Tinea pedis ve tinea krurisin klinik ve epidemiyolojik özellikleri ile ikisinin bir arada görülmesinin değerlendirilmesi
Combination of tinea pedis and tinea cruris, clinical and epidemiological investigation
Yazar: SEDA NİŞANCI
Danışman: PROF. DR. YUNUS SARAL
Sağlık Bakanlığı / Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Dermatoloji = Dermatology

Özet:
Amaç: Tinea pedis yaygın görülmesi, bulaşıcı ve rekürren olması nedeniyle önemli bir halk sağlığı problemidir. Tinea pedis istenmeyen görünüme sebep olması, kaşıntı gibi semptomlardan dolayı hastaların yaşam kalitesini olumsuz etkilemekte ve vücudun diğer bölgelerindeki dermatofitozlar için rezervuar görevi görmektedir. Literatürde tinea kruris bulaşında özellikle var olan tinea pedisten otoenfeksiyonun önemli bir rolü olduğundan söz edilmektedir. Çalışmamızda tinea pedisli hastalarda sosyodemografik ve klinik özellikler, risk faktörleri, eşlik eden tinea kruris varlığı, dermatofit etkenleri ve tinea krurisi kolaylaştıran faktörleri belirlemeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Kliniğimize başvuran 203 tinea pedis olgusunun sosyodemografik bilgileri, aile öyküsü, hastalık süresi, kronik hastalıkları; kullandıkları ilaçlar, sigara kullanımı, günlük ayak yıkama sıklığı, ayakkabı tercihi, ortak terlik kullanımı, günlük ayakların ayakkabıda kalma süresi, sıkı/sentetik çamaşır tercihi, aşırı terleme, haftalık banyo yapma sıklığı gibi veriler anket formuna kaydedildi. Hastaların klinik muayeneleri sonucu tinea pedis alt tipi ve eşlik eden tinea kruris varlığı belirlendi. Hastaların lezyonlarından örnekler alınarak direkt mikroskobik olarak incelendi. Tüm örneklerin kültürü yapılarak etkenleri tanımlandı.
Bulgular: Tinea pedis hastalarının %54,7'si erkekti. Hastaların yaş ortalaması 49,6±17,2; en sık görülen yaş grubu 48-57 idi. Hastaların %47,3'ü ilköğretim mezunu, %31,5'i ev hanımıydı. Tinea pedis lezyonlarından alınan 203 örneğin 117'sinde (%57,6) kültürde dermatofit etkeni izole edildi. Dermatofit izole edilen örneklerin etken dağılımları 104 (%88,9) örnekte Trichophyton cinsi, 9 (%7,7) örnekte Epidermophyton cinsi, 4 (%3,4) örnekte Microsporum cinsi olarak tespit edildi. Tinea pedis klinik tiplerinden en sık interdigital tip görüldü. Klinik olarak tinea pedis hastalarında tinea kruris görülme oranı %18,7 olarak saptandı. Mikolojik olarak tinea pedis hastalarında tinea kruris görülme oranı %15,4 olarak tespit edildi. Tinea kruris lezyonlarından alınan 38 örneğin 21'inde (%55,3) kültürde dermatofit etkeni izole edildi ve bu etkenlerin dağılımı 18'inde (%85,7) Trichophyton, 3'ünde (%14,3) Epidermophyon şeklinde bulundu. Katılımcıların %48,2'sinde obezite mevcuttu. Hastaların %42,9'u makosen ayakkabı tercih etmekte olup erkeklerin makosen ayakkabı tercihi kadınlara göre istatistiksel olarak önemli düzeyde yüksek bulundu. Hastaların %14,8'i terlik veya sandalet giymekte olup kadınlarda terlik veya sandalet giyenlerin oranı erkeklere göre istatistiksel olarak önemli düzeyde yüksek tespit edildi. Erkeklerde ayakların ayakkabıda kalma süresi kadınlara göre önemli düzeyde yüksek bulundu. Hastalarda en sık günde 5 kez ve üzeri ayak yıkayanlara rastlandı. Katılımcıların %45,3'ünde aile öyküsü; %59,6'sında ortak terlik kullanımı saptandı. Hastaların %22,2'sinde diabetes mellitus tanısı, %17,7'sinde hiperhidrozis vardı. Erkek cinsiyette, ileri yaşta, obezitesi ve hiperhidrozisi olanlarda tinea kruris varlığı istatistiksel olarak daha yüksek oranda saptandı. İmmunsupresif ilaç kullanımı ve sıkı sentetik çamaşır tercihi ile tinea kruris varlığı arasında istatistiksel olarak önemli bir fark bulunmadı. Tinea krurisi olanlarda haftalık banyo sıklığı tinea krurisi olmayanlara göre istatistiksel olarak önemli düzeyde düşük bulundu. 
