hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
İslam hukukunda "Alacak hakkı" kavramı
The concept of "Right of claim/personal right" in Islamic law
Yazar: MEHMET YUŞA ÖZMEN
Danışman: PROF. DR. HASAN HACAK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law

Özet:
Alacak hakkı bir borç ilişkisi kapsamında borçlunun alacaklı karşısında yerine getirmesi gereken yükümlülüğün, alacaklı açısından tezahür ediş biçimidir. Aynî haklarla birlikte malvarlığı sahasının en önemli bileşenini oluşturan alacak hakkı fıkıh literatüründe genellikle milk kapsamında ele alınmakta ve yükümlülüğün türüne göre deyn, vâcib, iltizam gibi kavramlarla ifade edilmektedir.

İslam hukuku borç ve mutalebe kavramlarının arasını net bir şekilde ayırmakta, bu sayede borçluyu alacaklının tahakkümünden belirli ölçüde azade kılarak objektif bir borç telakkisini benimsemektedir. İslam hukukçularının kelam ilmine ait kabulleri parça borçları konusunda etkili olmuş, bu durum özellikle de mülkiyetin nakli şeklinde gerçekleşen parça borçlarından söz etmeyi zorlaştırmıştır. İşgörme şeklinde gerçekleşen yapma borçlarının pek çok örneğine fıkıh eserlerinde rastlamak mümkünse de yapmama borçlarına ilke olarak yalnızca diğer olumlu edimler kapsamındaki yan yükümlülükler şeklinde yer verilmektedir.

Alacağın nakli konusunda İslam hukukçuları arasında farklı içtihatlar bulunsa da ticari toplumların yaygınlaşmasıyla birlikte alacağın üçüncü kişilere temlikine izin veren fakihlerin görüşlerinin gittikçe kabule şayan hale geldiği görülmektedir.

Abstract:
Right of claim is the manifestation of the obligation that the debtor must fulfill against the creditor. It, together with the real rights, constitutes the most important component of the field of assets and is generally discussed within the scope of "milk" in the fiqh literatüre and according to the type of obligation, it is expressed with concepts such as dayn, wâcib, iltizam.

Islamic law clearly distinguishes between the concepts of prestation and pretension (muṭālaba) in relation to generic debts. In this way, it adopts an objective debt idea by freeing the debtor from the domination of the creditor to a certain extent. The assumptions of Islamic jurists regarding the 'ilm al-Kalam have been effective on the issue of specific obligations. For this reason, it has become difficult to talk about specific obligations, especially in the form of transfer of property. It is possible to find many examples of the obligations to act in the fiqh literature. However, in the literature, negative prestations are only included in the form of ancillary duties within the scope of other positive prestations.

Different legal opinions has emerged among Islamic jurists on the issue of the debt assignment. However, with the spread of commercial societies, it is seen that the views of the Islamic jurists who allow the assignment of claim to third parties have become increasingly acceptable.
Pakistan'daki dini cemaatler ve din eğitimi (Mevdudi Cemaati örneği)
Religious communities and religious education in Pakistan (Sample of Modudi Community)
Yazar: FARKHUNDA JABEEN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA USTA
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Din = Religion

Özet:
Pakistan, İslamiyet'in yayıldığı ilk yerlerden biridir. İslamiyet'in hakimiyeti uzun yıllar burada egemenliğini sürdürdüğünden, ilk zamanlarda İslamiyet azınlıkta ve dış öge gibi dururken zamanla yerli halkın dikkatini çekerek çoğunluğun benimsediği bir din haline gelmiştir. İslamiyet'le birlikte medreselerin kurulumu ve artışı sağlanmıştır. 
Pakistan'daki dini eğitimin en büyük sorunu müfredatın güncelleştirilme ve eğitime kazandırılan birey sayılarının düşük olma sorunudur. Özellikle devletin dini İslam olduktan sonra, milletin önderlerinden olan Mevdudi'nin kurduğu cemaat din eğtimine önemli katkılarda bulunmuştur.
Tezimizde Pakistan'da yer alan cemaatlerin iç yapısı ve eğitim sistemi incelenerek Mevdudi cemaatinin özellikleri ve din eğitimine katkılarına değinilmiştir. Tezimiz Pakistan'daki cemaat algısına derinlemesine bakış açısı sunarak, din eğitimindeki eksiklikleri ve değişimleri ele alıp konu hakkında alana bilgi zenginliği sunarak katkıda bulunacaktır.

