İstanbul Kartal Çocuk Ağır Ceza ve Çocuk Mahkemelerine sunulan sosyal inceleme raporlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the social study reports presented to the İstanbul Kartal Aggravated Felony Court for Children and Juvenile Court?s
Yazar: OBEN SÜDÜTEMİZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NEYLAN ZİYALAR
İstanbul Üniversitesi / Adli Tıp Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Ceza mahkemesi = Criminal court ; Ceza yargılaması = Criminal procedure ; Raporlama = Reporting ; Raporlar = Reports ; Standartlar = Standards ; Toplumsal konum = Social status ; Çocuk mahkemeleri = Juvenile courts ; Çocuklar = Children ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Çalışmada; Türkiye' de çocuk adalet sisteminin yeniden yapılandırılmasında yasal prosedürde işlev ve özellikleri ayrıntılaştırılan sosyal inceleme raporlarının içeriği yasal düzenleme ve literatür bilgileri ile analiz edilmeye çalışılmıştır. 2008 yılında Kartal Çocuk Ağır Ceza Mahkemesi, Kartal 1.Çocuk Mahkemesi ve Kartal 2.Çocuk Mahkemesinde ele alınan dosyalardan rastgele örneklem yolu ile seçilen dosya kapsamlarında bulunan ve sosyal çalışma görevlilerince hazırlanan 100 adet sosyal inceleme raporu esas alınmıştır.Ele alınan raporlar 1993 tarihinde gerçekleştirilen ve bu alanda tek çalışma olan ?Türkiye'de Çocuk Mahkemeleri ve Sosyal İnceleme Raporları Araştırması? kapsamında yer alan ve belli bir kuramsal temele göre hazırlanan ?model sosyal inceleme raporu? esas alınmış, içeriği son yasal düzenlemeler de dikkate alınarak zenginleştirilen 150 değişkenin yer aldığı kodlama yönergesi oluşturulmuş, söz konusu mahkeme raporlarının içerik analizi yöntemi ile veri tabanı ortaya çıkarılmış, veriler tanımlayıcı istatistiğe tabi tutulmuştur.Raporlar içerik yönünden değerlendirildiğinde sosyal inceleme raporlarının taşıması gereken temel bilgi, değerlendirme ve önerilen yeterli ölçüde yer almadığı fark edilmektedir. Çocuk hakkında detaylı, kapsamlı bilgi verecek çocuğun içinde yaşadığı aile ve çevre koşulları ve olanakları belirleyecek, kültürel yaşam biçimleri hakkında değerlendirmelere olanak sağlayacak ev ziyaretinin raporların ?12-15? yaş grubuna ait raporlarda hiç yapılmadığı, ?16-18? yaş grubuna ait raporların ise % 98 oranında yapılmadığı tespit edilmiştir. Bu durum çocuğun içinde yaşadığı yaşam olanakları ve ilişkiler açısından değerlendirilmesini mümkün kılmamaktadır. Raporların temel bilgi kaynağını çocuk ile yapılan tek görüşme sonucunda oluşturulmuştur. Bu durumun çocuğun sosyal, duygusal ve bilişsel özelliklerini, başta ailesi olmak üzere içinde yaşadığı çevresel (akran grubu, okul, iş, mahalle, boş zaman olanakları gibi) koşulları, suçuna ilişkin bilgileri ve çocuğun toplumla bütünleşmesi için nasıl bir müdahalenin yapılacağını öngören belge işlevini sağlayamayacaktır. Raporların yeni yasal standartları dikkate alan ve litaratür sosyal inceleme standartlarına ulaşarak standart, yeni çalışmalar ile yapılandırılması uygun olacaktır.

Abstract:
In this study; social investigation reports at reconstruction of children justice system was analysed according to current literature. 100 social investigation reports which were randomly selected among reports having been prepared by social experts in 2008, in Kartal Juvenile Assize Court, Kartal 1st Juvenile Court and Kartal 2nd Juvenile Court, were taken into account.The reports had been filled according to ?Model Social Investigation Report?, the outcome of the only study on this field, namely ?Assize Courts and Social Investigation Reports in Turkey? which was carried out in 1993. A coding system consisting of 150 variables was developed, the database of the reports was generated with the help of content analysing method and then statistics was applied.As far as content of the reports is considered, it is seen that basic information, assessment and proposal are not well included. Reports of home visits ,which are supposed to comprise detailed information about the child, his/her family conditions and cultural information, are missing in %100 of 12-15 age group and %98 of 16-18 age group studies. As a result of this situation, it is not possible to make a judgement about the physical condition and the relationships of the child. Therefore, it makes the reports non-functional for coming to a conclusion about social, emotional and cognitive attributes of a child, his/her environment (family, peers, school, work, neighbourhood, spare times etc.) and information related to a crime. It would be convenient to modify the reports based on new legislations and latest social investigation standards on current literature.