Primer malign tükürük bezi tümörlerinin retrospektif incelenmesi
A retrospective study of primary malignant salivary gland tumors
Yazar: ZEKİ BURAK YANAŞMA
Danışman: PROF. DR. ERDEM ÇUBUKÇU
Bursa Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Onkoloji = Oncology

Özet:
Tükürük bezi tümörleri, baş ve boyun tümörleri içinde sınıflandırılan, hem patolojik özellikleri hem de anatomik kökenleri, histolojileri ve biyolojik davranışları açısından önemli farklılıklar gösteren nadir, heterojen bir neoplazm grubudur. Baş ve boyun tümörlerinin yaklaşık %6'sını oluştururlar. Tükürük bezi kitlelerinin farklı biyolojik davranışları ve çok çeşitli histopatolojik kökenleri, bu kitlelerin tedavisini özelleştirmektedir. Çalışmamızda, Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Onkoloji Kliniği'nde takip edilen tükürük bezi tümörlü hastaların klinik ve patolojik özelliklerini retrospektif olarak incelemeyi amaçladık.
Çalışmamıza Ocak 2010-Ağustos 2022 tarihleri arasında Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Onkoloji Kliniği'ne başvuran 51 malign tükürük bezi tümörlü hasta dahil edilmiştir. Çalışmamız retrospektif bir kohort çalışmasıdır. Hastaların yaş, cinsiyet, patolojik alt tipleri, tanı tarihleri, operasyon tarihleri, tedavileri, son takip ve/veya ölüm tarihleri belirlenmiş ve karşılaştırmalı analizler planlanmıştır.
Çalışmamıza yirmi dokuzu erkek (%56,9), yirmi ikisi kadın (%43,1) olmak üzere elli bir hasta dahil edildi. Hastaların % 66,7'i altmış beş yaş altındayken, % 33,3'si altmış beş yaş ve üzerindeydi. Hastalarımızın %88,2'si (45 hasta) parotis malign neoplazmı, %5,9'ü (3 hasta) submandibuler bez malign neoplazmı, %3,9'u (2 hasta) minör tükütük bezi malign neoplazmı tanısı almışken, %2'si (1 hasta) sublingual bez malign neoplazmı tanısı almıştı. Çalışmamızdaki hastalarda en sık görülen patolojik alt tip %31,4 ile (16 hasta) adenoid kistik karsinomdu. En sık saptanan ikinci alt tip ise %25,5 ile (13 hasta) duktus karsinomuydu. Çalışmamızdaki yer alan beş (%9,8) hastada uzak metastaz görüldü. Hastaların %17,6'sı (9 hasta) evre 1, %17,6'sı (9 hasta) evre 2, %19,6'sı (10 hasta) evre 3, %45,1'i (23 hasta) evre 4 olarak saptandı.
Çalışmamızda hastaların genel sağkalımı süresi 78,63±6,4 (66,02-91,24 %95 HR) ay, hastalıksız sağkalım süresi ise 76,77,0 ± 6,67 (63,70- 89,84 %95 HR) ay olarak saptandı. Altmış beş yaş altındaki hastaların genel sağkalımı 93,03± 6,26 ay iken, altmış beş yaş ve üzeri hastaların genel sağkalımı 36,98±6,6,82 ay olarak saptanmıştır (p=0,001). Kemoterapi ve radyoterapi öyküsü ile genel sağkalım arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Çalışmamızdaki hastaların tanı anında uzak metastaz durumuna göre genel sağkalımlarına bakıldığında; metastazı olan hastaların genel sağkalımı 61,18± 23,79 ay iken metastazı olmayan hastaların 80,34±6,79 ay idi (p>0,05).  Tanı anında evre 1 olan hastaların ortalama genel sağkalımı 106,14±7,73 ay, evre 2 olan hastaların 94,30±10,92 ay, evre 3 olan hastaların 72,57±12,99 ay, evre 4 olan hastaların 55,71±9,9 ay olarak saptanmıştır ve evrelerin genel sağkalıma istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğu gözlenmiştir (p<0,05).

Anahtar Kelimeler: Tükürük bezi, adenoid  kistik karsinom, mukoepdermoid karsinom, duktus karsinomu, genel sağkalım süresi

Abstract:
Salivary gland tumours are a rare, heterogeneous group of neoplasms classified within head and neck tumours, showing significant differences in terms of both their pathological features and their anatomical origin, histology and biological behaviour. They constitute approximately 6% of head and neck tumours. The different biological behaviour of salivary gland masses and their diverse histopathological origins customise the treatment of these masses. In our study, we aimed to retrospectively review the clinical and pathological features of patients with salivary gland tumours who were followed up in Bursa Uludag University Oncology Clinic.
Our study included 51 patients with malignant salivary gland tumours admitted to Bursa Uludag University Oncology Clinic between January 2010 and August 2022. Our study is a retrospective cohort study. Age, gender, pathological subtypes, diagnosis dates, operation dates, treatments, last follow-up and/or death dates of the patients were determined and comparative analyses were planned.
Fifty-one patients, twenty-nine males (56.9%) and twenty-two females (43.1%), were included in our study. 66.7% of the patients were under sixty-five years of age, while 33.3% were sixty-five years of age or older. Parotid malignant neoplasm was diagnosed in 88.2% (45 patients), submandibular gland malignant neoplasm in 5.9% (3 patients), minor salivary gland malignant neoplasm in 3.9% (2 patients) and sublingual gland malignant neoplasm in 2% (1 patient). The most common pathological subtype in our study was adenoid cystic carcinoma with 31.4% (16 patients). The second most common subtype was ductus carcinoma with 25.5% (13 patients). Distant metastasis was seen in five (9.8%) patients in our study. Stage 1 was 17.6% (9 patients), stage 2 was 17.6% (9 patients), stage 3 was 19.6% (10 patients), and stage 4 was 45.1% (23 patients).
The overall survival time of the patients in our study was 78.63±6.4 (66.02-91.24 %95 HR) months and the disease-free survival time was 76.77.0±6.67 (63.70- 89.84 %95 HR) months. While the overall survival of patients under the age of 65 years was 93.03± 6.26 months, the overall survival of patients aged 65 years and older was 36.98± 6.6.82 months (p=0.001). There was no statistically significant difference between chemotherapy and radiotherapy history and overall survival (p>0.05). When the overall survival of the patients in our study was analysed according to the distant metastasis status at the time of diagnosis, the overall survival of the patients with metastasis was 61.18± 23.79 months, while the overall survival of the patients without metastasis was 80.34± 6.79 months (p>0.05).  The mean overall survival of patients with stage 1 at the time of diagnosis was 106.14±7.73 months, 94.30±10.92 months for patients with stage 2, 72.57±12.99 months for patients with stage 3, and 55.71±9.9 months for patients with stage 4. A statistically significant effect of stages on overall survival was observed (p<0.05).

Key words: Salivary gland, adenoid cystic carcinoma, mucoepdermoid carcinoma, ductus carcinoma, overall survival time