Aile hekimlerinin anemi farkındalığının araştırılması ve anemiye yaklaşımı
Investigation of family physicians' awareness and approach to anemia
Yazar: SILA GÜL
Danışman: PROF. DR. FARUK AKSOY ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGEN GÖNENÇ ÇEKİÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Trabzon Kanuni Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Anemi = Anemia ; Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Farkındalık = Awareness

Özet:
GİRİŞ: Anemi, özellikle gelişmekte olan ülkelerde, önemli halk sağlığı sorunlarından biridir ve birinci basamakta tespiti ve hastanın doğru yönlendirilmesi önem arz etmektedir. Çalışmamızda, birinci basamak hekimlerinin bu konuda bilgi/ farkındalık düzeylerinin ve anemiye yaklaşımlarının incelenmesi amaçlanmıştır.
MATERYAL VE METOD: Çalışmamız, Nisan-Temmuz 2022 tarihleri arasında KTÜ Tıp Fakültesi ve Trabzon Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi' nde çalışan aile hekimliği asistanları ve Trabzon ili genelinde aile sağlığı merkezlerinde görevli aile hekimleri ile gerçekleştirilmiştir. Literatür taranarak oluşturulan anket, bilgilendirilmiş gönüllü onam formunu imzalayan 143 hekim ile yüzyüze görüşülerek yapılmıştır. Anketimizin ilk bölümünde demografik özellikler, ikinci bölümde bilgi düzeyi/ farkındalık ve son bölümde anemilere yaklaşım sorgulama yapılmıştır.
BULGULAR: Anemi konusunda bilgi düzeyini ölçen 18 soruya verilen toplam doğru sayısı ortancası 9 [4] idi. Katılımcıların yaşlarıyla, meslekteki ve aile hekimliğindeki yıllarıyla doğru sayısı arasında negatif korelasyon tespit edildi. Kadınların doğru sayısı ortancası 9 [4] iken; erkeklerinki 8 [3] idi ve bu fark istatistiksel olarak anlamlıydı. Pratisyen hekimlerin doğru sayısı ortancası 7 [3] iken aile hekimliği asistanlarınınki 10 [3], aile hekimliği uzmanlarının 12,5 [5] olarak bulundu. Anemi olmaksızın demir tedavisi verenlerin meslekteki yıl ortancası 4 [19]  iken vermeyenlerin 8 [28] idi. Bunun dışında katılımcıların yaşları, meslekteki ve aile hekimliğindeki yıllarıyla anemi konusundaki tutum ve davranışları arasındaki ilişki saptanmadı. Anemi olmaksızın demir ve folik asit tedavisi verenlerin bilgi düzeyi anlamlı düzeyde yüksek izlendi. Anemi tanısı koyduğu tüm hastalara tedavi başlayanlar, anemi olmaksızın demir preparatı verenler ve anemi olmaksızın folik asit verenler ile kadın cinsiyet arasında anlamlı düzeyde korelasyon saptandı.
 SONUÇ: Çalışmaya katılan hekimlerin, anemi hakkındaki bilgi sorularının ortanca olarak yarısına doğru cevap verdikleri görüldü. Anemi toplumda ve birinci basamakta sık görülen bir durum olduğundan, özellikle uzun yıllardır çalışan hekimlerimize dönem dönem bu konuda güncel literatürler ışığında yönlendirmeler yapılması yararlı olacaktır.
ANAHTAR SÖZCÜKLER: Anemi, aile hekimi, demir eksikliği anemisi.

Abstract:
INTRODUCTION: Anemia is one of the important public health problems, especially in developing countries, and it is important to detect and direct the patient correctly in primary care. In our study, it was aimed to investigate the knowledge/awareness levels of primary care physicians/physician candidates and their approaches to anemia. 
MATERIALS AND METHODS: Our study was carried out with family medicine assistants working in KTU Faculty of Medicine and Trabzon Kanuni Training and Research Hospital between April and July 2022, and family physicians working in family health centers throughout the province of Trabzon. The questionnaire, which was created by scanning the literature, was conducted face-to-face with 143 physicians who signed the informed consent form. In the first part of our questionnaire, demographic characteristics, in the second part the level of knowledge/awareness, and in the last part, the approach to anemia was questioned.
RESULTS: The median of the total number of correct answers given to 18 questions measuring the level of knowledge about anemia was 9 [4]. A negative correlation was found between the ages of the participants, their years in the profession and family medicine, and the number of correct answers (respectively; p<0,001, r=-0,300; p<0,001, r=-0,300; p<0,001, r=-0,309). While the median of the correct number of women is 9 [4]; men were 8 [3] and this difference was statistically significant (p=0.002). While the median correct number of general practitioners was 7 [3], it was found to be 10 [3] for family medicine residents and 12,5 [5] for family medicine specialists (p<0.001). While the median year in the profession was 4 [19] for those who gave iron treatment without anemia, it was 8 [28] for those who did not (p=0,037). Apart from this, no relationship was found between the age of the participants, their years in the profession and family medicine, and their attitudes and behaviors about anemia (p≥0,05 for all).
A statistically significant positive correlation was observed between those who gave iron and folic acid treatment without anemia and their knowledge levels (respectively; p=0,006 and p=0,033).
A statistically significant positive correlation was found between female gender and all patients diagnosed with anemia, those who started treatment, those who gave iron preparations without anemia, and those who gave folic acid without anemia, and the female gender (respectively; p=0,012, p=0,015 and p=0,001).
CONCLUSIONS: It was observed that the physicians participating in the study gave correct answers to the median half of the information questions about anemia. Because anemia is a common condition in the community and in primary care, it would be useful to provide periodic guidance to our physicians, who have been working for many years, in the light of the current literature.
KEY WORDS: Anemia, family physician, iron deficiency anemia