Karz-ı hasen kurumu açısından Müslüman özne ve iktisadi öznenin karşılaştırılması
Comparison of the Muslim subject and the economic subject from the perspective of the karz-ı hasen institution
Yazar: HAVVA İMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİLİFER ÜNALDI
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Disiplinlerarası Değerler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Ekonomi = Economics

Özet:
Ekonomide iktisadi istikrar ve refah, gelirin döngüsel bir akım içerisinde fon arz edenler ile fon talep edenlerin etkin bir şekilde buluşmasına bağlıdır. Bir hane halkı çalışma sektöründen elde ettiği kazancının bir kısmını vergi ve yaşam giderleri için harcar bir kısmını da finans/banka sektöründe tasarruf olarak tutar. Ekonomik döngüde tasarruf etmek için yapılan bu sızıntının tekrar ekonomiye kazandırılması gerekir. Bunun için finans sektörü kendisinde toplanan fonları geliştirdiği enstrümanlarla fon talep edenlere vererek sızıntıların ekonomiye aktif bir şekilde tekrar dönmesini de sağlar. Bu sayede ekonomik kazancın hepsi harcanır ve üretilen malların tamamı satılır. Bir sonraki dönemde iş sektörünün üretimini kısmasına ve işçi azaltmasına gerek yoktur. Fonların finans sektöründe toplanabilmesi ve talep edenlere sevk edilebilmesi için doğru ekonomik müesseselere ihtiyaç vardır. Ekonomik aktörlerin değerleri ile finansal uygulamalar arasındaki ilişkinin iyi anlaşılması yaşanacak ekonomik krizlerin önlenmesine katkı sağlayacaktır. Bu çalışmamızda kapitalist ekonominin en temel aktörü olan iktisadi özne ile İslam ekonomisinin ekonomik aktörü olan Müslüman özne karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Onların finans sektörüyle olan tutumları mukayese edilerek elde edilen sonuçlar tartışılmaktadır. Kapitalist ekonomiler için ''Ana akım iktisat teorisi'', İslam ekonomisi için ''Adil ekonomik düzen görüşü'' seçilmiş ve her iki aktörün bu modellere uyumları karz-ı hasen ekseninde tartışılmıştır. Elde edilen bulgulara göre iktisadi özne ''Ana akım iktisat teorisi''nde etkin olurken Müslüman özne ''Adil ekonomik düzen''de etkin olmuştur.

Abstract:
Economic stability and prosperity depend on the effective meeting of those who supply funds and those who demand funds within a cyclical flow of income. A household spends part of its earnings from the working sector on taxes and living expenses and keeps part of it as savings in the finance/banking sector. The leakage that occurs due to saving in the economic cycle needs to be reintegrated into the economy. For this purpose, the financial sector facilitates the active return of leakages to the economy by providing the collected funds to those demanding funds through instruments it develops. In this way, all economic earnings are spent and all produced goods are sold. There is no need for the job sector to reduce production or cut jobs in the next period. Proper economic institutions are needed to gather funds in the financial sector and distribute them to those who demand them. Understanding the relationship between the values of economic actors and financial practices well will contribute to preventing potential economic crisesn this study, the economic subject, the fundamental actor of capitalist economies, and the Muslim subject, the economic actor of Islamic economies, are examined comparatively. The results obtained from comparing their attitudes towards the financial sector are discussed. ''Mainstream economic theory'' was selected for capitalist economies, and ''Just economic system view'' for Islamic economies. The compliance of both actors with these models was discussed in the context of ''karz-ı hasen'' (interest-free benevolent loan). According to the findings, the economic subject is effective in ''Mainstream economic theory,'' while the Muslim subject is effective in the ''Just economic system.''