Ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri dersine yönelik kaygılarının farklı değişkenlere göre incelenmesi
Investigation of middle school students' anxiety towards science course according to different variables
Yazar: DUYGU ATPINAR
Danışman: PROF. DR. EROL TAŞ
Ordu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada, ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri dersine yönelik
kaygılarının sınıf düzeylerine göre değişimi incelenmiştir. Bu doğrultuda ortaokul
öğrencilerinin fen bilimleri dersine yönelik kaygılarının cinsiyete, ailenin ekonomik
düzeyine, akademik başarıya, aile eğitim düzeyine, geçmiş öğrenmelerine ve
yaşanılan yere göre değişimi ele alınmıştır. Araştırma sürecinde nicel araştırma
yöntemlerinden genel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2023-2024
eğitim öğretim yılında Türkiye'nin farklı bölgelerinde ortaokul düzeyinde öğrenim
gören öğrenciler oluşturmaktadır. Ortaokul 5, 6, 7 ve 8. sınıf düzeyindeki
öğrencilerden normal öğretim yapan, ikili öğretim yapan, taşımalı, yatılı, özel, imam
hatip gibi okul türlerine göre örneklem oluşturulmuştur. Çalışmada veri toplama
aracı olarak "Fen Bilimleri Dersine Yönelik Kaygı Ölçeği" kullanılmıştır. Ölçek üç
faktörden oluşmaktadır. Bu faktörler ders kaygısı, sınav kaygısı ve ilgi olarak
sınıflandırılmıştır. Verilerin analizinde ise SPSS istatistiksel analiz programından
yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda cinsiyete, sınıf düzeyine, okullarda uygulana
öğretim şekillerine, okul türüne, yaşanılan yere, ailenin ekonomik durumuna,
akademik başarı, ebeveyn eğitim durumu, geçmiş öğrenmeler, ders içi öğrenme ve
ders dışı uygulamalara göre fen bilimleri dersine yönelik kaygı olup olmadığı
belirlenmeye çalışılmıştır. Bu süreçte sınıf seviyesi arttıkça kaygının arttığı ve
kızların erkeklere göre daha kaygılı olduğu belirlenmiştir. İkili öğretim ve
büyükşehirde öğrenim gören çocukların daha kaygılı oldukları, okul türüne göre
yatılı ve taşımalı okullardaki bireylerin kaygılarının fazla olduğu, ailenin eğitim
durumu ve ekonomik gelirinin arttıkça kaygının azaldığı tespit edilmiştir. Ayrıca
bireyin geçmiş öğrenmeleri, akademik başarısı, ders dışı aldığı destekler kaygının
daha az olmasında etkili olmaktadır. Ders içi uygulamalarda ise deney
uygulamalarının kaygıyı azalttığı görülmüştür. Kaygıyı azaltmak için ortaöğretime
geçiş sınavının aşamalı olarak gerçekleştirilmesi, derslerin etkinlik temelli olarak
yapılandırılması önerilmektedir.

Abstract:
In this study, the changes in secondary school students' anxiety towards
science course according to their grade levels were examined. In this regard, the
changes in secondary school students' anxiety towards science course according to
gender, family economic level, academic success, family education level, past
learning and place of residence were discussed. In the research process, the general
screening model, one of the quantitative research methods, was used. The population
of the research consists of students studying at secondary school level in different
regions of Turkey in the 2023-2024 academic year. A sample was created from
students in the 5th, 6th, 7th and 8th grades of secondary school according to school
types such as regular education, dual education, busing, boarding, private, imam
hatip. "Anxiety Scale for Science Lessons" was used as a data collection tool in the
study. The scale consists of three factors. These factors are classified as course
anxiety, test anxiety and interest. SPSS statistical analysis program was used to
analyze the data. As a result of the research, it was tried to determine whether there is
anxiety about the science course according to gender, grade level, teaching styles
applied in schools, school type, place of residence, economic status of the family,
academic success, parental education level, past learning, in-class learning and
extracurricular practices. In this process, it was determined that anxiety increased as
the grade level increased and girls were more anxious than boys. It has been
determined that children studying in dual education and in metropolitan cities are
more anxious, that the anxiety of individuals in boarding and busing schools is
higher depending on the type of school, and that anxiety decreases as the educational
status and economic income of the family increases. In addition, the individual's past
learning, academic success, and extracurricular supports are effective in reducing
anxiety. In in-class applications, it has been observed that experimental practices
reduce anxiety. In order to reduce anxiety, it is recommended that the secondary
education entrance exam be carried out gradually and that the courses be structured
on an activity-based basis.