Sarkopenisi olan yaşlı diyabetiklerde plazma ve eritrositlerde oksidatif stres parametrelerinin ve antioksidan durumunun değerlendirilmesi
Evaluation of oxidative stress parameters and antioxidant status in plasma and erythrocytes in elderly diabetic patients with sarcopenia
Yazar: AYŞE HİLAL EROĞLU KÜÇÜKDİLER
Danışman: DOÇ. DR. MURAT VARLI
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Geriatri = Geriatrics
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Kas hastalıkları = Muscular diseases ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Yaş = Age ; Yaş faktörleri = Age factors ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Giriş ve Amaç: Sarkopeni fiziksel yetersizliğe neden olan,  günlük yaşam  aktivitelerinde ve yaşam kalitesinde olumsuz etkileri olan, kas gücü, kütlesi ve fonksiyonunda azalmayla karakterize bir sendromdur. Diyabetin artmış oksidatif stres ile ilişkisi bilinmekte olup; sarkopeni etyopatogenezinde de oksidatif stres ve reaktif metabolitlerin rol oynadığı düşünülmektedir. Bu çalışmada diyabetik yaşlılarda oksidatif stres ve antioksidan parametrelerin incelenmesi ve sarkopeni ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma kapsamında 65 yaş üstü tip 2 diyabetes mellitus(DM) olan hastalar EWGSOP kriterlerine göre değerlendirilerek sarkopenisi saptananlar vaka grubuna dahil edildi. Sarkopenisi olmayan, yaş ve cinsiyet olarak benzer özelliklere sahip tip 2 DM olan hastalar ise kontrol grubu olarak çalışmaya alındı. 30 vaka grubu ve 30 kontrol grubu olmak üzere çalışmaya 60 yaşlı hasta alındı. Çalışmaya dahil edilen hastaların çok yönlü geriatrik değerlendirilmeleri, antropometrik ölçümleri, yürüme hızı ve dinamometre ile el sıkma gücü ölçümleri yapıldı. Kas kütlesi biyoimpedans ile değerlendirildi. Laboratuvar değerlerinde rutin laboratuvar tetkiklerine ek olarak plazma malondialdehit (MDA), glutatyon peroksidaz (GSH-Px) ve eritrosit MDA, GSH-Px, süperoksid dismutaz (SOD), katalaz, ksantin oksidaz (XO) ölçümleri yapıldı.
Bulgular: Vaka ve kontrol grupları arasında kullanılan ilaç sayısı, demans ve kardiyovasküler hastalık bulunma durumu açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı. Günlük aktivitelerde fonksiyonel bağımlılık sarkopenik grupta daha fazla olup antropometrik ölçümlerde ise sarkopenik hastalar daha düşük değerlere sahipti. Biyoimpedans analiz verilerinden faz açısı sarkopenik grupta anlamlı olarak düşük saptandı. Rutin laboratuvar incelemelerinde her iki grup arasında anlamlı fark saptanmazken, serum ESH ve CRP düzeyleri sarkopenik grupta anlamlı olarak yüksekti. Oksidatif stres paramatrelerinden olan plazma XO aktivitesi sarkopenik grupta anlamlı olarak yüksek iken, antioksidan parametrelerden olan plazma GSH-Px düzeyi anlamlı olarak düşük bulundu.. Çalışma kapsamında incelenen diğer oksidatif stres ve antioksidan parametrelerde iki grup arasında anlamlı fark saptanmadı.
Tartışma ve Sonuç: Diyabetik yaşlı popülasyonda sarkopeninin tanınması ve ilişkili faktörlerin ortaya konması izlem ve tedavide önemli sonuçlar doğuracaktır. Bu çalışmada, diyabetik yaşlılarda demans ve düşük BKİ sarkopeni için bağımsız risk faktörüdür. Ayrıca faz açısının düşük değerleri, ESR ve CRP yüksekliği, yüksek plazma XO aktivitesi ve düşük plazma GSH-Px düzeyi sarkopeni ile ilişkili bulunmuştur. Sarkopeni tedavisine de ışık tutabilecek oksidatif stres ve antioksidan tablo ile sarkopeni ilişkisini araştıran daha çok çalışmalara ihtiyaç vardır. 
Anahtar kelimeler: Sarkopeni, diyabetes mellitus, oksidatif stres, antioksidanlar

Abstract:
Introduction: Sarcopenia is a syndrome that causes physical insufficiency, has a negative effect on daily living activities and quality of life, characterized by decreased muscle strength, mass and function. It is thought that diabetes is associated with increased oxidative stress; oxidative stress and reactive metabolites also play a role in the etiopathogenesis of sarcopenia. In this study, it is aimed to evaluate oxidative stress and antioxidant parameters in diabetics in geriatric age group and to evaluate its relation with sarcopenia. 
Material and Method: Within the scope of the study, diabetic patients over 65 years were evaluated according to EWGSOP criteria and sarcopenic ones included case group. Non-sarcopenic diabetic patients with similar age and gender characteristics were included in the study as control group. A total of 60 elderly patients were enrolled in the study, including 30 case groups and 30 control groups. Multidirectional geriatric assessments, anthropometric measurements, walking speed and hand strength measurement with dynamometer were performed on the subjects included in the study. Muscle mass was assessed by bioimpedance. Plasma malondialdehyde (MDA), glutathione peroxidase (GSH-Px) and erythrocyte MDA, GSH-Px, superoxide dismutase (SOD), catalase, xanthine oxidase (XO) measurements were performed in laboratory values in addition to routine laboratory tests.
Results: There was a statistically significant difference in the number of medications, presence of dementia and cardiovascular disease among the case and control groups. Functional dependence in daily activities was higher in sarcopenic group and sarcopenic patients had lower values in anthropometric measurements. Bioimpedance analysis revealed that the phase angle was significantly lower in the sarcopenic group. While no significant difference was found between the two groups in the routine laboratory examinations, serum ESH and CRP levels were significantly higher in the sarcopenic group. Plasma XO activity, which is one of the oxidative stress parameters, was significantly higher and plasma GSH-Px level, which is one of the antioxidant parameters, was significantly lower in the sarcopenic group. There were no significant differences between the two groups in the other oxidative stress and antioxidant parameters examined in the study.
Discussion and Conclusion: The identification of the sarcopenia in the diabetic population and the identification of related factors will have important consequences in follow-up and treatment. In this study, dementia and low BMI in diabetic ages are independent risk factors for sarcopenia. In addition, low values of phase angle, ESR and CRP elevation, high plasma XO activity and low plasma GSH-Px levels were found to be associated with sarcopenia. There is a need for more studies to investigate the relationship between oxidative stress and antioxidant status and sarcopenia, which may also shed light on sarcopenia treatment.
Keywords: Sarcopenia, diabetes mellitus, oxidative stress, antioxidants