Kilikya demir çağı yerleşimleri
Cilician iron age settlements
Yazar: ZAFER KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. KAMİL LEVENT ZOROĞLU
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Demir Çağı = Iron Age ; Kilikya = Cilicia ; Kültür = Culture ; Yerleşim = Settlement ; Yerleşim yeri = Location area

Özet:
Kilikya Bölgesi?nde Erken Demir Çağı?nın başlamasında etken olan bu göç hareketi sırasında bazı yerleşim yerlerinde yaşamın aralıksız sürdüğü, bazılarında ise yerleşimin geçici olarak terk edildiği ortaya çıkarılmıştır. Erken Demir Çağında yerleşimin kesintisiz devam ettiği Tarsus Gözlükule ve Kinet Höyük gibi merkezlerin daha karasal özellikler sergilediği ortaya çıkarılmıştır. M.Ö. 12. yy?ın ikinci yarısından itibaren ise bölgenin tümüne yayılmış bir kültürün ortaya çıktığını söyleyebiliriz. Bu dönemde Doğu Akdeniz ile -yoğun olmasa da- bir temastan söz etmemiz mümkündür. Ancak bu dönem için bölgede bir devletin yada beyliğin varlığına dair delil bulunmamaktadır. M.Ö. 10. yy?ın ikinci yarısından sonra ise bölgede yerel güçler etkinliklerini arttırmışlardır. Bu durumun M.Ö. 9. yy Asur belgelerinde görülmektedir. Bu dönemde bölgede Kıbrıs kültürünün etkili biçimde görülmeye başladığını ve bunun M.Ö. 8. yy?a kadar azalarak ta olsa devam ettiğini söyleyebiliriz. M.Ö. 9. yy?da Orta Demir Çağı?nın başlarında Kilikya Bölgesinde İonlar başta olmak üzere Ege?den gelen tüccarlar varlık göstermeye başlar. Antik dönem kaynaklarında Kilikya?nın ?kolonizasyonu? olarak adlandırılan bu süreç M.Ö.  8. yy?da bölgede Euboeia, Korinth ve esas ?Doğu Grek? varlığı ile zirveye çıkar. Kıbrıs?la olan ilişkiler ise bitme noktasındadır. Kilikya Bölgesinin M.Ö. 7. yy?da İonia ile olan kuvvetli ticareti ve kültürel ilişkileri M.Ö. 6. yy?ın ikinci yarısından sonra Perslerin gelişi ile beraber sona erer. Bu olgunun gelişmesinde kuşkusuz ki Perslerin İonlar ile kötü ilişkilerinin etkisi de vardır.

Abstract:
One of the most important event in the history of Anatolia and the Near East is migration which takes place in between end of the BC 13th century and the first half of the BC 12th century and affects all the Eastern Mediterranean Basin. 
According to the Egypt Sources this migration movement was realized by community which was called ?Sea People?. At the end of the  this event, Hittite State straggled and Kizzuwatna State was destroyed in Cilica region. 
It was revealed that, during the migration which was the reason of the initiation of the Early Iron Age in Cilicia Region, in some residential areas life continued uninterruptedly and some of the settlement was abandoned temporarily.  It was found out that in the Early Iron Age, settlements in which life continued uninterruptedly such as Tarsus Gözlükule and  Kinet Höyük  more terrestrial features flourished. It can be said that, from the second half of the BC 12th century, there was a emergence of a culture that spread across the entire region.  During this period there was a incomprehensive contact with East Mediterranean. However, for this period there is no evidence about existence of any state or beylic in this region. After the second half of the BC 10th century local powers in the region increased their activities. This case can be seen in BC 9th century documents.  We can say that, in the region Cyprus culture began to appear effectively and this case continue decreasingly during this period. In BC 9th century , at the beginning of Middle Iron Age, merchants who came from Aegean particularly İonlar began to show existence in Kilikya Region. In the ancient history sources, this process is called as ?colonization of Kilikya? and in the BC 8th century this process came out on top in the region with the existence of Euboeia, Korinth and mainly with ?East Greek?. As for relationships with Cyprus came to end.  Strong trade and cultural relations of Cilicia region with Ionia in BC 7th century  ends with the advent of the Persians after the second half of the 6th BC century.  Undoubtedly bad relationships between Persian and Ionians have effects on the development of this phenomenon.