Onkoloji hastaları örneğinde manevi sosyal hizmetler
Spiritual social work: In the case of oncology patients
Yazar: FEYZA BEKİ
Danışman: DOÇ. DR. NEBİLE ÖZMEN
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Hastaneler = Hospitals ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Manevi bakım = Spiritual care ; Manevi destek = Spiritual support ; Sosyal hizmetler = Social services

Özet:
Sosyal hizmet disiplini ve mesleği insanı değerlendirmede genellikle biyolojik, psikolojik ve sosyal iyilik halini amaç edinmiştir. Ancak insanın manevi boyutunun göz ardı edilmesi tam iyilik halini sağlamada eksik bir durum ortaya çıkaracaktır. Çünkü insanı holistik bir perspektiften değerlendirmek, biyolojik, psikolojik ve sosyal boyutun yanında manevi boyutu hesaba katmayı gerektirir. Manevi sosyal hizmet, bireyin karşı karşıya kaldığı hastalık gibi birçok sorunla baş etmede; bir destek, bir güçlenme kaynağı ve travmayı aşmada yardımcı bir faktör olacaktır.

Araştırmanın problemi; onkoloji hastalarının manevi ihtiyaçlarının olup olmadığı ve dünyada manevi sosyal hizmet alanında bu ihtiyaçlara yönelik müdahale yöntemlerinin uygulanıp uygulanmadığı, uygulanıyorsa nasıl bir yöntemin uygulandığını ortaya koymaktır. Türkiye'de, tıbbi/onkolojik sosyal hizmet alanında manevi ihtiyaçlara yönelik uygulamaların yetersiz olması nedeniyle dünyada öne çıkan sosyal hizmet uygulama örneklerini incelemek önem arz etmektedir. Dolayısıyla bu çalışma, sosyal hizmet alanında önemli bir boşluğu dolduracak ve literatüre katkı sağlayacaktır.

Araştırmanın amacı; onkoloji alanında manevi sosyal hizmet müdahalesi örneklerinin incelenmesi, hastalar ve alanda çalışan sağlık meslek elemanları ile derinlemesine görüşmeler yaparak, Türkiye toplumuna ve değerlerine uygun bir manevi sosyal hizmet müdahale modeli ortaya koymaktır. Bu çalışmada, bireylerin ruhsal ve sosyal yaşamlarında iz bırakan ve travma oluşturan kanserle mücadelede, onların manevi sosyal hizmete duyduğu gereksinimi karşılayacak önerilerin getirilmiş olması, araştırmanın özgünlüğünü ortaya koymaktadır. 

Araştırmada nitel araştırma yöntemi ve durum çalışması tekniği kullanılmıştır. Bu kapsamda 25 kanser hastası ve 15 sağlık meslek elemanlarından oluşan toplam 40 katılımcıyla yarı-yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yapılmıştır.

Yapılan araştırma neticesinde, onkoloji hastalarının manevi ihtiyaçlarının olduğu, ülkemizde manevi sosyal hizmet müdahalesinin uygulanmadığı ve dünyada hastaların bu ihtiyaçlarına yönelik manevi sosyal hizmet müdahalelerinin gerçekleştirildiği belirlenmiştir. Bu örneklerden yola çıkarak, Türkiye'nin kültürel kodlarına uygun bir manevi sosyal hizmet müdahale örneği geliştirilmiştir.

Abstract:
Social work discipline aims biological, psychological and social well-being in evaluating people. Yet, ignoring the spiritual dimension of human beings will reveal a deficient in achieving complete well-being. Because evaulating human from a holistic perspective requires taking into account its spiritual dimension. Spiritual social works in coping with many problems such as the illness faced by the individual, it provides a support, a source of empowerement and a helpful factor in overcoming trauma. 

The aim of the research is to reveal whether oncology patients have spiritual needs and whether intervention methods are applied in the field of spiritual social work in the world, and if so, what kind of method is applied. In Turkey, since the practices for spiritual needs in the medical/oncological field are insufficient, it is important to examine the examples of spiritual social work practices in the world. Thus, this study will fill an important gap in the field of social work and contribute to the literature. 

Purpose of the research is to examine the examples of spiritual social work practices in the field of oncology and to create an example of spiritual social work intervention by Turkish society and values. The original aspect of this research is that it makes suggestions to meet the needs of individuals for spiritual social work in the fight cancer that leaves a trace and creates trauma in the spiritual and social lives of individuals.

Qualitative research method and case study technique were used in the research. In this context, semi-structured in-depth interviews were conducted with a total of 40 participants, consisting of 25 oncology patients and healthcare professionals. 

As a result of the present research, it has been decided that oncology patients have spiritual needs, spiritual social work interventions are not applied in our country, and spiritual social work interventions are carried out in the world for these needs of patients. An example of a spiritual social work intervention by Turkey's cultural codes has been developed.