Algılanan ebeveynlik yaklaşımlarının, annelerin akılcı olmayan inançları ve kendi çocuklarına karşı gösterdikleri ebeveynlik tutumlarıyla ilişkisi
The relationship between perceived parenting approaches and mother's irrational beliefs and parental attitudes
Yazar: ÇAĞLA ŞEN AKKOYUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NESLİM GÜVENDEĞER DOKSAT
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akılcı olmayan inançlar = Irrational beliefs ; Ana-baba algısı = Parents perception ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Anneler = Mothers ; Ebeveynler = Parents

Özet:
Bu araştırmada, annelerin algıladıkları ebeveynlik yaklaşımları ile kendi çocuklarına karşı olan ebeveynlik tutumları ve akılcı olmayan inançları arasındaki ilişki incelenmiştir.
Araştırmanın çalışma grubunu, 2019 yılı içinde Türkiye'de yaşayan, 2-6 yaş aralığında çocuğu olan ve sosyal medyaya erişimi bulunan toplam 490 anne oluşturmaktadır. 
Çalışmada, katılımcıların algıladıkları ebeveynlik yaklaşımlarını belirlemek için Young Ebeveynlik Ölçeği, ebeveyn tutumlarını değerlendirmek için Ebeveyn Tutum Ölçeği ve akılcı olmayan inançlarını belirlemek amacıyla Anne-Babaların Akılcı Olmayan İnançları Ölçeğinden faydalanılmıştır. Ayrıca, araştırmaya katılan annelerin demografik özellikleri araştırmacı tarafından hazırlanan "Sosyodemografik Bilgi Formu" ile değerlendirilmiştir.
Araştırmada elde edilen bulgulara göre, demokratik ebeveynlik ile otoriter ebeveynlik arasında ve demokratik ebeveynlik ile beklentiler arasında negatif yönlü anlamlı ilişki vardır. Otoriter ebeveynlik ile duygusal bakımdan yoksun bırakan ve cezalandırıcı anne arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki vardır. Kuralcı/kalıplayıcı baba ile kusur bulucu/küçümseyici baba arasında ve cezalandırıcı baba ile değişime kapalı/duygularını bastıran baba arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki vardır. 

Analiz sonuçlarına göre, çalışmayan anneler, kendi annelerini duygusal bakımdan yoksun bırakan ve değişime kapalı / duygularını bastıran kimseler olarak algılamaktadırlar. Yine çalışmayan anneler, kendi babalarını duygusal bakımdan yoksun bırakan olarak değerlendirmektedir. Ebeveyn tutum ölçeği ile ebeveynlerin akılcı olmayan inançları ölçek puanlarında çocuğun sahip olduğu kardeş sayısına göre anlamlı farklılık vardır. Kardeş sayısı arttıkça demokratik ebeveynlik eğilimi puanları ve izin verici ebeveynlik eğilimi puanları düşmektedir. Kardeş sayısı arttıkça otoriter ebeveynlik eğilimi puanları ve beklentilere ait puanlar yükselmektedir. Mükemmeliyetçilik puanlarında ebeveyn yaşına göre anlamlı farklılık vardır. Yaşı 20-29 aralığında olan annelerin mükemmeliyetçilik puanları, yaşı 30-39 aralığında olanlara göre daha yüksektir.

Bu sonuçlar literatür eşliğinde tartışılmıştır.

Abstract:
In this study, the relationship between mothers' perceived parenting approaches and their parenting attitudes towards their own children and irrational beliefs were examined. 
The study group, consisted of 490 mothers, who have children in the 2-6 age range, living in 2019 in Turkey with access to social media. 
In this study, Young Parenting Scale was used to determine the perceived parenting approaches. Parental Attitude Scale was used to evaluate parental attitudes.  Irrational Beliefs Scale of Parents was used to determine irrational beliefs. In addition, the demographic characteristics of the mothers who participated in the study were evaluated with the Sociodemographic Information Form which was prepared by the researcher.
According to the findings of the study, there was a negative relationship between democratic parenting and authoritarian parenting and between democratic parenting and expectations. There was a positive relationship between authoritarian parenting and emotional deprivation and punitive mother. There was a positively significant relationship between normative / patterning father and defective / condescending father, and punitive father and non-changeable / suppressing father.
According to the results of the analysis, mothers who did not work perceived their mothers as emotionally deprived and closed to changing / prone to suppressing their emotions. Additionally, mothers who did not work,  considered their own fathers as  deprived from emotional care. There was a significant difference between the parental attitude scale and the irrational beliefs scale scores of the parents according to the number of children they had. As the number of siblings increased, democratic parenting tendency scores and permissive parenting tendency scores decreased. As the number of siblings increased, authoritarian parenting tendency scores and expectations-related scores increased. There was a significant difference in perfectionism scores according to parental age. The perfectionism scores of the mothers aged 20-29 were higher than those of the 30-39 age group.
All these findings were evaluated in the light of the literature.