Yerel yönetimlerde mali özerkliğin gelir ve vergilendirme boyutu
The revenue and taxational dimension of fiscal autonomy in local governments
Yazar: MUSTAFA KARATAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET ALPERTUNGA AVCİ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Maliye = Finance
Dizin: Gelirler = Incomes ; Kamu hukuku = Public law ; Mali hukuk = Fiscal law ; Mali özerklik = Fiscal autonomy ; Vergilendirme = Taxation ; Yerel yönetimler = Local administrations ; Yerel özerklik = Local autonomy ; Özerklik = Autonomy

Özet:
Günümüzde, yerel yönetimlerden yerel halkın tercih ve beklentilerine en uygun sayı ve nitelikte hizmet sunması beklenir. Bu beklentiden kaynaklanan artan hizmet yükünün karşılanması noktasında, merkezden yerele yapılacak yetki ve kaynak devri daha anlamlı hale gelir. Bu yetki ve kaynak devri ise yerel özerkliğin temel unsuru olan mali özerklik ile açıklanır. Mali özerklik çerçevesinde, yerel yönetimlerin gelir yapısının ve vergilendirme yetkisinin nasıl tanımlanacağı hususu büyük önem taşır. Zira yerel yönetimlerin gelir yapısı ve vergilendirme yetkisi; sırasıyla mali özerkliğin düzey ve derecesini belirler ve bunlar ülke uygulamaları bakımından farklılık arz eder.
Mali özerkliğin Türk merkezi ve yerel yönetim yapısına uyarlılığının tespitinin amaçlandığı bu çalışmada; güncel literatür taranarak teorik çerçeve çizilmiş, devlet modelleri noktasında mukayese yapılabilmesi için ABD, Almanya, İspanya ve İtalya uygulamaları seçilmiş, Türkiye'de mali özerkliğin gelir ve vergilendirme boyutu mevzuat ve güncel mali veriler ışığında irdelenmiştir. Türkiye'de mali özerkliğin anayasa ve yerel yönetim kanunları ile güvence altına alındığı, yerel ihtiyaçların karşılanmasında yerel gelirlerin yetersiz kaldığı, ancak üniter devlet modeli gereğince Türk mali özerklik anlayışının, sınırsız mali özerkliğe imkân veremeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Today, local governments are expected to provide the most appropriate number and quality of services to local people's preferences and expectations. At the point of meeting the increased service burden arising from this expectation, the transfer of authority and resources from the central government to the local governments becomes more meaningful. These transfers are explained by fiscal autonomy, which is the main element of local autonomy. In the aspect of fiscal autonomy, how the revenue structure and taxation authority of local governments is defined is of great importance. Therefore, the revenue structure and taxation authority of local governments determine the level and degree of fiscal autonomy and these differ in terms of country practices.
In this study, which is aiming at determining the relevance of fiscal autonomy to the Turkish central and local government structure, theoretical framework was established by reviewing the current literature, USA, Germany, Spain and Italy practices were selected for comparison of the state models, and the revenue and taxation aspects of fiscal autonomy in Turkey was examined in the consideration of legislation and current fiscal datasets. In this study, it has been reached conclusion that in Turkey, fiscal autonomy is secured by constitutional and local government laws, local revenues are insufficient to meet local needs, but the sense of Turkish fiscal autonomy would not allow unlimited fiscal autonomy in accordance with the unitary state model.