Atorvastatin etkin maddesinin farmasötik preparatlarda spektrofotometri ve voltametri yöntemleri ile miktar tayini
Quantitation of atorvastatin effective substance with spectrophotometry and voltammetry methods in the pharmaceutical preparations
Yazar: SELÇUK KABAN
Danışman: DOÇ. DR. BİLAL YILMAZ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Atorvastatin = Atorvastatin ; Farmasötik kimya = Chemistry-pharmaceutical ; Farmasötik teknoloji = Technology-pharmaceutical ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Spektrofotometri = Spectrophotometry ; Spektrofotometri-ultraviyole = Spectrophotometry-ultraviolet ; Voltametri = Voltammetry

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, farmasötik preparatlarda atorvastatin etkin maddesinin miktar tayini için UV-Görünür Bölge Absorbsiyon Spektrofotometri, Birinci Türev Absorbsiyon spektrofotometri ve Voltametri yöntemleri geliştirildi.
Materyal ve Metot: UV-Görünür Bölge Absorbsiyon Spektrofotometride atorvastatin çözeltilerinin absorbans değerleri 247 nm'de ölçüldü. Birinci Derece Türev Spektrofotometride, absorbans değerleri 237 ve 261 nm'de ölçüldü. Doğrusal Taramalı Voltametride pik akımları +1.10 V'da ölçüldü. Doğrusallık, kesinlik, doğruluk, stabilite, tayin edilebilme sınırı ve miktar belirleme sınırı gibi parametreler ICH Guidelines'e göre çalışıldı.
Bulgular: UV-Görünür Bölge Absorbsiyon Spektrofotometri ve Birinci Türev Absorbsiyon Spektrofotometri yönteminin kalibrasyon eğrileri 5-20 g ml-1 derişim aralığında, Doğrusal Taramalı Voltametride 5-40 ug ml-1 derişim aralığında, Diferansiyel Puls Voltametri yönteminde 0.5-8.0 g ml-1 derişim aralığında doğrusaldır. Atorvastatin için gün-içi ve günler arası kesinlik değerleri %5.39'den ve doğruluk (bağıl hata) %5.88'den küçüktür. 
Sonuç: Geliştirilen bu yöntemler ile atorvastatin etkin maddesini içeren üç farklı ilaç preparatında (Ator, Cholvast ve Lipitor) atorvastatin miktar tayini yapıldı. Elde edilen analiz sonuçları değerlendirildi ve geliştirilen yöntemler istatistiksel olarak karşılaştırıldı.

Anahtar Kelimeler: Atorvastatin, geçerlilik testi, türev-spektrofotometri, UV-Görünür bölge absorbsiyon spektrofotometri, voltametri.

Abstract:
Aim: In this study, UV-Visible Zone Absorption Spectrophotometry, First Derivative Absorption Spectrophotometry, and Voltammetry methods were developed for determination of atorvastatin in pharmaceutical preparations.
Material and Method: In UV-Visible Zone Absorption Spectrophotometry, absorbance values of atorvastatin solutions were measured at 247 nm. In First Derivative Spectrophotometry, absorbance values were measured at 237 and 261 nm. In Lineer Sweep Voltammetry, peak currents of atorvastatin solutions were measured at +1.10 V. Parameters such as linearity, precision, accuracy, stability, limit of detection and limit of quantification were studied according to the ICH Guidelines. 
Results: Calibration curves of UV-Visible Zone Absorption Spectrophotometry and First Derivative Absorption Spectrophotometry methods were linear between the concentration range of 5-20 μg ml-1, in Lineer Sweep Voltammetry between the concentration range of 5-40 μg ml-1, in Differential Pulse Voltammetry method between the concentration range of 0.5-8.0 μg ml-1. Within- and between-day precision values for atorvastatin were less than 5.39% and accuracy (relative error) was better than 5.88%. 
Conclusion: Quantitation of atorvastatin was performed with these methods which is developed in three different pharmaceutical preparations containing the atorvastatin effective substance (Ator, Cholvast ve Lipitor). Obtained analysis results were evaluated and the developed methods were compared as statistics. 
 
         
Key Words: Atorvastatin, derivative spectrophotometry, UV-Visible zone absorption spectrophotometry, validation test, voltammetry.