Hareketli iç mekanlardan deniz taşıtlarında ergonomik faktörlerin incelenmesi /
Yazar: DENİZ ÖMÜR ÖZÜDOĞRU
Danışman: YRD. DOÇ. CEM DOĞAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
İnsan yaşamını devam ettirebilmek için 'barınma' olgusuna ihtiyaç duyar. Bu ihtiyacın giderilebilmesi için oluşturulan ilk yapılanmalardan itibaren mekanlar; coğrafya, iklim, kültür ve sosyal durum gibi kriterlere bağlı olarak gelişmiş ve çeşitlenmiştir. 'Mekan' ve 'insan' olgusunun ayrılmazlığı; bireyin yaşam, konfor ve sağlığını bilimsel bir çerçevede irdeleyen 'ergonomi' bilimini doğurmuş; zamanla bu bilim alanı mekan tasarımında göz ardı edilemez bir kriter haline gelmiştir. Ergonomi ile birlikte antropometri, psikoloji gibi yardımcı çalışma alanlarının da desteğiyle günümüz mekanlarının insan doğasına uygun ve en doğru biçimi alabilmesi için çalışmalar sürdürülmektedir. 
Barınma ihtiyacını ilk olarak karada geçici mekansal yapılanmalarla çözen insan, daha sonra sabit karasal konut yaşantısına geçmiş; bununla beraber pek çok toplum avcılık ve toplayıcılık eylemlerinin gerektirdiği göçe ve seyahate uygun mekansal arayışlarını sürdürmüştür. Bu çalışmada hareketli mekanlar olarak adlandırılan bu tür mekanlar, karadaki yaşamdan farklarıyla ve benzerlikleriyle incelenmiştir. Göçebelik, denizde yaşam gibi kavramlar ile birlikte barınaklarıyla harekete geçen insanların fizyolojik ve biyolojik yapısı aslında devamlı harekete uygun değildir. Bu nedenle bu tür mekanlarda farklı gereksinimler ortaya çıkmaktadır. Denge, titreşim, ses, nem, gürültü gibi faktörlerin bir arada ve karadaki yaşamdan farklı değerlerde olması, hareketli mekanlarda ergonominin farklı değerlendirilmesini gerektirmektedir. 
Tıpkı karasal göçebelikte olduğu gibi, deniz üzerinde seyahat edilebileceğini fark eden insanoğlunun karasal yaşantıya paralel bir deniz üstü yaşantısı geliştirdiğini söyleyebiliriz. Bu çalışmada bir yerden başka bir yere taşıma veya seyahat amaçlı hareket ederken; kişinin barınma, korunma ihtiyacını karşılayan ve yaşamsal faaliyetlerini sürdürmesine olanak tanıyan hareketli mekanlardan deniz taşıtları incelenmiştir. Deniz ortamı koşulları irdelenerek insana olumsuz etkisi ve bu etkileri ortadan kaldıracak ergonomik faktörler tartışılmıştır. Deniz ortamına uygun olmayan insan fizyolojisinin deniz üstünde yaşama en sağlıklı biçimde adapte olmasını sağlayacak kriterler değerlendirilmiş ve karadaki yaşamla karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.

Abstract:
Mankind needs the fact "sheltering" for continuing his life. Spaces created to fulfill this need beginning with the first settlements were diversified depending upon criteria like geography, climate and culture. The impartibility of the two facts "space" and "human" have been a cause for the science "ergonomics" to develop, and by time this discipline has become a non negligable criteria in designing spaces. Today, with ergonomics and the support of auxillary science disciplines like antropometrics and psychology, research is still going on for creating the most suitable and right form of space for human nature.
Mankind, meeting the need for sheltering overland with temporary spatial settlements at the beginning, later carried on to permanent housing life but many communities were still in pursuit of spaces suitable for migration and travel which were necessities for acts like hunting and harvesting. In this study, these spaces called "mobile spaces" are analised for their similarities and disparities from permanent housing. Human kind, beginning to become mobile along with their shelter because of concepts like normadism and seafaring life, is not biologically or physiologically suitable for constant movement. This makes these spaces require different necessities. Factors like balance, vibration, sound, humidity and noise having different values than on land makes ergonomics to be considered differently on mobile spaces.
We can say that mankind has developed a seafaring life parallel to overlands life after realizing that he can travel overseas, just like in terrestrial normadism. In this study, one of the mobile spaces, sea vehicles which meet the need for sheltering, protection and maintaining daily living activities of humans while moving for traveling or transport are researched. Analyzing the marine environment, its effect on humans and ergonomic factors to prevent these effects are debated. Criteria to ensure human physiology, which is not suitable for marine life,  to adapt to the marine conditions most healthily are considered and researched comperatively with life on land.