Sosyal medya paylaşımlarının kişisel beslenme alışkanlıklarına ve beden algısı üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of social media posts on dietary habits and body perception
Yazar: ŞEYMA OĞUZ AKAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TÛBA KAYAN TAPAN
İstanbul Bilim Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beden imajı = Body image ; Beden memnuniyetsizliği = Body dissatisfaction ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Diyet = Diet ; Sosyal medya = Social media

Özet:
İçinde bulunduğumuz bilgi çağının hayatımıza kazandırdığı yeni iletişim yöntemlerinden biri olan sosyal medya günlük yaşamımızın ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Sosyal medyadaki beden imgesi modellerinin, kadınların beden algısı ve endişelerinin gelişimi ve sürdürülmesindeki rolü yadsınamaz. Bu çalışmada kadınların sosyal medyada maruz kaldıkları fotoğraflar ile beden memnuniyetsizliği arasındaki ilişki, sosyal medyada geçirilen sürenin diyet yapma durumuna ve beden memnuniyetsizliğine etkisi ve sosyal medya aracılığıyla beslenme konulu bilgilere ulaşma kaynakları araştırılmıştır.
Araştırmanın çalışma grubunu yaşları 18 - 40 arasında, en az bir sosyal medya hesabı olan ve tanısı konulmuş yeme bozukluğu olmayan 200 kadın oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, araştırmacının hazırladığı bilgi formu ve Vücut Şekli Anketi (BSQ-34) e-posta yoluyla internet ortamında uygulanmıştır. Katılımcılar 2 gruba ayrılmış, BSQ-34 anketi uygulanmadan önce çalışma grubundan 8 adet sosyal medyada #fit etiketiyle paylaşılmış ince-zayıf kadın fotoğrafları, kontrol grubundan ise 8 adet nötr fotoğrafları incelenmesi istenmiştir. 
Çalışma sonucunda; BSQ-34 skorları çalışma grubunda 100,6±31,4 puan, kontrol grubunda 91,2±31,0 puan olarak hesaplanmış, ince-zayıf fotoğraflara maruz kalmanın beden memnuniyetsizliğini nötr fotoğraflara maruz kalmaya kıyasla anlamlı olarak arttırdığı tespit edilmiştir (p<0,05). Sosyal medyada geçirilen süre ile öğün atlama, diyet yapma durumu, diyet yapma sıklığı arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p>0,05). Diyet yapma durumu ile BSQ-34 skorları arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiş, daha önce en az 1 kez diyet yapanların, hiç diyet yapanlara göre beden memnuniyetsizliği daha yüksektir (p<0,001). Diyetisyenlerin, sosyal medyada beslenme konulu paylaşım yapan hesaplardan en sık takip edilen ve en etkili hesaplar olduğu bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: sosyal medya, beden memnuniyetsizliği, sağlıklı beslenme, diyet yapma, yeme bozukluğu

Abstract:
Social media, which is one of the new communication methods that our information age has brought to our lives, has become an integral part of our daily life. The role of body image models in social media on the development and maintenance of women's body perception and concerns cannot be denied. In this study, the effects of women's exposure to social media on the relationship between body dissatisfaction, access to healthy nutrition information through social media, and the effect of social media on nutrition habits and diet were investigated.
The study group consisted of 200 women aged between 18 and 40 who had at least one social media account and were diagnosed with no eating disorder. The data form of the research was prepared by the researcher and the Body Shape Questionnaire (BSQ-34) was applied via e-mail on the internet. The participants were divided into 2 groups and before the BSQ-34 questionnaire, 8 thin-ideal female photos from the study group and 8 neutral nature photographs from the control group were asked to be examined.
In the results of working; BSQ-34 scores were found to be 100.6 ± 31.4 in the study group and 91.2 ± 31.0 in the control group. It was found that exposure to thin-ideal photographs significantly increased body dissatisfaction compared to exposure to neutral photographs (p <0.05). A significant relationship was found between the effect of diet on the account of the fit image of the social media and the status of dieting and the score of BSQ-34 (p <0.05). No significant relationship was found between the time spent on social media, meal skipping, dieting, frequency of dieting and BSQ-34 score (p> 0.05). No significant relationship was found between the healthy eating accounts followed on the social platforms and information about healthy nutrition (p> 0.05). It has been found that dietitians are the most frequently followed and most effective healthy diet in social media.

Keywords: social media, body dissatisfaction, healthy eating, dieting, eating disorder