Ortaokul matematik öğretmenlerinin veri işleme öğrenme alanına ilişkin öğretme pratikleri: Merkezi eğilim ölçüleri
Teaching practices of middle school mathematics teachers regarding data processing learning field: Central tendency measures
Yazar: ÖZLEM YENİÇIRAK
Danışman: DOÇ. DR. DERYA ÇELİK
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Merkezi eğilim ölçüleri = Central tendency measures ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sınıf içi çalışmalar = In-class works ; Veri işleme = Data processing

Özet:
Farklı deneyime sahip ortaokul matematik öğretmenlerinin veri işleme öğrenme alanına ait merkezi eğilim ölçüleri konusu ile ilgili sınıf içi pratiklerinin "içeriğin sunumu" bağlamında incelendiği bu araştırmada betimsel yöntemlerden biri olan durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Çalışma, Rize ilinin farklı ilçelerinde görev yapmakta olan farklı deneyimlere sahip 9 ilköğretim matematik öğretmeni ile yürütülmüştür. Farklı deneyim süresine sahip ortaokul matematik öğretmenlerinin sınıf içi pratiklerinin ne düzeyde olduğunu ortaya koymak amacıyla geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılan bir gözlem formu geliştirilmiştir. Araştırmanın verileri ders içi gözlemler, video kayıtları ve ders sonrası yapılan yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilmiştir. Ders içi gözlemlerden elde edilen veriler öğretmenlerin gözlem formundan aldıkları ortalama puanlara göre analiz edilirken yarı yapılandırılmış görüşme verileri ise betimsel analize tabi tutulmuştur. 
Araştırmadan elde edilen bulgular; 0-5 yıl, 6-10 yıl ve 11 yıl ve üzeri deneyim süresine ait öğretmenlerin veri işleme öğrenme alanına ait merkezi eğilim ölçüleri konusuna ilişkin sınıf içi pratiklerinin yeterli düzeyde olmadığını ve tek başına deneyim süresinin sınıf içi öğretme pratiklerindeki performansı açıklayamayacağını ortaya koymuştur. Farklı deneyim süresine sahip öğretmenlerin merkezi eğilim ölçülerinin hesaplanmasına ilişkin süreçlere sınıf içi pratiklerinde yer verdiği ancak; merkezi eğilimin ne anlama geldiği, uygun merkezi eğilim ölçüsünün nasıl belirleneceği, uygun merkezi eğilim ölçüsü doğrultusunda nasıl yorumlar yapılabileceği gibi kavramsal anlamayı destekleyecek öğretim etkinliklerine yer vermediği görülmüştür. Farklı deneyim süresine sahip öğretmenler en iyi performansı merkezi eğilim ölçülerine ilişkin örneklerin seçiminde mantıksal bir sıra izleme göstergesinde gösterirken istatistiksel dili kullanmayı benimseme ve veri setinin eğilimine ilişkin hesaplama yapmadan tahminde bulunmaya teşvik etme göstergelerinde en zayıf performansı göstermiştir. Veri işleme öğrenme alanına ilişkin sınıf içi pratikleri yeterli düzeyde olmayan öğretmenlere eksikliklerin giderilmesi için hizmet içi eğitimler önerilmiştir.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the classroom practices of middle school mathematics teachers with different experience periods regarding the central tendency measures of the data processing learning field in the context of "introduction of the content". The case study method, which is one of the descriptive methods, was used in the study. The study was conducted with 9 middle school mathematics teachers with different experiences working in different districts of Rize. An observation form with validity and reliability studies was developed in order to describe the classroom practices of middle school mathematics teachers with different experience periods. The data of the research were obtained from in-class observations, video recordings and post-course semi-structured interviews. While the data obtained from in-class observations were analyzed according to the average scores obtained from the teachers' observation form, semi-structured interview data were subjected to descriptive analysis. 
Results showed the teachers of  0-5 years, 6-10 years and 11 years and more experience are not at a sufficient level in the classroom practices related to data processing learning area and that the teachers' experience alone cannot explain the performance in teachers' classroom practices. Teachers' classroom practices in all of experience mainly involve the processes of calculating central tendency measures. However; It has been concluded that there are no teaching activities in teachers' classroom practice that support conceptual understanding, such as what central tendency means, how to determine the measure of central tendency suitable for a particular situation, how to make comments in line. Teachers with different experience  showed the best performance in a logical sequence tracking  in the selection of examples of central tendency measures, while they showed the weakest performance in adopting statistical language and encouraging them to make predictions about the trend of the data set without making calculations. Considering the results of the study, specific suggestions were presented for in-service trainings to be carried out to improve the classroom practices of teachers in the data processing learning area and to eliminate the deficiencies.