Öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin güçlendirici liderliklerinin öğretmenlerin psikolojik sahiplenme ve işe adanmışlıklarına etkisi
The effect of school managers' empowering leadership on teachers' psychological ownership and work engagement according to teachers' perceptions
Yazar: BURAK UZUN
Danışman: DOÇ. DR. ESRA TÖRE
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Güçlendirici liderlik = Empowering leadership ; Psikolojik sahiplenme = Psychological ownership ; İşe gönülden adanma = Work engagement

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğretmen algılarına göre okul müdürlerinin güçlendirici liderliklerinin öğretmenlerin psikolojik sahiplenme ve işe adanmışlıklarına etkisinin incelenmesidir. Araştırmanın evrenini 2021-2022 eğitim öğretim yılında İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı resmi ve özel; ilkokul, ortaokul ve lise kurumlarındaki okul yöneticilerini ve öğretmenlerini kapsamaktadır. Araştırmanın örneklemini 2021-2022 eğitim öğretim yılında İstanbul ili Silivri, Büyükçekmece, Beylikdüzü, Küçükçekmece, Maltepe ve Kartal ilçelerinde Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı okullarda görev yapmakta olan 463 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden korelasyonel tarama modeli kullanılmıştır. Verilerin toplanmasında "Demografik Bilgi Formu", "Güçlendirici Liderlik Ölçeği", "Psikolojik Sahiplenme Ölçeği" ile "İşe Adanmışlık Ölçeği" kullanılmıştır. 
Araştırma sonucunda öğretmenlerin güçlendirici liderlik düzeylerinin yüksek; genel psikolojik sahiplenme, kimlikleştirme/benlikle bütünleştirme, etkililik, koruyucu odak düzeylerinin yüksek, içsel sorumluluklarının çok yüksek; genel işe adanmışlık düzeyleri ile dinçlik ve adanmışlık düzeylerinin yüksek, yoğunlaşma düzeylerinin ise az yüksek olduğu bulunmuştur.  Öğretmen algısına göre okul müdürlerinin güçlendirici liderlik özellikleri okulda görevde bulunan öğretmen sayısına ve görev yapılan okul tipine göre anlamlı olarak farklılaşmamaktadır. Öğretmenlerin psikolojik sahiplenme düzeyleri cinsiyet ve okuldaki öğretmen sayısı değişkenine göre farklılaşmazken; yaş, kıdem, öğrenim düzeyi ve okul türü değişkenine göre anlamlı olarak farklılaşmaktadır. Öğretmenlerin işe adanmışlık düzeyleri cinsiyet, yaş, öğrenim düzeyi kıdem değişkenlerine göre anlamlı farklılaşırken; okuldaki öğretmen sayısına göre anlamlı farklılaşmamaktadır. Okul müdürlerinin güçlendirici liderlikleri ile öğretmenlerin psikolojik sahiplenme arasında yüksek düzeyde pozitif anlamlı ilişki, okul müdürlerinin güçlendirici liderlikleri ile öğretmenlerin işe adanmışlıkları arasında ise orta düzeyde pozitif anlamlı ilişki bulunmuştur. Okul müdürlerinin güçlendirici liderlik özellikleri öğretmenlerin psikolojik sahiplenme ve işe adanmışlıklarını pozitif anlamlı olarak etkilemektedir.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the effect of school managers' empowering leadership on teachers' psychological ownership and work engagement according to teacher perceptions. The population of the research is public and private affiliated to the Istanbul Provincial Directorate of National Education in the 2021 2022 academic year; It includes school administrators and teachers in primary, secondary and high school institutions. The sample of the research consists of 463 teachers working in schools affiliated to the Ministry of National Education in Istanbul province Silivri, Büyükçekmece, Beylikdüzü, Küçükçekmece, Maltepe and Kartal in the 2021-2022 academic year. Correlational survey model, one of the quantitative research methods, was used in the research. "Demographic Information Form", "Empowering Leadership Scale", "Psychological Ownership Scale" and "Work Engagement Scale" were used to collect data.
As a result of the research, teachers' empowering leadership levels were high; high levels of general psychological ownership, identification/integration with self, effectiveness, protective focus, very high internal responsibilities; it was found that the levels of general work dedication, vigor and dedication were high, while the levels of concentration were found to be less high. According to teacher perception, school managers' empowering leadership characteristics do not differ significantly according to the number of teachers in the school and the type of school they work in. While the psychological ownership levels of teachers do not differ according to gender and the number of teachers in the school; differs significantly according to age, seniority, education level and school type. While teachers' levels of work dedication differed significantly according to gender, age, education level and seniority variables; does not differ significantly according to the number of teachers in the school. A high level of positive significant relationship was found between school managers' empowering leadership and teachers' psychological ownership, and a moderately positive significant relationship between school managers' empowering leadership and teachers' work engagement. The empowering leadership characteristics of school managers positively affect teachers' psychological ownership and work commitment.