Denizli'deki dört ve beş yıldızlı otel işletmelerinin engelliler için uygunluk düzeyinin belirlenmesi
Determining the convenience level of four and five star hotels in Denizli fort he disabled
Yazar: HATİCE ARMAN ZENGİN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLAY BULGAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Dünya nüfusunun önemli bir bölümünü oluşturan engelli bireyler hayatlarının büyük bir kısmında birçok zorluk ile karşı karşıya kalmaktadır. Engelli bireyler, turizm tüketiminin olmazsa olmaz bir unsuru olan konaklama ihtiyaçlarını karşılayacakları otel işletmelerinde de erişim engelleri ile karşılaşmaktadır.  Engelli bireyler turizm faaliyetlerine aktif katılım sağlayabilme noktasında refakatçilerinin yardımına ihtiyaç duymaktadır. Engelli bireylerin otel işletmelerinde bireysel olarak konaklamalarını sağlayabilmeleri için otel işletmelerinin yapısal ve hizmet unsurları ile erişilebilir olması gerekmektedir.  Bu bağlamda otel işletmelerinin rezervasyon sistemlerinden başlayarak, tesislerinin dış çevresinden, iç mekanlarının her alanında (odalar, tuvaletler, restoranlar, barlar, vb.) tüm engel gruplarına uygun donanımsal ve yapısal düzenlemeler oluşturulmalıdır. Emek yoğun yapısı ile ön plana çıkan otel işletmelerinin, engelli bireylere hizmet sunmakta olan personelin özel eğitimli olması tercih edilmelidir. Otel işletmelerinin engelli bireyler için erişilebilirliğinin tam olarak sağlanması, tesislere ulaşım sorunlarının da ortadan kaldırılmasına bağlıdır. Yapılacak olan erişilebilirlik düzenlemelerinin otel işletmelerinin hizmet kalitesini ve engelsiz turizm pazarındaki yerini olumlu yönde etkileyeceği düşünülmektedir.  
Çalışmada Denizli ilinde bulunan dört ve beş yıldızlı otel işletmelerinin engelli bireylere yönelik sağlamakta oldukları hizmetler değerlendirilerek, erişim problemlerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada Denizli'de bulunan işitme, görme ve ortopedik engelli bireylerin turizm sektöründe yaşadıkları erişilebilirlik sorunları irdelenerek, konaklama hizmetinden yararlandıkları otel işletmelerinin eksik yönlerinin belirlenmesi ve belirlenen eksikliklerin giderilmesi için öneriler sunmak hedeflenmektedir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır.  Araştırmada otel yöneticileri ve engelli bireylere yönelik iki ayrı görüşme formu hazırlanmıştır. Araştırmada yedi adet dört yıldızlı ve sekiz adet beş yıldızlı otel işletmesi yöneticisi olmak üzere toplam 15 otel yöneticisine ve 104 engelli bireye ulaşılmıştır. Araştırmaya katılan 19 engelli bireyin daha öncesinde otel işletmelerinde konaklama sağlamamış olması nedeniyle 85 engelli birey ile yapılan görüşmelerden elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir.  
Araştırma sonucunda otel yöneticilerinin çoğunluğunun, ağırlıklı olarak ortopedik engelli bireylere hizmet sağlamakta olduklarını belirttikleri ve diğer engelli bireylerin de bu durumdan şikayetçi oldukları tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bir diğer önemli sonuç ise görme engelli bireyler için otel işletmelerinin restoran ve barlarında erişilebilirlik sorunlarının henüz çözüme kavuşturulmamış olmasıdır. Yapılan araştırma ile işitme engelli bireyler için otel işletmelerinde işaret dili bilen personelin bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu durum işitme engelli bireyler için otel işletmelerinin erişilebilir olmadıklarını göstermektedir.

Abstract:
A significant portion of the world's population faces numerous challenges in their daily lives, especially individuals with disabilities. These individuals encounter accessibility barriers in hotels, where they aim to fulfill the essential need for accommodation, a crucial aspect of tourism consumption. Disabled individuals require the assistance of companions to activities. For them to stay individually in hotels that are potentially accessible, it is crucial for these establishments to have accessible structural features and service elements. This encompases the initiation of accessible reservation systems, as well as the creation of hardware and structural arrangements that cater to all potential barriers in every area within the premises (rooms, bathrooms, common areas, restaurants, bars, etc.). Hotel businesses that stand out with their labor-intensive structure should preferably have specially trained personnel serving disabled individuals. Ensuring full accessibility of hotel businesses for disabled individuals depends on eliminating transportation problems to the facilities.  It is thought that the accessibility regulations to be made will positively affect the service quality of hotel bussinesses and their place in the barrier-free tourism market. 
The research aimed to identify access problems by evaluating the services offered by four and five star hotel establishments in Denizli for disabled individuals. The aim of the study is to examine the accessibility problems experienced by hearing, visually and orthopedically disabled individuals in the tourism sector in Denizli, to identify the deficiencies of the hotel establishments from which they benefit from accommodation services, and to offer suggestions to eliminate the identified deficiencies. Semi-structured interview technique, one of the qualitative research methods, was used in the research. In the research, two separate interview forms were prepared for hotel managers and disabled individuals. In the research, a total of 15 hotel managers, seven four-star and eight five-star hotel managers, and 104 disabled individuals were reached. Since 19 disabled individuals participating in the research had not previously provided accommodation in hotel businesses, the results obtained from the interviews with 85 disabled individuals were included in the research.
As a result of the research, it was determined that the majority of hotel managers stated that they mainly provided services to orthopedically disabled individuals and that other disabled individuals also complained about this situation. Another important result obtained from the research is that accessibility problems for visually impaired individuals in hotel restaurants and bars have not yet been resolved. As a result of the research, it was determined that there are no personnel who know sign language in hotel establishments for hearing-impaired individuals. This situation shows that hotel establishments are not accessible to hearing impaired individuals.