Abstract:
Pakistan is one of the first places where Islam spread. Since the dominance of Islam has been dominant here for many years, in the early days, Islam stood as an external element in the minority and over time attracted the attention of local people and became a religion adopted by the majority. With the advent of Islam, the establishment and increase of madrasas was achieved.
The biggest problem of religious education in Pakistan is the problem of updating the curriculum and the low number of individuals enrolled in education. In particular, after the religion of the state became Islam, the community founded by Modudi, one of the leaders of the nation, made an important contribution to the education of religion.
In our thesis, the internal structure and education system of the communities in Pakistan were examined and the characteristics of the Modudi community and their contribution to religious education were discussed. Our thesis will contribute by providing an in-depth perspective on the perception of the community in Pakistan, addressing the shortcomings and changes in religious education and providing a wealth of information on the subject to the field.
Makine öğrenmesi destekli hile tespiti ve bir uygulama
Machine learning supported fraud detection and an application
Yazar: ÖNDER GÜR
Danışman: PROF. DR. BANU TARHAN MENGİ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Muhasebe hata ve hileleri = Accounting mistakes and frauds

Özet:
Çalışmada, işletmelerde sıklıkla karşılaşılan varlıkları kötüye kullanma hile türünün en yaygın grubu olan hileli ödemelerin verdiği zararı azaltmak için makine öğrenmesi yöntemlerinin kullanıldığı bir uygulama ile hile tespit sürecine katkının sağlanması amaçlanmıştır. Bu amaçla, elde edilmek istenen çıktılar için Python'da bir uygulama sistemi tasarlanmıştır. Çalışmada, kamuya açık finansal ve finansal olmayanlar bilgileri içeren 594.643 adetlik yapay veri setinden yararlanılmıştır. Veri seti kullanılarak Karar Ağacı, Destek Vektör Makinesi, Lojistik Regresyon ve Yapay Sinir Ağları tekniklerinin algoritmaları veri setinin %69'u ile önce eğitilmiş, sonra veri setinin %31'i ile test edilmiştir. Tekniklerin oluşturduğu değerler karşılaştırıldığında karar ağacı tekniği, %99,42 doğruluk, %75 f1-skor, %74 kesinlik ve %76 duyarlılık değerleriyle en anlamlı metrik değerlerini sağlayan ve bu süreçleri en hızlı (1,32sn) gerçekleştiren yöntem olmuştur. Bu doğrultuda karar ağacı tekniğiyle etiketsiz bir veri seti üzerinde modelin tahmin yapması sağlanmıştır. Uygulama sistemiyle yapılan tahminlere göre, hile ihtimali olan kayıtlar çapraz sorgulamalarla analiz edilmiştir. Çalışma, karar ağacı tekniğinin tahmin aşamasında ürettiği hatalı sınıf etiketlerinin azaltılması açısından iyileştirmeye açık olup, diğer tekniklerle karşılaştırılarak da geliştirilebilir.