Sonuçlar: Erkek cinsiyet, ileri yaş, obezite, hiperhidrozis ve diabetes mellitusun tinea pedis ve tinea kruris e yatkınlığı arttırabileceği görüldü. Tinea kruris bulaşında tinea pedis otoenfeksiyonunun önemli rolü olduğu sonucuna varıldı. Tinea pedis ve tinea kruris te en sık etken olarak Trichophyton cinsi izole edildi. Kapalı ayakkabılar, ortak terlik kullanımı, ayakları sık yıkama alışkanlığı gibi faktörlerin tinea pedisin meydana gelmesini etkilediği görüldü. Erkeklerde ayakların ayakkabıda kalma süresinin ve kapalı ayakkabı tercihinin fazla olmasının tinea pedisin kadınlara göre fazla görülmesinin nedenlerinden olabileceği düşünüldü. Yetersiz hijyenin tinea krurisiçin risk faktörü olabileceği gözlendi.
Anahtar kelimeler: Dermatofit, dermatofitoz, epidemiyoloji, tinea pedis, tinea kruris

Abstract:
Objective: Tinea pedis, due to its high prevalence, contagiousness, and recurrence, is an important public health problem. It negatively impacts patients' quality of life due to undesirable appearance and symptoms such as itching. It also serves as a reservoir for dermatophytosis in other areas of the body. Existing literature suggests that tinea kruris transmission is significantly influenced by pre-existing tinea pedis. In our study, we aimed to determine the socio-demographic and clinical characteristics, risk factors, coexistence of tinea kruris dermatophyte pathogens, and factors facilitating tinea cruris in patients with tinea pedis.
Materials and Methods: Socio-demographic data, family history, duration of the disease, chronic illnesses, medications used, smoking status, daily foot washing frequency, shoe preference, shared footwear usage, daily duration of feet in shoes, tight/synthetic clothing preference, excessive sweating, and weekly bathing frequency were recorded using a questionnaire for 203 cases of tinea pedis presenting to our clinic. Clinical examinations were conducted to determine the subtype of tinea pedis and the presence of coexisting tinea cruris. Samples were obtained from the lesions and examined under direct microscopy. All samples were cultured, and the causative agents were identified.
Results: 54.7% of tinea pedis patients were male. The average age of the patients was 49.6±17.2, with the most common age group being 48-57. 47.3% of the patients had completed primary education, and 31.5% were housewives. Out of 203 samples taken from tinea pedis lesions, dermatophyte pathogens were isolated in 117 (57.6%) cultures. The distribution of isolated pathogens in these samples was determined as 104 (88.9%) Trichophyton species, 9 (7.7%) Epidermophyton species, and 4 (3.4%) Microsporum species. The interdigital type was the most commonly observed clinical type of tinea pedis. The occurrence rate of tinea krurisin tinea pedis patients was found to be 18.7% clinically and 15.4% mycologically. Out of 38 samples taken from tinea kruris lesions, dermatophyte pathogens were isolated in 21 (55.3%) cultures, with 18 (85.7%) being Trichophyton and 3 (14.3%) being Epidermophyton. 48.2% of the participants were obese. 42.9% of the patients preferred loafers and 35% preferred sports shoes. Men's loafer shoe preference was found to be statistically significantly higher than women's. 14.8% of the patients preferred slippers or sandals, and the rate of those who preferred slippers or sandals in women was statistically significantly higher than in men. The duration of footwear wearing was found to be significantly higher in males compared to females. The most common frequency of foot washing among patients was 5 times or more per day. In %45,3 of the participants, a family history was detected, while in %59,6 shared use of slippers was observed. A diagnosis of diabetes mellitus was present in %22,2 of the patients, and %17,7 had hyperhidrosis. The presence of tinea kruris was statistically higher in males, older age groups, obese individuals, and those with hyperhidrosis. There was no statistically significant difference between the use of immunosuppressive drugs and tight synthetic underwear preference regarding the presence of tinea cruris. The frequency of weekly bathing was significantly lower in individuals with tinea kruris compared to those without it.
Conclusions: It has been observed that male gender, advanced age, obesity, hyperhidrosis, and diabetes mellitus can increase susceptibility to tinea pedis and tinea cruris. Autoinfection of tinea pedis was found to play a significant role in the transmission of tinea cruris. The most common causative agent isolated in tinea pedis and tinea kruris was Trichophyton species. Factors such as preference for closed/synthetic shoes, shared slippers, and frequent foot washing habits were found to influence the occurrence of tinea pedis. It was considered that the longer duration of footwear wearing and the higher preference for closed/synthetic shoes in males could be among the reasons for the higher prevalence of tinea pedis in males compared to females. Poor hygiene was observed as a risk factor for tinea cruris.
Keywords: Dermatophytes, dermatophytosis, epidemiology, tinea pedis, tinea cruris