Hematopoetik kök hücre nakli yapılan yetişkin hastalarda rahatlatıcı nefes egzersizlerinin ağrı, yorgunluk ve lökosit sayısına etkisi
Effects of relaxation breathing exercises on pain, fatigue and leukocyte in adult patients who had hematopoietic stem cell transplantation
Yazar: ESRA BAYRAK
Danışman: PROF. DR. GÜLBEYAZ CAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Deneysel nitelikte olan bu çalışma hematopoetik kök hücre nakli yapılan hastalarda rahatlatıcı nefes egzersizlerinin ağrı, yorgunluk ve lökosit sayısı üzerinde etkisini incelemek amacıyla planlandı. 
Çalışma Ekim 2017-Ağustos 2018 tarihleri arasında Özel Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi Kemik İliği Nakil Ünitesi'inde  tedavi olan ve dahil edilme kriterlerini sağlayan 67 gönüllü hasta ile gerçekleştirildi. Önceden hazırlanan randomizasyon listesi kullanılarak 30 hasta deney, 37 hasta kontrol grubuna alındı. Çalışmaya dahil edilen tüm hastalara çalışmanın amacı ve uygulama şekli açıklandı. Deney grubuna haftanın beş günü 20 dakika eğitmen eşliğinde rahatlatıcı nefes egzersizleri öğretildi ve uygulatıldı. Hasta Tanılama Formu, Visual Analog Skala (VAS), Kısa Ağrı Anketi ve Yorgunluk için Görsel Benzerlik Ölçeği (YİGBO) değerlendirme aracı olarak kullanıldı. Verilerin istatistiksel değerlendirilmesinde Student t, Mann Whitney U, Kruskal Wallis, Spearman Rho Korelasyon Analizi, Pearson Ki-Kare testi, Continuity (Yates) Düzeltmeli Ki-Kare testi, Fisher Tam ki Kare testi ve Shapiro Wilks testleri kullanıldı. Hastaların demografik özelliklerini incelediğimizde; çoğunluğunun erkek (%64,2), evli (%78) ve çocuk sahibi olduğu (%78), eğitim düzeyi ilköğretim ve altı (%49,2) olduğu görüldü. Çalışma grubunda yer alan hastaların yorgunluk ve enerji düzeyini kıyaslandığımızda, kontrol grubunda yer alan hastaların deney grubunda yer alan hastalara göre yorgunluk düzeyinin daha yüksek, enerji düzeyinin ise daha düşük olduğu tespit edildi.
Sonuç olarak; rahatlatıcı nefes egzersizlerinin yorgunluğun yönetiminde etkili bir girişim olduğu, allojenik nakil olan hastaların taburculuk süresininin azaltılmasında etkili olduğu, ağrı ve bağışıklık sistemi üzerinde etkisinin olmadığı görüldü.
Anahtar Kelimeler: Kök hücre nakli, nefes egzersizleri, yorgunluk

Abstract:
This experimental study was designed to investigate the effects of relaxation breathing exercises on pain, fatigue and leukocyte in patients who had hematopoietic stem cell transplantation.
The study was carried out with 67 volunteer patients who were treated at Private Anadolu Health Center Hospital Bone Marrow Transplantation Unit between October 2017 and August 2018. The experiment group of the study was consisted of 30; while 37 patients were included in the control group. The aim and the method of the study were explained to all patients and 20 minutes of breathing exercises were taught and practiced to the experimental group by.  Patient Assessment Form, The Visual Analog Scale (VAS), Brief Pain Questionnaire, and the Visual Analog Scale for Fatigue were used as the evaluation tool. In the statistical evaluation of the data, Student's t, Mann Whitney U, Kruskal Wallis, Spearman Rho Correlation Analysis, Pearson's Chi-Square Test, Continuity (Yates) Corrected Chi-Square Test, Fisher's Full-Square Test, and Shapiro Wilks Test were used. Regarding the demographic characteristics of the patients in the study; the majority were male (64.2%), married (78%) and having children (78%), having education level at primary level and below (49.2%). Regarding the fatigue and energy levels of the patients in the experimental group compared to control groups, it was found that the patients in the control group had a higher fatigue level than the experimental group, whereas they had lower energy level. 
To conclude, it was observed that relaxing breathing exercises have positive effects on fatigue management and trough these exercises it is possible to shorten the discharge time of patients with allogeneic transplantation. On the other hand, there is no statically meaningful evidence that the relaxing breathing exercises have affect on the pain and immune system the patients.
Key Words: Stem cell transplantation, breathing exercises, fatigue