Diyabetik ve non-diyabetik term gebelerde mide içeriğinin ultrason ile değerlendirilmesi: Gözlemsel çalışma
Evaluation of gastric contents via ultrasonography in diabetic and non-diabetic term pregnant women: An observational study
Yazar: KAIRATBEK MIIZAMOV
Danışman: DOÇ. DR. SEVGİ KESİCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Giriş ve Amaç: Mide içeriğinin perioperatif aspirasyonu nadir görülür ancak anestezinin ciddi bir komplikasyonu olup yüksek morbidite ve mortaliteye sahiptir. Gebelerde genel anestezi uygulanması gereken durumlarda pulmoner aspirasyon riskini ve şiddetini azaltmak için en yaygın olarak kullanılan önlem, anestezi öncesi hastanın açlık kılavuzlarına uygun şekilde aç bırakılmasıdır. Gebelerde ve diyabetik hastalarda preoperatif açlık süreleri ile ilgili net bir konsensus bulunmamaktadır. Bu çalışmanın birincil amacı sezaryen ameliyatına alınacak aç kalmış diyabetik ve non-diyabetik term gebelerde gastrik ultrasonografi eşliğinde gastrik antral kesit alanı ve 2 matematiksel model ile hesaplanan tahmini gastrik volümlerin karşılaştırılmasıdır. İkincil amacı ise, bu gebelerde demografik ve klinik değişkenler ile gastrik antral antral kesit alanı değerleri arasındaki ilişkinin belirlenmesidir.
 Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu onayı ile, Aralık 2022-Temmuz 2023 tarihleri arasında, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sarıyer yerleşkesi doğumhanesinde yapıldı. Bu prospektif gözlemsel vaka kontrol çalışması karşılaştırmalı olarak dizayn edildi. Çalışmaya elektif sezaryen doğum planlanan ve preoperatif açlık kılavuzlarına uygun şekilde aç kalan gebeler dahil edildi. 
Hastaların supine ve sağ lateral pozisyonlarda mide içeriklerinin sınıflandırmaları (Grade 0-2), antral CSA değerleri, Perlas denklemi ve Roukhomovsky denklemi ile hesaplanan gastrik volümler kaydedildi. Ayrıca tüm hastaların yaş, ağırlık, boy, VKİ, ASA, gestasyonel yaş, gravite, parite, sıvılar için açlık süreleri, katılar için açlık süresi süreleri ve açlık glukoz değerleri de kaydedildi. Hastalar gastrik ultrasonografik değerlendirmeleri tamamlandıktan sonra sezaryen operasyonuna alındı. Diyabetik  (Grup D, n=29) ve non-diyabetik (Grup C, n=30) olmak üzere iki grup oluşturuldu.
Bulgular: Hastaların demografik verilerinin karşılaştırılmasında; ortalama yaşın Grup D'de Grup C'ye göre istatiksel olarak daha yüksek olduğu görüldü (p=0.032). Hastaların klinik verileri karşılaştırıldığında; iki grup arasında ASA skorları açısından istatiksel olarak anlamlı fark tespit edildi (p=0.004). Grup C ortalama gestasyonel yaşı Grup D'ye göre istatiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek tespit edildi (p=0.005). Parite yüzdeleri arasında ise istatiksel olarak anlamlı fark tespit edildi (p=0.012). Grup D ortalama glukoz düzeyi Grup C'ye göre istatiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek tespit edildi (p=0.023).
            Hastaların sonografik olarak ölçümleri ve matematiksel değerlendirme sonuçlarına göre; ortalama supine ve sağ lateral antral kesit alanlarının (CSA) değerlerinin Grup D'de Grup C'ye göre istatiksel olarak anlamlı düzeyde yüksekti (sırasıyla; p=0.002, p=0.033). Roukhomovsky denklemine göre Grup D ortalama rezidüel gastrik volüm değerleri Grup C'ye göre istatiksel olarak anlamlı düzeyde yüksekti (p=0.017). Çoklu lineer regresyon analiz sonuçlarına göre CSA üzerinde sadece vücut kitle indeksinin (VKİ) etkisi olduğu görüldü (p<0.001). VKİ, 1 birim arttıkça CSA'nın 0.285 birim arttığı tespit edildi.
