Meslek folkloru bağlamında Ankara (Ulus-Rüzgarlı) dolmuşçuluğu
Jitney profession in the context of occupational folklore in Ankara (Ulus-Rüzgarlı)
Yazar: METİN İPEK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DİLEK TÜRKYILMAZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ankara-Ulus-Rüzgarlı = Ankara-Ulus-Rüzgarlı ; Dolmuş = Jitney ; Halk bilimi = Folklore ; Mekansal algı = Spatial perception ; Mesleki benlik algısı = Vocational self perception ; Mesleki değer = Occupational value ; Mesleki tutum = Vocational attitude ; Meslekler = Occupations ; Sosyal algı = Social perception ; Sürücüler = Drivers

Özet:
Bu çalışmada Ankara'nın Ulus semtine bağlı Rüzgarlı dolmuş duraklarındaki dolmuşçuların folkloru ele alınmıştır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; meslek folkloru ve taşıt folkloru hakkında bilgiler verilip konu ile ilgili dünyada ve Türkiye'de yapılan çalışmalar kronolojik olarak tanıtılmıştır. İkinci bölümde; "Dolmuş ve dolmuşçuluk" başlığı ile dolmuşçuluğun tarihsel süreçteki yeri hakkında bilgiler verilmiş; dünyadaki dolmuş çeşitleri tanıtılıp Türkiye'de ve özelinde Ankara'daki dolmuşçuluğun ortaya çıkışındaki toplumsal olgular irdelenmiştir. Bunun yanında toplumda ve dolayısıyla medya organlarında dolmuşçu algısı ele alınmış olup sinema ve televizyon eserlerinde dolmuşçu rolü incelenmiştir. Taşıt edebiyatı olarak da adlandırılan dolmuş yazıları, konularına göre sınıflandırılmış; karikatüristlerin dolmuşçuluk üzerine çizdiği karikatürler de derlenip dolmuşçu mizahı ürünleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise, Ulus-Rüzgarlı dolmuşçuları meslek folkloru bağlamında ele alınmıştır. Dolmuşçuların mesleklerini icrası sırasında gözlem yönteminden yararlanılarak folklor materyalleri toplanırken mülakat yöntemi ile de dolmuşçuların anlatıları kayıt altına alınmıştır. Bu bölümde, dolmuşçuların ortak imgeleri olan argoları, jargonları ve lakapları, yeme içme alışkanlıkları, giyim kuşam şekilleri ve dinledikleri müziklere yer verilmiş ve dolmuş yazıları ve dolmuştaki diğer objeler üzerinden dolmuşçu kimliğiyle ilgili tespitlerde bulunulmuştur. Dolmuşçuların anıları ve dolmuşçu dayanışması üzerinde de durularak; Ankara (Ulus-Rüzgarlı) dolmuşçuluğunun folklor ürünleri aktarılmıştır.

Abstract:
Investigates the jıtney drivers folklore that Works at Ruzgarlı Jitney Stop at Ankara Ulus. İnvestigation provides three chapter. At the first chapter; the informations  about Occupational folklore and vehicle folklore had been presented then, examples around the World and Turkey had been introduced kroprofessnologicly. At the second chapter by the title of "Jitney (dolmuş) and jitney driver (dolmuşculuk)" introduced the place of profession in the context of history; introduced the spicies of jitneys arount the World  then jitney drivers in Turkey had been investigated through this informations specificly between ankara jitney drivers. On the other hand between people so in media dyke  had created  perception of jitney driver. in theis research at TV and Cinema had investigated the role of jitney driver.  the concept of texts had been named as vehicle literatüre categorised by the subjects, illustrations of charicaturists had been classified and edited and also investigated this humour products. At the third chapter, the jitney drivers who Works at the line Ulus-Ruzgarlı had been investigated in the context of occupational folklore. While jitney drives professing their profession had been observed and while the documents or arguments were collecting interwieving method had been used. At this chapter  the slang, nicknames, way of dressing, habits of eating and drinking, music genres which they are chosing listen to and jargon of jitney drivers that are the mutial image of all jitney drivers had been studied. By the jitney texts and the other objects at the jitney had been described and established the identity of the jitney driver. Also the memories and the jitney drivers solidarity titles had been  studied so Ankara (Ulus-Ruzgarlı) Jitney drivers products of folklore had been interchanged.