Domates ve biberde bakteriyel leke hastalığına neden olan Xanthomonas türlerinin klasik ve moleküler yöntemlerle tanısı
Classical and molecular diagnostic of Xanthomonad species causing bacterial spot on tomato and pepper
Yazar: GİZEM ERYİĞİT
Danışman: PROF. DR. HATİCE ÖZAKTAN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Xanthomonas türlerinin neden olduğu bakteriyel leke hastalığı ülkemizde domates ve biber yetiştiriciliği için önemli bir sorundur. 1990'lara kadar domates ve biberde bakteriyel leke etmeni olarak X. campestris pv. vesicatoria (syn: X. axonopodis pv. vesicatoria) olarak isimlendirilen tek bir Xanthomonas türü biliniyordu. Bakteri taksonomisindeki son gelişmelere göre, domates ve biberde bakteriyel leke etmeni olarak dört Xanthomonas türü bulunmaktadır: Bunlar; X. vesicatoria (Xv), X. euvesicatoria (Xe), X. perforans (Xp), ve X. gardneri(Xg)'dir. Ancak; ülkemizde ve diğer birçok ülkede henüz yeni sınıflandırmaya göre bu etmenlerin güncellemeleri yapılmamıştır. Bu tez projesinde; domates ve biberden izole edilerek Xanthomonas genusuna dahil olan izolatların biyokimyasal ve moleküler tanısının yapılması, bu izolatların yaygın yetiştiriciliği yapılan domates ve biber çeşitlerinde patojenisite ve simptomatolojik açıdan farklılıklarının incelenmesi ve bakıra karşı duyarlılık düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Testlenen 10 Xanthomonas izolatının 8'i biyokimyasal ve moleküler testlere göre X. euvesicatoria, 2'si ise, biyokimyasal testlere göre X. perforans olarak tanılanmıştır. Bu Xanthomonas türleri, yeni sınıflandırma ilkelerine göre, ülkemiz için ilk kayıt niteliğindedir. Testlenen X. euvesicatoria ve X. perforans izolatları domates ve biber çeşitlerinde hastalık belirtileri oluşturmuş ve tüm çeşitler duyarlı bulunmuştur. Testlenen izolatlardan dördü 100 µg/ml konsantrasyondaki bakıra, 1'i ise 200 ug/ml bakıra dayanıklı bulunmuştur.

Abstract:
Bacterial spot on tomato and pepper caused by Xanthomonas species has been significant problem for tomato and pepper cultivation in Turkey. It was known unique Xanthomonas species which was named X. campestris pv. vesicatoria as causal agent of bacterial spot on tomato and pepper up to 1990s. According to the recent developments on bacterial taxanomy, there are four Xanthomonas species as causal agent of bacterial spot on tomato and pepper: X. vesicatoria (Xv), X. euvesicatoria (Xe), X. perforans (Xp), and X. gardneri (Xg). However; these causal agents have not been yet updated in Turkey and many other countries according to new established classification protocol. In this thesis project; it was aimed for identification of the strains of Xanthomonas spp. from tomato and pepper by biochemical and molecular methods, investigation of the differences among these strains in terms of pathogenicity and symptomatologly on tomato and pepper cultivars, common cultivated, and determination of sensitivity levels of the strains against copper. According to biochemical and molecular test results, 8 of 10 Xanthomonas spp. were identified as Xe, whereas other two strains were identified as Xp based on biochemical tests. These Xanthomonas species have been recorded as first report for Turkey in regard to new classification rules. Tested isolates of Xe and Xp occured the typical disease symptoms on tested tomato and pepper cultivars, and all of the tested cultivars were determined as susceptible. Out of four bacterial strains were concluded as resistant to 100 µg/ml copper, while one isolate was resistant to 200 µg/ml copper.