Eğitimde başarısızlık: Sosyo ekonomik etkenler çerçevesinde lise öğrencileri üzerine nitel bir analiz
School failure: A qualitative analyses on high school students within the framework of socio-economic factors
Yazar: CEYDA ÇAVUŞOĞLU DEVECİ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA GÜNDÜZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Başarısızlık = Failure ; Eleştirel pedagoji = Critical pedagogy ; Lise öğrencileri = High schools students ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Sosyoekonomik etki = Socio-economic impact ; Sosyoekonomik faktörler = Socio-economic factors ; Yorumlayıcı fenomenolojik analiz = Interpretative phenomenological analysis

Özet:
Bu araştırmada pek çok kişinin deneyimlediği eğitim hayatında yaşanan başarısızlığın öğrenciler için ne anlama geldiği ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Öğrencilerin akademik başarısızlığı hangi durumlarda yaşadıkları, nelerin akademik başarısızlığa sebep olduğunu düşündükleri ve en önemlisi akademik başarısızlığı nasıl tanımladıkları bu araştırmanın cevap bulmaya çalıştığı sorular olduğundan araştırma yorumlayıcı fenomenolojik anlayışla yürütülmüştür. Esenler ve Kadıköy ilçelerinde yer alan Meslek Lisesi, Anadolu Lisesi ve İmam Hatip Lisesi olmak üzere toplam 7 okul araştırmanın uygulama sahasını oluşturmaktadır. Araştırmada maksimum çeşitlilik örneklem kullanılmıştır. Başarısızlık hikâyelerinin ve demografik bilgilerinin toplandığı 1048 10. Sınıf öğrencisi arasından cinsiyet, okul türü, başarı durumu, sosyo-ekonomik durum gibi değişkenlerin çeşitlilik göstermesine dikkat edilerek 29 öğrenci ile birebir görüşmeler yapılmıştır. Yapılan görüşmelerden elde edilen bulgular "Öğrencilere göre Başarısızlık Kavramı", "Öğrencilere göre Başarı Kavramı", "Başarısızlıkla İlişkilendirilen Durumlar", "Öğrencilere göre Başarısızlık Nedenleri" ve "Başarısızlıkla Mücadele" olmak üzere beş tema altında sunulmuştur. Öğrencilerin yapmış oldukları tanımlarda neoliberal bireyci anlayışın ve toplumsal cinsiyet rollerinin etkisi görülmüştür. Bununla beraber öğrenciler başarısızlık nedenleri arasında aile, arkadaş, öğretmen, okul, bireyin kendisi ve toplum olmak üzere farklı faktörlerden bahsetmişlerdir. Öğrencilerin başarısızlıkla mücadele etme yöntemleri de bulundukları sosyo-ekonomik düzeye göre değişiklik göstermektedir. Araştırmadan elde edilen bulgular alan yazında yer alan eğitimde başarısızlık ile ilgili teoriler ve yapılan çalışmaların sonuçları ile birlikte ele alınarak tartışılmış ve yorumlanmıştır.

Abstract:
This study explores the meaning of lived experiences of school failure for 10th grade students, which is an experience most individuals have faced. The study seeks to answer the questions: What does it mean to fail? What is school failure? What are the causes for school failure? In what situations do students experience school failure? The study applied Hermeneutic phenomenology as the primary research method. The study consisted of six total schools; three types of schools in two districts (Esenler and Kadıköy): a vocational high school, an anatolian high school and a religious/imam hatip high school. The maximum variation sampling method was used among the 1045 students, whose school failure stories and demographic information were collected. Semi-structured interviews were completed with 29 students; selected based on gender, school type, academic standing and socio-economic status. Findings from the interviews were presented in five themes: " The Concept of Failure for Students", "The Concept of Achievement for Students", " Situations Associated with Failure ", "The Reasons of Failure for Students" and "Coping with Failure". Within the students' definitions for "school failure/achievement,"the effects of neoliberal individualism and gender roles were observed. In addition, students also mentioned family, friends, teachers, school, and the individual him/herself as factors that contribute to school failure. The mechanisms that the students apply in order to grapple with failure differ depending on socio-economic status. The findings of this study are discussed and interpreted alongside several other theories of school failure and studies conducted on school failure.