E-mobil ve yazılı eğitimin transüretral prostat rezeksiyonu yapılan hastaların yaşam ve uyku kalitesi üzerine etkisi
The effect of e-mobile and written training on the quality of life and sleep of patients who have transuretral prostate resection
Yazar: ŞEYMA YURTSEVEN
Danışman: PROF. DR. SEVBAN ARSLAN
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma transüretral prostat rezeksiyonu (TURP) geçiren hastalarda, e-mobil ve yazılı eğitimin yaşam ve uyku kalitesi üzerine etkisini belirlemek amacıyla üç gruplu randomize kontrollü müdahale çalışması olarak gerçekleştirilmiştir.
Araştırmanın örneklemini bir üniversite hastanesinde, örneklem seçim kriterlerine uyan ve araştırmaya katılmaya gönüllü 83 hasta (e-mobil eğitim= 27,  yazılı eğitim= 28 ve kontrol grubu= 28) oluşturmuştur. E-mobil eğitim grubundaki hastalara, ameliyat öncesinden başlanarak 3 ay boyunca e-mobil eğitim ve danışmanlık hizmeti verilmiştir. Yazılı eğitim grubundaki hastalara, yazılı eğitim kitapçığı verilmiş belirli zaman aralıklarında yüz yüze veya telefonla eğitim ve danışmanlık hizmeti verilmiştir. Araştırmanın verileri literatür doğrultusunda hazırlanan kişisel bilgi formu, Uluslararası Prostat Semptom Skoru (IPSS), Benign Prostat Hiperplazisi Yaşam Kalitesi Ölçeği (BPH-YK), Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra Spearman korelasyon katsayısı, Kruskal-Wallis H, Pearson-χ2 ve Friedman testi kullanılmıştır.
E-mobil eğitim, yazılı eğitim ve kontrol grubu hastalarında görüşme zamanlarına göre IPSS, BPH-YK, PUKİ puan ortalamaları bakımından istatistiksel açıdan anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,001). Gruplar içerisinde yapılan karşılaştırmalarda IPSS puan ortalamalarında 1. ayda e-mobil eğitim lehine, IPSS-YK puan ortalamalarında 1.ayda e-mobil eğitim ve 3. ayda ise e-mobil ve yazılı eğitim lehine , BPH-YK puan ortalamalarında 3. ayda yazılı eğitim lehine, PUKİ puan ortalamalarında 3. ayda e-mobil eğitim grubu lehine farklılık saptanmıştır (p<0,05).
Sonuç olarak; TURP geçiren hastalarda, verilen eğitimlerin yaşam ve uyku kalitesi üzerinde etkili olduğu bulunmuştur. Bu sonuçlar doğrultusunda hastaların yaşam ve uyku kalitesini artırmak amacıyla e-mobil ve yazılı eğitimleri kullanması önerilebilir.

Abstract:
This study was conducted as a three-group randomized controlled intervention study to determine the effect of e-mobile and written education on quality of life and sleep in patients undergoing transurethral resection of the prostate (TURP).
The sample of the study consisted of 83 patients (e-mobile education= 27, written education= 28 and control group= 28) who met the sample selection criteria and volunteered to participate in the study in a university hospital. Patients in the e-mobile training group were provided with e-mobile training and consultancy services for 3 months, starting before the surgery. The patients in the written training group were given a written training booklet and were given face-to-face or telephone training and counselling services at certain intervals. The data of the study were collected using the personal information form prepared in line with the literature, International Prostate Symptom Score (IPSS), Benign Prostatic Hyperplasia Quality of Life Scale (BPH-QC), Pittsburgh Sleep Quality Index (PUKI). In addition to descriptive statistics, the Spearman correlation coefficient, Kruskal-Wallis H, Pearson-χ2 and Friedman tests were used to evaluate the data.
A statistically significant difference was found in the mean IPSS, BPH-QC, and PUKI scores of the patients in the e-mobile education, written education and control groups according to the interview times (p<0.001). In comparisons made within the groups, IPSS score averages were in favour of e-mobile education in the 1st month, IPSS-YK score averages were in favour of e-mobile education in the 1st month and e-mobile and written education in the 3rd month, BPH-YK average scores in the 3rd month were in favour of written A difference was found in favour of education and in favour of the e-mobile education group at the 3rd month in PSQI score averages (p<0.05).
In conclusion; It has been found that the training given to patients who have undergone TURP has an effect on the quality of life and sleep. In line with these results, it can be recommended that patients use e-mobile and written training in order to increase their quality of life and sleep.