Acil servise başvuran gastrointestinal sistem (GİS) kanamalı hastalarda entegre pulmoner index (EPİ) ölçümünün prognozu belirlemede değerliliği, hemorajik şok sınıflaması ve risk skorları ile ilişkisi
Integrated pulmonary index (IPI) measurement in patients with gastrointestinal system bleeding at the emergency department determining the prognos value, relationship with hemoragic shock classification and the risk scores
Yazar: ÖMER FARUK ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. HALİL DOĞAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Gastrointestinal hastalıklar = Gastrointestinal diseases ; Gastrointestinal hemoraji = Gastrointestinal hemorrhage ; Oksijen satürasyonları = Oxygen saturation ; Prognoz = Prognosis ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Ölçekler = Scales ; Şok-hemorajik = Shock-hemorrhagic

Özet:
Amaç
Acil servise başvuran GİS kanamalı hastalarda EPİ değerinin, prognozu belirlemede olası rolü, GİS kanamaları ile EPİ değeri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığı, GİS kanamalarında risk skorlamaları ve hemorojik şok sınflaması ile ilişkinin gösterilmesi amaçlandı.

Materyal ve Metod
Prospektif gözlemsel kohort çalışması olarak dizayn edilen bu çalışmaya, Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği'ne 03.12.2020 ile 12.08.2021 tarihleri arasında başvuran, 18 yaş ve üstü, GİS kanaması odağı saptanan 111 hasta alındı. Hastaların demografik ve klinik özellikleri kaydedilerek tüm hastalara 30'ar dakikalık EPİ monitörizasyonu yapıldı. Her 5 dakikada bir ölçülen EPİ değerleri not edildi ve ortalamaları hesaplandı. Ayrıca HEMOROJİK ŞOK EVRELEMESİ, GBS, ROCKALL ve AIMS-65 skorları hesaplandı ve acil servis, hastane içi ve 14 günlük mortaliteleri kaydedildi. 

Bulgular
Gastrointestinal sistem kanaması olan hastaların mortal seyreden hasta grubunun yaş ortalaması 76,14±12,10, takibi sonrası sağ olarak taburcu edilen hastaların yaş ortalaması 59,63±18,10 idi. İki grup arasında yaş ortalamaları açısından anlamlı fark saptandı (p<0,001). Mortal seyreden hasta grubunun 5'i (%22,7) kadın, 17'si (%77,3) erkekti. İki grup arasında cinsiyet açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p=0,008).
 Yaşayan ve mortal seyreden hastalar arasında sistolik kan basıncı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark izlendi (p=0,003). Çalışmamızda çalışmaya alınan 111 hastanın 48'inde (%43,6) hipertansiyon, 31'inde (%28,2) diyabet, 30'unda (%27,3) koroner arter hastalığı saptandı.
Düşük etCO2 ve EPİ skorlarının düşük sistolik ve diyastolik kan basıncı, spO2 ve yüksek solunum sayısı ile ilişkili olduğu, GİS kanamalı hastaların takibinde s                  tandart monitörizasyona ek olarak hasta prognozuna işaret edebilecek bir paramatre olabileceği düşünüldü.
EtCO2, 0. 5. 10. 15. 20. 25. 30. dakikalarda ölçülen ve dalga formunda görülen en düşük, en yüksek ve ortalama EPİ ölçümlerinin tümünün birbiri ile arasında istatiksel olarak anlamlı pozitif (tüm ölçümlerde p<0,001); şok sınıflaması evresi, GBS, ROCKALL ve AIMS65 skorları ile arasında ise negatif korelasyon saptandı.
Çalışmamızda mortalite üzerine istatistiksel olarak anlamlı fark saptanan parametrelerden albümin, laktat, yaş, sistolik tansiyon, şok sınıflaması evresi çok değişkenli lojistik regresyon backward metodu ile incelendiğinde albümin değerinin OR (1,3930) oranı CI (%95 CI 1,1239-1,7266), laktat değerinin OR (0,6310) oranı CI (%95 CI 0,4608-0,8640), yaş değerinin OR (0,9202) oranı CI (%95 CI0,1271-0,7908), sistolik tansiyon değerinin OR (0,9558) oranı CI (%95 CI 0,9113-1,0024), şok sınıflaması evresi OR (0,3170) oranı CI (%95 CI 0,1271-0,7908) değerleri mortalitenin bağımsız belirleyicileri olarak bulunurken, etCO2 ve EPİ değerlerinin hiçbiri mortalitenin bağımsız belirleyicisi olarak saptanmadı.

