Obstrüktif uyku apne sendromu olan bireylerde paraoksonaz (PON1) akvitesi ve fenotipinin belirlenmesi
Determination of paraoxonase (PON1) activity and pon1 phenotypine in individual obstructive sleep apnies
Yazar: KÜBRA ÇIKRIKCI
Danışman: DOÇ. DR. NAHİT GENÇER ; DOÇ. DR. NURHAN SARIOĞLU
Balıkesir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Enzim polimorfizmi = Enzyme polymorphism ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes

Özet:
PON1, karaciğer tarafından sentezlenen, kalsiyum içeren bir serum esterazdır. Serumda, yüksek yoğunluklu liporoteinlerle (HDL) yakından ilişkilidir. PON1, böcek öldürücü ve sinir gazı olarak yaygın kullanılan organofosfat bileşiklerini hidroliz eder. Bu nedenle, bu bileşiklerin ve yapay substratların detoksifikasyonunda önemli rol oynar, böylece bir kişinin bu kimyasalların toksitesine duyarlılığını önemli derecede değiştirebilir. PON1, 192 kodonunda Q (glutamin) veya R (arginin) olmak üzere 2 polimorfik formda bulunur. Q izoformu, diazaokson, sarin ve soman gazlarının hidrolizi için daha yüksek aktiviteye sahiptir. PON1 polimorfizmi birçok hastalıkla ilişkilendirilmiştir.  
Obstrüktif uyku apnesi senderomu (OUAS) uykuya bağlı bir rahatsızlıktır ve solunum çabası gösterirken tekrarlayan hava yolu daralması ile karakterizedir. Bu hastalığın yüksek serbest radikal seviyesi ile ilişkili olduğu bilinmektedir.
Bu çalışmada, OUAS olan 88 hasta ve 41 sağlıklı bireyden alınan serumlarda PON1 aktivitesi ölçüldü. Kontrol grubuna kıyasla, hasta bireylerde PON1 aktivitesinin anlamlı (p=0,022) olarak yüksek olduğu bulundu. Ayrıca, hasta ve kontrol gruplarının Q ve R fenotip polimorfizmi belirlendi. Daha sonra OUAS'lı Q fenotipine sahip bireylerin serumları birleştirildi ve hidrofobik etkileşim kromatogrofisi yöntemi ile saflaştırıldı. Aynı işlem R fenotipli bireyler için de uygulandı. Saf Q ve R izoenzimleri üzerine bazı antihistaminik ilaçların inhibisyon etkileri belirlendi. Söz konusu ilaçların Q fenotipini daha fazla inhibe ettiği saptandı.

Abstract:
PON1 is a calcium-containing serum esterase synthesized by the liver. In serum, it is closely related to with high-density lipoproteins (HDL). PON1 hydrolyzes organophosphate compounds which are widely used as insecticides and nerve gases. Therefore, it plays a major role in the detoxification of these compounds and other artificial substrates, so that it may alter significantly an individuals susceptibility to the toxicity of these chemicals. PON1 is found in two polymorphic forms, Q (glutamine) or R (arginine), at codon 192. Q isoform has higher activity for hydrolysis of diazaoxone, sarin and soman. PON1 polymorphism has been associated with many diseases.
Obstructive sleep apnea syndrome (OSAS) is a sleep-related disorder and it is characterized by recurrent airway constriction when showing breathing effort. It is known that this disease is associated with a high level of free radicals.
In this study, PON1 activity was measured in the serum received from 41 healthy individual and 88 patients who have OSAS. Compared to the control group, PON1 activity in the patient individuals was found to be significantly higher (p=0.022). Furthermore, Q and R phenotype polymorphism of patients and control groups were determined. Serums of individuals with the OSAS Q phenotype were then pooled and purified by the hydrophobic interaction chromatographic method. The same procedure was also applied to the R phenotype individuals. The inhibitory effects of some antihistamine drugs on pure Q and R isoenzymes have been determined. It has been identified that these drugs inhibit the Q phenotype even more.