Aile hekimliği asistanlarının K2 vitamininin etkileri ve kullanımı hakkındaki bilgi, tutum ve davranışları
Knowledge, attitudes and behaviors of family medicine residents about the effects and use of vitamin K2
Yazar: SONER BUDAK
Danışman: PROF. DR. SEÇİL ARICA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Davranış = Behavior ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Tutumlar = Attitudes ; Vitaminler = Vitamins ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
AMAÇ: K2 vitamini pıhtılaşma faktörleri, osteokalsin ve matriks-Gla proteini gibi vücuttaki birçok proteinin işlevi için önemli olan yağda çözünen bir vitamindir. K2 vitamini ve diğer çeşitli takviye edici gıda ürünlerinin hastalıktan koruma ve tedavi amacıyla kullanımı, hastaların hekimlere danışma eğiliminde olduğu bir konudur. Aile hekimlerinin, koruyucu hekim olarak, yanlış kullanımları önlemek için hastaları bu konuda bilgilendirmesi önemlidir. Çalışma, aile hekimliği asistanlarının K2 vitamini hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarını değerlendirmek ve farkındalıklarını artırmak amaçlı planlanmıştır.
GEREÇ ve YÖNTEM: Kesitsel-tanımlayıcı tipte bir anket çalışması olan çalışmamız, 26 Şubat 2022 – 12 Mart 2022 tarihleri arasında yapılmış olup, İstanbul'da eğitim gören 214 aile hekimliği uzmanlık öğrencisini kapsamaktadır. Toplam 26 sorudan oluşan anketimizde, katılımcıların sosyodemografik özellikleri, vitamin K2 ve takviye edici gıdalar hakkındaki tutum ve davranışları ile K2 vitamini hakkındaki bilgi düzeyleri sorgulandı. Çalışmada elde edilen veriler SPSS statistics 21 programında analiz edilmiştir ve p<0.05 anlamlı kabul edilmiştir.
BULGULAR: Katılımcıların yaş ortalaması 30,24±4,51, mesleki süre ortalaması ise 5,47±3,97 yıl idi. Katılımcıların %63,55'i Tıp eğitimi sırasında vitaminler ve yetersizlikleri konusunda yeterli eğitimi aldığını ifade etti. K2 vitamini hakkında bilgisinin yeterli olduğunu düşünenlerin oranı %31,31 iken, daha önce K2 vitamini içeren takviye edici ürün kullandığını belirtenlerin oranı %25,23'tü. Katılımcıların bilgi sorularından aldıkları puan ortalaması 9,34±3,33 olarak bulundu. 16 puan üzerinden, 11 ve daha üstü puan alan katılımcıların bilgi düzeyi yeterli kabul edildi ve bu oran %35,98 olarak bulundu. Katılımcılardan SAHU olanların ve ASM' de çalışmış olanların toplam bilgi puanları istatistiksel anlamlı düzeyde daha yüksekti (p<0,05). Tıp eğitimi sırasında vitaminler ve yetersizlikleri konusunda yeterli eğitimi aldığını, K2 vitamini içeren takviye edici ürün kullandığını ve hastalarına K2 vitamini içeren takviye edici ürün tavsiyesinde bulunduğunu belirtenlerin puanları istatistiksel anlamlı düzeyde daha yüksekti (p<0,05).  
SONUÇ: Bu çalışmada, birinci basamak sağlık hizmeti sunucuları olacak olan aile hekimliği uzmanlık öğrencileri arasında, K2 vitaminin etkileri ve kullanımına ilişkin bilgi düzeyi zayıf olduğu gözlemlendi. Hastalara gerektiğinde K2 vitamini takviyesi önermek veya yanlış kullanımları önlemek için, aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin K2 vitaminin çeşitli işlevleri ve uygun kullanım durumları hakkında güncel bilgilere sahip olması sağlanmalıdır.

Abstract:
OBJECTIVE: Vitamin K2 is a fat-soluble vitamin important for the function of many proteins in the body, such as coagulation factors, osteocalcin, and matrix-Gla protein. The use of vitamin K2 and various other dietary supplements for disease prevention and treatment are the issues that patients tend to consult with physicians. It is important that family physicians, as the preventive physicians, inform patients about this in order to prevent inappropriate use. This study was planned to evaluate the knowledge, attitudes and behaviors of family medicine residents about vitamin K2 and to increase their awareness.
MATERIAL and METHOD: Our study, which is a cross-sectional-descriptive questionnaire study, includes 214 family medicine residents studying in Istanbul. In our questionnaire consisting of 26 questions, the sociodemographic characteristics of the participants, their attitudes and behaviors about vitamin K2 and dietary supplements, and their level of knowledge about vitamin K2 were questioned. The data obtained in the study were analyzed in the SPSS statistics 21 program and p<0.05 was considered significant.
RESULTS: The average age of the participants was 30.24±4.51, and the average professional duration of the participants was 5.47±3.97 years. 63.55% of the participants stated that they received adequate training on vitamins and their deficiencies during their medical education. While the rate of those who thought that their knowledge about vitamin K2 was sufficient was 31.31%, the rate of those who stated that they had used a supplement containing vitamin K2 before was 25.23%. The average score of the participants from the information questions was found to be 9.34±3.33. The knowledge level of the participants who scored 11 or higher out of 16 points was considered sufficient and this rate was found to be 35.98%. The total knowledge scores of the participants who received contracted family medicine residency training (a type of family medicine residency training in Turkey that do not receive full-time training) and those who worked in a family health center were statistically significantly higher (p<0.05). The scores of those who stated that they received adequate training on vitamins and their deficiencies, used supplements containing vitamin K2 and recommended supplements containing vitamin K2 to their patients during their medical education were statistically significantly higher (p<0.05).

	CONCLUSION: In this study, it was observed that the level of knowledge about the effects and use of vitamin K2 is poor among family medicine residents who will be primary health care providers. In order to recommend vitamin K2 supplements to patients when necessary or to prevent inappropriate use, family medicine residents should be provided with up-to-date information about the various functions of vitamin K2 and its appropriate use.