Ergonomik açıdan işçi sağlığı ve iş güvenliği tersanelerde uygulamalar
An ergonomics to occupational healty and safety shipyard practices
Yazar: NECATİ KINALI
Danışman: PROF. DR. AHMET F. ÖZOK
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 1993
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Ergonomi = Ergonomics ; Tersaneler = Shipyards ; İş güvenliği = Work safety ; İşçi sağlığı = Worker health

Özet:
Ülkemiz 21. yüzyıla sanayileşmiş bir ülke olarak girebilmesi için, bu yönde yapılan tüm yatırımlarda, insan faktörü'ne yapılabilecek yatırımların önem ve yararının faikında olmak gerekir. însana olan yatırımların öncelikle onu korumak ve sağlıklı ve güvenli şartlarda çalışmasını ve yaşamasını sağlayan yatırımlar olabileceği ilk akla gelendir. Bu konularda etkili çalışmalar, ancak İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği biliminin prensiplerine uygun olan ve ergonomi bilim dalının desteği ile geliştirilebilecek çalışmalardır. Bu çalışmada İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği 'ne yeni bir yaklaşımla, endüstri mühendisi açısından, ergonomik açıdan bir yaklaşımla konunun önem ve yararı belirtmek istenmiştir. Bu nedenle giriş bölümünde işçi Sağlığı ve iş Güvenliğinin ergonomi bilim dalıyla ilişkisi belirtilmiştir. Bölüm 2'de ergonomi bilim dalının gelişmesi ve insan faktörü ile ilgili bilgilerin îşçi Sağlığı ve iş Güvenliği problemlerinde faydalanabilecek önemli konuları sunulmuştur. Bu bölümde aynı zamanda insan-makina-çevre ilişkileri iş kazalarının oluşum ve nedenleri açısından açıklanmıştır. Bölüm 3'te Teknik iş Güvenliğine yer verilmiştir. Burada çeşitli kanun ve tüzüklerde yer verilen bilgiler ve gereklerden ziyade, iş kazaları ve meslek hastalıklarından doğan maddi ve manevi kayıpları belirterek, iş Güvenliği çalışmalarının temel prensipleri belirtilmiştir. işçi Sağlığı ve iş Güvenliği çalışmalarına yapılan harcamaların en düşük maliyet noktası yakınlarında (en az kazalanma ile) optimal olabileceği görüşü belirtilmektedir. Bölüm 4\te böyle bir çalışmanın İstanbul Tersanelerinde bir uygulaması sunulmuştur. Tersanelerde işçi Sağlığı ve iş Güvenliği ülkemizdeki çalışmaların ortalaması olarak kabul edilebilir görünmektedir Çölümle sonuçlanan iş kazaları az denebilir). Bu açıdan çalışmalarda yapılabilecek "iyileştirici önlemler" belirtilmiştir. Bölüm 5'te sonuç ve öneriler sunulmuştur. Sonunda sunuda belirtmek gerekir ki, "önlenen kaza bir iyiliktir (insanlıktır ), bedeli Ödenen kaza ise özürdür".

Abstract:
Turkey has to be aware of the need for investment in human factor in addition to all the other items of investment required to become an industrialised country as she enters the 21st century. The most critical resource in industry is the work fone. Every contribution to its education and protection has an improving effect in the efficiency, competitiveness and stability of production. This includes the fact that protection of health and safety at work are not only humanistic but also economic arguments. It must be noted that such arguments and the effort fowards improvemets must be carried out vithin the discipline of the science of "Health and Safety at Work". The fact that the number of occupational accidents is high together with proportionally significant material and immaterial loses necessitate wider recognition of the insues both by the labor force and the employers. The aim of this study is to approach the occupational health and safety from the industrial engineering point of view with reference to ergonomics. By this approach, the basis for discussion is widened and the gains and improvements which may be achieved by consistent and methodical work are demonstrated. The practical part of the work is carried out in eight shipyards in Istanbul. Of the eight, one is a naval yard, three are state owned yards and four belong to the priuate sector. The total workfone in these establishments reach 5500. The occupational accident statistics taken into consideration cover the ten years period from 1983-1992. In addition, in terms of the general picture in Turkey, the general statistics of occupational accidents from 1972 to 1991 are investigated in a comparative manner. In the inroductory chapter, it is emphasised that the improvement, by a humanistic aproach, the of work conditions and environment is an important issue not only in developed countries but also in countries on their way to industrilisation. Research in this area shows that the inefficient industrial practices in developing countries