Ortaöğretim kurumu yöneticilerinin farklılıkları yönetebilme becerileri ile öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişki
Relationship between high school principals' diversity management skills and teachers' organizational commitment
Yazar: OYA CANBAZ
Danışman: DOÇ. DR. BAHRİ AYDIN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Farklılıkların yönetimi = Diversity management ; Okul yöneticileri = School administrators ; Ortaöğretim kurumları = Secondary education institutions ; Yöneticiler = Managers ; Yönetsel beceri = Managerial skill ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırma ortaöğretim kurumu yöneticilerinin farklılıkları yönetebilme becerileri ile öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkiyi tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Çalışma evreni, 2017-2018 eğitim öğretim yılı ikinci dönem, Bolu il merkezinde bulunan ortaöğretim kurumlarında görev yapan 897 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemiyle 628 öğretmen seçilmiş ve dağıtılan 628 ölçekten 413 tanesi geri dönmüştür. 
Araştırmada öğretmenlere uygulanan ölçek, 3 bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, ölçeği yanıtlayacak öğretmenlerin kişisel bilgilerine ilişkin 5 soru yer almaktadır. İkinci bölümünde ise Balay ve Sağlam'ın (2004) geliştirdiği üç alt boyut ve 28 maddeden oluşan Farklılıkların Yönetimi ölçeği ile Allen ve Mayer'in geliştirdiği ve Hakan Dilek'in (2005) Türkçeye çevirdiği üç alt boyut ve 16 maddeden oluşan Örgütsel Bağlılık ölçek soruları yer almaktadır. Araştırma verilerinin çözümlenmesinde SPSS 20.0 programından yararlanılmıştır. Araştırma verilerinde hangi test tekniklerinin uygulanacağını belirlemek amacıyla değişkenlerin dağılımının normalliği Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk testleri uygulanmıştır.  

Öğretmenlerin, yöneticilerin farklılıkları yönetebilme becerilerine ve örgütsel bağlılıklarına yönelik algılarını belirlemede ortalama, yüzde ve frekans analizi uygulanmıştır. Yöneticilerin farklılıkları yönetebilme becerilerinin, öğretmenlerin cinsiyet, medeni durum ve okul türü değişkenlerine göre incelenmesinde Mann-Whitney U Testi; öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarının cinsiyet, medeni durum ve okul türü değişkenlerine göre incelenmesinde Bağımsız Örneklemler t testi; yöneticelerin farklılıkları yönetebilme becerisinin, öğretmenlerin yaş ve mesleki kıdem değişkenlerine göre incelenmesinde Kruskal-Wallis testi; öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarının yaş ve mesleki kıdem değişkenlerine göre incelenmesinde Tek Yönlü ANOVA testleri kullanılmıştır. Yöneticilerin farklılıkları yönetebilme becerisi ile öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkiyi belirlemede korelasyon analizi yapılmıştır.

Araştırma sonucuna göre, öğretmenlerin okul yöneticilerinin farklılıkları yönetebilme becerilerine ilişkin algı düzeyleri ortalaması tüm boyutlarda "yüksek" bulunmuştur. Öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarına ilişkin algı düzeyleri ortalaması ise "orta" düzeyde; öğretmenlerin duygusal bağlılık alt boyutunda algıları "yüksek"; devam bağlılığı alt boyutunda "düşük" ve normatif bağlılık alt boyutunda "orta" düzeyde tespit edilmiştir.

Öğretmenlerin okul yöneticilerinin farklılıkları yönetebilme becerilerine ve örgütsel bağlılıklarına ilişkin algıları cinsiyet, medeni durum ve okul türü değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. 

Öğretmenlerin okul yöneticilerinin farklılıkları yönetebilme becerilerine ve örgütsel bağlılıklarına ilişkin algıları yaş ve mesleki kıdem değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. 

Okul yöneticilerinin farklılıkları yönetebilme becerileri ile öğretmenlerin örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemek için yapılan korelasyon analizi sonucuna göre, yöneticilerin farklılıkları yönetebilme becerileri ile öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları arasında anlamlı, pozitif yönde orta dereceli bir ilişki tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Okul Yöneticisi, Öğretmen, Farklılıkları Yönetebilme Becerisi, Örgütsel Bağlılık

Abstract:
This research was conducted to determine the relationship between high school principals' diversity management skills and teachers' organizatıonal commıtment The population consists of 897 teachers working in the high school in the city center of Bolu in the second semester of 2017-2018 academic year. 628 teachers were chosen by  easily accessible sampling method. 413 out of 628 distributed scales has returned. 

The scale applied to teachers in the research consists of 3 parts. In the first part, there are 5 questions related to the personal information of the teachers who will answer the scale. In the second part, there are questions of Management of Diversities scale, which consists of three sub-dimensions and 28-items, developed by Balay and Sağlam (2004) and Organizational Commitment scale, which consists of three sub-dimensions and 6-items, developed by Allen and Mayer and translated into Turkish by Hakan Dilek (2005). SPSS 20.0 program was used to analyze the research data. The normality of the distribution of variables was applied with Kolmogorov-Smirnov and Shapiro-Wilk tests in order to determine which test techniques will be applied in the research data.  

The Mann-Whitney U Test was used to analyze the skill of managing diversities according to gender, marital status and school type variables; Unpaired T Test to analyze the organizational commitment according to gender, marital status and school type variables; Kruskal-Wallis test to analyze the skill of managing diversities according to age and professional seniority variables; One-Way ANOVA was used to analyze the organizational commitment according to age and professional seniority variables. Average, percentage, frequency analysis were performed to determine the perception levels, correlation analysis was performed to determine the relationship between the skill of managing diversities and organizational commitment.

According to the results of the research, the average perception levels of teachers regarding the skills of managing diversities of the school administrators was found to be "high" in all dimensions. The average perception levels of teachers regarding the organizational commitment are determined to be at "medium" level; perceptions of teachers at emotional commitment dimension are determined to be at "high" level; "low" in continuance commitment and "medium" in normative commitment.

Perceptions of teachers regarding the skills of managing diversities and organizational commitment of the school administrators did not differ significantly according to gender, marital status and school type variables. 

Perceptions of teachers regarding the skills of managing diversities and organizational commitment of the school administrators did not differ significantly according to age and professional seniority variables. 

According to the results of the correlation analysis conducted in order to determine the relationship between the skills of managing diversities of the high school principals' managers and organizational commitment levels of teachers, a significant, positive, moderate relationship was determined between the organizational commitment 

Keywords: School Administrator, Teacher, Skill of Managing Diversities, OrganizationalCommitment