Genç yetişkinlerde bağlam özelliklerinin ve aşinalık etkisinin zaman algısı ile ilişkisi
Relationship characteristics and relationship between time perception in young adults
Yazar: FATMA ADALET ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. ASLI ASLAN
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aşinalık = Familiarity ; Bağlam = Context ; Genç yetişkinler = Young adult ; Video = Video ; Zaman algısı = Time perception

Özet:
Bu çalışmanın amacı aşinalık etkisi, bağlamdaki uyarıcı miktarı ve videoları tekrar alma sayısının zaman algısı üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmalar zaman algımızın aşinalık etkisi ile yüksek oranda ilişkili olduğunu göstermektedir. Yapılan çalışmalarda bireyler aşina olunan uyaranlar ile karşı karşıya geldiğinde zamanı daha uzun algılama eğilimindedirler. Bunun yanında algılarımızı etkileyen önemli faktörlerden biri bağlam özellikleridir. Bağlamdaki uyarıcı miktarı algılanan zamanın bireyden bireye farklılaşmasına neden olmaktadır. Buna ek olarak videoları tekrar alma sayısı ve cinsiyetin zaman algısı ile ilişkisi incelenmiştir. Araştırmaya 20 kadın, 24 erkek olmak üzere toplam 44 katılımcı dahil olmuştur. Katılımcılardan 22'si aşinalık etkisine maruz kalırken, 22'si aşinalık etkisine maruz kalmamıştır. Araştırmada uyarıcı sayısının az olduğu ve uyarıcı sayısının çok olduğu iki bağlam özelliklerini taşıyan videolar bulunmaktadır.. Ek olarak katılımcıların videoları 1 kez, 2 kez ve 3 kez alma sayıları kullanılmıştır.Verileri test etmek amacıyla 2 (aşinalık: aşina, aşina değil) X 2 (bağlam: uyarıcı sayısı az, uyarıcı sayısı çok) x 3(video tekrar alma sayısı: 1 kez, 2 kez, 3 kez) Üç Yönlü Faktöriyel Tekrarlı Varyans Analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Bulgular, videoları tekrar izlemede bireylerin algıladıkları zamanın uzadığı/ genişlediği bulunmuştur. Bağlamdaki uyarıcı sayısının az olması, bağlamdaki uyarıcı sayısının çok olduğu duruma göre zamanın daha hızlı algılanmasına etki etmiştir. Bağlama göre zamanın nasıl geçtiğine ilişkin yapılan Ki Kare analizi bulgularına göre uyaran sayısının az olduğu ortamda zaman, uyaran sayısının çok olduğu ortama göre daha sıkıcı/ durağan algılanmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of familiarity effect, the amount of stimulus in the context and the number of retake videos on time perception. Research shows that our perception of time is highly related to the familiarity effect. In studies conducted, individuals tend to perceive time longer when faced with familiar stimuli. In addition, one of the important factors affecting our perceptions is the context features. The amount of stimulus in the context causes the perceived time to differ from individual to individual. In addition, the number of retake videos and the relationship between gender and time perception were examined.A total of 44 participants, 20 women and 24 men, were included in the study. 22 of the participants were exposed to familiarity, while 22 of them were not exposed to familiarity. In the research, there are two contextual videos with low stimulants and high number of stimulants. In addition, the number of times the participants received the videos 1 time, 2 times and 3 times.To test the data 2 (familiarity: familiar, not familiar) X 2 (context: number of stimulants, number of stimulants) x 3 (number of video repetitions: 1 time, 2 times, 3 times) Three-Way Factorial Repeated Variance Analysis ( ANOVA) was applied. Findings were found to increase / increase the time perceived by individuals in watching videos again. The low number of stimulants in context has affected the faster perception of time than the number of stimuli in context. According to the findings of the Chi Square analysis conducted on how the time passes according to the context, time was perceived more boring / stationary in the environment where the number of stimuli was low compared to the environment where the number of stimuli was high.