Diş hekimliği fakültesi 4. ve 5. sınıf öğrencilerinin kas-iskelet sistemi ağrılarının ve pedodonti stajında buna etki eden ergonomik faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of musculoskeletal pain of 4th and 5th year students of faculty of dentistry and ergonomic factors in pedodontic internship
Yazar: İREM GÜZEL
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜL BAYGIN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Pedodonti Ana Bilim Dalı / Pedodonti Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Diş hekimliğinde kas iskelet sistemi hastalıklarının yaygınlığı ve buna neden olan ergonomik faktörler belirlenmelidir. Pedodontistler nonkoopere hastalarla karşılaşmaktadırlar ve genellikle kısa sürede işlem yapmaları gerekmektedir. Bu durumlar pedodontistlerin çalışma pozisyonlarını etkilemektedir ve kas-iskelet sistemi hastalıkları gelişmesine neden olmaktadır. Bu araştırmanın amacı diş hekimliği 4. ve 5. sınıf öğrencilerinin kas iskelet sistemi şikayetlerini ve pedodonti stajındaki ergonomik faktörleri değerlendirmektir. Çalışmada öğrencilere iki bölümden oluşan anket uygulandı. İlk bölüm Genişletilmiş Nordic Kas İskelet Sistemi Anketi (NMQ-E)'nden ve ikinci bölüm öğrencilerin demografik özelliklerini ve pedodonti stajındaki ergonomik risk faktörlerini inceleyen sorulardan oluşturuldu. Çalışmaya katılan öğrencilerde görülmekte olan kas iskelet sistemi ağrılarının %68,7'sinin boyun, %66,7'sinin bel, %55,8'inin üst sırtta meydana geldiği tespit edildi. Boyun, omuz ve üst sırt bölgelerinde görülen ağrıların kadınlarda erkeklere kıyasla anlamlı şekilde daha fazla olduğu tespit edildi. Çalışmaya katılan öğrencilerin 2,54±0,81 saat oturarak, 0,81±0,53 saat ayakta çalıştıkları tespit edildi. Öğrencilerin %55,1'inin sırtını öne+sağa/sola eğerek çalıştığı görülürken %8,2'sinin sırtı dik çalıştığı tespit edildi. Öğrencilerin %61,2'si boynunu öne eğerek çalışırken %4,8'inin boynu dik çalıştığı görüldü. Öğrencilerin pedodonti stajında ergonomik olmayan pozisyonda çalışma nedenlerinin; nonkoopere hasta (%53,1), ağız açıklığının az olması (%40,8), ünit-hasta boyut uyumsuzluğu (%21,2) olduğu tespit edildi. Sonuç olarak; diş hekimlerine, doğru postürün sağlanabilmesi ve ekipmanın doğru kullanılabilmesi için öğrencilikte ve sonrasında ergonomi eğitimi verilmesi, hasta ünitlerinin ve diğer ekipmanların ergonomik olarak düzenlenmesi, çocuk hasta tedavileri esnasında çocuğun yönetimini ve konumlandırılmasını kolaylaştıracak pediatrik dental ünitler veya hasta yükseltici koltuklar kullanılması gerektiği düşünülebilir.
Anahtar kelimeler: pedodonti, ergonomi, diş hekimliği öğrencisi, kas-iskelet sistemi hastalıkları

Abstract:
The prevalence of musculoskeletal diseases in dentistry and the ergonomic factors that cause them should be determined. Pedodontists encounter non-cooperative patients and often need to perform procedures in a short time. These conditions affect the working positions of pedodontists and cause the development of musculoskeletal disorders. The aim of this research is to evaluate musculoskeletal disorders of dental students in their 4th and 5th years and ergonomic factors during pedodontics internship. In the study, a two-part questionnaire was administered to the students. The first part consists of the Extended Nordic Musculoskeletal Questionnaire (NMQ-E) and the second part consists of questions examining the demographic characteristics of the students and ergonomic risk factors in the pedodontics internship. It was determined that 68,7% of the musculoskeletal pain seen in the students participating in the study occurred in the neck, 66,7% in the waist, and 55,8% in the upper back. It was determined that pain in the neck, shoulder and upper back areas was significantly more common in women than in men. Dentistry students participating in the study worked 2,54±0,81 hours sitting and 0,81±0,53 hours standing in a day. 55,1% of the students worked with their backs bent forward+right/left, while 8,2% worked with their backs straight. It was observed that 61,2% of the students worked with their necks bent forward, while 4,8% worked with their necks upright. The reasons of students non-ergonomic working positions during their pedodontics internship are: non-cooperative patients (53,1%), low mouth opening (40,8%), and dental chair-patient size incompatibility (21,2%). In conclusion, it may be considered essential to provide ergonomic training to dental students during their education and beyond, to ensure proper posture and correct use of equipment. Additionally, dental units and other equipment should be arranged ergonomically. It might also be beneficial to use pediatric dental units or patient elevating chairs to facilitate the management and positioning of child patients during treatment.
Keywords: pedodontics, ergonomics, dental student, musculoskeletal disorders