Muğîre B. Şu'be'nin hayatı ve kişiliği
The life and personality of al-Mughîra B. Shu'ba
Yazar: ÖMER AKTAŞ
Danışman: PROF. DR. ÜNAL KILIÇ
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Biyografi = Biography ; Din = Religion
Dizin: Biyografi = Biography ; Muğira bin Şu`be = Muğira bin Şu`be ; Sahabe = Sahabe ; İslam tarihi = Islamic history

Özet:
Bu çalışmada, cahiliye ve nübüvvet döneminde Mekke ile sosyal, kültürel, siyasî, ticarî ve ekonomik açıdan yakın işbirliği halinde bulunan Taif'in Sakîf kabilesine mensup ve bu şehirden -tespit edebildiğimiz kadarıyla- İslâm'a ilk giren kişi olan Muğîre b. Şu'be'nin hayatı ele alınmıştır.
Muğîre b. Şu'be, Hendek Savaşından sonra Müslüman olmuş ve Hudeybiye'de bulunmuştur. Muğîre, Hudeybiye ile başlayan yarımada üzerinde İslâm'ın hızlı bir şekilde büyüme ve dünya dini olma faaliyetlerini, Hz. Peygamber (sav)'in yapmış olduğu bütün seferlere katılarak bizatihi müşahade etmiştir. Hz. Peygamber (sav)'in vefatına şahitlik eden Muğîre, Hz. Ebû Bekir'in halife seçilmesine de katkıda bulunmuştur. Ridde savaşlarına ve Şam fetihlerine katılan Muğîre, Hz. Ömer'in önemli valilerinden biri olarak İran/Sâsânî Devletinin tarihten silinmesine hem idârî, hem de askerî görevlerde bulunmak suretiyle katkılar sağlamıştır. Hz. Osman'ın hilafetinin ikinci döneminde başlayan fitne hareketlerinin halifenin şehadetine neden olacağını gören Muğîre, Hz. Osman'a gerekli ikaz ve uyarıları yapmıştır. Çok sıkıntılı bir ortamda hilafet görevine getirilen Hz. Ali'ye biat eden Muğîre, bu dönemde Müslümanların içine düştüğü fitneye bulaşmamak için Hz. Ali'den izin almak suretiyle aktif siyasî ve idarî görevlerden bir müddet uzak durmuştur
İslâm tarihçileri, Hulefâ-yi Râşidîn döneminden sonra yönetimi üstlenen Muâviye b. Ebû Süfyan'dan dolayı, İslâm devletini "Emevîler" şeklinde isimlendirmişlerdir. Muğîre, engin devlet tecrübesinden dolayı, yeni halife Muâviye tarafından yönetime dahil edilerek Kûfe valisi olarak atanmıştır. Dokuz yıl Kûfe valiliği yapan Muğîre, bu süre içerisinde de devleti ve halkı için faydalı hizmetler yapmış, ancak, bu dönemde Hz. Ali'ye sebbedilmesi -hakaret edilmesi- ve Yezîd b. Muâviye'nin veliaht tayin ettirilmesi iddialarına da maruz kalmıştır.
Çalışmamızda, İslâm tarihi başta olmak üzere çeşitli türdeki kaynaklardan istifade edilmiş, konularla ilgili gerekli tahlil, değerlendirme ve izahatlar yapılmış, ayrıca lüzumuna binaen tamamlayıcı bilgiler de dipnotlarda gösterilmiştir. 
Bu vesileyle çalışmamızda, ilk dönem İslâm tarihinin önemli ve dinamik karakterlerinden olan Muğîre b. Şu'be'nin hayatının ve yaşadığı dönemlerin sağlam ve doğru bilgilerle öğrenilmesi hedeflenmiştir.

Abstract:
This study discusses al-Mughîra b. Shu'ba, who was a member of the Sakîf tribe of Ta'if, a city with close social, cultural, political, commercial, and economic ties with Mecca during the pre-Islamic period (the age of ignorance or Jahiliyyah) and prophethood and who was, as far as we can determine, the first to have converted to Islam among the people living in the city of Ta'if.   
Mughîra b. Shu'ba became Muslim after the Battle of the Trench and was at Hudaybiye. Mughîra, engaging with all the battles of the Prophet (PBUH), actually observed spreading of Islam rapidly beginning with Hudaybiye and being world religion on the peninsula. Mughîra, who witnessed the death of the Prophet (PBUH), also contributed to the election of Abu Bakr as a caliph. Mughîra, who participated in the wars of riddah (apostasy) and the conquest of Damascus as one of the important governors of Umar, contributed to the eradication of the Iranian/Sassanid state by doing both administrative and military duties. Mughîra, who foresaw that the movements of the fitnah which started in the second period of Othman's caliphate would cause the martyrdom of the caliphate, made necessary cautions and warnings to Othman. Mughîra, who paid homage to Ali who was elected as the caliph in a very troubled atmosphere, stayed away from political and administrative duties in this period, with the permission of Ali, so that he did not get involved in the fitnah that was prevalent among the Muslims. 
Islamic historians entitled the state's name as Umayyads due to Mu'awiya b. Abî Sufyân who took over the Islamic state after the period of Khulafa ar-Rashideen. Owing to Mughîra's vast experience in state administration, he got involved in administration and was appointed as the Governor of Kûfah by Mu'awiya. Mughîra, who served the Umayyad as the Governor of Kûfah for nine years, provided excellent services for the state and its people during his reign. However, he was also accused of coordinating the insults to Ali and the appointment of Yazîd b. Mu'awiya as the successor.
In our study, we have benefited from various sources, especially Islamic history, and necessary analysis, evaluation and explanations have been made on the subjects, in addition, supplementary information about the need for the building is shown in the footnotes.
By means of this study, we aim to understand the life and age of Mughîra, one of the most remarkable and dynamic characters of the first period in Islamic history, using credible and reliable information.