Ergenlerde Karar Verme Ölçeği`nin (Adolescent decision making questionnaire) uyarlama çalışması
The adaptation of adolescent decision making questionnaire into Turkish population
Yazar: OĞUZHAN ÇOLAKKADIOĞLU
Danışman: DOÇ.DR. SONGÜL SONAY GÜÇRAY
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Karar verme = Decision making ; Ölçekler = Scales

Özet:
ÖZET ERGENLERDE KARAR VERME ÖLÇEĞİ'NİN (ADOLESCENT DECISION MAKING QUESTIONNAIRE) UYARLAMA ÇALIŞMASI Oğuzhan ÇOLAKKADIOĞLU Yüksek Lisans Tezi, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı Danışman: Doç. Dr. S. Sonay GÜÇRAY Eylül, 2003, 124 sayfa Bu araştırma; Karar vermede öz-saygı ve karar verme stillerini belirlemek amacıyla Mann, Harmoni ve Beswick (1989) tarafından geliştirilmiş olan Ergenlerde Karar Verme Ölçeğim (EKVÖ) Türk kültürüne uyarlamak amacıyla yapılmıştır. Araştırma, 13-15 yaşlan arasındaki 1332 kız, 1457 erkek olmak üzere toplam 2789 öğrenciden toplanan veriler üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmada ilk önce EKVÖ'nün Türkçe'ye çevirisi gerçekleştirilmiş, yapılan çeviri, dil bilim uzmanlarınca değerlendirilmiş, geri çeviri yöntemi aracılığı ile orijinal formla eşdeğerliği sınanmıştır. EKVÖ'nün yapı geçerliği için faktör analizi, benzer ölçeklerle korelasyonlarım incelemek için ölçüt bağıntılı geçerliği, madde ve güvenirlik analizleri için Cronbach alfa ve test tekrar güvenirliği incelenmiştir. Varimaks dönüştürme yöntemi ile yapılan açıklayıcı faktör analizinde EKVÖ'nün orijinalinde olduğu gibi beş faktörden oluştuğu ve 30 maddenin orijinal İngilizce formda yer aldıkları faktörlere yüklendikleri görülmüştür. Ölçüt bağıntılı geçerlik için EKVÖ'nün Çocuklar için Depresyon ölçeği (Kovacs, 1980), Çocuklar için Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri (Speilberger, 1973) ve Öz-Saygı Envanteri (Coopersmith, 1967) ile olan ilişkisi incelenmiştir. EKVÖ'nün uyumlu stilleri ile ÇDÖ arasında negatif yönde, ÖSE arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulurken, ÇDSKE ile bir ilişki bulunmamıştır. EKVÖ'nün uyumsuz stilleri ile ÇDÖ arasında pozitif yönde, ÖSE arasında negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. EKVÖ'nün uyumsuz stillerinden panik ile ÇDSKE arasında pozitif yönde bir ilişki bulunurken diğer uyumsuz karar verme stilleri arasında bir ilişki bulunmamıştır. Madde ve güvenirlik analizlerinde alt ölçeklerin Cronbach alfa11 değerleri, madde-toplam puan korelasyonları ve test tekrar test güvenirlik katsayılarının yüksek olduğu görülmüştür. EKVÖ ile ilgili yapılan istatiksel analizler, EKVÖ'nün ergenlerde karar vermede öz-saygı ve karar verme stillerini ölçmede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğunu göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Ergenlerde karar verme, karar verme stilleri, karar verme ölçekleri

Abstract:
Ill ABSTRACT THE ADAPTATION OF ADOLESCENT DECISION MAKING QUESTIONNAHtE INTO TURKISH POPULATION Oğuzhan ÇOLAKKADIO?LU MA Thesis, Department of Education Sciences Supervisor: Ass. Prof. S. Sonay GÜÇRAY September, 2003, 124 pages The main purpose of this study was to adapt the Adolescent Decision Making Questionnaire (ADMQ) with into Turkish culture, which was developed by Mann, Harmoni and Beswick (1989) with the purpose of determining decisional self-esteem and decision making styles. The data was collected from 2789 students, (about 13-15 years), 1332 girls and 1457 boys. First, the ADMQ was translated into Turkish and the translated form of the questionnaire was evaluated and retranslated into English by the experts of linguistics to test its equivalence to original form. Construct validity was tested through factor analysis, criterion-related was tested by cronbach alpha test re-test reliability and coefficient It was realized from the explanatory factor analysis carried out with varymax rotation method that ADMQ contained five factors and 30 items were loaded on the same factors as in its original form. The criterion was analyzed with the correlation of ADMQ with Children's Depression Inventory (CDI), with State-Trait Anxiety Inventory for Children (STAIC) and with Coopersmith Self-Esteem Inventory (CSEI) were investigated. The criterian related validity of the questionnaire was tested bu examining its corelation with CDI, STAIC and CSEI scale scores. A significant negative corelation between maladaptive styles of ADMQ and CDI was found. A positive corelation between maladaptive styles of ADMQ and CSEI were also determined. Item reliability analysis indicated a very high significant values with cronbach alpha, corrected item-total corelation and test re-test corelation. 1 X. YÜKSEKÖ?RETİM KVMJlM BO-XUMANTASYOW MEHKSSİIV As a conclusuion validity and reliability analyses which were done in this study reveals that the questionnaire is a valid and reliability measure for the Turkish population. Keywords: Decision making in adolescents, decision making styles, decision making questionnaire.