Aydın ilinde bazı sütçü sığır işletmelerinde subakut ruminal asidozis insidansının belirlenmesi
Determination of subacute ruminal acidosis incidence in some dairy cattle farm in Aydin
Yazar: ONUR ÖRTLEK
Danışman: PROF. DR. KEREM URAL
Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Asidoz = Acidosis ; Aydın = Aydın ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Hayvan hastalıkları = Animal diseases ; Hayvancılık işletmeleri = Livestock enterprises ; Rumen = Rumen ; Süt sığırları = Dairy cattles ; Sığırlar = Cattles ; İnsidans = Incidence

Özet:
Subakut ruminal asidozis (SARA) geviş getiren hayvanların artan derecede önem kazanan bir bozukluğu haline gelmektedir. Bu araştırma ile Aydın ilinde bazı sütçü sığır işletmelerinde farklı biyobelirteçler aracılığıyla SARA insidansının belirlenmesi amaçlandı. Total karışım rasyonu (TKR) ile besleme yapılan ve Aydın ilinde yer alan 8 farklı süt sığırcılığı işletmelesi çalışma kapsamına alındı. Her bir işletmede I. grup erken laktasyon (0-70. günler) ve II. grup orta laktasyonda (70- 140. günler) olmak üzere (her grupta en az n=12) 2' şer farklı grup oluşturuldu. Tez kapsamında tanımlayıcı biyobelirteçler olarak rumen pH' sı (dijital pH metre), rumen kontraksiyonlarının sayısı (fonendeskop), dışkı skorlaması (inspeksiyon), vücut kondüsyon skoru (Edmonson metodu) kullanıldı. Çalışma kapsamında 15/184 (% 8.15) hayvanın SARA pozitif (pH˂ 5.5) olduğu (12' si erken laktasyonda, 3' ü orta laktasyonda) bunun yanı sıra farklı iki çiftlikte (% 25 oranla D ve F çiftlikleri) saptanan birer olgunun SARA açısından risk grubunda, 167 olgunun ise SARA açısından negatif olduğu belirlendi. Rumen sıvısı pH değerlerinin sağlıklı hayvanlarda 6.54± 0.36, SARA teşhisli hayvanlarda ise 5.28±0.17 (p˂0.01) olduğu saptandı. Rumen kontraksiyonlarının sağlıklı olgularda 9.47± 1.13,  SARA teşhisi konulanlarda 7.01± 0.7 olduğu ve istatistiksel olarak belirgin farklılık bulunduğu (p ˂0.01) görüldü. Dışkı skoruna ait ortanca değerin sağlıklı hayvanlarda 3± 0.009, SARA teşhisli hayvanlarda 2.5± 0.033 (p ˂0.01) olduğu dikkat çekti. Vucut kondisyon skoru (VKP) bakımından rumen pH'sı değerlendirildiğinde, 3˂VKP˂4 arasında VKP' ye sahip olan ineklerin ortalamaları diğer VKP gruplarına göre yüksek bulundu. İlaveten SARA teşhisi konulan 15 hayvanın 12 tanesinin VKP' si 4.25 ve 3 tanesinin VKP' si 4 olarak tespit edildi. Sağlıklı ve SARA teşhisi konulan ineklerin rumen pH' sı ile çalışma kapsamına alınan biyobelirteçler arasındaki korelasyonlar incelendiğinde rumen pH' sı ile rumen kontraksiyonu arasındaki ilişki sağlıklı ve SARA teşhisi konulan ineklerde sırasıyla 0.246 ve 0.647 olarak bulunmuş olup (P˂ 0.01), özellikle SARA teşhisi konulan ineklerde her iki özellik arasındaki korelasyonun sağlıklı hayvanlara göre yüksekliği dikkat çekti. Yine, rumen pH' sı ile VKP arasındaki ilişki her iki durumda da istatistiksel açıdan önemli bulundu (P˂ 0.01; sırasıyla sağlıklı ve SARA teşhisi konulan inekler için 0.414 ile 0.781). Dışkı skoru ile rumen pH' sı arasındaki ilişki her iki sağlık durumu bakımından ele alınmış olup, sağlıklı olan hayvanlarda düşük ancak istatistik bakımdan önemli değerler (0.222) elde edilirken, SARA teşhisi konulan hayvanlarda ise negatif yönde (-0.428) bir ilişkinin varlığı tespit edildi (P˃ 0.05). 
Sonuç olarak Aydın ili sınırlarında yer alan işletmelerde SARA'nın varlığı ilk kez bu çalışma ile değerlendirilmiştir. Çalışmamız kapsamında SARA ile ilişkide olan biyobelirteçlerin (rumen pH' sı, rumen kontraksiyonları, dışkı skoru, VKP) korelasyonlarıda incelenmiş olup tanı amacıyla da değerlendirilebileceği, erken koruyucu tedbirler alınarak hastalığın engellenebileceği kanısına varılmıştır. 

Anahtar kelimeler: Aydın, sütçü sığır, subakut ruminal asidozis, insidans, biyobelirteç

Abstract:
Subacute ruminal acidosis (SARA) is becoming an increasingly important disorder of ruminant animals. This study aimed to determine the incidence of SARA in some dairy cattle businesses in Aydın by means of different biomarkers. Eight different dairy cattle farms operated by total mixture ration (TKR) and located in Aydın province were included in the study. In each group, group I early lactation (0-70 days) and II. Two different groups were formed in group intermediate lactation (70-140 days) (at least n = 12 in each group). In the thesis, rumen pH (digital pH meter), number of rumen contractions (fonendeskop), fecal scoring (inspection), body condition score (Edmonson method) were used as descriptive biomarkers. In the study, 15/184 (8.15%) animals were SARA positive (pH ˂ 5.5) (12 in early lactation, 3 in middle lactation) as well as two different farms (25% D and F farms) Some of the identified cases were found to be negative for SARA and 167 for SARA. The pH values of rumen fluid were found to be 6.54 ± 0.36 in healthy animals and 5.28 ± 0.17 (p˂0.01) in SARA-diagnosed animals. A statistically significant difference (p ˂0.01) was observed between 9.47 ± 1.13 for healthy contractions and 7.01 ± 0.7 for SARA diagnoses. The median value of the fecal score was 3 ± 0,009 in healthy animals and 2.5 ± 0.033 (p ˂0.01) in SARA-diagnosed animals. When rumen pH was evaluated for body condition score (BCS), the average of cows with BCS between 3˂ BCS ˂4 was higher than the other BCS groups. In addition, 12 of 15 animals diagnosed with SARA were found to have BCS 4.25 and 3 BCS 4. When the correlations between the rumen pH values and the biomarkers of the SARS diagnosis were examined, the relation between the rumen pH value and the rumen contraction was found to be 0.246 and 0.647 (P ¼ 0.01), respectively, The correlation between the two characteristics in cows is remarkable compared to healthy animals. Again, the relationship between rumen pH and BCS was statistically significant in both cases (P ¼ 0.01, 0.414 to 0.781 for healthy and SARA-diagnosed cows, respectively). The relationship between the fecal score and the rumen pH was taken into account in terms of both health status, with a statistically significant value (0.222) in the healthy animals and a negative correlation (-0.428) in the animals diagnosed with SARA (P 0.05). As a result, the existence of SARA has been revealed for the first time in the enterprises located in Aydın province borders. In our study, the correlations between biomarkers related to SARA (rumen pH, rumen contractions, fecal score, BCS) were examined and early preventive measures could be evaluated for diagnosis and the disease could be prevented.

Keywords: Aydın, dairy cattle, subacute ruminal acidosis, incidence, biomarker