Ar-Ge harcamalarının firmaların finansal yapısı üzerindeki ekonometrik analizi
Econometric analysis of R&D expenditures on the financial structure of firms
Yazar: MÜJDE EKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FERİT KARAHAN
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Ve Finansman Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Araştırma ve geliştirme, şirketlerin rekabet ortamında avantajını artırmak, yeni ürün ve sistemlerin gösteriminde farklılık ortaya koymak, şirketlerin pazardaki konumunu iyileştirmek gibi işletmeleri ileriye taşıyacak stratejiler ve planlar ortaya koymaktadır. Ar-Ge, şirketlerin gelişimi için maliyetlerin azaltılması ve ürün kalitesinin artırılması yönünde bilimsel ve uygulamaya yönelik amaçlar doğrultusunda çalışmalar yürütmektedir. Özellikle sanayi ve teknoloji sektöründe yeni süreçler, yeni ürünler ve hizmetler üretmenin temeli olarak Ar-Ge, kritik bir bileşen olup şirketlerin pazar lideri olmasına katkı sağlamaktadır.
Çalışmada firmaların Ar-Ge harcamalarının finansal yapıları üzerindeki etkisinin analiz edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Borsa İstanbul'da 2016-2022 yılları arasında Ar-Ge verilerini düzenli olarak paylaşan 79 adet firmanın mali tabloları verilerinden faydalanılmıştır.  Finansal yapı oranları olarak, TCMB'nin web adresindeki finansal yapı oranlarından 9 tanesi kullanılmıştır. Ar-Ge harcamalarının firmaların finansal yapısı üzerindeki etkisini analiz etmeye yönelik model kurulmuştur. Model r studio programında panel veri analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda modelin hata terimlerinde otokorelasyon, değişen varyans ve yatay kesit bağımlılığı bulgularına rastlanılmıştır. Bulgular ışığında en uygun çözüm metodunun panel düzeltilmiş standart hatalar (PCSE) yaklaşımı olduğu sonucuna varılmıştır. Çalışmada Ar-Ge harcamaları ile firmaların finansal yapısı arasında anlamlı bulgulara ulaşılmıştır (PCSE analizi sonucunda, dönen varlıkların aktif (varlık) toplamına oranı ve maddi duran varlıkların aktif (varlık) toplamına oranı ile Ar-Ge giderleri arasında pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Duran varlıkların öz kaynaklara oranı ile Ar-Ge giderleri arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur). Bu bulgular şirket yöneticilerinin Ar-Ge harcamalarında şirketin finansal yapısına ilişkin alacağı kararlarda etkili olacaktır. 
Anahtar Kelimeler: Ar-Ge Harcamaları, Finansal Yapı, Panel Veri, PCSE

Abstract:
Research and development reveals strategies and plans that will carry businesses forward, such as increasing the advantage of companies in the competitive environment, making a difference in the demonstration of new products and systems, improving the position of companies in the market. R&D carries out studies for scientific and practical purposes to reduce costs and improve product quality for the development of companies. Especially in the industry and technology sector, R&D is a critical component as the basis for producing new processes, new products and services, and contributes to companies becoming market leaders.
The study aims to analyse the effect of R&D expenditures on the financial structure of firms. For this purpose, the financial statements of 79 firms that regularly share their R&D data in Borsa Istanbul between 2016 and 2022 are used. As financial structure ratios, 9 of the financial structure ratios available on the CBRT's website were used. In the research, a model was established to analyse the effect of R&D expenditures on the financial structure of firms. The model was analysed by panel data method in r studio software. As a result of the analysis, autocorrelation, heteroscedasticity and cross-sectional dependence were found in the error terms of the model. In the light of the findings, it is concluded that the most appropriate solution method is the panel corrected standard errors (PCSE) approach. Significant findings were found between R&D expenditures and firms' financial structure (As a result of PCSE analysis, a positive and significant relationship was found between the ratio of current assets to total assets and the ratio of tangible fixed assets to total assets and R&D expenses. A negative and significant relationship was found between the ratio of fixed assets to equity and R&D expenses). These findings will have an impact on the decisions to be taken by company managers regarding the financial structure of the company in R&D expenditures.  
Keywords: Financial Structure, Panel Data, PCSE, R&D Expenditures