İş güvenliği uzmanlarının risk değerlendirme yöntemlerini uygulama performanslarına yönelik bir deney tasarımı uygulaması
An experimental design application for the performance of occupational safety specialists in applying risk assessment methods
Yazar: ÇAĞLAR YAYLALI
Danışman: PROF. DR. AHMET PEKER
Konya Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Bu çalışma iş sağlığı ve güvenliği risk değerlendirme çalışmalarında iş güvenliği uzmanlarının risk değerlendirme yöntemlerini uygulamadaki performanslarını araştırmak amacıyla yapılmıştır. Ayrıca iş güvenliği uzmanlarının risk kontrol tedbirlerinin etkinliğini değerlendirmelerindeki mevcut durumları ve risk değerlendirmesi uygulamalarında, iş güvenliği uzmanları arasındaki farklılıkların sebepleri araştırılmıştır. Literatürde iş güvenliği uzmanlarının risk değerlendirme performansları ve uzmanlar arasındaki farklıların belirlenmesi ile ilgili benzer bir çalışmanın olmaması sebebiyle bilimsel literatüre önemli bir katkı sağlama potansiyeli bulunmaktadır. Bununla birlikte ülkemizdeki iş güvenliği uzmanlarının risk değerlendirme konusundaki mevcut başarı performanslarının belirlenmesi açısından önem arz etmektedir. Araştırma, iş güvenliği sektöründe Türkiye'de çeşitli illerde çalışan toplam 107 adet A, B, ve C sınıfı iş güvenliği uzmanının katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya katılan iş güvenliği uzmanlarına iş güvenliğinde yaygın olarak kullanılan Fine-Kinney ve L Tipi Matris risk değerlendirme yöntemleri ile iş kazası ve meslek hastalığı ile ilgili iki adet tehlike senaryosunun risk değerlendirmesi yaptırılmış ve elde edilen sonuçlar SPSS Statistics 28.0  programında analiz edilmiştir.
Elde edilen verilerin analizleri sonucunda iş güvenliği uzmanlarının risk değerlendirme performanslarının yeterli seviyede olmadığı, risk kontrol tedbirlerinin etkinliklerinin sağlıklı bir şekilde değerlendirilemediği belirlenmiştir. Risk değerlendirmesinde uzmanlar arasındaki öznel farklılıkların en önemli sebebinin iş güvenliği uzmanlarının öğrenim durumundan kaynaklandığı ortaya konulmuştur.

Abstract:
This study was conducted to investigate the performance of occupational safety specialists in applying risk assessment methods in occupational health and safety risk assessment studies. In addition, the current status of occupational safety specialists in evaluating the effectiveness of risk control measures and the reasons for the differences between occupational safety specialists in risk assessment practices were investigated. Since there is no similar study in the literature on the risk assessment performance of occupational safety specialists and the determination of the differences between experts, this study has the potential to make a significant contribution to the scientific literature. In addition, it is important in terms of determining the current success performance of occupational safety experts in risk assessment in our country. The study was conducted with the participation of a total of 107 Class A, B, and C occupational safety specialists working in the occupational safety sector in various provinces in Turkey. The occupational safety specialists participating in the study were asked to risk assess two hazard scenarios related to occupational accidents and occupational diseases with Fine-Kinney and L Type Matrix risk assessment methods commonly used in occupational safety, and the results obtained were analyzed in SPSS Statistics 28.0 program.
As a result of the analysis of the data obtained, it was determined that the risk assessment performance of occupational safety specialists was not sufficient and the effectiveness of risk control measures could not be evaluated in a healthy way. It has been revealed that the most important reason for the subjective differences between experts in risk assessment is the education level of occupational safety experts.