Sedanterlerde ve antrenmanlı bireylerde submaksimal egzersizin eritrosit süperoksit dismutaz ve katalaz enzim aktiviteleri üzerine etkisi /
Yazar: HAKAN FIÇICILAR
Danışman: PROF.DR. SEMA YAVUZER
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 1991
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Egzersiz = Exercise ; Katalaz = Catalase ; Serbest radikaller = Free radicals ; Süperoksit dismutaz = Superoxide dismutase

Özet:
ÖZET Fiziksel egzersiz metabolik aktiviteyi ve oksijen tüketimini, dolayısıyla serbest oksijen radikallerinin oluşumunu önemli düzeyde arttırıcı bir etkiye sahiptir. Oluşan oksijen türevleri ile antioksidan savunma sistemi arasındaki denge egzersizin tipi, şiddeti, süresi ve bireyin fizyolojik adaptasyon kapasitelerine göre önemli ölçüde değişebilir.. Hücresel antioksidan savunmanın egzersize gösterdiği cevap ile bu cevabın sedan teri erde ve antrenmanlı bireylerdeki durumu henüz net olarak bilinmemektedir ve konu egzersiz programlarının oluşturulması yönünden önemlidir. Tez olarak sunulan çalışmada sedanterlerde ve antrenmanlı bireylerde akut submaksimal egzersizin eritrosit süperoksi t dismutaz ve katalaz enzim aktivi teleri ile SOD aktivi tesinden sorumlu eser element düzeyleri üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma 18-24 yaşları arasında 15 sağlıklı, sedanter erkek öğrenci ile 16-28 yaşları arasında bisiklet sporcusu 10 antrenmanlı erkek birey üzerinde yapıldı. Deneklere indirekt yöntemle önceden saptanan maksimal oksijen kullanım kapasitelerinin (VÖ2max) %75'ine uyan yükle Monark 814-E bisiklet ergometresinde 15 dakika süreyle submaksimal egzersiz yaptın İdi. Egzersizden önce ve hemen sonra antekübital venden heparinze kan örnekleri alındı. Eritrosit SOD aktivitesi Winterbourn ve 69arkadaşlarının geliştirdikleri, fotoredükte riboflavinden açığa çıkan süperoksit radikalleriyle oluşan NBT redaksiyonunun inhibi syonuna dayalı metodla, eritrosit katalaz aktivitesi H2O2' in enzimatik dekompozisyonuna dayalı spektrofotometrik yöntemle saptandı. Plazma ve eritrosit bakır, çinko düzeyleri uygun basamaklarda ayrılan plazma ve hemolizatlardan Hitachi (180-70) atomik absorbsiyon spektrofotometresi ile ölçüldü. Bulgular t testi ile istatistiksel olarak değerlendirildi. Çalışmada submaksimal egzersiz yaptırılan sedanterlerde ertrosit SOD ve katalaz enzim aktivitelerinde önemli azalma, plazma çinko ve bakır düzeylerinde önemli artma, eritrosit çinko düzeyinde önemli azalma bulundu. Submaksimal egzersiz yaptırılan antrenmanı 1 bireylerde ise eritrosit SOD ve katalaz enzim aktivitelerinde önemli artma saptanırken egzersizin eritrosit ve plazma çinko, bakır düzeylerinde önemli bir değiş iki iğe yol açmadığı görüldü. Sedanterlerde akut submaksimal egzersizin (%75 V02max) antioksidan kapasiteleri asabilen miktarda serbest radikal oluşumuna ve oksidan strese yol açtığı, antrenmanın ise intrasellüier antioksidan savunma sistemlerini kuvvetlendirici, egzersize ve oksidan strese karşı adaptasyonu kolaylaştırıcı bir etkiye sahip olduğu kanısına ulaşıldı ve konu literatür ışığında tartışıldı. Sedanterlerde düzenlenecek egzersiz programlarının düşük şiddetlerden başlanarak kademeli olarak arttırılması gerektiği ve düzenli aerobik egzersizlerin oksidan strese adaptasyon yeteneğini geliştirdiği ve güçlendirdiği sonucuna varıldı. 70

Abstract: