Huzursuz bacaklar sendromu hastalarında plazma copeptin düzeyi ve hastalık şiddeti ile ilişkisinin araştırılması
Investigation of plasma copeptin levels in patients with restless LEGS syndrome and correlation with severity of disease
Yazar: SELMA TOPALOĞLU TUAÇ
Danışman: DOÇ. DR. SERKAN ÖZBEN
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Arjinin = Arginine ; Copeptin = Copeptin ; Hastalık = Disease ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Huzursuz bacak sendromu = Restless legs syndrome ; Vazopressinler = Vasopressins

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmada Huzursuz Bacaklar Sendromu (HBS) hastalarında plazma copeptin düzeyinin sağlıklı bireylerle kıyaslanması ve hastalık şiddeti ile ilişkili olup olmadığının incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca HBS hastalarında bozulmuş uyku kalitesi, gündüz aşırı uykululuk ve depresyon sıklığının, bunların hastalık şiddeti ile ilişkisinin belirlenmesi planlanmıştır. 
GEREÇ VE YÖNTEMLER: Çalışmamıza Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde primer HBS tanısı ile izlenen 41 hasta ile yaş ve cinsiyet açısından benzer 41 sağlıklı birey alınmıştır. Hastalar, International Restless Legs Syndrome Study Group (IRLSSG) HBS Şiddet Skalasına göre hafif, orta, ciddi ve çok ciddi olmak üzere gruplara ayrılmıştır. Hasta ve kontrol grubunun plazma örneklerinde copeptin ölçülmüş, grupların plazma copeptin düzeyleri arasında anlamlı fark olup olmadığı incelenmiştir. Hafif, orta, ciddi, çok ciddi HBS gruplarının plazma copeptin düzeyleri kıyaslanarak copeptin seviyesinin hastalık şiddeti ile ilişkili olup olmadığı araştırılmıştır. Ayrıca HBS hastalarında Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi'ne (PUKİ) göre uyku kalitesi, Epworth Uykululuk Ölçeği'ne (EUÖ) göre gündüz aşırı uykululuğu ve Beck Depresyon Ölçeği'ne (BDÖ) göre depresif belirtiler sorgulanmış, elde edilen skorlarda hastalık şiddetine göre belirlenmiş gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olup olmadığı incelenmiştir. 
BULGULAR: HBS hastalarının plazma copeptin seviyeleri kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek saptanmıştır (p<0,001). Ancak copeptin seviyesi ile hastalık şiddeti arasında anlamlı ilişki görülmemiştir. HBS hastalarının %68,29'unda kötü uyku kalitesi, %14,63'ünde gündüz aşırı uykululuğu ve %29,26'sında depresif belirtiler saptanmıştır. Hastalık şiddeti arttıkça uyku kalitesinin bozulduğu ve depresif belirtilerin arttığı görülmüştür (p<0,01).
SONUÇ: HBS'de vücudun algıladığı strese yanıt olarak hipotalamus-pitüiter-adrenal (HPA) aksı aktive olmaktadır. Bu durum, HBS ile sebep olduğu kardiyovasküler hastalıklar ve stroke arasındaki ilişkinin nedeni olabilir. Hastalık şiddetiyle korele yüksek görülen depresif belirtiler ve kötü uyku kalitesi de dikkate alındığında HBS ciddiyetle ele alınıp tedavi edilmesi gereken bir hastalıktır.

Abstract:
OBJECTIVE: This study aimed to compare plasma copeptin levels in patients with Restless Legs Syndrome (RLS) with healthy individuals and to investigate whether the serum copeptin levels were associated with the severity of disease. Also determining the sleep quality, daytime sleepiness and depression frequency of patients with RLS and if there were correlation between these and disease severity were planned. 
METHODS: 41 patients with primer RLS, who were followed in Bakirkoy Psychiatry and Neurology Research and Training Hospital and age and sex matched 41 healthy individuals were included to the study. RLS patients were divided into subgroups as mild, moderate, severe and very severe according to severity of symptoms. Plasma copeptin levels were measured in both groups. Copeptin levels in patients were compared to controls. RLS subgroups were compared with each other to evaluate if there were association between copeptin levels and disease severity. Also sleep quality according to Pittsburgh Sleep Quality Index, daytime sleepiness according to Epworth Sleepiness Scale, depressive symptoms according to Beck Depression Invantery were questioned and obtained scores were analyzed if there were statictically significant difference between groups which are divided according to severity of disease.
RESULTS: Plasma copeptin levels in RLS patients were significantly higher than control group (p<0.001). However there were no association between copeptin levels and disease severity. 14.63% daytime sleepiness, 29.26% depressive symptoms were determined in RLS patients. 68.29% of them had low sleep quality. There were correlation between disease severity and depressive symptoms also sleep disturbance.
CONCLUSION: Hypothalamus-pituitary-adrenal axis becomes activated in response to stress in RLS. This might be the reason of association between RLS and cardiovascular disease and stroke caused by RLS. Considering effects including depressive symptoms and low sleep quality correlated with disease severity, RLS is a disease that must be handled and treated seriously.