Aksiyel spondiloartropatili hastalarda görülen plantar fasiitte ekstrakorporeal şok dalga tedavisinin (ESWT) etkinliği
The effect of extracorporeal shock wave therapy (ESWT) on plantar fasciitis in patients with axial spondyloarthropathy
Yazar: ÖZGÜR CAN CANER
Danışman: PROF. DR. ŞEHİM KUTLAY
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Romatoloji = Rheumatology
Dizin: ESWT = ESWT ; Plantar fasiit = Plantar fasciitis ; Spondiloartrit = Spondylarthritis ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Amaç: Aksiyel spondiloartropatili hastalarda görülen plantar fasiitte ESWT'nin klinik ve radyolojik olarak etkinliğini ve tolerabilitesini araştırmak
Gereç-Yöntem: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi FTR Romatoloji polikliniğine başvuran, 2009 ASAS sınıflama kriterlerine göre aksiyel spondiloartropati tanısı almış, fizik muayene ile plantar fasiit saptanan, topuk ağrısının şiddeti görsel analog skalaya göre 10 üzerinden en az 5 olan 22 hasta çalışmaya dahil edildi. Prospektif, çift kör, randomize, plasebo kontrollü olarak planlanan bu çalışmada hastalar aktif ESWT ve sham ESWT olmak üzere 2 gruba randomize edildi. Aktif ESWT grubundaki hastalara haftada 1 seans olmak üzere toplam 3 seans ESWT; sham ESWT grubuna haftada 1 seans olmak üzere toplam 3 seans sham ESWT uygulandı. Çalışmanın primer sonlanım noktası hastaların ağrı şiddetinin 10 birimlik VAS ile değerlendiriminde 2 birim azalma olması, sekonder sonlanım noktası ise ultrasonografik incelemede plantar fasiit bulgularında düzelme olması olarak belirlendi. İlk tedavi seansı öncesi, her seanstan bir hafta sonra, son seanstan 4 ve 8 hafta sonrasında hastalar görsel analog skala, basınç algometre, ayak fonksiyon indeksi ve ultrasonografi ile değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastalardan ESWT grubundan 1 hasta ve sham ESWT grubundan 1 hasta özel nedenlerden dolayı çalışmadan ayrıldı. Hiçbir hastada ciddi bir yan etki gözlenmedi. Ağrının VAS ile değerlendirimi, AFİ skoru ve basınç algometre ölçümünde aktif ESWT ve sham ESWT grubunda düzelme görülürken iki grup arasında fark saptanmadı. Plantar fasyanın ultrasonografi ile değerlendiriminde plantar fasya kalınlığı, artmış konveksite, düşük ekojenite, perifasyal sıvı ve subkutan ödem varlığı açısından aktif ESWT ve sham ESWT grupları arasında fark saptanmadı.
Sonuç: İnflamatuvar plantar fasiite ESWT'nin plaseboya üstünlüğü gösterilememiştir. Aksiyel spondiloartropatili hastalarda görülen plantar fasiitte ESWT'nin farklı tedavi şemalarının karşılaştırıldığı, izlem süresinin daha uzun tutulduğu randomize, plasebo kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar sözcükler: Aksiyel Spondiloartropati, plantar fasiit, ESWT, ultrasonografi

Abstract:
Objective: To evaluate the clinical and radiological efficacy and tolerability of ESWT in plantar fasciitis in axial spondyloarthropathy.
Material and Method: Twenty-two patients admitted to Ankara University Faculty of Medicine, Department of Physical Medicine and Rehabilitation / Rheumatology outpatient clinic, diagnosed as axial spondyloarthropathy according to 2009 ASAS classification criteria, having plantar fasciitis detected by physical examination and heel pain severity at least 5 out of 10 according to visual analog scale were enrolled to study. This study was planned as a double-blind, prospective, randomized controlled trial. Participants were randomly allocated to two groups; the ESWT group, the sham ESWT group. The ESWT group received radial ESWT and the sham ESWT group received sham ESWT, both group received one session per week for a total of 3 sessions. The primary endpoint of the study was a decrease of 2 units in the assessment of pain severity by 10 units of VAS, and the secondary endpoint was improvement in plantar fasciitis findings on ultrasonographic examination. Before the treatment, one week after each session, 4 weeks and 8 weeks after the last session, patients were evaluated by visual analog scale, pressure algometer, foot function index and ultrasonography.
Results: One patient in the ESWT group and one patient in the sham ESWT group were excluded from the study for personal reasons. No serious adverse event were observed in any patient. The evaluation of pain with VAS, AFI score and pressure algometer measurement showed improvement in active ESWT and sham ESWT groups, but there was no significant difference between groups. Also, there was no significant difference between the active ESWT and sham ESWT groups in terms of plantar fascia thickness, increased convexity, low echogenicity, presence of perifacial fluid and subcutaneous edema.
Conclusion: In the treatment of inflammatory plantar fasciitis, ESWT wasn't found superior to placebo. Further randomized, placebo-controlled studies of optimal ESWT dosing, frequency, treatment regimens and optimal follow-up period are needed for plantar fasciitis in patients with axial spondyloarthropathy.
Key Words: Axial spondyloarthropathy, plantar fasciitis, ESWT, ultrasonography