Bakteri ve IBA uygulamalarının bazı turunçgil anaçlarında çelik köklenmesi üzerine etkileri
Effects of bacteria and IBA on the rooting of some citrus rootstocks cuttings
Yazar: MUSTAFA ÇINAR
Danışman: PROF. DR. LÜTFİ PIRLAK
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırmada tek başına ve kombinasyon halinde 1000, 2000, 4000 ppm IBA ile Agrobacterium rubi A-18 ve Bacillus OSU-142 bakteri ırklarının turunç, üç yapraklı, Carrizo sitranjı ve Troyer sitranjı turunçgil anaçları yeşil, yarı odunsu ve odun çeliklerinde köklenme üzerine etkileri incelenmiştir. 
IBA solusyon halinde hızlı daldırma yöntemiyle, Agrobacterium rubi A-18 ve Bacillus OSU-142 ise yine solusyon halinde 1x109 bakteri/ml konsantrasyonunda hazırlanarak çeliklere uygulanmıştır. Uygulama yapılan çelikler serada sisleme sisteminde, içinde perlit bulunan ortama dikilmişlerdir. 3 ay süre ile sisleme ortamında tutulan çelikler bu sürenin sonunda sökülmüş ve köklenme oranları (%), kallus oluşturma oranları (%) ve canlı kalma oranları (%) belirlenmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre genel olarak çeliklerin köklendirme süresi sonunda canlılık ve kallus oluşturma oranları yüksek olmasına rağmen, köklenme bakımından beklenen sonuçlar elde edilememiştir. Turunç çeliklerinde en yüksek köklenme oranları yeşil çeliklerde 2000 ppm IBA + OSU-142 (% 6.67), yarı odun çeliğinde OSU-142 (% 20.00), odun çeliklerinde 4000 ppm IBA + OSU-142 (% 20.00) uygulamalarında meydana gelmiştir. Üç yapraklı yeşil çeliklerinde köklenme olmamış, en yüksek köklenmeler yarı odun çeliklerinde 4000 ppm IBA + OSU-142 (% 26.67), odun çeliklerinde 1000 ppm IBA + OSU-142, 2000 ppm IBA + OSU-142, 4000 ppm IBA + OSU-142, 1000 ppm IBA + A-18, 2000 ppm IBA + A-18 ve 4000 ppm IBA + A-18 (% 20.00) uygulamalarında belirlenmiştir. Carrizo sitranjı çeliklerinde en yüksek köklenme oranları yeşil çeliklerde 4000 ppm IBA ve OSU-142 + A-18 (% 13.33), yarı odun ve odun çeliklerde 4000 ppm IBA + OSU-142 (% 20.00) uygulamalarında bulunmuştur. Troyer sitranjında ise yeşil çeliklerinde OSU-142 + A-18 (% 6.67), yarı odun çeliklerinde 1000 ppm IBA ve 4000 ppm IBA (% 13.33) ve odun çeliklerinde ise 1000 ppm IBA, 2000 ppm IBA ve OSU-142 (% 13.33) en yüksek köklenme meydana gelen uygulamalar olmuştur.
Çelik alma dönemlerine göre ise köklenme oranlarında turunç ve Carrizo sitranjında dönemler arasında fark bulunmazken, üç yapraklı anacında odun çelikleri, Troyer sitranjında ise yarı odunsu ve odun çeliklerinde köklenme daha yüksek tespit edilmiştir.
Sonuç olarak bitki büyümesini artırıcı rizobakteri ve IBA uygulamalarının turunç, üç yapraklı, Carrizo sitranjı ve Troyer sitranjı anaçlarının yeşil, yarı odunsu ve odun çeliklerinde köklenme üzerinde ticari anlamda kullanılacak bir etkilerinin olmadığı, bu anaçlarda köklenme üzerine farklı bakteri ırkları ile çalışmaların yapılmasının faydalı olabileceği söylenebilir.

Abstract:
In this study, the effects of Agrobacterium rubi A-18 and Bacillus OSU-142 bacterial strains alone and in combination with 1000, 2000, 4000 ppm IBA on rooting of bitter orange, trifoliate orange, Carrizo citrange and Troyer citrange citrus rootstock in softwood, semi-hardwood and hardwood cuttings were investigated.
In the case of IBA solution, Agrobacterium rubi A-18 and Bacillus OSU-142 were prepared in solution at a concentration of 1x109 bacteria / ml and applied to steel. Application is made in the mist propagation system, in the perlite are planted in the environment. Steels kept in the fogging environment for 3 months were removed at the end of this period and rooting rates (%), callus formation rates (%) and survival rates (%) were determined.
According to the results of the study, the survival rates and callus formation rates of the cuttings were generally high at the end of the rooting period but the expected results were not obtained. The highest rooting rates of bitter orange softwood cuttings were 2000 ppm IBA + OSU-142 (6.67%), semi-hardwood cuttings OSU-142 (20.00%), and 4000 ppm IBA + OSU-142 (20.00%) in hardwood cuttings. It has been not rooting in trifoliate orange green cuttings, the highest rooting was in the case of semi-hardwood cuttings with 4000 ppm IBA + OSU-142 (26.67%), in hardwood cuttings 1000 ppm IBA + OSU-142, 2000 ppm IBA + OSU-142, 4000 ppm IBA + OSU-142 , 1000 ppm IBA + A-18, 2000 ppm IBA + A-18 and 4000 ppm IBA + A-18 (20.00%). The highest rooting rates in Carrizo citrange cuttings were 4000 ppm IBA and OSU-142 + A-18 (13.33%) in softwood cuttings, 4000 ppm IBA + OSU-142 (20.00%) in semi-hardwood and hardwood cuttings. In the Troyer citrange, OSU-142 + A-18 (6.67%) in softwood cuttings, 1000 ppm IBA in semi-hardwood and 4000 ppm IBA (13.33%) and 1000 ppm IBA in hardwood cuttings, 2000 ppm IBA and OSU-142 (13.33%) the highest rooting has been applications.
According to the cuttings pick-up period, the rooting rates of bitter orange and Carrizo citrange are not different between the periods, in the trifoliate orange the hardwood cuttings were found to be higher, and the Troyer citrange in the semi-hardwood and hardwood cuttings was higher.
As a result, it can be said that plant growth promoting bacteria and IBA applications have no effect on rooting in the softwood, semi-hardwood and hardwood cuttings of the bitter orange, trifoliate orange, Carrizo citrange and Troyer citrange citrus rootstocks, it can be said that studies on rooting in these rootstocks can be useful in different bacterial breeds.