Farklı kök kanal şekillendirme sistemlerinin oluşturdukları mikro çatlakların mikro bilgisayarlı tomografi ile incelenmesi
Micro-computed tomography evaluation of micro-crack formation with different root canal shaping systems
Yazar: YAĞMUR EDA GÜLTEKİN
Danışman: PROF. DR. FATMA SEMRA SEVİMAY
Ankara Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental aygıtlar = Dental instruments ; Dental kavite preparasyonu = Dental cavity preparation ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Mikroçatlaklar = Microfissuring ; Tomografi-mikro bilgisayarlı = Tomograph-micro computed

Özet:
Bu çalışmanın amacı; ProTaper Universal (Dentsply Maillefer, Ballaigues, Switzerland), ProTaper Next (Dentsply Maillefer, Ballaigues, Switzerland), XP-endo Shaper (FKG Dentaire, La Chaux-de-Fonds, Switzerland) ve 2Shape (Micro-Mega, Besancon, France) eğe sistemleri ile kök kanal preparasyonu sonrası oluşan dentinal mikro çatlakları Mikro Bilgisayarlı Tomografi (mikro-BT) ile incelenmesidir. 
Çalışmamızda 40 adet periodontal amaçlı çekilmiş tek ve düz kanallı mandibuler keser diş seçildi ve kök kanal preparasyonları için kullanılan Nikel Titanyum (NiTi) eğe sistemlerine göre rastgele dört deney grubuna (n=10) ayrıldı: ProTaper Universal, ProTaper Next, XP-endo Shaper, 2Shape. Örnekler kök kanal preparasyonundan önce 100 kV ve 100 µA' de mikro-BT (Bruker Microct Skyscan 1172, Kontich, Belgium) tarayıcı ile görüntülendi.  Daha sonra bütün grupların X Smart Plus (Dentsply Maillefer) endodontik motoru kullanılarak kök kanal preparasyonları yapıldı. Preparasyon işlemleri tamamlandıktan sonra örneklerin postoperatif mikro-BT taraması, daha önce belirtilen parametreler kullanılarak yeniden yapıldı. Preparasyon öncesi ve sonrası dentin defektlerinin varlığını saptamak için kesit görüntüleri tarandı. Her grup için mikro çatlak sayısı yüzde olarak belirlendi. Dört grup için tespit edilen mikro çatlak oranlarını karşılaştırmak için ki-kare testi kullanıldı, p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. 
Preparasyon öncesi ve sonrası toplam olarak 57920 kesit elde edildi. Preparasyon sonrası ProTaper Universal için koronal bölgede mikro çatlak oranındaki artış istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). XP-endo Shaper, koronal, orta ve apikal bölgelerde yeni çatlak oluşturmadı. 2Shape grubunda koronal ve orta bölgelerde ve ProTaper Next ise orta bölgede mikro çatlak yüzdesinde bir miktar artış olsa da bu artış istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p>0,05). 
Bu in vitro çalışma sonucunda; ProTaper Universal eğe sistemi ile kök kanallarının preparasyonu sonrası koronal bölgede mikro çatlak sayısında istatistiksel olarak anlamlı artış gözlenmiştir (p<0,05). Diğer gruplarda (ProTaper Next, 2Shape, XP-endo Shaper) anlamlı bir fark tespit edilememiştir (p>0,05).

Abstract:
The purpose of this study was to assess the percentage frequency of dentinal microcracks formation after root canal preparation with ProTaper Universal (Dentsply Maillefer, Ballaigues, Switzerland), ProTaper Next (Dentsply Maillefer, Ballaigues, Switzerland), XP-endo Shaper (FKG Dentaire, La Chaux-de-Fonds, Switzerland), and 2Shape (Micro-Mega, Besancon, France) file systems by using Micro Computed Tomography (micro-CT). 
In our study, 40 single and straight canal mandibular incisors, extracted due to periodontal diseases, were selected and randomly divided into four experimental groups (n = 10) according to the nickel-titanium (NiTi) file systems used for root canal preparations: ProTaper Universal, ProTaper Next, XP- endo Shaper, 2Shape. Samples were imagined with micro-CT (Bruker MicroCT Skyscan 1172, Kontich, Belgium) scanner at 100 kV and 100 µA before root canal preparation. Then, root canal preparations were made using the X Smart Plus (Dentsply Maillefer, Ballaigues, Switzerland) endodontic motor for all groups. After the preparation process was completed, the post-treatment micro-CT scanning of the samples was re-performed using the parameters mentioned previously. Cross-sectional images were scanned to detect the presence of dentinal crack formation before and after preparation. The frequency percentage of micro-crack formation was determined for each group. Chi-square test was used to compare the frequency of micro-cracks formation between the four groups, p <.05 was considered statistically significant. 
A total of 57920 cross-sectional images were obtained before and after preparation. The increase in the micro-crack formation at the coronal region was found to be statistically significant for ProTaper Universal after preparation (p<.05). XP-endo Shaper did not cause any micro-cracks formation at the coronal, middle, and apical regions. Although there was a slight increase in the frequency percentage of microcracks at the coronal and middle regions in 2Shape and the middle regions in ProTaper Next, the differences were not statistically significant (p>.05).
 In this in vitro study, an increase in the micro-crack formation at the coronal region was determined after the root canal preparation for the ProTaper Universal file system (p<.05). No significant differences were observed for other groups (ProTaper Next, 2Shape, XP-endo Shaper) (p>.05).