Ankara: Vilayetin resmi gazetesi
Ankara: The formal gazette of province
Yazar: MURAT TUĞLUCA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YUNUS KOÇ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Ankara Vilayet gazetesi = Ankara Vilayet newspaper ; Basın tarihi = Press history ; Gazetecilik = Journalism ; Gazeteler = Newspapers ; Gazeteler = Newspapers ; Osmanlı Devleti = Ottoman State

Özet:
Vilayet gazeteleri devletin duyurularını halka iletme aracı olarak ortaya çıkartılmıştır. Böylelikle toplumla devlet arasında iletişimin bu yolla sağlanması hedeflenmiştir. Ancak vilayet gazeteleri, sadece devletin değil yeri geldiğinde toplumun da sözcülüğünü yapmıştır. 19. yy. in ikinci yansında İmparatorluğun birbirinden farklı coğrafyalarında ortaya çıkan vilayet gazeteleri, bölgesel farklılıklardan dolayı farklı anlayış ve bakış açılarıyla çıkartılmıştır. Bunun neticesinde farklı farklı kalitede vilayet gazeteleri basılmıştır. Kimisi sadece ilan ve duyuru aracı olurken kimisi de devrin şartlarında iyi bir gazete olabilmek için çaba sarf etmiştir. İşte bu çaba sarf eden gazetelerden birisi de Ankarç. Vilayet Gazetesi'dir.. Ankara Vilayet Gazetesi, 1872 yılında yayın hayatına başlamıştır. İlk sayılar mevcut olmadığı için bu dönemlere ait değerlendirmeler yapılamamıştır. 1301 (1885) yılında Vali Sun Paşa ile birlikte Gazetede yeni bir anlayış ortaya çıkmıştır. Bu tarihten itibaren Gazetenin resmi niteliğinde bir kırılma meydana gelmiş ve Gazeteye resmi olmayan bir bölüm açılmıştır. Bu kırılma ilerleyen yıllarda daha da artmıştır. Hatta kimi zaman resmi olmayan kısım daha fazla ağırlık kazanmıştır. Gazetede dünyada gerçekleşen olayları topluma bildirmek ve tanıtmak, halkı bilgilendirmek, kendi ülkesini coğrafyasını tanıtmak, vilayette ve komşu vilayetlerde gerçekleşen olayları bildirmek, sadece memurlara değil, halka ve köylülere de hitap etmek gibi amaçlar, daha sonraları devletin duyurularını bildirilmesi amacının önüne geçmiş, daha önemsenir ve işlenir hale gelmiştir. İdari, adli, mali. mülki yönetim, idare meclisleri, belediyeler, nizamiye, seriye ve diğer mahkemeler, mali denetim, gelir-gider kalemleri, tarım, hayvancılık, bankacılık, madencilik, endüstri, bayındırlık, eğitim, sağlık ve bunlarla ilgili imar faaliyetleri, vilayette gerçekleşen her türlü olay, dünya ve Osmanlı siyasetini etkileyen siyasi olaylar ve bütün bu konulardan çıkartılabilecek birçok alt başlık, Gazetede işlenen konuları oluşturur. Osmanlı toplumsal düzeninin ana unsurlarından olan Sultana bağlılık. Gazetede sürekli vurgulanmıştır. Bunda toplumsal düzeni korumak hedeflenmiştir. Yapılan vurgular. Gazetenin Osmanlı toplumsal düzenini korumaya yönelik bir işlevi yerine getirmeye çalıştığının göstergesidir. Bunların yanında halkı çağdaşlaştırma, eğitme, hakim ideolojiyi kanıksatma ve sapmaları önleme işlevleri de vardı. Ayrıca bir gazete olarak Ankara Vilayetu Gazetesinin haberdar etme, iletişim, oto kontrol, halkın sözcülüğü, sorunları dile getirme ve onlara çözüm önerileri sunma gibi işlevleri de yerine getirdiği söylenebilir. Mevcut ilk sayılarda ana başlıklar bazen kullanılırken ara başlıklar hiç kullanılmamıştır. Sütun sayısı üçtü. Daha sonraları Gazete idaresinde başlayan terakki çabalan ile birlikte, ana başlıklar sürekli kullanılmış, ara başlıklar da kullanılmaya başlamıştır. Üç sütun, önceleri dörde, sonra beşe çıkmıştır. İlk zamanlar içeriği oldukça sığ olan Gazete, daha sonraları, devrin normal gazeteleri ile karşılaştırıldığında zengin denebilecek bir içeriğe kavuşmuştur. Sonuç olarak; mevcut ilk sayılardan, mevcut sonj. sayılara doğru, nicelik ve nitelik bağlamında karşılaştırmalı bir değerlendirmeye tâbi tutulursa; Gazetede sürekli bir gelişme ve iyileşme olduğu, tespit edilebilir.

Abstract:
Province gazettes were founded to convey to the anouncement of the government to people. In this way the connection between the government and people was aimed to provide like this. On the other hand, province gazettes were not only the spokesmanship of the government but also the spokesmanship of the people. Province gazettes which were founded in the different regions of the empirement in the second half of the nineteenth century were founded with different understandings and different point of view because of the regional differences. In yhe result of this province gazettes were printed in different gualities. Some only became system for announcement, some struggled to become a good gazette in those conditions. "Ankara Vilayet Gazetesi" is one of the gazettes that struggled. Ankara Vilayet Gazetesi started its publication in 1872. Because, the early series were absent this period can not be evaluated. In 1301 (1885) Vali Sırrı Paşa provided a new understanding in the Gazette. After this date the formal characteristic of the official gazette spoiled and an informal part was added. This spoil increased in the following years. Sometimes the informal part was considered to be more importand. Afterwards the aims like informing about the world, advertising its country, informing about the events in border provinces, addressing not only the civil servant but also the people and the villagers, got more importance than the aim of the government's announcement. Some subjects traated in the Gazette: Administrative, judicial, financial management, civilian administration management assemblies, municipality, nizamiye, seriye and other courts, financial inspection, income-expense, agriculture, stock raising, banking, mining expert, industry, public Works, education, health, events in the province, political events in Otoman and in the world. The main elements of the social order of Ottoman was always emphasized in the Gazette. It was aimed to protect the social order. These efforts show that the Gazette had a function to protect the social order of Ottoman. Besides, it had also same functions to make the people become contemporary, to educate, to make the people become inured to the ideology and preserve the swerving. We can say that as a newspaper, Ankara Vilayet Gazetesi had some functions as, informing, communication, auto-control, the spokesmanship of the people, tell the problems and present the solution to these problems.IV The main titles were sometimes used, but secondary titles were never used in the early existing series. The number of column was three. Afterwards the main titles were always used, and the secondary titles were started to be used. Three columns were increased to four then to five. In the early series the content of the Gazette was very simple, afterwards it owned a rich content when compared with other gazettes. As a result, if a comparative evaluation is made from the early existing series to the last series in quality and quantity; it can be determined that in the Gazette there is a continous development and improvement.