Bazı yerli elma çeşitlerinin pomolojik ve biyokimyasal özelliklerinin belirlenmesi
Determination of pomological and biochemical characteristics of some local apple varieties
Yazar: SİNAN COŞKUN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ATİLLA AŞKIN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, 5 yerel (Uzun Yumra, Batum, Çeşit 24, Gelin Elması ve Yayla Pınarı) ve 2 yabancı orjinli (Starking Delicious ve Kızıl Ahmedi) elma çeşidinin bazı biyokimyasal ve pomolojik özelliklerini belirlemek ve ilerdeki yıllarda ıslah çalışmalarında kullanılabilecek özelliklerini ortaya koymak amacıyla yürütülmüştür. 
Çalışmada fenolik maddelerden kafeik asit 2.89 mg/kg (Yayla Pınarı) ile 8.18 mg/kg (Kızıl Ahmedi) arasında; klorogenik asit 29.15 mg/kg (Yayla Pınarı) ile 194.45 mg/kg (Kızıl Ahmedi) arasında; epikateşin 24.51 mg/kg (Yayla Pınarı) ile 107.37 mg/kg (Kızıl Ahmedi) arasında; benzoik asit ise 6.71 mg/kg (Yayla Pınarı) ile 25.16 mg/kg (Kızıl Ahmedi) arasında değişen değerler göstermiştir. Organik asitlerden malik asit 1882.70 mg/kg (Starking Delicious) ile 7106.05 mg/kg (Yayla Pınarı) arasında; okzalik asit 4.70 mg/kg (Uzun Yumra) ile 7.95 mg/kg (Kızıl Ahmedi) arasında; sitrik asit 24.10 mg/kg (Starking Delicious) ile 55.55 mg/kg (Yayla Pınarı) arasında; tartarik asit ise 84.00 mg/kg (Yayla Pınarı) ile 382.55 mg/kg (Çeşit 24) arasında tespit edilmiştir. Makro ve mikro element analizi sonuçlarına göre, en fazla potasyum içeriği Uzun Yumra (%0.83) çeşidinde ve en fazla demir içeriği ise Gelin Elması (90.20 ppm) çeşidinde bulunmuştur. Pomolojik özellikler bakımından ise ortalama boy  53.93 mm (Kızıl Ahmedi) ile 65.82 mm (Çeşit 24) arasında; ortalama en 64.86 mm (Kızıl Ahmedi) ile 76.56 mm (Gelin Elması)  arasında; meyve ağırlığı 96.99 g (Kızıl Ahmedi) ile 184.25 g (Gelin Elması) arasında belirlenmiştir. Sap kalınlığı ve sap uzunluğu en fazla Starking Delicious (sırasıyla 2.89 mm ve 18.54 mm) çeşidinde, en az ise Kızıl Ahmedi (sırasıyla 2.09 mm ve 8.26 mm) çeşidinde bulunmuştur. Suda çözünebilir kuru madde (SÇKM) oranı %11.27 (Çeşit 24) ile %14.23 (Kızıl Ahmedi) arasında; sertlik oranı ise 14.29 libre (Batum) ile 19.41 libre (Gelin Elması) arasında değiştiği belirlenmiştir.
Elma tüm dünyada içerdiği fenolik bileşikler ve antioksidanlar nedeniyle insan sağlığı açısından önemlidir. Farklı bir bakış açısı olarak Rusya'da hamile kadınlar ve gelişme çağındaki çocuklar tarafından  özellikle yüksek demir içeriği yönünden tercih edilen Kızıl Ahmedi çeşidi ile bazı yerel çeşitlerimiz karşılaştırılmıştır.

Abstract:
Purpose of this study was to determine pomological and some biochemical properties of 5 local (Uzun Yumra ,Batum  Çeşit 24 , Gelin Elması, Yayla Pınarı)and 2 foreign origin (Starking Delicious , Kızıl Ahmedi) and to determine the properties to be used in the breeding studies in the future.
In the study of the phenolic substances , cafeic 2.89 mg/kg (Yayla Pınarı)and 8.18 mg/kg (Kızıl Ahmedi),Klorogenic  acid ranged between 29.15 mg/kg (Yayla Pınarı) and 194.45 mg/kg (Kızıl Ahmedi), epikateşin ranged between 24.51 mg/kg (Yayla Pınarı) and 107.37 mg/kg (Kızıl Ahmedi), ; benzoic acid ranged between 6.71 mg/kg (Yayla Pınarı) and  25.16 mg/kg (Kızıl Ahmedi).Of the organic acids; malic acid ranged between 1882.70 mg/kg (Starking Delicious) and 7106.05 mg/kg (Yayla Pınarı), okzalic acid ranged between 4.70 mg/kg (Uzun Yumra) ile 7.95 mg/kg (Kızıl Ahmedi), citric  acid ranged between 24.10 mg/kg (Starking Delicious) and 55.55 mg/kg (Yayla Pınarı) tartaric acid ranged between 84.00 mg/kg (Yayla Pınarı) and 382.55 mg/kg (Çeşit 24).According to macro and micro element analysis, the highest potassium and iron contents were observed in Uzun Yumra (%0.83) and Gelin Elması (90.20 ppm), respectively. In terms of pomological properties ,avarage fruit height ranged between  53.93 mm (Kızıl Ahmedi)and 65.82 mm (Çeşit 24), avarage fruit lenght ranged between, 64.86 mm (Kızıl Ahmedi) and 76.56 mm (Gelin Elması), avarage fruit weight ranged between 96.99 g (Kızıl Ahmedi) and 184.25 g (Gelin Elması).The tickest stalk tickness and longest stalk longness were observed in Starking Delicious (2.89 mm and 18.54 mm) whereas the tinnest stalk tickness and shortest stalk longness were observed in Kızıl Ahmedi (2.09 mm and 8.26 mm).Brix ranged between %11.27 (Çeşit 24) and %14.23 (Kızıl Ahmedi) and fruit hardness ranged between 14.29 libre (Batum) and 19.41 libre (Gelin Elması).
Apple is an important fruit due to its phenolic compounds and antioxidants content for human health.  Moreover, the Red Ahmadi variety is preferred by pregnant women and growing children for its high iron content, and this variety was compared with some of our local apple varieties.