Anne bebek bağlanmasının bebeklerde uyku hijyeni üzerine etkileri
Effects of mother-infant attachment on sleep hygiene in infants
Yazar: AYŞENUR ÜNLÜ
Danışman: DOÇ. DR. RUKİYE SAÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Çalışmamızda anne bebek bağlanmasının bebek uyku kalitesi üzerine olan etkilerini araştırmak amaçlandı. Ayrıca, bebek uykusunu etkileyen faktörleri değerlendirmek ve uyku bozukluğuna sebep olabilecek davranışlardan kaçınmak üzere ebeveyn eğitimine, bebek uykusuna destek olmak amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlam Çocuk İzlem ve Aşı Polikliniği'ne 15.02.2024 – 15.08.2024 tarihleri arasında rutin kontrol için başvuran yaşları dört ile altı ay aralığında değişen 299 bebek ve anne dahil edildi. Demografik veri seti çalışmacılar tarafından hazırlandı. Bebeklerin uyku değerlendirmesi için "Genişletilmiş kısa bebek uyku anketi", anne-bebek bağlanmasını değerlendirmek için "Doğum sonrası bağlanma ölçeği" kullanıldı.
İstatistiksel analiz için, "SPSS for Windows 26.0" (SPSS Inc., Chicago, IL) yazılımı kullanıldı. Anlamlılık düzeyi için p ≤ 0.05 ise istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Odds oranları %95 güven aralığı ile sunuldu.
Bulgular: Çalışmamızda %15,7 anne bebek bağlanma bozukluğu saptandı. Bebeklerin %34,1'inde zayıf uyku, %65,9'unda iyi uyku saptandı. Bağlanma bozukluğu olan anne bebeklerinde %51,1, olmayanların bebeklerinde %31 zayıf uyku saptandı (p=0,008). Bebeklerin ortanca yaşı 5 ay (4-6 ay), %48,2'si erkek, %51,8'i kızdı. Çoklu regresyon analizinde, zayıf uykuyu bağımsız olarak etkileyen faktörler, annenin gebe kalma tercihi (p=0,005) ve anne uyku algısı (p<0,001) iken; bebek bağlanmasını etkileyen bağımsız değişkenler ise annenin gebelik tercihi (p=0,033), düzenli yatma zamanı rutini uygulanması (p=0,003), bebeğin uykuya dalmada zorluk derecesi (p=0,003) ve gündüz kestirme sayıları (p=0,027) idi.
Sonuç: Çalışmamızın en önemli sonucu, anne bebek bağlanma bozukluğu olan olgularda bebek uyku kalitesinin zayıf olduğunu saptamamızdır. Anne bebek ağlanma bozukluğunu azaltabilmek için; bağımsız faktörlerden gebelik tercihine müdahele etme imkanımız bulunmamaktadır. Bu gebelik öncesi eğitimler ile sağlanabilir. Ancak, Sağlam Çocuk İzlem ve Aşı Polikliniği'nde bebek uykusu, anne bebek bağlanmasının desteklenmesi, yatma zamanı rutinlerinin hakkında bilgilendirme yapılması ile anne bebek bağlanmasını olumsuz etkileyen faktörlerin önüne geçebiliriz. Özellikle, yatma zamanı rutinlerinin en az beş gece ve üzerinde uygulanması bağlanma bozukluğunu engellemek için önerilmelidir.

Anahtar Kelimeler: Bebek uykusu, anne-bebek bağlanma, uyku kalitesi

Abstract:
Objective: This study aimed to investigate the effects of mother-infant bonding on infant sleep quality. Additionally, it sought to assess factors influencing infant sleep and to support parental education to avoid behaviors that may lead to sleep disorders, thereby promoting healthy sleep patterns in infants.
Materials and Methods: The study included 299 infants aged between four and six months and their mothers, who attended routine check-ups at the Ankara Training and Research Hospital's Well-Child Clinic between 15 February 2024 and 15 August 2024. A demographic dataset was prepared by the researchers. The "Expanded Brief Infant Sleep Questionnaire" was used to assess infants' sleep quality, while the "Postpartum Bonding Questionnaire" was employed to evaluate mother-infant bonding.
For statistical analysis, "SPSS for Windows 26.0" (SPSS Inc., Chicago, IL) software was used. A significance level of p ≤ 0.05 was considered statistically significant. Odds ratios were presented with a 95% confidence interval.
Results: In our study, 15.7% of mothers exhibited mother-infant bonding disorders. Among the infants, 34.1% showed poor sleep quality, while 65.9% demonstrated good sleep quality. Poor sleep quality was observed in 51.1% of infants with maternal bonding disorders, compared to 31% in those without (p=0.008). The median age of the infants was five months (range: 4-6 months), with 48.2% male and 51.8% female. In multiple regression analysis, independent factors affecting poor sleep included maternal pregnancy preference (p=0.005) and maternal perception of sleep (p<0.001). Independent factors influencing infant bonding included maternal pregnancy preference (p=0.033), implementation of a regular bedtime routine (p=0.003), the degree of difficulty the infant experienced falling asleep (p=0.003), and the number of daytime naps (p=0.027).
Conclusion: The most significant result of our study is the finding that infant sleep quality was poor in cases with mother-infant bonding disorders. Although we cannot intervene in maternal pregnancy preferences, as it is an independent factor, this can be addressed through preconception education. However, in the Well-Child Clinic, by providing information on infant sleep, promoting mother-infant bonding, and encouraging bedtime routines, we can mitigate factors negatively affecting maternal bonding. Notably, bedtime routines should be implemented on at least five nights per week to prevent bonding disorders.

Keywords: Infant sleep, mother-infant bonding, sleep quality