Kişilerin besin türlerini tüketim sıklığı ile COVİD-19 hastalığı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the frequency of consumption of food types and COVİD-19 disease
Yazar: BORA SÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN DEMİRCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: COVID-19 salgınından korunmak için maske, mesafe, hijyen gibi birtakım tedbirlerin yanında bağışıklık sistemini desteklemek için sağlıklı bir diyetin sürdürülmesi de esastır. Bazı mikrobesin öğelerinin, esansiyel yağ asitlerinin, probiyotiklerin ve bazı takviye edici besin maddelerinin bağışıklık sistemi üzerine aktive edici etkilerinin olduğu bilinmektedir. Bağışıklık sistemini güçlendirip viral infeksiyonlardan ve patolojik sonuçlarından korunmak için tıbbi bitkiler ve arı ürünleri gibi geleneksel ve tamamlayıcı yöntemlere yüzyıllar boyunca başvurulmuştur. Bu sebeplerden dolayı  "Kişilerin besin türlerini tüketim sıklığı ile COVİD-19 hastalığı arasındaki ilişkinin incelenmesi" amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma Kasım 2020 tarihinde 18-65 yaş arası covid-19 geçiren 200, geçirmeyen 200 toplamda 400 gönüllü üzerinde yapılmıştır. Gönüllü bireyler Aile Sağlığı Merkezine davet edilmiştir, yüzyüze anket tekniği kullanılarak besin tüketim sıklığı anketi doldurulmuştur. Ayrıca gönüllü bireylere hastalıktan beslenme yoluyla korunmak için yaptıkları davranışları da soruldu. 
Bulgular: Hastalığı geçirmeyen grupta alkol, sigara tüketimi daha yüksekti (sırasıyla p<0,001; p=0,046). Hastaneye yatanlarda HT ve DM oranı daha sıktı (sırasıyla p=0,025; p=0,001). Hastalığı geçirmeyenlerin balık, sert margarin, kuyruk yağı tüketimi daha yüksek orandaydı (sırasıyla p=0,043; p=0,004; p=0,002). Hastalığı geçiren grupta zeytinyağı tüketimi daha sıktı (p=0,019). Hastalığı geçirenlerden hastanede yatmayan grupta kırmızı et, fındık-fıstık-ceviz-badem gibi çerezler, kurutulmuş meyve ve sebzeler, simit ve cips tüketimi daha yüksek orandaydı (sırasıyla p=0,020; p=0,008; p=0,013; p=0,027; p=0,044). Hastalık geçirmeyen grupta beslenme yoluyla korunma eğilimi daha fazlaydı (p<0,001).
Sonuç: Beslenme, COVİD-19 hastalığından korunma ve hastaneye yatışların azalmasında önemli etkenlerden biri olabilir. Elde edilen bulgular ışığında yüksek oranda balık, sert margarin ve kuyruk yağı tüketilmesi COVİD-19'dan koruyucu olarak tespit edilmiştir. Yüksek oranda kırmızı et, fındık-fıstık-ceviz-badem gibi çerezler, kurutulmuş meyve ve sebzeler ve simit tüketimi hastaneye yatışları azaltabilir. Ancak bu konularda daha fazla kanıtın oluşmasına ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: COVİD-19, Beslenme, Bitkisel tedaviler

Abstract:
Aim: It is essential to maintain a healthy diet to support the immune system, as well as some measures such as mask, distance, hygiene to protect from the COVİD-19 epidemic. It is known that some micronutrients, essential fatty acids, probiotics and some nutritional supplements have activating effects on the immune system. Traditional and complementary methods such as medicinal plants and bee products have been used for centuries to strengthen the immune system and protect against viral infections and their pathological consequences. For these reasons, it is aimed to "examine the relationship between the frequency of consumption of food types and the COVID-19 disease".
Methods: The research was conducted on 400 volunteers in total, 200 between the ages of 18-65 who had covid-19 and 200 who did not. Volunteers were invited to the Family Health Center, and a food consumption frequency questionnaire was filled using face-to-face survey technique. In addition, volunteers were asked about their behaviors to prevent the disease through nutrition.
Results: Alcohol and cigarette consumption were higher in the group who did not have the disease (resp. p<0,001; p=0,046). The rate of HT and DM was higher in hospitalized patients (resp. p=0,025; p=0,001). Consumption of fish, hard margarine and lard was higher in those who did not have the disease (resp. p=0,043; p=0,004; p=0,002). Olive oil consumption was more frequent in the group that had the disease (p=0,019). Consumption of red meat, nuts such as nuts, peanuts, walnuts, almonds, dried fruits and vegetables, bagels and chips was higher in the group who were not hospitalized (resp. p=0,020; p=0,008; p=0,013; p=0,027; p=0,044). The tendency to be protected through nutrition was higher in the disease-free group (p<0,001).
Conclusion: Nutrition may be one of the important factors in preventing COVİD-19 disease and reducing hospitalizations. In the light of the findings, high consumption of fish, hard margarine and lard has been found to be protective against COVİD-19. High consumption of red meat, nuts such as nuts-peanuts-walnuts-almonds, dried fruits and vegetables and bagels can reduce hospitalizations. However, more evidence is needed on these issues.
Keywords: COVİD-19, Nutrition, Herbal treatments