Kaynaklı imalat işlerinde kimyasal etkenlere maruziyetin tespit edilmesi ve değerlendirilmesi
Detection and evaluation of exposure to chemical factors in welded manufacturing works
Yazar: SELMA KOÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR ARABACI
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Kazalar = Accidents ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Bu çalışmada, kaynaklı imalat yapan işyerlerinde ortaya çıkan kimyasal etkenlerden toz, anlık gaz ve ağır metal maruziyeti tespit edilmek istenmiş ve bu doğrultuda ölçümler yapılmıştır. Ölçümler Ankara ilinde ve metal sektöründe yer alan 15 farklı işyerinde gerçekleştirilmiştir. Toz, anlık gaz ve ağır metal ölçümleri, T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş ve Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilmiş bir iş hijyeni ölçüm, test ve analizi laboratuvarı tarafından gerçekleştirmiştir. Ölçüm yapılan işyerlerinin analizi ve raporlandırılması esnasında sağlıklı veriler elde edebilmek amacıyla işyerleri büyük, orta, küçük ve mikro olarak sınıflandırılmıştır. Ölçüm öncesinde ilgili firma tarafından ölçüm yapılacak olan işyerleri ziyaret edilmiş ve ilgili ön fizibilite çalışması gerçekleştirilmiş olup, maruziyet düzeyinin maksimum oranda belirlenmesi amacıyla ölçüm noktaları belirlenmiştir. Toz, anlık gaz ve ağır metal ölçümleri yapılırken ulusal ve uluslararası ilgili standartlar baz alınmış olup, ölçümler bu kriterlere uygun şekilde gerçekleştirilerek kayıt altına alınmıştır. Öte yandan ölçümün yapıldığı saha ziyareti sırasında çalışanlara anket de uygulanmıştır. Anket soruları ile, çalışanların demografik yapısı, kaynak işi sırasında kimyasal etkenlere maruziyeti ve ayrıca iş sağlığı ve güvenliği farklındalık düzeyleri ile ilgili bilgi toplamak ve analiz yapabilmek amaçlanmıştır. Tüm işyerlerinde uygulanan ankete toplam 131 kaynak çalışanı katılmıştır. Yapılan çalışma; metal sektöründeki kimyasal etkenlere maruziyet düzeyi ve çalışanların kimyasal etken maruziyeti konusundaki algısı ile ilgili sektöre ayna tutmakta olup, çalışanların iş sağlığı ve güvenliğinin geliştirilmesi ve gerekli önlemlerin alınması hususunda yol gösterici olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to detect dust, instantaneous gas and heavy metal exposure, which are chemical factors that occur in welded manufacturing workplaces, and measurements were made accordingly. Measurements were carried out in 15 different workplaces in Ankara and the metal industry. Dust, instantaneous gas and heavy metal measurements,  was carried out by an occupational hygiene measurement, testing and analysis laboratory authorized by the Ministry of Labor and Social Security and accredited by the Turkish Accreditation Agency. In order to obtain reliable data during the analysis and reporting of the measured workplaces, the workplaces are classified as large, medium, small and micro. Before the measurement, the workplaces where the measurement will be made were visited by the relevant company and the relevant pre-feasibility study was carried out, and the measurement points were determined in order to determine the maximum exposure level. While dust, instantaneous gas and heavy metal measurements were made, national and international relevant standards were taken as basis, and the measurements were carried out in accordance with these criteria and recorded. On the other hand, a survey was also administered to the employees during the field visit where the measurement was made. The aim of the survey questions was to collect and analyze information about the demographic structure of the employees, their exposure to chemical factors during welding work, and their occupational health and safety awareness levels. A total of 131 welding employees participated in the survey applied in all workplaces. The study carried out; It reflects the level of exposure to chemical factors in the metal sector and the perception of employees about chemical agent exposure to the relevant sector, and is thought to be a guide in improving the occupational health and safety of employees and taking the necessary precautions.