Gaziantep kent merkezli kadın folkloru üzerine bir inceleme
A study on women's folklore centered in Gaziantep city
Yazar: AYŞE KARAKOÇ
Danışman: PROF. DR. ATABEY KILIÇ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Halk edebiyatı = Folk literature

Özet:
Çalışmada köklü bir geçmişe sahip olan Gaziantep kent merkezinde kadınların dilinden kadın merkezli oluşan halk bilimi unsurları halk biliminin alan ve inceleme yöntemlerine göre derlenip incelenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde "Gaziantep'in adı, tarihçesi, coğrafî özellikleri, iklimi, yerleşme ve nüfus özellikleri ile sosyal ve kültüler özellikleri" başlıklarında çalışma alanı olan Gaziantep ile ilgili genel bilgilere yer verilmiştir. İkinci bölümde "halk bilimi, gelenek, görenek, töre, moda, kültür ve kültürel kimlik, grup ve kent folkloru" başlıklarında halk bilimine ait temel kavramlar açıklanmaya çalışılmıştır. Ayrıca bu bölümde toplumsal cinsiyet ve kadın folklorunun yanında Türk tarihinde kadın ile ilgili bilgi verilmiştir. Çalışmanın asıl bölümünü oluşturan üçüncü bölümde ise Gaziantep kent merkezinde kadın merkezli ritüeller, gelenekler, inanış ve uygulamalar "geçiş dönemlerinde; bayram, tören ve kutlamalarda; günlük hayatta; halk inanışlarında; halk mutfağında; halk hekimliğinde kadın" başlıklarıyla ele alınmıştır. Elde edilen verilere göre her bölümün altında bölümün niteliğine göre değerlendirmeler yapılmıştır. Sonuç bölümünde gözlem, kaynak taraması ve derlemelerden hareketle çalışma "göç, deprem, salgın hastalık, tarihî, kültürel, mitolojik köken, değişim dönüşüm süreci" başlıkları özelinde değerlendirilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
The study compiles and examines elements of folklore from the perspective of women, rooted in the rich history of Gaziantep city center, according to the field and research methods of folklore. The first section of the study provides general information about Gaziantep, the study area, is given under the headings "Gaziantep's name, history, geographical features, climate, settlement and population characteristics, and social and cultural features". The second section elucidates fundamental concepts of folklore under the headings of "folklore, tradition, custom, custom, fashion, culture and cultural identity, group and city folklore". Additionally, this section provides information about women in Turkish history alongside social gender and women's folklore. The third section, constituting the main part of the study, examines women-centered rituals, traditions, beliefs, and practices in Gaziantep city center under headings such as "during transition periods; during holidays, ceremonies, and celebrations; in daily life; in folk beliefs; in folk cuisine; in folk medicine by women." Evaluations are made beneath each section based on the nature of the section according to the obtained data. In the conclusion section, the study is evaluated within the context of specific topics such as "migration, earthquakes, epidemics, historical, cultural, mythological origins, and processes of change and transformation", based on observations, source reviews, and compilations.