Yetişkinlerde psikolojik sıkıntı ve ruh sağlığı okuryazarlığı durumlarının belirlenmesi
Determination of psychological distress and mental HEALTH literacy levels in adults
Yazar: ESRA ÖZKAN
Danışman: DOÇ. DR. MAKBULE TOKUR KESGİN ; DOÇ. DR. ŞENAY AKGÜN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Hemşirelik = Nursing ; Psikoloji = Psychology ; Psikolojik sorunlar = Psychological problems ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Toplum ruh sağlığı hizmetleri = Community mental health services ; Yetişkinler = Adults

Özet:
AMAÇ: Bu araştırmanın amacı yetişkinlerde psikolojik sıkıntı ve ruh sağlığı okuryazarlığı durumlarını belirlemektir.
YÖNTEM:  Kesitsel tipte olan araştırma 27.11.2020-30.12.2020 tarihleri arasında çevrimiçi olarak uygulanmıştır. Araştırmanın örneklemini kartopu örnekleme yöntemi ile ulaşılan 531 birey oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında kişisel bilgi formu, Kessler Psikolojik Sıkıntı Ölçeği ve Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği kullanılmıştır. İstatistiksel değerlendirmede sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, ortanca değerleri kullanılmıştır. İstatistiksel analizlerde Mann Whitney U, Kruskall Wallis, t testi, tek yönlü varyans analizi, spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. 
BULGULAR: Katılımcıların %75,7'si kadın, yaş ortalaması 33,71±13,63, %58,0'ı lise ve altı eğitim düzeyine sahiptir. Bireylerin %16,8'i kronik hastalığa sahip iken, 10,4'ü ruh sağlığı ile ilgili bir hastalık geçirmiştir. Araştırma sonucunda bireylerin % 65,2'sinin ruh sağlığı ile ilgili tanılanabilir bir hastalığa işaret edecek puan aralığında (30-50) ve ruh sağlığı okuryazarlığı ölçeğinden aldıkları puanların ortalamalarının 107,50±13,13 olduğu saptanmıştır. Katılımcılardan erkek olanların, daha büyük yaş grubunda olanların, çalışanların, eğitim düzeyi ön lisans ve üstünde olanların, kronik hastalığı olanların, ruhsal hastalığı olmayanların, alkol ve sigara kullanmayanların, uykuya ilişkin problemi olmayanların ve son altı ayda evdeki iş yükünde farklılık olmayanların psikolojik sıkıntı puanlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır. 
SONUÇ: Araştırma sonucunda yaklaşık olarak her beş kişiden üçünün tanılanabilir bir psikolojik sıkıntı puanına sahip olduğu ve ruh sağlığı okuryazarlık puanlarının düşük olduğu saptanmıştır. Araştırma sonucunda toplumda psikolojik sıkıntı düzeyinin planlanacak daha geniş örnekleme sahip araştırmalar ile belirlenmesi ve ruh sağlığı okuryazarlığının geliştirilmesi için müdahale programlarının oluşturulması önerilmektedir. 
          
ANAHTAR KELİMELER: Yetişkinler, Psikolojik sıkıntı, Toplum ruh sağlığı, Ruh sağlığı okuryazarlığı, Toplum sağlığı hemşireliği

Abstract:
METHODS: The cross-sectional type of research was conducted online between 27.11.2020 and 30.12.2020. The sample of study consists of 531 individuals who were reached online, using the snowball methos. In addition to personel information form, Kessler Psychological Distress and Mental  Health Literacy Scale were used for data Collection. Number and percentage of data, mean, standart deviation and median values were used in the statistical evaluation. Mann  Whitney U, Kruskall Wallis, t test, One-Way Analysis of Variance (ANOVA), Spearman Correlation Analysis were used for the statistical analysis.
 RESULTS: 75.7% of the participants were female, the mean age was 33.71±13.63 and 58.0% had a high school or lower level of education. While 16,8% of the individuals had a chronic disease, 10.4% of them had a mental health-related illness. As a result of the research, it was determined that 65.2% of the individuals were in the score range of (30-50) which would indicate a diagnosable illness related to mental health. The Average score of the mental health literacy scale was 107.50±13.13. The psychological distress scores of the participants who were male, were in older age groups and were employed were with higher scores. Similarly,  participants with an associate degree or higher education level, with a chronic disease, with no mental illness also received higher scores. People with no alcohol use, none-smokers, people with no sleeping disorders and who had no difference in their workload at home during the last six months received high scores from the psychological distress survey. 
          CONCLUSION: As a result of the research, it was determined that approximately three out of every five participant had an identifiable psychological distress and their mental health literacy was weak. Further research with larger samples and in-dept analyses is recommended to determine causes of the of psychological distress in the society. In order to improve the mental health literacy certain intervention programs, education and training programs can be planned.
           KEYWORDS: Adults, Psychological distress, Community mental health, Mental health literacy, Community health nursing