Tirotoksikoz nedenleri ve tedavi yöntemlerinin değerlendirilmesi
Causes of thyrotoxicosis and evaluation of treatment methods
Yazar: RABİA EZBER
Danışman: UZMAN NİSBET YILMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Genel Dahiliye Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Tedavi = Treatment ; Tiroid hormonları = Thyroid hormones ; Tirotoksikoz = Thyrotoxicosis ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç yan etkileri ve istenmeyen reaksiyonlar = Drug-related side effects and adverse reactions

Özet:
Amaç: Tirotoksikoz; kaynağı ne olursa olsun serum ve dokularda tiroid hormon fazlalığını gösteren bir terimdir. Tirotoksikoz sıklığı, nedenleri ve etyolojiye yönelik tedavi seçenekleri ülkeler arası bazı farklar göstermektedir. Ancak, ülkemizde bu konuda yapılmış kapsamlı bir çalışmaya rastlamadık. Biz bu çalışmada kendi verilerimizdeki tirotoksikoz nedenleri ve tedavi yöntemlerini değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç ve yöntem: Çalışmamızda, 2014 – 2018 yılları arası genel dahiliye ve endokrinoloji polikliniği veya servisine herhangi bir nedenle başvuran, >18 yaş ve aşikar tirotoksikozu olan 3254 hasta incelenmiştir.
Hastaların tirotoksikoza yol açan hastalıkları, laboratuvar sonuçları ve kullanılan tedavileri istatiksel olarak karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Tirotoksikoz nedenleri arasında en sık tüm popülasyonun %59,2(1927 hasta)'sinde İBT bulunmuştur. İBT dışlanıldığında ise en sık neden 427 hasta (%32,2) ile GH' dır. Sonrasında sırayla TMNG tanısı alan 318 hasta (%24,0), TDMNG tanısı alan 172 hasta (%13,0), SAT tanısı alan 120 hasta (%9,0), KGA tanısı alan 100 hasta (%7,5),  ST tanısı alan 81 hasta (%6,1), TA tanısı alan 65 hasta (%4,9), hashitoksikoz tanısı alan 17 hasta (%1,3), TM tanısı alan 15 hasta (%1,1) ve PT tanısı alan 12 hasta (%0,9) olmak üzere 1327 hasta mevcuttur. Tirotoksikoz nedenlerinin laboratuvar verileri karşılaştırıldığında GH grubunda diğer gruplara kıyasla ortanca sT3 düzeyi yüksek saptandı. İBT grupta ise ortanca sT3 düzeyi diğer tüm gruplardan düşük saptandı. Hashitoksikoz hastaların %93,3'ünde anti TPO pozitifliği saptanırken, GH grubunun %72,7'sinde anti TPO pozitifliği saptandı, her iki grupta da anti TPO pozitifliği diğer gruplara kıyasla yüksek saptandı. Anti TG pozitifliği olan hastaların tanı gruplarına göre büyükten küçüğe doğru sıralanışı; hashitoksikoz (%66,7), GH (%48,6), TM (%40), PT (%33,3), ST (%31), TA (%29,2), SAT (%26,8), İBT (%26,3), TMNG (%19,6) ve KGA (%11,4) şeklinde idi. GH hastalarında TRAb pozitifliği diğer gruplardan yüksek saptandı. TDMNG grubunda ise GH grubuna kıyasla TRAb pozitifliği düşük olup diğer tanı gruplarına kıyasla yüksek saptandı. Tedavi seçenekleri değerlendirildiğinde ise tirotoksikoz tedavisinde en sık medikal tedavi (%54,7) tercih edildiği görüldü. Bunu cerrahi (%17,4) ve RAİ (%8,6) tedavisi takip ettiği görüldü. Kalan hastalara ise iyotsuz tuz önerisi ile tedavisiz takip yapıldığı görüldü. İBT tedavisi dışlanıldığında; medikal tedavi seçeneğini indirgediğimizde en sık kullanılan tedavi MMI'dı. Sadece KGA grubunda en sık PTU kullanılmaktaydı.
