Soğuk savaş dönemi sonrası ABD'nin Asya - Pasifik politikası bağlamında ABD - Çin ilişkileri
USA – China relations in the context of USA's Asia - Pacific policy after the Cold War era
Yazar: İSHAK TURAN
Danışman: PROF. DR. KAMER KASIM
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Asya = Asia ; Asya Pasifik bölgesi = Asia Pacific region ; Güvenlik = Security ; Soğuk Savaş sonrası = After the Cold War ; Soğuk savaş = Cold war ; Tayvan = Taiwan ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Çin = China

Özet:
Soğuk Savaş sonrasında küresel ve bölgesel güvenlik algılamaları değişmiş ve Sovyetler Birliği'nin yıkılmasıyla birlikte Amerika Birleşik Devletleri tek kutuplu dünya düzenini ilan etmiştir. Askeri ve ekonomik gücüyle küresel oyun kurucu rolünü artıran ABD, 1990 sonrası Asya-Pasifik bölgesindeki ekonomik kalkınmaya kayıtsız kalamamıştır. Küresel sermayenin batıdan doğuya kaymasını yakından takip eden ABD, Asya-Pasifik'i pivot bölge olarak ilan etmiştir. Çin'in hızlı ekonomik kalkınması, ABD'ye karşı yeni bir küresel gücün ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Özellikle 11 Eylül Olayları sonrasında, bölgesinde serbest hareket etme imkânı elde eden Çin Halk Cumhuriyeti, Güney ve Doğu Çin Denizleri üzerindeki tarihsel hak iddialarını artmıştır. "Tek Çin" politikası doğrultusunda, Tayvan'ın egemenliğini sağlama arzusu, Pekin'in en büyük dış politika hedeflerindendir. ABD'nin bölgedeki askeri gücü sayesinde statükosunu koruyan Tayvan, iki ülke arasında sıcak çatışmaya dönüşebilecek en büyük sorundur. Bu tez üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; güvenlik kavramı, uluslararası ilişkiler kapsamında ele alınacak ve Soğuk Savaş sonrası çeşitlenen güvenlik anlayışına değinilecektir. İkinci bölümde; günümüzün en büyük küresel gücü ABD ile yükselen rakip güç Çin arasındaki ilişkiler, çok yönlü olarak incelenecektir. Üçüncü bölümde ise; Tayvan'ın egemenlik sorunu, ABD-ÇHC arasındaki "stratejik rekabet" çerçevesinde analiz edilecektir.

Abstract:
After the Cold War, global and regional security perceptions have changed and the USA has declared its unipolar world order following the collapse of the Soviet Union. US, dominated its global order role with its military and economic power, has not been indifferent to the economic growth in Asia-Pacific after 90s. Closely following the shift of global capital flows from west to east, the USA has declared the Asia-Pacific as "pivot". China's rapid economic development has led to the emergence of a new global power against the United States. Especially after the 11 September Events, China not only has gotten the opportunity to move freely at this region but also has increased its historical claims on the South and East China Seas. In accordance with "one China" policy, one of the main foreign policy targets of Beijing is the demand of ensuring the sovereignty of Taiwan. Taiwan, whose status quo is maintained thanks to the US military forces in the region, is the biggest problem could turn into a hot conflict between the two countries. This study consists of three sections. In the first section, the concept of security will be covered in international relations and then the emerging types of security after the post-Cold War will be analyzed. In the second section, the relations between the today's greatest global power US and the rising rival China will be examined as versatile. In the third section; the problem of Taiwan sovereignty will be analyzed in the "strategic competition" framework between US-PRC.