Metabolik sendromlu hastalarda aterojenik plazma indeksi ve nabız dalga hızının (pulse wave velocity) arteriyel sertlik ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between atherogenic plasma index and pulse wave velocity with arterial stiffness in patients with metabolic syndrome
Yazar: HÜSNİYE BETÜL İNCİ DURU
Danışman: PROF. DR. FERİDUN KARAKURT
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Metabolik sendrom (MetS), insülin direnciyle başlayan abdominal obezite, glukoz intoleransı veya tip 2 diyabet, dislipidemi, hipertansiyon ve koroner arter hastalığı (KAH) gibi sistemik bozuklukların birbirine eklendiği ölümcül bir endokrinopatidir. Arteriyel sertlik yaşlanma, çevresel ve genetik faktörler sonucunda damarlarda oluşan fonksiyonel ve yapısal değişiklikler olarak tanımlanır. Arteriyel sertliğin kardiyovasküler hastalık ilişkili mortalitenin bağımsız belirleyicisi olduğu bilinmektedir. Kardiyovasküler hastalık risk kümelenmesi olan metabolik sendromda da arteriyel sertlik artışı gözlenmektedir. Aterojenik plazma indeksi (API); aterojenik ve anti-aterojenik faktörler arasındaki dengeyi kapsamlı bir şekilde yansıtır ve KAH riskini tahmin etmede güçlü bir belirteçtir. Çalışmamızda metabolik sendromlu hastalarda; metabolik sendrom bileşenleri ile aterojenik plazma indeksi ve nabız dalga hızının ilişkisini incelemeyi amaçladık.
Gereç ve yöntem: Çalışmamız için Mart 2023 – Ağustos 2023 tarihleri arasında Necmettin Erbakan Üniversitesi Hastanesi Endokrinoloji Polikliniğine ayaktan başvuran 18- 65 yaş arasındaki bireylerden; daha önceden belirlenmiş çalışmaya dahil edilme kriterlerine uyan 55 olgu ve kontrol grubu için; hasta grubuna benzer yaş ve cinsiyette vücut kütle indeksi (VKİ) 30'un altında olan ve aynı polikliniğe başvuran sağlıklı bireylerden 26 olgu seçildi. Hasta ve kontrol grubu nabız dalga hızı (NDH), API ve biyokimyasal parametre sonucuna göre değerlendirildi ve elde edilen verilerin istatistiksel analizi yapıldı.
Bulgular: Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Hastanesi Endokrin ve Metabolizma Hastalıkları Kliniği'nde yapılan bu çalışmaya 55 hasta ve 26 sağlıklı birey dahil edildi. Hasta grubunun %50,9'u (n=28), kontrol grubunun %55,0'ı (n=13) kadındı. Hastaların yaş ortalaması 54,96±8,16 yıl, kontrol grubunun ise 51,31±10,72 yıldı. Hasta grubunda kontrol grubuna göre sistolik kan basıncı (SKB), diastolik kan basıncı (DKB), ortalama arteriyel kan basıncı (OAB), nabız
 
