10-13 yaş arası çocuklarda "frekansa spesifik seçici işitsel dikkat testi" geliştirilmesi
Development of A "frequency specific selective auditory attention test" for 10-13 years old children
Yazar: ELİF KURU
Danışman: PROF. DR. BAHRİYE ÖZLEM KONUKSEVEN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Dikkat = Attention ; Çocuklar = Children ; İşitme = Hearing ; İşitme bozuklukları = Hearing disorders ; İşitme kaybı = Hearing loss ; İşitme testleri = Hearing tests ; İşitsel dikkat = Auditory attention

Özet:
Dikkat, bir nesneye, göreve veya olaya odağı yönlendirme, sürdürme ve dikkat dağıtıcıları engelleme yeteneğini ifade etmektedir. İşitsel dikkat ise, herhangi bir işitsel uyarana hazırlıklı olma ve ona odaklanma, aynı zamanda her an farklı bir uyaran almaya hazır olma yeteneğidir. İşitsel bilgiye sınıf ortamı gibi gürültülü bir ortamda maruz kalan çocuklar için işitsel dikkat oldukça önemlidir. Ancak çocuklar için işitsel dikkatin değerlendirildiği Türkçe bir test yöntemi bulunmamaktadır.
Bu çalışma ile çocuklar için uygulanabilir nitelikte, sessizlikte ve gürültü varlığında frekansa spesifik işitsel dikkatin değerlendirilebileceği hızlı ve güvenilir bir test yöntemi geliştirmek amaçlanmıştır.
Çocukların aşina olduğu kelimeler ses kayıt stüdyosunda kaydedilmiştir. Kayıtlı kelimeler spektrogram özelliklerine göre her bir listede 21 kelime olacak şekilde, listelere (genel liste, alçak frekans listesi, orta frekans listesi ve yüksek frekans listesi) atanmıştır. Her liste için bir hedef kelime belirlenmiş ve bu hedef kelime listelerde rastgele sırada 5 kere geçecek şekilde düzenlenmiştir. Alçak frekans listesi için alçak geçiren filtre, yüksek frekans listesi yüksek geçiren filtre ve orta frekans listesi bant geçiren filtre kullanılmıştır. Geliştirilen test metaryali 10-13 yaşları arasında işitme kaybı bulunmayan, nörolojik ve metabolik hastalığı olmayan 20 kadın 20 erkek katılımcıda, sessiz kabinde 50 dB SPL'de binaural olarak uygulanmıştır. Gürültüde sunulan listelerde sinyal/gürültü oranı +10 dB olarak belirlenmiştir. Genel liste, alçak frekans, orta frekans ve yüksek frekans kelime listeleri sessizlikte ve gürültüde sunulmuş ve katılımcıların hedef kelimeyi duyduklarında butona basmaları istenmiştir. Puanlama her liste için doğru şekilde hedef kelimeye basılması (+20), hedef kelime dışında bir kelimeye basılması (-20) puan olacak şekilde skorlar toplanarak hesaplanmıştır.
Sonuçlar değerlendirildiğinde işitsel dikkat skorlarında cinsiyete bağlı anlamlı farklılık yalnızca bir listede gözlemlenirken (Genel liste 3), gürültüde sunulan Genel liste 3 ve Yüksek Frekans Listesi 3 performanslarının sessizlikte sunulan sırasıyla Genel Liste 1 ve Yüksek Frekans Listesi 1'den anlamlı şekilde daha düşük olduğu gözlenmiştir. Geliştirilen İşitsel Dikkat Testinde yaş ile korelasyon gözlenmezken, test-retest sonuçlarına göre testin güvenilir olduğu sonucuna varılmıştır. Filtrelenmiş kelime listeleri arasında frekansa spesifik anlamlı farklılık gözlenmemiştir.
Çalışma sonucunda arka plan gürültüsü varlığında işitsel dikkatte oluşan değişiklikler ortaya konmuş ve normal katılımcılarda işitsel dikkatte frekansa spesifik bir etkilenim gözlemlenmemiştir. Geliştirilen Frekansa Spesifik İşitsel Dikkat Testinin test-retest değerlendirmesi güvenilirliği sağlanmış olup ileriki çalışmalarda farklı gruplarda uygulanarak geçerliliğinin sağlanması planlanmaktadır.

Abstract:
Attention refers to the ability to direct and maintain focus on an object, task, or event and to avoid distractions. Auditory attention, on the other hand, is the ability to be prepared for and focus on any auditory stimulus, and to be ready to receive a different stimulus at any time. auditory attention. Auditory attention is very important for children who are exposed to auditory information in a noisy environment such as a classroom environment. However, there is no Turkish test method for evaluating auditory attention for children.
With this study, it was aimed to develop a rapid and reliable test method that can be applied for children, in which frequency-specific auditory attention can be evaluated in silence and in the presence of noise.
In the sound recording studio, the words that were determined to be easily understood by the children were recorded and the recorded words were assigned to the general list, low frequency, medium frequency, and high frequency lists according to their spectrogram characteristics, with 21 words in each list. A target word was determined for each list and this target word was arranged 5 times in random order in the lists. For low-frequency list low-pass filter, high-frequency list high-pass filter and mid-frequency list band pass filter are used. The developed test material was applied binaural at 50 dB SPL in an acoustic cabin on 20 female and 20 male participants aged 10-13 years without hearing loss, without neurological and metabolic disease. In the lists presented in noise, the SNR is determined as +10 dB. General list, low frequency, medium frequency, and high frequency word lists were presented in silence and noise, and participants were asked to press the button when they heard the target word. Scoring was calculated by adding up the scores for each list, by pressing the target word correctly (+20), pressing a word other than the target word (-20) points.
A significant difference in auditory attention scores due to gender was observed in only one list (General list 3), while the performances of General list 3 and High Frequency List 3 presented in noise were significantly lower than General list 1 and High Frequency List 1 presented in silence, respectively. While no correlation was observed with age in the developed Auditory Attention Test, it was concluded that the test was reliable according to the test-retest results. No significant frequency-specific differences were observed among the filtered word lists.
As a result of the study, changes in auditory attention in the presence of background noise were revealed and no frequency-specific effect was observed in auditory attention in normal participants. The reliability of the test-retest evaluation of the Frequency-Specific Auditory Attention Test developed has been ensured, and it is planned to ensure its validity by applying it to different groups in future studies.