Lisans ve lisansüstü düzeydeki fen grubu öğrencilerinin problem çözme becerileri, fen ve bilgisayara yönelik tutumları ile başarıları arasındaki ilişki
Prospective teachers perceptions of their own problem sollving skills, their attitudes towards science and computer and the relationship between their attitudes and their achievement
Yazar: OĞUZ SERİN
Danışman: PROF. DR. TEOMAN KESERCİOĞLU ; DOÇ. DR. A. SEDA SARACALOĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Başarı = Success ; Bilgisayarlar = Computers ; Fen bilgisi = Science ; Problem çözme = Problem solving ; Tutumlar = Attitudes ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Özet Bu araştırmanın amacı, öğretmen adaylarının kendilerini problem çözme becerileri açısından nasıl algıladıklarını; fen(bilimlerin)'e ve bilgisayara yönelik tutumlarıyla fen- bilgisayar ve genel başarıları arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Araştırma örneklemini Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi (n=340) ve Dokuz Eylül üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi (n=403) Fen Grubu Fizik, Kimya, Matematik, Biyoloji ve Fen Bilgisi Eğitimi Anabilim Dallarında 2000-2001 öğretim yılı bahar döneminde ilgili bölümlerde öğrenim gören L, 4. sınıf ve lisansüstü programlarına devam eden toplam 743 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, uyarlaması Nail Şahin, Nesrin H. Şahin ve Paul Heppner tarafından (1993) yapılan cronbach alfa güvenirlik katsayısı.90 olan "Problem Çözme Envanteri"; Gürdal (1997) tarafından geçerlik ve güvenirlik katsayısı (.87) çalışması yapılmış olan "Fen Tutum Ölçeği", Aşkar ve Orçan (1987) tarafından geliştirilen güvenirlik katsayısı.82 olan "Bilgisayara Yönelik Tutum Ölçeği" ve "kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; öğrencilerin problem çözme becerilerinin, bölümünde okumaktan memnun olma/olmama durumuna göre anlamlı bir biçimde farklılaştığı saptanmıştır. Ancak, üniversite, bölüm, sınıf, cinsiyet, bölüm tercih sırası ve nedeni, bölümünde verilen eğitimden memnun olma/olmama durumu gibi bağımsız değişkenler açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılaşmanın olmadığı belirlenmiştir. Buca Eğitim Fakültesi öğrencilerinin problem çözme becerilerinin, bölüm, sınıf, cinsiyet, bölüm tercih sırası ve nedeni, bölümünde okumaktan ve verilen eğitimden memnun olma/olmama durumu gibi bağımsız değişkenler açısından istatistiksel olarak anlamlı bir değişimin olmadığı tespit edilmiştir. Necatibey Eğitim Fakültesi öğrencilerin problem çözme becerüerinin, bölümünde okumaktan memnun olma/olmama durumuna göre anlamlı bir biçimde farklılaştığı; ancak, üniversite, bölüm, sınıf, cinsiyet, bölüm tercih sırası ve nedeni, bölümünde verilen eğitimden memnun olma/olmama durumu gibi bağımsız değişkenler açısındanistatistiksel olarak anlamlı bir farklılaşmanın olmadığı belirlenmiştir. Fen grubu öğrencüerinin fen(bilimlerin)'e yönelik tutum sonuçlan irdelendiğinde; fen tutumlarının bölüm, sınıf, bölüm tercih nedeni, bölümünde okumaktan ve verilen eğitimden memnun olma/olmama durumu gibi bağımsız değişkenler açısından istatistiksel olarak anlamlı bir değişimin olduğu, ancak üniversite, cinsiyet ve bölüm tercih sırasının fen tutumunu etkilemediği saptanmıştır. Buca Eğitim Fakültesi fen tutumlarının, bölüm, sınıf, bölüm tercih nedeni, bölümünde okumaktan ve verilen eğitimden memnun olma/olmama durumu gibi bağımsız değişkenler açısından istatistiksel olarak anlamlı biçimde farklılaştığı; cinsiyet ve bölüm tercih sırası açısmda anlamlı olarak farkhlaşmadığı bulunmuştur. Necatibey Eğitim Fakültesi öğrencilerinin fen tutumlarının, bölüm, bölümünde okumaktan memnun olma/olmama durumu gibi bağımsız değişkenler açısından istatistiksel olarak anlamlı bir değişimin olduğu; sınıf, cinsiyet, bölüm tercih sırası ve nedeni, verilen eğitimden memnun olma/olmama durumdan ise etkilenmediği belirlenmiştir. Tüm katılımcıların bilgisayara yönelik tutumlarının, üniversite, bölüm, sınıf, cinsiyet, bölüm tercih sırası ve nedeni, bölümünde okumaktan ve verilen eğitimden memnun olma/olmama durumu gibi bağımsız değişkenler açısından istatistiksel olarak anlamlı bir değişimin olmadığı tespit edilmiştir. Buca Eğitim Fakültesi öğrencüerinin bilgisayara yönelik tutumlarının, öğrenim görülen bölüme göre anlamlı bir farklılaşmanın olduğu; sınıf, cinsiyet, bölüm tercih sırası ve nedeni, bölümünde okumaktan ve verilen eğitimden memnun olma/olmama durumu gibi bağımsız değişkenler açısından istatistiksel olarak anlamlı bir değişimin olmadığı saptanmıştır. Necatibey Eğitim Fakültesi öğrencilerinin bilgisayara yönelik tutumlarının, bölüm, sınıf, cinsiyet, bölüm tercih sırası ve nedeni, bölümünde okumaktan ve verilen VIeğitimden memnun olma/olmama durumu gibi bağımsız değişkenler açısından istatistiksel olarak anlamlı bir biçimde değişmediği bulunmuştur. Üniversite öğrencilerinin fen basanlarının, üniversite, bölüm, sınıf ve bölüm tercih sırası değişkeninden etkilendiği; ancak cinsiyet, bölüm tercih nedeni, bölümünde okumaktan ve verilen eğitimden memnun olma/olmama durumu gibi bağımsız değişkenler açısından ise istatistiksel olarak anlamlı bir değişimin olmadığı tespit edilmiştir. Buca Eğitim Fakültesi öğrencilerinin fen başarılarının, sınıf ve bölüm tercih sırasına göre