Okul çağı çocuklarına verilen atılganlık eğitiminin akran zorbalığı ve atılganlık üzerine etkisi
The effect of assertiveness training for elementary school students on bullying and assertiveness level
Yazar: FATMA AVŞAR
Danışman: DOÇ. DR. SULTAN AYAZ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Atılganlık = Assertiveness ; Eğitim = Education ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma, okul çağı çocuklarına verilen atılganlık eğitiminin akran zorbalığı ve atılganlık üzerine etkisini belirlemek amacıyla kontrol gruplu ön test, son test araştırma tasarımı ile yarı deneysel olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemine, 5. ve 6. sınıfta öğrenim gören öğrenciler alınmıştır. Müdahale grubunda 47, kontrol grubunda 72 öğrenci olmak üzere toplam 119 öğrenci araştırmaya dahil edilmiştir. Verilerin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu", "Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği" ve "Atılganlık Envanteri" kullanılmıştır. Müdahale grubuna sekiz oturumdan oluşan "Atılganlık Eğitimi" verilmiştir. Öğrencilerin yaş ortalaması 11,4±0,7'dir. Her iki okulda öğrenim gören öğrenciler arasında yaş, cinsiyet, aile yapısı, ekonomik durum ve okul başarısı gibi sosyo-demografik özellikler açısından istatistiksel olarak fark bulunmamıştır (p>0.05). Müdahale ve kontrol grubunda Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği Kurban boyutu ön test/son test ortalamaları karşılaştırıldığında; müdahale grubu öğrencilerinin son test ortalama puanının anlamlı derecede azaldığı, fakat kontrol grubu öğrencilerinin son test ortalama puanının değişmediği saptanmıştır. Müdahale ve kontrol grubunda Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği Zorba boyutu ön test/son test ortalamaları karşılaştırıldığında, müdahale grubu ve kontrol grubu öğrencilerinin son test puanlarının azaldığı, fakat gruplar arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlenmiştir (p>0.05). Müdahale ve kontrol grubunda Atılganlık Envanteri ön test/son test ortalamaları karşılaştırıldığında, müdahale grubunda son test puanının anlamlı derecede arttığı saptanmıştır (p<0.05). Araştırma bulgularına göre, atılganlık eğitiminin öğrencilerin akran kurbanı olma ve atılganlık üzerine etkili olduğu ancak zorba olma durumunu etkilemediği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study was a quasi-experimental design with pre and post-tests. The sample of the study consisted of students studying 5th and 6th grades in each school. Intervention group consisted of 47 students and control group consisted of 72 students.  Data were collected by means of "Personal Knowledge Form", "Assertiveness Scale" and "Multidimensional Peer-Victimization Scale". Training program comprised of eight session was given to intervention group. The average age of the students participating in the study was 11,4±0,7. Descriptive characteristics, such as age, gender, family structure, economic status, and school success were not statistically different between the schools (p<.05). A comparison of the mean pre-test/post-test scores of Multidimensional Peer-Victimization Victim Scale of the students intervention and control groups revealed that the mean post-test scores of the students in the intervention group have been significantly decrease (p<.05), however post-test scores of the students at control group were same (p>.05). A comparison of the mean pre-test/post-test scores of Multidimensional Peer-Victimization Bully Scale of the students intervention and control groups revealed that the mean post-test scores of the students in the intervention group and control group have been decrease (p>.05).  A comparison of the mean pre-test / post-test scores of Assertiveness Scale of the students  intervention and control groups revealed that the mean post-test scores of the students in the intervention group have been significantly increased (p<.05). As a result, assertiveness training program increased the level of assertiveness and reduced the state of being victims but thedid not affect state of being bullis.