Görme engelli yetişkin bireylerin sosyal destek algıları, gelecek beklentileri ve umutsuzluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between social supports perceptions, future expectations and hopelessness levels of visually impaired adults
Yazar: BEYHAN BETÜL BİLGİN
Danışman: PROF. DR. RIZA GÖKLER
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Politikaları ve Uygulamaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services

Özet:
Engellilik her toplumda her dönemde var olan bir olgudur. Engel durumu engelli bireyi ve dolaylı olarak da toplumu etkilemekte aynı zamanda da toplumdan etkilenmektedir. Bu etki döngüsü dahilinde bireyler için engelli olma halinin yanı sıra algıladıkları sosyal destek de oldukça önemli hale gelmektedir. Toplumda yaşayan her bireyin sosyal çevresiyle ilişkisini içeren sosyal destek algısı bireyin yaşama dair olumlu ve olumsuz beklentileri veya tutumları ile doğrudan ilişkili olmakla birlikte birey üzerinde biyopsikososyal etkileri bulunmaktadır. Bunlara bağlı olarak algılanan sosyal desteğin, bireylerin gelecek beklentileri ve umutsuzluk düzeyleri ile ilişkisinin araştırılması önem arz etmektedir. 
	Bu araştırmanın amacı görme engelli yetişkin bireylerin sosyal destek algıları, gelecek beklentileri ve umutsuzluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın evreni Ankara ve İstanbul illerindeki görme engelli derneklerine üye görme engelli yetişkin bireylerdir. Araştırmaya amaçsal örneklem yöntemi ile 165 görme engelli yetişkin birey dahil edilmiştir. Araştırmada Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Olumlu Gelecek Beklentisi Ölçeği ve Beck Umutszuluk Ölçeği olmak üzere üç ölçek kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizi için t-testi, ANOVA ve Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre algılanan sosyal destek ve alt ölçekleri –algılanan aile desteği, arkadaş desteği, özel bir insan desteği- ile olumlu gelecek beklentisi arasında pozitif, umutsuzluk düzeyi arasında ise negatif  yönde bir ilişki tespit edilmiştir. Olumlu gelecek beklentisi ile umutsuzluk düzeyi arasında ise negatif ilişki vardır. 
	Sosyal hizmetin çalışma alanları gereği engellilik olgusu ile iç içe bir meslek olduğu da düşünüldüğünde görme engellilik olgusuna araştırılan konular üzerinden gerçekleşecek bir sosyal hizmet bakışının literatüre katkı sağlayacağı ve ortaya konulan problemle birlikte yeni araştırmalara olanak sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar kelimeler: Gelecek beklentisi, görme engelli, sosyal destek algısı, umutsuzluk

Abstract:
Disability is a fact that exists in every society in every period. Disability affects the disabled person and indirectly the society and is also the person is affected by the society. Within this cycle of influence, the social support perceived by individuals in addition to their disability becomes very important. The perception of social support, which includes the relationship of every individual living in the society with his/her social environment, is directly related to the positive and negative expectations or attitudes of the individual towards life, and has biopsychosocial effects on the individual. Accordingly, it is important to investigate the relationship between perceived social support and individuals' future expectations and hopelessness levels. 
	The aim of this study is to examine the relationship between social support perceptions, future expectations and hopelessness levels of visually impaired adults. The participants in the research of the research are visually impaired adult individuals who are members of associations for the visually impaired people in Ankara and Istanbul provinces. A total of 165 visually impaired adults were included in the study by purposive sampling method. In the research, three scales including Multidimensional Perceived Social Support Scale, Positive Future Expectation Scale and Beck Hopelessness Scale were used. For the analysis of the research data, t-test, ANOVA and Pearson Correlation analysis were used. According to the results of the study, a positive relationship was found between perceived social support and its subscales - perceived family support, friend support, support from a special person - and positive future expectancy.Also  a negative relationship was found between the level of hopelessness. There is a negative relationship between positive future expectancy and hopelessness level. 
	Considering that social work is a profession intertwined with the area related to disabled people due to its fields of study, it could be  thought that a social work perspective on the visual disability through the issues investigated will contribute to the literature and will enable new research with the problem posed.
Keywords: Future expectation, hopelessness, perception of social support, visually impaired