Ortaokul öğrencilerinde algılanan ebeveyn tutumlarının akran zorbalık ve mağduriyeti ile sanal zorbalık ve mağduriyet üzerindeki etkisi
Examination of the influence of perceived parental attitudes on traditionl and cyber bullying victimazition among adolescents
Yazar: YILMAZ EREN SEYHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU TÜRK
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akran zorbalığı = Peer victimization ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Mağduriyet = Unjust treatment ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Siber zorbalık = Cyberbullying ; Zorbalık = Bullying

Özet:
Bu araştırmanın amacı; geleneksel Akran Zorbalığı ve sanal zorbalığın yaygınlığını ortaya koymak, ebeveyn tutumu, geleneksel akran zorbalığı ve sanal zorbalık düzeylerinin bazı değişkenler açısından farklılık gösterip göstermediğini belirlemek ve ebeveyn tutumu düzeylerinin geleneksel akran zorbalığı ve mağduriyet ile sanal zorbalık ve mağduriyet üzerindeki farklılıkları ortaya koymaktır. Araştırmanın evrenini, İstanbul'un Maltepe ilçesinde yer alan Hasan Şadoğlu Ortaokulu'ndaki 5,6,7 ve 8. Sınıflarda öğrenim gören 303 öğrenciyle anket çalışması yürütülmüştür.  Araştırmaya katılan öğrencilere Anne Baba Tutum Ölçeği (ABTÖ), Geleneksel Akran Zorbalığı Ölçeği (GAZÖ), Sanal Zorbalık Ölçeği (SZÖ) ve Sosyo-demografik Bilgi Formu olmak üzere toplamda 4 adet form verilmiştir. Araştırmada, sosyodemografik, internet kullanımı ve aile yaşantısı ile ilgili değişkenler bakımından algılanan ebeveyn tutumu, geleneksel zorbalık ve mağduriyeti ile sanal zorbalık ve sanal zorbalık mağduriyetinin farklılıkları değerlendirilmiştir. Ayrıca, geleneksel ve sanal zorbalık ile mağduriyetinin ebeveyn tutumları tarafından yordayıcılığı araştırmada ele alınmıştır. Bulgulara göre, cinsiyet, akıllı gelir düzeyi, ebeveyn eğitim düzeyi, ergenlerin ebeveynleriyle sosyal sorunlarını paylaşma durumu, internet kullanım amacı, ebeveynin internette geçirdiği süre, internet kullanımında ebeveyn kontrolü ve internet erişiminde çocuk filtresinin kullanımı değişkenleri bakımından algılanan ebeveyn tutumları, geleneksel zorbalık, sanal zorbalık ve mağduriyetinin anlamlı düzeyde farklılaştığı saptanmıştır. Yordayıcı ilişkiye yönelik sonuçlar hem geleneksel hem de sanal zorbalık ile mağduriyetin otoriter ebeveyn tutumu tarafından anlamlı düzeyde yordandığı saptanmıştır. Algılanan otoriter ebeveyn tutumları yüksek olan ergenlerin sanal zorbalık ve mağduriyeti ile geleneksel zorbalık mağduriyetinin yüksek oluşunu yordamaktadır. Bununla birlikte, öğrencilerin geleneksel zorbalık düzeylerinin yüksek oluşu, algılanan demokratik ebeveyn tutumunun düşük oluşu ile anlamlı düzeyde açıklanmaktadır. 
Çalışmada elde edilen sonuçların, ebeveyn tutumları, ebeveynlerin internet kullanımına ilişkin alışkanlıkları ve tercihleri, öğrencilerin internet kullanımı ile ilgili değişkenlerinin geleneksel ve sanal zorbalık boyutlarıyla ilişkili olduğu görülmektedir. Algılanan ebeveyn tutumlarının geleneksel ve sanal zorbalık boyutlarıyla yordayıcı ilişkisi olduğu saptanan çalışmada, okullarda ve sanal ortamda yaygın olarak görülen zorbalık ve ortaya çıkabilecek mağduriyetin önlenmesinde ebeveynlerin dahil olması gerekliliği düşünülmektedir. İleri çalışmalarla farklı sınıf düzeylerinde öğrenim gören öğrencilerle araştırmanın tekrar edilebileceği düşünülmektedir.

Abstract:
The purpose of this research; to determine the prevalence of traditional peer bullying and cyber bullying, to determine whether parental attitude, traditional peer bullying and cyberbullying levels differ in terms of some variables, and to reveal differences in parental attitude levels over traditional peer bullying and victimization and cyberbullying and victimization. The universe of the research was conducted with 303 students studying in the grades 5,6,7 and 8 in Hasan Şadoğlu Secondary School in Maltepe district of Istanbul. A total of 4 forms were given to the students who participated in the study: Parent Attitude Scale (PAS), Traditional Peer Bullying Scale, Cyber Bullying Scale and Socio-demographic Information Form. In this study, the differences between perceived parental attitude, traditional bullying and victimization and cyberbullying and virtual bullying were evaluated in terms of variables related to sociodemographic, internet use and family life. In addition, the predictors of traditional and cyberbullying and victimization by parental attitudes were discussed in the study. According to the findings, gender, smart income level, parental education level, adolescents sharing social problems with their parents, the purpose of internet use, the time spent by the parents, parental control in internet usage and the use of child filter in internet access, perceived parental attitudes, traditional bullying, cyberbullying and victimization differed significantly. The results of the predictive relationship, both traditional and cyberbullying and victimization were found to be significantly predicted by perceived authoritarian parental attitude. It predicts the higher levels of cyberbullying and victimization and traditional bullying victimization of adolescents with higher perceived authoritarian parental attitudes. However, the higher level of traditional bullying of students is explained by the lower level of perceived democratic parental attitude.
It can be seen that the results obtained in this study are related to parental attitudes, parents' habits and preferences about internet use, and students' variables related to internet use with traditional and cyberbullying dimensions. In this study, it can be thought that parents should be involved in the prevention of bullying and victimization that are common in schools and virtual environments. The research can be repeated with the students who are studying at different gade levels with advanced studies.