İbn Ravendi ve nübüvvet teorisi
Ibn Rawandi and his theory of prophethood
Yazar: TUĞBA ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. ŞABAN ALİ DÜZGÜN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Din = Religion
Dizin: Mezhepler = Sects ; Mutezile = Mutazila ; Peygamberlik = Prophethood ; Ravendi = Ravendi ; İslam dini = Islam religion ; Şia = Şia

Özet:
Miladi 9. Yüzyıl İslam dünyasında, özellikle de Bağdatta yaşanan fikri ve ilmi gelişmeler sebebiyle İslamın Rönesansı olarak adlandırılmaktadır. İbn Ravendi bu dönemde Bağdatta yaşayan sıra dışı ve aynı zamanda da kayda değer âlimlerden biri olmuştur. İlk eğitimini Şiilerin medresesinde tamamlamış ve Bağdata göçünden bir süre sonra da Mutezileye dâhil olmuştur. Böylece İbn Ravendi, Mutezilenin Memunla birlikte başlayıp Mütevekkilin halife olmasına kadar devam eden en şanlı dönemine şahit olmuştur. 
İbn Ravendi inandığı gibi yaşayan dürüst ve düşüncelerini söylemekten çekinmeyen sivri dilli bir âlimdi. Bu yüzden Mütevekkilin halife olup Sünnilerin tarafını tutması sonucu, bu zamana kadar Halkul Kuran anlayışlarını devlet zoruyla halka kabul ettiren Mutezile, değişen politikayla Şiaya karşı tavır almıştır. İbn Ravendi bu durumu hazmedemeyip Mutezileye isyan etmiştir. 
İbn Ravendinin Mutezileye isyanı onun hayatının dönüm noktasını oluşturmuştur. Bundan sonra Mutezile İbn Ravendiyi heretik/zındk olarak itham etmişlerdir. Biz bu durumu açıkça Hayyatın el-İntisar adlı eserinde görmekteyiz. 
İbn Ravendinin eserlerini Şirazinin Mecalis el-Müeyyediyyesinde, Kadi Abdülcebbarın Tesbîtü Delâilin Nübüvvesinde parçalar halinde bulmaktayız. Fakat bunların içinde asıl önemli olanı ise İmam Maturididir. Çünkü Maturidi İbn Ravendiye ait nübüvveti ispat eden argümanları Kitâbüt-Tevhid adlı eserinde zikretmektedir. Buradan hareketle biz İbn Ravendinin zındık olarak adlandırılmasının yanlış olduğunu, bu tür adlandırmaların bazı dönemlerde aykırı düşünce sahibi kişilere yapılan bir tür politik ve sosyal nitelemeler olduğu kanaatini taşımaktayız.

Abstract:
9th Century AD is regarded as the Renaissance of Islam because of the fact that some Islamic centers specifically Bagdat was the intellectual and scientific center of the time. Ibn Rawandi was outstanding and marginal figure who lived in Bagdat in this period. He completed his education in a Shiî Madrasa in Ray and then moved to Bagdat and entered into the Mutazila circle there. Thus he witnessed the heyday of Mutazila that longed from Ma?mun until Mutawakkil.
Ibn Rawandi was a direct critical person who did not keep himself away from telling the truth even it goes against him. We can see this position when Mutawakkil became caliph and supported Sunni worldview and as parallel the caliph politics to be against Shia, Mutazila also positioned themselves against Şia. He frustrated Mutazilis sudden politics and directed his criticism against them.
This is the turning point in his life. After he criticized and left Mu?tazila, they publicized that he became heretic. We can easily see this position in the exchange of views between İbn Rawandi and Hayyat, the author of al-Intisar.
There are some remnants from his original works sporadically found in al-Intisar and some other books, lika Shirazi?s Majalis al-Muayyada and Kadi Abdulcabbar?s Tasbitu Dalailu?n-nubuvva. But the crucial point is that Imam Maturidi changed ideas about Ibn Rawandi by mentioning some supportive arguments for proving prophethood from Ibn Rawandi. From this point of view we conclude that Ibn Rawandi was wrongly called heretic later generations following some political and social titles given to the oppositional figures any given time in the history, and Ibn Rawandi is no exception.