Sağlık turizminde aracı kurumların rolü ve hukuki sorumluluğu
The role and legal responsibility of intermediary agencies in health tourism
Yazar: ZEYNELABİDİN YÜKSEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PELİN ÇAVDAR
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Sağlık Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law ; Turizm = Tourism

Özet:
Sağlık turizmi, son yıllarda giderek artan bir fenomen haline gelmiş olmasına rağmen, kökleri çok daha eski zamanlara dayanmaktadır. Bu fenomen, küreselleşme, telekomünikasyon teknolojileri ve ulaşım çözümlerindeki ilerlemelerle birlikte turizm sektörünün önemli bir alt dalı haline gelmiştir. Sağlık turizmi, sağlık hizmetlerinin sunulduğu yerden tüketiciye ulaşmasını sağlayan bir endüstri olarak, doğrudan döviz kazandırıcı bir role sahiptir. Son yıllarda sağlık sebebiyle gerçekleştirilen seyahatlerin sayısı önemli ölçüde artış göstermektedir. Giderek artan ve ülkemizde de popülerleşen sağlık turizmi faaliyetlerinin altında; daha uygun fiyat ile daha kaliteli tedavi imkanlarına kavuşma, gelişmiş tıbbi cihaz ve imkanlarla uygun tedavi, yasaklı tedavi veya müdahalelere ulaşma isteği gibi birçok insani sebep bulunabilmektedir. Sağlık turizminden faydalanmak isteyenlerin haklarına saygı gösterilmesi ve doğru tedaviye en uygun şekilde ulaşabilmelerinin sağlanması için hastaların ihtiyaç duydukları koruma ve yardımı almaları önem arz etmektedir. Uluslararası hukuk alanında "sağlık" en temel insan hakkı olarak kabul edilmiş ve bu amaçla sağlık turizmi faaliyetlerinde çeşitli koruma mekanizmaları geliştirilmiştir.
Bu çalışma, sağlık turizminin sağlanmasında oldukça önemli bir role sahip olan "aracı kuruluşların" rolü ve yükümlülüklerini inceleyerek, sağlık turizminde çıkan ihtilafların giderilmesinde hastalara yönelik yeterli koruma sağlanıp sağlanmadığı noktasına açıklık getirme amacıyla hazırlanmıştır. Bu bağlamda tezin içeriği kapsamında sağlık turisti, sağlık hizmeti sunucusu ve aracı kuruluş arasındaki ilişkiler ortaya çıkan uyuşmazlıkların çözümü yönünden incelenmektedir. Çalışma ile yapılan incelemelerle; ulusal ve uluslararası hukukta yer alan düzenlemelerin, sağlık turizminden faydalanan hastaların korunmasına ilişkin asgari çerçeveyi sunmasına karşın, uygulamada aracı kurumların sorumluluğuna ilişkin eksikliklerin hastaların haklarının korunmasını zayıflatmaya devam ettiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Although health tourism has become an increasingly prevalent phenomenon in recent years, its roots extend much further back in time. This phenomenon has evolved into a significant subsector of the tourism industry alongside advancements in globalization, telecommunication technologies, and transportation solutions. Serving as an industry that facilitates the delivery of health services to consumers from the place of provision, health tourism plays a direct role in generating foreign exchange. In recent years, there has been a significant increase in travel undertaken for health reasons. The growing popularity of health tourism activities, both globally and in our country, can be attributed to various human factors such as the desire to access higher-quality treatments at more affordable prices, access to advanced medical devices and facilities, and the desire to access treatments or interventions that may be prohibited domestically. It is crucial to respect the rights of those seeking to benefit from health tourism and ensure that they receive the necessary protection and assistance to access appropriate treatment. In the field of international law, "health" has been recognized as a fundamental human right, and various protective mechanisms have been developed in the context of health tourism activities.
This thesis aims to shed light on whether patients receive adequate protection in resolving disputes in health tourism by examining the role and responsibilities of "intermediary organizations," which play a crucial role in providing health tourism. In this context, the relationships between foreign patients, healthcare service providers, and intermediary organizations are examined concerning the resolution of disputes that arise. Through the examinations conducted in the thesis, it has been concluded that while the regulations in national and international law provide a minimum framework for the protection of patients benefiting from health tourism, shortcomings in the responsibility of intermediary organizations in practice continue to weaken the protection of patients' rights.