XX.yüzyılın ilk yarısında modern sanat akımlarının takı tasarımına yansımaları
The reflections of modern art trends on jewelry design in the first half of the XX. century
Yazar: MERT HATİPOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ÇİMEN BAYBURTLU
Altınbaş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Plastik Sanatlar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History

Özet:
Fransızca "Yeni Sanat" anlamına gelen Art Nouveau, On Dokuzuncu Yüzyılın sonları ve Yirminci Yüzyılın başlarında başta Avrupa olmak üzere tüm dünyayı etkilemiş, önemli bir sanat akımıdır. Art Nouveau yapısı ve ortaya çıkışı dekoratif sanatlarla iç içedir. Bu anlamda Art Nouveau, kendisini illüstrasyonlarla birlikte en iyi mücevherlerde göstermiştir. Dönemin mücevherleri şaşırtıcı formlarıyla geçmişten gelen akımlara karşı bir başkaldırı ve protesto niteliği taşımakla birlikte içerik olarak görkemli, fantastik ve ütopik bir gerçeklikten gelmişçesine özgündürler. Başta kamçı formu olmak üzere organik formlar Art Nouveau'nun alamet-i farikalarından kabul edilmektedir. Değerli taşların ve metaller salt maddi gücünü yadsıyan görselliğin şekil ve etkinin önem kazandığı bu dönemde gelen yeni yüzyılın önceki yüzyıllardan daha farklı olacağına dair ip uçlarını taşımıştır. 1900 Paris Uluslararası Fuar'ında en görkemli zamanlarını yaşayan akımın mücevher tasarımı ve üretimi anlamında temsilcileri René Lalique, Henri Vever, Cartier, Boucheron gibi ustalar ve onların devamları olan şirketleri olmuşlardır.
Art Nouveau'nun Birinci Dünya Savaşı ile hızlı bir şekilde gözden düşmesi sonucunda yerine iyice günlük hayatın içine işlemiş olan sanayi üretimi ürünler ve peşinden gelen makine estetiğinden ilham almış, köklerini başta Mısır olmak üzere çeşitli antik uygarlıklardan alan Art Déco hâkim olmuştur.

İkinci Dünya Savaşı sonrasında yaşanan toplumsal ve politik gelişmeler sonucunda insanlık, yeniden bir düzen oluşturmaya ve tüm kurumlara yeni bir gözle bakmaya başlamıştır. Bu bakış kendini sanatta da göstermiş, çeşitli sanat akımları ortaya çıkmıştır. Mücevher alanı da kendini bu anlamda uzakta tutmamış ve çeşitli sanatçıların eserleri ve kuyumcuların dönemin gerçekliğine uygun tasarımlarıyla birlikte Amerika'da Amerikan Stüdyo Hareketi ve Retro hareketi ortaya çıkmıştır.

Abstract:
Art Nouveau, which means "New Art" in French, is an important art movement that influenced the whole world, especially Europe, at the end of the Nineteenth Century and the beginning of the Twentieth Century. Art Nouveau is intertwined with decorative arts due to its structure and emergence. In this sense, Art Nouveau showed itself in the best with jewelery and illustrations. The jewels of the period, with their surprising forms, are a rebellion and protest against the currents from the past, and they are original as if they came from a magnificent, fantastic and utopian reality in content. Organic forms, especially the whip forms, are accepted as hallmarks of Art Nouveau. Precious stones and metals carried clues that the coming new century will be different from the previous centuries, in this period when the visuality and visual effect, which denies its purely economic impartance. At the 1900 Paris International Fair, the representatives of the trend in jewelery design and production were masters such as René Lalique, Henri Vever, Cartier, Boucheron and their successor companies.

As a result of the rapid decline of Art Nouveau with the First World War, Art Déco, which took its roots from various ancient civilizations, especially Egypt, was dominated by industrial production products that had penetrated into daily life and the machine aesthetics that followed.
As a result of the social and political developments experienced after the Second World War, humanity started to re-establish an order and look at all institutions with a new eye. This view has also shown itself in art, and various art movements have emerged. The jewelery field did not stay away in this sense, and the American Studio Movement and the retro movement emerged in America with the works of various artists and the designs of jewelers in accordance with the reality of the period.