Hasta güvenliği kültürü algısı ile etkileyen faktörler arasındaki ilişkinin analizi
The analysis of the understanding of patienat safety culture and the factors that affect it
Yazar: NURTEN SÜTCÜ
Danışman: PROF. DR. MEHVEŞ TARIM
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hastane İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Hasta güvenliği = Patient safety ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Takım çalışması = Team work ; İş doyumu = Job satisfaction ; İş kültürü = Business culture ; İş stresi = Job stress ; İş yükü = Workload

Özet:
Amaç: Sağlık hizmetlerinin sunumunda hasta güvenliğinin sağlanması en önemli
hususlardan biridir. Hasta Güvenliği kültürünün kurumlarda oluşturularak
geliştirilmesi ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi gerekmektedir. Bu çalışmadaa
hasta güvenliği kültürünü etkileyen faktörlerin incelenmesi ve aralarındaki ilişkinin
belirlenmesi hedeflenmiştir.
Yöntem: Çalışmamız, Bartın il merkezinde yer alan Bartın Devlet Hastanesi'nde
çalışan hemşirelere Kasım-Aralık 2016 tarihleri arasında yapılan tanımlayıcı ve
karşılaştırmalı bir araştırmadır. Araştırmaya, Bartın Devlet Hastane'sinde en az bir
yıldır çalışan, gönüllü olarak araştırmaya katılan toplam 264 hemşire katılmıştır.
Veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik özellikleri içeren anket,
"Hasta Güvenliği Kültürü Ölçeği", "Hasta Güvenliği Tutum Ölçeği"nin alt boyutları
ve "İş Yükü Ölçeği" kullanılmıştır. Tanımlayıcı istatistikleri yapılmış olıp, t testi,
varyans analizi (One Way ANOVA) testleri yapılmıştır.
Bulgular: Hemşirelerin hasta güvenliği kültürü toplam ölçek puanları cinsiyet, yaş
grubu, eğitim durumu, hasta güvenliği ile ilgili eğitim alma durumlarına göre
karşılaştırma yapıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır.
Hasta güvenliği kültürü toplam ölçek puanları kurumda çalışma yılı, meslekte toplam
çalışma yılları, bulunduğu pozisyonda çalışma yılı, oryantasyon eğitimi alma
durumlarına göre değerlendirildiğinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık
görülmüştür. Hasta güvenliği ile Ekip çalışması, işte hissedilen stres ve iş doyumu
arasında pozitif yönde doğrusal bir ilişkinin varlığı tespit edilmiştir. Ekip çalışması ve
iş doyumu ile hasta güvenliği kültürü arasında "orta" düzeyde ilişki olduğu
anlaşılmıştır. İşte hissedilen stres ile hasta güvenliği kültürü arasında "zayıf" düzeyde
bir ilişki olduğu bulunmuştur. İş yükü ile hasta güvenliği kültürü arasında doğrusal bir
ilişkinin varlığı tespit edilememiştir.
Sonuç: Araştırmaya katılan hemşirelerin Hasta Güvenliği Kültürü Ölçeği'nden
aldıkları puan ortalaması 2,96±0,30 olarak bulunmuştur. Ölçekten alınan en yüksek
puan ortalaması "Çalışanların Eğitimi" alt boyutu olup puan ortalaması 3,06±0,42
olarak belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Hasta Güvenliği Kültürü, Hemşirelik, Ekip Çalışması, İş Doyumu, İşte hissedilen Stres, İş Yükü

Abstract:
Aim: Purpose of our study is to investigate the factors that affects the patient
safety culture and the relation between those factors.
Method:Our descriptive and comparative study was conducted between the
dates of November and December in Bartın Devlet Hastanesi located in Bartın city
center. A total of 264 voluntary nurses who have been working there at least a year
participated in the study. A survey with socio-demographic properties was prepared
by the researcher by using the "Patient Safety Culture Measure" written by Emine
Türkmen and her friends in 2011, sub-parts of "Patient Safety Attitude measure"
written by Baykal and his friends and the "Work Load Measure" which is a validity
and realiability study ran by Aycan and Eskin in 2005. Descriptive statistics: T Test,
Variant Analysis (One Way Anove) tests were conducted.
Results: There was no considerable difference found in the results when the
nurses' gender, age, education were compared but when the nurses' total of years
working, total of years working in the same position and the nurses who have taken
the orientation were compared, there was a considerable difference. A positive linear
relationship was observed between the patient safety and nurses' "team work, stress
level and job satisfaction". "Team work and job satisfaction" had a mediocre level
relationship and the relationship with only the stress level was marginal. There was no
linear relationship found between the workload and the patient safety culture.
Conclusion: The average score of the nurses that participated in Patient Safety
Culture Assessment was 2,96±0,30. The highest score average was achieved in
"Employee education" sub-part which was 3,06±0,42.

Keywords: Patient Safety Culture, Nursing, Team Work, Job Satisfaction, Job Stress, Work Load