Üniversite öğrencilerinde tip 2 diyabet riski, davranışsal ve ailesel risk faktörleri ile tip 2 diyabet farkındalığı
TYPE 2 diabetic awareness in university students and type 2 diabetic risk, behavioral and family risk factors
Yazar: ABDIKADIR OMAR OSMAN
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP GÜNEŞ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aile = Family ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Davranış = Behavior ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Farkındalık = Awareness ; Risk faktörleri = Risk factors ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırma, Üniversite öğrencilerinde Tip 2 Diyabetes Mellitus riski, davranışsal ve ailesel risk faktörleri ile farkındalık düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacıyla 2183 öğrenciyle, analitik-kesitsel tipte yapılmıştır.
Veriler, literatüre dayanarak hazırlanan, uzman görüşü ve ön uygulamayla son şekli verilen ''yapılandırılmış soru formu'', "Findrisk Ölçeği" ve "Tip 2 Diyabetes Mellitus Farkındalık Soru Formu" ile toplanmıştır. Araştırmanın yapılacağı kurumdan izin ve etik kuruldan onay alınmıştır.Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, pearson Chi-Square ve korelasyon testi kullanılmış, p<0,05 düzeyi anlamlı kabul edilmiştir.
Öğrencilerin yaş ortalaması 20,7±2,3 yıldır ve %62,5'i kız öğrencilerden oluşmaktadır, öğrencilerin %73,9'nun sigara içmekte, %11,2'nin kronik bir hastalığı bulunmaktadır. Öğrencilerin %39,4'ünün farkındalıklarının iyi düzeyde olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerde farkındalık düzeyini etkileyen faktörler; yaş, cinsiyet, öğrencilerin öğrenim gördüğü alan, Tip 2 Diyabetes Mellitus gelişme riskidir. Ailesinde Diyabetes Mellitus tanısı olan öğrencilerin %31,9'unun diyabete ilişkin orta düzeyde  ve %30,2'nin ise iyi düzeyde farkındalığının olduğu belirlenmiştir.
Sonuç olarak sağlık bilimleri ile ilişkili alanlarda öğrenim gören öğrencilerinin Diyabetes Mellitus hakkında farkındalık düzeyi yüksektir. Davranışsal ve ailesel risk faktörleri Tip 2 Diyabetes Mellitus'a ilişkin farkındalık düzeyini etkilemektedir. Öğrencilerin Diyabetes Mellitus riski arttıkça farkındalık düzeyleri de artmaktadır.

Anahtar kelimeler: Ailesel risk faktörleri, Davranışsal risk faktörleri, Diyabet riski, Farkındalık, Tip 2 diyabet, Üniversite öğrencileri.

Abstract:
This analytical-cross-sectional study was conducted on 2183 students in order to evaluate the relationship between Type 2 Diabetes Mellitus risk, behavioral and familial risk factors and awareness levels in university students.
Data were collected with ''structured questionnaire'' findrisc scale and Type 2 Diabetes Mellitus awareness questionnaire which was finalized with expert opinion and preliminary application based on literature. Approval was obtained from the institution and ethics committee. Descriptive statistics, Pearson Chi-Square and correlation tests were used In the evaluation of the data and p <0.05 level was accepted as significant.
The average age of the students was 20.7 ± 2.3 years and 62.5% of them were female students. 73.9% of the students smoke and 11.2% had a chronic disease. It was determined that 39.4% of students had a good level of awareness. Factors affecting the level of awareness in students; age, gender, area in which students study and the risk of developing Type 2 Diabetes Mellitus. 
It was also determined that 31.9% of students with a diagnosis of Diabetes Mellitus in their family had moderate awareness and 30.2% of them had good awareness about diabetes.
As a result, students who are studying in the fields related to health sciences have a high level of awareness about Diabetes Mellitus. Behavioral and familial risk factors affect the level of awareness of Type 2 Diabetes Mellitus. As students' risk of Diabetes Mellitus increases, their level of awareness increases.

Keywords: Type 2 diabetes, Diabetes risk, awareness, Behavioral risk factors, Familial risk factors, University students.