hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Yangın kaynaklı afetlerin tarihi yapılarda kullanılan doğal yapı taşları üzerindeki etkileri
Effects of fire-induced disasters on natural building stones used in historical structures
Yazar: MUHAMMED ENES KILIÇ
Danışman: PROF. DR. SABRİYE BANU İKİZLER
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Bu tez çalışmasında, yangın kaynaklı afetlerin tarihi yapılarda kullanılan doğal yapı taşları üzerindeki etkileri laboratuvar ortamında incelenmiştir. Tarihi yapılarda, yangın afetleri nedeniyle hem fiziksel hasar hem de kültürel miras kaybı gibi geri dönüşü olmayan sonuçlarla karşılaşılabilmektedir. Yangın etkisine maruz kalan kayaçların dayanım özelliklerindeki değişimlerin anlaşılmasıyla literatürdeki önemli bir eksikliğin giderilmesi ve yangından zarar gören tarihi yapılara uygun restorasyon malzemelerinin seçimine ışık tutularak, tarihi yapıların yangın sonrası korunması amaçlanmıştır. Bu amaçla çalışmada, Eurocode 1 (2002) standartlarına uygun olarak, dış yangın sıcaklığı olan 680 °C'ye kadar ısıtılan kayaç numunelerinin, kuru yoğunluk, özgül ağırlık, tek eksenli basınç dayanımı ve dolaylı çekme dayanımı gibi fiziksel ve mekanik özelliklerindeki değişiklikler incelenmiş; mikro-yapısal değişimler Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) ile gözlemlenmiştir. Isıl işlem sonrasında numunelerin kuru yoğunluk değerlerinde belirgin bir değişim gözlemlenmemiştir, ancak tek eksenli basınç ve dolaylı çekme dayanımlarında belirgin bir düşüş ortaya çıkmıştır. Özgül ağırlık değerlerinde ise, diğer sonuçların aksine, yangın sırasındaki ergime sonucunda oluşan minerallerle artış meydana gelmiştir.

Abstract:
This thesis investigates the effects of fire-related disasters on natural building stones used in historical structures in a controlled laboratory environment. In historical structures, disasters fires can result in irreversible outcomes, including both physical damage and the loss of cultural heritage. By understanding the changes in the durability properties of stones exposed to fire, this study aims to address a critical gap in the literature and provide insights for selecting appropriate restoration materials for fire-damaged historical buildings, thus aiding in the post-fire preservation of these structures. For this purpose, in compliance with Eurocode 1 (2002) standards, rock samples were heated to an external fire temperature of 680 °C, and changes in their physical and mechanical properties, such as dry density, specific gravity, uniaxial compressive strength, and indirect tensile strength, were examined; microstructural alterations were observed using Scanning Electron Microscopy (SEM). After the thermal treatment, no significant changes were observed in the dry density values of the samples; however, a notable decrease was evident in both uniaxial compressive and indirect tensile strengths. In contrast to the other results, specific gravity values increased due to minerals formed by melting during the fire.
Ligninolitik bakterilerin endüstriyel düzeyde çevresel atık su kirliliğine karşı etkin kullanımının geliştirilmesi
Improvement of the effective usage of ligninolytic bacteria against environmental wastewater pollution at industrial scala
Yazar: MURAT KAÇAĞAN
Danışman: PROF. DR. SABRİYE ÇANAKÇI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Biyoloji = Biology ; Biyoteknoloji = Biotechnology ; Genetik = Genetics
Dizin: Biyolojik arıtma = Biological treatment ; Endüstriyel atık su = Industrial waste water ; Ligninolitik enzimler = Ligninolytic enzymes

Özet:
Bu çalışmada daha önce gerçekleştirilen Tübitak 1001 (Tübitak 113Z741) projesi ve Doktora tezi (Ayşegül ÖZER, 2018) kapsamında dizayn edilen ligninolitik genleri içeren rekombinantB. subtilis WB800 suşlarının ve çalışma kapsamında kullanılan zeytin atık suyundan izole edilen SA1, SA2, SA3 bakteriyal izolatlarının kağıt fabrikası atık suyu, zeytin üretim tesisi atık suyu ve tekstil fabrikası atık sularının biyoremediasyonundakullanım potansiyelleri ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Bu kapsamda, atık sulardan ligninolitik aktiviteye sahip bakterilerin izolasyonu ve sınıflandırılması, bakterilerle muamele edilen ve edilmeyen atık su örneklerinin bazı fizikokimyasal analizlerinin yapılması, örneklerin GS-MS, ICP-MS analizlerinin gerçekleştirilmesi ve bakterilerle muamele edilmiş ve edilmemiş atık su örneklerinin tohum çimlenmesine etkisinin araştırılması gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen çalışmalar sonucunda rekombinant bakteriler ile atık su örneklerinin muamelesi sonucunda istenilen seviyede ve tutarlı sonuçlara ulaşılamazken atık sulardan izole edilen ve SA1,SA3 ve SA6 olarak adlandırılan yaban tip bakteri suşlarında ise her üç su üzerinde belli bir seviyede biyoremediasyona katkı sağladığı görülmüştür.

