Fen ve teknoloji programında uygulanan yapılandırmacı yaklaşımın öğrencilerin 9. sınıf kimya dersi hazırbulunuşluk düzeylerine etkisinin incelenmesi
Researching the effect of constructivist approach applied in science and technology curriculum to the students readiness levels of 9th grade chemistry course
Yazar: İLKER TURAÇOĞLU
Danışman: PROF. DR. MEHMET KARTAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Öğretmenliği Eğ. Ana Bilim Dalı / Kimya Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Fen ve teknoloji dersi = Science and technology course ; Hazırbulunuşluk = Readiness ; Kimya dersi = Chemistry lesson ; Kimya öğretimi = Chemistry teaching ; Lise öğrencileri = High schools students ; Yapılandırmacı öğretim yöntemi = Constructivist teaching method

Özet:
Bu çalışmanın amacı yapılandırmacılığa dayalı Fen ve Teknoloji programının uygulama sürecindeki öğretmen özellikleri, veli katılımları ve öğrenme ortamlarının fiziksel koşulları ile öğrencilerin 9. sınıf Kimya dersi bilişsel hazırbulunuşluk düzeyleri arasında nasıl ilişkiler olduğunu belirlemektir. Ayrıca öğrencilerin 9. Sınıf Kimya dersi bilişsel hazırbulunuşluklarının ne düzeyde olduğu ve ilköğretim Fen ve Teknoloji programının uygulama sürecindeki öğretmen özellikleri, veli katılımları ve öğrenme ortamlarının fiziksel koşullarının yapılandırmacı yaklaşıma ne derece uygun olduğu incelenmiştir.
İlişkisel tarama modelinin kullanıldığı çalışmanın evrenini İzmir ili merkez ilçelerindeki okullarda öğrenim gören ortaöğretim 9. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Örneklem amaçsal örnekleme yöntemlerinde maksimum çeşitlilik stratejisi kullanılarak oluşturulmuştur. Çalışmaya 2011-Ortaöğretim Yerleştirme Puanlarına göre Türkiye genelindeki farklı yüzdelik dilimlerdeki öğrencilerin alındığı ve İzmir?in farklı merkez ilçelerde bulunan 22 farklı ortaöğretim kurumunda okuyan 572 öğrenci katılmıştır. 
Çalışmada veriler araştırmacılar tarafından geliştirilen 9. Sınıf Kimya Dersi Bilişsel Hazırbulunuşluk Testi (KBHT), Fen ve Teknoloji Öğretmen Özellikleri Ölçeği (FTÖÖÖ), Veli Katılım Ölçeği (VKÖ) ve Öğrenme Ortamları Ölçeği (ÖOÖ) kullanılarak toplanmıştır.
Çalışma sonucunda yapılandırmacılığa dayalı Fen ve Teknoloji programının uygulama sürecindeki öğretmen özellikleri, veli katılımları ve öğrenme ortamının fiziksel koşulları değişkenleri birlikte öğrencilerin 9. sınıf Kimya dersi hazırbulunuşluk düzeyleri ile orta düzeyde ve anlamlı ilişki verdiği tespit edilmiştir (R=0,708, R2=0,502, p<,05). Bu üç değişken birlikte, öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeylerindeki toplam varyansın yaklaşık %50,2?sini açıklamaktadır ve önem sırası; öğretmen özellikleri, veli katılımı ve öğrenme ortamı şeklindedir. Regrasyon katsayılarının anlamlılığına ilişkin t-testi sonuçları incelendiğinde de Fen ve Teknoloji programının uygulama sürecindeki öğretmen özellikleri, veli katılımları, öğrenme ortamının fiziksel koşulları değişkenlerinin tümünün öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeyleri üzerinde önemli ve anlamlı bir etkiye sahip olduğu görülmektedir [F(3-568)=190,475, p< ,05]. 
