Aile işletmelerinde ikinci kuşağın örgütsel bağlılık anlayışının incelenmesi: İzmit Ticaret Odası'na bağlı aile işletmelerinde bir uygulama
The determination of the second generation's organizational commitment understanding in family business: A practice in family businesses that are dependented on İzmit Trade Room
Yazar: TÜLAY AYDINER
Danışman: PROF. DR. NURULLAH GENÇ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Aile şirketleri = Family businesses ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; İkinci kuşak = Second genaration

Özet:
Aile işletmelerinin bir çalışma konusu olarak ortaya çıkması ile birlikte, bu işletmelerin kendine özgü özelliklerinden kaynaklanan sorunlar da gündeme gelmiştir. Aile işletmelerinde ortaya çıkan sorunlar üzerinde yapılan araştırmalar, aile işletmelerinde ikinci kuşak yöneticilerin örgütsel bağlılığının kimi zaman problem teşkil edebileceğini ortaya koymaktadır. Bunun nedeni ise; şirketi birinci kuşaktan devralan ikinci kuşak yöneticilerin örgütsel bağlılık düzeylerinin düşük olması ya da ikinci kuşağın birinci kuşak yöneticiler kadar işletmeye bağlılık duymamasıdır.Bu ilk bakışta önemsiz gibi gözükse de, zamanla işletmenin sürekliliğini tehdit edecek bir sorun olarak ortaya çıkabilmektedir. Nitekim yapılan araştırmalar 1/3'den daha az oranda aile işletmesinin 1.nesilden 2. nesile geçebildiğini, bunların ise ancak yarısının 3.kuşağı görebildiklerini ortaya koymaktadır. Bu çalışmada; aile işletmelerinde ikinci kuşak yöneticilerin örgütsel bağlılık anlayışı incelenmiş ve çözüm önerileri getirilmeye çalışılmıştır.Çalışma dört kısımdan oluşmaktadır. Çalışmanın ilk kısmında örgütsel bağlılık konusunu içeren kapsamlı bir literatür araştırması yer almaktadır. İkinci kısımda ise aile işletmeleri konusu geniş bir çerçevede ele alınmıştır. Çalışmanın üçüncü kısmında aile işletmelerinde ikinci kuşak ve örgütsel bağlılık konuları birbiriyle ilişkilendirilmiştir. Çalışmanın dördüncü ve son kısmında ise İzmit Ticaret Odası'na bağlı aile işletmelerinin ikinci kuşak yöneticilerinin, örgütsel bağlılıklarının hangi düzeyde olduğu ve söz konusu bağlılık düzeylerinin araştırmaya katılanların bazı demografik özelliklerine göre farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır.Bu amaçla, araştırmada örneklem olarak iki yüz altmış sekiz ikinci kuşak aile işletmesi yöneticisi seçilmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden anket yöntemi uygulanmıştır. Yöneticilerin örgütsel bağlılık düzeylerinin belirlenmesinde ise Meyer ve Allen'e ait "üç bileşenli örgütsel bağlılık ölçeği" kullanılmıştır. Demografik değişkenler ise bir literatür incelemesi ile geliştirilen dar kapsamlı bir soru formu ile incelenmiştir.Aile işletmelerinde ikinci kuşak yöneticilerin en yüksek düzeydeki örgütsel bağlılık unsuru normatif bağlılık olmuştur. İkinci sırada, duygusal bağlılık ve son sırada devam bağlılığı yer almıştır. Üç bağlılık unsurundan yola çıkıp genel olarak ikinci kuşak yöneticilerin örgütsel bağlılık düzeyleri değerlendirilmek istendiğinde ise ikinci kuşak yöneticilerin örgütsel bağlılığının yüksek düzeyde olduğu sonucuna varılmıştır. Demografik değişkenler ve örgütsel bağlılık arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre, aile işletmelerinde ikinci kuşak yöneticilerin örgütsel bağlılığını arttırmak için önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Kelimeler: Örgütsel Bağlılık, Duygusal Bağlılık, Devam Bağlılığı, Normatif Bağlılık, Aile İşletmeleri, Aile İşletmelerinde İkinci Kuşak.

Abstract:
With the emergence of family business as an area of study, the problems come out which have arised because of the characteristics of family businesses. The researchs abaut the problems of the family business are exposed that sometimes organizational commitment of second generation family managers can be a problem. The reasons are; the organizational commitment of second generation managers who take over management from first generation, can be low or second generation managers don't feel high commitment to the organization as the first generation do.At first sight, it seems like as unimportant, in the course of time, it can be come out as a problem which threat company's continuity. As a matter of fact, researchs have shown that less than 1/3 of family businesses can succeed from first to second generation; and only half of them are able to see the third. In this study; the organizatıonal commitment understanding of family business' second generation managers are examined and proposals for solutions are presented.The study is composed of four part. In the first part of the study, there is a general literature research related with organizational commitment. In the second part, the topic of family business is taken up in a large frame. In the third part, the topic of second generation in the family business and organizational commitment are get in touch with each other. In the fourth and the last part of the study, it is researched that which level of the family business' managers organizational level is and if the organizational commitment level of the managers is became different according to demographic variables.With this aim, two hundred and sixty eight second generation family business managers were selected as sample. In this research, questionnaire approach which is a quantitative research method was used. In order to determine the organizational commitment level of second generation managers, Meyer and Allen's "three-component model of organizational commitment" was used. Demographic variables were examined through a small coverage questionnaire developed by an extensive literature review.Results indicate that the second generation managers' highest organizational commitment component is to be the normative commitment. Affective commitment takes the second and continuance commitment the third place. If it is wanted to start out from this three component of organizational commitment and to analize second generation managers' organizational commitment level, it is concluded that second generation organizational commitment is at high level. There is no significant coherence between the demographic variables and organizational commitment. According to the results, suggestions were made to second generation managers in order to increase their organizational commitment in the family business.Key Words: Organizational Commitment, Affective Commitment, Continuance Commitment, Normative Commitment, Family Business, Second Generation In Family Business.