Sportif havacılıkta uçuş emniyetinin sağlanmasında insan faktörünün önemine ilişkin bir araştırma
A research about importance of human factors to provide flight safety in sportive aviation
Yazar: EMRE YASDIMAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MELTEM YILDIRIM İMAMOĞLU
Türk Hava Kurumu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Emniyet = Safety ; Havacılık = Aviation ; Havacılık sektörü = Aviation sector ; Kazalar = Accidents ; Spor = Sports ; Uçuş = Flight ; Yol güvenliği = Road safety ; İnsan faktörü = Human factor

Özet:
Havacılıkta insan faktörü; hem insan fizyolojisi hem de insan psikolojisi ile
birlikte incelenmelidir. Zaman içinde gelişen teknoloji hava aracından kaynaklanan
kazaların sayısında ciddi bir azalma meydana getirse de, insandan kaynaklanan
kazalarda maalesef dikkati çeker ölçüde bir azalma sağlanamamıştır. Buna paralel
olarak havacılığın yaygınlaşması neticesinde hava aracı ve uçuş sayısının artması,
kazalarda kaybedilen insan hayatı ve ekonomik kayıpları da artırmıştır. Halen
meydana gelen kazaların yaklaşık %80 kadar büyük bir kısmı insan faktöründen
kaynaklanmaktadır.
Bu tezde performansa etki eden faktörlerden birisi olan uçuş emniyeti konusu
ele alınmış ve daha emniyetli uçuş sayesinde yaşanan/yaşanması muhtemel kazaların
önüne geçilerek gerek can gerekse mal kaybını önlemeye yönelik alınması gereken
tedbirler ortaya konulmuştur.
Bu amaçtan yola çıkılarak gerek yurt içinde gerekse yurt dışındaki daha
önceden yapılmış çalışmalar taranmış, insan fizyolojisi ve psikolojisi havacılıkta
insan faktörü başlığı altında spesifik olarak incelenmiştir. Mevcut kullanılan
modeller detaylı olarak ele alınmış ve ülkemizdeki sportif havacılık ile ilgili olarak
insan faktöründe referans alınacak modele karar verilmiştir. Çalışmamızın araştırma
bölümünde ise ülkemizde yer alan sportif havacılık eğitim merkezlerinde aktif olarak 
havacılık ile uğraşan çalışanların uçuş performansını etkileyen faktörlerın ortaya
çıkartılması için anket uygulaması yapılmış ve sonuçlar Frekans, Faktör ve Kruskal
Wallis-H testi ile analiz edilmiştir. Bu analizler sonucunda elde edilen istatistiksel
verilere dayanarak sportif havacılıktaki kazalarda insan faktörünün yeri ve önemi
tespit edilmiştir. Son olarak eldeki bulgular ışığında ülkemizde meydana gelen
sportif havacılık kazalarında insan faktörüne dayalı kusurların daha aza indirilmesi
için yapılabilecekler ve nihayetinde daha emniyetli uçuşların sağlanması için etkili
olacak unsurlar ortaya konulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Sportif Havacılık, İnsan Faktörü, Uçuş Emniyeti

Abstract:
In aviation human factor should be examined in conjunction with both human
phychology and human physiology. A significant decrease occured in the number of
accidents caused by aircraft with developing technologies by time, but unfotunately
accidents caused humans could not be achieved. Parallel to this, aircraft and number
of flights has increased as a result of the expansion of aviation but at the same time
lost human lives and economic losses in accident also increased. Currently
approximately about 80% large part of accidents is due to the human factor.
This thesis one of the factors that affect performance, flight safety issue is
discussed. Safer flights experienced are likely to occur to prevent possible accidents,
and has introduced measures can be taken to prevent the loss of both goods and lifes.
Starting this purpose, we examined previous studies both within the country
and abroad, and specifically examined human physiology and psychology under
human factors. Models used in the present discussed in detail and decided to use
reference model of human factor with regard to sportive aviation in our country. In
the research part of the study, we made a survey to who employess actively engaged
in aviation in the sportive aviation training centers which are located in our country.
Then the results were analyzed with Frequency and Factor Analysis and Kruskal
Wallis-H test. Based on statistical data obtained as a result of these analyses, the
place and importance of human factors in accidents of sportive aviation have been 
identified. Finally in the light of the available results, what can be done to reduce
about the defects based on the human factors in sportive aviation accidents in our
country have been demonstrated.
Keywords: Sportive Aviation, Human Factor, Flight Safety