Biyofilik yaklaşımla tasarlanmış diş muayenehanelerinin dental fobi üzerindeki etkileri
The effects of biophilic approach designed dental clinics on dental phobia in dental clinics
Yazar: ELİF EZGİ BAYRAKCI
Danışman: DOÇ. DR. NAZLI NAZENDE YILDIRIM KAYA
Atılım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Bu araştırmada, öncelikle katılımcıların dental korku skalası ile dental fobi düzeyleri ölçülmüştür. Daha sonra katılımcılardan dental korku düzeyi belirli bir puanın üzerinde olanların biyofilik ve standart tasarlanmış diş muayenehanelerine ilişkin algıları ölçülmüştür. Yapılan ölçümlerle biyofilik ve standart tasarım arasında fark olup olmadığı test edilmesi amaçlanmıştır. Biyofilik tasarımlı diş muayenehanesinin dental fobi üzerindeki etkilerini test etmek için, sanal ortamda modellenmiş iki farklı diş muayenehanesinin (biyofilik tasarımlı mekân ve standart tasarımlı mekân) dijital resimlerine dayanan bir çalışma düzenlenmiştir. Katılımcıların her iki diş muayenehanesini değerlendirmeleri için geliştirilen iki aşamalı anket çalışması düzenlenmiştir. Birinci aşamada katılımcıların dental korku düzeyleri belirlenip ikinci aşamada duygusal değerlendirme ölçeği ve mekânsal değerlendirme ölçeği kullanılarak katılımcıların mekânlara ilişkin algıları ölçülmüştür. Ankete toplamda farklı demografik gruplara ait 228 kişi katılmıştır. Elde edilen sonuçlarla, biyofilik tasarımlı diş muayenehanesinin standart tasarımlı diş muayenehanesine göre dental korku üzerinde olumlu bir etki yarattığı ve bu farkın istatistiksel olarak önemli olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca, biyofilik tasarımın dental fobi üzerindeki etkisinin cinsiyet ve yaş grupları temelinde farklılaştığı da gözlemlenmiş ve bu farklar istatistiksel olarak önemli bulunmuştur.

Anahtar Sözcükler
Diş Muayenehane Tasarımı, Biyofilik Tasarım, Dental Fobi, Sanal Mekân

Abstract:
In this study, firstly dental phobia of participants is measured by using dental phobia scala. Then cognition levels on biophilic and standard designed dental clinics are measured for the participants who have scores higher than a predetermined level for dental phobia scala. The aim of the measurement was whether there is a difference between cognition levels of biophilic and standard design. To test the effects of biophilic designed dental clinics on dental phobia, two different virtually modelled digital pictures of a dental clinic (biophilic and standard) have been used. In order to assist participants to evaluate the two different space, two stage questionnaire has been formed and used. In the first stage dental phobia levels of participants are measured and in the second stage spatial perceptions of participants are measured via emotional evaluation and spatial evaluation measurement questionnaires using likert scale 228 people from different demographic groups participated to the study. According to results, it is observed that biophilic design dental clinics have positive effect on dental phobia over standard design, and the difference was found statistically significant. In addition, the effect of biophilic design differs among gender and age groups and the difference has been found statistically significant.

Keywords
Dental Clinic Design, Biofilic Design, Dental Phobia, Virtual Space