Ortaokul öğrencilerinin öyküleyici metin yazma becerileri
Narrative text writing skills of secondary school students
Yazar: RASİM TARAKCI
Danışman: PROF. DR. İHSAN KALENDEROĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Hikaye yazma = Story writing ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe metinler = Turkish texts ; Yazma becerisi = Writing skills ; Yazılı anlatım = Written expression ; Yazılı anlatım becerisi = Writing skills based ; Öykü tabanlı öğrenme yöntemi = Storyline method

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin öyküleyici metin yazma becerilerinin ne düzeyde olduğunu ve çeşitli değişkenlerin öğrencilerin öyküleyici yazma becerilerine etkisi olup olmadığını ortaya koymaktır. Nicel bir çalışma olan araştırmada tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Ankara ili merkez ilçelerinde bulunan ortaokulların 5, 6, 7 ve 8. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Evreni daha iyi temsil edeceği fikriyle örneklem, Ankara ilinin farklı merkez ilçelerinde yer alan ortaokullardan tabakalı örnekleme yoluyla seçilmiştir. Örneklem grubunu Ankara'nın merkez ilçeleri olan Keçiören, Yenimahalle, Mamak, Altındağ, Çankaya ve Sincan ilçelerinde yer alan altı ortaokulun 5, 6, 7 ve 8. sınıflarında öğrenimine devam eden öğrenciler oluşturmaktadır. Her okulda her sınıf düzeyinden bir sınıf tesadüfi yöntemle örnekleme dâhil edilmiştir. Araştırmaya 166'sı beşinci sınıf, 160'ı altıncı sınıf, 148'i yedinci sınıf ve 146'sı sekizinci sınıf olmak üzere toplam 620 öğrenci katılmıştır. Araştırmanın verileri, katılımcıların yazdıkları öyküleyici metinler üzerinden elde edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen dereceli puanlama anahtarı ile birlikte öyküleyici metin yazma konuları ve kişisel bilgiler formu kullanılmıştır. Dereceli puanlama anahtarı beş bölümden (boyuttan) oluşmaktadır. Bunlar "yazı ve sayfa düzeni", "yazım ve noktalama", "öyküleyici metin unsurları", "öyküleyici metin bölümleri" ve "yazılı anlatım unsurları"dır. Ayrıca bu beş boyut, bulgularda daha ayrıntılı verilere ulaşabilmek amacıyla on yedi alt bölümden (alt boyuttan) oluşmaktadır. Verilerin çözümlenmesinde kategori analizi kullanılmıştır. Dereceli puanlama anahtarının alt boyutlarını oluşturan on yedi bölüm değerlendirme kategorilerini oluşturmaktadır. Ayrıca alt problemler doğrultusunda verilerin analizinde normal dağılım varsayımı karşılanamadığı için parametrik testler yerine non-parametrik testler olan Mann Whitney U test ve Kruskal Vallis testi kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularından hareketle şu sonuçlara ulaşılmıştır: Öyküleyici metinler "yazı ve sayfa düzeni" açısından değerlendirildiğinde öğrencilerin kenar boşlukları oluşturma, satır ve paragraflar arası boşluklar oluşturma açılarından istenilen düzeye ulaşamadıkları ancak okunaklı yazma konusunda katılımcıların dörtte üçünün "iyi" ve "çok iyi" düzeylerinde oldukları tespit edilmiştir. Öğrenciler "yazım ve noktalama" konusunda sorunlar yaşamaktadır. Araştırmaya katılanların %65'i öyküleyici metninde 10 ve üzeri yazım hatası, %60'ı 10 ve üzeri noktalama hatası yaparak "geliştirilmeli" düzeyinde yer almıştır. Bu durum ortaokul öğrencilerinin yarıdan fazlasının yazım ve noktalama konusunda ciddi sorunlar yaşadığını göstermektedir. Öyküleyici metinler "öyküleyici metin unsurları" açısından değerlendirildiğinde, araştırmaya katılanların "kişiler", "mekân", "zaman" ve "olay örgüsü" alt boyutlarında "geliştirilmeli" ve "orta" düzeylerinde biriktikleri ve öyküleyici metin unsurlarını oluşturma konusunda istenilen düzeye ulaşamadıkları görülmüştür. Öğrencilerin metinlerinde öyküleyici metin unsurları ile ilgili en sık karşılaşılan sorunlar kişileri okuyucuya tanıtmama, kişiler ile ilgili okuyucuya bilgi vermeme, kişileri betimlememe, mekânı belirtmeme ve mekânla ilgili betimleme yapmama, zamanı metnin türüne uygun olarak kullanamama, belirsiz zaman ifadeleri kullanma, olay örgüsü oluşturamama veya oluştursa bile olayları birbirine tutarlı bir şekilde bağlayamama gibi sorunlardır. Öyküleyici metinler "öyküleyici metin bölümleri" açısından değerlendirildiğinde, başlık alt boyutunda araştırmaya katılanların büyük bölümünün "iyi" ve "çok iyi" düzeylerinde yer aldığı tespit edilmiştir. Öğrenciler genellikle metnin konusuna uygun bir başlık oluşturabilmiştir. "Serim", "düğüm" ve "çözüm" bölümlerinde ise araştırmaya katılanların dörtte üçünün "geliştirilmeli" ve "orta" düzeylerinde biriktiği tespit edilmiştir. Katılımcıların serim bölümünde bir problem çerçevesi oluşturamama veya yüzeysel bir problem çerçevesi oluşturma, düğüm bölümünde çözülmesi gereken probleme yer vermeme veya problem çözme girişimlerine yer vermeme, çözüm bölümünde problemi çözüme kavuşturmama veya problemi yüzeysel bir şekilde çözüme kavuşturma gibi sorunlar yaşadıkları görülmüştür. Öğrencilerin "yazılı anlatım unsurları" açısından da istenilen düzeye ulaşamadıkları; kelime, cümle, paragraf ve metin düzeylerinde çeşitli sorunlar yaşadıkları tespit edilmiştir. Ayrıca araştırmada cinsiyet, sınıf düzeyi, sosyoekonomik düzey ve kitap okuma düzeyine göre katılımcıların öyküleyici yazma becerisi puanı arasında anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın bulguları doğrultusunda öğretmenlere, Türkçe ders kitaplarının