Süleyman Demirel Üniversitesi Acil Servisine başvuran akut pankreatit hastalarının demografik özelliklerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi
A retrospective evaluation of the demographic characteristics of acute pancratitis patients attending to Suleyman Demirel University Emergency Department
Yazar: VELİ IŞIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAMİT HAKAN ARMAĞAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Demografi = Demography ; Isparta = Isparta ; Mortalite = Mortality ; Nüks = Recurrence ; Pankreatit = Pancreatitis ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Bu çalışmada, acil serviste akut pankreatit(AP) tanısı alan hastaların klinik, laboratuvar, görüntüleme ve demografik özelliklerini değerlendirmek ve bu özelliklerin AP tipine, AP'nin şiddetine ve sonlanımlarına göre farklılık gösterip göstermediğini araştırmak amaçlanmıştır. 
01.10.2017-01.10.2020 tarihleri arasında hastanemiz acil servisine başvuran 18 yaş ve üzeri AP tanısı alan 221 hastanın dosyası retrospektif olarak tarandı. Hastalar demografik özelliklerine, komorbiditelerine, sigara ve alkol gibi alışkanlıklarına, başvuru semptomlarına, laboratuvar ve görüntüleme bulgularına, ödematöz veya nekrotizan şeklinde pankreatit tipine, Ranson skorlarına, servis/ yoğun bakım ihtiyaçlarına, ortalama yatış sürelerine ve taburcu/mortalite gibi sonlanım durumlarına göre değerlendirilmiştir.
AP tanısı alan 221 hastanın 115'i (%52.04) kadın, 106'sı (%47.96) erkek ve genel yaş ortalamaları 60.5(±18.6) idi. Etiyolojide en sık biliyer nedenler (%59.27) izlendi. BT sonucu olan 207 hastanın %70.5'i ödematöz, %6.7'si nekrotizan pankreatit grubundaydı. Hastalığın şiddeti Ranson kriterlerine göre değerlendirildiğinde; %80'i hafif,  %20'si ciddi pankreatit hastasıydı. Rekürren pankreatit yatışı olan hasta sayısı 49 (%22) olup, çoğunluk hafif pankreatit olarak saptandı. Hastaların ortalama yatış  süreleri 12.4 (±9.8) gün olarak tespit edildi. Mortalite oranı %3.62 saptandı. İleri yaş, pankreatitin ciddiyeti ve nekroz bulgularının eşlik etmesinin mortaliteyi arttığı görüldü.
Bu bulgular ile AP etyolojisinde en sık biliyer nedenlerin olduğunu, pankreatit şiddetinin ve mortalitenin yaş ile birlikte arttığı görüldü. Sonuç olarak AP ile alakalı daha net bilgilere sahip olmamız için, büyük hasta popülasyonlarını içeren geniş kapsamlı prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır. 
Anahtar Kelimeler: Akut pankreatit, rekürren, mortalite, nekrotizan,

Abstract:
In this study, it was aimed to evaluate the clinical, laboratory, imaging and demographic characteristics of patients diagnosed with acute pancreatitis (AP) in the emergency department and to investigate whether these features differ according to the type of AP, severity and outcome of AP.
The files of 221 patients aged 18 years and older who applied to the emergency department of our hospital between 01.10.2017-01.10.2020 and diagnosed with AP were scanned retrospectively. Patients were evaluated according to their demographic characteristics, comorbidities, habits such as smoking and alcohol, admission symptoms, laboratory and imaging findings, type of edematous or necrotizing pancreatitis, Ranson scores, service/intensive care needs, average length of stay, and outcome such as discharge/mortality. Of the 221 patients diagnosed with AP, 115 (%52.04) were female, 106 (%47.96) were male, and the mean age was 60.5 (±18.6). Biliary causes (%59.27) were the most common etiology. According to the CT results of  207 patients, %70.5 were in the edematous and %6.7 necrotizing pancreatitis group. When the severity of the disease is evaluated according to the Ranson criteria; %80 of the patients had mild pancreatitis and %20 had severe pancreatitis. The number of patients hospitalized for recurrent pancreatitis was 49 (%22), and the majority were found to be mild pancreatitis. The mortality rate was %3.62. The reasons that increased mortality were determined as advanced age, severity of pancreatitis and accompanying necrosis findings.
With these findings, it was observed that biliary causes were the most common in the etiology of AP, and the severity of pancreatitis and mortality increased with age. In conclusion, comprehensive prospective studies involving large patient populations are needed to have clearer information about AP.
Keywords: Acute pancreatitis, recurrent, mortality, necrotizing