Maslow'un ihtiyaçlar hiyerarşisi kuramına göre kendini gerçekleştirme ve Instagram ilişkisi
The relationship between self-actualization and Instagram according to Maslow's hierarchy of needs
Yazar: NUR SİNEM GÜLTEKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KAAN GEZ
Gümüşhane Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; Psikoloji = Psychology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
5 Ekim 2010 tarihinde iOS için ücretsiz bir fotoğraf düzenleme ve paylaşım uygulaması olarak Kevin Systrom ve Mike Krieger tarafından kurulan Instagram'ın Türkiye'de 50 milyonu aşkın kullanıcısı bulunmaktadır. Bu çalışma, Abraham Maslow'un ihtiyaçlar hiyerarşisi kuramını temel alarak bireylerin kendini gerçekleştirme ihtiyacının Instagram kullanımıyla olan ilişkisini incelemektedir. Maslow'a göre, bireylerin temel ihtiyaçları hiyerarşik bir sıraya göre düzenlenmiştir. En üstte yer alan kendini gerçekleştirme ihtiyacı, bireyin potansiyelini en üst düzeye çıkarma ve kişisel hedeflerini gerçekleştirme arzusunu içerir. Araştırma, Instagram'ın popüler kültürde ve akademik literatürde giderek artan bir öneme sahip olduğu günümüzde, bu sosyal medya platformunun bireylerin kendini gerçekleştirme süreçlerini nasıl etkileyebileceğini anlamaya yöneliktir. 
Araştırmanın literatür bilgisini oluşturan birinci bölümde; Maslow'un ihtiyaçlar hiyerarşisindeki her basamak detaylıca aktarılmıştır. İkinci bölümde ise sosyal medya kavramı, tarihçesi ve özellikleri anlatılmış olup daha özele inildiğinde; Instagram platformu hakkında genel bilgiler, platformun özellikleri, gelişimi ve Instagram ve kendini gerçekleştirme ilişkisi detaylandırılmıştır. Araştırmanın üçüncü bölümünde ise kolayda örnekleme yöntemi kullanılarak yapılan anketle 471 kişiye ulaşılmıştır. Anketlerden elde edilen veriler, SPSS programı aracılığıyla analiz edilerek yorumlanmıştır. Kendini gerçekleştirme düzeyi belirlenirken bir ölçek kullanılmıştır. Ölçeğin güvenilir ve geçerli olduğu, yapılan güvenilirlik ve geçerlilik testleri sonucunda belirlenmiştir. Araştırma kapsamında Instagram'ın, kendini gerçekleştirme sürecine doğrudan bir etkisi olmadığı saptanmıştır. Fakat günlük Instagram kullanım süresine göre ve bireylerin eğitim durumlarına göre kendini gerçekleştirme düzeyleri farklılık göstermiştir. Günlük Instagram kullanım süresi daha uzun olan ve eğitim seviyesi daha yüksek bireylerde, kendini gerçekleştirme seviyesinde Instagram'ın etkili bir rol oynadığı sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Instagram, İhtiyaçlar hiyerarşisi, Kendini gerçekleştirme, Sosyal medya

Abstract:
Founded by Kevin Systrom and Mike Krieger on October 5, 2010 as a free photo editing and sharing application for iOS, Instagram has over 50 million users in Turkey. This research explores the correlation between the self-actualization needs of individuals and their use of Instagram, drawing upon Abraham Maslow's hierarchy of needs theory. According to Maslow, basic needs follow a hierarchical order; The ultimate self-actualization need involves the individual's desire to maximize his or her potential and achieve personal goals.The research aims to understand how Instagram, which stands out in popular culture and academic literature, affects individuals' self-actualization processes.
 In the first part, Maslow's hierarchy of needs is discussed in detail and each stage is detailed. The second part focuses on general information about social media and especially Instagram, its development and its relationship with self-actualization. In the third part of the research, 471 participants were reached by easy sampling method. The findings were analyzed using the SPSS program. The self-actualization scale was used and it was determined that the scale was reliable and valid. While it was observed that Instagram use did not directly affect self-actualization, variability was observed depending on the duration of daily use and the educational status of the participants. As a result, it has been concluded that Instagram actively affects the self-actualization of individuals with long daily usage time and high education level.

Keywords: Instagram, Hierarchy of needs, Self-actualization, Social media