Kanserin beslenme epidemiyolojisine moleküler bir bakış: Diyet fiber, mikro-besin alımı ve kanser riski: meta-meta analizi ile kapsamlı bir haritalama incelemesi
A molecular overview of the nutritional epidemiology of cancer: dietary fiber, micronutrient intake, and cancer risk: A comprehensive mapping review with meta-meta analysis
Yazar: MEHMET EMİN ARAYICI
Danışman: PROF. DR. HÜLYA ELLİDOKUZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Onkoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Biyoistatistik = Biostatistics ; Halk Sağlığı = Public Health ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Biyoistatistik = Bioistatistics ; Epidemiyoloji = Epidemiology ; Halk sağlığı = Public health

Özet:
Gözlemsel ve randomize kontrollü çalışmaların (RCT) meta-analizlerinde diyet lifi ve mikro besinler ile kanser riski / mortalitesi arasındaki ilişkiler değerlendirilmiş ve tutarsız sonuçlar bildirilmiştir. Bu araştırmada, diyet lifi ve bazı temel mikro besin bileşenlerinin kanser riski üzerine etkilerinin, bu alandaki mevcut kanıtların ve bu kanıtların yanlılıklarının meta-meta-analiz ve haritalama yöntemiyle değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu sistematik meta-meta-analizin tasarımı, analizi ve raporlanması sırasında PRISMA ve MOOSE yönergeleri yakından takip edilmiştir. Havuzlanmış etki büyüklükleri (ES), olasılık oranları (OR) ve / veya risk oranları (RR) %95 güven aralığında (CI) hesaplanmıştır. Olası yayın yanlılığı, Egger'in lineer regresyon testi, huni grafiğinin şematik değerlendirmesi ile Begg ve Mazumdar'ın sıra korelasyon testleri kullanılarak incelenmiştir. Dahil edilme / hariç tutma kriterlerini karşılayan toplam 120 meta-analizden 189 rapor bu araştırmaya dahil edilmiştir. Meta-meta-analiz sonuçlarına göre daha yüksek diyet lifi tüketimi (OR = 0.77, %95 CI: 0.72-0.82, p < 0.001), daha yüksek 25(OH)D düzeyleri (OR = 0.80, %95 CI: 0.72-0.89, p < 0.001), daha yüksek selenyum maruziyeti (OR = 0.78, %95 CI: 0.72-0.85, p < 0.001), daha yüksek likopen alımı (OR = 0.92, %95 CI: 0.89-0.94, p < 0.001) ve daha yüksek çinko alımı (OR = 0.92, %95 CI: 0.87-0.98, p = 0.005) daha düşük kanser riski; daha yüksek diyet lifi tüketimi (RR = 0.83, %95 CI: 0.78-0.90, p < 0.001), daha yüksek 25(OH)D düzeyleri (RR = 0.67, %95 CI: 0.58-0.78, p < 0.001) ve daha yüksek selenyum maruziyeti (RR = 0.88, %95 CI: 0.83-0.94, p < 0.001) daha düşük mortalite ile ilişkilendirilmiştir. Daha yüksek beta-karoten alımı (OR = 1.02, %95 CI: 0.92-1.12, p = 0.733) ve daha yüksek omega-3 alımı ile kanser riski (OR = 0.98, %95 CI: 0.96-1.01, p = 0.178) arasında dikkate değer bir ilişki gözlemlenmemiştir. Tüm bulgular birlikte ele alındığında, diyet lifi ve mikro besinler kanser riski ve mortalitesi açısından önemli faydalar sağlayabilir. Ancak bu bileşenlerin kanser türleri ve mikro besin tipleri açısından dikkatli değerlendirilmesi kritiktir.

Abstract:
Meta-analyses of observational and randomized controlled trials (RCTs) evaluated associations between dietary fiber and micronutrients and cancer risk / mortality. Inconsistent results have been reported in these studies. In this paper, it was aimed to evaluate the effects of dietary fiber and some essential micronutrient components on cancer risk, as well as the existing evidence in this area and the biases of this evidence by meta-meta-analysis and mapping method. The PRISMA and MOOSE guidelines were closely followed during the design, analysis, and reporting of this meta-meta-analysis. Pooled effect sizes (ES), odds ratios (ORs), and/or risk ratios (RRs) were calculated at a 95% confidence interval (CI). Egger's linear regression test, schematic illustrations of funnel plots, and Begg and Mazumdar's rank correlation tests were used to quantify the possibility of publication bias. A total of 189 reports from 120 meta-analyses fulfilling the inclusion / exclusion criteria were included in this paper. According to meta-meta-analysis results, higher dietary fiber consumption (OR = 0.77, 95% CI: 0.72-0.82, p < 0.001), higher 25(OH)D levels (OR = 0.80, 95% CI: 0.72-0.89) , p < 0.001), higher selenium exposure (OR = 0.78, 95% CI: 0.72-0.85, p < 0.001), higher lycopene intake (OR = 0.92, 95% CI: 0.89-0.94, p < 0.001) and higher zinc intake (OR = 0.92, 95% CI: 0.87-0.98, p = 0.005) lower cancer risk; higher dietary fiber consumption (RR = 0.83, 95% CI: 0.78-0.90, p < 0.001), higher 25(OH)D levels (RR = 0.67, 95% CI: 0.58-0.78, p < 0.001), and higher selenium exposure (RR = 0.88, 95% CI: 0.83-0.94, p < 0.001) were associated with lower mortality. No significant association was observed between higher beta-carotene intake and  cancer risk (OR = 1.02, %95 CI: 0.92-1.12, p = 0.733), and higher omega-3 intake and cancer risk (OR = 0.98, %95 CI: 0.96-1.01, p = 0.178). Taken together, dietary fiber and micronutrients may provide significant benefits in terms of cancer risk and mortality. However, careful evaluation of these components regarding cancer and micronutrient types is crucial.