Enerji tüketimi-ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye örneği (1980-2008)
Energry consumption-economic growth: Turkey sample (1980-2008)
Yazar: BİRCAN DOĞAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MURAT ÇETİNKAYA
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik büyüme = Economic growth ; Enerji = Energy ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Enerji politikaları = Energy policies ; Enerji tüketimi = Energy consumption

Özet:
Enerji, bir ülkenin ekonomik ve sosyal kalkınmasında sanayi sektörünün temel taşı olması nedeniyle büyük bir öneme sahiptir. Enerji açısından zengin ülkelerin ekonomik olarak da güçlü konumda olmasının temel nedeni de enerjinin en önemli sanayi girdisi olma özelliğidir. Enerji talebini karşılamak amacıyla yoğun bir şekilde kullanılan fosil enerji kaynaklarının tükeneceğinin bilinmesi, gelecekte enerji fiyatlarında büyük artışların olacağı öngörülmektedir. Bu beklenti de ülkeleri yeni enerji kaynakları arama çabasına sokmuştur. Ülkeler sahip oldukları potansiyeli en verimli şekilde değerlendirmeli ve kendi enerji üretim ve tüketim dengesine hakim olan bir ülke konumuna gelmelidir. Bu noktada ülkemiz yenilenebilir enerji kaynakları açısından oldukça zengin olduğundan dolayı avantajlı durumdadır.Türkiye ekonomisi, diğer birçok ülke ekonomileri gibi enerji yoğun büyüyen bir ekonomi konumunda olduğundan enerji tüketimi ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki, ülke enerji politikalarının planlanması aşamasında kullanılabilirliği açısından oldukça önemlidir.Çalışmanın amacı, Türkiye'nin enerji üretimi ve tüketimi ile var olan potansiyelini inceleyerek ekonomik büyümeye etkisini ortaya çıkarmaktır. Bu bağlamda, birinci bölümünde enerji kavramı ve enerji kaynakları açıklanarak dünya enerji kullanımı incelenmiştir. İkinci bölümünde, Türkiye'de mevcut enerji potansiyeli ve kullanımı ele alınmıştır, üçüncü bölümde enerji tüketimi ve ekonomik büyüme ilişkisi büyüme ve kalkınma modelleri yardımı ile açıklanmış olup tezin son bölümünü oluşturan dördüncü bölümümüzde enerji tüketimi ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki ekonometrik yöntemler kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan ekonometrik çalışmalar sonucunda enerji tüketimi ve GSMH arasında eşbütünleşme (koentegrasyon) testi gerçekleştirilerek uzun dönemli bir ilişkinin varlığı sonucu ortaya konmuştur. Yapılan Granger nedensellik testi sonucunda ise enerji tüketiminden GSMH'ya doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisine rastlanmıştır. Başka bir deyişle enerji, büyümenin nedenidir. Elde edilen sonuçlara göre, Türkiye'de enerji tasarrufu politikalarının ekonomik büyümeyi olumsuz yönde etkilemesi söz konusu olabilir.

Abstract:
Energy has a great importance due to being a cornerstone of the industry sector in economical and social development of a country. Basic reason of economical power of rich countries in terms of energy is the feature of energy to be the most important industry input. It is known that fossil energy resources which are used intensively to meet the energy demand will be exhausted, therefore it is predicted that big increases will be in energy prices in the future. This expectation directed countries to look for new energy resources. Countries should benefit from the potential that they have with the most productive way and they should be such a country that dominates its own energy consumption and production balance. As our country is very rich in terms of renewable energy resources, it has an advantage.As Turkish economy is energy intensive growing country such as many countries? economies, the relationship between energy consumption and economic growth is very important in terms of usability in country energy policy planning step.The aim of the study is to examine the current potential with energy production and consumption of Turkey and to reveal its effect on economical growth. In this context, energy concept and energy resources are described and world energy use is examined in the first section. In the second section, current energy potential and use were discussed and energy consumption and economic growth relationship was addressed via growth and development models in the third section; and finally in the fourth section which is the final section of our thesis, the relation between energy consumption and economic growth was analyzed by using econometric methods. As a result of econometric studies performed, existence of a long term relationship was presented by performing a co-integration test between energy consumption and Gross National Income. Also as a result of Granger causality test performed, an unilateral causality relation was detected from energy consumption to the Gross National Income. In other words, energy is the reason of growth. According to obtained results, energy saving policies in Turkey may affect economic growth negatively.