Yeni yapısalcı iktisat düşüncesinde kalkınma ve devletin rolü: Türkiye ekonomisi üzerine bir uygulama
Development and the role of the state in new structural economic thought: An application on the Turkish economy
Yazar: EREN CAN GÜRBÜZ
Danışman: PROF. DR. İSMAİL TUNCER
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Devlet = State ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Gizli kalmış karşılaştırmalı üstünlükler = Latent comparative advantage ; Karşılaştırmalı üstünlükler = Comparative advantages ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Yeni ekonomi = New economy

Özet:
Sanayi devrimi ile birlikte ön plana çıkan iktisadi büyümenin görece sürekliliği ve yüksek hızlara sahip olması eski sayılamayacak bir olgudur. Süreklilik ve yüksek hızlar Türkiye ekonomisinin de içinde bulunduğu belirginleşen gelir ıraksamalarını doğurmaktadır. Iraksamanın bir sonucu olarak Türkiye ekonomisinin yakınsama mücadelesi iktisadi büyüme ve kalkınma açısından önem arz etmektedir. Dolayısıyla bu çalışmada Türkiye ekonomisinin iktisadi büyüme ve kalkınmasına katkı sağlayabilecek gizil/örtük kalmış karşılaştırmalı üstünlüğe sahip kilit ürünlerin belirlenmesi hedeflenmiştir. Sektörlerin belirlenmesinde yeni yapısalcı iktisadın bir önermesi olan büyümeyi tespit etme ve basitleştirme çerçevesi şablonunun uygulaması ürün uzayı metodolojisine ait endeksler ile desteklenecek bir biçimde uygulanmıştır. Temel olarak benzer faktör donatımına sahip ülkelerin ihraç yapılarının karşılaştırmasına dayanan bu uygulamada Türkiye ekonomisi ile benzer faktör donatım yapısına sahip Estonya, Letonya, Litvanya, Polonya ve Slovakya ekonomileri karşılaştırılmıştır. Benzerlik gösteren ülkelerin ve Türkiye ekonomisinin ihraç yapılarının incelenmesi ve karşılaştırılması sonucunda Türkiye ekonomisinin gizil kalmış karşılaştırmalı üstünlüklere sahip olabilecek ürünleri belirlenmiştir. Tespit edilen ürünlerin ağırlıklı olarak emek-yoğun üretim yapısına sahip tarım sektörüne ait olabileceği görülmüştür. Bu sebeple Türkiye ekonomisinin iktisadi büyümesini ve kalkınmasını teşvik edebilecek potansiyele sahip tespit edilen ürünlerin küresel rekabet gücünü arttırmaya yönelik politika önerilerinde bulunulmuştur.

Abstract:
The relative continuity and high speeds of economic growth, which came to the fore with the industrial revolution, is a phenomenon that cannot be considered old. Continuity and high speeds cause income divergences, which also include the Turkish economy. As a result of the divergence, the convergence competition of the Turkish economy is important in terms of economic growth and development. Therefore, this study aims to identify key products with latent comparative advantage that can contribute to the economic growth and development of the Turkish economy. The application of the growth identification and facilitation framework template, which is a proposal of the new structural economics in determining the sectors, was applied in a way supported by the indices of the product space methodology. In this application that is based on the comparison of the export structures of countries with similar factor endowment, the Turkish economy and the economies of Estonia, Latvia, Lithuania, Poland and Slovakia, which have similar factor endowments, are compared. As a result of examining and comparing the export structures of similar countries and Turkish economy, products of the Turkish economy that may have latent comparative advantages have been determined. It has been observed that the detected products may belong mainly to the agricultural sector, which has a labor-intensive production structure. For this reason, policy recommendations have been made to increase the global competitiveness of the products identified as having the potential to stimulate the economic growth and development of the Turkish economy.