Hayat sahasından ekonomi sahasına neorealizm çerçevesinde Alman jeopolitiğinde değişim ve dönüşüm
Change and transformation in German geopolitics within the framework of neorealism from the living space to the economic space
Yazar: BÜŞRA YILMAZ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA NAİL ALKAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Almanya = Germany ; Avrupa Birliği = European Union ; Ekonomi = Economy ; Jeopolitik = Geopolitic ; Neo-klasik realist = Neo-classical realist ; Yeni gerçekçilik = Neorealism

Özet:
Uluslararası sistem, 20. yüzyılda Avrupa merkezli iki büyük dünya savaşına şahit olmuştur. İki savaş da temelde mevcut konumundan memnun olmayan (revizyonist) devletler ile statükoyu muhafaza etmeye çalışan devletler arasında yaşanmış ve her ikisi de revizyonist devletlerin başını çeken Almanya'nın kaybetmesiyle sonuçlanmıştır. II. Dünya Savaşı esnasında Almanya'nın yayılmacı politikasına bir nevi meşruluk kazandıran Hayat Sahası Teorisi (Der Lebensraum) bu dönemdeki Alman jeopolitiğini şekillendirmiştir. Almanya'nın cebir yoluyla kısa sürede topraklarını genişletmesiyle 20. yüzyılın ortalarında başlayan ve aynı dönemde sona eren II. Dünya Savaşı'ndan sonra; Almanya, Doğu ve Batı olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Batı Almanya olarak da bilinen Federal Almanya -ya da tam adıyla Federal Almanya Cumhuriyeti-, çift kutuplu yapıya evrilen uluslararası sistemde Batı'yla ilişkiler geliştirmeye başlamış ve Batı Avrupa'da başlayan işbirliği çalışmalarına dahil olmuştur. Avrupa'da birlik oluşturma fikirleri çok önceye dayansa da, bu fikirlerin şu ana kadar somutlaştığı en başarılı örnek, temelleri 1950'li yıllarda atılan Avrupa Birliği'dir (AB). Çalışmada, Almanya'nın uygulamaya çalıştığı Hayat Sahası Teorisi ile AB dönemindeki derinleşme ve genişleme politikaları üzerinde durulmuştur. Neorealizm ekseninde yapılan çalışmada, II. Dünya Savaşı döneminde Almanya'nın jeopolitiğini şekillendiren Hayat Sahası Teorisi Saldırgan Realizme; 1950'li yıllardan itibaren başlayan AB dönemindeki derinleşme ve genişleme politikaları ise Savunmacı Realizme dayandırılmıştır. Bu çalışma, "Almanya'nın II. Dünya Savaş'ında uygulamaya çalıştığı Hayat Sahası, AB ile birlikte Ekonomi Sahası'na mı dönüşmüştür?" sorusuna cevap aramıştır. Çalışmanın giriş kısmında yer verilen varsayımlarla uyumlu bir şekilde, Hayat Sahası'nın Ekonomi Sahası'na dönüştürülmesi ve Ekonomi Sahası'nın gerçekleştirilmesi için askeri güç yerine ekonomik gücün tercih edildiği sonucuna varılmıştır. Çalışmada; Ekonomi Sahası'yla, AB ile birlikte oluşturulan ve ekonomik güce dayanan bir işbirliği ortamı kastedilmiştir.

Abstract:
The international system witnessed two European-centered world wars in the 20th century. Both wars were basically fought between the states that were not satisfied with their current position (revisionist states) and that tried to maintain the status-quo, and both resulted in Germany's defeat, leading the revisionist states. The Living Space (Der Lebensraum) Theory giving a kind of legitimacy to Germany's expansionist policy during the World War II, also shaped the German geopolitics in this period. After the World War II, started in the middle of the 20th century with Germany's expanding its territory in a short time by force and ended in the same period, Germany was divided into the East and the West. Federal Germany, also known as West Germany -or the Federal Republic of Germany by its full name-, started to develop relations with the West in the international system, evolving into a bipolar structure, and was involved in the cooperation efforts starting in the Western Europe. Although the ideas of establishing an unity in Europe date back a long time, the most successful example of the embodiment of these ideas so far is the European Union (EU), founded in the 1950s. In the study, the Living Space Theory, which Germany tried to implement, and the deepening and enlargement policies in the EU period were emphasized. In the study, conducted on the axis of Neorealism, the Living Space Theory, shaping Germany's geopolitics during the World War II, was based on Offensive Realism, and the deepening and enlargement policies in the EU period, starting in the 1950s, were based on Defensive Realism. This study sought an answer the question "did the Living Space, which Germany tried to implement during the World War II, turn into the Economic Space with the EU?". In accordance with the assumptions given in the introduction of the study, the Living Space transformed into the Economic Space, and to constitute the Economic Space, economic power was preferred to military power was concluded. In the study, the Economic Space refers to the cooperation environment created with the EU and based on economic power.