Maneviyat ölçeği-27'nin Türkçeye uyarlanması, geçerlik ve güvenirlik çalışması
Development and validation of the spirituality instrument-27
Yazar: BERFİN BİNGÖL
Danışman: PROF. DR. MEDİNE YILMAZ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Maneviyat = Spirituality ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı kronik hastalığı olan bireylerden oluşan
örneklemde maneviyatı değerlendirmek için geliştirilen "Maneviyat Ölçeği-27"'nin
Türkçe'ye uyarlanması, geçerlilik ve güvenirlik çalışmalarının yapılmasıdır.
Yöntem: Çalışma bir tıp fakültesi hastanesi kardiyoloji servisinde yatan ve
kronik hastalık tanısı olan, araştırmaya katılmaya gönüllü olan, iletişim kurmaya
engeli olmayan 18 yaş üstü 267 birey ile 1 Temmuz-1 Aralık tarihleri arasında
gerçekleştirilmiştir. Araştırmada amaçlı örneklem yöntemine göre dahil edilme
kriterlerine uyan bireyler ile yüzyüze görüşme yöntemi ile veriler toplanmıştır. Veri
toplama araçları görüşme formu ve Maneviyat Ölçeği-27'dir. Maneviyat Ölçeği-27,
Dr. Elizabeth Weathers ve ark. (2020) tarafından kronik hastalığı bulunan kişilerde
maneviyatın değerlendirilmesi amacıyla geliştirilen bir ölçek olup 27 maddeli, 5'li
likert tiptedir. Verilerin analizinde SPSS 22.0 (Statistical Package for Social Sciences)
paket programı kullanılmıştır. Verilerin bilgisayar ortamına aktarılması araştırmacı
tarafından yapılmıştır. Doğrulayıcı faktör analizi için SPSS AMOS 22 programı
kullanılmıştır. Faktör analizi öncesinde verilerin faktör analizi için uygunluğu KaiserMeyer-Olkin (KMO) değeri (örneklemin yeterliğini kontrol etmek) ile Barlett's testi
(dağılımın normalliğini ölçmek için) incelenmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi %95
güven aralığında p< 0,05 olarak kabul edilmiştir. Çalışma için Girişimsel Olmayan
Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan etik kurul izni, Tıp Fakültesi Hastanesinden
kurum izni alınmıştı. Ayrıca çalışmaya katılan bireylerden çalışmanın amacı hakkında
bilgi verilmiş ve yazılı onamları alınmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılanların %58,1'i erkek, %35,5'i ilköğretim,
%27,7'si lise ve %31'8'i üniversite mezunudur. Kaiser-Meyer-Olkin değeri 0.848,
Barlett Küresellik testi 1874,818 'dir (p=0,000). Doğrulayıcı faktör analizine göre
RMSEA 0,05, SRMR değeri 0,04, AGFI 0,87, GFI 0,92, NFI 0,91 ve CFI 0,90'dır.
Ölçek öz değeri 1'in üzerinde olan 4 alt faktörde toplanmıştır. Faktör 1 (Başkalarına
Bağlılık) için 38,24,Faktör 2 (Öz Aşkınlık) için 11,71, Faktör 3 (Öz farkındalık) için
10,56 ve Faktör 4 (Korumacılık ve İnanç) için 9,82 olup dört faktör toplam varyansın
%70,34'ünü açıklamaktadır. Faktör analizi sonucu ölçeğin en yüksek madde faktörü
yükü 0,812, en düşük madde faktör yükü ise 0,398 olarak saptanmıştır. Ölçeğin
Cronbach's Alpha katsayısı 0,927 olarak belirlenmiştir.
Sonuç: Ölçeğin analiz sonuçları Maneviyat Ölçeği-27'nin kronik hastalıklı
bireylerde geçerli ve güvenilir olduğunu göstermiştir. Türkçe'ye uyarlanan bu ölçek,
kronik hastalığı olan bireylerin maneviyat boyutlarını ölçmede kullanılabilir.
Anahtar Kelimeler: Maneviyat, Hemşirelik, Geçerlik, Güvenirlik, Kronik
Hastalık

Abstract:
Objective: This study was aimed at adapting the " Spirituality Scale-27", which
was developed to assess spirituality in a sample of individuals with chronic diseases,
to Turkish language, and to conduct its validity and reliability study.
Method: The study was carried out between July 1, 2021and December 1, 2021
with 267 individuals over the age of 18 who were hospitalized in the cardiology clinic
of a medical faculty hospital, who were diagnosed with a chronic disease, who
volunteered to participate in the study, and who were able to communicate. In the
study, data were collected by face-to-face interviews with individuals who met the
inclusion criteria using the purposeful sampling method. The tools used for data
collection were as follows: Interview Form and Spirituality Scale-27. The Spirituality
Scale-27 was developed by Dr. Elizabeth Weathers et al. (2020) to assess spirituality
in people with chronic diseases. It has 27 items whose responses are rated on a 5-point
Likert type scale.The SPSS 22.0 (Statistical Package for Social Sciences) was used for
the analysis of the data. The data were transferred to the computer by the researcher.
The SPSS AMOS 22 program was used for confirmatory factor analysis. Before the
factor analysis was performed, whether the data were suitable for factor analysis was
tested with Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) test (to check the adequacy of the sample) and
Barlett's test (to measure the normality of the distribution). Statistical significance
level was accepted as p< 0.05 at 95% confidence interval. Ethics committee approval
was obtained from the Non-Invasive Clinical Research Ethics Committee, and
institutional permission was obtained from the Medical Faculty Hospital where the
study was to be conducted. In addition, the individuals participating in the study were
informed about the purpose of the study and their written consent was obtained.
Results: Fifty eight point five of the participants are male, 35.5% are primary
school graduates, 27.7% are high school graduates and 31.8% are university graduates.
Kaiser-Meyer-Olkin value is 0.848, Barlett Sphericity test is 1874,818 (p=0.000).
According to confirmatory factor analysis, RMSEA was 0.05, SRMR was 0.04, AGFI
was 0.87, GFI was 0.92, NFI was 0.91, and CFI was 0.90. The scale was collected in
4 sub-factors with an eigenvalue above 1. Factor 1 (Loyalty to Others) was 38.24,
Factor 2 (Self-Transcendence) was 11.71, Factor 3 (Self-awareness) was 10.56, and
Factor 4 (Protection) was 9.82. The four factors were 70% of the total variance,
explains 34 of them. As a result of factor analysis, the highest item factor load of the
scale was found to be 0.812, and the lowest item factor load was 0.398. The Cronbach's
Alpha coefficient of the scale was determined as 0.927.
Conclusion: Analysis results of the scale showed that the Spirituality Scale-27
was valid and reliable in individuals with chronic diseases. This scale, adapted to
Turkish, can be used to measure the spirituality dimensions of individuals with chronic
diseases.
Keywords: Spirituality, Nursing, Validity, Reliability, Chronic Disease