Obezite merkezine başvuran kadınlarda beslenme eğitiminin ağırlık kaybı, yeme davranışı ve bazı biyokimyasal parametreler üzerine etkisi
The effect of nutrition education on weight loss, eating behaviors and some biochemical parameters in women applying to an obesity center
Yazar: SELİN KARAER TAŞTAN
Danışman: PROF. DR. FATMA GÜLHAN SAMUR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diyetetik Ana Bilim Dalı / Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
ÖZET
Karaer Taştan, S., Obezite Merkezine Başvuran Kadınlarda Beslenme Eğitiminin Ağırlık Kaybı, Yeme Davranışı ve Bazı Biyokimyasal Parametreler Üzerine Etkisi, Hacettepe Üniversites,i Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Diyetetik Programı, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2024. Bu çalışma Obezite Merkezine başvuran kadınlarda beslenme eğitiminin vücut ağırlığı, yeme davranışı ve bazı biyokimyasal parametreler üzerine etkisini görmek amacıyla 19-64 yaş grubu 60 obez (BKİ >30kg/m2) kadın üzerinde üç aylık takip süresince yapılmıştır. Obezite merkezine başvuran kadınlardan beslenme eğitimi alan (3 ay süreyle 1 saat/hafta sürekli beslenme eğitimi) ve almayan (başvuru sırasında enerji kısıtlı bireysel diyet tedavisi ve eğitimi yapılarak üç ay içersinde iki kontrol görüşmesine gelen) olmak üzere iki çalışma grubu oluşturulmuştur. Genel özellikler, sağlık durumları, beslenme alışkanlıkları ilk görüşmede yüz yüze anket formuyla alınmış, çalışmanın başında, ortasında ve sonunda kadınların 24 saatlik besin tüketim kaydı ve besin tüketim sıklıkları, beslenme bilgi düzeyi (Yetişkinler için Beslenme Bilgi Düzeyi Ölçeği), fiziksel aktivite durumu (Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi-kısa form), yeme davranışı (Hollanda Yeme Davranışı Anketi) sorgulanmış, bazı antropometrik ölçümleri alınmış, vücut bileşimleri ve rutinde yapılan bazı biyokimyasal parametreleri kaydedilmiştir. Müdahale sonrası her iki grubun da beslenme bilgi düzeyi artarken sürekli beslenme eğitimi alan grubun puanları daha yüksek bulunmuştur (p<0.001). Beslenme eğitimi grubunda ağırlık kaybı, yağ kaybı, bel çevresinde ve BKİ'deki düşüşler diğer gruba göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0.001). Her iki grupta da yeme davranışına yönelik kısıtlı yeme davranışı artarken (p<0.001; p=0.018) duygusal yeme ve dışsal yeme durumlarında azalma söz konusudur (p=0.006; p=0.044). Beslenme eğitimi grubundaki bireylerin açlık kan glukozu, HOMA-IR, total kolesterol, LDL ve CRP düzeylerindeki düşüşler diğer gruba göre anlamlı oranda yüksek bulunmuştur (p<0.001). Sonuçlar obezite tedavisinde sürekli beslenme eğitiminin etkin ve önemli bir yere sahip olduğunu doğrulamıştır.

Abstract:
Karaer Taştan, S., The Effect of Nutrition Education on Weight Loss, Eating Behavior, and Some Biochemical Parameters in Women Applying to the Obesity Center. Hacettepe University, Graduate School of Health Sciences, Dietetics Program, Master Thesis, Ankara, 2024. This study was conducted over a three-month follow-up period on 60 obese (BMI >30kg/m2) women aged 19-64 who applied to the Obesity Center to investigate the effect of nutrition education on body weight, eating behavior and some biochemical parameters. Two study groups were formed among women who applied to the obesity center: those who received nutrition education (1 hour/week of continuous nutrition education for 3 months) and those who did not receive this education (individual diet therapy and education with energy restriction were provided at the time of application, and they attended two follow-up consultations within three months). General characteristics, health status, and dietary habits were collected through face-to-face questionnaire at the initial interview. At the beginning, middle, and end of the study, women's 24-hour dietary intake records and food consumption frequencies, nutrition knowledge level (Nutrition Knowledge Level Scale for Adults), physical activity status (International Physical Activity Questionnaire-short form), eating behavior (Dutch Eating Behavior Questionnaire) were assessed. Additionally, some anthropometric measurements were taken, body compositions and some routinely measured biochemical parameters were recorded. Following the intervention, the nutrition knowledge level increased in both groups; however, the scores of those consistently receiving nutrition education were found to be higher (p<0.001). In the nutrition education group, weight loss, fat loss, decreases in waist circumference, and BMI were significantly higher compared to the other group (p<0.001). In both groups, while there is an increase in restricted eating behavior towards eating habits (p<0.001; p=0.018), there is a decrease in emotional eating and external eating situations (p=0.006; p=0.044). The reductions in fasting blood glucose, HOMA-IR, total cholesterol, LDL, and CRP levels in individuals in the nutrition education group were found to be significantly higher compared to the other group (p<0.001). The results confirmed that continuous nutrition education has an effective and important role in the treatment of obesity.