Zihinsel yetersizliği olan çocukların annelerinde aile yükü ve öfke düzeyi
Family burden and anger level to mothers in children with mental deficiency
Yazar: MELİKE ZABUN SEVER
Danışman: PROF. DR. FATMA TAŞ ARSLAN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aile yükü = Family burden ; Anneler = Mothers ; Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Hemşirelik = Nursing ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Zihinsel engelliler = Mentally retardation ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışma zihinsel yetersizliği olan çocukların annelerinde aile yükü ve öfke düzeylerini belirlemek ve ilişkili faktörleri incelemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olarak yapıldı. Araştırma Kütahya İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı 4 özel eğitim ve rehabilitasyon merkezine kayıtlı 120 zihinsel yetersizliği olan çocukların annelerinin katılımıyla gerçekleşti. Araştırma verileri Ağustos- Aralık 2017 tarihleri arasında Aile Tanıtım Formu, Sürekli Öfke (SL-ÖFKE) ve Öfke İfade Tarzı (ÖFKE-TARZ) Ölçekleri ve Aile Yükü Değerlendirme Ölçeği kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) korelasyon analizi, basit doğrusal regresyon analizi kullanıldı.
Çalışmada algılanan gelir durumu düşük olan annelerin dışa vurulan öfke düzeyinin  daha yüksek olduğu görüldü (p <0.05).  Orta düzeyde zihinsel yetersizliği olan çocuğu sahip annelerin Sürekli Öfke ve Öfke İfade Tarzı puanlarının yüksek olduğu bulundu (p <0.05).  Düşük geliri olan ve ağır zihinsel yetersizliği olan çocukların annelerinde aile yükü yüksekti (p <0.05).  Çalışmada aile yükü ile sürekli öfke ve öfke ifade tarzı puanı (r=0,362), anne yaşı (r=0,358), çocuk yaşı (r=0,234), hastalık süresi (r=0,363) arasında pozitif yönlü zayıf ilişki olduğu ve  aile yükü ile tanı yaşı arasında ise negatif yönlü (r=-0,223) zayıf bir ilişki olduğu görüldü (p<0.05).
Sonuç olarak zihinsel yetersizliği olan çocuğa sahip annelerde aile yükü ile sürekli öfke ve öfke ifade tarzı, algılanan gelir ve çocuğun zihinsel yetersizlik düzeyi arasında ilişki olduğu belirlendi.

Anahtar Sözcükler: aile yükü, anne, çocuk, hemşire, öfke düzeyi, zihinsel yetersizlik

Abstract:
This study was designed as a descriptive and correlational study to determine the family burden and anger levels of mothers of children with mental deficiency and to investigate the correlated factors. This research was carried out with the participation of the mothers of 120 children with mental deficiency enrolled to 4 special education and rehabilitation center affiliated to Kutahya Provincial Directorate of National Education. Data of this study were collected through Family Description Form, Trait Anger Scale (Ta- Anger) and Anger Expression Scale (Anger-Expression) and Family Burden Assessment Scale between August-December 2017. T-test, one-way analysis of variance (ANOVA), correlation analysis, simple linear regression analysis were used in the analysis of data. 
The expressed anger level of mothers with low perceived income state was found to be higher in the study (p <0.05).  In addition, the Trait Anger and Anger Expression scores of mothers with children having medium-level mental deficiency were high (p <0.05).  The family burden was high for mothers with low income and children with severe mental deficiency (p <0.05). It was also detected that there was a positive and poor correlation among the family burden and trait anger and anger expression scores (r=0,362), maternal age (r=0,358), age of the child (r=0,234), duration of disease (r=0,363) and a negative (r=-0,223) poor correlation between the family burden and diagnosis age (p<0.05).
To conclude, it was determined that there was correlation among the family burden and trait anger and anger expression, perceived income and the mental deficiency level of child in mothers having children with mental deficiency.

Key Words: angel level, child, family burden, mental deficiency, mother, nurse