Okul öncesi çocukların psikolojik sağlamlık düzeyleri ile anne ilgi düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the levels of psychological resilience of preschool children and the levels of mother's interests
Yazar: ELİF ÖZTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP DEMİRİZ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anne davranışı = Mother behavior ; Anneler = Mothers ; Durumsal ilgi = Situational interest ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; İlgi = Interest ; İlgililik = Relevance

Özet:
Bu araştırmanın amacı okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 48-72 aylık çocukların psikolojik sağlamlık düzeyleri ile anne ilgi düzeylerini bazı değişkenlere göre incelemek ve aralarında nasıl bir ilişkinin olduğunu ortaya koymaktır. Araştırma genel tarama modelindedir. Araştırmada veri toplamak amacıyla, "Kişisel Bilgi Formu", "Okul Öncesi Çocuklar İçin Sosyal Duygusal İyi Oluş ve Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (PERİK)" ve "Çocuğa Yönelik Anne İlgisi Ölçeği (ÇYAİÖ)" kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2020-2021 eğitim öğretim yılı içerisinde Çankırı ili Merkez ilçesi ve Çerkeş, Kurşunlu, Şabanözü ve Ilgaz ilçesinde Milli Eğitim Bakanlığı"na bağlı resmi ilköğretim okullarının anasınıflarına ve anaokullarına devam eden tipik gelişim gösteren 48-72 aylık 294 çocuk ve anneleri oluşturmaktadır. Elde edilen veriler SPSS paket programında analiz edilmiştir. Araştırma verilerinin analizinde araştırmanın amacı kapsamında ölçekler ve alt boyutlarından elde edilen puanların belirlenen bağımsız değişkenlerin kategorilerine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Bu bağlamda alt boyuta ait puan dağılımlarının ele alınan bağımsız değişkenin her bir kategorisinde normal olması durumunda, kategori sayısı iki ise ilişkisiz örneklemler için t testi, kategori sayısı ikiden fazla ise ANOVA analizi kullanılmıştır. Alt boyuta ait puan dağılımlarının ele alınan bağımsız değişkenin her bir kategorisinde normal olmaması durumunda, kategori sayısı iki ise ilişkisiz örneklemler Mann Whitney U testi, kategori sayısı ikiden fazla ise Kruskall Wallis testi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda; çalışmaya katılan çocukların cinsiyet, kardeş sayısı, doğum sırası, anne ve baba öğrenim durumu değişkenlerine göre sosyal duygusal iyi oluş ve psikolojik sağlamlık ölçeği bazı alt boyutlarının istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık gösterdiği görülmüştür (p<0,05). Çalışmaya katılan annelerin çocuklarına yönelik ilgileri; anne yaşı, anne öğrenim durumu, anne-çocuk birlikte geçirilen günlük zaman değişkenlerine göre çocuğa yönelik anne ilgisi ölçeği bazı alt boyutlarının istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık gösterdiği görülmüştür (p<0,05). Araştırmada ayrıca, sosyal duygusal iyi oluş ve psikolojik sağlamlık ölçeği atılganlık alt boyutu ile çocuğa yönelik anne ilgisi ölçeği davranış geliştirmeye yönelik ilgi alt boyutu arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişkinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır (p<0,05).

Abstract:
The aim of this study is to examine the psychological resilience levels of 48-72 month-old children attending pre-school education institutions and their mother's interest levels according to some variables and to reveal what kind of relationship there is between them. The research is in the general screening model. In order to collect data in the research, "Personal Information Form", "Social Emotional Well-Being and Psychological Resilience Scale for Preschool Children" (PERIK) and "Parental Involvement Scale-Mother Form" (CYAİÖ) were used. The study group of the research consists of 294 children aged 48-72 months and their mothers, who show typical development, attending the kindergartens and kindergartens of the official primary schools affiliated to the Ministry of National Education in the Central district of Çankırı province and Çerkeş, Kurşunlu, Şabanözü and Ilgaz districts in the 2020-2021 academic year. The obtained data were analyzed in the SPSS package program. In the analysis of the research data, it was examined whether the scores obtained from the scales and their sub-dimensions within the scope of the purpose of the research showed statistically significant differences according to the categories of the determined independent variables. In this context, if the score distributions of the sub-dimension are normal in each category of the independent variable, t-test for unrelated samples is used if the number of categories is two, and ANOVA analysis is used if the number of categories is more than two. If the score distributions of the sub-dimension were not normal in each category of the independent variable, the unrelated samples Mann Whitney U test was used if the number of categories was two, and the Kruskall Wallis test was used if the number of categories was more than two. As a result of the research; It was observed that some sub-dimensions of the social emotional well-being and psychological resilience scale showed a statistically significant difference according to the variables of gender, number of siblings, birth order, mother and father educational status of the children participating in the study (p<0,05).  Interests of mothers participating in the study towards their children; It was observed that some sub-dimensions of the mother interest scale showed a statistically significant difference according to the mother's age, mother's education level, and the daily time spent with mother-child (p<0,05). In the study, it was also concluded that there was a positive and significant relationship between the assertiveness sub-dimension of the social emotional well-being and resilience scale and the sub-dimension of interest in developing behavior of the mother's care scale for the child (p<0,05).