Hemodiyaliz ve periton diyalizi yapan hastalarda osteoporoz sıklığı ve osteoporoz gelişmesini etkileyen faktörler
The frequency of osteoporosis in hemodialysis and peritoneal dialysis and factors in development of osteoporosis
Yazar: BENGİSU ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. FUNDA SARI
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Osteoporoz = Osteoporosis ; Periton diyalizi = Peritoneal dialysis ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
KBH gittikçe prevalansı artan ve birçok sistemi etkileyen önemli bir sağlık sorunudur. KBH'nın neden olduğu sorunlardan biri de kemik mineral hastalıklarıdır. Birçok nedenden dolayı bu hastalarda osteoporoz sıklığı artmaktadır. Bu çalışmanın amacı hemodiyaliz uygulayan ve periton diyalizi uygulayan hastalarda osteoporoz sıklığını ve onu etkileyen risk faktörlerini değerlendirmektir. 
Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Periton Diyalizi Polikliniği ve Hemodiyaliz Kliniğinde takip edilen kemik mineral hastalığı açısından riskli görülen DEXA'ları çekilen 18 yaşından büyük hastalar alınmıştır. Araştırmaya alınan toplam hasta sayısı 74'dür. 37 hasta periton diyalizi polikliniğinden, 37 hasta hemodiyaliz kliniğinden alınmıştır. Çalışmadan çıkarılma kriteri olarak KBH dışında herhangi bir nedene bağlı kemik mineral hastalığının olmasıdır. Bu hastalarda osteoporoz gelişmesini etkileyeceğini düşündüğümüz şu parametreler incelenmiştir: yaş, menopoz yaşı, diyaliz süresi, sigara tüketimi, kalsiyum içeren veya içermeyen fosfat bağlayıcı kullanımı, kırık öyküsü, bikarbonat, hemoglobin, kreatinin, kt/v, kalsiyum, fosfor, PTH, trigliserid, LDL, HDL, albümin, 25 OH vitamin D düzeyleri ve DEXA'larındaki femur boynu vertebra L1-L4 T skor verileri SPSS23 programına yüklenmiştir. Bu verilerle uygun istatistiksel analizler yapılmıştır.
Çalışmamızda yer alan 74 hastanın 32'sinde (%43) osteoporoz saptanmıştır. 32 osteoporozu olan hastanın 17 tanesi kadın, 15 tanesi erkektir. Osteoporozu olan hastalarda vücut ağırlığı (p:0,001), kalsiyum düzeyi (p:0,01), 25 OH vitamin D seviyesi (p:0,039), kalsiyum içermeyen fosfat bağlayıcı kullanımı (p:0,042) osteoporoz ile ilişki olarak saptanmıştır. Diyaliz tipinin de katıldığı bu faktörlerle yapılan regresyon analizlerinde en önemli faktörün vücut ağırlığı olduğu saptanmıştır. Vücut ağırlığı ne kadar azsa osteoporoz riski o kadar fazla tespit edilmiştir. Yaptığımız çalışmada periton diyalizi uygulayan hastalarda %35 oranında daha az osteoporoz saptanmıştır (p: 0,159).
Periton diyalizi yapan hastalarda kalsiyum içermeyen fosfat bağlayıcı kullanımı osteoporoz riskini azaltmaktadır (p:0,055).
Sonuç olarak araştırmamızda hemodiyaliz ve periton diyalizi uygulayan hastalarda osteoporoz ile ilişkili en önemli risk faktörü vücut ağırlığı olarak saptanmıştır. Araştırmaya katılan hasta sayısı az olması nedeni ile osteoporoz ile ilişkili birçok faktör anlamlı saptanmamıştır. SDBH olanlarda osteoporozun önemli bir mortalite ve morbidite nedeni olması nedeni ile risk faktörlerini belirlemek önemlidir. Bu açıdan riskli olan hastalarda uygun renal replasman tedavi yöntemi belirlenmeli ve osteoporozdan kaçınılmalıdır. Bu hastalar osteoporoz açısından da gerektiği şekilde incelenmeli ve tedavi edilmelidir.

Abstract:
The prevalence of Chronic Kidney Disease (CKD) is increasing day by day and CKD influences multiple system. One of the effect is on the skeleton system. It is referred to Bone Mineral Diseases (BMD). In these people, BMD is one of the reason for mortality. In CKD; the frequencies of osteoporosis in increasing because of many reasons; such as mineral in balance. The aim of th study is identify frequency of osteoporosis in hemodialysis and peritoneal dialysis and factors in in development of osteoporosis.
For this study; patients were enrolled at Akdeniz University Medicine Faculty Peritoneal Dialysis Policlinic and Hemodialysis Clinic. Eligible patients were older than 18 and doing hemodialysis or peritoneal dialysis and have risk factors for osteoporosis. In this study; there were 74 patients. Half of the patients did hemodialysis, half of them did peritoneal dialysis. The people who had previous bone mineral diseases except CKD or bone cancer were not eligible. In these people; we assessed osteoporosis's risk factors. We asked age, menopausal age, smoking, phosphate binding, time of dialysis and history of broken bone. We reported their laboratory parameters related osteoporosis. We entered their data in SPSS23. We made eligible statiscal analyses.
There were 74 patients in our study.32 of patients (43%) had osteoporosis, 17 patients who had osteoporosis were women, 15 of the patients who had osteoporosis were men. Calcıum (p: 0,01), and 25 OH vitamin D concentration (p: 0,039), phosphate binding-not contain calcıum (p: 0,042) and body weight (p: 0,001), were detected to be related osteoporosis, the most important related thing was body weight. When body weight decreased, the risk of osteoporosis were increasing. In our study; peritoneal dialysis was less related to osteoporosis than hemodialysis. People who using phosphate binding which didn't contain calcıum were protected osteoporosis in peritoneal dialysis (p: 0,055).
In conclusion; the most important thing is body weight for osteoporosis both of the groups. However; there are few people in our study. Because of this many reasons related with osteoporosis in dialysis patients were not found significant. In dialysis patients; osteoporosis is one of reason for mortality and morbidity. Therefore, we must choice eligible dialysis type for people who have high risk of osteoporosis and is have to be avoided osteoporosis. People who have osteoporosis should be examined and be cured eligible treatment.