Kliniğimize başvuran naiv HIV-pozitif hastalarda kullanılan antiretroviral tedavi rejimlerinin virolojik ve immünolojik yanıt açısından karşılaştırılması
Comparison of virus and immunological response of antiretroviral therapy replacements used in naiv-HIV-positive patients who apply to OUR clinic
Yazar: SİNEM AKKAYA IŞIK
Danışman: UZMAN ALPER GÜNDÜZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: AIDS = AIDS ; Alerji ve immünoloji = Allergy and immunology ; Demografi = Demography ; HIV = HIV ; HIV enfeksiyonları = HIV infections ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Viroloji = Virology ; İmmünite = Immunity

Özet:
Amaç: Çalışmamızda Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Etfal Sağlık Uygulama Araştırma Merkezi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji servisine veya polikliniğine başvuran ve HIV enfeksiyonu olan hastaların, demografik özelliklerinin retrospektif olarak incelenmesi ve antiretroviral rejimlerin virolojik ve immünolojik olarak karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Materyal ve Metod: Kliniğimize 1 Ocak 2013 ve 31 Aralık 2015 tarihleri arasında başvuran 397 HIV-pozitif hastaların kayıtları geriye dönük olarak incelendi. Bu hastalar arasından, HIV enfeksiyonu nedeniyle daha önce herhangi bir tedavi görmemiş, kliniğimiz tarafından tedavi başlanan ve takip altında olan 196 hasta çalışma kapsamına alındı. Bu hastaların demografik bilgileri, başlangıç,4. hafta, 24. hafta ve 48. hafta RNA değerleri ve başlangıç, 24. hafta ve 48. hafta CD4 değerleri kayıt altına alındı. RNA seviyesi 4. haftada bir log düşüş olanlar ile 12. hafta, 24. hafta ve 48. haftalarda <50 kopya/ml olanlar başarılı olarak nitelendirildi. CD4 değerlerinde ise 24. hafta ve 48. haftada başlangıç değerine göre 100 hücre/mm³ artış olması başarılı olarak değerlendirildi. Başlanan antiretroviral tedaviye (ART) göre virolojik ve immünolojik cevaplar karşılaştırıldı. Çalışma verilerinin istatistiksel analizleri için Number Cruncher Statistical System (NCSS) 2007 (Kaysville, Utah, USA) programı kullanıldı.
Bulgular: ART alan 196  hastanın %93,4'ü (n=183) erkek, %6,6'sı (13) kadın idi.  Hastaların yaşları 17 ile 76 arasında değişmekte olup, ortalaması 35,89±10,83  yıldı. Cinsel yönelimleri incelendiğinde; homoseksüel oranı %41,8 (n=82), heteroseksüel oranı %32,6 (n=64), biseksüel oranı %13,4 (n=26) ve operasyon ile cinsiyet değiştiren oranı %0,5 (n=1) bulundu. Hastaların 23'ünün cinsel yönelim bilgilerine ulaşılamadı. Olguların %49,5'i (n=97) integraz inhibitörü (INI), %8,2'si (n=16) nonnükleozid revers transkriptaz inhibitörü (NNRTI) ve %42,3'ü (n=83) proteaz inhibitörü (PI) esaslı rejim kullanmıştır. 
İlaç türlerine göre RNA cevabı karşılaştırıldığında 4. haftada ve 48. haftada farklılık saptanmamış ancak 12. haftada INI esaslı rejimler PI ve NNRTI esaslı rejimlere göre daha başarılı bulunmuştur (p=0.001; p<0.01). 24.hafta verileri değerlendirildiğinde INI esaslı rejimler PI esaslı rejimlere göre daha başarılı bulunmuştur (p=0.001; p<0.01).
Olguların CD4 değerleri tedavi yanıtı açısından değerlendirildiğinde 24. hafta cevabı erken yanıt, 48. hafta cevabı beklenen yanıt olarak nitelendirildi. Olguların %11.2'sinde (n=22) yanıt yokken, %8.2'sinde (n=16) erken yanıt, %11.2'sinde (n=22) beklenen yanıt, %69.42'ünde (n=136) ise erken+ beklenen yanıt görülmektedir. Başlangıç CD4 seviyelerine göre gruplandığında 24.haftada ilaç türleri arasında fark saptanmazken, 48. haftada başlangıç CD4 düzeyi 200-350 hücre/mm³ olan olgularda NNRTI esaslı rejim kullanılanların cevabı diğer iki gruba göre daha düşük bulunmuştur (INI (p=0.039) ve PI (p=0.042) esaslı rejim).
