Türkiye ve ABD'de üstün zekalı çocuklara sosyal bilgiler dersi veren öğretmenlerin görüş ve uygulamaları: Hope Projesi ve BİLSEM örneği
Teachers opinions and practices who teaches social studies lesson for gifted children in Turkey and usa example of Hope Project and BILSEM
Yazar: HÜSEYİN MERTOL
Danışman: PROF. DR. ÇİĞDEM ÜNAL
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Karşılaştırmalı eğitim = Comparative  education ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Türkiye = Turkey ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Bu araştırmanın amacı; zekâ ve üstün zekâlı çocuklar hakkında kavramsal bilgileri ele aldıktan sonra, ABD ve Türkiye'de üstün zekâlı çocuklara sosyal bilgiler dersi veren öğretmenlerin sosyal bilgiler derslerinde uygulamalarına ilişkin  görüşlerini belirlemektir.
Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Türkiye'de ve ABD'de üstün zekâlı olarak tanılanan çocukların sosyal bilgiler eğitim programları  yakından incelenerek; bu okullarda görev yapan öğretmenlerin görüş ve uygulamaları çerçevesinde benzer ve farklı durumlar ortaya konulmuştur. Çalışmada desen olarak bütüncül çoklu durum deseni kullanılmıştır Verilerin analiz kısmı: Veri analizinin ilk adımında; her iki grupta Türkiye'de Bilim ve Sanat Merkezleri'nde görev yapan sosyal bilgiler öğretmenleri ve ABD'de üstün zekâlı çocukların sosyal bilgiler derslerine giren (Hope Projesi kapsamında) öğretmenlerin görüşleri ayrıntılı bir biçimde incelenerek, kategorize edilmiştir.
Analizin ikinci adımında; görüşmenin dökümleri yapıldıktan sonra, görüşme soruları tek tek ele alınarak, her soru için verilen tüm yanıtlar doğrultusunda seçenekler sıralanmıştır. Bu değerlendirmeler sonucunda her bir soru maddesi ile ilgili yanıt seçeneklerinin yazılı olduğu "Görüşme Kodlama Anahtarı" hazırlanmıştır. En son aşamada ise, benzer ve farklı görüşlerin ayrılmasına gidilerek bu görüşlerinde sıklıkları alt başlıklar halinde  ''Bulgular ve Yorumlar'' bölümünde sunulmuştur. 
ABD'de ve Türkiye'de  üstün olarak tanılanmış çocuklara eğitim veren sosyal bilgiler öğretmenlerinin kullandıkları yöntem ve teknikler materyaller ve ortaya çıkan ürünler karşılaştırılmıştır. Karşılaştırmalar tablolar halinde sunulmuştur.      
Yapılan çalışma sonuçlarına göre; ABD ve Türkiye'de üstün zekâlı çocuklara verilen sosyal bilgiler eğitiminde farklılaştırma programlarının uygulandığı öğretmenler tarafından ifade edilmiş ancak, uygulamalarda öğretmenler tam olarak kendilerini yetkin bulmadıklarını belirtmişlerdir.  Özellikle sınıf mevcutlarının fazla olması ABD'de üstün zekâlı çocuklarla çalışan öğretmenlerin yaşadığı önemli bir sorun olarak algılanmıştır. Türkiye'de farklılaştırma etkinlikleri için öğretmenlerin örnek alacağı resmi bir paylaşım imkanı bulunmazken, ABD'nin New York eyaletinde üstün zekâlı çocuklara sosyal bilgiler eğitimi veren öğretmenlerin eyaletin eğitim bakanlığının resmi sitesinde üstün zekâlı çocuklar için ayrı olarak hazırlanmış plan ve ders örnekleri bulunmaktadır.  
Türkiye'de diğer disiplinlerle işbirliğine dayalı modeller daha yaygın hale getirilebilir.Bunların başında Renzulli'nin ortaya attığı ABD'de uygulanan ''Paralel Müfredat'' modeli örnek olarak seçilebilir.

Abstract:
The purpose of this study is to  determine teachers' thoughts regarding social studies education  applied to gifted students in the Turkey and USA by theorising syllabus that are applied to gifted students in social studies lessons  after  discussing cognitive knowledge  about intelligence  and gifted students  In this study, the  model of  qualitative data acquisition is used.
Study group of this study consists of  twenty teachers who teach social studies lesson to the gifted children questions in semi-structured interview  form are asked to the teachers participating to this  study. Interviews with teachers are recorded in  tape recording and then are evaulated. Questionnaire of material usage  and questionnaire of  method and techniques usage for the activities conducted by the teachers during the lessons and product  questionnaire are formed as other data collection tools.In forming these  questionnaires, "Renzulli-The Enrichment Triad Model" which is one of the models that are used in the education of the gifted children is taken as an example . These questionnaires  are prepared to compare method and tecniques that are used in the actvities during lessons and revealed products of    social studies teachers who teach at Science and Art Centers with  method and tecniques that are used in the actvities during lessons and revealed products of   teachers who teach social studies lessons to the gifted students in the U.S.A.
Data analysis: In this study, at  the first step of the analysis, opinions of the     social studies teachers who teach at Science and Art Centers and the teachers who teach social studies lessons to the gifted students in the U.S.A. are  comprehensively analyzed and then categorized.
By comparing material and tecnique usage, product  questionnaire with countries of  sampling teachers, similar and different applications and comprasion of  successful and more prominent studies are presented. By checking on the use frequency of method and tecniques that are used, materials and revealed products, method and tecniques that are used by social studies teachers who teach to  children that  are identified as gifted in both countries  are compared.