İnsülin kullanan diyabet hastası bireylerde insülin uygulama bilgi, becerilerinin ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of insulin administration knowledge, skills and related factors in insulin using diabetes patients
Yazar: SERHAT ARDIL GÜRARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. CAN ÖNER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hasta eğitimi = Patient education ; Öz yönetimli öğrenme = Self-directed learning ; İnsülin = Insulin

Özet:
Amaç: Diyabetes Mellitus (DM), kişinin ve yakın çevresindeki insanların yaşamlarının tüm yönlerini etkileyen, hayat kalitesini düşüren ve ömür boyu süren bir hastalıktır. Tip 1 DM (T1DM)'de hastalığın tanısıyla birlikte çoklu insülin tedavisi başlanırken, Tip 2 DM (T2DM)'de ise hastanın glisemik durumuna göre oral antidiyabetik ilaçlar (OAD) ve insülin tedavileri birlikte başlanmaktadır. Bu çalışmada Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi'ne bağlı Pendik Kaynarca Diyabet Merkezine başvuran, diyabet hastası olup insülin kullanan 18 yaş üstü bireylerin insülin uygulama bilgi, becerileri ve ilişkili faktörlerin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem:  Kesitsel nitelikte yapılan bu çalışmada Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Pendik Kaynarca Diyabet Merkezi'ne herhangi bir şikayetle başvuran, 18 yaşının üstünde, insülin kullanan diyabet hastalarına Diyabet Hasta Bilgi Formu ve İnsülin Öz Yönetim Ölçeği uygulanmıştır.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 310 kişiden %49.4'ü kadın, %50.6'sı erkektir. Katılımcıların yaş ortalaması 48.7 ± 12.0 yıldır. Katılımcıların %52.9'u ilköğretim mezunu, %37.1'i lise ve üstü eğitime sahip, %10'u ise sadece okuryazar idi. Katılımcıların %73.2'si evde kendi kendine kan şekeri takibini yapmaktaydı. Eğitim düzeyi ile kendi kendine kan şekeri takibi yapma arasındaki ilişki incelendiğinde kan şekeri takibi yapma oranlarının eğitim düzeyi arttıkça anlamlı olarak yükseldiği görülmektedir. Katılımcıların %90.0'ı (n=279) insülin yaparken zorluk yaşadığı belirlenmiştir. "İnsülini uygulamayı bilerek yapmadığınız oluyor mu" sorusuna %70.6'sı hayır cevabını vermiştir. "İnsülin kaleminizi nasıl saklarsınız" sorusu yöneltildiğinde katılımcıların %66.5'i buzdolabında sakladığını belirtmiştir. İnsülin eğitimi alan bireylerde almayanlara göre  insülin yapmayı unutma, dozu bilerek atlama davranışlarının daha az, insülini buzdolabında saklama oranının daha fazla olduğu görülmüştür (p=0.000).
 Sonuç: İnsülin kullanan diyabet hastalarında glisemik kontrolün düzenlenmesi ve metabolik parametrelerin dengede tutulması için hastaların tedavi sürecine dahil edilip öz yönetimlerinin arttırılması hayati önem taşımaktadır. Bu da ancak verilen eğitimlerin arttırılması ve yaygınlaştırılması ile mümkün olacaktır.
Anahtar Kelimeler: Diyabet, eğitim düzeyi, insülin eğitimi, insülin öz yönetim,

Abstract:
Aim: Diabetes mellitus is a life long chronical disease that affects all aspects of both patients' and their relatives' life, decreases life quality. Insulin treatment is given right after the diagnosis of type 1 diabetes while treatment of type 2 diabetes can vary between oral antidiabetic drugs and insüline or mix of both, depending glisemic control of the patient. In this study, it is aimed to evaluate knowledge and skill level and related factors of insülin usage on diabetes patients with insulin treatment who appointed to Lütfi Kırdar City Hospital Pendik Kaynarca Diabetes Center and are over 18. 
Methods:  On this cross-sectional study, diabetes patients under an insülin injection treatment over 18  who applied to Kartal Lütfi Kırdar City Hospital Pendik Kaynarca Diabetes Center with any compliance were included. Diabetes Patient Information Form and Insulın Self Management Scale are being applied. 
Results: 310 people are accepted in the study. %49.4 of participants were women, %50.6 were men. Average age of participants was 48.7 ± 12.0 years.  About %52.9 of patients had elementary school grade, %37.1 had high school or higher, %10 were literate. Around %73.2 of patients were doing self glucose monitoring at home. Relation between education level and self glucose monitoring was evaluated. It was seen self glucose monitoring behavior is significiantly more with higher education level. About %90.0 (n=279) of patients are were having difficulties applying insulin. Participants were asked "Do you skip insülin injection intentionally?" and %70.6 said no. Patients were asked "How do you preserve your insülin pen?" and  %66.5 said "refrigerator". Patients who had insulin education are less likely to forget or intentionally skip insulin injection and more likely to preserve their insulin pen in refrigerator (p=0.000).
Conclusion: To fix glisemic and metabolic parameters of diabetes patients under insülin treatment, it is needed to give patients role in their treatment and increase their self management skills. This can be succeeded with more often and common insülin and diabetes education .
Key Words: Diabetes, education level, insulin education, insülin self management