Türk ve Azeri üniversite öğrencilerinin algılanan stres, stres belirtileri ve stresle başa çıkma stratejileri açısından kıyaslanması
A comparison of Turkish and Azerbaijani university students in terms of perceived stress, stress symptoms and stress coping strategies
Yazar: ŞELALE NAMAZOVA
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP AYDIN SÜNBÜL
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Baş etme stratejileri = Coping strategies ; Başa çıkma = Coping ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress ; Türk öğrenciler = Turkish students ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmada, Azeri ve Türk üniversite öğrencilerinin algılanan stres düzeyleri, stres belirtileri ve stresle başa çıkma stratejilerinin belirlenmesi ve karşılaştırılması amaçlanmaktadır. Bu araştırmanın evreni, 18-30 yaş aralığındaki bireyleri kapsamaktadır. Toplam 521 kişi olmak üzere, 255 Azeri öğrenci, 266 Türk üniversite öğrencisi araştırma örneklemini oluşturmaktadır. Veriler kişisel bilgi formu, Algılanan Stres Ölçeği, Stres Belirtileri Ölçeği ve Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizi SPSS 22 istatistik paket programı yardımı ile gerçekleştirilmiştir. Sonuçlara göre, Azeri ve Türk üniversite öğrencilerinin yüksek stres düzeyine sahip olduğu görülmüştür. Azeri ve Türk üniversite öğrencilerinin algılanan stres düzeyi karşılaştırıldığında ise anlamlı bir fark olmadığı (p>0,05) bulunmuştur. Azeri ve Türk üniversite öğrencilerinin stres belirtilerinde "Bilişsel/Duyuşsal" belirti puan ortalamasının daha yüksek olduğu, "Ağrı Belirtileri" puan ortalamasının ise daha düşük olduğu görülmüştür. Azeri ve Türk üniversite öğrencilerinin stres belirtileri karşılaştırıldığında ise ölçeğin tüm alt faktör puanlarında ve "SBÖ Toplam" puanında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı (p>0,05) bulunmuştur. Azeri üniversite öğrencilerinin stresle başa çıkma stratejilerinde "Kendine Güvenli Yaklaşım" puan ortalamasının daha yüksek olduğu, "Sosyal Destek Arama" puan ortalamasının daha düşük olduğu saptanmıştır. Türk üniversite öğrencilerinin stresle başa çıkma stratejilerinde "Çaresiz Yaklaşım" puan ortalamasının daha yüksek olduğu, "Sosyal Destek Arama" puan ortalamasının daha düşük olduğu saptanmıştır. Yapılan analiz sonuçlarına göre ölçeğin "Kendine Güvenli Yaklaşım" alt faktör puanında (U=28677,5; p<0,01), "Boyun Eğici Yaklaşım" alt faktör puanında (U=24116,5; p<0,001) ve "İyimser Yaklaşım" alt faktör puanında (U=30331,5; p<0,05) Azeri öğrenciler lehine istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu, diğer tüm alt faktör puanlarında anlamlı bir fark olmadığı (p>0,05) bulunmuştur. Sonuçlar ilişkili alan yazın ile tartışılmıştır. 
Anahtar kelimeler: Azeri ve Türk üniversite öğrencileri, algılanan stres, stres belirtileri, stresle başa çıkma.

Abstract:
In this study, it is aimed to determine and compare the perceived stress levels, stress symptoms and coping strategies of Azerbaijani and Turkish university students. The population of the research covers individuals between the ages of 18-30. The research sample consisted of 255 Azerbaijani students, 266 Turkish students and 521 university students in total. Data was collected with personal information form, Perceived Stress Scale, Stress Self-assessment Checklist and Ways of Coping Inventory. The data analysis part was conducted via the SPSS 22 statistical package program. According to the results, Azerbaijani and Turkish university students had high stress levels. When the perceived stress level of Azerbaijani and Turkish university students was compared, it was found that there was no significant difference (p>0.05). Given the stress symptoms, the mean score of "Cognitive/Affective" symptom scores of both Azerbaijani and Turkish university students was higher, and the mean score of "Pain Symptoms" was lower. When the stress symptoms of Azerbaijani and Turkish university students were compared, no statistically significant difference (p>0.05) was found in all sub-factor scores of the scale and in the total scores. Regarding the stress coping strategies, Azerbaijani university students had a higher "Self-Confidence Approach" score and a lower "Seeking Social Support" score average. Turkish university students had a higher average score of "Helpless Approach" and a lower mean score of "Seeking Social Support" in the stress coping strategies. There was a statistically significant difference in the "Self-confident Approach" sub-factor score (U=28677,5; p<0,01), "Submissive Approach" sub-factor score (U=24116.5; p<0.001) and the "Optimistic Approach" sub-factor score (U=30331.5; p<0.05) in favor of Azerbaijani university students. No significant difference (p>0.05) was found in all other sub-factor scores of stress coping strategies. The results were discussed with the relevant literature.
Keywords: Azerbaijani and Turkish university students, perceived stress, stress symptoms, coping with stress.