Metabolik sendromu olan ve olmayan hastaların ortalama trombosit hacmi ve trombosit düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of mean platelet volume and platelet levels in patients with and without metabolic syndrome
Yazar: ŞENAY YİĞİT
Danışman: DOÇ. DR. AKIN DAYAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Kan trombositleri = Blood platelets ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Ortalama trombosit hacmi = Mean platelet volume

Özet:
Amaç: Çalışmada metabolik sendrom ile MPV ve PLT değerleri arasındaki ilişki değerlendirilmiş olup, metabolik sendromu olan ve olmayan hastalarda bel çevresi, arteriyel tansiyon, HDL, trigliserid düzeyleri ile MPV ve PLT arasındaki fark incelenmiştir.

          Gereç ve Yöntem: Çalışma retrosepektif vaka-kontrol çalışmasıdır. Kadıköy 23 nolu Aile Sağlığı Merkezi birimine kesin kayıtlı hastalar 1 Ocak 2017- 1 Aralık 2020 tarihleri arasında retrospektif olarak taranmıştır. Kullanılan aile hekimliği programı (NBYS) incelenerek metabolik sendromlu hastalar ve metabolik sendromu olmayan hastalar belirlenmiştir. Çalışma evreninden basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile 382 kişi alınmıştır. Kayıtlardan hastaların sosyodemografik özellikleri, bel çevresi, arteriyel tansiyon, HDL, trigliserid, PLT ve MPV değerleri tesbit edilerek hazırladığımız araştırma formuna işlenmiştir. İstatistiksel analizler için ise IBM SPSS 20 (IBM SPSS, Türkiye) programı kullanılmış ve istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir.

           Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalaması 48,2 yıl olup %61'i kadındır. Metabolik sendromlu hastalarda PLT ile MPV arasında zayıf düzeyde, negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Kadın cinsiyette PLT ve HDL değerlerinin erkeklere göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Eğitim durumu arttıkça metabolik sendromun azaldığı tesbit edilmiştir. Metabolik sendromlu populasyonda en sık metabolik sendrom bileşeni abdominal obezite olarak bulunmuştur. VKİ metabolik sendrom olma riskini 1,275 kat, trigliserid değerinin 1,020 kat, açlık kan şekeri değerinin 1,149 kat, PLT değerinin ise 1,011 kat arttırdığı tespit edilmiştir. HDL arttıkça metabolik sendrom olma riski %16,0 (1-0,840) azalmaktadır

           Sonuç: Çalışmamızda metabolik sendrom olan ve olmayan bireyler arasında MPV ve PLT yönünden istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamakla birlikte metabolik sendrom ile PLT arasında pozitif yönlü ilişki mevcuttur. Eğitim durumu arttıkça metabolik sendromun azaldığı tesbit edilmiştir. Metabolik sendromlu populasyonda en sık metabolik sendrom bileşeni abdominal obezite olarak bulunmuştur. 
          Birinci basamakta kardiyovasküler komplikasyon riski yüksek olan metabolik sendromlu hastaların tanısında düşük eğitim düzeyi ve obezitesi olan hastalara öncelik verilmesi uygun olacaktır. Çalışmamızada PLT metabolik sendromu pozitif yönde yordamıştır. Ancak MPV'nin metabolik sendromu öngörmede etkisi saptanmamıştır.

Abstract:
Aim: In the study, the relationship between metabolic syndrome and MPV and PLT values was evaluated, and the difference between waist circumference, arterial blood pressure, HDL, triglyceride MPV and PLT levels in patients with and without metabolic syndrome was examined.

            Materials and Methods: The study is a retrospective case-control study. Patients registered to the Family Health Center unit number 23 in Kadıköy were screened retrospectively between January 1, 2017 and December 1, 2020. The family medicine program (NBYS) was utilized to assess which patients had metabolic syndrome and which patients did not. A simple random sample procedure was used to enroll 382 persons from the research population. From the data, the patients' sociodemographic parameters, waist circumference, arterial blood pressure, HDL, triglyceride, PLT and MPV values, documented in the research form we developed. The IBM SPSS 20 (IBM SPSS, Türkiye) program was used for statistical analysis, and the statistical significance threshold was set at p<0.05.

            Results: The patients in the research were 48.2 years old on average, with 61 percent of them being female. In individuals with metabolic syndrome, there is a weak, negative, statistically significant connection between PLT and MPV. Females' PLT and HDL levels were found to be greater than men'. It was shown that as the level of education increases metabolic syndrome reduced. Abdominal obesity was found to be the most common metabolic syndrome compenent in the population with metabolic syndrome. It was determined that BMI increased the risk of metabolic syndrome by 1.409 times, triglyceride value increased 1.020 times, and fasting blood sugar value increased 1.111 times, ıt was determined taht the platelet value increased 1.011 times. As HDL increases, the risk of metabolic syndrome decreases by %16,0 (1-0,840).

      Conclusion: In our study, there was no statistically significant difference in MPV and PLT between those with and without metabolic syndrome, although there was a positive correlation between metabolic syndrome and PLT. It was shown that as the level of education increases, metabolic syndrome reduced. Abdominal obesity was found to be the most common metabolic syndrome component in the population with metabolic syndrome.
Patients with low educational status and obesity should be given priority in the diagnosis of patients with metabolic syndrome who are at high risk of cardiovascular problems in primary care. However, no effect of MPV in predicting metabolic syndrome was found. In our study, thrombocyte value was interpreted as metabolic syndrome positively.