Seramik sofra eşyası üretiminde kullanılan mekanik dekor yöntemlerinin sanatsal ifade aracı olarak kullanımı
The mechanical decoration methods of ceramic tableware productions using as an artistic expression
Yazar: MERVE CEREN SOYAK
Danışman: DOÇ. KAMURAN ÖZLEM SARNIÇ
Akdeniz Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Seramik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Mekanik sanat = Mechanical art ; Mekanik özellikler = Mechanical properties ; Sanat eserleri = Artistic works ; Seramik dekoru = Decor of ceramic ; Seramik sanatı = Ceramic art ; Seramikler = Ceramics ; Sofra takımları = Table service

Özet:
Seramik üretimi başladığı ilk dönemlerden itibaren onu dekorlamak, güzel göstermek ve bazen de işlevi ile örtüşen estetik değerler katmak insanoğlunun çabaları arasında yer almıştır. Bu çaba zaman ilerledikçe, medeniyetler, imkânlar ve teknoloji geliştikçe yeni boyutlar kazanarak varlığını sürdürmüştür. Süreç içerisinde, dekor yöntemleri hem bir ihtiyaç nesnesi hem de bir sanat alanı olan seramik için her zaman üretilene değer katan bir unsur olarak değerlendirilmiştir. Seramik sanatı içinde en çok estetik kaygı güdülen üretim türlerinden biri olan sofra seramiğinde, 19.yy. endüstrileşme süreciyle birlikte başlayan seri üretim olanakları kullanılmış, böylelikle dekorda da yeni yöntemler geliştirilmeye başlanmıştır. Bu imkânlar içinde kullanılan mekanik dekor yöntemleri, üretimin yapıldığı döneme bağlı olarak yenilenmiş ve çeşitlenmiştir. Seramik; kimyası, işlevselliği, biçimi ve bunlara bağlı eklenen dekorlarla daha estetik bir ifade kazanmaktadır. Endüstriyel bağlamda çözümlenen yöntemler, sanatçılar tarafından yeniden yorumlanıp güçlü bir ifadeye kavuşmuştur. Bu çalışmada öncelikle literatür taraması yapılıp nitel araştırma yöntemlerinden döküman toplama yoluyla tarihsel süreç araştırılmıştır. Ardından sektör içerisinde yapılan (sofra eşyası üreten firmada) gene nitel araştırma yöntemlerinden biri olan katılımcı gözlem yoluyla veriler toplanarak güncel mekanik dekor yöntemleri listelenerek çağdaş sanatçı örnekleri anlatı analizi yöntemiyle araştırılıp konunun sanatsal ifade aracı olarak kullanış biçimleri ele alınmıştır. Son bölümde ise yapılan uygulama süreci aracılığıyla konu tartışılarak değerlendirilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
After the first years of ceramic production, it has been among the efforts of human beings to decorate it, make it look beautiful sometimes to add aesthetic values suitable for its use. This effort has continued to exist by gaining innovation as time progressed, civilizations, opportunities technology developed. In the process, decoration methods have always added value to ceramics as both an object of need and an art field. Table ceramics, which is one of the product types for which the most aesthetic concern is pursued, in the art of ceramics, 19th century. Mass production possibilities that started with the industrialization process were used, so new methods were started to be developed in decoration.The mechanical decoration methods used within these possibilities were renewed and diversified depending on the period of production. Ceramic; ıt gains a more aesthetic expression with its chemistry, functionality, form and decorations attached to them. Industrial techniques were interpreted and used by artists.In this study, first of all, a literature review was made and the historical process was investigated by collecting documents from qualitative research methods. Then, by collecting data through participant observation, which is one of the qualitative research methods in the sector (in the company that produces tableware), current mechanical decor methods are listed, contemporary artist examples are researched with the method of narrative analysis, and the use of the subject as a means of artistic expression is discussed.In the last part, the subject has been discussed and evaluated through the application process.