Türkiye'de atık yönetimi ve sıfır atık projesinin değerlendirilmesi: Ankara örneği
Evaluation of waste management and zero waste project in Turkey: Ankara case
Yazar: MURAT GÜL
Danışman: DOÇ. DR. KEMAL YAMAN
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Ankara = Ankara ; Atık yönetimi = Waste management ; Atıklar = Wastes ; Sıfır atık = Zero waste

Özet:
Dünyada görülen nüfus artışına paralel olarak kent nüfusları da artmakta, tüketim eğiliminde olan nüfusun ihtiyaçlarının karşılanabilmesi için de daha fazla üretime ihtiyaç duyulmaktadır. Bu üretim ve tüketim faaliyetlerindeki artış, doğal kaynakların hızla tüketilmesine neden olurken gerek sanayi faaliyetleri gerekse de kullanım sonrası açığa çıkan atıklar, çevre kirliliğine neden olmaktadır. Bu durum da atıkları, kontrol edilmesi gereken bir olgu olarak ele almamız gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Bu çalışmada öncelikle atık kavramı açıklanmaya çalışılmış, atıklar; katı atık, sıvı atık, gaz atık ve ambalaj atıkları olarak dört sınıfta ele alınmıştır. Türkiye'de uygulanan atık yönetim sisteminde, oluşan atıkların yarıdan fazlasının düzenli depolama suretiyle bertaraf edildiği görülürken; Almanya, Fransa ve İngiltere'de geri dönüşüm oranlarının, bertaraf yöntemlerinden daha yüksek olduğu görülmüştür.
Çalışmanın bir diğer bölümünde Sıfır Atık Projesi ele alınmış, projenin Türkiye'de ilk kez 2017 yılında duyurulduğu, 2019 yılı temmuz ayında yönetmeliğinin yayımlandığı tespit edilmiştir. Atıkların oluşmadan önlenmesi, oluşması halinde de türlerine uygun şekilde ayrı toplanarak geri dönüşümlerinin sağlanmasının amaçlandığı projeye, bina ve yerleşkeler ile mahalli idarelerin, 2023 yılına kadar dâhil olması gerektiği tespit edilmiştir.
Ankara'da ikamet eden bireylerin, atık yönetimi ve sıfır atık projesine yönelik algıları da anket vasıtasıyla ölçülmüş olup, kişisel atık yönetim davranışları, projeye yönelik algıları, çevresel gözlemleri, çevre kirliliği algıları, duyuru ve farkındalık çalışmalarına dönük bakışları ve kamusal hizmetlerin yeterliliğine yönelik yaklaşımları anlaşılmaya çalışılmıştır. İnceleme sonucunda; bireylerin genel olarak atık yönetimi ve sıfır atık projesi hakkında bilgi sahibi olduğu, bilgi düzeylerinin, bazı demografik özelliklere göre değişiklik gösterdiği tespit edilmiştir.

Abstract:
In parallel with the population growth seen in the world, urban populations are also increasing, and more production is needed to meet the needs of the population that has a tendency to consume. While the increase in these production and consumption activities causes the rapid consumption of natural resources, both industrial activities and the wastes released after use cause environmental pollution. This situation reveals the necessity of treating waste as a phenomenon that needs to be controlled.
In this study, firstly, the concept of waste has been tried to be explained. solid waste, liquid waste, gas waste and packaging waste are handled in four classes. The waste management system implemented in Turkey, it was observed that the wastes disposed of by landfill more than half; It has been observed that recycling rates in Germany, France and England are higher than their disposal methods.
Zero Waste Project discussed in another part of the study, the project has been announced for the first time in 2017 in Turkey, in July 2019 it was determined that publication of the regulations. It has been determined that buildings and campuses and local administrations should be included in the project, which aims to prevent wastes before they occur, and to collect them separately in accordance with their types if they occur, and to ensure their recycling by 2023.
The perceptions of individuals residing in Ankara towards waste management and the zero waste project have also been measured through the survey, and it is necessary to understand their personal waste management behaviors, perceptions towards the project, environmental observations, environmental pollution perceptions, their views on announcement and awareness studies, and their approach to the adequacy of public services. It has been studied. As a result of the examination; It has been determined that individuals generally have information about waste management and the zero waste project, and their level of knowledge varies according to some demographic characteristics.