Trombosit sayısının dalak çapına oranının, alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığında ciddi fibrozis ve sirozu öngörmede non-invaziv bir belirteç olarak doğruluğunun araştırılması
Investigating the accuracy of the ratio of platelet count to spleen diameter as a non-invasive predictor of severe fibrosis and cirrhosis in non-alcoholic fatty liver disease
Yazar: İPEK ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. HASAN YILMAZ
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Biyopsi = Biopsy ; Dalak = Spleen ; Fibroz = Fibrosis ; Kan trombositleri = Blood platelets ; Karaciğer sirozu = Liver cirrhosis ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığı, metabolik sendrom ve obezitenin
artması ile birlikte dünya genelinde kronik karaciğer hastalığı ve hepatosellüler
karsinomun en sık nedenlerinden biri haline gelmiştir. Bu nedenle hastalığın tanısı
giderek daha önemli bir hale gelmektedir. NAFLD'da fibrozis derecesini öngörmede ilk
önerilen test FİB-4 skorudur. Biz de trombosit sayısı/dalak çapı oranının FİB-4 skoru ile
karşılaştırıldığında fibrozisi öngörmedeki başarısını araştıran bir çalışma yaparak, bu
oranının alternatif bir noninvaziv yöntem olarak kullanılabilirliğini değerlendirmeyi
amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Kocaeli Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi'ne başvuran,
2018-2022 yılları arasında herhangi bir nedenle batın USG çekilen ve USG'de
hepatosteatoz saptanan 1098 hasta retrospektif olarak hastane nucleus sisteminden tarandı.
USG'de dalak boyutları belirtilen ve kanda yine herhangi bir nedenle aynı tarihe ait ALT,
AST ve trombosit sayısı bakılanlar çalışmaya dahil edilerek örneklem büyüklüğü
belirlendi. Hepatik steatozun otoimmün hepatit, Wilson, alkolik hepatit, kronik viral
hepatitler gibi diğer nedenleri, splenomegali yapan hastalıklar, 18 yaş altındaki hastalar ve
splenektomili hastalar çalışma dışında bırakıldı. Kriterleri karşılayan 201 hasta çalışmaya
dahil edildi. Her hastanın FİB-4 skoru ve PLT sayısı/dalak çapı oranı hesaplandı.
İstatistiksel değerlendirme IBM SPSS 20.0 (IBM Corp., Armonk, NY, USA) ve MedCalc
14 programları ile yapıldı. Normal dağılıma uygunluk Kolmogorov-Smirnov testiile
değerlendirildi. Nümerik değişkenler ortalama±standart sapma, kategorik değişkenler
frekans (yüzde) olarak verildi. Nümerik değişkenler arasındaki ilişkiler Spearman
korelasyon analizi ile değerlendirildi. Kesim noktasını belirlemek için ROC analizi yapıldı.
Uyum analizi için Kappa katsayısı kullanıldı. Hipotez testlerinde p<0,05 istatistiksel
önemlilik için yeterli kabul edildi.
Bulgular: FİB-4 skoru ile trombosit sayısı/dalak çapı oranı arasında fibrozis evresini

50

öngörmede güçlü bir negatif korelasyon saptadık. FİB-4 skoruna göre düşük riskli olan 120
hasta var iken, PLT sayısı/dalak çapı oranında kesim değeri 1,5385(≌1,54) kabul
edildiğinde düşük riskli hasta sayısı 114 olarak saptanmıştır. FİB-4 skoruna göre düşük
riskli olan hastaların %91,7'si PLT sayısı/dalak çapı oranına göre de düşük riskli idi
(p<0,001). FİB-4 skoruna göre 22 hasta orta-yüksek riskli gruptaydı. PLT sayısı/dalak çapı

oranınagöre ise 28 hasta orta-yüksek riskli olarak değerlendirildi. FİB-4 skoruna göre orta-
yüksek riskli olan hastaların %81,8'i PLT sayısı/dalak çapı oranına göre de orta-yüksek

