Kolorektal cerrahi sonrası hastalara uygulanan aromaterapi masajının erken dönem semptom kontrolüne etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of aromatherapy massage applied to patients after colorectal surgery on early period symptom control
Yazar: ÖZGE YAMAN
Danışman: PROF. DR. DİLEK AYGİN
Sakarya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Cerrahi hemşirelik =   ; Onkolojik hemşirelik = Oncologic nursing ; Tıp-geleneksel = Medicine-traditional

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Bu çalışmada, kolorektal kanser cerrahisi sonrası hastalara uygulanan aromaterapi masajının erken dönem semptom kontrolüne etkisinin değerlendirilmesi amaçlandı. 
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışma ön test-son test tasarımlı randomize kontrollü çalışma olarak Nisan 2021-Mart 2023 tarihleri arasında yürütüldü. Çalışmada iki deney bir kontrol grubu incelendi (n=90). Masaj uygulamaları postoperatif ilk üç gün ayak bölgesine yapıldı. Verilerin toplanmasında Hasta Tanıtım Formu, Görsel Analog Skala-Ağrı, Görsel Analog Skala-Yorgunluk, Richards-Campbell Uyku Ölçeği, Durumluk Kaygı Ölçeği, Ameliyat Sonrası Bulantı-Kusma Etki Ölçeği kullanıldı. Verilerin analizi parametrik yöntemler ile yapıldı. 
BULGULAR: Çalışmada ele alınan hastaların 46 (%51,1)'sının tanısı kolon kanseri, 50 (%55,6)'si erkekti. Ameliyat sonrası ağrı üç grupta da zamana göre anlamlı farklılık gösterirken; anlık etkinin aromaterapi grubunda daha fazla olduğu görüldü. Yorgunluk bakımından masaj gruplarında anlamlı farklılık görülmedi. Kaygı düzeyleri bakımından masaj gruplarında anlık ve uzun dönem etkide anlamlı farklılık belirlendi. Bulantı-kusma düzeyleri üç grupta da zamana göre anlamlı düşüş gösterdi. Uyku kalitesi puanları ameliyat sonrası ikinci gün kontrol grubuna göre masaj gruplarında daha yüksekti. 
SONUÇ: Ameliyat sonrası kaygıyı azaltmada kısa ve uzun dönem etki bakımından iki masaj türünün de etkili olduğu; ameliyat sonrası ağrıda ise anlık etkinin aromaterapi masajı grubunda daha yüksek olduğu; masaj uygulamalarının yorgunluk ve bulantı-kusma düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı belirlendi. Ameliyat sonrası ikinci gün masaj gruplarında uyku kalitesinin daha yüksek olduğu görüldü.

Abstract:
INTRODUCTION and OBJECTIVE: In this study, it was aimed to evaluate the effect of aromatherapy massage applied to patients after colorectal cancer surgery on early period symptom control. 
MATERIALS and METHOD: The study was conducted between April 2021 and March 2023 as a randomized controlled trial with a pretest-posttest design. In the study, two intervention an done control group were handled (n=90). Massage applications were applied to the foot area in the first three days postoperatively. Patient Description Form, Visual Analog Scale-Pain, Visual Analog Scale-Fatigue, Richards-Campbell Sleep Questionnaire, State Anxiety Inventory, Postoperative Nausea-Vomiting Impact Scale were used to collect data. Data analysis was done with parametric methods. 
FINDINGS: The diagnosis of 46 (51.1%) patients was colon cancer, 50 (55.6%) were male. While postoperative pain differed significantly over time in all three groups; the immediate effect was found to be greater in the aromatherapy group. There was no significant difference between the massage groups in terms of fatigue. In terms of anxiety levels, a significant difference was determined in the instant and long-term effects in the massage groups. Nausea-vomiting levels decreased significantly over time in all three groups. Sleep quality scores were higher in the massage groups compared to the control group on the second postoperative day. 
CONCLUSION: Both types of massage are effective in reducing post-operative anxiety in terms of short-term and long-term effects; the immediate effect on postoperative pain was higher in the aromatherapy massage group; it was determined that massage applications did not have a significant effect on fatigue and nausea-vomiting levels. It was observed that the sleep quality was higher in the massage groups on the second postoperative day.