Açıkta ve sera koşullarında kıvırcık yapraklı salata, bezelye ve yeşil soğanın sırık domates ile iç içe yetiştiriciliğinin verim ve kalite özelliklerine etkisi
Effect of crispy lettuce, green pea and green onion as intercroppiing on yield and quality of tomato in open field and greenhouse conditions
Yazar: MİNE AYDİN
Danışman: PROF. DR. NAİF GEBOLOĞLU
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bezelye = Pea ; Domates = Tomato ; Seralar = Greenhouses ; Soğan = Onion ; Tarla bitkileri = Field crops ; Ürün kalitesi = Product quality

Özet:
Bu çalışmanın amacı; ısıtmasız cam serada ve açık tarla koşullarında sırık domatesin kıvırcık yapraklı salata, yeşil soğan ve bezelye ile iç içe yetiştiriciliğinin domateste verim ve meyve kalitesi üzerine etkisini belirlemektir. Ayrıca denemede iç içe yetiştiriciliğin domates tarımında etkili olan hastalık, zararlı ve yabancı ot kontrolüne etkisi de araştırılmıştır. Deneme 2011 yılı Mart-Kasım ayları arasında Tokat'ta tarla ve ısıtmasız cam sera koşullarında yürütülmüştür. Sırık domateste Sedir Fı, soğanda Prebosa Fı, bezelyede Ambasator ve kıvırcık yapraklı salatada Funly çeşitleri kullanılmıştır.Denemede en yüksek verim açık alanda 115,28 ton/ha ile sırık domatesin İlkbahar döneminde bezelye ve Sonbahar döneminde soğanla iç içe yetiştirilmesinden; serada 212,17 ton/ha ile domatesin İlkbahar döneminde ve Sonbahar döneminde kıvırcık yapraklı salata iç içe yetiştirilmesinden elde edilmiştir. Açıkta ve serada domatesin monokültür olarak yetiştiriciliğinde pazarlanabilir verim 110,64 ? 190,95 ton/ha olmuştur. Bazı parsellerde domatesin iç içe yetiştiriciliği monokültür yetiştiriciliğe göre daha yüksek verim vermiştir. Ortalama meyve ağırlığı açık alanda İlkbahar ve domates+kıvırcık yapraklı salata yetiştiriciliğinden, serada İlkbahar ve Sonbahar yetiştiriciliğinden sırasıyla 172,28 ? 173,28 g alınmıştır. Çalışmada ara ürün olarak kullanılan bezelye, kıvırcık yapraklı salata ve soğan verimleri sırasıyla açık alanda 1,26 -1,24 ve 0,80 ton/da; serada 0,0 ? 1,22 ve 0,52 ton/da olmuştur. Sera ve açık alanda uygulamalar arasındaki farklılıklar istatistiksel olarak önemsiz çıkmıştır. Domatesin iç içe yetiştiriciliği domateste etkili olan hastalık, zararlı ve yabancı otların kontrolünde önemli katkılar sağlamıştır.Anahtar Kelimeler: Domates, İç İçe Yetiştiricilik, Kıvırcık Yapraklı Salata, Bezelye, Soğan

Abstract:
The aim of this study is to evaluate the effect of lettuce, green pea and fresh onion, used as intercrops, on yield and fruit quality of tomato as intercropping cultivation. In addition, effect of intercrops on diseases, pests and weeds related to tomato also was investigated. This study was carried out in field and unheated greenhouse conditions from April to November, 2011 in Tokat. Sedir Fı indeterminate tomato variety, Prebosa Fı onion variety, Ambasador pea variety and Funly crispy lettuce variety were used in the trial.The highest tomato yield was obtained as 115,28 tonnes/ha from Spring tomato+pea combination ? Autumn tomato+onion intercropping in the open field and 212,17 tonnes/ha from Spring tomato+lettuce ? Autumn tomato+lettuce intercropping in the greenhouse conditions. Monoculture tomato yield was realized as 110,64 tonnes/ha in open field and 190,95 ton/ha in greenhouse. Intercropped tomato yield was higher than monoculture tomato cultivation in some plots. The highest fruit number was obtained from spring tomato+lettuce as 172,28 g in open field and Spring and Autumn tomato+lettuce as 173,28 g in greenhouse. Statistical differences between plots were not significant statistically both open field and greenhouse trials. The highest yield of intercrops (pea, lettuce and onion) were released as 1,26 ? 1,24 and 0,80 tonnes/da, respectively in field trial and 0,00 ? 1,22 and 0,52 tonnes/da, respectively in greenhouse trial. Intercropping tomato contributed control of diseases, pests and weeds related to tomato.