Osmanlı Devleti'nde salgın hastalıklarla mücadele ve karantina teşkilatının yaygınlaşması: İzmir Klazomen Tahaffuzhanesi örneği
Coping with epidemics and the proliferation of qurantine institutions: The case of İzmir Klazomena Quarantine Station
Yazar: BURCU YILAN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZKAN KESKİN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Bulaşıcı hastalıklar = Communicable diseases ; Karantina = Quarantine ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; İzmir = Izmir ; İzmir-Urla = İzmir-Urla

Özet:
Osmanlı Devleti, 1831 yılından itibaren başta İstanbul olmak üzere salgın hastalıklara karşı karantina uygulamasına başlamış ve kısa sürede yeni sağlık tedbirlerinin yaygınlaşmasına gayret etmiştir.
Önemli bir liman şehri olan İzmir'in zamanla artan ticaret hacmiyle birlikte nüfusta yoğunluğun yaşanması karantina uygulamasını zorunlu hale getirmiştir. Bu nedenle 1840'da İzmir'de bir karantinahane teşkilatının kurulmasına karar verilmiştir. Kuruluşundan başlayarak 1864-1866 yıllarına kadar inişli çıkışlı bir seyir izleyen İzmir'deki karantina uygulamaları 1866 yılında Enveri Bey'in İzmir Karantina Müdürü olmasıyla idari anlamda daha dengeli ve düzenli bir yapıya bürünmüştür. 1865 yılında harap halde olan karantina binası kapasitesinin yetersizliği yüzünden Urla-Klazomen'e taşınmıştır.
1866-1869 yılları arasında yapımına balanan Klazomen Tahaffuzhanesi'nde salgınlara karı önemli salık tedbirleri uygulanmıtır. Bu dorultuda tahaffuzhanede yabancı hekimler görevlendirilmi ve gerekli donanımlar tedarik edilerek etkili bir uygulama için tüm yollar denenmeye çalıılmıtır. 1893 yılında tahaffuzhaneye etüv makinesinin gelmesiyle gemi ve yolcu taıyan vapurların ilk urak noktası zmir olmutur. Salgın hastalıklar, kara ve deniz yolu ile hacca gidip dönenler ve asker nakliyatı nedeniyle daha kolay yayılma olanaı bulmu ve bu dönemde Klazomen Tahaffuzhanesi'nin yükü artmıtır.

Abstract:
The Ottoman State started the practice of quarantine chiefly in İstanbul in 1831 and shortly afterwards endeavoured to spread such novel helath measures. Quarantine measures became essential in İzmir, a significant port city, because of population increase depending on commercial growth. Thus a quarantine station was established in 1840. Administratively, quarantine measures gained a more stable and well-ordered exercise in 1866 when Enveri Bey was appointed as the director of İzmir Quarantine Institution. Before that year, however, the quarantine measures were loosely practised. Owing to its low capacity and poor conditions, the quarantine station was moved to Klazomena in 1865.
In between 1866 and 1869 the new quarantine station in Klazomena took a set of significant measures to prevent epidemics. In this period, the station aimed to use all the efficient methods and employed foreign doctors equipped with all necessary medical supplies. The station turned to be a frequent point fort he passenger and Cargo ships with the advent of a disinfector in 1893. The station became busier because the people who went on pilgrimage on the sea and land route and the transfers of military personnel caused a transmission of contagious disease more frequently than before in this period.