İlkokul öğrencilerinin okula uyumlarının incelenmesi: Ölçek geliştirme çalışması
Analysis of primary school students' adjustment to school: Scale development study
Yazar: FARUK KALKAN
Danışman: DOÇ. DR. ERDAL KÜÇÜKER ; YRD. DOÇ. DR. BETÜL ALATLI
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı /  Eğitim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik uyum = Academic adjustment ; Okula uyum = School adjustment ; Sosyal uyum = Social adjustment ; Ölçek geliştirme = Scale development ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu araştırmada ilkokul öğrencilerinin okula uyum düzeylerini ölçmek için geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmek ve bu ölçekten alınan puanların farklı değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmaktadır. Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde ilk olarak sınıf öğretmenlerinden uyumlu ve uyumsuz öğrenci özelliklerine ilişkin yazılı görüşleri alınmıştır. Bu görüşlere ve alanyazına dayalı olarak 37 maddelik bir madde havuzu oluşturulmuştur. Uzman görüşü sonrasında madde sayısı 30'a düşmüştür. Otuz maddeden oluşan deneme formu, 369 ilkokul öğrencisine uygulanmıştır. Yapı geçerliliğini belirlemek amacıyla yapılan açımlayıcı faktör analizi sonucunda 16 maddeden ve üç faktörden oluşan bir yapı elde edilmiştir. Bu faktörler "Akademik Uyum", "Kurallara Uyum" ve "Akran Uyumu" olarak adlandırılmıştır. Nihai form doğrulayıcı faktör analizi yapmak için 248 ilkokul öğrencisine uygulanmıştır. Ölçeğin Cronbach alfa katsayısı 0.91, test tekrar test güvenilirlik katsayısı ise 0.92 olarak tespit edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda ilkokul öğrencilerinin okula uyumlarını ölçebilecek üç alt boyuttan ve toplam 16 maddeden oluşan geçerliliği ve güvenilirliği analizler sonucunda kanıtlanmış bir ölçek geliştirilmiştir. Katılımcıların cinsiyete ve sınıfa göre İlkokul Öğrencilerinin Okula Uyum Ölçeği'nden alınan toplam puanlara dair karşılaştırmalar yapılmıştır. Katılımcıların Okula Uyum Ölçeği'nden aldıkları puanlar cinsiyete göre anlamlı bir farklılık göstermezken sınıfa göre farklılaşmaktadır.
Anahtar Kelimeler: İlkokul-Uyum- Sosyal Uyum- Akran Uyumu- Akademik Uyum- Kurallara Uyum

Abstract:
In this study, it is aimed to develop a valid and reliable scale to measure elementary school students' level of adjustment to school and to examine the scores obtained from this scale in terms of different variables. In the process of developing the scale, firstly, written opinions of classroom teachers were obtained about compatible and incompatible student characteristics. Based on these views and literature, an item pool of 37 items was created. After the expert opinions, the number of items decreased to 30. The 30 item trial form was applied to 369 primary school students. As a result of the exploratory factor analysis performed to determine the construct validity, a structure consisting of 16 items and three factors was obtained. These factors are named as "Academic Adjustment", " Rules Adjustment" and "Peer Adjustment". The final form was applied to 248 primary school students to conduct a confirmatory factor analysis. The Cronbach alpha coefficient of the scale was 0.91, and the test-retest reliability coefficient was determined as 0.92. As a result of the analysis, a scale with three sub-dimensions and a total of 16 items, whose validity and reliability was proven as a result of the analysis, was developed to measure the adaptation of primary school students to school. Comparisons were made on the total scores of the Primary School Students from the School Adjustment Scale according to the gender and class of the participants. While the scores of the participants from the School Adjustment Scale do not show a significant difference according to gender, they differ according to the class.
Keywords: Primary School, Adjustment, Social Adjustment, Peer Adjustment, Academic Adjustment, Rules Adjustment