Üniversite öğrencilerinde yaşam olayları ile depresif belirtiler arasındaki ilişkide cinsiyetin, algılanan sosyal desteğin ve kontrol odağının aracı rolü: Boylamsal bir çalışma
Moderation analysis of the roles of sex, perceived social support and locus of control in the relationship of life events and depressive symptoms of the university students: A longitudinal study
Yazar: BURCU İNAN
Danışman: ÖĞR. GÖR. DR. SEDAT IŞIKLI
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Cinsiyet farkları = Gender differences ; Denetim odağı = Locus of control ; Depresif belirtiler = Depressive symptoms ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Psikoloji = Psychology ; Yaşam olayları = Life events ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Kişilerin yaşadığı depresif belirtilerin çoğu zaman olumsuz bir yaşam olayının ardından ortaya çıktığı bilinmektedir. Bu çalışmada, üniversite öğrencilerinde olumlu ve olumsuz yaşam olayları ile depresif belirtiler arasındaki ilişkide cinsiyetin, algılanan sosyal desteğin ve kontrol odağının aracı rolü boylamsal olarak araştırılmıştır. Bu amaçla 2011-2012 Eğitim yılında Hacettepe Üniversitesi Hazırlık Okulu ve Hacettepe Üniversitesi Psikoloji Bölümü'ne başlayan 207 katılımcıdan okula başladıkları Güz döneminin başında ve üç ay aradan sonra Bahar döneminin başında kendilerine ulaşılarak veri toplanmıştır.Güz döneminin başında katılımcılara Demografik Bilgi Formu, Çok Yönlü Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Kontrol Odağı Ölçeği, Yaşam Olayları Ölçeği ve Beck Depresyon Envanteri uygulanmıştır. Bu uygulamada isim ve sınıf listeleri alınan katılımcılara Bahar döneminin başında bu yolla tekrar ulaşılmış ve kendilerinden Yaşam Olayları Ölçeği ve Beck Depresyon Envanterini tekrar doldurmaları istenmiştir. Bu çalışmada boylamsal araştırma deseni kullanılmış olması, katılımcılardan Zaman 1'de alınan depresif belirti düzeyi ve yaşam olayları değişkenlerinin Zaman 2'de ölçülen yine aynı değişkenler için kontrol değişkeni olarak kullanılabilmesini mümkün kılmıştır.Katılımcılardan Zaman 1'de alınmış olan depresif belirti düzeyi, olumlu ve olumsuz yaşam olayları ölçümleri kontrol değişkenleri olarak atanarak yürütülen regresyon analizlerinden elde edilen bulgulara göre Zaman 2'de ölçülmüş olan olumsuz yaşam olaylarının katılımcılardan Zaman 2'de alınmış olan depresif belirti düzeyi üzerinde anlamlı etkisi bulunmaktadır. Kontrol odağı ölçeğinin kadercilik alt boyutu hem olumlu yaşam olaylarında hem de olumsuz yaşam olaylarında Zaman 2'de ölçülmüş olan depresif belirti düzeyini anlamlı biçimde yordamaktadır. Değişkenler arasındaki etkileşim etkisine bakıldığında, var olan çalışmaların gösterdiği cinsiyet, aileden algılanan sosyal destek, kadercilik ve Zaman 2'de ölçülmüş olan olumsuz yaşam olayları arasında anlamlı düzeyde bir etkileşim etkisi bulunamamıştır.Araştırma sonuçları, sınırlılıkları da göz önünde bulundurularak tartışılmış ve daha sonraki araştırmalar için önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Sözcükler: Yaşam olayları, depresif belirtiler, algılanan sosyal destek, kontrol odağı, boylamsal çalışma

Abstract:
It is known that for most of the time depressive symptoms are seen after a negative life event. Moderation analysis of the roles of sex, perceived social support and locus of control in the relationship of life events and depressive symptoms is studied longitudinally. For this purpose, 207 participants are reached from Hacettepe University Preperation School and Hacettepe University Psychology Department at the beginning of the Autumn Term and after three months at the beginning of the Spring Term again.At the beginning of the Autumn Term, Socio- Demographic Information Form, Multidimensional Scale of Perceived Social Support, Locus of Control Scale, Life Events Questionnaire and Beck Depression Inventory are administered. At this administration, name and class lists are taken in order to reach them again at the beginning of the Spring Term. At this time, Life Events Questionnaire and Beck Depression Inventory are administered. It was possible by the longitudinal design of this study to take Time 1 depressive symptom and life events variables as control variables for the Time 2 depressive symptoms and life events variables.Depressive symptoms and positive and negative life events taken Time 1 are entered as control variables and regression analysis were run. It was found that negative life events Time 2 significantly affected depressive symptoms taken Time 2. Fatalism factor of the locus of control scale significantly predicted depressive symptoms taken Time 2 for both positive and negative life events. Interaction effect between the variables was also studied. An interaction model from literature was chosen and it was between sex, perceived social support from family, fatalism and negative life events Time 2. A significant interaction between the variables was not found. Results are discussed with the limitations of the study. Suggestions for the future studies are given.Keywords: Life events, depressive symptoms, perceived social support, locus of control, longitudinal study.