Elektrik şebekelerinin korunması için mikrodenetleyici tabanlı mesafe rölesi tasarımı
Design of a microcontroller based distance relay to protect electrical networks
Yazar: ALI TALIB FATIH AL-GBURI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NURETTİN ÜSTKOYUNCU
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering

Özet:
Elektrik enerjisi, günümüz itibari ile tüm ülkeler için en önde gelen enerji çeşidi olup
çok farklı enerji kaynaklarından temin edilmektedir. Bu enerji kaynakları tükenebilir
nitelikte olan yenilenemeyen enerji kaynakları olabildiği gibi hidro, rüzgar, güneş ve
jeotermal gibi yenilenebilir enerji kaynakları da olabilmektedir. Elektrik enerjisi ile
ilgili en önemli kriterlerden birisi, elektrik enerjisinin sürekli bir şekilde tüketiciye
sağlanması gerekliliğidir. Dolayısıyla elektrik enerjisinin sıkıntısız bir şekilde transfer
edilmesi ile ilgili olarak kullanılan koruma sistemleri ve teçhizatları çok önemli bir yere
sahiptir. Bu konuda kullanılan cihazların en başında ise koruma röleleri gelmektedir.
Giderek artan elektrik enerjisi gereksinimi sebebi ile elektrik şebekelerinin daha
kompleks hale geliyor olması ve koruma rölelerinin çok hızlı bir şekilde devreye girerek
şebekeyi koruma kabiliyetlerinin bulunması, ilgili koruma elemanları üzerine artan bir
ilgiyi beraberinde getirmektedir. Bu amaçla tarihsel gelişim süreci içerisinde farklı
teknolojik altyapıya ve çalışma mantığına sahip farklı koruma röleleri karşımıza
çıkmaktadır. Sahip oldukları basitlik, yüksek koruma hassasiyeti ve hızlı tepki verme
gibi avantajları ile mesafe tabanlı koruma röleleri, günümüzde koruma röleleri arasında
önemli bir yere sahiptir ve yaygın bir şekilde kullanılmaktadır.
Bu tez çalışmasında, mikrodenetleyici tabanlı bir mesafe rölesi prototip olarak
gerçekleştirilmiştir. Kullanıcılar için kullanımı kolay ve iyi bir arayüz sunarak gerekli
bilgilere ulaşılmasını sağlayan prototip cihaz, hat empedansını temel alarak sistemin
korunmasını sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Elektrik enerjisi; iletim hatları; koruma röleleri; mesafe rölesi.

Abstract:
Electrical energy is one of the most important energy types for all countries in the world
and it can be obtained by using different types of energy sources. These energy sources
can be classified into two groups as nonrenewable and also renewable energy sources
such as hydro, wind and geothermal. Transmission and distribution of electricity
without any interruption has a great importance in electrical networks. Therefore
protection systems and devices are important to transfer electricity without any problem
and protection relays have the first place among them.
The electrical networks become more complex due to increasing need of electricity and
the fast switching capability of relays to protect electrical networks bring the increasing
interest to protection devices. Different protection relays with different technological
structure and working principles have been developed within the historical
development. Distance relays are widely used among the protection relays because of
their advantages such as simple structure, high protection ability and fast response.
In this thesis, a microcontroller based distance relay prototype is realized. The prototype
relay provides a good interface to use and to show the important information for users
and it is able to protect the system by using line impedance.

Keywords: Electrical energy; transmission lines; protection relays; distance relay.