Özel öğrenme güçlüğü olan çocukların manevi ihtiyaçları ve annelerine uygulanan manevi güçlenme ve bakım programının etkisi
Spiritual needs of children with special learning disabilities and the implementation of the spiritual empowerment program for parents
Yazar: GÖZDE ÇELİKTEN
Danışman: PROF. DR. ÖZNUR ÖZDOĞAN ELSHARKAWY
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-çocuk etkileşimi = Mother-child interaction ; Ana-çocuk ilişkisi = Mother child relations ; Anneler = Mothers ; Din psikolojisi = Religious psychology ; Manevi bakım = Spiritual care ; Manevi destek = Spiritual support ; Manevi güçlenme = Spiritual empowerment ; Maneviyat = Spirituality ; Özel öğrenme bozukluğu = Special learning disorder

Özet:
Bu çalışma, Özel Öğrenme Güçlüğü olan 7-11 yaş arası çocuklar ve çocukların anneleri ile gerçekleştirilmiştir. İki aşamadan oluşan çalışmanın birinci aşamasını, Özel Öğrenme Güçlüğü olan çocukların manevi ihtiyaçlarının belirlenmesi, ikinci aşamasını ise Özel Öğrenme Güçlüğü olan çocukların annelerine Değer Odaklı Manevi Güçlenme ve Bakım Programı'nın uygulanması oluşturmaktadır. Çocukların manevi ihtiyaçlarının ebeveynlerin desteği ile karşılanabileceği düşünüldüğünden hem çocuklarla hem de anneleri ile çalışma yapılmıştır. 
Çalışma kapsamında öncelikle özel bir rehabilitasyon merkezine devam etmekte olan 7-11 yaş arası 25 öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla birebir görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerden elde edilen bilgiler, Özel Eğitim Alan Uzmanı olarak görev yapmakta olan araştırmacının deneyimleri ve Özel Öğrenme Güçlüğü olan bireylerin ihtiyaçlarına yönelik literatür göz önünde bulundurularak, Özel Öğrenme Güçlüğü olan bireylerin manevi ihtiyaçları tespit edilmiştir. Özel Öğrenme Güçlüğü olan çocukların tespit edilen manevi ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik, çocukların annelerine, Değer Odaklı Manevi Güçlenme ve Bakım Programı uygulanmıştır. Bu program, Özdoğan (2010) tarafından, Ankara Merkez Kapalı Ceza ve Tutukevinde kadın mahkumlara uygulanan ve 2019 yılında 5.Uluslararası Sosyal Bilimler Kongresi'nde sistemleştirilen DOMAB (Değer Odaklı Manevi Güçlenme ve Bakım Programı) temel alınarak katılımcılara uygun şekilde hazırlanmıştır. Değer Odaklı Manevi Güçlenme ve Bakım Programı öncesinde katılımcılara ön test olarak Tanrı Algısı ve Psikolojik İyi Oluş ölçekleri uygulanmış daha sonra program gerçekleştirilmiştir. Program sonrasında son test olarak tekrar Tanrı Algısı ve Psikolojik İyi Oluş ölçekleri uygulanarak programın katılımcılar üzerindeki etkisi ölçülmeye çalışılmıştır. Katılımcıların program öncesindeki puanları ile program sonrasındaki puanları arasında olumlu yönde farklılık olduğu görülmüştür.

Abstract:
This study was conducted with children aged 7-11 with Special Learning Disabilities and their mothers. The study consists of two stages. The first stage of the study is determining the spiritual needs of children with "Special Learning Disabilities" and the second stage is the implementation of the Value-Oriented Spiritual Empowerment and Care Program for the mothers with Special Learning Disabilities. Children spiritual needs of the children is provided with parents support for this reason the study was conducted with both children and mothers 
Within the scope of the study, interviews were made with 25 students between the ages of 7-11, who are attending a private rehabilitation center, using a semi-structured interview form. The spiritual needs of individuals were determined by considering information obtained from the interviews, the experiences of the researcher working as Special Education Specialist, and the literature of their needs. A Value-Oriented Spiritual Empowerment and Care Program was implemented for mothers to provide identified spiritual needs of children. This program was prepared and based on DOMAB (Value-Oriented-Spiritual-Empowerment and Care-Program) applied to women prisoners in Ankara Central Closed Prison by ÖZDOĞAN (2010), DOMAB was systematized in the 5th International Social Sciences Congress in 2019. The Perception of God and Psychological Well-being scales were applied to the participants as pre-test. Value-Oriented-Spiritual-Empowerment-Program was conducted. Perception of God and Psychological Well-being scales were applied again as final test to measure the effect of the program. It was observed that there was a positive difference between scores before and after the program.