Leghorn ırkı kanatlılarda Medulla spinalis'in stereolojik metodlar ile incelenmesi
The investigation of the spinal cord in Leghorn by using stereological methods
Yazar: DURMUŞ BOLAT
Danışman: PROF. DR. SADETTİN TIPIRDAMAZ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Anatomi-veteriner hekimlik = Anatomy-veterinary ; Spinal kord = Spinal cord ; Stereoloji = Stereology ; Tavuklar = Chickens ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Bu çalışma, Leghorn ırkı kanatlılarda medulla spinalis'i oluşturan substantia alba, substantia grisea, canalis centralis'in hacimleri ile ependim hücre sayısının stereolojik metodlar kullanılarak araştırılması amacı ile yapılmıştır. Bu amaçla her iki cinsiyetten (6 dişi, 6 erkek) toplam 12 adet ergin (40 haftalık) Leghorn ırkı kanatlı kullanıldı. Genel anestezi sonucunda kadavra haline getirilen hayvanlara %6'lık Triklor asetik asit ile 5 gün boyunca dekalsifikasyon işlemi uygulandı. Bu işlem sonucunda medulla spinalis'ler diseke edilerek uzunlukları ölçüldü. Elde edilen medulla spinalisler makroskobik ve mikroskobik örnekleme yapılarak dişilerden 10 erkeklerden 11 adet 10 µm kalınlığında kesit alındı ve hematoksilen-eosin ile boyandı. Bu kesitler üzerinde, stereo-investigator yardımı ile alan, hacim, çap ölçümleri ve ependim hücre sayımı gerçekleştirildi. Hacim değerleri sırası ile dişi ve erkek hayvanlarda medulla spinalis için, 1249 mm3, 1712 mm3, substantia alba için, 1007 mm3, 1400 mm3, substantia grisea için, 241 mm3, 311 mm3, canalis centralis için, 0,160 mm3, 0,406 mm3 olarak tespit edildi. Ependim hücre sayıları dişiler için 1 957 200, erkek hayvanlar için 2 755 200 olarak bulundu. Birim kesitte dişi hayvanlarda sayılabilecek ependim hücre sayısı 50 iken erkeklerde bu değerin 60 olduğu görüldü. Araştırma sonucunda erkek hayvanların dişilere göre daha uzun ve hacimsel olarak daha büyük medulla spinalis'e sahip oldukları tespit edildi. Dişilerde canalis centralis tüm medulla spinalis boyunca yuvarlak bir görünüme sahipken erkeklerde canalis centralis'in dorsoventral basık olduğu belirlendi.Sonuç olarak, dişi ve erkek medulla spinalis'inin farklı özellikler gösterdiği, bundan dolayı Leghorn ırkı kanatlılar üzerinde yapılması planlanan çalışmalarda, dişi ve erkek farkının gözetilmesinin gerekebileceği ve sonuçların medulla spinalis üzerinde ilerde yapılacak anatomik, histolojik ve patolojik çalışmalara ışık tutabileceği düşünülmektedir.Anahtar Sözcükler: Medulla spinalis; Leghorn; Cavalieri prensibi; Optik parçalama; Stereoloji.

Abstract:
The aim of this study was to determine the volume of spinal cord, grey matter, white matter, central canal and the number of ependymal cells as well by using stereological methods in Leghorn. 12 (40 weeks old) Leghorns (6 hens, 6 roosters) were used for the research. Cadavers were dissected after general anesthesia and decalcified with 6% Trichloroacetic acid over 5 days. Spinal cords were dissected and the lengths of the cords were measured, respectively. 10 sections at 10 µm thick taken from chickens and 11 sections from cocks were stained with haematoxylene-eosine after macroscopically and microscopically systematic sampling was performed. The area, volume, thickness and the number of the ependymal cells of the spinal cords were figured by using stereo-investigator on these sections. The volumes of spinal cords were introduced 1249 mm3 and 1712 mm3; 1007 mm3 and 1400 mm3 for white matter; 241 mm3 and 311 mm3 for grey matter and, 0,160 mm3 and 0,406 mm3 for central canal about female and male animals, respectively. The number of ependymal cells were counted 1 957 200 in chickens and 2 755 200 in cocks. The countable number of ependymal cells of spinal cords on each cross-section in chickens was revealed 50 and 60 for cocks. As a result this study demonstrated cocks had longer and higher volume of spinal cords than that of chickens. Furthermore, the shape of the central canal in chickens was detected as round through the spinal cord despite it was more flattened dorsoventrally in cocks.Consequently, it is important to be considered the differences between female and male Lenghorns when studies are planned which will conduct on this breed because of the spinal cords contrast. The results of the study may be beneficial for the anatomical, pathological and histological researches that will be planned on the spinal cord.Key Words: Spinal cord; Leghorn; Cavalieri principle; Optical fractionator; Stereology.