Aktif ve remisyonda ülseratif kolitli hastalarda serum endokan düzeyi
Serum endocan levels in active and remicion ulcerative colli̇ti̇s diseases
Yazar: GÖKHAN ÖNDER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ÇELİK
Pamukkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: ENDOKAN = ENDOCAN ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Kolit = Colitis ; Kolit-ülseratif = Colitis-ulcerative ; Kolon = Colon ; Kolon hastalıkları = Colonic diseases

Özet:
ÖZET

Giriş: Ülseratif Kolit (ÜK) kronik, tekrarlayıcı karakterde ve inflamasyonun kolon mukozasında sınırlı olduğu bir hastalıktır. Endokan ya da ESM-1 (endothelial cell specific molecule 1) ilk kez endotelyal hücre kültürlerinde bulunmuştur. Endokan anjiogenezis, lenfogenezis ve kanser gelişimde rol alan anahtar moleküllerden biri olarak tanımlanmıştır. İBH hastalarında serum endokan düzeyi, kanser hastaları ve sağlıklı kişilere göre yüksek bulunmuştur. Behçet hasta grubunda yapılmış olan başka bir çalışmada eklem tutulumu ve göz tutulumu olan hastalarda serum endokan düzeyi anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Çalışmamızda ülseratif kolitte Endokan düzeyinin hastalık aktivitesi ve şiddeti ile korelasyon gösterip göstermediğini bulmayı amaçladık.
Materyal-Metod:
Çalışmaya 52 si aktif, 52 si remisyonda olmak üzere 104 ÜK hastası ve sağlıklı gönüllülerden 52 kişi kontrol grubu olarak çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmaya alınan tüm hastaların anamnez bilgileri, yaş, cinsiyet, ESH, CRP, Hb ve WBC düzeyleri kayıt altına alındı. Çalışmaya alınan tüm ÜK hastalarında Truelove-Witts skoru, aktif ÜK hastalarında endoskopik Mayo skoru belirlendi ve kayıt altına alındı. Çalışmada elde edilen veriler kaydedildikten sonra, çalışmaya alınan tüm olgularda Endokan düzeyi ile yaş, cinsiyet, ESH, CRP, Hb, WBC arasındaki ilişki korelasyon analizi ile değerlendirildi. Sonrasında hastalar aktif ÜK(AÜK), remisyonda ÜK (RÜK), ve kontrol grubu (SKH) olarak 3 grupta değerlendirildi ve üç grup yaş, cinsiyet, Hb,  ESH,  CRP, WBC ve Endokan düzeyleri açısından karşılaştırıldı (Tablo 4). Takiben AÜK grubunda Endokan düzeyi ile yaş, cinsiyet, ESH, CRP, WBC, Hb, Truelove-Witts skoru ve Mayo skorları ve Kolon tutulum tipi arasındaki ilişki değerlendirildi (Tablo 5). Endokan düzeyinin belirleyicisini değerlendirmek üzere tüm hastalarda  Endokan düzeyi ile ESH, CRP, WBC, Hb arasında regresyon analizi yapıldı (Tablo 6). Sonrasında aktif ÜK grubunda Endokan düzeyi ile ESH, CRP, WBC, Hb, Truelove-Witts skoru ve Mayo skoru arasında regresyon analizi yapıldı (Tablo 7).
Sonuçlar: Endokan düzeyi ile ESH arasında anlamlı düzeyde pozitif korelasyon saptandı (p<0.001).  Endokan düzeyi ile CRP arasında anlamlı düzeyde pozitif korelasyon saptandı (p<0.001). Aktif ÜK hasta grubuna (AÜK) 52 hasta (erkek=25,kadın=27), remisyonda ÜK hasta grubuna (RÜK) 52 hasta (erkek=25,kadın=27) ve sağlıklı kontrol grubunda (SKH)  52 hasta (erkek=25,kadın=27) dahil edildi. Üç grup arasında yaş ve cinsiyet açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). AÜK grubunda Endokan düzeyi, RÜK ve SKH gruplarının her ikisine göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptandı (p<0.001).  RÜK grubunda Endokan düzeyi, SKH grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptandı (p<0.001). Endokan düzeyi ile Truelove-Witts skoru ve Mayo skoru arasında istatistiksel olarak anlamlı orta düzeyde pozitif yönde korelasyon mevcuttu (p<0.01, p<0.001).

