Ürdün - Aclun'daki mimari eserler
The architectural Pieces in Aclun
Yazar: HALİL SÖZLÜ
Danışman: DOÇ. DR. ALİ BORAN
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Sanat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Camiler = Mosques ; Değirmenler = Mills ; Kaleler = Fortnesses ; Köprüler = Bridges ; Mimari eserler = Architectural works ; Türbeler = Tombs ; Zaviyeler = Lodges ; Ürdün-Aclun = Ürdün-Aclun ; İslam mimarisi = Islamic architecture

Özet:
Amman'ın 73 km kuzeybatısında yer alan Aclun, 412 km² lik bir yüzölçüme sahiptir. Hac yolu üzerinde olması ve Kudüs'e olan yakınlığı sebebiyle önemli bir konuma sahiptir. Özellikle Kudüs'e olan konumundan dolayı birçok medeniyetin gözdesi olmuş ve günümüzde de birçok medeniyetten izler taşımaktadır.Yüksek Lisans Tezi çalışma konusu olan ?Aclun'daki Mimari Eserler? kapsamında Aclun merkezde ve çevresinde bulunan kaleler, camiler, türbeler, makamlar, zaviyeler, köprüler, değirmenler çalışılmıştır.Bu araştırma sonunda Aclun merkez, Kufranca ve Ancera'da toplam 10 adet mimari eser tespit edilmiştir. Bunlar; 1 kale, 2 cami, 1 türbe, 1 makam, 1 zaviye, 1 köprü ve 3 adet değirmen kalıntısıdır.Çalışmanın ilk aşamasına, doküman ve kaynak toplamakla başlanılmıştır. Bu çerçevede bölge ile ilgili Türkçe yayınlara Türkiye'de ulaşılmaya çalışılmıştır. Ardından tez kapsamında 2008 Temmuz ayında Ürdün'e gidilmiş ve orada kaynak taraması yapılmış Arapça ve İngilizce kaynaklara ulaşılmıştır. Kaynak taramasından sonra arazi çalışmasına başlanmıştır. Aclun ve çevresinde tespit edilen mimari eserlerin fotoğrafları çekilmiş ve ölçüleri alınmıştır.Elde edilen bilgiler ışığında ilk olarak Aclun'un coğrafi konumu ve tarihçesi hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Tezin katalog bölümünde yapılar türlerine göre ayrılarak çeşitli başlıklar altında tanıtılmıştır. Değerlendirme bölümünde yapılar eldeki veriler ışığında kendi aralarında benzerleri ile ve bölgedeki diğer benzer yapılar ile karşılaştırılmıştır. Sonuç bölümünde yapıların genel bir anlatımı ve özelliklerinden bahsedildikten sonra varılan sonuç kısaca belirtilmiştir.Aclun'daki mimari eserlerde en çok taş malzeme kullanılmıştır. Süslemeler taş süsleme olup geometrik, bitkisel, figür ve yazı karakterlidir.Bölgede bulunan mimari eserlerde daha çok İslam Mimarisinin etkisi görülmekte olup bunun yanında yöresel özelliklerde göze çarpmaktadır.Aclun'daki Mimari Eserler hakkında şimdiye kadar Türkçe olarak yayınlanmış detaylı bir çalışma yapılmamış ve bu eserlerin bir bölümü literatüre geçirilmemiştir.

Abstract:
Aclun is situated in the 73rd kms-northwest of Amman and occupies 412 square kilometers. Due to being on the way of the Pilgrim Route and so close to Jerusalem, Aclun is an important spot. Especially owing to the closeness to Jerusalem, it has been the apple of eye of many civilizations and bears a lot of traces from those cultures.The subject matter of this `Graduate study?, in scope of ?The Architectural Pieces in Aclun? castles, mosques, tombs, maqams, bridges and mills have ben studied.At the end of this study, at Aclun center in Kufranca and in Ancera 10 architectural pieces have been ascertained.At the preliminary stage of the study, information and some sources were gathered and about Aclun were tried to reach to Turkish publications in Turkey. Afterwards, in scope of the study, has been in ürdün and made some source scanning: found some arabic and turkish issues. Lastly, Fieldwork began and some photos of architectural pieces have been taken and measured.In the light of gathered information, short info about Aclun?s geography and historical background has been given. Study has 3 sections:1.catalogue section:architectural pieces according to their styles are introduced under subtitles. 2.evaluation section: architectural pieces ,in the light of gathered info,are compared with each other and other same pieces in the area. 3.conclusion section:general feature of pieces are mentioned and conclusion is given.Mostly stone was used to build Aclun?s architecture and decorated with stones. These stones are generally geometric, herbal, figure and writing characterictic.İn that area generally muslim effect on architecture is felt and some local features are striking as well.Architectural pieces of Aclun so far have not been studied in detail and some parts have not been registered yet.