Dericilikte kullanılan yüzey süsleme teknikleri (Ankara örneği)
Tecniques of surface decoration used in leather the case of Ankara
Yazar: GÖNÜL SEMİZ
Danışman: PROF. DR. MELDA ÖZDEMİR
Gazi Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / El Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Ankara = Ankara ; Deri sanatı = Leather art ; Deri ürünleri = Leather products ; Dericilik = Leather trade ; Süsleme sanatı = Decorative art ; Süslemeler = Ornamentations ; Yüzeyler = Surfaces

Özet:
Günümüzde süslemeli deri eşya gittikçe önem kazanmakta ve hayatımızın her alanında kullanılmaya devam etmektedir. Deri ürünlerinde süslemede; boyama, baskı, oyma, aplike, keserek işleme, yakma, ıslatarak şekil verme, dikiş ve işleme vb. gibi yüzey süsleme teknikleri kullanılmaktadır. Geçmişten günümüze kadar değerini koruyarak gelen Türk deri sanatı bu gün özel işletmelerde ve küçük çaplı atölyelerde deri ustaları ve sanatçıları tarafından sürdürülmektedir. Bu çalışmada dericilikte kullanılan yüzey süsleme teknikleri incelenmiştir. Ankara'da bulunan deri ve deri ürün satışı üzerine çalışan 9 işletme ve 120 adet deri ürün örneği araştırma kapsamına alınmıştır. Fotoğrafları çekilen ürün örneklerinde kullanılan malzemeler, teknik, renk ve motif özellikleri incelenmiştir. Elde edilen bilgiler, her ürün için hazırlanan bilgi formlarında belirtilmiştir. Bu bilgiler doğrultusunda analiz çizelgeleri hazırlanmıştır. Bu çizelgeler sonucunda, ustaların en çok hangi tekniği ve malzemeyi kullandığı değerlendirilmiştir. Dericilikte kullanılan yüzey süsleme tekniklerinin bütün aşamaları, örnek çalışmaların fotoğraflanması suretiyle anlatılmıştır.  Deri ürünlerin çoğunda deri çeşidi olarak vaketa, renk olarak siyah ve koyu kahverenginin kullanıldığı; yüzey süsleme tekniği olarak boyama ve aplikasyon; kompozisyonlarda ise bitkisel motif ve desenlerin kullanıldığı tespit edilmiştir.

Abstract:
Nowadays, ornamental leather goods are gaining importance and continue to be used in all areas of our lives. Dyeing, printing, engraving, applique, cutting processing, burning, soaking forming, sewing and processing etc. are used surface decoration techniques in leather. Turkish leather art, which has been preserving its value from the past to the present, is being maintained by leather masters and artists in private enterprises and small-scale workshops. In  this study, surface decoration techniques used in tanning were investigated. (9) enterprises and (120) leather samples were included in the study. Materials used, technique, color and motif properties were examined on photographed product sample. The information obtained is stated in the information sheets prepared for each product. Analysis charts were prepared in line with this information. As a result of these tables, it was evaluated which technique and materials the masters used the most. All stages of surface decoration techniques used in tanning are explained by photographing the case studies. It has been determined that most of the leather products use vaketa as leather type; black and brown are used as colors; painting and application as surface decoration technique; and floral motifs and patterns were used in the compositions.