Yüksek doz hızlı (HDR) brakiterapi uygulamalarının kalite kontrolünde gafkromik film kullanımının araştırılması
The usage of gafchromic films in the quality assurance of high dose rate brachytherapy
Yazar: SONGÜL ÇAVDAR KARAÇAM
Danışman: PROF.DR. GÖNÜL KEMİKLER
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering ; Onkoloji = Oncology

Özet:
Radyasyon tedavisinde istenen tedavi dozunun, tedavi volümüne kabul edilebilirlimitler içerisinde verilmesi önemlidir. Bu amaçla kalite güvenceliği ve kalite kontrolprogramlarının olusturularak uygulanması gerekir. Brakiterapide doz dağılımının deneyselolarak elde edilmesi kaynak yakınında yüksek doz gradyenti ve sıcak noktaların bulunmasınedeniyle zordur. Konvansiyonel ölçü araçları boyutları nedeniyle kaynağa yakın mesafelerdeölçüm yapmak için uygun değildir. Bu olumsuzluklar dikkate alınarak gelistirilmis polimertabanlı bir film olan gafkromik film, radyoaktif kaynak yakınındaki doz dağılımı ölçümü veyüksek doz hızlı (HDR) brakiterapi uygulamalarının kalite temini için yeni bir gelismedir. Buçalısmada, Gammamed 12-i HDR brakiterapi cihazında bulunan Ir-192 kaynağıyla ABACUSyazılımının olusturduğu izodoz dağılımlarının kalite kontrolü için iki farklı gafkromik filmolan EBT ve MD 55-2'den yararlanılmıstır. Silindirik aplikatör ve brons kateterine paralel vetransvers eksende yerlestirilen filmler Vidar ve Umax tarayıcıda taranarak dozimetrik olarakdeğerlendirilmis ve tedavi planlama sistemiyle karsılastırılmıstır. Ölçülen ve hesaplanandozlar arasındaki fark silindirik aplikatör için 0,5 cm mesafedeki düzlemde her iki eksende de%1, 1 cm mesafedeki düzlemde ise %5 ten azdır. Transvers düzlemde ise hesaplanan veölçülen dozun her iki aplikatör için de ±%10 içerisinde olduğu, transvers eksende kesilen filmyakınında ve düsük doz bölgelerinde doz farkının arttığı görülmüstür. Sonuç olarak gafkromikfilm kullanarak brakiterapi tedavi planlamasındaki doz dağılımlarının doğrulanması yönündenbir kalite kontrol yöntemi olusturulması hedeflenmis ve gafkromik filmin HDR brakiterapidekalite kontrol amaçlı kullanımının uygun olduğu görülmüstür.

Abstract:
In radiotherapy it is very important to give the prescribed dose to the target volume in thecertain limits. For this purpose, it is necessary to implement and apply a quality assuranceprogram. When the brachytherapy dose distributions are experimentally drawn, hot spots andhigh dose gradients makes it difficult to obtain. Conventional measurement tools make itdifficult to measure in the vicinity of the source. Taking in account these negative points, thedevelopment of polymer based gafchromic film is an improvement for the measurement ofdose distribution near the source and quality assurance of high dose rate (HDR) brachytherapyapplications. In this study, two different types of gafchromic EBT and MD 55- 2 films areused to get the isodose distributions created by the ABACUS software of the Gammamed 12-ibrachytherapy equipment with Ir-192 source. The films are placed on parallel and transverseaxis on the cylindrical applicator and bronchial catheter and scanned by Vidar and Umax filmscanners and evaluated dosimetrically and compared to data gathered from the treatmentplanning system. The difference between the measured and calculated dose for cylindricalapplicator was 1% at 0.5 cm distance, and less than 5% at 1 cm distance at both axis.Measured and calculated dose for both applicators were within ±10% whereas the dosedifferences were increased in the vicinity of the cutting film and at increased off-axisdistances on the transverse axis. As a result, our purpose is to use the gafchomic films toimplement a quality assurance program and to show the reliability of the dose distribution ofthe treatment planning system. This study shows that gafchromic films can be used for qualityassurance purposes in HDR brachytherapy.