Farklı yetiştirme sistemlerinin halkalı sülünlerde (Phasianus Colchicus) yumurta verimi, kuluçka ve yumurta kalite özellikleri üzerine etkisi
The effect of different breeding regimes an egg productivity, hatchability and egg quality characteristics in pheasants (Phasianus Colshicus)
Yazar: FERİDE GENÇ
Danışman: DOÇ. DR. ORHAN ÖZBEY
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Kuluçka = Incubation ; Kümes hayvanları = Poultry ; Sülünler = Pheasants ; Yumurtalar = Eggs

Özet:
Bu araştırma entansif şartlarda farklı yetiştirme sistemlerinde yetiştirilen sülünlerin yumurta verimi ile kuluçka ve yumurta kalite özelliklerini farklı yaş dönemlerinde tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Bu amaç için serbest, çiftleştirme kafeslerinde ve grup kafeslerinde yetiştirilen sülün grupları oluşturulmuştur. Sülünler serbest sistemde 12 erkek: 60 dişi oranında yerde; çiftleştirme kafeslerinde 1 erkek: 4 dişi, 1 erkek: 5 dişi, 1 erkek: 6 dişi sülün ve grup kafeslerinde 4 erkek: 16 dişi, 4 erkek: 20 dişi, 4 erkek: 24 dişi sülün olacak şekilde yerleştirilmiştir.Çalışma süresince tüm gruplardaki sülünlere 16 saat aydınlatma programı uygulanmıştır. Çalışma 36-40, 41-44, 45-48 ve 49-53 hafta yaş dönemleri olmak üzere toplam 126 gün sürdürülmüştür.Serbest sistemden elde edilen yumurtaların; yumurta verimi, kırık yumurta oranı, kuluçka özelliklerinden kuluçka randımanı, döllülük oranı, çıkım gücü değerleri sırasıyla; %29.10, %12.38, %43.35-54.04, %49.84-59.35, %56.71-68.40 olarak tespit edilmiştir. Çiftleştirme kafeslerinde aynı sırayla %38.54, %4.41, %51.72-57.93, %56.99-64.04, %64.81- 78.46 olarak elde edilmiştir. Grup kafeslerinden aynı sırayla; %40.52, %5.96, %50.59- 54.99, %55.63-60.15, %61.30-74.50 olarak belirlenmiştir.Yumurta verimi ve kuluçka özellikleri bakımından; yumurta verimi açısından çiftleşme ve grup kafesleri yüksek (P<0.05); kırık yumurta oranı serbest sistemde yüksek (P<0.05); kuluçka randımanı, döllülük ve çıkım gücü ise çiftleşme kafesinde (özellikle 1:5 erkek-dişi) yüksek (P<0.05 ve P<0.01) bulunmuştur. Tüm gruplarda yaşla birlikte kuluçka randımanı, döllülük oranı, çıkım gücü değerleri artış göstermiştir.Serbest sistemden elde edilen yumurtaların kalite özelliklerinden yumurta ağırlığı, kabuk ağırlığı, kabuk kalınlığı, şekil indeksi, sarı ağırlığı, ak ağırlığı, sarı indeksi, ak indeksi, Haugh birimi değerleri sırasıyla; 29.34-32.63 g, 2.18-2.45 g, 0.222-2.200 mm, %80.51-77.46, 9.44-11.09 g, 16.06-18.94 g, %49.53-42.44, %1.23-1.68, 80.60-77.70 bulunmuştur. Çiftleştirme kafeslerinden aynı değerler sırasıyla; 29.80-32.99 g, 2.96-3.37 g, 0.288-0.230 mm, %81.46-78.89, 9.16-10.50 g, 14.82-17.36 g, %48.23-40.87, %1.55-1.84, 82.23-80.60 elde edilmiştir. Grup kafeslerinde ise yine aynı sırayla; 28.67- 31.85 g, 2.45-2.86 g, 0.264-0.215 mm, %80.28-77.91, 9.25-10.01 g, 15.19-18.18 g, %46.42-40.80, %1.45-1.75, 81.25-78.55 olarak tespit edilmiştir.Yumurta kalite özellikleri bakımından; yumurta ağırlığı, kabuk ağırlığı ve kalınlığı çiftleşme kafeslerinde yüksek (P<0.05, P<0.01, P<0.001); şekil indeksi (yalnızca 36-40 hafta yaş dönemi) grup kafeslerinde en düşük (P<0.01); sarı ağırlığı ve ak ağırlığı serbest sistemde yüksek (P<0.05, P<0.01, P<0.001); sarı indeksi (sadece 41-44 hafta yaş döneminde) serbest sistemde yüksek (P<0.05); ak indeksi ve Haugh birimi çiftleşme kafeslerinde yüksek (P<0.001 ve P<0.01) olarak bulunmuştur. Yaşla birlikte tüm gruplarda yumurta ağırlığı, ak indeksi, kabuk ağırlığı, sarı ve ak ağırlıkları değerleri artış gösterirken (P<0.01 ve P<0.001); kabuk kalınlığı, Haugh birimi, sarı indeksi ve şekil indeksi değerleri azalma (P<0.05, P<0.01, P<0.001) göstermiştir.Bu araştırmada sülünlerin serbest sistemde, çiftleştirme kafeslerinde veya grup kafeslerinde avantaj ve dezavantajlarıyla beraber başarılı bir biçimde yetiştirilebileceği sonucuna varılmıştır. Yetiştirme sistemlerinin maliyetlerinin farklı olacağından yetiştiricinin imkanlarına göre tercih edilmesi daha doğru olacaktır.Türkiye'de sülün yetiştiriciliğinin yaygınlaşması için yumurta verimi ve kalitesinin yanında; büyüme ve besi performanslarıyla ilgili bilimsel çalışmaların arttırılması yetiştiricilere daha sağlıklı bir yetiştirme sistem önerisi yapılabilmesi açısından gereklidir.Anahtar kelimeler: Sülün, yetiştirme sistemleri, yumurta verimi, kuluçka özellikleri, yumurta kalite özellikleri

