Zihinsel engelli bireye sahip annelerin çocuklarını kabullenişleri ile umutsuzluk düzeylerinin incelenmesi
Relationship between the acceptation and the hopelessness of the mothers of children with menthal disability
Yazar: AHMET EŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA OTRAR
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-çocuk ilişkisi = Mother child relations ; Ebeveyn kabul veya reddi = Parantel acceptance-rejection ; Engelli çocuklar = Disabled children ; Kabul düzeyi = Acceptance level ; Kabullenme = Acceptance ; Umutsuzluk = Hopelessness ; Zihinsel engelli çocuklar = Mentally retarded children ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı; engelli çocuğa sahip olan annelerin engelli çocuklarını kabullenme veya reddetme davranışlarına ait algısına ve umutsuzluk düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi ve bunları yordayıcı olabilecek çeşitli değişkenleri incelemektir. Bu araştırma ile Zihinsel Engelli çocuklara sahip annelerin durumları hakkındaki bilgiler araştırmacı tarafından geliştirilen anket formu ile, Ebeveyn Kabul-Red Ölçeği (PARQ) doğrultusunda; sıcaklık ve sevgi, saldırganlık ve kin, ilgisizlik ve ihmal ve ayrıştırılmamış reddetme alt boyutları aracılığıyla annenin engelli çocuğunu kabullenme veya reddetme davranışına ait algısının ve Beck Umutsuzluk Ölçeği doğrultusunda ?gelecekle ilgili duygular ve beklentiler?, ?motivasyon kaybı? ve ?umut? alt boyutları aracılığıyla umutsuzluk düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.Araştırmanın çalışma grubunu 2011-2012 yılında İstanbul ili Sancaktepe ilçesinde bulunan resmi veya özel eğitim kurumuna devam eden zihinsel engelli bireye sahip 243 çocuk annesi oluşturmaktadır.Araştırma bulgularında; zihinsel engelli bireye sahip annelerin çocuklarını kabullenme veya reddetme davranışına ait algısı çocuğun yaşı, cinsiyeti, ailedeki çocuk sayısı, ailenin gelir düzeyi değişkenlerine göre farklılaşmadığı, annenin yaşı, annenin eğitim durumu, destek eğitimden faydalanma ve destek eğitimden memnuniyet değişkenlerine göre farklılaştığı görülmüştür. Annelerin yaşı ilerledikçe, eğitim düzeyleri arttıkça, destek eğitimden faydalandıkça ve almış oldukları destek eğitimden memnuniyet duydukça zihinsel engelli çocuklarını daha çok kabullendikleri görülmüştür. Zihinsel engelli bireye sahip annelerin umutsuzluk düzeyleri çocuğun yaşı, cinsiyeti, çocuğun 2. Engel durumu, aileni geliri değişkenleri açısından anlamlı farklılık göstermezken annenin eğitim düzeyi, zihinsel özür düzeyi, ailedeki çocuk sayısı, annenin yaşı, destek eğitim alma ve destek eğitimden memnuniyet değişkenlerinde anlamlı farklılıklar olduğu görülmüştür. Zihinsel engelli bireye sahip annelerin eğitim düzeyleri arttıkça, çocuklarının zihinsel özür düzeyi düştükçe, ailede bulunan çocuk sayısı azaldıkça, annelerin yaşı yükseldikçe, destek eğitimden faydalandıkça ve çocukları için almış oldukları bu destek eğitimden memnuniyetleri arttıkça geleceğe daha umutlu baktıkları görülmüştür.

Abstract:
The general purpose of this research is to compare the effects of various variables on acceptance issue of mothers with disabled children and their hopelessness levels. With this research, in line with Parental Acceptance-Rejection Questionnaire (PARQ), it is aimed to determine acceptance and rejection behaviours of mothers with children having mental disability through non-warmth, aggression-hostility, neglect-indifference, rejection-undifferentiated sub-dimensions and in line with Beck Hopelessness Scale, it is aimed to determine their hopelessness levels through feelings about the future, loss of motivation and hope sub-dimensions. This research group consists of 243 mothers having mentally retarded children attending either a private or official institution which is in Istanbul , Sancaktepe province in years 2011-2012.In the findings of this research, it is determined that the perception related to the acceptance or rejection of the children of the mothers, having mentally retarded children, doesn't change according to the age and gender of the child, number of children in the family, income state of the family but it changes according to the age of the mother , educational background of the mother, having the support education and their satisfaction from the support education.It ıs determined that as the mothers get older, their education level gets higher, they have the support education and they satisfy from that support education; they accept their mentally retarded children more. Whereas the level of the hopelessness of the mothers having mentally-retarded children doesn?t change so much in terms of age and gender of the child, the child's 2.disability and the income of the family; meaningful differences have been noticed in terms of the variables which are, the level of the education and the mental disability of the mother, the number of the children in the family, mother's age, having the support education and being pleased with this education. As the education level of the mothers having mentally retarded children gets higher, the disability level of the children gets lower, the number of the children decreases, the age of the mothers gets higher and they have the support education and the satisfaction they get from this support education increases, ıt`s noticed that they look ahead more hopefully.