Farklı lif olmayan karbonhidrat (NFC) değerlerinin kuzularda besi performansı ve karkas kalitesi üzerine etkisi
Effect of different non fiber carbohydrate (NFC) levels on fattening performance and carcass quality in lambs
Yazar: SERDAR SIZMAZ
Danışman: PROF. DR. İRFAN ÇOLPAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Besi performansı = Fattening performance ; Fermentasyon = Fermentation ; Karbonhidrat metabolizması = Carbohyrate metabolism ; Karbonhidratlar = Carbohydrates ; Karkas özellikleri = Carcass characteristics ; Koyunculuk işletmeleri = Sheep farming enterprises ; Koyunlar = Sheep ; Kuzular = Lambs ; Rumen = Rumen

Özet:
Bu araştırma, farklı düzeylerde NFC içeren yemlerle beslenen kuzularda canlı ağırlık, canlı ağırlık artışı, yem tüketimi, yemden yararlanma oranı, sıcak karkas ağırlığı ve randımanı, soğuk karkas ağırlığı ve randımanı ile takım, post, baş ve bacak ağırlıkları, diğer karkas özellikleri ile rumen pH, amonyak azotu ve UYA düzeyleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Araştırma toplam 60 gün sürdürülmüştür ve her biri 10 adet hayvandan oluşan 3 grup oluşturulmuştur ve toplam 30 adet sütten kesilmiş 90 günlük erkek Merinos kuzusu kullanılmıştır. Gruplar farklı düzeylerde NFC içeren rasyonlar şeklinde oluşturulmuştur. 1. deneme grubu %34, 2. deneme grubu %37 ve 3. deneme grubu ise %40 NFC içerikli olarak düzenlenmiştir.
Araştırma sonunda rasyon NFC içeriğinin artmasının özellikle ilk 15 gün ve 0-60 günlük dönemde canlı ağırlık artışını istatistik olarak azaltmıştır. Yem tüketimi ve yemden yararlanma oranlarında ise rakamsal olarak bir artışa neden olmuştur. Sıcak ve soğuk karkas randımanları ise %34 NFC içeren grupta istatistik olarak daha yüksek bulunmuştur. Bazı karkas özellikleri (takım, post, baş, ayaklar ve diğer karkas parçaları) ile rumen fermentasyon parametreleri (pH, amonyak azotu ve UYA) bakımından istatistik olarak önemli bir fark belirlenememiştir. 
Sonuç olarak, kuzu rasyonlarının NFC düzeylerinin azaltılması canlı ağırlık artışını genel olarak olumlu etkilemiş, özellikle sıcak ve soğuk karkas randımanında artışa neden olmuştur. İleriki çalışmalarda farklı düzeylerle birlikte farklı NFC kaynaklarının araştırılması, elde edilen etkilerin hangi maddeden ileri geldiğinin belirlenmesi ve daha detaylı inceleme yapılabilmesinin hayvan sağlığına, elde edilecek verime ve dolayısı ile ekonomiğe faydalı olacağı sonucuna varılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Karkas, kuzu, lif olmayan karbonhidrat, performans, rumen fermentasyonu

Abstract:
This research was conducted to evaluate the effects of different dietary NFC levels on body weight, body weight gain, dry matter intake, FCR, hot carcass weight and yield, cold carcass weight and yield, total of trachea, heart and lung weight, hide weight, head and legs weight, other carcass traits, ruminal pH, ruminal ammonia N and VFA levels in feedlot lamb.
The experiment was lasted 60 days and in this research a total of 30 weaned male Merino lambs, which were 90 days old, were used. There were 3 experimental groups which were created for different dietary NFC levels and 10 lambs were assigned for each group. Dietary NFC levels for groups 1, 2 and 3 were 34%, 37% and 40%, respectively.
At the end of the experiment, it was observed that increasing NFC level in the first 15 days and 0-60 days period statistically decreased the body weight gain of lambs. Dry matter intake and FCR increased just numerically. Hot and cold carcass yields were found statistically higher in 34% NFC group than other grups. Some carcass characteristics (total of trachea, heart and lung weight, hide, head, legs and other parts) and ruminal fermentation parameters (pH, ammonia N and VFA) were not affected statistically.
It was concluded in the experiment that reduction in the dietary NFC levels generally improved live weight gain and especially hot and cold carcass yields. Further research not only on NFC level but also NFC source would determine the actual reason of changes observed in this experiment. More detailed research on NFC source might be beneficial to animal performance, health, animal production and economy of livestock.

Key words: carcass, lamb, non fiber carbohydrate, performance, rumen fermentation