Futbolun endüstrileşmesi çerçevesinde Türkiye'deki televizyon futbolunun eleştirel ekonomi politik çözümlemesi
A critical political economy analysis of television football in Turkey within the framework of the industrialization of football
Yazar: MEHMET ANIL ÜNAL
Danışman: PROF. DR. ERDAL DAĞTAŞ
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Basın ve Yayın Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Gazetecilik = Journalism

Özet:
Çalışma, dünyada ve Türkiye'de büyük kitleler tarafından ilgiyle izlenilen ve özellikle 1990'lı yıllarla birlikte televizyonlaşan futbol olgusunun eleştirel ekonomi politik yaklaşım çerçevesinde incelenmesi amaçlamaktadır. Çalışmada, spor/futbol endüstrisi ve medya arasındaki ilişkinin ekonomi politik olarak değerlendirilmesi hedeflenirken; Türkiye toplumunun spor/futbol kültürü açısından nasıl şekillendiğinin de irdelenmesine önem verilmiştir. Bu amaç kapsamında, üretim boyutunda futbol medyasında görev alan isimlerle ve bu alanda akademik çalışmalar yapan araştırmacılarla derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilirken; metin boyutunda özellikle futbol karşılaşmaları sonrası televizyonda yayınlanan futbol tartışma programlarının içeriklerinin çözümlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında görüşülen kişiler, futbola ilişkin akademik katkı sağlayan katılımcılar ve futbola ilişkin medya sektöründe uzmanlaşan katılımcılar olarak kategorileştirilmiştir. Belirtilen kategorilerde toplam 12 katılımcıyla yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Öte yandan, çözümlenmesi amaçlanan tartışma programları farklı ekonomik sahiplik yapılarını temsilen seçilmiştir. Sonuç olarak, anaakım medyada yer alan futbol tartışma programlarında kimlik sunumu, dramatikleştirme, karşıtlık yaratma, ima etme, metalaştırma ve istatiksel anlatının öne çıktığı bir yayıncılık anlayışı kurgulanmaktadır. Öte yandan, ortaya çıkan bu kurgusal yapı toplumsal ilişkileri ve kamusal söylemi etkilerken, dijital medyanın da etkisiyle yeni nesilleri etkilemeyi sürdürmektedir. Dijital medya ekonomisinde önemli yer tutan futbol içeriklerinin yeni yayın platformları açısından da irdelenmesi önemli görülmektedir.

Abstract:
This study is to examine the phenomenon of football, which is followed with great interest by large masses across the world and in Turkey. While the study aims to evaluate the relationship between the football industry and the media in terms of political economy, it also contributes to understanding how sports/football culture has shaped Turkish society. For this purpose, in-depth interviews were conducted with people working in the sports/football media and researchers conducting academic studies in this field in the production base. In the textual base, the study aims to analyze the content of football discussion programs broadcast on television, especially after football games. Within the scope of the study, the interviewees were divided into two categories: one group of participants who make academic contributions to football and the other group of participants who specialize in the media industry related to football. Semi-structured in-depth interviews were conducted with a total of 12 participants. As a result, football discussion programs in mainstream media construct a broadcasting approach in which identity presentation, dramatization, contrast, implication, commodification and statistical narrative come to the fore. On the other hand, while this fictional structure affects social relations and public discourse, it continues to affect new generations with the influence of digital media. It is important to examine football content, which has an important place in the digital media economy, in terms of new broadcasting platforms.