hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Mahkumların sağlık algıları ve sağlığı geliştirme davranışlarının belirlenmesi
Prisoners' perception of health and health promotion behaviors
Yazar: ŞADİYE ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. NİLAY ERCAN ŞAHİN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma
mahkumların sağlık algıları ve sağlığı geliştirme davranışları ve etkileyen faktörlerin
belirlenmesi ve arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı-ilişki arayıcı
türde yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini Eskişehir il sınırları içerisinde bulunan 1
ve 2 Nolu Açık Ceza İnfaz Kurumu'nda bulunan 234 mahkum oluşturmuştur.
Araştırmanın verileri Kasım 2023- Ocak 2024 tarihleri arasında, "Sosyodemografik
Bilgi Formu" ile "Sağlık Algısı Ölçeği" ve "Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği
II aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizi SPSS programı kullanılarak Independent
Sample t testi, One-way ANOVA testi, Pearson Korelasyon analizi ile yapılmıştır.
Mahkumların sağlık algısının ortalama puanı 51,43±7,66, sağlıklı yaşam biçimi
davranışlarının ise ortalama puanının 130,41±26,90 olduğu, Sağlık Algısı Ölçeği
puanları ile Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği puanları arasında pozitif yönlü,
zayıf derecede ve istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (r=0,319; p<0,001).
Mahkumların sağlık algılarının ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının Cezaevi
hemşireleri tarafından düzenli ve kapsamlı değerlendirilmesi ve değerlendirme sonrası
gereksinime yönelik sağlıklı yaşam biçimini geliştirecek hemşirelik girişimlerinin
planlanması ve uygulanması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: mahkumlar, sağlık algısı, sağlığı geliştirme davranışları, cezaevi
hemşireliği

Abstract:
This descriptivecorrelat
ional study was conducted to determine the health perceptions, healthpromot
ing behaviors, and influencing factors among prisoners, as well as to examine
the relationship between them. The sample consisted of 234 inmates from the 1st and
2nd Open Penal Institutions located within the boundaries of Eskişehir province.
Data were collected between November 2023 and January 2024 using the
"Sociodemographic Information Form," the "Health Perception Scale," and the
"Healthy Lifestyle Behaviors Scale II ." Data analysis was performed using the SPSS
program, employing Independent Sample t-test, One-way ANOVA, and Pearson
Correlation analysis. The mean score of the prisoners on the Health Perception Scale
was found to be 51.43±7.66, while the mean score on the Health-Promoting Lifestyle
Profile II was 130.41±26.90. A positive, weak and statistically significant
relationship was found between the Health Perception Scale scores and the Healthy
Lifestyle Behaviors Scale scores. (r=0.319; p<0.001). It is recommended that the
health perceptions and healthy lifestyle behaviors of prisoners be regularly and
comprehensively assessed by prison nurses, and that nursing interventions aimed at
promoting healthy lifestyles be planned and implemented based on identified needs
following the assessment.
Sanatta şiirsel duygulanım ve ruhsallık arayışı
Poetic affectiveness and search for spirituality in art
Yazar: ALİ ERDİNÇ ÖZKILIÇ
Danışman: DOÇ. NİL KÖKEN
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı / Resim Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Bu tez çalışması, maneviyat arayışı, içsel yolculuk ve şiirsel duygulanım temalarını, farklı dönem ve coğrafyalardaki sanat anlayışları ve kişisel yaklaşımlar bağlamında incelemektedir. Ruhsallık olgusunu temel alarak gerçekleştirilen bu çalışmada, Doğu ve Batı sanat geleneklerindeki inanç sistemlerinin resim sanatına olan yansımaları araştırılmıştır. Bunun yanı sıra, bireysel anlatıların önem kazandığı Modern ve Çağdaş sanat dönemlerindeki sanatçıların, manevilik ve duygulanım olgularını sanat pratiklerinde ele alış biçimleri üzerinde durulup, sanatçıların üretimleri incelenerek kişisel yaşam hikayeleriyle ilişkilendirilmiştir.

Şiirsel Duygulanım başlıklı ilk bölümde, şiirsellik kavramı ve şiirsel atmosfere sahip yapıtların içeriği irdelenirken, 'Boşluk' bölümünde, boşluk ögesinin Doğu ve Batı sanatı manevi perspektiflerinde nasıl biçimlendirildikleri mercek altına alınmıştır. Ruhsallık Arayışı başlıklı ikinci bölümde ise renk, dağ ve sembolizm yoluyla oluşturulmuş yapıtlar incelenmiştir. Sanatta ruhsallık ve duygulanım biçimlerinin ifadesi, tez sürecinin ana odağını oluşturmaktadır.

