Popüler jeopolitik ve televizyon dizileri: Teşkilat Dizisi özelinde sosyal bilgiler öğretmen adaylarının Türkiye jeopolitiğine yönelik görüşleri
Popular geopolitics and television series: the views of prospective social sciences teachers on the geopolitics of Turkey in the context of the TV series "Teşki̇lat"
Yazar: SENA YAVUZ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM ÇAKAR ÇELİK
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilgiler Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Popüler jeopolitik çağdaş jeopolitik yaklaşımlar içerisinde yer alan eleştirel jeopolitiğin bir alanıdır. En basit tanımıyla kültür araçları tarafından yaratılan coğrafi politikalara odaklanan eleştirel jeopolitiğin bir alt dalı olup medya, sinema, edebi türler (roman, hikâye vb.) ve karikatürlerle iletilen mesajları inceler. Popüler jeopolitik, coğrafya temelli jeopolitik söylemlerin ve bu söylemlerin desteklediği politikaların popüler kültür araçlarıyla kitlesel olarak üretilip tüketilmesi sonucu ortaya çıkan düşünceleri analiz eder. Başka bir deyişle, bir ülkenin sınırlarının dışındaki bölgelere ve bu bölgelerde yaşayan insanlara politik ve kültürel mesajlar ileten süreçleri inceler. Jeopolitik, yalnızca politik aktörlerin sözlü ve yazılı ifadeleriyle sınırlı değildir; aynı zamanda haber medyası ve popüler kültür araçlarıyla da üretilip yayılabilir. Bu çalışmanın amacı Teşkilat dizisinde yer alan Türkiye jeopolitiğine yönelik unsurların sosyal bilgiler öğretmen adayları tarafından nasıl algılandığını ortaya koyabilmektir. Bu kapsamda Fırat Üniversitesi Sosyal Bilgiler Öğretmenliği bölümünde okuyan ve dizinin izleyicisi olan 10 sosyal bilgiler öğretmen adayı ile beş maddeden oluşan bir yarı yapılandırılmış görüşme formu vasıtasıyla görüşülmüştür. Çalışma nitel türde olgu bilim desende yürütülmüş, görüşmelerden elde edilen veriler içerik analiz ile çözümlenmiştir. Katılımcılara göre jeopolitik olguların dizi ve filmler aracılılığıyla aktarılması olması gereken bir durumdur. Katılımcılar Teşkilat dizisinde yer alan jeopolitik olgular arasında Türkiye'nin gücüne yönelik söylemlerin kendilerini gururlandırdığını, milli duygularını harekete geçirdiğini, Türkiye'nin gücünü dünyaya duyurduğunu ifade etmiştir.
Katılımcılara göre Teşkilat Dizisindeki jeopolitik söylem ile Türkiye Cumhuriyeti'nin resmi jeopolitik söylemleri arasındaki bağlantı çok güçlüdür. Katılımcılar dizinin resmi ve pratik jeopolitikle üretilen söylemi toplum nezdinde meşrulaştırdığı görüşündedir. İzleyicide güçlü Türkiye algısının yaratılmaya çalışıldığı ifade edilmiştir. Katılımcılar Teşkilat dizisindeki mekân temsillerini yedi kategoride değerlendirmiştir. Bu kategoriler "mimari", "güç", "savaş-çatışma", "soykırım bölgeleri", "dünyada Türkler", "terör toplantıları", "huzur-refah" şeklindedir.

Abstract:
Popular geopolitics is a field of critical geopolitics within contemporary geopolitical approaches. In its simplest definition, it is a sub-branch of critical geopolitics that focuses on the geographical policies created by cultural tools and examines the messages conveyed by media, cinema, literary genres (novel, story, etc.) and cartoons. Popular geopolitics analyzes the imaginations that emerge with geography-based geopolitical discourses and the mass production and consumption of the policies legitimized by these discourses through popular culture tools. In other words, it transmits political and cultural messages outside a country's own geography to other geographies and to the people living in these geographies. As a matter of fact, geopolitics is not only about the written and verbal expressions of political actors; It can also be produced and disseminated through news media and visual and audio tools of popular culture. The aim of this study is to reveal how the elements of Turkey's geopolitics in the Teşkilat series are perceived by social studies teacher candidates. In this context, 10 social studies teacher candidates studying at Fırat University Social Studies Teaching Department and watching the series were interviewed through a semi-structured interview form consisting of five items. The study was conducted in a qualitative phenomenological pattern, and the data obtained from the interviews were analyzed with content analysis. According to the participants, it is necessary to convey geopolitical facts through TV series and movies. Participants stated that among the geopolitical phenomena in the Teşkilat series, the discourses about Turkey's power made them proud, activated their national feelings, and announced Turkey's power to the world. According to the participants, the connection between the geopolitical discourse in the Teşkilat TV series and the official geopolitical discourses of the Republic of Turkey is very strong. Participants are of the opinion that the series legitimizes the discourse produced by official and practical geopolitics in the eyes of society. It was stated that an attempt was made to create a strong perception of Türkiye in the audience. Participants evaluated the space representations in the Teşkilat series in seven categories. These categories are "architecture", "power", "war-conflict", "genocide regions", "Turks in the world", "terrorist meetings", "peace-prosperity".