Tip-2 diyabet hastalarında hipoksi ile indüklenebilir faktör-1 alfa (HIF-1 alfa), superoksit dismutaz (SOD), galektin-3 (GAL-3) seviyelerinin belirlenmesi
Detemination of hypoxia- inducible factor-1 alpha (HIF-1 alpha), superoxide dismutase (SOD), galectin-3 (GAL-3) level in patients with type 2 diabetes
Yazar: ÇAĞRI KIZILTUNÇ
Danışman: DOÇ. DR. MÜJGAN GÜRLER
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Tip 2 diyabet, insülin etkisindeki defektler nedeniyle organizmanın karbonhidrat, yağ ve proteinlerden yeterince yararlanamadığı, sürekli tıbbi bakım gerektiren, kronik, geniş spektrumlu bir metabolizma bozukluğudur. Hastalığın akut ve kronik komplikasyonları mevcuttur. Akut komplikasyonları hastanın yaşamını tehdit edebilecek seviyelere varabilecekken; kronik komplikasyonları hastaya yavaş seyirli, uzun dönemde ağır hasarlar verebilir. Etiyolojisinde genetik ve çevresel faktörlerin birlikte etkili olduğu gösterilmiştir. Özellikle 30 yaş üstü, metabolik sendromlu, vücut kütle indeksi 25 üstü bireylerde beslenme alışkanlıklarına ve hareketsiz yaşama bağlı sık görülmektedir. Son yıllarda 15-30 yaş arası bireylerde genetik ve çevresel etmenlere bağlı olarak tip-2 diyabet görülme sıklığında artış görülmektedir. Hastanın diyet alışkanlıklarına, sosyo-kültürel yapısına, sedanter olmayan bir yaşam sürmesine bağlı olarak komplikasyon gelişme sıklığı değişmektedir. HIF1-alfa proteini vücutta hipoksi, anjiyogenez ve kardiyak embriyogenezde önemli işleve sahiptir. Özellikle hipoksi gelişmesi durumunda aktive olup, vücuttaki iskemik reperfüzyonu sağlamaya çalışan heterodimerik transkripsiyon faktörüdür. Doku oksijeni azaldığında prolil hidroksilaz aktive olup HIF1-alfa çekirdekte HIF1-beta ile etkileşerek Hipoksiye Yanıt Elemanı (HRE) aktive ederek hasarı önlemeye veya azaltmaya çalışır. Ayrıca normoksemi durumlarında da insülin tarafından aktivitesi düzenlenerek hücre içi glukoz alımında önemli bir moleküldür. Süperoksit dismutaz (SOD); NADPH oksidaza bağlı vücutta oluşan superoksit anyon radikalini, daha az reaktif olan hidrojen peroksite dönüştüren önemli antioksidandır. Tip 2 diyabet gibi kronik hadiselerin ve komplikasyonlarının gelişmesi açısından eksikliği önem arz etmektedir. Eksikliğinde yaşlanma, tümoral oluşum yatkınlığı ve kronik hastalıkların oluşumu vücutta kolayca gelişmektedir. Galektin-3; lektin ailesinin üyesidir. Ekstraselüler matriks etkileşimleri, makrofaj aktivasyonu, antimikrobiyal etki, apopitoz, metastaz, anjiogenez gibi birçok yolakta görev almaktadır. Galektin varlığı fibrozis gelişimi, endotel disfonksiyonu ile alakalı olduğu için T2DM gibi kronik hastalıklarda önem arz etmektedir. Vücutta oluşabilecek fibrozu, endotel disfonksiyonunu galektin inhibitörleri önlemeye çalışır ve hasar onarım mekanizmalarında rol alır. Literatürdeki birçok çalışmayla benzer olarak bu 3 molekül seviyeleri muhtemelen endotel disfonksiyonu nedeniyle T2DM'da anlamlı bulundu.

Abstract:
Type 2 diabetes is a chronic, widespread metabolic disorder in which the organism cannot adequately utilize carbohydrates, fats and proteins due to defects in the insulin mechanism. The disease has acute and chronic complications. The acute complications can reach fatal proportions, threatening the patient's life, while the chronic complications can lead to slow, long-term damage. The etiology shows that both genetic and environmental factors affect the disease. In particular, patients over 30 years of age who have metabolic syndromes with a body mass index over 25 often suffer due to dietary habits and a sedentary lifestyle. However, in recent years, there has been an increase in the rate of Type-2 diabetes diagnosis in 15- to 30 year olds, due to genetic and environmental factors. The increase in complication incidence may change due to patients' dietary habits, sociocultural structure, and non-sedanter lifestyle. HIF-1alpha protein has a crucial function in hypoxia, angiogenesis, and cardiac embryogenesis. It is a heterodimeric transcription factor that is activated as a normal response to hypoxia to regulate ischemic reperfusion of the body. When tissue oxygen levels drop, HIF1-alpha and HIF1-beta react with the help of prolyl hydroxylase in the nucleus and activate the hypoxia response element (HRE) to reduce or prevent the damage. In addition, it is an important molecule regulated by insulin about intracellular glucose uptake in normoxic situations. Superoxide dismutase (SOD) is an important antioxidant that converts metabolic superoxide anion radicals, which are dependent on NADPH oxidase, into a less reactive substance, hydrogen peroxide. Deficiency of this substance can lead to chronic complications and incidents such as type 2 diabetes. Its deficiency easily leads to aging, tumor formation and chronic diseases in the body. Galectin-3 is a member of the lectin family. It is responsible for many pathways, such as extracellular matrix interactions, macrophage activation, antimicrobial activity, apoptosis, metastasis, angiogenesis, etc. The presence of galectin is related to the development of fibrosis and endothelial dysfunction, making it one of the key elements in chronic diseases such as T2DM. Galectin inhibitors play a role in damage healing mechanisms which is trying to prevent the development of fibrosis and endothelial dysfunction in the body. Parallel to many studies in the literature, this molecules levels were significantly positive in T2DM due to endothelial dysfuncton.