hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
İslam hukukunda evlenme engeli olarak sıhriyet ve hukuki sonuçları
Marriage as an obstacle in Islamic law and its legal consequences
Yazar: TUNCAY SEZGİN
Danışman: PROF. DR. TALİP TÜRCAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Aile hukuku = Family law

Özet:
Bu çalışmada, İslâm hukukunda evlenme engeli olarak sıhriyet incelenmiştir. Tez, giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Girişte, konun yazılış amacı, konunun yazılmasındaki yöntem, konuyla ilgili yapılmış çalışmalar, evlilik kavramı ve evliliğin tarihçesi aktarılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde "İslâm hukukunda evlenme engelleri", ikinci bölümde "İslâm hukukunda evlenme engeli olarak sıhriyet", üçüncü bölümde ise "sıhriyet sebebiyle ortaya çıkan sonuçlar" incelenmiştir. 
Konular işlenirken ilk olarak kavramların İslâm hukukunda hangi anlama geldiği, oluşan bu mana farklılığının konuya etkisi, elde edilen hükmün doğurduğu toplumsal sonuçlar ele alınmıştır. 
Çalışmamızda konular incelenirken mezheplerin temel kaynakları üzerinde durulup bu mezheplerin hükümleri ve bu hükümlerin delilleri zikredilip değerlendirilmiştir. Sonuç kısmında sıhriyeti oluşturan etkenlerin neticeleri üzerinde durulmuş ve vardığımız neticeyi belirterek çalışma tamamlanmıştır.

Abstract:
This study examines kinship as a barrier to marriage in Islamic law. The thesis consists of an introduction, three chapters and a conclusion. In the introduction, the purpose of writing the subject, the method of writing the subject, the studies on the subject, the concept of marriage and the history of marriage are explained. In the first part of the study, "obstacles to marriage in Islamic law", in the second part "consanguinity as an obstacle to marriage in Islamic law", and in the third part "the consequences arising from consanguinity" are examined. 
In the first part, the meaning of the concepts in Islamic law, the effect of this difference in meaning on the subject, and the social consequences of the ruling obtained were discussed. 
While examining the issues in our study, the main sources of the sects were emphasized and the rulings of these sects and the evidence of these rulings were mentioned and evaluated. In the conclusion part, the results of the factors that constitute khilafat are emphasized and the study is completed by stating the conclusion we have reached.
Ahlaki kimliğin iş tatmini üzerindeki etkisinde temel psikolojik ihtiyaç tatmininin aracılık rolü
The effect of moral identity on job satisfaction the mediating role of basic psychological need satisfaction
Yazar: TUĞRUL YILMAZER
Danışman: PROF. DR. İLKER HÜSEYİN ÇARIKÇI
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology ; İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışmanın ana amacı ahlaki kimliğin iş tatmini üzerindeki etkisinin ve bu etkide temel psikolojik ihtiyaç tatmininin rolünün belirlenmesidir. Bununla bağlantılı olarak ahlaki kimliğin öz belirleme teorisi açısından incelenmesi çalışmanın bir diğer amacıdır. Çalışmanın örneklemi Türkiye'deki devlet üniversitelerinde görev alan 589 akademisyenden oluşmaktadır. Çalışmanın amaçları doğrultusunda ahlaki kimlikle temel psikolojik ihtiyaç tatmininin boyutları olan özerklik tatmini, yeterlilik tatmini ve ilişkililik tatmini arasındaki ilişkiyi araştırmak amacıyla ve ahlaki kimlik, temel psikolojik ihtiyaç tatmini ve iş tatmini arasındaki ilişkileri araştırmak amacıyla iki ayrı yapısal eşitlik modellemesi oluşturulmuştur. İlk modelin sonuçları ahlaki kimliğin özerklik tatmini, yeterlilik tatmini ve ilişkililik tatmini üzerinde pozitif yönlü ve anlamlı bir etkisinin olduğunu, ikinci modelin sonuçları ise ahlaki kimliğin temel psikolojik ihtiyaç tatmini ve iş tatmini üzerinde, temel psikolojik ihtiyaç tatmininin ise iş tatmini üzerinde anlamlı ve pozitif etkilerinin olduğunu göstermektedir. Ayrıca ahlaki kimliğin iş tatmini üzerindeki etkisinde temel psikolojik ihtiyaç tatmininin tam aracılık rolünü üstlendiği tespit edilmiştir.

