COVİD-19 geçirmiş ve geçirmemiş tip-2 diyabetli hastalarda aerobik egzersiz ve gevşeme eğitimi içeren telerehabilitasyon programlarinin etkileri
Effects of telerehabilitation programs include aerobic exercise and relaxation training in patients with TYPE-2 diabetes with and without COVİD-19
Yazar: HAYRİYE YILMAZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET GÜRHAN KARAKAYA
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Hemoglobin A-glikolize = Hemoglobin A-glycosylated ; Kan glükozu = Blood glucose ; Stres = Stress ; Uyku = Sleep

Özet:
Düzenli egzersiz eğitimi, tip 2 diyabetli hastaların sağlık sorunlarının yönetilip iyileştirilmesinde önemlidir. Bu çalışma, COVID-19 geçirmiş ve geçirmemiş tip-2 diyabetes mellituslu (T2DM) hastalarda 12 hafta boyunca uygulanan iki farklı tele-egzersiz eğitiminin etkilerini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Prospektif, kontrollü ve randomize çapraz tasarımlı bu çalışmaya, COVID-19 geçirmiş (n=18) ve geçirmemiş (n=18) toplam 36 T2DM'li hasta dahil edilmiştir. Gruplara günde 30-45 dakika, haftada üç gün ve altışar hafta süreyle sıralaması kapalı zarf usulü kura ile randomize edilen aerobik egzersiz ve aerobik egzersizle birlikte Jacobson İlerleyici Gevşeme Egzersizleri toplam 12 hafta boyunca telekonferans yöntemiyle uygulanmıştır. Egzersiz programı öncesi ve sonrasında HbA1c ve açlık kan şekeri değerleri, fonksiyonel kapasiteleri, alt ekstremite kas gücü, stres, anksiyete ve fiziksel aktivite düzeyleri ile uyku ve yaşam kalitesi yüz yüze değerlendirilmiştir. Bulgular, her iki grupta da HbA1c, açlık kan şekeri, stres ve anksiyete düzeylerinin azaldığını; fonksiyonel kapasite, alt ekstremite kas gücü, fiziksel aktivite, uyku ve yaşam kalitesinin ise arttığını göstermiştir (p<0.05). COVID-19 geçirmiş grupta HbA1c, stres ve anksiyete düzeylerindeki azalma ile alt ekstremite kas gücündeki artış daha fazla olmuştur (p<0.05). T2DM'li hastalarda, özellikle de COVID-19 geçirmiş olanlarda tele-egzersiz programlarının diyabet göstergeleri, fiziksel ve psikolojik durum, uyku ve yaşam kalitesi üzerine olumlu etkileri olduğu kanısına varılmıştır.

Abstract:
Regular exercise training is important in managing and improving health problems of patients with type-2 diabetes mellitus (T2DM). This study was carried out to compare  the effects of two different tele-exercise training programs in T2DM patients with and without COVID-19 history. In this prospective,  controlled and randomized crossover study, a total of 36 T2DM patients with (n=18) and without (n=18) COVID-19 history were included. Both groups recevied six-weeks of aerobic exercise training and six-weeks of aerobic exercise plus Jacobson progressive relaxation exercise training tele-programs in a randomized sequence which was determined through closed-envelope lottery method, each for 30-45 minutes a day, three days a week and during a total of 12 weeks. Before and after the exercise programs, levels of HbA1c, fasting blood glucose, functional capacity, lower extremity muscle strength, stress, anxiety, physical activity, as well as sleep and quality of life were assessed face-to-face. The findings showed that HbA1c, fasting blood glucose, stress and anxiety levels of both groups decreased; and functional capacity, lower extremity muscle strength, physical activity, sleep and quality of life improved significantly (p<0.05). In the group with COVID-19 history, the amount of decrease in HbA1c, stress, and anxiety levels and the amount of increase in lower extremity muscle strength were higher (p<0.05).  It was concluded that, in T2DM patients, especially in those, who had a COVID-19 history, tele-exercise programs have positive effects on diabetes indicators, physical and psychological status, sleep and quality of life.