Tohum önçimlendirme uygulamalarından ticari (hazır) fide üretiminde yararlanma olanaklarının belirlenmesi
To define the possibilities of using seed priming treatments in commercial seedling production
Yazar: HAKAN PULLU
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM DUMAN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ziraat Bölümü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Sebze Yetiştirme ve Islahı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Biber = Pepper ; Domates = Tomato ; Fide üretimi = Seedling production ; Karnabahar = Cauliflower ; Marul = Lettuce ; Tohumlar = Seeds ; Önçimlendirme = Pre-grassing

Özet:
Bu çalışma, önçimlendirilmiş domates, biber, marul ve karnabahar tohumları kullanarak ticari fide üretiminde karşılaşılan çimlenme ve çıkış sorunlarını ortandan kaldırabilme olanaklarını belirlemek amacı ile 2007-2008 yıllarında yürütülmüştür.Çalışmada ?Riogrande? domates, ?Kapya? biber, ?Recital? marul ile ?Medal? karnabahar çeşidi tohumları kullanılmıştır. Domates tohumları 232 g/l, biber tohumları 212 g/l ve karnabahar tohumları 250 g/l PEG 6000, marul tohumları da %1 K3PO4 solüsyonlarında muamele edilmiştir. Önçimlendirme uygulaması sonrasında orijinal ağırlıklarına kurutulan tohumlar öndeneme olarak; domates 23°C, biber ve karnabahar 25°C ve marul 17°C sıcaklık ve %95 nem ortamındaki çimlendirme dolaplarında optimum çimlenme süresinin belirlenmesi amacıyla tutulmuşlardır. Öndenemeler sonucunda domatesin 48 saat, biberin 60 saat, marulun 24 saat, karnabaharın 42 saat çimlendirme odalarında bekletilmesine karar verilmiştir.Ana denemeler aşamasında ise; önçimlendirilmiş ve kontrol tohumları fide viyollerine ekilerek belirlenen sürelerde çimlendirme odalarında bekletilmişlerdir. Bu süre sonunda yetiştirme seralarına alınarak fide çıkış değerleri ve fide kalite değerleri bakımından gözlemlere tabi tutulmuştur.Çalışmalar sonunda; domates, biber ve marul tohumlarındaki uygulamaların kontrol tohumlarına göre çimlenme gücü, hızı ve homojenliğini arttırdığı saptanmıştır. Uygulanmış domates ve biber tohumlarındaki ortalama çıkış zamanı sırasıyla 6,01, 10,86 gün iken bu değerler kontrol tohumlarında da 8,29 ve 12,24 gün bulunmuştur. Marul tohumlarında ise uygulamanın çıkış homojenliğini 0,5'den 1,37 değerine yükselttiği belirlenmiştir. Karnabahar tohumlarında ise PEG uygulamasının çıkış oranları bakımından istatistiki açıdan önemli bir fark oluşturmadığı saptanmıştır.Fide kalite değerleri bakımından ise tohum uygulamaları sonucu domates, biber ve marulda özellikle fide yaprak sayısı, fide kök boyu, gövde boyu ve gövde çapı bakımından olumlu etkiler gözlemlenmiştir. Bütün türlerde uygulamalardan elde edilen fidelerde yaprak sayısı 0,5-2,0 adet, fide kök uzunluğu 0,2-2,0 cm, gövde boyu 1,2-2,0 cm, ve gövde çapı da 0,12-0,20 mm artış göstermiştir. Karnabahar tohumlarında ise yine uygulamanın fide kalite özelliklerine önemli etkisi bulunamamıştır.

Abstract:
This study was conducted to define to eliminate the germination and emergency problems in commercial seedling industry with using primed tomato, pepper, lettuce and cauliflower seeds in 2007-2008.In study; tomato ?cv Riogrande?, pepper ?cv Kapya?, lettuce ?cv Recital? and cauliflower ?cv Medal? seeds were used. Tomato seeds, pepper seeds and cauliflower seeds were primed in (232g/l, 212g/l, 250g/l ) PEG-6000 and lettuce seeds were primed in 1% K3PO4 solutions respectively. After the priming, the seeds were dried-back to original dry weight, taken to the pre-study. In pre-studies; tomato; 23°C, pepper and cauliflower; 25°C, lettuce; 17°C temperature and 95% moisture conditions were used to define the taking out time of the seeds sowing pots from germination rooms to production greenhouse in main-studies.In the results of this pre-studies; the time of waiting in germination room were find for species as; tomato 48 hours, pepper 60 hours, lettuce 24 hour and cauliflower 42 hours.In main-studies; primed and unprimed seeds were sown to the sowing pots and waited in germination rooms in defined time. After the waiting times finished the pots were taken out to the greenhouses to sight for seedling emergency values and seedling quality values.In the results of these observes; the treatments in tomato, pepper and lettuce were increased the seedling emergency rate, emergency speed (average emergency time) and emergency homogeneity values according to control seeds. In primed tomato and pepper seeds the average emergency time was 6,01 and 10,86 respectively in case they were 8,29 and 12,24 days in control seeds respectively. In lettuce seeds the treatment was increased the emergency homogeneity from 0,5 to 1,37. In cauliflower; seed treatment with PEG couldn?t change the seedling emergency values statistically.In seedling quality values; priming, effects; leaf number, root length, stock length and stock size positively in tomato, pepper and lettuce seeds. In seedlings comes from treatments in all species; leaf number increased , 0,5-2,0 , root length increased 0,2-2,0 cm, stock length increased 1,2-2,0 cm and stock length increased 0,12-0,20 mm. Treatments in cauliflower, couldn?t changed the seedling quality values statistically .