Abstract:
The main purpose of this study is to determine the effect of moral identity on job satisfaction and the role of basic psychological need satisfaction in this effect. Related to this, analysing moral identity in terms of self-determination theory is another aim of the study. The sample of the study consists of 589 academicians working in state universities in Turkey. In line with the objectives of the study, two separate structural equation models were created to investigate the relationship between moral identity and satisfaction of autonomy, competence and relatedness, which constitute the dimensions of basic psychological need satisfaction, and to investigate the relationship between moral identity, basic psychological need satisfaction and job satisfaction. The results of the first model show that moral identity has a positive and significant effect on autonomy satisfaction, competence satisfaction and relatedness satisfaction, while the results of the second model show that moral identity has significant and positive effects on basic psychological need satisfaction and job satisfaction, and basic psychological need satisfaction has significant and positive effects on job satisfaction. In addition, it has been determined that basic psychological need satisfaction has a full mediating role in the effect of moral identity on job satisfaction.
Tavuk gübresi ve linyit karışımlarının akışkan yataklı bir kazanda yakılması sırasında oluşan emisyonlar
Emissions during the combination of chicken manure and lignite mixtures in a fluidized bed boiler
Yazar: HASİP TURAN ORUÇ
Danışman: PROF. DR. SEMA YURDAKUL ; DOÇ. DR. BARIŞ GÜREL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Biyokütle = Biomass ; Emisyon = Emission ; Linyit = Lignite ; Tavuk gübresi = Poultry manure

Özet:
Bu çalışmada, kümes hayvancılığı sonucu oluşan tavuk gübresinin (TG)'nin bertarafı için bir dolaşımlı akışkan yataklı kazan sistemi tasarlanmış, imal edilmiş ve test edilmiştir. Fazla hava oranının ve yakıt karışımındaki TG oranının yanma verimliliği ve baca gazı emisyonları üzerindeki etkisini belirlemek için sistemde TG ve Kale Linyitinin (L) ayrı ayrı yanma ve birlikte yanma testleri gerçekleştirilmiştir. Karışımdaki TG payı arttıkça, yanma verimi %86'dan %95'e yükselmiştir. CO emisyonları artarken, SO2 ve NOx emisyonlarının TG oranına bağlı olarak azaldığı gözlemlenmiştir. CO emisyonları %100L için 726 ila 2241 mg/Nm3 arasında ve %100TG için 838 ila 2450 mg/Nm3 arasında değişmiştir. NOx emisyonları %100TG için 177,5 ile 240 mg/Nm3 arasında değişirken, %100L için 276,3 mg/Nm3 olmuştur. SO2 emisyonları (ortalama) %100L için 5200 mg/Nm3 civarında iken, yakıt karışımındaki TG payı arttıkça emisyonlar azalmış ve %100TG için sıfır olmuştur. Fazla hava oranı arttıkça CO emisyonları azalmıştır. SO2 ve NOx emisyonları neredeyse tüm yakıt karışımlarında fazla hava oranı arttıkça artmıştır. Sonuç olarak Tavuk gübresinin linyit ile birlikte yakılması, atık bertarafı, emisyon azaltımı ve yerli kaynakların kullanımı açısından umut verici olduğu görülmüştür.

