Farklı atık türlerinin "Vermıcompostıng" yöntemiyle 
kompostlaştırılmasında işletme şartlarının verime 
etkisinin incelenmesi
Investigation of affecting factors of operation 
conditions at "Vermicomposting" process of different 
types of waste
Yazar: RODA GÖKÇE YILMAZ
Danışman: PROF. DR. OSMAN NURİ AĞDAĞ
Pamukkale Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Kentlerde oluşan pazaryeri atıkları ve kentsel atıksu arıtma tesisi (AAT)
çamuru sürekli olarak artmaktadır. Bu tür atıklar, düzenli depolama sahalarına
gönderildiğinde hem depolama sahasını doldurmakta, hem de depolama alanı
stabilitesini etkilemektedir. Bu tür atıklar açısından kompostlaştırma iyi bir seçenektir.
Vermikompostlaştırma, kompostlaştırma prosesinin hızlandırılması amaçlı, solucan
kullanılarak yapılan kompostlaştırma türüdür.
Kentsel AAT çamuru ve parkbahçe atıklarının 1:1 oranında karıştırılması ve
pazaryeri atıkları ile parkbahçe atıklarının 1:1 oranında karıştırılmasıyla oluşan iki
farklı hammadde Eisenia Foetida türü solucanla kompostlaştırma işlemine tabi
tutulmuştur. Kompostlaştırma verimine Bio-One ilavesinin, sızıntı suyu
resirkülasyonun, olgun vermikompost ilavesinin ve havalandırma debisinin etkisini
araştırma amacıyla 18 farklı deney düzeneği kurulmuştur. İşlem 60 gün sürmüştür ve
başlangıçta her reaktör için 50 yetişkin solucan (Eisenia Foetida) kullanılmıştır. Proses
başında, ortasında (30. gün) ve sonunda (60. gün) pH, EC, su muhtevası, TOC, TKN,
C/N, OM ve sıcaklık değerleri ölçülmüştür.
Çalışma neticesinde, solucan kullanılarak yapılan kompostlaştımanın klasik
kompostlaştırmaya oranla organik maddenin ayrışmasında daha hızlı sonuç verdiği ve
sonuç C/N oranının toprak iyileştirici malzeme olarak kullanılabilmesi için daha
uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Kullanılan iki farklı atığın solucanla
kompostlaştırılmasının her iki durum için de olumlu sonuçlandığı görülmüştür. Bio-
One ilavesinin prosesin hızlanmasına olumlu etkisi olduğu görülmüştür.
Kompostlaştırma işleminde oluşan sızıntı suyunun bir kısmının prosese tekrar
verilmesinin avantajlı bir durum olduğu görülmüştür. Olgun vermikompost ilavesinin
etkili bir yöntem olduğu tespit edilmiştir. Solucanla kompostlaştırmaya dışardan hava
ilavesinin küçük hacimli çalışmalardan ziyade büyük hacimli reaktörlerde
kullanılmasının daha faydalı olacağı sonucuna ulaşılmıştır. Solucanların yaşama
oranının (havalandırma şartları dışında) fazla olduğu görülmüştür. Sonuç ürünlerine
yapılan bitki büyüme testlerinin bütün örneklerde olumlu sonuçlanması ürünlerin
toprak şartlandırıcı malzeme olarak kullanılmasında herhangi bir toksik etkiye neden
olmayacağı anlamına gelmektedir.

Abstract:
Vegetable-market solid wastes from urban areas and municipal wastewater
treatment plant (MWTP) sludge have increasing continuously. These types of wastes
both cause to fill the landfill quickly and affect stability of the landfill negatively. Since
storage volume acquisition from landfill, composting is a good practice of solid waste
removal system. Composting process is a good option related to these type of wastes.
Vermicomposting is a different type of composting process that using worms for
increasing the process.
Fruit and vegetable wastes and sludge using vermicomposting process were
taken from market areas and MWTP, respectively. Two different combination of fruit
and vegetable wastes and sludge have been prepared with green yard waste. Fruit and
vegetable wastes: green yard waste in 1:1 ratio (FVG), sludge: green yard waste in 1:1
ratio (SG) were used for vermicomposting experiments. The effects of additives
(vermicompost) and ventilation on decomposition rate of composting were
investigated of composting mixtures. Each pots includes 50 adult earthworms, Eisenia
Foetida. Temperature, moisture, organic matter, pH, electrical conductivity, total
carbon and total nitrogen were monitored during the composting process. In addition,
worm number changes of the mixtures were determined.
As a result of the study, it was concluded that vermicomposting was faster than
decomposition of organic matter compared to classical composting, and the result C /
N ratio was more suitable to use as soil remedial material. Vermicomposting of the
two different wastes found to be suitable for both cases. It has been shown that Bio-
One additions have a positive effect on the acceleration of the process. It has been
found that the process of recurcilation some of the leachate formed during the
composting process is an advantageous situation. It has been determined that mature
vermicompost extraction is an effective method. It has been concluded that the
addition of air to vermicomposting would be more beneficial in large volume reactors
than small volume operations. It has been found that the rate of survival of worms
(except ventilation conditions) is high. The positive results of the plant growth tests on
the final products in all cases may indicate that the products will not cause any toxic
effect in the use as soil conditioning material.