Medeni Usul Hukukunda istinabe
Rogatory in Code of Civil Procedure
Yazar: SÜLEYMAN BOŞÇA
Danışman: PROF. ERDAL TERCAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk (Medeni Usul ve İcra İflas Hukuku) Ana Bilim Dalı / Medeni Usül İcra İflas Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Hukuk = Law
Dizin: İstinabe = Rogatory

Özet:
Mahkemeler ancak kendi yargı çevreleri içinde yargılama faaliyetinde bulunabilirler. Mahkemeler kendi yargı çevresi dışında (başka bir mahkemenin yargı çevresi içinde) olan usuli işlemleri, o yargı çevresine giderek yapamazlar.Açılmış bir davada, davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin kendi yargı çevresi dışında (başka bir mahkemenin yargı çevresi içinde) yapılması gereken bir işlem için yargı çevresi içinde o işlemin yapılacağı mahkemeden hukuki yardım istemesine istinabe denir.İstinabe yerine ?mahkemeler arası hukuki yardım (Rechtshilte)? kavramının kullanılması daha uygun olacaktır. Çünkü kendisinden belirli bir işlem yapılması istenen (istinabe olunan) mahkeme, davayı gören (istinabe eden), mahkemeye yardım etmektedir.İstinabeye ilişkin hükümlerin amacı, davaya bakan mahkemenin yargı çevresi dışında bulunan kişilerin veya şeyin mahkemeye getirilmesindeki zorlukların, zaman ve gider kaybının önlenmesidir.İstinabeye ilişkin hükümler Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu, İcra ve İflas Kanunu, Türk Ticaret Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanununda düzenlenmiştir. Bu kanunlarda hangi hallerde istinabe yoluna başvurulacağı hususunda ayrı bir düzenleme yoktur.İstinabe talebinin şartları, yargısal faaliyetin mahkemenin kendi yargı çevresi dışında olması, davaya bakan mahkemenin yargı çevresi dışında bulunan kişinin veya şeyin mahkemeye kadar getirilmesinin imkânsız olması, davaya bakan mahkemenin yargı çevresi dışında bulunan kişinin veya şeyin mahkemeye kadar getirilmesinin güç, zaman ve gider kaybına neden olmasıdır.İstinabe olunan mahkeme kendisinden yapılması istenen işlemi yaparken davanın esasına ilişkin işlem tesis edemez.Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun ve diğer kanunların bazı maddelerinde düzenlenen istinabe yoluna başvurulacak durumlar sınırlı sayıda değildir. Özel hükümlerdeki istinabeye ilişkin sayma sınırlı sayıda olmadığından, özel kanun hükümlerinde belirtilen hallerin dışında da istinabe yoluna başvurulabilir.

Abstract:
The courts can only adjudicate within their own jurisdictions. They can not perform procedural acts in jurisdictions other than their own jurisdictions (in a jurisdiction of another court).In a suit filed, when the authorized and competent court needs to perform an act in a place other than its own jurisdiction (in a jurisdiction of another court), that court may ask legal assistance from the competent court. This is called rogatory.Instead of ?rogatory?, it would better be called ?assistance between courts?. Because the court asked to assist the other one is assisting the court which is hearing the case.The aim of the provisions about rogatory is to save time and money in the case that the persons or things to be taken before the court which are not within the jurisdiction of the court hearing the case.In our law system, there are no general provisions that regulate rogatory independently. There are provisions relating to rogatory in the Code of Civil Procedure, Code of Execution and Bankruptcy, Commercial Code and Code of Criminal Procedure. There are no independent provisions in these codes that regulate where rogatory shall take place. The situations that may be applied to rogatory are cited in different articles of the said codes.