Maksilla posterior bölgede alveolar kemik yıkım paterninin dental volumetrik tomografi ile değerlendirilmesi
Maksilla posterior bölgede alvelar kemik yıkım paterninin dental volumetrik tomografi ile değerlendirilmesi
Yazar: GÖZDE YILMAZ
Danışman: PROF. DR. FİLİZ NAMDAR PEKİNER
Marmara Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Alveolar kemik kaybı = Alveolar bone loss ; Endodonti = Endodontics ; Kemik defektleri = Bone defects ; Maksilla = Maxilla ; Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases ; Tomografi = Tomography

Özet:
Amaç: Kemik morfolojisinin doğru bir şekilde değerlendirilmesi periodontal
hastalıkların tanı, tedavi planlaması ve prognozu için gereklidir. Periodontolojide
temel tanı araçları klinik muayene ve intraoral radyografidir. Ancak günümüzde
geliştirilen dental volumetrik tomografi (DVT), periodontal yapıların yüksek
kontrastlı 3 boyutlu görüntüsünü sağlayarak başarılı periodontal tedavi için gerekli
olan kesin tanı ve tedavi seçeneklerinin belirlenmesinde yardımcı olmaktadır. Bu
çalışmanın amacı maksilla posterior bölgede alveoler kemik yıkım paterninin dental
volumetrik tomografi ile değerlendirilmesi ve bu paternin yaş ve cinsiyete göre
karşılaştırılarak değerlendirilmesidir.
Gereç ve Yöntem: Çalışma grubunu arşivdeki 20 yaş ve üzeri 180 erkek, 181 kadın
olmak üzere 361 hastanın dental volumetrik tomografi (DVT) görüntü kayıtları
oluşturmaktadır. Çalışma protokolüne uygun DVT görüntüleri üzerinde maksiller sağ
ve sol 1. ve 2. molar dişlerin alveolar kret morfolojisi, dört yüzeyde (mezial, distal,
bukkal ve palatinal), yatay veya dikey defekt (bir duvarlı, iki duvarlı, üç duvarlı veya
kombine kemik defekti) varlığı sınıflandırılmıştır. Diğer yandan dişlerin interdental
bölgesinde kemik krater defekleri tanımlanmış, bukkal ve palatinal alveolar kemikte
dehissens ve fenestrasyon saptanmıştır. Bunlardan furkasyon tutulumları (hiçbiri,
Sınıf I-II veya III) ve kombine periodontal-endodontal lezyon (CPEL) başka bir
kategoride değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmamız, yaşları 20 ile 63 arası değişmekte olan 361 hasta ve 1444
maksillar molar diş üzerinde yapılmış olup, olguların %49.9'u erkek, %50.1'i kadın,
yaş ortalaması yaklaşık olarak 34.11±9.71'dir. Olguların %11.5'inde 1 duvarlı,
%15.9'unda 2 duvarlı, %12'sinde 3 duvarlı, %35'inde kombine, %60.2'sinde mezial, 
x
%60.7'sinde distal, %51.4'ünde bukkal ve %46.5'inde palatinal horizontal yıkım,
%0.5'inde 2 duvarlı, %0.6'sında 3 duvarlı, %0.3'ünde kombine, %1.2'sinde mezial,
%1'inde distal, %0.9'unda bukkal ve %0.6'sında ise palatinal vertikal yıkım
bulgulanmıştır. Tüm olguların %38.5'inde krater saptanırken, %93.8'inde hiç
furkasyon tutulumu saptanmamıştır. Olguların %97.9'unda ise dehissens
saptanmamışken, olguların %4.3'ünde CPEL izlenmiştir. Sağ molar dişlerde 1
duvarlı horizontal yıkım görülme oranının ve hiç furkasyon görülmeme oranının,
kadın olgularda erkek olgulardan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu
bulgulanmıştır (p:0.002; p<0.05; p:0.000; p<0.05). Sağ ve sol molar dişlerde
kombine horizontal yıkım, palatinalde horizontal yıkım ve horizontal 3 duvarlı yıkım
görülen olguların yaş ortalamasının, bu periodontal yıkımların görülmediği olguların
yaş ortalamasına göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu
bulgulanmıştır (p:0.000; p<0.05).
