İklim değişikliğine uyum sürecinde doğa temelli çözümler: Tuz Gölü ve çevresi örneği
Nature-based solutions for climate change adoptation: The case of Tuz Lake and its surroundings
Yazar: GİZEM YILMAZ ARSLANALİ
Danışman: PROF. DR. NECİBE AYDAN SAT
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Yerküreyi tehdit eden etmenlerden olan küresel iklim değişikliği konusuna uygun ve acil çözümlemeler üretilmesi bir zorunluluk haline gelmiştir. İnsanlığın değiştirdiği doğal denge ve unsurlar yadsımadan çözüm odaklı yaklaşımlar benimsenmesi gerekmektedir. Planlama disiplini, tarih boyunca sosyal ve ekonomik olaylarla doğrudan ilişkili olduğundan, iklim değişikliğine ilişkin verilerin, ölçülebilir sonuçların elde edilmesi ve iklim değişikliğinin mekansal planlamayla entegrasyonu kentlerin dayanıklılığını arttıracaktır. Bu noktadan hareketle çalışmanın amacı, iklim değişikliğine farklı bir bakış açısı sunan "doğa temelli çözümler (DTÇ)" konusunu "Korunan Alanlar" üzerinde irdelemek ve uygulamaya yönelik politika önerilerinde bulunmaktır. Bu kapsamda örnek alan olarak Türkiye'de korunan bir alan olan Tuz Gölü ve yakın çevresi seçilmiştir. Tez kapsamında, korunan alan yönetimi mekanizmalarından faydalanılarak, alana yönelik gerçekleştirilen planlama çalışmalarını ekosistem ve çevre açısından, ekonomik ve beşeri yaşam açısından ve planlama ve yönetim açısından değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme, alandaki mevcut durum analizi ile birlikte ele alınmıştır. Çalışma sonucunda; mevcut durumda, kuraklık, yeraltı sularının kontrolsüz kullanılması, kirlilik, yönetimsel durumun alanda bazı risk ve tehditler yarattığı görülmekte ve gerçekleştirilen planlama çalışmalarıyla alanın korunmasına yönelik başarılı adımlar atıldığı anlaşılmaktadır. Küresel iklim değişikliğinin olumsuz etkilerini ortadan kaldırabilme konusunda DTÇ ile alanın mevcut durumuna katkı sağlanması yönünde öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
Global climate change, which is one of the threatenening factors for the world, has required appropriate and urgent solutions. It is necessary to develop solution-oriented approaches without denying natural balance and elements which were changed by the human. Since planning approaches are directly related to social and economic events throughout history, obtaining measurable results of climate change data and integrating climate change with spatial planning will increase the resilience of cities. From this point of view, the aim of the study is to examine the issue of "nature-based solutions (NBS)", which offers a different perspective on climate change, on Protected Areas and to make policy recommendations for implementation. In this context, Tuz Lake and its surroundings, a protected area in Turkey, is chosen as the sample area. Within the scope of the thesis, the planning studies carried out for the area by making use of Protected Area management mechanisms are evaluated in terms of ecosystem and environment, economic and human life, and planning and management. This evaluation is realised together with the current situation analysis in the field. According to the results of study; in the existing situation, it is seen that drought, uncontrolled use of groundwater, pollution and administrative situation create some risks and threats in the area, and it is understood that successful steps have been taken to protect the area with the planning studies. Suggestions have been developed to contribute to the current situation of the protected area with the NBS in order to eliminate the negative effects of global climate change.