Abstract:
In this study, the potential of recombinant B. subtilis WB800 strains containing ligninolytic genes designed within the scope of the previously carried out TUBITAK 1001 (TUBITAK 113Z741) project and PhD thesis (Özer., 2018) and SA1, SA2, SA3 bacterial isolates isolated from olive wastewater used in the study in the bioremediation of paper mill wastewater, olive production plant wastewater and textile factory wastewater was investigated. In this context, isolation and classification of bacteria with ligninolytic activity from wastewater, some physicochemical analyzes of wastewater samples treated and not treated with bacteria, GS-MS, ICP-MS analyzes of the samples and investigation of the effect of wastewater samples treated and not treated with bacteria on seed germination were carried out. As a result of the studies carried out, while the desired level of consistent results could not be achieved as a result of the treatment of wastewater samples with recombinant bacteria, it was observed that the wild type bacterial strains isolated from wastewater and named SA1, SA3 and SA6 contributed to bioremediation at a certain level on all three waters.
İvermectin'in herpes simpleks virüsü-i'e (HSV-1) karşi antiviral aktivitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of antiviral activity of ivermectin against herpes simplex virus1 (HSV-1)
Yazar: RECEP AVCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CİHAN İNAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Genetik = Genetics ; Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
Nematodlara karşı uygulanan geniş spektrumlu bir antiparaziter ajan olan
ivermektinin (IVM) son yıllarda çeşitli virüslere karşı in vitro antiviral aktiviteye sahip
olduğu görülmektedir IVM hayvanlardaki kullanımının yanı sıra insan virüslerine karşı da
etkili bir ilaç olarak öne çıkmaktadır Literatürde HIV, Batı Nil virüsü, dang humması virüsü,
zika virüs, tickborne encephalitis virüs, bovine viral diarrhea virüsü, şap virüsü, newcastle
hastalığı virüsü, bovine respiratorik sinsitial virüs, bovine parainfluenza virus tip 3, bovine
coronavirus gibi RNA virüslerine ve yalancı kuduz virüsü, bovine herpesvirus tip 1 ve
Capripoxvirus gibi DNA virüslerine karşı etkileri test edilmiştir Özellikle 2019 yılı
itibariyle hayatımıza giren koronavirüs pandemisi sürecinde de ivermektinin tedavi edici
etkisi araştırılmış ve bir çok ülkede kullanımı gerçekleştirilmiştir. Viral ilaç keşfi çalışmaları
uzun süreç almaktadır Var olan ilaçların ilaç yeniden konumlanldırma çalışmaları ile
inhibisyon etkisinin araştırılmasına yönelik çalışmalar gün geçtikçe artmakta ve literatüre
kazandırılan bu yeni bilgiler ışığında ilaç geliştirme sürecindeki toksisite testleri gibi birçok
basamak atlanıp ileriki çalışmalar yapılabilmektedir Bu tez çalışmasında İvermektinin HSV1e karşı antiviral ilaç olarak kullanım potansiyelinin araştırılmış ve kullanılabilirliği
gösterilmiştir

Abstract:
Ivermectin (IVM), a broad-spectrum antiparasitic agent applied against nematodes,
has been observed to have in vitro antiviral activity against various viruses in recent years.
In addition to its use in animals, IVM stands out as an effective drug against human viruses.
In the literature, its effects have been tested against RNA viruses such as HIV, West Nile
virus, dengue fever virus, zika virus, tickborne encephalitis virus, bovine viral diarrhea virus,
foot-and-mouth virus, newcastle disease virus, bovine respiratory syncytial virus, bovine
parainfluenza virus type 3, bovine coronavirus and DNA viruses such as pseudorabies virus,
bovine herpesvirus type 1 and Capripoxvirus. Especially during the coronavirus pandemic
that entered our lives as of 2019, the therapeutic effect of ivermectin has been investigated
and its use has been carried out in many countries. Viral drug discovery studies take a long
time. Studies on the inhibition effect of existing drugs and drug repositioning studies are
increasing day by day, and in the light of this new information added to the literature, many
steps such as toxicity tests in the drug development process can be skipped and further
studies can be conducted. In this thesis, the potential of Ivermectin as an antiviral drug
against HSV-1 was investigated and its usability was demonstrated.
Ulusal şebekede darboğaz yaşanan iletim koridorlarında HVDC-HVAC yapılarının birlikte kullanımı ve analizi
The use and analysis of HVDC-HVAC structure in transmission corridors where bottleneck occurs within the national grids
Yazar: EDA KARACA
Danışman: DOÇ. DR. FATİH MEHMET NUROĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering

