Türkiye'de mülteci karşıtlığı ve mültecilere yönelik şiddet vakalarına ilişkin analizlerin bir değerlendirmesi: Altındağ örneği
An evaluation of analyzes on xenophobia and violence cases against refugees in Turkey: The Altindağ example
Yazar: TUĞÇE GÜRBÜZ
Danışman: PROF. DR. CENK SARAÇOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Göç Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
10 Ağustos 2021 tarihinde Ankara'nın Altındağ ilçesinde Suriyeli mültecilerin
evlerinin ve dükkanlarının tahrip edilmesiyle sonuçlanan Altındağ Olayı, yabancı
düşmanlığının fiziksel şiddete dönüşmesinin somut ve güncel bir örneğidir. Olay
sonrasında Türkiye'deki gazetelerinin köşe yazılarında ve televizyon programlarında
çok sayıda yorumcu değerlendirmelerde bulunmuştur. Çalışma kapsamında olaya ilişkin
bu değerlendirmeler eleştirel içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir.
Çalışmada C. Wright Mills'in Sosyolojik tahayyül olarak isimlendirdiği zihinsel
kavrayış, göçün ve göçle ilgili konuların bütüncül bir şekilde ele alınabilmesinde
dikkate alınması gereken dinamikleri işaret eden, çalışmanın temelini oluşturan
kavrayıştır. Altındağ Olayı analizleri bu kavrayış kapsamında incelenmiştir. Yabancı
düşmanlığı sorununa bütüncül bir bakış açısıyla yaklaşmak için ise araştırmacıların
küresel, ulusal ve yerel düzeylerde meydana gelen tarihsel gelişmeleri, ekonomik ve
toplumsal yapısal özellikleri dikkate alması gerekmektedir. İlaveten, yabancı düşmanlığı
sorununa yalnızca göç alan ülkenin bakış açısından yaklaşmanın göçün
güvenlikleştirilmesinin ve dışsallaştırılmasının önünü açtığı ve sorunu çözmenin aksine
beslediği düşünülmektedir. Son olarak ise mültecilerin homojen bir topluluk olarak
görülerek eylemliliklerinin yok sayılmasının yabancı düşmanlığına yönelik bütüncül bir
yaklaşımın benimsenmesini engellediği görülmektedir. Yabancı düşmanlığı sorununa
çözüm üretme ve yaşanılan olayları eleştirme amacıyla yapılan değerlendirmelerin
çoğunun olayı bütüncül bir bakış açısıyla ele alamadıkları görülmüştür. Öte yandan,
incelenen analizlerin bazılarında ise tezde göçe ve ilişkili sorunlara bütüncül bir bakış
açısıyla yaklaşıldığı tespit edilmiştir. Bu çalışma, yetersiz olan analizlerin eksikliklerini
ortaya koyma ve Altındağ Olayı gibi yabancı düşmanlığının somut bir örneği olan olayı
meydana getiren dinamiklerin etraflıca araştırılmasını sağlamaya katkı sunma amacı
taşımaktadır.

Abstract:
The Altındağ Incident, which resulted in the destruction of the houses and shops
of Syrian refugees in Ankara's Altındağ district on August 10, 2021, is a concrete and
current example of xenophobia turning into physical violence. After the incident, many
commentators made evaluations in newspaper columns and television programs in
Turkey. Within the scope of the study, these evaluations regarding the event were
analyzed using the critical content analysis method. In the study, the mental
understanding that C. Wright Mills calls sociological imagination is the understanding
that forms the basis of the study, pointing out the dynamics that need to be taken into
account in addressing immigration and immigration-related issues in a holistic manner.
Altındağ Incident analyzes were examined within the scope of this understanding. In
order to approach the problem of xenophobia from a holistic perspective, researchers
need to take into account historical developments, economic and social structural
features at global, national and local levels. In addition, it is thought that approaching
the problem of xenophobia only from the perspective of the receiving country paves the
way for the securitization and externalization of migration and fosters the problem
rather than solving it. Finally, it seems that seeing refugees as a homogeneous
community and ignoring their activism prevents the adoption of a holistic approach
towards xenophobia. It has been observed that most of the evaluations made to find
solutions to the problem of xenophobia and to criticize the events experienced cannot
handle the incident from a holistic perspective. On the other hand, in some of the
analyzes examined, it was determined that the thesis approached migration and related
problems from a holistic perspective. This study aims to reveal the shortcomings of
insufficient analyzes and to contribute to a thorough investigation of the dynamics that
created the incident, which is a concrete example of xenophobia, such as the Altındağ
Incident.