Deneme uygulamasının yapılamadığı durumlarda madde ve test parametrelerinin klasik ve örtük özellikler test teorilerine göre kestirilmesi
Prediction of item and test parameters in terms of classical and latent trait theories when tryout is not possible to perform
Yazar: DUYGU ANIL
Danışman: Y.DOÇ.DR. HÜLYA KELECİOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Klasik Test Kuramı = Classical Test Theory ; Tahmin yöntemleri = Estimation methods ; Örtük özellikler teorisi = Latent traits theory

Özet:
Bu araştırmada, deneme uygulaması yapılamayan durumlarda madde özelliklerinin uzman tahminlerine dayalı kestirimlerinin klasik test teorisi ve örtük özellikler teorisinin iki parametreli logistik modeline dayalı olarak hesaplanan madde ve test özelliklerini tahmin etme gücünün nasıl olduğu incelenmeye çalışılmıştır. Araştırma; deneme uygulaması yapılamayan sınavlardan biri olan Milli Eğitim Bakanlığı'nın 1999-2000 öğretim yılı Orta Öğretim Kurumlan Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavına giren random olarak seçilmiş 9914 öğrencinin Matematik alt testlerine vermiş oldukları cevapları üzerinde yürütülmüştür. Araştırmada, uzman tahmin değerleri; 1 6 matematik öğretmenine uygulanan klasik ve örtük özellikler teorilerine göre ayrı ayrı hazırlanmış metric ölçek uygulamalarından elde edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgularda, Orta Öğretim Kurumları Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavı Matematik alt testine ait madde güçlük indekslerinin uzman tahminlerine dayalı kestirimlerinin klasik test teorisine dayalı madde güçlük indekslerini ve uzman tahminlerine dayalı bg parametre kestirimlerinin örtük özellikler test teorisinin iki parametreli logistik modeline dayalı bg parametrelerini yordayabildiği görülmüştür. Sınavın içeriğinde bundan sonraki yıllarda değişiklik olmaması şartıyla elde edilen denklemlerden yararlanılarak madde güçlük indeksleri ve bg parametre tahminlerinin yapılabileceği bu çalışmayla ortaya konmuştur. Fakat yapılan araştırmada, klasik test teorisinden elde edilen madde ayırıcılık gücü indeksi ve örtük özellikler teorisinden elde edilen ag parametresinin uzman tahminleri ile kestirilemeyeceği görülmüştür. Ayrıca araştırmada, test özelliklerinden güvenirlik kavramı üzerinde durulmuş ve uzman tahminlerine dayalı olarak elde edilen testin güvenirliği ile klasik test teorisine göre elde edilen testin güvenirliği arasında karşılaştırmalar yapılmış 0,05 düzeyinde anlamlı bir fark bulunmamıştır. Ancak gözlenen değerlerden hesaplanan güvenirlik katsayı değerinin, uzman tahmindeğerlerinden hesaplanan güvenirlik katsayı değerine göre çok daha yüksek olduğu görülmüştür. Araştırmada, örtük özellikler teorisinde yer alan test bilgi fonksiyonları üzerinde çalışılmış ve uzman tahminlerine dayalı hesaplanan test bilgi fonksiyonu ile örtük özellikler test teorisine göre hesaplanan test bilgi fonksiyonlarının nasıl bir değişim gösterdiği incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, uzman tahmin değerlerine ve örtük özellikler teorisine göre farklı yetenek düzeyleri için kestirilen test bilgi fonksiyon değerlerinin -2 ve +0,5 yetenek düzeyine sahip olan bireyler için artma gösterdiği, +0,5 ve +2 yetenek düzeyine sahip olan bireyler içinde test bilgi fonksiyon değerlerinde düşme olduğu görülmüştür. Fakat aynı yetenek düzeyi aralıklarında artma ve düşme göstermiş olmasına rağmen uzman tahmin değerlerine göre kestirilen test bilgi fonksiyon değerlerinin örtük özellikler teorisine göre elde edilen test bilgi fonksiyon değerlerinden büyük farklılık gösterdiği belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, the prediction power of the item characteristics based on the experts' predictions in tryout circumstances was examined for item and characteristics computed depending on classical test theory and logictic model with two parameters of latent trait theory. The study was carried on the results of one of the tryout math sub-tests of 9914 randomly selected students who entered The Student Selection and Placement Examination for Secondary Education Institutions in 1999-2000 academic year.In this study, the experts' prediction values were obtain from differently prepared metric scale applications according to theories of classical and latent trait which were applied to 16 math teacher. It was found that the item difficulty indexes of sub-tests based on experts' predictions have the capability of predicting the item diffuculty indexes based on classical test theory and the predictions of bg parameters based on the experts' prediction have the capability of predicting bg parameters based on logistic model with two parameters of latent trait theory. This study revealed that, witout having changes in the exams of the following years, item diffuculty indexes and bg parameters can be predicted through incase of obtained equation. But it is also found out that item discriminating indexes obtained from the classical test theory and ag parameters obtained from latent treat theory can not be estimated through the employment of experts' predictions. In the study, reliability as a test feature was handled and comparisons are make between test reliabilities obtained through experts' predictions and classical test theory, and no significant difference was stated at 0,05 level. But, it was found that reliability coefficiency value computed from the observed values is much higher than the reliability cofficiency value computed from experts' prediction. In the study, test knowledge functions taking place in latent trait theory was also handled and it is examined how test knowledge function computedIV from experts' prediction changes compared to test knowledge function computed from latent treat theory. According to the findings, it is found that test knowledge function values predicted for different competence levels increases for individuals having -2 ve +0,5. competence level, test knowledge function values decrease for the individuals having +0,5 and +2. But in spite of the changes for the same competence intervals, it is found that test knowledge function values computed from the predictions of expert shows a great diffirence compored to the test knowledge values computed from latent trait theory.