Statinlerin tiroid morfolojisi otoimmunite ve fonksiyonları üzerine etkileri
Effects of statins on thyroid morphology autoimmunity and functions
Yazar: CANAN ÇİÇEK DEMİR
Danışman: PROF. DR. NESLİHAN BAŞÇIL TÜTÜNCÜ
Başkent Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2013
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Antikolesteremik ajanlar = Anticholesteremic agents ; Hiperlipidemiler = Hyperlipidemias ; Koenzimler = Coenzymes ; Otoimmünite = Autoimmunity ; Tiroid bezi = Thyroid gland ; Tiroid fonksiyon testleri = Thyroid function tests ; Tiroid hastalıkları = Thyroid diseases ; Tiroid nodülleri = Thyroid nodule

Özet:
Hiperlipidemi tedavisinde birincil ilaç olarak kullanılan statinler, hepatik kolesterol oluşumunda hız kısıtlayıcı basamak olan 3-hidroksi-3-metilglutaril-koenzim A (HMG-Ko A) enziminin yarışmalı inhibitörüdürler. Statinlerin koroner  arter hastalığında, primer ve sekonder korunmada yararlılığı pek çok çalışmada gösterilmiştir. Bu temel etkinin dışında, statinlerin pleiotropik etkiler olarak adlandırılan bir çok dokuda gözlemlenen lipid dışı etkileri vardır. Bu çalışmada, statinlerin tiroid hücre serilerinde in vitro olarak gözlemlenen antiproliferatif etkilerinin klinik olarak tiroid fonksiyon, otoimmunite, volüm, nodül varlığı ve boyutu üzerine etkilerini prospektif olarak araştırmayı amaçladık.
   Etik kurul ve hasta onayları alındıktan sonra, hiperlipidemi nedeniyle ilk kez statin tedavisi başlanacak hastalar ile sadece tedavi amaçlı yaşam tarzı değişikliği ve diyet tedavisi alacak hastaların tedavisini planlamada NCEP ATP III kriterleri kullanıldı. Çalışmaya toplam 101 hasta dahil edildi. Statin tedavisi kolunda atorvastatin (10-20mg) ve rosuvastatin (10-20mg) verildi. Statin tedavisi grubunda 69 hasta, kontrol grubunda 32 hasta mevcuttu. Tüm hastalar tedavi başlangıcında ve 6. ayda lipid profili, TSH, anti TPO, anti Tg ve tiroid USG ile değerlendirildi. 
   Altıncı ay kontrolünde TSH ve tiroid otoantikorları ile statin kullanımı arasında ilişki saptanmadı. Tiroid volümleri değerlendirildiğinde, Rosuvastatin 20mg verilen grupta total volümde azalma ve Atorvastatin verilen grupta tiroid sol lob volümünde azalma istatistiki olarak anlamlı bulundu (p<0.05). Nodül çapları açısından gruplar değerlendirildiğinde, Rosuvastatin 10mg grubunda maksimum nodül çapında azalma istatistiki olarak anlamlı bulundu (p<0.05). Nodül sayısında statin grubu ile kontrol grubu arasında 6. ay kontrolünde değişiklik saptanmadı.
   Sonuç olarak statin verilen tedavi alt gruplarında (Rosuvastatin 20mg, atorvastatin 20mg, rosuvastatin 10mg) tiroid bezi total volüm, lob volümü ve nodül çapı açısından anlamlı olarak azalma gözlendi.
   Sonuçlar, tiroid bezi üzerinde statinlerin invitro çalışmalarda gösterilen antiproliferatif etkilerini gösteren literatür verileri ile uyumlu bulundu. Elde ettiğimiz sonuçlar çalışmamızın, konu ile ilgili yapılan ilk prospektif çalışma olması açısından önemlidir.



Anahtar sözcükler: Hiperlipidemi, HMG-Ko A redüktaz inhibitörleri, tiroid volüm, nodül.

Abstract:
Statins are potent inhibitors of the rate limiting step of cholesterol biosynthesis by inhibiting HMG-Co A reductase. In clinical trials, statins are beneficial in the primary and secondary prevention of coronary heart disease. Statins have beneficial effects called pleiotropic effects in different organs and systems other than changes in lipid levels. In this study we aimed to observe antiproliferative pleiotropic effects of statins on thyroid functions, autoimmune markers, thyroid volume and nodularity, as mentioned before in thyroid cell cultures in the literature.
After receiving ethic committee approval and a written informed consent was obtained from all subjects, patients risk category and drug requirement is determined by using NCEP ATP III guidelines. One hundred and one subjects were included to the study. In statin group atorvastatin (10-20mg) and rosuvastatin (10-20mg) were given to subjects. There were 69 patients in statin group and 32 in control group. All patients were evaluated for lipid parameters, TSH, anti TPO, anti Tg and thyroid ultrasonography at the outset of therapy and six months later.
After six months of therapy there were no changes on TSH, autoimmune markers and thyroid nodule number between statin group and controls. Subjects treated with rosuvastatin 20mg showed lower total thyroid volume as compared with control group and subjects treated with atorvastatin 20mg showed  not a difference in total or right lobe volume but there was a significant decrease in left lobe volume   (p<0.05).There was a significant reduction in maximum nodule size in rosuvastatin 10mg group (p<0.05).
Our results show an association between statin treatment and reduced thyroid volume and maximum nodule diamater in statin subgroups. These results may be explained by antiproliferative effects of statin therapy on thyroid gland.


Key words: Hyperlipidemia, HMG-CoA reductase inhibitors, thyroid volume, nodule