Matematik öğretmenlerinin beceri temelli sorulara                     yönelik algılayışları
The perceptions of the mathematics teachers toward to skill-based questions
Yazar: ZEYNEP PELİN ÇOLAK
Danışman: PROF. DR. EMİN AYDIN ; DOÇ. DR. ELİF BAHADIR
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beceri temelli sorular = Skill-based questions ; Matematik = Mathematics ; Matematik başarısı = Mathematics achievement ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Sorular = Questions ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Ülkemizde öğrencilerin ulusal ve uluslararası sınavlardaki matematik başarılarının geliştirilmesine yönelik çalışmalar yapılmaktadır. Ancak PISA'dan elde edilen düşük puanlar öğrencilerin beceri temelli sorulara alışık olmadıklarını ve gerçek hayat durumlarını matematiksel olarak ifade etmede zorlandıklarını göstermektedir.  Bu durumun nedenlerinden birisinin sınıf uygulamalarında yaşanan sorunlar olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı öğretmen boyutunda yaşanan sorunlara bir açıklık getirmektir.  Bu amaç doğrultusunda öğretmenlerin beceri kavramı ile ilgili kavramsal bilgileri, matematik becerilerine dair sınıflamaları, beceri temelli soruların özellikleri ve kullanımına yönelik görüşleri belirlenmiştir. Ayrıca sorulardaki matematik süreç becerilerini belirleme yeterlilikleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden biri olan olgu bilim (fenomenoloji)  deseni bu araştırmada kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcıları 7 ortaokul ve 7 lise olmak üzere toplam 14 matematik öğretmenidir. Ortaokul ve lise öğretmenlerinden beceri temelli sorularla ilgili deneyime sahip öğretmenler amaçlı örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir.  Çalışmaya ait veriler araştırmacı tarafından geliştirilen 8 soruluk görüşme formu ile toplanmıştır.  Elde edilen bulgular öğretmen yanıtlarından alıntılarla desteklenerek analiz edilmiştir. 
Bu çalışma sonucunda öğretmenlerin beceri ile matematiksel beceri kavramlarına yönelik kavramsal bilgilerinin zayıf olduğu belirlenmiştir. Hem ortaokul hem lise matematik öğretmenlerinin tamamı matematiksel becerileri tanımlamakta ve sınıflandırmakta zorlanmışlardır. Ayrıca öğretmenlerin beceri temelli soruları genel olarak biçimsel özelliklerine göre değerlendirdikleri ve sorulardaki matematiksel becerilere yönelik farkındalıklarının düşük olduğu görülmüştür.  Öğretmenler genel olarak beceri temelli soruları derslerinde kullanmaya olumlu yaklaşmaktadır. Ancak müfredat yoğunluğu, zaman sıkıntısı, soruların zorluk seviyesi, ders kitaplarının yetersizliği ve öğrencilerin bu sorulara önyargılı yaklaşmaları gibi nedenlerle derslerinde etkili bir şekilde kullanamadıkları ortaya çıkmaktadır. Öğretmenlerin bu soruları uygulama şeklinin, genellikle derslerinde bir iki örnek çözme ya da ders sonlarında ödev verme şeklinde olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin sorulardaki matematiksel becerileri belirlerken zorluk yaşadıkları ve becerileri doğru bir şekilde ifade edemedikleri de çalışma sonucunda belirlenmiştir. Bu nedenle öğretmenlerin çoğunluğunun matematiksel beceriler, PISA uygulamaları, beceri temelli soru yapısını tanıma ve buna yönelik soruların yazımı gibi çeşitli konularda eğitim almaya ihtiyaç duydukları görülmektedir.
Bu çalışmanın sonuçları beceri temelli soruların uygulama sürecinde yaşanan sorunlara bir açıklama getirebilir. Çalışmanın sonuçlarıyla ortaya konan eksiklerin giderilmesi için öğretmenlere beceri temelli sorularla ilgili hizmet içi eğitimler düzenlenebilir. Öğretmenlerin sınıflarında yaşadıkları problemleri gidermeye yönelik düzenlemeler yapılabilir. Bu nedenle bu çalışmanın sonuçlarının eğitim sisteminin gelişmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to reveal the needs and opinions of mathematics teachers about the concepts of skills and mathematical skills, how they classify mathematical skills, the characteristics of skill-based questions and the difficulties they experience in classroom practices. A total of 14 mathematics teachers, including 7 middle schools and 7 high schools, were determined by purposeful sampling method in the study in which phenomenology design was used as one of the qualitative research methods. The interview form created by the researcher was edited based on expert opinions and used in the data collection process. The data obtained were analyzed using descriptive and content analysis methods. As a result of the study, it was found that teachers most often define skill-based questions as questions related to daily life that contain long, shape or visual elements that require reading comprehension. They stated that they only included these questions with one or two examples in the lessons or as homework at the end of the unit due to the intense curriculum and the time consuming to solve the questions. Teachers have criticized that such questions aren't given much space in textbooks, and questions in private sources are also qualitatively inadequate. They stated that since skill-based questions seem long, complex and difficult, students approach with prejudice, don't want to solve the questions, and fail because they have difficulties in understanding what they read. They stated that in order to increase student success, it is necessary to include such questions from elementary school, simplify the curriculum and use skill-based questions more effectively, increase math class hours or add practice classes, and organize in-service trainings for teachers.  It was also determined as a result of the study that teachers had difficulty determining the mathematical skills in the questions and were unable to express the skills correctly. 
With the results of this study, arrangements can be made to eliminate the problems experienced by teachers in their classrooms. Therefore, it's believed that the results of this study will contribute to the development of the educational system.