TIMSS 2019 Matematik Başarı Testi ve matematiğe ilişkin duyuşsal özelliklerin ölçme değişmezliğinin incelenmesi
Investigation of measurement invariance of TIMSS 2019 Mathematics Achievement Test and mathematical attitudinal characteristics
Yazar: FERDA KOÇAK
Danışman: PROF. DR. NURİ DOĞAN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
TIMSS uygulamaları öğrencilerin matematik ve fen alanlarında sahip oldukları bilgi ve 
becerileri ortaya koymakta ve ülkelere bu alanlardaki eğitimlerini geliştirmelerine ve 
başarılarını yordamalarına destek olmaktadır. TIMSS uygulamalarından elde edilen 
sonuçlarla farklı ülkelerdeki öğrencilerin matematik ve fen alanlarındaki başarıları ve çeşitli 
özellikleri karşılaştırılmaktadır. Bu noktada karşılaştırmalara ilişkin yorumların isabetli olması 
için TIMSS uygulamalarında kullanılan başarı testi ve ölçeklerin ölçme değişmezliğine dair 
kanıtların toplanması gerekmektedir. Söz konusu ihtiyaçtan hareketle bu araştırmada, TIMSS 
2019 uygulamasındaki 8.sınıf matematik başarı testinin ve duyuşsal özellikler ile ilgili olan 
"Matematik Öğrenmeyi Sevme", "Matematikte Kendine Güven" ve "Matematiğe Değer 
Verme" ölçeklerinden oluşturulan modelin ve ayrı ayrı her bir ölçeğin Türkiye, Güney Kore ve 
Finlandiya ülkelerine göre ölçme değişmezliğinin test edilmesi amaçlanmıştır. Başarı testi, 
duyuşsal özelliklerle ilgili oluşturulan model ve belirtilen her bir ölçek için önce açımlayıcı 
faktör analizleri ve ardından doğrulayıcı faktör analizleri yapılmıştır. Ayrıca her bir ülke için 
doğrulama işleminin yapılmasının ardından üç ülkeye ait veriler birlikte kullanılarak ölçme 
değişmezliği Yapısal Eşitlik Modeli'ne dayalı Çok Gruplu Doğrulayıcı Faktör Analizi ile test 
edilmiştir. Araştırma sonucunda başarı testi, duyuşsal özelliklerle ilgili oluşturulan model ve 
her bir ölçek için "ölçek değişmezliği" aşamasına ilişkin kanıt sağlanamamış, duyuşsal 
özelliklerle ilgili oluşturulan model ve her bir ölçek için "metrik değişmezlik" aşaması 
sağlanmıştır. Bu nedenle ortaya çıkan farklılıkların ülkelerden kaynaklandığını belirtmek 
doğru olmayacaktır. Dolayısıyla ülkelerle ilgili yorumda bulunurken bu durum ihmal edilmemelidir.

Abstract:
TIMSS implementations reveal the knowledge and skills of students in mathematics and 
science and support countries in improving their education in these fields and predicting their 
achievements. With the results obtained from TIMSS implementations, the achievements 
and various characteristics of students in mathematics and science in different countries are 
compared. At this point, in order for the interpretations regarding the comparisons to be 
accurate, it is necessary to collect evidence on the measurement invariance of the 
achievement tests and scales used in TIMSS implementations. Based on this need, this 
study aimed to test the measurement invariance of the 8th grade mathematics achievement 
test in the TIMSS 2019 implementation and the model created from the scales of "Students 
Like Learning Mathematics", "Students Confident in Mathematics" and "Students Value 
Mathematics" related to affective traits and each scale separately according to the countries 
of Turkey, South Korea and Finland. First, exploratory factor analyses and then confirmatory 
factor analyses were conducted for the achievement test, the model of affective traits and 
each scale. In addition, after the validation process for each country, measurement 
invariance was tested with Multiple Group Confirmatory Factor Analysis based on Structural 
Equation Modeling by using data from three countries together. As a result of the research, 
the evidence for the "scale invariance" stage was not provided for the achievement test, the 
model for affective traits and each scale, while the "metric invariance" stage was provided for 
the model for affective traits and each scale. Therefore, it would not be correct to state that 
the differences that emerged are due to the countries. Therefore, this situation should not be 
neglected when making comments about the countries.