Kahramanmaraş ve çevresinde tarımı yapılan domates, hıyar ve patlıcan bitkilerinde mevcut Meloidogyne türlerinin page (poliakrilamid jel elektroforez) ve perıneal morfolojik karakterler yardımı ile teşhisi
Diagnosis of Meloidogyne species found on tomatoes, cucumbers and eggplants grown in Kahramanmaraş province by page (polyacrylamide gel electrophoresis) and perineal patterns morphologic characters
Yazar: BETÜL ÇAKMAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. RAMAZAN ÇETİNTAŞ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Elektroforez = Electrophoresis ; Esterazlar = Esterases ; Kök ur nematodları = Root knoot nematods ; Poliakrilamid jel elektroforezi = Polyarcrylamide gel electrophoresis

Özet:
Bu çalışmada, Kahramanmaraş ve çevresinde yetiştirilen domates, hıyar ve patlıcan bitkilerinde tespit edilen kök-ur nematod türlerinin PAGE (Poliakrilamid Jel Elektroforez) ve morfolojik karakterlerden biri olan perineal patterns (anal kesit) yöntemi ile teşhisi yapılmıştır. 2009-2010 yıllarında Kahramanmaraş ve bağlı olduğu Andırın, Narlı, Pazarcık ve Türkoğlu bölgelerinde her bir tarladan 2 ila 3 bitki kök örneğinin alındığı 107 ayrı sebze tarlası ziyaret edilmiştir. Kök-ur nematodu türlerinin belirlenmesinde yaygın olarak kullanılan PAGE (Poliakrilamid Jel Elektroforez) yöntemi çalışmasında, % 8'lik poliakrilamid jeller üzerinde oluşan her bir dişiye ait protein yapısında mevcut esteraz enziminin oluşturduğu protein bantlarının UV ve beyaz ışıkta fotoğrafları çekilmiş ve bu fotoğraflar esteraz fenotip anahtarı ile karşılaştırılarak tür teşhisine gidilmiştir. PAGE çalışmasını tamamlayıcı olarak, kök-ur nematodu türlerinde farklılık gösteren anal kesitler dişi bireylerden alındıktan sonra preparatları hazırlanmıştır. Hazırlanan bu preparatların ışık mikroskobu yardımı ile fotoğrafları çekilmiştir. Elde edilen fotoğraflar daha önceden literatürde var olan perineal anahtarı ile karşılaştırılarak morfolojik açıdan tür teşhisleri yapılmıştır. Yapılan bu çalışmalar sonucunda örneklerin alındığı Kahramanmaraş bölgesi ve çevresindeki tarım arazilerin yaklaşık % 20'sinde kök-ur nematodları görülmüş olup bu nematodların Meloidogyne incognita adı verilen tek bir türe ait olduğu kullanılan her iki teşhis yöntemi ile ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca PAGE çalışmasında Meloidogyne incognita türüne ait tek ve çift bantlı olmak üzere iki ayrı esteraz fenotipinin var olduğu ve bu türün tespit edildiği bölgelerde, tür içinde değişiklik gösterdiği sonucuna varılmıştır. Çalışmaların yapıldığı domates, hıyar ve patlıcan bitkilerinde her üç çeşidinde de aynı tür nematodun varlığı gözlenmiştir.

Abstract:
The objective of this study was to determine Meloidogyne species found on tomatoes, eggplants and cucumbers grown in Kahramanmraş by PAGE (Polyacrylamide Gel Electrophoresis) and perennial patterns (a morphologic character) diagnostic procedures. In 2009 and 2010, 107 fields were visited and 2 or 3 plant root (and soil samples when needed) samples were collected from each vegetable growing fields in Kahramanmaraş province including Andırın, Narlı, Pazarcık, Türkoglu regions. These plant root samples were processed and female nematodes were extracted individually. Extracted females were applied to electrophoresis in an 8 % Acrylamide Gel and were stained for esterase phenotypes diagnosis. Additionally, some of extracted females were examined and diagnosed based on their perennial morphological characters by taking perennial cuts from each of these individual nematodes. The results were compared to previous nematode esterase phenotypes and perennial patterns keys. In this study, applied both PAGE and perennial patterns diagnostic processes showed that the root-knot nematodes found on three different surveyed vegetables in Kahramanmaraş province were belong to a single species, Meloidogyne incognita. This nematod showed two different esterase phenotypes within the same single species. Nematode was found to be spread in approximately 20 % of sampled areas across to the province.