Ortaokul öğrencilerinde akran zorbalığı: Adana İli Yüreğir İlçesi pilot çalışma
Peer bullying in secondary school students: Adana Province Yüreği̇r District pilot working
Yazar: YETER KARAKUŞ ŞAHBAZ
Danışman: PROF. DR. NURGÜL ÖZPOYRAZ
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Adana-Yüreğir = Adana-Yüreğir ; Akran zorbalığı = Peer victimization ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Zorbalık = Bullying

Özet:
Bu araştırmada, üç ortaokuldaki öğrenciler arasında akran zorbalığı oranlarını belirlemek, akran zorbalığı saptananlarda kurban ve zorba olma durumlarına göre bazı sosyodemografik değişkenlerle ( kardeş sayısı, aile tipi, ailenin gelir durumu,...) ilişkisinin ortaya konması amaçlanmıştır. Bu çalışma 2018-2019 yılında eğitim öğretim gören üç farklı ortaokulun 5, 6, 7 ve 8.sınıf öğrencileri ile yürütülmüştür. Araştırma hem kesitsel hem de ilişkisel tarama modeline sahiptir. Araştırmada " Sosyodemografik Bilgi Formu" ve  "Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği Çocuk Formu" kullanılarak veriler elde edilmiştir.Verilerin analizi bilgisayar ortamında istatistik paket programı SPSS 21 paket programında yapılmıştır. 
Araştırma sonuçlarına gore; üç farklı ortaokulda okuyan 5, 6, 7 ve 8. sınıf öğrencileri ile yapılan bu çalışmada, öğrencilerin %36,7 'sinin zorba, %57,5' nin kurban, %32,7'sinin zorba-kurban olduğu belirlenmiştir. Erkek öğrencilerin %61' i, kız öğrencilerin %54,5'i zorba olduğu bulunmuştur. Fiziksel zorbalığa uğrama ve dışlanma erkek öğrencilerde kız öğrencilere göre daha fazladır. Sözel zorbalığa uğrama, hakkında söylenti çıkarılıp yayılması ve eşyalarına zarara verilmesi açısından kız ve erkek öğrenciler benzer oranlardadır. Hem kurban hem de zorba olanlar arasında dışlanma kız öğrenciler arasında daha fazla görülmüştür. Zorba olan grupta fiziksel ve sözel zorbalık puanları genel anlamda sınıf yükseldikçe artmaktadır. Kardeş sayısı 4 ve üzeri olanlar; 1, 2 ve 3 kardeş sayısına sahip olanlardan kurban toplam puan ortalamaları bakımından daha yüksek bulunmuştur.Fiziksel zorbalığa uğrayanların (kurban) puanları ve dışlanmaya maruz kalanlar (kurban) puanları ekonomik durumu kötü olanlar orta olanlara ve kötü olanlar iyi olanlara göre daha yüksek ve istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.Kurban toplam puanları ve fiziksel zorbalığa uğrama dışında diğer tüm alt boyutlarda okul başarısı azaldıkça zorbalığa uğrama yani kurban olma artmaktadır.İnternette geçirilen süre arttıkça fiziksel zorbalığa uğrayanların puanları artmaktadır. Fiziksel zorbalığa uğrayan kurban öğrencilerin puanı incelendiğinde oyun oynayanların puanları, video, müzik, film, dizi ve sosyal paylaşım siteleriyle ilgilenenlere göre daha yüksek bulunmuştur. Elde edilen sonuçlar literatür kapsamında yorumlanıp tartışılmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the peer bullying rates among the students in three secondary schools, and to determine the relationship between some variables according to the situations of victim and bully in the cases of peer bullying. This study was conducted with 5, 6, 7 and 8th grade students of three different secondary schools in 2018-2019. The research has a cross-sectional and relational screening model. Data were obtained by using elde Sociodemographic Information Form  and  Peer Bullying Determination Child Form. Data were analyzed using SPSS 21 software package program.
According to the results of this study, it was found that 36.7% of the students were bully, 57.5% were victims and 32.7% were bully-victims. It has been identified. 61% of the male students and 54.5% of the female students were found to be bully. Both girls and boys are in similar proportions in terms of verbal bullying, rumors about the rumor being removed and damage to their belongings. Exclusion among both victim and bully was more common among female students. In the bully group, physical and verbal bullying scores generally increase as the class rises. The number of siblings 4 and above; 1, 2 and 3 siblings were found to be higher than the mean total sacrifice. The scores of victims (victims) and those exposed to exclusion (victim) scores were found to be higher and statistically significant than those with poor economic status and those with poor. As the victim's total scores and physical bullying, all other sub-dimensions decrease the success of the school. As the time spent on the Internet increases, the scores of those who experience physical bullying are increasing. When the score of the victims who were subjected to physical bullying was examined, the scores of the players were higher than those who were interested in videos, music, movies, series and social networking sites. The results are interpreted and discussed with the literature.