Türk-İslam kültüründeki hikmet geleneğinin din eğitimi açısından değerlendirilmesi: Divan-ı Hikmet örneği
Evaluation of wisdom tradition in Turkish-Islamic culture in terms of religious education: the example of Divan-i Hikmet
Yazar: BÜŞRA AKGÜN
Danışman: DOÇ. DR. ŞÜKRÜ KEYİFLİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ahmed Yesevi = Ahmed Yesevi ; Din eğitimi = Religious education ; Divan-ı Hikmet = Divan-ı Hikmet ; Hikmet = Wisdom ; Türk kültürü = Turkish culture ; Türk-İslam düşüncesi = Turkish-Islamic thought ; İslam kültürü = Islamic culture

Özet:
Ahmet Yesevî, Türk-İslam kültüründe söylediği hikmetler ile ayrı bir yer edinmiştir. Ahmet Yesevî, hikmetleriyle Türk edebiyatı, Türk tasavvufu ve Türk düşüncesi alanlarında etkili olmuştur. Söz konusu alanlarda öncü bir şahsiyet olan Yesevî'nin,  söylediği hikmetler bir hikmet geleneği oluşturmuştur. Hikmet geleneği sadece yazılan ve söylenen şiiri, üretilen edebiyatı değil, bu ürünlerin etrafında gelişen düşünce ve kültürü de kapsayan kendine özgü bir felsefeyi de temsil etmektedir. Çalışmamızda Yesevî'nin hikmetleri etrafında oluşan, Anadolu ve Balkanlara uzanan hikmet geleneğinin din eğitimi ile olan ilişkisini, Divan-ı Hikmet özelinde tespit etmeye gayret ettik. Hikmetleri amaç, içerik ve yöntem açısından inceleyerek, eğitim-öğretim ile ilgili unsurlarını değerlendirdik. Divan-ı Hikmet'in eğitsel değerini ve Ahmet Yesevî'nin hikmetler bağlamında eğitimci yönünü ortaya koymayı amaçladığımız bu çalışma, Türk toplumunun edebi ve tasavvufi birikimi ile eğitim ve din eğitimi arasında gerçekleştirilecek disiplinlerarası çalışmalara katkı sunan tespit ve bulguları ihtiva etmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Türk-İslam Kültürü, Hikmet Geleneği, Ahmet Yesevî, Divan-ı Hikmet, Din Eğitimi.

Abstract:
Ahmet Yesevî has a special place in Turkish-Islamic culture with the wisdom he said. Ahmet Yesevî has been influential in the fields of Turkish literature, Turkish mysticism and Turkish thought with his wisdom. Yesevi is a leading figure in these fields and his wisdom has created a tradition of wisdom. The tradition of wisdom represents not only the poetry written and sung, the literature produced, but also a unique philosophy that includes the thought and culture developed around these products. In our study, we tried to determine the relationship between the tradition of wisdom, which was formed around Yesevi's wisdom and extended to Anatolia and the Balkans, and religious education, in the context of Divan-ı Hikmet. By examining the wisdoms in terms of purpose, content and method, we evaluated the elements related to education. This study aims to reveal the educational value of Divan-ı Hikmet and the educational aspect of Ahmet Yesevi in the context of wisdom. In this study, there are determinations and evaluations that contribute to the interdisciplinary studies to be carried out between the literary and mystical accumulation of the Turkish society and education and religious education.
Keywords: Turkish-Islamic Culture, Wisdom Tradition, Ahmet Yesevî, Divan-ı Hikmet, Religious Education