Gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) sindirim kanalının postnatal gelişimi ve endokrin hücre kompozisyonu üzerinde histolojik, histokimyasal ve immunohistokimyasal çalışmalar
Histologic, histochemical and immunohistochemical studies on postnatal development and composition of endocrine cells in alimentary tract of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss)
Yazar: ABDULKERİM AKSOY
Danışman: PROF. DR. ÜLKER EREN ; YRD. DOÇ. KENAN ÇINAR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Biyoloji = Biology ; Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology ; Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Gökkuşağı alabalığı = Rainbow trout ; Histokimya = Histochemistry ; Histoloji = Histology ; Oncorhynchus mykiss = Oncorhynchus mykiss ; Sindirim sistemi = Digestive system ; İmmünohistokimya = Immunohistochemistry

Özet:
Gökkuşağı alabalıklarında (Oncorhynchus mykiss) kuluçkadan sonra 45. günden erişkin döneme kadar sindirim kanalının histolojisi ve histokimyasal özellikleri ile bazı endokrin hücrelerin dağılımları; histolojik, histokimyasal ve immunohistokimyasal metodlar kullanılarak incelendi.Elde edilen bulgular, genç dönemlerdeki balıklara ait sindirim kanalının, erişkin dönem balıklarının sindirim kanalı özelliklerine genellikle benzer olmakla birlikte, gelişime bağlı olarak bazı histolojik farklılıkların bulunduğunu gösterdi.Sindirim kanalının, tunika mukoza, tunika muskularis ve tunika seroza olmak üzere üç tabakadan meydana geldiği görüldü. Sindirim kanalı boyunca mukozal katlanmalar gösteren tunika mukozanın, özofagusta yoğun Goblet hücreleri içeren çok katlı yassı epitel, midede tek katlı prizmatik epitel ve bağırsaklarda ise Goblet hücrelerinden zengin tek katlı prizmatik epitel ile örtülü olduğu gözlendi. Tunika muskularisin, özofagusta tek katlı sirküler çizgili kas demetlerinden, mide ve bağırsaklarda ise longitudinal ve sirküler iki düz kas tabakasından meydana geldiği tespit edildi.Gökkuşağı alabalıklarının sindirim kanalı mukozasının nötral ve asidik; sülfatlı asidik, güçlü sülfatlı asidik ve karboksilatlı asidik mukosubstans salgılandığı belirlendi. Ancak mukosubstans yapısının, sindirim kanalı boyunca farklı karakterler gösterdiği dikkati çekti.Bu çalışmada araştırılan endokrin hücrelerin dört tipinin, gökkuşağı alabalıklarının sindirim kanalı mukozası boyunca spesifik bir dağılıma sahip olduğu tespit edildi. Bunlardan serotonin immunreaktif hücrelerin, sindirim kanalının hem epitel hemde bağ dokuda, glukagon immunreaktif hücrelerin sadece epitelde, gastrin ve kolesistokinin immunreaktif hücrelerin ise sadece bağ dokuda yerleşim gösterdikleri dikkati çekti.

Abstract:
The histology and histochemical aspects of gastrointestinal tract, as well as the distribution of some endocrine cells, were investigated in rainbow trout (Oncorhynchus mykiss), using histological, histochemical and immunohistochemical methods, from 45 day after hatching toward adult stage.Results obtained showed some histological differences occured with development, in addition, the gastrointestinal tract of fishes of younger periods are similar generally to aspects of the gastrointestinal tract of adults.It was seen that the gastrointestinal tract was composed of three layers: the tunica mucosa, tunica muscularis and tunica serosa. The mucosa which exhibited mucosal folds throughout the gastrointestinal tract, was observed to line in oesophagus by a stratified squamous epithelium with numerous Goblet cells, in the stomach with a simple columnar epithelium, and in the intestines with a simple columnar epithelium which rich in Goblet cells. Tunica muscularis was detected to consist of a circular layer of striated muscle at the oesophagus, when consisting of two layers of longitudinal and circular smooth muscle in the stomach and intestines.The mucosa of the gastrointestinal tract of rainbow trout was demonstrated to secret neutral and acidic; sulphated acidic, strong sulphated acidic and carboxylated acidic mucosubstance. However, it was detected that mucosubstances showed different aspects throughout the gastrointestinal tract.Four types of endocrine cells investigated in this study were detected to have a specific distribution pattern throughout the mucosa of the digestive system of the rainbow trout. It was observed that serotonin immunreactive cells from these cells locate in both the epithelium and connective tissue of gastrointestinal tract, glucagon only in the epithelium, whereas gastrin and cholecystokinin immunreactive cells only in the connective tissue.