Tip 2 diyabetli bireylerde eklem pozisyon hissi, plantar duyu, denge ve çift görev performansı arasındaki ilişkilerin araştırılması
Investigation of the relationships between joint position sense, plantar sensation, balance and dual task performance in individuals with TYPE 2 diabetes
Yazar: NAZİRE NUR YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERTUĞRUL DEMİRDEL
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Çalışmamız tip 2 diyabetli bireylerde eklem pozisyon hissi (EPH), plantar duyu, denge ve çift görev performansı (ÇGP) arasındaki ilişkileri araştırmak amacıyla planlandı. 
Çalışmamıza 30-65 yaş arası bireyler alındı. Bireylerin demografik ve fiziksel özellikleri kaydedildi. Eklem pozisyon hissi ölçümleri bilateral olarak ayak bileğinde gonyometre, diz ekleminde bubble inklinometre ile yapıldı. Plantar duyu için Semmes Weinstein Monofilamentleri, denge için ise Pro-Kin Tecnobody İzokinetik Denge Sistemi kullanıldı. ÇGP ise Süreli Kalk Yürü Testi (SKYT) ve Tek Ayak Üzeri Duruş Süresi (TADS) testlerine motor ve kognitif ikincil görevler eklenerek değerlendirildi ve çift görev performans değerleri (ÇGPD) hesaplandı. 
Çalışmamız kapsamında tip 2 diyabet tanısı almış olan 46 gönüllü bireyin değerlendirme sonuçları analiz edildi. Yapılan analizler neticesinde, sağ ayak bileği 10̊ DF (dorsi fleksiyon) EPH sapma miktarı ile sağ ayak 1, 2, 3, 6 ve 7. bölge plantar duyuları arasında ve sağ ayak bileği 20̊ PF (plantar fleksiyon) EPH sapma miktarı ile 2. bölge plantar duyusu arasında zayıf korelasyonlar olduğu tespit edildi (Rho=0.306, Rho=0.382, Rho=0.358, Rho=0.379, Rho=0.330, Rho=0.306; p<0.05). Ayrıca sağ ayak bileği 10̊ DF EPH sapma miktarı ile sağ ayak 4. bölge plantar duyusu ve sağ ayak 20̊ PF EPH sapma miktarı ile 4 ve 6. bölge plantar duyuları arasında orta kuvvette korelasyonlar olduğu saptandı (Rho=0.427, Rho=0.404, Rho=0.544; p<0.05). Sol ayak bileği 10̊ DF EPH sapma miktarı ile sol ayak 6 ve 7. bölge plantar duyuları arasında zayıf korelasyonlar olduğu saptandı (Rho=0.369, Rho=0.308; p<0.05). Sol diz 30̊ EPH sapma miktarı ile sol ayak 5. bölge plantar duyusu arasında zayıf bir korelasyon olduğu belirlendi (Rho=0.320; p<0.05). Sol ayak bileği 10̊ PF EPH sapma miktarı ile SKYT-K (SKYT-Kognitif Görevli) arasında orta kuvvette bir korelasyon olduğu belirlendi (Rho=0.464; p<0.05). Sağ ayak bileği 10̊ DF EPH sapma miktarı ile TADS-T (TADS-Tek Görev) arasında zayıf bir korelasyon olduğu saptandı (Rho=-0.306; p<0.05). Sol ayak bileği 10̊ PF EPH sapma miktarı ile TADS-T arasında zayıf bir korelasyon olduğu belirlendi (Rho=-0.327; p<0.05). Sol ayak bileği 10̊ PF EPH sapma miktarı ile ÇGPD SKYT-K arasında orta kuvvette bir ilişki olduğu belirlendi (Rho=0.406; p<0.05). Ayrıca sol ayak bileği 20̊ PF EPH sapma miktarı ile ÇGPD TADS-M arasında ise zayıf bir ilişki olduğu tespit edildi (Rho=-0.305; p<0.05). Sağ diz 45̊ ve 60̊ EPH sapma miktarları ile SKYT-K arasında zayıf korelasyonlar olduğu tespit edildi (Rho=0.295, Rho=0.300; p<0.05). Sağ diz 30̊ ve 45̊ EPH sapma miktarları ile ÇGPD SKYT-K arasında zayıf ilişkiler olduğu tespit edildi (Rho=0.347, Rho=0.397; p<0.05). Ayrıca sol diz 30̊ EPH sapma miktarı ile ÇGPD SKYT-M arasında da zayıf bir ilişki olduğu belirlendi (Rho=0.319; p<0.05). Sağ ayak 1. bölge plantar duyusu ile gözler açık elips değeri arasında zayıf bir ilişki olduğu belirlendi (Rho=0.310; p=0.036). Ayrıca 2. bölge plantar duyusu ile gözler açık elips, gözler açık ve kapalı perimetre değerleri arasında ve 4. bölge plantar duyusu ile gözler açık perimetre değerleri arasında da zayıf ilişkiler olduğu tespit edildi (Rho=0.312, Rho=0.335, Rho=0.303, Rho=0.340; p<0.05). 5. bölge plantar duyusu ile gözler açık ve kapalı perimetre değerleri arasında sırasıyla orta kuvvette ve zayıf korelasyonlar olduğu saptandı (Rho=0.417, Rho=0.379; p<0.05). 7. bölge plantar duyusu ile stabilite limiti değerleri arasında zayıf bir ilişki olduğu tespit edildi (Rho=-0.303; p<0.05). Sol ayakta ise 1. bölge plantar duyusu ile gözler açık ve kapalı elips değerleri arasında sırasıyla orta kuvvette ve zayıf ilişkiler olduğu belirlendi (Rho=0.469, Rho=0.380; p<0.05). 3. bölge plantar duyusu ile gözler açık ve kapalı perimetre değerleri arasında zayıf ilişkiler olduğu saptanırken (Rho=0.381, Rho=0.337; p<0.05), 5. bölge plantar duyusu ile gözler açık ve kapalı perimetre değerleri arasında ise sırasıyla orta kuvvette ve zayıf korelasyonlar olduğu belirlendi (Rho=0.419, Rho=0.368; p<0.05). Ayrıca 4 ve 7. bölge plantar duyuları ile gözler açık perimetre değerleri arasında da zayıf korelasyonlar olduğu tespit edildi (Rho=0.297, Rho=0.389; p<0.05). Sol ayak tabanı 3 ve 4. bölge plantar duyuları ile SKYT-T arasında zayıf ilişkiler olduğu saptandı (Rho=-0.298, Rho=-0.351; p<0.05). Stabilite limiti ile SKYT-K değeri arasında da zayıf bir korelasyon olduğu tespit edildi (Rho=-0.328; p<0.05).
Çalışmamız sonucunda tip 2 diyabetli bireylerde EPH, plantar duyu, denge ve ÇGP arasında tespit edilen ilişkiler doğrultusunda, diyabete bağlı gelişebilen EPH ve plantar duyudaki değişikliklerin birbirleriyle ve fonksiyonel parametrelerden denge, dolayısıyla da ÇGP ile olan ilişkileri klinik açıdan dikkate alınmalı ve diğer olası faktörler araştırılmalıdır.

Abstract:
Our study was planned to investigate the relationships between joint position sense (JPS), plantar sensation, balance and dual task performance (DTP) in individuals with type 2 diabetes.
Individuals between 30-65 years were included in the study. Demographic and physical characteristics of individuals were recorded. JPS measurements were performed bilaterally with a goniometer on the ankle and bubble inclinometer on the knee joint. Semmes Weinstein Monofilaments were used for plantar sensation and Pro-Kin Tecnobody Isokinetic Balance System was used for balance. DTP was assessed by adding motor and cognitive secondary tasks to the Time-Up and Go Test (TUG) and Single Leg Balance Time (SLBT), and dual task costs (DTC) were calculated.
