İskemik inme ve glikoprotein ıb-alfa kozak polimorfizmi ilişkisi
Ischemic stroke and glycoprotein ib-alpha kozak polymorphism
Yazar: FATMA İNCİ ESEN
Danışman: PROF. DR. REZZAN TUNCAY
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Beyin iskemisi = Brain ischemia ; Genetik = Genetics ; Glikoproteinler = Glycoproteins ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders ; Tromboz = Thrombosis

Özet:
Arteryel trombüs oluşumunda trombositlerin önemli rol oynaması, trombosit glikoprotein polimorfizmlerinin protrombotik yatkınlık oluşturarak, aterotrombotik hastalıkların kalıtımsal belirleyicileri olabileceğini düşündürmektedir. GPIb-alfa geninin Kozak dizisinde, bir T/C polimorfizmi tespit edilmiştir. T yerine C allelini taşıyan bireylerde, GPIb-IX-V kompleksinin yüzey ekspresyon düzeylerinin arttığı saptanmıştır. GPIb-IX-V kompleksinin trombosit yüzeyindeki artışının, trombositlerin yapışkanlığını ve tromboz riskini arttırabileceği öngörülmektedir. Bu çalışmanın amacı, iskemik inme olgularında trombosit GPIb-alfa Kozak polimorfizminin sıklığını belirlemek ve iskemik inme ile GPIb-alfa Kozak polimorfizminin ilişkisini araştırmaktır.15 Mart 2007- 30 Haziran 2009 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Edip Aktin İnme Ünitesi'nde yatırılan 231 ilk iskemik inmeli hasta prospektif ve ardışık olarak çalışmaya alınmıştır. Kontrol grubu olarak 220 sağlıklı birey çalışmaya dahil edilmiştir. Hasta grubunda demografik özellikler, vasküler risk faktörleri, klinik özellikler ve TOAST sınıflamasına göre etiyolojik alt gruplar kaydedilmiştir. Hasta ve kontrollerden alınan venöz kan örneklerinden polimeraz zincir reaksiyonu metodu ile GPIb-alfa Kozak polimorfizmi genotiplemesi yapılmıştır.Hastaların 118'i kadın, 113'ü erkekti, ortalama yaş 65 (±14,2) idi. Kontrol grubu 110 kadın, 110 erkekten oluşmaktaydı, ortalama yaş 38,6 (±9,4) idi. Genetik analiz sonucu; 156 hastada TT, 70 hastada TC, 5 hastada CC genotipi saptandı. TC genotipi taşıyan bireyler, hasta grubunda (%30) kontrol grubuna (%20) göre anlamlı düzeyde yüksekti (p=0,02). Etiyolojik alt gruplar arasında, TC genotipi etiyolojik olarak nedeni belirlenemeyen grupta en yüksekti (%40) ve kontrol grubu ile karşılaştırıldığında bu yükseklik anlamlıydı (p=0,001). Diğer alt gruplarla GPIb-alfa Kozak polimorfizmi arasında ilişki saptanmadı.Çalışmamızın sonuçları, GPIb-alfa Kozak polimorfizminin iskemik inmeli hastalarda kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde sık bulunduğunu ve iskemik inmeye yatkınlık oluşturma olasılığının olduğunu göstermiştir.

Abstract:
Recently a T/C polymorphism in the Kozak sequence of glycoprotein Ib-alpha (GPIb-alpha) gene at position -5 from the initiator ATG codons, has been identified. The presence of -5C allele increases the surface expression of GP Ib-IX-V complex in a gene dosage-dependent manner. It has been suggested that higher receptor levels might increase the adhesiveness of the platelets and confer risk for thrombosis. In this study we aimed to investigate the association between GPIb-alpha Kozak polymorphism and ischemic stroke.We prospectively and consecutively recruited 231 patients (118 women, 113 men, mean age: 65±14,2 years) with first ever ischemic stroke admitted to Istanbul Medical Faculty Edip Aktin Stroke Unit between March 2007 and June 2009. Demographic features, risk factors, clinical and etiological subtypes based on TOAST classification were analyzed. As the control group, 220 unrelated healthy subjects (110 women, 110 men, mean age: 38,6±9,4 years) were included. Genomic DNA was extracted from venous blood samples and the polymerase chain reaction method was used to genotype GP Ib-alpha Kozak polymorphism.We found that 156 patients had TT, 70 patients had TC and 5 patients had CC genotype. TC genotype carriers were overrepresented in the ischemic stroke group (%30) compared with controls (%20) (p=0,02). Among etiologic subtypes, TC genotype carriers were highest in patients with undetermined etiology (%40) and it was significantly higher than controls (p=0,001). In other subtypes there was no association with GPIb-alfa Kozak polymorphism.In conclusion, these encouraging preliminary results show that GPIb-alpha T/C polymorphism might increase the risk of ischemic stroke.