Bina bilgisi ve maliyeti
A model to establish a database for pre-design-phase building cost estimate in Turkey�
Yazar: NECAT EKER
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ÇIRACI
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bina Bilgisi Ana Bilim Dalı / Bina Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Mimarlık bilgisi = Architectural knowledge

Özet:
Yapılan araştırmalar sonucunda Türkiye' de tasarımın herhangi bir evresi için bina maliyet tahmine yönelik olarak kullanılabilecek sağlıklı veri yapışma sahip bir kaynağın olmadığı görülmüştür. Bu konuyla ilgili dünyada bir çok kuruluş, kendi inşaat sektörlerindeki ihtiyaçları esas alarak çeşitli çalışmalar yapmıştır. Ancak bunlardan herhangi birinin Türkiye' de doğrudan kullanılması, ülkelerin koşullan arasındaki farklılıklardan dolayı mümkün değildir.Konuyla ilgili tüm sorunların giderilebilmesi için; .Türkiye' de tasarımın herbir evresinde bina inşaat maliyeti tahmini amacıyla kullanılacak yöntemlerin neler olduğunun belirlenmesi ve bu yöntemlere ait veri tabanlarının oluşturulmasını sağlayacak doğru süreç modellerinin kurgulanması gerekmektedir. Ancak çok uzun bir zaman dilimi içerisinde gerçekleştirilebilecek olan bu tür bir araştırmanın, tez çalışması kapsamında sadece tasarım öncesi evreyle sınırlandırılmasına karar verilmiştir.Bu karar doğrultusunda ilk olarak bina maliyeti tahminine yönelik dünyada yapılmış olan araştırmalardan bazıları ve ticari olarak pazarlanan çok sayıda yöntem ve yazılım incelenmiştir. Bu incelemelerin sonucunda Türkiye için uygun yöntem seçiminin; veri tabanlarının sürekli güncellenmeleri ve pratikte kuUanüabüMMerinin ispatlanmış olmaları sebebiyle kuruluşlara ait olanlar içerisinden yapılmasına karar verilmiştir. Sözkonusu yöntem ve yazılımlar kullanıldığı tasarım evreleri açısmdan sınıflandırılmış ve içerisinden sadece 14 tanesinin tasarım öncesi evreye ait olduğu görülmüştür.Daha soma bû 14 yöntem ve yazılım; maliyet verilerini tanımlayan parametreler, kullandıkları veri tabanları ve izledikleri adımlar açısmdan çok daha detaylı olarak incelenmiştir. Bu yöntem ve yazılımlar içerisinden Türkiye' de kullanılacak olanlarm belirlenebilmesi için seçim kriterleri tanımlanmıştır. Bu seçim kriterleri esas almdığında ise sadece R.S.Means Company, Inc. kuruluşuna ait olanların kullanılabileceği görülmüştür.R.S.Means Company, Inc. kuruluşunun Tasarım Öncesi Evre için geliştirmiş olduğu Birim Maliyet Çarpanı Yöntemi(Urıit Price Cost Multiplier Method)'nin aymsınm ve M2 Tahmin Yöntemi(Square Foot Estimating Method)' nin ise modifiye ediledikten sonra Türkiye için kullanılabileceğine karar verilmiştir.Verilen bu karar doğrultusunda sözkonusu 2 yöntemin herbir adımında ihtiyaç duyulan tablo ve grafiklerdeki veriler tanımlanmıştır. Daha soma bu verilerin üretilebilmesi için gerekli olan 13 farklı ham veri ve çok sayıda dönüştürme işlemi ortaya konmuştur. Ayrıca ham verilerin standart bir şekilde toplanmasını sağlayacak araçların neler olduğu belirlenmiştir.Yapılan bu çalışmalar, veri tabanının oluşturulması için gerekli sürecin çok küçük bir kısmıdır. Halbuki sözkonusu sürecin tümünün kurgulanması gerekmektedir. Bu amaç doğrultusunda çok sayıda araştırma yapılarak sonuçları tartışılmış ve sürece ait adımların iki temel başlık altında toplanabileceğine karar verilmiştir. Bunlar bir defaya mahsus gerçekleştirilen hazırlık çalışmaları ve heryıl yapılması gerekli periyodik işlemlerdir.Veri tabanı oluşturma sürecinin adımlarına ait detaylar tanımlanırken ilk olarak toplanması gerekli ham verilerin nerelerden ve nasıl temin edilebileceği araştırılmıştır. Bu araştırmalann sonucunda olabilecek tüm kaynaklar karşılaştırmalı olarak irdelenmiş ve bunlar içerisinden sadece 4 veri kaynağmm yeterli olduğuna karar verilmiştir. Bunlar Yapı Kullanma İzin Belgesi, mimari projeler, malsahibi ve binanın kendisidir.Sözkonusu veri kaynaklan belirlendikten sonra, buralardan elde edilecek ham verilerin veri girişlerinin nasıl yapılacağı ortaya konmuş ve bunun bir sonucu olarak veri toplama formunun yapısal özellikleri tanımlanmıştır. Aynca doldurulmuş bu veri toplama formlannın merkeze yollandıktan sonra veri tabanma dönüştürülebilmeleri için ne tür aşamalardan geçirilmesi gerektiği belirlenmiştir.Tüm bu çalışmaların sonucunda, en başta hedeflenmiş olan Türkiye' de tasarım öncesi evrede bina inşaat maliyeti tahmini için gerekli olan veri tabanının oluşturulmasını sağlayacak süreç modeli kurgulanmıştır. Ayrıca bu veri tabanını kullanacak yöntemlerin neler olduğu belirlenmiştir.��

