Hayvan sağlığı ve bakımı ile ilgili meslek gruplarının sığır davranışları hakkındaki bilgilerinin incelenmesi
Examining the knowledge of animal health and care professional groups on cattle behaviors
Yazar: DUYGU GÖL
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN SALGIRLI DEMİRBAŞ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Hayvan davranışları = Animal behaviors ; Hayvan hastalıkları = Animal diseases ; Hayvan refahı = Animal welfare ; Hayvancılık = Animal husbandry ; Hayvancılık işletmeleri = Livestock enterprises ; Hayvanlar = Animals ; Sığırlar = Cattles

Özet:
Diğer hayvan türlerine benzer şekilde sığırların da yaşam kalitelerinin garanti altına alınarak refah seviyelerinin artırılması sosyal, fiziksel, duygusal ve mental ihtiyaçlarının karşılanması ile mümkündür. Günümüzde insanlar tarafından sınırlı alanlarda yetiştirilen ve insanlara bağımlı olarak yaşamlarını sürdüren sığırların iyi oluşları tamamen insana bağımlıdır. İyi oluş ve refah durumunun kötü olması sığırların yaşam kalitelerini düşürmenin yanı sıra insanlar açısından elde edilmek istenen verimi olumsuz etkileyecek ve sadece tür içi değil türler arası iletişimin de zarar görmesine sebebiyet verecektir. Sığırların yaşam kalitelerini artırmak için başlangıçta iyi bir gözlemci olmak ve onlar hakkında yeterli bilgiye sahip olmak gerekmektedir. Veteriner hekimler sığırlar ile ilişkili diğer meslek gruplarına bilgi aktarımı yapma konusunda önemli bir yer oluşturmaktadır. Aktarılan bilgilerin kanıtlara dayalı ve ikna edici olması gerekmektedir. Yapılan bu araştırmada hayvan sağlığı ve bakımı ile ilgili meslek gruplarının sığır davranışları hakkındaki bilgi ve tutumlarının incelenmesi amaçlanmaktır. Bu amaç dahilinde, sığırlar ile ilişkili olan meslek gruplarına yönelik 32 adet sorudan oluşan bir anket çalışması hazırlanmıştır. Araştırmaya 200 kişi çevrim içi anketi yanıtlayarak katılım göstermiştir. Katılımcılar veteriner hekimlerden, veteriner sağlık teknikerlerinden, hayvan bakıcılarından, veteriner fakültesi öğrencilerinden ve işletme sahiplerinden oluşmaktadır. Sonuçların analizinde meslek grupları, veteriner hekimler (136 kişi) ve diğer meslek grupları (64 kişi) olmak üzere iki ayrı gruba ayrılmıştır. Bu çalışmanın sonuçları, önemli sayıda katılımcının (%60) fiziksel saldırıya uğradığını göstermiştir. Sığırların ağrılı olduğu vücut bölgelerinden yaklaşma (%27,4), kör noktadan yaklaşma (%24,7) ve sığırların kaçış alanına girme (%22,1) gibi durumlar sığırlar tarafından saldırıya uğramanın temel nedenleri olarak bildirilmiştir. Meslek grupları arasındaki istatistiksel karşılaştırma, iki soru ile ilgili olarak anlamlı bir farklılık (p≤0,05) ortaya koymuştur. Veteriner hekimlerin çoğunluğu sığırlar tarafından fiziksel şiddete maruz kaldıklarını belirtirken, diğer meslek gruplarından katılımcıların yarısından azı fiziksel şiddete maruz kaldığını bildirmiştir (p=0,013). Veteriner hekimlerin sığırlarla uğraşırken belirli bir giysi rengini tercih ettikleri, diğer meslek gruplarının ise belirli bir rengi tercih etmediği belirlenmiştir (p=0,046). Sığırların beden dilini okuma, sığırlarda stresi en aza indirebilecek uygulamalar ve sığırlara fiziksel istismar açısından veteriner hekimler ile diğer meslekler arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bu çalışmanın sonuçları göz önüne alındığında, veteriner hekimlik mesleğine yönelik olarak sığırların refahı ve davranışları konusunda eğitim verilmesinin sığırların refahını artırma konusunda katkı sağlayacağı önerilebilir.

Abstract:
Similar to other animal species, it is possible to increase the welfare of cattle by ensuring their quality of life and meeting their social, physical, emotional and mental needs. The well-being of cattle, which are raised in limited areas by humans and continue their lives dependent on humans, is completely dependent on humans. Poor well-being and welfare will not only reduce the quality of life of cattle, but also adversely affect the desired yield for humans and cause damage not only in intraspecies but also in inter-species communication. In order to increase the quality of life of cattle, it is necessary to be a good observer and to have sufficient information about them. Veterinarians have an important place in transferring knowledge to other occupational groups related to cattle. The conveyed information must be evidence-based and persuasive. In this research, it is aimed to examine the knowledge and attitudes of the occupational groups related to animal health and care about cattle behavior. For this purpose, a questionnaire consisting of 32 questions was prepared for the occupational groups related to cattle. 200 people participated in the study by answering the online questionnaire. Participants consist of veterinarians, veterinary health technicians, animal caretakers, veterinary faculty students and owners of livestock enterprices. When analysing the results, occupational groups were divided into two separate groups as veterinarians (136 people) and other professional groups (64 people). Results of this study showed that significant number of participants (60%) were physically attacked. Several reasons of being attacked by cattle were reported such as approaching from the body areas where the cattle had pain (27,4%), approaching from the blind spot (24,7%) and entering to the flight zone of the cattle (22,1%). Statistical comparison betweeen occupational groups revealed a significant difference (p≤0,05) related to two questions. While the majority of veterinarians stated that they had been subjected to physical violence by cattle, less than half of the participants from other occupational groups reported that they had been subjected to physical violence (p=0,013). It was determined that the veterinarians preferred a certain dressing color when dealing with cattle, whereas other occupational groups did not prefer a certain color (p=0,046). No significant difference was found between veterinarians and other professions in terms of reading the body language of cattle, applied practices that can minimize the stress in cattle, and physical abuse to cattle. Considering the results of this study, one may suggest that conducting training on welfare and behavior of cattle for veterinary professions might be helpful to increase the welfare of animals.