Multipl skleroz hastalarında nötrofil/lenfosit, platelet/lenfosit, eosinofil/lenfosit ve monosit/lenfosit oranlarının hastalık aktivitesi ile ilişkisi
The relationship of neutrophil/lymphocyte, platelet/lymphocyte, eosinophile/lymphocyte and monocyte/lymphocyte ratio with disease activity in patients with multiple sclerosis
Yazar: ESRA TURĞUT
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ALPUA
Kırıkkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Eozinofil/lenfosit oranı = Eosinophil/lymphocyte ratio ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Monosit/lenfosit oranı = Monocyte/lymphocyte ratio ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Nötrofil/lenfosit oranı = Neutrophil/lymphocyte ratio ; Trombosit/lenfosit oranı = Platelet/lymphocyte ratio

Özet:
Amaç: Multipl Skleroz tanılı hastalarda Nötrofil/Lenfosit, Platelet/Lenfosit, Eozinofil/Lenfosit ve Monosit/Lenfosit oranlarının hastalığın aktivitesi ile ilişkisi ve bu değerlerin MS aktivitesi ile korelasyonunun olup olmadığı araştırıldı.
Gereç ve Yöntem: Geriye dönük taranan MS hastalarının tam kan sayımları, B12 ve D vitaminleri, CRP, sedimantasyon hızı, ferritin değerleri, MR görüntüleri ve bu görüntülerdeki lezyon sayıları, spinal lezyonları, EDSS'leri, kullandıkları ilaçlar, hastalık süreleri verileri toplandı ve bu veriler ışığında tam kan sayımı verileri ve MS aktivitesi arasındaki ilişki incelendi. Çalışma verileri değerlendirilirken sayısal değişkenler için tanımlayıcı istatistikler (ortalama, standart sapma) verildi. İkiden fazla grup arasında fark olup olmadığına tek yönlü varyans analizi ile bakıldı. Tek yönlü varyans analizi sonucunda öncelikle varyans homojenliği için Levene testine, ardından farklılığın hangi grup ya da gruplardan kaynaklandığı "çoklu karşılaştırma testi" (Bonferroni ya da Tamhane's T2) ile kontrol edildi. Varyans homojenliğini sağlayan değişkenlerde gruplar arasındaki fark incelemesi için Bonferroni, varyans homojenliğini sağlamayan değişkenlerde gruplar arasında fark incelemesi için Tamhane's T2 testine bakıldı. Kategorik değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesinde ki kare testinden yararlanıldı. Ayrıca gruplar üzerinde kan parametrelerin etkisinin incelenmesinde ise multinominal lojistik regresyon analizinden yararlanıldı.
Bulgular: Gruplar arasında yaş, cinsiyet, EDSS, süre, trombosit, monosit, eozinofil, ELO, CRP, sedimantasyon hızı, B12 ve ferritin bakımından istatistiksel olarak anlamlı derecede bir farklılık bulunmamakta iken gruplar arasında MR görüntülemede lezyon sayısı, kontrast tutulumu, spinal tutulum ve kan nötrofil düzeyi, lenfosit düzeyi, NLO, MLO, TLO, D vitamini düzeyi bakımından istatistiksel olarak anlamlı derecede bir farklılık bulunmaktadır. Aktif hastalardaki MR görüntülemede lezyon sayısı, kontrast tutulumu ve spinal tutulum oranı inaktif hastalara göre anlamlı derecede daha yüksektir. Aktif hasta olanların nötrofil düzeyi ortalaması inaktif hasta ya da kontrol grubundakilere göre anlamlı derecede daha yüksektir. Kontrol grubunda olanların lenfosit düzeyi ortalaması aktif ya da inaktif hasta olanlara göre anlamlı derecede daha yüksektir. Aktif hasta olanların NLO değerlerinin ortalaması inaktif hasta ya da kontrol grubundakilere göre anlamlı derecede daha yüksektir. Aktif hasta olanların MLO değerlerinin ortalaması kontrol grubundakilere göre anlamlı derecede daha yüksektir. Aktif ya da inaktif hasta olanların TLO değerlerinin ortalaması kontrol grubundakilere göre anlamlı derecede daha yüksektir. Aktif ya da inaktif hasta olanların D vitamini düzeylerinin ortalaması kontrol grubundakilere göre anlamlı derecede daha yüksektir. Uygulanan birinci multinominal lojistik regresyon analizi sonucuna göre aktif hastaların trombosit değeri inaktif gruba göre (1/0,983) 1,017 kat daha düşük iken aktif hastaların TLO değeri inaktif gruba göre 1,038 kat daha yüksektir. Nötrofil, lenfosit, monosit, trombosit, eozinofil değerleri çıkarılarak uygulanan multinominal lojistik regresyon analizi sonucuna göre aktif hastaların NLO değeri inaktif gruba göre 1,624 kat daha yüksektir.
