Acil servise ani bilinç değişikliği ile gelen geriatrik hastaların değerlendirilmesi
Clinical assessment of geriatric patients with acute altered mental status in emergency department
Yazar: TÜRKER DEMİRTAKAN
Danışman: DOÇ. DR. SEDA ÖZKAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Geriatri = Geriatrics ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Bilinç = Consciousness ; Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Deliryum = Delirium ; Geriatri = Geriatrics ; Koma = Coma ; Mortalite = Mortality

Özet:
Amaç: Acil servise ani bilinç değişikliği ile başvuran 65 yaş üstü hastaların klinik
özelliklerinin ve mortalite risk faktörlerinin belirlenmesi
 Gereç ve Yöntem: Çalışmamız İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Cerrahpaşa Tıp
Fakültesi acil polikliniğine akut bilinç değişikliği ile başvuran 65 yaş üstü hastaların
incelendiği prospektif tanımlayıcı ve analitik bir çalışma olarak dizayn edilmiştir. Bazal
bilinç durumunda değişiklik olmayan demans hastaları, ağır görme ve işitme engeli
olanlar, çalışmaya katılmaya onam vermeyenler dışlanmıştır. İncelenen hastalar
Glasgow koma skalasından 12 puan altında ise 'stupor/koma', psikiyatri konsültasyonu
ve 4AT deliryum tarama testine göre 'deliryum' ve bu kriterlerin dışında kalanlar da
ayrı bir grup olarak alt gruplara ayrılmıştır. Her grubun demografik ve klinik özellikleri,
mortalite sebepleri uygun istatistiksel yöntemlerle incelenmiştir.
 Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 236 hastanın 56 (%23.7)'sında stupor/koma, 94
(39.8%)'ünde deliryum tespit edilirken 86 (%36.4) hasta deliryum, stupor ve koma
kriterlerinin dışında kalmıştır. Hastaların 73 (%30.9)'ünde akut bilinç değişikliği
demans zemininde gelişmiştir ve 219 (%93)'unda ne az 1 tane kronik hastalık
bulunmaktadır. Ortalama hastanede kalış süresi 10.41±11.03 gündür. Yoğun bakıma
yatan 78 (%33.0) ve ölen 60 (%25.4) hasta bulunmuştur. Bilinç değişikliğine sebep
veren hastalıkların başında iskemik inme, sepsis, pnömoni, dekompanse kalp
yetmezliği, akut böbrek yetmezliği, travma, tümör ilişkili durumlar ve hematolojik
aciller gelmektedir.
 Sonuç: Stupor, koma ve deliryum yaşlı hastalar için hayatı tehdit edici
durumlardır. Stupor/koma hali, kronik kalp-damar hastalıkları, aktif malignite ve
onkolojik acil durumlar, pnömoni, Charlson Komorbidite İndeks skoru 6'dan ve
MEWS skoru 2'den yüksek olması mortalite için yüksek riskli bulunmuştur.
 Anahtar kelimeler: deliryum, stupor, koma, mortalite

Abstract:
Aim: Determination of the clinical characteristics and mortality risk factors in over 65-year-old patients admitted to the emergency department with suddenly altered mental status. Material and Method: Our study, which research the over 65-year-old patients admitted to Istanbul University-Cerrahpaşa Cerrahpaşa Medical Faculty Emergency Departmet with acutely altered mental status, designed as a prospective, descriptive and analytic study. The patients were divided into subgroups as 'stupor / coma' if they were lower 12 points from the Glasgow coma scale, 'delirium' according to the psychiatric consultation and the 4AT delirium screening test, and those who were out of these criteria as a separate group. Demographic and clinical characteristics and causes of mortality of each group were analyzed with appropriate statistical methods. 
Results: 236 patients included in the study, 56 (23.7%) had stupor/coma, 94 (39.8%) had delirium, while 86 (36.4%) patients were excluded from delirium, stupor and coma criteria. In 73 (30.9%) of the patients, acute change of consciousness on the basis of dementia. There were 78 (33.0%) hospitalized patients to the intensive care unit and 60 (25.4%) patients died. Ischemic stroke, sepsis, pneumonia, decompensated heart failure, acute renal failure, trauma, tumor-related conditions and hematological emergencies are the leading causes. 
Conclusion: Stupor, coma, and delirium are life threatening conditions for elderly patients. Stupor / coma, chronic cardiovascular diseases, active malignancy and oncological emergencies, pneumonia, Charlson Comorbidity Index score higher than 6 and MEWS score higher than 2 were found as risk factors for mortality. Keywords: Delirium, stupor, coma, mortality