Türkiye'de reel sektörün dış borçlarından kaynaklanan kur riskinin, bankacılık sektörü üzerindeki dolaylı kredi riski
Indirect credit risk imposed by currency risk due to foreign borrowings of the Turkish non-financial sector over the banking sector
Yazar: ABDULMÜTALİP KÜÇÜKSU
Danışman: PROF. DR. GÜREL KONURALP
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Finansal Piyasalar ve Yatırım Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Bankacılık = Banking

Özet:
Son yıllarda ülkemizde Türk lirası değerlenmektedir. Bu nedenle değer kaybeden para üzerinden borçlanıp, değerlenen para cinsinden aktiflere yatırım yapmak cazip hale gelmiştir. Özellikle Merkez bankasının düşük enflasyon hedeflemesi için kullanmış olduğu para politikası araçlarından kur ve faiz 2001-2007 yılları arasında etkili olmuştur. Bu dönemde reel faizlerin yüksekliğinden kaynaklanan sermaye girişleri kurları düşürmüş ve düşük döviz kuru da enflasyonu baskı altında tutmuştur. Döviz kurlarındaki düşüşün devam etmesi ve içeride reel faizlerin yüksekliği, yurt dışından borçlanmayı reel sektör için cazip hale getirmiştir.2001 krizinde banka batışlarının en önemli nedenlerinden biri dövizdeki açık pozisyonlarıydı daha sonra bankaların döviz pozisyon açıkları ihmal edilebilir düzeylere indirilmiştir. Bununla birlikte reel sektörün dış borçları da katlanarak büyümüştür. Reel sektördeki firmaların kur risklerini ölçmek kolay değildir. Özellikle bilançoların YTL olarak hazırlanması ve yasa gereği bu tür detayları açıklamak zorunda olmamaları döviz pozisyon açıklarının hangi boyutta olduğu konusunda sıkıntı yaratmaktadır.Reel Sektördeki firmaların yurt içi yerleşik bankalarımızın hem kurumsal hem de bireysel müşterileri olmaları, BDDK'nın kur riski değerlendirme raporlarında bahsettiği gibi temel makroekonomik yurt içi verilerin ekonomide bir yavaşlama yönüne dönmesi halinde firmalar ve kişiler üzerindeki kur riskinin, söz konusu gerçek ve tüzel kişilerin ödeme güçlerinde sıkıntı yaratarak, bankacılık kesimine dolaylı bir yoldan kredi riski olarak dönme olasılığını mevcut kılmaktadır.

Abstract:
Recently the Turkish Lira is becoming appreciated. Therefore, borrowing in the depreciating currency and investing in the appreciating liquid assets has become the main investment strategy. Especially foreign currency and interest that are the monetary policy instruments employed by the Central Bank towards the target of low inflation have been influential during the 2001-2007 period. Capital inflows due to high interest rates during this period have reduced the currency rates, keeping inflation under pressure. Ongoing decline in foreign exchange rates and high interest rates in the country have made foreign borrowings attractive for the non-financial sector.One of the key reasons underlying bank falls during the 2001 crisis was their open positions in foreign currency, then the foreign currency position deficits of banks were reduced to negligible rates accompanied by huge growth in the foreign borrowings of the non-financial market. Measuring the currency risks suffered by the companies involved in the non-financial sector is not easy. Especially drawing up the balances in YTL denomination and the legal freedom conferred to these companies in keeping secret such sort of details renders the process of identifying the real scale of the foreign position deficits difficult.In case the companies involved in the non-financial sector and our domestic banks have both corporate and individual customers and in case the key macroeconomic domestic data tend to favor a slowdown in economy as reflected in the exchange risk assessment reports of the Banking Regulation and Supervision Agency, the exchange risk over corporate and real entities would embarrass the solvency of such entities and potentially appear as a credit risk in the banking sector.