Çocuk yoğun bakım ünitesinde yüksek akımlı nazal kanül oksijenizasyon tedavisi verilen hastaların değerlendirilmesi
Evaluation of patients receiving high-flow nasal cannula oxygenation therapy in a pediatric intensive care unit
Yazar: GÜLÜMAY VURAL
Danışman: DOÇ. DR. ORKUN TOLUNAY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Komplikasyonlar = Complications ; Mortalite = Mortality ; Oksijen satürasyonları = Oxygen saturation ; Oksijen solutma tedavisi = Oxygen inhalation therapy ; Ventilatörler-mekanik = Ventilators-mechanical ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Yoğun bakım üniteleri-pediyatrik = Intensive care units-pediatric ; Çocuk sağlığı = Child health

Özet:
Amaç:Çocuk yoğun bakım ünitelerine (ÇYBÜ) yatırılan hastalar çeĢitli oranlarda solunum destek tedavisine ihtiyaç duymaktadır. Solunum destek tedavisi olarak, invaziv ve non-invaziv tedavi yöntemleri kullanılmaktadır. Non-invaziv mekanik ventilasyon yöntemleri, invaziv yöntemlere göre daha az komplikasyon riski taĢımaktadır. Günümüzde yeni bir oksijen verme yöntemi olarak tasarlanan ancak oksijen vermek dıĢında birçok ek özelliği nedeniyle, non-invaziv ventilasyon yöntemi olarak da değerlendirilebilen "Yüksek akım nazal kanül oksijenizasyon" (YANKO) tedavisinin kullanıma girmesi ile YANKO tedavisinin akut solunum desteğinde etkinliğini araĢtıran çalıĢmalar yapılmaya baĢlanmıĢtır. Bu çalıĢmada hastanemiz çocuk yoğun bakım ünitesinde YANKO tedavisi uygulanmıĢ hastalarda YANKO tedavisinin baĢarılı olup olmadığı ve komplikasyon geliĢip geliĢmediğinin araĢtırılması amaçlanmıĢtır. Gereç ve Yöntem: ÇalıĢmaya Adana ġehir Eğitim ve AraĢtırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği çocuk yoğun bakım ünitesinde 01.02.201801.02.2019 tarihleri arasında yatırılarak tedavi edilen ve YANKO tedavisi uygulanmıĢ çalıĢma kriterlerine uyan 131 hasta dahil edildi. ÇalıĢmada hastaların demografik özellikleri, ÇYBÜ‟si yatıĢ tanıları, hastanede yatıĢ süresi, eĢlik eden kronik hastalık varlığı, PRISM-2(Pediatric Risk Of Mortality Score) skoru, YANKO tedavi süresi, entübasyon süresi, laboratuvar değerleri, tedavi süresi içinde komplikasyon geliĢip geliĢmediği ve mortalite varlığı kaydedildi.  Bulgular: ÇalıĢmaya dahil edilen 131 hastanın, %74,8‟i Türkiye Cumhuriyeti vatandaĢı iken, %25,2‟si yabancı uyruklu idi. Hastaların %42,7‟si kız, %57,3‟ü erkek olup yaĢları ortalama 41,82±46,88 ay idi. Vücut ağırlıkları ortalama 12,21±9,99 kg idi. ÇalıĢmaya alınan hastaların çocuk yoğun bakıma yatıĢ nedeni 78 hastada (%59,5) pnömoni, 19 hastada (%14,5) astım/bronĢiolit, 9 hastada (%6,9) sepsis, 22 hastada (%16,8) ekstübasyon sonrası stridor/solunum sıkıntısı ve 3 hastada da ise (%2,3) diğer nedenlerdi. Hastaların %54,2‟sinde (71 hasta) altta yatan kronik hastalık öyküsü vardı ve en sık nöromüskuler hastalık (37 hasta, %28,2) eĢlik etmekteydi. Hastaların 2‟sine (%1,5) sedoanaljezi verilmiĢti. Hastaların %26‟sı (34 hasta) YANKO tedavi öncesinde entübe olarak izlenmekteyken, 97 hastaya (%74) rezervuarlı maske ile oksijen tedavisi sonrası YANKO tedavisi baĢlanmıĢtı. Rezervuarlı maske ile oksijen tedavisi sonrası YANKO tedavisi baĢlanan hastaların 9‟u (%9,3) tedaviden fayda görmeyip entübe edilmiĢti. YANKO tedavisi öncesinde entübe olarak izlenen hastaların 3‟ü (%2,3) YANKO tedavisinden fayda görmeyip ekstübe edilememiĢti. Genel olarak YANKO tedavisi 119 (%90,8) hastada baĢarılı olarak değerlendirilirken, 12 (%9,2) hastada baĢarısız olarak değerlendirildi. Hastaların yoğun bakımda yatıĢ süreleri ortalama 11,47±12,45 gün, YANKO tedavi süresi ortalama 5,38±3,86 gün idi. Tedavisi sürecinde 5 hastada (%3,8) komplikasyon görülürken, 4 hastada pnömotoraks ve 1 hastada da karında distansiyon görülmüĢtü.  Hastaların %4,6‟sı (6 hasta) ölmüĢtü. Yüksek akım nazal kanül oksijenizasyon tedavisinin baĢarılı olduğu hastalar ve baĢarısız olduğu hastalar karĢılaĢtırıldığında; cinsiyet, uyruk, yatıĢ nedeni, YANKO endikasyonu, 

