Kütahya ili Gediz ilçesi folklorik kadın kıyafetleri
Folkloric women clothes of Gediz county of Kütahya
Yazar: REYHAN İLKNUR BAŞYİĞİT YOLDAŞSEVEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜLYA KÖKLÜ KASAPLI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / El Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Dekoratif Ürünler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: El Sanatları = Crafts ; Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: El sanatları = Handicrafts ; Folklor = Folklore ; Folklorik ögeler = Folkloric elements ; Giysiler = Clothes ; Kadın giysileri = Woman clothing ; Kütahya-Gediz = Kütahya-Gediz ; Türk halk giysileri = Turkish folk clothes

Özet:
?Kütahya İli Gediz İlçesi Folklorik Kadın Kıyafetleri? isimli araştırmanın amacı; ilçede bulunan ve geleneksel el sanatlarımız içerisinde yer alan kıyafetleri çeşit, malzeme, teknik, motif ve kompozisyon özellikleri bakımından inceleyerek özelliklerini kayıt altına alıp, kaybolmalarını engellemektir.Araştırma evrenini; Kütahya ili, Gediz ilçesinde bulunan kıyafetler ile ilçede yaşayan ve kıyafetleri kullanan bireyler oluşturmaktadır. Örneklemin ise ilçede yaşayan folklorik kadın kıyafetine sahip ya da kullanan 40 kişi oluşturmaktadır. İlçede ulaşılabilen 15 takım geleneksel 2 takım modernize kıyafet örneklem olarak seçilmiştir.Verilerin toplanmasında, literatür taraması yapılmış, bilgi formları ve anket formları kullanılmıştır. Bilgi formunda örneklerin çeşit, malzeme, renk, teknik, motif ve kompozisyon özellikleri hakkında bilgilere yer verilmiştir. Anket formundan elde edilen veriler ise tablolara aktarılmış ve yüzdeleri alınarak bilgiler yorumlanmıştır.Araştırmadan elde edilen bulgular şunlardır. Araştırma kapsamına alınan bireylerin genelde ilkokul mezunu olduğu görülmüş, okur-yazar olmayan bireye rastlanmamıştır. Evli bayanların kıyafetlere daha yoğun ilgi gösterdiği, yöre halkının çoğunun kıyafetleri diktirerek temin ettiği saptanmıştır. Buna bağlı olarak yeni gelir imkanları oluşturulması açısından olumlu karşılanmıştır. Yeni sahip olunan kıyafetlerin çoğunlukta olması, yöre halkının kıyafetlere ilgisinin devam ettiğini göstermiştir. Araştırma açısından olumlu karşılanmıştır. Kıyafetlerin günlük olarak kullanılmadığı, tamamen özel anlam ifade ettiği ve bu doğrultuda kullanıldığı görülmektedir.Folklorik kadın kıyafetlerinin parçalarının yöresel adlarının çevre, fes, içlik, iç donu, şalvar üstü, şalvar, uzun entari, sarka (cepken), terlik ve kemer olarak benimsendiği görülmüştür. Kıyafetlerin yapımında kullanılan kumaşların asıllarının bulunmasında sıkıntı yaşandığı ve ekonomik olarak külfetli olduğu tespit edilmiştir. Gelişen teknoloji ile birlikte kullanılan kumaşların ekonomik ve aslına benzer türlerinin tercih edildiği gözlenmiştir. Kullanılan malzemeler hususunda da aynı durumun geçerli olduğu görülmüştür. Folklorik kadın kıyafetleri süslemelerinde çoğunlukla nakış teknikleri kullanılmakla beraber bu tekniklerin yanında dikiş tekniklerinin ve hazır malzemelerle uygulanan tekniklerinde tercih edildiği ayrıca kenar temizleme tekniği olarak yoğun bir şekilde hazır malzemelerle uygulanan tekniklerin kullanıldığı tespit edilmiştir. Yazılı bezemelerin kullanımına rastlanmamıştır. Yörede en çok bitkisel bezemelerin kullanıldığı görülmüştür. Eski kıyafet desenlerinin bireylerin en önemli desen kaynağı olduğu görülmüş, yeni kıyafetlerin eski kaynakların ışığında ve çizgisinde hazırlanması araştırma açısından olumlu ve takdirle karşılanmıştır. Folklorik kadın kıyafetlerinin değişime uğrama sebepleri ekonomik koşullar, modanın etkileri, modernizelerin daha çok rağbet görmesi, eski malzemelerin bulunmayışı olarak belirlenmiştir. Folklorik kadın kıyafetlerini kullanan bireylerin bu kıyafetleri kullanırken kendine güven, hoşlanma, onur duyma, alışkanlık duygularını hissettikleri ifade edilmiştir. Folklorik kadın kıyafetlerini genç kuşaklara modernize yapılarak, eski kıyafetlerin evlatlara devredilmesiyle, yöre halkının çoğunun her iki yöntemi de kullanarak aktarıldığını belirlenmiştir. Folklorik kadın kıyafetlerini korumak için sandıkta saklandığı, kıyafetin arasına temiz bir örtü serip katlayarak bohça içinde saklandığı belirlenmiştir. Bireylerin