Lise öğretmenlerinin eleştirel düşünme eğilimleri ve özerklik davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between high school teachers' critical thinking dispositions and autonomy behaviors
Yazar: SEDA ÖZTÜRK AVŞAN
Danışman: PROF. DR. CEMAL ERGİN EKİNCİ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, lise öğretmenlerinin eleştirel düşünme eğilimleri ve özerklik
davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma,
nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modelinde desenlenmiştir. Araştırmanın
örneklemini 2021-2022 eğitim yılında Aydın ilindeki ortaöğretim kurumlarında görev
yapan, oransız küme örneklemesi tekniği kullanılarak oluşturulan 488 öğretmen
oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri "Marmara Eleştirel Düşünme Eğilimleri Ölçeği"
ve "Öğretmen Özerkliği Ölçeği"nin örnekleme uygulanmasıyla elde edilmiştir.
Araştırma verilerinin analizinde betimsel istatistikler, karşılaştırma istatistikleri ve çoklu
regresyon analizi kullanılmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre, öğretmenlerin eleştirel düşünme eğilimleri yüksek
düzeydedir. Öğretmenlerin eleştirel düşünme eğilimlerinin cinsiyet, okul statüsü, okul
türü, kıdem ve branş değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar gösterdiği; eğitim durumu
değişkenine göre ise anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Öğretmenler
özerklik davranışlarını yüksek düzeyde göstermektedirler. Öğretmenlerin özerklik
davranışlarını gösterme düzeylerinin cinsiyet, okul statüsü, kıdem değişkenlerine göre
anlamlı farklılıklar gösterdiği, eğitim durumu, okul türü ve branş değişkenlerine göre
farklılaşmadığı belirlenmiştir. Araştırmada, öğretmenlerin eleştirel düşünme
eğilimlerinin özerklik davranışlarını anlamlı bir şekilde yordadığı ortaya çıkmıştır.
Anahtar kelimeler: lise öğretmenleri, eleştirel düşünme eğilimi, öğretmen
özerkliği, özerklik davranışları

Abstract:
This research was carried out to examine the relationship between high school teachers'
critical thinking dispositions and autonomy behaviors. The research was designed in the
relational survey model. The sample of the research consists of 488 teachers employed
in upper-secondary schools in Aydın in the 2021-2022 academic year. The teachers in
the sample were specified through the disproportionate cluster sampling technique. The
data of the research were obtained through the administration of two sacels, namely
"Marmara Critical Thinking Dispositions Scale" and the "Teacher Autonomy Scale", to
the teachers in the sample group. The data of the study were analyzed by using
descriptive statistics, comparison tests and multiple regression analysis.
According to the results of the research, critical thinking dispositions of the teachers are
high. While teachers' critical thinking dispositions show significant differences by
gender, school status, school type, seniority and branch variables, no significant
difference is found by the education level variable. The teachers demonstrate high level
of autonomy behaviors. While the level of autonomy behaviors of teachers differs
significantly by gender, school status, and seniority, no difference is found by education
level, school type and branch variables. The study has revealed that teachers' critical
thinking dispositions significantly predict their autonomy behaviors.
Keywords: high school teachers, critical thinking disposition, teacher autonomy,
autonomy behaviors