Gastroenteropankreatik nöroendokrin tümörlerin klinikopatolojik özellikleri ve ki-67 skorlamasında ekran-görüntüsü yönteminin renkli-çıktı yöntemi ile karşılaştırılması
The clinicopathological features of gastroenteropancreatic neuroendocrine tumors and the comparison of the manual-image and print-out techniques in ki-67 scoring
Yazar: FATİH MERT DOĞUKAN
Danışman: DOÇ. DR. MÜVEDDET BANU YILMAZ ÖZGÜVEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Tıbbi Patoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Patoloji = Pathology
Dizin: Antijenler = Antigens ; Gastrointestinal neoplazmlar = Gastrointestinal neoplasms ; Karsinoma = Carcinoma ; Ki-67 = Ki-67 ; Neoplazm evreleri = Neoplasm staging ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Nöroendokrin tümörler = Neuroendocrine tumors ; Pankreas neoplazmları = Pancreatic neoplasms ; Ölçekler = Scales

Özet:
AMAÇ: Nöroendokrin tümörlerin (NET) sınıflandırılması tümör derecesine göre
yapılmakta olup, mitotik indeksle birlikte Ki-67 bu noktada belirleyicidir. O yüzden
Ki-67 skorunun doğru hesaplanması, hastanın doğru sınıflandırılabilmesi adına çok
önemlidir. Göz ile yuvarlama, mikroskoptan göz ile tek tek sayım, otomatize bilgisayar
sistemleri ile sayım ve renkli çıktı ile sayım gibi farklı skorlama yöntemleri mevcuttur.
Bu çalışmanın amacı, hem NET'lerin klinikopatolojik özelliklerini incelemek hem de
Ki-67 skorlamasında kullanılabilecek yeni bir teknik olarak ekran görüntüsü
tekniğinin son dönemde en çok kabul gören renkli çıktı tekniğiyle uyumluluğunu
göstermektir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamızda, Ocak 2005 ile Temmuz 2017 tarihleri
arasında tanı alan, gastroenteropankreatik yerleşimli, 110 NET, 9 nöroendokrin
karsinom (NEK) ve 1 goblet hücreli karsinoid (GHK) olmak üzere toplam 120 tümör
değerlendirildi. Olguların klinikopatolojik özellikleri incelendikten sonra polipektomi
veya rezeksiyon materyali bulunan 37 NET olgusu seçildi. Ki-67 lamlarındaki "hot
spot" alan belirlendikten sonra renkli çıktı için alanın tamamını ve 1/9'unu; ekran
görüntüsü için alanın tamamını, 1/4'ünü, 1/6'sını, 1/9'unu ve 1/12'sini saymayı ön
gören toplam 7 farklı yöntem ile Ki-67 skorları ayrı ayrı hesaplandı.
BULGULAR: Olguların %54'ü erkek, %46'sı kadın olup yaş ortalaması 49,5'ti.
%51,8'i mide, %22,7'si apendiks, %9,1'i ince barsak, %5,5'i rektum, %5,5'i pankreas,
%2,7'si kolon yerleşimliydi. Tümör (T) evresi açısından NEK'lerin %83,3'ü pT3,
NET'lerin %71,8'i ise pT1 tümörlerden oluşmaktaydı. Ki-67 skorlama yöntemlerinin
karşılaştırılmasında 0,951 ile 0,999 arasında değişen sınıf içi korelasyon katsayıları
bulundu. Bland-Altman analizlerinde ekran-görüntüsü-tüm ile renkli-çıktı-tüm ve
ekran-görüntüsü-1/9 ile renkli-çıktı-1/9 yöntemleri arasında mükemmele yakın uyum
görüldü. Diğer yöntemlerin de birbirleriyle uyumu yeterli olmakla birlikte sayım
yapılan alan daraldıkça uyum derecesinde bir azalma gözlenmekteydi. Ayrıca alan
daraldıkça ortalama işlem süresi 373,7'den 41,7 saniyeye kadar azaldı.
SONUÇ: Çalışmamız, Ki-67 skorlamasında kullanılan ekran görüntüsü ve renkli çıktı
yöntemleri ile uyumlu sonuçlar elde edildiğini göstermektedir. Ancak ek çalışmalar ile
yöntemin geçerliliğinin kanıtlanması gerekmektedir.

Abstract:
AIM: Neuroendocrine tumors (NETs) are classified according to the tumor grade. Ki-
67 score and mitotic count are the two determinants to define the grade. Therefore, the
Ki-67 scoring becomes very important in classifying the patients accurately. Eyeballing,
eye-counting of cells through the microscope, automated counting and manual
counting of printed image are the four major scoring methods in use. The aim of the
study is both to analyse the clinicopathologic features of the NETs and to show the
agreement between the monitor-image and the printed-image techniques for the
manual Ki-67 scoring.
MATERIALS AND METHODS: In our study, 120 gastroenteropancreatic
neuroendocrine neoplasms diagnosed between January 2005 and July 2017 are
analyzed. The distribution of the tumors is 110 NETs, 9 neuroendocrine carcinomas
(NEC) and 1 goblet cell carcinoid (GCC). After the clinicopathologic features of the
cases were examined, 37 NET cases with either polypectomy or resection material
were selected. The hot spots on Ki-67 slides are detected to calculate the Ki-67 scores
in 7 different scoring methods. The performed methods are the printed-image counts
with the whole-image and 1/9-image counting techniques and the monitor-image
counts with the whole-image, 1/4, 1/6, 1/9 and 1/12-image counting techniques.
RESULTS: The percentages of males and females were 54% and 46% respectively.
The average age was 49,5. The tumors were distributed according to the orginating
organs as 51,8% stomach, 22,7% appendix, 9,1% small intestine, 5,5% rectum, 5,5%
pancreas and 2,7% colon. 83,3% of NECs had a pathological tumor (T) stage of pT3,
whereas 71,8% of NETs were pT1 tumors yet. In the comparison of Ki-67 scoring
methods, intraclass correlation coefficients ranging from 0,951 to 0,999 were found.
The Bland-Altman analysis showed near-perfect agreement between the wholemonitor-
image and the whole-printed-image techniques as well as between the 1/9-
monitor-image and the 1/9-printed-image methods. The agreements among the other
methods were sufficient too, but there was a relative decrease in the level of agreement
as the area of counting got smaller. Similarly, the average transaction time decreased
from 373,7 to 41,7 seconds.