Ateşli silahlara bağlı abdominal major vasküler yaralanmalarda mortaliteyi etkileyen faktörler /
Yazar: AHMET DEĞİRMENCİ
Danışman: PROF.DR. TURGUT TUFAN
GATA / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2005
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery

Özet:
ÖZET Türkiye'de son yirmi yılda terör saldırıları nedeni ile çok sayıda askeri personel yaralanmış veya hayatını kaybetmiştir. Bizim bu çalışmamızın amacı abdominal vasküler yaralanmaların görülme sıklıklarını ve mortaliteyi etkileyen faktörleri tespit etmek, hangi faktörün mortaliteye ne derecede etkili olduğunu değerlendirmektir. Bu amaçla 2000-2004 yılları arasında 14 asker hastanesinde ateşli silah ile abdominal yaralanmaya bağlı 598 hasta retrospektif olarak araştırıldı. 116 (% 19.4) majör vasküler yaralanma belirlendi. 37 olguda major arter yaralanması, 47 olguda major ven yaralanması, 32 olguda ise multipl damar yaralanması tespit edildi. Hızlı sıvı replasmanı yapılanlarla yapılmayanlar karşılaştırıldı replasman yapılanlarda yapılmayanlara göre mortal ite hızı düşük olmakla beraber istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamadı. Yaralıların yaralanma sonrası cerrahi müdahaleye kadar geçen süreye göre mortal ite hızları karşılaştırıldığında en düşük hız %55.6 ile ilk 1 saat içinde öpere edilenlerde, en yüksek hız ise %84 ile 2 saatten sonra öpere edilen hastalarda bulunmuştur. Guruplar arası fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Sonuç olarak çalışmamız bu tür yaralanmalarda, hayat kurtarıcı tek yöntemin olabildiğince erken cerrahi olduğunu ortaya koymuştur. Hızlı sıvı uygulaması tek başına mortaliteyi azaltan etken olarak görülmemesine karşın, bu yaralanmalarda hızlı sıvı replasmanı ile birlikte zaman geçirmeksizin uygulanan erken cerrahi girişim veya çatışma alanında hasar kontrol cerrahisi, geliştirilmesi gereken tedavi yöntemi olarak görülmektedir. 41

Abstract:
SUMMARY In Turkey, lots of service members had been wounded or killed because of terrorist attacks for twenty years.The aim of this study is to obtain the frequency of abdominal vasculer injuries, the effectivity of facts of mortality. For this reason 598 patients who were treated at 14 military hospitals were searched retrospectively.116 (19.4%) major vasculer injuries were found.These were 37 major arterial injuries, 47 major venous injuries and 32 multiple vasculer injuries. Cases that took rapid fluid resuscitation and cases that did not take fluid resuscitation were compared.Although mortality rate at cases that took fluid resuscitation was lower than cases that did not, there was no statistically significant difference between two groups.When mortality rates were compared according to delay of injury-surgery times, Patients who were operated in the first hour had the smallest mortality rate(55.6 %).The biggest rate was found in patients who were operated two hours after wounded (84.5 %). there was no statistically significant difference between two groups. There was statistically a significant difference between two groups. As a result our study showed that early surgical intervention was the only life-saving method.Although rapid fluid resuscitation is not accepted as a fact that decreases mortality, early surgery with rapid fluid resuscitation or field damage control surgery are treatment techniques that must be improved in the future. 42