Arı toplumunun form ve davranışlarının sanatla ilişkisi
The relationship between the bee soceity's form and behaviours and art
Yazar: CEREN İREN
Danışman: DOÇ. DR. CEYDA GÜLER
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Temel Sanat Eğitimi Ana Sanat Dalı / Temel Sanat ve Tasarım Bilim Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Arıların form ve davranışlarının sanatta temsil ediliş biçimine, arılarla işbirliğiyle üretime ve sanatçı ile bal arısı arasındaki üretim yöntemi benzerliğine odaklanan bu eser metni,  özellikle bal arılarıyla ilişkili olarak bal, balmumu, petek ve kovan formlarını ele almakta, toplumsal bir böcek olan bal arısının davranışlarının sanat üretimindeki yansımalarını uçmak/yürümek ve biriktirerek üretmek  üzerinden incelemektedir. 
Metinde arılar hakkında temel entomolojik bilgiler, onları diğer böceklerden ayıran temel farklılıklar, fiziksel ve davranışsal özellikleri üzerinden incelenmiştir. Toplumsal becerilere sahip olan  bal arılarının yanında, soliter ve yarı sosyal yaşam biçimleri ve aralarındaki farklar belirtilmiştir. 
Tüm kültür boyutlarında arıların sanattaki yeri, kültürel entomoloji kapsamında incelenmiş, ilk duvar resimlerinden başlayarak Eski Mısır ve Antik Yunan gibi farklı kültürlerde arı ve arıcılık faaliyetlerinin sanattaki etkileri örneklendirilmiştir. Günlük yaşamın sıradan bir faaliyeti olan arıcılığın değişimi çeşitli görseller üzerinden anlatılırken, çoğu kez tanrılarla özdeşleştirilen arının ve adak olarak sunulan balın görsel kültürdeki yansımaları örnek olarak verilmiştir.  İlk entomolog olarak kabul gören Aristoteles'in görüşleri ile Yunan mitolojisinde arılarla ilişkili unsurlara yer verilmiştir. Platon'un balmumu tabletleri ile yazboz tahtaları bellek kavramı üzerinden incelenmiş ve bir hafıza kaydı aracı olarak balmumunun özelliklerine değinilmiştir. Hristiyanlıkta arı, kraliçe arı, kovan ve balmumunun temsil ettiği değer ve kimlikler anlatılmıştır. Arı toplumunun sanatta temsili Rönesans resimlerinden itibaren ele alınırken, farklı disiplinlerde, arı formunun yanında arılarla işbirliği ile üreten sanatçılar;  Joseph Beuys, Aganetha Dyck, Mark Thompson, Kalliopi Lemos ve Meriç Algül Ringborg'un çalışmaları incelenmiştir.  
Arı toplumunun davranışsal etkilerinin sanatçıların eser üretimiyle birlikte ele alındığı bölümde, öncelikli olarak arıların uçarak polen ve nektar biriktirmesi ile sanatçıların atık ve doğal nesneleri yürüyerek biriktirmesi arasında bir benzerlik kurulmuştur.  Tüketimin biriktirme alışkanlıkları üzerindeki etkileri ve bu davranışın nadire kabineleri ile harikalar odalarındaki etkilerinden bahsedilmiştir.  Bal arılarının uçarak polen ve nektar toplaması incelenmiş ve genel tanımlar verilmiştir. Fiziksel ve zihinsel bir üretim yöntemi olarak yürümenin önemi, yürüyen düşünür ve yazarlar üzerinden anlatılırken, sanatta biriktirerek üretmede yürümenin önemi Yuji Agematsu, Wolfgang Laib gibi sanatçılar üzerinden örneklendirilmiş,  yürümenin sanatsal bir edim olarak kabul gördüğü vurgulanmıştır. Son bölüm yani eser metninde ise; arıların üretim yöntemleri, incelenen sanatçılarla olan yakınlıklar ve kendi üretim pratiğim arasındaki benzerlikten yola çıkarak oluşturduğum işler anlatılmaktadır.

Abstract:
This composition of work, which focuses on the comformation of the forms and behaviours of the bees in art, the production in colloborate with the bees and the similarity of the production method between the artist and the honeybee, undertakes especially engaged in honeybees and the forms of honey, wax, honeycomb and beehives; investigates the reflections of the behaviours of the honeybee,a social bug, on the production of art over flying/walking, producing via collecting. 
In this text, the fundamental entomological information about the bees, the basic differences distinguishing them from the other insects are examined over physical and behavioral features.
The place of the bees in art over the each cultural aspects has been inspected in the extend of cultural entomology; from the beginning with the first wall paintings, in different cultures like the Ancieng Egypt and the Ancient Greece, the effects of the  the bees and the activities of beekeeping on the art has been examplified. By describing the transformation of the beekeeping that is an ordinary daily life activity, over multiple visuals; it is examplified the reflections of the bee which is identified with gods and honey, the religious offering on the visual culture. The ideas of the Aristo, who is accepted as the first entomologist, and the features related to the bees in the Greek Mythology have been placed in the text. Plato's wax tabloids and the blackboards are examined over the concept of memory and the characteristics of the wax as a memory recording device have been dealt with. The identities and the values of the bee, queen bee, beehive and the wax in Christianism have been depicted. The representation of the bee society in art has been expressed from Renaissance paintings; the works of art by Joseph Beuys, Aganetha Dyck, Mark Thompson, Kalliopi Lemos and Meriç Algül Ringborg who produce art in colloboration with the bees besides the form of the bees, in different disciplines. 
In this section where the behavioral impacts of the bee society is mentioned with the production of the works of art by the artists, it has been made a similarity between bees' collecting nectar and pollen by flying and the artists' collecting waste and natural objects by walking. It has been mentioned about the effects of the consumption over the habits of collecting and this behaviour's effects on wunderkammern and the wonderrooms. The collection of the pollen and nectar by the honeybees via flying has been examined and general definitions have been placed. The importance of walking as a physical and mental method of production has been depicted via the authors and the intellectuals; the importance of the production of art by collecting has been examplified with the artists like Yuji Agetmatsu, Wolfgang Laib, and it is highlighted that walking is accepted as an artistic performance. In the last section which is the main text; the production methods of the bees, the similarities of the bees with the artists examined, and the works that I produced evolving out of my production practice like the bees have been expressed.