İstanbul Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı Alerji Polikliniği'nde 1996-2008 yılları arasında takip edilen kronik ürtikerli 800 olgunun kronik ürtiker - helicobacter pylori infeksiyonu ilişkisi açısından değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between chronic urticaria and helicobacter pylori infection in 800 chronic urticaria patients followed up inthe Allergy Unit of the Department of Dermatology, Istanbul Medical Faculty, Istanbul University between june 1996 and june 2008
Yazar: HÜSNİYE SİNEM GÜRBÜZ
Danışman: PROF. DR. ESEN ÖZKAYA
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dermatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Gastroskopi = Gastroscopy ; Helicobacter enfeksiyonları = Helicobacter infections ; Helicobacter pylori = Helicobacter pylori ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Seroloji = Serology ; Ürtiker = Urticaria

Özet:
İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı Alerji Polikliniği'ne Haziran 1996 - Haziran 2008 tarihleri arasında başvuran ve sistematik bir şekilde izlenmekte olan 2903 "kronik ürtiker" hastasından seroloji, gastroskopi, dışkıda Helicobacter pylori (H. pylori) antijen tayini ile H. pylori infeksiyonu araştırılan 800 hasta (5 - 77 yaşları arasında, 525'i kadın, 275'i erkek) retrospektif olarak kronik ürtiker ? H. pylori infeksiyonu ilişkisi yönünden değerlendirilmiştir. Ürtikerdeki iyileşme oranları eradikasyon tedavisi öncesinde ve sonrasında vizüel analog skala kullanılarak belirlenmiştir. Elde edilen veriler SPSS for Windows XP Release 11. 5 version ile analiz edilerek literatür bilgileri ışığında tartışılmıştır800 hastanın 475'inde H. pylori pozitif (+), 325'inde negatif (-) olarak saptanmış olup çalışma grubumuzda H. pylori sıklığı % 59,4'tür. Gastrik şikayeti olan ve olmayan hastalar arasında H. pylori sıklığı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Farklı ürtiker formları arasında da H. pylori sıklığı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştırKronik ürtikerin diğer olası etyolojik faktörleri dışlandıktan sonra H. pylori (+) 475 hastanın 387'si eradikasyon tedavisi almıştır. Bu hastaların 189'unda eradikasyon başarısı değerlendirilmiş, 139'unda eradikasyon sağlanırken, 50'sinde eradikasyon sağlanamamıştırH. pylori (?) 325 hasta ve H. pylori (+) olup eradikasyon tedavisi almayan 10 hasta kontrol grubu olarak değerlendirilmiştirH. pylori (?) 325 hastanın 4'ünde ve H. pylori (+) olup eradikasyon tedavisi almayan 10 hastanın 3'ünde olmak üzere, kontrol grubu olarak değerlendirilen toplam 335 hastanın 7'sinde (% 2) spontan tam iyileşme gözlenirken, eradikasyon sağlanan 139 hastanın 12'sinde (% 9) tam iyileşme gözlenmiştir. Bu iki grup arasında kronik ürtikerde tam (% 100) iyileşme açısından saptanan fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p < 0,05). Eradikasyon sağlanamayan 50 hastanın hiçbirinde tam iyileşme gözlenmemiş olup, eradikasyon sağlanan hastalardaki tam iyileşme ile karşılaştırıldığında saptanan fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p < 0,05Vizüel analog skala kullanılarak elde edilen iyileşme oranlarına göre, eradikasyon sağlanması ile kronik ürtikerde % 100 (tam) iyileşme gözlenen 12 hastada "kesin ilişki", iyileşme oranı % 75 - 100 olan 26 hastada "çok olası ilişki", iyileşme oranı % 50 - 75 olan 20 hastada "olası ilişki", iyileşme oranı % 25 - 50 olan 5 hastada "az olası ilişki" olmak üzere toplam 63 hastada kronik ürtiker - H. pylori infeksiyonu arasında ilişki olduğu kabul edilmiştir. Sonuç olarak 800 hastanın % 1,5'inde kesin ilişki olmak üzere toplam % 7,9'unda kronik ürtiker - H. pylori infeksiyonu arasında ilişki tespit edilmiştir. Gastrik şikayeti olan ve olmayan hastalar arasında kronik ürtiker - H. pylori infeksiyonu ilişkisi açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Farklı ürtiker formları arasında da kronik ürtiker - H. pylori infeksiyonu ilişkisi açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamış olup, izole dermografizmli 2 olguda kesin ilişki saptanmış olması dikkat çekicidirÇalışmamızda elde ettiğimiz sonuçlara göre, 1- H. pylori sıklığının kronik ürtikerli hastalarda daha yüksek olduğunu savunan çalışmaların aksine, çalışma grubumuzdaki H. pylori sıklığı, genel Türk toplumundaki H. pylori sıklığı ile benzerlik göstermektedir. 2- Çalışmamız daha önce iddia edildiği gibi H. pylori infeksiyonunu kronik ürtikerin en önemli sebebi yapacak kadar kuvvetli olmamakla birlikte "H. pylori infeksiyonu ile kronik ürtiker arasında anlamlı bir ilişkinin var olduğu" görüşünü destekler niteliktedir. 3- H. pylori eradikasyonu ile hastaların bir kısmında tam iyileşme, bir kısmında ise yaşam kalitesini düzeltebilecek oranlarda kısmi iyileşme elde edilebildiğinden H. pylori'nin gastrik şikayeti olsun ya da olmasın, izole dermografizmli olgular dahil olmak üzere tüm kronik ürtikerli hastalarda rutin olarak araştırılarak saptandığı takdirde eradike edilmesi gerektiği görüşü öne sürülebilir.

