hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Finansal başarı ile mali oranlar ilişkisinin incelenmesi ve fuzzy logic metodu ile finansal sürdürebilir başarı ölçümü
Investigation of the relationship between financial success and financial ratios and measurement of financial sustainable success with the fuzzy logic method
Yazar: KEMAL SELÇUK
Danışman: DOÇ. DR. MELİKE METERELLİYOZ
TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bulanık mantık = Fuzzy logic ; Finansal başarı = Financial succes ; Finansal oranlar = Financial rates ; Finansal sürdürülebilirlik = Financial sustainability ; Lojistik regresyon modelleri = Logistic regression models ; Sezgisel bulanık mantık = Intuitive fuzzy logic

Özet:
Finansal başarı firmaların ve paydaşlarının önem verdiği konulardan bir tanesi konumundadır. Bir firmanın finansal açıdan başarılı olması yöneticilerini, çalışanlarını, ortaklarını ve kredi kurumlarını kısacası tüm paydaşlarını memnun eden bir durumdur. Bu çalışmada Borsa İstanbul'da işlem gören şirketlerin finansal başarılı olma durumlarının mali oranlarla olan ilişkisini analiz etmek için lojistik regresyon modeli kullanılmıştır. Oluşturulan modelde 16 mali oranın 11 tanesinin yüksek olması finansal başarı ihtimalini artırırken 5 tanesi finansal başarı ihtimalini düşürdüğü sonucu tespit edilmiştir. Şirketleri finansal sürdürülebilirlik seviyelerine göre sınıflandırabilmek için  bulanık mantık yöntemi kullanılmıştır. Oluşturulan metot ile şirketlerin göreceli finansal sürdürülebilirlik düzeylerini ölçen bir gösterge oluşturulmuştur. Bu göstergede şirketlerin hangi yönlerinin daha güçlü olduğu tespit edilmiştir. 110 şirket için finansal sürdürülebilirlik düzeylerine göre sıralama oluşturulmuştur.

Abstract:
Financial success is one of the issues that companies and their stakeholders attach importance to. The financial success of a company is a situation that pleases its managers, employees, partners and credit institutions, in short, all its stakeholders. In this study, a logistic regression model was used to analyze the relationship between financial success and financial ratios of companies traded in Borsa Istanbul. In the model created, it has been determined that 11 of the 16 financial ratios are high, while increasing the probability of financial success, while 5 of them decrease the probability of financial success. Fuzzy logic method was used to classify companies according to their financial sustainability levels. With the created method, an indicator was created that measures the relative financial sustainability levels of companies. In this indicator, it was determined which aspects of the companies were stronger. A ranking was created for 110 companies according to their financial sustainability levels.
Türkçede olay sayımı okumalarının anlambilimsel analizi
The semantics analysis of event counting in Turkish
Yazar: ÖMER ÇAĞRI UĞURLU
Danışman: DOÇ. DR. İSA KEREM BAYIRLI
TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Dil Bilimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Dil bilim = Linguistics ; Türkçe = Turkish

Özet:
Bu tezde, Türkçede nesne ve olay okuması içeren tümcelerin anlambilimsel analizi sunulmakta, bu iki yorumlama türü yapı-anlam ilişkileri açısından incelenmektedir. Anlam biliminde niceleyiciler genel olarak nesne kümeleri arasında ilişki kuran işlemler olarak ele alınıp, sayı niceleyicilerinin nesneler üzerinde işlem yaptığı düşünülmektedir. Ancak nesnelere ek olarak olayların da sayılabilir oldukları gözlemlenmiştir. Türkçede olay okumalarının anlambilimsel özelliklerine odaklanan bu tezde bu okumaların, niceleyici içeren ifadenin Eylem Öbeği (EÖ) içinde kalması ile mümkün olabildiği savunulmaktadır. Eylemlerin anlamsal değeri olay değişkeni içerecek şekilde gözden geçirilerek sayı niceleyicileri olayları da sayabilecek bir biçimde yeniden tanımlanmaktadır. Niceleyici içeren ifadenin taşıma yoluyla tümce başına geldiği durumlarda ise nesne okuması ön plana çıkmaktadır. Bu tezde niceleme öbeğinin taşınması ile nesne okuması arasındaki ilişki bu durumu netleştiren olumsuz tümceler üzerinden ele alınmaktadır.