Abstract:
This thesis examines the themes of spirituality search, inner journey and poetic affect in the context of art perceptions and personal approaches in different periods and geographies. In this study, which is based on the phenomenon of spirituality, the reflections of belief systems in Eastern and Western art traditions on painting art are investigated. In addition, the ways in which artists in the Modern and Contemporary art periods, where individual narratives gained importance, handled the phenomena of spirituality and affect in their art practices are emphasized, and the artists' productions are examined and associated with their personal life stories. 

In the first section titled Poetic Affect, the concept of poeticness and the content of works with poetic atmosphere are examined, while in the section titled 'Emptiness', how the element of emptiness is shaped in the spiritual perspectives of Eastern and Western art is examined. In the second section titled 'Search for Spirituality', works created through color, mountain and symbolism are examined. The expression of spirituality and affect forms in art constitutes the main focus of the thesis process.
Geleneksel olmayan markalar
Non-traditional trademarks
Yazar: HATİCE BENGİSU ÇAYAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BARIŞ GÖZÜBÜYÜK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Teknolojinin, ticari hayatın ve reklam sektörünün gelişimi ve değişimiyle birlikte marka kavramına olan yaklaşım da değişmiş ve marka kavramının içeriği de çeşitlilik kazanmış ve bu kapsamda geleneksel olmayan marka kavramı ortaya çıkmıştır. Geleneksel olmayan markalar; kelime, sayı, kişi adları, şekiller gibi alışılagelen marka türlerinin dışında kalan markaları ifade etmektedir. Türk Hukuku'nun, Avrupa Birliği'nin ve Amerika Birleşik Devletleri'nin marka düzenlemeleri marka olabilme koşulunu sağladıkları halde geleneksel olmayan markaların tesciline izin vermektedir. Bu doğrultuda çalışmada, geleneksel olmayan marka türü kavramı, geleneksel olmayan marka türleri ve geleneksel olmayan marka türlerinin tesciline ilişkin hususlar Türk Hukuku, Avrupa Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri mevzuatı doğrultusunda incelenecektir.

Abstract:
The evolution and metamorphosis of technology, business practices, and the advertising industry have engendered a parallel shift in the perception and content of trademarks. This transformation has ushered in the emergence of the concept of non-traditional trademarks. Non-traditional trademarks encompass a broad spectrum of marks that fall outside the realm of conventional trademarks, such as words, numbers, personal names, and shapes. Trademark regulations of Türkiye, European Union and United States of America permit the registration of non-traditional trademarks provided they meet the requisite criteria for trademark protection. In this context, this paper delves into the concept of non-traditional trademarks, exploring the various types of non-traditional trademarks and the approach adopted by Turkish, European Union and United States of America regulations governing these marks.
Seyit Kenjeahmetov'un hikayeciliğinde eleştirel bakış
A critical view on Seyit Kenjeahmetov's storywriting
Yazar: ERKAN MAYDA
Danışman: DOÇ. DR. NURTAÇ ERGÜN ATBAŞI
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Karşılaştırmalı Edebiyat = Comparative Literature

Özet:
Çalışmamızın konusu, özellikle eleştirel hikayeleriyle tanınan ve Kazak eleştiri hikayeciliğinin 
önemli bir ismi olan Seyit Kenjeahmetov'dur. Söylemedi Demeyin (1981) adlı hikâye kitabında 
toplamda yirmi dört eleştirel hikâye bulunmaktadır. Toplumun çeşitli sorunlarını ele alan yazarı 
ve hikayelerini incelemeden önce giriş bölümünde Kazak hikayeciliği ve gelişimi altı başlık ile 
açıklanmıştır. Bunun yanında eserin eleştirel türde olması sebebiyle Kazak edebiyatı 
eleştirisinin oluşum tarihi müstakil bir başlık ile giriş bölümünün altında gösterilmiştir. Yazar 
hakkında elde edilen bilgilerin oldukça kısıtlı olması sebebiyle ayrı bir başlık açılmaması uygun 
görülmüştür. Hayatı ve sanatı ile ilgili bilgiler de giriş bölümünde sunulmuştur. Çalışılan 
hikayelerin sayısının fazla olması sebebiyle birim başlıkları altında topluca incelenmiştir. Bu 
sebeple ikinci bölüm yapı, tema ve anlatım şeklinde üçe ayrılarak geliştirilmiştir. Çalışmanın 
üçüncü bölümünde Türkiye Türkçesine aktarılan hikayeler bulunmaktadır. İncelemelerin 
değerlendirildiği bir sonuç bölümüyle bitirilirmiştir. Kaynakça ve yazarla ilgili olan fotoğraflar ile 
çalışma sonlanmıştır.

