Toplumsal cinsiyet ilişkili dezavantajlı grup stresi ve psikolojik dayanıklılık ölçeği geçerlilik ve güvenirlilik çalışması
Gender minority stress and resilience scale validity and reliability study
Yazar: ARDIL BAYRAM ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. MEHDİYE IŞIN BARAL KULAKSIZOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Ruh sağlığı = Mental health ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Transgender ruh sağlığı eşitsizliklerini anlamaya yönelik Dezavantajlı Grup Stresi Modeli'nden geliştirilen Toplumsal Cinsiyet İlişkili Dezavantajlı Grup Stresi ve Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği'nin Türkçe geçerlilik ve güvenirlilik çalışmasını yaparak ülkemizde bu alandaki önemli bir boşluğu doldurmayı, yeni araştırmalarda kullanılabilecek bir araç oluşturmayı amaçladık.
Yöntem: Çalışmamıza İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı'na cinsiyet geçiş süreci için başvuran 48 trans dahil edilmiştir. Katılımcılarla yapılan klinik görüşme sonrası tüm katılımcılara öz bildirim ölçekleri olan Sosyodemografik Veri Formu, Toplumsal Cinsiyet İlişkili Dezavantajlı Grup Stresi ve Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (GMSR), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ), Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) uygulanmıştır. Test- tekrar test analizi için 15 gönüllü katılımcıya iki hafta sonra GMSR ölçeği tekrar uygulanmıştır. 
 Bulgular: Güvenirlilik çalışmasında korelasyon analizi ile ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu gösterilmiştir. Cronbach alfa değerleri tüm ölçek için 0,768 , distal stres boyutu için 0,843; proksimal stres boyutu için 0,911 ve psikolojik dayanıklılık boyutu için 0,896 bulunmuştur. Ölçeğin test-tekrar test güvenirliliği için hesaplanan Wilcoxon değerleri yüksek düzeyde güvenilir bulunmuştur. 
GMSR ölçeğinin geçerlilik çalışmasında yapı geçerliliği, yapılan faktör analizinde 3 faktörlü yapı üzerinden incelenmiştir. Kriter geçerliliği çalışmasında GMSR ile kullanılan diğer ölçekler arasında anlamlı ve özgün çalışmadaki bulgulara benzer ilişkiler elde edilmiştir. Stres boyutları ile BDÖ, BAÖ, ve ASÖ puanları arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,001). Psikolojik dayanıklılık faktörleri ile ÇBASDÖ puanları arasında pozitif yönde; BDÖ, BAÖ, ve ASÖ puanları arasında negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur.
Sonuç: Bu çalışmayla GMSR ölçeği Türkçe formunun ülkemizde geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanılabilineceği gösterilmiştir. Çalışmamız, trans bireyler arasında dezavantajlı grup stresi ve psikolojik dayanıklılık ile ruh sağlığı sonuçları arasındaki ilişkinin incelemesi açısından iyi bir kaynak olacaktır.
Çalışmamızda dezavantajlı grup stresine maruz kalan trans bireylerin ruh sağlığı sonuçlarında içselleştirilmiş transfobinin önemi ve psikolojik dayanıklılık faktörlerinin koruyucu etkisi dikkat çekici bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: transgender, dezavantajlı grup stresi, psikolojik dayanıklılık, ruh
sağlığı, gmsr

Abstract:
Objective: We aimed to investigate the validity and reliability of the Gender Minority Stress and Resilience Scale that developed from the Minority Stress Model to understand transgender mental health disparities. And aimed to fill an important gap in this field and to create a tool that can be used in new researches in our country.
Method: The study included 48 people who consulted to Istanbul University Istanbul Faculty of Medicine, Department of Mental Health and Diseases for gender transition process. Sociodemographic Data Form, Gender Minority Stress and Resilience Scale (GMSR), Beck Depression Inventory (BDI), Beck Anxiety Inventory (BAI), Perceived Stress Scale (PSS), Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS) was applied. For test-retest analysis, 15 volunteers were re-applied GMSR scale approximately two weeks later.
Results: In the reliability study, the correlation analysis showed that the scale had a high level of internal consistency. Cronbach's alpha value is 0.768 for the whole scale, 0.843 for distal stress, 0.911 for proximal stress , and 0.896 for resilience.  Wilcoxon values ​​calculated for test-retest reliability of the scale were found to be highly reliable.
In the validity study of the GMSR scale, the factor analysis for the construct validity was examined on  3-factor structure. In the criterion validity study, significant correlations were found between the GMSR and the other scales' scores and similar the findings with original study. We found significant positive correlation between resilience factors and MSPSS scores, and significant negative correlation with BDI, BAI, PSI scores.
Conclusion: This study shows that Turkish version of GMSR scale can be used as a valid and reliable measurement tool in Turkey's terms. As far as we know, our study is the first in the Turkish literature to examine the relationship between gender minorities, resilience and mental health outcomes among trans people. 
In our study, importance of internalized transphobia and protective effect of resilience factors for mental health outcomes of trans people that exposed to minority stress, were found to be remarkable.


Keywords: transgender, minority stress, resilience, mental health, gmsr