Tek kullanımlık plastik tüketiminin azaltılmasında duygu ve mesaj çerçevesinin etkileşimli etkisi: Duyguların ihmal edilen rolü
The interactive effetcs of emotion and message framing in reducing single-use plastic consumption: The Neglected role of emotions
Yazar: DUYGUN ALICI KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM TAYLAN DÖRTYOL
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Pazarlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Reklamcılık = Advertising

Özet:
Günümüzde sürdürülebilirliğe yönelik artan farkındalığa rağmen, dünya çapında her gün yaklaşık 67 milyon plastik şişe atığı oluşmaktadır. Plastiği günlük hayatlarımız için oldukça kullanışlı malzemeler haline getiren özellikleri, doğada tamamen parçalanmalarını imkânsız hale getirmekte ve bu durum geri dönüştürülemeyen plastik atıkların gezegen için hayati bir problem olmasına yol açmaktadır. Özellikle tek kullanımlık plastiğin Atık Yönetimi Hiyerarşisi'nin yeniden kullanım, geri dönüşüm, geri kazanım ve bertaraf adımlarında sınıfta kalmasıyla, tüketimi kaynağında azaltmak plastik kirliliğiyle mücadelede en iyi stratejilerden biri haline gelmiştir. Plastik atık problemine yanıt olarak bu araştırmada, duygu (iğrenme vs. üzüntü) ve mesaj çerçevesinin (kazanç vs. kayıp) plastik tüketiminin azaltılmasındaki ayrı ayrı etkileri ve etkileşimli rolleriyle birlikte algılanan psikolojik uzaklığın düzenleyici etkisi araştırılacaktır. Çalışmada duygular Nabi'nin Bilişsel İşlevsel Model'i (Cognitive Functional Model) doğrultusunda mesajla ilişkili olarak manipüle edilecektir. Çalışma, daha önce duyguların mesaj çerçeveleme ile nasıl etkileşime girebileceğine yönelik araştırmaların sınırlı olması, bu çalışmalarda sadece ruh hali veya mesajla ilişkisiz duygulara odaklanılmış olması, sürdürülebilir tüketim alanında bu kapsamda bir çalışmanın hiç yapılmamış olması ve iğrenme duygusunun bu bağlamda ilk kez araştırılacak olması nedeniyle özgün değerlere sahiptir. Araştırmada, kayıp çerçevesinin kazanç çerçevesine kıyasla tek kullanımlık plastik kullanımını azaltma niyeti üzerinde (Çalışma 1), iğrenme duygusunun üzüntü duygusuna kıyasla bağış yapma davranışı ve miktarı üzerinde (Çalışma 2), iğrenme duygusu ve kayıp çerçeveli mesaj eşleşmesinin diğer versiyonlara kıyasla cam şişe su seçimi üzerinde (Çalışma 3) önemli bir etkisinin olacağı beklenmektedir. Ayrıca psikolojik uzaklık algısının tüm modellerde düzenleyici etkisinin gözleneceği de öngörülmektedir.

Abstract:
Despite today's growing awareness of sustainability, around 67 million plastic bottles are thrown away every day worldwide. The properties of plastics that make them highly useful materials for our daily lives make it impossible for them to completely break down in nature, and this makes plastic waste that cannot be recycled a vital problem for the planet. Reducing consumption at the source has become one of the best strategies to combat plastic pollution, especially as single-use plastics fail the reuse, recycling, recovery, and disposal steps of the Waste Management Hierarchy. In response to the plastic waste problem, this study will investigate the separate effects and interactive roles of emotion (disgust vs. sadness) and message framing (gain vs. loss) in reducing plastic consumption, as well as the moderating effect of perceived psychological distance. Emotions will be manipulated in relation to the message in line with Nabi's Cognitive Functional Model. The study has unique values as there is limited previous research on how emotions can interact with message framing, these studies have only focused on mood or non-message related emotions, there has never been a study in this context in the field of sustainable consumption, and disgust emotion will be investigated for the first time in this context. It is expected that the loss frame will have a significant effect on the intention to reduce the use of single-use plastics compared to the gain frame (Study 1), disgust will have a significant effect on donation behavior and amount compared to sadness (Study 2), and disgust and loss frame message matching will have a significant effect on the choice of glass bottled water compared to other versions (Study 3). It is also predicted that the moderating effect of psychological distance perception will be observed in all models.