Rizomatik öğrenmeye dayalı KAÇeD (rKAÇeD) tasarımına ilişkin öğrenen görüşlerinin incelenmesi ve tasarım ilkelerinin belirlenmesi
Investigation of learner perspectives into a rhizomatic learning based MOOC (rMOOC) and determination of design principles
Yazar: EDA ATASOY
Danışman: PROF. DR. CENGİZ HAKAN AYDIN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uzaktan Eğitim Ana Bilim  Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim modelleri = Education models ; Kitlesel açık çevrimiçi dersler = Massive open online course ; Rizomlar = Rhizomes ; Uzaktan eğitim = Distance education ; Öğrenci görüşleri = Opinions of students ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods

Özet:
Rizomatik öğrenme modeline göre öğrenme, tıpkı rizom bitkisi gibi doğrusal olmayan bir süreçtir. Hiyerarşik yapıya direnir, belli başlangıç ve sonların varlığını reddeder. Bu model bağlamında öğrenme yatay düzlemde çoğalır, karmaşıktır ve birden çok yapıya sahiptir. Öğrenme süreçlerinde düğümler vardır ve her düğümden yeni bir bilgi, fikir veya öğrenme deneyimi ortaya çıkmaktadır. Rizomatik öğrenmede her öğrenen; gezerek, görerek, deneyimleyerek, seçimler yaparak, doğru veya yanlış kararlar vererek öğrenen birer göçebe olarak kabul edilir; dolayısıyla rizomatik öğrenme uygulamaları öğrenenlere kişiselleştirilmiş öğrenme deneyimleri sunmayı amaçlamaktadır. Bu yönden, rizomatik öğrenmenin, benzer şekilde öğrenenler için kişiselleştirilmiş öğrenme deneyimleri ve yükseköğretim kurumları için esneklik sağlamayı amaç edinen Kitlesel Açık Çevrimiçi Derslere (KAÇeD'lere) hizmet edebileceği söylenebilir. Bu bağlamda, bu çalışmanın amacı, rizomatik öğrenme modelini benimseyerek bir KAÇeD tasarlamak, öğrenenlerin rKAÇeD olarak adlandırılan bu derste algılanan öğrenmelerini, memnuniyetlerini ve bu derse katılım düzeylerini saptamak ve nihai olarak bu doğrultuda tasarım ilkeleri belirlemektir. Bu çalışma, AKADEMA platformu Araştırma İstatistiğine Giriş dersi katılımcılarıyla gerçekleştirilmiş, dersin tasarım sürecinde Reeves'in (2006) tasarım tabanlı araştırma modeli benimsenmiştir. Çalışma kapsamında veriler memnuniyet, algılanan öğrenme, derse katılım göstermeme sebebi sorgulama ölçekleri ve yarı yapılandırılmış görüşmeler olmak üzere 4 veri toplama aracı ile toplanmıştır. Nicel ve nitel verilerin analizi sonucunda, tasarlanan bu rizomatik öğrenmeye dayalı KAÇeD'den katılımcıların dersin yapısı, etkileşim, öğreten ve öğrenen rolleri, ders malzemeleri, ders platformu ve Twitter tartışmaları açısından memnun kaldıkları, bu derste teknik anlamda olmasa bile bakış açısı geliştirmek adına bir şeyler öğrendiklerini düşündükleri ve bu dersi başkalarına da önerebilecekleri sonuçlarına ulaşılmıştır. Bununla birlikte, katılımcıların özellikle Twitter tartışmalarına katılımın az olmasından şikayetçi oldukları ve yeri geldiğinde daha kontrollü bir ders yapısını tercih edebilecekleri görülmüştür. Ulaşılan bu bulgular ışığında ise rizomatik öğrenmeye dayalı bir KAÇeD tasarlanırken dikkat edilmesi gereken ilkeler belirlenmiştir.

Abstract:
According to rhizomatic learning model, learning is considered as a non-linear process, just like the rhizome plant. It resists hierarchical structures and refuses existence of specific beginnings and ends. For this model, learning multiplies in the horizontal plane, is tangled, and has multiple structures. There are nodes and new knowledges, ideas or learning experiences emerge from each node. In rhizomatic learning processes, each learner is considered as a nomad, who learns by traveling, seeing, experiencing, making choices, and making right or wrong decisions, so the rhizomatic learning practices aim to provide personalized learning experiences for each particular learner. In this sense, it can be said that rhizomatic thinking can serve well to the Massive Open Online Courses (MOOCs) since they also aim to provide personalized learning experiences for learners and flexibility for higher education institutions. Considering this, the motive of the present study was to design a MOOC based on the rhizomatic learning model, to explore learners' perceived learning, satisfaction as well as participation in the designed course, and at the end to determine some design principles accordingly. In the design process of  
this MOOC, Reeves's (2006) design-based research model was adopted. The data were collected basically through four instruments: perceived learning questionnaire (PLQ), satisfaction questionnaire (SQ), non-attendance inquiry questionnaire (NAIQ), and semi-structured interviews. The quantitative and qualitative results have revealed some important findings: a) the participants were satisfied with the designed course in terms of the interaction, course structure, instructor and learner roles, course materials, online course platform, and Twitter discussions, b) they thought they have learnt in this designed MOOC to develop a different perspective rather than technical information on the intended subject, and c) they would recommend this course to the others. On the other hand, it was seen that the participants of this course were not content with low participation in the Twitter discussions, so they proposed a more controlled course structure. In the light of these research findings, the design principles of a rhizomatic learning- based MOOC were determined.