Abstract:
This research has been made to determine the pheasant which has cultivated in different breeding system, the egg production with hatchability and egg quality characteristics are different in different terms of period. For this reason has been composed to breeding groups in free range, mating cage and group cage. Pheasant has been placed in free system as; 12 males:60 females as flock on the ground; in mating cage 1 male;4 female, 1male:5 female, 1male:6 female pheasant and in group cage 4 males:16 female, 4 male:20 female, 4 male:24 female. During the study for whole groups of pheasant has been applied illumination program 16 hours light. The study has been elongated total 126 days which includes the age period of weeks as 36-40, 41-44, 45-48 and 49-53.In free system, the obtained eggs; egg productivity, broken egg ratio, hatchability, fertility, hatchability of fertile eggs found as: %29.10, %12.38, %43.35-54.04, %49.84-59.35, %56.71-68.40 .In mating cage system the obtained eggs; egg productivity, broken egg ratio, hatchability, fertilization ratio, hatchability of fertile eggs found as follows: %38.54, %4.41, %51.72-57.93, %56.99-64.04, %64.81- 78.46.In group cage system the obtained eggs; egg productivity, broken egg ratio, hatchability, fertility, hatchability of fertile eggs found as; %40.52, %5.96, %50.59- 54.99, %55.63-60.15, %61.30-74.50.In case of egg productivity and incubation properties: in terms of egg productivity mating and group cage are high (P<0.05); broken egg ratio is high in free system (P<0.05); hatchability, hatchability of fertile eggs in mating cage has been found as high (especially 1:5 male-female) (P<0.05 and P<0.01). In whole groups related with age, hatchability, fertilization rate, hatchability of fertile eggs has been increased.In free system, the obtained eggs; the egg quality, egg weight, shell weight, shell thickness, shape index, yolk weight, albumin weight, yolk index, albumin index, Haugh unit values has been determined as: 29.34-32.63 g, 2.18-2.45 g, 0.222-2.200 mm, %80.51-77.46, 9.44-11.09 g, 16.06-18.94 g, %49.53-42.44, %1.23-1.68, 80.60-77.70 respectively.In mating cage egg the obtained egg weight, shell weight, shell thickness, shape index, yolk weight, albumin weight, yolk index, albumin index, Haugh unit values are as; 29.80-32.99 g, 2.96-3.37 g, 0.288-0.230 mm, %81.46-78.89, 9.16-10.50 g, 14.82-17.36 g, %48.23-40.87, %1.55-1.84, 82.23-80.60 respectively.In group cage, the obtained egg weight, shell weight, shell thickness, shape index, yolk weight, albumin weight, yolk index, albumin index, Haugh unit values are as; 28.67- 31.85 g, 2.45-2.86 g, 0.264-0.215 mm, %80.28-77.91, 9.25-10.01 g, 15.19-18.18 g, %46.42-40.80, %1.45-1.75, 81.25-78.55 respectively.In terms of our egg qualification study; egg weight, shell weigh and thickness is high in mating cage as (P<0.05, P<0.01, P<0.001); shape index (only 36-40 weeks age period) in group cage is low (P<0.01); yolk weight and albumin weight in free systems are high (P<0.05, P<0.01, P<0.001); yolk index (only 41-44 weeks age period) free system is high (P<0.05); albumin index and Haugh unit has been found high in mating cage (P<0.001, P<0.01).In whole groups together with age egg weight, albumin index, covering weight yolk and albumin weights values even has been indicated as high (P<0.01 ve P<0.001); shell weight, Haugh unite, yolk index and shape index values has bee indicated as low (P<0.05, P<0.01, P<0.001) .In this study has been concluded that pheasant in free systems, mating cage or group cage can be cultivated successfully together with advantages and disadvantages. Due to different cost of breeding system, it should be faithful to choose according to cultivator possibilities.Proliferation of pheasant breeding in Turkey besides of egg productivity and quality; concerning of growth and nutrition performance it has been necessary to develop scientific studies and to provide healthy breeding system for cultivator.Key Word: Pheasant, breeding systems, egg productivity, hatchability, egg quality characteristics