Heykel ve sanat terapisi
Sculpture and art therapy
Yazar: ÖZGE KAR
Danışman: YRD. DOÇ. METİN ŞEN
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Heykel Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Heykel = Sculpture ; Heykel sanatı = Sculpture art ; Sanat = Art ; Terapi = Therapy ; Terapötik yöntemler = Therapeutics

Özet:
Genel anlamıyla yaratıcılığın ve hayal gücünün ifadesi olarak tanımlanan sanatın oldukça başarılı ve etkili bir dışavurum aracı olduğu ve insanlar için yaşam kalitesini iyileştirici bir kapasiteye sahip olduğu bilinmektedir. Geçmiş tarihlerden bu yana, sanatın iyileştirici gücünden farklı biçimlerde yararlanılmıştır. Zaman içerisinde sanatın yaratıcı sürecinin, iyileştirici ve rehabilite edici etkilerinin temelinde, tamamlayıcı bir terapi yöntemi olarak ?sanat terapisi? ortaya çıkmıştır.Sanat terapisi, tedavi edici süreç ile yaratıcı sürecin birleşmesi olarak tanımlanan ve sanatın hemen tüm türlerinden yararlanan multidisipliner bir alandır. Sanat terapisinin amacı; bilinçaltına atılmış ve baskılanmış duygu ve düşünceleri açığa çıkarmak ve kişilere, uyumsuz davranış yapıları ve defansları konusunda içgörü kazandırmaktır.Bu çalışmada heykel sanatının üç boyutlu bir yaratım süreci olması ve kilin temel özelliklerinin sağladığı olanaklar nedeniyle, kille uygulanan sanat terapisinin özellikle hastanede tedavi gören çocuk hastalar açısından avantajları ve olumlu etkileri olduğunu ortaya koymak amaçlanmıştır.Çalışma 3 aşamadan meydana gelmiş olup birinci aşamada; sanat terapisi, yöntem ve teknikleri hakkında veriler toplanarak, yerli ve yabancı literatür eşliğinde tartışılarak yorumlanacağı bir derleme çalışması yapıldı.İkinci aşamada Mersin Üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteren Sanat Evine devam eden ve ALL (Akut Lenfoblastik Lösemi) tanısı konulmuş ve hastanede uzun süre tedavi gören çocuklar arasından seçilen gruba kil benzeri plastik materyaller ile yaratım süreci sonucunda sanat terapisi seansları uygulandı. Çocukların yaratım sürecindeki duygu ve davranışları ile ürettikleri ürünlerin gözlemsel olarak duygu, düşünce ve deneyimlerini ne derecede yansıttığı, hastalıkları nedeniyle kısıtlanmış ruhsal ve bedensel yönlerinin gelişme gösterip göstermedikleri çocuk psikiyatristi eşliğinde analiz edildi. Sanat terapisi seansları boyunca; çocukların hissettikleri, ancak sözel olarak ifade edemedikleri duygu ve düşüncelerini heykel yoluyla kil malzemesi kullanarak yaratım sürecinde kolayca dışa vurdukları, diyalog kurma, yardımlaşma, işbirliği ve sosyalleşme özelliklerinde belirgin olarak olumlu gelişmeler olduğu, hastaneye gelme konusundaki olumsuz fikirlerinin, sanat terapisi seansları olduğu günlerde hastaneye severek gelmek isteme şeklinde değiştiği, sanat terapisi seanslarını bittiğine belirgin olarak üzüldükleri ve davam etmesini istedikleri, gözlemlendi. Çocukları tedavi eden hekimlerin; heykel yoluyla sanat terapi uygulamalarının çocukların hastaneye ve tedaviye uyumlarını belirgin olarak arttırdığını gözlemledikleri ifade edildi.Üçüncü aşamada; hastaların genetik bozukluğuna vurgu yapılarak, insan genetik materyali olan DNA sarmalından soyutlanan çocuk temalı heykeller yapıldı.Sonuç olarak bu çalışmada heykel yoluyla kil ile uygulanan sanat terapisinin;* Sözel olarak ifade edilemeyen duygu ve düşüncelerin, kil kullanarak yaratım sürecinde dışavurumu kolaylaştırdığı,* Diyalog kurma, yardımlaşma, işbirliği ve sosyalleşme özelliklerinde belirgin olarak olumlu gelişmelere neden olduğu,* Hastane korkularında azalmaya ve tedaviye uyumda artmaya yol açtığı ortaya çıkmıştır.Bu nedenle hastalara, biyopsikososyal yaklaşıma uygun olarak, tıbbi tedavilerinin yanı sıra destekleyici bir tedavi yöntemi olarak heykel yoluyla sanat terapisinin kullanılması oldukça faydalı olacaktır.

Abstract:
SCULPTURE AND ART THERAPYArt in general mean defined as expression of creativity and imagination is also known as a useful and effective instrument of self expression and has a capacity of improvement the quality of life for human. The curative power of art has been used in different ways since old times. Over time, the creative process of art, on the basis of curative and rehabilitative effects, as a method of complementary therapy an "art therapy" has emerged.Art therapy which defined as in the combination of the therapeutic process and the creative process and which almost all types of art used in is a multidisciplinary field. The aim of art therapy is to uncover the subconscious and repressed emotions and thoughts and is to gain insight to the persons, about their incompatible behavior structures and defenses.The aim of this study is to demonstrate that the advantages and positive effects of clay art therapy, especially for pediatric patients being treated in the hospital, because of the three-dimensional creative process of sculpture art and because of the opportunities offered by the basic properties of clay.The study is composed of three stages. The first stage is designed as a review study contains data about the methods and techniques of art therapy and discussions accompanied by domestic and foreign literature.Art therapy séances by clay or other plastic material are applied to the group of child who are diagnosed as lymphoblastic leukemia, are hospitalized for along time and are attended Art House of Mersin University in the second stage. Feelings and behaviors of children in the process of creation, reflection degree of the emotions, thoughts and experiences by created products and developments of mental and physical disabilities related to their disease are observed with a child psychiatrist. It is observed that the children are easily express their thoughts and feelings which they can?t express verbally in the creation process with clay, significant positive developments in the properties of establishing dialogue, solidarity, cooperation and socialization, negative ideas about coming to the hospital replaced with asking to come to hospital in the art therapy sessions days and they significantly worry when art therapy sessions are over and they want to continue. The doctors? stated that applications of art therapy significantly increased the children's hospital and treatment compliance.Child-themed sculptures are abstracted from the human genetic material DNA helix with special emphasis on genetic disorders of the patients are created in the third stage.As a result; clay art therapy:* Facilitate to express their thoughts and feelings which they can?t express verbally, in the creation process with clay* Develop positively the properties of establishing dialogue, solidarity, cooperation and socialization* Reduce the negative ideas about coming to the hospital, increase the children's hospital and treatment complianceThe application of art therapy to the patients as a supportive therapy together with medical therapy in accordance with bio-psycho-social approach will be very useful.