Prostat kanserli hastalarda tedavi yanıtının belirlenmesi ve hasta yönetiminde Galyum-68 prostat spesifik membran antijen pozitron emisyon tomografi/bilgisayarlı tomografi yönteminin tanısal değeri
Diagnostic value of Gallium-68 prostate specific membrane antigen positron emission tomography/computed tomography method in determining treatment response in patients with prostate cancer and in patient management
Yazar: SAMED ESLEMEZ
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL UÇAK SEMİRGİN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Amaç: Retrospektif çalışmamızda prostat kanserinde Galyum-68 prostat spesifik membran antijeni (Ga-68 PSMA) pozitron emisyon tomografisi/bilgisayarlı tomografi (PET/BT) görüntülemeden elde edilen kantitatif değerlerin biyokimyasal yanıt ile korelasyonunu ve tedavi yanıtını değerlendirmedeki potansiyel katkısını araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Tedavi öncesi ve sonrası Ga-68 PSMA PET/BT görüntüleme uygulanmış, total prostat spesifik antijen (tPSA) değerleri mevcut 40 hasta incelendi.Tedavi öncesi görüntülemede metastatik lezyon alanlarından en yüksek intensiteye sahip birer hedef lezyon belirlendi.Prostat bezinin ve hedef lezyonların tedavi öncesi ve sonrası görüntülemelerdeki SUVmaks,SUVmean,PSMA tümör volüm (PSMA-TV) ve total lezyon PSMA (TL-PSMA) değerleri kaydedildi.Hastaların tPSA değerlerinde ve lezyonların kantitatif değerlerinde tedavi sonrası yüzde değişimler hesaplandı.Kantitatif değişkenler arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesinde Spearman korelasyon analizi, kantitatif değerlerin karşılaştırılmasında Wilcoxon testi kullanıldı.İstatistiksel olarak p<0.05 değeri anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Hastaların yaş aralığı 53-84 yaş olup, yaş ortalaması (±ss) 69±7 yaş idi.Hastaların tPSA değerleri tedavi öncesi 0,824-8211 ng/ml, tedavi sonrası 0,003-504,9 ng/ml aralığında idi.Hastaların tPSA değerleri yüzde değişimi prostat bezi ve lenf nodlarının SUVmaks,SUVmean,PSMA-TV değerlerindeki yüzde değişimler ile anlamlı korelasyon göstermezken, kemik lezyonlarının aynı parametrelerindeki yüzde değişimler ile orta düzeyde korelasyon göstermekteydi.Hastaların tPSA değerleri yüzde değişimi prostat bezi TL-PSMA değerleri yüzde değişimi ile düşük (R=0,445; p=0,006), lenf nodu TL-PSMA değerleri yüzde değişimi ile orta (R=0,500; p=0,014) ve kemik lezyonları TL-PSMA değerleri yüzde değişimi ile kuvvetli (R=0,700; p=0,004) düzeyde anlamlı korelasyon göstermekteydi.Yalnızca prostat bezinde PSMA reseptör ekspresyonu izlenen, metastaz bulgusu olmayan 16/40 hastada tPSA yüzde değişimi prostat bezi TL-PSMA değerlerindeki yüzde değişim ile kuvvetli düzeyde (R=0,711; p=0,002) korelasyon göstermekteydi.Tedavi sonrası lezyonların kantitatif değerlerinde ve tPSA değerlerinde izlenen değişim istatistiksel olarak anlamlıydı (tPSA için p<0,001).
Tartışma ve Sonuç: Prostat bezi ve lenf nodlarında TL-PSMA, kemik lezyonlarında ise TL-PSMA başta olmak üzere SUVmaks,SUVmean,PSMA-TV parametreleri Ga-68 PSMA PET/BT ile tedavi yanıtının değerlendirilmesinde potansiyel öneme sahiptir.Bulgularımız bu konuda geniş hasta grupları ile yapılacak prospektif çalışmalarla doğrulanmaya ihtiyaç duymaktadır.
Anahtar Kelimeler:Prostat Kanseri, PET tarama, Prostat spesifik antijen, tedavi yanıtı

Abstract:
Aim: In our retrospective study, we aimed to investigate the correlation of quantitative values obtained from Gallium-68 prostate specific membrane antigen (Ga-68 PSMA) positron emission tomography/computed tomography (PET/CT) imaging with biochemical response in prostate cancer and their potential contribution to evaluating treatment response.
Materials and methods: 40 patients who underwent Ga-68 PSMA PET/CT imaging before and after treatment and whose total prostate specific antigen (tPSA) values were available were examined.In the pre-treatment imaging, one target lesion with the highest intensity from the metastatic lesion areas was determined. SUVmax, SUVmean, PSMA tumor volume (PSMA-TV) and total lesion PSMA (TL-PSMA) values of the prostate gland and target lesions were recorded in pre- and post-treatment imaging.Percentage changes after treatment in the tPSA values of the patients and the quantitative values of the lesions were calculated.Spearman correlation analysis was used to evaluate the relationships between quantitative variables.Wilcoxon test was used to compare quantitative values.A value of p<0.05 was considered statistically significant.
Results: The age range of the patients was 53-84 years, and the mean age (±sd) was 69±7 years. The tPSA values of the patients were between 0.824-8211 ng/ml before the treatment and 0.003-504.9 ng/ml after the treatment.While the percentage change in tPSA values of the patients did not show a significant correlation with the percentage changes in SUVmax, SUVmean, PSMA-TV values of the prostate gland and lymph nodes, it showed a moderate correlation with the percentage changes in the same parameters of the bone lesions.Percentage change in tPSA values was correlated with low (R=0.445; p=0.006), moderate (R=0.500; p=0.014) and strong (R=0.700; p=0.004) significant correlations with percentage change in prostate gland TL-PSMA values, lymph node TL-PSMA values and bone lesions TL-PSMA values, respectively.In 16/40 patients with PSMA receptor expression only in the prostate gland and no evidence of metastasis, the percentage change in tPSA was strongly correlated (R=0.711; p=0.002) with the percentage change in prostate gland TL-PSMA values.The change in the quantitative values of the lesions and tPSA values after treatment was statistically significant (p<0.001 for tPSA).
Conclusion: In prostate gland and lymph nodes TL-PSMA, in bone lesions, especially TL-PSMA, SUVmax, SUVmean, PSMA-TV parameters have potential importance in evaluating treatment response with Ga-68 PSMA PET/CT.Our findings need to be confirmed by prospective studies with large patient groups.
Key Words: Prostate Cancer, PET scan, Prostate specific antigen, treatment response