Psikotik belirtisi olan ve olmayan bipolar bozuklukhastalarının nörokognisyon ve nörogörüntülemeyönünden karşılaştırılması: şizofreni hastaları ilekontrollü bir çalışma
The comparison of neurocognition and neuroimaging in bipolar disorder patients with and without psychotic symptoms: A controlled study with schizophrenia patients
Yazar: ECE ÖZLEM ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. ÖMER AYDEMİR
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç:
Bu araştırmanın amacı bir süreklilik olarak kabul edilen Sch ve BB'nin nörogelişimsel
kökenleri açısından beyindeki nörofizyopatolojilerini anlamak ve İSS'yi dikkate
alarak beyindeki gelişimsel farklılıklarını ortaya koymaktır.
Yöntem:
Araştırma grubunu DSM-5 ölçütlerine göre remisyonda psikotik bulgulu BB (P-BB)
tanısını karşılayan hastalar oluşturmuştur. Kontrol grubu olarak remisyonda Sch ve
psikotik bulgulu olmayan BB (NP-BB) hastaları alınmıştır. BB hastalarının
duygudurum belirtileri HAM-D-17, YMDÖ; Sch hastalarının psikotik belirtileri
Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeğiyle değerlendirilmiştir. Nörobilişsel test bataryası
olarak WAIS Sayı Sembol ve Sayı Dizisi Testleri, Stroop Testi, Wisconsin Kart
Eşleme Testi, Sürekli Performans Testi (CPT), İz Sürme Testi (İST), Rey İşitsel Sözel
Bellek Süreçleri Testi, Yüzde Dışa Vuran Duyguların Tanınması, Ayırt Edilmesi
Testleri ve WAİS-R Sözcük Dağarcığı Alt Testi uygulanmıştır. Tüm katılımcıların T1
ağırlıklı volümetrik manyetik rezonans görüntüleri 1.5 Tesla GE Signa HD xt cihazda
MCBÜ Radyoloji departmanında çekilmiştir. Yapısal görüntüleme analizleri
vol2Brain yazılımıyla yapılmıştır. İstatistiksel analizler R istatistik program paketi
Jamovi yazılımı kullanılarak yapılmıştır.
Bulgular:
Gruplar sosyodemografik veriler açısından karşılaştırıldığında yaş dışında aralarında
anlamlı farklılık saptanmamıştır. 'İST A Tamamlama Süresi' Sch grubunda NP-BB
grubuna kıyasla anlamlı şekilde daha uzun bulunmuştur. 'İST B Tamamlama Süresi'
Sch grubunda P-BB grubuna kıyasla anlamlı şekilde uzun bulunmuştur. 'Rey 1-5
Toplam Çağırma' ve 'Rey 6 Çağırma' puanları açısından Sch grubu, NP-BB grubuna
kıyasla anlamlı şekilde daha az kelime sayabilmiştir. CPT 'Doğru Engelleme' ve
'Engelleme İsabet Oranı' puanları açısından P-BB grubu Sch grubuna kıyasla anlamlı
olarak daha yüksek puan almıştır. 'Comission Hatası' puanları incelendiğinde Sch
grubu P-BB'ye kıyasla anlamlı olarak daha fazla hata yapmıştır. Beyin yapılarının
hacimlerine bakıldığında; P-BB grubunun anterior insula total, sağ anterior insula,
vermis total, cerebellar vermal lobüller I-V ve VIII-X hacimleri ve oksipital pol total
hacimleri, Sch grubuna kıyasla anlamlı olarak büyük bulunmuştur. Sağ parietal
operculum hacimleri; NP-BB grubunda P-BB grubundan istatistiksel anlamlı olarak
daha geniş saptanmıştır. Anlamlı bulunan parametreler, karıştırıcı faktörler olarak
kabul edilen hasta yaşı, hastalık süresi, yatış sayısı ve EKT öyküsü açısından
multinominal lojistik regresyon analizine sokulmuştur. Analiz sonrasında; İST A, Rey
1-5 Toplam Çağırma, Rey 6 Çağırma testleri ve hacim olarak Vermis Total, Occipital
Pol Total Kalınlık, Cerebellar Vermal Lobüller VIII-X, Anterior İnsula Total, Sağ
Anterior İnsula ve Sağ Parietal Operculum bölge parametreleri anlamlılıklarını
korumaya devam etmişlerdir.
