Silsiletu'z-Zeheb adlı mesnevînin ikinci defterinin tercümesi ve câmî ile mevlânâ'da aşk teması"
Translation of ii. book of Silsilatu'z Zahab Mathnawi and theme of love between Jami and Mevlânâ''
Yazar: FERHAT ŞEN
Danışman: PROF. DR. YUSUF ÖZ
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Fars Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature

Özet:
ŞEN, Ferhat, "Silsiletu'z-Zeheb Adlı Mesnevînin İkinci Defterinin Tercümesi ve Câmî ile Mevlânâ'da Aşk Teması", Yüksek Lisans Tezi, Kırıkkale, 2018.
	'Abdurrahman-i Câmî 1414-1492 yılları arasında İran coğrafyasında yaşamış Fars edebiyatının en önemli edip, şair ve mutasavvıflarından birisi olup aynı zamanda Türk edebiyatı ve kültürü açısından da önemli bir şahsiyettir.
Babasının Nizamiye Medresesinde müderris olması sebebiyle Herat'a gitmiş ve orada dönemin meşhur âlimlerinden eğitim görmüştür. Nakşibendî şeyhlerinden Sa'deddîn-i Kaşgarî ve onun vefatından sonra da 'Ubeydullah Ahrâr'dan aldığı eğitim, bilgi birikimi ve telifatı, Câmî'nin Hindistan'dan Balkanlara kadar çok geniş bir coğrafyada tanınmasına, özellikle de Osmanlı edip ve uleması nezdinde saygı görmesine vesile olmuştur.
Câmî, muhtelif konularda Arapça ve Farsça eserler vermiş, bu eserleri sayesinde Nizâmî, Emîr Husrev-i Dihlevî, Sa'dî, Hâfız gibi Fars edebiyatının önemli temsilcileri arasına ismini yazdırmıştır. Arapça gramerine dair yazmış olduğu eserleri uzun yıllar medreselerde eğitim amaçlı kullanılmıştır. Câmî'nin bazı eserleri medrese tedrisatında okutulduğu, bazı manzum eserleri edebî meclislerde okunduğu gibi, eserlerinin çoğu, tercüme ve şerh edilmiş ya da üzerinde akademik çalışmalar yapılmıştır. Türkiye'de hayatı ve eserleri ile ilgili yüksek lisans ve doktora tezleri hazırlanmış, sayısız makale yayımlanmıştır. Câmî ve eserleri üzerine yapılmış olan yayın ve çalışmalar, büyük bir külliyat oluşturmaktadır.
Câmî'nin önemli eserlerinden birisi de Heft Evreng isimli eseridir. Bu eser Câmî'nin çeşitli zamanlarda yazdığı yedi mesneviden oluşmaktadır. Tez çalışmamıza konu olan Silsiletu'z Zeheb adlı mesnevi, Heft Evreng'in ilk mesnevisidir ve her birine defter adı verilen üç bölümden ibarettir. Bu çalışmamızda Silsiletu'z-Zeheb adlı mesnevinin ikinci defteri Türkçe'ye tercüme edilmiş ve konu ve içerik bakımından incelenmiştir. Mesnevinin ana temasının ilahî aşk olması ve başlangıç beytinin Mevlânâ'nın Mesnevî'sini hatırlatması dikkate alınarak Câmî ve Mevlâna'nın aşka dair düşünceleri arasında bir değerlendirme ve karşılaştırma yapılmıştır. Çalışmamızda ayrıca II. defterde bahsi geçen konulara ve hikâyelere değinilmiş, hikâyelerde adı geçen önemli şahsiyetlerin hayatlarına dair kısa bilgilere de yer verilmiştir. 

Anahtar Sözcükler:
Câmî, Silsiletu'z-Zeheb, Heft Evreng, Câmî ve Mevlâna

Abstract:
ŞEN, Ferhat, ''Translation of II. Book of Silsilatu'z Zahab Mathnawi and theme of of love between Jami and Mevlânâ'', Master Thesis, 2018.
Abdurrahman Jami is one of the most important poets and sufis of Persian literature who lived in Iran geography between 1414-1492 and also an important person in terms of Turkish literature and culture. 
Because his father was a teacher in the Nizamiye Madrasah, he went to Herat and he was educated there by famous scholars of this period.  The education, knowledge, experience that he receieved from Naqshbandi sheikhs such as Sa'deddin-i Kashgari and after Kashgari's death Ubeydullah Ahrār and his works gave him an opportunity to be recognized in a very wide geographical area from India to the Balkans, and an opportunity to be respected among the Ottoman's litterateurs and scholars.
Abdurrahman Jami gave Arabic and Persian works on various topics and thanks to these works he succeeded to be one of the representatives of Persian literature such as Nizâmî, Emîr Husrev-i Dihlevî, Sa'dî, Hâfiz. His works written about Arabic grammar have been used for educational purposes in madrasahs for many years. As well as some of Jami's works was used for madrasah education and some of verse works was read in literary gathering, most of the works of were translated and were re-written with commentaries. In Turkey, master and doctoral theses were prepared, numerous articles have been published About his life and works. These works and publications are about Jami's life and works create a great oeuvre. 
One of the important works of Jami is Heft Evreng. This work consists of seven mathnawis written by Jami at various times. Silsiletu'z Zahab Mathnawi which is the subject of my thesis is the first mathnawis of Heft Evreng and is written in three sections called book. In this study, the second book of Silsiletu'z Zahab Mathnawi was translated into Turkish and examined in terms of subject and content. With the taking consideration of that the  divine love is the main subject of  Silsiletu'z Zahab Mathnawi and the first couplet of  Mathnawi reminds Mevlâna's Mathnawi, an evaluation and a comparison was made between the thoughts of Jami and Mevlâna in related to love. Also In this study, the stories and the subjects in the  II. Book of Mathnawi were mentioned and given place to brief information on the lives of the important figures mentioned in the stories.
Key words:
Jami, Silsilat at-Zahab, Haft Awrang, Jami ve Mevlâna