Milletlerarası özel hukukta sivil hava taşımacılığı kazaları ve taşıyıcının hukukî sorumluluğu
The accidents emerging from the civil air transportation and the legal liability of carriers in private international law
Yazar: GÜLCE GÜMÜŞLÜ TUNÇAĞIL
Danışman: PROF. DR. GÜLİN GÜNGÖR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Milletlerarası Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Hukuk = Law ; Sivil Havacılık = Civil Aviation
Dizin: Hava hukuku = Air law ; Hava yolu taşımacılığı = Airline transport ; Hukuki sorumluluk = Legal responsibility ; Kazalar = Accidents ; Taşıyıcılar = Conveyors ; Uluslararası hukuk = International law ; Uluslararası özel hukuk = International private law

Özet:
Çalışmamızda, uluslararası taşımacılık sırasında meydana gelen ve "kaza" olarak nitelendirilen vakıalar sebebiyle doğan taşıyıcının hukukî sorumluluğu, milletlerarası özel hukuk boyutuyla ele alınmıştır. Bu çerçevede konu, Türkiye'nin taraf olduğu milletlerarası sözleşmeler ve bu Sözleşmelerin kapsamına girmeyen durumlarda, MÖHUK rejimi kapsamında değerlendirilmiş ve uygulamada karşılaşılabilecek çeşitli hukukî sorunlar tespit edilmiştir. Varşova ve Montreal Sözleşmeleri, çok geniş katılımın sağlandığı milletlerarası sözleşmeler olduğu için taşıyıcının hukukî sorumluluk davaları, genelde, bu sözleşmeler kapsamında doğmaktadır. Öte yandan, kalkış veya varış yerlerinden birinin Türkiye, diğer yerin milletlerarası sözleşmelere taraf olmayan az sayıda devletin ülkesinde bulunması durumunda MÖHUK rejimi uygulama alanı bulabilecektir. Bu hâllerde, taşıyıcının sorumluluk davalarında Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi ve bu davalara uygulanacak hukuk, MÖHUK'un ilgili hükümlerine göre tayin edilebilir. Ayrıca, MÖHUK rejimi, Sözleşme kapsamında düzenlenmeyen konularda da uygulanabilir. Bu konular, kanunlar ihtilâfı hukuku kuralları dâhil olmak üzere lex fori'ye tâbidir. Dolayısıyla Türk mahkemesinin, Sözleşmeler kapsamında milletlerarası yetkili olduğu hallerde, bu konulara uygulanacak hukuk, MÖHUK hükümlerine göre tayin edilecektir. Son olarak, Sözleşmeler kapsamında olan taşıyıcının sorumluluk davasının Türk mahkemesi önünde görülmesi durumunda, Sözleşmelerin açıkça lex fori'nin iç hukukunun uygulanmasını gösterdiği konular, Türk hukukuna tâbi olacaktır.

Abstract:
In our dissertation, the notion of carrier's liability emerging from the accidents taking place during the international carriage has been evaluated within the framework of private international law. International jurisdiction, recognition and enforcement issues, applicable law, various conflict of laws problems (such as qualification, renvoi, public order) are examined in carrier's liability cases having international aspects. In this framework, carrier's liability has been dealt within the provisions of the international conventions (The Warsaw Convention and its amended forms and The Montreal Convention) and the provisions of Turkish private international law. Moreover, some legal matters that might be met in practice has been determined. 
Generally, the disputes about carrier's liability may emerge within the scope of the Warsaw and Montreal Conventions due to the reason of broad participation within the international legal framework of the Conventions.
On the other hand, the carrier' liability disputes can be emerged from the international carriage, in which according to the contract made by the parties, the places of departure and destination are situated within the territories of non-contracting parties to the conventions. In this case, the Turkish private international law regime can be applied to find the applicable law and competent court in the cases of carrier's liability. Furthermore, the Turkish legal regime can be applied to the matters that are explicitly left out from the Conventions. All these matters depend on the rules of conflicts of laws of lex fori.