Sonuçlar: Bu çalışmada elde edilen bulgular ışığında dental volumetrik
tomografinin, dişlerin ve destek yapılarının doğru bir şekilde 3 boyutlu (3D)
görüntülemesinde diğer radyografik yöntemlere göre birçok avantajının bulunduğu,
özellikle süperpozisyon ve magnifikasyonu önleyerek periodontal değerlendirmede
değerli bilgiler elde edildiği saptanmıştır.
Anahtar sözcükler: Dental volumetrik tomografi (DVT), periodontal defekt,
alveolar kemik, kombine periodontal-endodontal lezyon (CPEL)

Abstract:
Aim: Accurate assessment of bone morphology is essential for the diagnosis,
treatment and prognosis of periodontal diseases. The main diagnostic tool in
periodontology are clinical examination and intraoral radiography. However, cone
beam computer tomography (CBCT) which is developed today, provides a highcontrast three-dimensional (3D) image of periodontal structures and helps to
determine the definitive diagnosis and treatment options in successful periodontal
treatment. The aim of this study is to evaluate alveolar bone destruction pattern with
cone beam computer tomoghraphy in the posterior region of maxilla.
Material and Method: The study group consisted of cone beam computer
tomography image records of 361 patients, 180 males and 181 females, aged 20
years and over. In this study, alveolar crest morphology in maxillary right and left
first and second molar teeth on archival images was classified as a horizontal or
vertical defect (one wall, two walls, three walls and combined bone defect) on four
surfaces (mesial, distal, buccal and palatinal). On the other hand, bone crater defects
were defined in the interdental region of the teeth, and buccal and palatinalalveolar
bone opening and fenestration were detected. Furcation involvements and combined
periodontal-endodontal lesions (CPEL) were placed in another category.
Results: Our study was performed on 361 cases and 1444 teeth, ranging in age from
20 to 63, 49.9% of the cases were male and 50.1% were female. The average age of
the patients included in our study is approximately 34.11±9.71. For all cases, 11.5%
1-walled, 15.9% 2-walled, 12% 3-walled, 35% combined, 60.2% mesial, 60.7%
2
distal, 51.4% buccal and 46.5% palatinal horizontal destruction, 0.5% 2-walled,
0.6% 3-walled, 0.3% combined, 1.2% mesial, 1% distal, 0.9% buccal and 0.6%
palatinal vertical destruction has been detected. Crater was detected in 38.5% of all
cases, while no furcation involvement was detected in 93.8%. While no dehiscence
was detected in 97.9% of the cases, CPEL was observed in 4.3% of the cases. It was
found that the rate of 1-walled horizontal destruction in the right molar teeth was
statistically significantly higher in female cases than in male cases (p: 0.002; p
<0.05). The rate of no furcation involvement in the right molar teeth was found to be
statistically significantly higher in female cases than in male cases (p: 0.000; p
<0.05). It was found that the mean age of the patients with combined horizontal
destruction in the right and left molar teeth, horizontal destruction in the palatinal
and horizontal 3-walled destruction was found to be statistically significantly higher
than the average age of the patients without these periodontal destructions (p: 0.000;
p <0.05).
Conclusions: According to the findings obtained in this study, it was determined that
dental volumetric tomography has many advantages in accurate 3D imaging of teeth
and support structures compared to other radiographic methods, and valuable
information was obtained in periodontal evaluation by preventing superposition and
magnification.
Keywords: Cone beam computer tomography (CBCT), periodontal defect, alveolar
bone, combined periodontal-endodontal lesion (CPEL)