Üniversite öğrencilerinde duygusal zekâ ile yaşam doyumu arasındaki ilişkide umut ve öz saygının aracı rolünün incelenmesi
Investigation of the mediating role of hope and self-respect in the relationship between emotional intelligence and life satisfaction among university students
Yazar: MERVE AKDENİZ
Danışman: DOÇ. DR. LEVENT YAYCI
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
İnsanların yaşamları boyunca karşılaştıkları durumlara ve problemlere karşı iyimser bir algı geliştirebilmelerinde ve yaşamlarından memnun olup huzurlu bir yaşam sürdürebilmelerinde yaşam doyumlarının yeterli düzeyde olmasının önemi büyüktür. Duygusal zekâ, umut ve öz saygının yaşam doyumunun önemli yordayıcıları oldukları düşünülmektedir. Bu kapsamda bu araştırmanın temel amacı üniversite öğrencilerinde duygusal zekâ ile yaşam doyumu arasındaki ilişkide umut ve öz saygının aracı rolünün incelenmesidir. Bununla birlikte duygusal zekâ, yaşam doyumu, umut ve öz saygı değişkenlerinin birbirleriyle olan ilişkilerinin incelenmesi; ayrıca bu değişkenlerin sosyo-demografik değişkenler açısından anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesi de araştırmanın diğer amaçları arasında yer almaktadır. Nicel bir araştırma olan bu çalışmada ilişkisel tarama ve nedensel karşılaştırma modelleri kullanılmıştır. Bu çalışmanın araştırma grubu Karadeniz Bölgesi'ndeki bir üniversitede 2021-2022 eğitim öğretim yılında öğrenim gören 819 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu", "Asıl Form Schutte Duygusal Zekâ Ölçeği-33-Tr", "Yaşam Doyumu Ölçeği", "Sürekli Umut Ölçeği" ve "Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı ve yol analizinden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarında duygusal zekâ ve öz saygının araştırmanın sosyo-demografik değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği; yaşam doyumunun cinsiyete, anne eğitim düzeyine ve aile sosyo-ekonomik düzeyine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği fakat sınıf düzeyi ve baba eğitim düzeyine göre anlamlı bir farklılık göstermediği; ayrıca umudun cinsiyet haricinde diğer sosyo-demografik değişkenlere göre anlamlı bir farklılık göstermediği bulunmuştur. Sonuçlarda duygusal zekâ, yaşam doyumu, umut ve öz saygı değişkenlerinin kendi aralarında anlamlı ilişkilerin olduğu saptanmıştır. Ayrıca değişkenler arasında doğrudan ve dolaylı etkilerin olduğu bulunmuştur. Son olarak, duygusal zekâ ile yaşam doyumu arasındaki ilişkide umut ve öz saygının anlamlı düzeyde aracı rolünün olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma bulguları literatür ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
It is of great importance that people have a sufficient level of life satisfaction in order to develop an optimistic perception about the situations and problems they encounter throughout their lives, and to be satisfied with their lives and lead a peaceful life. Emotional intelligence, hope and self-respect are thought to be important predictors of life satisfaction. In this context, the main purpose of this research is to examine the mediating role of hope and self-respect in the relationship between emotional intelligence and life satisfaction in university students. In addition, examining the relationships between the variables of emotional intelligence, life satisfaction, hope and self-respect; In addition, examining whether these variables show a significant difference in terms of socio-demographic variables is among the other aims of the research. In this quantitative study, relational screening and causal comparison models were used. The research group of this study consists of 819 university students studying at a university in the Black Sea Region in the 2021-2022 academic year. "Personal Information Form", "Main Form Schutte Emotional Intelligence Scale-33-Tr", "Life Satisfaction Scale", "Continuous Hope Scale" and "Rosenberg Self-Esteem Scale" were used to collect research data. In the analysis of the obtained data, t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson Product Moments Correlation Coefficient and path analysis were used. In the results of the research, emotional intelligence and self-recpect did not show a significant difference according to the socio-demographic variables of the research; life satisfaction shows a significant difference according to gender, mother's education level and family socio-economic level, but there is no significant difference according to class level and father's education level; In addition, it was found that hope did not differ significantly according to other socio-demographic variables except for gender. In the results, it was determined that emotional intelligence, life satisfaction, hope and self-respect variables had significant relationships among themselves. In addition, it was found that there were direct and indirect effects between the variables. Finally, it was concluded that hope and self-respect have a significant mediating role in the relationship between emotional intelligence and life satisfaction. The research findings were discussed in the light of the literature.