Kolluk yetkilerinin kullanımında ölçülülük ilkesi
The principle of proportionality in the exercise of law enforcement powers
Yazar: AYŞEGÜL TAŞTEPE
Danışman: DOÇ. DR. FATMA DİDEM SEVGİLİ GENÇAY
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ölçülülük ilkesi = Principle of proportionality ; İdari kolluk = Administrative police

Özet:
Toplumsal hayatın güvenli, huzurlu ve sağlıklı bir biçimde sürdürülmesi; başka bir deyişle kamu düzenini sağlamakla görevli idare, bu görevini kolluk faaliyetleri ile yerine getirir. Kamu düzenini korumaya, bozulmasını önlemeye veya bozulduğu halde kamu düzenini yeniden tesis etmeye hizmet eden kolluk faaliyetleri toplumda yaşayan bireyler üzerinde etki doğurabilmektedir. Toplum halinde yaşamanın bir sonucu olarak bu etki, sınırlama niteliğini haiz, kişilerin temel hak ve özgürlüklerine müdahaleyi gerektiren bir yapıdadır. Ancak idarenin kamu düzenini sağlama amacıyla olsa dahi kişi temel hak ve özgürlüklerine müdahalesinin sınırsız olması mümkün değildir. Bu nedenle, idarenin kolluk yetkilerini kullanırken, tabi olduğu birtakım sınırlar bulunmaktadır. Bu sınırlardan birini de ölçülülük ilkesi oluşturmaktadır. Birey karşısında güçlü durumda olan idarenin gerçekleştirdiği faaliyetlerinde dengeli olması ve birey-devlet ilişkisinde bir denge sağlanması ölçülülük ilkesine işaret eder. İdare kolluk faaliyetlerini gerçekleştirirken de bu dengeyi gözeterek, ölçülülük ilkesine uygun davranma yükümlülüğüne sahiptir. Bu çalışma kapsamında kolluk faaliyetleri ölçülülük ilkesi bakımından incelemeye tabi tutularak, hukukumuzda temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasında ölçülülük ilkesinin yeri değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme ile kolluk yetkileri kullanılırken temel hak ve özgürlüklere gerçekleştirilen müdahalenin ölçülülük ilkesi sınırını ve bu sınırların olağan ve olağanüstü hal durumlarda niteliğini incelemeyi amaçlamaktadır.

Abstract:
The administration, which is responsible for maintaining social life in a safe, peaceful and healthy manner; in other words, for ensuring public order, fulfills this duty through law enforcement activities. Law enforcement activities that serve to protect public order, prevent its deterioration or restore public order when it has been disrupted may have an impact on individuals living in society. As a result of living in society, this effect has the nature of limitation and requires interference with the fundamental rights and freedoms of individuals. However, it is not possible for the intervention of the administration in the fundamental rights and freedoms of individuals to be unlimited, even if it is for the purpose of ensuring public order. Therefore, there are certain limits to which the administration is subject while exercising its law enforcement powers. One of these limits is the principle of proportionality. The principle of proportionality indicates that the administration, which is in a strong position vis-à-vis the individual, should be balanced in its activities and that a balance should be maintained in the individual-state relationship. The administration has the obligation to act in accordance with the principle of proportionality by observing this balance while carrying out law enforcement activities. Within the scope of this study, law enforcement activities are analyzed in terms of the principle of proportionality and the place of the principle of proportionality in the limitation of fundamental rights and freedoms in our law is evaluated. With this evaluation, it aims to examine the limits of the principle of proportionality of the intervention to fundamental rights and freedoms while exercising law enforcement powers and the nature of these limits in ordinary and extraordinary situations.