İdare Hukuku açısından Türkiye'de elektrik sektörünün regülasyonu ve Avrupa Birliği, Rusya, Çin ve Güney Amerika uygulamaları
The regulation of electricity sector in Turkey in scope of Administrative Law and European Union, Russia, China and South America practices
Yazar: ELVİN EVRİM ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. ENDER ETHEM ATAY
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Bağımsız idari otoriteler = Independent administrative authority ; Elektrik sektörü = Electricity sector ; Güney Amerika ülkeleri = South America countries ; Regülasyon = Regulation ; Rusya = Russia ; Türkiye = Turkey ; Çin = China ; İdare hukuku = Administrative law

Özet:
Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de devletin ekonomideki rolünün değişimi kamu hizmetlerinin hukuki rejimindeki değişimle sonuçlanmıştır. 1984 yılına kadar Türkiye'de kamu hizmeti niteliğini haiz elektrik üretim, iletim ve dağıtım faaliyetinin hukuki rejimi, bu tarihten sonra kamu yanında özel sektör tarafından da karma hukuki rejime tabi olarak yerine getirilmeye başlanmıştır. 2001 yılında yürürlüğe giren 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile rekabete dayalı bir elektrik piyasası oluşturulmuş; üretim ve dağıtım faaliyeti özelleştirmeye açılmıştır. Ayrıca piyasanın düzenlenmesi ve denetlenmesinden sorumlu bağımsız idari otorite (BİO) olarak Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu oluşturulmuştur. Kamu hizmeti anlayışında yaşanan değişimle birlikte kamu hizmetlerinin sağlayıcısı olmaktan vazgeçen devlet, artık BİO'lar aracılığıyla rekabete açılan sektörlerde regülasyon faaliyetinde bulunmaktadır. Benzer gelişme, Avrupa Birliği (AB) ve Güney Amerika ülkelerinde de görülmektedir. Hatta AB'de tek bir elektrik piyasası oluşturmanın yanında bölgesel elektrik piyasalarının kurulması yönünde önemli gelişmeler yaşanmaktadır. Söz konusu gelişmelere karşın, dünyanın en büyük elektrik enerjisi üreticilerinden ikisi olan Rusya ve Çin'de ise elektrik sektörlerinin serbestleştirilmesi yönünde çalışmalar bulunmakla birlikte, bu ülkelerin elektrik sektörlerinde devlet hakimiyeti devam etmektedir.Anahtar Sözcükler1. Kamu hizmeti2. Regülasyon3. Bağımsız idari otorite4. Türkiye'de elektrik sektörü5. Avrupa Birliği, Rusya, Çin ve Güney Amerika elektrik sektörleri

Abstract:
The electricity industry has had a monolithic structure that is mostly owned and operated by the governments as a public service till recent years. As many developing countries Turkey started initiating reform in the electricity structure within the liberalization and privatization movements in natural monopolies. Reforms started in the sector in 1984 with the participation of private sector through different modes. By enacting the Electricity Market Law No. 4628 in 2001, Turkey reversed the monolithic structure of the sector to a competitive, transparent and relatively open market structure. The Law issues Energy Market Regulatory Authority as an independent regulatory agency responsible of regulating the energy sector. Similar developments arose in the European Union and South American countries. While European Union tries to form a single electricity market there are also developments to form regional electricity markets among the EU members. Although reforms Russia and China?s electricity sectors still have a monolithic structure and the electricity industries are still operated by the governments of these countries.Key Words1. Public service2. Regulation3. Independent Regulatory Agencies4. Electricity sector in Turkey5. European Union, Russia, China and South America electricity sectors