Fikri Mülkiyet Hukukunda yenilik ve orijinallik
Novelty and originality in terms of Intellectual Property Law
Yazar: ZEKİ GEVEN
Danışman: PROF. DR. RIZA AYHAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu = Intellectual and Artistic Work Law ; Fikri ve sınai mülkiyet hakları = Intellectual and industrial property rights ; Fikri ve sınai mülkiyet hakları = Intellectual and industrial property rights ; Hukuk = Law ; Hukuka uygunluk = Compliance with laws ; Orjinallik = Originality ; Yenilik = Innovation

Özet:
Bu çalışmada, hakların konuluş amacına uygun, yani toplumun gelişmesini sağlayan, toplumun bilgi havuzunu zenginleştiren, hak eden fikrî ürünlere koruma tanınması için gerekli olan yenilik ve orijinallik özellikleri incelenmiştir. Bir fikrî ürünün, korumayı hak edip etmediğini, fikrî mülkiyet hakkının tanınma amacına uygun niteliklere sahip olup olmadığını belirleyebilmek için, öncelikle, gereken niteliklerin neler olduğunun ortaya konulması, mevcut hak türlerinin bu nitelikler karşısındaki durumunun incelenmesi, fikrî ürünlerde bu niteliklerin varlığını tespite yarayan kriterlerin belirlenmesi ve hâlihazırda kriterlerin uygulanma durumunun ve amacı karşılamaya uygunluğunun açıklanması gerekmektedir. Yenilik, orijinallik ve gelişme gösterme kriterleri, çoğu zaman birbirleriyle kaynaşmış vaziyette bulunsalar da, bir fikrî mülkiyet hakkının tesisi, korunması ve hükümsüzlüğünde, farklı işlevleri yerine getiren ve fikrî ürünün farklı özelliklerine işaret eden kriterlerdir. Bu çalışma da, ilk bölümde, yenilik ve orijinallik özelliklerinin neden gerekli olduğu, bu özelliklerin varlığını araştıran kriterlerin işlevleri, bu kriterlerin uygulanma kabiliyeti ve düzeyleri ile varsa uygulanmalarını engelleyen olgular ortaya konulmaktadır. Çalışmanın ikinci ve üçüncü bölümlerinde ise, yenilik ve orijinallik özellikleri ile bu özelliklere ilişkin kriter ve uygulamalar incelenmektedir. Varılan ilk sonuç, fikrî mülkiyet hukukundaki kavram, kabul ve uygulamaların, hakların amaçlarına uygun olarak, bu amaçlar ve gerektirdiği özellikler odak noktası alınarak yeniden düzenlenmesi; bu kavram, kabul ve uygulamaların, hakların varoluş amacına uygun şekilde, tüm haklar için kullanılmaları gerektiğidir. Tüm türlerde, yenilik, orijinallik ve gelişme gösterme kriterlerinin aynı anlam ve düzeyde aranması ve bu uygulamada bir terminoloji birlikteliğinin oluşturulması gerekmektedir. Kriterlerin aranabilmesi için bir gereklilik olması karşısında, korunması istenilen eserler, tescilsiz tasarımlar gibi fikrî ürünler için de, tescil zorunluluğu düzenlemelerde yer almalıdır.Anahtar Kelimeler: Fikri, Mülkiyet, Hukuk, Yenilik, Orijinallik

Abstract:
In this study, the novelty and originality features in accordance with the objective to set the rights, i.e, that provides the society to develop, that makes the pool of knowledge rich, that is necessary to obtain preservation for the intellectual products that deserve have been investigated. In order to be able to determine whether an intellectual product deserve protection and it has got the characteristics that suits the purpose to give intellectual rights or not, it especially requires to reveal what are the necessary qualities, to examine the situation of the current types of right against these characteristics, to determine the criterion that helps the existence of these characteristics at the intellectual products and to explain the application situation of the current criterion and the suitability if they are goal oriented. Even the criterion indicating novelty, originality, and development are often mixed with one another, to establish an intellectual property, to preserve it, and when it is invalid, they are the criterion that provide the different functions and points the different characteristics of the intellectual product. In this study, in the first part, why the characteristics of novelty and originality are necessary, the functions that investigate the existance of these features, the applicable capacity and levels of these characteristics, and if it exists, the facts that hinder them to get applied are brought up. In the second and third parts of the study, the characteristics of novelty and originality and the criterion and applications concerning these features are investigated. The first result obtained is that it requires to rearrange the concept in the intellectual property, approval and applications, the rights according to their objectives focusing on these objectives and when it is necessary features; and it requires to use these concepts, approval, and applications in accordance with the existing aim of the rights for all the rights. In all the types, it requires to consider the characteristics indicating novelty, originality, and development at the same meaning and level, and to constitute a togetherness of terminology. In order to be ask for the criterion, when a necessity exists, the obligation of registration should exist in the regulations for the works demanded to get preserved, and also for the intellectual products like the nonregistered designs.Key Words : Intellectual, Property, Law, Novelty, Originality.