Rize ve yakın çevresinde bulunan genel liselerin ve meslek liselerinin coğrafya öğretimi açısından karşılaştırılması /
Yazar: AYŞEGÜL ALAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÜLKÜ ESER ÜNALDI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Coğrafya Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Coğrafya = Geography ; Coğrafya öğretimi = Geography teaching ; Karşılaştırmalı eğitim = Comparative  education ; Liseler = High schools ; Meslek liseleri = Vocational high schools ; Rize = Rize ; Öğretim = Teaching

Özet:
Bu araştırmada ortaöğretimin birimlerinden olan genel liseler ile meslek liseleri arasında, coğrafya dersinin işlenişi açısından ne gibi farklılık ve benzerliklerin olduğu incelenmiştir. İlk önce genel lise ve meslek lisesi coğrafya öğretmenlerine yapılan anketlerde; hangi araç gereçleri kullanarak ders işlediklerini, okullarında yeterli ve gerekli araç gerecin bulunup bulunmadığını, hangi öğretim ilkelerini kullandıklarım, hangi öğretim yöntemleri ile ders verdiklerini, kendilerini yenileyip geliştirmeye çalışıp çalışmadıklarını incelemeye yönelik sorular sorulmuştur. Sonra öğrencilere yine bu kriterler baz alınarak sorular sorulmuş ve öğrencilerin coğrafya dersine bakış açılan tespit edilmeye çalışılmıştır. Meslek liseleri öğrencileri ile genel lise öğrencilerinin eğitim amaçlarının farklı olması, coğrafya dersinden beklentilerinin farklı olmasına yol açıp açmadığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmanın örneklemini Rize ili ve ilçelerindeki genel lise ve meslek liselerinin 60 öğretmeni ve bu okulların 250 öğrencisi oluşmuştur. Öğretmenlerin 30'u genel lise, 30'u meslek lisesi öğretmenidir, öğrencilerin ise 125'i meslek lisesi öğrencisi, 125 'i genel lise öğrencisidir. Araştırmada veriler SPSS ile analiz edilmiş, Verilerin yorumlanmasında yüzde (%), standart sapma, (X2), t testi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular tablolar halinde düzenlenmiş ve yorumlanmıştır.in Bu araştırmanın sonucunda şu bilgilere ulaşılmıştır: Genel liselerde daha fazla araç gereç kullanıldığı, meslek liselerinde ise daha az araç gereç kullanıldığı tespit edilmiştir. Genel liselerde öğretmenlerin daha fazla kendilerini yenileme ve geliştirmeye çalıştıkları, meslek liselerinde ise öğretmenlerin buna daha az önem verdikleri tespit edilmiştir. Genel lise ile meslek liseleri arasında, araç gereç donanımı, kullanılan öğretim ilkeleri, uygulanılan öğretim yöntemleri açısından manidar bir fark olmadığı tespit edilmiştir. Bu konular ile ilgili sorulan soruların tek tek analizi yapılarak, sonuçlar ortalamalara bağlı olarak değerlendirilmiştir. Genel liselerde öğrencilerin coğrafya dersine olan ilgilerinin daha fazla ve tutumlarının daha olumlu olduğu, meslek liselerindeki öğrencilerin coğrafya dersine ilgilerinin daha az ve tutumlarının daha olumsuz olduğu tespit edilmiştir.Genel liselerde öğrencinin coğrafya dersini alırken öncelikli amacı üniversitedeki sorulan cevaplamak iken, meslek lisesindeki öğrencilerin öncelikli amacı sınıflarını geçmek olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca, bunlara ek olarak uygulanan ders programı açısından da genel liseler ile meslek liseler arasında belirgin bir fark olduğu görülmüştür. Sonuç olarak; coğrafya eğitiminde, alan ve okul ayrımına gidilmeksizin bir standardizasyona gidilmesi gerektiği, meslek liselerindeki coğrafya öğretiminin iyileştirilmesi gerektiği, coğrafya dersinin anlamının, öneminin, gerekliliğinin ve hayatta kullanılabilir bilgiler kazandırdığının hangi okulda okursun öğrencilere daha iyi kavratılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study, the differences and likenesses of high and vocational schools are studied in terms of their geography courses. Fistly, high and vocational high schools' geography teachers have been administered an inventory in order to determine what kind of materials, teaching methods& techiques have been employed in courses. Likewise, the inventory aims to identify whether the schools have adequate materials or not and whether the teachers try to improve themselves or not. Later, the students have been questioned based on the inventory to find out their point of views towards geography courses. Lastly, the study aims to present whether the high and vocational school's students have different expectations for geography course due to the difference in educational goals of two different schools. The sample study have been applied in high and vocational school's 60 teachers and their 250 students in Rize and its surroundings. 30 of teachers are from high schools, the others are from vocational ones. 125 students are from vocational high schools, the others are from high schools. The data has been analysed through SPSS. Pecrentage study, standart deviation and t-test have been utilized to interpret the data. The results of this study are categorized below. Materials are employed in high schools more than those in vocational schools.In this high schools, teachers try to improve themselves than those in vocational schools.There aren't any huge differences between high and vocational schools in terms of teaching methods and techniques. The questions related to that area are analysed one by one. The students in high schools have a positive attitude and interest towards the course more than those in vocational schools. In high schools, students' aim in geography course is to answer the questions in university entrance exam. However, the primary goal of the vocational schools students is to pass their claasses.lt has been reported in the study that there should be a standardization regardless of different schools, the teachers in vocational schools should be improved. All in all, the importance and necessity of geography course as well as its practicality in real life should be conveyed students whether they are in high or vocational schools. nOKftMANTASVW MTRKStf