Çocukluk çağı obezitesinde etkenlerin değerlendirilmesi  ve çözüm önerilerinin geliştirilmesi
Evaluation of responsible factors in childhood obesity and developing suggestions for solution
Yazar: EDA SÜNNETÇİ SİLİSTRE
Danışman: PROF. DR. GÜLDEN FATMA GÖKÇAY
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Beslenme Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme eğitimi = Nutrition education ; Obezite = Obesity ; Tedavi = Treatment ; Yaşam tarzı = Life style ; Çocuk obezitesi = Pediatric obesity ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş: Obezite insan sağlığını kısa ve uzun dönemde tehlikeye atacak şekilde artmış anormal yağ birikimi olarak tanımlanmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), obeziteyi 21. yüzyılın en önemli sağlık problemlerinden biri olarak tanımlamaktadır. Çocuklarda obezite prevelansı erişkinlere benzer şekilde 20. yüzyılın son üç dekadında önemli ölçüde artış göstermiştir. Çalışmamızın amacı, bir yıllık izlem süresince obez olan çocuklara planlanan yaşam tarzı ve beslenme eğitiminin vücut kitle indeksi (VKİ) z-skorunda neden olduğu değişimi izleyerek, çocukluk çağı obezitesinde çözüm önerileri geliştirmektir.
Yöntem: Bu çalışma Ocak 2018 ve Temmuz 2019 tarihleri arasında İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Polikliniği'ne başvuran ekzojen obezite tanısı alan çocuklarda obezitenin kontrol altına alınabilmesi için beslenme ve obeziteden koruyucu yaşam eğitimi destekli prospektif çalışma olarak tasarlandı.  Çalışma grubunun okul çağında, yaşları 6-18 arasında değişen 50 ekzojen obezite tanılı çocuktan oluşturulması ve grubun ilk 6 ay herhangi bir müdahale yapılmadan izlenmesi, ikinci 6 ay beslenme eğitimi ve obeziteden koruyucu yaşam tarzı eğitimi verilerek toplam bir yıl süreyle obezite göstergeleri ve eğitime uyum açısından izlenmesi planlandı.
Bulgular: Eğitiminin uygulanmadığı izlem döneminde, başlangıç ve 6. ay tartı ortalamalarında 69.77 kg'dan 71.84 kg'a anlamlı artış, beslenme ve yaşam tarzı eğitiminin verildiği 6. ay ile 12. ay tartı ortalamalarında 71,84 kg'dan 66.12 kg'a anlamlı bir azalma olmuştur (sırasıyla; p< 0.001, p< 0.001) Nihai sonuçta 0. ay ve 12. ay tartı ölçümleri ortalaması 69.77kg'dan 66.12 kg'a düşmüş fark istatistiksel olarak anlamlı çıkmıştır (p<0.001) ( Tablo 3). Sağlıklı beslenme alışkanlığının göstergesi olan besin indeksinin cinsiyete göre değerlendirilmesinde hem kızlarda hem erkeklerde eğitim öncesi ve sonrası ölçümler karşılaştırıldığında artış gözlemlenmiştir. Bu artışın erkeklerde daha belirgin olduğu görülmüştür.
Sonuçlar: Dünya'da ve ülkemizde küresel bir halk sağlığı sorunu olan obeziteyle mücadelede obez olan çocuklara verilecek yaşam tarzı ve beslenme eğitiminin etkin bir yöntem olduğunu göstermiştir. Çalışmamızda çocuklara eğitim dışında bir müdahale yapılmamış, herhangi bir diyet programı uygulanmamıştır. Bu çalışma yöntemin obezite mücadelesinde başarılı olabileceğini gösteren ülkemizde yapılmış ilk çalışmadır.
Anahtar Kelimeler:  çocukluk çağı, obezite, beslenme eğitimi, yaşam tarzı, tedavi

Abstract:
Evaluation of Responsible Factors in Childhood Obesity and Developing Suggestions for Solution
Introduction: Obesity is defined as increased abnormal fat accumulation that endangers human health in the short and long term. The World Health Organization (WHO) defines obesity as one of the most important health problems of the 21st century. Similar to adults, the prevalence of obesity in children increased significantly during the last three decades of the 20th century. The aim of our study is to develop suggestions for solution of childhood obesity byobserving and documenting the change in the body mass index (BMI) z-score of obese children in response to the lifestyle changes and nutrition education during a one-year follow-up.
Methods: This study was designed as a prospective study supported by nutrition and obesity preventive life-style education in order to control exogenous obesityin obese children who applied to Istanbul Training and Research Hospital Pediatric Outpatient Clinic between January 2018 and July 2019. The study group was planned in 50 children with exogenous obesity at school age, aged 6-18and the group was monitored for one year to determine obesity indicators with life style and nutrition education intervention given before the second 6 months of the study.
Results: During the first six months of follow-up period without life-style and nutrition  education, there was a significant increase in the mean weight from 69.77 kg to 71.84 kg, and the weight averages significantly decreased from 71.84 kg to 66.12 kg from the  6th to  12th months when  nutrition and lifestyle education were applied. Finally, the baseline and the 12th month weight measurements showed significant difference with a decrease from 69.77kg to 66.12 kg (p <0.001) (Table 3).
Conclusion: It was demonstrated that lifestyle and nutrition education to obese children is an effective method in the management of obesity, which is a global public health problem. In our study, the only intervention to control obesity was lifestyle and nutrition education and a specific diet program was not recommended. This is the first study in our country showing the success of this method.

Key Words: childhood, obesity, nutrition education, life-style, treatment