Küllüoba Höyüğü Orta Tunç Çağı'na geçiş dönemi (Übergangsperiode): Mimari ve çanak çömlek
The transitional period in to the Middle Bronze Age (Übergangsperiode) of the Küllüoba Mound: Architecture and pottery
Yazar: FATMA ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. NUR BALKAN ATLI ; PROF. DR. TURAN EFE
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
İTÇ III dönemi ortalarında, diğer bir deyişle MÖ. 2200'lerde, İç
Anadolu'nun kuzey kesiminde, özellikle çanak çömleğin gösterdiğine göre kültürel
gelişim sürecinde, belki de gerisinde siyasal gelişmelerin yattığı önemli bir kırılma
noktası yaşanır. İçbatı Anadolu'nun kuzey kesimi, kültürel anlamda daha önce Batı
Anadolu'nun ayrılmaz bir parçası iken bu dönemde Orta Anadolu'nun kuzeyi ile
kültürel ve belki de politik bir birlik oluşturur. Bu yeni oluşumun sınırları, zamanla
İç Anadolu'nun güney kesimini de içine alacak şekilde genişler. İşte Orta
Anadolu'da, İTÇ III ortalarından Assur Ticaret Kolonileri Dönemi'nin başına kadar
olan kabaca 300 yıllık bu süreç, W. Orthmann tarafından (Übergangsperiode)
olarak adlandırılmıştır. Bu dönem çanak-çömleğinin yayılım alanı, daha sonra Orta
Anadolu'da tarih sahnesine çıkacak olan Hitit Krallığı'nın Eski Hitit dönemindeki
çekirdek bölgesi ile kabaca uyuşmaktadır. Dolayısıyla bölgede daha sonra Hitit
siyasal ve kültürel birliğinin ortaya çıkmasına yol açacak koşullar ilk olarak Geçiş
Döneminde sağlanmış olmalıdır.Eskişehir yakınlarındaki Küllüoba Höyüğü, OTÇ'ye Geçiş Dönemi'nin
yayılım alanın batısındaki en kapsamlı araştırılan tek yerleşim yeri konumundadır.
İşte Küllüoba'nın bu dönem mimarisi ve çanak çömleği bu tezin içeriğini oluşturur.
Önce, söz konusu bu mimari ve çanak çömlek ayrıntılı bir şekilde tanıtılmış ve daha
sonra da bu oluşumun yayılım alanı içindeki diğer çağdaş Orta Anadolu yerleşmeleri
ile karşılaştırılmalar yapılmıştır. Mimari ve çanak çömleğin incelenmesi sonucu elde
edilen veriler doğrultusunda, Orta Anadolu Orta Tunç Çağı'na Geçiş Dönemi'nin
kültürel özellikleri ve gelişim evreleri tanımlanmış; bunların ilk nasıl ve nerede
ortaya çıktığı sorusuna cevaplar aranmıştır. Son olarak da bu dönemin başlangıcının
ve sonunun tarihlendirilmesi üzerinde durulmuştur.


Anahtar Kelimeler: Küllüoba, İTÇ, OTÇ'ye Geçiş Dönemi, mimari, çanak çömlek,kalınlaştırılmış dudaklı kase.

Abstract:
Toward the middle of the EB III period, in other words around ca. 2200 BC.
emerges an important breaking point -especially based on the pottery- in the
cultural development of the northern part of Central Anatolia, most probably due to
the political developments. While northern part of inland western Anatolia was
earlier culturally integral part of western Anatolia, it appears to have bonded
culturally -and most likely politically as well- with northern Central Anatolia. The
borders of this new formation eventually encompass the southern part of Central
Anatolia as well. This timespan lasting about three hundred years from the mid of the
EB III to the beginning of the Assyrian Colony Period was called "Transitional
Period" (Übergangsperiode) by W. Orthmann. The distribution area of the pottery
of this period roughly coincides with the nucleus area of the Hittite Kingdom during
the Old Hittite Period. Thus, the requirements which would eventually lead to the
emergence of Hittite cultural and political entity might have been first furnished
during the Transitional Period.The mound of Küllüoba near Eskişehir is so far the only site in which the
Transitional Period has been extensively investigated in the west of the distribution
area. The architecture and pottery of this period from Küllüoba constitutes the topic
of the thesis. First, the architecture and pottery under question has been introduced in
detail and then, analogies made with the other contemporary sites within the
distribution area of this unity. According to the data collected in terms of architecture
and pottery, the cultural elements and developmental stages of the Transitional
Period have been revealed and looked for possible answers to how and where these
elements first appeared. And finally, the dating of the beginning and the end of the
period have been focused.



Key Words: Küllüoba, EBA, The Transitional Period in to the Middle Bronze Age, architecture, pottery, bead-rim bowl.