Türkiyede tarih derslerinde tartışmalı konuların sunumunun incelenmesi
The analyzing on the presentation of controversial issues of history classes in Turkey
Yazar: MEHTAP KOLDAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AKİF PAMUK
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Tarih Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History
Dizin: Tarih = History ; Tarih dersi = History lesson ; Tarih eğitimi = History education ; Tarih öğretimi = History teaching ; Tartışmalı ve hassas konular = Controversial and sensitive subjects

Özet:
Tarih içerdiği konular itibari ile farklı bakış açılarına açık, tartışmalı konuları barındıran bir ders olarak görülmektedir. Yapılan bu çalışmanın amacı tarih derslerinde tartışmalı konuların nasıl sunulduğunu ortaya çıkarmaktır. Bu bağlamda tarih öğretmenlerine göre tartışmalı konuların neliği, tarihteki tartışmalı konuların neler olabileceği, derslerde yaşanılan zorlukların neler olduğu, tarih ders kitaplarında tartışmalı konuların nasıl yer aldığı,  tartışmalı konuların öğrencilere beceriler kazandırma noktasındaki etkisi ve öğretmenlerin tarih derslerinde tartışmalı konuları sunma imkanlarının olup olmadığına dair verilerin toplanması amaçlanmıştır. Bu çalışmanın, tartışmalı konulara dair öğretmenlerin görüşleri ve uygulamaları arasındaki ilişkiyi görmek bakımından önemi bulunmaktadır. 
Araştırmaya, İstanbul ilinin çeşitli ilçelerinde MEB ve Özel okullarda görev yapmakta olan 19 tarih öğretmeni katılmıştır. Bu araştırmada nitel araştırma yöntemi tercih edilmiştir ve araştırmanın problemine taraf olabilecek öğretmenlerin probleme ilişkin yaşantılarını ortaya koymak amaçlı nitel araştırma desenlerinden Fenomenoloji (olgubilim) seçilmiştir. Öğretmenlerden veri elde toplayabilmek için nitel araştırma veri toplama araçlarından görüşme ve odak grup görüşmesi kullanılmıştır. Veriler ses kayıt cihazı ile kayıt altına alınmış ve yazıya aktarılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde içerik analizi ve betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. 
Araştırmada elde edilen bulgular neticesinde öğretmenler tarih ders kitaplarında tartışmalı konuların yer almadığını belirtmişlerdir. Tartışmalı konuların sunumunda öğretmenlerin çeşitli sıkıntılar (müfredat yoğunluğu, öğrencilerin sınav kaygısı, öğrencinin bilgi seviyesi, okulun bulunduğu çevre, okulun türü, taraflaştırma-kutsallaştırma) yaşadıkları ortaya çıkmıştır. Bunun yanı sıra öğretmenler tarih öğretiminde tartışmalı konuların sunulmasının, farklı görüşlere yer verilmesinin gerektiğini belirtmişlerdir. Tartışmalı konuların öğrencilerin kendini ifade etme, farklı görüşlere saygılı olma gibi değerler ve tarihsel analiz ve yorum, tarihsel sorun analizi ve karar verme becerilerini kazanmasında etkili olabileceğini ifade etmişlerdir.

Abstract:
History, by subjects involved in, is regarded as a course which is open to different perspectives and contains controversial issues. The aim of this study is to find out how controversial issues are presented in history courses. In this context, collecting data about what controversial issues are according to history  teachers, what the controversial issues are in history, what the difficulties faced with are, how controversial issues are given in history course books, the effect of controversial issues in providing skills to students and whether teachers have opportunity to present controversial issues at history courses or not. This study also has importance in understanding the relation between opinions and practices of history teachers about controversial issues.
19 history teachers, assigned different regions of İstanbul at the Ministry of National Education or Private schools, participated in the research. Qualitative research model was chosen in this research and to see teachers' life experiences, who are possible party of the research problem, phenomenology, one of the qualitative research models, was preferred. Interview and focus group interview among the qualitative research data collection tools were used to be able to get data from the teachers. Data were obtained via tape recorder, recorded and turned into text. In analysis of the data obtained, content analysis method was used. 
As a result of the findings in the research, teachers have stated that there is no controversial issues in history course books. In presentation of controversial issues it is found out that teachers have various problems (busy curriculum, exam anxiety of students, knowledge level of students, school environment, school type, make to choose a side- consecration). Beside, teachers have stated that to present controversial issues and to give different views are needed in history teaching. They have mentioned that controversial issues can have influence on having values such as expressing oneself, respecting different views and skills like historical analysis and interpretation, historical problem analysis and decision.