Halide Edip Adıvar ve Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun romanlarında Kurtuluş Savaşı ve tarih öğretiminde kullanılması
Turkish Independence War in the novels by Halide Edip Adıvar and Yakup Kadri Karaosmanoğlu and use of these novels in teaching history
Yazar: ALEV YEŞİLTARIM KOYUN
Danışman: DOÇ. DR. ERDAL ASLAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Tarih Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Adıvar, Halide Edip = Adıvar, Halide Edip ; Karaosmanoğlu, Yakup Kadri = Karaosmanoğlu, Yakup Kadri ; Kurtuluş Savaşı = Independence War ; Roman = Novel ; Tarih = History ; Tarih eğitimi = History education ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature

Özet:
Kurtuluş Savaşı terimi esas itibariyle iki önemli dönemin birleşmesiyle oluşmaktadır; yani Kurtuluş Savaşı dediğimiz süreç iki ana safhadan oluşmaktadır. Birinci safha Mustafa Kemal ATATÜRK ve ona inanmış Türk milletinin işgal edilmiş olan Türk Yurdu'ndaki (Anadolu'dan) işgalcilerin silahlı mücadele ile atılmasıdır. İkinci safha ise cahillikten, geri kalmışlıktan, fakirlikten kurtulmak için verilen fikri, hukuki, ahlaki, ekonomik ve bilimsel mücadeledir. 'Kurtuluş Mücadelesi' Türk tarihinin dönüm noktalarından biridir ve öneminden dolayı Cumhuriyet'in ilanından önce ve sonra Türk romancıları tarafından ele alınmıştır. Özellikle 1923 - 1938 tarihleri arasında kaleme alınan romanlar, ayrı bir öneme sahiptir; çünkü 1923 -1938 tarihleri arasındaki dönem, hem siyasi hem de edebi yönden önemlidir.  Bu araştırmanın amacı ortaöğretim T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersinde Kurtuluş Savaşı konularının öğretiminde Halide Edip Adıvar ve Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun tarihsel romanlarının kullanımına yönelik öğretmen görüşlerinin belirlenmesidir. Araştırma nitel yönteme uygun olarak çoklu durum çalışması yaklaşımı ile yürütülmüştür. Durum çalışmasının ilk aşamasında Halide Edip Adıvar ve Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun romanlarında Kurtuluş Savaşı'nın yer alma biçimi incelenmiştir. İkinci aşamada ise maksimum çeşitlilik örneklemesi ile belirlenen Aydın'da ve Söke'de farklı sosyoekonomik düzeye sahip yerlerde bulunan toplam 16 okulda, 40 tarih öğretmeninin katılımı ile görüşmeler yapılmıştır. Araştırma verileri, dokümanlar (romanlar) ve yarı yapılandırılmış görüşme formları ile elde edilmiştir. Elde edilen veriler doküman analizine tabi tutulup betimsel analiz ve içerik analizi ile çözümlenmiştir. Araştırmanın sonucunda Halide Edip Adıvar ve Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun romanlarında Kurtuluş Savaşı'nın yer alma biçimi belirlenmiş, T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersinde Kurtuluş Savaşı konularının öğretiminde katılımcı öğretmenlerin yarıdan fazlası Halide Edip ve Yakup Kadri romanlarından yararlandıklarını ve bu romanların öğrencilere olumlu etkisinin olacağını belirtmiştir.  Ayrıca, araştırma sonucunda tarih öğretmenlerinin tarihi romanların öğrencilere dersi sevdirme, merak uyandırma, araştırma isteğini arttırma, empati kurma becerisini geliştirmede olumlu etkilerinin olduğunu düşündükleri ortaya çıkmıştır.

Abstract:
The term war of liberation is mainly composed of two important periods; in other words, the process of liberation war consist of two main areas. The fırst phase is the armed struggle of the occupants of the Turkish homeland (Anatolia) of Mustafa Kemal Atatürk and the Turkish nation, who have believed in it. The second phase is the intellectual legal economic moral and scientific lagacy given to the people who are to fall from ignorance and poverty. This struggle is one of the turning points of Turkish history. This issue has been handled by Turkish novelists before an after tha republic due to its importance. Especially novels written between 1923 – 1938 have a special importance; because the period between 1923 – 1938 is important from political and literary pain. The main purpose for this suruey is to determine the opinios of teachers about the usage of historical novels written by Yakup Kadri Karaosmanoğlu and Halide Edip Adıvar in teaching the war of liberation at Atatürk's Principles and History of Revolution lessons at secondary scholl education. The survey has been carried out in accordance with qualitative methods using the approach of moltisituational study. At the first step of multisituational study, the nevels written by Halide Edip Adıvar and Yakup Kadri Karaosmanoğlu have been handled in respect of the way that has been in the war of liberation. As a second step, using a survey for maximum density, there have meeting with 40 history teachers from 16 schools in total in different socioeconomical neighbourhoods in Söke and Aydın that have been chosen in advance. The data of the survey, the documents (the novels) and the half – structured meeting forms have been obtained. The data obtained has been sorted out using descriptive and content analysis after a document analysis. As a last step of the survey, in the novels written by Yakup Kadri Karaosmanoğlu and Halide Edip Adıvar the way that has been in the war of liberation has been singled out and more than the half of the participant teachers have indicated that they have made the use of the novels written by Halide Edip Adıvar and Yakup Kadri Karaosmanoğlu in teaching the themes of the war of independence at Atatürk's principles and history of revolution lessons. In addition to that, at the end of the survey, it is clear that the participant history teachers have been considering that historical novels have had positive effects on students in respect of making them love the lesson, awaken the curiosity, trigger the research cravity, develop empathy skills.