Ahmed-i Dâ'î tercüme-i tefsîr-i Ebü'l-Leysi Semerkandî (142/35a - 82b) (giriş - metin - dizin - tıpkıbasım) /
Yazar: GÜVEN SARI
Danışman: PROF.DR. GÜLDEN SAĞOL YÜKSEKKAYA
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Hazırladıgımız bu tez, XIV. yüzyıl sonu ile XV. yüzyıl baslarında yasamıs sairAhmed-i Dâî'nin Nuruosmaniye kütüphanesinde 140-143 numarada kayıtlı bulunanTercüme-i Tefsîr-i Ebü'l-Leys es-Semerkandî adlı eserinden Enbiya, Hac, Mü'min veNûr surelerinin dil özelliklerini, transkripsiyonlu metnini, sözlügünü ve tıpkıbasımınıiçeren bir dil çalısmasıdır.Bu tez Giris, Metin, Dizin, Tıpkıbasım olarak dört bölümden olusmaktadır:Giris bölümünde, Ahmed-i Da'î ve Ebu'l-Leys-i Semerkandî ile ilgili bilgiler yeralmaktadır. Ayrıca Tercüme-i Tefsir-i Ebü'l-Leys-i Semerkandî ile ilgili bilgiler veeserin imla ve dil özellikleri de bu bölümde verilmistir.Metin bölümünde, eserin 142 numaralı cildine ait 35a ? 82b varakları arasınıntranskripsiyonlu metni bulunmaktadır. Bu varaklar arasında Enbiya, Hac, Mü'min veNûr sureleri bulunmaktadır. Ayrıca bu bölümde tercümesi yapılan Kur'an ayetleri,metnin orijinaline baglı kalarak ilgili kısımlara Arap harfli olarak yapıstırılmıstır.ncelenen bölüm 48 varaktan olusuyor ve her sayfada 25 satır bulunuyor.Hazırladıgımız transkripsiyonlu metinde okuyucuya kolaylık saglamak açısındannoktalama isaretleri de kullanılmıstır. Metinde yer alan ayetler ve diger Arapça ibarelerArap harfleriyle verilmistir.Dizin bölümünde, transkripsiyonu yapılmıs metinde yer alan tüm kelime vekelime grupları verilmis ve anlamlandırılmıstır. Kelime ve kelime grubuna ait içerigindaha iyi anlasılması için; kelime, deyim ve birlesikleri metinde kullanıldıkları yere göreanlamlandırdık.Tıpkıbasım bölümünde de metnin karsılastırılmasını saglama amacıyla çalısmayakonu olan bölümün tıpkıbasımı verilmistir.

Abstract:
The thesis we have studied is a language studying which includes the specificationsof language, the text with transcription, the dictionary, and the facsimile of Enbiya, Hac,Mumin and Nur suras from Tercüme-i Tefsîr-i Ebü?l-Leys es-Semerkandî. This work isbooked in 140-143 number in the library of poet Ahmed-i Dâî, who lived at the end ofXIV century and at the beginning of XV century.This thesis consists of four parts, which are introduction, text, index, facsimile.The introduction part includes information about Ahmed-i Da'î and Ebu?l-Leys-iSemerkandî. Moreover, information about Tercüme-i Tefsir-i Ebü?l-Leys-i Semerkandîand orthography and language specifications of the work have been given in this part.The text part includes the work?s text with trascription of 35 a and 82 b leaves.Enbiya, Hac, Mü?min and Nûr suras are among these leaves. Moreover, in this partKuran?s translated verses was pasted to the related parts with Arabic letter according asthe original text. The part being examined includes 48 leaves and in each leaf includes25 lines. In the text with transcription we have prepared, punctuation marks were usedin order to make easier for reader. The verses and the other expressions were given withArabic letter.The index part includes all the words and the word series in the text madetranscription and were construed. In order to be understood better the content of thewords and the word series, we construed the words, idioms and compounds as they areused in the text.The facsimile part includes the facsimile of the part we have studied for the purposeof collating the text.