Asemptomatik inflamatuvar barsak ve psöriazis hastalarında subklinik entezopati varlığının değerlendirilmesi, entezopati prediktörlerinin saptanması
Assessment of subclinical enthesopathy in asymptomatic inflammatory bowel and psoriasis patients, detection of enthesopathy predictors
Yazar: ALPER MACİF
Danışman: PROF. DR. GÜLAY KINIKLI
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Entezit = Enthesitis ; Entezopati = Enthesopathy ; Psoriyazis = Psoriasis ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases

Özet:
Entezit; tendon veya ligament insersiyosunun kemiğe yapışma bölgesinde
meydana gelen inflamasyon olup spondiloartropati grubundaki hastalıkların önemli bir
bulgusudur. Psöriatik artritin önemli klinik özelliklerinden biri olan entezit, aynı
zamanda her ikisi de spondiloartropati spektrumu içerisinde yer alan inflamatuar
barsak hastalığı ilişkili aksiyel ve periferik spondiloartropatilerin seyri sırasında
görülebilmektedir. Spondiloartropatilerin erken evresinde görülebilen subklinik
entezit, spondiloartropati belirti ve semptomları olmayan inflamatuar barsak hastaları
ve psöriyazis hastalarında ultrasonografik yöntemle saptanabilir.
Bu çalışmanın birincil amacı; herhangi bir kas eklem yakınması olmayan
İnflamatuvar Barsak Hastaları ve Psöriyazis hastalarında subklinik entezopati
oranlarının ultrasonografik bulgularla değerlendirilip sağlıklı kontrol grubu ile
karşılaştırılmasıdır. İkincil amacı ise; elde edilen ultrasonografik bulguların hastaların
hastalık süresi, vücut kitle indeksi ve kullanılan medikal tedavi ile olan ilişkilerinin
değerlendirilmesidir
Bu çalışmaya klinik olarak saptanabilen artrit ve enteziti bulunmayan,
inflamatuvar bel ve sırt ağrısı ve entezis bölgelerinde ağrı tarif etmeyen 60
inflamatuvar barsak, 40 psöriazis hastası ile 40 yaş ve cinsiyet uyumlu sağlıklı kontrol
grubu dahil edildi. Klinik değerlendirme sonrası hastalık tanılarını bilmeyen bir
araştırmacı tarafından triceps, Quadriceps, proksimal patella, distal patella, Aşil ve
plantar fasya tendon insersiyoları ultrasonografik elementer lezyonlar olan
hipoekojenite, power doppler sinyali, entezofit, erozyon, kalsifikasyon ve tendon
insersiyosunda kalınlık artışı varlığı açısından değerlendirildi ve her bulgu 0-3 puan
arasında puanlandı. Hipoekojenite, Power Doppler sinyali ve kalınlık artışı puanları
toplanarak inflamasyon skoru; entezofit, erozyon ve kalsifikasyon puanları toplanarak
hasar skoru elde edildi. İnflamasyon ve hasar skorlarının toplamı ile toplam
ultrasonografik entezopati skorları hesaplandı.

Ultrasonografik değerlendirmede toplam ultrasonografik entezopati ve hasar
skorları IBH ve psöriazis grubunda, kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak yüksek
saptandı. İnflamatuvar barsak ve Psöriazis grubunda skorlar arasında anlamlı farklılık izlenmedi. İnflamasyon skorlarında 3 grup arasında anlamlı fark izlenmedi.
Değerlendirilen elementer lezyonlardan entezofit ve erozyon psöriazis grubunda, IBH
ve kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak daha fazla kişide görüldü.
Entezofit ve erozyon; psöriazis grubunda IBH ve kontrol grubuna kıyasla daha
fazla entezis bölgesinde görüldü. Entezofit ve erozyon IBH grubunda ise kontrol
grubuna kıyasla daha fazla entezis bölgesinde görüldü. Kalsifikasyon; IBH ve
psöriazis grubunda benzer sayıda entezis bölgesinde görülürken kontrol grubuna
kıyasla anlamlı olarak daha fazla entezis bölgesinde görüldü.
Hastalık süresi, uygulanan tıbbi tedavi, vücut kitle indeksi ile inflamasyon,
hasar ve toplam ultrasonografik entezopati skorları arasında ilişki saptanmadı.
Ülseratif kolit ve Crohn hastalarında inflamasyon, hasar ve toplam ultrasonografik
entezopati skorları arasında anlamlı fark saptanmadı.
Sonuç olarak; psöriazis ve inflamatuvar barsak hastalarında klinik olarak
asemptomatik olan entezeal değişiklikler görülebilmektedir. Klinik muayene ile
entezopati varlığı gözden kaçabildiği için ultrasonografi kullanımı erken
dönemde bu tip anormalliklerin saptanmasında yararlı olabilir. Asemptomatik
olan bu hastalarda sonradan gelişme olasılığı yüksek olan spondilartriti erken dönemde
saptama olanağı elde etmiş oluruz.