Tartışma: Sonuç olarak çalışmamızda serum endokan düzeyi ile inflamasyon parametreleri olan ESH ve CRP arasında pozitif korelasyon saptandı. Serum endokan düzeyi ülseratif kolit hastalığında kontrol grubuna göre yüksek bulundu. Ayrıca serum endokan düzeyi aktif hastalarda remisyondaki hastalara görede yüksek bulundu. Bu sonuç serum endokan düzeyinin ülseratif kolit hastalığnın aktivasyonunu değerlendirmede bir serum markerı olarak kullanılabileceğini göstermektedir. Buna ek olarak regresyon analizinde AÜK hastalarında serum endokan düzeyinin hastalık aktivasyonunu değerlendirmede kullanılan Truelove-Witts skorlama sistemi ve Mayo endoskopik aktivasyon skorlama sistemi ile ilişkili olduğu saptandı. Bu sonuç serum endokan düzeyinin sadece hastalık aktivasyonunun değil, aktivasyon şiddetininde değerlendirilmesinde kullanılabilecek bir marker olarak klinik kullanıma girebileceğini düşündürmektedir.
Anahtar kelimeler: ülseratif kolit, endokan

Abstract:
ABSTRACT
Introduction:
Ulcerative Colitis (UC) is a chronic, recurrent disease characterized by limited inflammation in the colon mucosa. Endocan or ESM-1 (Endothelial cell specific molecule 1) was first found in endothelial cell cultures. Endocan is defined as one of the key molecules involved in angiogenesis, lymphogenesis and cancer development. Serum Endocan levels in IBD patients were found to be higher than cancer patients and healthy subjects. In another study done in Behçet's patient group serum endocan levels were found to be significantly higher in patients with joint and eye involvement. We aimed to find out whether the ulcerative colitis endocan level correlated with disease activity and severity in our study.
Materials and Methods:
104 UC patients, 52 of whom were active and 52 were in remission and 52 healthy person were included in the study as a control group. The history information, age, gender, ESR, CRP, Hb and WBC levels of all the patients studied were recorded. Truelove-Witts score for all UC patients enrolled in the study, the Mayo Endoscopic score in patients with active UC were identified and were recorded. After recording the data obtained in the study, the relationship between Endokan level and age, gender, ESR, CRP, Hb, WBC was evaluated by correlation analysis in all the cases taken for the study. Patients were then evaluated in three groups as active UC, remission UC and control groups and the three groups were compared in terms of age, sex, Hb, ESR, CRP, WBC and Endocan levels (Table 4). Subsequently, the relationship between endokan level and age, sex, ESR, CRP, WBC, Hb, Truelove-Witts score, and Mayo scores and type of colonic involvement were evaluated in the active UC group (Table 5). Regression analysis was performed between endocan level and ESH, CRP, WBC, Hb in all patients to evaluate the determinant of endocan level (Table 6). Subsequently, regression analysis was performed between endocan level and ESH, CRP, WBC, Hb, Truelove-Witts score and Mayo score in the active UC group (Table 7).



Results:
There was a significant positive correlation between endocane level and ESR (p <0.001). There was a significant positive correlation between endocrine level and CRP (p <0.001). 52 patients were included in the active UC group, 52 patients were in the remission group and 52 patients were in the healthy control group. No statistically significant difference was found between the three groups in terms of age and gender (p> 0.05). Endocan level was found statistically significantly higher in active UC groups than in the other groups (p <0.001). Endocan level in the remission UC group was found statistically higher than healthy control group (p <0.001). There was statistically significant moderate positive correlation between endocan level and Truelove-Witts score and Mayo score (p <0.01, p <0.001).

Discussion:
  In conclusion, our study showed a positive correlation between serum endocan levels and the inflammatory parameters ESR and CRP. Serum endocan level was higher in ulcerative colitis than control group. Serum endocan levels were also found to be higher in active patients than remission patients. This result suggests that serum endocan levels can be used as a serum marker to assess the activation of ulcerative colitis disease. In addition, regression analysis revealed that serum endocan levels were correlated with the Truelove-Witts scoring system and the Mayo endoscopic activation scoring system, which were used to evaluate disease activation in patients with active UC. This result suggests that serum endocan levels may be used clinically as a marker that can be used to assess activation severity, not just disease activation.
Key word: Ulcerative colitis , endocan