Menopoz polikliniğine başvuran postmenopoz dönemindeki kadınlarda fiziksel aktivite ve beslenme durumunun kırılganlık ve duygu durumları ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship of physical activity and nutritional status with frailty and emotion status in postmenopaus women who apply to the menopus clinic
Yazar: HATİCE AKCA
Danışman: PROF. DR. NEVİN AKTAŞ
LOKMAN HEKİM ÜNİVERSİTESİ / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Kadınlar = Women ; Kırılganlık = Frailty ; Menopoz = Menopause ; Postmenopoz = Postmenopause

Özet:
Bu araştırma postmenopoz dönemindeki kadınların fiziksel aktivite ve beslenme durumları ile depresyon, anksiyete, stres düzeyleri, kırık riski ve kırılganlık durumlarını belirlemek ve bunlar arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla Ankara Şehir Hastanesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Menopoz Polikliniğine başvuran, postmenopoz döneminde olan 202 gönüllü kadın üzerinde yapılmış kesitsel tipte bir araştırmadır. Araştırma verileri anket formu yüz yüze uygulanarak, katılımcıların tanımlayıcı özellikleri başlığı altında sosyo demografik özelllikler, antropometrik ölçümler ve beden kütle indeksi, beslenme alışkanlıkları sorgulanmıştır. Ayrıca 24 saatlik besin tüketim kaydı kullanılarak beslenme durumları, Ululararası Fizksel Aktivite Anketi (UFAA) kısa formu uygulanılarak, fiziksel aktivite düzeyleri FRAX Türkiye verisiyonu kullanılarak kadınların majör osteoporotik ve kalça kırık riskleri, FRAIL ölçeği kullanılarak kırılganlık durumları, saptanmıştır. Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği (DASS-21) kısa formu kullanarak  depresyon, anksiyete, stres düzeyleri saptanmıştır. Araştırma bulgularına göre; kadınlarda ortalama yaş 55,4±7,71 yıl olup % 66,3'ünün tanısı konmuş bir hastalığı bulunmaktadır. Kadınların %89,6'sı inaktif, %9.4'ü aktif ve çok aktiftir. Postmenopoz dönemindeki kadınların %88,1'inin bitkinlik-yorgunluk, %73,8'inin sıcak basması, %72,3'ünün gece terlemesi, %59,4'ünün uykusuzluk, %38,6'sının sinirlilik ve %31,7'sinin ise çarpıntı semptomlarını yaşamaktadırlar. BKİ değerlerine göre kadınların %29,7'si hafif şişman, %54'ü şişman  %16,3'ü ise normal ağırlıktadır. Öğün sayısı  ortalama olarak  2±0 ana öğün, 1±1 ara öğün şeklindedir. Kadınların %92,1'i D vitamini, %85,1'i karbonhidrat, %78,7'si kalsiyum, %75,2'si magnezyum, %73,8'i C vitamini, %59,9'u enerji, %53,5'i demir açısından yetersiz beslenirken, %68,8'i B1 vitamini, %62,9'u protein, %60,9'u çinko, %60,4'ü fosfor, %59,9'u yağ, %44,6'sı ise B12 vitamini açısından yetersiz beslenmektedir. Kadınların %54,5'inin kırılganlığa yatkın, %42,6'sının ise kırılgan olduğu saptanmıştır. Kadınların fiziksel aktivite düzeyleri ile kalsiyum, B12 ve D vitamini alım miktarları arasında anlamlı negatif yönlü bir ilişki bulunmuştur (Sırası ile istatiksel olarak r = -,140, p<0,001, r= -,235 p<0,001, r = -,157 p<0,005). Kadınların %52,4'ü depresyonda değildir. Kadınların depresyon durumları ile menopoza giriş yaşları, BKİ değerleri, sıcak basması, sinirlilik ve çarpıntı durumu ile günlük yağ alım miktarının yeterlilik durumu arasında istatiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p<0,05). Kadınların %22,8'inin orta, %11,4'ünün hafif, %17,8'nin son derece şiddetli ve şiddetli düzeyde anksiyetesi vardır. Kadınların anksiyete düzeyleri ile fiziksel aktivite düzeyleri arasında istatiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu saptanmıştır (p<0,05). Kadınların %57,9'unun stres düzeyi normaldir. Kadınların 18,3'ünün orta, %15,3'ünün hafif %7,4'ünün şiddetli, %1'inin ise son derece şiddetli stres yaşadığı gözlemlenmiştir. Kadınların stres düzeyleri ile menopoza giriş yaşı ve BKİ değeri arasında negatif yönlü, karbonhidrat alım miktarı arasında ise pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r= ,190 p<0,001).
