Et ve Süt Kurumunun anlaşmalı et satışının tüketiciler açısından değerlendirilmesi: Gaziantep ili örneği
Evaluation of the measured meat sales of Meat and Milk Institution for the consumers: Example of Gaziantep city
Yazar: DİDEM DOĞAR
Danışman: PROF. DR. ADNAN ÇİÇEK
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Türkiye'de son yıllarda kırmızı et üretim yetersizliğine bağlı olarak dönemsel fiyat dalgalanmaları söz konusudur. Kırmızı et fiyatlarındaki dalgalanmaları önlemek veya etkisini azaltmak için uygulanan politikalardan birisi de, Et ve Süt Kurumu aracılığı ile sözleşme yapılan zincir marketlerde et satılmasıdır. Bu çalışmada Et ve Süt Kurumunun sözleşme yaptığı zincir marketlerde kırmızı et satışının tüketiciler açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma alanı olarak Gaziantep İli Kent Merkezi seçilmiştir. Çalışmada olasılık örnekleme yöntemi kullanılarak tüketicilerle yüz yüze 388 anket yapılmıştır. Kişi başına yıllık ortalama kırmızı et tüketiminin 19.33 kg olduğu belirlenmiştir. Tüketicilerin ESK'nun sözleşme yaptığı zincir marketlerden, araştırmanın yapıldığı 15 aylık dönemde ortalama 2.89 kez alışveriş yaptığı saptanmıştır. Tüketicilerin %62.1'inin daha sonra söz konusu marketlerden et satın almaktan vazgeçtiği belirlenmiştir. Et satın almaya devam eden tüketicilerin, devam etmelerindeki en büyük nedenin (%76,87) etlerin ucuz olmasıdır. Yapılan khi-kare analizlerinde tüketicilerin gelir ve eğitim düzeyi ile söz konusu marketlerden kırmızı et satın almaya devam etme durumu arasında %1 düzeyde anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir. Gelir ve eğitim düzeyi arttıkça söz konusu marketlerden et satın alan tüketicilerin oranı azalmaktadır. Genel olarak Et ve Süt Kurumu'nun anlaşmalı marketler aracılığıyla sözleşmeli kırmızı et satışına yönelik uygulanan bu politikanın fiyat istikrarını sağlayıcı nitelikte olmadığı söylenebilir. Bu uygulama daha çok gelir düzeyi düşük kesime kırmızı et satışına yönelik olup talep arttırıcı bir etkide bulunmamaktadır. Bu bağlamda lezzet ve kalite unsurlarını dikkate alan ve her gelir grubuna ulaşmayı hedefleyen politikaların fiyat istikrarına ve tüketim artışına etkide bulunulacağı düşülmektedir. Diğer yandan kırmızı ete yönelik üretim planlamaları ile arz açığının kapatılabileceği ve bu yolla zamanla piyasa fiyatlarındaki dalgalanmaların azaltılabileceği söylenebilir. Türkiye'de kırmızı et ile ilgili üretim ve fiyat dalgalanmalarına ilişkin sorunların çözümüne yönelik olarak daha etkin ve kapsayıcı politikaların yürütülmesi gerekmektedir.

Abstract:
There have been periodic price fluctuations in Turkey due to the lack of red meat production in recent years. One of the policies implemented to prevent the fluctuations in red meat prices or to reduce its impact is selling meat in chain markets contracted through the Meat and Milk Board. This study aims to evaluate the sales of red meat in terms of consumers in the chain markets with which the Meat and Milk Institution has contracted. This study aims to evaluate the sales of red meat in terms of consumers in the chain markets with which the Meat and Milk Board has contracted. Gaziantep Province City Center has been selected as a research area. In the study, 388 face-to-face questionnaires were conducted with consumers using probability sampling method. It has been determined that the average annual consumption of red meat per capita is 19.33 kg. The study includes the findings that consumers made an average of 2.89 shopping from the chain markets with which the Meat and Milk Board contracted, in the 15-month period in which the research was conducted. It has been determined that 62.1% of the consumers later gave up buying meat from these markets. The biggest reason (76.87%) of consumers continuing to buy meat is the cheapness of meat. According to chi-square analysis, it has been determined that there is a 1% significant relationship between the income and education level of consumers and the status of continuing to buy red meat from these markets. As income and education level increase, the rate of consumers buying meat from these markets decreases. In general, it can be said that this policy of the Meat and Milk Board, which is applied for the sale of red meat through contracted markets, does not provide price stability. This practice is mostly aimed at selling red meat to low-income segments and does not have a demand-enhancing effect. In this context, it is predicted that policies that take into account the elements of taste and quality and aim to reach every income group will have an impact on price stability and consumption increase. On the other hand, it can be said that the supply gap can be closed with production plans for red meat and the fluctuations in market prices can be reduced over time. More effective and inclusive policies should be carried out for the solutions of the problems related to red meat production and price fluctuations in Turkey.