Sıçanlarda melatonin uygulamasının dalak histolojisinde yaşa bağlı etkileri
Age-related effects of melatonin administration on spleen histology in rats
Yazar: MELİKE NUR KAYTAZ
Danışman: PROF. DR. NESRİN ÖZSOY ERDAŞ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Zooloji = Zoology
Dizin: Dalak = Spleen ; Melatonin = Melatonin ; Yaşlanma = Aging

Özet:
Bu çalışmada, genç ve yaşlı sıçanların dalak dokularına melatoninin etkisi incelenmiştir. Dalak dokularının kesitleri, Hematoksilen-Eozin (H&E), Periyodik asit-Schiff (PAS) ve gümüşleme (retikülin) boyaları ile boyanarak ışık mikroskobunda analiz edilmiştir. Yaşa bağlı olarak dalak dokusundaki histolojik değişimler değerlendirilmiştir. Genç sıçanlarda dalak yapısının doku bütünlüğünün korunduğu gözlenmiştir. Yaşlı sıçanlarda ise dalak dokusunun parankimasını ve stromasını oluşturan yapısal elemanlarda bazı dejenerasyonlar tespit edilmiştir. Yaşlı sıçanların beyaz pulpasında atrofiye giden lenf folikülleri gözlenmiştir. Kırmızı pulpada, hemosiderin pigment artışı ve bazı venöz sinüslerin lümeninde içi boş yuvarlak yapılı, hasarlanmış eritrosit kümeleri dikkati çekmiştir. Gerek beyaz pulpa gerekse kırmızı pulpadaki lenfosit hücre popülasyonunda azalma olduğu gözlenmiştir. Dalak kırmızı pulpası ve beyaz pulpasını ayıran marjinal bölge yaşlı sıçanlarda tam olarak izlenememiştir. Dalak stromasını oluşturan yoğun retiküler fibril ağının iyi organize olamadığı tespit edilmiştir. Melatonin uygulanan yaşlı sıçan gruplarında ise beyaz pulpa oranının arttığı, kırmızı pulpada hemosiderin pigmentlerinin yoğunluğunun azaldığı belirlenmiştir. Ayrıca melatoninin hem beyaz pulpada hem de kırmızı pulpadaki hücre popülasyonunu arttırdığı da gözlenmiştir. Dalak stromasını oluşturan retiküler lif ağının bütünlüğünün korunduğu ve sinüslerin çevresindeki lif desteğinin sağlandığı görülmüştür. Yapılan histolojik ve histomorfometrik analizlerin sonuçlarına göre melatonin uygulamasının dalak dokusunda yaşlanma sürecine bağlı olarak oluşan doku hasarlanmasını kısmen iyileştirdiği ifade edilebilir.

Abstract:
In this study, the effects of melatonin on spleen tissues of young and old rats were investigated. Sections of spleen tissues were stained with Hematoxylin-Eosin (H&E), Periodic acid-Schiff (PAS) and silvering (reticulin) stains and analyzed under light microscope. Age-related histologic changes in spleen tissue were evaluated. It was observed that the tissue integrity of the spleen structure was preserved in young rats. In old rats, some degenerations were detected in the structural elements forming the parenchyma and stroma of the spleen tissue. Atrophied lymph follicles were observed in the white pulp of old rats. In the red pulp, increased hemosiderin pigment and hollow round clusters of damaged erythrocytes in the lumen of some venous sinuses were observed. Reduced lymphocyte cell population was observed in both white and red pulp. The marginal zone separating the red pulp and white pulp of the spleen could not be completely observed in old rats. The dense reticular fibril network forming the splenic stroma was not well organized. In melatonin-treated old rat groups, it was determined that the white pulp ratio increased and the density of hemosiderin pigments decreased in the red pulp. It was also observed that melatonin increased the cell population in both white and red pulp. It was observed that the integrity of the reticular fiber network forming the splenic stroma was preserved and fiber support around the sinuses was provided. According to the results of histological and histomorphometric analyses, it can be stated that melatonin application partially improves the tissue damage caused by the aging process in the spleen tissue.