Trakeostomili hastalar ile bakım verenlerinin hastane ve evdeki deneyimleri
Experiences of patients with tracheostomy and their caregivers at hospital and home
Yazar: MEHTAP BALÇIK
Danışman: DOÇ. DR. FATOŞ KORKMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Deneyim = Experience ; Evde bakım hizmetleri = Home care services ; Hastaneler = Hospitals ; Hemşireler = Nurses ; Trakea = Trachea ; Trakea hastalıkları = Tracheal diseases ; Trakeostomi = Tracheostomy

Özet:
Araştırma, trakeostomili hastalar ve bakım verenlerinin hastane ve evdeki deneyimlerinin belirlenmesi amacıyla fenomenolojik yaklaşım temel alınarak niteliksel araştırma olarak yapılmıştır. Çalışma Aralık 2018- Temmuz 2019 tarihleri arasında İbni Sina Hastanesi ve Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesi Kulak Burun Boğaz (KBB) servislerinde trakeostomi açılmış olan 13 hasta ve 13 bakım veren ile gerçekleştirilmiştir. Veriler tanıtıcı bilgi formu ve yarı yapılandırılmış görüşme soruları kullanılarak toplanmıştır. Araştırma iki aşamada tamamlanmıştır. Birinci aşamada trakeostomi açılan hasta ve bakım verenlerinin hastane ortamındaki deneyimleri, ikinci aşamada ise taburculuktan bir ay sonraki hasta ve bakım verenlerinin evde bakım sürecine ilişkin deneyimleri belirlenmiştir. Veriler hastalarla olan görüşmelerde metin yazdırma yöntemi ile bakım verenlerle olan görüşmelerde ise ses kaydı cihazı kullanılarak toplanmıştır. Verilerin transkripsiyonu yapılarak tümevarımsal yöntem ile içerik analizi yapılmış ve temalar belirlenmiştir. Çalışmada hastanede yatarken hastaların ve bakım verenlerin çoğunluğunun trakeostomi açılma süreci nedeniyle üzüntü yaşadıkları, iletişimde zorlandıkları belirlenmiştir. Ayrıca hastaların bu süreçte trakeostomi kanülünün tıkanmasını ve aspirasyon işlemini en kötü deneyimler olarak tanımladıkları bulunmuştur. Evde hastaların ve bakım verenlerin çoğunluğunun sosyal hayatlarının, psikolojilerinin, ekonomik durumlarının olumsuz etkilendiği saptanmıştır. Hastaların ve bakım verenlerin evde iletişim ve banyo konusunda zorlandıkları, enfeksiyon ve trakeostomi kanülünün tıkanması konusunda endişe yaşadıkları saptanmıştır. Elde edilen veriler ışığında; trakeostomili hastaların ve bakım verenlerinin hastane ve evde fiziksel, sosyal, ekonomik, psikolojik alanlarda desteklenmesini sağlayacak düzenlemelerin gerçekleştirilmesi önerilmiştir.

Abstract:
The study was conducted as a qualitative research based on the phenomenological approach in order to determine the experiences of patients with tracheostomy and their caregivers at hospital and home. The study was carried out with 13 patients with tracheostomy and their caregivers in Otorhinolaryngology (ENT) wards of Ankara University İbni Sina Hospital of and Hacettepe University Adult Hospital between December 2018 and July 2019. Data was collected with data sheet and semi-structured interview questions. The research was completed in two stages. In the first stage, patients' and their caregivers' experiences about tracheostomy process were determined during hospitalization. In the second stage their experiences about tracheostomy process were determined one month after discharge at home. Text printing method was used for patients and voice recording was used for their caregivers as data collection method. The data was transcribed and content analysis was performed by inductive method. It was determined that the majority of patients and caregivers experienced sadness and communication difficulties because of tracheostomy during hospitalization. Besides obstruction of cannula and aspiration experience were defined the worst discomfortable situations. It was found that majority of patients' and caregivers' social life, psychology and economic conditions were negatively affected by the thracheostomy at home. Patients and caregivers had difficulty in communication and bathing and concerned about infection and obstruction of cannula at home. According to these results, it is recommended to support the patients' and caregivers' during hospitalization and after discharge about physical, social, economical and psycologial aspects of the procedure and necessary regulations should taken.