Kızartma yağı dumanına maruz kalanlarda solunumsal etkilerin araştırılması
Research on respiratory effects of exposure to cooking oil fumes
Yazar: GÖKÇEN ÖMEROĞLU ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. ARİF HİKMET ÇIMRIN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Kızartma = Frying ; Kızartma yağı = Frying oil ; Nitrik oksit = Nitric oxide ; Solunum = Respiration ; Solunum yolları hastalıkları = Respiratory tract diseases ; Ventilasyon = Ventilation ; Çevresel zehirlere maruz kalış = Environmental exposure ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Mesleksel maruziyetin, inhaler irritan maddeler ile, solunum sistemi üzerine zararlı etkilerinin olabileceği bilinmektedir. Ülkemizde, kızartma yağı dumanına maruz kalmakla ortaya çıkabilecek patolojik ya da klinik durumlar hakkında yapılmış bir çalışma bulunmamaktadır. Amacımız, öncelikle üniversitemiz bünyesinde kızartma işlemi yapılan mutfaklarda, yapım ve dağıtım aşamalarında çalışanlarda, periferik ve iletici havayollarındaki etkilenmeyi araştırmaktır.Olgu grubumuzda, sigaradan bağımsız olarak, mesleksel koşulların solunum sistemini etkileme potansiyeli olabileceğini saptadık. Kızartma yağı dumanına maruz kalmanın fonksiyonel parametrelerde anlamlı etkisinin olmadığını gözledik. Sigara içmeyen olgularda, duman maruziyetinin, ENO artışına neden olduğunu saptadık. Duman maruziyeti, sigara içimi ile birleştiğinde, Scond ve Sacin değerlerinde belirgin yükselme oluşturduğunu fakat sigara faktörü ortadan kaldırıldığında, anlamlı farklılık yaratmadığını belirledik. Dumana maruz kalan olgularda, kalmayanlara oranla pulmoner semptomların sıklığı açısından farklılık gözlemedik fakat en az bir solunumsal semptom varlığı açısından bakıldığında, duman maruziyetinin anlamlı olarak pulmoner semptomlara neden olduğunu belirledik.Sonuç olarak; kızartma yağı dumanına maruziyetin, akciğerler üzerinde, semptomatik etkisi mevcuttur. Duman maruziyeti, fonksiyonel olarak anlamlı bir farklılık yapmamakla birlikte ENO artışı ile karakterize, inflamatuar bir havayolu etkilenmesine, hatta periferik pulmoner etkilenmeye yol açabilmektedir. Sigara, yoğun ve yaygın kullanımı nedeniyle, havayolu hastalıklarında temel bir risk faktörüdür ve mesleksel maruziyet, sigaranın etkisini potansiyalize etmektedir.

Abstract:
Inhaled irritants, under occupational exposure are known to cause detrimental effects on respiratory tract. Until today, in Turkey, there hasn?t been any research that is conducted on pathologic and clinic conditions which stem from exposure to cooking oil fumes. Primarily, our research focuses on the level of inflammation and the effects on the peripheral and the transmitter airways of two groups of workers; those who actually do the cooking and those who only work in food distribution stage within the university kitchens.In our case group, it was determined that occupational conditions, by oneself, may have the potential to affect the respiratory system, independent of smoking. We observed that exposure to cooking oil fumes has no significant effect on functional lung parameters. We ascertained increase in ENO due to exposure to fumes, independent of smoking. In our research we determined a significant rise in Scond and Sacin values because of exposure to fumes along with smoking, but on the other hand, we observed that exposure to fumes, by only itself, had no remarkable effect on the mentioned values. When we compared cases which were exposed to fumes with those who were not exposed, we noticed no difference in frequency of pulmonary symptoms. But when examined in presence of at least one respiratory symptom, we determined that exposure to fumes caused significant pulmonary symptoms.In conclusion, exposure to cooking oil fumes has symptomatic effects on lungs. Although exposure to fumes doesn?t give rise to any significant difference functionally, an inflammatory airway, which is characterized with an increase in ENO, may even cause peripheral pulmonary influence. Smoking is a primary risk factor in airway diseases, because of its intense and widespread use. And also occupational exposure is classified as a factor to increase the potentiality of the effect of smoking.