İlk atak ciddi ruhsal bozukluğu olan bireylerde bireysel destekli eğitimin işlevsellik üzerine etkisi
The effect of individually supported education on functioning in first episode serious mental disorder
Yazar: AYSEL İNCEDERE
Danışman: DOÇ. DR. SEVİL YILMAZ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Ruh Sağlığı ve Hast. Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Çalışma, ilk atak ciddi ruhsal bozukluğu olan bireylere uygulanan bireysel destekli eğitimin işlevsellik üzerine etkisini incelemek amacıyla yapıldı.
Yöntem: Çalışmaya yükseköğretimine devam etmekte zorlanan, kaydını donduran ve yükseköğretime giriş sınavına hazırlanan şizofreni, şizoaffektif bozukluk tanısı bulunan 24 hasta alındı. Bireysel destekli eğitim uygulaması kapsamında, bireye özgü adımlarla klinik durum, toplumsal işlevsellik, kaynaklara erişim, yasal haklar, güçlü yönler, yaşam hedefleri ile eğitim hayatının devam etmesine yönelik bütüncül uygulamalar gerçekleştirildi. Hastalar ile bir yıl boyunca ayda en az iki kez yüz yüze ve ayrıca gerektiğinde telefon ile bireysel görüşmeler yapıldı. Uygulama öncesi, uygulama sonrası olmak üzere iki defa değerlendirme yapıldı. Veriler, Şizofrenide Kısa Klinik Değerlendirme Ölçeği (Ş-KKDÖ), Global Değerlendirme Ölçeği (GDÖ), Toplumsal İşlevselliği Değerlendirme Ölçeği (TİDÖ), Öznel İyileşmeyi Değerlendirme Ölçeği (ÖzİDÖ), Kendini Damgalama Ölçeği-Hasta (KDÖ-H) ile toplandı. 
Bulgular: Yaş ortalaması 23,37±3,21 olan katılımcıların çoğu erkekti. Bireysel destekli eğitim uygulanan hastalarda Ş-KKDÖ toplam, Çıldırı, Eksiklik/bilişsel bozulma, Duygusal sıkıntı ve Dağınıklık alt boyutları puan ortalamalarında ön test ve son testler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir düşüş olduğu gözlenirken, GDÖ puan ortalamasının yükseldiği gözlendi. TİDO toplam puan, özbakım, kişiler arası ilişkiler ve eğlenti alt boyut puan ortalamalarında ön test ve son testler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir yükselme olduğu saptandı (p<0.05). ÖzİDÖ toplam puanlarında öntest ve sontestte anlamlı bir yükselme görülürken, KDÖ-H puanlarında anlamlı bir azalma olduğu görüldü (p<0.05). Okula devam etme oranlarının ise %16,7'den %62,5'e çıktığı görüldü. 
Sonuç: Uygulama sonrası hastaların hastalık belirtilerinde azalma, toplumsal işlevsellik ve öznel iyileşmelerinde artma, damgalama düzeylerinde azalma olduğu görüldü. İlk atak ciddi ruhsal bozukluğu olan bireylerin işlevselliğinin arttırılmasında ve iyileştirim hizmetlerinde bireysel destekli eğitimden yararlanılabilir.

Abstract:
Objective: The study was conducted to examine the impact of individualized support education on functionality in individuals with a first episode of severe mental disorder. 
Method: The study included 24 patients diagnosed with schizophrenia or schizoaffective disorder who were struggling with higher education, had frozen their registration, or were preparing for higher education entrance exams. Under the scope of individualized support education, comprehensive practices were implemented tailored to the individual's specific steps, including clinical condition, social functionality, access to resources, legal rights, strengths, life goals, and continued education. Face-to-face meetings were conducted with patients at least twice a month over the course of one year, and individual meetings were also held by phone as needed. Two evaluations were conducted, one before the intervention and one after. Data were collected using Brief Clinical Assessment Scale for Schizophrenia (BCASS), Global Assessment of Functioning (GAF), Social Functioning Assessment Scale (SFAS), Subjective Recovery Assessment Scale (SubRAS), and Self-stigma inventory for patients (SSI-P).
Results: The participants had an average age of 23.37 ± 3.21, with the majority being male. In patients who received individualized support education, there was a statistically significant decrease in the total BCASS score and subscale scores for Psychosis, Negative/cognitive impairment, Emotional Distress, and Disorganization between pre-test and post-test evaluations, while the GAF score increased. It was observed that there was a statistically significant increase in the total SFAS score, as well as subscale scores for self-care, interpersonal relationships and recreation between pre-test and post-test evaluations (p<0.05). An increase in total SubRAS scores and a significant decrease in SSI-P scores were observed (p<0.05). The rate of school attendance increased from 16.7% to 62.5%.
Conclusion: After the intervention, a decrease in symptoms, an increase in social functioning and subjective improvement, and a decrease in stigmatization levels were observed in patients. Individualized support education can be beneficial in improving functionality and in rehabilitation services for individuals with a first episode of severe mental.