Ortaokul öğrencilerinin matematik okuryazarlığı öz yeterlikleri ile matematik dersi bağlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
The investigation of the relationship between mathematics literacy self-efficiencies and mathematics course engagement of secondary school students
Yazar: DERYA ANBARLI
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM ALDAN KARADEMİR
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bağlılık = Commitment ; Matematik = Mathematics ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik okuryazarlığı = Mathematical literacy ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Matematik okuryazarlığı kavramı, matematik eğitiminde hızla yaşanan değişim, gelişim ve birçok araştırmaların yapıldığı 2000'li yıllarda ele alınmış ve konu ile ilgili çeşitli araştırmalar (PISA, 2003; TIMSS, 2011) yapılmıştır. Matematik okuryazarlık kavramının önemi ise bireyin temel olan bilgi ve becerileri kazanmasıyla beraber matematik ile ilgili düşünmeyi, matematiğe karşı olumlu tutum içinde olmayı, problem çözmeyi ve gerçek yaşamda matematiğin önemini fark etmesinden kaynaklanmaktadır (Özgen ve Bindak, 2008). Okula bağlılık, öğrencinin okula devam etmesini, öğrenmek için çaba göstermesini, okuldaki etkinliklere katılım göstermesini, olumlu davranışlar sergilemesini içeren ve öğrencinin öğrenebilmesi için gerekli olan bir yapıdır (Anderson, Christenson, Sinclair ve Lehr, 2004). Bu araştırmanın temel amacı, ortaokul öğrencilerinin matematik okuryazarlığı öz yeterlikleri ile matematik dersine ilişkin bağlılıklarını incelemektir. Araştırmada veri toplama aracı olarak; öğrencilerin matematik okuryazarlık öz yeterlik düzeylerini belirlemek için Baypınar ve Tarım (2019) tarafından geliştirilen "Ortaokul Matematik Okuryazarlık Öz Yeterlik Ölçeği" ve matematik dersine bağlılık düzeylerini belirlemek için Rimm-Kaufman (2010) tarafından geliştirilen ve Türkçeye uyarlaması Akar, Birgin, Göksu, Uzun, Gümüş ve Peker (2017) tarafından yapılan "Matematik Dersine Bağlılık Ölçeği" kullanılmıştır. Ayrıca ortaokul öğrencilerinin demografik özelliklerini belirlemek için araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2020-2021 eğitim öğretim yılında Muğla ili Menteşe ilçesinde 5., 6., 7. ve 8. sınıflarda öğrenim gören 1071 öğrenci oluşturmaktadır. Elde edilen bulgular öğrencilerin cinsiyet, sınıf düzeyi, anne-baba eğitim düzeyine göre değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda öğrencilerin matematik okuryazarlık öz yeterliklerinin "katılıyorum" düzeyinde ve matematik dersine bağlılıklarının "oldukça katılıyorum" düzeyinde olduğu belirlenmiştir. Ortaokul öğrencilerinin matematik okuryazarlığı öz yeterlik düzeyleri, cinsiyete göre kız öğrenciler lehine; sınıf düzeyine göre alt sınıflar lehine; anne-baba eğitim durumuna göre eğitim düzeyi yüksek olanlar lehine anlamlı farklılık göstermektedir. Matematik dersine bağlılık düzeyleri, cinsiyete göre kız öğrenciler lehine; sınıf düzeyine göre sosyal bağlılık alt boyutunda 8. sınıf öğrenciler lehine iken diğer alt boyutlarda ve ölçeğin tamamında 5. sınıf öğrenciler lehine; anne-baba eğitim durumuna göre eğitim düzeyi yüksek olanlar lehine anlamlı farklılık göstermektedir. Araştırmada matematik okuryazarlığı öz yeterlik düzeyi ve matematik dersine bağlılıkları arasında pozitif yönde, orta düzeyde, anlamlı bir ilişki belirlenmiştir.

Anahtar kelimeler: bağlılık, matematiksel bağlılık, matematik okuryazarlığı, ortaokul öğrencileri

Abstract:
The concept of mathematics literacy has discussed in the 2000s, when the rapid change, development and many researches in mathematics education were carried out, and various researches (PISA, 2003; TIMSS, 2011) were carried out on the subject. The importance of the concept of mathematical literacy stems from the individual's ability to think about mathematics, to have a positive attitude towards mathematics, to solve problems, and to realize the importance of mathematics in real life, together with gaining the basic knowledge and skills (Özgen ve Bindak, 2008). Engagement to school is a structure that include the student's attendance at school, making an effort to learn, participating in school activities, exhibiting positive behaviors, and necessary for the student to learn (Anderson, Christenson, Sinclair and Lehr, 2004). The main purpose of this research is to examine the mathematics literacy self-efficacy of secondary school students and their engagement to the mathematics lesson. As a data collection tool in the research; "Secondary School Mathematics Literacy Self-Efficacy Scale" developed by Baypınar and Tarım (2019) was used to determine the mathematics literacy self-efficacy levels of students and "Engagement to Mathematics Course Scale" developed by Rimm-Kaufman (2010) and adapted into Turkish by Akar, Birgin, Göksu, Uzun, Gümüş and Peker (2017) to determine their level of commitment to mathematics course. In addition, the "Personal Information Form" developed by the researcher was used to determine the demographic characteristics of secondary school students. The sample of the research consists of 1071 students studying in the 5th, 6th, 7th and 8th grades in the Menteşe district of Muğla province in the 2020-2021 academic year. The findings were evaluated according to the students' gender, grade level, parents' education level of the students. As a result of the research, it was determined that the students' mathematics literacy self-efficacy was at the level of "I Agree" and their engagement to the mathematics course was at the level of "I Agree". Mathematical literacy self-efficacy levels of secondary school students were in favor of female students by gender; in favor of lower classes according to class level;  there is a significant difference in favor of those with higher education levels according to the educational status of their parents. The level of engagement to the mathematics course, in favor of female students according to gender; in favor of 8th grade students in social connectedness sub-dimension according to grade level, in favor of 5th grade students in other sub-dimensions and in the whole scale; there is a significant difference in favor of those with higher education levels according to the educational status of their parents. In the study, a positive, moderate, significant relationship was determined between the level of mathematical literacy self-efficacy and their engagement to the mathematics course.

Keywords: mathematical literacy, engagement, mathematical engagement, secondary school students