Çok kriterli karar verme yöntemi ile üstyapı yönetim sisteminin kurulması: Antalya örneği
Establishing a pavement management system with multi-criteria decision-making: Antalya case
Yazar: BASRİ TUĞKAN ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. AYNUR KAZAZ
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
1950'li yıllarda başlayan hızlı kentleşme sonucunda şehirlerde yol ağlarının ihtiyacı giderek artmıştır. Bu durum yol ağlarından sorumlu olan belediyeler kaynaklarının büyük bir kısmını yol ağlarının bakım onarımı, yenilenmesi ve yeni yol açılması gibi faaliyetler için harcanmasına neden olmuştur. Yol ağının kabul edilebilir bir konfor seviyesinde ve ekonomik bir şekilde hizmet verebilmesini sağlamak amacıyla 1960'lı yıllarda üstyapı yönetim kavramı ortaya çıkmıştır. Günümüzde kurum ve kuruluşların mevcut kaynakları ile en verimli şekilde yol ağlarının yönetimini gerçekleştirmek amacıyla üstyapı yönetim sistemleri kullanmaktadır. Üstyapı yönetim sistemi (ÜYS), belirlenen güvenlik, konfor ve maliyet kıstaslarına göre yol ağını en verimli şekilde yönetmeyi amaçlayan ve bu amaçla yapılan saha ölçümleri, analiz, veri tabanı yönetimi gibi işlerin koordinasyonlu bir şekilde yürütülmesini ifade eden bir tanımdır. Bu çalışmada, öncelikle ÜYS kavramını, ÜYS için gerekli olan veri tiplerini ve bu veri tiplerinin birbirleriyle olan etkileşimleri açıklanmıştır. Örneklem olarak Antalya ilinde 18 cadde ve bulvardan oluşan örnek bir yol ağı oluşturulmuş olup, bu yol ağı 33 kesime ayrılmıştır. Bu kesimlerde yapılan saha ölçümleri ile yol üstyapısındaki yüzey bozulmaları tespit edilmiştir. Tespit edilen yüzey bozulmaları yol ağının bakım onarımından sorumlu teknik personellerle beraber, çeşit çok kriterli karar verme metodu olan MACBETH yöntemi kullanarak oluşturulan analiz programıyla değerlendirilmesi sonucunda yol ağında yapılması gereken bakım onarım ve yenileme işleri belirlenmiştir. Yenilenmesi kararlaştırılan yolların yol işlev sınıflarına göre önceliklendirilmesi ile iş programı oluşturulmuş olup, oluşturulan iş programına göre gerekli bütçe hazırlanmıştır. Çalışma sonucunda kurulan ÜYS ile yol ağında gerçekleştirilecek bakım onarım çalışmalarının daha verimli yürütülmesinin sağlanması hedeflenmiştir.

Abstract:
As a result of the rapid urbanization that started in the 1950s, the need for road networks in cities increased gradually. This situation has caused the municipalities that are responsible for road networks to spend most of their resources on activities such as maintenance, repair and renewal of road networks and opening new roads. The concept of pavement management emerged in the 1960s to ensure that the road network can serve at an acceptable level of comfort and in an economical way. Today, institutions and organizations use pavement management systems to manage road networks most efficiently with their current resources. The pavement management system (PMS) is a definition that aims to manage the road network most efficiently with the determined safety, comfort and cost criteria and PMS coordinates execution of studies such as field measurements, analyzes and database management for this purpose. In this study, the concept of PMS, the data types required for PMS and the interactions of these data types with each other are explained As a sample, a model road network consisting of 18 streets and boulevards was created in the province of Antalya, and this road network is divided into 33 sections. An analysis program was created with the technical staff responsible for the maintenance of the road network using the MACBETH method, which is a multi-criteria decision-making method. With the field measurements made in these sections, surface deteriorations in the road pavement were determined. The maintenance, repair and renewal works that need to be done on the road network were determined by the analysis program. The working schedule was created by prioritizing the roads that were decided to be renewed according to the road importance, and the necessary budget was prepared according to the created work program. With the PMS established as a result of this study, it is aimed to carry out the maintenance and repair works on the road network more efficiently.