Hedef programlama ile üretim planlaması ve bir plastik firmasında uygulama
Production planning with target programming and implementation in a plastic company
Yazar: HACER ŞENGÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN KARAKIŞ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Hedef programlama = Goal programming ; Karar verme = Decision making ; Karar verme süreci = Decision making process ; Plastik sektörü = Plastic sector ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making ; Üretim = Production ; Üretim planlaması = Production planning

Özet:
Üretim planlaması, işletme yönetiminin çok önemli bir bölümüdür. İşletmeler üretim sürecinde doğru kararlar verebilmek için planlama sürecine ihtiyaç duyar ve bu süreçte üretimi nasıl gerçekleştireceklerini önceden projelendirir. Üretim sürecinin kaynakları ve çıktılarına dayalı olan planlama; koordinasyon, denetim, kontrol ve karar alma süreçlerini içeren bir faaliyet bütünüdür.
Çalışmada, Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinden Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) ve Hedef Programlama (HP) yöntemi kullanılmıştır. AHP ile üretim planlamasında dikkate alınan kriterlerin önem ağırlıkları belirlenmiştir. HP ile Plastik Kalıp ve Enjeksiyon firmasının 2021 yılındaki üretim planı hazırlanmıştır.
Birinci bölümde Karar Teorisi ve ÇKKV yöntemleri anlatılmıştır. İkinci bölümde ÇKKV yöntemlerinden, AHP yöntemi açıklanmıştır. Üçüncü bölümde ise gerçek hayatta en çok karşılaşılan yöntemlerden biri olan HP yöntemi ele alınmıştır. Dördüncü bölümde, Üretim Planlama süreci üzerinde durulmuştur. Beşinci bölümde ise problem tespit edilerek, AHP ve HP yöntemi kullanılarak çözümleme yapılmıştır. Altıncı bölüme gelindiğinde beşinci bölümde elde edilen çözümlemenin sonuç ve değerlendirilmesine yer verilmiştir. Değerlendirmeler sonucunda AHP ve HP yöntemlerinin bütünleşik olarak üretim planlamasında uygulanabilir yöntemler olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Çok Kriterli Karar Verme, Analitik Hiyerarşi Prosesi, Hedef Programlama, Üretim Planlaması.

Abstract:
Production planning is a very important part of business management. Businesses need a planning process in order to make the right decisions in the production process, and they plan in advance how they will perform the production in this process. In this process, they plan in advance how they will carry out the production. Planning based on the resources and outputs of the production process; It is a whole that includes coordination, supervision, control and decision-making processes.
In the study, Analytical Hierarchy Process (AHP) and Goal Programming (GP) methods from Multi-Criteria Decision Making (MCDM) methods were used. The importance weights of the criteria taken into account in production planning were determined with AHP. The production plan of the Plastic Mold and Injection company for 2021 has been prepared with GP.
In the first chapter, Decision Theory and MCDM methods are explained. In the second part, the AHP method, which is one of the MCDM methods, is explained. In the third chapter, the GP method, which is one of the most encountered methods in real life, is discussed. In the fourth chapter, the Production Planning process is emphasized. In the fifth chapter, the problem was determined and the analysis was made using AHP and GP methods. When it comes to the sixth chapter, the result and evaluation of the analysis obtained in the fifth chapter are given. As a result of the evaluations, it has been seen that AHP and GP integrated method are applicable methods in production planning.
Keywords: Multi-Criteria Decision Making, Analytical Hierarchy Process, Goal Programming, Production Planning.