Alerjik rinitli adölesanlarda serum endokan düzeylerinin değerlenidirlmesi
Evaluation of serum endocan levels in adolescents with allergic rhinitis
Yazar: GÜLCE POLAT
Danışman: PROF. DR. DUYGU ERGE
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Allerjisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
ÖZET
Alerjik Rinitli Adölesanlarda Serum Endokan Düzeylerinin Değerlendirilmesi

Endokanın endotel disfonksiyonu için bir immunoenflamatuar belirteç olabileceği düşünülmektedir. Alerjik rinitli (AR) hastalarda serum endokan düzeylerinin değerlendirildiği bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada AR'li adölesanlarda serum endokan düzeylerinin çalışılması ve serum endokan düzeyleri ile solunum fonksiyonları arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır.
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı polikliniklerine başvuran, aeroalerjen duyarlılığı saptanan 12-17 yaşlarındaki AR'liler (n=40) ve yaş ve cinsiyetleri benzer 37 kontrol çalışmaya alındı. Katılımcıların demografik verileri, özgeçmiş ve soygeçmiş özellikleri ve çevresel maruziyetleri sorgulandı. AR'li hastaların semptom özellikleri değerlendirildi ve semptom ağırlıkları görsel analog skala (VAS) kullanılarak kaydedildi. Tüm katılımcılardan serum endokan düzeyleri çalışıldı ve solunum fonksiyonları impuls osilometri (İOS) ile değerlendirildi.
AR'lilerin 25'i (%62,5) persistant, 24'ü (%60) orta/ağır, 23'ü (%57,5) yıl boyu özellik göstermekteydi. Alerjik konjunktivit 21 (%52,5) hastada mevcut olup kadınlarda erkeklere göre fazla idi (p=0,009). VAS hapşırık şiddeti persistant AR'lilerde intermitant AR'lilere göre fazla idi (p=0,032). VAS'a göre burun akıntısı, burun kaşıntısı ve hapşırık şiddeti orta/ağır AR'lilerde hafif AR'lilere göre yüksekti (sırasıyla p=0,008, p=0,002 ve p=0,010). AR'lilerde kontrollere göre annede AR öyküsü fazla idi (p=0,012). AR'lilerin 32'sinin deri prick testi mevcut olup bunların %95'i polisensitize idi. En sık duyarlılıklar ot (%81,3), yabani ot (%75) ve ağaç polenlerine (%71,9) karşı saptandı. Aeroalerjen spesifik IgE düzeyi persistant AR'lilerde intermitant AR'lilere göre ve orta/ağır AR'lilerde hafif AR'lilere göre yüksekti (sırasıyla p=0,009 ve p=0,004). Serum endokan düzeyleri ve İOS parametreleri açısından AR'liler ile kontroller arasında fark yoktu (p>0,05). Aeroalerjen spesifik IgE düzeyleri yaş ile pozitif korele idi (r=0,408, p=0,012).  Aeroalerjen spesifik IgE düzeyleri ile deri prick testi grass (r=0,465, p=0,034) ve çavdar (r=0,534, p=0,018) endurasyon çapları pozitif korele idi. AR süresi; VAS hapşırık şiddeti (r=0,333, p=0,036) R5 (r=0,323, p=0,042) ve aeroalerjen spesifik IgE (r=0,417, p=0,010) ile pozitif korele iken, X5 ile negatif korele bulundu (r=-0,502, p=0,001). 
AR süresi arttıkça AR'lilerin tüm hava yolu direncinin arttığı ve elastikiyetinin azaldığı görüldü. AR'lilerin izleminde İOS ile solunum fonksiyonlarının değerlendirilmesi önemlidir. 
Anahtar Kelimeler: Alerjik rinit, endokan, impuls osilometri, adölesan

Abstract:
ABSTRACT
Evaluation of Serum Endocan Levels in Adolescents with Allergic Rhinitis

Endocan is considered to be an immunoinflammatory marker for endothelial dysfunction. There is currently no study evaluating serum endocan levels in patients with allergic rhinitis (AR). In this study, we aimed to evaluate serum endocan levels in adolescents with AR and to investigate the relationship between serum endocan levels and pulmonary functions.
AR patients (n=40) aged 12-17 years with aeroallergen sensitisation presenting to the outpatient clinics of Aydın Adnan Menderes University Department of Paediatrics and 37 age and sex matched controls were included in the study. The demographic data, personal and family history, and environmental exposures of the participants were questioned. Symptom characteristics of patients with AR were evaluated and symptom severity was recorded using visual analogue scale (VAS). Serum endocan levels were measured and pulmonary functions were evaluated by impulse oscillometry (IOS) in all participants.
Among the patients with AR, 25 (62.5%) were persistent, 24 (60%) moderate/severe, and 23 (57.5%) perennial. Allergic conjunctivitis was present in 21 (52.5%) patients and was more common in women than in men (p=0.009). VAS sneeze severity score was higher in patients with persistent AR than in patients with intermittent AR (p=0.032). VAS nasal discharge, nasal itching and sneezing severity scores were higher in moderate/severe AR patients than in mild patients (p=0.008, p=0.002 and p=0.010, respectively). Maternal history of AR was higher in patients with AR compared to controls (p=0.012). Skin prick tests were available in 32 patients with AR and 95% of them were polysensitised. The most frequent sensitisations were detected to grass (81.3%), weed (75%) and tree (71.9%) pollens. Aeroallergen-specific IgE levels were higher in patients with persistent than in patients with intermittent AR and in patients with moderate/severe than in patients with mild AR (p=0.009 and p=0.004, respectively). There was no difference between AR patients and controls in terms of serum endocan levels and IOS parameters (p>0.05). Aeroallergen-specific IgE levels were positively correlated with age (r=0.408, p=0.012). Aeroallergen-specific IgE levels were positively correlated with skin prick test induration diameters of grass (r=0.465, p=0.034) and rye (r=0.534, p=0.018). Duration of AR was positively correlated with VAS sneeze severity score (r=0.333, p=0.036), R5 (r=0.323, p=0.042) and aeroallergen specific IgE (r=0.417, p=0.010) and negatively correlated with X5 (r=-0.502, p=0.001).
As the AR duration was prolonged, total airway resistance increased and elasticity decreased. Evaluation of pulmonary functions with IOS is considered to be crucial in the monitoring of the patients with AR.
Keywords: Allergic rhinitis, endocan, impulse oscilometry, adolescent