İnsan mekân perspektifinde Mersin Nusayrileri /
Yazar: MERYEM KONCAK
Danışman: PROF. DR. HAMZA AKENGİN
Marmara Üniversitesi / Orta Doğu ve İslam Ülkeleri Araştırmaları Enstitüsü / Ortadoğu Coğrafyası ve Jeopolitiği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Coğrafya = Geography ; Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History
Dizin: Mekan = Space ; Mekansal yoğunlaşma = Spatial concentration ; Mersin = Mersin ; Mezhepler = Sects ; Nusayriler = Nusayrians ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation ; Sosyokültürel yapı = Socio-cultural structure ; İnançlar = Beliefs

Özet:
IX. yüzyılda ortaya çıktığı düşünülen Nusayrilik (Arap Aleviliği) kimilerine göre bir mezhep kimilerine göre ise bir yaşayış biçimidir. Nusayrilik akidesine bağlı olan insanlar kendilerini Arap Alevisi olarak tanımlamaktadırlar. Ortadoğu menşeli olan Nusayrilik çeşitli dinlerin etkisinde kalmış, bu dinlerden çeşitli unsurları bünyesinde birleştirmiş senkretik bir inanç sistemidir. Ortadoğu merkezli etnik köken temelli bir inanç sistemi olan Nusayrilik günümüzde; Suriye, Lübnan, Türkiye, Şili, ve Arjantin gibi ülkelerde varlık göstermektedir. Türkiye'de Hatay, Adana ve Mersinde yaşamakta olan Nusayriler; Mersin ve Adana bölgesinde 'Fellah' olarak tanımlanmaktadır. Nusayriler Mersinde kıyı kuşağında etnik temelli mekânsal ayrışmaya girmiş ve mekânın sunduğu olanakları kendilerine hayat edinmişlerdir. Bu hayat ekseninde ekonomik ve kültürel açıdan hem çevreyi değiştirmiş hem de kendi yaşayışlarında değişiklikler meydana getirmişlerdir. Bu araştırmanın amacı Mersin Nusayrilerinin nasıl mekânsal ayrışmaya girdiği, mekâna olan bağlılıkları ve değişen koşullar içinde geçirdikleri sosyal, kültürel ve ekonomik değişimleri araştırmaktır. Bu amaçla literatür taramasının yanı sıra Mersin Bölgesinde yaşayan Nusayrilerle anket çalışması ve görüşmeler yapılmıştır. Yapılan anket sonuçları SPSS programına girilerek çeşitli analiz ve grafikler elde edinilmiş bu veriler güncel ve tarihsel olaylar ışığında birbirleriyle ilişkilendirilerek sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır. Mekânsal ayrışma içerisine giren Nusayrilerde ekonomik değişim ve eğitim seviyesinin artması nihayetinde, bu ayrışmada kırılmalar meydana gelmiştir. Geleneksel Nusayri mahallelerinden göç eden insanlarda; ekonomik, kültürel ve sosyal açıdan değişiklikler olduğu izlenmiştir.

Abstract:
Nusayrilik (Arabian Alawism) is thought to be appear in the 9th century AC. It is a way of life for some people whilst it is considered as a religious sect by another group of people. Observers of Nusayri belief describe themselves as Arab Alawi.  Nusayrilik is a mideast- originated sect and it is affected by several religions. Therefore, it is a syncretic belieft hat has many elements from various religions. In addition to its mideast origin it is also an ethnic belief system. Today; Syria, Lebanon, Turkey, Chile and Argentina are the countries where Nusayri belief is performed. In Turkey, Nusayri people live in Hatay, Adana and Mersin. They ara called as "Fellah" in Adana – Mersin regions. In the province of Mersin they live in coastal strip because of ethnic-based spatial disintegration. They take the advantege of the coastal line in order to maintain their lives. In this way, they changed their environment and made some changes in their lives. This study aims to examine and understand the process of spatial disintegration of Nusayri people in Mersin, their dependance to the region, and socio-economic and cultural changes they lived through the changing conditions. With this in mind, beside the literature search, a survey and interviews have been conducted by communicating Nusayri people of province of Mersin. Results of the survey has been analyzed by the SPSS program and graphics have been obtained. These datas have been associated with each other through both recent and historical events. Nusayris who has faced a spatial disintegrationhad an economical changing and their educational level increased as well. Thence, there has been a break in the mentioned disintegration. It is obsorved that people who immigrated from the traditional Nusayri neigborhood has had a cultural and social alteration.