basıncı (NB) ve aortta ölçülen sistolik kan basıncı, merkezi nabız basıncı (CPP), nabız dalga hızı (NDH) ve aterojenik plazma indeksi (API) değerleri istatistiki olarak daha yüksek bulundu (p değerleri sırasıyla; p<0,001; p=0,036; p<0,001; p<0,001; p<0,001; p=0,001; p<0,001; p<0,001).  
API ile TyG indeksi arasında pozitif yönlü iyi derecede anlamlı korelasyon tespit edildi. NDH düzeyi ile yaş arasında pozitif yönlü çok iyi derecede; sistolik kan basıncı, aort sistolik kan basıncı düzeyleri arasında pozitif yönlü orta derecede; ortalama arteriyel kan basıncı, glikozillenmiş hemoglobin (HbA1c) ve üre ile pozitif yönde; total kolesterol düzeyi arasında negatif yönlü düşük-orta derecede; nabız basıncı düzeyi arasında iyi derecede pozitif yönde; glukoz arasında pozitif yönlü, LDL ve GFR arasında negatif yönlü düşük anlamlı korelasyon tespit edildi. 
Sonuç: Çalışmamızda, MetS bireylerde nabız dalga hızının arttığı ve metabolik sendrom mevcudiyetinin arteriyel sertliğin bağımsız belirleyicisi olduğu gösterilmiştir. MetS bireylerde SKB, OAB, HbA1c, glukoz ve eGFR düzeyleri arteriyel sertlik ile ilişkili bulunmuştur. Arteriyel sertliğin bir göstergeleri olan API ve NDH arasında anlamlı korelasyon saptanmamıştır. Ancak çalışmamızda hasta sayısı sınırlı olup daha geniş hasta popülasyonunun yer aldığı çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Objective: Metabolic syndrome (MetS) is a fatal endocrinopathy characterized by the combination of systemic disorders such as insulin resistance, abdominal obesity, glucose intolerance or type 2 diabetes, dyslipidemia, hypertension, and coronary artery disease (CAD). Arterial stiffness is defined as functional and structural changes in the arteries that occur as a result of aging, environmental, and genetic factors. Arterial stiffness is known to be an independent determinant of cardiovascular disease-related mortality. Metabolic syndrome, characterized by the clustering of cardiovascular disease risk factors, is also associated with increased arterial stiffness. Atherogenic Plasma Index (API) comprehensively reflects the balance between atherogenic and anti-atherogenic factors and is a powerful marker for predicting CAD risk. In our study, we aimed to investigate the relationship between the components of metabolic syndrome and atherogenic plasma index and pulse wave velocity in patients with metabolic syndrome.
Materials and Methods: For our study, 55 cases meeting the pre-defined inclusion criteria and a control group of 26 individuals with a body mass index (BMI) below 30, similar in age and gender to the patient group, were selected from individuals aged 18-65 who presented to the Endocrinology Outpatient Clinic of Necmettin Erbakan University Hospital between March 2023 and August 2023. The patient and control groups were evaluated based on pulse wave velocity (PWV), API, and biochemical parameters, and the statistical analysis of the obtained data was performed.
Results: This study, conducted at Necmettin Erbakan University Meram Faculty of Medicine Hospital Endocrinology and Metabolism Diseases Clinic, included 55 patients and 26 healthy individuals. Of the patient group, 50.9% (n=28) were female, while 55.0% (n=13) of the control group were female. The mean age of the patients was 54.96±8.16 years, and that of the control group was 51.31±10.72 years. Systolic blood pressure (SBP), diastolic blood pressure (DBP), mean arterial blood pressure
vii 
 
(MAP), pulse pressure (PP), systolic blood pressure measured in the aorta, central pulse pressure (CPP), pulse wave velocity (PWV), and atherogenic plasma index (API) values were statistically higher in the patient group compared to the control group (p values, respectively; p<0.001; p=0.036; p<0.001; p<0.001; p<0.001; p=0.001; p<0.001; p<0.001). 
A positive and significantly strong correlation was found between API and TyG index. PWV showed a significantly strong positive correlation with age, a moderately positive correlation with systolic blood pressure and aortic systolic blood pressure, a positive correlation with mean arterial blood pressure, glycated hemoglobin (HbA1c), and urea, a low to moderate negative correlation with total cholesterol level, a significantly positive correlation with pulse pressure, a positive correlation with glucose, and a low significant negative correlation with LDL and GFR. 
 
Conclusion: In our study, it was demonstrated that pulse wave velocity increases in individuals with MetS, and the presence of metabolic syndrome is an independent determinant of arterial stiffness. In MetS individuals, SBP, MAP, HbA1c, glucose, and eGFR levels were found to be associated with arterial stiffness. No significant correlation was found between API and PWV, which are indicators of arterial stiffness. However, our study has a limited number of participants, and further studies with a larger patient population are needed.