Keratokonus hastalarında standart ve hızlandırılmış korneal kollajen çapraz bağlama tedavisinin kornea epitel kalınlığı ve subbazal sinir morfolojisi üzerine etkileri
Effects of standard and accelerated corneal collagen crosslinking treatment on corneal epithelial thickness and subbasal nerve morphology in keratoconus patients
Yazar: SEZER HACIAĞAOĞLU
Danışman: PROF. DR. AYŞE EBRU TOKER
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Göz hastalıkları = Eye diseases ; Keratokonus = Keratoconus ; Kollajen = Collagen ; Kornea = Cornea ; Korneal hastalıklar = Corneal diseases ; Tedavi = Treatment

Özet:
Amaç: İlerleyici keratokonus hastalarında standart ve hızlandırılmış korneal kollajen çapraz bağlama tedavisinin kornea epitel kalınlığı ve subbazal sinir morfolojisi üzerine etkilerini değerlendirmektir.
Materyal ve Metot: İlerleyici keratokonusu olan; 20 hastanın 20 gözüne standart CXL (3mW/cm2, 30 dakika UVA), 19 hastanın 19 gözüne H-CXL (9mW/cm2, 10 dakika UVA) tedavisi uygulandı. Tüm olguların; tedavi öncesinde ve sonrası; 1.ay, 3.ay ve 6.ayda düzeltilmemiş görme keskinlikleri (DGK), gözlükle düzeltilmiş en iyi görme keskinlikleri (EİDGK), korneal topografik ölçümleri, fourier domain OCT ile demarkasyon hattı derinliği ölçülmesi, kornea pakimetri ve epitel kalınlık haritası analizi, in vivo konfokal mikroskopi (İVKM) ile subbazal sinir analizi yapıldı.
Bulgular: Yaş ortalamaları; standart CXL uygulanan grupta; 21.8±4.6, H-CXL uygulanan grupta ise 22.2±5.5 idi (p>0.05). Hastaların EİDGK ölçümlerinde postoperatif 6. ayda; standart CXL grubunda anlamlı düzelme saptanırken (p=0.008), H-CXL grubunda anlamlı değişiklik saptanmadı (p>0.05). Postoperatif 6.ayda; tüm keratometrik değerlerde (K1, K2, Kmean ve Kmax) hem standart CXL grubunda (K1: -1.05 D, K2: -0.80 D, Kmean: -0.91 D ve Kmax: -1.61 D) hem de H-CXL grubunda (K1: -0.40 D, K2: -0.60 D, Kmean: -0.48 D ve Kmax: -1.35 D) istatistiksel anlamlı azalma görülmüş olup (p<0.05), gruplar arası karşılaştırmada anlamlı fark görülmemiştir (p>0.05). Postoperatif 1.ay demarkasyon derinliği; standart CXL grubunda; H-CXL grubuna göre anlamlı olarak daha derinde (47.95 µm) bulundu (p=0.012). Epitel kalınlık haritası analizinde postoperatif 6.ayda; korneal epitelyal düzensizlik bulgularından; standart sapma değerinde hem standart CXL grubunda (p=0.009) hem de H-CXL grubunda (p=0.005) anlamlı azalma saptanırken, Min-Max ölçümünde yalnızca standart CXL grubunda anlamlı azalma saptandı (p=0.029), H-CXL grubunda değişiklik görülmedi (p>0.05). Subbazal sinir analizinde, tedavi öncesine göre postoperatif 6.ayda; standart CXL grubunda; kornea sinir lifi yoğunluğu (CNFD) (p=0.045), kornea sinir lifi dallanma yoğunluğu (CNBD) (p=0.011), kornea sinir lifi uzunluğu (CNFL) (p=0.014), kornea sinir lifi total dallanma yoğunluğu (CTBD)'de (p=0.022) anlamlı olarak azalma görülürken, H-CXL grubunda; yalnızca CNFL'de (p=0.028) anlamlı azalma görülmüştür. Tedavi sonrası hiçbir hastada komplikasyon görülmemiştir.
Sonuç: H-CXL tedavisi yan etki açısından güvenilir ve keratokonus stabilizasyonu açısından standart CXL tedavisi kadar etkili bir tedavi yöntemidir. Her iki tedavi protokolünde de postoperatif dönemde korneal epitelyal düzensizlik azalmaktadır. Her iki tedavi protokolünde de postoperatif 1.ayda subbazal sinirlerin yok olduğu görülmüştür. H-CXL tedavisinde postoperatif 6.ayda; subbazal sinirlerde standart CXL'ye göre daha hızlı bir rejenerasyon olduğu görülmektedir.

Anahtar kelimeler: keratokonus, standart crosslinking, hızlandırılmış crosslinking, epitel kalınlık haritası, subbazal sinir analizi

Abstract:
Purpose: To evaluate the effect of conventional and accelerated corneal collagen crosslinking protocols on corneal epithelial thickness and subbasal nerve morphology in progressive keratoconus patients.
Materials and Methods: 20 eyes of 20 patients with progressive keratoconus were treated with conventional CXL (3mW/cm2, 30 minutes UVA) and 19 eyes of 19 patients with progressive keratoconus were treated with accelerated CXL (10mW/cm2, 10 minutes UVA). Uncorrected visual acuity (UCVA), best corrected distance visual acuity (BCVA), corneal topograhic measurements, demarcation measurement with fourier domain optic coherence tomography, corneal pachymetry and epithelial thickness mapping analysis, subbasal nerve morphology with in vivo confocal microscopy (IVCM) were performed at baseline and at 1., 3. and 6. months follow up. 
Results: The mean age of the patients was 21.8 ± 4.6 in the conventional CXL group and 22.2 ± 5.5 in the accelerated CXL group (p>0.05). At the 6 month follow up BCVA; showed significant improvement in the conventional CXL group (p=0.008) whereas there was no significant change in the accelerated CXL group (p>0.05). At postoperative 6 month, a statistically significant improvement was observed in all keratometric values (K1, K2, Kmean ve Kmax) both the conventional CXL group (K1: -1.05 D, K2: -0.80 D, Kmean: -0.91 D ve Kmax: -1.61 D) and the accelerated CXL group (K1: -0.40 D, K2: -0.60 D, Kmean: -0.48 D ve Kmax: -1.35 D). The mean depth of corneal demarcation line was significantly deeper in the conventional CXL group (47.95 µm) than in the accelerated CXL group at the postoperative 1 month (p=0.012). Epithelial thickness map analysis showed a significant reduction in standart deviation, marker of corneal epithelial irregularity, in both the conventional CXL group (p=0.009) and the accelerated CXL group (p=0.005). Min-Max measurement showed a significant decrease in the conventional CXL group (p=0.029). Compared to the baseline values, there was a significant decrease in corneal nerve fiber density (CNFD) (p=0.045), corneal nerve fiber branching density (CNBD) (p=0.011), corneal nerve fiber length (CNFL) (p=0.014) and corneal nerve fiber total branching density (CTBD) (p=0.022) in the conventional CXL group, whereas significant decrease was observed only in CNFL (p=0.028) in the accelerated CXL at postoperative 6 months. No complication was observed in any patient after treatment.
Conclusion: Accelerated CXL treatment is appears to be effective and safe as conventional CXL treatment in terms of keratoconus stabilization. Corneal epithelial irregularity decreases in the postoperative period in both treatment protocols. Our results suggest that subbasal nerves regeneration is faster in after accelerated CXL treatment.

Key words: keratoconus, conventional crosslinking, accelerated crosslinking, epithelial thickness mapping, subbasal nerve analysis