Türkçe öğretmenlerinin ve öğretmen adaylarının eleştirel okuma düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre değerlendirilmesi
Evaluation of critical reading levels of Turkish teachers and teacher candidates according to various variables
Yazar: ŞEYDA KILAVUZ
Danışman: PROF. DR. FAİK KANATLI
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Eleştirel okuma = Critcal reading ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türkçe öğretmenleri ve öğretmen adaylarının eleştirel okuma öz yeterlik algılarının ne olduğunu belirlemek, bunun çeşitli değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğini tespit etmeye çalışmak ve eleştirel okuma becerilerini geliştirmek için çözüm önerilerinde bulunmaktır.

Bu amaç doğrultusunda şu sorulara cevap aranacaktır: Türkçe öğretmenleri ve öğretmen adaylarının eleştirel okumaya yönelik özyeterlik algılarının görünümleri nasıldır ve eleştirel okumaya yönelik özyeterlik algıları yaş, sınıf, cinsiyet, eğitim durumu, meslekteki kıdem, kitap okuma sıklığı, sureli yayın takip etme, medeni durum ve çocuk sayısına göre farklılık göstermekte midir? Tarama modelinde desenlenen araştırmanın evrenini Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe Öğretmenliği Lisans Programı birinci ve dördüncü sınıfta öğrenim görmekte olan öğretmen adayları ile Mersin ili Toroslar ilçesinde görev alan Türkçe öğretmenleri oluşturmaktadır. Örneklemde ise çalışmada yer alan 171 Türkçe öğretmeni adayı ile Mersin ili Toroslar ilçesinde görev alan 100 Türkçe öğretmeni yer almaktadır.

Araştırmaya ilişkin veriler Küçükoğlu (2008) tarafından geliştirilmiş olan "Eleştirel Okuma Becerisine İlişkin Öz yeterlik Algısı Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 20 paket programı kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre Türkçe öğretmeni adaylarının eleştirel okuma özyeterlik algıları ile cinsiyet değişkeni ve aylık kitap okuma sıklığı arasında farklılık görülmemiştir. Öğretmen adaylarının süreli yayın takip etme, ekonomik durum, yaş değişkeni, sınıf düzeyi ile anlamlı farklılık ortaya çıkmıştır. Araştırmanın ikinci problemi olan Türkçe öğretmenlerinin eleştirel okuma düzeyleri ile cinsiyet, medeni durum, yaş değişkeni, aylık kitap okuma sıklığı, meslekî kıdem, sahip olunan çocuk sayısı arasında anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Araştırmada süreli yayın takip eden öğretmenlerin eleştirel okuma özyeterlik algılarının süreli yayın takip etmeyen öğretmenlere göre istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Okuma, edebiyat, eleştiri, eleştirel düşünme, eleştirel okuma, öz yeterlilik algısı

Abstract:
The aim of this study of Turkish teachers and teacher candidates critical reading of self-efficacy differ according to several variables that determine what are to determine whether, and will offer recommendations for a solution to improve critical reading skills.

For this purpose, answers to the following questions will be sought: for self efficacy perceptions of Turkish teachers and teacher candidates a critical reading critical reading what is the extent of self efficacy and perceptions towards age, class, gender, educational status, seniority in the profession, frequency of reading the book, Don't follow periodicals, marital status and number of children vary according to do? Turkish Turkish teacher candidates who are studying in the first and fourth years of the Undergraduate Program of Mersin University Faculty of Education and Turkish teachers who are working in the Toroslar District of Mersin province constitute the universe of the research, which is patterned in the screening model. Turkish Turkish teachers are 171 candidates in the universe and 100 Turkish teachers in the Toroslar District of Mersin province.

Data related to the study were collected using the "self-efficacy perception scale for Critical Reading Ability" developed by Küçükoğlu (2008). SPSS 20 package programs were used in the analysis of the data. According to the research findings, 86.6% of teacher candidates and 97% of teachers stated that they liked reading. Which is one of the methods of critical reading, "they don't know the meaning of words, deducing meaning from context " option Turkish teacher candidates, 86% of the Turkish teachers 97% are marked as positive. It can be said that Turkish teachers and prospective teachers have high perceptions of self-efficacy in critical reading.

Key words: reading, literature, criticism, critical thinking, critical reading, self-sufficiency perception