Henoch-schönlein purpura tanılı hastalarda serum gelsolin ve çinko düzeylerinin oksidatif hasar ve hastalığın klinik progresyonu ile ilişkisi
Relationship between serum gelsolin and zinc levels in oxidative damage and clinic progress in henoch-schönlei̇n purpura patients
Yazar: BURCU DANACI
Danışman: DOÇ. DR. FUNDA BAŞTUĞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Gelsolin = Gelsolin ; Glütatyon peroksidaz = Glutathione peroxidase ; Malondialdehit = Malondialdehyde ; Oksidatif hasar = Oxidative damage ; Purpura-Schoenlein-Henoch = Purpura-Schoenlein-Henoch ; Süperoksit dismutaz = Superoxide dismutase ; Çinko = Zinc

Özet:
Amaç: Henoch Schönlein purpura hastalığının aktif ve remisyon dönemlerinde gelsolin, çinko, lipid peroksidasyonu ve antioksidan enzim düzeyleri arasında anlamlı fark olup olmadığını, yine hastalığın farklı organ tutulumlarında bu değerler arasında fark olup olmadığını belirlemeyi ve hastalığın aktif dönemdeki çinko ve gelsolin düzeylerinin ileride gelişebilecek organ tutulumlarını tahmin etmede bir prediktif rolünün olup olmadığını da ortaya koymayı amaçladık.
Hastalar ve Metotlar: Çalışmaya 2-16 yaşları arasında 30 HSP tanılı hasta (19 erkek, 11 kız) ve 30 sağlıklı çocuk alınmıştır. HSP'li hastalar aktif ve remisyon dönemlerinde değerlendirildiler (HSP aktif ve HSP remisyon grubu). HSP aktif grubunda olguların ilk şikayetleri, izlemdeki sistem tutulumu, laboratuvar bulguları değerlendirilmiş, Gelsolin (pGSN), çinko, antioksidan enzimler [süperoksit dismutaz (SOD), Glutatyon peroksidaz (GPx)] ve lipid peroksidasyonu için Malondialdehit (MDA) değerleri remisyon dönemi ve sağlıklı çocuklardan oluşan kontrol grubu ile karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Prospektif olarak yapılan bu çalışmada HSP'li hastaların %63,3'ü erkek, %36,7'si kızdı (E/K :1.7/1) ve ortalama başvuru yaşı 9.21 ± 4 yıl (1.5-16.8 yıl) idi. Olguların tümünde cilt tutulumu gözlenirken, eklem tutulum %83,3, gastrointestinal tutulumu %56.7, böbrek tutulumu %10 ve skrotal tutulum %10 hastada pozitifti. Çinko düzeyleri ortalamaları açısından hasta grupları kıyaslandığında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmadı (p>0.05). Ancak çinko eksikliği (<60µg/dl) olan hasta sayısına bakıldığında HSP aktif grubunda çinko eksikliği 12 (% 40), HSP remisyon grubunda 9 (%30) hastada bulunurken, kontrol grubunda 2 (%6.6) çocukta tespit edildi. Çinko eksikliği, HSP aktif grubu ve HSP remisyon grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha fazla sayıda hastada tespit edildi (p<0.05). 
HSP aktif ve HSP remisyon grubunda pGSN düzeyleri kontrol grubuna kıyasla belirgin olarak düşüktü (p<0.001). HSP remisyon grubunda pGSN düzeyi, HSP aktif grubundan da daha düşüktü ve iki grup arasındaki bu fark istatistiksel olarak da anlamlı idi (p<0.02). 
GPx düzeyleri HSP aktif grubunda,  HSP remisyon ve kontrol grubuna göre belirgin olarak yüksek bulundu. (p<0.001). HSP remisyon grubunda kontrol grubuna kıyasla da anlamlı olarak yüksekti (p<0.05). SOD ve MDA değerleri açısından bakıldığında gruplar arası fark yoktu (P>0.05).
 Sonuç: Bilgilerimize göre bu çalışma çinko-HSP ilişkisini araştıran ilk pGSN-HSP ilişkisini araştıran ikinci çalışmadır. Hem pGSN hem de çinkonun inflamatuar süreçte ve oksidatif streste vücutta kullanılarak düzeylerinde düşüklük saptandığı birçok çalışmalar ile gösterilmiş olup bizim çalışmamızda da benzer bulgu tespit edilmiştir. Çalışmamızda HSP'li hastalarda hastalığın aktif döneminde çinko ve pGSN düzeylerinin düşük olduğu gösterilmiş olup, hastalığın başlangıcında çinko ve pGSN tedavilerinin hastalığın gidişatına etkisi olup olmayacağı ile ilgili yeni çalışmalar için fikirler doğurmuştur. 

Anahtar kelimeler: Henoch-Schönlein purpurası, SOD, MDA, GPx, pGSN, çinko

Abstract:
Purpose: It was aimed to determine whether there is a significant difference between gelsolin, zinc, lipid peroxidation and antioxidant enzyme levels in the active and remission periods of Henoch Schonlein purpura disease and whether there is any difference between these values in different organ involvement of the disease. We also intended to reveal whether there is a predictive role of zinc and gelsolin levels in the active phase of the disease to predict possible future organ involvement.
Patients and Methods: 30 patients with HSP (19 males, 11 females) and 30 healthy children between the ages of 2 and 16 were included in the study. Patients with HSP were evaluated during active and remission periods (HSP active and HSP remission group). The first complaints of the HSP active group were systemic involvement and the laboratory findings were evaluated. Gelsolin (pGSN), zinc antioxidant enzymes [superoxide dismutase (SOD), glutathione peroxidase (GPx)] and lipid peroxidation malondialdehyde (MDA) were compared with the control group consisting of healthy children.
Findings: In this prospective study, 63.3% of the HSP patients were male, 36.7% were female (M/F: 1.7/1) and the mean age of application was 9.21 ± 4 years (1.5-16.8 years) . Skin involvement was observed in all cases, joint involvement was 83.3%, gastrointestinal involvement 56.7%, renal involvement 10% and scrotal involvement 10% positive in the patients. There was no statistically significant difference between groups in terms of average zinc level (p> 0.05). However, when the number of patients with zinc deficiency (<60 μg / dl) was considered, zinc deficiency was found in 12 (40%) of the HSP active group, 9 (30%) in the HSP remission group and 2 (6.6%) in the control group. Zinc deficiency was found statistically more significant number of patients in the HSP active and HSP remission group than the control group (p<0.05).
PGSN levels in HSP active and HSP remission groups were significantly lower than control group (p<0.001) when compared with pGSN levels. The pGSN level in the HSP remission group was also lower than the HSP active group and this difference between the two groups was statistically significant (p<0.02).
GPx levels were significantly higher in the HSP active group than in the HSP remission and control group (p<0.001). It was also was significantly higher in the HSP remission group compared to the control group (p<0.05). There was no difference between the groups in terms of SOD and MDA values (p>0.05).
Conclusion: According to our knowledge, this is the first study to investigate the zinc-HSP association and second study to investigate pGSN-HSP association. Both pGSN and zinc have been shown to be associated with low levels of inflammatory process and oxidative stress in the body, similar finding has been found in our study. In our study, patients with HSP have been shown to have low levels of zinc and pGSN during the active disease and onset of inflammation, and this have generated ideas for new studies on whether zinc and pGSN treatments will affect the course of the disease at the onset. 
Key words: Henoch-Schönlein purpura, SOD, MDA, GPx, pGSN, zinc