çoğunun kıyafetin üzerindeki süslemelerin zarar görmesini engellemek amacıyla kat yerlerine bir örtü serip katlayarak bohça içinde muhafaza ettiği tespit edilmiştir. Folklorik kadın kıyafetlerini yaşatmak için kıyafetlerin özel günlerde kullanılmaya devam edildiği, aile büyüklerinden kalan kıyafetlerin özenle sakladığı, genç kuşakların kıyafetleri kullanmaya teşvik edildiği belirlenmiştir. Kıyafetleri yaşatmak adına çoğunluğun özel günlerde kıyafetleri kullanmaya devam ettikleri, gençlerin kıyafetleri kullanmaları konusunda teşvik edildiği, mevcut kıyafetlerin özenle saklanıp korunduğu görülmüştür. İncelenen folklorik kadın kıyafetleri ilçenin kültürünü yansıtmaktadır. Kıyafetlerin çeşitliliği dikkat çekmektedir. Kullanılan malzemelerde günümüz şartlarına göre büyük değişiklik olduğu göze çarpmaktadır.Kıyafetlerde kullanılan teknik, motif ve kompozisyon özellikleri bakımından geçmişe bağlı kalındığı, günümüzde çok fazla değişiklik yapılmadığı tespit edilmiştir.Bu araştırma bulgularına dayalı olarak; folklorik kadın kıyafetlerinin orjinallerine sadık kalarak modernize çalışmalarının yapılması, bireylerin satış yapabilecekleri piyasaların oluşturulması ile bireylere yeni gelir imkanlarının sağlanması, folklorik kadın kıyafetlerinin konu alındığı turistik objelere yönelik çalışmaların yapılması, yöreye ait etnoğrafik eserlerin bir müzede toplanıp sergilenmesine yönelik önerilere yer verilmektedir.

Abstract:
?Folkloric Women Clothes of Gediz County of Kütahya? parposes of this research are local and traditional handcrafts in Gediz. And then, this Project search class, material, technique, motif and composition of clothes and block wanishment of these clothes.Gediz county of Kütahya?s folkloric clothes are consisted in Project. First of all, thir Project consrit of 40 women who have 15 different typer of folkloric clother and 2 modernize clother.In data collection, scaning of litarature is maked, information and conversation formsa re used. This Project examples consist of material, colour, technique, motif and composition according to information form and databases commented and take percentages of these databases according to conversation forms.According to resarch, married women interest clothes and most of them make these clothes by their selves. On the other hand, these women are generally graduated from primary school and not coincide uneducated person in Gediz. New clothes are mostly in Gediz but, local folk interest old folkloric clothes. To receive databasesfavarably in project. These clothes are not used daily but, these clothes used entirely for special days. Folkloric women clothes name consist of tez, longline bra, underwear, baggy trousers long dress-gown, slipper and belt. Original fabric is not found easily because these fabrics are very expensive. According to observations, women prefer imitation of these fabrics because of low prices. Embroidery techniques, seam techniques and ready materials are prefered in folkloric women clothes, in addition to this edge cleaning technique is used for ready materials. Written bedecks are not coincided but, herbal bedecks are. Old clothes patterns seem in todays clothes and this is recieve favorably. Reasons of changes folkloric women clothesare economical conditions, effects of fashion, modernization and economical old age materials. After use these folkloric clothes women feel proud, enjoyment, trust themselves. There are 2 methods to transfer new generation. First method these women clothes are modernizate and the other method old folkloric clothes are heritage their own children. Folkloric women clothes are protected in cheses. These folkloric clothes are used in special days continuesly, local people keep heritaged clothes diligently and buck new generation up to use these folkloric clothes. These women clothes show culture of the county. Types of clothes are draw attention. According yo today?s conditions, folkloric clothes are changed but, technically and motifly are not changed too much.To sam up, remain true to original folkloric women clothes, provide opportunity to local person, folkloric women clothes exhibit as turistic objects in museums in this project.