Prostat kanserinin CD138 ve CD163 biyobelirteçleri ile klinik korelasyonu
Clinical correlation of prostate cancer with CD138 and CD163 biomarkers
Yazar: ALİ ÜNAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN SAYGIN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Üroloji = Urology

Özet:
Giriş: Prostat kanserinde tümör agresifliğini göstermek için yeterli kanıt yoktur. Bu nedenle tedavi planlanmasında ek ya da bağımsız yeni biyobelirteçlere ihtiyaç vardır. CD138 ya da sindekan-1 heparan sülfat içeren transmembran bir preteoglikandır. İnsan dokularında epitelyal ve plazmosit hücrelerinde üretilir. Kanser gelişiminde hücre proliferasyonu, apoptoz, anjiyogenez, tümör istilası ve metastaz ile ilişkili moleküler yolaklarda rol alır. CD163 pozitif makrofajlar pro-inflamatuvar ve anti-inflamatuvar yanıtta aktif rol oynar. Makrofaj hücrelerinin alternatif fenotiplere dönüşünde rol oynayarak, immun yanıtta rol alır. CD 138 ve CD 163 tümör ilişkili immün yanıtta çok sayıda görev alır ve immün tedaviler için potansiyel hedef moleküllerdir. Bu çalışmada tümör agresifliğini histopatolojik CD 138 ve CD 163 parametreleri üzerinden araştırdık.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Uygulama ve Araştırma Hastanesi Üroloji Kliniğinde takipli, 2014-2020 yılları arasında prostat kanseri tanısı alan 100 hasta dahil edildi. Hastaların %51'i lokalize, %28'i lokal ileri ve %21'i metastatik prostat kanseriydi. Hastaların transrektal ultrason eşliğinde yapılan prostat biyopsi materyalleri CD138 (sindekan-1) ve CD163 (M2 makrofaj) ile boyandı. CD138 boyanma yüzdesi, boyanma şiddeti ve iki değerin toplamıyla oluşturan toplam skorla değerlendirildi. CD 163 ile doku makrofajları boyandı. Tümör dokusu, tümör çevresi non-neoplastik doku ve iki değerin toplamıyla oluşturulan toplam skor ile değerlendirildi. Boyanma sonuçları; tanı anında metastatik prostat kanseri, radikal prostatektomi sonrası perinöral invazyon, radikal prostatektomi sonrası biyokimyasal nüks açısından değerlendirildi. 
Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 54,61±7,96'di. Ortalama takip süresi 54,61 aydı. Tanı anında metastatik hastaların PSA değeri (p=<0.001) ve ISUP skoru (p=0.000) daha yüksekti ve takip süresi daha kısaydı (p=0.001). Tanı anındaki metastatik hastalarda, CD 163+ makrofaj skoru: tümör dokusunda (p=0,036), tümör çevresi dokularda (p=0,023) ve toplam skorda (p=0,012) daha yüksekti. Lokalize hastalardan 41 tanesine radikal prostatektomi yapıldı. Radikal prostatektomi sonrası perinöral invazyon pozitifliği ISUP (p=0.000), radikal prostatektomi sonrası biyokimyasal nüks (p=0.000) ve pozitif cerrahi sınır (p=0.012) ile ilişkiliydi. Perinöral invazyon pozitif hastalar, perinöral invazyon negatif hastalara göre CD 138 boyanmada; boyanma yüzdesi (p=0.014), boyanma şiddeti (p=0.035) ve toplam skor (p=0.014) ile CD 163+ makrofaj skorunda: tümör dokusu (p=0.026), tümör çevresi dokularda (p=0.030) ile toplam skorda (p=0.012) anlamlıydı. Radikal prostatektomi sonrası biyokimyasal nüks gelişen hastaların ISUP skoru daha yüksekti (p=0.001). 
Korelasyon analizi değerlendirmesinde ISUP ile PSA arasında pozitif korelasyon (r=0,634; p<0.000) vardı. Takip süresi, PSA (r=-0,237; p=.009) ve ISUP skoruyla (r=-0,206; p=0.002) ters koreleydi. ISUP skoru ile CD 163+ makrofaj skoru ilişkisi; tümör dokusu (r=0,281; p=0.002), tümör çevresi (r=0.252; p=0.006) ve toplam skorda (r=0.303; p=0.001) kuvvetli korelasyon gösteriyordu. Ayrıca ISUP, CD 138 boyanma şiddeti ile ilişkiliydi. Tümör dokusundaki CD 163+ makrofaj skoru ile CD138 boyanma şiddeti (r=250; p=0.006) ve CD138 toplam skoru ile (r=188; p=0.031) ilişkiliydi.
Sonuç: Perinoral invazyon hastalığın ilerleyişini gösteren bir risk faktörüdür. Perinöral invazyon pozitif hastalarda CD 138 ve CD 163 ile daha yüksek oranda boyandığını gördük ve bu belirteçlerin perinöral invazyon gibi hastalığın progresyonu gösterebileceğini değerlendirdik. Patolojik evrenin yüksekliği ve metastazik hastalıkla CD 163 daha yüksek oranda korelasyon gösterdi. Bu nedenle CD 163 pozitif boyanan hastaların metastatik hastalık potansiyeli taşıdığı ve daha yakın klinik takibi öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Prostat Kanseri, CD 138, CD 163, Sindekan-1, M2 makrofaj

