Sait Faik'in eserlerinin Türkçe sözvarlığı açısından incelenmesi
Examination of Sait Faik's works in terms of Turkish vocabulary
Yazar: URAN APAK
Danışman: PROF. DR. MEHMET ÖLMEZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Abasıyanık, Sait Faik = Abasıyanık, Sait Faik ; Dilbilgisi = Grammar ; Edebi eserler = Literary works ; Edebiyat = Literature ; Köken bilim = Etymology ; Roman = Novel ; Söz varlığı = Vocabulary ; Sözlük = Dictionary ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Yapı Kredi Yayınları tarafından yayınlanmış biçimiyle, Sait Faik Abasıyanık'ın bütün eserlerini ele alan bir sözlük hazırlamaktır. Hazırlanan sözlük, yalnızca Sait Faik eserlerinde kullanılan sözcükleri kapsamaktadır. Sözlükteki her sözcük ayrı bir madde olarak ele alınmış, bu maddeler alfabetik sıraya uygun olarak dizilmiştir. Tez içerisinde A, B, C, Ç harfleriyle başlayan ve eserlerde geçen tüm sözcükler incelenmiştir, çalışmanın tez tesliminden sonra devam etmesi ve sözlüğün tamamlanması planlanmaktadır. Sözlükte, (hiçbir sözlükte bulunmayan ve anlamı bağlamdan çıkarılamayan sözcükler dışında) her sözcüğün anlamı verilmiştir, her sözcük için verilen anlam, sözcüğün metin bağlamında ifade ettiği anlamdır. Sözlüğe alınan her sözcüğün kökeni (hangi dilden Türkçeye geçtiği, sözcüğün alındığı dildeki özgün biçimi, kökü ve aldığı ekler) belirtilmiştir. Kökenlerin belirtilmesi, sözlüğün etimolojik bir sözlük olmasını sağlamıştır. İncelenen sözcükler Türkçenin söz varlığına dahil olan sözcüklerdir. Türkçe, bütün diller gibi, yabancı dillerden alınma sözcükleri de barındırdığı için, hem Öz Türkçe hem de yabancı kökenli sözcükler bu sözlüğün kapsamına girmişlerdir. Sait Faik'in eserlerini oluşturduğu zaman ve mekânların, kullanılan sözcükler üzerinde belirleyici olduğu gözlemlenmiştir. Yazarın Burgazada'da yaşayıp yazdığı ve bu adada, günümüzde olduğu gibi geçmişte de pek çok Rum'un yaşadığı bilinmektedir. Yazarın adadaki Rum kesimiyle ve özellikle Rum balıkçılarla iletişim kurmuş olması sonucu eserlerinde çok sayıda Rumca sözcük kullanılmıştır. Yazarın toplumun alt kesimlerinden olan insanları tanıyıp, bu insanların öykülerini anlatmayı tercih ettiği bilinmektedir. Bundan dolayı eserlerinde argo sözcüklere fazlaca rastlanması tesadüf değildir. Yazarın eserlerinde, günümüzde kullanılmayan veya az kullanılan Osmanlıca sözcüklere yer vermesi, yazarın yaşadığı dönemle ilgili bir durumdur. Bu sözlüğü oluştururken, dizin oluşturma, sözcüklerin anlamlarının ve etimolojik biçimlerinin saptanması, saptanan anlamlar ve etimolojik biçimlerin geçerli bir sözlük formatına dönüştürülmesi gibi temel yöntemler kullanılmıştır. Oluşturulan sözlüğün amacı, ayıklama yapılmaksızın yazarın kullandığı tüm sözcükleri inceleyerek, Sait Faik üzerine araştırma yapan akademisyen, öğrenci, okuyucu veya çevirmenlere faydalı olacak bir kaynak hazırlamaktır.

Abstract:
The purpose of this study is to prepare a dictionary, based on the complete works of Sait Faik Abasıyanık that are published by Yapı Kredi Publishing House. This dictionary only contains words that are used in the works of Sait Faik. Each word in the dictionary is treated as a seperate item and the items are listed alphabetically. Within this thesis, all the words that start with A, B, C, Ç and that are used in Sait Faik?s works are examined, the plan is to continue with this project and complete the dictionary after this thesis is handed over. In the dictionary, meanings are stated for all words (except the ones that can?t be found in any dictionary or can?t be understood with the help of the context), all the stated meanings are meanings that are used in the contexts of the texts. Etymology of each word in the dictionary (from which language the word passed on to Turkish, the word?s original form in the source language, the word?s root and affixes) is stated. Presentation of the etymologies of words has allowed this work to become an etymological dictionary. The words that are examined are part of the Turkish vocabulary. Like all languages, Turkish contains words that are taken from other languages, therefore this dictionary includes words that are taken from foreign languages besides words that are purely Turkish. It is observed that the time and places that Sait Faik produced his works, determine the words that he used in his works. It is known that the author lived and wrote in the island of Burgaz, and that there are and have been many Greeks of Turkish nationality living on this island. Due to the author?s communication with the Greek community and especially the Greek fishermen, there are several Greek words in the texts. It is known that the author prefers to meet the lower classes of society and tell their stories. Therefore it is not a coincidence that the reader runs into several slang words in the texts. The author?s usage of several Ottoman Turkish words that aren?t used or hardly used today, is due to the time that he lived in. During the preparation of this dictionary, several basic methods were used, i.e. forming an index, detecting the meanings and etymological forms of the words, arranging the detected meanings and etymological forms into an acceptable dictionary format. The purpose of this dictionary is examining all words used by the author without excluding any words, and create a work that can be beneficial to academicians, students, readers and translators that are doing research on Sait Faik.