Kayısı ağacı ve meyvesinin tms çerçevesinde muhasebeleştirilmesi: Kayısı işletmesinde bir uygulama
Accounting of apricot trees and fruit within the framework of Turkish accounting standards: An application in apricot business
Yazar: SÜMEYYE TAŞKIN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM AKSU
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Tarımsal faaliyetlerin temel amacı, insanların yaşamlarını sürdürebilmeleri için gerekli olan beslenme ihtiyacını karşılamaktır. Nüfus artışı, kentleşme ve küreselleşme ile birlikte tarımsal ürünlerin pazar payında artış olmuştur. Ayrıca, tarımsal faaliyetler ile ilgili sektörlerde kâr elde etme amacı güden işletmeler kurulmuştur. Her işletme gibi tarım sektöründe faaliyet gösteren işletmeler de, finansal durumunu gerçek ve güvenilir bir şekilde ilgililerin bilgisine sunmak, faaliyet sonuçlarının doğru, güncel ve güvenilir raporlanmasını sağlamak için ortak bir muhasebe diline ihtiyaç duymaktadırlar. İşletmelerinin bu ihtiyacı, Uluslararası Muhasebe Standartlarının oluşmasına neden olmuştur.
Bu çalışmada, çok yıllıklı bitkiler (kayısı, elma, üzüm, zeytin…) ile ilgili faaliyet gösteren işletmelerde meydana gelen mali nitelikli olayların ve bitkilerin biyolojik dönüşüm süreçlerinin Türkiye Muhasebe Standartları çerçevesinde incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, Kamu Gözetimi Kurumu (KGK) tarafından yayımlanmış olan Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planı Taslağı kullanılarak, muhasebe kayıtlarının standartlara uygun bir şekilde tutulması sağlanmıştır. Böylece bir tarım işletmesinin finansal durumunu gerçeğe uygun bir şekilde raporlara yansıtılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, Malatya ili Battalgazi ilçesinde kayısı yetiştiriciliği yapan bir tarım işletmesinin kayısı bahçesi tesis dönemi, üretim dönemi ve üretim sonrası döneme ilişkin verilerinden faydalanılarak bir uygulama yapılmıştır. Çalışma sonucunda, tarım işletmesinin faaliyet gösterdiği alana uygun olarak varlığın biyolojik özellikleri de dikkate alan Muhasebe Standartları çerçevesinde yapılan işlemlerin daha doğru, gerçeğe uygun ve ihtiyaca cevap verebilen dinamik bir yapıya sahip olduğu görülmüştür. Çalışma, faaliyet alanı itibarıyla benzer yapıdaki tarım işletmelerine Muhasebe Standartları çerçevesinde yapacakları işlemler için katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Taşıyıcı Bitki, Kayısı, Canlı Varlık, TMS 16, TMS 41, TMS 20

Abstract:
The main purpose of agricultural activities is to meet the nutritional needs of people to survive. With population growth, urbanization and globalization, there has been an increase in the market share of agricultural products. Additionally, businesses aiming to make profits have been established in sectors related to agricultural activities. Like every business, companies operating in the agricultural sector need a common accounting language in order to present their financial situation to the information of those concerned in a real and reliable way and to ensure that their operating results are reported accurately, up-to-date and reliable. This need of businesses has led to the formation of international accounting standards.
In this study, it is aimed to examine the financial events occurring in businesses operating on perennial plants and the biological transformation processes of plants within the framework of Turkish Accounting Standards. In the study, accounting records were kept in accordance with the standards by using the Draft Chart of Accounts in Compliance with Financial Reporting Standards published by the Public Oversight Authority. Thus, it is aimed to reflect the financial situation of an agricultural enterprise in reports in a realistic manner. For this purpose, an application was made using the data regarding the apricot garden establishment period, production period and post- production period of an agricultural enterprise that grows apricots in Battalgazi district of Malatya province. As a result of the study, it was seen that the transactions made within the Framework of Accounting Standards, which take into account the biological characteristics of the asset in accordance with the field in which the agricultural enterprise operates, have a more accurate, realistic and dynamic structure that can meet the needs. It is thought that the
study will contribute to agricultural enterprises with a similar structure in terms of their field of activity for their transactions within the framework of Accounting Standards.
Keywords: Bearer Plants, Apricot, Biological Asset, TAS 16, TAS41, TAS 20