Lise öğrencilerinin algıladıkları ebeveyn tutumları ve stresle baş edebilme yaklaşımının öznel iyi oluş düzeylerini yordaması
The parental attitudes that high school students perceive and the prediction of subjective well-being level of the stress management approach
Yazar: İHSAN ERTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN BARBAROS YALÇIN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Lise öğrencileri = High schools students ; Stresle başetme = Coping with stress ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being ; Öğrenci algısı = Students perceptions

Özet:
Bu araştırmada; lise öğrencilerinin algıladıkları ebeveyn tutumları ve stresle baş edebilme yaklaşımının öznel iyi oluşu düzeylerini yordaması incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Van ilinde 2018/2019 eğitim ve öğretim yılında eğitim gören 5 farklı liseden değişik sınıf düzeylerinde 500 öğrenci oluşturmuştur. Katılımcıların demografik bilgilerini belirlemek için Kişisel Bilgi Formu, öznel iyi oluş düzeylerini belirlemek için '' Ergen Öznel İyi Oluş Ölçeği (EÖİÖ)'', algılanan ebeveyn tutumlarını belirlemek için '' Leuven Algılanan Ana Babalık Ölçeği Ergen Sürümü (LAABÖ/e)'', stresle baş edebilme yaklaşımını belirlemek için '' Ergenler İçin Başa Çıkma Ölçeği (EBÇÖ)'' kullanılmıştır. Verilerin analizinde katılımcıların öznel iyi oluş, stresle baş edebilme yaklaşımları ve algılanan ebeveyn tutum arasındaki ilişkisini analiz etmek için Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı tekniğinden yararlanılmıştır. Stresle baş edebilme yaklaşımları ve algılanan ebeveyn tutumunun öznel iyi oluşu anlamlı düzeyde yordayıp, yordamadığı ise çoklu regresyon analizi tekniği ile hesaplanmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre lise öğrencilerinde öznel iyi oluşun alt boyutu olan aile ile ilişkilerde doyum alt boyutu ile algılanan ebeveyn tutumunun baba duyarlılık, baba davranışsal denetim baba özerklik desteği, anne duyarlılık, anne davranışsal denetim, anne özerklik desteği ve başa çıkma yaklaşımlarının aktif başa çıkma ve kaçınan başa çıkma alt boyutlarının pozitif yönde anlamlı olarak ilişkili olduğu görülmüştür. Öznel iyi oluşun alt boyutu olan olumlu duygular alt boyutu ile algılanan ebeveyn tutumunun baba duyarlılık, baba davranışsal denetim baba özerklik desteği, anne duyarlılık, anne davranışsal denetim, anne özerklik desteği ve başa çıkma yaklaşımlarının aktif başa çıkma ve kaçınan başa çıkma alt boyutlarının pozitif yönde anlamlı olarak ilişkili olduğu görülmüştür. Öznel iyi oluşun alt boyutu olan yaşam doyumu alt boyutu ile algılanan ebeveyn tutumunun baba duyarlılık, baba davranışsal denetim baba özerklik desteği, anne duyarlılık, anne davranışsal denetim, anne özerklik desteği ve başa çıkma yaklaşımlarının aktif başa çıkma alt boyutunun pozitif yönde anlamlı olarak ilişkili olduğu görülmüştür. Öznel iyi oluşun alt boyutu olan önemli diğerleri ile ilişkiler alt boyutu ile algılanan ebeveyn tutumunun baba duyarlılık, baba davranışsal denetim baba özerklik desteği, anne duyarlılık, anne davranışsal denetim, anne özerklik desteği ve başa çıkma yaklaşımlarının aktif başa çıkma ve kaçınan başa çıkma alt boyutlarının pozitif yönde anlamlı olarak ilişkili olduğu görülmüştür. Ayrıca araştırma sonuçlarına göre; lise öğrencilerinde öznel iyi oluşun alt boyutu olan aile içi ilişkilerden doyum alt boyutunu algılanan ebeveyn tutumunun alt boyutlarından anne duyarlılık, baba duyarlılık, baba özerklik alt boyutları, öznel iyi oluşun olumlu duygular alt boyutunu anne duyarlılık, anne psikolojik kontrol, olumlu duygular alt boyutu, öznel iyi oluşun yaşam doyumu alt boyutunu anne davranışsal denetim, baba duyarlılık alt boyutu ve öznel iyi oluşun önemli diğerleri ile ilişkilerden doyum alt boyutunu anne duyarlılık ve baba duyarlılık alt boyutu yordamaktadır. Başa çıkma yaklaşımlarının alt boyutları ise öznel iyi oluşun alt boyutlarını yordama da önemli bir etkiye sahip değil.

Anahtar Kelimeler: Algılanan Ebeveyn Tutumları, Stresle Baş edebilme Yaklaşımı, Öznel İyi Oluş

Abstract:
In this Study the perceived parental attitudes of high school students, stress coping approach and subjective well-being levels were examined. The sample of the study consisted of 500 students from 5 different high schools at different grade levels in the 2018-2019 academic year in the province of Van.   Personal Information Form was used to determine the demographic information of the participants, The Adolescent Subjective Well-Being Scale (ESSS) was employed to determine the level of subjective well-being level, Adolescent Version of Leuven Perceived Parenting Scale (LAABÖ / e) was employed to determine the perceived parental attitudes and Adolescents Stress Coping Scale was used to determine the Stress Coping Approach. The relationship between subjective well-being, stress coping approaches and perceived parental attitude was analyzed through Pearson Moments Multiplication Correlation Coefficient Technique. Multiple Regression Analysis Technique was used to determine whether stress coping approaches and perceived parental attitude predicted significantly the subjective well-being. According to the results of the study, the sub-dimension of subjective well-being were related to relationship with the family: High school students perceived parental attitude, father behavioral control and father autonomy support, maternal sensitivity, maternal behavioral control, maternal autonomy support and coping approaches were found to be positively correlated to active coping and avoiding coping subscales. It was found that the perceived parental attitude, the father's sensitivity, the father's behavioral control, the father's autonomy support, the maternal sensitivity, the maternal behavioral control, the maternal autonomy support, and the coping approaches were significantly correlated to the active coping sub dimension. Positive emotion as the sub dimension of subjective well-being; perceived parental attitude, father sensitivity, father behavioral control, father autonomy support, mother sensitivity, mother behavioral control, mother autonomy support coping approaches were found to be positively correlated  to active coping and avoiding coping sub dimension. In addition, with respect to the results of the research; In the high school students, satisfaction from family relations, which is a sub-dimension of subjective well-being, predicted by perceived parental attitude sub-dimensions, mother sensitivity, father sensitivity, father autonomy.  The positive emotion sub-dimension of subjective well-being is predicted by the sub-dimensions of perceived parental attitude, maternal sensitivity, maternal psychological control and sub-dimensions. Life satisfaction sub-dimension of Subjective well-being, is predicted by perceived parental sub-dimensions, mother behavioral control, and father sensitivity sub-dimension and satisfaction from relationships with important others, which is a sub-dimension of subjective well-being, is predicted by the sub-dimension of perceived parental attitude, the maternal sensitivity and father sensitivity sub-dimension. The sub-dimensions of coping approaches have no significant effect on predicting the sub-dimensions of subjective well-being.

Keywords: Perceived Parental Attiude, Stress Management Approach, Subjective Wellbeing