Fibromiyalji hastalarında vejetaryen beslenmenin etkisi
Effects of vegetarian nutrition on fibromyalgia patients
Yazar: BÜŞRA PEHLİVAN KARAOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP ÖZERSON
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Fibromiyalji = Fibromyalgia ; Vejetaryen = Vegetarian

Özet:
Fibromiyalji sendromu olarak da adlandırılan fibromiyalji, kas-iskelet
sistemindeki ağrı ile karakterize, yorgunluk, kognitif bozukluk ve uyku problemlerine
sebep olan uzun süre devam eden bir hastalıktır. Fibromiyaljiye yönelik araştırmalar
devam ederken yakın dönemde vejetaryen beslenmenin bu hastalığı etkileyebileceği
düşünülmüştür. Çalışmamızın amacı; fibromiyalji sendromlu hastalarda vejetaryen
beslenmenin etkisinin incelenmesidir.
Bu çalışma 15.02.2021 ile 15.05.2021 tarihleri arasında İstanbul'da özel bir
sağlık kliniğinde fibromiyalji tanısı alan, yaş ortalamaları 39,10±7,55 yıl olan 28 birey
üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmayı kabul eden bireylere; genel bilgiler,
fibromiyalji ve diğer hastalıklarla ilgili bilgiler, beslenme alışkanlıkları, egzersiz
durumları, antropometrik ölçümleri (boy, ağırlık, beden kütle indeksi (BKİ), yağ, kas
ve bel-kalça oranı (BKO)) içeren anket ve vejetaryen beslenmenin sağlık üzerine
etkisini belirlemek amacıyla araştırma öncesi ve sonrası Fibromiyalji Etki Anketi
(FIQ) araştırmacı tarafından toplanmıştır.
Çalışmada elde edilen veriler Statistical Package for the Social Sciences
(SPSS) for Windows 21.0 ile değerlendirilmiştir. Bu çalışmadaki kategorik
değişkenler için sayı (n) ve yüzde (%); sürekli değişkenler için tanımlayıcı istatistikler,
ortalama, standart sapma, minimum (min) ve maksimum (mak) değerler olarak
belirtilmiştir. Bağımlı grupları karşılaştırmada Paired Sample t-testi uygulanmıştır.
Değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlerken Pearson korelasyon katsayıları; kategorik
değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlerken ise Fisher's Exact test yapılmıştır.
Hesaplamalarda istatistik anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alınmıştır.
Bireylerin %67,9'u kadın, %32,1'i erkektir. Katılımcıların boy uzunluğu
ortalamaları 169,42±10,73 cm'dir. Vejetaryen beslenme öncesi vücut ağırlığı
ortalamalarının 80,33±18,85 kg, BKI ortalamalarının 27,92±5,68 kg/m2
, yağ
oranlarının %30,18±7,99, kas oranlarının %66,36±7,59 ve bel/kalça oranlarının

VIII

0,86±0,07 olduğu gözlenmiştir. Vejetaryen beslenme sonrası vücut ağırlığı
ortalamalarının 76,51±17,17 kg, BKI ortalamalarının 26,57±4,82 kg/m2
, yağ
oranlarının %26,57±8,15, kas oranlarının %67,72±7,72 ve bel/kalça oranlarının
0,83±0.07 olduğu gözlenmiştir. Vejetaryen beslenme uygulamasının vücut ağırlığı (p>
0,000), beden kitle indeksi (p> 0,000), yağ oranı (p> 0,000), kas oranı (p> 0,000) ve
bel/kalça oranı (p> 0,000) arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür
Vejetaryen diyet öncesi FIQ Skoru 54,47±11,25 iken vejetaryen diyet sonrası
FIQ Skoru'nun 44,43±10,76 olduğu görülmüştür. Katılımcıların vejetaryen diyet
uygulamaları ile FIQ Skoru arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür (p<0,05).
Fibromiyalji tedavisinde hastalık bulgularının azaltılması ve yaşam kalitesinin
arttırılmasında hastaların diyetisyen tarafından beslenme eğitimi alması ve beslenme
durum değerlendirmesi yapılırken hastaların antropometrik ölçümlerinin düzenli
olarak takip edilmesinin gerektiği sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Fibromiyalji, Vejetaryen beslenme, Antropometrik
ölçümler

Abstract:
Fibromyalgia, also called fibromyalgia syndrome, is a long-lasting disease
characterized by pain in the musculoskeletal system, causing fatigue, cognitive
impairment and sleep problems. While research on fibromyalgia continues, it has been
thought that diet may affect this disease recently. The purpose of our study;
Investigation of the vegetarian diet effects on health in patients with fibromyalgia
syndrome.
This fibromyalgia study was carried out on 28 individuals with a mean age of
39.10 ± 7.55 years, who were diagnosed with fibromyalgia at the private health clinic
in Istanbul between 15.02.2021 and 15.05.2021. Individuals who accept to study;
general information, information on fibromyalgia and other diseases, nutritional
habits, exercise status, anthropometric measurements (height, weight, BMI, fat,
muscle, and waist-hip ratio) and a pre-diet and after diet to determine the vegetarian
diet effect on health Post-Fibromyalgia Impact Questionnaire (FIQ) was collected by
the researcher.
The data obtained in the study were evaluated with Statistical Package for the
Social Sciences (SPSS) for Windows 21.0. Descriptive statistics for continuous
variables in this study, as mean, standard deviation, minimum and maximum values;

It is expressed as number and percentage for categorical variables. Paired Sample t-
test was used to compare dependent groups. Pearson correlation coefficients were

calculated to determine the relationship between variables. Fisher's Exact test was used
to determine the relationship between categorical variables. Statistical significance
level was taken as p <0.05 in the calculations.
67.9% of individuals are female and 32.1% are male. The average height of the
participants is 169.42 ± 10.73 cm. Before the vegetarian diet, the average body weight
was 80.33 ± 18.85 kg, the BMI averages 27.92 ± 5.68 kg/m2

, the fat ratio was 30.18%
± 7.99, the muscle ratio was 66.36% ± 7.59 and the waist / hip ratio was 0,86 ±0,07.
After the vegetarian diet, the average body weight was 76.51 ± 17.17 kg, the average

X
BMI was 26.57 ± 4.82 kg/m2

, the fat ratio was 26.57% ± 8.15, the muscle ratio
was 67.72% ± 7.72 and the waist / hip ratio was 0,83±0.07. There was a significant
relationship between vegetarian dieting practice (p> 0,000), body mass index (p>
0,000), fat ratio (p> 0,000), muscle ratio (p> 0,000) and waist / hip ratio (p> 0,000)
has been seen.
It was concluded that in the treatment of fibromyalgia, patients should receive
nutrition training by a dietician and regularly monitor their anthropometric
measurements in order to reduce the symptoms of the disease and improving the
quality of life.
Keywords: Fibromyalgia, Vegetarian diet, Anthropometric measurements