İnşaat sektöründe çalışanların bakış açısından yapım projelerinde bilgi israfı
Knowledge waste in construction projects from the perspective of employees in the construction sector
Yazar: MERVE UZUNER
Danışman: DOÇ. DR. EMRAH ACAR
İstanbul Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Proje ve Yapım Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
İnşaat sektörü örtülü bilginin yoğun olarak üretildiği bir sektördür. Örtülü bilginin aktarılması, paylaşılması veya depolanması zordur. Bir firma, örtülü bilgiyi herkesin anlayabileceği ve erişebileceği hale, yani açık bilgiye dönüştürdüğü zaman bilgi, firma içerisinde tekrar kullanılabilecek ve organizasyon için stratejik değere dönüşecektir, dolayısıyla kaybolmayacaktır. İnşaat projelerinin çok paydaşlı olması, her projede farklı uzmanlık alanlarından ekiplerin yer alması, ekiplerin sürekli değişmesi ve üretim sürecinin uzun olması gibi nedenlerden ötürü örtülü bilginin açık bilgiye dönüşümünde bazı aksaklıklar yaşanabilmektedir. Firmalar sahip oldukları entelektüel sermayeden yararlanma konusunda başarısız olmakta ve çalışanların sahip oldukları örtülü bilginin firmaya değer üretecek şekle sokulması güçleşebilmektedir. Bu durum firmanın bilgi israfı riskiyle karşı karşıya kalması demektir. Bilgi israfı, organizasyon içerisinde erişilebilir düzeyde olsa da, değer üretmek veya müşterinin ihtiyaçlarını karşılamak için kullanılmayan bilgiyi ifade etmektedir. Çalışan ve çalışanın sahip olduğu bilgi hala örgüt içerisindedir fakat örgütsel sistemde sahip oldukları bilginin keşfedilmesine, kullanılmasına ve uygulanmasına izin vermeyen sorunlar veya verimsizliklerle karşılaşılmıştır. Literatürde bu verimsizliklere, bilginin örtülü bilgiden açık bilgiye dönüşümünde ve bilgi yönetimi sürecinde yaşanan aksaklıklar örnek gösterilmektedir. Bu tez çalışmasının amacı inşaat sektöründe bilgi israfının oluşumuna sebep olan durumları çözümlemek, bu israf türüne dair farkındalık düzeyini tespit etmek, inşaat firmalarında bilgi israfının yönetimine veya önlenmesine dair uygulamaları, eksiklikleri, ihtiyaçları ve önerileri belirlemektir.  Toplamda altı bölümden oluşan tezin birinci bölümünde literatür özetiyle çalışmaya giriş yapılmış, çalışmanın amacı ve yöntemi açıklanmıştır. İkinci bölümde çalışmanın kuramsal çerçevesini oluşturan literatür taraması verilmiştir. Üçüncü bölümde literatürde güncel bir çalışma alanı olan ve bilgi israfı kavramının arka planını oluşturan bilgi riskleri konusu ele alınmış ve literatürde bahsi geçen bilgi israfı çeşitlerine detaylarıyla birlikte yer verilmiştir. Tezin beşinci bölümünde saha çalışmasında elde edilen bulgular çizelge ve şekillerle sunulmuş, yorumlanmış ve tartışmaya açılmıştır. Altıncı bölümde çalışmanın özetine ve inşaat firmalarının bilgi israfının önlenmesinde uygulayabileceği yöntemlere dair önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
The construction industry is based on technical knowledge obtained through experience, which is called tacit knowledge. Tacit knowledge is difficult to transfer, store or share with others. When a firm transforms tacit knowledge into explicit knowledge that everyone can understand and access, the knowledge will be reused within the firm. This knowledge will transform into value for the organization and will not be lost. There are some problems in the transformation of tacit knowledge into explicit knowledge due to the characteristics of construction projects such as multiple stakeholders, employees from different fields of expertise, the constant change of teams, and the lengthy production process. When companies fail to benefit from the intellectual capital they have, the tacit knowledge of the employees becomes hard to turn into value for the organization. This means that the company faces the risk of knowledge waste. Knowledge waste refers to knowledge that is accessible within the organization but is not used to generate value or meet customer needs. The knowledge and the employee are still in the organization, but problems or inefficiencies have been encountered in the organizational system that does not allow the acquisition, use, and application of the knowledge they have. Problems in knowledge transformation from tacit to explicit and in knowledge management processes are examples in literature.  This thesis aims to analyze the situations that cause knowledge waste in the construction industry, to understand the awareness of this type of waste, and to determine the existing practices, deficiencies, needs and suggestions in organizations regarding managing or preventing knowledge waste. This thesis consists of six chapters in total. In the first part, an introduction with a brief literature, the purpose, and the method of the study is explained. The literature review, which constitutes the background and theoretical framework of the study, is given in the second part. The third chapter discusses the subject of knowledge risks, a current field of study in the literature that forms the background of knowledge waste. In the fourth part of the thesis, the method, tools, data and its analysis are discussed. The findings were presented and interpreted with tables and figures in the fifth chapter. And the questions asked at the beginning of the study are discussed with the findings obtained by the survey. The sixth part of the thesis is the conclusion part. This part summarizes the study and includes suggestions that construction companies can apply to prevent knowledge waste in their organizations.