Menarş yaşı ve antropometrik ölçüler arası ilişki: Sivas il örneği
The relation between menarche age and anthropometric measures:Sample of Sivas
Yazar: GAMZE SÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. GÜLÜŞAN ÖZGÜN BAŞIBÜYÜK
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Antropoloji = Anthropology
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Antropometrik parametreler = Antropometric parameters ; Gelişim = Development ; Kadınlar = Women ; Menarş = Menarche ; Sivas = Sivas ; Yaş = Age

Özet:
Büyüme ve gelişme, tüm canlılarda ortak gözlenen biyolojik değişimlerin en belirgin biçimde meydana geldiği bir olgudur. Büyüme hakkında elde edilen bilgi; çocukların ve gençlerin gelişimini, populasyonların refah ve biyolojik durumlarını yansıtmaktadır. Büyüme süreci içinde önemli olan puberte başlangıcı; populasyonlar arası farklılıkları, çevresel ve genetik faktörlerin etkisini analiz etmede önemlidir. Pubertenin başlangıcı hakkında yapılan çalışmaların çoğu menarş yaşının ortalamasına odaklanmıştır. Menarş yaşı, populasyondan populasyona farklılıklar gösterir ve populasyonun sahip olduğu beslenme statüsüne, coğrafi bölge özelliklerine, çevresel koşullara ve sosyo-ekonomik koşullara karşı hassasiyet göstermektedir. Gelişmiş ülkelerde son 160 yılda menarş yaşının sistemli olarak düştüğü gözlenmiştir. Kadın yaşamının yapı taşını oluşturan puberte sürecinin erkene çekilmesi, küresel bir fenomen haline gelmiştir.Çalışmamızın amacı; Sivas ilinde menarş yaşını belirlemek ve ülkemizde değişimin ne yönde ilerlediğini tartışmaktır. Bunun yanında menarş ile antropometrik parametreler arası ilişkinin saptanması bir diğer amaçtır. Bu amaçlar doğrultusunda 771 bireye anket uygulanmıştır. Uygulanan ankette temel demografik sorular ve menarş durumlarının sorulmasının yanısıra; bireylerden boy, ağırlık, üst kol çevresi, triceps ve biceps deri kıvrım kalınlığı ölçüleri alınmış ve beden kütle endeksi hesaplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22.00 programından faydalanılarak demografik ve antropometrik yönden analiz edilmiştir. Analiz edilen verilerin sonuçlarına göre; örneklemi oluşturan bireylerin %50,80'ni menarş durumu sorusuna evet, %49,20'si ise hayır cevabını vermişlerdir. Bireylerin menarş yaşlarnın median değeri 12,76 olarak hesaplanmıştır. Menarş yaşı ve antropometrik ölçüler arası ilişkiye bakıldığında; menarş gören ve görmeyen bireylerin antropometrik ölçüleri arasında anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir. Menarş yaşına ilişkin bulgumuz, ülkemizde ve tüm dünyada düşüş gösteren menarş yaşı değerlerini destekler niteliktedir. 



Anahtar Kelimeler: Menarş, Puberte, Seküler Trend, Antropmetrik Boyutlar, Büyüme ve Gelişme

Abstract:
Growth and development are phenomena during which biological changes occur most obviously in all living things. Knowledge obtained concerning growth reflects the development of children and young people and welfare and biological status of populations.  The beginning of puberty which is crucial in the process of growth is important in analyzing differences among populations and the effect of environmental and genetic factors. Most of the studies carried out as regards the beginning of puberty have focused on the average of menarche age. Menarche age differs from population to population and depends upon the nourishment status the population has, the geographical qualities of the region and environmental and socioeconomic conditions.  It has been observed that menarche age in developed countries has systematically fallen down over the past 160 years. The fact that puberty period which stands as a milestone in a woman's life has fallen down has turned into a global phenomenon. The objective of our study is to determine the menarche age in Sivas and discuss the path of change in our country. Besides the determination of the relation between menarche and anthropometric parameters is yet another objective. Within the framework of these objectives, questionnaires have been applied to 771 individuals. In addition to basic demographic questions and menarche status of the individuals, the individuals'  height, weight, upper arm length, triceps and biceps skinfold thickness were measured and their body-mass indexes were calculated.  The obtained data has been analyzed using SPSS 22.00in terms of demographic and anthropometric aspects. As based on the analysis data, 50,80% of the individuals that make up the sampling gave the answer of "yes" to menarche status and 49,20 % gave the answer of "no". The median value of the individuals' menarche age has been calculated as 12,76. Considering the relation between menarche age and the anthropometric measures, it has been found out that there is a significant difference between the anthropometric measures of individuals who underwent menarche and who did not. Our finding as regards the menarche age seems to support the fact that menarche age has been falling down both in our country and the world. 



Keywords: Menarche, Puberty, Secular Trend, Anthropometric Dimensions, Growth and Development.