Samsun ilindeki yenidoğan bebeklerde annelerdeki eksikliğe ikincil gelişen B12 eksikliği durumu
B12 deficiency situation developed secondary to maternal deficiency in newborn babies in samsun
Yazar: SÜMEYRA BAŞARAN
Danışman: DOÇ. DR. MAHİR İĞDE ; DOÇ. DR. EBRU YILMAZ KESKİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Samsun Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anemi-megaloblastik = Anemia-megaloblastic ; Anneler = Mothers ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Samsun = Samsun ; Vitamin B 12 = Vitamin B 12 ; Vitamin B 12 eksikliği = Vitamin B 12 deficiency

Özet:
Giriş Amaç: B12 vitamini temel olarak süt, peynir, yumurta ve kırmızı et gibi hayvansal besinlerde bulunup, bu besinler yeterli miktarda alınmadığında B12 vitamini eksikliğine ait bulgular ortaya çıkar. B12 vitamini, yaşamın erken dönemlerinde merkezi sinir sisteminin gelişimi ve miyelinizasyonu için gereklidir. B12 vitamini eksikliği olan süt çocuklarında, henüz hematolojik bulgular gelişmeden de solukluk, apati, hipotoni, nörogelişimsel gerilik, göz teması yokluğu, huzursuzluk, tremor ve konvulziyon gibi nörolojik bozukluklar gelişebilir. Ağır ve geç tanı alan olgularda, tedavi sonrası hızlı bir düzelme olsa da, kalıcı gerilik kalabildiği bilinmektedir.  
   Ülkemiz sosyoekonomik düzey, yanlış beslenme alışkanlıkları gibi nedenlerden dolayı risk altındadır. Samsun ilinde de, beslenme alışkanlıklarından dolayı, risk yüksek olabilir. Bu nedenle hastanemizde doğum yapan annelerin ve bebeklerinin B12 vitamini durumu ile ilişkili bir çalışma planladık. Çalışmadaki amacımız ilimizde anne ve bebeklerindeki B12 vitamini eksikliği sıklığını belirlemek olup, yüksek çıkması durumunda, bunun ilimizde de bir halk sağlığı problemi olduğuna ve gerekli koruyucu önlemelerin alınması gerekliliğine dikkat çekebiliriz. Bununla birlikte, yenidoğanlarda B12 vitamini eksikliğinin birtakım değişkenlerle ilişkisini belirleyip, özellikle annelerden baktığımız serum Holotc düzeyinin, bebeklerde B12 vitaminini eksikliğini öngörmede hassasiyet durumunu belirlemek ve bu testin yenidoğanlarda B12 vitamini eksikliğini taramadaki yeri ve etkinliği konusunda ışık tutmak istedik.   
Yöntem: Samsun Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi polikliniğine sağlıklı çocuk muayenesi için getirilen ve zamanında doğmuş 1-30 gün arasındaki 240 yenidoğan ve onların anneleri tarandı. Yenidoğanlarda yaş, yaşam tarzı ve beslenme durumu gibi değişkenlere göre B12 vitamini eksikliği durumu, bununla birlikte B12 parametrelerinin, anne ve bebeklerinde, kendi içlerinde ve birbirleriyle olan ilişkisi istatistiksel olarak değerlendirildi. Bebeklerden tam kan sayımı, serum B12 vitamini, folat, serum tHcy düzeyleri, annelerinden de eş zamanlı olarak tam kan sayımı, serum B12 vitamini, folat,serum tHcy, ferritin ve Holotc düzeyleri bakıldı. Tetkik taramasında elektrokemiluminisans yöntemi (Abbott C2000İ cihazı ile) ve nefelometrik yöntemler (BN2 Dadebehring cihazı ile) kullanıldı.  Analizler için SPSS 15 seri programı kullanılıp istatistiklerde anlamlılık sınırı p<0,05 olarak alındı. Değişkenler arasındaki ilişkiyi tanımlamak için Basit doğrusal regresyon analizi, tanı testlerinin üstünlüğünü karşılaştırmak için ise Roc analizi kullanıldı. 
Bulgular: Yenidoğanlarda bakılan ortalama B12 vitamini değeri 258,6±142,9 pg/mL olup, bunların 44'ünün (% 18,3)  değeri 150 pg/mL'nin altındaydı. Bebeklerin serum tHcy ortalaması 13,3±7,6 mcmol/L olup 35'inin (%14,6) serum tHcy düzeyi 20 mcmol/L'nin üzerindeydi.   Bebeklerin OEH düzeyleri ortalaması 105,8 fl olup hiçbirisinde OEH düşüklüğü izlenmedi. B12 vitamini eksikliğini serum tHcy >20 mcmol/L olarak tanımladığımızda, taramaya alınan toplam 240 yenidoğanın 35'inde (% 14,6) B12 vitamini eksikliği bulundu.  Annenin serum B12 vitamini, serum holoTc ve serum tHcy düzeylerine bakılarak yapılan tanı testlerinin gücü karşılaştırıldığında; anne serum homosistein düzeyinin yenidoğanlarda B12 vitamini eksikliğini öngörmede diğer testlere göre daha üstün olduğu bulundu. Annelerin serum Holotc düzeylerinin, anne B12 vitamini düzeyine göre yenidoğanlardaki B12 vitamini eksikliğini çok daha iyi yansıttığı ve yenidoğanlarda B12 vitamini eksikliğini öngörmede, annenin serum Holotc düzeyine bakıldığında; testin duyarlılığının % 21,  özgüllüğünün ise % 97,5 olduğu bulundu. 
