Çocukluk çağı kronik nörolojik hastalıkları ile kan kurşun ve civa düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation relationship between childhood chronic neurological diseases with blood lead and mercury levels
Yazar: GÜRCAN DİKME
Danışman: PROF. DR. AHMET ARVAS
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Cıva = Mercury ; Kan parametreleri = Blood parameters ; Kurşun = Lead ; Nöroloji = Neurology ; Nörolojik hastalıklar = Neurological diseases ; Toksinler = Toxins ; Çocuklar = Children

Özet:
Çevresel kirlenmeyle oluşan ağır metal maruziyeti önemli bir halk sağlığı sorunudur. Ağır metal maruziyetinin çocukluklarda kronik nörogelişimsel ve nöropsikiyatrik hastalıklara yol açabildiği öne sürülmektedir. Çalışmamızın amacı kurşun ve cıva maruziyetinin çocukluk çağı kronik nörolojik hastalıkları ile ilişkisini incelemektir.Hairan 2010-Mart 2011 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Nörolojisi ve Çocuk Psikiyatrisi polikliniklerinde ortak olarak izlenen motor-mental retardasyon (MMR), epilepsi, dikkat eksikliği/hiperaktivite bozukluğu (DEHB) ve otizm tanılı çocuklar olgu grubu (39 erkek, 20 kız olmak üzere 59 çocuk) olarak çalışma kapsamına alındı. Otizm ve DEHB tanısı için DSM-IV kriterleri kullanıldı. Yaş ve cinse göre eşleştirilmiş sağlıklı çocuklar (39 çocuk, 20 kız olmak üzere 59 çocuk ) kontrol grubu olarak alındı. Çocuklardan alınan venöz kan örneklerinde kurşun ve cıva düzeyleri atomik absorpsiyon spektrofotometri yöntemi ile ölçüldü. Ağır metal maruziyetine yol açabilecek bazı çevresel etmenlerin de (aşılanma durumu, balık tüketimi, annelerin diş dolgusu sayısı) olası etkisi değerlendirildi. İstatistiksel analizler için SPSS (Statistical Package for the SocialSciences) 15.0 programı kullanıldı. Anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirildi.Olgu grubunda yaş ortalaması 7.66 yıl, kontrol grubunda 7.68 yıldı. Ortalama kan kurşun düzeyi olgu grubunda 1.91 ?g/dl, kontrol grubunda 2.19 ?g/dl, ortalama kan cıva düzeyi olgu grubunda 0.84 ?g/L, kontrol grubunda 0.99 ?g/L saptandı. Olgu ve kontrol gruplarında kan ve cıva düzeyleri arasında anlamlı farklılık görülmed (p=0.575, p=0.357). Otizm tanılı olguların epilepsi olgularına göre, DEHB tanılı olguların ise epilepsi ve MMR'lu olgulara göre yüksek kan kurşun düzeyine sahip oldukları görüldü (p= 0.009, p=0.002, p= 0.026). Ayda 4 öğün ve üzeri balık tüketenlerin, 1-3 öğün balık tüketen ve hiç balık tüketmeyenlere göre daha yüksek kan cıva düzeyine sahip oldukları saptandı (p=0.002). Aşılanma durumu, balık tüketim sıklığı ve annelerin diş dolgusu sayısının kan kurşun ve cıva düzeyleri ile ilişkisi değerlendirildiğinde olgu ve kontrol grupları arasında arasında anlamlı farklılık saptanmadı (p=0.364, p=0.126,p=0.903).Çalışmamız ağır metallerin kronik nörolojik hastalığı olan çocuklarda, sağlam çocuklardan farklı olmadığını göstermektedir. Ancak bu sonuç ağır metal maruziyetinin önemini azaltmamaktadır. Ağır metal bulaşın olduğu çevresel kirliliğin önlenmesi için gerekli önlemlerin alınması halk sağlığı açısından yaşamsal önem taşımaktadır.Anahtar kelimeler: Kronik nörolojik hastalık, kan kurşun düzeyi, kan cıva düzeyi, maruziyet.

Abstract:
Heavy metal exposure that occurs as a result of environmental pollution is an important public health issue. It is argued that exposure to heavy metals can cause chronic neurodevelopment and neuropsychiatric disease in children. The aim of our study is to investigate the relationship between lead and mercury exposure and chronic neurological disease in children.Between june 2010 and march 2011 in the Istanbul University Cerrahpasa Medical Faculty Departments of Pediatric Neurology andPediatric Psychiatry clinics, children diagnosed with motor-mental retardation (MMR), epilepsy, attention deficit/hyperactivity disorder (ADHD) and autism were included to the study as the cases ( 39 boys and 20 girls, total 59 children). For the autism and ADHD diagnosis the DSM-IV criteria were used. Age and sex matched healthy childrens (39 boys, 20 girls, 59 children ) were used as the controls. Venous blood samples were taken from the children. Lead and mercury levels were measured using the atomic absorption spectrophotometry method. The possible effect of environmental factors that could cause exposure to heavy metals (such as vaccination, fish consumption and the number of teeth fillings the mother has) were also considered. For the statistical analysis the SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) for 15.0 program was used. The significance level was determined as p<0.05.The average age was 7.66 years and 7.68 years in the case and the control groups, respectively. The average lead level in the blood for the case group was 1.91 ?g/dl, in the control group it was 2.19 ?g/dl, the average mercury level in the blood for the case group was 0.84 ?g/L and 0.99 ?g/L in the control group. No significant differences blood mercury and lead levels between the case and control grup were found (p=0.575, p=0.357). It was found that the autistic group when compared to the epilepsy group and the ADHD group when compared to the epilepsy and MMR group, had both high blood lead levels (p=0.009, p=0.002, p=0.026). Those who consumed fish four times a month were discovered to have a higher blood mercury level compared to those who consumed it 1-3 times a month or never ( p=0.015, p=0.002). No significant differences between blood mercury and lead levels in the case and control grup were found with respect to factors such as vaccination, the frequency of fish consumption and the number of teeth fillings the mother has (p=0.364, p=0.126, p=0.903). Our study shows that the heavy metal levels of children with chronic neurological disease are not different from those of healthy children. However this result does not reduce the importance of exposure to heavy metals. It is fundamental for public health that the necessary measuressholud be taken to prevent the environmental pollution that causes exposure to heavy metals.Key words: Chronic neurologic disease, blood lead level,blood mercury level, exposure.