Stok kontrol modellerinin incelenmesi ve bir model uygulaması
Review of inventory control models and application of a model
Yazar: NURİYE RUMEYSA GÜNGÖR
Danışman: PROF. DR. HABİP KOÇAK
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Mühendislik Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Günümüz küresel pazarında artan rekabet ve müşteri beklentileri, firmaların tedarik zincirlerinin ve stok yönetim süreçlerinin optimizasyonunu zorunlu kılmaktadır. Bu çalışma, bir mobilya firmasının 2023 verileri incelenerek, ABC ve XYZ analizlerini uygulayarak envanter yönetimini nasıl geliştirebileceğini incelemektedir. Çalışmanın ilk bölümünde, envanter yönetiminin kavramı, önemi ve maliyet unsurları ayrıntılı olarak ele alınmıştır. İkinci bölümde Malzeme İhtiyaç Planlaması, Üretim Kaynak Planlaması ve Kurumsal Kaynak Planlama sistemleri ayrıntılarıyla anlatılmaktadır. Üçüncü bölümde ABC ve XYZ analizlerinin literatürdeki yeri ve önemi araştırılmaktadır. ABC analizi, ürünleri yıllık satış değerlerine göre sınıflandırmaya yardımcı olurken, XYZ analizi talep değişkenliğini dikkate alarak envanter yönetimine daha dinamik bir yaklaşım sağlar. Bu analizler şirketin envanter yönetimi için etkili stratejiler geliştirmesine yardımcı olur. Araştırma sonuçlarına göre, ABC analizi ile 1474 ürün içerisinden toplam gelirin %10'unu oluşturan ve toplam gelirin %80'ini getiren "A" grubu ürünler belirlenmiştir. Bu ürünlerde iyileştirmelerin yapılması stokların iyileştirilmesinde önemli bir rol alacaktır. Bu ürünlerin talebi genellikle düzenli ve tahmin edilebilirdir, bu nedenle stok seviyeleri optimum düzeyde tutulmalıdır. XYZ analizi ile daha sonra bu kalemlerin talep değişkenliği incelenmiş ve X, Y ve Z sınıfları oluşturulmuştur. İstatistiksel olarak değişim oranının hesaplanması, geleceğe yönelik tahminler yapmak için değerli veriler sağlar. Çalışma, firmaya hangi ürünlerin stoklanması, hangilerinin talep üzerine üretilmesi gerektiği konusunda yol göstermiştir. Sonuç olarak bu çalışma, mobilya şirketinin envanter yönetimini optimize etmesi için değerli bilgiler sağlamıştır. Şirket, ABC-XYZ analizlerini kullanarak stok politikalarını daha etkin yönetmeyi, maliyetleri düşürmeyi ve müşteri memnuniyetini artırmayı hedeflemiştir. Teknolojinin sağladığı imkanlarla bu yöntemlerin sürekli geliştirilmesi ve güncellenmesi gerekmektedir.

Abstract:
Increasing competition and customer expectations in today's global market necessitate the optimization of companies' supply chains and inventory management processes. This study examines how a furniture company can improve inventory management by applying ABC - XYZ analyses. In the first part of the study, the concept, importance, and cost elements of inventory management are discussed in detail. In the second part, Material Requirements Planning, Production Resource Planning and Enterprise Resource Planning systems are explained in detail. In the third chapter, the place and importance of ABC and XYZ analyzes in the literature are investigated. While ABC analysis helps classify products based on their annual sales value, XYZ analysis takes demand variability into account, providing a more dynamic approach to inventory management. These analyzes help the company develop effective strategies for inventory management. According to the research results, "A" group products, which constitute 10% of the total income and bring 80% of the total income, were determined among 1474 products by ABC analysis. The demand variability of these items was then examined with XYZ analysis and X, Y and Z classes were created. The study guided the company on which products should be stocked and which should be produced on demand. In conclusion, this study provided valuable information for the furniture company to optimize inventory management. By using ABC-XYZ analysis, the company aims to manage stock policies more effectively, reduce costs and increase customer satisfaction. These methods need to be constantly developed and updated with the opportunities provided by technology.