Kalkınma planlarında öngörülen eğitim hedeflerinin gerçekleşme düzeyi /
Yazar: AYŞE KORKMAZ
Danışman: DOÇ.DR. AKKUTAY ÜLKER
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Eko. Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1995
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: 5. Beş Yıllık Kalkınma Planı = 5. Five Annual Development Plan ; Eğitim = Education ; Eğitim hedefleri = Education targets ; Eğitim planlaması = Educational planning ; Kalkınma planları = Development plans

Özet:
ÖZET Eğitim, sosyal, kültürel ve ekonomik kalkınmanın önemli bir faktörüdür. Ülkelerin ekonomik, teknik ve sosyal yönden ilerlemesi o ülkenin nitelikli insan gücü kaynağına bağlıdır. Nitelikli insan gücü kaynağının oluşması ise ülkenin eğitim sistemi, bu sistemin işleyişini sağlayan kaynak ve kaynağın etkili kullanımı ile doğrudan ilişkilidir. Günümüzde kaynakların kıt olduğu herkes tarafından bilinen bir gerçektir. Bu da gelişmekte olan ülkelerde ekonomik ve sosyal kalkınmanın temelini oluşturan eğitim sektöründe de zaten kıt olan kaynağın verimli kullanımını gündeme getirir. Bu sebeple bu çalışma, Beş Yıllık Kalkınma Plânlarında (4., 5. ve 6.) öngörülen eğitim hedeflerinin gerçekleşme düzeyini ortaya çıkarmak amacı ile yapılmıştır. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen iki adet form tablosundaki kriterlere dayalı olarak Devlet İstatistik Enstitüsü verileri, Kesin Hesap Kanun Tasarıları ve Milli Eğitim Bakanlığı Araştırma Planlama ve Koordinasyon Dairesinin geçici istatistiklerinden elde edilmiştir. Beş Yıllık Kalkınma Plânlarında öngörülen eğitim hedefleri ile öğrenci sayısı arasında önemli bir ilişkinin olup olmadığını bulmak için korelasyon katsayısı hesaplanmış, bulunan bu katsayının anlamlı olup olmadığı tek korelasyon katsayısının test edilmesi (t) test tekniği ile test edilmiştir.Kalkınma plânlarında hedeflenen öğrenci sayılarının gerçekleşme yüzdelerinin dönemler arası farklılık gösterip göstermediğini bulmak için tek yönlü variyans analizi tekniği uygulanmıştır. Plân döneminin ve okul türünün, öğrenci maliyeti, şube sayısı, bir şubeye düşen öğrenci sayısı ve öğrenci başarısı üzerinde ayrı ayrı ve birlikte etkisinin olup olmadığını bulmak için, çift yönlü variyans analizi tekniği uygulanmış, çift yönlü variyans analizi sonucunda (F) değerinin önemli olarak çıktığı durumlarda, bu farkın hangi gruplardan kaynaklandığı Scheffe testi ile kontrol edilmiştir. Araştırmada önem düzeyi olarak ct=0.05 kabul edilmiş ve bu seviyede önemli bulunanlar aynı zamanda a=0.01 düzeyinde de incelenmiş ve sonuçlar verilmiştir. Veriler alt problemler düzeyinde incelenmiş ve aşağıdaki sonuçlar elde edilmiştir: 1.) Eğitime ayrılan kaynakların hedeflere ulaşma durumları, okullara göre değişmektedir. İlkokullarda yeterli, ortaokullarda yetersiz, liselerde ise (genel lise, meslekî ve teknik lise) sadece 6. Plân Döneminde yeterlidir. 2.) Bütün plân dönemlerinde (5. Dönem ortaöğretim hariç) öğrenci sayısı ile hedeflere ulaşma yüzdesi arasında ilişki vardır. Bu ilişki 4. Dönemde negatif, diğer dönemlerde pozitiftir. İlköğretim 6. Dönemde ve Ortaöğretim 4. Dönemde a=0.05 düzeyinde önemli bir ilişki olduğu bulunmuştur.3.) Bütün plân dönemlerinde öğrenci sayıları bakımından hedeflere ulaşılma yüzdeleri arasında istatistik olarak önemli bir farklılık bulunmamıştır. 4.) Eğitim kademeleri ve plân dönemlerinin öğrenci maliyetleri üzerinde etkisi vardır. 5ı.) Bütün plân dönemlerinde ilkokullar ile ortaokullar ve liseler arasında şube sayısı bakımından fark vardır. Ortaokullar ile liseler arasında ise -5. Dönem hariç- fark yoktur. 62.) Bütün plân dönemlerinde ilkokullar ile ortaokullar ve liseler arasında ortalama bir şubeye düşen öğrenci sayısı bakımından fark vardır. Ortaokullar ile liseler arasında ise -4. Dönem hariç- fark vardır. 6.) Okul türleri ile öğrenci başarıları arasında önemli bir ilişki vardır. Plân dönemleri ve öğrenci başarısı arasında önemli bir ilişki yoktur. Plân dönemleri ile okul türlerinin de öğrenci başarısı üzerinde birlikte etkisi yoktur.

