Otorite kavramı bağlamında Thomas Hobbes ve Mihail Bakunin karşılaştırması
Comparison of Thomas Hobbes and Mihail Bakunin in the context of the concept of authority
Yazar: BETÜL ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. RECEP BATU GÜNÖR
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Otorite kavramı sosyolojik, kültürel, ekonomik, akademik, tarihsel, siyasal vb. alanlarda veya bireylerin günlük yaşamlarında kendine yer bulan geniş ölçekli bir kavramdır. İnsan ilişkilerinin olduğu her yerde otoriteden bahsetmek mümkündür. Otoritenin siyasal boyutu ele alındığında, yöneten ile yönetilen arasındaki eşit olmayan güç ilişkilerinin meşru bir zemin üzerinden yükselerek yönetilenin gönüllü itaat edimine ulaştığı bir gerçeklik inşa edilmektedir. Otoritenin siyasal boyutunu incelemek, aynı zamanda otorite-iktidar ve meşruiyet arasındaki bağlantıların da açığa çıkmasını sağlamaktadır. 17.yy. modern siyaset geleneğinin öncülerinden biri olan Thomas Hobbes ile anarşist geleneğin 19.yy.daki önemli temsilcilerinden biri olan Mihail Bakunin, kendi yaşadıkları dönemin siyasi problemlerinden oldukça etkilenmiş ve insanların bu problemler karşısındaki tutumlarını gözlemlemişlerdir. Bu gözlemlerden hareketle otorite kavramı üzerinde düşünen bu iki düşünür, otoriteye çok farklı yorumlamalar getirmiştir. Bireyi ele alış tarzları bu farklılığın doğmasındaki önemli faktörlerden biridir. Bu çalışmanın ele aldığı konu, Hobbes ve Bakunin'in siyasal otorite anlayışlarının ne olduğudur ve otorite anlayışlarının ortak ve farklı yönlerinin incelenmesidir. Çalışmadaki temel problem, Hobbes ve Bakunin'in siyasal otoriteyi nasıl kavramsallaştırdığıdır. Çalışmanın ana çerçevesini bu iki düşünürün otoriteyi nasıl nitelendirdikleri, otorite ile meşruiyet arasında nasıl bir ilişki kurdukları ve yöneten ile yönetilen arasındaki itaat bağını güçlendiren veya zayıflatan faktörlerin neler olduğu ile söz konusu itaat ilişkisinin ölçüsünün ne olduğu konuları oluşturmaktadır. Bu bağlamda, çalışmada öncelikle otorite kavramı incelenmeye çalışılmış, otoritenin siyasal boyutu ile meşruiyet-iktidar-itaat ilişkisi irdelenmiş ve otoritenin tarihsel arka planı bazı filozoflardan hareketle genel hatlarıyla ele alınmaya çalışılmıştır. Daha sonra, otoritenin siyasal boyutu Hobbes ve Bakunin özelinde düşünürlerin temel eserleri ile konuyla ilgili ikincil kaynaklar referans alınarak analiz edilmeye çalışılmıştır. Açığa çıkartılan bulgulardan hareketle, Hobbes ve Bakunin'in otorite anlayışlarının ortak ve farklı yönleri karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırma neticesinde açığa çıkan önemli sonuçlardan biri, toplumda düzeni tesis etme gayesiyle yola çıkan bu iki düşünürün sürecin sonunda otoritenin gerekliliği hususunda birbirinden ayrı düşünceler inşa etmiş olduklarıdır. Hobbes ve Bakunin'in amaçları benzerlik teşkil etse de tuvale aktardıkları siyasi portre oldukça farklıdır.

Abstract:
The concept of authority is a large-scale concept that finds its place in sociological, cultural, economic, academic, historical, political, etc. fields or in the daily lives of individuals. It is possible to talk about authority wherever there are human relations. When the political dimension of authority is considered, a reality is constructed in which the unequal power relations between the ruler and the ruled rise on a legitimate ground and the ruled reach voluntary obedience. Analysing the political dimension of authority also reveals the connections between authority-power and legitimacy. Thomas Hobbes, one of the pioneers of the 17th century modern political tradition, and Mikhail Bakunin, one of the important representatives of the anarchist tradition in the 19th century, were highly influenced by the political problems of their time and observed the attitudes of people towards these problems. Based on these observations, these two thinkers, who thought about the concept of authority, brought very different interpretations to authority. Their way of dealing with the individual is one of the important factors in the emergence of this difference. The subject of this study is to analyse Hobbes' and Bakunin's conceptions of political authority and to examine the common and different aspects of their conceptions of authority. The main problem in the study is how Hobbes and Bakunin conceptualise political authority. The main framework of the study is how these two thinkers characterise authority, how they establish a relationship between authority and legitimacy, what are the factors that strengthen or weaken the bond of obedience between the ruler and the ruled, and what is the measure of the obedience relationship in question. In this context, firstly, the concept of authority is analysed, the political dimension of authority and the relationship between legitimacy, power and obedience are examined and the historical background of authority is tried to be discussed in general terms with reference to some philosophers. Then, the political dimension of authority has been analysed with reference to the main works of Hobbes and Bakunin and secondary sources on the subject. Based on the findings, the common and different aspects of Hobbes and Bakunin's understanding of authority are compared. One of the important results of this comparison is that these two thinkers, who set out with the aim of establishing order in society, have constructed different ideas about the necessity of authority at the end of the process. Although the aims of Hobbes and Bakunin are similar, the political portrait they transfer to the canvas is quite different.