Deprem sonrası kaybı olan genç yetişkinlerde depresyon, anksiyete, stres belirtileri ve psikolojik sağlamlık düzeylerinde EMDR uygulamasının etkisi
The effect of EMDR application on depression, anxiety, stress symptoms and psychological resilience levels in young adults with post-earthquake loss
Yazar: PINAR YAŞAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI KARTOL
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada Gaziantep'in Nurdağı ilçesinde bulunan ve 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli Türkiye depreminde yakınlarını kaybeden genç yetişkinlerin depresyon, anksiyete, stres belirtileri ve psikolojik sağlamlık düzeylerinde EMDR uygulamasının etkisi incelenmiştir. Bu çalışmada gerçek deneysel desenlerden öntest-sontest kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini çalışmaya gönüllü olarak katılan, Gaziantep'in Nurdağı ilçesinde depremde yakınlarını kaybetmiş 12 genç yetişkin oluşturmuş, çalışma için amaçlı örnekleme yöntemi ile seçilen bireyler seçkisiz atama yoluyla 6'şar kişilik deney ve kontrol gruplarına ayrılmıştır. Bu gruplara 'Depresyon Anksiye Stres Ölçeği' ve 'Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği' öntest ve sontest olarak uygulanmıştır. Gruplar belirlendikten sonra deney grubuna 5 oturumdan oluşan EMDR uygulaması yapılmıştır. Kontrol grubuna ise travmatik olaylar sonrası uygulanan 'Tepkilerimi Fark Ediyorum', 'Güvenli Yer', 'Güçlü Yönlerim', 'Baş Etme Kaynaklarım' ve 'Öz Bakım Becerilerim' gibi iyileştirici terapötik etkinlikler uygulanmıştır. Ön ölçüm DASS-21 ve KPSÖ skorlarının son ölçüm skorları üzerindeki etkisi ANCOVA ile analiz edilerek EMDR uygulamasının etkinliği incelenmiştir. Çalışma sonucunda her iki müdahalenin de katılımcılar üzerinde etkili olduğu fakat EMDR uygulamasının yapıldığı deney grubundaki bireylerin, kontrol grubundaki bireylere göre depresyon, anksiyete, stres belirtilerinin daha fazla azaldığı ve psikolojik sağlamlık düzeylerinin daha fazla arttığı bulunmuştur. Bu araştırma sonucunda EMDR uygulamasının depremde yakın kaybı yaşayan genç yetişkinlerin depresyon, anksiyete ve stres belirtilerini azaltmada ve psikolojik sağlamlık seviyelerini artırmada etkili bir yaklaşım olduğu söylenebilir. Bu bulgular, EMDR'nin deprem travmasından kaynaklanan depresyon, anksiyete ve stesin tedavisinde ve psikolojik sağlamlılığın artırılmasında etkililiğine ilişkin diğer birçok çalışmadan elde edilen bulgularla tutarlıdır. EMDR terapisinin etkinliğini daha iyi belirlemek için deney ve kontrol gruplu yapılan bu çalışmaya daha büyük örneklemle plasebo grubu dahil edilebilir.

Abstract:
In this study, the effect of EMDR application on the depression, anxiety, stress symptoms and psychological resilience levels of young adults who lost their relatives in the Turkey earthquake, located in Nurdağı district of Gaziantep and centered in Kahramanmaraş on February 6, 2023, was examined. In this study, pretest-posttest control group experimental design was used. The sample of the study consisted of 12 young adults who lost their relatives in the earthquake in Nurdağı district of Gaziantep, who voluntarily participated in the study, and the individuals selected by purposeful sampling method for the study were divided into experimental and control groups of 6 people each by random assignment. 'Depression Anxiety Stress Scale' and 'Brief Psychological Resilience Scale' were applied to these groups as pretest and posttest. After the groups were determined, EMDR application consisting of 5 sessions was applied to the experimental group. In the control group, therapeutic activities such as 'I Realise My Reactions', 'Safe Place', 'My Strengths', 'My Coping Resources' and 'My Self-Care Skills' were applied after traumatic events. The effectiveness of EMDR intervention was examined by analysing the effect of pre-measurement DASS-21 and CPSS scores on post-measurement scores with ANCOVA. As a result of the study, it was found that both interventions were effective on the participants, but the individuals in the experimental group in which EMDR was applied decreased their depression, anxiety, stress symptoms more and increased their psychological resilience levels more than the individuals in the control group. As a result of this study, it can be said that EMDR is an effective approach in reducing depression, anxiety and stress symptoms and increasing psychological resilience levels of young adults who have experienced loss of close relatives in the earthquake. These findings are consistent with the findings of many other studies on the effectiveness of EMDR in the treatment of depression, anxiety and stress caused by earthquake trauma and in increasing psychological resilience. In order to better determine the effectiveness of EMDR therapy, a placebo group with a larger sample size can be included in this study with experimental and control groups.