Yetişkin bağlanma stilleri ile Tanrı algısı arasındaki ilişkinin bilişsel duygu düzenleme stratejileri aracı değişkeni ile incelenmesi
Investigation of the relationship between adult attachment styles and God perception with mediation of cognitive emotion regulation strategies
Yazar: ÇAĞLA KÜÇÜKKÖSELECİ
Danışman: PROF. İBRAHİM GÜRSES
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Çalışma, yetişkin bağlanma stilleri ile Tanrı algısı arasındaki ilişkiye aracılık edeceği düşünülen bilişsel duygu düzenleme stratejilerinin etkisini incelemektedir. Çalışmanın amacı iki değişken arasında literatürde araştırılan bir konunun, aracılık etkisini ortaya çıkarmaktır. Bağlanma, bakım veren ile bebek arasında doğumdan itibaren kurulan ve yaşam boyu izleri gözlemlenebilen bir bağdır. Bu bağlanma şekli tüm ilişkilerde etkisini göstermektedir ve bu ilişkilere elbette Tanrı ile kurduğu ilişki de dahildir. Araştırmaya 364 kişi katılım göstermiştir. Araştırmada 3 ölçek kullanılmıştır. Bu ölçekler, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-2, Tanrı Algısı Ölçeği ve Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği'dir. Araştırmada, RStudio version 4.3.1 ve SPSS 25.0 programları kullanılmıştır. Regresyon analizi ile aracılık analizinin varsayımları kontrol edildikten sonra, Hayes Process makrosu metodu ile Bootstrap tekniği versiyon 4.2 eklentisinde aracılık analizleri yürütülmüştür. Araştırmanın sonuçlarına göre YİYE-2'nin alt boyutları (kaygılı ve kaçıngan) ile TAÖ'nün alt boyutları (Korkutan/Cezalandıran Tanrı Algısı, Seven Tanrı Algısı,  Uzak/Umursamaz Tanrı Algısı, Tanrıya Yönelik Olumlu Duygular, Tanrıya Yönelik Olumsuz Duygular) arasındaki ilişkiye aracılık eden BDDÖ'nün alt boyutlarının (Kendini Suçlama, Kabul Etme, Düşünceye Odaklanma, Pozitif Tekrar Odaklanma, Plana Tekrar Odaklanma, Pozitif Tekrar Gözden Geçirme, Bakış Açısına Yerleştirme, Yıkım, Diğerlerini Suçlama) 9 farklı modelde aracılık etkilerinin olduğu bulunmuştur. Elde edilen bulgular uygunluk hipotezini destekler niteliktedir. Öte yandan, bu hipotezin doğrulanmasına aracılık eden bilişsel duygu düzenleme değişkeninin çoklu alt boyutlarının etkisinin aracılığıyla gerçekleştiği bulunmuştur.

Abstract:
The study examines the effect of cognitive emotion regulation strategies that are thought to mediate the relationship between adult attachment styles and God perception. The aim of the study is to reveal the mediating effect of a topic researched in the literature between two variables. Attachment is a bond that is established between the caregiver and the baby from the birth whose traces can be observed throughout life. Attachment styles have an impact on all relationships, and of course, these relationships include the relationship with God.364 people participated in the research. Three scales were used in the research. These scales are the Experiences in Close Relationships Inventory-2, the God Perception Scale and the Cognitive Emotion Regulation Scale. In the research, RStudio version 4.3.1 and SPSS 25.0 programs were used. After checking the assumptions of mediation analysis with regression analysis, mediation analyzes were conducted with the Hayes Process macro method in the Bootstrap technique version 4.2 plug-in. According to the results of the research, there is a relationship between the sub-dimensions of Experiences in Close Relationships (anxious and avoidant) and the sub-dimensions of God Perception Scale (Perception of a Frightening/Punishing God, Perception of a Loving God, Perception of a Distant/Indifferent God, Positive Emotions Towards God, Negative Emotions Towards God). It was found that the mediating sub-dimensions of Cognitive Emotion Regulation Scale (Self-Blame, Acceptance, Focus on Thought, Positive Refocusing, Refocusing on Plan, Positive Reconsideration, Putting into Perspective, Destruction, Blaming Others) had mediating effects in 9 different models. The findings support the compatibility hypothesis. On the other hand, it was found that the confirmation of this hypothesis was mediated by the effect of multiple subdimensions of the cognitive emotion regulation variable.