Doğa eğitimi uygulamasındaki program ve liderlik özelliklerinin rekreasyon yönetimi açısından değerlendirilmesi (Bolu Gençlik Kampı örneği)
The evaluation of the programme and leadership features in the practice of outdoor education in terms of recreation management (Bolu Youth Camp as a sample)
Yazar: ÖZLEM TURAN TANESEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MÜBERRA ÇELEBİ
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmada amaç, doğa eğitimi kamp programında (Bolu Mengen Bürnük Doğa Kampı programı) görev alan katılımcıların (yönetici (program sorumluları), grup liderleri ve kampçıların) rekreasyon program yönetimi sürecinde doğa eğitimi kamp programı ve liderlik özelliklerine ilişkin görüş, deneyim ve gözlemlerinin değerlendirilmesidir.Araştırmanın amacı, iki genel tema altında sorgulanmıştır. Bunlar; 1- Katılımcıların rekreasyon doğa eğitimi kamp programı ile ilgili görüşlerinde ortaya çıkan temel unsurlar 2- Rekreasyon doğa eğitimi kamp programında yer alan katılımcıların liderlik özellikleri ile ilgili görüş ve deneyimleri ile ortaya çıkan temel unsurlardır.Bu araştırmada model olarak ?nitel araştırma deseni? kullanılmıştır. Rekreasyon programında görev alan 3 yönetici (program sorumlusu), 10 lider ve 25 kampçı toplam 38 katılımcı bu araştırmanın örneklemini oluşturmuştur.Çalışmada veri toplamayla ilgili olarak, görüşme için ?yarı yapılandırılmış görüşme? yöntemi, gözlem için ise ?yapılandırılmamış alan çalışması?, araştırmacının ortama katıldığı ?katılımcı gözlem? denilen yöntemle gerçekleştirilmiştir.Bu araştırmanın katılımcılarını; rekreasyon yönetiminde, doğa eğitimi uygulama sürecine katılan 3 yönetici (program sorumluları), 10 grup lideri ve 25 kampçı oluşturmuştur. Veriler betimsel ve içerik analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada geçerliğin ve güvenirliğin sağlanması için çeşitleme ölçütü kullanılmıştır.Verilerin sunumu, bulgular ve tartışma iki genel tema altında ortaya çıkarılmış ve sunulmuştur. Bunlar;1. Genel Tema olan rekreasyon doğa eğitimi kamp programının amaç, program ve yönetim ana temalarına ilişkin görüş, deneyim ve gözlemlerinin değerlendirilmesinin sonucunda elde edilen bulgular beş tema şeklinde belirlenmiştir. Bunlar; a- Eğitim, b-İletişim, c-Kültür, d-Motivasyon ve e-Lider olarak sınıflandırılmıştır:a- Eğitim; temasına ilişkin olan verilerde; ?sosyal gelişim, toplumsal fayda, kişisel gelişim, doğa eğitimi, yeterlilik, ön hazırlık? gibi alt temaların önemi vurgulanmıştır.b- İletişim temasına temasına ilişkin olan verilerde; ?paylaşım, haberdar olma, etkileşim, yönlendirme, kişiler arası tanışma, takım çalışması, koordinasyon, değerlendirme ve paylaşım olmayışı? gibi alt temaların önemi vurgulanmıştır.c- Motivasyon; temasına ilişkin olan verilerde; ?hareket geçirme, aktif güdüleme, hazır bulunuşluk? gibi alt temaların önemi vurgulanmıştır.d- Kültür teması, doğa eğitimi kamp programında amaç boyutunda ortaya çıkmış ve önemi vurgulanmıştır. Kültür temasına ilişkin olan veriler; ?kültür alışverişi, kültürel amaç, kültürel faaliyet, kültür mozaiği, kültürel yeterlilik ve kültürel ortam? olarak belirlenmiştir.e- Lider; temasına ilişkin olan veriler; ?lider özelliği, görev ve sorumluluklar, takım çalışması, yönetsel kademelenme ve problem çözme olarak belirlenmiştir.2. Genel Tema olan liderlik özelliklerine ilişkin görüş, deneyim ve gözlemlerinin değerlendirilmesinin sonucunda rekreasyon doğa eğitimi kamp programında yer alan katılımcılardan elde edilen bulgular dokuz ana tema şeklinde belirlenmiştir. Bunlar; a. Eğitim Seviyesi, b. İletişim Özelliği, c. Problem Çözme, d. Motivasyon, e. Görev ve Sorumluluk, f. Takım Çalışması,g. Güven, h. Karar Verme Süreci, ı. Değerlendirme Süreci liderlik özellikleri ile sınıflandırılmıştır:a. Eğitim özelliği ana temasına ilişkin olarak veriler ?teorik eğitim ve yaşayarak öğrenme? olarak çıkmıştır.b. İletişim özelliği ana temasına ilişkin olarak veriler ?etkileşim ve paylaşım? olarak çıkmıştır.c. Problem çözme özelliği ana temasına ilişkin olarak veriler; ?iletişim ve organizasyon? olarak çıkmıştır.d. Motivasyon özelliği ana temasına ilişkin olan veriler ?iletişim ve aktif güdüleme? olarak çıkmıştır.e. Görev ve sorumluluk özelliği ana temasına ilişkin olan veriler; ?koordinasyon, iletişim, motivasyon, eğitim ve kültür? olarak çıkmıştır.f. Takım çalışması özelliği ana temasına ilişkin olan veriler; ?koordinasyon, iletişim, eğitim, organizasyon ve motivasyon? olarak çıkmıştır.g. Güven özelliği ana temasına ilişkin olan veriler; ?iletişim, motivasyon ve yaşayarak öğrenme? olarak çıkmıştır.h. Karar verme özelliği ana temasına ilişkin olan veriler; ?iletişim, eğitim görev ve sorumluluk? olarak çıkmıştır.ı. Değerlendirme özelliği ana temasına ilişkin olan veriler; ?iletişim, demokratik lider, karar verme, eğitim ve organizasyon? olarak çıkmıştır.Araştırma sonucunda, rekreasyon program yönetiminde uygulama sürecinde görev alan katılımcıların, rekreasyon doğa kamp programının amaç, program ve yönetim boyutuna ilişkin görüş, deneyim ve gözlemlerinin analizi yapılmış ve ortaya çıkan sonuçlar ile ülkemizde büyük ölçüde eksikliği duyulan rekreasyon program yönetimi ve rekreasyon yönetimindeki liderlik özelliklerine dikkat çekilmiş ve önemi vurgulanmıştır.Anahtar kelimelerRekreasyon yönetimi, rekreasyon liderliği, rekreasyon programları, lider, doğa eğitimi

