In vıtro koşullarda uygulanan farklı konsantrasyonlardaki çinkonun bazı Amerikan asma anaçlarında fiziksel ve biyokimyasal özellikler üzerine etkileri
Effects of different concentration of zinc applicated in in vitro conditions on physiological and biochemical characteristics of some American rootstocks
Yazar: ECEHAN TARÇAN
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN GÖKTÜRK BAYDAR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çinko (Zn)?nun asmaların bazı fiziksel ve biyokimyasal özellikler üzerine etkilerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilen bu araştırmada, bitkisel materyal olarak Kober 5 BB (Vitis berlendierixVitis riparia) ve 41 B M.G. (Chaesselas x Vitis berlandieri) Amerikan asma anaçlarına ait mini yeşil çeliklerin in vitro koşullarda kültüre alınmasıyla elde edilen in vitro sürgünler kullanılmıştır. Temel besin ortamı olarak MS ortamının kullanıldığı araştırmada, Zn, besin ortamlarına çinkosülfat (ZnSO4) formunda ve farklı konsantrasyonlarda ilave edilmiştir. Bu konsantrasyonlar 0 (hiç ZnSO4 içermeyen), 2.15 mg l-1(Standart MS ortamındaki ZnSO4 miktarının ¼?ü), 4.30 mg l-1(Standart MS ortamındaki ZnSO4 miktarının ½?si), 8.60 mg l-1(Standart MS ortamındaki ZnSO4 miktarı), 17.20 mg l-1(Standart MS ortamındaki ZnSO4 miktarının 2 katı), 34.40 mg l-1(Standart MS ortamındaki ZnSO4miktarının 4 katı) olup, sürgünler 2 ay boyunca bu konsantrasyonlarda ZnSO4 içeren ortamlarda kültüre alınmışlardır.Araştırma sonucunda, incelenen birçok parametrenin farklı Zn konsantrasyonlarından ve anaçlardan önemli derecede etkilendiği tespit edilmiştir. Zararlanma derecesi ile sürgün uzunluğu, sürgün başına düşen yaprak sayısı ve bitki ağırlığı gibi parametreler anaçlar ve ortamlara arasında önemli farklılıklar göstermiş; buna karşın köklenme oranları etkilememiştir. Araştırmada toplam klorofil miktarının 0.62-1.79 mg g-1; lipid peroksidasyonu miktarının 11.61-14.70 µmol g-1; hidrojen peroksit miktarının ise 9.48-32.10 µmol g-1 arasında değiştiği belirlenmiştir. Diğer taraftan asmanın strese karşı koyabilmek adına bir takım mekanizmalar geliştirdiği; bunun sonucu olarak da bünyesindeki prolin miktarında, çözünebilir protein miktarında, serbest oksijen radikallerinin yok edilmesinde etkin olan SOD, CAT ve APX gibi antioksidan enzim aktivitelerinde değişimler olduğu belirlenmiştir. Kober 5BB anacının, 41B M.G. anacına göre Zn stresine karşı daha toleranslı olduğunun belirlendiği araştırmada, çinko eksikliğinin de fazlalılığına göre daha önemli bir stres faktörü olduğu tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Asma, ZnSO4, fiziksel özellikler, biyokimyasal özellikler2012, 70 sayfa

Abstract:
This research was carried out to determinate the effect of zinc on physiological and biochemical characteristics of Kober 5 BB (Vitis berlendierixVitis riparia) and 41 B M.G. (Chaesselas x Vitis berlandieri) American rootstocks. In vitro shoots initiated from mini green cuttings cultured in vitro conditions as plant materials. In this research MS was used as a basal medium and Zn was added to media at different concentrations of ZnSO4 form. These concentrations were 0 (ZnSO4-free), 2.15 mg l-1(¼ ZnSO4 of the standard MS medium), 4.30 mg l-1 (½ ZnSO4 of the standard MS medium), 8.60 mg l-1(standard MS medium), 17.20 mg l-1( twofold ZnSO4 of the standard MS medium), 34.40 mg l-1(fourfold ZnSO4 of the standard MS medium). The shoots were cultured in the media containing different concentrations of ZnSO4 for 2 months.As a result of the study, it was demonstrated that lots of the investigated parameters were affected by the different zinc concentrations and the rootstocks. Parameters such as injury degree, shoot length, leaves number and plant weight affected significantly by the Zn concentrations and the rootstocks while rooting percentage was not affected. In this study, total chlorophyll varied from 0.62 to 1.79 mg g-1, lipid peroxidation varied from 11.61 to 14.70 µmol g-1 and the amount of hydrogen peroxide varied from 9.48 to 32.10 µmol g-1. On the other hand, vines developed a number of mechanisms such as increasing the amount of proline, soluble protein content and antioxidant enzyme activities including SOD, CAT and APX which take role in removing free radicals to withstand stresses. It was determined that in terms of Zn stress Kober 5BB rootstock is more tolerant than 41B M.G. and zinc deficiency was more important stress factor than toxicity.Keywords: Grapevine, ZnSO4, biochemical characteristics, physiological characteristics2012, 70 pages