Nitroalkenlere 1,4-katılması ve halkalaşma tepkimelerinin incelenmesi
Investigation of 1,4-addition reactions to nitroalkenes and subsequent cyclization reactions
Yazar: SEDA ÇINAR
Danışman: PROF. DR. CANAN ÜNALEROĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
NİTROALKENLERE KATILMA VE HALKALAŞMA TEPKİMELERİNİN İNCELENMESİSeda ÇINARÖZETOrganik kimyada karbon-karbon bağı oluşturmaya yönelik çalışmalar her zaman önemli olmuştur ve önemi artarak devam etmektedir. 1,4-katılma tepkimeleri, karbon-karbon bağı oluşturmak için kullanılan temel tepkimelerden biridir.?,ß-Doymamış karbonil bileşikleri 1,4-katılma tepkimelerinde kullanılan en yaygın bileşiklerdir. Son yıllarda, bu katılma tepkimeleri değişik organokatalizörler varlığında stereoseçimli olarak yapılmaya çalışılmaktadır. Önemli 1,4-katılma tepkimelerinden bir diğeri de elektron eksikliği olan nitroalkenlere aktif metilen bileşiklerinin katılmasıdır. 1,3-Dikarbonil bileşiklerinin nitroalkenlere asimetrik 1,4- katılma tepkimeleriyle elde edilen nitro substitüye karbonil bileşikleri, değişik kiral aminlerin eldesinde kullanılmaktadır. Bu bileşiklerin sentezi heterohalkalı bileşiklerin eldesi için yapı taşı olmaları nedeniyle oldukça önemlidir.Bu çalışmada metilen aktif bileşiklerin nitroalken bileşiklerine katılma tepkimeleri ve oluşan ürünlerin moleküliçi halkalaşma tepkimelerinin gerçekleştirilmesi amaçlanmıştır.Çalışmanın ilk bölümünde, aktif metilen 1,3-dikarbonil bileşiklerinin nitroalken bileşiklerine Michael tipi katılma tepkimeleri yapılmış ve sentezlenen ürünler 1H NMR, 13C NMR, FT-IR ve HR-MS teknikleri kullanılarak karakterize edilmiştir.Çalışmanın ikinci bölümünde, elde edilen katılma ürünlerinin moleküliçi halkalaşma tepkimeleri çalışılmış ve halkalaşma ürünlerinin karakterizasyonu 1H NMR, 13C NMR, FT-IR ve HR-MS teknikleri kullanılarak yapılmıştır.Anahtar kelimeler: Michael katılması, 1,4-katılma tepkimesi, laktam, pirolizin, moleküliçi halkalaşma tepkimesiDanışman: Prof. Dr. Canan ÜNALEROĞLU, Hacettepe Üniversitesi, Kimya Bölümü, Organik Kimya Anabilim Dalı

Abstract:
INVESTIGATION OF ADDITION REACTION OF METHYLENE ACTIVE COMPOUNDS TO NITROALKENES AND THEIR CYCLIZATION REACTIONSSeda ÇINARABSTRACTIn organic chemistry, studies on carbon-carbon bond formation have always been important. 1,4-addition reactions are one of the basic reactions used in the formation of carbon-carbon bond. ?,ß-Unsaturated compounds are the most commonly used in 1,4-addition reactions. In recent years, this type of reaction is mostly prefered by organic chemistry researchers for its various applications with new different organocatalysts resulting stereoselective products. Another important 1,4-addition reaction is the addition of methylene active compounds to electron deficient nitroalkenes. Nitro substituted carbonyl compounds formed by asymmetric 1,4-addition of 1,3-dicarbonyl compounds to nitroalkenes are being used to synthesize chiral amine compounds. Synthesis of these compounds are also very important for being a building block for biologically active heterocyclic compounds.In this study, it was aimed to succeed the addition of active methylene compounds to nitroalkenes which will be used later in the intramolecular cyclization reactions.In the first part of the study, Michael type addition reactions of active methylene 1,3-dicarbonyl compounds to nitroalkene compound has been achieved and synthesized products have been characterized using 1H NMR, 13C NMR, FT-IR and HR-MS techniques.In the second part of the study, the addition products are used to perform the intramolecular cyclization reactions and resulting cyclic products are characterized using 1H NMR, 13C NMR, FT-IR and HR-MS techniques.Keywords: Michael addition, 1,4-addition, lactam, pyrrolizine, intramolecular cyclizationAdvisor: Prof. Dr. Canan ÜNALEROĞLU, Hacettepe University, Department of Chemistry, Organic Chemistry Section