hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Hidrolik modelleme: Atıksu arıtma tesisi (AAT) örnekleri
Hydraulic modeling: Wastewater treatment plant examples
Yazar: HUSSEIN Y.H. ALNAJJAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OSMAN ÜÇÜNCÜ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Atıksu arıtma tesislerini (AAT) planlanması, boyutlandırılmasında ve yönetirken kirlilik parametrelerinden olan BOİ, TN, TP, AKM ve pH miktarlarına dikkat etmek çok önemlidir. Bu kirlik parametrelerinin kullanılması ile AAT boyutlandırması, işletme esnasında düzenlenmesi ve ölçülmesi yardımıyla AAT'de atıksuyun kirletici miktarlarının kontrol altında tutulmasını sağlar. Bununla birlikte, bu parametreleri yerinde ölçmek ve analitik bulgular elde etmek çok zaman ve çaba gerektirmektedir. Sonuç olarak, kirlilik parametrelerinin elde olmaması ve yerinde ölçümü çok masraflı olması nedeniyle bu çalışmanın önemi ortaya çıkmaktadır. Kirlilik parametrelerinin yapay zekâ modelleri kullanılarak tesis yönetimine çok büyük katkı sağlamaktadır. Bu Dr Tez çalışmasında, Samsun İli "Doğu İleri Biyolojik AAT" atıksu giriş havuzu ve çıkış havuzunda kirlilik parametrelerinden BOİ, TN, TP, AKM ve pH ölçüm sonuçları 2014-2018 yılları arası alınmıştır. Bu doğrultuda MMS, OKH, KOKH, OMYH ve R2 kullanılarak karşılaştırmalı analizler yapılmıştır. Dört bağımsız teknik -APPDESIGNER, bulanık mantık, yapay sinir ağları ve ANFIS-birleştirilmiştir. Oluşturulan modeller karşılaştırıldığında en yüksek belirleme katsayısına sahip olan ANFIS modeli en iyi model olarak ortaya çıkmıştır.

Abstract:
The pollutant criteria of BOD, TN, TP, TSS, and pH must be taken into consideration while developing, sizing, and maintaining wastewater treatment facilities (WWTPs). By using these pollution parameters, WWTP sizing, regulation and measurement during operation, the pollutant amounts of wastewater in the WWTP can be kept under control. However, it takes a lot of time and effort to measure these parameters on-site and to obtain analytical findings. As a result, pollution parameters are not available and in-situ measurement is very costly, hence the importance of this study. It makes a great contribution to facility management by using artificial intelligence models of pollution parameters. In this thesis study, the measurement results of BOD, TN, TP, TSS and pH from pollution parameters in the wastewater inlet pond and outlet pond of Samsun Province "East Advanced Biological WWTP" were taken between 2014-2018. Accordingly, comparative analyses were made using MAD, MSE, RMSE, MAPE and R2. Four independent techniques -APPDESIGNER, fuzzy logic, artificial neural networks and ANFIS- were combined. When the models were compared, the ANFIS model with the highest coefficient of determination emerged as the best model.
Doğadan esinlenilen kanatlarda dalgalı hücum kenarının aerodinamik karakteristiklerinin incelenmesi
Investigation of the aerodynamic characteristics of leading-edge tubercles on biomimetic wings
Yazar: ALEYNA ÇOLAK
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA SARIOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Bu çalışmada kambur balina yüzgeçlerinde bulunan dalgalı geometri daha gerçekçi yaklaşımla modellenerek dalgalı geometrinin kanat aerodinamiği üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Dalga geometrisinin etkilerini incelemek için kuvvet ölçümleri ve akış görüntüleme deneyleri gerçekleştirilmiştir. Deneyler, dalgalı geometriye sahip 8 yüzgeç modeli ve 4 dikdörtgen kesitli NACA 0020 kanat modeli kullanılarak 50000 – 120000 Reynolds sayıları aralığında gerçekleştirilmiştir. Kuvvet ölçümlerine göre dalgalı modeller düz modele göre stol sonrasında taşımada iyileşme sağlamıştır. Akış görüntüleme sonuçları, dalgalı kanatta düz kanatta oluşan laminer ayrılma kabarcığı yerine ters dönen girdap çiftlerinin oluştuğunu göstermektedir. Dikdörtgen ve yüzgeç modellerinin kuvvet grafiklerinin de benzer eğilimlere sahip olduğu görülmüştür. Dalga geometrisini oluşturan dalga boyu ve genlik değerlerini boyutsuz olarak ifade eden Ms sayısı aynı olan C3 ve C6 modelleri hem düz modele göre hem de diğer dalgalı modellere göre daha yüksek aerodinamik performansa sahip modeller olarak belirlenmiştir. C6 modeli düz modele göre 120000 Reynolds sayısında maksimum taşıma katsayısında yaklaşık %16 artış sağlamıştır. Ayrıca dalga geometrisine sahip tüm yüzgeç modelleri stol açısını öteleyerek stol karakteristiklerini iyileştirmiştir.

