Afganistan'da ikinci Taliban dönemi: Riskler ve fırsatlar
Second term of Taliban in Afghanistan: Risks and opportunities
Yazar: ALPER VURAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA ERKOÇ YENİ
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi / Bölge Çalışmaları Enstitüsü / Asya Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Küresel güç mücadelesinin merkezi adreslerinden biri olan ve bu nedenle 19. yüzyılda Rusya Çarlığı ile İngiltere arasında cereyan eden "Büyük Oyun"a ev sahipliği yapan Afganistan, modern dönemde de "Yeni Büyük Oyun"un sahnelendiği alan olarak dikkat çekmektedir. 
Yeni Büyük Oyun'un bir parçası olarak ABD, 11 Eylül 2001 tarihli terör saldırılarının ardından Afganistan müdahalesini gerçekleştirmiştir. Fakat Washington yönetimi, Afganistan'daki 20 yıllık işgal döneminde sağlıklı bir rejim inşa etmeyi başaramamıştır. Buna bağlı olarak da 2001 yılında Amerikan müdahalesi neticesinde devrilen Taliban, 20 yıl aradan sonra yeniden Afganistan'a egemen olmuştur. 

İkinci Taliban dönemi ise bölgesel ve küresel siyaset açısından oldukça önemli bir gelişme şeklinde yorumlanmaktadır. Zira Ortadoğu-Güney Asya-Orta Asya bağlantısallığını sağlayan kritik bir jeopolitik konumda bulunan Afganistan'da yaşanan gelişmelerin etkileri Afganistan'la sınırlı kalmamaktadır. Özellikle de Afgan Sorunu karşısında bölgesel ve küresel aktörler arasında bir farklılaşma söz konusudur. 

Bölge devletleri Taliban'ı uluslararası projelere dahil ederek Afganistan'daki krizi fırsat haline getirmeye odaklanırken; küresel aktörler ise daha çok terör, güvenlik, insan hakları ve demokrasi gibi değerler üzerinden meseleye yaklaşmakta ve Taliban iktidarıyla ilişkili risklere odaklanmaktadır. Bu nedenle de Afganistan merkezli gelişmelerin hem ülke içi hem de bölgesel ve küresel etkileri incelenmektedir. Bu tezde de Afganistan merkezli gelişmeler bağlamında ikinci Taliban dönemi, riskler ve fırsatlar çerçevesinde ele alınmaktadır.

Abstract:
Afghanistan, which is one of the central addresses of the global power struggle and therefore hosting the "Great Game" between the Russian Tsardom and England in the 19th century, draws attention as the area where the "New Great Game" is staged in the modern period.
As part of the New Great Game, the United States intervened in Afghanistan after the terrorist attacks of September 11, 2001. However, the Washington administration failed to build a healthy regime during the 20-year occupation period in Afghanistan. Accordingly, the Taliban, which was overthrown as a result of the American intervention in 2001, dominated Afghanistan again after 20 years.

The second Taliban era is interpreted as a very important development in terms of regional and global politics. Because the effects of the developments in Afghanistan, which is in a critical geopolitical position providing the Middle East-South Asia-Central Asia connectivity, are not limited to Afghanistan. There is a differentiation between regional and global actors, especially in the face of the Afghan Problem.

While the regional states focus on turning the crisis in Afghanistan into an opportunity by including the Taliban in international projects; global actors, on the other hand, approach the issue through values ​​such as terrorism, security, human rights and democracy and focus on the risks associated with the Taliban government. For this reason, both the domestic, regional and global effects of Afghanistan-centered developments are examined. In this thesis, in the context of Afghanistan-centered developments, the second Taliban era is discussed within the framework of risks and opportunities.