Ergenlerin saldırganlık davranışlarının bazı değişkenler açısından incelenmesi
Examining of adolescent's aggressive behaviours according to some variables
Yazar: BİLGE NAİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜLYA ERCAN
Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Lise öğrencileri = High schools students ; Saldırganlık = Aggressiveness

Özet:
Ergenlik erinlik, bilişsel değişiklikler, kimlik arayışı, özerklik ve yakınlık
gelişimi, ana baba ve akranlarla olan ilişkilerde değişimler, okul geçişleri gibi pek
çok değişikliğin bir arada yaşandığı bir dönemdir. Biyolojik, psikolojik ve sosyal
geçişlerin yaşandığı bu dönem, aynı zamanda çeşitli problem davranışları da
beraberinde getirebilmektedir. Bu problem davranışlardan en önemlilerinden biri
kuşkusuz "saldırganlık"tır. Saldırganlık ergenlik döneminde öteden beri var olan bir
olgudur. Son yıllarda yapılan araştırmalara ve medyada çıkan haberlere bakıldığında
alınan tüm önlemlere karşın ergenlik dönemindeki gençler arasında saldırganlık ve
şiddet olaylarının önüne geçilemediği, aksine arttığı görülmektedir. Bu olayların
büyük bir kısmı okullarda meydana gelmektedir. Bu doğrultuda araştırmanın genel
amacını liseye devam eden ergenlerin saldırganlık davranışlarının çeşitli değişkenler
açısından incelenmesi oluşturmaktadır. Çalışmada ergenlerin saldırganlık
davranışlarının yaş, cinsiyet, okul türü, sınıf düzeyi, kişilik özellikleri, başarı durumu
ve ana baba eğitim düzeyinin yanı sıra ana-baba tutumu, çevre güvenliği ve akran
ilişkilerine göre farklılık gösterip göstermediği ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Araştırma, ilişkisel tarama modeline dayalı betimsel bir çalışmadır. Araştırma
grubu 2012-2013 Eğitim-öğretim yılı arasında Sivas il sınırları içerisinde amaca
uygun olarak seçilen çeşitli okul türlerinden lise birinci, ikinci ve üçüncü sınıflara
devam eden toplam 461 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırma grubuna "Saldırganlık
Ölçeği", "Çevre Güvenlik Ölçeği", "Okul İklimi Ölçeği", "Ana Baba Tutum Ölçeği",
"Akran İlişkileri Ölçeği", "Sıfata Dayalı Kişilik Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu"
uygulanmıştır. Çalışmada araştırma sorularını yanıtlamak için SPSS 17.00 paket
programından yararlanılarak korelasyon, t-testi, tek değişkenli varyans analizi
(ANOVA) ve regresyon analizi teknikleri kullanılmıştır. iv
Bulgularda, katılımcıların saldırganlık düzeylerinin cinsiyet, yaş, algılanan
akademik başarı, kişilik özellikleri, ana baba tutumu, ana baba eğitim düzeyi, akran
ilişkileri değişenlerine göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Bunun yanında sınıf,
okul türü ve çevresel güvenlik değişkenleri ile katılımcıların saldırganlık puanları
arasında anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir.



Anahtar Kelimeler: Ergenlik, saldırganlık, ana baba tutumları, akran
ilişkileri, büyük beşli, okul iklimi.

Abstract:
Adolescence is a period in which the wide varieties of changes such as
pubescence, cognitive changes, identity seek, self-determination and affinity
development, changes in relationships with parents and peers, school transitions are
experienced at the same time. Sometimes, this period when biological, psychological
and social transitions are experienced bring along various problematic behaviors.
Among these problematic behaviors, the most important one is certainly
"aggression". Aggression is a phenomenon that exist in adolescence period since
ancient times. When recent researches and news in media are taken into notice, it is
seen that aggression and violance issues among adolescents cannot be prevented and
in contrast, have increased in spite of all precautions taken for this aim.
Most of these issues occurs in schools. In this regard, overall aim of the
research is comprised of investigating the aggressive behaviors of adolescents, who
are going to high school, in terms of various variables. In the study, it is tried to be
explained whether aggresive behaviors of adolescents differ depending on age,
gender, type of school, class level, characteristic features, academic standing and
educational level of parents as well as attitudes of parents, environmental safety and
peer relationships.
The research is a descriptive study based on relational screening model.
Sample of the research is comprised of 461 students going to first, second and third
grades of different highschools between 2012-2013 School year which are within the
borders of province Sivas and were chosen as being suitable for the purpose of the
study.
"Aggression Scale", "Environmental Safety Scale", "School Climate Scale",
"Parents' Attitudes Scale", "Role Based Personality Scale" and "Personal Information
Form" were applied to sample group. In order to answer the research questions, it vi
was benefitted from SPSS 17.00 package program and correlation, t-test, univariate
analysis of variance (ANOVA) and regression analysis were used.
In the light of findings, it was determined that aggression levels of
participants differed depending on gender, age, perceived academic standing,
characteristic features, attitudes and educational level of parents and peer
relationships.
Besides, any significant relationship between class, type of school and
environmental safety variables and aggression points of participants was not found.


Keywords: Adolescence, aggression, attitudes of parents, peer relationships,
big five, school climate.