Üsküdar Üniversitesi klinik psikoloji yüksek lisans öğrencilerinde kronotipi ve uyku kalitesi ve yorgunluk arasındaki ilişki
The relationship between chronotype and sleep quality and fatigue in Üsküdar University clinical psychology graduate students
Yazar: EMİNE MERVE ŞANLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BARIŞ ÖNEN ÜNSALVER
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Klinik psikoloji = Clinical psychology ; Kronotip = Chronotype ; Uyku = Sleep ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Uyku sorunu = Sleep problem ; Yorgunluk = Fatigue ; Yüksek lisans öğrencileri = Graduate students ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Uyku insan hayatının 1/3'ünü kapsamaktadır. Uyku ile ilgili sorunlar da toplum genelinin yaklaşık 1/3'ünde görülmektedir. Uyku ile ilgili sorunların nedenleri; kronotip özellikleri, kötü uyku kalitesi, yorgunluk ve bu etmenlerin birbiriyle ilişkisi olabilmektedir. Uyku ile ilgili sorunlar üniversite öğrencilerinde daha sık görülmektedir. Bu çalışmada bahsedilen durum, rastgele seçilen 196 Üsküdar Üniversitesi klinik psikoloji yüksek lisans öğrencileri arasında araştırılmıştır. Araştırmada; Sabahçıl-Akşamcıl Anketi, Pittsburgh Uyku Kalitesi Envanteri ve Brief Yorgunluk Envanteri kullanılmıştır. Öğrencilerin %11,7'si sabahçıl tip (n=23), %68,4'ü ara tip (134) ve %19,9'u akşamcıl tip (n=39) kronotipe sahiptir. Katılımcıların Sabahçıl-Akşamcıl Anketi puanı ile Pittsburgh Uyku Kalitesi Envanteri ve Brief Yorgunluk Envanteri puanları arasında negatif yönde, zayıf-orta düzeyde, istatistiksel olarak anlamlı korelasyonlar bulunmuştur (p<0,05). Buna karşılık Pittsburgh Uyku Kalitesi Envanteri ve Brief Yorgunluk Envanteri puanları arasında bulunan korelasyon pozitif yönde, zayıf-orta düzeyde, istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,05).
Sonuç olarak, kronotipi, uyku kalitesi ve yorgunluk kriterleriyle alakalı üniversite bünyesinde farkındalık kazandırmak amacıyla öğrencilere yönelik bilgilendirme faaliyetlerinin yapılması ayrıca uyku hijyeni, düzenli yaşam ve sağlıklı beslenme ile ilgili eğitimlerin gerekliliği olası öneriler arasında değerlendirilmelidir.

Anahtar Sözcükler: Üniveriste Öğrencileri, Kronotipi, Uyku Kalitesi, Yorgunluk

Abstract:
Sleep covers 1/3 of human life. Problems with sleep are also seen in about 1/3 of the general population. Causes of problems with sleep; chronotype characteristics, poor sleep quality, fatigue and these factors may be related. Sleep related problems are more common among university students. The situation mentioned in this study was investigated among 196 Üsküdar University clinical psychology graduate students selected randomly. In this study; Moorningness-Eveningness Questionnaire, Pittsburgh Sleep Quality Inventory and Brief Fatigue Inventory were used. %11,7 (n=23) of students are mornıng type, %68,4 (n=134) of them are intermediate type and %19,9 (n=39) of them are evening type. A negative, weak moderate statistically significant correlation was found between the participants' Morningness-Eveningness Questionnaire and Pittsburgh Sleep Quality Inventory and Brief Fatigue Inventory Scores (p<0,05). On the other hand, the correlation between Pittsburgh Sleep Quality Inventory and Brief Fatigue Inventory scores is positive weak to moderate, and statistically significant (p<0,05).
Consequently, the need for informative activities for students who will become aware of the university in terms of chronotype, sleep quality and fatigue criteria, as well as the necessity of training on sleep hygiene, regular life and healthy nutrition should be evaluated among the possible suggestions.

Key Words: University Students, Chronotype, Sleep Quality, Fatigue