Metal sektöründe karbon ayak izi ve su ayak izi hesaplaması
Carbon footprint and water footprint calculation, metal industry example
Yazar: MEHMET ONUR DEMİRCİ
Danışman: PROF. DR. SENAR AYDIN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Tüm ülkelerin çevre konusunda ana gündem maddesi sera gazı emisyonlarının azaltılması ve su kaynaklarının korunmasıdır. Karbon ayak izinin ve su ayak izinin hesaplanması ve azaltılması küresel ısınma ve iklim değişikliği gibi küresel sorunların çözümünde kritik bir rol oynamaktadır. İklim değişikliğinin sebep olduğu temiz su kaynaklarının azalması da su konusunda tedbirler alınması gerektiğini gösteren unsurlardan bir tanesidir. Bu kapsamda üretim yapan her iş kolunun sera gazları ve su tüketimi tespitlerini yaparak azaltmaya yönelik çalışmalar yapması gerektiği ortaya çıkmaktadır. Çalışmanın amacı metal sektöründe faaliyet gösteren bir asansör üretim fabrikasından kaynaklı sera gazı salınımlarını ve su tüketimi belirlemektir. Çalışma kapsamında asansör fabrikasının üretiminden kaynaklı sera gazının küresel iklim değişikliğine katkısı ile ortaya çıkacak "karbon ayak izinin hesaplanması" ve üretimi sırasında kullandığı temiz su kaynaklı "su ayak izinin hesaplanması" ve sonuçlarına göre alınabilecek tedbirler önerilmiştir. Fabrikanın faaliyetlerinden kaynaklı karbondioksit emisyon miktarı Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) tarafından önerilen Tier-1 yöntemine göre hesaplanmıştır. Bu yöntem ile tesisin doğalgaz tüketimi, elektrik enerjisi tüketimi, su tüketimi ve atıksu oluşumu, atık oluşumu, araç kullanımından kaynaklanan karbon ayak izi miktarı hesaplanmıştır. Yapılan hesaplara göre fabrikanın 2023 yılında karbon ayak izi miktarı 363,534 ton CO2/yıl olarak tespit edilmiştir. Toplam karbon ayak izinin %31'ini oluşturmasından dolayı doğalgaz tüketiminin azaltılması amacıyla fabrikada ısı kaybına yönelik tedbirlerin alınması gereklidir. Fabrikada güneş enerjisinden bir elektrik üretimi olsa da karbon ayak izinin %27'sini oluşturan elektrik tüketiminin azaltılması amacıyla elektrik üretiminin tüketimi karşılamadığı dönemlerde elektrik tasarrufuna gidilmesi önerilmektedir. Fosil yakıtlı araçların meydana getirdiği %22'lik karbon ayak izini azaltmak için fabrikaya ait araçların veya personel servislerinin elektrikli araçlar ile değiştirilmesi önerilmektedir. Fabrikanın mevcut politikalarından olan çalışanlarının doğum gününde 3 adet fidan bağışı politikası fabrikanın karbon ayak izini 2023 yılında 3,063 ton/yıl azaltmıştır. Bu bağışlara ek olarak özel gün ve haftalarda toplu fidan bağışı yapılması önemlidir. WFN yöntemine göre su tüketimi ve yağış bilgileri verileri ile fabrikanın mavi ve yeşil su ayak izi hesaplamaları sonucunda su ayak izi 21.981 ton/yıl olarak tespit edilmiştir. Asansör fabrikasında özellikle çalışanların su kullanımı ile ilgili tasarrufta bulunmalarına yönelik periyodik eğitimler düzenlenmesi önemlidir. İleriki yıllarda özellikle AB üye ülkeleri ile iş yapan sanayilerin sıklıkla gündeminde olacağı karbon ayak izi ve su ayak izi hesaplamaları için şimdiden çalışmalara başlanması ve azaltılmalarına yönelik hedeflerin uygulamaya koyulması yaşanabilir bir dünya için atılacak maddi adımlardan en önde geleni olacaktır.

Abstract:
The main agenda items of all countries regarding the environment are reducing greenhouse gas emissions and protecting water resources. Calculating and reducing the carbon footprint and water footprint plays a critical role in solving global problems such as global warming and climate change. The decrease in clean water resources caused by climate change is one of the factors that show that precautions should be taken regarding water. In this context, it becomes clear that every business line engaged in production should determine greenhouse gases and water consumption and work to reduce them. The aim of the study is to determine greenhouse gas emissions and water consumption from an elevator production factory operating in the metal industry. Within the scope of the study, the "calculation of the carbon footprint" that will arise from the contribution of the greenhouse gas released by the elevator factory from its production to global climate change and the "calculation of the water footprint" resulting from the clean water used during its production and the measures that can be taken according to the results are suggested. The amount of carbon dioxide emissions resulting from the factory's activities was calculated according to the Tier-1 method recommended by the Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). With this method, the facility's natural gas consumption, electrical energy consumption, water consumption and wastewater generation, waste generation, and the amount of carbon footprint resulting from the use of company vehicles were calculated. According to the calculations, the carbon footprint of the factory in 2023 was determined as 363,534 tons of CO2/year. It is necessary to take measures against heat loss in the factory in order to reduce natural gas consumption, since it constitutes 31% of the total carbon footprint. Although the factory produces electricity from solar energy, it is recommended to save electricity in periods when electricity production does not meet consumption in order to reduce electricity consumption, which constitutes 27% of the carbon footprint. In order to reduce the 22% carbon footprint caused by fossil fuel vehicles, it is recommended to replace factory vehicles or personnel shuttles with electric vehicles. The factory's current policy of donating 3 saplings on its employees' birthdays has reduced the carbon footprint of the factory by 3,063 tons/year in 2023. In addition to these donations, it is important to donate bulk saplings on special days and weeks. As a result of water consumption and precipitation information data according to the WFN method and blue and green water footprint calculations of the factory, the water footprint was determined as 21,981 tons/year. It is important to organize periodic training in the elevator factory, especially for employees to save money on water usage. Starting now for carbon footprint and water footprint calculations, which will be frequently on the agenda of industries doing business with EU member countries in the coming years, and implementing targets for their reduction will be the most important financial steps to be taken for a livable world.