Proje tabanlı öğrenme ortamlarının biyoloji öğretmen adaylarının öz-düzenleme seviyeleri ve öz-yeterlik inançları üzerine etkisi
The effects of project-based learning environment on preservice biology teachers? self-regulation levels and self-efficacy beliefs
Yazar: SOLMAZ AYDIN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA YEL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Biyoloji öğretimi = Biology teaching ; Proje temelli öğrenme yöntemi = Project based learning method ; Öz düzenleme becerisi = Self-regulation skill ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmanın amacı, proje tabanlı öğrenme ortamının, biyoloji öğretmen adaylarının öz-düzenleme seviyeleri ve öz-yeterlik inançları üzerine ne düzeyde etkisi olduğunu araştırmaktır. Bu doğrultuda, proje tabanlı öğretim süreci sonunda biyoloji öğretmen adaylarının öz-düzenleme ve öz-yeterlik seviyeleri, öz-düzenleme ve öz-yeterlik seviyeleri arasındaki ilişki, cinsiyet değişkenine göre öz-düzenleme ve öz-yeterliğin farklılık gösterip göstermediği ve öğretmen adaylarının proje tabanlı öğretim sürecini nasıl değerlendirdiği tespit edilmeye çalışılmıştır.Çalışmada Proje Tabanlı Öğrenme Yönteminin belirli bir öğretim süreci sonunda öğretmen adaylarının öz-düzenleme seviyeleri ve öz-yeterlik inançları üzerinde meydana getirdiği değişimi belirlemek amaçlandığından dolayı, tek grup ön test-son test deneme modeli kullanılmıştır. Ayrıca öğretmen adaylarının sürece yönelik görüşlerini belirlemede nitel araştırma tekniklerinden yararlanılmıştır.Araştırmanın çalışma grubu Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Biyoloji Öğretmenliği Bölümü'nde 2010-2011 öğretim yılının güz döneminde öğrenim gören ve Sitoloji Laboratuvarı dersini alan toplam 40 ikinci sınıf öğrencisinden oluşmaktadır.Deneysel uygulama 13 haftalık bir sürede gerçekleşmiştir. Uygulama öncesi ve sonrasında ?Öz-Düzenleme Ölçeği? ve ?Biyoloji Öz-Yeterlik Ölçeği? ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Bunların yanında ?Etkinlik Değerlendirme Anketi? ve ?Proje Çalışmalarına Yönelik Görüş Anketi? uygulanarak hem nicel hem de nitel veriler elde edilmiştir.Araştırma sonucunda elde edilen bulgular, Proje Tabanlı Öğrenme Yöntemine dayalı işlenen dersin biyoloji öğretmen adaylarının öz-düzenleme seviyelerinde bir değişiklik meydana getirmediğini; fakat biyoloji öz-yeterlik inançlarını artırdığını göstermiştir. Ayrıca öğretmen adaylarının Etkinlik Değerlendirme Anketi'ne verdikleri yanıtlar, öz-düzenlemeye yönelik olan süreçlerde gelişme gösterdiklerini; fakat bu süreçlerin öz-düzenleme seviyelerini artırmaya yetmediğini göstermektedir. Proje Çalışmalarına Yönelik Görüş Anketi'nden elde edilen bulgular ise öğretmen adaylarının genel olarak proje tabanlı öğrenme sürecini etkili bulduklarını, bu yöntemin kendilerini birçok açıdan geliştirmelerine yardımcı olduğunu ve grup çalışmasını yararlı bulduklarını belirtmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effects of project-based learning environment on preservice biology teachers? self-regulation levels and self-efficacy beliefs. Specifically, it was attempted to determine the preservice teachers? self-regulation and self-efficacy levels, the relationship between these two, whether self-regulation and self-efficacy levels would differ by gender, and how the preservice teachers would evaluate this project-based teaching process.Since the aim of the study was to determine the created at the end of a limited teaching period by the Project-Based Learning Method change in preservice teachers? self-regulation levels and self-efficacy beliefs; the single group pretest-posttest model was adopted. Besides, qualitative research methods were employed in order to determine the opinions of the participants about the process.The study group of the research consisted of 40 second-grade students enrolled in the Cytology Laboratory course at the Department of Biology Teaching in the Faculty of Education of Gazi University in Fall 2010-2011.The experimental application was conducted for 13 weeks. Before and after the application; ?Self-Regulation Scale? and ?Biology Self-Efficacy Scale? were administered as a pre and post test. In addition, the ?Activity Evaluation Questionnaire? and the ?Questionnaire for Opinions on Project Works? were administered. Thus, both qualitative and quantitative data were collected.The findings of the study suggested that the course taught by the Project-Based Learning Method did not create any difference in the self-regulation levels of the biology preservice teachers, whereas it improved their biology self-efficacy beliefs. Moreover, the responses of the participants to the Activity Evaluation Questionnaire mentioned that they used some processes of self-regulation during while prepare their project; however, these processes failed to increase their self-regulation levels. Findings obtained from the Questionnaire for Opinions on Project Works, on the other hand, showed that the participants were generally satisfied with the project-based learning process, that this method helped them improve themselves in many aspects, and that they found group working useful.