Çocuğun özel yaşamının gizliliğinin korunması hakkı
Le droit de l'enfant pour la protection du secret de sa vie privée
Yazar: DUYGU ÜNAL
Danışman: DOÇ. DR. DEMİRHAN BURAK ÇELİK
Galatasaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Mahremiyet = Privacy ; Çocuk hakları = Children's rights ; Çocuklar = Children ; Özel hayat = Private life ; Özel hayatın gizliliğinin korunması = Right of privacy and its protection ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Tez kapsamında, çocuğun, bir birey ve özel yaşamın gizliliği hakkının öznesi olarak konumu ile hak sahipliği durumu esas inceleme konusu yapılmaktadır. Literatürde, genel olarak, çocuğun hak öznesi olmadaki birey statüsü; özel olarak ise, uygulamada çocuğun özel yaşam hakkını etkin olarak ileri sürmedeki etkisizliği üzerinde durulmadığı görülmektedir. Tezin esas gayesi ve tezin yazılmasına asıl etken, çocuğun bir birey olarak kabulü ile bu kabulün uygulamada özellikle özel yaşam hakkı üzerinden tesir etmesine ilişkin öneriler sunmak ve bu konuda doktrinde kaynak teşkil etmektir. Bu bağlamda, çocuk hakları ve özel yaşam olmak üzere önce iki alanda ayrı ayrı ele alınmış; daha sonra paylaşılan teorik bilgiler, çocuğun özel yaşamının gizliliği hakkı anlatısı altında pozitif hukuk ve içtihatları da kapsamak üzere birleştirilerek pratikte bir çözüm yolu sağlanmaya çalışılmıştır.
 
İlk olarak teorik altyapıyı kuran birinci bölümde, çocuk hakları başlığı altında, çocukluk ve çocuk hakları kavramları ile bu kavramların tarihsel olarak doğuşu ve gelişimine yer verilmiştir. Akabinde çocukluğun başlangıcı ve dönemleri, çocuk ebeveyn arasındaki ilişki, çocuğun kişilik hakları, çocuğun temel hakları ve çocuk haklarında temel ilkeler, ileride özel yaşam hakkı bağlamında kullanımı anlaşılır kılmak adına ve bu ölçüde açıklanmıştır. Teorik alanın bir diğer ana başlığı olan özel yaşam hakkı incelemesi, çocuk öznesi ve tez konusu bağlamı ile sınırlı tutulmaya çalışılarak yapılmıştır. Bu doğrultuda özel yaşamın gizliliğinin korunması hakkı; kavramı, tarihçesi, unsurları ile detaylı şekilde anlatılmıştır, hakkın unsurları paylaşılırken çocuğun özel yaşamının gizliliğinin korunması hakkı kapsamında özgülük arz eden durumlar ön plana alınarak çerçeve daraltılmıştır. Son olarak ikinci bölümde pozitif hukuk ve içtihatlarda çocuğun özel yaşamının gizliliği hakkının görünümü ile hakkın uygulanmasında kullanılacak hukuki araçlar değerlendirilmiştir. Bu minvalde önce uluslararası alanda ulusalüstü ve bölgesel düzlemdeki düzenleme ve uygulamalar anlatılmış, daha sonra karşılaştırmalı ülke örneklerindeki durum açıklanmış ve son olarak Türk iç hukuku normatif ve içtihadi yönüyle ayrı ayrı incelenmiştir.

Nihayet, çalışmada çocuğun tek başına özel yaşamın gizliliği hakkına ve ayırt etme gücü nispetinde bu hakkı ileri sürme yetkisine sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Dijital çağda değişen çocukluk olgusu ve mahremiyet algısına paralel olarak çocuğun özel yaşamının gizliliğinin korunması hakkının öneminin artacağı aşikardır.

Anahtar Kelimeler: çocuk hakları, özel yaşamın gizliliği, mahremiyet hakkı, kişisel veriler, sharenting

Abstract:
Within the scope of the thesis, the position of the child the subject of the right to privacy as an individual and the status of right ownership are the main subject of examination. In the legal literature, it is seen that in general, the individual status of the child as a subject of rights; in particular, the ineffectiveness of the child in submitting the right to privacy effectively in practice has not been considered. The main purpose of the thesis and the main factor in writing the thesis is to offer suggestions regarding the acceptance of the child as an individual and the effect of this acceptance in practice, especially through the right to privacy, and to constitute a source in the doctrine on this subject. In this context, two areas, namely children's rights and right to privacy were dealt with separately after that, the theoretical information once shared was combined under the narrative of the right to privacy of the child, including lex lata and jurisprudence and a solution was tried to be provided in practice. 

Firstly, in chapter one which establishes the theoretical infrastructure, the concepts of childhood and children's rights and the historical emergence and development of these concepts are given under the title of children's rights. Afterward, the beginning and periods of childhood, the relationship between the child and the parent, the personality rights of the child, the basic rights of the child and the basic principles of the child's rights are explained to this extent in order to make the use in the context of the right to privacy understandable. The examination of the right to privacy, which is another main topic of the theoretical field, has been made by trying to limit it to the child subject and the context of the thesis topic. In this respect, the right to privacy and the concept, history and elements of the right are explained in detail; while the elements of the right are shared, the framework will narrowed by taking into account the specific situations within the scope of the right to privacy of the children. Finally, in the second part, the appearance of the child's right to privacy in positive law and case law and the legal tools to be used in the implementation of the right are evaluated. Therefore, firstly, the regulations and practices at the supranational and regional level in the international arena were explained then the situation in the comparative country examples was clarified and finally, Turkish domestic law was examined separately in terms of normative law and case law.

Finally, in the study, it was concluded that the child alone has the right to privacy and has the authority to assert this right in proportion to the power of discrimination. It is obvious that the importance of the right to privacy of the child will increase in parallel with the changing phenomenon of childhood and the perception of privacy in the digital age.

Keywords: children's rights, privacy, right to privacy, personal data, sharenting