İş hayatında uygulanan mobbingin çalışanlar üzerindeki etkileri: Bir uygulama çalışması Türk bilişim sektörü
The effects of mobbing on workers: A practice study on Turkish information technologies sector
Yazar: KÜBRA EĞER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BEKİR EMRE KURTULMUŞ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bilişim sektörü = Information sector ; Mobbing = Mobbing ; Psikolojik istismar = Psychological maltreatment ; Çalışanlar = Workers ; İş hayatı = Work life

Özet:
Sanayi devriminden itibaren devamlı gelişen dünyamız birçok yenilik ve farklılığa ev sahipliği yapmaktadır. Özellikle teknolojik çalışmalarla birlikte insanların yaşam kalitesi artmakta ve hayat kolaylaşmaktadır. Devamlı değişim ve gelişim sirkülasyonu içerisinde zaman zaman olumsuz durumlar gözlemlenmektedir. Çalışma saatlerinin uzun olması, rekabetin artması ve yoğun iş temposu, stres ve baskı ile birlikte işgören kendine zaman ayıramayacak duruma gelmekte ve psikolojik yönden zarar görmektedirler. Çağımızın en büyük tehlikesi olan psikolojik şiddet kavramını iyice anlamak gerekmektedir. Psikolojik şiddet davranışları hedef olarak seçilen birey veya bireylere karşı sistematik olarak doğrudan veya dolaylı yollarla uygulanan, mağdurun kişiliğine, mesleki hayatına ve sağlığına zarar vermek için yapılan kasıtlı ahlaka aykırı tutum ve davranışlardır. 
Bu çalışmanın amacı, İstanbul'da bilişim sektöründe çalışan personellerin bulundukları işletmede maruz kaldıkları psikolojik şiddet davranışlarının verimliliklerini ne derece etkilediğini ve işten ayrılmalara etkisini tespit etmektir. Ayrıca mobbingi önlemeye yönelik stratejilerin gelişmesi bakımından işverenlere, yöneticilere, insan kaynaklarına, sendika ve derneklere ve kanuni düzenlemelere yararlı olacağı arzu edilmektedir. Mobbing davranışları bilişim sektöründe çalışan personellere, fiziksel ve ruhsal açıdan zarar verdiği gibi görev ve sorumluluklarını yerine getirmesini engellemektedir. Akıl gücü ile işleyen stres ve baskının yoğun görüldüğü bilişim sektöründe meydana gelen psikolojik şiddet davranışlarını saptamak için bu araştırmanın yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur.
Çalışma teorik olarak anlatıldıktan sonra araştırmanın uygulama kısmında anket çalışması yapılmıştır. Anket çalışması demografik değişkenler, mobbing ve verimlilik soruları ile üç bölüm 38 sorudan oluşmaktadır.  Ankete katılanlar birinci bölümde yaş, cinsiyet, eğitim durumu, kıdem, çalışma hayatında geçen süreye yönelik sorular, ikinci bölümde sosyal ilişkilere yönelik, itibarlarına yönelik, mesleki konumlarına yönelik, sağlıklarını tehdit eden davranışlara yönelik sorulara, üçüncü bölümde ise çalışanların işe yönelik davranışları ve performansları ile ilgili sorulara yanıt vermişlerdir. Mobbingi ölçmek için LIPT Questionnaire (Leymann Inventory of Psychological Terror) ölçeği kullanılmış olup beşli likert tipinde hazırlanmıştır. 
Araştırma bulgularına göre; işyerinde uygulanan psikolojik tacizin verimlilik ile doğrudan ilişkisi saptanmıştır. Buna ek olarak bilişim sektöründeki kadın çalışanlar psikolojik şiddetle daha çok karşılaşmakta ve bunun neticesinde çalışma verimlerinde ciddi düşüşler görülmektedir. Ayrıca verimliliğin kıdem ile doğru orantılı olduğu tespit edilmiştir. Verim kaybı en çok 1-3 yıl, en az 10 yıl ve üzeri çalışanlarda yaşandığı gözlemlenmiştir. Yaş faktörü ile verimlilik arasında ise anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Elde edilen bulgular, mobbing uygulamaları karşısında genç çalışanların yaşlı çalışanlardan daha çabuk etkilendiği ve verimliliklerini yitirdiklerini sonucunu göstermektedir. Bu durumun sebebi olarak özellikle çalışanların yaşlarına paralel olarak sahip oldukları tecrübenin etkili olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Our world which has been developing since the Industrial Revolution, hosts many innovations and disparities. Life standarts of people are improving with technological innovations and those innovations are making their life easier. Yet, these permanent change and innovations can cause some negative situations. Because of long working hours, increased rivalry, intense work pressure and stress, workers do not have leisure time and they suffer psychologically. Psychological violence must be understood well. It is intentional immoral behaviors that are shown systematically, directly or indirectly, aspiring a torture towards victims and their health, their career.
This study aims to establish how psychological violence affect productivity of Information Technologies sector workers in Istanbul and effects of quitting their jobs. It also aims to be helpful for employers, managers,human research experts,syndicates and associations with regard to prevent from mobbing. Mobbing, Psychological Voilence, not only hurts workers as physical and psychological but also it blocks their will of working and responsibility. This study is necessary to show mobbing in Information Technologies sector.
In this study, a questionnaire takes place after theoretical informations. It consists of three parts as demographic versions, mobbing, productivity, and thirty-eight questions. In first part, there are questions about age, sex, education, seniority and experience of participants. Second part, the questions are about social relationships, reputation, status and health. In the final part, the participants answered the questions about their performance at the work. In order to evaluate Mobbing, LIPT (Leymann Inventory of Psychological Terror) was used and it was prepared as five-likert scale.
According to questionnaire, direct relationship between productivity and psychological violence was established. As an addition to this, women face with mobbing more than men in Information Technologies sector. Also, it was established that productivity and seniority is directly proportional according to the questionnaire. Ineffectiveness is shown among mostly 1-3 years and at least 10 years and more experienced workers. Furthermore, age is another factor for productivity. Mobbing affects young workers more than elder ones.