Ebeveynlerin sağlık algısı ve akılcı ilaç kullanım tutumları
Parent's health perception and attitudes of rational drug use
Yazar: AYŞE BETÜL DÖNERGÖZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FUNDA KARDAŞ ÖZDEMİR
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Akılcı ilaç kullanımı = Rational drug use ; Algı = Perception ; Ana-baba = Parents ; Ana-baba algısı = Parents perception ; Hemşirelik = Nursing ; Sağlık = Health ; Çocuk hemşireliği = Pediatric nursing

Özet:
Bu araştırma, 0-18 yaş çocuğu olan ebeveynlerin sağlık algısı ve akılcı ilaç kullanım tutumları belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı türdeki araştırmanın evrenini, Kars ilinde faaliyet gösteren Harakani Devlet Hastanesi ve Kafkas Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi'nin çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniklerine başvuran ebeveynler oluşturmuştur. Veriler; "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Sağlık Algısı Ölçeği" ve "Akılcı İlaç Kullanımına Yönelik Ebeveyn Tutum Ölçeği" ile toplanmıştır. Araştırma verileri SPSS for Windows 22 programı ile analiz edilmiştir. Verilerin yorumlanmasında ise frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma hesaplanmış ve x2, t testi, Varyans analizi, Kruskall Wallis testi, Mann Whitney–U testi ve korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırmada, ebeveynlerin yaş ortalamasının 32.05±6.51 olduğu, %51.7'sinin kadın, %40.5'inin eğitim düzeyinin lise olduğu, %68.5'inin çalıştığı, %58.6'sının gelirinin giderine denk olduğu, %69.0'ının çekirdek ailede yaşadığı ve %80.6'sının sosyal güvenceye sahip olduğu belirlenmiştir. Ebeveynlerin %85.3'ünün hekime danışmadan çocuğuna ilaç vermediği, %96.1'inin çocuğuna verdiği ilacın bilgisini hekiminden aldığı ve reçetesiz ilaç olarak en çok ateş düşürücü kullandıkları saptanmıştır. Sağlık Algısı Ölçeği toplam puan ortalaması 62.59±4.22; Akılcı İlaç Kullanımına Yönelik Ebeveyn Tutum Ölçeği toplam puan ortalaması 174.57±10.66 olarak belirlenmiştir. Sağlık Algısı Ölçeği puan ortalamaları ile Akılcı İlaç Kullanımına Yönelik Ebeveyn Tutum Ölçeği puanları arasında anlamlı düzeyde bir korelasyon bulunmamıştır. Araştırmada ebeveynlerin sağlık algısının ve akılcı ilaç kullanım tutumlarının yüksek bir düzeyde olduğu, bununla birlikte aralarında bir ilişkinin olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda araştırmanın daha geniş ve farklı soyo-ekonomik özelliklere sahip örneklemlerde yapılması önerilir.

Abstract:
The aim of this study was to determine the health perception and rational drug use attitudes of parents of 0-18 years old children. The universe of this descriptive study consisted of parents who applied to the pediatric outpatient clinics of Harakani State Hospital and Kafkas University Health Research and Application Center. Data was obtained by "Descriptive Information Form"," Health Perception Scale" and "Parental Attitude Scale for Rational Drug Use''. Data were analyzed with SPSS for Windows 22 program. Frequency, percentage, arithmetic mean, standard deviation were calculated and x2, t test, Variance analysis, Kruskall Wallis test, Mann Whitney-U test and correlation analysis were used in the interpretation of the data. In the study, the mean age of the parents was 32.05 ± 6.51, 51.7% of the parents were female, 40.5% were high school educational level, 68.5% were working, 58.6% of the participants' income was equal to their expenses, 69.0% of the participants lived in the nuclear family and 80.6% had social security. It was found that 85.3% of parents did not give medication to their child without consulting the physician, 96.1% received information about the drugs from their physician, and they used the most antipyretic drugs as prescription drugs to their children. When the ''Health Perception Scale'' scores were examined, the total score average was 62.59±4.22; ''Parental Attitude Scale towards Rational Drug Use'' was found to be 174.57±10.66. There was no significant correlation between the mean scores of "Health Perception Scale" and the "Parental Attitude Scale towards Rational Drug Use". In the study, it was concluded that the parents' perception of health and rational drug use attitudes were at a high level, however, there was no relationship between them. In this context, it is recommended to carry out the research in larger and different socio-economic samples.