Siğilli kurbağa (Bufo bufo)'nın morfolojik ve moleküler açıdan incelenmesi
Morphological and molecular investigation of the common toad (Bufo bufo)
Yazar: NURHAYAT ÖZDEMİR YILMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BİLAL KUTRUP
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Siğilli kurbağa (Bufo bufo), Avrupa'nın büyük bir kısmını, kuzey Afrika'yı ve batı Asya'yı kapsayan geniş yayılış alanına sahip bir türdür. Bugüne kadar Türkiye'den 3 alttürü bildirilmesine rağmen {B. b. bufo, B. b. spinosus, B. b. verrucosissimus), yapılan çalışmaların çoğu morfolojik verilere dayandığı için, bu alttür durumları hakkında kesin bir hüküm vermek mümkün olmamıştır. Bu çalışmada, Türkiye, Yunanistan ve İtalya' nın bazı bölgelerinden elde edilen 95 Bufo bufo bireyinin 20 farklı vücut karakteri ölçülmüş ve bazı istatistiksel analizler (Varyans, Faktör ve Ayırma analizleri) uygulanarak morfolojik değerlendirmeler yapılmıştır. Sonuçta, burun deliği-burun ucu mesafesi (BD-BUA) karakteri hariç, incelenen yedi bölgedeki bireyler arasında bir farklılık olmadığı, fakat faktör analizi sonucu İtalya örneklerinin özellikle daha sivri burunlu olmaları nedeniyle, kısmi bir ayırım gösterdiği bulunmuştur. Elde edilen Bufo bufo örneklerinin 29 tanesi ise mitokondriyal DNA'larının 16S rRNA geninin 936 bazlık kısmına dizin analizi yapılmış ve bazı filogenetik analizler (Maksimum Tutumluluk, Maksimum Olasılık ve Bayesian Analizi) uygulanarak incelenmiştir. Analizler sonucunda toplam 23 haplotip bulunmuş ve bu haplotipler arasında ise maksimum 17 baz (% 0,11 - % 1,85) farklılık olduğu görülmüştür. Fakat bu farklılığın bir alttür oluşturacak kadar önemli olmadığı ve bunun tür içi varyasyon olduğuna karar verilmiştir. Ayrıca haplotipler arasındaki yüzde farklılıklardan yararlanıldığında, incelenen Bufo bufo bireylerinde yaklaşık 1 milyon yıl önceye ait Pleyistosen devri farklılaşması bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Bufo bufo, Siğilli Kurbağa, 16S rRNA, Pleyistosen VI

Abstract:
Morphological and Molecular Investigation of the Common Toad {Bufo bufo) The common toad, Bufo bufo, is a wide-ranging species, with a distribution encompassing much of Europe, parts of northern Africa and western Asia. Although 3 subspecies (B. b. bufo, B. b. spinosus, B. b. verrucosissimus) were mentioned from Turkey until now, the validity of these subspecies were not clear, because the most of the studies were limited to morphology. In this study, 20 morphological characters of 95 Bufo bufo specimens were measured and some statistical analyses (ANOVA, Factor and Discriminant Analyses) were performed for morphological results. As a result, although no difference was observed except the 'distance between nostril and the tip of snout' (NOSTIP) character among the individuals studied in 7 sites, partly discrimination was found in Italy specimens especially in terms of having long snout. Twenty nine specimens of Bufo bufo were examined by sequencing a portion of 936 bp of the mitochondrial 16S rRNA gene and performing some phylogenetic analyses (Maximum Parsimony, Maximum Likelihood and Bayesian Analysis). 23 haplotypes were revealed and these haplotypes show differences of up to 17 base substitutions (% 0.11 - % 1.85). But it was concluded that this difference is not significant for a concept of subspecies and regard as an intraspecific variation. Also, the divergence time estimated among the haplotypes of Bufo bufo specimens suggested a Pleistocene differentiation approximately 1 million years ago. Key Words: Bufo bufo, Common Toad, 16S rRNA, Pleistocene vn