İrrasyonel inanışların kişisel biriciklik algısına olan etkisi ve birbirleriyle olan etkileşimleri
Relationships between personal sense of uniqueness and irrational beliefs and interractions between them
Yazar: MİRAY TARI HASKÖYLÜ
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER FARUK ŞİMŞEK
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Biriciklik = Uniqueness ; Etkileşim = Interaction ; Kimlik algısı = Identity perception ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; İnançlar = Beliefs ; İrrasyonalite = Irrationality

Özet:
Bu çalışmada, kişisel biriciklik algısının, irrasyonel inançlarla ilişkisi ve birbiriyle olan etkileşimleri incelenmiştir. Literatürde kişisel biriciklik algısı ile ilgili çok az sayıda çalışma vardır. Bunun yanında rasyonel duygucu davranışçı terapide yer alan irrasyonel inançlar, ruh sağlığı alanında birçok araştırmaya konu olmuştur. Araştırmada Tutumlar ve İnanışlar Ölçeği 2; aşırı talepkarlık, rahatsız olmaya katlanamama, felaketleştirme ve kendi kendine derecelendirme irrasyonel inancına ek olarak başarı, rahatlık ve onaylanma irrasyonel talepleri ortaya çıkarmak için kullanılmıştır. Kişisel Biriciklik Algısı Ölçeği ise, kişinin kendisini ne ölçüde biricik – eşsiz hissettiğini ölçmek için değerlendirilmiştir. Demografik yapı ile ilgili analizlerin yanında çoklu doğrusal regresyon modelleri ve korelasyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Sonuçlara göre tüm irrasyonel inanışların, kişisel biriciklik algısı ile aralarında negatif yönde ilişkisi ortaya konmuştur. Ayrıca, aşırı talepkarlık, kendini derecelendirme, rahatsız olmaya katlanamama irrasyonel inanışlarına, onaylanma talebi eşlik ettiğinde kişisel biriciklik algısı değişkenini yordadığı görülmüştür. Başarı talebinin eşlik ettiği durumlarda ise tüm irrasyonel inanışların kişisel biriciklik algısı değişkenini yordamadığı görülmüştür. Rahatlık talebinin ise sadece aşırı talepkarlık irrasyonel inancı ile birlikteyken kişisel biriciklik algısı değişkenini yordadığına dair bulgulara ulaşılmıştır. 


Anahtar Kelimeler: Kişisel Biriciklik Algısı, İrrasyonel İnançlar, Rasyonel İnançlar

Abstract:
In this research, relationship between personal sense of uniqueness and irrational beliefs has been investigated, moreover interaction between irrational beliefs and personal sense of uniqueness on has been analyzed. There are very few studies in the literature on the sense of personal uniqueness. Beside that, there are many research has been conducted on Rational Emotive Behavior Therapy's irrational beliefs in mental health field. The Attitudes and Beliefs Scale 2 has been used to reveal the irrational beliefs of demanding, low frustration tolerance, awfulizing, self raiting, achievement expectation, comfort expectation and approval expectation. The Personal Sense of Uniqueness Scale has been assessed to measure the extent to how a person feels himself unique. Addition to analyzing demographical structure of the data, multiple linear regression models and correlation analysis are conducted in this study. Results indicated that all irrational beliefs negatively correlated to personal sense of uniqueness variable. It was also found that the irrational beliefs of demanding, self-rating, and low frustration tolerance predicted the variability of personal self of uniqueness when accompanied by approval expectations. In cases where the achievement expectation is accompanied by a irrational belief, it is seen that all irrational beliefs can not predict the variance of personal perception. Comfort expectation has only been found to be a predictor of personal sense of uniqueness variability when combined with demanding irrational belief.


Keyword:  Personal sense of uniqueness, irrational beliefs