Hipoksik iskemik ensefalopatili yenidoğanlarda pıhtılaşma sistemi ve sitokin gen polimorfizmlerinin erken nörolojik prognozdaki önemi
The importance of cytokines gene polymorphisms and thrombophilic states and short-term neurodevelopmental outcome in term hypoxic-ischaemic encephalopathic neonates
Yazar: ŞEBNEM ÇALKAVUR
Danışman: PROF. DR. METE AKİSU
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Neonatoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2010
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Ensefalopati = Encephalopathy ; Hipoksi = Hypoxia ; Mutasyon = Mutation ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Prognoz = Prognosis ; Protrombin = Prothrombin ; Tümör nekroz faktörleri = Tumor necrosis factors

Özet:
Perinatal serebral hipoksi ve iskemi sonucunda ortaya çıkan beyin hasarı, infant ve çocuklarda kronik nörolojik yetersizlik ve akut mortalitenin en önemli nedenidir. Hipoksik olay ve derecesi ile nörolojik kötü gidiş arasındaki ilişki halen çok açık değildir. Doğum asfiksili infantlarda gidişi öngörebilmek için sensitiv parameterlere gereksinim vardır. Fonksiyonel sitokin gen varyantları farklı hastalık proçeslerini modifiye edebilmektedir. Herediter trombofililerin stroke ve non-stroke serebral palsiye katkıları da araştırılan konular arasındadır.Bu çalışmada hipoksik iskemik ensefalopatili (HİE) term yenidoğanlarda, proinflamatuar sitokinler Tümör Nekrotizan Faktör- alfa 308GA (TNF-? 308GA) ve İnterlökin-6 174 G/C (IL-6 174 G/C) gen polimorfizmleri, genetik protrombotik defektlerden Protrombin G20210A, Faktör V Leiden G1691A (FV-Leiden G1691A) gen mutasyonları, Metilentetrahidrofolatredüktaz C677T (MTHFR C677T) gen polimorfizmlerinin erken nörolojik prognoza etkisi olup olmadığı araştırıldı.Çalışma, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı Neonatoloji Bilim Dalı - Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi ve İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yenidoğan Kliniğinde yapıldı. Perinatal asfiksi tanılı 40 term infant çalışmaya dahil edildi. Kontrol grubu olarak ailesinde ve kendisinde; tromboz, erken arteriosklerotik kalp hastalığı (ASKH) öyküsü olmayan sağlıklı bireyler alındı. Hastaların üniteye kabulleri sırasında tam obstetrik öyküleri alınarak, fizik bakıları yapıldı. Hastaların cinsiyetleri, konvülsiyon varlığı ve başlangıç saati, modifiye Sarnat&Sarnat evresi, 1. haftada çekilen EEG ve kraniyal USG sonuçları kaydedildi. Hastalardan mutasyon ve gen polimorfizmleri için 2cc EDTA'lı kan örneği ve BOS TNF-alfa düzeyi için BOS örnekleri alındı. Örnekler, Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı ve Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Moleküler Genetik Laboratuvarlarında PCR ve DNA dizi analiz yöntemleri ile çalışıldı. Hastaların sonuç değerlendirilmeleri, taburcudaki son nörolojik muayeneleri, taburcu sonrası nörolojik olarak 6. ve 12. ay değerlendirmeleri yapıldı. İstatiksel değerlendirmeler SPSS 15.0 for Windows paket programı kullanılarak yapıldı.Hasta ve kontrol grupları arasında MTHFR C677T, TNF- ? 308GA gen polimorfizmleri, FV-Leiden G1691A ve protrombin G20210A gen mutasyonları dağılımı açısından anlamlı farklılık bulunmazken IL-6 174G/C gen polimorfizmi dağılımı açısından ise farklılık anlamlı bulundu. IL-6 174G/C gen polimorfizmi ile EEG patolojisi, kraniyal USG patolojisi ve taburcuda nörolojik muayene arasında da anlamlı ilişki bulundu. IL-6 174G/C gen polimorfizmi C alleli koroner arter cerrahisini takiben artmış plazma IL-6 düzeyleri ile paralellik göstermekteyken, G alleli mevcut kişilerde aşılama sonrası artmış IL-6 düzeyleri saptanmıştır. Yenidoğanlarda ise lipopolisakkarit ile stimüle edilmiş mononükleer hücrelerde, invitro olarak C/C genotipinde daha yüksek plazma IL-6 düzeyleri saptanırken, G alleli taşıyan bebeklerde IL-6 düzeyleri anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur. Daha önceden ekzojen antijenlerle temasın, yanıtları muhtemelen modifiye edebileceği sonucuna varılmıştır. Bir kısım erişkin çalışmasında CC genotipi varlığı, yüksek IL-6 düzeyleri ve kötü klinik gidiş ile korele bulunmuşsa da, diğer bazı çalışmalarda aksine, CC genotipi varlığı azalmış IL-6 düzeyleriyle beraber protektiv olarak değerlendirilmiştir.Biz de çalışmamızda HİE'li term infantlarda IL-6 174G/C gen polimorfizminin kısa dönem prognoz üzerine protektiv olabileceği sonucuna vardık. Yine de benzer gen polimorfizm çalışmalarının standardize koşullara sahip geniş gruplarda yapılabilmesi, HİE de dahil olmak üzere pek çok hastalık proçesinde olası etkileri ve bunun nöroprotektif tedavide nasıl değerlendirilebileceği konusunda daha sağlam veriler elde edilmesini sağlayabilecektir.(Anahtar Kelimeler: hipoksik iskemik ensefalopati, MTHFR C677T gen polimorfizmi, Protrombin G20210A gen mutasyonu, Faktör V Leiden G1691A gen mutasyonu, TNF-? 308 GA gen polimorfizmi, IL-6174G/C gen polimorfizmi, nörolojik prognoz)

