Türkiye'de finansal sermaye hareketleri ve döviz kuru ilişkisi
The relationship between financial capital movements and exchange rate in Turkey
Yazar: HÜSEYİN GÜVENOĞLU
Danışman: PROF. DR. ÖZCAN KARAHAN
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: ARDL Sınır Testi = Autoregressive Distributed Lag Bounds Test ; Döviz kuru = Exchange rate ; Döviz piyasası = Currency market ; Finansal hareketler = Financial movements ; Finansal sermaye = Financial capital

Özet:
Uluslararası sermaye hareketleri günümüzde ulaştığı geniş hacim nedeni ile ulusal ekonomilerdeki göstergeleri etkileyen temel bir dinamik haline gelmiştir. Bu bağlamda özellikle döviz piyasasında yarattığı etkiler çerçevesinde finansal sermaye hareketlerinin ekonomilerde yarattığı dalgalanmalar önemli bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Söz konusu bu sorunun çözümü için ülkeye yönelik sermaye hareketlerinin etkin bir biçimde yönetilmesi gerekmektedir. Buradan hareketle çalışmada Türkiye'ye yönelik finansal sermaye hareketlerinin döviz kuru üzerinde yarattığı etkiler analiz edilmiştir. Böylece yabancı finansal sermayenin döviz piyasası kanalı ile oluşturduğu etkilere ilişkin bilgi birikiminin artırılması sonucu sermaye hareketlerinin yönetimi politikalarının tasarım sürecine katkı sunulması amaçlanmıştır. 
Türkiye'ye yönelik finansal sermaye girişlerinin döviz kuru üzerine yarattığı etkiler 2009-2019 dönemine ait çeyreklik veriler üzerinden ARDL yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Ampirik bulgular finansal sermaye hareketlerinin döviz piyasasında kur seviyesinin belirlenme sürecinde, uluslararası ticari işlemlere kıyasla, çok daha baskın bir rol oynadığını göstermektedir. Ayrıca finansal sermaye hareketleri kısa dönemde kurları düşürürken, yerli paranın değer kazanması sonucunda ortaya çıkan riskler nedeniyle, uzun dönemde kur seviyesini artırmaktadır. Finansal sermaye hareketleri içinde ise diğer yatırımlar portföy yatırımlarına oranla daha büyük bir rol oynamaktadır.
Ampirik bulgular politika çıkarımı açısından değerlendirildiğinde, Türkiye'de döviz piyasasında baskın role sahip olan finansal sermaye hareketlerinin yönetimine yönelik uygulamaların, kur istikrarı açısından büyük bir zorunluluk olduğu ortaya çıkmaktadır. Buna göre, finansal sermaye hareketleri yerine, daha istikrarlı olan fiziki sermaye hareketlerinin teşvik edilmesi gerekmektedir. Ayrıca Türkiye'ye yönelik finansal sermaye hareketleri içinde, portföy yatırımlarının artırılması yolu ile, diğer yatırımların sahip olduğu büyük payın azaltılması da önemli bir politika seçeneği olmaktadır.

Abstract:
International capital movements that reached the large volume today has become a fundamental dynamic affecting the indicators in national economies. In this context, fluctuations in economies caused by financial capital movements, especially in the framework of their effects on the foreign exchange market, emerge as an important problem. In order to solve this problem, capital movements towards the country should be managed effectively. Therefore, the impact of financial capital movements towards Turkey on the exchange rate was analysed in our study. Thus, it is aimed to contribute to the design process of capital movements management policies as a result of increasing knowledge on the effects of foreign capital through the foreign exchange market channel.
The impacts of financial capital movements towards Turkey on exchange rate were investigated using ARDL method based on the quarterly data for the period 2009-2019. Empirical findings show that financial capital movements play a much more dominant role in the determination of the exchange rate in the foreign exchange market compared to international business transactions. In addition, while financial capital movements decrease the exchange rates in the short term, due to the risks arising from the appreciation of the domestic currency, it causes the exchange rate to increase in the long term. In financial capital movements, on the other hand, other investments play a greater role than portfolio investments.
When empirical findings are evaluated in terms of policy inferences, it is clearly indicated that the management of financial capital movements that has a dominant role in the foreign exchange market in Turkey is a major necessity in terms of exchange rate stability. Accordingly, more stable physical capital movements should be encouraged rather than financial capital movements. In addition, in the financial capital movements towards Turkey, it is also an important policy option to have a larger volume of portfolio investments, reducing the share of other investments.