Adneksiyel kitlelerin preoperatif malignite riskini belirlemede farklı klinik, ultrasonografik ve kan parametrelerinin öngörü değeri
Determining preoperative predicting value of adnexal masses combining clinical, ultrasonographic and blood parameters
Yazar: ULVİYYA İSMAYILOVA
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN LEVENT KESKİN
Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Adneks hastalıklar = Adnexal diseases ; Neoplazm evreleri = Neoplasm staging ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Over neoplazmları = Ovarian neoplasms ; Pelvik neoplazmlar = Pelvic neoplasms ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures

Özet:
Amaç: Adneksiyel kitle tanısı alan olgularda klinik özellik, görüntüleme ve laboratuar parametrelerinin kombine edilmesi ile preopreratif malignite riskini öngörmede yüksek güce sahip bir model oluşturmak.
Yöntemler: 2010-2016 yılları arasında adneksiyel kitle nedeniyle opere edilen 636 olgunun preoperatif klinik, ultrason bulguları, tümör belirteçleri (CA 125, CA 19-9, CEA, AFP), tam kan parametreleri ile nötrofil-lenfosit oranı ve platelet-lenfosit oranları parametreleri incelenmiştir. Olgular postoperatif histopatolojik inceleme sonuçlarına göre benign (n=509) ve borderline/malign (n=127) over tümörü olarak iki gruba ayrıldı. İncelenen parametreler iki grup arasında anlamlı farklılık gösteren veriler saptanan eşik değerlerine göre kategorilere ayrıldıktan sonra lojistik regresyon analizi yapıldı ve malign kitlelerin preoperatif öngörüsünde etkili olan parametreler bulundu. Bu faktörlerin etki katsayılarına göre her bir parametreye puan verilerek bir risk olasılığı puanlaması yapıldı (ATATÜRK puanlama modeli). Bu puanlamaya göre olguların herbiri en az 1 en çok 7 puan aldılar. Bu modelin preoperatif maligniteyi öngörü performansı için sensitivite, spesifite, pozitif öngörü (prediktif) değeri (PPD), negatif öngörü (prediktif) değeri (NPD), pozitif olabilirlik oranı (Positive Likelihood Ratio, L+) ve negatif olabilirlik oranı (Negative Likelihood Ratio, L-) hesaplandı. İstatistiksel analizler SPSS ver. 17.0 istatistik programı kullanılarak yapıldı ve p<0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. 
Bulgular: İki grup (benign ve malign histopatoloji) arasında istatistiksel anlamlı farklılık gösteren parametreler yaş, gravida, parite, menopoz süresi, CA 125, CA 15-3, CA 19-9, CEA, hematolojik parametrelerden eritrosit sayısı, hematokrit oranı, nötrofil sayısı ve oranı, lenfosit oranı, monosit oranı, platelet sayısı, PCT düzeyi, nötrofil-lenfosit oranı ve platelet-lenfosit oranları idi (p<0.05). Multivaryan lojistik regresyon analiz sonucunda olgunun postmenopozal olması, ultrasonografide patolojik bulgu sayısının ≥2 olması, CA 125 değerinin ≥45 U/ml olması, CA 15-3 değerinin ≥20 U/ml olması ve platelet-lenfosit oranının ≥155 olmasının kitlenin malignite riskini öngörmede anlamlı etkili faktörler olduğu görüldü. Puanlama sistemine göre alınan toplam puan ≥4 olduğunda %83.1 sensitive, %78.5 spesifite, %51.3 PPD, %94.4 NPD, L+ = 3.86, L- = 0.22 ve %79.5 doğruluk oranı ile malign kitlelerin preoperatif olarak saptanabildiği hesaplandı.
Sonuç: Adneksiyel kitlesi olan olgularda yeni oluşturulan ATATÜRK puanlama sistemi ile yüksek sensitivite ile malignite öngörülebilmektedir. Bu sistem malignite olasılığı yüksek olan hastaların tersiyer jinekolojik merkezlere sevk edilerek yeterli cerrahi tedavi almasına olanak sağlayacaktır. 
Anahtar kelimeler: Adneksiyel kitle, pelvik kitle, ovaryan kitle, malignite, preoperatif öngörü

Abstract:
Purpose: Purpose of this study is to create a reliable model for predicting pre operative malignity risk of patients with adnexal mass diagnosis combining clinical symptoms, radiologic appearance and laboratory findings. 
Methods: Preoperative clinical symptoms, ultrasound findings, tumor markers (CA 125, CA 19-9, CA 15-3, CEA, AFP), CBC parameters with neutrophil-lymphocyte ratio and platelet-lymphocyte ratio was analyzed in 636 patients undergoing surgery with a diagnosis of adnexal mass between the dates 2010-2016. Symptoms were divided into two groups (benign (n=509) and borderline/malign (n=127) ovary tumor) according to postoperative histopathologic examination. Examined parameters were divided into categorical values which showed a significant difference between the two groups and parameters affecting the preoperative prognosis of malignant masses were found according to logistic regression analysis. A risk likelihood score (ATATÜRK score model) was performed by giving scores to each parameter of the effectors of these factors, and cases were scored (minimum 1, maximum 7) according to this model. In order to evaluate the prediction performance of preoperative malignity of this model, positive predictive value, negative predictive value, positive likelihood ratio (L+) and negative likelihood ratio (L-) were calculated. Statistical analyses were performed using SPSS (version 17.0) and p value <0,05 was considered statistically significant. 
Results: Statistically significant parameters between two groups (benign and malign histopathology) were; age, gravida, parity, duration of menopause, CA 125, CA 15-3, CA 19-9, CEA, and erythrocyte count, hematocrit ratio, neutrophil count, neutrophil ratio, lymphocyte ratio, monocyte ratio, platelet count, PCT, neutrophil/lymphocyte ratio, platelet-lymphocyte ratio from hematologic parameters (p<0,05). According to the results of multivariant logistic regression analyze; postmenopausal period, ≥ 2 pathologic findings in ultrasonography, CA 125 value ≥ 45 U/ml, CA 15-3 value ≥20 U/ml and platelet-lymphocyte ratio ≥155 were significant factors in predicting malignancy risk of the mass. Prediction of malign masses pre operatively was calculated according to the scoring model with an accuracy rate of 79,5%, when total score ≥ 4, the sensitivity of 83,1%, specificity of 78,5%, the positive predictive value of 51,3%, the negative predictive value of 94,4%, L+=3,86, l-=0,22. 
Conclusion: Malignity of adnexal mass could be predicted by using recently constituted ATATÜRK scoring model with high sensitivity. This scoring model enables patients with high malignity risk could be dispatched to specialized gynecologic centers for attaining adequate surgical treatments by using this scoring model.
Keywords: Adnexal mass, pelvic mass, ovarian mass, malignity, preoperative prediction