Finansal raporlamada şeffaflığın önemi ve XBRL uygulamalarının şeffaflığa etkisi: ABD örneği ve Türkiye kıyaslaması
The importance of transparency in financial reporting and the efficiency of XBRL reporting on transparency: USA case and Turkey comparison
Yazar: MERİÇ DOYMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. JALE SAĞLAR
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Finansal raporlama = Financial reporting ; Sermaye piyasası = Capital market ; Türkiye = Turkey ; XBRL = XBRL ; Şeffaflık = Transparency

Özet:
Küreselleşme sonucu ülkeler arası ekonomik ilişkilerin gelişmesi, sermaye piyasalarında işlem gören firmaların sayılarının ve iş hacimlerinin artmasına neden olmuştur. Sermaye piyasalarındaki bu büyümeye karşılık son yıllar içerisinde yaşanan finansal skandallar sonrası yatırımcıların ciddi boyutlarda zarar görmesi bu hızlı gelişimin ve finansal tablolara olan güvenin yitirilmesine neden olmuştur. Kaybolan güvenin kazandırılması finansal tabloların daha şeffaf hale getirilmesi ile mümkün görünmektedir. Finansal verilerin artması ve daha karmaşık hale gelmesi şeffaflığın sağlanmasını önlemektedir. Bu olumsuzlukların giderilmesinde bilgi teknolojilerinden yararlanılmaya başlanmış ve bu alanda web tabanlı merkezi raporlama dillerinden en gelişmişi olan XBRL finansal raporlama sürecinde kullanılmaya başlanmıştır. XBRL, finansal raporlama sürecinde finansal manipülasyon riskinin azaltılıp, finansal şeffaflık ortamının tekrar kuvvetlendirilmesi hedeflenerek önemli beklentiler doğrultusunda oluşturulmuş bir raporlama aracıdır. Çalışmanın temel amacı, finansal tablolara güvenin yeniden sağlanmasında finansal şeffaflığının önemini incelemek, piyasada kaybolan güvenin kazandırılmasında bilgi teknolojilerinin etkisini vurgulamak ve XBRL'in finansal tabloların şeffaflığı üzerinde etkili olup olmadığını belirlemektir. ABD'de yapılan bir çalışma ile XBRL'in finansal şeffaflığın sağlanmasındaki etkinliği araştırılıp, Türkiye'de yapılan çalışma ile ileri ki yıllarda yapılabilecek muhtemel bir XBRL uygulamasında Türkiye'deki kullanılabilirliği tespit edilmeye çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Sermaye Piyasası, Ekonomik Büyüme, Finansal Şeffaflık, XBRL.

Abstract:
The numbers of listed corporations and their turnovers in capital markets have increased due to integrated economic relationships between countries by globalisation. Financial scandals in recent years have resulted in losses for investors which in turn has damaged the trust environment in financial statements despite the growth in the capital market. It seems that the only way is to recover the trust environment is by making the financial statements more transparent. The increase in complexity and the amount of financial data is preventing having a transparent environment. In order to eliminate the difficulties companies started to use information technologies and XBRL, which is one of the most developed web-based central reporting languages in the financial reporting process. XBRL is a reporting tool which has been created with important expectations to reduce the financial manipulation risk and to ensure a financially transparent environment in financial reporting. The aim of this study is to investigate the importance of financial transparency to regain the trust environment on financial statements, to emphasize the importance of the information technologies to regain the trust environment in the capital market and to determine the effects of XBRL on financial statement transparency. Research done in the USA was used to investigate the effects of XBRL in providing a financially transparent environment and other research done in Turkey was used to explore the possibility of its use in Turkey.Key Words: Capital Market, Economic Growth, Financial Transparency, XBRL.