12-36 aylık çocukların mizacı ve babaların çocuk bakımında çaresizlik duygularının baba-çocuk bağlanması ile ilişkisinin incelenmesi
Examination of the relationship between temperament of 12-36 months old children and fathers' caregiving helplessness with father-child attachment
Yazar: FATMA DÖNMEZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAZİYE GÜNAY BİLALOĞLU
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Okul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Mevcut araştırmada, 12-36 aylık çocukların mizacı ve babaların çocuk bakımında çaresizliği ile baba-çocuk bağlanma güvenliği ile arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda fizyolojik ve psikolojik olarak sağlıklı 12- 36 aylık 79 çocuk ve bu çocukların babaları çalışmaya dahil edilmiştir. Araştırmada ölçme aracı olarak Demografik Bilgi Formu, Erken Çocukluk Davranış Anketi, Çocuk Bakımında Çaresizlik Ölçeği (ÇBÇÖ) ve Bağlanma Davranışları Sınıflandırma Seti (BDSS) kullanılmıştır. Demografik Bilgi Formu, Erken Çocukluk Davranış Anketi ve Çocuk Bakımında Çaresizlik Ölçeği babalar tarafından yanıtlanmıştır. Bağlanma Davranışları Sınıflandırma Seti verileri ise; baba ve çocuklarla yapılan gözlem videolarının araştırmacılar tarafından puanlanmasıyla elde edilmiştir. Bu kapsamda değişkenler arasındaki ilişkinin belirlenmesinde Pearson korelasyon analizi ve değişkenlerin birbirini yordama durumunu tespit etmek için basit regresyon analizi yapılmıştır.
Araştırmada, Erken Çocukluk Davranış Anketi yatıştırılabilirlik alt boyutu ile ÇBÇÖ'nin çaresizlik ve baba-çocuk korkulu alt boyutu arasında negatif yönlü orta düzeyde anlamlı ilişki olduğu, ancak ÇBÇÖ'nin bakım veren olarak çocuk alt boyutu arasında anlamlı ilişki olmadığı bulunmuştur.   Erken Çocukluk Davranış Anketi tepkisellik alt boyutu ile ÇBÇÖ'nin alt boyutları (çaresizlik ve baba-çocuk korkulu, bakım veren olarak çocuk) arasında ise anlamlı ilişki olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca hem çocukların mizacı hem de babaların çocuk bakımında yaşadıkları çaresizlik ile baba-çocuk bağlanma güvenliği arasında anlamlı ilişkinin olmadığı bulunmuştur. Araştırmada çocukların mizacı ile babaların çocuk bakımında yaşadıkları çaresizliğin birlikte baba-çocuk bağlanma güvenliğini anlamlı bir şekilde yordamadığı, ancak bu iki değişkenin birlikte baba-çocuk bağlanma güvenliğini % 6.3 oranında açıklayabildiği sonucuna ulaşılmıştır. 

Anahtar kelimeler: Bağlanma, mizaç, çocuk bakımında çaresizlik

Abstract:
The aim of this study was to investigate the relationship between the attachment security of 12-36 months old children, their temperament, and paternal caregiving helplessness. To achieve this goal, 79 children aged 12-36 months, who were both physiologically and psychologically healthy, were included in the research along with their fathers. The measurement tools used in the study were the Demographic Information Form, the Early Childhood Behavior Questionnaire (ECBQ), the Caregiving Helplessness Questionnaire (CHQ), and the Attachment Q-Sort (AQS). Fathers answered the Demographic Information Form, Early Childhood Behavior Questionnaire, and Childcare Helplessness Scale. The data for the Attachment Q-Sort were obtained through the scoring of observation videos involving fathers and children by the researchers. Pearson correlation analysis was employed to determine the relationships between the variables, and simple regression analysis was conducted to identify the predictability of the variables.
The results indicated a significant negative correlation of moderate level between the soothability subscale of Early Childhood Behavior Questionnaire and Caregiving Helplessness Questionnaire (CHQ) (father helpless and father-child frightened factor). However, there was no significant relationship found between the child caregiving factor. Furthermore, there was no significant relationship found between the impulsivity subscale of the Early Childhood Behavior Questionnaire and the factors of Caregiving Helplessness Questionnaire (father helpless and father-child frightened and caregiving child).
Additionally, it was found that both children's temperament and paternal caregiving helplessness were not significantly related to father-child Attachment Q-Sort. The combination of children's temperament and fathers' caregiving helplessness could not significantly predict the quality of father-child attachment security, but together, they could explain 6.3% of the variance in father-child attachment security.

Keywords: Attachment, temperament, caregiving helplessness.