Çavuşin kent dokusundaki geleneksel konut mimarisi ve koruma önerileri
The traditional housing architecture in Cavuşin city pattern and preserving suggestions
Yazar: CEREN AKTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAYRİYE HALE KOZLU
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Kapadokya Bölgesi, farklı etkenlerle şekillenen geleneksel yerleşimleri ile özelleşen, önemli bir kültür mirası olarak dünyada ön plana çıkan bir alandır. Bu alan içerisinde, topografik olarak farklılaşan ancak yapım tekniği, malzeme ve yaşam kültürü ile benzerlikler gösteren birçok yerleşim birimi bulunmaktadır. Bu yerleşim birimlerinden
olan Çavuşin, Avanos ilçesine bağlı bir köy olup, aynı zamanda Göreme Milli Parkı sınırları içerisinde yer almaktadır. Çavuşin köyünde, büyük kısmı yıkılmış olmakla birlikte günümüze ulaşan önemli bir konut stoğu mevcuttur. 19. yüzyıl ve kısmen 20. yüzyıl başında inşa edilmiş olan bu yapılar, gerek doğal etkenler, gerekse yanlış turizm
müdahalelerinin bir sonucu olarak hızla yok olmaktadır. Bu nedenle belgelenmeleri ve koruma problemlerinin belirlenmesi önem kazanmaktadır. Çavuşin bölgesinin geleneksel mimari karakterinin tespiti amacıyla hazırlanan bu
çalışma, beş ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde hazırlanan tez çalışmasının amacı, kapsamı ve yöntemi anlatılmıştır. İkinci bölümde; Çavuşin bölgesinin genel tanımı yapılmış olup; tarihi, coğrafi, demografik ve
sosyo-kültürel yapısı incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise kent dokusuna etki eden sivil mimarinin, plan, cephe, bezeme, yapım sistemleri ve yapı özellikleri ele alınmıştır. Dördüncü bölümde; bölgedeki kültür varlıklarının bozulmasına neden olan fiziksel, sosyo-ekonomik ve turizm faktörlerinin yerleşim dokusuna etkileri irdelenmiş olup, bu bozulma sebeplerine koruma önerileri getirilmiştir. Sonuç bölümünde ise yapılan bütün çalışmalardan elde edilen veriler doğrultusunda bazı sonuçlara ulaşılmış ve gelecekte yapılacak olan koruma çalışmalarına kaynak oluşturulması hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Kapadokya, Çavuşin, Konut, Mimari, Koruma.

Abstract:
Cappadocia Region is a prominent area in the world as a significant cultural heritage, specialized by traditional settlements shaped with different factors. Within this area, there are many settlements which are topographically different but have similarities with the construction technique, materials and life culture. Çavuşin, which is one of those settlements Cavusin, which is one of the settlements, is a village in the town of Avanos and is located within the boundaries of the Goreme National Park. There is a housing stock problem in Cavusin village most of which are collapsed and reaching today. These buildings, which were built in the 19th century and partly in the early 20th century, are rapidly disappearing as a result of both natural factors and improper tourism interventions. Therefore, preserving problems gain importance. This study, which was prepared to determine the traditional architectural character of the Çavuşin region, consists of five main parts. In the first section; the purpose, scope and method of the thesis study are explained. In the second part; general description of the Çavuşin region was made; historical, geographical, demographic and socio-cultural structure were examined. In the third part, plan, facade, decoration, construction systems and construction features of the civil architecture that affect the urban pattern were handled. In the fourth chapter; the effects of physical, socio-economic and tourism factors on the settlement pattern, which cause the deterioration of cultural assets in the region, have been identified and preserving suggestions were put forward for the deterioration reasons. In the conclusion section, some results have been reached in accordance with the data which was obtained from all studies and it is aimed to create a resource for future preservation studies.

Keywords: Cappadocia, Çavuşin, Housing, Architecture, Preserving