Konya kentindeki toplu taşıma kullanım ve etkinlik değerlendirmesi
Public transport usage and efficiency assesment in Konya
Yazar: BERRA ÖZKAN UZUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN KAMİL AKIN
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / İnşaat Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Trafik = Traffic ; Ulaşım = Transportation

Özet:
Toplu taşıma (TT), sürdürülebilir taşımacılığın gerekli ancak çok zorlu bir bileşenidir, çünkü Türkiye'de TT operasyonları yüksek maliyetlidir (genellikle sübvanse edilir) ve geleneksel olarak saha tecrübesine, yöneticilerin görüşlerine veya bireylerin geri bildirimlerine dayanarak planlanmış ve işletilmiştir. Kırsal alanlardan gelen büyük göçler nedeniyle kentsel alanların boyutundaki artışlar, TT planlama ve yönetiminde yeni bir zorluk katmanı yaratmıştır. Bu sorun, TT için katma değer olarak güvenilir veri toplanmasına olanak sağlayan akıllı kart sistemleri gibi son zamanlarda konuşlandırılan Akıllı Ulaşım Sistemleri (ITS) tarafından kısmen ele alınmıştır. Bu büyük veri kaynağı (ayda 1 milyon işlemi aşan), TT hizmetlerinin performansıyla ilgili görüşleri ortaya çıkarmak için büyük bir potansiyele sahip; bununla birlikte, temelindeki TT ağının iyileştirilmesi için düşük maliyetli bir fırsat olarak potansiyelini yerine getirmek için etkin analiz ve görselleştirme araçlarına ihtiyacı var. 
Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye'deki bir büyükşehir belediyesinden alınan toplu taşıma akıllı kart verilerini analiz ederek başlıca seyahat modellerini (örneğin abonman yolculukları, çok yönlü taşımacılık kullanımı vb.) tespit etmektir. Dahası, bir Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ortamında TT talebinin zaman-mekansal haritalandırılması, en çok talep edilen hatların ve durakların tespit edilmesine olanak tanıyacak, böylece sahada ve kısa araştırmalar yoluyla toplanan ek verilerle daha detaylı değerlendirilebilecektir. TT hizmetlerinin genel erişilebilirliği, CBS ortamında, tarifeler ve TT rota verileri üzerinden değerlendirilirken, yüksek talepli TT duraklarının detaylı değerlendirilmesinin, TT erişilebilirliğini etkileyen faktörler ile ilgili görüşleri ortaya çıkarması beklenmektedir. TT talep haritalarının ve erişilebilirliğin çapraz değerlendirilmesi, akıllı kart verilerine dayanan TT performansını değerlendirmek için kullanılarak nüfusun ihtiyaçlarına daha iyi hizmet eden gelişmiş bir TT sistemi için önerilerde bulunacak, böylece çalışmanın gerçekleştirildiği şehirde ekonomik kalkınmaya ve sosyal hareketliliğe katkıda bulunacak ve bunları teşvik edecek.
Anahtar Kelimeler
Toplu Taşıma Erişilebilirliği, TT performansı, Akıllı Kart Verisi, Büyük Veri

Abstract:
Public transit (PT) is a necessary but very challenging component of sustainable transportation, as PT operations are very costly (and often subsidized), and have traditionally been planned and operated based on site experience, insights of managers or feedback from individuals in Turkey. The increases in the size of urban regions due to large migrations from rural areas has added a new layer of challenge in PT planning and management. The problem has been partly addressed by recently deployed Intelligent Transportation Systems (ITS) such as smart card systems, which also enable robust data collection for PT as an added value. This big data source (exceeding 1 million transactions per month), holds great potential to reveal insights regarding the performance of PT services; however, it needs efficient analysis and visualisation tools to fulfil its potential as a low-cost opportunity for improvement of the underlying PT network. 
The main goal of this study is to analyse smart card data from PT systems from a metropolitan municipality in Turkey to detect major travel patterns (such as commute trips, intermodal use, etc.). Furthermore, spatiotemporal mapping of PT demand in a Geographical Information Systems (GIS) environment will enable detection of most heavily demanded lines and stops, which can be further evaluated with additional data collected on site and via short surveys. While the overall accessibility of PT services will be evaluated in GIS environment from timetables and PT route data, detailed evaluation of high-demand PT stops are expected to reveal insights on factors affecting PT accessibility. Cross evaluation of PT demand maps and accessibility will be used to assess PT performance based on smart card data, which will lead to suggestions for an improved PT system that better serves the population's needs, thus contributing to and encouraging economic development and social mobility in the study city.
Keywords
Public Transit Accessibility, PT Performance, Smart Card Data, Big Data