Diyabetik ayak hastalığı gelişiminde etkili risk faktörlerinin belirlenmesi ve tedavi uyumunun diyabetik ayak hastalığı ile ilişkisinin incelenmesi
Determination of effective risk factors in diabetic foot disease development and the relationship between diabetic foot disease and treatment compliance
Yazar: GAMZE IŞIL
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN DEMİRCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Diabet komplikasyonları = Diabetes complications ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetik ayak = Diabetic foot ; Diabetik nefropatiler = Diabetic nephropathies ; Diabetik retinopati = Diabetic retinopathy ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Risk faktörleri = Risk factors ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, diyabetik ayak hastalığı gelişiminde rol alan risk faktörlerinin belirlenmesi ve tedavi uyumunun diyabetik ayak hastalığı ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Temmuz 2018- Aralık 2018 tarihleri arasında SBÜ Bursa Yüksek İhtisas Eğitim Araştırma Hastanesi Ortopedi, Endokrinoloji ve Sualtı Hekimliği ve Hiperbarik Tıp polikliniklerine başvuran diyabetik ayak hastalığı bulunan ve hastanemize bağlı Bağlaraltı Eğitim ASM ve Dahiliye servisinde yatmakta olan diyabet hastaları üzerinde yapıldı. Çalışmaya 85 diyabetik ayak hastası ve 109 diyabetik ayak hastalığı bulunmayan Diyabetes Mellitus tanılı hasta kontrol grubu olarak katılmıştır. Çalışmamız analitik, vaka-kontrol çalışması niteliğindedir. Araştırmada hastaların sosyodemografik özelliklerinin, diyabet hakkındaki davranışlarının ve yara hakkında genel bilgilerin sorgulandığı bir anket formu, tedavi uyumlarını değerlendirmek adına Morisky Tedavi Uyum Ölçeği-8 kullanılmıştır. p<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Diyabetik Ayak Hastalığı erkek hastalarda, sigara içenlerde, lise altı eğitimi olanlarda ve gelir durumu kötü olanlarda daha sıktı. Diyabetik Ayak Hastalığı bulunan grupta insülin kullanımı oranı daha yüksektir. Retinopati ve nefropati (eGFR) diyabetik ayak hastalığı için bir risk olarak belirlenmiştir. İlaç kullanım uyumu Diyabetik Ayak Hastalığı üzerinde etkili bulunmamıştır.
Sonuç: Aile hekimleri hastalarına hizmet verirken DM ve komplikasyonları konusunda yeterli bilgiye sahip olmalı, gerektiğinde onları eğitmeli ve hastalarını diyabetik ayak ve benzeri komplikasyonlardan korumak için gerekli çabayı göstermelidirler. Özellikle tespit ettiğimiz, eGFR düzeylerinde her 1 birimlik azalmanın diyabetik ayak gelişme riskini %2 arttırdığı bilgisi orijinaldir. Sigaranın bırakılması, kan şekerinin sıkı takibi ve eGFR ile ilgili çabaların diyabetik ayak ile mücadelede önemli bir yeri vardır.

Anahtar kelimeler: Diyabetik ayak hastalığı, tedavi uyumu, retinopati, egzersiz, eGFR

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to determine the risk factors involved in the development of diabetic foot disease and examining the relationship between treatment compliance and diabetic foot disease.
Methods: This study was carried out between July 2018 and December 2018 in 85 diabetic foot patients who applied to Orthopedics, Endocrinology and Underwater Medicine and Hyperbaric Medicine outpatient clinics of Bursa Yuksek Ihtisas Training & Research Hospital and 109 diabetic patients without diabetic foot disease who applied to Endocrinology and Family Medicine outpatient clinics. Our study is analytical, case-control study. In the study, sociodemographic characteristics of patients, their behavior about diabetes and general information about the diabetic foot disease were questioned and Morisky Medication Adherence Scale-8 was used to evaluate medication adherence. p <0.05 was considered statistically significant
Results:  Diabetic Foot Disease is observed more frequently in male patients, smokers, those without high school education and those with poor income. The rate of insulin use is higher in the group with Diabetic Foot Disease. Diabetic retinopathy and nephropathy (eGFR) were identified as a risk for diabetic foot disease. Medication adherence was not effective on Diabetic Foot Disease.
Conclusions: Family physicians should have sufficient knowledge of DM and its complications when serving their patients, should educate them when necessary, and make every effort to protect their patients from diabetic foot and other diabetic complications. In particular, we have identified that the decrease in eGFR levels by 1 unit increases the risk of diabetic foot disease development by 2%. We think that the decrease in eGFR values has a significant predictive power in diabetic foot disease development. Smoking cessation, strict follow-up of blood glucose, and eGFR-related efforts have an important role in the fight against diabetic foot.

Keywords: diabetic foot disease, medication adherence, retinopathy, exercise, eGFR