Çocuk işçi ölümleri: Yaşam ve eğitim hakkı
Child labor: Right to life and education
Yazar: ENİSE BATIR
Danışman: PROF. DR. HAYAT BOZ
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yaşam Boyu Öğrenme ve Yetişkin Eğitimi Ana Bilim Dalı / Yetişkin Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim hakkı = Education rights ; Medya = Media ; Yaşama hakkı = Right to life ; Çalışan çocuklar = Working children ; Çocuk hakları = Children's rights ; Çocuk iş gücü = Child labor ; Ölüm = Death ; İş kazaları = Occupational accidents

Özet:
Çocuk işçiliği geçmiş çağlardan bu yana yetişkin işçiliği ile paralel olarak devam
etmiştir. Çocuk işçiliği Sanayi Devrimi öncesinde ev içi hizmet alanlarında daha çok
görülürken Sanayi Devrimi ile birlikte çocukların çalışma alanları da genişlemiştir. Fabrikalarda,madenlerde, çeşitli şehir işlerinde çocuklar çalıştırılmaya başlanmıştır. Günümüzde de pek çok çocuk çeşitli sektörde çoğunlukla kayıt dışı olarak çalıştırılmaktadır.Çocukların çalıştırıldığı bu sektörlerin çoğu iş koşulları ve yapısı açısından çocuk sağlığına ve gelişimine uygun değildir. Çocuklar için çok fazla tehlike barındıran çalışma ortamlarında meydana gelen iş kazalarında ise çocuklar ciddi zarar görmektedir. Dolayısıyla toplumun çocuk işçiliğinin zararlarını fark etmesini sağlamak gereklidir. Bu araştırmanın amacı 2007-2017 tarihleri arasında Türkiye'de meydana gelen ve medyada yer alan çocuk işçi ölümlerinin neden ve sonuçlarını değerlendirmektir.
Araştırma nitel bir çalışma olarak tasarlanmıştır. Çalışma kapsamında 2007-
2017 tarihleri arasında Türkiye'de günlük ve değişik periyotlarda yayın yapan internet
gazeteleri, dergiler ve sosyal medyada yayımlanan toplam 346 haber içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir. Elde edilen sayısal ve betimsel bulgular değerlendirdiğinde çocuk
işçi ölümlerinin 6 yaşından başlayarak 17 yaşına kadar her yaş kademesinde, çoğunluğu
ortaokul ve lise düzeyinde hem kız hem de erkek çocuklar arasında olduğu görülmüştür.
Çocuk işçi ölümünün en çok olduğu ekonomik faaliyet alanı ise tarım sektörü iken en
fazla çocuk işçi ölümüne sebep olan olayın ise taşıt kazaları olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Toplumu çocuk işçiliğinin zararları konusunda bilinçlendirme bakımından oldukça
önemli olan haberlerin ise sunulma biçimi ve kullanılan görseller açısından yeterince
etkili olmadığı görülmüştür.

Abstract:
Child labor has continued in parallel with adult labor since past ages. Child labor
was more common in domestic service areas prior to the Industrial Revolution, and with
the Industrial Revolution, children's working fields have expanded. Children started to
be employed in factories, mines and various urban works. Today, many children are
working mostly unregistered in various sectors. Most of these sectors where children are
employed are not suitable for child health and development in terms of work conditions
and structure. Children are seriously damaged by occupational accidents in workplaces
that are too dangerous for children. Therefore, it is necessary to make the society aware
of the harms of child labor. The aim of this study was to evaluate causes and the results
of death of the child workers occurred between 2007-2017 in Turkey and appeared in
the media.
The research was designed as a qualitative study. In the study 346 news appeared
in 2007-2017 period in the internet newspapers, magazines and social media contents
were analyzed by the content analysis method. When the numerical and descriptive
findings were evaluated, it was observed that child labor deaths were between the
ages of 6 and 17, and most of them were between boys and girls at the middle and high
school levels. While the economic activity with the highest rate of child labor was in
the agricultural sector, it was concluded that the most frequent cause of child labor death
was vehicle accidents. It was also seen that the news which was very important in
terms of raising awareness of the society about the damages of child labor was not effective enough in terms of the way it was presented and the visuals used.