İs stresi bataryasının genel iş doyumu ölçeğinin revize edilmesi
Revising overall job satisfaction scale of the job stress battery
Yazar: HANDAN YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. İLKNUR ÖZALP TÜRETGEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Ünsal, Özalp Türetgen, Sertel Berk ve Başbuğ (2008) tarafından geliştirilen İş Stresi Bataryası?nın Genel İş Doyumu Ölçeği?nin revize edilerek geçerlik ve güvenirliğinin sınanmasıdır. Bu amaç kapsamında, öncelikle iş doyumu literatürünün taranmasına dayalı olarak genel iş doyumunu ölçmeyi hedefleyen yeni maddeler yazılmıştır. Yapılan pilot çalışmanın ardından ölçeğin psikometrik özelliklerini test etmek üzere İstanbul ve Gaziantep?te çeşitli sektörlerde çalışan mavi ve beyaz yakalı 274 kişinin katılımıyla esas çalışma yürütülmüştür.  Araştırma kapsamında revize edilen ölçekle beraber İş Stresi Bataryası ve iş doyumunu değerlendiren başka bir ölçek de uygulanmıştır. 
Ayırt edicilik analizlerinde madde-toplam puan korelasyonları .53 ile .66 arasında değişmiştir. Ardından yürütülen faktör analizi ölçeğin tek faktörlü bir yapıya sahip olduğunu göstermiştir. Ölçeğin aynı yapıyı değerlendiren bir diğer ölçekle olan anlamlı ilişkisi yaklaşan geçerlik kapsamında kanıt olarak ele alınmıştır. Yapı geçerliğini sınamak üzere yapılan bir diğer analizde ölçeğin iş doyumu ile ilişkili olduğu düşünülen çeşitli değişkenlerle olan ilişkileri incelenmiştir. Buna göre, beklenen şekilde, ölçek puanları kişilik özelliklerinden nevrotiklik ile negatif, öz etkinlik ile ise pozitif yönde ilişkiliyken; örgütsel, klinik ve durumsal değişkenlerden performanstan duyulan memnuniyet, duygusal bağlılık ve arkadaştan ve yöneticiden alınan sosyal destek ile pozitif, iş stresi, işten ayrılma eğilimi ve stres belirtileri ile negatif yönde ilişkili olmuştur. Son olarak ölçeğin güvenirliğini sınamak üzere hesaplanan Cronbach Alfa katsayısı .81 olarak bulunmuştur. Tüm bu analizler hem bataryadaki hem de geçerlik için kullanılan iş doyumu ölçekleri için tekrarlanmış ve sonuçlar revize edilen ölçeğinkiyle karşılaştırılmıştır. Tüm bu bulgular ölçeğin psikometrik özellikleri açısından tartışılmıştır.

Abstract:
The purpose of this study is to revise the Overall Job Satisfaction Scale of the Job Stress Battery which was developed by Ünsal, Özalp Türetgen, Sertel Berk and Başbuğ (2008). Initially, for this purpose, new items that aim to measure overall job satisfaction have written according to literature review. After the pilot study, in order to test the psychometric properties of the scale, 274 blue and white collared workers among variety of sectors in Istanbul and Gaziantep were participated to the main study. Job Stress Battery and another scale that evaluates job satisfaction were used for this study.
The item-total correlations were ranged between .53 and .66. Factor analysis showed that scale had single factor structure. The significant relationship between the scale and another job satisfaction scale was indicated as convergent validity evidence. In order to test structure validity of the scale, relation between job satisfaction and other related variables are analysed. According to the results, as expected, job satisfaction was negatively related to neuroticism and positively related to self-efficacy. Additionally, job satisfaction also has positive relationship with satisfaction with performance, organizational commitment and social support from colleagues and managers whereas it has negative relationship with job stress, intention to leave and stress symptoms. Finally, the level of Cronbach Alpha was found as .81. All of these analyses were also conducted for both other job satisfaction scale and comparisons were made between the initial and this revised scale. Overall discussion was based on the psychometric properties of the revised scale.