Koroner arter bypass greft cerrahisi geçiren hastalara yönelik geliştirilen güvenli erken mobilizasyon protokolünün hasta sonuçlarına etkisi
The effect of the safety early mobilization protocol developed for patients underwent coronary artery bypass graft surgery on patients outcomes
Yazar: BELMA AY KILIÇASLAN
Danışman: PROF. DR. HÜLYA BULUT
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Kardiyovasküler hemşirelik = Cardiovascular nursing

Özet:
Bu çalışma, koroner arter bypass greft cerrahisi geçiren hastalara yönelik geliştirilen güvenli erken mobilizasyon protokolünün hasta sonuçlarına etkisinin değerlendirilmesi amacıyla paralel grup randomize kontrollü klinik çalışma olarak yapılmıştır. Araştırma, Özel Ankara Güven Hastanesi'nde 01.10.2023-29.12.2023 tarihleri arasında 60 hasta (Kontrol grubu:30, Müdahale grubu:30) ile gerçekleştirilmiştir. Ameliyat gününden itibaren ameliyat sonrası dördüncü güne kadar yatak başı yüksekliği, derin solunum öksürük egzersizleri, yatak içerisinde dik oturma, yatak kenarında oturma, ayağa kalkma, ambulasyon ve yatak kenarında sandalyede oturma adımlarından oluşan güvenli erken mobilizasyon protokolü müdahale grubu hastalarına uygulanmıştır. Kontrol grubundaki hastalar klinikteki mobilizasyon prosedürüne göre mobilize edilmiştir. Araştırmanın verileri Tanıtıcı Özellikler Formu, Hemodinamik Verileri Değerlendirme Formu ve Durumluk Kaygı Ölçeği toplanmıştır. Verilerin analizinde χ2, t testi, tekrarlı ölçümlerde varyans analizi ve Cochran Q Testi kullanılmıştır. Müdahale ve kontrol grubu hastaları arasında ortostatik hipotansiyon ve ortostatik intolerans görülme sıklığı bakımından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05). Müdahale grubu hastalarında kontrol grubuna göre solunum parametreleri (SpO2, oksijen desteği kullanımı) ve mobilizasyon mesafesinde istatistiksel olarak anlamlı artış, durumluk kaygı puanı ve hastanede kalış süresinde istatistiksel olarak anlamlı azalma olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Araştırmanın sonucunda koroner arter bypass greft cerrahisi geçiren hastalara yönelik geliştirilen güvenli erken mobilizasyon protokolünün solunum parametreleri, yürüme mesafesi, durumluk kaygı puanı ve hastanede kalış süresi üzerinde etkili olduğu bulunmuştur. Koroner arter bypass greft cerrahisi sonrası güvenli erken mobilizasyon protokolü doğrultusunda hastalara mobilizasyon eğitimi verilmesi, mobilizasyon için desteklenmesi ve protokolün standart hale getirilerek uygulamanın yaygınlaştırılması önerilmektedir.

Abstract:
This study was conducted as a parallel group randomized controlled clinical study to evaluate the effect of a safe early mobilization protocol developed for patients underwent coronary artery bypass graft surgery on patient outcomes. The research was conducted with 60 patients (Control group: 30, Intervention group: 30) at Private Ankara Güven Hospital between 01.10.2023-29.12.2023. From the day of surgery until the fourth postoperative day, a safety early mobilization protocol consisting of bed head elevation, deep breathing cough exercises, sitting upright in the bed, sitting on the edge of the bed, standing up, ambulation and sitting in a chair on the edge of the bed was applied to the intervention group patients. Patients in the control group were mobilized according to the mobilization procedure in the clinic. The data of the study were collected using the Descriptive Characteristics Form, Hemodynamic Data Evaluation Form and State Anxiety Scale. χ2, t test, analysis of variance in repeated measurements and Cochran Q Test were used to analyze the data. No statistically significant difference was detected between the intervention and control group patients in terms of the frequency of orthostatic hypotension and orthostatic intolerance (p>0.05). It was determined that there was a statistically significant increase in respiratory parameters (SpO2, use of oxygen support) and mobilization distance, and a statistically significant decrease in state anxiety score and hospital stay in patients in the intervention group compared to the control group (p<0.05). As a result of the research, it was found that the safe early mobilization protocol developed for patients undergoing coronary artery bypass graft surgery was effective on respiratory parameters, walking distance, state anxiety score and hospital stay. It is recommended to provide mobilization training to patients in line with the safety early mobilization protocol after coronary artery bypass graft surgery, to support them for mobilization, and to standardize the protocol and disseminate the practice.