Bilgi ve iletişim teknolojilerinin yoksullukla mücadele sürecindeki etkilerinin teknolojik determinizm kavramı çerçevesinde değerlendirilmesi
Evaluation of information and communication technologies effects in fighting poverty process within the framework of technological determinism concept
Yazar: OYA EREN ÖZER
Danışman: DOÇ. DR. FUNDA BAŞARAN ÖZDEMİR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Bilgi = Information ; Bilgi teknolojisi = Information technology ; Determinizm = Determinism ; Teknolojik determinizm = Technological determinism ; Yoksulluk = Poverty ; İletişim = Communication ; İletişim teknolojisi = Communication technology

Özet:
Bu çalışmada, Birleşmiş Milletler ve Dünya Bankası gibi uluslararası kuruluşların teknoloji ve yoksulluk konulu raporları incelenerek, uluslararası kuruluşların raporlarında yer alan yoksulluk üzerine söylemlerini, eleştirel söylem çözümlemesi kuralları bağlamında çözümlemek amaçlanmaktadır.Bilgiyi üretme, kullanma ve yayma yeteneği olarak tanımlanabilecek teknolojik yetenek, uluslararası rekabet gücünün ve ekonomik büyümenin, dolayısıyla da toplumların refahının en kritik belirleyicisi haline gelmiştir. Teknolojik gelişme açısından ileri olan ülkelerde ekonomik faaliyetlerin önemli bir bölümünü bilgi yoğun faaliyetlerin oluşturduğu bir değişim süreci yaşanmaktadır.Bilgi ve İletişim Teknolojileri (BİT) sürdürülebilir insanı kalkınmada çok önemli bir rol oynamaktadır. Kalkınma için çalışan topluluklar, politik katılımı geliştirme ve güçlendirme, eğitim, sağlık, ekonomik fırsatlar ve yoksulluğun, giderilmesi gibi belirli kalkınma hedeflerine ulaşmada bilgi ve iletişim teknolojilerinin ülkeler üstünde önemli etkilere sahip olduğunu küresel olarak kabul etmektedirler. Temel kamu hizmetlerinin yayılması ve bunlara erişim, işlem maliyetlerinin düşürülmesi, kamu verimliliğin iyileştirilmesi, saydamlığın yaygınlaştırılması ve kalkınmanın gerçekleşmesi için bilgi ve iletişim teknolojilerinin gücünden etkin bir şekilde yararlanırlar.Bu tez dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümünü giriş kısmı oluşturmaktadır. Bu bölümde tez içerisinde ele alınacak olan konulara yönelik genel bir analiz yapılmıştır. İkinci bölümde, tezin kuramsal çerçevesi içerisinde yer alan ?Eleştirel Kuram? incelenmiştir. Üçüncü bölüm, tezin kavramsal çerçevesidir. Bu bölümde tez içerisinde geçen birtakım kavramların detaylı analizi yapılmıştır. Dördüncü ve son bölüm ise, uluslararası kuruluşların bilişim ve iletişim teknolojilerinin yoksulluğun ortadan kaldırılması sürecindeki etkileri ve yoksulluk üzerine söylemleri konuludur. Bu bölümde yapılan detaylı analizden sonra, tezin birinci bölümünde yer alan eleştirel söylem konusu ile yoksulluk konusu arasındaki bağlantı, uluslararası kuruluşlarının yoksulluk ile ilgili söylemleri eşliğinde incelenerek nihayete varılmıştır.

Abstract:
This study aims to resolve the discourses on poverty prevailing within the reports of international organizations within the context of critical discourse analysis rules by examining the reports of different international organizations including the United Nations and the World Bank on technology and poverty.Technological capability which can be defined as the ability to produce, use and disseminate information has become the fundamental determinant of international competition power, economic development and thus in a more indirect manner, the welfare of societies. A transformation period is occurring where in countries well advanced with regard to technological development, information dense activities are coming to form the majority of economic activities.Information and Communication Technologies are playing an important role in sustainable human development. Societies which expend effort for development widely acknowledge that in order to attain certain development objectives such as advancing and strengthening political participation, education, economic opportunities and eradication of poverty, information and communication technologies have important effects on countries.They make effective use of the power of information and communication technologies to expand fundamental public services and their access, to reduce transaction costs, to improve public productivity, to expand transparency and attain development.The thesis consists of four sections. The introduction forms the first section. In this section, a general analysis is carried out regarding the issues which will be covered in the thesis. In the second section, ?Critical Theory? which forms the theoretical framework of the thesis is examined. The third section forms the conceptual framework of the thesis. A detailed analysis of certain concepts which have been used in the thesis are examined in this section. The fourth section takes into consideration the impact of the information and communication technologies of international organizations? in eradicating poverty and their discourse on poverty. Following the detailed analysis which takes place in this section, a conclusion is reached by making connections between critical theory discussed in the first part and poverty, by way of analyzing the discourses of international organizations on poverty.