Hipertansiyon hastalarına verilen eğitim ve telefon danışmanlığının ilaç tedavisi uyumuna ve akılcı ilaç kullanımına etkisi: Tek kör randomize kontrollü çalışma
The effect of education and telephone counseling given to hypertension patients on drug medication adherence and rational medication use: Single-blind randomized controlled trial
Yazar: HAVAGÜL AYRUK
Danışman: DOÇ. DR. HACER GÖK UĞUR
Ordu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akılcı ilaç kullanımı = Rational drug use ; Danışmanlık = Consulting ; Hasta eğitimi = Patient education ; Hipertansiyon = Hypertension ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Teletıp = Telemedicine ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Amaç: Bu araştırma hipertansiyon hastalarına verilen eğitim ve telefon danışmanlığının ilaç tedavisi uyumuna ve akılcı ilaç kullanımına etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma tek kör randomize kontrollü deneysel çalışma olarak yapılmıştır. Araştırma Temmuz 2021- Haziran 2022 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini Ordu İli Korgan Devlet Hastanesi Dâhiliye Polikliniği'ne başvuran hipertansiyon hastaları, örneklemini ise, dâhiliye polikliniğine başvuran, araştırma kriterlerine uyan 92 hasta oluşturmuştur. Araştırmanın verileri "Hasta Tanıtım Formu", "İlaç Tedavisine Uyum Öz-Etkililik Ölçeği" ve "Akılcı İlaç Kullanımı Ölçeği" ile toplanmıştır. Deney grubundaki hastalara bir kez eğitim ve 1.ayda 2 kez (2. ve 4. hafta), 2. Ayda (8.hafta) 1 kez ve 3.ayda (12.hafta) 1 kez olmak üzere toplam 4 kez telefon danışmanlığı yapılmıştır. Kontrol grubundaki hastalara araştırma süresince herhangi bir girişim uygulanmamıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatistikler, kayıp veri analizi, ki-kare testi, Yates düzeltmesi, Fisher's Exact testi, bağımsız iki örnek t testi, Mann-Whitney U testi, Spearman's rho korelasyon katsayısı ve iki yönlü Robust testi kullanılmıştır. 
Bulgular: Deney ve kontrol grubu hastaların ilaç tedavisine uyum öz-etkililik ölçeği, akılcı ilaç kullanımı toplam ölçeği, sistolik kan basıncı, diyastolik kan basıncı ön test ve son test fark ortalama değerleri arasında anlamlı bir fark olduğu bulunmuştur (p<0.05). 
Sonuç: Araştırmada deney grubu hastalara yapılan eğitim ve telefon danışmanlığının sistolik kan basıncı ve diyastolik kan basıncını düşürdüğü ve hastaların ilaç tedavisine uyumlarını ve akılcı ilaç kullanımlarını artırdığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Hipertansiyon, Tele-hemşirelik, Eğitim, Akılcı ilaç kullanımı, İlaç tedavisi uyum, Hemşirelik.

Abstract:
Aim: This study was conducted to determine the effects of education and telephone counseling given to hypertension patients on drug medication adherence and rational medication use.
Material and Method: This study was conducted as a single-blind randomized controlled experimental study. The research was carried out between July 2021 and June 2022. The population of the study consisted of hypertension patients who applied to Ordu Korgan State Hospital Internal Medicine Polyclinic, and the sample consisted of 92 patients who applied to the internal medicine outpatient clinic and met the research criteria. The data of the study were collected with "Patient Information Form", "Compliance with Medication Self-Efficacy Scale" and "Rational Drug Use Scale". The patients in the experimental group received training and telephone counseling twice in the 1st month (2nd and 4th weeks), once in the 2nd month (8th week), and once in the 3rd month (12th week), a total of 4 times. No intervention was applied to the patients in the control group during the study. In the evaluation of the data; descriptive statistics, missing data analysis, chi-square test, Yates correction, Fisher's Exact test, two-independent t-test, Mann-Whitney U test, Spearman's rho correlation coefficient and bidirectional Robust test was used.
Results: A difference was found between medication adherence self-efficacy scale, rational drug use total scale and all sub-dimensions, the systolic blood pressure and diastolic blood pressure pretest and posttest difference mean values of the experimental and control group patients (p<0.05).
Conclusion: In the study, it was determined that the education and telephone counseling given to the experimental group patients decreased systolic blood pressure and diastolic blood pressure, and increased the patients' compliance and rational drug use.
Key Words: Hypertension, Tele-nursing, Education, Rational medication use, Drug medication adherence, Nursing.