Hasta çocuk ve ergenlerin semptomlarının bakım verenler ve hekimler tarafından nasıl algılandığının değerlendirilmesi
Differences in perception of sick children's and adolescents' symptoms by caregivers and doctors
Yazar: SERDAR KAMER KILIÇARSLAN
Danışman: PROF. DR. KAMER MUTAFOĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Doktorlar = Physicians ; Ergenler = Adolescents ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımı-hastane sonrası = After care ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Kronik, yaşamı tehdit eden veya sınırlayan hastalığı olan hastalarda iyi semptom kontrolünün yaşam kalitesini arttırdığı bilinmektedir. İyi semptom kontrolü için anahtar basamak semptomların doğru tanımlanmasıdır. Bu çalışma, refakatçiler ve doktorların 10 – 18 yaş hastaların semptomları hakkındaki farkındalıklarını değerlendiren kesitsel ve tanımlayıcı bir çalışmadır.  
Araştırmaya Aralık 2014 – Mayıs 2015 tarihlerinde Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesinde yatırılarak en az yedi gün izlenen, 10 – 18 yaş arası çocuk hasta, refakatçileri ve hastayı takip eden kıdemsiz ve kıdemli ikişer pediatri asistanı alınmıştır. Veriler demografik ve medikal veri toplama formlarının, Memorial Semptom Değerlendirme Ölçeği'nin (10-18) ve ebeveynler/doktorlar için MSDÖ'nün uyarlanmış halinin hastalar, refakatçileri ve doktorlarla yüz yüze görüşülerek doldurulmasıyla toplanmıştır. Kriterlere uyan 121 hasta-refakatçi çiftinden 17'si çalışmaya katılmamış, çalışmaya toplam 104 hasta – refakatçileri – kıdemsiz ve kıdemli hekimleri dörtlüsü alınmıştır. Hastaların en sık bildirdikleri semptomlar sinirlilik, ağrı, halsizlik, üzgün hissetme ve bulantıdır. Kızların bildirdiği semptom yükü erkeklerden fazladır. Refakatçiler hastalardan yüksek, doktorlarsa hastalardan düşük puanlar bildirmişlerdir. Hastalar refakatçilerle tüm alt ölçeklerde ve semptomlarda korelasyon göstermişlerdir. Kıdemsiz hekimlerin hastalar ve refakatçileriyle gösterdiği korelasyon ilişkisi, kıdemli hekimlerle yapılan analizde saptanamamıştır. Kıdemli ve kıdemsiz hekimlerin verdikleri MSDÖ alt ölçek puanları benzerdir. 104 hastanın 32'sini oluşturan kanserli hastalar en sık sinirlilik, iştahsızlık, halsizlik, ağrı, bulantı ve üzgün hissetme semptomlarını bildirmiş olup ağrı, en yüksek puan verilen ilk beş semptom arasında değildir. Hastaların semptom puanları, iki hasta grubunda farklılık göstermezken kıdemsiz hekimler kanserli hastalarda daha düşük puanlar bildirmişlerdir.
Çalışmamız, pediatri asistanlarının semptom algılarının yetersiz olduğu saptayarak, bu durumun sebeplerini inceleyen kapsamlı araştırmalara ve sorunun çözümüne yönelik programlara duyulan ihtiyacı göstermiştir.

Abstract:
Better symptom control is known to increase the quality of life in patients with chronic, life-threatening or life-limiting conditions. Key point for a better symptom control is the awareness about the presence of symptoms and to define them accurately. This cross-sectional and descriptive study aimed to assess doctors' and caregivers' awareness on symptoms of 10 – 18 years old patients. 
Ten to 18 years old children & adolescents who were hospitalised for at least seven days in Dokuz Eylül University Hospital, their caregivers, an experienced and an unexperienced doctors who are in charge of the patient were included in the study. Required data were collected by filling demographic and medical data collection forms, Memorial Symptom Assesment Scale (MSAS 10-18) and a modified form of MSAS for proxy reports on face-to-face interventions with patients, their caregivers and doctors. 17 out of 121 patient-caregiver pairs who met the criteria refused to join the study therefore 104 patient-caregiver-experienced and unexperienced pediatrics residents tetrades were included. The most prevalent symptoms in patients reports were feeling nervous, pain, lack of energy, feeling sad and nausea. Symptom burden of girls was higher than boys. Caregivers reported higher, doctors reported lower symptom scores than patients did. Patients' and their caregivers' scores were correlated in all subscales and symptoms. The correlation that was found between patients, caregivers and unexperienced doctors was absent with experienced doctors. MSAS subscale scores reported by both experienced and unexperienced doctors were similar. 32 out of 104 patients with cancer reported feeling nervous, lack of appetite, lack of energy, pain, nausea and feeling sad as the most frequent symptoms. Patients with non-malignant disorders reported pain, feeling nervous, lack of energy, feeling sad and sweating most frequently. Unexperienced doctors reported lower symptom scores in patients with cancer however patient-reported symptom scores shown no significant difference in both groups. 
This study has outlined a requirement of further research focused on determining the causes of inadequate symptom perceptions of pediatrics residents and new programs to overcome the barriers.