Finansal risk değerinin belirlenmesinde kullanılan sayısal yöntemler: ARCH/GARCH modelleriyle İMKB uygulaması
Quantitative metods which use in determining financial risk: its application in Istanbul Stock Exchange(ISE) with ARCH/GARCH models
Yazar: VUSLAT GÜZEL
Danışman: PROF.DR. SELAHATTİN GÜRİŞ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonometri = Econometrics ; İşletme = Business Administration

Özet:
Riskin temel göstergesi olan volatilite, özellikle finansal piyasaların büyükbölümünü olusturan bankalar için hayati önem tasımaktadır. Finansal risk kavramı çokgenis olup, çalısmada finans kesiminin temelini olusturan bankaların sektör riski elealınmıs ve bu riski ölçebilmek için MKB Bankacılık Sektör Endeksinin günlük kapanısdegerlerinden olusan veri setinden yararlanılmıstır. Finansal riski modellemeyebilmekiçin, hem bankaların tasıdıkları riskleri hem de piyasa risklerini aynı anda sunabilenMKB Bankacılık Sektör Endeksi tercih edilmistir. Bu çalısmada finansal riskinbelirlenmesinde kullanılan sayısal yöntemler ele alınmıs ve bu yöntemlerden biri olanArdısık Bagımlı Kosullu Degisen Varyans (ARCH) ve Genellestirilmis ARCH (GARCH)Modelleri ile uygulama yapılmıstır. Bu yöntemin en büyük avantajı, zaman serilerininhemen hemen hepsinde görülen, dönemler arası bagımlılıgı (otokorelasyon) ve degiskenyapıya sahip, sabit olmayan varyansı yani volatiliteyi, serinin geçmis degerlerinden baskaveriye ihtiyaç duymayan modelleyebilme gücüne sahip olmasıdır.Bu çalısmada, finansal verilerde sıkça rastlanan volatilite kümelenmesi, asimetrikfiyat hareketleri, kaldıraç etkisi ve kalın kuyruk özellikleri arastırılmıs, ARCH/GARCHve türevi modeller tanıtılmıs ve bu modellerin MKB Bankacılık Sektör Endeksininvolatilitesini yani riskini tahmin etme ve öngörme kapasiteleri incelenmistir.2007'de dünyada uygulanmaya baslanan ve 2008'de ülkemizde de uygulanacakolan Basel II gerekliliklerinin uygulamaya konmasıyla daha da önemli hale gelecek olanTürkiye'nin Bankacılık Sektör riski global sermayenin de yakından takip ettigi birkonudur.Anahtar Kelimeler:Finansal Risk,Volatilite Modellemesi ve ARCH/GARCH Modelleri

Abstract:
Volatility, the basic indicator of risk, bears vital importance particularly for banksthat represent the majority of the financial markets. Financial risk is a verycomprehensive concept, and this study considers the sectoral risk of the banksconstituting the backbone of the finance sector and benefits from a set of data consistingof daily closing figures of ISE Banking Sector Index to be able to measure the risk. To beable to model the financial risk, ISE Banking Sector Index has been preferred as it iscapable of presenting the banks? own risks and the market risks. In this study, quantitativemethods used in determining financial risk have been evaluated, and AutoregressiveConditional Heteroskedasticity (ARCH) and Generalized ARCH (GARCH) have beenused in practice. The greatest advantage of this method is that it is able to modelautocorrelation, which we see almost in all time series, and the heteroskedasticity, i.e.volatility, which has an unsteady character, without requiring any data other than the pastvalues of the series.In this study, volatility clustering, asymmetrical price movements, leverage effectand fat tail characteristics which are frequently seen in financial data have beeninvestigated, ARCH/GARCH and derivative models have been explained, and thecapabilities of these models to forecast and estimate the volatility, i.e. the risk of ISEBanking Sector Index, have been examined.The Banking Sector risk in Turkey that will become much more important withthe introduction of Basel II requirements which are effective as of 2007 internationallyand shall become effective nationally as of 2008 is an issue which is closely monitored bythe global capital.Keywords: Financial Risk, Volatility Modeling and ARCH/GARCH Models