Ratlarda klorprifos'un nefrotoksik etkisi ve kuersetin ve kateşin'in koruyucu rolü
Chlorpyrifos induced nephrotoxicity in rats and protective role of quercetin and catechin
Yazar: FİLİZ DEMİR
Danışman: PROF. DR. YUSUF KALENDER
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Antioksidan enzimler = Antioxidant enzymes ; Böbrek = Kidney ; Flavonoidler = Flavonoids ; Histopatoloji = Histopathology ; Pestisitler = Pesticides ; İnsektisidler-organofosfat = Insecticides-organophosphates

Özet:
Klorprifos tarım ve halk sağlığı uygulamalarında geniş bir şekilde kullanılan organofosfatlı bir insektisittir. Klorprifos, hedef organizmalar dışında hedef olmayan organizmalarda da toksik etkiye neden olmaktadır. Kuersetin ve kateşin insan diyetinde yaygın olarak bulunan flavonoidlerdir. Bu tez çalışmasında, kateşin (20 mg/kg gün), kuersetin (20 mg/kg gün), klorprifos (5,4 mg/kg gün), kateşin+klorprifos, kuersetin+klorprifos 28 gün boyunca olgun erkek Wistar ratlara gavaj yoluyla verilmiştir. Uygulamadan sonra ratların vücut ve böbrek ağırlıkları, antioksidan enzim aktiviteleri [süperoksid dizmutaz (SOD), katalaz (CAT), glutatyon peroksidaz (GPx) ve glutatyon-S-transferaz (GST)], lipit peroksidasyonunun son ürünü olan malondialdehit (MDA) miktarı, böbrek fonksiyonunun göstergesi olan serum üre, ürik asit ve kreatinin miktarları ve ışık mikroskobuyla böbrek dokularında meydana gelen histopatolojik değişiklikler kontrol grubu ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. 4. haftanın sonunda kontrol grubu, kateşin uygulanan grup ve kuersetin uygulanan gruplar arasında herhangi bir fark gözlenmemiştir. Klorprifos, kateşin+klorprifos ve kuersetin+klorprifos uygulanan gruplar kontrol grubu ile karşılaştırıldığında vücut ağırlığı artışında, net ve nisbi böbrek ağırlıklarında, GPx ve GST enzim aktivitelerinde azalma gözlenirken, MDA miktarında, SOD ve CAT enzim aktivitelerinde ve üre, ürik asit ve kreatinin miktarlarında artış olduğu gözlenmiştir. Kateşin+klorprifos ve kuersetin+klorprifos uygulanan gruplar klorprifos uygulanan grup ile karşılaştırıldığında ise uygulanan flavonoidlerin araştırılan parametreler üzerine koruyucu etkilerinin olduğu gözlenmiştir. Deneyin sonunda klorprifos uygulanan ratların böbrek dokularında glomerular atrofi, inflamatuar hücre infiltrasyonu ve tübüler dejenerasyon gibi çeşitli histopatolojik değişiklikler gözlenmiştir. Kateşin+klorprifos ve kuersetin+klorprifos uygulanan ratların böbrek dokularında ise orta dereceli histopatolojik değişiklikler olduğu gözlenmiştir. Sonuç olarak klorprifos'un ratların böbrek dokuları üzerine nefrotoksik etki oluşturduğu, kateşin ve kuersetinin klorprifosun neden olduğu nefrotoksisiteyi azalttığı gözlenmiştir.

Abstract:
Chlorpyrifos is organophosphorus insecticide, widely used in agriculture and public health. Chlorpyrifos causes toxic effects in the non-target organisms, except the target organisms. Quercetin and catechin are the most common flavonoids in human diet. In the present study, catechin (20 mg/kg day), quercetin (20 mg/kg day), chlorpyrifos (5,4 mg/kg day), catechin+chlorpyrifos, quercetin+chlorpyrifos were given to mature male Wistar rats through gavage. At the end of 4th week, body and kidney weights of rats, antioxidant enzyme activities [superoxide dismutase (SOD), catalase (CAT), glutathione peroxidase (GPx) and glutathione-S-transferase (GST)], malondialdehyde (MDA) levels, the end product of lipit peroxidation, serum urea, uric acid and creatinin levels, indicator of kidney function, and histopathological changes of kidney using light microscope were investigated compared to control group.No significant differences were observed between control, catechin treated and quercetin treated groups.When the chlorpyrifos, catechin+chlorpyrifos and quercetin+chlorpyrifos treated groups were compared to the control group, in the body weight gain, absolute kidney weights, relative kidney weights, GPx and GST activities were decreased while in the MDA levels, SOD and CAT activities and serum urea, uric acid and creatinin levels were increased. In catechin+chlorpyrifos and quercetin+chlorpyrifos treated groups, we observed the protective effects of catechin and quercetin on examining parameters.While histopathological changes such as glomerular atrophy, inflammatory cell infiltration and tubular degeneration were observed in the chlorpyrifos treated rats, less histopathological changes were observed in catechin+chlorpyrifos and quercetin+chlorpyrifos treated groups. As a result, chlorpyrifos causes nephrotoxicity and catechin and quercetin alleviated this toxicity.