Mecmû'a-i Eş'âr inceleme-metin (Hırvatistan İlimler ve Sanatlar Akademisi Arşivi 0846)
Mecmû'a-i Eş'âr analyze-text (Archive of Croatia Sciences and Arts Academy 0846)
Yazar: ÖZLEM BATĞI
Danışman: PROF. DR. YAŞAR AYDEMİR
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Dergiler = Magazines ; Edebiyat dergisi = Literature magazine ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Hırvatistan = Croatia ; Mecmu`a-i Eş`ar = Mecmu`a-i Eş`ar ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yazma eserler = Manuscripts

Özet:
Tezimizin konusu olan eser, 19. yüzyılda tertip edilmiş olması kuvvetle muhtemel olan Mecmû'a-i Eş'âr isimli seçme şiirler mecmuasıdır. Mecmû'a-i Eş'âr Hırvatistan İlimler ve Sanatlar Akademisi Arşivi'nde 0846 numarada kayıtlıdır. Eserin mürettibi belli değildir. Eserde 224 adını/mahlasını bildiğimiz ve 122 de kimliğini tespit edemediğimiz toplam 346 şaire ait 918 şiir/şiir parçası yer almaktadır. Eserde yoğun olarak matla, beyit, gazel ve tahmisler yer almaktadır. Eserde bahariyye, mektup, tarih ve vasiyyetname örnekleri de mevcuttur. Mecmua 14.-19. yüzyıllar arasında yaşamış şairlerin şiirlerini ihtiva etmektedir. Seçilmiş şiirlerin büyük çoğunluğu 18. yüzyıla aittir. Eser pekçok nazire şiiri ihtiva ediyor olması bakımından önemlidir. Eserde müstakil bir bölüm olarak özel başlıklarla belirtilmiş Sultan Süleyman döneminde Bağdat, Bursa, Edirne ve İstanbul'da yaşamış şairlerin, matla ve beyitleri bulunmaktadır. Mecmuada, adına biyografik kaynaklarda rastlamadığımız şairler; şairlerin eserlerinde yer almayan şiirler de yer almaktadır. Çalışmada sırasıyla mecmua ve mecmua geleneği hakkında bilgiler verildikten sonra eserin tertip hususiyetleri göz önüne alınarak tanıtımı yapılmıştır. Mecmuanın içeriği ile ilgili bilgiler mecmualar üzerine yapılan araştırmalar ışığında değerlendirilmiştir. Mecmuanın literatüre katkıları ve edebiyat tarihindeki yeri ortaya konulmuştur. Mecmuanın çeviriyazılı metni verilmiş ve özel adlar dizini yapılmıştır.

Abstract:
The subject of this study is a poem magazine Mecmû'a-i Eş'âr, which probably collected at any time since the beginning of the 19th century. Mecmû'a-i Eş'âr is registered in Archive of Croatia Sciences and Arts Academy with number of 0846. The collector is not clear. There are 918 poem/piece of poetry in the magazine which are belong to 224 known and 122 unknown 346 poet in total. There are many verses of poetry in the magazine with majority of matla, beyit, gazel and tahmis. Mecmû'a-i Eş'âr also includes bahariyye, mektup, tarih and vasiyyetname samples. There are poems of the poets in the magazine who lived between 14th and 19th centuries. The majority of the selected poems belong to 18th century. The magazine is also important because of the nazires it contains. The magazine has a separate section with special headlines which includes the poets who appeared in Bağdat, Bursa, Edirne and İstanbul during Sultan Süleyman's reign. Some poets in Mecmû'a-i Eş'âr are cannot found in biographical sources. And there are also poems which are not registered in the works of poets. After giving information about magazine and the tradition of magazine properly the Mecmû'a-i Eş'âr is familiarized according to its specifications. Information about the content of magazine is evaluated in the light of the researches about the magazines. Mecmû'a-i Eş'âr's contributions and the importance in the Turkish literary history is stated. Magazine's transcription and index of proper nouns section is also given.