Erzincan ili Üzümlü ilçesi koşullarında yetiştirilen karaerik üzüm çeşidinde pozisyonlarına bağlı olarak kış gözlerinin don toleranslarının belirlenmesi
Determination of resistance to low temparatures of winter buds depending on position in karaerik garape cultivar grown in Üzümlü district in Erzincan
Yazar: AYHAN BUZTEPE
Danışman: DOÇ. DR. CAFER KÖSE
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Bağ Yetiştirme ve Islahı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Karaerik üzüm çeşidi üzerinde yürütülen bu çalışmada, 2010-2011 dönemi ve 2011-2012 döneminde her bir dönem için 8 ayrı zamanda, farklı pozisyonlardan alınan kış gözlerinin düşük sıcaklık toleranslarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, bir yaşlı sürgünün 1., 2., 3., 4., 5. ve 6. boğumlarında bulunan kış gözlerinin primer tomurcuklarında, düşük sıcaklık toleransının göstergesi olarak bilinen yüksek sıcaklık exotermlerinin (HTE) ve düşük sıcaklık exotermlerinin (LTE) meydana geldiği ortalama sıcaklık değerleri (mHTE ve mLTE) belirlenmiştir. Araştırmada, 2010-2011 döneminde kış gözü primer tomurcuklarının mHTE değerleri ort. -5.54°C, mLTE değeri ise ort. -9.01°C olarak bulunurken, 2011-2012 döneminde mHTE değerleri ort. -6.86°C ve mLTE değeri ort.-9,06°C olarak saptanmıştır. Karaerik üzüm çeşidinde kış gözü primer tomurcuklarının düşük sıcaklıklara tolerans seviyelerinin Kasım sonu, Aralık ve Ocak aylarında maksimum düzeyde olduğu belirlenmiştir. Bunun yanında sırasıyla 4., 1. ve 2. boğum üzerinde bulunan kış gözlerinin diğer gözlerden daha töleranslı oldukları tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, bu çalışmada elde edilen bulgular neticesinde; Karaerik üzüm çeşidinde kış gözü primer tomurcuklarının maksimum düşük sıcaklık toleransını belirlemek için örneklemenin Kasım-Ocak ayları arasında yapılmasının daha doğru sonuçlar verebileceği ve farklı zamanlarda meydana gelmesi muhtemel düşük sıcaklıkların zarar yapıp yapmadıklarını ve/veya zarar düzeyini tahmin edebilmek için farklı zamanlarda elde edilen tölerans değerlerinin tahminlere ışık tutabileceği kanaatindeyiz. Bununla birlikte, yörede genel olarak 2. veya 3. göz üzerinden budanan Karaerik üzüm çeşidi için düşük sıcaklık zararının görüldüğü yıllarda, verim budamasının 4. göz üzerinden yapılmasının, verim kayıplarını bir nebze olsun azaltabileceği düşüncesindeyiz.

Abstract:
In the study conducted on Karaerik grape cultivar, it was aimed to determine the low temperature tolerances of winter buds taken from different positions in 8 different times in 2010-2011 and 2011-2012 periods. In this study, mean temprature values (mHTE and mLTE) which were high-temperature exotherms (HTE) and low temperature exotherms (LTE) known as indicator of low temperature tolerance in primary buds of winter, buds found in the 1st, 2nd, 3rd, 4th, 5th and 6th nodes of one year old shoot occured, were determined. In the examination, while mHTE and mLTE values of primary buds of winter bud during 2010-2011 were found to be -5.54°C and -9.01°C respectively, mHTE and mLTE values of those of 2011-2012 period were established as -6.86°C and -9,06°C, respectively. In Karaerik grape cultivar, tolerance levels of primary buds of winter bud to low tempratures were determined to be in maximum levels in the end of November, December and January. Also, winter buds on 4th, 1st and 2nd nodes were found to be more tolerant that other buds. Consequently, according to findings obtained from this study; To determine the maximum low temperature tolerance of primary buds of winter bud in Karaerik grape cultivar, we believe that the samplings made between November and January can give more accurate results and values achieved in different times to predict whether low tempratures which are likely to occur at different times make harm or not and/or level of damage shed light on estimations. However, we assume that the yield pruning in the years which low temperature damage occurs for Karaerik grape cultivar generally pruned over 2nd or 3th bud in region, is made over forth bud can decrease in yield losses.