Tarihi bir yapının statik ve dinamik analizi
Static and dynamic analysis of a historical building
Yazar: RABİA GÖKÇE ÖVÜÇ
Danışman: PROF. DR. EGEMEN TEOMETE
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Tarihi yapılar geçmiş ile günümüz arasında köprü görevi gören, dönemini yansıtan ve korunması gereken değerlerdir. Bu değerler zamana ve zamanın getirdiği deprem, malzeme bozulmaları gibi fiziksel etkilere maruz kalarak yıpranmalar gösterir. Zaman içinde tarihi yapılar üzerindeki bu değişimler araştırmacıları yeni çalışmalara itmiş ve kayda değer yeni sonuçlara ulaştırmıştır. Bu çalışma, İzmir'in hem turistik amaçla hem de günlük hayatta işlevsel olarak kullandığı Tarihi Asansör kulesinin yapısal analizi üzerinedir. Çalışma kapsamında yapının tarihçesi araştırılmış, rölevesi çıkartılmış, hasar durumları, malzemesi ve boyutları tespit edilmiştir. Yapı analizi için sonlu elemanlar metodu kullanılmıştır. Yapının mevcut güvenlik durumu ve yapılması gereken revizyonlar tespit edilmiştir. Ayrıca literatürde çalışılan diğer yapısal analiz yöntemleri incelenmiştir.
Yapı iki şekilde modellenmiştir. Gerçek durum olan teras kirişli modellemede, asansör kulesi kuzey - güney doğrultusunda teras katında çelik çubuklarla mesnetlidir. Serbest model ise teras kirişlerinin olmadığı durumdur ve bu durum küresel mafsallar ile sağlanabilir. Mevcut durum ve kulenin serbest durumu (teras kirişsiz) için ayrı analizler yapılmıştır. Asal gerilmeler, deplasman değerleri, yapı periyotları, taban kesme kuvvetleri vb. yapısal analiz değerleri karşılaştırılarak sunulmuştur.

Abstract:
Historical structures are values that serve as a bridge between the past and the present, reflect the period and should be protected. These values show wear and tear by being exposed to physical effects such as earthquakes and material deterioration caused by time and time. These changes on historical structures over time have pushed researchers to new studies and have led to remarkable new results. This study is about the structural analysis of the Historical Elevator tower, which is used both for touristic purposes and functionally in daily life in Izmir. Within the scope of the study, the history of the building was investigated, its survey was made, damage conditions, material and dimensions were determined. Finite element method was used for structural analysis. The current safety status of the structure and the revisions to be made were determined. In addition, other structural analysis methods studied in the literature were examined.
The structure was modelled in two ways. In the real case, which is the terrace beam modelling, the elevator tower is supported by steel bars on the terrace floor in the north-south direction. The free model is the case where there are no terrace beams and this can be provided by spherical joints. Separate analyses were performed for the existing case and the free case of the tower. Principal stresses, displacement values, structural periods, base shear forces, etc. are presented by comparing the structural analysis values.