Vadeli işlem ve opsiyon borsasında tarımsal ürünlere dayalı sözleşme geliştirilmesi
Developing the new contracts based on agricultural crops at turkish derivatives exchange
Yazar: GÜLER EFRASİYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HAKAN ÇELİKKOL
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Tarım ürünleri = Agricultural products ; Vadeli işlem borsaları = Futures stock exchanges ; Vadeli işlem sözleşmeleri = Future contracts

Özet:
Rekabet koşullarının getirdiği riskler ekonomik birimleri etkilemektedir. Vadeli işlem piyasaları bu risklerin transferinde aracı rolü üstlenmekte olup, dünyada bu fonksiyonu yerine getirmek üzere kurulmuş, çeşitli ürünlerin işlem gördüğü çok sayıda borsa bulunmaktadır. Bu borsaların ülkemizdeki örneği olan Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsasında dövize, faize, endekse ve emtiaya dayalı vadeli işlem sözleşmeleri işlem görmektedir.Vadeli işlemlere konu olacak dayanak ürünler belirlenirken bazı özellikler göz önünde bulundurulmaktadır. Bu çalışmada, Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsasında işlem görecek yeni ürünler belirlenirken göz önünde bulundurulması gereken kriterlerden hareketle, borsada işlem görme potansiyeline sahip yeni tarımsal ürünler tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde vadeli işlem piyasalarının gelişimi, vadeli işlem piyasalarında işlem yapılma amaçları, vadeli işlem piyasalarının özellikleri, fonksiyonları ve vadeli işlem piyasalarında işlem gören sözleşmeler hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde ayrıca Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası ile ilgili veriler ile dünyadaki önemli vadeli işlem piyasaları ve borsalarına da yer verilmiştir. İkinci bölümde, Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsasında yeni ürün geliştirmenin önemi, yeni tarımsal ürün geliştirmede önemli unsurlar, tarımsal ürünlere dayalı vadeli işlem piyasaları, vadeli işlemlere konu olacak yeni tarımsal ürünlerin seçilmesi ve yeni sözleşmelerin oluşturulması konularına yer verilmiştir. Son bölümde ise, üretim, tüketim, ihracat ve ithalat açısından ülkemiz için önemli tarımsal ürünler ele alınmış ve bu ürünlerin Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsasında işlem görebilecek ürünler olup olmadığı, vadeli işlemlere konu olabilecek ürünlerin taşıması gereken özellikler bağlamında belirlenmeye çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Vadeli İşlem Sözleşmesi, Vadeli İşlem Piyasaları, Tarımsal Ürünlere Dayalı Vadeli İşlem Sözleşmeleri.

Abstract:
The risk caused by competing conditions effects economic units. Markets of future are mediator for transfering the risks and there are some Exchanges founded in some parts of the world in order to carry out this duty and its representative in our country is Future and Option Exchange where some future contracts based on foreign exchange, interest, index and agricultural product are transacted.Some qualifications are needed for an agricultural product in order to be the subject for Future and Option Exchange. In the first part of the paper, not only the aim of the transaction, the features and the functions of Future Markets but also the Future contracts are explained. Moreover, Future and Option Exchange, some important Exchanges in the world and also some data about them are presented in the paper, too. In the second part, there are some considerable topics such as the importance and the elements of developing new products, Future Markets based on agricultural products, choosing the new agricultural products for Future Markets and making contracts. At last part, some important agricultural products for our country are determined whether they are suitable for Future and Option Exchange or not according to the qualifications required.Key Words: Future Contract, Future Markets, Future Contracts Based on Agricultural Crops.