Çocuk müzik videolarının toplumsal cinsiyet rolleri bağlamında incelenmesi
Investigation of music videos for children in the context of gender roles
Yazar: AYŞE ÜYÜKLÜ
Danışman: DOÇ. DR. SAADET ZEYNEP VARLI GÜRER
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Tasarımı ve Bilişim Teknolojileri Ana Bilim Dalı / Görsel İletişim Tasarımı ve Reklamcılık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Kadına ve erkeğe toplum tarafından atfedilen toplumsal sorumlulukların, ayrıcalıkların ve kuralların bütününü ifade eden toplumsal cinsiyet rolleri, çocukluktan itibaren bireylere biyolojik cinsiyetleri itibariyle nasıl davranmaları ve hangi görevleri üstlenmeleri gerektiğini anlatır. Aynı zamanda bireylere birer toplumsal cinsiyet kimliği tanımlar. Çocukluk döneminde sahip olunan bu kimliğin günümüz şartlarında oluşmasında ise dijital medya ve video içerikleri oldukça etkilidir. Hemen hemen her çocuğun akıllı tablet ve telefon ile çocuk videolarına eriştiği günümüzde toplumsal cinsiyetin nasıl temsil edildiği konusu oldukça önem kazanmaktadır. Özellikle okul öncesi dönem çocukları için eğitim amaçlı sıklıkla faydalanılan müzik videolarına odaklanılması önemlidir. Bu sebeple, araştırmanın temel amacı, çocuk müzik videolarında toplumsal cinsiyet rollerinin nasıl yansıtıldığını ortaya koymaktır. Aynı zamanda toplumsal cinsiyet rollerinin dijital medya aracılığı ile sunumuna ilişkin literatüre katkı sağlanması amaçlanmaktadır. Yapılan incelemelerde, toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin olarak yapılmış çeşitli çalışmalara rastlanmakla birlikte, konunun YouTube Kids özelinde ve müziğin çocuk gelişimindeki etkileri göz önünde bulundurularak irdelenmediği görülmektedir. Bu sebeple araştırmanın, çocuk müzik videolarına odaklanılması noktasında alana katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Tezin araştırma sorusunu "YouTube Kids uygulamasında yer alan çocuk müzik videolarında geleneksel toplumsal cinsiyet rolleri pekiştirilmekte midir?" sorusu oluşturmaktadır. Bu soru kapsamında 1 Aralık 2023 tarihinde Youtube Kids uygulamasında 5-8 yaş aralığındaki çocuklara yönelik yayınlanan müzik videoları kategorisinden toplumsal cinsiyet rolleri, kadın ve erkek imgelerine sahip amaçlı örnekleme yöntemi ile seçilen 10 tane müzik videosunda yer alan 67 karakter niteliksel ve niceliksel içerik analizi ile incelenmiştir. Araştırma bulguları neticesinde ise, çocuk müzik videolarının çoğunlukla geleneksel kadın ve erkek rollerini sunduğu, bu doğrultuda geleneksel toplumsal cinsiyet rollerini pekiştirdiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Gender roles, encompassing societal responsibilities, privileges, and rules attributed to women and men by society, dictate how individuals should behave and which tasks they should undertake based on their biological sex. They also define individuals' gender identities. In the formation of this identity during childhood, digital media and video content play a significant role. In today's world, where almost every child has access to smart tablets and phones, the representation of gender in children's videos becomes crucial. Focus should particularly be given to music videos, frequently utilized for educational purposes during the preschool period. Hence, the main aim of the research is to reveal how gender roles are reflected in children's music videos. Additionally, the study aims to contribute to the literature on the presentation of gender roles through digital media. Although various studies have been conducted on gender roles, there is a lack of examination specifically on YouTube Kids, considering the effects of music on child development. Therefore, the research is expected to contribute by focusing on children's music videos. The research question is formulated as follows: "Are traditional gender roles reinforced in children's music videos on the YouTube Kids application?" In this context, gender roles in 10 selected music videos targeting children aged 5-8 on the YouTube Kids application as of December 1, 2023, were analyzed through qualitative and quantitative content analysis. A total of 67 characters were examined in terms of traditional gender roles, female, and male images. The findings of the research indicate that children's music videos mostly present traditional gender roles, reinforcing these roles accordingly.