Marmara Denizi Kuzey İmralı Baseni'nin sismo-akustik ve stratigrafik yapısı
Seismo-acoustic and stratigraphical structure of the North İmralı Basin, Marmara Sea
Yazar: BAŞAK TURGUZ
Danışman: PROF. DR. DERMAN DONDURUR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı / Deniz Jeolojisi ve Jeofiziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science ; Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering ; Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Kuzey İmralı Baseni, KAFZ (Kuzey Anadolu Fay Zonu)'nin Marmara Denizi içerisine giren kuzey ve orta kolları arasında yer alan tektonik açıdan oldukça aktif ve gelişmekte olan bir çökme alanını temsil etmektedir. Basendeki fay sistemlerinin stratigrafik seviyeler ile ilişkisinin ortaya konması, aktif tektonik faaliyete bağlı yüksek deprem riskinin olduğu bu bölgenin anlaşılmasını sağlayacaktır. Bu çalışmada; 2008 yılında, Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Enstitüsü, İstanbul Teknik Üniversitesi ve Columbia University Lamont-Doherty Earth Observatory arasında gerçekleştirilen TAMAM (Turkish American Marmara Multichannel) projesinde toplanan çok kanallı sismik yansıma veri seti kullanılmıştır.
Kullanılan sismik veri setinin yorumlama çalışmaları sonucunda İmralı Fayı, Armutlu Fayı ve normal faylar haritalanmıştır. Kuzey İmralı Baseni'nin oluşumundan sorumlu olan sağ yanal atımlı İmralı Fayı ve bu fayın yarattığı açılma sonucunda gözlenen normal faylar, günümüzde basenin gelişimini kontrol etmektedirler. Stratigrafik seviyelerin derinlik değişimini ifade eden haritalarından, baseni kuzeyde sınırlayan normal fayların sağ yanal atım bileşenlerinin varlığı keşfedilmiştir. Bölgeye ait bir tektonik model oluşturulmuş ve basenin saat yönünün tersinde dönerek çöktüğü öne sürülmüştür. Seviyeler üzerinde belirgin düşey atım yaratan normal fayların atım miktarlarının, stratigrafik seviyelere ait yaşlandırmaları ile ilişkilendirilmesi sonucunda basenin zamana bağlı sabit hızla çöktüğü ortaya konmuştur ve normal faylar, büyüme fayları olarak açıklanmıştır. Seviyeler arasındaki birikimin kalınlık değişimini ifade eden haritaları oluşturulmuş, gömülü delta yapıları incelenmiştir. Sedimantasyon ve basendeki çökme dikkate alınarak; gözlenen gömülü deltaların oluşumunun, dönemin deniz seviyesi değişimleri ile ilişkisini açıklayan evrim modeli geliştirilmiştir.

Abstract:
The North İmralı Basin represents a tectonically active and developing subsidence area located between the northern and central branches of the NAFZ (North Anatolian Fault Zone) entering the Marmara Sea. Determining the relationship between the fault systems in the basin and the stratigraphic units will provide an understanding of this region where there is a high earthquake risk due to active tectonic. In this study, the multichannel seismic reflection data set collected in 2008 within the scope of TAMAM (Turkish American Marmara Multichannel) project, which was carried out in collaboration with Dokuz Eylül University Institute of Marine Sciences and Technology, Istanbul Technical University and Columbia University Lamont-Doherty Earth Observatory, has been used.
İmralı Fault, Armutlu Fault and normal faults have been mapped as a result of the interpretation studies of the seismic data set used. Dextral İmralı Fault, which is responsible for the formation of the North İmralı Basin, and the normal faults observed as a result of the extension caused by this fault, control the development of the basin. From the maps of the stratigraphic horizons representing the depth variation, the presence of right-lateral strike-slip components of the normal faults bounding the basin to the north has been discovered. A tectonic model of the region has been designed and it has been suggested that the basin has been subsiding in a counterclockwise rotation. By associating the vertical offset amounts of the normal faults with ages of stratigraphic horizons, it is shown that the basin has been subsiding as a steady state growth over time and the normal faults are explained as growth faults. Maps indicating the thickness variation of the accumulation between the horizons have been prepared and the buried delta structures have been analysed. Based on sedimentation and basin subsidence, an evolution model has been suggested to explain the relationship between the formation of the observed buried deltas and the sea level changes.