Siyanotik doğuştan kalp hastalıklı çocuklarda demir eksikliği ve tedavisinin viskozite üzerinde etkileri
Cyanotic congenital heart disease  viscosity and evaluatıon of ıron defıcıency ın children
Yazar: SEMİHA TERLEMEZ
Danışman: PROF. DR. FATMA SEDEF TUNAOĞLU
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2013
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Kalp defektleri-konjenital = Heart defects-congenital ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Tedavi = Treatment ; Viskozite = Viscosity ; Çocuklar = Children

Özet:
Siyanotik doğuştan kalp hastalarında arteriyel oksijen saturasyonunun düşük olması nedeniyle sekonder eritrositoz görülmektedir; hastaların Hb, Hct düzeyleri yaş gurubuna göre beklenenden yüksek değerlerdedir. Sekonder eritrositozun doğal bir sonucu olarak hastalarda demir tüketimi artmıştır. Siyanotik doğuştan kalp hastalarında demir eksikliği sık görülen bir durum olup hastaların izleminde demir tedavisi sıklıkla önerilmektedir. Ancak demir tedavisi ile birlikte hastalarda Hb, Hct düzeyleri de artmaktadır. Siyanotik doğuştan kalp hastalarında en önemli klinik sorunlardan biri olan hiperviskozite yüksek Hb ve Hct düzeyleri ile doğrudan ilişkilidir. Bu çalışma siyanotik doğuştan kalp hastalarında demir tedavisinin viskozite üzerindeki etkisini araştırmak amacı ile planlanmıştır.
Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Kardiyoloji Bilim Dalında izlenen 20(%51) kız, 19(%49) erkek, ortalama yaşları 9,9 ± 6,2  yıl, ortalama ağırlıkları 33 ± 18,4 kg olan 39 siyanotik doğuştan kalp hastalıklı  hasta değerlendirilmiştir. Hastalar ferritin düzeylerine göre demir eksikliği olan ve olmayan iki guruba ayrılmış; demir eksikliği saptanan guruba 4 mg/kg/gün dozda iki değerlikli demir tedavisi 3 ay süre ile uygulanmıştır. Demir eksikliği saptanmayan guruba ise herhangi bir tedavi verilmemiştir. Her iki gurubun da başlangıçta ve üç ay sonra klinik ve laboratuvar bulguları değerlendirilmiş, viskozite ölçümleri yapılmıştır.
Otuzdokuz hastanın 21(%53,8)?inde demir eksikliği saptanmıştır. demir eksikliği ile MCH, MCV düşüklüğü ve RDW yüksekliği arasında korelasyon bulunmuştur. Üç ay süre ile demir tedavisi uygulandıktan sonra hastaların Hb ve Hct değerlerinde artış olmasına karşın viskozite değerlerinde artış görülmemiştir. Demir tedavisinden sonra hastaların hiperviskozite semptomlarında azalma, ortalama oksijen saturasyonlarında ise artış görülmüştür. Bu çalışma siyanotik doğuştan kalp hastalığı olan çocuklarda demir tedavisinin gerekli ve güvenli olduğunu göstermiştir.
Demir eksikliği olmayan hastaların 3 ay sonra yapılan kontrol değerlendirmelerinde ise; demir eksikliği anemisi gelişmese bile Hb, Hct, serum demir, ferritin düzeylerinin anlamlı olarak düştüğü görülmüştür. Bu sonuç hastaların izleminde idame dozdan demir desteğini gündeme getirmelidir.

Abstract:
Secondary erythrocytosis is seen in cyanotic congenital heart disease (CCHD) patients which leads Hb and Hct levels to be above the expected values. Iron consumption is increased as a natural result of secondary erythrocytosis. Iron deficiency is a common problem and supplementation is frequently recommended during follow-up. Levels of Hb and Hct also increases with iron replacement therapy and hyperviscosity, one of the most importatnt clinical problems of CCHD is directly related with elevated Hb and Hct levels. This study was designed to evaluate the effects of iren supplementation on viscosity in CCHD.
Thirty nine CCHD patients 20 girls (51 %) and 19 boys (49%),  followed up in Gazi University Department of Pediatric Cardiology  with mean age 9,9 ± 6,2 years and mean wight 39  33 ± 18,4 kg were evaluated. Patients were divided into two groups according to their ferritine levels as iron deficient and non-iron deficient, and 4 mg/kg/day Fe +2 therapy was applied for 3 months. Non-iron deficient group were not given any therapy. Clinical and laboratory findings of both groups at the beginning of the study and after 3 months were evaluated and viscosity measurements were performed.
Iron deficiency was detected in 21 out of 39 patients (53,8 %) and a correlation was found between iron deficiency, low MCH-MCV and high RDW values.  Although Hb and Hct levels increased after 3 month therapy, no increase in viscosity was detected. Hyperviscosity symptoms decreased after iron supplementation and average oxygen values of patients have increased. This study showed iron replacement therapy is essential anf safe in pediatric CCHD.
Follow up after 3 months of non-iron deficient group showed signifiicant decrease in Hb, Hct and ferritine levels although iron deficiency anemia did not occur. This situation supports the importance of iron supplementation in CCHD.