Tennessee Williams'ın "Sırça kümes" oyununun tarihsel bağlamda blues müziğin gelişimi ile bağdaştırılması ve bir reji uygulaması
Combining Tennessee Williams' "The glass menagerie" with the evalution of blues music from the historical perspective: A stage direction
Yazar: PELİN SARIKAYA
Danışman: PROF. DR. METİN MUNZUR ; PROF. EROL İPEKLİ
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Tiyatro Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Bu tezde, karakterlerinin psikolojik derinliği ve yazım dilinin şiirselliğiyle dikkat çeken Amerikan yazar Tennessee Williams'ın 1944 yılında yazmış olduğu "Sırça Kümes" adlı oyununun reji uygulaması yapılmıştır. Bu uygulamanın dayanak noktası olarak oyunun otobiyografik özellikleri seçilmiştir. Uygulama öncesinde dönemin siyasi, ekonomik ve toplumsal durumu araştırılmıştır. Sanayi Devrimi ile baş gösteren, ardından Birinci Dünya Savaşı ile yaygınlaşan makineleşme ve seri üretim toplumsal yapıda değişikliklere sebep olmuştur. Amerika Birleşik Devletleri'nde bazı eyalet ve kentler endüstrileşmiş, buralardaki yaşam büyük bir dönüşüme uğramıştır. Bununla birlikte Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra ekonomileri çöküş halinde olan Avrupa devletlerine çeşitli yardımlarda bulunan Amerika Birleşik Devletleri çok geçmeden kendini büyük bir buhranla yüz yüze bulmuş, 1929 krizi ya da Büyük Buhran olarak adlandırılan bu kriz yeni toplumsal sıkıntıların kaynağı olmuştur. 1930'lar Amerika'sı işsizlik, açlık, hırsızlık ve intihar gibi toplumsal infiallere tanıklık etmiştir. Ve dünyadaki bu güvensiz ekonomik ortam İkinci Dünya Savaşı'na ön ayak olmuştur. Sırça Kümes, bu yılları anlatan otobiyografik bir eserdir. 1930'ların sonunda Amerika Birleşik Devletleri'nin endüstrileşmiş kentlerinden olan St. Louis'de yaşayan Williams ailesi, zorlukla geçinmektedir. Ailenin tek yeterli geçim kaynağını sağlayan Tom Wingfield ise çalıştığı ayakkabı fabrikasındaki işten kurtulmayı ve gezgin bir şair olmayı istemekte, bir yandan da annesinin baskıları ile mücadele etmek için gecelerini sinemada geçirmektedir. Anne Amanda Wingfield ise ayağındaki topallıktan dolayı sosyal hayatın bir parçası olamayan kızı Laura için ve oğlu Tom'un gidişi halinde oluşacak maddi boşluk için çeşitli çözümler peşindedir. Reji uygulamasında lisans öğrencileri ile çalışılmadan önce oyunun detaylı metin analizi ve dramaturji çalışması yapılmıştır. Yazarın hayatı, bu noktada başvurulan temel kaynakların başında gelmiştir. Yazarın oyunu yazma sürecinde yaşadıkları, ailevi ilişkileri, oyunda anlatmak istediğini belirttiği notlar ve günlükleri detaylı bir biçimde incelenmiştir. Oyunda, karakterlere eşlik etmek üzere hikâye bazlı ortaklık ile Blues müziğin önemli temsilcilerinden Muddy Waters'ın şarkıları kullanılmıştır.

Abstract:
In this master's thesis, the stage direction of the play "The Glass Menagerie", written in 1944 by the American author Tennessee Williams, who draws attention with the psychological depth of his characters and the poetry of his writing language, has been implemented. The autobiographical features of the play were chosen as the basis of this application. Before the application, the political, economic and social situation of the period had been researched. Mechanization and the mass production, which started with the Industrial Revolution and then became widespread with the First World War, caused changes in the social structure. Some states and cities in the United States have become industrialized and life there has undergone a great transformation. However, the United States of America, which provided various aid to European states whose economies were in collapse after the First World War, soon found itself faced with a great crisis. This crisis, called the 1929 crisis or the Great Depression, became the source of new social problems. United States of America in the 1930s witnessed social outrages such as unemployment, hunger, theft and suicide. This insecure economic environment in the world led to the Second World War. "The Glass Menagerie" is an autobiographical work that tells about these years. In the late 1930s, St. Louis is one of the industrialized cities of the United States. The Williams family, living in St. Louis, is barely making ends meet. Tom Wingfield, who provides the only sufficient source of income for the family, wants to get rid of his job at the shoe factory where he works and become a traveling poet, while at the same time he spends his nights at the cinema to combat his mother's pressures. Mother Amanda Wingfield is looking for various solutions for her daughter Laura, who cannot be a part of social life due to her lameless, and for the financial gap that will be created if her son Tom leaves them. Before working with undergraduate students on the stage direction application, a detailed text analysis and dramaturgy study of the play has been carried out. The author's life is one of the main sources used at this point. The author's experiences during the process of writing the play, his family relationships, the notes and diaries in which he stated what he wanted to express in the play, has been examined in detail. In the play, songs by Muddy Waters, one of the important representatives of Blues music, have been used to accompany the characters.