Birinci basamakta postmenopozal dönemdeki kadınlarda cinsel işlev bozukluğu ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of sexual dysfunction and quality of life in postmenopausal women in primary care
Yazar: FUNDA ÖCALAN
Danışman: DOÇ. DR. KENAN TOPAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Cinsel işlev bozuklukları-psikolojik = Sexual dysfunctions-psychological ; Cinsel işlev bozukluğu-fizyolojik = Sexual dysfunction-physiological ; Kadınlar = Women ; Postmenopoz = Postmenopause ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Bu çalışmada birinci basamakta takip edilen postmenopozal dönemdeki kadınlarda cinsel işlev bozukluklarını ve yaşam kalitelerini araştırmak amaçlanmıştır.
Yöntem: Bu kesitsel çalışma 1 Haziran 2020- 1 Eylül 2020 tarihleri arasında Adana'da bulunan Ondokuz Mayıs Aile Sağlığı Merkezine 'ne kayıtlı 40- 69 yaş arasındaki 123 kadın ile yürütüldü. Bu kişilerin sosyodemografik özellikleri, tıbbi öyküleri, obstetrik ve jinekolojik özellikleri, sosyal destek ve özbakım sorgulandı. Cinsel fonksiyonlarda bozukluk Arizona Cinsel Yaşantılar Ölçeği ve Menopoz Döneminde Cinsellik Ölçeği ile yaşam kalitesi ise Utian Yaşam Kalitesi Ölçeği ile değerlendirildi. Veriler SPSS 23.0 programı kullanılarak uygun istatistik testlerle analiz edildi, anlamlılık değeri p<0.05 olarak kabul edildi.
Bulgular: Araştırmaya katılan 123 kadının 31'i (%25.2) premenopozal dönemde, 92'si (%74.8) perimenopozal dönemdeydi. Katılanların 100'ü (%81.3)çalışmıyor iken 23 'ü(%18,7) çalışmaktadır. Ortalama menopoz yaşı ise 54,5±6.6 yıldı. Çalışmamıza katılan postmenopozal kadınların yaşam kalitesi orta düzeydedir. Katılan kadınların eğitim düzeyleri arttıkça sosyal destek ve özbakım skorları ve yaşam kalitesinin arttığı bulundu. Çalışmayan postmenopozal kadınlarda cinsel fonksiyon bozuklukları daha yüksek bulunurken yaşam kalitesi daha yüksekti. Gelir durumunu iyi düzeyde algılayan menopozdaki evli kadınlarda orta düzeyde algılayan kadınlara göre cinsel işlev bozukluğunun daha fazla olduğu bulunmuştur. Gelir durumu iyi olarak algılayanlarda sosyal destek ve özbakım skorları ve Menopoz Döneminde Cinsellik daha iyi olduğu bulunmuştur. Bel çevresi, aile tipi, kronik hastalık varlığı ve ilaç kullanımı varlığı arasında yaşam kalitesi, cinsel fonksiyonlarda bozukluk, öz bakım ve sosyall destek, menopoz dönemi cinsellik arasında istatistiksel anlamlı fark bulunmamıştır. 

Sonuç: Birinci basamakta takip edilen postmenopozal dönemdeki kadınlarda cinsel işlev bozukluklarını ve yaşam kalitelerini araştırdığımız bu çalışmada postmenopozal kadınlarda eğitim düzeyi yüksek olan ve çalışanlarda yaşam kalitesi daha yüksekti. Yaş arttıkça cinsel işlev bozukluğu artmakta olduğu bulunmuştur. Gelir düzeyini iyi olarak algılayanlarda orta olarak algılayanlara oranla cinsel işlev bozukluğu artmaktadır. Elde ettiğimiz bu verilerin birinci basamakta görev yapan aile hekimlerinin nüfuslarına kayıtlı postmenopoazal dönemdeki kadınların takibini daha etkili yapmasına katkı sağlamasını umuyoruz.

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to investigate sexual dysfunctions and quality of life in postmenopausal women followed in primary care. 
Method: This cross-sectional study was conducted with 130 women between the ages of 40-69 who were registered to Ondokuz Mayıs Family Health Center in Adana between June 1, 2020 and September 1, 2020. Sociodemographic characteristics, medical history, obstetric and gynecological characteristics, social support and self-care were questioned. Sexual dysfunction was evaluated with the Arizona Sexual Experiences Scale and Menopausal Sexuality Scale, and quality of life was evaluated with the Utian Quality of Life Scale. The data were analyzed with appropriate statistical tests using the SPSS 23.0 program, and the significance value was accepted as p<0.05. 
Results: Of the 123 women participating in the study, 31 (25.2%) were in the premenopausal period and 92 (74.8%) were in the perimenopausal period. While 100 (81.3%) of the participants are not working, 23 (18.7%) are working. The mean age at menopause was 54.5±6.6 years. The quality of life of postmenopausal women participating in our study is moderate. It was found that as the education level of the participating women increased, their social support and self-care scores and quality of life increased. Non-working postmenopausal women had higher sexual dysfunction and higher quality of life. Sexual dysfunction was found to be higher in menopausal married women who perceive their income as good compared to women who perceive their income as moderate. Social support and self-care scores and Sexuality in the Menopause Period were found to be better in those who perceived their income as good. There was no statistically significant difference between waist circumference, family type, presence of chronic disease and presence of drug use, quality of life, sexual dysfunction, self-care and social support, and sexuality during menopause. Conclusion: The quality of life was higher in postmenopausal women with higher education levels and those who were employed. It has been found that sexual dysfunction increases with increasing age. Sexual dysfunction is higher in those who perceive their income level as good compared to those who perceive it as medium.