Ortaokul öğrencilerinin çevre bilgi ve çevre bilinç düzeylerinin incelenmesi
Observing the consciousness and knowledge levels of secondary students on environment
Yazar: HASAN HÜSEYİN KAYA
Danışman: DOÇ. DR. SERKAN TİMUR
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen okuryazarlığı = Scientific literacy ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Çevre bilgisi = Environmental knowledge ; Çevre bilinci = Environmental consciousness ; Çevre eğitimi = Environmental education

Özet:
Yapılan araştırmalarda çevre sorunlarının en aza indirilmesinde toplumdaki bireylere büyük görev düştüğü anlaşılmaktadır. Bireylerin çevre sorunlarına karşı duyarlı ve bilinçli olmaları gerektiği vurgulanmaktadır. Bireylerin çevre hakkında bilgi ve tutumlarını artırmanın bir yolu ise çevre eğitimine önem verilmesi gerektiğidir.
Araştırma ortaokul öğrencilerinin çevre bilgi ve çevre bilinç düzeyleri; yaş seviyesi, sınıf seviyesi, aile ekonomik gelir durumu, anne ve baba mesleği, anne ve baba eğitim durumu, çevre ile ilgili topluluğa üyelik durumu, anne ve babanın çevreyle ilgili topluluğa üyelik durumu, öğrencinin çevreye merak düzeyi, doğal alanlarda bulunma durumu, çevresel etkinliklere katılma sıklık durumu, ailede çevreye duyarlı olan birey, çevre ile ilgili konuları iyi anladığı, çevre ile ilgili haberleri takip ettiği kaynak değişkenlerine göre incelenmiştir.
Leeming vd. (1995) tarafından geliştirilen ölçek Aslan vd.(2005) tarafından Türkçeye uyarlanan çevre bilgi testi ve Gür (2009) tarafından geliştirilen çevre bilinci ölçeği ortaokul 5., 6., 7. ve 8.sınıf seviyesindeki 464 öğrenciye uygulanmış olup veriler toplanmıştır. SPSS 21 programı ile toplanan verilere bağımsız örneklemler için t-testi ve tek yönlü varyans analizi uygulanmıştır.
Öğrencilerin çevre bilinçlerinin ailesinde çevreye duyarlılığı yüksek olan birey olup olmaması durumu, yaş durumu, sınıf seviyesi durumu, anne eğitim durumu, çevreye duydukları merak düzeyleri durumu, yaşıtları ile karşılaştırıldığında çevre ile ilgili konuları ne kadar anladıkları durumlarına göre anlamlı olarak farklılaştığı bulunmuştur.
Öğrencilerin çevre bilgilerinin yaş durumu, sınıf seviyesi, baba mesleği durumu, anne eğitim ve baba eğitim durumu, çevreye duydukları merak düzeyleri durumu, doğal alanlarda bulunma sıklıkları durumu, çevresel aktivitelere katılma sıklıkları durumlarına göre anlamlı olarak farklılaştığı bulunmuştur.
Öğrencilerin çevre bilinçlerinin artması için çevre ile ilgili topluluklara üye olmaları sağlanmalı, öğrencilerin doğal alanlarda bulunmaları sağlanmalı, öğrencilere küçük yaşta çevre sevgisi kazandırılmalıdır. Küçük yaş gruplarının çevre duyarlılıklarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bundan dolayı küçük yaş gurubundaki öğrencilerin çevre ile daha çok iç içe olmaları sağlanmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Çevre, Çevre Bilgisi, Çevre Bilinci, Ortaokul Öğrencileri

Abstract:
ABSTRACT
Observing The Consciousness And Knowledge Levels Of Secondary Students On Environment
Research shows that people in society have a great role in minimizing environmental problems. It is emphasized that individuals should be sensitive and conscious about environmental problems. One way to increase the knowledge and attitudes of individuals about the environment is to give importance to environmental education.
In this research the data sources and variables of secondary school students' environmental knowledge and environmental consciousness levels, age and grade levels, families' economic status, parental occupation, parental education, their membership status about the environment, membership  status of the parents about the environment, the students' levels of curiosity to the environment, their situations and lives in natural areas, frequency of participation in environmental activities, the status of their families, individuals who are sensitive to the environment, their comprehension of the environmental issues and their environmental information were analyzed.
The scale Environmental Information test, which was developed by Leeming et al. (1995) was adapted to Turkish by Aslan et al.(2005) and environmental awareness scale, which was developed by Gür (2009) were applied to 464 secondary school students of  5., 6., 7. and 8.grade students and data were collected. For independent samples the T-test and one-way variance analysis were applied to the data were collected with the SPSS 21 program.
It was found that the environmental awareness of the students was significantly different from that of the individuals with high environmental awareness, age, class level, mother education status, curiosity level about the environment, and how they understood the environmental issues when compared with their peers.
Additionally it was resulted that the environmental information of the students was significantly different from that of the age, class level, parental occupation and education status, curiosity levels of the students in the environment, frequency of their participation in environmental activities, and the frequency of their participation in environmental activities.
In order to increase the environmental awareness of the students, their membership of the environmental communities and attendance in the natural areas in should be provided, and they should be given the love of the environment at a young age. It was found that the environmental sensitivities of young age groups were higher. Therefore, students in the younger age group should be more involved in the environmental issues.
Keywords: Environmental, Environmental Information, Environmental Awareness, Middle School Students