Acil servise baş ağrısı yakınması ile başvuran hastalarda depresyon sıklığının ve depresyon öngörü özelliklerinin saptanması
Establishing the frequency of depression and the foresighted characteristics of depression among the patients admitted to the emergency department with the complaint of headache
Yazar: BURCU POYRAZ
Danışman: PROF. DR. SEDAT YANTURALI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Ağrı = Pain ; Baş ağrısı = Headache ; Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Depresyon = Depression

Özet:
Giriş ve Amaç: 
Acil servise baş ağrısı ile başvuran hastalarda, depresyon görülme sıklığının, normal popülasyona göre daha yüksek olduğu düşünülmektedir. Bu çalışma ile Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Erişkin Acil Servis'e baş ağrısı şikâyeti ile başvuran hastalarda, depresyon sıklığının ve depresyon öngörü özelliklerinin incelenmesi amaçlandı. 

Gereç ve Yöntem: 
Bu çalışma, 01/12/2017 – 01/03/2018 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Erişkin Acil Servis birimine, baş ağrısı yakınması ile başvuran ve araştırma kriterlerini karşılayan hastalar ile ileriye dönük, kesitsel olarak yapılmıştır. Hastalar ile ilgili verilerin toplanması için, veri kayıt ve değerlendirme formu, Vizüel Analog Skala (VAS), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) kullanılmıştır. Ölçek, hasta tarafından kendini değerlendirme yöntemi ile yapılmıştır. Hastalarda, cinsiyet, yaş, öğrenim durumu, medeni hal, meslek, ağrı tipi, karakteri, süresi, acil servise başvuru sıklığı, ağrı kesici ilaç kullanım sıklığı, ağrının başlangıç zamanı ile acile başvuru zamanı, ağrı kesicilere yanıt, ek hastalık olması, baş ağrısını tetikleyen faktör varlığı, baş ağrısına eşlik eden semptom varlığı, uyku probleminin olması, son bir ayda psikiyatrik ilaç kullanım öyküsü, başka bir psikiyatrik hastalık varlığı ve öz kıyım öyküsü ile depresyon arasındaki ilişki incelenmiştir. İlişkiler %95 güven aralığında değerlendirilip, p<0,05 istatistiksel anlamlılık düzeyi olarak kabul edilmiştir. Tüm istatistiksel analizler SPSS 22.0 Windows bilgisayar programı ile tanımlayıcı istatistik yapılarak belirlenmiştir.



Bulgular: 
Çalışmaya dahil edilen yaşları 18-85 arasında değişen 273 hastanın %56' sı kadın %44'ü erkek olup, yaş ortalaması 35,6±12,6 yıldı. Baş ağrısı yakınması olan hastalarda depresyon oranı %56 saptandı. Bunlardan % 8,4'ü (n=23) şiddetli, % 17,6'sı (n=48) orta, % 30'u (n=82) hafif derecede depresyondaydı. Depresyonda olan bireylerin yaş ortalaması 37,0 ± 13,8 yıldı. Kadınların % 60,8'inde (n=93) , erkeklerin ise % 50'sinde (n=60) depresyon saptandı. Bireylerin cinsiyet, öğrenim durumları, medeni halleri ve meslekleri ile depresyon sıklığı arasında anlamlı istatistiksel fark saptanmadı. Ağrısı 24 saate kadar uzayan bireylerdeki depresyon sıklığı, ağrısı 1 saat ve 6 saat sürenlere göre artmış bulundu. (% 78,0' e karşın %53,3 ve %50,0 p:0,019) Baş ağrısı tipi, karakteri, başlangıç zamanı ve acil servise başvuru zamanı ile depresyon sıklığı arasında anlamlı istatistiksel fark saptanmadı. Her gün ağrı kesici ilaç kullananlarda, gün aşırı ve ayda birkaç kez  kullanan ya da hiç kullanmayanlara göre depresyon sıklığı yüksek bulundu. (% 72,2'ye karşın % 59,9, % 45,0 ve  %60,2 p:0,023) Acil servise baş ağrısı şikâyeti ile 1-3/hafta sıklığında başvuranlarda depresyon oranı, 1-3/ay veya daha nadir sıklıkta başvuranlara göre yüksek bulundu. ( % 82,6' ya karşın % 53,6 p:0,007) Baş ağrılı bireylerde, ek hastalık olanlarda,  olmayan gruba göre anlamlı olarak yüksek depresyon oranı saptandı. (% 63,6' ya karşın  % 47,7 p:0,008) Hipertansiyonu olan bireylerde depresyon görülme oranı, migren ve diğer ek hastalıkları olanlara göre daha yüksek bulundu. (% 69,2'ye karşın %65,5 ve %59,3 p:0,048) Baş ağrısına eşlik eden semptom varlığı ile depresyon arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Uyku problemi olan bireylerde depresyon oranı, olmayanlara oranla anlamlı derecede yüksek bulundu. (% 68,8'e karşın % 49,4 p:0,002)  Son bir ayda anti depresan-anti psikotik ilaç kullanımı olmayanlarda, olanlara göre depresyon oranı yüksek saptandı. ( % 88,2'ye karşın %11,8 p: 0,02) Başka bir psikiyatrik hastalık öyküsü olanlarda depresyon oranı, olmayanlara göre yüksek saptandı. ( % 91,7'ye karşın % 52,6 p <0,001)  Depresyonda olan bireylerde VAS miktarında azalma, olmayanlara göre anlamlı olarak düşük bulundu. (p<0,001)

