Ergenlerde sosyal medya bağımlılığı, siber dışlanma ve öz şefkat arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between social media addiction, cyber exclusion and self-compassion in adolescents
Yazar: YASEMİN PETEK
Danışman: PROF. DR. MEHMET ENGİN DENİZ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada ergenlerde sosyal medya bağımlılığı, siber dışlanma ve öz şefkat arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada ayrıca sosyal medya bağımlılığı, siber dışlanma ve öz şefkat durumlarının yaş, cinsiyet, kardeş sayısı, sınıf düzeyi, okul türü gibi değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir.
Araştırmanın çalışma grubu, İstanbul ili, Başakşehir ilçesinde öğrenim görmekte olan 11-18 yaş aralığındaki 269 kadın, 133 erkek olmak üzere toplamda 402 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırma verilerine ulaşmak amacıyla araştırmacı tarafından oluşturulan "Demografik Bilgi Formu", "Bergen Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği", "Sanal Sosyal Dışlanma (Cyberostrasizm) Ölçeği" ve "Öz Anlayış Ölçeği-Genç" kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki farklılaşmayı tespit etmek amacıyla t-testi, ikiden fazla değişkenin karşılaştırılması amacıyla tek yönlü varyans analizi (ANOVA), değişkenler arasındaki ilişki yönünü belirlemek amacıyla Pearson korelasyon Testi, değişkenlerin anlamlılık düzeylerini belirlemek ve yordamak amacıyla regresyon analizi kullanılmıştır. Elde edilen veriler ışığında çalışmanın verilerinin normal dağılım gösterdiği görülmüştür. Bireylerin öz şefkat duygusu arttıkça sosyal medya bağımlılığı ve siber dışlanma durumlarının azaldığı bulgulanmıştır. Ayrıca bireylerin sosyal medya bağımlılığı arttıkça siber dışlanma durumlarının da arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan regresyon analizi sonuçlarına göre ergenlerin öz şefkat düzeylerinin, sosyal medya bağımlılık düzeylerine pozitif yönde ve zayıf düzeyde anlamlı bir etkisinin olduğu görülmüştür. Sosyal medya bağımlılığı ile cinsiyet arasında kadınlar açısından anlamlı bir farklılaşma bulunmuştur. Bireylerin öz şefkat, sosyal medya bağımlılığı ve siber dışlanma durumları arasında anlamlı, negatif yönlü, düşük düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir. Bireylerin öz şefkat duygusu arttıkça sosyal medya bağımlılığı ve siber dışlanma durumlarının azaldığı görülmüştür. Araştırma sonunda ulaşılan bulgular ilgili literatür doğrultusunda tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Ergen, Sosyal Medya, Siber Dışlanma, Öz Şefkat

Abstract:
This study aims to examine the relationship between social media addiction, cyber exclusion and self-compassion in adolescents. The study also examined whether social media addiction, cyber exclusion and self-compassion differ according to variables such as age, gender, number of siblings, grade level, and school type.
The study group of the research consists of a total of 402 students, 269 females and 133 males, between the ages of 11-18, studying in Başakşehir district of Istanbul province. In order to reach the research data, "Demographic Information Form", "Bergen Social Media Addiction Scale", "Cyberostracism Scale" and "Self-Comprehension Scale-Youth" created by the researcher were used. The t-test was used to determine the differentiation between variables, one-way analysis of variance (ANOVA) was used to compare more than two variables, Pearson correlation test was used to determine the direction of the relationship between variables, and regression analysis was used to determine and predict the significance levels of variables. In the light of the data obtained, it was seen that the data of the study showed a normal distribution. It was found that as individuals' sense of self-compassion increased, social media addiction and cyber exclusion decreased. It was also concluded that as individuals' social media addiction increased, their cyber exclusion increased. According to the results of the regression analysis, it was seen that adolescents' self-compassion levels had a positive and weakly significant effect on their social media addiction levels. A significant differentiation was found between social media addiction and gender in terms of females. A significant, negative, low-level relationship was found between individuals' self-compassion, social media addiction and cyber-exclusion. It was observed that as individuals' sense of self-compassion increased, social media addiction and cyber-exclusion decreased. The findings of the study were discussed in line with the relevant literature.
Keywords: Adolescent, Social Media, Cyber, Self-Compassion