Menstrual döngü esnasında farklı seviyede enerji harcamasının değerlendirilmesinde Sensewear Armband'ın geçerliği
Validity of Sensewear Armband in the assessment of energy expenditure at different levels during menstrual cycle
Yazar: FATMA YILMAZ
Danışman: PROF. DR. TAHİR HAZIR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı / Spor Bilimleri ve Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Spor = Sports
Dizin: Egzersiz = Exercise ; Enerji tüketimi = Energy consumption ; Kalorimetri = Calorimetry ; Menstrüal siklus = Menstrual cycle ; Menstrüasyon = Menstruation

Özet:
Bu çalışmanın amacı, menstrual döngünün midfoliküler (MF) ve luteal fazında (LF), farklı şiddette egzersizler esnasında enerji harcamasının değerlendirilmesinde SenseWear Armband‟ın (SWA) geçerliğini belirlemektir. Çalışmaya bireysel ya da takım sporlarında en az 3 yıldır yarışmacı sporcu olan sağlıklı 20 kadın spor okulu öğrencisi (yaş:20,6±1,6yıl; boy:168,3±73cm; menstrual döngü gün sayısı=28,8±2,1 gün) katılmıştır. Katılımcılar menstrual döngünün MF (7-9. günler) ve LF‟de (21-23. günler) koşu bandında maksimal oksijen tüketiminin (VO2maks) %35 ve %75‟inde 10‟ar dakika koşu egzersizi yapmışlardır. Menstrual döngünün fazları hormon analizi ile teyit edilmiştir. MF‟de ölçülen estradiol (73,17 ± 31,23 pg.ml-1) ve progesteron (0,52±0,30 ng.ml-1) LF‟den (sırasıyla 151,70±61,58 pg.ml-1 ve 8,79±6,85 ng.ml-1) anlamlı derecede yüksektir (p<0,05). Koşu egzersizleri esnasında indirekt kalorimetrik yöntem (İKY) ve eşzamanlı olarak SWA ile enerji harcaması ölçülmüştür. Verilerin analizinde 2x2x2 (Yöntem x Faz x Şiddet) Çok Yönlü Varyans Analizi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon katsayısı (r) ile belirlenmiştir. Enerji harcaması üzerine hem yöntem hem de faz etkisi anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). %75 şiddette enerji harcaması %35‟den anlamlı derecede yüksektir (p<0,05). Yöntem x Faz, Faz x Şiddet ve Yöntem x Faz x Şiddet etkileşim istatistikleri anlamlı değildir (p<0,05). Yöntem x Şiddet etkileşimi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). MF‟de İKY ve SWA‟dan ölçülen enerji değerleri arasındaki ilişkiler (%35 VO2maks için r=0,382; %75 VO2maks için r=0,147) anlamlı değildir (p>0,05). Buna karşılık LF‟de İKY ve SWA‟da ölçülen enerji değerleri arasında anlamlı ilişkiler (%35 VO2maks için r=0,495; %75 VO2maks için r=0,748) saptanmıştır (p<0,05). Bu çalışmanın bulguları, menstrual döngünün farklı fazlarında enerji harcamasının benzer olduğunu, SWA‟nın her iki fazda da enerji harcamasını geçerli bir şekilde ölçtüğünü göstermiştir.
Anahtar Kelimeler: menstrual döngü, indirekt kalorimetri, sensewear armband, enerji harcaması

Abstract:
The purpose of this study was to determine the validity of SenseWear Armband (SWA) in assessing the energy expenditure at different exercise intensities during midfollicular (MP) and luteal (LP) phases of the menstrual cycle. Twenty volunteer women sport school students (age=20.6±1.6 yrs; Menstrual cycle=28.8±2.1 days) with regular menstrual cycle participated in this study. Participants performed treadmill running exercise for 10 minutes at 35% and 75% of their VO2max in MP (7-9 days) and LP (21-23 days) of the menstrual cycle. The phases of the menstrual cycle were confirmed with hormonal analysis. Energy expenditure during running exercise was measured with indirect calorimetric method (ICM) and SWA. For data analysis 2x2x2 (Methods x Phase x Intensity) 3-way analysis of variance was used. Correlations among variables were determined with Pearson‟s r coefficient. No significant method and phase effect was found in energy expenditure (p>0.05). Energy expenditure at 75% intensity was significantly higher than energy expenditure at %35 intensity (p<0.05). There was no significant Method x Phase, Phase x Intensity, and Method x Phase x Intensity interaction effect (p>0.05), however Methods x Intensity interaction effect was significant (p<0.05). At MP the correlations between energy values from ICM and SWA was not significant (for 35% r=0.382, for 75% r=0.147, p>0.05). In contrast significant correlation was found between energy values from ICM and SWA at LP (for 35% r=0.495, for 75% r=0.748, p<0.05). The results of the present study indicated that energy expenditure at different menstrual phases was similar and SWA was a valid method assessing energy expenditure.
Keywords: menstrual cycle, indirect calorimetry, sensewear armband, energy expenditure