Abdominal ateşli silah yaralanmalı hastalarda abdominal tomografinin cerrahi kararlara ve zaman faktörlerine etkisi
The effect of abdominal tomography on surgical decisions and time factors in patients with abdominal gunshot wounds
Yazar: MUHAMMED İKBAL AKIN
Danışman: PROF. DR. ŞEVKET CUMHUR YEĞEN
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Balistik penetrasyon = Ballistic penetration ; Bilgisayarlı tomografi = Computed tomography ; Cerrahi-abdominal = Surgery-abdominal ; Yaralar-ateşli silah = Wounds-gunshort ; Yaralar-delici = Wounds-penetrating ; Çoklu travma = Multiple trauma ; Şok-hemorajik = Shock-hemorrhagic

Özet:
Amaç: Abdominal ateşli silah yaralanmalarının travmaya bağlı ölümlerdeki rolü her geçen gün artmaktadır. Bilgisayarlı tomografi, travma hastalarının yönetiminde önemli katkılar sağladığı gibi yönetim sürecindeki zaman faktörlerini de etkilemektedir. Bu çalışma abdominal ateşli silah yaralanması geçiren hastalarda abdominal BT'nin cerrahi kararlar ve zaman faktörleri üzerindeki etkisini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu çalışma ayrıca bu tür yaralanmalar nedeniyle konservatif ve operatif yaklaşımlarla tedavi edilen hastaların verilerini sunmayı hedeflemektedir.
Gereç ve Yöntem: 2013-2023 yılları arasında Marmara Üniversitesi Hastanesi Genel Cerrahi Kliniğince tedavi altına alınan abdominal ateşli silah yaralanmalı 74 hasta çalışmaya dahil edildi. Bu hastalara ait demografik veriler, başvuru anındaki fizyolojik bulgular, BT bulguları, acil servis ve ameliyathane süreçlerine ait veriler retrospektif olarak incelendi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 74 hastanın 70'i (%94,5) erkek, 4 (%5,5)'ü kadındı ve yaş ortanca değeri 32 idi. Yirmi yedi (%36,5) hasta hemodinamik olarak instabildi. Hastaların 67'sine (%90,5) başvuru sonrası abdominal BT çekildi. Hemodinamik durumları ve abdominal BT sonuçlarına göre 10 (%13,5) hasta konservatif tedavi edildi. 64 (%86,5) hastaya ise cerrahi tedavi uygulandı. Perioperatif mortalite 6 (%9,3) dır. Hemodinamik olarak stabil hastaların abdominal tomografi çekilme süreleri ortanca 28 dakika iken instabil olanlarda bu süre 30 dakikaydı. Hastaların ameliyata alınma süresi ortalama 73,4 dakika iken, instabil hastalarda bu süre 60,4 dakika idi.
Sonuç: Abdominal tomografi, travma hastalarının yönetiminde merminin etkilediği organları ve cerrahi gereksinimini belirlemeye yardımcı olur. Böylece yaralanan sahaya odaklı ve gereksiz diseksiyondan kaçınan bir cerrahi mümkün olur. Hemodinamik olarak başlangıçta instabil olan bazı hastalar, sıvı resüsitasyonuna yanıt vererek tomografi için uygun bir fizyolojik duruma dönebilirler. Hemodinamik olarak instabil hastalarda bile, resüsitasyona ara vermeden ve vakit kaybetmeden yapılan tomografinin hastaya zararlı bir etkisi olmadığı görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Abdominal ateşli silah yaralanması, Abdominal BT, Cerrahi gereklilik, Hemodinamik stabilite, Zaman faktörleri

Abstract:
Objective: The role of abdominal gunshot wounds in trauma-related deaths is increasing day by day. Computed tomography (CT) not only provides valuable insights in the management of trauma patients but also affects the time factors in the management process. This study was aimed to evaluate the impact of abdominal CT on surgical necessity and time factors in patients with abdominal gunshot wounds. Additionally, it was aimed to present data on patients treated with conservative and operative approaches for such injuries.
Materials and Methods: A total of 74 patients with abdominal gunshot wounds treated at the General Surgery Clinic of Marmara University Hospital between 2013 and 2023 were included in the study. Demographic data, physiological findings at admission, CT findings, and data related to the emergency department and operating room processes of these patients were retrospectively reviewed.
Results: Of the 74 patients included in the study, 70 (94.5%) were male, and 4 (5.5%) were female, with a median age of 32. Twenty-seven (36.5%) patients were hemodynamically unstable. Abdominal CT was performed in 67 patients (90.5%) after admission. Ten patients (13.5%) were managed conservatively, while 64 patients (86.5%) underwent surgery based on their hemodynamic status and abdominal CT results. The perioperative mortality rate was 9.3%.The median time for obtaining abdominal tomography in hemodynamically stable patients was 28 minutes, whereas it was 30 minutes in unstable patients. The mean time for patients to undergo surgery was 73.4 minutes, and it was 60.4 minutes for unstable patients.
Conclusion: Abdominal CT facilitates the identification of bullet-affected organs and the determination of surgical necessity in trauma patient management, allowing for a focused surgical approach while minimizing unnecessary dissection. Some initially hemodynamically unstable patients may return to a suitable physiological condition for CT after responding to fluid resuscitation. Even in hemodynamically unstable patients, it has been observed that performing CT without interrupting resuscitation and without delay does not have a harmful effect on the patient.
Keywords: Abdominal gunshot wounds, Abdominal CT, Surgical necessity, Hemodynamic stability, Time factors