KOAH ve/veya astımlı yaşlılarda sosyal desteğin ilaç uyumuna ve öz-etkililiğe etkisi
The effect of social support on drug addiction and self-effectiveness in elderly with COPD and/or Asthma
Yazar: NURAY KURU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HURİ SEVAL GÖNDEREN ÇAKMAK
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
KURU, Nuray. KOAH ve/veya Astımlı Yaşlılarda Sosyal Desteğin İlaç Uyumuna ve Öz-etkililiğe Etkisi (Yüksek Lisans), Çankırı, 2023.
Çalışmanın amacı KOAH ve/veya Astımlı Yaşlılarda Sosyal Desteğin İlaç Uyumuna ve Öz-etkililiğe Etkisi'ni saptamaktır. Çalışma örneklemi Ordu devlet hastanesine başvuran, çalışma kriterlerini uyan 138 hasta oluşturmuştur. Araştırma 01.05.202201.08.2022 tarihleri arasında 3 aylık süre içerisinde tamamlanmıştır. Verilerin toplanmasında hasta ve ilaç bilgi formu, çok boyutlu algılanan sosyal destek ölçeği ve öz-etkililik ölçeği kullanılmıştır. Toplanan veriler SPSS 23 programında analiz edilmiştir. Ölçek verilerinin normal dağılmasından dolayı parametrik testlerden t-Testi ve İkiden fazla grupta Grup Ortalamalarının Karşılaştırılması İçin ANOVA testi kullanılmıştır. Ölçekler arasındaki iki değişken arasındaki ilişkinin gücünün ve birbirleriyle olan ilişkilerinin ölçümü için pearson korelasyon testi uygulanmıştır.
Katılımcıların %38,4'ü kadın, %61,6'sı erkek hastalardan oluşmaktadır. Katılımcıların %36,2 KOAH, %28,3'ü astım, %35,5'i KOAH ve astım tanısı alan hastalardan oluşmaktadır. Bireylerin yaş ortalamaları 74,37±7,900, tanı süresi 14,4±14,5, hastanede yatış sayısı 4,01±6,33, günlük ilaç kullanım sayısı 4,49±2,50 idi. Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği toplam puanı ortalaması 47,25±17,16, Öz-etkililik Yeterlilik Ölçeği toplam puan ortalaması 71,26±9,11 idi. Yapılan korelasyon analizi sonucuna göre; Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği geneli ile Öz-etkililik Yeterlilik Ölçeği geneli (r: -0,241) arasında negatif yönlü düşük seviyede bir ilişki vardır.
Sonuç olarak bireylerin Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği puanı arttıkça Öz-etkililik düzeylerinde azalma görülmektedir. Hastalara ve yakınlarına hastalık, sosyal destek, öz-etkililik ve ilaç uyumu üzerine eğitim verilmesi, eğitimlerin sıklaştırılması ve sağlık politikası haline dönüştürülmesi ve sosyal desteğin bağımlılık yönü araştırılması önerimizdir.
Anahtar Kelimeler: KOAH, astım, sosyal destek, öz-etkililik, ilaç uyumu, hemşirelik.

Abstract:
Kuru, Nuray. The Effect of Social Support on Drug Compliance and Self-Efficacy in Elderly with COPD and/or Asthma (MSc), Çankırı, 2023.
The aim of the study is to determine the Effect of Social Support on Medication Adherence and Self-Efficacy in the Elderly with COPD and/or Asthma. The study sample consisted of 138 patients who applied to Ordu state hospital and met the study criteria. The research was completed within 3 months between 01.05.202201.08.2022. Patient and drug information form, multidimensional perceived social support scale and self-efficacy scale were used to collect data. The collected data were analyzed in SPSS 23 program. Due to the normal distribution of the scale data, t-Test from parametric tests and ANOVA test were used for the Comparison of Group Means in more than two groups. Pearson correlation test was applied to measure the strength of the relationship between the two variables between the scales and their relationships with each other.
38.4% of the participants were female and 61.6% were male patients. 36.2% of the participants were diagnosed with COPD, 28.3% with asthma, 35.5% with patients diagnosed with COPD and asthma. The mean age of the individuals was 74.37±7.900, the duration of diagnosis was 14.4±14.5, the number of hospitalizations was 4.01±6.33, and the number of daily drug use was 4.49±2.50. The mean score of the Multidimensional Scale of Perceived Social Support was 47.25±17.16, and the mean score of the Self-Efficacy Efficiency Scale was 71.26±9.11. According to the results of the correlation analysis; There is a low negative correlation between the Multidimensional Scale of Perceived Social Support in general and the Self-Efficacy Efficacy Scale in general (r: -0.241).
As a result, as individuals' Multidimensional Scale of Perceived Social Support scores increase, their self-efficacy levels decrease. We suggest that patients and their relatives should be educated on the disease, social support, self-efficacy, and drug compliance, intensifying the training and transforming it into a health policy, and investigating the dependency aspect of social support.
Keywords: COPD, asthma, social support, self-efficacy, medication adherence, nursing.