Manyetit cevheri konsantresinin karbotermik redüksiyonuna karbonize çay tesis atıklarının etkisi
The effect of carbonised tea waste plants on the carbothermic reduction of magnetite ore concentrate
Yazar: BAYRAM BOSTANCI
Danışman: YRD. DOÇ. MUSTAFA BOYRAZLI
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Üretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering

Özet:
Manyetit cevheri konsantresinin karbotermik redüksiyonuna karbonize çay tesis atıklarının etkisi konulu bu tez çalışmasında Elazığ-Keban yöresinden temin edilen demir cevheri ve Rize-Çaykur tesislerinden temin edilen çay atıkları kullanılarak demir tanesi elde edilmesi amaçlanmıştır.
Çalışmanın ilk aşamasında, Rize-Çaykur tesislerinden temin edilen çay tesis atıklarının karbonizasyonu gerçekleştirilmiş ve % 49,15 C, % 0,39 S içeren çay tesis atıklarının 800 oC' de 1440 dakika işleme tabi tutulması sonucu % 94,68 C ve % 0,03 S içeren karbonize ürün elde edilmiştir. Bu ürünün ısıl değeri ise 8823 cal/gr olarak ölçülmüştür.
Çalışmanın ikinci aşamasında soğukta sertleşen kompozit pelet üretimi gerçekleştirilmiştir. Deneyler sonucunda bağlayıcı olarak % 60' lık melas çözeltisinden % 10 melas kullanılarak üretilen peletlerin 150 oC sıcaklıkta 180 dakika kurutma işlemine tabi tutulması sonucu mukavemet bakımından en uygun değerin 360 N/pelet olarak elde edildiği görülmüştür.
Çalışmanın son aşamasında, (CaO+MgO)/(〖SiO〗_2+〖Al〗_2 O_3 )=1 ve stokiyometrik oran 1/2, 1 ve 2 olacak şekilde hazırlanan kompozit pelet numuneleri 1200, 1300, 1350, 1400 ve 1450 oC' de, 5, 10 ve 15 dakika redüksiyon ve ergitme işlemine tabi tutuldu. 1200 oC sıcaklıkta elde edilen ürünün % 81-86 Fe içerdiği ve DRI olduğu belirlendi. 1300 ve 1350 oC sıcaklıkta yapılan deneyler sonucu elde edilen numunelerde Fe ve C' nun yanı sıra Ca, Al ve Si' da bulunduğu, metal-cüruf ayırımının tam olarak gerçekleşmediği ve elde edilen ürünün TDRI özelliğinde olduğu belirlendi.  1400 oC sıcaklıkta yapılan deneylerde büyük oranda demir tanesi elde edildiği görülmüş ve yapılan analizlerde, cüruf-metal ayırımı neredeyse tam olarak gerçekleşmiş ve metalik demir oranı % 96,30 değerine kadar çıktığı görülmüştür.
1450 oC' de yapılan deneylerde, cüruf ve demir tanesi birbirlerinden tamamen ayrılmışlardır. Elde edilen demir taneleri çakıl taşı benzeri yapıda ve yüksek görünür yoğunlukta üretilmişlerdir. Fe/C=3/8 alınarak üretilen peletlerin 1450 oC sıcaklıkta, 15 dakika işlem görmesi sonucu elde edilen demir tanesinde Fe0, % 97,10 Fe olarak ölçülmüştür.

Abstract:
In this thesis study on the effect of carbonized tea plant wastes on carbothermic reduction of magnetite ore concentrate, it was aimed to obtain iron grains by using iron ore obtained from Elazığ Keban and tea wastes obtained from Rize-Çaykur facilities. 
In the first phase of the work, the carbonization of the tea plant wastes obtained from the Rize-Çaykur facilities was carried out. Carbonized products containing 49,15% C, 0,39% S were treated with 1440 minutes at 800 oC, resulting in 94.68% C and 0.03% S carbonized product. The calorific value of this product is 8823 cal/g as measured. 
In the second phase of the work, cold curing composite pellet production was carried out. As a result, it was found that the most suitable value of the pellets produced by using 10% molasses of 60% molasses solution as a binder was 180 N/pellet as a result of drying for 180 minutes at 150 °C.
At the final stage of the work, the composite pellet samples prepared as (CaO+MgO)/(〖SiO〗_2+〖Al〗_2 O_3 )=1, and stoichiometric ratios of 1/2, 1 and 2 were subjected to reduction and melting for 5, 10 and 15 minutes at 1200, 1300, 1350, 1400 and 1450 °C.
It was determined that the product obtained at 1200 oC temperature contained 81-86% Fe and was DRI. Experiments carried out at 1300 and 1350 °C revealed that the samples obtained were Fe, FeO and C as well as Ca, Al and Si, that the metal-slag separation was not complete and that the obtained product had a TDRI property. Experiments carried out at 1400 oC showed that large amounts of iron grains were obtained, and in the analyzes made, the slag-metal separation was almost complete and the metallic iron content reached 96.30%.
In experiments at 1450 oC, the slag and iron particles were completely separated from each other. Obtained iron granules were produced in pebble-like structure and high visible density. The pellets produced from Fe/C = 3/8 were treated at 1450 °C for 15 minutes and the metallic iron was measured as 97.10% Fe.