Propriyosepsiyon ve dayanıklılık gelişimleri açısından dağ koşusu ile pist koşusunun karşılaştırılması
Comparison of mountain race and course race in terms of proprioception and endurance development
Yazar: ALİ GÜREŞ
Danışman: PROF. DR. BAHTİYAR ÖZÇALDIRAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hareket ve Antrenman Bilimleri Ana Bilim Dalı / Spor Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Spor = Sports
Dizin: Fiziksel dayanıklılık = Physical endurance ; Koşu = Running ; Propriyosepsiyon = Proprioception ; Spor = Sports

Özet:
Amaç: Bu araştırma özel parkurda ve pistte antrenman yapan atletlerin, antrenmana yanıt olarak ayak bileği inversiyon ve eversiyon açılarını hissetme hassasiyeti ile 5000m pist koşusunun performans farklılıkları ile etkilerini ortaya koyabilmek için yapılmıştır.Yöntem: Çalışmaya bir yıllık spor geçmişi olan erkek dağ koşucusu atletler (n=10; 22 yaş; 170cm boy; 60kg) ile pist mesafe koşucusu atletler (n=10; 22yaş; 176cm boy; 64kg ) katılmıştır. Bu deneysel uygulamada ayak bileği ekleminde açısal değişimlerin algılanma düzeyi ile pistte 5000m koşu performansı ölçüldü. Sekiz haftalık antrenman dönemi öncesi ve sonrasında testler tekrarlandı. Pist grubu sekiz hafta süresince sadece pist antrenmanları yaparken, dağ koşucuları özel parkurda koşu antrenmanlarını gerçekleştirmişlerdir. Ayak bileğini algılamaya yönelik ölçümler ise Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizik Tedavi Rehabilitasyon Merkezinde izokinetik aletinde yapıldı. Denekler yatar pozisyonda ve görsel etki olmadan diz eklemine 80º?110º'de açı verilerek, diz ve kalça eklemleri sabitlendi, sadece ayak bileği hareket edebilecek şekilde beşer kez inversiyon ve eversiyon hareketleri yaptırıldı. Ölçümleri pasif şekilde gerçekleştirilmiştir. Açısal hız 2°/sn olarak belirlendi. İzokinetik aleti tarafından yaptırılan inversiyon hareketinden sonra 5sn 20°'de bekledi ve süre geçtikten sonra 0°'ye getirildiğin inandığında sözlü olarak ifade etti. Aynı şekilde eversiyon hareketi uygulandı 15°'de 5 sn bekledi tekrar 0°'yi bulması istendi. Her harekette deneğin 0°'ye ne kadar yaklaştığı bilgisayar ekranından not edildi.Bulgular: Özel parkurda ve pistte antrenman yapan atletlerin antrenmana yanıt olarak 5000m pist koşusu performans gelişimleri, öntest ölçüm ile son test ölçüm derecesi (sn) arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). Özel parkurda antrenman yapan atletlerin, sağ-sol ayak bileği inversiyon ve eversiyon açılarını hissetme hassasiyet farklılıkları öntest ölçüm ile son test ölçüm derecesi istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). Pistte antrenman yapanlarda ise sağ ayak bileği inversiyon ölçümünde anlamlıdır(p<0.05).Sağ ayak bileği eversiyon ile sol ayak bileği inversiyon ölçümünde ise farklılığa rastlanmamıştır (p>0.05). Sol ayak bileği eversiyon ölçümünde sonuç anlamlıdır (p<0.05).Sonuç: Dayanıklılığa yönelik yapılan antrenmanların özel parkurda yapılması halinde dayanıklılığı ve ayak bileği inversiyon ve eversiyon açılarını hissetme hassasiyetlerini daha fazla geliştirdiğini söyleyebiliriz.

Abstract:
Objective: This study was carried out to determine the ankle joint inversion and eversion angles perceptions of athletes exercising in the particular racecourse and course in response to exercise as well as the performance differences and effects of 5000m course race.Method: The study included male mountain runner athletes with one year of sport history (n=10, 22 years of age, 170cm height and 60kg weight) and course runner athletes (n=10, 22 years of age, 176cm height and 64kg weight). This experimental study investigated the perception levels of angular changes on ankle joint and the 5000m course race performance. Tests were repeated in pre- and post- periods of eight-week exercise. Course race group performed only course exercises, while mountain race group exercised on a particular racecourse.Measurements of ankle joint movement perception were made by isokinetic device in Physical Therapy and Rehabilitation Center of Medical Faculty of Ege University. Knee and hip joints of subjects were fixed in lying position and at 80º?110º degrees of knee joint; subsequently, inversion and eversion movements were made five times in a way that permits only foot ankle move. Passive measurements were made. Angular speed was determined as 2°/sec. Subjects waited for 5 sec at 200 following the inversion movements by isokinetic device and afterwards, it was verbally expressed when 0° was attained. Eversion movement was performed in a similar way and subjects waited for 5 sec at 15° and were asked to attain 0° again. It was noted on computer screen how close the subject could get near 0°.Findings:5000m course race performance development of athletes exercising on particular racecourse and course in response to exercise, and the difference between pretest and post test measurements (sec) were found statistically significant (p<0.05). A statistically significant difference was detected in pretest and posttest measurements of right and left ankle joints inversion and eversion angles perceptions of athletes exercising on particular racecourse (p<0.05). On the other hand, a statistically significant difference was found in the measurement of right ankle inversion of athletes exercising on course (p<0.05). No difference was detected in the measurements of right ankle joint eversion and left ankle joint inversion (p>0.05). The result of the measurement of left ankle joint eversion was found significant (p<0.05).Conclusion: It can be suggested that endurance exercises improve the endurance ability and perception of inversion and eversion angles better if they are made on a particular racecourse