Türkiye'de sosyal politika ilişkileri bağlamında İslam'da iktisat
Economics in İslam, i̇n terms of relationshi̇p with social policy: in Turkey
Yazar: ABDULLAH ÖNAL
Danışman: DOÇ. DR. FARUK TAŞCI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Din = Religion ; Ekonomi = Economics ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Din-ekonomi ilişkisi = Religion-economy relationship ; Sosyal politika = Social policy ; İslam ekonomisi = Islamic economy ; İslamiyet = Islam

Özet:
İslâm'ın İktisat anlayışının ve bunun sosyal politikayla olan ilişkisinin incelendiği bu çalışmada, İslam'ın temel esaslarının hayatın tüm alanlarını şekillendirdiği gibi iktisadı da şekillendirmiştir. İslâm inancının esası olan 'tevhid' ilkesinin bir gereği olduğundan dolayı bir inceleme yapılmıştır. İktisat, İslam'da var olan kül-cüz ilişkisi ve tevhid ilkesinin bir gereği olarak ancak İslâm içerisinde incelenebilir. İslâm, hayatın tamamını kuşatma iddiasıyla "kül" yani bütünü ifade ederken iktisat bunun içerisinde sadece bir unsur olarak "cüz" yani parça şeklinde var olabilir. İktisat, İslâm'ın içerisinde ve İslâm'ın biçimlendirdiği bir alandır. İslâm hayatın tüm yönlerini kuşattığı gibi iktisadı da kuşatmakta ve ona biçim vermektedir. İslâm'ın öngördüğü formun dışındaki hiçbir iktisadi anlayış İslam'a uygun değildir ve dolayısıyla İslam'da İktisat içerisinde değerlendirilemez. Çalışmada, İslam'da İktisat anlayışının tevhid ilkesinin bir gereği olarak kavramsal karşılığı da "İslam İktisadı" veya "İslami İktisat" değil, İslam'da İktisat şeklinde tanımlanmıştır. Bunun bütün-parça ilişkisini daha iyi yansıttığı iddiasına yer verilmiştir. Aynı şekilde bu ilişkinin bir gereği olarak İslam'da İktisadın sosyal politikaya bakan yönleri ele alınmıştır. Sosyal politika da genel anlamda İslam'da İktisat içerisinde değerlendirilmiş ve Türkiye'deki hem düşünsel hem de uygulama yönlü gelişimi İslam'da İktisadı yansıtan yönleri itibariyle ön plana çıkarılmıştır. Bu anlamda sosyal politikaya bakan boyutun düşünsel olarak Sabahattin Zaim ismini ön plana çıkardığını söylemek mümkündür. Bunun yanında uygulama yönüyle de 'resmi' bir karşılığı olan hukuksal düzenlemelere dayanmamasına karşın de facto var olagelmiş zekat, sadaka, kurban gibi birçok boyut ele alınmıştır.

Abstract:
The study basicly focuses on the aspect of Islamic economics and its relationship with social policy. The study conducted over a claim that basic principles of Islam shapes all areas of life and economics because of 'tawhid' which is one of the main principle of islam. Economics can be examined within Islam through the relationship of kül-cüz (whole-part) and the tawhid principle. Islam stands for whole (kül) in terms of sieging the entire life. Other hand, economics may exist only as a component (part) within the whole. Economics is a dimension which exists in Islam and shaped by Islam. None of economic approach which is outside the forms prescribed by Islam may be evaluated as suitable to Islam and in this context they can not considered in `economics in islam`. In this study, Economics in Islam hasn't been conceptually defined as "Islamic Economics" or "The Economics of Islam" according to the principle of tawhid. On the other hand, it has been thought this aspect expresses the relationship between `whole` and `part` better. Likewise, as a requirement of this relationship, aspects of economics in Islam related to social policy has been examined. Besides, social policy has been generally taken into consideration into economics in Islam. And the progress of social policy in Turkey in terms of intellectual and practice has been come to the forefront in context of aspects which is reflected by economics in Islam. In this context, It is possible to say that the intellectual aspect of economics in Islam related to social policy has brought the name of Sabahattin Zaim to the fore. On the other hand, some facts like zakah, sadaqah, qurban etc. have been exemined in terms of practical examples althought they occured as de facto not based on legal regulation.