Değişik kimyasal madde uygulamalarının kesme çiçek olarak kullanılan gül, karanfil, gerbera ve bahar yıldızının vazoda dayanma sürelerinin etkileri /
Yazar: HASAN YILMAZ
Danışman: DOÇ.DR. KAMURAN GÜÇLÜ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1991
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Güller = Roses ; Karanfil = Dianthus ; Kesme çiçekler = Cut flowers ; Süs bitkileri = Ornamental plants ; Vazo ömrü = Vase life

Özet:
I ÖZET Bu çalışmada, laboratuvar şartlarında, 4 farklı çiçek türü (gül, karanfil, gerbera ve gypsophila) 4 değişik solüsyonda tutularak, çiçeklerin vazo ömürleri uzaltılmaya çalışılmıştır. Erzurum ekolojik koşullarında açıkta kesme çiçek üretiminin mümkün olmaması nedeniyle, araştırma için gerekli çiçekler, Antalya ilinde çiçek satış kooperatifinden satın alınmıştır. Çiçekler alındıkları gün (26.4.1990) Erzurum'a otobüsle getirilerek denemeye alınmışlardır. Deneme, tam şansa bağlı deneme desenine uygun olarak 3 farklı koruyucu solüsyon ve kontrol olmak üzere 4 farklı faktör, 4 çiçek türünde, 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Denemede kullanılan solüsyonların bileşimleri aşağıdaki gibidir: A Solüsyonu : 100 mg/l 8-HQ (8- hydroxyquinoline)+ 50 mg/l AgNO3+60mg/l sodyum benzoat+ 40 g/l şeker+25 mg/l AIS04+5 mg/l kinetin. B Solüsyonu : 150 mg/l 8-HQ+100mg/l AgN03+ 80 mg/l sodyum benzoat+50 g/l şeker+20 mg/l AIS04+ 10mg/l kinetin. C Solüsyonu : 300 mg/l 8-HQ + 75 mg/l AgN03+ 100mg/l sodyum benzoat+60g/l şeker+15mg/l AIS04+5mg/l kinetin. D Solüsyonu : Saf su (kontrol). Denemeden elde edilen verilerin varyans analizi yapıldıktan sonra, F testi önemli bulunan uygulamalar, LSD çoklu karşılaştırma testine tabi tutulmuşlardır. Araştırma süresince yapılan ölçüm ve gözlemlerden şu sonuçlar elde edilmiştir. 1. Araştırma başlangıcında her solüsyon içinde farklı seviyede bulunan kimyasal maddeler, solüsyonların pH'larının değişik olmasına neden olmuştur. Başlangıçtaii solüsyon pH'ları 3-5 arasında, kontrol (saf su)'lerin pH'ları ise 7 civarındadır. Vazo ömrü sonunda tüm solüsyon ve kontrollerde pH'ın düştüğü belirlenmiştir. 2. Deneme süresince solüsyonlardan meydana gelen eriyik kaybının en fazla A solusyonundaki çiçeklerde en az ise D solüsyonunda (kontrolde) tutulan çiçeklerde olduğu tesbit edilmiştir. En fazla solüsyon tüketen çiçeğin gerbera, en az solüsyon tüketen çiçeğin ise bahar yıldızı olduğu belirlenmiştir. Deneme sonuna doğru tüm çiçeklerin su tüketiminde azalmalar meydana gelmiştir. 3. Çiçek sap kalınlıkları deneme başlangıcında su tüketiminin yüksek olmasına paralel olarak artmış, vazo ömrü ilerledikçe tüm solüsyon ve çiçeklerde azalma göstermiştir. En fazla sap çapı gelişimi A solüsyonunda tutulan çiçeklerden tesbit edilmiş, bunu B ve C koruyucu solüsyonunda tutulan çiçekler izlemiştir. 4. Koruyucu solüsyonlar içerisinde sadece C solüsyonunda vazo ömrünün sonuna doğru Penicillum spp. mantarı tesbit edilmiştir. Kontrollerde ise özellikle gerbera çiçeklerinin konduğu vazolarda Penicillum ve Pseudomonas spp. belirlenmiştir. A ve B solüsyonlarında kullanılan kimyasal maddeler solusyonlardaki mantar ve bakteri gelişimini engellemiştir. 5. Çiçek ve solusyonlardaki en az renk değişimi, A ve B solüsyonlarında ortaya çıkmıştır. En erken renk değişimi kontrolde tutulan çiçeklerde tesbit edilmiştir. A solüsyonunda tutulan çiçeklerde bozulmalar, diğer solüsyonlara göre daha geç başlamıştır. Solüsyonlarda vazo ömrü süresince çürüklük kokusuna rastlanılamamış bazı kontrollerde çok az bir koku olduğu gözlenmiştir. 6. Solma başlangıcının geciktirilmesinde; gül, karanfil ve gerberalarda en iyi sonuç A solüsyonunda alınmış olup, bunu B koruyucu solüsyonu izlemiştir. Gypsophilada en iyi sonuç, A ve B solüsyonunda tutulan çiçeklerden elde edilmiştir. Solma başlangıcı en erken kontrolde tutulan çiçeklerde ortaya çıkmış ve bunu C solüsyonu izlemiştir. 7. Değişik solüsyonlarda tutulan çiçeklerin dayanma süreleri solüsyonlara göre farklıHi bulunmuştur. Güllerde en iyi sonuç A solüsyonlarda alınmış olup (15.23 gün) kontrole göre vazo ömrü bu solüsyonda yaklaşık 5 gün uzatılmıştır. Karanfillerde A ve B solüsyonlarında, ortalama 14.55 ve 14.44 günle kontrole göre en uzun vazo ömrü belirlenmiştir. Kontrolde 6.77 gün vazo ömrü, koruyucu solüsyonlarla uzatılmış ve kontrole göre % 100-110 oranında vazo ömrü artırılmıştır. Gerberalarda en uzun vazo ömrü A solusyonundaki çiçeklerde 1 1.44 günle meydana gelmiştir. Koruyucu solüsyonlar kontrole göre (5.33 gün) vazo ömrünü 3-6 gün arasında uzatmıştır. Gysophilada ise, A ve B solüsyonlarında tutulan çiçeklerde 15-16 günle en uzun vazo ömrü belirlenmiştir. Kontrole (10.33 gün) göre A solüsyonunda 6, B solüsyonunda 5 gün vazo ömrü uzatılmıştır. Koruyucu solüsyonlarda tutulan çiçeklerin vazo ömrü, kontrolde tutulan çiçeklerin vazo ömrüne göre daha uzun olmuştur.

