Eser sözleşmesinde iş sahibinin edimin ifasına katılımı
Participation of employer in fulfilment of the performance in terms of contract of work
Yazar: ÖZGE ARPACI
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA FADIL YILDIRIM
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Alacaklı temerrüdü = Creditor default ; Borçlu temerrüdü = Default of debtor ; Katılım = Participation ; Temerrüt = Default ; İstisna sözleşmesi = Construction contract ; İş birliği = Cooperation ; İşveren = Employer

Özet:
Türk Borçlar Kanunu'nun eser sözleşmesini düzenleyen hükümleri (TBK. m. 470-486) incelendiğinde, kanun koyucu tarafından işsahibinin yalnızca "bedel ödeme borcu" öngörülmüştür. Dolayısıyla, eser sözleşmesinde işsahibinin sanki sadece tek bir yükümlülüğünün olduğu gibi yanlış bir sonuca varılmaktadır. Bir diğer ifadeyle, bu durum işsahibinin bedel ödeme dışında başka bir yükümlülüğünün bulunmadığı yönünde bir kanaat uyandırmaktadır. Ancak işsahibinin bedel ödeme yükümlülüğü dışında, ayrıca dürüstlük kuralından doğan işbirliği yükümlülüğü bulunmaktadır. İşbirliği yükümlülüğüne göre, sözleşme tarafları, sözleşmenin amacına ulaşabilmesi için birlikte hareket ederek birbirleriyle işbirliği yapmalıdırlar. İşsahibinin bu yükümlülüğünü ifası ise, onun edimin ifasına katılması sayesinde gerçekleşmektedir. Ancak Türk hukuk sisteminde, meydana getirilen eserin alacaklısı konumunda bulunan işsahibi, gerekli katılımı gerçekleştirmediğinde bunu ifaya zorlanamamaktadır. Dolayısıyla, işsahibinin edimin ifasına katılmaktan imtina ettiği hallerde yüklenici, sadece alacaklı temerrüdüne ilişkin hükümlerden yararlanmaktadır. Fakat bazı durumlarda somut olay adaleti gereği, yüklenicinin de ifa menfaati noktasında korunması gerekmektedir. Bu sebeple, yüklenicinin ifa menfaatinin korunması gerektiği ayrık durum ve ölçütlerin inceleme konusu yapılmasına ihtiyaç bulunmaktadır. Doktrinde eser sözleşmesine ilişkin olarak daha ziyade yüklenicinin temerrüdü veya eseri ayıplı ifası halinde işsahibinin hakları üzerinde durulmuştur. Ancak katılım faaliyetlerini hiç gerçekleştirmeyerek, ayıplı veya geç gerçekleştirerek edimi ifaya istekli yükleniciyi çaresiz bırakan işsahibine karşı, yüklenicinin haklarının da inceleme konusu yapılması gerekmektedir. Dolayısıyla bu çalışmada ilgili sorun, hem Türk/İsviçre hukuku, hem de Alman hukuku düzenlemelerinden yola çıkılarak çözüme kavuşturulmaya çalışılmıştır. Ayrıca ilgili çalışma konusu, uluslararası hukuki metinler, ulusal ve uluslararası mahkeme kararları da eklenerek zenginleştirilmiştir.

Abstract:
Examining the provisions of Turkish Code of Obligations (Articles 470-486), it is seen that only "paying debt" is regulated by the legislator. Therefore, a wrong conclusion, such as the employer has only one obligation in the contract of work, is reached. In other words, this situation gives us the idea that the employer has no other obligation than payment. However, apart from the obligation of paying the debt, the employer also has the obligation of cooperation arising from the good faith. According to the obligation to cooperate, the contracting parties should cooperate with each other in order to achieve the goal of the contract. The fulfillment of this obligation of the employer takes place by the employer's participation in the performance of the act. However, in case that the employer, who is the creditor of the work fulfilled, can not perform the necessary participation, he/she can not be forced to fulfill it in accordance with the Turkish legal system. Therefore, in cases where the employer avoids from participating in the fulfillment of the performance, the contractor benefits from the provisions related to the default of the creditor. However, in some cases, due to concrete case justice, the contractor has to be protected at the point of interest in performance. For this reason, it is needed to examine the discrete situations and criterias that the interest of the contractor in the performance should be protected. In the doctrine, the rights of the employer in case of the default or defective performance of the contractor is emphasized. However, it is needed to examine that rights of the contractor against the employer who does not execute the participation obligations or executes these obligations defectively or late. Therefore, the subject of the study has been tried to be solved on the basis of Turkish / Swiss Law and German Law regulations. Moreover, the subject of the study has been enriched by adding international legal texts and national and international court decisions.