Öğrencilerin kariyer belirlemeye ilişkin özyeterliliğinin demografik özellikler bakımından incelenmesine yönelik bir araştırma
A research to investigate students' self-efficiency related to career determination in terms of demographic characteristics
Yazar: SERHAT ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. RIZA DEMİR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu tez, öğrencilerin kariyer belirleme süreçlerindeki özyeterlilik düzeylerinin demografik özellikler açısından incelenmesini amaçlamaktadır. Kariyer belirleme, bireylerin kariyer tercihlerini yaparken yeteneklerini, ilgilerini ve değerlerini göz önünde bulundurarak karar vermelerini gerektiren kritik bir süreçtir. Bu süreçte özyeterlilik, bireylerin hedeflerine ulaşma konusunda kendilerine olan güven ve inançlarını ifade etmektedir. Bandura'nın sosyal öğrenme teorisine göre özyeterlilik, bireylerin hedef belirleme ve bu hedeflere ulaşma çabalarını doğrudan etkilemektedir.
Özyeterlilik düzeyinin bireylerin demografik özelliklerine göre değişebileceği öngörülmektedir. Bu demografik özellikler arasında cinsiyet, yaş, sosyoekonomik durum ve aile yapısı gibi faktörler yer almaktadır. Örneğin farklı sosyoekonomik geçmişlerden gelen bireyler kariyer hedefleri belirlemede çeşitli fırsatlar ve kısıtlamalarla karşılaşabilir. Benzer şekilde, yaş ve cinsiyet gibi faktörler özyeterliliği etkileyebilir ve kariyer seçimlerinin farklılaşmasına neden olabilir. 
Çalışma; literatür taraması ve nicel araştırma olmak üzere iki bölümden meydana gelmektedir. Literatür taramasında alanda yapılmış çalışmalardan ve ilgili makale ve kaynaklardan yararlanılmıştır. Tez kapsamında yapılan nicel araştırmanın amacı, kariyer belirlemeye ilişkin özyeterliliğin demografik özelliklere göre farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesidir. Bu kapsamda daha etkili kariyer rehberliği ve destek hizmetleri sunulabilmesi için özyeterlilik düzeyinin demografik özelliklere göre farklılık gösterip göstermediği anlaşılmaya çalışılacaktır. Elde edilen bulgu ve sonuçlar, eğitim politikalarının ve kariyer danışmanlığı uygulama seçeneklerinin geliştirilmesine katkı sağlayabilir. Araştırmada veri toplama yöntemi ankettir. Anket formunda Taylor ve Betz'in kariyer belirlemeye ilişkin özyeterlilik ölçeğinden yararlanılmıştır. Anketten elde edilen veriler SPSS 21.0 programı ile analiz edilmiştir. Araştırmanın örneklemini İstanbul'da çeşitli özel ve devlet okullarında okuyan yaklaşık 650 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma sonucunda kariyer belirlemeye ilişkin özyeterlilik düzeylerinin bazı demografik özelliklere göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.

Abstract:
This thesis aims to examine students' self-efficacy in career determination processes in terms of demographic characteristics. Career determination is a critical process that requires individuals to make decisions by taking into account their abilities, interests and values when making career choices. In this process, self-efficacy refers to individuals' self-confidence and belief in achieving their goals. According to Bandura's social learning theory, self-efficacy directly affects individuals' efforts to set goals and achieve these goals.
It is predicted that the self-efficacy can be shaped by individuals' demographic characteristics. These demographic characteristics include factors such as gender, age, socioeconomic status and family structure. For example, individuals from different socioeconomic backgrounds may face a variety of opportunities and constraints in setting career goals. Similarly, factors such as age and gender can influence self-efficacy and have significant impacts on career choices.
Study; it consists of two parts: literature review and quantitative research. In the literature review, studies in the field and relevant articles and sources were used. The purpose of the research is to determine how demographic characteristics affect self-efficacy perceptions in career programs. In this context, the consequences of demographic characteristics on self-efficacy perceptions will be tried to be understood in order to provide more effective career guidance and support services for prices. The resulting analyzes can contribute to the development of educational policies and career counseling practice options. It will also enable them to be designed with more comprehensive, more effective training and friendliness in their career development. The data collection method in the research is survey. The data obtained from the survey was analyzed with SPSS 21.0 program. The sample of the research consists of 650 students studying in various private and public schools in Istanbul. As a result of the research, the relationships between students' differences in terms of some demographic characteristics and their career self-efficacy were determined. In addition, in the second part of the survey, Taylor and Betz's self-efficacy scale for career determination was used and applied to all students and the results were analyzed.