Aile hekimine başvuranların koruyucu hekimlik ve yaşam tarzı önerilerine ilişkin tutum ve davranışları
Attitudes and behaviors of those who apply to family physicians regarding preventive medicine and lifestyle suggestions
Yazar: RIZA ÖZBEK
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN GÖRPELİOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Davranış = Behavior ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Koruyucu hekimlik = Preventive medicine ; Sağlık tutumları = Health attitudes ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Tutumlar = Attitudes ; Yaşam tarzı = Life style

Özet:
Aile Hekimine Başvuranların Koruyucu Hekimlik ve Yaşam Tarzı Önerilerine İlişkin Tutum ve Davranışları
Amaç: Bu çalışmanın amacı; aile hekimliğine başvuran hastaların yaşam tarzı değişikliği önerilerine karşı tutumlarının ve davranış modellerinin ortaya konmasıdır.
Yöntem ve Gereçler: Bu çalışma prospektif, kesitsel, tanımlayıcı planda yürütülmüştür. Çalışmanın evrenini Ankara ilinde Çankaya, Mamak, Altındağ, Keçiören, ilçelerinde yaşayan 18 yaş üzeri bireyler (yaklaşık 4 470 000 kişi) oluşturmuştur. Bunların arasından her ilçeden nüfusa göre tabakalandırılarak belirlenecek sayıda ve rastgele örneklem yöntemiyle seçilmiş ASM'ye kayıtlı, çalışmaya katılmayı kabul eden, iletişim kurmayı engelleyecek herhangi bir hastalığı bulunmayan kişiler çalışmanın örneklemini oluşturmuştur. Örneklem büyüklüğü%95 güven seviyesi ve %5 hata payı ile 385 olarak hesaplanmıştır.Verilerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov-Smirnov testi ile incelendi. Nicel değişkenler ortalama ± standart sapma (SD) ve ortanca (min-max) ve kategorik değişkenler sayı (n) ve yüzde (%) olarak belirtilmiştir. Kategorik değişkenler arasındaki ilişkiyi karşılaştırmak için Ki Kare testi uygulanmıştır. p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiş. Tüm istatistiksel analizler SPSS for Windows 21 yazılım programı (SPSS Inc., Chicago, IL, ABD) kullanılarak yapılmıştır.
Bulgular: Çalışmamıza katılanlardan Sigara içmemenin çok önemli olduğunu söyleyenlerin oranı %57,70 olarak tespit edildi. Sigarayı bırakma konusunda aile hekiminizden tavsiye almak isterimsiniz sorusuna ise verilen cevap düşük kalmıştır (%18,43) sigarayı bırakma konusunda aile hekiminiz sizinle görüştü mü sorusuna ise çok yüksek oranda hayır yanıtı alınmıştır (%70,13). Çalışmamıza katılanların büyük çoğunluğu (%85,58) alkol kullanmadıklarını belirtmişlerdir. Alkol alımının azaltılması konusunda aile hekiminiz sizinle görüştü mü sorusuna ise %74,38 hayır yanıtı vermiştir. Çalışmamıza katılanların %50,54'ü beslenme alışkanlıklarının kısmen sağlıklı, %32,97'side sağlıklı olduğunu bildirmişlerdir. Çalışmamıza katılanların %49,17 fizik aktivitenin önemli, %34,44 çok önemli olduğu konusunda görüş bildirmişlerdir. 
Sonuç: Çalışmamızın sonuçları genel olarak katılımcıların sağlıklı yaşam önerisi ve koruyucu sağlık hizmeti almaları anlamında; hastaların ve aile hekimlerinin isteksiz olduklarını bize göstermiştir. Ankete katılanlar Sağlıklı beslenme, fizik aktivite ve kilo kontrolü konusun da daha istekli olmalarına rağmen değişimin zor olacağını düşünüyor ve tavsiye almak içinde çok istekli görünmüyorlar. Ama buna rağmen laboratuvar hizmetlerinin ve ölçülebilir hizmetlerin sık yapılmasının doğru olduğunu düşünüyorlar. Özellikle sigara ve alkol tüketimi konusunda sağlıklı yaşam tarzı değişikliği yapmak isteyenlerin oranı çok düşük bulunmuş ve bu grup aynı zamanda tavsiyede alma konusunda da daha isteksiz bulunmuştur. 



Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, sağlıklı yaşam tarzı, sağlık tutumu, koruyucu sağlık hizmetleri

Abstract:
Attitudes and Behaviors of Those Who Apply to Family Physicians Regarding Preventive Medicine and Lifestyle Suggestions

The aim of this study; The aim of this study is to reveal the attitudes and behavior models of patients who apply to family medicine towards lifestyle change suggestions.
Methods and Materials: This study was conducted in a prospective, cross-sectional, descriptive plan. The population of the study consisted of individuals over the age of 18 (approximately 4 470 000 people) living in Çankaya, Mamak, Altındağ, Keçiören, districts of Ankara. The sample of the study consisted of individuals from each district who were stratified according to the population and selected by random sampling method, who were enrolled in the FHC, who agreed to participate in the study, and who did not have any disease that would prevent them from communicating.
The sample size was calculated as 385 with 95% confidence level and 5% margin of error. The suitability of the data to the normal distribution was examined by Kolmogorov-Smirnov test. Quantitative variables are expressed as mean ± standard deviation (SD) and median (min-max), and categorical variables as numbers (n) and percentage (%).Chi-square test was applied to compare the relationship between categorical variables. A p value of <0.05 was considered statistically significant. All statistical analyzes were performed using the SPSS for Windows 21 software program (SPSS Inc., Chicago, IL, USA).

Results: The rate of those who said that not smoking is very important among the participants in our study was determined as 57.70%. The answer to the question "Would you like to get advice from your family doctor about quitting smoking?" remained low (18.43%), and the question "Has your family doctor talked to you about quitting smoking?" was answered with a very high rate of no. (%70,13). The  great majority (85.58%) of the participants in our study stated that they did not use alcohol. To the question of whether your family doctor talked to you about reducing alcohol intake, 74.38% answered no. 50.54% of the participants in our study reported that their eating habits were partially healthy and 32.97% of them were healthy. 49.17% of the participants in our study stated that physical activity is important and 34.44% is very important.


Conclusion: The results of our study, in general, in terms of healthy life advice and preventive health services of the participants; has shown us that patients and family physicians are reluctant. Although the respondents are more willing to eat healthy, physical activity and weight control, they think that change will be difficult and they do not seem very willing to seek advice. However, they think it is right to provide frequent laboratory services and measurable services. The rate of those who want to make healthy lifestyle changes, especially in terms of smoking and alcohol consumption, was found to be very low, and this group was also more reluctant to seek advice.

Keywords: Family medicine, healthy lifestyle, health attitude, preventive health services