Türkiye'deki üniversite hastanelerinin etkinliğinin veri zarflama analizi yöntemi ile ölçümü
Measuring the effectiveness of the university hospitals in Turkey by data envelopment analysis method
Yazar: CELİLE TURŞUCU
Danışman: PROF. DR. MEHMET GENÇTÜRK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Etkinlik = Efficiency ; Hastaneler = Hospitals ; Hizmet sunma = Service providence ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Veri zarflama = Data envelopment ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis ; Üniversite hastaneleri = University hospitals

Özet:
Türkiye'de sağlık hizmeti sunumunu gerçekleştiren kurum ve kuruluşlar bakımından kademeli bir sağlık sistemi mevcuttur. Bu sistem kapsamında üniversite hastaneleri; sağlıklı yaşam ve sağlık hizmeti konusunda uygulama, araştırma ve incelemelerde bulunmak amacıyla üçüncü basamak sağlık hizmeti sunumunu gerçekleştirmektedirler. Bu bağlamda üniversite hastaneleri hem bir sağlık kurumu hem de bir eğitim kurumu fonksiyonunu yerine getirmektedir. 
Sağlık teknolojisindeki hızlı gelişim, sağlık hizmeti üretiminde maliyetleri artırırken kaynakların verimli kullanımını da kaçınılmaz kılmıştır. Maliyet baskısının yanı sıra sağlık hizmeti sunumundaki plansız ve politikasız davranışlar kaynakların verimsiz kullanımına yol açmaktadır. 
Üçüncü basamak sağlık kurumu olmalarından kaynaklanan tıbbi teknoloji ihtiyacının yanı sıra eğitim ve araştırma faaliyetlerinin getirdiği mali yük, üniversite hastanelerinin finansal sorunlarını giderek artırmıştır. Bu sorunların giderilmesi amacıyla üniversite hastanelerine yönelik desteklemeler yapılmaktadır. Bu çalışmada, kullandıkları girdiler ile üretilen hizmet bakımından birbirine benzer faaliyeti olan üniversite hastanelerinin etkinlik analizi sonuçları ile bu hastanelere yapılan finansal desteklemeler arasındaki ilişki tespit edilmeye çalışılmıştır. Etkinlik analizi yöntemi olarak; günümüzde yaygın olarak kullanılan ve benzer kurumların birbirine göre etkinliğinin tespit edilebildiği Veri Zarflama Analizi tekniği kullanılmıştır. 2010 ve 2011 yıllarında yapılan destekler, 2013 yılı sağlık hizmeti verilerine göre yapılan etkinlik analizi sonuçları ve 2015-2016-2017 yıllarında yapılan destekler arasında anlamlı bir ilişkinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Çalışmada ana başlıklar halinde; Türkiye'de sağlık hizmetlerinin sunumu, Türkiye'de üniversite hastanelerinin yapısı ve sorunları, sorunların çözümüne yönelik adımlar, veri zarflama analizi yöntemi, üniversite hastanelerinin etkinliklerinin bu yöntemle analizi ve değerlendirmeler ile araştırma sonuçları yer almaktadır.

Abstract:
In Turkey, there exists a gradual health system in terms of the institutions and organizations providing health services. Within the scope of this gradual system, university hospitals provide the tertiary healthcare service delivery with a view to performing research, applications and studies in the matter of healthy living and health care services. In this context, university hospitals function as a health institution as well as an educational institution.
The rapid development of health technology has increased the financial costs in the production of health services, which makes the effective and efficient use of the resources inevitable. Besides the cost pressure, unplanned and arbitrary health care policies result in the inefficient use of the resources.
In addition to their medical technology needs due to their status as tertiary health institutions, the financial burden caused by the research and educational activities gradually increased the financial problems of the university hospitals. In order to overcome these problems, support for university hospitals is being made. In this study, it was tried to determine the relationship between the efficiency analysis results of university hospitals having similar activities in terms of the services they provide and the financial support made to these hospitals. As an efficiency analysis method; Data Envelopment Analysis technique, which is widely used today and can be used to determine the efficiency of similar institutions, has been used. The results of the 2010 and 2011 support analyzes, the results of the efficiency analysis conducted according to the year 2013 health service data, and the support made in the years 2015-2016-2017 were not found to be meaningful.
In the main topics in study; Presentation of health services in Turkey, structure and problems of university hospitals in Turkey, steps to solve problems, data envelopment analysis method, analysis of university hospital activities with this method and evaluations and research results.