Abstract:
ABSTRACT Education is an important factor for social, cultural and economic growth. Economic, technical and social improvement of countries is dependent on their qualified manpower resource. Formation of qualified manpower resource is directly reiated to that country's education system, resources which provide functioning of system, and effective use of the resources. However, in our contemporary time, it is known that the resources are scarce. So, in developing countries, at education sector which is the base for economic and social growth, the use of resource, which is already scarce, should be planned and evaluated by scientific researches. Because of this reason, this research is done for making obvious the level of realization of the objectives foreseen in 5 Year Growth Plans (4., 5. and 6.) Data are obtained from the temporary statistical data Statistics Institution of State, Law Draft of Ultimate Financial Record, and Research, Planning, and Coordination Office of Ministry of National Education, in accordance with the criteria settled in two forms developed by the researcher. To find out if there is a significant relationship betvveen the number of students and educational objectives foreseen in 5 Year Growth Plans, the correlation coefficient is calculated and in order to verify this correlation coefficients, testing of öne correlation coefficient (t) testing method is used.To find out if there is a difference in different periods, in the percentage of aimed number of students by the growth plans, one-way analysis of variance is used. To find out if the plan period and school type, seperately and together, have effect on cost of student, number of classes, number of students per class and success of students, two-way analysis of variance is used. As a result of this analysis, at the times (F) value is significant, to find out if there is a difference between the groups or not and if there is, then from which groups it is originated, is checked by Scheffe Test. In this research, significance level is accepted to be a=0.05 and significant ones are also analyzed at a=0.01 level and the results are given. Data have been analysed at sub-problems level and the findings have been given below: 1.) Realization of objectives of resources supplied for education varies according to the school types. At primary schools, it is adequate; at secondary schools, it is inadequate; and at high schools (general, vocational and technical) it is adequate only at 6th. Plan Period 2.) In all plan periods ( except 5th. Period secondary education ) there is a relationship between number of students and percentage of realization of the objectives. This relationship is negative at 4th. Period and positive at other periods. The importance level of this relationship at 4th. Period secondary education and 6th. Period primary education is significant at a=0.05 level. VI3.) In all plan periods, no significant statistical difference between the number of students and the percentage of realization of objectives can be found. 4.) Grade levels and plan periods have effect on student cost. 5i.) In all plan periods, there are differences in number of classes at primary schools, and secondary and high schools. There is no difference at secondary schools and high schools except 5th. Plan Period. 52.) In all plan periods, there are differences in number of students per class at primary schools, and secondary and high schools. There is also difference at secondary schools and high schools except 4th. Plan Period. 6.) There is a significant relationship between school types and success of students. The relationship between plan periods and success of students is not so significant. Plan periods together with school types have no co-effect on success of students. VII