The geochemical and the petrological features of the amphibolites within the keban metamorphics (Pertek, Tunceli)
Keban metamorfikleri (Pertek, Tunceli) içerisindeki amfibolitlerin jeokimyasal ve petrolojik özellikleri
Yazar: TUTKU DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. FATİH KARAOĞLAN ; DOÇ. DR. OKAY ÇİMEN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Keban Metamorfikleri, Güneydoğu Anadolu Orojenik Kuşağı içinde Nap alanında Üst Nap içinde Malatya ve Binboğa metamorfikleri ile birlikte yer almaktadır. Birim Orta Devoniyen – Kretase dönemine kadar çökelmiş sedimanter kayaçlar ve farklı evrelerde gelişen magmatizmaların Kretase'de metamorfizması geçirmesi sonucu oluşmuştur. Birimin Pertek (Tunceli) bölgesindeki mostralarında rekristalize kireçtaşlarının ve mermerlerin altında protoliti kıta içi mağmatizması özelliklerini yansıtan alkalen bazaltlar olan amfibolit ve amfibol şistler gözlenmektedir. Amfibol şistler nematoblastik dokulu olup  hornblend+plajiyoklas+biyotit+piroksen+ kuvars+sfen+opak minerallerden  oluşmaktadır. Amfibolitler ise granoblastik dokulu olup hornblend+plajiyoklas+kuvars+sfen+opak minerallerden oluşmaktadır. Amfibol mineralleri şistlerde ferroçermakit kimyası sunarken amfibolitlerde çermakit kimyası sunmaktadır. Plajiyoklaslar ise andezin ve oligoklaz kimyası göstermektedirler. Keban Metamorfiklerinin amfibolit ve amfibol şistler 2-7 kbar basınç ve 475-500C sıcaklıkta oluşmuşlardır. Amfibolit şistlerden zirkon U-Pb yöntemi ile elde edilen 79.94±1.7 My ve amfibolitlerden 89.83±1.03 My yaşları metamorfizma yaşı olarak değerlendirilmektedir. Metamorfik birimleri kesen granitoyidin yaşı ise 78.1±0.9 My olarak hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçlar Keban Metamorfiklerinin Üst Kretase döneminde aktif kıta kenarı olduğu kuzeye yitimle meydana gelen metamorfizma ile amfibolit fasiyesinde metamorfizmaya uğradığını göstermektedir.

Abstract:
The Keban Metamorphics are exposed within the Upper Nappe of the Nappe zone in the Southeast Anatolian Orohenic Belt together with the Malatya and the Binboğa metamorphics. The unit was formed as a result of metamorphism of the sedimantary rocks precipated during Middle Devonian -Creataceous and magmatic rocks formed in various phases during Cretaceous. The exposers of the unit around Pertek (Tunceli) includes amphibolite and amphibole schists of which have a protolith of within plate alkalen basalts features below the recrystallized limestones and marble. The amphibole schists show nematoblastic texture and consist of hornblende+plagioclase+biotite+pyroxene+quartz+sphene +opaque minerals. The amphibolites shows granoblastic texture and includes hornblende+plagioclase+quartz+sphene+opaque minerals. The amphiboles show ferrotschermakite chemical composition in schists, whereas tschermakite chemical composition in amphibolites. The plagioclases are andesine and oligoclase in composition. The amphibolite and amphibole schists of the Keban metamorphics yields in 2-7 kbar pressure and 475-500C temperature. The zircon U-Pb age of 79.94±1.7 Ma from the amphibole schists and 89.83±1.03 Ma from the amphibolites are evaluated as the age of the metamorphism. The age of the granitoids cutting the metamorphic rocks is 78.1±0.9 Ma. These results show that the Keban metamorphics was underwent an amphibole facies metamorphism during the north dipping subduction where the unit was active continental margin during late Cretaceous.