Gençlerde zayıflama davranışının aile yaşam memnuniyeti açısından incelenmesi
A research on weight loss behavior among young people in terms of family life satisfaction
Yazar: ÇİĞDEM SEMA SIRMA
Danışman: PROF. DR. ESRA BURCU SAĞLAM
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Gençler = Youngs ; Kilo verme = Weight loss ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Zayıflama = Emaciation ; Zayıflık = Weakness

Özet:
Bireylerin bedenlerine ilişkin değerlendirmelerinde, yaşadıkları dönem ve dönemsel koşulların belirleyiciliğiyle birlikte bireylerin yaşamsal dönemlerine bağlı olarak birçok bedensel değişim yaşanmaktadır. Diğer bir ifadeyle gençlik dönemi bedensel farkındalığın ve değişimin yoğun olarak yaşandığı bir dönem olma özelliğindedir. Bunun yanı sıra gençlik dönemi hem bireyin kendi tercihlerinin önem kazandığı hem de kendisinin toplumsal beklentileri yakalamaya çalıştığı bir dönemdir.  Toplum tarafından gençlere bedensel görünümlerine ilişkin çeşitli kanallardan mesajlar gönderilmekte ve gençler de ideal olarak kendilerine sunulan bedene ulaşmak için çaba sarfetmektedirler. Günümüzde ideal olarak gençlere sunulan beden ise 'ince', 'zayıf' bedendir. 
Aile yaşam memnuniyeti gencin nasıl bir bedene sahip olması gerektiğine ve özellikle zayıflama davranışlarına yönelmesinde önemli bir rol oynar. Gencin sosyalizasyon sürecini yaşadığı ailesindeki yaşam memnuniyeti, onun beslenme ve barınma gibi temel ihtiyaçlarını karşılamasından aile içi ilişkilerde doyuma ulaşmasına kadar çok boyutludur. Araştırmada gençlerin zayıflama davranışlarında aile yaşam memnuniyetlerinin öznel yönünü oluşturan; aile bütünlüğü, gencin aile içi ilişkileri (ebeveynler arası ilişkiler, ebeveyn-genç ilişkisi, kardeşler arası ilişkiler), ebevynlerin gence yönelik ilgisi, aile içi sorumluluklar ve gençlerin aile içi karar alma süreçlerine katılımlarının rolü üzerinde durulmuştur. 
Bu araştırmanın konusunu,  gencin zayıflama davranışları sergilemesinde aile yaşam memnuniyetinin öznel yönünün anlaşılması oluşturmuştur. Bu bağlamda nitel araştırma yöntemi benimsenen bu çalışmada zayıflama davranışlarının nedenleri gençlerin kendi ifadelerinden yola çıkılarak betimlenmiştir. Ayrıca zayıflama nedenlerine bağlı olarak genç için 'zayıf beden tanımı' ve zayıf bedene sahip olmanın önemi ve  'gençlerin zayıflayabilmek için hangi yolları denedikleri' gençlerin bakış açısıyla anlaşılmaya çalışılmıştır. 
Belirtilenlere ek olarak gencin zayıflama davranışını aile yaşam memnuniyetinin öznel boyutlarıyla açıklamaya çalışan bu araştırmada, gençlerin zayıflama deneyimlerinin kendi yaşamlarında ve aile yaşamlarında yarattığı sonuçlar sergilenmeye çalışılmıştır.
Bu araştırma nitel bir araştırma olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın verileri yaşları 18-24 yaş aralığında olan 17 gençle (2 erkek, 15 kadın) yapılan derinlemesine görüşmelerle elde edilmiştir.
Araştırmada gencin zayıflama davranışlarının nedeni ile ilgili olarak ideal olan ve istenen bedene ulaşmanın önemi ortaya çıkmıştır. Genç için zayıflama deneyimleri önemlidir çünkü bu şekilde ulaşılacak ya da ulaşılmış olan zayıf bedenin anlamı 'ideal bedene', 'güzel bedene' ve 'beğendiği ve beğenildiği bedene' sahip olmaktır. Aynı zamanda gençler için zayıf bedene diğer bir ifadeyle ideal bedene sahip olma onlar için hem kendi yaşamlarında ve hem de aile yaşamlarında özgüvenlerinin artması demektir. Araştırmanın bir diğer sonucu, gencin zayıflama davranışlarına yönelmesinde ya da deneyimlemesinde aile yaşam memnuniyetlerinin rolüdür.  Önemli bir sonuç gencin aile bütünlüğünün bozulması diğer bir ifadeyle ebeveynlerden bir ya da her ikisinin  boşanma veya vefat nedeniyle kaybı gencin beslenme düzenini değiştirmektedir. Yine aile içi ilişkilerde özellikle baba ve kardeşlerle olan ilişkilerinde, gencin kilosu alaylı bir eleştiri ile ilişki odağına oturmakta ve özellikle ebevyenlerin ilgisizliği gencin hem kilo almasında hem de zayıflama davranışının sürdürülmesinde rol oynadığı görülmüştür. 
Bu araştırma, TÜBİTAK tarafından doktora öğrencilerine sağlanan 2214- A Yurt Dışı Araştırma Burs Programı kapsamında desteklenmiştir.
Anahtar Sözcükler 
Yaşam Kalitesi / Yaşam Memnuniyeti, Aile Yaşam Kalitesi / Aile Yaşam Memnuniyeti, Zayıflama Davranışları, Gençlik, Nitel Araştırma

