Çevresel kalitenin sağlık üzerine etkisi: OECD ülkelerine dayanan bir uygulama
The impact of enviromental quality on health status: An application to OECD countries
Yazar: PINAR SEZER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZAFER ÇALIŞKAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Beşeri sermaye = Human capital ; Sağlık = Health ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çevre = Environment ; Çevre kalitesi = Environmental quality ; Çevre sağlığı = Environmental health

Özet:
Çalışmanın öncelikli amacı 23 OECD ülkesi için 1990-2005 dönemi için çevresel kalitenin sağlık üzerine etkisini tespit etmektir. Bu amaçla öncelikli olarak sağlığın birey ve toplum için önemi tartışılmakatadır. Bu kapsamda sağlığın ekonomik önemine de değinilmektedir. Daha sonra çalışmanın teorik temelini oluşturan sağlık üretim fonksiyonu incelenmektedir. Sağlık üretim fonksiyonu girdilerinden çevresel değişkenler bu çalışmanın temel araştırma konusu olduğundan sağlık ve çevre ilişkisi incelenmekte ve bu ilişkiyi inceleyen ampirik çalışmalardan örnekler sunulmaktadır. Çalışmanın ampirik kısımında ise farklı yaşam beklentisi değikenlerinin bağımlı değişken olarak kullanıldığı yedi ayrı model panel veri analizi ile incelenmektedir. Modellerde çevresel kalite seçilen OECD ülkeleri için kişi başına düşen karbonmonoksit ve sülfüroksit kilogram miktarları ile temsil edilmektedir. Analiz sonuçlarına göre kişi başına düşen karbonmonoksit miktarı doğumdan itibaren yaşam beklentisi, erkeklerde yaşam beklentisi, kadınlarda yaşam beklentisi, kadın 40 yaş yaşam beklentisi ve erkek 40 yaş yaşam beklentisini olumsuz olarak etkilemektedir. Kişi başına düşen sülfüroksit miktarının etkisinin istatiksel olarak anlamsız olduğu tespit edilmiştir. Çalışmanın dikkat çeken bir sonucu erkeklerin çevresel kalite değikenlerine olan duyarlılığının kadınlara göre daha yüksek olmasıdır. Bu sonuç özellikle 40 yaş yaşam beklentisi değişkenleri dikkate alındığında kadın ve erkekler için istihdamın sektörel dağılımındaki farklılıklar ile açıklanmaktadır. Sonuç olarak sağlık düzeyini yükseltmek isteyen ülkeler sağlık ve çevre arasındaki ilişkileri dikkate almalıdır. Sağlık ve çevre arasındaki ilişkilerin açıkça ortaya konulması hem sağlık hem de çevre politikalarının etkinliğini arttıracaktır. Ayrıca çevresel kalitede meydana gelen artışların yarattığı sağlık kazanımları sağlığın ekonomi üzerindeki etkisi nedeniyle ekonomik faaliyetleri de olumlu etkileyecektir.Anahtar Kelimeler: Çevresel Kalite, Yaşam Beklentisi, Beşeri Sermaye, Sağlık Üretim Fonksiyonu, Karbonmonoksit, Panel Veri Analizi

Abstract:
This study concentrates on determining the effects of environmental quality on health status for the 23 OECD countries during the 1990-2005 period. Consequently, the importance of health for individuals and society has been discussed as well as importance of health in the economy. As a theoretical basis, the health production function (HPF) has been analyzed. Being the main subject of this study, the inputs of HPF, environmental variables and their effects on health are analyzed by considering examples from related empirical studies. On the empirical part, various life expectancy variables used as dependent variable on seven different models have been analyzed with panel data. For the selected OECD countries, environmental quality has been represented with the carbon monoxide (CO) per capita and sulphur oxide (SO) per capita. According to the results, CO per capita have negative effect on life expectancy at birth, men?s life expectancy, women?s life expectancy, 40 age women?s life expectancy and 40 age men?s life expectancy. It has been determined that effects of SO per capita do not have a statistical meaning. It is interesting that men are more sensitive to environmental quality than women. This result, especially when 40 age life expectancy is considered, can be explained with the difference in the gender distribution of employment. In conclusion, countries, which want to improve their health status, should consider the relationship between health and environment. A clear insight to health and environment relation, will improve both of the health and environment policies? efficiency. Furthermore, the effects of the increased environmental quality on health status, will improve economic activities.Key Words: Environmental Quality, Life Expectancy, Human Capital, Health Production Function, Carbon Monoxide, Panel Data