İntiharın toplumsal boyutu: Turgutlu örneği
Social dimension of suicide: Turgutlu case
Yazar: DUYGU ÇIKLA
Danışman: DOÇ. DR. HIDIR ÖNÜR
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
İntihar, bireyin kendi seçtiği yöntem ve zamanda, kendi isteği ile yaşamına son
vermesidir. Bireysel olarak gerçekleştirilen intihar eylemi, yaşamın insanoğlu için
vazgeçilmez bir değer olarak algılanmasına karşılık, bireyin hayattan vazgeçtiğini gösteren
bir davranış biçimi olması nedeniyle toplumlar tarafından yüzyıllar boyu nedeni
sorgulanan ve merak edilen bir konudur. Kimi toplumlarda yüceltilen bir davranış biçimi
kimi toplumlarda ise onaylanmayan bu eylem, her yıl artış göstererek bireyler tarafından
gerçekleştirilmeye devam etmektedir. Toplumsal bir varlık olan insanın yaşamdan
vazgeçmesi, bireyin kendi başına gerçekleştirdiği intihar davranışının nedenini yine sadece
kendisinde aramamız gerektiği algısını oluşturabilmektedir. Fakat bireysel olarak
gerçekleştirilen ama toplumsal bir olgu olan intiharın nedenleri yine toplumda yer almakta
ve bu gerçeklik sosyal bilim dünyasının da üzerinde önemle durduğu bir konu olarak
karşımıza çıkmaktadır. Bu bağlamda Durkheim' ın intihar teorisi, intiharın toplumsal
boyutunu gözler önüne sermekteyken bireyin içerisinde bulunduğu toplumun
dinamiklerinin bireyin aldığı kararlar üzerindeki önemini ve intiharın nedenlerinin niçin
toplumda aranması gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır. Araştırmada öncelikli olarak
toplumsal bir olgu olan intiharın, tarihsel gelişimi açıklanmakta ve ardından başta
Durkheim'ın intihar teorisi olmak üzere intiharın sosyolojik boyutu ortaya koyulmaktadır.
Ayrıca Dünya'da ve Türkiye'de yaşanan intiharların istatistiki veriler üzerinden sosyo-
demografik incelemesi yapılmaktadır. Son olarak ise araştırma evreni olan ve intiharların
gün geçtikçe artış gösterdiği Manisa ili Turgutlu ilçesinde meydana gelen intiharlar
irdelenerek intiharın toplumsal nedenlerine ulaşılmaktadır. Nitel bir saha araştırması olan
çalışmada, 2015-2020 yılları arasındaki 50 intihar olayına ilişkin 12 intihar olayı araştırma
örneklemini oluşturmakta ve intihar eden bireylerin yakınları ile gerçekleştirilen
görüşmelerden elde edilen bulgular sosyolojik olarak değerlendirilmektedir. Katılımcılarla
sağlanan yüz yüze görüşme ve kullanılan yarı yapılandırılmış görüşme formunda yer alan
sorulardan alınan cevaplar doğrultusunda, intihar eden bireylerin cinsiyet, yaş, eğitim,
medeni durum vb. sosyo-demografik bilgileri ile intihar olayına ilişkin elde edilen
verilerin betimsel analizi yapılmaktadır. Turgutlu'nun yoğun göç alan bir İlçe olması,
meydana gelen intihar olaylarının alt zeminini oluştururken ortaya çıkan aile içi iletişim ve
yaşanan sorunlar, göç ve kentleşme, ekonomik sorunlar, sağlık sorunları, kötü alışkanlar,
medya gibi problemler intihar bağlamında ve sosyolojik perspektifte ele alınmaktadır.

Abstract:
Suicide is ending life voluntarily by the method and time of the individual's own
choice. The act of suicide, which is carried out individually, is a behavior that shows that
the individual has given up on life, although life is perceived as an indispensable value for
human beings. That's why, suicide is a subject that has been questioned and wondered by
societies for centuries. This act, which is a form of behavior that is glorified in some
societies and not approved in others, continues to be committed by individuals; and the
number of people committing suicide is increasing every year. The fact that a person, who
is a social being, gives up on life, can create the perception that we have to search the
reason for the suicidal behavior focusing on the individual herself/himself. However, the
causes of suicide, which is an act that is committed individually but is a social
phenomenon, are still in the society, and this reality emerges as an issue that the world of
social science attaches great importance to. In this context, while Durkheim's theory of
suicide reveals the social dimension of suicide, it clearly reveals how the dynamics of the
society in which the individual lives affect the decisions taken by the individual and why
the causes of suicide should be sought in the society. In our study, first of all, the historical
development of suicide, which is a social phenomenon, is explained and then the
sociological dimension of suicide, especially Durkheim's theory of suicide, is revealed. In
addition, socio-demographic analysis of suicides in the world and in Turkey is carried out
through statistical data. Last but not least, the social causes of suicide are revealed by
examining the suicides that occur in the District of Turgutlu in Manisa Province, which is
the base for research and where suicides are increasing day by day. In the study, which is a
qualitative field research, 12 suicide events related to 50 suicide events between the years
2015-2020 constitute the research sample and the findings obtained from the interviews
conducted with the relatives of the individuals who committed suicide are evaluated
sociologically. In the light of the answers to the questions in the semi-structured interview
form used in the face-to-face interviews with the participants, a descriptive analysis of the
socio-demographic information of the individuals who committed suicide, such as gender,
age, education, marital status, etc., and the data obtained regarding the suicide event is
performed. While the fact that Turgutlu is a district that receives intense immigration
forms the basis of the suicide incidents, factors such as problems in family
communication, migration and urbanization, economic problems, health problems, bad
habits and media are discussed in the context of suicide, from a sociological perspective.