Ortaokul öğrencilerinin geliştirdiği oyun ve robot projelerinde probleme dayalı öğrenmenin problem çözme ve bilgi işlemsel düşünme becerilerine etkisi
The effect of problem based learning on problem solving and computational thinking skills in robot and game projects developed by secondary school students
Yazar: BARIŞ TURAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA SERKAN GÜNBATAR
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgi işlemsel düşünme = Computational thinking ; Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Oyunlar = Games ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Probleme dayalı öğrenme = Problem based learning ; Projeler = Projects ; Robotlar = Robots

Özet:
Yapılan çalışmada mBlock programlama aracı ile Probleme Dayalı Öğrenme Yöntemi kullanılarak yapılan oyun ve robot projelerinin ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin problem çözme becerileri ve bilgi-işlemsel düşünme becerileri üzerindeki etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Çalışmada yarı deneysel desenlerden ön test-son test kontrol gruplu araştırma modeli kullanılmıştır. Yapılan çalışma kapsamında veri toplamak için Serin, Bulut Serin ve Saygılı (2010) tarafından geliştirilen Çocuklar İçin Problem Çözme Envanteri ve Korkmaz, Çakır ve Özden (2016) tarafından geliştirilen Bilgi-İşlemsel Düşünme Beceri Düzeyleri Ölçeği kullanılmıştır. İlgili ölçme araçları 2018-2019 güz yarıyılında Van ili Edremit İlçesinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı bir devlet okulunda eğitime devam eden 57 altıncı sınıf öğrencisine uygulanmıştır. Deney grubuna probleme dayalı öğrenme yöntemi kontrol grubuna ise geleneksel öğrenme yöntemi kullanılarak ders verilmiştir. Araştırmada elde edilen verilerin çözümlenmesinde SPSS 20 paket programı aracılığıyla bağımlı örneklem t-testi, bağımsız örneklem t-testi ve iki yönlü varyans analizi kullanılmıştır.
Yapılan deneysel işlem öncesinde deney grubu ve kontrol grubu öğrencilerinin problem çözme becerileri ve bilgi-işlemsel düşünme becerilerinin ortalama puanları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Dolayısıyla deney ve kontrol gruplarındaki öğrencilerin öğretim öncesi bilgi-işlemsel düşünme becerilerinin ve problem çözme becerilerinin denk olabileceği varsayılmıştır. Yapılan araştırma sonucunda deney grubu öğrencilerinin son test puanları kontrol grubu öğrencilerinin son test puanlarına göre anlamlı düzeyde artış göstermiştir (p<0,05). Bu durum kullanılan öğretim yöntemi yani probleme dayalı öğrenme yönteminin öğrencilerin bilgi-işlemsel düşünme becerileri ve problem çözme becerileri üzerinde olumlu etkisi olduğunu göstermiştir.
Öğrencilerin problem çözme becerileri ve bilgi-işlemsel düşünme becerileri cinsiyete göre anlamlı düzeyde farklılık göstermemiştir (p>0,05). Ayrıca öğrencilerin deney-kontrol grubunda olmalarının ve cinsiyetlerinin öğrencilerin problem çözme becerileri ve bilgi-işlemsel düşünme becerileri üzerinde ortak etkisinin anlamlı düzeyde olmadığı sonucuna varılmıştır (p>0,05). Bilgisayar sahipliği ile ilgili bulgular incelendiğinde ise bilgisayar sahibi olmayan öğrencilerin bilgi-işlemsel düşünme puanları ve problem çözme puanları anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Kontrol grubunda bilgisayar sahibi olan öğrencilerin problem çözme ortalama puanları 𝑋̅= 2,86 iken bilgisayar sahibi olmayan öğrencilerin ortalama puanları 𝑋̅=2,99'dur. Deney grubunda bilgisayar sahibi olan öğrencilerin problem çözme ortalama puanları  𝑋̅= 3,15 iken bilgisayar sahibi olmayan öğrencilerin ortalama puanları 𝑋̅=3,46'dır. Bu bulguların olası nedenlerini anlayabilmek için bilgisayar sahibi olan on beş öğrenci ile odak gurup görüşmesi yapılmıştır. Yapılan görüşmelerden elde edilen bulgulara göre öğrencilerin kişisel bilgisayarlarını eğitim, araştırma vb. faaliyetlerden çok yoğun bir şekilde oyun oynama ve sosyal medyada vakit geçirme amacıyla kullandıkları sonucuna ulaşılmıştır. Bundan yola çıkarak ebeveynlerin çocukların bilgisayar kullanımlarını gözlemlemelerinin ve kontrol altında tutmalarının, çocuklarının bilgisayarın ve internetin olumsuz etkilerinden korunmasına yardımcı olabileceği öneriler kısmında ifade edilmiştir.

Abstract:
In the research, it has been studied to determine the effects of problem solving ability and computational thinking skill on 6th grade students by using the games and robot projects that are made by problem- based learning and mBlock tool.
In the research, it used research model of pretest –posttest design from quasi- experimental design and control group. In order to collect data within scope of the research problem solving inventory for children developed by Serin, Bulut Serin and Saygılı (2010) and data computational thinking  skills scale developed by Korkmaz, Çakır and Özden (2016) have been used. The scale tool has been practiced on 57 students of 6th grade from a secondary school that depends on Van Edremit Ministry of National Education. It has been given lesson to experimental group by using problem based learning and control group by using classic learning method. In the research, it has been used paired sample t-test, independent sample t test and two way analysis of variance via SPSS 20 packet program on the data obtained. 
It has been found no significant difference between the average scores of the problem solving skills of the experimental group and the control group students before the experimental procedure. Accordingly, it has been presumed that the students in the experimental and control groups may have equivalent computational thinking skills. As a result of the research, the final test scores of the experimental group students have increased significantly compared to the final scores of the control group students. Through this situation, it has been shown that the teaching method used, namely, the problem- based learning method, has a positive effect on students 'computational thinking skills and problem solving skills. 
Problem solving skills and computational thinking skills of students haven't been differed on significant level to gender. Also it has been concluded that being in the experiment-observation group and their gender haven't had a significant common effects on the students' problem solving skills and computational thinking skills. Also when it has been analyzed findings related to computer owner, it has been found that problem solving scores and computational thinking skill scores of students who haven't computer are higher on significant level. In control group, while the average scores of students that have computers are 𝑋̅= 2.86, average scores of the students that don't have computers are 𝑋̅=2.99. In the experimental group, while average scores of students that have computers are 𝑋̅= 3.15, average scores of the students that don't have computers are 𝑋̅=3.46.It has been made focus group discussion with students who have computers to understand probable cause of these findings. According to findings that were obtained from committed interviews, it has been precipitated that students use their computers for games and social media rather than use education, research etc. From this point of view, it has been stated in suggestion part that if parents control and observe the using computer of their children; it will be able to help them from negative effects of internet and computer.