Volatilite ve asimetrik fiyat hareketleri üzerine bir inceleme: BİST100 örneği
A study on the volatility and asymmetric price movements: BIST100 case
Yazar: MEHMET ALİ KÜÇÜKPINAR
Danışman: DOÇ. DR. MURAT AKKAYA
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Asimetrik fiyat aktarımı = Asymmetric price transmission ; Bilgi = Information ; Borsa = Stock exchange ; Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Fiyat hareketi = Price movement ; Fiyat oluşumu = Price discovery ; Kaldıraçlı işlemler = Leveraged transactions ; Kırılganlık = Vulnerability ; Oynaklık = Volatility

Özet:
Sermaye piyasaları ekonomik sistemde büyümenin sağlanması, yapılan
tasarrufların mantıklı bir şekilde ekonomiye kazandırılması, gelişme vaat eden
şirketlerin paylarının hizmetine likidite sunulması ve bu payların el değiştirirken doğru
öngörüye sahip olanlara bir kâr marjı bırakılması, yani mükafatlandırma sağlanması
için vazgeçilmez yapılardandır. Bu süreçte piyasadan para çıkacağını ve piyasanın
daha kararlı ve durağan bir yapıya sahip olabileceğini anlatacak bir göstergeye ihtiyaç
duyulmuştur. Volatilite (Oynaklık) bu piyasaların kırılganlığını gösteren bir
göstergedir. Günlük artış ya da azalışın incelenerek karar vericinin fikir sahibi
olabileceği yüz üzerinden not verilen bir puan sistemidir.
Bu çalışmanın amacı gelişmiş ülkelerden Amerika Birleşik Devletleri (ABD),
Almanya, Japonya ve gelişmekte olan ülkelerden Türkiye, Çin, Hindistan'nın 12 Ocak
2018 – 31 Aralık 2022 dönemi için 1.267 günlük hisse senedi getirileri kullanılarak
oynaklık ve oynaklık yayılımları belirlemektir. Oluşturulan GARCH (1,2) modeli
istatistiksel olarak %1 düzeyinde anlamlı çıkmıştır ve model geçerlidir. Borsa İstanbul
100 endeksinin volatilitesini modellemek için oluşturulan GARCH modelinde DAX
(Almanya) değişkeni anlamlıdır. Oynaklık yayılımını belirlemek için oluşturulan
EGARCH (1,2) modeline göre; asimetrik etki parametresi (λ) negatiftir ve istatistiki
olarak %1 için olarak anlamlıdır.

Anahtar Kelimeler: Asimetrik Fiyat Hareketleri, Volatilite, Kırılganlık, Kaldıraçlı Piyasalar, Bilgi, Asimetrik Bilgi, Fiyat Oluşum Modelleri.

Abstract:
Capital markets are remarkable bodies in terms of providing growth, enhancing
the economical activity with the smaller savings and giving a reward to the investors
with better forecasting capabilities during the exchange process also serving liquidity
for the companies promising growth. During this process, investors needed an
indicator when the liquit will exit the market and when the market is more decisive
and stable. Wars, uncured diseases and economical crisises are the times in which trust
for economy comes down and volatility is increased. Because of this, decision makers
the investors needed to have an indicator to arrange the flow of the liqudity, in which
direction and in which ratio. Volatility is a measure to visualize the vulnerability and
instability. This is a metric with the type of ratio scale and never exceeded 100 point.
The aim of this study is to determine the volatility and volatility spillovers by
using the 1.267-day stock returns of developed countries (United States, Germany,
Japan) and developing countries (Turkey, China, India) for the period of 12 January
2018 - 31 December 2022. The created GARCH (1,2) model is statistically significant
at the 1% level and the model is valid. The DAX (Germany) variable is significant in
the GARCH model created to model the volatility of the Borsa Istanbul 100 Index.
According to the EGARCH (1,2) model created to determine the volatility spread, the
asymmetric effect parameter (λ) is negative and statistically significant for 1%. The
asymmetric effect, that is, the leverage effect, is valid in the Borsa Istanbul 100 Index.
There is also a volatility spillover from DAX (Germany) and NIFTY (India) to Borsa
Istanbul 100 Index.

Key Words: Asymmetric Price Movements, Volatility, Fragility, Leveraged Markets, İnformation, Knowledge, Asymmetric İnformation, Price Making Mechanism.