Sosyal bilgiler öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirmeye yönelik öz-yeterlik algıları ve tutumları arasındaki ilişki
The relationship between self-efficacy perceptions and attitudes of the teachers of social towards measurement and evaluation
Yazar: DEMET TEKİN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN ÇALIŞKAN
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; Öğretmen tutumu = Teacher attitude ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirme öz-yeterlik algıları ile ölçme ve değerlendirmeye yönelik tutum düzeyleri arasındaki ilişkiyi tespit etmektir. Araştırma grubunu, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Türkiye'nin farklı ortaokullarında görev yapan yaş ortalaması 34,44±7,08 arasında değişen 350 sosyal bilgiler öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Çalışkan (2012) tarafından geliştirilen "Ölçme ve Değerlendirme Öz-yeterlik Algısı Ölçeği" ve Çalışkan ve Yazıcı (2013) tarafından geliştirilen "Ölçme ve Değerlendirmeye Yönelik Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Kullanılan bu ölçekler online anket yöntemi aracılığı ile sosyal medya hesaplarından ve WhatsApp uygulaması yoluyla paylaşılarak Türkiye'nin farklı ortaokullarında çalışan sosyal bilgiler öğretmenlerine ulaştırılmış ve bu yolla veriler toplanmıştır. Elde edilen verilerle araştırmanın amacı bağlamında SPSS 24 programı kullanılarak gerçekleştirilen analizler neticesinde aşağıdaki sonuçlar elde edilmiştir.
Sosyal bilgiler öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirme öz-yeterlik algısı ölçeği alt boyutları ve genel toplam puanları ile ölçme ve değerlendirme tutumu genel toplam puanları arasında pozitif yönlü orta düzey anlamlı ilişkilerin olduğu belirlenmiştir. Ölçme ve değerlendirme öz-yeterlik algı boyutlarının sosyal bilgiler öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirme tutum düzeylerini yaklaşık %19 oranında yordadığı tespit edilmiştir. 
Sosyal bilgiler öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirme öz-yeterlik algı düzeyleri tüm alt boyutlarda "yöntem ve teknik belirleme", "verileri analiz etme ve yorumlama", "öğrenci hakkında dönüt verme" ve "sonuçlara göre süreci gözden geçirme" ve genel ölçek bazında "iyi" düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca öğretmenlerin ölçme ve değerlendirmeye yönelik tutum düzeyleri "programdaki tutuma ilişkin tutumlar" ve "olumlu tutumlar" boyutlarında "iyi" düzey,  "olumsuz tutumlar" boyutunda ve genel ölçek bazında "orta" düzey olduğu sonucuna varılmıştır. Cinsiyetlerine göre ölçme ve değerlendirmeye ilişkin öz-yeterlik algıları alt boyutlarından "Verileri analiz etme ve yorumlama" alt boyutu puanları arasında fark olduğu, buna karşın diğer alt boyut puanları ve ölçme ve değerlendirme öz-yeterlik algısı genel toplam puanları arasında fark olmadığı tespit edilmiştir.
Sosyal bilgiler öğretmenlerinin cinsiyetlerine göre ölçme ve değerlendirme tutum düzeyleri alt boyutları ve genel toplam puanları arasında fark olmadığı belirlenmiştir. Kıdemlerine göre hem ölçme ve değerlendirme öz-yeterlik algısı, hem de ölçme ve değerlendirme tutumu alt boyutları ve genel toplam puanları arasında fark olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca bu çalışmada Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirmeye yönelik öz-yeterlik algıları ve tutumları arasındaki ilişki,  öğretmenlerin kıdemlerine, branşlarına, görev yaptıkları yerleşim birimlerine ve hizmet içi eğitim alıp almama durumlarına göre de ele alınmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to establish the correlation amidst social studies teachers' self-efficacy perception of measurement and evaluation, and their attitude scale of measurement and evaluation. The research group is created within 350 social studies teachers who are at the age of average 34,44±7,08 from different middle schools located all around Turkey. In this study, "Measurement and Evaluation Self-Efficacy Perception Scale" which is developed by Çalışkan (2012) and "Attitude Scale of Measurement and Evaluation" which is developed by Çalışkan and Yazıcı (2013) is used as the means to gather data. These scales have reached the social studies teachers who are teaching in various middle schools of Turkey by sharing through online survey methods via their social media accounts and Whatsapp mobile communication application, and the data is gathered accordingly. The results below are obtained as a consequence of the information gathered by using the programme SPSS24:
It is identified that there are mid-level correlations with a positive direction between sub-dimensions and final total scores of measurement and evaluation self-eficacy perception scale, and final total scores of the attitude scale of measurement and evaluation of social studies teachers. Additionally, it is found that the dimensions of self-efficacy perception of measurement and evaluation predicted the attitude levels of measurement and evaluation of social studies teachers within a ratio of around %19.
It is also identified that the level of self-efficacy perception of measurement and evaluation of the social studies teachers are at a "good" level of in all sub-dimensions "method and technic determining", "analyzing, interpreting the data", "feedback about the student" and "revising the process according to the results" and in general scale. Moreover, it is concluded that the attitude level of measurement and evaluation of teachers are at a "good" level in regard to "attitudes related to the program" and "positive attitudes", and at "average" level in regard to "negative attitudes". It is also identified that there is difference between the scores in "analyzing, interpreting the data" sub-dimension of the self-efficacy attitudes of measurement and evaluation in relate to gender; but on the contrary, that there is no difference between the scores of other sub-dimensions, and final total scores of the self-efficacy attitudes of measurement and evaluation.
It is found out that there is no difference between the scores of both sub-dimensions and final total of measurement and evaluation attitude levels with respect to the gender of social studies teachers. It is also established that there is no difference between the scores of sub-dimensions and final total scores of both self-efficacy perception and attitude level of measurement and evaluation in regard to the seniority. In addition to that, in this study, the relationship between self-efficacy perceptions and attitudes of the teachers of social studies towards measurement and evaluation was evaluated according to the seniority of the teachers, branches, settlement units and whether they receive in-service training.