Diyalojik öğretim sürecinde 8. sınıf öğrencilerinin genetiği değiştirilmiş organizmalarla ilgili bilgi düzeyleri ve etik yaklaşımları
Knowledge levels and ethical approaches of 8th grade students regarding genetically modified organisms in the dialogical teaching process
Yazar: BURHAN ERDEM
Danışman: PROF. DR. ŞENGÜL ATASOY
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Genetik = Genetics
Dizin: Diyalojik iletişim = Dialogic communication ; Diyalojik öğretim = Dialogic teaching ; Genetik =   ; Genetik = Genetics ; Genetik mühendisliği = Genetic engineering ; Genetiği değiştirilmiş organizma =   ; İnformal eğitim = Informal education ; İnformal iletişim = Informal communication ; İnformal mantık = Informal logic

Özet:
Bu araştırmanın amacı, bir fen bilimleri öğretmeninin 8.sınıfta GDO konusunda yürüttüğü diyalojik öğretimi değerlendirmek ve öğrencilerin GDO ile ilgili bilgi düzeylerini ve etik yaklaşımlarını araştırmaktır. Araştırma 2023-2024 eğitim-öğretim yılının güz döneminde Rize'nin Pazar ilçesindeki bir ortaokulda yürütülmüştür. Katılımcılar 8.sınıfta öğrenim görmekte olan 9 öğrenci ve onların fen bilimleri öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırmanın yöntemini ise nitel araştırma desenlerinden durum çalışması oluşturmaktadır. Bu çalışmada GDO bilgi düzeyi anketi, diyalojik gözlem rubriği ve GDO senaryolarına dayalı sorular olmak üzere üç farklı veri toplama aracı kullanılmıştır. GDO bilgi düzeyi anketi ve GDO senaryolarına dayalı sorular ön ve son test olarak uygulanmıştır. Diyalojik öğretimde kullanmak üzere hazırlanan GDO ile ilgili senaryolar dört hafta boyunca her hafta bir ders saati olmak üzere öğrencilere uygulanmış ve bu dersler diyalojik gözlem rubriği kullanılarak değerlendirilmiştir. Veri analizinde GDO bilgi düzeyi anketi için 3 düzeyden oluşan GDO bilgi düzeyi rubriği kullanılarak öğrencilerin GDO bilgi düzeyindeki değişim belirlenmiştir. GDO senaryolarına dayalı sorular için de betimsel analiz kullanılarak temalardaki değişimlere göre öğrencilerin GDO ile ilgili etik yaklaşımlarındaki değişim tespit edilmiştir. Öğretmenin diyalojik öğretim uyguladığı derslerin analizinde ise 6 göstergeye (otorite, sorular, dönüt, üst düzey yansıtma, açıklama ve işbirliği) göre monolojik, yarı diyalojik ve diyalojik şeklinde derecelendirmenin yapıldığı diyalojik gözlem rubriği kullanılmıştır. Böylece sınıfta gerçekleşen söylemler monolojik, yarı diyalojik ve diyalojik bakımdan incelenmiştir. Çalışmanın sonucunda ise öğrencilerin söylemlerinin daha çok diyalojik yönde değiştiği belirlenmiştir. Diyalojik öğretimin öğrencilerin GDO ile ilgili bilgi düzeyleri ve etik yaklaşımları üzerinde de olumlu yönde etki ettiği tespit edilmiştir. Diğer yandan öğrencilerin açıklamaları bakımından öğretimin çoğunlukla monolojik olmasının bazı senaryoların öğrencilerin ilgisini çekmemiş olabileceğinden kaynaklandığı düşünülmektedir. Dolayısıyla GDO ile ilgili aynı veya benzer çalışmaların yeniden yapılması önerilmiştir.

Abstract:
The aim of this research is to evaluate a science teacher's dialogic teaching on GMOs (Genetically Modified Organisms) in the 8th grade and to investigate students' knowledge levels and ethical approaches regarding GMOs. The research was conducted in the fall semester of the 2023-2024 academic year at a middle school in the Pazar district of Rize. The participants consisted of 9 students studying in the 8th grade and their science teacher. The method of the research is based on qualitative research designs, specifically case study. In this study, three different data collection tools were used: a GMO knowledge level questionnaire, a dialogic observation rubric, and scenario-based questions related to GMOs. The GMO knowledge level questionnaire and the scenario-based questions were implemented as pre-tests and post-tests. Scenarios related to GMOs, prepared for use in dialogic teaching, were applied to the students for one class hour each week over four weeks, and these lessons were evaluated using the dialogic observation rubric. For data analysis, a three-level GMO knowledge rubric was used to determine the changes in students' GMO knowledge levels based on the GMO knowledge level questionnaire. Descriptive analysis was employed for the scenario-based questions to identify changes in students' ethical approaches regarding GMOs according to the themes. In analyzing the lessons where the teacher implemented dialogic teaching, a dialogic observation rubric was used to rate the lessons as monologic, semi-dialogic, or dialogic based on six indicators (authority, questions, feedback, higher-order reflection, explanation, and collaboration). Thus, the discourses occurring in the classroom were examined in terms of monologic, semi-dialogic, and dialogic aspects. As a result of the study, it was determined that students' discourses shifted more towards the dialogic. It was found that dialogic teaching had a positive impact on students' knowledge levels and ethical approaches regarding GMOs. On the other hand, it is thought that the predominantly monologic nature of the teaching in terms of students' explanations may have resulted from some scenarios not capturing the students' interest. Therefore, it is suggested that the same or similar studies related to GMOs be conducted again.