Tüketicilerin helal sertifikalı ürünlere karşı tutumlarının belirlenmesine yönelik bir araştırma
A research on determination of attitudes of consumers to halal certified products
Yazar: KENAN ABBASOV
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR ÖZKAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Girişimcilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Helal gıda = Permissible food ; Helal ürün = Permissible products ; Tüketici doyumu = Consumer satisfaction ; Tüketici tutumları = Consumer attitudes ; Tüketiciler = Consumers ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bütün sektörlerde olduğu gibi gıda sektöründe de tüketicilerin isteklerindeki değişimlere uygun olarak her geçen gün yeni ürün ve hizmetler pazara sunulmaktadır. Tüketicilerin belli bir kesimi tüketecekleri ürünlerin dini inançlarına uygun olmasını istemektedir. 
Yahudilerin inançlarına uygun olan ürünleri tanımlamayan "koşer ürün"ler çok uzun süredir ABD başta olmak üzere Türkiye'de dahil olmak üzere  pek çok ülkede pazara sunulmaktadır. 
İslam dinine uygun olan gıda ve ürünler ise "helal" olarak adlandırılmaktadır. Dünyada İslam inancına sahip kişi sayısının oldukça fazla olması ve Müslüman nüfustaki hızlı artış, dünya geneline yayılan popülasyon, vb. sebepler helal ürün pazarının çok hızlı büyümesine neden olmuştur. Ancak her iki dinin mensupları için de bu ürünlerin gerçekten dini inançlarına uygun olup olmadıkları konusu en kritik sorundur. Koşer ürünlerin sertifikalandırılmasında tek yetkili kurum hahambaşılık iken helal ürünlerin sertifikasyonunda bir karmaşa hakimdir. Farklı ülkelerde farklı kurumlar tarafından bu onay verilmektedir.
Bu araştırmanın amacı, tüketicilerin demografik özellikleri ile dini inançları ve helal sertifikalı ürünlere dair algıları ve tercihleri arasında anlamlı bir ilişkinin var olup olmadığını araştırmaktır. Araştırma verilerinin toplanmasında Ercan (2009) tarafından geliştirilen "Yeniden Yapılandırılmış Müslüman Dini Yönelim Ölçeği" ve Yener (2013) tarafından geliştirilen "Helal Ürün Memnuniyeti" ölçeklerinden yararlanılmıştır.  İzmir, Buca'da 499 katılımcı ile gerçekleştirilen anket uygulamasından elde edilen verilere güvenirlilik, korelasyon ve regresyon analizleri uygulanmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Helal Sertifika, Helal Gıda, Gıda Sanayisi, Müşteri Memnuniyeti.

Abstract:
As in all sectors, new products and services are offered to the market every day in accordance with the changes in the wishes of consumers in the food industry. A certain segment of consumers wants the products they will consume to be in accordance with their religious beliefs.
Jews who identify products that meet the belief that "kosher product" s are on the market for a very long time in many countries, including Turkey, particularly in the United States.
Food and products that are suitable for Islamic religion are called "halal". The number of people with a belief in Islam in the world is quite high and the rapid increase in the Muslim population, the population spreading around the world, etc. The reasons caused the halal product market to grow very rapidly. But for members of both religions, the question of whether these products really fit their religious beliefs is the most critical issue. While the only authorized institution for the certification of Kosher products is rabbinate, there is a complexity in the certification of halal products. This approval is given by different institutions in different countries.
The purpose of this study is to investigate whether there is a significant relationship between consumers' demographic characteristics, religious beliefs, and their perceptions and preferences for halal-certified products. The "Restructured Muslim Religious Orientation Scale" developed by Ercan (2009) and "Halal Product Satisfaction" scales developed by Yener (2013) were used to collect the research data. Reliability, correlation and regression analyzes were applied to the data obtained from the survey conducted with 499 participants in Buca, Izmir.

Keywords: Halal Certificate, Halal Food, Food Industry, Customer Satisfaction.