Türkiye ile seçili Afrika ülkeleri arasındaki dış ticaretin rekabet gücü açısından incelenmesi
Investigation in terms of foreign trade competitiveness between Turkey and selected African countries
Yazar: ŞİMANUR GÖNÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZİYA ÇAĞLAR YURTTANÇIKMAZ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Afrika ülkeleri = African countries ; Rekabet = Competition ; Rekabet gücü = Competitive power ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası rekabet = International competition ; Uluslararası ticaret = International trade ; Zaman serileri analizi = Time series analysis

Özet:
Bu çalışma kuramsal bir alt yapı çerçevesinde, Türkiye ile seçili Afrika ülkelerinin dış ticaret ilişkilerini ele almaktadır. Afrika'nın 21.yy ikinci yarısından itibaren uluslararası sistem içerisinde daha etkin rol oynaması ve küresel sahnede ağırlığı giderek artan bir aktör olması beklenmektedir. Pek çok alan da hızla gelişen Afrika kıtasının barındırdığı ekonomik ve ticari potansiyel ile jeopolitik ağırlığı Türkiye'nin Afrika ülkelerine karşı ilgi ve önemini artırarak ticari ilişkilerini kuvvetlendirmiştir. 
Bu çalışmada, 1995-2019 yılları arasındaki dönemde, Türkiye ile en yoğun dış ticaret hacmine sahip olan 10 Afrika ülkesinin yıllık verileri kullanılarak yapılmıştır. Çalışmanın temel amacı; Türkiye ile seçili Afrika ülkelerinin dış ticaretine neden olan mal gruplarının, rekabet gücü açısından etkilerinin analiz edilmesidir. Özetle Türkiye'nin en fazla dış ticaret yaptığı 10 Afrika ülkesi ile olan ticaretinden elde edilen ağırlıklandırılmış ortalama rekabet gücü endeksi kullanılarak yapılan analize göre rekabet gücü genel endeksinde ki artışların istihdam üzerinde anlamlı etkileri görülmektedir. İstihdam oranının ise sabit sermaye birikiminin ve gelir büyüme oranı ile anlamlı ilişkileri olduğu görülmüştür. Çalışmadaki verilerden de görüleceği gibi Türkiye'nin Afrika ülkeleriyle olan ticaret hacmi son 20 yıllık dönemde önemli ölçüde artmıştır. Bu artışın büyük kısmı da Türkiye'nin ihracatında ki artışından kaynaklanmaktadır. Bu durum Türkiye açısından büyük anlam ifade etmekte gerek cari açığın kapatılmasında gerekse ihracat pazarlarının çeşitlenmesi açısından büyük fayda sağlamaktadır.

Abstract:
This study deals with the foreign trade relations of Turkey and selected African countries within the framework of theoretical background. As of the second half of the 21st century, Africa is expected to play a more active role in the international system and become an increasingly important actor on the global stage. The economic and commercial potential and geopolitical weight of the rapidly developing African continent in many areas have strengthened Turkey's commercial relations by increasing its interest and importance towards African countries.
In this study, the annual data of the 10 African countries that have the most intense foreign trade volume with Turkey between the years 1995-2019 were made. The main purpose of the study is the analysis of the effects of the goods groups that cause foreign trade between Turkey and selected African countries in terms of competitiveness. In summary, according to the analysis made using the weighted average competitiveness index obtained from Turkey's trade with the 10 African countries with which it has the most foreign trade, increases in the general competitiveness index have significant effects on employment. The employment rate, on the other hand, has a significant relationship with fixed capital accumulation and income growth rate. As can be seen from the data in the study, Turkey's trade volume with African countries has increased significantly in the last 20 years. Most of this increase is due to the increase in Turkey's exports. This situation means a lot for Turkey and provides great benefits both in closing the current account deficit and in diversifying export markets.