Türklere Arapça kelime ve gramer öğretim yöntem ve teknikleri 
sorunlar ve çözüm önerileri
Methods and techniques in teaching Arabic words and grammar to Turks problems and solution proposals
Yazar: AHMET ALTUN
Danışman: PROF. DR. ABDURRAHMAN ÖZDEMİR
Yalova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Arapça = Arabic ; Arapça kelimeler = Arabic words ; Dilbilgisi = Grammar ; Kelime öğretimi = Vocabulary teaching ; Kelimeler = Words ; Türk öğrenciler = Turkish students ; Türkçe = Turkish ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Öğretim teknikleri = Teaching techniques ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Globalleşen dünyada Arapça da, önem ve konumu itibarıyla öğrenilmesi gereken diller arasın
da, geleceğin en etkili dillerinden biri olarak yerini aldı.
Tarihi süreçte Selçuklu döneminde açılan medreselerdeki Arapça öğretimi, Osmanlı döneminde
de imparatorluğun yayıldığı her yerde Selçuklu medreselerinin bir devamı olarak açılan
medreselerde sürdürülmüştür.
Tanzimat Döneminde ise, Batı tarzı açılan mekteplerde Arapça öğretiminde yeni yöntemler
uygulanmıştır.
Cumhuriyet döneminde de bir ara dönem yaşayan Arapça öğretimi, İmam-Hatip Okulları ile
İlahiyat Fakültelerinde tekrar başlamış ve günümüze kadar devam etmiştir. Ancak 60-70 yıldır
Arapça öğretiminin yapıldığı söz konusu okullarda istenen başarı sağlanamamıştır.
Araştırma, anket ve gözlemler bu başarısızlığın en önemli sebepleri arasında, öğretmen, yöntem,
program, amaç, öğrenci ve ortamı göstermektedir.
Bu çalışmamızda, Cumhuriyet döneminde, İmam-Hatip Okulları ile İlahiyat Fakülteleri başta
olmak üzere Türkiye'de yapılan Arapça öğretimi ile bu öğretimin sonuçları ele alınarak Arapça
öğretimde mevcut durum, karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri ele alınmıştır.
Tezimizde, dil öğretiminde, kelime ve gramer öğretiminin iki kilit unsur olduğu ve bu iki
unsurun Arapça öğretiminde, Özellikle Türklere hangi yöntem ve tekniklerle verileceği hususu
ele alınmıştır.
Çalışmamızda, tarihî süreçte, Türkçe-Arapça etkileşmesi neticesinde her iki dilde de kullanılan
ortak kelime varlığı, Arapça bazı gramer kurallarının Türkçede var olması gibi avantajlar,
dikkate alındığında, Türklere özel bir takım yöntem ve tekniklerle, daha kolay ve daha kısa bir
sürede Arapçanın öğretilebileceği tezi benimsenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Arapça, Türkçe, kelime, gramer, öğretim

Abstract:
In the increasingly globalized world, Arabic, by its place and importance, is also lined up among the
languages to be learned as one of the most effective languages of the future. Contemporary methods
and techniques used in teaching foreign language are also used in teaching Arabic.
During historical process, Turks adopted Arabic, which they recognized as religious and scientific
language, and attached great importance to its education and teaching as of accepting Islam. During
the Seljuks period, the classical madrasahs (Moslem theological schools), which were opened for
Arabic language teaching, were extended by transforming them into systematic madrasahs during
Nizamülmülk period. During the Ottoman period also, Arabic was taught in madrasahs, which were
the continuation of the Seljuks madrasahs, in everywhere that the empire spread.
Arabic education, which also experienced an interim period during the early Republican period, was
restarted in religious schools (İmam Hatip Okulları) and Faculties of Theology (İlahiyet Fakültesi) and
continued until today. However, the desired success was not achieved in the said schools, where
Arabic education has been offered for the last 60-70 years.
Researches, surveys and observations indicate teacher, method, program, objective, student and
environment among the most important reasons of this failure.
In our study, the current situation, encountered problems and solution proposals in Arabic education
are discussed by examining Arabic education and the results of this education in Turkey led by
religious schools and Faculties of Theology during Republican Period.
In our thesis, two key elements in Arabic education, namely word and grammar teachings, and the
methods and techniques of offering these two elements in Arabic teaching especially to Turks are
discussed.
In our thesis, the argument of teaching Arabic language to Turks easier and in a short periods by using
some methods and techniques specific to Turks is adopted when the existence of common words being
used in both languages and the advantages of the existence of some Arabic grammar rules also in
Turkish language as a result of Turkish-Arabic interaction are taken into consideration.
Keywords: Arabic, Turkish, word, grammar, teaching