Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının mesleki kaygı düzeyleri ile algılanan sosyal destek arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the professional anxiety levels and the perceived social support of social studies teacher candidates
Yazar: FATMA AÇIKEL
Danışman: PROF. DR. AYHAN DİKİCİ
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik destek = Academic support ; Algılanan destek = Perceived support ; Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Gelecek kaygısı = Future anxiety ; Mesleki kaygı = Occupational anxiety ; Psikolojik destek = Psychological support ; Psikolojik destek programı = Psychological support programme ; Sosyal destek = Social support ; Sosyal destek ağı = Social support network ; Sosyal kaygı = Social anxiety

Özet:
Bu araştırma Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının mesleki kaygı düzeyleri ile algılanan sosyal destek arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bölümü öğrencilerinden 142 sosyal bilgiler öğretmeni adayı katılmıştır. Bu çalışmada nicel araştırma yöntemi olan betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma için gerekli verileri toplamak için; Cabı ve Yalçınalp (2013)' in hazırladığı "Öğretmen Adaylarına Yönelik Mesleki Kaygı Ölçeği" (ÖAYMKÖ) uygulanmıştır. Yine Zimet ve arkadaşları (1988) tarafından geliştirilen "Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği" (ÇBASDÖ) kullanılmıştır. Bu ölçeğin Türkiye'de geçerlilik ve güvenilirlik çalışmasını Eker, Arkar ve Yaldız (2001) yapmıştır.  
Yapılan analizler sonucunda, sosyal bilgiler öğretmeni adaylarının cinsiyetlerine dayalı olarak mesleki kaygı düzeyleri incelendiğinde tüm alt ölçeklerde erkek öğretmen adaylarının kız öğretmen adaylarından kaygı düzeyleri daha yüksek olarak saptanmıştır. Sosyal bilgiler öğretmeni adaylarının sınıf düzeylerine dayalı olarak mesleki kaygı düzeyleri incelendiğinde sosyal bilgiler 3. Sınıf öğretmen adaylarının diğer sınıf düzeylerine göre kaygı düzeylerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının cinsiyetlerine dayalı olarak çok boyutlu algılanan sosyal destek düzeyleri incelendiğinde sadece aile desteği alt boyutunda cinsiyete göre anlamlı fark bulunurken arkadaş ve özel bir insan alt boyutlarında anlamlı fark bulunmamıştır. Öğretmen adaylarının sınıf düzeylerine dayalı olarak çok boyutlu algılanan sosyal destek düzeyleri incelendiğinde sosyal bilgiler 3. ve 4. Sınıf öğretmen adaylarının çok boyutlu algılanan sosyal destek düzeylerinde anlamlı farklılık tespit edilmiştir.
Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının mesleki kaygı düzeyleri ile çok boyutlu algılanan sosyal destek arasında herhangi bir ilişki bulunmazken mesleki kaygının tüm alt düzeylerinde ve çok boyutlu algılanan sosyal desteğin tüm alt düzeylerinde birbiri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Sosyal bilgiler, Öğretmen adayları, Sosyal destek, Mesleki kaygı

Abstract:
This research was conducted to examine the explanation between social studies teacher candidates' professional anxiety and perceived social support. 142 social studies teacher candidates from Niğde Ömer Halisdemir University Faculty of Education Department of Social Studies Teaching participated in the research. In this study, descriptive survey model, one of the quantitative research methods, was used. To collect the necessary data for the study; The "Vocational Anxiety Scale for Pre-service Teachers" (ÖAYMKÖ) prepared by Cabı and Yalçınalp (2013) was applied. Again, Zimet et al. (1988) "Multidimensional Scale of Perceived Social Support" (MSPSS) was used. Eker, Arkar and Yaldız (2001) conducted a validity and reliability study of this scale in Turkey.
As a result of the analysis, when the occupational anxiety levels of social studies teacher candidates were examined according to their gender, it was determined that the anxiety levels of male teacher candidates were higher than female teacher candidates in all subscales. When the professional anxiety levels of the social studies teacher candidates were examined according to their grade levels, it was determined that the anxiety levels of the social studies teacher candidates were higher than the other grade levels. Considering the multidimensional social support perceived by the pre-service teachers according to their gender, there was a difference only in the sub-dimension of family support, while there was no difference in the sub-dimensions of friend and special person.When the levels of multidimensional social support perceived by the pre-service teachers according to their grade levels were examined, a significant difference was found in the levels of multidimensional social support perceived by the 3rd and 4th grade social studies teacher candidates.
While there was no relationship between the professional anxiety levels of social studies teacher candidates and multidimensional perceived social support, a positive significant relationship was found between all sub-levels of professional anxiety and all sub-levels of multidimensional perceived social support.

Keywords: Social studies, Teacher candidates, Social support, Occupational anxiety