Kariyer yapılandırma kuramı temelli psikoeğitim programının lise öğrencilerinin kariyer yapılandırmalarına kariyer karar verme güçlüklerine ve kariyer kaygılarına etkisi
The effect of career construction theory-based psycoeducation program on high school students' career constructions career decision-making difficulties and career anxieties
Yazar: ŞEYMA MIZRAK
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KUTLU
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırma ile; kariyer yapılandırma kuramına temelli psikoeğitim programının lise öğrencilerinin kariyer yapılandırmalarına, kariyer karar verme güçlüklerine ve kariyer kaygılarına etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada tam deneysel desen kullanılmıştır. Araştırma, Gaziantep ilinde seçkisiz yol ile belirlenen bir lisede yürütülmüştür. Araştırmada; deney grubunda 10, kontrol grubunda 10 olmak üzere toplam 20 öğrenci yer almıştır. Araştırmanın deney grubunda yer alan üyelerle, program öncesinde iki ön görüşme gerçekleştirilmiş ve sekiz oturumdan oluşan psikoeğitim programı uygulanmıştır. Araştırmada, deney ve kontrol grubunda yer alan bireylerin kariyer seçimlerinde baş etme davranışlarını ölçmek amacıyla "Öğrenci Kariyer Yapılandırma Envanteri", kariyer karar verme güçlük düzeylerini ölçmek amacıyla "Kariyer Karar Verme Güçlükleri Ölçeği" ve kariyer kaygı düzeylerini ölçmek amacıyla ise "Kariyer Kaygısı Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizi için normallik, uç değerler ve varyansın homojenliği varsayımları incelenmiş ve karışık ölçümler için "İki Yönlü Varyans Analizi" kullanılmıştır. Araştırma sonucunda hazırlanan psikoeğitim programının öğrencilerin kariyer karar verme güçlük düzeylerini ve kariyere yönelik kaygılarını azalttığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Kariyer yapılandırma kuramı, Kariyer karar verme güçlüğü, Kariyer kaygısı, Psikoeğitim, Deneysel.

Abstract:
The study aimed to explore the effect of a career construction theory-based psychoeducation program on career constructıons, career decision-making difficulties and career anxieties of high school students. The study employed the true experimental design. The study was carried out in a high school randomly selected among high schools in Gaziantep. A total of 20 students, 10 in the experimental group and 10 in the control group, participated in the study. Before the program, two pre-interviews were held with the members of the experimental group of the study and the psychoeducation program consisting of eight sessions was implemented. In the study, the "Student Career Construction Inventory" was used to measure the coping behaviors of the experimental and control groups in their career choices, the "Career Decision-Making Difficulties Scale" to measure the participants' career decision-making difficulty levels, and the "Career Anxiety Scale" to measure their career anxiety levels. Normality, extreme values, and homogeneity of variance assumptions were examined for data analysis, and two-way analysis of variance was used for mixed measurements. The study results showed that the psychoeducation program developed decreased students' career decision-making difficulty levels and career anxiety.

Keywords: Career construction theory, Career decision-making difficulties, Career anxiety, Psychoeducation, Experimental.