Hiperlipidemi hastalarında hastalık algı düzeyinin değerlendirilmesi
Evaluation of illness perception level in patients with hyperlipidemia
Yazar: BURCU KORKMAZ
Danışman: UZMAN TEVFİK TANJU YILMAZER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Algı = Perception ; Hiperlipidemiler = Hyperlipidemias ; Sağlık = Health ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics ; İlaç kullanımı = Drug utilization

Özet:
Amaç: Hastalık algısı, hastaların hastalık hakkında olumlu davranışlar geliştirmesini, hastalığa uyumunu, fonksiyonel durumunu yükseltmeyi ve sağlığı geliştirecek girişimleri uygulamayı etkilemektedir. Bu çalışmada; primer veya sekonder koruma amaçlı antihiperlipidemik ilaç kullanımının hastalık algı düzeyine etkisi ve bunların sosyodemografik özelliklerle ilişkisinin saptanması planlanmıştır.
Gereç (Hastalar) ve Yöntem: Araştırmaya etik kurul onayı alındıktan sonra İzmir Tepecik Eğitim Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği ve Kardiyoloji polikliniklerine başvuran 18 yaş üstü, psikiyatrik hastalığı olmayan, gönüllü onam vermiş olan antihiperlipidemik ilaç kullanan hastalardan 184 olgu rastgele seçilerek başlandı. Örneklem büyüklüğü, evren sayısı bilinen örneklem formülüne göre hesaplandı. Gönüllü katılımcılara sosyodemografik veriler ile Kısa Hastalık Algısı Ölçeği'nden oluşan anket uygulandı. Veriler SPSS 22.0 programı kullanılarak, Kruskal Wallis testi, Mann-Whitney U testi, Student's t testi ve Pearson korelasyon testleri kullanılarak analiz edildi. 
Bulgular: Primer koruma amaçlı antihiperlipidemik ilaç kullanan hastaların sekonder koruma amaçlı ilaç kullananlara göre hastalıkları hakkında daha endişeli oldukları ayrıca kadın hastaların da erkeklere göre hastalıktan daha fazla etkilendikleri gözlendi. Hastalık algısının ise eğitim durumuna göre değişmediği saptandı. Beden Kitle İndeksi arttıkça hastaların duygusal olarak daha çok etkilendikleri ve endişe düzeylerinin arttığı saptandı. Hastalık hakkında bilgiyi doktor + medyadan alan hastalar sadece doktordan bilgi alanlara göre hastalıktan daha fazla etkilendikleri tespit edildi. Antihiperlipidemik ilacı daha uzun süre kullanan hastaların hastalıktan daha fazla etkilendikleri ve hastalıklarının daha uzun süreceğini düşündükleri gözlendi. Ek ilaç kullanmayan hastaların hastalıkları hakkında daha endişeli oldukları saptandı. Antihiperlipidemik ilaç dışında kullanılan ilaç sayısı arttıkça hastaların şikayetlerinin arttığı gözlendi. Hastalık nedeninin kalıtsal olduğunu düşünen hastalarda hastalıklarının daha uzun süreceğini düşündükleri saptanmıştır. 
Sonuç: Primer koruma amaçlı antihiperlipidemik ilaç kullanan hastaların sekonder koruma amaçlı ilaç kullananlara göre hastalıktan daha fazla etkilendikleri, hastalığa bağlı şikayetlerinin daha fazla olduğu ve hastalıkları hakkında daha endişeli oldukları gözlendi.

Abstract:
Aim: Illness perception affects patients' development of positive behaviors about their illnesses, adaptation to the disease, improvement in functional status and initiatives to improve health. In this study; The use of antihyperlipidemic medicines for the protection of primary or secondary secretions is planned to determine the effect on the disease perception level and their relation to sociodemographic characteristics. 
	Materials (Patients) and Methods: 184 cases were randomly selected from the use of antihyperlipidemic medicines patients who were over 18 years old with no psychiatric disease and referred to Family Medicine and Cardiology Policlinic in İzmir Tepecik Educational and Research Hospital after the approval of the ethics committee. The sample size is calculated according to the sample formula known by the number of universes. This study was consisting of sociodemographic data from volunteer participants, Brief Illness Perception Questionnaire. Data were analyzed using the SPSS 22.0 program, Kruskal Wallis test, Mann-Whitney U test, Student's t test and Pearson correlation tests.
	Results: . It was found that patients who used antihyperlipidemic drugs for primer protection were more anxious than patients who used drugs for secondary protection. Female patients were more affected by the disease than males. It was determined that the illness perception did not change according to educational status. As the Body Mass Index was increased, it was found that the patients were more emotionally affected and the level of anxiety increased. It was observed that the complaints of people without additional diseases were more frequent. Patients who received information about the disease from the doctor + media were found to be more affected according to patients who received information just from the doctor, but it was found that they understood the their disease better. Patients who use the antihyperlipidemic drugs longer were found to be more affected their disease and it was observed that they thought that their illness would longer. Patients who not use additional medication were found to be more anxious about their disease. As the number of drugs used except for antihyperlipidemic drugs increased, it was observed increased patients' complaints. Patients who think that the cause of the disease is inherited it was found to that they thought that their illness would longer. 
	Conclusion: It was observed that patients who used antihyperlipidemic drugs for primer protection were more affected, more complaints related to the disease and more worried about their illnesses than patients who used drugs for secondary protection.