Cumhuriyet Devri şiir poetikası (1923 ? 1940)
The poetics in the Era of the Republic (1923 -1940)
Yazar: ADEM CAN
Danışman: DOÇ. DR. ERDOĞAN ERBAY
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Poetika = Poetics ; Türk şiiri = Turkish poem ; Şiir = Poem

Özet:
Yeni Türk şiirinin güçlü bir gelenek oluşturmaya başladığı ilk dönem Cumhuriyet Devri, çok farklı anlayışların bir arada bulunduğu müstesna bir zaman dilimidir. 1923'te başlayıp 1940'a kadar devam eden bu dönemde farklı şiir anlayışlarını temellendirmeye çalışan poetik bir düşünce teşekkül etmiştir. Pek çok yazarın katkısıyla oluşan bu düşünce kendi içinde belli bir bütünlük arz eder. Söz konusu düşünce, bu çalışmada kronolojik olarak incelenip kaynaklarıyla birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre Cumhuriyet Devri şiir poetikasının en önemli kaynağı, saf şiiri savunan sembolizmdir. Sembolist öğretiye bağlı yazarlar, Bergson sezgiciliğinden de etkilenmişlerdir. Dönemin sonuna doğru Freud'un psikanalizmine yönelme görülür. Aynı yıllarda poetik düşüncesini İslâm mistisizmine dayandıranlar da vardır. Öte yandan siyasî ideoloji poetik kanaati önemli ölçüde etkilemiştir. Hâkim görüş köklü bir tasfiyeden yanadır. Buna rağmen güçlü yazarlar klâsik şiir geleneğinin estetik hususiyetlerini de savunurlar. Bütün bunlar bir araya getirildiğinde yeni şiir geleneğine yön vermeye çalışan poetik bir arayış dikkat çeker. Bu yüzden poetika metinleri genellikle bazı tartışmalar neticesinde ortaya konmuştur. Pek çok yazarın kaleminden çıkan bu yazılar kitap, dergi ve gazete koleksiyonlarında dağınık hâldedir. Geniş bir malzemeyi bir araya getiren bu çalışma, devrin poetik düşüncesini tespit etmeyi amaçlamaktadır.

Abstract:
The Republican Era, the first period when the brand new Turkish poetry began to form a powerful tradition, is a precious time period in which different conceptions are interwoven. In this period, which began in 1923 and continued until 1940, a poetic thought occurred to try to shape different poetry conceptions. This thought formed by the contributions of many writers has integrity within itself. It is evaluated chronologically and analysed with its sources in this work. According to this, the most important source of Republican Era Poetics is the symbolism which defends pure poetry. The writers, the followers of the symbolic doctrine, have been also affected by Bergson intuitionism. At the end of the period, turning to Freud?s psychoanalysis can be seen. In the same years, there are also ones who based their poetic thoughts on Islamic mysticism. On the other hand, political ideology has influenced significantly the poetic opinion. Dominant view is on the side of radical refinement. However, powerful writers also defend aesthetic characteristics of classical poetry tradition. When all are considered together, a poetic search attracts attention trying to give direction to new poetry tradition. Therefore, poetic texts were generally introduced as a result of some discussions. These texts that were written by many writers are scattered in the collections of books, magazines and papers. This study which gathers extensive materials aims to determine poetic thought of the target period.