Kök kanal tedavisi sırasında kullanılan eğe ve aktivasyon sistemlerinin apikalden materyal taşınmasına etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of file and activation systems used during root canal treatment on material transport from the apical
Yazar: SEVİNÇ SEVGİ
Danışman: PROF. DR. FERİDUN ŞAKLAR
Ankara Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Debridman = Debridement ; Dental eğeler = Dental files ; Kök kanal dolgu materyalleri = Root canal filling materials ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Tomografi-mikro bilgisayarlı = Tomograph-micro computed

Özet:
Bu çalışmanın amacı; Protaper Gold ve WaveOne Gold kullanılarak kök kanal şekillendirmesi yapılan dişlerde farklı irrigasyon aktivasyon yöntemleri (i-Tips irrigasyon iğnesi, manuel dinamik aktivasyon, Endoactivator, Eddy) kullanıldıktan sonra apikalden çıkan debris ve solüsyon miktarlarının değerlendirilmesidir. Debris miktarının ölçülebilmesi için hassas terazi, solüsyon hacminin değerlendirilmesi için ise mikroBT kullanılmıştır. Çalışmamızda 80 adet periodontal/ortodontik nedenlerle çekilmiş düz ve tek kanallı mandibular premolar diş kullanıldı. Dişlerin yarısı Protaper Gold ile diğer yarısı ise WaveOne Gold ile prepare edildi. Preparasyon sırasında her eğe değişiminde i-Tips irrigasyon iğnesi ile 2ml'lik enjektör ile irrigasyon yapıldı. Şekillendirme işlemi bittikten sonra gruplar kendi içlerinde 4 gruba ayrıldı. Gruplardan ikisi aktivasyon yapılmadan sadece irrigasyon iğnesi ile yıkanarak bırakıldı ve kontrol grubu olarak belirlendi. Diğer gruplarda son yıkama sonrası manuel dinamik aktivasyon, Endoactivator ve Eddy kullanılarak solüsyon aktivasyonu yapıldı. Tüm bu işlemler sırasında mikroBT' de taşan solüsyonun hacimsel hesaplamasının yapılabilmesi amacıyla radyoopak görüntü veren "Oniyonix", irrigasyon solüsyonu olarak kullanıldı. Örnekler mikroBT'de tarandıktan sonra solüsyonun buharlaşması sağlandı. Ardından deney düzenekleri hassas terazi ile tartılarak taşan debris miktarı belirlendi. Elde edilen verilen istatistiksel analizinde "çift yönlü varyans analizi" ile "post hoc Tukey" testleri kullanıldı. p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bu in vitro çalışmanın sonucunda; kullanılan 2 farklı eğe sistemi arasında debris çıkışı açısından gruplar arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Aynı şekilde kullanılan solüsyon aktivasyon yöntemlerinin debris çıkışına etkisinin olmadığı bulunmuştur (p>0,05). Solüsyon çıkışnda ise; kullanılan eğe sistemlerinin bir etkisinin olmadığı bulunmuştur (p>0,05). Kullanılan aktivasyon sistemleri içinde manuel dinamik aktivasyonun (MDA) kontrol grubuna göre daha fazla solüsyon çıkışına sebep olduğu bulunmuştur (p<0,05). Endoactivator gruplarının ise kontrol grubuna benzer sonuç verdiği, Eddy gruplarının ise Endoactivator grubuna ile kıyasla daha fazla MDA'ya göre daha az solüsyon taşırdığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is that evaluation of amount of debris and solution extruted from apical after using different irrigation activation methods (i-Tips irrigation needle, manual dynamic activation, Endoactivator, Eddy) in teeth that had been root canal shaping by using Protaper Gold and WaveOne Gold. A precision balance was used to measure the amount of debris, while microCT was used to evaluate the solution volume. In this study, 80 straight and single-canal mandibular premolar teeth extracted for periodontal/orthodontic reasons were used. Half of the teeth were prepared with Protaper Gold and the other half with WaveOne Gold. After the shaping process was completed, the groups were randomly divided into 4 groups. Two of the groups were left without activation by rinsing with the irrigation needle only and were determined as the control group. In the other groups, irrigation activation was done by using manuel dynamic activation, Endoactivator and Eddy. During all these procedures, "Oniyonix", which gives a radiopaque image, was used as an irrigation solution in order to make the volume calculation of the overflowing solution in microCT. After the samples were scanned in microCT, the solution was allowed to evaporate. Then, the amount of extruded debris was determined by weighing the experimental setups with a precision balance. In the statistical analysis of the obtained data, "two-way analysis of variance" and "post hoc Tukey" tests were used. p<0.05 was considered as statistically significant. As a result of this in vitro study; there was no significant difference between the groups in terms of debris output between the 2 different file systems used. Likewise, it was found that the solution activation methods did not affect the debris output (p>0.05). Also, the used file systems had no effect onto solution extrusion from apical (p>0.05). Among the activation systems used, it was found that manual dynamic activation (MDA) caused more solution extrusion than the control group (p<0.05). On the other hand, Endoactivator groups gave similar results to the control groups, while results of Eddy groups were in between MDA groups and control groups. That is, it was extruted more solution than control group and less solution than MDA groups.