İskit, Hun ve Göktürklerde sosyal ve ekonomik hayat
Social and economical lives of scythes (Sakas), Huns and Göktürks
Yazar: AYHAN BALABAN
Danışman: PROF. DR. İLHAMİ DURMUŞ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ekonomi = Economics ; Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History

Özet:
İskitler, Çin Seddi'nden Tuna Nehri'ne kadar uzanan geniş bir bölgede, Hun veGöktürkler ise Orta Asya'da varlık göstermişlerdir. Bu bölgeler bozkırlarla kaplıdır. Bucoğrafya kısıtlı tarım imkânlarının yanında daha çok hayvan besleyiciliğineelverişlidir. Bozkır coğrafyası İskit, Hun ve Göktürklerin sosyal ve ekonomikhayatlarını büyük ölçüde etkilemiştir. Ailenin, boy ve boyların oluşumları bozkırınçetin şartlarına karşı duracak şekilde gerçekleşmiştir. Kadınlar gündelik işlerininyanında ata binmek, ok atmak gibi askerû yetenekleri de edinmişlerdir. Aynı zamandaçocuklar da küçük yaşlardan itibaren bozkır hayatına hazırlanmışlardır. Hayatlarındaat, koyun ve demir önemli bir yer tutmuştur. Atın hızı ve demirin vurucu gücü onlarabüyük olanak sağlamıştır. Ekonomilerinin temelini hayvancılık oluşturmuştur. Budurum beslenme, giyinme, barınma, yaşayış gibi sosyal hayatlarının her aşamasınayansımıştır. Yine bayram ve festivaller de mevsimlerin dönüm noktalarındagerçekleşmiştir.Ekonomilerinin temelini hayvan besleyiciliğinin oluşturması ekonomikhayatlarında en çok at ve koyun beslemelerine neden olmuş, ticari faaliyetlerinde dedaha çok hayvancılığa dayalı ürünler ihraç malları olmuştur. İthal edilen mallararasında ise daha çok bozkırın kısıtlı coğrafya ve iklim şartlarından dolayı azüretilebilen tahıl ürünleri ve giyim eşyaları yer almıştır. Az da olsa tarımsal faaliyetlerde gerçekleştirilmiştir. Önemli bir ticaret yolu olan İpek Yolu'na hâkim olunmasınınekonomilerine çok önemli bir katkısı olmuştur.

Abstract:
The Scythes (Sakas) survived on a large region extending from the Great Wallof Chins to the Danube River and Hus and Köktürks in the Central Asia. These areasare covered with vast steppe and the geography is more suitable for stock farmingrather than its limited agricultural possibilities. The steppe geography affected thesocial and economical lives of Huns and Köktürks to a large extent. Forming offamilies, clan and clans were realized in a manner to resist against severe conditionsof steppe. Women acquired military skills suchas horse riding and archery in line withtheir daily routine. Children starting from the age of a child were trained for their livesin steppes. Horses, ship and iron had an important position on their lives. Speed ofhorse and striking force of iron provided them great possibilities. The basis of theireconomy was the stock farming. That situation was reflected to each step of theirsocial lives such as nutrition, dressing, sheltering and surviving. Their holidays andfestivals were also realized in accordance with the milestones of seasons.Since the basis of their economy was created by the stock farming it causedthem to breed ship and horses at the most. The products depended on stock farmingwere the main export goods in their commercial activities. Among their commoditiesof import were the products for dressing which can be rarely produced due to limitedgeographical and climatic conditions of steppe. Despite they were scarce theyrealized agricultural activities. Domination on the Silk Road made outstandingcontribution on their economy.