Türk Memlükler döneminde Siyer Yazıcılığı İbnü'd-Devâdârî (Ö. 736/1336'dan sonra) örneği (1250-1382)
Syrah Writing in Turkish Mamlukid period example of Ibn al-Dawadari (Died after 736/1336) (1250 - 1382)
Yazar: ELİF DAĞTEKİN
Danışman: PROF. DR. FATİH YAHYA AYAZ
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Memlükler = Mamluks ; Memlükler Dönemi = Mamluks Period ; Siyer = Siyer ; İbnü'd-Devadari = İbnü'd-Devadari

Özet:
Memlükler (648¬¬-923/1250-1517) tarihinde kurulmuş Müslüman Türk devletinden biri olmakla birlikte İslâm bilim tarihi açısından büyük öneme sahiptir. Bu dönemdeki eserler ve tarihçiler incelendiğinde İslâm tarihçiliğinin altın çağı olarak tanımlandığı görülür. Özellikle Türk Memlükler devrinde Hz. Peygamber'in hayatına dair derinlemesine inceleme yapan pek çok siyer eseri zikretmek mümkündür. Bu çalışmanın amacı VIII. (XIV.) yüzyılda Memlük coğrafyasındaki siyer yazıcılığını İbnü'd-Devâdârî özelinde inceleyerek, bu dönemdeki Hz. Peygamber algısını ortaya koymaktır. Çalışmada ana hatlarıyla Memlükler dönemindeki ilmî hayat ve Memlükler dönemine kadarki siyer yazıcılığından kısaca bahsedilmiştir. Daha sonra İbnü'd-Devâdârî'nin ed-Dürrü's-semȋn fȋ ahbâri Seyyidi'l-mürselȋn ve'l-hulefâʾi'r-râşidîn adlı siyer eseri muhtevası, usulü ve kaynakları bakımından incelenmiştir. Bunların ardından bizim ele aldığımız müellifin siyeri muasırlarından İbn Seyyidünnâs'ın (ö. 734/1334) 'Uyûnü'l eser fî fünûni'l-megâzî ve'ş-şemâil ve's-siyer isimli kitabı ve Zehebȋ'nin (ö. 748/1348) Siyeru a'lâmi'n-nübelâ'sının Hz. Peygamber'in hayatına ayırdığı kısımla belli başlı özellikler açısından mukayeseli bir şekilde ele alınmıştır.

Anahtar kelimeler: Türk Memlükler Dönemi, siyer yazıcılığı, İbnü'd-Devâdârî, edDürrü's-semȋn fȋ ahbâri Seyyidi'l-mürselȋn ve'l-hulefâʾi'r-râşidîn

Abstract:
Mamluks, is very significant in terms of Islamic science studies, with being one of the greatest Muslim Turkish States, which was established in (648-923/1250-1517). Analyzing the works and historians of the period, it is easily seen that this period can be called as the golden age of the history of Islam. It is possible to say that there are lots of syrah works about the life of Prophet Muhammed, especially in Turkish Mamlukid Period. The aim of this study is to examine the syrah writing in Mamluk region of 8th century in the context of Ibn Al-Dawadarı and to present the perception of Prophet Muhammed of this period. In this study, the scientific life in Mamlukid Period and syrah writing before the Mamlukid Period were briefly mentioned. After that, Ibn al-Dawadarı's syrah work, named "al-durr al-thamin fi akhbar Sayyid al-Mursalin wa-l-khulafa'al-rashidin" was examined regarding content, method and resources. Subsequently, the syrah of Ibn al-Dawadarı is discussed in a comparative manner in terms of fundamental points with the book of Ibn Sayyid  al-Nas (d. 734/1334) namely "Uyun al-Athar fi Funun al-Maghazi wa al-Shama'il wa al-siyar" and the part of the life of the Prophet Muhammed in the book of Al-Dhahabi (d. 748/1348) namely "Siyar a'lam al-nubala". Additionally, aforementioned writers (Ibn Sayyid al-Nas and Al-Dhahabi) were contemporary of Ibn al-Dawadarı.

Key words: Turkish Memlukid Period, syrah writing, Ibn al-Dawadarı, al-durr al-thamin fi akhbar Sayyid al-Mursalin wa-l-khulafa'al-rashidin