Foucault'da etik özne kavramı ve bu bağlamda ın-yer-face oyunları
Foucault's ethics of the concern for self concept:             a Conceptual approach to in-yer-face plays
Yazar: DUYGU KARTAL
Danışman: DOÇ. DR. SELEN KORAD BİYERKİYE ; PROF. MEHMET BİRKİYE
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Drama ve Oyunculuk Ana Sanat Dalı / Tiyatro Yönetmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Etik = Ethics ; Foucault, Michel = Foucault, Michel ; Suratına tiyatro = In-Yer-Face theather ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyunları = Theater plays ; Özne = Subject

Özet:
Foucault, modernite sonrası 20. Yüzyılın en çok konuşulan filozoflarından biri olarak Aydınlanma düşüncesini eleştirmiş, özne ve iktidar kavramları üzerine vurgu yapmıştır. Bu bağlamda toplumsal alanda etik öznenin kurulumunu irdelemiştir. Özne kavramı içinde, bireyin yaşam alanı bazı davranışsal göstergeler ve bir takım sınırlamalar barındırır. Bununla birlikte zamanın devinimi toplumsal alanda yeni algı biçimleri yaratır. Foucault'ya göre çağdaş devrim bir takım olumlamalarla yansıtılsa da bu yeni algı biçimleri çağdaş bir kurmacadır. Bu nedenle, etik anlam yüklenen özne de modernitenin bütünlüğünü koruyan inşanın bir parçasıdır. Bu sosyal etkileşim ve yapılanmalar sırasında, Foucault'nun çalışmaları sanat ve edebiyat alanında da yansımalar göstermiştir. Foucault'nun toplumun ahlaki değer yargılarında yaptığı sorgulamadan hareketle, çalışmalarının çağdaş tiyatrodaki yansımasının en büyük örnekleri postmodern oyun metinlerinde görülür. Zaman ilerlerken her alanda meydana gelen dönüşümler, tiyatro terminolojisinde yeni biçimiyle öne çıkan oyun metinleri için, farklı bir sahneleme dinamizmini beraberinde getirmiş ve  in-yer-face yani "suratına tiyatro" adıyla yer bulmuştur. Bu yeni kuramsal çerçeve, oluşumunda ve ilerleyişinde postmodern bir olgu formunda, özellikle Avrupa tiyatrosunda seyirciyi oldukça derinden izlerle etkilemiştir. Bu derinliği sağlayan en önemli oyun yazarlarından Sarah Kane, Mark Ravenhill, Antony Neilson, Marius Von Mayenburg ile birlikte bu yeni oluşumdan etkilenen, Türk tiyatrosunda son zamanların en çok konuşulan yazarlarından Alper Kul ve Özgür Özgülgün'ün in-yer-face oyunları değişen tiyatro anlayışının oldukça çarpıcı örnekleridir.
Anahtar Kelimeler: Michel Foucault, Etik özne, Güç/İktidar, Postmodernite, In-yer-face tiyatro

Abstract:
Foucault, as one of the famous philosophers of post-modernity in the 20th Century, criticised the Enlightenment by underlining the relationship between subject and 'potentia' (government/power). In this context, he scrutinised the establishment of the ethical subject in the social sphere. Within the notion of subject, the living space of an individual contains some behavioral indicators and some restrictions. As maintained by Foucault, although modern revolution is reflected in some affirmations, these new forms of perception are contemporary fictions. For this reason, the subject, which has an ethical meaning, is a part of the construction that preserves the integrity of modernity. During these social interactions and structuring, Foucault's works also have reflections in art and literature. Starting from Foucault's questioning of moral values of society, the greatest examples of the reflection of his works in contemporary theater are seen in postmodern play texts. In time, transformations which took place in every field, brought a different staging dynamism to the drama texts that emerged in a new form on stage which is called "In Yer Face Theater". This new theoretical framework influenced the audience deeply in its formation and progress in the form of a postmodern phenomenon, (e)specially in European theater. Together with Sarah Kane, Mark Ravenhill, Antony Neilson, Marius Von Mayenburg, who are the most prominent playwrights that provided this depth in drama, the plays of Alper Kul and Özgür Özgülgün, who are two of the most famous Turkish playwrights of the recent years, can be pointed as quite striking examples in Turkish drama.

Keywords: Michel Foucault, Ethical subject, Power/Potency, Postmodernity, In-Yer-Face theather