Hipertansif hemodiyaliz hastalarının tedaviye uyumlarını etkileyen faktörlerin belirlenmesi /
Yazar: SEVAL İLHAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SERPİL YÜKSEL
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Hemşirelik = Nursing ; Hipertansiyon = Hypertension ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Tedavi = Treatment

Özet:
HİPERTANSİF HEMODİYALİZ HASTALARININ TEDAVİYE UYUMLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN BELİRLENMESİ
Araştırma, hipertansif hemodiyaliz hastalarının tedaviye uyumlarını etkileyen faktörleri, bunların nedenlerini ve bunlar arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla fenomolojik tipte nitel olarak gerçekleştirildi. 
Araştırma kapsamına, Özel Nefro Bolu Diyaliz Merkezi'nde hemodiyaliz tedavisi gören 10 hasta alındı. Araştırmanın uygulanabilmesi için, araştırmanın gerçekleştirileceği kurumdan, etik kuruldan ve hastalardan yazılı izin alındı.
Veriler, araştırmacı tarafından yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak, derinlemesine bireysel görüşme yöntemi ile 01-24 Ağustos 2011 tarihleri arasında toplandı. Kaydedilen verilerin çözümlenmesi, tümevarımcı içerik analizi ile yapıldı. İçerik analizi ile, tedavi uyumunu etkilediği belirlenen 26 kod belirlendi. Kodlar kategorize edilerek;  sağlık/hastalık algısı, iş ve sosyal yaşama etki, başetme, korku, beklenti, diyet/sıvı kısıtlaması ve eğitim/bilgi edinme olmak üzere 7 kategori oluşturuldu. Kategoriler taşıdıkları anlama göre incelenerek,  uyumu etkileyen faktörler teması altında birleştirildi.
Hastaların yaş ortalamasının 48,10+14,45 yıl, hemodiyaliz tedavi süresinin 6,35+3,75 yıl, hipertansiyon  tedavi süresinin 5,2+3,33 yıl olduğu  belirlendi. Hastalığın uzun süreli olmasının sağlık/hastalık algısını etkilediğini belirten hastaların, tedavi süresinin 6-10 yıl arasında olduğu saptandı.  40 yaş üzerinde olan hastaların diyaliz sonrası bedensel yorgunluk şikayetinin daha fazla olduğu; hastalardan 8'inin önerilen diyete uyumla ilgili sorun yaşadığı belirlendi. Hastalardan 7'sinin tedavi nedeniyle fiziksel sınırlılık yaşadığı, bu sınırlılıkların iş ve sosyal yaşamı, aile içindeki rolleri olumsuz olarak etkilediği bulundu.  

Anahtar Kelimeler: Hemodiyaliz, Hipertansiyon, Kronik böbrek yetmezliği, Tedaviye uyum

Abstract:
DETERMINING THE FACTORS THAT DETERMINE TREATMENT COMPLIANCE AMONG HYPERTENSIVE PATIENTS UNDERGOING DIALYSIS
This study was performed as a phenomenological, qualitative investigation of the factors determining treatment compliance in hemodialysis patients, the reasons for it and their mutual relationships. 
The study population consisted of 10 patients undergoing hemodialysis at the Bolu Private Nefro Dialysis Center. Appropriate authorizations and consent to perform the study were obtained from the facility where the study was performed, the ethical committee and the participating patients.
In-depth individual interviews by the investigator with the help of a semi-structured interview form were conducted to collect the information between August 1 and August 24, 2011. The recorded data were evaluated by inductive content analysis. Content analysis allowed the identification of 26 codes for factors influencing treatment compliance. These codes were then categorized in seven broader categories: disease/health perception, effect on professional and social life, coping, fear, expectations, diet/fluid restriction, and education/information. These categories were assessed according to their particular significance and reconciled under the overarching theme of factors determining compliance.
The patients' age was 48.1+14.45 years, the duration of previous hemodialysis treatment 6.35+3.75 years and that of previous treatment for hypertension 5.2+3.33 years. The duration of previous treatment for patients who expressed that the chronic character of the disease did affect their perception of disease/health was 6-10 years. Patients aged over 40 had greater physical fatigue post dialysis; eight of the patients experienced or had experienced problems related to their recommended diet. Seven patients experienced physical restrictions due to their treatment; such restrictions were affecting negatively their occupational and social life. 

Key Words: Hemodialysis, Hypertension, Chronic renal failure, Treatment compliance