Adana il merkezinde sokakta çalışan çocukların beslenme alışkanlıkları ve beslenme durumu
The nutrition habits and situations of children working on streets in Adana city center
Yazar: GÖKHAN KESMEN
Danışman: Y.DOÇ.DR. NAZAN AKTAŞ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Ev Yönetimi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Beslenme Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Beslenme = Nutrition

Özet:
Bu araştırma, sokakta çalışan çocukların beslenme alışkanlıkları ve beslenme durumlarınısaptamak amacıyla T.C. Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu'na bağlı Adana 75. YılÇocuk ve Gençlik Merkezi'ne kayıtlı 9-17 yaşları arasında sokakta çalışan 160 erkek çocuküzerinde yürütülmüştür.Sokakta çalışan çocukları yaş ortalaması 14,73±0,15, boy uzunluğu ortalaması153,80±0,01cm, ağırlıklarının ortalaması ise 47,00±0,19 kg'dır. NCHS (National Center ForHealth Statistics) standartları kullanılarak yapılan Beden Kitle İndeksi (BKI) değerlendirmesinde,sokakta çalışan çocukların %80,60'ının normal sınırlar içinde olduğu saptanmıştır. Sokaktaçalışan çocukların %95,00'nin ailesi ile birlikte yaşadığı, %46,50'sinin okula devam ettiği,%7,50'sinin ise hiç okula gitmediği bulunmuştur. Sokakta çalışan çocukların %45,62'sininsokakta yaptıkları işlerden aylık olarak 150 YTL ve altında, %5,63'ünün ise 350 YTL ve üstündekazandıkları tespit edilmiştir.Sokakta çalışan çocukların %38,12'sinin sokakta çalışmaya 7-9 yaşlarında başladığı vesokakta en fazla yaptıkları işlerin sırasıyla simit satıcılığı (%34,18), kağıt ve çöp toplayıcılığı(%32,50), mendil-çiçek-sakız vb. satıcılığı (%12,50), ayakkabı boyacılığı (%10,62) ve pazardataşıyıcılık (%10,00) olduğu saptanmıştır. Sokakta çalışan çocukların çalışma nedenleriincelendiğinde, aile gelirine katkıda bulunma (%58,75), para biriktirme (%13,75), aileninzorlaması (%11,25), kendi ihtiyacını karşılama (%7,50), ailenin borcunu ödeme (%5,00) ve iş vemeslek öğrenme nedeniyle (%3,75) çalıştıkları tespit edilmiştir.Sokakta çalışan çocukların %54,40'ının öğün atladığı, atlanılan öğünler arasında %42,53oranı ile kahvaltı öğününün birinci sırada yer aldığı saptanmış olup, öğün atlama gerekçesi olarakçalışma nedeni ile zamanlarının olmaması (%40,23) şeklinde ifade etmişlerdir. Sokakta satılanyiyeceklerden döner, şalgam suyu, hamur tatlıları aynı oranda (%23,00) tüketilmektedir. Sokaktaçalışan çocukların yiyecekleri tüketim sıklığına göre hesaplanan, yüzde tüketim puanları sırasıylapeynir (87,75), yumurta (70,13), süt (27,13), et (28,50), balık (12,68), patates (65,63) ve pirinç(64,50) olarak bulunmuştur.Bir günlük besin tüketim durumlarına göre toplam enerji, protein, karbonhidrat, Avitamini, C vitamini, kalsiyum, fosfor, demir ortalaması sırasıyla 1775±650,59 kkal, 56,73±20,84g, 282,66±107,37 g, 369,40±386,16 mcg, 36,87±40,8 mg, 377,68±163 mg, 795,42±250,70 mg,8,66±3,74 mg olarak saptanmıştır. Sokakta çalışan çocuklar, DRI'ya göre günlük tüketilmesiönerilen enerjinin ortalama olarak %60,46±21,99'unu, proteinin %121,35±46,37'sini, C vitaminin%56,66±67,52'sini, kalsiyumun %29,05±12,53'ünü tüketmektedir.Anahtar Kelimeler: Sokakta çalışan çocuklar, beslenme alışkanlıkları, beslenmedurumu

Abstract:
This research was carried out on 160 boys of between 9 and 17 years old who wereregistered to Republic of Turkey, Adana 75th Year Child and Youth Center related to SocialFacilities and Child Protection Establishment in order to determine the nutrition habits andsituations of children working on streets.The average age of those children working on the streets was 14,73±0,15 the averageof height was 153,80±0,01 cm and that of weight was 47,00±0,19 kg. It was determined that80,60% of those children working on the streets were among normal limits in the evaluationof Body Mass Index (BMI) by using standards of NCHS (National Center For HealthStatistics). 95,00% of these children were living with their families and 46,50% of them weregoing to school whereas 7,50% of them have never gone to school. It was also determinedthat 45,62% of these children working on the streets were earning 150 YTL and less monthlyat the end of their works and 5,63% of them were earning 350 YTL and above.38,12% of these children have started working at the ages between 7 and 9. Themost preferred jobs on the streets were determined as bagel selling (34,18%), collecting paperand waste (32,50%), handkerchief-flower-chewing gum, etc. selling (12,50%), shoe-painting(10,62%), being a carrier in the market (10,00%), respectively. When the reasons for workingof children on the streets were examined, it was determined that they were working for thepurposes of having contribution for the family income (58,75%), saving money (13,75%),since their families requested (11,25%), providing their own requirements (7,50%), payingdebts of their families (5,00%) and learning a job and an occupation (3,75%).54,40% of the children working on the streets leaved out a meal and 42,53% of themmostly leaved out their breakfast and they expressed this situation as due to working havingno time for a meal (40,23%). Rolling meat, turnip juice and dough delights were consumedwith 23,00% among other foods which were on sale on the streets. The frequency points ofconsuming foods for these children were determined as cheese (87,75), egg (70,13), milk(27,13), fish (12,68), potato (65,63), rice (64,50), respectively.Daily food consuming situations as average of total energy, protein, carbonhydrate,vitamin A, vitamin C, calcium, phosphorus and iron were given as 1775±650,59 kcal,56,73±20,84g, 282,66±107,37g, 369,64±386,16 mcg, 36,87±40,80 mg, 377,68±163 mg,795,42±250,70 mg, 8,66±3,74 mg, respectively. According to DRI, the children working onthe street purchase 60,46±21,99% of energy, 121,35±46,37% of protein, 56,66±67,52% ofvitamin C, 29,05±12,53% of calcium amount that are recommended to daily intake.Key Words: Children working on the streets, nutrition habits, nutrition situation