Süreç temelli yazma modüler programının ilkokul 2. sınıf öğrencilerinin yazmaya ilişkin tutum, yazılı anlatım becerisi ve yazar kimliği üzerine etkisi
The effect of process writing modular program on the attitude towards writing, writing skills and writer identity of the 2nd grade elementary school students'
Yazar: ÖMER FARUK TAVŞANLI
Danışman: PROF. DR. ASUDE BİLGİN ; DOÇ. DR. KASIM YILDIRIM
Bursa Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil eğitimi = Language education ; Eğitim programları = Education programs ; Modüler programlar = Modular programs ; Süreç temelli öğretim = Process based instruction ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yazma öğretimi = Writing training ; Yazılı anlatım becerisi = Writing skills based ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Dünya ekonomik forumunun (World Economic Forum) yayınladığı rapora göre okulda öğrencilere evrensel bir dünya insanı olması için kazandırılması gereken önemli 7 beceriden bir tanesi de etkin bir okuma ve yazma iletişim becerisidir. Bu doğrultuda etkin bir okuryazar olmak ve hayatında okuryazarlık becerilerini doğru kullanabilmek için yazma becerisinin kazanılması ve etkin bir şekilde kullanılması gerekmektedir. Bununla birlikte Türkiye'de eğitim sistemindeki eksiklikler ve yanlış uygulamalar sebebiyle öğrencilerin yazılı anlatım becerilerinin iyi bir düzeyde olmadığı bilinmektedir. Ayrıca Türkiye'deki öğrencilerin yazı yazmayı sevmediği, yazı yazmak istemediği ve bu çalışmaları yaparken mutlu olmadığı da pek çok araştırma sonucunda ortaya konulmuştur. Öğrencilerin yazar kimliklerinin nasıl yapılandığı ve bu süreçte hangi etmenlerin etkili olduğu da merak edilen başka bir konu olma özelliği taşımaktadır. 
Türkiye'de 2015 Türkçe Dersi Öğretim Programında belirtildiği üzere yazma öğrenme alanında Süreç Temelli Yazma Yaklaşımının esas alınacağı ifade edilmiştir. Bununla birlikte yapılan araştırmalarda öğretmenlerin bu yaklaşımdan haberinin olmadığı ve bu yaklaşımı kullanmayı bilmediği için tercih etmediği sonucuna ulaşılmıştır. Bunlara ek olarak Dünyada ve Türkiye'de yapılan araştırmalarda süreç temelli yazma yaklaşımının her bir aşamasında ne yapılması gerektiğine dair daha somut tekniklerin kullanılması gerektiği ifade edilmektedir. 
Buradan hareketle, bu araştırmada, süreç temelli yazma yaklaşımı modellerinden bir tanesi olan yazma atölyesi yönteminin, grafik örgütleyiciler ve biçimlendirici değerlendirme ile desteklenerek bir modüler program oluşturulması ve bu modüler programın ilkokul ikinci sınıf öğrencilerinin yazmaya ilişkin tutum, yazılı anlatım becerilerinin gelişimi ve yazar kimliği üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Böylece hazırlanan modüler program ile hem süreç temelli temelli yazma yaklaşımı üzerindeki her aşamanın farklı materyal ve tekniklerle (grafik örgütleyiciler ve biçimlendirici değerlendirme) somutlaştırılması gerekliliğinin sağlanacağı hem de bu yaklaşımın Türkiye'deki öğrencilerin yazmaya ilişkin tutum, yazılı anlatım becerilerinin gelişimi ve yazar kimliği üzerindeki etkisinin ortaya çıkarılacağı düşünülmüştür. 
Bu araştırmada elde edilen verilerin toplanması, analizi ve yorumlanmasında nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma yöntem tercih edilmiştir. Karma yöntemin nicel boyutunda ilkokul ikinci sınıf öğrencilerinin yazılı anlatım becerileri ve yazmaya ilişkin tutum üzerindeki etkisi incelenirken nitel boyutunda yazar kimliklerinin nasıl yapılandığı araştırılmıştır. 
Araştırmanın sonuçlarına göre, süreç temelli yazma modüler programının, öğrencilerin yazmaya ilişkin tutumları üzerinde anlamlı düzeyde bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte programın uygulandığı grubun puanları artış göstermiştir. Ayrıca öğrencilerin yazar kimliklerinin nasıl yapılandığının araştırıldığı bölümde öğrenciler yazmaya ilişkin tutumlarının da uygulama sonrasında daha olumlu hale geldiğine dair ifadeler kullanmıştır. Öğrencilerin yazmaya ilişkin tutumlarının anlamlı düzeyde olmasa bile artış göstermesinde hazırlanan program ve bunun uygulama şeklinin etkili olduğu düşünülmektedir. Öğrencilerin genellikle zorlandığı ve yaparken başarısızlık hissi yaşadığı etkinlikleri yapmak istemediği bilinmektedir. Bu programda bunun aşılması için grafik örgütleyiciler ile süreç daha kolay hale getirilmeye çalışılmış ve süreç içerisinde devamlı işbirliği ile hareket edilerek öğrencilerin yazılarına dönüt verilmiştir. 
Araştırmanın ikinci sonucu, süreç temelli yazma modüler programının öğrencilerin hem bilgilendirici hem de hikâye edici metin yazma becerilerinin gelişimine anlamlı düzeyde etkisi olduğu şeklindedir. Bunun sebebi olarak da grafik örgütleyiciler yardımıyla öğrencilerin yazılarını daha kolay bir şekilde yapılandığı ifade edilebilir. Ayrıca biçimlendirici değerlendirme yaklaşımı sayesinde öğrencilerin yazacakları konu hakkında ön bilgilerinin ortaya çıkarılması ve bundan sonraki süreçte yazının oluşturulmasına yönelik düşünsel etkinliklerin etkili olduğu düşünülmektedir. 