Abstract:
This thesis presents a semantic analysis of object and event counting in Turkish. These two readings are analyzed in terms of form-meaning relations. In formal semantics quantifiers are typically analyzed as relation between sets of objects and counting is understood to target objects only. However, it has been observed that in addition to objects, events may also be counted via quantifiers. In this thesis, which focuses on the semantic properties of event counting in Turkish, it is suggested that event counting is possible only when the quantification expression remains in its Verb Phrase (VP) internal position. The denotation of verbs is revised so as to include event variables and the quantifiers are re-defined in order to count events as well as objects. In those cases where the quantificational phrase moves to the sentence-initial position, the object reading becomes more prominent, The relation between the movement of the quantification phrase and object counting is studied on the basis of negated sentences where this relation becomes more visible.
Yapay zekânın görsel iletişim tasarımı alanına yansımaları
Reflections of artificial intelligence on visual communication design
Yazar: BAŞAK TURAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİLİZ ŞENLER
TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tasarım Ana Bilim Dalı / Grafik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Dijital tasarım =   ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Görsel iletişim tasarımı = Visual communication design ; Yapay zeka = Artificial intelligence

Özet:
Yapay zekâ, günlük yaşantımızda yer aldığı gibi görsel iletişim tasarımı alanında da bulunmaya ve daha sık kullanılmaya başlanmıştır. Bu araştırmada yapay zekâ ve görsel iletişim tasarımı alanındaki etkileşim farklı boyutlarda incelenecektir. Tasarımcı ve yapay zekâ ilişkisi, yapay zekâ tarafından üretilen tasarımların tasarıma özgü kriterlere göre gösterdiği performans, eğitim alanında kullanımı gibi görsel iletişim tasarımını günümüzde kullanımı ve gelecekte oluşabilecek potansiyeli ortaya koymak amaçlanmaktadır. Anket çalışması ve derinlemesine görüşmelerle yapay zekâ hakkında ne kadar bilgi sahibi olunduğu, yapay zekâ kullanımının olumlu ve olumsuz yönleri ve gelecekte karşılaşabilecek durumlara yönelik ayrıntılı bir analiz çalışması gerçekleştirilmiştir.  Elde edilen veriler bulgular bölümünde yorumlanmış ve sonuç bölümünde yapay zekânın görsel iletişim tasarımı alanına yansımaları ortaya konulmuştur.

Abstract:
Artificial intelligence has started to be found and used more frequently in the field of visual communication design as well as in our daily lives. In this research, the interaction between artificial intelligence and visual communication design will be analysed in different dimensions. It is aimed to reveal the relationship between designer and artificial intelligence, the performance of designs produced by artificial intelligence according to design-specific criteria, the use of visual communication design today, such as its use in the field of education, and the potential that may occur in the future. A detailed analysis of how much information is known about artificial intelligence, the positive and negative aspects of the use of artificial intelligence and the situations that may be encountered in the future were analysed through questionnaires and in-depth interviews.  The data obtained are interpreted in the findings section and the reflections of artificial intelligence on the field of visual communication design are presented in the conclusion section.
Savunma sanayi ihracatı üzerinden ABD ve Türkiye'nin siyasi karar alma modellerinin karşılaştırmalı analizi
A comparative analysis of the policy making models of the USA and Türkiye through defense industry exports
Yazar: GÖZDE KILIÇ
Danışman: PROF. DR. HALDUN YALÇINKAYA
TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Güvenlik Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bu çalışmada, "Türkiye'nin savunma sanayi ihracatında izlediği karar alma süreci, ABD'nin izlediği karar alma süreci ile karşılaştırılarak Dış Politika Analizi modelleri üzerinden açıklanabilir mi?" sorusuna yanıt aranmıştır. Savunma sanayi ihracatı konusunda özel sektör, kamu, akademi ve diplomasi alanlarında uzman isimlerle yapılandırılmış mülakat gerçekleştirilmiştir. Yapılandırılmış mülakat verileri MAXQDA Analytics Pro 24 nitel veri analizi programı aracılığıyla işlenmiştir. ABD'de savunma sanayi ihracatı konusunda, yasama ve yürütme erklerinin karar verme süreçleri ile Türkiye'nin yasama ve yürütme erklerinin bu konudaki karar verme süreçleri, karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Savunma sanayi ihracatı konusunda, her iki devletin tarihsel ve toplumsal süreç içerisinde inşa ettiği bürokratik süreçler farklılıkları ve benzerlikleri vurgulanarak incelenmiştir. Çalışmada, Dış Politika Analizi yaklaşımlarından, kurumların ve bürokratik yapıların karar vermede standart davranış ilkelerini esas alan, Örgütsel Süreç Modeli yaklaşımının temel savlarına başvurulmuştur. Araştırmanın bulguları, savunma sanayi ihracatının bir dış politika meselesi olarak ele alınması gerektiğini ve savunma sanayi ihracatı karar alma sürecinin revizyon ihtiyacını ortaya koymaktadır.

