Ebeveynlik konusunda internet bilgi kaynaklarının kullanımı ile annelik özgüveni ve emzirme öz-yeterliği arasındaki ilişki
Use of internet information resources on parenting and its relationship with maternal self-confidence and breastfeeding self-efficacy
Yazar: ESLEM KURUL
Danışman: DOÇ. DR. İLKAY GÜNGÖR SATILMIŞ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Bu çalışmanın amacı ebeveynlik konusunda internet bilgi kaynaklarının
kullanımı ile annelik özgüveni ve emzirme öz-yeterliği arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir.
Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı desendeki araştırmanın evrenini Eylül 2022-Şubat 2023 tarihleri arasında emziren tüm kadınlar oluşturdu. Amaçlı örnekleme yöntemi ile oluşturulan örnekleme ise Türkçe okuma-yazma bilen, internet erişimi olan ve sosyal medya vb. çevrimiçi ortamlarda ulaşılabilen 318 kadın dahil edildi. Araştırmanın verileri çevrimiçi anket yöntemiyle toplandı. Katılımcılara Tanıtıcı Bilgi Formu, Postpartum Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği ve Karitane Ebeveyn Kendine Güven Ölçeği (KEKGÖ) uygulandı. Tanımlayıcı istatistiksel metodlar ve nonparametrik testler kullanılarak çalışmanın verileri değerlendirildi. Araştırmaya katılan annelerin yaş ortalaması 30,94±4,51, çoğunluğu (%74,8) lisans mezunu ve bir çocuk annesidir (%70,1). Annelerin internet bilgi
kaynaklarından, gebelik ile ilgili (sık sık ve çok sık %68,9), bebek bakımı ile ilgili (sık sık ve çok sık %61) ve emzirme ile ilgili (sık sık ve çok sık %50,6) bilgi aldığı belirlenmiştir. İnternet bilgi kaynakları olarak annelerin %80,8'i Instagram, %62,3'ü YouTube, %54,7 bilgi sitesi kullanmıştır. KEKGÖ toplam puan ortalaması 35,38±4,06 (min=21,00- max=42,00), Emzirme Öz-Yeterlilik Ölçeği toplam puan ortalaması ise 58,14±9,46 (min=19,00-max=70,00) bulunmuştur. KEKGÖ ile emzirme
öz-yeterliliği arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde ilişki saptanmıştır (r=0,467,
p<0.01). Emzirme öz-yeterliliği puanlarının planlı gebeliklerde, ≥37 gebelik haftalarında doğum
yapanlarda, son bebeğini emzirirken sorun yaşamayanlarda ve gebelik/bebek bakımı/emzirme
konularında internet bilgi kaynaklarından nadiren bilgi alanlarda daha fazla olduğu belirlendi
(p<0,05). Daha önce emzirmeye ilişkin bilgi alanların KEKGÖ ebeveyn rolü alt boyutu puanlarının
bilgi almayanlara göre daha yüksek olduğu ve gebelikte internet bilgi kaynaklarından çok sık bilgi
alanların KEKGÖ bebek bakımı alt boyut puanlarının daha yüksek olduğu bulundu. Sonuç olarak,
ebeveynlikle ilgili internet bilgi kaynaklarının kullanımının annelerin bebek bakımı ile ilgili
özgüvenlerini arttırdığı, ancak emzirme özyeterliği algısı yüksek olan annelerin emzirme konusunda
internet bilgi kaynaklarına nadiren başvurduğu belirlenmiştir. Hemşireler ve diğer sağlık
profesyonelleri annelerin bilgi kaynağı olarak internet bilgi kaynaklarından da faydalandığını farkında olmalı ve annelerin internetten edindikleri bilgilerin uygunluğunu değerlendirerek doğru kaynaklara ulaşımlarını desteklemelidir.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the relationship between the
use of internet information sources on parenting and maternal self-confidence and breastfeeding self-efficacy. The population of the descriptive and correlational design study consisted of all breastfeeding women between September 2022 and February 2023. The purposive sampling method was used to select a sample of 318 women who were literate in Turkish, had internet access and could be reached through online media such as social media. The data of the study were collected by online survey method. Participants were administered the Introductory Information Form, the Postpartum
Breastfeeding Self-Efficacy Scale and the Karitane Parental Self-Confidence Scale (KPSCS). Descriptive statistical methods and nonparametric tests were used to evaluate the data. The mean age of the mothers who participated in the study was 30.94±4.51 years, the majority (74.8%) were undergraduate graduates and mothers of one child (70.1%). It was determined that mothers received information about pregnancy (frequently and very frequently 68.9%), infant care (frequently and very frequently 61%) and breastfeeding (frequently and very frequently 50.6%) from internet information sources. As internet information sources, 80.8% of the mothers used Instagram, 62.3% used YouTube, and 54.7% used information websites. The mean total score of the KPSCS was 35.38±4.06 (min=21.00-max=42.00) and the mean total score of the Breastfeeding Self-Efficacy Scale was 58.14±9.46 (min=19.00-max=70.00). A statistically significant and positive correlation was found between the KPSCS and breastfeeding self-efficacy (r=0.467, p<0.01). It was determined that breastfeeding self-efficacy scores were higher in planned pregnancies, in those who gave birth at ≥37 weeks of gestation, in those who did not experience problems while breastfeeding their last baby, and in those who rarely received information about pregnancy/baby care/breastfeeding from internet information sources (p<0.05). It was found that those who had previously received information about breastfeeding had higher scores in the parental role sub-dimension of the KPSCS and those who
received information from internet information sources very often during pregnancy had higher scores
in the infant care sub-dimension of the KPSCS.In conclusion, it was determined that the use of internet information sources related to parenting increased mothers' self-confidence about infant care, but mothers with high perception of breastfeeding self-efficacy rarely used internet information sources about breastfeeding. Nurses and other health professionals should be aware that mothers also benefit from internet information sources as a source of information and should support mothers access to the right sources by evaluating the appropriateness of the information they obtain from the internet.