Dijital kültürde alternatif medyanın haber üretim süreci ve gazetecilik alanının dönüşmesi
News making process of alternative media and transformation of journalism field in digital culture
Yazar: ŞERİFE ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. ÇİLER DURSUN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Alternatif medya = Alternative media ; Bourdieu, Pierre = Bourdieu, Pierre ; Gazetecilik = Journalism ; Haber üretimi = News production ; Haberler = News ; Medya = Media ; Sayısal görsel kültür = Digital visual culture ; Sayısal kültür = Digital culture

Özet:
2000'li yıllardan itibaren toplumsal yaşamın vazgeçilmez unsuru olan web 2.0 temelli yeni medya ortamları, her alanı olduğu gibi gazetecilik alanını da dönüşüme uğratmıştır. Yaşanan bu dönüşüm, hem alan açısından hem de bireysel anlamda gazeteciler açısından farklı şekillerde gerçekleşmiştir. Dijital ortamlar, alana tanıdığı sınırsız özgürlük ile alternatif medyanın önünü açmış, gazetecilik alanında hâkim konumda bulunan anaakım medyanın başat rolünü sarsmaya başlamıştır.  
Bourdieu, habitus, alan ve sermaye kavramlarını kullanarak yapı ve faili bir arada ele almanın gerekliliğini ortaya koyarak alanların değerlendirilmesinde eyleyicilerin (faillerin) alanı şekillendiren ve alan tarafından şekillendirilen eylemlerinin altında yatan nedenlerin araştırılması gerekliliğinin altını çizer.  Bu bağlamda dijital kültürde alternatif medyanın haber üretim süreçlerinin araştırılması ve gazetecilik alanının hangi aşamalarda ne şekilde dönüşüme uğradığı alternatif medya kuruluşlarında yapılan saha çalışması ile ortaya konmuştur. 
Çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm, çalışmanın kuramsal temelinin dayandığı Pierre Bourdieu'nun sosyolojik kavramlarından habitus, alan, sermaye ve bu kavramlarla gazetecilik alanı incelenmiştir. İkinci bölümde alternatif medyaya ilişkin yaklaşımlar ortaya konmuş ve Bourdieu'nun sosyolojik kavramları çerçevesinde saha çalışmasına ilişkin bulgular ortaya konmuştur. 
Çalışmada beş alternatif medya kuruluşunda farklı görev tanımları bulunan 25 kişiyle görüşmeler, yayın kuruluşlarında ve haber sahasında da gözlem yapılmış, bunun sonuçları detaylı bir analiz ile ortaya konmuştur. Saha çalışmasından elde edilen bulgular; dijital kültürde alternatif medyanın haber üretim süreçlerinin gazetecilerin özgürleşmeleri noktasında ve toplumsal alanlarda demokratik bir yapının ortaya çıkması bağlamında dönüşüme uğradığını ortaya koyarken, bu dönüşümde "hız" unsurunun önemli rolünün olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Media environments based on web 2.0, which are an indispensable element of social life since the 2000s, have transformed every field including journalism. This transformation took place in different ways, both in terms of the field and individual journalists. Digital environments have paved the way for alternative media with the unlimited freedom it gives to the field and has begun to shake the dominant role of the role mainstream media which is dominant in the field of journalism. 
With the use of concepts such as habitus, field, and capital, Bourdieu emphasizes the need to consider the structure and the agent altogether. He also highlights the need to investigate the underlying causes of actor's actions which shape and are shaped by the field, while examining the fields. In this context, researching the news production processes of alternative media in digital culture and the issue at which stages and how the field of journalism has been transformed, has been demonstrated through fieldwork conducted in alternative media organizations. 
The study consists of two parts. The first part, which creates the theoretical basis of the study, discusses Pierre Bourdieu's concepts - habitus, field, and capital and examines the journalism field with the concepts. In the second part, approaches to alternative media and findings from the fieldwork are presented within the framework of Bourdieu's sociological concepts. 
In the study, interviews were carried out with 25 people with different job descriptions in five alternative media organizations. Observations were also made in the news field as well as in broadcasting organizations. Then the results were presented with a detailed analysis. 
Findings from the field study revealed that the news production processes of alternative media in digital culture have been transformed in the context of the emancipation of journalists and in the context of the emergence of a democratic structure within social areas, and it shows that the "speed" factor plays an important role in this transformation.