Bangladeş'te dini kurumların toplumsal tezahürleri
Social manifestations of religious institutions in Bangladesh
Yazar: MOHAMMAD YEASIN
Danışman: PROF. DR. EJDER OKUMUŞ
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi / İslami Araştırmalar Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Bangladeş = Bangladesh ; Dini kurumlar = Religious foundations ; Dinler = Religions ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations ; Siyasi partiler = Political parties ; Sosyal etki = Social affect

Özet:
Çalışmamızda Bangladeş'te yer alan dinî kurumlar ve toplumsal düzlemdeki etkileri araştırma konusu edilmiştir. Toplumsal düzende ve organizasyonlarda rolü hayli önemli olan dinî kurumların sayısının çokluğu, bu kurumlara yönelik aidiyet oranlarının yüksekliği, çok dinli ve çok kültürlü yaşamlardaki sosyal ilişkilerde kurumların belirleyiciliği, diyalog ve çatışma sınırlarındaki etkileri ise araştırmanın temel problematiğini teşkil etmektedir. Bunun için öncelikle kurumların, dinî kurumların ve Bangladeş'teki dinî kurumların teorik çerçevesi için dokümantasyon yöntemiyle kaynak taraması yapılmış ve aktarılmıştır. İslam'a ve diğer dinlere ait Bangladeş'teki kurumların toplumsal tezahürleri yine dokümantasyon yöntemiyle kaynak taraması yapılarak ve dolaysız gözlem yöntemiyle de incelenerek araştırılmış ve aktarılmıştır. Sonuçta bu kurumların dinî faaliyetlerine rağmen dinî, siyasi ve iktisadi kargaşanın devam etmesinde, kurumların birçoğunun dinî gayelerden ziyade kurum bazlı sosyo-ekonomik ve politik menfaatlere öncelik vermesinin önemli bir neden olduğu tespit edilmiştir. Nitekim bu durumda dinî faaliyetler büyük oranda bir amaçtan çok araca indirgenmektedir. Çalışmada kullanılan kaynakların niteliği ve yerinde yapılan dolaysız gözlem imkânıyla Türkçe literatürde Bangladeş'teki dinî kurumlara ilişkin yapılan tek çalışma olması, çalışmanın özgünlüğünü ifade etmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kurumlar, Dini Kurumlar, Bangladeş, Sivil Toplum Kuruluşları, Dini Siyasi Partiler

Abstract:
The subject of research is the religious institutions in Bangladesh and their effects on the social level. The large number of religious institutions, whose role is very important in social order and organizations, the high rate of belonging to these institutions, the decisiveness of institutions in social relations in multi-religious and multi-cultural lives, and effects on the borders of dialogue and conflicts constitutes the main problem of the research. First of all, a literature review was conducted and transferred by documentation method for the theoretical framework of institutions, religious institutions and religious institutions in Bangladesh. The social manifestations of institutions in Bangladesh belonging to Islam and other religions have been researched and conveyed by scanning the sources with the documentation method and by examining them with the direct observation method. As a result, it has been determined that an important reason for the continuation of religious, political and economic turmoil despite the religious activities of these institutions is that most of the institutions give priority to institutional-based socio-economic and political interests rather than religious goals. As a matter of fact, in this case, religious activities are largely reduced to a means rather than an end. The fact that it is the only study in Turkish literature on religious institutions in Bangladesh, with the quality of the sources used in the study and the possibility of direct observation on the spot, expresses the originality of the study.

Keywords: Institutions, Religious Institutions, Bangladesh, Non-Governmental Organizations, Religious Political Parties