Gruplararası ilişkilerde çatışma ve barış süreçlerinin sosyal psikolojik arka planı
Social psychological background of conflict and peace processes in intergroup relations
Yazar: MEHMET KARASU
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM MERT TEKÖZEL
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Algısal yargı = Perceptual judgement ; Azınlıklar = Minorities ; Barış süreci = Peace process ; Dışlanmışlık = Exclusion ; Ermeniler = Armenians ; Kolektif sosyal haklar = Collective employee loenetits ; Psikososyal değişkenler = Psychosocial variables ; Psikososyal etkiler = Psychosocial effects ; Sosyal temsiller = Social representations ; Çatışma = Conflict

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de yaşayan insanların Ermeni meselesine ilişkin algı ve değerlendirmelerini Q yöntemi kullanarak incelemektir. Buna göre farklı ideolojik ve dini yönelimlerden 72 katılımcıyla bir alan araştırması gerçekleştirilmiştir. Katılımcılardan Ermeni meselesine ilişkin 41 fikir kartını "en çok katıldıkları" noktalardan (+4) "hiç katılmadıkları" noktalara (-4) doğru sıralamaları istenmiştir. Veriler PQMethod 2.35 programı ile analiz edilmiştir. Sonuçlara göre, Ermeni meselesine ilişkin farklı bakış açılarını temsil eden 3 faktör tanımlanmıştır: 1) "Soykırım olarak Ermeni Meselesi ve Tek (Politik) Sorumlu Taraf olarak Türkiye", 2) "Acıların Ortaklaştırılması ve Sorumluluğun Dışsallaştırılması Açısından Ermeni Meselesi" ve 3) "Soykırımın Reddi Açısından Ermeni Meselesi ve Resmi Anlatı". Sonuçlar katılımcıların Ermeni meselesine ilişkin algı ve değerlendirmelerinde çeşitli uzlaşma ve ayrışma noktalarının olduğunu da göstermiştir. Buna göre, katılımcıların Ermeni meselesinin çözümüne ilişkin karşılıklı adımları içeren görüşlerde uzlaştığını; ancak bu meseleye ilişkin aşırı politikleşmiş çözüm önerilerinde ayrıştıklarını göstermektedir. Sonuçlar; Zorlu Çatışmalar, Sosyal Temsiller ve Kolektif Suçluluk Kuramları çerçevesinde tartışılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the perceptions and evaluations of people living in Turkey towards the 'Armenian issue' by using Q methodology. A field research was carried out with 72 participants from different ideological and religious backgrounds in Turkey. The participants were asked to sort 41 different cards related to the Armenian issue from "the most agreed" (+4) to "the most disagreed" side (-4). The data were analyzed with the PQMethod 2.35 program. The results highlighted three factors representing different aspects of the Armenian issue: 1) "Armenian Issue as a Genocide and Turkish State as the Only (Political) Responsible Party", 2) "Armenian Issue as Mutual Sufferings and the Externalization of Responsibility", 3) "Armenian Issue as the Rejection of Genocide and Official Narrative". The results also indicated the participants' agreement and disagreement points. The participants had a consensus on views involving reciprocal steps to solve the issue such as conducting scientific studies and various activities of research institutions and NGOs from both countries and restarting the diplomatic relations. However, they diverged on views including politicized suggestions for the solutions of the Armenian issue such as a request for recognition of genocide, request for official apology. The results were discussed within the framework of Intractable Conflicts, Social Representations and Collective Guilt Theories.