Abstract:
This study seeks to answer the question of whether the decision-making process in Türkiye's defense industry exports can be explained with a comparative analysis with the USAs' process using Foreign Policy Analysis models. Structured interviews were conducted with experts from the private sector, public sector, academia, and diplomacy regarding the defense industry. The data from these structured interviews were processed with the MAXQDA Analytics Pro 24 qualitative data analysis software. The decision-making processes of the legislative and executive branches in the United States regarding defense industry exports were comparatively analyzed with those of Türkiye. The bureaucratic processes that have been constructed historically and socially in both countries regarding the defense industry exports will be examined by emphasizing their similarities and differences. In that way, from the approaches of foreign policy analysis, the basic arguements of the organizational process model approach, which emphasizes standard behavioral principles in decision-making of institutions and structures, will be used. The findings of the research indicate that defense industry exports should be considered as a foreign policy issue, highlighting the need for revision in the decision-making process for defense industry exports accordingly.
Nemo tenetur se ipsum accusare ilkesi bağlamında adli amaçlı iletişimin denetlenmesi tedbiri
Judicial surveillance of communications in the context of the princpile of nemo tenetur se ipsum accusare
Yazar: GAMZE ECİK
Danışman: PROF. DR. OLGUN DEGİRMENCİ
TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Adli amaçlı iletişimin denetlenmesi tedbiri Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 135. maddesinde düzenlenmiştir. Katlanma yükümlülüğünün sınırlarından olan "nemo tenetur se ipsum accusare" ilkesi ise Anayasa'nın 38. maddesinin 5. fıkrasıyla koruma altına alınmıştır. Bu çalışmanın hedefi iki kavram arasındaki ilişkinin incelenmesidir.
Birinci bölümde öncelikle koruma tedbirleri kavramına genel bir giriş yapılmış sonrasında ise Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 135. maddesinde düzenlenen iletişimin denetlenmesi tedbiri detaylı biçimde incelenmiştir.
İkinci Bölümde çalışmanın diğer ayağını oluşturan katlanma yükümlülüğünün sınırlarından biri olan "nemo tenetur se ipsum accusare" ilkesi incelenmiştir. Konunun sistematikliğini bozmamak adına öncelikle katlanma yükümlülüğüne genel olarak değinilmiş, katlanma yükümlülüğünün nemo tenetur ilkesi dışındaki sınırları da kısaca incelenmiştir. Sonrasında ise "nemo tenetur se ipsum accusare" ilkesi detaylı biçimde incelenmiştir.
Son bölüm iki kavramın birbiriyle olan ilişkisinin araştırıldığı ve çalışmadan çıkarılan sonucun yer aldığı kısımdır.

