Anayasal bağlamda suçsuzluk karinesi
Presumption of innocence in the Constitutional context
Yazar: ELANUR KONUKSEVER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAFAK EVRAN TOPUZKANAMIŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / İnsan Hakları Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Adil yargılanma = Fair trial ; Anayasa = Constitution ; Anayasa Mahkemesi = Constitutional Court ; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi = European Court Human Rights ; Suçsuzluk karinesi = Presumption of innocence

Özet:
Suçsuzluk karinesi, suç isnadı altına olan bir kişinin suçluluğu kesin bir
mahkeme hükmü ile ispatlanıncaya kadar suçsuz sayılmasını ifade eden
evrensel bir hukuk ilkesidir. Suçsuzluk karinesi, yargılama sırasında bireyin
suçlu olduğu ön kabulünü reddederek yargılamanın adil olmasını ve yargılanan
kişiye suçlu gibi muamele edilmemesini garanti eder. Adil yargılanma hakkının
bir unsuru olan suçsuzluk karinesi niteliği itibariyle ceza hukukuna ilişkin
önemli bir ilkedir.
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi başta olmak üzere birçok uluslararası
belgede yer alan karine, Türkiye Cumhuriyeti Anayasalarında da ilk defa 1982
Anayasası'yla birlikte açıkça düzenlenmiştir. Bununla birlikte karine, önceki
anayasalarda açıkça olmasa da bağlantılı ilkeler ve özellikle 1961 Anayasası ile
Türk hukuk sistemine giren Anayasa Mahkemesi kararlarıyla izlerini
göstermeye başlamıştır.
Yalnızca yargılama yapan mahkeme değil, tüm kişi ve kurumlar karineye
saygı gösterme yükümlülüğü altındadır. Kamu görevlisi olmayan kişi ve
kurumlarca karineye aykırı davranıldığı durumlarda ise devletin yükümlülüğü
önemli bir tartışma konusudur. Bu noktada özellikle medya faaliyetleri
çalışmada detaylı olarak incelenmiştir.
Suçsuzluk karinesi bağımsız bir hak olmanın yanı sıra, diğer haklarla da ilişki içerisindedir. Bu nedenle anayasal koruma altında olan ve suçsuzluk
karinesiyle ilişkili olan diğer haklar da detaylı olarak incelenmiş ve karine ile
aralarındaki denge ortaya konulmaya çalışılmıştır. Suçsuzluk karinesinin çeşitli
durumlarda nasıl yorumlandığının anlaşılabilmesi açısından Avrupa İnsan
Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi içtihatları yol gösterici niteliktedir.

Abstract:
The presumption of innocence is a universal principle of law which
expresses that a person who is under crime is considered innocent until the guilt
is proven with a definitive court order. The presumption of innocence ensures
that the person is not biased and treated as a criminal during the trial. The
presumption of innocence, which is an element of the right to a fair trial is an
important principle of criminal law, by nature.
The presumption of innocence which is in many international documents
especially the European Convention on Human Rights was clearly organized for
the first time with the 1982 Constitution, at the Constitutions of the Republic of
Turkey. Nevertheless, the presumption began to show its traces, if not explicitly
in the previous constitutions, with the associated principles and, particularly,
the Constitutional Court decisions that entered the Turkish legal system with
the 1961 Constitution.
Not only the trial court but also individuals and institutions are under the
obligation to respect to the presumption. In cases where is treated against the
presumption by non-public officials and institutions, the obligation of the state
is an important debate. At this point, especially media activities are examined in
detail in the study.
In addition to being an independent right, the presumption of innocence is also in relation to other rights. For this reason, other constitutional rights
related to the presumption of innocence have been examined in details and the
balance between them and presumption was tried to be revealed. European
Court of Human Rights and Constitutional Court decisions, guide in order to
understand how the presumption of innocence is interpreted in various
situations.