Tarım arazisi fiyatları üzerine etkili olan faktörlerin ekonometrik analizi: Kırıkkale ili Keskin ilçesi örneği
Econometric analysis of factors affecting farmland prices: A case study in Keskin district of Kirikkale province
Yazar: MELDA KOÇ
Danışman: DOÇ. DR. ERDEMİR GÜNDOĞMUŞ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Ekonomi = Economics ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmanın ana amacı Kırıkkale ili Keskin ilçesindeki tarım arazilerinin fiyatları üzerine etkili olan faktörleri ve bu faktörlerin etki derecelerini belirlemektir. Bunun için 9 köyde 1148 parsel sahibiyle yapılan anket çalışması sonucu elde edilen verilerin ortalama %'de değişim oranları dikkate alınarak, iki yönlü bir çalışma yapılmıştır. Zaman serilerinin kullanıldığı çalışmaların ilkinde tarım arazilerinin fiyatları üzerine etkili olan değişkenler olarak, parsel büyüklüğü, arazi rantı ve kapitalizasyon oranı alınmıştır. Kuru, sulu ve alım-satıma konu olan bütün parseller için bu değişkenler kullanılarak, ayrı ayrı modeller oluşturulmuş ve bu modellere Engle-Granger İki Aşamalı Tahmin Yöntemi uygulanmıştır. Tahmin sonucuna göre, arazi rantının ve kapitalizasyon oranının tarım arazilerinin fiyatları üzerine etkili olduğu görülmüştür.Çalışmanın ikinci aşamasında, tarım arazilerinin fiyatları üzerine etkili olabilecek diğer değişkenler de eklenerek, bütün parseller, kuru, sulu, düz ve engebeli parseller için ayrı ayrı modeller oluşturulmuş ve her bir modelin tahmini için Genelden Özele modelleme yöntemine benzer bir yöntemden yararlanılmıştır. Tahmin sonuçlarına göre, tüm parseller için tarım arazilerinin fiyatları üzerine etkili olan değişkenler, parsel büyüklüğü, tarımsal rant, kapitalizasyon oranı, köy merkezine uzaklık, Ankara-Kırşehir İl Yoluna uzaklık ve en yakın tren yoluna uzaklık ile parseli satın alan kişilerin eğitim durumudur. Kuru tarım arazilerinde fiyat üzerinde belirleyici değişkenler, parsel büyüklüğü, tarımsal rant, kapitalizasyon oranı ve en yakın pazara uzaklık değişkenleridir. Sulu tarım arazileri için fiyatlar üzerinde tarımsal rant, kapitalizasyon oranı, ilçe merkezine uzaklık, en yakın tren yoluna ve maden kaynağına uzaklık değişkenlerinin etkili oldukları görülmüştür. Düz tarım arazilerinde, arazi fiyatları üzerinde parsel büyüklüğü, tarımsal rant, kapitalizasyon oranı, il ve ilçe merkezine uzaklık, en yakın tren yoluna ve maden kaynağına uzaklık ile parseli satın alan kişilerin eğitim durumu değişkenlerinin etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Engebeli tarım arazilerinde de, fiyatlar üzerinde tarımsal rant, kapitalizasyon oranı, ilçe merkezine uzaklık ve en yakın tren yoluna uzaklık değişkenlerinin etkili olduğu saptanmıştır.

Abstract:
The main objective of this study is to identify the factors which have an impact on prices of agricultural lands in Keskin, Kırıkkale. For this purpose, a bi-directional study was carried out by taking into consideration the rates of change in average percentage for the data acquired upon the survey held with owners of 1148 parcels in 9 villages. Parcel size, land rent and capitalization rate are taken as variables that have an impact on agricultural land prices in the first one of the studies in which time series are used. Individual models were created by using these variables for all dry, wet and tradable parcels, and Engle-Granger Two-Step Estimation Method was applied on these models. According to the result of the estimation, land rent and capitalization ratio were seen to have impact on agricultural land prices.At the second stage of the study, individual models were created for all dry, wet and tradable parcels by adding other variables which may have an impact on agricultural land prices, and a model similar to General to Specific modeling method was used for estimation of each model. According to the result of the estimation, the variables which have an impact on agricultural land prices for all parcels are parcel size, agricultural rent, capitalization ratio, distance to the village center, distance to Ankara - Kırşehir Provincial Road, distance to the nearest railroad and educational status of persons purchasing the parcel. The variables of parcel size, agricultural rent, capitalization ratio and distance to the nearest market are determining variables on price. The variables of agricultural rent, capitalization ratio, distance to the district center distance to the nearest railroad and to the mineral resource were found out to have an impact on prices for wet agricultural lands. As for plain agricultural lands, parcel size, agricultural rent, capitalization ratio, distance to the provincial and district centers, distance to the nearest railroad and to the mineral resource and educational status of persons purchasing the parcel were found out to have an impact on land prices. And as for rough agricultural lands, agricultural rent, capitalization ratio, distance to the district center and distance to the nearest railroad were found out to have an impact on prices.