Pediatrik hasta odalarında mekan algısına etki eden bileşenlerin, çocukların uygun tedavi ortamı tercihlerine etkilerine yönelik tasarım önerisi
Design proposal on the impact of elements influencing the perception of space in pediatric patient rooms on preferences of children for an appropriate treatment enviroment
Yazar: HİKMET ÖZLEM YURTGÜN
Danışman: PROF. DR. GÜZİN DEMİRKAN TÜREL
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Mimari mekan = Architectural space ; Poliklinikler-hastane = Outpatient clinics-hospital ; Üç boyutlu mekan tasarımı = Three dimensional space design ; İnsan-mekan ilişkisi = Human-space relationship ; İç mekan = Interior space ; İç mekan tasarımı = Interior design

Özet:
Hastane yapıları, insanların hayata başladıktan sonra sağlık sorunları ile ilgilenen ve çözümler üreten kuruluşlardır. 19. yy'den sonra çocuklar adına kurulan sağlık komplekslerinden anlaşılacağı üzere çocuklar, sağlık hizmetinden faydalan kalabalık bir grubu oluşturmaktadır. Çocukluk çağında yaşanan hastalıkların, bu hastalıklara bağlı yan etkilerin ve yaşanan deneyimlerin süreç içerisinde çocukların yaşam kalitelerini etkilediği ve dolayısıyla yetişkinlikte kişilik yapısı, davranış, utanç ve değer yargılarını şekillendirdiği görülmektedir.  Tedavi süreci içerisinde yaşanan korku durumu tıbbi travmaların yaşanması ile alakalı olsa da hastane ortamındaki çevresel imgelerle de yakından ilişkilidir. Parlak florasan ışıkları, alışık olunmayan sesler, standart soğuk renkler, yüksek ve düz duvarlar, soğuk hastane koridorları, deneyimlenmemiş bir ortam ve hastanın ne ile karşılaşacağını bilememesi hastalıktan ziyade yaşanan korku bu etkilerden bazılarıdır. Bu durum pediatrik hastanelerin fiziksel yapısının ve mekân kurgusunun önem kazanmasını sağlamıştır. Buna göre hastane yapılarında hastaların fiziksel, bilişsel ve psikososyal ihtiyaçlarına katkı sağlayacak ve iyi olma halini destekleyecek tasarımlar sunmak ihtiyaçtan ziyade zorunluluk haline gelmiştir. 
Mekân algısı, etrafta var olan değişkenlerin duyu organlarına aktarılması ile oluşur. Çocukta oluşan mekân algısının temelinde görsel algı yatmaktadır. Görsel algı, bireyin gördüğünü anlama yeteneğidir ve ayırt etmeyle de ilişkilidir, çünkü çocuk görsel algı sırasında nesneler arasında renk, ölçü, benzerlik, konum, şekil ve zemin ilişkileri gibi durumları ayırt eder. Buna göre çocukta mekân algısını, görsel algı ile elde edilen birden çok objenin özelliği ve birbiriyle olan ilişkisi şeklinde tanımlayabiliriz. 
Buna göre çalışma; Dünyada uygulamaya konulan multidisipliner bir tedavi destek alanı olan pediatrik bakım servislerinde yer alan pediatrik hasta odaları üzerine kurgulanmıştır. Mekân algısını etkileyen tasarım bileşenlerinden renk, form ve ışık renk sıcaklığının farklı kombinasyonları ile tasarlanmış çocuk hasta odası sanal mekân görselleri ile çocukların kullanıcı tercihleri ve algısal değerlendirmelerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Çalışma gelecekte tasarlanacak çocuk hasta odalarının çocukların bilişsel, psikolojik ve duygusal ihtiyaçlarına cevap verecek, uygun tedavi ortamı oluşumuna destek sunacaktır.

Abstract:
Hospital structures are institutions that deal with health issues and create solutions from the moment of birth. Children make up a sizable group receiving health services, as is evident from the health complexes built in their names after the 19th century. It has been observed that childhood illnesses, their side effects, and experiences have an impact on children's quality of life, which in turn shapes adult personality, behavior, shame, and value judgments. Although the state of fear felt during the course of treatment is connected to the experience of medical traumas, it is also strongly connected to environmental images in the hospital environment. Some of these effects include intense fluorescent lighting, strange noises, conventionally chilly colors, high, flat walls, chilly hospital corridors, an unfamiliar environment, and the patient's lack of knowledge regarding what to anticipate. The physical layout and spatial arrangement of pediatric hospitals have become more significant as a result of this circumstance. As a result, providing designs for hospital buildings that will support patients' physical, cognitive, and psychosocial needs and promote their well-being has become essential rather than optional.
Transferring environmental variables to the sense organs results in the formation of the perception of space. The foundation of a child's developing spatial perception is visual perception. Because a child makes distinctions between objects based on things like color, size, similarity, position, shape, and ground relations during visual perception, visual perception is also related to discrimination. As a result, we can characterize a child's spatial perception as the qualities of numerous objects acquired through visual perception and their interactions with one another.
Accordingly, the study was based on pediatric patient rooms in pediatric care services, which is an international multidisciplinary treatment support area. With virtual space visuals of the pediatric patient room designed with various combinations of color, form, and light color temperature—design elements that affect the perception of space—it is intended to ascertain the user preferences and perceptual assessments of children. In future pediatric patient rooms that are being designed, the study will address the cognitive, psychological, and emotional needs of the patients and support the creation of a suitable treatment environment.