Kore Savaşı ve Türkiye'nin Kuzey Atlantik Antlaşması'na kabulündeki etkisi
The Korean War and its impact on admission of Turkey to the North Atlantic Treaty
Yazar: MAHMUT GİRGİNER
Danışman: PROF. DR. ŞAKİR DİNÇŞAHİN
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Türkiye Cumhuriyeti, 1923 yılında sona eren Kurtuluş Savaşı'ndan 27 yıl
sonra 1950 yılında Kuzey Atlantik Anlaşması Örgütü'ne (NATO) katılma fırsatı
olarak gördüğü Kore Savaşı'na asker gönderme kararı almıştır. Kore Savaşı birçok
yönüyle Türk tarihinde önemli bir yere sahiptir. Kore Savaşı esnasında Türk
askerinin Kore'deki başarısı, uluslararası alanda aldığı takdir ve gördüğü ilgi
sonrasında özellikle de Amerika Birleşik Devletleri'nin Türk askerine ve askeri
sistemine artan ilgisi olmuştur. Esasen 1. Dünya Savaşı'ndan beri Türk askerinin harp
sahasındaki başarısını birçok ülke tecrübe etmiş olsa da, Kore Savaşı öncesinde ne
karşı karşıya ne de yan yana savaş sahnesinde yer almamış olan Amerika Birleşik
Devletleri ile Türkiye Cumhuriyeti, Kore Savaşında ilk defa aynı cephede birlikte yer
almışlar ve askeri yönden birbirlerini tanıma imkanı bulmuşlardır.

2. Dünya Savaşı sonrasında belirginleşen ve adına İki Kutuplu Dünya denilen
yeni düzende Türkiye, Sovyet saldırısı tehdidinden kurtulmanın en kısa yolu olarak
Kuzey Atlantik Antlaşması'na girmeyi hedeflemiştir. Bunun bir sonucu olarak, Kore
Savaşı'na asker göndermek hedeflenen sonuca hızlıca erişmek için bir fırsat olarak
görülse de 1950 yılında başlayan savaşa rağmen Türkiye'nin Kuzey Atlantik
Antlaşması'na kabulü 1952 yılında gerçekleşmiştir. Buradan hareketle, Kore
Savaşı'na asker göndermenin Türkiye'nin Kuzey Atlantik Antlaşması'na kabulünde
bir etkisinin olup olmadığının araştırılması gerektiğini düşünüyorum.
Yaptığım literatür taraması neticesinde, Kuzey Atlantik Antlaşması'na üyelik
için geçen iki yıllık görüşme sürecinde neler yaşandığı ve hangi konularda ne gibi
görüşmeler yapıldığı ya da ne gibi görüşler beyan edildiği ile ilgili mevcut
çalışmaların benim kurduğum bağıntıya yeteri kadar odaklanmadığını tespit ettim.
Bununla birlikte 26 Temmuz 2021 tarih ve 33073425 sayılı karar ile gizliliği
kaldırılan arşiv belgeleri doğrultusunda konunun tekrardan ele alınması gerektiği
düşüncesiyle hareket ederek Kore Savaşı'nın Türkiye'nin NATO üyeliği sürecindeki
etkisini çalışmaya karar verdim.

Çalışmamın kapsamı, 1950 - 1953 yılları arasındaki Kore Savaşı ve bu savaş
öncesinde başlayan Türkiye'nin Kuzey Atlantik Antlaşması'na kabulü için
gerçekleşen görüşmelerle sınırlıdır. Çalışmamın amacı ise, Kore Savaşı esnasında
gerçekleştirilen ve iki yıla yakın süren Kuzey Atlantik Antlaşması'na Türkiye
Cumhuriyeti'nin kabul edilme sürecini aydınlatmak ve Kore Savaşı'na asker
göndermenin bu sürece etkisini değerlendirmektir. Ayrıca bu çalışma, ABD'nin Türk
askeri sistemine başlayan ilgisini, bu ilginin savaş sürecindeki gelişimini ortaya
koyacaktır.

Bu bağlamda çalışmam, daha önce yapılan çalışmalarda sıkça karşılaşılan
Kuzey Atlantik Antlaşması'na dahil olmak için Kore Savaşı'na asker gönderildiği
söylemleri üzerine eksik kalan araştırmayı yapmak adına da önem arz etmektedir. Türkiye'nin NATO üyeliğinin yalnızca Kore Savaşı'na katılımına bağlı olmayıp daha geniş stratejik ve politik faktörlerle şekillendiği argümanı tezde detaylandırılmıştır.

Abstract:
27 years after the War of Turkish Independence ended in 1923, the Republic
of Turkey decided to send troops to the Korean War in 1950 which was considered
as an opportunity to join the North Atlantic Treaty Organization (NATO). The
Korean War has an important role in Turkish military history in many ways. The
Turkish soldiers success during the Korean War, international appreciation and
interest they received during the Korean War led to an increased attention especially
from the United States to the Turkish military and its military system. Although
many countries have experienced the success of Turkish soldiers on the battlefield
since the World War I, the United States and the Republic of Turkey who had never
fought side by side or against each other before the Korean War, fought together on
the same side for the first time in the Korean War and had the opportunity to get to
know each other militarily.

Becoming more visible after the World War II and called Bipolar World,
Turkey intended to join the North Atlantic Treaty as the shortest way to escape the
threat of Soviet aggression. As a result of this, Although sending troops to the
Korean War was seen as an opportunity to rapidly reach the targeted objective,
Turkey's acceptance to the North Atlantic Treaty was realized in 1952, despite the
war that started in 1950.Therefore, I think it should be studied whether sending
troops to the Korean War had an impact on Turkey's joining to the North Atlantic
Treaty.

As a result of my literature review, I found that the existing studies on what
happened during the two-year interview period for membership in the North Atlantic
Treaty, what kind of discussions were held or what opinions were expressed on
which issues, did not focus enough on the relation I have established. However, I
decided to study the impact of the Korean War on Turkey's NATO membership
period, acting on the idea that the subject should be revisited in accordance with the
archive documents declassified by the decision dated July 26, 2021 and numbered
33073425.

The scope of my study is limited to the Korean War between 1950 and 1953
and the interviews for Turkey's acceptance to the North Atlantic Treaty that started
before this war. The aim of my study is to clarify the period of acceptance of the
Republic of Turkey to the North Atlantic Treaty, which occurred during the Korean
War and lasted for nearly two years, and to evaluate the impact of sending troops to
the Korean War on this process. In addition, this study will also reveal the US
interest in the Turkish military system and the evolution of this interest during the
war.

In this perspective, my study is also important in order to investigate the
missing research on the discourse that soldiers were sent to the Korean War to
become a member of the North Atlantic Treaty, which has been frequently mentioned in earlier studies. The argument that Turkey's NATO membership was determined not only depend on joining in the Korean War but also depend on extensive strategic and political factors is elaborated in the thesis.