Abstract:
In this study, the wave geometry in humpback whale flippers was modeled with a more realistic approach and the effects of the leading-edge tubercles on wing aerodynamics were investigated. Force measurements and flow visualization experiments were performed to investigate the effects of the leading-edge tubercles. The experiments were conducted in the Reynolds number range of 50000 – 120000 using 8 flipper models and 4 rectangular NACA 0020 airfoil models. According to the force measurements, the wavy models exhibited enhancement in lift compared to the baseline model at post-stall. Flow visualization results indicated the formation of counter-rotating vortex pairs on the wavy wing instead of the laminar separation bubble observed on the baseline wing. Similar trends were observed in the force measurement of the rectangular and flipper models. Models C3 and C6, which had the same non-dimensional Ms number defining the wave geometry, were identified as models with higher aerodynamic performance compared to both the baseline model and wavy models. The C6 model provided about 16% increase in maximum lift at Re=120000 compared to the baseline model. In addition, all flipper models having wave geometry improved stall characteristics by delaying the stall angle.
UI Greenmetric'li (Dünya Üniversite Sürdürülebilirlik Sıralaması) üniversitelerde enerji ve iklim değişikliği uygulamaları: Türkiye örneği
Energy and climate change practices in universities with UI Greenmetric (World University Sustainability Rankings): The example of Turkey
Yazar: CEYDANUR SARIKOÇ
Danışman: PROF. DR. NİHAN ENGİN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Günümüzde birçok sürdürülebilir bina değerlendirme sistemi ve araçları bulunmaktadır. Bu sistemler arasında, farklı yapı türlerini ve sadece üniversite yapılarını değerlendirenler de mevcuttur. UI GreenMetric Dünya Üniversite Sürdürülebilirlik Sıralaması, sadece üniversite yapılarını değerlendiren bu tür araçlardan biridir.
Tezin amacı; UI GreenMetric Dünya Üniversite Sürdürülebilirlik Sıralaması'nın enerji ve iklim değişikliği değerlendirmelerini inceleyerek, 2022'de sıralamada yer alan Türk üniversitelerinin bu konudaki çalışmalarını araştırmaktır. Çalışmada, sürdürülebilirlik ile eğitim yapıları arasındaki ilişkiye genel bir bakış sunulmuştur. Ardından, sürdürülebilir bina sertifikasyon sistemlerine odaklanılarak, özellikle eğitim yapıları ve enerji kriterleri üzerinde durulmuştur. UI GreenMetric Dünya Üniversite Sürdürülebilirlik Sıralaması ele alınarak, özellikle enerji ve iklim değişikliği kategorisine odaklanılmıştır. Literatür taramasından sonra, Türkiye'deki 2022 UI GreenMetric Dünya Üniversite Sürdürülebilirlik Sıralaması'nda yer alan ve kendi sürdürülebilirlik raporlarına sahip üniversiteler seçilmiştir. Toplam on dokuz üniversitenin raporları analiz edilmiş ve bu üniversitelerin enerji ve iklim değişikliği uygulamaları, farklı iklim bölgelerini dikkate alarak değerlendirilmiştir.

Abstract:
There are many sustainable building assessment systems and tools available today. Among these systems, there are those that evaluate different types of buildings and only university buildings. The UI GreenMetric World University Sustainability Ranking is one such tool that evaluates only university structures.
The purpose of the thesis; By examining the energy and climate change evaluations of the UI GreenMetric World University Sustainability Ranking, it is to investigate the research of these technologies by the Turkish universities in the ranking in 2022. The study provides an overview of the developments between sustainability and educational structures. In addition, focusing on sustainable building certification systems, especially training programs and energy criteria were emphasized. Considering the UI GreenMetric World University Sustainability Rankings, the focus is particularly on the energy and climate change categories. After the literature review, universities in Turkey that were included in the 2022 UI GreenMetric World University Sustainability Rankings and had their own sustainability reports were selected. The reports of a total of nineteen universities were analyzed and the energy and climate change practices of these universities were evaluated taking into account different climatic regions.
