Kaynak bağımlılığı ile tedarikçi performansı arasındaki ilişkide sosyal sermayenin aracılık etkisi: Eskişehir organize sanayi bölgesindeki KOBİ'lerde bir araştırma
The mediating effect of social capital in the relationshipbetween resource dependence and supllier performance: A research in SMEs in Eskişehir organized industrial zone
Yazar: ONUR TERZİOĞLU
Danışman: PROF. DR. SENEM BESLER
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yönetim ve Organizasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Eskişehir = Eskişehir ; KOBİ = Small and Medium Sized Firms ; Kaynak = Welding ; Kaynak bağımlılığı = Resource dependence ; Organize endüstri bölgesi = Organized industrial area ; Performans = Performance ; Sosyal sermaye = Social capital ; Tedarik = Supply ; Tedarikçi ilişkiler = Supplier evaluation ; Tedarikçi ilişkileri yönetimi = Supplier relationship management

Özet:
İşletmeler faaliyetlerini sürdürebilmeleri için çeşitli kaynaklara ihtiyaç duymaktadır. Bu
kaynakları işletmelere sağlayan örgütler tedarikçiler olmaktadır. Tedarikçilerin
işletmelerin varlıklarını sürdürebilmelerinde önemli bir yer tutması, işletmelerin
tedarikçileriyle olan ilişkilerini de önemli hale getirmektedir. Tezin amacı; literatürde yer
alan bilgiler ışığında kaynak bağımlılığı, sosyal sermaye ve tedarikçi performansı
konularını ele alarak bu kavramları açıklamak, aralarındaki ilişkiyi ortaya koymak ve
kaynak bağımlılığının getirdiği kısıtları daha derin bir şekilde yaşayan küçük ve orta
ölçekli işletmelerin (KOBİ) sosyal sermayeleri aracılığıyla kaynak bağımlılığını aşarak
kaynaklara daha kolay ulaşabilmelerinin nasıl sağlandığını anlamak ve açıklamaktır.
Bu kapsamda Eskişehir Organize Sanayi Bölgesi'ndeki KOBİ'lerde yapılacak
araştırmada, kaynak bağımlılığı ile tedarikçi performansı arasındaki ilişkide sosyal
sermayenin aracılık rolü üstlenip üstlenmediğinin ortaya konulması amaçlanmıştır.
Böylelikle işletmelerin tedarikçileriyle ilişkilerinde sosyal sermayeye sahip olmalarının
tedarikçi performansına olan etkisinin ortaya konulması amaçlanmaktadır. Kaynak
bağımlılığının sosyal sermayeyi; sosyal sermayenin tedarikçi performansını ve kaynak
bağımlılığının tedarikçi performansını nasıl etkilediği; bu değişkenler arasında anlamlı
bir ilişkinin olup olmadığının ortaya konulması amaçlanmaktadır.
Bu amaç doğrultusunda, Eskişehir Organize Sanayi Bölgesi'nde yer alan küçük ve orta
büyüklükteki işletmelerden anket aracılığıyla veriler toplanmıştır. Toplamda 76
iv
işletmeden 193 yönetici anketi cevaplamıştır. Araştırma sonuçlarına göre kaynak
bağımlılığı ile tedarikçi performansı arasında sosyal sermayenin aracılık rolü oynadığı
belirlenmiştir. KOBİ'lerin tedarikçilerle ilişkilerinde sosyal sermayenin önemli bir işlevi
olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca temel değişkenler arasında anlamlı ve pozitif bir ilişkinin
olduğu belirlenmiştir. Kaynak bağımlılığının sosyal sermayeyi pozitif yönde etkilediği
ortaya çıkmıştır. Sosyal sermayenin tedarikçi performansını pozitif yönde etkilediği
belirlenmiştir. Kaynak bağımlılığı ile tedarikçi performansı arasındaki ilişkiye
bakıldığında, kaynak bağımlılığının tedarikçi performansını pozitif yönde etkilediği
saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Kaynak bağımlılığı, Sosyal sermaye, Tedarikçi performansı.

Abstract:
Enterprises need different kinds of resources in order to continue their activities.
Suppliers are the organizations that supply these resources to the enterprises. Because
suppliers have an important role in the continuation of the enterprises' existence, the
relationship between suppliers and enterprises also becomes important. The aim of this
study is to explain the subjects of resource dependence, social capital and supplier
performance based on literature and find out the relationship between them, and how
small and medium-sized companies can access to the reources easily by overcoming the
restrictions of resource dependency with the mediation of social capital.
In this content, it is aimed to assert whether social capital has a mediator role or not in the
relationship between resource dependence and supplier performance in the research
which will be conducted in small and medium-sized enterprises (SMEs) located in
Eskişehir Organized Industrial Zone. Thus, it is aimed to assert the effect of having social
capital to the supplier performance for enterprises in terms of their relationship with the
suppliers. It is aimed to find out how resource dependence affects social capital, social
capital affects supplier performance, and resource dependence affects supplier
performance; whether there is a meaningful relationship between these variables.
According to this aim, the data had been collected from the small and medium size
enterprises which are located in Eskişehir Organized Industrial Zone. 193 managers in 76
enterprises had responded the questionnaire. According to the research results, it had been
vi
found social capital has a mediator effect in the relationship between resource dependence
and supplier performance and social capital has an important function in the relationship
between enterprises and suppliers. Also, there is a positive and meaningful relationship
between the main variables. Resource dependence had affected social capital positively.
Social capital had affected supplier performance positively. Regarding the relationship
between resource dependence and supplier performance, resource dependence had
affected supplier performance positively.
Keywords: Resource dependence, Social capital, Supplier performance.