Spor veya sanatla uğraşan ergenlerin duygu düzenleme becerileri, sosyal kaygı ve öfke düzeyleri arasındaki ilişki
Relationship between emotion regulation skills, social anxiety and anger levels of adolescents engaged in sports or arts
Yazar: TUĞÇE ÖPÖZ
Danışman: PROF. DR. GÜLSEN ERDEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Duygusal beceri = Emotional skills ; Ergenler = Adolescents ; Kaygı = Anxiety ; Sanat etkinlikleri = Art activities ; Sosyal kaygı = Social anxiety ; Öfke = Anger ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu çalışmada, 14-17 yaş grubu etkinlikle (sanat/spor) uğraşan veya uğraşmayan duygu düzenleme becerileri, sosyal kaygı ve öfke düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Ayrıca, her üç grup için ayrı ayrı, duygu düzenleme güçlüğünün sosyal kaygı ve genel öfke düzeyi arasında aracılık ilişkisinin olup olmadığı araştırılmıştır. Örneklemi 2015-2016 akademik yılı içerisinde liseye ve çeşitli sanat ve spor kulüplerine devam eden 14-17 yaş grubu 524 ergen oluşturmaktadır. İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğünden alınan izinle İzmir ili bünyesindeki liselerden, spor kulüplerinden ve sanat merkezlerinden, Ankara ili bünyesindeki araştırmacının ulaşabildiği örneklem doğrultusunda spor kulüpleri ve sanat merkezlerinden kartopu yöntemiyle veri toplanmıştır.  Çalışmada Duygu Düzenlemede Güçlükler Ölçeği (DDGÖ), Ergenler için Sosyal Kaygı Ölçeği (ESKÖ) ve Sürekli Öfke Öfke İfade Tarzı Ölçeği (SÖÖTÖ) kullanılmıştır. Buna göre, hem sanat hem spor hem de herhangi bir etkinlik ile uğraşmayanlar grubu için, değişkenler (duygu düzenleme, güçlüğü, sosyal kaygı ve öfke) arasındaki ilişki olduğu görülmektedir. Etkinliğin değişkenler üzerinde herhangi bir etkisinin olup olmadığı incelendiğinde ise, SÖÖTÖ'nün sürekli öfke, öfke dışta ve öfke kontrol alt boyutları açısından sanatla uğraşan ergenlerin puanları herhangi bir etkinlik ile uğraşmayan ergenlerin puanlarına göre daha iyi bulunmuştur. DDGÖ'nün kabul ve dürtü alt boyutları açısından ise, sanatla uğraşan bireylerin puanları sporla uğraşan ve herhangi bir etkinlik ile uğraşmayan ergenlerin puanlarından daha iyidir. Üç grup açısından aracılık ilişkisi değerlendirildiğinde ise, sanat ve spor grubu için, sosyal kaygı ve öfke kontrolü arasında duygu düzenleme güçlüğünün dürtü alt boyutunun tam aracılık etkisi gösterdiği görülmektedir. Herhangi bir etkinlik ile uğraşmayan ergenlerin yer aldığı grupta ise, aracılık açısından anlamlı bir etki elde edilememiştir.

Abstract:
In this study, the relationship between emotional regulation, social anxiety and anger in 14-17 years old adolescents was examined. Besides, the mediator role of emotion regulation between social anxiety and anger was investigated. This study included 524 14-17 years old high school students and adolescents whom attending various arts and sports clubs in 2015-2016 academic year. After taking permission from Izmir Ministry of Education, the data collected from high schools, sports clubs and art studios in Izmir and also from sports clubs and art studios in Ankara which investigator could able to reach. In this study Difficulties of Emotion Regulation Scale (DERS), Social Anxiety Scale for Adolescents (SAS-R) and State-Trait Anxiety Scale (STAXI) was used. This study was conducted for three different groups (arts, sports, no activities). Accordingly, there were some relationships between variables (emotion regulation difficulties, social anxiety and anger) for all three groups. When the effect of activities on variables was examined, adolescents who engaged with arts had better results than adolescents who engaged in sports or do nothing for STAXI's dimensions (trait anger, anger out and anger control). Also, evaluating DERS' dimensions for activities has shown that adolescents who engaged in arts had better results than sports and no activities group in lack of acceptance and impulse subgroups. In mediator analysis, dimensions of DERS including impulse, had a full mediation effect between social anxiety and trait anger for arts and sports group. There was no significant difference in the no activities group.