Bireysel ve takım sporları antrenörlerinin algılanan stres durumlarının araştırılması (Van ili örneği)
Investigation of perceived stress states of individual and team sports coaches (Van province)
Yazar: ÇETİN KABUL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKİYE ÖZKAN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports
Dizin: Algı = Perception ; Antrenör = Trainer ; Spor = Sports ; Stres = Stress ; Van = Van

Özet:
Bu çalışmada bireysel ve takım sporları antrenörlerinin algılanan stres
durumlarının araştırılması hedeflenmiştir. Tarama modeli ile yapılan araştırmaya,
2022 yılında Van ilinde Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü ile özel kulüplerde aktif
olarak antrenörlük yapan bireyler katılmıştır. Çalışmada Cohen ve ark. (1983)
tarafından geliştirilen Eskin ve ark. (2013) tarafından Türkçe'ye uyarlanan
geçerlik ve güvenirliği yapılmış algılanan stres ölçeği kullanılmıştır. Çalışmaya 69
kadın ve 155 erkek olmak üzere toplam 224 antrenör katılmıştır. Çalışmadan elde
edilen verilerin analizinde SPSS paket programı kullanılmıştır. Verilerin normallik
düzeyi Kolmogrov-Simirnov testi ile değerlendirilmiştir. Veriler normal bir dağılım
göstermediğinden iki düzeyli değişken karşılaştırılmasında Mann Whitney U testi,
ikiden fazla grupların karşılaştırılmasında ise Kruskall-Wallis H testi kullanılmıştır.
Çalışmada anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Çalışmada elde
edilen bulgular değerlendirildiğinde branş ve eğitim durumları ile stres toplam ve
alt boyut puanlarında anlamlı farklılık görülmemiştir (p>0,05). Düzenli olarak spor
yapma durumu ile stres toplam ve alt boyut puanlarında anlamlı farklılık
bulunmaktadır (p<0,05). Düzenli olarak spor yapan antrenörlerin stres algısı
toplam ve alt boyut puanları daha düşük bulunmuştur. Antrenörlerin çalıştırdığı
sporcularda ulusal düzeyde dereceye sahip sporcu durumu ile stres toplam ve alt
boyutları arasında anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0,05). Ulusal düzeyde
dereceye sahip sporcusu olan antrenörlerin stres algıları daha düşük
bulunmuştur. Antrenörlerin cinsiyet, medeni durum, sigara kullanım, il dışı
müsabakalara katılma durumu, yeterli tesise sahip olma durumu ile stres toplam
ve alt boyutları puanlarında anlamlı bir farklılık görülmemiştir (p>0,05). Sonuç
olarak antrenörlerin algılanan stres durumları birçok sosyodemografik özellikten
etkilenmektedir. Antrenörlerin stres algılarının azaltılmasına yönelik yapılacak
eğitim programlarının antrenörlerin algılanan stres ve başarı durumlarına olumlu
katkılar sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar sözcükler: stres algısı, antrenör, spor

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the "perceived stress situations" of
individual and team sports coaches. Individuals who are actively coaching in
private clubs with the Provincial Directorate of Youth and Sports in Van province
in 2022 participated in the research conducted with the Screening Model. In this
study, valid and reliable "perceived stres meter", which was developed by Cohen
and adapted into Turkish by Eskin and Ark. (2013) was used. A total of 224
trainers, 69 women and 155 men, participated in the study. The SPSS package
program was used in the analysis of the data obtained from the study. The level
of normality of the data was evaluated with the Kolmogrov-Smirnov test. Since
the data does not show a normal distribution, the Mann Whitney U test was used
in two-level variable comparison and Kruskall-Wallis H test was used in
comparing more than two groups. The level of significance in the study is
assumed to be p<0.05. When the findings obtained in the study were evaluated,
no significant difference was observed in the branch and education status, and
stress total and sub-dimension scores (p>0.05). There is a significant difference
between regular exercise and stress in total and sub-dimension scores (p<0.05).
There is a significant difference between regular exercise and stress total and
sub-dimension scores (p<0.05). The stress perception total and sub-dimension
scores of the coaches who regularly do sports were found to be lower. A
significant difference was found between the status of the athlete with a national
degree and the total and sub-dimensions of stress (p<0.05). Stress perceptions
of coaches with nationally ranked athletes were found to be lower. There was no
significant difference in the total and sub-dimension scores of the trainers in terms
of gender, marital status, smoking, participation in non-provincial competitions,
having adequate facilities, and stress total and sub-dimensions (p>0.05). As a
result, the perceived stress of coaches is affected by many sociodemographic
characteristics. It is thought that the training programs to be carried out to reduce
the stress perception of the trainers will contribute positively to the perceived
stress and success of the trainers.
Key words: stress perception, trainer, sport