Babürlüler Devleti'nin kurucusu Babür Şah'ın dış siyaseti
Founder of the Babur's Empire Shah-i Babur foreign of policy
Yazar: BİLAL KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. ALTAN ÇETİN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Tarih = History
Dizin: Babürlü Devleti = Babur State ; Hindistan = India ; Türk devletleri = Turkish states ; Türk-Hindistan ilişkileri = Turkish-Indian relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Türklerin İslâm dinini kabul etmelerinden sonra Hindistan coğrafyasında kurdukları siyasî teşekküllerin üçüncüsü ve aynı zamanda da sonuncusu Babürlüler İmparatorluğudur. Bu imparatorluk, bu coğrafyada üç buçuk asra yakın bir süre varlık göstermiştir. Bu coğrafyayı yeniden Türklerin hâkimiyetine açan isim, Babür Şah olmuştur. O da tıpkı Gazneli Sultan Mahmud ve Timur Bey gibi, aralıklarla seferler tertip ederek bu coğrafyayı zaptetmeye çalışmıştır ki, nihayet beşinci ve son seferinde, 1526'da, Panipat'ta İbrahim Lodi ile savaşarak Hindistan'a girmiştir.Babür Şah'ın Hindistan'a geçinceye kadar ki, faaliyet sahası önce Maverâünnehir coğrafyası, daha sonra da Kâbil ve civarı olmuştur. Babür Şah, Maverâünnehir'de Timurlular Devleti'nin inkıraza uğramasından sonra ortaya çıkan küçük hanlıklardan biri olan Fergana Hanlığı'nın başına geçmiştir. Babür Şah, Maverâünnehir'de bu coğrafyanın tamamını tahakkümü altına almaya amaçlayan bir dış politika takip etmiştir ki, bu daha ziyade Semerkand tahtını ele geçirmeyi amaçlayan bir fütuhat politikası ekseninde gelişmiştir. Bu noktada Babür Şah, Kâbil'e geçinceye kadar iki defa Semerkand üzerine sefer düzenlemiştir. İkinci seferinde Semerkand'ı ele geçirerek yüz gün süren bir Semerkand hâkimiyeti olmuştur. Daha sonra Semerkand'dan bazı gaileler yüzünden çıkmak zorunda kalınca, burayı kaybetmiştir. Daha sonra tekrar ele geçirmek için harekete geçtiyse de karşısına Şeybanî Han ve Özbek tehlikesi çıkmıştır.Şeybanî Han ile 1501'de Ser-i Pûl'de karşılaşıp, mağlup olunca yeniden Fergana vadisine dönmek zorunda kalmıştır. Burada bir ara Moğol Hanları ile irtibat temin ederek müşterek hareket ettiyse de bir netice alamadığı gibi, Fergana vadisinde elinde bulundurduğu Endican ve Ahsi gibi şehirleri de kaybetmek durumunda kalmıştır. Bütün bu gelişmeler karşısında, maiyetindekilerle birlikte Kâbil'e doğru yola çıkmıştır.1504 yılında Babür Şah, Kâbil ve Gazne'yi ele geçirerek, Kâbil merkezli bir fetih hareketine başlamıştır. Evvela Kâbil ve civarındaki yerlerin hâkimiyet altına alınmasını sağlamış daha sonra ise yine Timur Hanedanlığına mensup mirzaların Şeybanî Han'a karşı müşterek olarak tertip ettikleri sefere iştirak etmek için harekete geçtiyse de, bu seferden vazgeçilmesi üzerine geri Kâbil'e dönmüştür. Bu dönüşü müteakip, Kâbil civarındaki Afgan kabileleri tedip edilmiştir. 1510 yılında Şah İsmail'in desteğiyle yeniden Semerkand'ı ele geçirmişse de uzun süreli bir zapt olmamıştır. Bunun üzerine padişah, yeniden Kâbil'e dönerek Kuzey Hindistan'a doğru fetihlere başlamış ve 1519'da Sind nehrini geçmiştir. Nihayet 1522'de Kandahar'ı zapt etmiş ve ardında Lâhur'u zapt ederek Hindistan'ın fethi için yeni karargâh noktaları belirlenmiştir.Bu karargâh noktalarından hareketle padişah, Panipat'ta Sultan İbrahim Lodi ile çarpışarak onu mağlup edip Delhi'ye ve ardından da Agra'ya girmiştir. Bu girişin ertesi yılı hemen Hindistan'ın diğer kısımları üzerine seferler tertip edilerek oralarda hâkimiyet altına alınmaya çalışılmıştır. Padişahın Hindistan'da önünde iki önemli engel vardı. Bunlardan biri, Delhi Sultanı İbrahim Lodi ve Raçputların şefi Rânâ Sangâ idi.Sultan İbrahim Lodi ile Panipat'ta karşı karşıya gelip onu mağlup ettikten sonra, 1527'de de Kanvâ'da Rânâ Sangâ ile karşılaşılmış ve onun da mağlup edilmesini müteakip, Babür Şah, Hindistan hâkimiyetini ele geçirmiştir. Yalnız onun Hindistan'daki hâkimiyet devresi, ömrünün vefa etmemesinden ötürü çok kısa sürmüştür. Padişah, 1530 tarihinde Agra'da vefat etmiştir.Padişah 1530 tarihinde vefat ettiğinde arkasında, bugünkü Afganistan, Pakistan ve Kuzey Hindistan'ı içine alan bir ülke bırakmıştır. Onun şahsında bu coğrafyalar, Türk ve İslâm idareleriyle tanıştığı gibi, aynı zamanda da askerî, malî, iktisadî, askerî, kültürel gelişmelerle de tanışmıştır. Bu coğrafyalar tabir-i caizse Babür Şah'ın şahsında yeniden doğmuştur.

