Okumaya adanmışlık modelinin ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuma alışkanlıklarına, okuma tutum ve motivasyonlarına etkisinin incelenmesi
Examining the effect of reading engagement model on primary school 4. grade students' reading habits, attitudes and motivation towards reading
Yazar: YASİN ÖZER
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA TAHİROĞLU
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Motivasyon = Motivation ; Okuma = Reading ; Okuma alışkanlığı = Reading habit ; Okumaya adanmışlık modeli = Reading engagement model ; Tutumlar = Attitudes ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Ölçekler = Scales ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
İlkokul dördüncü sınıf Türkçe dersinde Okumaya Adanmışlık Modeli kullanımının öğrencilerin okuma alışkanlığı kazanmalarına, okumaya yönelik tutum ve motivasyonlarına etkisinin tespit edilmesi amaçlanan bu çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden olan ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi, 2021-2022 eğitim öğretim yılında Nevşehir ili Merkez ilçede bulunan bir ilkokulda öğrenim gören 36 dördüncü sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Bu öğrenciler, seçkisiz atama yöntemi ile deney ve kontrol grubu olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Deney grubu 19, kontrol grubu ise 17 öğrenciden oluşmaktadır. Çalışmanın verileri Okuma Tutum Ölçeği, Okuma Motivasyon Ölçeği ve Okuma Alışkanlığı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde gruplar arası karşılaştırmalarda kullanılan istatistiki testlerden yararlanılmıştır. Toplanan veriler, normal dağılım göstermediği için parametrik olmayan testlerden Mann-Whitney U Testi kullanılarak analiz edilmiştir.

Deneysel işlem sürecinde ilk olarak ön test uygulanmış ve bu ön test verilerine göre deney ve kontrol gruplarının okuma tutumu, okuma motivasyonu ve okuma alışkanlığı düzeyleri arasında anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür. Daha sonra okumaya adanmışlık modeli ilkelerine göre uzman görüşü de alınarak hazırlanan etkinlikler altı hafta boyunca deney grubuna uygulanmıştır. Uygulama sonucunda her iki grupta bulunan öğrencilerin okuma tutumu, okuma motivasyonu ve okuma alışkanlığı düzeylerini belirlemek üzere son testler uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda öğrencilerin son test okuma tutum puan ortalamalarının deney grubu lehine (Mann-Whitney U=46,50; p<.05); okuma motivasyon puan ortalamalarının deney grubu lehine (Mann-Whitney U=17,50; p<.05) ve okuma alışkanlığı puan ortalamalarının yine deney grubu lehine (Mann-Whitney U=22,00; p<.05) anlamlı bir şekilde farklılaştığı görülmüştür.  Yani Okumaya Adanmışlık Modeli kullanılarak hazırlanan etkinlikler öğrencilerin okuma tutumlarını, okuma motivasyonlarını ve okuma alışkanlığı düzeylerini anlamlı derecede artırmıştır. Bu sonucun ülkemiz için de önemli bir sorun olarak görülen okuma tutumu, okuma motivasyonu ve okuma alışkanlığının erken yaşlardan itibaren geliştirilmesi açısından önemli olduğu söylenebilir.

Abstract:
In this study, which aims to determine the effect of the use of the Reading Engagement Model in the primary school fourth grade Turkish lesson on students' gaining reading habits, their attitudes and motivations towards reading, semi-experimental design with pretest-posttest control group, which is one of the quantitative research methods, was used. The sample of the research consists of 36 fourth grade students studying in a primary school in the central district of Nevşehir province in the 2021-2022 academic year. These students were divided into two groups by random placement method. The experimental group consists of 19 students and the control group consists of 17 students. The data of the study were collected using Reading Attitude Scale, Reading Motivation Scale and Reading Habit Scale. Statistical tests used in comparisons between groups were used in the analysis of the data. The collected data were analyzed using the Mann-Whitney U test, one of the non-parametric tests, since it didn't show a normal distribution.

In the experimental process, the pre-test was applied first and according to these pre-test data, it was seen that there was no significant difference between the levels of reading attitude, reading motivation and reading habit of the experimental and control groups. Afterwards the, activities prepared by taking expert opinion according to the principles of Reading Engagement Model were applied to the experimental group for four weeks. As a result of the application, past-tests were applied to determine the reading attitude, reading motivation and reading habit levels of the students in both groups. As a result of the analysis, the students post-test reading attitude avarage scores (Mann-Whitney U=46,50; p<.05), reading motivation avarage scores (Mann-Whitney U=17,50; p<.05) and reading habit avarage scores (Mann-Whitney U=22,00; p<.05) differed significontly in favor of the experimental group were seen. In other words, the activities prepared using the Reading Engagement Model significantly increased students' reading habit levels. Itcan be said that this result is important in terms of develoging reading attitude, reading motivation and reading habit from early ages, which is seen as an important problem for our country as well.