Hayek'te devlet ve siyasal sistem
The state and political system according to hayek
Yazar: SÜLEYMAN EKİCİ
Danışman: DOÇ. DR. SELAHADDİN BAKAN
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Devlet = State ; Hayek, Friedrich = Hayek, Friedrich ; Liberalizm = Liberalism ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Siyasal liberalizm = Political liberalism ; Siyasal sistem = Political system

Özet:
Yirminci yüzyıl ideolojiler ışığında örgütlenen devletlerin ve toplumsal kesimlerin büyük mücadelelerine sahne olmuştur. Bu yüzyılda kolektif düşüncenin etkisiyle klasik liberalizm anlayışından uzaklaşılmıştır. Özellikle 1970'lere kadar ekonomide devletin müdahaleciliğini ve planlamacılığı savunan görüşler liberal düşünceyi de kuşatmıştır. Hayek bir taraftan kolektif yaklaşıma sahip baskıcı sosyalist ve faşist düşünceye karşı mücadele ederken, diğer taraftan da liberal düşüncede devletin etkinliğini arttırmaya yönelik müdahaleci ve planlamacı yaklaşımlarla mücadele etmiştir. Bu iki cepheye karşı mücadele eden Hayek hiçbir zaman mücadelesinden vazgeçmemiştir. Bu mücadelesiyle, yirminci yüzyılda öldü gözüyle bakılan klasik liberalizm anlayışının 1970'lerde canlanarak özgür dünyada tekrar hakim olmasını sağlamıştır. Sonuçta 1990'lı yıllarda sosyalist Doğu Bloku'nun çöküşü, liberal düşüncenin zaferi olarak görülmüştür.
Neo klasik liberal düşüncenin öncülerinden olan Hayek'in siyasal sistem ve devlet düşüncesi, Batı ülkelerinde bireysel özgürlüğü esas alan ve devleti asıl görevlerini yapmaya zorlayan anlayışların hakim olmasını sağlamıştır. Bu çalışmada ilk olarak liberal düşüncenin ilkeleri, tarihi ve Hayek'in düşüncelerinin ve mücadelesinin daha iyi anlaşılabilmesi için kendisinin hayat hikâyesine yer verilmiştir. Daha sonra, Hayek'in bireysel özgürlüğü esas alan hukuk devleti ve serbest piyasa anlayışına uygun siyasal sistem ve devlet düşüncesi ortaya konulmuştur. Hayek, özgürlüğü güvence altına almak için bir yandan yasama ve yürütme yetkisinin mutlaka ayrılmasını savunurken diğer taraftan da federal sistem ve yerel yönetimlerin güçlendirilmesini desteklemiştir. Hayek'in teorisine göre toplumsal düzen ve ekonomik düzen, kendiliğinden işleyen düzenler olduğundan, özgürlüğü esas alan siyasal sistem ve devlet, toplumsal düzenin ve serbest piyasanın bu niteliğini engellemeyecek şekilde faaliyetlerini düzenlemelidir. Hayek'in düşüncesinde hukuk devletini esas alan siyasal sistem, serbest piyasa ve bireyin özgürlüğünü koruyacak şekilde öngörülebilirlik sağlar. Hukuk devletine dayanan serbest piyasada birey, kendi bilgisini kendi amaçları için kullanabilir. Hayek'in savunduğu siyasal sistem, bireyin özgürlüğünü güvence altına alacak şekilde tasarlanmıştır. Genel oy hakkı ve seçme ve seçilme yaşı gibi konularda uygulanabilme zorlukları olmasına rağmen, Hayek'in siyasal sistem teorisinde demokrasiyle özgürlük arasında bir denge sağlanarak bireysel özgürlük güvence altına alınmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Hayek, Liberalizm, Devlet, Siyasal sistem

Abstract:
Twentieth century witnessed great struggle of the States and sections of society which were organised in the light of ideologies. In this century, with the effect of collective thought, it has been got away from liberalism. Particularly until 1970s, thoughts supporting planning and state intervention to economy have also beseted liberal thought. On the one hand Hayek struggled against socialist and fascist thoughts and practises which have totalitarian collective approach; on the other hand he struggled against approachs in liberal thoght which were aiming at effectiveness of the State at economy and planning. While struggling in these two fronts, Hayek never gave up his struggle. With his struggle Hayek enabled liberal thought which seemed as dead, to revive and dominate at Free World in 1970s. Consequently, collapse of socialist block at 1990s was seen as victory of liberal thought. Political system and State ideas of Hayek, who is one of the pioneers of neoliberal thought, enabled perceptions in Western societies which are based on individual freedoms and which force the State to carry out its essential tasks, to dominate. To understand his struggle and thoughts better, principles and history of liberal thought and Hayek's lifestory have been firstly dealt with in this study, then, Hayek's ideas on political system and the State which are based on freedom and convenient with rule of law and free market have been set forth. Hayek predicted that, in order to guarantee freedom, on the one hand legislation and execution should absolutely be seperated , on the other hand with he supported with federal system and stregthening of local governments. According to theory of Hayek, since social and economic orders are the ones spontaneous, political system and State based on freedom should organize their facilities in a way that it does not prevent this characteristic of social order and free market. At Hayek's thought, political system based on rule of law, enables predictability in the way that it protects free market and individual freedom. At free market based on rule of law, individual can use his own knowledge for aim of himself. Political system claimed by Hayek is designed such a way that it guarantees freedom of the individual. Althought it has applicability difficulties on issues as suffrage and voting age, at Hayek's political system theory, individual freedom is tried to be guaranteed by enabling a balance between democracy and freedom.  
Keywords: Hayek, Liberalism, The State, Political system.