Patates mildiyösü (Phythophthora infestans (Mont.) de Bary) hastalığının mücadelesinde bitki ekstraktlarının antifungal etkileri üzerinde araştırmalar
Investigations on antifungal effects of plant extracts in management of potato late blight (Phythophthora infestans (Mont.) de Bary) disease
Yazar: ŞÜKRAN YAYLA
Danışman: PROF. FİGEN YILDIZ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Geç yanıklık hastalığının etmeni Phytophthora infestans, popülasyon biyolojilerinin izlendiği 21.y.y.'da da dünya çapında patates ve domates üretimini tehdit etmeye devam etmektedir. P. infestans'ın yönetiminde bitki dayanıklılığı, erken uyarı sistemleri gibi çeşitli savaşım stratejileri olmasına rağmen ağırlıklı olarak fungisit uygulamalarına yer verilmektedir. Ancak, kullanılan fungisitlere duyarlılığının azaldığıda bildirilmektedir. Günümüzde giderek artan çevre bilinci nedeniyle toplumların birçok kesimleri tarafından kimyasallara alternatiflerin geliştirilmesinin desteklenmesi bu çalışmanın amacını oluşturmuştur. Çalışmada, İzmir ilinin Ödemiş ilçesindeki patates tarlalarından izole edilen P. infestans izolatları, Rye A, Rye B ve V8 agar besin ortamlarının bulunduğu petrilerde geliştirilmiştir. Bu izolatlardan, patates dilimlerinde en yüksek miseliyal gelişemeye sahip olan izolat seçilerek çalışmalara devam edilmiştir. Çalışmada P. infestans'a karşı in vitro ve in vivo koşullarda antifungal etkililikleri incelenen 12 bitki Ege Üniversitesi Kampüs Alanı, İzmir ili ve çevresinden toplanmıştır.  Toplanan bitki kısımlarının çeşitli konsantrasyonlarında hazırlanan sulu ekstraktlarının hem P. infestans'ın miseliyal gelişimine hem de koparılmış yapraklarda ve saksıda yetiştirilmiş patates bitkilerinde hastalık şiddetini baskılaması açısından etkililikleri incelenmiştir. P. infestans'ın miseliyal gelişimini üzerine; domuz pıtrağı %85,17, sarımsak ekstraktı %53,60 etkililikle diğer bitki ekstraktlarına göre en düşük etkililik gösteren ekstraktlardır. Diğer tüm bitki ekstraktları in vitro koşullarda %87'in üzerinde etkililik göstermiştirler. Koparılmış yaprak testlerinde ise en başarılı bitki %86,95 ile duvar sarmaşığı ekstraktı, %73,91 etkililikle fungisit uygulaması olurken okaliptüs ekstraktı %50 etkililik göstermiştir. Diğer ekstraktların etkililiği %50'in altında kalmıştır. Saksı testinde ise hastalık çıkışını %65,61 etkililikle en iyi okaliptüs ekstraktı baskılarken İzmir kekiği ekstraktı %51,56, fungisit uygulamasında %43,74 oranlarında başarı sağlamıştırlar.

Abstract:
Phytophthora infestans, causes late blight disease, presently continue to threate the production of potatoes and tomatoes all over the world in the 21st century, when population biology has been monitored. The management of P. infestans predominantly take part the fungicide applications, although there are various management strategies such as plant tolerance and weather forecast systems. However, many parts of the world it has been reported to be less sensitive to metalaxyl used in pathogen management. Today, due to increasing environmental awareness, the support of the development of chemical alternatives by many segments of society has been the goal of this work. In the study, P. infestans isolates were obtainment from potato fields in the Ödemiş district of Izmir province were developed in petri dishes with Rye A, Rye B and V8 agar nutrient media. From these isolates, isolates with the highest mycelial growth in potato slices were selected and studies continued via the highest isolate. The 12 plants examined for antifungal efficacy against P. infestans in vitro and in vivo conditions were collected from the Ege University Campus Area, Izmir province. The aqueous extracts prepared at various concentrations of collected plant parts were investigated for both the mycelial growth of P. infestans and for their ability to inhibition disease severity in detached leaves and potted potato plants. On mycelial growth of P. infestans; large cocklebur and garlic extracts are the most effective extracts compared to other plant extracts with 85.17%, 53.60% efficiency respectively. All other plant extracts showed efficacy over 87% in vitro. In detached leaves test, the most successful ivy extract is by %86,95, fungicide application is 73,91%, followed by eucalyptus extract showed 50% efficacy. The effectiveness of other extracts is below 50%.  Appearance of disease in pot tests, eucalyptus extract inhibition while the best efficiency with 65,61%, thyme extract 51,56%, fungicide application %43,74 success rates are provided.