Johann Matthıas Sperger si minör kontrabas sonatının form ve kontrabas icra teknikleri açısından incelenmesi
The analysis of Johann Matthias Sperger b minor double bass sonata in terms of form and double bass performance techniques
Yazar: SEÇİL İREM KESKİN
Danışman: PROF. DR. ALPER MÜFETTİŞOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Yaylı Çalgılar Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2024
Konu: Müzik = Music

Özet:
Bu araştırmanın amacı, kontrabas repertuvarının zenginleşmesinde önemli bir yeri olan ve
Johann Matthias Sperger'in kontrabas sonatları arasında en önemli eserlerinden biri olarak
kabul edilen si minör kontrabas sonatının, form ve icra teknikleri açısından analiz
edilmesidir. Yöntem olarak nitel araştırma tekniklerinden doküman analizi ve betimsel
analiz kullanılmıştır. Çalışmanın kavramsal çerçevesini oluşturmak için, ilk olarak
bestecinin yaşadığı dönem olan Klasik Dönem, müzikal özellikleri ve bu dönemde
kontrabasta yaşanan gelişmeler açısından araştırılmış, ardından bestecinin hayatı, sanatı ve
eserleri araştırılarak betimsel analiz yapılmıştır. Elde edilen bilgiler doğrultusunda eserin
notası doküman olarak belirlenmiş ve üzerinde form analizi yapılmıştır. Form analizini
destekler nitelikte cümlelerin tonal tasarımları ve kalışları da incelenmiştir. Ardından eser
kontrabas icra teknikleri açısından incelenerek eseri icra etmek isteyenler için önerilerde
bulunulmuştur. Sonuç olarak, bölümlerin sırasıyla sonat allegrosu, beş bölmeli lied ve üç
bölmeli lied olduğu, Viyana akorduna göre bestelendiği fakat günümüz akort sistemine
uyarlandığı, Klasik Dönem müzikal özelliklerini hem form hem de yapısal olarak taşıdığı,
Sturm und Drang akımından etkilendiği ve kontrabas repertuvarının önemli eserlerinden
birisi olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This research aims to analysis the double bass sonata in B minor, which has an important
place in the enrichment of the double bass repertoire and is considered one of the most
important works of Johann Matthias Sperger among the double bass sonatas in terms of
form and performance techniques. Document analysis and descriptive analysis from
qualitative research techniques were used. To create the conceptual framework of the
study, firstly, the Classical Period, the period in which the composer lived, was
investigated from the point of its musical characteristics and the developments in the
double bass during this period, then a descriptive analysis was made by researching the
composer's life, art, and works. In line with the information obtained, the score of the work
was determined as a document and a form analysis was made on it. The tonal designs and
stays of the sentences that support the form analysis were also examined. Finally, the piece
was examined in terms of double bass playing techniques, and suggestions were made for
those who wanted to perform the piece. As a result, it was concluded that the movements
are respectively sonata-allegro, five-part lied and three-part lied, composed according to
Viennese tuning but adapted to today's tuning system, bearing the musical characteristics
of the Classical Period both in form and structure, influenced by the Sturm und Drang
movement and one of the important works of the double bass repertoire.