Çalışan perspektifinden örgütsel öğrenme yeteneğinin görev ve bağlamsal performansa etkisi: Sağlık sektöründe bir uygulama
The effect of organizational learning capacity on task and contextual performance on the perspective of employees: An application in the health sector
Yazar: SERDAL KEÇELİ
Danışman: DOÇ. DR. ALİ ERDOĞAN
Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bağlamsal performans = Contextual performance ; Görev performansı = Duty performance ; Hastane işletmeleri = Hospital organizations ; Hastaneler = Hospitals ; Sağlık sektörü = Health sector ; Öğrenen organizasyonlar = Learning organizations ; İş performansı = Job performance

Özet:
Bu çalışmanın ilk bölümünde bilgi, tecrübe ve bu kültürlerin saklanıp diğer zamanlara aktarılmasına ihtiyaç duyan, sadece işletmelerde değil hemen hemen her alanda etkinliği giderek artan örgütsel öğrenme, öğrenen örgüt ve örgütsel öğrenme yeteneği hakkında açıklayıcı bilgiler sunulmaktadır. Örgütsel öğrenme yeteneği paralelinde, örgütsel öğrenme sürecini şekillendiren detaylarından meydana gelmektedir. Örgütsel öğrenme yeteneği, organizasyonun bilgi ve deneyimlerini işlemesine, elde edilen deneyim ve bilgiye dayalı olarak bu bilginin büyüyerek ilerlemesine ve bilgiye gereksinim duyulduğu anda kullanmak için muhafazasına yetki veren organizasyonel işler ve beceriler serisi ve bütünü olarak tanımlanmaktadır. Örgütsel öğrenme yeteneği kavramı, işletmelerin içerisinde hatayı bulma ve düzeltme, işletme içi rutinleri yürütme, bulunan veya görülen problemleri düzeltme, bilgi ve fikir çeşitliliği oluşturma, devamlı iyiye doğru yenilenmeyi amaçlamaktadır. İşletmelerin performansına etki eden, dolayısıyla karlılığının artmasında, markalaşmasında ve sürdürülebilirliğinde büyük pay sahibi olan örgütsel öğrenme yeteneği ve bu kavramı oluşturan alt boyutları derinlemesine incelenmiş olup edinilen literatür taraması ile şimdiye değin bu konuda araştırma yapan akademisyenler ve meydana getirdikleri modeller incelenmiştir. Bu safhada başkaca ele alınan bir diğer kavram olan öğrenen örgüt ile ilişkisi ve farkları ele alınmıştır. Örgütsel öğrenme ve örgütsel öğrenme yeteneği ülkemizde yeni bir kavram olarak karşımıza çıkmış olup önemi henüz kavranamamış bir konudur.
Çalışmanın ikinci bölümünde; performans kavramı ve performans çeşitlerinden biri olan iş performansı derinlemesine incelenmiştir. Örgütsel davranış yaklaşımı açısından iş performansı türleri ve diğer performans türleri; performans değerlendirme araçları yaklaşımları açısından performans değerlendirme amaçları, yöntemleri, taşıması gereken özellikleri; finansal performans yaklaşımı açısında ise hastane işletmelerinde finansal performans artırma yolları, likidite oranları, finansal yapı oranları ve devir oranları vb. konular ele alınmıştır.
Çalışmanın üçüncü bölümünde, örgütsel öğrenme ve performans arasında daha önceden yapılmış olan çalışmalar literatürel olarak ele alınmış olup, ülkemizde ve ülke dışında şeklinde kategorize edilerek bu bölümde yer verilmiştir. 
Araştırmanın dördüncü bölümde ise uygulamaya yönelik bilgiler verilmiştir. Araştırma kapsamında hazırlanan anket İstanbul ili Avrupa Yakasında faaliyet gösteren özel hastaneler içinden, araştırmaya katılmayı kabul eden hastanelerde çalışan 550 kişiye anket dağıtılmış olup 525 kişiden geri dönüş sağlanmıştır. Anket sonuçları SPSS ve AMOS programları yardımıyla kodlanmış ve analize tabi tutulmuşlardır.
Sonuç olarak; örgütsel öğrenme kapasitesi alt boyutları ile birlikte iş performansı ve alt boyutlarını pozitif olarak etkilediği görülmüştür. . 

Anahtar Kelimeler: Örgütsel Öğrenme Kapasitesi, Öğrenen Örgüt, İş Performansı, Görev Performansı, Bağlamsal Performans.

Abstract:
On the first chapter of the work, it is presented that organizational leraning, learning organization and the ability of organizational learning, which is getting important not only in the organizations but also all the field that need to knowledge, experience and keeping the culture alive. It occurs with the ability of the organizational learning and its details which shapes the learning process. Organizational learning ability is defined as a series and a set of organizational tasks and skills that authorize the organization to use its knowledge and experience based on the experience and knowledge gained, and to use this information as it grows and when knowledge is needed. The concept of organizational learning ability aims to find and correct mistakes in enterprises, to execute in-house routines, to fix problems that are found or seen, to create information and idea diversity, to be renewed continuously. The organizational learning ability and the sub-dimensions that affect the performance of the enterprises, which have a big share in profitability, branding and sustainability, have been examined in depth and the literature that has been acquired has been investigated by the academicians who research in this issue and the models they have introduced. In this phase, the relation and the differences with the learning organization which is another concept which is discussed further are discussed. The ability of organizational learning and organizational learning has emerged as a new concept in our country and the issue has not yet been recognized.
In the second part of the study; one of the performance concept and performance varieties has been studied in depth. Types of business performance and other performance types in terms of organizational behavior approach; performance evaluation objectives in terms of performance evaluation tools, their methods, characteristics that they should carry; in terms of financial performance approach, ways of increasing financial performance in hospital enterprises, liquidity ratios, financial structure ratios and transfer ratios etc. topics were discussed.
In the third part of the study, the previous studies between organizational learning and performance have been handled literally and categorized in our country and out of country and they are included in this section.
In the fourth part of the study, information on the application was given. Within the scope of the survey, the questionnaire was distributed to 550 people who work in the hospitals that accept to participate in the survey among the private hospitals operating in the Istanbul province of Europe and 525 people were returned. The survey results were coded and analyzed with the help of SPSS and AMOS programs.
As a result; Organizational learning capacity, together with its sub-dimensions, was found to positively affect job performance and sub-dimensions.

Key Words: Organizational Learning Capacity, Learning Organization, Job Performance, Task Performance, Contextual Performance.