Kazıklarla desteklenen kohezyonsuz zemin sonlu şevlerin üç boyutlu numerik analizi
Three dimensional numerical analysis of finite slopes in cohesionless soil supported by piles
Yazar: SEVDENUR ÖZGÜR KOÇHAN
Danışman: PROF. DR. EROL ŞADOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Bu çalışmada, kazıklarla desteklenen kohezyonsuz zemin sonlu şevlerinin güvenlik sayıları sayısal olarak analiz edilmiştir. Sayısal analizlerin yapılabilmesi için sonlu elemanlar yöntemi ile üç boyutlu çözüm yapan bilgisayar programı kullanılmıştır. Bu amaçla farklı rölatif sıkılıklara (Dr) sahip olarak modellenmiş kohezyonsuz (granüler) zemin ortamlarında, farklı açılarda yapay olarak şevler oluşturulmuştur. İlk olarak oluşturulan bu şevlerin güvenlik sayıları analiz edilmiştir. Sonrasında uygun şev eğimlerinde tek sıra kazıklı durum için; sıkılık derecesi, kazık çapı, tek sıra kazıkların konumları parametrelerinin güvenlik sayılarına etkileri incelenmiştir. Ardından uygun şev eğimi ve uygun kazık konumunda çift sıra olarak imal edilecek kazıklar için; sıkılık derecesi ve kazık başlığı genişliği parametrelerinin güvenlik sayılarına etkisi incelenmiştir. Yapılan sayısal analizlerden elde edilen bulgular neticesinde geoteknik mühendisliği için tasarıma yönelik sonuçlar elde edilmiştir. Aynı şev eğimi ve rölatif sıkılıktaki zeminlerin, kazık sayısı tek sıra ile aynı olan çift sıra kazıklarla desteklenen zeminlerin güvenlik sayısı tek sıra kazıkların güvenlik sayısından daha fazla olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, the factor of safety finite slopes of cohesionless soil supported by piles are numerically analyzed. In order to perform the numerical analysis, a computer program that performs three-dimensional analysis by finite element method was used. For this purpose, slopes were artificially created with different angles of cohesionless (granular) soil mediums and modelled for different relative densities (Dr). Firstly, the factor of safety these slopes were analyzed. Then, for the case of slippery slopes supported by single pile row, the effects of the parameters such as relative density, pile diameter, position of single pile row on the factor of safety were analyzed. Then, the effects of the relative density and pile cap width parameters on the factor of safety for double row piles at slippery slopes and pile row location were analyzed. As a result of the findings obtained from the numerical analyses, some conclusions for geotechnical engineering are given. For cohesionless soil slopes with same angle and relative density, the factor of safety of the slope supported by double row piles is higher than the factor of safety of single row piles with the same number of piles
Koruma bağlamında çağdaş ek
Contemporary addition in the context of conservation
Yazar: OĞUZ KIRCI
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN ÖZGEN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Mimari koruma bağlamında kültürel değerlere sahip eserlere restorasyonlar yapılmaktadır. Bazı restorasyonlarda çağdaş ek uygulamaları görülmektedir. Devletlerin koruma yasalarında çağdaş ekler hakkında net ifadeler bulunmamaktadır. Bu nedenle, uluslararası koruma kurumlarının ortaya koyduğu yasal düzenlemelerde çağdaş ek uygulamasını ele alan kavramlar saptanmıştır. Bu kavramlar kategoriler altında toplanarak çağdaş eklerin incelenebilmesi için matris sistem oluşturulmuştur. Türkiye ve Avrupa coğrafi ve stratejik konum bağlamında etkileşim içerisindedir. Bundan dolayı Avrupa'dan ve Türkiye'den çağdaş eke sahip yapılar belirlenmiş ve yapıların kimlik tabloları oluşturulmuştur. Matris sistemler ve yapıların kimlik tabloları uzmanlara gönderilerek uzmanların matris sistemdeki soruları yasal düzenlemelerin önermeleri doğrultusunda cevaplamaları istenmiştir. Cevaplar bulanık mantıkla değerlendirilmiştir. Dünya'da gelecek zamanlarda yapılacak çağdaş ek uygulamalarının tarihi yapılara zarar vermesi engellemek için yasal düzenlemeleri ele alan matris sistem ve bulanık mantıkla geliştirilebilir bir yöntem oluşturulmuştur.

