İtfaiyecilerde kardiyorespiratuar uygunluğun kardiyometabolik risk faktörleri ve testosteron seviyesine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of cardiorespiratory fitness on cardiometabolic risk factors and testosterone levels in firefighters
Yazar: NURAY DEMİRALP
Danışman: PROF. DR. HÜRMÜZ KOÇ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing ; Spor = Sports

Özet:
İtfaiyeciler, yüksek riskli görevleri güvenli bir şekilde yerine getirebilmek için yeterli kardiyorespiratuar uygunluk ve kardiyovasküler sağlık gerektiren önemli bir meslek grubudur. Kardiyorespiratuar zindeliğin kardiyovasküler hastalık gelişimine karşı önemli bir koruyucu faktör olduğuna ve hipertansiyon, obezite, diyabet ve hiperlipidemi gibi kardiyometabolik risk faktörlerini de düzenlediğine dair güçlü bilimsel kanıtlar vardır. Bu çalışmanın amacı; itfaiyecilerde kardiyorespiratuar uygunluğunun, kardiyometabolik risk faktörleri ve kardiyovasküler sistem üzerinde önemli bir etkisi olan testosteron seviyesinin incelenmesidir.

Bu kesitsel tanımlayıcı çalışma, bir büyükşehir belediyesinde görev yapan itfaiyeciler arasında gerçekleştirilmiştir. Örneklem büyüklüğünün hesaplanması için G-Power 3.1 yazılımı kullanılmış ve çalışmaya toplam yetmiş dört itfaiyeci dâhil edilmiştir (ortalama yaş = 32,61 ± 8,9 yıl, ortalama boy = 1,76 ± 0,6 cm, ortalama ağırlık = 83,9 ± 13 kg). Her katılımcı için antropometrik ölçümler, kardiyometabolik risk parametreleri (HDL, LDL, Trigliserid, Total-K) ve total testosteron (TT) ölçümü klinik olarak değerlendirildi. Kardiyorespiratuar düzeyini (VO2max) belirlemek amacıyla, her katılımcıya koşu bandı üzerinde submaksimal bir egzersiz testi uygulandı.

İtfaiyecilerin beden kütle indeksi (BKİ) sınıflamasına göre;  %54,1' i kilolu; % 17,6' sı obez olarak bulunmuştur. İtfaiyecilerin %81' inin önerilen fiziksel uygunluğa (>12 metabolik eşdeğerlik (MET) ve üzeri) sahip olduğu saptanmıştır. İtfaiyecilerde düşük TT oranı %20,3 olup;  TT ile kilo, BKİ, vücut yağ yüzdesi, bel çevresi, kalça çevresi ve HbA1c gibi kardiyometabolik risk faktörleri ile arasında negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,05). Ayrıca itfaiyeciler arasında MET skoru ile testosteron seviyeleri arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,05). 

Bu çalışmanın sonuçları, kardiyometabolik risk faktörlerinin kardiyorespiratuar uygunluk ile önemli ölçüde ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu bulgular, itfaiyecilerin fiziksel uygunluk seviyelerinin artırılması ve kardiyovasküler sağlıklarının korunması için önemli bir temel sunmaktadır.

Abstract:
Firefighters constitute a critical professional group that necessitates sufficient cardiorespiratory fitness and cardiovascular health to safely perform high-risk tasks. Substantial scientific evidence indicates that cardiorespiratory fitness serves as a significant protective factor against the development of cardiovascular diseases and modulates cardiometabolic risk factors such as hypertension, obesity, diabetes, and hyperlipidemia. This study aims to investigate the impact of cardiorespiratory fitness on testosterone levels, which play a crucial role in cardiometabolic risk factors and the cardiovascular system, in firefighters.

This cross-sectional descriptive study was conducted among firefighters employed by a metropolitan municipality. Using the G-Power 3.1 software for sample size calculation, a total of seventy-four firefighters were included in the study (mean age = 32.61 ± 8.9 years, mean height = 1.76 ± 0.6 cm, mean weight = 83.9 ± 13 kg). Clinical evaluations were performed for each participant, including anthropometric measurements, cardiometabolic risk parameters (HDL, LDL, Triglycerides, Total Cholesterol), and total testosterone (TT) levels. To determine the level of cardiorespiratory fitness (VO2max), each participant underwent a submaximal exercise test on a treadmill.

Based on the body mass index (BMI) classification of the firefighters, 54.1% were found to be overweight and 17.6% were classified as obese. It was determined that 81% of the firefighters possessed the recommended level of physical fitness (≥12 metabolic equivalents (MET) and above). The TT ratio among firefighters was 20.3%, with a statistically significant negative correlation observed between TT levels and cardiometabolic risk factors such as weight, BMI, body fat percentage, waist circumference, hip circumference, and HbA1c (p<0.05). Furthermore, a statistically significant positive correlation was identified between MET scores and testosterone levels among firefighters (p<0.05).

The findings of this study indicate that cardiometabolic risk factors are significantly associated with cardiorespiratory fitness. These results provide a critical foundation for enhancing the physical fitness levels of firefighters and preserving their cardiovascular health.