Abstract:
To dispose of chicken manure (CM) produced by poultry farming, a circulating fluidized bed boiler (CFBB) system was created, built, and tested in this study. The influence of the surplus air ratio and the amount of TG in the fuel mixture on combustion efficiency and flue gas emissions were assessed using combustion and co-combustion tests of CM and Kale Lignite (L) in the system. The combustion efficiency rose from 86% to 95% as the amount of CM in the mixture increased. Depending on the CM ratio, it was found that emissions of SO2 and NOx decreased while emissions of CO increased. For 100%L, the CO emissions ranged from 726 to 2241 mg/Nm3; for 100%CM, it ranged between 838 and 2450 mg/Nm3. For 100%CM, NOx emissions varied from 177.5 to 240 mg/Nm3, and for 100%L, it was 276.3 mg/Nm3. The average SO2 emissions for 100%L were approximately 5200 mg/Nm3, but as the percentage of CM in the fuel mix increased, emissions dropped until they were zero for 100%CM. As the percentage of excess air increased, CO emissions decreased. With a rise in excess air content in nearly all fuel mixes, SO2 and NOx emissions increased. Therefore, using domestic resources, reducing emissions, and disposing of waste are all potential benefits of co-combustion chicken manure with lignite.
Kaynak tüketim muhasebesi yöntemi ve hazır beton sektöründe bir uygulama
Resource consumption accounting method and an application in the ready-mix concrete sector
Yazar: AYŞE SOLKOL
Danışman: PROF. DR. VESİLE ÖMÜRBEK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
ÖZET
İlerleyen teknoloji ile birlikte, işletmelerin sonsuz kabul edilen ömrünün, sürdürülebilirliğinde seçilen maliyet yönteminin önemi artarak devam etmektedir. Endüstri 5.0' dan bahsedilen günümüz dünyasında, üretim kapasitesinin arttırılmasının yanı sıra, maliyet hesaplamada kullanılan yöntemlerin tekrar gözden geçirilmesi gerekliliğini ortaya koymuştur. Geleneksel maliyet yöntemlerinin doğru, güvenilir ve gerçeğe uygun bilgi sağlamadaki yetersizliği, işletmeleri yeni yöntemler arayışına itmiştir. Modern maliyetleme yöntemlerinden olan kaynak tüketim muhasebesi yöntemi kaynak tüketimine yoğunlaşan, tarihi maliyetler yerine yenileme maliyetlerini esas alan, atıl kapasiteye dikkat kesilen ve neden-sonuç ilişkisine odaklanan bir yöntemdir. 
Bu çalışmanın konusunu, modern maliyetleme yöntemlerinden olan Kaynak Tüketim Muhasebesi yönteminin hazır beton üreten bir üretim işletmesinde uygulanması oluşturmaktadır. Bu çalışmada yöntemin temeli, ilkeleri, esas unsurları ile özellikleri açıklanmaya gayret edilmiş ve geleneksel yöntemle kıyaslanmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kaynak Tüketim Muhasebesi, Atıl Kapasite, Faaliyet Tabanlı Maliyetleme, Maliyet Yönetimi

Abstract:
ABSTRACT
With advancing technology, the importance of the cost method chosen for the sustainability of businesses, which are considered to have an infinite lifespan, has been increasing. In today's world, where Industry 5.0 is being discussed, the need to revisit the methods used in cost calculation has become apparent, in addition to increasing production capacity. The inadequacy of traditional costing methods in providing accurate, reliable, and realistic information has driven businesses to seek new approaches. Resource Consumption Accounting (RCA), one of the modern costing methods, is a technique that focuses on resource consumption, emphasizes replacement costs over historical costs, pays attention to idle capacity, and centers on cause-and-effect relationships.
The subject of this study is the application of the Resource Consumption Accounting (RCA) method, which is one of the modern costing methods, in a production company that produces ready-mixed concrete. This study aims to explain the basis, principles, essential elements, and characteristics of the method and to compare it with traditional methods.

Keywords: Resource Consumption Accounting, Idle Capacity, Activity-Based Costing, Cost Management
Ceza muhakemesinde duruşma
Hearing in criminal procedure law
Yazar: SUAT YÜREKLİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN ÇATAKLI
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Ceza Muhakemesi hukukunun maddi gerçeği araştırmadaki temel anahtarlardan birisi olan duruşma süreci, aktif ve dinamik bir tarafı da yanında barındırmakla beraber tarafların veya duruşmaya katılanların en iyi şekilde kendini ifade edebildikleri bir olgusal tarafı yanında barındırıp, bunun belli şekil şartları ile tutanaklara aktarıldığı ve duruşmaya katılmayan diğer denetleyicilerin ancak o tutanaklar vasıtası ile hukuki meseleyi çözümlemeye çalıştığı önemli bir alanı ifade etmektedir. 
Duruşma safhası, tez ve antitezin karşı karşıya gelmesi sonucunda maddi gerçeği ortaya koyan bir kararla sona erer. Bu süreç, "barika-i hakikat müsademe-i efkardan doğar" darb-ı meselinin işaret ettiği gibi, fikirlerin çarpışmasından hakikatin ortaya çıkması ilkesini somut bir şekilde yansıtmaktadır. Bu çalışma, duruşma safhasının öneminin uygulayıcılar tarafından daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunmayı ve uygulamada karşılaşılan sorunları dile getirerek çözüm önerileri sunmayı amaçlamaktadır.

