Bisfenol S'nin erkek ratlarda adrenal bez üzerindeki toksik etkilerinin araştırılması
Investigation of the toxic effects of Bisphenol S on the adrenal gland in male rats
Yazar: SEVNUR ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. BURAK KAPTANER
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada, polikarbonat plastikler ve epoksi reçinelerin üretiminde bisfenol
A'nın yerine bir alternatif olarak tercih edilen bisfenol S (BPS)'nin, erkek Wistar albino
ratların adrenal bezi üzerindeki toksik etkilerinin incelenmesi amaçlandı. Bu amaç
doğrultusunda 28 adet erişkin erkek rat, rastgele olarak her birinde 7 hayvan olacak
şekilde, 4 gruba ayrıldı. Grup I'deki hayvanlara oral gavaj ile günlük olarak çeşme suyu
verildi. Grup II'deki hayvanlara oral olarak test kimyasalının çözündüğü bir vehikıl
(etanol-zetinyağı karışımı) verildi. Grup III ile IV'deki hayvanlara ise sırasıyla; BPS'nin
5 ve 20 mg/kg/vücut ağırlığı dozları, oral gavaj ile günlük olarak uygulandı. Bütün
uygulamalar, 28 gün sonunda sonlandırıldı. Daha sonra ratların adrenal bezleri çıkartıldı
ve bazı antioksidan savunma sistem göstergelerinin (malondialdehit (MDA) düzeyi,
glutatyon S-transeraz (GST) aktivitesi ve redükte glutatyon (GSH)) analizleri ile
histopatolojik incelemeler, gerçekleştirildi. BPS'nin adrenal bezdeki MDA düzeyinde
anlamlı artışlara neden olduğu bulundu ve GST aktivitesini en yüksek dozda azalttığı
belirlendi. Bununla birlikte, adrenal bez GSH düzeyinin BPS maruziyeti sonrasında,
anlamlı değişimler göstermediği bulundu. BPS'nin adrenal korteksin zona fasikulata
tabakası hücrelerinde vakuolizasyon artışı ile vakuolar dejenerasyona sebep olduğu
gözlendi. Bu çalışmadan elde edilen veriler, BPS'nin adrenal bezde oksidatif stresi
uyarabildiğini ve yapısal değişikliğe neden olabildiğini göstermektedir. BPS'nin
böbreküstü bezi üzerindeki olumsuz etkileri ve bu etkiler ile ilişkili olarak ortaya
çıkacak muhtemel sağlık problemleri göz önünde tutularak, tüketici ürünlerindeki
kullanımından kaçınılmalıdır.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine toxic effects of bisphenol S (BPS), which
is preferred as an alternative instead of bisphenol A in the production of polycarbonate
plastics and epoxy resins, on the adrenal glands of male Wistar albino rats. Toward this
aim, 28 adult male rats were randomly divided into 4 groups with 7 in each. Group I
was given tap water daily via oral gavage. Group II was orally administrated a vehicle
(ethanol-olive oil mixture) in which the test chemical was dissolved. Groups III and IV
were administrated BPS at doses of 5 and 20 mg/kg of body weight (bw)/day via oral
gavage, respectively. All of the treatments were terminated after 28 days. Following
this, the adrenal glands were removed and analyses of some antioxidant defense system
indicators (malondialdehyde (MDA) level, glutathione S-transferase (GST) activity, and
reduced glutathione (GSH) content) and histopathological examinations were
performed. The BPS caused significant increases in the MDA level of the adrenal gland
and reduced the GST activity at the highest dose. However, the GSH level of the
adrenal gland did not show significant changes after exposure to BPS. The BPS caused
increased vacuolization and vacuolar degeneration in the zona fasciculata layer cells of
the adrenal cortex. The data obtained showed that BPS could induce oxidative stress
and cause structural changes in the adrenal gland. The utilization of the BPS in
consumer products should be avoided considering the negative effects that it has on the
adrenal gland and the possible health problems associated with those impacts.