Hasköy Handan Ağa (Kuşkonmaz) Camii çinileri
Hasköy Handan Ağa Mosque tiles
Yazar: HEDİYE KIZILAY KARADENİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ LATİFE AKTAN ÖZEL
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı / Geleneksel Türk Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: El Sanatları = Crafts ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Cami = Jami ; Handan Ağa Cami = Handan Ağa Mosque ; Çini = Tile ; Çini sanatı = Tile art

Özet:
Hasköy Handan Ağa Camii diğer adıyla Kuşkonmaz Camii Beyoğlu ilçesine bağlı Hasköy semtinde ve Haliç kıyısında yer almaktadır. Fatih Sultan Mehmet döneminde (1453-1481) inşa edilen yapı farklı dönemlerde onarılmış veya yenilenmiştir.
Kare kaide üzerinde yükselen tek minare kuzey cephesinden camiye bitişiktir. Kareye yakın dikdörtgen planlı yapı ahşaptır ve üç katlıdır. Mihrap cephesinde üst katta üç adet, mihrap hizasında mihrap duvarının tamamı ve pencerelerinin yan duvarları da dâhil olmak üzere farklı dönemlere ait parça çinilerle kolaj niteliğinde kaplanmıştır. 
Çoğunlukla kompozisyon bütünlüğünden uzak bir görünüme sahip olan çiniler bordür, ulama, pano gibi formların parçalarıdır. Düzensiz kenarlı da olsa parçalar desen ve renk çeşitliliğine sahiptir. Genellikle saz yolu, hatai ve natüralist üslupta motifler görülmektedir. Bu mekânda mavi beyaz çini örneklerinin hâkimiyeti söz konusu iken çok renkli (kırmızı, turkuaz, yeşil, lacivert renklerin de kullanıldığı) çini parçaları da bulunmaktadır. 
Sır altı tekniği ile üretilmiş çini parçalarının dönem olarak 16. yüzyıl sonları ve 17. yüzyıl başlarında tarihlenen İznik Çinileri oldukları düşünülmektedir. Çok az bir alanı kaplamakla birlikte sarı, yeşil ve kahverenginin ağırlıkta kullanıldığı Mayolika parçalarına da rastlanmaktadır. 
Çini parçalar detaylı incelendiğinde Üsküdar Çinili Camii, Sultan Ahmet Camii, Takkeci İbrahim Ağa Camii, Eminönü Yeni Camii, Topkapı Sarayı gibi yapılarda Handan Ağa Camii'nde gördüğümüz parça çinilerin aynısının ya da çok benzerinin kullanılmış oldukları görülmektedir. 
Handan Ağa Camii'nde kullanılan parça çinilerin teknikleri, desen özellikleri, üslupları, renkleri ve başka hangi yapılarda kullanıldığına dair tespitlere yer verilmiştir. 


Anahtar Kelimeler: Handan Ağa Camii Çinileri, Hasköy, ulama çini, bordür, Hasköy Kuşkonmaz Camii

Abstract:
Hasköy Handan Mosque, also known as Kuşkonmaz Mosque, is called Hasköy and Golden Horn of Beyoğlu district. The different building, built during the reign of Fatih Sultan Mehmet (1453-1481), was repaired or renovated.
The only minaret rising on a square pedestal is adjacent to the mosque from the north. The square planned structure is wooden and has three floors. On the mihrab façade, there are three tiles on the upper floor, and on the mihrab façade, all the mihrab potential and the walls of the windows are covered with tiles from different periods.
They are parts of forms that have a far from designs than organs such as. It has a variety of parts and colors, albeit with irregular edges. guiding hatai and naturalist motifs are seen. While this person's blue and white tile sample is in question, there are also tiles of turquoise, green colors.
A small piece of tile that was lived with under glaze, to the children of Iznik Tiles at the end of the 16th century and at the age of 17. With a very small area, Maolika pieces are found in flavors of yellow, green and brown.
It is seen that the same or very similar appearance of the tiles seen in the Handan Ağa Mosque is applied in structures such as the Mosque, Sultan Ahmet Mosque, Takkeci İbrahim Ağa Mosque, Eminönü New Mosque, Topkapı Palace with tiles.
The techniques, pattern features, styles of the tiles used in the Handan Ağa Mosque, the master and which other structures are included in the dairy determinations.


Keywords: Handan Ağa Mosque Tiles, Hasköy, ulama tile, bordüre, Hasköy Kuşkonmaz Mosque