Öğrenme peyzajları: Okul bahçelerinin sürdürülebilirliğe dair öğrenme odaklı tasarımı, Antalya Muratpaşa ilçesi değerlendirmesi
Learning landscapes: Learning-oriented design of schoolyards about sustainability, evaluation of Antalya Muratpaşa district
Yazar: BESTE SABIR ONAT
Danışman: PROF. DR. FUNDA YİRMİBEŞOĞLU
İstanbul Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Şehir Planlama Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Çocuk ve doğa bağlantısı sürdürülebilir davranışların oluşabilmesiyle doğrudan ilişkilidir, ancak çoğu şehirde bu bağlantı yetersizdir. Bireylerde çevresel farkındalığın oluşması, ancak doğaya yakınlık ve gündelik yaşamda sürdürülebilir davranışların deneyimlenmesi ile mümkündür. Bu nedenle öğrenme alanlarının yaşamın içinde konumlanması ve enformel öğrenme süreci önemli bir konu olarak karşımıza çıkar.
Öğrenme alanlarının tasarımı sadece tasarım disipliniyle ilişkili değildir. Alternatif öğrenme süreçleri, disiplinler arası merceklerle tartışılması gereken bu "arada duran" alanın altını çizmektedir. Tez çalışması; tasarım, enformel öğrenme, eğitim teorileri ve sürdürülebilirlik arasında durmaktadır. Enformel öğrenme, bilgiyi gündelik yaşamın içinde paylaşarak ve deneyimleyerek öğrenme süreçlerini gerektirir. Eğitim alanları artık yalnızca geleneksel tasarım ilkeleriyle ya da estetik ve mekânsal değerlerle değil; müfredat tasarımı, sürdürülebilir tasarım ve alternatif öğrenme süreçleriyle ilişkili şekilde ele alınmalıdır. Sürdürülebilirlik için ve sürdürülebilirliğe dair öğrenme, enformel öğrenmeyi teşvik eder, günlük kullanımları ve gözlemleri öğrenme sürecine dahil eder ve sürdürülebilir bir gelecek için ekolojik temelli alışkanlıklar geliştirme potansiyeline sahiptir.
Bu nedenle okul bahçeleri, sadece mekânsal kriterlerle birer bahçe olarak değil, aynı zamanda çocukların sürdürülebilirlik hakkında bilgi edinmelerine yardımcı olacak şekilde müfredat ve ekoloji ile bağlantılar oluşturan ve gündelik yaşamda doğa ile çocuklar arasında bağlar kuran yaklaşımlarla birer "öğrenme peyzajı" olarak yorumlanmalıdır. 
Tasarımcılar ve eğitim yöneticileri de bu "arada duran" alanı, uygulamaya dayalı, deneyimsel çalışmalar ve süreçlerle yorumlamalıdır. Çalışma bu anlamda kritik bir öneme sahiptir, öğrencilerin okul bahçelerini tasarladıkları sürdürülebilir tasarım temelli bir müfredat ile deneyimsel ve uygulamaya dayalı bir süreç paylaşır. Bu çalışma tezin pilot çalışma bölümünü oluşturur; müfredat tasarımı, eğitim teorileri, mekânsal tasarım ve sürdürülebilirlik konularını "Okul Bahçeni Tasarla" (OBT) çevrimiçi atölyeleri altında bir araya getirir. Antalya Muratpaşa'da bir ortaokul iş birliğiyle gerçekleşen süreç çok paydaşlı bir yapıdadır.
Öte yandan saha araştırması, okul bahçelerinin açık hava öğrenimi anlamındaki durumunu ortaya koymayı amaçlar ve Muratpaşa ilçesindeki ortaokulların tamamının bahçe analizlerini ortaya koyar. Pilot çalışmanın deneyimsel ve uygulamaya dayalı süreci alan çalışması ile desteklenir. Pilot çalışmanın ortaya koyduğu sonuçlar paralelinde öğrenme peyzajı olarak ele alınan okul bahçelerinin ivedilikle çok disiplinli okumalara ve yaklaşımlara ihtiyacı vardır. Bu sadece tasarım disiplini ile değil, ülkesel ölçekte eğitim yöneticilerinin çok boyutlu ve çok disiplinli yaklaşımlarıyla mümkündür.
Araştırma öncelikle; eğitim ve tasarım alanlarında okul bahçesi ve öğrenme peyzajları özelinde yeni bir tartışma açmayı amaçlamaktadır. Bu konu çeşitli disiplinleri harmanlayarak ulusal düzeyde ele alınmalıdır. İkinci olarak; gelecekteki çalışmalar için alternatif öğrenme, sürdürülebilirlik hakkında öğrenme ve okul bahçesi tasarımını harmanlayan deneyime dayalı bir süreç ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Öğrenme sürecini ve gündelik yaşamı birbirinden ayıramayız. Bu nedenle, bu araştırma, disiplinler arası yaklaşımlar gerektiren ve gelişmekte olan bir konu olan "öğrenme peyzajları" paralelinde okul bahçelerinde sürdürülebilir öğrenme programları ve tasarımlarına odaklanmaktadır.
Müfredat tasarımı, mekânsal tasarım, enformel öğrenme ve ekolojik tasarım temalarını birleştirmeyi ve "Okul Bahçeni Tasarla" atölyelerinde uygulamaya dayalı süreçleri açıklamayı amaçlamaktadır. Bu katılımcı ve uygulamalı proje birden fazla paydaşı bünyesinde barındırmakta ve bu çok katmanlı yapıyı kendi süreci içinde ortaya koymaktadır.
