Staatsbibliothek zu Berlin'de yer alan Darabname el yazmasının minyatürleri
Miniatures of the Darabname manuscript from the staatsbibliothek zu Berlin
Yazar: ZEKİYE DOĞAN
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN YURTTAŞ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sanat Tarihi = Art History

Özet:
Kendine özgü bir anlatım dili olan minyatürler, kitaplara açıklayıcı mahiyette yapılmış olan küçük resimlerdir. Eski zamanlardan beri hemen her toplulukta karşılaştığımız bu küçük resimler bize, yapıldığı devrin olaylarını canlı birer anlatımla aktarmaktadır. Çalışmamıza konu olan ve Staatsbibliothek Zu Berlin'de Islamische Handschriften Koleksiyonunda PPN:737939818 dijital kopya numaralı Darabname adlı 12. yüzyıla ait olan el yazması eser, eski İran halk masalları arasında yer almaktadır. Orijinal dili Farsça olan eser Ahameniş hükümdarı Darius'un kahramanlıkları ve İskender'in Pers fethinin anlatıldığı, tarihi olaylar ile mitolojinin birlikte kaleme alındığı bir düz yazı romantizmidir. Eser içerisinde 152 minyatür sahnesi yer almakta olup bunların 72'si Darab ile ilgili sahneleri içermektedir. Ayrıca çalışma içerisinde Darab'ın hikayesinin yanında İskender'in doğumu, çocukluğu ve Darab ile olan savaşına da yer verilmiştir.
İlk bölümünde minyatür sanatının ve ayrıca Hindistan minyatür sanatının gelişiminin anlatıldığı çalışmamızda sonrasında Darabname yazmasının kısa bir özetine yer verilmiştir. Katalog bölümünde eser içerisindeki 152 minyatürden 72 minyatür sahnesi İslam-İran-Hint etkilerinin bir arada görüldüğü Hindistan sanatı içerisinde renk, desen ve üslup analizi yapılarak incelenmiş, esere geç dönemde eklendiği için metin ve minyatür arasındaki uyum ile minyatürlerin kendi dönemi içerisindeki sanat anlayışı değerlendirilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Minyatür, Darabname, Hindistan, Darius, Darab, İskender

Abstract:
Miniatures, which possess a distinctive narrative language, are small illustrations found in books serving explanatory purposes. These miniature images, encountered in almost every community since ancient times, vividly narrate the events of the era in which they were created. The manuscript under study, titled Darabname and dating back to the 12th century with the digital copy number PPN:737939818 in the Islamic Manuscripts Collection of the Staatsbibliothek Zu Berlin, is among the ancient Iranian folk tales. Originally written in Persian, the work is a prose romance intertwining historical events with mythology, recounting the exploits of the Achaemenid ruler Darius and the Persian conquest by Alexander. The manuscript comprises 152 miniature scenes, with 72 depicting episodes related to Darab. Furthermore, within the study, alongside the narrative of Darab, attention is given to the birth, childhood, and conflict with Darab by Alexander.
The initial section of our study elucidates the development of miniature art and specifically Indian miniature art, followed by a brief summary of the Darabname manuscript. In the catalog section, an analysis of color, pattern, and style within the context of Islamic-Iranian-Indian influences is conducted on 72 miniature scenes from the manuscript. Additionally, the harmony between text and miniature, as well as the artistic understanding of miniatures within their contemporary period, is evaluated due to their later incorporation into the work.
Keywords: Miniature, Darabname, India, Darius, Darab, Alexander