Drosophila melanogaster'de anasal yaşın yavrudöl ömür uzunluğu üzerine etkileri
Maternal age effects on longevity of drosophila melanogaster offsprings
Yazar: MURAT YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ALİ NİHAT BOZCUK
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Yaşlanma, genotip ve çevresel etmenlerin etkileşimi ile denetlenen karmaşık birbiyolojik olaydır. Yaşlanmanın karmaşık olması, pek çok genin çevresel değişkenliklebirlikte eklemeli ya da epistatik biçimde etkileşmesi nedeniyledir.Örneğin, yavrudöl ömür uzunluğu uzun zamandan beri bilindiği üzere anne yaşındanetkilenerek kısalmaktadır ve `Lansing etkisi' olarak bilinen bu durum, yavrudöllerinannelerinden genlerinin sadece yarısını almakla kalmayıp yumurta bileşenlerini dealmasından kaynaklanıyor olabilir. Ancak, henüz bu etkinin biyolojik/genetikmekanizması kesin olarak açıklanamamıştır.Bu tezde anasal yaşın yavrudöl ömür uzunluğu üzerine etkisi D.melanogaster'in üçfarklı doğal populasyonda çalışılmıştır (Giresun-Merkez, Eryaman-Ankara ve Kerpe-Kocaeli). Her bir populasyona ait dişiler, kontrol grubu, 1,3,5 ve 7 haftalık gruplaroluşturacak şekilde yaşlandırılmış ve her bir yaş grubundaki dişilerden doğan dişi veerkek yavrudöllerin ömür uzunlukları ölçülmüştür. Çalışma sonunda elde edilenverilere göre anasal yaşın yavrudöllerin ömür uzunlukları üzerine istatistiksel olarakanlamlı bir etkisinin olduğu saptanmıştır. Ancak bu anasal etki, çarpıcı bir şekilde,eşeyler ve populasyonlar arasında farklılıklar göstermektedir. Populasyonlaraçısından birbirine benzer, anasal yaşa bağımlı yavrudöl uzunlukları gözlenmemiştir;yapılan Pearson korelasyon analizine göre sadece Kerpe populasyonunun dişileri veEryaman populasyonunun erkekleri artan anasal yaşla negatif bir korelasyongöstermiştir (ortalama ömür uzunluğu kısalmıştır). Diğer dört yaşlandırma grubundaise artan anasal yaşa bağlı olarak ömür uzunluğunda sürekli bir azalma tespitedilmemiştir. Sonuç olarak Türkiye'nin 3 ayrı bölgesinden toplanan populasyonlarlayapılan bu çalışma, tek bir kuşak içinde gerçekleşen anasal yaşa bağımlı yavrudölömür uzunluğunun genel bir örüntüsünün olmadığı ve populasyondan populasyonadeğiştiğini göstermektedir. Başka bir deyişle, anasal yaşa bağlı yavrudöl uzunluğueğer çevre koşulları sabit tutulursa genetik arkaplana bağlı olarak değişmektedir.Anahtar Kelimeler:Drosophila, anasal yaş, ömür uzunluğu, yaşlanma.Danışman: Prof.Dr. Ali Nihat BOZCUK, Hacettepe Üniversitesi, Biyoloji Bölümü,Genel Biyoloji Anabilim Dalı.

Abstract:
Aging is a complex biological process controlled by the interaction between thegenotype and environmental factors. This architecture rests on the assumptions ofthe gene effects acting additively or epistaticaly within range of a possibleenvironmental variance.It has long been known that offspring longevity can be affected by maternal age, asituation due not only to meiotic contribution from the female parent, but also whatingredients (in broad sense) an egg could have and in what quality they are in thezygote. This effect of maternal age on offspring longevity is known as the `Lansingeffect?. However, biological (genetical) mechanism of `Lansing effect? has not beenexplained yet.In the present study, maternal age effect on offspring longevity was studied in threedifferent populations of Drosophila melanogaster from Turkey (Giresun-center,Eryaman-Ankara, Kerpe-Kocaeli) . Experimental female flies of controls and of1,3,5,7 weeks old female parents which were tested for their respective sexedoffspring longevities. Statistical analyses of the means of the offspring longevitiesfrom differently aged females were compared;and all of the each comparison groupsshowed significant differences. However, strikingly, the course of the maternal ageeffect varied considerably within and among populations. There were also sharpdifferences between sexes within the each population varying among pertinentpopulations. No widespread pattern similarity existed over populations studied; forinstance, only for two groups, Kerpe female offspring and Eryaman male offspring, astatistically significant (negative) correlation with increasing maternal age appeared ineach after Pearson product moment correlation analysis.In conclusion, this study which is achieved by three populations collected fromGiresun-center, Eryaman-Ankara and Kerpe-Kocaeli, suggests that, when females ofthe same generation from different populations are aged for 1-7 weeks, theirrespective offspring may have quite diverse mean longevities, indicating no generalpattern of Lansing effect over the populations. That is, maternal age dependentoffspring longevity may rely on the genetic background of the original populationstudied ( if the environmental conditions kept constant).Keywords: Drosophila, maternal age, aging, longevityAdvisor: Prof.Dr. Ali Nihat BOZCUK, Hacettepe University, Department of Biology,General Biology Section