Lise öğrencilerinin beden eğitimi ve spor dersinde değer algılarının incelenmesi
Examination of high school students' perception of value in physical education and sports course
Yazar: SUNA ÇAĞA
Danışman: DOÇ. DR. ŞULE FIRAT DURDUKOCA
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports
Dizin: Beden eğitimi ve spor dersi = Physical education and sports lesson ; Etik değerler = Ethical values ; Eğitsel değerler = Educational values

Özet:
Bu araştırmanın amacı ortaöğretim kademesinde öğrenim gören öğrencilerin Beden Eğitimi ve Spor dersi kapsamında değer algılarını ve değerler eğitimine yönelik görüşlerini incelemektir. 2023-2024 Eğitim-Öğretim yılında yapılan bir araştırma uygulamasıdır. Araştırma bir karma yöntem çalışması olup yakınsayan paralel desen (çeşitleme/birleştirme deseni) kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın nitel verileri geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış ölçek ve uzman görüşleri doğrultusunda hazırlanmış altı soruluk görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Nicel verilerinin toplanması için Kangalgil vd. (2021) tarafından geliştirilen, beş boyut ve 28 maddeden oluşan "Beden Eğitimi ve Spor Dersi Değerler Eğitimi Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunun çalışma grubunu Tokat ilinin Niksar ilçesinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı çeşitli devlet ortaöğretim kurumlarında 11.sınıf düzeyinde öğrenim görmekte olan ve araştırmaya gönüllü katılım gösteren öğrencilerden basit rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen 280 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmanın nicel verilerinin analizinde betimsel istatistik, t testi ve ANOVA testi kullanılmıştır. Nicel veri analizi sonuçlarına göre Beden Eğitimi ve Spor dersinde öğrencilerin değer algıları "olumlu" düzeydedir. Ayrıca analiz sonuçları; kız öğrencilerin değer algılarının erkek öğrencilere göre daha yüksek olduğunu, Anadolu lisesinde öğrenim gören öğrencilerin "adalet" ve "sorumluluk" değerleri algılarının meslek lisesinde öğrenim gören öğrencilere kıyasla daha olumlu olduğunu göstermektedir. Öğrencilerin; lisanslı olarak spor yapma, herhangi bir spor kulübüne üye olma, spor yapma sıklığı değişkenleri ile Beden Eğitimi ve Spor derslerindeki değer algıları arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Araştırmanın nitel verileri için altı sorudan oluşan görüşme formu hazırlanmıştır. Nitel veriler, nicel veri toplama sürecine katılan öğrencilerden maksimum çeşitlilik örnekleme yöntem ile belirlenen 24 öğrenciden toplanmıştır. Çalışmanın nitel ve nicel veri toplama süreci eş zamanlı olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nitel veri analizi sonuçlarına göre katılımcı 11. sınıf öğrencileri Beden Eğitimi ve Spor dersinde ön plana alınması gereken değer olarak "sorumluluk" değerini belirtmişler, bu ders kapsamında kazanmakta en çok zorlandıkları değerinin "sorumluluk" olduğunu vurgulamış ve dersten sıklıkla "sorumluluk",  "adalet" ve "özgüven" değerlerinin geliştirmesi beklentisi içerisinde olduklarını ifade etmişlerdir. Nitel ve nicel veri analizi sonuçları bir bütün olarak değerlendirildiğinde, öğrencilerin; Beden Eğitimi ve Spor dersinde değer algılarının olumlu olduğu, öğrencilerin değerlerin kazandırılmasında Beden Eğitimi ve Spor dersinin önemli bir aracı rolünün olduğu görüşüne sahip oldukları tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the value perceptions of students studying at the secondary education level within the scope of Physical Education and Sports course and their views on values education. It is a research application conducted in the 2023-2024 academic year.
It is a mixed method study and was conducted using a convergent parallel design (triangulation/combining design). The qualitative data of the study were collected through a six-question interview form prepared in line with the validity and reliability studies and expert opinions.
For the collection of quantitative data, the "Physical Education and Sports Course Values Education Scale" developed by Kangalgil et al. (2021), consisting of five dimensions and 28 items, was used.The study group of the quantitative dimension of the research consists of 280 students who are studying at the 11th grade level in various public secondary education institutions affiliated to the Ministry of National Education in Niksar district of Tokat province and who were selected by simple random sampling method from the students who voluntarily participated in the research. Descriptive statistics, t test and ANOVA test were used to analyze the quantitative data of the study. According to the results of quantitative data analysis, students' value perceptions in Physical Education and Sports course are at "positive" level. In addition, the results of the analysis show that the value perceptions of female students are higher than those of male students, and the perceptions of "justice" and "responsibility" values of students studying at Anatolian high schools are more positive than those of students studying at vocational high schools.There was no significant difference between the students' perceptions of value in Physical Education and Sports courses and the variables of doing sports as licensed, being a member of any sports club, and frequency of doing sports.
An interview form consisting of six questions was prepared for the qualitative data of the study. Qualitative data were collected from 24 students who participated in the quantitative data collection process and were selected using maximum diversity sampling method.
The qualitative and quantitative data collection process of the study was carried out simultaneously. According to the results of the qualitative data analysis of the study, the participant 11th grade students stated "responsibility" as the value that should be prioritized in the Physical Education and Sports course, emphasized that the value they had the most difficulty in gaining within the scope of this course was "responsibility" and stated that they expected the course to develop "responsibility", "justice" and "self-confidence" values.
When the results of qualitative and quantitative data analysis were evaluated as a whole, it was determined that the students' perceptions of values in Physical Education and Sports course were positive and that the students had the opinion that Physical Education and Sports course had an important mediating role in the acquisition of values.