Özet:
Türkiye'nin mevcut elektrik iletim sisteminde, bahar aylarında karların erimesine bağlı olarak artan elektrik üretimi doğu-batı aksında iletilirken iletim hatları üretim fazlalığına bağlı olarak zorlanmaktadır. Kamulaştırmanın her geçen gün zorlaşması ile yeni bir iletim hattı kurmak yerine mevcut direklere hibrit HVDC iletim hattı eklemek daha avantajlı hale gelebilir. Bu çalışma hibrit HVDC-HVAC iletim sistemlerinin ulusal şebekeye entegre edilmesinin uygulanabilirliğini araştırmaktadır. Böyle bir hibrit yapının çevresel etkileri FEMM 4.2 ve PSCAD/FACE yazılımları ile kapsamlı bir şekilde analiz edilmiştir. İletkenlerin direk üzerinde yerleşimi çevresel etkileri azaltmada önemli bir parametredir. Bu yüzden optimum hibrit direk konfigürasyonunun elde edilmesi için iletkenlerin konumlarına ve iletkenlerin aralarındaki açıklığa bağlı olarak Denizanası Arama metasezgisel yaklaşımı ile elektrik alan, manyetik alan, işitilebilir gürültü ve radyo gürültüsü tek amaçlı ve çok amaçlı olmak üzere optimize edilmiştir. Son olarak hibrit sistemin mevcut Türkiye elektrik iletim altyapısında darboğaz yaşanan farklı koridorlardaki etkinliği Digsilent Power Factory yazılımında modellenerek incelenmiştir.

Abstract:
In Turkey's existing electricity transmission system, the increased electricity due to snowmelt in the spring months is transmitted along the east-west axis, leading to strain on the transmission lines. Given the escalating difficulties associated with expropriation, it may become more advantageous to add a hybrid HVDC transmission line to existing towers instead of constructing a new transmission line. This study investigates the feasibility of integrating hybrid HVDC-HVAC transmission systems into the national grid. The environmental impacts of such a hybrid structure have been thoroughly analyzed using FEMM 4.2 and PSCAD/FACE software. The placement of the conductors on the towers is an important parameter in reducing environmental impacts. Therefore, to achieve the optimum hybrid tower configuration, the electric field, magnetic field, audible noise, and radio noise have been optimized using the Jellyfish Search metaheuristic approach based on the positions of the conductors and the spacing between them, both for single objective and multi objective purposes. Finally, the effectiveness of the hybrid system in different corridors where bottlenecks occur in the existing Turkish electricity transmission infrastructure has been examined by modeling in the Digsilent Power Factory software.
Türkçede bir dil içi çeviri örneği Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın "Son Arzu" romanı
An example of intralingual translation in Turkish Hüseyin Rahmi Gürpınar's The "Last Desire" novel
Yazar: İREM ÜÇÜNCÜ
Danışman: DOÇ. DR. MUZAFFER UZUN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil reformu = Language reformism

Özet:
Türk edebiyatında yeni bir çalışma alanı olarak ortaya çıkan dil içi çeviri; lehçe içi ve lehçeler arasında oluşan farklılıkları ortadan kaldırmak, yazar ve okuyucu arasında artan dilsel mesafenin en aza indirilip metnin okuyucu tarafından anlaşılabilirliğini artırmak için metne yazar, yayınevi ya da resmî kurumlar tarafından yapılan bir müdahale şeklidir. Bu çalışmada, dil içi çeviri faaliyetinin Türk edebiyatındaki yerini belirlemek, kavramı tartışmalı yönleri ile ele almak ve seçilen bir eserde yapılan değiştirimin şekil ve düzeyini tespit etmek amaçlanmıştır. Bu doğrultuda 26 Şubat 1334/1916 yılında Heybeliada'da tamamlanmış Son Arzu romanının Âti gazetesinde tefrika edilip 1338/1920 yılında İbrahim Hilmi Bey tarafından Orhaniye Matbaasında kitap hâline getirilen birinci baskısı ile 1984 yılında Atlas Kitabevi tarafından yayımlanan beşinci baskısı karşılaştırılmış, dilde meydana gelen değişimin düzeyi, dil içi çevirmenin metne müdahaleleri belirlenmeye çalışılmıştır. İnceleme sonucunda tespit edilen farklılıklar; değiştirme, ekleme, çıkarma ve söz dizimi düzeyinde yapılan müdahaleler ana başlıkları altında, ek, kelime, kelime grubu, cümle düzeyinde metinde gerçekleştirilen değiştirmeler örnekleri ile sunulmuş ve yorumlanmıştır.