risk grubunda idi (p<0,001).
Sonuç: Verilerimize göre, PLT sayısı/dalak çapı oranının düşük riskli hastaları belirleme
performansının, orta-yüksek riskli hastaları belirleme performansına göre daha iyi olduğu
yorumu yapılabilir. Bu da FİB-4 skoruna göre daha az veri kullanılarak ve daha kolay bir
hesaplama yöntemi ile düşük riskli hastaların tespit edilebileceğini ve bu sayede karaciğer
biyopsisi gereksinimini azaltacağını düşündürmektedir.
Anahtar sözcükler: Alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığı; FİB-4 skoru; karaciğer
biyopsisi; alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer hastalığında noninvaziv tanı yöntemleri.

Abstract:
Objective: Non-alcoholic fatty liver disease has become one of the most common causes of
chronic liver disease and hepatocellular carcinoma worldwide, with the increase in metabolic
syndrome and obesity. Therefore, the diagnosis of the disease is becoming more and more
important. The first recommended test to predict the degree of fibrosis in NAFLD is the FIB-4
score. We aimed to evaluate the use of this ratio as an alternative noninvasive method by
conducting a study investigating the success of the platelet count/splenic diameter ratio in
predicting fibrosis when compared to the FIB-4 score.
Materials and Methods: 1098 patients who applied to Kocaeli University Research and
Application Hospital, underwent abdominal USG for any reason between 2018-2022 and were
found to have hepatosteatosis on USG were retrospectively scanned from the hospital nucleus
system. The sample size of these patients was determined by including those whose spleen
dimensions were determined on USG and ALT, AST and platelet counts of the same date were
measured in the blood for any reason. In our study, other causes of hepatic steatosis such as
autoimmune hepatitis, Wilson, alcoholic hepatitis, chronic viral hepatitis, splenomegaly
Diseases, patients under the age of 18 and patients with splenectomy were excluded from the
study. 201 patients who met the criteria were included in the study. Each patient's FIB-4 score
and PLT number/splenic diameter ratio were calculated. Statistical analysis was performed
with IBM SPSS 20.0 (IBM Corp., Armonk, NY, USA) and MedCalc 14 programs. Normal
distribution was evaluated with the Kolmogorov-Smirnov test. Numerical variables were given
as mean±standard deviation, and categorical variables were given as frequency (percentage).
Relationships between numerical variables were evaluated with Spearman correlation analysis.
ROC analysis was performed to determine the cutoff point. Kappa coefficient was used for
concordance analysis. P<0.05 was considered sufficient for statistical significance in
hypothesis tests.
Results: We found a strong negative correlation between the FIB-4 score and the platelet
count/splenic diameter ratio in predicting the stage of fibrosis. While there were 120 patients

52

with low risk according to the FIB-4 score, when the cut-off value in the ratio of PLT
number/spleen diameter was accepted as 1.5385(≌1.54), the number of low-risk patients was
determined as 114. 91.7% of the patients who were at low risk according to the FIB-4 score
were also low risk according to the PLT number/splenic diameter ratio (p<0.001). According
to the FIB-4 score, 22 patients were in the medium-high risk group. According to the ratio of
PLT number/splenic diameter, 28 patients were considered as medium-high risk. 81.8% of the

patients who were at medium-high risk according to the FIB-4 score were also in the medium-
high risk group according to the PLT number/splenic diameter ratio (p<0.001).

Conclusion: According to our data, it can be interpreted that the PLT number/splenic diameter
ratio is better in identifying low-risk patients than in identifying moderate-high-risk patients.
This suggests that low-risk patients can be identified using less data and an easier calculation
method compared to the FIB-4 score, thus reducing the need for liver biopsy.
Key words: Non-alcoholic fatty liver disease; FIB-4 score; liver biopsy; Noninvasive
diagnostic methods in nonalcoholic fatty liver disease.