Küresel ve yerel bağlamda gelişen mekansal dönüşümün eko-köyler kapsamında incelenmesi ve estetik yaklaşımlar
The investigation of spatial transformation developing in local and global context within the framework of eco-villages and aestectical approaches
Yazar: ASLI İREM TOSUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİDEM BEDÜK TUNCEL
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı / İç Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Küreselleşme kavramı, bir çok alanda mesafelerin azaltılmasıyla birlikte, ekonomik, siyasi ve sosyo-kültürel boyutlarda dünyanın bütünleşik duruma gelme süreci olarak ifade edilebilir. Sanayi devrimi ile birlikte küreselleşme çağına giren ülkelerde, her şey hızla gelişirken, artan nüfus ve bu nüfusun artık daha çok tüketen bir topluma dönüşmesi, enerji kaynaklarının geri dönüşü olmayan bir şekilde tükenmesine yol açmıştır. Bütün bunların temelinde, sanayi devrimiyle birlikte ortaya konulan sayısız buluş, teknolojik gelişme ve bilimsel çalışmanın olduğu söylenebilir. Bu süreçte, sanayileşme ve kentleşmenin etkisiyle modern bir yaşamı benimseyen,'ben merkezli' düşünce yapısı içine giren, dünyaya egemen olduğunu zanneden  insanoğlu, doğaya hükmetmeye başlamıştır. İnsan-doğa ilişkisinde meydana gelen bu değişim, gün geçtikçe azalan mevcut kaynaklar ve giderek artan enerji ihtiyacı ile günümüzde ciddi boyutlara ulaşan ekolojik sorunların kaynağı olarak görülmektedir.
Küreselleşme sürecinin topluma ait sosyo-ekonomik ve kültürel sınırlarda yol açtığı değişikliklerin, mekansal sınırlara da yansıdığı gözlemlenmiştir. Küresel mimarlık olarak adlandırılan bu  süreç  modernizm ile birlikte ivme kazanmıştır. Modernist düşünceyle, toplumlar için yeni bir çehre oluşturabilmek adına ortak bir  mimari dilin yaratılması hedeflenmiştir. Bunun sonucunda oluşan tüm dünya için benzer mimari formlar, küresel uygulanabilirlik, yerel ve geleneksel yerine, yeniye ve yeni teknolojiye mecburiyet algısı, kültürel bağlamdan tamamen uzaklaşılmasına neden olmuştur.
Mimarideki yerellik kavramı, güncel ekolojik kaygıların bir pazarlama stratejisi olarak kullanılmaya başlamasıyla, gerçek anlamından soyutlanarak kapitalizme hizmet eden ticari bir metaya dönüşmüştür.Mimarlığın kendi küreselleşme sürecindeki tüketim boyutuna bakıldığında ise, dünyadaki kaynak tüketiminde ciddi bir paya sahip olduğu görülmüştür. Bu durumun önüne geçebilmek için; geçmişi göz ardı etmeyen, aynı zamanda geleceğe dönük, 'yerin ruhu'na duyarlı, doğaya saygılı ve ekosistemin içinde yerini alabilen, özgün mimari yaklaşımların gerekliliği anlaşılmıştır. 
Bahsedilen mimari yaklaşımların yerel-geleneksel mimarlıkla örtüşmesi bu süreçte iyi bir yol gösterici niteliğindedir. Yerel mimari, yerel malzeme kullanımı, iklim koşullarına uygunluk, özgünlük, biyobölgesel yaklaşım ve ekokültürel mantığı benimsemenin, ekolojik sürdürebilirliği mümkün kılacağı öngörülmektedir. Dünya genelinde günden güne çoğalan eko-köyler, ekolojik yurttaşlık ve ekoturizm gibi olgular bu yaklaşımın en önemli örnekleridir.
Eko-köy girişimlerinde dünyanın bir çok noktasında sürdürülebilir yaşam modelleri denenmekte, modern çağın kent yaşantısına karşın, ekolojik çözümler aranmaktadır.