Abstract:
Individuals experience various physical transitions depending on the period of their lives and their ideas for their bodies which are shaped by this period and its circumstances. In other words, young people experience a dense physical transition and have a great awareness about their bodies in the youth period. In this period, while young person's individual decisions are becoming important, the person also tries to catch up with the social expectations. Using various channels, the society sends messages to young people for their physical appearance and young people try to reach out to the ideal body accepted by the society. Nowadays, the 'thin' and 'weak' body is accepted as the ideal body.
Family life satisfaction plays an important role on what type of body does the young person have and his / her tendencies about weight loss behavior. Young person's family life satisfaction  where she / he experiences the socialization process has multiple dimensions starting from meeting the fundamental needs such as feeding and shelter, till achieving intra-familial relationship satisfaction. This research focuses on qualitative aspects of family life satisfaction effecting weight loss behavior such as; family integrity, young person's intra-familial relationships (relationships among parents, parent-child relationship, sibling relations), parents' regard towards the young person, intra-familial responsibilities and young person's inclusion in family's decision making process.
The main focus of this work is to understand the subjective aspects of family life satisfaction on young people's weight loss behavior. Therefore; the study explains this behavior based on young people's self-expressions using qualitative methods. It aims to understand young people's perspectives for 'the meaning of a weak body', 'the importance of having a weak body' and 'the methods that they use to lose weight' with respect to the reasons for losing weight. Moreover, the study explains the problems in young people's personal and family lives caused by their weight loss behavior.
This study is designed as a qualitative research. The data of the study is obtained by conducting in-depth interviews with 17 young people (2 male, 15 female) who are between 18 and 24 years old.
In this research, it is determined that the importance of reaching out to an ideal and desired body is significantly important as a cause of young people's weight loss behavior. Weight loss experiences are especially important for young people because the meaning of the body that is obtained through these experiences is to have 'an ideal body', 'a beautiful body' and 'a body that she / he herself / himself and other people like'. Having a weak body also means to have higher self-confidence in their personal and family lives. Another result of the study shows that family life satisfaction affects young people for developing a tendency towards weight loss behavior or experience. Corruption of the family integrity or in other words, losing one or both parents because of a death or a divorce has an impact on young person's eating habit. Young person being overweight becomes a focus point with teasing and criticism in intra-familial relationships established especially with the father and siblings and parental disregard plays an important role in young person's gaining weight and maintaining weight loss behavior.
This research was supported by Tubitak 2214-A Program.

Key Words
Quality of Life / Life Satisfaction, Quality of Family Life / Family Life Satisfaction, Weight Loss Behaviour, Youth, Qualitative Research