Siyasi ve sosyal hayatta etkin bir güç: Timurlu hanedan kadınları
An effective power in political and social life: Timurid dynastic women
Yazar: MUHAMMED EMİN KOÇAK
Danışman: PROF. DR. MUSA ŞAMİL YÜKSEL
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Kadınlar = Women ; Siyasi hayat = Political life ; Sosyal hayat = Social life ; Timurlu Hanedanı = Timurid Dynasty ; Timurlular = Timurids

Özet:
Kadın bir toplumu oluşturan ve şekillendiren temel yapı taşlarından biridir. Toplumların geçmiş yaşamlarını, kültürlerini, sosyal hayatlarını ve mücadelelerini inceleyen tarih biliminin, bireylerin toplum içerisindeki faaliyetlerini görmezden gelmediği gibi cinsiyetler arası bir ayrım gözetmesi de söz konusu değildir. Bu bağlamda tarihte ağırlıkla her ne kadar büyük zaferler kazanmış hükümdarların rolleri araştırma konusu olsa da siyasi ve sosyal hayatta etkin konumlarıyla yaşadıkları döneme damgasını vurmuş olan hanedan kadınlarının faaliyetleri de dikkat çekmektedir. Kurucusu Timur'un adıyla anılan Timurlular Devleti'nde (1370-1506) hanedan mensubu kadınların siyasi ve sosyal hayattaki rolleri araştırmanın temel konusudur. Timurlu tarihi araştırmalarında birçok konu ele alınmışken Timurlu hanedan kadınlarına dair müstakil bir tez çalışmasının olmadığı görülmüş ve bu sebeple araştırmaya konu olarak seçilmiştir. Timurlu hükümdarları ve mirzaları Cengiz Han'ın soyundan gelen ve Timurlu hanedanına mensup olan kadınları hükümdarlıklarının kabulü için birer meşruiyet kaynağı olarak görmüşlerdir. Aynı zamanda güçlü emirlerin kızları ile evlenerek siyasi ittifak kurmuşlardır. Dolayısıyla hanedan kadınlarına verilen önem artmış ve Timurlu Devleti'nin siyasi, sosyal ve kültürel yaşamında etkin olan hanedan kadınları ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler: Mâverâünnehir, İran, Timur, Timurlu Hanedanı, Timurlu Kadını

Abstract:
Woman is one of the building blocks that create and form the society. The science of history, which investigates the past lives, cultures and struggles of societies, neither ignores the activities of the individuals within the society, nor it discriminates between genders. In this context, although roles of sovereigns who had won great victories have subjected investigations in weight, female members of dynasties who had put their signatures in political and social life thanks to their effective positions have also been noted. Roles of female members of the dynasty in the Timurid State (1370-1506), named after its founder Timur, constitutes the main subject matter of this study. It was seen that there was no independent study on the women who were members of the Timurid dynasty despite the numerous subjects handled in studies on Timurid history; and therefore, these women were selected as the subject matter of this study. Timurid sovereigns and princes considered the women descending from Cengiz Khan as the sources of their legitimacy for their sovereignty. At the same time, they married to daughters of powerful emirs to establish political alliances. Therefore, importance attached to the dynasty women increased and dynasty women emerged who were effective in political, social and cultural life of the Timurid state.

Keywords: Iran, Tamerlane, Timurid Dynasty, Timurid Women, Transoxania