Afyonkarahisar ilindeki koyun ve keçilerde babesia ve theileria türlerinin yaygınlığının araştırılması
Investigation of the prevalence of babesia and theileria species in sheep and goats in Afyonkarahisar
Yazar: AHMET GÖKSU
Danışman: PROF. DR. HATİCE ÇİÇEK
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Parazitoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Parazitoloji = Parasitology ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Afyonkarahisar = Afyonkarahisar ; Babesia = Babesia ; Keneler = Ticks ; Keçiler = Goats ; Koyunlar = Sheep ; Parazit hastalıkları-hayvan = Parasitic diseases-animal ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Prevalans = Prevalence ; Theileria = Theileria

Özet:
Bu çalışma ile 2019 yılı Mart–Kasım ayları arasında Afyonkarahisar ilinin Sinanpaşa, Hocalar, Şuhut, Bolvadin ve İhsaniye ilçelerindeki küçük ruminantlarda Theileria ve Babesia türlerinin yaygınlığı araştırılmıştır. Araştırma merkezlerindeki 200'ü koyun, 200'ü keçi olmak üzere 400 hayvandan EDTA'lı tüplere kan numunesi alınmıştır. Kan örneklerinden hazırlanan sürme frotiler mikroskobik olarak Theileria ve Babesia piroplasmları yönünden incelenmiştir. EDTA'lı kanlardan ekstrakte edilen DNA örnekleri RLB-F2 ve RLB-R2 primerleri kullanılarak Polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) ile amplifiye edilmiştir. Amplifikasyon ürünleri, Theileria ve Babesia soy ve türlerine özgü probların bağlandığı bir membran üzerinde hibridizasyona bırakılarak Reverse line blotting (RLB) tekniği ile incelenmiştir.

Kan frotilerinin mikroskobik muayenesinde 17 koyunda (%4,25) Theileria spp. piroplasm formları görülürken keçilerde Theileria ve Babesia  türlerine rastlanılmamıştır.

RLB yöntemi ile 400 kan örneğinin 97 (%24,25)'sinde Theileria ovis türü ile tekli enfeksiyon tespit edilmiştir. PCR tekniği ile bu tür 400 örneğin 74 (%18,5)'ünde bulunmuştur. Koyun ve keçilerde diğer Theileria türleri (Theileria lestoquardi, Theileria luwenshuni, Theileria uilenbergi) ile genotiplerine (Theileria sp. MK, Theileria sp. OT1, Theileria sp. OT3) ve Babesia türlerine rastlanılmamıştır.

Çalışma süresince koyun ve keçiler üzerinden 145 olgun kene toplanmıştır. Toplanan kenelerin 97'si (%66,8) Rhipicephalus bursa, 40'ı (%27,58) Dermacentor marginatus, 4'ü (%2,75) Rhipicephalus turanicus ve 4'ü (%2,75) R.sanguineus olarak teşhis edilmiştir. Rhipicephalus bursa olarak teşhis edilen 10 adet dişi keneden elde edilen yumurta kümelerinde Babesia spp.'ye rastlanılmamıştır.

Anahtar Kelimeler: Babesia, Keçi, Koyun, PCR, RLB, Theileria

Abstract:
This study investigated the prevalence of Theileria and Babesia species in small ruminants between March and November 2019 in Sinanpaşa, Hocalar, Şuhut, Bolvadin, and İhsaniye districts of Afyonkarahisar province. Blood was taken from 400 animals, 200 of which were sheep and 200 of which were goats. Thin smear preparations prepared from blood samples were examined microscopically for Theileria and Babesia piroplasms. DNA samples extracted from blood were amplified by Polymerase chain reaction (PCR) using primers RLB-F2 and RLB-R2. Amplification products were examined by the Reverse line blotting (RLB) technique, allowing hybridization on a membrane to which probes specific to Theileria and Babesia strains and species were added.

In the microscopic examination of blood smears, Theileria spp.  was found in 17 sheep (4.25%). While piroplasmic forms were seen in sheep, Theileria and Babesia species were not found in goats.

The RLB technique detected a single infection with T. ovis in 97 (24.25%) of 400 blood samples. PCR was used to detect T. ovis species in 74 (18.5 percent) of the 400 samples. Other Theileria species (Theileria lestoquardi, Theileria luwenshuni, Theileria uilenbergi) and genotypes (Theileria sp. MK, Theileria sp. OT1, Theileria sp. OT3), as well as Babesia species, were not detected in sheep and goats.

A total of 145 adult ticks from sheep and goats were collected for the investigation. Rhipicephalus bursa (66.8%), Dermacentor marginatus (27.58%), Rhipicephalus turanicus (2.75%), and Rhipicephalus sanguineus (2.75%) were identified among the ticks collected. In 10 egg clusters collected from female R. bursa ticks, no Babesia species were found.

Keywords: Babesia, Goat, PCR, RLB, Sheep, Theileria