İn vitro fertilizasyon (IVF) sürecindeki kadınlara verilen danışmanlığın duygusal kapasiteye ve iyilik haline etkisi
The effect of the counseling on women in in vitro fertilization (IVF) process on emotional capacity and well-being
Yazar: MERVE KANIĞ
Danışman: PROF. DR. ERGÜL ASLAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Danışmanlık = Consulting ; Fertilizasyon = Fertilization ; Fertilizasyon-in vitro = Fertilization-in vitro ; Hemşirelik = Nursing ; Kadınlar = Women ; Psikososyal yardım = Psychosocial help ; Stres = Stress ; İyilik hali = Well-being

Özet:
Çalışma, IVF sürecindeki kadınlarda Roy Adaptasyon Modeli doğrultusunda verilen danışmanlığın duygusal kapasiteye ve iyilik haline etkisinin belirlenmesi amacıyla randomize kontrollü deneysel tasarımda yapıldı.
Araştırma, İstanbul'da bir üniversite hastanesinin ''Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı İnfertilite Kliniği''nde Şubat 2020-Mart 2021 tarihlerinde yürütüldü. İVF aşamasında 42 deney, 43 kontrol toplam 85 kadın örnekleme alındı. Deney grubuna rutin hemşirelik bakımı yanında Roy Adaptasyon Modeli temelli hemşirelik danışmanlık programı uygulandı. İlk ve son değerlendirmede; Tanıtıcı Bilgi Formu, Sosyal Duygusal Kapasite Ölçüm Aracı (SCREENIVF), İnfertilite Stresi Ölçeği (İSÖ), ''Doğurganlık Sorunu Yaşayan Kişiler İçin Hayat Kalitesi Ölçeği-İsteğe Bağlı Tedavi Modülü (FertiQol)'' uygulandı. Folikül takibi, oosit toplama ve embriyo transferinde uygulama öncesi ve sonrası Öznel Rahatsızlık Birimi (SUD) ile stres düzeyi belirlendi. IVF başlangıcında gruplar sosyodemografik, obstetrik, jinekolojik ve infertilite tedavisine yönelik özellikleri açısından benzerdi (p>0,05). Uygulama sonrası SCREENIVF anksiyete, çaresizlik, depresyon alt boyutlarında istatistiksel anlamlı farklılık saptanırken (p<0,01), sosyal destek ve kabullenme alt boyutlarında anlamlı farklılık saptanmadı (p>0,05). İSÖ kişisel alanda stres alt boyutunda fark anlamlı saptanırken (p<0,01), evlilik alanı ve sosyal alanda stres alt boyutlarında anlamlı farklılık saptanmadı (p>0,05). FertiQol-Tedavi Modülü uygulama sonrası toplam puanı deney grubunda anlamlı derecede yüksekti (p<0,01). Deney grubundaki kadınların folikül takibi, oosit toplama ve embriyo transferinde uygulama öncesine göre sonrası SUD puanındaki düşüş istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,01). İnfertilite stresi ve anksiyete arasında pozitif yönlü zayıf ilişki, yaşam kalitesi ve anksiyete arasında negatif yönlü orta düzey bir ilişki saptandı (p<0,01).
Sonuç olarak, İVF sürecindeki kadınlarda Roy Adaptasyon Modeli temelli danışmanlığın duygusal kapasiteye ve iyilik haline olumlu etki sağladığı görüldü.

Abstract:
This study is a randomized controlled trial research aiming at estimating The Effect of the Counseling on Women in In Vitro Fertilization (IVF) Process on Emotional Capacity and Well-Being. The research was carried out in the Infertility Clinic of the Obstetrics and Gynecology Department of a university hospital in Istanbul between February 2020 and March 2021. It was conducted 85 IVF treatment stage, 42 experiments and 43 controls were included in the sample. In addition to routine nursing care, women in the experimental group were given Roy Adaptation Model model-based nursing counseling. In the first and last evaluation; Introductory Information Form, Screening on distress in fertility treatment (SCREENIVF), Infertility Stress (ISO), ''Life Quality Scale for Persons with Fertility Problems (FertiQol)'' were used. The stress level was determined by the Subjective Discomfort Unit (SUD) before and after the phase in follicle follow-up, oocyte pick up and embryo transfer. The groups were similar in terms of sociodemographic, obstetric, gynecological and infertility treatment characteristics at the beginning of IVF (p>0.05). While a statistically significant difference was found in the sub- dimension of anxiety, helplessness, and depression after the application (p<0.01), no significant difference was found in the sub- dimension of social support and acceptance (p>0.05). While the difference was found to be statistically significant in the ISO sub-scale in the personal domains (p<0.01), no significant difference was found in the ISO sub-scale in the marital domains and social domains (p>0.05). In the experimental group; the increase in Treatment-FertiQoL subscale total scores over time was found statistically significant (p<0.01). The decrease in the SUD score of the women in the experimental group was statistically significant after the follicle follow-up, oocyte pick up and embryo transfer compared to the pre-treatment (p<0.01). There was a weak positive relationship between infertility stress and anxiety, and a moderate negative relationship between quality of life and anxiety (p<0.01).
As a result, the Roy Adaptation Model model-based nursing counseling has been shown to provide positive effect positive effect on emotional capacity and well-being in women IVF treatment.