Yetişkin bireylerin sağlık algılarının, kanser tarama davranışlarının ve taramalara yönelik tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of adultindividuals' healthperceptions, cancerscreening behaviorsand  attitudes to screening
Yazar: OĞUZHAN ALTUNOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. HURİ SEVAL GÖNDEREN ÇAKMAK
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışmanın amacı Yetşkin bireyelerin sağlık algılarının, kanser tarama davranışları ve taramalara yönelik tutumlarını değerlendirmektir. Çalışmamız Samsun Bafra Devlet Hastanesi'nde yapılmıştır. Çalışmaya Üroloji, Anestezi ve Reanimasyon, Genel Cerrahi, Beyin ve Sinir Cerrahisi, Ortopedi ve Travmatoloji, Kadın Hastalıkları ve Doğum, Göğüs Cerrahisi, Dahiliye, Kardiyoloji, Nöroloji, Psikiyatri, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon, Göğüs Hastalıkları ve Enfeksiyon Hastalıkları polikliniklerine başvuran hastalar dahil edilmiştir. Çalışmanın örneklermi %95 güven aralığında 0,05'lik yanılma payı ile örneklem sayısı 333 olarak belirlenmiştir. Araştırmada Sağlık Algısı Ölçeği, Kanser Taramalarına Yönelik Tutum Ölçeği ve Hasta Bilgi Formu kullanılmıştır.
Katılımcıların %67,6'sı kadın, %32,4'ü erkek birey ve %11,7'si bekar %88,3'ü evli birey idi. Bireylerin eğitim seviyesi %27,3'ü ilköğretim, %25,5'i lise idi. Bireylerin %52,6'sı herhangi bir hastalıklarından ilaç kullandıklarını ifade etmektedir. Bireylerin %62,5'inde ailesinde kanser öyküsü olduğunu belirtmektedir. Katılımcıların yaş ortalaması 50,61 ± 8,35, sağlık algısı toplam puan ortalaması 50,33 ± 8,353 ve kanser tarama toplam puanı 76,38 ± 11,234 idi. Katılımcıların kanser tarama ölçek toplam puanı ile yaşları arasında negatif düzeyde düşük düzeyde (r: -,130) ilişki vardır(p<0,05).Katılımcıların kanser tarama ölçek toplam puanı ile sağlık algısı toplam puanı (r:0,145) arasında düşük düzeyde ilişki vardır. Katılımcıların kanser tarama ölçek toplam puanı ile kontrol merkezi alt boyutu (r:0,111) ve Öz farkındalık alt boyutu (r: 0,134) arasında düşük düzeyde ilişki vardır. 
Yapılan araştırmada sağlık algısı ölçeği toplam puanları ile kanser taramalarına yönelik tutum ölçeği puanları arasında olumlu yönde anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır. Kanser taramalarına yönelik bilgi sahibi olan ve daha önce kanser taraması yaptırmış olan bireylerin kanser taramalarına yönelik tutum ölçeği puan ortalamalarının anlamlı şekilde daha yüksek olduğu saptanmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to evaluate Adult Individuals' health perceptions, cancer screening behaviors and attitudes towards screening. The study was conducted at Samsun Bafra State Hospital. Patients attending Urology, Anesthesia and Reanimation, General Surgery, Brain and Nerve Surgery, Orthopedics and Traumatology, Gynecology and Obstetrics, Thoracic Surgery, Internal Medicine, Cardiology, Neurology, Psychiatry, Physical Therapy and Rehabilitation, Chest Diseases and Infectious Diseases outpatient clinics were included in the study. The sample size of the study was determined as 289 with a 95% confidence interval and a margin of error of 0.05. Health Perception Scale, Attitude Scale Towards Cancer Screenings and Patient Information Form were used in the research. 67.6% of the participants were women, 32.4% were men, 11.7% were single and 88.3% were married. The education level of the individuals was 27.3% primary school and 25.5% high school. 52.6% of individuals state that they use medication for any disease.
It states that 62.5% of individuals have a family history of cancer. The average age of the participants was 50.61 ± 8.35, the average health perception total score was 50.33 ± 8.353, and the cancer screening total score was 76.38 ± 11.234. There is a low (r: -.130) negative correlation between the participants' cancer screening scale total score and their age (p<0.05). There is a low level of correlation between the participants' cancer screening scale total score and their health perception total score (r: 0.145). There is a low level of correlation between the participants' cancer screening scale total score and the control center sub-dimension (r: 0.111) and Self-awareness sub-dimension (r: 0.134). In the study, it was determined that there was a positive and significant relationship between the total scores of the health perception scale and the scores of the attitude scale towards cancer screenings.
It was found that the average score of the attitude scale towards cancer screenings was significantly higher for individuals who were knowledgeable about cancer screenings and had had cancer screenings before.