Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı
The right to respect for private and family life under the ECHR
Yazar: BURAK TEKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHAR KONUK SOMMER
Yaşar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Aile hayatı = Family life ; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi = European Court Human Rights ; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi = European Convontion on Human Rights ; Temel haklar = Fundamental rights ; Özel hayat = Private life

Özet:
İnsan toplumsal bir varlıktır. Ancak, yaşamını sürdürürken başkalarıyla paylaşmak
istemediği ve herkesin ulaşabilirliğine kapalı olan özel bir alana sahip olmak
istemektedir. Özel hayat ve aile hayatı olarak ifade edilebilen bu alan kişinin kendi
hayatını, aile hayatını, konutunu ve haberleşmesini dilediği şekilde düzenleyebilme
yetkisini elinde bulundurmasını sağlamaktadır. Kişinin maddi ve manevi anlamda
gelişebilmesi açısından bu alanın korunması önem taşımaktadır.
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 8. maddesinde özel hayat ve aile hayatına
ilişkin saygı hakkına yer verilmiştir. Maddede bu alan açısından dört farklı hukuksal
değere değinilmiştir. Bunlar; özel hayat, aile hayatı, konut ve haberleşmedir. Kişilerin
bu özel alanlarına saygı gösterilmesi konusunda Sözleşme tarafından taraf devletlere
bu madde ile yükümlülük getirilmiştir. Son yıllarda teknolojinin hızla gelişmesi
nedeniyle özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı önem kazanmıştır. Hakka yönelik
müdahalelerin çeşitlenmesi, hakkın korunması konusundaki düzenlemelerin
ciddiyetini artırmıştır.
Özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı, farklı konular açısından Avrupa İnsan
Hakları Mahkemesi'nin önüne getirilmiştir. Bu konuda Mahkeme tarafından titiz
davranılarak emsal niteliğinde pek çok karar verilmiştir. Zaman zaman Mahkemenin
görüş değişikliğine gittiği görülse de somut olayın özelliğine göre değerlendirmede
bulunduğu anlaşılmaktadır. Taraf devletlere Mahkeme içtihatlarıyla özel hayata ve aile
hayatına saygı hakkının korunması konusunda yükümlülükler getirilmektedir.
Durumun özelliğine göre devletlere takdir yetkisi verilse de Mahkeme kararları
kapsamında 8. maddenin amacının özel hayata ve aile hayatına saygı hakkının
korunması ve uygulamada kullanılabilmesinin sağlanması olduğu görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Özel Hayata Saygı Hakkı, Aile Hayatına Saygı Hakkı, Pozitif
Yükümlülükler, AİHS, AİHM.

Abstract:
Man is a social being. However, he wants to have a private space that he does not
want to share with others and is closed to everyone's access while living his life. This
area, which can be expressed as private life and family life, ensures that the person has
the authority to organize his own life, family life, home and correspondence as he
wishes. It is important to protect this area in terms of the material and spiritual
development of the person. There are many application to the ECHR on the grounds
of breach of this obligation, unfortunately a great majority of ECHR decisions -
concerning this obligation - are against Turkey.
Article 8 of the European Convention on Human Rights includes the right to
respect for private and family life. In the article, four different legal values are
mentioned in this field. These; private life, family life, housing and communication.
With this article, the contracting states are obliged by the Convention to respect these
private areas of individuals. Due to the rapid development of technology in recent
years, the right to respect for private and family life has gained importance. The
diversification of interventions to the right has increased the seriousness of the
regulations on the protection of the right.
The right to respect for private and family life has been brought before the
European Court of Human Rights in terms of different issues. Many exemplary
decisions have been made by the Court in this regard by being meticulous. Although
it is seen that the Court changes its opinion from time to time, it is understood that it
evaluates according to the characteristics of the concrete case. Obligations are imposed
on the States parties regarding the protection of the right to respect for private and
family life by the jurisprudence of the Court. Although states are given discretionary
power depending on the nature of the situation, it is seen that the purpose of Article 8 within the scope of Court decisions is to protect the right to respect for private and
family life and to ensure that it can be used in practice.

Keywords: Right to Respect for Private Life, Right to Respect for Family Life,
Positive Obligations, ECHR, ECHR.