Tüketici karar verme sürecinde sıfır fiyat etkisinin deneysel analizi
Experimental analysis of the zero price effect on consumer decision-making
Yazar: KADER CANER
Danışman: PROF. DR. METE CÜNEYT OKYAR
Şırnak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Davranışsal ekonomi = Behavioral economics ; Deneysel ekonomi = Experimental economics ; Karar verme = Decision making ; Karar verme süreci = Decision making process ; Sıfır fiyat etkisi = Zero price effect ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Tüketiciler = Consumers

Özet:
Neo-klasik iktisat okulunun homo economicus varsayımına göre, ekonomik aktörlerden biri olan bireyin, rasyonel davranış sergilediği ve yaptığı tercihlerde bütün seçenekleri göz önünde bulundurarak kendisi için optimum olanı seçtiği ileri sürülmektedir. Ancak davranışsal iktisada göre birey karar verme sürecinde piyasada var olan tuzaklardan etkilenerek akıl dışı ve ön yargılı kararlar alabilmektedir. Bu yüzden bu alanda yapılacak 
ampirik çalışmalar önem arz etmektedir. 
Bu çalışmada bilişsel tuzaklardan, tüketici kararları üzerinde ciddi bir etki bıraktığı iddia edilen sıfır fiyat etkisi ele alınmıştır. Bu çalışmanın temel amacı "sıfır fiyat etkisi"ni deneysel olarak analiz etmektir. Bu amaç doğrultusunda Şırnak Üniversitesinde eğitim alan 206 öğrenci üzerinde doğal saha deneyi gerçekleştrilmiştir. Gerçekleştirilen deney iki aşama olarak uygulanmıştır. Yapılan deneyde temel olarak iki aşamadaki katılımcı grupları arasındaki tercihlerde anlamlı bir farklılık olup olmadığı test edilmiştir. 
Doğal saha deneyi analizinde bağımlı iki örnek t testi olan Paired Samples T testinden yararlanılmıştır. Deney birinci ve ikinci aşama olmak üzere iki aşamada gerçekleştrilmiştir. Deneyin birinci aşamasında bireyler tercihlerini yapılan ürün indirim sonrasında pahalı olan üründen yana kullanmışlardır. Deneyin ikinci aşamasında ise bireylerin uygulanan indirim ile tercihlerini bedava üründen yana kullandıkları belirlenmiştir. Sonuç olarak bedavanın tüketici kararlarında psikolojik bir etki yarattığı ve sıfır fiyat etkisinin istatistiki olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
According to the neoclassical school of economics' homo economicus assumption, the individual, who is one of the economic actors, exhibits rational behavior and chooses the best option for himself by considering all options in his choices. However, according to behavioral economics, an individual can make irrational and biased decisions by being affected by the traps in the market during the decision-making process. Therefore, empirical studies in this area are significant.
In this study, one of the cognitive traps, the "zero price effect," which is claimed to have a critical impact on consumer decisions, is discussed. The fundamental purpose of this study that experimentally analyzes the "zero price effect." For this purpose, a natural field experiment has been performed on 206 students studying at Sirnak University. The experiment that carried out in two stages. In the experiment, it was tested whether there was a significant difference in the preferences between the participant groups in the two stages.
The Paired Samples T-test, which is a dependent two-sample t-test, was used in the natural field test analysis. The experiment was carried out in two stages, the first and the second. In the first stage of the experiment, individuals preferred the more expensive product after the discount. In the second stage of the experiment, it was determined that individuals preferred the free product with the discount applied. As a result, it has been determined that free has a psychological effect on consumer decisions and that the zero price effect is statistically significant.