Tari̇hi̇ yapılarda fotogrametri̇k yöntemle doku deformasyonlarının beli̇rlenmesi̇
Determining the texture deformation of historical buildings with photogrammetric method
Yazar: ESRA GÜLER
Danışman: DOÇ. DR. NACİ YASTIKLI
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry ; Mimarlık = Architecture

Özet:
Bu tez çalışması ile sayısal ve termal infrared kameraları birlikte kullanarak tarihi ve kültürel miras özelliği taşıyan yapıların fotogrametrik yöntemle belgelenmesi, nem ve ıslak yüzeylerin yalıtım problemleri sebebi ile meydana gelen rutubet sonucu oluşan deformasyonların görüntü sınıflandırma, segmentasyon işlemleri ile analiz edilmesi amaçlanmıştır. Bu amacı gerçekleştirmek üzere sayısal ve termal kameraların geometrik kalibrasyonu için 3 boyutlu test objesi tasarlanmış ve imalatı yaptırılmıştır. Bu araştırma kapsamında kullanılan Nikon D3X SLR (50 mm ve 20 mm) sayısal fotoğraf makinesi ve Flir A320 termal kameranın geometrik kalibrasyon işlemleri gerçekleştirilmiştir. 
Çalışma alanı olarak seçilen Azapkapı Sokullu Mehmet Paşa Camii'nde bu tez çalışması kapsamında geliştirilen yaklaşım test edilmiştir. Çekilen fotoğraflara ait dış yöneltme elemanları ışın desteleri ile dengeleme işlemi sonucunda belirlenmiş, iki farklı alanda (çalışma alanı 1 ve çalışma alanı 2) sayısal ve termal kamera ile alınan görüntüler kullanılarak rektifiye edilmiş fotoğraflar üretilmiştir. Rektifiye edilmiş fotoğraflar kullanılarak çoklu çözünürlüklü segmantasyon işlemi, renkli ve termal görüntüler için belirlenen ölçek, şekil ve parlaklık parametreleri kullanılarak yapılmıştır. Sınıflandırma işlemi bulanık mantık algoritması ile gerçekleştirilmiştir ve oluşan sınıflar vektör dosya olarak kaydedilmiştir.
Her iki çalışma alanında rektifiye edilmiş renkli ve termal görüntüler kullanılarak yapılan sınıflandırma işlemi sonucunda görüntülerdeki nem ve zemin kaynaklı rutubet problemi nedeniyle oluşan deformasyonların belirlenmesi amacıyla analiz gerçekleştirilmiştir. Sayısal kamera ile alınan görüntüler kullanılarak yapılan analiz sonucunda nem ve rutubet sebebiyle oluşan deformasyonların belirlenmesinde zorluklar yaşanmasına karşın termal görüntüdeki sınıflandırma sonuçları kullanılarak zeminden yükseldikçe nem ve rutubet sebebiyle oluşan deformasyon dereceleri kolaylıkla elde edilmiş ve proje hedefleri başarıyla gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
In this thesis study, photogrammetric documentation and deformation analysis of cultural and historical buildings with image segmentation and classification techniques caused by moisture and 	isolation problem is aimed with combine use of digital and thermal camera. To realize this aim, 3D test object was designed and manufactured to perform geometric calibration of digital and thermal cameras. The geometric calibration of Nikon D3X SLR (50 mm and 20 mm focal length) digital camera and Flir A320 thermal camera was performed.
The Azapkapı Sokullu Mehmet Paşa Mosque was selected as test side and developed approach was tested. The exterior orientation parameter of the recorded image in two different side (study area 1 and study area 2) were determined with bundle block adjustment and rectified images were generated with using digital and thermal images. The multi resolution segmentation was utilized for digital and thermal images with determined scale, shape and compactness parameters using the rectified images. The classification was performed with fuzzy algorithm and generated classes were recorded as vector file. 
The deformation analyses caused by moisture and 	isolation problem were not possible using classification results from digital images in both study area (study area 1 and study area 2).  The deformations, caused by moisture and 	isolation problem, have been analyzed easily from ground to different height level using the thermal classifications from thermal images and thesis study objectives accomplished successfully. 
In defiance of the analyses which caused by moisture and 	isolation problem with the digital camera images, this deformations have been analyzed easily from ground to different height level using the thermal classifications from thermal images and thesis study objectives accomplished successfully.