Sosyal güvenlik açısından görevi sebebiyle zarar gören kamu görevlilerinin korunması
Protection of the public servants injured due to the work in terms of social security
Yazar: İBRAHİM ALİUSTA
Danışman: PROF. DR. KADİR ARICI
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Emekli Sandığı = Government Employees Retirement Fund ; Emeklilik = Pension ; Kamu personeli = Public personnel ; Kamu yönetimi = Public administration ; Malullük = Disability ; Sosyal güvenlik = Social security ; Sosyal tazmin = Social indemnification ; Tazminat = Compensation

Özet:
Sosyal güvenlik insanların istekleri ve iradeleri dışında meydana gelen tehlikelerin zararlarından korunma garantisini ifade eder. Aynı zamanda sosyal devlet anlayışının en önemli göstergelerinden biri olup, her toplumda bütün insanlar için temel ve vazgeçilmez insan hakları içerisinde yer almıştır. Sosyal güvenlik hakkı, başta İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi olmak üzere uluslararası belgelerde ve ülke anayasalarında düzenlenerek garanti altına alınmıştır. Türkiye'de de uluslararası normlara uygun olarak sosyal güvenlik, temel insan haklarından biri ve devletin görevi olarak Anayasa'da yerini almıştır. Ülkemizde sosyal güvenlik temel olarak finansmanı işçi ve işverenler tarafından sağlanan sosyal sigorta yöntemiyle sağlanmaktadır. Devlet işsizlik sigortası dışında taraf olarak sosyal sigortaların finansmanına katılmamaktadır. Ancak Devlet sosyal güvenlik kuruluşlarının açıklarını kapatmaktadır. Ülkemizde, primli rejim içinde üç sosyal güvenlik kuruluşu hizmet vermektedir. Bunlardan, Sosyal Sigortalar Kurumu, bir hizmet akdine bağlı olarak çalışanlara; Bağ-Kur bir işverene bağlı olmaksızın kendi nam ve hesabına çalışanlara; TC Emekli Sandığı ise, kamu kesiminde çalışan kamu görevlilerine sosyal güvenlik koruması sağlamaktadır. Kamu kesiminde çeşitli statülerde kamu görevlileri çalıştırılmaktadır. Bunlara TC Emekli Sandığı tarafından sadece yaşlılık, malullük ve ölüm hallerinde sosyal güvenlik garantisi düzenlenmiştir. Kamu görevlilerinin aktif çalışma döneminde sosyal güvencesi çalıştığı kurum tarafından sağlanmaktadır. Ayrıca bu dönemde kamu görevlileri için hukuki ve sosyo-ekonomik bir kısım koruyucu haklar da tanınmıştır.171 Her ne sebeple olursa olsun, uğradıkları sakatlıklardan ya da tedavisi imkansız hastalıklardan dolayı görevlerini yapamayacak duruma giren kamu görevlileri emeklilik açısından "malul" sayılırlar. Söz konusu malullük, görev nedeni ile olmuşsa buna vazife malullüğü, görevden bağımsız bir nedenden doğmuşsa, buna adi malullük denir. Vazife malullüğünün içinde ayrıca bir de harp malullüğü grubu bulunmaktadır. 5434 sayılı Kanun'a göre adi malullük ve emeklilik aylığı hizmet süreleri üzerinden görevde iken alınan aylığın belli bir oranı dikkate alınarak bağlanmaktadır. Vazife malullüğü ve harp malullüğü aylıkları, malullük derecelerine göre ayrıca belli oranlarda zam ilave edilerek hesaplanmaktadır. Bunların yanı sıra terörle mücadele, kaçakçılığın önlenmesi, asayiş ve güvenliğin sağlanması gibi bazı özel görevlerde bulunanlar için sosyal tazmin nitelikli bir kısım koruyucu haklar da bulunmaktadır. Hazırlanan bu tezde, kamu görevlilerinin hukuki ve sosyal güvenlik açısından korunma sistemi incelenmiştir.

Abstract:
Social security entails protection guarantees of the damage of the risks that occur without people's will. At the same time Social security is one of the main indicators of the social state. All nations agree that social security is one of the basic human rights. The social security right was guaranteed by regulation in the Universal Declaration of Human Rights and the other international agreements and constitutions of every country. The social security right is included in the Constitution of Turkey in accordance with the international agreements. Within the Constitution it is stated that the provision of social security is the duty of the state. Social security is also one of the basic human rights. Social security in Turkey is based primarily on social insurance, funded mainly from contributions by employers and employees. The Government does not make any regular contribution to the financing of social security except for the unemployment insurance. However, the government pays for the deficits of the publicly mandated insurance organizations. Turkey's social security system consists of three major social insurance funds: The Civil Servants Pension Fund (T.C. Emekli Sandığı) which is for civilian and military public employees, the Social Insurance Institution (SSK) which is for wage-earners employed on a contract of service and workers employed in the agricultural sector, and the Social Security Organization of the Self-Employed (Bağ-Kur) which is for craftsmen, artists and artisans, small business owners working on their own account, and people working independently in the agricultural sector. There are different types of statute employment in the public sector. The Civil Servants Pension Fund (T.C. Emekli Sandığı) protects the public servants only against disability, old-age and death risks.173 When the public servants are working actively, their social security will be met by the organization in which they are employed. If an official is not able to do his or her duties, then he or she is classified as being disabled. If this invalidity is a direct consequence of the job then the employee will recieve a higher pension as way of compensation. However if the invalidity is not a direct consequence of the job then no compensation will be rewarded According to the Law numbered 5434 disability and old age pension depend on the salary the persons earn. Pension is determined on the basis of the salary. Invalidity arising from duty and war is also compensated. In addition to these, there are social payments for public servants who are involved in combat fight against terror, prevention of the smuggling and providing safety. In this thesis we examine protection of public servants subject to the juridical system, and social security.