Nasreddin Hoca tipi ve fıkralarının oluşumunun bağlam merkezli halk bilim yöntemleri açısından incelenmesi
Investigation of Nasreddin Hodja type of paragraph context of the open methods of formati̇on centered folklore
Yazar: MUSTAFA USTA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM ERŞAHİN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Fıkralar = Jokes ; Halk bilimi = Folklore ; Halk kültürü = Folk culture ; Kimlik = Identity ; Kültür = Culture ; Nasrettin Hoca = Nasr bin Hodja ; Tipler = Characters ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk halk edebiyatı = Turkish public literature ; Türk kültürü = Turkish culture

Özet:
Öncelikle sözlü ortamda var olan halk kültürü ürünleri, daha sonraları hayat ve teknolojideki gelişimlere bağlı olarak yazılı ortam ile elektronik ortamda varlık gösterir.
Sözlü-anonim kültür ortamında vücut bulmuş olan fıkra, bu ortamın gereği olarak bir müşterek üretimin sonucudur. Dolayısıyla entelektüel kişilerin verimleri değildir. Diğer taraftan kimi araştırmacıların kabul ettiği gibi tam olarak vaktiyle yaşamış bir kişinin başından geçen maceralar olarak da kabul edilemez. 
Tarihi bir şahsiyet ve bir fıkra tipi olarak iki farklı profili bulunan Nasreddin Hoca, bir olgu olarak yaklaşık sekiz asırdır Türk kültür hayatında var olmuş ve sayısı 1600'ü aşan (tespitlerimize göre 1620) fıkrasıyla büyük bir etkinlik göstermiştir. 
N. Hoca tipi ve fıkraları, önemli ölçüde Türk kültür coğrafyasında var olmakla beraber bu coğrafyanın dışında da görülür. N. Hoca Doğu Türkistan'dan Kıta Avrupası içlerine, Sibirya'dan Kuzey Afrika'ya kadar Türk dünyasında 'ortak temsil' yeteneği kazanmış bir 'fıkra tipi' niteliğindedir.
Nasreddin Hoca fıkraları diğer birçok bakımdan olduğu gibi oluşum bakımından da çeşitlilik arz etmektedir. Ayrıca bu oluşumu etkileyen veya katkısı bulunan birçok faktörden bahsedilebilir. N. Hoca fıkralarını "Oluşum Biçimleri" açısından değerlendirdiğimizde ise karşımıza öncelikle "Sahte Oluşum (Fakelore)" ve "Gerçek-Sahici Oluşum" meselesi çıkmaktadır. 
"Suni üretim" olarak adlandırılabilecek sahte oluşum (fakelore) kısmen bu fıkralar için de söz konusudur. N. Hoca fıkralarının bunun haricindeki büyük çoğunluğunun teşekkülü ise "Çekirdek Olay-Yaşanmışlık", "Dönüştürme" ve "Türetme" olarak adlandıracağımız şekillerde gerçekleşir.

Abstract:
Main setting of folk cultural artifacts is oral cultural setting. Primarily, they occured in this setting. Then, depending upon developments in life and technology they present in written and electronic setting alongside the oral setting.
Anecdote, in other words funnies, which has come into existence in the oral-anonymous setting, is the result of mass-common production. Accordingly, they are not the production of an intelleclual individual. On the other hand, as some researchers admit, also anecdotes are not adventures of one who Iived through in certain time.
Nasreddin Hodja, who has two different profiles as a historical and anecdote character, has existed in Turkish Cultural life as a factor almost eight century and with his over 1600 anecdotes (1620 according to our detection today) displayed a great activity. 
Nasreddin Hodja character and anecdotes existed profoundly in Turkish Culturel region but also they are seen out of this region. Nasreddin Hodja has gained the ability of "anecdote type" quality as the "common representation" in the Turkish world from East Turkistan inner Continental Europe, from Siberia to Northern Europe. 
Nasreddin Hodja anecdotes are variable from the view of their presence. Also, it can be mentioned about the factors that has influenced the formation of Nasreddin Hodja anecdotes. On the other hand, when we evaluate Nasreddin Hodja anecdotes from the view of "Formation Style" we face primarily "Fake Formation" (Fakelore) and "Real Formation". 
"Artificial Formation" which can be named as "Fake Formation" (Fakelore) is patially subject for Nasreddin Hodja anecdotes. Apart from this majority of anecdotes formation becomes with the qualification of "Core Incident Story-Life Experience", "Transformation" and "Derivation".