Gerilim tipi baş ağrısı hastalarında mizaç özelliklerinin ağrı şiddeti ve yaşam kalitesi ile ilişkisi
Relationship of temperament characteristics with pain severity and quality of life in tension headache patients
Yazar: NERGİZ GÜNDÜZ
Danışman: DOÇ. DR. SERHAT TUNÇ
Kafkas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Ağrı = Pain ; Baş ağrısı = Headache ; Baş ağrısı bozuklukları = Headache disorders ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Mizaç = Temperament ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışmada Gerilim tipi baş ağrısı (GTBA) olan hastalarda mizaç özelliklerinin ağrı şiddeti ve yaşam kalitesi ile ilişkisinin araştırılması planlandı. Çalışmaya Kafkas Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Hastanesi ile Kars Harakani Devlet Hastanesi ve Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji polikliniklerine başvuran, GTBA tanısı alan 50 hasta ve yaş, cinsiyet,  eğitim düzeyi gibi benzer sosyodemografik özellikleri olan 51 sağlıklı kontrol grubu dahil edildi. Katılımcılara sosyodemografik veri formu, Vizüel Analog Skala (VAS), TEMPS-A Mizaç Ölçeği (Temperament Evaluation of Memphis, Pisa, Paris and San Diego – Autoquestionnaire, Memphis, Pisa, Paris ve San Diego Mizaç Değerlendirme Anketi), Kısa Form-36 (SF-36) ölçekleri uygulandı. Hasta grubunda depresif, anksiyöz, siklotimik, irritabl mizaç puanları daha yüksekti. Kontrol grubunda ise hipertimik mizaç puanı daha yüksekti (p<0.05). SF-36 yaşam kalitesi ölçeğinde hasta grubunun puanları kontrollere göre daha düşüktü (p<0.05). Ağrı şiddeti ile mizaç puanları arasında ilişki mevcuttu. Depresif, anksiyöz, siklotimik, irritabl mizaç puanı arttıkça hissedilen ağrı şiddeti artış gösterdi. Hipertimik mizaç puanı artıkça ağrı şiddeti azaldı. Ağrı şiddeti arttıkça SF-36 puanları azaldı. Kronik GTBA'sı olan hastalarda ağrı şiddeti epizodik GTBA'sı olanlara göre daha fazlaydı. Sonuç olarak çalışmamızda GTBA hastalarında baskın mizaç özellikleri daha fazlaydı. Mizaç özellikleriyle ağrı şiddeti ve yaşam kalitesi ilişkili bulundu. Bildiğimiz kadarıyla bu çalışma GTBA hastalarında mizacın ağrı şiddeti ve yaşam kalitesi ile ilişkisinin değerlendirildiği ilk çalışmadır. Bu çalışma ile GTBA hastalarında mizaç özelliklerinin belirlenerek risk etkenlerinin saptanması, tedavi protokolün geliştirilmesi açısından literatüre katkı sağlayacağını düşünüyoruz.

Abstract:
This study was planned to explore the relationship between temperament characteristics with pain intensity and quality of life in patients with tension headache (TTH). The study included 50 patients diagnosed with TTH and 51 healthy control groups with similar sociodemographic characteristics such as age, gender, and education who applied to the Neurology outpatient clinics of Kafkas University Health Research and Practice Hospital, Kars Harakani State Hospital, and Selçuk University Medical Faculty Hospital. Sociodemographic data form, Visual Analogue Scale (VAS), TEMPS-A Temperament Scale (Temperament Evaluation of Memphis, Pisa, Paris, and San Diego - Autoquestionnaire), Short Form-36 (SF-36) scales were applied to the participants. Depressive, anxious, cyclothymic, and irritable temperament scores were higher in the patient group. Hyperthymic temperament score was higher in the control group (p <0.05). The scores of the patient group in the SF-36 quality of life scale were lower than the controls (p <0.05). There was a relationship between pain intensity and temperament scores. As the depressive, anxious, cyclothymic, and irritable temperament scores increased, the severity of the pain felt increased. As the hyperthymic temperament score increased, the pain intensity decreased. SF-36 scores decreased as the severity of pain increased. Pain severity was higher in patients with chronic TTH than those with episodic TTH. In conclusion, dominant temperament traits were higher in TTH patients in our study. It was found that there was a relationship between temperament characteristics, pain intensity, and quality of life. To the best of our knowledge, this study assesses the relationship between temperament, pain severity and quality of life in TTH patients for the first time. We think that this study will contribute to the literature in determining the temperament characteristics of TTH patients, determining the risk factors, and developing the treatment protocol