18-49 yaş arası kadınların premenstrual sendrom ile değişen beslenme alışkanlıklarının ve duygusal yeme davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of changing dietary habits and emotional eating behaviors with premenstrual syndrome of women between 18-49 years of age
Yazar: EBRU ALTUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAN ÇAKIR BİÇER
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Akdeniz diyeti = Mediterranean diet ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Duygusal yeme = Emotional eating ; Kadınlar = Women ; Premenstrüel sendrom = Premenstrual syndrome ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Premenstrual Sendrom (PMS), üreme çağındaki kadınların yaşam kalitesini etkileyerek fiziksel, ruhsal ve davranışşal pek çok semptomla öne çıkan bir durumdur. Araştırmanın amacı premenstrual dönemde beslenme alışkanlıklarındaki değişimin yönünü, PMS ile duygusal yeme davranışı ve Akdeniz diyetine uyum ilişkisini değerlendirmektir. Araştırmada 18-49 yaş arası, gebelik ve emzirme döneminde olmayan,  oral kontraseptif, antidepresan, hormon replasman tedavisi kullanmayan, doktor tarafından renal hastalık, diyabet, insülin direnci, tiroid bozuklukları, polikistik over sendromu, romatolojik hastalık, alerji, psikiyatrik hastalık tanısı almamış ve menapoza girmemiş kadınlar dahil edilmiştir. Bireylerin demografik ve sağlık bilgileri, menstruasyon dönem bilgileri, premenstrual dönemde değişen beslenme alışkanlıklarına dair bilgileri sorgulanmış olup, Premenstrual Sendrom Ölçeği (PMSÖ), Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği (MEDAS) ve Duygusal Yeme Ölçeği (DYÖ) uygulanmıştır. Bireylerin yaş ortalaması 26,56±5,71 yıl, beden kütle indeksi (BKİ) ortalaması 23,38±4,79 kg/m2'dir. Bireylerin PMSÖ toplam puan ortalaması 129±40,78, PMS sıklığı %66,9 olarak saptanmıştır. PMS'li bireylerde premenstrual dönemde rafine tahıl, tatlı/tatlandırılmış yiyecekler, kahve, alkollü içecekler, paketli ürün ve şekerli içeceklerin tüketimlerindeki artışın anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0,05). PMS'i olan ve olmayan bireylerin MEDAS puan ortalamaları (sırasıyla; 6,22±1,79 ve 6,16±1,92) ve Akdeniz diyetine uyum dağılımları (sırasıyla; %56,9 ve %56,3) arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). PMS'li kadınlarda  DYÖ ortalama puanı anlamlı düzeyde daha yüksek saptanmıştır (p<0,01). PMSÖ toplam puanı ile DYÖ toplam puanı arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki saptanmıştır (r=0,257; p=0,000). PMSÖ iştah değişimleri alt boyut puanı, fazla kilolu kadınlarda anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,01). Sonuç olarak PMS, premenstrual beslenme durumu, duygusal yeme ve BKİ ile anlamlı düzeyde ilişkili olup, PMS'nin önlenmesi ve yönetimi için uygun girişimlere ihtiyaç vardır.

Abstract:
Premenstrual Syndrome (PMS) is a condition that affects the quality life and stands out with many physical, mental and behavioral symptoms. The aim of the study is to evaluate the change in eating habits in the premenstrual period, the relationship between PMS and emotional eating behavior, adherence to the Mediterranean diet. Women between the ages of 18-49, not during pregnancy and breastfeeding period, not using medical therapy and without chronic disease were included. Demographic, health, menstruation period features, nutritional habits were questioned, Premenstrual Syndrome Scale (PMSS), Mediterranean Diet Adherence Scale (MEDAS) and Emotional Eating Scale (EES) were applied. The mean age was 26.56±5.71 years, and the mean body mass index (BMI) was 23.38±4.79 kg/m2. The mean PMSS total score was 129.0±40.78, the prevalence of PMS was 66.9%. The increase in the consumption of refined grains, sweet/sweetened foods, coffee, alcoholic beverages, packaged products and sugary drinks in the premenstrual period was significant in individuals with PMS (p<0.05). There was no statistically significant difference between the mean MEDAS score and the distribution of Mediterranean diet adherence of individuals with and without PMS (respectively, 6.22±1.79 and 6.16±1.92; 56.9% and 56.3%) (p>0.05). The mean EES score was found to be significantly higher in PMS group (p<0.01). A positive and significant correlation was found between the PMSS score and the EES score (r=0.257; p=0.000). The PMSS appetite changes sub-dimension score was found to be significantly higher in overweight women (p<0.01). As a result, PMS is significantly associated with premenstrual nutrition status, emotional eating and BMI.