Tedarik zinciri süreç kategorilerinin belirlenmesi ve kategorilerin performans üzerindeki etkisi
Determining supply chain process categories and the effect of categories on performance
Yazar: ADİL ÜNAL
Danışman: PROF. DR. HALİM KAZAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Firma performansı = Firm performance ; İş süreçleri = Business processes

Özet:
Tedarik zinciri alanı kavramın ilk kez kullanıldığı 1980'li yıllardan itibaren sürekli değişim göstermektedir. Yeni iş modellerinin ortaya çıkması, işletmelerin artan oranda farklı coğrafyalarda yapılanmalara gitmeleri ve e-ticaret gibi katalizör teknoloji ve yöntemler ile tedarik zincirleri de sürekli değişime gitme ihtiyacı duymaktadır. Bu çalışmada işletmeler arası, yönetmesi zor ve karmaşık tedarik zinciri faaliyetleri ile ilgili anlayışa katkıda bulunmak amacıyla farklı sektörlerden tedarik zinciri süreçleri incelenerek bir tedarik zinciri süreç kategorizasyonu yapılmıştır. Sonrasında bu kategorizasyon ve literatürden hareketle e-ticaret faaliyeti yürüten işletmelerde tedarik zinciri süreç kategorilerinin tedarik zinciri performansına etkisi araştırılmıştır. Kalitatif ve kantitatif tekniklerin bir arada kullanıldığı araştırmada öncelikle farklı sektörlerden yöneticiler ile derinlemesine görüşme tekniği ile elde edilen veriler MAXQDA yazılımı ile içerik analizine tabi tutulmıştur. Gerçekleştirilen analiz sonucunda 7 tedarik zinciri sürecinden oluşan bir kategorizasyon ortaya konmuştur. Bu süreçler; proje yönetimi, talep ve sipariş planlama, kategori ve ürün yönetimi, üretim planlama ve üretim, satınalma ve tedarik, lojistik ve son olarak tedarikçi ilişkileri ve işbirliği yönetimi sürecidir. Ayrıca bu aşamada 3 farklı sektörel tedarik zinciri grubu tanımlanmıştır. Bunlar proje temelli, imalat temelli ve perakende/toptan/e-ticaret temelli tedarik zincirleridir. Bu aşamadan sonra e-ticaret faaliyeti yürüten işletmelerde tedarik zinciri performansı, kavramsal bir model yardımıyla incelenmiştir. Kavramsal modelde yer alan değişkenler; "müşteri sipariş karşılama", "kategori yönetimi", "tedarikçi performans yönetim sistemi", "tedarik ağ yapısı", "tedarik zinciri izleme (kontrol)" ve "tedarik zinciri entegrasyonu" bağımsız değişkenler olarak belirlenmiş olup, bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken üzerindeki etkileri araştırılmıştır.

Abstract:
The field of supply chain has been constantly changing since the 1980s, when the concept was first used. The emergence of new business models, the increasing restructuring of businesses in different geographies, and the catalyst technologies and methods such as e-commerce and supply chains also need constant change. In this study, a supply chain process categorization was made by examining supply chain processes from different sectors in order to contribute to the understanding of inter-enterprise, difficult to manage and complex supply chain activities. Then, based on this categorization and the literature, the effect of supply chain process categories on supply chain performance in businesses carrying out e-commerce activities was investigated. In the research, in which qualitative and quantitative techniques were used together, first of all, the data obtained by in-depth interview technique with managers from different sectors were subjected to content analysis with MAXQDA software. carried out As a result of the analysis, a categorization consisting of 7 supply chain processes was revealed. These processes are; project management, demand and order planning, category and product management, production planning and production, purchasing and procurement, logistics and finally supplier relations and cooperation management. In addition, at this stage, 3 different sectoral supply chain groups were defined. These are project-based, manufacturing-based, and retail/wholesale/e-commerce-based supply chains. After this stage, the supply chain performance of the enterprises carrying out e-commerce activities was examined with the help of a conceptual model. Variables in the conceptual model; "customer order fulfillment", "category management", "supplier performance management system", "supply network structure", "supply chain monitoring (control)" and "supply chain integration" were determined as independent variables, and the effects of independent variables on the dependent variable. has been researched.