Dijital tabanlı sürdürülebilir ekoloji öğretim tasarımının geliştirilmesi ve uygulanması
Development and implementation of digital-based sustainable ecology instructional desi̇gn
Yazar: KEVSER ARSLAN
Danışman: PROF. DR. ASLI GÖRGÜLÜ ARI
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ekolojik çevre = Ecological environment ; Sürdürülebilir kalkınma = Sustainable development ; Sürdürülebilir çevre = Sustainable environment ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Çevresel sürdürülebilirlik = Sustainable environment ; İnsan-çevre etkileşimi = Human-environment interaction

Özet:
Bu çalışmada, dijital tabanlı sürdürülebilir ekoloji öğretim tasarımının geliştirilmesi ve tasarımın uygulanması amaçlanmaktadır. Öğretim tasarımının; öğrencilerin başarı puanları, ekolojik okuryazarlık puanları ve sürdürülebilir ekoloji puanları, argüman kaliteleri üzerindeki etkilerinin incelenmesi hedeflenmektedir. Öğrencilerin metafor algıları, sürdürülebilir ekoloji yaşam alanı algıları, sürdürülebilir ekoloji konu alanına ve öğretim tasarımının uygulanma sürecine yönelik görüşleri de araştırılmıştır. Araştırma karma yöntem araştırma tipolojileri yöntemlerine dayalı iç içe karma desenle yürütülmüştür. Çalışma katılımcılarını yedinci sınıf seviyesinde öğrenim gören 68 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Öğretim tasarımı 34 ders saati boyunca dijital tabanlı etkinlikler gerçekleştirilerek uygulanmıştır. Araştırmada ekolojik okuryazarlık ölçeği, sürdürülebilir ekoloji ölçeği, ekoloji, iklim ve iklim değişikliği, sürdürülebilirlik ve yıkıcı doğa olayları başarı testi nicel; çizim formları, argümantasyon formları, açık uçlu sorular, yansıtıcı günlükler ve yarı yapılandırılmış görüşmeler ise nitel veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Çalışma nicel verileri istatistik programı yardımıyla; nitel verileri ise betimsel analiz ve içerik analizine başvurularak çözümlenmiştir. Araştırma bulguları sonucunda; öğrencilerin ekoloji, iklim ve iklim değişikliği, sürdürülebilirlik ve yıkıcı doğa olayları başarı puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Kemp, Morrison ve Ross öğretim tasarımı modeliyle geliştirilen dijital tabanlı tasarımının ekolojik okuryazarlık puan düzeylerini, sürdürülebilir ekoloji puan düzeylerini ve argüman kalitelerini olumlu yönde etkilediği sonucuna da ulaşılmıştır. Öğrencilerin temiz, ılıman iklime sahip, yeşil alanların fazla olduğu, geri dönüşüm faaliyetlerinin desteklendiği, yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanıldığı ve yıkıcı doğa olaylarına karşı dayanaklı sürdürülebilir ekolojik alanlar tercih ettiği ortaya konulmuştur. Öğrencilerin genelinin sürdürülebilir ekoloji kavramını, ekolojinin devamlılığını sağlama metaforuyla açıkladığı belirlenmiştir. Öğrencilerin en fazla çözüm bulmak istedikleri hava ve su kirliliği problemine fosil yakıtları kullanmama, geri dönüşümü destekleme, canlıları koruma ve çevreyi temiz tutma gibi önlemler alarak çözümler sundukları tespit edilmiştir. Ayrıca görüşmeler ve günlüklerle öğrencilerin dijital tabanlı sürdürülebilir ekoloji öğretim tasarımına ait olumlu düşüncelere sahip olduğu ortaya konulmuştur. Çalışma sonuçları geliştirilen dijital tabanlı sürdürülebilir ekoloji öğretim tasarımının etkililiği doğrultusunda, ortaokul düzeyinde eğitimciler tarafından uygulanması ve yaygınlaştırılması önerilmektedir.

Abstract:
This study aims to develop and implement a digital-based sustainable ecology instructional design. It is aimed to examine the effects of the instructional design on students' achievement scores, ecological literacy scores, sustainable ecology scores and argument quality. Students' metaphor perceptions, sustainable ecology habitat perceptions, their views on sustainable ecology subject area and the implementation process of the instructional design were also investigated. The research was conducted with a nested mixed design based on mixed method research typologies. The study participants consisted of 68 middle school students studying at the seventh grade level. The instructional design was implemented by performing digital-based activities for 34 lesson hours. In the study, ecological literacy scale, sustainable ecology scale, ecology, climate and climate change, sustainability and destructive natural phenomena achievement test were used as quantitative data collection tools; drawing forms, argumentation forms, open-ended questions, reflective diaries and semi-structured interviews were used as qualitative data collection tools. The quantitative data of the study were analyzed with the help of statistical software, while the qualitative data were analyzed using descriptive analysis and content analysis. As a result of the research findings, a statistically significant difference was found in students' achievement scores in ecology, climate and climate change, sustainability and destructive natural phenomena. It was also concluded that the digital-based design developed with the Kemp, Morrison and Ross instructional design model positively affected the ecological literacy score levels, sustainable ecology score levels and argument quality. It was revealed that students preferred sustainable ecological areas that are clean, have a mild climate, have more green areas, support recycling activities, use renewable energy sources and are resistant to destructive natural events. It was determined that the students generally explained the concept of sustainable ecology with the metaphor of ensuring the continuity of ecology. It was determined that the students offered solutions to the problem of air and water pollution, which they most wanted to find solutions to, by taking measures such as not using fossil fuels, supporting recycling, protecting living things and keeping the environment clean. In addition, interviews and diaries revealed that students had positive thoughts about the digital-based sustainable ecology instructional design. In line with the effectiveness of the digital-based sustainable ecology instructional design developed as a result of the study, it is recommended to be implemented and disseminated by educators at the secondary school level.