Türkiye'de yetiştirilen kumkuat (Fortunella Spp.) meyve ve yapraklarının fenolik bileşikleri ve antioksidan aktiviteleri
Grown in Turkey kumquat (Fortunella Spp.) phenolic compounds andantioxidant activity of fruits and leaves
Yazar: ÇAĞRI BÜYÜKKORKMAZ
Danışman: PROF. DR. FATÜMETÜZZEHRA KÜÇÜKBAY
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kimya = Chemistry ; Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Demir = Iron ; Fenolik bileşikler = Phenolic compounds ; Flavonoidler = Flavonoids ; Fortunella = Fortunella ; Kamkat = Kumquat ; Yağlar-uçucu = Oils-volatile

Özet:
Giriş/Amaç: Bu çalışmada kumkuat (kamkat) bitkisi ve ondan elde edilmiş 6 adet hibritin, yaş ve liyofilize edilerek kurutulmuş meyveleri ile yapraklarından çeşitli çözgenler kullanılarak elde edilen ekstraktlarında, bitkinin antioksidan kapasite, toplam fenolik ve flavonoid madde miktarına bakılmıştır.
Materyal/Metot: Mersin Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü Müdürlüğün'den toplanan kamkat (anaç tür ve 6 adet hibrit) meyve ve yapraklarından çeşitli çözgenler kullanılarak ekstraktlar elde edilmiştir. Ekstraktların Blois yöntemi kullanılarak Serbest Radikal Yakalama Aktivitesi, Dinis yöntemi kullanılarak Demir (II) İyonlarını Şelatlama Aktivitesi, Oyaizu yöntemi kullanılarak indirgeme kapasitesi in-vitro olarak çalışılmıştır. Ayrıca ekstraktların toplam fenolik madde ve flavonoid madde miktarları ise sırasıyla Folin-Ciocalteu ve Zhishen yöntemine göre tayin edilmiştir.
Bulgular: Kamkat meyve ve yapraklarından elde edilen ekstraktların antioksidan kapasiteleri artan derişimle birlikte artmaktadır. Anaç tür ile hibritleri arasında majör bir farklılık görülmemiştir. Kamkat yapraklarının serbest radikal yakalama kapasitesi ile fenolik ve flavonoid madde miktarı meyvelerine göre daha fazladır. 
Sonuç: Kamkat meyve ve yapraklarının ihtiva ettiği fenolik ve flavonoid madde miktarına bağlı olarak antioksidan kapasitesinin de arttığı ve kamkat yaprakların fenolik, flavonoid içerik ve antioksidan kapasitesinin meyvelerine göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Bu özellikleri değerlendirildiğinde kamkat meyve ve yapraklarının gıda, kimya, farmakoloji vs, gibi alanlar için iyi bir kaynak olduğunu söyleyebiliriz. Kabuğu ile tüketilmesi sebebiyle farklı fitokimyasalları, besin olarak almamızı sağlayan kamkat meyvesi iyi bir alternatiftir.

Anahtar Kelime: Antioksidan aktivite, Demir indirgeme, DPPH, Fortunella Spp., Kamkat, Metal şelatlama, Toplam fenolik içerik, Toplam flavonoid içerik, Uçucu yağ.

Abstract:
Background/Aim: In this study, the antioxidant capacity, total phenolic and flavonoid substances of the Kumquat plant and its six hybrid extracts obtained from fresh and lyophilized dried fruits and leaves were examined. 
Materials/Methods: Extracts from kumquat (rootstock and 6 hybrid) fruits and leaves collected from Mersin Alata Horticultural Research Institute were obtained using various solvents. Free Radical Capture Activity of the extracts using the Blois method, the activity of chelating Iron (II) Ions using the Dinis method, and the reduction capacity using the Oyaizu method were studied in vitro. In addition, total phenolic and flavonoid contents of extracts were determined according to Folin-Ciocalteu and Zhishen methods, respectively. 
Results: The antioxidant capacity of extracts from kumquat fruits and leaves increases with increasing concentration. There was no major difference between the rootstock species and their hybrids. The free radical trapping capacity of kumquat leaves and the amount of phenolic and flavonoids are higher than that of fruits.
Conclusions: It has been observed that the antioxidant capacity of kumquat leaves and phenolic, flavonoid content and antioxidant capacity of the kumquat leaves are higher than the fruits. Evaluating these properties, kumquat fruits and leaves can be said to be a good source for areas such as food, chemistry, pharmacology, etc. Kumquat fruit is a good alternative that allows us to take different phytochemicals as nutrients due to its consumption with its bark.

Key words: Antioxidant activity, Iron reduction, DPPH, Fortunella Spp., Kumquat, Metal chelating, Total phenolic content, Total flavonoid content, Essential oil.