Ortadoğu'da rejim güvenliği ve küçük devlet: Ürdün örneği
Regime security and small state in the Middle East: The case of Jordan
Yazar: NURİ YEŞİLYURT
Danışman: PROF. DR. İLHAN UZGEL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Güvenlik = Security ; Orta Doğu = Middle East ; Siyasal sistem = Political system ; Ürdün = Jordan

Özet:
Bu tezin genel amacı, Üçüncü Dünya Güvenlik Çalışmaları çerçevesinde geliştirilen ?rejim güvenliği? yaklaşımının temel varsayımlarını Ortadoğu bölgesel sistemi ve Ürdün Haşimi Krallığı örneği üzerinde test edip geliştirmektir. Bu kapsamda, Üçüncü Dünya devletlerinde rejimlere yönelik tehditlerin temel kaynakları, rejimlerin bu tehditlerle baş etme stratejileri ve rejim güvenliği - devlet güvenliği ilişkisi hususlarında yazındaki mevcut kuramsallaştırmalara Kral Hüseyin dönemi (1953-1999) Ürdün tarihinden üç farklı döneme karşılaştırmalı bir bakış açısıyla odaklanarak katkıda bulunmak amaçlanmaktadır. Bu yapılırken, Ürdün'ün bir ?küçük devlet? olduğu varsayımından hareketle, ?küçük devletler? üzerine geliştirilen kuram ve yaklaşımlardan da geniş ölçüde faydalanılmaktadır. Bu çerçevede, tezin temel argümanları şunlardır: İlk olarak, küçük devletlerdeki rejimlere yönelik tehditlerin oluşumunda bölgesel ve / veya uluslararası ortam ve aktörler önemli bir rol oynarlar. İkinci olarak, rejimlerin tehditlere karşı izleyecekleri stratejiler, rejimin askerî, ekonomik ve siyasal kapasitesine bağlı olarak değişim gösterir, ama küçüklüğün neden olduğu incinebilirlik ve dirençlilik unsurları da bu stratejilerin uygulanabilirliğini etkiler. Üçüncü olarak, devletin askerî incinebilirliğinin arttığı dönemlerde rejim güvenliğinin tehlikeye girmesi, devlet güvenliğini de tehlikeye atmaktadır. Bunun yanında, küçük devlet olmaktan kaynaklanan incinebilirlikler nedeniyle, rejim güvenliğini sağlamak için izlenen politikalar genelde devlet güvenliği üzerinde olumsuz bir etki yapmaktadır.

Abstract:
This dissertation aims at testing and improving the main assumptions of the ?regime security? approach, which was developed under the framework of Third World Security Studies, by analysing the case of the Hashemite Kingdom of Jordan and the Middle East regional system. In this respect, it tries to contribute to the current theorization efforts in the literature regarding the sources of threats against the regimes in Third World states, the regimes? strategies of survival against these threats, and finally, the relationship between the regime security and the state security, by focusing on three different periods from the history of Jordan under King Hussein (1953-1999) in a comparative perspective. Assuming that Jordan is a small state, this dissertation also benefits from the theories and approaches concerning the small states. In this regard, the main arguments of this dissertation are as follows: Firstly, regional and / or international milieu and actors play a significant role in the formation of threats against regimes in small states. Secondly, the strategies adopted by the regime against threats vary according to the regime?s military, economic and political capacity. However, elements of vulnerability and resilience that is caused by smallness also affect the applicability of these strategies. Thirdly, when regime security is in danger during a period in which the military vulnerability of the state is high, then this will endanger the state security as well. Besides, because of the vulnerabilities that emanate from being a small state, policies aiming at securing the regime generally have a negative impact on the state security.