Psoriasis hastalarında hastalık algısının yaşam kalitesine etkisi
The effect of illness perception on quality of life in psoriasis patients
Yazar: NURTEN SOLMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NESRİN İLHAN
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Algı = Perception ; Deri hastalıkları = Skin diseases ; Hastalık = Disease ; Psoriyazis = Psoriasis ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu araştırma, psoriasis hastalarında sosyodemografik ve hastalığa ilişkin özellikler ile hastalık algısının yaşam kalitesine etkisinin belirlenmesi amacıyla, 9 Haziran- 15 Kasım 2015 tarihleri arasında İstanbul' da bir üniversite hastanesinin Psoriasis Polikliniğine başvuran 306 hasta ile gerçekleştirildi. Veriler sosyodemografik özellikler ve hastalık bilgi formu, Dermatoloji Yaşam Kalite İndeksi (DYKİ), Hastalık Algısı Ölçeği (HAÖ) kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatistikler, Kruskal-wallis testi, Mann-whitney U testi ve Spearman Korelasyon analizi kullanıldı. Hastalarının yaş ortalaması 40,6±13,6 olup, %65'i erkekti. Kadınların hastalık belirtileri, sonuçlar, duygusal temsiller, kişisel atıflar, erkeklerin yaşam şekli atıflar puan ortalaması, ilkokul ve orta öğretim mezunu olanların hastalık belirtileri, sonuçlar, süre (döngüsel), duygusal temsiller, kişisel atıflar, dış atıflar, şans faktörü puan ortalaması, üniversite mezunu olanların süre (akut/kronik), hastalığı anlayabilme puan ortalaması, evli hastaların süre (döngüsel) ve şans faktörü puan ortalaması, ekonomik durumu yetersiz olan hastaların hastalık belirtileri değerlendirme, duygusal temsiller, kişisel atıflar, dış atıflar, kontrol edilmeyen bedensel faktörler, şans faktörü puan ortalaması, ekonomik durumu yeterli olan hastaların süre (akut/kronik) puan ortalaması, vücudunun açıkta kalan bölgelerinde psöriasis olan hastaların kişisel atıflar, yaşam şekli atıflar puan ortalaması, psoriasis aile öyküsü olan hastaların süre (akut/kronik), kontrol edilmeyen bedensel faktörler, aile öyküsü olmayanların dış atıflar, şans faktörü puan ortalaması diğer hastalara göre yüksek bulundu. Araştırmada DYKİ puan ortalaması 10,9±7,2 bulundu. DYKİ puan ortalaması ilkokul ve orta öğretim mezunu, ekonomik durumu yetersiz, sistemik tedavi alan hastalarda yüksek bulundu. DYKİ ile HAÖ hastalık belirtileri, sonuçlar, kişisel atıflar, duygusal temsiller, süre(döngüsel), dış atıflar, şans faktörü alt boyutları arasında pozitif zayıf ilişki,  tedavi kontrolü ve hastalığı anlayabilme arasında negatif çok zayıf ilişki bulundu.

Abstract:
This study was performed with 306 patients who were applied to Psoriasis Polyclinic of a University Hospital in İstanbul from the date of July the 9th to November the 15th of 2015, in order to determine the impact of sociodemographic and the characteristics of the disease and perception of disease on quality of life in psoriasis patients. The data was collected by using sociodemographic and disease information form, Dermatology Life Quality Index (DLQI), Illness Perception Scale (IPS). In the evaluation of the data; descriptive statistics, Kruskal-Wallis Test, Mann-Whitney U Test and Spearman Correlation analysis were used. The mean age of patients was 40.6 ± 13.6 and 65% was male. The women's syndrome, results, emotional representations, personal references; The men's lifestyle, references point average; The symptoms of the disease, results, time (cyclic), emotional representations, personal references, external references, the mean score of the luck factor of the primary and secondary school graduates; The duration (acute / chronic), the mean score of the understanding of the disease of the university graduates; The married patients' time (cyclic) and the average score of the luck factor; The symptoms of disease assessment, emotional representations, personal references, external references, uncontrolled physical factors, the mean score of the luck factor of the patients with insufficient economic situation; The duration (acute / chronic) mean score of the patients who have an adequate economic situation; The personal references, references to shape of life, the average score of the patients who have psoriasis on the exposed areas of their body; The duration (acute / chronic), uncontrolled physical factors of the patients with a family history of psoriasis; The external references, the mean score of the luck factor of the patients of the patients without a family history; was found higher than the other patients. In the study DLQI average score was found 10.9 ± 7.2. The DLQI score average of the primary and secondary school graduates and the patients with low economic status and the patinets who takes systemic treatment was found higher than other patients. A weak positive relationship was found among DLQI with HAE symptoms of the disease, result, personal references, emotional representations, time (cyclic), external references, the bottom dimensions of the luck factor, and a very weak negative correlation was found between the control of treatment and the understanding of the disease.