Maksillofasiyal travma cerrahisi uygulanan hastalarda perioperatif ve postoperatif sorunlar: Prospektif, gözlemsel çalışma /
Yazar: ANIL ÇELİKTAŞ
Danışman: PROF. DR. İLKBEN GÜNÜŞEN
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Amaç: Maksillofasiyal travma çeşitli şekillerde meydana gelebilen (trafik kazaları, spor yaralanmaları, ateşli silah yaralanmaları, darp vb. gibi) yüz bölgesinde oluşan, yüksek enerjili travmalardır. Bu hastalarda maruz kalınan travmanın çeşidine bağlı olarak intrakranial kanama, servikal travma, toraks travması gibi ek patolojiler olabilir. Bunlara bağlı olarak da kanama, trismus, servikal omurga yaralanması, pnömoensefalus, özafagus yaralanması, subkutan amfizem, pnömomediastinum ve hava yoluyla ilgili sorunlar eşlik edebilir. Özellikle maksillofasiyal travmalarda zor maske ventilasyonu ve zor entübasyon sıklıkla görülür. Ayrıca çene-yüz bölgesinin cerrah ve anestezist arasında ortak çalışma alanı olması nedeniyle operasyon sırasında endotrakeal tüple ilgili sorunlar (tüpün çıkması, bükülmesi gibi), hipoksi ortaya çıkabilir. Bunun dışında genel anesteziye bağlı olarak hipotermi, hemodinamik instabilite, ekstübasyon sorunları, ağrı, bulantı-kusma gibi sorunlarda bu hastalarda sıklıkla karşımıza çıkabilir. Bu çalışmanın temel amacı maksillofasiyal cerrahide intraoperatif ve postoperatif dönemde karşılaşılabilecek sorunları belirlemek ve bunlara neden olabilecek ilişkili faktörleri saptamaktır.
Gereç ve Yöntem; Etik kurul onayı sonrası, Plastik, Estetik ve Rekonstrüktif cerrahi ameliyathanesinde maksillofasiyal travmaya bağlı operasyona alınan ve çalışmaya katılmayı kabul eden erişkin (18 yaş üzeri) 110 hastada gerçekleştirilen bu çalışmada, operasyon öncesi dönemde, hastaların demografik verileri (yaş, boy, kilo, cinsiyet, vücut kitle indeksi), geçirilmiş operasyon öyküleri, mevcut kronik hastalıkları, kullandığı ilaçları, travma etyolojisi, maksillofasiyal yaralanma dışı travmaları, alkol, sigara, madde kulanım öyküsü, ASA (American Society of Anesthesiologists physical status classification system) skorları kaydedildi. Fizik muayenelerinde; diş yapısı (eksik diş, sallanan diş), modifiye mallampati sınıflaması, boyun hareketleri (boyun ekstansiyon kısıtlılığı) boyun çevresi, ağız açıklığı, tiromental mesafe, sternomental mesafe, direkt laringoskopi de Cormack-Lehane sınıflaması ve entübasyon şekli kaydedildi. Standart anestezi indüksiyonu sonrası tüm hastalara aksiller bölgeden ısı monitörizasyonu uygulanarak vücut ısıları kaydedildi. Postoperatif dönemde uygulanan cerrahi tipi, operasyon ve anestezi süreleri, operasyon sırasında karşılaşılan sorunlar (kanama, hipoksi, hipotansiyon, kan transfüzyon ihtiyacı vs), postoperatif ilk 1 saat içerisindeki bulantı-kusma, titreme, oksijen satürasyonu, VAS (Vizüel Analog Skala) skoru ve hastanede kalış süreleri kaydedildi.  
Bulgular; Çalışma sonucunda maksillofasiyal travmalarda zor entübasyon oranı %7,2 olarak saptandı. Klasik antropometrik ölçümler (ağız açıklığı, sternomental mesafe, tiromental mesafe vs.) ve mallampati sınıflaması ile zor entübasyon arasında ilişki saptanmazken Cormack-Lehane sınıflaması (p<0,001), boyun hareketleri (p:0,002) ve eksik diş varlığı (p:0,012) zor entübasyon ile ilişkili bulundu. İntraoperatif dönemde hipotermi oranı %65,5 olarak saptandı. Operasyon süresi (p:0,007) ve anestezi süresi (p:0,012) hipotermi ile ilişkiliydi. Kilo (p:0,058) ve vücut kitle indeksi (p:0,056) ile hipotermi arasında sınırda bir ilişki saptandı. Hastaların hiçbirinde transfüzyon ihtiyacı olmadı. Postoperatif titreme oranı %22,7 olarak belirlenirken hipotermi ile postoperatif titreme arasında bir ilişki bulunamadı (p:0,76). Postoperatif bulantı-kusma 2 hastada (%1,8), postoperatif hipoksi 3 hastada (%2,7) saptandı.
