Deri bitim işlemlerinde kullanılan poliaziridin ve polikarbodiimid çapraz bağlayıcıların saraciyelik derilerin fonksiyonelliğini geliştirmeye olan etkisi
The effect of polyaziridine and polycarbodiimide crosslinkers used in finishing process to improve the functionality of saddlery leathers
Yazar: FATMA AKPOLAT
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN ATA KARAVANA
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Deri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Deri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Deri Mühendisliği = Leather Engineering ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; Polimer Bilim ve Teknolojisi = Polymer Science and Technology
Dizin: Tabakalanmış deri = Leather ; Yüzey kaplama = Surface coating ; Yüzey kaplama malzemeleri = Surface coating materials ; Yüzey kaplama yöntemleri = Surface coating methods

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı poliaziridin ve polikarbodiimid çapraz bağlayıcıların kullanıldığı finisaj filmlerinin saraciyelik derilerin özelliklerini geliştirmeye olan katkılarını araştırmaktır. Finisaj işlemi; derilerin yüzey özelliklerini geliştirmek ve tutunum özelliklerini iyleştirmek amacıyla yapılır. Bu işlem basamağında deriye kazandırılmak istenen özelliklere bağlı olarak çeşitli kimyasallar farklı oranlarda kullanılmaktadır. Çapraz bağlayıcılar, finisaj filmlerinin deriye ve birbirine bağlanmasında büyük öneme sahiptir. 
Polikarbodiimid çapraz bağlayıcılar, VOC (Uçucu organik bileşikler) değerinin düşüklüğü, dayanımlarının yüksekliği sebebiyle bu gruba girmektedir ve kullanımı giderek yaygınlaşmaktadır. Poliaziridin çapraz bağlayıcılar, geçmişten bu yana kullanımı yaygın, aktivitesi yüksek ancak toksisitesi fazla olan çapraz bağlayıcılardır. 
Araştırmada, bu iki çapraz bağlayıcının birbirine paralel farklı oranları kullanılarak finisaj reçeteleri hazırlanmış, saraciyelik deri materyallere bu reçeteler uygulanmıştır. Elde edilen ürünlerin yapısal ve fonksiyonel özellikleri, aşınma, gerilme, bükülme dayanımları, suya ve ışığa gösterdikleri dayanım, finisaj tutunumu, hava ve su buharı geçirimleri, hızlandırılmış yaşlandırma işlemi karşısında davranışları incelenmiş, renk ölçümleri yapılmış ve istatistiksel değerlendirmeleri gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
The main aim of this study is investigating the contribution of improving saddlery leathers properties with finishing films which are contain polyaziridine and polycarbodiimide crosslinkers. The finishing process is made to develop the surface properties of leathers and to improve their adhesion ability. In this process step various chemicals are used at different ratio depending on desired properties to be gained to leather. Crosslinkers are of great importance in bonding the finishing films to the leather and to each other.
Because of the low VOC (Volatile Organic Compounds) values and high endurances, polycarbodiimide crosslinkers are in on the scope and increasing the use of it. Polyaziridines are commonly used crosslinkers since the past because of their high performance but they have high toxicity.
In this study, different and paralell to each other ratio of these two crosslinkers finishing recipes are prepared and these pecipes are applicated to the saddlery leathers. Obtained products structural and functional properties, abrasion, cracking, flexibility resistance, protecting ability for water and UV, adhesion, air and water vapor permeability, action to accelerated aging are examined. Color changes are determined and statistical evaluation are realized.