Sonuçlar:
İSS'nin Sch ve BB arasındaki ayrımı yapmada yeterince etkili olmadığını ve
bulgularımızın daha çok bu iki bozukluğun nörobiyolojik farklılıklarını vurguladığını
ortaya koymaktadır. Bu durum, Sch ve BB'nin nörogelişimsel süreçlerinin, İSS'den
bağımsız olarak, farklı yollar izlediğini göstermektedir. İSS'nin bu iki bozukluk
arasındaki ayrımı yapmadaki sınırlı rolü, Sch ve BB'nin daha geniş bir psikotik
spektrum içinde yer aldığı hipotezini desteklemektedir. Sonuç olarak bu çalışma, Sch
ve BB arasındaki nörobiyolojik farklılıkları anlamada literatüre önemli katkılar
sunmakta ve gelecekteki araştırmalar için sağlam bir temel oluşturmaktadır.
Anahtar kelimeler: Bipolar Bozukluk, Şizofreni, Schneiderian İlk Sıra Belirtiler,
Nörogörüntüleme, Nörokognisyon

Abstract:
Objective:
This study aims to investigate the neurophysiopathology of schizophrenia (Sch) and
bipolar disorder (BD), which are considered to exist on a continuum in terms of their
neurodevelopmental origins. It seeks to reveal developmental differences in the brain
while considering the role of the central nervous system (CNS).
Materials and Methods:
The research group included patients diagnosed with remitted bipolar disorder with
psychotic features (P-BD) according to DSM-5 criteria. The control group consisted
of remitted schizophrenia (Sch) patients and bipolar disorder patients without
psychotic features (NP-BD). Mood symptoms in BD patients were assessed using the
Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D-17) and the Young Mania Rating Scale
(YMRS), while psychotic symptoms in Sch patients were evaluated using the Positive
and Negative Syndrome Scale (PANSS). The neurocognitive test battery included the
WAIS Digit Symbol and Digit Span Tests, Stroop Test, Wisconsin Card Sorting Test
(WCST), Continuous Performance Test (CPT), Trail Making Test (TMT), Rey
Auditory Verbal Learning Test, Facial Emotion Recognition and Discrimination Tests,
and the WAIS-R Vocabulary Subtest. T1-weighted volumetric magnetic resonance
images of all participants were acquired at the Radiology Department of Manisa Celal
Bayar University (MCBU) using a 1.5 Tesla GE Signa HDxt device. Structural
imaging analyses were conducted using the vol2Brain software. Statistical analyses
were performed with the R statistical software package via the Jamovi platform.
Results:
130
No significant differences were found between the groups in terms of
sociodemographic data, except for age. The 'TMT A Completion Time' was
significantly longer in the Sch group compared to the NP-BD group. The 'TMT B
Completion Time' was significantly longer in the Sch group compared to the P-BD
group. In terms of the 'Rey 1-5 Total Recall' and 'Rey 6 Recall' scores, the Sch group
recalled significantly fewer words compared to the NP-BD group. The P-BD group
scored significantly higher than the Sch group on the CPT 'Correct Rejections' and 'Hit
Rate' scores. When 'Commission Errors' were examined, the Sch group made
significantly more errors than the P-BD group. In terms of brain structure volumes, the
P-BD group had significantly larger volumes in the total anterior insula, right anterior
insula, total vermis, cerebellar vermal lobules I-V and VIII-X, and total occipital pole
compared to the Sch group. The right parietal operculum volume was statistically
significantly larger in the NP-BD group compared to the P-BD group. The parameters
that were found to be significant were subjected to multinomial logistic regression
analysis, considering confounding factors such as patient age, illness duration, number
of hospitalizations, and history of electroconvulsive therapy (ECT). After the analysis,
the significance of the TMT A, Rey 1-5 Total Recall, Rey 6 Recall tests, and the
volumes of the total vermis, total occipital pole, cerebellar vermal lobules VIII-X, total
anterior insula, right anterior insula, and right parietal operculum remained significant.
Conclusion:
Our findings suggest that the central nervous system (CNS) is not sufficiently effective
in differentiating between schizophrenia (Sch) and bipolar disorder (BD). Instead, they
highlight neurobiological differences between these two disorders, indicating that their
neurodevelopmental processes follow distinct pathways, independent of the CNS. This
supports the hypothesis that Sch and BD are part of a broader psychotic spectrum. In
conclusion, this study makes a significant contribution to understanding the
neurobiological differences between Sch and BD and provides a foundation for future
research.
Keywords: Bipolar Disorder, Schizophrenia, Schneiderian First-Rank Symptoms,
Neuroimaging, Neurocognition