Ladik Gölü'nün (Samsun) yüzeysel alanının zamansal ve mekansal değişiminin coğrafi bilgi sistemleri ve uzaktan algılama ile belirlenmesi
Determination of spatial and temporal surface area changes of lake Ladik (Samsun) with geographic information systems and remote sensing tools
Yazar: BEKİR KILIÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ARDA ÖZEN
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım ve Yaşam Bilimleri Anablim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Coğrafya = Geography

Özet:
i
ÖZET
Yüksek Lisans Tezi
Ladik Gölü'nün (Samsun) Yüzeysel Alanının Zamansal ve Mekansal Değişiminin Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama ile Belirlenmesi
Bekir KILIÇ
Çankırı Karatekin Üniversitesi
Fen Bilimleri Enstitüsü
Tarım ve Yaşam Bilimleri Anabilim Dalı
Danışman: Dr. Öğretim Üyesi Arda ÖZEN
Bu tez çalışmasının amacı Samsun ili Ladik İlçesinde yer alan ve ülkemizde bulunan 45 adet "Ulusal Öneme Haiz Sulak Alan"dan biri olan Ladik gölünde 1999-2019 yılları arasında su alanında meydana gelen değişimlerin Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama Yöntemleri yardımı ile belirlenmesi ve göldeki sorunların giderilebilmesi için alınması gereken yönetim tedbirlerinin belirlenmesidir. Göl alanının hem hesaplanan hem de gözlemlenen değerlere göre tüm yıllar için Mayıs aylarında daha fazla bir alana sahip iken Eylül aylarında göl yüzey alanında küçülme gerçekleştiği belirlenmiştir. 1999-2009 yılları arasında aşırı su kullanımının olmadığı ve su bütçesini dikkate alan su kullanımı sonucu gölün yüzey alanında büyük değişiklikler olmadan varlığını sürdürdüğünü göstermiştir. 2009 yılından sonra özellikle sulama amaçlı aşırı su kullanımı göl yüzey alanında küçülmeye yol açmıştır. Su toplama havzasında arazi kullanımının su varlığına bağlı olarak şekillendiği ve tarım alanlarının artmasının orman varlığına zarar verdiği belirlenmiştir. Ayrıca literatürde mevcut olan farklı su indislerinin göl alanını belirlemedeki performansları da istatistiki olarak belirlenmiştir. AWEInsh indeksi tüm görüntüler bir arada değerlendirildiğinde ve Mayıs aylarına ait görüntüler arasında değerlendirildiğinde istatistiki olarak en başarılı indeks olurken Eylül ayı görüntüleri bir arada değerlendirildiğinde MNDWI indeksi daha başarılı olmuştur. Elde edilen sonuçlar, mevsimsel alansal değişimin yüksek olduğu Ladik gölü gibi göllerde bu çalışmada kullanılan su indislerinin su yönetiminin sürdürülebilir bir şekilde yapılabilmesi ve göldeki değişimlerin gözlenebilmesi için kullanılabilecek hızlı, ekonomik ve pratik bir metot olarak kullanılabileceği anlaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to determine the spatial and temporal changes between 1999-2019 in the water area of Lake Ladik, which is located in Ladik District of Samsun Province and has the status of National Protected Wetland Area, by using Geographic Information Systems and Remote Sensing Methods. Management measures to be taken in order to overcome the problems in the lake was also evaluated. The surface area of the lake is smaller in September compared to May. No major changes were observed in the lake area between 1999-2009 due to the controlled water management. However, excessive use of water especially for irrigation after 2009 has caused a reduction in the surface area of the lake. Land cover and land use of the area changed according to the the presence of water and the increase in agricultural areas damaged the forest areas. In addition, the performances of the different water indices fordetermining the lake area available in the literature were determined statistically. The AWEInsh index was the most successful index when all images were evaluated together and evaluated among May images, whereas MNDWI index was more successful when September images were evaluated together. It was understood that the water indices used in this study can be used as a fast, economical and practical method for the sustainable management of water and observation of the spatio temporal changes in the area of lakes such as Ladik lake, where seasonal and annual areal changes are high.
2020, 42