Sonuç: 
Biz bu çalışmada, baş ağrısı ile acil servise başvuran bireyler arasında, baş ağrısı uzun süren,  baş ağrısı ile acil servise sık başvuran, tedaviye yanıtı az olan hasta grubunda depresyonunu daha sık eşlik ettiğini saptadık. Bunun dışında ayrıca başka psikiyatrik hastalık ve hipertansiyon öyküsü, uyku problemi olan ve son bir ayda psikiyatrik ilaç kullanmamış olanlarda depresyon oranının arttığını bulduk. 
Anahtar Kelimeler:   Acil tıp, Baş ağrısı, Depresyon

Abstract:
INTRODUCTION AND THE OBJECTIVE:  
It is believed that the incidence of depression is higher among the patients who admitted to the emergency department with the complaint of headache compared to normal population. Here in this study, we aimed to establish the frequency of depression and the foresighted characteristics of depression among the patients admitted to the University of Dokuz Eylül, School of Medicine, and department of adult emergency medicine with the complaint of headache.

MATERIALS AND METHODS:

This study was carried out prospectively and cross-sectionally among the patients with the complaint of headache and meeting the criteria of the study, in the University of Dokuz Eylül, School of Medicine, department of adult emergency medicine, between December 01, 2017 and March 01, 2018. Data recording and evaluation form, "visual analog scale", and the "Beck's depression inventory" were used for the collection of patients data. The scale was realized by the patient him or herself with self-determination method.
Among the patients with headache, sex, age, level of education, marital status, occupation, type of pain, charecteristic of pain, duration of pain, the frequency of admission to emergency department, the frequency of using painkiller drugs, the time of onset of pain and the time of emergent admisison with pain, the response to painkillers, the additional diseases, the relationship between the presence of factors that trigger the onset of headache, sleeping problems, psychiatric drug use in the last month, the presence of another psychiatric illness, and self-hash story and depression were all examined. Relation between criteria was evaluated at 95% confidence interval and accepted as p <0,05 statistical significance level. All statistical analyzes were performed with SPSS 22.0 (SPSS Inc.) program.



RESULTS:

Totally, 273 patients, with the mean age of 18-85 was participated in our study and while 56 % of them was female, the rest was male (44%). The rate of depression was detected as 56 %, among the 273 patients who participated in the study. While, 8,4 % (n=23) of them were severe depression, 17,6 % (n=48) was modarate-severe and 30 % (n=82) of them were mild depression. The average age of depressed individuals was 37 ± 13.8 years. Depression was detected in 60.8 % (n= 93) of the women and 50 % (n=60) of the males. No statistically significant difference was detected on behalf of educational status, marital status, job, frequency of depression among the individuals. The frequency of depression among the patients in whom the pain lasts up to 24 hours was found to be increased compared to lasts up 1 hour or 6 hours.. (% 78,0 versus  % 53,3 and  % 50,0 p:0,019) No statistically significant difference was detected between type of headache, time of onset, emergency department admission time and frequency of depression. People who used painkiller medication every day had a higher prevalence of depression than those who used it  on alternate days or severel times a mount or never (% 72,7 versus %59,6, %45,0 and %60,2 p:0,023). The rate of depression was higher among the patients who admitted to emergency department 1-3 times a compared to patients who admitted with the frequency of 1-3 / month or less (82,6 versus % 53,6 p:0,007). Additional disease in individuals with headache there was a significantly higher rate of depression compared to non-group. (% 63,6 versus % 47,7 p: 0,008) The rate of depression in individuals with hypertension was found to be higher than migraine and other comorbid diseases. (% 69,2 versus % 65,5 and % 59,3  p:0,048) Rates of depression in individuals with sleep problems were significantly higher than those without sleep problems. (% 68,8 versus % 49,4 p:0,002) The depression rate was higher in the last month than in those who did not use anti-depressant-antipsychotic medication. (%88,2 versus %11,8 p: 0,02) The rates of depression in those with other psychiatric illness stories were higher than those without.(% 91,7 versus %52,6  p<0,001) VAS in depressed individuals was found to be significantly lower than those without (p<0,001).
 
 CONCLUSION: 
 
In this study, we investigated the relationship between the headache and the individuals who applied to the emergency service, depression in those who had long headache, frequent emergency services with the same complaints, less treatment response, other psychiatric illnesses, additional illnesses, sleep problems and those who did not use psychiatric drugs in the last month we found that the ratio increased. When assessing patients with headache, these predictive characteristics of depression should be considered. Patients showing these characteristics should be directed to psychiatric outpatient clinics for diagnosis and treatment of depression. 
 Key Words: Emergency medicine, Headache, Depression