Bir eğitim aile sağlığı merkezine kayıtlı  18-65 yaş bireylerin sağlık okuryazarlığı durumunun belirlenmesi
Determination of the health literacy status of patients aged 18-65 years registered to an educational family health center
Yazar: FATİH ÇİFTÇİ
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN DEMİRCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aşılar = Vaccines ; Fizik muayene = Physical examination ; Sağlık = Health ; Sağlık bilinci = Health awareness ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy

Özet:
Amaç: Sağlık okuryazarlığı bireyin sağlığını koruyucu, geliştirici ve bozulan sağlığını iyileştirici şekilde temel sağlık bilgilerini ve hizmetlerini edinebilme, yorumlayabilme ve anlayabilme kapasitesidir. Bu çalışmada, bölgemizdeki 18-65 yaş bireylerde sağlık okuryazarlığı durumunu belirlemek amaçlanmıştır.
Yöntem: Araştırmanın evrenini Eylül 2016-Şubat 2017 döneminde Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Bağlaraltı Eğitim Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı 18- 65 yaş arası kayıtlı hastalar oluşturdu.Sağlık Okuryazarlığı Anketi- Avrupa Birliği (SOYA-AB) ve En Yeni Yaşamsal Bulgu (EYYB) testi kullanıldı. Veriler, anket formlarının görüşmeciler tarafından katılımcılara kağıt üzerinden okunarak yüzyüze görüşme tekniği iletoplandı. İstatistiksel analizler için SPSS ve MedCalc programları kullanıldı ve p<0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Araştırmaya katılan gönüllülerin (n=374) yaş ortalaması 37,17 ± 11,60 yıl olarak hesaplandı. SOYA-AB sonuçlarına göre katılımcıların %45,2'si yeterli sağlık okuryazarlığı düzeyine sahipti, EYYB ölçeğine göre ise katılımcıların %57,9'u yeterli sağlık okuryazarlığı düzeyindeydi. Katılımcılar sağlık bakımı ve bilgiyi anlama konusunda başarılı bulundu ancak özellikle periyodik muayeneler ve erişkin aşıları konularında zorluk çektiklerini ifade ettiler. EYYB ölçeği için kesme noktası '4' olarak belirlendi.
Sonuç: Sağlık okuryazarlığı bölgemizde yaşayan kişilerin yaklaşık yarısında yetersiz/sınırlı olarak tespit edildi. Aile hekimleri gerekli eğitimlerle hastalarının sağlık okuryazarlığı konudaki eksikliklerini giderecek çalışmaları yapmalıdırlar. Özellikle periyodik muayeneler ve erişkin aşıları konularında halkın bilgi düzeyi artırılmalıdır.
Anahtar Kelimeler:Birinci basamak, erişkin aşıları, periyodik muayene, sağlık okuryazarlığı

Abstract:
ABSTRACT
Aim: Health literacy is the capacity to acquire, interpret and understand basic health information and services to improve and protect an individual's health. In this study, we aimed to determine health literacy status in  the18-65 age group in our region.
	Materials and Methods: The scope of this study included patients between the ages of 18-65 who were registered in theBursa Higher Education and Research Hospital Bağlaraltı Education Family Health Center between September 2016 and February 2017. The Health Literacy European Questionnaire (HLS-EU-Q)and the Newest Vital Sign (NVS) test were used. A face-to-face interview technique was used for data collection, with the questionnaires filled out by the interviewers by reading through from with the participant. SPSS and MedCalc programs were used for statistical analysis and p <0.05 was considered statistically significant.
	Results:	The mean age of volunteers participating in the study (n = 374) was 37,17 ± 11,60 years. From the results, 45.2% of the participants had an adequate health literacy level, according toHLS-EU-Q. Where as according to the NVS scale, 57.9% of the participants had an adequate health literacy level. Participants were successful in understanding health care  information, but expressed particular difficulties in terms of periodic examinations and adult vaccinations. The cutoff point for the NVS scale was set to '-4-'.
	Conclusion: Health literacy was found to be insufficient / limited for about half of the people living in our region. Family physicians should make efforts to overcome the shortcomings of the health literacy of their patients with necessary training. The level of knowledge of the population should be increased especially in periodic health examinations and adult vaccinations.
Keywords: Adult vaccination, health literacy, periodic health examinations, primary care