Abstract:
In this study, an application that uses machine learning methods to reduce the damage caused by fraudulent disbursements, the most common type of asset misuse fraud in businesses, was aimed to be used in the fraud detection process. To achieve this aim, a system application has been designed in Python for the outputs to be obtained. In the study, 594,643 artificial datasets containing public financial and non-financial information were used. The algorithms of Decision Tree, Support Vector Machine, Logistic Regression and Artificial Neural Networks were first trained with 69% of the dataset, then tested with 31% of the dataset. When the values generated by the techniques were compared, the decision tree technique was the most meaningful method with 99.42% accuracy, 75% f1-score, 74% precision and 76% sensitivity, and the fastest (1.32 seconds) method to perform these processes. In this direction, it was possible to predict the model on an unlabeled data set with the decision tree technique. The records with a likelihood of fraud were analyzed with cross-queries according to the predictions made with the application system. The study is open to improvement in terms of reducing the erroneous class labels produced in the prediction phase of the decision tree technique, and can also be improved by comparing with other techniques.
Covıd-19 pandemisinin e-ticaret üzerindeki etkileri: Türkiye deneyimi
The effects of the Covid-19 pandemic on e-commerce: Turkey experience
Yazar: SEDANUR ÜNLÜ
Danışman: PROF. DR. NURİ ALKAN SOYAK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Finansal Piyasalar ve Yatırım Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Çin'in Wuhan kentinde başlayarak tüm dünyaya kısa sürede yayılan ve küresel salgın
olarak kayıtlara geçen Covid-19 virüsü, sosyo-ekonomik düzeyde büyük değişimler
yaratarak tüketicilerin satın alma davranışlarını da tamamıyla değiştirmiştir. Hasta ve ölüm
sayısının günden güne artması ülkeleri hastalık karşısında tedbirler almaya yöneltmiştir. Bu
süreçte tüm dünya ülkeleri, hem ulusal hem de uluslararası anlamda çeşitli tedbirler almış,
Covid-19 pandemisinin etkilerini kontrol altına alarak yaşanan olumsuzlukları en aza
indirmeye çalışmışlardır. Pandemi dönemi boyunca alınan sıkı tedbirlerle birlikte birçok
sektör olumsuz yönde etkilenmiş, hatta birçoğu kapanma yoluna girmiştir. Bu karışıklık
ortamında insanlar temel, sosyal ve kültürel ihtiyaçlarını sosyal mesafe kuralları
gerekçesiyle birlikte e-ticaret üzerinden gidermeye başlamışlardır. Dolayısıyla internet
üzerinden satış yapan firmalar açısından bu olumsuz dönem tam tersi etki göstermiştir.
Bu çalışmada e-ticaretin gelişimi incelenmiş ve bütün dünyayı etkileyen Covid-19
pandemisinin dünyada ve Türkiye'de e-ticarete olan olumlu ve olumsuz etkileri ortaya
konulmuştur.

Abstract:
The Covid-19 virus, which started in Wuhan, China, spread all over the world in a short
time and was recorded as a global epidemic, created great changes at the socio-economic
level and completely changed the purchasing behavior of consumers. Due to the increase in
the number of patients and deaths day by day, countries have taken measures for the
disease. In this process, countries have tried to minimize the negative effects by controlling
the effects of the Covid-19 pandemic. With the strict measures taken during the pandemic
period, many sectors were adversely affected, and many of them were even closed. In this
environment of confusion and on the grounds of social distance rules, people have started
to meet their basic, social and cultural needs through e-commerce. Therefore, this negative
period had the opposite effect for companies selling over the internet.
In this study, the development of e-commerce was examined and the positive and negative
effects of the Covid-19 pandemic, which affected the whole world, on e-commerce in the
World and in Turkey were revealed.
Farklı kesitlere sahip filament hava jet tekstüre iplikler kullanılarak üretilen tekstil yüzeylerinin akustik performanslarının incelenmesi
Investigation of acoustic performance of textile surfaces produced using filament air jet textured yarns with different cross-sections
Yazar: TUĞBA AKPINAR
Danışman: PROF. DR. ERHAN SANCAK
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Tekstil Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Hava jeti = Air jet ; Poliester kumaşlar = Polyester fabrics ; Çözgülü örme tekniği = Warp knitting technique ; Örme kumaşlar = Knitted fabrics

Özet:
Günümüzde gürültü farklı etkenlerden dolayı kontrolsüz bir şekilde artmakta ve gürültü kirliliğine neden olmaktadır. Gürültünün neden olduğu problemleri ortadan kaldırmak amacıyla ses azaltıcı tekstil malzemeleri yaygın olarak kullanılmakta ve bu alanda çok sayıda çalışma yapılmaktadır.
Bu tez çalışmasında, gürültüyü azaltmak ve gürültünün neden olduğu problemleri en aza indirmek amacıyla çözgülü örme kumaş yüzeyleri üretilmiştir. Çözgülü örme kumaşlar, 7 farklı enine kesit şekline sahip liflerden elde edilen hava-jet tekstüre polyester iplikler kullanılarak, kumaş deseni sabit tutulup iki farklı sıra sıklığında üretilmiştir. Çalışma kapsamında üretilen kumaş numunelerinin akustik performansları, çift mikrofonlu empedans tüp metodu ile tayin edilmiştir. 
Çalışmada; numunelerde kullanılan lif enine kesit şeklinin, kumaş sıra sıklık parametresinin ve akustik ölçümlerdeki yapı kalınlığının ses yutum performansına etkileri detaylı bir şekilde incelenmiş ve değerlendirilmesi yapılmıştır. Kumaş numunelerinin akustik performans ölçümleri, BS ISO 10534-2 standardına uygun bir şekilde gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
Today, noise increases uncontrollably due to different factors that cause noise pollution. To eliminate the problems caused by noise, sound-reducing textile materials are widely used, and a large number of studies are being conducted in this field. 
In this thesis study, warp knitted fabric surfaces were produced to reduce noise and minimize the problems caused by noise. Warp knitted fabrics were produced by using air-jet texturized polyester yarns obtained from fibers with 7 different cross-section shapes, while the fabric pattern was kept fixed and produced at two different line tightness. The acoustic performance of the fabrics samples produced in the study is determined by the two microphone impedance tube method. 
In the study, the effects of fiber cross-section shape used in samples, fabric line tightness parameter, and structure thickness in acoustic measurements on sound ingestion performance were detailed examined, and evaluated. Acoustic performance measurements of textile samples were performed according to BS ISO 10534-2 standard.
Bankalarda artan kredi risk yönetim sorumluluğu ve sektöre göre düzeltilmiş veriler yardımıyla modelleme
Increasing credit risk management responsibility in banks and modeling by using sector-adjusted data
Yazar: SELİM DUMAN
Danışman: PROF. DR. SİBEL YILMAZ TÜRKMEN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics

