Uzak kule kontrol merkezi yer seçimi ve Türkiye uygulaması
Remote tower center location and Turkey implementation
Yazar: HATİCE DOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KADRİYE YAMAN
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Havacılık Elektrik ve Elektroniği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation
Dizin: Ana dağıtım üssü = Hub location station ; Hava trafiği = Air traffic ; Hava yolu taşımacılığı = Airline transport ; Yer seçimi problemi = Site selection problem

Özet:
Dünya üzerinde artan nüfusa bağlı olarak hava taşımacılığına olan talep artmakta 
ve hava trafiği de her geçen gün yoğunlaşmaktadır. Uçuş sayısı bakımından Eurocontrol
(The European Organisation for the Safety of Air Navigation) verilerine göre 2017-
2018 yılları arasında % 3.8'lik artış ile bugüne kadarki en yüksek değer olan 
11.011.434 uçuşa ulaşılmıştır. Türkiye de dünya genelinde hava taşımacılığının hızlı 
büyüme gösterdiği ülkeler arasındadır. 58 sivil, 18 askeri havaalanı ile hava sahası 
sınırları içerisinde 2009 ile 2019 yılları arasında ticari uçuş sayısında %93'lük bir artış 
olduğu gözlemlenmiştir.
Hava trafiğindeki yoğunluğa bağlı olarak hava trafik kontrol kulelerinin hizmet 
seviyesi her geçen gün artış göstermekte ve bu hizmetler de yeni bakım maliyetleri 
oluşturmaktadır. Bu maliyetlerin karşılanması yolcu ve uçuş sayısı fazla olan 
havaalanları açısından sorun oluşturmazken, uçuş ve yolcu sayısı az olan havaalanları
açısından problem oluşturabilmektedir. Uçuş sayısı az olan havaalanlarının 
kapatılmasını engellemek ve kârlılık oranlarını artırmak amacıyla uzak kule merkezi 
kavramı ortaya çıkmıştır.
Bu çalışmada uçuş sayısı düşük olan havaalanlarının uzaktan kontrolünü 
sağlayacak kule merkezlerinin en iyi yer seçimini belirlemek amacıyla, Ana Dağıtım 
Üssü Yer Seçim Problemleri temel alınarak matematiksel bir model geliştirilmesi 
amaçlanmış ve model GAMS yazılımı ile kodlanarak CPLEX çözücüsü ile 
çözdürülmüştür.

Abstract:
Due to the increasing population in the world, the demand for air transportation is 
increasing and air traffic is increasing day by day. When we look at the flight number 
data announced by Eurocontrol for Europe, between 2017 and 2018, 11,011,434 flights 
were reached, which is the highest value to date, with an increase of 3%. Turkey, is 
among the countries where air transportation is growing rapidly around the world. It has 
been observed that there has been a 93% increase in the number of commercial flights 
between 2009 and 2019 within the borders of the airspace with 59 civil and 18 military 
airports.
Depending on the intensity of air traffic, the service level of air traffic control 
towers is increasing day by day and these services create new maintenance costs. While 
meeting these costs does not pose a problem for airports with a high number of 
passengers and flights, it can create a problem for airports with a low number of flights 
and passengers. In recent years, considering the cost factor, the concept of remote tower 
center has emerged in order to prevent the closure of airports with low number of flights 
and to increase profitability rates. Remote tower center is defined as the application that 
provides the control and routing activities of at least two airports with a remote center.
In this study, it is aimed to develop a mathematical model in order to determine 
the best location selection of tower centers that will provide remote control of airports 
with low number of flights. In the proposed mathematical model, various parameters 
and constraints have been developed based on the Hub Location Problems. The 
developed model was coded with GAMS software and it was completed with CPLEX
solver of GAMS software