Arif Sami Toker'in 10 şarkısının analizi
The analysis of Ari̇f Sami̇ Toker's 10 songs'
Yazar: ŞANSAL KEMAL TOKER
Danışman: PROF. EROL DERAN
Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Müziği Ana Sanat Dalı / Türk Musikisi Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Müzik = Music

Özet:
Türk mûsikîsinin son dönem yetiştirdiği, 20. yüzyıla eserleriyle damgasını vuran bestekârlardan biri olan Arif Sami Toker, küçük yaşta mûsikîyle tanışmış, ilk bestesini 17 yaşında yapmıştır. Lise yıllarında çok değerli hocalarla çalışmaya başlayan bestekâr, mûsikîye olan ilgisiyle azimle çalışmıştır. Son derece kuvvetli nazari bilgi ve nota bilgisine sahip olan Arif Sami Toker, bestekâr kişiliğinin yanı sıra, ses ve saz sanatkârlığıyla da takdir görmüştür. Birçok öğrenci yetiştirmiş, Türk mûsikîsi için öğretici eserler yazmıştır. Bestekâr, çok sayıda yurt içi turnesine çıkması sebebiyle, vefatının ardından 28.04.1997 tarihli Milliyet gazetesinde çıkan bir yazıda kendisinden "Mûsikîmizin Evliya Çelebi'si" olarak bahsedilmiştir. Bestelediği eserlerde sergilediği müzikal ustalığıyla da dönemin Dede Efendi'si olarak anılmaktadır. Rahmi Kalaycıoğlu'nun Arif Sami Toker hakkında düşüncesi şöyledir,"1900'lü yılların Dede Efendisi derler Arif Sami Toker'e. Yani şurada araba arıza yapsın, ondan çıkan sesi burada notaya döker."
Notaları elimize ulaşan ve sayıları yaklaşık olarak 300'e ulaşmış olan eserleri form, makam ve usûl bakımından zengin bir yapıya sahiptir. Bu çalışmanın amacı; bir bestekâr olarak Arif Sami Toker'i tanıtmak, Türk mûsikîsine kattığı eserleri farklı açılardan ele alarak sınıflandırmak, eserlerindeki kendine özgü biçimleri ortaya çıkarmanın yanı sıra bestelerindeki ortak özellikleri bulup buralarda kullandığı makam, usûl ve formları belirleyerek bunların istatistiklerini sunmaktır. Bu doğrultuda seçilen 10 şarkısı analiz edilmiş, güfte, form, melodi ve ritim özellikleri ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Bulunan sonuçlar ile bestekârın eserlere yansıtmış olduğu bestecilik özellikleri ortaya koyulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Marking the 20th century with his works as one of the most prominent composers of recent epoch Turkish music, Arif Sami Toker was introduced to music at a very young age and composed his first piece when he was 17 years old. After he had the opportunity to work with esteemed professors during his high school years, the composer worked ambitiously with deep interest in music. With thorough knowledge of theory and musical notation, Arif Sami Toker was very much appreciated as a vocal artist and musician besides being a composer. He raised many students and wrote informative works for Turkish music. The composer was referred to as "Evliya Celebi of Turkish music" in an article posthumously published in Milliyet Daily on 28.04.1997 for going on many national tours. He is also remembered as Dede Efendi of the time thanks to his musical mastery in the pieces he composed. Rahmi Kalaycıoğlu states his remarks about Arif Sami Toker as follows: "Arif Sami Toker is called the Dede Efendi of 1900s. If a car breaks down here, he would put that sound into notes to create music."

His works, notes of which survived and around 300 in total, are rich in terms of form, makam scale and tempo. This study has the objective to introduce Arif Sami Toker as a composer, look into the pieces he bestowed upon Turkish music in different perspectives and classify them, bring forward the idiosyncrasy in his works, focus on common features in his compositions, identify the makam scales, tempo and forms he used and provide relevant statistics. 10 selected songs among his works have been analysed and their lyrics, form, melody and rhythm related features have been reviewed in detail. With the results, the author aims to put forward the composition qualities of the composer translated into his works.