Abstract:
The trial process, one of the fundamental keys to uncovering the material truth in criminal procedure law, represents a significant phase that includes both an active and dynamic aspect, as well as a factual dimension where parties or participants in the trial can best express themselves. This dimension is documented according to specific procedural requirements, and other observers who are not present at the trial rely on these records to address legal matters. 
The trial phase concludes with a decision that reveals the material truth through the confrontation of thesis and antithesis. This process concretely reflects the principle encapsulated in the saying, "The spark of truth emerges from the clash of ideas." This study aims to contribute to a better understanding of the importance of the trial phase by practitioners and to address the challenges encountered in practice, proposing potential solutions.
Fâtih Sultan Mehmed Hân'ın (Avnî) Dîvânı bağlamında tasavvufî görüşleri
The sufi perspectives in the context of Sultan Mehmed the Conqueror's (Avnî) Divan
Yazar: MUHAMMED ORUÇ
Danışman: PROF. DR. RİFAT OKUDAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tasavvuf Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Fatih Sultan Mehmed Divanı'nda yer alan tasavvufî unsurlar incelenerek şairin manevi düşünce dünyası anlaşılmaya çalışılmıştır. Avnî mahlasıyla yazdığı şiirlerdeki derin semboller ve metaforlar üzerinden tasavvufî anlayışı değerlendirilmiştir. Fenâ, bekâ, vahdet, seyr u sülûk, zâhid, zühd, ittisâl ve şevk gibi temel kavramlar, klasik tasavvuf eserleri ve sözlükler ışığında ele alınmış, beyitlerdeki işlenişi ve şairin maneviyatını yansıtan yönleri ayrıntılı bir şekilde analiz edilmiştir. Tasavvufun amel boyutunu ele alan tahalluk ve hakikatlerin tecrübesine dayalı bir idrak süreci olan tahakkuk boyutları çerçevesinde beyitler incelenerek şairin manevi arayışının izleri sürülmüştür.
Kullanılan imgelerin ve sembollerin derin anlamları çözülerek şairin edebî üslubuyla nasıl bir tasavvufî perspektif sunduğu ortaya konulmuştur. Fatih Sultan Mehmed'in, Divan edebiyatının simgesel dilini kullanarak tasavvufî fikirlerini ne şekilde ifade ettiği yorumlanmıştır. Sonuç olarak, Divan'daki manevi unsurların estetik ve düşünsel katkıları belirlenmiş, Fatih Sultan Mehmed'in tasavvufî görüşleri derinlikli bir şekilde analiz edilmiştir.


Anahtar Kelimeler: Tasavvuf, Fatih Sultan Mehmed, Avnî Divanı.

Abstract:
The Sufi elements in Fatih Sultan Mehmed's Divan have been examined to understand the poet's spiritual worldview. The mystical concepts reflected in the poems he wrote under the pseudonym Avnî have been analyzed through the deep symbols and metaphors employed. Fundamental concepts such as fanā (annihilation of the self), baqā (subsistence), waḥdat (unity), sayr-u sulūk (spiritual journey), zāhid (ascetic), zuhd (asceticism), ittiṣāl (union), and shawq (yearning) have been studied in light of classical Sufi texts and dictionaries. The treatment of these concepts in the verses and their reflections of the poet's spirituality have been meticulously analyzed.
Within the framework of tahalluq—which represents the adoption of moral virtues—and tahaqquq—an experiential realization of truths—the verses have been scrutinized to trace the poet's spiritual quest. By deciphering the deeper meanings of the images and symbols used, the study reveals the mystical perspective presented through the poet's literary style. Moreover, the manner in which Fatih Sultan Mehmed employed the symbolic language of classical Ottoman poetry to articulate his Sufi ideas has been interpreted. Ultimately, the analysis identifies the aesthetic and intellectual contributions of the mystical elements in the Divan and offers an in-depth exploration of Fatih Sultan Mehmed's Sufi views.


Keywords: Sufism, Fatih Sultan Mehmed, Avnî's Divan.
CNC (Computer Numerical Control) teknolojisi kullanılarak seramik malzeme ile takı yapımı
Jewelry making with ceramic material using CNC (Computer Numerical Control) technology
Yazar: SERKAN TÜRKYILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. SERAP ÜNAL
Süleyman Demirel Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Takı tasarımı = Jewellery design

