El-Kanun Fi't-Tıbb'ın Rusça çevirisinde ödünçleme (Latinizm-Arabizm)
Borrowing in the Russian translation's Canon of Medicine the case of Arabicism-Latinizm
Yazar: REŞAT YILDIZ
Danışman: PROF. DR. GAMZE ÖKSÜZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature ; Dilbilim = Linguistics ; Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation

Özet:
Diller arasında ve dil içerisinde ödünçlemeler her dönemde ve bütün uygarlıklar arasında yaşanmıştır. Tarih içerisinde bir süre Yunanca, başka bir evrede Latince ya da Arapça, diğer dilleri önemli ölçüde etkilemiştir. Günümüzde ise İngilizceden başka dillere sözcük akını gerçekleşmektedir. Bu etki bütün diller arasında dilin baskın olduğu alana bağlı olarak belirli oranlarda gerçekleşebilmektedir. Bir dilden başka dile muhtelif yapısal geçişler ekonomi, spor, sosyal, siyaset, sanat ve bilim gibi birçok alanda yaşanabilmektedir. Ayrıca coğrafi konum da bu geçişlerin yaşanmasında önemli yere sahiptir. Bu tez çalışmasında sözü edilen bu etkileşimlerin dilbilim ve çeviri alanlarında dilde ödünçleme (borrowing/заимствование) şeklinde kavramsallaşması ve kuramsal gelişimi incelenmiştir. Ayrıca ödünçleme olgusunun uygulamaya yansıması kapsamlı olarak ele alınmıştır. Çalışmada gerek jeopolitik gerekse ekin ve dil anlamında Doğu-Batı arasında bulunan Rusya'nın, dolayısıyla Rus dilinin Arapça ve Latinceden genel ve bilimsel leksikoloji kapsamında etkilenişi Rusçada Arabizm-Latinizm tanımlarıyla detaylandırılmıştır. Konunun uygulama örnekleri üzerinden aktarılışında Doğu ve Batı'da tıp derslerinde uzun yıllar okutulmuş, bilimsel çevrelerce incelenmiş ve Rusça da dâhil olmak üzere birçok dile çevirisi yapılmış olan İbni Sina'nın El-Kanun Fi't-Tıbb adlı eserinden faydalanılmıştır. 












Bilim Kodu	: 1324
Anahtar Kelimeler	: Rus dili, Çeviri, Ödünçleme, İbni Sina, Arabizm, Latinizm, Bilim dili 
Sayfa Adedi	: 233
Tez Danışmanı	: Prof. Dr. Gamze ÖKSÜZ

Abstract:
Borrowings between and within languages have taken place in every period and between all civilizations. In history, for a while Greek and at later stages Latin and Arabic significantly influenced other languages. Today, there is an influx of words from English to other languages. This effect can occur at certain rates among all languages, depending on the area where the language is dominant. Various structural transitions from one language to another can take place in many fields such as economy, sports, social, politics, art and science. In addition, geographical location plays an important role in these transitions. Language interactions have always been a popular and active area in practice. In this thesis, the conceptualization and theoretical development of these interactions in the form of language borrowing (заимствование) in the fields of linguistics and translation were examined. In addition, how borrowing was put into practice has been comprehensively discussed. In this study, how Russia, which is between East and West in terms of geopolitics, culture and language, and thus the Russian language has been influenced from Arabic and Latin within the scope of general and scientific lexicology is elaborated with respect to the definitions of Arabicism-Latinism in Russian. To display the points in question by means of application examples, Avicenna's work The Canon of Medicine, which has been taught in medicine courses in the East and West for many years, studied by scientific circles and translated into many languages, including Russian, has been utilized.
 









Science Code	: 31324
Key Words	: Russian language, Translation, Science language, Borrowing,  Ibn Sina (Avicenna), Arabicism, Latinism
Page Number	: 233
Supervisor	: Prof. Dr. Gamze ÖKSÜZ