Özel eğitim öğretmenlerinin fen bilimleri eğitimi hakkındaki görüşlerinin ve karşılaştıkları sorunların incelenmesi
Examination of special education teachers' opinions on science education and the problems they face
Yazar: BÜŞRA BENLİ
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALTAN KURNAZ
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Hem bireysel özellikler hem de eğitim yeterlilikleri açısından yaşıtlarına göre farklılık gösteren çocukların olduğu bilinmektedir. Yaşıtlarına göre farklılık gösteren bireyler, özel gereksinimli bireyler olarak nitelendirilmektedir. Eğitimde fırsat eşitliği ilkesi doğrultusunda bütün bireylerin farklılıkları ne olursa olsun ihtiyaç duydukları eğitimi alması gerekmektedir. Bu öğrencilere verilen eğitimlerden birisi de fen bilimleri eğitimidir. Fen bilimleri eğitimi ile özel eğitim gereksinimi bulunan çocukların gündelik hayat içerisinde karşılaştıkları sorunları çözmeleri ve farklı bilişsel becerileri kazanmaları hedeflenmektedir. Bu çalışmanın amacı özel eğitim öğretmenlerinin fen bilimleri eğitimi hakkındaki görüşlerini, karşılaştıkları sorunları ve karşılaşılan sorunlara ilişkin çözüm önerilerini tespit etmektir. Bu nedenle araştırmada nitel yaklaşımlar arasında yer alan özel durum çalışmasından yararlanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Ankara'da Milli Eğitim Bakanlığına bağlı özel eğitim kurumlarında görev yapan özel eğitim öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın amacı doğrultusunda görüşme formu ve mülakatlar ile veriler toplanmıştır. İçerik analizleriyle elde edilen bulgular incelendiğinde,katılımcı öğretmenlerin çoğunluğunun özel eğitim ve fen bilimleri alanında kendilerini yeterli gördükleri ve fen bilimleri eğitim materyalleri konusunda sorun yaşadıkları tespit edilmiştir. Öğretmenlerin materyal sorununu çözebilmek ve konuyu daha basit anlatabilmek içinmateryaller hazırladıkları tespit edilmiştir. Fen bilimleri eğitimi alan özel eğitim öğrencilerinin derse ilişkin tutumları ise genel olarak düşük düzeyde olduğu belirtilmiştir. Fen bilimleri eğitiminde kalıcılığı artırmak için öğretmenlerin farklı yöntem ve stratejileri kullandıkları ancak öğretmenlerin çalıştıkları kurumlarda uygulanan yöntem ve teknikler konusunda bazı eksikliklerin olduğu tespit edilmiştir. Fen bilimleri dersine branş öğretmeninin girmesi durumunda bazı avantaj ve dezavantajların olduğu da tespit edilmiştir. Özel eğitim öğretmenlerinin fen bilimleri eğitiminde en çok kavram öğretiminde ve müfredat ve sınıf türü noktasında da sorun yaşadıkları tespit edilmiştir. Özel eğitim öğretmenlerinin fen bilimleri ve özel eğitim fen bilimleri öğretim programına ilişkin olumlu algıya sahip oldukları tespit edilmiştir. Ayrıca fen bilimleri eğitiminin öğrencilerin sosyal hayatını etkilediği ve bir takım bilişsel ve duyuşsal becerileri kazanmalarına yardımcı olduğu da araştırma kapsamında teyit edilmiştir.

Abstract:
It is known that there are children who differ from their peers in terms of both individual characteristics and educational qualifications. Individuals who differ from their peers are characterized as individuals with special needs. In line with the principle of equal opportunity in education, all individuals should receive the education they need, regardless of their differences. One of the training given to these students is science education. Science education is aimed at children with special educational needs to solve the problems they encounter in daily life and gain different cognitive skills. The aim of this study is to determine the opinions of special education teachers about science education, the problems they encounter, and the solution suggestions for the problems encountered. For this reason, the special case study, which is among the qualitative approaches in the research, was used. The study group of the study consists of special education teachers working in special education institutions affiliated with the Ministry of National Education in Ankara. In line with the purpose of the study, data were collected with interview forms and interviews. When the findings obtained through content analysis were examined, it was determined that the majority of the participating teachers considered themselves sufficient in the field of special education and science and had problems with science education materials. It has been determined that teachers prepare materials in order to solve the material problem and to explain the subject more simply. It was stated that the attitudes of special education students who received science education about the course were generally low. It has been determined that teachers use different methods and strategies to increase the permanence of science education, but there are some deficiencies in the methods and techniques applied in the institutions where teachers work. It has also been determined that there are some advantages and disadvantages if the branch teacher enters the science course. It has been determined that special education teachers have the most problems in science education in terms of concept teaching curriculum and class type. It has been determined that special education teachers have a positive perception of science and special education science curriculum. In addition, it has been confirmed within the scope of the research that science education affects the social life of students and helps them acquire a number of cognitive and affective skills.