Demir eksikliği olan hastalarda yapılan gastroskopi (Endoskopi ve kolonoskopi) sonuçlarının değerlendirilmesi
Evaluation of gastroscopy (Endoscopy and colonoscopy) results in patients with iron deficiency
Yazar: BAHAR CEREN BİBER
Danışman: DOÇ. DR. TESLİME AYAZ
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Anemi = Anemia ; Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Endoskopi-gastrointestinal = Endoscopy-gastrointestinal ; Gastroskopi = Gastroscopy ; Kolonoskopi = Colonoscopy ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Demir eksikliği, demir emiliminin azalması ya da esas olarak gastrointestinal sistemde
artan kayıplar nedeniyle toplam vücut demir içeriğinin azalması olarak tanımlanır. Endoskopik
ve kolonoskopik değerlendirme demir eksikliğinin etyolojisinin tespiti için önemli tetkiklerdir.
Buna rağmen anemi olmaksızın demir eksikliği olan hastalarda, gastrointestinal tarama
gerekliliği halen tartışmalıdır.
Çalışmamızda demir eksikliği olan hastaların endoskopi ve kolonoskopi sonuçlarının
değerlendirilmesi amaçlandı. Bu amaçla Ocak 2018- Haziran 2020 tarihleri arasında Rize
Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde demir eksikliği etyolojisi nedeniyle endoskopi ve
kolonoskopi yapılan 500 hasta retrospektif olarak değerlendirildi. Hastaların 390'ında demir
eksikliğini anemisi saptanırken, 110'unda anemi olmaksızın demir eksikliği saptanmıştır.
Çalışmaya katılan hastaların 307'si kadın 193'ü erkek idi. Hastaların yaş ortalaması 60,1 idi.
Hastaların 85'ine sadece endoskopi, 415'ine ise endoskopi ve kolonoskopi birlikte yapıldığı
görüldü. Endoskopi yapılan hastalarda en sık izlenen lezyonlar gastrit, polip ve özefajit idi.
H.pylori %69 hastada pozitif saptandı. Demir eksikliği anemisi olanlarda 7 hastada, anemi
olmayan hastalarda 2 gastrik kitle izlendi. Endoskopik biyopsi sonrası 5 hastada
adenokarsinom, 1 hastada non hodgkin lenfoma, 1 hastada nöroendokrin tümör saptandı.
Kolonoskopi verilerine bakıldığında en sık görülen lezyonlar sırasıyla hemoroid ve divertikül
olarak saptandı. Kolonoskopi biyopsilerinde demir eksikliği anemisi olan grupta 10 hastada
adenokarsinom saptanırken anemi olmaksızın demir eksikliği olan grupta kolorektal malignite
tespit edilmedi. Sonuç olarak yapmış olduğumuz bu çalışmada anemisi olmayan hastalarda
gastrointestinal lezyonların prevalansı anemisi olanlara benzerdi. Ancak, anemi olmaksızın
demir eksikliği saptanan hastalarda endoskopik ve kolonoskopik değerlendirme gerekliliği için
daha geniş çapta çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar kelimeler: Demir eksikliği anemisi, endoskopi, kolonoskopi

Abstract:
Iron deficiency is defined as a reduced content of total body iron due to either decreased
absorption or to increased losses mainly at the gastrointestinal tract. Endoscopy and
colonoscopy are important examinations to determinate the etiology of anemia. Although,
evaluation of gastrointestinal tract by endoscopy has not been established for patients with iron
deficiency without anemia.
In our study, we aimed the evaluation of endoscopic and colonoscopic results of the
patients with iron deficiency. Between January 2018 and June 2020, 500 patient who had
undergone endoscopy and colonoscopy in Rize Training and Research Hospital to search iron
deficiency were analyzed retrospectively. Of the patients, 390 were diagnosed iron deficiency
anemia, 110 were diagnosed iron deficiency without anemia. In our study, 307 patients were
female and 193 were male. The mean age of the patients was 60,1. It was seen that 85 patients
were undergone endoscopy, 415 patients were undergone both endoscopy and colonoscopy.
The most common lesions in patients underdoing endoscopy were gastritis, polyps and
esophagitis. H.pylori was positive in %69 of the patients. Gastric masses were observed in 7
patients with iron deficiency anemia and in 2 patients without anemia. After endoscopic biopsy,
adenocarcinoma in 5 patients, non hodgkin lenfoma in 1 patient and neuroendocrine tumor in
1 patient were detected. Colonoscopy data showed that the most common lesions were
hemorrhoid and diverticulosis coli, respectively. Adenocarcinoma was detected in 10 patients
with iron deficiency anemia in colonoscopie biopsies, while noncolorectal malignancy was
detected in iron deficiency without anemia. Prevalance of gastrointestinal lesions in patients
without anemia was similar to patients with anemia. However, the necessity of endoscoic and
colonoscoic evaluation in patients with iron deficiency without anemia requires larger studies.
Key words: Iron deficiency anemia, endoscopy, colonoscopy,