Atatürk Baraj Gölü'nde yaşayan Bıyıklı balığın (Luciobarbus mystaceus (Pallas, 1814)) bazı biyolojik özellikleri
Some biological properties of Luciobarbus mystaceus (Pallas, 1814) in the Atatürk Dam Lake
Yazar: MUHAMMED YAŞAR DÖRTBUDAK
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN ŞEVİK
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu araştırmada, Fırat Nehri üzerinde yer alan Atatürk Baraj Gölü'nde yaşayan Bıyıklı balık (Luciobarbus mystaceus, Pallas, 1814)'ın eşey dağılımı, yaş kompozisyonu, büyüme, yaş-boy, yaş-ağırlık ve boy-ağırlık ilişkileri, kondisyon faktörü, üreme yaşı, üreme zamanı ve yumurta sayısı gibi özellikleri incelenmiştir.Yakalanan Bıyıklı balık (Luciobarbus mystaceus, Pallas, 1814) örneklerinin I-VIII yaş arasında dağılım gösterdiği ve en fazla birey sayısının % 47,35 ile III yaş grubunda olduğu tespit edilmiştir. En fazla birey sayısı erkeklerde % 26,44 ile III yaş grubunda, dişilerde %20,90 ile III yaş grubunda olduğu tespit edilmiştir.Yakalanan Bıyıklı balık (Luciobarbus mystaceus, Pallas, 1814) örneklerinin çatal boy değerleri 220 mm ile 970 mm arasında değişmekte olup % 55.92 'sinin boyu 302 mm ile 400 mm arasında değişmektedir. Erkeklerde çatal boy değerleri 220 mm ile 640 mm arasında değişmekte olup % 56.33'ünün boyu 304 mm ile 400 mm arasında değişmektedir. Dişilerde çatal boy değerleri 253 mm ile 970 mm arasında değişmekte olup % 55.26'sının boyu 302 mm ile 400 mm arasında değişmektedir. Oransal boy artışının dişi+erkek bireylerde V. yaş grubunda yüksek, diğer yaş gruplarında ise bu oranın daha düşük olduğu saptanmıştır.Yakalanan Bıyıklı balık (Luciobarbus mystaceus, Pallas, 1814) örneklerinin ağırlıkları 160 gr ile 13272 gr arasında değişmektedir. Bireylerin % 52.90'ı 501 gr ile 1000 gr arasında değişim göstermektedir. Erkeklerde ağırlık değerleri 160 gr ile 3004 gr arasında değişmekte olup % 52.65'nin ağırlığı 501 gr ile 1000 gr arasında değişmektedir. Dişilerde ağırlık değerleri 215 gr ile 13272 gr arasında değişmekte olup % 53.29'unun ağırlığı 506 gr ile 965 gr arasında değişmektedir. Oransal ağırlık artışının dişi+erkek bireylerde V. yaş grubunda en yüksek olduğu saptanmıştır.Toplam 397 örneğin % 38,28'i dişi ve % 61,71'i erkek bireylerden oluşmuştur. Dişi/erkek oranı 152 : 245 olarak belirlenmiştir.Kondisyon faktörü değerleri dişilerde 0.628?1.623 ve erkeklerde 0.524?1.661 arasında değişmektedir. İncelenen populasyon genelinde kondisyon faktörünün III ve IV yaş grupları arasında azaldığı, diğer yaş gruplarında arttığı görülmektedir.Çalışmada kullanılan dişi bireylerin gonad gelişimlerine baktığımızda III. yaşa ait dişilerin % 89.9'unun olgunlaştığı, erkek bireylerin ise % 93.3'ünün III. yaşta olgunlaştığı belirlenmiştir. Yumurta çapı ve GSİ değerlerinin aylık değişimine göre Bıyıklı balık (Luciobarbus mystaceus, Pallas, 1814) için üreme döneminin Mart - Temmuz ayları arasında olduğu saptanmıştır. Atatürk Baraj Gölü suyunun bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri de incelenerek değerlendirilmiştir.

Abstract:
In this study, age composition, growth, age-lenght and age-weight relationships, condition factor, sexual maturity age, spawning period and fecundity of Bıyıklı balık (Luciobarbus mystaceus, Pallas, 1814) in Atatürk Dam Lake on Euphrates River were investigated.It is determined that the catched specimens of Bıyıklı balık (Luciobarbus mystaceus, Pallas, 1814) belonging to age groups I-VIII and majority of specimens with 47.35 % percentage in age group of III.The forked lenght valves vary between 220 mm and 970 mm and the lenght of 55.92 % of them vary between 302 mm and 400 mm. The increasing rational lenght of specimens of male+female is high among the members of I and III. age groups. While it is lower on the other age groups.The weight of captured of Bıyıklı balık (Luciobarbus mystaceus, Pallas, 1814)members ranged between 160 g and 13272 g. 52.90 % specimens ranged between 501 g and 1000 g.The rational weight of increasing is highest among male+female of V. age groups. The percentage of female was 38.28 % and that of males 61.71 out of 397 specimens. It was determined that the ratio of female to male is 152:245 the condition factor ranged between 0.628 and 1.623 away females whereas that of male ranged between 0.524 and 1.661.In a general of studied population the condition factor has been decreasing among III and IV age groups while among other age groups has been increasing.When we are looking the gonad development of studied female specimens, the members belong to III. age group have been matured with the percentage of 89.9 %, while the members of male belong to III. age groups with the percentage of 93.3 %. Acording to the diameter of the egg and the valves of GSI of monthly veriations for the Bıyıklı balık (Luciobarbus mystaceus, Pallas, 1814) the reproduction period ranged May to July. Some physical and chemical properties of water of Atatürk Dam Lake ovserved and evaluated.