 
ix 
YANKO tedavisi öncesi entübe olunması, allta yatan kronik hastalık varlığı, malnütrisyon varlığı, komplikasyon olup olmaması ve sedoanaljezi verilip verilmemiĢ olmasında anlamlı fark saptanmazken hasta yaĢı ve vücut ağırlığına göre anlamlı fark saptandı.  Sonuç: Yüksek akım nazal kanül oksijenizasyon tedavisi, solunum sıkıntısı ve yetmezliği olan çocuklarda kullanılabilecek önemli bir tedavi yöntemidir. Yüksek akım nazal kanül oksijenizasyon tedavisi hakkında tedavi etkinliği, güvenliği ve kullanım endikasyonları açısından yapılan çalıĢmalar henüz sayısal olarak ve bilimsel kanıt düzeyi açısından yeterli değildir. YANKO tedavisinin etkinliğini ve komplikasyonlarını değerlendirmek için değiĢik hasta gruplarında çok merkezli randomize kontrollü çalıĢmaların yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır. 
 
Anahtar kelimeler: çocuk yoğun bakım, komplikasyon, yüksek akım nazal kanül oksijenizasyon, mortalite.

Abstract:
Introduction: Patients hospitalized in pediatric intensive care units (PICU) require various rates of respiratory support. Invasive and non-invasive treatment methods are used as respiratory support treatment. Non-invasive mechanical ventilation methods have less risk of complications than invasive methods. Nowadays, with the introduction of high flow nasal cannula oxygenation (HFNCO) therapy, which is designed as a new oxygen delivery method but can be considered as non-invasive ventilation method due to many additional features besides oxygen delivery, studies investigating the efficacy of HFNCO therapy in acute respiratory support have been started. The aim of this study was to investigate the success and complications of HFNCO therapy in the pediatric intensive care unit of our hospital.  Material and method:A total of 131 patients who were hospitalized in the pediatric intensive care unit of the Pediatric Clinic of Adana City Training and Research Hospital between 01.02.2018-01.02.2019 and met HFNCO treatment criteria were included in the study. Demographic characteristics of the patients, diagnosis of PICU hospitalization, duration of hospitalization, presence of concomitant chronic disease, PRISM-2 score, duration of HFNCO treatment, duration of intubation, laboratory values, presence of complications during the treatment period and presence of mortality were recorded.  Results:The study included 131 patients, while 74.8% of these patients were citizens of the Republic of Turkey and 25.2% were foreign nationals. 42.7% of the patients were female and 57.3% were male. The mean age was 41.82±46.88 months. The mean body weight was 12.21±9.99 kg. 78 patients (59.5%) with pneumonia, 19 patients (14.5%) with asthma/bronchiolits, 9 patients (6.9%) with sepsis, 22 patients (16.8%) stridor/respiratory distress after extubation and 3 patients (2.3%) with other diagnoses were included in the study. 54.2% (71 patients) had a history of underlying chronic disease and the most common was neuromuscular disease (37 patients, 28.2%). Two patients (1.5%) were given sedoanalgesia. While 26% (34 patients) of the patients were intubated before HFNCO therapy, 97 (74%) patients had HFNCO therapy after oxygen therapy with mask. Nine patients (9.3%, 9/97) who received HFNCO therapy after oxygen therapy with reservoir mask were intubated. Three (2.3%) of the patients who were intubated before HFNCO therapy did not benefit from HFNCO therapy and could not be extubated. In general, HFNCO therapy was evaluated as successful in 119 (90.8%) patients and unsuccessful in 12 (9.2%) patients. The mean duration of hospitalization in the PICU was 11.47±12.45 days and the mean duration of HFNCO treatment was 5.38±3.86 days. Five patients (3.8%) had complications, 4 had pneumothorax and 1 had abdominal distension. 4.6% (6 patients) of the patients  died. When HFNCO therapy compared between successful patients and failed patients; there was no significant difference in gender, nationality, reason for hospitalization, HFNCO indication, intubation prior to HFNCO therapy, presence of underlying chronic disease, presence of malnutrition, presence of complications and whether or not sedoanalgesia 

 
xi 
was given but significant difference was found according to patient age and body weight. Conclusion: High flow nasal cannula oxygenation therapy is an important treatment modality for children with respiratory distress and respiratory insufficiency. Studies on high flow nasal cannula oxygenation therapy in terms of therapeutic efficacy, safety and indications for use are not yet sufficient in quantity and in terms of scientific evidence. To evaluate the efficacy and complications of HFNCO treatment, multicenter randomized controlled trials are needed in different patient groups.  
 
Key words: pediatric intensive care, complication, high flow nasal cannula oxygenation, mortality.