Sakroileit şüphesi nedeniyle sakroiliak MRG yapılan hastalarda olası non-inflamatuar tanılar
Possible non-inflammatory diagnoses in patients undergoing sacroiliac MRI due to suspicion of sacroileitis
Yazar: KÜRŞAT GÜREŞCİ
Danışman: DOÇ. DR. AYNUR TURAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Artropati = Arthropathy ; Bel ağrısı = Back pain ; Sakroileit = Sacroileitis ; Sakroiliyak eklem = Sacroiliac joint ; Teşhis = Diagnosis ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Amaç: Bu çalışmada klinik olarak sakroileitten şüphelenilen hastaların sakroiliak manyetik rezonans görüntülemelerinde (MRG) karşılaşılabilecek non-inflamatuar patolojilerin kapsamlı olarak belirlenmesi amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya Ocak 2018 - Aralık 2019 tarihleri arasında MRG gerçekleştirilen, klinik olarak sakroileit şüphesi mevcut 1000 hasta dahil edilmiştir. Sakroiliak eklem MRG'de kemik iliği ödemi Assesment of SpondyloArtritis international Society (ASAS) kriterlerine göre değerlendirilmiştir. Aynı zamanda çalışmada alt lomber spinal end-plate ve disk değişiklikleri, faset eklem patolojileri, kalça eklem patolojisi, pars interartikülaris defekti, diffüz idiopatik hiperostozis, osteitis kondensans ilii, kitle lezyonları, piriform kas hipertrofik asimetrisi, jinekolojik patolojileri, aksesuar sakroiliak eklem varlığı, lumbosakral transizyonel vertebra anomalileri ve skolyoz değerlendirildi.

Bulgular: Hastaların 343 (%34,3) erkek, 657 (%65,7) kadındı. Ortalama ve ortanca yaş 41 (aralık, 18-76)'di. Vakaların 431 (%43,1)'inde ASAS kriterlerine göre pozitif kemik iliği ödemi (ASAS (+) KİÖ) yani sakroileit varken, 425 (%42,5) vakada sakroileit olmadan araştırılan non-inflamatuar lezyonların bir ya da birkaçı saptandı. Aynı zamanda ASAS (+) KİÖ saptanan olgularda da non-inflamatuar lezyonlardan; alt lomber spinal disk-end plate ve faset eklem değişiklikleri 182 (%42,3), lumbosakral transizyonel anomali ve aksesuar sakrailiak eklem 113 (%26,3), jinekolojik patoloji 35 (%8,1), piriform kas hipertrofik asimetrisi 14 (%3,3), kalça eklemi patolojileri 13 (%3), skolyoz 10 (%2), pars interartikülaris defekti 1 (%0,2), kitle lezyonu 1 (%0,2) olguda mevcuttu. 144 (%14,4) vakada ise MRG incelemesi normaldi. Non-inflamatuar lezyonlar arasında en sık olanı alt lomber spinal disk-end plate ve faset eklem patolojisiyken 295 (%69,4), ikinci en sık dejeneratif sakroiliak eklem değişiklikleriydi 173 (%40) olguda. Diğer tanıların sıklığı ise; lumbosakral transizyonel anomali ve aksesuar sakroiliak eklem 156 (%36,7), kalça eklem patolojileri 26 (%6,1), sakral yetmezlik fraktürü 8 (%1,8), diffüz idiopatik skeletal hiperostozis 1 (%0,2), osteitis kondansans ili 0 (%0), pars interartikülaris defekti 4 (%0,9),  septik artrit 3 (%0,7), kitle 3 (%0,7), piriform kas asimetrik hipertrofisi 15 (%3,5), jinekolojik patoloji 42 (%9,9), skolyoz 9 (%2) olguda saptanmıştır. Vakaların 556 (%55,6)'da MRG'de KİÖ izlendi. KİÖ mevcut vakaların 431 (%77.5)'de ASAS kriterleri pozitifti. KİÖ mevcut diğer hastalarda bu bulgu 113 (%20,3)'de sakroiliak eklemde dejeneratif değişikliklere, 8 (%1,4) sakral yetmezlik fraktürüne, 3 (%0.5) septik artirite ve 1 (%0.1) metastatik kitleye bağlıydı.

