Çamlıhemşin-Fırtına vadisi yüksek dağlık alanlardaki saf ve karışık ormanların meşcere dinamiklerinin analizi
Analysis of stand dynamics of pure and mixed forest in high mountainous areas of Çamlıhemşin-Fırtına valley
Yazar: ZAFER YÜCESAN
Danışman: PROF. DR. ALİ ÖMER ÜÇLER
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Çamlıhemşin-Fırtına Vadisi Yüksek Dağlık Alanlardaki Saf ve Karışık OrmanlarınMeşcere Dinamiklerinin AnaliziZafer YÜCESANBu araştırma ile Çamlıhemşin-Fırtına Vadisi Yüksek Dağlık Alanlar içerisindekalan ormanların meşcere kuruluşlarını ve yapısal değişikliklerini tespit etmek amacıylaKavron, Çaymakçur, Palovit, Elevit, Kito ve Avusor gibi yan vadilerin en üst orman kuşağıiçerisinde aralarında yaklaşık 100 metrelik bir yükselti farkı olacak şekilde yamaç boyunca3 noktada örnek alanlar alınarak toplam 87 örnek alanda araştırmalar gerçekleştirilmiştir.Her bir örnek alanda ağaçların koordinat eksenindeki yerleri, ağaç sayısı, göğüs yüzeyi,ağaç türü karışımı, boylar, 0.30 cm ve 1.30 cm yükseklikteki çaplar, göğüs yüksekliği yaşıve gerçek yaş değerleri, göğüs çapı-boy ilişkileri, meşcere değer sınıfları ve ağaçlarınistikrarlılık (stabilite) durumları irdelenmiş, meşcere kuruluşları meşcerelerin doğalgençleşme ve ekolojik koşulları açısından değerlendirilmiştir.Ağaç türü karşımının yamaç boyunca orman içinden savaş zonuna doğru gidildikçegenel olarak karışık meşcereden saf meşcereye doğru değiştiği, savaş zonunda yer alanyapraklı türlerden titrek kavak, üvez ve akçaağacın bulunduğu meşcerelerin, daha çokoluşan doğal bir zarardan sonra alana gelmiş olan öncü meşcere karakterinde oldukları,meşcerelerin eşit yaşlı tek tabakalıdan, değişik yaşlı çok tabakalı ve yer yer seçmekuruluşuna benzer yapılara kadar değişebilen doğal yaşlı orman yapıları oluşturduklarıbelirlenmiştir. Orman içinde ve orman sınırında ladin ve göknarın meşcere kenarında vemeşcere içerisindeki boşluklarda oldukça iyi gençlikler oluşturdukları, kayınların ise ancakmeşcere siperi altında geçliklerinin bulunduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca savaş zonundaoldukça iyi sayılabilecek kozalak oluşumuna rağmen doğal gençleşmenin çok sınırlıolduğu görülmüştür. Orman içinde ve orman sınırında yer alan bazı meşcerelerdeki iyigövde kalitesine sahip bireylerden, koruma ve peyzaj fonksiyonuyla birlikte, kalın çaplı vedar yıllık halkalı kaliteli tomruk üretimi açısından faydalanılabileceği görüşüne varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Fırtına Vadisi, Yüksek Dağ Ormanları, Meşcere Dinamiği

Abstract:
Analysis of Stand Dynamics of Pure and Mixed Forest in High Mountainous Areas ofÇamlıhemşin-Fırtına ValleyZafer YÜCESANIn this research, stand structures and structural differences of forests in thesubalpine regions of Çamlıhemşin-Fırtına Valley were determined. In this sense, subalpineforest zones of auxiliary valleys Kavron, Çaymakçur, Palovit, Elevit, Kito and Avusorwere selected as material. Three sample plots were taken in each slope from internal forest,timberline and treeline. Height distance between each plot was approximately 100 metersin each slope. In each sampling plot tree coordinates, tree number, basal area, mixture oftree species, height, diameter at breast height, age at breast height and exact age, diameter-height relation, stand quality value and stability were illustrated. In addition standstructures were evaluated according to the natural regeneration and its ecologicalconditions.It was determined that, in general tree species mixture was changed in favour ofpure stand from mixture stand while passing through treeline from internal forest area. Itwas also determined that Populus tremula, Sorbus aucuparia and Acer platonoides couldbe pioneer trees and the stands that those trees take place could be pioneer stands. Atypicalstand structures just as evenaged one storied, unevenaged multi storied or selectingstructure could be seen in subalpine zone. Most of the stands are in old growth stage. Itwas observed that softwoods could be constructed natural new generations near stands orin gaps but Fagus orientalis only under canopy. It was also observed that although there isa good cone formation, because of the bad germination conditions and fewness of the fullseeds natural regeneration is limited. In some of the stands in the internal forest ortimberline, trunk qualities were in good values. So it is possible to use some of these treesfor quality logging production with thick diameter and strait annual rings.Key Words: Fırtına Valley, Subalpine Forests, Stand Dynamics