Sorgulamaya dayalı fen etkinliklerinin 6. sınıf öğrencilerinin 21. yüzyıl becerilerine ve araştırma sorgulamaya yönelik öz yeterlilik algılarına etkisi
The effect of inquiry-based science activities on 6th grade students' 21st century skills and perceptions of self-efficacy towards research and inquiry
Yazar: RASİME AKBULUT
Danışman: DOÇ. DR. CANSES TİCAN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, sorgulamaya dayalı fen etkinliklerinin, ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin 21. yüzyıl becerilerine ve araştırma sorgulamaya yönelik öz yeterlilik algılarına etkisini ortaya koymaktır. Ayrıca, öğrencilerin katılımda bulundukları sorgulamaya dayalı fen etkinliklerinin kullanımı hakkındaki görüşlerini belirlemektir. Araştırma deneysel desende tasarlanmıştır. Eşitlenmemiş kontrol gruplu yarı deneysel model kullanılmıştır. Bu araştırmanın çalışma grubunu, 2022-2023 eğitim-öğretim yılı, 2. dönemi içinde, Muğla ili Menteşe ilçesinde, MEB'e bağlı bir devlet ortaokulunda bilim uygulamaları dersini alan ve 6. sınıfta öğrenim gören 63 öğrenci (32 öğrenci deney grubu, 31 öğrenci kontrol grubu) oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Kalemkuş ve Bulut Özek (2022) tarafından geliştirilen "Kapsamlı 21. Yüzyıl Becerileri Ölçeği", Korkmaz ve diğerleri (2016) tarafından geliştirilen "Araştırma Sorgulamaya Yönelik Öz Yeterlilik Algı Ölçeği" ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Yarı Yapılandırılmış Öğrenci Görüşme Formu" kullanılmıştır. Uygulama sonrasında deney grubundan 9 öğrenci ile görüşme yapılmıştır. Nicel verilerin analizinde, bağımsız örneklemler t-testi kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verilerinden elde edilen bulgulara göre, deney ve kontrol grubunda yer alan öğrencilerin 21. yüzyıl becerileri ve araştırma sorgulamaya yönelik öz yeterlilik algıları son test puanları arasında deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı fark belirlenmiştir. Deney grubu öğrenci görüşmelerinden elde edilen bulgulara göre, öğrencilerin etkinlikleri ders kapsamında yaptıkları diğer etkinliklere göre konuyla ilgili bilgileri öğrenme ve yaşamlarına katkı sağlaması bakımından benzer, grup içinde fikir alışverişi ve tartışma yapılması, bilinmeyen bir konuda deneyerek sonuçlara ulaşılması yönünden farklı buldukları tespit edilmiştir. Öğrencilerin etkinlikleri yaparken kütle ve hacim ölçümlerinin yapılması, yoğunluğun hesaplanması ve proje tasarlanması kısımlarında zorlandıkları belirlenmiştir. Öğrencilerin olumlu hisleri, etkinlikleri yaparken mutlu olması, eğlenmesi, neler olacağını merak etmesi ve heyecanlanması olarak belirlenmiştir. Öğrencilerin olumsuz hisleri, dünyanın durumunun kötüye gittiğini öğrendiği için üzülmesi olarak belirlenmiştir. Öğrenciler etkinliklerin sağladığı katkıların, konuları iyi öğrenme, yeni bilgileri öğrenme, konuların hayatın parçası olduğunu fark etme olduğunu belirtmişlerdir. Öğrenciler etkinliklerin olumlu yanlarını, kendilerinin deneyerek ve uğraşarak öğrenebileceğini öğrenmesi, etkinlikleri kendilerinin planlayarak yapması şeklinde ifade etmişlerdir. Öğrenciler etkinliklerin olumsuz yanlarını, bazı etkinliklerin süresinin yetersiz gelmesi şeklinde belirtmişlerdir. Öğrencilerin tamamına yakınının etkinliklerin tüm aşamalarını beğendikleri belirlenmiştir.
Anahtar kelimeler: sorgulamaya dayalı öğrenme, araştırma sorgulamaya yönelik öz yeterlilik algısı, 21. yüzyıl becerileri, fen eğitimi

Abstract:
The purpose of the current study is to reveal the effect of inquiry-based science activities on 6th grade middle school students' 21st century skills and perceptions of self-efficacy towards research and inquiry. It also aims to determine students' opinions about the use of inquiry-based science activities in which they participate. The study was designed in the experimental design. A quasi-experimental model with an unmatched control group was employed. The study group of the current study was comprised of 63 sixth-grade middle school students (32 students in the experimental group, 31 students in the control group) who took the science applications course at a state middle school affiliated with the Ministry of National Education in the Menteşe district of Muğla province, in the spring term of the 2022-2023 school year. As the data collection tools, the "Comprehensive 21st Century Skills Scale" developed by Kalemkuş and Bulut Özek (2022), the "Self-Efficacy Perception Scale for Research and Inquiry" developed by Korkmaz et al. (2016) and a "Semi-Structured Student Interview Form" developed by the researcher were used in the study. After the completion of the application, interviews were conducted with 9 students from the experimental group. In the analysis of the quantitative data, an independent samples t-test was used. Content analysis was used to analyse qualitative data. According to the findings obtained from the quantitative data of the study, a significant difference was determined in favour of the experimental group between the post-test scores of the students in the experimental and control groups on 21st century skills and self-efficacy perceptions towards research and inquiry. The findings obtained from the experimental group student interviews revealed that the students found the activities similar to other activities they did within the course in terms of learning information about the subject and contributing to their lives, while believing the activities were different in terms of exchanging ideas and discussions within the group and reaching results by means of trial and error on an unknown subject. It was determined that the students had difficulty in making mass and volume measurements, calculating density and designing projects while doing the activities. The positive feelings of the students were determined as being happy, having fun, wondering what will happen and being excited while doing the activities. The students' negative feelings were determined as being upset because they learned that the conditions of the world were getting worse. The students stated the contributions of the activities as learning the subjects well, learning new information and realizing that the subjects are a part of life. The students expressed the positive aspects of the activities as learning that they can learn by trying and struggling themselves, and doing the activities by planning on their own. The students stated the negative aspects of the activities as the short time given for some activities. It was determined that almost all of the students liked all the stages of the activities.
Key words: inquiry-based learning, perception of self-efficacy towards research and inquiry, 21st century skills, science education