Şizofreni spektrumuna sahip hastalarda sanat terapisi uygulamasının kendilik algısına etkisi
Influence of art therapy practices on sense of self in patient with schizophrenia spectrum disorder
Yazar: GÖKÇE PEKCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BARIŞ ÖNEN ÜNSALVER
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik algısı = Self perception ; Hastalar = Patients ; Kendilik = Self ; Sanat terapisi = Art therapy ; Terapi = Therapy ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Bu çalışmada amaç, şizofreni spektrumu ve kendilik algısı arasındaki ilişkiyi anlamak, anlamlandırmak ve hastaların kendilik algısındaki bozulmaların yapılandırılmış sanat terapisi uygulaması ile geliştirmektir. Araştırma örneklemi, Pendik Toplum Ruh Sağlığı Merkezi'nde tedavi gören 8 kontrol 8 deney grubu olmak üzere toplam 16 şizofreni spektrumuna sahip hastadan oluşmuştur. Deney grubundaki grup, 10 hafta süre ile haftada 1, 1 buçuk saat sanat terapisi uygulaması almıştır. Kontrol grubuna ise değerlendirmeler aynı zamanda yapılmış ve başka hiçbir uygulama almamıştır. Veri toplama aracı olarak, Sosyal demografik bilgi formu, Kişisel gözlemler, Pozitif ve Negatif Sendrom (PANNS) Ölçeği ve Sosyal Karşılaştırma Ölçeği(SKÖ) kullanılmıştır. Bütün katılımcılara çalışma öncesi ve sonrası PANNS ve SKO ölçekleri ön-test ve son-test olarak uygulanmıştır. Ölçümlerin farklılığını incelemek için Mann Whitney U Testi ve Wilcoxon Sıra Toplam Testi uygulanmıştır. Bulgulara göre, sanat terapisi uygulamasının, Sosyal Karşılaştırma Ölçeğinde anlamlı bir etkisi olmadığı tespit edilmiştir. Deney ve kontrol grubunun pozitif-negatif semptomlar ve sosyal karşılaştırma puanlarının son-test ve ön-test farklarını incelemek için yapılan Wilcoxon Sıra Toplam Testi bulgularına göre tüm katılımcıların pozitif belirtiler son-test ve ön-test puan farklılığının anlamlı düzeyde değişim gösterdiği saptanmıştır (Z=-1,864; p<0,05). Buna göre hem deney hem de kontrol grubunun bulunduğu grupta katılımcıların pozitif belirtiler alt boyutunda son-testte aldıkları puanları daha düşüktür. Bu çalışmaya göre, sanat terapisinin şizofreni spektrumunun pozitif semptomlarında pozitif bir etkisi bulunmaktadır.

Abstract:
The main purpose of the study is to understand the relationship between sense of self and schizophrenia spectrum disorder and offers that the impaired self of schizophrenia patients has developed through the art therapy practices.To investigate the hypothesis, 16 schizophrenia spectrum patients (8 for control, 8 for experiment group) was selected from Pendik Community Mental Heath Services. The experiment group received art therapy for 1,5 hours every week for a total ten sessions. Control group, received assesment with the same scales at the same time with the experiment group and did not receive further treatment. To collect data, Socio-demographic Information and Data Form, Positive and Negative Sendrom Scale (PANNS), Social Comparison Scale (SCS) and Personal Observation Scale were used. Before and after study, all participants were applied PANNS and SCS scales as pre-test and post-test. For investigations, Mann Whitney U Test and Wilcoxon Signed Rank Test were used. Findings of the study showed that Social Comparison Scale scores were not significantly reduced for art theraphy group at post treatment. However, all participants' positive symptom scores were statistically different between pre- and post assessments (Z=-1,864; p<0,05). According to this study, participants of both experiment and control group, had lower scores on post-test. Thus, this study, suggests that art therapy has a positive effect on positive symptoms of schizophrenia spectrum disorder.