Ebû Saîd Muhammed el-Hâdimî'nin kaside-i Bürde şerhi ve edisyon kritiği
The critical edition of Ebu Said Muhammed el-Hâdimi's commentary on qaside-i Burde
Yazar: MUHAMMED ALİ BÜYÜKKELEŞ
Danışman: DOÇ. DR. HASAN UÇAR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arapça = Arabic ; Dil bilim = Linguistics ; Ebu Said Muhammed Hadimi = Ebu Said Muhammed Hadimi ; Edisyon kritik = Edition critique ; Kaside-i Bürde = Kaside-i Bürde ; Muhammed bin Said Busiri = Muhammed bin Said Busiri

Özet:
Bu çalışmada Ebu Saᶜîd el-Ḫâdimî'nin telif etmiş olduğu Şerh-u Ḵaṣîdeti'l-bürde adlı eseri incelenmiştir. Kasidetü'l-bürde Hz. Muhammed (sav) hakkında yazılan kasidelerin en meşhurlarından biridir. Kasidenin şöhreti hem ihtiva ettiği mananın derinliğinden hem de Arap dili kullanımındaki üstünlüğünden kaynaklanmaktadır. Çalışma giriş, üç ana bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Birinci bölümün ilk ana başlığında kasidenin sahibi olan Bûṣîrî'nin hayatı ve eserleri incelenmiştir. İkinci ana başlığında ise çalışmaya konu olan kasidenin şârihi Ebu Saîd el-Ḫâdimî'nin hayatı ve eserleri incelenmiştir. Kendisinin bir mutasavvıf olduğu fakat tasavvufla olan bağlantısının onu hayattan soyutlanmış bir kişilik kılmadığı, aksine ilim talebi ve öğrenci yetiştirme uğruna yoğun bir hayat yaşadığı görülmüştür. Kendisi Osmanlının son dönem alimlerinden biri olup medresesinde yüzlerce talebe yetiştirmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde tahkiki yapılan bu eserin incelemesi yapılmıştır. Bu bölümde ise eserin müellife nisbeti, eserde müellifin yararlandığı kaynaklar ve müellifin takip ettiği metot incelenmiştir. Yine bu bölümde eserin tahkikinde kullanılan yazma nüshalardan örnek fotoğraflar verilmiştir. Üçüncü ve son bölümde ise eserin tahkikli metnine yer verilmiştir. Müellifin kaleme aldığı bu eserden kendisinin Arap dilindeki mahareti, bununla beraber kullandığı kaynaklardan şerᶜî ilimlerdeki yetkinliği görülmektedir. Şarihin yaptığı şerhte açıklamaların çok yerinde ve içerik bakımından bilgi dolu olduğu görülmektedir.

Abstract:
In this study, the work named Şerh-u Ḵaṣîdeti'l-bürde, which was written by Ebu Saîᶜd el-Ḫâdimî, was discussed. Kaside-i Burde is one of the most famous odes written about Prophet Muhammad (PBUH). The fame of the ode stems from both the depth of the meaning it contains and its superiority in terms of the Arabic language. The study consists of introduction, three main parts and conclusion. In the first main title of the first chapter, the life and works of Bûṣîrî, who is the owner of the ode, were studied. In the second main title of the first chapter, the life and works of Ebu Saîd el-Ḫâdimî, the owner of the commentary, which is the subject of the study, are examined. It has been seen that he is a Sufi, but his connection with Sufism does not make him an isolated personality from life, on the contrary, he lived a busy life for the sake of al-ilm (knowledge) and raising students. He was one of the last period scholars of the Ottoman Empire and he trained hundreds of students in his madrasah. In the second part of the study, the work of him that investigated, is studied. In this section, the ascription of the work to the author, the sources used by the author and the method followed by the author are examined. Also, in this section, sample photographs from the manuscripts used in the verification of the work are given. In the third and last part, the investigated text of the work is given. From this work written by the author, it can be seen how much he has command of the Arabic language, and also his high level in religious sciences from the sources he used. It is seen that the explanations in the annotation made by the commentator are very appropriate and full of information in terms of content.