Duyu temelli ilkokula hazırlık eğitim programının 60-72 aylık çocukların ilkokula hazırbulunuşluğuna etkisinin incelenmesi
Examining the impact of a sensory-based preparatory education program on the school readiness of 60-72-month-old children for elemantary school
Yazar: SAADET BARTAN
Danışman: PROF. DR. FATMA ALİSİNANOĞLU
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duyu temelli eğitim = Sensory based education ; Duyusal deneyimler = Sensory experiences ; Hazırbulunuşluk = Readiness ; Okul olgunluğu = School readiness ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children

Özet:
Bu araştırma, duyu temelli ilkokula hazırlık eğitim programının, çocukların
ilkokula hazırbulunuşluk düzeylerine etkisini incelemek amacıyla
gerçekleştirilmiştir. Araştırmada karma araştırma yöntemlerinden biri olan gömülü
desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda, deneysel modellerden öntest-
sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen modeli nitel boyutunda ise fenomenoloji
(olgu bilim) deseni benimsenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2022-2023
eğitim öğretim yılında Kütahya il merkezinde bulunan, ilkokullara bağlı
anasınıflarında eğitim alan 60-72 aylık 36 çocuk oluşturmaktadır. Duyu temelli
ilkokula hazırlık eğitim programı uzman görüşleri ve pilot uygulamaların ardından,
haftada 2 günü olacak şekilde 10 hafta, 20 günlük plan akışını kapsayacak şekilde
oluşturulmuştur. Araştırmada nitel veriler doküman incelemesi ve görüşme formları
ile toplanırken, nicel veriler Marmara İlköğretime Hazır Oluş Ölçeği ve Duyusal
Değerlendirme Formu ile toplanmıştır. Nitel verilerin analizinde tematik analiz ve
içerik analizi yöntemi, nicel verilerin analizinde ise istatistiki yöntemler
kullanılmıştır
Araştırma bulgularına göre deney ve kontrol grubunun matematik becerileri,
fen becerileri, ses çalışmaları, çizgi çalışmaları, labirent çalışmaları, zihinsel ve dil
gelişimi, sosyal duygusal gelişim, fiziksel gelişim ve özbakım becerine ilişkin öntest,
sontest puanları incelendiğinde deney grubu lehine anlamlı olarak yüksek olduğu
belirlenmiştir. Uygulanan eğitim programının çocukların duyusal farkındalığını
arttırdığı ve destekleyici nitelikte katkı sağladığı belirlenmiştir. Ebeveynler ve okul
öncesi öğretmeni, programın çocukların hem okula hazırbulunuşluk becerilerini hem
de duyularını tanımlamaya ilişkin farkındalıklarını desteklediğini, çocukların günlük
yaşamlarına da kazanımlarını yansıttıklarını belirtmişlerdir. Nitel veriler, nicel
verilerle paralel sonuçlar göstermiş ve nitel bulguların nicel verileri etkili bir şekilde
açıkladığı tespit edilmiştir.
Araştırmanın sonuçlarına göre duyu temelli ilkokula hazırlık eğitim
programının araştırmaya katılan çocukların, ilkokula hazırbulunuşluk becerilerini
güçlendirdiği ve duyusal farkındalıklarını artırdığı belirlenmiştir.

Abstract:
This study was conducted with the aim of examining the impact of a sensory-
based preparatory education program on the readiness levels of children for
elementary school. The study utilised an embedded design, one of the mixed research
methods. In the quantitative dimension of the research, an experimental pre-test and
post-test control group quasi-experimental design was employed, while in the
qualitative dimension, a phenomenological (case study) design was adopted. The
research was conducted with 36 children aged 60-72 months, attending preschool
classes affiliated with primary schools in the city centre of Kütahya during the 2022-
2023 academic year. The sensory-based preparatory education program was
developed after expert opinions and pilot implementations, covering a 10-week
period with sessions scheduled twice a week, totalling 20 days. Qualitative data in
the research were collected through document analysis and interview forms, while
quantitative data were collected using the Marmara School Readiness Scale and the
Sensory Assessment Form.
According to the research findings, when pre-test and post-test scores for the
control and experimental groups were examined in terms of mathematics skills,
science skills, phonological awareness studies, drawing activities, maze activities,
cognitive and language development, social-emotional development, physical
development, and self-care skills, the experimental group exhibited significantly
higher scores. It was determined that the implemented education program increased
children's sensory awareness and provided supportive contributions. Parents and
preschool teachers expressed that the program supported children's readiness skills
for school as well as their sensory awareness, and these gains were reflected in the
children's daily lives. Qualitative data corroborated the quantitative results, and it
was observed that qualitative findings effectively explained the quantitative data.
In conclusion, the results of the study indicated that the sensory-based
preparatory education program strengthened the readiness skills for elementary
school and enhanced sensory awareness among the participating children.