Tiyon grubu içeren n-metil-2-merkaptobenzotiyazol'ün bizmut(III) halojenürler (BiX3,X= Cl, Br, I) ile oluşturduğu yeni bileşiklerin sentezi ve kimyasal yapılarının aydınlatılması
Synthesis and characterization of new bismuth(III) halide           (BiX3, X= Cl, Br, I) complexes with n-methyl-2-mercaptobenzothiazole containing tihone group
Yazar: MEHMET ÇAKMAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM İSMET ÖZTÜRK
Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bizmut elementi azot, arsenik ve antimon ile periyodik tablonun 5A grubunda yer alan ağır bir metaldir. Bizmut düşük toksik özelliktedir ve bu özelliğinden dolayı yıllarca birçok mide rahatsızlıklarının tedavisinde kullanılmıştır. Literatürde bizmut metali ile birçok bileşiğin sentezi gerçekleştirilmiş ve bu bileşiklerin kimyasal yapısı aydınlatılmıştır. Kimyasal yapısı aydınlatılan bu bileşiklerin koordinasyon sayıları, bizmutun lewis asidi olarak davranmasından dolayı 3 ile 10 arasında geniş bir aralığa sahiptir. Bugüne kadar bizmutun tiyon grubu içeren ligantlar ile oluşturduğu bileşiklerin üçgen piramit, üçgen çiftpiramit, kare piramit, beşgen piramit, oktahedral, beşgen çiftpiramit geometrilere sahip olduğu görülmüştür.  Ayrıca bizmut(III) halojenürlerin (Cl, Br, I) tiyon grubu içeren ligantlar ile oluşturduğu bileşiklerin bazı kanser hücreleri üzerinde yüksek antiproliferatif etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Bu tez çalışması kapsamında tiyon grubu içeren bir ligant olan N-metil-2-merkaptobenzotiyazol ligantı ile bizmut(III) halojenürlerin (BiX3, X= Cl, Br, I) reaksiyonu sonucunda yeni bileşiklerin sentezi gerçekleştirilerek kimyasal yapısı aydınlatılmıştır. Bileşiklerin kimyasal yapıları aydınlatılırken erime noktası tayini, iletkenlik, elementel analiz, FT-IR spektroskopisi, FT-Raman spektroskopisi, TG-DTA analizi, 1H ve 13C NMR spektroskopisi ve UV spektroskopisi kullanılmıştır. Ayrıca [(MMBZT)2Br2Bi(μ-Br)2BiBr3(MMBZT)] (2) bileşiğin yapısı X-ışını kırınımı yöntemi ilede aydınlatılmıştır.

Abstract:
Bismuth is a low metal and belong 5A group in periodic table with nitrogen, arsenic and antimony. Bismuth has a low toxicity. Because of this feature, bismuth has been used as a medicine for the treatment of several stomach disorders since many years. In the literature, many bismuth compounds has synthesized and characterized. Coordination number of this bismuth compounds have a broad range of 3 and 10 because bismuth behaviors as lewis acid.  The molecular geometries of this bismuth compounds who synthesized with ligand containing thione group are trigonal pyramidal, trigonal bipyramidal, square pyramidal, pentagonal pyramidal, octahedral and pentagonal bipyramidal. Moreover, It is also known that some of bismuth (III) halide (BiX3, X=Cl, Br, I) compounds were synthesized with thioamide ligands have an antiproliferative effect on several cancer cell lines. In this thesis, the N-methyl-2-mercaptobenzothiazole containing thione group with new bismuth(III) halide (BiX3, X=Cl, Br, I) compounds were synthesized and determined chemical structure of this new complexes. The new complexes were characterized by melting point, molar conductivity, FT-IR spectroscopy, FT-Raman spectroscopy, 1H and 13C NMR spectroscopy, TG–DTA analysis and UV spectroscopy. Also [(MMBZT)2Br2Bi(μ-Br)2BiBr3(MMBZT)] (2) compound were characterized by X-ray diffraction analysis.