İmar planları çerçevesinde uydu görüntüsü ve hava fotografları ile kentsel değişim analizi
Urban change analysis based on zoning plans of Melikgazi by aerial photographs and remotely sensed imageries
Yazar: MEHMET SOYGÜLLÜCÜ
Danışman: DOÇ. DR. COŞKUN ÖZKAN
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Günümüzde teknolojik gelişmelerle birlikte hava fotoğrafları ve uydu görüntülerinden elde edilen ortofotolar, farklı bilim disiplinleri tarafından da sıklıkla kullanılmaktadır. Çünkü çizgisel bir haritanın geometrik doğruluğuna sahip olan ortofotolar, klasik ölçme yöntemlerine göre hem maliyet hem de zaman açısından daha avantajlı olmaktadır. Özellikle kentlerdeki yapısal yoğunluk artışının beraberinde getirdiği çarpık ve kaçak yapılaşmanın devam ettiği gerçeği düşünülürse, kentlerdeki bu yapılaşma hareketinin klasik yöntemlerle tespitinin çok zor olacağı görülmektedir. Bu sebeplerden dolayı kentsel bölgelerin analizinde ilgili kurumlar tarafından periyodik hava fotoğrafı ve/veya uzaktan algılama uydu görüntüleri kullanılmaktadır.Bu çalışmada; 1992 yılında Harita Genel Komutanlığı tarafından çekilen Melikgazi ilçesini içeren hava fotoğrafları kullanılarak bölgenin ortofotoları üretilmiştir. Ortofoto üretim aşamaları açıklanmış, hata kaynakları ve düzeltme metotları hakkında bilgiler verilmiş, havai nirengi işlemi anlatılmıştır. İlçeye ait 2008 yılında çekilmiş 1m. uzaysal çözünürlükte, ortorektifiye edilmiş renkli Ikonos uydu görüntüsü kullanılarak, geçen 16 yıllık süreçte mahalle bazındaki kentsel değişim imar planlarıyla birlikte irdelenmiştir. Ayrıca ArcGIS ortamında yapı ruhsatlarıyla ilişkili 3 boyutlu kent modeli oluşturularak çalışmaya ek bir katkı sağlanmıştır.Anahtar Kelimeler: Hava Fotoğrafı, Ortofoto, Havai Nirengi, Rektifikasyon, Kentsel Değişim

Abstract:
With the development of technology, orthophotos which are produced from the aerial photos and remote sensing images, are often used by different scientific disciplines. Because of that, an orthophoto that has a geometric accuracy of a map, is more advantageous in terms of both cost and time when compared to the classical measuring methods. Especially it is very difficult to detect the bow end illegal constructions in the cities mainly caused by increasing of the structural density in terms of conventional geodetic methods.Due to these differences, periodic aerial photographs and / or remote sensing satellite images are used in the analysis of urban areas by the relevant institutes. In this work, orthophotos; taken by General Command of Mapping in 1992, of Melikgazi district are produced by being based on aerial photographs of the district. The steps of production of orthophotos are explained, information about source of the mistakes and methods of correction is given, and aerial triangulation process is described. Urban change in the district development plan in last 16 years is discussed with zone plans as orthorectified, colorful Ikonos satellite images, taken in 1m. spatial resolution in 2008; of the district, are being used. Also an additional contribution to work is provided as 3-D city model, associated with construction licenses in the ArcGIS software are being created.Keywords: Aerial Photograph, Orthophoto, Aerial Triangulation, Rectification, Urban Change