anlamlı farklılık gösterirken;, bölüm cinsiyet, bölüm tercih nedeni, bölümünde okumaktan ve verilen eğitimden memnun olma/olmama durumu gibi bağımsız değişkenler açısından istatistiksel olarak anlamlı bir biçimde değişmediği saptanmıştır. Necatibey Eğitim Fakültesi öğrencilerinin fen başarısının, bölüm, sınıf ve bölüm tercih sırası bağımsız değişkenine göre anlamlı bir farklılık oluştururken; cinsiyet, bölüm tercih nedeni, bölümünde okumaktan ve verilen eğitimden memnun olma/olmama durumu gibi bağımsız değişkenler açısından istatistiksel olarak anlamlı bir değişimin oluşmadığı belirlenmiştir. Tüm örneklem öğrencilerinin bilgisayar dersi başarılarının, üniversite, bölüm ve sınıf değişkeninden etkilendiği; cinsiyet, bölüm tercih sırası ve nedeni, bölümünde okumaktan ve verilen eğitimden memnun olma/olmama durumu gibi bağımsız değişkenler açısından istatistiksel olarak anlamlı bir değişimin olmadığı tespit edilmiştir. Buca Eğitim Fakültesi öğrencilerinin bilgisayar dersi basanlarının, bölüm, sınıf, bölüm tercih sırası ve nedeni açısmdan anlamlı biçimde değiştiği; cinsiyet, bölümünde okumaktan ve verilen eğitimden memnun olma/olmama durumu gibi bağımsız değişkenler açısmdan istatistiksel olarak anlamlı bir değişimin olmadığı bulunmuştur. Necatibey Eğitim Fakültesi öğrencüerinin bilgisayar dersi basanlarının, bölüm, sınıf, bölüm tercih sırası değişkenine göre anlamlı olarak farklılaştığı; cinsiyet, bölüm tercih VIInedeni, bölümünde okumaktan ve verilen eğitimden memnun olma/olmama durumu gibi bağımsız değişkenler açısından istatistiksel olarak anlamlı bir değişimin olmadığı tespit edilmiştir. Üniversite fen grubu öğrencileri genel başarılarının, üniversite, bölüm, sınıf ve bölüm tercih sırası bağımsız değişkeni açısından anlamlı bir değişimin bulunduğu; cinsiyet, bölüm tercih nedeni, bölümünde okumaktan ve verilen eğitimden memnun olma/olmama durumu gibi bağımsız değişkenler açısından istatistiksel olarak anlamlı bir değişimin olmadığı saptanmıştır. Buca ve Necatibey Eğitim Fakültesi öğrencileri genel basanlarının, bölüm, sınıf ve bölüm tercih sırası değişkeninden etkilendiği; cinsiyet, bölüm tercih nedeni, bölümünde okumaktan ve verilen eğitimden memnun olma/olmama durumu gibi bağımsız değişkenler açısından istatistiksel olarak anlamlı bir değişimin olmadığı tespit edilmiştir. Yapılan korelasyon analizinde, öğrencilerin fen ve bilgisayara yönelik tutumlarının problem çözme becerileri ile ilişkili olduğu ve ayrıca tutumlarla basan arasında da olumlu yönde bir ilişki bulunduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Abstract The aim of this research is to discern what prospective teachers' perceptions of their own problem-solving skills are and to determine their attitudes towards science and computer and the relationship between their overall achievement and their achievement in science and computer classes. The sample for the research consists of freshmen and seniors in the Physics, Chemistry, Mathematics, Biology and Science Teaching Programs at Necatibey Faculty of Education of Balıkesir University (n=340) and at Buca Faculty of Education of Dokuz Eylül University (n=403) and a total of 743 students attending graduate programs. "Problem Solving Inventory", adapted by Nail Şahin, Nesrin H. Şahin and Paul Heppner (1993) and the Alpha Reliability Coefficient of which is.90, "Scale for Attitudes Towards Science", the reliability and validity of which were provided by Gürdal (1997 and the reliability coefficient is.87, "Scale for Attitudes Towards Computers", developed by Aşkar and Orçan (1987) and the reliability coefficient of which is.82, and "Personal Information Form" were used to collect the data for the research. At the end of the research, the problem-solving skills of the students were found out to vary significantly in terms of their being (un)bappy with the program or not. However, no statistically significant differences were found in terms of such independent variables as university, department, class, gender, preference on the university entrance exam application form (UEEAF), the reason for the preference for the program, their being (un)happy with the education in their departments. The problem-solving skills of the students at Buca Faculty of Education were found out not to vary significantly in terms of such independent variables as department, class, gender, preference on UEEAF, the reason for the preference for the program, and their being (un)happy with the education in their departments. The problem-solving skills of the students at Necatibey Faculty of Education were found out to vary significantly in ter4ms of the students9 being (un)happy with the DCprogram but not in terms of such independent variables as university, department, class, the preference on UEEAF, the reason for the preference for the program, and their being (un)happy with the education in their departments. At the end of the analyses of the science students' attitudes towards science, their attitudes towards science were discerned to vary in terms of such independent variables as department, class, the reason for the preference for the program, their being (un)happy with the program but not in terms of university, gender and the preference on UEEAF. The