Yüksek frekanslı (HF) dalgaların alan şiddetinin ölçümü
Measurement of the field strength of radio waves in HF band
Yazar: NECATİ KUBİLAY CEYLAN
Danışman: PROF.DR. MEHMET AYDOĞDU
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering ; Enerji = Energy ; Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
ÖZETYüksek Lisans TeziYÜKSEK FREKANSLI (HF) DALGALARIN ALAN Ş DDET N N ÖLÇÜMÜN. Kubilay CEYLANFırat UniversitesiFen Bilimleri EnstitisüFizik Anabilim Dalı2007, Sayfa: 55Bu tez çalışmasında, yüksek frekans bandında gök dalgalarının yayılımı incelenmiştir.Yerküreyi çevreleyen atmosfer, sıcaklık, fiziksel olaylar ve kimyasal bileşenlere göre çeşitli bölgelereayrılır. Bu bölgelerden birisi iyonküre bölgesidir. yonküre, Güneş ışınımlarının üst atmosferiiyonlaştırması sonucu oluşan bölgeye denir. Bu bölge, Yer atmosferi içinde bulunan büyük bir plazmatopluluğunun bulunduğu yerdir. yonküre, serbest elektronlar, iyonlar ve nötr parçacıklardan meydanagelmiştir. yonküredeki elektron sayısı ile pozitif iyon sayısı hemen hemen eşittir. Bu bölge, radyodalgalarının yayılma ve yansımasında en önemli rolü oynar. Yüksek frekans (HF) bandı, iyonküreplazmasından yansıyabilecek en yüksek frekans bandıdır. HF bandından kısa ve oldukça uzunmesafelere, tekrarlayıcılara gerek duyulmadan iletişim sağlanabilir.yonküre parametrelerindeki değişim HF bandındaki yayılımı etkilemektedir. Bu parametrelerelektron yoğunluğu, çarpışma, emilim (absorption), sönümleme (fading), sinyalin iyonküreyi geçipkaçması, ortamdan ve cihazlardan kaynaklanan gürültü, kırılma indisi ve yıllara göre değişiklikgösteren güneş lekeleri sayısıdır. Yüksek frekans kullanılan bu bantta haberleşmenin verimliolabilmesi için frekans planlaması yapılır. Bu planlama uluslararası düzeyde ITU (InternationalTelecommunication Union) tarafından yapılmaktadırBu çalışmada, ITU-uyumlu HF alan şiddeti ölçüm sistemi ile Van-Erciş (39.03 ÂºK, 43.37 ÂºD) ,Erzincan (39.43 Âº K, 39.28 ÂºD) , Şanlıurfa (37.07 Âº K, 38.46 ÂºD) ve Kayseri'den (38.43 Âº K, 35.30 ÂºD)gönderilen 5.470 MHz ve 7.870 MHz HF dalgalarının sinyal şiddetleri Elazığ'da (38.7 ÂºK, 39.2 ÂºD)ölçülmüş ve sinyal şiddetlerinin günlük ve mevsimsel değişimleri incelenmiştir.Anahtar Kelimeler: Yansıma, Kırılma, Elektron yoğunluğu, Yayılım, Radyo Dalgaları.

Abstract:
ABSTRACTMs. D. ThesisMEASUREMENT OF THE FIELD STRENGTH OF RADIO WAVES IN HF BANDN.Kubilay CEYLANFırat UniversityThe Institute of Graduate Studies in Science&EngineeringPhysics Department2007, Page: 55In this thesis, sky wave propagation in HF (High Frequency) band is analyzed and somepredictions are made for sound broadcasting.The atmosphere surrounding the Earth is divided intovarious regions according to temperature, physical activities and chemical components. Among theseregions ionosphere is of primary concern for this study and it is the region created by the solarradiation in the upper atmosphere which ionize the molecules and form positively charged ions andfree electrons. Since the quantities of positive ions and electrons are almost equal to each other,ionosphere is electrically neutral.The high frequency band, which extends from 3 to 30 MHz, is the highest frequency band thatcan be reflected back to Earth by the ionosphere plasma. It is possible to communicate with short andextensively long distances without repeaters, that?s why ionosphere is important for radiocommunication. But the change of ionosphere parameters effect HF propagation. These parameters aredensity of electrons, collisions, absorption, fading (damping), noise, refractive index, and the numberof sun spots. Because of so many parameters, an effective communication frequency arrangementshave to be made. At the international base it is performed by ITU (International TelecommunicationUnion).In this study, an ITU-compliant HF field measurement system is used in Elazığ (38.7 ÂºN, 39.2ÂºE) to measure the strength of 5.470 MHz and 7.870 MHz HF radio waves transmitted from Van-Erciş(39.03 ÂºN, 43.37 ÂºE),Kayseri (38.43 ÂºN, 35.30 ÂºE),Erzincan (39.43 ÂºN, 39.28 ÂºE), Şanlıurfa (37.07 ÂºN,38.46 ÂºE), and the diurnal and seasonal variations in signal strength are investigated.Keywords: Reflection, Refraction, Electron, Density, Propagation, Radio Waves.