Temporomandibular eklem disk deplasmanında kondil pozisyonu ve eklem aralığı mesafelerinin manyetik rezonans görüntüleme, ortopantomografi ve lateral panaromik grafi yöntemleriyle retrospektif olarak karşılaştırılması
Retrospective comparison of condyle position and joint spacing distances in the temporomandibular joint disc displacement by magnetic resonance imaging, orthopantomograph and lateral panoramic graphical methods
Yazar: MUHAMMED ENES NARALAN
Danışman: PROF. DR. BİNALİ ÇAKIR
Atatürk Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Eklemler = Joints ; Mandibular kondil = Mandibular condyle ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Radyografi = Radiography ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Temporomandibular eklem = Temporomandibular joint ; Temporomandibular eklem disfonksiyon sendromu = Temporomandibular joint dysfunction syndrome ; Tomografi = Tomography

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı temporomandibular eklem anterior disk deplasmanı hastalıklarında meydana gelen asimetrinin incelenmesi ve bu asimetriden faydalanarak anterior disk deplasmanı teşhisinin koyulmasıdır.
Materyal ve Metot: Çalışmada manyetik rezonans görüntüleri 2015 ve 2018 yılları arasında elde edilmiş olan 467 hasta incelenmiştir ve yakın zamanlarda manyetik rezonans, ortopantomografi ve lateral panaromik görüntüleri alınmış 89 adet tek taraflı anterior disk deplasmanı hastası çalışma grubu olarak ve 72 adet çift taraflı temporomandibular eklemi sağlıklı kişiler kontrol grubu olmak üzere toplamda 161 hasta dahil edilmiştir. Manyetik rezonans görüntüleme, ortopantomografi ve lateral panaromik görüntüleme yöntemleri kullanılarak antero-posterior açı, süperio-inferior açı, anterior eklem boşluğu mesafesi, süperior eklem boşluğu mesafesi ve posterior eklem boşluğu mesafesi olmak üzere 2 adet açı ve 3 adet mesafe ölçümü yapılmıştır. Elde edilen ölçüm verileri her hastanın kendi içerisinde değerlendirilebilmesi için her hastada meydana gelen fark hesaplanmıştır. Çalışma grubu ve kontrol grubu arasındaki ölçüm farkları bağımsız t testi IBM SPSS 25.00 kullanılarak hesaplanmıştır ve SPSS karar ağacı modül 5.0 kullanılarak karar ağacı oluşturulmuştur.
Bulgular: Anterior disk deplasmanı hastalarında manyetik rezonans görüntüleme, ortopantomografi ve lateral panaromik görüntüleme yöntemlerinde antero-posterior açının arttığı, süpero-inferior açının azaldığı, anterior eklem boşluğu mesafesinin arttığı, süperior eklem boşluğu mesafesinin ve posterior eklem boşluğu mesafesinin azaldığı istatistiksel anlamlı olarak bulunmuştur. Bu ölçümler kullanılarak anterior disk deplasmanı ve sağlıklı eklem ayırımını yapan karar ağaçları elde edilmiştir.
Sonuç: Anterior disk deplasmanı hastalarında kondilin posterior ve süperiora yer değiştirdiği ortaya konmuştur ve bu yer değişim kullanılarak, manyetik rezonans görüntüleme kullanılmadan anterior disk deplasmanı olan eklem ile sağlıklı eklemin ayırımı yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Anterior disk deplasmanı, lateral panaromik grafi, manyetik rezonans görüntüleme, ortopantomografi

Abstract:
Aim: The aim of the study is to investigate the asymmetry occurring in anterior disc displacement diseases and to diagnose anterior disc displacement by using this asymmetry.
Material and Method: Between 2015 and 2018, 467 patients with magnetic resonance images has been examined and 161 patients with magnetic resonance, orthopantomography and lateral panoramic images were taken in the same time were included in the study. 89 unilateral anterior disc displacement patients are determined as the study group and 72 healthy patient determined as the control group. Using magnetic resonance imaging, orthopantomography and lateral panoramic imaging methods, 2 angles and 3 distance measurements were made: antero-posterior angle, superior-inferior angle, anterior joint space distance, superior joint space distance and posterior joint space distance. In order to evaluate the obtained measurement data within each patient, the difference from each patient was calculated. The measurement differences between the control and the study group were calculated using the independent t test and the decision tree was created using IBM SPSS 25.00 Decision tree module 5.0.
Results: In anterior disc displacement patients, it has been found statistically significant that the antero-posterior angle increases, the supero-inferior angle decreases, the anterior joint space increases, the superior joint space and posterior joint space increase in magnetic resonance imaging, orthopantomography, and lateral panoramic imaging. Using these measurements, decision trees that make anterior disc displacement and healthy joint separation were obtained.
Conclusion: In anterior disc displacement patients, it has been demonstrated that the condyle was displaced posteriorly and superiorly, and by using this displacement, healthy and anterior disc displacement joints were diagnosed without using magnetic resonance imaging.

Keywords: Anterior disc displacement, magnetic resonance imaging, lateral panoramic graphy, orthopantomograph