Okul öncesi dönemde kullanılan öykü kitaplarının sosyal becerileri içermesi bakımından incelenmesi
Exami̇nati̇on of story books used i̇n preschool i̇n terms of soci̇al ski̇lls
Yazar: BETÜL MUSLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET ÖZDEN
Dumlupınar Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Hikaye kitapları = Story books ; Kitaplar = Books ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Sosyal beceri = Social skill ; Sosyal beceri eğitimi = Social skills training ; Öykü tabanlı öğrenme yöntemi = Storyline method

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi dönemde kullanılan öykü kitaplarının
sosyal becerileri içermesi açısından incelenmesidir. Araştırmada karma yöntem
yaklaşımlarından sıralı açıklayıcı desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel
aşamasında tarama (betimsel araştırma) modeli, nitel aşamasında ise temel nitel
araştırma deseni kullanılmıştır. Bu araştırmada önce anketler toplanıp
değerlendirilmiş daha sonra çıkan sonuca göre doküman incelemesi yapılmıştır.
Örnekleme alınacak kitapları belirlemek için ölçüt örnekleme stratejisi
kullanılmıştır. Bu kapsamda, doğrudan araştırma amacıyla ilişkili olan ve zengin
veri sağlayacak kitapları seçmek için dört ölçüt belirlenmiştir. Bu ölçütler
şunlardır: (i) Seçilen kitaplar araştırmanın nicel aşamasından elde edilen verilere
göre öğretmenlerin önerdikleri kitaplar arasından olmalıdır. (ii) Seçilen kitaplar
okul öncesi dönem çocuklarının yaş seviyesine uygun olmalıdır. (iii) Seçilen
kitaplar bir sosyal becerinin öğretimine dönük olmalıdır. (iv) Seçilen kitaplar seri
şeklinde olmalıdır. Söz konusu ölçütleri karşıladığı için Tali Serisi öykü kitapları
veri kaynakları olarak belirlenmiştir. Araştırmada Tali serisinde yer alan öykü
kitaplarını sosyal beceri öğretimine uygunluğu açısından incelemek amaçlandığı
için doküman analizi kullanılmıştır ve Tali Serisinde yer alan 18 öykü kitabı
doküman olarak incelenmiştir. Araştırma verilerinin analizinde içerik analizi
tekniği kullanılmıştır. Araştırmada araştırmacı tarafından bir kodlama sistemi
oluşturulmuş ve oluşturulan kodlar birbirleri ile ilişkilerine göre kümelenerek
gruplanmış ve üç kategori oluşturulmuştur. Daha sonra bu kategoriler 'Dıştan
Denetimli Öğretim Yöntemi' teması altında birleştirilmiştir. Son olarak elde
edilen veriler tema ile tutarlı olacak şekilde ilgili kategorilerin altında
yorumlamacı bir yaklaşımla açıklanmıştır. Araştırmada incelenen öykü
kitaplarında sosyal beceri öğretiminin sorun durumunun tanımlanması, uygun
olmayan davranış sonuçlarının sezdirilmesi ve uygun davranışta bulunma olarak
üç aşamalı bir şekilde verildiği tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the story books used in preschool period in terms of social skills. Sequential explanatory design, one of the mixed method approaches, was used in the study. Survey (descriptive research) model was used in the quantitative stage of the research and basic qualitative research design was used in the qualitative stage. In this research, questionnaires were first collected and evaluated and then document analysis was conducted according to the results. The criterion sampling strategy was used to determine the books to be sampled. In this context, four criteria were identified to select books that are directly related to research and provide rich data. These criteria are as follows: (i) The selected books should be among the books suggested by the teachers according to the data obtained from the quantitative stage of the research. (ii) Selected books should be appropriate to the age level of preschool children. (iii) Selected books should focus on teaching a social skill. (iv) Selected books must be in series. As it meets these criteria, the Tali Series story books have been identified as data sources. In the research, document analysis was used since it was aimed to examine the story books in the Tali series in terms of their suitability for teaching social skills and 18 story books in the Tali Series were analyzed as documents. Qualitative content analysis technique was used to analyze the research data. In the study, a coding system was created by the researcher and the codes were grouped according to their relations with each other and three categories were formed. These categories were then combined under the theme of 'Direct Teaching Method'. Finally, the data obtained were explained with an interpretive approach under the relevant categories to be consistent with the theme. In the story books examined in the study, it was determined that social skills teaching was given in three stages as defining the problem situation, detecting inappropriate behavior results and acting appropriately.