Eşi madde kullanım bozukluğu tanısı almış kadınların cinsel işlev bozuklukları ve yaşam kalitelerinin belirlenmesi
Determination of sexual dysfunctions and quality of life of women whose spouses have been diagnosed with substance use disorder
Yazar: RAMAZAN ALKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZDEN TANDOĞAN
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Çalışma madde kullanan eşi olan kadınların cinsel işlevsel bozukluğu ve yaşam kalitelerini belirlenmesini amaçlamaktadır.
Gereç-Yöntem: Nisan- Ekim 2023 tarihleri arasında, İstanbul'da bulunan bir hastanenin Psikiyatri Erkek Servisi'nde yatan ve araştırma kriterlerine uyan hastaların eşleri ile yürütüldü. Araştırma tanımlayıcı ve kesitsel bir çalışmadır. Araştırma verileri, araştırmacı tarafından geliştirilmiş,  kadınların sosyo-demografik özelliklerini öğrenmek için ' Kişisel Bilgi Toplama Formu '; kadının yaşı, öğrenim düzeyi, çalışma durumu, aile tipi, gelir düzeyi gibi sorular içermektedir. Diğer ölçekler ise,  Whoqol-bref ve Arizona Cinsel Yaşantılar Ölçeği'dir. Veriler SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 26.0 paket programına yüklenerek analiz edildi. Araştırmada veriler analiz edilirken tanımlayıcı istatistiklerden (frekans, yüzde değerleri), parametrik testler (İndependent Simple T test, One Way Anova) veya non-parametrik testler (Kruskal Wallis, Mann Whitney U) kullanılacak olup varyans analizi sonucunda, anlamlı farkın kaynağını belirlemek amacıyla Tukey b testi veya Bonferroni testinden yararlanıldı.
Bulgular: Arizona cinsel yaşantılar ölçeğinin ortalaması 14,65 olarak bulundu. Genel sağlık ortalaması 13,35, bedensel sağlık ortalaması 14,46, ruhsal sağlık ortalaması 14,43, sosyal sağlık ortalaması 13,17,  çevre sağlığı ortalaması 13,03 tespit edildi. Kadınların %57,5'inin 30 yaş ve altında, eşlerin yaşlarının %67,5'inin 31 yaş ve üstü olduğu, kadınların eğitim düzeyi %55,0'i lise mezunu, eşlerinin eğitim düzeyi %60,0'ının üniversite mezunu, katılımcıların %55 oranında gelir gidere denk olduğu ve %65'inin çocuk sahibi olduğu, kadınların %62,5'inin çalıştığı, %32,5'unun son 6 ay içerisinde şiddete maruz kaldığı, %87,5'inin eşle madde kullanımı sonrası cinsel ilişki yaşadığı ve %82,5'inin eşin madde kullanım bozukluğu tanısı almadan önce cinsel sorunlarının olmadığı belirlendi. Eşlerin madde kullanım bozukluğu tanısı almadan önce %67,5 iyi, tanı aldıktan sonra ise %52,5 orta olarak belirlendi. Ortalama evlilik süresinin 7,20 yıl olduğu, ortalama evlenme yaşlarının ise 24,43 olduğu, eşin kullandığı madde türü %57,5 oranında metamfetamin olarak belirlendi.
        Sonuç: Eşi madde kullanım bozukluğu olan kadınların cinselliğinin etkilendiği ve yaşam kalitelerinin üzerinde eşlerin madde kullanım bozukluğu tanısı almasının etkisinin olduğu bulunmuştur. 
     Anahtar Kelimeler: Cinsellik, Cinsel işlev bozukluğu, Madde kullanımı, Yaşam kalitesi, Kadın, Psikiyatri

Abstract:
Objective: The aim of the study is to determine the sexual dysfunction and quality of life of women with substance abusers.
           Materials-Methods: It was conducted between April and October 2023, with the spouses of patients who were hospitalized in the Psychiatric Men's Service of a hospital in Istanbul and who met the research criteria. The research is a descriptive and cross-sectional study. 'Patient Information Form' developed by the researcher to learn the socio-demographic characteristics of women; It includes questions such as the age of the woman, education level, employment status, family type, income level. Other scales are Whoqol-bref and Arizona Sexual Experiences Scale. The data were analyzed by loading the SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 26.0 package program. While analyzing the data in the research, descriptive statistics (frequency, percentage values), parametric tests (Independent Simple T test, One Way Anova) or non-parametric tests (Kruskal Wallis, Mann Whitney U) will be used. Tukey b test or Bonferroni test was used to determine the source of the significant difference as a result of variance analysis.
           Results: The average of the Arizona sexual experiences scale was found to be 14.65. The average of general health was found to be 13.35, the average of physical health was 14.46, the average of mental health was 14.43, the average of social health was 13.17, and the average of environmental health was 13.03. 57.5% of the women are 30 years old and under, 67.5% of their spouses are 31 years old and over, 55.0% of the women's education level is high school graduate, 60.0% of their husbands' education level is university graduate, 55% of the participants' income equals their expenses, 65% of them have children, 62.5% of the women are working, 32.5% have been exposed to violence in the last 6 months, 87.5% of them have used substances with their spouses. It was determined that 82.5% of the spouses had sexual intercourse and did not have sexual problems before being diagnosed with substance use disorder. Before the spouses were diagnosed with substance use disorder, 67.5% were determined to be good, and after the diagnosis, 52.5% were determined to be fair. It was determined that the average duration of marriage was 7.20 years, the average age of marriage was 24.43, and the type of substance used by the spouse was 57.5% methamphetamine.
          Conclusion: It has been found that the sexuality of women whose spouses have substance use disorders is affected and that their spouses' diagnosis of substance use disorder has an impact on their quality of life. 
         Key Words: Sexuality, Sexual dysfunction, Substance use, Quality of life, Women, Psychiatry