Yatırım aracı tercihinde tesadüfi fayda maksimizasyonuna dayalı nested logit modeli
Random utility maximization nested logit model on the choice of investment vehicles
Yazar: BURHAN BEYAZAY
Danışman: Y.DOÇ.DR. EBRU ÇAĞLAYAN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Ekonometri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Ekonometrik analiz = Econometric analysis

Özet:
Yatırım aracı tercihi konusu, bireylerin tercihleri sonucu elde etmeyiumdukları fayda ve bu faydaya baglı olarak olusan olasılık dagılımları ile yakındaniliskilidir. Söz konusu olasılık degerlerinin hesaplanması uygulamada sıklıkla çokdurumlu veya kosullu logit modelleri ile gerçeklestirilmistir. Ancak her iki model deiliskisiz alternatiflerin bagımsızlıgı varsayımı nedeniyle sınırlı bir uygulama alanınasahiptirler. Diger taraftan tesadüfi fayda maksimizasyonuna dayalı nested logit modeliise hem tesadüfi fayda teorisine dayalı olarak türetilmis olması, hem de iliskisizalternatiflerin bagımsızlıgı varsayımını gevsetmesi nedeniyle üstün bir güce sahiptir.Ayrıca bu modellerin tüm yetenekleri henüz kesfedilmemis ve bu alanda yapılacak olanyeni çalısmalar bugüne kadar kullanılmıs olan modellerden çok daha güçlü modellerortaya koyma potansiyeline sahiptirler.Tahmin yöntemi olarak tam bilgiye dayalı en çok benzerlik yöntemi kullan buçalısmada, gerekli veri seti uygulanan anket ile elde edilmistir. Böylelikle aylıkortalama net gelir, is deneyimi, bakmakla yükümlü olunan çocuk sayısı ve riskbeklentisi faktörlerinin döviz, hisse senedi, gayrimenkul ve altın tercihleri üzerindekietkileri ortaya koyulmaya çalısılmıstır. Altın tercihi karsılastırma grubu olarak seçilmeküzere diger tüm yatırım araçlarının tercih olasılıgı ortalama net aylık gelir ve isdeneyimi degiskenleri ile pozitif, bakmakla yükümlü olunan çocuk sayısı degiskeni ilenegatif yönlü iliski içinde oldugu ortaya konulmustur. Ayrıca altın ve gayrimenkultercihlerinin olasılıkları risk beklentisi degiskeni ile negatif, döviz ve hisse seneditercihlerinin olasılıkları risk beklentisi degiskeni ile pozitif iliskili olarak belirlenmistir

Abstract:
The choice of investment vehicle has strong relation with expected utility as aresult of individual decision process and probability distribution that depends on utility.Altough these mentioned probability value calculation has often used in applicationwith multinominal or conditional logit models, these two models have limitedapplication range due to assumption of independent from irrelevant alternatives.Moreover random utility maximization nested logit model has a superior power becauseof being derived from random utility theory also relaxing the assumption of independentfrom irrelevant alternatives. On the other hand, the full capabilities of these modelshave not yet been fully exploited and that new researches in this area have the potentialto find even more powerful models than those already used.In this study, full information maximum likelihood estimation method was usedas an estimation process and required data set was collected by a survey. Thus theeffects of monthly net average income, work experience, number of children andexpectation of risk on foreign currency, stock, real estate and gold alternatives weretried displayed. Gold alternative was to be chosen as a base category, the probability ofchoosing all other investment vehicles have positive relation with monthly net averageincome and work experience and have negative relation with number of children wereexhibited. Furthermore the probability of choosing gold and real estate alternativeshave nagative relation with risk expectation variable and the probability of choosingforeign currency and stock alternatives have positive relation with risk expectationvariable were determined.