Afiş tasarımında tipografinin diğer tasarım öğeleri ile olan etkileşimi açısından bir sınıflandırma
A classification in terms of interaction of typography with other design elements in poster design
Yazar: MAHMUT ERZİNCAN
Danışman: DOÇ. ZAFER LEHİMLER
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Plastik Sanatlar Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Afişler = Posters ; Tipografi = Typography

Özet:
Bu araştırma, tipografinin afişin biçim dilindeki etkinliğine yönelik bir sınıflandırmayı kapsamaktadır. Afişin günümüze kadar uzanan tarihsel gelişim süreci incelenerek tasarım yüzeyinde iletişimsel misyon üstlenen tipografinin sınıflandırılması hedeflenmektedir. Araştırmada literatür taramasını kapsayan nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak, doküman yöntemi kullanılmış, elde edilen veriler kavram, analiz, eser inceleme ve eser okuma yöntemi ile çalışılmıştır. Toplanan veriler ışığında başlıklar belirlenerek tipografinin afişin düzenlenmedeki etkinliği açısından sınıflandırma yapılmıştır.
Afiş geçmişten günümüze farklı form, biçim, teknik ve içeriklerle karşımıza çıkmaktadır. Ancak afişin amacı mesaj iletmektir. Afiş tasarımında farklı yöntemler, teknikler ve üsluplar kullanılabilir. Bu farklılıkların tamamı afiş çatısı altında toplanmaktadır. Afiş çatısı altında daha önce yapılan bazı sınıflandırmaların olduğu bilinmektedir. Bu sınıflandırmalar daha çok afiş içeriklerine veya türlerine yönelik yapılmıştır. Ancak bu başlıkların alt başlıkları üzerinde sınıflandırmaların literatürde yer edinmediği gözlemlenmiştir.
Afiş tasarımında kullanılan tipografik elemanların kullanım biçimleri ve etkileri farklılık göstermektedir. Bu farklılıklar afişte kullanılan tipografinin, diğer görsel iletişim öğeleri ile ilişkilerinden kaynaklanmaktadır. Bu ilişkiler bağlamında tipografinin; geometrik biçim, fotoğraf, illüstrasyon, organik biçim, nesne, renk, optik yanılsama ve kolaj arasındaki ilişkileri ele alınarak afişlerin daha organize bir biçimde gruplandırılması hedeflenmektedir. Belirtilen ilişkilere yönelik afişler incelenerek örnek bir sınıflandırma yapılmıştır. Yapılan bu sınıflandırmanın literatüre örnek teşkil etmesi ve konuyla ilgili yapılması muhtemel çalışmalar için bir kaynak niteliği kazanması planlanmaktadır.

Abstract:
This research involves a classification of the effectiveness of typography in the formal language of the poster. The research aims to classify the typography that undertakes a communicative mission on the design surface by examining the historical development process of the poster until today. Qualitative research method including literature review was used in the research. As a data collection tool, the document method was used, and the data obtained were studied with the method of concept, analysis, work analysis, and work reading. In the light of the collected data, headings were determined and classification was made in terms of the effectiveness of typography in the organization of the poster.
From past to present, posters appear in different forms, shapes, techniques, and contents. However, the purpose of the poster is to convey a message as a visual communication tool from the first day to the present day. Different methods, techniques, and styles can be used in poster designs to realize this visual communication. All of these differences are gathered under the umbrella of a poster. It is known that there are some classifications made before under the umbrella of posters. These classifications were mostly made for poster contents or types. However, it has been observed that classifications on the subheadings of these titles have not been included in the literature.
The usage and effects of typographic elements used in poster design vary. These differences arise from the relations of typography used in posters with other visual communication elements. In the context of these relationships, it is aimed to group the posters in a more organized way by considering the relationships between typography; geometric form, photography, illustration, organic form, object, color, optical illusion, and collage. A sample classification was made by examining the posters for the specified relationships. It is planned that this classification will set an example for the literature and become a source for possible studies on the subject.