Denizli ili Çal, Güney ve Serinhisar düz kirkitli dokumacılığı ve standart özellikleri
Standard features and loom reed weaving in Çal, Güney and Serinhisar the counties of Denizli
Yazar: ERHAN CEPE
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜLYA SERPİL ORTAÇ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / El Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Dokuma ve Örgü Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: El Sanatları = Crafts

Özet:
Bu araştırmada Denizli İli Çal, Güney ve Serinhisar' da dokunan düz kirkitli dokumalarla ilgili üretim tekniği, kullanılan araç ve gereçler, renk, motif ve kompozisyon özellikleri, kullanım alanları, yöre ekonomisine katkıları ve özellikleri incelenmiş ve yörede dokuma yapan bireylerin görüşleri alınmıştır.Araştırma Denizli yöresinde dokunan düz kirkitli dokumalar ve dokuyucuların görüşlerini kapsamaktadır. Bu amacı gerçekleştirmek için, literatürden konuyla ilgili bilgiler toplanmış ve toplanan bilgiler değerlendirilerek araştırmanın Kuramsal temeller kısmında kullanılmıştır. Yörede düz kirkitli dokuma yapan 50 birey ile birebir görüşülmüş ve uzman görüşü doğrultusunda hazırlanan anket uygulanmıştır. Anketten elde edilen sonuçlar uygun başlıklar altında değerlendirilmiş ve yorum yapılmıştır. Yörede tespit edilen 25 adet düz kirkitli dokuma örneği hazırlanan bilgi formuna göre ayrıntılı olarak incelenmiş ve buna göre; düz kirkitli dokuma örneklerinin boyut, dokuma tekniği, sıklık, kullanılan iplik türü, renk, motif ve kompozisyon özellikleri hakkında bilgi verilmiştir.Araştırmadan elde edilen bulgulara göre Denizli İli Çal, Güney ve Serinhisar' da düz kirkitli dokumacılığın yörede orta yaş grubu bireylerde yoğunlaştığını söylemek mümkündür. Yörede düz kirkitli dokuma işini genellikle kadınlar yapmaktadır. Erkekler ise evi geçindirmekle yükümlü olduklarından dolayı daha çok tarım ve hayvancılık işi ile uğraşmaktadırlar. Eğitim durumları incelendiğinde bireylerin çoğunlukla ilkokul mezunu olduklarını söylemek mümkündür.Dokuma işleminde kullanılan araçların çoğunluğunu ahşap tezgâhın ve kirkitin oluşturduğu, tezgah tipi olarak ise (dikey) ıstar tezgâhın kullanıldığı görülmektedir. Dokumaların belli bir kalitede olması gerekmektedir. Kalitenin oluşabilmesi için de dokumaların standardı geliştirilmelidir. Araştırmada elde edilen bulgular doğrultusunda araç, gereç, teknik, renk, motif ve kompozisyon özellikleri belirlenerek yöre için düz kirkitli dokuma standardı oluşturulmuştur.Elde edilen bulgular doğrultusunda yöre düz kirkitli dokumalarının standardı çıkarılmıştır.

Abstract:
The present thesis is intended both to examine the production technique of loom reed weaving, produced in Çal, Güney and Serinhisar, the counties of Denizli, the equipments used, the features of motif, colour and the arranging, usage fields, the contribution to the economy of the district, and the features and to ask for the ideas of the people who wave in those districts.The present search includes the loom reed weaving and the ideas of weavers. To this end, the information associated with the topic is found in literature and the addend information, after being evaluated, is used in the part of Theoretical Basis. 50 people who wave lood reed are interviewed with and the questionnaire that is prepared under the supervision of an expert is applied. The results obtained from the questionnaire are evaluated under the appropriate titles and interpreted. In accordance with the prepared information form, the 50 examples of loom reed weaving are analyzed in a detailed way and in the light, this knowledge, information about the size, density, the weaving method, the type of yarn, colour, motif and the arranging of the weaving examples is given.According to the findings of the researches in Çal, Güney and Serinhisar the counties of Denizli it is possible to say that middle-age people are more interested in loom reed weaving in the region. Generally, women are more interested in loom reed weaving. Men are busy with agriculture and stockbreeding since they are responsible for housekeeping. When their education status is considered, it is possible to say that the individuals are mostly graduated from primary school.It is clear that the wooden loom and loom reed are the mostly used devices in the weaving process and the vertical (ıstar) loom is used as a type of the loom. It is necessary that the textiles must have a certain quality. The standart of the loom must be improved in order to effectuate the quality. The standard of loom reed weaving is created for the region by defining the features of the equipments, technique, colour, motif and arranging with the help of evidences derived from the survey.With the evidences acquired, the standard of loom reed weaving of the region is deducted.