Abstract:
In the context of architectural conservation, restorations are made to works with cultural values. Contemporary additional applications can be seen in some restorations. There are no clear statements about contemporary additions in the conservation laws of the states. For this reason, the concepts that deal with the contemporary addition application in the legal regulations put forward by the international conservation institutions have been determined. These concepts were gathered under categories and a matrix system was created in order to examine contemporary additions. Türkiye and Europe interact in the context of geographical and strategic location. Therefore, buildings with contemporary additions from Europe and Turkey were determined and identity tables of the buildings were created. Identity tables of matrix systems and structures were sent to the experts and they were asked to answer the questions in the matrix system in line with the recommendations of the legal regulations. The answers were evaluated using fuzzy logic. A method that can be developed with a matrix system and fuzzy logic, which deals with legal regulations, has been created in order to prevent the contemporary additional applications to be made in the future in the world from damaging historical structures.
Geçici barınma merkezi yer seçimi için bütünleşik bir yaklaşım: Trabzon ili örneği
An integrated approach for temporary shelter site selection: case of Trabzon
Yazar: AYLİN OFLUOĞLU
Danışman: PROF. DR. BİRDOĞAN BAKİ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Tesis lokasyon problemi = Facility location problem ; Çok kriterli optimizasyon = Multi criteria optimization

Özet:
Afet risk ve etkilerinin azaltılmasında önemli rol oynayan afet lojistiği yönetimi kapsamında uygun geçici barınma merkezi kuruluş yeri seçimi, insani yardım faaliyetlerinin etkin biçimde yürütülmesini sağlamaktadır. Bu noktadan hareketle tezde, Trabzon ili için Coğrafi Bilgi Sistemlerine dayalı Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) Tekniği ile Hedef Programlama kullanılarak afetten etkilenen insanların günlük yaşamlarını devam ettirebilecekleri alternatif geçici barınma merkezi kuruluş yerlerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Önerilen dört aşamalı yaklaşımın ilk aşaması, geçici barınma merkezi yer seçim kriterlerinin belirlenmesi ve AHP yöntemi kullanılarak kriter ağırlıklarının hesaplanmasıdır. İkinci aşama kriterlere ilişkin konumsal verilerin Coğrafi Bilgi Sistemlerine aktarılması ve uygun analizlerin yapılarak alternatif geçici barınma alanlarının belirlenmesidir. Üçüncü aşama TOPSIS yöntemi kullanılarak belirlenen alternatif alanlar içerisinde öncelik sıralaması ve Duyarlılık Analizi yapılmasıdır. Dördüncü aşama ise Hedef Programlama yöntemi 
kullanılarak geçici barınma merkezlerinin Trabzon ili için belirlenen uygun yerlerden hangisine 
kurulacağına karar verilmesidir. Önerilen yaklaşım sonucunda belirlenen alanların uygunluğu değerlendirilmiş ve öneriler yapılmıştır.

Abstract:
Within the scope of disaster logistics management, that plays an important role in reducing the risks and effects of disasters, the selection of the appropriate temporary shelter locations ensures the effective execution of humanitarian relief operations. From this viewpoint, in the thesis, it is aimed to determine the alternative temporary shelter locations for Trabzon, in which disaster victims can continue their daily lives, using Geographical Information Systems based Multicriteria Decision Making technique and Goal Programming. The first step of the proposed 4-stage approach is to identify the temporary shelter location selection criteria and to calculate the criteria weights with AHP method. The second stage is to transfer the spatial data related to the criteria to the Geographical Information Systems and to determine the temporary shelter location alternatives by making the appropriate analyzes. The third stage is priority ranking using TOPSIS among the determined alternatives and making Sensitivity Analysis. The next step is to decide on where to establish temporary shelters among the appropriate locations in Trabzon by Goal Programming. As a result of the proposed approach, the suitability of the determined areas are evaluated and suggestions are made.
FDM/grafit matris kompozit ile gizli ısı depolama
Latent heat storage with PCM/graphite matrix composite
Yazar: ESEN ÇEBOĞLU
Danışman: PROF. DR. ORHAN AYDIN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA YUSUF YAZICI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Gizli ısı termal enerji depolama (GITED) teknolojileri sürdürülebilir ve temiz çevre/enerji gereksinimleri için önemli bir potansiyel olarak görülmektedir. GITED sistemlerinde, erime/katılaşma davranışı depolama performansını etkiler. Tez kapsamında, halkasal bir geometriye sahip faz değiştiren malzeme (FDM)/grafit matris termal enerji depolama (TED) sisteminin erime ve katılaşma davranışları deneysel olarak incelenmiştir. Yığın yoğunluğu (0 g/l, 25 g/l, 50 g/l ve 75 g/l), akışkan giriş sıcaklığı (erime: 75°C, 80°C ve 85°C; katılaşma: 20°C, 25°C ve 30°C) ve akışkan debi değerleri (erime: 100 l/sa, 190 l/sa ve 280 l/sa; katılaşma: 190 l/sa), incelenen çalışma parametreleridir. Faz değiştiren malzeme olarak parafin (T_e= 49-56°C) kullanılmıştır. Farklı düzenlemelere sahip GITED ünitelerinin termal performansı yerel sıcaklık eğrileri, erime/katılaşma davranışı, erime/katılaşma süreleri ve enerji depolama oranı üzerinden karşılaştırmalı olarak sunulmuştur. Elde edilen bulgular, FDM/grafit matris kompozit düzenlemelerinin termal enerji depolama/geri kazanım için önemli bir potansiyele sahip olduğunu göstermiştir.

