Antalya ili şehir merkezindeki aşırı ve düzensiz araç parklanmalarının coğrafi bilgi sistemi (CBS) ile analizi ve çözüm önerileri
Analysis and solution proposals of extreme and irregular vehicle parking in Antalya city center with geographical information system (GIS)
Yazar: AYŞE ÜNAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEVİL KÖFTECİ
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Dünya genelinde yaşanan nüfus artışı ve buna bağlı olarak taşıt sayılarında meydana gelen artış, kentler açısından pek çok sorunu gündeme getirmiştir. Ulaşım ve düzensiz parklanmalardan kaynaklı trafik tıkanıklığı ve kapasite kaybı bu sorunlar içinde en önemlileri arasında yer almaktadır. Fakat şimdiye kadar parklanmanın yol ağına etkisi ve boyutu kapsamlı ölçülememiş, hep yüzeysel kalmıştır. Bu tez kapsamında Antalya kentinde seçilmiş dört farklı yol sınıfı (devlet yolu, ana arter, cadde, sokak) üzerinde parklanma etütleri yapılmıştır. Araç içi kamera ile öncesinde belirlenen linkler gezilmiş, yol ağı özellikleri kayıt altına alınmıştır. Akdeniz Üniversitesi Ulaştırma Laboratuvarında, kamera ile araziden toplanan bu veriler bilgisayar ortamında derlenmiştir. Bu doğrultuda yol ağından elde edilen mevcut Excel verileri Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) tabanında işlenmiş ve parklanmadan kaynaklı yol hacim kaybı haritası oluşturulmuştur. Yol ağı üzerine düzenli veya düzensiz bir şekilde yapılan parklanma, yol ağı kapasitesini azalttığı için, o link üzerinde izin verilen ortalama hız değerinin de azalmasına neden olmaktadır. Tez kapsamında oluşturulan veri setinde, bağımsız değişken hız değeri olarak kabul edilmiştir ve diğer verilerin (parklanma derecesi, şerit çizgi kalitesi, yol genişliği vb.) hıza olan etkisi incelenmiştir. İstatistik analiz programı; Sosyal Bilimler İçin İstatistik Programında (SPSS) Tek Yönlü Varyans Analizi, T-Test ve Çapraz Tablo Analiz yöntemleri kullanılarak verilerin birbirleriyle ilişkileri incelenmiş, anlamlılık düzeyleri hakkında gerekli yorumlar yapılmıştır. T-Testi'ne göre hız ortalama değeriyle; yol tipi ve kaldırım park hali arasında anlamlı bir farlılık çıkmıştır. Yol çizgi kalitesi; parklanma derecesi ve hız ortalama değeri üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Bu parametreler üzerinde yapılan değişikliklerin, parklanma derecesini ve hız değerini etkilediği görülmektedir. İstatistik analiz sonuçlarını kullanarak, park sorununu ortadan kaldırmak veya etkisini azaltmak amacıyla Antalya iline özgü çözüm önerilerinin sunulması ile tez sonlandırılmıştır. Ulaşım talep yönetimi stratejileri de tez kapsamında kısaca tanıtılmıştır. 
ANAHTAR KELİMELER: Antalya, CBS, Parklanma, Talep yönetimi.

Abstract:
The increase in the number of people living in the world and the increase in the numbers of the vehicles have caused the problems in terms of urban. Traffic congestion and loss of capacity due to transportation and irregular parkings are among the most important of these problems. However,  as far as the effects of parking on the road network and its size have not been measured extensively, it has always remained superficial. In this thesis, parking studies were conducted on four different road classes (state road, main artery, street, avenue) selected in Antalya city. These data collected by the camera at the Akdeniz University Transportation Laboratory were compiled in a computer environment. In this direciton, a road volume loss map was generated from irregular parkings and the existing data in the road network was processed at the base of the Geographic Information System (GIS). Regular or irregular parking on the road network reduces the road network capacity, thus reducing the average speed value allowed on that link. In the data set constructed in the thesis, the independent variable has been considered as the speed value and the effect of the other data (parking level, strip line quality, road width etc.) on speed have been examined. Statistical analysis program; In the Statistical Program for Social Sciences (SPSS),  One way analysis of variance, T-Test and Cross-Table Analysis methods were used to examine the relationships among the data and necessary interpretations were made about the significance levels. According to the T-Test the speed average value; There was a significant difference between road type and pavement parking situation. Road line quality has a significant effect on the parking grade and speed average value. Changes made on these parameters seem to affect the degree of parking and the speed value. Using the results of the statistical analysis, the dissertation was terminated with the presentation of proposals specific to the province of Antalya in order to remove the parking problem from the center or reduce its effect. Transportation demand management strategies are also briefly introduced in the thesis.
KEYWORDS: Antalya, Demand management, GIS, Parking.