Yaptığımız araştırmada öğrencilerin 9. sınıf Kimya dersinin tüm üniteleri için bilişsel hazırbulunuşluk düzeylerinin yeterli olmadığı tespit edilmiştir. Okul türlerine göre öğrencilerin bilişsel hazırbulunuşluk düzeyleri incelendiğinde yalnızca Fen Lisesinde okuyan öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeylerinin yüksek ve yeterli olduğu görülmektedir. Diğer lise türlerindeki öğrencilerin büyük bir bölümünün 9. sınıf Kimya dersi konularını sorunsuz bir şekilde öğrenebilmesi için gerekli ve yeterli bilişsel hazırbulunuşluk düzeyine sahip olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Çalışma sonucunda elde edilen veriler Fen ve Teknoloji öğretmenlerinin öğrencilere değer verme, adil ve saygılı davranma, işini severek yapma, görev ve sorumluklarını yerine getirme, ilgi ve ihtiyaçları dikkate alma, derslere katılımını sağlama, konularla ilgili günlük hayattan örnekler verme, derslerde teknolojik materyaller kullanma, öğrenmeyi kolaylaştırıcı çalışmalar yapma gibi konularda yapılandırmacı yaklaşımda öngörülen öğretmen özelliklerine uygun davrandıklarını göstermektedir. Fakat Fen ve Teknoloji öğretmenlerinin aileler ile işbirliği yapma, grup çalışmalara yer verme, gezi-gözlem faaliyetleri düzenleme, ders kitabı dışındaki kaynaklardan yararlanma, ailelerin öğretim sürecine katılımını sağlayan okul içi veya okul dışı etkinlikler düzenleme gibi konularında yapılandırmacı yaklaşıma uygun hareket etmedikleri sonucu ortaya çıkmıştır.
Fen ve Teknoloji programının uygulama sürecinde velilerin öğrencilerin performansları ile ilgili öğretmenden bilgi alma, sorunların çözümü için yardımcı olma, ödevlerin zamanında ve gerektiği gibi yapılması konusunda öğrencileri teşvik etme gibi konularda yapılandırmacı yaklaşımda öngörülen veli katkılarını gerçekleştirmede yeterli oldukları görülmektedir. Fen ve Teknoloji öğretmeni ile görüş alış verişi yapma, derslerde konuya uygun araç-gereç kullanılıp kullanılmadığını sorgulama, ödevlerin yapımında hangi kaynaklardan yararlanılması gerektiğiyle ilgili bilgi verme ve dersin nasıl işlediği konusunda sorular sorma gibi konularda ise yapılandırmacı yaklaşıma uygun katkıları sağlamada kısmen yeterli oldukları söylenebilir.
Fen ve Teknoloji programının uygulama sürecindeki öğrenme ortamlarının fiziksel koşulları incelendiğinde araştırmaya katılan öğrencilerin %81,5?inin sınıf mevcudunun 25 kişi üzerinde olduğu ve okulların %60?ında Fen ve Teknoloji sınıfı bulunmadığı görülmüştür. Fakat öğrencilerin %63?ü sınıflarının Fen ve Teknoloji dersi çerçevesindeki etkinlikleri ve işbirlikli grup çalışmalarını gerçekleştirmeye uygun olduğunu belirtmişlerdir.  Ayrıca okulların çoğunda fen/bilgisayar laboratuvarları ve kütüphanelerin var olmasına rağmen bunların yeterince kullanılmadığı ve araç-gereç eksikliklerinin bulunduğu tespit edilmiştir.
Bu bilgiler ışığında Fen ve Teknoloji programı süresince öğretmenin yapılandırmacı yaklaşıma uygun öğrenme stratejilerini uygulaması, velilerinin gerekli katkıları yapması ve öğrenme ortamlarının fiziksel koşullarının uygun olması durumunda öğrencilerin 9. Sınıf Kimya dersi bilişsel hazırbulunuşluk düzeylerinin önemli bir oranda artacağı sonucuna varılmıştır. Bu çerçevede öğretmenler Fen ve Teknoloji programının uygulama sürecinde öğrenci-öğretmen-aile işbirliğini sağlamalı, işbirlikli çalışmalara ve gezi-gözlem faaliyetlerine yer vermeli ve ders kitabı dışındaki kaynaklardan daha çok yararlanmalıdır. Öğrenci velilerinin de özellikle Fen ve Teknoloji programının uygulama sürecinde daha sorgulayıcı davranmaları gerekmektedir. Ayrıca okullardaki mevcut alt yapı eksikliklerinin giderilmesi, sınıf mevcutlarının azaltılması, fen/internet laboratuvarlarının daha etkili kullanılması ve kütüphanelerdeki kaynakların güncelleştirilmesi ile programların başarısının ve etkinliğinin artacağı düşünülmektedir.



