Sağlık yöneticilerinin sağlık hizmetlerinde desantralizasyona ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi
Tunceli ve Elazığ örneği / Evaluation of health managers' opinions about decentralization in health services / Tunceli and Elazığ sample
Yazar: KAZIM BAŞ
Danışman: PROF. DR. HAYDAR SUR
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Elazığ = Elazığ ; Hastane yönetimi = Hospital administration ; Hastaneler = Hospitals ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık kuruluşları yöneticileri = Health facility administrators ; Sağlık yönetimi = Health management ; Tunceli = Tunceli ; Yerelleşme = Decentralization ; Yerinden yönetim = Decentralization

Özet:
Araştırma, Tunceli ve Elazığ İl Sağlık kurumlarında farklı düzeylerde görev yapan sağlık yöneticilerinin, sağlık hizmetlerinde desantralizasyon uygulamasına ilişkin görüşlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. 
       Araştırma kesitsel ve tanımlayıcı türden çalışmadır. Araştırmanın evrenini Tunceli ve Elazığ İl merkez ve ilçelerindeki kamu hastanelerinde çalışan sağlık yöneticilerinin yanında il merkezindeki Sağlık Müdürlükleri, Aile Sağlığı Merkezleri ve Fırat Araştırma Hastanesinde çalışan 322 sağlık yöneticisi oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemine ise 261 sağlık yöneticisi dahil edilmiştir. Araştırma verileri sağlık yöneticilerinden, 08 Haziran- 17 Temmuz 2020 tarihleri arasında, anket formu kullanılarak, yüz yüze görüşme tekniğiyle ortalama 20-25 dakikada toplanmıştır. Elde edilen veriler bilgisayar ortamına aktarılarak SSPS paket programında sayı, yüzdelik ve ki-kare testleri ile analiz edilmiştir. 
       Yaş ortalaması 39.86±8.56 olan sağlık yöneticilerinin %52.5'i sağlık hizmetlerinin kamu tarafından sunulması gerektiğini, %63.2'i sağlık hizmetlerinin güçlendirilmiş yerinden yönetim şekli olması gerektiğini ifade etmiştir. Sağlık yöneticilerinin sadece %29.0'u ülkemizde sağlık hizmetlerinde desantralizasyon örneği olduğunu ve %41.8'i desantralizayonun başarılı olabileceğini ifade etmiştir. Sağlık yöneticilerinin %62.6'sı desantralizasyonun sağlık hizmetlerinde esnek yönetim anlayışı sağlayacağını, %70.3'ü yaşanan sorunlara çözüm bulabileceğini, %73.3'ü çalışan performansını arttıracağını ifade ederken, %44.9'u hizmetin bütünlük içinde verilmesini olumsuz etkileyeceğini, %67.2'si bölgesel eşitsizliklere neden olacağını, %73.2'si yerel unsurların sağlık hizmetlerine müdahale edeceğini, %57.9'u merkezi gücü azaltacağını bildirmiştir. Sağlık çalışanlarının öğrenim düzeyi yükseldikçe sağlık hizmetlerinde desantralizasyonu başarılı bulma, esnek yönetim anlayışı sağlama, merkezi güce zarar vermeme görüşlerinin daha fazla olduğu görülmektedir (p<0.05).

Abstract:
The research was carried out to determine the opinions of healthcare managers working at different levels in health institutions in Tunceli and Elazığ Province on the decentralization practice in health services.
       The research is a cross-sectional and descriptive study. The population of the study consisted of 322 health managers working in the city center and districts in public hospitals of Tunceli and Elazığ and also in Provincial Health Directorates, Family Health Centers and Fırat Research Hospital in the city center. Sample of the study included 261 health managers. Research data were collected from healthcare managers between 08 June and 17 July 2020, using face-to-face interviews technic by a questionnaire, in an average of 20-25 minutes. The obtained data were transferred to the computer environment and analyzed with the number, percentage and chi-square tests in the SSPS package program.
      The avarage of age of health managers was 39.86 ± 8.56 and 52.5% of the health managers  has stated that health services should be provided by the public states, 63.2% of them stated that there should be a strengthened form of local administration. Only 29.0% of health managers stated that decentralization has an example at health services in our country, and 41.8% of them stated that decentralization can be successful. 62.6% of health managers stated that decentralization would provide a flexible management approach in health services, 70.3% of them stated it would find solutions to the problems experienced, 73.3% of them stated it would increase employee performance. However , 44.9% of health managers stated that decentralization would adversely affect the delivery of the service in integrity, also 67.2% of them stated it would cause regional injustice , 73.2% of them stated that local elements would intervene in health services, 57.9% of them stated it would reduce central power. As the education level of healthcare workers increases, the thoughts of successful decentralization in health services, providing flexible management understanding, and not harming the central power are observed more common  (p <0.05).