Sosyal risk ilkesinin tarihsel gelişimi ve türk hukukunda idarenin sosyal risk kapsamında sorumluluğu
The historical development of the social risk principle and the responsibility of the administration within the scope of social risk in turkish law
Yazar: MUAZZEZ POLAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN EMRE ZORLU
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonomi Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Hukuk Devleti ilkesinin bir sonucu olarak idare, işlem ve eylemleri neticesinde kişilere verdiği zararları karşılamakla yükümlüdür. Bu husus Anayasanın 125.maddesinde "İdare kendi işlem ve eylemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür." biçiminde yerini almıştır. Söz konusu çalışmamızda idarenin mali sorumluluğuna neden olan idarenin eylemleri ve işlemleri incelenmiş olup, kişiler bir zarara uğradığında idarenin hangi şartlar altında sorumlu olacağı, bu sorumluluğun hangi temel ilkeler ışığında doğduğu ayrıntıları incelenmiştir.
İdarenin sorumluluğu ancak 19. yüzyılın sonlarına doğru belli bir olgunluğa erişerek kabul görmüştür. Hatta o kadar ki idarelerin kusuru bile varken sorumlu olmadıkları bu son derece yanlış yaklaşım uzunca bir müddet sonra yerini idarelerin meydana gelen zararlarda herhangi bir kusurları bulunmasa da sorumlu olacakları bir anlayışa bırakmıştır. Bu sancılı süreç tarihe geçen ilk kararlar dikkate alınarak anlatılmaya çalışılmıştır.
Çalışmamızda; dünya gündemini epeyce meşgul eden terör saldırıları veya kitle hareketleri ile fikirlerini duyurmak isteyenlerin verdikleri zararlar ve bu zararların hangi ilkeler ışığında giderildiği incelenmiş olup uygulama esnasında meydana gelen sorunların giderilmesine yönelik fikirler sunulmuştur. Ülkemizde henüz kısıtlı belli alanlarda yasal düzenlemeler bulunup ortaya çıkabilecek yeni sosyal risk alanları için yargısal içtihatların yeterli olup olmadığı her alanda yasal düzenleme imkânının bulunup bulunmadığı incelenmiştir.

Abstract:
As a result of the Rule of Law principle, the administration is obliged to cover the damages caused to persons as a result of its transactions and actions. This issue is stated in Article 125 of the Constitution, the Administration is obliged to pay damages arising from its own transactions and actions." he has taken his place in the format. In this study, the actions and transactions of the administration that caused the financial responsibility of the administration were examined, and the details of under what conditions the administration will be responsible when people suffer a loss, and which basic principles this responsibility was born in the light of were examined.
The responsibility of the administration is only 19.towards the end of the century, it was accepted by reaching a certain maturity. In fact, so much so that administrations are not responsible even when they have a defect, this extremely wrong approach has been replaced after a long time by an understanding that they will be responsible even though their administrations do not have any defects in the damages caused. This painful process has been tried to be explained by taking into account the first decisions that have passed into history. 
In our study; the damages caused by terrorist attacks or mass movements that occupy the world agenda quite a lot and those who want to make their ideas heard have been examined and the ideas for the elimination of the problems that occur during the implementation have been presented in the light of which principles these damages have been eliminated. It has been examined whether there are legal regulations in certain areas that are still limited in our country and whether judicial case law is sufficient for new areas of social risk that may arise, and whether there is the possibility of legal regulation in all areas.