Sonuçlar: Çalışmamızda NLO'nun ve TLO'nun MS hastalık aktivasyonu ile ilişkili olduğu sonucuna vardık. Ayrıca MLO değerleri de kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek saptandı. ELO değerinde gruplar arasında farklılık görülmedi.
Anahtar Kelimeler: Multipl Skleroz, Nötrofil Lenfosit Oranı, Monosit Lenfosit Oranı, Trombosit Lenfosit Oranı, Eozinofil Lenfosit Oranı

Abstract:
Aim: The relationship between Neutrophil/Lymphocyte, Platelet/Lymphocyte, Eosinophil/Lymphocyte and Monocyte/Lymphocyte ratios in patients diagnosed with Multiple Sclerosis and whether these values are correlated with MS activity was investigated.
Material and methods: Complete blood counts, B12 and D vitamins, ferritin values, MR images and the number of lesions on these images, spinal lesions, EDSS, drugs used, duration of disease were collected from retrospectively screened MS patients and in the light of these data, complete blood count data and MS activity were collected. The relationship between them was examined. While evaluating the study data, descriptive statistics (mean, standard deviation) were given for numerical variables. One-way analysis of variance was used to determine whether there was a difference between more than two groups. As a result of the one-way analysis of variance, firstly Levene test for variance homogeneity and then from which group or groups the difference originated was checked with the "multiple comparison test" (Bonferroni or Tamhane's T2). Bonferroni was used to analyze the difference between the groups in the variables that provided variance homogeneity and Tamhane's T2 test was used to examine the difference between the groups in the variables that did not provide the variance homogeneity. Chi-square test was used to examine the relationship between categorical variables. In addition, multinomial logistic regression analysis was used to examine the effects of blood parameters on the groups.
Findings: There was no statistically significant difference between the groups in terms of age, gender, EDSS, duration, platelet, monocytes, eosinophils, ELR, CRP, sedimentation rate, B12 and ferritin. There was a statistically significant difference between the groups in terms of contrast enhancement, spinal involvement, neutrophil level, lymphocyte level, NLR, MLR, TLR, vitamin D level and number of lesions. Contrast enhancement and spinal involvement in active patients compared to inactive patients, mean neutrophil level of active patients compared to inactive patients or control group, mean of lymphocyte level of those in control group compared to active or inactive patients, average of NLR values of active patients compared to inactive patients or control group, the average of the MLR values of those with active disease compared to those in the control group, the average of the TLR values of those with active or inactive disease compared to those in the control group, the average of vitamin D levels of those with active or inactive disease compared to those in the control group, and the average of the number of lesions of those with active disease compared to those with inactive disease is significantly higher. According to the results of the first multinomial logistic regression analysis applied, the platelet value of the active patients was 1.017 times lower than the inactive group (1/0.983), while the TLR value of the active patients was 1.038 times higher than the inactive group. According to the results of the multinominal logistic regression analysis performed by subtracting the neutrophil, lymphocyte, monocytes, platelet, and eosinophil values, the NLR value of the active patients was 1.624 times higher than the inactive group.
Conclusion: In our study, we concluded that NLR and TLR are associated with MS disease activation. In addition, MLR values were found to be significantly higher than the control group. There was no difference between groups in ELR value.
Keywords: Multiple Sclerosis, Neutrophil Lymphocyte Ratio, Monocyte Lymphocyte Ratio, Platelet Lymphocyte Ratio, Eosinophil Lymphocyte Ratio