Koroner yoğun bakım ve iç hastalıkları yoğun bakım ünitesinde yatan 65 yaş ve üzeri hastalarda delirium prevalansının tespit edilmesi
Determination of prevalence of delirium in patients aged 65 years and older who were admitted to internal medicine and coronary intensive care units
Yazar: HATİCE YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP DİLEK AYDIN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Geriatri = Geriatrics
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Deliryum = Delirium ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Koroner hastalık = Coronary disease ; Prevalans = Prevalence ; Yaşlılar = Aged ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; İç hastalıkları = Internal medicine

Özet:
Araştırmamız; Süleyman Demirel Üniversitesi (SDÜ) iç hastalıkları ve koroner yoğun
bakım servislerinde Mayıs 2015-Haziran 2015 tarihlerinde yatarak takip edilmiş, 65 yaş ve
üzeri tüm hastaların (75'i KYB'de, 25'i DYB'de olmak üzere toplam 100 hasta) incelendiği
kesitsel analitik tipte bir çalışmadır. DYB ve KYB servislerinde delirium prevalansını saptamak
amacıyla yaptığımız bu çalışmada; deliriumla ilişkili olabileceğini düşündüğümüz
parametreler, hastaların ilk yatışlarındaki komorbiditeleri (Charlson Komorbidite indeksi),
yatışından önceki ve yatış esnasındaki günlük yaşam aktiviteleri (Barthel GYA Ölçeği) ve
enstrumental günlük yaşam aktiviteleri (Lawton EGYA Ölçeği), mini mental durum
değerlendirme testleri (MMSE), konfüzyon değerlendirme metodları (CAM) hasta veya hasta
yakınlarından, demans tarama ölçeği olan AD8 ise sadece hasta yakınlarından alınan bilgiler
doğrultusunda değerlendirildi.
DYB ve KYB servislerinde yatan toplam 100 hastanın 15' inde (%15'inde) delirium
gelişti. DYB servisinde yatan hastalarda (n=25) delirium prevalansı (%52), KYB servisindeki
hastalara (n=75) (%2,7) göre belirgin yüksek bulundu(p<0,001). DYB servisindeki hastaların
CKİ ortalaması, KYB ortalamasından yüksekti(p=0,005). DYB servisinde yatan hastaların yatış
esnasındaki Barthel GYA ve Lawton EGYA skorları, KYB servisindeki hastaların skorundan
düşüktü (p<0,001, p<0,001). DYB servisindeki hastaların Barthel GYA skor düşüşü, KYB
servisindeki hastaların düşüşünden daha belirgindi(p<0,001). DYB servisindeki hastaların
MMSE skoru, KYB servisindeki hastaların skorundan düşüktü(p<0,001). DYB servisinde
AD8'e göre demansı olan hastaların oranı, KYB servisindeki hastaların oranından yüksek
bulunmakla birlikte istatistiksel açıdan anlamlı değildi(p=0,144). DYB servisindeki en sık yatış
nedeninin GIS kanama (%29), KYB servisindekinin ise koroner arter hastalığı (%76,5) olduğu
tespit edildi.
Delirium gelişenlerde CKİ skoru, gelişmeyenlere göre daha yüksekti(p=0,017).
Delirium gelişenlerdeki Barthel GYA skor düşüşü, gelişmeyenlere göre daha
belirgindi(p<0,001). Delirium gelişenlerde yatış esnasındaki Barthel GYA, Lawton EGYA ve
MMSE skoru, gelişmeyenlere göre oldukça düşüktü (p<0,001, p<0,001, p<0,001). Delirium
gelişenlerde AD8'e göre demans oranı daha yüksek görünmekle beraber fark anlamlılığa
ulaşmadı(p=0,124). Delirium gelişen hastalarda en sık yatış nedeni sepsis ve enfeksiyon iken
(6/15, %40), delirium gelişmeyen hastalarda en sık yatış nedeni KAH (60/85, %70,6)
idi(p<0,001). Delirium gelişenlerde gelişmeyenlere göre hemoglobin ve ortalama kalsiyum
değeri daha düşük, beyaz küre sayısı ise daha yüksekti(p=0,002, p<0,001, p=0,013).

Anahtar Sözcükler: delirium, dahiliye yoğun bakım, koroner yoğun bakım, günlük yaşam
aktiviteleri, kognisyon

Abstract:
This is a cross-sectional analytical study of all patients aged 65 years and older who
were admitted to internal medicine and coronary intensive care units in Süleyman Demirel
University (SDU) (75 patients in CICU [coronary intensive care unit] and 25 patients in IMICU
[internal medicine intensive care unit]; 100 patients in total) between 2015 May and 2015 June.
The aim of this study was to determine the prevalance of delirium in IMICU and CICU.
Parameters potentially associated with delirium such as comorbidities present at admission
(Charlson Comorbidity Index), Activities of Daily Living (ADL) before and during the
admission [Barthel Activities of Daily Living Index and Lawton Instrumental Activities of
Daily Living (IADL) Scale, Mini Mental State Examination (MMSE), Confusion Assessment
Method (CAM) were assessed using the information obtained from the patients and their care
givers.
N=15 of 100 patients (15%) developed delirium. Delirium prevalence was significantly
higher in IMICU patients (52%) compared to CICU patients (2.7%) (p<0.001). Mean CKI in
IMICU patients was higher than that of CICU patients(p:0.005).
Reduction in Barthel ADL score of IMICU patients were greater than that of CICU
patients(p<0.001). MMSE score of IMICU patients was lower than that of CICU
patients(p<0.001). More patients in IMICU had dementia according to AD8 compared to CICU
patients, however, this finding was not statistically significant(p:0.144). The most frequent
reason for admission were gastrointestinal bleeding in IMICU (29%) and coronary artery
disease in CICU (76.5%).
CKI score in patients who developed delirium was higher than that of patients who did
not develop delirium (p:0.017). Barthel ADL, Lawton IADL and MMSE scores of patients with
delirium were considerably lower than patients without delirium (p<0.001, p<0.001, p<0.001,
respectively). Dementia according to AD8 was apparently more frequent in patients with
delirium (p:0.124) though not statistically significant. The most frequent reasons of admission
in patients with delirium were sepsis and infection (6/15 patients, 40%), while it was coronary
artery disease in patients without delirium (60/85 patients, 70,6%) (p<0.001). Patients with
delirium had lower hemoglobin and calcium levels and higher white blood cell counts(p:0.002,
p<0.001, p:0.013, respectively).

Keywords: delirium, intensive care unit, coronary care unit, activities of daily living,
cognition