Gestasyonel diabetes mellitus tanısı almış gebelerde akdeniz diyetine bağlılığın değerlendirilmesi
Evaluation of mediterranean diet adherence in pregnant woman with gestational diabetes mellitus
Yazar: GÜLNİHAL AYGÜN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAN ÇAKIR BİÇER
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Akdeniz diyeti = Mediterranean diet ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Diabet-gebelik sırasında = Diabetes-gestational ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Gebelik = Pregnancy

Özet:
Bu araştırma gestasyonel diabetes mellituslu (GDM) gebelerde Akdeniz diyetine 
bağlılığın ve beslenme durumunun değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma 
Mart–Mayıs 2020 tarihleri arasında Diyarbakır Özel Genesis Hastanesi Beslenme ve 
Diyet Polikliniği'ne başvuran, ≥24.–≤29. haftaları arasındaki 18 yaş ve üzeri GDM 
tanısı almış 51 gebe (vaka grubu) ve GDM tanısı almamış 51 gebe (kontrol grubu) ile 
yürütülmüştür. Bireylerin demografik, obstetrik ve sağlık durumları sorgulanmış ve 
antropometrik değerlendirme yapılmıştır. Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği (MEDAS),
Birinci Basamak Fiziksel Aktivite Anketi (BBFAA) ve üç günlük besin tüketim kaydı 
uygulanmıştır. Ortalama MEDAS puanı GDM'li gebelerde ise 5,7±1,5; kontrol 
grubunda 8,0±2,1'dir ve GDM'li gebelerin %74,5'i, kontrol grubunun %52'si 
Akdeniz diyetine zayıf uyum göstermektedir (p<0,05). BBFAA'a göre GDM'li 
gebelerin %41,2'si, kontrol grubunun %96,1'i hareketli sınıfındadır (p<0,05). Besin 
tüketimleri değerlendirildiğinde GDM'li gebelerin enerji, E vitamini, tiamin, B6 
vitamini, folat, demir; kontrol grubunun ise enerji, enerji, E vitamini, tiamin, B6 
vitamini, folat, magnezyum, demir ve çinko alımları DRI önerilerinin altında 
bulunmuştur. Sonuç olarak; her iki grupta da Akdeniz diyetine bağlılık oranı ve besin 
ögesi alımları değerlendirildiğinde fetal, neonatal ve maternal sağlık açısından risk 
yaratabilecek düzeyde yetersizlikler saptanmıştır.

Abstract:
The aim of the study is to evaluate the adherence to the Mediterranean diet and 
nutritional status in pregnant women with gestational diabetes mellitus (GDM). The 
study was carried out with 51 pregnant women with GDM (case group) and 51 
pregnant women without GDM (control group) aged ≥18 years, between ≥24–≤29 
gestational weeks and applied to Diyarbakır Genesis Hospital between March-May 
2020. Demographic, obstetric, health status and anthropometric measurements were 
evaluated. Mediterranean Diet Adherence Screener (MEDAS), General Practice 
Physical Activity Questionnaire (GPPAQ) and three-day food consumption record 
were applied. The mean MEDAS score was 5.7±1.5 in pregnant women with GDM; 
8.0±2.1 in the control group; 74.5% of the case group and 52% of the control group 
had poor adherence with the Mediterranean diet. (p<0,05). According to GPPAQ 
classification, 41.2% of case group and 96.1% of the control group were active 
(p<0,05). Daily energy, vitamin E, thiamine, vitamin B6, folate, iron intake of case 
group and daily energy, vitamin E, thiamine, vitamin B6, folate, magnesium, iron and 
zinc intake of control group were below the DRI recommendations. As a result, when 
adherence to the Mediterranean diet and nutrient intakes were evaluated in both 
groups, deficiencies were found at a level that could pose a risk in terms of fetal, 
neonatal and maternal health.