20. yüzyıl figüratif Amerikan resminden yenifigürasyona figür-mekân ilişkisi
From 20th century figurative American painting to neo-figuration:Figure-space relationship
Yazar: GÖKSU YURTSEVEN
Danışman: DOÇ. ORÇUN ÇADIRCI
Mersin Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Resim sanatında mekân, figürün ruhsal durumunu ifade etmesi açısından önemli rol
oynamaktadır. Mekânda içsel ve dışsal öğelerin birbirleriyle etkileşimi, sanat eserlerindeki estetik
dengeyi belirlemede önemlidir. Bu etkileşim, sanatçıların mekânı anlamlandırma ve ifade etme
süreçlerinde belirleyici olmuştur. Bu bağlamda mekân ve figür ilişkisi sanatın evrimi sürecinde önemli
bir yer tutmaktadır. Resim sanatında figür ve mekânın ele alınışı sanatçıya göre ve her dönemde yaşanan
kültürel, ekonomik, siyasal değişikliklere göre farklılık göstermektedir. Birbirinin ardılı olan her akım
ve hareket yeni arayışları, değişimleri içermektedir. Buna göre de sanatçılar çeşitli yaklaşımlar ve
anlayışları benimsemişlerdir. 20. yüzyılın ikinci yarısında yaşanmış olumsuzlukların etkisiyle Yeni
Dışavurumculuk akımı ortaya çıkmıştır. Yeni Dışavurumcu sanatçıların figürü varoluşsal kaygılar,
eleştirel ve ironik bir tavırla ele alması, yani figüratif dilin yeni bir düşünce tavrıyla tekrar ilgi odağı
olması Yeni Figürasyon olgusunu ortaya çıkarmıştır. Bu tezde Modernizmle birlikte geri planda kaldığı
düşünülen figüratif dil çeşitli hareketler ve sanatçılardan örneklendirilerek ele alınmıştır.
Postmodern dönem gelip geçicilik, karmaşa ve süreksizliği tamamen benimsemiştir. 1960-
70'lerdeki bu karmaşa ve çoğulcu anlayış, Yeni Dışavurumculukla Almanya, İtalya ve Amerika'da öne
çıkan sanatçılar tarafından yeni bir ifade biçimine dönüşmüştür. II. Dünya Savaşı'nın neden olduğu
çöküntüyle, insanların yaşadıkları sıkıntı ve anlam arayışı, kendi benliklerine dönme yolunu açmıştır.
Yeni Dışavurumcu sanatçılar bu bunalımlardan etkilenerek yeni bir resimsel yaklaşım ortaya
koymuştur. Akım, tipik olarak büyük boy tuvaller ve kalın tabaka halinde kabaca uygulanmış boya ile
karakterize edilmiştir. Bireyselliklerini vurgulamaları, figüratife olan eğilimleri, insan problemlerini ele
almaları ve kültürel kimliklerini öne çıkarmaları Yeni Dışavurumcuların ortak noktaları olarak
sayılabilir. Sanatçıların genel olarak ironik ve alaycı bir üslup kullanmalarıyla birlikte figürü deforme
etmeleri ve idealize etmekten kaçınmaları, savaş sonrası tükenmişlik halini ifade etmektedir.

Abstract:
The role of space in expressing the emotional state of the figure holds significant importance in
the art of painting. While the human figure represents the form of beings, space presence the area/volume
occupied by beings and objects. The interaction between internal and external elements in space is
crucial for determining aesthetic balance in art. This interaction has been decisive in shaping artists'
processes of understanding and expressing space. In this context, the relationship between space and the
figure occupies a significant place in the evolution/history of art.
The treatment of figure and space in painting varies according to individual artists and changes in
cultural, economic, and political contexts throughout different periods. Prior to the 20th century, a
naturalistic approach prevailed, but in the 19th century, influenced by the Realism movement led by
Courbet, artists began prioritizing emotions. Each successive art movement brings forth new
explorations and changes. Consequently, artists have embraced various approaches and perspectives.
In the latter half of the 20th century, influenced by the adversities of the time, the movement of
Neo-Expressionism emerged. Neo-Expressionist artists returned to a figurative approach with paint and
canvas. The existential concerns of the figure, approached with a critical and ironic attitude, led to the
emergence of the phenomenon of New Figuration.
In this thesis, the figurative language, considered to have taken a backseat with modernism, is
examined by providing examples from various movements and artists in terms of belonging. The period
of postmodernism fully embraced transience, chaos, and discontinuity. The chaos and pluralistic
understanding of the 1960s and 1970s transformed into a new form of expression by prominent artists
associated with Neo-Expressionism in Germany, Italy, and the United States. In the aftermath of World
War II, people experienced a period of loss of values, loneliness, and introversion, leading to a search
for meaning and a turn to individual identities. Neo-Expressionist artists, influenced by these crises,
presented a new visual approach characterized by large canvases and roughly applied paint.
Emphasizing their individuality, inclination towards the figurative, addressing human problems, and
highlighting their cultural identities are common features of Neo-Expressionists. The artists, often using
an ironic and mocking style, deformed the figure and avoided idealization, expressing a post-war sense
of exhaustion. German artists such as Georg Baselitz, Anselm Kiefer, and Immendorff produced works
reflecting the tragic history of Germany, creating a prevailing gloomy atmosphere in their paintings.
Italian artists, known as the Transavanguardia, approached the figure autobiographically, distorting it
within themes like sexuality, mythology, and psychology, using an ironic and mocking style. The
formation of the Neo-Expressionist movement is explored by examining the art philosophy of the New
Image Painting, Bad Painting, and many artists working with a figurative approach since the 1900s,
providing examples from their artworks.