Eş bağımlılık, bağlanma stilleri ve psikolojik zihinlilik arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between co-dependence, attachment styles, and psychological mindedness
Yazar: ELİF ALTAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA SAVAŞ
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Kaygılı ve kaçınan bağlanma = Attachment anxiety and avoidance ; Yetişkinlerde bağlanma = Adult attachment

Özet:
Bu araştırma eş bağımlılık, bağlanma stilleri ve psikolojik zihinlilik arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla ortaya konulmuştur. Ek olarak sosyodemografik özelliklere göre psikolojik zihinlilik, bağlanma stilleri ve eş bağımlılık düzeyleri arasında anlamlı bir farkın olup olmadığı kontrol edilmiştir. Bu kapsamda katılımcılara Eş Bağımlılık Belirleme Ölçeği (EşBBÖ), Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II (YİYE-II), Psikolojik Zihinlilik Ölçeği ve Sosyodemografik Bilgi formu sunulmuştur. Araştırmanın örneklem grubunu 18-65 yaş arası yetişkin bireyler oluşturmaktadır. Bu kapsamda 344'ü kadın, 77'si erkek toplam 421 gönüllü katılımcının katkısıyla veriler elde edilmiştir. Araştırmada elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistik metotları (sayı, yüzde, min-maks değerleri, ortalama ve standart sapma) ve ölçek güvenilirliğinin test edilmesinde "Güvenilirlik Analizi" kullanılmıştır. Verilerin normal dağılıma uygunluğu için basıklık çarpıklık değerleri incelenmiştir. Sürekli değişkenler arasındaki ilişki Spearman korelasyon analizi yapılarak, bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken üzerindeki etkisi çoklu doğrusal regresyon analizi uygulanarak incelenmiştir.
Yapılan analizler sonucunda Eş Bağımlılık ile Psikolojik Zihinlilik ve alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönlü bir ilişki olduğu saptanmıştır. Eş Bağımlılık ile Kaygılı bağlanma alt boyutu arasında pozitif, Kaçıngan bağlanma alt boyutu ile arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Psikolojik Zihinlilik, İç görü ve İlgi alt boyutları ile Kaygılı bağlanma alt boyutu arasında anlamlı ve negatif yönlü, Kaçınmacı bağlanma alt boyutuyla arasında ise anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki saptanmıştır. Yapılan regresyon analizi sonucunda Kaçınma, Kaygı, İç görü ve İlgi alt boyutlarının Eş Bağımlılık üzerinde anlamlı bir etkiye sebep olduğu görülmektedir. Araştırmanın sonuçlarına dair detaylı bilgiler bulgular ve tartışma bölümünde incelenmiştir.

Abstract:
This research was conducted to examine the relationship between codependency, attachment styles and psychological mindedness. In addition, it was checked whether there was a significant difference between psychological mindedness, attachment styles and co-dependency levels according to sociodemographic characteristics.In this context, Codependency Assessment Tool, Experiences in Close Relationships-Revised (ECR-R), Psychological Mindedness Scale and Socio-demographic Information Form were presented to the participants. The sample group of the research consists of adult individuals between the ages of 18-65. In this context, data was obtained with the contribution of a total of 421 volunteer participants, 344 women, 77 men. The data obtained from the research were analyzed using the SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0 program.
Descriptive statistical methods (number, percentage, min-max values, mean and standard deviation) were used to evaluate the data and "Reliability Analysis" was used to test the reliability of the scale. Kurtosis and skewness values were examined to ensure the data's suitability for normal distribution. The relationship between continuous variables was examined by performing Spearman correlation analysis, and the effect of independent variables on the dependent variable was examined by applying multiple linear regression analysis.
As a result of the analyses, it was determined that there was a statistically significant negative relationship between Codependency and Psychological Mindedness and its sub-dimensions. There is a positive significant relationship between Codependency and the Anxious attachment sub-dimension, and a negative relationship with the Avoidant attachment sub-dimension. A negative relationship was found between the Psychological Mindedness, Insight and Interest sub-dimensions and the Anxious attachment sub-dimension, and a positive relationship was found between it and the Avoidant attachment sub-dimension. As a result of the regression analysis, it is seen that the Avoidance, Anxiety, Insight and Interest sub-dimensions cause a significant effect on Codependency. Detailed information about the results of the research was examined in the findings and discussion section.