Adsız Alkoliklerin ayıklık sürecine ilişkin anlatılarının güçlendirme temelinde değerlendirilmesi
The evaluation of narratives of Alcoholics Anonymous related with remission process on the basis of empowerment approach
Yazar: ELMAS AKIN
Danışman: DOÇ. DR. ERCÜMENT ERBAY
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Adsız Alkolikler = Alcoholics Anonymous ; Alkolikler = Alcoholics ; Alkolizm = Alcoholism ; Gönüllü kuruluşlar = Voluntary organizations ; Psikolojik güçlendirme = Psycholojical empowerment ; Psikososyal sorunlar = Psychosocial problems ; Remisyon = Remission ; Sosyal hizmetler = Social services ; Tedavi = Treatment ; Yardımlar = Aids

Özet:
Araştırma, alternatif şekilde bağımlılık tedavisi sunan kendine yardım grubu Adsız Alkoliklerin, ayıklık (remisyon) sürecine ilişkin güçlü yanlarını güçlendirme yaklaşımı temelinde anlamlandırmak ve betimlemek amacı ile gerçekleştirilmiştir.
Alkol bağımlılığı; bireylerin alkol kullanması, kullanımı bıraktığında yoksunluk belirtilerinin görülmesi, giderek alkol kullanım miktarının artması gibi süreçlerin yaşandığı bir durum iken; bu bağımlılık bireyleri biyolojik, psikolojik ve sosyal olarak etkilemektedir. Adsız Alkolikler (AA), bu girift süreci anlamlandırma ve ayıklığı sağlama noktasında önemli çıktılar sunmakta ve bunları sadece öz motivasyonları ile sağlamaktadırlar. 
Araştırma nitel araştırma metoduyla yürütülmüş ve bu kapsamda 15 AA üyesi özne ile Şubat 2017 tarihinde derinlemesine görüşmeye başlanmıştır. Buna ek olarak veri çeşitlemesi yapmak adına ve süreci daha iyi analiz edebilmek amacı ile katılımcı gözlem de yapılmıştır. Bu bağlamda 4 açık grup oturumunda –Alkolik yakınları Al-Anon ve alkoliklerin birlikte yürüttüğü, tema belirleyerek duygu, düşünce paylaştıkları- ve 1 yaş günü toplantısına –Alkoliklerin ayık kaldıkları ilk günü doğum günü kabul ederek, her yıl aynı günü yaş günü olarak kutlamaktadır- katılınmıştır. Bunların haricinde AA Sıhhıye grubu dairesinde sık sık vakit geçirilmeye çalışılmış, Adsız Alkoliklerin sürekli gittikleri kahvehanede yaklaşık 30 dakika gözlem yapılmıştır. Bireylerin yaşadıkları süreç daha net görülmeye çalışılmıştır.
Bu görüşmelerde öznelerin alkol kullanımına başladıkları süreçler, sebebi ile içinde bulundukları durumlar; biyolojik, psikolojik ve sosyal açıdan yaşadıkları sorunlar ve bunlarla nasıl baş ettikleri ve güçleri üzerine odaklanılmıştır.
Araştırma sonunda; AA'nın 12 basamaklı değişim programının, bir diğerine yardım ediyor olmanın ve grup olma ruhunun bireylere güç katan unsurlar arasında en belirgin noktalar oldukları görülmüştür. Genel olarak bireyleri güçlendiren unsurların; öznelerin fiziksel, psikolojik ve tinsel değişimlerini kapsayan "içsel unsurlar" ve öznelerin aile içi ve yakın çevre ile olan ilişkilerindeki değişimleri, Adsız Alkolikler grup etkileşimi ve toplumsal sürece dahil olma gibi unsurları barındıran "dışsal unsurlar" şeklinde 2 tema ortaya çıkmıştır. Yaşanan biyolojik, psikolojik ve sosyal değişimlerin ayıklıkta her zaman olumlu olmadığı, ayık yaşamla tanışmanın yeni baş etme stratejileri gerektirdikleri görülmüş; öznelerin bu süreçteki güçleri kendi anlatıları ile analiz edilmeye ve betimlenmeye çalışılmıştır. 
Sosyal hizmet bilim ve mesleğinin temel yaklaşımlarından olan güçlendirme yaklaşımı ile Adsız Alkoliklerin ayıklık sürecinin analiz edilmiş olması sebebiyle araştırmanın özgün olduğu düşünülmektedir.



Anahtar Sözcükler: adsız alkolikler, remisyon, güçlendirme, sosyal hizmet

Abstract:
The objective of this study is to interpret and describe the strenghts of alcoholics anonymous related with their remission (sobriety) processes that is a self- help group offering addiction therapy alternatively, based on empowerment approach.
While alcohol addiction is a situation that includes various processes such as drinking alcohol, observing deprivation symptoms, ever inreasing alcohol content, this addiction affects on the individuals as biological, psychological and social. AA members present crucial outputs in terms of understanding this process and providing remission and also execute all this process only with self- motivation. 
The study was conducted with qualitative research method among 15 AA participant through in- depth interview in February, 2017. Moreover, participant observation was performed in order to diversify data and analyse the process better. In this context, the researcher participated in 4 open session of AA – sessions continued with alcoholic families, Al- Anon and alcoholics together and shared feelings and thoughts by determining a thema, also a birthday session – AA members accept their first sober day as their birthday and celebrate this day every year regularly-. Besides, the researcher spent often time in Sıhhiye group department and observed AA members in their coffeehouse during almost 30 minutes. Thus, the process of AA was aimed to observe more clearly. 
A process about starting alcohol of the participants, issues related with alcohol, biological, psychological and social issues and their coping strategies and also strenghts was conducted during these interviews. 
At the end of the study, it was observed that 12 step changing program of AA, helping the others and group mind were the most important factors that enhance the strenghts of the participants. Generally, two theme was occured as "internal factors" that include physical, psychological and spiritual changes of the participants and "external factors" that contain changes of them related with their domestic and close environment, group interation of AA and involment in social process. Furthermore, the understanding was developed that all biological, psychological and social changes are not positive for all participants and they have to creat new coping strategies, also the strenghts of the participants in this process was analyzed and described through their own narratives. 
This study is assumed as an original thesis, since remission process of AA members was analyzed based on empowerment approach as one of the approaches used in social work science and profession.


Key Words: alcoholics anonymous, remission, empowerment, social work