Kentsel tasarımda bilgisayar destekli toplum katılımı: Üsküdar Meydanı örneklem alanına TKCBS (PPGIS) yönteminin uyarlanması
Computer aided public participation in urban design: An implementation of PGGIS on Istanbul's Üsküdar Square
Yazar: MUHAMMED HÜSEYİN ATİLLA
Danışman: PROF. DR. AYŞE SEMA KUBAT
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Ana Bilim Dalı / Kentsel Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Toplum katılımı sağlanmadan üretilen şehir planları ya da kentsel tasarım projeleri,çalışmanın sonuçlarından etkilenecek çevrede yaşayanlarda memnuniyetsizlikyaratmaktadır. Yüksek maliyetler ile hazırlanan birçok çalışma sonlandırılmaktaveya tekrar projelendirilmektedir. Bu durum proje sonrası memnuniyeti arttırmak veyaşanabilir çevre sağlamak adına yerel yönetimleri, toplum katılımı sağlayacakgirişimler arayışına yöneltmiştir. İletişim teknolojilerinin ve Coğrafi BilgiSistemlerinin (CBS) gelişmesi; yeni yöntemlerin ortaya çıkmasını sağlamıştır.?Public Participation Geographical Information Systems? (PPGIS), toplumkatılımını coğrafi bilgi sistemlerini ve iletişim araçlarını kullanarak sağlamayaçalışan oldukça yeni bir yöntemdir. Bu yöntem sayesinde yerel yönetimlerkatılımcıların görüşlerini, mekânsal olarak da alabilmekte ve internet gibi iletişimaraçları sayesinde daha çok katılımcıya ulaşmaktadırlar.Bu tezde dünyadaki örneklerin incelenmesi ile ülkemizin sosyal yapısı da elealınarak, toplum katılımlı coğrafi bilgi sisteminin (TKCBS) ülkemizde nasılmodelleneceği irdelenmiştir. Çalışma alanı olarak da; geniş bir etki alanına sahipolan, çözülmesi gereken karmaşık problemleri bünyesinde barındıran ve tasarımınaacil olarak gereksinim duyulan Üsküdar Meydanı seçilmiştir. Başlıca beş bölümdenoluşan tezin giriş bölümünde çalışmanın amaç, kapsam ve yöntemi belirtilmiştir.İkinci bölümde katılımcı planlama ve coğrafi bilgi sistemleri kavramlarının gelişimiele alınmıştır, iki kavramın birleşiminden doğan TKCBS (PPGIS) kavramı veyöntemleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde, katılımcı planlama adına farklı tekniklerkullanan projeler PPGIS projeleri ile birlikte değerlendirilmiştir. Diğer bir alt başlıktaise, ülkemizde internet üzerinden yayınlanan kent rehberleri incelenmiştir. Sonolarak da, değerlendirilen örnek projeler karşılaştırılmış ve öne çıkan özellikleri tezçalışması kapsamında geliştirilen modelin oluşturulmasına katkı sağlamıştır.Dördüncü bölümde, Üsküdar meydanın TKCBS (PPGIS) modeli için seçilmenedenleri anlatılmış ve tez kapsamında bir TKCBS (PPGIS) yöntemi geliştirilmiştir.Bu yöntem için bir uygulama modeli oluşturulmuş, değerlendirilmiş ve dünyadakiPPGIS örnekleri ile tez kapsamında geliştirilen model karşılaştırılmıştır. Sonuçbölümünde ise, çalışmanın genel değerlendirmesi yapılarak önerilerdebulunulmuştur.

Abstract:
City plans or urban design projects generated without public participation causedispleasure to people which will be affected by the consequences of these studies.Many projects developed with high costs are delayed or reprepared. To assuresatisfaction after projects and provide a better living environment, local authoritiesare oriented to seek public participation methods. With evolution of communicationtechnologies and Geographical Information Systems (GIS); new methods haveemerged. PPGIS is relatively a new method that uses GIS and communication toolsto ensure public participation. With this method, local authorities are able to getspatial view points of participants and by using communication tools (internet) theycan reach even more participants.In this dissertation, it?s explicated that how PPGIS method could be modeled in ourcountry after analyzing diverse examples from all over the world. Üsküdar Square ischosen as study area due to its liability as an urban design project and its huge zoneof influence. Dissertation comprised of five main chapters in which purpose, scopeand method of the study is designated in the first chapter. In the second chapter, theevolution of participatory planning and GIS concepts are discussed, consequentlyPPGIS concept which is derived from the combination of these two concepts isdeliberated. In the third chapter, projects using different kinds of methods inparticipatory planning are considered together with PPGIS projects. In another subtopic,city guides which are published on internet in our country are examined.Eventually, examined sample projects are compared and their highlights contributedto the model developed through the study. In the fourth chapter, it?s depicted whyÜsküdar Square is chosen for PPGIS model and a PPGIS method is developed indissertation process. Application models and tools for this method are created anddiscussed. PPGIS projects from all over the world and the model developed indissertation are compared. Finally, the general discussion of study committed andproposals are offered accordingly.