Kur'an'a göre estetik
Aesthetics according to the Qur'an
Yazar: RAMAZAN BARMAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET YOLCU
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Esma-i Hüsna = Esma-i Hüsna ; Estetik = Aesthetics ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; İslamiyet = Islam

Özet:
Estetik, varlıkların güzelliğini görsel boyutuyla inceleyen bilimdir. "Görsel estetik" alanıyla sınırlandırdığımız tezimizde Kur'ân-ı Kerîm'de temas edilen "gözle görülebilir" güzellikler konu edinmiştir. Bir hadis-i şerifteki ifadesiyle "hiçbir gözün görmediği, hiçbir kulağın işitmediği" güzelliklerin yurdu olan cennet tasvirleri de, gözle görülebilir tavsif edilmeleri cihetiyle çalışmanın kapsamına dahil edilmiştir.
Görsel estetik, varlıkların ontolojik bir gerçeğidir. Sayesinde insanın kendisini, evreni ve Allah'ı tanıdığı estetik bilinç,  müteâl olan sanatsal güzellikle yüzleşerek insanı kemâle taşımaktadır. Rahmet ve hikmete dayalı İslâmî bedîiyyât öğretisi henüz keşfedilmeyi beklemektedir. İnsanın iki cihan saadeti için vaz' olunan dinin makro amaçları (makâsıd) iman, amel ve estetik gayeden (tahsiniyyât) ibarettir.
Tezin  birinci bölümünde estetik biliminin konusu ve terminolojisi tanıtıldıktan sonra Kur'ân-ı Kerîm'e göre estetiğin kavramsal çerçevesi çizilmiştir.
İkinci bölümde güzelliğin kaynağı ve yaratıcısı olarak Yüce Allah'ın en güzel isimleri "Esmâi-Hüsnâ" estetik bağlamında tahlil edilmiştir.
Üçüncü bölümde yeryüzünün ve gökyüzünün somut güzellikleri, eşyanın çift yaratılmasındaki estetik boyut ile cennet tasvirleri kevnî âyetler bağlamında ele alınmıştır.
Dördüncü  bölümde insanın yaratılışında estetik, insanın estetik algısı, estetik çalışmaları ve estetik sınanma, estetik bilinç, estetik körlük kavramları konu içeriğinde üretilerek  açıklanmıştır. Sonuç bölümünde ise bu çalışmada estetik mefhumuna Kur'an'ın bakışı ile varılan kanaat ve sonuçlar belirtilmiştir.

Anahtar kelimeler: Kur'an, Estetik, Hüsn, Tezyin,  el-Esmâü'l-hüsnâ, Estetik körlük

Abstract:
Aesthetics is the science that examines the sensation, recognition and beauty with its physics and beyond physical dimensions. Our thesis, which we have scoped with the field of "visual aesthetics", is focused on the subject of "visible" beauties contacted in the Qur'an. Heavenly depictions of the land of the beauties that "no eyes see, no ears hear" in hadith statements are also included in the study, because they are visible. 
Aesthetic existence is ontological. Thanks to the aesthetic consciousness that a man knows himself, the universe and God, it carries human, by practice, to the maturity and perfection by confronting him with divine grace. The Islamic doctrine based on the mercy and wisdom is still waiting to be discovered. The macro objectives of the religion (makâsıd), which is indispensable for the fidelity of the human world, consist of faith, deeds and aesthetic purposes (tahsiniyyât).
In the first part of our thesis, after the subject and terminology of aesthetics is introduced, the conceptual framework of aesthetics according to the Quran is drawn.
In the second part,as the source and creator of beauty, were analyzed in the context of aesthetics "al-esmâü'l-hüsnâ"; the most beautiful names of Almighty Allah.
In the third part, the concrete beauties of the earth and the sky, the aesthetic dimension in the double creation of the article and the depictions of heaven are discussed in the context of creational verses.
In the fourth chapter, the concepts of aesthetics, aesthetic perception, aesthetic studies, aesthetic testing, aesthetic consciousness, and aesthetic blindness in the creation of man in the Qur'an are explained in the content of the subject.
In the conclusion part, the opinion and conclusions reached with the view of the Qur'an in the field of beauty concept are stated in this study.
Keywords: Qur'an, esthetic, goodness, adorn, el-Esmâü'l-hüsnâ (Allah's most beautiful names),  esthetic blindness.