Termik santral yatırımları sırasında oluşabilecek sosyo-ekonomik sorunların giderilmesine yönelik sosyal sorumluluk stratejileri
Social responsibility strategies that aim to cure socio-economic injustice that may arise in construction of thermal power plant
Yazar: DUYGU LEVEND
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KAHRAMAN ASLAN
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ekonomi = Economics ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Enerji = Energy ; Kurumsal sosyal sorumluluk = Corporate social responsibility ; Sosyal sorumluluk = Social responsibility ; Sosyoekonomik sorunlar = Socio-economic problems ; Termik santraller = Thermal power plants ; Yatırımlar = Investments

Özet:
Ülkelerin toplumsal gelişimlerinin sürükleyici unsurlarının başında enerji kullanımı gelmektedir. Enerji kaynakları günlük yaşamımızın, enerji ve sanayi ürünleri ise üretimimizin en önemli yaşamsal girdileridir. Bu nedenle de ülkenin ve enerji alanının yönetimini üstlenenler, toplumun ve ekonominin gereksinim duyduğu enerjiyi kesintisiz, güvenilir, zamanında, temiz ve ucuz yollardan temin etmek ve gerek en uygun fiyatlarla sağlayabilmek, gerekse enerji arz güvenliği açısından bu kaynakları çeşitlendirmek zorundadırlar.Gelişmekte olan ülkeler arasında yer alan Türkiye de, enerji arzı için santral çeşitlerine yönelmekte, gelecek yıllardaki hedeflerini bu doğrultuda belirlemektedir. Bu hedeflerden birisi olan kömüre dayalı termik santral projeleri son dönemde adını sıkça duyurmaya başlamıştır. Termik santraller gelecek dönem enerji politikaları arasında yer almakla birlikte yatırımcı açısından da yakıt maliyetinin yüksek olmasına rağmen yatırım maliyetinin düşük olması ve inşat süresinin diğerlerine nazaran daha kısa süreli olması açısından tercih sebebi olabilmektedir. Bununla birlikte halk üzerinde kömüre dayalı termik santrallere karşı olumsuz bir bakış açısı bulunmaktadır. Bu noktada sosyal sorumluluk kavramı devreye girmektedir.Kömüre dayalı termik santrallerin insanlar üzerindeki etkilerini belirleyerek bu etkileri en aza indirebilecek çözüm önerileri sunmayı amaçlayan bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Termik santral kurulması planlanan Sinop ili Ayancık ilçesi Ağaçlı köyünde yaşayan halkın, santralin kurulumuna yönelik bakış açılarını öğrenmek amacıyla anket yapılmıştır. Anket 956 kişiye uygulanmış olup, bu sayının %55.9'unu Sinop Merkez, %41.0'ını Ayancık ilçesi ve %3.0'ını ise Ağaçlı köyü oluşturmuştur.Ağaçlı köyünde anket uygulanan kişilerin sayısının az olması köy nüfusunun 102 olmasından kaynaklanmaktadır. Seçilen bölgedeki insanların termik santrale karşı bakış açıları, olumlular, olumsuzlar, birincil hedef kitle, ikincil hedef kitle, olumsuzlar ve ilgisizler olarak ortaya koyulmuştur. Halk, yaşadıkları bölgeye yapılacak termik santrale bakış açılarına göre sınıflandırıldıklarında %63.0 oranında olumsuz yaklaşım tespit edilmiştir. Aynı zamanda ankete katılan bölge halkının %60'ının santralin fayda ve zararları konusunda bireysel olarak bilgilendirilmeye ihtiyaç duydukları belirlenmiştir. Bunun yanında, Türkiye'de gerekli enerji yatırımları yapılmadığında gelecek dönemlerde olası bir enerji krizi yaşanabileceğini düşünenlerin oranı ise %40 olarak tespit edilmiştir. Halkın santrali istememesindeki en önemli sebepler; %30.1 oranında çevreye zararlı olması (hava kirliliği), %18.6 oranında hayvancılık ve balıkcılığa zararlı olduğunu düşünmeleri olarak belirlenmiştir.Sağlığa zararlı olduğunu belirtenlerin oranı ise %9,2 olup, çevreye ve doğaya zarar vermemesi durumunda destekleyenlerin oranı ise %9.2 olarak belirlenmiştir. Santral kurulumu sırasında alınabilecek teknolojik önlemler olarak yüksek kalorili ve daha düşük atıklı kömür kullanması, baca gazı toz emisyonlarının en üst düzeyde tutulması, suyun denize püskürtücüler ile yüksek hızda ve çok noktadan verilmesinin sağlanması, denizden