Aşılamaya bakış açısının veri analizlerine dayalı olarak incelenmesi üzerine bir araştırma
A study on the analysis of vaccination perspective based on data analysis
Yazar: ELVAN BAĞATUR
Danışman: DOÇ. DR. İSTEM KESER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Ekonometri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aşı reddi = Vaccination refusal ; Aşılar = Vaccines ; COVID 19 = COVID 19 ; Davranışsal tepki = Behavioural reaction ; Pandemiler = Pandemics ; Psikolojik tepkiler = Psychological responses ; Sosyal tepki davranışları = Socially expressive behaviors ; Sosyodemografik faktörler = Socio-demographic factors

Özet:
COVID-19 salgını dünyayı ekonomik, sosyal ve psikolojik yönlerden çok güçlü bir biçimde etkilemiştir. Özellikle salgınının psikolojik boyutu toplumun aşılamaya bakış açısını etkilemiş ve böylece aşı karşıtlarının ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Aşı karşıtları aşılamanın önündeki en büyük engeldir ve bu sebeple aşı karşıtlığının altındaki sebeplerin belirlenmesi salgınların önlenmesinde çok önemlidir. Aşı karşıtlığının altında ekonomik durum, eğitim seviyesi, meslek, coğrafi konum gibi çeşitli sosyal, ekonomik ve demografik faktörler de bulunmaktadır. Bu çalışmada hem aşı karşıtlığının nedenleri hem de aşı karşıtlığını etkileyen sosyal ve demografik faktörlerin yer aldığı çevrimiçi anket formu (Google form) aracılığıyla COVID-19 aşılarına karşı toplumun tutum düzeyi belirlenerek toplanan veriler, tanımlayıcı istatistikler ve ki-kare bağımsızlık testleri gibi istatistiksel analizler ile IBM SPSS 25.0 programı kullanılarak karşılaştırmalar yapılmıştır. Anket formunda toplam 18 soru sorulmuştur. Anket formu sosyal paylaşım siteleri (Facebook, Whatsapp, Instagram, Twitter ve Telegram) aracılığı ile 350 katılımcıya ulaşılmıştır. Toplumun genellikle sorularına hızlı yanıt bulmak için ilk kaynak olarak başvurduğu sosyal ağlarda aşı karşıtlarının yaymış olduğu ve bilimsel gerçekliği olmayan aşı karşıtı söylemlere inanmaları aşıya tepkili olmalarına sebep olmuştur ve bu da aşı reddini ortaya çıkarmıştır. Elde edilen anket verilerine göre ise COVID-19'dan dolayı yakınını kaybedenlerin aşı olmayı kabul ettikleri, COVID-19'dan dolayı yakınını kaybetmeyenlerin de aşı reddini sürdürerek aşı olmadıkları görülmüştür. Yine de katılımcıların büyük çoğunluğu aşı ile ilgili bilimsel gerçekliği olmayan aşı karşıtı bilgilerden etkilenmelerine rağmen aşı olmayı tercih etmiştir.  

Anahtar Kelimeler: COVID-19, COVID-19 Aşısı, COVID-19 ve Toplum, COVID-19 Aşısına Tepki

Abstract:
The COVID-19 pandemic has affected the whole world in various aspects such as economic, social, and psychological. In particular, the psychological dimension of the epidemic has affected society's perspective on vaccination, and this has led to the emergence of anti-vaccine opponents. Antivaccinist believe that vaccines cause other diseases, that people become sterile, various chips will be implanted into people's bodies and people will be tracked through these chips. In addition, anti-vaccine people cause an "infodemia" (the rapid and widespread dissemination of false information) by spreading the knowledge that the pandemic is a planned experiment, that it is started to reduce the population and spread to control the world, and trying to convince people of this information. Besides, there are also various social, economic, and demographic factors such as economic status, educational status, occupation, and geographical location, behind the belief of vaccine opponents in this false information.  In this study, it was aimed to determine the attitude level of the society towards COVID-19 vaccines by means of an online survey (Google Form), which includes both the causes of anti-vaccinatin movement and the social and demographic information affecting this situation. Various comparisons were made through the IBM SPSS 25.0 program using statistical analyzes such as descriptive statistics and chi-square independence tests of the data collected within the scope of this study. A total of 18 questions were asked in the survey form. The survey form reached 350 participants via social networking sites (Facebook, Whatsapp, Instagram, Twitter, and Telegram). In social networks, which society usually resorts to as the first source to find quick answers to their questions, their belief in the non-scientific anti-vaccine rhetoric spread by vaccine opponents has caused them to react to the vaccine, which has revealed vaccine rejection. According to the survey data obtained, it was seen that those who lost their relatives due to COVID-19 accepted to be vaccinated, and those who did not lose their relatives due to COVID-19 continued their rejection of the vaccine and were not vaccinated. Nevertheless, the majority of the participants preferred to be vaccinated despite being affected by unscientific anti-vaccine information about the vaccine. 

Keywords: COVID-19, COVID-19 Vaccine, COVID-19 and Society, Reaction to COVID-19 Vaccine