Karadeniz'de yaşayan benekli kaya balığı, Neogubius melanostomos (Pallas, 1814) (GOBİİDAE)'ta yaş tayini yöntemlerinin ve büyüme parametrelerinin belirlenmesi
The determination of ageing methods and growth parameters of round goby, Neogobius melanostomos (Pallas, 1814) (GOBIIDAE) inhabiting the Black
Yazar: AYÇA KURT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYSUN GÜMÜŞ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
KARADEN Z'DE YAŞAYANBenekli Kaya Balığı, Neogobius melanostomus (Pallas, 1814)(GOB DAE)'TAYAŞ TAY N YÖNTEMLER N N VE BÜYÜME PARAMETRELER N NBEL RLENMESÖZETBu çalışmada, Karadeniz'de yaşayan Benekli Kaya Balığı (Neogobiusmelanostomus (Pallas, 1814)' nın yaş tayininde kullanılabilecek en güvenilirkemiksi yapısının seçimi ve büyüme parametrelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.Bu amaçla, Ekim 2002 ile Mart 2005 tarihleri arasında Terme-Kurupelit (Samsun)açıklarında yürütülen trol avcılığından 868 (397 dişi, 471 erkek) örnek teminedilmiştir. Örneklerin yakalanma tarihleri, toplam uzunlukları, ağırlıkları veeşeyleri kaydedilmiştir. Erkek ve dişi bireylerin uzunluk frekans dağılımlarındakiönemli istatistiksel farklılık nedeniyle yaş analizleri eşeyler için ayrı ayrıyürütülmüştür.Her bir örneğin otolit ve omurları çıkarılmış, farklı tekniklerle yaş tayininehazırlanmış ve binoküler mikroskopta iki okuyucu tarafından üçer kez olmaküzere belli zaman aralıklarıyla okunmuştur. ki okuyucunun her bir kemiksiyapıdan elde ettiği yaş verileri karşılaştırılmış; ortalama yaş, uyum (%), ortalamayüzde hata (%) ve değişim katsayısı (%) hesaplanmıştır. Omura kıyasla, otolitverilerindeki yüksek okuyucu uyumu, düşük ortalama yüzde hata ve düşükdeğişim katsayısı değerleri sebebiyle otolitin omura göre çok daha güvenilir biryapı olduğuna karar verilmiştir.Otolit boyutları (uzunluk, genişlik, ağırlık) ölçülmüş ve otolit boyutları-toplam uzunluk, otolit boyutları-yaş arasındaki ilişki her bir eşey için ayrı ayrıincelenmiş ve otolit ağırlığının yaş tahmininde otolit uzunluğu ve genişliğindendaha doğru sonuçlar verdiği tespit edilmiştir.Otolitte halka yarı çapları ve kenar birikimi ölçülmüştür. Otolit kenarlarındabulunan opak ve hiyalin halkaların aylık olarak bulunma yüzdeleri hesaplanmışve annulus oluşum periyodunun dişilerde ekim ve şubat, erkeklerde ise eylül vemart ayları arasında gerçekleştiği belirlenmiştir.Erkek ve dişi bireyler için uzunluk-ağırlık ilişkileri hesaplanmıştır. Uzunluk-ağırlık ilişkisindeki sabitlerin eşeyler arasında istatistik olarak farklı olduğubulunmuştur. Aynı yaş grubundaki erkeklerin dişilerden daha yüksek toplamuzunluk ve ağırlık değerlerine sahip olduğu gözlenmiştir.Her yaş grubu için elde edilen ortalama uzunluk ve ortalama ağırlıkdeğerleri kullanılarak boyca ve ağırlıkça büyüme denklemleri von Bertalanffybüyüme denklemi yardımıyla hesaplanmıştır. Von Bertalanffy büyüme0,186 (t-5,75) 0,400 (t-57,8)paremetreleri dişi bireylerde Lt= 25,29 (1-e ), W t= 86,81 (1-e ),0,385 (t-9,70) 0,290 (t-91,13)erkek bireylerde ise Lt= 21,31 (1-e ), Wt= 125,04 (1-e ) olaraktespit edilmiştir. Ayrıca, eşeyler için büyüme eğrileri gösterilmiştir.Anahtar Kelimeler: Kaya Balığı, Neogobius melanostomus, Yaş,Büyüme, Otolit, Karadeniz.

Abstract:
THE DETERMINATION OF AGEING METHODS AND GROWTHPARAMETERS OFROUND GOBY, Neogobius melanostomus (Pallas, 1814)(GOB DAE)INHABITING THE BLACK SEAABSTRACTIn this study, it is aimed to find out the most reliable bony structure forageing of round goby, Neogobius melanostomus (Pallas, 1814) inhabiting theblack sea and to determine the growth parameters. For this purpose, 868individuals (397 females, 471 males) were obtained from trawl fishery conductedthrough Terme-Kurupelit (Samsun) offshore between October 2002 and March2005. The date of capture, total length, weight, and sex of individuals wererecorded. Age analysis was realised for each sex separately, due to significantdifference between length-frequency distributions of females and males.Otolith and vertabra of each sample were removed, prepared to agedetermination by different techniques and read three times by two readersindependently using a binocular microscope. Age data obtained from each bonystructure by two readers were compared; mean age, precision (%), averagepercent error (%) and coefficient of variation (%) were calculated. Otolith wasconfirmed to be a much more reliable structure in ageing of this species whencompared to vertabra because of high reader agreement, low average percenterror and coefficient of variation in age estimates.The otolith dimensions (length, breadth, weight) were measured andotolith dimensions-total length, otolith dimensions-age relationships wereexamined separately for both sexes and it was found that the otolith weightpredicts age more accurately than otolith length and otolith breadth.The radius of each annulus on otolith and marginal increment weremeasured. The monthly percentages of opaque and translucent band occurrenceon otolith margins were estimated and the period of annulus formation wasdetermined to be between october and february in females and betweenseptember and march in males.The length-weight relationships were calculated for females and males.The constants in length-weight relationships were found to be statisticallydifferent for sexes. The length and weight-at-age data were estimated higher formales than females.The growth equations by means of length and weight were calculated byvon Bertalanffy growth equation using observed length and weight values of eachage group. The von Bertalanffy growth equations were calculated for females asLt= 25,29 (1-e 0,186 (t-5,75)), W t= 86,81 (1-e 0,400 (t-57,8)); and for males, Lt= 21,31 (1-e0,385 (t-9,70) 0,290 (t-91,13)), Wt= 125,04 (1-e ). The growth curve for sexes were alsorepresented.Key Words: Round goby, Neogobius melanostomus, Age, Growth,Otolith, Black Sea.