İş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının örgütsel güven ve iş tatminine etkisi: Alanya'da konaklama işletmeleri üzerine bir araştırma
The effect of occupational health and safety practices on organizational trust and job satisfaction: A study on accommodation enterprises in Alanya
Yazar: TAYFUR SÜLEYMAN KOÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ENGİN ÜNGÜREN
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Antalya-Alanya = Antalya-Alanya ; Konaklama işletmeleri = Occommodation enterprises ; Konaklama işletmeleri = Occommodation enterprises ; Oteller = Hotels ; Örgütsel güven = Organizational trust ; İş doyumu = Job satisfaction ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Bu tez çalışması, iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının örgütsel sonuçlara olan yansımalarını incelemek üzere gerçekleştirilmiştir. Örgütsel sonuçlar olarak, olumlu bir işletme ortamına zemin hazırlayan örgütsel güven ve iş tatmini kavramları ele alınmıştır. Bu bağlamda çalışmanın birinci amacı, iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının örgütsel güven ve iş tatminine olan etkisini ortaya koymaktır. Tez çalışmasının bir diğer amacı da iş kazaları konusundaki dışsal odaklılığın örgütsel güven ve iş tatminine olan etkisini incelemektir. Daha kapsamlı bir ifadeyle çalışmanın ikinci amacı, iş kazalarını şans, kader gibi faktörlere bağlayıp bu kazaların önlenemeyeceğini kabul eden bir düşünce yapısının, bireyin örgütsel güven ve iş tatminine olan etkisini belirlemektir. Tez çalışması, 14 ayrı konaklama işletmesinde çalışmakta olan 734 işgörenin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada veri toplamak için anket tekniği kullanılmıştır. Anket formları aracılığı ile toplanan veriler, istatistik paket programı yardımıyla analizlere tabi tutulmuştur. Öncelikli olarak katılımcıların farklı özelliklerine göre genel profilleri belirlenmiştir. Daha sonra t-testi ve ANOVA analizi aracılığı ile katılımcıların farklı özelliklerine göre araştırma kapsamında yer alan değişkenler incelenmiştir. Ortaya konan korelasyon analizi sonucunda, iş sağlığı ve güvenliği uygulamaları ile örgütsel güven boyutları ve iş tatmini arasında olumlu yönde anlamlı ilişkiler olduğu saptanmıştır. Ayrıca iş kazaları konusundaki dışsal odaklılık ile örgütsel güven boyutları arasında negatif yönlü anlamlı ilişkiler olduğu belirlenmiştir. İş kazaları konusundaki dışsal odaklılık ile iş tatmini arasında ise anlamlı bir ilişkinin olmadığı saptanmıştır. Çalışmanın temel amaçları doğrultusunda ortaya konan çoklu regresyon analizleri sonucunda, katılımcıların örgütsel güvenleri üzerinde çalışma arkadaşlarının iş sağlığı ve güvenliği kriterlerine göre çalışmasının, iş sağlığı ve güvenliği konusunda yönetim ve çalışanlar arasında işbirliği ve iletişimin, çalışma arkadaşlarının iş sağlığı ve güvenliği konusundaki farkındalık ve bilinç düzeylerinin, iş sağlığı ve güvenliği konusunda yönetsel önlem ve tedbirlerin etkili olduğu bulgusuna ulaşılmıştır.  Katılımcıların iş tatminleri üzerinde ise çalışma arkadaşlarının iş sağlığı ve güvenliği kriterlerine göre çalışmasının, iş sağlığı ve güvenliği konusunda yönetsel önlem ve tedbirlerin, çalışma arkadaşlarının iş sağlığı ve güvenliği konusundaki farkındalık ve bilinç düzeylerinin etkili olduğu saptanmıştır.  Ayrıca iş kazaları konusundaki dışsal odaklılığın çalışma arkadaşlarına olan güveni olumlu yönde, iş tatminini ise olumsuz yönde etkilediği belirlenmiştir.  Çoklu regresyon analizlerinden elde edilen bulgular doğrultusunda, iş sağlığı ve güvenliği konusunda hem çalışanların hem de yöneticilerin sorumluluk sahibi olduğu ortaya konmuştur.

Abstract:
This thesis was carried out to examine the implications of occupational health and safety practices on organizational results. As organizational outcomes, organizational trust and job satisfaction concepts, which establish a ground for a positive business environment, are discussed. In this context, the primary objective of the study is to determine the effect of occupational health and safety practices on organizational trust and job satisfaction. Another aim of the thesis study is to investigate the effect of external focus about occupational accidents on organizational trust and job satisfaction. With more comprehensive words, the second purpose of the study is to determine the effect of a mindset, which attributes occupational accidents to the factors as chance and fate and accept them as inescapable, on the individual's organizational trust and job satisfaction. The thesis study was carried out with the involvement of 734 employees who work in 14 separate accommodation businesses. In this study, survey technique was used to collect data. The data collected through the questionnaires was subjected to analysis with the help of statistical package program. The general profiles of participants were primarily determined according to their different characteristics. Then, the variables within the scope of study were examined with t-test and ANOVA analysis according to participants' different characteristics. As a result of correlation analysis, it was found that there are meaningful relationships, which are in a positive way, between the 'occupational health and safety practices' and 'organizational trust dimensions and job satisfaction'. In addition, it was determined that there are meaningful relationships, which are in a negative way, between the external focus related the occupational accidents and organizational trust dimensions. Nevertheless, it was found that there is not a meaningful relationship between the external focus related occupational accidents and job satisfaction. As a result of multiple regression analysis that set out in accordance with the main objectives of study, it was found to be effective the colleagues' working according to occupational health and safety criteria on participants' organizational trusts, the collaboration and communication among management and employees about occupational health and safety, the colleagues' levels of awareness and consciousness about occupational health and safety,  the administrative measures and precautions about occupational health and safety on participants' organizational trust. However, it was found to be effective the colleagues' working according to occupational health and safety criteria, the administrative measures and precautions about occupational health and safety, the colleagues' levels of awareness and consciousness about occupational health and safety on participants' job satisfaction. In addition, it was determined that the external focus related occupational accidents affects the trust to colleagues in a positive way but affects job satisfaction in a negative way. According to findings obtained from multiple regression analysis, it was revealed that both employees and managers have responsibility about occupational health and safety.