Arter kan gazı alimi esnasında sanal gerçeklik kullanımının hasta ağrısı ve anksietesi üzerindeki etkileri: randomize kontrollü bi̇r araştırma
The effects of virtual reality use on patient pain and anxiety during arterial blood gas collection: a randomized controlled trial
Yazar: İSMAİL CÜNEYD GÖKTAŞ
Danışman: PROF. DR. GÜLHAN KURTOĞLU ÇELİK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Amaç: Arter kan gazı kritik hasta bakımının bir parçası olarak acil serviste sık kullanılan değerli tetkiklerdendir. Arteriyel girişimin yüzeyel venöz girişimden daha ağrılı ve kaygı verici olduğu hastalar tarafından bildirilen bir gerçektir. Sağlık bakım standardının evrensel kabullerinden biri hastaların ağrı ve kaygı yönetiminin sağlanmasıdır. Çalışmamızda Sanal Gerçeklik (VR) kullanımının arter kan gazı ponksiyonunundaki ağrı ve kaygı üzerine etkisini incelemeyi amaçladık.
	Gereç ve Yöntem: 	Bu çalışma tek merkezli, prospektif, randomize, kontrollü bir klinik çalışma olarak yürütüldü. Etik kurul onayı sonrası 01/01/2024-31/03/2024 tarihleri arasında çalışmaya katılmayı kabul eden gönüllüler çalışmaya alındı. Hastaların demografik verileri, ek hastalıkları, vital bulguları, bilek çevreleri ve daha önceden arter kan gazı alınıp alınmadığı bilgileri kaydedildi. Hastaların işlem öncesi beklenen ağrı düzeyleri ve işlem ağrısı ile ilgili ne kadar kaygılı oldukları ön anket şeklinde işlem öncesi kaydedildi. Bu kayıtlarda ağrı için 100 mm'lik VAS ölçeği, kaygı için emojiler ile güçlendirilmiş 5'li Likert ölçeği kullanıldı. VR grubuna kan gazı alma işlemi esnasında havada uçuyormuş hissi ile beraber dağ, göl ve orman üzerinden gezinti yaptıklarının simüle edildiği içerik (National park Lena Pillars, Russia. 16K 360 aerial video) Oculus Quest 2 (Meta, ABD,2019) başlığı ile izlettirildi, kontrol grubuna ise standart kan gazı alma prosedürü uygulandı. Ponksiyon süresi kaydedildi. İşlem sonrası hissedilen ağrı ayrı bir VAS ölçeğinde, işlem kaygısı ise ayrı bir likert ölçeğine kaydedildi. 
Bulgular: Çalışmaya 50'si VR, 50'si kontrol grubu olmak üzere 100 hasta dâhil edildi. İşlem öncesi beklenen ağrı ortalama VAS değeri VR grubunda 49,0±20,9 mm, kontrol grubunda ise 53,9±22,1 mm bulundu. İşlem sonrası ortalama VAS değeri VR grubunda 19±15,8 mm, kontrol grubunda ise 28±22,7 mm saptandı. Ağrı verileri gruplar arasında, grup içindeki ΔVAS, %ΔVAS değişimleri ile karşılaştırıldı. ΔVAS ve %ΔVAS değişimlerinin işlem ağrısı için istatistiksel olarak anlamlı olmadığı sonucuna varıldı (Independent samples-t test; p=0,345, p=0,146). İşlem öncesi kaygı ortanca likert değerleri VR grubunda 3 (2-4), kontrol grubunda 3 (2-3,25) bulundu. İşlem sonrası ortanca likert değeri ise VR grubunda 4 (4-4), kontrol grubunda 3,5 (3-4) olarak saptandı. Grup içi ortancalar gruplar arası karşılaştırıldığında kaygı ortancalarının VR grubu lehine istatistiksel açıdan anlamlı olduğu sonucuna varıldı. (Mann whitney U test, 0,014).
Sonuç: Çalışmamızda elde edilen bulgular, VR kullanımının radial arterden kan gazı alınması işlem ağrısını azaltmada etkili olmadığını fakat hastalar için işlem kaygısını azalttığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Sanal Gerçeklik, Arter kan gazı, Acil servis, Ağrı, Kaygı, Görsel Analog Skala

Abstract:
Aim: Arterial blood gas analysis is a frequently used valuable test in emergency departments as part of critical patient care. It is reported by patients that arterial interventions are more painful and anxiety-inducing compared to superficial venous interventions. One of the universally accepted standards of healthcare is to manage patient pain and anxiety. In this study, we aimed to investigate the effects of using Virtual Reality (VR) on pain and anxiety during arterial blood gas puncture.
Materials and Methods: This study was conducted as a single-center, prospective, randomized, controlled clinical trial. After obtaining ethical committee approval, volunteers who agreed to participate between 01/01/2024 and 31/03/2024 were included in the study. Demographic data, comorbidities, vital signs, wrist circumferences, and previous arterial blood gas experiences of the patients were recorded. Pre-procedural expected pain levels and anxiety about the procedure were recorded through a preliminary survey. A 100 mm Visual Analog Scale (VAS) was used for pain, and a 5-point Likert scale enhanced with emojis was used for anxiety. During the arterial blood gas sampling, the VR group watched a simulation of flying over mountains, lakes, and forests (National park Lena Pillars, Russia. 16K 360 aerial video) using the Oculus Quest 2 (Meta, USA, 2019) headset. The control group underwent the standard arterial blood gas sampling procedure. The duration of the puncture was recorded. Post-procedural pain was recorded using a separate VAS, and procedural anxiety was recorded using a separate Likert scale.
Results: he study included 100 patients, with 50 in the VR group and 50 in the control group. The average pre-procedural expected pain VAS value was 49.0±20.9 mm in the VR group and 53.9±22.1 mm in the control group. The average post-procedural pain VAS value was 19±15.8 mm in the VR group and 28±22.7 mm in the control group. The changes in ΔVAS and %ΔVAS within the groups were not statistically significant for procedural pain (Independent samples-t test; p=0.345, p=0.146). The median pre-procedural anxiety Likert values were 3 (2-4) in the VR group and 3 (2-3.25) in the control group. The median post-procedural Likert value was 4 (4-4) in the VR group and 3.5 (3-4) in the control group. The comparison of median values within groups showed that the reduction in anxiety was statistically significant in favor of the VR group (Mann Whitney U test, p=0.014).
Conclusion: Our findings indicate that the use of VR is not effective in reducing procedural pain during radial arterial blood gas sampling, but it does reduce procedural anxiety for patients.

Keywords: Virtual Reality, Arterial Blood Gas, Emergency Department, Pain, Anxiety, Visual Analog Scale