Orta Asya ülkelerinde terör tehdidi: "El-Kaide" terör örgütünün bölgesel oluşumu ve tehdit boyutu
Terrorist threat in central asian countries: Regional formation and threat dimension of the terrorist organization "Al-Qaeda"
Yazar: BAIAN ASANOVA
Danışman: DOÇ. DR. ELŞAN İZZETGİL
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bu tez, Orta Asya ülkelerindeki terör tehdidi üzerine odaklanmaktadır, özellikle de El-Kaide terör örgütünün bölgesel oluşumu ve tehdit boyutunu ele almaktadır. Orta Asya, coğrafi konumu nedeniyle jeopolitik açıdan önemli bir bölgedir ve terörizm bu ülkeler için ciddi bir güvenlik tehdidi oluşturmaktadır.
El-Kaide, 1980'lerin sonlarında kurulan ve 1990'larda küresel bir terör tehdidi haline gelen bir terör örgütüdür. Bu tezde, El-Kaide'nin Orta Asya'daki bölgesel oluşumu incelenmektedir. Orta Asya ülkeleri, özellikle Tacikistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Kazakistan gibi ülkeler, El-Kaide'nin bölgedeki faaliyetleri ve örgütlenmesi açısından önemli bir rol oynamaktadır.
Bu tez ayrıca El-Kaide'nin Orta Asya ülkelerine yönelik tehdit boyutunu ele almaktadır. El-Kaide, bölgedeki istikrarsızlık, yoksulluk, aşırılık yanlısı ideolojiler ve diğer faktörlerden faydalanarak Orta Asya ülkelerinde etkinlik göstermektedir. Bu terör örgütü, bölgede radikalizasyonu teşvik etmekte, militanları eğitmekte ve terör saldırıları düzenlemektedir.
Tezde, El-Kaide'nin Orta Asya ülkelerindeki varlığı ve tehdit boyutunun analizine dayalı olarak, bu tehdidin nasıl ele alınabileceği ve önleyici önlemlerin nasıl alınabileceği üzerinde de durulmaktadır. Bölgesel işbirliği, istihbarat paylaşımı, güvenlik güçlerinin kapasitesinin artırılması ve sosyal ekonomik kalkınmanın teşvik edilmesi gibi önlemler önerilmektedir. Bu tez, Orta Asya ülkelerindeki terör tehdidi konusunda bir farkındalık oluşturmayı ve politika yapıcıları, akademisyenleri ve ilgili tarafları bu alanda daha fazla çalışmaya teşvik etmeyi amaçlamaktadır. El-Kaide'nin bölgesel oluşumu ve tehdit boyutunun anlaşılması, Orta Asya'nın güvenlik durumunun iyileştirilmesine ve terörizmle mücadelede daha etkili stratejilerin geliştirilmesine katkıda bulunabilir.

Abstract:
This thesis examines the regional formation and threat dimension of the Al-Qaeda terrorist organization in Central Asian countries. Central Asia holds significant geopolitical importance due to its geographical location, making it vulnerable to terrorism and posing a serious security threat to the region. Al-Qaeda, founded in the late 1980s, emerged as a global terrorist organization in the 1990s. This study investigates the regional dynamics of Al-Qaeda's presence in Central Asia, with a particular focus on Tajikistan, Kyrgyzstan, Uzbekistan, and Kazakhstan, where these countries play crucial roles in facilitating Al-Qaeda's activities and organizational structure.
Furthermore, this thesis addresses the specific threat dimension posed by Al-Qaeda to Central Asian countries. Exploiting factors such as instability, poverty, and extremist ideologies prevalent in the region, Al-Qaeda has actively operated in Central Asia. The organization promotes radicalization, trains militants, and conducts terrorist attacks, presenting a significant challenge to the security of these nations.
Based on the analysis of Al-Qaeda's presence and threat dimension in Central Asia, the thesis proposes measures to address this threat and implement preventive strategies. Recommendations include fostering regional cooperation, sharing intelligence, enhancing the capacity of security forces, and promoting socio-economic development. By raising awareness about the terrorist threat in Central Asian countries, this study aims to stimulate policymakers, academics, and interested parties to further engage in this area. Understanding the regional formation and threat dimension of Al-Qaeda is pivotal in improving the security situation and developing more effective counterterrorism strategies in Central Asia.