Rosa canina L. ve Rosa pimpinellifolia L. köklerindeki fenolik bileşiklerin miktarı ve bioyararlılığının tespiti
Determination of amounts and bioefficacy of phenolic compounds in roots of Rosa canina L. and Rosa pimpinellifolia L.
Yazar: MERVE MACİT
Danışman: PROF. DR. ALİYE ARAS PERK ; DOÇ. DR. ESRA ÇAPANOĞLU GÜVEN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Botanik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Botanik = Botany

Özet:
Kuşburnu çok eski zamanlardan günümüze kadar özellikle gıda sektöründe yaygın olarak kullanılan, ekonomik değeri yüksek önemli bitkilerimizden biridir.  Erzurum'da yöre halkı tarafından özellikle kök kısımları çay olarak tüketilmektedir. Bu çalışmada Erzurum ilinin Aktoprak Köyü'nde toplanarak çay olarak tüketilen Rosa canina L. ve Rosa pimpinellifolia L. kökleri ve ayrıca meyveleri araştırma materyali olarak seçilmiştir. Bu araştırmada Rosa canina L. ve Rosa pimpinellifolia L. kök kısımlarının içerdiği fenolik bileşenler ve bunların bioyararlılığı in vitro olarak belirlenerek, konu ile ilgili literatür boşluğunun doldurulması amaçlanmıştır. 
Kök analizlerinde metanolik ve sulu; meyvede metanolik ekstraksiyonlar hazırlanmıştır.  Bioyararlılık analizlerinde sulu ekstraksiyon yöntemiyle hazırlanan kök numuneleri kullanılmıştır. Toplam fenolik madde içerikleri, Folin-Ciocalteu yöntemiyle, fenolik madde profilleri HPLC yöntemi ile belirlenmiştir. Toplam flavonoid madde tayini spektrofotometrik yöntemle yapılmıştır. Antioksidan aktivite tayini için DPPH (2,2- Difenil-1-Pikrilhidrazil), ABTS (2,2'-azino-bis (3-etilbenztiazolin-6-sülfonik asit)), FRAP (Ferrik iyon indirgeme antioksidan parametresi) ve CUPRAC (Bakır (II) İndirgen Antioksidan kapasitesi) yöntemleri kullanılmıştır. In vitro sindirim analizleri; ağız, mide sindirimi, ince bağırsak ve kalın bağırsak sindirimi olmak üzere 4 aşamada gerçekleştirilmiştir. 
Araştırma sonuçlarımız Rosa canina ve Rosa pimpinellifolia'nın toplam fenolik madde, toplam flavonoid madde ve toplam antioksidan kapasitesi bakımından etkin bir içeriğe sahip olduğunu göstermektedir. Rosa pimpinellifolia ve Rosa canina köklerinin meyvelerinden daha zengin fenolik bileşenlere sahip olduğu sonucuna varılmıştır. 4-Hidroksibenzoik asit, epikateşin, gallik asit, şirincik asit, p-kumarik asit, naringenin, elajik asit Rosa pimpinellifolia ve Rosa canina meyve ekstraksiyonlarında saptanmamıştır. Toplam antioksidan kapasitesi bu iki Rosa türünün kök ekstraksiyonlarında meyvelerinden daha yüksektir. Siyah kuşburnu olarak adlandırılan Rosa pimpinellifolia'nın meyve içeriğinde antosiyanin olan siyanidin saptanmıştır. Kök sulu ekstraksiyonlarında gerçekleştirilen bioyararlılık analizlerinde toplam fenolik madde geri kazanım oranının Rosa canina'da %12,73, Rosa pimpinellifolia'da %10,71, toplam flavonoid geri kazanımı ise her 2 türde %0 olarak belirlenmiştir.

Abstract:
Rosehip is one of the important plants of high economic value particularly used in food industry since ancient times until today. In Erzurum, especially the roots of the plant are consumed as tea by local people. In this study, Rosa canina L. and Rosa pimpinellifolia L. roots, which are collected and consumed as tea in Aktoprak Village of Erzurum province, and fruits were chosen as research material. The aim of this study is in vitro determination of phenolic compounds found in the roots of Rosa canina L. and Rosa pimpinellifolia L. and their bioavailability, and filling the relevant gap in the literature.
In root analyses, methanolic and aqueous extracts; in fruit analyses, methanolic extracts were prepared. Root samples prepared by aqueous extraction method were used in bioavailability analyses. Total phenolic content was determined by Folin-Ciocalteu method, and the phenolics profiles by HPLC method. Total flavonoid content was determined by spectrophotometric method. For determination of antioxidant activity, DPPH (2,2-Diphenyl-1-Pyrrylhydrazyl), ABTS (2,2'-azino-bis (3-ethylbenzthiazoline-6-sulphonic acid)), FRAP (Ferric reducing antioxidant power) and CUPRAC (Cupric reducing antioxidant capacity) methods were used. In vitro digestion analyses were performed at 4 stages as mouth digestion, stomach digestion, IN and OUT. 
Our results demonstrate that Rosa canina and Rosa pimpinellifolia have an effective content in terms of total phenolics, total flavonoids and total antioxidant capacity. It was concluded that the roots of Rosa pimpinellifolia and Rosa canina have richer phenolic compounds than the fruits. 4-Hydroxybenzoic acid, epicatechin, gallic acid, citric acid, p-kumaric acid, naringenin, elagic acid were not determined in the fruit extracts of Rosa pimpinellifolia and Rosa canina. Total antioxidant capacity was higher in the root extracts of these two Rosa species than in the fruits. Cyanidin, a type of anthocyanin, was determined in the fruit content of Rosa pimpinellifolia L. In the bioavailability analyses carried out on aqueous root extracts, total phenolic recovery was found to be 12.73% in Rosa canina, 10.71% in Rosa pimpinellifolia, and total flavonoid recovery was 0% in both species.