Vahşiden marjinale Peru yerli kimliğinin edebiyatta "öteki" olarak temsili
From wild to marginal, representation of Peruvian indigenous identity as "the other" in literature
Yazar: GÜLŞAH PİLPİL YÖNEY
Danışman: PROF. DR. MEHMET NECATİ KUTLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / İspanyol Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature
Dizin: Kimlik = Identity ; Peru edebiyatı = Peruvian literature ; Yerli halklar = Indigenous people ; Yerlilik = Indigenousness ; Ötekileşme = Otherisation ; İspanyol edebiyatı = Spainsh literature

Özet:
Bu tez çalışmasında Peru yerli kimliğinin İspanyolların fethinden XX. yüzyılın sonuna kadar edebiyatta "öteki" olarak nasıl işlendiği incelenmiştir. 1532'de İspanyolların İnka topraklarına ayak basmasıyla bölge halkları ilk defa yerli olarak tanımlanmıştır. Yerliler hakkındaki ilk metinleri kaleme alan İspanyol vakanüvisler onları görünüşleri, davranışları, inanç ve gelenekleriyle tasvir etmişlerdir. Ancak bu eserler Avrupa paradigmasıyla değerlendirilen yerlilere ilişkin pekçok yorum ve önyargı da içermektedir. Sömürge dönemi boyunca tekrar eden olumsuz nitelemeler kalıpyargılara dönüşmüş, melez ve yerli yazarların eserlerine dahi yansımıştır. Edebiyat bu noktada "biz" ve "öteki"leri tanımlamış, yerli kimliğinin özelliklerini belirlemiştir. Peru'nun 1821'de İspanya Krallığı'ndan bağımsızlığını kazanmasıyla toplumun tüm kesimlerini kapsayan "Perulu" ulusal kimliği inşa edilmiştir. Bu süreçte yazarlar yerliye kapsayıcı, ancak üstten bir tavırla yaklaşmış, yerlinin homojen bir topluma dâhil olabilmesini sağlayacak koşulları önermiştir.  1920'lerde ortaya çıkan yerlicilik akımı yerliyi kendi kültürel evreni içinde ele almıştır. Edebiyat, yerlinin homojen toplum ideali ile bütünleşememesi ve iki kültür arasında yaşadığı aidiyet sorununa odaklanmıştır. 1950'lerden itibaren ortaya çıkan yeni yerlicilik ise yerlinin Andlarda toprak sahipleri ve çokuluslu şirketlere karşı verdiği sessiz mücadelesini büyülü gerçekçi bir üslupla aktarmaktadır.  Aynı yıllarda Andlardan Lima'ya göçen yerliler, kentsel gerçekçi eserlerde büyük kentin marjinalleri olarak ötekileştirilmişlerdir.

Abstract:
This thesis examines how the Peruvian indigenous identity is treated as "the other" in literature from the Spanish conquest until the end of the 20th century. In 1532, the local community was defined as indigenous for the first time when the Spanish set foot on the Inca lands. The Spanish chroniclers who wrote the first texts about the indigenous people depicted their appearance, behavior, beliefs and traditions. However, these works contain many interpretations and prejudices regarding the indigenous people who are evaluated within the European paradigm. Throughout the colonial period, the repetitive negative attributions turned into stereotypes and were reflected even in the works of the Mestizo and indigenous authors. By this point, literature has defined "us" and "others" and determined the characteristics of the indigenous identity. With the independence of Peru from the Kingdom of Spain in 1821, the "Peruvian" national identity that encompasses all segments of the society was built. In this process, the authors approached the indigenous in an inclusive but above-all manner and suggested conditions that would enable the native to be included in a homogeneous society. The indigenism movement that emerged in the 1920s handled the indigenous within its own cultural universe. The literature focuses on the indigenous' inability to integrate with the ideal of a homogeneous society and on the problem of belonging between two cultures. The new indigenism that has emerged since the 1950s conveys the silent struggle of the indigenous against the landowners and multinational corporations in the Andes in a magical realistic style. In the same years, the natives who migrated from the Andes to Lima were marginalized in urban realist works as the marginals of the big city.