1980'den günümüze sendika-siyaset ilişkisi, Türk-İş örneği
The relatioship between labor unions and politics since 1980, Turk-Is case
Yazar: LEVENT ALBAYRAK
Danışman: DOÇ.DR. SELMA YEL
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Cumhuriyet Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
1980 sonrası dönemde Türk- ş, 1980 öncesinde benimsediği hükümetlerlegeleneksel iyi ilişkiler kurma politikasını gerek Bülent Ulusu, gerekse 1985 yılınakadar I. Özal Hükümetiyle sürdürmüştür. Ancak ANAP Hükümeti'nin çalışma hayatıile ilgili sorunlarda Türk- ş'in isteklerini dikkate almaması üzerine sendika-hükümetilişkilerinde sadece Türk- ş açısından değil Türk sendikacılığı açısından da yeni birdöneme girilmiştir.Hükümetin, Türk- ş, çalışma hayatı ile ilgili istekleri ve uzlaşma arayışlarınasoğuk bakması üzerine, Türk- ş de, hükümetlerle geleneksel iyi ilişkiler kurmapolitikasını değiştirmek durumunda kalmıştır. Nitekim, Türk- ş yönetimi, 22-23Aralık 1986'da toplanan 14. Genel Kurulunda kendi ifadesiyle, konfederasyonlarının?ilk defa bir siyasû iktidara karşı eylem yapmak zorunda kalacaklarını? vurgulamıştır.Türk- ş, bu tarihten sonra iktidarın karşısında yer almış, siyaset yasağınınkaldırılması oylamasında ve 1987 Genel Seçimleri'nde hükümet karşıtı tavırtakınmıştır.1991 sonbaharında yapılan genel seçimler sonrasında iktidar değişikliğiolmuş, koalisyon protokolünde ve programında ?işsizlik sigortası?, ?iş güvencesi?,memurlara sendikal hak verilmesi gibi çalışanları yakından ilgilendiren taahhütlerinyer aldığı DYP-SHP Koalisyon Hükümeti işbaşına gelmiştir. Yeni kurulan KoalisyonHükümetinin programında sendikaların yıllardır yasalaşmasını beklediklerihususların yer alması, koalisyonun bir kanadını sosyal demokrat kimlikli bir partininoluşturması, başlangıçta sendikaları umutlandırmış ve onları bir bekleyiş içinesokmuştur. Nitekim, 1992'den itibaren toplu iş mücadelelerinde kayda değerazalmalar görülmüştür. Ancak zaman içinde sendikaların Koalisyon Hükümetinden,işsizlik sigortası, iş güvencesi, emeklilik yaşının aşağı çekilmesi gibi beklentilerininsonuçsuz kalması, ANAP hükümetleri döneminde başlatılan özelleştirmeuygulamalarının 5 Nisan 1994 istikrar paketi içerisinde ağırlıklı olarak yeniden yeralması, sendikalar cephesinde hayal kırıklığına neden olmuştur. Türk- ş, bu tarihtensonra özelleştirmeye karşı eylemlerini artarak sürdürmüştür. Hatta 24 Aralık 1995Genel Seçimleri öncesinde DYP ve CHP'ye oy verilmemesi için bildiri bileyayınlamıştır.Türk- ş, 1997 yılında Refah-Yol Hükümeti'nin düşürülmesinde önemli roloynamıştır.1999 yılında yapılan Genel Seçimler sonucu oluşan DSP-MHP-ANAPKoalisyon Hükümeti'nin Kasım 2000 ve Şubat 2001'de yaşanan ekonomik krizkarşısında gerekli önlemleri almaması, IMF eksenli politikaları terk etmemesiüzerine Türk- ş, Emek Platformu'nu oluşturan kuruluşlarla birlikte yurt genelindeIMF karşıtı yoğun bir kampanya yürütmüştür.Türk- ş Genel Başkanı Bayram Meral, 2002 Genel Seçimleri'nde CHP'denmilletvekili seçilmiş, yerine gelen Salih Kılıç, Konfederasyonun benimsediğipartilerüstü politikayı sürdürmeye devam etmektedir.

Abstract:
In the post 1980 period, Turk-Is maintained its policy to sustain goodrelations with the governments namely Bulent Ulusu cabinet and first Turgut OZALcabinet as well. But, as ANAP government took no notice of Turk-Is?s demands, theunion-government relationship in Turkey has entered a new phase not only for Turk-Is but also for the whole Turkish labor union community.As the government kept distance against the rapprochement and compromiseefforts and new demands of Turk-Is, the union had to change its traditional policy ofmaintaining good relations with the government. Consequently, in the 14th GeneralAssembly of Turk-Is which was held in 22-23 December 1986, it was stated that ?forthe first time they would have to take action against a political government?. Afterthis date, Turk-Is has taken an anti government stance and opposed government inthe referendum for the abolishment of political rights prohibition and in 1987 generalelections.After the general elections of autumn 1991, the political government haschanged and DYP-SHP Coalition cabinet which involved in its coalition protocolcommitments such as ?unemployment insurance? and ?job security?, ?recognizingunion rights for public officials? has came to power. The unions were initiallyhopeful for this coalition as their protocol included the enactment of standing laborissues that unions long fought for and as one party of the coalition (SHP) had a socialdemocratic political identity. As a matter of fact, after 1992 there has been asubstantial decrease in struggles for the collective wage contracts. But the unionswere disappointed as the government?s commitments in unemployment insurance,job security and the decrease in the retirement age proved fruitless and policies andactivities such as the continuation of the privatization policies initiated by ANAP.Consequently, Turk-Is intensified its anti privatization demonstrations. Moreover,Turk-Is even distributed bulletins demanding people to vote against the Coalitionparties in the elections held in 24th December 1995.Turk-Is played an important role in the overthrow of the Refah-Yolgovernment in 1997.As the DSP-MHP-ANAP coalition government which came to power after1999 elections failed to take necessary actions against the November 2000 andFebruary 2001 economic crises and abstained abandoning IMF guided policies,Turk-Is, along with other institutions forming ?Emek Platformu? (Labor Platform),has initiated an intense nationwide anti-IMF campaign.In 2002, Bayram Meral, head of Turk-Is, was elected to parliament as a CHPMP and the successor leader Salih Kılıç continues the confederation?s policy ofacting above party politics.