Anahtar kelimeler: Postmenopoz, Fiziksel Aktivite, Beslenme, Kırılganlık, Kırık Riski, Duygu Durumu.

Abstract:
This study was conducted on 202 postmenopausal women who applied to the Menopause Clinic of Ankara City Hospital, Department of Obstetrics and Gynecology in order to determine the physical activity and nutritional status of postmenopausal women, depression, anxiety, stress levels, fracture risk and fragility, and to examine the relationships between them. It is a cross-sectional study. By applying the survey data face-to-face, the socio-demographic characteristics, anthropometric measurements and Body Mass Index, nutritional habits of the participants were questioned under the title of descriptive characteristics. In addition, nutritional status, using the 24-hour food consumption record, by applying the International Physical Activity Questionnaire (IPAQ) short form, physical activity levels, major osteoporotic and hip fracture risks of women using the FRAX Turkey version, and fragility status were determined using the FRAIL scale. Depression, anxiety and stress levels were determined using the short form of the Depression Anxiety Stress Scale (DASS-21). According to the research findings; In women, the mean age is 55,4±0,54 years and %66,3 of them have a diagnosed disease. %89,6 of women are inactive, %9,4 are active and very active. In the postmenopausal period, %88,1 experienced fatigue-fatigue, %73,8 hot flashes, %72,3 night sweats, %59,4 insomnia, %38,6 nervousness and %31,7 of them experience palpitation symptoms. According to BMI values, 29.7% of women are slightly obese, %54 are obese, and %16,3 are of normal weight.
Average number of meals is 2±0 main meals, It is in the form of 1±1 snacks. %92,1 of women were vitamin D, %85,1 carbohydrates, %78,7 calcium, %75,2 magnesium, %73,8 vitamin C, %59,9 energy While %53,5 were malnourished in terms of iron, %68,6 vitamin B1, %62,9 protein, %60,9 zinc, %60,4 phosphorus, %59,9 This is fat and %44,6 are malnourished in terms of vitamin B12. It was determined that %54,5 of the women were prone to frailty and %42,6 were frail. A negative relationship was found. (respectively r= -,140 p<0,001, r= -, 235 p<0,001, r= -,157 p<0,005) %52,4 of women were not depressed. women's depression and menopausal age, BMI values, hot flashes, A statistically significant difference was found between irritability and palpitation and the adequacy of daily fat intake (p<0,05), %22,8 of women had moderate, %11,4 had mild, %17,8 He has extremely severe and severe anxiety. A statistically significant difference was found between the anxiety levels of women and their physical activity levels (p<0,05). Stress level of %57,9 of women was normal. It was observed that %18,3 experienced moderate stress, %15,3 mild stress, %7,4 severe and %1 extremely severe stress. A positive and significant relationship was found between the amount of intake. (r= ,190 p<0,001), %22,8 of women have moderate anxiety, %11,4 have mild anxiety, %17,8 have extremely severe and severe anxiety. A statistically significant difference was found between the anxiety levels of women and their physical activity levels (p<0,05). Stress level of %57,9 of women was normal. It was observed that %18,3 experienced moderate stress, %15,3 mild stress, %7,4 severe and %1 extremely severe stress. A positive and significant relationship was found between the amount of intake (r=,190 p<0,001). %22,8 of women have moderate anxiety, %11,4 have mild anxiety, %17,8 have extremely severe and severe anxiety. A statistically significant difference was found between the anxiety levels of women and their physical activity levels (p<0,05). Stress level of %57,9 of women was normal. It was observed that %18,3 experienced moderate stress, %15,3 mild stress, %7,4 severe and %1 extremely severe stress. A positive and significant relationship was found between the amount of intake. (r= ,190 p<0,001) Stress level of %57,9 of women (p<0,05) was normal. It was observed that %18,3 experienced moderate stress, %15,3 mild stress, %7,4 severe and %1 extremely severe stress. A positive and significant relationship was found between the amount of intake. (r= ,190 p<0,001) Stress level of  %57,9 of women (p<0,05) was normal. It was observed that %18,3 experienced moderate stress, %15,3 mild stress, %7,4 severe and %1 extremely severe stress. A positive and significant relationship was found between the amount of intake.(r= ,190 p<0,001)
Keywords:Postmenopause, Physical Activity, Nutrition, Frailty, Fracture Risk, Mood.