Diyabetes mellitus tanılı hastaların pnömokok ve influenza aşı farkındalıkları, aşılanma oranları ve etki eden faktörler
The pneumococcal and the influenza  vaccine awareness, vaccination rates and factors impacting vaccination in patients with diabetes mellitus
Yazar: SAMIR SAFAROV
Danışman: ÖĞR. GÖR. HÜSEYİN KURT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Kocaeli Derince Eğt. ve Arş. Hast. / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Farkındalık = Awareness ; Pnömokok aşıları = Pneumococcal vaccines ; Pnömokok enfeksiyonları = Pneumococcal infections ; İnfluenza = Influenza ; İnfluenza aşısı = Influenza vaccine

Özet:
Amaç: Enfeksiyonlar diyabetli hastalarda başlıca mortalite ve morbidite nedenleri arasındadır. Diyabetes mellitus (DM) tanılı hastalarda enfeksiyon riskini azaltmak amaçlı pnömokok ve influenza aşılanması hem ulusal hem de uluslararası rehber ve yayınlarda önerilmektedir. Çalışmamızda DM tanılı hastaların pnömokok ve influenza aşılanması konusunda farkındalıklarının değerlendirilmesi, aşılanma oranların tespiti ve bu oranları etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya DM tanısıyla Dahiliye polikliniğine başvuran hastalar alındı. Hastalar aşılanma ile ilgili anket formu doldurdu ve kısa bilgilendirme sonrası hastaların aşılanma ile ilgili eğilimleri değerlendirildi.
Bulgular: DM tanısı alan 199 hasta (116 kadın ve 83 erkek) çalışmaya dâhil edildi. Çalışma öncesi influenza aşısı yaptıran hasta sayısı %21.2, pnömokok aşısı yaptıran hasta sayısı %5.1'dir. İnfluenza aşısı ile ilgili bilgi sahibi olanlar aynı zamanda pnömokok aşısı hakkında da bilgi sahibidir (p<0.05). Olguların medeni durumu, geliri, cinsiyeti, eğitimi ve tedavisine göre influenza ve pnömokok aşısı oranları arasında korelasyon yoktur (p> 0.05). Hastaların yaşı ile influenza aşı yaptırma arasında (r=0,163;p<0,05) ve pnömokok aşı yaptırma arasında (r=0,152;p<0,05) korelasyon saptanmıştır. İnfluenza aşısının faydalı olduğunu düşünen hastalara iç hastalıkları uzmanları ve aile sağlığı merkezi tarafından bilgi verilmiştir (p <0,05). Hastaların pnömokok aşı hakkında bilgilendirmeyi dahiliye uzmanlarından ve çevreden aldığı tespit edildi (p<0,001). Aşının gerekliliği hakkında bilgi sahibi olmayan hastaların aşılanma düzeyi düşük olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Pnömokok aşısı hakkında bilgi sahibi olan hastalar son bir yılda pnömoniye daha çok yakalanmıştır (p<0,001). Aşılar hakkında kısa bilgilendirilme sonrasında influenza aşısı yaptırma isteği (p<0,001), pnömokok aşısı yaptırma isteği (p<0,05) artmıştır.
Sonuç: Çalışmamızda influenza ve pnömokok aşılanma oranları gelişmiş ülkelere oranla düşük olduğu saptanmıştır. Aşı olmama sebebinin ana nedeni bilgi eksikliğidir. Doktorun bilgilendirmesi ve aşıyı önermesiyle aşılanma oranının arttığını tespit ettik.
Anahtar kelimeler: Aşı, pnömokok, influenza, diyabetes mellitus, bilgilendirme

Abstract:
Aim: Infections are among the main causes of mortality and morbidity in patients with diabetes. Pneumococcal and influenza vaccination is recommended in both national and international guidelines and publications to reduce the risk of infection in patients with diabetes mellitus (DM). The purposed of this study is to evaluate the awareness of patients with DM about pneumococcal and influenza vaccination, to determine vaccination rates and to identify the factors affecting these rates.
Materials and Methods: Patients who applied to Internal Medicine clinics with diagnosis of DM were included in the study. All of patients filled out questionnaires about vaccination and after a brief informing; their tendencies regarding vaccination were evaluated.
Results: In total 199 patients (116 female and 83 male) diagnosed with DM were included in the study. The number of patients who received influenza vaccine before the study was 21.2%, who received pneumococcal vaccine was 5.1%. The patients who have information about influenza vaccine also have information about pneumococcal vaccine (p<0.05). There were no correlation between the rates of influenza and pneumococcal vaccination with given the marital status, income, gender, education and treatment of the cases (P>0.05). There was a correlation between the age of the patients and influenza vaccination (r=0.163;p<0.05) and pneumococcal vaccination (r=0.152;p<0.05). Patients who thought that influenza vaccine was beneficial were informed by internal medicine specialists and family health center (p<0.05). It was found out that the patients received information about the pneumococcal vaccine from internal medicine specialists and the environment (p<0,001). The patients who have not information about the necessity of vaccination were confirmed to have reduced vaccination rate (p<0.05). Patients who have information about pneumococcal vaccine had developed more increased pneumonia in the last year (p<0,001). After brief information about the vaccines was given, the desire of the patients to have influenza vaccine (p<0.001) and the desire to have pneumococcal vaccine increased (p<0.05).
Conclusion: In our study, we found that influenza and pneumococcal vaccination rates were lower than in developed countries. The main reason for not being vaccinated is lack of information. The vaccination rate was determined to increase with the information of the doctor and the recommendation of the vaccine.
Keywords: Vaccine, pneumococcus, influenza, diabetes mellitus, information