Güvenli kan transfüzyonu için transfüzyon pratiğinde dikkat edilmesi gerekenler: Hemşirelerin transfüzyon pratiği sürecinin değerlendirilmesi
Points to consider i̇n transfusion  practice for safe blood transfusion: Evaluation of nurses' transfusion practise prosess.
Yazar: ZEKİYE COŞKUN ARSLAN
Danışman: PROF. DR. İSMAİL YAŞAR AVCI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kan Bankacılığı ve Transfüzyon Tıbbı / Kan Bankacılığı ve Transfüzyon Tıbbı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Hemşirelerin transfüzyon pratiğindeki standartlara uygun olarak transfüzyon sürecindeki uygulama basamaklarının ve bilgi düzeyinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma Ankara Şehir Hastanesi Nöroloji-Ortopedi Kulesi'nde çalışan ve kan transfüzyonu yapan hemşireler ile yürütülmüştür. Bu çalışmada 244 katılımcıya ulaşılmıştır. 5 katılımcının demografik bilgilerinde eksiklik olmasından dolayı çıkarılmış, analiz 239 form üzerinden yürütülmüştür. Araştırmanın analizleri SPSS 22 paket programıyla yapılmıştır. Katılımcıların uygulama basamakları ve bilgi düzeylerinin demografik değişkenlere göre karşılaştırılması için ki-kare analizinden yararlanılmıştır. Ki-kare analizi sonucunda istatistiksel anlamda farklılık bulunan değişkenlere farklılığın hangi değişken kategorileri arasında olduğunu belirlemek amacıyla post-hoc analizi yapılmıştır. Elde edilen bulgular %95 güven aralığında, %5 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir.
Bulgular: Katılımcı hemşirelerin demografik bilgileri incelendiğinde %81,6'sı kadın, %59,44'ü yoğun bakımda çalışmaktadır. %60,3'ünün birimdeki çalışma yılı 1-5 yıl arasındadır. Katılımcıların %88,3'ü kan transfüzyonu ile ilgili hizmet içi eğitim almıştır. Katılımcıların %58,6'sı transfüzyon uygulamalarında kendilerini iyi düzeyde değerlendirmişlerdir. Katılımcıların %8,4'ü uyguladıkları kan transfüzyonunda istenmeyen olay yaşamışlardır. Katılımcıların %70,3'ünün "Tam kan, eritrosit ve trombosit konsantreleri, taze donmuş plazma ve kriyopresipitat için içerdikleri fibrin parçaları ve partiküller nedeniyle hangi çapta filtreli setlerle verilmelidir?" sorusuna; %58,6'sının "Kan transfüzyonunda santral kateter kullanılıyorsa, transfüzyon süresince santral venöz basınç ölçülmeli midir?" sorusuna;  %78,2'sinin "Kan ürünü elinize ulaştıktan sonra takılması 1 saat sonraya ertelendiyse kanı ne yaparsınız?" sorusuna yanlış cevap verdiği görüldü.
Sonuç: Katılımcılar kan transfüzyonu pratiği esnasında uygulama basamaklarının büyük bir kısmını sergilediklerini belirtmişlerdir. Ancak bir kısmı kan transfüzyonunu başlatılan ilk 15 dakika boyunca hastaya refakat etmediklerini belirtmişlerdir. Kan transfüzyonu pratiğine ilişkin bilgiyi ölçmeye yönelik hazırlanmış sorulara verdikleri cevaplarda bilgi eksiklikleri görülmektedir. Kan transfüzyonu pratiğine ilişkin hizmet içi eğitim geliştirilmelidir. 

Anahtar Kelimeler: Güvenli kan, Hemşire, Kan transfüzyonu, Bilgi düzeyi.

Abstract:
Aim: To evaluate the application steps and knowledge level of nurses in the transfusion process in accordance with the standards in the transfusion practice .
Materials and Methods: The research was carried out with nurses working in the Neurology-Orthopedics Tower of Ankara City Hospital and carrying out blood transfusions. In this study, 244 participants were reached. Due to the lack of demographic information of 5 participants, the analysis was carried out on 239 forms. The Chi-square analysis was used to compare the application steps and information levels of the participants according to the demographic variables. As a result of the ki-square analysis, post-hoc analysis was performed to determine which variable categories were different from the statistical variables. The findings were evaluated in 95% confidence interval and 5% meaningfulness level.
Results: As the demographic information of the participating nurses is examined, 81.6% are women and 59.44% are working in intensive care. The working year of 60.3%' in the unit is 1-5 years. 88.3% received in-service training on blood transfusion. 56.6% of the participants evaluated themselves at a good level in transfusion practices. 8.4% of the participants experienced adverse events in blood transfusion. 70.3% of the participants answered the question "What diameter filters should be given to the sets for whole blood erythrocyte and platelet concentrates, fresh frozen plasma and cryoprecipitate because of the fibrin fragments and particles they contain?"; 58.6% of the participants answered the question "What diameter filters should be given to the sets for whole blood erythrocyte and platelet concentrates, fresh frozen plasma and cryoprecipitate?". It is seen that 58.6% answered the question ''If central catheters are used in blood transfusion, should central venous pressure be measured during the transfusion process?''; 78.2% answered the question ''What do you do with the blood product if it is delayed for 1 hour after you receive it?'' incorrectly.
Conclusion: Participants reported that they exhibited a large part of the application steps during the blood transfusion practice. However, some of them stated that they did not accompany the patient during the first 15 minutes of blood transfusion. Knowledge deficiencies are observed in their answers to the questions prepared to measure knowledge about blood transfusion practice. In-service training on blood transfusion practice should be improved.
Keywords: Safe blood, Nurse, Blood transfusion, Knowledge level.