Mahkeme çevirmeninin rolü ve görünürlüğü
The role and the visibility of the court interpreter
Yazar: BİHTER ESİN YÜCEL
Danışman: DOÇ. DR. TURGUT GÜMÜŞOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çeviribilim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation
Dizin: Mahkemeler = Law courts ; Tercümanlık = Interpreter ; Çeviri = Translation ; Çeviri bilim = Science of translation

Özet:
Küreselleşen dünya ile birlikte insan hareketlerinin artmasının doğal bir sonucu olarak, ceza yargılamasının dilini konuşamayan şüpheli ve sanıkların sayısı artış göstermektedir. Bunun yanı sıra her toplumun kendi bünyesinde bulunan azınlık dilleri mensubu ya da işitme engeli gibi yargılama dilini anlayıp konuşamamaya etki eden farklı faktörlerden ötürü tercüman hizmetine ihtiyaç duyan şüpheli sanıkların varlığı da söz konusudur. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi m.6/3-e uyarınca Devlet bu şüpheli/sanıklara 'ücretsiz' tercüman sağlamalıdır. Bu hak adil yargılanma ve savunma hakkı kavramlarının vazgeçilemez bir faktörüdür. Tüm bu koşullar altında yargılamaların tümünü temsilen 'ceza yargılamasında', 'sözlü çeviri' ve 'ücretsiz faydalanılan mahkeme çevirmeni' olguları görünürlük kazanmaktadır. 
Bu tez yargılamada ücretsiz faydalanılan 'mahkeme çevirmeni'ni; 'tercüman hakkından ücretsiz faydalanma hakkın'na ilişkin ulusalüstü ve ulusal yasal düzenlemeler ışığında, çeviribilim kuramının 'skopos',  'uzman çevirmen ve bir eylem olarak çeviri' kavramları ile 'işbölümüne dayalı toplum' kavramlarıyla oluşturulan kuramsal çerçevede incelemektedir. Tezde, mahkeme çevirmenin kimliği, Türk hukukundaki statüsü ve sınırlılıkları üzerinden görünürlüğü ile uygulamadaki uzmanlığı 2008-2018 yılları arasında İstanbul Çağlayan Adliyesi'ne kayıtlı tercümanlardan oluşturulan bütünce üzerinden betimsel analiz ve içerik analizi yöntemleriyle değerlendirilmektedir.

Abstract:
The world's globalization triggers a natural increase in numbers of criminal proceedings and culprits whose language is different from the language of the court. Furthermore, each society requires the duty of interpreters where the culprits either belong to a minority or even hearing-impaired. Amended by European Human Rights Convention Art 6/3-e, each Government is forced to obtain  an interpreter "for free". This right is an indispensable privilege of the right to a fair trial. Thus, under all given conditions, in all legal proceedings, specifically in criminal proceedings, the visibility of state-reimbursed court interpreter and interpreting increase accordingly. 
My thesis focuses on state-reimbursed 'court interpreter' in the light of supranational and national legal acts on 'the right to free assistance of an interpreter' , within the theoretical frames of following theories of translation and interpretation: 'Skopos', 'Interpreter as an Expert and Interpreting as an Act' and general theory of 'The Division of Labour in Society'. Furthermore, the identity of the court interpreter, their legal status in Turkish Law and through the restrictiveness their visibility and expertise in application are evaluated based on the corpus of the lists of translators and interpreters registered from 2008 to 2018 by the Courthouse of Istanbul. Çağlayan by using descriptive and contentual analysis methods.