Eğitim ve sosyal değişme (Türkiye örneği)
Education and social change (in the example of Turkey)
Yazar: RECEP YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. ALİ RIZA ABAY
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1999
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Eğitim = Education ; Sosyal değişme = Social change ; Sosyal gelişme = Social development

Özet:
Eğitim ve Sosyal Değişme (Türkiye Örneği) adlı çalışmamız, eğitim sosyal değişme etkileşimi üzerinde durmamızı ve bu nedenle de eğitim, sosyal değişme, sosyal gelişme, ihtilal, evrim vb. kavramların çözümlemelerine yer vermeyi gerektirmiştir. Karşılıklı etkileşim için ileri sürülen görüşlerde eğitimin, sosyal değişime etkisine vurgu yanında, daha çok, sosyal değişmeye bağlı olarak eğitimin şekillendiğine vurgu yapıldığı göze çarpmaktadır. Bu çerçevede araştırmamız hem değişmeler karşısında eğitim, hem de eğitimin değiştirici fonksiyonu üzerinde yoğunlaşmıştır. Sosyal değişme ve eğitim ile teknoloji, ideoloji, modernleşme, kültür gibi kavramlar arasındaki üçlü ilişkinin ele alınması suretiyle, eğitimin bu konular çerçevesinde sosyal değişmeyi etkilemesi ve etkilenmesi problematiği çözümlenmeye çalışılmıştır. Bu alanda görülür ki, tekniğin alınması ve üretilmesinde, sanayileşmenin ve modernleşmenin neticeye ulaşmasında ve kültürün oluşabilmesi ve aktarılabilmesinde eğitim sorumluluk üstlenmektedir. Askeri alanda mağlubiyetler, önce askeri alanlarda yenilik ve değişimleri gündeme getirmiştir. Güçlenen Batı karşısında kendisini değiştirmek ve yenilemek için çalışan Osmanlı Devleti Batıya yönelmiştir. Böylece başlayan Batılılaşma hareketleri Tanzimat'la kendisini ikilik olarak karakterize etmiştir. Meşrutiyetle birlikte arayışlar yoğunlaşmış ve bu fikirler Cumhuriyet Dönemi'nin inşasında temel oluşturmuştur. Cumhuriyet Dönemi ise yeni bir devletin kuruluşunu ve ıslahattan inkılaplara geçişi ifade etmektedir. Sonrasında ise kuruluşun getirdiği problemler ile birlikte, yeni oluşumun benimsetilmesi çabaları göze çarpmaktadır. Bu haliyle çalışmamızın amacı Osmanlı'dan Türkiye Cumhuriyeti 'ne geçişteki köklü değişimi ve sonrasındaki kültürel değişimi incelemektir. Bu ise konumuzun sınırını belirttiği gibi aynı zamanda kapsamını da oluşturmaktadır. Son olarak çalışmanın ortaya çıkmasında literatür tarama yöntemi kullanılmıştır.

Abstract:
Our study which has the title of 'Education and Social Change (In the Example of Turkey)' required to focus on the affectuation between education and social change as well as concentrate an analizing of education, social change, social development, revolution, evolution, we regardad the education as not only with its changing cheracter but only and mostly its relevent tendency to social change. In this framework, we delved into the changing functional of education and education in response to changings. It was tried to display the influence of education as close relevent concepts of social change, technology, ideology, modernizationand culture and, in this respect, to solve the problematic of relationships between these subject matters in the light of affecting factors of social change. It is seen that the education carried vital importance and a pivot mission in receiving the innovative technical improvements, commensurating the industrialization and modernization attempts and in constituting and tronimitting the culture. Neverthless, exploring and still existing arguments of cultural defering and tampoon institutions were constitutied the concepts which were inferred from this chapter. The persistent defeats in the field of military and collapse in military institutions brougth the agenda some innovations and reforms. In other idiom, inereasingly weakened Ottoman Empire forcet to change and refresh herself against the almighty and strong Europe. Thus, initial Westernization movements was characterized as dichotomy and dilemma under the mentality of Tanzimat period. The researches andtrials of modernization accelerated with the Constitutional Monarchy and these innovative opinions set out the standpoints in establishment of Republic. Newly establish state meant the transformation from reforms to innovations in the period of Republic. At the and of these trials, it wes crystalized not the problems which brought with the establishment but the trials of adaption the mentality lying behind the newly established state. In this respect, the main aim of our study is to explore and examine the drastic changings in passing from the Empire to Republic and eventually cultural changings in Post-Republic Period. This line determines both limitations and the subject matter of our study. Lastly, the literature surveying method was used in bringing out of our study.