İslâm Hukûkunda mehir ve ev eşyasıyla ilgili anlaşmazlıklar ve bunların çözümü
Differences in the dowry and the contents of the house and its solution
Yazar: NURETTİN YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. METİN YİĞİT
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Din = Religion
Dizin: Ev eşyaları = Household goods ; Mehir = Mehir ; İslam Hukuku = Islamic Law ; İslamiyet = Islam

Özet:
İslam aile hukukunun en önemli konularından biri mehir ve ev eşyasıyla ilgili anlaşmazlıklar ve bunların çözümüdür. Her ne kadar mutlu ve huzurlu devam eden evliliklerde bu tür anlaşmazlıklar vuku bulmasa da özellikle boşanmanın, karı ile kocadan biri veya her ikisinin ölümü durumunda sıkça vuku bulması muhtemeldir. Her ne şekilde olursa olsun İslâm hukukçuları, mehir ve ev eşyasıyla ilgili vuku bulan anlaşmazlıklara büyük önem vermiş ve bunlara pratik çözüm önerileri getirmişlerdir. Karı ile koca veya onların varisleri arasında mehirle ilgili muhtemel anlaşmazlıklar; mehrin tayin edilip edilmemesi, miktarının ne kadar olduğu, cinsi, nev'i ve vasfının ne olduğu; artması, eksilmesi veya tamamen telef olması durumunda kimin bunu tazmin edeceği, zevce tarafından teslim alınıp alınmadığı ve zevceye verilen bazı eşyaların mehir sayılıp sayılmayacağı gibi konularla ilgilidir. Ev eşyasıyla (metâu'l-beyt) ilgili muhtemel anlaşmazlıklar ise genellikle evi dayama-döşeme (techizu'l-beyt) görevinin zevceye mi yoksa kocaya mı ait olduğu ve evde bulunan eşyanın kimin mülkü olduğu hususlarıyla ilgilidir.
Tüm mezheplere göre, karı ile koca arasında zikri geçen konularda anlaşmazlığın vuku bulması durumunda kanıt varsa, kanıta göre hükmedilir. Kanıtın olmaması durumunda ise karı ile koca kendi iddialarının doğru olduğuna dair yemin etmeye davet edilirler. Karı ile kocadan birinin yemin etmesi durumunda, iddiası üzerine yemin eden tarafın iddiasına göre hükmedilir. Her ikisinin yemin etmesi veya etmemesi durumunda ise mezheplerin farklı görüşleri vardır. Karı ile kocadan birinin veya her ikisinin ölümü durumunda, onların varisleri arasında zikri geçen konularda anlaşmazlığın vuku bulması halinde, Hanefi mezhebi hariç diğer üç mezhebe göre karı ile koca sağmış gibi hareket edilir. 
Anahtar kavramlar: Mehir, Mehr-î misil, Mehr-î müsemma, Metâu'l-beyt, Techizu'l-beyt.

Abstract:
One of the most important issues in the Islamic family law is the disputes and their solutions related to the mahr and the household goods. Although disagreements regarding these issues do not arise in happily and peacefully ongoing marriages, they are likely to show up in divorce or decease of the either or both of the pairs (the wife and the husband). In any case, Islamic scholars have given great importance to the disputes regarding the mahr and household properties and have brought practical solutions to them. The following are the probable conflicts between the wife and husband or their successors on the mahr: The amount, the type, and the nature of the mahr; whether they are entitled, whether they are possessed, whether the gifts that the wife has received are deemed mahr, and who is responsible for the compensation when the mahr lessens or is completely lost. Possible disagreements with the household items (metâu'l-beyt) are usually pertinent to the issue of whether the housekeeping-furnishing is under the wife's or the husband's responsibility, and which of the pairs own the household goods.
According to all the sects, in case of a disagreement between the wife and the husband on the aforementioned issues, the judgment is based on the evidences, if exists. Otherwise, for the truth of their statements, the wife and the husband are expected to swear (pledge). If one of the wife and the husband swears, her/his statement is regarded as the truth and the judgment is rendered accordingly. There are various opinions among the sects when both sides swearing that their claim is true and their statements oppose to each other. In the case where either or both of the pairs are died and disputes arise among their inheritors, all the sects but the Hanafi treats the case as if the wife and the husband are alive.
Key concepts: al-mahr, Mahr-i misl, Mahr-i musamma, Household goods, Furnise a house.