Diyabetik ayak enfeksiyonuna bağlı amputasyonların mortalite üzerine etkisi
Effect of amputations due to diabetic foot infection on mortality
Yazar: MELİH AKSU
Danışman: PROF. DR. OKAY BAŞAK
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Ampütasyon = Amputation ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetik ayak = Diabetic foot ; Enfeksiyonlar = Infections ; Mortalite = Mortality

Özet:
Giriş: Diabetes Mellitus , akut ve kronik komplikasyonlara yol açması bakımından önem arz eden, sağlıksız beslenme ve hareketsizlik gibi yaşam tarzındaki olumsuz durumlara paralel olarak sıklığı giderek artan bir toplum sağlığı sorunudur. Tip 2 diyabet hastalarının yaklaşık %12–15'inde ayak ülseri gelişir. Diyabetik ayak ülserleri morbidite artışına, hayat kalitesinin bozulmasına, yüksek tedavi maliyetlerine ve yüksek oranda alt ekstremite ampütasyonlarına neden olurlar. Bu çalışmanın amacı diyabetik ayak enfeksiyonu gelişen hastalarda ampütasyon oranlarını ve amputasyonun mortalite üzerine etkisini saptamaktır.
Yöntem: Analitik desendeki bu çalışma Adnan Menderes Üniversite Hastanesi Kronik Yara Bakım Servisine 2016-2019 yılları arasında yatarak tedavi alan hastaları kapsamaktadır. Tüm hastaların dosya bilgileri alındı ve hastalar 2020 yılı sonuna kadar ampütasyon ve mortalite yönünden izlendi.
Bulgular: Çalışma grubumuzu 350 hasta oluşturdu. Büyük bölümü (%71,1; s=249) erkek olan hastaların hastaneye başvurduklarındaki yaş ortalaması 62,1±11,3 idi (28-94 yaş arası). Hastaların %46,6'sının (s=163) 16 ve daha fazla yıldır diyabeti vardı. Yarısı (%49,4) 1 kez kronik yara bakım servisine yatmıştı; en fazla yatış sayısı 11 idi. Hastalardan 187'sine (%53,42) major veya minör amputasyon yapıldı (1-4 kez). Hastaların %21,9'unda (s=41) baş parmak, %39,6'sında (s=74) diğer parmaklar, %22,5'inde (s=42) metatars, %12,8'inde (s=24)  dizaltı, %2,1'inde (s=4) bilek  ve %1,1'inde (s=2) dizüstü amputasyonu uygulandı. Erkek hastaların %55,8'inde (s=139) ve kadın hastaların %47,5'inde (s=48) en az bir kere amputasyon yapıldı. Hastaların 98'i (%28) çalışma dönemi içinde yaşamını yitirdi. Amputasyon yapılanların %32,1'i ve ampütasyon yapılmayanların %23,3'ü ex oldu. Aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p>0,05). Amputasyon yapılanlar daha genç yaşta ex olmuştu. Amputasyon yapılıp ex olanların yaş ortalaması 67,5±9,5 iken amputasyon yapılmayıp ex olanların yaş ortalaması 71,8±9,0 idi (p=0,028).
Sonuç: Çalışmamızda ne ikili analizlerde ne de çoklu analizlerde ampütasyon mortalite üzerinde etkili bulunmamıştır. Sayı, bölge ve seviye gibi ampütasyon özellikleri de mortalite üzerinde etkili değildir. Hastaların serum kreatinin düzeyleri daha yüksek bulunmuştur. Hastanın yaşı arttıkça ampütasyon sonrası mortalite riski artmaktadır.

Abstract:
Introduction: Diabetes Mellitus is a public health problem that is important in terms of causing acute and chronic complications, and its frequency is increasing in parallel with adverse lifestyle conditions such as unhealthy diet and inactivity. Foot ulcers develop in approximately 12-15% of patients with type 2 diabetes. Diabetic foot ulcers cause increased morbidity, deterioration in quality of life, high treatment costs and high rates of lower extremity amputations. The aim of this study is to determine the amputation rates and the effect of amputation on mortality in patients with diabetic foot infection.
Method: This study in analytical design includes patients who received inpatient treatment at Adnan Menderes University Hospital Chronic Wound Care Service between 2016-2019. File information of all patients was obtained and patients were followed up in terms of amputation and mortality until the end of 2020.
Results: Our study group consisted of 350 patients. The mean age at admission to the hospital was 62.1±11.3 years (range 28-94 years), the majority of which were male (71.1%; n=249). 46.6% (n=163) of the patients had diabetes for 16 years or more. Half of them (49.4%) were admitted to the chronic wound care service once; The maximum number of hospitalizations was 11. Major or minor amputation was performed in 187 (53.42%) patients (1-4 times). Thumb in 21.9% (n=41), other fingers in 39.6% (n=74), metatarsal in 22.5% (n=42), and metatarsal in 12.8% (n=74). =24) below the knee, 2.1% (n=4) wrist and 1.1% (n=2) knee amputation were performed. Amputation was performed at least once in 55.8% (n=139) of male patients and 47.5% (n=48) of female patients. 98 (28%) of the patients died during the study period. 32.1% of those who underwent amputation and 23.3% of those who were not amputated died. The difference was not statistically significant (p>0.05). Those who had amputation died at a younger age. While the mean age of those who were amputated and died was 67.5±9.5 the mean age of those who did not undergo amputation was 71.8±9.0 (p=0.028).
Conclusion: In our study, amputation was not found to be effective on mortality, neither in pairwise nor in multiple analyses. Amputation characteristics such as number, region and level are also not effective on mortality. The serum creatinine levels of the patients were found to be higher. As the age of the patient increases, the risk of mortality after amputation increases.