Multiple miyelom hastalarında yaşın hücre mobilizasyon dinamiklerine ve otolog periferik kök hücre nakli sonuçlarına etkisi
The effect of age on cell mobilization dynamics and autologue peripheral stem cell transplantation results in multiple myeloma patients
Yazar: SENA BULUT
Danışman: DOÇ. GÜLDANE CENGİZ SEVAL
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahiliye Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Hematoloji = Hematology

Özet:
Giriş ve Amaç: Multiple miyelom (MM), kemik iliğindeki monoklonal plazma hücrelerinin çoğalmasıyla gelişen ve klinik semptomlara neden olan bir hastalıktır. Tedavi seçenekleri arasında otolog kök hücre nakli önemli bir yer tutmaktadır. Her ne kadar kök hücre nakli için keskin bir yaş sınırı olmasa da 65 yaş üstünde uygulanabilirliği tartışmalıdır. Çalışmanın amacı, 60 yaş üstü ve altındaki MM hastalarında otolog kök hücre naklinin sonuçlarına yaşın etkisini, sağ kalım analizleri üzerindeki etkisini incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bölümü'nde, Uluslararası Myelom Çalışma Grubu (IMWG) kriterlerine göre tanı alan ve Ocak 2012 - Aralık 2023 tarihleri arasında otolog kök hücre nakli yapılan 361 MM hastasını kapsamaktadır. İstatistiksel analizler SPSS programı kullanılarak yapılmış; Ki-kare ve T-testi ile hasta gruplarının demografik özellikleri ve tedavi yanıtları karşılaştırılmıştır. Sağ kalım analizleri Kaplan-Meier yöntemiyle yapılmış ve Cox regresyon modeli kullanılarak hazard ratio (HR) hesaplanmıştır. İstatistiksel anlamlılık için p değeri <0,05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Hastaların median yaşı 58'dir. Yaş grupları arasında R-ISS dağılımları, ekstra medüller tutulum, yüksek riskli sitogenetik özellikler, nakledilen CD34+ hücre sayısı, nakil yanıtlarının dağılımı, genel sağ kalım (OS) ve progresyonsuz sağ kalım (PFS) ve R-ISS evrelemesi açısından anlamlı bir fark yoktur (p>0,05). Ancak, nakil sonrası 100. Günde yanıtları OS ve PFS üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olup, CR veya VGPR yanıtı veren hastaların genel sağ kalımı ve progresyonsuz sağ kalımı daha uzundur (p<0,001) ancak yaş grupları arasında anlamlı farklılık yoktur. Nakil sonrası 100. gün yanıtı, OS ve PFS üzerinde anlamlı bir etkiye sahiptir, ancak yaşa göre fark bulunmamıştır.
Sonuç: 60 yaş altı ve üstü hastalar arasında yapılan karşılaştırmalarda, OS ve PFS açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmemiştir. Bu durum, yaşın otolog kök hücre nakli (OKHN) başarısını olumsuz etkilemediğini göstermektedir. Ayrıca, nötrofil ve trombosit tutunma süreleri de yaş farkına bağlı bir değişiklik göstermemiştir, bu da engraftman başarısının yaşa bağlı olmadığını işaret etmektedir. Bununla birlikte, nakil sonrası alınan yanıt, özellikle tam yanıt (CR) veya çok iyi kısmi yanıt (VGPR) elde eden hastalar için, hem OS hem de PFS üzerinde önemli bir rol oynamış, bu yanıtlar tedavi başarısını belirleyen temel unsurlar olarak öne çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler: Multiple myelom, otolog nakil, engrafman süresi, nakil yanıtı

Abstract:
Introduction and Aim: Multiple myeloma (MM) is a disease characterized by the proliferation of monoclonal plasma cells in the bone marrow, leading to clinical symptoms. Among the treatment options, autologous stem cell transplantation (ASCT) plays a significant role. Although there is no strict age limit for ASCT, its applicability in patients over 65 years of age is debated. The aim of this study is to examine the impact of age on the outcomes of autologous stem cell transplantation in MM patients aged above and below 60, as well as its effect on survival analyses.
Materials and Methods: The study includes 361 MM patients diagnosed according to the criteria of the International Myeloma Working Group (IMWG) and who underwent autologous stem cell transplantation at Ankara University Faculty of Medicine, Department of Hematology, between January 2012 and December 2023. Statistical analyses were performed using the SPSS program. Chi-square and t-tests were used to compare the demographic and disease characteristics of patient groups and their treatment responses. Survival analyses were conducted using the Kaplan-Meier method, and hazard ratios (HR) were calculated using the Cox regression model. A p-value of <0.05 was considered statistically significant.
Results: The median age of the patients was 58 years. There were no significant differences between age groups in terms of R-ISS distributions, extramedullary involvement, high-risk cytogenetic features, the number of transplanted CD34+ cells, transplant response distributions, overall survival (OS), progression-free survival (PFS), and R-ISS staging (p>0.05). However, responses at day 100 post-transplantation had a significant impact on OS and PFS, with patients achieving CR or VGPR showing longer OS and PFS (p<0.001). No significant difference was found between age groups. The 100-day response post-transplant was significantly associated with OS and PFS, but there was no age-related difference.
Conclusion: In comparisons between patients aged under and over 60, no statistically significant difference was found in terms of OS and PFS. This indicates that age does not negatively affect the success of autologous stem cell transplantation (ASCT). Additionally, neutrophil and platelet engraftment times did not differ based on age, suggesting that engraftment success is not age-dependent. However, the post-transplant response, especially achieving complete response (CR) or very good partial response (VGPR), played a crucial role in both OS and PFS, emerging as key factors in determining treatment success.
	
Keywords: Multiple myeloma, autologous transplant, engraftment time, transplant response