Vergi kaçakçılığı suçu bağlamında defter, kayıt ve belge ibraz yükümlülükleri ve nemo tenetur ilkesi
Book, record and document submission obligations and nemo tenetur principle in the context of tax evasion crime
Yazar: ARZU LALOĞLU
Danışman: PROF. DR. HİLMİ ÜNSAL
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law ; Maliye = Finance

Özet:
Nemo tenetur ilkesi, kişinin kendini suçlayıcı bir beyanda bulunmaya ve bu yönde delil göstermeye zorlanamamasını garanti altına almaktadır. Nemo tenetur ilkesi, anayasal ve evrensel olarak kabul edilmiş bir ilke olmasına karşın bazı alanlarda sınırları ve kapsamı tartışmalıdır. Vergi kaçakçılığı suçu açısından nemo tenetur ilkesinin sınırları ve kapsamı ise daha önemli bir boyut kazanmaktadır. Özellikle vergi kaçakçılığı suçuna ilişkin belge niteliğindeki kanıtlara vergi incelemesinde ulaşılabilmesi; ceza muhakemesi öncesi idari süreçlerin ve vergi kaçakçılığı suçuna sebebiyet veren fiillerden olan "defter kayıt ve belgeleri gizleme" fiilinin nemo tenetur ilkesine aykırılık teşkil ettiğine yönelik tartışmalar, vergisel idari düzeni ve vergi denetim sistemini derinden sarsacak niteliktedir. Bunun yanında vergi kaçakçılığı suçu bağlamında nemo tenetur ilkesinin kişi, yaptırım ve belgenin niteliği açısından tartışmalara konu olduğu da görülmektedir. Söz konusu nedenlerden dolayı bu tezi yazma gereği hâsıl olmuştur. Çalışmamızın birinci bölümünde nemo tenetur ilkesinin genel hatları çizilmiş, ikinci bölümde vergi hukukunda yer verilen ibraz yükümlülükleri ve bu yükümlülüklere uyulmamasının ceza hukuku yönünden sonuçlarına değinilmiştir. Üçüncü bölümünde ise, vergi kaçakçılığı suçunun ve vergi denetimlerinin anayasal nemo tenetur ilkesine uygunluğu tartışılmıştır. Çalışmamızda konuyla alakalı öğreti görüşleri, yargı kararları ile uluslararası alanda ve diğer devletlerde öngörülen düzenlemeler ve hayata geçirilen uygulamalara da sıklıkla başvurulmuştur. Tespit ettiğimiz sorunlar ve hukuka aykırılıklara ilişkin değerlendirme ve çözüm önerilerimizle çalışmaya son verilmiştir.
Bilim Kodu : 50901 
Anahtar Kelimeler: Nemo tenetur ilkesi, kendini suçlamaya zorlanma yasağı, susma hakkı, vergi kaçakçılığı suçu, defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçu, vergi hukukunda düzenleme-saklama ve ibraz yükümlülükleri, mükellef, vergi incelemesi, vergi denetimi.

Abstract:
Nemo tenetur is a principle, guarantees that a person cannot be compelled to make self-incriminating statement or to produce evidence against him/herself. Although the principle of nemo tenetur is constitutionally and universally accepted, it is controversial in some areas. In terms of tax evasion crimes, the limits and scope of the principle of nemo tenetur gain more important dimension. In particular, as a result of the fact that documentary evidence of tax evasion can be accessed at the tax audit, the administrative processes before the criminal proceedings and the discussions that the act of "concealing book records and documents", which is one of the acts that cause the tax evasion crimes, constitutes a violation of the principle of nemo tenetur, could deeply shake the tax audit system. In addition, principle of nemo tenetur in the context of the tax evasion crimes is subject to discussions in terms of the person, sanction and the nature of the document. For these reasons, it has become necessary to write this thesis. In the first part of our study, the principle of nemo tenetur is outlined in general terms, and in the second part, the obligations to submit documents and the criminal results of non-compliance with these obligations are discussed. In the third part, the principle of nemo tenetur is examined from various key points in terms of the tax evasion crimes, and the conformity of the tax evasion crimes and tax audits with the principle of nemo tenetur, is discussed. In our study, the relevant doctrinal opinions, judicial decisions, and the regulations and practices envisaged in the international arena and in other states have also been constantly referred to. The study is concluded with our evaluation and solution suggestions regarding the problems.
Science Code : 50901
Keywords: Nemo tenetur principle, privilege against self-incrimination, the right not to incriminate oneself, right to remain silent, tax evasion crimes, book records and documents concealment crime, document producing-keeping and submission obligations in tax law, taxpayer, tax inspection, tax audit.