Hipertansif popülasyonda endotel aktivasyonu ve stres endeksi (EASIX) puanı: dipper ve non-dipper gruplar arasındaki farklar
The endothelial activation and stress index (EASIX) score in the hypertensive population: differences between dipper and non-dipper groups
Yazar: ENDER MURAT
Danışman: PROF. DR. CEM BARÇIN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kardiyoloji = Cardiology

Özet:
Amaç: Bu tez, hipertansiyon (HT) tanısı olan hastaların Endothelial Activation and Stress Index (EASIX) puanı ile 24 saatlik ambulatuvar kan basıncı monitörizasyonu (24s-AKBM) sonuçları arasındaki ilişkiyi araştırmayı hedefler.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma retrospektif olarak tasarlanmıştır. Çalışmanın evrenini 01.01.2023–01.12.2023 tarihleri arasında Kardiyoloji Polikliniği'ne başvuran ve 24 saatlik ambulatuvar kan basıncı monitörizasyonu (24s-AKBM) istenen HT tanılı hastalar oluşturmaktadır. EASIX puanı [laktat dehidrogenaz (LDH), U/L] × [kreatinin (KRE), mg/dL] / [platelet (PLT), x109/L] formülü ile hesaplanmıştır. EASIX değişkeni istatistiksel analizlerde Log2 (EASIX) dönüşümü ile kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya HT tanısı olan, 18 ile 70 yaş arasında 192 hasta dahil edilmiş olup bunların %40'ı (n=77) erkektir. EASIX puanı medyan 0,53 (0,31) olarak bulunmuştur. Hastalar 24s-AKBM sonucunda kan basıncı (KB) hedefte olan ve olmayan olarak gruplandırıldığında EASIX puanı açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,001). Ancak 24s-AKBM sonucu dipper ve non-dipper olarak gruplandırıldığında EASIX puanı açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p=0,143). 24s-AKBM sonucunda KB hedefte olma ve olmama üzerine etki eden bağımsız değişkenler lojistik regresyon analizi ile araştırılmış; anlamlı çıkan değişkenler serum sodyum düzeyi, serum albümin düzeyi, asendan aorta çapı ve Log2 (EASIX) olarak bulunmuştur. EASIX puanı için 24s-AKBM sonucu KB hedefte olan ve olmayan grupta receiver operating characteristic (ROC) analizi sonucu eşik değer 0,48 olarak bulunmuştur. Area under the curve (AUC) ve confidence interval (CI) değerleri bu eşik değerin kullanılabilirliğini desteklemektedir [AUC=0,755 (%95 CI=0,685–0,825)].
Sonuç: EASIX puanı, klinik pratiğinde üç kan parametresi (LDH, KRE ve PLT) ile kolaylıkla hesaplanabilecek bir öngördürücüdür. EASIX puanının, 24s-AKBM sonucu KB hedefte olan ve olmayan şeklinde gruplara ayrılan, komorbiditesi bulunmayan HT tanılı hastaları tahmin etmedeki gücünün iyi seviyede olduğu görülmüştür. EASIX puanı ile 24s-AKBM sonucu KB hedefte olmama durumu arasında pozitif ilişki tespit edildiğinden dolayı EASIX puanı yüksek ve komorbiditesi bulunmayan HT hastalarına 24s-AKBM ile kan basıncı kontrolü yapılmasının uygun olduğu değerlendirilebilir.

Abstract:
Aim: The objective of this thesis is to investigate the relationship between endothelial activation and stress index (EASIX) score and 24-hour ambulatory blood pressure monitoring (24h-ABPM) results of patients with hypertension (HT).
Material and Methods: The study was designed retrospectively. The study population consisted of patients diagnosed with HT who applied to the cardiology outpatient clinic between January 1, 2023, and December 1, 2023. They were asked to undergo 24h-ABPM. The EASIX score was calculated using the formula [lactate dehydrogenase (LDH), U/L] × [creatinine (CRE), mg/dL] / [platelet (PLT), x109/L]. The EASIX variable was used in statistical analyses with Log2 (EASIX) transformation.
Results: The study included 192 patients between the ages of 18 and 70 years with a diagnosis of HT, with 40% (n=77) of the patients being male. The median EASIX score was 0.53 (0.31). When the patients were grouped according to whether their blood pressure (BP) was within the target range or not, a statistically significant difference was found between the groups in terms of the EASIX score (p<0.001). However, when the 24h-ABPM results were grouped as dipper and non-dipper, no statistically significant difference was found between the groups in terms of EASIX score (p=0.143). A logistic regression analysis was conducted to identify the independent variables that influence whether an individual is within or outside the BP target range as a result of 24h-ABPM. The analysis revealed that serum sodium level, serum albumin level, ascending aorta diameter, and Log2 (EASIX) were the significant variables. The threshold value for the EASIX score was found to be 0.48 as a result of receiver operating characteristic (ROC) analysis in the group with and without BP target as a result of 24h-ABPM. The area under the curve (AUC) and confidence interval (CI) values provide evidence of the threshold value's usability [AUC=0.755 (%95 CI=0.685–0.825)].
Conclusion: The EASIX score is a predictor that can be easily calculated in clinical practice with three blood parameters (LDH, CRE and PLT). The EASIX score was found to have good predictive power in HT patients without comorbidities, who were divided into groups of patients with and without target BP after 24h-ABPM. Since a positive correlation was found between EASIX score and BP not at target as a result of 24h-ABPM, it can be concluded that it is appropriate to perform blood pressure control with 24h-ABPM in HT patients with high EASIX score and without comorbidities.