Kilikia Bölgesi Roma İmparatorluk Dönemi mimari süslemeleri
The architectural ornaments of Cilician Region
Yazar: DENİZ KAPLAN
Danışman: PROF. DR. SERRA DURUGÖNÜL
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Anadolu = Anatolia ; Kilikya = Cilicia ; Mimari süslemeler = Architectural decorations ; Roma Dönemi = Roman Period

Özet:
Kilikia Bölgesi'ndeki toplam kırk altı adet Roma İmparatorluk dönemi yapısının mimari süslemeleri, bu çalışmada incelenmiştir. Ayrıca hangi yapıya ait olduğu bilinmeyen mimari bloklar üzerindeki süslemeler de, burada ele alınmıştır. Ancak bu tez kapsamında incelenmiş olan mimari süslemeli yapıların birçoğu, Lamas ve Kalykadnos Nehirleri arasında kalan Doğu Dağlık Kilikia (Olba Bölgesi) sınırları içerisinde bulunurlar. Çalışmamızın periodu, Augustus dönemi ile başlar ve M.S. 3. yüzyılın ortalarına kadarki zaman aralığını kapsar.Bu çalışmada korinth ve ion başlıkları, ion ve lesbos kymationları, palmet dizileri, kıvrık dallar, rozetler ve oluk/dil-yivler incelenmiştir. Yapılan tarihlemeler sonucunda Kilikia Bölgesi'nde Roma İmparatorluk dönemine ait en erken mimari süslemenin, Augustus dönemi'ne tarihlendiği tespit edilmiştir. Ancak erken İmparatorluk dönemine tarihlenen mimari süslemeler az sayıdadır ve Flaviuslar dönemine ait mimari süsleme ise hiç tespit edilememiştir. Bunun yanı sıra Hadrianus döneminde mimari süslemeli yapıların sayısında bir artış olduğu gözlenmiştir. Bu durumun Antoninuslar döneminde hız kazandığı ve Severuslar döneminde ise zirveye ulaşmış olduğu tespit edilmiştir.Kilikia Bölgesi mimari süsmelerinde batılı (Roma ve çevresi), doğulu (Suriye) ve Küçük Asyalı (Pamphilya, Pergamon, Aphrodisias) okulların eserlerinin olduğu açıklık kazanmıştır. Burada asıl dikkati çeken unsur, süslemelerin birçoğunda eklektik tarzın yoğun olarak görülüyor olmasıdır. Bu çalışmada ilk kez tespit ettiğimiz bir diğer önemli bilgi, bir yerel atölyenin (Olba) varlığına ilişkin verilerdir.Anahtar Kelimeler: Kilikia, Roma Dönemi, Mimari Süsleme

Abstract:
In this study, architectural ornaments of forty-six buildings from Cilician region are examined. In addition, ornaments on unidentified architectural blocks are also included. Most of the architectural ornaments included in this study were found at Eastern Rough Cilicia (Olba Region) contoured with Lamas and Kalykadnos rivers. This study is particularly focused on the period from the reign of Augustus to mid 3rd century AD.Study material of the work consisted of Corinthian and Ionian capitals, Lesbian khymations, palmette rows, scroll pattern, rosettes and gutter/tongue-flutes. As a result of dating examination it is concluded that earliest architectural ornament of Cilicia region dated into the Augustus period. Architectural ornaments dated to the Early Imperial period are few in number and any examples of the Flavius period not identified yet. Besides an increase in the number of buildings with ornaments is observed during the Hadrianus period. The use of ornaments on buildings gained pace during the reign of Antoninus and reached its peak during the Severus period.The architectural ornaments of Cilician Region are clearly consisted of productions of western (Rome and environs), eastern (Syria) and Asia Minor (Pamphilia, Pergamon, Aphrodisias) schools. Most remarkable point related to the subject is wide adoption of eclectic style on the architectural ornaments. Identification of a local workshop at Olba is a significant output of the study.Keywords: Cilicia, Roman Period, Architectural OrnamentsİÇİNDEKİLER