Huzurevi yaşlılarının psikososyal ve manevi ihtiyaçlarının tespitine yönelik bir sistematik derleme
A systematic review to determinate the psychosocial and spiritual needs of people in nursing home
Yazar: ALİ EMRE ARSLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMA YILMAZ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology ; Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Huzurevleri = Nursing homes ; Manevi bakım = Spiritual care ; Manevi güçlenme = Spiritual empowerment ; Maneviyat = Spirituality ; Psikososyal bakım = Psychosocial care ; Psikososyal destek = Psychosocial support ; Psikososyal sorunlar = Psychosocial problems ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Bu araştırmanın amacı huzurevlerinde kalan yaşlıların psikososyal sorunlarının tespiti üzerine yapılmış çalışmaların sistematik derleme modeli ile analiz edilmesi ve bu alanda tespit edilen sorunların temel başlıklar altında gruplandırılarak ortaya konulması ve sorunlara bir çözüm önerisi olarak ülkemizde diyanet işleri başkanlığı ile sağlık bakanlığı arasında yapılan protokol sonucunda hastanelerde uygulanan manevi bakım (danışmanlık) uygulamasının kullanılabilirliğinin değerlendirilmesidir. Çalışmamızda huzurevlerinde kalan yaşlıların psikososyal sorunlarının tespit edilmesi amacıyla sistematik derleme yöntemi kullanılarak yapılan taramada, huzurevinde kalan yaşlıların psikososyal sorunları özelinde lisansüstü tezlerde ve ampirik makalelere yönelik sistematik derleme çalışmasının olmadığı belirlenmiştir. Araştırmada 1950- 2021 yılları arasında yayımlanmış ve belli kriterler çerçevesinde seçilmiş 53 makale 26 tez olmak üzere toplam 79 çalışma analiz edilmiştir. Araştırmada Google Akademik arama motoru, YÖK Ulusal Tez Merkezi, DergiPark, TR Dizin, İSAM (İslam Araştırmaları Merkezi) veri tabanlarından faydalanılmıştır. Çalışmalar sınıflandırma formuna aktarılarak yayın türü ve yılı, örneklem türü ve büyüklüğü, amacı ve sonucu bağlamında incelenmiştir. Elde edilen bulgular tablo ile gösterilmiş ve ana başlıklar altında toplanarak gruplandırılmıştır. Veri analiz yöntemi olarak betimsel analiz yöntemi tercih edilmiştir. Araştırmada çalışmaların çoğunlukla 2005- 2009 arasında yapıldığı, genellikle nicel araştırma yönteminin kullanıldığı ve çalışmadan çalışmaya, kullanılan ölçeklerin ve örneklemin sayısının değişkenlik gösterdiği görülmüştür. Çalışmamızın sonucunda elde edilen bulgularda, huzurevinde kalan yaşlı bireylerin sorunları incelendiğinde temelde yalnızlık, depresyon, ölüm kaygısı ve sosyolojik ve psikolojik anlamda desteğe ihtiyaçlarının olduğu tespit edilmiştir. Manevi bakım uygulamasının ise bu sorunlara yönelik olarak kendine özgü yöntemler kullanarak giderilmesi açısından etkin bir yöntem olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle çalışmamız sonucunda huzurevinde kalan yaşlı bireylerde tespit edilen sorunların çözümlenebilmesinde kuramsal çerçevede detaylı bir şekilde tanımladığımız manevi bakım uygulamasının kullanılabileceği ve huzurevlerinde manevi bakım danışmanlarının görev alması gerektiği yönünde önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Din Psikolojisi, Manevi Bakım, Manevi Danışmanlık, Psikososyal Sorunlar, Huzurevi.

Abstract:
The aim of this research is to analyze the studies on the psychosocial problems of the elderly living in nursing homes with a systematic compilation model and to discover the problems identified in this area by grouping them under the main headings, the evaluation of the usability of spiritual care practice implemented in hospitals in our country as a result of the protocol signed between the Directorate of Religious Affairs and the Ministry of Health as a solution proposal to the problems. In the literature review, it was determined that there was no systematic review study for postgraduate theses and empirical articles on the psychosocial problems of the elderly living in nursing homes. In the study, a total of 79 studies, including 53 articles and 26 theses, published between 1950 and 2021 and selected within the framework of certain criteria, were analyzed. Google academic search engine, YÖK National Thesis Center, Dergi Park, TR Index, Isam databases were used in the research. The studies were transferred to the classification form and examined in the context of publication type and year, sample type and size, purpose and result. The findings are shown in a table and grouped under the main headings. Descriptive analysis method was preferred as data analysis method. In the study, it was observed that the studies were mostly conducted between 2005 and 2009, the quantitative research method was generally used, and the number of scales and sample used in the study varied from study to study. In the findings obtained as a result of our study, when the problems of elderly individuals staying in nursing homes were examined, it was determined that they suffered from loneliness, depression, death anxiety and needed sociological and psychological support. It has been concluded that the spiritual care application is an effective method in terms of eliminating these problems by making implementations. For this reason, as a result of our study, suggestions were made that the spiritual care practice, which we have described in detail in the theoretical framework, can be used in solving the problems identified in the elderly people living in nursing homes and that spiritual care counselors should take part in nursing homes.
Keywords: Psychology of Religion, Spiritual Care, Spiritual Counseling, Psychosocial Problems, Nursing Home, Spiritual Counseling.