Kanser hastalarında diabetes mellitus,  glukoz  intoleransı ve abdominal obezite  ilişkisinin değerlendirilmesi
The assessment of the relationship between diabetes mellitus, glucose intolerance and abdominal obesity in cancer patients
Yazar: SEMİHA HAVAY
Danışman: DOÇ. DR. TUĞBA YAVUZŞEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Glükoz = Glucose ; Glükoz tolerans testi = Glucose tolerance test ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Obezite = Obesity

Özet:
Amaç: Visseral obezite, diyabet, hiperglisemi, metabolik sendrom ve subklinik inflamasyon durumlarında kanser riski artışını gösteren birçok kanıt bulunmaktadır. Bu çalışma ile kanser hastalarında metabolik sendrom, abdominal obezite ve GTB (glukoz tolerans bozukluğu) değerlendirilerek aralarında anlamlı ilişkinin olup olmadığı sorularına yanıt aranması amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmaya Temmuz 2012 - Ocak 2013 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Tıbbi Onkoloji polikliniğine başvuran yeni tanı 118 kanser hastası alınmıştır. Her hastaya özgeçmiş, soygeçmiş, alışkanlıklar, fiziksel aktivitenin değerlendirildiği anket uygulandı. Boy, kilo, BÇ (bel çevresi), KÇ (kalça çevresi) ölçüldü, VKİ (vücut kitle indeksi), BKO (bel kalça oranı) hesaplandı. Rutin tetkikler sırasında bakılan lipid parametreleri AKŞ (açlık kan şekeri), TKŞ (tokluk kan şekeri), HBA1C değerleri kullanıldı. Hastalar meme, GİS (gastrointestinal sistem kanserleri), akciğer kanseri olarak üç gruba ayrıldı. IDF?e göre metabolik sendrom kriterleri irdelenerek kanser ile ilişkisi değerlendirildi. 
Bulgular: Çalışmaya 33 akciğer, 31 kolorektal, 30 meme, 12 mide, yedi pankreas, dört özofagus, bir safra yolu karsinomlu hasta dahil edildi. Hastaların 73 (%61,9)?ü erkek; 45 (%38,1)?i kadın; ortalama yaşı 57,7 ± 11,2 yıldır. Hastaların %39,83?de; kadınların %57,8; erkeklerin %28,8?de metabolik sendrom saptandı (p=0,002). Meme kanserli hastalarda (p=0,014) ve postmenopozal dönemde (p=0,024) daha sık olduğu görüldü. VKİ ortalaması hastalarda 26 ± 4,5 kg/m² olup; kadınlarda ve meme kanserinde daha yüksek saptandı (p=0,000). Hastaların %61; kadınların %82,2; erkeklerin %47,9?unun santral obez olduğu görüldü (p=0,000). Meme kanserli hastaların %90; GİS kanserlilerin %58,18; akciğer kanserlilerin %39,39?da santral obezite saptandı (p=0,000). Meme kanserli hastaların BKO (p=0,008), BÇ (p=0,016), VKİ (p=0,063) ortalamaları postmenopozal dönemde daha yüksek bulundu. Hastaların %40,7?de HDL düzeyi düşüktü. Cinsiyet ve tanı grupları arasında AKŞ, TKŞ, HbA1C ortalamaları yönünden anlamlı fark saptanmadı. Postmenopozal meme kanserli hastalarda HbA1C ortalaması daha yüksek bulundu (p=0,000). Tanı grupları ve cinsiyete göre GTB varlığı yönünden anlamlı fark saptanmadı.
Sonuç: Kanser metabolik sendrom ilişkisini incelediğimiz bu çalışmamızda metabolik sendrom ve santral obezitenin kadınlarda, meme kanserli hastalarda ve postmenapozal dönemde daha sık olduğunu saptadık; cinsiyet ve tanı grupları arasında GTB yönünden anlamlı fark saptamadık. Türk toplumundaki metabolik sendrom kanser ilişkisini ve altta yatan mekanizmayı açıklayacak daha kapsamlı ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
OBJECTIVE: Several studies show evidence of increasing the risk of cancer by visceral obesity, diabetes, hyperglycemia, metabolic syndrome, subclinical inflammation. The main objective of this study is searching for answer to the question whether there is a significant relationship between metabolic syndrome, abdominal obesity and glucose tolerance disorders (GTD) in cancer patients by evaluating each of them. 
METHOD: The 118 new diagnosed cancer patients who were admitted to the Dokuz Eylul University School of Medicine Division of Medical Oncology outpatient clinic in July 2012 - January 2013 were included in the study. Each of the patients were applied a questionnaire which evaluating medical history, family history, habits, physical activity. Height, weight, waist circumference, hip circumference were measured, BMI and WHR were calculated. Total cholesterol, triglycerides, HDL, LDL, fasting blood glucose (FBG), postprandial blood glucose (PPG), HbA1c values were used that were examined routinely. Patients with breast, GIS cancers, lung cancer were divided into three groups. Relationship between metabolic syndrome and cancer were evaluated by examining criteria of metabolic syndrome according to IDF individually. 
FINDINGS: 73 of the patients (61.9%) were male, 45 were (38.1%) female; mean age was 57.7 ± 11.2 years. 33 lung, 31 colorectal, 30 breast, 12 stomach, seven pancreas, four esophagus, one bile duct carcinoma patients were included to the study. Metabolic syndrome was detected in 39.83% of the patients; 57.77% of the women, 28.76% of the men (p = 0.002). It was found more frequent among the patients who have breast cancer (p = 0.014) and postmenopausal women (p = 0.024). The average of BMI was 26 ± 4,5 kg / m² and in women and patients with  breast cancer were higher (p = 0.000). 61% of the patients, 82.2% of the women and 47.9% of the men were found to be centrally obese (p = 0.000). Central obesity was found in 90% of breast cancer, 58.18% of GİS cancer, 39.39% of AC cancer patients (p = 0.000). The average of WHR (p = 0.008), WC (p = 0.016), BMI (p = 0.063) in breast cancer patients were found higher in postmenopausal period. 40.7% of the patients had lower levels of HDL. There was no significant difference in FBG, PPG, and HbA1C between gender and diagnostic groups. The mean of HbA1C was higher in postmenopausal breast cancer patients (p = 0.000). There was no significant difference in GTD between gender and diagnostic groups.
RESULTS: In this study that we examined the relationship between metabolic syndrome and cancer. We found that metabolic syndrome was more frequent in women, breast cancer patients and postmenopausal period; obesity was more frequent in women and breast cancer patients; central obesity was more frequent in women, breast cancer patients and postmenopausal period. There was no significant difference in GTD between gender and diagnostic groups. Further comprehensive researches are required to evaluate the relationship between metabolic syndrome and cancer and underlying mechanisms of them.