Uluslararası sermaye hareketleri, ticaret ve büyüme üzerine bir inceleme
A survey on international capital flows, trade and growth
Yazar: HÜSEYİN CİHAN YÜCETÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEZİN ZENGİN FARIASMARTINEZ
Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Dışa açıklık = Openness ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Sermaye hareketleri = Capital movements ; Ticaret = Trade ; Uluslararası sermaye hareketleri = International capital movements ; Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
Bu çalışmanın amacı, uluslararası sermaye hareketleri, ticaret ve ekonomik büyüme
kavramları çerçevesinde, uluslararası sermaye hareketlerinin bir türü olan doğrudan yabancı
sermaye yatırımları ile uluslararası ticaret ve ekonomik büyüme arasındaki nedensellik
ilişkisini Türkiye açısından incelemektir. Bu doğrultuda, çalışmamızın ilk kısmında
uluslararası sermaye hareketleri kavramı, türleri ve teorileri ile birlikte buna yönelik
oluşturulan stratejiler ele alınmıştır. İkinci kısmında, uluslararası ticaret ile ekonomik büyüme
ve kalkınma kavramları yine aynı şekilde ele alınmış ve son bölümde ise bu ana kavramlara
yönelik olarak 1990-2016 yıllarını kapsayacak şekilde yıllık veriler ile ekonometrik bir analiz
gerçekleştirilmiştir. Ekonometrik yöntem olarak zaman serilerinin durağanlık ve birim kök
analizleri, kurulan doğrusal regresyon modeli çerçevesinde genişletilmiş Dickey-Fuller (ADF)
ve Phillips-Perron (PP) birim kök testleri ile analiz edilmiştir. Kullanılan veriler arasındaki
nedensellik ilişkisinin varlığı ve yönünü incelemek için ise Granger nedensellik testi
uygulanmıştır. Seriler arasındaki uzun dönemli etkileri saptamak için ise Johansen eş-
bütünleşme testi uygulanmıştır ve regresyon sonuçları vektör hata düzeltme modeli
kullanılarak değerlendirilmiştir. Bağımlı değişken olarak belirlenen ekonomik büyüme
parametresi olan kişi başına düşen GSYİH değişkeninin, sermaye hareketleri ve ülkenin dışa
açıklık oranı ile olan ilişkisi ortaya konmuştur. Doğrudan yabancı sermaye hareketleri
içerisinde ülkeye yapılan sermaye girişi büyüme performansını olumlu yönde etkilerken,
sermaye çıkışlarının ise negatif yani olumsuz etkilediği saptanmıştır. Ayrıca Türkiye'nin dışa
açıklık oranında ithalat ve ihracatın daha çok ithalat kısmında yoğunlaşması sebebiyle, bu
oranın ekonomik büyümeyi olumsuz yönde etkilediği sonuca varılmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is investigating the direct capital flows as a part of
international capital flows from the perspective of the international capital flows, trade and
economic growth and examining the causality relationship between international trade and
economic growth of Turkey. In this respect, at the first chapter of this study, the concept of
international capital flows, it's types and theories and the strategies that are formed for this
are discussed. In the second part of this study, the concepts of international trade and their
relationship with the economic growth and economic development are investigated. In the last
section, an economic analysis was carried out with the yearly data covering the years 1990-
2016. Stability and unit root analyzes of time series were analyzed by Augmented Dickey-
Fuller (ADF) and Phillips-Perron (PP) unit root tests within the framework of the established
linear regression model. In order to investigate the existence and direction of causality
relationship between the data used, Granger causality test was applied. To determine the long-
term effects of the time series data, Johansen cointegration test was conducted and vector
error correction model results were obtained with respect to Johansen cointegration test
results. The effects of capital flows and countries free trade openness on Gross Domestic
Product per Capita was presented at the results part of the study. Among the capital flows,
capital inflows to the country as expected as a result of this study affects the GDP growth
positively and capital outflows negatively. In addition, due to the higher volume of the
imports in Turkey, the free trade openness variable shows adverse effect on the economic
growth of Turkey.