Meme kanseri tanısında kullanılabilecek yeni bir radyofarmasötik geliştirilmesi
Development of A New Radiopharmaceutical that Can Be Used in the Diagnosis of Breast Cancer
Yazar: HÜSEYİN GÜNDOĞDU
Danışman: PROF. DR. MAKBULE AŞIKOĞLU
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Radyofarmasi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyofarmasötikler = Radiopharmaceuticals ; Teknesyum Tc-99m = Technetium Tc-99m ; Trastuzumab = Trastuzumab

Özet:
Meme Kanseri Tanısında Kullanılabilecek Yeni Bir Radyofarmasötik Geliştirilmesi
Meme kanseri dünyada kadınlar arasında en sık görülen malignitelerden biridir. Anjiogenez; var olan damarlardan kılcal damarların oluşması olarak ifade edilmektedir. Kanser gelişiminde ise anjiogenez en önemli parametrelerden biridir. Anjiogenezis olmadan primer tümörün gelişmesi ve metastaz oluşumu gerçekleşemez. Tümör ilişkili anjiogenez; spesifik büyüme faktörlerine, endotel hücre reseptörlerinin aktivasyonuna ve endotel hücrelerinin çoğalma kapasiteleri ile buna hizmet eden hücre dışı matriks komponentlerine bağlı olarak değişim gösterir. Anjiogenezde diğer bir önemli faktör ise tümör hücreleri tarafından salgılanan büyüme faktörüdür. İnsan Epidermal Büyüme Faktörü Reseptör (HER2) anjiogenik moleküller içinde önemli bir yere sahiptir. Özellikle meme kanserinin tanısında ve tedavisinde etkin rol oynar. HER2 etkinliğini önlemek için kullanılan mekanizmalardan biri monoklonal antikorlardır. Çeşitli hedef moleküllere yönelik bu moleküller kanser tedavisinde en etkin araçlar olarak kullanılmaktadır. 1990'lı yıllarda Amerikan İlaç ve Gıda Otoritesi tarafından onaylanmış, ülkemizde de 2003 yılında onaylanmış HER2 reseptörünün etkin olduğu hücre yüzeyindeki çeşitli kanser türlerine karşı geliştirilmiş monoklonal bir antikor örnekleri piyasada mevcuttur. 
Radyonüklid işaretli monoklonal antikorlarla ilgili olarak literatürde Zirkonyum-89 (Zr-89) ve Teknesyum-99m (Tc-99m) ile işaretleme çalışmalara rastlanmıştır. Tc-99m ile işaretlenmiş çalışmalarda hem tedavi hem de teşhis amaçlı bir uygulama gerçekleştirilmiş, meme kanserinde HER2 reseptör ekspresyonu değerlendirilmiştir.  
Bu tezde bir monoklonal antikor ve HER2-pozitif (HER2 +) meme kanseri tedavisinde kullanılan Trastuzumabın Tc-99m ile işaretlenmesi gerçekleştirilmiştir. Radyo işaretleme çalışmalarında indirgen ve antioksidan ajanların işaretleme verimi üzerine etkisi incelenmiştir. Trastuzumabın Tc-99m ile ideal işaretleme koşulları bulunup oda sıcaklığında serum fizyolojik ve besi yeri ortamında stabilitesi değerlendirilmiştir. Hazırlanan radyofarmasötiğin in vitro olarak etkinliği meme kanseri ve sağlıklı fibroblast hücrelerinde yapılan tutulum çalışmalarıyla gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
Development of a New Radiopharmaceutical that Can Be Used in the Diagnosis of Breast Cancer
Breast cancer is one of the most common malignancies among women in the world.
Angiogenesis; It is expressed as the formation of capillaries from existing vessels.  Angiogenesis is one of the most important parameters in cancer development. The development of primary tumor and the formation of metastases cannot occur without angiogenesis. Tumor-related angiogenesis; It varies depending on specific growth factors, activation of endothelial cell receptors and proliferation capacities of endothelial cells and extracellular matrix components serving it. Another important factor in angiogenesis is the growth factor secreted by tumor cells. Human Epidermal Growth Factor Receptor (HER2) has an important place in angiogenic molecules. It plays an active role especially in the diagnosis and treatment of breast cancer. One of the mechanisms used to prevent HER2 activity is monoclonal antibodies. These molecules for various target molecules are used as the most effective tools in cancer treatment. Examples of a monoclonal antibody developed against various cancer types on the surface of the cell, where HER2 receptor, which was approved by the American Medicines and Food Authority in the 1990s and approved in 2003 in our country, are active. Marking studies with Zirconium-89 (Zr-89) and Technetium-99m (Tc-99m) have been found in the literature regarding radionuclide labeled monoclonal antibodies. In studies marked with Tc-99m, a treatment and diagnostic application was carried out, HER2 receptor expression was evaluated in breast cancer. In this thesis, a monoclonal antibody and Trastuzumab used for the treatment of HER2-positive (HER2 +) breast cancer were marked with Tc-99m. In radio marking studies, the effect of reducing and antioxidant agents on marking efficiency was investigated. The ideal marking conditions of trastuzumab with Tc-99m were found and its stability was evaluated at room temperature in saline and medium. The in vitro efficacy of the prepared radiopharmaceutical has been achieved through the involvement studies in breast cancer and healthy fibroblast cells.