Akılcı duygusal davranışçı yaklaşıma dayalı bir psikoeğitim programının ergenlerin benlik algısına etkisi
The effect of a psychoeducational program based on rational emotional behavioral approach to self perception of adolescents
Yazar: ERTUĞRUL ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. KURTMAN ERSANLI
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akılcı duygusal davranışçı terapi = Rational emotive behavioral therapy ; Akılcı duygusal eğitim = Rational emotive education ; Benlik algısı = Self perception ; Ergenler = Adolescents ; Lise öğrencileri = High schools students ; Psiko-eğitim programı = Psycho-educational program

Özet:
Bu araştırmanın amacı Akılcı Duygusal Davranışçı Yaklaşıma dayalı olarak geliştirilen bir psikoeğitim programının öğrencilerin benlik algısına etkisini incelemektir. Araştırmada öntest, sontest kontrol gruplu ve izleme çalışmalı yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu uygun örnekleme yöntemiyle seçilen 30 (15 deney, 15 kontrol) lise öğrencisi oluşturmuştur. Çalışma grubunu oluşturan öğrenciler psikoeğitim uygulamasından iki hafta önce, psikoeğitim programında hemen sonra ve altı aylık izleme çalışmasında Ergenler İçin Benlik Algısı ölçeğini cevaplamıştır. Araştırma hipotezleri bir dizi Tekrarlanan Ölçümler İçin Karma Varyans Analizi ve Tek Yönlü Varyans Analizi gerçekleştirilerek test edilmiştir. Araştırma sonucunda benlik algısı zenginleştirme psikoeğitim programının toplam benlik algısı, genel benlik algısı, fiziksel benlik algısı ve aile benlik algısı boyutlarında deney grubundaki öğrencilerin benlik kavramlarını olumlu yönde etkilediği ancak akademik ve sosyal benlik algılarında anlamlı bir etkisi olmadığı görülmüştür. Bu bulgular Akılcı Duygusal Davranışçı Yaklaşıma dayalı olarak geliştirilen bu psikoeğitim programının öğrencilerin farklı benlik algısı problemlerinin üstesinden gelmesinde etkili bir müdahale programı olabileceğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Akılcı Duygusal Davranışçı Yaklaşım, çok boyutlu benlik algısı, psikoeğitim, lise öğrencileri.

Abstract:
The aim of this study was to examine the effect of a psychoeducation program developed based on the Rational Emotional Behavioral Approach to the students' multidimensional self-perceptions. A pre-post, follow-up quasi-experimental design was employed. Participants selected using convenience sampling and consisted of 30 (15 experimental, 15 control) high school students. Students in the experimental group participated an eight-week self perception enrichment psychoeducation program focused on Rational Emotional Behavioral Approach. Students in the control group received no intervention. Participants responded to the Adolescent Self-Perception Scale two weeks before the intervention, immediately after the intervention and the six-month after the intervention. A series of mixed between-within subject analysis of variance and one way analysis of variance was performed to test research hypotheses. Results of this study suggested that self-perception enrichment program positively affected the experimental group students' self concept in the dimensions of total self-perception, general self-perception, physical self perception and family self perception, but it was not affect academic and social self perceptions. These findings demonstrate that this psychoeducation program developed based on the Rational Emotional Behavioral Approach can be an effective intervention program for students with different self-perception problems. 

Key Words: Rational Emotional Behavioral Approach, multidimensional self-perception,psychoeducation, high school students.