Kontrol ustalık teorisine göre psikoterapide danışan ile terapist arasında gerçekleşen diyadik ilişkilerin terapötik ittifak, pozitif-negatif duygular ve patojenik inançlar bağlamında araştırılması
An investigation of the dyadic relationships between the client and the therapist in psychotherapy according to the control mastery theory in the context of therapeutic allience, positive-negative emotions and pathogenic beliefs
Yazar: TUBA DURSUN TUNCEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERHAT YÜKSEL
Doğuş Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Kontrol Ustalık Teorisi (KUT); psikopatoloji ve psikoterapiye ilişkin danışanların psikoterapideki aktivitelerinin güvenlik arayışlarına göre nasıl organize edildiğini anlatan, bireysel formülasyon sağlayan ve zihinsel işlevsellik içeren ilişkisel, bilişsel dinamik bir teoridir. Teori aynı zamanda terapist için tedavi sürecini netleştiren ve terapistin müdahalelerine rehberlik eden bir yapıdadır. Bu araştırma; KUT ile ilgili olarak danışan ve terapistin karşılıklı negatif-pozitif duyguları ile seansta oluşturdukları terapötik ittifak düzeylerini Aktör-Partner Karşılıklı Bağımlılık Modeli (APİM) analizi kullanarak, danışanın patojenik inançlarında nasıl bir değişim ve dönüşüm olduğunu ampirik olarak göstermiştir. Araştırma KUT bağlamında, Süresi Sınırlı Dinamik Psikoterapi (SSDP) ile, 31 danışanın ilk 24 seansından toplamda 284 seans saati olarak çalışılmıştır. Tüm seans ortalamalarının yanısıra ayrıca birinci, üçüncü, sekizinci ve son seanslar APİM  analizi ile değerlendirilmiştir. Ayrıca terapist ve danışan arasında tekrarlayan ölçümler yapılmıştır.  Araştırma,  danışan ve terapistin seanstaki negatif-pozitif duygularının, danışan ve terapist arasında gerçekleşen terapötik ittifak ile karşılıklı ilişkisine bakmıştır. Bunun yanısıra danışanın patojenik inançlarındaki değişim, ilk ve son  seans tekrarlı ölçümleriyle gösterilmiştir. Danışanların patojenik inançları, Young Şema Ölçeği ile incelenmiş olup, danışanların seans hedeflerini geçip geçmediği test edilmiştir. Terapötik İttifak düzeyinin değerlendirildiği seans ölçümlerinde  terapötik ittifakın en çok 8. Seansta gerçekleştiği bulunmuştur. Ölçek olarak Young Şema Ölçeği, PANAS Pozitif Negatif Duygu Ölçeği,  Terapötik İlişki Ölçeği Danışan ve Terapist formu kullanılmıştır.

Abstract:
Control Mastery Theory (CMT) is a relational, cognitive, and dynamic theory that explains, regarding psychopathology and psychotherapy, how clients' activities in psychotherapy are organized according to their search for security, and provides individual formulation and includes mental functionality. The theory also has a structure that clarifies the treatment process for the therapist and guides the therapist's interventions. This research has empirically shown what kind of change and transformation occurs in the client's pathogenic beliefs by using the Actor-Partner Interdependence Model (APIM) analysis of the mutual negative-positive emotions of the client and the therapist and the therapeutic alliance levels they formed in the session. In the context of KUT, the research was conducted with Duration-Limited Dynamic Psychotherapy (SSDP), from the first 24 sessions of 31 clients, for a total of 284 session hours. In addition to all session averages, the first, third, eighth and last sessions were evaluated with APIM analysis. Additionally, repeated measurements were made between the therapist and the client. The research focused on the mutual relationship between the negative and positive emotions of the client and therapist in the session and the therapeutic alliance between the client and therapist. In addition, the change in the client's pathogenic beliefs was demonstrated through repeated measurements in the first and last sessions. Clients' pathogenic beliefs were examined with the Young Schema Scale, and it was tested whether the clients met their session goals. In the session measurements where the level of Therapeutic Alliance was evaluated, it was found that the therapeutic alliance was mostly realized in the 8th session. Moreover, by measuring the dyadic positive and negative emotions of the client and therapist, the changes at the emotional level between the therapist and the client during the sessions were examined. Young Schema Scale, PANAS Positive Negative Emotion Scale, Therapeutic Relationship Scale Client and Therapist form were used as scales.