Profesyonel koşucularda kafein kullanımının 800M ve 1500M performansına akut etkisi
Acute Effect of Professional Runners' Caffeine Use on 800M and 1500m Performance
Yazar: MELEK GÜLER
Danışman: PROF. DR. FIRAT AKÇA ; DOÇ. DR. AHMET MOR
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Atletizm = Athletism ; Ergojenik = Ergogenic ; Kafein = Caffeine ; Koşu = Running ; Psikofizyoloji = Psychophysiology ; Spor = Sports ; Spor performansı = Athletic performance ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Atletizm sportif performansı geliştirmeye destek noktasında ergojenik destek kullanımının yaygın olmasının yanında, farklı enerji sistemleri kullanılan orta mesafe koşularında ergojenik destek kullanımında netlik bulunmamaktadır. Bu araştırmanın amacı orta mesafe koşucularda kafein kullanımının 800m ve 1500m koşu performansına olan akut etkisini incelemektir. Araştırmanın örneklemi profesyonel olarak en az 4 yıldır orta mesafe dalında yarışan lisanslı 10 erkek sporcudan oluşmuştur. Araştırmada aynı sporcuların hem 800m hem de 1500m koşu performansı kontrol (KNT), kafein (KAF) ve plasebo (PLA) olarak randomize çift kör şekilde ölçülmüştür. Sporculara kafein verilmeden önce dinlenik kan laktat değerleri belirlenmiş, sonrasında da sporculara orta doz (6 mg.kg-1) kapsül kafein verilmiştir. Sporcuların 800m ve 1500m koşu performansları ve her 200m ara dereceleri ölçülürken ortalama ve maksimum kalp atım hızları da takip edilmiştir. Koşu performansları sonrasında sporcuların koşu ile ilgili algılanan zorluk dereceleri (AZD), gastrointestinal semptomları (GSDÖ), ruh halleri (BRHÖ), zihinsel iş yükleri (ZİY), bilişsel çabaları (BÇÖ) da ölçülmüştür. Ayrıca koşu sonrası (3.dk, 5.dk., 7.dk ve 10.dk) kan laktat seviyeleri belirlenmiştir. Testler 3 gün arayla; 1.gün, 4.gün, 7.gün, 10.gün, 13.gün ve 16.gün aynı saatlerde ve saha ortamında yapılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre akut kafein kullanımı 800m koşu performansına etki etmezken, 1500m ve son 300m koşu performansı süresini anlamlı derecede azaltmıştır (p0,05). Ayrıca akut kafein kullanımı ile sezonun en iyi 1500m derecesine yaklaşması arasında anlamlı ilişki tespit edilmiştir (p0,05). Akut kafein alımı1500m deki kan laktat değerlerine etki etmezken, 800m deki 3.dk ve 10.dk laktat değerlerini artırdığı görülmüştür (p0,05). Akut kafein ve plasebo alımı 800m koşu performansı öncesi BRH ölçeği bitkinlik alt boyutu puanlarını anlamlı derecede düşük çıkmasını sağlamıştır (p0,05). Sporcuların AZD, ZİY, BRHÖ, GSDÖ ve BÇÖ sonuçlarında istatistiksel açıdan farklılığa rastlanmamıştır (p0,05). Sonuç olarak 1500m koşu performansını geliştirmek ve sezonun en iyi 1500m derecesine yaklaşma noktasında kafeinin akut kullanımı tavsiye edilebilir. 800m koşu performansında yüksek laktat düzeylerine ulaşma noktasında sporculara akut kafein kullanımı tavsiye edilebilir. Ayrıca 800m koşu performansı öncesi sporculara kafein veya plasebo vermek bitkinlik puanlarını düşürebilir.

Abstract:
In addition to the widespread use of ergogenic support in support of improving athletic performance, there is no clarity in the use of ergogenic support in middle-distance running where different energy systems are used. The aim of this study is to examine the acute effect of caffeine use on 800m and 1500m running performance in middle-distance runners. The sample of the study consisted of 10 licensed male athletes who competed professionally in the middle-distance branch for at least 4 years. In the study, both 800m and 1500m running performance of the same athletes were measured in a randomized double-blind manner as control (CNT), caffeine (CAF), and placebo (PLA). Resting blood lactate values were determined before the athletes were given medium dose (6 mg.kg-1) capsule of caffeine to the athletes. While the 800m and 1500m running performances of the athletes, and their intermediate degrees for every 200m were measured, their average and maximum heart rates were also followed. After their running performance, the athletes' perceived difficulty levels (RPE), gastrointestinal symptoms (GSS), moods (BMS), mental workload levels (MWS), and mental efforts (MES) of the athletes were also measured. In addition, blood lactate levels were determined after running (3rd min, 5th min., 7th min., and 10th min). The tests were carried out 3 days apart: on the 1st day, 4th day, 7th day, 10th day, 13th day, and 16th day at the same times and in the field environment. According to the findings of the study, while acute caffeine use did not affect 800m running performance, it significantly decreased 1500m and at the last 300m running performance (p<0.05). In addition, a significant relationship was found between acute caffeine use and approaching the best 1500m of the season (p<0.05). While acute caffeine intake did not affect the blood lactate at 1500m, it was observed that it significantly delayed the by increasing the 3rd and 10th-minute lactate values at 800m (p>0.05). Acute caffeine and placebo intake led to significantly lower BRH scale fatigue subscale scores before 800m running performance (p<0.05). No statistically significant difference was found in the RPE, GSS, MWS and MES results of the athletes (p>0.05). As a result, acute use of caffeine can be recommended to improve 1500m running performance and to approach the best 1500m of the season. Acute caffeine use may be recommended for athletes at the point of reaching high lactate levels in 800m running performance. In addition, giving caffeine or a placebo to athletes before an 800m running performance can lower their fatigue scores.