Ortaokul öğrencisi çocuğa sahip ebeveynlerin yetkinlik, bilinçli farkındalık ve sosyal medya kullanımı açısından incelenmesi
Examining self-efficacy, mindfulness and social media use of secondary school students' parents
Yazar: HÜSNİYE ALTINKAYA
Danışman: DOÇ. DR. MELİKE CEYLAN
İSTANBUL AYVANSARAY ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Ebeveyn davranışı = Parenting behaviors ; Ebeveynler = Parents ; Farkındalık = Awareness ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Sosyal medya = Social media ; Yetkinlik = Competence

Özet:
Bu araştırmanın amacı ortaokul öğrencisi çocuğa sahip ebeveynlerin yetkinlik, bilinçli farkındalık ve sosyal medya kullanımı açısından incelemektir. Araştırmaya İstanbul'da yaşayan 391 ebeveyn katılmıştır. Katılımcılara Demografik Bilgi Formu, Ebeveyn Yetkinlik Ölçeği, Bilinçli Farkındalık Ölçeği ve Sosyal Medya Kullanımı Ölçeği uygulanmıştır. Veriler SPSS 22.00 programı ile değerlendirilmiştir. Katılımcıların ebeveyn yetkinlik, bilinçli farkındalık ve sosyal medya kullanımı düzeylerinin orta düzeyde olduğu görülmüştür. Araştırmanın bağımlı ve bağımsız değişkenleri demografik özellikler açısından incelenmiş, bağımsız grup T-testi ve tek yönlü varyans analizi (Anova) kullanılmıştır. Tüm analizlerde anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alınmıştır. Ölçeklerin arasında ilişki olup olmadığını ortaya koymak için basit doğrusal korelasyon işlemi yapılmıştır. Araştırma sonucunda, ebeveyn yetkinlik düzeyi ile bilinçli farkındalık düzeyi arasında istatiksel açıdan anlamlı pozitif yönde, düşük düzeyde bir ilişki olduğu; bilinçli farkındalık düzeyi ile sosyal medya kullanımı düzeyi arasında istatiksel açıdan anlamlı negatif yönde, düşük düzeyde bir ilişki olduğu bulunmuştur. Araştırmanın sonucunda, gelir durumu arttıkça ebeveyn yetkinliğinin de arttığı, erkeklerin sosyal medya kullanım düzeylerinin kadınlara göre daha yüksek olduğu, sosyal medya uygulamalarından en çok tercih edilen Whatsapp uygulamasının en çok arkadaşlarla iletişim, eğitim konuları için kullanıldığı görülmüştür. Araştırma sonucunda ortaya çıkan bulgular literatür ışığında tartışılmıştır.

Anahtar kelimeler: Ebeveyn, Yetkinlik, Bilinçli Farkındalık, Sosyal Medya

Abstract:
The purpose of this research is to examine parents of secondary school students in terms of competence, mindfulness, and social media use. 391 parents living in Istanbul participated in the research. The Demographic Information Form, the Perceived Parental Self-Efficacy Scale, the Mindful Attention Awareness Scale, and the Social Media Use Integration Scale were applied to the participants. The SPSS 22.00 program was used to analyze the data. It was observed that the levels of parental competence, mindfulness, and social media use of the participants were moderate. Dependent and independent variables of the study were examined in terms of demographic characteristics. An independent group T-test and a one-way analysis of variance (Anova) were used. The level of significance was taken as p<0.05 in all analyses. A simple linear correlation process was performed to reveal whether there was a relationship between the scales. As a result of the research, it was found that there was a statistically significant positive, low-level relationship between the level of parental competence and the level of mindfulness. It was also found that there was a statistically significant, negative, low-level relationship between the level of mindfulness and the level of social media use. As a result of the research, it has been seen that as the income level increases, parental competence also increases, the social media usage level of men is higher than that of women, and the Whatsapp application, which is the most preferred social media application, is mostly used for communication with friends and education. The findings of the research were discussed in the light of the literature.

Keywords: Parent, Self-efficacy, Mindfulness, Social Media