Eğitim ve sağlık harcamalarının gelir dağılımı üzerine etkisi
Education and health expenditures impact on distribution of income
Yazar: EYÜP AKBULUT
Danışman: PROF. DR. AHMET ULUSOY
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Beşeri sermaye = Human capital ; Eğitim = Education ; Eğitim harcamaları = Education expenditures ; Gelir dağılımı = Income distribution ; Gelir dağılımı politikaları = Income distribution policies ; OECD ülkeleri = OECD countries ; Sağlık harcamaları = Health expenditures ; Theil ve Gini 2 endeksi = Indexes of Theil and Gini 2 ; Türk ekonomisi = Turkish economy

Özet:
Bu çalışmada tüm dünyanın temel sorunlarından biri olan gelir eşitsizliğinin daha adil bir duruma getirilmesinde eğitim ve sağlık harcamalarının etkisi incelenmektedir. Çalışmada örnek ülke olarak Türkiye ele alınmıştır. Buna göre, eğitim durumu arttıkça elde edilen gelirin arttığı ve yoksul kesimde yer alan bireylerin ya da hanehalkının eğitim seviyesi ile doğru orantılı olarak bir üst gelir dilimine çıkılabileceği savunulmaktadır. Yapılan ampirik analizde yükseköğretime yapılan harcamaların gelir dağılımını bozucu etkisi olduğu bulunmuştur. Bunun başlıca nedeni olarak yükseköğretim kurumlarından faydalanan kesimin eğitime daha fazla bütçe ayırabilen yüksek gelirli kesimin olmasından kaynaklandığı düşünülmektedir. Bunun yanında kamu tarafından sağlanan sağlık hizmetleri neticesinde yoksul kesimin sağlıkla ilgili yaptığı cepten harcamalarının azaldığı grafiksel olarak gösterilmektedir. Cepten yapılan sağlık harcamalarındaki azalış sonucu hanehalkının refah düzeyinin artabileceği belirtilmektedir. Ampirik analiz sonucunda kamu tarafından yapılan sağlık harcamalarının gelir dağılımı eşitsizliğini azaltıcı etkisi bulunmuştur. Çalışmada ayrıca Türkiye ile OECD ülkeleri Gini katsayısı, eğitim ve sağlık harcamaları açısından karşılaştırılmıştır.



Anahtar Kelimeler: Gelir Dağılımı, Gini Katsayısı, BeĢeri Sermaye Harcamaları

Abstract:
In this study, the impact of education and health costs to bring the income inequality which is one of the main problems of the whole world to a more equitable way has been analyzed. Turkey is considered as a model country in this study. Accordingly, the higher education level is, the more obtained income is and the individuals or households who take part in poor community can rise up a higher bracket in direct proportion to education level. In empirical analysis during this study, it has been explored that the costs carried out in higher education has a destructive effect on income distribution. The main reason of this result is that the segment benefited from higher education institutions is in the high-income category who can allocate more budget to these institutions. Besides, in this study, out-of pocket costs about health which have been done by poor community as a result of medical services have been submitted graphically. It has been indicated that wealth level of households can increase as a result of decreasing the out-of pocket costs in health sector. In consequence of empirical analysis, it has been found that health costs which have been made by public have a reducing effect on income inequality. Furthermore, GINI coefficient of Turkey and OECD (Organisation for Economic Co-operation and Development) countries have been compared in terms of education and health costs.




Key words: Distribution of Income, GINI, Human Capital Expenditures