Rol çatışması ve rol belirsizliğinin tükenmişliğe etkisi ve bir araştırma
Effect of role conflict and role ambiguity on burnout and a research study
Yazar: RESUL GÜLEÇ
Danışman: PROF. DR. GÖNEN  DÜNDAR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Rol = Role ; Rol belirsizliği = Role ambiguity ; Rol çatışması = Role conflict ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Bu çalışmada çalışanların rol çatışması ve rol belirsizliği yaşamalarının tükenmişlik düzeylerine etkisinin olup olmadığı araştırılmıştır. Araştırmada çalışanların rol çatışması ve rol belirsizliği düzeylerinin ölçülmesi için Rizzo, House ve Lirtzman(1970) tarafından geliştirilen ?Rol Çatışması Ve Rol Belirsizliği Ölçeği ve tükenmişlik ve tükenmişliğin alt boyutları olan duygusal tükenme, duyarsızlaşma, kişisel başarı eksikliği düzeylerinin belirlenebilmesi için Maslach tükenmişlik ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sonucunda rol çatışması(0,10) ve rol belirsizliğinin(0,25) tükenmişlik üzerinde pozitif yönlü ve orta derecede bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Rol belirsizliğinin ise rol çatışmasına göre tükenmişliği daha fazla etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca rol çatışması(0,31) ve rol belirsizliğinin(0,52) tükenmişlikle pozitif yönlü ve orta derecede anlamlı ilişkilerinin olduğu görülmüştür. Tükenmişliğin alt boyutları ile rol çatışması ve rol belirsizliği ilişkilerine de bakılabilir. Rol çatışmasının en fazla ilişkili olduğu boyutun duygusal tükenme boyutu olduğu(0,35),  en zayıf ilişkili olduğu boyutun ise kişisel başarı eksikliği boyutu olduğu(0,03) görülmektedir. Rol belirsizliğinin ise en fazla ilişkili olduğu boyutun kişisel başarı eksikliği boyutu olduğu(0,45) en zayıf ilişkili olduğu boyutun ise duyarsızlaşma boyutu olduğu(0,32) görülmüştür. Ayrıca demografik faktörlerden medeni hal, eğitim durumu, pozisyonun çalışanların tükenmişlik düzeylerinde farklılıklara neden olduğu görülmüştür.


Anahtar Kelimeler: rol çatışması, rol belirsizliği, tükenmişlik

Abstract:
The purpose of this study is to investigate whether or not role conflict and role ambiguity effect on the burnout level of the employees. In this survey, two kind of scale were used. The first scale was ?inventory of role conflict and role ambiguity (IRCRA)? which was designed by Rizzo and Lirtzman, is measure the employees? role conflict and role ambiguity levels separately. The second scale was ?Maslach Burnout Inventory?, measures the employees? burnout, and burnout dimensions levels which are emotional exhaustion, depersonalization and personal accomplishment.The result of the research demonstrates that role conflict(0,10) and role ambiguity(0,25) has a positive and moderate level of impact on the employees? burnout levels. The impact degree of role ambiguity on burnout is higher than role conflict impact. Also role conflict(0,31) and role ambiguity(0,52) has a positive and moderate correlation with burnout. According the demographic factors, burnout level of employees changes depends on marital status, education level, job positions of employees.



Key words: role conflict, role ambiguity, burnout