Tip 2 diyabetli hastalarda tiroid disfonksiyonu prevalansı
Prevalence of thyroid dysfunction among patients with type 2 diabetes mellitus
Yazar: YUNUS ÇATMA
Danışman: PROF. DR. AYŞE KUBAT ÜZÜM
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; Tiroid hormonları = Thyroid hormones

Özet:
Giriş: Tip 1 diyabetik hastalarda tiroid hastalıklarının birlikte görülme sıklığının diyabetik olmayanlara göre 2-3 kat daha fazla olduğunu gösteren çalışmalar mevcuttur . Tip 2 diyabetik populasyonda bu birlikteliğin sıklığı tam olarak bilinmemektedir. Bu çalışmada, Tip 2 diyabetik olgularda tiroid disfonksiyonu prevalansını araştırmayı ve tiroid hormon konsantrasyonlarındaki değişikliklerin metabolik kontrol ve diyabet komplikasyonları üzerine etkilerini incelemeyi araştırdık. 
Materyal Metod: İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları-Diyabet polikliniğine Ocak 2017 - Ocak 2020 tarihleri arasında başvuran 2164 hastanın takip dosyası retrospektif olarak tarandı. 1441 hasta çalışma dışı bırakılırken uygun kriterleri sağlayan Tip 2 DM tanılı 723 hasta dahil edildi. Klinik, laboratuvar verileri ve tiroid fonksiyonları değerlendirildi.
Bulgular: 377 (%52,1) hasta erkek, 346 (%47,9) hasta kadındı. Ortalama yaş 58,3±11,2 yıl iken kadınlarda (59,4±12,1) erkeklerden (57,3±11,8) daha yüksekti. TSH ortalaması 2,6 mIU/L sT4 ortalaması 16,4 pmol/L sT3 ortalaması 4,6 pmol/L olarak saptandı. Tiroid disfonksiyonu sıklığı %21,4 saptanırken kadın/erkek oranı yaklaşık 3 kat kadınlar alehine saptandı (p=0,001). Tiroid fonksiyon testlerine göre klinik durum değerlendirildiğinde; hastaların %78,6'sının ötiroid, %15,1'inin hipotiroid, %2'sinin hipertiroid olduğu, %4,3'ünün subklinik düzeyde tiroid disfonksiyonu olduğu görüldü. Serbest T3 konsantrasyonu diyabetik nefropati, diyabetik retinopati, hipertansiyon ve periferik arter hastalığı eşlik eden hastalarda anlamlı olarak daha düşüktü. Diyabetik nefropati olan ve olmayan hastalar karşılaştırıldığında diyabetik nefropati olan hastaların TSH konsantrasyonu daha yüksek ve serbest T3 konsantrasyonları daha düşük bulundu.
Sonuç:  Çalışmamızda elde ettiğimiz sonuçlar Tip 2 diyabetik hasta populasyonunda tiroid disfonksiyonu sıklığının sağlıklı populasyona kıyasla yaklaşık 3 kat yüksek olduğunu saptadık. Bu nedenle bu hastaların klinik takibinde tiroid fonksiyonları açısından belirli periyotlar ile tarama yapılması ve yakın takip edilmesi gerektiği sonucuna vardık.
Anahtar sözcükler: Tip 2 diabetes mellitus, tiroid disfonksiyonu, TSH

Abstract:
Introduction: Studies shown that prevalence of thyroid disease is 2-3 times higher in Type 1 DM population compared to non-diabetic population. The prevalence of thyroid disease among Type 2 DM population is not well known. In present study, we aimed to investigate the prevalance of thyroid dysfunction in diabetic patients and the effect of thyroid hormone levels on metabolic control and diabetic complications. 
Materials and Methods: A retrospective analysis of 2164 patients were done who were treated at Istanbul Faculty of Medicine, Department of Endocrinology and Diabetes between January 2017 and January 2020. 1441 parients have been excluded from the study due to not meeting the inclusion criteria. 723 patients who had Type 2 DM diagnosis who met the criteria were included. Clinical, laboratory and thyroid functions of those patients were evaluated.
Results: 377 (52.1%) of patients were male, 346 (47.9%) of patients were female. The mean age was 58.3±11.2 and it was similar between women (59.4 ± 12.1) and men (57.3 ± 11.8). The mean TSH was detected as 2.6 mIU/L, mean sT4 was 16.4 pmol/L and mean sT3 was 4.6 pmol/L. The frequency of thyroid dysfunction was detected to be %21.4 and the female/male ratio was found to be 3 times against women (p=0.001). Clinical condition was evaluated according to thyroid function tests; 78.6% of patients were euthyroid, %15.1 were hypothyroid, %2 were hyperthyroid and 4.3% were subclinically thyroid dysfunction. Free T3 concentration was sigbnificantly lower in patients with diabetic nephropathy, diabetic retinopathy, hypertension and peripheric artey disease. Patients with diabetic nephropathy had higher TSH and lower free T3 concentrations than the patients without nephropathy.
Conclusion: In our study, the frequency of thyroid dysfunction among Type 2 DM population was approximately 3 times higher than compared to the healthy population. Therefore, we suggest regular follow-up of thyroid function tests among Type2 DM patients. 
Key words: Type 2 diabetes mellitus, thyroid dysfunction, TSH