Abstract:
The measure of surveillance of communications for judicial purposes is regulated in Article 135 of the Code of Criminal Procedure. The principle of nemo tenetur, which is one of the limits of the obligation to endure, is protected by Article 38, paragraph 5 of the Constitution. The aim of this study is to analyze the relationship between these two concepts.
In the first part, firstly, a general introduction to the concept of protection measures is made, and then the communication surveillance measure regulated under Article 135 of the Code of Criminal Procedure is examined in detail.
In the second part, the principle of "nemo tenetur se ipsum" accusare, which is one of the limits of the obligation to endure, which constitutes the other pillar of the study, is examined. In order not to disturb the systematicity of the subject, firstly, the obligation to bear is mentioned in general, and the limits of the obligation to bear other than the nemo tenetur principle are briefly examined. Then, the principle of "nemo tenetur se ipsum accusare" is examined in detail.
The last section analyzes the relationship between the two concepts and presents the conclusions drawn from the study.
Müzelerin görsel kimlik ve çevresel grafik tasarımı bağlamında incelenmesi: Arslantepe Höyüğü Açık Hava Müzesi için tasarım önerisi
Analysis of museums in the context of visual identity and environmental graphic design: Design suggestion for Arslantepe Mound Open Air Museum
Yazar: KÜBRA GENÇASLAN
Danışman: PROF. DR. ZALİHA İNCİ KARABACAK
TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Müzecilik = Museology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Bilgi grafikleri = Information graphic ; Görsel iletişim = Visual communication ; Görsel iletişim tasarımı = Visual communication design ; Görsel kimlik = Visual identity ; Görsel tasarım = Visual design ; Kültür varlıkları = Cultural properties ; Kültürel miras = Cultural heritage ; Kültürel tanıtım = Cultural advertisement

Özet:
Kültürel miras toplumsal belleğin önemli bir parçasıdır. Bu bağlamda, toplumun kültür mirasının korunmasına ve tarihi değerlerinin gelecek nesillere aktarılmasına müzeler aracılık etmektedir. Müzelerde ve kültürel miras alanlarında sergilenen tarihi değerlerin topluma doğru şekilde aktarılmasında görsel iletişim tasarımı etkin rol oynamaktadır. Bu çalışmada, kültürel mirasın müzeler aracılığıyla tanıtılmasında görsel iletişim tasarımı açısından yaşanan problemler Arslantepe Höyüğü Açık Hava Müzesi örneği üzerinden ele alınmaktadır. Araştırmada literatür taraması, doküman incelemesi ve paydaşlarla (akademik uzmanlar, kazı başkanı, müze yetkilileri, lisans ve lisansüstü öğrenciler) yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen bulgulardan hareketle Arslantepe Höyüğü Açık Hava Müzesi için görsel kimlik, bilgilendirme tasarımı uygulama alanlarından çevresel grafik tasarımı bağlamında tasarım önerisi sunulmaktadır.

Abstract:
Cultural Heritage is an important part of social memory. In this context, museums mediate the protection of society's cultural heritage and the transfer of historical values to future generations. Visual communication design plays an active role in the accurate transfer of historical values exhibited in museums and cultural heritage sites to the society. In this thesis, the problems encountered in the promotion of cultural heritage through museums in terms of visual communication design are examined through the example of Arslantepe Mound Open Air Museum. Based on the findings of the literature review, document review, and semi-structured interviews with stakeholders (academic experts, excavation head, museum officials, undergraduate and graduate students), the study presents visual identity, information design and a design proposal is presented in the context of environmental graphic design from the application areas of information design.
Geç Osmanlı mizahının bağlantılı tarihi: Farklı dil ve alfabelerle yayımlanan ilk mizah gazetelerinde modernleşme
The connected history of Late Ottoman humor: Modernization in the first satirical newspapers published in different languages and alphabets
Yazar: AYŞE RÜYA KARACAN EŞ
Danışman: DOÇ. DR. HASAN ÇOLAK
TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Bu tezde, 19. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı toplumunda meydana gelen değişim ve dönüşümlere şahitlik eden, ancak tarih kaynağı olarak yeterince dikkate alınmayan mizah gazeteleri incelenmektedir. Bu gazeteler imtiyaz sahipleri ve karikatüristlerinin mizah ve gülme aracılığıyla oluşturdukları  temas noktaları açısından ele alınırken, aynı zamanda onların hedef okuyucu kitlelerine de odaklanılmaktadır. Bu çalışmada İstanbul'da Arap harfli Türkçe, Ermeni harfli Türkçe, Ermenice ve Yunanca mizah gazetelerinde yayımlanan karikatürler çizgisel ve tematik olarak analiz edilmeye çalışılmıştır. Farklı aidiyetten topluluklara hitap eden bu karikatürler, toplumların modernleşmeyle birlikte değişen dünyalarına karşı sergiledikleri tutumlardaki ortaklıkları veya farklılıkları tespit etmeye yönelik olarak incelenmiştir. Gazetelerin yayımlandıkları dil ve alfabeler, imtiyaz sahiplerinin konumları ve ilişkileri ile karikatüristler ve karikatürleri sayesinde cemaatler arasındaki kültürel etkileşimlerin ne ölçüde ve ne düzeyde gerçekleştiğini  ortaya çıkarmaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma, genellikle Arap harfli Türkçe yazılan mizah gazetelerine odaklanan ikincil literatüre katkı sağlayarak, kültürel etkileşimlerin ışığında millet sistemine dair tartışmaların farklı bir dilsel bağlamda incelenmesini amaçlamaktadır.

