Varfarin kullanan hastalarda etkin INR değerini etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determining the factors affecting the effective international normalization ratio value in patients using warfarin
Yazar: EMİNE DEMİREL
Danışman: DOÇ. DR. ŞENAY UZUN
Yeditepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hasta eğitimi = Patient education ; Kan pıhtılaşma testleri = Blood coagulation tests ; Kan pıhtılaşma zamanı = Whole blood coagulation time ; Kan pıhtılaşması = Blood coagulation ; Varfarin = Warfarin

Özet:
Giriş: Varfarin kullanımı ile ilişkili faktörler, ilaç dozunun düzenlenmesinde kullanılan INR (Uluslarası Normalizasyon Oranı) değerini etkileyerek tromboz ve kanama gibi risklere neden olabilmektedir.

Amaç: Bu araştırmada varfarin kullanan hastalarda etkin INR değerini etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: Araştırma, İstanbul' da bir eğitim ve araştırma hastanesinin kan alma birimine Nisan 2016-Haziran 2016 tarihleri arasında INR değerinin belirlenmesi amacıyla gelen 120 hastanın katılımı ile uygulanmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen veri toplama formu ile toplanan veriler, SPSS 22.0 programında tanımlayıcı istatistiksel yöntemler (sayı, yüzde, ortalama, standart sapma) ve ki-kare testi kullanılarak  %95 güven aralığında ve p<0.05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Araştırmanın etik kurul onayı alınmıştır.

Bulgular: Yaş ortalaması 60.3±10.6; %55.8'i kadın ve %63.3'ü ilkokul mezunu olan hastaların etkin INR değerine göre yarısından fazlasının kontrolsüz olduğu; tamamına yakınını doktorun bilgilendirdiği; istenmeyen durumla karşılaşma oranının kadınlarda, başka kronik hastalığı ve sürekli kullandığı başka ilacı olanlarda fazla olduğu  (%46.3, %66.7, %65.8); etkin INR değeri açısından farkın varfarin kullanma nedenine ve ağrı kesici ya da antibiyotik kullanımı gerektiğinde doktora bilgi verme durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı olduğu;  INR değer aralığını bilme açısından ise varfarin kullanma nedeni, sürekli takibinde olduğu doktor bulunma durumu, varfarin kullanma süresi ve ilaç dozunu unuttuğunda ne yapacağını bilme durumuna göre farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0.05). 

Sonuç ve Öneriler: Hastaların yarısından fazlasının etkin INR değerine göre kontrolsüz olduğu araştırmada; yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi,  kronik hastalıkları ve kullandığı ilaçları gibi özellikleri dikkate alınarak, etkin INR değerini sağlamayı hedefleyen varfarin eğitim programının geliştirilmesi ve eğitimde hemşirenin etkinliğinin arttırılması önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Varfarin, INR, Hemşirelik, Hasta Eğitimi

Abstract:
Introduction: Factors associated with warfarin use can cause risks, such as thrombosis and bleeding, by affecting the INR (international normalization ratio) value used in regulating the drug dose.

Objective: In this study, it was aimed to determine the factors affecting effective INR value in patients using warfarin.

Material and Method: The study was conducted with the participation of 120 patients who admitted to the blood-letting unit of a training hospital in  Istanbul between April 2016 and June 2016 for the determination of INR value. Data collected with the data collection form developed by the researcher were evaluated in 95% confidence interval and significance level p <0.05 using descriptive statistical methods (number, percentage, average, standart deviation) and chi-square test in SPSS 22.0 program. The ethical committee approval of the research was obtained.

Findings: Average age was 60.3 ± 10.6; the patients, of whom 55.8% were women and 63.3% were primary school graduates, more than half were uncontrolled according to their effective INR value; almost all were informed by the physician;  unwanted conditions were more in females, in those with other chronic illnesses, and in those who use extra medicine (46.3%, 66.7%, 65.8%); the difference according to the effective INR value was statistically significant with regard to the reason of using warfarin and informing doctor when  pain killer or antibiotic use were necessary;  knowing the INR value range was statistically different according to the reason of using warfarin, the presence of a physician who follows up continuously and the duration of warfarin use and knowing what to do upon forgetting using the drug dose. (p <0.05).

Conclusions and Recommendations: In this investigation, in which more than half of the patients were uncontrolled according to the relative INR value, it is recommended to develop warfarin education programs which is aimed at obtaining effective INR value and to increase the efficiency of nurse in the education taking the parameters such as age, gender, education level, presence of chronic disease and medicines that are used into account.
Key words: Varfarin, INR, Nursing, Patient Education