Düşük FODMAP diyet eğitimi ile yaygın olarak önerilen diyet üzerine kısa tavsiyenin IBS semptomları üzerindeki etkilerini karşılaştırmak
Comparing the effects of low FODMAP diet education and brief advice on commonly recommended diets on IBS symptoms
Yazar: KADRİYE MELİKE PEKCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEDA YOUSEFIRAD SALEKI
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışma düşük FODMAP diyet (fermente oligo-, di- ve monosakkaritler ve
polioller) eğitimi ile yaygın olarak önerilen diyet üzerine kısa tavsiyenin İBS
semptomları üzerindeki etkilerini karşılaştırmak amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya
İBS tanısı almış olan 18-70 yaş aralığındaki 52 kadın, 14 erkek İBS hastası her bir
grupta 22 kişi olmak üzere kontrol gurubu, FODMAP diyeti grubu ve yaygın olarak
önerilen (geleneksel) diyet grubu olmak üzere üç gruba ayrılmış ve kontrol grubu
dışında ikişer hafta arayla toplamda 3 kez görüşmeye çağırılmıştır. Kontrol
grubundan ise başlangıç ve dördüncü hafta şeklinde toplamda iki kez veri
alınmıştır. Bireylerin genel özellikleri ve beslenme alışkanlıkları sorgulanmıştır.
Yapılan her bir görüşmede Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği, Yaşam
Kalitesi Ölçeği, Semptom Şiddet Skoru ve Bristol Dışkılama Skalası uygulanmıştır.
Ayrıca vücut ağırlığı değişimi incelenmiş ve 24 saatlik besin tüketim kayıtları
tutulmuştur. İBS semptom şiddet skoru her iki grupta azalmakla birlikte (p<0,05),
en etkili azalma düşük FODMAP diyet grubunda gözlenmiştir (p<0,05). İBS
Yaşam Kalitesi Ölçeği puanı her iki beslenme tedavisi grubunda da artış
göstermekle birlikte (p<0,05), FODMAP diyet grubu diğer gruplara göre önemli
bir farklılık yaratmıştır (p<0,05). Bristol dışkı skalaları incelendiğinde Tip-4
dışkının FODMAP grubuyla birlikte dağıldığı görülmektedir. İBS hastalığında
semptomların şiddetini azaltmada en etkili tıbbi beslenme tedavisinin FODMAP
diyeti olduğu görülse de geleneksel diyet tavsiyesi de faydalı sonuçlar vermiştir. Bu
iki diyet tavsiyesinin karşılaştırılmasında tedavilerinin semptomlar üzerinde
etkinliğine yönelik ileriye yönelik çalışmalar yapılmalıdır.

Anahtar Kelimeler: Beslenme eğitimi, Geleneksel diyet, FODMAP diyeti, İrritabl bağırsak sendromu, Yaşam kalitesi

Abstract:
This study was conducted to compare the effects of Low FODMAP Diet (fermented
oligo-, di- and monosaccharides and polyol) education with the commonly
recommended diet on IBS symptoms. The study included 52 women and 14 men
between the ages of 18 and 70 who had been diagnosed with IBS. Participants were
divided into three groups: a control group, a FODMAP diet group, and a commonly
recommended (traditional) diet group, with each group consisting of 22 individuals.
Participants, excluding the control group, were called in for a total of 3 sessions,
with a two-week interval between each session. The control group was assessed
twice in total, at baseline and during the fourth week. Individuals general
characteristics and dietary habits were questioned. In each conducted interview, the
Hospital Anxiety and Depression Scale, Quality of Life Scale, Symptom Severity
Score, and Bristol Stool Scale were applied. Additionally, changes in body weight
and 24-hour dietary intake records were maintained. The IBS symptom severity
score decreased in both groups (p<0,05), with the most significant reduction
observed in the low FODMAP diet group (p<0,05). The IBS Quality of Life Scale
score increased in both dietary treatment groups (p<0,05), but the FODMAP diet
group demonstrated a significant difference compared to the other groups (p>0,05).
Type 4 stools are observed to be distributed in conjunction with the FODMAP
group. While the FODMAP diet is seen as the most effective medical nutrition
therapy in reducing the severity of symptoms in IBS, traditional dietary advice has
also yielded beneficial results. The FODMAP diet is seen as the most effective
medical nutrition therapy in reducing the severity of symptoms in IBS; however,
traditional dietary advice has also yielded beneficial results. Further prospective
studies should be conducted to compare the effectiveness of these two dietary
recommendations on symptom management in the treatment of IBS.

Key Words; Nutrition education, FODMAP diet, Irritable bowel syndrome, Quality of life, Tradational diet