Sakızlı Ohannes Efendi'nin iktisadi görüşleri ve Türk iktisat düşüncesi üzerine etkileri
Economic views of Sakızlı Ohannes Efendi and its effects on Turkish economic thought
Yazar: ÖZKAN KILIÇASLAN
Danışman: PROF. DR. HASAN BÜLENT KANTARCI
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics ; Tarih = History
Dizin: Ekonomi = Economy ; Ekonomik düşünce = Economic thought ; Liberteryanizm = Liberterialism ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Sakızlı Ohannes Paşa = Sakızlı Ohannes Paşa

Özet:
Günümüz iktisâdî olgularını değerlendirirken, tarihsel süreci göz ardı eden bir bakış açısı, yapılan değerlendirmenin sıhhatine gölge düşürmektedir. Çünkü, her olgu geçmişten gelen bir birikim ile desteklenmektedir. Bu nedenle günümüz iktisâdî meselelerinin anlaşılması yönünde atılacak adımlardan birisi belki de ilki olaylara ve kavramlara tarihi bir bakış açısı ile yaklaşmaktır. Bu açıdan bakıldığında Osmanlı'nın modernleşme sürecinde özellikle Tanzimat Dönemi sonrası iktisâdî düşünce sahasında yaşanan değişimler günümüz iktisâdî düşüncesini doğrudan etkilemektedir. Modernleşme süreci neticesinde modern iktisâdî düşüncenin ülkemize girmesi ile birlikte bireyden devlete iktisâdî davranışlar değişime uğramış ve bu değişimler akademik ortamda da tartışılmıştır.
Bu çalışmada, Osmanlı'nın modernleşme sürecinde meydana gelen değişimler, serbestiyet kavramı merkeze alınarak dönemin önemli iktisatçılarından birisi olan Sakızlı Ohannes Efendi'nin Mebâdi-i İlm-i Servet-i Milel adlı eserindeki düşünceleri kapsamında değerlendirilmiştir.  Klasik iktisadın Osmanlı'daki bir temsilcisi olan Ohannes'in eseri incelenmeden önce kendisinin etkilendiği klasik iktisadın felsefi temelleri olan Reform, Rönesans ve Aydınlanma Düşüncesi incelenmiş ve Ohannes'in eserindeki yansımaları tespit edilmeye çalışılmıştır.
Bu incelemeler neticesinde, Osmanlı iktisât düşüncesindeki modernleşmenin temsilcilerinden olan Ohannes'in eserinde, modern iktisât düşüncesinin ve dolayısıyla Reform, Rönesans ve Aydınlanma Düşüncesinin etkileri tespit edilmiştir. Bu tespitlerin günümüz iktisâdî meseleleri ile ilgili araştırmalara düşünce tarihi açısından katkı sunması beklenmektedir.

Abstract:
While evaluating today's economic facts, a point of view that ignores the historical process casts doubt on the soundness of the evaluation made. Because every phenomenon is supported by an accumulation from the past. For this reason, perhaps one of the steps to be taken towards understanding today's economic issues is to approach events and concepts with a historical perspective. From this point of view, the modernization process of the Ottoman Empire and the changes experienced in the field of economic thought especially after the Tanzimat Period directly affect today's economic thought. With the introduction of modern economic thought into our country as a result of the modernization process, economic behavior from individual to state has changed and these changes have been discussed in the academic environment.
In this study, the changes that occurred in the modernization process of the Ottoman Empire were evaluated within the scope of the thoughts of Sakızlı Ohannes Efendi, one of the economists of the period, in his work Mebadi-i İlm-i Serveti-i Milel. Before examining the work of Ohannes, who is a representative of classical economics in the Ottoman Empire, the philosophical foundations of the classical economics that he was influenced by, Reform, Renaissance and Enlightenment Thought were examined and the reflections of Ohannes in his work were tried to be determined.
As a result of these investigations, the effects of modern economic thought and therefore of Reform, Renaissance and Enlightenment Thought were determined in the work of Ohannes, who is one of the representatives of modernization in Ottoman economic thought. These determinations are expected to contribute to the studies on today's economic issues in terms of the history of thought.