Sermaye şirketlerinde tüzel kişilik perdesinin kaldırılması
Piercing the corporate veil in stock corporations
Yazar: TEMEL GÜNER
Danışman: PROF. DR. RAUF KARASU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Ticaret Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Sermaye şirketlerinde geçerli olan sınırlı sorumluluk ilkesi gereği, şirketin borçları için ortaklara başvurulması kural olarak mümkün değildir. Sınırlı sorumluluk, yatırımı teşvik etmek adına sermaye şirketi ortaklarına tanınmış önemli bir haktır. Ancak her hakta olduğu gibi bu hakkın da dürüstlük kuralına uygun kullanılması gerekir. Eğer sınırlı sorumluluk, alacaklılara zarar vermek kastıyla kötüye kullanılıyor ise hukuk düzeni buna izin vermemelidir. Nitekim bu tür kötüye kullanımların önüne geçmek adına, öğreti ve yargı uygulamasının katkısıyla tüzel kişilik perdesinin kaldırılması kurumu geliştirilmiş, tüzel kişiliğin kötüye kullanıldığı durumlarda sınırlı sorumluluk ilkesi göz ardı edilerek şirket borçlarından dolayı ortakların sorumlu tutulabileceği kabul edilmiştir. 

Tüzel kişilik perdesinin kaldırılabileceği tartışmasız kabul edilen durumlardan birisi malvarlıklarının karışmasıdır. Eğer şirkete ait malvarlığı ile ortaklara ait malvarlığı kime ait olduğu anlaşılamayacak şekilde karışır ise tüzel kişilik perdesinin kaldırılması gündeme gelebilecektir. Alman hukukunda, malvarlığının karışması sebebiyle şirketin borcu için ortaklara başvurulabileceği kabul görmekle birlikte, karışan miktar ne kadar yüksek olursa olsun, ortağın borcu için şirkete başvurulamayacağı kabul edilmektedir. Kanaatimizce, tüzel kişilik perdesinin kaldırılması durumunda önem arz eden husus, alacaklılardan mal kaçırmak amacıyla tüzel kişiliğin kötüye kullanılmasıdır. Eğer bu olgu sabitse, tüzel kişilik perdesinin tersten kaldırılması yoluna da başvurulabilmelidir. Özellikle tek kişilik şirketlerde ortak, şahsi alacaklılarından mal kaçırmak için malvarlığını şirkete devretmişse, ortağın borcu için şirkete başvurulabilmelidir.

Abstract:
In accordance with the principle of limited liability valid in capital companies, it is not possible to apply to partners for the debts of the company. Limited liability is an important privilege granted to shareholders of capital companies in order to encourage investment. But, as with every right, this right must be used in accordance with the rule of honesty. If limited liability is abused with the intention of harming creditors, the legal order should not allow this. As a matter of fact, in order to prevent such abuses, the institution of lifting the veil of legal entity has been developed with the contribution of doctrine and judicial practice, and it has been accepted that in cases where the legal entity is abused, the limited liability principle can be ignored and the partners can be held responsible for the company's debts.

One of the undisputed situations in which the legal entity veil can be lifted is the mixing of assets. If the assets of the company and the assets of the partners are mixed in such a way that it is not clear who they belong to, lifting the veil of legal entity may come to the fore. Although it is accepted in German law that the legal entity veil can be lifted due to the mixing of assets, it is accepted that the company cannot be applied for the debt of the partner, no matter how high the amount involved. In our opinion, the important issue in case the veil of legal entity is lifted is the misuse of legal entity in order to smuggle goods from creditors. If this fact is proven, the reverse method of lifting the legal entity veil should also be resorted to. Especially in one-person companies, if the partner has transferred her assets to the company in order to evade assets from her personal creditors, the company should be able to apply for the partner's debt.