Paylaşım ekonomisine dayalı start-up'lar: Türkiye pazar analizi
Start-ups based on the sharing economy: Turkey market analysis
Yazar: TUĞBA ULAŞTIRAN
Danışman: PROF. DR. SİBEL KARĞIN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Girişimciler = Entrepreneurs ; Girişimcilik = Entrepreneurship ; Girişimcilik ekosistemi = Entrepreneurship ecosystem ; Paylaşım ekonomisi = Sharing economy ; Piyasa analizi = Market analysis ; Teknogirişim = Techno-enterprise ; Yeni girişim = Startup

Özet:
Paylaşım ekonomisi, genel anlamda tüm dünya ile birlikte Türkiye'de de yeni gelişen ve terminolojik anlamda henüz yaygınlaşan bir kavramdır. Paylaşım ekonomisi üzerine yapılan çalışmaların sayısı giderek artarken, özellikle Türkiye gibi gelişmekte olan pazarlara odaklanan daha bağımsız ve objektif araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı; Türkiye'de paylaşım ekonomisine dayalı start-up pazarının sunduğu fırsatları ve güçlü yönleri belirlemek ve Türkiye'nin paylaşıma dayalı start-up pazarının tehditlerinin ve zayıf yönlerinin sürdürülebilir, kapsayıcı ve verimli şekilde geliştirilmesi için bir dizi çözüm ve tavsiye önerebilmektir.
Paylaşım ekonomisi pazarının derinlemesine bir analizini yapmak için Türkiye'deki start-up ekosistemi nitel analiz çerçevesinde ele alınmıştır. Bu araştırma olgu bilimsel nitel araştırma deseninin doğası gereği tanımlayıcıdır. Veri toplama, Türkiye'de paylaşım ekonomisi start-up ekosisteminde aktif olarak faaliyetlerine devam eden start-up kurucuları ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla nitel bir yaklaşım kullanılarak analiz edilmiştir. Ayrıca nitel analiz bulgularına temel oluşturmak amacıyla öncesinde Türkiye start-up ekosisteminin gelişimi detaylı olarak ele alınmış ve paylaşıma dayalı start-up pazarı ikincil veri kaynakları doğrultusunda incelenmiştir. Nitel analiz çerçevesinde mülakat ile elde edilen veriler belirli bir araştırma desenini ortaya koymak üzere fenomenolojik desen oluşturmak için değerlendirilmiştir. Veri analizi, nitel araştırma yöntemlerinin bir parçası olarak frekans analizi ve tematik analiz için MAXQDA 2018 programı ile gerçekleştirilmiştir.
Bu tezin temel bulguları doğrultusunda paylaşım ekonomisi start-up girişimcilerinin en büyük motivasyonlarının sektördeki boşluk ve ihtiyaç olduğu, ekonomik krizin fırsat olarak değerlendirildiği, sektörün en güçlü yönünün pazar olarak yenilik hevesli genç nüfusun olduğu, vergilendirmede regülasyona gidilmesi gerektiği belirlenmiştir.  Bununla birlikte sektördeki gelişiminin kesinlikle olumlu ve hızlı olduğu ve pandemi sonrası sektördeki gelişmenin olumlu olduğu tespit edilmiştir.
Bu çalışmanın, Türkiye'de paylaşım ekonomisine dayalı start-up'lar üzerinden pazarın durumunu anlamaya yardımcı olacağı ve aynı zamanda verimli ve sürdürülebilir bir paylaşım ekonomisi pazarının zaman içinde nasıl inşa edilebileceğine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Bu bağlamda araştırmanın paylaşım ekonomisi pazarının bir parçası olan start-up'lardan potansiyel girişimcilere, kural koyuculara, düzenleyicilere, yatırımcılara, büyük işletmelere, üniversitelere, destekleyici kuruluşlara ve ekosistemdeki diğer tüm kilit oyunculara yol gösterici olması beklenmektedir.

Abstract:
The sharing economy is a concept that has recently developed in Turkey as well as the world in general and has just become widespread in terms of terminology. While the number of studies on the sharing economy is increasing, more independent and objective research focusing on emerging markets such as Turkey is needed. The main purpose of this study; To identify the opportunities and strengths offered by the sharing economy-based start-up market in Turkey and to propose a set of solutions and recommendations for the sustainable, inclusive and efficient development of the threats and weaknesses of Turkey's sharing-based start-up market. 
In order to make an in-depth analysis of the sharing economy market, the start-up ecosystem in Turkey has been discussed within the framework of qualitative analysis. This research is descriptive due to the nature of the phenomenological qualitative research design. Data collection was analyzed using a qualitative approach through semi-structured interviews with start-up founders who are actively operating in the sharing economy start-up ecosystem in Turkey. In addition, in order to form a basis for the qualitative analysis findings, the development of the Turkish start-up ecosystem was discussed in detail and the share-based start-up market was examined in line with secondary data sources. Within the framework of qualitative analysis, the data obtained through the interview were evaluated to create a phenomenological pattern to reveal a specific research pattern. Data analysis was carried out with the MAXQDA 2018 program for frequency analysis and thematic analysis as part of qualitative research methods. 
In line with the basic findings of this thesis, it has been determined that the biggest motivations of the sharing economy start-up entrepreneurs are the gap and need in the sector, the economic crisis is evaluated as an opportunity, the strongest aspect of the sector is the innovative young population as a market, and the need for regulation in taxation. In addition, it has been determined that the development in the sector is positive and fast, the target audience is predominantly formed by the Y and Z generations, the importance of tax regulation and investment incentives in the context of institutional mechanism and incentives, and the development in the sector after the pandemic is positive. 
It is thought that this study will help to understand the situation of the market through the start-ups based on the sharing economy in Turkey, and also contribute to how an efficient and sustainable sharing economy market can be built over time. In this context, the research is expected to guide potential entrepreneurs, policy makers, regulators, investors, large enterprises, universities, supporting organizations and all other key players in the ecosystem, from start-ups that are part of the sharing economy market.