Preterm bebeklerin iki yaş dönemindeki beslenme durumlarının değerlendirilmesi ve büyümeye etki eden faktörlerin araştırılması
Evaluation of 2-year-old nutritional status of preterm babies and the factors influencing growth
Yazar: SEDA TUNCA
Danışman: DOÇ. DR. MAŞALLAH BARAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Bebek bakımı = Infant care ; Bebek beslenmesi = Infant nutrition ; Bebek-prematür = Infant-premature ; Bebekler = Infant ; Büyüme = Growth ; Büyüme dönemi = Growth period

Özet:
ÖZET


Preterm Bebeklerin, İki Yaş Dönemindeki Beslenme Durumlarının Değerlendirilmesi Ve Büyümeye Etki Eden Faktörlerinin Araştırılması

Prematürite, çocukluk dönemi morbidite ve mortalite sıklığını artıran önemli bir durumdur. Prematür bebeklerin erken doğum ve immatürite ile ilgili yaşadıkları sorunların yanı sıra beslenme bozuklukları da sonraki dönem büyüme ve gelişmeleri üzerine etkili olmaktadır. Bu sorunların önlenmesi veya erken tanı ve tedavisi büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada prematür bebeklerin süt çocukluğu dönemindeki beslenme durumlarının değerlendirilmesi ve büyüme ve gelişmeye etki eden risk faktörlerinin araştırılması amaçlanmıştır. 
Çalışmaya antropometrik ölçüm tarihinde düzeltilmiş takvim yaşı itibariyle 24 ayı doldurmuş olan ve hastanemizde takibi olan prematür doğmuş bebekler dahil edildi. Doğumla ve doğum sonrası yaşanan sorunlarla ilgili bilgiler hastane kayıtlarından alındı. Süt çocukluğu döneminde beslenme durumunu değerlendirmek üzere annelere anket uygulandı. Bebeklerin iki yaş antropometrik ölçümleri yapıldı. Boy ve vücut ağırlığı için Z skorları hesaplandı.
Çalışmaya 37 kız ve 32 erkek olmak üzere prematür doğmuş 69 bebek dahil edildi. Bebeklerin %75,4'ü sezaryen ile doğmuştu, boy açısından %29'u, vücut ağırlığı açısından %33,3'ü SGA olup %23,2'sinin doğum ağırlığı <1000 g idi. Respiratuar Distres Sendromu en sık görülen (%67,7) doğum sonrası sorun olup bunu sepsis (%34,8) ve hiperbilirubinemi (%30,4) izledi. Mekanik ventilasyon %65,2'sinde uygulanmış, taburculuk sonrası kronik kusma (%15,9) ve kabızlık (%13) yaşanmıştı.
Gestasyonel yaşa göre orta preterm (n=32) ve ileri preterm (n=37) olarak gruplandırıldı. İleri preterm grubunda mekanik ventilasyon ihtiyacı, apne, hipoglisemi, sepsis, fototerapi ihtiyacı, Patent Ductus Arteriozus, Nekrotizan Entero Kolit, retinopati ve Respiratuar Distres  Sendromu sıklığının orta preterm olanlara göre daha fazla olduğu gözlendi. İleri preterm grupta anne sütü alım süresi anlamlı olarak daha uzundu (9 aya karşılık 11 ay). Süt çocukluğu döneminde meyve, sebze, tahıl, inek sütü, baklagil ve yumurta alımı açısından orta ve ileri preterm gruplar arasında fark yoktu. İki yaştaki antropometrik ölçüm sonuçlarına göre boy Z skoru ileri preterm, boya göre vücut ağırlığı orta preterm grubunda anlamlı düşüktü.
İki yaş boy Z skoruna göre; 3-97 persentil arası 62 bebek ve 97 persentil üzeri grupta 7 bebek mevcuttu. 97 persentil üzeri grupta doğumda SGA olanların oranı anlamlı düşüktü. Diğer doğum özellikleri, doğum sonrası yaşanan sorunlar ve süt çocukluğu beslenme özellikleri açısından iki grup benzerdi. Antropometrik özellikler açısından karşılaştırıldığında 97 persentil üzeri grupta boya göre ağırlık anlamlı yüksekti.
Sonuç olarak; prematür bebeklerin doğumda gestasyonel yaşlarının, doğum ağırlıklarının düşük olmasının ve doğum sonrası yaşadıkları tıbbi sorunlar nedeniyle yaklaşık yarısında boya göre ağırlık oranlarında gerilik saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Prematür doğum; süt çocuğu; beslenme; büyüme ve vücut ölçümleri.

Abstract:
ABSTRACT

Evaluation of 2-year-old Nutritional Status of Preterm Babies and the Factors Influencing Growth  

Prematurity is a critical condition enhancing the incidence of childhood morbidity and mortality. In addition to the problems related to the premature birth and immaturity encountered by preterm babies, nutritional deficiencies as well have an impact on future growth and development. Prevention of these problems, or early diagnosis and treatment, is of great importance. The present study aimed to evaluate nutritional status of premature babies in infancy and to investigate the risk factors that influence growth and development. 
The present study comprised the premature babies, who have completed the age of 24 months according to the corrected calendar age as of the date of anthropometric measurement and were being followed in our hospital. Data on the problems encountered during birth and after birth were retrieved from the hospital record system. A questionnaire was performed in the mothers to evaluate the nutritional status in infancy. Anthropometric measurements at the age of two years were performed in the babies. Z-scores were calculated for height and body weight.
A total of 69 premature babies, of whom 37 were girl and 32 were boy, were included in the study. Of the babies, 75.4% have born via cesarean section, 29% were SGA in terms of height and 33.3% were SGA in terms of body weight, and birth weight was <1000g in 23.2%. RDS was the most prevalent (67.7%) postnatal problem followed by sepsis (34.8%) and hyperbilirubinemia (30.4%). Mechanical ventilation was performed in 65.2% of the babies and chronic vomiting (15.9%) and constipation (13%) were encountered after hospital discharge.
The cases were grouped as moderate preterm (n=32) and advance preterm (n=37) according to the gestational age. Need for mechanical ventilation, apnea, hypoglycemia, sepsis, need for phototherapy, PDA, NEC, retinopathy and RDS were more prevalent in the advance preterm group as compared to the moderate preterm group. Duration of taking breastmilk was significantly longer in the advance preterm group (11 vs. 9 months). There were no differences between the moderate and advance preterm groups in terms of fruit, vegetable, grain, cow milk, legume, and egg consumption in infancy. Based on the anthropometric measurements at the age of 2 years, Z score was significantly lower in the advance preterm group, whereas body weight-for-height was significantly lower in the moderate preterm group.
According to the 2-year-old Z score, there were 62 babies between 3rd and 97th percentile and 7 babies over 97th percentile. The percentage of the babies with SGA at birth was significantly lower in the group over 97th percentile. The groups were similar in terms of other characteristics at birth, problems after birth, and nutrition in infancy. With regard to the anthropometric measurements, weight-for-height was significantly higher in the group over 97th percentile.
In conclusion; retardation was determined in weight-for-age and height-for-age in nearly half or substantial proportion of the babies because of low gestational age at birth, low birth weight and postnatal medical problems of premature babies.

Key words: Premature birth; infant; nutrition; growth and anthropometric measurements.