Abstract:
800 patients (525 female and 275 male, age range 5 - 77) with chronic urticaria who were investigated for the presence of Helicobacter pylori (H. pylori) infection by means of H. pylori stool antigen test, gastroscopy or serology, were included to the study following a retrospective file analysis of 2903 chronic urticaria patients that were consecutively attended the allergy unit of the Department of Dermatology, Istanbul Medical Faculty, Istanbul University between June 1996 and June 2008. A visual analog scale was used for the quantification of urticaria before and after eradication therapy. Data were recorded and assessed using SPSS for Windows XP Release 11.5 version. The findings were discussed in view of the literature knowledgeH. pylori was positive in 475 of 800 patients (59.4 %), and negative in 325. Regarding the H. pylori positivity rate, there was no statistically significant difference between patients with and without gastric complaints, as well as between patients with different clinical forms of chronic urticariaAfter excluding other possible etiologic factors of chronic urticaria, 387 of 475 H. pylori (+) patients received an eradication therapy. Among them, 189 were evaluated for the success of the eradication therapy by repeated H. pylori tests; successful eradication was confirmed in 139 patients whereas H. pylori eradication could not be achieved in 50 patients325 H. pylori (-) patients and 10 H. pylori (+) patients who did not receive an eradication therapy served as controls. Spontaneous remission of urticaria occurred in 4 and 3 of them, respectively, making up a total of 7 (2 %) patients in the control group whereas 12 of 139 patients (9 %) with successful eradication of H. pylori infection showed a complete (100 %) remission of urticaria. The difference between spontaneous remission rate and the complete remission rate following successful eradication was statistically significant (p < 0.05). On the other hand, none of the 50 patients with failed eradication had complete remission of urticaria, again showing a statistically significant difference when comparing with the complete remission rate of patients with successful eradication (p < 0.05According to the scores that were achieved by using the visual analog scale, the relation between chronic urticaria and H. pylori infection was assessed as ?definite? in 12 patients with complete (100 %) remission of urticaria following successful eradication, as ?probable? in 26 patients with remission rates between 75-100 %, as ?possible? in 20 patients with remission rates between 50-75 %, and as ?less possible? in 5 patients with remission rates between 25-50 %. Thus, a total of 63 patients (7.9 %) were found to have a clinically relevant H. pylori infection, and 12 (1.5 %) patients to have a ?definite? causal relationshipRegarding the clinical relevance of H. pylori infection, there was no statistically significant difference between patients with and without gastric complaints as well as between patients showing different clinical forms of urticaria. As a striking finding, 2 patients with isolated dermographism were also found to have a ?definite? causal relationship between their physical urticaria and H. pylori infectionIn contrast to some of the previously published reports suggesting a much higher frequency of H. pylori infection in patients with chronic urticaria than in normal population, the prevalence rate of H. pylori infection among chronic urticaria patients in our study was similar to the prevalence rate of the general Turkish population. Furthermore, our study supports the general view of the presence of a causal relationship between H. pylori infection and chronic urticaria although in a much lesser degree than was previously claimed. Regarding the considerable number of patients with partial or even complete remission of urticaria following eradication therapy, we would suggest that patients with chronic urticaria including those with isolated dermographism should be routinely investigated for the presence of H. pylori infection, and that a successful eradication should be intended to achieve in any case with positive infection regardless of gastric complaints.