Ali Suavi ve siyaset felsefesi
Ali Suavi and his political philosophy
Yazar: MUAZ FARUK SARI
Danışman: DOÇ. DR. ALİ KÜRŞAT TURGUT
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Ali Suavi = Ali Suavi ; Devlet = State ; Din-devlet ilişkileri = Religion-state relationship ; Hukukun üstünlüğü = Rule of law ; Hükümetler = Governments ; Siyaset felsefesi = Political philosophy ; Özgürlük = Freedom

Özet:
Ali Suavi, 1839-1878 yılları arasında yaşayan bir Osmanlı aydınıdır. İlk gençlik yıllarında eğitimle uğraşan düşünür, medrese ve mektepte hocalık, çeşitli camilerde vaizlik ve devlet kurumlarında memurluk yapmıştır. Bu görevlerin dışında o, ömrünü adadığı gazetecilik mesleğini icra etmiştir. Bu çalışmada, Ali Suavi'nin siyaset felsefesine dair görüşleri, onun müstakil eserleri, gazete yazıları ve düşünür hakkında yapılan çalışmalar esas alınarak incelenmiştir.  Suavi'nin siyaset felsefesi, insanın toplumsal bir varlık olmasını temele almaktadır. O, insanın toplumsallığından hareketle bir devletin varlığına hükmetmektedir. Suavi, devlet otoritesinin işletilmesi görevini ise hükümete vermektedir. Hükümetin kaynağını ilahî olarak kabul eden düşünür, devlet yönetiminde esas alınacak kanunların da bu ilahî kaynak doğrultusunda oluşturulması gerektiğini belirtmektedir. Düşünür, din-devlet ilişkisi bağlamında hilâfet kavramını ele alarak bu kavrama yüklenen dinî boyutun İslâm'ın temel kaynakları olan Kur'an'ı Kerim'e ve Sünnete dayanmadığını belirterek orijinal bir fikir ortaya koymuştur. Kendi dönemindeki Osmanlı Devleti'nin yönetiminden yola çıkarak hukukun üstünlüğü, hürriyet ve şûrâ gibi yönetim ilkelerinin göz ardı edildiği despot ve dikta rejimlerden kurtulmanın yollarını aramıştır. Bu arayış, onu yönetim şekillerinden demokrasi/cumhuriyet, monarşi, aristokrasi ve karma hükümeti incelemeye götürmüştür. Suavi, bu yönetim şekillerinden demokrasi/cumhuriyet ile karma hükümeti, benimsedikleri ilkelerden dolayı daha itibar edilebilir bulmuştur. O, insanların tabii haklarını her fırsatta dile getirmiştir. Kanun önünde rütbelerin esas alındığı değil, gerçek manada eşitlik ve adaletin tatbik edildiği bir toplum düzenini savunmuştur. Özgürlük konusuna da ayrıca önem veren Suavi, insanların farklı düşünebileceği, her türlü fikrin barış içinde yaşayabileceği ve bireylerin toplum düzeninde yanlış giden olaylara hiçbir baskı olmaksızın eleştirel bakabileceği bir toplum arzulamıştır.
Anahtar Kelimeler: Ali Suavi, Siyaset Felsefesi, Hukukun Üstünlüğü, Özgürlük, Hükümet.

Abstract:
Ali Suavi (1839-1878) was on Ottoman enlightened person. The thinker, who was interested education in his youth, was also a teacher at schools and madrasah, a preacher in mosques and an officer in goverment agencies. Expect these occupations he professed jornalism to which he devoted his life. In this study, Ali Suavi's ideas about political philosophy have been investicated according to his works, his newspaper articles and studies about the thinker. The political philosophy of Suavi is based on the man's being as a social creature. Suavi governs the existence of a state with the act of human society. He also gives the task of managing the state authority to the goverment as divine source. The thinker handled religion-state relation in the context of caliphate concept. He put forward on original idea, thet indicated the dimension loaded on the concept wasn't based on Quran and Sunnah the basic sources of Islam. He searched ways to get rid of the despotic and dictatorial regimes in which principles of administration such as superiority of law, independence and council were ignored. It is searching led him to investigate some regimes included democracy/republic, monarchy, aristocracy and mixed goverment Suavi found democracy/republic and mixed goverment to be reliable because of their principles. He always expressed the rights of people at every opportunity. He defended a social order inculuding real true equality before the law not be based on high-ranking Suavi also gave importence to freedom. He wished a society in which people could think differently, they could live in peace with every kind of opinions and look critical at the events that go wrong without no pressure.
Keywords: Ali Suavi, Political Philosophy, Superiority of Law, Freedom, Goverment.