Çocuklarda kan alma işlemi öncesi işleme hazırlamaya yönelik izletilen çizgi filmin korku ve ağrıya etkisi
The effect of the cartoon shown to children before phlebotomy to prepare them to the procedure on their fear and pain
Yazar: MUKADDES BAŞKAYA
Danışman: DOÇ. DR. AYFER AÇIKGÖZ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akut ağrı = Acute pain ; Ağrı = Pain ; Dikkat dağıtma = Distraction ; Duygu = Emotion ; Kan alma = Bloodletting ; Kan örneği alınması = Blood specimen collection ; Korku = Fear ; Çizgi film = Animated film ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Araştırma; 7-12 yaş grubu çocuklarda venöz kan örneği alma işlemi öncesi çizgi film veya kitapçık ile verilen eğitimin, çocuğun yaşadığı korku, ağrı ve emosyonel tepkilerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmış randomize kontrollü bir çalışmadır.
Materyal ve Metod: Araştırmamız, 31 Aralık 2018- 22 Mart 2019 tarihleri arasında Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Çocuk Kan Alma ünitesine venöz kan örneği aldırmak için gelen ve örneklem seçim kriterlerine uyan toplam 126 çocuk ile tamamlanmıştır. Çalışmada 3 grup bulunmaktadır. Bunlar; çizgi film ile işlem hakkında bilgi verilen uygulama grubu-1 (n=42), kitapçık ile bilgilendirilen uygulama grubu-2  (n=42) ve kliniğin rutin uygulamalarının yapıldığı kontrol grubudur (n=42). Gruplara örneklem atamasında tabakalama ve bloklama yöntemi kullanılmıştır. Araştırma örneklem seçim kriterlerine uyan çocuklar cinsiyete göre tabakalandırılıp, ardından kura yöntemi ile her bir gruba eşit sayıda (bloklama) olacak şekilde atanmıştır. Veri toplamak amacıyla, Tanıtıcı Bilgi Formu, Çocuk Korku Ölçeği, Wong-Baker Yüzler Ağrı Ölçeği ve Çocuklarda Emosyonel Göstergeler Ölçeği (ÇEGÖ) kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen veriler IBM SPSS Statistics 21 (Statistical Package for Social Sciences) paket programı ile değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Çalışmamızda çocuk, ebeveyn ve araştırmacı ifadelerine göre çizgi film ve kitapçık grubunun işlem sırası korku puanları, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak önemli düzeyde daha düşük bulunmuştur (p<0.001). Çocuk, ebeveyn ve araştırmacı ifadelerine göre işlem sırası ağrı puanlarında ise gruplar arasında önemli bir fark yoktur (p>0.05). Çizgi film veya kitapçık grubunun işlem sırası ÇEGÖ puanları, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak önemli düzeyde daha düşük bulunmuştur (p<0.001).
Sonuç: Çalışma sonucumuzda; 7-12 yaş grubu çocukların çizgi film ya da kitapçık kullanılarak kan alma işlemine hazırlanmasının; çocukların hissettiği korku ve negatif emosyonel göstergeleri azalttığı bulunmuştur. İşleme hazırlama ile ağrı puanları arasında ise önemli bir fark saptanmamıştır. 
Anahtar Kelimeler: Okul çocuğu, Ağrı, Korku, Emosyonel Göstergeler, Venöz kan alma, İşleme hazırlama

Abstract:
Objective: This randomized controlled study was conducted to determine the effect of the education provided to children in the age group of 7-12 before performing venous bloodletting procedure by using cartoons or booklets on children's fear, pain and emotional responses.
Material and Method: This study was conducted with 126 children who met the inclusion criteria between 31 December 2018 and 22 March 2019 at the Pediatric Blood Collection Unit of Eskişehir Osmangazi University Application and Research Hospital. Three groups in this study were as follows: study group-1 which was educated about the procedure through a cartoon (n=42), study group-2 which was educated about the procedure through a booklet (n=42), and control group on which routine clinical operations of the clinic were applied (n=42). Layering and blocking methods were used to assign the samples of the groups. Children who met the inclusion criteria were layered based on sex and then assigned to each group in even numbers (blocking) by drawing lots. An introductory information form, the Child Fear Scale, the Wong-Baker Pain FACES Scale and the Children's Emotional Manifestation Scale (CEMS) were used to collect data. The data were assessed in IBM SPSS 21 (Statistical Program for Social Sciences) package program. 
Results: According to the statements of children, parents and researcher, the fear scores of children in the cartoon and booklet groups during procedure were found to be statistically lower than those of the control group (p<0.001). According to the statements of children, parents and researcher, there were no intergroup differences based on children's pain scores during procedure (p>0.05). The CEMS scores of children in the cartoon and booklet groups during procedure were found to be statistically lower than those of the control group (p<0.001).
Conclusion: This study found that preparing children in the age group of 7-12 to bloodletting process using cartoons or booklets decreased the fear and negative emotional indicators of the children. No significant difference was found between the preparation to the procedure and pain scores.
Keywords: School child, pain, fear, the emotional manifestation, venous bloodletting, preparing for the procedure