Kaynak temelli kuram bağlamında eko-yeniliğin işletme performansı üzerindeki etkisi: Antalya sanayi işletmelerinde bir uygulama
Analysing the impact of eco-innovation on firm performance in the context of resource-based theory: An application in Antalya industry firms
Yazar: İLBEY KUTLUHAN PAPATYA
Danışman: DOÇ. DR. AHMET BUĞRA HAMŞIOĞLU
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Eko inovasyon = Eco innovation ; Endüstri işletmeleri = Industry businesses ; Kaynak kuramı = Resource theory ; Performans = Performance ; Yenilikçi davranış = Innovative behaviour ; Yenilikçi iş davranışı = Innovative work behavior ; Şirket performansı = Company performance

Özet:
Son yıllarda eko-yenilik yenilik davranışındaki en önemli paradigma değişimlerinden biri olarak kabul edilir. Eko-yeniliğin özgüllüğü, teknolojik ilerlemeye ek olarak ekolojik iyileştirmenin, gelişiminin ana nedeni olduğu gerçeğinde yatmaktadır. Bu iki hedefi birleştirerek, eko-yenilik dünyanın ekolojik sorunlarını ve sürdürülebilirlik zorluklarını çözme arayışında birincil araçlardan biri haline gelmesine rağmen, eko-yenilik yazınında keşfedilecek daha çok şey vardır. Eko-yenilik tartışmasının itici güçleri ve önündeki engeller, bunların en önemlilerinden biridir. Daha da önemlisi, eko-yenilik sürecinde bir işletmenin içsel dinamiklerinin ve örgütsel özelliklerinin rolü çok az incelenmiş ve tartışılmıştır.
Tartışmaya sağlam bir arka plan sağlamak için, Bölüm 1: Neoliberalizmin zorunlu bir uzantısı olan sürdürülebilirlik kavramını geçmişten günümüze kapitalizmin gelişim çizgisi ve dinamikleri çerçevesinde ele alarak eko-yenilik alanındaki en önemli kuramsal ve ampirik katkıları toplayan ve sunan bir yazın araştırması önermektedir. Bu çalışmaların ışığında, eko-yenilik kavramının ve tanımının hala gelişmekte olduğunu ve politika ve düzenlemenin özellikle eko- süreç yeniliği, eko-örgütsel yenilik ve eko-ürün yeniliği için eko-yeniliğin belirli itici güçleri olarak göründüğünü gösteriyoruz. Bununla birlikte, bazı konular hala tartışmalı olmaya devam etmektedir. Örneğin, daha az katı bazı ekolojik düzenlemelerin ve yayılma süreçlerinin etkisi gibi.
Bölüm 2'de, kaynak-tabanlı kuram ve işletmelerin sürdürülebilir rekabet gücü arasındaki ilişki ortaya konulmaktadır. İlk olarak, işletmelerin içsel özelliklerinin eko-yenilik uygulamalarını benimsenmesi üzerinde bir etkisinin olup olmadığı eko-yenilik performans modelleri üzerinden tartışılmaktadır. İkinci olarak kaynak tabanlı eko-yenilik performans modeli ile eko-yenilik performansının geliştirilmesinin işletmeler için eko-rekabetçi üstünlük sağlamanın en önemli bileşeni olduğu kadar aynı zamanda kaynakların doğal bozulmasını azaltmak, çevre dostu fırsatları ve iş ekosistem rekabeti yakalamak için kritik başarı faktörü olarak kabul edilmesi gerektiği savunulmaktadır.
Bölüm 3'te, eko-süreç, eko-örgütsel ve eko-ürün yenilik yeteneklerinin işletme performansı üzerindeki etkisini ölçmeye yönelik Antalya ilinde faaliyet gösteren üretim işletmelerinde toplamda 220 işletme yönetici ile görüşme yapılarak bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma da kaynak tabanlı kuram bağlamında eko-yeniliğin işletme performansı üzerindeki etkisini belirlemek ve üretim işletmeleri için bir yol haritası düzenlemek ve böylelikle gelecekte yapılacak olan çalışmalara ışık tutmak amaçlanmıştır. Ampirik analizlerimizin sonucu, eko-yeniliğin işletme performansı üzerinde meydana gelen değişikliklerin marjinal etkilerine işaret etmektedir. Daha da önemlisi, bir işletmenin eko-yeniliğe katılımı, hem sürdürülebilir rekabet gücünün elde edilmesinde hem de ülke ekonomisinin gelişiminde önemli görülmektedir.

Abstract:
In recent years, eco-innovation is considered as one of the most important paradigm shifts in innovation behavior. The specificity of eco- innovation lies in the fact that in addition to technological progress, ecological improvement is the main reason for its development. Despite, by combining these two goals, eco-innovation has become one of the primary tools in the world quest to solve ecological problems and sustainability challenges, there is much more to discover in the eco-innovation literature. The drivers of and barriers to eco-innovation discussion is one of the most significant amongst all. More notably, the role of the internal dynamics and organizational characteristics of a firm's in the eco-innovation process has been little studied and discussed.
In order to provide a solid background to the discussion, Chapter 1 proposes a a literature survey that collects and presents the most important theoretical and empirical contributions in the field of eco-innovation by addressing the concept ofsustainability, which is a necessary extension of neoliberalism, within the framework of the development line and dynamics of capitalism from past to present. In view of those studies, we show that the concept and definition of eco-innovation are still evolving and that policy and regulation appear as specific drivers of eco-innovation, especially for eco-process innovation, eco-organizational innovation and eco-product innovation. Nevertheless, some issues remain controversial, such as the impact of some of the less stringent ecological regulations and the diffusion process.
In Chapter 2, the relationship between resource-based theory and sustainable competitiveness of firms is presented. First, it is discussed through eco-innovation performance models whether the internal characteristics of the firm have an effect on the adoption of eco-innovation practices. Secondly, it isadvocated that improving eco-innovation performance with resource-based eco-innovation performance model is not only the most important component of achieving eco-competitive advantage for businesses, but also a critical success factor in minimizing natural degradation of resources, achieving environmentally friendly opportunities and business ecosystem competition.
In Chapter 3, a study was conducted by interviewing a total of 200 firm managers in production firms operating in Antalya to measure the impact of eco-process, eco-organizational and eco-product innovation capabilities on firm performance. In this study, it is aimed to determine the effect of ecoinnovation on firm performance in the context of resource-based theory and to organize a roadmap for production firms and thus to shed light on future studies. The results of our empirical analysis indicate the marginal effects of eco-innovation on firm performance. More importantly, the participation of an firm in eco-innovation is seen as important both in achieving sustainable competitiveness and in the development of the country's economy.