, hepatosteatosis.