Dokuz Eylül Üniversite Hastanesi'nde çalışan araştırma görevlilerinin iyilik halinin değerlendirilmesi
Evaluation of wellness of residents working at Dokuz Eylül University Hospital
Yazar: NECATİ AKKAYA
Danışman: PROF. DR. SEDAT YANTURALI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Araştırma görevlileri = Research assistants ; Duygusal iyilik algısı = Related affective well-being ; Hastaneler-üniversite = Hospitals-university ; Mesleki iyilik algısı = Professional well-being ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Sosyal iyi oluş = Social well being ; Tıp eğitimi = Education-medical ; Öğrenciler-tıp = Students-medical ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
Giriş ve Amaç: Sağlık; yalnızca hastalığın bulunmayışı değil, fiziksel, ruhsal ve sosyal olarak tam bir iyilik hali olarak tanımlanmıştır. İyilik hali ise fiziksel ve psikolojik esenliği geliştirmeyi sürdürmek için bir yaşam sürecidir. Tıpta uzmanlık eğitimi birçok stres faktörü ile hekimin kariyerinde zorlu bir dönemdir ve bu süreç içerisinde yer alan hekimlerin kendi sağlıklarını ve iyiliklerini ihmal ettikleri düşünülmektedir. Bu çalışmada tıpta uzmanlık öğrencilerinin iyilik halini ve etkileyen faktörleri değerlendirmeyi amaçladık.  
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Dokuz Eylül Üniversite Hastanesi'nde çalışan tıpta uzmanlık eğitimi alan tüm araştırma görevlilerinin alınması planlandı. Araştırma görevlilerinin sayı, isim ve birimlerine Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığı aracılığıyla ulaşıldı. Hekimlere; iyilik halinin değerlendirilmesinde kullanılan mesleki, fiziksel, finansal ve psiko-sosyal bileşenler hakkında yüz yüze görüşme yöntemiyle anket uygulandı. Hekimlerin iyilik halini etkileyebilecek faktörler analiz edildi. 
Bulgular: Toplam 553 araştırma görevlisinin 475'i (%85.8) çalışmaya katıldı. Çalışmaya katılan hekimler kendi iyilik halini %35.2 iyi, %49.2 orta, %15.6 kötü olarak tanımladılar. Bekâr hekimler, acil tıp ve cerrahi bölümlerde çalışanlar, eğitim süresi 25 ay'ın üzerinde olanlar, daha fazla nöbet tutanlar iyilik halinin daha kötü olduğunu bildirdi (sırasıyla; p=0.026, p<0.001, p=0.030, p<0.001). Çalıştığı bölümden memnun olan araştırma görevlileri çoğunluktaydı (%83). Hekimlerin %48'inin istifa etmeyi düşündüğü bulundu. %61'inin iş yerinde, %84'ünün iş dışında mutlu olduğu bulundu. Düzensiz beslenenlerin oranı %71 iken, %28'inin düzenli egzersiz yaptığı öğrenildi. Katılımcıların %45'i asistanlığa bağlı sağlık problemi yaşadığını düşünüyordu.  Hekimlerin %34'ü sigara, %65'i alkol, %18'i madde kullandığını veya denediğini bildirdi. Hekimlerin %69'u tükenmişlik yaşadığını ifade etti. %10'unda özkıyım düşüncesi ve %2'sinde özkıyım girişimi olduğu öğrenildi. İyilik halini kötü olarak tanımlayan hekimlerde; öz kıyım düşüncesi, öz kıyım girişimi, psikiyatrik sorun yaşama, profesyonel destek alma, fiziksel ve sözel şiddete uğrama, yıldırmaya uğradığını düşünme, tükenmişlik yaşadığını düşünme daha fazlaydı (p<0.001).
Sonuç: Tıpta uzmanlık eğitimi alan hekimlerin sadece üçte biri iyilik halini iyi olarak tanımlamaktadır. Bekâr hekimler, acil tıp ve cerrahi bölümlerde çalışanlar, eğitim süresi 25 ay'ın üzerinde olanlar, fazla nöbet tutanlar, beslenme alışkanlığı düzensiz olanlar, egzersiz yapmayanlar, hobisi olmayanlar, psikiyatrik problemleri olanlar, şiddete uğrayanlar, yıldırma ve tükenmişlik yaşadığını düşünen hekimler iyilik halini kötü olarak bildirdiler. 
Anahtar kelimeler: Araştırma görevlisi, Tıpta uzmanlık öğrencisi, Tıpta uzmanlık eğitimi, iyilik hali, wellness, well-being, birey sağlığı, anket

Abstract:
Introduction: Health has been defined as not only non-existence of illness but also state of physical, spiritual and social wellness. What state of wellness means is a life –long process which aims to improve physical and phsychological wellness. Residency is a challenging period in a physician's career with many stress factors. Also, it is thought that residents involved in this process have neglected their health and well-being. In this study, we aimed to evaluate the factors that affect the well-being of the residents and state of wellness. 
Material-Method: It was planned to include all the residents who have been receiving recidency training at Dokuz Eylül University Medical Faculty Hospital in the study. The number, name and units of the residents were reached through Faculty of Medicine' data base. Residents were conducted surveys about the occupational, physical, financial and psycho–social components that are used in the evaluation of state of wellness via face-to face interviews. The factors that might affect the wellness of residents were analyzed. 
Results: 475 of 553(85.8%) residents were included in the study. Residents who participated in the study described their state of wellness as 35.2% good, 49.2% moderate and 15.6% bad. Single residents, those who work in emergency medicine and surgery, those whose training period is more than 25 months and those who works more shift reported that their state of wellness was worse. (respectively; p=0.026, p<0.001, p=0.030, p<0.001). Majority of residents were satisfied with their department in which they were working(83%). It was discovered that 48% of the residents were considering resignation 61% of them were happy at work, whereas 84% of them were happy out of work. The rate of the residents who had irregular eating habits was 71%.  It was learnt that only 18% of them were doing regular exercise 45% of the participants thought that they had health problems related to residency. Residents reported that they smoked, drank and used a substance or at least tried them respectively, 34%, 65% and 18% of the. It was also found out that 69% of them were feeling as burn-out, 10% of them had suicidal tendency and 2% of them had a suicide attempt. Those who described state of wellness as bad were more likely to experience burnout,  have the thought of suicide, the attempt of suicide, psychiatric problems, experience physical and verbal violence and to receive professional support and have the thought of being intimidated. 
Conclusion: Only one third of the residents describe their state of wellness as good. Single residents those who work in the department of emergency medicine and surgery, those ones whose training period is over 25 months, those have more shift, those ones whose eating habits are irregular, those who avoid doing exercise, those who do not have hobbies, those who have psychiatric problems, those who are exposed to violence and those who think that they have experienced intimidation and burn-out described their state of wellness bad. 
Keywords: Resident, physician, wellness, well-being, survey