Evli bireylerde kök aile ilişkileri, evlilik uyumu ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkiler
The relationships between root family relationships, marriage adjustment and psychological well-being in married individuals
Yazar: YASİN YUYUCU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELÇUK ASLAN
Nişantaşı Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Evli çiftler = Married couples ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Kök aile deneyimleri = Functionality of family of origin experiences ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being

Özet:
Bu araştırmada, evli bireylerde kök aile ilişkileri, evlilik uyumu ve psikolojik iyi oluş arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda ele alınan sosyoekonomik değişkenler (cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, aile gelir düzeyi, aile ilişkileri) ile bağımlı değişkenler (kök aile ilişkileri, evlilik uyumu, psikolojik iyi oluş) arasındaki ilişkiler incelenmiş; sosyodemografik değişkenler temelinde oluşturulan gruplar arasında bağımlı değişken düzeyleri bakımından anlamlı bir fark olup olmadığı araştırılmıştır. Ayrıca bağımlı değişkenlerin birbiri üzerinde yordayıcı etkisi olup olmadığına bakılmıştır. 

Araştırmada, ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini uygun örnekleme yöntemi ile belirlenen tesadüfi olarak seçilen Türkiye'de yaşayan evli ve çocuk sahibi olan 644 birey oluşturmaktadır. Araştrmada veri toplama aracı olarak  Kök Aile ile İlişkiler Envanteri; Evlilik Uyum Ölçeği; Evli Kadınlar ve Evli Erkekler İçin Psikolojik İyi Oluş Ölçeği ile araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Elde edilen bulgular IBM SPSS 26  programında analiz edilerek işlenmiştir.

Yapılan araştırma da kök aile ilişkileri, evlilik uyumu, psikolojik iyi oluş ve alt boyutları arasındaki ilişkileri ölçmek maksadıyla gerçekleştirilen korelasyon analizinde, ölçeklerin ve alt boyutların tümü arasında pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Kök aile ilişkileri ölçeği ile evlilikte uyum ve psikolojik iyi oluş arasında orta düzeyde pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunurken; evlilikte uyum ile psikolojik iyi oluş arasında  yüksek düzeyde pozitif yönlü anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.

Gruplar arası karşılaştırma için yapılan T testi sonucuna göre kök aile ilişkilerinin, katılımcıların cinsiyetine göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark göstermediği bulunurken, evlilik uyumu ve psikolojik iyi oluşun cinsiyetlere göre anlamlı farklılık gösterdiği bulgusu elde edilmiştir. Erkeklerin, kadınlara oranla daha yüksek evlilik uyumu gösterdiği; daha yüksek oranda psikolojik iyi oluşa sahip oldukları görülmüştür.

Kök aile ilişkileri ve alt boyutlarının evlilik uyumu ve psikolojij iyi oluş üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğu, evlilik uyumu ve alt boyutlarının psikolojik iyi oluş üzerinde, psikolojik iyi oluş ve alt boyutlarının evlilik uyumu üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this study, the relationships between root family relationships, marital adjustment and psychological well-being in married individuals were examined. For this purpose, the relationships between socioeconomic variables (gender, age, education level, family income level, family relationships) and dependent variables (root family relationships, marital adjustment, psychological well-being) were examined; It was investigated whether there was a significant difference between the groups formed on the basis of sociodemographic variables in terms of dependent variable levels. In addition, it was examined whether the dependent variables had a predictive effect on each other.
Relational screening method was used in the research. The sample of the study consists of 644 individuals, who are married and have children, living in Turkey and randomly selected, determined by convenient sampling method. Root Family Relationship Inventory as a data collection tool in the research; Marriage Adjustment Scale; The Psychological Well-Being Scale for Married Women and Married Men and the personal information form prepared by the researcher were used. The findings were analyzed and processed in IBM SPSS 26 program.
In the correlation analysis carried out to measure the relationships between root family relationships, marital adjustment, psychological well-being and its sub-dimensions, a positive and statistically significant relationship was found between all of the scales and sub-dimensions. While there is a moderately positive and significant relationship between the root family relationships scale and marital adjustment and psychological well-being; A highly positive and significant relationship was found between marital adjustment and psychological well-being.
According to the results of the T-test performed for the comparison between the groups, it was found that the root family relationships did not show a statistically significant difference according to the gender of the participants, while the marital adjustment and psychological well-being differed significantly according to the genders. Men showed higher marital adjustment than women; It was observed that they had a higher rate of psychological well-being.
It has been observed that root family relationships and its sub-dimensions have a significant effect on marital adjustment and psychological well-being, marital adjustment and its sub-dimensions have a significant effect on psychological well-being, and psychological well-being and its sub-dimensions have a significant effect on marital adjustment.