Aydın Müzesi'nde bulunan Demir Çağ Dönemi süs eşyaları
Ornamental items of Iron Age Period found in Aydın  Museum
Yazar: İLKNUR KARAÇAYIR
Danışman: PROF. DR. REMZİ YAĞCI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Aydın Müzesi = Aydın Museum ; Bilezikler = Bracelets ; Demir Çağı = Iron Age ; Süslemeler = Ornamentations ; Takılar = Jewellerys

Özet:
Demir Çağ'ın erken evrelerinde Doğu Anadolu'da hüküm süren çok sayıda feodal yapıda beyliğin varlığı bilinmektedir. Bölgede dağınık halde yaşayan Uruatri /Nairi adları ile bilinen bu beylikler, Demir Çağ Anadolusu'na damga vuran Urartu Devletinin temellerini atmışlardır. Urartu Devleti Van gölü çevresi merkez olmak üzere kuzeyde Trankafkasya'ya doğuda İran'ın kuzeyine kadar uzanan bir uygarlığın temsilciliğini yapmışlardır. Uygarlık, bölgede siyasi açıdan güçlü devletler olmasına ragmen özgün sanat eserleri ortaya koyarak özellikle maden sanatında adını tarihe yazdırmıştır. Urartulu sanatçılar madeni ustaca işleyerek metalden silahlar, günlük kullanım kapları, süs eşyaları üretmişlerdir. Bunların içinde takılar önemli bir yere sahiptir. Takılar içinde en çok kullanılanlar bilezik ve kolyelerdir. Demir Çağ toplumlarında özellikle bilezikler, kadınlar ve erkekler tarafından sıklıkla kullanılmıştır. Erken Demir Çağı'ndan itibaren görülen bu tür bileziklerin birçok kültürde özellikle de Urartu, Geç Hitit ve Asur toplumunda yaygın olmasının nedenleri arasında toplumsal statüyü belirlemesi ve dini inanışların etkisi büyüktür. Bileziklerin uçları genellikle hayvan başları ile (aslan, boğa, yılan, ejder) süslenmiştir. Bu tür bilezik, kolye ve diğer süs eşyalarının çoğunluğu müzelerde ve özel koleksiyonlarda bulunmaktadır. 
 Bu çalışmada Aydın  Müzesi'ne satın alma yoluyla gelen bilezikler ve kolyeler incelenmiştir. Aydın  Müzesi'nde yer alan bilezikler ve kolyeler; süslemeleri açısından Demir Çağ'a özellikle de Urartu takı sanatına katkı sağlayan özellikler göstermekte ve Dönemin sanat eserlerinin çeşitliliği konusunda bilgi edinmemize yardımcı olmaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Aydın  Müzesi, Demir Çağ, Urartu, Bilezikler.

Abstract:
The existence of many feudal structures of principalities prevailing in eastern Anatolia in the early stages of the Iron Age is known. These principalities known as Uruatri/ Naira living scattered in the region laid the foundations of Urartu who marked the Iron Age Anatolia. The state of Urartu represented a civilization extending mainly in the surroundings of Lake Van from Transcaucasia in the north east to northern Iran. Although there were politically powerful states in the region, The Civilization putting out original artwork, especially in the art of metal, printed its name to history. Urartu artists processing the ores skillfully produced metal weapons, ornaments and utensils for daily use. Among these, jewelry has an important place. The most commonly used ones are bracelets and necklaces. In Iron Age society especially bracelets were frequently used by women and men. The reasons of being widespread in many cultures especially in Urartu, the late Hittite and Assyrian community, such bracelets seen from the Iron Age are the determination of social status and the effect of religious beliefs are great. The ends of the bracelets were usually decorated with animal heads (lions, bulls, snakes, dragons, etc.). Most of this kind of bracelets, necklaces and other ornaments can be found in museums and private collections.
In this study, the bracelets and necklaces existed in  Museum in Aydin by means of purchasing have been examined. Bracelets and necklaces located in Aydin  Museum; in terms of decorations shows the features of Iron Age that contribute especially to the Urartu jewelry art and helps us learn about the diversity of the period's art.
Keywords: Aydin  Museum, the Iron Age, Urartu, Bracelets.