Öğretmenler için interaktif eğitim modeli ile finansal planlama ve yönetim uygulaması
Interactive training model for teachers financial planning and management application
Yazar: NESLİHAN ONUR
Danışman: PROF. DR. M. HAMİL NAZİK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Aile Ekonomisi ve Beslenme Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Ev Ekonomisi = Home Economics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Günümüz yaşamında, tüm bireylerin finansal durumları göz önünde bulundurulduğunda hızlı ve doğru karar almaları gerekmektedir.  Bu nedenle bireyler, finansal amaçlarına ulaşmada finansal planlama ve yönetimi konusunda bilgi, tutum ve davranışlarını saptamak, ihtiyaç duyulan eğitimi sağlamak, ihtiyaca uygun programları gerçekleştirmek ve uygulama sonuçlarını kontrol etmek gerekmektedir.
Bu araştırma ?Finansal Planlama ve Yönetime ilişkin interaktif eğitimin öğretmenlerin finansal bilgi ve tutumları üzerindeki etkisini? belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmaya,  kura yöntemi ile seçilmiş Ankara?nın 13 merkez ilçesinde yer alan mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarından yine kura ile seçilmiş 13 okul belirlenmiştir. Bu okullarda 2012-2013 eğitim ve öğretim yılında görev yapan, araştırmaya katılmaya gönüllü olan 330 öğretmen dâhil edilmiştir. Araştırmada deneysel desenlerden tek grup ön test ve son test modeli kullanılmıştır. 
Veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından geliştirilen ?Finansal Bilgi Testi? ve ?Finansal Tutum Ölçeği? kullanılmıştır. Finansal Bilgi Testi 66 ve Finansal Tutum Ölçeği 24 maddeden oluşmaktadır. Uygulama başında ve sonunda olmak üzere aynı test ve ölçek kullanılmış ve ?Finansal Planlama ve Yönetim?  bireysel öğretime dayalı modüler eğitim yaklaşımıyla uygulama gerçekleştirilmiştir. Uygulamanın bilgi ve tutuma ilişkin sonuçlarına olan etkisi saptanmıştır. Öğretmenlerin cinsiyetlerine, yaş gruplarına, çocuk sayılarına, medeni durumlarına, evlilik sürelerine, eşlerinin çalışma durumlarına, görevdeki hizmet sürelerine ve aylık toplam gelirlerine göre deneysel işlemin ön ve son test puan farkları üzerindeki etkisi, tekrarlı ölçümler için Manova testi kullanılarak gözden geçirilmiştir.
Araştırma sonucunda deneysel işlemin kadın ve erkek öğretmenlerin hem bilgi hem de tutum puanlarını artırdığı, öğretmenlerin veri toplama araçlarından aldıkları puanların ortalamalarının yaş gruplarına göre, medeni durumlarına göre ve evlilik sürelerine göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.  Öğretmenlerin hizmet sürelerine göre (mesleki gelişim evreleri) finansal bilgi ön testinde işe yeni başlayanların, diğer evrelerde bulunanlardan daha düşük puanlar aldıkları tespit edilmiştir. Finansal tutum ön ve son test puanlarında gruplar yaklaşık yakın puanlar aldığı; hem bilgi hem de tutum ön ? son test puan farklarının en çok işe yeni başlayanlar lehine olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Finansal bilgi ve tutum puan ortalamaları arasındaki gözlenen farklılık eşleri çalışan ya da çalışmayan öğretmenlerin puanları arasında istatistiksel bakımdan önemli bir farklılık bulunmadığı, Çocuk sayısının bilgi ve tutum puanları üzerindeki temel etkisi istatistiksel bakımdan önemli bulunmamıştır. Finansal bilgi ön test puanları en düşük olan düşük gelirli ve Son testte ise bilgilerini en az artıran yüksek gelirli öğretmenler olduğu saptanmıştır. Finansal bilgi ve tutum puanları ön ve son test puan farkı gelire bağlı önemli bir farklılık göstermekte olduğu tespit edilmiştir. 
Araştırmanın bu sonuçlarına göre aile yaşamına uyum sağlamak için evlenecek olan kişilere, iş ve sosyal yaşama uyum sağlamak için yeni işe başlayanlara, iş yaşamından ayrılacak olan ve ayrılanlara yönelik eğitim programları hazırlanmalıdır. Bu tür eğitim programlarıyla, bireylerin yaşamlarındaki kritik dönemlerine ilişkin olumlu tutumlar geliştirmelerine, onların finansal, psiko-sosyal ve fiziksel yönden uyum sağlamalarıyla üreten ve mutlu bireyler olmalarına yardımcı olunabilir.

Anahtar Kelimeler: Bireysel Finans, Finansal Planlama ve Yönetim, İnteraktif Eğitim

Abstract:
In today's world, each and every person should take rapid and correct decisions 
considering their financial conditions. For that reason, it is needed to determine 
knowledge, attitudes and behaviors of people towards financial planning and 
management applied to reach their financial aims, provide the training they need, 
develop programs in accordance with their needs and control the results of practices. 
This study was conducted to determine "the effect of interactive training of 
financial planning and management on financial knowledge and attitudes of teachers". 
The research group consisted of 330 teachers who were voluntary to participate in this 
study and serving in 13 different schools within 2012-2013 academic year. These 
schools were determined by lot among occupational and technical secondary schools in 
13 draft districts of Ankara. Single group pre-test and post-test model was used as preexperimental design. 
"Financial Knowledge Test" and "Financial Attitude Scale" developed by the 
researcher were used to collect data. Financial Knowledge Test consisted of 66 and 
Financial Attitude Scale consisted of 24 items. At the beginning and the end of the 
practice, the same test and scale were used. The practice was performed with the 
modular training approach based on individualized teaching of "Financial Planning and 
Management". The effects of the practice on results of knowledge and attitude were 
determined. Manova test was used for repetitive measurements to review the effects of 
experimental process on the difference between pre-test and post-test results as regards 
to gender, age groups, marital status, children number, marriage period, occupation 
condition of spouses, service period and total monthly income of teachers. 
The results of the research determined that experimental process increased both 
knowledge and attitude scores of female and male teachers, mean scores of teachers 
obtained from data collection tools differed according to their age groups, marital status
and marriage period. As regards to service period of teachers (occupational 
development stages), it was found that new teachers had lower scores in financial 
knowledge pre-test than those in further stages. It was found that, groups had similar 
results in financial attitude pre-test and post-test; the differences in both knowledge and 
attitude pre-test and post-test were found to be in favor of new teachers. It was found 
that there was a difference between scores of those whose spouse was working/not 
working in financial knowledge and attitude score means; however this difference was 
not found to be statistically significant. The major effect of children number on 
knowledge and attitude scores was not found to statistically significant. It was found 
that teachers with low income had the lowest scores from financial knowledge pre-test 
scores and those with high income increased their knowledge the least in post-test. It 
was found that the difference between financial knowledge and attitude pre-test and test 
scores differed significantly according to the income level. 
According to the results of the research, training programs should be prepared 
for those to marry in order to ensure the adaptation to family life and for those to start or 
stop working in order to ensure the adaptation to professional and social life. Such 
training programs can help people to develop positive attitudes towards critical periods 
in their life, and enable them to be productive and happy people who can adapt to these 
periods financially, psycho-socially and physically. 

Key words: Personal Finance, Financial Planning and Management, Interactive 
Training.