Farklı yaşam ortamında bulunan balıkların kan hücreleri üzerinde morfolojik ve sitokimyasal çalışmalar
Morphological and cytochemical studies on blood cells of fish in different habitats
Yazar: MÜGE BOZKURT DI STEFANO
Danışman: PROF. DR. ÜLKER EREN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Deniz ve Sualtı Hekimliği = Marine and Underwater Medicine ; Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Alabalıklar = Trouts ; Antikoagülanlar = Anticoagulants ; Balıklar = Fishes ; Deniz levreği = Sea bass ; Dicentrarchus labrax = Dicentrarchus labrax ; Kan hücreleri = Blood cells ; Morfoloji = Morphology ; Sitokimya = Cytochemistry ; Sparus aurata = Sparus aurata ; Çipura balığı = Seabream

Özet:
Amaç: Sunulan çalışmada, tuzlu su balıklarından olan Deniz levreği ve Çipura ile tatlı su balığı olan Gökkuşağı alabalığında, perifer kan hücrelerinin morfolojilerinin ve sitokimyasal özelliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmada; Deniz levreği, Çipura ve Gökkuşağı alabalığı olmak üzere, her türden sekiz adet balıktan, heparin ve EDTA'lı tüplere alınan kan örnekleri, materyal olarak kullanılmıştır. Hazırlanan frotilere; CR, PAS, SB, TB, MGG, MGP, ANAE ve sABC boyama metotları uygulanıp, ışık mikroskobik düzeyde inceleme gerçekleştirilmiştir.
Bulgular: Uygulanan sitokimyasal metotlarla, her üç balık türünde de memeli ve kanatlılara benzer şekilde kan hücreleri tespit edilmiştir. Eritrosit, lenfosit ve trombosit ayırımında sorun yaşanmamıştır. Granülositler açısından ise balık türlerine göre hücrelerin, sitokimyasal metotlardan önce kullanılan antikoagulan tipinden, bazen de tespit işleminden etkilenebildiği belirlenmiştir. Granülositlerde CR, SB, PAS, TB, MGG, MGP pozitivitelerinin balık türlerine göre özellikleri ve antikoagulandan etkilenme durumları kaydedilmiştir. Enzimhistokimyasal olarak, balık türlerine göre değişmekle beraber lenfosit, monosit ve granülositlerde nonspesifik esteraz (ANAE) pozitivitesi belirlenmiştir. Ayrıca, immunhistokimyasal olarak da Deniz levreğinde DLT15 monoklonal antikoru kullanarak T lenfositler tespit edilmiştir.
Sonuç: Balık kanında sitokimyasal çalışmalar yapılırken antikoagulan kullanımı ve tespit işlemi uygulanmasında farklı alternatiflerin denenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Hücrelerinin morfolojik ve sitokimyasal özelliklerinin, yaşam ortamı farklılığından ziyade, taksonomik olarak familya farklılığından kaynaklandığı düşünülmüştür. Sunulan çalışmada elde edilen bilgiler temel alınarak, granülositlerin granül içeriklerinin, enzimhistokimyasal yöntemlerle, ışık ve elektron mikroskobik düzeyde incelenmesi, nonspesifik ve spesifik immunitenin evrimsel gelişiminin öğrenilmesine katkıda bulunacaktır.
Anahtar kelimeler: Antikoagulan, Çipura, Deniz levreği, Gökkuşağı alabalığı, Perifer kan

Abstract:
Objective: In the present study, it was aimed to investigate the morphology and cytochemical properties of peripheral blood cells in sea bass and sea bream, which are saltwater fish, and rainbow trout, which is freshwater fish.
Materials and Methods: In the study; blood samples taken from eight fish of each species, including sea bass, sea bream and rainbow trout, into tubes with heparin and EDTA were used as material. To the prepared smears; CR, PAS, SB, TB, MGG, MGP, ANAE and sABC staining methods were applied and light microscopic examination was performed.
Results: Based on cytochemical results, blood cells were detected in all three fish species, similar to mammals and birds. There was no problem in the differentiation of erythrocyte, lymphocyte and thrombocyte. In terms of granulocytes, it was determined that the cells could be affected by the type of anticoagulant used before the cytochemical methods, and sometimes by the fixation process, depending on the fish species. The characteristics of CR, SB, PAS, TB, MGG, MGP positivity in granulocytes according to fish species and their response to anticoagulant were recorded. Enzymhistochemically, nonspecific esterase (ANAE) positivity was determined in lymphocytes, monocytes and granulocytes, although it varies according to fish species. In addition, T lymphocytes were detected immunohistochemically in sea bass using DLT15 monoclonal antibody. 
Conclusion: It has been concluded that different alternatives should be tried in the use of anticoagulants and the application of fixation while performing cytochemical studies in fish blood. It was thought that the morphological and cytochemical characteristics of the cells were caused by the taxonomic family difference rather than habitat differences. In the light of the information obtained in the presented study, the examination of the granule contents of granulocytes by enzymehistochemical methods, at the light and electron microscopic level will contribute to the learning of the evolutionary development of nonspecific and specific immunity. 
Keywords: Anticoagulant, Sea bream, Sea bass, Rainbow trout, Peripheral blood