Türkiye ve seçilmiş OECD ülkelerinde veraset ve intikal vergilerinin karşılaştırılması
Comparison of inheritance and gift taxes in Turkey and selected OECD countries
Yazar: FURKAN CAN KİNAS
Danışman: PROF. DR. SELDA AYDIN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law ; Maliye = Finance

Özet:
Vergiler, devletin kamu harcamalarının finansmanında kullandığı vazgeçilmez kaynaklardır. Vergiler servet, harcama ve gelir üzerinden alınmaktadır.  Servet vergileri oldukça eski bir konsept olmasına rağmen vergi gelirlerinin içindeki payı düşük olan vergilerdir. Servet vergileri servetin üzerinden ve servet transferinden alınmaktadır. Veraset ve intikal vergisi ise servet transferi üzerinden alınan vergilerden birisidir. Veraset ve intikal vergisi uygulamasında her ülkenin uygulama yöntemi, mükellef, istisna ve muafiyet ile verginin hesaplanması açısından farklı düzenlemeleri bulunmaktadır. Türkiye'nin veraset ve intikal vergisi uygulaması incelendiğinde ve diğer ülkelerin uygulamalarıyla karşılaştırıldığında özellikle değer sınırı belirlenmemesi kapsamında istisna düzenlemelerinin yeterince ayrıntılı olmamasının vergi gelirlerini olumsuz etkilediği ifade edilebilir. Türkiye'nin veraset ve intikal vergisi uygulamasında verginin sosyal fonksiyonu açısından bazı düzenlemeler bulunmakla birlikte bu düzenlemeler yeterli düzeyde değildir. Diğer ülke örnekleri incelendiğinde bu ülkelerde yer alan bazı düzenlenmelerin Türkiye'nin veraset ve intikal vergisi uygulamasında da yer almasının verginin sosyal fonksiyonu açısından önemli olduğu değerlendirilmektedir. Özellikle hem fiskal hem de ekstra-fiskal fonksiyon açısından diğer ülkelerin gerisinde kalan Türkiye veraset be intikal vergisi uygulamasının muafiyet ve istisnalar ile vergi tarifesi ve hesaplama yöntemleri kapsamında çeşitli düzenlemelere ihtiyaç duyduğu tespit edilmektedir. Çalışmada seçilmiş ülke örnekleri incelenerek bu ülke uygulamalarının farklılıkları kapsamında Türkiye uygulamasının iyileştirilmesine yönelik öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
Taxes are indispensable sources used by the government to finance public expenditures. Taxes are levied on wealth, spending, and income. Despite being a concept with a long history, wealth taxes constitute a relatively small portion of tax revenues. Wealth taxes are imposed on wealth itself and wealth transfers. Inheritance and gift taxes are among the taxes levied on wealth transfers. Each country has different provisions regarding the implementation method, taxpayers, exemptions, and tax calculation in inheritance and gift tax. When examining Turkey's inheritance and gift tax implementation and comparing it with other countries' practices, it can be expressed that the lack of a specified value threshold and insufficiently detailed exemption provisions negatively impact tax revenues. Although Turkey's inheritance and gift tax implementation include some provisions concerning the social function of the tax, these provisions are not considered to be sufficiently comprehensive. When studying examples from other countries, it is deemed important for some of these provisions to be adopted in Turkey's inheritance and gift tax implementation to enhance its social function. Particularly concerning both fiscal and extra-fiscal functions, it is observed that Turkey's inheritance and gift tax implementation falls behind other countries, and there is a need for various adjustments in terms of tax rates, exemptions, allowances, and calculation methods. This study examines selected country examples and develops recommendations for improving Turkey's inheritance and gift tax implementation based on the differences in these country practices.