Gökçesu kömür havzası (Mengen-Bolu) doğu bölümü kömürlerinin özellikleri
Properties of eastern district coals of the Gökçesu coal basin (Mengen-Bolu)
Yazar: ONUR GÜZEY
Danışman: Y.DOÇ.DR. GÜRKAN BACAK
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Bu tez çalışmasında, Gökçesu (Mengen-Bolu) kömürlerinin özelliklerinin incelenmesiüzerine bir araştırma yapılması amaçlanmıştır. Çalışma sahasını kapsayan Gökçesu(Mengen-Bolu) kömür havzası kuzeyde Bolu Granodiyoriti, güneyde Kuzey Anadolu Fayı,batıda Bolu-Merkeşler ve doğuda Bolu-Yeniçağ ile kuşatılmış derin bir çökelmehavzasıdır. Havza kömürleri Tersiyer çökelleri içinde bulunmaktadır. Paleontolojik veriler,tortul yapılar ve uyumsuzluk yüzeyi özellikleri incelendiğinde Mengen çayı kuzeyindekiistifin ters dönmüş, güneyindeki istifin ise normal olduğu görülmektedir.Çalışma iki ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm; genel olarak jeoloji ve kömüroluşumu hakkında verilen literatür derlemesi kısmını oluşturmaktadır. Bu bölüm içindecoğrafik durum, genel jeoloji, kömürlerin oluşumu, kömürlerin organik jeokimyası, kömürbileşenleri, kömür analiz yöntemleri ve rezerv durumu gibi konulara yer verilmiştir. kincibölüm ise; bu çalışmanın deneysel kısmını oluşturmaktadır. Bu amaçla ilk olarak BoluMengen-Gökçesu'daki kömür havzası linyitlerinden araştırma amacıyla örnek alımıgerçekleştirilmiştir. Örnek alımı Mengen-Gökçesu'da bulunan özel sektör kömürişletmesine ait ocaklarından kömür damarlarından oluk yöntemine uygun olarakyapılmıştır. Alınan bu örnekler ZKÜ Mühendislik Fakültesi Maden Mühendisliği BölümüJeokimya-Kömür-Kok ve Cevher Hazırlama Laboratuarında analizleri yapılmak üzerestandartlarına uygun olarak hazırlanmıştır. Ocaklardan alınan kömürlerde kömürlerinkarakteristik özellikleri (nem, kül, uçucu madde, sabit karbon, kalori), kükürt oranları(yanar kükürt, külde kükürt, toplam kükürt), boyut analizi ve boyuta göre kimyasal analiz(nem, kül, uçucu madde, sabit karbon), petrografik analizler, kömür küllerinin oksitbazında elementel bileşimleri ve bazı iz elementlerin dağılımı belirlenmiş, yapılançalışmalar sonucunda elde edilen veriler yorumlanmıştır.

Abstract:
In this thesis, a research has been done to specify the geochemical properties of Mengen-Gökçesu (Bolu) coal. The research area includes the coal district in Bolu-Mengen-Gökçesu. This region, where the research has been conducted is a deep sediment riverbasin surrounded by Bolu Granodiorite in the north, North Anatolian Fault in the south,Bolu-Merkeşler in the west and Bolu-Yeniçay in the east. The coals of the district areplaced in Tersiyer sediments. Paleontological data, sedimental structures and thediscordance level properties indicate that the hoard in the north of Mengen Brook isreversed and the hoard in the south is normally located.The content of this study constitutes of two parts. The first part mainly consists of theliterature review about stratigraphy and coal. In this section, subjects such as the generalgeology, the formation of coal, organic structure of coals, the components of coals, coalanalysis methods and reserve conditions have been included. On the other hand, the secondpart of the research is the implementation stage of the study. For this purpose, theexamples from Bolu-Mengen-Gökçesu lignite feam have been obtained first. While takingthe examples from the lignite lodes of a private sector coal enterprise, the gutter exampletaking method have been used. These obtained examples have been prepared in ZKÜEngineering Faculty, Mining Engineering Department, Geochemical- Coal- Coke and OreProcessing Laboratory to be analyzed. The characteristics of coal (humidity, ash, volatilematter, fixed carbon, calorific value), the proportions of sulphur (flammable sulphur,sulphur in the ash, total sulphur), dimension analysis and chemical analysis according todimension analysis considering the commercial uses (humidity, ash, volatile matter, fixedcarbon), petrographic analysis, the elemental components of coal ashes on the oxide baseand the distribution of some trace elements have been determined. The data obtained at theend of these studies have been interpreted.