Kuşburnu suyu takviyesinin takım sporcularının farklı performans parametrelerine etkileri
The effects of rosehip juice supplement on different performance parameters of team athletes
Yazar: ZEYNEP HAZAL ULUTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. FATİH ÖZGÜL
Giresun Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Spor = Sports
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Beslenme = Nutrition ; Kuşburnu = Rose hip ; Spor performansı = Athletic performance ; Sporcu içecekleri = Sports drinks ; Takım sporları = Team sports

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, kuşburnu suyu takviyesinin 14-18 yaş aralığındaki takım sporlarıyla ilgilenen öğrencilerin, farklı performans bileşenlerine olan etkilerini incelemektir.

Gereç ve Yöntem: Araştırma 4 haftalık öntest-sontest kontrol gruplu deneysel modeli ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın evrenini takım sporlarıyla ilgilenen, haftada 3 gün spor faaliyetlerine katılan, 14-18 yaş aralığındaki lise öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemini Gümüşhane Spor Lisesi'ndeki gönüllü katılımcılar (n=66) oluşturmaktadır. Katılımcıların tümüne ön testler olarak; Queen's College Step Test, Running-based Anaerobic Sprint Test, Hexagonal Obstacle Test, 505 Agility Test, Shuttle Run Test ve 35 Metre Speed Test uygulanmıştır. Katılımcılar 4 hafta boyunca kendi antrenmanlarına devam ederken araştırma grubunda yer alan katılımcıların haftada 5 gün, 250 ml kuşburnu suyu tüketmeleri sağlanmıştır. 4 haftalık kuşburnu suyu tüketiminden sonra aynı testler tüm katılımcılara uygulanmıştır. Bu çalışmanda elde edilen verilerin değerlendirilmesinde SPSS 25.0 analiz programından yararlanılmıştır.

Bulgular: Hexagonal Obstacle Test verilerinin iki grup arasındaki ön test- son test etki büyüklüklerinin farkı %7, 505 Agility Test verilerinin etki büyüklüklerinin farkı ise %22 olarak hesaplanmıştır. Buna göre kuşburnu suyu takviyesinin çeviklik performansı üzerindeki etkisi araştırma grubu lehine ve geniş ölçüdedir. Kardiyorespiratuar dayanıklılık için uygulanan Queen's College Step Test verilerinden hesaplanan VO2max değeri, hız performansının değerlendirilmesi için uygulanan Shuttle Run Test ve 35 m Hız testinden elde edilen bulgular araştırma grubu lehine değildir. Anaerobik kapasitenin ve yorulma indeksinin değerlendirilebilmesi için ''Running-based Anaerobic Sprint Test (RAST)'' uygulanmıştır. Testten elde edilen verilerle hesaplanan maksimum anaerobik güç %20, minimum anaerobik güç %22 ve ortalama anaerobik güç %31 oranında artmıştır, bu da kuşburnu suyu takviyesinin anaerobik kapasite üzerinde geniş ölçüde etkisi olduğunu kanıtlamaktadır. Araştırma grubunun yorulma indeksi verilerindeki %34 oranındaki farkı ise bu araştırma için kuşburnu suyu takviyesinin yorulma indeksi üzerinde geniş ölçüde etkisi olduğunu kanıtlamaktadır.
Sonuç: Bu çalışmaya göre; kuşburnu suyu takviyesinin çeviklik performansı (%7, %22), maksimum anaerobik güç kapasitesi (%20), minimum anaerobik güç kapasitesi (%22), ortalama anaerobik güç kapasitesi (%31) ve yorulma indeksi (%34) üzerine etkisi olumlu ve geniş ölçüdedir.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to examine the effects of rosehip juice supplementation on different performance components of students aged 14-18 who are interested in team sports.

Material and Method: The research has been carried out with a 4-week pretest-posttest control group experimental model. The universe of the study consists of high school students aged 14-18 who are interested in team sports and participate in sports activities 3 days a week. Volunteer participants (n=66) in Gümüşhane Sport High School constitute the sample of the study. Queen's College Step Test, Running-based Anaerobic Sprint Test, Hexagonal Obstacle Test, 505 Agility Test, Shuttle Run Test and 35 Meter Speed Test have been applied to all participants as pre-tests. While the participants proceeded their own trainings for 4 weeks, the participants in the research group have been provided to consume 250 ml of rosehip juice 5 days a week. After 4 weeks of rosehip juice consumption, the same tests have been applied to all participants. SPSS 25.0 analysis program has been used in the evaluation of the data obtained in this study.

Results: The difference between the pretest-posttest effect sizes of the Hexagonal Obstacle Test data by and between the two groups has been calculated as 7%, and the difference between the effect sizes of the 505 Agility Test data has been calculated as 22%. Accordingly, the effect of rosehip juice supplementation on agility performance is wide-ranging and in favor of the research group. The VO2max value calculated from the Queen's College Step Test data applied for cardiorespiratory endurance, the Shuttle Run Test applied for the evaluation of speed performance and the findings obtained from the 35 m Speed test are not in favor of the research group. "Running-based Anaerobic Sprint Test" (RAST) has been applied to evaluate anaerobic capacity and fatigue index. The maximum anaerobic power calculated from the data, which obtained from the test, increased by 20%, the minimum anaerobic power by 22% and the average anaerobic power by 31%, which proving that rosehip juice supplementation has a large effect on anaerobic capacity. The 34% difference in the fatigue index data of the research group proves that rosehip juice supplementation for this study had a large effect on the fatigue index.

Conclusion: According to this study; Rosehip juice supplement has a positive and wide-ranging effect on agility performance [7%, 22%], maximum anaerobic power capacity [20%], minimum anaerobic power capacity [22%], average anaerobic power capacity [31] and fatigue index [34%].