Yalın üretimin sürdürülebilirlik perspektifinden incelenmesi: Bibliyometrik bir yaklaşım /
Yazar: DİLBER TETİK
Danışman: DOÇ. DR. HAYDAR YALÇIN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Son yıllarda doğal kaynakların hızla tükenmesi ve çevresel sorunların artması
sürdürülebilirlik konusundaki çalışmaların hızlandırılmasını gerekli hale getirmiştir.
Mevcut durum üretim ve tüketim alışkanlıklarında bazı değişikler yapılmasını
gerektirmektedir. Üretim endüstrisi kaynak kullanımı ve tüketimi konusunda oldukça
büyük bir paya sahiptir. Bu alanda yapılacak bazı düzenlemeler ile kaynakların ve
süreçlerin sürdürülebilir hale getirilmesi mümkün olabilir. Tez çalışması motivasyonunu
sürdürülebilirlik konusunda son yıllarda artan hassasiyet ve çözüm arayışlarına olan
yoğun yönelimden almaktadır. Son yıllarda yalın üretim sistemi ile sağlanan süreç
gelişiminin sürdürülebilirlik perspektifindeki potansiyelinin araştırıldığı dikkat
çekmektedir. Ancak yapılan çalışmaların mikro ölçekte olduğu ve makro perspektifi
yansıtan bir çalışmaya ihtiyaç olduğu tespit edilmiştir. Yalın üretim ile ilgili literatürde
çok sayıda araştırma ve yayın bulunduğu gözlemlenmiştir. Böylesi geniş bir veri
kümesinde etkili bir araştırma yapmak ancak sofistike metotlar ile mümkün
olabilmektedir. Tez çalışmasında bibliyometri yöntemi ve sosyal ağ analizi metodu
kullanılmıştır. Bibliyometrik analizler ile veritabanı içindeki örüntüleri keşfetmek ve
verilerin ilişkisini ortaya koymak mümkün olabilmektedir. Tez çalışmasında
bibliyometrik analizler ile yalın üretim alanındaki yayın verileri analiz edildikten sonra
ağ haritaları çizdirilmiştir. Çizdirilen ağ haritaları sosyal ağ analizi metodu çerçevesinde
yorumlanmıştır. Yayınlar üzerinde yapılan analizler patent analizleri ile desteklenmiştir.
Tez çalışması ile yalın üretim alanı makro perspektiften mercek altına alınmış ve
sürdürülebilirlik perspektifinden alanın mevcut durumu ortaya konmuştur. Elde edilen
veriler yalın üretim alanında emisyon azaltma faaliyetleri konusunda yoğun bir eğilim
olduğunun altını çizmektedir. Bu veriler doğrultusunda yalın üretimin sürdürülebilirlik
perspektifindeki potansiyeli bibliyometrik bir yaklaşım ile incelenmiş ve
değerlendirilmiştir. Ortaya çıkan büyük resim yalın üretim sisteminin vizyonunu
genişlettiğini, önümüzdeki yıllarda otonom uygulamaların alt yapısında ortaya çıkacağını
ve yeni roller üstleneceğini göstermektedir.

Abstract:
In recent years, natural sources have been consuming rapidly, and environmental issues
have been increasing therefore sustainability activities must be accelerated. According to
the current state, production and consumption habits must be changed. The manufacturing
industry has a large share of the utilization and consumption of the sources. The sources
and processes could be made sustainable by applying some regulations in that field. The
master thesis conveys motivation by an intense tendency to sustainability sensibility and
searches for solutions accordingly. In recent years, it is remarkable that process
development by the lean manufacturing system was investigated to detect sustainability
potential. However, most research has a micro perspective on this issue, so holistic
research should be executed. It was observed that many research and publication are
available regarding lean manufacturing in the literature. Such a large data cluster requires
sophisticated methods to execute effective research. The bibliometrics method and social
network analysis technique were used in the master thesis. The bibliometrics method can
discover patterns in a database and demonstrate relations within data. In the master thesis,
firstly publication portfolio of lean manufacturing was analyzed by the bibliometrics
method, then network maps were drawn. Network maps were interpreted within the social
network analysis framework. The publication analysis was reinforced by patent analysis.
The lean manufacturing field was inspected from a holistic perspective and the current
status of the field was presented from a sustainability perspective in the thesis. Obtained
data underlined that is an intense tendency for emission reduction activities in the lean
manufacturing field. Lean manufacturing was examined and evaluated in terms of
sustainability perspective potential by a bibliometric approach. Obtained portrait
indicated that lean manufacturing expanded its vision, will appear within autonomous
systems structure, and will assume new actions.
Keywords: Lean manufacturing, Sustainability, Bibliometrics, Social network analysis