Sonuç: Literatürde tirotoksikoz nedenleri ve tedavi yöntemlerini değerlendiren çalışmalar olmasına rağmen, ülkemizde bu konuda yapılan kapsamlı bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Pratikte kullandığımız tirotoksikoz verileri ABD ve Avrupa ülkelerine ait verilerdir. Bununla birlikte; literatür taramasında ülkemizde levotiroksin overdoz alınmasıyla olan ilaca bağlı tirotoksikozu ele alan bir çalışmaya da rastlanılmamıştır. Oysa ilaca bağlı tirotoksikoz, ülkemizde tirotoksik vakaların en yaygın sebebini oluşturmaktadır. Bu da aşikâr hipotiroidi nedeniyle levotiroksin kullanan hastaların ilaç uyumu, ilacın yanlış kullanımı ve ilaç kullanımı sırasında TSH takibinin önemine dikkat çekebilir. Çalışmamız hem ülkemiz için tirotoksikoz nedenleri ve tedavi yöntemlerini değerlendiren bir çalışma olduğu için hem de levotiroksin overdoz ile tirotoksikoz sıklığına dikkat çeken bir çalışma olduğu için önemlidir.

Abstract:
Aim: Thyrotoxicosis is the phenomenon that occurs due to excessive thyroid hormone in serum and tissue regardless of reason. The frequency of thyrotoxicosis, its causes and treatment options intended for etiology vary among countries. However, In our country, we did not find a comprehensive study on this subject. In this study, it is aimed to evaluate thyrotoxicosis causes and treatment method in our data.
Material and Method: In our study, 3254 patients above 18 years of age with overt thyrotoxicosis applying to general internal medicine and endocrinology polyclinic or service for any reason were analyzed. Patients' thyrotoxicosis causing diseases, laboratory results and the treatments used were statistically compared between 2014 and 2018. 
Findings: Among the causes of thyrotoxicosis, drug induced thyrotoxicosis was found most frequently in 59.2% (1927 patients) of the whole population. When the drug induced thyrotoxicosis was excluded, the most common cause was graves disease with 427 patients (32.2%). Afterward, There were 1327 patients consisting of 318 patients (24.0%) diagnosed with TMNG, 172 (13,0%) patients diagnosed with TDMNG, 120 (9,0%) patients diagnosed with SAT, 100 patients (7.5%) diagnosed with KGA, 81 (6.1%) patients diagnosed with ST, 65 patients (4.9%) diagnosed with TA, 17 (1,3%) patients diagnosed with hashitoxicosis, 15 (1,1%) patients diagnosed with TM, 12 (0,9%) patients diagnosed with PT respectively. When the laboratory data of thyrotoxicosis reasons were compared, the median level of sT3 was found to be higher in the GH group as against the other groups. Nevertheless, In the IBT group, the median sT3 level was lower than the other groups. While anti TPO positivity was found in 93.3% of the patients with hashitoxicosis, 72.7% of GH group had anti TPO positivity and anti TPO positivity was higher in both groups as against other groups. According to the diagnosis groups of patients with anti TG positivity is given in sequence; hashitoksikoz (66.7%), GH (48.6%), TM (40%), PT (33.3%), ST (31%), TA (29.2%), SAT (26.8%) Were in the form of ICT (26.3%), TMNG (19.6%) and CBD (11.4%). TRAb positivity was determined higher in GH patients than in other groups. In the TDMNG group, TRAb positivity was lower as against the GH group and was higher than the other diagnostic groups. When the treatment options were evaluated, the most common medical treatment (54.7%) was preferred in the treatment of thyrotoxicosis. It was observed that it was followed by non-iodized salt (19.3%), surgery (17.4%) and RAİ (8.6%). When the treatment of IBT is excluded and we reduce the medical treatment option, the most commonly used treatment is MMI. PTU is the most commonly used exclusively in the KGA group. 
Results: Although there are studies evaluating thyrotoxicosis causes and treatment methods in the literature, there is no comprehensive study on this subject in our country. The thyrotoxicosis data we use in practice are data from US and European countries. However; In the literature review; in our country, there was no study on drug-induced thyrotoxicosis by overdose of levothyroxine. However, drug-induced thyrotoxicosis is the most common cause of thyrotoxicosis cases in our country. This may draw attention to the importance of TSH follow-up during drug use, drug misuse, and medication use of patients taking levothyroxine due to overt hypothyroidism. Our study is important because both it evaluates the causes and treatment methods of thyrotoxicosis for our country, and it is a study that draws attention to the prevalence of thyrotoxicosis with levothyroxine overdose.