İstanbul' da elektronik müzik ve club kültüründe dj'lerin rolü
The role oj DJs in electronik music and club culture in İstanbul
Yazar: ŞEYDA BANU DEMREN
Danışman: DOÇ. DR. FEZA TANSUĞ
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Antropoloji = Anthropology

Özet:
Günümüzde popüler müzik artık teknolojinin ellerinde bulunmaktadır. Müzik listelerinde elektronik müzik parçaları da yer almaktadır. Bu müziğin yaratıcıları DJ'ler, günümüzde müziğe yön verip onu şekillendiren kişiler olarak görülmektedir. Elektronik, House, Techno, Drum'n Bass gibi türler en çok çalınıp dinlenenlerdendir. Çünkü popüler müzik bu yöne doğru gitmiştir. Günümüzde DJ'ler pop veya rock yıldızları gibi ilgi görmektedirler. Clublarda çalan DJ'lerin belirli bir hayran kitlesi bulunmaktadır. DJ'lerle araştırma yapılmasının ana sebebi bu kültür içerisinde birebir yaşayarak deneyim sahibi olmuş olmalarıdır. Ayrıca bir başka neden de, DJ'lerin bulundukları ortamdan dolayı çok iyi gözlem yapabilme olanaklarına sahip olmaları, araştırmanın yapılmasında etken olmaktadır.Avrupa'da ilk alt kültür olarak ortaya çıkan disco, Avrupa'da doğan kavramsal gelişimini Amerika'da tamamlamıştır. İlk discolar İkinci Dünya Savaşı sırasında Fransa'da ortaya çıkmıştır. Tarihteki ilk önemli disco New York'ta açılan ?Le Club?dır. Daha sonra yerini disco müziğinden türemiş olan House, Tekno ve Trance müziklerinin çalındığı ?underground? clublara bırakmıştır.Avrupa'da ve Amerika'da yaşanan bu akım 1980'li yıllarda Türkiye'de popüler olmuştur. İlk büyük disco 1985 yılında açılan ?Stüdyo 54?tür. 1990'lı yıllarda Ceylan Çaplı tarafından açılan ?Twenty? ve ?Nineteen?, Avrupa'daki clublardan etkilenerek açılan ilk ?underground? clublardır. Bu clublerde Avrupa'dan getirilen plaklarla elektronik müzik çalınmaktaydı. Daha sonraki yıllarda elektronik müzik yayını yapan radyolarının açılması, clubların çoğalması ve elektronik müzik festivallerinin düzenlenmeye başlanmasıyla; bu kültür ?underground? olmaktan çıkıp, club kültürü popüler hale gelmiştir. Club kültürünün gelişip yaygınlaşmasında DJ'lerin önemli rolü bulunmaktadır.İlk ?underground? clublerde çalan DJ'ler elektronik müzik alanında kendilerini geliştirip, günümüzde hala büyük clublerde DJ'lik yapmaktadırlar. DJ denilince aklımıza elektronik müzik çalan DJ'ler gelmektedir; fakat DJ'lik günümüzde geniş bir kavram olmuştur ve DJ sayısı çok artmıştır. Yaptığım çalışmada DJ'liğin tarihsel gelişiminden başlayarak Türkiye'de DJ olmak ve DJ'lerin club kültürü ve elektronik müziğin gelişmesinde ve yaygınlaşmasındaki rolü üzerinde durulmaktadır.

Abstract:
Currently the popular music is in the hands of technology. Electronic music pieces are also included in the music charts. Creators of this music, the DJs are currently considered as the persons that direct and shape the music. Types such as Electronic, House, Techno, Drum?n Bass are the most frequently played and listened ones. The reason for this is that music has gone to that direction. Today, DJs are center of attention just like pop or rock stars. DJs that are playing at clubs have a certain mass of fans. The main reason for carrying out a survey on DJs is that these persons have lived one-to-one and gained experiences in this culture. Furthermore, another factor for making this research is the fact that DJs have very good observation opportunities because of the medium they are in.Disco, which had emerged as the first subculture in Europe, has completed its Europe-born conceptual evolution in the United States. First discos had come forth in France during WW II. The first significant disco in history is ?Le Club? which was opened in New York. Later, it was replaced by ?underground clubs? where offspring of disco music such as House, Techno or Trance were played.This trend from Europe and America became popular in Turkey during 1980?s. The first big disco is ?Stüdyo 54? which was opened in 1985. ?Twenty? and ?Nineteen? which were inaugurated by Ceylan Çaplı during 1990's were the first ?underground clubs? that were opened under the influence of European clubs. Electronic music was being played in these clubs by records brought from Europe. During the following years this culture was no more ?underground?, but it turned to be a popular club culture as a result of opening of radios that broadcast electronic music, increase in the number of clubs and organizing electronic music festivals. DJs played an important role in development and spread of this club culture.DJs that played in the first underground clubs are still carrying on their DJ profession at big clubs today as they have improved their knowledge in the field of electronic music. What comes into our minds when talking about a DJ is a DJ that plays electronic music; however, DJ profession is now a very wide concept and the number of DJs has increased dramatically. In this work; historical development of DJ profession, being a DJ in Turkey, club culture of DJs, and the role they played in development and spreading of electronic music are being emphasized.