0-6 yaş grubu çocuğu olan annelerin ev kazalarına yönelik güvenlik önlemlerinin tanılanması
Defining the security measures taken by mothers with zero to six years old children against home accidents
Yazar: GİZEM CELEP
Danışman: DOÇ. DR. FİGEN YARDIMCI
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: 0-6 yaşındaki çocuklar için ev kazaları hayati bir tehlike oluşturmaktadır. Bu nedenle tüm ailelerin gerekli önlemleri alması gerekmekte ve çocukların kaza riski en aza indirilmelidir. Çalışma 0-6 yaş aralığında çocuğa sahip annelerin ev yaralanmalarına karşı almış oldukları güvenlik önlemlerini incelemek amacı ile gerçekleştirilmiştir. 
Gereç ve Yöntem: Çalışma tanımlayıcı ve kesitsel nitelikte yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini, Ege Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı 'nda 0 ve 6 yaş aralığında çocuk sahibi  olan 300 anne oluşturmuştur. Araştırma, Nisan 2017- Haziran 2017 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmadaki veriler araştırmacının geliştirdiği sosyodemografik özellikler soru formu ve Çınar ile Görak'ın (2003) geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yürüttüğü "0–6 Yaş Çocuklarda Annenin Ev Kazalarına Yönelik Güvenlik Önlemlerini Tanımlama Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. 25 sorudan oluşan sosyo-demografik formda annenin eğitimi, yaşı, geliri, sahip olduğu çocuk sayısı ve çalışma durumuna yönelik sorular bulunmaktadır. "0–6 Yaş Çocuklarda Annenin Ev Kazalarına Yönelik Güvenlik Önlemlerini Tanımlama Ölçeği"nde toplam 40 madde vardır. 34 olumlu, 6 olumsuz ifade bulunmaktadır. Ölçeğin Cronbach-α katsayısı çalışmamızda 0,89 olarak hesaplanmıştır. Veri analizinde IBM SPSS Statistics 25.0 paket programı kullanılmış ve analiz sonuçları 0,05 anlamlılık düzeyine göre yorumlanmıştır. Nümerik veriler minimum, maximum, ortalama, standart sapma değerler aracılığıyla gösterilirken, kategorik veriler  frekans, yüzde değerleri kullanılarak belirtilmiştir. Değişkenler arasında ikili karşılaştırma yapmak  için bağımsız örneklem t-testi, grup sayısı ikiden çok olan karşılaştırmalar için  ANOVA veya Kruskal Wallis testi tercih edilmiştir. 
Bulgular: Araştırmaya katılan annelerin çoğunluğunun ortaokul mezunu olduğu, ev kazaları konusunda eğitim almadıkları, çekirdek aile oldukları, gelir düzeylerinin giderlere denk olduğu ve iki çocuğa sahip oldukları belirlenmiştir. Ev kazası geçiren çocukların ise %60'ının erkek, %24'ünün 2-3 yaş aralığında olduğu tespit edilmiştir. 
"0–6 Yaş Çocuklarda Annenin Ev Kazalarına Yönelik Güvenlik Önlemlerini Tanılama Ölçeğine" verilen puanlarda anne ile baba eğitim durumu ve ev kazaları hakkında eğitim alma durumlarına göre istatistiksel yönden anlamlı şekilde farklılaştığı bulunmuştur. Farklılığın eğitim düzeyi yüksek olan katıımcılar lehine olduğu görülmüştür. 
Sonuç: Elde edilen bulgular doğrultusunda, çocukların ev kazası geçirmelerini azaltma veya önlemede eğitim düzeyinin ve farkındalığın ön plana çıktığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca ebeveynlerin ev ortamında uygun güvenlik önlemlerini almaları için ev kazalarına ilişkin kurs, seminer vb. eğitimlere katılımlarının teşvik edilmesi öneri olarak sunulmaktadır. 

Anahtar Kelimeler ; 0-6 yaş aralığı çocuklar;  ev yaralanmaları; güvenlik tedbirleri.

Abstract:
Purpose : Home accidents are a vital risk for children aged 0-6. For this reason, all families should take the necessary measurement and the risk of accidents should be minimized. The aim of this study was to investigate the safety measurement taken by mothers with children between the ages of 0-6 against home injuries.
Material and Method : The sample of this descriptive study involved 300 mothers with children who had at least a home accident at Ege University Health Application and Research Center Department of Child Health and Diseases . The research was performed between April and June, 2017. Socio-demographics questionnaire developed by the researcher and the scale for "Mothers' Safety Precautions Identification for Children aged 0-6 years in the Accidents at Home" developed by Çınar and Görak (2003) were used as data collection tools. The socio-demographic questionnaire consisted of 25 questions including information about the mothers' age, education, working status, number of children, income status of the family. There are 34 positive and 6 negative statements in the scale. Cronbach-α coefficient of the scale was calculated as 0.89 in our study. IBM SPSS Statistics 25.0 package program was used for data analysis and the results of the analysis were interpreted according to 0.05 significance level. Numerical data are indicated by minimum, maximum, average and standard deviation values, while categorical data are expressed using frequency and percentage values. Independent sample t-test was used for pairwise comparison between variables, and ANOVA or Kruskal Wallis test was used for comparisons with more than two groups.
Results : The findings of the study have shown that the majority of the mothers who participated in the study were secondary school graduates who did not receive education on home accidents and were core families, income levels were equivalent to expenses and had two children. It was found that 60% of children who had a home accident were male and 24% of these children were between 2-3 years old. It was determined that the scores given to the scale for "Mothers' Safety Precautions Identification for Children aged 0-6 years in the Accidents at Home" were statistically significant in terms of the education level of mothers and fathers and education status about home accidents. This difference was found to be in favor of the participants with higher educational level.
Conclusion : According to the findings of the study, it was concluded that education level and awareness were emphasized in reducing or preventing children from having home accidents. In addition, parents should be encouraged to participate courses, seminars etc. related to home accidents in order to take appropriate security measures in the home environment. 

Keywords ; Home accidents; 0-6 aged children; security measures.