Abstract:
Latent heat thermal energy storage (LHTES) technologies are considered to be a significant potential for sustainable and clean environmental and energy requirements. in LHTES systems, melting/solidification behavior affects storage performance. Within the scope of this thesis, melting and solidification behaviors of a thermal energy storage system (TES) consisting of a phase change material (PCM)-graphite matrix with an annular geometry are experimentally investigated. Bulk densities (0 g/l, 25 g/l, 50 g/l, and 75 g/l), inlet fluid temperatures (melting: 75°C, 80°C, and 85°C; solidification: 20°C, 25°C, and 30°C), and different volumetric flowrates (melting: 100 l/h, 190 l/h and 280 l/h; solidification: 190 l/h) are working parameters examined. Paraffin is used as PCM with a phase change temperature range of 49-56°C. The thermal performance of LHTES units with different configurations is comparatively presented in terms of local temperature profiles, melting/solidification behavior, melting/solidification durations, and energy storage efficiency. The results indicate that PCM/graphite matrix composite configurations have significant potential for thermal energy storage and retrieval.
Peyzaj mimarlığında katmanlaşma ve yer geni: Trabzon Kahramanmaraş caddesi örneği
Stratification and place gene in landscape architecture: The example of Trabzon Kahramanmaraş street
Yazar: MEDİHA ÖZCELEP
Danışman: DOÇ. DR. DORUK GÖRKEM ÖZKAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Günümüzde kentsel açık mekânlar sadece kullanıcılar için değil kentler için de önemli bir paydaya sahiptir. Çünkü başarılı kentsel açık mekânlar kullanıcılara birçok fırsat tanır. Geçmişten bugüne hızla artan yapılaşma ve sanayileşmenin olumsuz etkilerinden temizler ve yaşam kalitesini en üst seviyeye çıkartır. Bugüne baktığımızda geçmiş, her anlamda gelişmiş şehirlerin yapıtaşıdır. Birçok kent tasarımcısı, geleceği tahayyül edebilmesi ve insanların her türlü ihtiyaçlarına cevap verebilmesi için geçmişten izleri göz önüne alarak tasarı yapmaktadır. Çünkü palimpsest geçmiş ve geleceğin sentezidir. Yaşanmışlık, şehrin tüm katmanlarına adım adım yayılmıştır; mimarisine, tasarımlarına, sanatına, dokusuna, toplumuna, park ve bahçesine. Bu nedenle kentsel açık mekânlar katmanlaşmanın esiri olmaya mahkûmdur. Bu tez çalışmasında; insan ve mekân-yer-konum ilişkisinin yer deneyimi ile anlamlaşmasıyla oluşan yer duygusu kavramının fiziksel, sosyal ve algısal özelliklerinin kullanıcılar üzerindeki etkisi araştırılacaktır. Araştırma yöntemi; bilgisayar destekli görselleştirme ve anketten oluşacaktır. Çalışmanın sonucunda; peyzaj mimarlığında katmanlaşma ve yer geni kavramının sunduğu fiziksel ve sosyal özelliklerin, yer deneyimi ve yer duygusu etkileşimi ortaya çıkarılacaktır.

Abstract:
Today, urban open spaces have an important denominator not only for users but also for cities. Because successful urban open spaces provide many opportunities to users. It clears the negative effects of rapidly increasing construction and industrialization from past to present and maximizes the quality of life. When we look at the present, the past is the building block of developed cities in every sense. Many urban designers make designs by taking into account the traces of the past in order to imagine the future and meet all kinds of needs of people. Because palimpsest is the synthesis of past and future. Experience has spread step by step to all layers of the city; to its architecture, designs, art, texture, society, parks and gardens. For this reason, urban open spaces are doomed to be a slave to stratification. In this thesis study; The effect of the physical, social and perceptual features of the concept of sense of place, which is formed by the meaning of the human and space-place-location relationship with place experience, on the users will be investigated. Research method; It will consist of computer aided visualization and survey. As a result of the study; The interaction of physical and social features, place experience and sense of place offered by the concept of layering and place gene in landscape architecture will be revealed.