Anahtar Sözcükler
Seyit Kenjeahmetov, Söylemedi Demeyin, Kazak Edebiyat Eleştirisi, Kazak Hikayeciliği, Mizah

Abstract:
The subject of our study is Seyit Kenjeahmetov, who is known especially for his critical stories 
and is an important name in Kazakh critical storytelling. There are twenty-four critical stories in 
total in the story book called Söylemedi Demeyin. Before examining the author and his stories 
that address various problems of the society, Kazakh storytelling and its development are 
explained under six headings in the introduction. In addition, since the work is of a critical type, 
the history of the formation of Kazakh literature criticism is shown under the introduction section 
with a separate title. Since the information obtained about the author is quite limited, it was 
deemed appropriate not to open a separate title. Information about his life and art is also 
presented in the introduction section. Due to the large number of stories studied, they were 
examined collectively under unit headings. For this reason, the second part was developed by 
dividing into three parts: structure, theme and narrative. In the third part of the study, there are 
stories translated into Türkiye Turkish. It is concluded with a conclusion section where the 
studies are evaluated. The work ended with photographs related to the author and bibliography.

Keywords
Seyit Kenjeahmetov, Söylemedi Demeyin, Kazakh Literature Criticism, Kazakh Storytelling, Humor.
Anayasa yargısında pilot karar usulü
Pilot judgement procedure in Constitutional jurisdiction
Yazar: AFRA NUR DERE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDÜLSAMET GÜLLER
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
İnsan haklarının, devletlerin iç hukuk sorunu olarak kabul görülmesinden ziyade uluslararası hukukun bir konusu haline gelmesi II. Dünya Savaşı'nın sonrasına rastlamaktadır. İnsan haklarını koruma ve geliştirme amacı doğrultusunda hem devletler hem de uluslararası ve bölgesel kuruluşlar çeşitli faaliyetlerde bulunmuştur. Günümüzde bu amaçla kurulmuş olan AİHM, insan hakları korumasında etkililiği kabul edilmiş yargısal mekanizmaların başında gelir. AİHM'nin Türkiye'deki yansıması olan AYM de hak temelli inceleme yapan bir yargı mercidir. Gün geçtikçe gelişen ve büyüyen toplumların hak arama ihtiyaçlarının da büyümesi, bireylerin hak arama mekanizmaları konusunda bilinçlenmesi ve bu mahkemelerin hak ihlallerini gidermedeki olumlu etkisi gibi sebepler insan hakları mahkemelerinin iş yükünün oldukça artmasına neden olmuştur.

İş yüküne çözüm olarak geliştirilen, köklü bir sorunun tespitini ve bu sorundan kaynaklanan benzer başvuruların ertelenmesini sağlayan pilot karar usulü her iki mahkeme bünyesinde hem teorik hem de pratik açıdan tartışmalara konu olmuştur. Bu çalışma pilot karar usulünün gelişimini ve işleyişini inceleyerek bu usulün insan hakları yargılamasındaki yerine ve işlevine ışık tutmayı amaçlamaktadır.

Abstract:
The recognition of human rights as a matter of international law, rather than a domestic legal issue, dates back to the aftermath of World War II. In pursuit of protecting and promoting human rights, both states and international and regional organizations have engaged in various activities. Today, ECHR, established for this purpose, is acknowledged as one of the most effective judicial mechanisms for the protection of human rights. Similarly, the Constitutional Court of Türkiye, which reflects the ECHR's presence in Türkiye, conducts rights-based reviews. The ever-increasing complexity and growth of societies' expanding need for seeking justice, the increasing awareness of individuals about justice seeking mechanisms and the positive impact of these courts in remedying rights violations have all contributed to a significant increase in their workload.

