Çok partili döneme geçişin yerel basına etkisi: 1950-60 Demokrat Parti Dönemi Mardin basını
The influence of the local press in Mardin on the transition to the multi-party system: the press in Mardin in the Period of the Democratic Party between 1950 and
Yazar: FARAÇ ÇOBANOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FASİH DİNÇ
Mardin Artuklu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History
Dizin: Basın = Press ; Cumhuriyet tarihi = Republic history ; Demokrat Parti = Democrat Party ; Mardin = Mardin ; Siyasi tarih = Political history ; Yerel basın = Local press ; Çok partili dönem = Multiparty period ; Çok partili döneme geçiş = Multiparty transition period

Özet:
Osmanlı Devleti‟nde yerel basının oluştuğu dönemde bir taşra kenti olan
Mardin‟de Süryani topluluğunun girişimleri dışında yerel basının geliştiği
söylenemez. II. Meşrutiyet döneminde yaşanan çoğulcu basın Mardin‟i pek
etkilememiştir. Diyarbakır vilayetine bağlı Mardin kasabasında basın algısı buradaki
gelişmelerin etkisiyle oluşmaya başlamıştır. Çok partili hayata geçişin başladığı
Demokrat Parti döneminde, Mardin‟de yerel basın, Türkiye‟de olduğu gibi belli
değişim ve dönüşümler geçirmiştir. Araştırmada, anılan dönemde Mardin yerel
basını incelenmiştir.
1946 yılında Demokrat Parti‟nin kurulması ve ardından seçimlere girerek
iktidar olması, Türkiye‟de demokrasiye geçiĢi kolaylaĢtırmıĢtır. DP iktidarı
döneminde, ulusal ve yerel basın alanında bir canlanma yaĢanmıĢtır. Ulusal basında
yaĢanan çoğulculuk, yerel basını da etkilemiĢtir. Türkiye‟de demokrasinin (1950-60)
kök saldığı dönemde diğer Ģehirlerde olduğu gibi Mardin‟de de yerel basın
konusunda bir hareketlilik yaşanmış, ardı ardına pek çok gazete yayın hayatına
girmiştir. Mardin basını da diğer illerdeki basın organlarının yaşadığı ekonomik ve
teknik, personel sıkıntıları başta olmak üzere bir dizi sorunla başa çıkmaya
çalışmıştır. Ama buna rağmen çoğulculuğun yerleşmesinin sağladığı için yerelde
demokrasinin gelişmesinde basın oldukça etkili olmuştur. Son yıllarda, yerel basın
üzerine yapılan çalışmalarda bir artış olsa da konu ile ilgili çalışmalar henüz yeterli
düzeyde değildir.
Bu çalışmada, Demokrat Parti döneminde (1950-1960), Mardin yerel
basınındaki çoğulculuğun ve bunun şehrin siyasal, sosyal ve kültürel yapısında
sağladığı değişimin ifade ettiği değer araĢtırılmaya gayret edilecektir.

Abstract:
In the city of Mardin that was countryside when the local press was established
in the Ottoman era, there was no local press except some attempts by Süryani
community. Mardin was not affected by media pluralism in the Second
Constitutionalist Period. The perception of the press in Mardin started to constitute
under the influence of the developments in Diyarbakır, which is provincial center of
Mardin
In 1946, the transition to the democracy in Turkey had strengthened by the
establishment of Democratic Party (DP) and its victory in the general elections in the
country. During the DP period as a ruling party, in the matter of national and local
press Turkey had experienced a revival. Pluralism in national press had influenced
local press as well and resulted in positive developments over the local press in
Mardin in the period when the Turkish democracy was rooted (1950-1960). And
therefore, many local papers started to come out. Although the local press in Mardin
was negatively affected by economic, technological and personnel problems in the
country, it helped the local democracy to settle. Although there has been an increase
in recent years, specific studies about the local press are still not sufficient in Turkey.
This study aims to investigate the pluralism phenomenon in the local press in Mardin
regarding the Democratic Party period from 1950 to 1960 and its impacts over the
changes in political, social and cultural landscapes of town. Keywords: Multi-party
system, the local press, the press of Mardin, the period of Democratic Party,
Pluralism in the press.