Lise öğrencilerinde duygu düzenleme güçlüğü ile ilişkisel saldırganlık arasındaki ilişkide affetmenin aracı rolü: Karma desen çalışması
The mediating role of forgiveness in the relationship between emotion regulation difficulty and relational aggression in high school students: Mixed method study
Yazar: MEHMET ŞAHAN
Danışman: PROF. DR. ESRA CEYHAN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ergenlerde duygu düzenleme güçlüğü ile ilişkisel saldırganlık arasındaki ilişkide affetmenin aracı rolünü içeren hipotetik modelin test edilmesidir. Bunun yanında aracılık modeline ilişkin derinlemesine bilgi elde etmek amacı ile ergenlerin ilişkisel saldırganlık ile ilgili görüşlerini belirlemek de amaçlanmaktadır.  Araştırmada açıklayıcı sıralı karma yöntem çerçevesinde nicel ve nitel araştırma yöntemleri işe koşulmuştur. Araştırmanın ilk aşamasındaki nicel kısmında 1012 lise öğrencisinden veri toplanmıştır. Nitel aşama ise nicel aşamaya katılan ve nitel araştırma için gönüllü olan 15 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Nicel veriler temel aracılık modellemesi ile nitel veriler ise betimsel analiz ile incelenmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre, duygu düzenleme güçlüğü ile ilişkisel saldırganlık arasındaki ilişkide affetme ve affetmenin alt boyutları olan affetme bileşenleri, empati kurma, öfkeyi sürdürme ile intikam almanın kısmi aracı rolü olduğu sonucuna varılmıştır. Bu bulguları, destekler nitelikte katılımcılar arkadaşlarına zarar vermek ya da incitmek istediklerinde; duygu düzenleme güçlüğünün alt boyutları olan duygu düzenleme stratejilerine sınırlı erişim ve olumsuz duygular karşısında yeni davranış geliştirme de zorluklar yaşadığı ve affetme çabasında olmadığı ve bu yüzden dışlama, geçiştirme, yalnızlaştırma ve dedikoduya yönelik ilişkisel saldırganlık davranışları sergiledikleri sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak tüm bu bulgular ergenlerin duygu düzenleme güçlüğü yaşamasının ilişkisel saldırganlık için risk faktörü olurken affetmenin ise koruyucu bir faktör olduğuna işaret etmektedir.

Abstract:
This study aimed to test the hypothetical model of the mediation roles of forgiveness on the relationship between emotion regulation difficulty and relational aggression of adolescents. In addition, it is also aimed to determine the views of adolescents on relational aggression in order to obtain in-depth information about the mediation model. In the research, quantitative and qualitative research methods were used within the framework of explanatory sequential mixed method. In the quantitative part of the study, data were collected from 1012 high school students. The qualitative stage was carried out with 15 participants who participated in the quantitative stage and volunteered for qualitative research. The quantitative data were analyzed via basic mediation modeling whereas the qualitative data were analyzed via the descriptive analysis.
According to the results of the research, it was concluded that forgiveness and the sub-dimensions of forgiveness, which are the components of forgiveness, empathizing, maintaining anger and revenge have a partial mediator role in the relationship between emotion regulation difficulty and relational aggression. In support of these findings, when the participants wanted to harm or hurt their friends; It has been concluded that since they have limited access to emotion regulation strategies, which are the sub-dimensions of emotion regulation difficulties, and they have difficulties in developing new behaviors in the face of negative emotions, they do not try to forgive,  and thus they exhibit relational aggression behaviors towards exclusion, glossing over, isolating, and gossip. In conclusion, all these findings point out that while adolescents' having difficulty in emotion regulation is a risk factor for relational aggression, but forgiveness is a protective factor.