Uyku postürü ile subakromiyal sıkışma sendromu arasındaki ilişki
Relationship between sleep posture and subacromial impingement syndrome
Yazar: HÜSEYİN ALPER YATAĞANBABA
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜR AHMET ATAY
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Duruş = Posture ; Omuz sıkışma sendromu = Shoulder impingement syndrome ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Vücut pozisyonu = Body position

Özet:
Omuz ağrısının en sık karşılaşılan sebebi subakromiyal sıkışma sendromudur (SSS). SSS'nin olası etiyolojik faktörlerinden birisi de uyku postürüdür. Uyku postürü ile SSS arasındaki ilişkiyi ortaya koyan çalışma sayısı sınırlı ve çoğunlukla subjektif verilerden elde edilmiş sonuçları içermektedir. Bu tez kapsamında SSS ile uyku postürü arasındaki ilişkinin objektif bir biçimde değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Bu amaçla, etik kurul onayı alındıktan sonra, Şubat 2021- Haziran 2021 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Kulak, Burun, Boğaz (KBB) Anabilim Dalı Uyku Laboratuvarı'nda polisomnografi (PSG) yapılmış ve belirlenen kriterleri karşılayan hastalar PSG öncesi hasta onamı alındıktan sonra muayene edildi ve demografik bilgiler ile olası etiyolojik faktörleri sorgulayan ankete tabi tutuldu. Hastaları çalışmaya dahil edilme kriterleri; erkek cinsiyet ve 40-70 yaş aralığında olmak olarak belirlendi. Çalışmadan çıkarılma kriterleri ise; tekrarlayan omuz hareketi gerektiren, titreşime maruz kalınan, ağır yük kaldırılan meslekler gibi SSS etiyolojisinde rol oynayan bir işte çalışıyor olmak; profesyonel ya da rekreasyonel olarak tenis, yüzme, cirit atma gibi SSS etiyolojisinde yeri olan bir spor yapıyor olmak; daha önce ağrıyan omuz için tedavi almış olmak; ağrıyan omuzu ilgilendiren travma hikayesi olması; bilateral omuz ağrısı olması; uyku postürünü ve uyku sırasındaki hareketleri etkileyecek bir ek hastalığının olması (inme hikayesi, nörolojik hastalık vb.); omuz ağrısı yapabilecek ek hastalık olması (servikal disk hernisi, periferik nöropati, intratorasik patolojiler, romatolojik hastalıklar vb.) ve hasta gruplarının belirlenmesinde kullanılan iki SSS tanı kriterinden yalnızca birini karşılıyor olmak olarak belirlendi. Bu sürede PSG yapılan toplam 149 hastadan katılım kriterlerini karşılayan 71 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalardan, en az 1 aydır devam eden omuz ağrısı olan ve ağrılı ark testi, Neer testi, Hawkins-Kennedy testi ve Empty Can testlerinden en az üçü pozitif olan hastalar SSS grubuna (34 hasta), SSS tanı kriterlerinden ikisini de karşılamayan hastalar ise kontrol grubuna dahil edildi (37 hasta). Hastaların demografik verileri, uyku sırasındaki farklı postürlerde geçirdikleri süreler (supin, lateral dekübit, pron) ve uyku kaliteleri ile ilgili veriler (uyku verimliliği, uyku süresi) kaydedildi. SSS grubundaki hastaların anlamlı olarak daha büyük kısmının sigara içtiği tespit edilirken (p:0.006), iki grup arasında diğer demografik veriler açısından anlamlı fark tespit edilmedi. SSS grubunun lateral dekübit (LD) postürde geçirdiği sürenin anlamlı olarak kontrol grubundan fazla olduğu (p:0.003) ve SSS grubundaki hastaların LD postürde geçirdikleri uyku süresinin anlamlı olarak daha büyük bir kısmını ağrıyan omuz üzerinde geçirdikleri gösterildi (p<0.001). Ayrıca kontrol grubundaki hastaların uyku sırasındaki postür değişim sayısının anlamlı olarak daha fazla olduğu görüldü (p:0.002). İki grup arasında, uyku süreleri ve uyku verimlilikleri açısından anlamlı fark olmadığı tespit edildi (p:0.679, p:0.982). Bu çalışmada PSG ile elde edilen uyku postürü verilerinin kullanılması ile uyku postürü ve SSS arasındaki ilişkiyi objektif bir şekilde ortaya konulmuştur. Bu özelliği ile daha önce konu ile ilgili yapılmış, uyku postürünün hasta beyanı üzerinden değerlendirildiği az sayıdaki çalışmadan ayrılmaktadır. Bu tez ile LD postürün üzerine yatılan omuzda SSS meydana gelmesi açısından bir risk faktörü olduğu ve uyku sırasındaki postür değişim sıklığının da SSS için koruyucu bir faktör olabileceği gösterildi.

Abstract:
The most common cause of shoulder pain is subacromial impingement syndrome (SAIS). One of the possible etiological factors of SAIS is sleep posture. The number of studies revealing the relationship between sleep posture and SAIS is limited and mainly includes outcomes obtained from subjective data. This study, it is aimed to evaluate the relationship between SAIS and sleep posture objectively. For this purpose, after the approval of the ethics committee, patients who had polysomnography (PSG) at Hacettepe University Ear, Nose, Throat (ENT) Department Sleep Laboratory between February 2021 and June 2021 were examined after obtaining informed consent and were subjected to a questionnaire seeking demographic information and possible etiological factors. Inclusion criteria for the study; male gender and being in the 40-70 age range. The exclusion criteria are; working in a job that may cause SAIS, such as occupations that require repetitive shoulder movement, are exposed to vibration, or lift heavy loads; professionally or recreationally playing a sport such as tennis, swimming, javelin throwing, which has also a place in the etiology of SAIS; have previously received treatment for shoulder pain; having a history of trauma involving the aching shoulder; bilateral shoulder pain; having an additional disease that will affect sleep posture and movements during sleep (history of stroke, neurological disease, etc.); having a condition that can cause shoulder pain (cervical disc herniation, peripheral neuropathy, intrathoracic pathologies, rheumatological diseases, etc.) and patients who met only one of the two SAIS diagnosis criteria. During this period, 71 patients who met the inclusion criteria out of 149 patients who underwent PSG were included in the study. Shoulder pain persisting for at least one month; and having at least three positives of following; painful arc test, Neer impingement test, Hawkins-Kennedy test and Empty Can test were included in the SAIS group (34 patients), and the remaining patients were included in the control group (37 patients). Demographic data of the patients, the time they spent in different postures during sleep (supine, lateral decubitus, and prone), and sleep quality data (sleep efficiency, sleep duration) were recorded. While it was determined that significantly more of the patients in the SAIS group were smokers (p:0.006), no significant difference was found between the two groups in terms of other demographic data. It was seen that the time spent by the SAIS group in the lateral decubitus (LD) position was significantly higher than the control group (p:0.003), and the patients in the SAIS group spent significantly more of their sleep time in the LD position on the aching shoulder (p<0.001). In addition, it was observed that the number of position changes during sleep was significantly higher in the control group (p:0.002). There was no significant difference between the two groups regarding sleep time and sleep efficiency (p: 0.679, p: 0.982). This study objectively demonstrated the relationship between sleep posture and SAIS using sleep posture data obtained during PSG. With this feature, it differs from the limited number of studies that have been done on this subject before. Because in these studies, the sleep postures of the patients were recorded by the statements of the patients. With this study, it has been shown that the LD position is a risk factor for SAIS occurrence, and the high frequency of posture changes during sleep may also be a protective factor for SAIS.