Ortaokul öğrencilerinin çevre okuryazarlık düzeyinin incelenmesi: Isparta ili örneği
Examination of environmental literacy level of secondary school students, the example of Isparta
Yazar: HÜSEYİN ŞENGÜL
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN AKÇAY
Süleyman Demirel Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Nicel araştırma = Quantitative research ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Çevre okuryazarlığı = Environmental literacy ; Çevre sorunları = Environmental problems ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmada, ilk olarak ortaokul öğrencilerinin çevre okuryazarlık düzeyleri belirlenmiştir. Devamında ise bunun çeşitli değişkenlere göre kıyaslaması yapılmıştır. Çalışmada, nicel araştırma yöntemlerinden "Tarama Yöntemi" kullanılmıştır. Veriler 2019-2020 eğitim-öğretim yılının bahar döneminde toplanmıştır. Araştırma, Isparta il sınırları içindeki devlet ve özel ortaokullarında öğrenim gören toplam 1248 öğrencinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada Atabek Yiğit, Balkan Kıyıcı ve Yavuz (2014) tarafından geliştirilen "İlköğretim Öğrencileri için Çevre Okuryazarlığı Ölçeği" kullanılmıştır.
Sonuç olarak ortaokul öğrencilerinin genel çevre okuryazarlık düzeylerinin iyi seviyede olduğu saptanmıştır. Kız öğrencilerin çevre okuryazarlıkları erkeklerden daha iyi düzeydedir. Çevre okuryazarlığı bakımından sınıf düzeyleri arasında istatistiksel olarak 5. sınıf lehine anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür. Devlet ile özel ortaokul öğrencileri arasında da devlet okulları lehine anlamlı bir farklılık vardır. Yine il merkezinde yaşayan öğrencilerin çevre okuryazarlık puanları köyde yaşayanlara göre anlamlı biçimde yüksek bulunmuştur. Çevre ile ilgili dergi takip edenlerin çevre okuryazarlığı düzeyleri dergi takip etmeyenlere kıyasla anlamlı biçimde daha yüksektir. Aynı biçimde sosyal medya ya da televizyon aracılığıyla çevre ile ilgili yayın takip edenlerin çevre okuryazarlığı düzeyleri bu yayınları takip etmeyenlere göre anlamlı biçimde daha yüksektir. Son olarak okuldaki çevre eğitimini yeterli bulanların davranış düzeyleri, yeterli bulmayanlara göre anlamlı biçimde daha yüksek bulunmuştur.

Abstract:
In this study, first of all, enviromental literacy level of middle school students is determined. At the next step environmental literacy level of the students has been compared in terms of different variables. Survey method which is one of the quantitative methods, has been used in this study. This research has been carried out with the participation of 1248 students who have been studying at public schools and private schools in the province of Isparta. In this study "The Scale of Environmental Literacy For Primary School Students" developed by Atabek Yiğit et al. (2014) has been used.
As a result, the general environmental literacy of middle school students can be regarded in a good level. The environmental literacy level of female students is at a better level than the males'. Environmental literacy hasn't displayed a significant difference statistically among class levels. However; there is a significant difference between public and private school students in favour of public shools. Moreover; the environmental literacy scores of the students living in city centre have been detected higher than the ones living in villages. The environmental literacy level of ones who have been following magazines about environment is significantly higher than the ones who haven't. Similarly, the environmental literacy level of ones who have been following edition about environment through social media or television is significantly higher than those who haven't. Finally, the behaviour level of the ones who thinks environment education at schools is sufficient is determined significantly higher in comparision with the behaviour level of the ones who doesn't.