Yûsuf sûresindeki mansûbât konusunun nahiv ilmi açısından ele alınması
The handli̇ng of mansubat i̇n Yusuf surah i̇n terms of
Yazar: YUSUF BÖYÜK
Danışman: DOÇ. DR. FARUK ÇİFTÇİ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Din = Religion
Dizin: Arapça = Arabic ; Dil bilgisi-edatlar = Grammar- prepositions ; Mansubat = Mansubat ; Sure = Sura ; Söz dizim = Syntax ; Yusuf suresi = Yusuf sura ; İslamiyet = Islam

Özet:
Arap dilinde cümlelerin temel yapısı müsned ve müsnedün ileyh denilen iki ana unsurdan oluşur. Fiil ve fâilden oluşan fiil cümleleri, mübtedâ ve haberden oluşan isim cümleleri Arap dilinde cümlenin temel unsurlarıdır. Ayrıca bu iki temel unsuru tamamlayan cümlenin yan unsurları dediğimiz mansûbât konusu bulunur. Ancak mansûbât başlığı altında ifade edilen nevâsıh konusu cümlenin temel unsurlarındandır. Yine tâbîler cümlede merfû olarak geldiğinde cümlenin temel öğelerinden biri olur. 
Yan unsurlar diye adlandırılan mansûbât konusu nahiv ilminde nasb i'râbını aldığı ve cümleye kattığı anlam da şöyle ifade edilebilir: Mef'ûller (mef'ûlün mutlak, mef'ûlün bih, mef'ûlün fih, mef'ûlün maah, mef'ûlün lieclih) fiil işlevi gören kelime ya da kelime gruplarındaki fiilin te'kidini, çeşidini, sayısını, geliş sebebini, zamanını, mekânını ve ondan etkilenen şeyi bildirir. Hâl konusu, durumlardaki şüpheyi gideren isim olup temyîz konusu ise, şüphelenilen ya da muğlak olan durumu ortaya çıkarma işlevi görmektedir. Müstesnâ konusu, fiilin vermiş olduğu hükmü sınırlandırma işlevi görür. Tâbî'ler konusu, kendisinden önce gelen kelimelerin i'râbını alır, gaye ise, öncesinde geçen müphem kelimenin manasını açıklamak ve onu pekiştirmektir. Tâbî'ler kendisinden önce gelen bir ismi nitelik ya da nicelik yönünden tanımlamak ya da iki unsuru birbirine bağlayan edat görevi görmektedir. Mansûbat çeşitlerinden bir diğeri ise cümlenin temel unsurlarını oluşturan nevâsıh konusu, isim cümlesinin başına gelip, mübtedâ ile haberin hükmünü değiştiren ya da nesh eden fiil ve harflerden oluşmaktadır. Nidâ'nın cümleye kattığı anlam ise, birine seslenmek dikkatini celbetmek gayesiyle uyarma anlamı taşıyan birtakım edatlar yoluyla meydana gelen bir üsluptur. Edatlar vasıtasıyla yapılan bu seslenmeye nidâ terimi kullanılır. Bu yolla kendisine seslenilen ya da dikkati çekilmek istenen kimseye de kendisine seslenen anlamına gelen münâdâ ifadesi kullanımı söz konusudur.

Anahtar kelimeler: 
Müsned, Müsnedün ileyh, Nasb, Edatlar, Mansûbât, Yan unsurlar, Temel unsurlar.

Abstract:
The underlying structure of the Arabic language consists of two main components which are called "musnad and musnad ilayh". Verb sentences which form of verb and subject, and the noun clauses which form of "mubtada and haber" are the main factors of the sentences in the Arabic language. In addition, there is "mansubat" which is told adjoining component of the sentences that fulfils the two main components in the sentence. 
The subject of the mansubat which is called adjoining component gets the rab of nasbi in nahiv education and the meaning of it gives the sentence could be explained like this: "Mef'ul"s serve the word and the word groups which functions as verb in seven subjects and fulfils them in this regards. Mef'uls informs the reiteration, types, counts, reason of coming, time, place and the thing effected by the verb. "Hal" is the noun that straighten out of the cases, but the "temyiz" is the revealing of the ambiguous situation. "Mustesna" serves as limiting the provision which is given by the verb. "Tab"s get the "Irab" of the previous words. The purpose of this is to explain the previous unclear word and to support it. The second, to define the noun in respect to quality and quantity or serve as preposition which links one factor to other. "Nevasıh"s, comes the head of noun sentences and forms of verbs and types which changes or aborts the "mubtada" and "khabar". The meaning that the subject "nida" given is, a mode for calling or arousing interest of someone by warning with prepositions which have meanings of attention. The term "nida" is used for this calling is made by prepositions. And using of the term "Munada" is being talked about is used for somebody is called or got somenone's attention.

Keywords: 
Musnad, Musnad ilayh, Nasbi, Prepositions, Mansubat, Auxiliary components, Main components.