Değer akış haritalama ve bir üretim işletmesinde uygulaması
Value stream mapping and an application in a manufacturing company
Yazar: NAZRİN SHEYKHLI
Danışman: PROF. DR. HİLMİ YÜKSEL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Endüstri İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Günümüzde teknolojik gelişmeler, pazar koşullarının sürekli deyişmesi ve ekonomik dengesizlikler işletmelerin kendi varlıklarını sürdürebilmelerini zorlaştırmaktadır. Şirketler rekabet avantajı elde etmek için sürekli iyileştirmeye ve müşteri memnuniyyetini yükseltmeye yardımcı olucak adımlar atmaya odaklanmalıdırlar. Müşterilerin istek ve arzularına uygun ve yüksek kalitede ürünler üretilmesi bu memnuniyyeti sağlayacak en önemli unsurlardandır. Aynı zamanda işletmeler için yer aldıkları pazarlarda rekabet gücüne sahip olabilmede maliyetlerin azaltılması da zorunluluktur. Böyle bir hedefe ulaşmak için ise öncelikle üretimde ve diğer alanlarda israfların ve değer yaratmayan faaliyetlerin gözlemlenip yok edilmesi gerekmektedir. Tüm bunlar dikkate alındığında işletmeler geleneksel üretim yöntemlerinden uzaklaşarak daha sistematik, iyileştirme odaklı, günümüzün rekabet koşullarına ayak uyduracak bir üretim sistemine sahip olmalıdırlar. Yalın üretim tüm bu kriterlere uygun gelen ve işletmeleri var oldukları pazarlarda lider konumuna getirebilecek bir sistemdir. Bu üretim felsefesi müşteri odaklı üretim yapmayı ve israfların belirlenip yok edilmesi ile sürekli iyileştirmeyi hedefler. Değer akış haritalama bir yalın üretim tekniği olup ürün veya ürün ailelerinin değer akışlarını bir harita üzerinde göstererek hangi faaliyetlerin değer yaratıp hangilerinin israfa yol açtığını görmeye yardımcı olur. Bu yüzden bir çok şirket yalın üretim çalışmalarına bu metodu uygulamakla başlamaktadır.
Bu çalışmada bir üretim işletmesinde Değer Akış Haritalama tekniği uygulanmış, seçilen ürün ailesinin değer akışındaki israflar ve problemler belirlenmiştir. Son adımda ise iyileştirme önerileri sunularak mevcut ve gelecek durum kıyaslaması yapılmıştır. Tezin ilk bölümü Yalın Üretim ve tekniklerinden bahsederken, ikinici bölümde Değer Akış Haritalama tekniği kapsamlıca incelenmiştir.
Uygulama kısmında ise bir üretim işletmesinde Değer Akış Haritalama çalışması yapılmıştır. Mevcut durumda arıza kaynaklı duruşlar, uzun ayar süreleri gibi sebeplerden dolayı akış süresinin uzun olması ve talebin karşılanamaması gözlemlenmiştir. Gelecek durum haritasında tüm bu israflara ve problemlere iyileştirme önerileri sunulmuş ve sonuçların mevcut durumla kıyaslanması yapılmıştır. Bu çalışma Yalın üretim sistemine geçmek isteyen ve Değer Akış Haritalama tekniğini uygulayan işletmeler için bir örnek çalışma olacaktır.
Anahtar kelimeler: Yalın Üretim, Değer Akış Haritalama, Kaizen, Poka Yoke, Heijunka.

Abstract:
Today, technological advancements, constant changes in market conditions, and economic instabilities make it increasingly challenging for businesses to sustain their own existence. Companies should focus on taking steps that continuously improve and enhance customer satisfaction in order to gain a competitive advantage. Producing products that are tailored to customers' needs and desires and of high quality is one of the most important factors in achieving this satisfaction. Additionally, reducing costs is essential for businesses to maintain competitiveness in their markets. To achieve such a goal, it is necessary to first observe and eliminate waste and non-value-added activities in production and other areas. Taking all of this into consideration, businesses should move away from traditional production methods and adopt a more systematic, improvement-focused production system that can adapt to today's competitive conditions. Lean production is a system that meets all of these criteria and can position businesses as leaders in their markets. This production philosophy aims to produce customer-oriented products and continuously improve by identifying and eliminating waste. Value stream mapping, a lean production technique, helps identify which activities add value and which lead to waste by mapping the value streams of products or product families. Therefore, many companies start their lean production efforts by applying this method. This study applies the Value Stream Mapping technique in a production facility to identify waste and problems in the value stream of a selected product family. In the final step, improvement suggestions are presented, and a comparison between the current and future states is made. The first section of the thesis discusses Lean Production and its techniques, while the second section extensively examines the Value Stream Mapping technique. The application section involves conducting a Value Stream Mapping study in a production facility. In the current state, it was observed that flow time is prolonged, and demand cannot be met due to reasons such as downtime due to breakdowns and long setup times. In the future state map, improvement suggestions are provided for all these wastes and problems, and a comparison is made between the results and the current state. This study will serve as an example for businesses aiming to transition to lean production and implement the Value Stream Mapping technique.
Keywords: Lean Production, Value Stream Mapping, Kaizen, Poka Yoke, Heijunka.