Bir sivil toplum kuruluşunda iç denetim süreçlerinin incelenmesi: İlim Yayma Cemiyeti örneği
Analysis of internalaudit processes in a non-governmental organization: The case of İli̇m Yayma Cemi̇yeti̇
Yazar: RAMAZAN IŞIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAT GÜMÜŞ
İbn Haldun Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Kişisel menfaate dayanmayan, gönüllülük esasına bağlı faaliyet gösteren, toplum yararına kurulmuş olan, resmi kurum ve kuruluşların dışında kalan ve yasal topluluklar şeklinde tanımlanabilen sivil toplum kuruluşu (STK) oda, sendika, dernek ve vakıf vb. isimler altında sanat, kültür, eğitim ve sağlık gibi çeşitli alanlarda hizmet vermektedir. Yirminci yüzyılın sonlarına doğru ülkemizdeki STK sayısı gittikçe artmış, böylelikle hem topluma hizmette artış sağlanmış hem de devletin yeterli olmadığı alanlarda gönüllülük esasına dayalı faaliyetlerle devletin yükü hafifletilerek sorunların giderilmesi sağlanmıştır. Eğitim ve kültür alanında uluslararası standartlarda hizmet verme vizyonu ve ülkenin kalkınmasına, milli ve manevi değerlerini benimseyerek vatanına bağlı toplum oluşturacak eğitim ve kültürel faaliyetler yapma misyonuyla hareket eden İlim Yayma Cemiyeti (İYC), Türkiye'de eğitim alanında topluma hizmet sunan en eski ve en köklü sivil toplum kuruluşlarından biridir. Bu tez çalışmasında ülkemizde faaliyet gösteren ve önemli bir STK olan İYC'niniç denetim süreci incelenmiştir. İncelemeye temel olan sorunsal, Cemiyet'in iç denetim süreçlerinin ve mekanizmasının bilimsel bir incelemeye tabi tutulmamasıdır. Bu amaçla hazırlanan çalışmada iç denetim yöntemlerinden olan COSO örnek alınmıştır. COSO'ya göre İYC iç denetimini incelemek üzere Cemiyet'in denetim müdürü ile bir mülakat yapılmıştır. Ayrıca Kamu İç Denetim Standartları ile ilgili bilgi verilmiş olup bu standartlar İYC Denetim Yönetmeliği ile karşılaştırılmıştır. İYC Denetim Kurulu üyeleriyle birlikte bir SWOT analizi hazırlanmış ve İYC Denetim Yönetmeliği incelenerek elde edilen bilgi ve bulgulara tezin inceleme kısmında yer verilmiştir.

Abstract:
Non-governmental organizations (NGOs) act voluntarily, devoid of personal interests, are founded for societal benefit, exist independently of official institutions, and can be classified as legal entities. It offers services across multiple domains, including art, culture, education, and health, under various designations, such as chambers, unions, associations, and foundations. By the late twentieth century, the number of NGOs in our country steadily rose, thereby enhancing societal services and addressing issues by alleviating the state's load through volunteer-driven initiatives in are as where governmental support was inadequate. İlim Yayma Cemiyeti (İYC) operates with the objective of delivering services that meet international standards in education and culture. Its mission encompasses the execution of educational and cultural initiatives aimed at fostering national development and cultivating a society that cherishes its homelandand nation while embracing its national and spiritual values. İYC stands as one of the largest organizations serving the educational sector in Turkey. It is among the oldest and most established non-governmental organizations. This thesis investigates the internalaudit process of İlim Yayma Cemiyeti, a significant non-governmental organization in our country. The primary concern of the evaluation is the absence of scientific scrutiny in the internalaudit processes and methods of the Society. For this aim we utilized the COSO internalaudit model as a case study. It was conducted an interview with the Society's audit manager to evaluate the IYC internalaudit according to the COSO model. In addition, information was provided on Public Internal Audit Standards and these standards were compared with the IYC Audit Regulation collaboratively developed a SWOT analysis with the IYC Audit Board members. The analysis section of the thesis in corporated the insights and findings derived from the examination of the IYC Audit Regulation.