Abstract:
Islam, the religion of the Turks and then concatenate the geography of India and is also one third of enterprises have established political empire of Baber?s. This empire, this region showed that while being close to three and a half century. This dominance of geographic re-opens the name of Turks, Mughal was the Shah. He just Ghaznavid and Timur Bey, Sultan Mahmud, such as periodic expeditions organized by geography, this has worked to conquer that, finally, the fifth and final time, 1526'da, India has been fighting with Panipat'ta Ibrahim Lodi.Mughal India, the Shah, until that field of activity before the Transoxiana geography, then to Kabul and has been around. Shah Babur, Tamerlane Empire Transoxania breakdown occurring after the small per Khanate was one of the Ferghana. Babur Shah, the entire geography Transoxania this was followed by a foreign policy that aims to be tyrannized, but rather it aims to seize the throne of Samarkand axis has developed a policy of conquests. At this point Shah Babur, Kabul until the time of Samarkand has organized two times. The second time was dominated by Samarkand Samarkand conquered the face of a day. Then having to quit because of Samarkand some Gaile thick, has lost here. If it's been mobilized to take over again later at increased risk across the Şeybanî Khan and Uzbek.Ser-i Pûl in 1501 Şeybani Khan met, defeated again when it had to return to the Ferghana valley. Here, the joint motion by providing a break in contact with the Mongol Khans If I could not get a sequel as well, such as the cities of Fergana valley holds Ahsi Endican and also had to lose. In the face of all these developments, together members was off to Kabul.In 1504 Babur Shah, Kabul, and captured Gazne, a Kabul-based movement of conquest began. First of all be under the sovereignty of Kabul and around the places provided, then, again jointly organized against Timur Han Dynasty Şeybani members to participate in action for their time has expired, the abandonment of the expedition returned to Kabul on the back. Following this rotation, have been Kabul near the Afghan tribes. Discussed again at Samarkand in 1510 with the support of Shah Ismail has not been conquered a long-term. Then the king again returned to Kabul in 1519 the Sind River in Northern India and has started the conquests. 1522 has finally conquered Kandahar and the new headquarters for the conquest of India by conquest points behind Lâhur'u determined.Starting points of the sultan of this headquarters, Panipat'ta defeated Sultan Ibrahim Lodi in a collision with whether it has entered Delhi and then Agra'ya. This is the next entry on the expeditions organized by other parts of India there and just tried to be domination. There were two major obstacles in front of the Sultan in India. One of these was the Delhi Sultan Ibrahim Lodi and Raçputların chief, Rana Sanga.Sultan Ibrahim Lodi at Panipat faced with defeat came after him, in 1527 at Kanvâ also encountered with Rana Sanga and his being defeated in the subsequent, Babur Shah, seized the domination of India. But, his period of domination in India, took a very short life because of loyalty does not want. Sultan, 1530, died on Agra.When the Sultan died in 1530 on the back of today's Afghanistan, Pakistan and Northern India has left the country involved. He personified the geographies, as he met the Turkish and Islamic administrations, as well as military, financial, economic, military and cultural developments in the met. The person of the Shah-i Babur to speak this phrase has been born again geographies.