Fahreddin Râzî'nin mâturîdîlerle olan tartışmaları ve eleştirisi
Fakhr Al-din Al-Razi's controversies with maturidites and its critique
Yazar: VEYSEL KAYA
Danışman: DOÇ.DR. TEVFİK YÜCEDOĞRU
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Din = Religion

Özet:
Fahreddin Râzî'nin Mâturîdîlerle Olan Tartısmaları ve Elestirisi? adlı buçalısma, VI./XII. yüzyıl Es`arî kelâm alimlerinden olan Fahreddin Râzî (v.606/1209)'nin Mâverâünnehir bölgesindeki Mâturîdî alimleriyle yaptıgı kelâmîtartısmaları incelemektedir. Fahreddin Râzî'nin bu tartısmaları ele aldıgı ?Münâzarât?adlı eseri, Mâturîdî ve Es`arî kelâmcıları arasında fiilen gerçeklesen tartısmalarınnakledildigi ender eserlerden biridir.Bu çalısmada taraflar arasında gerçeklesen kelâmî tartısmalar bes ana baslıkaltında incelenmistir. Bu ana baslıklar bekâ, Allah'ın kelâmının isitilebilirligi, tekvînsıfatı, teklîfu mâ lâ yutâk ve rü'yetullahta varlık delili konularından olusmaktadır. Herbir tartısmada ilk önce tartısmanın akısı aktarılmıstır. Daha sonra o konuda mezhepleringenel görüsleri incelenmistir. Ardından Fahreddin Râzî'nin konu hakkındaki görüsleridiger eserleriyle karsılastırılmak suretiyle ayrıntılı bir sekilde aktarılmıstır. En sonolarak da Mâturîdîler'in mesele hakkındaki konumları tespit edilmeye çalısılmıs veFahreddin Râzî'nin elestirilerinin dogrulugu arastırılmıstır.Çalısmada, islenen konularla ilgili Türkçe, ngilizce, Arapça ve Farsça eserlereulasılmaya ve onlardan faydalanılmaya çalısılmıstır.Sonuç olarak, bu çalısma, slam düsünce tarihindeki önemli bir ismin kendi türüiçerisinde kayda deger bir öneme sahip olan bir eserini incelemis olması ve elestiriyetabi tutması bakımından önemlidir

Abstract:
This work named ?Fakhr al-Din al-Razi?s Controversies with Maturidites and ItsCritique? studies one of the Ash`arite scholars of VI./XII. century, Fakhr al-Din al-Razi(v. 606/1209)?s theological controversies with Maturidite scholars in Transoxania.Fakhr al-Din al-Razi?s ?Munazarat? in which he deals with these controversies is one ofthe rare texts relating controversies that actually occured between Maturidite andAsh`arite theologians.In this work, theological controversies between the sides were analysed underfive main titles. These titles consist of the subjects of endurance, hearing of God?sspeech, attribute of takwin, imposing unattainable duties and the argument of existencein the vision of God. For each one of the controversies, firstly the process of thecontroversy was quoted. Then, general opinions of the theological sects concerning theissue were analysed. Following this, Fakhr al-Din al-Razi?s views on the matter wereelaborated by comparison with the author?s other works. Finally, it is tried to determineMaturidites attitude to the issue and questioned the validity of Fakhr al-Din al-Razi?scritics.In the work, it is tried to profit from Turkish, English, Arabic and Persiansources regarding above mentioned topics.Consequently, the work is valuable, because of investigating a work that has anoteworthy importance in Islamic theological literature, and written by a remarkableMuslim scholar in Islamic thought with different dimensions.