Kur'an-ı Kerim'de ezdâd olan kelimelerin tercüme problemi
The words that are ezdâd in the Qur'an translation problem
Yazar: İRŞAT İNAN
Danışman: DOÇ. DR. NECLA YASDIMAN DEMİRDÖVEN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Meal = Meaning ; Problemler = Problems ; Çeviri = Translation

Özet:
Dil; duygu, düşünce ve meramı en iyi şekilde karşı tarafa aktarmak için insanlar arasında kullanılan bir araçtır. Bu sebeple dilde kullanılan lafızların yani kelimelerin taşıdığı manaların anlaşılabilir olması gerekir. Dolayısıyla dilde aslolan bir lafzın yani kelimenin tek bir manaya gelmesidir. Ancak dile ve insana bağlı bazı sebeplerden dolayı dilde birden fazla anlama gelen lafızlar oluşmuştur. Arapça'da da böyle birden fazla manaya gelen lafızlar bulunmaktadır. Bu lafızlardan biri de "bir kelimenin birbirine zıt iki mana da kullanılması" demek olan ezdâd kelimelerdir. Ezdâd kelimelerin varlığıyla alakalı âlimler arasında her dönemde tartışmalar cereyan etmiştir. Ancak dil âlimlerinin büyük çoğunluğu bu kelimelerin varlığını kabul etmiştir. Kabul etmeyenler de ezdâd konusunun müşterek lafızlar içerisinde değerlendirilmesi gerektiği söylemişlerdir.
Kur'an mesajlarını hitap ettiği topluma iletirken onların dili olan Arapça ile aktarmıştır. Bu sebeple Arapça'da ezdâd kelimelerin var olduğunu kabul etmek Kur'an'da da varlığını kabul etmek demektir. Bu durumun farkında olan dil âlimleri ilk andan itibaren Kur'an'ın mana ve maksadına daha uygun bir şekilde anlaşılabilmesi için ezdâd konusu ile ilgilenmişlerdir. Kuran'daki ezdâd kelimeler ile ilgili müstakil kitaplar yazmışlardır. Müfessirler de kendi tefsirlerinde konuyla alakalı bilgiler vermişler ve ezdâd kelimelerin zıt manalarından hangisinin tercih edilmesi mana ve maksada daha uygun olacağı konusunda görüş beyan etmişlerdir.
Ancak zaman içerisinde Kur'an üzerinde birçok araştırma yapılırken bir yandan da başka dillere tercüme edilmiştir. Bu Kur'an meallerinde ezdâd kelimelerin harfi harfine tercüme edilmesi, kelimenin her iki manasının birlikte verilmesi ve bu tür kelimelerin anlamlarının seçiminde kullanılan kriterlerin belirtilmemesi problem olarak öne çıkmıştır.

Abstract:
Tongue; It is a tool used among people to convey emotions, thoughts and purpose to the other party in the best way. For this reason, the meanings of the words used in the language should be understandable. Therefore, the essential thing in language is that a word comes to a single meaning. However, due to some language and human-related reasons, words with more than one meaning have emerged in the language. There are words that have more than one meaning in Arabic, too. One of these words is the azdad words, which means "the use of a word in two opposite meanings". There have been discussions among scholars about the existence of ezdâd words in every period. However, the vast majority of language scholars have accepted the existence of these words. Those who did not agree also they said the issue of ezdâd should be evaluated in the common words class.
While conveying its messages to the society to which it is addressed, the Qur'an has used their language, Arabic. For this reason, to accept the existence of the words ezdâd in Arabic itself is to accept their existence in the Qur'an. Language scholars, who are aware of this situation, have been interested in the subject of ezdâd in order to understand the Qur'an more appropriately from the first moment. They wrote separate books about ezdâd words in the Qur'an. The commentators also gave relevant information in their own interpretations. They expressed their opinion that which of the meanings of ezdâd words would be more appropriate for the meaning and purpose.
However, over time, while many studies were carried out on the Qur'an, it was also translated into other languages. The literal translation of ezdâd words in these Qur'anic translations, giving both meanings of the word together and not specifying the criteria used in the selection of the meanings of such words has emerged as a problem.