Üniversite öğrencilerinin sportif sermaye ve sporun sosyal etkisine ilişkin görüşleri
The views of university students on sporting capital and social impact of sports
Yazar: SONER SİVRİ
Danışman: PROF. DR. OĞUZ ÖZBEK
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Katılım = Participation ; Sosyal sermaye = Social capital ; Sosyalleşme = Socialization ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Üniversite Öğrencilerinin Sportif Sermaye ve Sporun Sosyal Etkisine İlişkin Görüşleri    
       Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin sporun sosyal etkisi ve sportif sermaye düzeylerine ilişkin görüşlerini incelemektir.
       Araştırmada nicel yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın modeli ilişkisel tarama modelidir. Araştırmada veri toplama aracı olarak iki ölçek kullanılmıştır. Ölçeklerden birincisi sportif sermaye ölçeği olup araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. İkinci ölçek ise Lee, Cornwell ve Babiak (2012) tarafından geliştirilen sporun sosyal etkisi ölçeğidir. Araştırmanın evrenini Ankara'da öğrenim gören üniversite öğrencileri oluşturmaktadır. Ankara'da devlet üniversitesi olmak üzere 8 üniversite vardır. Bu üniversitelerden 20.000'in üzerinde öğrenci sayısı olan 5 üniversite evren olarak seçilmiştir. Katılımcıların belirlenmesi için üniversitelerin mevcut öğrencilerine göre kota örneklem yapılmış, daha sonra ilgili üniversitelerdeki öğrencilere ulaşmak için ise uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 656'sı kadın 637'si erkek olmak üzere 1293 öğrenci oluşturmaktadır. Kadın öğrencilerin yaş ortalamaları (ort=20,35), standard sapma 4,12 iken erkek öğrencilerin yaş ortalamaları (ort=20,60) ve standard sapma ise 4,97 olarak hesaplanmıştır.  
       Verilerin analizi için önce çarpıklık ve basıklık değerleri ile normallik dağılımına bakılmıştır. Sportif sermaye ile sporun sosyal sosyal etkisi arasındaki ilişki analizinde, veriler normal dağıldığı için Pearson korelasyon testi uygulanmıştır. Yaş, cinsiyet, eğitim, gelir vb. değişkenler için, veriler normal dağıldığı için; parametrik testlerden ikili gruplar için t testi, ikiden fazla gruplar için tek yönlü varyans analizi ve Scheffe / LSD  (post-hoc) kullanılmıştır.
       Araştırmanın sonuçlarına göre spora katılım yoğunluğu arttıkça kişinin sportif sermaye düzeyi artmakta ve olası sporu bırakma durumunda bireylerin tekrar spora dönme ihtimalleri de yükselmektedir. Üniversite öğrencilerinin sporun sosyal etkisi ve sportif sermaye düzeyleri cinsiyet değişkenine göre incelendiğinde erkek öğrencilerin spora katılım oranlarının ve bununla doğru orantılı olarak sportif sermaye düzeylerinin kadın öğrencilere oranlara daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Üniversite öğrencilerinin sporun sosyal etkisi ve sportif sermaye ile ilgili düzeyleri fakülte değişkenine göre incelendiğinde; sosyal sermaye, sağlık okuryazarlığı, refah ve beşeri sermaye alt boyutlarında anlamlı fark bulunmazken, kolektif kimlik boyutunda sayısal puanla öğrenci alan fakülte öğrencilerinin ortalama puanlarının sözel puanla öğrenci alan fakülte öğrencilerinin puanlarından yüksek çıktığı görülmüştür. Araştırmanın sonuçlarına göre, ekonomik durumu daha iyi olan öğrencilerin ortalama puanlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Annesi üniversite mezunu olan öğrencilerin beşeri sermaye ve sosyal alan ortalama puanları annesi ilkokul mezunu olan öğrencilerin ortalama puanlarından yüksek çıkmıştır. Bu bulgular ışığında anne eğitim düzeyinin bireyin sosyal gelişimi ve beşeri sermaye düzeyinde olumlu etkisi olduğu söylenebilir. Üniversite öğrencilerinin sporun sosyal etkisi ve sportif sermaye düzeyleri spor yapma, spor aktivitelerine sporcu ve seyirci olarak katılma değişkenlerine göre incelendiğinde bireyin spor yapma ve spor aktivitelerine katılma sıklığı arttıkça sporun sosyal etkisi alt boyutlarında ve sportif sermaye düzeylerinde artış olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Sözcükler: Sporun sosyal etkisi, sportif sermaye, spora katılım, sosyal sermaye.

Abstract:
The Views of University Students on Sporting Capital and Social Impact of Sports
       The purpose of this study is to examine the opinions of university students on the social impact of sports and their levels of sporting capital.
       A quantitative method was used in the study. The model of the study is the relational screening model. Two scales were used as data collection tools in the study. The first of the scales is the sporting capital scale and was developed by the researcher. The second scale is the social impact of the sports scale developed by Lee, Cornwell, and Babiak (2012). The universe of the study consists of university students educated in Ankara. As a state university, there are 8 universities in Ankara. Among these universities, 5 universities with more than 20.000 students were selected as the universe. To determine the participants, quota sampling was made according to the current students of the universities, and then the appropriate sampling method was used to reach the students in the relevant universities. The population of the research consists of 1293 students, 656 of whom are female and 637 are male. The mean age of female students (mean=20.35), the standard deviation was calculated as 4.12, while the mean age of male students (mean=20.60) and standard deviation were calculated as 4.97.
       For the analysis of the data, first of all, the skewness and kurtosis values and the normality distribution were examined. Since the data were normally distributed, in the analysis of the relationship between sporting capital and the social impact of sport, the Pearson correlation test was applied. Since the data are normally distributed, among parametric tests, t-test for paired groups, one-way analysis of variance for more than two groups, and Scheffe / LSD (post-hoc) were used in the analysis of the variables of age, gender, education, income, etc. 
       According to the results of the study, as the intensity of participation in sports increases, the sporting capital of the person increases, and in case of possible quitting, the probability of individuals returning to sports also increases. When the social impact of sports and sports capital levels of university students are examined according to the gender variable, it has been determined that male students' participation rates in sports and, therefore, sporting capital levels are higher than those of female students. When the social impact of sports and the levels of sports capital of university students are examined according to the faculty variable, while there was no significant difference in the sub-dimensions of social capital, health literacy, welfare, and human capital, it was observed that the average scores of faculty students who enrolled students with numerical scores in the collective identity dimension were higher than those of faculty students who received students with verbal scores. Concerning the results of the research, it was seen that the average scores of the students with better economic status were higher. The human capital and social field average scores of the students whose mothers were university graduates were higher than the average scores of the students whose mothers were primary school graduates. In the light of these findings, it can be said that the education level of the mother has a positive effect on the social development and human capital level of the individual. When the social impact of sports and sports capital levels of university students are examined in terms of the variables of doing sports, participating in sports activities as athletes and spectators, it has been determined that as the frequency of doing sports and participating in sports activities increases, the social impact sub-dimensions of sports and the levels of sports capital increase.   

Keywords: Social impact of sports, sporting capital, participation in sports, social capital.