Bası yarası gelişen hastaların evde bakım sürecinde karşılaştıkları sorunların günlük yaşam aktivitelerine göre değerlendirilmesi
Evaluation of problems encountered in patients with decubitus ulcer during home care process according to daily life activities
Yazar: HANDAN AYDIN KAHRAMAN
Danışman: PROF. DR. MAĞFİRET KAŞIKÇI
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Basınç ülserleri = Pressure ulcer ; Evde bakım hizmetleri = Home care services ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımı-hastane sonrası = After care ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırma, evde bakım alan bası yarası gelişmiş hastaların günlük yaşam aktivitelerine göre yaşadığı sorunları değerlendirmek amacı ile tanımlayıcı olarak yapılmıştır. 
Materyal ve Metot: Araştırmanın evrenini Erzincan Mengücek Gazi Eğitim Araştırma Hastanesine bağlı Evde Sağlık Hizmetleri Birimi'ne kayıtlı olan hastalar, örneklemini ise, bası yarası gelişen ve araştırma kriterlerine uyan 68 hasta oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında Tanıtıcı Özellikler Formu ve Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (KGYAÖ) kullanılmıştır. Araştırmanın verileri 01.08.2018–31.12.2018 tarihleri arasında yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Tanımlayıcı istatistiksel yöntemlerin yanı sıra kategorik verilerin karşılaştırılmasında Ki-Kare analizi uygulanmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan hastaların %57,4'ünün 80 yaş ve üstü yaş grubu, %66,2'sinin kadın, %51,5'inin bekâr olduğu ve %32,4'ünün okuryazar olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca hastaların %64,7'sinde bası yarası oluştuktan sonra 5 kg'dan fazla kilo kaybı olduğu, hastaların %91,2'sinde bası yarası dışında farklı bir hastalık bulunduğu, %42,6'sında bası yarasının I. evrede, %45,6'sında bası yarasının sakrumda olduğu saptanmıştır. Yine hastaların %44,1'inin bası yarası ilk açıldığında evde olduğu, %41,2'sinin bası yarası ilk açıldığında hastaneye başvurduğu, %25'inin bası yarası çok rahatsız edince sağlık hizmeti aldığı ortaya konulmuştur. Evde bakım alan ve bası yarası gelişen hastaların GYA ölçeği sonuçlarına göre %88,2'sinin bağımlı olduğu, hastaların %82,4'ünün beslenme, %95,6'sının yemek hazırlama, %86,8'inin tuvalet ihtiyacı, %83,8'inin inkontinans, %94,1'inin temizlik, %86,8'inin yıkanma, %86,8'inin giyinme, %92,6'sının alışveriş, %91,2'sinin ulaşım, %89,7'sinin transfer konusunda bağımlı oldukları tespit edilmiştir. 
Sonuç: Araştırma sonunda evde bakım alan bası yarası gelişen hastaların birçok konuda bağımlı oldukları belirlenmiştir. Evde bakım ekibinin desteği ile özellikle de hemşirelerin bakım verici rolüyle bası yarası gelişen hastaların yaşadıkları sorunların en aza indirilebileceği düşünülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Bası yarası, evde bakım, günlük yaşam aktiviteleri, hemşirelik

Abstract:
Aim: This study has been conducted as a descriptive study in order to evaluate the problems experienced by patients with decubitus ulcer receiving daily home care according to their daily living activities.
Materials and Method: The universe of the research has been composed in the places where the Home Health Services Unit of Erzincan Mengücek Gazi Training and Research Hospital and the sample of the research has been composed a total of 68 patients with decubitus ulcer. Data were collected using the Descriptive Characteristics Form and the Katz Daily Life Activities Scale. The data of the study were collected by face to face interview method between 01.08.2018–31.12.2018. In addition to descriptive statistical methods, Chi-Square analysis was applied to compare categorical data.
Results: It has been determined that 57.4% of the patients participating in the study are 80 years and older, 66.2% are women, 51.5% are single and 32.4% are illiterate. In addition, 64.7% of the patients have more than 5 kg weight loss after  comprising decubitus ulcer, 91.2% of the patients have a different disease other than the decubitus ulcer, 42.6% have the decubitus ulcer in Stage I, 45% In 6, decubitus ulcer has been found in the sacrum. It has been revealed that 44.1% of the patients are at home when the decubitus ulcer has been first opened, 41.2% applied to the hospital when the decubitus ulcer has been first opened, 25% receive health care when the decubitus ulcer is very uncomfortable. According to the GYA scale results of patients receiving home care and developing decubitus ulcer, it has been determined that 88.2% of the patients are dependent, 94.1%  cleaning, 92.6%  shopping, 91.2%  transportation, 95.6%  food preparation, 86.8% washing, 86.8% dressing, 86.8% toilet needs, 89.7% transfer, 82.4% feeding, 83.8% ' are dependent on continence.
Conclusion: At the end of the study, it has been specified that patients who grew decubitus ulcer receiving home care has been dependent in many issues. With the support of the home care team, especially the nursing role of nurses, it has been thought that the problems with decubitus ulcer experienced by patients could be minimized.

Key Words: Activities Daily Life, Decubitus Ulcer, Home Care, Nursing