ANCA-ilişkili vaskülitlerde osteoporoz ile ilişkili faktörler
Osteoporosis related factors in ANCA-associated vasculitides
Yazar: BETÜL ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. EBRU AŞICIOĞLU
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: ANCA = ANCA ; Kemik hastalıkları = Bone diseases ; Osteoporoz = Osteoporosis ; Vaskülit = Vasculitis ; İmmünosüpresyon = Immunosuppression

Özet:
Amaç: ANCA-ilişkili vaskülitler, granülomatöz polianjitis,  mikroskobik polianjitis ve eozinofilik polianjitis alt gruplarından oluşan küçük damar vaskülitleridir. İmmünsüpresiflerin kullanıma girmesiyle ANCA-ilişkili vaskülitlerde prognozda iyileşme gözlenirken, hastalarda tedavi ilişkili komorbidite insidansı artmıştır. Osteoporoz, komorbid durumların en önemlilerindendir. Ancak ANCA ilişkili vaskülit hastalarında kemik hastalığı  sıklığı ve  kemik hastalığını etkileyen faktörler ile ilgili yeterince veri bulunmamaktadır. Çalışmamızda hastalarda düşük kemik kütlesine ve kırık gelişimine yol açabilecek faktörlerin saptanması hedeflendi. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya ANCA-ilişkili vaskülit tanılı 30 hasta dahil edildi. Yirmi sağlıklı kontrol ile hastaların verileri kıyaslandı. Hastaların ayrıntılı hastalık ve ilaç anamnezleri, KMD ölçümleri kaydedildi ve FRAX skorlaması ile kırık riskleri hesaplandı. Regresyon analizi ile kemik hastalığı ve kırık ile ilişkili faktörler araştırıldı. 
Bulgular: Hastaların 18'i erkek  (%60), 12'si kadındı  (%40). Yaş ortalaması 58,5 + 11,7 yıldı. Hastaların %23,3'ünde osteoporoz, %50'sinde osteopeni saptandı. Sekiz hastada (%26,7) vertebra grafisinde çökme kırığı saptandı. Hasta ve sağlıklı kontrol grup karşılaştırıldığında, FRAX'a göre majör kırık riski (p=0,02), FRAX'a göre kalça kırığı riski (p=0,032) ve kreatinin değerleri (p=0,001) arasında anlamlı fark bulundu. Çoklu regresyon analizinde kemik hastalığı yalnızca menopoz ile ilişkili bulundu. Çökme kırığı ise çok değişkenli analizlerde yalnızca BMI ile ilişkili bulundu
Sonuçlar: Çalışmamızda ANCA-ilişkili vaskülit hastalarında kemik hastalığının önemli bir sıklıkta eşlik edebildiğini ve kırık riskinin arttığını saptadık. İmmünsüpresif tedavilerin de önemli birer risk faktörü olabileceğini, bu nedenle tedavide kullanılan tüm immünsüpresiflerin kemik hastalığı ve kırık  ile ilişkisini ortaya koymayı hedefleyen daha geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç olduğunu düşünmekteyiz.
Anahtar Sözcükler: ANCA-ilişkili vaskülit, FRAX, immünsüpresif, kemik hastalığı, osteoporoz

Abstract:
Objective: ANCA-associated vasculitides are small-vessel vasculitis consisting of granulomatous polyangiitis, microscopic polyangiitis and eosinophilic polyangiitis. After the use of immunosuppressive agents in ANCA-associated vasculitides, the prognosis has greatly improved, whereas the incidence of treatment-related comorbidity has increased in patients. Osteoporosis is one of the most important comorbid diseases observed in this patient population. However, there is not enough data about the frequency of bone disorders as well as factors affecting it in ANCA-associated vasculitis patients. In our study, we aimed to determine the incidence and factors that play a role in low bone mineral density and fractures in ANCA vasculitis patients.

Materials and Methods: Thirty patients with ANCA-associated vasculitis were included in the study. The data was compared with 20 healthy controls. Detailed disease and drug history, BMD measurements were recorded and fracture risks were calculated with FRAX scoring system. Factors associated with bone disorder and fractures were investigated using regression analysis.

Results: Eighteen patients were male (60%) and 12 were female (40%). The mean age was 58.5 + 11.7 years. Osteoporosis and osteopenia were found in 23.3% and 50% of the patients, respectively. Stress fracture was detected in 8 patients (26.7%). When patients and healthy controls were compared, there was a significant difference between  FRAX major fracture risks (p = 0,02), FRAX  hip fracture risks (p = 0,032) and creatinine values ​​(p = 0,001). In multivariate regression analysis, bone disorder was only associated with menopausal status ​​(p = 0,046). Stress fracture was only associated with BMI in multivariate regression analysis ​​(p = 0,034).

Conclusions: In our study, we found that bone disorder was frequently seen and the fracture risk was increased in ANCA-associated vasculitis patients. We believe immunosuppressive therapy is an important risk factor and larger studies are needed to determine the relationship between different kinds of immunosuppressive medications with bone disease and fracture.  

Keywords: ANCA-associated vasculitis, FRAX, immunosuppressive, bone disorder, osteoporosis