Van Tarım Meslek Lisesi işletmesinde yetiştirilen esmer sığırlarında genetik analizler /
Yazar: ALİ KAYGISIZ
Danışman: PROF. DR. YUSUF VANLI
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1993
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Esmer sığırlar = Brown cattles ; Fenotipik korelasyon = Phenotypic correlation ; Fertilite = Fertility ; Generasyon aralığı = Generation interval ; Genetik korelasyon = Genetic correlation ; Kalıtım dereceleri = Heritability ; Sığırlar = Cattles ; Tarım işletmeleri = Agricultural enterprises ; Van = Van ; Çevre faktörleri = Environmental factors

Özet:
6. ÖZET " VAN TARIM MESLEK LÎSESÎ İSLETMESİNDE YETİŞTİRİLEN ESMER SI?IRLARDA GENETİK ANALİZLER " Bu çalışmada Van Tarım Meslek Lisesi isletmesinde yetiştirilen Esmer sığırlarda süt ve döl verim özellikle rine ilişkin bazı genetik parametreler ile 305 günlük süt verimine ilişkin genetik yönelimler tahmin edilmiştir. Genetik parametreler Harvey tarafından yazılan LSMLMW paket programı yardımıyla tahmin edilmiştir. Kalıtım derecesinin tahmin edilmesinde baba bir üvey kardeşler benzerliğinden yararlanılmıştır. Gerçek süt verimi, 305 günlük süt verimi, ortalama günlük süt verimi ve laktasyon süresinin kalıtım dereceleri sırasıyla 0.359- ±0.059, 0.356±0.059, 0.254+0.0059 ve 0.224±0.058 olarak bulunmuştur. Buna göre süt verim özelliklerinin orta dere cede kalıtsal olduğu böylenebil ir. Buzağılama aralığı, servis peryodu. ve gebelik süresinin kalıtım dereceleri sırasıyla 0.071+0.104, 0.063+0.098 ve 0.142±0.036 olarak bulunmuştur. Tekrarlanma derecesinin hesaplanmasında grup içi korelasyon ' dan yararlanılmıştır. Gerçek süt verimi. 305 günlük süt verimi, ortalama günlük süt verimi ve laktasyon süresinin tekrarlanma dereceleri sırasıyla 0.692+0.236, 0.758±0.243, 0.767±0.222 ve 0.821+0.212 olarak bulunmuş tur. Elde edilen tekrarlanma dereceleri yüksektir ve erken yaslarda yapılacak seleksiyon için ümit vericidir. Buzağı lama aralığı, servis peryodu ve gebelik süresinin tekrar lanma dereceleri sırasıyla 0.143±0.039. 0.306+0.058 ve 0.462±0.174 olarak bulunmuştur.113 Ayrıca süt verim özellikleri arasında ve döl verim özellikleri arasındaki fenotipik ve genetik korelasyonlar da hesaplanmıştır. Genetik yönelimlerin hesaplanmasında 1968-89 yıllarına ait 305 günlük süt verim kayıtları kullanılmış tır. 130 günden uzun süren laktasyoniar değerlendirmeye alınmış ve tam iaktasyon kabul edilmiştir. 305 günden fazla sağılan hayvanların 305 günlük verimleri dikkate alınmıştır. 305 günlük süt verimleri İaktasyon sırası ve buzağılama mevsimi bakımından düzeltilmiştir. Aynı hayvan ların birbirini izleyen iki yıldaki verimleri arasındaki farkın yıldan yıla değişen çevreden ileri geldiği kabul edilerek çevresel yönelim hesaplanmıştır. Aynı hayvanların birbirini izleyen verimlerini kullanarak çevresel yönelim -28.55 kg/yıl ve ele alınan yıllara ait ortalamaları kullanarak fenotipik yönelim - 16.16 kg /yıl olarak bulunmuştur. Fenotipik yönelim, çev resel yönelim -t- genetik yönelim olduğuna göre bu ilişkiden genetik yönelimin +12.37 kg/yıl olarak gerçekleştiği anla şılmıştır. Her yıl elde edilen birinci iaktasyon kayıtla rını kullanarak yapılan tahminae ise fenotipik yönelim _~._6 kr-yii. rer.etık yönelim ise +1^.3^ kç/yıi olarak bulunmuş tui'. Oğuiiarı sürüde damızlık olarak kullanılan boğala rın ortalama genetik üstünlüğü 4.30 kg. boğalarla oğulları arasındaki generasyon aralığı ise 4.63 yıl olarak bulun muştur. Bu değerler babadan kıza olan gen nakil yolu için -6.17 kg ve 5.50 yıl, analardan oğula olan yol için ise 318.00 kg ve 6.47 yıl olarak bulunmuştur. Sürüdeki ineklerin analarının ortalama genetik üstünlüğü 22.95 kg.114 kızları doğduğunda analarının yası 5.13 yıl olarak bulun muştur. Böylece uygulanmış olan seleksiyondan süt verimin- deki genetik yönelim 1968-89 yılları arasında +15.15 kg/yıl olarak tahmin edilmiştir. Bu ilerlemenin % 90.4 'ü boğa analarının seçiminden sağlanmıştır. 305 günlük süt veriminde sağlanan genetik yönelim ler literatür bi idirısieriyie uyura içindedir.

