Yoğun bakım hastalarında ağız kuruluğu ve susuzluk hissini azaltma girişiminin etkinliğinin incelenmesi
The effectiveness of the initiative to reduce dry mouth and thirst in intensive care patients
Yazar: SEMİNE AYDOĞAN
Danışman: PROF. DR. RENGİN ACAROĞLU
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağız = Mouth ; Ağız hastalıkları = Mouth diseases ; Hemşirelik = Nursing ; Susuzluk = Thirst ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Araştırma, yoğun bakım hastalarında ağız kuruluğu ve susuzluk hissini azaltmada soğuk su spreyi, swap ile soğuk su uygulaması ve mentollü nemlendirici uygulamasının birlikte kullanılmasından oluşan bakım girişiminin etkinliğini incelemek amacı ile, yarı deneysel bir çalışma olarak planlandı. Araştırmanın evrenini, bir üniversite hastanesinin yoğun bakım ünitesinde yatan hastalar, örneklemini ise 104 hasta  (52 deney, 52 kontrol) oluşturdu. Deney grubundaki hastalara, soğuk su spreyi, swap ile soğuk su uygulaması ve mentollü nemlendirici uygulamasının birlikte kullanılmasından oluşan bakım girişimi uygulandı. Kontrol grubundaki hastalara ise rutin tedavi ve bakım uygulandı. Araştırma verileri, Yapılandırılmış Hasta Bilgi Formu, Standardize Mini Mental Test, Richmond Ajitasyon Sedasyon Skalası, Akut Fizyoloji ve Kronik Sağlık Değerlendirmesi Formu ( Acute Physiology and Chronic Healty Evoluation), Susuzluk Şiddeti Değerlendirme Skalası, Susuzluk Sıkıntısı Değerlendirme Skalası ve Eilers Ağız Değerlendirme Rehberi ile toplandı. Araştırmada elde edilen bulguların değerlendirilmesinde SPSS Statistics 22  (IBM SPSS, Türkiye ) programı kullanıldı.
 Uygulama öncesine göre uygulama sonrası, hem 1.gün hem de 2. gün ağız kuruluğu puan ortalama farkları karşılaştırıldığında,  gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmadı  (p>0,05). Buna karşın, hem 1. gün hem de 2. gün susama şiddeti ve susama sıkıntısı puan ortalama farkları karşılaştırıldığında, kontrol ve deney grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı (p<0.05) ve deney grubu hastalarda susama şiddeti ve sıkıntısı puan ortalamalarının anlamlı farklılıkla daha fazla düştüğü görüldü (p<0,05). 
Sonuç olarak, Soğuk su spreyi, swap ile soğuk su uygulaması ve mentollü nemlendirici uygulamasının birlikte kullanılmasından oluşan bakım girişiminin ağız kuruluğunu gidermede etkili olmadığı, ancak susuzluk hissini azaltmada etkili olduğu sonucuna varıldı.
Anahtar kelimeler:  yoğun bakım hastası, ağız kuruluğu, susuzluk hissi, hemşirelik

Abstract:
The study was planned as a quasi-experimental study to examine the effectiveness of a care intervention consisting of cold water spray, cold water application via swap and menthol moisturizer application in reducing mouth dryness and thirst in intensive care patients. The population of the study consisted of patients hospitalized in the intensive care unit of a university hospital, and the sample consisted of 104 patients  (52 experiment, 52 control). The patients in the experimental group were treated with a care intervention consisting of cold water spray, cold water application via swap, and menthol moisturizer application together. The patients in the control group received routine treatment and care. Research data were collected using the Structured Patient Information Form, Standardized Mini-Mental Test, Richmond Agitation Sedation Scale, Acute Physiology and Chronic Health Evaluation Form, Thirst Severity Assessment Scale, Thirst Distress Assessment Scale, and Eilers Oral Assessment Guide. . SPSS Statistics 22  (IBM SPSS, Turkey) program was used to evaluate the findings obtained in the study. No statistically significant difference was found between the groups when the mean dry mouth score differences on both the 1st and 2nd days were compared from pre-application to after the application  (p>0,05). Never theless, a statistically significant difference was found between the control and experimental groups when the mean scores of thirst intensity and thirst distress were compared on both the 1st and 2nd day  (p<0.05) and it was observed that the mean score of thirst severity and distress in the experimental group patients decreased by a significant margin  (p<0.05). As a result, it was concluded that the care intervention including the intervention consisting of cold water spray, cold water application via swap and menthol moisturizer was not effective in eliminating dry mouth, but was effective on sense of thirst.
Keywords: Intensive care patient,  dryness of the mouth, sensation of thirst, nursing