Migren tipi baş ağrısında atak sıklığının uyku kalitesi ile ilişkisinin değerlendirilmesi
The evaluation of attack frequency with sleep quality in migraine TYPE headache
Yazar: DEMET ŞAFAK
Danışman: PROF. DR. ERKAN MELİH ŞAHİN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Ağrı = Ağrı ; Baş ağrısı = Headache ; Baş ağrısı bozuklukları = Headache disorders ; Migren hastalıkları = Migraine disorders ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Migren, baş ağrısı ataklarıyla seyreden, ataklara bazı otonomik semptomların eşlik ettiği, beraberinde uyku bozukluklarının da görüldüğü, hayat kalitesini olumsuz etkileyen bir hastalıktır. Çalışmamızın amacı migrenli hastalarda migren atak sıklığı ile uyku kalitesi arasındaki ilişkiyi incelemektir.
Metot: Çalışmamız vaka kontrol tipinde kesitsel bir çalışma deseninde olup vaka ve kontrol grupları Ekim 2017 – Mart 2018 tarihleri arasında hastaneye başvuran migren hastası (150 kişi), diğer primer baş ağrıları olan (155 kişi) ve baş ağrısı olmayan (149 kişi) toplam 454 katılımcıdan oluşmuştur Katılımcılara yüz yüze görüşme metoduyla sosyodemografik veri formu, ID migren testi, IHS tanı kriterleri sorgulaması, Pittsburgh uyku kalitesi ölçeği (PSQI) ve Epworth gündüz uykululuk ölçeği (Epw) uygulanmıştır. 
Bulgular: Katılımcıların 301'i (%66,3) kadınlardan oluşmaktaydı. Kadın cinsiyet migren grubunda (%80,7) en yüksek orandaydı. Yaş ortalaması 38,1±11,8 yıl, okudukları sınıf sayısı ortalama 12,4±4,3 yıldı. Toplam PSQI skoru ortalama 6,5±3,1 idi ve gruplar arasında anlamlı farklıydı. Migren hastalarında PSQI skoru ve uyku kalitesi kötü olanların oranları kontrol gruplarından yüksekti. Migren atak sıklığı ile PSQI skorları arasında korelasyon yoktu. Katılımcıların Epw skorları ortalama 6,4±3,7 idi ve gruplar arasında anlamlı farklıydı. Gündüz aşırı uykuluk migren grubunda (%30,7) kontrol gruplarından yüksekti. Migren atak sıklığı ile Epw skorları arasında korelasyon yoktu. 
Sonuç: Çalışma gruplarının sosyodemografik özellikleri benzer çalışmalarla uyumludur. Migren hastalarında kötü uyku kalitesi ve gündüz aşırı uykululuk oranları hem baş ağrısı olmayanlardan hem diğer baş ağrılılardan yüksektir. Bu durum migrenin  uykuyu etkileyen özgül bir sorun olmasından ya da baş ağrısı sıklık ve şiddetinin diğer baş ağrılı hastalarınkinden fazla olmasından kaynaklanıyor olabilir. Migren hastaları arasında uyku kalitesi veya gündüz aşırı uykululuğunun atak sıklığı ve şiddeti üzerine etkisi saptanmamıştır. Bu durum uyku-migren ilişkisinde uykunun migreni kötüleştirmesinden çok migrenin uyku kalitesini bozduğunu düşündürmektedir.

Anahtar kelimeler: Migren, uyku kalitesi, gündüz uykuluk, Epworth uykululuk ölçeği, PSQI.

Abstract:
Objective: Migraine is a disease that adversely affects the quality of life with headache attacks, accompanied by some autonomic symptoms of attacks, accompanied by sleep disorders. The aim of our study was to investigate the relationship between migraine attack frequency and sleep quality in migraine patients.
Methods: Our study consisted of 454 participants who admitted to the hospital between October 2017 – March 2018, with migraine patients (150 people), with other primary headaches (155 people) and without headache (149 people). The participants were given sociodemographic data form, id migraine test, IHS diagnostic criteria questionnaire, Pittsburgh sleep quality scale (PSQI) and Epworth Daytime Sleepiness Scale (EPW) with face-to-face interviews.
Results: 301 (66.3%) of the participants were women. Female gender was the highest in migraine group (80.7%). The average age was 38.1±11.8 years, the average number of classes they studied was 12.4±4.3 years. Total PSQI scores were mean 6,5±3,1 and were significantly different between the groups. The scores of PSQI scores and the rates of poor sleep quality in migraine patients were higher in control groups. There was no correlation between the frequency of migraine attacks and PSQI scores. The mean EPW scores of the participants were 6.4±3.7 and were significantly different between the groups. Daytime sleepiness was higher in migraine group (30.7%) than control groups. There was no correlation between frequency of migraine attacks and EPW scores.
Conclusion: The sociodemographic characteristics of the study groups are compatible with similar studies. In migraine patients, poor quality of sleep and daytime excessive sleepiness are higher than those who do not have headaches and other headaches. This may be due to migraine being a specific problem affecting sleep, or because headache frequency and severity is greater than that of other headache patients. The effects of sleep quality or daytime excessive sleepiness on the frequency and severity of attacks were not determined among migraine patients. This suggests that sleep-migraine disturbance may worsen the sleep quality of migraine rather than worsening migraine.

Key words: Migraine, sleep quality, daytime sleepiness, Epworth, PSQI.