Kişiler arası bağımlılık ile yetişkinlerde görülen ayrılma anksiyetesi arasındaki ilişkinin incelenmesinde algılanan ebeveynlik biçimlerinin aracılık rolünün incelenmesi
Examining the mediating role of perceived parenting styles in examining the relationship between interpersonal dependency and separation anxiety in adults
Yazar: BÜŞRA GÜLENÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT TANSEL
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Bağımlılık Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Kişiler arası bağımlılık ile yetişkinlerde görülen ayrılma anksiyetesi arasındaki ilişkide algılanan ebeveynlik biçimlerinin aracılık rolünü incelemek üzere yapılan bu çalışma, nicel araştırma yöntemiyle yürütülmüş olup korelasyonel araştırma deseni kullanılarak yapılmıştır. 
Araştırmanın örneklemini, 18-50 yaş aralığında bulunan, 172'si kadın 79'u erkek toplam 251 yetişkin birey oluşturmaktadır.  Çalışmada veri araçları olarak; Demografik Bilgi Formu, Kişiler Arası Bağımlılık Ölçeği (KBÖ), Yetişkin Ayrılma Anksiyetesi Ölçeği (YAAÖ) ve Young Ebeveynlik Ölçeği (YEÖ) kullanılmıştır.  Çalışmada elde edilen verilerin tümü, "IBM SPSS Statistics 29" paket programı ile istatistiksel analize tabi tutulmuştur.							Yetişkin ayrılma anksiyetesinin algılanan Kuralcı/Kalıplayıcı, Aşırı Koruyucu/Evhamlı, Kötümser/Endişeli ve Değişime Kapalı/Duyguları Bastıran ebeveynlik biçimlerini hem anne hem baba formunda pozitif yönde anlamlı olarak yordadığı tespit edilmiştir.	Kişiler arası bağımlılığı pozitif yönde anlamlı olarak yordadığı tespit edilen algılanan ebeveynlik biçimleri; baba formunda Aşırı Koruyucu/Evhamlı ve Değişime Kapalı/Duyguları Bastıran ebeveynlik biçimleriyken; anne formunda yalnızca Değişime Kapalı/Duyguları Bastıran ebeveynlik biçiminin, kişiler arası bağımlılığı pozitif yönde anlamlı olarak yordadığı görülmüştür.		Yetişkin ayrılma anksiyetesi ile kişiler arası bağımlılık arasındaki ilişkide aracılık rolü bulunan algılanan ebeveynlik biçimlerinin; anne formunda algılanan Değişime Kapalı/Duyguları Bastıran ebeveynlik biçimi; baba formunda ise algılanan Aşırı Koruyucu/Evhamlı ve Değişime Kapalı/Duyguları Bastıran ebeveynlik biçimleri olduğu saptanmıştır. Ayrıca, yetişkin ayrılma anksiyetesinin kişiler arası bağımlılık üzerinde pozitif yönde anlamlı doğrudan etkisi bulunmuştur.			Kişiler arası bağımlılık puanları ile demografik bilgiler arasında anlamlı bir fark saptanamamışken; yetişkin ayrılma anksiyetesinde ise kadın katılımcıların yetişkin ayrılma anksiyetesi puanlarının erkek katılımcılara göre anlamlı bir şekilde daha yüksek olduğu görülmüştür.

Abstract:
This study, conducted to examine the mediating role of perceived parenting styles in the relationship between interpersonal dependency and separation anxiety in adults, was conducted with a quantitative research method and was conducted using a correlational research design.
The sample of the research consists of a total of 251 adult individuals, 172 women and 79 men, aged between 18-50. Demographic Information Form, Interpersonal Dependency Scale, Adult Separation Anxiety Scale and Young Parenting Scale were used as data collection tools in the study. All the data obtained in the study were subjected to statistical analysis with the "IBM SPSS Statistics 29" package program.
It was determined that adult separation anxiety positively and significantly predicted the perceived parenting styles of Controlling/Shaping, Overprotective/Anxious, Pessimistic/Anxious and Closed to Change/Suppressing Emotions in both mother and father forms.
Perceived parenting styles that were found to positively predict interpersonal dependency are perceived Overprotective/Anxious and Closed to Change/Suppressing Emotions paternal parenting styles and perceived Closed to Change/Suppressing Emotions maternal parenting style.
It was determined that perceived Closed to Change/Suppressing Emotions maternal parenting style and perceived Overprotective/Anxious and Closed to Change/Suppressing Emotions paternal parenting styles have a mediating role in the relationship between adult separation anxiety and interpersonal dependency. Additionally, a positive significant direct effect of adult separation anxiety was found on interpersonal dependency.
Regarding adult separation anxiety, it was observed that female participants' adult separation anxiety scores were significantly higher than male participants.