İlkokulda Benzen Halkası benzetmesi uygulaması
Benzene Ring analogy application in primary school
Yazar: YAĞMUR GÖKBULAK
Danışman: DOÇ. DR. BURCU ŞENLER PEHLİVAN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile benzerliği yaklaşımı = Family resemblance approach ; Benzen halkası benzetmesi = Benzene ring analogy ; Bilimin doğası = Nature of science ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Fen eğitiminde "Bilimin Doğası" önemli araştırma alanlarından olmakla birlikte öğrencilerin bilimin doğasını yeterince anlamaları ve geliştirmeleri fen eğitiminin genel amaçlarından birisidir. Bilimin doğası, bilimin epistemolojik ve sosyal yapısını yansıtan, bilimsel bilgi ve bilimsel bilginin meydana getirilmesindeki değer ve inanışlar olarak ifade edilmektedir. Araştırmacılar bilimin doğasını epistemik, bilişsel ve sosyal yönleriyle bütüncül olarak birbiriyle uyumlu bir şekilde işlediğini "Aile Benzerliği Yaklaşımı (ABY)" ile açıklamışlardır. Aile Benzerliği Yaklaşımı, bilimin tüm bileşenlerinin birbirini etkilediğini göstermektedir. Aile Benzerliği Yaklaşımı, kendi içerisinde 11 kategoriden oluşmaktadır. Bunlar; bilimin amaç ve değerleri, yöntem ve yöntemsel kurallar, bilimsel pratikler ve bilimsel bilgi, bilimsel değerler sistemi, sosyal kabul ve yayılım, profesyonel etkinlikler, sosyal değerler, finansal sistemler, politik güç yapıları ve sosyal kurumlar ve etkileşimler olarak karşımıza çıkmaktadır.
Bilimsel pratiklerin Benzen Halkası Benzetmesi çerçevesinde öğretimi ile ilgili 4 haftalık bir uygulama içeren bu çalışmanın amacı Kuvvetin Cisimler Üzerinde Etkisi ve Ses Kirliliği konularını Benzen Halkası Benzetmesi'ndeki bilimsel pratikler aracılığıyla öğrencilere öğretebilmektir. Çalışma grubunu Şırnak'ın bir ilçesinde bir ilkokulda 3. ve 4. sınıfta okuyan 9 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada yorumlayıcı nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Veriler araştırmacı tarafından hazırlanan "Bilim, Bilimsel Bilgi ve Bilim İnsanı" hakkında görüş formu ile toplanmıştır. Form 3 adet açık uçlu sorudan oluşmaktadır. Veriler uygulama öncesinde olmak üzere yazılı olarak toplanmıştır. Ayrıca öğrencilerin bilim insanına yönelik algılarını ortaya çıkarmak amacı ile "Bir Bilim İnsanı Çiz Testi" ve poster çizimleri kullanılmıştır. Veriler içerik analizi ile çözümlenmiş ve içerik analizinden elde edilen veriler betimsel olarak frekans değerleri tablo şeklinde verilmiştir. Araştırma sonucunda öğrencilerin bilim insanını genel olarak kadın, genç, düzgün görünümlü, laboratuvar ortamında deney yaparken çizdikleri, Benzen Halkası Benzetmesi ile çizilen poster çizimlerinde ise öğrencilerin performans düzeylerinde artış olduğu görülmektedir.

Anahtar kelimeler: İlkokul, bilimin doğası, aile benzerliği yaklaşımı, bilimsel pratikler, benzen halkası benzetmesi

Abstract:
Although "Nature of Science" is one of the important research areas in science education, it is one of the general aims of science education that students understand and develop the nature of science sufficiently. The nature of science is expressed as scientific knowledge and values and beliefs in the creation of scientific knowledge, reflecting the epistemological and social structure of science. Researchers have explained with the "Family Resemblance Approach (FRA)" that the nature of science works in harmony with each other in its epistemic, cognitive and social aspects. Family Resemblance Approach shows that all components of science affect each other. Family Resemblance Approach consists of 11 categories. These are; The goals and values of science, methodological and methodological rules, scientific practices and scientific knowledge, scientific value system, social acceptance and dissemination, professional activities, social values, financial systems, political power structures and social institutions and interactions. 
The aim of this study, which includes a 4-week practice about teaching scientific practices within the framework of Benzene Ring Heuristic, is to teach students about science subjects of Effect of Force on Objects and Sound Pollution through scientific practices in Benzene Ring Heuristic. The study group consists of 9 students studying in the 3rd and 4th grade in a primary school in a district of Şırnak. Interpretative qualitative research design was used in the study. The data were collected with the view form about "Science, scientific knowledge and scientist" prepared by the researcher. The form consists of 3 open-ended questions. The data were collected in writing before the implementation. In addition, "Draw a Scientist Test" and poster drawings were used to reveal students' perceptions of the scientist. The data were analyzed with content analysis, and the data obtained from the content analysis were given descriptively in the form of frequency values. As a result of the research, it is seen that the students draw the scientist in general, while doing experiments in the laboratory environment with a female, young, smooth appearance, and in the poster drawings drawn by Benzene Ring Heuristic, it is seen that the performance levels of the students increased.

Keywords: Primary school, nature of science, family resemblance approach, scientific practices, benzene ring analogy