Özet:
Bu tez çalışmasında, temel olarak sorunlu kredinin tahmini ve yönetimi için daha kararlı ve yol gösterici bir modelin geliştirilmesi amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda; farklı sektörlerdeki firmalara ait ve zaman içerisinde istikrarsız bir yapıda olabilmeleri sebebiyle, finansal oranların tahmin modelleri üzerinde oluşturabileceği problemlerin çözümü için sektöre göre düzeltilmiş oranların etkileri araştırılmıştır. Lojistik regresyon yönteminin kullanıldığı çalışmada, sektöre göre düzeltilmiş oranların etkileri ilk olarak ana örneklem üzerinden araştırılmıştır. Çalışmada, sıkça başvurulan eşleştirmeli yöntemle de alt örneklem grupları oluşturulmuştur. Sektöre göre düzeltilmiş oranların etkileri, oluşturulan bu alt örneklemlerle geliştirilen modeller üzerinden de araştırılmıştır. 
	Çalışmada, 2011-2017 dönem verileri kullanılarak sektöre göre düzeltilmiş oranlar ile aynı firmaların ham oranlarıyla tahmin modelleri geliştirilmiştir. Geliştirilen tüm modeller 2018 yılı verileri üzerinden test edilmiştir. Test örneklemleri üzerinden elde edilen sonuçlara göre, sektöre göre düzeltilmiş oranlarla elde edilen modellerin tamamı sorunlu kredi tahmininde daha başarılı olmuştur. Sonuç olarak, sektöre göre düzeltilmiş oranlarla elde edilen modellerin sorunlu kredi tahmini ve yönetiminde daha kararlı bir yapı sergileyerek etkili olabileceği değerlendirilmiştir.

Abstract:
Fundamentally this thesis is purposed to develop a more stable and guiding model for the prediction and management of non-performing loans. Financial ratios used in prediction models can belong to firms in different sectors and can be unstable over time. To solve the problems that financial ratios may create on prediction models for these reasons, the effects of sector-adjusted ratios were investigated. In the study, in which the logistic regression method was used, the effects of the sector-adjusted ratios were first investigated in the models developed with the main sample. In the study, sub-sample groups were created with the matching method which is frequently referred. The effects of the sector-adjusted ratios were also investigated with the models developed with these sub-samples.
	In the study, using the 2011-2017 period data, prediction models were developed with the sector-adjusted ratios and the raw ratios of the same firms. All developed models were tested on 2018 data. According to the results obtained from the test samples, all of the models developed with sector-adjusted ratios were more successful in predicting non-performing loans. As a result, evaluated that models developed with sector-adjusted ratios can be effective in NPL prediction and management by exhibiting a more stable structure.
Döviz kurlarındaki oynaklığın azaltılmasında opsiyon sözleşmelerinin rolü ve önemi: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından kullanılması üzerine bir uygulama /
Yazar: FATİH ÖREN
Danışman: PROF. DR. KAŞİF BATU TUNAY
Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü / Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'de döviz piyasalarında gözlemlenen aşırı oynaklık Dolar / TL döviz kuru üzerinden analiz edilerek en uygun oynaklık modeli belirlenmeye çalışılmıştır. Ardından tahmin edilen en başarılı model sonucunda elde edilen varyans serisi ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz rezerv miktarı arasında anlamlı bir ilişkinin olup olmadığı araştırılmıştır. Ocak 2017 – Ocak 2022 tarihleri arası dönemde Türkiye'de nominal döviz kurunda gerçekleşen oynaklık ARCH-GARCH ve EGARCH modelleri kullanılarak tahmin edilmiş ve analizler sonucunda EGARCH modelinin daha başarılı sonuç verdiği belirlenmiştir. Analizlerin ikinci aşamasında döviz kurundaki gözlenen oynaklık ile Türk Lirası Uzlaşmalı Vadeli Döviz Satım İhaleleri arasındaki ilişki ekonometrik olarak incelenmiştir. Tahmin sonuçları Türkiye'de döviz kuru oynaklığı ile TCMB döviz rezervi arasında herhangi anlamlı bir ilişki olmadığını göstermektedir.

