Stratejik uyumun işletmenin finansal performansına etkisi:  Borsa İstanbul'da işlem gören imalat işletmeleri üzerinde bir araştırma
The effect of strategic fit on firm's financial performance: A research on BİST manufacturing firms
Yazar: BURCU ŞEFİKA DOĞRUL
Danışman: PROF. DR. SENEM BESLER
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Finansal performans = Financial performance ; Rekabet stratejileri = Competition strategies ; Strateji = Strategy ; Stratejik uyum = Strategic accommodation ; Örgüt yapısı = Organizational structure ; Örgütsel çevre = Organizational environment ; Üretim endüstrisi = Production industry

Özet:
Örgüt kuramı ve stratejik yönetim alanlarında işletmelerin örgütsel unsurları ile çevreleri arasında uyum sağlanmasının performanslarını arttıracağına yönelik kuramsal tartışmalar devam etmektedir. Bu tez çalışmasının amacı, işletmelerin strateji-örgüt yapısı uyumuna, strateji-çevre uyumuna ve örgüt yapısı-çevre uyumuna ayrı ayrı sahip olmalarının ve bu değişkenlerin birlikte ele alınmasıyla oluşan çok değişkenli stratejik uyuma (strateji- çevre-örgüt yapısı) sahip olmalarının finansal performanslarına etkilerini sınamaktır. 
Bu kapsamda Borsa İstanbul'da işlem gören 111 imalat işletmesinden hazırlanan soru formu aracılığıyla toplanan veriler farklı stratejik uyum yaklaşımları çerçevesinde ele alınmış ve düzenleyici değişkenli çoklu regresyon analizi, profilden sapma analizi ve kümeleme analizi teknikleri ile test edilmiştir. 
Araştırma sonuçları, işletmelerin örgüt tasarımlarında stratejilerinin, örgüt yapılarının ve çevresel koşullarının eş zamanlı olarak ele alınmasının ve birbirleriyle tutarlı olmasının, yani stratejik uyuma sahip olmalarının finansal performanslarını arttırdığını ortaya koymuştur.



Anahtar Kelimeler: Stratejik uyum, strateji, çevre, örgüt yapısı, koşul bağımlılık kuramı, konfigürasyon yaklaşımı, finansal performans, düzenleyici değişkenli düzenleyici değişkenli çoklu regresyon analizi, profilden sapma analizi, geştalt.

Abstract:
There is an ongoing debate in organization theory and strategic management whether organizations' performances increase as they achieve the fit between organizational factors and their environment. In this study it is aimed to examine whether the factors of strategy, organization structure and environment have an effect on companies' financial performances when taken bivariate (strategy-organizatonal structure fit, strategy-environment fit and organizational structure-environment fit) and together on a multivariate strategic fit (strategy-envrionment-organization structure). 
To do this, data obtained from 111 manufacturing companies currently traded in Borsa İstanbul have been examined from different strategic fit approaches and moderated multiple regression analysis, profile deviation analysis and cluster analysis have been run on data at hand.
Findings indicated that the fit between business strategy, organizational structure and environment is positively associated with financial firm performance.



Keywords: Strategic fit, strategy, environment, organizational structure, contingency theory, configuration theory, financial performance, moderated multiple regression, profile deviation analysis, gestalt.