Abstract:
As a result of researches, it has been observed that no reliable method and database available for use in cost estimates in any phase of design in Turkey. Many relevant establishments around the world have performed various works on the basis of the requirements in their construction sector. Direct implementation of such works in Turkey, however, is not possible due to conditional differences between the countries.Cost estimate methods accommodating Turkey' s conditions must be determined and correct database models of such methods must be designed with the purpose of eliminating relevant problems in Turkey. We have decided, however, to limit such research merely to the pre-design-phase under the scope of a thesis study, since all phases would actually yield a long time interval to research.In line this decision, firstly different books and articles around the world have been researched. Then different cost estimate methos and software developed by different establishments around the world have been researched. Establishments' cost estimate methods and software are used in reality and their databases are updated periodically. Because of that, selecting proper methods for Turkey from establishments' methods and software has been decided. These methods and software have been categorized according to their usage of desing period. This categorization has been showed only 14 different methods and software are used for use in cost estimates in the pre-design-phase.Then, these 14 different cost estimate methods and software have been defined with respect to the parameters defining the cost data, the databases they utilize, and the steps they follow. For selecting proper methods in these 14 different cost estimate methods and software different criterions have been determinated. According these criterions R.S. Means Company, Inc.' s methods have been selected. It has been decided among these methods that R.S. Means Company, Inc.' s Unit Price Cost Multiplier Method can be used exactly and the Square Foot Estimate Method be used partially for Turkey.In line this decision, the data in tables and graphs required in each step of these two methods have been defined. Then 13 different raw data neccassary to produce these data and many conversion operations have been introduced. Also the means heva been determined to provide standard collection of raw data.These works performed compose only a minor part of the process required for database creation. The whole of this process, however, must be designed. A number of researches have been realized and their conclutions discussed with this objective, and it has been decided that the steps towards this process could be classified under two main headings. These are the preparation works, which are performed once, and the poriodic operations, which are to be performed annually.Whilst the details of steps of the database creation process were defined, we have firstly researched the sources of and the ways to collect the required raw data. After all resultant sources have been comparatively studied, it has been decided that only 4 data sources among them would suffice. These are the Building Utilization License, architectural projects, proprietor, and the building itself.After data sources in matter were determined, the manner to enter the raw data to be obtained from such sources is introduced and as a result of this, the structural characteristics of the data acquisition form have been defined. It has also been determined what phases such filled data acquisition forms would undergo to be converted to a database after delivered to the main office.As a result of all these works, database model towards/cost estimate method for pre-design-phase in Turkey has been introduced. Also the methods to apply such model have been determined.��