Medeni Usul Hukukunda sulh ve sulh benzeri müesseseler
The settlement agreement in Civil Procedure Law
Yazar: BARIŞ MIDIK
Danışman: PROF. DR. ALİ CEM BUDAK
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Medeni usul hukuku = Law of civil procedura ; Sulh = Peace ; Türk Hukuku = Turkish Law

Özet:
Bir davanın tarafı konumunda olan kişilerin, bu davaya sulh yoluyla son
vermesi, davanın bir mahkeme kararı ile son bulmasına nazaran bazı avantajlar taşır.
Taraflar sulh yoluyla aralarındaki uyuşmazlığa hızlı ve ucuz bir biçimde son
verebilirler. Ayrıca bu durumda, tarafların sosyal ilişkilerini muhafaza etmesi,
uyuşmazlığın mahkemenin vereceği bir kararla çözümlenmesi ihtimaline kıyasla daha
olasıdır. Bunların yanı sıra sulh olan taraflar, aralarındaki uyuşmazlığa ilişkin maddi
hukuk kuralları ile bağlı olmaksızın istedikleri şekilde anlaşabilirler. Yani taraflar sulh
ile yalnızca hak temelli değil, menfaat temelli çözümler üzerinde de uzlaşabilirler. Bu
ise tarafların hareket ve etki alanını artırarak, uyuşmazlığın çözümü bakımından
onlara kolaylık sağlar. Bunlara ilaveten; sulhe davanın tarafı olmayan üçüncü bir kişi
katılımı, dava konusu olmayan hususların sulh kapsamına alınması ve şarta bağlı sulh
yapılması mümkündür (HMK m. 313).
Yukarıda sayılan faydaları nedeni ile davaların sulh yoluyla
sonuçlandırılması teşvik edilmelidir. Ne yazık ki, ülkemizde sulh ile sonuçlanan
davaların sayısı oldukça azdır. Bu durumun; toplumdaki uzlaşma kültürü
eksikliğinden mahkemelerde sulhe teşvikin gereğince yapılmamasına, tarafların sulh
ile ilgili yeterince bilinçli olmamasından mevzuattaki sorunlara kadar bir dizi nedeni
vardır. Yine yargının içinde bulunduğu iş yükü yoğunluğu bu durumun bir diğer
nedenidir. Çünkü tarafların sulhe teşviki için hakimin aktif bir tutum takınması
gerekir. Yoğun iş yükü altında çalışan mahkemelerin ise bu görevi gereğince ifa
etmesi mümkün görünmemektedir. 

Çalışmamızda, faydaları yukarıda sayılan sulh geniş bir incelemeye tabi
tutulacak ve sulhün işlevsel hale getirilmesi için bazı önerilerde bulunulacaktır.

Abstract:
It is a fact that when the parties of a case end their dispute through a
settlement agreement, they obtain some advantages compared to when the case
ends with a court ruling. The parties may finish the dispute between them
quickly and inexpensively via a settlement agreement. Also, in this case, it is
more likely that the parties maintain social relations, in comparison with the
possibility that the dispute will be resolved with a court ruling. In addition to
these, the parties, who reach a settlement agreement, can agree as they desire,
irrespective of the substantive laws applied to the dispute between them. That
is, the parties can accept not only right based solutions but also interest-based
solutions through settlement agreement. This facilitates the settlement of the
dispute by increasing the scope of action and influence of the parties.
Additionally; the participation of a third person who is not a party to the case
of the defendant, the inclusion of issues which the parties did not bring to the
court in the scope of settlement agreement and a peaceful settlement with
conditions may be possible (HMK 313).
Considering the above-mentioned benefits, the parties should be
encouraged in favour of the settlement of cases via agreement. Unfortunately,
the number of cases that resulted by settlement agreement in our country is
quite small. There are a number of reasons why the parties do not have resort
to conclude a settlement agreement such as lack of reconciliation culture in our
society, the fact that the courts do not encourage the parties, lack of awareness
of the parties and the problems in the legislation. Yet another reason for this is
the intensity of the workload in which the judge is involved. Since the judge
needs to take an active attitude to encourage the parties to conclude a
settlement agreement, it is not possible for courts operating under heavy
workload to perform this task properly.
In this study, the settlement agreement, the benefits of which listed
above, will be thoroughly reviewed