Gelişmekte olan ülkelerde Çevresel Kuznets Eğrisi hipotezinin ekolojik ayak izi yöntemiyle sınanması
Testing the Environmental Kuznets Curve hypothesis in developing countries using the ecological footprint method
Yazar: SİNEM AKGÜN
Danışman: DOÇ. DR. ALİ EREN ALPER
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Geçmişten günümüze kadar var olan ancak sanayi devriminin de etkisiyle artış
gösteren çevre kirliliği dünyanın önemli sorunları arasında yer almaktadır. Çevresel
kirlilik ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin ters U biçiminde öne süren eden
hipotez, Çevresel Kuznet Eğrisi (EKC) olarak bilinmektedir. Hipotez, belirli bir gelir
düzeyine kadar gelir düzeyindeki artışın çevresel kirliliğe neden olacağı ancak belirli bir
gelir düzeyinden sonra ise gelir düzeyindeki artışın çevresel sorunları azaltabileceğini
ifade etmektedir.
Çalışmada Türkiye, Brezilya ve Meksika'da Çevresel Kuznets Eğrisi
Hipotezinin geçerliliğini sınamak için zaman serisi analizine başvurulup, 1974-2021
dönemi incelenmiştir. Bu amaçla, bağımsız değişken olarak kişi başına düşen reel gayri
safi yurt içi hasıla (GDP), kişi başına düşen gayri safi yurt içi hasılanın karesi (GDP ²),
şehirde yaşan insan nüfusu (URB) ve bağımlı değişken ekolojik ayak izi değişkenleri
belirlenerek denklem oluşturulmuş, değişkenlere birim kök testi, eş bütünleşme testi ve
bağımsız değişkenlerin, bağımlı değişkenimiz olan ekolojik ayak izine etkilerini tahmin
etmek için uzun dönem katsayı tahmincileri kullanılmıştır. Yapılan testler göz önüne
alındığında, Çevresel Kuznets Hipotezinin Belçika ve Meksika'da geçerli olmazken
Türkiye'de geçerli olduğunu ve bununla birlikte Türkiye ve Meksika'da şehirde
yaşayan nüfusun artmasının ekolojik ayak izini azalttığı sonucuna varılırken Belçika'da
şehirde yaşayan nüfusun artması sonucunda ekolojik ayak izinin de arttığı sonucuna
varılmıştır.

Abstract:
Environmental pollution, which has existed from the past to the present, but
which has increased with the Deceleration of the industrial revolution, is among the
important problems of the world. The eden hypothesis, which proposes the relationship
between environmental pollution and economic growth in the inverse U-shape, is
known as the Environmental Kuznet Curve (EKC). Dec. The hypothesis states that an
increase in income level up to a certain income level will cause environmental
pollution, but after a certain income level, an increase in income level can reduce
environmental problems. In this study, time series analysis was applied to test the
validity of the Environmental Kuznets Curve Hypothesis in Turkey, Brazil and Mexico,
and the period 1974-2021 was examined. For this purpose, real gross domestic product
(GDP) per capita, square of gross domestic product per capita (GDP ²), human
population living in the city (URB) and dependent variable ecological footprint
variables were determined as independent variables and equations were created. Unit
root test, cointegration test and long-term coefficient estimators were used to estimate
the effects of independent variables on the ecological footprint, which is our dependent
variable. Considering the tests performed, it was concluded that the Environmental
Kuznets Hypothesis is valid in Turkey, while it is not valid in Belgium and Mexico, and
at the same time, it was concluded that the increase in the population living in the city in
Turkey and Mexico reduces the ecological footprint, while the ecological footprint also
increases as a result of the increase in the population living in the city in Belgium.