Hastane öncesi travma hastalarının afet dışı saha triyajı ile saha triyaj karar şeması kılavuzu kullanarak simüle edilen saha triyajının karşılaştırılması
Comparison of prehospital trauma patients' non-disaster field triage and simulated field triage using the field triage decision scheme guide
Yazar: NEŞE CAN MERCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ UMUT PAYZA
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil tıp = Emergency medicine ; Acil tıp servisleri = Emergency medical services ; Hasta nakli = Patient transfer ; Triyaj = Triage ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Yaralanmalar Dünya genelinde erken ölüm ve sakatlıkların başlıca nedeni ve önemli bir halk sağlığı sorunudur. Etkili acil sağlık hizmetleri organizasyonu ile yaralanmalara bağlı mortalite, morbidite ve diğer olumsuz sonuçlar önlenebilir veya azaltılabilir. Hastane öncesi acil sağlık hizmetleri (HÖASH) sağlayıcıları olay yerinde travma hastalarının acil tedavisini başlatmalı, yaralanma şiddetini belirlemeli ve uygun sağlık merkezine sevkini gerçekleştirmelidir. Ülkemizde afet ve kitlesel olaylar gibi çok sayıda yaralının olduğu durumlar haricinde travma hastalarının rutin saha triyajı için objektif kriterlere dayalı bir kılavuz kullanılmamaktadır. Bu araştırmadaki amacımız HÖASH'nde afet ve kitlesel olaylar haricinde bir kılavuz olmaksızın yapılan travma hastalarının rutin saha triyajının doğruluğu ile saha triyaj karar şeması (FTDS) kullanılarak simüle edilen saha triyajının doğruluğunu karşılaştırmaktır. 
Gereç ve Yöntem: Araştırma çok merkezli, kesitsel tipte bir araştırmadır. Belirlenen hastane acil servislerine randomize belirlenmiş bir takvim uygulanarak 24 saat eşit sayıda olacak şekilde 6 aylık sürede gidilerek veriler toplandı. Yaralanma Ciddiyet Skoru (İnjury Severity Score-ISS)≥16 olan hastalar majör yaralı olarak tanımlandı. Gözlenen saha triyajı ve simüle edilen saha triyajının doğruluk ölçümleri ISS ve ileri düzey kaynak ihtiyacı referans alınarak ayrı ayrı hesaplandı.
Sonuç: Kılavuz kullanılmaksızın yapılan travma hastalarının gözlenen saha triyajının duyarlılık ve özgüllük oranları düşüktü, yetersiz triyaj ve aşırı triyaj oranları yüksekti. FTDS kılavuzu ile simüle edilen saha triyajın duyarlılık ve özgüllüğü daha yüksek, yetersiz ve aşırı triyaj oranları daha düşüktü. FTDS kılavuzu kullanılması ile daha fazla sayıda majör yaralı hasta tanımlandı.

Abstract:
Aim: Injuries are a major cause of early death and disability worldwide and a major public health problem. Mortality, morbidity and other negative consequences due to injuries can be prevented or reduced with effective emergency medical services organization. Providers of prehospital emergency medical services (PHEMS) should initiate emergency treatment of trauma patients at the scene, determine the severity of injury, and transport them to the appropriate health center. In our country, a guide based on objective criteria is not used for routine field triage of trauma patients, except in cases where there are many trauma patients such as disasters and mass casualties. Our aim in this study is to compare the accuracy of the routine field triage of trauma patients performed without a guide except for disasters and mass casualties in PHEMS and the accuracy of the field triage simulated using the field triage decision scheme (FTDS).
Materials and Methods: The research is a multi-center, cross-sectional study. A randomized calendar was applied to the designated hospital emergency departments, and the data were collected by visiting the same number of 24 hours in 6 months. Patients with an Injury Severity Score (ISS)≥16 were defined as major injuries. The accuracy measurements of the observed field triage and the simulated field triage were calculated separately with reference to ISS and advanced resource needs.
Conclusion: The sensitivity and specificity rates of the observed field triage of trauma patients performed without the use of guidelines were low, the rates of undertriage and overtriage were high. The sensitivity and specificity of field triage simulated with FTDS guide was higher, and the rates of undertriage and overtriage were lower. Using the FTDS guide, more patients with major injuries were identified.