Dilsel ve mimari düşüncenin siyasal söyleme dönüşümü
The transformation of linguistic and architectural thought into political discourse
Yazar: ALİ H. GÜNVAR
Danışman: PROF. DR. AHMET EMRE ATEŞ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Dil felsefesi = Philosophy of language ; Dil kullanımı = Language usage ; Dilsel ögeler = Lingual components ; Foucault, Michel = Foucault, Michel ; Mimari düşünce = Architectural thinking ; Siyasi söylem = Political discourse ; İç mimari = Interior architecture

Özet:
Bu tez mimarinin bir söylem olduğunu, dilin kendi iç mimarisinin katılaşmış bir şekli olarak doğduğunu ifade etmek amacıyla yola çıkmaktadır. Kanımızca dil, insanlık tarihinde ortaya çıkarken, onunla birlikte bilgi sistemleri de belirmiştir. Zira bir bilgi sistemi olmadan dilin hayvani iletişim sistemi olmaktan çıkarak, oluşabilmesi mümkün değildir. İnsanlık meydana getirmiş olduğu medenî ve kültürel değerleri dil/bilgi sistemi ile ortaya çıkarmıştır. Şu halde insan yaratısının eriştiği her noktada bir dil/bilgi siteminin mevcudiyeti vardır. İletişim olgusu dil/bilgi sisteminin iç ilişkilerinin diyalektik zorunluluğu olarak ortaya çıkar.

İnsanın yarattığı her şey dil içinde ve dilin yapısına paralel olarak yaratılmıştır. İnsanın dil içinde kullandığını bildiğimiz en erken bilgi sistemlerinden birisi de kutsallık alanıdır. Dolayısıyla ilk çatışma ve işbirliğine dair çözümler bu bilgi sistemi içinde oluştuğunu varsayabiliriz. Kutsallık alanının bu anlamda dünyanın ilk siyasal söyleminin de kaynağını teşkil etmiş olduğunu söyleyebiliriz. Bu kaynağın kendini siyasal dil ve söylem biçiminde ifadesi ilk olarak mezhepler iledir. Ancak zaman içinde bağımsızlaşan ve giderek anlamları tek tipleşmiş seri metaforlar halinde donduran siyasi söylem orijinal metaforların sembollere dönüşmesine yol açmıştır. O nedenle siyasi söylem kendisini kutsal alanın alternatifi olarak ortaya koyar. Kendi gücünü belirgin hale getirmek için dilin içindeki mimariyi dışa vurarak otoritesini belirginleştirir. 

Bu bakımdan, dünyanın ilk mimari eserleri tapınma yapıları olmuştur. Bütün tapınma yapıları toplumda egemen olan gücün kendisini ifadesi olarak düşünülse gerektir. 
Dolayısıyla bütün mimari ürünler, tıpkı sözel metinlerin olduğu gibi, siyasal söylemin dışa vurumlarıdırlar. Buna salt barınak olmak amacıyla yapıldığı düşünülen halk konutları da dâhildir. 

Dolayısıyla, herhangi bir mimari yapıtı dilsel siyasal bir metin haline getirmek ya da herhangi bir dilsel siyasal metni mimari olarak inşa etmek mümkündür. Dünyanın bütün kültürlerinde en vernakülerinden en anıtsalına mimari ürünler siyasal söylemin, insan zihninin en genel geçer, basmakalıp ve her şeyi domine eden söylemsel oluşumunun, tektonik olarak inşa edilmiş ifadeleridir. 

Günümüzde dilden hareketle oluşturulmuş, gerçekte sanal olduğu halde tasarım ve imalat marifetiyle maddesel bir varlık ve kimlik de kazandırılmış olan beşerî çevre giderek bilgisayar programları çerçevesinde yeni bir tasarım halinde oluşturulmaya başlanmıştır. Bu yeni oluşumun getireceği yeni söylem ve kurgunun hangi noktaya varacağı çok belli olmamakla birlikte, yeni bir dilsel ve muhtemelen dilsel/kutsal bir yapı önermesi ile oturuşacak ve yeni bir dil/bilgi dizgesi, muhtemelen yeni siyasal söylem parametrelerinin gelişmesine yol açacaktır. 

Bu tez çalışmasını yapmaktan muradım, dil ve mimari parametrelerinin verilerini kullanarak bu dönüşümün hangi doğrultuda gerçekleşebileceğini, örnek vakaları da inceleyerek kestirmeye çalışmaktır.

Abstract:
This thesis sets out to express that architecture is a solidified form of the internal architecture of language. In my opinion, as language emerged in the history of humanity, information systems emerged along with it. Because without the information system, it is not possible for the language to become more than an ordinary animal communication system. Humanity has revealed all the civil and cultural values it has created with the language / information systems. Thus, a language / information system exists at every point where human creation reaches. The phenomenon of communication emerges as the dialectical necessity of the internal relations of the language / information system.
	
Everything created by man is created in or parallel to the structure of language. Religion is one of the earlier information systems that we know, used by human beings. Therefore, the first conflict and cooperation solutions have been formed within this information system. In this sense, we can say that religion is the source of the world's first political discourse. Sects may be considered as the sources of the first political language and discourse of this self-expression. However, the political discourse that became independent over time and gradually frozen the meanings into uniform metaphors led to the conversion of the original metaphors into symbols. Political discourse therefore manifests itself as an alternative to religion, and in order to make its own power evident, it subverts the architecture within the language and makes its authority evident. 

In this respect, temples were the first architectural works of the world. All temples should be considered as expressions of the political power that prevails in society. Therefore, all architectural products are expressions of political discourse just like verbal texts. This includes the public housing, which is thought to have been built only as a shelter.

Therefore, it is possible to turn any architectural work into a linguistic political text or to construct any linguistic political text as architectural work. Architectural products – from the most vernacular to the most monumental – are the tectonically constructed expressions of political discourse, the most common, stereotypical, and dominating discursive formation of the human mind in all cultures of the world.

Nowadays, the human environment, which has been created with the help of language and has been given a material existence and identity by means of design and manufacturing even though it is actually virtual, has started to be created as a new design within the framework of computer programs. It is not clear where the new discourse and fiction will be brought by this new formation will come together with a new linguistic and possibly linguistic / religious structure proposition and a new language / information system will probably lead to the development of new political discourse parameters.

The purpose of this thesis is to use the linguistic and architectural parameters to determine the direction in which this transformation can take place while examining the case studies.