Tıp öğrencilerinde erişkin dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunun yaygınlığı ve ilişkili etkenler
Attention deficit hyperactivity disorder in medical students and associated factors
Yazar: ECE YALDIZ
Danışman: PROF. DR. NESİM KUĞU
Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Psikoloji = Psychology ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Yetişkinler = Adults ; Öğrenciler-tıp = Students-medical ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmanın amacı, tıp fakültesi öğrencilerinde dikkat eksikliği hiperaktivite  bozukluğunun yaygınlığı ile bu bozukluğu olan bireylerin, uyku, benlik saygısı ve psikiyatrik belirtiler arasındaki ilişkinin araştırılmasıdır. Bu çalışmaya Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakülte'sinde eğitim gören 561 öğrenci katıldı. Öğrencilere ilk aşamada Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Kendi Bildirim Ölçeği (ASRS)  ve sosyodemografik bilgi formu uygulandı.
Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Kendi Bildirim Ölçeğ'inden 40 ve üzeri puan alanlar ikinci görüşmeye çağrıldı. Bu öğrencilerle psikiyatrik görüşme yapıldı. Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite bozukluğu tanısı alan (n=41) ve kontrol grubu (n=41) olarak seçilen öğrencilere Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ), Pittsburg Uyku Kalitesi İndexi (PİKU), Belirti Tarama Listesi (SCL-90-R) uygulandı. Araştırmaya katılanlarda dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunun  nokta yaygınlığı % 7.3 olarak saptandı. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun yurtta kalan öğrencilerde, geçmişte psikiyatrik bozukluk öyküsü olanlarda, algılanan başarı düzeyi düşük olanlarda ve ailesinde psikiyatrik bozukluk öyküsü olanlarda daha fazla olduğu tespit edildi.  PİKU puanlarının dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptandı. Rosenberg Benlik Saygısı Ölçek puanı ile değerlendirilen benlik saygısı puanları karşılaştırıldığında, dikkat eksikliği hiperaktive bozukluğu olanların puanları kontrol grubuna göre yüksek saptanmış olup benlik saygılarının daha düşük olduğu belirlendi. Somatizasyon, obsesif-kompulsif, kişilerarası duyarlılık, depresyon, anksiyete, düşmanlık, fobik anksiyete , paranoid düşünce, psikotizm , ek skala ve  genel semptom indeksi gibi SCL-90-R alt ölçek puanlarının dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu grubunda kontrol grubuna göre istatiksel olarak anlamlı yüksek olduğu saptandı. 
Sonuç olarak dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tıp fakültesi  öğrencilerinde sık görülen bir bozukluktur. Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu görülen öğrencilerde uyku bozukluğu ve benlik saygısında düşüklük  sık görülmektedir. DEHB genel psikopatoloji  ile ilişkilidir.
Anahtar Kelimeler: Tıp öğrencileri, Erişkin dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, Uyku bozukluğu, Benlik saygısı, Genel psikopatoloji

Abstract:
The aim of this study was to investigate the relation between the prevalence of attention deficit hyperactivity disorders in medical  students and sleep, self esteem and  psychiatric symptoms with this disorder. 561 students studying at  Cumhuriyet University Medical School participated in this study. First, the Adult ADHD Self Report Scale (ASRS) and a sociodemographic information questionnaire were applied. A psychiatric interview was made with the students who had 40 or more score of the ASRS. Students that were diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder (n=41) and were assigned to the control group (n=41) were applied an , the Pittsburg Sleep Quality Index (PSQI), Rosenberg Self-Esteem Scale (RSES) and  Symptom Checklist–90–Revised  (SCL-90-R). The point prevalence of attention deficit hyperactivity disorder among the participants of the study was established as %7,3. It was determined that  attention deficit hyperactivity disorder was more common who were staying at dormitories, had past psychiatric disorders,  low levels of perceived success and family with psychiatric disorders. 
The PİKU scores were found to be statistically significantly higher in the attention deficit hyperactivity disorder group compared to the control group.Rosenberg Self Esteem when the self esteem scores evaluated with the scale were compared, the scores of the groups with attention deficit hyperactivity disorder were higher than the control group and the self esteem was lower. SCL-90-R subscale scores such as somatization, obsessive-compulsive, interpersonal sensitivity, depression, anxiety, hostility, phobic anxiety, paranoid thought, psychoticism, additional scale and general symptom index were found to be statistically significantly higher in the attention deficit hyperactivity disorder group compared to the control group.  
Conclusively, attention deficit hyperactivity disorder is a common disorder in medical  students. Insomnia and lower self esteem is  frequent in students with attention deficit hyperactivity disorder . Attention deficit hyperactivity disorder  is associated with general psychopathology.
Key words: Medical students, Adult attention deficit hyperactivity disorder, Sleeping disorder, Self esteem, General psychopathology