Öğretmenlerde yaşamda anlam, özgecilik ve umut
Meaning in life, altruism and hope in teachers
Yazar: GAMZE IŞIK
Danışman: PROF. DR. MELİHA TUZGÖL DOST
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı öğretmenlerde yaşamda anlam, özgecilik ve umut düzeyleri 
arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırmanın bir diğer amacı cinsiyet, yaş ve mesleki kıdem 
demografik değişkenlerine göre öğretmenlerin yaşamda anlam, umut ve özgecilik 
düzeylerinde anlamlı bir fark olup olmadığının incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubu 
İç Anadolu Bölgesinde bir şehirdeki MEB'e bağlı okullarda görev yapmakta olan 357 
öğretmenden oluşmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, 
Yaşamda Anlam Ölçeği, Sürekli Umut Ölçeği ve Öğretmen Özgeciliği Ölçeği kullanılmıştır. 
Verilerin analizinde, bağımsız örneklemler için t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) 
yöntemleri kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler ise Pearson Momentler Çarpımı 
Korelasyon Katsayısı ile incelenmiştir. Verilerin istatiksel analizi SPSS 26.0 ve LISREL 8.80 
paket programı ile gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizler sonucunda öğretmenlerde yaşamda 
anlam ve alt boyutları, umut ve alt boyutları ve özgecilik düzeylerinin yaş ve mesleki kıdeme 
göre anlamlı bir farklılık olduğu saptanmıştır. Yaşamda anlam ve alt boyutu olan yaşamda 
anlamın varlığı ile umut ve alt boyutları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. 
Ayrıca öğretmenlerde yaşamda anlamın varlığı ile özgecilik arasında pozitif yönde anlamlı 
bir ilişkiye rastlanmıştır. Son olarak elde edilen sonuçlara göre öğretmenlerde özgecilik ile 
umut ve alt boyutları arasında pozitf yönde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır.

Anahtar sözcükler: Öğretmenler, yaşamda anlam, umut, özgecilik

Abstract:
This study was conducted to examine the relationship between meaning in life, hope and 
altruism levels in teachers. Another aim of the research was to examine whether there is a 
significant difference meaning in life, hope and altruism levels in teachers according to 
demographic variables of gender, age and professional seniority. The study group of the 
research consists of 357 teachers working in schools affiliated to the MEB in a city in the 
Central Anatolia Region. Personal Information Form, Meaning in Life Questionnaire, 
Dispositional Hope Scale and Teacher Altruism Scale were used to collect the data.
Independent samples t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) methods were used 
to analyze the data. The relationships between the variables were analyzed using Pearson 
Product Moment Correlation Coefficient. Statistical analysis of the data was carried out with 
SPSS 26.0 and LISREL 8.80 package programs. As a result of the analyzes, it was found 
that there was a significant difference in the levels of meaning in life and its sub-dimensions, 
hope and its sub-dimensions and altruism according to age and professional seniority. A 
significant positive relationship was found between meaning in life and its sub-dimension, 
the presence of meaning in life, and hope and its sub-dimensions. Additionally, a significant 
positive relationship was found between the presence of meaning in life and altruism among 
teachers. Finally, according to the results obtained, there was a significant positive 
relationship between altruism and hope and its sub-dimensions in teachers.

Keywords: Teachers, meaning in life, hope, altruism