Kafeinli kahvenin fiziksel ve bilişsel performans üzerine etkileri: Doz, cinsiyet ve tüketim sıklığı çalışması
Effects of caffeinated coffee on physical and cognitive performance: Dose, gender and consumption frequency study
Yazar: RACİ KARAYİĞİT
Danışman: PROF. DR. MİTAT KOZ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Spor = Sports
Dizin: Bilişsel işlev = Cognitive function ; Cinsiyet = Gender ; Doz = Dose ; Fiziksel dayanıklılık = Physical endurance ; Fiziksel performans = Physical performance ; Kafein = Caffeine ; Kahve = Coffee ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Spor = Sports ; Spor performansı = Athletic performance

Özet:
Kafeinli kahve alımının fiziksel performans üzerine etkileri bilinsede, farklı dozlarda alınmasının fiziksel ve bilişsel performans üzerine etkilerinin cinsiyetler ve tüketim sıklığı grupları arasında değişip değişmediği bilinmemektedir. Bu araştırmanın amacı çok düşük (1,5 mg/kg), orta (3mg/kg) ve yüksek (6 mg/kg) dozda kafeinli kahve alımının alt ve üst vücut kassal kuvvet, kassal dayanıklılık, sprint ve bilişsel performans üzerine etkilerini düşük, orta ve yüksek kafein tüketimine sahip erkek ve kadın sporcularda incelemektir. Araştırmaya toplam 69 sporcu katılmış, tüketim sıklıklarına göre 3 gruba ayrılarak toplam 4 test gününe katılmışlardır: kafeinsiz kahve (PLA) alımı, 1,5 mg/kg kafeinli kahve (DDOZ) alımı,  3 mg/kg kafeinli kahve (ODOZ) alımı ve 6 mg/kg kafeinli kahve (YDOZ) alımından 60 dakika sonra skuat ve göğüs pres 1 tekrar maksimum (1TM) kuvvet ve %60 1TM kassal dayanıklılık ve sprint performansı ölçümü. Kahve alımından önce, 60 dakika sonra ve test sonrası bilişsel performans (BP) ölçülmüştür. Ayrıca test protokolü boyunca farklı zaman noktalarında kalp atımı (KA) ve algılanan zorluk derecesi (RPE) ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak, kafeinli kahve alımı kassal kuvveti ve üst vücut kassal dayanıklılığı artırmamış fakat 3 ve 6 mg/kg dozları alt vücut kassal dayanıklılığı sadece düşük ve orta tüketim sıklığına sahip sporcularda artırmış ve sprint performansı 6 mg/kg dozu ile tüm tüketim sıklığı gruplarında anlamlı derecede artmıştır. Ayrıca, yüksek tüketim sıklığına sahip grupta alt vücut kassal dayanıklılık performansı sadece 6 mg/kg kafeinli kahve alımı ile artmıştır. 6 mg/kg kafeinli kahve bilişsel performansı anlamlı derecede artırmış fakat hiçbir doz KA ve RPE değerlerini etkilememiştir.

Abstract:
Although effects of caffeinated coffee ingestion on physical performance is known, whether effects of different doses ingestion on physical and cognitive performance vary between genders and habituation is not known. The aim of this research is to investigate the effects of very low (1,5 mg/kg), moderate (3 mg/kg) and high (6 mg/kg) dose of caffeinated coffee ingestion on lower and upper body muscular strength, muscular endurance, sprint and cognitive performance in low, moderate and high habitually caffeine consumers male and female athletes. 69 athletes participated in this research, attended 4 test days in total by dividing 3 groups according to their habituation level: decaffeinated coffee (PLA), 1,5 mg/kg caffeinated coffee (LDOSE), 3 mg/kg caffeinated coffee (MODDOSE) and 6 mg/kg caffeinated coffee (HIGHDOSE) ingestion and performed skuat and bench press 1 repetition maximum (1RM) strength and 60% 1RM muscular endurance and sprint performance test. Cognitive performance (CP) was measured before coffee ingestion, after 60 min and after test protocol. Further, heart rate (HR) and ratings of perceived exertion (RPE) were measured at different time points. As a results, caffeinated coffee did not increase muscular strength and upper body muscular endurance but 3 and 6 mg/kg doses increased lower body muscular endurance in only low and moderate habituation group and sprint performance enhanced with 6 mg/kg dose in all consumption groups. Additionally, in high consumption group, lower body muscular endurance performance increased only with 6 mg/kg caffeinated coffee. 6 mg/kg caffeinated coffee significantly improved CP but non doses affect HR and RPE.