Kırgızistan'da orto mekteplerdeki Adep Sabagı dersinde din eğitimi ile ilgili amaçların gerçekleşme düzeyi (OŞ örneği)
Realizing level of purposes concerned to the education of religion at the lesson orto mekteplerdeki Adep Sabagi'ın Kyrgyzstan (osh example)
Yazar: DİLARAM AKRAMOVA
Danışman: PROF.DR. RECAİ DOĞAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
?Kırgızistan'da Orto Mekteplerdeki Â«Adep SabagıÂ» Dersinde Din Eğitimi İleİlgili Amaçların Gerçekleşme Düzeyi? (Oş Örneği) adlı bu tezde, günümüzdeKırgızistan okullarında okutulan ahlak eğitimini amaçlayan ve kısmen dini konularıiçeren Adeb Sabagı dersinde öğrencilerin dini bilgilerle sınırlı olan başarı düzeyleritespit edilmiştir. Öğrencilerin başarı düzeyleri, onların cinsiyetine, okuduğu okullara,yerleşim yerlerine, kardeş sayısına, anne babalarının hayatta olup olmamasına,babalarının mesleklerine, annelerinin mesleklerine, ailelerinin aylık gelir düzeylerine,aile fertlerinin namaz kılma sıklığına, okul dışında din eğitimi alıp almamalarına, okuldışında dinle ilgili eğitim alıyorlarsa aldıkları yerlere, Kur'an okumayı bilipbilmemesine, ailelerinde dini bayramların kutlanıp kutlanmamasına göre farklılıkgösterip göstermediği araştırılmıştır.Öğrencilerin Adeb Sabagı dersinde din bilgisi başarılarını ölçmek için AdebSabagı müfredatında yer alan dini konular çerçevesinde çıkartılan sorulardan oluşananket kullanılmıştır.Araştırmanın çalışma evreni, Oş şehri ve Oş vilayeti hudutları içerisinde olanAravan, Nookat, Kara-Suu ve Özgen ilçeleri devlet okullarında okuyan 430öğrencilerden oluşmaktadır.Araştırma verilerinin çözümlenmesinde SPSS tekniği ile Varyans Analizi, TTesti, Aritmetik ortalama ve farkın kaynağını tespit eden Dunnett C testi kullanılmıştır.Tez üç bölümden oluşmaktadırGiriş olan I. bölümünde araştırmanın Metodolojisi kısmında tezin problemi,amacı ve önemi, kavramsal çerçevesi ve sınırlılıkları, araştırmada kullanılan yöntemkonuları ele alınmıştır.Kırgızistan'da Din Eğitimi ve Kırgızistan Eğitim Sistemi İçinde Adep Sabagıbaşlığı taşıyan II. bölümünde önce Kırgızistan'da din eğitimi tarihi, bağımsızlıktansonra Kırgızistan'da dini durum ve Kırgızistan Anayasasında din ve din eğitimiincelenmiştir. Daha sonra, Kırgızistan eğitim- öğretim sistemi, Kırgızistan eğitim-öğretim sistemi içinde adep sabagı, adep sabagı'nın tarihçesi, adep sabagı'nın amacı ,adep sabagı müfredatı, adep sabagı müfredatında yer alan din bilgisi konularına yerverilmiştir.Tezin III. Bölümü Bulgular ve Yorumlardır. Bu bölümde önce örneklemin kişiselbilgileri verilmiş ve daha sonra ölçekler ile ilgili bulgular değerlendirimiştir.Sonuç kısmında araştırmanın genel özeti ve araştırmanın bulgularına dayalıolarak ulaşılan sonuçlar verilmiştir.Değerlendirme kısmında ise araştırmadan elde edilen bulguların, yaniöğrencilerin başarısında etkili olan faktörlerin tespiti ve değerlendirmesi yapılmıştır.Öneriler kısmında ise bulgulara dayalı olarak Adep Sabagının amaçlarınaulaşmasında daha verimli olabilmesi açısından konuyla ilgili öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this thesis named Realizing level of purposes concerned to the Education ofReligion at the lesson ?Orto Mekteplerdeki ?Adep Sabagi? in Kyrgyzstan (Oshexample), we fixed the success of the secondary school teenagers on their view about thereligion as the lesson ?Adep Sabagi? of the secondary schools of Kyrgyzstan in the dailylife includes the ethics and also some of religion education. We stayed on the differencesof the success of teenagers that it depends on their success at the lesson, on their sex,schools, quarters, the deal of brothers and sisters, parents (are they in a life or not),fathers? job, mothers job?, a month budget of the family, the often prayer of the familymembers, learning education of religion besides the school, if they learn education ofreligion besides the school then the place where they study, their knowledge about thereading Koran and the celebration of religion holidays in their families.In our researching we used the questionnaire method which was made on religionthemes to measure the success of teenagers on their religious view at the lesson AdepSabagi.The quarter of the research is situated in the city of Osh and in the regions of Osh:Aravan, Nookat, Kara-Suu and Uzgen. The deal of pupils are 430 who study ingovernment schools.It was used the SPSS techniques and Varyans Analyzes, T Test, Dunnet C test infixing arithmetic?s average and difference source in solving research datum.The research composed of three chaptersIn the I. chapter that it is an introduction it was explained the methodology of thethesis and the general information about the Kyrgyzstan. In the part of methodology weincluded the problem of the thesis, purpose and importance, concept frame and limitsand the method which we used in the process of research. Giving the generalinformation about Kyrgyzstan we explained about Kyrgyzstan and Kyrgyz people,Kyrgyzs and the Islam, the History of Education of Religions in Kyrgyzstan, the Positionof Religion After the Independence of Kyrgyzstan.The theme of the II. part of the research is about the Kyrgyz education system anAdep Sabagi. In this part we researched the Kyrgyz Education-Teaching System,Religion and the Education of Religion in Kyrgyzstan Law, Adep Sabagi in the KyrgyzEducation-Teaching System, the History of Adep Sabagi, the Purpose and Methodologyof Adep Sabagi, the Content of Adep Sabagi and the Religion Information in theContent of Adep Sabagi.The III. part is Discoveries and Interpretations. In this part we fixed PersonalImportance of the Examples and the Discoveries Related to Measures. And then it wasfixed the theme about the Developing of Religious Feeling in the Period of Childhoodand Youth as the conclusion of discoveries.In the part of conclusion it was placed the main summary of the thesis and theresults related to the discoveries of the research.In the part of appraise we put the fix and appraise of the discoveries of the thesisthat is to say the effected factors in the success of teenagers.In the part of suggestions related to discoveries we fixed the suggestions in theperiod of reaching of Adep Sabagi to its? purpose in the aim to be more qualified.