Abstract:
Cerebral injury resulting from perinatal cerebral hypoxia and ischaemia is the most important cause of acute mortality and chronic neurological disability in infancy and childhood. The relationship between the severity of the hypoxic event and neurological deterioration still remains unclear. Therefore sensitive parameters are needed to be able to predict the clinical course and outcome of infants with birth asphyxia. Functional cytokine gene variants can modify processes of different diseases. Besides the role of hereditary thrombophilic states on stroke and non-stroke cerebral palsy is another current research topic.In the present study our goal was to investigate whether gene polymorphisms of proinflammatory cytokines such as tumour necrosis factor-alpha 308GA (TNF- ? 308GA) and interleukin-6 174 G/C (IL-6 174 G/C); also gene mutations of some genetic prothrombotic disorders such as prothrombin G20210A, Factor V Leiden G1691A (FV-Leiden G1691A) and methylenetetrahydrofolate reductase C677T (MTHFR C677T) are associated with short-term neurodevelopmental outcome in term hypoxic-ischaemic encephalopathic neonates. The study was performed at the neonatal intensive care units of Ege University Faculty of Medicine and Dr. Behçet Uz Children?s Hospital. Fourty term neonates with perinatal asphyxia were included in the study. Control group was chosen from healthy individuals who did not have a personal or family history of thrombosis and early atherosclerotic heart disease. In the course of admission detailed obstetrical history was taken and complete physical examination was performed. Gender, presence and onset of seizures, degree of encephalopathy according to the criteria of Sarnat and Sarnat, results of electroencephalograpy (EEG) and transfontanel ultrasonograpy (USG) on the first week were recorded. After getting informed parental consent, 2 ml blood samples were collected in tubes with EDTA for the analysis of gene polymorphisms and cerebrospinal fluid samples were obtained for the analysis of TNF- ? from each infant. Samples were studied by PCR and DNA sequence analysis at the molecular genetic laboratories of Department of Medical Biology and Department of Pediatrics. Detailed neurological examinations were performed at hospital discharge followed by 6th and 12th postdischarge months. Statistical analysis were performed by using SPSS 15.0 for Windows package programme.Dispersion of MTHFR C677T and TNF- ? 308GA gene polymorphisms and FV-Leiden G1691A and prothrombin G20210A gene mutations did not show significant differences between the patient and the control groups. However dispersion of IL-6 174 G/C gene polymorphism showed a significant difference between groups. Besides there was a statistically significant correlation between IL-6 174 G/C gene polymorphism and pathological EEG, pathological transfontanel USG and pathological neurological examination at discharge. IL-6 174 G/C gene polymorphism C allele was associated with elevated plasma IL-6 levels after coronary arterial surgery whereas G allele was associated with elevated plasma IL-6 levels after vaccination. On the other hand, in mononuclear cells of neonates stimulated by lipopolysaccharide, more elevated plasma IL-6 levels were detected in-vitro in C/C genotype. In contrast, IL-6 levels were significantly decreased in neonates carrying G allele. It was concluded that previous contacts with exogeneous antigens may have modified the responses. In several adult studies, presence of CC genotype was found to be correlated with high IL-6 levels and poor clinical course. However in other studies presence of CC genotype was associated with low plasma IL-6 levels and caused protective effects.In our study, we concluded that IL-6 174 G/C gene polymorphism may have a protective effect on short-term prognosis in hypoxic-ischaemic term infants. Nevertheless, performing similar genetic studies in standardized larger groups may provide substantial data about the possible effects of gene polymorhisms on the process of hypoxic-ischaemic encephalopathy and on the arrangement of neuroprotective treatment.(Key words: hypoxic ischaemic encephalopathy, MTHFR C677T gene polymorphism, Prothrombin G20210A gene mutation, Factor V Leiden G1691A gene mutation, TNF-? 308 GA gene polymorphism, IL-6174G/C gene polymorphism, neurological prognosis)