Erişkin bağlanma biçimlerinin doğum sonrası depresyon ve anksiyete üzerindeki etkisi ve sosyal desteğin bu ilişkideki moderatör rolü
The moderator role of social support in the relation of adult attachment styles with post-partum depression and anxiety
Yazar: ZÜLAL VATANSEVER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HİVREN ÖZKOL
Işık Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Depresyon = Depression ; Doğum = Delivery ; Sosyal destek = Social support ; Vajinal doğum-sezaryen sonrası = Vaginal birth-after cesarean ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Problemin Tanımı: Bu araştırmanın amacı, erişkin bağlanma biçimlerinin doğum sonrası görülen depresyon ve anksiyete ile ilişkisinde sosyal desteğin moderatör rolünün incelenmesidir.
Yöntem: Araştırma, aile sağlığı merkezlerine başvuran ve gönüllü olarak araştırmaya katılmak isteyen post-partum dönemdeki 76 kadın ile yürütülmüştür. Katılımcılara; bilgilendirilmiş gönüllü olur formu, sosyo-demografik ve tıbbi bilgilerin yer aldığı veri formu, Beck Anksiyete Ölçeği, Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği, Erişkin Bağlanma Biçimleri Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Science) for Windows 22.00 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Betimsel istatistik analizi, Pearson korelasyon analizi, ANOVA ve post-hoc analizi, bağımsız t testi, çoklu regresyon analizi, hiyerarşik regresyon analizi uygulanmıştır ve p değerinin 0,05'den küçük olması istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Araştırma verilerinin korelasyon analizleri sonucunda, erişkin bağlanma biçimlerinden kaygılı/kararsız bağlanma biçimi ve güvenli bağlanma biçimi ile doğum sonrası depresyon ve anksiyete belirtileri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Kaygılı/kararsız bağlanma biçimi ile doğum sonrası depresyon ve anksiyete belirtileri arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunurken, güvenli bağlanma biçimi ile doğum sonrası depresyon ve anksiyete belirtileri arasında negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Sosyal destek ile kaygılı/kararsız bağlanma biçimi, güvenli bağlanma biçimi, depresyon belirtileri ve anksiyete belirtileri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Sosyal destek ile anksiyete, depresyon, kaygılı/kararsız bağlanma biçimi arasında negatif yönde anlamlı ilişki bulunurken, sosyal destek ile güvenli bağlanma biçimi arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Regresyon analizleri sonucunda, erişkin bağlanma biçimlerinden güvenli bağlanma ve kaygılı kararsız bağlanmanın depresyonu yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Güvenli bağlanma düşük depresyon puanlarını yordarken, kaygılı/kararsız bağlanma yüksek depresyon puanlarını yordamaktadır. Depresyonun güvenli bağlanma ve kaygılı/kararsız bağlanmayla ilişkisinde sosyal desteğin moderatör rol oynadığı bulunmuştur.
Sonuç: Erişkin bağlanma biçimlerinin, depresyon şiddeti ile ilişkili olabileceği ve sosyal desteğin bu ilişkide moderatör rol oynayabileceği bulunmuştur.

Anahtar kelimeler: Doğum sonrası depresyon, anksiyete, güvenli bağlanma, kaçıngan bağlanma, kaygılı/kararsız bağlanma, sosyal destek.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to examine the moderator role of social support in the relation of adult attachment styles with post-partum depression and anxiety. The hypotheses of the study is that social support is moderator in the relation of attachment styles with depression and anxiety symptoms of women who gave birth recently.
Method: Seventy six women in the post-partum term participated in the study as volunteers in primary care clinics. Informed consent form, socio-demographic information form, Beck Anxiety Inventory (BAI), Edinburgh Postnatal Depression Scale (EPDS), Adult Attachment Scale (AAS), and Multidimensional Perceived Social Support Scale (MSPSS) were administered. 
Results: According to the correlation analyses, there is a significant relation between anxious/ambivalent and secure attachment style and post-partum depression and anxiety symptoms. Post-partum depression and anxiety symptoms are positively related to anxious/ambivalent attachment styles and negatively related to secure attachment style. Social support sub-scales are significantly related to anxious/ambivalent attachment style, secure attachment style and anxiety symptoms. Social support sub-scales are negatively related to anxiety, depression and anxious/ambivalent attachment style and positively related to secure attachment. According to regression analyses results, secure attachment style significantly predicts low level of depression scores. Anxious/ambivalent attachment style significantly predicts depression symptoms and social support scale has a moderator role in this relation.
Conclusion: Adult attachment styles may predict severity of depression and social support scale has a moderator role in this relation.

Key words: Post-Partum depression, anxiety, secure attachment, insecure attachment, social support.