İlköğretim dördüncü sınıflarda sözel derslerde kullanılan yazılı materyallerin öğrenci seviyesine göre değerlendirilmesi /
Yazar: SELDA AYDOĞDU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ASİYE DUMAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Materyal değerlendirme = Material evaluation ; Sözel malzemeler = Verbal materials ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
ÖZET Gelişim, büyüme, olgunlaşma ve öğrenmeyi de içine alan ileriye yönelik değişim sürecidir. Bu süreç, kendi içinde belirli özellikler bakımından bütünlük taşıyan ve birbirleriyle etkileşim hâlinde bulunan alanlara ve dönemlerine ayrılmıştır. Gelişim alanları, fiziksel ve zihinsel gelişim, kişilik ve dil gelişimidir. Gelişim dönemleri ise genellikle ortak özellikleri kapsayan yaş aralıklarıyla ifade edilmiştir. Bu dönemler, doğum öncesi, bebeklik (0-2yaş), ilk çocukluk (2-6yaş), son çocukluk (6-12yaş) ve ergenlik dönemi (12-18 yaş)' dir. Bütün gelişim dönemlerinde görüldüğü gibi dil gelişiminde de aynı yaştaki çocuklar benzer özellikler gösterir. Bu nedenle, dil gelişimi bilişsel gelişime paralel olarak ortaya çıkar. Bireyin, bilişsel gelişim dönemleri ilerledikçe dili kullanmadaki beceri ve yeteneği de artar. Ferdin ve toplumun hayatında bu kadar önemi olan dilin, eğitim ve öğretiminde hassasiyet gösterilmelidir. Türkçenin eğitimi ve öğretimi de hem birey, hem toplum için hayatî önem taşımaktadır. Türkçenin eğitimi ve öğretiminde kullanılan ders kitapları Türkçenin doğru kullanımında öğretmene ve öğrenciye rehberlik eden temel kaynaklardan biridir. Ders kitaplarında yer alan metinlerin öğrencinin içinde bulunduğu yaş grubunun gelişim özelliklerine ve ilgi düzeyine uygun olmalısına özen gösterilmelidir. Bu özellikler dikkate alınarak hazırlanan ders kitapları çocuğun dört temel dil becerisinin gelişimine önemli katkıda bulunacaktır. Bu araştırma, Konya'nın Beyşehir İlçesi'nde bulunan, Ali Akkanat Pansiyonlu İlköğretim Okulu, Özel Gönül İlköğretim Okulu, Eşrefoğlu İlköğretim Okulu, Bahçelievler Kasapoğlu İlköğretim Okulu ve Gazi İlköğretim Okulu11 dördüncü sınıf öğrencilerini kapsamaktadır. Bu ilköğretim okullarının dördüncü sınıflarında, sözel derslerde kullanılan yazılı materyallerin öğrenci seviyesine uygun olup olmadığı araştırılmıştır. Ders kitaplarında yer alan cümle, satır ve paragraf uzunluklarının öğrenci seviyesine çoğunlukla uygun olmadığı, dolaylı anlatım yönünden ise ders kitaplarının öğrenci seviyesine uygun olduğu görülmüştür. Araştırmanın sonunda, ilköğretim okullarında okutulan ders kitaplarının öğrenci seviyesine uygun olarak hazırlanması gerektiği tespit edilmiş ve araştırmanın sonucuna uygun bazı öneriler dile getirilmiştir.

Abstract:
m ABSTRACT Developing is the changing process including growing up, maturation and learning. This process is seperated into areas and periods that have a wholeness within for their specific characteristics and that are interactive. Development areas are physical and mental development, personality and language development. Development periods are generally expressed thru age groups that feature common characteristics. These periods are;prenatal period, infancy (ages 0-2), first childhood period (ages 2-6), last childhood period (ages 6-12)and adolescenceperiod (ages 12-18). As seen in alldevelopment periods, the children at the same ageshow similar characteristics while developing alanguage. For this reason,languagedevelopment appears in parallellism with learning development. The individual's ability and skill in using thelanguage increases as his learning development periods proceed. One should show great sensitiveness in teaching the language that has such a great importance in the individual's and society's lives. From this aspect, the instruction of Turkish language has a vital importance for both the individual and the society. The textbook used in the teaching of Turkish language is one of the main sources that guides the teacher and the student for the correct usage of Turkish language. Pains must be taken that the texts in the textbooks are suitable for the development characteristics and concern level of the age group the students are in. The textbooks which are prepared caring for these characteristics will make an important contribution to the child's four fundamental language skills. This research comprises the fourth class students of Ali Akkanat Primary School with Pension, Private Gönül Primary School,Eşrefoğlu Primary School, Bahçelievler Kasapoğlu Primary School and Gazi Primary School in Beyşehir,aIV district of Konya. The written materials used in oral lessons at fourth classes of these schools are determined whether they are suitable or not for the student's level. It is determined that the sentence, line and paragraph lengths in the textbooks are mostly not suitable for the student's level, but the textbooks are suitable for the student's level from the aspect of indirect expression. At the end of the researh it is determined that the textbooks used at primary schools should be prepared suitably for the student's level and some suggestions suited to the result of the research are made.