Kronik hemodiyaliz hastalarında ateroskleroz gelişiminin biyo kimyasal ve radyolojik yöntemlerle araştırılması
Using biochemichal and radiologic methods to research development of atherosclerosis in chronic hemodialysis patients
Yazar: İRFAN AYDIN
Danışman: PROF. DR. M. YAŞAR TÜLBEK
GATA / Haydarpaşa Eğitim Hastanesi  / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2003
Konu: Nefroloji = Nephrology

Özet:
ÖZET Hemodiyaliz teknolojisindeki gelişmelere rağmen, bu tedavi altındaki hastaların aterosklerotik kardiyovasküler hastalıklar nedeniyle morbidite ve mortalite hala yüksektir. Bu çalışmada kronik hemodiyaliz (KHD) hastalarında ateroskleroz gelişiminin biyokimyasal ve radyolojik yöntemler kullanılarak araştırılması amaçlanmıştır. Çalışma kronik hemodiyaliz tedavisi görmekte olan ve farklı diyaliz sürelerine sahip 2 ayrı grupta toplam 50 hasta ile 10 sağlıklı kontrol grubu üzerinde yapılmıştır. Olguların tümünden kan örnekleri alınarak açlık serum homosistein seviyeleri Fluoresence Polarization immunoassay (FPIA) metodu, hs-CRP düzeyleri nefelometrik yöntem ve lipid düzeyleri de enzimatik yöntem ile spektrofotometrik olarak ölçülmüştür. Tüm olguların renkli doppler ultrasonografı cihazı kullanılarak her iki ana karotis arterden intima-media kalınlığı (KA-İMK) ölçüldü ve boyun iki tarafındaki karotid arterlerde kalsifîye plak varlığı araştırıldı. Çalışma sonucunda, 1 yıldan az ve 5 yıldan fazla KHD tedavisi alan hasta gruplarının homosistein seviyeleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p=0,01, p=0,0001). Hasta grupları KA-İMK açısından kendi aralarında anlamlı farklılık bulunurken (p=0,049), 5 yıldan fazla KHD tedavisi alan hasta grubu ile kontrol grubu karşılaştırıldığında da benzer farklılık saptanmıştır (p=0,04). Bir yıldan az KHD tedavisi alan hasta grubu ile kontrol grubu karşılaştırıldığında ise istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p=0,78). Bir yıldan az ve 5 yıldan fazla KHD tedavisi alan hasta grupları serum hs-CRP düzeyi açısından kendi aralarında karşılaştırıldığında anlamlı (p=0,04), her iki hasta grubu ile kontrol grubu karşılaştırıldığında da anlamlı olarak yüksek farklılık saptanmıştır (p=0,0001, p=0,0001). Hasta grupları arasında karotid arterler kalsifîye plak sayısı açısından anlamlı fark saptanmamıştır (p=0,14). 5 yıldan fazla KHD tedavisi alan hasta grubu ile kontrol grubu karşılaştırıldığında ise farklılık ileri derecede anlamlı bulunmuştur (p=0,01). Serum lipid düzeyleri açısından hasta gruplarının kendi aralarında ve kontrol grubu ile olan karşılaştırmalarında istatistiksel olarak farklılık anlamlı bulunmadı (p>0,05). KHD hastalarında homosisteinin ateroskleroz gelişmesinde bağımsız risk faktörü olabileceğini, bu hasta populasyonunda aterosklerozun ilerlediğini ve ileride oluşabilecek aterosklerotik kardiyovasküler olayların önceden tahmin edilmesinde KA-İMK, plak durumu araştırılması ve serum hs-CRP düzeyinin birlikte kullanılmasının faydalı olabileceğini ve tanısal değer taşıdıkları sonucuna varılmıştır. 43

Abstract:
SUMMARY USING BIOCHEMICHAL AND RADIOLOGIC METHODS TO RESEARCH DEVELOPMENT OF ATHEROSCLEROSIS IN CHRONIC HEMODIALYSIS PATIENTS Despite the developments in the technology of chronic hemodialysis (CHD), patients undergoing CHD treatment have higher mortality and morbidity rates due to atherosclerotic cardiovascular diseases. In this study, it was aimed to study the progression of atherosclerosis by using biochemichal and radiologic methods in patients undergoing CHD. The study group consisted of 50 patients with different hemodialysis (HD) time periods and 1 0 healthy controls. Fasting blood serum homocystein levels, hs-CRP levels and lipid levels were analyzed by using Fluoresence Polarization immunoassay (FPIA) methods, nephelometric method and spectrophotometric enzymatic assay, respectively. It was evaluated the intima-media thickness (CA-IMT) of both carotid arteries and calcified atherom plaques in carotid arteries by using color-doppler ultrasound in all of the patients included in this study. At the end of study, it was found that the patients undergoing CHD treatment less than 1 year and greater than 5 years had significantly higher homocystein levels than control group (p=0.01,p=0.0001). In the comparison of study groups (patients with either less than 1 year or more than 5 years) with control group, CA-İMT was significantly higher for 5 years group (p=0.04), in contrast that result, it was insignificant for one year group (p=0.78).However, it was significantly higher for 5 years group than one year (/?=0.04). Serum hs-CRP levels in the CHD treatment groups, including less than 1 year and longer than 5 years HD period, were compared to between each other and control group, statistically significant results were found (p-0.0001, p=0.0001). The numbers of calcified atherom plaques in carotid arteries between two different HD patient group were not significantly different from each other (p=0A4). However, the patients undergoing CHD treatment longer than 5 years were compared to control group in the view of the number of calcified atherom plaques in the carotid arteries, significant difference was found (p=0.01). Serum lipid levels of the patient group and control group were not statistically different from each other (p>0.05). It could be concluded that homocystein might be an independent risk factor for development of atherosclerosis in patients undergoing CHD treatment. In addition hs-CRP analysis, carotid plaques and CA-IMT could be useful in predicting of atherosclerotic cardiovascular events. 44