AMATEM (Alkol ve Madde Bağımlılığı Araştırma Tedavi ve Eğitim Merkezi) polikliniğine başvuran bireylerde hepatit B, hepatit C, HIV seroprevelansının araştırılması
Investigation of hepatitis B, hepatitis C, HIV seroprevalence in individuals applying to ADATC (Alcohol Drug Addiction Research, Treatment and Training Center) outpatient clinic
Yazar: HATİCE BURCU AÇIKALIN ARIKAN
Danışman: DOÇ. DR. NESRİN TÜRKER
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology
Dizin: AMATEM = AMATEM ; Alkolizm = Alcoholism ; HIV = HIV ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit C = Hepatitis C ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Seroprevalans = Seroprevalence

Özet:
Amaç: Alkol ve madde kullanım bozukluğu kan ve cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar için riskin arttığı önemli bir halk sağlığı sorunudur Çalışmamızda madde ve alkol bağımlılığı olan ve tedavi amaçlı AMATEM polikliniğine başvuran bireylerde HBV, HCV, HIV sıklığını, ilişkili olabilecek risk faktörlerini belirlemeyi ve ülkemiz epidemiyolojik verilerine katkıda bulunmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Bu tek merkezli prospektif araştırma Türkiye'de İzmir ilinde, üçüncü basamak üniversite hastanesi olan Kâtip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi AMATEM polikliniğinde 1 Haziran 2021-31 Ağustos 2021 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Polikliniğe başvuran alkol ve/veya madde bağımlısı olgulara standart bir anamnez formu hazırlanıp hastanın yaşı, cinsiyeti, medeni durumu, öğrenim durumu, mesleği, gelir düzeyi, cinsel eğilimi, nerede, kiminle yaşadığı, AMATEM başvuru sebebi, şu an ve geçmişte kullandığı maddeler, damar içi madde kullanımları, ortak enjektör kullanımları, madde etkisinde olan ve olmayan korunmasız şüpheli cinsel ilişki, piercing/tatuaj, mahkumiyet, ameliyat, kan transfüzyonu, cinsel yolla bulaşan hastalıklar için kendini tetkik ettirme öyküsü, hepatit B aşı öyküsü sorgulanıp kaydedildi. Son altı ay içinde HBV, HCV, HIV taraması için yapılan güncel ELISA sonuçları incelendi.
Bulgular: Çalışma grubu 112 (%23,4) alkol, 322 (%67,4) madde ve 44 (%9,2) hem alkol hem madde bağımlısı olmak üzere 478 olgudan oluştu. Olguların yaş ortalaması 32±11 ve 432'si (%90,4) erkekti. Olguların %16,5'inde damar içi madde kullanımı, %9,8'inde ise ortak enjektör kullanımı mevcuttu. Tüm olgular değerlendirildiğinde HBsAg pozitifliği %2,7, anti-HBS pozitifliği %48,7, anti-HCV pozitifliği %9,6, HIV Ag/Ab pozitifliği %1,9 olguda saptandı. Damar içi madde kullanımı olan olgular incelendiğinde HBsAg pozitifliği %2, anti-HCV pozitifliği %55 olguda saptanırken HIV Ag/Ab pozitifliği saptanmadı. Risk faktörleri açısından incelendiğinde, HBsAg ve HIV Ag/Ab pozitifliği için riskli cinsel davranışlar sebebi ile kendine cinsel yolla bulaşan hastalıklar testi yaptırmak, anti-HCV pozitifliği için damar içi madde kullanımı, ortak enjektör kullanımı, ekstazi kullanımı risk faktörü olarak belirlendi.
Sonuç: Bu çalışma madde bağımlılarında HBV, HCV, HIV seroprevelanslarını göstermesi nedeni ile ülkemiz verilerine güncel olarak katkı sağlamıştır. Ayrıca prospektif yapılması ve geniş hasta popülasyonu kapsaması sayesinde madde bağımlılarında kullanılan maddeler, madde kullanım şekilleri, kan ve cinsel yolla bulaşan hastalıklar için riskli davranışlar bildirilmiş olup, HBV, HCV, HIV enfeksiyonları için risk faktörleri belirlenmiştir. Madde bağımlılarında HBV, HCV, HIV bulaşı için birçok riskli davranış olduğu görülmüş olup bu gruptaki bireylerde hepatit ve HIV taramalarının ve eğitimlerinin arttırılmasına ihtiyaç olduğu gösterilmiştir.

Abstract:
Objective: Alcohol and substance use disorder is an important public health problem with an increased risk for blood and sexually transmitted infections. In this study, we aimed to determine the frequency of HBV, HCV, HIV in individuals with drug and alcohol addiction who applied to the ADATC outpatient clinic for treatment, and to contribute to the epidemiological data of our country.
Matherials and Methods: This single-center, prospective study was carried out between 1 June 2021 and 31 August 2021 at the Izmir Kâtip Çelebi University Atatürk Training and Research Hospital AMATEM polyclinic, a tertiary university hospital in Izmir, Turkey. A standard anamnesis form is prepared for alcohol and/or drug addicts who apply to the outpatient clinic, and the patient's age, gender, marital status, educational status, occupation, income level, sexual orientation, where and with whom he/she lives, reason for applying to AMATEM, current and past use of drugs, inject drug use, common injector use, unprotected sexual intercourse with or without substance, piercing/ tattoo, conviction, surgery, blood transfusion, applying for sexually transmitted diseases, hepatitis B vaccination history were questioned and recorded. The current ELISA results for HBV, HCV, HIV screening in the last six months were reviewed.
Results: The study group consisted of 478 subjects, including 112 (23.4%) alcohol addicts, 322 (67.4%) substance addicts, and 44 (9.2%) both alcohol and substance addicts. The mean age of the cases was 32±11 and 432 (90.4%) were male. Injecting drug use was present in 16.5% of the cases, and sharing a needle was present in 9.8%. When all cases were evaluated, HBsAg positivity was found in 2.7%, anti-HBS positivity in 48.7%, anti-HCV positivity in 9.6%, HIV Ag/Ab positivity in 1.9%. When the cases with intravenous drug use were examined, HBsAg positivity was found in 2% and anti-HCV positivity in 55%, while HIV Ag/Ab positivity was not detected. When examined in terms of risk factors, having a sexually transmitted disease test because of risky sexual behaviors was determined as risk factors for HBsAg and HIV Ag/Ab positivity. Intravenous drug use, sharing a needle, and ecstasy use were determined as risk factors for anti-HCV positivity.
Conclusion: This study contributed to the current data of our country since it showed the seroprevalences of HBV, HCV and HIV in drug addicts. In addition, thanks to its prospective design and the coverage of a large patient population, the drugs used by drug addicts, drug use patterns, risky behaviors for blood and sexually transmitted diseases have been reported, and risk factors for HBV, HCV and HIV infections have been determined. It has been observed that there are many risky behaviors for HBV, HCV, HIV transmission in substance addicts, and it has been shown that there is a need for increasing hepatitis and HIV screening and education in individuals in this group.