Remisyon dönemindeki bipolar bozukluk hastalarında uyku bozukluğunun cinsel işlev üzerine etkisi
The effect of sleep disorders on sexual function in bipolar disorders in the remission period
Yazar: MELİS ÜNLÜ ÇİLESİZ
Danışman: DR. NESRİN BUKET TOMRUK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Cinsel bozukluklar = Sex disorders ; Cinsel işlev bozuklukları-psikolojik = Sexual dysfunctions-psychological ; Cinsel işlev bozukluğu-fizyolojik = Sexual dysfunction-physiological ; Cinsel işlevler = Sexual functions ; Remisyon = Remission ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmada Bipolar Bozukluk (BB) remisyon dönemindeki hastalarda uyku bozukluğu ile cinsel işlev bozukluğu şiddetinin korelasyonunun araştırılması amaçlanmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne bağlı kliniklerde ayaktan tedavi gören, DSM-5 Yapılandırılmış Klinik Görüşmesi (SCID 5) ile BB tanısı konan, remisyon dönemindeki 100 kadın hasta ve 100 erkek hasta dahil edilmiştir. Araştırmacı tarafından hastalarla yapılan görüşmede sosyodemografik ve klinik özellikler veri formu doldurulmuş, hastalara Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMDÖ), Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HMDÖ), Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), Epworth Uykululuk Ölçeği (EUÖ), Kadın Cinsel Fonksiyon Ölçeği (KCFÖ), Uluslararası Erektil İşlev Formu-15 (UEİF-15) uygulanmıştır.
BULGULAR: PUKİ'ye göre 'uyku bozukluğu' sıklığı %45,5, EUÖ 'ye göre 'gün içi uykululuk' sıklığı %5,5 saptanmıştır. Kadın hastalarda KCFÖ skor ortalaması 26,06 (± 5,14) olarak saptanmış olup hastaların %48'inde CİB saptanmıştır. Erkek hastalarda UEİF skor ortalaması 59,63 (± 8,34) olarak saptanmış olup hastaların %56'sında (UEİF-5) erektil işlev bozukluğu saptanmıştır. Kadın hastaların KCFÖ toplam skorlarının HMDÖ (r=-0,592, p<0,001), EUÖ (r=-0,330, p=0,001) ve PUKİ (r=-0,557, p<0,001) skorları ile istatistiksel açıdan anlamlı derecede negatif ilişkili, erkek hastaların UEİF toplam skorlarının HMDÖ (r=-0,509, p<0,001), EUÖ (r=-0,361, p<0,001) ve PUKİ (r=-0,511, p<0,001) skorları ile istatistiksel açıdan anlamlı derecede negatif ilişkili olduğu bulunmuştur. Uyku sorunu olan BB tanılı hastaların HMDÖ (p<0,001) ve EUÖ (p=0,011) toplam puan ortalamalarının uyku sorunu olmayan hastaların ortalamalarından istatistiksel açıdan anlamlı derecede daha yüksek olduğu bulunmuştur. Uyku sorunu olan kadın (23,56 ±4,71 vs. 28,56± 4,31) ve erkek (53,88±7,10 vs. 63,80± 6,56) hastaların cinsel işlev skorları uyku sorunu olmayanlara göre anlamlı olarak daha düşüktü (p<0,001). Çoklu doğrusal regresyon analizi de toplam uyku kalitesi skorlarının kadın vakalarda (OR:2.74, %95CI [0,799-0,127]; p=0,007) ve erkek vakalarda (OR:2.45, %95 CI [1.577-0.164]; p=0,016) cinsel işlev skorları üzerinde etkili faktörler olduğunu göstermiştir.
SONUÇ: Uyku bozuklukları olan BB remisyon dönemdeki hastalarda cinsel işlev bozukluğu görülme oranında artış olduğunu saptadık. BB'de uyku bozukluğu ile cinsel işlev bozukluğunun korele olduğu ve çoklu regresyon analizinin de bu sonucu desteklediği görülmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Bipolar Bozukluk, Uyku Bozukluğu, Cinsel İşlev Bozukluğu

Abstract:
AİM: The aim of this study was to investigate the correlation between sleep disorder and severity of sexual dysfunction in patients with Bipolar Disorder (BD) in remission.
METHOD: The study included 100 female patients and 100 male patients in remission, who were diagnosed as BD with the DSM-5 Structured Clinical Interview (SCID 5), who received outpatient treatment in clinics affiliated to Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Mental Health and Neurological Diseases Health Practice and Research Center. The sociodemographic and clinical characteristics data form was filled out by the investigator in the interview with the patients, and the patients were given the Young Mania Rating Scale (YMRS), Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D), Pittsburg Sleep Quality Index (PSQI), Epworth Sleepiness Scale (ESS), Female Sexual Function Scale (FSFI) and International Erectile Function Form-15 (IEFF-15) was applied.
RESULTS: The frequency of "sleep disorder" was found to be 45.5% according to PSQI and 5.5% for "daytime sleepiness" according to ESS. In female patients, the mean FSFI score was found to be 26.06 (± 5.14) and sexual disfunction was found in 48% of the patients. In male patients, the mean IEFF score was found to be 59.63 (± 8.34) and erectile dysfunction was found in 56% of the patients (IEFF-5). There was a statistically significant negative correlation between the total FSFI scores of female patients with the scores of HAM-D (r =-0.592, p <0.001), ESS (r =-0.330, p = 0.001) and PSQI (r =-0.557, p <0.001) and the total IEFF scores of male patients with the scores of HAM-D (r =-0.509, p <0.001), ESS (r =-0.361, p <0.001) and PSQI (r =-0.511, p <0.001). It was found that the mean HAM-D (p <0.001) and ESS (p = 0.011) total scores of BD patients with sleep problems were statistically significantly higher than the mean scores of patients without sleep problems. Sexual function scores in female (23.56 ± 4.71 vs. 28.56 ± 4.31) and male (53.88 ± 7.10 vs. 63.80 ± 6.56) patients with sleep problems compared to those without sleep problems (p <0.001) were significantly lower. Multiple linear regression analysis also showed that total sleep quality scores were effective factors on sexual function scores in female (OR:2.74, %95CI [0,799-0,127]; p=0,007) and male (OR:2.45, %95 CI [1.577-0.164]; p=0,016) patients.
CONCLUSION: We found that there was an increase in the incidence of sexual dysfunction in BD patients in remission with sleep disorders. It is seen that sleep disorder and sexual dysfunction are correlated in bipolar disorder and multiple regression analysis also supports this result.
Keywords: Bipolar Disorder, Sleep Disorder, Sexual Dysfunction