28 Şubat sürecinde ordu, medya ve siyasal iktidar
The Army, the media and the government in the February 28 process
Yazar: ANDAÇ HONGUR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALEV ÖZKAZANÇ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Çalışmamızın amacı, Refah Partisi (RP) ve Doğru Yol Partisi (DYP)koalisyonundan oluşan Refahyol hükümeti döneminde, Türkiye'demodernleşme projesinin iki aktörü olan ordu ve medyanın tutumunuincelemektir. Bu çalışmanın varsayımı 28 Şubat 1997 tarihli Milli GüvenlikKurulu (MGK) toplantısının ve toplantıda alınan kararların anlık bir eylemolarak ortaya çıkmadığı, ana akım medyanın kamuoyu yaratarak vekamuoyunu yönlendirerek ordunun anayasal çerçevede gerçekleştirdiği siyasaliktidara müdahalesini meşrulaştırıldığıdır. Çalışmamızda 4 Kasım 1996- 28Şubat 1997 tarihleri arasında ana akım medyayı temsil eden Hürriyet ve Sabahgazetelerinin manşet, sürmanşet ve logo yanı haberlerinin içerik ve söylemanalizi yapılmıştır. Araştırmanın sonucu, incelenen dört aylık dönemde,gazetelerin haber dilinde ve sözcük seçimlerinde resmi ideoloji doğrultusundave egemen anlamlandırma içinde bir söylem geliştirdikleri, bu süreçte ordununsiyasal alana karışması yönündeki değerlendirilebilecek tutumunun gazetelertarafından doğallaştırarak verildiği yönündedir. Bu süreçte ordunun, 28 Şubat1997 tarihli MGK toplantısında alınan kararların uygulanmasına yönelikolarak yargı, medya mensuplarına ve sivil toplum kuruluşlarına verdiğibrifingler yoluyla siyasal alana karıştığı ve kamuoyu yaratmaya çalıştığıgözlenmektedir. Susurluk Kazası sonrası bir sivil toplum hareketi olarak ?temiztoplum? ve ?temiz siyaset? amacıyla başlayan ?Sürekli Aydınlık İçin 1 DakikaKaranlık? eylemlerinin, medyanın da etkisiyle toplumun büyük bir desteğinialarak, sonradan Refahyol hükümetine karşı bir tepkiye dönüştürüldüğü;ordunun, bu süreçte siyasal iktidara karışma biçiminde sergilediği tutumun, bueylemlerle sivil toplumun da desteğini aldığı ve 28 Şubat sürecinin meşrusayılmasına katkıda bulunduğu görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to research the approaches of the media and the army,which are the two actors of Turkey?s modernization project, during the periodof the Refahyol coalition government, founded by the Welfare Party (WP) andthe True Path Party (TPP). The hypothesis of this study is that the decisionsthat were taken in the National Security Council (NSC) meeting held onFebruary 28, 1997 did not spontaneously come on the scene and that by conningand manipulating the public, the media gave legitimacy to the process in whichthe army interfered with the government. In this study, the headlines of themain Turkish newspapers, Hurriyet and Sabah, were analyzed from November1996 until February 1997. The result of the study is that in this four-monthprocess, the newspapers? language and word choice were close to the country?sformal ideology, and that the attitude of the army which might be evaluated asbecoming part of the political arena was shown as neutral by the media. It wasseen that in this process the army was trying to affect the public and interferewith the political arena by its briefings to the members of justice, media, andnon-governmental organizations in order to provide the application of thedecisions that were taken in the NSC meeting. The ?1 minute of darkness forpermanent light? actions aiming for a ?clean society? with a ?clean policy? afterthe Susurluk Accident were supported by almost the entire population andturned against the Refahyol government with the media's effect. An impressionwas created by the army?s approach through interfering with the government inthe so-called "February 28" process, receiving the support of the civilianpopulation, was contributed as legitimate.