Ortaokul matematik öğretmen adaylarının matematiksel söylem gelişiminin klinik danışmanlık modeli kapsamında incelenmesi
Examining the mathematical discourse development of prospective middle school mathematics teachers within the scope of the clinical counseling model
Yazar: AYTEKİN ALTINTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. SEDEF ÇELİK DEMİRCİ
Artvin Çoruh Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Matematiği sayılar, şekiller ve bunlar arasındaki ilişkiler olarak tanımlayabiliriz. Buna rağmen matematiğin üzerinde karar kılınan tek bir tanımı ve tek bir anlamı yoktur. Diğer taraftan dünyanın herhangi bir yerindeki bir araştırmacı, öğretmen ya da öğrenci olsun birbiri ile aynı dili konuşmasa bile yaptığı matematiği anlayabilmektedir çünkü matematik kendi terminolojisi olan, kendine has kavramları, sembolleri ve kelimeleri olan bir dildir. Bu özelliği dolayısıyla matematik, söylemler yoluyla öğretilmekte ve öğrenilmektedir. Bu araştırmada mesleğin daha ilk safhasında olan ortaokul matematik öğretmen adaylarının matematiksel söylemlerinin gelişimi Klinik Danışmanlık Modeli (KDM) kapsamında incelenmiştir. Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı bu çalışmada araştırma deseni olarak durum çalışması tercih edilmiştir. Bu doğrultuda çalışmanın katılımcıları, ortaokul matematik öğretmenliği son sınıfta okuyan ve Öğretmenlik Uygulaması-I dersini alan üç öğretmen adayı, öğretmenlik uygulaması derslerin gerçekleştiği sınıfta yer alan öğrenciler ve bu süreçte öğretmen adaylarına KDM kapsamında danışmanlık ve rehberlik rolünü yürütmekte olan uygulama öğretmeni ve uygulama öğretim elemanından oluşmuştur. Araştırma 12 haftalık öğretmenlik uygulaması sürecinin 8 haftasını kapsamıştır. Araştırmanın verileri gözlemler, görüşmeler, video-ses kaydı ve alan notları ile toplanmıştır. Araştırmanın analiz sürecine KDM ve matematiksel söylem gelişiminin kuramsal çerçevesi yön vermiştir. Elde edilen verilerin analizinde betimsel analiz ve söylem analizi yaklaşımı tercih edilmiştir. Tüm haftalarda işlenen derslerde farklı zaman aralıklarında "Öğretmen" ve "Öğretmen-Sınıf" söylem türleri ilk haftalarda, "Öğrenci-Öğrenci" ve "Öğretmen-Öğrenci" söylem türlerinin son haftalarda daha çok yoğunlaştığı görülmüştür. Bunun yanında en çok tercih edilen söylem türü "Öğrenci-Öğrenci" söylemi olmuştur. KDM kapsamında öğretmen adaylarına sağlanan danışmanlık ve rehberlik sonucunda araştırmada" Öğretmen" ve "Öğretmen-Sınıf" söylem türlerinin kullanımı son haftalara doğru azalırken, "Öğrenci-Öğrenci" ve "Öğretmen-Öğrenci" söylem türlerinin kullanımının son haftalara doğru arttığı görülmüştür. Bu bağlamda matematik öğretmen adaylarının KDM kapsamında matematiksel söylemlerinin geliştiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar alan yazınla karşılaştırılarak tartışılmış ve gelecekteki araştırma ve araştırmacılar için yol gösterici öneriler sunulmuştur.

Abstract:
We can define mathematics as numbers, shapes, and the relationships between them. However, there is no single agreed-upon definition of mathematics and no single meaning. On the other hand, a researcher, teacher, or student anywhere in the world can understand mathematics even if they do not speak the same language because mathematics is a language with its own terminology, its own concepts, symbols, and words. Therefore, mathematics is taught and learned through discourse. In this study, we examined the development of mathematical discourse by pre-service secondary school mathematics teachers who are in the first stage of their profession within the scope of the Clinical Supervision Model (CSM). We used a qualitative research method and a case study as a research design. Accordingly, the participants of the study consisted of three pre-service teachers studying in the final year of secondary school mathematics teaching and taking the Teaching Practice-I, the students in the class where the teaching practice courses took place, and the mentor teacher and the mentor instructor who were carrying out the role of counseling and guiding the pre-service teachers within the scope of the CSM in this process. The study covered 8 weeks of the 12-week teaching practicum process. We collected data through observations, interviews, video and audio recordings, and field notes. The CSM and the theoretical framework of mathematical discourse development guided the analysis process of the research. we preferred descriptive analysis and discourse analysis approaches to analyze the data obtained in the research process. We observed that "teacher" and "teacher-class" discourse types were more intense in the first weeks, while "student-student" and "teacher-student" discourse types were more intense in the last weeks. In addition, the most preferred discourse type was "student-student" discourse. As a result of the counseling and guidance provided to the pre-service teachers within the scope of the CSM, we observed that the use of "teacher" and "teacher-classroom" discourse types decreased in the last weeks while the use of "student-student" and "teacher-student" discourse types increased in the last weeks. In this context, we concluded that pre-service mathematics teachers' mathematical discourse improved within the scope of the CSM. We compared and discussed the results of the study with the literature and made key recommendations for future studies and researchers.