Abstract:
Introduction: There is insufficient evidence to determine tumor aggressiveness in prostate cancer. Therefore, new additional or independent biomarkers are needed for treatment. CD138 or syndecan-1 is a transmembrane preteoglycan containing heparan sulfate. It is produced in epithelial and plasmocyte cells in human tissues. It is involved in molecular pathways associated with cell proliferation, apoptosis, angiogenesis, tumor invasion and metastasis in cancer development. CD163 positive macrophages play an active role in pro-inflammatory and anti-inflammatory responses. It is involved in the immune response by playing a role in the conversion of macrophage cells into alternative phenotypes. CD 138 and CD 163 play multiple roles in tumor-associated immune responses and are potential target molecules for immune therapies. In this study, we investigated tumor aggressiveness based on histopathological CD 138 and CD 163 parameters.
Materials and Methods: This study included 100 patients diagnosed with prostate cancer between 2014 and 2020 who were followed up in the Urology Clinic of Sivas Cumhuriyet University Health Services Application and Research Hospital. 51% of the patients had localized, 28% locally advanced and 21% metastatic prostate cancer. Transrectal ultrasound-guided prostate biopsy materials were stained with CD138 (syndecan-1) and CD163 (M2 macrophage). CD138 staining was evaluated by the percentage of staining, staining intensity and the total score formed by the sum of the two values. Tissue macrophages were stained with CD 163. Tumor tissue, non-neoplastic tissue surrounding the tumor, and the total score formed by the sum of the two values were evaluated. Staining results were evaluated for metastatic prostate cancer at diagnosis, perineural invasion after radical prostatectomy, and biochemical recurrence after radical prostatectomy.
Results: The mean age of the patients was 54.61±7.96 years. The mean follow-up period was 54.61 months. At the time of diagnosis, metastatic patients had a higher PSA value (p=<0.001) and ISUP score (p=0.000) and shorter follow-up period (p=0.001). In metastatic patients at diagnosis, CD 163+ macrophage score was higher in tumor tissue (p=0.036), peri-tumor tissues (p=0.023) and total score (p=0.012). Radical prostatectomy was performed in 41 of the localized patients. Perineural invasion positivity after radical prostatectomy was associated with ISUP (p=0.000), biochemical recurrence after radical prostatectomy (p=0.000) and positive surgical margin (p=0.012). Perineural invasion positive patients were significantly associated with CD 138 staining: staining percentage (p=0.014), staining intensity (p=0.035) and total score (p=0.014) and CD 163+ macrophage score: tumor tissue (p=0.026), peri-tumor tissues (p=0.030) and total score (p=0.012) compared to perineural invasion negative patients. Patients with biochemical recurrence after radical prostatectomy had higher ISUP score (p=0.001).  Correlation analysis showed a positive correlation between ISUP and PSA (r=0.634; p<0.000). Follow-up time was inversely correlated with PSA (r=-0.237; p=.009) and ISUP score (r=-0.206; p=0.002). ISUP score and CD 163+ macrophage score were strongly correlated with tumor tissue (r=0.281; p=0.002), tumor perimeter (r=0.252; p=0.006) and total score (r=0.303; p=0.001). ISUP was also associated with CD 138 staining intensity. CD 163+ macrophage score in tumor tissue was correlated with CD138 staining intensity (r=250; p=0.006) and CD138 total score (r=188; p=0.031).
Conclusion: Perineural invasion is a risk factor for disease progression. We found that CD 138 and CD 163 stained at higher rates in patients with positive perineural invasion and evaluated that these markers may indicate disease progression like perineural invasion. CD 163 was more highly correlated with higher pathological stage and metastatic disease. Therefore, patients with positive CD 163 staining have the potential for metastatic disease and should be followed up more closely clinically.

Keywords: Prostate Cancer, CD 138, CD 163, Syndecan-1, M2 macrophage