Domates yetiştiriciliğinde çiftlik gübresi, yeşil gübre, mikrobiyal gübre ve bitki aktivatörü kullanımının verim ve kalite kriterleri üzerine etkileri
Effects of farm manure, green manure, microbial fertilizer and plant activator on yield and quality of grown tomato
Yazar: ZEKİ GÖKTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSNÜ ÜNLÜ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Domates = Tomato ; Organik gübreler = Organic fertilizers ; Verim = Yield ; Yeşil gübre = Green manure ; Çiftlik gübresi = Farmyard manure

Özet:
Bu araştırma, 2010 yılında organik domates yetiştiriciliği üzerine üç farklı organik madde uygulamasının (kontrol, yeşil gübre ve çiftlik gübresi) ve organik madde uygulamalarına ilave edilen beş farklı uygulamanın (kontrol, Crop-Set, Bionem, Bionem + Crop-Set ve konvansiyonel) etkilerini belirlemek amacıyla Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Araştırma ve Uygulama Merkezi'ne ait arazide yürütülmüştür.
Bitkisel materyal olarak Joker F1 oturak domates çeşidinin kullanıldığı çalışmada verim, erkenci verim, meyve ağırlığı, meyve boyu, meyve çapı, delinme direnci, vitamin C, suda çözünebilir kuru madde, titre edilebilir asitlik, pH, renk (L*, a* ve b*), yaprakta toplam klorofil ve besin elementi (azot, fosfor, potasyum, kalsiyum, magnezyum, bor, demir, bakır, mangan ve çinko) içerikleri üzerinde durulmuştur. 
Çalışma sonucunda organik madde uygulamaları x uygulamaların interaksiyonu birlikte ele alındığında verim değerlerinin 4.23 ton/da (organik madde uygulaması yapılmayan parselde kontrol uygulaması)-8.66 ton/da (çiftlik gübresi parselinde konvansiyonel uygulaması)  arasında değiştiği tespit edilmiştir. Çalışmada ayrıca organik madde uygulamalarının ve uygulamaların tümünün kontrol uygulamasına göre verim üzerine etkisinin pozitif yönde olduğu saptanmıştır.   
Çalışmada organik madde uygulamaları ve uygulamaların interaksiyonu birlikte değerlendirildiğinde erkenci verim değerlerinin 2.11 ton/da (yeşil gübre parselinde kontrol uygulaması ve Bionem + Crop-Set uygulaması)-4.97 ton/da (çiftlik gübresi parselinde konvansiyonel uygulaması) arasında değiştiği saptanmıştır. Organik madde uygulamaları ve uygulamalar tek başlarına değerlendirildiğinde ise kontrol uygulamasına göre tüm uygulamaların erkenci verim değerlerini artırdığı tespit edilmiştir.
Organik madde uygulamaları x uygulamaların interaksiyonu birlikte ele alındığında çalışmada ortalama meyve ağırlığının 128.46-171.07 g, meyve boyunun 66.99-72.07 mm, meyve çapının 70.01-85.80 mm, delinme direncinin 1.58-1.90 kg/cm2, vitamin C içeriğinin 18.42-23.52 mg/100 g, suda çözünebilir kuru madde miktarının % 3.67-4.52, titre edilebilir asitlik değerinin % 0.30-0.38, pH'nın 4.34-4.50, toplam klorofilin 9.73-12.66 ug klorofil/mg kuru ağırlık, L* değerlerinin 42.57-47.69, a* değerlerinin 23.33-27.31, b* değerlerinin 32.50-38.59 arasında değişim gösterdiği tespit edilmiştir.
Çalışma sonucunda domates yapraklarındaki N, P, K, Ca, Mg, B, Fe, Cu, Mn ve Zn değerlerinin sırasıyla % 3.70-4.57, % 0.27-0.42, % 3.18-3.73, % 3.43-4.39, % 0.43-0.58, 68.13-85.79 ppm, 170.40-275.00 ppm, 18.31-23.78 ppm, 71.25-111.77 ppm, 23.80-31.94 ppm arasında bulundukları belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Domates, organik tarım, çiftlik gübresi, yeşil gübre, bitki aktivatörü, mikrobiyal gübre

Abstract:
This study was conducted in the Agricultural Research and Experimental Station, Faculty of Agriculture, Süleyman Demirel University, in 2010, in order to determine the effects of three different application of organic matter (control, green manure and farmyard manure) and five different applications (control, Crop-Set, Bionem, Bionem + Crop-Set and conventional) combined with the organic matter application on organic tomato production.
In the study, yield, early yield, fruit weight, fruit length, fruit diameter, firmness, vitamin C, soluble solid content, titratable acidity, pH, colour (L*, a* and b*), total chlorophyll and nutrient element contents of the leaves were investigated in Joker F1 determinate tomato cultivar used as plant material.
At the end of the study, based on the the interaction of applications and organic matter application it was observed that yield values ranged from 4.23 ton/da (control application in the plot not receiving organic matter) to 8.66 ton/da (conventional application in the farmyard manure plot). On the other hand, the effects of all organic matter and other applications were found to be positive on the yield as compared to the control application.
In the study, when the interaction of organic matter and other applications were taken together early yield values ranged from 2.11 ton/da (control application in green manure plots and Bionem + Crop-Set application) to 4.97 ton/da (conventional application in the farmyard manure plot). When organic matter application and the other applications are evaluated alone, it was observed that all applications increased early yield values as compared to the control application.
Considering the interaction of organic matter applications and other applications, variations were observed in average fruit weight (128.46-171.07 g), fruit length (66.99-72.07 mm), fruit diameters (70.01-85.80 mm),  firmness (1.58-1.90 kg/cm2), vitamin C (18.42-23.52 mg/100 g), soluble solid content (% 3.67-4.52), titreatable acidity (% 0.30-0.38), pH (4.34-4.50), total chlorophyll (9.73-12.66 ug klorofil/mg dry weight), L* (42.57-47.69), a* (23.33-27.31), and b* (32.50-38.59) values.
Çalışma sonucunda domates yapraklarındaki N, P, K, Ca, Mg, B, Fe, Cu, Mn ve Zn değerlerinin sırasıyla % 3.70-4.57, % 0.27-0.42, % 3.18-3.73, % 3.43-4.39, % 0.43-0.58, 68.13-85.79 ppm, 170.40-275.00 ppm, 18.31-23.78 ppm, 71.25-111.77 ppm, 23.80-31.94 ppm arasında bulundukları belirlenmiştir.
At the end of the study, it was determined that the values of N, P, K, Ca, Mg, B, Fe, Cu, Mn ve Zn in tomato leaves were between % 3.70-4.57, % 0.27-0.42, % 3.18-3.73, % 3.43-4.39, % 0.43-0.58, 68.13-85.79 ppm, 170.40-275.00 ppm, 18.31-23.78 ppm, 71.25-111.77 ppm, 23.80-31.94 ppm, respectively.

Keywords: Tomato, organic farming, farm manure, green manure, plant activator, microbial fertilizer