Çağdaş Türk resim sanatında kadın sanatçılar ve figüratif eğilimler
The women artists in the modern Turkish painting art and figurative trends
Yazar: TUĞBA YEKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. NEDRET YAŞAR
Altınbaş Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Figüratif resim = Figurative picture ; Kadın sanatçılar = Women artists ; Modern resim sanatı = Modern painting art ; Resim sanatı = Painting art ; Ressamlar = Painters ; Sanatçılar = Artists

Özet:
Bu çalışma Çağdaş Türk resim sanatı kadın sanatçıları figüratif eğilimlerinin toplumsal yapı içerisinde nasıl şekillendiğinin analizidir. Kadın sanatçılar Batılılaşmanın devlet programı haline geldiği dönemde, figür ve portrelerde mücadeleci duruşlarının yansımaları görülür. Bu mücadeleci duruşun, Çağdaş Türk resim sanatında kadın sanatçıların eserlerinde sürdüğü gözlemlenmektedir.
Osmanlı devletinin yapısından başlayarak yaşanan ekonomik ve sosyal problemleri, devleti değişim sürecine iten nedenleri ve atılan adımların kadınları ne derece kapsadığını irdelemektedir.
Çalışmanın birinci bölümünde eğitim anlamında atılan adımlar, İslam inancının güzel sanatlar eğitimi içerisinde figüratif resme etkisi ele alınmıştır. Türk resminin toplumsal yapı içinde, sanat kurumlarının açılmasıyla aldığı şekli ifade etmektedir. Türkiye'de sanat eğitimi veren kurumlarının batılı akademik eğitim modelinin yansıması olarak figür çalışmaları gerçekleştirebilmelerinin önü açıldığı görülmektedir.Batılılaşma sürecinde yapılan reformlar ve sanat eğitimi, toplumun tüm kesimini kapsayamamış belirli çevrelerde sınırlı kalmıştır. Böyle bir süreç içerisinde kadınların akademide yer almasının yanında figüratif eserler ortaya koyması önemli bir gelişmedir.
İkinci bölümde Cumhuriyet döneminde oluşan sanatçı grupları incelenmiş, Türk resminin ifade dilini şekillendirmesi ve özgün bir dilin oluşma süreci ele alınmıştır. Kadınların eğitim sürecine erkeklerle eşit biçimde katılmaya başlaması, devlet politikasıyla yurtdışında eğitim alma fırsatı bulması ve batının etkisinde olduğu sanat akımlarını yurda getirerek Türk resim sanatına yansımasını ifade etmektedir.
Çalışmanın üçüncü bölümünde belirlenen kadın sanatçıların aile yapıları ve eğitim süreci incelenmiştir. Yapılan inceleme göstermiştir ki; Batılı eğitim anlayışında çoğunlukla azınlık ailelerinin kızları çalışmalarını sürdürmüştür. Eğitim sürecinde oluşan modern Türk kadını modelinin çalışmalara figüratif anlamdaki yansımaları ifade edilmiştir.
Çalışmanın son bölümünde 1950 yılından sonra devlet yapısındaki değişimlere ve kadın olgusuna değinilmiştir. Kadın sanatçılar toplumsal koşullar sebebiyle farklı bir eğitim temelinde yetişmiş, akademide erkeklerden çok daha geç bir dönemde yer almıştır. Batılılaşma sürecine tanıklık eden kadın ressamlar çeşitli eğitim kurumlarında öğretmenlik yapmıştır. Kadın ressamların sergiler, yayınlar ve uluslararası platformlarda yer alması ile, kadına bakış açısı değişmeye başladığı görülmüştür. Çağdaş Türk resim sanatında belirlenen kadın sanatçıların figüratif ifade biçiminin izlenimleri aktarılmıştır. Bu tez çalışmasında kadın sanatçıların cumhuriyet dönemine kadar olan süreçte figüre yaklaşımı tamamen etüt anlamında olsa da duygu anlamında her zaman izleyiciyi etkilediği görülmüştür. Çağdaş Türk resim sanatında ise Figüratif eğilimli kadın sanatçıların eserleri biçimsel araştırmanın ötesinde özgün yorumuyla benliğini kazandığı kanaatine varılmıştır.
Anahtar kelimeler: Türk Resim Sanatı, Kadın Sanatçılar, Figür, Portre, Kompozisyon

Abstract:
This study is an analysies about what type of construction the contemporary Turkish art women's figurative education were shaped in. During the time when the westernization became a community program, the women artists seemed to have a challenging out look in the figures and portraits. The challenging out look continued in the contemporary Turkish painting women's art works.
Starting with the Ottaman Empire structure, this study compromises the economical and social problems, the reasons to push the government for a change and how the taken steps affected the woman.
In the first part of the study, the steps which were taken for education and effect of Muslim religion on the figurative painting of fine arts are being discussed It expresses the shape the Turkish painting were made in after the openings of art schools. It is seen that the figurative studies of art institutions in Turkey led up as a western academic study module's reflection.reforms and art educations during the westernaletiontimes, were not able to cover all and the societies were limited in certain aspects. Figurative art works were an important improvement during those times.
In the second part, the artists groups which were formed during the Repuclic period were inspected, Turkish paintings were changing the expression of the language and creating a new language in this duration. It imports the effects of women starting to have an equal education with men, by the government policy, finding chance to study abroad and bringing the art movement of the western into Turkish painting arts.
In the third part of the study, the family structure of selected art women were examined. The examination showed that only few families' daugthers continued the western education. The model of Modern Turkish women, which were made during the education period, figurative reflections were expressed.
In the last part of the study, the changes about government and the women phenomenon is due to the social conditions, the mentioned womenartists were educated in a different education base which took place way later in the academic life than men. The women painters who witnessed the westernization period, taught in various institution.
It was seen that, women's perspective started to change by taking part in international platforms broadcasts and exhibitions. The impression of women artists who were selected by modern Turkish painting art, figurative explanations were reported. Even if the women artists' perspective, until the Republic period, on figures was all about attitude, it seemed to have an emotional effect on the audience.
As for modern Turkish painting arts, the women artist's figurative slopeness of work of art became clear with the genuie interpretation beyond the stylistic reseach.
Keywords: Turkish Painting, Women artists, Figure, Portrait, Composition