İskemik inmede ilk 72 saat plazma adrenomedullin düzeyinin lezyon 
lokalizasyonu, etyolojik alt gruplar ve prognozla ilişkisi
Plasma adrenomedullin in acute ischemic stroke
Yazar: GÜLİSTAN UŞAK HALAÇ
Danışman: DR. GÖKSEL SOMAY
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2005
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
Adrenomedullin 52 aminoasitten oluşmuş bir peptiddir. 11. kromozomda bulunur,
gen yapısındaki çeşitli faktörlerin uyarımı ile sekresyonu artar. Plazma adrenomedullin
düzeyi ile miyokard enfarktüsü, kalp yetmezliği, sepsis gibi inflamatuar hastalıklar, çeşitli
maligniteler, diabetes mellitus ve renal disfonksiyon gibi hastalıklar arasındaki ilişkiyi
açıklamaya çalışan pek çok çalışmaya yapılmıştır. Serebrovasküler hastalık ve plazma
adrenomedullin arasında son zamanlarda yapılan deneysel çalışmalar artmaktadır.Ancak
akut iskemik inme ile plazma adrenomedullin düzeyi arasındaki ilişkiyi göstermeye çalışan
klinik araştırmaya rastlanmamıştır.
Bu çalışmada, akut iskemik inmeli hastaların ilk 72 saat plazma adrenomedullin
düzeyleri ile lezyon büyüklüğü, lokalizasyon, etyolojik alt gruplar ve prognoz arasındaki
ilişki araştırılmıştır.Çalışmamıza öykü, nörolojik muayene, kraniyal BT/MR tetkiki ile akut
iskemik inme tanısı alan ve yaş ortalaması 64.99 olan 70 hasta(44 erkek, 26 kadın) alındı.
Kontrol grubunu ise yaş ortalaması 62.65±10.92 olan 20 olgu (10 erkek, 10 kadın)
oluşturdu. Adrenomedullin düzeylerini değerlendirmek üzere hasta grubundan ilk 72 saat
içinde kan örnekleri alındı. Hastalar lezyon lokalizasyon ve büyüklüğüne göre OCSP
(Oxfordshire Community Stroke Project) çalışmasında olduğu gibi total anterior
sirkülasyon infarktları , parsiyel anterior sirkülasyon infarktları, posterior sirkülasyon
infarktları ve laküner infarktlar olarak ayrıldı. Etyolojik alt grupları TOAST sınıflamasına
göre geniş arter aterosklerozu, kardioembolizm, küçük damar oklüzyonu ve diğerleri (diğer
bilinen nedenlere bağlı iskemik inme, birden fazla açıklayıcı nedene bağlı iskemik inme,
yeterli inceleme yapılmış ancak neden saptanamamış iskemik inme, yetersiz inceleme)
olmak üzere 4 etyolojik alt gruba ayrılmıştır. Prognoz ise NIHSS (The National Institute of
Health Stroke Scale) ile değerlendirildi. İnmenin 1. ve 10. gününde nörolojik
muayenelerine göre NIHSS skorundaki 3 puan ve üzerindeki artışlar progresyon olarak
değerlendirildi.
Adrenomedullin düzeyi kontrol grubuna oranla anlamlı yüksek saptandı (p= 0,000).
Adrenomedullin plazma düzeyi ile cins, yaş, iskemik inme risk faktörleri, etyolojik
subgruplar, NIHSS değişimi ve inme subtipleri arasındaki ilişki araştırıldığında etyolojik
alt gruplardan geniş arter aterosklerozuna sahip olanlar (r = 0.510 p= 0.000) ve lezyon
lokalizasyonu ve büyüklüğüne göre total anterior sirkülasyon infarktlarına sahip hastalar
(r= 0.325, p= 0.006) arasında pozitif korelasyon, etyolojik alt gruplardan kardiyoembolik
58
sınıfa girenler (r= -0.612 p= 0.000) ve lezyon lokalizasyonu ve büyüklüğüne göre laküner
enfarktlara sahip olanların arasında(r= -0.365, p= 0.002) negatif korelasyon saptandı. Diğer
parametreler arasında bir ilişki saptanmadı (p>0.05). Plazma adrenomedullin düzeyi ile
korelasyon saptanan dört faktör arasında lineer regresyon analizi yapıldığında etyolojik alt
gruplardan geniş arter ateroskleroz (r= 0.468, p= 0.001) ve inme subtiplerinden laküner
enfarktlar(r = 0.522, p= 0.03) arasında güçlü korelasyon saptanmıştır.
Sonuç olarak, hastaların ilk 72 saatteki plazma adrenomedullin düzeyi ile geniş
arter aterosklerozu ile pozitif ve inme subtiplerinden laküner enfarktlar ile negatif gerçek
ilişki olduğunu saptadık. Laküner infarktlar beynin derin bölgelerine veya beyin sapına
lokalize olabilen ve penetran arterlerin oklüzyonuna bağlı olarak gelişen küçük iskemik
lezyonlardır Belki de pre ve post kapiller perisitlerin adrenomedullinin fonksiyonlarından
yoksun olması gibi laküner enfarktlar ile plazma adrenomedullin düzeyinin düşük
saptanmasının nedeni olabileceği düşünülmektedir. Aterosklerotik etyolojiye sahip
hastalarda plazma düzeyinin yüksek olması, NIHSS skorlarındaki kötüleşmeyle arasında
bir ilişki bulunmaması bu hastalarda yüksek adrenoemdullin düzeylerinin iskemi ile daha
çok arttığını ve birden çok mekanizmayla iskemik dokuda hasarın giderilmesinde büyük rol
oynayabileceği düşünülmektedir. İleride yapılacak daha geniş kapsamlı çalışmaların
sonuçları ile gerek adrenomedullin agonistlerinin yada antagonistlerinin özellikle
aterosklerotik zeminde gelişen akut serebrovasküler hastalık tedavisinde nöroprotektif
etkileriyle tedavide yeni bir dönem açacağı düşünülmektedi

Abstract: