Çağdaş Türk resmindeki soyut eğilimler ekseninde Sabri Berkel
Sabri Berkel on the axis of abstract tendencies in modern Turkish painting
Yazar: AYŞE DERYA TATARİ
Danışman: DOÇ. DR. EMRE TANDIRLI
Işık Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Kuramı ve Eleştiri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Berkel, Sabri = Berkel, Sabri ; Kübizm = Cubism ; Modern resim sanatı = Modern painting art ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Ressamlar = Painters ; Soyut eğilimler = Abstract tendencies ; Soyut resim = Abstract painting ; Soyut sanat = Abstract art

Özet:
"Çağdaş Türk Resmindeki Soyut Eğilimler Ekseninde Sabri Berkel" adlı araştırmada
Sabri Berkel'in yaşamı, sanatçı kimliği, eğitimci yönleri ve eserleri incelenmiştir.
Araştırma bulguları literatür taramasından elde elde edilmiştir. Giriş bölümünden
sonra ikinci bölümde klasik sanattan başlayarak, kübist resimler yapan Sabri
Berkel'in soyuta yönelimlerini tanımlayabilmek için kübizim, analitik ve sentetik
kübizmin tanımlarına yer verilmiştir.
"Sabri Berkel" adlı üçüncü bölümde ''Sabri Fettah Berkel'in Yaşamı" alt
başlığında; Sabri Berkel'in almış olduğu eğitim ve öğrenim gördüğü okulların
sanatına olan yansımaları; 1927 yılında Belgrad Güzel Sanatlar Okulunda
(Umetnicka Skola) ile başlayan İtalya'da 1929- 1935 yılları arasında Floransa Güzel
Sanatlar Akademisi'nde, (Regia Accademia di Belle Arti) Fellice Carena'nın
atölyesinde devam eden ve İstanbul Güzel Sanatlar akademisindeki sanatçı ve
eğitimci kişiliğine dek uzanan süreç araştırılmıştır. Üçüncü bölümün diğer bir alt
başlığında ise Sabri Fettah Berkel'in sanatı, resim anlayışı, sanat görüşleri,
kullandığı teknikler eserleri üzerinden kronolojik bir sırayla verilmiştir. Araştırmanın
dördüncü bölümünde, soyut denemeleri ve yeni biçem arayışlarına devam etmek
için Avrupaya giden, Türk resminde soyut anlayışın önemli temsilcileri olan;
Nurullah Berk, Cemal Tollu, Elif Naci, Fahrelnissa Zeid gibi ressamlar, ''Sabri
Fettah Berkel'in Yaşadığı Dönemdeki Ressamlar" başlığı altında incelenmişlerdir.
Türk resim sanatında önemli bir yere sahip olan Sabri Berkel, döneminin sanatını ve
sanatçısını inceleyen araştıran yapısıyla, sanatıyla bir kimlik oluşturmuştur. Sanatçının
derdinin eser üretmek olmadığı çalışmalarına bakar bakmaz anlaşılmaktadır. Resmin
biçeminin içerikle birleştiği ve altında sorgulayan bir felsefenin yattığı görülmektedir. Her ne
kadar Türk sanatı içinde Sabri Berkel'in soyut eserleri, batıya özgü eğilimler gösterse de
sanatındaki kaligrafi, ebru sanatı, leke, geometrik soyutlamalarındaki doğulu izler, onu bu
coğrafyanın önemli sanatçılarından biri yapmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Türk resmi, Sentetik Kübizm, Analitik Kübizm, Sabri Berkel.

Abstract:
The life, artist identity, educator side and works were examined in this research titled
'Sabri Berkel on the axis of Abstract Tendencies in Modern Turkish Painting'.
Research findings were collected from literature reviews. After the opening chapter,
on the second part, the definitions of cubism, analytic and synthetic cubism were
addressed to explain abstract tendencies of Sabri Berkel.
In the subsection 'The Life of Sabri Fettah Berkel' of the third chapter titled 'Sabri
Berkel', the reflections of his education and the schools he had attended on his art,
his artist and educator personality were examined as a process starting from
Umetnicka Skola (Belgrade School of Fine Arts in 1927 to the workshop of Fellice
Carena in Regia Accademia di Belle Arti (Florence Academy of Fine Arts) between
1929 and 1935 and finally to the Istanbul Academy of Fine Arts. On another
subsection of the third chapter titled 'The Art of Sabri Berkel', his sense of painting,
art opinion, and technique were presented chronologically through his works. On the
fourth chapter, artists like Nurullah Berk, Cemal Tollu, Elif Naci, Fahrelnissa Zeid,
who went to Europe to continue practicing abstract and searching for new forms,
were reviewed under the title 'Painters in the era of Sabri Fettah Berkel'.
Sabri Berkel, who has an important place in Turkish Painting Art, had created an
identity with research and analyzes his contemporary art and artists. At the first
glance, it is comprehensible that his motivation was not just producing art works. It
could be seen that form and content of painting merges and there is an underlying
philosophy which questions this. Despite the fact that the works of Sabri Berkel in
Turkish Art show tendencies to western art; the eastern trails like calligraphy,
marbling, stains, and geometrical abstractions made him one of the significant artists
of this geography.
Key Words: Turkish Painting, synthetic cubism, analytic cubism, Sabri Berkel.