Orta Doğu Ülkelerinin ilkokul eğitim sistemlerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Investigation of primary school education systems among Middle East countries
Yazar: ÖMER HARAKİ
Danışman: PROF. DR. ADNAN KÜÇÜKOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim sistemi = Education system ; Karşılaştırmalı eğitim = Comparative  education ; Mısır = Egypt ; Orta Doğu ülkeleri = Middle eastern countries ; Suriye = Syria ; Suudi Arabistan = Saudi Arabia ; Türkiye = Türkiye ; İlkokullar = Primary schools ; İran = Iran

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Orta Doğu ülkelerindeki (Türkiye, Suriye, Mısır, İran ve Suudi Arabistan) ilkokullarda kullanılan eğitim sistemlerindeki benzerlik ve farklılıkları incelenmektedir.
Yöntem: Bu çalışma, bir karşılaştırmalı eğitim çalışmasıdır. Ayrıca, tanımlayıcı model kullanarak içerik düzenlemesi için yatay yaklaşım kullanılmıştır. Bu doğrultuda, eğitim sistemlerinin birlikte ve ayrı ayrı bütün unsurları ve yönleri araştırılmaktadır. Ayrıca, Bereday'in betimleme, yorumlama, yan yana getirme ve karşılaştırma gibi yöntemlerinden yararlanarak çalışma için sonuçlar sunulmuştur. Bu çalışmada, amaçsal örnekleme yöntemlerinden tabaklı örnekleme yaklaşımı kullanılmıştır. Veri toplamak amacıyla uluslararası kuruluşların eğitimle ilgili olarak yayınladıkları dokümanlar, olanaklar ölçüsünde taranıp incelenmiştir. 
Bulgular: Bu çalışmada, eğitim sistemlerindeki dört ana tema olan eğitim yönetim biçimleri, eğitim programları, fiziksel koşullar, ölçme ve değerlendirme yöntemleri karşılaştırılmıştır. 
Sonuçlar: Çalışmanın yapıldığı ülkelerdeki eğitim ideolojisinin formülasyonunda, eğitim programlarını oluştururken dini, ulusal ve milliyetçi ideolojilerin yanı sıra, çocuğun kişiliğine tüm yönleriyle dikkat edilmesini merkeze alan bir politika izlemedeki benzerlikleriyle birlikte; bazı farklılıklar olduğunu ortaya koymaktadır. Eğitim programları açısından, Türkiye ve Suriye'de yapılandırmacı programın, Suudi Arabistan'da karma programın, Mısır'da yenilikçi programın ve İran'da geleneksel programın kullanıldığı tespit edilmiştir. İlkokulların koşulları açısından Mısır, Suriye, Suudi Arabistan ve İran'daki birçok ilkokulda fiziksel koşulların uluslararası standartlarla büyük ölçüde uyumlu olmadığı saptanmıştır. Bunun yanında, Türkiye'deki ilkokulların koşullarının daha iyi bir derecede olduğu belirlenmiştir. Ölçme-değerlendirme açısından, Suriye'de sürekli değerlendirme sistemi uygulanmaktadır. Türkiye'de çeşitlendirilmiş değerlendirme sistemi, Suudi Arabistan'da ise öğrenciyi sürekli değerlendirme sistemi kullanılmaktadır ve öğrenci performans değerlendirmesi yoluyla değerlendirilmektedir. Mısır, öğrencilerin yeteneklerini ölçmek için kapsamlı bir değerlendirme sistemi uygulamaktadır ve bu yönüyle bir farklılığa sahiptir.

Abstract:
Purpose: This study aimed to reveal the similarities and differences in the education systems in the primary schools of the Middle East countries (Syria, Saudi Arabia, Egypt, Iran and Turkey).
Method: This study is comparative education study. In addition, the horizontal approach is used to organize the content using the descriptive model. Also, results are presented based on Bereday's four steps for comparative studies, descriptive, interpretation, juxtaposition and comparison. Moreover, the study used an intentional sample. Moreover, to collect data, the documents published by international organizations on education are scanned and examined to the extent possible.
Findings: In this study, four main themes in education systems are compared and determined Education management styles, Education programs, Physical conditions, and Assessment methods.
Conclusions: The study showed several differences in the formulation of the educational ideology in terms of national, religious, and nationalist ideologies while creating the education programs in the Middle Eastern countries, as well as the similarities in following a policy that focuses attention on the child's personality. In terms of education programs, both Turkey and Syria apply the constructivist curriculum, a blended curriculum in Saudi Arabia, an innovative curriculum in Egypt and a traditional curriculum in Iran. In terms of the physical conditions of primary schools, the study found largely inconsistent with international standards in Egypt, Syria, Saudi Arabia and Iran, while it was better in Turkey. For an assessment system, the study showed the difference between the Middle Eastern countries in applying the assessment system in primary schools.