Sonuç: Çalışmamızda ilaç türlerine göre virolojik yanıtlar karşılaştırılırken INI esaslı rejimleri ve kısmen PI esaslı rejimleri erken virolojik yanıtta üstün bulduk. İlaç türlerine göre immünolojik yanıt karşılaştırırken ise NNRTI esaslı rejimleri diğerlerine oranla daha düşük cevaba yol açtığını tespit ettik. Bu sonuçlar ışığında naiv hastaların tedavisinde, rehberlerde de önerildiği gibi INI esaslı rejimler başta olmak üzere PI esaslı rejimler tercih edilmelidir.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to evaluate retrospectively the demographic characteristics  and to compare antiretroviral regimens virologically and immunologically among patients with HIV infection who applied to the Department of Infection Diseases and Clinical Microbiology of Health Sciences University Sisli Hamidiye Etfal Training and Research Hospital.
 Material and Methods: Records of 397 HIV-positive patients who applied to our clinic between 1 January 2013 and 31 December 2015 were retrospectively reviewed. Of these patients, 196 patients who had not been treated previously due to HIV infection, whose treatment was initiated and followed up by our clinic were included in the study. The demographic information of these patients, RNA values at the beginning, 4th, 24th and 48th week and CD4 values at baseline, 24th  and 48th week of treatment were recorded. Those with a log decrease of the RNA level at the 4th week and <50 copies / mL at the 12th, 24th, and 48th weeks were considered successful. CD4 values were evaluated as successful at  24th and 48th week with an increase of 100 cells / mm3 according to the baseline value. Viral and immunological responses were compared according to the antiretroviral therapy (ART) that was initiated. For the statistical analysis of the study data, the Number Cruncher Statistical System (NCSS) 2007 (Kaysville, Utah, USA) program was used.
Findings: Among the 196 patients with ART 93.4% (n=183) of were male and 6.6% (n= 13)  female. The ages of the patients ranged from 17 to 76 years with a mean of 35,89 ± 10,83 years. When the sexual orientations were examined; homosexual rate was 41.8% (n = 82), heterosexual rate 32.6% (n = 64), bisexual rate 13.4% (n = 26) and gender changing rate  0.5% (n = 1). Among the patients 11.8% (n=23) of patients did not have sexual orientation information. There were 49.2% (n = 97) integrase inhibitor (INI), 8.2% (n = 16) nonnucleoside reverse transcriptase inhibitor (NNRTI) and 42.3% (n = 83) protease inhibitor (PI) based regime.
            There was no difference at 4th and 48th weeks when comparing RNA response according to drug types, but INI based regimens were found to be more successful at 12th week than PI and NNRTI based regimens (p = 0.001, p <0.01). INI-based regimens were found to be more successful than PI-based regimens (p = 0.001; p <0.01).
            When the CD4 values of the cases were evaluated in terms of response to treatment, the 24-week response was defined as an early response and the 48-week response as the expected response. There was no response in 11.2% (n = 22), early response was in 8.2% (n = 16), expected response in 11.2% (n = 22) and early + expected response  in 69.42% (n = 136) ) of the patients. When the groups were classified according to initial CD4 levels, there was no difference in treatment response between the drug  types at 24th week. In the group with initial CD4 level 200-350 cells / mm3 at 48th week, the response of NRTI-based regimen was lower than the other two groups (INI (p = 0.039) and PI (p = 0.042) based regimen).
            Conclusion: We found that INI-based regimens and partially PI-based regimens were superior in means of early virological response when compared  according to the drug types in our study. When comparing immunological response according to different drug regimens we found that NNRTI-based regimens had worse immunologic response. As a result of our study,in the treatment of naive patients, similar to guidelines,INI-based regimens, also PI-based regimens should be preferred.