Bosna Hersek İnsan Hakları Mahkemesi
Bosnia Herzegovina Human Rights Chamber
Yazar: İDİL IŞIK GÜL
Danışman: PROF. DR. YAHYA K. ZABUNOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Bosna-Hersek = Bosnia-Herzegovina ; Kamu hukuku = Public law ; İnsan Hakları Mahkemesi = Human Rights Court

Özet:
ÖZET Gül, İdil Işıl, Bosna Hersek İnsan Haklan Mahkemesi, Yüksek Lisans Tezi, Danışman : Prof. Dr. Yahya K. Zabunoğlu, X-266 s. Bosna Hersek İnsan Haklan Mahkemesi, Dayton Antlaşması ile, bağımsız bir yargı organı olarak kurulmuştur. Mahkeme, ondört üyeden oluşur. Bu üyelerden sekizi, Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi tarafından atanması öngörülen uluslararası yargıçlardır. Ulusal yargıçlardan dördü Bosna Hersek Federasyonu, ikisi ise, Bosna Sırp Cumhuriyeti tarafından atanır. Mahkeme'nin görev ve yetkileri, Antlaşma'nın "insan Haklan" başlığını taşıyan 6. Eki'nde düzenlenmiştir. Bu Ek'e göre; Mahkeme'nin görevi; Komisyon'un diğer organı olan Ombudsman ile birlikte, Antlaşma'nın Taraflan'na -Bosna Hersek, Bosna Hersek Federasyonu ve Bosna Sırp Cumhuriyeti- Antlaşma'dan doğan yükümlülüklerini yerine getirmelerinde yardımcı olmaktır. Mahkeme bu görevi, Avrupa İnsan Haklan Sözleşmesi'nde düzenlenen insan hak ve özgürlüklerinin, iddia edilen veya açıkça görülen ihlallerini ve Avrupa insan Haklan Sözleşmesi'nde sayılan haklar da dahil olmak üzere, Antlaşma'nın 6. Ek'inin sonunda sayılan 16 uluslararası sözleşmede düzenlenen hakların sağlanmasında ayrımcılık yapıldığı iddiaları ile açıkça görülen ayrımcılık hallerini inceleyerek yerine getirir. Mahkeme'ye başvurabilecek olanlar; Ombudsman, gerçek kişiler, tüzel kişiler, hükümet dışı kuruluşlar, kişi topluluktan ve Antlaşma'nın Taraflan'dır. Mahkeme'nin bir ihlal iddiasının esasına ilişkin bir karar verebilmesi, başvurunun dinlenebilirlik koşullarına uygun olmasına bağlıdır. Mahkeme, bu koşullara uygun bir başvuru önüne geldiğinde, bir ihlalin veya aynmcılığın varlığını saptamışsa, ihlalin giderilmesi için yakınılan Tarafın, belli bir davranıştan kaçınması ya da belli bir uygulamayı durdurması, maddi ve manevi zararların tazmini ve "geçici önlem karan" da dahil olmak üzere, ihlalin sonuçlarını gidermek için neler yapması gerektiğini de karara bağlayacaktır. Mahkeme, insan haklarına saygı ilkesine uygun dostça çözüme ulaşılması olanağı bulunan durumlarda, taraflara yardıma olur. Mahkeme'nin görevlerini yerine getirmesi, yargılama yetkisinin ve bireysel başvuru hakkının, bildirimle tanınması koşuluna bağlı değildir. Taraflar, Dayton Antlaşması' nın 6. Eki'ni imzalamakla, Mahkeme'nin yetkisini kabul etmiş olmaktadırlar. 264

Abstract:
SUMMARY Gül, idil Işıl, Bosnia Herzegovina Human Rights Chamber, M.A. Thesis, Advisor : Prof. Dr. Yahya K. Zabunoğlu, X-266 p. Bosnia and Herzegovina Human Rights Chamber was established as an independent judicial organ under the Dayton Agreement The Chamber consists of fourteen members, eight of whom are "international members'' appointed by the Committee of Ministers of the Council of Europe. Four national members were appointed by the Federation of Bosnia and Herzegovina and two national members were appointed by the Republika Srpska. The jurisdiction of the Human Rights Commission established by Annex 6 of the Dayton Agreement, of which the Chamber is a part, is to consider alleged or apparent violations of the European Human Rights Convention and its Protocols by the three Parties of the Agreement -Bosnia and Herzegovina, the Federation of Bosnia and Herzegovina and Republika Srpska- and alleged or apparent cases of discrimination in the enjoyment of any of the rights and freedoms prescribed by the 15 international agreements listed at the annex to Annex 6. The applications may be submitted directly to the Chamber by individuals, private legal persons, non-governmental organizations, group of individuals and Parties of the Agreement, claiming to be the victim of a violation by a Party or acting on behalf of alleged victims who are deceased or missing. The Ombudsman may also, bring applications before the Chamber on behalf of applicants. The Chamber has the power to order provisional measures, to facilitate friendly settlements, to conduct public hearings and to compel the production of witnesses and evidence. If the facts found indicate a breach by the Party concerned of its obligations under the Agreement, the Chamber decides what steps shall be taken to remedy such breach, including orders to cease and desist, monetary relief and provisional measures. 265Subject to review, the decisions of the Chamber are final and binding. The Parties shall implement fully the decisions of the Chamber. 266