kömür nakli sırasında kapalı konveyör sistemlerinin kullanılarak tozumanın önlenmesi şeklinde öneriler sunulmuştur. Anket sonucunda belirlenen sorunlara karşı oluşturulabilecek sosyal sorumluluk projeleri için hayvancılığa destek sağlamak amacıyla santralin kurulacağı arazi çevresinde yem bitkilerinin üretimine katkıda bulunulması, tarım açısından; fidelerini Antalya'dan getiren bölge halkına tohumdan fide yetiştirilmesi konusunda gereken desteğin verilmesi, santrale yönelik istihdam sağlanabilmesi için bölgede teknik eğitim verebilecek kurslar açılması, teknik liselere destek verilmesi, ?Sağlıklı Toplum? adı altında bölgede yaşayanlara yönelik belirli periyotlarda sağlık taramalarının yapılması, ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği içinde sağlık merkezlerinin kurulması şeklinde sosyal sorumluluk önerileri sunulmuştur.. İşletmelerin sosyal yönden sorumlu davranmalarının gerekliliğini savunan bu çalışmada; Kurumsal Sosyal Sorumluluk kampanyaları aracılığıyla sürdürülebilir iletişim anlayışının geliştirilebileceği ortaya koyulmuştur.

Abstract:
Energy consumption is the major factor for the development of the nations. Energy sources and energy and industrial productions are vital inputs for the daily lives of the nations. For those who are governing the country and the energy fields have to supply the necessary energy in safety , continiously , on time ,clean and with cheap cost. For the energy supply security they have to diversify the sources.As a developing country Turkey also facing with different sorts of energy supplying types have to meet the future targets. One of these targets is the thermal reactors based on coal.Thermal Reactors are in the future projects of the enegy politics. For the invester fuel cost is high ,investment cost is low and the construction term is less than the others makes the thermal preferable. Looking from the peoples poınt of view, a negative Outlook appears. Here social responsibility concept takes place.This study cosist of four chapters regarding wıth the affects of thermal reactors on people and to put solutıons to reduce these affects. A survey was performed at Ağaçlı village Ayancık /Sinop concerning from the peoples point of view facing to thermal reactors. The survey applied to 956 person, 55.9 % from Sinop , 41.0 % from Ayancık , 3 % from Ağaçlı ,because of a low population ,only 102 per. The first step was how people face to thermal reactors ; positive, negative, first target group, second target group and irrelevant group. At first observation 63 % negative approach appeared , while 60 % of the respondents needed to be well informed about the thermal reactors. Also 40 % have mentioned that energy is vital otherwise energy crisis can affect the future of the country.Peoples choice of not wanting thermal reactors, 30.1 % be harmfull to the environment , air pollution. 18.6 % be harmfull for animals and fihery. 9.1 % harmfull for human health.On the other hand the supporters percentage is 9.2 % in case does not harm the nature and environment. The technological measures can be taken during the installation, high calorie and low emmision coal, keeping the highest level of dust emmision from flue gas , obtaining the water to be pomped into the sea at high speed and in many locations and transporting the coal from vessel with closed conveyor system.Social responsibility projects can be implemented. Such as providing support to livestock, contribute to the production of forage crops land around the plant will be installed.Support have to be given to the local people for seedlings, employment and health control systems with concerning institutions should be provided as far as given technical education. The enterprise should act in a social responsibility method. Through corporate social responsibility campaigns, the concept of sustainable communications can be developed.