Tedarikçi seçiminde bulanık AHP ve Taguchi kayıp fonksiyonunun kullanımı: Bir otel işletmesinde uygulama
The use of fuzzy AHP and Taguchi loss function for in the selection of the suppliers: A case study in the hotel industry
Yazar: ZEYNEP ÜNAL
Danışman: DOÇ. DR. ÖZCAN ASİLKAN
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Bulanık analitik hiyerarşi süreci = Fuzzy analytical hierachy process ; Karar destek sistemleri = Decision support systems ; Oteller = Hotels ; Satınalma = Purchasing ; Taguchi yöntemi = Taguchi method ; Taguchi yöntemi = Taguchi method ; Tedarikçi seçim = Supplier selection ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Otele zamanında, kaliteli ve uygun fiyatlı ürün sağlayacak tedarikçilerle çalışmak, maliyetleri doğrudan, müşteri memnuniyetini ise dolaylı olarak etkilemektedir. Bu nedenle tedarikçi seçimi otel işletmesinde stratejik kararlardan biri olduğu için birçok kriteri bir arada değerlendirerek hızlı ve etkin verilmesi gereken çok önemli bir karardır. Birden fazla kriterin bir arada bulunduğu bu tür problemleri, çok kriterli karar verme tekniklerinden faydalanarak çözmek mümkündür.
Bu çalışmada karar verme süreç aşamalarının yöneticiler tarafından daha etkin takip edilebilmesi için tedarikçi seçimine yardımcı olacak bir karar destek aracı, otel işletmesinde kullanılan "Merlon" yazılımı içerisine entegre edilmiştir. Bu araç sayesinde yöneticiler her aşamanın takibi için gereksiz zaman kaybı yaşamamaktadır. Karar destek sistemi olarak kurgulanan yazılım, karar verici için gerekli bilgileri sistemden toplayarak, belirlenen kriterlerin önem derecelerini hesaplamaktadır. Bu hesaplanan ağırlıklara göre tedarikçiler değerlendirilmekte ve karar vericiye bir öneri tablosu sunulmaktadır.
Çalışma kapsamında gıda ürün grubu örnek alınarak tüm hesaplama bu gruba göre yapılmıştır. Satın alma çalışanlarına uygulanan bulanık ölçekli anketlerden elde edilen değerler kullanılarak Bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesi ile ağırlıklandırılmış, akabinde de bu ağırlıklar kullanılarak Taguchi fonksiyonu uygulanmıştır.



Anahtar Kelimeler: Çok Kriterli Karar Verme, AHP, BAHP, Taguchi Kayıp Fonksiyonu, Otel İşletmelerinde Tedarikçi Seçimi, Karar Destek Aracı, Satınalma Yönetimi

Abstract:
Working with the suppliers who timely deliver the high quality and affordable products, effects the costs directly and customer satisfaction indirectly. Therefore, since the supplier selection is one of the strategic decisions in the hotel business, it is a very important decision that must be made rapidly and effectively by evaluating a lot of criteria.  It is possible to solve these kind of problems by utilizing the multi-criteria decision-making techniques.
In this study, to allow monitoring the decision-making process steps by the managers more effectively, a decision support tool was integrated into the "Merlon" software that is already used in many hotels. By means of this tool, administrators do not loose unnecessary time to follow every step. The software, designed as decision support system, calculates the importance degrees of determined criteria by collecting the necessary information through the system. The suppliers are evaluated based on these calculated weights and a proposal is presented to decision-makers.
During the study, all calculations were done according to the food product group. The values obtained from the fuzzy scale surveys, applied to Purchasing department, were weighted with the Fuzzy Analytic Hierarchy Process and then Taguchi function was applied by using these weights.



Keywords: Multi-Criteria Decision Making, AHP, Fuzzy AHP, Taguchi Loss Function,
Supplier Selection in Hotel Industry, Decision Support Tool, Purchasing Management