Insülin direnci olan obez adölesanlarda metformin tedavisinin etkinliğinin geriye dönük incelenmesi
Retrospective evaluation of the efficiency of metformin therapy in obese children with insulin resistance
Yazar: GİZEM ÇİÇEK
Danışman: PROF. DR. ECE BÖBER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Ergenler = Adolescents ; Metabolizma = Metabolism ; Metformin = Metformin ; Obezite = Obesity ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; İnsülin = Insulin ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Giriş: Obezitenin prevalansı tüm dünya genelinde artmaktadır. Adölesan döneme obez olarak giren çocukların %50'sinin erişkin dönemde obez olması, erişkin dönemde obezite ile ilişkili morbidite ve mortalitenin artması konunun önemini ortaya koymaktadır. Obezitede dislipidemi, hipertansiyon, insülin direnci ve tip 2 diyabetes mellitus (T2DM) (metabolik sendrom) sık gözlenen önemli komplikasyonlardır. Metabolik sendromun tedavisinde temel yaklaşım insülin direncinin düzeltilmesidir. İnsülin direnci olan çocuklarda metformin tedavide bir seçenek olarak kabul edilmektedir. Son 10 yılda adölesan dönemde T2DM riski olan obez çocuklarda metformin kullanımının insülin direncini düzelterek T2DM riskini ötelediğini gösteren çok sayıda araştırma yayınlanmıştır.
Bu çalışmada, kliniğimizde eksojen obezite ve insülin direnci nedeni ile metformin tedavisi kullanan olguların geriye dönük incelenmesi ve metformin tedavisinin antropometrik ve metabolik parametreler üzerine olan etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Materyal-Metod: Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalında, 2003-2013 yılları arasında izlenen ve insülin direnci nedeniyle metformin tedavisi başlanmış olan 36 obezite olgusunun dosya kayıtları geriye dönük olarak incelendi.  Metformin kullanan obezlerin tedavinin 6. ayındaki antropometrik ve metabolik parametreleri başlangıç değerleri ile karşılaştırıldı.
Bulgular
Olguların altı aylık metformin tedavisi sonrası vücut ağırlığı sds, VKİ ve VKİ sds değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı düşüş saptanmıştır. Olgularımızda VKİ değerinde ortalama 2,41±1,93 kg/m2 gerileme olmuştur (p<0,001). Tedavi sonrası açlık insülin, açlık glukoz/insülin oranında, HOMA-IR, Quick indeksi değerlerinde anlamlı düşüş saptandı.
Sonuç
Metformin, obez ve insülin direnci olan adölesanlarda tedavi seçeneklerinden biridir. Çalışmamızda metformin kullanan hastalarda ciddi yan etki gözlenmeden antropometrik ölçümlerde ve metabolik parametrelerde iyileşme sağlandığı gözlenmiştir.

Anahtar kelimeler: Adölesan, İnsülin direnci, Metformin, Obezite

Abstract:
Introduction: Prevalence of obesity has been rising throughout the world. The facts that 50% of children who go through adolescence as obese individuals remain obese as adults and mortality and morbidity rates associated with obesity increase during adulthood demonstrate the importance of the issue. Dyslipidemia, hypertension, insulin resistance, and type 2 diabetes mellitus (DMT2) (metabolic syndrome) are frequently observed serious complications of obesity. The primary approach in the treatment of metabolic syndrome is improving insulin resistance. Metformin is considered as an option for treatment in children with insulin resistance. During the last decade, numerous studies have been published demonstrating that metformin delays the risk of DMT2 in obese adolescents through overcoming insulin resistance. In this study, it was aimed to retrospectively evaluate the subjects who used metformin treatment due to insulin resistance and exogenous obesity in our clinic and assess the effects of metformin on anthropometric and metabolic variables.
Methods:  The medical records of the 36 patients, who were started metformin therapy due to obesity and insulin resistance and were followed-up in Dokuz Eylül University Faculty of Medicine, Department of Pediatric Endocrinology between 2005-2015, were retrospectively evaluated. The anthropometric and metabolic variables of the obese individuals at the sixth month of treatment who received metformin were compared with basal values. 
Results:   Statistically significant decrease was detected after six months of metformin treatment in weight SDS, BMI, and BMI SDS of individuals. A mean reduction of 2.41±1.93 kg/m2 in BMI values of study subjects was present (p<0.001). Statistically significant reductions in post-treatment fasting insulin, fasting glucose/insulin ratio, HOMA-IR, and Quick were index values were found. 
Conclusion: Metformin is one of the treatment options in obese adolescents with insulin resistance. In our study, it was observed that improvement in anthropometric measurements and metabolic parameters was achieved without any serious side effects in who received metformin treatment. 

Keywords: Adolescent, Insulin resistance, Metformin, Obesity