Fusarium sp. ile pigment üretiminin araştırılması
Investigation of pigment production by Fusarium sp.
Yazar: TUĞÇE DAĞ
Danışman: DOÇ. DR. IŞIL SEYİS BİLKAY
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Biyoloji = Biology ; Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
Pigmentler, farklı endüstrilerde kullanımı olan önemli bileşiklerdir. En geniş
kullanım alanı buldukları gıda endüstrisinde; katkı maddesi, renk arttırıcı ve
antioksidan olarak kullanılırlar. Pigmentler; sentetik olarak da üretilebilmelerine
rağmen, genellikle doğal biyopigmentler olarak tercih edilmektedir. Bu çalışmada;
çeşitli Fusarium türlerinden alternatif üretim ortamlarında pigment üretimi, daha
fazla pigment üretimi için bazı fizyolojik koşulların optimize edilmesi ve elde
edilen pigmentin antimikrobiyal özelliklerinin araştırılması amaçlandı. Bu
bağlamda ilk olarak farklı Fusarium türlerinin (Fusarium graminearum, Fusarium
sp., Fusarium poae, Fusarium equiseti) üç farklı besiyerinde (patates dekstroz sıvı
besiyeri, sabouraud dekstroz sıvı besiyeri, malt ekstrakt sıvı besiyeri) pigment
üretimleri karşılaştırıldı. Pigment üretimi için; en uygun besiyeri olarak malt
ekstrakt sıvı besiyeri seçildi. Bu besiyerinde en yüksek miktarda pigment üretimi
elde edilen Fusarium graminearum suşu, çalışmanın diğer aşamalarında kullanıldı.
F. graminearum'dan en yüksek pigment üretimi için kültürel parametreler
incelendiğinde; aydınlık inkübasyon, 150 rpm çalkalama hızı, 30ºC sıcaklık, 9
günlük inkübasyon ve başlangıç pH değeri 8'in en uygun koşullar oldukları
saptandı. Çalışmanın devamında pigment üretimi için alternatif üretim ortamları
araştırıldı. Bu bağlamda, çalışmamızda; alternatif bir besiyeri olarak da ülkemizde
ii
çeşitli süt ve süt ürünleri endüstrisinde peynir üretiminden sonra ortaya çıkan
yeşilimsi sarı renkli artık olarak bilinen peyniraltı suyu ve şeker endüstrisi artığı
melas kullanıldı. Peyniraltı suyu ve melasın, F. graminearum kullanılarak
kırmızımsı pigment üretiminde alternatif kültür ortamları olabileceği gözlendi.
Çalışmanın son aşamasında F.graminearum'dan elde edilen pigmentin
antimikrobiyal özellikleri araştırıldı. Fusarium graminearum tarafından üretilen
pigmentin 20 μl konsantrasyonunun, Bacillus cereus ve Staphylococcus aureus'a
karşı antimikrobiyal etki göstermesine rağmen Salmonella paratyphi, Escherichia
coli, Klebsiella pneumoniae, Pseudomonas aeruginosa'a karşı etkili olmadığı
görüldü.

Abstract:
Pigments are important compounds used in different industries. In the food industry
that they are most widely used, they are used as food additives, color enhancers and
antioxidants. Although they can also be produced synthetically, natural biopigments
are preferred in general. In this study; pigment production from various Fusarium
species in alternative culture media; optimization of some physiological conditions
for more pigment production and investigation of antimicrobial properties of the
produced pigment were aimed. In this respect, pigment production of different
Fusarium species (Fusarium graminearum, Fusarium sp., Fusarium poae,
Fusarium equiseti) in three different media (potato dextrose broth, sabouraud
dextrose broth, malt extract broth) were compared. The best medium for the
pigment production has been selected as malt extract broth. Fusarium
graminearum, which was found to produce highest amount of pigment, is used in
the next parts of this study. When the cultural parameters, which are necessary for
the production of highest amount of pigment from F. graminearum are examined;
light conditioned incubation, 150 rpm rotation speed, 30 ºC temperature, 9 days of
incubation and initial pH value of 8, have been determined as the optimum
iv
conditions. In the next part of this study, alternative media for pigment production
have been investigated. In the next part of this study, alternative media for pigment
production have been investigated. In this respect; cheese whey, which appears
after the production of a cheese and known as a greenish yellow coloured residual
in our country and molasses - a residual of sugar industry have been used as
alternative media for pigment production. It has been observed that, cheese whey
and molasses could be alternative media for the reddish pigment production by
using Fusarium graminearum. In the last part of this study, antimicrobial
properties of the pigment obtained by F. graminearum have been investigated. It
has been seen that, although 20 μl concentration of the pigment that was produced
from Fusarium graminearum exhibited an antimicrobial effect against Bacillus
cereus and Staphylococcus aureus; it was not effective against Salmonella
paratyphi, Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae, Pseudomonas aeruginosa.