Şiddet imgeleri ve çözülmeler
Image of violence and disintegration
Yazar: HAYRİ ESMER
Danışman: PROF. ZAFER GENÇAYDIN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2001
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Gravür = Gravure ; Plastik sanatlar = Plastic arts ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Şiddet = Violence

Özet:
ÖZET Günümüzde kontrol altına alınamayan bir olgu olarak şiddeti anlamak, insanın doğa içindeki evrimini inceleyen antropolojik yaklaşımlar ışığında ele almayı gerektirmektedir. Bu bakış açısıyla şiddetin ortaya çıktığı kültürel ortam herhangi bir eylemin şiddet olup olmadığı konusunda belirleyici olmaktadır. Yani bir toplumun şiddet olarak nitelendirdiği bir eylemi bir başka toplum ibadet olarak görebilmektedir. 18 yy. da uygarlaşmanın ve gelişmişliğin, insanlığı şiddetten arındıracağı görüşleri yaygın iken, bugün, tersine gelişmişliğe paralel olarak şiddetin de arttığı görülmüştür. Yani modeırdzmin bir karakteristiği olan devrimcilik, şiddete de olumsuz yönde alternatif boyutlar kazandırmıştır. Tıpkı önceki dönemler gibi, modernizm de kendi yapısından kaynaklanan ve bu yapıya uygun bir şiddet ortaya çıkarmıştır. İlk çağlardan günümüze değin, ilk şiddet davranışlarının ortaya çıkmasıyla, sanatta da bununla ilgili imgeler, tıpkı şiddet gibi yaşamın vazgeçilmez birer öğesi olmuşlardır. Bu imgeler mağara resimlerinde yaşamı korumak ve doğa koşullarıyla mücadele etmenin bir aracı olurken, Mezopotamya'da, Mısır'da, Yunan' da, ve Roma' da kahramanlıkları anıtsallaştırma işlevi görüyordu. Fransız devrimiyle birlikte, sanatta şiddetin olumsuz yönlerinin ortaya koyulduğu, ona karşı eleştirel bir sorgulamanın başladığını görmekteyiz. Şiddet artık otoritenin beklentilerine göre yüceltilen ve anıtsallaştırılan bir olgu değil; mpsum insanların maruz kaldığı acımasızlığın ve vahşetin adı olmuştur. Bu noktada sanatın da yaşamı zenginleştiren bir güç olarak şiddetin karşısında yer aldığım görmekteyiz.Yirminci yüzyılın başında, Ekspresyonistler ve Dadaistler başta olmak üzere pek çok sanatçı, kitlesel yok oluşa ve yaygınlaşan yıkıcı kültüre karşı insancıl bir dünya talebinin seslendiricisi olmuştur. İçgüdüsel bir dürtü olarak varoluşumuzdan beri, çeşitli şekillerde kontrol altma alınmaya çalışılan şiddet, geçmişte olduğu gibi günümüzde de varlığını sürdürmekte ve sanatçıların ilgisini çekmektedir. Her iki dünya savaşı, soğuk savaş ve sonrasındaki etnik ve dinsel kökenli çatışmalar, bu ilgiyi daha da kışkırtmıştır. Bu süreç, aym zamanda şiddetle ilgili olarak pek çok sanatçının yapıtında zengin bir imge yaratımım da beraberinde getirmiştir. Sadece tuval resminde değil heykelde ve 1960'lardan sonra yaygınlaşan aradisiplinlerde de şiddet önemli bir konu olmaya devam etmiştir. Yaşamı tehdit eden bu olguya karşı, onu koruyan, zenginleştiren ve yücelten sanat, her defasında geliştirdiği alternatif imgeler diliyle alaycı ve ironik sorgulamanın kapılarını açık tutmuştur. Şiddete karşı, bir güç olmuştur sanat. Bu bağlamda gerek sanat tarihindeki konu ile ilgili örnekler, gerekse şiddet ile ilgili kuramsal araştırmalar kışkırtıcı bir rol oynamış; bu doğrultuda ortaya çıkan yeni uygulamalarda plastik olanaklar bağlamında yeni bir bakış sunulmuştur. Bu bakışla süreğen olduğu ve yaşamı tehdit ettiği düşünülen şiddete ilgi çekilmek istenmiştir.

Abstract:
Ill SUMMARY The violence, a complex phenomenon threathening the life, can not be controlled today any more. So, it is necessary to survey and understand the violence according to anthropological approach that analyses the evolution of human being in the nature. In this point of view, the millieu from which a culture emerges becomes a determining factor about an act whether it is a violence or not. There was a strong belief that cultural development and civilisation could rid the human of violence in the 1 8th century; but it has recently been witnessed that the violence has increased in accordance with that development. In other words, revolutionism which is the characteristics of modernism has made violence acquire negative aspects, too. Like previous periods, modernism has also lead to a violence originated from itself and very suiting its own structure. From the prehistoric periods to the present, as soon as the initial acts of violence emerged, images related with violence have become essential elements of both life and art as well as the violence itself. These images were the means of preserving the life and struggling the natural conditions in cave paintings. As for the Mesopotamia^ Egyptian, Greek and Roman art, the images of violence functioned as the monumentals of heroism. By French Revolution, we see that the negative aspect of violence has been revealed and a critical approach has emerged against it in art. The violence has not been a monumental and sublime phenomenon any more, but accepted as terror and pitilessness towards innocent people. In this point, opposing to the violence, art has become a power enriching the life. In the beginning of twentieth century many artists (for example Dadaists and Expressionists) protested the destructive culture widespreading and killing massesIV from day to day. Moreover, they announced and performed for a more humanistic world. In many different ways, human being has tried to control the violence (as an instinctive stimulus) throughout his existence; the violence does still exist as in the past and the artists are still interested in it today. The two World Wars, the period of Cold War as well as ethnic and fundamental struggles have provoked this interest. This process has brought richness in creation of images related with violence in the works of many artists. Not only in painting but also in sculpture and in other interdisciplinary fields which have being widening after the 1960s, the violence has become a significant subject matter. Against this fact threatening the life, and by always keeps open the door of ironical and sarcastical interrogation by means of alternative images. Art has become an alternative power against to violence, preserving, enriching and subliming the life, art In this context, on the one hand it is tried to force the limitation of technical possibilities. On the other hand, it is involved with certain alternative plastique searches based on both some examples related with the subject in the historv of art and theorical searches accompanying the practical art works made up of different techniques. So, by trying to create an original language base, it is intended to point the violence that is considered as perpetual phenomenon. W. TÜKSF^BETİM KIT ; i DOKÜMANTASrON MERKt4