Primer trigeminal nevraljinin cerrahi tedavisi mikrovasküler  dekompresyon + parsiyel duyusal rizotomi ile mikrovasküler dekompresyon yöntemlerinin etkinliğinin karşılaştırılması
Surgical treatment of primary trigeminal neuralgia comparison of the efficacy of microvascular decompression and partial sensory rhizotomy methods
Yazar: HAKAN MİLLET
Danışman: DOÇ. DR. ALİ İHSAN ÖKTEN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Beyin-Sinir ve Omurilik Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Kraniyal sinirler = Cranial nerves ; Nevralji = Neuralgia ; Rizotomi = Rhizotomy ; Trigeminal sinir = Trigeminal nerve ; Yüz nevraljisi = Facial neuralgia

Özet:
ÖZET
Primer Trigeminal Nevraljinin Cerrahi Tedavisi Mikrovasküler  Dekompresyon + Parsiyel Duyusal Rizotomi İle Mikrovasküler Dekompresyon Yöntemlerinin Etkinliğinin Karşılaştırılması
Giriş ve amaç: Kafa çiftlerinin en büyüğü olan n.trigeminus (V. kafa çifti) embriyolojik olarak 1.brankial arkusun siniridir. Trigeminal sinir en kalın kraniyal sinir olup kendilerine oftalmik, maksiller ve mandibüler sinir olarak ayrı adlar verilmiş üç ana dal verir. Trigeminal nevralji fasial ağrı sendromları içinde en sık karşılaşılan durumdur. Uluslararası Ağrı Çalışma Grubu'nun (IASP) tanımına göre "ani, sıklıkla unilateral, bıçak saplanır tarzda, ciddi derecede şiddetli, beşinci kraniyal sinirin bir ya da daha fazla dalı boyunca dağılım gösteren ve tekrar eden ağrı" şeklinde tanımlanan bir hastalıktır. Çalışmamızda, kliniğimizde 5 yıllık dönemde opere edilen 40 olgunun verileri incelenmiş, trigeminal nevralji hastalığının cerrahi tedavi protokollerinden olan Mikrovasküler Dekompresyon ve Mikrovasküler Dekompresyon + Parsiyel Duyusal Rizotomi yöntemlerinin mevcut literatür ve elimizdeki verilerle karşılaştırmalı olarak etkinliklerinin ve etkinlik sürelerinin belirlenmesi ve en etkin tedavi yönteminin belirlenmesi amaçlanmıştır. 
Gereç ve yöntem: Kliniğimizde 2010-2015 yılları arasında Primer Trigeminal Nevralji tanısı konularak cerrahi tedavi uygulanan hastalar ve daha önce Primer Trigeminal Nevralji tanısı ile cerrahi tedavi uygulanıp şikayetleri devam eden hastalar çalışmaya alınmıştır. Hastaların ağrı seviyeleri preop ve postop olarak Barrow ağrı skalası kullanılarak karşılaştırılmıştır. 
Bulgular: TN sık olarak orta ve ileri yaş erişkinlerde izlenmektedir. En sık dördüncü ve altıncı dekatlarda karşımıza çıkmaktadır. Bizim çalışmamızda hastaların yaş ortalaması 53 olarak belirlenmiştir. Bu bulgu Primer TN'lerin orta ve ileri yaşta daha sık görüldüğünü desteklemektedir. Trigeminal nevraljinin görülme sıklık oranı 4.3/100.000 olup, kadınlarda % 50-65 daha sık görülür. Literatürde kadınlarda erkeklere oranla bir miktar daha fazla oranda rastlanıldığı bildirilen TN'de bizim çalışmamızda da literatürle uyumlu olarak olarak 18 hasta erkek (% 45), 22 hasta kadın (% 55) cinsiyet olarak belirlenmiştir. TN'de literatürde tutulum en sık V2+V3 (% 42) dağılım alanında olup, bu alanı ise sırayla V2 (% 20), V3 (% 17), V1+V2 (% 14), V1+V2+V3 (% 5), V1 (% 2) dağılım alanları izler. Çalışmaya alınan toplam 40 hastada literatüre uygun olarak hastaların % 2,5 V1'de ağrı yaşadığı, % 27,5 V2'de ağrı yaşadığı ve % 20 V3'de ağrı yaşadığı tespit edilmiştir. Hem V2'de hem V3 de ağrı hisseden hasta sayısı 17'dir (% 42,5). 
Sonuç: Olguların erken dönem, 1. yıl ve 3.yıl takipleri sonrasında; erken dönemde mikrovasküler dekompresyon+parsiyel duyusal rizotomi yapılan olgularda, sadece mikrovasküler dekompresyon yapılan olgulara göre ağrısız bir dönem elde edilmiştir (p<0,05). Bir yıllık sonuçlar incelendiğinde, mikrovasküler dekompresyon+parsiyel duyusal rizotomi yapılan olguların (grup 2) % 95'inde ağrı yok iken mikrovasküler dekompresyon yapılan olguların (grup 1) % 80'inde ağrının olmadığı belirlenmiştir. İki grup arasındaki bu fark istatistiki olarak anlamlı bulunmuştur(p<0,05). Üç yıl sonunda ağrısızlık oranı grup 1 ve grup 2'de sırası ile % 75 ve % 95 olarak tespit edilmiştir. İki grup arasındaki bu fark istatistiki açıdan anlamlı bulunmuş olup ortalama 3 yıllık postoperatif takiplerde mikrovasküler dekompresyon+parsiyel duyusal rizotomi uygulanan hastalarının ağrısız yaşam kalitelerinin daha iyi olduğu gözlenmiştir(p<0,05).

