Pediatrik onkoloji hastalarının anksiyete ile yaşam kalitesi: Ebeveyn ve çocuk bakış açısı
Pediatric oncology patients' anxiety and life quality: Parent and child perspectives
Yazar: KÜBRA NUR TEMÜR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMRA KÖSE
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Onkoloji = Oncology

Özet:
Bu çalışmanın amacı onkolojik sorunu olan çocukların anksiyete düzeyini, yaşam kalitesini çocuk ve ebeveyn bakış açısıyla incelemek ve bu parametreler arasındaki ilişkiyi değerlenmektir. Araştırma Mart 2022-Nisan 2023 tarihleri arasında, Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Hematoloji ve Onkoloji Kliniği'nde yatan ve Polikliniği'nde tedavi alan 7-12 yaş grubu çocuk ve ebeveyni ile yapıldı. Araştırma evrenini bu hastanedeki kayıtlı olan 158 onkolojik sorunu olan çocuk ve ebeveynini oluşturdu. Örneklemi ise dahil etme kriterlerine uyan 124 çocuk ile oluşturdu. Araştırmanın verileri "Çocuk Tanıtıcı Formu", "Ebeveyn Tanıtıcı Formu", "7-12 Yaş Pediatrik Onkoloji Hastaları Yaşam Kalitesi Ölçeği Çocuk Formu", "7-12 Yaş Pediatrik Onkoloji Hastaları Yaşam Kalitesi Ölçeği Ebeveyn Formu" ve Çocuk Anksiyete Duyarlılığı İndeksi" ile toplandı. Elde edilen veriler IBM SPSS Statistics Standard Concurrent User V 26 istatistik paket programında değerlendirildi. Verilerin değerlendirilmesinde; yüzde, ortalama, min-max. değerler, standart sapma, Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis H testi, Spearman korelasyon katsayısı kullanıldı. İstatistiksel olarak p<0,05 değeri anlamlı kabul edildi. Araştırmaya katılan çocukların cinsiyetinin %54'ü kız, medyan yaşının 9,30±1,65 olduğu, %72,6'sının ALL tanısı aldığı tespit edildi. Yaşam kalitesi çocuk formu ölçeği ortalamasının 106,34±27,15 puan, Yaşam kalitesi ebeveyn formu ölçeği ortalamasının 111,94±22,85 puan, ÇADİ ölçeği ortalamasının 37,53±7,30 puan olduğu belirlendi. Yaşam Kalitesi çocuk formu ile çocuğun cinsiyeti, okula gitme durumu ve aile tipi değişkenleri arasında anlamlı ilişki bulundu. Yaşam Kalitesi ebeveyn formu ile çocuğun tanı alma süresi, sınıf düzeyi ve ebeveyn eş eğitim durumu değişkenlerinde istatistiksel olarak anlamlılık bulundu (p<0,05). ÇADİ ile çocuğun tanı alma süresi ve ebeveyn eş eğitim durumu değişkenlerinde istatistiksel olarak anlamlılık bulundu (p<0,05). Çocuğun yaş ve sınıf ile yaşam kalitesi (ebeveyn formu) ve ÇADİ arasında negatif yönlü; yaşam kalitesi (çocuk formu) arasında ise pozitif yönlü olduğu bulundu. Ebeveyn yaş ve ebeveyn eş yaş ile ÇADİ arasında negatif yönlü ilişki bulundu. Onkolojik sorunu olan çocukların yaşam kalitesi (çocuk formu) ile yaşam kalitesi (ebeveyn formu) arasında negatif yönlü ilişki bulundu. Yaşam kalitesi (ebeveyn formu) ile ÇADİ arasında negatif yönlü ilişki bulundu. Yaşam kalitesi (çocuk formu) ile ÇADİ arasında pozitif yönlü ilişki bulundu. Sonuç olarak anksiyete ve çocuk ve ebeveyn bakış açısı ile yaşam kalitesinin onkolojik sorunu olan çocuklar üzerinde farklı sonuçlarda olduğu görüldü. Bu nedenle pediatri hemşirelerinin; hastanın yaşam kalitesini yükseltici, anksiyete düzeyini azaltıcı uygulamalar yapması önerilebilir.

Abstract:
This study aimed to investigate the anxiety level of children with oncological problems, to examine the perceived quality of life by both children and to evaluate potential correlations between these variables. The research was carried out between March 2022 and April 2023, with a child aged 7-12 years old who was hospitalized in Necmettin Erbakan University Meram Medical Faculty Hospital Pediatric Hematology and Oncology Clinic and treated in the Polyclinic, and their parents. The study population consisted of 158 registered oncology patient children and their parents in this hospital, while the sample was completed with 124 children who met the inclusion criteria. The research data were collected through the ''Child Identification Form'', ''Parent Identification Form'', ''7-12 Years Pediatric Oncology Patients Quality of Life Scale Child Form'', ''7-12 Years Pediatric Oncology Patients Quality of Life Scale Parent Form'' and Child Anxiety Sensitivity Index. The data obtained were analyzed using IBM SPSS Statistics Standard Concurrent User V 26 statistical package program. Percentage, average, min-max. values, standart deviation, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis H test, Spearman correlation coefficient were used to evaluate the data. p<0.05 was considered statistically significant. The study included children with a median age of 9.30±1.65 years, among whom 72.6% were diagnosed with ALL. The average score for the quality of life scale completed by children was 106.34±27.15 points, while the average score for the quality of life scale completed by parents was 111.94±22.85 points. Additionally, the mean score for the QoL scale was found to be 37.53±7.30 points. The statistical analysis revealed significant differences in the variables of gender, school attendance, and family type concerning the Quality of Life (child form), as well as in the variables of the duration of the child's diagnosis and parental spouse's educational status regarding the Quality of Life (parent form) and the CASI (with a p-value of less than 0.05). The study revealed a negative correlation between age and social class with quality of life (parent form) and CASI, while a positive correlation was found between quality of life (child form). Additionally, there was a negative correlation between parental and partner age with CASI. The results of the study revealed a negative correlation between the quality of life (child form) and the quality of life (parent form), as well as the Child Anxiety and Stress Scale (CASI). However, a positive correlation was found between the quality of life (child form) and CASI in children with oncological problems. In conclusion, this study demonstrated that anxiety level and quality of life, as well as child-parent perspective variables, had a different effect on children with oncological problems. Consequently, it is recommended that pediatric nurses should implement interventions that enhance patients' quality of life and alleviate their anxiety levels.