Devlet bürokrasisinde dine bakış [28 şubat süreci örneği (1997-2002)]
State bureaucracy's view of religion [The case of 28 february process (1997-2002)]
Yazar: ZEKİ TÜRKMEN
Danışman: PROF. DR. KAMİL SARITAŞ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Kamu bürokrasisi = Public bureaucracy

Özet:
Tanzimat'tan günümüze devlet bürokrasisinin ve zaman zaman onun güdümüne giren siyaset kurumunun din ile ilişkisi hep var olmuştur. Kurumsal anlamda din, Cumhuriyetin kuruluş sürecinde de yerini almıştır. Bürokratik aktörler toplumu kendi din algılarına göre yönlendirme çabasında olmuşlardır. Geleneksel din algısının dışına çıkan dini grup ve cemaatler çağın dinamiklerine göre takibe alınmış, kontrol edilmeye çalışılmış, işten, görevden veya okuldan uzaklaştırılmışlardır. 28 Şubat sürecinde, askeri vesayetin öncülük ettiği devlet bürokrasisi, siyaset kurumunu da baskı altında tutarak, laikliğin ve rejimin tehlikede olduğu gerekçesiyle kamusal alanda irtica ile mücadele adına başörtüsü ve dini eğitim kurumları gibi dinsel görünümleri ortadan kaldırma, kısıtlama, ötekileştirme, mahrum bırakma icraatlarıyla toplumda büyük gerilimlere yol açmıştır. Bu süreçte seçilmişler, bürokratik vesayetin anti-demokratik baskı ve uygulamalarına direnç gösterememiş, toplumun önemli bir kesimi bazı temel hak ve özgürlüklerden mahrum bırakılmıştır. 28 Şubat postmodern darbesi eğitim, çalışma hayatı, ekonomi, siyaset kurumu gibi alanlarda toplumun her kesimini olumsuz yönde etkilemiştir. Bu çalışma 28 Şubat sürecinde bürokrasinin din anlayışını, dine bakışını ve topluma etkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Abstract:
From the Tanzimat to the present, the state bureaucracy and the political institution under its control from time to time have always had a relationship with religion. In the institutional sense, religion took its place in the establishment process of the Republic. Bureaucratic actors have tried to direct the society according to their own religious perceptions. Religious groups and communities that went beyond the traditional perception of religion were followed, tried to be controlled, and suspended from work, duty or school according to the dynamics of the age. In the process of February 28, the state bureaucracy led by the military tutelage put pressure on the political institution, and on the grounds that secularism and the regime were in danger, in the name of fighting against reaction in the public arena, religious appearances such as headscarves and religious education institutions were eliminated, restricted, marginalized and deprived of them. has led to tensions. In this process, the elected were unable to resist the anti-democratic pressures and practices of the bureaucratic tutelage, and a significant part of the society was deprived of some fundamental rights and freedoms. The postmodern coup of February 28 had a negative impact on all segments of society in areas such as education, working life, economy and political institution. This study aims to reveal the bureaucracy's understanding of religion, its view of religion and its effects on society during the February 28 process.