Hükümlülerde tehlikelilik ve tekrar suç işlemeye etki eden faktörler
Factors associated with dangerousness and recidivism among offenders
Yazar: SİNEM YILDIZ
Danışman: PROF. DR. M. FATİH YAVUZ
İstanbul Üniversitesi / Adli Tıp Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Suç = Crime

Özet:
Amaç: Bu çalışmada amaç, değişik tiplerde suç işlemiş erkek mahkûmlar arasında tekrar suç işlemeye etki ettiği düşünülen risk faktörlerinin Türk popülâsyonu için saptanmasıdır. Katılımcılar demografik veriler, içine doğdukları ve kurdukları ailedeki kişilerle ilgili bilgiler, psikiyatrik öykü, ceza infaz kurumu yaşantısı, geçmiş suç öyküsü, şu anki suçu ve şuan ki psikolojik durumu, öfke, saldırganlık ve psikopati boyutları açısından değerlendirilmiştir.Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, % 35'i (n=41) öldürme veya yaralama suçu; % 35'i (n=41) cinsel suç ve % 30'u (n=35) hırsızlık suçu işlemiş, yaş ortalaması 33.81 (ss=9.12) olan toplam 117 erkek katılmıştır. Çalışmada, araştırmacı tarafından ilgili literatür taranarak oluşturulmuş soru formunun yanı sıra Kısa Semptom Envanteri, M.I.N.I uluslar arası nöropsikiyatrik değerlendirme görüşmesi, Sürekli-Durum Öfke Ölçeği, Saldırganlık Envanteri, Levenson Özbildirim Psikopati Ölçeği kullanılmıştır.Uygulama, ilgili ceza infaz kurumlarında gerekli çalışma izni ve etik kurul kararı alınmak sureti ile araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme yöntemi ile yürütülmüştür.Bulgular: Tek ve tekrar suç grupları algılanan okul başarısı, algılanan ekonomik durum, iş sahibi olma, yakın çevrede suç işleyen kişilerin bulunması, yakın çevrede alkol-madde kullanımının görülmesi, kendilerinde madde kullanımı olması, alkol kullanmaya başlama yaşı, kendine zarar verme ve intihar davranışları, ceza infaz kurumu kurallarına uyum, tutukluluk ve hüküm öyküsü, geçmiş şiddet davranışları ve bazı ölçek boyutlarından aldıkları puanlar açısından anlamlı derecede farklılaşmaktadırlar.Sonuç: Elde edilen veriler, ilgili literatür bağlamında değerlendirildiğinde istatistiğe dayalı değişik metotlarla elde edilen risk tahminlerine uyum göstermektedir. Gelecekte, çalışmada kullanılan anketin kısaltılmış formunun oluşturulması ve temsili bir örneklemde temel oran çalışmasının yapılması vasıtasıyla normlarının belirlenerek mahkûm rehabilitasyonu ve salıverilmesi aşamalarında kullanılabilecek objektif bir kaynak sağlanması mümkün görünmektedir.

Abstract:
Objectives: Aim of this study is to investigate the risk factors associated with recidivism in Turkish prisoner population. The participants are evaluated for their demographics, family characteristics, psychiatric history, life at correctional facilities, previous crime records, index crimes, mental health at the time of the research, stait-trait anger, aggressiveness and psychopath.Materials and Method: 35 % (n=41) of all participants are sentenced for manslaughter/physical injury, % 35 (n=41) sexual crime and % 30 (n=35) theft. The mean age of the participants is 33.81 (sd=9.12). During the interview, a questionnaire which is prepared by the researcher by reviewing the literature, Symptom Checklist Short Form, M.I.N.I international neuropsychiatric interview, stait-trait anxiety inventory, aggression inventory and Levenson psychopathy inventory are usedInterviews are conducted face to face by the researcher at the relevant correctional facilities with the permissions of Ministry of Justice and ethical committee.Results: Recidivist group significantly differed from the single crime group in perceived school performance, perceived economic status, employment, close contact with people who committed crime, own alcohol-drug use, age at first alcohol use, self-harm and suicide patterns, adaptation to the prison environment, history of previous criminal records, prevalence of violence in previous crimes and scores on the inventories.Conclusion: Data obtained in this study is strongly correlated with the relevant literature findings which are derived from various risk evaluation methods. In the future, the short form of the questionnaire will be designed and applied to the representative prison sample. Consequently it will be possible to get base rate of different risk factors and norms of the prison population. This will let to categorize the prisoners by their risk levels and place them in appropriate rehabilitation programs and supervise during before-after release adaptation procedures.