0-24 aylık bebeği olan annelerin anne sütü ve emzirme hakkında bilgilendirme yöntemlerinin karşılaştırılması /
Yazar: EMİNE YELKENLİ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA REŞAT DABAK ; DR. HALİT ÖZDEMİR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Çalışmada Sağlık Bakanlığı Üniversitesi Haseki Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezine bağlı Gaziosmanpaşa Eğitim ve Aile Sağlığı Merkezi (E-ASM)'ne kayıtlı 0-24 ay çocuğu olan annelerin bireysel yüz yüze eğitimle, broşür eğitiminin anne sütü ve emzirmeyle ilgili bilgi düzeyi üzerindeki etkisinin kıyaslanması amaçlandı.
Gereç ve Yöntemler: Araştırma, İstanbul'da bulunan SBÜ Sultangazi Haseki SUAM Gaziosmanpaşa Haseki E-ASM' ye kayıtlı, 0-24 ay arasında çocuğu olan çalışmaya katılmayı kabul eden annelere 01.01.2024-01.04.2024 tarihleri arasında ASM' ye başvurularda ulaşıldı. Örneklem büyüklüğü G*Power Version 3.1.6 programı ile hesaplanmıştır. Gruplar arasında geniş etki büyüklüğündeki farkın (effect size=0,8) fark kabul edilmesi öngörülerek %90 Power, alfa anlamlılık seviyesi 0,05 için, her grup için %20 veri kaybı hesaplanarak örneklem büyüklüğü toplam 66 kişi olarak hesaplanmıştır. 66 annenin 33'ü (%50) bireysel eğitim grubuna 33'ü (%50) broşür eğitim grubuna randomize edildi. Randomizasyon yöntemi olarak sıralama yöntemi kullanıldı.  Tüm katılımcıların 6 ay sonra tekrar emzirme tutumları değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya 0-24 aylık çocuğu olan 66 anne katılmıştır. Katılımcıların yaş medyanı 27 (alt sınır:19 - üst sınır:40) yıl olarak hesaplanmıştır. Çalışmamıza katılan 66 anneden 33'üne sağlık bakanlığı broşürü dağıtıldı, 33'üne araştırmacı tarafından sözel bilgi verildi. Sonrasında anket yapıldı. Yapılan anket sonucunda dokuz önermeden sekizine sözel anlatım yapılan grupta daha yüksek oranda doğru yanıt verildi. Önermelerin birinde anlamlı farklılık bulunmuştur. Çalışmamızda katılımcıların başlangıçta emzirme tutumunu değerlendirme ölçeğinden broşür grubunda aldıkları toplam puan 114 'tür, sözel anlatım grubunda ise 121.5' tir. Hemen eğitim sonrası sözel anlatım grubu anlamlı olarak daha yüksekti, bunun sebebi broşür grubunun broşürü yeteri dikkatte inceleyememiş olması düşünülmektedir. Bilgilendirme sonrası 6. ayda yapılan ankette emzirme tutumunu değerlendirme ölçeğinden broşür grubunda aldıkları toplam puan 76.2'dir, sözel anlatım grubunda ise 81.2'dir. 6. ayda iki grup arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır. Her iki grupta da 6. ayda başlangıç puanına göre anlamlı düşüş görülmüştür. Broşür ve sözel anlatım grupları arasında başlangıç/6.ay emzirme tutumu değerlendirme ölçeği toplam puanındaki düşüş anlamlı farklılık göstermemiştir. 
Sonuç: Anne sütü ve emzirmeyle ilgili bilgi düzeyini artırmaya yönelik müdahalelerden sözel eğitim modelinin broşür eğitim modelinden daha etkin olduğu gösterilmekle beraber, her iki eğitim modeli için de orta ve uzun vadede bilgiyi korumak adına bilgi tekrarı yapılması faydalı olabilir. Emzirme gibi sürekli destek ve rehberlik gerektiren bir konuda, tek bir eğitim seansı veya bilgilendirme materyali ile kalıcı sonuçlar elde etmek zordur. Bu amaçla kadınlara doğum sonrasında da tekrarlayan eğitimlerin verilmesi annelerin emzirme konusundaki bilgi düzeylerinde artış sağlayabilir.
Anahtar Kelimeler: Anne sütü, emzirme, hasta eğitimi

Abstract:
Aim: The study aimed to compare the effect of individual face-to-face education and brochure-based education on the knowledge levels of mothers with children aged 0-24 months about breastfeeding and breast milk. The research was conducted with mothers registered at the Gaziosmanpaşa Education and Family Health Center (E-ASM), affiliated with the Haseki Health Practice and Research Center of the Ministry of Health University.
Material and Methods: The study aimed to compare the effect of individual face-to-face education and brochure-based education on the knowledge levels of mothers with children aged 0-24 months about breastfeeding and breast milk. The research was conducted with mothers registered at the Gaziosmanpaşa Education and Family Health Center (E-ASM), affiliated with the Haseki Health Practice and Research Center of the Ministry of Health University
Results: The study included mothers with children aged 0-24 months who were registered at the SBÜ Sultangazi Haseki SUAM Gaziosmanpaşa Haseki E-ASM in Istanbul and agreed to participate. Data collection was carried out during visits to the center between January 1, 2024, and April 1, 2024. The sample size was calculated using the G*Power Version 3.1.6 program. Assuming a large effect size (effect size = 0.8) with 90% power and a significance level (alpha) of 0.05, and accounting for a 20% data loss in each group, the total sample size was determined to be 66 participants. Of these, 33 mothers (50%) were randomized into the individual education group, and 33 mothers (50%) were assigned to the brochure education group. The randomization was performed using the sequential allocation method. All participants' breastfeeding attitudes were re-evaluated six months later
Conclusion: Although the verbal education model was shown to be more effective than the brochure education model in increasing knowledge levels about breastfeeding and breast milk, periodic reinforcement of information may be beneficial for both educational models to maintain knowledge in the medium and long term. In areas like breastfeeding, which require continuous support and guidance, achieving lasting outcomes with a single educational session or informational material is challenging. For this reason, providing women with repeated education sessions after childbirth could enhance their knowledge levels about breastfeeding.
Keywords: Breast milk, breastfeeding, patient education