Abstract:
Intralingual translation, which has emerged as a new field of study in Turkish literature, is a form of intervention made by the author, publishing house or official institutions in order to eliminate the differences within and between dialects, to minimize the increasing linguistic distance between the author and the reader and to increase the comprehensibility of the text by the reader. This study aims to determine the place of intralingual translation in Turkish literature, to discuss the concept with its controversial aspects and to determine the form and level of the modification made in a selected work. In this direction, the first edition of the novel Son Arzu, which was completed in Heybeliada on February 26, 1334/1916, was compared with the fifth edition published by Atlas Bookstore in 1984, which was published by İbrahim Hilmi Bey in Orhaniye Printing House in 1338/1920, and the level of change in the language and the interventions of the translator in the text were tried to be determined. The differences identified as a result of the analysis are presented and interpreted under the main headings of changes, additions, deletions and interventions at the syntactic level, with examples of changes made to the text at the level of affix, word, word group and sentence.
Yıkarak inşa etmek: Trabzon'da kentsel/mimari oksimoron üretimi üzerinden bir zihniyet okuması (20. yy)
Building by demolition: An analysis of mentality through the production of urban/architectural oxymorons in Trabzon (20th century)
Yazar: DENİZ BAYRAK
Danışman: PROF. DR. ÖMER İSKENDER TULUK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Geçmişten bugüne şehirlerin yaşadığı değişim ve dönüşümler içinde görünürlüğü en fazla olması nedeniyle "fiziksel" olanlar özellikle dikkati çeker. Fiziksel değişim/dönüşüm faaliyetleri olarak ilk akla gelen "inşa" faaliyetleri olsa da "yıkım" faaliyetlerinin de yadsınamaz etkisinin olduğu bir gerçektir. Bu çalışma, şehir tarihlerinin sadece "inşa"lar değil "yıkım"lar üzerinden de okunabileceği hipotezine dayanarak Trabzon şehri bağlamında kentsel/mimari oksimoron üretiminin izlerini sürmektedir. Bu bağlamda 1950'li yılların yöneticilerinin İstanbul'u yeniden inşa etme amacıyla giriştikleri "istimlak" odaklı imar faaliyetleri, dönem aktörlerinin önderliğinde şehrin modernleşmesi yolunda kentsel ölçekte en çarpıcı ve dramatik yıkım örnekleri arasında yer alır. Rus işgal döneminden 1960'lara kadar Trabzon için de benzer bir durum geçerli olmuş, pek çok yıkım şehrin yeniden inşası uğruna farklı dönemlerde gerçekleştirilmiştir. Belediye Meclis Zabıtnameleri ve dönem gazeteleri Trabzon'da "yıkarak inşa etme" faaliyetlerinin çarpıcı örnekleriyle doludur ve söz konusu çalışmada, her yapıyı/mekânı yıkıma götüren sürece dönemin dinamikleri ve aktörlerinin zaviyesinden bakılarak şehir bağlamında bir zihniyet okuması yapılmıştır.