Anahtar Sözcükler: Yapılandırmacı Yaklaşım, Fen ve Teknoloji Programı, 9. Sınıf Kimya Dersi Programı, Hazırbulunuşluk, Öğretmen Özellikleri, Veli Katılımı, Öğrenme Ortamı

Abstract:
The aim of this study is to determine the relations between the characteristics of teacher, parent participations and physical conditions of learning environments and cognitive readiness levels of the 9th Grade Chemistry course in the application process of the constructivist Science and Technology curriculum. Besides, the cognitive readiness levels of students regarding the 9th Grade Chemistry course, and the convenience of the characteristics of teacher, parent participation and physical conditions of learning environments for the constructivist approach were examined in the application process of the primary education Science and Technology curriculum.
The target population of the study, which used relational screening model, is consisted of 9th grade secondary school students, who receive education in schools of central districts of İzmir. The sample was set by using the maximum variation strategy, which is among the teleological sampling methods. 572 students, who were from different percentiles according to the Secondary Education Placement Scores of 2011 throughout Turkey and who received education in 22 different secondary schools of different central districts of İzmir, were involved in the study.  The data were collected with Cognitive Readiness Test of 9th grade Chemistry course, Scale of Characteristics of Science and Technology Teachers, Scale of Parent Participation and Scale of Learning Environments, which were developed by researchers. 
As a result of the study, a moderate-level and significant relation was determined between the variables of characteristics of teacher, parent participations and physical conditions of learning environments, and readiness levels of the 9th grade Chemistry course in the application process of the constructivist Science and Technology curriculum (R=0.708, R2=0.502, p<.05). These three variables explain approximately 50.2% of the total variance in readiness levels of students. Their order of importance is as follows; characteristics of teacher, parent participation and learning environment. Examining the t-test results regarding the significance of regression coefficients, it is observed that all of the variables of characteristics of teacher, parent participations and physical conditions of the learning environment are important and significant predictors upon the readiness levels of students in the application process of the Science and Technology curriculum [F(3-568) =190.475, p< .05]. 
Our study determined that students do not have adequate levels of cognitive readiness for all the units of the 9th grade Chemistry course. Examining the cognitive readiness levels of students according to school types, it is observed that only students who receive education in Science High Schools have high and adequate levels of readiness. It was concluded that a great part of students in other high schools does not have the required and adequate levels of cognitive readiness to learn the subjects of the 9th grade Chemistry course without any problem. 
The data that were obtained as a result of the study indicate that Science and Technology teachers behave in accordance with the characteristics of teacher that are envisaged in the constructivist approach regarding the subjects, such as valuing the students, treating them fairly and respectfully, doing their job willingly, fulfilling their duties and responsibilities, taking the concerns and needs into consideration, enabling the participation in courses, giving examples from the daily life regarding the subjects, using technological materials during courses, conducting studies that enable learning. However, it was concluded that Science and Technology teachers do not act in accordance with the constructivist approach regarding the subjects, such as cooperating with families, involving group studies, organizing trip-observation activities, using resources outside of school books, organizing activities inside and outside of school that enable the participation of families in the process of education.
It is observed that parents are adequate in terms of performing the parent contributions that are envisaged in the constructivist approach regarding the subjects, such as obtaining information from teachers concerning the performances of students, assisting them in the solution of problems, encouraging the students to do their homework in time and as required in the application process of the constructivist Science and Technology curriculum. It could be stated that they are partially adequate in terms of contributing to the constructivist approach regarding the subjects, such as exchanging opinions with Science and Technology teachers, questioning whether relevant instruments are used in courses or not, giving information about the resources to be used for homework and asking questions about the teaching mode of the course.

Examining the physical conditions of learning environments during the application process of the Science and Technology curriculum, it was observed that the classroom size was above 25 regarding 81.5% of students who participated in the study, and 60% of schools involved no Science and Technology room. On the other hand, 63% of students stated that their classrooms were convenient for the implementation of activities and cooperative group studies within the frame of Science and Technology course. Besides, it was determined that even though majority of schools involve science/computer laboratories and libraries, they are not used adequately and the schools lack instruments.

In the light of this information, it was concluded that cognitive readiness levels of students regarding the 9th grade Chemistry course will considerably increase on condition that the teacher applies learning strategies that are convenient for the constructivist approach, parents make the required contributions and learning environments have convenient physical conditions, throughout the process of the Science and Technology curriculum. In this context, teachers should provide the student-teacher-family cooperation, involve cooperative studies and trip-observation activities and use resources outside of school books more frequently in the application process of the Science and Technology curriculum. Parents of students are also required to behave in a more query way especially during the application process of the Science and Technology curriculum. Besides, it is thought that the success and efficiency of the curriculums will increase together with the remedy of available infrastructure deficiencies in schools, decrease of classroom sizes, more efficient use of science/internet laboratories and update of resources in libraries.



Key Words: Constructivist Approach, Science and Technology Curriculum, 9th Grade Chemistry Curriculum, Readiness, Characteristics of Teacher, Parent Participation, Learning Environment