Dirençli epilepsi hastalarına uygulanan ketojenik diyetlerin protein kalite indeksinin hesaplanması ve sürdürülebilirlik bakımından incelenmesi
Protein quality index calculation and sustainability analysis of ketogenic diets for resistant epilepsy patients
Yazar: GÜLNUR ÖZÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. JALE ÇATAK
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Epilepsi uzun yıllardır en önemli nörolojik hastalıklardan biridir. Çoğunlukla çocukluk çağında tanı konulur ve tanıdan itibaren devamlı bir tedavi gerektirir. Bazı kişilerde tedavide kullanılan ilaçlara karşı yanıt oluşmadığında dirençli epilepsi oluşur ve bu durumda ketojenik diyetlere başvurulur. Çalışmanın amacı hastalara uygulanan ketojenik diyetlerin protein kalitesini hesaplamak ve ekolojik sürdürülebilirliğini değerlendirmektir. Bu çalışmada protein kalitesi hesaplanırken en sık kullanılan yöntem olan Protein Sindirilebilirliği- Düzeltilmiş Amino Asit Skoru (PDCAAS) metodu kullanılmıştır. Öte yandan günümüzün en popüler konularından olan ekolojik sürdürülebilirlik, beslenme konusunda önemli bir sorudur. Bu çalışmada, bir yerli literatür, bir yabancı literatür ve bir kitaptan alınan toplamda üç ayrı ketojenik diyetin protein kalitesi hesaplamaları yapılmış ve mevcut literatürde yer alan besinlerin karbon ayak izi verileri ele alınarak ve ketojenik diyetlerin ekolojik açıdan sürdürülebilirlikleri değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonucunda, incelenen ketojenik diyetlerde yer alan besinlerden en yüksek protein kalitesine sahip üç besin %106,22, %1oo.94, %94,05 PDCAAS değeri ile sırasıyla alabalık, pastırma ve tam yağlı yoğurttur. Hayvansal kaynaklı proteinlerin çoğunluğunda ise sınırlayıcı amino asit valindir. Ketojenik diyetlerin içerdiği besinlerin protein kalitesinin iyi kalitede olduğu görülmüştür. Besinlerin karbon ayak izleri ile ilgili veriler incelendiğinde, hayvansal kaynaklı besinlerin birçok kaynakta en yüksek karbon ayak izi değerlerine sahip olduğuna vurgu yapılmıştır.  Çalışma kapsamında incelenen ketojenik diyetler hayvansal kaynaklı besinleri içerirler. Sonuç olarak, ketojenik diyetler protein kalitesi bakımından iyi kalitede besinleri içerirken diyetlerin ekolojik açıdan sürdürülebilirliği az/orta düzeydedir.

Abstract:
Epilepsy has been one of the most important neurological diseases for many years. It is usually diagnosed in childhood and requires continuous treatment from diagnosis. In some people, resistant epilepsy occurs when there is no response to the drugs used in treatment, and in this case, ketogenic diets are used. The aim of the study is to calculate the protein quality and evaluate the ecological sustainability of ketogenic diets applied to patients. In this study, the Protein Digestibility-Corrected Amino Acid Score (PDCAAS) method, which is the most commonly used method when calculating protein quality, was used. On the other hand, ecological sustainability, one of today's most popular topics, is an important question in nutrition. In this study, protein quality calculations of three separate ketogenic diets, taken from a domestic literature, a foreign literature and a book, were made and the carbon footprint data of the foods in the existing literature were considered and the ecological sustainability of ketogenic diets was evaluated. As a result of the study, the three foods with the highest protein quality among the foods in the ketogenic diets examined were trout, bacon and full-fat yoghurt, with PDCAAS values of 106.22%, 100.94%, 94.05%, respectively. In most animal-derived proteins, the limiting amino acid is valine. It has been observed that the protein quality of the foods contained in ketogenic diets is of good quality. When the data on carbon footprints of foods were examined, it was emphasized that foods of animal origin had the highest carbon footprint values in many sources. Ketogenic diets examined within the scope of the study include foods of animal origin. As a result, while ketogenic diets contain foods of good quality in terms of protein quality, the ecological sustainability of the diets is low/medium.