Popüler çocuk romanlarındaki kültürel değerlerin Türkçe öğretim sürecine etkisi
The effect of cultural values in popular children novels on Turkish education process
Yazar: EMİNE ÖZDEMİR ÇIRAKMAN
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT ARI
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerler = Values ; Kültürel değerler = Cultural values ; Popüler roman = Popular novel ; Roman = Novel ; Türkçe = Turkish ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk kitapları = Children's books

Özet:
Bir toplumun gelişmişlik düzeyi, o toplumu oluşturan bireylerin okuma alışkanlığına bağlıdır. Kültürel değerlerin benimsenmesinde önemli rol üstelenen okuma alışkanlığını öğrencilere kazandırmak, Türkçe Dersi Öğretim Programının önemli amaçlarındandır. İyi bir ana dili eğitimi sayesinde okuma alışkanlığı kazanmış, kelime hazinesi gelişmiş, tam ve doğru anlama ve anlatma becerileri edinmiş bireyler, millî ve evrensel kültürün devamlılığını sağlar. Bunun yanında okumanın amacına ulaşabilmesi, bireye ve nihayetinde topluma katkı sağlaması, okumanın gerçek anlamda nitelikli eserlerle yapılmasına bağlıdır. 
Bu araştırmada bireylerin okuma alışkanlığı kazanmasında en önemli süreç olan ortaokul dönemindeki öğrencilerin yerli ve yabancı kitap seçimi, kitap seçimine yön veren etmenler ve seçilen kitapların öğrenciler üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir.  Nitel bir özellik taşıyan bu araştırmada betimleme yöntemi kullanılmış olup İzmir Buca ilçesindeki 18 farklı ortaokulda öğrenim gören 6092 öğrenci üzerinde anket uygulanmıştır.  Anket verilerine göre ortaokul döneminde erkek öğrencilerin daha çok yabancı klasikleri okuduğu, kız öğrencilerin ise yerli popüler kitapları tercih ettiği gözlemlenmiştir. Ortaokul 5. ve 6. sınıf öğrencilerinin kitap seçimi konusunda ebeveyn ve öğretmen etkisinde kalarak daha çok yerli ve yabancı klasikleri seçtikleri tespit edilmiştir. Ancak 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin kitap seçiminde arkadaş ortamı ile sosyal çevreden etkilendikleri, internet ortamlarındaki okuma alışkanlığına yöneldikleri tespit edilmiştir. Ortaokul öğrencilerinin okuduğu Türk ve Dünya edebiyatına ait klasik eserlerdeki değerlerin öğrencilerin kişilik gelişimini dolayısıyla Türkçe öğretim sürecini olumlu etkilediği sonucuna varılmıştır. Ancak son dönem yazılan, kültürel değerlerimizle uyuşmayan, sosyal medyanın ve çevrenin etkisi ile internet ortamında da okunan eserlerin öğrencileri olumsuz etkilediği ortaya çıkarılmıştır. Özellikle şiddet ve cinsellik içeren kitapların öğrencileri yanlış özentilere sürüklediği ve kültürel yozlaşmaya yol açacağı düşünülmektedir. Ortaokul öğrencilerinin kültürel değerleri içeren eserleri okuması ve bu eserlerin öğrencilere kazanımlar sağlaması, Türkçe öğretim sürecini olumlu etkileyecektir. Bunun yanında ortaokul öğrencilerinin sevgi ve ilgi yoksunluklarının giderilmesi, olumsuz arkadaş etkisinden uzak tutulması; öğretmen, aile ve çevrenin bilinçli önerilerde bulunması gerekmektedir.
Bu araştırmanın sonucunda kişilik gelişimi açısından kritik bir dönemde olan ortaokul öğrencilerine kitap seçimi konusunda doğru yönlendirme yapılmazsa öğrencilerimizin kültürel değerlerimizden yoksun, kişilik özelliklerini zedeleyici eserlerin etkisinde kalabilecekleri böylece Türkçe öğretim sürecinin olumsuz etkileneceği düşünülmüştür.

Abstract:
The level of development of a society depends on the reading habits of individuals who make up that society. It is one of the important objectives of the Turkish Language Teaching Program to provide students with the habit of reading which plays an important role in the adoption of cultural values. Thanks to a good mother tongue education, individuals who have acquired the habit of reading, have developed vocabulary, have acquired the skills to understand and explain completely and accurately, ensure the continuity of national and universal culture. In addition, the achievement of the purpose of reading, contributing to the individual and ultimately to society, depends on the fact that reading is done with qualified works.
	In this research, the selection of domestic and foreign books, the factors that guide the selection of books and the effect of the selected books on the students were evaluated. In this qualitative research, a descriptive method was used and a questionnaire was applied to 6092 students in 18 different secondary schools in Buca. According to the survey data, it was observed that male students mostly read foreign classics during the secondary school period and female students preferred the popular books. It was determined that the 5th and 6th grade students in the middle school preferred mostly the local and foreign classics by being influenced by parents and teachers. However, it was found that 7th and 8th grade students were affected by the friends and social environment in the selection of books, and they turned towards reading habits in internet environments. It has been concluded that the values in the classical works of Turkish and World literature read by secondary school students positively affect students' personality development and Turkish teaching process. However, it has been found out that the works written in the last period, which do not conform to our cultural values, and that are also read on the internet with the influence of social media and the environment adversely affect students. It has been found that especially books containing violence and sexuality lead students to false wannabes and lead to cultural corruption. Secondary school students' reading of works containing cultural values and gaining these works to students will have a positive effect on Turkish teaching process. In addition, the elimination of love and interest deprivation of secondary school students, to keep away from the effect of negative friends; teacher, family and environment should make conscious suggestions.
As a result of this research, it is thought that if the correct orientation is not given to the secondary school students who are in a critical period in terms of personality development, our students will be influenced by the works devoid of our cultural values and personality traits and thus the Turkish teaching process will be adversely affected.