Kilis yağlık ve Gemlik zeytin çeşidi çiçeklerinin fitokimyasal içeriklerinin ve biyolojik aktivitelerinin belirlenmesi
Determination of phytochemical properties and biological activities of the flowers from Kilis yaglık and Gemlik olive cultivars
Yazar: İLKNUR UÇAR
Danışman: PROF. DR. NAZIM ŞEKEROĞLU
Kilis 7 Aralık Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Biyoaktivite = Bioactivity ; Bursa-Gemlik = Bursa-Gemlik ; Fitokimyasallar = Phytochemicals ; Kilis = Kilis ; Zeytin = Olive ; Zeytinyağı = Olive oil

Özet:
Zeytinin dünyadaki ilk çıkış yeri ve tarımının yapıldığı bölgenin, tarihi kaynaklara göre, Güneydoğu Anadolu ile Doğu Akdeniz arasındaki bölge olduğu bildirilmektedir. Zeytinde gıda olarak kullanılan kısım; bitkinin meyveleri ile çekirdekli meyvelerinden farklı yöntemlerle elde edilen zeytinyağıdır. Gıda olarak kullanımının ötesinde, zeytinyağı aynı zamanda ilaç ve kozmetik sektörlerinin de önemli hammaddeleridir. Zeytinin polifenoller ve özellikle oleuropein bakımından zengin yaprakları Akdeniz ülkelerinde yüzyıllardır önemli bir halk ilacı olarak kullanılmış, zeytin çekirdekleri ise farklı biyokimyasal yapısı ile mide ve sindirim rahatsızlıkları başta olmak üzere birçok hastalığın tedavisinde halk ilacı olarak önemini korumuştur. Zeytinin neredeyse tüm bitki kısımları farklı biyoaktif bileşenleri ile bilim camiasının dikkatini çekmiş olup, çiçeklerinden üretilen zeytin kolonyası da tüketicinin beğenisini kazanmıştır. Zeytin çiçeği konusunda yapılmış olan önceki bilimsel çalışmalar, zeytin çiçeğinin kolonya üretimi dışında önemli bir ilaç hammaddesi olabileceğini göstermiştir. Bu bağlamda, Kilis ili ve çevresinde üretimi yapılan, Kilis Yağlık ve Gemlik Çeşidi Zeytin ağaçlarının çiçeklenme dönemlerinde zeytin çiçekleri toplanmıştır. Bu tez çalışması kapsamında; farklı çeşit zeytinlerden elde edilen zeytin çiçeklerinin fitokimyasal içerikleri ve sahip oldukları biyolojik aktiviteleri kapsamlı olarak ortaya konulmuştur. Çalışma sonunda elde edilen bilimsel veriler ışığında; farklı zeytin çeşitlerinin çiçeklerinin ilaç, kozmetik ve diğer sanayi dallarında kullanılma imkânlarına sahip olduğu düşünülmektedir.  Bu çalışma ile elde edilen verilerin, yöre zeytin tarımı ve zeytin üreticisine katkısı oldukça yüksek olup, sonuçları itibariyle güçlü bir yaygın etki ve katma değere sahip olacağı ön görülmektedir.

Abstract:
According to historical sources, it is reported that the first origin of olives in the world and the region where they are cultivated in the region between Southeastern Anatolia and the Eastern Mediterranean. Olive fruits and olive oil extracted by different methods from the whole fruits are used as food. Beyond the food purposes, olive oil is of important raw material for the pharmaceutical and cosmetic industries. Olive leaves, rich in polyphenols i.e. oleuropein, and olive stones with a wide range of phytochemicals have been used for centuries in Mediterranean as folk medicine. Furthermore, olive cologne produced from the flowers has also gained the appreciation of the consumers, recently. Previous reports on the olive flower have shown that the olive flower could also be an important raw material. In this context, olive flowers were collected during the flowering period of Kilis Yaglik and Gemlik Olive trees, which are grown in Kilis province and its surroundings. The phytochemical constituents and biological activities of olive flowers from different olive cultivars have been comprehensively revealed within the aim of this thesis. In the view of the scientific data obtained in this research, it is thought that the flowers of different olive varieties can be used in medicine, cosmetics, and other industries. The contribution of the data obtained from this study to the local olive farming and olive producers is very important, and it is foreseeable that this thesis will have a strong widespread effect and added value in terms of its results.