Van ili ve bazı ilçelerinde koyunlarda fasciola hepatica'nın seroprevalansı
Seroprevalense of fasciola hepatica in sheep in the province of van and some districts
Yazar: VURAL DENİZHAN
Danışman: DOÇ. DR. KAMİLE BİÇEK
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Parazitoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Parazitoloji = Parasitology
Dizin: Enzime bağlı immünosorbent testi = Enzyme-linked immunosorbent assay ; Epidemiyoloji = Epidemiology ; Fasciola hepatica = Fasciola hepatica ; Fasiyolozis = Fascioliasis ; Kan sedimentasyonu = Blood sedimentation ; Koyunlar = Sheep ; Prevalans = Prevalence ; Van = Van ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Denizhan V, Van ili ve bazı ilçelerinde koyunlarda Fasciola hepatica'nın seroprevalansı, Y.Y.Ü. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Parazitoloji Anabilim Dalı, Doktora Tezi, Van, 2010. Bu çalışma, Van merkez ile Özalp, Saray, Gevaş ve Gürpınar ilçelerinde koyunlarda Fasciola hepatica tarafından oluşturulan fasciolosis'in yayılışını tespit etmek amacıyla Ocak 2009-Aralık 2009 tarihleri arasında<2 yaş grubu 110, 2-6 yaş grubu 171 ve > 6 yaş grubu 71 olmak üzere toplam 352 koyun üzerinde yürütülmüştür. Alınan her dışkı ve kan örneği, Benedek sedimentasyon ve antikor ELISA yöntemleri ile sırasıyla parazitin yumurtaları ve spesifik antikorlar yönünden incelenmiştir. Örnek alınan koyunların bulunduğu bölge, numune alma tarihi, hayvanların yaşı ve cinsiyeti kaydedilmiştir. Araştırma bölgelerinde koyunlarda Fasciola hepatica'nın dışkı bakısına göre prevalansı %15,63, seroprevalansı ise %49,43 olarak saptanmıştır. Enfekte hayvanlarda Benedek sedimentasyon ile dışkıda Fasciola hepatica'nın yumurtaları bulunmuştur. Fasciolosis seroprevalansı en yüksek (% 83,09) >6 yaş grubunda görülmüş, bunu %46,19 ile 2-6 yaş grubu ve %36,32 ile <2 yaş grubu izlemiştir. Yaş grupları arasındaki farklılık önemli bulunmuştur (p<0,01). Dişi Koyunlarda fasciolosis'in seroprevalansı %50,35, erkek koyunlarda ise %45,71 olarak belirlenmiş ve bu farklılık istatistiksel açıdan önemli bulunmamıştır (p<0,001). Yerleşim yerleri arasındaki farklılıklar istatistiksel açıdan önemli görülmemiştir (P>0,05). Fakat yerleşim yerlerinin kendi aralarında biribirlerine kıyaslandığında istatistiksel olarak önemli bulunmuştur (Z>1,645). Mevsimler arasındaki farklılıklar istatistiksel açıdan önemli görülmüştür (P<0,01). Sonuç olarak, çok yaygın, zoonotik paraziter enfeksiyonlardan biri olan Fasciola hepatica Van İli ve yöresindeki koyunlarında tespit edilmiştir. Bu paraziter enfeksiyonun bölgedeki epidemiyolojisi ve kontrolü için daha da ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.Anahtar kelimeler: ELISA, Fasciolosis, Van, Prevalans, Koyun, Epidemiyoloji, Sedimentasyon.

Abstract:
Denizhan V, Seroprevalense of Fasciola hepatica in sheep in the province of Van and some districts Yüzüncü Yıl University, Institute of Health Sciences, Department of Parasitology, Doctoral Thesis, Van, 2010. This study was carried out to determine the prevalence of fasciolosis caused by Fasciola hepatica in sheep in the centre of Van and its districs Özalp, Saray Gevaş and Gürpınar between January 2009 and December 2009. Feces and blood samples were taken from the 352 sheep 110 of which is below the age of 2, 171 is between 2-6 and 71 is above the age of 6. All feces and blood samples were examined in the point of the eggs of parasite in feces and specific antibodies, respectively by Benedek sedimentation and antibody ELISA techniques. The origin of sheep, date of sample collection, age and sex of the sheep were recorded. In the research areas, the coprological prevalence and seroprevalence of fasciolosis in sheep were determined as 15,63 % and 49,43%, respectively. In the infected sheep, Benedek sendimentation and in their eggs Fasciola hepatica were found. The highest prevalence of Fasciolosis seroprevalence was observed among the sheep above age of 6 (83,9 %) and followed by 2-6 age group (46,19%) and <2 age group of sheep (36,32%). In the point of statics, the difference between the age groups was significant (p<0.01). The seroprevalence of fasciolosis was 50,35 among females and 45,71 among males which was not accepted as a remarkable difference (p<0.01). In the point of statics, when all of the areas were compared with each other, the differences were not important (p>0,05), but when the areas were compared with each other one by one, the differences were vice versa (Z>1,645). Difference between the seasons was also found as crucial (p<0,01). As a result, of Fasciola hepatica one of the most common zoonotic parasitic infections was identifiels in sheep in Van province and the region. Epidemiology and control of this parasitic infections in the region for further studies are needed.Key words: ELISA, Fasciolosis, Van, Prevalence, Sheep, Epidemology, Sedimentation.