Uluslararası belirli ticaret merkezlerinin finans merkezi olma potansiyelinin değerlendirilmesi
Evaluation of transformation potentials of some specific international trade centers into finance centers
Yazar: İHSAN ERDEM KAYRAL
Danışman: PROF. DR. MEHMET BAHA KARAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Ticaret merkezleri = Commercial centers ; Uluslararası finans merkezleri = International finance centers ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Denizaşırı imparatorlukların ortaya çıkışıyla birlikte dünya ticaretinde önemli artışlar meydana gelmiştir. Bu dönemde Londra ilk uluslararası finans merkezi olarak ortaya çıkmıştır. II. Dünya Savaşı'nın ardından ABD en güçlü ülke olmuş, New York en önemli uluslararası finans merkezi haline gelmiştir. Son dönemde finans merkezlerinin sayısı artış göstermiştir. Çalışmamızda bu merkezlerin durumu değerlendirilmiştir. Aynı zamanda İstanbul'un bölgesel bir merkez olarak konumu ve uluslararası finans merkezi olma potansiyeli değerlendirilmiştir. Finans merkezlerini ayırt etmek ve bu merkezleri etkileyen faktörleri tespit etmek için SPSS paket programıyla ampirik bir çalışma uygulanmıştır. Analizlerde elli üç merkez kullanılmıştır. Çoklu bağlantı sorunundan kaçınmak için bağımsız değişkenlerin belirlenmesinde pearson korelasyon katsayıları kullanılmıştır. İlk %20'lik ve %50'lik grupların ayrıştırıldığı analizlerde lojistik regresyon uygulanmıştır. Uyum iyiliğinin sınanması için Hosmer-Lemeshow kullanılmıştır. Modellerin analizinde log olabilirlik, Wald test istatistikleri ve odds oranları yorumlanmıştır. Yasal hakların etkinliği ve işgücüne katılım oranı ile merkezlerin ilk %20'lik grupta bulunması arasında pozitif ilişki bulunmuştur. Çalışmamızda ilk %50'lik grupta yer alan merkezlerle ofis maliyetleri, turist sayıları, yasal hakların etkinliği, işgücüne katılım oranları arasında pozitif ilişki bulunmuştur, buna karşın enflasyon oranları ve merkez GSYİH / ülke GSYİH oranları ile bu merkezler negatif ilişkilidir. İlk %20'lik grubun ayrıştırılması analizinde merkezlerin konumu %83'lük bir başarı ile tahmin edilmiştir. Tahminlerimiz merkezlerin ilk %50'lik grubunun ayrıştırılmasında %96,2'ye yükselmiştir. Finans merkezlerini etkileyen faktörlerin tespit edilmesi için iki farklı doğrusal regresyon modeli uygulanmıştır. Verilerin normalliğinin sınanması için Kolmogorov-Smirnov kullanılmıştır. Ofis maliyetleri, turist sayıları, yasal hakların etkinliği, mobil telefon üyelikleri (% nüfus) ve işgücüne katılım oranı, daha güçlü finans merkezlerini incelediğimizde artış göstermektedir. Ancak, merkez GSYİH - ülke GSYİH oranları ve enflasyon oranları bu güçlü finans merkezlerinde azalmaktadır. Aynı zamanda, daha güçlü finans merkezlerinin genellikle Avrupa'da ve/veya bir ülkenin başkenti olarak konumlanmadığı bulunmuştur.

Abstract:
With the emergence of overseas empires occured significant increase in the world trade. In this period, London emerged as the first international finance center. After the World War II, the USA was the most powerful country, New York became the most important international finance center. Recently, the number of finance centers has increased. In our study, these centers? situation were assessed. Also position as a regional hub of Istanbul and the city?s potential to be an international finance center were evaluated. An empirical study was applied with the SPSS program to distinguish between finance centers and determine these centers? affecting factors. Fifty three centers were used in the analysis. In order to avoid multicollinearity problem, the pearson correlation coefficients were used to determine independent variables. Logistic regression was applied in the first groups of 20 % and 50 % decomposition analysis. Hosmer-Lemeshow was used to test the goodness of fit. Log-likelihood, Wald tests and odds ratios were intrepreted in the models? analysis. Positive relationships were found between strenght of legal rights and labor participation rates with the centers in the first group of 20 %. In our study, positive relationships were found between office costs, number of tourists, strenght of legal rights, labor participation rates with centers which are based in the first group of 50 %, whereas inflation rates, city GDP - country GDP rates were negative relationship between these centers. In the first group of 20 % decomposition analysis were estimated centers? positions with 83 % of success. Our estimation improved 96.2 % of center?s decomposition in the first group of 50 %. Two different linear regression models were applied to determine finance centers? affecting factors. Kolmogorov-Smirnov was used to test data?s normality. Office costs, number of tourists, strenght of legal rights, mobile cellular subscriptions (% of population) and labor participation rates increased when we examined more powerful finance centers. However, center GDP- country GDP rates and inflation rates decreased in these powerful finance centers. Also, more powerful finance centers were found that they haven?t usually positioned in Europe and/or as a country?s capital.