Türkçe 6, 7, 8. sınıf öğretim programının uluslararası öğrenci değerlendirme programı'nda (PISA) yoklanan "Okuma becerileri" açısından analizi (Zonguldak örneği)
Analysis of the Turkish 6th, 7th, 8th. grades curricula in terms of "Reading skills" in the programme for international student assessment (PISA) (Zonguldak sample)
Yazar: MURAT İNCE
Danışman: PROF. DR. FATMA DİLEK GÖZÜTOK
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Programları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okuma becerileri = Reading skills ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı = Programme for International Student Assesment ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Bu araştırmada, Türkçe 6, 7, 8. sınıf öğretim programının, gerekçesi ve yaklaşımı, önerdiği ölçme ve değerlendirme yaklaşımı, araçları, temel aldığı öğrenme ve öğretme ilkeleri bakımından incelenmesi, PISA okuma becerileri yeterlikleri ile Türkçe 6, 7, 8. sınıf  öğretim programındaki okuma becerileri kazanımlarının örtüşüp örtüşmediğinin değerlendirilmesi, PISA okuma becerileri değerlendirme çerçevesine göre, Türkçe 6, 7 ve 8. sınıf ders kitaplarında yer alan metinlerin özelliklerinin incelenmesi, PISA okuma becerileri testi sonuçlarının 7, 8 ve 9. sınıf öğrencilerinin başarı düzeylerinde eğitim-öğretim yılının başında ve sonunda anlamlı bir fark oluşturup oluşturmadığı ve PISA okuma becerileri testi sonuçlarının öğrencilerin cinsiyeti, sınıf düzeyleri, anne-babalarının eğitim durumları ve ailelerin sunduğu eğitsel olanaklar açısından farklılaşıp farklılaşmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır.
Araştırmada, tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Zonguldak ilindeki Anadolu Liselerinde bulunan 9. sınıf öğrencileri ve ortaokullarda bulunan 7 ve 8. sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Araştırmada, 7. sınıf 94, 8.sınıf 95 ve 9. sınıf 362 öğrenci olmak üzere toplam 551 öğrenci yer almıştır. Verilerin toplanmasında, Türkçe 6, 7, 8. Sınıf Öğretim Programı Analizi için Ölçütler Formu, Sormaca ve PISA Okuma Becerileri Testi kullanılmıştır. Türkçe 6, 7, 8. Sınıf Öğretim Programı Analizi için Ölçütler Formu alan uzmanları ile yapılandırılmış ve Türkçe 6, 7, 8. Sınıf Öğretim Programındaki okuma becerileri kazanımları, Türkçe ders kitaplarındaki metinler bu form ile incelenmiştir. Türkçe 6, 7, 8. Sınıf Öğretim Programı Analizi için Ölçütler Formu kullanılarak toplanan veriler, doküman incelemesi yapılarak raporlaştırılmıştır. Sormaca ve PISA Okuma Becerileri Testi, PISA uygulamasında yer alan test maddelerinden seçilerek oluşturulmuştur. Sormaca ve PISA Okuma Becerileri Testi uygulamasından elde edilen veriler, "Bağımlı Gruplar için t testi, Bağımsız Gruplar için t testi, Tek Yönlü Varyans Analizi ve Pearson Çarpım Moment Korelasyon" testleri kullanılarak analiz edilmiştir.
Araştırma sonucunda, Türkçe 6, 7, 8. sınıf öğretim programının yapılandırmacılık yaklaşımı temel alınarak geliştirildiği, programda, hem öğrencinin kendini değerlendirmesi, hem de öğretmenin öğrenciyi değerlendirmesi için çeşitli ölçme ve değerlendirme aracı örneklerine ayrıntılı bir biçimde yer verildiği belirlenmiştir. Türkçe 6, 7, 8. sınıf öğretim programında yer alan okuma becerileri kazanımlarının, PISA'nın çoğunlukla birinci, ikinci ve üçüncü düzeylerindeki okuma becerileri yeterlikleri ile örtüştüğü tespit edilmiştir. Türkçe 6, 7, 8. sınıf öğretim programındaki okuma becerileri kazanımları ile PISA 5. düzey okuma becerileri yeterliklerinin yaklaşık %33'ünün ve 6. düzey okuma becerileri yeterliklerinin yaklaşık %20'sinin örtüştüğü sonucuna ulaşılmıştır. Türkçe 6, 7 ve 8. sınıf ders kitaplarındaki metinlerin incelenmesiyle, ders kitaplarında listeler, tablolar, grafikler, şemalar, ders programları, kataloglar, endeksler ve formlardan oluşan süreksiz metinlerin yer almadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, ders kitaplarında, metin çeşitliliğinin sağlanmadığı, kitaplarda çoğunlukla öyküleme (hikâye) türünde metinlerin olduğu belirlenmiştir.
