Erişkin hematoloji polikliniğine başvuran hastalarda lökopeni nedenlerinin araştırılması
Investigation of the causes of leukopenia in patients admitted to adult hematology outpatient clinic
Yazar: MÜRÜVVET MERT YÜCE
Danışman: DOÇ. DR. MUZAFFER KEKLİK
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Hematoloji = Hematology ; Lökopeni = Leukopenia ; Nötropeni = Neutropenia ; Otoimmünite = Autoimmunity

Özet:
Giriş – Amaç: Lökopeni, dolaşımdaki lökosit sayısının normal kabul edilen referans değerlerin altına inmesidir. Klinik pratikte nötropeni ile eş anlamlı olarak kullanılsa da nötrofil dışında diğer granülosit ve agranülositlerin düşüklüğü de lökopeniye yol açabilmektedir. Günümüzde erişkin hematoloji polikliniğine başvuran hastaların önemli bir kısmını diğer polikliniklerden gelen lökopeni hastalarının oluşturduğu görülmektedir. Başka sebeplerle başvurduğu birimlerde yapılan rutin tetkikler sırasında tesadüfen lökopeni saptanan hasta sayısı az değildir. Bir taraftan herhangi bir ilaca, viral, paraziter yahut bakteriyel enfeksiyon bağlı  gelişebilen lökopeni, diğer taraftan daha önemli bir hastalığın, belki de kanserin ilk belirtisi olarak karşımıza çıkabilir. Hematolojik nedenli lökopeni sebepleri de benign ve malign şeklinde ayrılabilir. Çalışmamızda, polikliniğimize başvuran lökopenik hastaların verilerini geriye dönük olarak araştırmayı planladık.
Gereç – Yöntem: Retrospektif olarak yapılan bu araştırmaya Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi erişkin hematoloji polikliniğine Ocak 2015– Ocak 2020 yılları arasında başvuran, lökosit sayısı normal referans değerlerinin altında olan 18 yaş ve üzeri hastaların ulaşılan sonuçları alınmıştır. Poliklinik başvurusu olan hastaların takiplerinde yapılan tahlil ve tetkik sonuçlarına göre en muhtemel tanısı, ön tanı olarak kaydedildi. Tanı profiline göre hastalar; kronik idiyopatik nötropeni, immün sebepler, ilaçlar, enfeksiyon, nutrisyonel sebepler, hipersplenizm, hematolojik maligniteler olarak gruplandırıldı.
Bulgular: Çalışmaya 93'ü kadın, 10'u erkek olmak üzere 103 hasta dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 47±14 yıl idi. Cinsiyet ve yaşa göre WBC değerleri kıyaslandığında anlamlı farklılık saptanmadı (p=0.802, 0.459). Çalışmaya katılan hastalar incelendiğinde %51' nde kronik idiyopatik nötropeni, %19' nda immün sebepler, %15'nde ilaçlar, %6'nda nutrisyonel sebepler (folik asit-vitamin B12 eksikliği), %5'nde enfeksiyon, %3'nde hematolojik maligniteler, %1'nde hipersplenizm tespit edildi. Tanısal kategorilere göre ortalama WBC değerleri arasında anlamlı farklılık saptanmadı (p=0.145).
Sonuçlar: Çalışmamızda hematoloji polikliniğine lökopeni nedeniyle başvuran hastalarda en sık etiyolojik sebep kronik idiyopatik nötropeni olarak bulundu. En az 3 ay süren ve ilaçlara veya spesifik bir genetik, enfeksiyöz, inflamatuar, otoimmün veya malign nedene atfedilemeyen nötropeni, kronik idiyopatik nötropeni olarak adlandırıldı. 
Anahtar kelimeler: lökopeni, kronik idiyopatik nötropeni, otoimmün nötropeni

Abstract:
Objective: Leukopenia is when the number of circulating leukocytes falls below the normal accepted reference values. Although it is used synonymously with neutropenia in clinical practice, low levels of granulocytes and agranulocytes other than neutrophils can also lead to leukopenia. Today, a significant proportion of patients admitted to adult Hematology polyclinics are leukopenia patients from other polyclinics. The number of patients who were diagnosed with leukopenia by chance during routine examinations in the units they were admitted for other reasons is not small. On the one hand, a drug, viral, parasitic or bacterial infection due to the development of leukopenia, on the other hand, a more important disease, perhaps the first symptom of cancer may appear. The causes of hematologic leukopenia can also be divided into benign and malignant. In our study, we planned to retrospectively investigate the data of leukopenic patients admitted to our outpatient clinic.
Material – method: In January January 2015– January 2020, the results of 18 years of age and older patients whose leukocyte count is below normal reference values were obtained from this retrospective study at Erciyes University Faculty of Medicine Adult Hematology outpatient clinic. The most likely diagnosis was recorded as a preliminary diagnosis according to the results of the tests and examinations performed in the follow-up of the patients who applied to the outpatient clinic. According to the diagnostic profile, the patients were grouped as chronic idiopathic neutropenia, immune causes, drugs, infection, nutritional causes, hypersplenism, hematologic malignancies.
Findings: The study included 103 patients, 93 of whom were women and 10 of whom were men. The mean age of the patients was 47±14 years. There were no significant differences in WBC values compared to sex and age (p=0.802, 0.459). 51% of the patients in the study examined chronic idiopathic neutropenia, 19% immune causes, 15% drugs, 6% nutritional reasons (folic acid-vitamin B12 deficiency), 5% infection, 3% hematologic malignancies, 1% hypersplenizim were detected. There was no significant difference between mean WBC values according to diagnostic categories (p=0.145). 
Results: In our study, chronic idiopathic neutropenia was the most common etiologic cause in patients admitted to hematology outpatient clinic due to leukopenia. Neutropenia, which lasts at least 3 months and cannot be attributed to drugs or a specific genetic, infectious, inflammatory, autoimmune or malignant cause, was called Chronic Idiopathic neutropenia.
Key words: leukopenia, chronic idiopathic neutropenia, autoimmune neutropenia