Kadın konukevinde kalan kadınların anlatılarında ataerkillik ve erkeklik imgesi
Patriarchy and masculinity image in narratives of women who received service from women's guest-house
Yazar: HALE NUR SEVAL
Danışman: PROF. DR. GÖNÜL DEMEZ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile içi şiddet = Domestic violence ; Ataerkil = Patriarchal ; Erkeklik = Masculinity ; Hegemonik erkeklik = Hegemonic masculinity ; Kadın konuk evleri = Women’s shelters ; Kadınlar = Women ; Sığınmaevleri = Shelters ; Yakın partner şiddeti = Intimate Partner violenc

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Burdur Kadın Konukevi Müdürlüğünden hizmet alan 37 kadın örneğinde, ataerkil bir toplum düzeninde erkeklik imgesinin nasıl oluştuğu, geliştirildiği ve sürdürüldüğüne ilişkin temaların feminist bakış açısı ile incelenmesidir.
Niteliksel araştırma deseninin kullanıldığı bu araştırmada, Burdur Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü'ne bağlı Kadın Konukevi Müdürlüğü'nden şiddete maruz kalma veya barınma ihtiyacı nedenleriyle hizmet alan 37 kadın ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Görüşmede açık uçlu soru formu aracılığıyla alınan bilgiler, kuramsal çerçevede değerlendirilerek yorumlanmıştır. 
Araştırmanın sonuçlarına göre kadınların erkeklik imgeleri üç ana başlıkta değerlendirilmiştir: Çocuklukta aile ve yakın çevre ile yaşantılarda oluşturulması; yetişkinliklerinde evlilik yaşantılarıyla meşrulaştırılması; bu imgelerin sıradanlaşan gündelik yaşam pratikleriyle sürdürülmesi.
Çocukluk yaşantılarında erkeklik imgesinin inşasında aile içi ilişkiler, ailedeki rol modeller, ailedeki erkek bireyler ile iletişim şekilleri ve eğitim olanaklarına erişim gibi hususların önemli olduğu anlaşılmaktadır. Bu hususlar çerçevesinde, çocukluk yaşantılarında erkeklik imgesi; toplumsal cinsiyet rolleri bağlamında şekillenerek, şiddet, güç ve iktidar ekseninde kurulmaktadır.
Çocukluk yaşantılarında inşa edilen erkeklik imgesinin yetişkinlik yaşantılarında meşrulaştırıldığı saptanmıştır. Bu meşrulaştırma evresinin ise evlilik yaşamı içerisindeki (eş ile ilişkiler, ekonomik durum, sosyal yaşam, aile ilişkilerinin evliliğe yansımaları, evlilik dışı ilişkiler, cinsel şiddet, erkeğin kadın bedeni üzerindeki kontrolü ve kuşaklararası şiddet aktarımı, ataerkilliğin yeniden üretimi vs.) ilişki örüntüleriyle ortaya çıktığı görülmüştür. Erkeklik imgesinin meşrulaştırılması süreçlerinde de, aynı çocukluk yaşantılarında olduğu gibi şiddete vurgu yapılması, şiddet/güç/iktidar olgularının ataerkilliğin yeniden üretiminde etkili olduğunu göstermiştir.
Çocukluk yaşantılarında inşa edilip ve evlilik yaşantılarında meşrulaştırılan erkeklik imgesinin sürdürülmesi, gündelik yaşam pratikleriyle mümkün kılınmaktadır. Araştırmaya katılan kadınların konuyla ilgili gündelik yaşam pratiklerinin de erkeklik ve kadınlık tanımlamaları, toplumsal cinsiyet eşitliğine ilişkin söylemleri, çocuklarını yetiştirme şekilleri, geçmiş yaşantılara ilişkin pişmanlıklar ve kadın konukevi süreci ile ilgili temalar etrafında şekillendiği görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to examine the themes of the masculinity image in a patriarchal society, from the feminist point of view, in the case of the 37 women who received service from the Burdur Women's Guest-house.
Qualitative research method was used in this research and in-depth interviews were conducted with 37 women, who received service from the Burdur Women's Guest-house due to exposure to violence or need for shelter. Information received through open-ended questionnaire in interviews have been interpreted in the theoretical framework. 
According to the results of the study, the masculinity images of women were evaluated under three main headings: creating the images in childhood years, with family and immediate environment; legitimizing the images in adulthood years, with their marriages; continuation of the images through everyday life practices.
As regards the construction of the image of masculinity in childhood, it is understood that issues such as family relations -role models in family, communication with male individuals in the family- and access to education opportunities are important. Within the framework of these issues, the masculinity image in childhood is shaped in the context of gender roles, and is built on the axis of violence, strength and power.
It has been found that the constructed image of masculinity during childhood experiences is legitimized in adult life. It has been observed that the phase of legitimation is revealed by the relationship patterns within the marriage life (spousal relations, economic status, social life, family relations, the effects of marriage on marriage, extramarital relations, sexual violence, the control of men on the female body and the transfer of intergenerational violence, reproduction of patriarchy, etc.). In the process of legitimizing the image of masculinity, the emphasis on violence, same as in the childhood experiences, showed that violence/power/strength concepts are effective in the reproduction of patriarchy.
The continuation of the image of masculinity, which was constructed in childhood experiences and legitimized in marriage experiences, is made possible by everyday life practices. It was observed that the daily life practices of the women participating in the research were shaped around the definitions of masculinity and femininity, their discourse on gender equality, their way of raising their children, regrets about past experiences and the themes of women's guesthouse process.