The judgment procedure was developed to address the workload of both courts. This procedure which involves identifying a structural problem and postponing similar applications arising from this problem, has been the subject of discussions both theoretically and practically. This study aims to shed light on the place and function of this method in human rights adjudication by examining the development and operation of the pilot judgment procedure.
Gediz graben sistemine ait Akçapınar ve Salihli segmentlerinin paleosismolojik hendek çalışmaları ile incelenmesi
The investigation of the Akçapinar and Salihli segments of the Gediz graben system through paleoseismological trench studies
Yazar: BAHADIR SEÇEN
Danışman: DOÇ. DR. ERMAN ÖZSAYIN
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Batı Anadolu = West Anatolia ; Gediz grabeni = Gediz graben

Özet:
Gediz Grabeni, KB-GD doğrultusunda yaklaşık 140 km uzunluğunda ve tektonik olarak son derece aktif bir grabendir. Bozdağ Horstu ile sınır oluşturan bu alan, Pliyo-Kuvaterner yaşlı alüvyal yelpazeleri kesen belirgin dik açılı normal faylarla çevrilidir.
Tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapan ve Gediz Nehri tarafından sulanan bu çöküntü alanında yaşayan tüm medeniyetler, deprem gerçeğiyle yüzleşmiştir. Özellikle, döneminin büyük bir yerleşimi olan Sart Antik Kenti gibi şehirler, depremler nedeniyle terk edilmiştir.
Depremlere sebep olan bu fayları daha iyi anlamak için, Bozdağ Horstu'na ait 174 drenaj havzasında morfometrik analizler yapılmıştır. Bu analizler sonucunda, Gediz Grabeni'nin güney kenarının son derece aktif olduğu belirlenmiştir.
Bu bulgular ışığında, sismik boşluk olarak belirlenen Akçapınar-Salihli segmentleri üzerinde iki adet paleosismolojik hendek açılmıştır. Her hendekte iki eski deprem izine rastlanmıştır. 14C yaşlandırma yöntemiyle tarihlenen bu depremlerin, Sart Antik Kenti'ni etkilemiş tarihsel depremlerle örtüştüğü gözlemlenmiştir.

Abstract:
The Gediz Graben is about 140 km long and oriented in the NW-SE direction, and it is a highly active tectonic graben. This area, forming boundary with the Bozdağ Horst, is surrounded by prominent normal faults cutting through Plio-Quaternary alluvial fans.
This depression area, irrigated by the Gediz River and hosting many civilizations throughout history, has confronted all residing civilizations with the reality of earthquakes. Especially cities like Sart Ancient City, which were significant settlements of their time, have been abandoned due to earthquakes.
To better understand the faults causing these earthquakes, morphometric analyses were conducted in 174 drainage basins belonging to the Bozdağ Horst. These analyses determined that the southern margin of the Gediz Graben is highly active.
In light of these findings, two paleoseismological trenches were opened on the Akçapınar-Salihli segments, identified as seismic gaps. In each trench, traces of two ancient earthquakes were found. These earthquakes, dated using the 14C dating method, are observed to coincide with historical earthquakes that affected the Sardes Ancient City.
Otizmli çocukların taklit edildiklerini anlamalarının ve görsel dikkat özelliklerinin tipik gelişim gösteren çocuklarla karşılaştırılması
Comparison of autistic children's imitation recognition and visual attention features with typically developing children
Yazar: BESTE YAYGIN
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN TÖRET
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Otizm Spektrum Bozukluğu Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Taklit, sosyal bilişsel gelişimdeki kritik rolü nedeniyle, otizm spektrum bozukluğu olan (OSB'li) çocuklarda kapsamlı bir şekilde araştırılmaktadır. Mevcut araştırmada, OSB'li çocuklar ile tipik gelişim gösteren (TGG) çocukların taklit edildiklerinde görsel dikkat farklılaşma düzeylerinin ve taklit edildiğinin farkına varma performansları farklılaşma düzeylerinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Araştırma TÜBİTAK tarafından 1002- A Hızlı Destek Modülü kapsamında 122K820 numaralı proje koduyla desteklenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu oluşturan OSB'li ve TGG çocukların, taklit edildiklerinde görsel dikkatte farklılaşma düzeylerinin ve görsel dikkat düzeylerinin taklit etme performansları ile ilişkilerinin belirlenmesi amacıyla betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Görsel dikkat verileri, mobil göz izleme tekniği ile Pupil-Core giyilebilir göz izleme gözlüğü aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmaya 17-51 ayları arasında 39 OSB'li katılımcı çocuk ve 13-25 ayları arasında 42 TGG katılımcı çocuk dahil edilmiştir. Araştırma bulguları, OSB'li çocukların taklit edildiklerinde görsel dikkat düzeylerinin tipik gelişim gösteren (TGG) çocuklardan farklılaştığını göstermektedir. Ayrıca, OSB'li çocuklar TGG çocuklardan önemli ölçüde daha az, gelişmiş taklit edildiğini farkına varma davranışları sergiledikleri kaydedilmiştir.

