Karaciğer transplantasyonunda donör adaylarının hepatik vasküler yapılarının ÇKBT ile değerlendirilmesi
The evaluation of potential donors hepatic vascular anatomy in liver transplantation with multislice CT
Yazar: ZEYNEP ŞAHYAZICI SARI
Danışman: PROF. DR. REŞAT KERVANCIOĞLU
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Hepatik arter = Hepatic artery ; Hepatik venler = Hepatic veins ; Karaciğer nakli = Liver transplantation ; Portal ven = Portal vein ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ÇKBT anjiyografinin, transplantasyon öncesinde karaciğer donör adaylarının hepatik arterlerinin, portal ve hepatik venlerinin değerlendirilmesinde ve varyasyonlarının saptanmasındaki rolünün belirlenmesidir.
Mart 2010 ile Temmuz 2013 tarihleri arasında karaciğer nakli için donör adayı olarak başvuran 11'i kadın, 37'si erkek olmak üzere 48 sağlıklı donör çalışmaya dahil edildi. Olgular 64 kesit BT cihazıyla 0,625 mm kesit kalınlığı ile kontrastsız ve arteryel, portal ve hepatik venöz fazlarda yapılan incelemeler ile tarandı. Aksiyel görüntülerden 2 boyutlu multiplanar reformatlar, MIP ve volume rendering yöntemleri ile 3 boyutlu görüntüler oluşturuldu. Hepatik vasküler sistem anatomisi ve varyasyonları ortaya kondu.
Donör adayı 48 olgunun 34'ünde klasik anatomi (Michels Tip I) ile uyumlu dallanma örneği tespit edildi. Ondört olguda ise hepatik arteryel varyasyon saptandı. Michels Tip II varyasyonu 4 ve Michels Tip III varyasyonu 3 olguda tespit edildi. Birer olguda Michels Tip IV ve Michels Tip V varyasyonları tespit edildi. Beş olguda Michels sınıflamasına uymayan (GDA'dan önce köken alan LHA ve aortadan direk köken alan AHA) varyasyonlar saptandı.
Donör adaylarının 25'inde normal ana portal ven bifurkasyon dallanma örneği (tip 1),  23'ünde ise portal venöz varyasyon saptandı. 
Donör adaylarının 32'sinde sağ, orta ve sol hepatik venler ayrı ayrı VCI 'a drene olurken, 16'sında sol ve orta hepatik ven ortak trunk şeklinde drene olmaktaydı. Orta hepatik vene drene olan ve 5 mm'den büyük segment 5 ve/veya segment 8 ven çaplarına sahip 12 olgu saptanmıştır. Donör adaylarının 14'ünde 5 mm'den büyük çapa sahip aksesuar inferior hepatik ven, 5'inde 5 mm'den büyük çapa sahip aksesuar superior hepatik ven tespit edildi.
ÇKBT, karaciğer transplantasyonu öncesi donör adaylarının arteryel, portal ve hepatik venöz yapılarının haritalamasını sağlamada, cerrahiyi güçleştirebilecek oldukça sık görülen vasküler varyasyonları non-invaziv olarak belirlemede yararlı ve güvenilir bir yöntemdir.

Anahtar kelimeler: Karaciğer Transplantasyonu, Çok Kesitli Bilgisayarlı Tomografi, Hepatik Arter Varyasyonu, Portal Ven Varyasyonu, Hepatik Ven Varyasyonu

Abstract:
To assess the role of multislice CT angiography in the evaluation of arterial, hepatic and portal venous anatomy and variations in potential liver donors before transplantation.
Our study consisted of total 48 healthy liver donor candidates (11 female and 37 male) who applied for liver transplantation donation between March 2010 and July 2013. Donors underwent unenhanced CT and CT angiography in arterial, portal and hepatic venous phases with a 64 detector CT scanner. Two- and three-dimensional images were obtained from 0.625-mm thick axial images with multiplanar reformatting, maximum intensity projection and volume rendering techniques. Hepatic vascular system anatomy and variants were demonstrated.
Of 48 donors, 34 had normal hepatic artery anatomy; 14 patients had hepatic arterial variations. Four patients had Michels type 2 and 3 had Michels type 3. One case had Michels type 4 and 1 Michels type 5. Five patients had rare anomalies not classified by Michels (GDA arise distal to the LHA and the common hepatic artery arising directly from the aorta).
Twenty-five patients had normal portal venous anatomy; twenty-three patients had variations of the portal venous system.
İn 32 patients right, middle and left hepatic veins separately drained into VCI, 16 of the donors had a common trunk draining both MHV and LHV into VCI. In 12 patients, veins that drained segment V and/or VIII to the middle hepatic vein were larger than 5 mm. Fourteen patients had accessory inferior hepatik ven,  5 patients had accessory süperior hepatic veins greater than 5 mm.
Multislice CT is a reliable and useful  non-invaziv  technique; in  potential living liver donors to provide  artery, portal and hepatik venous structures  mapping and to determine fairly common vascular  variations that may complicate surgery before transplantation.

Key Words: Liver Transplantation, Multislice Computed Tomography, Hepatic Arterial Variation, Portal Venous Variation, Hepatic Venous Variation.