Cerrahi birimlerde çalışan hemşirelerin yorgunluk düzeylerinin tükenmişlik ve hasta merkezli bakım yetkinliklerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of fatigue levels of nurses working in surgical units on burnout and patient-centered care competencies
Yazar: FARZIN FAALASLMALEKI
Danışman: PROF. DR. NEZİHA KARABULUT
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ameliyathane hemşireliği = Operating room nursing ; Ameliyathaneler = Operating rooms ; Cerrahi = Surgery ; Hasta bakımı = Patient care ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Tükenmişlik = Burnout ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Amaç: Bu araştırma, covid-19 pandemi döneminde bir araştırma hastanesinde cerrahi birimlerde çalışan hemşirelerin yorgunluk düzeylerinin tükenmişlik ve hasta merkezli bakım yetkinliklerine etkisini incelenmek amacıyla yapıldı.
Materyal ve Metot: Araştırma Ocak-Haziran 2022 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi'nde yürütüldü. Araştırmanın örneklemini cerrahi birimlerde (ameliyathane, yoğun bakım, acil servis, cerrahi klinikler) çalışan ve çalışmaya katılmaya gönüllü toplam 322 hemşire oluşturdu. Araştırma verileri Tanıtıcı Özellikleri Belirleme Formu, Yorgunluk Ölçeği (YÖ), Yorgunluk Şiddet Ölçeği (YŞÖ), Kopenhag Tükenmişlik Ölçeği (KTÖ) ve Hasta Merkezli Bakım Yetkinliği Ölçeği (HMBYÖ) kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesi için SPSS 21.00 istatistik paket programı kullanıldı.
Bulgular: Araştırmaya katılım sağlayan cerrahi hemşirelerinin, %70.2'si kadın, %55'i 26-33 yaş aralığında, %55.9'u bekâr ve %46'sı cerrahi kliniklerde çalışmaktadır. Araştırmada Yorgunluk Ölçeği toplam puanı 80.71±18.25, Yorgunluk Şiddeti Ölçeği toplam puanı 4.81±1.20, Kopenhag Tükenmişlik Ölçeği toplam puanı 58.05±15.55 ve Hasta Merkezli Bakım Yetkinliği Ölçeği toplam puanı 62.26±11.31 olarak bulundu. 
Sonuç: Yorgunluk ölçeği puan ortalaması ile yorgunluk şiddeti ölçeği puan ortalaması ve Kopenhag tükenmişlik ölçeği puan ortalaması arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulundu. Yorgunluk şiddeti ölçeği puan ortalaması ile Kopenhag tükenmişlik ölçek puan ortalaması arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulundu (p<0.001). Yorgunluk Ölçeği ile Hasta Merkezli Bakım Yetkinliği Ölçeği arasında negatif yönde, istatistiksel olarak anlamlı olmayan bir ilişki olduğu saptandı.
Anahtar Kelimeler: Cerrahi, hasta merkezli bakım, hemşire, Kopenhag, tükenmişlik, yorgunluk, yorgunluk şiddeti

Abstract:
Aim: This study was carried out to examine the effects of fatigue levels of nurses working in surgical units in a research hospital during the covid-19 pandemic on burnout and patient-centered care competencies.
Material and Method: The research was carried out at Atatürk University Health Research and Application Center between January-June 2022. The sample of the study consisted of 322 nurses working in surgical units (operating room, intensive care, emergency service, surgical clinics) and volunteering to participate in the study. Research data were collected using the Introductory Characteristics Determination Form, Checklist Individual Strength (CIS), Fatigue Severity Scale (FSS), Copenhagen Burnout Scale (CBI), and Patient-Centered Care Competency Scale (PCC). SPSS 21.00 statistical package program was used to evaluate the data.
Results: Of the surgical nurses participating in the study, %70.2 were women, %55 were between the ages of 26-33, %55.9 were single and %46 were working in surgery clinics. In the study, Fatigue Scale total score was 80.71±18.25, Fatigue Severity Scale total score was 4.81±1.20, Copenhagen Burnout Scale total score was 58.05±15.55, and Patient-Centered Care Scale total score was 62.26±11.31.
Conclusion: A moderately significant positive correlation was found between the fatigue scale mean score, the fatigue severity scale mean score, and the Copenhagen burnout scale mean score. A moderately significant positive correlation was found between the fatigue severity scale mean score and the Copenhagen burnout scale mean score (p<0.001). It was determined that there was a negative, statistically insignificant relationship between the Fatigue Scale and the Patient-Centered Care Scale.
Key Words: Surgical, patient-centered care, nurse, Copenhagen, burnout, fatigue, fatigue severity