Diyarbakır'da kadın yoksulluğu üzerine sosyolojik bir araştırma
A sociological research on women poverty in Diyarbakır
Yazar: RUKİYE ÇAM KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE MERMUTLU
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Diyarbakır = Diyarbakır ; Kadınlar = Women ; Yoksulluk = Poverty ; İşsizlik = Unemployment ; İşsizlik politikası = Unemployment policy

Özet:
Yoksulluk, günlük temel ihtiyaçların tamamını veya büyük bir kısmını karşılayacak yeterli gelire
sahip olmama durumudur. Yoksulluk ve yoksulluk kriteri ülkeden ülkeye, toplumdan topluma farklılık
gösterebilir. Yoksulluğun yaratmış olduğu etkiler de ülkeden ülkeye, toplumdan topluma da farklılık
göstermektedir. Türkiye'de ataerkil toplum yapısının varlığı, cinsiyet eşitsizliği gibi nedenler kadınların
erkeklere oranla yoksulluk karşısında daha savunmasız olmaları sonucunu doğurmaktadır. Kadınlar
erkeklerden daha baskın şekilde yoksulluğu hissetmekte ve yoksullukla mücadele etmektedirler.
Kadın yoksulluğu, yoksulluğun bir kadın sorunu haline gelmesini incelemenin yanı sıra aile içi şiddet,
erken evlilikler, boşanma, hane içi eşitsizlikler, eğitim eksikliği, kültürel faktörler, ırk ve çalışma gibi kadını
ilgilendiren farklı faktörleri de kapsamaktadır.
Kadın yoksulluğu üzerine araştırma yapmak amacıyla, örneklem grubu olarak 110 kadın
belirlenmiştir. Diyarbakır'da bir alan araştırması planlanarak kadınlara anket uygulanmıştır. Yapılan çalışma
sonucunda elde edilen veriler analiz edilmiştir. Kadınların içinde bulundukları sosyal çevre ile yaşam
alanlarına dair birçok unsurun araştırılarak değerlendirilmesi ile kadınların yoksulluğa bakış açıları, nasıl
etkilendikleri ve yoksullukla mücadele yolları açıklanmaya çalışılmıştır. Kadın yoksulluğunu anlayabilmek
ve çözümleyebilmek için yapmış olduğum bu çalışma ile kadın yoksulluğunu, sosyolojik açıdan incelenerek
kadın yoksulluğu ile ilgili yapılacak çalışmalara ve yoksulluk ile mücadele politikalarına sınırlı da olsa
katkıda bulunulması amaçlanmıştır.
Saha araştırması sonucunda elde edilen bulgulara göre kadınların sadece gelir odaklı yoksulluk
yaşamadıkları görülmektedir. Yoksul kadınların eğitim, çalışma hayatı, özgürce karar alma gibi hakları da
kısıtlanmaktadır. Kadınların ekonomik bağımsızlıklarını kazanması ataerkil toplum yapısı tarafından
engellenmektedir. Yoksul kadınların yaşam standartlarını yükseltecek yeterli bir gelişmenin varlığına da
rastlanmamıştır.

Anahtar Kelimeler: Kadın Yoksulluğu, Diyarbakır, Yoksulluk, Kadın.

Abstract:
Poverty is the lack of sufficient income to meet all or most of the daily basic needs. Poverty and
poverty criteria may differ both from country to country and from society to society. The effects of poverty
differ both from country to country and from society to another. The existence of patriarchal social structure
and gender inequality in Turkey results in women being more vulnerable to poverty than men. Women feel
and struggle with poverty more dominantly than men.
Women's poverty contains different factors that concern women, such as domestic violence, early
marriages, divorce, household inequalities, lack of education, cultural factors, race and work, as well as
examining how poverty has become a women's problem.
In order to conduct research on women's poverty, 110 women were determined as a sample group. A
field study was planned in Diyarbakır and a questionnaire was applied to women. The data obtained as a
result of the study was analyzed. It has been tried to explain women's perspectives on poverty, how they are
affected and ways to fight against poverty by investigating and evaluating many factors related to the social
environment and living spaces of women. This study, which we have done in order to understand and analyze
women's poverty, aims to analyze women's poverty from a sociological perspective and to contribute, albeit
limited, to the studies to be conducted on women's poverty and to policies to combat poverty.
According to the findings obtained as a result of the field research, it is seen that women do not only
experience income-oriented poverty. Poor women's rights such as education, working life and making
decisions freely are also restricted. Women's economic independence is hindered by the patriarchal social
structure. It has not been found that there is sufficient development to raise the living standards of poor women.

Keywords: Women's Poverty, Diyarbakir, Poverty, Women