Koşullu varyans modelleri ve günlük petrol fiyatları üzerine ampirik bir uygulama
Autoregressive conditional heteroskedasticity models and an amprical application on daily petroleum prices
Yazar: HAKKI POLAT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FATİH ÇEMREK
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İstatistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: İstatistik = Statistics
Dizin: ARCH model = ARCH model ; Birim kök testleri = Unit root tests ; Box-Jenkins = Box-Jenkins ; Fiyat hareketi = Price movement ; GARCH model = GARCH model ; Petrol = Petroleum ; Zaman serileri analizi = Time series analysis

Özet:
Özellikle altın, döviz, borsa endeks değeri ve petrol fiyatları gibi günlük olarak değişkenlik gösteren zaman serilerinin analizi birçok kuruluş açısından hayati önem taşımaktadır. Bu değerlerin uygun zaman serisi modeli ile modellenip, geleceğe yönelik öngörülerin yapılması, ilgili serideki tüm değişimleri ve gelecekte göstereceği eğilimleri belirlemek son önemli bir konudur.Birçok kaynak, dünyadaki en kaliteli petrol çeşidi olan Teksas Ham Petrolünden sonra ki en yüksek kaliteye sahip petrol çeşidi olarak Brent Petrol'ü göstermektedir. İngiltere ve Norveç arasında yer alan Kuzey Denizinden çıkarılan Brent Petrol özellikle İskoçya'daki tesislerde işlenmektedir. Brent Petrolün bir diğer önemli özelliği, kalitesi sebebiyle uluslararası standart olarak kabul edilmesidir.Bu çalışmada da Ocak 2005-Haziran 2012 yılları arası, Avrupa Günlük Brent Petrol Varil fiyatları, öncelikle temel zaman serileri analizi yöntemiyle incelenerek, tanımlayıcı istatistikleri ve durağanlık analizleri gibi işlemlere tabi tutulmuştur. Daha sonra ilgili serinin durağanlığının araştırılması için önemli bir başka teknik olan birim kök testleri uygulanmıştır. Bir sonraki aşamada ise, günlük konjonktürlerden fazlaca etkilenen serilerde gözlemlenen volatilite araştırılmıştır. Volatilitenin araştırılmasına paralel olarak, serinin ARCH etkisi içerip içermediği kontrol edilmiş ve son olarak ARCH etkisini giderebilmek için ARCH, GARCH ve özel GARCH modelleri uygulanmıştır.

Abstract:
Time series analysis depending on daily changes such as gold, foreign exchange, stock market and oil prices is crucial for many organizations. Modelling these values in an appropriate series model, making predictions for the future, identifying all changes in related series and future trends is an extremely important issue.Many resources indicates that Brent oil is the most high-quality oil in the world then Texas raw oil the most high-quality oil varient. Brent oil extracted from North Sea located between England and Norway is expressly processed into the plants in Scotland. Another important feature of Brent oil is regarded as the international standard for oil quality.In this study, European daily Brent oil barrel prices in the period between January 2005 ? June 2012 have been applied to some processes such as descriptive statistics and stationary analysis by examining the basic time series analysis method. Subsequently, unit root tests which is another important technique for the investigation of related series stationary were applied. At a later step, the volatility of observed series affected mostly by daily conjucture were investigated. In paralel with the investigation of votatility, serie has been controlled whether by ARCH effect included or not and in the end ARCH,GARCH and special GARCH models were applied to overcome the ARCH effect.