Enerji tüketiminin sağlık belirleyicileri üzerine etkileri hakkında uygulamalı bir çalışma
An analysis about the effects of energy consumption on health indicators
Yazar: ŞEYMANUR YAĞCIOĞLU
Danışman: PROF. DR. EYYUP ECEVİT
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Enerji = Energy ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Enerji tüketimi = Energy consumption ; Sağlık = Health ; Sağlık göstergeleri = Health indicators ; Sağlık harcamaları = Health expenditures ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy

Özet:
Bu çalışmanın amacı, 'Enerji Tüketiminin Sağlık Göstergeleri Üzerine Etkileri'ni incelemektir. Tezin birinci bölümünde, enerji hakkında teorik bilgiler verilmektedir. Tezin ikinci bölümünde, sağlık göstergeleri hakkında teorik çerçeve sunulmaktadır. Tezin üçüncü ve son bölümünde ise, yüksek ve orta üst gelir grubunda olan ülkeler arasından seçilen toplam 56 ülkedeki yenilenebilir enerji tüketimi ile sağlık göstergeleri arasındaki ilişkiler panel veri yöntemi ile analiz edilmiştir. Yapılan analize ait veriler Dünya Bankası ve BP Global veritabanlarından elde edilmiştir. Yenilenebilir enerji tüketimi, gayri safi yurtiçi hasıla ve karbon dioksit salınımı bağımsız değişkenler olarak seçilirken; kişi başı sağlık harcaması, bebek ölüm oranı, beş yaş altı ölüm oranı ve doğurganlık oranı değişkenleri bağımlı değişken olarak seçilmiştir. Verilerin analizi için EViews 11 paket programı kullanılmış, bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkenleri üzerine etkileri PMG-ARDL analizi ile test edilmiştir.
Araştırma sonucunda, yenilenebilir enerji kullanımının bebek ölüm oranlarını, beş yaş altı ölüm oranlarını, doğurganlık oranlarını ve kişi başı sağlık harcamasını her iki gelir grubunda da azalttığı görülmüştür. Bu durum, yenilenebilir enerji kullanımının sağlık üzerine olumlu etkilerinin olduğunu göstermiştir. Yenilenebilir enerji kullanımının en yüksek azaltıcı etkisinin yüksek gelir grubunda kişi başı sağlık harcaması üzerine olduğu görülürken, orta üst gelir grubunda bebek ölüm oranları üzerinde olduğu gözlemlenmiştir. Araştırma neticesinde ulaşılan bulgular, enerji tüketiminde yenilenebilir kaynakların tercih edilmesi gerektiğini destekler niteliktedir.

Abstract:
The aim of this study is examining 'Yhe Effects of Energy Consumption on Health Indicators'. In the first part of this study, theoretical instructions about energy are given. In the second part, theoretical framework about health indicators are explained. In the third and last part of the study, an analysis were conducted via panel data method in order to find relationship between energy consumption and health indicators data for 56 countries selected from both high income and upper middle income group. The data is obtained from World Bank and BP Global databases. While renewable energy consumption, gross domestic product and carbon dioksit emmission are selected as independent variables, health expenditure per capita, infant mortality rate, under-five mortality rate and fertility rate are selected as dependent variables. EViews 11 package programme is used for analysis and the effects of independent variables on dependent variables is analysed using PMG-ARDL method.
As a result of the study, it was found that renewable energy consumption decreased the infant mortality rate, under-five mortality rate, fertility rate and health expenditure per capita for both income group. This result showed that using renewable energy has positive effects on health. Using renewable energy has more decreasing effect on per capita health expenditure in high income group. In upper middle income group, however, it has more decreasing effect on infant mortality rate. The findings obtained from the study support the idea that renewable resources should be prefered for energy consumption.