Erzurum'da tiyatro seyirci profili (2022-2023)
Theater audience profile in Erzurum (2022-2023)
Yazar: EMRAH ÇILGI
Danışman: PROF. DR. BÜNYAMİN AYDEMİR
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts

Özet:
Tiyatro yaratıcı ve yorumlayıcı bir sanattır. İnsanın kendini ve toplumu anlama, ifade etme ve dönüştürme çabasının bir ürünüdür. Tiyatro sanatının varlık sebebi ve tamamlayıcısı olan en önemli öğelerinden biri de seyircidir. Seyirci tiyatro oyununu izlerken duygusal ve zihinsel bir etkileşim içine girip tiyatro oyununda sunulan gerçeklik illüzyonuna inanır; karakterlerle empati kurar, oyunun anlamını çözmeye çalışır ve oyunun mesajını alır.
Tiyatronun tarihsel gelişimi; seyircinin tiyatro sanatına nasıl etki ettiğini, tiyatro sanatından nasıl etkilendiğini ve tiyatro sanatının değişimine nasıl katıldığını gösterir. Bu bağlamda seyircinin tiyatro sanatından neler beklediğini, seyirciye neler sunduğunu ve tiyatro sanatının seyirci üzerinde neler yarattığını açıklar. Tiyatronun estetik ölçütleri; seyircinin tiyatro sanatını nasıl değerlendirdiğini, nasıl katkıda bulunduğunu ve kalitesini nasıl artırdığını belirtir. Tiyatro oyununun sahneleme biçimleri ise seyircinin tiyatro sanatıyla nasıl iletişim kurduğunu, seyircinin tiyatro sanatına nasıl dahil olduğunu ve seyircinin tiyatro sanatının biçimini nasıl etkilediğini anlatır. 
Tiyatronun seyirci profili; seyircinin tiyatro sanatına kimlerin ilgi duyduğunu, kimlerin ulaşabildiğini ve çeşitliliğini nasıl zenginleştirdiğini ifade eder. Tiyatronun seyirci eğitimi, seyircinin tiyatro sanatını nasıl öğrendiğini, tiyatro sanatına nasıl hazırlandığını ve seyircinin sanat belleğinin gelişimine nasıl katkı sağladığını ortaya koyar.
Erzurum, Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan tarihi ve kültürel bir şehirdir. Erzurum, aynı zamanda önemli bir tiyatro merkezidir. Erzurum'da tiyatro izleyicisi hem yerel hem de ulusal tiyatro oyunlarına ilgi duymaktadır. Tiyatronun eğlendirici, eğitici ve eleştirel bir sanat olduğunu bilmektedir. Tiyatronun toplumsal sorunlara ışık tutan, kültürel değerleri yansıtan ve sanatsal yaratıcılığı destekleyen bir rolü olduğunu fark etmektedir.	
Erzurum'da tiyatro seyircisi, tiyatro sanatına ve sanatçılarına saygı duyan, onların emeklerini takdir eden ve onlara destek olan bir kitledir. Tiyatro oyunlarını izledikten sonra da etkisinden kurtulamayan, oyunlar hakkında konuşan, tartışan ve yorum yapan bir seyircidir. Tiyatronun gelişmesi ve yaygınlaşması için çaba gösteren, tiyatro etkinliklerine katılım sağlayan, tiyatro bilincini artırmaya çalışan, tiyatro sanatının hayatın bir parçası olduğunu bilen, tiyatroyu seven ve yaşatan bir seyircidir.
Tiyatro ve tiyatro sanatında seyircinin önemi; tiyatronun tarihsel gelişimi, tiyatronun işlevleri, tiyatronun estetik ölçütleri, tiyatronun sahneleme biçimleri, tiyatronun seyirci profili ve tiyatronun seyirci eğitimi gibi başlıklar altında incelenebilir. Bu başlıkların her biri seyircinin tiyatro sanatına katkısını, sorunlarını ve önerilerini ortaya koyabilir.	
Bu vesileyle Erzurum'da tiyatro seyircisi, estetik ölçütleri, tiyatro sanatını nasıl değerlendirdikleri, ilgi alanları ve uygulanma metodolojileri çalışmamızın konusu olmaktadır.
Bu değerlendirmeler, seyirci anketleri (1010 kişi üzerinde) yapılarak "Erzurum'da tiyatro", "tiyatro ve seyirci ilişkileri" çeşitli analizlerden geçirilerek istatistiksel değişkenler baz alınarak çalışmamızda sunulmuştur.

Abstract:
Theatre is both a creative and interpretive art. It is a product of man's effort to understand, express and transform himself and society. The audience is both the reason for the existence and the complementary and one of the most important elements of the art of theatre is the audience. While watching the theatre play, the audience enters into both an emotional and mental interaction, believes in the illusion of reality presented in the theatre play, empathizes with the actors, tries to decipher the meaning of the play and receives the message of the play.
The historical development of theatre shows how the audience affects the art of theatre, how it is affected by the art of theatre and how it participates in the change of the art of theatre. In this context, it explains what the audience expects from theatre art, what it offers to the audience and what theatre art creates on the audience. Aesthetic criteria of theatre, how the audience evaluates the art of theatre, how it contributes and how it improves its quality. Staging forms of theatre play, how the audience communicates with theatre art, how the audience is involved in theatre art and how the audience affects the form of theatre art. 
The audience profile of the theatre expresses who is interested in the art of theatre, who has access to it and how it enriches its diversity. Audience education of theatre reveals how the audience learns the art of theatre, how they are prepared for the art of theatre and how they contribute to the development of the audience's art memory.
Erzurum is a historical and cultural city located in the Eastern Anatolia Region of Turkey. Erzurum is also an important theatre centre. Theatre audiences in Erzurum are interested in both local and national theatre plays. They know that theatre is an entertaining, educational and critical art. They realise that theatre has a role in shedding light on social problems, reflecting cultural values and supporting artistic creativity.	
The theatre audience in Erzurum is an audience that respects theatre artists, appreciates their efforts and supports them. It is an audience that cannot get rid of the effect of the theatre plays even after watching them, and talks, discusses and comments on the plays. The theatre audience in Erzurum is an audience that strives for the development and spread of theatre, participates in theatre events, tries to increase theatre awareness, knows that the art of theatre is a part of life, loves theatre and keeps it alive. The importance of the audience in theatre and theatre art can be examined under headings such as the historical development of theatre, functions of theatre, aesthetic criteria of theatre, staging styles of theatre, audience profile of theatre and audience education of theatre. Each of these titles can reveal the audience's contribution to the art of theatre, its problems and suggestions.	
On this occasion, the theatre audience in Erzurum, their aesthetic criteria, how they evaluate the art of theatre, their areas of interest and methodologies of implementation are the subject of our study.
These evaluations, audience surveys (on 1010 people), "theatre in Erzurum", "theatre and audience relations" are presented in our study based on statistical variables through various analyses