4-6 yaş çocukların ekran kullanımının, ebeveyn ekran kullanımı ve aile işlevleri ile ilişkisi
Screen usage of 4-6 year-old children, and its' relation with parental screen usage and family functions
Yazar: EMİNE ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. SEVGİ ÖZCAN
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile işlevleri = Family functions ; Ana-baba = Parents ; Bağımlılık = Dependency ; Bilgisayar kullanımı = Computer usage ; Cep telefonu = Mobile phone ; Ekran = Screen ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Televizyon = Television ; Çocuklar = Children ; İnternet = Internet

Özet:
4-6 Yaş Çocukların Ekran Kullanımının, Ebeveyn Ekran Kullanımı ve Aile İşlevleri ile İlişkisi

Amaç: Bu çalışmanın amacı okul öncesi çocukların ekran kullanım alışkanlıklarının ebeveynlerin ekran kullanım alışkanlıkları ve aile işlevleri ile ilişkisinin araştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı kesitsel tipteki çalışmada, gerekli izinler alındıktan sonra Adana Sarıçam ilçesindeki tüm anaokullarına tarafımızca oluşturulan anketler dağıtıldı. Sınıf öğretmenleri aracılığıyla ebeveynlere ulaştırılan anketlerden eksiksiz doldurulanlar (n=198) analiz edildi. Aile işlevleri "Aile Değerlendirme Ölçeği" ile değerlendirildi. Ekran süreleri, tablet, televizyon, cep telefonu ve bilgisayar karşısında geçirilen süreler toplanarak hesaplandı. 
Bulgular: Çocukların %57,6'sının hafta içi, %76,3'ünün hafta sonu ekran kullanım sürelerinin iki saatin üzerinde olduğu saptandı. Çocuğun yaşının, annenin çalışma durumunun, anne-baba eğitiminin ve devam edilen okulun çocukların ekran sürelerini etkilediği bulundu. Ebeveynlerden %88,9'u ekran konusunda aile içi kurallarının olduğunu, %62,6'sı çocuklarının yemek yerken ekran karşısında olduğunu, %44,4'ü çocuklarının kendine ait bir ekranının olduğunu, %90,9'u aile veya çocuk hekimlerinden ekran kullanımı konusunda herhangi bir öneri almadıklarını bildirdi. Ekran konusunda aile içi kuralların olmamasının, çocukların kendilerine ait ekranlarının olmasının, hekimlerin ekran kullanımı konusunda öneride bulunmamasının çocukların ekran kullanım sürelerini arttırdığı saptandı.  Çocukların ekran kullanım süreleri ile ebeveynlerin ekran kullanım süreleri arasında pozitif yönde orta derecede ilişki saptandı. Aile işlevleri ile çocukların ekran kullanım süreleri arasında ilişki bulunamadı. 
Sonuç: Ebeveynlerin ekran kullanım alışkanlıkları ile çocuklarının ekran kullanım süreleri arasındaki güçlü ilişki göz önüne alındığında, bu yaş grubunda birçok teması olan aile hekimlerinin bunu fırsata çevirebilecekleri ve daha aktif rol alabilecekleri düşünülmüştür. Bu doğrultuda ülkemizde birinci basamağa yönelik hazırlanmış olan rehberlere ekran kullanımı konusunda danışmanlık hizmetinin eklenmesi bu konuda farkındalığı ve uygulanabilirliği arttırabileceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: okul öncesi çocuk, ekran süresi, ebeveyn, aile işlevleri

Abstract:
Screen Usage of 4-6 Year-Old Children, and Its' Relation with Parental Screen Usage and Family Functions

Aim: The purpose of this study is to investigate the screen usage habits of pre-school children in relation to their parents' screen usage habits and family functions.
Materials and Methods: In this descriptive cross-sectional study, questionnaires were distributed to all kindergarden students in the Adana Sarıçam district after obtaining the necessary permits. Those filled out completely (n=198) from the questionnaires sent to the parents via class teachers were analyzed. Family functions were assessed by the "Family Assessment Scale". Screen durations were calculated by adding up the time spent on tablets, television, mobile phones and computers.
Results: It was determined that 57.6% of the children were using screens for over 2 hours during weekdays and 76.3% of them were using screens for over two hours on weekends. It was found that the child's age, mother's working status, parents' education and the children attending the school affected the screen time of the children. 88.9% of the parents said that there are domestic rules about the screen,62.6% of the parents reported that their children were facing the screen while eating, 44.4% of the children had their own screen, and 90.9% said they did not get any suggestions from the family physican or pediatrician about screen usage. It has been determined that the children having screens of their own and the lack of suggestions from physicians on screen usage increase children's use of screens. There was a moderate correlation in the positive direction between the screen usage times of the children and the screen usage times of the parents. There was no relationship between family functions and children's screen usage time.
Conclusion: Given the strong relationship between parental screen usage habits and children's screen usage times, it is thought that many family physicians who have many contacts with this age group, will be able to use this as an advantage and take a more active role. In this respect, it is thought that the addition of consultancy services to the screening of guides for the first step in our country may increase the awareness and applicability of this issue.
Keywords: preschool child, screen time, parent, family functions