Konya batısındaki tatlı su kaynakları çevresinin jeoloji-hidrojeoloji ve izotopik incelemesi
Geology-hydrogeology and isotopic investigation of around natural water springs in west of Konya
Yazar: ENGİN EKDUR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜLER GÖÇMEZ
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Jeoloji = Geology

Özet:
İnceleme alanı, Konya ilinin 8 km batısında olup, yaklasık 360 km2'lik biralanı kapsamaktadır.nceleme alanında 12 formasyon ayırtlanmıstır. Yaslıdan gence dogru ÜstPermiyen - Üst Triyas yaslı Aladag formasyonu, Üst Permiyen - Üst Triyas yaslıKızılören formasyonu, Üst Triyas - Üst Kretase yaslı, Lorasdagı formasyonu, ÜstKretase yaslı Midostepe formasyonu, Üst Kretase yaslı Hatip ofiyolitli karısıgı veiçerisinde haritalanabilir boyutta olan kisivritepe olistolitleri, Çayırbagı ofiyolitkarmasıgı, Geç Miyosen - Pliyosen yaslı Sille formasyonu, Üst Miyosen ? Pliyosenyaslı Ulumuhsine formasyonu, Alt Pliyosen yaslı Yürükler formasyonu, Üst Pliyosen- Kuvaterner yaslı Topraklı formasyonu ve Güncel alüvyonlar olaraksıralanmaktadır.Elek analizi sonuçlarına göre Topraklı formasyonunu olusturan malzemeninortalama tane çapı (d50) = 3,8 - 11 mm, etkili tane çapı (d10) = 0,6 - 1,2 mm,boylanma sabiti (S0) 2,16 - 3 mm, düzen katsayısı (Cu) 7,5 - 15,6 mm arasındadır.nceleme alanında bulunan kaynaklardan ve sondaj kuyularından alınannumunelerin kimyasal analizleri sonucunda Schoeller diyagramına göre suların aynıkökenli oldugu tespit edilmistir. Piper diyagramına göre inceleme alanındaki kaynakve kuyu suları, 5. bölgede toplanmıslardır. Buna göre sular CaCO3 ve MgCO3'lüsular olup karbonat sertligi %50 den fazla olan sular grubuna girmektedir. Wilcoxdiyagramına göre kaynaklara ve sondaj kuyularına ait suların tamamı ?Çok iyi-iyi?bölgesinde yer almaktadır. Bu da kaynak sularının kullanılabilir kalitede oldugunugöstermektedir. ABD Tuzluluk Laboratuarı diyagramına göre sular C2S1 bölgesinedüsmektedir. Burada C2, suların orta tuzlulukta oldugunu ve orta derecede tuzaihtiyaç gösteren bitkiler için kullanılabilecegini, S1, suların az sodyumlu ve sodyumakarsı duyarlı olan bitkilerin dısında her türlü tarım için uygun oldugunugöstermektedir.18O ? Döteryum grafiginde tatlı su kaynaklarına ait noktaların yerel meteoriksu dogrusunun yakınında yer almaları bölgedeki tatlı su kaynaklarının akiferlerininmeteorik kökenli yagıslardan beslendigini ve yagısların buharlasma etkisinegirmeden akiferi besledigini göstermektedir. Cl ? Trityum grafigine göre bölgede üçayrı dolasım sistemi bulunmaktadır. Tatlı su kaynakları yüksek trityum ve düsük Cliçerikleri bakımından bölgedeki ara yeraltı suyu sistemini yansıtmaktadır. 18O ?Trityum grafigine göre Mukbil kaynak suyu dısındaki tüm kaynak suları alçakkotlardan beslenmis derin dolasımlı sulardır. Suların pH ? EC degerleri diyagramdadegerlendirildiginde izotopik ve kimyasal degerleri benzerlik göstermektedir. Bunagöre kaynak suları derin dolasımlı eski sulardır.Döteryum ? Trityum grafigine göre suyun kaynaklarda dolasım süresi dikkatealındıgında dolasım süresi az olan çok olan suya dogru kaynakları sıralarsak; Mukbil,Dutlukırı, Çayırbagı, Beypınarı, Hatip kaynagı seklindedir. EC- Trityum grafiginegöre yüksek trityum düsük EC geçis süresinin kısa, düsük trityum yüksek EC geçissüresinin uzun olmasına isaret eder. Buna göre Mukbil ve Dutlukırı kaynagınınsularının digerlerine göre akifer ile daha kısa süre temas etmistir.Anahtar Kelimeler: Kaynak, su kimyası, izotop, hidrojeoloji, Konya

Abstract:
The study area is about 8 km to west of Konya covers an area 360 km2.The Upper Permian - Upper Triassic aged Aladag formation forms the base ofinvestigation area. It is made up phyllite, metasandstone, quartzite and recrystallizedlimestone. The Upper Permian - Upper Triassic aged Kızılören formationconformably overlies the base unit consist of carbonate rocks. Upper Triassic - UpperCretase aged Lorasdagı formation and Upper Cretase aged Midostepe formationoverlies them conformably. The Upper Cretase aged Hatip ofiolits and kisivritepeolistolits overlap them. The Çayırbagı ofiolits overlap this formation. The UpperMiocene - Pliocene aged Sille formation and Ulumuhsine formation overlies all unitswith angular unconformity. Lower Pliocene aged Yürükler formation that consist ofconglomerate, sandstone and pebble overlies them with angular unconformity. TheUpper Pliocene - Quaternary aged Topraklı formation and alluvium covered all theother formations with angular unconformity.According to the results of screesn analysis, the average diameter of unitschanges between (d50) = 3,8 - 11 mm, the effective diameter (d10) = 0,6 - 1,2 mm, ,coefficient changes between (Cu) 7,5 - 15,6 mm.According to Schoeller diagram, which was made as a result of the chemicalanalysis of the samples which were taken from the sources in the investigation area,sources are same origin. According to Piper diagram, source and well watersinvestigation area are in fifth zone. These waters are carbonate degree of hardness >uncarbonate degree of hardness and with CaCO3 and MgCO3 and their carbonatedegree of hardness more than 50%. According to Wilcox diagram, water belong toall natural water springs are class of very well waters. According to ABD salinitylaboratory diagram, waters C2S1 area. C2S1 water is middle salinity and with littlesodium water. This waters don?t include sodium risk for plants and are used thatpress for the secondary salt.According to 18O ? Deuterium graphic, points of natural spring waters arelocated near the local meteoric water line. Aquifers of natural spring waters in thearea are recharging meteoric rains. According to Cl ? Tritium graphic, area havethree circulation systems. Natural spring waters shows high tritium and low Cl. Thiscondition points that middle circulation system. According to 18O ? Tritium graphic,Mukbil spring waters are recharge from high altitude and have shallow circulation.According to pH ? EC graphic, isotopic and chemical values are similar. This watershave deep circulation and old waters.According to Deuterium ? Tritium graphic, circulation time takeconsideration, from low circulation time to high; Mukbil, Dutlukırı, Çayırbagı,Beypınarı, Hatip springs. According to EC- Tritium graphic high tritium, low EC,according to Mukbil and Dutlukırı spring waters little contact than othersKeywords: Spring, water chemistry, isotope, hydrogeology, Konya