İyilik Hali Yıldızı Psiko-Eğitim Programının iyilik hali ve psikolojik belirti düzeyleri üzerindeki etkisi
Effect of the well-star psycho-education program on wellness and psychological symptoms
Yazar: AHMET RIFAT KAYİŞ
Danışman: PROF. DR. A. AYKUT CEYHAN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim programları = Education programs ; Psiko-eğitim programı = Psycho-educational program ; Psikolojik belirtiler = Psychological symtoms ; Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students ; İyilik hali = Well-being

Özet:
Bu araştırmanın amacı, araştırma kapsamında geliştirilen 10 oturumluk İyilik Hali Yıldızı Psiko-eğitim Programının (İHY-PEP) üniversite öğrencilerinin iyilik hali (genel, fiziksel, duygusal, sosyal, bilişsel ve yaşamı anlamlandırma ve hedef odaklı olma iyilik hali) ve psikolojik belirti düzeyleri üzerindeki etkilerinin incelenmesidir. Bu amaçla deney, plasebo ve kontrol gruplu ön-test, son-test ve izleme ölçümlü 3x3'lük deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmaya her grupta 12 öğrenci ile başlanmış olup denek kayıpları sonucunda deney grubunda 11 (6 kadın, 5 erkek), plasebo grubunda 9 (5 kadın, 4 erkek) ve kontrol grubunda 11 (5 kadın, 6 erkek) olmak üzere araştırma toplam 31 üniversite öğrencisi ile tamamlanmıştır. Araştırmanın verileri İyilik Hali Yıldızı Ölçeği, Kısa Semptom Envanteri ve Kişisel Bilgi Anketi aracılığıyla toplanmıştır. Ayrıca araştırmada odak grup görüşmesi ile nitel veriler de toplanmıştır. 
Araştırmadan elde edilen nicel bulgular İHY-PEP'nin üniversite öğrencilerinin iyilik hali düzeylerini artırmada anlamlı bir etkisinin olmadığını göstermiştir. Ancak izleme ölçümlerinin ardından deney grubu öğrencilerinin altısının katılımı ile gerçekleştirilen odak grup görüşmesinden elde edilen nitel bulgular öğrencilerin duygularını tanıma, duygularını ifade etme, duygularını kontrol etme, empatik olma, arkadaşlık ilişkilerini geliştirme, zihinsel aktivitelerde bulunma, güçlü ve zayıf yönlerini fark etme, düzenli beslenme, düzenli uyuma ve düzenli spor yapma konularında yeni beceriler kazandıklarına ilişkin görüşlere sahip olduklarını göstermiştir. Bunun yanında, öğrencilerin iyilik hallerini derecelendirdikleri iyilik hali yıldızlarından elde edilen bilgiler de İHY-PEP'nin üniversite öğrencilerinin iyilik hallerinin geliştirilmesinde etkili olduğuna işaret etmiştir. Ayrıca, araştırmanın nicel bulgularına göre İHY-PEP'nin üniversite öğrencilerinin psikolojik belirti düzeylerini düşürmede etkili olduğu ve bu etkinin izleme sürecinde de devam ettiği belirlenmiştir.


Anahtar Sözcükler: İyilik hali, Psikolojik belirtiler, Psiko-eğitim, İyilik hali yıldızı modeli.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effect of The Well-Star Psycho-Education Program (WS-PEP), a 10 session program was developed as part of this study, on the wellness (overall, physical, emotional, social, cognitive, making sense of life and target-oriented wellness) and the levels of psychological symptoms of university students. For this purpose, an experimental design of 3x3 consisting of 3 measurement points (pre-test, post-test and follow-up) and 3 groups, (experimental, placebo, and control) was utilized. The study started out with 12 students in each of the three groups but was completed with 31 students as a result of drop out, with 11 students (6 female, 5 male) remaining in the experimental group, 9 students (5 female, 4 male) remaining in the placebo group, and 11 students (5 female, 6 male) remaining in the control group. Data was collected through the Well-Star Scale, Brief Symptom Inventory, and the personal demographics form. Qualitative data was also collected through the use of focus group interviews as part of this study.
Quantitative findings of the study indicated that WS-PEP did not have a significant effect on increasing the wellness levels of study participants. On the other hand, qualitative data gathered during the focus group meeting that was conducted after the follow-up measurements with the participation of the six members of the experimental group indicated that participants stated they had acquired new skills in the areas including recognizing, expressing and controlling emotions, becoming empathetic, improving relationships with friends, engaging in intellectually stimulating activities, becoming aware of weaknesses and strengths, habits of healthy eating, sleeping, and exercising. Besides, the information acquired from the wellness stars where students had rated their wellness levels pointed that WS-PEP was effective in improving participant wellness. Also, according to quantitative results, it was found that WS-PEP was effective in decreasing the participants' psychological symptoms, an effect that was found to have continued at the follow-up.


Keywords: Wellness, Psychological symptoms, Psycho-education, The well-star model of wellness.