Lomber disk herniasyonu olan hastalarda spinal mobilizasyon uygulamalarının radyolojik bulgular ve fonksiyonel düzey üzerine etkisi
The effect of spinal mobilization applications on radiological findings and functional level in patients with lumbar disc herniation
Yazar: BURHAN TAŞKAYA
Danışman: PROF. DR. ÖZNUR YILMAZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörolojik Fizyoterapi Ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Nöroloji Fizyoterapistliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Disk hernileri =   ; Manuel terapi = Manuel theraphy ; İntervertebral disk deplasmanı = Intervertebral disc displacement

Özet:
Bu çalışmanın amacı; Lomber Disk Herniasyonu (LDH) olan hastalarda spinal mobilizasyon uygulamalarının herniasyon mesafesi, disk yüksekliği ve faset eklem mesafesi gibi radyolojik bulgular, fonksiyonel düzey, ağrı, yaşam kalitesi, psikolojik faktörler, spinal postür, esneklik ve eklem hareket açıklığı üzerine etkisinin   belirlenmesiydi.  Çalışmaya LDH tanısı konmuş 32 (26 erkek, 6 kadın) hasta dahil edildi ve rastgele iki gruba ayrıldı. Kontrol grubuna (n=16, yaş 38,31±9,21 yıl) haftada 2 seans olmak üzere 5 hafta toplam 10 seans stabilizasyon egzersizleri uygulandı. Müdahale grubuna (n=16, yaş 39,81±9,45yıl) ise stabilizasyon egzersizlerine ek olarak Anterior-Posterior Lumbal Spinal Mobilizasyon, Lumbal Spinal Rotasyonel Mobilizasyon ve Lumbal Fleksiyon Pozisyonunda Eklem Mobilizasyonunu içeren lomber spinal mobilizasyon uygulamaları yapıldı. Tüm hastaların demografik bilgileri kaydedilerek, manyetik rezonans görüntüleme ile herniasyon mesafesi, disk yüksekliği ve faset eklem mesafesi tedavi öncesi ve tedavi sonrası değerlendirildi. Oswestry Bel Ağrısı Engellilik Anketi (OBAEA), Bel Performans Skalası (BPS), Visual Analog Skala (VAS), McGill-Melzack Ağrı Anketi, Nottingham Sağlık Profili (NSP), Tampa Kinezyofobi Ölçeği (TKÖ), Katastrofik Ağrı Ölçeği (KAÖ), Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADÖ), Lomber eklem hareket açıklığı, Düz Bacak Kaldırma (DBK), Otur Uzan Testi, Lateral Eğilme Testi, Statik ve Dinamik Endurans tedavi öncesi, tedavi sonrası ve tedaviden 3 ay sonra değerlendirildi. Grup içi analizlerde hem müdahale grubunda hem de kontrol grubunda tedavi sonrası herniasyon mesafesi azaldı (p<0.05), faset eklem mesafeleri arttı (p<0.05), OBAEA ve BPS değerleri azaldı (p<0.05), VAS, McGill-Melzack Ağrı Anketi, KAÖ ve NSP değerleri azaldı (p<0.05), lomber eklem hareket açıklığı, DBK, Otur uzan testi, statik ve dinamik endurans değerlerinde artma tespit edildi (p<0.05). Müdahale grubunda disk yüksekliği artma (p<0.05), HADÖ ve TKÖ değerlerinde azalma tespit edilirken (p<0.05), kontrol grubunda bir değişiklik tespit edilmedi (p>0.05). Bu çalışmada spinal mobilizasyon uygulamalarının LDH olan hastalarda herniasyon mesafesinde azalmaya, disk yüksekliğinde ve faset eklem mesafesinde artışa, fonksiyonel durum, ağrı, yaşam kalitesi, psikolojik faktörler, eklem hareket açıklığı, esneklik, statik ve dinamik endurans üzerinde olumlu etkilerinin olduğu belirlendi. Sonuç olarak LDH tedavisinde klinikte yoğun kullanılan stabilizasyon egzersizlerine ek olarak uygulanan spinal mobilizasyonun radyolojik bulgular ve fonksiyonel düzey üzerine daha büyük etkiye sahip olduğu ve klinikte ek olarak uygulamanın yararlı olacağı sonucuna varıldı.
Anahtar Kelimeler: Lomber disk herniasyonu, manuel terapi, mobilizasyon, manyetik rezonans görüntüleme, ağrı.

Abstract:
The aim of this study was to determine the effect of spinal mobilization applications on radiological findings such as herniation distance, disc height and facet joint distance, functional level, pain, quality of life, psychological factors, spinal postüre, flexibility and range of motion in patients with Lumbar Disc Herniation (LDH). Thirty-two patients (26 males, 6 females) diagnosed with LDH were included in the study and randomly divided into two groups. The control group (n=16, age 38.31±9.21 years) received 10 sessions of stabilization exercises for 5 weeks, 2 sessions per week. The intervention group (n=16, age 39.81±9.45 years) received lumbar spinal mobilization applications including Anterior-Posterior Lumbar Spinal Mobilization, Lumbar Spinal Rotational Mobilization and Joint Mobilization in Lumbar Flexion Position in addition to stabilization exercises. Demographic data of all patients were recorded and herniation distance, disc height and facet joint distance were evaluated by magnetic resonance imaging before and after treatment. Oswestry Low Back Pain Disability Questionnaire (ODQ), Back Performance Scale (BPS), Visual Analog Scale (VAS), McGill-Melzack Pain Questionnaire, Nottingham Health Profile (NHP), Tampa Kinesiophobia Scale (TKS), Catastrophic Pain Scale (CPS), Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS), Lumbar range of motion, Straight Leg Raise (SLR), Sit and Reach Test, Lateral Side-Bending Flexibility Test, Static and Dynamic Endurance were evaluated before, after and 3 months after treatment. In intragroup analyses, herniation distance decreased (p<0.05), facet joint distances increased (p<0.05), ODQ and BPS values decreased (p<0.05), VAS, McGill-Melzack Pain Questionnaire, CPS and NHP values decreased (p<0.05), lumbar range of motion, SLR, Sit and Reach Test, Static and Dynamic Endurance values increased (p<0.05) in both intervention group and control group after treatment. In the intervention group, there was an increase in disc height (p<0.05) and a decrease in the HADS and TKS values (p<0.05), while no change was detected in the control group (p>0.05). In this study, it was determined that mobilization applications had positive effects on regression of herniation distance, increase in disc height and facet joint distance, functional status, pain, quality of life, psychological factors, range of motion, flexibility, static and dynamic endurance in patients with LDH. As a result, it was concluded that spinal mobilization applied in addition to the stabilization exercises used intensively in the clinic in the treatment of LDH has a greater effect on radiological findings and functional level and it would be useful to apply it additionally in the clinic.

Key Words: Lumbar disc herniation, manual therapy, mobilization, magnetic resonance imaging, pain.