Abstract:
iv SUMMARY The aim of this laboratory study was to increase the survival period of four different flower species (Rose, Carnation, Gerbera and Gypsophila) by keeping them is four different solutions. Under the ecological conditions of Erzurum, the production of cut flowers are not possible. Therefore the flowers used in this study were brought to Erzurum from the flower marketing cooperation of Antalya, by bus. The research was initiated as soon as the flowers were arrived to Erzurum (26.4.1990). The trial was conducted in completely randomized design with three replicates, three different solutions and in destillated water serving a control, were kept in the four different flower species. The components of the solutions used in this study were as below: Solution A : 1 00 mg/l 8-HQ (8-hydroxyguinoline) + 50 mg/l AgN03 + 60 mg/l sodium benzoate + 40 g/l sucrose + 25 mg/l AIS04 + 5 mg/l kinetin Solution B : 150 mg/l 8-HQ + 100 mg/l AgN03 + 80 mg/l sodium benzoate + 50 g/l sucrose + 20 mg/l AIS04 + 10 mg/l kinetin Solution C : 300 mg/l 8-HQ + 75 mg/l AgN03 + 1 00 mg/l sodium benzoate + 60 g/l sucrose + 15 mg/l AISQ4 + 5 mg/l kinetin Solution D : Distillated water (control) Data obtained in this study were subjected to analysis of variance and LSD's multiple range test The results obtained from this trial may summarized as following:1- The pH of the preservative solutions and control were ranging between 3-5 and 7 respectively before the plants were placed in. But the pH of the preservative solutions and controls were decreased at the end of the vase life. 2- It was determined that the water uptake in flowers during the research period has been the most in solution A and the least in solution D (in control group). Gerbera flower consuded the highest level of solution where the gysophila flower consumed the lowest level. Water consumption level for all flowers has decreased towards the end of the experiment. 3- Stalk diameter have increased as the level of solution consumption increased, whereas they decreased as the vase life increased. Increase in stalk diameter was the most in the flowers in solution A which was followed by the flowers in preservative solutions B and C. 4- Only in solution C, toward the end of vase life, Penicillum spp. fungal has been found. In control groups, Pseudcmonas spp and Penicillum spp have been detected in vases of gerbera flowers. The chemicals used in the preparation of A and B solutions prevented fungal and bacterial infection. 5- Color change in flowers has been the least in the solutions A and B. The earliest color change occured in the flowers that were in control groups. Deformations began later in the flowers in solution A than the others. There has been no rotten smelling in the solutions during the wase life. Very little smelling was detected in some control units. 6- The best results in terms of retarding the initiation of wilting of the rose, carnation and gerbera were obtained in the A and S solutions respectively, in gypsophila the best results were obtained from the flowers maintained in A and B solutions. The earliest wilting was observed at the flowers in the control and it followed by the solution C.vi 7- The vase life of the flowers have been different for different solutions. The longest period was obtained for roses in solution A (1 5.23 day). The vase-life in about 5 days longer in solution A than in other solutions. The longest vase life has been in solution A and B for carnations with an avarege of 14.55 and 14.44 days. The vase-life which was 6.77 days in control groups has been extension has been 100-1 10 %. The longest vase-life for gerbera flowers has been in solution A. The vase-life vhich was 5.33 days for control group has been extended by 3-6 days by preservative solutions. The longest vase-life in gysophila has been observed in solutions A and B as 15-1 6 days. Vase-life has been extended by 6 days in solution A and 5 days in solution 1 3 by preservative solutions, when comported with control groups. All the preservative solutions have extended vase-life of the flowers when comparison in made with the control groups.