Fonksiyonel endoskopik sinüs cerrahisi sonrası trombositten zengin fibrinin iyileşme üzerine etkilerinin prospektif araştırılması
A prospective investigation of the effects of thrombosite-rich fibrin on the healing after functional endoscopic sinus surgery
Yazar: ARIN ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. HALİL BÜLENT KARCI
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Cerrahi-kulak-burun-boğaz = Surgery-otorhinolaryngologic ; Endoskopi = Endoscopy ; Kulak-burun-boğaz hastalıkları = Otorhinolaryngologic diseases ; Nazal kavite = Nasal cavity ; Paranazal sinüsler = Paranasal sinuses ; Prospektif çalışmalar = Prospective studies ; Trombositten zengin fibrin = Platelet rich fibrin ; Yara iyileşmesi = Wound healing

Özet:
Çalışmamızda trombositten zengin fibrinin (TZF) polipli veya polipsiz kronik rinosinüzite yönelik olarak uygulanan fonksiyonel endoskopik sinüs cerrahisi sonrasında nazal kavite ve paranazal sinüslerde iyileşme üzerine etkisinin araştırılmasıdır. Bu amaç ile operasyon sonrası erken dönemde sağlıklı epitelizasyon, kurutlanma ve granülasyon dokularının tanısı için endoskopik muayeneler, hastanın semptomları ve hayat kalitesine yönelik olarak sübjektif ölçü anketi (SNOT-22) kullanıldı ve nazal mukosiliyer klirensin tespiti yapıldı. Polipli veya polipsiz kronik sinüzit tanısı olarak fonksiyonel endoskopik sinüs cerrahisi operasyonu planlanan yirmi dokuz hasta çalışmaya dahil edildi. TZF (n: 14) (TZF Grubu) ve kontrol (n: 15) grubu hastaları rastgele iki gruba ayrıldı. Verilerin tümü prospektif olarak toplandı. 
Her iki grup hastanın subjektif semptomlarında rinolojik, uyku ve maksillofasiyal semptomlarda anlamlı olarak cerrahi sonrası iyileşme gözlendi fakat iki grup arasında semptom skorlarında anlamlı farklılık saptanmadı. Koku kaybına yönelik yapılan hasta bazlı değerlendirme de semptom skorları ile benzerlik saptanmış ve operasyon sonrası iki hasta grubunda belirgin iyileşme saptansa da gruplar arası farklılık gözlemlenmemiştir. Erken postoperatif iyileşmeyi değerlendirme amaçlı yapılan birinci hafta endoskopik muayenede ödem ve akıntı/kurut miktarı trombositten zengin fibrin uygulanan hasta grubunda belirgin olarak az bulunmuştur. Mukosiliyer klirensin tespiti için nazal sakarin klirens testi uygulanmıştır. Birinci ayda yapılan karşılaştırmada, trombositten zengin fibrin kullanılan hasta grubunda sakarin klirensi daha hızlı saptansa da iki grup ortalamaları arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır.
Sinonazal kavitede kullanılan enjekte edilebilen trombositten zengin fibrinin hemostaz ile mikrovasküler kanamaların kontrolünü sağladığı, operasyon sonrası erken dönemde de ödem ve akıntı/kurut miktarını azalttığı izlenmiştir. Hazırlanması maliyet gerektirmeyen bir otolog kan ürünü olan trombositten zengin fibrinin kronik sinüzite yönelik cerrahiler sonrasında erken dönem epitel iyileşmesinin indüklenmesi ve mikrovasküler kanama kontrolü için kullanımı önerilmektedir.

Abstract:
We aimed to investigate the effect of platelet-rich fibrin on nasal cavity and paranasal sinus healing for chronic rhinosinusitis with or without polyps. Twenty-nine patients with chronic sinusitis with or without polyps planned for functional endoscopic sinus surgery were included in the study. Endoscopic examinations, subjective measurement questionnaire (SNOT-22) were used for the diagnosis of healthy epithelization, drying and granulation tissues in the early postoperative period, and nasal clearance test was determined.
In rhinological, sleep and maxillofasial symptoms, subjective symptoms improved significantly in both groups, but there was a significant difference in symptom scores between the two groups. The evaluation of smell loss was similar to the symptom score and there was no significant difference between the two groups, although significant improvement was observed in the both groups. In the first week endoscopic examination to evaluate early postoperative recovery, edema and discharge were significantly lower in the platelet-rich fibrin group. Nasal saccharin clearance test was performed to determine mucociliary clearance. In the first month comparison, saccharin clearance was found to be faster in the platelet-rich fibrin group, but there was no significant difference between the two groups.
Injectable platelet-rich fibrin used in the sinonasal cavity was found to reduce hemorrhage and early post-operative healthy epithelialization in the nasal cavity to reduce edema and drainage. Platelet-rich fibrin is recommended for induction of early epithelial healing and control of microvascular bleeding after surgery for chronic sinusitis.