Muhasebe meslek mensupları ile mükellefler arası ilişkilerde karşılıklı sorunlar ve güncel çözüm önerileri: İzmir ilinde bir uygulama
Mutual problems and current solution proposals in relations between professional accountants and taxpayers: An application in Izmir
Yazar: ELİF AKBULAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURAK TERİM
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kanunlar 3568 sayılı = Laws 3568 numbered ; Mali müşavirlik = Fiscal consultancy ; Mesleki sorunlar = Vocational problems ; Muhasebeci = Accountant ; Mükellef = Taxpayer ; Serbest muhasebecilik = Financial consultants ; Vergi mükellefi = Taxpayer ; Yeminli mali müşavirlik = Sworned certified public accountancy

Özet:
1989 yılı 3568 sayılı Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir,
Yeminli Mali Müşavir Kanununun uygulanması ile muhasebe mesleği yasal bir
altyapıya sahip olmuştur.
3568 Sayılı kanuna göre Muhasebe Meslek Mensupları; Serbest Muhasebeci
(SM), Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM), Yeminli Mali Müşavir (YMM)
olarak üç başlığa ayrılmıştır.
2008'de yapılan değişiklikle Serbest Muhasebenin adı kanundan çıkarılmıştır.
Bu kanun, muhasebe meslek mensuplarının faaliyetlerine ilişkin ilke ve kuralları
düzenlemenin yanı sıra mesleki sorunların çözülmesine ve muhasebe mesleğinin
toplumsal olarak tanınmasına da ön ayak olmuştur.
Meslek mensupları meslek gereklerini yerine getirirken, verileri işleyip bunlar
hakkında sonuçlar elde edip ve bunları bilgi kullanıcılarına sunarken toplumu da
düşünerek çalıştıkları için bu bağlamda sorumlulukları büyük önem taşımaktadır.
Sosyal sorumluluk bilinciyle mesleki faaliyetlerini yürütürken birçok sorunla karşı
karşıya kalırlar ve bunların çözümü için farklı beklentileri vardır.
TÜRMOB, meslek odaları ittifakı olarak meslek mensuplarının biriktirdikleri
sorunlara ve ticaret meslek odalarından beklentilerine çözüm bulmak için yoğun bir
şekilde çalışıyor olsa da çözülmesi gereken sorunlar ve beklentiler hala mevcuttur. Bu
çalışmanın amacı, 3568 sayılı kanunda yapılan değişiklik sonrası İzmir genelinde
muhasebe meslek mensuplarının mesleki faaliyetlerini yürütürken karşılaştıkları
sorunları ortaya koymak, mükellefler ile çatışmaları analiz etmek, ortak bir noktada
buluşmalarını sağlayabilecek tavsiyelerde bulunmak, yapılabileceklerin altını
çizmektir.
Sorunların karşılıklı olarak analiziyle hem meslek mensuplarının hem de
mükelleflerin sıkıntılarını ortaya koyabilmek ve yapılan hataların analizini sunabilmek
çalışmamızda amaçlanmıştır.
Bu bağlamda hazırladığımız ankette, İzmir'de çalışan Meslek Mensupları için
SPSS istatistik paket programı kullanılarak anketten elde edilen verilerin analiz
edilmesi ve anket sonuçlarıyla uyumlu olarak sonuçların yorumlanması,
değerlendirilmesi ve çözüm yollarının saptanması amaçlanmıştır.
Yapılan anket çalışmamızda elde ettiğimiz veriler ile analizinde bulunduğumuz
sorunlar çoğu meslektaşı benzer sorunlarda buluşturmuştur. Yaşanan sorunlar belli
başlıklarda toplanmıştır. Bunlar muhasebe ücreti, mükelleflerin eksik
bilgilendirilmesi, büyük ve küçük bazlı işletmelerde evrak bazlı yaşanan sorunlar,
meslek odaların eğitimleri ve geliştirilebilirliği, mesleğin saygınlığı ve meslektaş
çalışanların yaratmış olduğu haksız rekabet ile mücadele olarak söylenebilir.
Çalışmamızın son aşamasında yaşanılan sorunların tespit edildiği ve sonucunu tespit
edebildiğimiz bölüm yer almaktadır.
Anahtar kelimeler; Muhasebe, Muhasebe mesleği, Muhasebe meslek
mensuplarının sorunları, Mükelleflerin sorunları, Meslek mensuplarının beklentileri,
Mükelleflerin beklentiler.

Abstract:
The accounting profession has a legal infrastructure with the implementation
of the Independent Accountant, Certified Public Accountant, Certified Public
Accountant Law numbered 3568 in 1989
According to Law No. 3568, accounting professionals is divided into two Chambers
as Certified Public Accountant(SMMM), and Sworn-In Public Accountant(YMM).
The name of Independent Accounting was removed from the law with the
amendment made in 2008. In addition to regulating the principles and rules regarding
the activities of professional accountants, this law also paved the way for the solution
of professional problems and the social recognition of the accounting profession.
In this context, their responsibilities are of great importance as the members of
the profession work with the society in mind while performing their profession,
processing the data and producing results about them, and presenting them to the
information users. While carrying out their professional activities with the awareness
of social responsibility, they face many problems and they have different expectations
for their solution.
Although the Union of Chambers of Certified Public Accountants Turkey
(TÜRMOB), as an alliance of professional chambers, is working hard to find solutions
to the problems that the professionals have accumulated and to meet expectations from
the chambers of commerce, there are still problems that need to be solved. The aim of
this study is to reveal the issues faced by professional accountants in IZMIR after the
amendment made in the Law No. 3568, to analyze the conflicts with the taxpayers, to
make recommendations that can enable them to meet at a common point, and to
underline what can be done.
The purpose of our study is to present the analysis of the mistakes made, to
reveal the problems of both the professionals and the taxpayers by mutual analysis of
the problems.
In the survey prepared in this context, it was aimed to analyze the data obtained
from the survey by using the SPSS statistical package program for Professional
Members working in Izmir and to interpret and evaluate the results in accordance with
the survey results and to determine the solutions.
The information we obtained in our survey study and the auditing problems in
the analysis brought together similar problems of many colleagues. The problems
encountered are grouped under certain headings. These costs emerge as the incomplete
information of complexes, problems with paperwork in large and small enterprises,
the training and development of professional chambers, the prestige of the profession
and the struggle with the sensitive competition created by the employment of
colleagues. There is a section where the last lived records of our study are determined
and we can identify parts of them.
Keywords; Accounting, Accounting profession, Problems of accountants,
Problems of taxpayers, Expectations of professionals, Expectations of taxpayers.