Yetişkinlerde bağlanma stillerinin anksiyete ve somatizasyon üzerindeki yordayıcı etkisinin incelenmesi
Research of the mediating role of attachment styles in the relationship between anxiety and somatization for adults in the normal population
Yazar: BİLGE ŞAYIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ Z. PINAR COHEN
İstanbul Kent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Bedenselleştirme = Somatization ; Yetişkinler = Adults ; Yetişkinlerde bağlanma = Adult attachment

Özet:
Yetişikinlik dönemi bağlanma stillerinin, somatik semptomlar eşliğinde gözlemlenebilen anksiyete ile ilişkisi olabileceği düşünülmektedir. Bireylerin bağlanma stilleri, anksiyete semptomları ve somatizasyon düzeyleri arasındaki ilişkiler hakkında yapılmış araştırmalar sınırlıdır. Bu doğrultuda güncel araştırma, yetişkinlerde anksiyete ve somatizasyon düzeyleri ilişkisinde bağlanma stillerinin yordayıcı etkisini belirlemeyi amaçlamıştır. Araştırmaya 18-65 yaş aralığında 415 gönüllü katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcılara Google Forms aracılığıyla çevrimiçi şekilde ulaşılmıştır. Veriler toplanmaya başlanmadan önce her katılımcıdan Bilgilendirilmiş Onam Formu aracılığıyla araştırmaya gönüllü olarak katıldığına yönelik onay alınmıştır. Araştırmada kullanılan değişkenlerin ölçülmesi amacıyla Demografik Bilgi Formu, Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ), İlişki Ölçekleri Anketi (İÖA) ve Somatizasyon Ölçeğinden yararlanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde, değişkenlerin katılımcıların sosyodemografik özelliklerine göre karşılaştırılması amacıyla  Bağımsız Gruplar t-Testi, ANOVA ve Kruskal Wallis U Testi yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma değişkenlerin birbirleriyle olan ilişkisini incelemek için Pearson Korelasyon Analizi ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Araştırma bulguları, anksiyete düzeyi arttıkça somatizasyon düzeyinin de arttığını göstermiştir. Anksiyete düzeyi arttıkça korkulu, saplantılı ve kayıtsız bağlanma puanları artış göstermiş, güvenli bağlanma stili puanları ise düşmüştür. Benzer şekilde, güvenli bağlanan bireylerin somatizasyon düzeyleri daha düşük olarak gözlemlenirken, güvenli olmayan bağlanma stiline sahip bireylerin somatizasyon seviyeleri daha yüksektir. Kayıtsız bağlanma stili ile anksiyete düzeylerinin somatizasyon puanlarını anlamlı şekilde yordadığı gözlemlenmiştir. Aynı zamanda, bağlanma stilleri anksiyete düzeylerini anlamlı şekilde yordamaktadır. Anksiyete, somatizasyon ve bağlanma stilleri cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu gibi demografik değişkenlere göre anlamlı farklılık göstermiştir. Elde edilen bulgular ilgili literatür çerçevesinde tartışılmış ve birtakım öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Adult attachment styles are thought to be associated with anxiety, which can be accompanied with somatic symptoms. Studies on the relationships between individuals' attachment styles, anxiety symptoms and somatization levels are limited. Accordingly, the current study aimed to determine the predictive role of attachment styles on the relationship between anxiety and somatization levels in adults.  415 volunteer participants between the ages of 18-65 were included in the study. Participants were reached online via Google Forms. Before the data acquisition process, an informed consent was obtained from each participant to voluntarily participate in the study.  Demographic Information Form, Beck Anxiety Inventory (BAI), Relationship Scales Questionnaire (PSA) and Somatization Scale were used to measure the variables used in the study. To analyze data, an independent Sample t-Test, ANOVA and Kruskal Wallis U-Test were used to compare the variables according to the sociodemographic characteristics of the participants. Pearson Correlation Analysis and regression analyzes were applied to examine the relationship between the research variables. Results indicated that, as the level of anxiety increased, the level of somatization also increased.  As the anxiety level increased, the fearful, preoccupied, and dismissive attachment scores increased, while the secure attachment style scores decreased. Similarly, individuals with secure attachment styles had lower somatization levels, while individuals with insecure attachment styles had higher somatization levels. It was observed that dismissive attachment style and anxiety levels significantly predicted somatization scores. At the same time, attachment styles significantly predicted anxiety levels. Anxiety, somatization, and attachment styles showed significant differences according to demographic variables such as gender, marital status, and educational status. The findings were discussed within the framework of the relevant literature and suggestions were presented accordingly.