Gençlerin dindarlaşma süreci ve bu süreci etkileyen sosyo-ekonomik ve sosyo-kültürel faktörler
The religiousization process of youth and socio-economic andsocio-cultural factors affecting this process
Yazar: ÖZNUR BAHÇECİ DEĞERLİ
Danışman: PROF. DR. HAYATİ BEŞİRLİ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din = Religion ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Dindarlık = Religiousness ; Sosyalizasyon =   ; Sosyalleşme = Socialization ; Sosyoekonomik faktörler = Socio-economic factors ; Sosyokültürel faktörler = Socio-cultural factors

Özet:
Bu çalışma gençlerin dini sosyalizasyon sürecini etkileyen sosyo-ekonomik ve sosyo-kültürel faktörleri sosyolojik bağlamda anlamaya ve açıklamaya çalışmaktadır. Sosyalizasyon, bireyin hayat boyu öğrenme sürecidir. Dini sosyalizasyon, sosyalizasyon ajanları aracılığıyla (aile, akran grubu, akrabalar, mahalle/yer, eğitim, meslek ve iş ortamı, kitle iletişim araçları, gruplar, organizasyonlar vs.) bireylerin dinin öğretilerini öğrenmeleri sürecidir. Sosyalizasyon gibi dini sosyalizasyon da yaşam boyu devam eden bir süreçtir. Çalışmanın nihai amacı, gençlerin dini sosyalizasyon sürecini etkileyen sosyo-ekonomik ve sosyo-kültürel faktörleri katılımcıların kendi anlam dünyaları ve bakış açılarından hareketle incelemek ve anlamaktır. Bu amaç çerçevesinde bireylerin (i) din ve dindarlaşma süreci ve (ii) dini sosyalizasyon ajanları olarak iki alan belirlenmiştir. Bu çalışmada, nitel araştırma yöntem ve teknikleri kapsamında bir saha çalışması gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın saha çalışması kısmı online olarak ("Zoom" programı ile) gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın online olarak gerçekleştirilme sebebi, katılımcıların neredeyse hepsinin farklı il veya ilçelerde oturuyor olmasıdır. Farklı yerlerin seçilme sebebi ise farklı yerlerde doğan ve farklı yerlerde ikamet eden bireylerin dini sosyalizasyon sürecini incelemektir. Bu nedenle çalışmanın konusu ve amacı gözetilerek nitel araştırma yöntem ve teknikleri kapsamında 6 kadın ve 6 erkekten oluşan toplamda 12 katılımcı ile online olarak kamera açık bir şekilde, derinlemesine görüşme gerçekleştirilmiştir. Sahadan elde edilen veriler üzerinde betimleme analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulardan yola çıkılarak, gençlerin dindarlaşma sürecinde, dini sosyalizasyon sürecinde etkili olan en önemli faktör ailedir. Aileyi akrabalar, akran grubu, doğup - büyünülen yer, cinsiyet, meslek ve iş ortamı takip ederek dini sosyalizasyon sürecinde etkili olmaktadır. Sosyo-ekonomik faktörlerin, dini sosyalizasyon sürecinde çok fazla etkili olmazken sosyo-kültürel faktörlerin ise fazlaca etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study attempts to understand and explain the socio-economic and socio-cultural factors affecting the religious socialization process of young people in a sociological context. Socialization is an individual's lifelong learning process. Religious socialization is the process of learning religious teachings through individuals' socialization tools (family, peer group, relatives, neighborhood/place, education, profession and work environment, mass media, groups, organizations, etc.). Religious socialization, like socialization, is a lifelong process. The ultimate aim of the study is to examine and understand the socio-economic and socio-cultural factors affecting the religious socialization process of young people from the participants' own worlds of meaning and perspectives. Within the framework of this purpose, two areas were determined as (i) religion and the process of becoming religious and (ii) religious socialization agents. In this study, a field study was carried out within the scope of qualitative research methods and techniques. The fieldwork part of the research was conducted online (with the "Zoom" program). The reason why the study was conducted online is that almost all of the participants live in different provinces or districts. The reason for choosing different places is to examine the religious socialization process of individuals born in different places and residing in different places. For this reason, within the scope of qualitative research methods and techniques, considering the subject and purpose of the study, a total of 12 participants, 6 women and 6 men, were interviewed online, with the camera open. Descriptive analysis was carried out on the data obtained from the field. Based on the findings obtained in the research, the most important factor in the religious socialization process of young people is the family. The family is followed by relatives, peer groups, place of birth and upbringing, gender, occupation and work environment, which are influential in the religious socialization process. It has been concluded that socio-economic factors are not very effective in the process of religious socialization, while socio-cultural factors are quite effective.