Ankara il merkezinde bulunan devlete bağlı huzurevlerinde diabetes mellitus takip ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
The follow-up and evaluation of the quality of life in diabetes mellitus in the nursery affiliated with the state in ankara city center
Yazar: SEREN SÜMER
Danışman: UZMAN İSMAİL KASIM
Sağlık Bakanlığı / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Diabetes mellitus (DM) dünyada olduğu gibi Türkiye'de de sık görülen kronik bir hastalıktır. Bu çalışmada, Ankara'da yaşlı nüfusun bulunduğu devlet huzurevlerinde DM takip ve yaşam kalitesini tespit etmeyi ve takip kalite kriterlerinin geliştirilmesine katkıda bulunmayı amaçladık.
Materyal ve Metod: Ankara il merkezinde bulunan, devlet huzurevlerinde yaşayan DM tanısı almış yaşlıları çalışmamıza aldık. National Committee for Quality Assurance (NCQA) tarafından geliştirilen erişkin diabetiklerde performans kriter ve skorlama (Diabetes Recognition Program, DRP) tablosu kullanılarak huzurevlerindeki takip kalitesini değerlendirdik. Yaşam kalitesini ise genel yaşam kalitesi anketi olan EuroQ-ol ve diyabete özel yaşam kalitesi ölçeği olan Audit of Diabetes Dependent Quality of Life (ADDQoL) ile değerlendirdik. Huzurevi sakinleri ile yüz yüze görüşerek EuroQ-ol ve ADDQoL 19 ölçeğini uyguladık. Huzurevlerindeki diyabetik yaşlıların sosyodemografik bilgileri, NCQA'in DRP erişkin değerlerine göre performans kriterleri ve skorlamada kullanılan parametreleri sorguladık.
Bulgular: Çalışmamıza 5 huzurevinde kalan toplam 842 yaşlının DM tanılı 188'ini (% 22,3) aldık. 76'sı (% 40,4) erkek, 112'si (% 59,6) kadındı. Yaş ortalaması 80,55±7,55 di. Genel yaşam anketi olan EuroQoL 5D sonuçlarında kadınların yaşam kalitesini erkeklerden daha düşük bulduk. ADDQoL yaşam kalitesi anketine katılanların % 37,3'ü diyabetim olmasaydı yaşam kalitem aynı olurdu, % 32,1'i daha iyi olurdu, % 17,2'si çok daha iyi olurdu, % 13,4'ü biraz daha iyi olurdu düşüncesindeydi. ADDQoL un tüm parametrelerinde negatif değer elde ettik. Bu da diyabetin yaşam kalitesini kötü yönde etkilediğini göstermektedir. Diyabetten en çok etkilenme yiyeceklerden faydalanmada azalma (-1,53) ve en az etkilenme maddi durumda olmuştur. ADDQoL değerlerini, diğer çalışmalarla benzer bulduk. Diğer çalışmalarda olduğu gibi diyabet yaşam kalitesini olumsuz etkilemekte ve en çok etkilenme yiyeceklerden faydalanmada olmaktadır.
90
Eğitim düzeyinin yüksek olması, diyabet hastalığının 10 yıldan kısa süreli olması, tedavide OAD kullanımı veya sadece diyet tedavisi almak, HbA1c değerlerinin 7'nin altında olması, ayak bulgusunun normal olması, serebrovasküler hastalığın olmaması yaşam kalitesinin anlamlı derecede yüksek bulunmasına sebep olmuştur.
NCQA'in DRP erişkin değerleri performans kriterleri ve skorlamaya göre huzurevlerinde toplam puanı 30, yani başarısız takip olarak tespit ettik.
Sonuç: Diyabet sıklığının, huzurevi sakinlerinde toplumdan daha fazla olduğu görülmüştür. Takip başarısının düşüklüğü, huzurevlerinde diyabet takibinin daha iyi olabilmesi için yeni düzenlemeler ve uygulamalara ihtiyaç olduğunu göstermiştir.

Abstract:
Introduction and Objectives: Diabetes mellitus is a well-known chronic disease having high morbidity and increased prevalence in the world, which is true for Turkey as well. The diabetic population in nursing homes is a special group that needs further attention. This study aims to determine disease specific quality of life of residents living in state nursing homes in Ankara. Quality of diabetes management in these institutions is further explored.
Methods: We included elderly population that live in the nursing homes in Ankara and who are diagnosed as diabetes. We assessed quality of diabetes care in these nursing homes using Diabetes Recognition Program that is developed by the National Committee for Quality Assurance (NCQA). We assessed quality of life with EuroQol as generic and with Audit of Diabetes Dependent Quality of Life (ADDQoL) as disease-specific scale. These scales were performed via face-to-face interviews. We additionally explored sociodemographic information.
Findings: 188 (22.3%) diabetic nursing home inhabitants of total 842 were included in our study. 76 (40.4%) were male and 112 (59.6%) were female. Mean age was 80.55±7.55. EuroQol 5D scores revealed lower quality of life in diabetic women compared to men. ADDQol's question as "If I didn't have diabetes, my quality of life would be ...". Was answered by 37.3% as "same", by 32.1% as "much better", by 17.2% as "very much better" and by 13.4% as "a little better". All items of ADDQol gave a negative mean value, indicating that diabetes negatively impacted their quality of life. Diabetes has the largest impact on enjoyment of food (mean impact rating -1.53) and the least impact on financial situation(-0.22). The scores of ADDQoL were similar to other studies.
We found that higher education, diabetes diagnosed less than ten years before, OAD use in treatment or follow-up with diet only, HbA1C scores
92
less than 7, normal foot examination, non-existence of serebrovascular event history had positive impact on quality of life.
According to the DRP scores of NCQA the total score was 30, which meant unsuccessful follow up of diabetes in these facilities.
Conclusion: Our study showed that diabetes prevalence in state nursing homes is much higher than the general population. The unsuccessful follow-up of diabetes in these facilities and unsatisfactory quality of diabetes care show us the need for new regulations and implementations for a better diabetes care in these homes.