Video temelli yüz tanıma testinin geliştirilmesi ve yüz tanımada görülen bireysel farklılıkların dışadönüklük kişilik özelliği ile ilişkisinin incelenmesi
Development of video based face memory test and investigating the relationship between face recognition ability and extraversion
Yazar: MURAT CAN KARATAŞ
Danışman: PROF. DR. SONİA AMADO
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bireysel farklılık = Individual difference ; Dışa dönüklük = Extroversion ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Tanıma belleği = Recognition memory ; Testler = Tests ; Video = Video ; Video temelli gözlem = Video enhanced observation ; Yüz tanıma = Face recognition

Özet:
Sosyal hayatın sürdürülebilmesi için en önemli bilişsel becerilerden biri yüz belleğidir. Güncel çalışmalar bu beceride büyük bireysel farklılıklar olduğunu göstermektedir. Yüz tanıma becerisinin ölçülmesinde yüz tanıma testleri kullanılmaktadır. Literatürde yaygın olarak kullanılmakta olan yüz tanıma testlerinin bazı eksiklikleri bulunmaktadır. Bu testlerde bulunan en büyük eksiklik testlerin sadece statik uyaranlar kullanılarak hazırlanmış olmasıdır. Bir diğer önemli eksiklik ise yüz tanıma becerisindeki bireysel farklılıkların tamamını tespit edebilecek zorluk seviyesinin ayarlanmasıdır. Bu çalışmanın birinci amacı literatürde kullanılmakta olan yüz tanıma testlerinin eksikliklerini gidermek ve ekolojik geçerliği yüksek bir yüz tanıma testi geliştirmektir. İlk olarak yüz tanıma testinde kullanılacak uyaran seti oluşturulmuştur. Daha sonra yüz tanıma algoritmalarından faydalanılarak testte kullanılacak uyaranlar seçilmiştir. Testte kullanılacak nihai uyaran listesine ön çalışmadan elde edilen veriler doğrultusunda karar verilmiştir. Video Temelli Yüz Tanıma Testi (VYT) için maddelerin toplam puanlarla ilişkisi incelenmiştir. Daha sonra, geliştirilen testin geçerlik ve güvenirlik analizleri tamamlanmıştır. Bulgular VYT'nin güvenirliği yüksek ve geçerli bir test olduğuna dair ipuçları vermektedir. Çalışmanın ikinci amacı yüz tanıma becerisi ve dışadönüklük arasındaki ilişkinin araştırılmasıdır. Bulgular, yüz tanıma becerisi ve dışadönüklük arasında dağılımın tamamı için ilişkili olmadığını ama yüksek yüz tanıma becerisine sahip kişilerin düşük düzeyde yüz tanıma becerisine sahip kişilerden daha dışadönük olduğunu göstermektedir. Yüz tanıma becerisinin değerlendirilmesinde Cambridge Yüz Belleği Testi Uzun Formu (CYBT+) kullanıldığı durumda iki grup arasında farklılık gözlenmemiştir. Elde edilen tüm bulgular güncel literatür ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
Face memory is one of the crucial cognitive abilities to maintain healthy social life. Recent studies reveal that there are great differences in face recognition ability. Face memory tests are used in order to evaluate face recognition ability. However, there are some serious shortcomings in widely used face memory tests. The first one of these shortcomings is that none of the current face memory tests include moving stimuli. The second one is inability to detect both ends of the spectrum due to aiming either low end or high end. The main aim of this study is developing a face memory test to overcome the problems of the current face memory tests. We started with the building a new database of faces. Then the stimulus list is created using face recognition algorithms. The stimulus list is finalized with a preliminary study. In order to examine the item-total correlations item analysis is conducted. Then validity and reliability analyses are conducted for Video Based Face Memory Test (VFMT). Results reveal that VFMT is a promising tool to evaluate face memory. The second purpose of this study is to investigate the relationship between face memory and extraversion. Results indicate that face recognition ability does not correlate with extraversion level. However, people with high face recognition ability are more extravert than people with low face recognition ability. When Cambridge Face Memory Test Long Form is used to evaluate face recognition ability there were no differences between groups. Results are discussed in the light of the current literature.