Yüksek öğrenim kurumları engelli öğrenci birimlerinin işlerliği üzerine bir değerlendirme
An evaluation on the works of disabled student units in higher education institutions
Yazar: AYŞE AYDOĞAN
Danışman: PROF. DR. ELİF GÖKÇEARSLAN ÇİFCİ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Araştırma üniversiteleri = Research universities ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Engelli öğrenci birimi = Disabled student units ; Engellilik = Disability ; Sosyal destek = Social support ; Sosyal hizmetler = Social services ; Yükseköğretim kurumları = Higher education institutions ; Zihinsel kısıtlılık = Intellectual disability ; Üniversite öğrencileri = University students ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Türkiye'deki Yüksek Öğretim Kurumları Engelli Öğrenci Birimleri İşlerliği Üzerine Bir Değerlendirme
Bu araştırma, Türkiye'deki üniversitelerde kurulmuş olan Engelli Öğrenci Birimleri'nin işlerliğini değerlendirmek amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür.
Bu amaçla, Engelli Öğrenci Birimi'nde aktif olarak çalışan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 113 (60 kadın, 53 erkek) birim koordinatörü araştırma kapsamına alınmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında online anket tekniği kullanılmıştır. Online anket formu; birim koordinatörlerinin sosyo-demografik bilgileri ve kurumsal bilgiyi edinmeye yönelik "Ön-Bilgi Fromu", Sneed (2006) tarafından geliştirilen Engelli Destek Birimi Değerlendirme Envanteri'nden oluşmuştur. Envanter; danışmanlık-işbirliği, yaygınlaştırma, fakülte-personel farkındalığı, akademik uyarlamalar, danışmanlık ve kendi kaderini tayin etme, politikalar ve süreçler, program yönetimi ve değerlendirme, eğitim ve profesyonel gelişimi alt boyutlarından oluşmaktadır. Toplanan veriler, frekans analizi, normallik testti, Mann Whitney U ve Kruskal Wallis H yöntemleriyle, SPSS 16.0 paketi kullanılarak analiz edilmiştir.
Yapılan Mann Whitney U ve Kruskal Wallis H analizi sonuçlarına göre; envanterin alt boyutlarında; cinsiyet, birimde çalışma yıllarına, engelli öğrencilerle doğrudan bağlantı halinde oldukları zaman miktarına, mezuniyet derecesi ve birincil akademik arka planlarına, engel durumlarına; birimin bağlı bulunduğu kurumun özel ya da devlet olmasına, birimden hizmet alan öğrenci sayısına, birimde çalışan koordinatör ve kısmi zamanlı öğrenci sayısına, birime ait bir bütçe olup olmamasına, birimde çalışan sosyal hizmet uzmanı olup olmamasına ve birimin bulunduğu bölgeye göre genel olarak birimler arasında farklılıklar bulunmuştur. Bu durum, Türkiye'deki Engelli Öğrenci Birimleri'nin işleyişinde farklılıklar olduğunu göstermektedir.
Anahtar Sözcükler: Eğitim, Engelli Öğrenci Birimleri, Sosyal Hizmet, Üniversite

Abstract:
SUMMARY
An Evaluation on the Works of Disabled Student Units in Higher Education Institutions in Turkey This research was planned and conducted to evaluate the functioning of Disability Student Units established at universities in Turkey. For this purpose, 113 (60 female, 53 male) unit coordinators working actively in the Disabled Student Unit and agreeing to participate in the study were included in the study. Online survey technique was used to collect research data. Online survey form; "Pre-Information Fromu" for obtaining socio-demographic information and institutional information of the unit coordinators was formed by the Disability Support Unit Evaluation Inventory developed by Sneed (2006). Inventory consist of counseling-cooperation, dissemination, faculty-staff awareness, academic adaptation, counseling and self-determination, policies and processes, program management and evaluation, education and professional development subdimensions. The collected data were analyzed by frequency analysis, normality test, Mann Whitney U test and Kruskal-Wallis H using SPSS 16.0 package. According to the Mann Whitney U and Kruskal Wallis H analysis results; Inventory sub-dimensions; Gender, the years of employment in the unit, the amount of time they are in direct contact with students with disabilities, graduation grade and primary academic backgrounds, disability; The number of students receiving services from the unit, the number of working coordinators and part-time students, whether there is a monetary budget, whether there is a social worker working in the unit, and whether there were differences between the units in general. This shows that there are differences in the functioning of Disabled Student Units in Turkey. Key Words: Education, Student with Disability Units, Social Work, University