Sürdürülebilir kalkınma kapsamında mavi ekonomi yaklaşımı: Türkiye analizi
The blue economy approach in the context of sustainable development: An analysis of Türkiye
Yazar: BURAK CANER SEVİMLİ
Danışman: DOÇ. DR. EBRU ZÜMRÜT BOYACIOĞLU
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Sürdürülebilir kalkınma temeline dayanan Mavi Ekonomi kavramı, 
üretimde deniz temelli sürdürülebilirliği amaçlamaktadır. Mavi ekonomi yaklaşımı; 
çevreye duyarlı ve ekosisteme zarar vermeksizin deniz temelli ekonomik büyümenin 
sağlanması amacı ile su ürünleri yetiştiriciliği, deniz turizmi, gemi yapımı, deniz yolu 
taşımacılığı, deniz enerjisi vb. faaliyetleri kapsamaktadır.  Birleşmiş Milletler'in mavi 
ekonomiyi sürdürülebilir kalkınma hedefleri kapsamına dahil etmesi ile su 
kaynaklarının önemi daha görünür hale gelmiştir 
Türkiye üç tarafı denizlerle çevrili konumu nedeni ile bir yarımada ülkesidir. 
Çalışma Türkiye'de mavi ekonomi kapsamında yer alan faaliyetlerin sürdürülebilir 
kalkınma ve ekonomik büyüme açısından incelenmesine odaklanmıştır. Çalışmada; 
Türkiye'de su ürünleri ihracatı ve ithalatının ekonomik büyümeye olan etkileri 
araştırılmıştır. 
Veri seti 2000-2020 dönemini kapsamaktadır. Araştırmada 
değişkenlerin kısa ve uzun vadeli ilişkilerini tespit etmek için ARDL modeli ve sınır 
testi yaklaşımı kullanılmıştır. Bu modelin kullanılmasındaki amaç kısa ve uzun 
dönemli parametrelerin birlikte tahmin edilebilmesi ve durağan olmayan serilerden 
kaynaklanan problemleri ortadan kaldırmasıdır.  
Çalışmanın ampirik bulguları, Türkiye'de hem kısa hem de uzun vadede 
ekonomik büyüme, su ürünleri ihracatı ve ithalatı arasında anlamlı bir ilişki olduğunu 
doğrulamaktadır. Su ürünleri ithalatı ekonomik büyümeyi pozitif olarak etkilerken, su 
ürünleri ihracatı ekonomik büyümeyi negatif yönde etkilemektedir. Mavi ekonomi 
odaklı sürdürülebilir kalkınmanın sağlanabilmesi için su ürünleri ihracatındaki planlı 
artışların devam ettirilmesi, balıkçılıkta aşırı avlanmayı önleyici politikalar ve su 
ürünleri ithalatının kısılması sonucu sürdürülebilir balıkçılığın geliştirilmesi ile 
ekonomik büyümenin sağlanabileceği çalışmanın önerisi olarak sunulmaktadır.

Abstract:
The Blue Economy concept, which is based on sustainable development, aims
at sea-based sustainability in production. Blue economy approach defines to
ensure economic growth without harming the environment and ecosystem covers
activities such as aquaculture, marine tourism, shipbuilding, maritime transport,
marine energy, etc. With the United Nations' inclusion of the blue economy
within the scope of sustainable development goals, the importance of water
resources has become more visible
Turkey is a peninsula country due to its location surrounded by seas on three
sides. The study focuses on analysing the activities within the scope of blue economy
in Turkey in terms of sustainable development and economic growth. In the study,
the effects of sea-based sectors, which are imports of aquaculture products and
exports of shipbuilding in Turkey, on economic growth are investigated. The data set
covers the period 2000-2020, ARDL model and bounds test approach were used to
determine the short and long term relationships of the variables. The purpose of
using this model is to estimate short and long run parameters together and to
eliminate the problems arising from non-stationary series.
The empirical findings of the study confirm that there is a significant
relationship between economic growth, aquaculture imports and shipbuilding exports
in Turkey in both short and long run. While seafood imports affect economic growth
negatively, shipbuilding exports affect economic growth positively. It is presented as
a suggestion of the study that economic growth can be achieved by continuing
the planned increases in aquaculture exports, developing sustainable fisheries as a
result of policies to prevent overfishing and reducing aquaculture imports, in order to
achieve blue economy-oriented sustainable development.