Farklı arbusküler mikorizal inokulasyonların iğde (Elaeagnus angustifolia L.) fidanlarının morfolojik özelliklerinde oluşturduğu iki yıllık değişim
Two-year change in morphological characteristics of russian olive (Elaeagnus angustifolia L.) seedlings caused by different arbuscular mycorrhizal inoculations
Yazar: ONUR SATIŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT TOPRAK
Düzce Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Arbüsküler mikoriza fungus = Arbuscular mycorrhiza fungi ; Büyüme = Growth ; Hümik asit = Humic acid ; İğde = Oleaster

Özet:
Türkiye'nin karşı karşıya kaldığı tehditlerden biri olan iklim değişikliği ile mücadele kapsamında toprak, bitki örtüsü ve su kaynaklarının sürdürülebilirliğinin sağlanması konusunda çözüm yolları önerebilecek verilerin ortaya konmasına şiddetle ihtiyaç duyulmaktadır. Çölleşme, kuraklık ve tuzluluk gibi sorunların olduğu sahalarda gerçekleştirilen ağaçlandırma çalışmalarının başarıya ulaşmasında önemli katkısı olan mikoriza konusunda gerçekleştirilen ormancılık çalışmaları yeterli değildir. Bu çalışma ile kurak saha ağaçlandırma çalışmalarında kullanılabilecek iğde (Elaeagnus angustifolia) fidanlarının elde edilmesine katkı sağlanması amaçlanmıştır. Çalışma için karasal iklime sahip olan Ekecik, Acıpınar, İncesu, Emirgazi, Karapınar ve Meke Gölü civarındaki ağaçlandırma sahalarında bulunan iğdelerin rizosfer bölgelerinden alınan toprak örneklerinden elde edilen yerel mikorizal mantar karışımları ile ticari mantar karışımları aşılanmış ve hümik asit uygulanmış iğde fidanlarının ikinci yılındaki performansları belirlenmiştir. Çalışmada tamamen tesadüfi parseller yöntemi kullanılmıştır. Fidanların çap, boy, yaprak spesifik yüzey alanı, kök uzunluğu ve ağırlıklarına ilişkin ölçümler alınmış ve bunlardan elde edilen kuru kök yüzdesi, katlılık oranı, gürbüzlük ve Dickson kalite indisleri belirlenmiştir. Çalışmadan elde edilen veriler yerel mikorizal mantarların fidanların morfolojik özellikleri üzerinde etkili olduklarını göstermiştir. Yerel mikorizal karışım fidanların kök boğazı çapı, fidan boyu, sak ve kök taze ağırlıkları, sak ve kök kuru ağırlıkları, kuru kök yüzdeleri ve Dickson kalite indeksleri üzerinde olumlu etkiler oluşturmuştur. Çalışmada elde edilen yerel mikorizal karışımın orman fidanlarında kullanılma potansiyeli vardır.  Yerel mikorizal karışımların kurak bölgelerdeki restorasyon çalışmalarında dikilecek fidanların yetiştirilmesinde kullanılması önerilmektedir.

Abstract:
One of the problems that Turkey's face is climate change. In this context, it is necessary to present data that can propose solutions for the sustainability of soil, vegetation and water resources. Forestry studies on mycorrhiza, which has a significant contribution to the success of afforestation works carried out in areas with problems such as desertification, drought and salinity, are not sufficient. With this study, it is aimed to contribute to obtaining Russian olive seedlings that can be used in arid area afforestation.
In the study, the local mycorrhizal fungi collected from the rhizosphere of Black Locust in Central Anatolia Region (Ekecik, Acıpınar, İncesu, Emirgazi, Karapınar and Meke Lake), humic acid and commercial mycorrhizal mixture were used. Four treatments;1-local mycorrhizal mixture, 2-humic acid, 3-local mycorrhizal mixture + humic acid, 4-commercial mycorrhizal mixture and control units were assigned in a completely randomized desing to Russian Olive species. Root collar diameter, shoot height, leaf area index, root length, shoot dry weight, root dry weight, shoot fresh weight, root fresh weight, dry root percentage, shot to root dry weight ratio, seedling height to root collar diameter ratio and dickson quality index variables were determined. Analysis of the data indicated that local mycorrhizal fungi were effective on morphological characteristics. The seedling root collar diameter, shoot height, shoot fresh weight, root fresh weight, shoot dry weight, root dry weight, dry root percentage and Dickson quality index were significantly affected by local mycorhizal infection. There is a potential to use local mycorrhizal mixture in forestry nurseries. It is recommended that local mycorrhizal mixtures be used for growing seedlings to be planted in arid regions.