Sağlık çalışanlarının sosyal medya bağımlılığı ve sanal kaytarma
Social media addiction and cyberloafing in healthcare workers
Yazar: ÇAĞLA GENÇ
Danışman: PROF. DR. CEMAL SEZER
Sakarya Üniversitesi / İşletme Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Bu çalışmanın amacı, sosyal medya bağımlılığı ve sanal kaytarma konusunu sağlık 
çalışanları özelinde araştırmaktadır. Bu bağlamda katılımcıların sosyal medya bağımlılığı 
ve sanal kaytarma durumları, sosyal medya bağımlılığı ve sanal kaytarma ilişkisi, sosyal 
medya bağımlılığının sanal kaytarmaya etkisi ele alınmaktadır. Ayrıca katılımcıların 
demografik özelliklerine göre farklılık olup olmadığının da ortaya çıkarılması 
amaçlanmaktadır. 
İnternet bağımlılığının bir türü olan sosyal medya bağımlılığı, kişinin sosyal ağ sitelerinde 
zaman geçirme ve sürekli çevrimiçi kalmaya aşırı istek duyması; bu mecraları normal 
yaşamını ve psikolojisini olumsuz etkileyecek derecede aşırı kullanmasıdır. Sanal 
kaytarma ise, mesai saatleri içinde kişinin işiyle ilgili olmadığı halde bilgisayar/ internet 
kullanması; bireysel internet kullanımı, interneti kötüye kullanma, eğlence maksatlı 
dolaşma ve lüzumsuz bilgisayar kullanması olarak ifade edilebilir. 
Bu araştırmada, veri toplama aracı olarak üç kısımdan oluşan soru formu (anket) 
kullanılmıştır. Formun birinci kısmında katılımcıların kişisel bilgileri; ikinci kısmında 
sosyal medya bağımlılığı; üçüncü kısmında ise sanal kaytarma ile ilgili sorular yer 
almaktadır. Kocaeli ilinde çalışmakta olan sağlık çalışanları araştırmanın evrenini 
oluşturmaktadır. Araştırma gönüllü katılımı kabul eden 426 kişilik örneklem üzerinden 
gerçekleştirilmiştir. Soru formu yoluyla toplanan verilerin analizinde tanımlayıcı 
istatistikler, güvenilirlik analizleri, fark analizleri, korelasyon analizi ve regresyon analizi 
kullanılmıştır. 
Elde edilen bulgulara göre, sosyal medya bağımlılık düzeyinin genel ortalaması 2,51 
olarak hesaplanmıştır. Buna göre katılımcıların sosyal medya bağımlılıklarının düşük 
düzeyde olduğu söylenebilir. Alt boyutlar arasında ise en yüksek ortalama, sanal tolerans 
boyutu 2,65; en düşük ortalama, sanal iletişim boyutu 2,34 olarak bulunmuştur. Sanal 
kaytarma genel ortalaması 2,49 olarak hesaplanmıştır. Buna göre katılımcıların sanal 
kaytarma davranışlarının da düşük düzeyde olduğu söylenebilir. Alt boyutlar arasında ise 
en yüksek ortalama, kişisel işlemler boyutu 2,92; en düşük ortalama ise kazanç sağlama 
boyutunda 1,69 olarak bulunmuştur. 
Araştırmada, katılımcıların sosyal medya bağımlılığı ve sanal kaytarma davranışı 
arasında pozitif yönlü orta düzeyli bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Ulaşılan sonuçlara 
göre, sosyal medya bağımlılığının sanal kaytarma, kişisel işlemler, bilgi edinme, eğlenceli 
vakit, kazanç sağlama etkisini ortaya koyan modeller anlamlı ve olumlu yöndedir. 
Katılımcıların yaş ve sosyal medya kullanım sürelerine göre sosyal medya bağımlılığı ve 
tüm alt boyutlarında anlamlı farklılık söz konusudur. Yaş, medeni durum, sosyal medya 
kullanım süresi ve sanal kaytarma ve kişisel işlemler alt boyutunda anlamlı farklılık tespit 
edilmiştir. Katılımcılar sanal kaytarmanın bilgi edinme ve kazanç sağlama alt boyutları 
cinsiyet değişkenine göre anlamlı farklılık göstermemektedir. 
Elde edilen bulgu ve sonuçlar doğrultusunda, sağlık kurumları ve çalışanlarının sosyal 
medya bağımlılığı ve sanal kaytarma konularını gündemlerine almaları ve proaktif 
önleyici araştırmalar/ çalışmalar yapmaları önerilmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Sağlık Çalışanları, Sosyal Medya, Sosyal Medya Bağımlılığı, Sanal 
Kaytarma.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the issue of social media addiction and cyberloafing in 
healthcare professionals. In this context, the social media addiction and cyberloafing status of the 
participants, the relationship between social media addiction and cyberloafing, and the effect of 
social media addiction on cyberloafing are discussed. It is also aimed to reveal whether there are 
differences according to the demographic characteristics of the participants. 
Social media addiction, which is a type of internet addiction, is the excessive desire of a person 
to spend time on social networking sites and to stay online constantly; and the excessive use of 
these platforms to a degree that negatively affects their normal life and psychology. Cyberloafing 
can be defined as the use of computers/internet during working hours, even though it is not related 
to work; individual internet use, misuse of the internet, surfing for entertainment purposes and 
unnecessary computer use. In this research, a three-part questionnaire (survey) was used as a data 
collection tool. The first part of the form includes personal information of the participants; the 
second part includes questions about social media addiction; and the third part includes questions 
about cyberloafing. Healthcare workers working in Kocaeli constitute the universe of the 
research. The research was conducted on a sample of 426 people who accepted voluntary 
participation. Descriptive statistics, reliability analyses, difference analyses, correlation analyses 
and regression analyses were used in the analysis of the data collected through the questionnaire. 
According to the findings, the general average of the social media addiction level was calculated 
as 2.51. Accordingly, it can be said that the participants' social media addiction was at a low level. 
Among the sub-dimensions, the highest average was found as 2.65 in the virtual tolerance 
dimension; the lowest average was found as 2.34 in the virtual communication dimension. The 
general average of cyberloafing was calculated as 2.49. Accordingly, it can be said that the 
participants' cyberloafing behaviors were also at a low level. Among the sub-dimensions, the 
highest average was found as 2.92 in the personal transactions dimension; and the lowest average 
was found as 1.69 in the earning dimension. 
In the study, it was determined that there was a positive medium-level relationship between the 
social media addiction and cyberloafing behavior of the participants. According to the results, the 
models that reveal the effects of social media addiction on cyberloafing, personal transactions, 
obtaining information, having fun, and earning are significant and positive. There is a significant 
difference in social media addiction and all its sub-dimensions according to the age and duration 
of social media use of the participants. A significant difference was found in age, marital status, 
duration of social media use, and cyberloafing and personal transactions sub-dimensions. 
Participants' cyberloafing's sub-dimensions of obtaining information and earning income show a 
significant difference according to the gender variable. 
In line with the findings and results obtained, it is recommended that health institutions and their 
employees prioritize the issues of social media addiction and cyberloafing on their agenda. 
Keywords: Healthcare Workers, Social Media, Social Media Addiction, Cyberloafing.