Halk müziği eserlerinin video müzik kliplerindeki görsel tasarımıyla metinsel ve müzikal anlatımının incelenmesi
Analyzing the textual and musical expression of folk music works with visual design in video music clips
Yazar: AYBERKHAN AYDEN
Danışman: PROF. DR. ZİNNUR GEREK
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzik Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Müzik = Music
Dizin: Görsel tasarım = Visual design ; Türk halk müziği = Turkish folk music ; Türk müziği = Turkish music ; Video klipler = Musics video

Özet:
Yaşam serüveni boyunca duygu ve düşüncelerini ifade etmekte insanlığa eşlik etmiş olan müzik olgusu, eşlik ettiği ifade edilen yaşamı her yönüyle etkilemiş ve yaşamdan etkilenen çeşitli unsurlardan etkilenmiştir. Günümüzün tartışılmaz gerçekliği olarak teknolojik gelişmeler, insan yaşamının her yönünü olduğu üzere, müziği de etkilemektedir. Bu araştırmanın amacı, müziğin birlikte takdim edildiği video kliplerle arasındaki etkileşim ilişkilerini incelemektir. Bu doğrultuda öncelikle müzik video klipleri aracılığıyla toplumun büyük bir kesimine ulaşma imkânı bulan dijital iletişim araçlarının geleneksel müziğimiz üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Araştırmada 2014-2023 yılları arasında YouTube isimli sosyal medya platformunda yayınlanan halk müziği eserlerinin müzik video kliplerindeki görsel tasarımla ilgili verileri elde edebilmek için nitel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Bu kapsamda geleneksel Türk halk müziğinden belirlenen 34 eser; tüketicilerine takdim edildikleri video klipler, sözleri ve müzikal yapıları itibarıyla ele alınarak incelenmiştir. Video klipler yansıtıcı, resimleyici, genişletici ve ayırıcı olmak üzere dört kategori üzerinden kategorize edilmiştir. Araştırmanın sonucunda yansıtıcı müzik videolarında çoklukla üretim süreci ölçütünün, devamındaysa konser hikayesi ölçütünün kullanıldığı, resimleyici müzik videolarında ise çoklukla kurgu ölçütünün devamında renk etkisi ve romantizm ölçütlerinin kullanıldığı belirlenmiştir. Genişletici müzik video kliplerinde çoklukla sübliminal mesaj ölçütünün, devamında renk ve popülarite ölçütlerinin kullanıldığı, ayırıcı müzik video kliplerinde saygı ölçütünün çoklukla kullanıldığı, devamında renk etkisi ölçütlerinin kullanıldığı görülmekte olup müzik video klip türleri arasında ölçüt kullanımlarında farklılıklar dikkat çekmektedir. Müzik video klipleri ile eserin güftesi arasında incelenen eserlerin 10 tanesinin video kliplerinde eserlerin sözlerinden doğrudan doğruya, 8 tanesinde ise kısmen esinlendiğini görülmüştür. Ayrıca 16 eserin müzikal açıdan orijinal formuyla müzik video klibindeki formunun aynı olduğu, 18 eserin farklı icra edildiği görülmüştür.

Abstract:
The phenomenon of music, which has accompanied humanity in expressing its feelings and thoughts throughout its life adventure, has affected every aspect of the life it is expressed and has been affected by various elements affected by life. As an indisputable reality of today, technological developments affect music, as well as every aspect of human life. The aim of this study is to examine the interaction relations between music and video clips presented together. In this regard, the main purpose of the research is to reveal the effects of digital communication tools, which have the opportunity to reach a large segment of society through video music clips, on our traditional music. In the research, a scanning model, one of the qualitative research methods, was used to obtain data about the visual design in the video music clips of folk music works published on the online video sharing and social media platform YouTube between 2014 and 2023. In this context, 34 songs determined from traditional Turkish folk music and the video clips in which they were presented to consumers were examined in terms of their lyrics and musical structures. Video clips are categorized into four categories: reflective, illustrative, expansive and separative. As a result of the research, it was determined that in reflective music videos, the production process criterion was mostly used, followed by the concert story criterion, while in illustrative music videos, the editing criterion was mostly used, followed by the color effect and romance criteria. In expansive music video clips, subliminal message criterion is mostly used, followed by color and popularity criteria; in distinctive music video clips, respect criterion is mostly used, followed by color effect criteria, and differences in the use of criteria between music video clip types are noteworthy. It was observed that 10 of the works examined between the music video clips and the lyrics of the work were directly inspired by the lyrics of the works in the video clips of 10 of the works, and 8 of them were partially inspired. In addition, it was observed that the original form of 16 works was the same as the form in the music video clip, while 18 works were performed differently.