Ulaşılabilirliğin akreditasyon sürecinde değerlendirilmesi ve taşınmaz kültür varlıkları
Evaluation of accessibility with accreditation process and immovable cultural properties
Yazar: HASAN ÜNVER
Danışman: PROF. DR. RUŞEN YAMAÇLI
Anadolu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bu çalışmada, taşınmaz kültür varlıklarının ulaşılabilirlikleri konusunda küresel, uluslararası ve ulusal çalışmalar ve hâlihazır durum araştırılarak, elde edilen veriler ışığında Türkiye'de taşınmaz kültür varlıklarının ulaşılabilirliklerine ilişkin mevcut sistemde herhangi bir düzenleme olmamasından dolayı gerek projelendirme, gerek ruhsatlandırma, gerek uygulama ve gerekse de kullanımda akreditasyon mevcut olmadığı ve konuya ilişkin bir yapılandırmaya ihtiyaç olduğu belirlenmiştir. Toplam beş bölümden oluşan tezin ikinci bölümünde gerek koruma ile taşınmaz kültür
varlıkları ve gerekse de ulaşılabilirliğe dair terminoloji üzerinde çalışılmıştır. Üçüncü bölümde küresel ve uluslararası koruma ve ulaşılabilirlik uygulamaları irdelenerek mevcut idari ve fiziksel bakış açıları değerlendirilmiştir. Dördüncü bölümde, Türkiye'deki koruma ve ulaşılabilirlik mevzuat ve uygulamalarına dair kronolojik çalışma yapılarak güncel duruma dair aksaklık ve sorunlar ortaya konmuştur. Son bölümde ise sorunun çözümüne yönelik olarak Türkiye'deki ihtiyaca yanıt verecek,
yerel mevzuat ve teşkilat düzenlemelerini içeren "Koruma-Ulaşılabilirlik Akreditasyon Modeli" önerilmiştir. Bu bağlamda yapılan araştırmalar gerek basılı kaynaklardan literatür taraması şeklinde ve gerekse de küresel ve uluslararası organizasyon, kurum ve kuruluşların elektronik kaynaklarının taranması şeklinde gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak, geliştirilen bu model, taşınmaz kültür varlığı niteliğindeki kamu yapıları başta olmak üzere tüm yapılı çevrenin ulaşılabilirliğini akreditasyon açısından destekleyerek önemli ölçüde yol gösterici olacaktır.

Abstract:
In this study, global, international and national practices and present state on the accessibility of immovable cultural properties are investigated. With the compiled data, it was determined that due to lack of legislative regulations, there is a need for a legislative regulation in regards to the project design, registration, construction and occupation of the immovable cultural properties in Turkey. The thesis consists of five sections. At the second section, terminology on preservation, immovable cultural properties and accessibility are analyzed. At the third section, global and international preservation and accessibility practices and current administrative and prevalent points of views are examined. At the fourth section, a chronological work on legislation of preservation and accessibility as well as the related practices are presented. Same section also analyzes the current situation and issues of the legislations regarding preservation and accessibility. At the last section, "Preservation-Accessibility Accreditation Model" is proposed that recommends chnages in regulations at both local and governmental levels in Turkey. All research in regards to this topic was conducted by reviewing printedliterature as well as digital publications of global agencies and organizations. As a result, the proposed model will provide guideline to help access to all public buildings including immovable cultural properties with the help of accreditation.