Oncor lineer hızlandırıcısında elektron ışın demetlerinde alan dışındaki dozların araştırılması
Research about the peripheral dose outside the applicators in electron beams of oncor linear accelerator
Yazar: BAŞAK İKTÜEREN
Danışman: PROF. DR. HATİCE BİLGE
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Onkoloji Ana Bilim Dalı / Tıbbi Radyofizik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Elektron = Electron ; Elektron demeti = Electron beam ; Elektron dozimetresi = Electron dosimeter ; Parçacık hızlandırıcılar = Particle accelerators ; Radyometri = Radiometry ; İyon odası = Ionization chamber

Özet:
Bu çalışmada, Oncor lineer hızlandırıcısının elektron demetlerinde alan dışındaki dozların belirlenmesi ve bu dozların tedavi planlama bilgisayarından elde edilen doz eğerleri ile karşılaştırılması amaçlandı.Su eşdeğeri katı fantomda paralel plan iyon odası kullanılarak 6, 9 ve 15 MeV elektron enerjilerinde 5x5 cm2, 10x10 cm2, 15x15 cm2, 20x20 cm2, 25x25 cm2 alanlarında, 00, 100, 200 gantry açılarında, yüzey, 0.2 cm, 0.5 cm, 1 cm ve her enerjinin dmax derinliklerinde doz profilleri ölçüldü. Ölçülen değerler alan merkezine normalize edilerek alan dışındaki dozlar belirlendi.6 ve 9 MeV enerjili elektron ışın demetleri için gantry 00'de 10x10 cm2'lik alanda alan kenarından 6 cm uzaklıkta alan merkezinde %100 olmak üzere yüzeyde %1.4'lük, 15 MeV enerjili elektron ışın demetlerinde ise %2.3'lük bir doz piki olduğu gözlenmiştir. Bu piklerin derinlik arttıkça azalarak minimuma indiği ve alan boyutu büyüdükçe de %2.5-4'e ulaştığı görülmüştür. Gantry 100 ve 200'de ise 6 ve 9 MeV enerjili elektronların çok küçük pikler oluşturduğu, 0.2 ve 1 cm derinliklerinde alan kenarından 3 cm uzaklıkta maksimum doza ulaşamadıkları görülmüştür. 15 MeV enerjili elektron ışınları ise Gantry 100 ve 200 açılarında 0.2 ve 1 cm deinlikte pik görülmemiştir. Alan dışında ölçülerek bulunan dozlar, Pencil Beam algoritması kullanarak hesaplama yapan tedavi planlama bilgisayarından elde edilen dozlarla karşılaştırıldığında alanın 3 cm dışına kadar olan bölgede doz hesaplaması yapabildiği görüldü.Çalışmanın sonunda, alan dışı dozlarının belirlenmesinde planlama sisteminin yeterli olmadığı, bu dozların ancak ölçülerek bulunabileceği görüldü.

Abstract:
In this study, the peripheral dose outside the applicator was measured using electron beams produced by Oncor linear accelerator and compared with the datas of treatment planning system (TPS).The dose profiles has been measured by using water-equivalent slab phantom and parallel plate ionization chamber; in 6, 9 and 15 MeV energies at 5x5 cm2, 10x10 cm2, 15x15 cm2, 20x20 cm2, 25x25 cm2 applicators and 00, 100, 200 gantry angels; surface, 0.2 cm, 0.5 cm, 1 cm and dmax depth of every electron enegies. The peripheral dose has been determined with this profiles by normilize at the field central beam axis.It has been notice that using the 10x10 cm2 applicator, there is %1.4 dose peak on surface 6 cm far from the field edge which the field central beam axis (CAX) has %100, at gantry 00 for 6 and 9 MeV electron beams and for 15 MeV electron beams there is also %2.3 dose peak. It has been found out that peak dose gets closer to minimum depending on the increase of the depth and reaches %2.5-4 depending on growth of field demension. In gantry 100 and 200; 6 and 9 MeV electron beams created small peaks at and it could reach to maximum dose at 0.2 and 1 cm depth. 15 MeV electron beams did not peak at 0.2 and 1 cm depth in gantry 100 and 200. The peripheral dose outside the applicators which is measured has been compared with the datas of treatment planning system?s computer by using Pencil Beam algorthim, it has been presented that dose calculation can be made until 3 cm outside of the field.The end of the study, the treatment planning system is not enough to measure the peripheral dose outside the applicators, and this dose can be found only by measuring.