Hemşire tarafından spinal kord ameliyatı olacak hastalara verilen eğitimin hareket yakalama teknolojisi kullanılarak ameliyat sonrası mobilizasyon ve günlük yaşam aktiviteleri üzerine etkisinin belirlenmesi
Determining the effect of education given by nurse on patients which will have spinal cord surgery, using motion capture technology, on postoperative mobilization and activities of daily life
Yazar: YUSUF ERDİNÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLAY OYUR ÇELİK
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı-postoperatif = Pain-postoperative ; Bilişim teknolojisi = Information technology ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Hasta eğitimi = Patient education ; Hemşireler = Nurses ; Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing ; Sinir cerrahisi = Neurosurgery ; Spinal kord hastalıkları = Spinal cord diseases ; İmmobilizasyon = Immobilization ; İntervertebral disk = Intervertebral disc

Özet:
Amaç: Bu araştırmada LDH cerrahisi geçirecek hastalara ameliyat öncesi dönemde yürüme, yatak içi dönme, oturma ve obje kaldırma gibi hareketler ile ilişkili verilen videolu eğitim programının hareket yakalama teknolojisi kullanılarak ameliyat sonrası dönemde hastaların mobilizasyonundaki ve günlük yaşam aktiviteleri üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlandı.
Yöntem: Çalışma yarı deneysel tipte bir çalışmadır. Araştırma İzmir İli Konak İlçesinde bulunan bir Üniversite Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Kliniğinde yürütülmüştür.Araştırmanın örneklemini 18-75 yaş arası olan,Lomber Disk Hernisi nedeniyle ameliyat olacak, araştırmayı kabul eden 10 kontrol ve 10 deney grubu olmak üzere 20 kişi oluşturmuştur. Veriler araştırmacılar tarafından doldurulan hastaların sosyodemografik özelliklerini belirten Kişisel Bilgi Formu ,Hareket Yakalama Teknolojisi Programı (ROKOKO), VAS Ağrı Skalası ve Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi kullanılarak toplanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler free trial version of SPSS Statistics (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Bulgular: Araştırmaya dahil olan hastaların %55'inin erkek, deney grubunun yaş ortalaması 60.10±7.87 ve kontrol grubunun bireylerin ise 53.70±11.02 olduğu bulunmuştur.Bireylerin 2-4 gün arasında taburcu olduğu, herninin en çok %30 oranla L4-L5 ve %20 oranla L5-S1 vertebralarında olduğu görülmüştür. Dört aşamalı ve her aşamada bireylerin yürüme,oturma,obje kaldırma ve yatak içi dönme hareketleri Hareket Yakalama Teknolojisi Programı (ROKOKO) ile ölçülmüştür.Rokoko ile bireylerin hareketliliği incelenildiğinde deney grubu bireylerin bel açıklığı yüzde oranının her aşamada kontrol grubu bireylere göre daha düşük olduğu bulunmuştur. Ancak deney grubu bireylerin oturma,obje kaldırma ve yatak içi dönme hareketlerinin son aşamadaki ölçüm yüzdeleri önceki aşamalara göre yüksek bulunuştur.Bireylerin
ix
gruplara göre Barthel Günlük .Yaşam Aktiviteleri İndeksi puanlarını incelendiğinde;gruplar arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Ancak deney ve kontrol grubu kendi içlerinde incelendiğinde iki gruptada son aşama puanlarının diğer aşamalara göre yüksek olduğu görülmüştür.
Sonuçlar: Hemşirelerin eğitici rolü kullanılarak teknolojik imkanlar dahilinde sözel ve yazılı materyallere ek olarak görsel ve işitsel eğitim meteryallerinin kullanılması,lomber disk hernisi cerrahisi geçirecek hastalara ve yakınlarına ameliyat öncesi ve sonrası döneme yönelik eğitim verilmelidir. Verilecek eğitim de bireyin yaşına,eğitim durumuna,sosyal ve kişisel farklılıklarına dikkat edilerek hazırlanmalıdır ve hastalık öyküsü, cerrahi deneyim ve travma maruziyetine göre genişletilebilir. LDH tanılı hastalara yönelik hazırlanan görsel-işitsel (video) eğitim materyalinin geliştirilmesi,bu tür çalışmaların daha geniş zaman diliminde ve daha fazla örneklem grubunda uygulanması gereklidir
Anahtar Kelimeler: Lomber Disk Hernisi , Hasta Eğitimi , Hareketlilik , Hareket Yakalama Teknolojisi , Yaşam Aktiviteleri , Barthel

Abstract:
Aim : The purpose of this research; The aim of this study is to determine the effect of the training given with the video training program on walking, turning in bed, sitting and object lifting to the patients who will undergo LDH surgery, on the first mobilization after the operation by motion capture technology. In addition, other purposes are to determine the independence of the training given with the video training program on the daily life activities of the patient.
Method : The study is a quasi-experimental type study. The research was carried out in the Neurosurgery Clinic of a University Hospital in Konak District of Izmir Province. The sample of the study consisted of 20 people, aged between 18-75, who would be operated for Lumbar Disc Hernia, and accepted the study, 10 in the control and 10 in the experimental group. The data were planned using the Personal Information Form, the Motion Capture Technology Program (ROKOKO), the VAS Pain Scale and the Barthel Daily Living Activities Index, with the sociodemographic data of the patients filled in by the patients. The data obtained in the research were analyzed using the free trial version of SPSS Statistics (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0 program.
Results: It was found that 55% of the patients included in the study were male, the mean age of the experimental group was 60.10±7.87, and the individuals in the control group were 53.70±11.02. It was observed that individuals were discharged between 2-4 days, and hernias were most common in the L4-L5 vertebrae with a rate of 30% and in the L5-S1 vertebrae with a rate of 20%. Walking, sitting, object lifting and in-bed turning movements of individuals in four stages and at each stage were measured with the Motion Capture Technology Program (ROKOKO). When the mobility of individuals with rococo was examined, it was found that the percentage of waist span of the individuals in the experimental group was lower than the individuals in the
xi
control group at each stage. However, the measurement percentages of sitting, object lifting and in-bed turning movements of the experimental group individuals in the last stage were found to be higher than the previous stages. When the Barthel Activities of Daily Living Index scores of the individuals were examined according to the groups, no significant difference was found between the groups. However, when the experimental and control groups were examined within themselves, it was seen that the final stage scores in both groups were higher than the other stages.
Conclusion: By using the educational role of nurses, the use of visual and auditory training materials in addition to verbal and written materials within the technological possibilities, the patients who will undergo lumbar disc herniation surgery and their relatives should be trained for the pre- and post-operative period. The education to be given should be prepared by paying attention to the age, educational status, social and personal differences of the individual and can be expanded according to the history of the disease, surgical experience and trauma exposure. It is necessary to develop audio-visual (video) educational material prepared for patients with LDH, and to implement such studies in a wider time frame and in more sample groups.
Keywords: Lumbar Disc Herniation , Patient Education , Mobility , Motion Capture Technology , Life Activities , Barthel