Ortaokul öğrencilerinin dijital okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi
Determining the digital literacy levels of secondary school students
Yazar: HÜMEYSA ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. GÖKÇE KILIÇOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dijital okuryazarlık = Digital literacy ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Ölçekler = Scales ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Bu araştırmanın amacı ortaokul öğrencilerinin dijital okuryazarlık becerilerini çeşitli 
değişkenler açısından incelemektir. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden tarama 
modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Gaziantep ili, merkez 
ilçelerinde 2020-2021 eğitim öğretim yılında, alt, orta ve üst sosyoekonomik düzeydeki 5 
okulda 5, 6 ve 7. sınıfta öğrenim gören 632 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. 
Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi 
Formu ve Pala (2019) tarafından geliştirilen Dijital Okuryazarlık Ölçeği kullanılmıştır. 
Verilerin analizi aşamasında elde edilen veriler SPSS 22.0 programı kullanılarak analiz 
edilmiş, betimleyici istatistikler ve elde edilen verilerin dağılımı normallik göstermediği 
için Mann-Whitney U testi ve Kruskal Wallis H testi gibi parametrik olmayan testler 
kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizi sonucunda, öğrencilerin Dijital Okuryazarlık 
Ölçeği puanlarının cinsiyet, sınıf düzeyleri, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, evde 
internet bağlantısı bulunma durumu, evde bilgisayar veya tablet bulunma durumu, aile gelir 
durumu, internete bağlanma sıklığı durumlarına göre anlamlı biçimde farklılık gösterdiği 
belirlenmiştir. Kardeş sayısı, anne mesleği, baba mesleği, internet kullanım amaçları 
durumlarına göre ise Dijital Okuryazarlık Ölçeğinden elde edilen veriler arasında anlamlı 
bir farklılık belirlenememiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlardan hareketle konu ile 
ilgili yapılacak farklı çalışmalara veri sunmak amacıyla daha derin araştırmalar yapılması 
gibi önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This research aims to examine the digital literacy skills of secondary school students in 
terms of various variables. The research was carried out in the survey model, which is one 
of the quantitative research methods. The study group of the research consists of 632 
students studying in 5th, 6th, and 7th grades in 5 different secondary schools from the 
lower, middle, and upper socioeconomic levels in the central district of Gaziantep in the 
2020-2021 academic year. Personal Information Form developed by the researcher and 
Digital Literacy Scale developed by Pala (2019) were used as data collection tools in the 
research. The data obtained during the analysis of the data were analyzed using the SPSS 
22.0 program, and non-parametric tests such as the Mann-Whitney U test and the Kruskal 
Wallis H test used since the descriptive statistics and the distribution of the obtained data 
did not show normality. As a result of the analysis of the data obtained, it was found that 
the Digital Literacy Scale scores of the students differed significantly according to gender, 
grade levels, mother's education level, father's education level, internet connection status at 
home, presence of a computer or tablet at home, family income status, frequency of 
connecting to the internet. There was no significant difference between the data obtained 
from the Digital Literacy Scale according to the number of siblings, mother's occupation, 
father's occupation, and internet usage purposes. Based on the results obtained from the 
research, suggestions were made such as conducting deeper research to present data for 
different studies on the subject.