Anahtar kelimeler: psöriazis, inflamatuar barsak hastalığı, ultrasonografi, subklinik
entezit

Abstract:
Enthesitis; is inflammation that occurs in the adhesion of the tendon or
ligament insertion to the bone and is an important sign of diseases in the
spondyloarthropathy group. One of the major clinical features of psoriatic arthritis,
enthesitis can also be seen during the course of axial and peripheral
spondyloarthropathies associated with inflammatory bowel disease, both within the
spectrum of spondyloarthropathy. Subclinical enthesitis, which can be seen in the early
stages of spondyloarthropathies, can be detected by ultrasonography in patients with
inflammatory bowel and psoriasis patients who have no musculoskeletal signs and
symptoms.
The primary purpose of this study is; The evaluation of subclinical
enthesopathy rates and ultrasonographic findings in patients with Inflammatory Bowel
Patients and Psoriasis who do not have any muscle joint complaints and comparison
with the healthy control group. The secondary aim is; the examination of the
relationship of ultrasonographic findings obtained with patients disease duration, body
mass index and medical treatment.
This study included 60 inflammatory bowels, 40 psoriasis patients and 40 agesex matched healthy control groups that did not have clinically detectable arthritis and
enthesitis, did not describe pain the inflammatory low back and enthesis areas. Patients
had a US scan on the same day of their clinical assessment by an investigator blinded
to physical examination findings and diagnosis. The insertions of the quadriceps
tendon, proximal and distal patellar tendon, Achilles tendon, plantar aponeurosis and
triceps tendon were examined bilaterally. Hypoechogenicity, thickening,
enthesophytes, calcifications, erosions and entheseal PD signals were evaluated as
elementary lesions and findings grade scale between 0 and 3 for each abnormalities.
Findings that are associated with inflammation (hypoechogenicity, thickening and PD)
were summed to calculate an inflammation score. US findings related to tissue damage
(calcifications, erosions and enthesophytes) were summed to calculate a damage score.
The sum of these two scores gave the total US enthesopathy score.

In ultrasonographic evaluation, total ultrasonographic enthesopathy and
damage scores were significantly higher in the IBH and psoriasis group than the
control group. In IBD and Psoriasis group, no significant difference was observed
between the scores. There was no significant difference between the 3 groups in the
inflammation scores. Among the evaluated elementary lesions, enthesophyte and
erosion were significantly higher in the psoriatic patients than IBD and control group.
In the psoriasis group; entheseophyte and erosion was observed in more enthesis
region than the IBD and the control group. In the IBD group entheseophtye and erosion
was observed in more enthesis region than the control group. Calcification; while a
similar number was observed in the enthesis region in the IBD and psoriasis group, it
was significantly more in the enthesis region compared to the control group. No
relationship was found between disease duration, medical treatment, body mass index
and inflammation, damage and total ultrasonographic enthesopathy scores. No
significant difference was found between inflammation, damage and total
ultrasonographic enthesopathy scores in patients with ulcerative colitis and crohn.
As a result; entheseal changes can be seen commonly in clinically
asymptomatic psoriasis and inflammatory bowel disease patients. Enthesopathy
presence by clinical examination often can be overlooked so ultrasound may be useful
in early detection of such abnormalities.
Key words: psoriasis, inflammatory bowel disease, ultrasound, subclinical enthesitis