Endüstriyel üretimde kullanılan alçı kalıpların seramik sanatındaki yeri
The place of plaster molds used in industrial production in ceramic art
Yazar: İLYAS ARAPOĞLU
Danışman: DOÇ. DUYGU KAHRAMAN
Anadolu Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Seramik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Alçı = Plaster ; Kalıp malzemeleri = Mold materials ; Kalıplar = Molds ; Seramik endüstrisi = Ceramic industry ; Seramik sanatı = Ceramic art ; Seramikler = Ceramics

Özet:
İnsanlığın varoluşundan itibaren en belirgin değişimin gelişim olduğu rahatlıkla
gözlemlenmektedir. Seramik de teknik ve kavramsal açıdan insanlıkla eşzamanlı
gelişimini sürdürmekte olan bir malzemedir. Bu bağlamda seramik alanında alçı kalıp
hem endüstride seri ürünler hem de sanatta özgün eserler üretmek için etkili ve yeni
yöntemler sunan bir malzemedir.
Seramiği kabaca biçimlendirmek ve süslemek için taş, ahşap, kemik gibi farklı
malzemelerden yapılan kalıplar, teknik gelişmelerle birlikle seramik alanına oldukça
geniş imkanlar tanımaya başlamıştır. Bu sayede seramik daha özgün ve seri üretilebilir
bir malzeme olmuştur. Alçı taşının pişirilip toz haline getirilmesiyle elde edilen alçı ise
kalıp yapımında kullanılmaya başlanmış ve zamanla seramik alanında en çok tercih
edilen kalıp malzemesi olmuştur.
Çeşitli teknikler sunan alçı kalıplar seramik alanında sıklıkla kullanılmış, bu
sebeple seramik sanatçılarının ilgisini çeken bir malzeme olmuştur. Son yıllarda alternatif
kalıpların ve tekniklerin araştırılmaya başlanması, farklı malzemelerden kalıpların yanı
sıra alçı kalıpların da tekrar ele alınmasını, böylece yeni uygulama biçimlerinin ortaya
çıkarılmasını sağlamıştır. Dört bölümden oluşan bu çalışmanın birinci bölümünde alçının
işlevi, tarihsel süreç ve çeşitliliği ile incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde kalıplar
ve seramik alanındaki çeşitleri alt başlıklarda incelenmiştir. Üçüncü bölümde, çağdaş
seramik sanatçılarının alçı kalıp kullanımları, uygulama ve eserler üzerinden
incelenmiştir. Çalışmanın son bölümü kişisel uygulamalar ile sonuçlandırılmıştır.
Anahtar Sözcükler: Endüstri, Seramik, Sanat, Alçı, Kalıp

Abstract:
It is easily observed that the most significant change since the existence of humanity
is development. Ceramic is also a material that continues its development simultaneously
with humanity in terms of technical and conceptual aspects. In this context, plaster mold
in the field of ceramics is a material that offers effective and new methods to produce
both serial products in the industry and original works of art.
Molds made of different materials such as stone, wood, and bone to roughly shape
and decorate ceramics have begun to provide a wide range of possibilities to the field of
ceramics with technical developments. In this way, ceramic has become a more original
and mass-produced material. The gypsum obtained by firing and pulverizing gypsum
began to be used in mold making and has become the most preferred mold material in the
field of ceramics over time.
Plaster molds, which offer various techniques, were frequently used in the field of
ceramics, so they became a material that attracted the attention of ceramic artists. In recent
years, the search for alternative molds and techniques has led to the reconsideration of
plaster molds as well as molds from different materials, thus revealing new application
forms. In the first part of this study, which consists of four chapters, the function of
gypsum is examined with its historical process and diversity. In the second part of the
study, molds and their varieties in the field of ceramics are examined under subtitles. In
the third chapter, the use of plaster molds of contemporary ceramic artists, over the
application and works are examined. The last part of the study was concluded with
personal applications.
Keywords: Industry, Ceramic, Art, Plaster, Mold