Abstract:
This thesis examines humor newspapers from the second half of the 19th century Ottoman society, which witnessed the changes and transformations but have not been sufficiently considered as historical sources. While these newspapers are examined in terms of the points of contact that their proprietors and cartoonists make through humor and laughter, the focus is also on their target readership. This thesis aims to analyze cartoons published in Turkish newspapers written in Arabic alphabet, Turkish newspapers in Armenian alphabet, Armenian newspapers, and Greek newspapers in Istanbul, both linearly and thematically. These cartoons, targeting communities of different backgrounds, have been examined to identify commonalities or differences in their attitudes towards the changing worlds due to modernization. The languages and alphabets in which the newspapers were published reveal the extent and level of interactions among communities, along with the positions and connections of the proprietors, as well as the cartoonists and their cartoons. In conclusion, this study aims to contribute to the secondary literature, with a particular focus on humor newspapers written in Turkish with Arabic alphabet, and to examine discussions on the millet system in a different linguistic context in light of cultural interactions.
Türk Ceza Hukuku'nda kusurluluğu etkileyen bir hal olarak geçici nedenler
Ephemeral reasons as conditions affecting culpability in Turkish Criminal Law
Yazar: DİDEM DURMAZ
Danışman: PROF. DR. OLGUN DEGİRMENCİ
TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda "Ceza Sorumluluğunu Kaldıran veya Azaltan Haller" başlığı altında hem hukuka uygunluk nedenleri hem de kusurluluğa etki eden nedenlere yer verilmiştir. Bu başlık altındaki TCK m. 34 hükmünde "Geçici nedenler, alkol veya uyuşturucu madde etkisinde olma" halinde failin cezai sorumluluğunun ne olacağına ilişkin düzenleme yer almaktadır. Çalışmamızda öncelikle kusurluluğa etki eden neden olarak kabul ettiğimiz geçici neden kavramının daha iyi anlaşılabilmesi için Türk Ceza Kanunu'nda yer verilen cezai sorumluluğu kaldıran veya azaltan nedenlere ve bunların hukuki değerlendirmesine yer verilmiştir. Bir sonraki bölümde, geçici neden kavramı ile geçici nedenlerin çeşitli ceza hukuku kurumları ile olan ilişkisine yer verilmiştir. Bölümün son kısmında bir takım ülkelerde geçici neden kurumunun uygulama, doktrinde ve kanun özelinde incelenmesine yer verilmiştir. Nihayet son bölümde ise geçici neden olarak kabul ettiğimiz çeşitli durumlar önce kavram olarak açıklanmış ve hukuki statüsüne ilişkin değerlendirmelerde bulunulmuştur.

Abstract:
In the Turkish Criminal Code Law No. 5237, both the justificatory reasons and excuses affecting culpability are included under the section of "Excusatory and Mitigating Causes". Under this section, art. 34 of the TCC regulates the criminal responsibility in cases of "Ephemeral Reasons, The Influence of Alcohol or Drugs". In the first section of our thesis, in order to better understand the concept of ephemeral reasons as an excuse affecting culpability, provisions regulating excuses in the Turkish Criminal Code and their legal evaluation are discussed. In the next section, the concept of ephemeral reasons and the relationship of them with various criminal law institutions are examined. In the last part of the chapter, comparative study in a number of countries in terms of practice, doctrine and law is given. Finally, in the last section, various situations that we accept as ephemeral reasons are first explained as a concept and evaluations are made regarding their legal status.