Obez ergenlere verilen farkındalık temelli stres azaltma eğitiminin yeme davranışları ve depresyona etkisi
The effect of mindfulness-based stress reduction education given to obese adolescent on eating behaviors and depression
Yazar: İBRAHİM DAĞ
Danışman: DOÇ. DR. FUNDA KAVAK BUDAK
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bedensel farkındalık = Body awareness ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Depresyon = Depression ; Ergenler = Adolescents ; Farkındalık = Awareness ; Obezite = Obesity ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Stres = Stress ; Yeme davranışı = Eating behaviour ; Çocuk obezitesi = Pediatric obesity

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, obez ergenlere verilen farkındalık temelli stres azaltma eğitiminin yeme davranışları ve depresyona etkisini belirlemektir.
Materyal ve Metot: Araştırma, ön test - son test kontrol gruplu deneysel bir çalışma olarak, Mardin il merkezinde bulunan liselerde, Mart 2021 - Mayıs 2021 tarihleri arasında yürütüldü. Araştırmanın örneklemini güç analizi ile belirlenen 93 (deney grubu:45, kontrol grubu: 48) obez ergen oluşturdu. Verilerin toplanmasında, "Tanıtıcı Özellikler Formu", "Hollanda Yeme Davranışı Anketi" ve "Kutcher Ergen Depresyon Ölçeği" kullanıldı. Deney grubuna 8 haftalık farkındalık temelli stres azaltma eğitimi verildi. Kontrol grubundaki bireylere herhangi bir girişim uygulanmadı. Verilerin değerlendirilmesinde, "yüzdelik dağılım, aritmetik ortalama, standart sapma, ki-kare testi, bağımsız gruplarda t testi ve bağımlı gruplarda t testi" yöntemleri kullanıldı.
Bulgular: Deney grubundaki obez ergenlerde FTSA eğitim sonrası yeme davranışları ve depresyon toplam puanlarında azalma görüldüğü ve gruplar arası farkın istatistiksel olarak önemli olduğu belirlendi (p<0.05). Deney grubundaki obez ergenlerin yeme davranışları ve depresyon toplam puanlarının, kontrol grubundakilere göre azaldığı saptandı (p<0.05). 
Sonuç: FTSA eğitiminin obez ergenlerin yeme davranışlarını olumlu yönde değiştirmede ve depresyon düzeylerini azaltmada etkili bir yöntem olduğu tespit edildi.
Anahtar Kelimeler: Depresyon, ergen, farkındalık temelli stres azaltma eğitimi, hemşirelik, obez, yeme davranışları

Abstract:
Aim: The aim of this study is to determine the effect of mindfulness-based stress reduction education given to obese adolescent on eating behaviors and depression.
Material and Method: The research was carried out between March 2021 and May 2021 in middle schools and high schools located in the city center of Mardin, as an experimental study with a pretest-posttest control group. The sample of the research consisted of 93 (experimental group: 45, control group: 48) obese adolescents determined by power analysis. "Descriptive Characteristics Form", "Dutch Eating Behavior Questionnaire" and "Kutcher Adolescent Depression Scale" were used to collect datas. An 8-week mindfulness-based stress reduction education was given to the experimental group. No intervention was applied to the individuals in the control group. In the analyzing of the data, "percentage distribution, arithmetic mean, standard deviation, chi-square test, t test for independent groups and t test for dependent groups" were used.
Results: It was determined that there was a decrease in the total scores of eating behaviors and depression after MBSR education in obese adolescents in the experimental group, and the difference between the groups was statistically significant (p<0.05). It was determined that the eating behaviors and total depression scores of the obese adolescents in the experimental group decreased compared to those in the control group (p<0.05).
Conclusion: It was determined that MBSR education is an effective method in positively changing the eating behaviors of obese adolescents and reducing their depression levels.
Keywords: Depression, adolescent, mindfulness-based stress reduction education, nursing, obese, eating behavior