Açık kalp ameliyatı sonrası mobilize olan hastalarda öz-bakım gücünün değerlendirilmesi
Evaluation of self-care pover in patients mobilized after the openheart surgery
Yazar: AYDIN NART
Danışman: PROF. DR. NEVİN KANAN
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Postoperatif komplikasyonlar = Postoperative complications ; Özbakım = Self-care

Özet:
Araştırma açık kalp ameliyatı sonrası mobilize olan hastalarda öz-bakım gücü ve bunu etkileyen faktörleri belirlemesi amacıyla planlandı. Tanımlayıcı ve kesitsel özellikte olan bu araştırma, Mart - Mayıs 2013 tarihleri arasında Mehmet Akif Ersoy Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi?nde açık kalp ameliyatı olan 152 hastada gerçekleştirildi. Verilerin toplanmasında hastaların tanımlayıcı sosyo-demografik özelliklerini kapsayan anket formu, literatür bilgileri dikkate alınarak araştırmacı tarafından elde edildi. Ayrıca öz-bakım gücünü değerlendirmek amacıyla, Orem?in öz-bakım gücü ölçeği kullanıldı. Araştırmada elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 17.0 programı kullanılarak analiz edildi. Verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metotları (Sayı, Yüzde, Ortalama, Standart sapma) kullanıldı. Niceliksel verilerin karşılaştırılmasında iki grup arasındaki farkı t-testi, ikiden fazla grup durumunda parametrelerin gruplar arası karşılaştırmalarda Tek yönlü (One way) Anova testi ve farklılığa neden olan grubun tespitinde Scheffe testi kullanıldı.Elde edilen veriler sonucunda, hastaların % 57.9?nun erkek, % 44.1?nin 61 yaş ve üzerinde olduğu, % 69.7?nin evli, % 67.1?nin ilkokul ve altında okuduğu, % 48.4?nün ilde doğduğu, % 66.4?ünün çekirdek aile tipinde ve % 53.3?nün de evde 2-4 kişi ile birlikte yaşamakta olduğu belirlendi. % 63.8?nin sosyoekonomik durumunun orta düzeyde olduğu, % 88.8?nin sağlık güvencesinin bulunduğu ve % 73.7?nin bir işte çalışmadığı görüldü. % 40.1?nin bir yıldan daha az süredir kalp hastası olduğu, % 65.1?nin daha önce kalp krizi geçirmediği, % 63.2?sinin kronik bir hastalığı olduğu görüldü. Hastaların öz-bakım gücü puan ortalamasının 90,401 ± 24,183 olduğu saptandı. Bu puan ortalaması, hastaların orta düzeyde öz bakım güçlerinin olduğunu göstermektedir. Hastaların öz bakım gücü puanları ortalamalarının yaş değişkenine göre fark istatistiksel açıdan anlamlı bulundu(F=2,781; p=0.043<0.05). Yaş ortalaması arttıkça öz-bakım gücü arttığı görüldü. Hastaların öz-bakım gücü puanları ortalamalarının medeni durum değişkenine göre fark istatistiksel açıdan anlamlı bulundu (F=4,535; p=0.005<0.05). Evli olanların öz-bakım gücü, bekar veya dul (eşi ölmüş, boşanmış) olan hastaların öz bakım gücünden yüksek bulundu. Hastaların öz-bakım puan ortalamalarının kalp krizi geçirme durumu değişkenine göre fark istatistiksel açıdan anlamlı bulunmadı (t=0,835; p=0,358>0,05).

Abstract:
Research  is  planned  to  identfy  the  self-care  power  in  the  patients  mobilized  after  the  open  heart  surgery  and  the  factors  affecting  this. This descriptive  and  cross-sectional  research  is  carried  out  by  observing  152  patients  in  Mehmet Akif Ersoy  Thoracic and Cardiovascular Surgery Training and Research Hospital. Questionnaire  including  socio-demographic  characteristics  of  the  patients  is  taken  by  considering  the  literature knowledge. Also,  Orem?s  scale  of  the  self-care  power  is  used  to  evaluate  the  self-care  power. The  data  is  analysed  by  usig  the  programm  of  SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 17.0. While  evaluating  the  data, descriptive statistical methods (number, percentage, average, standart deviation) is  used.  In the comparison of quantitative data  the  differences  between  two  groups  is  measured  by  t-test.  One  Way  Anova  Test  is  used  in  intergroups  comparisons  of  parameters  if  there  are  more  than  two  groups. In  the  determination  of  the  group  causing  the  diversity, Scheffe test  is  used. As  a  result of  the  data  obtained  in  the  patients  57.9%  men, 44.1%  over 61 years of age, 69.7% were married, 67.1% in primary and reading, 48.4% born in the province,  66.4%  live  in  nuclear  family  and  53.3% ill and  live  with  2-4  people,  63.8% of middle socioeconomic status, 88.8% available health  insurance  and 73.7% not working at a job. Of  the  patients,  40.1%  heart  disease  for  less  than  one  year, 65.1%  not  have  a  heart  attack before, 63.2%  have  a  chronic  illness.  The  mean  score  of  the  patient?s  self-care  power  is  determined  as  90,401 ± 24,183.  This  score  shows  that  the  self-care  power  is  moderate. The  differentiate  in  the  mean  score  of  the  patient?s  self-care  power  with  the  respect  of  the  age  is  statistically  significant(F=2,781; p=0.043<0.05).  It  is  found  out  that  as  the  mean  age  increases,  the  power  of  self-care  increases.  The  differentiate  in  the  mean  score  of  the  patient?s  self-care  power  with  the  respect  of  the  marital  status  is  statistically  significant(F=4,535; p=0.005<0.05).  The  self-care  power  of  those  who  are  married  is  higher  than  it  is  for  those  who  are  single  or  widows  or  widowers.  The  differentiate  in  the  mean  score  of  the  patient?s  self-care  power  with  the  respect  of  the  case  of  having  a  heart  attack  is  not  statistically  significant(t=0,835; p=0,358>0,05).