Tartışma ve sonuç; Maksillofasiyal travma cerrahisinde peroperatif dönemde en sık görülen sorun zor entübasyon ve hipotermiydi. Operasyon sırasında hipoksi ile karşılaşılmadı Postoperatif bulantı-kusma, hipoksi ve ağrı skorları da diğer cerrahilere göre daha az orandaydı.

Abstract:
ABSTRACT 
Background: Maxillofacial trauma encompasses high-energy traumas occurring in the facial region, which can result from various incidents such as traffic accidents, sports injuries, gunshot wounds, and assaults. Depending on the type of trauma, additional pathologies such as intracranial bleeding, cervical trauma, and thoracic trauma may occur. These can lead to complications including bleeding, trismus, cervical spine injury, pneumocephalus, esophageal injury, subcutaneous emphysema, pneumomediastinum, and airway issues. Particularly in maxillofacial trauma, difficult mask ventilation and difficult intubation are frequently encountered. Additionally, since the jaw and face regions are common working areas for both surgeons and anesthetists, problems related to the endotracheal tube (such as dislodgement or kinking) and hypoxia may arise during the operation. Furthermore, complications related to general anesthesia, such as hypothermia, hemodynamic instability, extubation issues, pain, and nausea-vomiting, are also frequently observed in these patients. The primary aim of this study is to identify the problems that may be encountered during intraoperative and postoperative periods in maxillofacial surgery and to determine the associated factors that may cause these issues.
Materials and Methods; After obtaining ethical approval, this study was conducted on 110 adult patients (aged 18 and over) who underwent surgery due to maxillofacial trauma in the Plastic, Aesthetic, and Reconstructive Surgery operating room and agreed to participate. In the preoperative period, demographic data of the patients (age, height, weight, gender, body mass index), surgical history, preexisting chronic diseases, medications used, etiology of trauma, non-maxillofacial trauma, history of alcohol, cigarette, and substance use, and ASA (American Society of Anesthesiologists physical status classification system) scores were recorded. Physical examinations included the assessment of dental structure (missing teeth, loose teeth), modified Mallampati classification, neck movements (neck extension limitation), neck circumference, mouth opening, thyromental distance, sternomental distance, Cormack-Lehane classification during direct laryngoscopy, and intubation method. After standard anesthesia induction, body temperatures were monitored and recorded from the axillary region for all patients. In the postoperative period, the type of surgery performed, operation and anesthesia durations, problems encountered during the operation (bleeding, hypoxia, hypotension, need for blood transfusion, etc.), nausea-vomiting within the first hour postoperatively, shivering, oxygen saturation, VAS (Visual Analog Scale) score, and length of hospital stay were recorded.
Results; As a result of the study, the rate of difficult intubation in maxillofacial trauma was found to be 7.2%. There was no relationship between classical anthropometric measurements (mouth opening, sternomental distance, thyromental distance, etc.) and the Mallampati classification with difficult intubation, whereas the Cormack-Lehane classification (p<0.001), neck movements (p=0.002), and the presence of missing teeth (p=0.012) were associated with difficult intubation. The rate of hypothermia during the intraoperative period was determined to be 65.5%. Operation duration (p=0.007) and anesthesia duration (p=0.012) were associated with hypothermia. There was a borderline relationship between weight (p=0.058) and body mass index (p=0.056) and hypothermia. None of the patients required a blood transfusion. The postoperative shaking rate was determined to be 22.7%, with no relationship found between hypothermia and postoperative shivering (p=0.76). Postoperative nausea and vomiting were observed in 2 patients (1.8%), and postoperative hypoxia was observed in 3 patients (2.7%).
Discussion and Conclusion; In maxillofacial trauma surgery, the most common issues encountered during the perioperative period were difficult intubation and hypothermia. Hypoxia was not encountered during the operation. Postoperative nausea and vomiting, hypoxia, and pain scores were also lower compared to other surgeries.