Kaygı belirtilerinin belirsizliğe tahammülsüzlük, bilişsel duygu düzenleme stratejileri ve kader algısı açısından incelenmesi
Examination of anxiety symptoms in terms of intolerance to uncertainty, cognitive emotion regulation strategies and perception of fate
Yazar: AYŞE KOÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE ALTUNKAYA ERDOĞMUŞ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu tez çalışmasında kaygı belirtileri; belirsizliğe tahammülsüzlük, bilişsel duygu düzenleme stratejileri ve kader algısı açısından incelenmiştir. Çalışmanın örneklemini 224'ü kadın (%67.5) ve 108'i erkek (%32.5) olmak üzere 332 birey oluşturmaktadır. 18-65 yaş aralığındaki katılımcılar araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırma kapsamında birtakım demografik değişkenler göz önüne alınarak katılımcıların belirsizliğe tahammülsüzlük, kadercilik eğilimi, bilişsel duygu düzenleme stratejileri ve kaygı düzeyleri incelenmiştir. Bu amaçla Demografik Bilgi Formu, Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği, Kadercilik Eğilimi Ölçeği, Sürekli Kaygı Ölçeği ve Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği Kısa Formu (BTÖ-12) kullanılmıştır. Araştırma sonucuna göre kaygı, belirsizliğe tahammülsüzlük, kadercilik eğilimi ve bilişsel duygu düzenleme stratejileri arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Bu değişkenlerin puanlarının cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi, gelir düzeyi, psikolojik ve kronik rahatsızlığa sahip olma durumuna göre farklılaştığı görülmüştür. Regresyon analizi sonucuna göre belirsizliğe tahammülsüzlük, bilişsel duygu düzenleme stratejilerinden; plana tekrar odaklanma, pozitif yeniden değerlendirme, ruminasyon, felaketleştirme, kendini suçlama ve kadercilik eğilimi alt boyutlarından şansın birlikte kaygıya dair varyansın %61.3'ünü açıkladığı görülmüştür. Ayrıca kadercilik eğiliminin kaygıya dair varyansın bir kısmını açıkladığı görülmüştür. Bulgular literatürle birlikte tartışılmıştır.

Abstract:
In this thesis, anxiety symptoms were examined in terms of intolerance of uncertainty, cognitive emotion regulation strategies and perception of fate. The sample of the study consisted of 332 individuals, 224 of whom were female (67.5%) and 108 of whom were male (32.5%). Participants between the ages of 18-65 were included in the study. Within the scope of the study, intolerance to uncertainty, fatalism tendency, cognitive emotion regulation strategies and anxiety levels of the participants were examined by considering some demographic variables. For this purpose, Demographic Information Form, Cognitive Emotion Regulation Scale, Fatalism Tendency Scale, Trait Anxiety Scale and Intolerance of Uncertainty Scale Short Form (ITS-12) were used. According to the results of the study, significant relationships were found between anxiety, intolerance of uncertainty, fatalism tendency and cognitive emotion regulation strategies. It was observed that the scores of these variables differed according to gender, marital status, education level, income level, and having psychological and chronic disorders. According to the results of regression analysis, intolerance of uncertainty, cognitive emotion regulation strategies; refocusing on the plan, positive reappraisal, rumination, catastrophizing, self-blame and fatalism tendency sub-dimensions of luck together explained 61.3% of the variance of anxiety. It was also observed that fatalism explained some of the variance in anxiety. The findings were discussed with the literature.