Elektrik özdirenç ve manyetik yöntemler ile arkeolojik yapıların saptanması
Found of archaeological areas via electrical resistivity and magnetic methods
Yazar: ÖZLEM ALTUNKAYNAK
Danışman: Y.DOÇ.DR. VELİ KARA
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering

Özet:
5ÖZETELEKTRİK ÖZDİRENÇ VE MANYETİK YÖNTEMLER İLEARKEOLOJİK YAPILARIN SAPTANMASIArkeolojik kazılarda, zaman ve ekonomik kazanımların yanında yanlış kazı ile tarihibuluntuların zarar görmemesi oldukça önemlidir. Yanlış yerden başlatılacak bir kazı,çalışmanın maliyetini arttıracağı gibi tarihi eserlerin zarar görmesine de yol açabilir.Bu bakımdan jeofizik çalışmalar arkeolojik araştırmalara büyük ölçüde yardımcıolmaktadır.Burdur ili Gölhisar ilçesine bağlı Yusufça kasabasının yaklaşık 4 km batısında 2003yaz aylarında Burdur müze müdürlüğü tarafından bir kazı yapılmıştır. Bu kazıçalışmaları sonucunda MS. 3. y.y'a ait olduğu sanılan 14.1x17.60 metre boyutlarındabir kilise kalıntısı bulunmuştur. Kilise çevresi ve girişinde bu mozaiklerin devamınınolup olmadığını araştırmak maksadı ile belirlenen alanda Elektrik özdirenç,Georadar ve Manyetik yöntemleri içeren bir çalışma yapılmıştır. Gömülü kalıntılarınbelirlenmesi amacıyla ilk olarak kilisenin kuzey istikametinde nokta ve profilaralıkları 2 m olmak üzere 4 profilde derinlik sondajı ölçümleri alınmıştır. Açılımimkansızlığı nedeniyle benzer ölçümler kilisenin batı istikametinde ancak 2 profildealınabilmiştir. Manyetik yöntemde 5 profilde her profilde nokta arası 2.5 m olmaküzere toplam 45 noktada alınan ölçüler kayıt edilmiştir. Özel sektörden kiralananGeoradar da oluşan bir teknik arıza nedeniyle alınan veriler bilgisayar ortamınaaktarılamamış bu yüzden değerlendirmeye alınmamıştır. Sonuca gidilmesindeözdirenç verileri dikkate alınmış ve oldukça başarılı olmuştur. Kilisenin giriş kısmıolan batı kesiminde mozaiklerin devam edebileceği ayrıca yine batı kısmında kuzeyedoğru uzanan bir yapının olabileceği bildirilmiştir. Bu sonuçlara dayanarak Eylül2004 tarihinde başlatılan kazı çalışmaları sonucunda mozaiklerin devamı, girişduvarları ve vaftiz havuzu bulunmuştur.ANAHTAR KELİMELER: Özdirenç, Antikkent, Mozaik, Arkeojeofizik

Abstract:
6ABSTRACTFOUND OF ARCHAEOLOGİCAL AREAS VİA ELECTRİCALREZİSTİVİTY AND MAGNETİC METHODSIn archaeological excavations, it is rather important that time, economy and incorrectexcavation with historical foundlings shouldn?t be harmed. An excavation whichstarts with the wrong place not only increases the cost of the study but also can causethe historical works of art to be harmed. with the geophysical studies practised in thearea, such problems can be avoided. So geophysical studies help the archaelogicalstudies considerably in this way.In about 4 km far west of Yusufça village in Gölhisar, Burdur, an excavation wasperformed by Burdur museum managment in summer 2003. As a result of theseexcavation studies, a remnant of church, supposed to belong to the 3rd centruy ADwith 14.1x17.60 dimensions, was found. Whether there were the rest of thesemosaics around the church and the entrance or not has been a topic of great interest.In the determined area, a study which included and Electrical Rezistivity, GroundPenetrating Radar and Magnetic methods was carried out. In order to determine theburied structures, firstly in the north of the church with the point and profile spacesto be taken as 2 metres, rezistivity depth sounding measurements in 4 profiles weretaken. Due to the impossibility of array The same measurements only in 2 profileswere taken in the east direction of the church. in the practised Magnetic method, themeasurements taken at 45 points with 2.5 m spaces along 5 profiles were recorded.The data havent been taransfered to computerized medium and so havent beenevaluated because of a failure which has occured in a georadar that has been from theprivate sector. While reaching to the result, the rezistivity datas to be taken intoconsideration and were quite efficent. İt was announced that mosaics can exist in thewest part which is the entrance of the church and also there can be a structureextending to the north. Therefore, as a result of an excavation, which started inseptember, 2004 the rest of mosaics, the walls of enterance and pool of baptism werefound.KEYWORDS: Rezistivity, Ancient City, Mosaic, Archaeogeophysics,