Çiftlerin toplumsal cinsiyet algılarının ve doğum öncesi ebeveynlik beklentilerinin,doğum öncesi ve sonrası bebek bağlanma düzeyleri ile ilişkinin incelenmesi:Boylamsal bir çalışma
Examining the relationship between couples' gender perceptions and pre-birth parental expectations with pre- and post-birth infant attachment levels: A longitudinal study
Yazar: MEDİNE ARTAN
Danışman: DOÇ. DR. SERAP TOPATAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Ana-baba beklentileri = Parents expectations ; Ana-babaya bağlanma = Parental bonding ; Cinsel ve toplumsal cinsiyet azınlıkları = Sexual and gender minorities ; Güvenli bağlanma = Attachment security ; Güvensiz bağlanma = Insecure attachment ; Maternal bağlanma = Maternal attachment ; Paternal bağlanma = Paternal attachment

Özet:
Ebeveyn olmak kadın ve erkek için hayatın dönüm noktalarından birini oluşturmaktadır. Yaşamlarına yeni bir kimlik eklenen anne ve babalar bu kimliklerine uyum sağlarken çeşitli beklentiler içerisinde bulunurlar. Ebeveynlik beklentisi olarak nitelendirilen bu beklentiler başlıca bebeğin özellikleri ve kişinin ebeveynlik konusunda kendisi ve eşine dair beklentilerini içermektedir. Toplumsal cinsiyet bireylere belirli bir anne baba portresi çizerek beklentilerini şekillendirmektedir. Bireylerin ebeveynliklerini kendi anne, babalarının şekillendirmesinde de bağlanma ile beraber etkili olmaktadır. Bağlanma, yenidoğanın ebeveyni ile kurduğu bir bağdır ve yenidoğanın dış dünyayla uyumunu sağlar. Bu üç kavramın birbirleri ile iç içe bir ilişkisi olduğu yapılan araştırmalarda görülmektedir. Bu araştırma da çiftlerin toplumsal cinsiyet algılarının ve ebeveynlik beklentilerinin doğum öncesi ve sonrası bağlanma düzeyleri ile ilişkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Boylamsal tanımlayıcı olarak tasarlanan bu araştırmada ilk kez anne baba olacak olan 200 çift ile biri doğum öncesi diğeri doğum sonrası 3. ayda olmak üzere iki aşamalı görüşme sağlanmıştır. İlk görüşme sırasında çiftlere eş zamanlı olarak Kişisel Bilgi Formu, Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeği (TCAÖ), Doğum Öncesi Annelik/Babalık Beklentiler Ölçeği ve Doğum Öncesi Anne/Baba Bağlanma Ölçeği (DÖABÖ/DÖBBÖ) uygulanırken; ikinci görüşmede Maternal Bağlanma Ölçeği,Baba Bağlanma Ölçeği (MBÖ/BBÖ) ve Toplumsal Cinsiyet Algısı Ölçeği uygulanmıştır. 
Elde edilen veriler SPSS paket programda Bağımsız Örneklem T Test, Mann Whitney U Testi, Lineer Regresyon Analizi ve Aracılık Analizi yöntemleri ile analiz edilmiştir. Annelerde Annelik Beklentileri Ölçeği puan ortalaması 134.64±19.04, TCAÖ puan ortalaması ilk görüşmede 79.52±20.52, ikinci görüşmede 81±25.02'dir. DÖABÖ puan ortalaması 77.9±18.8, MBÖ puan ortalaması ise 80.6±22.03 olarak hesaplanmıştır. Babalarda Beklenti Ölçeği puan ortalaması 60±18.12, TCAÖ puan ortalaması ilk görüşmede 68±23.42, ikinci görüşmede 69.75±22.6 olarak saptanmıştır. DÖBBÖ puan ortalaması ilk görüşmede 61.44±13.44, BBÖ ise 77.52±14.7 olarak belirlenmiştir. Araştırmanın sonucunda toplumsal cinsiyet algısının anne ve babalarda bağlanma puanlarını etkilediği ayrıca babalarda doğum öncesi beklenti ve doğum öncesi bağlanma durumları arasındaki ilişkide aracı rolü bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.Toplumsal cinsiyet algısı yönünde eğitimlerin verilmesi ve toplumsal cinsiyet ve bağlanma üzerine kanıt düzeyi daha yüksek araştırılmaların yapılması önerilmektedir.  

Anahtar Sözcükler: Ebelik, Yenidoğan, Bağlanma, Toplumsal cinsiyet

Abstract:
Becoming a parent is one of the turning points in life for women and men. Mothers and fathers, who have a new identity added to their lives, have various expectations while adapting to this identity. These expectations, which are described as parenting expectations, mainly include the characteristics of the baby and the person's expectations about themselves and their spouse regarding parenting. Social gender shapes individuals' expectations by drawing a certain portrait of parents. It also affects individuals' parenting by their own mothers and fathers, together with attachment. Attachment is a bond that a newborn establishes with its parent and ensures the newborn's adaptation to the outside world. It is seen in the studies that these three concepts have an intertwined relationship with each other. This study was conducted to examine the relationship between the couples' social gender perceptions and parenting expectations and their pre- and post-natal attachment levels. In this longitudinal descriptive study, two-stage interviews were conducted with 200 couples who were going to be parents for the first time, one before birth and the other in the 3rd month after birth. During the first interview, the Personal Information Form, Gender Perception Scale (GPS), Prenatal Motherhood/Fatherhood Expectations Scale and Prenatal Mother/Father Attachment Scale (DPAS/DPAS) were applied to the couples simultaneously; in the second interview, the Maternal Attachment Scale, Father Attachment Scale (PAS/PPS) and Gender Perception Scale were applied. The obtained data were analyzed using the Independent Samples T Test, Mann Whitney U Test, Linear Regression Analysis and Mediation Analysis methods in the SPSS package program. The mean score of the Motherhood Expectations Scale in mothers was 134.64±19.04, the mean score of the PAS was 79.52±20.52 in the first interview and 81±25.02 in the second interview. The mean score of DASAS was calculated as 77.9±18.8, and the mean score of MAS was calculated as 80.6±22.03. The mean score of Expectation Scale was determined as 60±18.12 in Fathers, the mean score of TCAAS was determined as 68±23.42 in the first interview, and 69.75±22.6 in the second interview. The mean score of DASAS was determined as 61.44±13.44 in the first interview, and 77.52±14.7 in BSI. As a result of the study, it was concluded that gender perception affected the attachment scores of mothers and fathers and also had a mediating role in the relationship between prenatal expectations and prenatal attachment status in fathers. It is recommended that trainings be provided in terms of gender perception and that more evidence-based studies be conducted on gender and attachment. 
Keywords:  Midwifery, Newborn, Attachment, Gender