Farklı sulandırıcılar ile dondurulan boğa spermasında in vitro ve in vivo değerlendirmeler
In vitro ve in vivo evaluations of bull sperma frozen with different diluents
Yazar: SERHAT BÜYÜKLEBLEBİCİ
Danışman: PROF. DR. NECMETTİN TEKİN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı​
Derece: Doktora, 2012
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Bitki özütü = Plant extract ; Boğalar = Bulls ; Dölleme = Insemination ; Dölleme-yapay = Insemination-artificial ; Sperm = Spermatozoa ; Sperm mobilitesi = Sperm mobility ; Sperm sayısı = Sperm count ; İn vivo = In vivo

Özet:
Bu çalışmanın amacı boğa spermasının farklı sulandırıcılar ile dondurulmasının in vitro ve in vivo sonuçlarını karşılaştırmaktır. Çalışmada bitkisel içerikli (Cryobos, Bioxcell) ve yumurta sarısı içeren (Tris, Medium 199) sulandırıcılar kullanılmıştır.Bu araştırmada üç baş boğadan haftada iki defa suni vajina ile ejakülat alınmıştır. Nativ sperma spermatolojik analizlerden sonra sulandırılmış ve +40C'de 4 saat bekletilerek gerçekleştirilen ekilibrasyon işlemi sonrası her bir sulandırıcı ve 0,25'lik payetlere çekilerek otomatik dondurma makinası ile dondurulup -1960C'de sıvı azot içersinde saklanmıştır. Payetler 370C'deki su banyosunda 20 saniyede çözülmüş ve çözüm sonu spermatolojik özellikler (anormal spermatozoa oranı, plazma membran bütünlüğü) belirlenmiş, CASA cihazı ile spermatozoonun kinetik özellikleri (motilite, VAP, VSL, VCL, ALH, BCF, STR, LIN, ELON) belirlenmiştir. Ayrıca sulandırıcıların in vivo sonuçlarının belirlenmesi için her bir sulandırıcıdan 147 toplamda 588 payet ile suni tohumlama yapılmıştır. 60. günde rektal muayene yapılarak ineklerin gebe olup olmadıkları belirlenmiştir. Böylece sulandırıcıların ilk tohumlama sonucu gebelik oranı ve sulandırıcıların toplam tohumlama sonucu gebe kalan inek oranları tespit edilmiştir.Çözüm sonu Cryobos, Bioxcell, Tris, Medium 199 sulandırıcıları için sırasıyla motilite 35,10±2,33, 32,90±2,42, 29,71±2,19, 14,43±0,89 olarak bulunmuştur. CASA verilerine göre (VAP, VSL, VCL, ALH, BCF, STR, LIN) fark oluşturan sulandırıcı Medium 199 olmuştur. En yüksek plazma membran bütünlüğünü 1 nolu boğada Cryobos sulandırıcısı ile elde edildiği (58,29±1,91) ve en düşük plazma membran bütünlüğü 3 nolu boğada Medium 199 sulandırıcısı ile elde edildiği (47,29±1,78) tespit edilmiştir. En yüksek anormal spermatozoa oranı 3 nolu boğanın Tris sulandırıcısında 22,10±0,70 ve en düşük anormal spermatozoa oranı 3 nolu boğanın Medium 199 sulandırıcısında 14,00±1,32 bulunmuştur. İlk tohumlama sonucu gebe kalan dişi oranı %22, %25, %18, %28 ve toplam tohumlama sonucu gebe kalan dişi oranı %52, %54, %49, %58'dir.Elde edilen verilerin istatistiksel analizi sonucu boğalar arası fark bulunamamıştır. Sulandırıcılar arası fark ise Medium 199'dan kaynaklanmaktadır. İlk tohumlama sonucu ve son tohumlama sonucu gebelik oranları bakımından sulandırıcılar arasında istatistiksel fark bulunamamıştır. Bu çalışmada kullanılan Medium 199'un günümüz sulandırıcılarına iyi bir alternatif olabileceği gözlemlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to compare the results of in vivo and in vitro evaluations of bull sperma which is frozen with different diluents. At the study, diluents which contain herbal (Crybos, Bioxcell)and egg yolk were utilized.Ejaculates were taken from three afferent bulls by using artificial vagina twice a week. Native sperma was diluted after spermatological analysis and equilibration process which was executed at +40C for 4 hours. Then sperma was frozen with freezing machine and stored at-196 0C after being loaded into 0.25 ml straws. Straws were thawed at 370C for 20 seconds at water bath and after thawing, spermatological properties (abnormal spermatozoa rate, plasma membrane integrity) were determined. Also the kinetical properties of spermatozoa (motility, VAP, VSL, VCL, ALH, BCF, STR, LIN, ELON) were determined with CASA device. In addition to this, artificial insemination was done with 147 straws from each diluent, in total of 588 straws to determine the in vivo results of diluents. Pregnancy was determined at 60th day with rectal palpation. So that, pregnancy rate of first insemination results of diluents and rate of pregnant cows after total insemination results were determined.After thawing, the motility results of diluents Cryobos, Bioxcell, Tris, Medium 199 were 35.10±2.33, 32.90±2.42, 29.71±2.19, 14.43±0.89 respectively. According to the CASA data (VAP VSL VCL ALH BCF STR LIN) that make up the difference diluents Medium 199. The highest membrane integrity (58,29±1,91)was determined at No.1 bull with Cryobos diluent and the lowest membrane integrity (47,29±1,78)was determined at No.3 bull with Medium 199 diluent. The highest rate of abnormal spermatozoa (22,10±0,70) was determined at No.3 bull with Tris diluent and the lowest rate of abnormal spermatozoa (14,00±1,32) was determined at No.3 with Medium 199 diluent. Pregnant cow rate of first insemination were 22%, 25 %, 18%, 28% and pregnant cow rate of the results of total insemination were 52%, 54%, 49%, 58% respectively.According to the obtained results, there was no statiscal difference between sperma of bulls. The difference between the diluents arises from Medium 199. There were no statiscal differences between the pregnancy rate of first insemination result and the last insemination result. İt was observed that the diluent Medium 199, which was utilized at this study could be a good alternative for extenders that are being used today.