Sonuç: Bizim çalışmamızda sakroiliak eklem MRG'de inflamatuar tanılar ile non-inflamatuar tanılarla benzer sıklıkta karşılaşılmıştır. Aynı zamanda bu non-inflamatuar patolojiler sakroileiti mevcut hastalarda da izlenmekte olup hastaların semptomlarının tam rezolüsyonunda rol oynayabilir. Sakroiliak MRG'de KİÖ büyük oranda sakroileit kriterlerini karşılarken, ikinci sık sebebi sakroiliak eklemde dejeneratif değişikliklerdi. 

Anahtar Kelimeler: Sakroiliak eklem, sakroileit, inflamatuar bel ağrısı, spondiloartropati, alternatif tanılar.

Abstract:
Purpose: In this study, it was aimed to determine the noninflammatory pathologies that can be encountered in the sacroiliac magnetic resonance imaging (MRI) of patients with clinically suspected sacroiliitis.

Material and Method: In this study, 1000 patients with clinical suspicion of sacroiliitis who underwent magnetic resonance imaging between January 2018 and December 2019 were included. Bone marrow edema in sacroiliac joint magnetic resonance imaging was evaluated according to the Assesment of SpondyloArtritis international Society (ASAS) criteria. Also, in the study, lower lumbar spinal end-plate and disc changes, facet joint pathologies, hip joint pathology, pars interarticularis defect, diffuse idiopathic hyperostosis, osteitis condensans ilii, mass lesions, presence of pyriform muscle hypertrophic asymmetry, gynecological pathologies, accessory sacroiliac joint, transitional vertebra anomalies and scoliosis were evaluated.

Results: 343 (34.3%) of the patients were male and 657 (65.7%) were female. The average and median age was 41 (range, 18-76). In 431 (43.1%) of the cases, there was positive bone marrow edema (ASAS (+) BME) according to ASAS criteria, while there were one or more of the non-inflammatory lesions investigated without sacroileitis in 425 (42.5%) cases. At the same time, these non-inflammatory lesions were detected in cases with ASAS (+) BME; lower lumbar spinal disc-end plate and facet joint changes 182 (42.3%), lumbosacral transitional anomaly and accessory sacrailiac joint 113 (26.3%), gynecological pathology 35 (8.1%), piriform muscle hypertrophic asymmetry 14 ( 3.3%), hip joint pathologies 13 (3%), scoliosis 10 (2%), pars interarticularis defect 1 (0.2%), mass lesion 1 (0.2%). In 144 (14.4%) cases, MRI examination was normal. The most common diagnosis among non-inflammatory lesions was lower lumbar spinal disc-end plate and facet joint pathology, while 295 (69.4%) was the second most common degenerative sacroiliac joint changes 173 (40%). The frequency of other diagnoses; lumbosacral transitional anomaly and accessory sacroiliac joint 156 (36.7%), hip joint pathologies 26 (6.1%), sacral insufficiency fracture 8 (1.8%), diffuse idiopathic skletal hyperostosis 1 (0.2%), Osteitis condensans ilii 0 (0%), pars interarticularis defect 4 (0.9%), septic arthritis 3 (0.7%), mass 3 (0.7%), pyiform muscle asymmetric hypertrophy 15 (3.5%), gynecological pathology 42 (9.9%), scoliosis 9 (2%) were detected. BME was observed in 556 (55.6%) of the cases on MRI. ASAS criteria were positive in 431 (77,5 %) of cases with bone marrow edema. In other cases with bone marrow edema, 113 (20.3%) of these findings were due to degenerative changes in the sacroiliac joint, 8 (1.4%) sacral insufficiency fracture, 3 (0.5%) septic arthritis and 1 (0.1%) metastatic lesion.

Conclusion: In our study, we encounter inflammatory diagnoses and non-inflammatory diagnoses on the sacroiliac joint MRI with a similar frequency. At the same time, these non-inflammatory pathologies are also observed in patients with sacroiliitis and may play a role in the complete resolution of patients' symptoms. While bone marrow edema in sacroiliac MRI largely met the criteria for sacroiliitis, the second common cause was degenerative changes in the sacroiliac joint.

Keywords: Sacroiliac joint, sacroileitis, inflammatory back pain, spondyloarthropathy, alternative diagnoses.