Lise öğrencilerinde benlik saygısı, atılganlık düzeyi ve problem çözme becerisi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation the association between self-esteem, assertiveness level, and problem-solving skills among high school students
Yazar: TUBA ELMA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GİZEM AKCAN
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Atılganlık = Assertiveness ; Benlik saygısı = Self esteem ; Lise öğrencileri = High schools students ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı, lise öğrencilerinde benlik saygısı, atılganlık düzeyi ve problem çözme becerisi arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışmanın evrenini, 2019-2020 yılında İstanbul'un Fatih ve Gaziosmanpaşa ilçesinde yer alan özel okul ve özel öğretim kurs merkezinde öğrenim gören lise öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise, çalışma evreninden %95 güven aralığı %5 düzeyinde hata payıyla hesaplanarak basit seçkisiz örnekleme yöntemi kullanılarak seçilen İstanbul'un Fatih ilçesinde yer alan Özel Fatih Sınav Anadolu Lisesi, Vatan Sınav Kurs Merkezi ve İstanbul Gaziosmanpaşa'da yer alan Açı Özel Öğretim Kurs Merkezinde öğrenim gören 16-18 yaş arası 300 (162 kız, 138 erkek) lise 3 ve lise 4 öğrencileri oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında, Sosyo-demografik Bilgi Formu, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ), Rathus Atılganlık Envanteri (RAE) ve Problem Çözme Envanteri (PÇE) kullanılmıştır. Lise öğrencilerinin benlik saygısı, atılganlık düzeyi ve problem çözme becerileri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla Pearson Korelasyonu uygulanmıştır. Problem çözme becerilerinin yordayıcılarını değerlendirmek amacıyla Doğrusal Regresyon Analizi yapılmıştır. Demografik özellikler bakımından katılımcıların benlik saygısı, atılganlık düzeyi ve problem çözme becerileri puanlarının anlamlı derecede farklılık gösterip göstermediğini incelemek amacıyla, Bağımsız Örneklemler t Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Araştırmanın bulguları incelendiğinde, benlik saygısının atılganlık düzeyi ile negatif; problem çözme becerileri ile ise pozitif yönde anlamlı ilişki gösterdiği bulunmuştur. Ayrıca, atılganlık düzeyi ile problem çözme becerileri arasında negatif yönlü ve anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur. Lise öğrencilerinde benlik saygısı ve atılganlık düzeyi problem çözme becerilerini anlamlı düzeyde yordamaktadır. Atılganlık düzeyi puanlarının demografik özellikler bakımından sınıf düzeyi ve gelir durumu değişkenlerine göre anlamlı olarak farklılaştığı görülmektedir. Problem çözme becerisi puanları ise demografik özellikler bakımından kardeş sayısı, sınıf düzeyi, anne ve baba öğrenim durumu değişkenlerine göre farklılaşmaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to analyze the relation between self-esteem, assertiveness level and problem- solving skill in high school students. This study is composed of high school students who study in private school and private education course center located in Fatih and Gaziosmanpaşa district of Istanbul in 2019 and 2020. With a 95% confidence interval and an error of 5%, 300 3rd and 4th grade of high school students between the ages of 16 and 18 (162 female, 138 male) were selected by simple random sampling who have education in "Fatih Private Sınav Anatolian High School", "Vatan Sınav High School" located in Istanbul, Fatih and "Acı Private High School" located in Istanbul, Gaziosmanpaşa. In the process of collecting data, Socio-demographic Information Form, Rosenberg Self-Esteem Scale (RBSÖ), Rathus Assertiveness Inventory (RAE) and Problem Solving Inventory (PÇE) were used. Pearson Correlation was applied to examine the relationship between high school students' self-esteem, assertiveness and problem-solving skills. Linear Regression Analysis was conducted to evaluate the predictors of problem solving skills. Independent Samples t Test and One-Way Variance Analysis (ANOVA) were used to examine whether the participants' self-esteem, assertiveness level and problem solving skills scores differ significantly in terms of demographic characteristics. When the findings of the study are examined, it was found that there was a signifficant and negative correlation between self respect and assertiveness level, and signifficant and positive correlation between self respect and problem solving skills. Additionally, it was found that there was a negative and significant relationship between assertiveness level and problem solving skills. Self-esteem and assertiveness in high school students predict problem solving skills significantly. It is observed that assertiveness level scores differ significantly in terms of demographic characteristics of class level and income status variables. Problem solving skill scores differ in terms of demographic characteristics of number of siblings, grade, and educational status of mother and father.