Araştırmanın son sonucu ise süreç temelli yazma yaklaşımının, ilkokul ikinci sınıf öğrencilerinin yazar kimliği üzerinde sınırlı bir yansımaya sahip olduğu şeklindedir. Araştırmada, programın uygulanmasından sonra, öğrencilerin yazar kimliğinin nasıl yapılandığına dair bazı alt temalarda değişiklikler olduğu belirlenmiştir. Özellikle yazı yazarken yardım alma, yazılarının düzeltilmesi ve yazılarını paylaşma noktalarında öğrencilerin uygulama öncesine göre daha olumlu görüş geliştirdikleri ortaya çıkmıştır. Ayrıca uygulama sonucunda öğrencilerin, farklı metin türlerinde, içerikte ve konularda yazılar yazma noktasında daha bilinçli oldukları ve bunu söylemlerine yansıttıkları tespit edilmiştir.  
Araştırma sonuçlarına göre süreç temelli yazma yaklaşımının farklı aşamalarına yönelik de etkinliklerin geliştirilmesi gerektiği düşünülmektedir. Bu doğrultuda öğrencilerin yazma becerisinin yalnızca okul içerisinde değil günlük hayatında da keyifle kullanabilecekleri bir biçimde öğrencilere kazandırılmasına yönelik etkinlik ve programlar geliştirilmesi ve bunların deneysel araştırma metotlarıyla sınanması önerilmektedir. Ayrıca öğrencilerin yazar kimliklerinin nasıl yapılandığının, farklı yaş grupları başta olmak üzere farklı değişkenler açısından incelenerek, bu sürece etki eden faktörlerin ve bunun kimlik üzerine yansımalarının ortaya konulduğu araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
According to the report published by the World Economic Forum, one of the seven skills that should be gained to the students in order for them to become a global citizen is the effective reading and writing communication skills. In this respect, it is necessary for the students to gain the writing skill and use it efficiently in order to be an effective literate and use their literacy skills correctly in their lives. However, due to the weaknesses and malpractices in the education system in Turkey, it is a well-known fact that students do not have desirable level of writing skills. Results of many previous studies demonstrated that the students in Turkey in general did not like writing very much, did not want to write and were not happy in doing writing activities. The question of how the writer identity of the students is structured and what factors are effective in this process is another subject of interest. 
As it was stated in the 2015 Turkish Language learning Curriculum in Turkey, writing skills course will be based on the Process-Based Writing. However, previous studies concluded that the teachers were not aware of this approach and did not prefer this approach because they did not know how to use this approach. In addition, it was stated in the studies done in the world and Turkey that more concrete techniques were required to be used regarding what should be done at each stage of the process-based writing approach. 
Therefore, in the present study, the effect of the writing workshop method, a model of process based writing approach on the creation of a modular program supported by graphical organizers and formative evaluation and on the attitude towards writing, writing skills and writer identity of the 2th grade primary school students was investigated. Consequently, it was thought that with the modular program prepared, both the necessity for each stage on the process-based writing approach to be concretized would be ensured with different materials and techniques (graphic organizers and formative assessment) and the impact of this approach on the attitudes of students in Turkey towards writing, the development of writing skills and the writers identity would be revealed. 
In the present study, the mixed method, in which quantitative and qualitative research methods were used together, was chosen for collecting, analyzing and interpreting the data. In the quantitative dimension of the mixed method, while examining the effects of 2nd grade students' attitudes towards writing on writing skills and how the writers' identities would be structured were investigated in the qualitative dimension. 
According to the results of the study, it was found that the process-based writing modular program had no significant effect on students' attitudes towards writing. However, the scores of the student group in which the program was implemented increased. In addition, in the section where it was examined how students' writer identities were structured, students expressed that their attitudes to writing became more positive after the application of the program. It is thought that the program and the way in which it was applied were effective in increasing the attitudes of students towards writing even if they were not significant. It is known that students do not want to do the activities that they usually have difficulty in and have a feeling of failure while doing them. In order to overcome this in this program, efforts were exerted to make the process easier with the graphic organizers and students' writings were given feedback by acting in collaboration within the process. 
The second result of the study is that the process-based writing modular program had a significant effect on the development of both expository and narrative text writing skills. The reason for this can be that the students structured their writings more easily by the help of the graphic organizers. Furthermore, it is thought that the formative assessment approach and the ideational activities aimed at creating the text in the following process were effective in revealing the students' prior knowledge about the subject they would write. 
The final result of the study is that the process-based writing approach has a limited impact on the writer identity of the 2nd primary school students. In the study, it was found that there were changes in some sub-themes about how the writer identity of the students was structured after the implementation of the program. It was found that the students developed a more positive opinion than before the application, especially in writing about various subjects, correcting their writings and sharing their writings. Furthermore, it was found that the students were more conscious in writing different types of texts, content and subjects and reflected this in their discourses.  
According to the results of the study, it is thought that activities for different stages of process-based writing approach should also be developed. In this respect, it is recommended that activities and programs to gain the students the writing skills in a way that the students would use them with pleasure not only in school but also in their daily lives be developed and test the skills with experimental study methods. In addition, there is a need for studies on how the writer identity of the students is structured in terms of different variables, especially in different age groups and on the factors affecting this process and its reflections on the writer identity.