Meme kanserı̇ tanısı olan kadınlarda travma sonrası gelı̇şı̇m odaklı çevrı̇mı̇çı̇ grup terapı̇sı̇nı̇n etkı̇lı̇lı̇ğı̇nı̇n ı̇ncelenmesı̇
An investigation of the effectiveness of an online group therapy focused on post-traumatic growth in women with breast cancer
Yazar: CENNET YASTIBAŞ KAÇAR
Danışman: PROF. DR. GÜLAY DİRİK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Kadınlar = Women ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Psikolojik sıkıntı = Psychological distress ; Psikoterapi = Psychotherapy ; Psikoterapi-grup = Psychotherapy-group ; Terapi = Therapy ; Travma sonrası gelişim = Post-traumatic development ; Çevrimiçi grup psikoterapi = Online group psyhotherapy

Özet:
Meme kanseri tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de kadınlar arasında en yaygın görülen kanser türü olup kişilerin hayatını tehdit eden bir sağlık problemidir. Depresyon, kaygı gibi psikolojik sıkıntıların yanı sıra meme kanseri tanısı alan kişilerin travma sonrası gelişim (TSG) gibi olumlu değişimler de yaşadıkları belirlenmiştir. Ancak olumlu değişimleri teşvik etmeye yönelik psikoterapi uygulamaları oldukça kısıtlıdır. Bu nedenle, mevcut tez çalışması TSG'ye yönelik çevrimiçi grup psikoterapi programının geliştirilmesini ve etkililiğinin test edilmesini amaçlamıştır. Bu doğrultuda randomize kontrollü ön test-son test ve takip ölçümü içeren bir çalışma yürütülmüştür. Çalışma Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Onkoloji Anabilim Dalı'nda takip edilen yaşları 28 ile 64 arasında değişen, son dört yıl içerisinde evre I-III meme kanseri tanısı almış, cerrahi operasyonları yapılmış 49 kişi ile tamamlanmıştır. Katılımcılar seçkisiz olarak müdahale grubu, destek grubu ve bekleme listesi grubuna atanmıştır. Araştırmada Sosyodemografik Bilgi Formu, Travma Sonrası Gelişim Ölçeği, Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Olay İlişkili Ruminasyon Envanteri, Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği, Temel İnançlar Envanteri, Kendini Açma Ölçeği ve Grup Toplantılarını Değerlendirme Formu kullanılmıştır. Araştırmanın hipotezlerini test etmek için iki yönlü karma desen varyans analizleri kullanılmıştır. Sonuçlar müdahale programının TSG ve depresyon başta olmak üzere bazı psikolojik uyum değişkenlerinde anlamlı farklılık gösterdiği ve takip ölçümlerinde bu farklılıkların korunduğu yönündedir. Kısaca, meme kanseri tanısı olan kişilerde TSG'yi artırmak için geliştirilen müdahalenin etkili olduğu tespit edilmiştir. Çalışmaya ilişkin sonuçlar alanyazın ışığında tartışılmış, sınırlılıklar ve öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Meme Kanseri, Travma Sonrası Gelişim, Psikolojik Sıkıntılar, Çevrimiçi Grup Psikoterapisi, Destek Grup.

Abstract:
Breast cancer is the most common cancer in women in our country, as well as around the world, and is a health problem that threatens people's lives. In addition to psychological problems such as depression and anxiety, it has been determined that individuals diagnosed with breast cancer also experience positive changes such as post-traumatic growth (PTG). However, psychotherapy practices aimed at fostering positive changes are limited. Therefore, the present dissertation aimed to develop an online group psychotherapy program for PTG and test its effectiveness. In this regard, a randomized controlled study with pretest-posttest and follow-up measurement was conducted. The study was performed with a total of 49 individuals, aged between 28 and 64 who were followed up at the Department of Oncology, Eskişehir Osmangazi University Faculty of Medicine. These participants had been diagnosed with stage I-III breast cancer within the last four years and had undergone their surgical operations. The participants were randomly assigned to the intervention group, support group, and waiting list group. The Sociodemographic Information Form, Post Traumatic Growth Scale, Depression Anxiety Stress Scale, Multidimensional Scale of Perceived Social Support, Event-Related Rumination Inventory, Cognitive Emotion Regulation Scale, Core Beliefs Inventory, Self-Disclosure Scale, and Group Meetings Evaluation Form were employed in the study. Two-way analyses of variance for mixed designs were used to test the research hypotheses. The results indicated that the intervention program exhibited significant differences in some psychological adjustment variables, particularly in PTG and depression. Furthermore, these differences were sustained in the follow-up assessments. Briefly, the intervention developed to enhance TSG in individuals diagnosed with breast cancer has been found to be effective. The results of the study were discussed in the light of the literature, and limitations and suggestions were presented.
Keywords: Breast Cancer, Post-Traumatic Growth, Psychological Distress, Online Group Psyhotherapy, Support Group.