Tip 2 dıabetes mellıtus hastalarında hıppocampus ve cerebellum hacimlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the volume of hippocampus and cerebellum in type 2 diabetes mellitus patients
Yazar: SERRA ÖZCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELVA ŞEN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED İKBAL ALP
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Nöroloji = Neurology ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Tip 2 diabetes mellitus hastalığı pankreasın yeterli miktarda insülin salgılayamaması veya salgılanan insülinin yeterli derecede kullanılmaması sonucu gelişen bir rahatsızlıktır. İnsülin, vücuttaki enerji metabolizmasını düzenleyen asıl olarak pankreastan salgılanan bir hormondur. İnsülinin merkezi sinir sistemi ile olan ilişkisini inceleyen çalışmalar son yıllarda büyük ilgi görmüştür. Bu çalışmada, beyindeki insülin reseptörlerinin bulunduğu yerler olan hippocampus ve cerebellum yapılarının, tip 2 diabetes mellitus hastalarında volümetrik olarak değişimini saptamak amaçlanmıştır. Bu amaçla 102 birey, tip 2 diabetes mellitus hastası (52) ve sağlıklı kontrol (52) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Her iki gruptaki bireylere ait beyin manyetik rezonans görüntüleri (MRG) incelenerek T1 ağırlıklı görüntülerinde yapay zeka ve makine öğrenimi temelli VolBrain isimli uygulama ile volümetrik değerlendirilmeler yapıldı. Cerebellum'a ait toplam lobül III hacmi, sağ lobül III, sol lobül III hacmi T2DM grubunda kontrol grubuna göre atrofik bulundu (p<0,05). Cerebellum'a ait, sağ lobül IX hacmi T2DM grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha fazla bulundu (p<0,05). Subcortical, cortical, cerebellar gri cevher dokusu hacmi T2DM grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha fazla bulundu (p<0,05). Hippocampus toplam hacmi, sağ ve sol hippocampus hacmi, CA1-3 hacmi, CA4-DG hacmi, subiculum hacimleri arasında iki grup arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Cerebellum total, sağ ve sol cerebellum, lobül I-II, lobül IV, lobül V, lobül VI, crus I, crus II, lobül VIIB, lobül VIIIA, lobül VIIIB, lobül X hacimlerinde gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Sonuç olarak T2DM'de cerebellum'un çeşitli bölgelerinde etkilenim görülebilmektedir.

Abstract:
Type 2 diabetes mellitus is a disease that develops as a result of the pancreas not secreting enough insulin or not using the secreted insulin adequately. Studies examining the relationship of insulin with the central nervous system have attracted great attention in recent years. This study aimed to determine the volumetric changes in the hippocampus and cerebellum regions of the brain, where insulin receptors are located, in type 2 diabetes mellitus patients. For this purpose, 102 individuals were divided into two groups: type 2 diabetes mellitus patients (52) and healthy controls (52). Brain magnetic resonance images of individuals in both groups were examined and volumetric evaluations were made on T1-weighted images with an application called volBrain, based on artificial intelligence and machine learning. Total lobule III volume of the cerebellum, right lobule III, and left lobule III volumes were found to be significantly higher in the control group than in the T2DM group (p<0.05).  Volume of right lobule IX were found to be significantly higher in the T2DM group than in the control group (p<0.05). Subcortical, cortical, cerebellar gray matter tissue volume in the T2DM group was found to be significantly higher than the control group (p<0.05). There was no significant difference between the two groups in total hippocampus volume, right and left hippocampus volume, CA1-3 volume, CA4-DG volume, and subiculum volumes (p>0.05). No significant difference was found in other volumetric measurements of the cerebellum (p>0.05).  As a result, involvement in various parts of the cerebellum can be seen in T2DM disease.