Acil servise başvuran künt kafa travmalı hastalarda çekilen kontrol beyin tomografisinin yararlılığı
The usefulness of control brain tomography taken in patients with blunt head trauma in the emergency department
Yazar: YUSUF KARANCI
Danışman: PROF. DR. CEM OKTAY
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Beyin = Brain ; Glasgow koma ölçeği = Glaskow coma scale ; Kafa yaralanmaları = Head injuries ; Meningeal arterler = Meningeal arteries ; Radyografi = Radiography ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Yaralar-delici olmayan = Wounds-nonpenetrating

Özet:
Künt kafa travması sebebiyle çekilen ilk bilgisayarlı beyin tomografide (BBT) ortaya çıkan intrakraniyal bir patoloji varlığında, olası kanamanın ilerleyişini ve girişim gerekliliğini değerlendirmek için standart bir prosedür olarak kontrol BBT çekilmektedir. Bu çalışmadaki amacımız klinik durumu stabil olmasına rağmen rutin kontrol BBT çekilen minör künt kafa travmalı hastalar ile nörolojik gerileme nedeni ile BBT çekilen hastalardaki girişim gerekliliğini değerlendirmektir. Bunun yanında hangi klinik belirti ve BBT bulgularında girişim gerekliliği olduğunu tespit etmektir.
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Acil Servisine künt kafa travması ile 2 yıllık dönem içinde gelen ve Glasgow Koma Skalası (GKS) skoru 13-15 olup kontrol BBT çekilen hastaların geliş BBT ve kontrol BBT sonuçları retrospektif olarak incelendi. Nörolojik kötüleşme veya rutin olarak çekilen kontrol BBT sonuçları ile hastaların klinik özellikleri karşılaştırıldı. Radyolojik kötüleşme ve girişim gerekliliği bakımından kontrol BBT sonuçları analiz edildi.
Kafa travması nedeniyle BBT çekilen 3578 hastanın 666'sına kontrol BBT çekildiği, bu hastaların 459'unun GKS skorunun 13-15 olduğu belirlendi ve 441 hastanın verileri analiz edildi. Nörolojik kötüleşme nedeni ile 73 hastaya, rutin olarak ise 368 hastaya kontrol BBT çekildiği tespit edildi. Medikal ya da cerrahi girişim oranları nörolojik kötüleşme olanlarda %26 (19 hasta), rutin çekilenlerde %0.8 (3 hasta) olarak bulundu (p <0.001). Antikoagülan veya antitrombositer ilaç kullanımı, orta meningeal arter komşuluğunda kırık olması, GKS skorunda düşme, artan baş ağrısı, tekrarlayan kusma, yeni nörolojik defisit ve kontrol BBT'de değişiklik olması girişim gerekliliği açısından istatistiksel olarak anlamlı bulundu.
Minör kafa travması olan hastalarda nörolojik olarak kötüleşme yoksa ya da klinik durum iyileşiyorsa kontrol BBT çekilmesi gereksizdir. Nörolojik gerileme olmaksızın rutin olarak kontrol BBT çekilmesi ile artmış radyasyon riski ve mali yük ortaya çıkmaktadır.

Anahtar Sözcükler: Minör kafa travması, Kontrol BBT, Glaskow Koma Skalası, Orta meningeal arter kırığı

Abstract:
In the presence of an intracranial pathology of the first computerized head tomography (CHT) scan taken due to blunt head trauma, the control CHT is used as a standard procedure to evaluate the progression of the possible bleeding and the necessity of intervention. Our aim in this study was to evaluate the necessity of intervention in patients with CHT with neurological regression with patients with minor blunt head trauma who underwent routine control despite the clinical status being stable. In addition, it is to determine which clinical symptom and the necessity of intervention in the detection of CHT.
We retrospectively reviewed the results of the patients with blunt head trauma and the Glasgow Coma Scale (GCS) score of 13-15 who came to the Emergency Department of the Akdeniz University Hospital for 2 years. Clinical characteristics of patients were compared with neurological deterioration or routinely taken control CHT results. Control CHT results were analyzed for radiological worsening and interference need.
It was determined that 666 of 3578 patients who had a CHT due to head trauma had a control BBT, 459 of these patients had a GCS score of 13-15, and the data of 441 patients were analyzed. The reason for the neurological deterioration was found to be the control CHT in 73 patients and routinely in 368 patients. The rates of medical or surgical intervention were 26% (19 patients) with neurological intervention and 0.8% (3 patients) with routine exposure (p <0.001). The use of anticoagulant or antithrombotic medication, fracture in the median meningeal artery junction, GCS score reduction, increased headache, recurrent vomiting, neurological deficit and changes in the control CHT were statistically significant in terms of interventional necessity.
If patients with minor head trauma do not have neurological intervention or if the clinical condition improves, it is unnecessary to withdraw the control BBT. Routine control without neurological intervention, the increased risk of radiation and financial burden arises from the removal of the CHT.

Key Words: Minor head trauma, Control CHT, Glaskow Coma Scale, Middle meningeal artery fracture