Bursa İnebey Kütüphanesi'nde bulunan Ulu Cami Koleksiyonuna ait yazma eserlerin şemse cilt kapakları
Semse bookbinding covers of manuscripts which belong to Great Mosque Collection in Bursa Inebey Library
Yazar: YASİN ÇAKMAK
Danışman: YRD. DOÇ. HABİB İŞMEN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Geleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Bursa = Bursa ; Cilt sanatı = Book binding ; Kitap kapağı = Book cover ; Ulu Cami = Ulu Mosque ; Ulu Cami Kütüphanesi = Ulu Mosque Library ; Yazma eserler = Manuscripts

Özet:
Bir milletin refah düzeyinin, gelişmişlik düzeyinin en büyük göstergelerinden biri de şüphesiz ki sanattır.  Türk milleti, yüzyıllar boyunca sanatla ilgilenmiş; cilt, hat, tezhip, minyatür, ebru, oymacılık gibi kitap sanatlarında enfes örnekler vermiştir. Tarih boyunca binlerce el yazması kitap yazılmış, ciltlenmiş ve günümüze kadar ulaşmıştır. Bu nadide eserleri korumak ve gelecek kuşakları da bu konuda bilgilendirmek gerektiğini düşünüyorum.
Bu araştırmanın amacı, bir dönem Osmanlı Devletine başkentlikte yapmış olan Bursa şehrindeki el yazmaların bulunduğu bu kütüphaneyi incelemekti. Bu kütüphanedeki örneklerde Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait birçok cilt örneğini görmekteyiz. Kütüphanede 8686 adet yazma eser mevcut olup bu eserler 11 farklı koleksiyon altında toplanmıştır. Bu koleksiyonlar; Orhan Cami Kütüphanesi, Haraççıoğlu Kütüphanesi, Hüseyin Çelebi Kütüphanesi, Kurşunizade Kütüphanesi, Ulu Cami Kütüphanesi, Halkevi Kütüphanesi, İznik Kütüphanesi, Milli Kütüphane,  Mehmet Ali Deniz Vakfı, Genel ve sonradan bağışlanan 9 adet kitaptan oluşmaktadır. Ulu Cami koleksiyonunda bulunan eserler, katalog tarama yöntemi ile taranmış,  hangi döneme ait oldukları, cilt kapaklarının genel durumu ve özellikleri hakkında bilgi verilmiştir. 
El yazma kitapların ve ciltlerin en güzel örnekleri İstanbul?daki kütüphanelerde bulunmakla birlikte Bursa da bu açıdan zengin bir kütüphaneye sahiptir ve 9000?e yakın el yazması eseriyle tarihe ev sahipliği yapmaktadır.

ANAHTAR KELİMELER: Kitap Sanatları, Bursa, Koleksiyonlar, Ulu Cami, Cilt

Abstract:
One of the biggest indicators of a nation?s prosperity, a nation?s level of development is art. Turkish nation is interested in art for centruies and has exquisite examples of book binding, calligraphy, illumination, miniature, marbling, carving. Thousands of manuscript books had been written, binded and reached up to the present day throughout the history. I think we should protect and pass on to future generations these rare works.
The purpose of this study is to investigate Inebey library which contains many manuscripts of Bursa city, the city once was the capital of Ottoman Empire. In this library, we see many examples of book binding which belong Seljuk and Ottoman periods. 8686 manuscripts are available the library and these works are grouped under 11 different collections. These collections consist of Orhan Cami Library, Haraççıoğlu Library, Hüseyin Çelebi Library, Kurşunizade Library, Ulu Cami Library, Halkevi Library, İznik Library, National  Library, Mehmet Ali Deniz Foundation and general and later donated 9 pieces of books.
The works in the collection of Ulu Cami was searched with catalog scanning method and given information about which period they belong, the general candition of binding covers and their features. 
The most beautiful examples of manuscripts and bindings are at the libraries of Istanbul, however, in this respect, Bursa also has a rich library and is home to historical monuments with its almost 9000 works.

KEY WORDS: Book Arts, Bursa, Collections, Ulu Cami, Binding