Hemipleji rehabilitasyonunda nöromuskuler elektrik stimülasyonu ve ayna tedavisinin etkinliklerinin değerlendirilmesi; prospektif, randomize, kontrollü, tek kör çalişma
"evaluation of the effectiveness of neuromuscular electrical stimulation and mirror therapy in hemiplegia rehabilitation: a prospective, randomized, controlled, single-blind study"
Yazar: BÜŞRA YEŞİL
Danışman: DOÇ. DR. MELİHA KASAPOĞLU AKSOY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Amaç: Bu çalışmada subakut inmeli hastalarda ayna ile verilen NMES tedavisinin üst ekstremite motor ve fonksiyonel gelişimine, spastisite, anksiyete, depresyon, bilişsel fonksiyon ve günlük yaşam aktiviteleri ve nöropatik ağrı üzerine tek başına nörofizyolojik tedavi yaklaşımları ya da NMES uygulamalarına ek bir fayda getirip getirmediğini değerlendirmek amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem: Çalışmaya SBÜ Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi FTR kliniğinde ayaktan ve yatarak rehabilitasyon alan subakut inmeli 45 hasta alındı. Ayna grubundan 1 hasta tedavi sırasında 2. İnmeyi geçirmesi sebebiyle, NMES ve ayna-NMES kombine gruptan 1'er hasta tedavi red vermesi sebebiyle çalışmadan ayrıldı. Tüm hastalara konvansiyonel rehabilitasyon tedavi uygulandı. Buna ek olarak 1. gruba 30 dk boyunca uygulayıcı tarafından gerçek ayna karşısında sağlam üst ekstremiteye tüm yönlerde EHA egzersizi içeren ayna terapisi uygulandı. 2. gruba hemiplejik kola 30 dk 2 kanallı NMES uygulandı. 3.gruba ise uygulayıcının görsel veya işitsel uyaranlar ile senkronize edeceği sağlam ekstremiteye gerçek ayna karşısında 30 dk boyunca tüm yönlerde EHA egzersizi, paretik üst ekstremiteye 30 dk sure NMES tedavisi birlikte uygulandı. Hastaların yaş, cinsiyet, etiyoloji, dominant taraf, inme sonrası geçen süre, eşlik eden ek hastalıklar olmak üzere demografik verileri sorgulandı. Hastalara tedavi başlangıcında ve bitiminde omuz, dirsek, el bileği eklemlerine aktif olarak goniometre ile EHA ölçümü, dinamometre ile el kavrama fonksiyon ölçümü, Fugl-Meyer Üst Ekstremite Motor Değerlendirme Ölçeği (FMD), Modifiye Tardieu Skalası, Modifiye Ashworth Skalası (MAS), Hastane Anksiyete-Depresyon Skalası (HADS), Mini-Mental Test, Numerik Rating Skala, Pain Detect, Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği (FBÖ), Brunnstrom Evrelemesi, İdeomotor Apraksi Testi değerlendirildi.
Bulgular: gruplar arasında demografik veriler ve değerlendirme parametreleri açısından tedavi öncesi gruplar arası istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). Tedavi sonrası değerlerin grup içi karşılaştırılmasında her 3 grubunda da FMD skorlarında, Brunnstrom değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (sırasıyla p<0.001 0.002, 0.004, 0.002). Tedavi sonrası gruplar arası değerlendirme parametrelerinde istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). Hastaların gruplar arası aktif EHA TÖ-TS fark skorları değerlendirildiğinde; omuz abdüksiyonunda Grup 3 lehine istatistiksel olarak anlamlı iyileşme tespit edilirken (p<0.05), diğer parametrelerde gruplar arası istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmedi (p>0.05).
Sonuç: Çalışmamız konvansiyonel tedaviye ek olarak uygulanan ayna tedavisinin, NMES tedavisinin ve ayna-NMES kombine tedavisinin motor fonksiyonlar, spastisite, aktif EHA, GYA, bilişsel skorlar, ağrı ve anksiyete skorları üzerinde anlamlı iyileşme sağladığını göstermiştir. Ancak ayna-NMES kombine tedavinin aktif omuz abduksiyonunu arttırması dışında diğer tedavilere üstün olmadığını saptadık. Fakat bu konuyla ilgili olarak daha çok vaka ile çalışmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar kelimeler: İnme, Ayna tedavisi, NMES tedavisi, Üst ekstremite motor fonksiyonları, Günlük yaşam aktivitesi, Aktif eklem hareket açıklığı

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to evaluate whether NMES treatment with mirror therapy an additional benefit to upper extremity motor and functional development, spasticity, anxiety, depression, cognitive function and activities of daily living, and neurophysiological treatment approaches alone or NMES applications in patients with subacute stroke. 
Materials and methods: The study included 45 patients with subacute stroke who received outpatient and inpatient rehabilitation in the FTR clinic of SBU Bursa Yüksek İhtisas Training and Research Hospital. One patient from the mirror therapy group had a second stroke during the treatment, and one patient from the NMES and mirror therapy-NMES combined group each left the study because of refusal of treatment. Conventional treatment was applied to all patients. In addition, mirror therapy including ROM exercise in all directions was applied to the intact upper extremity in front of a real mirror by the practitioner for 30 minutes in the 1st group. In the second group, 2-channel NMES was applied to the hemiplegic arm for 30 minutes. In the third group, ROM exercise was applied in all directions for 30 minutes in front of a real mirror to the intact extremity, which the practitioner would synchronize with visual or auditory stimuli, and NMES therapy was applied to the paretic upper extremity for 30 minutes. Demographic data of the patients, including age, gender, etiology, dominant side, time after stroke, and comorbidities, were questioned. At the beginning of the treatment and at the end of the treatment, active ROM measurement of the shoulder, elbow, wrist joints with goniometer, hand grip function measurement with dynamometer, Fugl-Meyer Upper Extremity Motor Evaluation Scale, Modified Tardieu Scale, Modified Ashworth Scale (MAS), Hospital Anxiety-Depression Scale (HADS), Mini-Mental Test, Numerical Rating Scale, Pain Detect, Functional Independence Scale (FIM), Brunnstrom Staging, Ideomotor Apraxia Test were applied to all patients.
Results: 
There was no statistically significant difference between the groups before treatment in terms of demographic data and baseline evaluation parameters. (p>0.05). In comparison of the post-treatment values within the group, a statistically significant difference was found in the FMD scores and Brunnstrom values in all 3 groups (p<0.001 0.002, 0.004, 0.002, respectively). There was no statistically significant difference between the groups after treatment (p>0.05). When the difference scores of the active ROM of the groups were evaluated; while statistically significant better improvement was detected  in Group 3 for shoulder abduction (p<0.05), no statistically significant difference was found between the groups in other ROM parameters (p>0.05).
Conclusion: Our study showed that mirror therapy, NMES therapy, and mirror-NMES combined therapy applied in addition to conventional therapy provided significant improvement in motor functions, spasticity, active ROM, ADL, cognitive scores, pain and anxiety scores. However, we found that mirror-NMES combined therapy was not superior to other treatments, except that it increased active shoulder abduction. However, more studies are needed on this subject.
Keywords: Stroke, Mirror Therapy, NMES Therapy, Upper extremity motor functions, Activity of daily living, Active range of motion