LET-7E,MİR-21 ve MİR-150 ifade düzeylerinin genç ve yaşlı farelerin ön hipofiz dokusunda karşılaştırılması ve yaşlanmanın somatotrop, laktotrop ve kök hücrelere etkisinin değerlendirilmesi
Comparison of LET-7E, miR-21 AND miR-150 expression levels in the young and aging anterior pituitary of mice and assessment of effects of aging on somatotropes, lactotropes and stem cells
Yazar: NEZAKET EFESOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DUYGU YÜCEL
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kök Hücre Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Genetik = Genetics
Dizin: Büyüme hormonu = Growth hormone ; Hipofiz bezi = Pituitary gland ; Hipofiz hastalıkları = Pituitary diseases ; Kök hücreler = Stem cells ; Mikro RNA = Micro RNA ; Yaşlanma = Aging

Özet:
Hipofizin yaşlanmayı düzenlediğine dair ilk bulgular kırk yıl öncesine dayanmaktadır. İnsan biyolojik sıvılarında ve hayvan modellerinde yapılan çalışmalar, yaşlanma ile birlikte miRNA ifade profillerinde değişiklikler meydana geldiğini göstermiştir. miRNA ifade düzeylerinde meydana gelen değişikliklerin hipofizer yaşlanmayla ilişkili olabileceğine dair hipotezimiz ışığında gerçekleştirilen bu çalışmada genç ve yaşlı farelerin hipofizlerinde, rejeneratif kapasitelerini etkileyebilecek miRNA ifade düzeylerinin ve yaşlanmaya bağlı meydana gelen somatotrop, laktotrop ve Sox2 ifade eden kök hücrelerdeki değişikliklerin analiz edilmesi hedeflenmiştir. 
Çalışmada erkek BALB/c farelerin hipofiz dokuları kullanılmıştır ve fareler 2, 4, 6 ve 16 aylık olarak gruplandırılmıştır. Hipofiz dokusunun hücrelerine ayrıştırılması vasıtasıyla 2 ve 6 aylık farelerin ön hipofizi incelendiğinde, somatotrop hücrelerinin sayısında azalma gözlemlenirken, laktotrop hücrelerinin sayısının arttığı gözlemlenmiştir. Sox2 ifade eden kök hücrelerin sayısında erken yaşlanma evresinde bir farklılık gözlemlenmemiştir. Kök hücrelere dair ön hipofizin hücrelere ayrıştırılması ile elde edilen bu bulgular, ekibimizin daha önce hipofizer doku örnekleri üzerinde yaptığı çalışmada elde ettiği sonuçlarla paraleldir. miR-21'in yüz yaşındaki bireylerde daha düşük seviyede ifade olması ve miR-150 ve let-7e'nin genç ve yaşlı bireyler için biyolojik yaşları bakımında ayırt edici faktör olarak kullanılabileceğine dair bulgular ve bu üç molekülün kök hücrelerin düzenlenmesine ilişkin rolleri göz önüne alınarak hipofizer yaşlanmadaki ifade düzeyleri incelenmiştir. Genç ve yaşlı fare ön hipofizlerinde miR-21 ve miR-150 ifadelerinde anlamlı bir fark gözlenmemişken, let-7e ifadesinde anlamlı bir düşüş bulunmuştur. Let-7e üzerine yakın zamanda yapılan çalışmalar, bu miRNA'nın GH sentezlenmesinde görev aldığına işaret etmektedir Çalışmamızda, let-7e'nin yaşlanmış hipofiz dokusunda anlamlı olarak düşük miktarlarda ifade ediliyor olması ve yaşlanmış hipofiz dokusunda somatotrop ve Sox2 kök hücre sayısının azalmış olması, let-7e'nin hipofiz homeostasisinin sağlanması açısından olası rollerini öne çıkartmaktadır. Metaverse teknolojilerinin konuşulduğu günümüzde; hipofiz, yaşlanma ve miRNA üçgeninde insanı araştırmak ve yaşlanmayla birlikte hipofizer kök hücreler ve hormon salgılayan hücrelerin fonksiyonunda meydana gelen düşüşün mekanizmasını anlamak, modern insanlar için sağlıklı bir yaşlanmanın nasıl sağlanabileceğine ışık tutacaktır.
Anahtar Kelimeler: Hipofiz; Kök Hücre; miRNA; Somatotrop; Yaşlanma

Abstract:
The regulatory role of pituitary functions on aging has been demonstrated forty years ago. Studies conducted on human bodily fluids and on animal models have shown a link between miRNA expression profiles and aging. Our hypothesis on possible roles of differentially expressed miRNAs during the aging process of pituitary has been tested on  young and old mice. In addition to investigation of miRNAs with putative regenerative roles, aging-mediated changes in the pituitary was investigated in terms of assessment of number of somatotropes, lactotropes and Sox2 stem cells via dispersion of pituitary cells. 
In this study, anterior pituitary of male BALB/c mice were used where animals were grouped as 2, 4, 6 and 16 months-old. Dispersed pituitary of 2-month-old and 6-month-old mice were analysed for somatotrop cells where a significant decrease in cell number was observed. In contrast, lactotrop cell number was increased. Sox2 stem cell number did not show any changes. These observations at the cellular level are in line with our previous finding on the tissue level. miR-21 was found decreased in centenarians and miR-150 and let-7e were shown as biomarkers of biological aging which can differentiate between young and old subjects. These miRNAs were selected on the basis of their possible role on aging and on stem cell regulation where their expression was interrogated in 4 month-old and 16-month-old animals. There was no significant difference in the expression levels of miR-21 and miR-150 in the anterior pituitary of the old mice compared with the young ones. However, let-7e was significantly downregulated in the anterior pituitary of old mice. Let-7e has been recently demonstrated with regulatory roles on GH secretion. Given that we have found let-7e with decreased expression levels in the aging pituitary and that somatotropes and Sox2 stem cells decrease in number in the aging pituitary, let-7e might play a role in maintenance of pituitary homeostasis. 
In the world of metaverse, investigation of our own species through a triangle of pituitary, aging and miRNAs and understanding the mechanism of a decrease in the function of stem cells and hormonal cells in the aging pituitary may shed light into to how healthy aging can be achieved in modern humans.
Key Words: Aging; miRNA; Pituitary; Somatotrope; Stem Cell