yazarlarına, araştırmacılara, öğrencilere ve velilere birtakım önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to reveal the level of secondary school students' narrative writing skills and to ascertain whether various variables have an impact on those students' narrative writing skills. A survey method was used in the research, which is a quantitative study. The population of the research consists of 5th, 6th, 7th and 8th grade students in secondary schools located in central districts of Ankara. Based on the idea that the population would be better represented, the sample was selected through stratified sampling from secondary schools located in different central districts of Ankara. The sample group consists of students continuing their education in the 5th, 6th, 7th and 8th grades of six secondary schools located in Keçiören, Yenimahalle, Mamak, Altındağ, Çankaya and Sincan, which are central districts of Ankara. One class from each grade level in each school was included in the sample by random sampling method. A total of 620 students, including 166 in fifth grade, 160 in sixth grade, 148 in seventh grade and 146 in eighth grade, participated in the study. The research data were obtained from narrative texts written by the participants. As data collection tools in the study, narrative text writing topics associated with the rubric developed by the researcher, and a personal information form were used. This rubric consists of five sections (dimensions). These dimensions are "writing and page layout", "spelling and punctuation", "elements of the narrative text", "parts of the narrative text" and "elements of written expression". In addition, these five dimensions consist of seventeen sub-sections (sub-dimensions) aimed at obtaining more detailed data from the findings. Categorical analysis was used to analyze the data. The seventeen sections that make up the sub-dimensions of the rubric constitute the evaluation categories. In addition, since the assumption of normal distribution could not be met in the analysis of the data in line with the sub-problems, the Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis non-parametric tests were used instead of parametric tests. Based on the research findings, the following conclusions were reached: When the narrative texts were evaluated in terms of "writing and page layout", it was determined that the students could not achieve the desired level in terms of creating margins and spacing between lines and paragraphs, but that three-quarters of the participants were at "good" and "very good" levels in terms of legible writing. Regarding "spelling and punctuation", students experienced problems. Among the participants, 65% made 10 or more spelling errors in the narrative text, while 60% made 10 or more punctuation errors and were included at the "must be improved" level. This shows that over half of the secondary school students had serious problems with spelling and punctuation. When the narrative texts were evaluated in terms of "elements of the narrative text", it was seen that the participants in the study were concentrated at the "must be improved" and "moderate" levels in the sub-dimensions of "characters", "location", "time" and "plot", and that therefore, they could not achieve the desired level with regard to creating elements of narrative text. The most common problems encountered regarding narrative elements in the students' texts were problems such as not introducing the characters to the reader, not informing the reader about the characters, not describing the characters, not specifying the location or describing the location, inability to use the time in accordance with the type of text, using indefinite time expressions, and inability to create a plot or even if they did, not being able to connect the events coherently. When the narrative texts were evaluated in terms of "parts of the narrative text", it was determined that in the title sub-dimension, most of the participants were included at the "good" and "very good" levels. Students were generally able to create a title appropriate to the topic of the text. However, in the "exposition", "conflict" and "resolution" sections, it was determined that three-quarters of the participants were concentrated at the "must be improved" and "moderate" levels. It was observed that the participants experienced problems such as not being able to create a problem framework or creating a superficial problem framework in the exposition section, not including the problem to be solved or not including problem-solving attempts in the conflict section, and not resolving the problem or resolving the problem in a superficial way in the resolution section. In terms of "elements of written expression", it was determined that the students could not achieve the desired level and that they experienced various problems at the word, sentence, paragraph and text levels. Furthermore, in the study, a significant difference was determined between participants' narrative writing skill scores according to gender, grade level, socioeconomic level and book reading level. In line with the findings of the study, a number of suggestions are made for teachers, authors of Turkish textbooks, researchers, students and parents.