Elektronik atıklardan kimyasal yöntemlerle değerli metallerin geri kazanımı
Recycling of precious metals by chemical methods from electronic wastes
Yazar: PELİN ONAY
Danışman: DOÇ. DR. SERDAR AYDIN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Çevre Bilimleri, Mühendisliği ve Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Teknolojinin günümüzde hızla gelişmesiyle elektrikli ve elektronik eşya çeşitliliği artmakta ve tüketicilere sunulan bu eşyaların faydalı kullanım ömürleri, cihazların özellik ve kapasitelerindeki hızlı değişimlere paralel olarak kısalmaktadır. Üreticiler tarafından piyasaya arz edilen elektrikli ve elektronik eşyaların hızlı artışı ile meydana gelen atık elektrikli ve elektronik eşyalar da bu oranda artmıştır. Artan atık elektrikli ve elektronik eşyaların içerdiği toksik metallerin çevreye ve insana zararlarını engellemek, içerisinde ihtiva ettikleri değerli metalleri elde edebilmek ve sürdürülebilirlik bir gelecek için bu atıkların geri kazanımı son derece önemlidir. 
Bu çalışmada atık elektrikli ve elektronik eşyalardan kimyasal yöntemlerle değerli metallerin geri kazanımı üzerinde durulmuş olup elektrikli ve elektronik eşyalar ile atık elektrikli ve elektronik eşyaların detaylı tanımı yapılarak çalışmaya başlanmıştır. Atık elektrikli ve elektronik eşyalar ile ilgili çeşitli ülkeler incelenmiş, çevreye ve canlı sağlığına etkisi irdelenmiştir. İhtiva ettiği değerli metaller ve üretim sürecinde ikincil hammadde olarak kullanılabilirliği araştırılan bu çalışma ile çeşitli atık elektrikli ve elektronik eşyaların önce fiziksel sökme ve ayrıştırma daha sonra değerli metal geri kazanımı için kimyasal işlemler uygulanarak bu atık elektrikli ve elektronik eşyaların içerisindeki değerli metal miktarları belirlenmiştir. 
Bu çalışma, atık elektrikli ve elektronik eşyaların geri kazanım işlemlerinin verimli bir şekilde gerçekleştirilmesinin çevre ve canlı sağlığına olumlu etkileri ile ekonomik olarak aslında bir atık değil hammadde olduğunu göstermiştir.

Abstract:
Nowadays, Electrical and electronical items diversity has increased and these items offered to the consumers, economic life has became shorter in line with the fast changes in the items features and capacities with the recent developments in technology. In addition to this, there is an increase in electric and electronic items waste in parallel with the same increase rate. 
In order to prevent the harms of the electric and electronic waste contained toxic materials to the human life and the environment and obtain precious metals by distilling waste and for sustainable future, recycling is so important.
In this thesis, distilling the electric and electronical waste by chemical methods for recycling has been assessed beginning with detailed definitions of electric, electronical items and wastes. Some countries has been evaluated regarding electric and electronics and the effects of the wastes to the human life and environment has been examined.
This thesis shows that recycling the waste of electric and electronic items in a productive way has positive effects to the human life, environment. From eceonomic perspective in fact it is not waste, it is raw material.