Anahtar Kelimeler: Nervus trigeminus, Trigeminal nevralji, Parsiyel sensoryal rizotomi

Abstract:
ABSTRACT
Surgical Treatment of Primary Trigeminal Neuralgia Comparison of the efficacy of Microvascular Decompression and Partial Sensory Rhizotomy Methods
Introduction and purpose: N. Trigeminus (5th cranial nerve) which is the biggest of cranial nerves is embryologically the nerve of the 1st brachial arcus. Trigeminal nerve is the thickest cranial nerve and gives three main branches which are separately called as ophthalmic, maxillary and mandibular nerves. Trigeminal neuralgia is the most common case among the facial pain syndromes. The International Association for the Study of Pain (IASP) defines this disease as "a sudden, often unilateral, knife-like pain, severely intense pain, and a recurrent pain that diffuses through one or more branches of the fifth cranial nerve". In our study, the data of 40 patients who had been operated in our clinic in a five-year period were examined and it was aimed to determine the efficacy and efficacy duration of micro-vascular decompression and micro-vascular decompression+Partial Sensory Rhizotomy methods, which are two of the surgical treatment protocols of trigeminal neuralgia, by comparing them with the data we had obtained and to determine the most effective treatment method.
Materials and method: The patients who were diagnosed with Primary Trigeminal Neuralgia and who took a surgical treatment in our clinic between the years of 2010 and 2015 and the patients who took a surgical treatment before with the diagnosis of Primary Trigeminal Neuralgia but whose complaints still persisted were included in our study. The pain levels of the patients were compared as preoperative and postoperative by means of Barrow pain scale. 
Findings: Trigeminal Neuralgia is frequently observed in middle or advanced aged adults. It is most commonly seen in the fourth and sixth decades. The average age of the patients was found as 53 in our study. This finding supports that Trigeminal Neuralgia is more frequently observed in middle and advanced ages. The prevalence of trigeminal neuralgia is 4.3/100.000 and it is 50-65% more frequently seen in females. Trigeminal Neuralgia is reported a little more frequent in females than males in the literature. In parallel with the literature, there were 18 males (45%) and 22 females (55%) in our study. In the literature, the retention in Trigeminal Neuralgia is in V2+V3 (42%) distribution area, V2 (20%), V3 (17%), V1+V2 (14%), V1+V2+V3 (5%), V1 (2%) distribution areas follows this area, respectively. It was found that 2.5% of 40 patients who were included in the study experienced a pain in V1, 27.5% of them experienced a pain in V2 and 20% of them experienced a pain in V3 in compatible with the literature. The number of the patients who felt pain in both V2 and V3 was 17 (42.5%). 
Result: After the early period, 1st year and 3rd year follow-ups of the cases, a painless period was obtained in cases who got micro-vascular decompression+partial sensory rhizotomy in early period compared to the cases who got only micro-vascular decompression (p<0.05). When one-year results were examined, it was determined that the 95% of the cases who got micro-vascular decompression+ partial sensory rhizotomy (group 2) did not experience any pain while 80% of the cases who got micro-vascular decompression (group 1) did not experience any pain. The difference between these groups was found statistically significant (p<0.05). At the end of three years, painlessness rate in group 1 and group 2 were found as 75% and 95%, respectively. The difference between these groups was found statistically significant and it was observed in average 3-year follow-ups that the patients who got micro-vascular decompression+partial sensory rhizotomy treatment had a better painless life quality (p<0.05).

Key Words: Nervus trigeminus, Trigeminal neuralgia, Partial sensory rhizotomy