Ahmet Haşim'in şiirlerinde üslup
Wording in Ahmet Haşim's poems
Yazar: RIDVAN BADEM
Danışman: DOÇ. DR. ŞAHAP BULAK
Siirt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Türk şiirinin en önemli şairlerinden biri olan Ahmet Haşim, Türk şiirinin üç önemli döneminde kendine yer edinmiştir. Bu dönemler Servet-i Fünûn, Fecr-i Âtî ve Saf Şiir dönemleridir. Ahmet Haşim, Servet-i Fünûn döneminde Tevfik Fikret ve Cenap Şehabettin'i örnek alarak şiirinin temelini atmıştır. Bu bakımdan Servet-i Fünûn döneminin takipçisi sayılır. Bunun dışında Haşim, Fecr-i Âtî ve Saf Şiir cereyanlarının önde gelen temsilcisidir. Şairin asıl kimliğini bulduğu ve sanat hayatı boyunca sürdürdüğü şairlik durağı ise "Saf Şiir"dir. "Fecr-i Âtî Beyannamesi" ve "Şiir Hakkında Bazı Mülâhazalar", Haşim'in kurucuları arasında olduğu söz konusu akımların kanunları niteliğinde olup şairin şiir hakkındaki fikirlerini yansıtmaktadır. Haşim'in şiirleri Fecr-i Âtî ve Saf Şiir akımlarının tüm özelliklerini barındırır. Kendine özgü üslubu ve sanat anlayışıyla sıradışı anlamlar üreten şair, söz konusu dönemlerde sembolizm akımının en başarılı şiir örneklerini vermiştir. Ahmet Haşim'in şiirlerinin sanat, biçim ve içerik bakımından incelenmesi, Türk şirinin en önemli dönemleri olan Servet-i Fünûn, Fecr-i Âtî ve Saf Şiir akımlarının iyi ve doğru anlaşılması bakımından büyük bir önem arz eder.
"Ahmet Haşim'in Şiirlerinde Üslup" adlı bu tez çalışmasında, Haşim'in ilk şiiri olan "Hayâl-i Aşkım" ve son şiiri olan "Bitmemiş Şiirler" de dâhil olmak üzere Haşim'in sanat hayatının değişik dönemlerinden seçilen 25 şiiri ele alınmıştır. Bu şiirlerin her biri; evvela dil, içerik ve sanat olmak üzere üç farklı başlık altında; daha sonra bu başlıklar da kendi içlerinde alt gruplara ayrılarak en ince ayrıntılarına kadar incelenmiştir. Dil ve anlatım bakımından; ses (ünlü-ünsüz kullanımı), kelime, kelime grupları, cümle, genel dil kullanımı(imla-atasözü ve deyimler-sapmalar-aforizmalar-bağdaştırmalar); sanat bakımından nazım şekli ve vezin, kafiye ve redif, ahenk unsurları, edebi sanatlar; muhteva bakımından konu, tema, imge, motif ve çağrışımlar yönüyle incelenmiştir. Bu çalışma ile Ahmet Haşim'in şiirlerinin anlaşılmasına ve bu şiirlere kaynaklık eden Servet-i Fünûn, Fecr-i Âtî ve Saf Şiir dönemlerinin yanı sıra sembolizm gibi önemli bir şiir akımının şaire etkisinin ortaya konmasına destek olmak ve bu konuda yapılacak yeni bilimsel çalışmalara kaynak oluşturmak amaçlanmıştır.

Abstract:
Ahmet Haşim, one of the most important poets of Turkish poetry, has a place for himself in three important periods of Turkish poetry. These periods are Servet-i Fünûn, Fecr-i Âtî and Pure Poetry periods. Ahmet Haşim laid the foundatıon of his poetry by taking Tevfik Fikret and Cenap Şehabettin as an example during the Servet-i Fünûn period. In this respect, he is considered a follower of the Servet-i Fünûn period. Apart from this, Haşim is the leading representatıve of Fecr-i Âtî and Pure Poetry movements. The poetic statıon where the poet finds his true identity and continues throughout his artistic life is "Pure Poetry". "Fajr-i Atı Declaratıon" and "Some Consideratıons About Poetry" are the laws of the currents, of which Haşim is one of the founders, and reflect the poet's ideas about poetry. Haşim's poems contain all the features of Fecr-i Âtî and Saf Poetry movements. The poet, who produced extraordinary meanings with his unique style and understanding of art, gave the most successful poetry examples of the symbolism movement in the mentioned periods. The examinatıon of Ahmet Haşim's poems in terms of art, form and content is of great importance in terms of a good and correct understanding of the most important periods of Turkish poetry, Servet-i Fünûn, Fecr-i Âtî and Saf Poetry.
In this thesis titled "Style in Ahmet Haşim's Poems", 25 poems of Haşim selected from different periods of his artistic life, including the first poem of Haşim "Hayâl-i Aşkım" and his last poem "Unfinished Poems", are discussed. Each of these poems; first of all, under three different headings: language, content and art; Later, these titles were divided into subgroups and examined in detail. In terms of language and expression; sound (vowel-consonant usage), words, word groups, sentences, general language usage (spelling-proverbs and idioms-deviatıons-aphorisms-reconciliatıons); in terms of art, verse and meter, rhyme and redif, elements of harmony, literary arts; In terms of content, it has been examined in terms of subject, theme, image, theme and connotatıons. Thus, to contribute to the understanding of Ahmet Haşim's poems and to reveal the effect of an important poetry movement such as symbolism on the poet, as well as the Servet-i Fünûn, Fecr-i Âtî and Saf Poetry periods, which are some of the sources of these poems, and to introduce new scientific studies on this subject. It is aimed to create a resource for the studies.