Depresyon ve alzheimer tanılı gruplar ile normal örneklemde kişisel ve toplumsal olaylara ilişkin otobiyografik bellek özelliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of autobiographical memories for personal and public events in alzheimers disease, depression, and healthy individuals
Yazar: FATMA UÇAR
Danışman: DOÇ. DR. NURHAN ER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın genel amacı kişisel ve toplumsal olaylara ilişkinotobiyografik bellek özelliklerini farklı örneklemlerde incelemektir. Bu amaçlaAlzheimer hastalarından (n = 60), depresyonda hastalarından (n = 32) vedemografik özellikler açısından benzeyen karşılaştırma grubundan (n = 45) veritoplanmıştır. Veri toplama işlemi sırasında öncelikle katılımcılardan kendileriniçok etkilemiş olan bir olay aktarmaları istenmiştir. Veri toplama işlemi Er veUçar (2004) tarafından geliştirilen Otobiyografik Bellek Ölçeği'nin Flaş Anılar altboyutu ile Er (2004) tarafından geliştirilen Bellek Özellikleri Ölçeği kullanılarakyapılmıştır. Katılımcılarla birebir görüşülmüştür. Katılımcılara öncelikle kişiselyaşamları için önemli olan bir otobiyografik anılarını, daha sonra da birtoplumsal olaya ilişkin otobiyografik bir anılarını aktarmaları istenmiştir.Verilerin değerlendirilmesi sırasında, katılımcıların aktardıkları; akıcılık,spontan ilerleme düzeyi, ayrıntılandırma düzeyi ve kendini anının merkezinekoyabilme düzeyi olmak üzere dört boyutta puanlanmıştır. Katılımcının hemanlattıklarından hem de ölçeklere verdiği yanıtlardan hareketle yapılan bu geneldeğerlendirmenin ardından, ölçek maddelerine verdiği yanıtlar puanlanmıştır.Katılımcılar ayrıca bütün boyutlarda ?zihin bulanıklığı? açısındandeğerlendirilmişlerdir. Elde edilen sonuçlar, Alzheimer hastalarının zihinbulanıklığı dışındaki bütün boyutlarda diğer iki gruptan daha düşük puanaldıklarını göstermektedir. Elde edilen bir başka sonuç da her grupta ve bütünboyutlarda kişisel olaya ilişkin otobiyografik anının toplumsal olaya ilişkinotobiyografik anıdan daha iyi hatırlandığı şeklindedir. Ayrıca sonuçlarAlzheimer hastalarının genelde unutkanlıkla karakterize olan hastalıklarındakiunutma faktörünün sadece unutma şeklinde değil, bir çeşit zihin bulanıklığışeklinde seyrettikten sonra gerçekleşen bir unutkanlık olduğuna işaretetmektedir. Alzheimer hastalarının unutkanlıkları ile ilgili farkındalık sahibiolmadıkları da elde edilen bir başka sonuçtur. Depresyonda bulunan insanlarında anılarını karşılaştırma grubunda bulunanlar kadar iyi hatırlamadıkları eldeedilen bir diğer sonuçtur. Özetle sonuçlar, özellikle Alzheimer hastalarınınunutkanlıklarının faklı karakteristik özelliklere sahip olabileceğine ve bütüngruplarda toplumsal olaya ilişkin otobiyografik anıların daha az hatırlandığınaişaret etmektedir. Genel olarak bulguların literatür bilgileri ile tutarlı olduğugörülmektedir.

Abstract:
The main purpose of this study is examining autobiographical memorycharacteristics related to personal and social events with different samples. Inorder to fulfill this purpose the data have gathered form patients suffering fromAlzheimer (n=60), Depression (n=32) and from comparison group (n=45) whichresembles others according to demographical characteristics. In the course ofgathering data, participants were requested to tell an event which has hadeffects on them. Process of gathering data was done by using Er and Uçar?s(2004) Flash Memories subscale of Autobiographical Memory Scale and Er?s(2004) Memory Characteristics Scale. One by one interview held with theparticipants. Participants were requested to tell an autobiographical eventwhich has importance for their personal life and then an autobiographicalevent which is related to social event. In the course of evaluating the data, whatparticipants told was graded according to four dimensions which are fluidity,spontaneous progress level, detailing level and putting oneself into the centerof memory. After the general evaluation which was done according toparticipants? narrations and responds to scales, their responds to scale itemswere graded. Besides that participants were evaluated in all dimensionsaccording to confabulation. Findings show that Alzheimer patients got fewergrades than other groups according to all dimensions except confabulation.Another finding shows that personal autobiographical memories areremembered better than autobiographical memories which are related to socialevents. Besides, findings indicate that forgetting factor which characterizesAlzheimer with forgetfulness do not occurs as only forgetting, instead occursafter a kind of confabulation progress. Another finding indicates that Alzheimerpatients do not have any awareness regarding their forgetfulness. Patientssuffering depression cannot remember their memories as good as comparisongroup. As a conclusion, findings indicate that forgetfulness of Alzheimerpatients could have different characteristics and autobiographical memoriesrelated to social events remembered fewer than personal event relatedautobiographical memories