Sonuç: Çalışmamızdan elde edilen sonuçlar doğrultusunda gestasyonel diyabetin rezidüel gastrik volüm artışı için risk faktörü olmadığı, yapılan çoklu regresyon analizleri sonucunda istatiksel anlamlı tek risk faktörünün VKİ olduğu tespit edildi. Çalışma sonuçlarımız ve literatürdeki çalışmalar dikkate alındığında gebelik, obezite ve diyabet varlığında preoperatif açlık sürelerinin belirlenebilmesi için geniş kapsamlı, prospektif çalışmalara gereksinim olduğu kanaatindeyiz.

Abstract:
Introduction and Purpose: Perioperative aspiration of gastric contents is rare but a serious complication of anesthesia with high morbidity and mortality. The most commonly used measure to reduce the risk and severity of pulmonary aspiration in cases where general anesthesia needs to be applied to pregnant women is to keep the patient fasting according to pre-anesthesia fasting guidelines. There is no clear consensus on preoperative fasting times in pregnant and diabetic patients. The primary objective of this study is to compare the estimated gastric volumes calculated by gastric antral cross-sectional area and 2 mathematical models under gastric ultrasonography in fasting diabetic and non-diabetic term pregnant women scheduled for cesarean surgery. The secondary objective is to determine the relationship between demographic and clinical variables and gastric antral cross-sectional area values in these pregnant women.
Materials and Methods: This study was conducted at the Health Sciences University Sisli Hamidiye Etfal Training and Research Hospital Sarıyer campus delivery room, between December 2022 and July 2023, with the approval of the Clinical Research Ethics Committee. This prospective observational case-control study was designed comparatively. Pregnant women who were planning elective cesarean birth and kept fasting in accordance with preoperative fasting guidelines were included in the study.
The classifications of gastric contents in patients' supine and right lateral positions (Grade 0-2), antral CSA values, and gastric volumes calculated with the Perlas equation and the Roukhomovsky equation were recorded. In addition, age, weight, height, BMI, ASA, gestational age, gravity, parity, fasting times for liquids and solids, and fasting glucose values of all patients were recorded. Patients were taken to cesarean surgery after gastric ultrasonographic evaluations were completed. Two groups were formed as diabetic (Group D, n=29) and non-diabetic (Group C, n=30).

Results: When the demographic data of the patients were compared; the average age was statistically significantly higher in Group D than in Group C (p=0.032). When the clinical data of the patients were compared; a statistically significant difference was detected in terms of ASA scores between the two groups (p=0.004). The average gestational age of Group C was statistically significantly higher than Group D (p=0.005). A statistically significant difference was detected between parity percentages (p=0.012). The average glucose level of Group D was statistically significantly higher than Group C (p=0.023).
According to the ultrasound measurements of the patients and the results of mathematical evaluation; the values of the average supine and right lateral antral cross-sectional areas (CSA) were statistically significantly higher in Group D than in Group C (respectively; p=0.002, p=0.033). According to the Roukhomovsky equation, the average residual gastric volume values of Group D were statistically significantly higher than Group C (p=0.017). According to the multiple linear regression analysis results, only body mass index (BMI) had an effect on CSA (p<0.001). It was found that for every 1 unit increase in BMI, CSA increased by 0.285 units.
Conclusion: According to the results obtained from our study, it was determined that gestational diabetes was not a risk factor for increased residual gastric volume, and the only statistically significant risk factor according to the multiple regression analyses was BMI. Considering our study results and studies in the literature, we believe that there is a need for extensive, prospective studies to determine preoperative fasting times in the presence of pregnancy, obesity, and diabetes.