İlişkisel olmayan bir veri tabanı olan MongoDB'nin ilişkisel veri tabanları gibi kullanılabilmesi
MongoDB which is a non-related database, can be used like relational databases
Yazar: ANIL YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PARVANEH SHAMS
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Bilgisayar Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: Büyük veri = Big data ; Veri tabanı = Database ; İlişkisel veri tabanı = Relational database

Özet:
Gelişen ve değişen dünyanın hızına paralel olarak teknolojide çok hızlı bir şekilde gelişmektedir. Günümüzde teknolojik olarak en yüksek gelişmişlik düzeyine ulaşmış bulunmaktayız. Gelişen teknolojiyi bugün hayatın her alanında görmek mümkündür. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte kişi, kurum ve kuruluşların dijital ortamdaki veri boyutlarında da oldukça hızlı bir büyüme meydana gelmiştir. Veri boyutlarının hızlı artışı sonrası büyük veri kavramı ortaya çıkmıştır. Büyük veri kavramı büyük miktardaki verilerin depolanması ve daha verimli olarak kullanılabilmesinin sağlanmasını amaçlayan bir kavramdır. Büyük veriyi işlemede ve kullanmada ilişkisel veri tabanları tek alternatif değildir. Artan veri boyutuna paralel olarak bu verinin daha az maliyetle depolanması ve aynı zamanda daha performanslı olarak kullanılabilmesi için ortaya çıkan çözümlerden biriside ilişkisel olmayan veri tabanları olmuştur. İlişkisel veri tabanlarının en büyük özelliği veri tabanı içerisinde sakladığı veriler üzerinde detaylı ilişki yapıları kurabilmeleridir ama ilişkisel veri tabanları karmaşık ilişki yapılarını kurarken performansından ödün vermektedir. İlişkisel veri tabanları içerisinde tuttuğu veriler içerisinde karmaşık ilişki yapıları kuramazlar ama okuma ve yazma hızlarında ilişkisel veri tabanlarına göre daha avantajlı bir konumdadırlar. İlişkisel olmayan veri tabanları yatay mimariye sahip olduklarından ötürü kullanımları ilişkisel veri tabanlarına göre daha ucuz ve uzun ömürlüdür. İlişkisel veri tabanları dikey mimariye sahip olduklarından ötürü kullanımı ilişkisel olmayan veri tabanlarına göre daha pahalıdır ve sürekli bakım gerekmektedir. Yapılan çalışma verileri depolamada ve veriler üzerinde ilişkisel yapılar oluşturarak kullanmada ilişkisel veri tabanlarının tek çözüm olmadığını ve günümüzün gelişmiş programlama dilleri ile kullanımıyla birlikte ilişkisel olmayan veri tabanı olan MongoDB veri tabanının veri tabanı içerisinde tutmuş olduğu veriler üzerinde ilişkisel yapıyı sağlayabileceğini göstermeyi ve bu alanda yapılan çalışmalara yeni bir kaynak sağlamayı amaçlamıştır.

Abstract:
In parallel with the speed of the developing and changing world, technology is developing very rapidly. Today, we have reached the highest level of technological development. It is possible to see the developing technology in all areas of life today. With the development of technology, there has been a rapid growth in the data size of individuals, institutions and organizations in the digital environment. The concept of big data emerged after the rapid increase in data sizes. The concept of big data is a concept that aims to store large amounts of data and ensure that it can be used more efficiently. Relational databases are not the only alternative in big data processing and use. In parallel with the increasing data size, non-relational databases have been one of the solutions that have emerged in order to store this data at less cost and to use it more efficiently at the same time. The most important feature of relational databases is that they can establish detailed relationship structures on the data they store in the database, but relational databases compromise their performance while establishing complex relationship structures. They cannot establish complex relationship structures within the data they hold in relational databases, but they are in a more advantageous position compared to relational databases in terms of read and write speeds. Since non-relational databases have horizontal architecture, their use is cheaper and longer-lasting than relational databases. Because relational databases have a vertical architecture, they are more expensive to use than non-relational databases and require ongoing maintenance. The study aimed to show that relational databases are not the only solution for storing data and using relational structures on data, and MongoDB database can provide relational structure with the use of today's advanced programming languages. In addition to all these, it aimed to provide a new source for studies in this field.