attitudes of the students at Buca Faculty of Education towards science were found out to vary significantly in terms of such independent variables as department, class, the reason for the preference for the program, their being (un)happy with the program, and their being (un)happy with the education in their departments but not in terms of gender and the preference on UEEAF. The attitudes of the students at Necatibey Faculty of Education towards science were found out to vary significantly in terms of such independent variables as department, their being (un)happy with the program, but not in terms of class, gender, the preference on UEEAF, the reason for the preference for the program, and their being (un)happy with the education in their departments. The attitudes of all the subjects in the sample towards computer were found out not to vary significantly in terms of such independent variables as university, class, gender, the preference for the program on UEEAF, the reason for the preference for the program, their being (un)happy with the program and their being (un)happy with the education in the program. The attitudes of the students at Buca Faculty of Education towards computer were found out to vary significantly in terms of department, but not in terms of such independent variables as class, gender, the preference for the program on UEEAF, the reason for the preference for the program, their being (un)happy with the program and their being(un)happy with the education in the program. The attitudes of the students at Necatibey Faculty of Education towards computer were found out not to vary significantly in terms of such independent variables as department, class, gender, the preference for the program on UEEAF, the reason for the preference for the program, their being (un)happy with the program, their being (un)happy with the education in the program. The achievement of the undergraduate students in science was discerned to vary significantly in terms university, department, class, the preference for the program on UEEAF, but not in terms of such independent variables as gender, the reason for the preference for the program, their being (un)happy with the program and their being (un)happy with the education in the program. The achievement of the students at Buca Faculty of Education in science was found out to vary significantly in terms of class and the preference for the program on UEEAF, but not in terms of such independent variables as gender, the reason for the preference for the program, their being (un)happy with the program and their being (un)happy with the education in the program. The achievement of the students at Necatibey Faculty of Education in science was found out to vary significantly in terms of such independent variables as department, class and the preference for the program on UEEAF, but not in terms of such independent variables as gender, the reason for the preference for the program, their being (un)happy with the program and their being (un)happy with the education in the program. The achievement of all the subjects in the sample in the computer course was found out to vary significantly in terms of such variables as university, department and class, but not in terms of gender, the preference for the program on UEEAF, the reason for the preference for the program, their being (un)happy with the program and their being (un)happy with the education in the program. XIThe achievement of the students at Buca Faculty of Education in the computer course was found out to vary significantly in terms of such variables as department, class, the preference for the program on UEEAF and the reason for the preference for the program, but not in terms of gender, their being (un)happy with the program and their being (un)happy with the education in the program. The achievement of the students at Necatibey Faculty of Education in the computer course was found out to vary significantly in terms of the variables department, class, the preference for the program on UEEAF, but not in terms of gender, the reason for the preference for the program, their being (un)happy with the program and their being (un)happy with the education in the program. The overall achievement of the undergraduate science students was found out to vary significantly in terms of such independent variables as department, class and the preference for the program on UEEAF, but not in terms of gender, the reason for the preference for the program, their being (un)happy with the program and their being (un)happy with the education in the program. The overall achievement of the students at Buca and Necatibey Faculty of Education was found out to vary significantly in terms of such independent variables as department, class and the preference for the program on UEEAF, but not in terms of gender, the reason for the preference for the program, their being (un)happy with the program and their being (un)happy with the education in the program. At the end of the correlation analyses, the attitudes of the students towards science and computer were found out to be related to their problem-solving skills, and their attitudes were discerned to be positively related to their achievement.