Abstract:
Among the changes and transformations that cities have experienced from past to present, the "physical" ones are particularly striking because they tend to be the most visible. Although the first thing that comes to mind as physical change/transformation activities are "construction" activities, it is a fact that " destruction" activities also have an undeniable impact. Based on the hypothesis that city histories can be read not only through "constructions" but also through " destruction", this study traces the production of urban/architectural oxymorons in the context of the city of Trabzon. In this regard, the "expropriation"-oriented reconstruction activities undertaken by the rulers of the 1950s to rebuild Istanbul are among the most striking and dramatic examples of urban destruction on the urban scale towards the modernization of the city under the leadership of the actors of the period. The situation was similar in Trabzon from the Russian occupation period until the 1960s, and many destructions were carried out in different periods for the sake of the reconstruction of the city. Municipal Assembly Minutes and period newspapers are full of dramatic examples of "building by destructing" activities in Trabzon, and in the present study, a mindset reading is conducted in the context of the city by looking at the process that led to the demolition of each building/space from the perspective of the dynamics and actors of the period.
Doğrudan yabancı yatırımlar, Ar-Ge ve ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye örneği
The Relationship of foreign direct investments, R&D and economic growth: The Case of Turkey
Yazar: SEMA ŞEKER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YEŞİM DİNDAROĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Doğrudan yabancı yatırımlar (DYY) ile araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) faaliyetleri ekonomik büyümeye etki eden temel faktörler arasında sayılmaktadır. Literatürde hem DYY hem de Ar-Ge üzerine yapılmış birçok çalışma mevcuttur. Büyüme ilişkisini inceleyen bu çalışmalarda net bir fikir birliği sağlanamamıştır. Bu çalışmanın amacı  DYY'ler, Ar-Ge ve ekonomik büyüme ilişkisini 1996-2022 döneminde Türkiye özelinde VAR analiz yöntemi ile araştırmaktır. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre ekonomik büyüme ve DYY girişleri,  ekonomik büyüme ve Ar-Ge harcamaları arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisi bulunmaktadır. Yani nedensellik sınaması bulgularına göre; Türkiye'de DYY girişleri ve Ar-Ge harcamaları ekonomik büyümenin nedeni olduğu gibi, ekonomik büyüme de hem DYY girişlerinin hem de Ar-Ge faaliyetlerinin nedenidir.

Abstract:
Foreign direct investments (FDI) and research and development (R&D) activities are considered among the main factors affecting economic growth. There are many studies in the literature on both FDI and R&D. A clear consensus has not been reached in these studies examining the growth relationship. The aim of this study is to investigate the relationship between FDI, R&D and economic growth in Turkey for the period 1996-2022 using the VAR analysis method. According to the findings obtained from the study, there is a two-way relationship between the variables of economic growth, and FDI inflows; economic growth, and R&D expenditures. In other words, according to the causality test findings; in Turkey, FDI inflows and R&D expenditures cause economic growth, while economic growth is the cause of both FDI inflows and R&D activities.
Bölgesel gelişme dinamikleri bağlamında büyük ulaşım yatırımları
Major transportation investments in the context of regional development dynamics
Yazar: TUĞÇE NUR ORUÇ KAYHAN
Danışman: PROF. DR. DİLEK BEYAZLI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Sanayi devriminin ilk yıllarında başlayıp günümüze kadar süre gelen bölgelerarası gelişmişlik farkları, ülkelerin birtakım politikalarla azaltmayı hedeflediği birincil konulardan olmuştur. Bu politikalardan biri olarak son dönemde gelişmeyi yönlendirici etkisi sebebiyle ulaşım yatırımı kararları öne çıkmaktadır. Bu doğrultuda özgün bir bakış açısıyla ulaşım yatırımlarının ekonomik boyutunun yanında sosyal ve fiziksel boyutları bütüncül bir şekilde ele alınarak; bölgesel gelişmenin ekonomik, demografik, sosyo-kültürel, yenilikçi ve çevresel yapı dinamiklerine etkisi metodolojik bir yaklaşımla sorgulanması amaçlanmıştır. Ulaşım yatırımlarının bölgesel dağılımının ortaya koyulduğu mekânsal analizler doğrultusunda; yatırım maliyetlerinin bölgesel coğrafi nitelikler, yol tasarım standardı ve fiziki büyüklük faktörlerinin etkisi olmak üzere üç ayrı unsur çerçevesinde farklılaştığı görülmüştür. Ulaşım yapısının bölgesel gelişme dinamikleriyle ilişkisinin sorgulandığı panel veri analiziyle elde edilen ampirik sonuçlar doğrultusunda da ulaşımın sosyal ve fiziksel yönlerinin bölge dinamiklerine etkisinin farklılaştığı görülmüştür.

Abstract:
The differences in interregional development that started in the early years of the industrial revolution and have lasted until today have been one of the primary issues that countries have aimed to reduce with a number of policies. As one of these policies, transportation investment decisions stand out due to their guiding effect on development in the recent period. In this direction, by considering the economic dimension of transportation investments as well as the social and physical dimensions in a holistic manner with an original point of view; it is aimed to question the impact of regional development on economic, demographic, socio-cultural, innovative and environmental building dynamics with a methodological approach. According to the spatial analyses in which the regional distribution of transportation investments was revealed, it was found that the investment costs differed within the framework of three separate elements: regional geographical characteristics, road design standard and the influence of physical size factors. In line with the empirical results obtained by panel data analysis, in which the relationship of transportation structure to regional development dynamics was questioned, it was also seen that the impact of social and physical aspects of transportation on regional dynamics has become different.