Adölesanlarda işeme disfonksiyonu varlığı, farkındalığı, anksiyete ve depresyon ile ilişkisinin değerlendirilmesi
The evaluation of the relationship between urinary dysfunction, awareness, anxiety and depression in adolescents
Yazar: ELİF BODUR
Danışman: PROF. DR. BAHAR BÜYÜKKARAGÖZ
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
İşeme disfonksiyonu, mesanenin dolum ve/veya boşalmasındaki anormallikleri tanımlar. Dünyada çocukların yaklaşık %20-30'unda işeme bozuklukları ile ilişkili semptomlar görülmektedir. Çocuklarda işeme disfonksiyonu, idrar yolu enfeksiyonu, vezikoüretral reflü, mesane-bağırsak disfonksiyonu ve nadiren kronik böbrek hastalığı gelişimi için risk oluştururken, anksiyete, depresyon, özgüven kaybı, yaşam kalitesinde düşme gibi psikososyal etkilere yol açabilmektedir.
Ülkemizde adölesanlarda işeme disfonksiyonunu değerlendiren güncel bir çalışma bulunmamaktadır. Bu nedenle çalışmamızda işeme disfonksiyonunun adölesanlardaki sıklığının, katılımcıların farkındalığının, demografik özelliklerinin işeme disfonksiyonu üzerine olası etkilerinin araştırılması ve işeme disfonksiyonu saptanan ve saptanmayan adölesanlarda anksiyete ve depresyon düzeylerinin karşılaştırılması amaçlandı.
Çalışmamıza Eylül 2023-Mayıs 2024 arası, hastanemiz Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları polikliniklerine üriner sistem yakınmaları hariç şikayetlerle başvuran 220 adölesan alınmış olup, bu hastalara işeme alışkanlıklarını sorgulamak amacıyla Mesane ve Barsak Günlük Sorgulaması(BBDQ); anksiyete ve depresyon düzeylerini değerlendirmek amacıyla Çocuklarda Anksiyete ve Depresyon Ölçeği-Yenilenmiş (ÇADÖ-Y);annelerine ise çocuklarının işeme alışkanlıklarının sorgulamak amacıyla İşeme Bozuklukları Semptom Skoru (İBSS) uygulandı. Ayrıca hastaların demografik verileri sorgulandı.
Çalışmamızda katılımcıların ortalama yaşı 15 olup, toplam işeme disfonksiyonu prevalansı %13,1'di.Adölesanların sadece %5'i işeme alışkanlıklarında problem olduğunu düşünmekteydi. İşeme alışkanlıklarında problem olduğunu düşünen hastalarda, düşünmeyenlere göre işeme disfonksiyonu anlamlı yüksek bulundu. İşeme disfonksiyonunun yaşla azalmadığı, kız ve erkekler arasında anlamlı fark olmadığı görüldü. İYE öyküsü, kabızlık yakınması olan hastalarda işeme disfonksiyonuna sahip olma oranı istatistiksel olarak yüksekti. İşeme disfonksiyonu saptanan olgularda tüm anksiyete ve depresyon alt ölçeklerinden aldıkları puanlar işeme disfonksiyonu saptanmayan olgulara göre istatistiksel olarak yüksekti.
Çalışmamızda adölesanlarda saptanan yüksek işeme disfonksiyonu prevalansına rağmen olgular ve annelerinde farkındalığın düşük olduğu görüldü. Adölesanlarda işeme disfonksiyonu ile ilişkili komorbiditeler ve psikososyal etkilerin varlığı dikkati çekiciydi. Bu nedenle özellikle adölesan yaş grubunda işeme disfonksiyonun göz ardı edilmemesi ve bu konuya odaklanan daha geniş çalışmalar yapılması gerektiği düşüncesindeyiz.

Abstract:
Voiding dysfunction describes abnormalities in bladder filling and/or emptying, affecting around 20-30% of children globally. Voiding dysfunction increases the risk of urinary tract infections (UTI), vesicoureteral reflux (VUR), bowel-bladder dysfunction (BBD) and in rare cases, chronic kidney disease (CKD). Additionally, it can lead to psychosocial effects such as anxiety, depression, reduced self-confidence, and lower life quality.
In our country, there is limited recent research on voiding dysfunction in adolescents. This study aimed to examine the prevalence of voiding dysfunction in adolescents, their awareness levels, and the potential impact of demographic factors. Additionally, we compared anxiety and depression levels between adolescents with and without voiding dysfunction.
Our study included 220 adolescents who visited our pediatric outpatient clinics between September 2023 and May 2024 for non-urinary complaints. We assessed voiding habits using the Bowel and Bladder Daily Questionnaire (BBDQ), anxiety and depression with the Revised Child Anxiety And Depression Scale (RCADS) and had mothers complete the Dysfunctional Voiding and Incontinence Symptoms Score (DVISS) questionnaire. Demographic data were also collected.
The average participant age was 15, with a voiding dysfunction prevalence of 13.1%. Only 5% of adolescents perceived a problem in their voiding habits. Those who did had significantly higher rates of dysfunction. Voiding dysfunction did not decrease with age and showed no significant gender differences. Adolescents with a history of UTIs and constipation were statistically more likely to have dysfunction. Those diagnosed with voiding dysfunction scored significantly higher in anxiety and depression.
Despite the high prevalence of voiding dysfunction, awareness among adolescents and their mothers was low. Given the associated comorbidities and psychosocial effects, we believe that voiding dysfunction in adolescents warrants more attention and larger studies.