Kafkas Üniversitesi Hastanesi sağlık çalışanlarının kanser taramalarına yönelik tutum ve davranışları değerlendirilmesi
Evaluation of the attitudes and behaviors of Kafkas University Hospital healthcare professionals towards cancer screenings
Yazar: ADEM ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. HÜLYA ÇAKMUR
Kafkas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Kanser =

Özet:
Kanser, zamanla gelişen ve vücut hücrelerinin kontrolsüz bölünmesini içeren yüzden fazla hastalıktan oluşan bir gruptur. Vücudun hemen hemen her dokusunda gelişebilmesine ve her kanser türünün kendine özgü özelliklerine sahip olmasına rağmen, kansere neden olan temel süreçler hastalığın tüm türlerinde oldukça benzerdir Kanser tarama testleri, koruyucu ve birinci basamakta görev yapan aile hekimlerinin en önemli periyodik sağlık muayenelerinden biridir. Tanısal testlerden farklı olan kanser taraması, kanserin erken evrelerde, semptomlar ortaya çıkmadan önce, daha başarılı bir şekilde tedavi edilebildiği durumlarda tespit edilebilmesini sağlamaktadır. Erken teşhisin yanı sıra tarama, kansere dönüşmeden önce çıkarılabilecek kanser öncesi lezyonları tespit ederek kolorektal ve rahim ağzı kanserlerini önleyebilmektedir.
Çalışmamızda Kafkas Üniversitesi Hastanesi sağlık çalışanlarının kanser taramalarına yönelik tutum ve davranışları değerlendirilmesi amaçlanmış olup çalışmamız 198 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara Kanser Tarama Hakkında Bilgi Anketi ve Kanser Taramalarına Yönelik Tutum Ölçeği anketleri uygulanmış olup veriler SPSS 26.0 ile istatistiksel olarak değerlendirilmiştir.
Çalışmamıza katılan katılımcıların çoğunluğu kadın olup; cinsiyet, eğitim durumu ve gelir düzeyi ile kanser taramalarına yönelik tutum ölçeği puanı arasında istatistiksel anlamlı farklılık saptanmadı. Ancak katılımcıların bilgi edinme kaynakları ve ailede kanser öyküsü varlığı ile kanser taramalarına yönelik tutum öçeği puanı istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptandı.
Sonuç olarak, toplumda koruyucu sağlık hizmetlerinden biri olan tarama testlerine ilişkin bilgi ve tutumun artırılmasının aile hekimlerinin önemli görevlerinden biri olduğu ve aile hekimlerinden bilgi edinmenin diğer bilgi kaynaklarına göre daha etkili olduğu bulundu.

Anahtar Kelimeler: Kanser, Tarama, Anket

Abstract:
Cancer is a group of more than a hundred diseases that develop over time and involve the uncontrolled division of body cells. Although it can develop in almost any tissue in the body and each type of cancer has its own unique characteristics, the basic processes that cause cancer are quite similar in all types of the disease. Cancer screening tests are one of the most important periodic health examinations of preventive and primary care family physicians. Unlike diagnostic tests, cancer screening allows cancer to be detected in the early stages, before symptoms appear, when it can be treated more successfully. In addition to early detection, screening can prevent colorectal and cervical cancers by detecting precancerous lesions that can be removed before they become cancerous.
Our study aimed to evaluate the attitudes and behaviors of Kafkas University Hospital healthcare professionals towards cancer screenings, and our study was conducted with 198 participants. Cancer Screening Information Survey and Cancer Screening Attitude Scale surveys were applied to the participants and the data were evaluated statistically with SPSS 26.0.
The majority of the participants in our study are women; No statistically significant difference was found between gender, education level and income level and attitude scale score towards cancer screenings. However, the participants' sources of information and the presence of a family history of cancer and their attitude scale scores towards cancer screenings were found to be statistically significantly higher.
As a result, it was found that increasing the knowledge and attitude towards screening tests, one of the preventive health services in the society, is one of the important duties of family physicians and that obtaining information from family physicians is more effective than other sources of information.

Keyword: Cancer, Screening, Survey