Ana dili farklı ilkokul öğrencilerinin akıcı okuma ve okuduğunu anlama becerilerinin incelenmesi
The study of reading fluency and reading comprehension skills of primary school whose mother tongue is different
Yazar: YUSUF KIZILTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA YILDIZ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akıcılık = Fluidity ; Okuma = Reading ; Okuma becerileri = Reading skills ; Okuma davranışları = Reading behaviours ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu araştırmanın amacı; ana dili farklı ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin akıcı okuma ve okuduğunu anlama becerilerini incelemektir. Ana dili farklı ilkokul öğrencilerinin akıcı okuma ve okuduğunu anlama becerileri cinsiyet, sosyoekonomik düzey ve okul öncesi eğitim alma gibi değişkenler karşılaştırılmıştır.  Araştırmanın çalışma grubunu Van ili merkez Tuşba ilçesinde öğrenim gören ilkokul dördüncü sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma grubu, 2017–2018 öğretim yılı bahar döneminde Van ili Tuşba ilçesindeki ilkokullarda okuyan öğrencilerden amaçlı örneklem yöntemlerinden ölçüt örneklem yolu ile seçilmiştir. Çalışma grubu 201 kız ve 227 erkek olmak üzere toplam 428 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada akıcı okuma ile ilgili verileri toplamak için 'Hikâye Edici Metin'; prozodik okuma becerilerini ölçmek için 'Çok Boyutlu Akıcılık Ölçeği'; okuduğunu anlama düzeylerini belirlemek için de 'Okuduğunu Anlama Metni' kullanılmıştır.  Araştırma kapsamında ana dili farklı ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin akıcı okuma becerilerine ait veriler ( doğru okuma, okuma hızı) ses kayıt cihazı ile kayıt altına alınırken bir yandan da prozodik okuma düzeyleri ile ilgili bilgiler her öğrenci için ayrı hazırlanan metin formlarına puanlanmıştır.  Ana dili farklı ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin akıcı okuma becerileri ile yine söz konusu öğrenci gruplarının okuduğunu anlama becerileri arasındaki farkın anlamlı olup olmadığını belirlemede parametrik istatistiklerden t- testi, tek-yönlü varyans analizi (ANOVA) ve parametrik olmayan istatistiklerden Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır. Bu arada varyansların homojen olduğu durumlarda uygun post-hoc tekniklerinden Bonferroni çoklu karşılaştırma tekniği uygulanmıştır. Varyansların homojen olmadığı değişkenler arasında çoklu karşılaştırma yapabilmek amacıyla uygun post-hoc tekniklerinden Games-Howell çoklu karşılaştırma tekniği uygulanmıştır. Ayrıca güvenirlik katsayılarının belirlenmesinde de Cronbach's Alfa testi kullanılmıştır. Araştırmada ana dili farklı ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin ana dillerinin ne olduğunu belirleme noktasında çok değişkenli istatistiksel yöntemlerden ikili kümeleme analizi kullanılmıştır. Bu kapsamda da kümeleme analizlerinden ikili kümeleme analizi ile; ailede en çok konuşulan dil (Kürtçe-Türkçe), anne Kürtçe bilme durumu (evet-hayır), kendisinin Kürtçe bilme durumu (evet-hayır) ve annelerinden ilk öğrendikleri dil (Kürtçe-Türkçe) değişkenleri ile öğrencilerin ana dil bağlamında oluşan küme üyelikleri tespit edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre genel olarak öğrenciler ana dili Türkçe ve ana dili Kürtçe olan öğrenciler şeklinde iki kümeye ayrılmıştır. Benzer şekilde araştırmada ana dili farklı ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin sosyoekonomik düzeylerinin (SED) ne olduğunu belirleme noktasında da ikili kümeleme analizi kullanılmıştır. Ailenin aylık geliri (1000 TL-3000 TL ve 3000 TL - üstü), anne eğitim düzeyi (okuma yazma bilmeyen-ilköğretim, lise, lisans-lisansüstü), baba eğitim düzeyi (okuma yazma bilmeyen-ilköğretim, lise, lisans-lisansüstü), anne mesleği (serbest- ev hanımı, memur), baba mesleği (serbest, esnaf, memur) değişkenleri ile öğrencilerin SED (Sosyoekonomik Düzey) bağlamında oluşan küme üyelikleri tespit edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre genel olarak öğrenciler, alt-orta-üst sosyoekonomik düzey şeklinde üç kümeye ayrılmıştır. Araştırma sonucunda ana dili Türkçe olan ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin akıcı okuma becerilerinin (okuma hızı, prozodi, doğru okuma, okuma hataları) genel olarak ana dili Kürtçe olan öğrencilerin akıcı okuma becerilerinden yüksek olduğu görülmüştür. Benzer şekilde ana dili Türkçe olan öğrencilerin okuduğunu anlama düzeylerinin ana dili Kürtçe olan iki dilli öğrencilerin okuduğunu anlama düzeylerinden yüksek çıktığı görülmüştür. Araştırma sonucunda okul öncesi eğitim almış ana dili Kürtçe olan öğrencilerin akıcı okuma ve okuduğunu anlama becerilerinin (okuma hızı, prozodi, doğru okuma, okuma hataları) okul öncesi eğitimi almamış ana dili Kürtçe olan öğrencilere göre daha yüksek çıktığı görülmektedir. Okul öncesi eğitimin ana dili Kürtçe ve Türkçe olan öğrencilerin okuma becerilerini olumlu etkilediği görülmüştür. Ancak bu etkinin ana dili Kürtçe olan öğrencilerin