Yeni medya, korku kültürü ve COVID-19: Haber sitesi içeriklerine ve kullanıcılarına yönelik bir inceleme
New media, fear culture and COVID-19: A research on news site content and users
Yazar: RUFANA GURBANOVA
Danışman: DOÇ. DR. RAMİZ GÖKBUDAK
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo Televizyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television

Özet:
Covid-19 diğer adıyla Koronavirüs 2019 ylının son çeyreğinde Çin'in Wuhan eyaletinde ortaya çıkan ve sonra da tüm dünyaya hızlı bir şekilde yayılarak hayataımıza giren bir hastalık türüdür. Hastalığın dünyada hızlı bir şekilde yayılması bir anda ülke yönetimlerinin de olağanüstü kararlar almasına neden olmuştur. Birçok ülke hızlı bir şekilde kapanmaya gitmiş, insanlar birden bire kendilerini evlerde oturarak medyadan hastalığın ne kadar hızlı yayıldığına dair haberleri izlerken bulmuşlardır. Aşılanma ile birlikte hayat yavaş yavaş normal akışına dönse de, hastalık birçok kişide korkuya ve kalıcı paniğe neden olmuştur.
Hükümetler insanlara hastalığın ne kadar tehlikeli olduğunu anlatmak için aracı olarak medyayı seçmiştir. Medyada yer alan haberlerin birçoğu da insanları kendilerini bu virüsten korumları yönündeydi. Haberlerde ve kamu spotlarında virüsün hızlı yayıldığı, bulaşıcı olduğu, dikkat etmezsek kendimize, ailemize ve yakınlarımıza zarar vereceği defalarca vurgulanmaktaydı.  Özellikle 11 Mart 2020 tarihinden (virüs Türkiye'de görüldüğü günden) itibaren geleneksel ve sosyal medya olmak üzere haberlerin büyük bir kısmında Covid-19 ile ilgiydi. Ve bu haberlerin de çoğu insanları korkutmaya hesaplanmıştı. 
Bu çalışmada da medya Covid-19 pandemisi ile ilgili yapılan haberlerde korku ve benzeri kelimelerin kullanımı incelenmiştir. Öncelikle beş önemli haber sitesinde: Cumhuriyet.com.tr, Evrensel.net, Sabah.com.tr, Sözcü.com.tr ve Yenişafak.com.tr'den 01.01.2020 ve 31.12.2021 boyunca içerisinde korku ve benzeri kelimelerin olduğu Covid-19 haberleri incelenmiş, içerik analizi yapılmış ve kodlama SPSS programına girilmiş, analizler yapılmış ve yorumlanmıştır. 
Buna ilaveten 300 kişi ile anket yapılmıştır. Anket formunda medya, korku kültürü ve insanların medya hakkında ne düşündüğü ve medyaya ne kadar güvenildiği sorusu araştırmanın temelini oluşturmuştur. Bu fikirden yola çıkarak insanların medyaya ne kadar güvendiği ve medyanın nasıl bir korku kültürü yarattığı saha araştırmasıyla ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler, Konya'nın Karatay, Meram ve Selçuklu ilçelerinde 300 kişiyle yüz yüze görüşmeye dayalı anket tekniğiyle toplanmıştır. Araştırma sonucunda katılımcılar bir habere güvenebilmek için tarafsız olmasının ve haber kaynağının güvenilir olmasının önemli olduğunu göstermiştir. Katılımcılar, medyanın bir konuyu gündeme getirmek için korku kültürü yarattığını ifade etmiştir. Bulgulara göre insanlar ekonomi ve sağlık haberlerinin korku kültürü yaratığına inanmaktadır.

Abstract:
Covid-19, also known as Coronavirus, is a type of disease that emerged in the Wuhan province of China in the last quarter of 2019 and then quickly spread all over the world and entered our lives. The rapid spread of the disease around the world has suddenly caused country governments to take extraordinary decisions. Many countries quickly went into lockdown, and people suddenly found themselves sitting at home watching news from the media about how quickly the disease was spreading. 
Although life gradually returned to normal with vaccination, the disease caused fear and permanent panic in many people. Governments have chosen the media as an intermediary to tell people how dangerous the disease is. Most of the news in the media was about people protecting themselves from this virus. It was repeatedly emphasized in the news and public service announcements that the virus spread rapidly, was contagious, and would harm ourselves, our family, and our loved ones if we were not careful. Especially since March 11, 2020 (the day the virus was seen in Turkey), most of the news, including traditional and social media, was about Covid-19. And most of this news was calculated to scare people. 
In this study, the use of fear and similar words in media news about the Covid-19 pandemic was examined. First of all, on five important news sites: Cumhuriyet.com.tr, Evrensel.net, Sabah.com.tr, Sözcü.com.tr and Yenişafak.com.tr, Covid articles containing fear and similar words were published on 01.01.2020 and 31.12.2021. -19 news was examined, content analysis was made, coding was entered into the SPSS program, analyzes were made and interpreted. In addition, a survey was conducted with 300 people. The questions in the survey form about the media, the culture of fear, what people think about the media and how much they trust the media formed the basis of the research. Based on this idea, we tried to reveal how much people trust the media and what kind of a culture of fear the media creates through field research.
 The data obtained in the research were collected by face-to-face interview-based survey technique with 300 people in Karatay, Meram and Selçuklu districts of Konya. As a result of the research, participants showed that in order to trust a news, it is important for it to be impartial and for the news source to be reliable. Participants stated that the media creates a culture of fear to bring an issue to the agenda. According to the findings, people believe that economic and health news creates a culture of fear.