Sosyal medyada yer alan Rusya ve Ukrayna savaşı haberlerinde dezenformasyon: Twitter (X) örneği
Disinformation in Russia and Ukraine war news on social media: The case of Twitter (X)
Yazar: TAYLAN SIĞIRCI
Danışman: PROF. DR. OYA ŞAKI AYDIN
İstanbul Ticaret Üniversitesi / İletişim Bilimi ve İnternet Enstitüsü / Medya Ve İletişim Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Her teknolojik gelişme, paralelinde iletişim teknolojisinin de gelişmesine etki etmiş
ve katkıda bulunmuştur. İçinde bulunduğumuz dönem dijital teknolojik atılımların
sonucu ortaya çıkan araç ve cihazların etkin olduğu bir dönemdir. Web1.0 döneminde
sadece alıcı konumunda olan içerik tüketicisi, Web2.0 teknolojisiyle birlikte artık
hem alıcı konumunda hem de içerik üreticisi konumunda bulunmaktadır. Bu durum
içerik üreticisi konumunda yer alan habercilerin konumunun belirsizleştiği bir durum
yaratmıştır.
Bu çalışma, Rusya-Ukrayna savaşında kamuoyunu şekillendirmeyi ve çatışmayı
çevreleyen anlatıyı etkilemeyi amaçlayan dezenformasyon kampanyalarının yaygın
kullanımını incelemektedir. Twitter örneğinde sosyal medya haberciliğinin
dezenformasyon problemleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Dezenformasyonun en
yaygın kullanıldığı mecra olan Twitter'da bu sürecin nasıl işletildiği, kullanılan
stratejiler, oluşturulan içeriklerin sivil kamuoyu üzerinde nasıl bir etki bıraktığı da tezde
değerlendirilmiştir. Twitter'daki dezenformasyon sorununu belirlemek için Örnek
Olay İncelemesi yöntemi kullanılmıştır. Söz konusu çerçeve ile yapılan
değerlendirmede örneklem olarak alınan teyit.org'da Twitter paylaşımları
incelenmiş, yayınlanan içeriklerin hiçbir habercilik kuralına ayrıca hiçbir etik kurala
uymadığı ve bir dezenformasyon oluşturduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Rusya, Ukrayna, Savaş, Dezenformasyon, Twitter, Sosyal Medya

Abstract:
Every technological development has had an impact and contribution to the
development of communication technology in parallel. The period we live in is a
period in which the tools and devices that emerged as a result of digital
technological developments are effective. The content consumer, who was only a
buyer in the Web1.0 era, is now both a buyer and a content producer with Web2.0
technology. This situation has created a situation where the position of journalism,
which is the content producer, has become uncertain.
The aim of this study is to examine the disinformation created by the publication of
false news in social media. In the example of Twitter, the disinformation problems
of social media journalism were tried to be determined. An examination and
research was carried out in the form of questioning the lie or inaccuracy of Twitter
news on the Teyit.org verification platform, and the content analysis method was
used to determine the disinformation problem on Twitter. In the evaluation made
with the said framework, the Twitter contents of Teyit.org, which was taken as a
sample, were examined, and it was determined that the published contents did not
comply with any journalism rules, nor any ethical rules, and a disinformation occurred.

Keywords: Russia, Ukraine, War, Disinformation, Twitter, Social Media,