Sürdürülebilir pazarlama bağlamında tüketicilerin onlıne ikinci el ürün satın alma tercihlerinin analizi
Analysis of consumers' online second-hand product purchase preferences in the context of sustainable marketing
Yazar: MEMNÜNE YAREN BEŞİROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SEMİH OKUTAN
Sakarya Üniversitesi / İşletme Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Yenilenemeyen kaynaklar ile ihtiyaçlarımızı karşılamaya çalıştığımız dünya düzeninde, özellikle son 50 yıldır popülaritesi artarak devam eden sürdürülebilirlik kavramı gün geçtikçe toplumlar için daha da önem kazanmaya başladı. Farklı ürün ve maddelerde sürdürülebilirlik ve geri dönüştürülebilirlik çatısı altında bireyler ve devletler tarafından hali hazırda yapılırken, günümüzde çevrimiçi ikinci el satış platformları aracılığı ile giysi, teknolojik alet, kozmetik ürünleri, ev araç gereçleri, pet shop ürünleri, oyuncak, kırtasiye, otomobil vb. birçok alanda yeni bir sürdürülebilir tüketim pazarı açılmış oldu. Bu pazar aracılığı ile hem tüketici konumunda hem de alıcı konumunda yer almakta mümkündür. Ekonomik koşulların her geçen gün zorlaştığı, ihtiyaçların artmakla birlikte çeşitlendiği günümüzde eskiden bit pazarı olarak tabir edilen ikinci el eşyaların bulunduğu ortam artık sanal alemde varlığını sürdürüyor. İkinci el eşya tüketimi ve takas mantığı farklı toplumlarda uzun zamandır varlığını sürdürse de sanal ortamlarda gerçekleşmesi son yıllarda ön plana çıkmıştır. Sanal alışveriş sitelerinin kolaylığı, ulaşılabilirlik açısından zaman tasarrufu sağlaması bu alana rağbet sağlamıştır. 
Bu çalışmanın amacı çevrimiçi platformlar aracılığıyla alışveriş yapan tüketicilerin ikinci el ürün satın alma tercihlerini değerlendirmek ve analiz etmektir. Ayrıca, çevrimiçi ikinci el tüketiminin sürdürülebilirlik, ekonomik ve çevresel boyutlarıyla araştırarak, tüketicilerin online ikinci el satış yapan platformlarda ürün tercih ederken hangi faktörlerin etkili olduğunu belirlemektir. Araştırma örneklemi kolayda örneklemi ile yapılmış olup, online ortamda ikinci el ürün tüketimi yapan bireyler ile çalışılmıştır. Araştırma verileri online anket üzerinden elde edilmiştir. 314 katılımcıya ait veriler analiz edilmiş ve çeşitli istatiksel analizler uygulanarak sonuçlar SPSS 24 ile değerlendirilmiştir. 
Araştırma sonuçları, sürdürülebilir tüketici davranışlarının cinsiyet ve yaş gruplarına göre farklılık olduğu sonucuna ulaşmaktadır. Cinsiyet temelli analiz sonuçlarında kadınların erkeklere oranla çevreye duyarlılık ve tasarruf davranışlarının daha fazla olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yaş gruplarında (18-24 ve 25-34) yaş grubundaki bireylerin çevresel duyarlılık ve tasarruf davranışlarının diğer yaş grubundaki bireylere nazaran daha düşük ihtiyaç dışı tüketiminin daha fazla olduğu görülmüştür. 45 yaş üstü bireylerin ise çevresel duyarlılık ve tasarruf davranışlarının gençlere göre daha olumlu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yine ürün gruplarında ikinci el ürün tüketim tercihleri ve tercih edilmeme sebepleri değerlendirilmiştir. Bu bulgular, pazarlama stratejilerinin ve politikalarının bu demografik farklılıkları ve ürün tercih faktörleri göz önünde bulundurarak nasıl oluşturulması gerektiğini işaret etmektedir. Ayrıca, çevreye duyarlı ve tasarruflu tüketim davranışlarının teşvik edilmesi için çeşitli kampanyalar ve eğitimler yapılması gerektiği yorumu yapılmıştır. Bu tez, sürdürülebilir tüketici davranışlarının anlaşılmasına katkıda bulunmak ve gelecekteki araştırmalar için önemli ipuçları sunmaktadır. Tüketicilerin çevreye duyarlı davranışlar sergileme, tasarruf yapma, ihtiyaç dışı satın alma faaliyetini değiştirmesi ve yeniden kullanılabilirlik kavramını benimseme konularında bilinçlendirilmesi, sürdürülebilir bir geleceğe ulaşmada kritik bir rol oynamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilirlik, Online alışveriş, İkinci el tüketim

Abstract:
In a world where we try to meet our needs through non-renewable resources, the concept of sustainability, which has been gaining popularity over the last 50 years, is becoming increasingly important for societies. While sustainability and recyclability efforts in various products and materials are already being undertaken by individuals and governments, today, a new sustainable consumption market has emerged through online second-hand sales platforms in areas such as clothing, technological devices, cosmetic products, household items, pet shop products, toys, stationery, and automobiles. This market allows individuals to participate both as consumers and sellers. In today's world, where economic conditions are becoming increasingly difficult, and needs are growing and diversifying, what was once referred to as flea markets for second-hand goods now exists in the virtual world. Although second-hand goods consumption and bartering have existed in different societies for a long time, their occurrence in virtual spaces has gained prominence in recent years. The ease and time-saving accessibility of online shopping platforms have contributed to the popularity of this area.
The purpose of this study is to evaluate and analyze the preferences of consumers who purchase second-hand products through online platforms. In addition, it aims to investigate the sustainability, economic, and environmental aspects of online second-hand consumption, and to determine which factors influence consumers' product choices on second-hand sales platforms. The study sample was conducted using convenience sampling and worked with individuals who consume second-hand products online. The research data was obtained through an online survey. Data from 314 participants were analyzed, and various statistical analyses were applied, with the results evaluated using SPSS 24.
The results of the research indicate differences in sustainable consumer behaviors based on gender and age groups. Gender-based analysis showed that women exhibit more environmentally conscious and cost-saving behaviors compared to men. Among age groups, it was found that individuals in the age groups of 18-24 and 25-34 demonstrate lower environmental sensitivity and cost-saving behaviors, while engaging more in non-essential consumption compared to other age groups. Individuals over the age of 45 were found to display more positive environmental sensitivity and cost-saving behaviors compared to younger individuals. Additionally, the consumption preferences and reasons for non-preference of second-hand products were evaluated. These findings indicate how marketing strategies and policies should be shaped by considering these demographic differences and product preference factors. Moreover, it was suggested that campaigns and educational programs should be conducted to encourage environmentally friendly and cost-saving consumer behaviors. This thesis contributes to the understanding of sustainable consumer behaviors and provides important insights for future research. Raising awareness among consumers about adopting environmentally conscious behaviors, saving, changing non-essential purchasing habits, and embracing the concept of reusability plays a critical role in achieving a sustainable future.

Keywords: Sustainability, Online shopping, Second-hand consumption