Kimyasal tuhaf yıldızların metal bolluklarının gözlemsel özellikler üzerine etkisi ve yayılma mekanizmasının verimliliği üzerine
On the effect of metal abundances on the observational properties of chemically peculiar stars and efficiency of diffusion mechanism
Yazar: SUZAN DOĞAN
Danışman: PROF. DR. MUTLU YILDIZ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Astronomi ve Uzay Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences
Dizin: Difüzyon = Diffusion ; Elementler = Elements ; Spektrum = Spectrum ; Yıldızlar = Stars

Özet:
Bu çalışmada kimyasal tuhaf yıldızların bir alt sınıfı olan HgMn yıldızlarında yayılma işleminin, yıldızların fiziksel parametrelerine bağlılığı araştırılmıştır. HgMn yıldızlarının Civa ve Mangan bolluklarının öncelikle parlaklık ve renkle olan değişimi incelenmiştir. Bu incelemelere göre Civa bolluğu renk-parlaklık diyagramında kırmızı tarafa doğru artmaktadır, Mangan bolluğu ise Civa'nın tersine azalmaktadır. Ayrıca Civa bolluğunun salt parlaklık arttıkça azalma eğiliminde olduğu görülmüştür.İkinci olarak, yayılma işleminin yıldızların temel özellikleri ile olan ilişkisini araştırmak için modeller aracılığıyla tek HgMn yıldızlarının temel özellikleri (kütle, yarıçap, yaş, etkin sıcaklık, ışınımgücü ve bolometrik düzeltme) hesaplanmış ve element bolluklarının yıldız kütlesi, yaşı ve sıcaklığı ile olan değişimi araştırılmıştır. Bu incelemelerden, özellikle Civa bolluklarının zamanla artma eğiliminde olduğu görülmüştür. Ayrıca yıldız kütlesi ve etkin sıcaklığı arttıkça Civa bollukları azalma göstermektedir. Mangan bollukları ise temel özelliklerden bağımsız gibi görünmektedir.Kuramsal B-V değerleri ile gözlemsel B-V değerleri karşılaştırılarak HgMn yıldızlarının, modellerin (normal yıldızların) sahip olduğu (B-V)-Te ilişkisinden farklı bir ilişkiye sahip olduğu bulunmuş, bir HgMn yıldızının aynı sıcaklıktaki bir modele (normal bir yıldıza) göre daha kırmızı olacağı sonucu elde edilmiştir.

Abstract:
In this dissertation, dependence of diffusion process on physical parameters in HgMn stars, which are the subgroup of Chemically Peculiar stars, is studied. First, the change of Mercury and Manganese abundances of HgMn stars with absolute magnitude and color are investigated. Mercury abundances increase through the red regions of Color-Magnitude diagram. Contrary to Mercury abundances, Mangan abundances decreases through the red regions of Color-Magnitude diagram.Secondly, fundamental parameters (mass, radius, luminosity, age, effective temperature and bolometric correction) of single HgMn stars are calculated by using models to research a relation between diffusion mechanism and fundamental parameters. The change of element abundances with stellar mass, age and temeperature is investigated. It?s seen that Mercury abundances tend to increase with time. This result is in good agreement with diffusion theory. Also, Mercury abundances tend to decrease with increasing stellar mass and temperature. No exact correlation is confirmed between Mn abundance and fundamental parameteres of HgMn stars.By comparing theoretical B-V values with observational B-V values, it?s found that HgMn stars have different (B-V)-Te relation from that of the models (normal stars). HgMn stars seem to be redder than the models (normal stars) which have the same effective temperature.