Kıyı alanlarında turizm odaklı mekânsal dönüşüm: Antalya Kemerağzı-Kundu örneği
Tourism-oriented spatial transformation in coastal areas: Antalya Kemerağzi-Kundu sample
Yazar: AHMET YAZAR
Danışman: PROF. DR. ZEKİYE GÜLSER ÖZTUNALI KAYIR
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Antalya-Kemerağzı-Kundu = Antalya-Kemerağzı-Kundu ; Dönüşüm = Transformation ; Kentsel dönüşüm = Urban transformation ; Kentsel mekan = Urban space ; Mekan = Space ; Mekansal davranış = Spatial behavior ; Mekansal değişim = Spatial change

Özet:
Çalışmanın konusu kamusal nitelikteki kıyı alanları ve arazilerinin küresel neoliberal ekonomi koşullarında, mekânsal dönüşümü sağlamak üzere sermaye lehine nasıl kullanılabilir hale getirildiği ve bu toprakların dönüşümünün hangi araçlar eliyle, nasıl gerçekleştiği ile ilgilidir. 
Araştırmanın birincil amacı,  Antalya'da Kemerağzı-Kundu Bölgesi'nde mekânın dönüşümünün, planlama, turizmi teşvik ve bütünleşik kıyı alanları yönetimi (BKAY) bağlamında değerlendirilmesidir. Araştırmanın ikincil amacı ise, Antalya'da turizmin gelişimi sürecinde kentsel ve kamusal toprakların devlet aracılığıyla sermayenin kullanımına sunulması sürecini, bu dönüşümü kolaylaştıran araçların ortaya konulması ve bu araçlar arasında bütünleşik kıyı alanları planlamasının da işlev kazanmasını ekonomi politik çerçevesinde açıklamak, bu sürecin yarattığı olumsuzlukları ortaya koymak, çözüm önerileri geliştirmeye çalışmaktır.
Araştırma iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, mekânın dönüşümü, kentsel toprak, sit alanı, mekân, rant, meta/metalaşma, kamu yararı, mülkiyet aktarımı, tahsisler, kayırmacılık ve spekülasyon, planlama, turizmi teşvik, kıyı ve bütünleşik kıyı alanları yönetimi kavramsal ve kuramsal çerçevede incelenmiştir. 
Mekânın dönüşümünün kentsel toprak ve rant ilişkisi çerçevesinde irdelenmesi,  devletin ve sermayenin bu dönüşümdeki rol ve işlevleri, kullandıkları ortak araçlar, ilgili sorunlar ve mevzuat ele alınmıştır. Araştırmanın ikinci bölümünde Antalya Kemerağzı-Kundu Bölgesi ile ilgili olarak, bölgenin doğal özellikleri, imar planları, arazi ve bitki örtüsü kaybı, kıyı ve doğal sit alanı ile ilgili değişimler, birinci bölümde ele alınan kentsel planlama, tahsisler, büyük projeler ve bütünleşik kıyı alanları yönetimi konularıyla paralel biçimde değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamında; yüz yüze görüşme, istatistiki veriler, planlar, arazi görüntüleri, tahsisler, mahkeme kararları, hava fotoğrafları ile veri toplanmıştır.
Araştırma alanında yer alan arazilerin; ekolojik ve tarımsal niteliklerini kaybederek yerleşim ve turizm amaçlı kullanılabilir hale getirilmiş olduğu gözlemlenmektedir. Geçmişten bugüne merkezi yönetimin turizm teşvik uygulamaları ve bütünleşik kıyı yönetimi gibi araçlarla bu dönüşüm sürecinin desteklenmekte olduğu ve hızlandırıldığı; tarımsal arazilerin azaldığı, kıyı alanlarının mekânsal dönüşüm sonucu kamusal niteliklerini kaybettiği ve sermaye lehine kâr amaçlı kullanılabilir hale getirildiği bulgulanmıştır. Bunların yanında bölgede yer alan kıyı alanları, tarım topraklarının ve orman arazilerinin, rant yönlü taleplerden olumsuz etkilendiği ve bölgenin; yerel yönetimler tarafından yapılan imar değişikliklerinden dolayı doğal zenginliklerini kaybettiği gözlemlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Mekânın Dönüşümü, Rant, Planlama, Turizm Teşvik, Bütünleşik Kıyı Alanları Yönetimi

Abstract:
This study examines how coastal public spaces and lands have been made available by spatial transformation in favor of capital in global neoliberal economic conditions, and by which means and how the transformation of these lands is handled. 
The primary purpose of the study is to assess the transformation of the space at Kemerağzı-Kundu Region in Antalya in the context of planning, encouragement of tourism and integrated coastal zone management (ICZM). Secondary purpose of the study is to describe the process where urban and public land were made available for the capital by the state to promote tourism development, together with the tools that facilitated this transformation; to explain the function of planning of integrated coastal zones in the context of political economy; to demonstrate the problems created by this process and to suggest solutions.
The study consists of two chapters. The first chapter deals with the transformation of space, urban land, protected area, rent, commodity/commoditization, public benefit, transfer of property, allocation, favoritism and speculation, planning, encouragement of tourism, coastal and integrated coastal zone management within conceptual and theoretical framework. 
It also evaluates the spatial transformation within the context of urban land and rent, as well as the role and function of state and capital in this transformation, the common tools they used, the related problems and regulations. In the second chapter of the study, natural characteristics of Kemerağzı-Kundu Region, as well as relevant zoning plans, losses in land and vegetation, changes in coastal and protected natural sites, are examined in parallel to the urban planning, allocations, major projects and integrated coastal zone management dealt with in the first chapter. In the scope of the research; data were collected with face-to-face interviews, statistical data, plans, land views, allocations, court decisions, aerial photographs.
It is observed that the lands examined in the study have lost their ecological and agricultural qualities and been made available for settlement and tourism purposes. It has been found that this transformation process has long been supported and accelerated by the central government's tourism incentive practices and integrated coastal management, agricultural lands have decreased in size, coastal areas have lost their public nature as a result of spatial transformation, and they have been made available for profit purposes in favor of capital. Besides, it has been observed that the coastal areas, agricultural lands and forest lands in the region have been adversely affected by rent demands and that the region's natural wealth has been lost due to zoning changes made by local governments.
Keywords: Spatial Transformation, Rent, Planning, Encouragement of Tourism, Integrated Coastal Zone Management