Abstract:
SUMMARY " GENETIC ANALYSIS OF THE BROWN SWISS CATTLE KEPT AT REGIONAL AGRICULTURAL SCHOOL IN VAN' The purpose of this study is to determine the genetic parameters of milk and reproductive traits and genetic trend of 305 day milk yield of Brown Swiss cattle kept at Regional Agricultural School in Van. Genetic' parameters obtained were analysed accord ing to the methods given by Harvey. The heritability estimates were obtained by the method of half-sib analysis on sire groups. The heritability estimates were 0.359+0.059. 0.35- 6+0.059, 0.254+0.059 and 0.224±0.056 for lactation milk yield, 305 day milk yield, average daily milk yield and lactation period respectively, indicating the moderate way of inheritance of milk yield traits. The heritability estimates were 0.07H0.104. 0.063+0.098 and C. 142+0. 038. for calving interval. service period and gestation period respectively. The repeatability estimates were obtained by intraclass correlation obtained from the analysis of Tne repeatability estimates were 0.892+0.236. 0.758+0.243. 0.767±0.222 and 0.821+0.212 for lactation milk yield. 305 day milk yield, average daily milk yield and lactation period respectively. Tne repeatability estimates were high, and it gives a guide for selection practices of the traits which may be obtained earlier in life.116 The repeatability estimates were 0.143+0.039. 0.30610.058 and 0.462±0.174 for calving interval, service period and gestation period respectively. In addition, genetic and phenotypic correlations among traits are tabulated. In this study data for the 305 day milk yield collected though the years 1966-69 from Brown Swiss cows kept at Regional Agricultural School in Van were used in the genetic analysis. Lactations longer than 130 days were included in the analysis. Also lactations longer than 305 days the total milk yielded in the first 305 days were used. 305 days milk yields were corrected to lactation numbers and calving season. The environmental effect on the phenotypic trend was estimated by using corrected milk yield records of cows for 2 consecutive years. The difference between the first and second year milk records of a cow was assumed to be a result of environmental fluctuations. By taking the weighed means under the consideration, the phenotypic and environmental change per year was estimated as -16.18 kg ani -25.53 kg respectively. The genetic change was calcu lated to be 12.25 kg per year according to the values given for the environment a i ana genetic trends. If. first lactations records per year were used the phenotypic and genetic changes were obtained as -17.16 kg and +11.36 kg per year. The mean genetic superiority of the bulls whose sons were used in the herds, was 4.30 kg. while the gener ation interval from sire to son was found as 4.63 year. The corresponding figures for the way of gene transmis-117 sion, the bulls to cows were found as -8.17 kg and 5.50 year. The mean genetic superiority of the dams whose cows were used in the herds, was 22.95 kg. while the generation interval from cows to dams was found as 5.13 year. The corresponding figures for the way of gene trans mission, the dams to sons were found as 316 kg and 6.47 year. The genetic trend in milk yield of cows in the herds from 1969 to 89 was estimated as 15.51 kg/year. About % 90.4 of this gain came from the selection of dams of sires. The genetic trend in 305 day milk yield were good aareement with results of other studies.