Migren, aura, patent foramen ovale ve vazomotor reaktivite
Interplay between patent foramen ovale, migraine, stroke and cerebral vasomotor reactivity
Yazar: FARID KHASIYEV
Danışman: PROF. DR. MEHMET AKİF TOPÇUOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Baş ağrısı = Headache ; Foramen ovale-patent = Foramen ovale-patent ; Kan dolaşımı = Blood circulation ; Migren hastalıkları = Migraine disorders ; Vazodilatasyon = Vasodilation ; Vazomotor sistem = Vasomotor system

Özet:
Bu, migrenli kişilerde geniş debili sağdan sola şant (RLS) olan patent foramen ovalenin (PFO) serebral vazomotor reaktiviteye (CVMR) olan etkisine bakılmış ilk çalışmadır. Bununla beraber, çalışmamızda "Bubble" TCD testi sırasında enjekte edilmiş mikro hava kabarcıklarının (MB) CMVR üzerine etkisi de araştırılmıştır. Çalışmaya 38 migrenli (19 tanesi auralı migren) ve 18 kontrol biray alındı. Bu kişilerin 26 tanesinde geniş debili PFO vardı, hafif veya orta debili PFO (+) kişiler çalışmaya alınmadı. Tüm hastalarda TCD ile bilateral orta ve arka serebral arterlerde (MCA ve PCA) breath holding index (BHI, vazodilatör kapasitesi-vdCVMR) ve hiperventilasyon sırasında azalmanın yüzdesine (vazokonstriksiyon kapasitesi-vdCVMR) bubble testi öncesi ve sonrası bakıldı. PFO (+) olan migrenli kişilerde BHI MCA'da belirgin (1.43±0.39 vs. 1.04±0.67, p=0.032), PCA'da ise hafif azaldığı (1.01±0.39 vs. 1.25±0.46, p=0.090) gösterdi. vdCVMR azalması özellikle ağrı tarafının kontralateralinde daha belirgindi. BHI parametrelerinin ajte salin bolusunu takiben PCA'da tüm gruplarda belirgin azaldığı görüldü. Bu azalmanın PFO açısından bakıldığında, geniş debili şantı olanlarda (1.03±0.40'dan 0.78±0.38'e, p=0.007), olmayanlara oranla (1.15±0.42'dan 0.91±0.45'e, p=0.014) daha belirgin olduğu görüldü. Azalma özellikle migren ve PFO birlikteliği olan kişilerde daha dikat çekici idi (1.01±0.40'dan 0.76±0.42'e, p=0.023). MCA'ın BHI parametrelerinde ajite serum fizyolojik injeksiyonu sonrasında anlamlı değişiklik izlenmedi. PFO (+) ve PFO (-) gruplar arasında vcCVMR parametresinde fark saptanmadı. FLAIR sekansında sessiz iskemik lezyon veya lezyonları olan kişilerin VMR yanıtlarında bubble öncesi ve sonrası fark izlenmedi. Sonuç: Geniş debili PFO olan migrenli kişilerde vdCVMR belirgin düşüş göstermektedir. MB geçişini takiben PCA'ın vdCVMR'de olan düşüş migrenin başlamasında rolü olduğu düşünülen "mikroembolizm nedeniyle subklinik serebral iskeminin fasilitasyonu" hipotezini desteklemektedir.
Anahtar kelimeler: Migren, patent foramen ovale, reaktivite, serebral mikrosirkülasyon, vazodilatasyon

Abstract:
The first data on influence of patent foramen ovale (PFO) with high-volume right-to-left shunt (RLS) on cerebral vasomotor reactivity (CVMR) in migraineurs are presented. In addition, immediate effect of air microbubbles (MB), injected for the bubble TCD test, on CVMR has been determined. Breath holding index (BHI, vasodilatory capacity-vdCVMR) and percent decrease during hyperventilation (vasoconstriction capacity-vcCVMR) tests were performed before and after bubble TCD test in bilateral middle and posterior cerebral arteries (MCA and PCA) in 38 migraine (19 with aura) and 18 control patients; 26 patients had large PFO while others had no RLS. Subjects with mild/moderate RLS were not enrolled. Presence of PFO was related to a significant decrease of BHI recorded in MCA (1.43±0.39 vs. 1.04±0.67, p=0.032) and marginal reduction of PCA BHI (1.01±0.39 vs. 1.25±0.46, p=0.090) in migraineurs. vdCVMR reduction was more prominent in the contralateral side (to pain). PCA BHI significantly decreased after agitated saline injection in the bubble test. Decrease was greater in patients with PFO (from 1.03±0.40 to 0.78±0.38, p=0.007) compared those without PFO (from 1.15±0.42 to 0.91±0.45, p=0.014). The decrease was prominent in subjects with both migraine and PFO (from 1.01±0.40 to 0.76±0.42, p=0.023). No significant difference was seen in BHI with MCA after bubble injection. No difference was noted for the parameters of vcCVMR in subjects with/without PFO. Patients with FLAIR-determined silent ischemic lesion(s) had no difference in VMR before bubble test and VMR response to aerated bubble passage. The presence of PFO with high grade RLS is associated with reduced vasodilatory CVMR in migraineurs. Further decrease of vdCVMR of PCA upon MBs passage may support the mechanism of " facilitation with subclinical cerebral ischemia caused by microembolism", one of the hypotheses explaining the onset of migraine.