Karotis arterine stent takılan hastalarda, stent fraktürü ve deformasyonu sıklıklarının ve ilişkili risk faktörlerinin araştırılması
Investigation of stent fracture and deformation frequencies and related risk factors in patients with carotid artery stenting
Yazar: AYAN IŞIK
Danışman: PROF. DR. AHMET ARİF YALÇIN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Mehmet Akif Ersoy Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğt. ve Arş. Hastanesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Kalsifikasyon = Calcification ; Karotis arteri hastalıkları = Carotid artery diseases ; Karotis arteri-internal = Carotid artery-internal ; Karotis arterleri = Carotid arteries ; Karotis stenozu = Carotid stenosis ; Stentler = Stents

Özet:
Amaç: Stent fraktürü (SF), karotis arter stentleme (KAS) sonrası gelişebilen bir komplikasyondur. SF prevalansı çalışmalarda değişen oranlarda bildirilmiştir. Çalışmamızda, SF'nin ve stent deformasyonunun prevalansını, etiyolojisinde rol oynayabilecek risk faktörlerini ve klinik sonuçlarını açığa çıkarmayı hedefledik.  

Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda, 2013 ve 2022 yılları arasında semptomatik (>%50) ve asemptomatik (%60) ciddi karotis arter darlığı (KAD) nedeni ile KAS prosedürü uygulanan 261 hasta retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın yapıldığı tarihe kadar geçen zaman dilimine kadar 67 hasta vefat etmiş, toplam 70 hasta ise ulaşılamadığı veya hastaneye gelemediği için dışlanmıştır. Böylelikle 124 hastada 134 karotis stenti, SF açısından floroskopi ile, stent açıklığı açısından doppler USG (DUS) ile değerlendirilmiştir. İncelenen tüm stentler self-expandable olup, 123 (%91.7) stent kapalı hücreli ve 11 (%8.7) stent açık hücreli grupta yer almıştır.  

Bulgular: Çalışmamızda 134 stentin 24'ünde (%17.9) SF, 20'sinde (%14.9) stent deformasyonu saptanmıştır. KAS sonrası çalışmaya dahil edilme süresi ortalama 50.4 ± 25.7 ay olmuştur. SF saptanan 24 stentin sadece 1'i (%4.2) açık hücreli stent (Protege®) iken 23 (%95.8) fraktür kapalı hücreli stentlerde (tümü Xact®) saptanmıştır. Deformasyon saptanan 20 stentin 4'ü (%20) açık hücreli stentlerde (tümü Protege®), 16'sı (%80) ise kapalı hücreli stentlerde (13'ü Xact®, 3'ü Wallstent®) izlenmiştir. SF için kalsifikasyon bir prediktör olarak saptanırken; (OR, 2.611; %95 GA, 1.366-4.993; p = 0,004) stent uzunluğu, stent tipi, tortuyozite indeksi ve semptom durumu ile SF gelişimi arasında ilişki bulunmamıştır. Postdilatasyon yapılması SF riskini anlamlı olarak arttırmaktadır (OR, 3.543; %95 GA, 1.222-10.273; p = 0,020). Restenoz, fraktür olan grupta oransal olarak yüksek olsa da istatistiki olarak anlamlılık düzeyine ulaşmamıştır. SF ve stent deformasyonu, serebrovasküler olaylarla ilişkili bulunmamıştır.   

Sonuç: SF ve stent deformasyonu KAS sonrası gelişen seyrek olmayan bir komplikasyonlardır. Çalışmamıza göre kalsifik damar yapısı ve stent sonrası postdilatasyon uygulanması fraktür riskini arttırabilmektedir. Artmış tortuyozite, SF riski ile ilişkili bulunmamıştır. Stent restenozu, fraktür olan stentlerde yüksek oranda olma eğilimindedir. KAS sonrası, stent restenozu açısından DUS ile takiplerin yanında SF ve stent deformasyonu varlığı açısından da belirli periyotlarla servikal grafi çekilmesi ve fraktür şüphesi olan hastalarda floroskopik değerlendirme yapılması düşünülebilir. Kalsifikasyon ve postdilatasyonun SF riskini arttırdığı düşünüldüğünde, özellikle kalsifik damarlarda aşırı postdilatasyondan kaçınmak faydalı olacaktır.  

Anahtar kelimeler: Karotis arter, karotis arter stentleme, stent fraktürü, stent deformasyonu, kalsifikasyon, tortuyozite indeksi, restenoz, postdilatasyon.

Abstract:
Aim: Stent Fracture (SF) is a recently identified complication, after carotid artery stenting (CAS) and there  are variable rates for SF  prevalence and its clinical impacts amongst different studies. We aimed to clarify the true prevalence and risk factors of SF and its relevance with stent restenosis and clinical consequences.  

Methods: We examined 261 patients treated with CAS for symptomatic (>%50) and asymptomatic (> %60) significant carotid stenosis from 2013 to 2022. There were 67 deaths by the time we conducted this study in december 2022. 70 of 194 patients were not available for further investigation. We could evaluate 134 stents in 124 patients. All of the stents were self-expandable and 123 (%91.7) were closed cell and 11 (%8.7) were open cell stents. X-ray plain radiography, fluoroscopy with rotatioanal angiography and dupplex ultrasonography (DUS) were the methods we carried out to determine stents patency and integrity for each patient.  

Results: There were 24 SF and 20 stent deformations. The fracture rate was %17.9 and deformation rate was 14.9 at median 50.4 months. Only one (%4.2) open cell (protege) stent fractured. The other 23 (%95.8) fractures all occurred in closed cell Xact stents. 4 (%20) open cell and 16 (%80) closed cell stents were deformed. All open cell stent deformations were at protege stents and 13 deformations were in Xact and 3 deformations were in Wallstent among closed cell stents. SF was not associated with lesion characteristics, stent length, symptom status, tortuosity index and stent type. Calcification seems to be a significant predictor for SF. (OR, 2.611; %95 GA, 1.366-4.993; p=0,004). 14 of 24 fractured stents were in heavy calcified vessels. In patients with SF compared to those without, postdilatation rates were significantly higher (OR, 3.543; %95 GA, 1.222-10.273; p=0,020). Stent restenosis was proportionally higher in the fractured group but showed no statistically difference with the nonfractured group. Stent fracture and deformation were not associated with cerebrovascular events. 

Conclusion: SF and deformation are not uncommon after CAS. Heavy calcification and postdilatation are shown to be risk factors for SF. High tortuosity index is not related to SF and deformation. Restenosis is prone to be more common in fractured stents. In addition to DUS surveillance, all patients should have at least one X-ray images to view stent scaffold. Fluoroscopy with rotational angiography should be considered in patients who are suspected or at high risk for SF. Excessive dilatation after stenting should be avoided especially in heavy calcified carotid vessels, to minimaze the risk of SF.  

Keywords: Carotis artery, Carotis Artery Stenting, Stent fracture, stent deformation, calcification, tortuosity index, restenosis, postdilatation.