İskiofemoral sıkışma sendromunda radyolojik ve klinik bulguların değerlendirilmesi
Evaluation of radiological and clinical findings in isciofemoral impingement syndrome
Yazar: BİRSEN DİZMAN
Danışman: DOÇ. DR. ELİF EVRİM EKİN ; DOÇ. DR. BARAN HEVAL KÖMÜR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Amaç: İskiofemoral sıkışma sendromu (İFSS), ekstra-artiküler kaynaklı atipik kalça ağrısı sebeplerinden biri olarak karşımıza çıkmakta olup genel mekanizması iskiofemoral mesafenin (İFM) daralması ile kuadratus femoris kasında (KFK) meydana gelen bası bulgularına dayanmaktadır. Çalışmamızda İFSS ile uyumlu manyetik rezonans görüntüleme (MRG) bulguları ile klinik öykü ve fizik muayene testlerini birlikte değerlendirerek aralarındaki ilişkiyi araştırdık.
Gereç ve Yöntem: Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Extreme PACS sistemi üzerinden inceleme yapılarak MRG bulguları İFSS ile uyumlu 18-82 yaş aralığında toplamda 59 hasta ile çalışma grubu oluşturuldu. Çalışma grubu ile benzer yaş ve cinsiyet dağılımı gözetilerek MRG'de İFM normal ve KFM'de patoloji saptanmayan toplamda 59 olgudan kontrol grubu oluşturuldu. Her iki grubun MRG parametreleri, klinik öykü ve fizik muayene testleri değerlendirildi.
Bulgular: İFSS %88,1 oranında kadın cinsiyet baskınlığı göstermektedir. Gluteus kas grubu atrofisi değerlendirmesinde gruplar arası anlamlı fark bulunmamıştır (p=0,712). Adduktor magnus kas atrofisi İFSS riskini 3,617 (%95 GS: 1,065-12,292) kat arttırmaktadır. Kontrol ve çalışma grubu arasında inklüzyon açıları (İA) istatistiksel olarak anlamlı fark göstermemektedir. (p=0,266). Her iki trokanter minör arası mesafenin her iki tuber iskium mesafesine oranının (TM/Tİ) ≤1,26 olması iskiofemoral sıkışma riskini 8,456 kat (%95 GS: 3,540-20,197) arttırmaktadır. Hastalarda genellikle fiziksel aktivite ile provake olan arka ve yan kalça ağrısı tariflenmekte olup (%84,7) şikayetler istirahat ile hafiflemekte (%76,3) ve gün içerisinde en sık akşam saatlerinde görülmektedir (%74,6). Çalışma grubumuzda; uzun adımlı yürüme testi (long stride walking test (LSW)) %54,7, Johnson testi (JT) % 89,8 ve Modifiye Johnson testi (MJT) %64,4 oranında pozitif bulunmuştur.
Sonuç: İFSS bulguları, KFK'da meydana gelen bası bulgularına dayanmakta olup hastalarda ana şikayet arka kalça ağrısıdır. Ağrının fiziksel aktivite ile provakasyon göstererek istirahat ile hafiflemesi ve en sık akşam saatlerinde ortaya çıkması tipiktir. MRG incelemede daralan İFM ile birlikte KFK'da sinyal artışının olması radyolojik tanı kriterleridir. Bunların yanı sıra tanıda; adduktor magnus kas atrofisi, TM/Tİ oranının ≤1,26 olması gibi parametrelerin kullanılmasının da katkısının olacağını düşünüyoruz. İFSS bulguların nonspesifik olması nedeniyle tanıya gitme her zaman kolay olamamakla birlikte radyolojik bulguların, klinik öykü ve fizik muayene testleri ile birlikte değerlendirilip sentezlenmesi büyük önem taşımaktadır.

Abstract:
Aim: Ischiofemoral impingement syndrome (IFIS) is one of the most common causes of atypical hip pain of extraarticular origin and its general mechanism is based on compression of the quadratus femoris muscle (QFM) by narrowing of the ischiofemoral space (IFS) In our study, we investigated the relationship between magnetic resonance imaging (MRI) findings consistent with IFIS and clinical history and physical examination tests.
Material-methods: A total of 59 patients between the ages of 18-82 years with MRI findings compatible with IFIS were included in the study group by using the Extreme PACS system of Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital. A control group of 59 patients with normal IFS measurement on MRI and no pathology in the QFM was formed by considering similar age and gender distribution with the study group. MRI parameters, clinical history and physical examination tests were evaluated in both groups.
Results: IFIS shows female gender predominance with a rate of 88.1%. There was no significant difference between the groups in the evaluation of gluteus muscle group atrophy (p=0.712). Adductor magnus muscle atrophy increases the risk of IFIS 3.617 (95% CI: 1.065-12.292) times. Inclusion angles (IA) did not show a statistically significant difference between the control and study groups. (p=0,266). The ratio of the distance between both trochanter minors to both tuber ischium distances (TM/TI) ≤1.26 increases the risk of IFIS by 8.456 times (95% CI: 3.540-20.197). Patients usually describe posterior and lateral hip pain provoked by physical activity (84.7%), which is relieved by rest (76.3%) and is most common in the evening (74.6%). In our study group, long stride walking test (LSW) was found to be positive in 54.7%, Johnson test (JT) in 89.8% and Modified Johnson test (MJT) in 64.4%.
Conclusion: The findings of IFIS are based on signs of compression of the QFM and the main complaint of the patients is posterior hip pain. It is typical that the pain is provoked by physical activity, relieved by rest and occurs most frequently in the evening hours. Radiologic diagnostic criteria include narrowing of the IFS on MRI and increased signal of the QFM. In addition to these, we think that the use of parameters such as adductor magnus muscle atrophy, TM/TI≤1.26 will also contribute to the diagnosis. Although it is not always easy to make a diagnosis due to the non-specificity of the findings in IFIS, it is of great importance to evaluate and synthesise radiological findings together with clinical history and physical examination tests.