Sıçanlarda etanol ile oluşturulan akut gastrik mukoza hasarına karşı ebselen'in koruyucu etkisi
The protective effect of ebselen against ethanol induced acute gastric mucosal injury in rats
Yazar: BETÜL KAYBOLMAZ
Danışman: DOÇ.DR. R. GÜLHAN AKTAŞ
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Morfoloji = Morphology

Özet:
ÖZETYüksek Lisans TeziSIÇANLARDA ETANOL LE OLU TURULAN AKUT GASTR KMUKOZA HASARINA KAR I EBSELEN' N KORUYUCU ETK SBetül KAYBOLMAZTez Danı manı: Doç. Dr. R. Gülhan AKTAZonguldak Karaelmas ÜniversitesiSa lık Bilimleri EnstitüsüHistoloji-Embriyoloji Anabilim DalıHaziran 2005, 76 sayfaGastrik mukozanın etanol gibi hasara u ratan ajanlara maruz kalması sonucundaorganizmada yapısal ve fonksiyonal de i iklikler olmaktadır: nflamatuar süreç,hemorajik erozyonlar, hatta akut ülserler. Midenin epitelyal hücreleri devamlıolarak mukozal hasara neden olabilen toksik ajanlara maruz kalmaktadır. Alkolkullanımı, modern toplumun en önemli problemlerinden biridir. Alkol, oral yollaalındı ında gastrointestinal sistemin mide epitelinden kolayca emilmektedir.Absolu alkol ile olu turulan oksidatif stres, gastrik hasarın patogenezinde çokönemli rol oynamaktadır. Bu de i ikliklerin temeli, koruyucu mekanizmalarınbozulması ve sonuç olarak gastrik mukozal bariyerin yıkılmasıdır. Sıçanlardaantioksidan enzim aktivitelerinin bozulması ile gastrik mukozadaki de i ikliklerreaktif oksijen türlerinin (ROT) üretilmesini ve lipid peroksidasyonunun artı ınıiiiÖZET (devam ediyor)içermektedir. Bu çalı mada selenoorganik bile ik olan glutatyon peroksidaza(GPx) benzer aktivitesi, antioksidatif ve antiinflamatuar özellikleri ile bilinenebselenin, 1 ml %100 etanol ile gastrik mukoza hasarı olu turulması üzerinekoruyucu etkisi ara tırılmı tır. Ebselenin 30 mg/kg dozda önceden verilmesigastrik hasarı ve lipid peroksidasyonunu belirgin derecede indirgemi tir. Mide veduodenum ülserlerinde sıklıkla kullanılan H2 reseptör antagonisti olan famotidin,ebselenin yararlılı ını kar ıla tırmak amacıyla referans ilaç olarak kullanılmı tır.Ebselen, etanol verilmesi ile olu an kanama alanı ve ödem ile birlikte geli engastrik mukozal nekrozu indirgemi tir. Bunun yanında ebselenin öncedenverilmesi, MDA seviyesini indirgemi ve antioksidan enzim aktivitelerinininhibisyonunu önlemi tir. Bu çalı manın sonuçlarına göre, sıçanlarda etanolverilmeden önce ebselenin verilmesinin, akut gastrik mukoza hasarının olu umunakar ı koruyucu etki gösterdi i belirlenmi tir. Ebselenin bu koruyucu etkisilerininde onun GPx'a benzer aktivitesi sayesinde, antioksidan ve antiinflamatuarniteliklerine ba lı olarak geli ti i dü ünülmektedir.Anahtar Sözcükler: Ebselen, etanol, gastrik mukozal hasar, oksidatif stres,glutatyon peroksidaz, lipid peroksidasyonu.Bilim Kodu: 101.36.00iv

Abstract:
ABSTRACTMaster of Science ThesisTHE PROTECTIVE EFFECT OF EBSELEN AGAINST ETHANOLINDUCED ACUTE GASTRIC MUCOSAL INJURY IN RATSBetül KAYBOLMAZThesis Advisor: Assistant Prof. Dr. R. Gülhan AKTAZonguldak Karaelmas UniversityInstitute of Health SciencesDepartment of Histology-EmbryologyJune 2005, 76 pagesThe exposure of gastric mucosa to damaging agents, such as ethanol, producesstructural and functional changes in the organism: inflammatory process, hemorrhagicerosions, even acute ulcers. The epithelial cells of stomach are continuously exposedto various toxic agents that may cause mucosal injury. Alcohol usage is one of themost important problem of the modern society. Alcohol can be absorbed easily fromstomach epithelial tissue of gastrointestinal system that was taken by orally. Absoluteethanol-induced oxidative stress play a pivotal role in the pathogenesis of gastricmucosal injury. The base of these changes is a impairment of protective mechanismsand consequently disrupture of gastric mucosal barrier. The changes of gastricmucosa in rat includes the generation of ROT and increasing of lipid peroxidationaccompanied by impairment of antioxidative enzyme activity of cells. This studypresents preventive effects of ebselen, a seleno-organic compound, which is known tovABSTRACT (continuing)possess GPx like activity, antioxidative and anti-inflammatory properties, on thedevelopment of acute gastric mucosal lesions administrated by 1 ml 100%ethanol. Pre-treatment with ebselen at a dose of 30 mg/kg significantly reducedgastric injury and lipid peroxidation. H2 receptor antagonist, famotidine, which isa commonly used to treat stomach and duodenal ulcers was used as a referencedrug for comparison of ebselen efficacy. Ethanol administration casusedhemorrhage and edema. Ebselen reduced these histological findings. In additionebselen pretreatment decreased MDA levels and prevented inhibition ofantioxidant enzyme activities in the tissues. The present results indicate thatebselen treatment before ethanol administration prevents the development of acutegastric mucosal lesions in rats, and suggest that this preventive effects of ebselencould be due to its GPx like activity, antioxidative and antiinflammatoryproperties.Key words: Ebselen,ethanol, gastric mucosal damage, oxidative stress, glutathioneperoxidase, lipid peroxidation.Science Code: 101.36.00vi