Kadın doğum birimlerinde çalışan hemşire ve ebelerin hasta mahremiyetine yönelik davranışlarının değerlendirilmesi; Trabzon ili örneği
Assesment of patient privacy behaviors of midwives and nurses working at maternity units; Trabzon province example
Yazar: ZELİHA ÇOLAK
Danışman: DOÇ. DR. BİRSEL CANAN DEMİRBAĞ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları ve Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Doğum = Delivery ; Ebeler = Midwives ; Ebelik = Midwifery ; Genital hastalıklar-kadın = Genital diseases-female ; Hastalar = Patients ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Kadınlar = Women ; Mahremiyet = Privacy

Özet:
Tanımlayıcı nitelikteki bu çalışma, kadın hastalıkları ve doğum birimlerinde çalışan hemşire ve ebelerin hasta mahremiyetine yönelik davranışlarının değerlendirilmesi amacıyla planlanmıştır. Araştırmanın evrenini, Trabzon İl Sağlık Müdürlüğüne bağlı 5 devlet, bir üniversite, bir özel hastanenin kadın hastalıkları  ve doğum servislerinde çalışan tüm hemşire ve ebeler oluşturmaktadır. Araştırmada örneklem seçimi yapılmayarak evrenin tamamına ulaşılmaya çalışılmıştır. Çalışma evrenini, gönüllü 7 hastanenin servislerindeki hemşire ve ebelerden raporlu ve izinde olanlar çıkarıldıktan sonra geri kalan 110 kişi oluşmaktadır. Araştırmaya katılımda gönüllü olan 58 ebe ve 34 hemşire olmak üzere 92 kişi ile araştırma tamamlanmıştır. Çalışma verileri, 1 Mart 2017-30 Mayıs 2017 tarihleri arasında, bilgi formu ve hasta mahremiyet ölçeği kullanılarak yüz yüze anket tekniği ile toplanmıştır. Çalışma 12 Mart 2019'da bitirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, ortalama ve standart sapma testleri, t testi, ki-kare testi, Mann Whitney-U ve Pearson korelasyon testi kullanılmıştır. Çalışma %.40.2'si 40 yaş ve üzeri, %84.8'i evli, %69.2'si 2 ve üstü çocuk sahibi, %37'si lisans eğitimine sahip, %62'si kamu hastanelerinde ve %62'si doğumhanede ve %59.8'i 1-10 yıl arası çalışan hemşire ve ebelerden oluşmaktadır. Hemşire ve ebelerin  hasta mahremiyet ölçeği genel ortalama puanı: 4.60±0.40 ile, çok yüksek seviyede olduğu tespit edilmiştir. Ölçeğin alt boyut ortalama puanları ile genel ortalama puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık ve hasta mahremiyetine yönelik ölçek alt grupları arasında da pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur (p<0.05). Sonuç olarak, hemşire ve ebelerin tamamına yakınında hasta mahremiyetine yönelik genel ve alt grup mahremiyet puan ortalamaları çok yüksek seviyede bulunmuştur. Çalışma hemşire ve ebelerin büyük çoğunluğunun hasta mahremiyeti  konusunda tekrar eğitim alma isteği sonucu doğrultusunda hastanelerde düzenli aralıklarla mahremiyete yönelik farkındalık eğitimlerin yapılması önerilebilir.

Abstract:
This descriptive study was planned to assess behaviors and attitudes on patient privacy of midwives and nurses who worked at maternity units. The population of the study was composed of all the midwives and nurses who worked at maternity units and maternity services of 5 hospitals, one university hospital and one private hospital under Health Directorate of Trabzon Province. No sampling was made and whole population was targeted. The population of the study was consisted of 110 participants after excluding those midwives and nurses who were off duty and on sick leave. Without performing any sampling, the study was completed with 92 volunteer participants, 58 midwives and 34 nurses. The data of the study were collected using Information Request Form and Patient Privacy Scale in a face to face interview technique between the 1st of March and the 30th of May, 2017. The work finished on 12 March 2019. For the assessment of the data; numbers, percentages and standard deviation test, t test, chi-square test, Mann Whitney-U and Pearson correlation test were employed. 40.2% of the participants were aged ≥40 years, 84.8% of them were married, 69.2% of them had ≥2 children, 37% of them had undergraduate degree, 62% of them worked at public hospitals 62% of them were employed in delivery rooms and 59.8% of them worked for 1-10 years as midwife or nurse. General average score of nurses and midwives from the scale was 4.60±0.40, which was quite high. There was a statistically significant difference between average scores of subscales and general average score and positive correlations existed between patient privacy and average scores of subscales (p<0.05). As a result; general average score and average scores of subscales of nearly all of the nurses were found to be quite high in terms of patient privacy. In line with the study results that majority of the midwives and nurses wanted to receive training on privacy again, it is recommended that awareness training on privacy should periodically be given at hospitals.