Kadın yöneticilere ilişkin tutum ve karanlık üçlü kişilik özellikleri ile liderlik tarzları arasındaki ilişki
A relationship between an attitude towords women managers and dark triad and leadership styles
Yazar: ÖZGE SEZGİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ÖZTÜRK AKCAOĞLU
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Kadın yöneticiler = Women managers ; Kadınlar = Women ; Karanlık kişilik özellikleri = Dark personality traits ; Karanlık üçlü = Dark triple ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Yöneticiler = Managers ; Yönetsel tarz = Managerial style

Özet:
Bilgi çağının başlaması ile birlikte bireyden beklenen daha karmaşık süreçlerin üstesinden gelmesi olmuştur. Bireylerden beklenen bu karmaşık süreçleri yönetebilme becerisi günlük hayat yanında iş hayatında da birtakım değişikliklerin oluşmasına neden olmuştur. Yeniden tanımlanan iş kavramı ve çalışan profili sayesinde kadının da iş hayatındaki konumu ve önemi değişmeye başlamıştır. Ancak kadınların lehine olan bu değişimlerin istenilen seviyelere ulaşmadığı görülmektedir. Kadının, istedikleri meslek alanında ve konumda yeteri kadar temsil edilmemesinin altında yatan toplumsal, sosyal ve ekonomik pek çok sebep araştırmacılar tarafından araştırılmaya başlanmıştır. Bu çalışma ise kadın yöneticilere ilişkin tutum ve karanlık üçlü kişilik özellikleri ve liderlik tarzları arasındaki ilişkiyi ortaya koymak için yapılmıştır. Yapılan çalışmaya Türkiye genelindeki okullardan 335 öğretmen ve yönetici gönüllülük esasıyla katılmıştır. Katılımcılardan veri toplamak amacıyla kişisel bilgi formu, kadın yöneticilere ilişkin tutum ölçeği, karanlık üçlü ölçeği ve liderlik tarzları ölçeği olmak üzere dört adet anket, e-posta yoluyla katılımcılara ulaştırılmıştır. Verilere SPSS 20 paket programı ve JASP kullanılarak analiz edilmiştir. Bu çalışmanın sonucunda,  kadın yöneticilere ilişkin tutum ile cinsiyet, yaş, öğrenim durumu ve yöneticilerinin cinsiyeti değişkenleri arasında anlamlı farklar bulunurken, medeni durum değişkeninde farklılaşma bulunmamıştır. Karanlık üçlü ile yöneticilik deneyimi ve liderlik eğitimi olanlar lehine anlamlı farklar ortaya çıkarken; cinsiyet, yaş, medeni durum ve mesleki kıdem değişkenlerinde farklılıklar görülmemiştir. Liderlik tarzları ile okuldaki görev, okulun öğretim düzeyi, yöneticilik deneyimi, branş ve yöneticinin cinsiyeti arasında anlamlı farklar elde edilirken; cinsiyet ve liderlik eğitimi ile arasında farklılaşmaya rastlanmamıştır. Ölçekler arasındaki ilişkinin incelenmesi için yapılan korelasyon çalışmalarında kadın yöneticilere ilişkin tutum ve karanlık üçlü ve liderlik tarzları arasında ilişki bulunmuştur. Ancak Karanlık üçlü ve liderlik arasında bir ilişki elde edilmemiştir. Elde edilen sonuçlara göre kadın yöneticilere yönelik tutum–karanlık üçlü ve kadın yöneticilere yönelik tutum–liderlik tarzları ile ilgili farklı değişkenlerle yeni araştırmalar yapılarak alanyazına katkı sağlaması umulmaktadır.

Abstract:
The ability to manage complex processes expected from individuals has led to some changes in business life as well as in daily life in the 21st century. Thanks to the redefined business concept and employee profile, the position and importance of women in business life has also begun to change. However, it is seen that the changes in favour of women have not reached the desired levels. Many social and economic reasons underlying the underrepresentation of women in the profession and position have begun to be investigated by the researchers. This study was conducted to reveal the relationship between attitudes towards female managers and the dark triad and their leadership styles. 335 teachers and administrators across Turkey participated in the study on a voluntary basis. In order to collect data from the participants, four questionnaires were used, namely the personal information form, the Attitude Towards Women Managers, the Dark Triad Scale and the Leadership Styles Scale. The scales were sent to the participants via e-mail. Data were analysed using SPSS 20 package program and JASP. As a result of this study, there were significant differences between the attitudes towards women managers and gender, age, educational status and administrators' gender variables, while no significant difference was found in marital status variable. Furthermore, there were significant differences in favour of the dark triad and those with managerial experience and leadership training; on the other hand, no significant differences were observed in gender, age, marital status and professional seniority variables. While significant differences were obtained between leadership styles and the task at school, the teaching level of the school, administrative experience and administrators' gender variables; no significant difference was found between gender and leadership training. The results of the correlation studies conducted to examine the relationship between the scales revealed that there was a relationship between the attitudes towards female managers and the dark triad and leadership styles. However, no relationship was found between the Dark Triad and the leadership styles. According to the results obtained, it is hoped that new studies will contribute to the literature by conducting new research on different variables related to the attitudes towards women managers, dark triad and leadership styles.