Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğretmenlerinin ve öğrencilerinin uzaktan eğitime yönelik tutumlarının incelenmesi
Investigation of vocational and Technical Anatolian High school teachers and students' attitudes towards distance education
Yazar: TANJU DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER FARUK VURAL
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anadolu meslek liseleri = Anatolian vocation high schools ; Anadolu teknik liseleri = Anatolia technical high schools ; Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Meslek liseleri = Vocational high schools ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Tutumlar = Attitudes ; Uzaktan eğitim = Distance education ; Ölçekler = Scales ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğretmen ve öğrencilerinin uzaktan eğitim çalışmalarına yönelik tutum düzeylerinin ve bu düzeylerin çeşitli değişkenler açısından (yaş, cinsiyet, medeni durum, öğrenim durumu, mesleki kıdem, branş, bilişim teknolojilerini kullanma yeterliği vb.) farklılık gösterip göstermediğini belirlemektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Sakarya İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde görev yapan öğretmenler ile bu okullarda öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi 244 öğretmen ve 970 öğrencidir. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" ve Ağır (2007) tarafından geliştirilen "Uzaktan Eğitim Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS 24.0 paket programı ile gerçekleştirilmiştir. Kullanılan ölçeğin güvenirliği için Cronbach Alpha katsayısı hesaplanmış, yapı geçerliği için ise Doğrulayıcı Faktör Analizi yapılmıştır.
Araştırma verilerinin analizinde öğrenci ve öğretmenlerin ölçekten aldıkları puanları belirlemek için öncelikle betimsel istatistiklerden yararlanılmıştır. Ölçek maddeleri frekans ve yüzde tabloları ile gösterilmiştir. Ölçek ve alt boyutları için puanların aritmetik ortalama, medyan, standart sapma, minimum ve maksimum değerleri hesaplanmıştır. Shapiro-Wilk normallik testi ve Q-Q grafik incelemesi sonucunda normal dağıldığı tespit edilen verilerin analizinde parametrik testler kullanılmıştır. Araştırmanın öğretmenlerin cinsiyet, öğrenim durumu ve branş türü ile öğrencilerin cinsiyet değişkenleri ile ilgili alt problemlerinde bağımsız gruplar t testi; kıdem, bilişim teknolojilerini kullanma yeterliği, uzaktan eğitim tecrübesi, internet bağlantısı kopma sorunu ve bilişim araçlarına sahip olma durumu ile öğrencilerin sınıf düzeyi, öğrenim gördüğü alan, ailesinin gelir düzeyi, bilişim teknolojilerini kullanma yeterliği, uzaktan eğitim tecrübesi, internet bağlantısı kopma sorunu değişkenleri ile ilgili alt problemlerde ise tek yönlü varyans analizi (One Way ANOVA) kullanılmıştır.
v
Araştırmada, öğretmen ve öğrencilerin uzaktan eğitime yönelik tutum düzeylerinin orta düzeyin altında olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin uzaktan eğitime yönelik tutum düzeylerinde mesleki kıdem değişkenine, bilişim teknolojileri kullanma yeterliği düzeyine ve internet bağlantısı kopma sorununa göre anlamlı farklılıklar olduğu, cinsiyet ve öğrenim durumu değişkenlerine ve meslek ya da kültür dersi öğretmeni olma durumuna, uzaktan eğitim tecrübesine, bilişim araçlarına sahip olma durumuna göre anlamlı farklılıklar olmadığı; öğrencilerin uzaktan eğitime yönelik tutum düzeylerinde ise cinsiyet değişkenine, sınıf düzeyine, öğrenim gördüğü alana ve internet bağlantısı kopma sorununa göre anlamlı farklılıklar olduğu, ailenin gelir düzeyi değişkenine, bilişim teknolojilerini kullanma yeterliği düzeyine, uzaktan eğitim tecrübesine ve bilişim araçlarına sahip olma durumuna göre anlamlı farklılıklar olmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Olağanüstü şartlarda yüz yüze eğitim imkanının olmadığı zamanlarda eğitimin aksamaması ve uzaktan eğitimin kuvvetli bir seçenek olarak görülmesi için öğretmen ve öğrencilerin uzaktan eğitime yönelik tutumlarını etkileyen sebeplerin tespit edilmesi, öğretmen ve öğrencilerin uzaktan eğitime yönelik tutumlarının olumlu düzeye yükseltilmesi ve bunun için gereken adımların atılması ülkelerin eğitim sistemi ve gelişimi adına önem arz etmektedir.

Abstract:
The aim of this study is whether the attitude levels of Vocational and Technical Anatolian High School teachers and students towards distance education studies and whether these levels differ in terms of various variables (age, gender, marital status, educational status, professional seniority, branch, competence in using information technologies, etc.) to determine. In the research, scanning model, one of the quantitative research methods, was used. The universe of the study consists of the teachers who work in the Vocational and Technical Anatolian High School affiliated to the Sakarya Provincial Directorate of National Education in the 2020-2021 academic year, and the students studying in these schools. The sample of the study is 244 teachers and 970 students. The "Personal Information Form" prepared by the researcher and the "Distance Education Attitude Scale" developed by Ağır (2007) were used as data collection tools. The analysis of the data was carried out with the SPSS 24.0 package program. Cronbach Alpha coefficient was calculated for the reliability of the scale used, and Confirmatory Factor Analysis was performed for construct validity.
In the analysis of the research data, descriptive statistics were used first to determine the scores that students and teachers got from the scale. Scale items are shown with frequency and percentage tables. Arithmetic mean, median, standard deviation, minimum and maximum values of the scores were calculated for the scale and its sub-dimensions. Parametric tests were used in the analysis of the data found to be normally distributed as a result of the Shapiro-Wilk normality test and Q-Q graph analysis. In the study, independent groups t test was used in the sub-problems related to teachers 'gender, educational status and branch type, and students' gender variables; in the related sub-problems such as seniority, proficiency in using information technologies, distance education experience, internet connection disconnection problem and having information tools; with variables such as the class level of the students, the field of education, the income level of the family, the ability
vii
to use information technologies, the distance education experience, the problem of internet connection disconnection one-way analysis of variance (One Way ANOVA) was used.
In the study, it was determined that the attitude levels of teachers and students towards distance education are below the medium level. It has been concluded that there are significant differences in the attitude levels of teachers towards distance education according to their professional seniority variable, their level of competence in using information technologies and the problem of internet connection disconnection, there were no significant differences according to the variables of gender and educational status, the status of being a profession or culture lesson teacher, distance education experience, and possession of information tools; there are significant differences in the attitude levels of students towards distance education according to gender variable, class level, field of study and internet connection disconnection, and there are no significant differences according to the income level variable of the family, the level of competence to use information technologies, distance education experience and possession of information tools.
It is important for the countries' education system and development to determine the reasons affecting the attitudes of teachers and students towards distance education, raising the attitudes of teachers and students towards distance education to a positive level and taking the necessary steps to ensure that education is not interrupted, distance education is seen as a strong option when face-to-face education is not available under extraordinary circumstances.