Kadın doğum hekimlerinin pre-natal tarama ve süreç yönetiminde tutum ve davranışlarının tıp etiği açısından değerlendirilmesi
Evaluation of attitudes and behaviors of obstetricians in pre-natal screening and process management in terms of medical ethics
Yazar: AYŞE FİGEN TÜRKÇAPAR
Danışman: PROF. DR. NÜKET BÜKEN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıp Tarihi ve Etik Ana Bilim Dalı / Tıp Etiği ve Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Deontoloji ve Tıp Tarihi = Medical History and Ethics
Dizin: Ahlaki davranış = Ethical behaviour

Özet:
Prenatal dönemde özellikle fetal anöploidi taraması amacıyla yapılan prenatal tarama testlerinin (PTT)  kullanımı doğum öncesi sunulan hizmetin çok önemli parçasıdır. PTT'nin hastaya sunulma biçimi hasta merkezli danışmanlık ve bilgilendirilmiş karar verme açısından kritik öneme sahiptir. Bunun yanısıra PTT rutin kullanımı, fetal anomali tespit edilen durumlarda seçici küretaj uygulamaları, gebeliğin devam ettiği durumlarda klinik yaklaşımlardaki hekim tutum ve davranışları konusunda etik tartışmalar devam etmektedir. Bu çalışmanın amacı, kadın doğum uzmanlarının güncel PTT'nin uygulamaları ile ilgili mevcut uygulamalarını ve tutumlarını belirlemek, eğer varsa  uygulama davranışları ve tutumları aradındaki farkları ortaya koymak, bu farkların nedenlerini belirlemek ve tutum ve davranışlarını tıp etiğinin temel ilkeleri üzerinden değerlendirmektir. Araştırma kesitsel, nedensel epidemiyolojik bir araştırma olarak planlandı. Veriler 01.02.2021-31.07.2021 tarihleri arasında çevrimiçi, anonim, kesitsel bir anket kullanılarak toplandı. Türk Jinekoloji Obstetri Derneği (TJOD) üyelerine ve Kadın-Doğum Uzmanı doktorların üye olduğu kapalı sosyal medya gruplarına elektronik posta ve mesaj yoluyla gönderildi. 194 katılımcının yanıtları analize dahil edildi. Çalışmamız sonucunda literatürdeki konuyla ilgili çalışmalara benzer şekilde prenatal taramalarıyla ilgili bilgilendirme ve danışmanlık sunumlarında sağlık hizmeti sağlayıcılarının arasında büyük farklılıklar olduğu görülmüştür. Hastaya danışmanlık için ayrılan sürenin kısalığı ve hizmet sunulan kişilerin eğitim ve algı düzeylerinin hekimler tarafından yetersiz olduğu endişesi başlıca engeller olarak ortaya konulmuştur. Kadınları ve ailelerini bilgilendirilmiş seçimler yapmaları için güçlendiren ve eğiten yapılandırılmış klinik görüşme uygulamaları, özellikle yoğun ve aşırı yüklenmiş sağlık hizmetleri sisteminin gözden kaçırabileceği kişilere fayda sağlayabilir. Yine toplumda sağlık okur-yazarlığının arttırılmasının da hekimlerin davranış şekillerini etkileyebileceği kanısındayız.

Abstract:
TThe use of prenatal screening tests (PST), especially for the screening of fetal aneuploidy in the prenatal period, is a very important part of prenatal care. The presentation of PST to the patient is critical for patient-centred counselling and informed decision making. In addition, ethical debates continue regarding the routine use of PTT, the practice of selective termination of pregnancy in cases where fetal abnormalities are detected, and clinician attitudes and behaviours in the clinical management of continuing pregnancies. The aim of this study was to determine the current practices and attitudes of obstetricians and gynaecologists with regard to current PTT practices, to identify any differences between their practices and attitudes, to determine the reasons for these differences, and to evaluate their attitudes and behaviours on the basis of the basic principles of medical ethics. The study was designed as a cross-sectional causal epidemiological study. Data were collected between 01/02/2021 and 31/07/2021 using an online, anonymous, cross-sectional survey. The questionnaire was sent to members of the Turkish Society of Gynaecology and Obstetrics (TJOD) and closed social media groups of gynaecologists and obstetricians by email and message. Responses from 194 participants were included in the analysis. Our study found that, similar to studies in the literature on this topic, there were large variations between health care providers in the provision of information and counselling on prenatal screening. The short time available for counselling and concerns about the inadequate level of training and awareness of service providers by doctors were identified as the main barriers. Structured clinical counselling practices that empower and educate women and their families to make informed choices can particularly benefit those who may be overlooked by the busy and overburdened health care system. We also believe that improving health literacy in the community can influence the behaviour of clinicians.