Erişkin kedi ovaryumunda foliküler ve luteal gelişim sırasında ısı şok proteinlerinin (HSP60, HSP70, HSP90, HSP105/110) immunekspresyonları
The immunexpression of heat shock proteins (HSP60, HSP70, HSP90, HSP105/110) during the follicular and luteal development of ovary in the adult cat
Yazar: MURAT KUZKALE
Danışman: PROF. DR. NARİN LİMAN
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Kediler = Cats ; Over = Ovary ; Overyan folikül = Ovarian follicle ; Sıcaklık şoku proteinleri = Heat shock proteins ; İmmünohistokimya = Immunohistochemistry

Özet:
Isı şok proteinleri (HSPs), proliferatif/apopitotik mekanizmaları ve steroid hormon reseptörlerinin fonksiyonlarını düzenleyerek özellikle foliküler gelişim başta olmak üzere ovaryum fizyolojisinde önemli rol oynarlar. Evcil kedi ovaryumlarında HSPs'nin lokalizasyonu ve ekspresyonlarında seksüel siklusa bağlı değişimler ile ilgili herhangi bir rapor bulunmamaktadır.  Bu çalışmanın amacı, östrus siklusunun farklı dönemlerindeki kedi ovaryumunda HSPs'nin doku ekspresyonunu ve lokalizasyonunu immunohistokimya yöntemi kullanarak belirlemek ve foliküller ile korpus luteumun (CL) büyümesi ve gerilemesi gibi ovaryum dinamiklerinde HSPs'nin potansiyel rolünü araştırmaktır. Kedi ovaryumunun tüm hücre tiplerinde, benek ya da granüler tarzda gözlenen HSP60 immunreaksiyonu sitoplazmada yerleşmişti. HSP70 ve HSP90 için immunboyanmalar çekirdek ve sitoplazmada gözlenirken, HSP105/110 immunreaksiyonu sitoplazmikti. Tüm sağlıklı foliküllerde HSP60, HSP70, HSP90 ve HSP105/110 immunreaksiyonları oosit, pregranüloza/ granüloza ve teka hücre katmanlarında bulundu. Sağlıklı foliküllerin büyüklüğü arttıkça granüloza hücrelerindeki boyanma yoğunluğunun da arttığı görüldü. Atretik preantral ve antral foliküllerde, tüm HSP'ler için immunboyanmalar oositlerde ve pregranüloza/granüloza hücrelerinde azalmış olmasına rağmen, teka interna hücrelerinin hipertrofiye olması sonucu şekillenen tekal tip interstisyel hücrelerde artış gösterdi. Korpus luteumda hem küçük hem de büyük luteal hücreler tüm HSP tipleri için pozitif boyandı. Erken, orta ve geç luteal fazlarda HSPs'nin immunlokalizasyonları benzerdi; bununla birlikte, immunboyanma yoğunluklarının erken dönemde en yüksek olduğu ve geç luteal fazda ise azaldığı görüldü. İnterstisyel stromada, stromal fibroblast-benzeri hücrelerin HSP60, HSP70, HSP90 için pozitif, HSP110 için negatif reaksiyon gösterdikleri belirlendi. Bu hücrelerdeki boyanma örneklerinin sabit kaldığı ve östrüs siklusu evrelerinden etkilenmediği tespit edildi. Ayrıca stromal interstisyel hücreler, düz kas hücreleri ve arteriyollerin endotel ve düz kas hücrelerinde de tüm HSP'ler için pozitif immunreaksiyon görüldü. Birlikte ele alındığında, bu bulgular kedi ovaryumlarında HSPs'nin foliküller ile CL'un büyümesi ve gerilemesinde rol oynayabileceğini düşündürmektedir.

Anahtar kelimeler: Kedi, ovaryum, ısı şok proteinleri, immunohistokimya

Abstract:
Heat shock proteins (HSPs) play important roles in ovarian physiology, particularly in follicular development through the proliferation/apoptotic mechanisms and modulation of steroid hormone receptors functions. Currently, no reports exist concerning the localization patterns and cyclical changes of HSPs in the ovary of the domestic cat. The purpose of this study was to identify tissue expression and localization of HSPs in the cat ovary during different stages of the estrous cycle using immunohistochemistry and was to investigate the potential role of HSPs in ovarian dynamics such as the growth and regression of follicles and corpus luteum (CL). In all cell types of cat ovary, HSP60 immunostaining was localized to the cell cytoplasm and was characterized by a punctate-granular staining pattern. Although, the immunostainings for HSP70 and HSP90 are mainly localized in the nucleus and cytoplasm, HSP105/110 immunostaining was only cytoplasmic. In the all healthy ovarian follicles, the immunostainings for HSP60, HSP70, HSP90, and HSP105/110 were present in oocytes, pregranulosa/granulosa and theca cell layers. The level of immunostaining associated with granulosa cell layers intensified as the size of the healthy follicles increased. In the atretic preantral and antral follicles, although the immunostainings for all HSPs decreased in oocytes and pregranulosa/granulosa cells, they increased in the thecal type interstitiel cells, which are hypertrophied theca interna cells. In CL, both small and large luteal cells were stained positively for all HSPs. The patterns of immunostaining were similar in early, mid, and late luteal phases; however, the intensity was highest at early and decreased at late luteal phase. In the interstitial compartment, the stromal fibroblast-like cells exhibited positive immunostaining for HSP60, HSP70, HSP90, but not for HSP110, and the pattern of immunostaining for HSPs remained constant and was not affected by the stage of oestrus cycle. Furthermore, ovarian stromal interstitiel cells, smooth muscle cells and endothelial and smooth muscle cells in arterioles were also immunostained for all HSPs. The results demonstrated that HSP60, HSP70, HSP90 and HSP105/110 show a cell-type-specific and developmentally regulated expression pattern in the oocytes and somatic cells of the cat ovary. Taken together, these findings suggest that the HSPs may be involved in the growth and regression of ovarian follicles and CL in the cat ovary. 

Key words: Cat, ovary, heat shock proteins, immunohistochemistry