Köşe yazılarının toplumsal cinsiyet ve kadın eğitimi açısından değerlendirilmesi
Evaluation of columns according to gender and women's education
Yazar: DEMET ÇELİK
Danışman: PROF. DR. MERAL UYSAL
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Halk Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışma, ülkemizde yayınlanan dört ulusal gazetedeki köşe yazılarının toplumsal cinsiyet ve kadın eğitimi konularında değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Gazetenin bir medya türü olması, burada yayınlanan köşe yazılarının geniş kitlelere ulaşabilmesi yoluyla halkın davranış ve düşünüş biçimini etkileyebilmesi ve burada verilen mesajların halk eğitimine katkı yapması nedeniyle gazetelerdeki köşe yazılarında verilen mesajlar inceleme konusu yapılmıştır.Çalışmada içerik analizi yöntemi uygulanmış ve bu çalışma, 01. 01. 2006 ile 31. 12. 2006 tarihleri arasında yayınlanan Hürriyet, Radikal, Birgün ve Zaman gazetelerindeki köşe yazıları ile sınırlandırılmıştır. Farklı ideolojik yapılara sahip olmaları ve farklı okur kitlelerine seslenmeleri bakımından bu gazeteler özellikle seçilmiştir. Sözü edilen dört gazetede bir yıl içinde yayınlanan tüm köşe yazıları çalışma evreni olarak kabul edilmiştir. Bu evrenden örneklem olarak alınan toplam 1620 köşe yazısı, önceden belirlenen kategoriler doğrultusunda değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler önce nicel olarak verilmiş, daha sonra da bunların niteliksel analizi yapılmıştır. Köşe yazarlarının, belirlenen sekiz kategoride kadınla ilgili düşünceleri ortaya konulmuş ve gazetelerdeki benzer ve farklı noktalar karşılaştırılmıştır. İnceleme sonucunda, bu dört gazetede verilen mesajların, cinsiyetçi eğilimler ve bakış açıları taşıyıp taşımadığı araştırılmış ve bu mesajların kadın eğitimine katkısı değerlendirilmiştir.Sonuçta, değerlendirilen gazetelerde genel olarak, özde cinsiyetçi yaklaşımların sergilendiği ve kadın eğitimine ilişkin her bir gazetenin kendi ideolojik duruşu çerçevesinde mesajlar verdikleri saptanmıştır. Bu gazetelerde genel olarak `toplumsal cinsiyet eşitliğinden' söz edilse de bunun yüzeysel ve yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Zaman Gazetesinde kadınlara yönelik katı cinsiyetçi tutumlar görülmüş ve kadının eğitimi ve genel konumu, dini motifli açıklamalarla ifade edilmiştir. Hürriyet'te kadının kamusal yaşamda rahat olması, çalışabilmesi, eğitim alabilmesi gibi konularda görece cinsiyet eşitliğini destekler yorumlarla karşılaşılmış fakat bu durum, kadının ev içi geleneksel rollerini düzenli sürdürmesi kaydıyla onaylanmıştır. Hürriyet'te cinsler arası eşitsizliğin nedenleri derinlemesine sorgulanmamış ve eşitlik düşüncesi, çağdaş bir toplum olmanın temel gerekliliği üzerinden temellendirilmiştir. Radikal'de ise laik ve sol söylem doğrultusunda kadın hakları, kadının eğitimi, kadının toplumsal statüsünün yükseltilmesi vurgulanmış ve doğrudan cinsiyetçi olduğu söylenebilecek bir mesaja rastlanmamıştır. Birgün Gazetesinde ise, diğer üç gazeteden farklı olarak cinsiyetçi bir söylemin hiç görülmemesi dikkat çekici bir durum olmuştur. Birgün'de genel olarak cinslerin eşitliği ve kadının toplumsal ve ev içi alanlarda sömürüldüğü yönünde mesajlar görülmüştür. Birgün'de diğer gazetelerden farklı olarak bu toplumsal eşitsizliği yaratan nedenlere değinilmiş, sistemin sorgulanması yapılmıştır. Değerlendirilen gazetelerin tümünde birer okuyucu olan kadınların eğitimine yönelik olarak verilen mesajların yeterli ölçüde olmadığı saptanmıştır.

Abstract:
This Study is done in order to evaluate the columns in four national newspaper published in Turkey according to gender and women?s education. Since newspaper is a kind of mass media, and that the columns published here can affect public?s attitude of mind and behaviours, and also contribute to public?s education, the messages given in the columns of the newspapers have been the object for the Study.The study, in which method of content analysis is used, is restricted to the columns published in Hürriyet, Radikal, Birgün, and Zaman newspapers between 01.01.2006 - 31.12.2006.These newspapers are chosen on purpose, since they have various ideological structures, and address various readers. All of the columns in the mentioned newspapers published in 2006 are accepted as the population of the study. A sample of 1620 column chosen from this population is evaluated according to the categories determined previously. The obtained data given quantitatively at first is analyzed qualitatively later on. The arguments of the columnists about women are introduced according to the eight categories, which are determined previously, and similar and different points in the newspapers are compared with each other. In the end of the analysis, it is searched if the messages given in these four newspapers have sexist tendencies, and viewpoints or not, and the contribution of these messages to women?s education is evaluated.In the end, it is determined that each newspaper gives messages about women?s education according to its own ideological attitude, but they display a sexist approaches in general. Although, ?gender equality? is mentioned in these newspapers in general, it is determined that this is superficial and inadequate. In Zaman newspaper, clear sexist attitudes towards woman are seen, and women?s education and its position in general are expressed by religious explanations. In Hürriyet, interpretations relatively supporting sex equality about issues such as women?s comfort, employment, and education in public life are seen, but this state is approved as long as they maintain the traditional domestic roles. Although the reasons of inequality between sexes are not questioned deeply, the idea of equality is based on the basic necessity for being a modern society. In Radikal, although women?s rights, women?s education, and promotion of women?s social status are highlighted according to secular and leftist discourse, no direct sexist messages are met. In Birgün newspaper, different from the other three newspapers, it draws attention not seeing any sexist discourse. In Birgün, in general, messages about equality of sexes and exploitation of women are public and domestic fields are seen. In Birgün, different from other newspapers, the reasons of social inequality is mentioned, and the system is questioned. In all of the evaluated newspapers, it is determined that the messages given about the education of women, who are reading public, are not necessary enough.