Bağımsızlık öncesi ve sonrası Balkan ekonomilerinin karşılaştırılması, 1800-1914
The compare of the Balkans' economy before and after independence, 1800-1914
Yazar: FARUK MİKE
Danışman: PROF. DR. NEJAT ERK
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ekonomi = Economics ; Tarih = History
Dizin: Balkanlar = Balkans ; Bağımsızlık = Independence ; Bulgaristan = Bulgaria ; Ekonomi = Economy ; Ekonomi tarihi = Economic history ; Ekonomik gelişmeler = Economic developments ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Romanya = Romania ; Sırbistan = Serbia

Özet:
Osmanlı Devleti'nin gerileme dönemine girdiği 18. yüzyılın başlarından itibaren en büyük çabası, Avrupa'da etkinliğini sürdürmek amacıyla Balkan topraklarındaki hâkimiyetini yeniden tesis etmek olmuştur. Ancak bu dönemde Rusya'nın sıcak denizlere inme politikası nedeniyle sürekli Osmanlı ile karşı karşıya gelmesinin, hâkimiyetin sağlanmasındaki en büyük engel olarak ortaya çıktığı görülmektedir. Bu durum özellikle 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması'nın imzalanmasının ardından neredeyse imkânsız hale gelmiştir. Bu dönem süresince, Balkan halklarının bir taraftan Avrupa'da hızlı bir şekilde yayılan milliyetçilik akımlarından etkileniyorken, diğer taraftan Rusya'nın desteğiyle isyanlarını hızlandırdığı dikkati çekmektedir. En nihayetinde 19. yüzyıl, Osmanlı için Balkan topraklarındaki halkların kontrolünü sağlamaya yönelik bir takım yenilik hareketlerinin gerçekleştirildiği dönem olarak kabul edilebilir.Bu doğrultuda mevcut çalışmada Osmanlı Devleti'nin 19. yüzyıl boyunca büyük oranda Balkan halkları için gerçekleştirdiği Tanzimat, Islahat ve I. Meşrutiyet gibi yenilik hareketlerinin iktisadi etkileri üzerinde durulmakta ve dönemin siyasi olaylarından uzaklaşarak, bağımsızlıklarının son dönemlerinde Balkan eyaletlerinde yaşanan refah artışlarının dinamikleri ortaya konulmaktadır. Ayrıca 1878 yılında elde edilen bağımsızlık döneminden Birinci Dünya Savaşı'na kadar geçen sürede, bağımsız Balkan ülkelerinin iktisadi performansları karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır. Temel olarak bağımsızlık öncesinde yaşanan refah artışının, bağımsızlık sonrasında Sırbistan ve Bulgaristan için ortadan kalktığı, Romanya için ise görece iktisadi gelişmeyi destekleyen yatırımlar sayesinde devam ettiği görülmektedir.

Abstract:
Since the beginning of 18th century which is the period of regression, the biggest struggle of Ottoman Empire was to again form its domination in Balkan?s land in order to prolong its strength in Europe. But it is a fact that the biggest obstacle for Ottoman Empire was the Russian?s desire to gain acsess to the warm waters. This struggle became almost impossible after Treaty of Küçük Kaynarca in 1774. During this period, we see that Balkans were both affected by the idea of nationalism that was growing rapidly in Europe and speeded up the revolts with the help of Russian. Finally, for Ottoman empire 19th century can be accepted as an innovation period to maintain its control over the communities in the Balkans land.Accordingly, in substantive work, the economic impacts of the innovations that Ottoman Empire made for Balkan communities during 19th century such as Political Reforms (Tanzimat), Reforms (Islahat), and Ist Constitutionalism (I. Meşrutiyet) are emphasized and also away from the political events of the period, the dynamics of the increase in welfare in the last period of the independence in Balkan States are proved. Moreover, from the period of the independence in 1878 to Ist World War, economic performances of the independent Balkan Countries? are discussed comparatively. Constitutively, it is seen that increase in welfare before independence, disappeared for Serbia and Bulgaria after independence but for Romania it went on thanks to the investments that support economic developments.