Sağlıklı bireylere uygulanan farklı kuvvetlendirme yöntemlerinin hamstring kas grubu pasif mekanik özellikleri üzerine etkisinin araştırılması
Effects of different strengthening methods on hamstring muscle group's passive mechanical properties in healthy individuals
Yazar: ÖZGÜN UYSAL
Danışman: DOÇ. DR. TÜZÜN FIRAT
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Fizyoterapistliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation ; Spor = Sports
Dizin: Elektrikle uyarma = Electric stimulation ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Hasta eğitimi = Patient education ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Kas tonüsü = Muscle tonus ; Mekanik özellikler = Mechanical properties

Özet:
Uysal Ö., Sağlıklı Bireylere Uygulanan Farklı Kuvvetlendirme Yöntemlerinin Hamstring Kas Grubu Pasif Mekanik Özellikleri Üzerine Etkisinin Araştırılması. Sağlık Bilimleri Enstitüsü Spor Fizyoterapistliği Programı Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2018. Bu çalışmanın amacı sağlıklı bireylere uygulanan farklı kuvvetlendirme yöntemlerinin hamstring kas grubunun pasif mekanik özelliklerine olan etkisini ve bu etkinin performans ölçümleri ile ilişkisini araştırmaktı. Çalışmaya 42 sağlıklı sedanter erkek birey dâhil edildi. Bireylerin kuadriseps ve hamstring kaslarının pasif mekanik özellikleri ve kas kuvvetleri; hamstring kasının esnekliği, anaerobik patlayıcı kuvveti, reaksiyon zamanı ile birlikte çeviklikleri eğitim programı öncesinde değerlendirildi. Bireyler rastgele olarak konsentrik, eksentrik ve nöromusküler elektrik stimulasyonu (NMES) eğitim gruplarına eşit sayıda ayrıldı. 8 haftalık eğitim programları sonucunda tekrar değerlendirildi. Konsentrik eğitim bilateral hamstring ve kuadriseps kaslarının sertliğini arttırırken, bilateral kuadriseps kas tonusunu azalttı. Konsentrik eğitimin yaptığı bilateral hamstring sertlik artışı diğer eğitimlerden üstündü (dominant p=0,005 ve non-dominant p=0,012). Ayrıca konsentrik grubun dominant taraf kuadriseps tonusu, eksentrik eğitim alan gruba göre anlamlı şekilde azaldı (p=0,01). Bilateral kuadriseps sertliğindeki artış, her 2 gruptan da üstündü (Eksentrik için p=0,003 ve p=0,005; NMES için p=0,003 ve p=0,004). Eksentrik eğitim, bilateral olarak hamstring elastikiyetini (dominant p=0,0445 ve non-dominant p=0,0092) arttırken, kuadriseps sertliğini (dominant p=0,0478 ve non-dominant p=0,028) azalttı. Eksentrik eğitime alınan grupta non-dominant taraf hamstring elastisitesindeki artış, NMES grubundan üstündü (p=0,008). Konsentrik eğitim grubunda dominant taraf kuadriseps tonusundaki azalma ile reaksiyon zamanındaki azalma arasında (r=0,664 ve p=0,026), non-dominant taraf kuadriseps sertliği artışı ile reaksiyon zamanındaki azalma arasında ilişki bulundu (r=-0,664 ve p=0,026). Kas kuvveti artışının pasif mekanik özelliklerdeki değişime etkisi bakımından en fazla ilişki konsentrik eğitim grubunda görüldü. Elde edilen veriler ışığında kasların pasif mekanik özellikleri açısından optimal tek bir yükleme modeli olmadığı bulundu. Konsentrik eğitim kas sertliğini arttırmak için tercih edilebilirken, kas elastikiyetini arttırmak için eksentrik eğitimin ön plana çıktığı görüldü. Bireylerin kas mekanik özelliklerinin değerlendirilmesi ve kişisel ihtiyaçlara göre yüklenme modellerinin belirlenmesi, hamstring kası için koruyucu yaklaşımların oluşturulması ve performans artışı için önemli bir yaklaşım olabilir.
Anahtar Kelimeler: Hamstring Kas Grubu, Elektrik Stimulasyonu, Dirençli Eğitim, Kas tonusu.

Abstract:
Uysal Ö., Effects Of Different Strengthening Methods On Hamstring Muscle Group's Passive Mechanical Properties In Healthy Individuals. Graduate School of Health Sciences, Sport Physiotherapy Master's Degree Thesis, Ankara, 2018. The purpose of this study was to investigate effects of different strengthening methods on hamstring muscle group's passive mechanical properties and to investigate this effect's relation with performance changes in healthy individuals. 42 healthy sedantary male participated in this study. Passive mechanical properties and strength of hamstring and quadriceps muscles, flexibility of hamstring muscles, anaerobic exploseive strength, reaction time, agility were measured. Participants randomized evenly into one of three groups; eccentric, concentric and NMES. After 8 weeks training period, participants were measured again. While concentric training increased bilateral hamstring and quadriceps stiffness, it decreased bilateral quadriceps tonus. When compared to other groups, concentric training increased bilateral hamstring stiffness more significant then others (dominant p=0.005 and non-dominant p=0.012). Also, dominant side quadriceps tonus decreased more significantly then eccentric training group (p=0.01). Concentric group increased bilateral quadriceps stiffness more significantly then other groups (Comparing with others, dominant and non-dominant comparision values are given in order; Eccentric p=0.003 and p=0.005; NMES p=0.003 and p=0.004).  Eccentric training increased bilateral hamstring elasticity (dominant p=0.0445 and non-dominant p=0.0092) and decreased quadriceps stiffness (dominant p=0.0478 and p=0.028). Eccentric training's effect on non-dominant hamstring elasticity was more significant then NMES training (p=0.008).  In concentric training group, significant correlation found between decrease in dominant side quadriceps tonus and decrease in reaction timing (r=0.664 ve p=0.026); increase in non-dominant side quadriceps stiffness and decrease in reaction timing  (r=-0.664 ve p=0.026). Significant correlations between increase in muscle strength and passive mechanical properties was found majorly in concentric training group. In light of current evidence, there is no single training method that is optimum for muscle's passive mechanical properties. Concentric training can be favourable for increasing muscle's stifness, whereas eccentric training should be the choice in order to increase muscle elasticity. Evaluating muscle's passive mechanical properties and then deciding training modalities based on the need could be an important approach for hamstring in preventive physiotherapy and on increasing performance.
Keywords: Hamstring Muscle Group, Elektrical Stimulation, Resistance Training, Muscle tonus.