Abstract:
Due to its critical role in social cognitive development, Imitation has been extensively investigated in children with autism spectrum disorder (ASD). The aim of the study was to determine the visual attention differentiation levels and imitation recognition performance differentiation levels of children with ASD and typically developed children when they were imitated.The research was supported by TÜBİTAK within the scope of  1002 - A Rapid Support Module with project code number 122K820. A descriptive screening model was used to determine the differentiation levels of visual attention of children with ASD and TD, who constitute the study group of the research, when imitated, and the relationship between visual attention levels and imitation performances. Visual attention data were collected via Pupil-Core wearable eye tracking glasses with mobile eye tracking technique. 39 ASD children participant age ranges 17- 51 months and 42 TD children participant age ranges 13-25 months were included in the study. Research findings show that the visual attention levels of children with ASD significantly differ from typically developing children (TDD) when being imitated. Additionally, more mature imitation recognition behaviors were significantly less in ASD children when compared with TD children.
Kız çocuklarının sporla güçlenmesi mümkün mü; bir durum çalışması
Is it possible for girls to be empowered with sports; a case study
Yazar: BURÇİN GÜL
Danışman: PROF. DR. CANAN KOCA ARITAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri ve Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Spor; özgüvenli, bağımsız ve politik açıdan bilinçli kadınların yetiştirilebildiği bir alandır, sporun gücü buradan gelmektedir. Sporun bu gücünü 2019 yılında Okulsporları Tag Ragbi Türkiye Şampiyonu olan Seka Ortaokulu Tag Ragbi Kız Takımının beş sporcusu özelinde irdelemek ve bu sporcuların tag ragbi sporuna katılım deneyimleri ve güçlenme süreçlerini açığa çıkartmak amaçlanmıştır. Araştırma grubunu Kastamonu-Taşköprü Seka Ortaokulu'nda yer alan Seka Ortaokulu Kız Ragbi Takımının beş sporcusu, beden eğitimi öğretmeni ve eski okul müdürü oluşturmaktadır. Araştırma Zimmerman'ın Psikolojik Güçlenme Teorisi ve Lim ve Dixon'ın Spora Katılım Yoluyla Kadınların Güçlenmesi Teorisi bağlamında tartışılmıştır. Bulgular Kazanılan Beceriler, Toplumsal Cinsiyet Önyargıları Ve Eleştirel Bilinç,  Güçlenme Becerileri, Ragbide Erkek Egemenliğe Direnmek temaları yansıtıcı tematik analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular ışığında araştırmaya katılan sporcuların Lim ve Dixon'ın kuramını gerçekleştirdikleri ve pskolojik güçlenme yaşadıkları ayrıca erkek egemen bir spor olan ragbi sporuna katılarak toplumsal cinsiyet önyargılarına meydan okudukları bu durumun onların seslerinin daha gür çıkmasını sağladığı görülmüştür.

Abstract:
Sport is a field where self-confident, independent and politically conscious women can be raised, hence the power of sport. The aim of this study is to examine this power of sports in the case of five athletes of the Seka Secondary School Tag Rugby Girls' Team, which became the School Sports Tag Rugby Turkey Champion in 2019, and to reveal the experiences of these athletes' participation in tag rugby and their empowerment processes. The research group consisted of five athletes of the Seka Secondary School Girls' Rugby Team at Kastamonu-Taşköprü Seka Secondary School, the physical education teacher and the former school principal. The research is discussed in the context of Zimmerman's Psychological Empowerment Theory and Lim and Dixon's Women's Empowerment through Sport Participation Theory. The themes of Acquired Skills, Gender Bias and Critical Consciousness, Empowerment Skills, and Resisting Male Dominance in Rugby were analyzed through reflective thematic analysis. In the light of the findings, it was seen that the athletes who participated in the study realized Lim and Dixon's theory and experienced psychological empowerment, and that they challenged gender biases by participating in rugby, a male-dominated sport, which enabled them to have a louder voice.