Bu çalışmada; güncel ekolojik kaygılara bir çözüm olarak; 'yerelliğe dönüş' hareketiyle birlikte başlayan mekan dönüşümü, 'eko-köy'ler kapsamında incelenmiştir. Permakültür ve sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda oluşan eko-köylerin doğal yapı örnekleri, malzeme ve uygulama teknikleri açısından incelenirken, aynı zamanda enerji etkinlik konusunda günümüz teknolojisinden faydalanmanın avantajları üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda, dünya genelinde bulunan eko-köylerde inşa edilen doğal yapı denemelerinin; ekolojik, ekonomik, iç mekan konforu, işlevsellik ve estetik boyutlardaki sürdürülebilirlikleri örneklerle vurgulanmıştır. Son olarak; ekolojik bilincin yayılmasına eko-köylerin katkısı açısından, eko-köy tasarımındaki 'estetik' olgusunun da önemli bir rol oynadığı göz önünde bulundurularak, bu mekanların 'sürdürülebilir estetik' boyutu ve tasarım kriterlerine etkileri incelenmiştir.

Abstract:
The concept of globalization, with diminishing distances in many areas, can be expressed as the integration process of the world in economic, political and socio-cultural aspects. In the countries that entered in the globalization age with the industrial revolution, while everything has been evolving rapidly, increasing population turned into a consumer society, thus resulted in depletion of resources in an irreversible way. It can be argued that numerous inventions, technological advancements and scientific studies triggered by industrial revolution constituted the basis for all of this process.  Having embraced a modern life with the influence of urbanization and industrialization during this process, humankind, adopting an egocentric mindset and the delusional idea to rule the world, started to dominate the nature. This alteration of human-nature relationship, together with the depletion of natural resources and rising demand for energy is considered to be the main reason of the ecological problems reaching to serious extents in today's world.
It has been observed that the changes in the socio-economic and cultural boundaries of the society caused by the globalization process are reflected in the spatial boundaries as well.
This process, called global architecture, gained momentum with modernism. Modernist idea aims to create a common architectural language to shape a new look for the society. This resulted in similar architectural forms all over the world, global constructability, considering the new and the new technologies obligatory instead of local and traditional and caused a total detachment from the cultural context. The term of localness in architecture, with the actual ecological concerns being used as a marketing tool, were deprived of its true meaning and turned into a commercial commodity serving to the capitalism. When we look at the consumption aspect of architectural practices in its own globalization process, it is seen that it has a significant share in resource consumption in the world. To prevent this; there must be authentic approaches to architecture, not ignoring the past, yet facing the future,sensitive to the "spirit of place", respecting the nature and finding its place in the ecosystem. Above mentioned architectural approaches corresponding with local-traditional architecture forms a reliable guidance for the process.
It is foreseen that sustainability will be possible only by adopting ecocultural theory including the concept of vernacular architecture and local materials, adaptation to climatic conditions, authenticity, and bio-regional approaches. Ecovillages growing worldwide day by day, the concepts of ecological citizenship and ecotourism are the most important examples to this approach. Sustainable life styles are being experimented and ecological solutions alternating the urban life of modern age are being investigated in ecovillages all around the world. 
In this study, spatial transformations started with "back to local" movement, as a solution to current ecological concerns is examined in the context of ecovillages. Natural building examples of ecovillages developed in line with the principles of permaculture and sustainability is observed in terms of materials and construction techniques, as well as the advantages of using today's technology in energy efficiency is stressed. In this context, sustainability of natural buildings experiments constructed in ecovillages all over the world is emphasized with case studies, in terms of ecological, economic, and aesthetic aspects, interior comfort and functionality. Finally; considering that the "aesthetic" notion in ecovillage design plays a major role in terms of the contribution of eco-villages to cultivate ecological consciousness, 'the sustainable aesthetic' aspect with effects of the design criterias of this spaces is examined.