Jinekolojik onkoloji tanısı alan kadınlarda algılanan sosyal desteğin posttravmatik stres bozukluğuna etkisi
The effect of perceived social support on posttraumatic stress disorder in women diagnosed with gynecological oncology
Yazar: GÜLSEDA YARDIMCI
Danışman: PROF. DR. NURİYE BÜYÜKKAYACI DUMAN
Hitit Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Genital hastalıklar = Genital diseases ; Genital neoplazmlar-kadın = Genital neoplasms-female ; Jinekoloji = Gynecology ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Onkolojik hemşirelik = Oncologic nursing ; Sosyal destek = Social support ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic ; Tıbbi onkoloji = Medical oncology

Özet:
Jinekolojik kanserler kadınlarda morbidite ve mortalite oranları oldukça yüksek olduğundan dolayı kadın sağlığı açısından önemli bir konu olarak belirlenmiştir. Jinekolojik kanserler, kadınlar tarafından ölümcül bir hastalık olarak kabul edilmektedir. Aynı zamanda kadın üreme organları cinselliğin, üretkenliğin ve anneliğin sembolü olarak kabul edilip, bu organların aniden kaybolması kadının beden imajını olumsuz yönde etkilerken benlik saygısını düşürmektedir. Uluslararası ve ulusal literatür incelendiğinde jinekolojik onkoloji tanısı alan kadınlarda emosyonel sorunlar ve sosyal destek ilişkisinin birlikte ele alındığı pek çok sayıda çalışma olduğu ancak posttravmatik stres bozukluğuna ilişkin sınırlı sayıda çalışma olduğu görülmektedir. Bu argümandan yola çıkarak planlanan bu çalışmada jinekolojik onkoloji tanısı alan kadınlarda algılanan sosyal desteğin posttravmatik stres bozukluğuna etkisinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak planlanmıştır. Araştırma Ankara Şehir Hastanesi Jinekoloji Onkoloji biriminde yazılı izinler alınarak kanser tanısı aldığı süreden bir yıl kadar zaman geçmiş olan 277 kadından oluşmaktadır. Veriler araştırmacı tarafından oluşturulan 23 sorudan oluşan Kişisel Bilgi Formu (KBF), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ve Posttravmatik Stres Bozukluğu Ölçeği (PSBÖ) ölçeği ile yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. Araştırma sonuçlarını değerlendirmek için istatistiksel tanımlayıcı kriterler (ortalama, medyan, standart sapma, yüzde) kullanılmıştır. İki bağımsız grup arasındaki farkı belirlemek için Mann Whitney U testi, ikiden fazla bağımsız grup için Kruskal Wallis testi, iki sürekli değişken olduğu durumda Spearman korelasyon katsayısı analizi kullanılmıştır.
Çalışma kapsamına alınan kadınların ortalama 55,94 yaş aralığındadır. (SS:10,768, min:28, max:91.). Farklı çocuk sayılarına ait kadınlar arasında travma sonrası stres bozukluğuna ait anlamlı bir fark bulunduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Farklı eğitim seviyelerine sahip kadınlar arasında posttravmatik stres bozukluğuna ilişkin anlamlı bir fark olmadığı tespit edilmiştir (p>0,05).
 Posttravmatik Stres Bozukluğu Ölçeği (PSBÖ) puanı ile Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeğinin (ÇBASDÖ) puanı arasında yüzde 30,9'luk negatif ve anlamlı bir ilişki bulunduğu tespit edilmiştir. (p<0.001). Sosyal destek, posttravmatik stres bozukluğunu olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir.

Abstract:
Gynecological cancers have been identified as an important issue in terms of women's health due to the high morbidity and mortality rates in women. Gynecological cancers are considered a deadly disease by women. At the same time, female reproductive organs are accepted as a symbol of sexuality, productivity and motherhood, and the sudden disappearance of these organs negatively affects the body image of women and lowers their self-esteem. When the international and national literature is examined, it is seen that there are many studies on the relationship between emotional problems and social support in women diagnosed with gynecological oncology, but there are limited studies on posttraumatic stress disorder. Based on this argument, this study was planned as a descriptive study to determine the effect of perceived social support on posttraumatic stress disorder in women diagnosed with gynecological oncology. The research consists of 277 women who have been diagnosed with cancer one year after obtaining written permission in Ankara City Hospital Gynecology Oncology unit. Data were collected by face-to-face interviews with Personal Information Form (PDF), Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS) and Posttraumatic Stress Disorder Scale (PSDI) consisting of 23 questions created by the researcher. Statistical descriptive criteria (mean, median, standard deviation, percent) were used to evaluate the research results. Mann Whitney U test was used to determine the difference between two independent groups, Kruskal Wallis test for more than two independent groups, Spearman correlation coefficient analysis was used in case of two continuous variables.
The average age of the women included in the study is 55.94 years. (SS:10.768, min:28, max:91.). It was determined that there was a significant difference in post-traumatic stress disorder among women with different numbers of children (p<0.05). It was found that there was no significant difference in posttraumatic stress disorder among women with different education levels (p>0.05).
 It was determined that there was a 30.9 percent negative and significant relationship between the Posttraumatic Stress Disorder Scale (PSDI) score and the Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS) score. (p<0.001). Social support has been found to positively affect posttraumatic stress disorder.