Sonuç
Yaptığımız çalışmada GİS kanama ile takip edilen hastalarda albümin ve laktatın hasta mortalitesini öngörmede önemli birer prognostik veri olduğunu saptarken; etCO2 ve EPİ skorlarının mortaliteyi  göstermede bağımsız  prognostik veri olarak yetersiz olduğunu; fakat mortal seyreden veya kritik hastalarda etCO2 ve EPİ skorlarının hastanın klinik durumu, şok sınıflaması evresi, GBS, ROCKALL ve AIMS-65 skorları ile istatistiksel olarak anlamlı değerler verdiğini saptadık. 

Anahtar kelimeler: Gastrointestinal Sistem Kanaması, Entegre Pulmoner İndex, Acil Tıp

Abstract:
Introduction
It was aimed to show the possible role of EPI value in determining the prognosis in patients with GIS bleeding admitted to the emergency department, whether there is a significant relationship between GIS bleeding and EPI value, risk scoring in GIS bleeding, and hemorrhagic shock. 

Material and Method
This study, which was designed as a prospective observational cohort study, was conducted by Bakırköy Dr. Sadi Konuk Training and Research Hospital Emergency Medicine Department a total of 111 patients aged 18 years and over who were diagnosed with GIS focus, who applied to the Bakırköy Dr. Sadi Konuk Training and Research Hospital Emergency Medicine Clinic between 03.12.2020 and 12.08.2021 were included. Demographic and clinical characteristics of the patients were recorded, and all patients were monitored for 30 minutes of EPI, and the EPI values measured every 5 minutes were noted and their averages were calculated. In addition, HEMORAGIC SHOCK STAGE, GBS, ROCKALL, and AIMS-65 scores were calculated and emergency room, in-hospital and 14-day mortality were recorded.

Results
The mean age of the patients with gastrointestinal system bleeding who died was 76.14±12.10 years, and the mean age of the patients who were discharged alive after the follow-up was 59.63±18.10 years. There was a significant difference between the two groups in terms of mean age (p<0.001). Of the mortal patient group, 5 (22.7%) were female and 17 (77.3%) were male. A statistically significant difference was found between the two groups in terms of gender (p=0.008).
There was a statistically significant difference in systolic blood pressure between surviving and mortal patients (p=0.003). In our study, 48 (43.6%) of the 111 patients included in the study had hypertension, 31 (28.2%) diabetes, and 30 (27.3%) coronary artery disease.
It was thought that low etCO2 and EPI scores were associated with low systolic blood pressure, diastolic blood pressure, sPO2 and high respiratory rate, and it could be a parameter that could indicate patient prognosis in addition to standard monitoring in the follow-up of patients with GI bleeding.
EtCO2, all of the lowest, highest and average EPI measurements measured at 0. 5. 10. 15. 20. 25. 30. minutes and seen in the waveform are statistically significant positive (in all measurements p<0.001), shock stage, GBS, ROCKALL and AIMS65 scores were negatively correlated.
In our study, albumin, lactate, age, systolic blood pressure, shock classification stage, among the parameters for which a statistically significant difference was found on mortality, was examined with the multivariate logistic regression backward method, the OR (1.3930) ratio of the albumin value CI (95% CI 1.1239-1.7266 ), OR (0.6310) ratio of lactate value CI (95% CI 0.4608-0.8640), OR of age value (0.9202) CI (95% CI0.1271-0.7908), systolic blood pressure value OR (0.9558) rate CI (95% CI 0.9113-1.0024), shock classification stage OR (0.3170) rate CI (95% CI 0.1271-0.7908) were found to be independent predictors of mortality. None of the, etCO2 and EPI values were found to be independent predictors of mortality.

Conclusion
In our study, we determined that albumin and lactate are important prognostic data in predicting patient mortality in patients followed up with GI bleeding; etCO2 and EPI scores are insufficient as independent prognostic data to show mortality; however, we found that etCO2 and EPI scores in mortal or critical patients gave statistically significant values with the patient's clinical status, shock classification stage, GBS, ROCKALL and AIMS-65 scores.

Key words: Gastrointestinal system bleeding, Integrated Pulmonary Index, Emergency Department