Coğrafi bilgi sistemleri yardımıyla trafik kazalarının analizi: Antalya örneği
Analyzing traffic accidents using geographic information systems: The case of Antalya
Yazar: ELA ERTUNÇ
Danışman: DOÇ. DR. TAYFUN ÇAY
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry ; Trafik = Traffic ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Türkiye?de her yıl yaklaşık 4.000 kişi trafik kazalarında ölmekte, yaklaşık 200.000 kişi de yaralanmaktadır. Bu nedenle Türkiye?de trafik sorununa acil olarak bir çözüm bulunması ve trafik sorununun bilimsel açıdan incelenmesi gerekir. İlgili kuruluşlar arasında güvenlik konusunda bilinçlendirmeyi sağlamak, gelecekteki güvenlik çalışmaları açısından gereklidir. Bu çalışmada amaç, trafik kazalarında ölümlü ve yaralanmalı kazaların azaltılmasına katkı sağlayacak yöntem ve önerileri geliştirmektir. Ayrıca, karayolu trafik güvenliğinin sağlanmasında Coğrafi Bilgi Sistemleri?nin öneminin ortaya konması ve trafik kazalarının özelliklerinin belirlenmesi ile alınacak önlemler açısından sağlayacağı faydaların irdelenmesi amaçlanmıştır.  
Trafik güvenliği çalışmalarının temeli doğru bilgiye dayandığından trafik kazalarını en aza indirmek için doğru bilgiye ulaşmak gerekir. Bir kazaya ait tüm bilgilerin konumlarıyla birlikte toplanması, depolanması, istatistiksel değerlendirmelerin yapılması, hiçbir olay ve fiziki durumu ihmal etmeden planların yapılabilmesi ve sanal ortamda bunların görüntülenebilmesi, farklı senaryoların üretilmesi ve bunların muhtemel sonuçlarının test edilmesi Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ya da Geographic Information System (GIS) olarak adlandırılan teknolojiyle kısa zamanda ve ayrıntılı bir şekilde yapılmaktadır.
Türkiye?nin önemli metropollerinden biri olan Antalya kenti yoğun trafik sorununa sahiptir. Bu tez kapsamında, Antalya il merkezinde 2009 ve 2010 yıllarında meydana gelen karayolu trafik kazalarının CBS ortamında genel istatistiksel değerlendirmeleri yapılmış ve trafik kaza veri setinde yer alan parametreler çevresel faktörler ile de ilişkilendirilerek trafik kazaları analiz edilmiştir.
Bu çalışmada başlangıçta Antalya İli?ne ait World View uydu görüntüsü ArcGIS10 yazılımı kullanılarak sayısallaştırılmıştır. Antalya il merkezinde 2009 ve 2010 yıllarında meydana gelen ölümlü-yaralanmalı trafik kaza verileri kullanılarak ArcGIS10 yazılımında bir veri tabanı oluşturulmuştur. ?kavşak? ve ?bulvar-cadde-sokak?lardaki ölümlü-yaralanmalı trafik kazaları birbirinden ayrılmış ve her birinde meydana gelen kazalara ait kaza verileri (kaza ayı, kaza günü, kaza saat aralığı, kaza oluş türü, kaza karekteri, ölü sayısı, yaralı sayısı, hava durumu, kavşak türü, trafik lambası, yolun geometrik özellikleri, araç sayısı, araç cinsi, sürücünün cinsiyeti-yaş aralığı-öğrenim durumu gibi) kullanılarak, kazaların ArcGIS10 yazılımındaki uydu haritası üzerinde hem görsel hem de grafikler halinde istatistiksel değerlendirmeleri yapılmıştır. CBS ortamında kavşaklarda meydana gelen kazaların yoğun olduğu bölgeler tesbit edilmiş ve 2009 yılında 41, 2010 yılında 57  kavşak kaza kara noktası belirlenmiştir. Bu kara noktalarda ayrıntılı incelemeler yapılmış ve kazaya sebebiyet veren etkenler hem görsel hem de grafikler ve çizelgeler halinde istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca ArcGIS10 yazılımındaki uydu görüntüsü üzerinde bulvar-cadde-sokaklarda yıllar itibariyle 29 kazaya meyilli bölge tesbit edilmiş, bunlarda da kazaya sebebiyet veren etkenler hem görsel hem de grafikler ve çizelgeler halinde istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Antalya il merkezinde 2009 ve 2010 yıllarında meydana gelen maddi hasarlı kazaların değerlendirilmesi de grafikler halinde yapılmış ve yorumlanmıştır.

Abstract:
Nearly 4,000 people killed in road accidents every year in Turkey, about 200,000 are injured. In this study, in  ensuring of  security of road traffic is intended to introduce the importance of Geographic Information Systems. Aim of this study will contribute to the reduction of traffic accidents, fatal and injury accidents is to develop methods and suggestions. Also, to reveal the importance of road traffic safety in providing Geographic Information Systems and in terms of the benefits to the measures to be taken to determine the properties of traffic accidents have been studied.
Since the basis of traffic safety is based on the right information, you need to get the right information in order to minimize traffic accidents. That all the information about an accident are collected together with locations, that these information are stored, that these information are made statistical assessments, that without neglecting any event and the physical condition of these plans can be made and displayed in a virtual environment are made with Geographic Information Systems (GIS) as soon as possible and in a detailed manner.  
The city of Antalya is one of Turkey's major metropolises have the problem of heavy traffic. The scope of this thesis, the Antalya City Center, road traffic accidents that occurred in 2009 and 2010 made statistical evaluation of the overall GIS environment and traffic accidents with environmental factors in relation to the parameters in the data set was analyzed traffic accidents.
A satellite map of Antalya province in the beginning of this study, using ArcGIS10 software package digitized. By using fatal-injury traffic accident datas occurred in 2009 and 2010 years in Antalya City Center,  a database have been created  in ArcGIS10 software package. Fatal-injury traffic accidents on