In this study, the evaluation results of 46 volunteers diagnosed with type 2 diabetes were analyzed. As a result of the analyzes, there were weak correlations between the amount of deviation of the right ankle 10̊ dorsi flexion (DF) JPS and plantar sensations of 1, 2, 3, 6 and 7th regions of the right foot and between the amount of deviation of the right ankle 20̊ plantar flexion (PF) JPS and the righ foot 2. region plantar sensation (Rho=0.306, Rho=0.382, Rho=0.358, Rho=0.379, Rho=0.330, Rho=0.306; p<0.05). In addition it was detected that there were moderate correlations between the amount of deviation of the right ankle 10̊  DF JPS and 4th region plantar sensation of right foot,  the amount of deviation of 20̊ PF JPS and plantar sensations of 4 and 6th regions (Rho=0.427, Rho=0.404, Rho=0.544; p<0.05). There was a weak correlation between amount of deviation of the left ankle 10̊ DF JPS and plantar sensations of 6 and 7th regions of left foot (Rho=0.369, Rho=0.308; p<0.05). There was a weak correlation between amount of deviation of the left knee 30̊ JPS and plantar sensation of left foot 5th region (Rho=0.320; p<0.05). There was a moderate correlation between amount of deviation of the left ankle 10̊ PF JPS and TUG-C (TUG-Cognitive Task) (Rho=0.464; p<0.05). There was a weak correlation between the amount of deviation of the right ankle 10̊ DF JPS and SLBT-S (SLBT-Single Task) (Rho=-0.306; p<0.05). There was a weak correlation between the amount of deviation of the left ankle 10̊ PF JPS and SLBT-S (Rho=-0.327; p<0.05). There was a moderate correlation between the amount of deviation of the left ankle 10̊ PF JPS and DTC TUG-C (Rho=0.406; p<0.05). In addition, a weak correlation was found between the amount of deviation of the left ankle 20̊ PF JPS and DTC SLBT-M (Rho=-0.305; p<0.05). It was found weak correlations between the amounts of deviation of the right knee 45̊ and 60̊ JPS and TUG-C (Rho=0.295, Rho=0.300; p<0.05). There was a weak correlation between the amount of deviation of the right knee 30̊ and 45̊ JPS and DTC TUG-C (Rho=0.347, Rho=0.397; p<0.05). There was also a weak correlation between the amount of deviation of the left knee 30̊ JPS and DTC TUG-M (Rho=0.319; p<0.05). There was a weak correlation between plantar sensation of the first region of the right foot and the ellipse value with eyes open (Rho=0.310; p=0.036). In addition, there was a correlation between plantar sensation of 2nd region and ellipse value with eyes open, perimeter values with eyes open and closed and plantar sensation of 4th region and eyes open perimeter values (Rho=0.312, Rho=0.335, Rho=0.303 Rho=0.340; p<0.05). There were moderate correlations between the plantar sensation of 5th region and eyes open and closed perimeter values (Rho=0.417, Rho=0.379; p<0.05). A weak correlation was found between the plantar sensation of 7th region and the stability limit values (Rho=-0.303; p<0.05). In the left foot, there was respectively moderate and weak relationships between plantar sensation of first region and ellipse values with open and closed eyes (Rho=0.469, Rho=0.380; p<0.05). While it was found that weak correlations between plantar sensation of 3rd region and perimeter values with eyes open and closed (Rho=0.381, Rho=0.337; p<0.05), there were respectively moderate and weak correlations between plantar sensation of 5th region and perimeter values with eyes open and closed (Rho=0.419, Rho=0.368; p<0.05). In addition, weak correlations were detected between plantar sensations of 4 and 7th regions and eyes open perimeter values (Rho=0.297, Rho=0.389; p<0.05). There were weak correlations between the plantar sensation of 3 and 4th regions and TUG-S (Rho=-0.298, Rho=-0.351; p<0.05). There was a weak correlation between the stability limit and TUG-C value (Rho =-0.328; p<0.05).
As a result of our study, in line with the relationships between JPS, plantar sensation, balance and DTP in type 2 diabetic individuals, the relationships between diabetes-related changes in JPS and plantar sensation with each other and with the functional parameters such as balance therefore DTP should be considered clinically and other possible factors should be investigated.