Küreselleşme ve azınlık hakları bakımından bir muhteva tahlili Yeni Dönem Gazetesi (Kosova)
A content analysis of globalization and minority rights Yeni Dönem Newspaper (Kosovo)
Yazar: İLKER AŞIKFERKİ
Danışman: PROF. DR. ERSİN ÖZARSLAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Siyasal İletişim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gazetecilik = Journalism

Özet:
Yeni Dönem Gazetesi, 24 Kasım 1999 tarihinde haftalık gazete olarak yayın hayatına başlamıştır. 10 yıl boyunca aralıksız yayın yapan gazete, 17 Temmuz 2008 tarihine kadar toplam 436 sayı çıkarmıştır. Kosova'da Türkçe yayın yapmış bir gazete olarak; Kosova Türklerinin günlük yaşamlarında seyreden olaylar, Türk dernekleri ve sanat topluluklarına ilişkin haberlerin yanı sıra, topluluğu ilgilendiren; anadilde eğitim, kamuda temsil ve Türkçenin resmi düzeyde kullanımı ve Balkan coğrafyası, Türkiye ve dünya siyasetinden haberlere yer vermiştir. Gazetenin kuruluş yılında Kosova'da yaşanan savaşa NATO müdahale etmiştir. Müdahale sonrası ülke yönetimi yeni bir sürece girmiştir. NATO müdahalesi sonrasında ülkeyi yöneten UNMIK, "yapılandırma" gerekçesiyle yeni bir anayasa taslağı hazırlamıştır. Düzenlenen yeni anayasa taslağında, 1974 Yugoslavya Anayasası'nda Türklere tanınan yüksek düzeydeki haklara yer verilmemiştir. Kamusal alanda Türkçenin kullanım hakkı, eğitim-öğretim hayatı ve basın-yayın alanı olmak üzere her alanda yüksek düzeyde yitirilen bu hakları Yeni Dönem Gazetesi dört başı mamur biçimde ele almıştır. Kosova Türklerinin sorunlarına çözüm yolu aramayı varlık nedeni olarak tanımlayan Yeni Dönem, meseleyi yayın politikası haline getirmiştir. Gazete, Kosova Türklerinin yaşadığı bu hak kaybını; azınlık hakları, topluluk hakları ve çok kültürlülük mefhumları çerçevesinde incelemiştir. Bu kavramlar, küreselleşme sürecinde gündeme gelen tartışmaları kapsamaktadır. Sosyal bilimlerde de yer alan bu tartışmalar, küreselleşme kavramıyla ulus-devletin bekası ve azınlık toplulukların hakları ilişkisi bağlamında yapılmaktadır. Bu nedenle çalışmada, küreselleşme olgusunun siyasi ve kültürel boyutlarına yer verilmiştir. Ayrıca çalışmada, küreselleşme sürecinin oluşturduğu kurumlar olarak değerlendirilen bölgeselleşme ve yerelleşmeyle gündeme gelen; azınlık hakları, kültürel haklar ve çok kültürlülük politikalarının ulus-devletin işlevlerine ve toplum içinde yer alan topluluklara olan etkileri alt başlıklar altında tartışılmıştır. Literatürde yer alan bu tartışmalar, Kosova Türklerinin tarihsel süreçte karşılaştığı kimlik politikaları sorunlarıyla ve Yeni Dönem Gazetesi'nin Kosova Türklerinin yitirdiği hakları savunmak için başvurduğu kavramlarla örtüşmektedir. Çalışmada, hem bu tartışmalardan hareketle hem de gazetenin kendisini Kosova Türklerinin temsilcisi olarak görmesi nedeniyle gazetenin tüm meselelere bakışı topluluk medyası bağlamında ele alınmıştır. Yeni Dönem Gazetesi'nin haklar meselesine ve bölümlerinde yer verdiği diğer meselelere dair haber ve köşe yazıları içerik analizi yöntemiyle incelenerek yayın politikası ortaya konmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler : Küreselleşme, Azınlık Hakları, Kimlik, Çok Kültürlülük, Kosova Türkleri

Abstract:
Yeni Dönem was established on 24 November 1999 as a weekly newspaper. The newspaper, which was published weekly for 10 years, had a total of 436 issues until 17 July 2008. As a newspaper published in Turkish in Kosovo; gave place to events in the daily lives of Kosovo Turks, in addition to news about Turkish associations and art societies, it gave place to news about concerning the community; education in native language, representation in the public and official use of Turkish language and news from Balkan geography, Turkey and world politics. NATO intervened in the war in Kosovo during the founding year of the newspaper. After the intervention, the country administration entered a new process. UNMIK, which governed the country after the NATO intervention, prepared a new constitution draft on the grounds of "structuring". In the draft of the new constitution, the high-level rights granted to the Turks in the 1974 Yugoslav Constitution were not included. These rights, which have been lost at a high level in all areas, including the right to use Turkish in the public sphere, education and the field of press-broadcasting, have been fully handled by the Yeni Dönem Newspaper. Yeni Dönem, which defines seeking a solution to the problems of Kosovo Turks as its reason for existence, has made the issue a publication policy. Newspaper, this loss of rights of Kosovo Turks; analyzed within the framework of the notions of minority rights, community rights and multiculturalism. These concepts cover the debates that have come to the fore in the process of globalization. These discussions, which also take place in social sciences, are made in the context of the concept of globalization and the relationship between the survival of the nation-state and the rights of minority communities. For this reason, the political and cultural dimensions of the phenomenon of globalization are included in the study. In addition, in the study, regionalization and localization, which are considered as institutions created by the globalization process, come to the fore; The effects of minority rights, cultural rights and multiculturalism policies on the functions of the nation-state and the communities within the society are discussed under sub-titles. These discussions in the literature coincide with the identity politics problems faced by Kosovo Turks in the historical process and the concepts that Yeni Dönem Newspaper uses to defend the rights lost by Kosovo Turks. In the study, based on these discussions and because the newspaper sees itself as the representative of Kosovo Turks, the newspaper's view of all issues is discussed in the context of community media. The editorial policy was tried to be revealed by examining the news and columns about the rights issue and other issues included in the sections of the Yeni Dönem Newspaper by using the content analysis method.

Key Words : Globalization, Minority Rights, Multiculturalism, Identity, Kosovo Turks