Bitki büyümeyi teşvik edici rizobakteri izolatları ile kimyasal gübre kombinasyonlarının Atatürk çiçeği ( Euphorbia pulcherrima L. )'nde  bitki gelişim parametrelerine etkisi
Effects of plant growth promoting rhizobacteria isolates with the chemical fertilizers combinations  on plant growth parameters in poinsettia ( Euphorbia pulcherrima L. )
Yazar: FAZİLET PARLAKOVA KARAGÖZ
Danışman: PROF. DR. ATİLLA DURSUN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çalışma, bitki büyümeyi teşvik edici rizobakteri (PGPR), kimyasal gübre ve kombinasyonlarının, önemli bir saksılı süs bitkisi olan Euphorbia pulcherrima Willd.ex Klotzsch (Atatürk çiçeği) türüne ait iki farklı çeşidin (Christmas Feelings ve Christmas Eve) fenolojik, morfolojik, kalite parametreleri ve besin elementi içerikleri üzerine etkilerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Araştırma, 2015-2016 ve 2016-2017 yetiştirme sezonunda, kısmi-iklim kontrollü sera koşullarında gerçekleştirilmiştir. Atatürk çiçeğinin köklü çeliklerine bakteri formülasyonları daldırma usulüyle aşılanmış ve dikimleri saksılara yapılmıştır. 
En uzun braktelerin renkli kalma süresi sırasıyla KG (141,46 gün) ve BIV+KG (136,99 gün) uygulamalarından elde edilmiştir. Christmas Feelings çeşidinde BIV+KG uygulaması kontrol uygulamasına göre bitki boyunu arttırıcı etkide bulunmuştur. BIV+KG (9,61 adet/bitki) uygulamasının, brakte yaprak sayısını %23,31 oranında arttırdığı tespit edilmiştir. Brakte yaprak çapının artmasında KG (25,64 cm), BII+KG (25,57 cm) ve BIV+KG (25,10 cm) uygulamalarının önemli etki yaptığı belirlenmiştir. BIV bakteri formülasyonu ana gövde çapını %7,40 oranında arttırmıştır. En fazla boğum sayısı BI+KG ve BII+KG uygulamalarından elde edilmiştir. En kısa boğum arası uzunluk BII+KG uygulaması ile elde edilmiştir. BI ve BIV uygulamaları ile en yüksek yeşil yaprak alanı tespit edilmiştir. BII+KG (90,13 (mg/l00 g) ve BIV+KG  (90,63 mg/100 g) uygulamalarında en yüksek antosiyanin içeriği belirlenmiştir. En fazla brakte yaprak alanı BII+KG uygulamasından elde edilmiştir. Yeşil yaprak örneklerinde toplam azot, alınabilir magnezyum BI uygulamasında; alınabilir fosfor ve kalsiyum BII uygulamasında; alınabilir potasyum BII, BII+KG, BIII ve BIII+KG uygulamalarında daha yüksek bulunmuştur. Brakte yaprak örneklerinde en yüksek toplam azot, alınabilir fosfor ve potasyum BII+KG uygulamasından elde edilmiştir. Kök örneklerinde en yüksek toplam azot, alınabilir fosfor ve kalsiyum BIV uygulamasında belirlenmiştir. Yetiştirme ortamındaki en fazla bakteri sayısı BII+KG uygulaması (%220 )'ndan elde edilmiştir.
Çalışmada kullanılan PGPR'ların iki Atatürk çiçeği çeşidinin bitki gelişimi ve kalite parametreleri açısından önemli katkılar sağladığı tespit edilmiştir. Ayrıca, yaprak, kök ve yetiştirme ortamının besin element içeriğine de önemli etkilerinin olduğu saptanmıştır. Genel anlamda değerlendirilen özellikler bakımından, Christmas Eve çeşidinin bakteri formülasyonlarına Christmas Feelings'ten daha iyi yanıt verdiği tespit edilmiştir.  Çalışmada olumlu katkıları belirlenen BIV+KG, BII+KG ve BI+KG uygulamalarının, Atatürk çiçeği türünün üretim aşamasında biyolojik gübre olarak kullanılabileceği ortaya konulmuştur.

Abstract:
This study was carried out in order to determine effects of plant growth promoting rhizobacteria (PGPR), chemical fertilizer and their combinations on phenological and morphological, quality parameters, nutrient content of two different cultivars (Christmas Feelings ve Christmas Eve) of Euphorbia pulcherrima Willd.ex Klotzsch (poinsettia)  which is an important pot ornamental plants. During the growing season of 2015-2016 and 2016-2017, the research was conducted in partial-climate controlled research greenhouse. Bacterial formulations were inoculated in the rooted cuttings of the poinsettia by dipping method and they were planted in pots. 
The longest period of bracts colored was determined in KG (141,46 day) and BIV + KG (136,99 day) applications. In the Christmas Feelings cultivar, BIV + KG application was found to increase in plant height according to control application. It has been determined that BIV + KG (9,61 plants / plant) application increased in number of leaves of poinsettia cultivars as 23,31%. It has been obtained that KG (25,64 cm), BII + KG (25,57 cm) and BIV + KG (25,10 cm) applications had a significant effect on the increase in bract leaf diameter. BIV application increased in the main stem diameter as 7,40%. The maximum number of nodes was obtained from BI + KG and BII + KG applications. The shortest inter-node length was found in BII + KG application. The highest green leaf area was identified in BIV and BI applications. The highest anthocyanin content was determined in BII + KG (90,13 mg / l00 g) and BIV + KG (90,63 mg / 100 g) applications. The maximum bract leaf area was determined in BII+KG application. BI application increased in total nitrogen and soluble magnesium in green leaf samples while soluble phosphorus and calcium was high in BII application and soluble potassium was high in BII, BII + KG, BIII and BIII + KG applications. The highest total nitrogen, soluble phosphorus and potassium were obtained from BII + KG application in bract leaf samples. The highest total nitrogen, soluble phosphorus and calcium were determined in BIV application in root samples. The highest number of bacteria  (220%) in the growing medium was obtained from BII + KG application.
It has been concluded that PGPRs used in this study have positive effects on plant development of two poinsettia cultivars and provide important contributions in terms of quality parameters. In addition, positive effects on nutrient content of leaf, root and growing medium were determined. In terms of the properties generally evaluated, it has been found that the Christmas Eve variety is to respond to bacterial formulations better  than Christmas Feelings. It has been determined that bacterial formulations BIV + KG, BII + KG and BI + KG, which have positive effects on plant growth, development and quality characteristics of poinsettia, can be used as biological fertilizer in poinsettia production stage.