Hava trafik yönetiminde koordinasyon: Türkiye hava sahasının esnek kullanımı konseptinin koordinasyon süreçlerinin betimlenmesi
Coordination in air traffic management: Describing coordination procedures of flexible use of airspace concept in Turkey
Yazar: ERSAVAŞ ÖZBEK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. UĞUR TURHAN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sivil Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Esnek yönetim = Flexable management ; Hava sahası = Airspace ; Hava trafik yönetimi = Air traffic management ; Hava yolu trafiği = Airline traffic ; Koordinasyon = Coordination ; Trafik yönetimi = Traffic management

Özet:
Dünyada sivil havacılığa olan talep artışı, küresel hava trafik yönetim sisteminin iş yükünü artırmaktadır. Günde dünyada 100.000'den fazla trafiğin havaalanlarından kalkış yaptığı düşünüldüğünde artan iş yükünün üstesinden gelmek için hava trafik yönetim sisteminin gelişmesi kaçınılmazdır. Hava trafik sistemindeki büyüme, havacılığın erken çağlarına nazaran binlerce yeni hava trafik kontrol ünitesi anlamına gelmektedir. Çok sayıdaki hava trafik kontrol ünitesi sebebiyle koordinasyon ihtiyaçları ortaya çıkmıştır. Bu koordinasyon ihtiyaçları; hava trafik akış yönetimi, hava sahası yönetimi ve hava trafik kontrolden oluşan hava trafik yönetim sistemiyle alakalıdır. Hava trafik yönetimi ile ilgili koordinasyon sıkıntıları yaşandığında bu durum uçuş emniyetini etkilemektedir. Tüm bu faktörler düşünüldüğünde; hava trafik yönetiminde koordinasyon üzerine bir araştırmaya ihtiyaç duyulmuştur.
Esnek hava sahası konsepti, sivil-asker koordinasyonunu içinde barındıran bir hava sahası yönetim konseptidir. Konsept ünite koordinasyonu, üniteler arası koordinasyon ve kurumlar arası koordinasyon gibi birçok koordinasyon tipini bünyesinde barındırmaktadır. Türkiye hava sahasının esnek kullanımı hakkındaki yönetmelik Nisan 2014'de yayınlanmıştır. Ancak henüz tam olarak uygulamaya geçilmemiştir. Geçiş süreci devam etmektedir. Bu araştırmada esnek hava sahası konseptine ait koordinasyon süreçleri kavramsal bakış açısıyla betimlenmiştir. 
Araştırma sonucunda, Türkiye'deki hava sahasının esnek kullanımı konsepti; bilgi ve tavsiye paylaşımı yoğun bir koordinasyon mekanizması olduğu anlaşılmıştır. Bu mekanizma, hızlı tepki veren organizasyon ve organik organizasyon özelliklerine sahiptir. Direkt bilgi paylaşımı ve süreçlerin standartlaştırılması hava sahasının esnek kullanımı konseptinde kullanılan koordinasyon mekanizmalarıdır.

Abstract:
Workload of the global air traffic management system increased due to growing global civil aviation demands. Considering over 100.000 departure traffics at airports all over the world, inevitably the global air traffic management system expanded to support the increased workload. Thousands of new air traffic control units were required to enable the expansion of the global air traffic management system. The addition of the large number of air traffic control units highlighted the importance of coordination, specifically coordination which facilitates air traffic flow management, airspace management and air traffic control. Ineffective coordination within the global air traffic management system is detrimental to flight safety. Therefore, conceptual research with regards to air traffic control unit coordination across the global air traffic management system enterprise is necessary.
The flexible use airspace concept is possible only through effective civil-military coordination. This concept employs various types of coordination such as inner unit coordination, coordination between external units and coordination between institutions. Regulations governing the flexible use airspace concept were introduced in April 2014; however, Turkey has not fully implemented the concept and efforts are ongoing. Therefore, this research takes a conceptual point of view to describe flexible use of airspace coordination procedures.
This research reveals the flexible use airspace concept in Turkey is an intense information and advisory sharing coordination mechanism. The mechanism has fast response organizations and organic organization characteristics. Direct information sharing and standardized processes are coordination techniques used in the flexible use airspace concept.