Bursa'da tüketime sunulan çiğ ve pastörize süt örneklerinde aflatoksin M1 kontaminasyonunun değerlendirilmesi
Evaluation of aflatoxin M1 contaminationin raw and pasteurized mi̇lk samples offered to consumpti̇on in Bursa
Yazar: FATMA BÜŞRA ORAKÇI
Danışman: PROF. DR. FİGEN ÇETİNKAYA
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Besin Hijyeni ve Teknolojisi = Food Hygiene and Technology
Dizin: Aflatoksin M1 = Aflatoxin M1 ; Aflatoksinler = Aflatoxins ; Besin hazırlama ve dağıtma = Food handling ; Besin kirlenmesi = Food contamination ; Bursa = Bursa ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Pastörize süt = Pasteurized milk ; Süt = Milk ; Çiğ süt = Raw milk

Özet:
Süt, insan sağlığı açısından önemli bir protein kaynağıdır. Süt toksini olarak da bilinen aflatoksin M1, başlıca kontamine süt ve süt ürünlerinin tüketimi ya da karaciğerde AFB1 metabolizması sonucu ortaya çıkan akut ve kronik toksikozların başlıca nedenidir.
Mevcut çalışmada Bursa'da tüketime sunulan çiğ ve pastörize süt örneklerinde AFM1 insidensi ve kontaminasyon seviyelerinin belirlenmesi amaçlandı. Haziran-Kasım 2017 tarihleri arasında, her ay 10 çiğ ve 10 pastörize süt olmak üzere toplam 120 örnek, HPLC yöntemi ile incelendi. Analiz sonuçlarında; 60 çiğ süt örneğinin 51'inde (%85) ve 60 pastörize süt örneğinin 37'sinde (%61,7) değişik miktarlarda AFM1 tespit edildi. Aylara göre en yüksek ortalama AFM1 düzeyleri çiğ sütlerde 0,05 g/kg ile Kasım ayında, pastörize sütlerde 0,026 g/kg ile Haziran ayında bulundu. Çiğ ve pastörize süt örneklerinin her biri için aylara göre AFM1 değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmedi. Ayrıca 60 çiğ süt örneğinden 15'inin (%25) ve 60 pastörize süt örneğinden 7'sinin (%11.7), TGK yasal limitini (0,05 g/kg) aşan düzeylerde AFM1 kontaminasyonuna sahip olduğu görüldü. 

Sonuç olarak; Bursa'da satılan çiğ ve pastörize süt örneklerinin AFM1 içeriği bakımından toplum sağlığına yönelik önemli bir risk oluşturabileceği görüldü. Bu nedenle; yem maddelerinde fungal kontaminasyonunun özellikle uygun depolama koşulları altında azaltılması, yine süt ve süt mamullerinde AFM1 ile yemlerde AFB1 varlığının etkin ve sürdürülebilir denetimlerle kontrolünün sağlanması gerektiği kanaatine varıldı.

Anahtar Kelimeler: Aflatoksin M1, HPLC, süt, çiğ, pişmiş

Abstract:
Milk is an important source of protein for human health. Aflatoxin M1, also known as Milk toxin, is the main cause of acute and chronic toxicoses, which are mainly caused by the consumption of contaminated milk and dairy products or the metabolism of AFB1 in the liver.

The current study aimed to determine AFM1 incidence and contamination levels in the raw and pasteurized milk samples offered to consumption in Bursa. Total of 120 samples were examined by HPLC method including 10 raw and 10 pasteurized milk each mont From June to November 2017.

According to analyses results; different amounts of AFM1 were detected in 51 of 60 raw milk samples (85%) and 37 of 60 pasteurized milk sample (61,7%). The highest average AFM1 levels were found in raw milk with 0.05 g/kg and in November, in pasteurized milk with 0.026 g/kg in June. A statistically significant difference was not found between the AFM1 values for each of the samples of raw and pasteurized milk according to the months. In addition, 15 of the 60 raw milk samples (25%)  and 7 of the 60 pasteurized milk samples (11.7%) were obtained at levels exceeding the TFC (Turkish Food Codex) legal limit AFM1 contamination.

As a result of raw and pasteurized milk samples sold in Bursa could pose a significant risk to community health in terms of AFM1 content.  Therefore; reduction of fungal contamination especially under appropriate storage conditions in feed substances, hovewer  were concluded in milk and dairy products AFM1 with the control of the existence of AFB1 in feeds with effective and sustainable audits.

Key words: aflatoxin M1, HPLC, milk, raw, pastourised