Teknoloji yönelimi ve rekabet gücü arasındaki ilişkide inovasyon performansının aracılık rolü: İhracatçı firmalar üzerinde bir araştırma
The mediating role of innovation performance on the relationship between technology orientation and competitiveness: A research in the export companies
Yazar: ŞÜHEDA BARAN
Danışman: PROF. DR. NECLA ÖYKÜ İYİGÜN
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Dış Ticaret Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Performans = Performance ; Rekabet = Competition ; Rekabet gücü = Competitive power ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji yönelimi = Technology orientation ; İhracat işletmeleri = Exporting firms ; İnovasyon = Innovation

Özet:
Bu çalışmada ürün ve hizmet ihracatı yapan firmalar için teknoloji yönelimi ve inovasyon performansının, firmanın rekabet gücü üzerindeki etkisinin ve teknoloji yöneliminin firmanın rekabet gücü üzerindeki etkisinde inovasyon performansının aracı rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma hizmet ve ürün ihracatı yapan firmaların sahipleri, yöneticileri ve uzmanları üzerinde gerçekleştirilmiştir. Her firmadan bir kişiye anket uygulanmıştır, yönetici ve uzman pozisyonunda olan katılımcıların firmanın üretim, dış ticaret ve Ar-Ge faaliyetlerinden haberdar olmalarına özen gösterilmiştir.  Örnekleme yöntemi olarak yargısal örnekleme seçim tekniği kullanılmış, veri toplama aracı olarak online anket formu oluşturulmuştur. Oluşturulan anket formu linki LinkedIn platformu ve e-posta üzerinden ulaşılabilen sektör yöneticilerine yönlendirilmiştir. Örneklemde 264 katılımcı yer almıştır. Veri analizinde SPSS 20, AMOS 24 ve PROCESS 2.16.3 programları kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatistikler, korelasyon analizi ve güvenilirlik değeri için SPSS, doğrulayıcı faktör analizi ve geçerlilik testleri ve yapısal eşitlik analizi için AMOS, değişkenler arası etki derecelerinin ve aracı rollerin incelenmesi için PROCESS programlarından yararlanılmıştır. 
Çalışma sonucunda, ölçek boyutları açısından birbirleri arasındaki etkileşimler değerlendirildiğinde teknoloji yöneliminin, inovasyon performansı ve rekabet gücü üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkiye sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Aracı rol incelendiğinde, teknoloji yöneliminin firma rekabet gücü üzerindeki etkisinde inovasyon performansının tam aracı role sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the effect of technology orientation and innovation performance on the competitiveness of the firm for companies exporting products and services, and the mediating role of innovation performance in the effect of technology orientation on the competitiveness of the firm. The study was carried out on the owners, managers and experts of companies exporting services and products. A questionnaire was applied to one person from each company, and care was taken to ensure that the participants, who are in the positions of managers and experts, are aware of the company's production, foreign trade and R&D activities. Judgmental sampling selection technique was used as the sampling method, and an online questionnaire was created as a data collection tool. The created survey form link was directed to industry executives who can be reached via LinkedIn platform and e-mail. There were 264 participants in the sample. SPSS 20, AMOS 24 and PROCESS 2.16.3 programs were used in data analysis. SPSS was used for descriptive statistics, correlation analysis and reliability value, AMOS for confirmatory factor analysis and validity tests and structural equation analysis, and PROCESS programs were used for examining the effect degrees between variables and mediating roles.
As a result of the study, when the interactions between each other in terms of scale dimensions are evaluated, it has been revealed that technology orientation has a positive and significant effect on innovation performance and competitiveness. When the mediator role is examined, it is concluded that innovation performance has a full mediator role in the effect of technology orientation on firm competitiveness.