Civanperçemi (Achillea millefolium) ve melisa (Melissa officinalis) uçucu yağlarının gökkuşağı alabalıkları (Oncorhynchus mykiss) üzerindeki anestezik etkinliğinin araştırılması
Investigation of anesthetic efficiency of yarrow (Achillea millefolium) and melisa (Melissa officinalis) essential oils on rainbow trout (Oncorhynchus mykiss)
Yazar: CEM KADEŞ
Danışman: PROF. DR. SEÇİL METİN
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Su Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu çalışmada gökkuşağı alabalığında (Oncorhynchus mykiss) civanperçemi (Achillea millefolium L.) ve melisa otu (Melissa officinalis L.) uçucu yağlarının anestezik etkileri araştırılmıştır. Denemede ortalama ağırlığı 50 g olan balıklar kullanılmıştır. Anestezik etkinliğin belirlenmesi için her iki uçucu yağ farklı konsantrasyonlarda hazırlanmıştır. Her balık için anesteziye giriş ve çıkış süreleri ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Daha sonra anestezik olarak etkili konsantrasyondaki uçucu yağların balık dokuları üzerindeki histopatolojik etkileri incelenmiştir. Bu çalışma sonucunda melisa uçucu yağında ana bileşenlerin trans-caryophyllene, citral ve germacrene olduğu tespit edilmiştir. Civanperçemi bitkisinde ise ana bileşenler pinene, sabinene, trans-caryophyllene ve eucalyptol (1,8-cineole) olarak bulunmuştur. Genel olarak, melisa ve civanperçemi yağının konsantrasyonu arttıkça balıkların anesteziye giriş süreleri kısalmıştır. Gökkuşağı alabalıklarında derin anesteziye giriş ve çıkış süreleri ele alındığında, melisa uçucu yağının en ideal anestezik konsantrasyonu melisa uçucu yağı için 200 mg/L, civanperçemi için 400 mg/L olduğu tespit edilmiştir. Bu konsantrasyonlarda balıkların derin anesteziye giriş ve çıkış süresi melisa yağı için 117.67 sn ve 96.33 sn; civanperçemi yağı için 132.00 sn ve 225.67 sn olduğu saptanmıştır. Histopatolojik bulgulara göre her iki uçucu yağın solungaç, deri ve karaciğer üzerinde herhangi bir patolojik etki yaratmadığı belirlenmiştir. Bu bulgular ışığında melisa ve civanperçemi yağlarının gökkuşağı alabalıkları için güvenli ve etkin bir doğal anestezik ajan olarak kullanılabileceği belirlenmiştir.

Abstract:
In the present study anesthetic effect of Yarrow (Achillea millefolium L.) and Melisa (Melissa officinalis L.) essential oils was investigated in rainbow trout (Oncorhynchus mykiss). Fish with a mean weight of 50 g were used in the experiment. Both essential oils were prepared at different concentrations to determine the anesthetic effect. Anesthesia induction and recovery times were evaluated for each fish. Then, the histopathological effects on fish tissues of essential oils at anesthetically effective concentrations were examined. As a result of this study, major components were found as trans-caryophyllene, citral and germacrene for melisa oil and pinene, sabinene, trans-caryophyllene and eucalyptol (1,8-cineole) for yarrow oil. In general, anesthesia induction time of fish decreased with increasing the concentration for both oils. The lowest effective doses of melisa and yarrow for deep anesthesia (Stage 4) in fish were determined as 200 mg L-1 and 400 mg L-1, respectively. At these doses, anesthesia induction and recovery times were 117.67 and 96.33 s for melisa oil, 132.00 and 225.67 s for yarrow oil, respectively. No histopathological findings in gill, skin and liver tissues were observed in anesthetized fish. In light of these findings, it was determined that melisa and yarrow oils can be used as a safely effective natural anesthetic for rainbow trout.