AMATEM'e başvuran madde bağımlılarının ekosistem yaklaşımı çerçevesinde incelenmesi: Ankara örneği
An examination of substance addicts applying to AMATEM within the framework of ecosystem perspective: The case of Ankara
Yazar: MEHMET YAŞAR SÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. AYŞE SEZEN SERPEN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: AMATEM = AMATEM ; Ankara = Ankara ; Ekosistem = Ecosystem ; Eroin bağımlılığı = Heroin dependence ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Sosyal hizmetler = Social services ; Uyuşturucu alışkanlığı = Narcotic dependence

Özet:
Madde bağımlılığı tek bir nedenselliğe indirgenemeyecek kadar kapsamlı biyopsikososyal bir sorundur. Madde bağımlılığının insan yaşamına etkileri kullanılan maddenin türü ile de yakından ilişkilidir. Tarihsel bir perspektiften inceleme yapıldığında eroinin, bağımlılık literatüründe önemli bir yer kapladığı görülmektedir. Bu durum geçmişten bugüne artarak gelen eroin bağımlılığı vakaları ile daha da anlaşılır hale gelmektedir. Madde bağımlılığına yönelik tedaviler, psikiyatrik yaklaşımların etkisiyle inşa edilmiştir. İnsan sağlığına ilişkin ortaya çıkan farklı görüşler, tedaviye dair yeni yaklaşımların gelişmesine zemin hazırlamıştır. Madde bağımlılığının ortaya çıkmasında ve tedavisinde etkili olan sosyal faktörler, sosyal hizmetin alanda aktif rol alması için önemli alt yapılar oluşturmuştur. Madde kullanımının oluşması, bağımlılığın gelişmesi ve tedavi aşamalarının hepsi birey, bireyin ailesi ve çevresi açısından değerlendirilmesi gereken bir denge problemi oluşmaktadır. Bu denge kullanılan madde özelinde bir değişimi de beraberinde getirmektedir. Bu durum, sosyal hizmet perspektifinden yapılan değerlendirmelerin, yaşanılan denge problemine uygun bir biçimde tasarlanmasını ve eroin maddesi özelinde yaşanan sorunların anlaşılmasını gerekli kılmaktadır. Bireyin çevresi ile olan etkileşimini ele alarak anlam noktalarını belirgin hale getirmeyi amaçlayan Ekosistem Yaklaşımı, sosyal hizmet müdahalelerinin temelini oluşturan önemli bir çerçeve sunmaktadır. Bu çalışmada, AMATEM'e başvuran eroin bağımlılığı vakaları Ekosistem Yaklaşımı çerçevesinde incelenmiştir. Bu çerçevede Ekosistem Yaklaşımı'yla hazırlanan sosyal inceleme raporları analiz edilmiş, bağımlı bireylerin yaşadığı sorunlar birey, aile ve sosyal çevre eksenlerinde değerlendirilmiş ve bağımlılığın girift biyopsikososyal yapısı ortaya çıkarılmıştır.

Abstract:
Substance addiction is a biopsychosocial problem that cannot be reduced to a single causation. The effects of substance addiction on human life are closely related to the type of substances that are used. When analyzed from a historical perspective, it is seen that heroin has an important place in the addiction literature. This situation is becoming more understandable with the increasing cases of heroin addiction from the past to the present. Substance addiction treatments have been built with the influence of psychiatric approaches. Different views on human health have paved the way for the development of new approaches to treatment. Social factors that are effective in the emergence and treatment of substance addiction have created important infrastructures for social work to take an active role in the field. The occurrence of substance use, the development of addiction and all stages of treatment create a balance problem that must be evaluated in terms of the individual, the individual's family and environment. This balance brings about a change in the specific substance that is used. This situation necessitates that the evaluations made from the social service perspective should be designed in accordance with the balance problem experienced and it is also necessary to understand the problems experienced specific to the heroin substance. The Ecosystem Perspective, which aims to clarify the meaning points by addressing the interaction of the individual with his environment, provides an important framework that forms the basis of social work interventions. In this study, heroin addiction cases applying to AMATEM were examined within the framework of the Ecosystem Perspective. In this framework, social investigation reports prepared with the Ecosystem Perspective were analyzed, the problems experienced by addicted individuals were evaluated in the individual, family and social environment axes, and the complex biopsychosocial structure of addiction was revealed.