Ana dili Türkçe olan akranları arasındaki farkı kapatmaya yetmediği belirlenmiştir. Benzer şekilde sosyoekonomik düzeyi yüksek olan ana dili Kürtçe olan öğrencilerin yine akıcı okuma ve okuduğunu anlama becerilerinin ana dili Kürtçe olan öğrencilere göre oldukça yüksek çıktığı anlaşılmaktadır. Sosyoekonomik düzeyin her iki grubunda okuma becerilerini etkileyen bir değişken olduğu görülmüştür. SED yükseldikçe okuma becerileri her iki grupta da artmaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to examine reading fluency and reading comprehension skills of fourth grade students who have different mother-tongue. The reading fluency and reading comprehension skills were compared in terms of variables such as gender, socioeconomic level and having pre-school education or not. The fourth grade students in the province of  Tuşba-VAN are forming this research. The research sample was selected from the purposive sample  by way of criterion sampling used in primary schools in the district of Tuşba, Van in the spring term of 2017-2018 academic year. The sample consists of 428 students, 201 girls and 227 boys. In order to collect data related to reading fluency in the research, 'Storyteller' was used and 'Multidimensional Fluency Scale' için to measure prosodic reading skills; reading comprehension texts were used. In the scope of the research, the data about the reading fluency skills of the fourth grade students (correct reading, reading speed) were recorded with the voice recorder, in the meantime the informations about the prozodic reading levels were scored for each student in different text forms.  The t test, one-way analysis of variance and the non-parametric Mann-Whitney U test, Kruskal Wallis H test were used to determine the relationship between the reading fluency skills and reading comprehension skills of primary school fourth grade students. Meanwhile, when the variances were homogeneous, one of the apppropriate post-hoc techniques, Bonferroni multiple comparison technique, was applied. In order to be able to make multiple comparisons between the variables in which the variances were not homogeneous, Games-Howell multiple comparison technique was applied. In addition that, Cronbach's Alpha test was used to determine the reliability coefficients. In the study, to determine what is the mother-tongue of the primary fourth grade students, bilateral clustering analysis was used. In this context, via bilateral clustering analysis; the most spoken language in the famiy (Kurdish-Turkish), The mother's Kurdish knowing status (yes-no), the first language they learned from their mother (Kurdish-Turkish) and their membership in the context of their mother tongue were determined. According to the findings, in general, students were divided into two groups: the mother tongue Turkish and the mother tongue Kurdish. Similarly, in the study, bilateral clustering analysis was used to determine the socioeconomic level of the primary school fourth grade students. The membership of the students in the context of  Monthly income of the family (1000 tl-3000 tl and above 3000 tl), mother education level (illiterate, primary education, high school, licence-postgraduate) mother profession (freelance, housewife, officer), father profession (free, trades, civil servants) and socioeconomic status of the students was determined. According to the findings, in general, students are divided into three groups as lower-middle-upper socioeconomic level.  As a result of the research, it is seen that the reading fluency skills of primary school fourth grade students whose mother tongue is Turkish (reading speed, prosody, correct reading, reading errors) are generally higher than those of students whose mother tongue is Kurdish. Similarly, it was observed that the level of reading comprehension of the students whose mother tongue is Turkish was higher than that of the bilingual students whose mother tongue is Kurdish. As a result of the research, it is seen that the level of students with native Kurdish language who have taken pre-scholl education is higher than the students who have not received pre-school education in terms of reading fluency and reading comprehension skills (reading speed, prosody, correct reading, reading errors).  It has been observed that pre-primary education has a positive effect on the reading skills of the students whose mother tongue is Kurdish and Turkish.  However, it was determined that this effect was not sufficient to close the difference between the native speakers of the Kurdish and their native Turkish-speaking peers. Similarly, it is understood that reading fluency and reading comprehension skills of the students whose native language is Turkish are high compared to the students whose mother tongue is Kurdish. It was observed that socioeconomic level has a variable affect on reading skills in both groups. As the SED increases, reading skills increase in both groups.