Dahili ve cerrahi branş araştırma görevlilerinin anksiyete düzeyleri ile uyku kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between anxiety levels and sleep quality of internal and surgical specialists
Yazar: FURKAN SEYİTOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. İZZET FİDANCI
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Uyku sağlığın temel bir bileşenidir ve zamanlaması, süresi ve kalitesi
uykunun sağlığa olan etkisinin kritik belirleyicileridir. Sağlıklı uyku birçok kişisel ve
çevresel faktörden etkilenmektedir. Uyku kalitesi ve anksiyete arasında pozitif bir
ilişki bulunduğuna dair yaygın görüşler mevcuttur. Özellikle uzmanlık eğitimi alan
hekimler eğitimleri ve klinik performansları üzerinde olumsuz etkileri olan stres,
stresin getirdiği anksiyete ve uyku yoksunluğuyla baş etmek zorunda kalmaktadır.
Uyku kalitesi ve anksiyete düzeyi hem çalışanın sağlığı hem de toplumun sağlığı ve
sağlık sistemi üzerindeki etkileri açısından önemlidir. Çalışmamızın amacı,
Türkiye'de üniversite hastanesinde veya eğitim araştırma hastanesinde çalışan
araştırma görevlilerinde anksiyete düzeyleri ile uyku kalitesi arasındaki ilişkiyi
incelemektir. Bu çalışma tanımlayıcı özellikte bir anket çalışmasıdır. Çalışmamıza
Türkiye'de 19.04.2023–19.10.2023 tarihleri arasında görev yapmakta olan 240 dahili
bilimler ve 160 cerrahi bilimler olmak üzere toplam 400 araştırma görevlisi hekim
dahil edilmiştir. Hazırlanan sosyodemografik veri formu, Beck Anksiyete Ölçeği
(BAÖ) ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) araştırma görevlisi hekimlere
Google anket ile uygulanmıştır. BAÖ puanı ortalaması 17,74±11,99 olup
katılımcıların orta düzeyde anksiyeteye sahip olduğu belirlenmiştir. Cerrahi bilimler
branşındaki katılımcıların BAÖ puanının daha yüksek olduğu bulunmuştur
(p<0,001). Sigara ve alkol kullanım durumu, asistanlıktaki çalışma yılı, daha önce
başka bir dalda uzmanlık eğitimi alma durumu ile BAÖ puanları arasında istatistiksel
olarak anlamlı ilişki bulundu (sırasıyla p=0,001, p=0,004, p<0,001, p<0,001). PUKİ
puanı ortalaması 7,74±2,95 olup katılımcıların %84,8'inin uyku kalitesinin kötü
olduğu belirlenmiştir. Cerrahi bilimler branşındaki katılımcıların PUKİ puanının
daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,001). Cinsiyet, medeni durum, yalnız yaşama
durumu, sigara kullanım durumu, asistanlıktaki çalışma yılı, daha önce başka bir
dalda uzmanlık eğitimi alma durumu ile PUKİ puanları arasında istatistiksel olarak
anlamlı ilişki bulundu (sırasıyla p<0,001, p=0,010, p=0,043, p<0,001, p=0,007,
p=0,010). Katılımcıların BAÖ toplam puanı ile PUKİ toplam puanı arasında pozitif
yönde orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=0,520,
p<0,001). Uyku kalitesi ve anksiyete düzeyi hem çalışanın sağlığı hem de toplumun
sağlığı ve sağlık sistemi üzerindeki etkileri açısından önemlidir. Dolayısıyla daha
kaliteli bir eğitim ve sağlık hizmeti sunumunun sağlanabilmesi için bu konu ile ilgili
olumsuz faktörlerin düzeltilmesinde daha fazla çalışmaya ve çabaya ihtiyaç olduğu
ve cerrahi bölüm araştırma görevlilerinde daha dikkatli davranılması kanaatindeyiz.
Anahtar Kelimeler: Asistanlık, Anksiyete, Uyku

Abstract:
Sleep is a fundamental component of health, and its timing, duration, and quality are
critical determinants of the effect of sleep on health. Healthy sleep is affected by
many personal and environmental factors. There is widespread agreement that there
is a positive relationship between sleep quality and anxiety. Physicians, especially
those undergoing specialization training, have to cope with stress, anxiety caused by
stress, and sleep deprivation, which have negative effects on their education and
clinical performance. Sleep quality and anxiety levels are important for both the
health of the employee and the health of the society and its effects on the health
system. The aim of our study is to investigate the relationship between anxiety levels
and sleep quality among research assistants working in university hospitals or
training and research hospitals in Turkey. This study is a descriptive survey study. A
total of 400 research assistant physicians, 240 of whom are internal sciences and 160
of whom are surgical sciences, were included in our study between 19.04.2023 and
19.10.2023 in Turkey. The prepared sociodemographic data form, Beck Anxiety
Inventory (BAI) and Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) were applied to research
assistant physicians via Google survey. The BAI score mean was 17.74±11.99 and it
was determined that the participants had moderate anxiety. It was found that the BAI
score of the participants in the surgical sciences branch was higher (p<0.001). A
statistically significant relationship was found between smoking and alcohol, years of
work in assistantship, and having received specialization training in another branch
before and the BAI scores (p=0.001, p=0.004, p<0.001, p<0.001, respectively). The
PSQI score mean was 7.74±2.95 and it was determined that 84.8% of the participants
had poor sleep quality. It was found that the PSQI score of the participants in the
surgical sciences branch was higher (p<0.001). There was a statistically significant
relationship between gender, marital status, living alone, smoking, years of work in
residency, and having received specialization training in another branch before and
PSQI scores (p<0.001, p=0.010, p=0.043, p<0.001, p=0.007, p=0.010, respectively).
A positive and moderate statistically significant relationship was found between the
participants' total BAI score and the total PSQI score (r=0.520, p<0.001). Sleep
quality and anxiety level are important in terms of both the health of the employee
and the health of the society and their effects on the health system. Therefore, we
believe that more work and effort is needed to correct the negative factors related to
this issue in order to provide a higher quality education and health service, and that
more care should be taken in the surgical department research assistants.
Key Words: Residency, Anxiety, Sleep