Değişen bilim anlayışında yöntem (hermeneutik) ve toplumsal kimlik sorunu
Problem of social identity and method (hermeneutics) in changing view of science
Yazar: METİN UÇAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SUNA BAŞAK AVCILAR
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Hermetik düşünce = Hermetic thought ; Paradigma = Paradigm ; Sosyal kimlik = Social identity

Özet:
Bu tez "bilimsel anlayış (paradigma) değiştiğinde kendini ifade etme biçimlerinin (kimliğin) de değişeceği" varsayımından yola çıkılarak hazırlandı. Paradigma kavramını sistemli bir biçimde kullanan Khun, bilimsel anlayışın bazı çalışmalarla çok temel değişikliklere uğradığını, önceki çalışmalardan koptuğunu belirtiyor. Bu kopuş yaşandığında sadece bilim alanı ile sınırlı kalmamakta yaşamın bir çok alanında kendisini göstermektedir. Sözgelimi Newton fiziğinin hakim olduğu bir dünya ile Einstein fiziğinin hakim olduğu bir dünya bir olmayacağından, insanların dünyaya bakışları da farklı olacak, birisi gerçek, evrensel bilginin olabilirliği ile düşünecek diğeri ise Miskinliğin, olasılığın kendisini şekillendirdiğini duyumsayacaktır. Bu durumda bir taraf kesin hatlarla belirlenen bir toplumu şekillendirecek ve konsensüsü bu kesinlikte arayacak diğer taraf ise ilişkinci bir tavır takınıp kurgusallığı öne çıkarıp toplumun konsensüsünü sağlamaya yönelecektir. Konsensüsün dayanacağı en önemli öğe insanların kendilerini tanımlama biçimi olduğundan "kimlik" ile paradigma arasında bir paralellik görülmektedir. Kimlik ve paradigma paralelliğini ortaya koymak için başvurulacak en önemli araç da o paradigmanın kullandığı yöntemdir. Bu yöntem geniş anlamı ile epistemolojiyi ve ontolojiyi de kapsayacaktır. Pozitivizmin bilgiye ve varlığa bakışı ile oluşturduğu kimlik uyuşmak durumundadır. Aksi takdirde bir kimlik bunalımında söz edilebilir. Bunun nedeni de insanın çelişkiden kurtulup tutarlı olma isteğinde aranabilir. Aynı durum pozitivizm eleştirileri ile gündeme gelen diğer paradigmalar için de geçerlidir.256 Tezde pozitivizm için bir alternatif olarak ele alınan holistik paradigma ve ona uygun düşecek kimlik için de benzer değerlendirmelere gidilebilir. Holistik paradigma için uygun olan yönteme bakılarak oluşturulacak bu kimlik kuşkusuz pozitivizme denk düşen "ulus" kimlikten daha farklı olacak ancak ulus kimliği de kapsayacaktır. Bunun nedeni de holistik paradigmanın pozitivist yöntemi dışlamadığı aksine bu yöntemi de kabul edip bunlara pozitivizmin kabul etmeyeceği yeni yöntemler (sezgi, yorum vb.) katmasıdır. Bilim-kimlik paralelliği günümüzde bir çok kişi tarafından dile getirilen kimlik krizi için de bir çözüm olmaktadır. Zira yenilikler karşısında sürekli çatışma-uyum-uyumsuzluk durumu içinde olan insanın bir dengeye doğru gidip gitmemesi üzerine kurulan bir kimlik krizi savunusu geliştirildi. Böylece kriz potansiyelinin her zaman olduğu ancak bunun anormal bir durumu göstermesi için dengesizlik göstermesi gerektiği savunuldu. Küreselleşen dünyada kimlik politikalarının ön plana çıktı. Önemli çatışmaların sebebi olarak farklı kimlikler gösterilebiliyor. Üstelik bu kimliklerin dünyaya hakim olma arzusundaki bazı odakların gücünü arttırdığı söyleniyor. Ancak şu da gözden uzak tutulmamalıdır ki yeni-farklı kimlikler bu hegamonik güçler karşısında önemli bir muhalefet gücünü de barındırmaktalar. önemli olan bu potansiyelin nasıl değerlendirileceğidir.

Abstract:
This thesis was prepared by begining the road on the assuption that when the scientific paradigm changes the patterns of self-statements(identity) also change. Khun, who systematically uses the concept of paradigm, claims that scientific paradigm is exposed to radical changes within some studies and broken away from the previous studies. When this break takes place, it is not limited with the scientific area, but it could show itself in the various areas of the life. For example, due to the fact that the Newton physics dominiant world and the Einsteinian physics dominiant world are not the same the views of people about the world will be different: While one of the them think about the existence of universal knowlege, the other feel the self-realization of relativity and probability. In the this case, one side will imagine a strictly determined community and look for the consensus within this strictness, the other side will tend to provide the consensus of the community by putting the fictitiousness forward with a relativist manner. There seems to be a parallelism between paradigma and identity because the most important element on which the consenus depends is the identification pattern of people. The most important tool to use in bringing the paralelism of identity and paradigm is also the method which that paradigma uses. With its broad meaning this method covers epistemology and ontologhy too. Identity of the positivizm created by its views about knowledge and existence must be consistent. Otherwise there could be an identity problem. The reason of this could be seen in258 the desire of human in being away from paradox and being consistent. The same situation is valid for the other paradigms brought out with the critism of positivism. In the thesis the similar comments can be made for holistic paradigm which has been taken as a alternative to the positivism, and for convenient identity for it. Undoubtedly this identity, which could be builded by looking at the method consistent with the holistic paradigm, will be more different than national identity which equals to the positivism, but will cover it too. The reason of this is that while not crowding out the positivist method the holistic one accept it and includes new methods (senstitivity and interpretetion ect) which are excluded by the positivist methods. In our time the parallelism of science and identity is going to be a solution for the identity crisis which many people mention. An identity crisis argumant is developed whether human who is in a continous conflict-consensus-conflict cycle in the infront of the innovations will go toward equilibrium. So it has been claimed that there is possibility of crisis, but there must be an disequilibirum case in order to show a anormal case. Identity policies have risen become popupar in the gloabalized world. In additon it has been said that these identities have increased the power of some groups who desire to control the world. But the following must not be escapted from the eye: New different identities constitutes an important opposite power against this hegemonic powers. The important this is how this potential will be evaluated.