İlaca bağlı hemolitik anemiler ve klinik önemi
Drug induced hemolytic anemias and clinical importance
Yazar: NİYAZİ ÖZKAN DEMİREL
Danışman: PROF.DR. ASUMAN KARAKAYA
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
ÖZETlaca Bağlı Hemolitik Anemiler ve Klinik ÖnemiBu çalışmanın amacı Türkiye'deki ilaca bağlı olarak gelişen kan diskrazilerininaraştırılmasıdır. Bunun için Ankara'daki dört hastane seçilmiş (Dr Sami Ulus ÇocukHastanesi, Dışkapı Çocuk Hastanesi, Numune Hastanesi, Hacettepe ÜniversitesiHastanesi) ve bu hastanelerin hemotoloji kliniklerinde ilaca bağlı hemolitik anemilerinsıklığı araştırılmıştır.Hemoliz kırmızı kan hücresinin yıkımının hızlanması sonucu oluşan birpatolojik olaydır ( kan diskrazisi). Eğer kırmızı hücre yıkımı üretiminden daha fazlaolursa hemolitik anemi oluşur. Hemolitik anemi nedenine göre genetik nedenlerebağlı ve sonradan kazanılan olarak ikiye ayrılır. Sonradan kazanılan hemolitikanemi ilk kez 1900'lü yılların başında tanımlanmıştır ve günümüzde bu tanımimmün bozukluklar, ilaçlar, enfeksiyon hastalıkları, kırmızı kan hücrelerinde mekaniktravma, toksinler ve diğer sebeplerin başlattığı anemileri ifade eder.Genel olarak sonradan oluşan hemolitik anemi immün hemolitik anemi(ilacın neden olduğu, alloimmün ve otoimmün hemolitik anemi) ve non immünhemolitik anemi (enfeksiyonların neden olduğu, mekanik travma, diğer sebepler)olarak sınıflandırılır.laca bağlı hemoliz, immün sistemle ilgili olabilir veya ilgili olmayabilir.mmün yanıta bağlı hemoliz mekanizmaları lacın indüklediği sitotoksikreaksiyonlar, immün kompleks aracılı reaksiyonlar ve otoantikor aracılıreaksiyonlar olarak üçe ayrılır. Örneğin; Penisilin (hapten) kırmızı kan hücremembranına bağlanarak antikorları stimule eder. Î±- metildopa gibi ilaçlarotoimmün hemolitik anemiye benzer otoantikor oluşmasına neden olabilirler.Kinin kinidin gibi antimalaryal ilaçlar plazma proteinlerine, antikorlara ve dahasonra kırmızı kan hücrelerine bağlanırlar. Diğer yandan bazı kimyasallar isedoğrudan kırmızı hücrelere zarar verir yada hücrelerde oksidatif değişikliklereneden olabilirler. Örneğin; bakır ve arsin gibi endüstriyel maddelerlezehirlenmelerde, kırmızı kan hücreleri doğrudan hasara uğrayabilir .Kırmızı kan hücresinin enzim, membran ve hemoglobin gibikomponentlerinde genetik olarak mevcut olan bazı bozukluklar da hemolizeneden olabilir. Örneğin glikoz 6 fosfat dehidrogenaz (G6PD) enzimi kırmızı kanhücrelerini oksidatif hasara karşı koruyan ve glutatyonun indirgenmemekanizmasında rol oynayan bir enzimdir. Kronik hemoliz, orak hücre anemisi vetalasemilerinde içinde bulunduğu hemoglobin sentez bozukluklarınınsonuçlarındandır.Anahtar Kelimeler : Hemolitik anemi, Penisilin, Alfa-metildopa, Kinin, Glikoz-6-fosfat dehidrogenaz39

Abstract:
SUMMARYDrug-induced Hemolytic Anemias and Clinical ImportanceIn our study we aimed to investigate the drug-induced blood dyscrasies inTurkey. Four hospitals in Ankara (Dr. Sami Ulus Children Hospital, DışkapıChildren Hospital, Numune Hospital and Hospital of Hacettepe Universty) wereselected for this and frequency of drug-induced hemolytic anemias wereinvestigated in the hemotology cliniques of these hospitals.Hemolysis is a process characterized by accelerated red cell destruction(blood dyscrisis). If red cell destruction sur passes production, hemolytic anemiacould result. Hemolytic anemia categorized by cause as either congenital oracquired. The term acquired hemolytic anemia was first coined in the early 1900sand it is now commanly used to describe hemolytic anemia triggered by factorssuch as immune disorders, drugs, infections, mechanical trauma to red cells,exposure to toxins, and other miscellenous causes.Generally acquired hemolytic anemia can be classified as immunehemolytic anemia (autoimmune, alloimmune, drug induced), non immunehemolytic anemia (infection induced, mechanical trauma, other factors).Drug induced hemolysis can be immune mediated or nonimmunemediated. Immune mediated hemolysis is categorized into three groups; Druginduced cytotoxic reactions, immun complex mediated rections, autoantibodymediated reactions. For example; Penicillin (hapten) binds to red cell membraneand stimulates antibodies. Drugs such as alpha methydopa, may induce trueautoantibody production similar to warm autoimmun hemolytic anemia.Antimalarial drugs such as quinine and quinidine, bind to plasma proteins,antibody and then to red cell. On the other hand, some chemicals may directlydamage to the red cells or induce oxidative changes in the cells. For exampleindustrial toxins such as copper and arsine, directly damages red cells.Defects in any of the red cell remaining components such as enzymes,membrane and hemoglobin can lead to hemolysis. For example glycose-6-phosphate dehydrogenase (G6PD) is a critical enzyme in the production ofglutathione, which defends red cells against oxidative damage. Chronichemolysis can be a result of disorders of hemoglobin synthesis, including sicklecell anemia and thalassemias.Key Words : Hemolytic anemia, Penicillin, Alpha-methyldopa, Quinine, Glucose-6-phosphate dehydrogenase40