Konya ili Sarayönü-Altınekin çevresinde şeker pancarı sulamasında kullanılan damla sulama sistemlerinin incelenmesi
Research on drip irrigation systems used for sugar beet irrigation at Konya Sarayönü-Altinekin provinces
Yazar: OSMAN SAYMAN
Danışman: PROF. DR. BİLAL ACAR
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı / Tarımsal Yapılar Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırmada Konya ili Sarayönü ve Altınekin ilçeleri sınırları içerisinde yer alan tarım arazilerinde şeker pancarı tarımında kullanılan damla sulama sistemleri kapsamlı olarak değerlendirilmiştir. Bu amaçla araştırma bölgesinde şeker pancarı sulamasında mevcut kurulu farklı tasarım ve sistem özelliklerine sahip yaklaşık 10 adet damla sulama sistemi incelenmiştir. Bunun yanında söz konusu kullanılana bu damla sulama sistemlerinin damlatıcı su dağıtım performansları araştırılmıştır. Bu değerlendirmede damlatıcı su uygulama homojenlikleri homojenlik katsayısı (UC) ve eş su dağılım katsayısı (EU) esas alınmıştır. Ayrıca, çiftçi uygulamaları şartlarında damla sulama sistemi kullanımında şeker pancarına sezonluk verilen sulama suyu miktarları da hesaplanmıştır. Araştırma sonucunda işletmelerde UC değeri %86.64-%98.20 arasında bulunmuştur. Buna göre damlatıcı su uygulama düzgünlüğü İYİ-MÜKEMMEL sınıfında yer almıştır. EU değeri ise %82.41-%97.80 arasında değişim göstermiştir. Buna göre damlatıcı su uygulama düzgünlüğü İYİ-MÜKEMMEL sınıfında yer almıştır. Sonuç olarak, damlatıcı debi değişimindeki farklılıklara sistem tasarımı, işletme basınçları, arazide kullanılan sistemin bakım ve onarım işlemlerinin zamanında yapılıp yapılmaması ve sistemin elemanlarının yaş durumları gibi faktörlerin etkili olduğu söylenebilir. Çiftçi şartlarında işletmelere sezonluk uygulanan sulama suyu miktarı olarak 626-932 mm olarak hesaplanmıştır. Sulama suyu kullanım verimliliği ise 6.86-9.58 kg/m3 arasında bulunmuştur. Yöredeki sulama suyu kaynaklarının sınırlı ve sulamada kullanılan enerji maliyetlerinin yüksek olmasından dolayı çiftçilerin sulama sayısı ve süresini azaltma eğiliminde oldukları tespit edilmiştir.

Abstract:
In this research, drip irrigation systems using for irrigation of sugar beet crop at Konya-Sarayönü and Konya-Altınekin provinces were analyzed with comprehensively. In that purpose, about 10 drip irrigation systems having different characteristics under farmer's practices were researched. In addition, emitter water application performances were also examined. In that evaluation, Uniformity Coefficient (UC) and Emission Uniformity (EU) were considered. Besides those, seasonal irrigation water with drip irrigation systems was calculated under farmer's practices. The UC values varied from 86.64% to 98.20% so the watering uniformity was between GOOD and EXCELLENT accordingly. Similarly, EU values varied from 82.41% to 97.80% so the watering uniformity was between GOOD and EXCELLENT in accordance of those findings. In results, drip irrigation systems design, working pressure, timely maintenance-repair works and aging of the system components were found main reasons of watering uniformity performance of drippers.  The applied water varied from 626 mm to 932 mm under farmer's practices by drip irrigation systems using irrigation of sugar beet. Irrigation water use efficiency (IWUE) was found between 6.86 kg/m3 and 9.58 kg/m3 in research farms. There was a trend about reductions in irrigation number and duration of irrigation due to the resulting water saving and reducing irrigation energy cost in region particularly in sugar beet production.