Türkiye'de doğal afet (yıkım) olayları sonrası kent yenileme uygulamaları: 1999 Marmara depremi örneği /
Yazar: FATMA NEVAL GENÇ
Danışman: PROF. DR. EYÜP G. İSBİR
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Doğal afetler olağan dışı bir kent yenileme nedenidir. Afet riskinin yüksek olduğu kentler afet ortaya çıkmadan önce veya afet olup bitikten sonra daha güvenli hale getirilmek amacıyla yenilemeye konu olabilmektedirler. Bu çalışmada, doğal afetler sonrasında kent yenileme, 1 999-Marmara Depremi örneğinde ele alınmıştır. Deprem sonrasında bölgede büyük hasar gören kentler yeniden inşa edilmişlerdir. Bu yeniden inşa sürecinde yıkılan ve hasar gören kentsel yapıların yerine yenilerinin inşa edilmesi yanında gelecekte olabilecek afetler karşısında daha güvenli kentlerin oluşturulması amaçlanmıştır. Depremle beraber kentsel riskler de ortaya çıkmış ve yeniden inşa sürecinde bunların ortadan kaldırılması fırsatı doğmuştur. Çalışma kapsamında yapılan alan araştırmasında bu fırsatlardan yararlanma boyutu sorgulanmış ve hasar gören kentlerde güvenlik önceliği doğrultusunda düzenlemeler yapıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Sonuçlar şöyledir, (i) kalıcı konut alanları, kentlerin gelişme alanlarına yapılarak uzun vadede kentsel gelişmenin bu yönde gelişmesi amaçlanmıştır, (ii) risk analizleri ile hasara neden olan faktörler, kentlerin risk durumları belirlenmiş ve bu risklerin giderilmesine yönelik azaltım faaliyetleri yapılmıştır. Doğal afetlerin sık yaşandığı ülkemizde, kent yenileme yaklaşımı, gerek doğal afetler karşısında daha güvenli kentlerin oluşturulması gerekse diğer kentleşme sorunlarının ortadan kaldırılması için etkin bir çözümdür, özellikle doğal afet risklerinin yüksek olduğu kentlerde, henüz afet ortaya çıkmadan kent içinde riskli bölgelerin kent yenileme projeleri ile güvenli hale getirilmesi doğal afet kayıplarının azalmasını sağladığı gibi sağlıklı bir kentsel gelişmeyi de sağlayacaktır.

Abstract:
Natural disasters are extraordinary urban renewal reason. Cities with high natural disaster risks can be renewed after or before the natural disasters. In this study, urban renewal after natural disaster, by examining the case of 1999 Marmara earthquake. After the earthquake, high damaged cities in the region have been reconstructed. In this reconstruction stage, damaged or destroyed buildings have been reconstructed. The aim of the reconstruction stage is to build safer cities against future disasters. Along with the earthquake, urban risks have been realized and in reconstruction stage removal of this risks opportunities have been utilized. The field study carried out in this thesis, the extend of utilizing of these opportunities have been questioned and the conclusion drawn is in damaged cities safety and resistancy would be the primary priority. The results are the follows: 1) Permanent housing areas build in urban sprawl and in the long term, city will be planned to expand in this direction 2) With risk analysis, factors for damages and urban risk factors have been determined and the mitigation activities of such risks have been done In our country, where natural disasters occur very frequently, urban renewal approach is an efficient solution for both building safer cities against natural disasters and solution of other urban problems. Especially in cities with has high risks against natural disasters, before natural disasters the renewal of risky areas with urban renewal projects would decrease the possible damage from natural disasters in addition to provide healtier and planned urban development.