İngilizce öğretmeni adaylarının edebi metinler aracılığıyla yabancı dil öğretimindeki öz-yeterlik inançları
Prospective English teachers' beliefs of self-efficacy on foreign language teaching through literary texts
Yazar: VOLKAN DARMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OKTAY YAĞIZ
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Edebi metinler = Literary texts ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; İngilizce dersi = English lessons

Özet:
Amaç: Karma desenli bu araştırmanın ilk amacı öğretmen ve öğretmen adaylarının edebiyat öz-yeterlik inançlarını ölçebilecek standart bir ölçek geliştirmektir. İkinci olarak ise, geliştirilen bu ölçek yardımıyla İngilizce Öğretmenliğinde öğrenim gören 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin edebiyat öz-yeterlik inançlarının belirlenmesi ve cinsiyet, sınıf düzeyi ve üniversiteye bağlı olarak inançlarının ne düzeyde farklılaştığının incelenmesi amaçlanmaktadır.
Yöntem: Bu karma yöntem çalışmasında, önce nitel ve sonrasında nicel bir araştırmanın gerçekleştirildiği, keşfedici sıralı desen kullanılmıştır. Nitel veriler İnönü Üniversitesi İngilizce Öğretmenliği bölümünde öğrenim gören 45 öğrenciden açık uçlu bir anket formu ile toplanmıştır. Nicel veriler ise 7 farklı üniversitenin İngilizce Öğretmenliği bölümünde öğrenim gören 970 öğrenciden 'edebiyatta öz-yeterlik' ölçeği vasıtasıyla toplanmıştır. Nitel verilerin analizi için betimsel analiz; nicel verilerin analizi içinse açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri, ANOVA ve t-testi kullanılmıştır.
Bulgular: Nitel bulgular incelendiğinde, katılımcıların çoğunun edebi metinleri yabancı dil öğretimi için değerli kaynaklar olarak benimsedikleri görülmektedir. Nicel bulgular incelendiğinde ise katılımcıların ölçeğin tüm alt boyutlarında yüksek edebiyat öz-yeterlik inancına sahip oldukları görülmektedir.
Sonuç: Öğretmen adaylarının edebi metinleri değerli yabancı dil öğretim kaynakları olarak algıladıkları ve bu metinleri gelecekteki mesleki yaşamlarında kullanma konusunda yüksek öz-yeterlik inancına sahip oldukları sonucuna varılmıştır. Ayrıca, edebiyatta öz-yeterlik inancının cinsiyet, sınıf düzeyi ve üniversiteye göre farklılık göstermediği de belirlenmiştir.

Abstract:
Purpose: The first aim of this mixed methods research is to develop a standard scale that can measure pre-service and in-service teachers' self-efficacy beliefs in literature. Secondly, with the help of the developed scale, it is aimed to determine 3rd and 4th-grade EFL students' self-efficacy beliefs in literature and to examine how their beliefs differ depending on gender, grade level, and university.
Method: In this mixed-method study, an exploratory sequential design, a qualitative research followed by a quantitative research, was used. The qualitative data were collected from 45 EFL students studying at İnönü University through an open-ended questionnaire. The quantitative data were collected from 970 EFL students in total from 7 different universities with the scale named 'the self-efficacy in literature'. Descriptive analysis was used for the analysis of qualitative data while exploratory & confirmatory factor analyses, ANOVA, and t-test were performed for the analyses of quantitative data.
Findings: When the qualitative findings are examined, it is seen that the majority of participants consider literary texts as valuable resources for foreign language teaching. When the quantitative findings are examined, it is seen that participants have high self-efficacy beliefs in literature in all sub-dimensions of the scale.
Result: It is concluded that the pre-service teachers perceive literary texts as valuable foreign language teaching resources and have high self-efficacy beliefs about using those texts in their future professional lives. It was also determined that self-efficacy belief in literature did not differ according to gender, grade level, and university.