Konik ışınlı bilgisayarlı tomografilerde mental foramen lokasyonunun değerlendirilmesi
Evaluation of mental foramen location using cone beam computed tomography
Yazar: FATMA ZEHRA LİMAN
Danışman: PROF. DR. AYŞE PINAR SUMER
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Foramen mentale = Foramen mentale ; Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography ; Mandibula = Mandible ; Tomografi = Tomography

Özet:
Amaç: Mental foramen içerdiği nörovasküler yapılar nedeniyle cerrahi işlemler sırasında dikkat edilmesi gereken, alt çenedeki önemli anatomik yapılardan biridir. Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile elde edilen aksiyal, sagital, cross-sectional kesit görüntüler ve üç boyutlu görüntüler, mental foramenin konumunu ve çevre yapılardan mesafesini belirlemeye yardımcı olur. Bu çalışmanın amacı belirli bir Türk popülasyonunda KIBT görüntüleme tekniği kullanarak mental foramenin lokasyonunu, boyutlarını, çevre anatomik yapılara uzaklığını ve çıkış tipini belirlemek; bulguları cinsiyet ve sağ-sol bölge açısından istatistiksel olarak değerlendirmektir.
Materyal ve Metod: Bu çalışmada 108 kadın, 92 erkek olmak üzere toplam 200 hastanın KIBT görüntüleri incelenmiştir. Bu görüntülerde her iki yarım çenede mental foramenin horizontal ve vertikal lokasyonları, vertikal ve horizontal boyutu, mandibula üst ve alt sınırına olan uzaklığı ve çıkış tipi değerlendirilmiştir.
Bulgular: Mental foramenin en sık horizontal pozisyonu premolar diş köklerinin arasında olduğu P3 pozisyonu; en sık vertikal pozisyonu ise premolar diş apekslerinin aşağısında olduğu V3 pozisyonu olarak bulunmuştur. Sağda en sık görülen çıkış tipi posteriora, solda ise düz çıkış tipidir. Mental foramenin boyutları ve mandibula üst ve alt sınırına olan uzaklığının ortalama değerleri erkeklerde kadınlardan yüksek olup aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur.
Sonuç: Mental foramen lokalizasyonunda anatomik varyasyonlar görülmektedir ve bu bölgeye uygulanacak cerrahi işlemler öncesinde olası komplikasyonlardan kaçınmak için mental foramen lokasyonunun belirlenmesi gerekmektedir. Üç boyutlu görüntüleme sağlayan KIBT mental foramen lokasyonunu belirlemede etkili bir yöntemdir.

Abstract:
Aim: Mental foramen is one of the important anatomical structures in the lower jaw that should be considered during surgical procedures due to the neurovascular structures it contains. Axial, sagittal, cross-sectional sectional images and three-dimensional images obtained by cone-beam computed tomography help to determine the position of the mental foramen and its distance from surrounding structures. The aim of this study was to determine the location, dimension, distance from the anatomical structures and the type of emergence of the mental foramen using CBCT imaging technique in a group of Turkish population and to evaluate the findings statistically according to gender and sides.
Materials and Methods: In this study, CBCT images of 200 patients (108 females and 92 males) were examined. In these images, the horizontal and vertical locations of the mental foramen, the vertical and horizontal dimensions, the distance to the upper and lower border of the mandible and the type of emergence were evaluated in both hemimandibles.
Results: The most common horizontal position of the mental foramen was found the P3 position (between the first and second premolars); the most common vertical position was found the V3 position (below the premolar apices). The most common type of emergence was posterior type on the right side and straight type on the left side. The mean values of the dimensions of the mental foramen and the distance to the upper and lower border of the mandible were higher in males than in females and a statistically significant difference was found between them.
Conclusion: Mental foramen localization shows anatomical variations and it is necessary to determine the location of mental foramen before surgical procedures in this region. CBCT, which provides three-dimensional imaging, is an effective method for determining the mental foramen location.