Smoky (dumanlı) kuvars taşının gemolojik özelliklerinin araştırılması
Investigation of gemological properties of smoky quartz stone
Yazar: YASEMİN KANTARÇEKEN
Danışman: PROF. DR. ZEKİ ÇİZMECİOĞLU
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mücevherat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Bu tez çalışmasında, Aydın ili Koçarlı ilçesi Mersinbelen Köyü'nde gerçekleştirilen saha çalışması sırasında bulunan smoky (dumanlı) kuvars örnekleri incelenmiş, bölgede bulunan lokalitelerdeki dumanlı kuvars örnekleri XRF, ICP-MS, XRD analizleri yapılmak üzere hazırlanarak analiz edilmiştir.  
Dünyanın pek çok yerinde bulunan dumanlı veya smoky kuvars, en fazla İsviçre, ABD, Brezilya ve Madagaskar'da çıkarılmaktadır. Ülkemizde ise Aydın ili, Koçarlı İlçesi Mersinbelen Köyü'nde bulunan bazı lokalitelerde dumanlı kuvars çıkarılarak ekonomiye kazandırılmaktadır. Kuvars, yapısal olarak kristalli yapıya sahiptir. Kuvars taşları manevi anlamda etkisi olduğu düşünüldüğü için uzun yıllar boyunca insanlar tarafından kullanılmış ve kullanılmaya da devam etmektedir. Bu kullanıma bir örnek vermek gerekirse kuvars taşlarının pozitif enerji varlığına inanılmasıdır. Ayrıca, sanayide (cam, optik, porselen, iskelet) ve tıbbi aletlerin üretimlerinde ham madde olarak bilinir. Kuvarsın sertliği ve sıcaklık değişimlerine karşı olan yüksek direnci sanayide tercih edilme sebeplerindendir. Dumanlı kuvars bir kuvars çeşididir ve griye veya kahverengiye yakın renkte, şeffaf ve kristal yapıdadır. Yarı kıymetli Süs taşı ya da mücevher taşı olarak bilinen dumanlı kuvars, özellikle aksesuarlarda veya süs objelerinde tercih edilmektedir. Bu tez çalışmasının temel amacı; Smoky (dumanlı) kuvars mineralinin gemolojik özelliklerini, ülkemizde çıkarılan yerlerinin özelliklerini ve ülkemizdeki dumanlı kuvars işletmeciliğinin incelenmesidir. Bunun sonucunda dumanlı kuvarsın oluşumu, çıktığı yerler, fiziksel ve kimyasal özellikleri incelenmiştir. Dumanlı kuvarsın yüksek dayanıklılığı nedeniyle sanayide kullanım alanları da araştırılmış ve analiz edilmiştir.

Abstract:
In this thesis study, smoky (smoky) quartz samples found during the field study in Mersinbelen Village of Koçarlı district of Aydın province were examined, and smoky quartz samples from the localities in the region were prepared and analyzed for XRF, ICP-MS, XRD analysis.
Smoky or smoky quartz, found in many parts of the world, is most mined in Switzerland, the USA, Brazil and Madagascar. In our country, smoky quartz is extracted and brought to the economy in some localities in Aydın province, Koçarlı District Mersinbelen Village. Quartz has a structurally crystalline structure. Since quartz stones are thought to have a spiritual effect, they have been used by people for many years and continue to be used. To give an example of this use is the belief that quartz stones have positive energy. It is also known as a raw material in industry (glass, optics, porcelain, skeleton) and in the manufacture of medical instruments. The hardness of quartz and its high resistance to temperature changes are the reasons why it is preferred in the industry. Smoky quartz is a variety of quartz and is gray or brown in color, transparent and crystalline. Smoky quartz, known as semi-precious gemstone or jewelry stone, is especially preferred in accessories or ornamental objects. The main purpose of this thesis study; The aim of this study is to examine the gemological properties of smoky (smoky) quartz mineral, the characteristics of the places it is mined in our country and the smoky quartz management in our country. As a result, the formation of smoky quartz, its origins, physical and chemical properties were investigated. Due to the high durability of smoky quartz, its use in industry has also been investigated and analyzed.