Yazar ve anlatıcı ikileminde Lolita romanının şahıs kadrosunun incelenmesi
A study of the characters in Lolita in the conflict of author and narrator
Yazar: MAHMUT KAYA
Danışman: PROF. DR. SEVİNÇ ÜÇGÜL
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature
Dizin: Edebiyat = Literature ; Lolita = Lolita ; Nabokov, Vladimir = Nabokov, Vladimir ; Rus edebiyatı = Russian literature ; Şahıslar = Characters

Özet:
Vladimir Nabokov'un Lolita romanı yayınlandığı tarihten itibaren hem üslubu hem de içeriği açısından çok tartışılmış, çeşitli ülkelerde bir taraftan eleştirilmiş, diğer taraftan en çok satan kitaplar arasına girmiştir. Fakat romanla ilgili ahlakîlik tartışması hiç bitmemiştir. Aslında bu tartışmaların kaynağında yazar Vladimir Nabokov'un kalemini başkahraman Humbert'e teslim ederek ona okuyucuyu ikilemde bırakacak, kendisi ile ilgili nihai bir hüküm vermesini zorlaştıracak bir üslup, anlatım stratejisi benimsetmiş olması yatmaktadır. Yine aynı şekilde romandaki tüm şahısları ancak Humbert'in bize açtığı pencereden analiz edebiliyoruz. Bu yüzden Humbert'in satırlarını okurken Nabokov'un aslında bu satırlarda ne anlatmak istediğini düşünmek zorundayız. Aksi takdirde romanda anlatılan her şeyle ilgili Nabokov'un değil Humbert'in bakış açısını benimsemiş olacağız. Humbert roman karakterlerini kendi genel stratejisine hizmet edecek şekilde betimlemektedir. Fakat metnin asıl yazarı olan Nabokov romanın görünürdeki mesajlarının arkasına kendi örtülü mesajlarını yerleştirmiştir. Bu mesajların her zaman örtüşmediğini görmekteyiz. Örneğin Humbert herhangi bir yargıda bulunurken, belirli sözlerle herhangi bir şeyi ifade ederken aynı sözlerle yazarın ifade etmek istediği tamamen farklı hatta Humbert'in kastettiğinin zıddı olabilir. Nabokov, bir yazar olarak romanda Humbert'in anlatımındaki satırlar arasından konuşmayı başarmıştır. Humbert bir tacizci ve katil olarak Nabokov'un kullanımına verdiği dili kullanma yeteneğiyle okuyucuda bir tiksinti uyandırması gerekirken tuhaf biçimde dili ve üslubu savunma aracına dönüştürerek, bir anlamda okuyucunun sempatisini kazanmayı başarmaktadır. Bu nedenle yazar ve anlatıcı ikileminden yola çıkarak bir bakış benimsemek yazarla anlatıcının farklı olduğunu tüm roman boyunca akılda tutarak değerlendirme yapmak romanı doğru yorumlamak için son derece önemlidir. Lolita ilk göründüğünden çok daha fazlası olan karmaşık bir metindir. Bu yüzden Lolita'da benimsenen en az iki boyutlu anlatım izlemine tam bir hakimiyet sağlanmadan onun konusu ve şahıslarıyla ilgili varılacak herhangi bir yargı yanıltıcı olacaktır. Çalışmamızda Lolita romanında tüm unsurların anlaşılmasında anahtar nitelikte olan Humbert karakteri analiz edildikten sonra, yazar ve Humbert ikileminde, Humbert'in güvenilmez bir anlatıcı olduğu göz önünde tutularak romandaki diğer şahıslarla ilgili analizler yapılacaktır. Bu analizler öncelikle diğer tüm etkilerden arındırılmış biçimde, sadece Lolita romanının metninden yola çıkılarak yapılacaktır. Daha sonra ikincil bir yaklaşım tarzı olarak metin dışı kaynaklardan, diğer yazar ve eleştirmenlerin şahıslarla ilgili fikirlerinden faydalanılmak suretiyle bir karakter analizi yapılmaya çalışılacaktır. Amacımız güvenilmez anlatıcı Humbert'in maksatlı söyleminin etkisini çözümlemek onun yargı ve kanaatlerinin etkisinden kurtularak romandaki şahıslarla ilgili kurgusal gerçekliğe daha yakın bilgiler elde etmektir.

Abstract:
Since its publication Nabokov's Lolita has been much discussed in terms of both its form and content, despite the harsh criticism in various countries, it has become one of the best selling books. But the morality discussion has never ceased about it. At the heart of this discussion lies the fact that the writer Vladimir Nabokov leaves his pen to the protagonist Humbert and thus ensures that his writing style creates suspense on the reader, and the reader has a difficulty to pass a final judgment about him. Moreover, we can analyze all the characters only through the window Humbert provides for us. So, when reading Humbert's lines, we should try to ascertain what Nabokov actually wants to say with the same lines. Otherwise we shall adopt the Humbertian point of view instead of Nabokovian. Humbert portrays characters in the novel the way they should serve his own strategy. But the actual writer of the text has inserted his own covert messages behind the ostensible messages of the text. When Humbert passes a judgment, expresses something by some particular vocabulary, what the real author expresses with the same vocabulary might be quite different, even the opposite of what Humbert says. As a writer Nabokov succeeds in speaking among Humbert's lines. As a child molester and murderer while Humbert is expected to evoke disgust on the reader, surprisingly, he succeeds in gaining the sympathy of the reader with the help of language skills Nabokov enabled him by transforming his language and stylistic skills into a defense vehicle. For this reason to interpret the novel rightly, it is vital to develop a point of view based upon the conflict between writer and narrator. It's also important to keep in mind all the time while reading the novel that the author and the narrator are not the same. Lolita is a confusing text which is far more than what it seems. So any judgment passed without getting a full insight into the at least two faceted narrative technique used in Lolita will be misleading. In this study after analyzing Humbert as a character, who is in a key position to understanding other characters, analyses on other characters will be conducted keeping in mind that Humbert is an unreliable narrator. These analyses will primarily be based on the text itself. Then as a secondary approach, there will be analyses based upon the secondary resources, other texts about Lolita. Criticisms and ideas of the other writers and critics about the characters will be mentioned. Our purpose is to analyze the unreliable narrator Humbert's intentional discourse, and by doing this to get information closer to the fictional reality in the novel.