Basra böceği (Marchalina hellenica Genn.)'nin konuk olduğu ve olmadığı kızılçam (Pinus brutia Ten.) ağaçlarının kabuk ve ibrelerinin bazı ekstraktif bileşenlerinin incelenmesi
Investigation of the extractive composition of barks and needles of Pinus brutia ten. (Turkish red pine) which hosted and unhosted Marchalina hellenica Genn.
Yazar: MUSTAFA BURAK ARSLAN
Danışman: PROF. DR. HALİL TURGUT ŞAHİN ; PROF. DR. MEHMET EMİN DURU
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışmada, basra böceğinin konuk olduğu ve olmadığı kızılçam ağaçlarının gövde kabuğu, dal kabuğu, dal odunu ve ibrelerinin uçucu yağ ve fenolik profil gibi bazı ekstraktif bileşenleri incelenmiştir. Uçucu yağ bileşenlerinin belirlenmesinde GC-MS cihazı, fenolik bileşenlerin tespitinde HPLC cihazı kullanılmıştır. Elde edilen veriler Mann Whitney U testi ile değerlendirilmiştir. Yapılan istatistiksel değerlendirmeler sonucunda; basra böceğinin konuk olduğu kızılçamın ibresinin uçucu yağında β-Caryophyllene oranının, yine basra böceğinin konuk olduğu kızılçamın dal odununun uçucu yağındaki verticillol ve estragole oranlarının, basra böceğininin konuk olmadığı kızılçamın gövde kabuğunun uçucu yağındaki junipen oranının daha yüksek olduğu görülmüştür. Basra böceğinin konuk olduğu ve olmadığı kızılçam dal kabuklarının uçucu yağ kompozisyonları arasında istatiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Ayrıca basra böceğinin konuk olduğu ve olmadığı kızılçamların gövde kabukları, dal kabukları, dal odunları ve ibrelerinin fenolik bileşenleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir.

Basra böceğinin konukçu seçiminde, konuk olduğu kızılçamın uçucu yağ kompozisyonunun etkisinin olabileceği anlaşılmıştır. Ancak bunu kesin bir şekilde ortaya koyabilmek için daha fazla araştırmaya gereksinim duyulmaktadır. Bu çalışma ile basra böceğinin konukçu ağaca yönelimine ilişkin yapılacak gelecek çalışmlara önemli bir altlık oluşturulmuştur.

Abstract:
In this study, some extractive components such as essential oil and phenolic profile of trunk bark, branch bark, branch wood and needle of Turkish red pine trees which hosted and non hosted Marchalina hellenica,  were investigated. GC-MS was used for determination of essential oil components and HPLC was used for detection of phenolic compounds. The data obtained were evaluated with Mann Whitney U test. As a result of statistical evaluations; the ratio of β-Caryophyllene in the essential oil of the needle of red pine which hosted Marchalina hellenica, the ratios of verticillol and estragole in the essential oil of the branch woods red pine which hosted Marchalina hellenica, the ratio of junipen in the essential oil of the trunk bark of red pine which non hosted Marchalina hellenica, statistically were appeared to be higher. No statistically significant difference was found between the essential oil compositions of red pine branch bark which hosted and non hosted Marcahalina hellenica. In addition, no statistically significant difference was determined between phenolic components of trunk bark, branch bark, branch wood and needle of Turkish red pine trees which hosted and non hosted Marchalina hellenica. 

It was understood that the essential oil composition of the Turkish red pine was found to be effective in the host selection of the Marchalina hellenica. However, further research is needed to establish this situation with certainty. With this study, an important basis was created for future studies on the orientation to the host tree of Marchalina hellenica.