Sonuç: Çalışmamızda yenidoğanların B12 vitamini eksikliğini taramada hassas bir belirteç olan tHcy için eşik değerini 20 mcmol/L olarak ele aldığımızda Samsun ilindeki yenidoğanların 35'i (% 14,6) gibi ciddi bir kısmında eksiklik tespit edildi. Bu durum için gerekli önlemlerin alınması konusuna dikkat çektik. Ayrıca çalışmamızdaki annelerde henüz pek kullanılmayan bir test olan holoTC tekniği kullanıldı. Bu testin yenidoğanlarda B12 vitamini eksikliğini öngörmede, orta derecede hassas bir tanı testi olması ile birlikte testin seçiciliği oldukça yüksekti. Bu sonuçlara dayanarak gebelerde ve doğum sonrası annelerde B12 vitamini eksikliğini taramada serum holoTC düzeylerinin alternatif bir test olup, bebeklerde de B12 vitamini durumunu öngörmede faydalı olabileceğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Aim: Vitamin B12 (cobalamin) is essential for the development and myelination of the central nervous system in the early years of life.  Only foods of animal origin such as meat, egg, fish and milk contain vitamin B12, and inadequate intake of such food may result in signs and symptoms related to vitamin B12 deficiency (1). Neurological findings such as apathy, hypotonia, neuromotor retardation, lack of eye contact, uneasiness, tremor and convulsions may be observed before the development or in the presence of hematologic abnormalities (2, 3). In severely affected cases not diagnosed early, permanent neurological sequelae may occur in spite of a dramatic response to therapy initially. 
Infantile vitamin B12 deficiency occurs typically in exclusively breast-fed infants, whose mothers are vitamin B12-deficient. In the literature, most infants with vitamin B12 deficiency have been reported from Turkey. Socioeconomic factors and inappropriate feeding habits have been reported as the underlying reason in most of these cases. Infants from the province of Samsun may also be at risk due to the feeding habits of their mothers. The purpose of this study was to evaluate the vitamin B12 status of the mothers who gave birth in our hospital (Samsun Maternity and Child Health Hospital) and their newborns. We aimed to find out the prevalence of vitamin B12 deficiency in mothers living in the province of Samsun and their newborns. In addition, we planned to evaluate the value of certain serum markers in the diagnosis of neonatal vitamin B12 deficiency. We particularly aimed to find out the sensitivity and specificity of maternal serum holotranscobalamin in the prediction of neonatal cobalamin deficiency. 
Materials and Methods: Neonates born at term and aged 1-30 days (n=240) who were admitted to our hospital for their routine examination, and their mothers were screened. Correlations between certain factors (such as age of the infant, feeding habits of the mothers, etc.) and vitamin B12 status of mothers and/or their newborns were examined. In addition, correlations between different parameters related to vitamin B12 status measured in mothers and the newborns were analyzed statistically.  
In neonates, complete blood count testing was performed, and serum vitamin B12, folate, and plasma homocysteine levels were measured, whereas in their mothers, the same examinations were done simultaneously in addition to measuring serum ferritin and holotranscobalamin. In the screening, electrochemiluminiscence method (using Abbott C2000I device) and nephelometric methods (using BN2 Dadebehring device) were used. For statistical analysis, SPSS 15 programme was used, and a p value <0.5 was considered as significant. For correlational analysis between parameters, simple linear regression analysis was used, whereas in the analysis of the superiority of diagnostic tests, Roc analysis was performed.  
Results: The mean serum vitamin B12 of the neonates was 258.6±142.9 pg/ml, 44 (18.3%) of 240 newborns having a level lower than 150 pg/ml. Serum homocysteine of the newborn infants was 13.3 ± 7.6 mcmol/L. When we defined vitamin B12 deficiency as a serum homocysteine level >20 mcmol/L which declined to normal range after vitamin B12 replacement therapy, 35 (14.6%) neonates were found as vitamin B12-deficient.  The mean mean corpuscular value (MCV) of the neonates was 105.8 fL, and none had macrocytosis (defined as an MCV level > mean+2SD). In the comparison of diagnostic powers of maternal serum vitamin B12, holotranscobalamin and plasma homocysteine levels in the prediction of neonatal vitamin B12 deficiency, maternal homocysteine examination was found to be superior to other testings. In addition, maternal serum holotranscobalamin testing was found to predict neonatal cobalamin status better than maternal vitamin B12 testing, the sensitivity and specifity of the former in the prediction of neonatal cobalamin deficiency being 21% and 97.5%, respectively.  
Conclusion: In this study, the prevalence of neonatal vitamin B12 deficiency was found to be high (14.6%) in our region. We believe that maternal and infantile vitamin B12 deficiency is an important public health problem in the province of Samsun, and effective measures should be taken to prevent its occurrence. In addition, we measured maternal holotranscobalamin which is not used in routine practice for the examination of vitamin B12 status, and found a moderate level of sensitivity and a high level of specificity in its prediction of neonatal cobalamin deficiency.  We think that serum holotranscobalamin measurement may be used as an alternative testing during pregnancy and postnatal period in mothers for screening their cobalamin deficiency, and may help in predicting neonatal vitamin B12 status.