Anne- babaların çocuklarını yetiştirirken benimsedikleri toplumsal cinsiyet rolleri tutumları
Determining the gender role of parents during rising up their children
Yazar: BUSE ERZEYBEK
Danışman: PROF. DR. VELİ DUYAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Ana-baba = Parents ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Çocuk büyütme = Child rearing ; Çocuk büyütmede ebeveynin rolü = Parenting ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu araştırma, KKTC- Gazi Mağusa bölgesinde kreş hizmetlerinden yararlanan çocukların ebeveynlerinin, çocuklarını yetiştirirken benimsedikleri toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumlarının ve toplumsal cinsiyet eşitliği algılarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma kapsamında anket kullanılarak KKTC Gazimağusa bölgesindeki okul öncesi kurumlarda eğitim gören 0-6 yaş grubunda çocuğu olan 312 ebeveynin demografik özelliklerine, aile hayatı-çocuk yetiştirme tutumlarına ve toplumsal cinsiyet rolleri tutumlarına ilişkin faktörlerle ilgili bilgi edinilmiştir.  Aile hayatı-çocuk yetiştirme tutumlarının belirlenmesi için LeCompte, LeCompte A. ve Özer (1978) tarafından Türkçeye uyarlanmış orijinal adı Parental Attitude Research Instrument (PARI) olan Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutum Ölçeği; toplumsal cinsiyet rolleri tutumlarının belirlenmesi için ise Zeyneloğlu (2008) tarafından geliştirilen Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği kullanılmıştır.
Verilerin girişi, analizi ve sınıflandırılmasında SPSS 16 programı kullanılmış ve değişkenlerin niteliğine göre yüzde, ortalama ve standart sapma değerleri belirlenmiştir. Değişkenler arasındaki ilişki ve anlamlı bir farklılık olup olmadığının belirlenmesi için t, F ve r istatistiksel analizleri kullanılmıştır. 
Anne babaların aile hayatı ve çocuk yetiştirme tutumlarına bakıldığında anne-babaların en fazla (%42) aşırı korumacı tutumlara sahip oldukları görülmektedir. Anne babaların sözü edilen tutumları ile sosyo-demografik özellikleri karşılaştırıldığı zaman cinsiyet, yaş, çocuk yaşı gibi faktörler ile aralarında fark görülmemiştir. Eğitim durumlarıylaysa sadece demokratik eşitlikçi tutum arasında fark bulunmamıştır. Buna karşın aile yapısı ile baskıcı-otoriter tutum; çocuk sayısı ile de aşırı korumacı tutum arasında ilişki bulunmuştur. Toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumların bulguları ele alındığı zamansa araştırmaya katılanların en fazla (%33,84) eşitlikçi cinsiyet rollerini benimsedikleri görülmektedir. Toplumsal cinsiyet rollerini eşitlikçi bir şekilde benimseyenlerin oranının ise ortalama 145,88 olduğu sonucu elde edilmiştir. Sosyo-demografik özellikler değerlendirildiği zaman katılımcıların yaşları ve çocukların yaşları açısından herhangi bir anlamlı fark görülmezken, cinsiyet arasında fark bulunmaktadır. Ayrıca eğitim durumunu ile demokratik eşitlikçi tutum arasında da fark bulunmaktadır. Aile yapısı ele alındığında erkek cinsiyet rolleri ile toplumsal cinsiyet rolleri arasında anlamlı bir fark bulunurken, çocuk sayısı ile sadece eşitlikçi cinsiyet rolleri arasında fark olmadığı görülmüştür. Araştırma, literatürdeki paralel çalışmalar ışığında tartışılarak öneriler ile sonlandırılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Anne-Baba Tutumları, Toplumsal Cinsiyet Rolleri, Okul Öncesi Dönem

Abstract:
This research was prepared to determine the gender role attitudes and gender equality perspections of parents whose children are studied in the pre-schools in Famagusta-TRNC. 
It was obtained information about socio-demographic attributes, parental attitudes and gender role attitudes of 312 parents whose children are studying in pre-schools in Famagusta-TRNC by using the questionnaire within the scope of the research. The Parental Attitude Research Instrument (PARI) which is determined the validity and reliability by LeCompte, LeCompte A. and Özer (1978) was used to meausure the parental attitudes; Gender Roles Attitude Scale which is developed by Zeyneloğlu (2008) was used to measure the gender role attitudes. SPSS (16) was used in data entry, analysis and determined mean, standart deviation and percentage in terms of the variable quality. t, F and r statistical analyzes was used to determine if there is a significant difference and relationship between variables.
It was found that most of the parents (%42) has extreme protectionist attitudes. When the parental attitudes and socio-demographic attributes compared it doesn't vary according to gender, age and child age. Only domineering-authoritative attitudes don't vary according to the education level. In contrast, family type vary according to domineering-authoriative attitudes and extreme protectionist attitudes vary according to the number of children.
Considering the gender roles attitudes it was found that most of the parents (%33,84) adopted equality gender roles. The ones who adopted the gender roles attitudes in an equality understanding is approximately 145,88. The gender roles don't vary according to the ages of parents and children. On the other hand the gender of parenst varies. Also the family type varies according to the male gender roles and gender roles; but the child number doesnt vary only wi.th equality gender roles. Theresearch has been concluded with suggession and discussion in the light of the related literature.

Key Words:ParentalAttitudes, Gender Roles,Pre-school Period.