Diyalize girmeyen kronik böbrek hastalığı olan hastaların pnömokok ve influenza aşı farkındalıkları, aşılanma oranları ve etki eden faktörler
Influenza and pneumococcal vaccine awereness, vaccination rates and affecting factors in patients with non-dialyzed kidney disease
Yazar: ALİ ALPARSLAN UYAR
Danışman: DOÇ. ERKAN ŞENGÜL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Kocaeli Derince Eğt. ve Arş. Hast. / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Nefroloji = Nephrology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği = Kidney failure ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Farkındalık = Awareness ; Pnömokok aşıları = Pneumococcal vaccines ; İnfluenza aşısı = Influenza vaccine

Özet:
Amaç: Kronik böbrek hastalığında (KBH) enfeksiyon hastalıkları kardiyovasküler
nedenlerden sonra en sık ölüm nedenidir. Enfeksiyona bağlı mortalitede ise akciğer
enfeksiyonları ikinci sırada yer almakta olup önemli bir kısmında influenza virüs ve
streptococcus pneumoniae etkenleri sorumludur. Bu nedenle KBH hastalarının influenza ve
pnömokok enfeksiyonlarına karşı aşılanması önerilmektedir. Bu çalışmada influenza ve
pnömokok aşı farkındalığının düzeyi, bilgilendirilme kaynağı ve aşılanmayı etkileyen
faktörlerin anket yöntemi ile araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 01.01.2020-31.03.2020 tarihleri arasında Derince Eğitim
ve Araştırma Hastanesi nefroloji polikliniğine başvuran KBH tanılı 142 hasta dahil edildi.
Hastaların sosyodemografik ve klinik özellikleri kaydedildi. Çalışmaya katılmayı kabul eden
hastalara aşı farkındalık anketini doldurmaları istendi.
Bulgular: Çalışmaya 72'si erkek, 70'i kadın 142 KBH hastası alındı. Çalışma öncesinde
influenza aşısı yaptıran hasta sayısı 33, pnömokok aşısı yaptıran hasta sayısı 4 kişiydi. Aşı
hakkında bilgi sahibi olanların bilgi sahibi olmayanlara göre aşı yaptırma oranının daha
yüksek olduğu tespit edildi (sırasıyla p<0,001, p<0,001). Eğitim durumu ve gelir durumu ile
aşı yaptırma arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Aşıların ücretsiz olduğunu
bilenlerde bilmeyenlere göre influenza aşısını ve pnömokok aşısını yaptırma oranı anlamlı
derecede yüksek görüldü (sırasıyla p<0,001, p<0,005). Hastalarda aşı önerildiğini bilme ile
aşı yaptırma arasında anlamlı pozitif korelasyon saptandı (p=0,001). Çalışma sonunda hekim
tarafından yapılan kısa bilgilendirme sonrasında hastaların 77'sinin (%54,3) her 2 aşıyı da
yaptırmak istediği, 18'inin (%12,6) sadece influenza yaptırmak istediği, 3'ünün (%2,1)
sadece pnömokok yaptırmak istediği, 44'ünün (%31) hiçbir aşıyı yaptırmak istemediği
kaydedildi.
Sonuç: Çalışmamızda KBH hastalarında pnömokok ve influenza aşısı ile aşılanma
oranlarının ve farkındalıklarının oldukça düşük olduğu saptandı. Aşılanma ve farkındalık
oranlarındaki bu düşüklüğün düzeltilebilir en önemli nedenin hekim kaynaklı olduğu
çalışmamızın ana sonucudur. Koruyucu hekimlik uygulamaları kapsamında KBH
hastalarına gerekli öneriler yapılmalı yazılı, görsel ve sosyal medyada aşılama önemini
vurgulayan reklam ve broşürler hazırlanmalıdır.

Abstract:
Objective: In chronic kidney disease (CKD), infectious diseases are the most common cause
of death after cardiovascular causes. Pulmonary infections which are mostly related
influenza virus and streptococcus pneumoniae, are the second reason of death. Therefore, it
is recommended that CKD patients be vaccinated against influenza and pneumococcal
infections. In this study, it was aimed to investigate the level of influenza and pneumococcal
vaccine awareness, source of information and factors affecting vaccination by questionnaire
method.
Materials and Methods: One hundred forty-two patients with a diagnosis of CKD who
applied to the nephrology outpatient clinic of Derince Training and Research Hospital
between 01.01.2020-31.03.2020 were included in our study. Sociodemographic and clinical
characteristics of the patients were recorded. Patients who agreed to participate in the study
were asked to fill out the vaccine awareness questionnaire.
Findings: One hundred forty-two CKD patients (72 male and 70 female) were included in
this study. Prior to the study, 33 patients had influenza vaccine and 4 patients had
pneumococcal vaccine. It was found that those who had information about the vaccine had
a higher rate of vaccination than those who did not (p <0,001, p <0,001 respectively). No
statistically significant difference was found between education and income levels and
vaccination. The rate of getting the influenza vaccine and pneumococcal vaccine was
significantly higher among those who knew that vaccines were free (p <0,001, p <0,005,
respectively). A significant positive correlation was found between knowing that vaccination
was recommended and vaccination (p = 0,001). At the end of the study, 77 of the patients
(54,3%) wanted to have both vaccines, 18 (12,6%) wanted only influenza, 3 (2,1%) only
pneumococcus. It was recorded that 44 (31%) of them did not want to have any vaccine.
Outcome assessment: In our study, it was found that the vaccination rate of pneumococcal
and influenza vaccines and awareness of CKD patients about the vaccines were quite low.
The main result of our study is that the most important amendable reason for this low
vaccination and awareness rate is doctor-based. Necessary recommendations should be made
to CKD patients, for instance; advertisements and brochures should be prepared that
emphasize the importance of vaccination in written, visual and social media within the scope
of preventive medicine measures.