Unutkanlık şikayeti olan genç yetişkinlerde öznel bellek yakınmalarının ruh hali ile B12 vitamini, D vitamini, folat ve ferritin ile ilişkisi
Association of subjective memory complaints with mood and vitamin B12, vitamin D, folate and ferritin in young adults with forgetfulness
Yazar: ESRA YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. MEMET TAŞKIN EGİCİ ; DR. DEVRAN SÜER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Haydarpaşa Eğitim Hastanesi  / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Öznel bellek yakınması sorunu gençler arasında giderek daha belirgin hale gelmesine rağmen bu konudaki çalışmaların çoğu yaşlı yetişkinlere odaklanmıştır. Artan sayıda genç yetişkin, hafıza sorunları nedeniyle danışmanlık hizmeti talep etmektedir. Bu çalışmada genç yetişkinlerden oluşan bir örneklemde kişilerin sosyodemografik özellikleri, kandaki B12 vitamini, D vitamini, folik asit ve ferritin değerleri, duygu durum özellikleri, mental durumları ile öznel bellek şikayetleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı, kesitsel tipte tasarlanmış çalışmaya 20.08.2024 - 20.10.2024 tarihleri arasında Sağlık Bakanlığı Üniversitesi Haydarpaşa Numune Eğitim Ve Araştırma Hastanesi aile hekimliği ve nöroloji polikliniklerine unutkanlık şikayetiyle başvuran, çalışmaya katılma kriterlerini karşılayan ve gönüllü olan 18-55 yaş arası 404 birey dahil edilmiştir. Katılımcıların Öznel Bellek Yakınmaları Anketi puanları ile sosyodemografik verileri, Standardize Mini Mental Test, Beck Depresyon Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği puanları ve son 6 ay içinde bakılmış olan kan B12 vitamini, D vitamini, folat, ferritin ölçümleri karşılaştırılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler, SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: %73'ü kadın, %36,6'sı 30 yaşının altında, %36,4'ü 31 ila 45 yaş arasında, %46,3'ü normal beden kitle endeksinde, %56,7'sinin evli olduğu, %67,3'ünün çalıştığı, %43,2'sinin üniversite mezunu olduğu, %64,6'sının daha önce hiç sigara kullanmadığı ya da bıraktığı, %58,9'unun daha önce hiç alkol kullanmadığı görülmüştür. Kadın katılımcıların öznel bellek yakınmaları puanlarının ortalaması 5,83 (SS:3,20), erkek katılımcıların ise 5,03 (SS: 3,31) olarak hesaplanmıştır. Ancak bu farklılık, kovaryans analizine (ANCOVA) göre anlamlı bulunmamıştır (F=0,069, p=0,793). Beck depresyon değerlerinin, Beck anksiyete değerlerinin, mini mental test puanı değerlerinin unutkanlığı olan ve olmayan bireylerde anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edildi (p=0,000, p=0,000, p=0,000). Öznel belek yakınmaları puanları ile BAÖ puanları ve BDÖ puanları arasında anlamlı orta düzey ve pozitif bir ilişki vardır (r=0,371, p=0,000; r=0,367; p=0,000 ). B12 vitamin ve ferritin değerlerinin unutkanlığı olan ve olmayan bireylerde anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edildi (p=0,011, p=0,033). D vitamini ve Folat değerlerinin unutkanlığı olan ve olmayan bireylerde anlamlı bir farklılık göstermediği tespit edildi (p>0,05). 
Sonuç: Çalışmamızda kişilerin ruhsal faktörler olarak depresyon ve anksiyete düzeylerinin yanı sıra, eğitim düzeyi, çalışma durumu gibi çeşitli demografik faktörlerin de unutkanlık yakınması ile ilişkili olduğu belirlendi. D vitamini ve folat düzeyleri ile unutkanlık arasında anlamlı ilişki bulunmamış olup, B12 vitamini ve ferritin düzeyleri ile depresyon ve anksiyete düzeyleri unutkanlıkla ilişkili bulunmuştur. Çalışmamızda B12 vitamini, D vitamini, folat ve ferritin değerleri daha düşük olan 30 yaş altı grupta öznel bellek yakınması puanlarının da yüksek olduğu dikkat çekmektedir. Bu bulgular, öznel bellek yakınmalarının bireylerin ruhsal durumları başta olmak üzere sağlık durumlarıyla ilişkili olduğunu ve bu yakınmaların değerlendirilmesinde bütüncül bir yaklaşımın önemli olduğunu ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler: Bellek, Öznel Bellek Yakınmaları, Depresyon,  Anksiyete, Vitamin B12, Vitamin D, Ferritin, Folat

Abstract:
Introduction and Aim: Despite the increasing prevalence of subjective memory complaints (SMCs) among young adults, most studies on this topic focus on older adults. A growing number of young adults are seeking consultation due to memory-related issues. This study aims to evaluate the relationship between subjective memory complaints and individuals' sociodemographic characteristics, blood levels of vitamin B12, vitamin D, folic acid, and ferritin, mood characteristics, and mental status in a sample of young adults.
Materials and Methods: This descriptive, cross-sectional study included 404 individuals aged 18-55 who presented with memory complaints to the family medicine and neurology outpatient clinics of the Ministry of Health University Haydarpaşa Numune Training and Research Hospital between August 20, 2024, and October 20, 2024. Participants were included if they met the study criteria and volunteered to participate. Subjective Memory Complaints Questionnaire (SMCQ) scores, sociodemographic data, Mini-Mental State Examination (MMSE) scores, Beck Depression Inventory (BDI) scores, Beck Anxiety Inventory (BAI) scores, and blood levels of vitamin B12, vitamin D, folic acid, and ferritin measured in the last six months were compared. The data were analyzed using SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0, with statistical significance set at p<0.05.
Results: Among the participants, 73% were women, 36.6% were under 30 years old, 36.4% were aged 31-45, 46.3% had a normal body mass index, 56.7% were married, 67.3% were employed, 43.2% were university graduates, 64.6% had never smoked or had quit smoking, and 58.9% had never consumed alcohol. The mean subjective memory complaint scores were 5.83 (SD: 3.20) for women and 5.03 (SD: 3.31) for men. However, this difference was not statistically significant according to analysis of covariance (ANCOVA) (F=0.069, p=0.793). Significant differences were found between individuals with and without memory complaints regarding BDI, BAI, and MMSE scores (p=0.000, p=0.000, p=0.000). A moderate positive correlation was identified between SMC scores and both BDI and BAI scores (r=0.371, p=0.000; r=0.367, p=0.000). Significant differences were also observed in vitamin B12 and ferritin levels between those with and without memory complaints (p=0.011, p=0.033). However, no significant differences were found in vitamin D and folic acid levels between the two groups (p>0.05).
Conclusion: Our study determined that, in addition to mental health factors such as depression and anxiety levels, demographic factors such as education level and employment status are associated with memory complaints. No significant relationship was found between memory complaints and vitamin D or folic acid levels, while vitamin B12 and ferritin levels, as well as depression and anxiety levels, were found to be associated with memory complaints. The study also highlighted that participants under 30 years old with lower levels of vitamin B12, vitamin D, folic acid, and ferritin had higher subjective memory complaint scores. These findings suggest that subjective memory complaints are related to individuals' mental and physical health, emphasizing the importance of a holistic approach in evaluating such complaints.
Keywords: Memory, Subjective Memory Complaints, Depression, Anxiety, Vitamin B12, Vitamin D, Ferritin, Folate