Malign melanomlu hastalarda osteopontin matriks metalloproteinaz-9 laktat dehidrogenaz ve s100b düzeylerinin değerlendirilmesi ve klinik açıdan önemi
Evaluation of osteopontin, matrix metalloproteinase-9, lactate dehydrogenase and s100b levels in patients with malign melanom and its clinical importance
Yazar: NUR SÖKMEN
Danışman: PROF. DR. IŞIL KARAARSLAN
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Laktat dehidrogenaz = Lactate dehydrogenase ; Matriks metalloproteinaz 9 = Matrix metalloproteinase 9 ; Melanom = Melanoma ; Metalloproteinazlar = Metalloproteinases ; Osteopontin = Osteopontin ; S100 proteinleri = S100 Proteins

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ
Malign melanom, hızla artan insidansı ile deri kanserleri içinde en agresif ve ölümcül olanıdır. Günümüzde riskli hastanın izleminde, hastalık progresyonunu saptamada, laktat dehidrogenaz (LDH) ve S100B en sık kullanılan serum belirteçleri arasında yer almaktadır. 
Bu çalışmada plazma osteopontin (OPN) ve matriks metalloproteinaz-9 (MMP-9) protein düzeylerinin, melanom hastalarında sağlıklı gönüllülerle kıyaslanarak, melanom hasta izleminde biyobelirteç potansiyelleri olup olmadığının değerlendirilmesi ve tanı anında evre ile ilgili fikir verip veremeyeceğinin belirlenmesi; buna ek olarak plazma OPN ve MMP-9 protein özgüllüklerinin, daha önce yükseklikleri ileri evre hastalığın göstergesi olduğu bildirilmiş S100B ve LDH'a göre daha yüksek olup olmadığının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
MATERYAL VE METOD
Bu çalışmada, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi (EÜTFH) Deri ve Zührevi Hastalıklar Anabilim Dalı Dermato-Onkoloji Birimi'ne Eylül 2020-Mayıs 2022 tarihleri arasında başvurmuş ve yeni tanı almış olan melanom hastaları ve kontrol grubu olarak sağlıklı gönüllülerin dahil edilmesi planlandı. Serum örneğinde LDH ile plazma örneklerinde S100B, OPN ve MMP-9 düzeyleri çalışıldı. Tüm hastalardan başvuru zamanı ve ilk ölçümden 3 ay sonra, sağlıklı gönüllülerden ise başvuru zamanında alınan periferik kan örnekleri 2000 rpm'de 15 dakika boyunca santrifüj edildi ve plazma ayırma işlemi yapıldı. Plazma kısmı 2 ml'lik kriyo tüplerine aktarıldı. Analiz gününe dek -80 C'de saklandı. LDH değerine serumda; OPN, MMP-9 ve S100B düzeylerine, enzim bağlı immün assay (ELİSA) yöntemi ile ticari olarak elde edilen kitlerle plazma örneklerinde bakıldı. 
BULGULAR
LDH ve S100B düzeyleri hasta grubunda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmadı. Ancak hasta grubunda ortalama LDH ve S100B düzeylerinin evre IV'te yüksek olduğu ve bu yükseklik artışının evre ilerledikçe arttığı gözlendi.
Hasta grubunda kontrol grubuna kıyasla ortalama MMP-9 düzeyinin yüksek olması istatistiksel olarak anlamlı bulundu. 
Ortalama OPN düzeylerinin evre IIb-III'de, evre I-IIa'dan daha yüksek olduğu saptandı ancak yeterli sayıda evre IV hastada ölçüm ve dolayısıyla kıyaslama da yapılamadı. 
SONUÇ
LDH ve S100B düzeyleri hasta grubunda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yükseklik saptanmazken, MMP-9 düzeyi hasta grubunda, kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak daha yüksek bulundu.
Hasta grubunda pre-op ve post-op ölçüm arasında LDH, S100B, OPN ve MMP-9 düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı.
Hasta evreleri ile LDH, S100B, OPN ve MMP-9 düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. 
Hasta grubunda melanom yerleşim yerleri ile LDH, S100B, OPN ve MMP-9 düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı.
MMP-9 için kesme değeri 64 ng/ml olarak seçildiğinde MMP-9'un duyarlılığı %53,5, özgüllüğü %30 olarak bulunmuştur. Kesme değeri 201 ng/ml olarak seçildiğinde ise duyarlılık %8,5, özgüllük ise %75 olarak ölçülmüştür.

Abstract:
INTRODUCTION
Malignant melanoma, with its rapidly increasing incidence, is the most aggressive and mortal skin cancer. Currently, lactate dehydrogenase (LDH) and S100B are among the most commonly used serum markers in follow-up of high-risk patients and in detecting disease progression. 
In this study, the plasma osteopontin (OPN) and matrix metalloproteinase-9 (MMP-9) protein levels were compared with healthy volunteers in melanoma patients, to evaluate whether they have biomarker potentials in the follow-up of melanoma patients and to determine whether they can give an idea about the stage at the time of diagnosis; in addition, it was aimed to evaluate whether plasma OPN and MMP-9 protein specificities are higher than S100B and LDH, which were previously reported to be an indicator of advanced disease.
MATERIALS AND METHODS
In this study, it was planned to include newly diagnosed melanoma patients who applied to the Dermato-Oncology Unit of Ege University Medical Faculty Hospital (EUTFH) Department of Dermatology and Venereal Diseases between September 2020 and May 2022 and healthy volunteers as the control group. LDH in serum samples and S100B, OPN and MMP-9 levels in plasma samples were studied. Peripheral blood samples taken routinely from all patients at the time of admission and 3 months after the first measurement, and from healthy volunteers at the time of admission, were separated into an additional tube for the study, centrifuged at 2000 rpm for 15 minutes, and plasma separation was performed. The plasma portion was transferred to 2 ml cryo tubes and stored at -80 C until the day of analysis. LDH was measured in serum at Ege University Medical Biochemistry Laboratory; OPN, MMP-9 and S100B plasma levels were measured with commercially available kits by enzyme-linked immune assay (ELISA).
FINDINGS
Mean LDH and S100B levels were not statistically significantly higher in the patient group. However, it was observed that the mean LDH and S100B levels in the patient group were high in stage IV, and this elevation increased as the stage progressed.
Mean MMP-9 level was found to be higher in the patient group compared to the control group, which was statistically significant.
Mean OPN levels were found to be higher in stages IIb-III than in stages I-IIa, but measurement and therefore comparison could not be made in a sufficient number of stage IV patients.
CONCLUSION
While LDH and S100B levels were not found to be statistically significant in the patient group, MMP-9 levels were found to be significantly higher in the patient group compared to the control group.
There was no statistically significant difference in LDH, S100B, OPN and MMP-9 levels between pre-op and post-op measurements in the patient group.
There was no statistically significant difference between patient stages and LDH, S100B, OPN and MMP-9 levels.
There was no statistically significant difference between melanoma localizations and LDH, S100B, OPN and MMP-9 levels in the patient group.
When the cut-off value for MMP-9 was chosen as 64 ng/ml, the sensitivity of MMP-9 was 53.5% and the specificity was 30%. When the cut-off value was chosen as 201 ng/ml, the sensitivity was measured as 8.5% and the specificity as 75%.