3 boyutlu yazıcı sistemleriyle üretilen maksiller tam protez kaidelerinin doku yüzeyi adaptasyonuna farklı damak derinliklerinin etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of different palatal vault depths on tissue surface adaptation of 3D printed maxillary denture bases
Yazar: NİHAN KAYA
Danışman: PROF. DR. NURAN YANIKOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Protetik diş tedavisi = Prosthetic dental treatment ; Takma diş tabanları = Denture bases

Özet:
Amaç: Tam protezlerin başarısında anatomik faktörler ve üretim yöntemlerindeki farklılıklar etkili olabilmektedir. Bu çalışmada, farklı üretim yöntemleri ile elde edilen tam protez kaidelerinin iç yüzeyinin, farklı damak derinliklerine sahip alçı modeller ile temsil edilen doku yüzeyine adaptasyonunun dijital ortamda karşılaştırılması amaçlandı.
Materyal ve Metot: 3 farklı damak derinliğine sahip 3 dişsiz maksiller ana model elde edilerek dublike edildi. Ardından yüzeyleri masaüstü 3 boyutlu tarayıcı cihazında tarandıktan sonra stereolitografi (stl.) formatında dijital ortama aktarılıp, 2 mm kalınlığında maksiller tam protez kaideleri tasarlandı. Dijital ışık işleme (DLP) ve Sıvı kristal ekran (LCD) olmak üzere 2 çeşit 3 boyutlu üretim yöntemi ve kontrol grubu olarak ise konvansiyonel basınçlı mufla (KBM) yöntemi ile kaide üretimleri gerçekleştirildi (n:12). Üretilen protez kaidelerinin palatal yüzeyleri taranıp dijital ortama aktarıldı. Taranan model ve kaide yüzeyleri yüzey çakıştırma yazılım programı kullanılarak çakıştırıldı ve sapmalar tespit edildi. Elde edilen sapma değerleri istatistiksel olarak değerlendirildi (p<0.05). Normal dağılıma sahip olan üç ve daha çok bağımsız grubun ortalamalarının karşılaştırılması için ANOVA, normal dağılım olmadığında Kruskal Wallis testi uygulandı. Farkı yaratan grup ya da grupların belirlenmesi için Post Hoc Bonferroni analizleri uygulandı. 
Bulgular: Üretim yöntemleri ve damak derinliği için yapılan analizler sonucunda; DLP, LCD ve KBM gruplarında tüm bölgelerde damak derinliğine göre deviasyon ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar elde edilmemiştir (p>0.05). Damak derinliği ve bölgeler için yapılan analizler sonucunda; sığ damak derinliği, damak kubbesi bölgesinde üretim yöntemlerine göre deviasyon ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0.05). Üretim yöntemleri ve bölgeler için yapılan analizler sonucunda; DLP grubun damak kubbesi bölgesinde damak derinliğine göre deviasyon ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmüştür (p<0.05).  Üretim yöntemleri ve damak derinliği için yapılan analizler sonucunda; tüm üretim yöntemlerinde ve tüm derinliklerde bölgelere göre deviasyon ölçümleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar tespit edilmiştir (p<0.05).
Sonuç: Tüm gruplarda en düşük ortalama sapma değerleri damak kubbesi bölgesinde en yüksek ortalama sapma değerleri ise kaidenin kenar sınırları bölgesinde gözlenmektedir. DLP yöntemiyle tam protez kaide üretiminde sığ damak derinliğine sahip modellerde yüzey adaptasyonu LCD ve KBM yöntemine göre daha başarılı bulunmuştur. Farklı damak derinliklerinde, farklı üretim yöntemleri güvenle kullanılabilir.

Abstract:
Aim: Anatomical factors and differences in production methods may be effective in the success of removable complete dentures. In this study, it was aimed to compare the adaptation of the intaglio surface of complete denture bases that have different palate depths in a digital environment obtained by different production methods.
Material and method: Three edentulous maxillary main models with 3 different palatal depths were obtained and duplicated. Then, after their surfaces were scanned, they were transferred to digital media in stereolithography (stl.) format, and 2 mm thick maxillary complete denture bases were designed. Two types of 3 dimensional production methods, digital light processing (DLP) and Liquid crystal display (LCD), were used, and the conpression molding (KBM) method was used as the control group. The palatal surfaces of the produced denture bases were scanned and transferred to digital media. The scanned model and base surfaces were superimposed using the surface matching software and deviations were detected. The obtained deviation values were evaluated statistically (p<0.05).
Results: The analyses performed using the production methods and palate depth demonstrated no statistically significant differences between the deviation measurements according to palatal depth in all regions for DLP, LCD and KBM groups (p>0.05). The analyses performed for palate depth and regions showed a statistically significant difference between deviation measurements for the shallow palatal depth and the palatal dome region according to production methods (p<0.05). The analyses performed for production methods and regions exhibited a statistically significant difference between deviation measurements for the palatal depth in the palatal dome region of the DLP group (p<0.05). The analyses performed for the production methods and palate depth showed statistically significant differences between deviation measurements for the regions in all production methods and at all depths (p<0.05). ANOVA was used to compare the means of three or more independent groups with normal distribution, and the Kruskal Wallis test was applied when there was no normal distribution. Post Hoc Bonferroni analyzes were applied to determine the group or groups that made the difference.
Conclusion: In all groups, the lowest average deviation values were observed in the palatal region and the highest average deviation values were observed in the edge borders of the denture base. In the production of complete denture bases with the DLP method, surface adaptation in models with shallow palate depth was found to be more successful than the LCD and KBM methods. Different production methods can be used safely at different palate depths.