Abstract:
The aim of this thesis was to evaluate the views, experiences and observations of the participants [managers (programme supervisors), group leaders and campers] of the outdoor education camp programme (Bolu Mengen Bürnük Outdoor Camp Programme) with regard to the programme and the characteristics of leadership during the management of the recreation programme.The purpose of the study were discussed in two headings. These are; 1- The factors which came out in the thoughts of the participants about the recreation outdoor education camp programme. 2- The basic factors which came out with the view and experiences of the participants of the recreation outdoor education camp programme about leadership.In this research, ?qualitative research method? were used as a model. 3 managers (programme supervisors), 10 leaders and 25 campers, overall 38 participants, who attended the recreation programme, form the sampling of the study.In the collection of the data, for the interviews ?semi-structured interview? technique, for the observations ?non-structured field notes? was examined by a method called ?participant observation? in which the researcher participates in the environment.The participants of this study were composed of 3 managers (programme supervisors), 10 group leaders and 25 campers, who participated in the process of practising the outdoor education in recreation management. The data was analysed by descriptive and content analysis method. In the study, to maintain the validity and reliability, triangulation was used.Data presentation, findings and discussions were examined under two main themes. These are:1- The views, experiences and observations related to the main themes of management, programme and goal of the recreation outdoor education camp, which is the main theme, were evaluated and the outcomes were defined in five themes. These are classified as; a- Education, b- Communication, c- Culture, d- Motivation and e- Leader.a- In the data related to the theme of education, the importance of the sub-topics such as ?social development, social benefit, individual growth, outdoor education, efficiency, preparation? were emphasized.b-In the data related to the theme of communication, the importance of sub-topics such as ?sharing, being informed, interaction, leading, meeting, team work, coordination, evaluation and not sharing? were emphasized.c-In the data related to the theme of motivation, the importance of sub-topics such as ?activation, active motivation, and readiness? were emphasized.d-The theme of culture has come out as a goal in the outdoor education programme and its significance has been emphasized. The data related to the theme of culture was defined as ?cultural exchange, cultural goal, cultural activities, culture mosaic, cultural efficiency and cultural environment?.e-The data related to the theme of leadership was defined as ?the characteristics of a leader, his responsibilities and duties, team work, management staging and solution of the problems?.2- As a result of the evaluation of the observation, experiences and views about the leadership, which is the main theme, the data collected from the participants of the recreation outdoor education programme was examined under nine main headings. These are classified as; a- The level of education, b- The quality of communication, c- Problem solution, d- Motivation, e- Duty and Responsibilities, f- Team work, g- Confidence, h- The process of decision making, i- The characteristics of leaders during the evaluation process:a- The data related to the main theme of features of education was defined as ?theoretical education and active education?.b-The data related to the main theme of features of communication was defined as ?interaction and sharing.?c- The data related to the main theme of problem solution was defined as ?communication and organisation?.d- The data related to the main theme of motivation was defined as ?communication and active motivation?.e- The data related to the main theme of duty and responsibility were defined as ?coordination, communication, motivation, education and culture?.f- The data related to the main theme of team work was defined as ?coordination, communication, education, organisation and motivation?.g- The data related to the main theme of confidence was defined as ?communication, motivation and active learning?.h- The data related to the main theme of decision making features was defined as ?communication, education, duty and responsibility?.ı- The data related to the main theme of evaluation features was defined as ?communication, democratic leader, decision making, education and organisation?.As a result of the study, the views, experiences and observations of the participants, who attended the practice of the recreation programme management process, about the goal, programme and management of the recreation outdoor education camp were analysed, and with the outcomes, the lack of recreation programme management in our country, and the features of leadership in the management of recreation have been highlighted and its importance were emphasized.Key Words:Recreation management, recreation leadership, recreation programmes, leader, outdoor education