Lumbopelvik ağırısı olan gebelerde ağrı algısını etkileyen psikososyal faktörlerin fiziksel aktivite düzeyi ile ilişkisi
The relationship of psychosocial factors affecting the pain perception in pregnancy with lumbopelvic pain and physical activity
Yazar: TUBA KOLAYLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYCAN ÇAKMAK REYHAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Ağrı = Pain ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Gebelik = Pregnancy ; Pelvik ağrı = Pelvic pain ; Psikososyal özellikler = Psychosocial features

Özet:
Bu çalışma lumbopelvik ağrıya sahip olan gebelerde, ağrı algısını etkileyen psikososyal faktörler, distres, katastrofizasyon ve ağrı öz-yeterlilik gibi faktörlerin gebelerde fiziksel aktivite düzeyi ile ilişkisini incelemek amacıyla planlanmıştır.
       Çalışma, dahil edilme kriterlerine sahip olan 60 gebe ile Ağustos 2020- Aralık 2020 tarihleri arasında Covid-19 pandemisi nedeniyle elektronik ortamda yürütüldü. 
       Gerekli açıklamalardan sonra sırasıyla, 'Gönüllü Onam Formu' ve 'Gebe Değerlendirme Formu' gebelere sunuldu. Psikososyal parametreleri değerlendirmek amacıyla 'Gebelikte Psikososyal Sağlığı Değerlendirme Ölçeği' uygulandı. 'Tilburg Gebelikte Distres Ölçeği', gebeliğe bağlı distres seviyesini belirlemek için kullanıldı. Katastrofizasyonun değerlendirilmesi için 'Ağrı Katastrofizasyon Ölçeği' tercih edildi. 'Ağrı Öz-Yeterlilik Anketi' gebelerin ağrıya karşı öz-yeterliliğini değerlendirmek amacıyla ve 'Gebelikte Fiziksel Aktivite Anketi' de gebelerin fiziksel aktivite düzeyleri ve tiplerini belirlemek amacıyla uygulandı. 
       Çalışmaya 20-25 yaş arasında 10, 26-29 yaş arasında 27, 30 ve daha fazla yaş arasında 23 gebe katıldı. Gebelerin %61,7'si (n=37) herhangi bir mesleğe sahipken %38,3'ü (n=23) ev hanımıydı. Gebelerin %68,3'ü (n=41) gebeliğinin 3.trimesterinde iken %31,7'si (n=19) 2.tirmesterindeydi ve %58,3'ü ilk kez gebeliği deneyimlemekteydi. Gebelerde lumbopelvik ağrının daha çok bel ve sırt bölgesinde yoğunlaştığı (%53,3) onun ardından da önde kasık ve pubik kemik bölgesinde (%23,3) yoğun olarak hissedildiği bulundu. Gebeler çoğunlukla ağrıyı 1-3 ay arasında (%41,7) deneyimlediklerini bildirdiler. Farklı fiziksel aktivite tiplerine göre aktivite düzeyleri karşılaştırıldığında, en yüksek aktivitelerin 'ev işleri/ bakıcılık aktiviteleri' (ort.:145,0 MET- saat/hafta) ile 'hafif düzeyde aktiviteler' (ort.:107,6 MET- saat/hafta) olduğu belirlendi. Çalışmaya katılan lumbopelvik ağrılı 60 gebede psikososyal faktörlerin fiziksel aktivite düzeyi üzerinde etkisine bakıldığında anlamlı bir ilişki bulunamadı (p=0,787). Gebelerde, gebeliğe bağlı distres (p=0,295), katastrofizasyon (p=0,150) ve ağrı öz-yeterlilik (p=0,153) düzeyleri ile fiziksel aktivite düzeyi arasındaki ilişki incelendiğinde anlamlı bir ilişki saptanmadı.
       Bu çalışma, lumbopelvik ağrılı gebelerde ağrı algısını etkileyen psikososyal faktörler, distres, katastrofizasyon ve ağrı öz-yeterlilik faktörlerinin fiziksel aktivite düzeyleri ile doğrudan bir ilişkisi olmadığını ve gebelerde fiziksel aktivite düzeylerini arttırmaya yönelik uygulamalarda farklı etkenlerin de göz önünde bulundurulması gerektiğini bize gösterdi.

Abstract:
The aim of the study was to determine the effects of psychosocial factors affecting the perception of pain, distress, catastrophization and self-efficacy on the level of physical activity in pregnant women with lumbopelvic pain.
       The study was conducted electronically due to the Covid-19 pandemic with 60 pregnant women between August 2020 and December 2020. 
       'Gebelikte Psikososyal Sağlığı Değerlendirme Ölçeği' was used to determine the level of the psycsocial factors during pregnancy. 'Tilburg Pregnancy Distress Scale' was used measure distres level and 'Pain Self-Efficacy Questionnaire' was used to determine self-efficacy level of pregnant women. 'Pain Catastrophizing Scale' was used to questioning catastrophizing among pregnant women. 'Pregnancy Physical Activity Questionnaire' was used to determine the level and type of physical activity of pregnants.  
       A total of 60 women were included in the study, 41 in the second trimester and 19 in the third trimester. 10 pregnant women between the ages of 20-25, 27 between the ages of 26-29, 23 pregnant women between the ages of 30 and more participated in the study. 61.7% (n = 37) of the pregnant women have any profession, 38.3% (n = 23) are housewives. 58.3% of them experience pregnancy for the first time. It was found that lumbopelvic pain in pregnant women was mostly seen in the upper back and low back region (53.3%), and then intensely felt in the anterior groin and pubic bone region (23.3%). Pregnant women mostly experienced pain between 1-3 months (41.7%). When the activity levels according to different physical activity types are compared, the highest level activities are 'housework / caring activities' (mean: 145.0 MET-hour / week) and 'light activities' (mean: 107.6 MET-hour / week) was determined to be. When the effects of psychosocial factors on physical activity level of 60 pregnant women with lumbopelvic pain included in the study, a significant difference was not found(p=0,787).  There was no significant relationship between pregnancy-related distress(p=0,295), catastrophization (p=0,150) and pain self-efficacy (p=0,153) levels and physical activity level in pregnant women.
       According to the results of this study, it was found that psychosocial factors, distress, catastrophization and pain self-efficacy factors that affect the perception of pain in pregnant women with lumbopelvic pain do not have a direct effect on physical activity levels, and different factors should be taken into account in practices aimed at increasing physical activity levels in pregnant women.