İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin çevre sorunlarına ilişkin algılarını yaptıkları çizimler aracılığıyla belirlenmesi
Determination of secondary school students' perceptions of environmental problems through drawings
Yazar: MUSTAFA KORAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN DOĞU
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Resim sanatı = Painting art ; Çevre = Environment ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Çevre sorunları = Environmental problems ; Çevresel algı = Environmental perception ; Çizim = Drawing ; Öğrenci algısı = Students perceptions ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Çevre sorunları, çağımızın en temel sorunları arasında yer almaktadır, çevre sorunlarının önlenmesinde ise; insanların doğaya bakış açıları, davranışları, tutumları ve farkındalıkları büyük öneme sahiptir. 
Bu araştırmada beşinci, altıncı, yedinci ve sekizinci sınıf öğrencilerinin çevre sorunlarına yönelik sahip oldukları düşünce ve algılarını yapmış oldukları çizimler aracılığı ile incelemek hedeflenmiştir. Yapılan bu araştırmada yöntem olarak olgu bilim deseni kullanılmış ve araştırmaya katılanlar ölçüt örnekleme stratejisi kullanılarak belirlenmiştir. Araştırma verileri öğrenci çizimlerinden ve çizimleri yazılı olarak açıklamaları istenen açık uçlu soru aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma verilerinin çözümlenmesinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. 
Analizler sonucunda; öğrencilerin birden çok çevre sorununa resimlerinde yer verdikleri görülmüştür. Öğrencilerin resimlerine yansıttıkları küresel bazda çevre sorunları; su kıtlığı, küresel ısınma, iklim değişikliği, nükleer enerji, asit yağmurları, buzulların erimesi, sera etkisidir. Resimlere yansıyan yerel çevre sorunları ise; hava kirliliği, su kirliliği, gürültü kirliliği, görüntü kirliliği, toprak kirliliği, çöp-atık sorunu, yeşil alanlara zarar verilmesi, çarpık kentleşme, zehirli atıklardır. Öğrencilerin sınıf düzeyleri arttıkça çevre sorunlarını resimlerine daha çok yansıttığı tespit edilmiştir. Su kıtlığı, küresel ısınma, iklim değişikliği, nükleer enerji, asit yağmurları, buzulların erimesi, sera etkisi gibi küresel olan çevre sorunları, öğrencilerin resimlerinde oldukça az yer almıştır. Öğrenci yapmış oldukları resimlerde daha çok yerel çevre sorunları yer alırken, küresel çevre sorunlarının ise daha az resmedildiği tespit edilmiştir. Yerel çevre sorunlarına yönelik çizilen resimlerde öğrencilerin özellikle çöp-atık sorununa yer verdikleri bulunmuştur.

Abstract:
Environmental problems are among the most fundamental problems of our age and in the prevention of environmental problems; people's view of nature, behavior, attitudes and awareness are of great importance. 
In this study, it is aimed to examine the thoughts and perceptions of the fifth, sixth, seventh and eighth grade students about environmental problems through their drawings. Phenomenology was used as a method in this research and the participants were determined using criterion sampling strategy. The research data were collected from students' drawings and open-ended questions that they were asked to explain their drawings in writing. Content analysis technique was used in the analysis of the research data. 
In the consequence of analysis; It was seen that students included multiple environmental problems in their paintings. The environmental problems that students reflect on their paintings on a global basis are water scarcity, global warming, climate change, nuclear energy, acid rain, melting of glaciers, greenhouse effect. Local environmental problems reflected in the paintings are air pollution, water pollution, noise pollution, visual pollution, soil pollution, garbage-waste problem, damage to green areas, distorted urbanization, toxic waste. It was found that as the students' class levels go up, they reflected environmental problems to their paintings more. Global environmental problems such as water scarcity, global warming, climate change, nuclear energy, acid rains, melting of glaciers, greenhouse effect have been rarely seen in students' paintings. It was found that while the students had more local environmental problems in their paintings, the global environmental problems were less drawn. In the paintings related to the local environmental problems, it was found that the students especially included the garbage-waste problem.