Uzaktan eğitim sürecinde sosyal bilgiler öğretmenlerinin stresle başa çıkma yöntemleri
Methods of social science teachers' stress management in the process of distance education
Yazar: TUBA DUMAN
Danışman: DOÇ. DR. VEDAT KARADENİZ
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Stres yönetim teknikleri = Techniques of the stress management ; Stresle başetme = Coping with stress ; Uzaktan eğitim = Distance education ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmada, sosyal bilgiler öğretmenlerinin uzaktan eğitim sürecinde stresle başa çıkma yöntemlerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada yöntem olarak nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin, aynı çalışma içerisinde birlikte kullanıldığı karma yöntem desenlerinden biri olan açıklayıcı desen kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Erzincan il ve ilçelerinde görev yapmakta olan 93 sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışmanın nicel aşamasında, uzaktan eğitim sürecinde, sosyal bilgiler öğretmenlerinin stresle başa çıkma durumlarının incelenmesi amacıyla, katılımcılara "Stresle Başa Çıkma Ölçeği" (Moos, 1993) anketi ve "Kişisel Bilgi formu"; nitel aşamasında ise konuyu derinlemesine inceleyebilmek amacıyla görüşmecinin hazırladığı 8 sorudan oluşan "Yarı Yapılandırılmış Görüme Formu" kullanılmış olup 15 öğretmene uygulanmıştır. Farklılıkların ortaya çıkarılmasında, parametrik (ilişkisiz örneklemler t-testi, tek yönlü varyant analizi-ANOVA) testler üzerinden 0,05 anlamlılık değeri dikkate alınarak analizler yapılmıştır. Analizler sonucunda, araştırılan alt problemlerde anlamlı farklılıkların ortaya çıkmadığı bulunmuştur. 
Nitel veriler kısmında "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" elde edilen veriler kayda alınmış, yazıya aktarılmış, elde edilen veriler düzenlenip kodlanmış, kategoriler oluşturularak tabloya aktarılmış ve yorum olarak sunulmuştur. Görüşme soruları sonuçlarına göre ise, Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin uzaktan eğitimde yaşadığı problemlerin daha çok öğrencilerin bilgisayar, tablet vs. eksikliği ve ilçelerde internet alt yapısının olmaması veya yetersiz kalması konusunda problem yaşadıkları tespit edilmiştir. Uzaktan eğitim sürecinde çoğu öğretmen stresle baş etme yöntemi olarak daha çok bireysel ve zihinsel birtakım önlemler kullandıkları ve örgütsel olarak bir yardım almadıkları, süreci kendi çabalarıyla yönettikleri görülmüştür. Yine öğretmenlerin derslerde öğrencilerin derse katılımını sağlama, öğrencilerin dikkatini çekme ve ekran gerisindeki sıkılmaların önüne geçip dersi daha eğlenceli hale getirmek için birçok eğitsel faaliyetler düzenleyip, uyguladıkları da gözlemlenmiştir.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the methods of coping with stress in the distance education process of social studies teachers. Explanatory design, which is one of the mixed method designs in which Quantitative and Qualitative research methods are used together in the same study, was used as a method in the research. The population of the research consists of 93 social studies teachers working in Erzincan provinces and districts. In the quantitative phase of the study, in order to examine the social studies teachers' coping with stress during the distance education process, the participants were given the "Stress Coping Scale" (Moos, 1993) questionnaire and the "Personal Information form"; In the qualitative phase, in order to examine the subject in depth, the "Semi-Structured Interview Form" consisting of 8 questions prepared by the interviewer was used and applied to 15 teachers. In order to reveal the differences, analyzes were made by considering the 0.05 significance value over parametric (unrelated samples t-test, one-way analysis of variance -ANOVA) tests. As a result of the analyzes, it was found that there were no significant differences in the sub-problems investigated.
In the qualitative data section, the data obtained in the "Semi-Structured Interview Form" were recorded, transcribed, the data obtained were organized and coded, transferred to the table by creating categories and presented as comments. According to the results of the interview questions, the problems experienced by the Social Studies teachers in distance education are mostly related to the students' access to  computers, tablets, etc. It has been determined that they have problems with the lack of internet infrastructure and the lack of internet infrastructure in the districts. It has been observed that most of the teachers in the distance education process use a number of individual and mental measures as a way of coping with stress and do not receive any organizational help and manage the process with their own efforts. It has also been determined that the teachers organize and implement many educational activities in order to ensure the participation of the students in the lesson, to attract the attention of the students and to prevent the boredom in front of the screen and to make the lesson more fun