Araştırmada, 7, 8 ve 9. sınıf öğrencilerinin PISA okuma becerileri testinde düşük performans gösterdikleri tespit edilmiştir. Araştırmada yer alan öğrencilerin başarı testindeki öntest-sontest puan farkları beklenen düzeyde olmamasına rağmen, eğitim öğretim yılı içinde istatistiksel olarak sontest lehine anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin sontest puanlarına göre, 7. sınıflar ile 8. sınıflar arasında 8. sınıflar lehine; 7. sınıflar ile 9. sınıflar, 8. sınıflar ile 9. sınıflar arasında da 9. sınıflar lehine anlamlı bir fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Cinsiyet değişkeni açısından, kız öğrencilerin PISA okuma becerileri testinde, erkek öğrencilerden daha başarılı olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın bir diğer sonucuna göre, anne ve babaların eğitim düzeyleri arttıkça, öğrencilerin PISA okuma becerileri testinden aldıkları puanlar da artmıştır. Son olarak, ailelerin sunduğu eğitsel olanaklar ile öğrencilerin okuma becerilerindeki başarıları arasında yüksek düzeyde bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır.
Araştırma sonuçları doğrultusunda, Türkçe 6, 7, 8. sınıf öğretim programında yer alan okuma becerisi kazanım ifadelerinin ölçülebilirlik, kazanım ifadesine uygunluk, anlaşılırlık ve PISA okuma becerileri yeterlik düzeyleri açılarından incelenmesi; Türkçe 6, 7 ve 8. sınıf ders kitaplarında metin çeşitliliğin sağlanması için alan uzmanlarından, metin yazarlarından ve Türkçe öğretmenlerinden oluşan bir komisyon tarafından ders kitaplarının yeniden yazılması önerilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate Turkish 6th, 7th, 8th. grades curricula of the Ministry of National Education (MoNE) in terms of its reason, approach, its assessment and evaluation tools and its teaching-learning principles; evaluate whether the PISA reading proficiencies correspond to the objectives in the Turkish 6th, 7th, 8th. grades curricula; investigate Turkish 6th, 7th, 8th. grades text books according to PISA reading literacy, and whether the results of the PISA reading skills test vary according to gender, class levels, educational status of parents and educational opportunities provided by their parents, to students in  7th, 8th and 9th grades.
Survey design was used in the study. The population of the study was comprised of 9th grade  students in Anatolian High Schools in the province of Zonguldak, and 7th, 8th grades  students in the secondary schools of the same province. 551 students took part in the study – with 94 being 7th grade, 95 being 8th grade and 362 being 9th grade students. The Assessment Criteria Form for Curriculum Analysis, a Questionnaire and the PISA Reading Skills Test were used for data collection. The data, which were collected using the Assessment Criteria Form for Curriculum Analysis were made into a report following an examination of the documents. The data obtained from the Questionnaire and the PISA reading skills test were analysed using a "Paired Samples t Test (Dependent Samples t Test), Independent Samples t Test, One-Way ANOVA Test and Pearson's Product-Moment Correlation".
In the study, it was determined that constructivism was the main approach in Turkish 6th, 7th, 8th. grades curricula and there were many new and common assessment and evaluation tools. It was determined as a result of the study, that there was a partial correspondece between the PISA reading proficiencies and the objectives in the Turkish 6th, 7th, 8th. grades curricula of MoNE, and that the partial corresponding objectives corresponded to the reading proficiencies on the lower level of PISA. On examination of the Turkish 6th, 7th, 8th. grades text books, it was  found that there were no non-continuous texts which were often in PISA reading tests. It was further determined that there was no variety amongst the texts in the books, and that most texts were narratives.
In this study, 6th, 7th, 8th. grades students got lower scores from PISA reading test. It was found in the study that there was a significant difference in favour of posttest in the academic year although there was a very low increase of students' average scores obtained from the PISA reading skills test. It was also revealed that the posttest average scores of 9th grade students were higher than those of year 7th  and 8th grade students. In terms of the gender variable, it was determined that female students were more successful in the PISA reading test, than male students. According to another result of the study, the scores obtained by students in the PISA reading skills test increased as the educational levels of their parents increased. Finally, it was also revealed that there was a high correlation between the reading proficiencies of the students and the socio-economic levels of their families.
Based on the research results, it is recommended that reading skills objectives of the Turkish 6th, 7th, 8th. grades curricula are re-developed in terms of measurability, lucidness, PISA reading skills proficiencies, and that Turkish 6th, 7th, 8th grades text books are re-written in line with the opinions of experts, academicians, copywriters and teachers.