Özet:
Tarih boyunca birçok medeniyet tarafından kullanılan takılar, insanoğlunun vazgeçilmez bir parçası olmuştur. Arkeolojik kazılarda rastlanılan bulgulara dayanarak zengin bir geçmişe sahip olan takı kültüründe takının zenginlik, güç ve dini bir simge olarak kullanılmasının yanında takılar, ilerleyen zamanlarda estetik ve dekoratif amaçlarla da kullanılmıştır. Takının tarihine baktığımızda özellikle modern insanlığın başlangıcı olarak düşünülen Neolitik Dönem'de bulunan takılar fil dişi, kemikler, yarı değerli ve değerli taş, seramik, bronz, gümüş, altın, kumaş, deri, deniz kabukları, vb. malzemelerden yapılmıştır. Hammaddesi kil olan seramik, plastik özelliğinden dolayı kolay şekillendirilmesiyle ve pişirildikten sonra sert ve dayanıklı olmasıyla günümüzde takı tasarımında alternatif bir malzeme olarak tercih edilmeye başlanmıştır. Teknolojinin gelişmesiyle üretimin her alanında yer alan makineler takı üretiminde maliyet ve süre açısından önemli bir yere sahip olmaktadır. 
Bu tez ilk insandan günümüze kadar değişik süreçlerden geçen takıyı 21. Yüzyıl teknolojisi olan CNC (Bilgisayarlı Sayısal Kontrol) teknolojisi ile sanatsal bağlamda Türk kültürünü örnek alarak, seramik malzemeden yüksek hassasiyet ve el ile şekillendirilmesi mümkün olmayan karmaşık motiflerin üretimini amaçlamaktadır.

Abstract:
Used by many civilizations throughout history, jewelry has been an indispensable part of mankind. In the jewelry culture, which has a rich history based on the findings of archaeological excavations, jewelry has been used as a symbol of wealth, power and religion, as well as for aesthetic and decorative purposes in later times. When we look at the history of jewelry, especially the jewelry found in the Neolithic Period, which is considered to be the beginning of modern humanity, was made of elephant tusks, bones, semi-precious and precious stones, ceramics, bronze, silver, gold, fabric, leather, seashells, etc. Ceramic, whose raw material is clay, has started to be preferred as an alternative material in jewelry design today due to its easy shaping due to its plastic properties and its hardness and durability after firing. With the development of technology, machines in every field of production have an important role in jewelry production in terms of cost and time. 
This thesis aims to produce complex motifs that cannot be shaped by hand with high precision and high precision from ceramic material by taking Turkish culture as an example in the artistic context with CNC (Computerized Numerical Control) technology, which is the technology of the 21st century.
Toplumsal cinsiyet, kent ve kamusal alan: Isparta örneği
Gender, city and public space: the case of Isparta
Yazar: HATİCE KAYA
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER NEGİZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Bu çalışmada Isparta kent kamusalında kadının nerede olduğu sorusu
araştırma konusu yapılmıştır. Isparta'da kadın görünürlüğünü ortaya koymanın
amaçlandığı bu çalışma kadının kamusal alanda olamamasına odaklandığı için;
yönetim, siyaset ve sivil alanda yönetici olarak yer alan kadın sayısı çalışmanın
evrenini oluşturmaktadır. Bu bağlamda çalışmada araştırma sorularından hareketle
oluşturulmuş sorular katılımcılara yöneltilmiş ve evrende ulaşılan 41 kişi ile
gönüllülük esasına dayalı olarak nitel araştırma teknikleri ve nitel araştırma
yöntemlerinden biri olan derinlemesine mülakat yöntemi kullanılarak yüz yüze
görüşme gerçekleştirilmiş, katılımcılardan soruları cevaplamaları istenmiştir. Kadın
temsilcilerin verdikleri cevaplardan hareketle kadının kamusal alanda temsil
sorununun bulunup bulunmadığı, bulunması durumunda eksik temsilinin gerekçeleri
ortaya konulmak amaçlanmıştır. Görüşmelerden elde edilen bilgiler önceden
belirlenen temalara göre sınıflandırılmış, betimsel ve içerik analizine tabi tutularak
yorumlanmıştır.
Yapılan mülakat analizleri neticesinde Isparta kent kamusalında üst düzey
yönetimde kadının yeterince yer almadığı tespit edilmiş ve kent kamusalında kadın
temsilinin artmasına yönelik öneriler sunulmuştur

Abstract:
In this study, the question of where women are in Isparta's urban public
sphere is the subject of research. Since this study, which aims to reveal the visibility
of women in Isparta, focuses on the lack of women in the public sphere; the number
of women in management, politics and civilian areas as managers constitutes the
universe of the study. In this context, questions based on the research questions in the
study were directed to the participants and face-to-face interviews were conducted
with 41 people reached in the universe on the basis of volunteerism using qualitative
research techniques and in-depth interview method, which is one of the qualitative
research methods, and the participants were asked to answer the questions. Based on
the answers given by the women representatives, it is aimed to reveal whether there
is a problem of women's representation in the public sphere, and if so, the reasons for
the incomplete representation. The information obtained from the interviews was
classified according to predetermined themes and interpreted through descriptive and
content analysis.
As a result of the interview analyses, it has been determined that women are
not sufficiently involved in senior management in Isparta's urban public and
suggestions have been presented to increase women's representation in the urban
public