Miklos Zrinyi'nin Szigeti Veszedelem (Siget Tehlikesi) adlı eserinin değerlendirilmesi
The analysis of Miklos Zrinyi's Szigeti Veszedelem (Siege of Sziget)
Yazar: ALPERTUNGA ALTAYLI
Danışman: PROF. DR. NACİYE GÜNGÖRMÜŞ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature
Dizin: Agehi = Agehi ; Destanlar = Epics ; Edebiyat = Literature ; Fetihname-i Kal`a-i Sigetvar = Fetihname-i Kal`a-i Sigetvar ; Karşılaştırmalı edebiyat = Comparative literature ; Macar edebiyatı = Hungarian literature ; Macar tarihi = Hungarian history ; Sigetvar Seferi = Sigetvar Expeditionary ; Türk-Macar ilişkileri = Turkish-Hungarian relations ; Zringi,, Miklos = Zringi, Miklos

Özet:
Büyük Osmanlı hükümdarı Kanunî Sultan Süleyman'ın son seferi olan Sigetvar seferi Türk ve Macar kaynaklarında yeri ve önemi büyük olan bir seferdir. 1566 tarihinde gerçekleşen bu sefer sırasında Sigetvar (Szigetvár) kalesi Osmanlılar tarafından kuşatılmış ve uzun bir muhasara döneminin ardından Osmanlılar tarafından ele geçirilmiştir. Osmanlı'nın bu başarısı, Kanunî'nin Sigetvar kalesi alınmadan bir müddet önce vefatı nedeniyle buruk bir zafer olarak belleklerdeki yerini almıştır.Sigetvar kuşatması Macarların gözünde ise bambaşka yansımalar bulmuştur. Kuşatma sırasında askerlerinin büyük bölümünü ve ünlü komutanları Zrínyi'yi kaybeden Macarlar, uzun süre Osmanlı gibi büyük bir güce karşı yardımsız tek başlarına direnmeleri nedeniyle bu yenilgiyi belleklerinde bir zafer haline dönüştürdüler.İşte bu önemli kuşatma gerek Türk, gerekse Macar kaynaklarına yansımış ve geçmişten günümüze çeşitli şekillerde Türk-Macar ilişkilerindeki önemli yerini korumuştur. Biz çalışmamızda Sigetvar kuşatmasının Macar edebiyatındaki en önemli yansıması olan ve Sigetvar kuşatmasının yılını gösteren 1566 kıtadan oluşan Szigeti Veszedelem adlı destanı Türkçeye aktarıp incelerken, aynı zamanda bu eserde bahsi geçen konuları Agehî'nin Fetihnâme-i Kal`a-i Sigetvar adlı eseri ile karşılaştırma imkânı bulduk. Bunun dışında dönemin olaylarını, Szigeti Veszedelem'in yazarı Miklós Zrínyi'yi tanıtmaya ve Sigetvar kuşatmasının Türk ve Macar gözüyle ne ifade ettiğini göstermeye çalıştık. Ülkemizde daha önce incelenmemiş bu konunun ele alınmasıyla bundan sonra bu konuda yapılacak çalışmalara bir ölçüde katkı sağlamak ve konunun daha önce aydınlatılmamış bir yönüne ışık tutma imkânı bulduğumuzu düşünüyoruz.

Abstract:
Sigetvar expedition which is the last expedition of Great Ottoman emperor Kanuni Sultan Süleyman has an important place in Turkish and Hungarian resources. During this expedition in 1566 Sigetvar (Szigetvár) castle was entrenched and captured by Ottomans after a long siege period. This success of Ottoman Empire has taken place as a bittersweet victory in memories due to death of Kanuni just before the victory.Sigetvar expedition has different reflections at Hungarian point of view. Hungarians who lost most of their soldiers and their famous commander Zrínyi during the expedition, consider this defeat as a victory since they resist such a great power (Ottoman Empire) for a very long time without any support from other countries.This important expedition reflected both to Turkish and Hungarian resources and have had an important place in various ways in relation between Turkey and Hungary from past to present. In this study, We translate and examine epopee Szigeti Veszedelem which is the most important reflection of Sigevar expedition in Hungarian literature with its 1566 quatrains referring to year of expedition, also we had the opportunity to compare information in this literary work with Fetihnâme-i Kal`a-i Sigetvar of Agehî. In addition to this, we tried to introduce events of that period and author Miklós Zrínyi, what Sigetvar expedition means to Turks and Hungarians. By dealing with this issue that has not been examined before in our country, we think that we have opportunity to contribute to a certain extent to studies to be carried out on this issue in future and highlighting a dimension of this issue that has not been highlighted before.