Abstract:
This study aims forecasting the optimal volatility model for currency market by using Dollar / Turkish Lira data set in Turkey. Following that, we get the variance data set by using proper volatility model of Dollar / Turkish Lira and investigate the relation between USD reserve of Central Bank and exchange rate volatility in case of being any significance. Having said that, this study examines that the volatility of Dollar / Turkish Lira Exchange rate using by ARCH-GARCH and EGARCH methods for the periods between Jan 2017 and Jan 2022. The most proper model is found as EGARCH. Second part of the study, Turkish Settled Foreign Exchange Futures Transactions at the BIST Derivatives Market and volatility of exchange rate are analysed for related period of time and any relation observed between exchange rate volatility and Turkish Settled Foreign Exchange Futures Transactions at the BIST Derivatives Market.
Konkordato mühletinin tasarruflara etkisi
The effect of the concordat respite on dispositions
Yazar: İBRAHİM DAĞ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM AŞIK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Konkordato = Concordat

Özet:
Tasarruf ve tasarruf yetkisi hem maddi hukukta hem de usul ve takip hukukunda var olan kavramlardır. Bir hakka sahip olan o hak üzerinde dilediği tasarrufu, tasarruf yetkisinin sınırları dahilinde kullanabilir. 
İcra ve İflas Kanunu'nun 285 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olan konkordato kurumu, mali durumu bozulmuş olan gerçek yahut tüzel kişilerin içinde bulundukları durumu iyileştirmek için hazırladıkları projenin mahkemece tasdik edilmesiyle hüküm ifade eden yeniden yapılandırma prosedürüdür. Konkordato talebi üzerine kanunda aranan şartları sağlayan borçluya ilk olarak geçici mühlet verilir. Geçici mühlet ile başlayıp kesin mühlet ile devam eden süreç boyunca borçlunun, alacaklıların ve hatta üçüncü kişilerin tasarruf yetkileri de konkordatodan etkilenir.
Konkordato mühletinin tasarruflara etkisi başlığı altındaki tezimizin ilk bölümünde tasarruf ve tasarruf yetkisi kavramlarını, maddi hukuk ile usul ve takip hukuku bakımından inceleyeceğiz. İkinci bölümde, konkordato ve mühlet kurumlarını tasarruflarla ilişkisi dahilinde inceleyeceğiz. Son bölümde ise ilk iki bölümü harmanlayarak konkordato mühletinin tasarruflara etkilerini inceleyerek çalışmamızı noktalayacağız.

Abstract:
Disposition and the power of disposition are concepts that exist both in substantive law and in procedural and procedural law. A person who has a right can use any dispositions on that right, within the limits of his power of disposition.
The concordat institution, which is regulated in Articles 285 and the following of the Execution and Bankruptcy Law, is a restructuring procedure that takes effect upon the court's approval of the project prepared by real or legal persons whose financial situation has deteriorated in order to improve their situation. Upon the concordat request, a temporary respite is first given to the debtor who meets the conditions sought in the law. During the process that starts with a temporary respite and continues with a peremptory respite, the powers of dispositions of the debtor, creditors and even third parties are also affected by the concordat.
In the first part of our thesis under the title of the effect of the concordat respite on the dispositions, we will examine the concepts of disposition and power of disposition in terms of substantive law, procedural and procedural law. In the second part, we will examine the concordat and respite institutions in relation to dispositions. In the last part, we will conclude our work by blending the first two parts and examining the effects of the concordat respite on dispositions.