Tez, çocukların sürdürülebilirliği öğrenmelerine yardımcı olacak okul bahçesi tasarımları hakkında yeni bir tartışma başlatmayı ve bu öğrenme peyzajlarının ilkelerini araştırıp tartışmaya açmayı amaçlamaktadır. İkinci olarak araştırma, bu alanların ele alınması, çok paydaşlı süreçlerin tasarlanması, katılımcı ve deneyimsel bir proje deneyimi ve bu sürece çeşitli disiplinlerin dahil edilmesi konusunda çeşitli öneriler sunmaktadır.

Abstract:
The design of learning spaces is not only the field of the design discipline. The learning process and the environment in which learning takes place are strongly linked. The spatial constructs can reshape human behaviors by transforming inhabitants' social consciousness about sustainable living practices and strengthening their connections with nature. 
Modern people have lost their ties with nature as a result of the industrialization period, which can be considered a crucial threshold after which anthropo-centric living practices started dominating nature and the environment. The results of that influence can be seen not only in the physical constructs of the spatial environment but also in the inhabitants' behaviors. Therefore, raising the ecological awareness of individuals is of utmost significance. With that in mind, the present study is concerned with the cultivation of sustainable practices of individuals, strengthening their connection with the environment, and raising their ecological awareness.
Learning about sustainability is strongly linked with alternative learning processes such as outdoor environmental learning, which underline an emerging field that needs to be discussed with interdisciplinary lenses. Learning about sustainability encourages informal learning, embeds daily usages and observations into the learning process, and has the potential to cultivate ecological-based habits for a sustainable future. 
This study stands in between design, environmental learning, and sustainability. Environmental learning brings the concepts of learning outside and in daily life by sharing and experiencing knowledge. Educational spaces cannot be handled with traditional design principles anymore. Designers should start approaching the learning spaces not only with aesthetical or spatial values; and start to include curriculum design, sustainable design, and alternative learning processes into this multifaceted process. We cannot separate the learning process and everyday life from each other. Therefore, the present research focuses on sustainable learning programs and designs in schoolyards within the framework of "learning landscapes," which is an emerging topic that requires interdisciplinary approaches. It aims to combine curriculum design, spatial design, informal learning, and ecological design themes and explain the practice-based processes in "Design Your Schoolyard" workshops. This participatory and hands-on project involves multiple stakeholders and unfolds this multilayered structure within its process. 
Designers and education managers should also interpret this "in-between" field with practice-based studies. Therefore, this study is critical because it creates a practice-based process for creating a sustainable design-based curriculum that empowers students to design their schoolyards. Nature-child connections are insufficient in most cities, and the cultivation of sustainable practices only happens with nature and the practicing of sustainable behaviors in daily life. Therefore, school gardens are emerging with a new approach that interprets these areas as learning landscapes, not just as spatial designs but as an approach that creates connections with the curriculum and ecology to help children learn about sustainability and builds bonds between nature and children in daily life.
The pilot study combines curriculum design, spatial design, and learning about sustainability themes under "Design Your Schoolyard" online workshops, and it includes multi-stakeholders in the process. On the other hand, field research evaluates the schoolyards of the pilot study area, Muratpaşa, Antalya, which aims to expose the condition of schoolyards for outdoor learning. 
This study aims to launch a new discussion about schoolyard designs that support children in learning about sustainability and to highlight the principles of these learning landscapes. Secondly, the research offers various suggestions about handling these sites, the importance of the design of multi-stakeholder processes, and the inclusion of various disciplines into the process from a participatory and experiential project experience.
The aim of the present study is two-fold: Firstly, depending on the fact that one's connection with nature and awareness of sustainable practices should be instilled in childhood, the study focuses on the schoolyards as learning spaces that have the potential to cultivate sustainable practices. Considering that, it investigates the informal learning processes and everyday life experiences embedded in schoolyards as learning landscapes, which may cultivate sustainable practices by blending the learning process and the schoolyard design.
Secondly, the study aims to take an interdisciplinary approach to interpret spatial design and associate it with pedagogy and sustainability. Design practices can potentially interpret the spatial constructs as pedagogical sites, blend the design phase with learning processes and pass this ecological-centered social transformation into human behaviors. Socio-ecological transformation starts at the individual level, and schools are crucial places to activate that transformation. 
The theoretical part of this research is associated with a practice-based process. The literature review part focuses on environmental learning and its relationship with learning about sustainability and discusses the potential of schoolyards for informal outdoor learning. Finally, the field study has evaluated Antalya Muratpaşa district middle school gardens, their potential, and their shortcomings as learning landscapes. 
The practice-based part of this study -pilot study- highlights the importance of learning about sustainability in schoolyards, introduces the 6th and 7th-grade students to sustainability through online meetings during the Covid period, and later opens them a space to design their sustainable schoolyards where they can learn and share. Antalya Muratpaşa Dumlupınar Middle School students designed their school garden. They implemented their ideas in a participatory process with the fund/support of ITU Housing UYGAR Research Center and Antalya Bilim University, Architecture department students. Applied projects have been discussed and selected with a democratic process. 
Throughout this pilot study, some other critical issues have been discussed, such as; curriculum design and application of curriculum to spatial design, design principles of schoolyards as learning landscapes, and stakeholder relations. During the design and implementation part, they learn how to apply sustainable practices in their daily lives. Also, we notice that when they learn from each other and the environment, it is the most valuable form of learning.
In the field research, schoolyards of Muratpaşa district have been evaluated to find some answers and insight about the condition of these learning landscapes. Almost 40 schoolyards have been analyzed, and the results put forth a poor condition; schoolyards do not contain any spatial feature that can be connected to the informal learning process about sustainability. The results reveal that most schoolyards need an urgent and operational new vision line that discusses and relocates them as pedagogical sites and blends curriculum, sustainability, and spatial design issues under the learning landscapes.