İlköğretim okulu öğretmenlerinin örgütsel adalet algısı (Ankara/Yenimahalle)
Public primary school teachers' organizational justice perceptions (Ankara/Yenimahalle)
Yazar: SÜMEYRA ÇIRAK
Danışman: PROF. DR. GÜLSÜN BASKAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Adalet = Justice ; Adalet algısı = Justice perception ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı Yenimahalle İlçesinde bulunan resmi ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin örgütsel adalet algılarını ve bu algıların; cinsiyet, yaş, kıdem, branş, öğrenim durumu, okuldaki hizmet süresi ve aynı müdürle çalışma süresi değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini saptamaktır. 
Araştırmanın evrenini, 2011-2012 eğitim ve öğretim yılında Ankara Yenimahalle İlçesinde görev yapan 88 resmi ilköğretim okulunda görevli 3805 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklem büyüklğü evren sayısı belli olan örneklem için kullanılan formül ile hesaplanmış ve güvenilirlik düzeyi %95 olarak alınmıştır. Araştırmanın örneklem büyüklüğü 357 olarak belirlenmiştir. Veriler Niehoff ve Moorman (1993) tarafından geliştirilen ve Polat (2007) tarafından Türkçeye uyarlanan ?Örgütsel Adalet Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Toplanan verilerin analizi için, betimsel istatistik, t testi, tek yönlü varyans analizi (One Way ANOVA) ve Scheffe testi kullanılmıştır. 
Bulgular, örgütsel adaletin üç alt boyutunun öğretmenlerce ?yüksek? düzeyde algılandığını; fakat öğretmenlerin etkileşim adaleti  algısının, işlem ve dağıtım  adaleti algılarına göre daha yüksek olduğunu göstermektedir. 
Maddelere uygulanan istatistiksel işlemler sonucunda, dağıtım adaleti boyutunda görüşlerin cinsiyet, kıdem ve aynı müdürle çalışma süresine göre anlamlı farklılık gösterdiği; işlem adaleti boyutunda görüşlerinin kıdem ve aynı müdürle çalışma süresine göre anlamlı farklılık gösterdiği; etkileşim adaleti boyutunda ise görüşlerin aynı müdürle çalışma süresine göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. 
Ders dışı işlerin dağıtımı, sorumlulukların belirlenmesi, işlerle ilgili kararların alınması hususlarında erkek öğretmenlerin kadın öğretmenlere göre okul müdürlerini daha adil buldukları saptanmıştır. 1-5 yıl ve 21 yıl ve üstü grubunda olan öğretmenlerin, okul müdürlerini ders programlarını hazırlama konusunda yeterince adil olduğunu düşünmedikleri görülmüştür. Dağıtım adaleti boyutuna ilişkin diğer bir bulgu da; 2 yıldan az zamandır aynı müdür ile çalışan öğretmenlerin, okul müdürlerinin tarafsız karar vermediklerini düşünmeleridir. 
İşlem adaleti boyutunda; 1-5 yıllık mesleki tecrübeye sahip öğretmenleri, okul müdürlerini yasal güçlerini kullanmakta herkese eşit davranmadıklarını düşünmektedirler. 21 yıl ve üstü grubundaki öğretmenlerin okul müdürlerini kararların gerekçelerini açıklamakta adil bulmadıkları belirlenmiştir. Aynı boyuta ait diğer bir bulgu; 1 yıldır aynı müdür ile çalışan öğretmenlerin okul müdürlerini kararları uygulamadan önce, nasıl sonuçlanacağını her bir çalışanla ayrı ayrı tartışması hususunda orta düzeyde yeterli bulmalarıdır. 
Etkileşim adaleti boyutunda anlamlı farklılık sadece aynı müdürle çalışma süresi değişkeninde ortaya çıkmıştır. Ancak bu alt boyuta ilişkin görüşler yüksek ve çok yüksek düzeyde değişiklik göstermiştir.

Abstract:
The purpose of this study was to determine public primary school teachers' perceptions of organizational justice and whether these perceptions differ across gender, age, tenure, branch, educational background, the period of service at the school and the period of working with the same principles.
A total of 3805 teachers employed in 88 primary schools in Yenimahalle participated in the study. The sub-population of the study consisted of 357 primary public school teachers selected from this population. The data were gathered through using the ?Organizational Justice Scale employed in 88 which was developed by Niehoff and Moorman (1993) and adapted to Turkish schools by Polat(2007). For data analysis, descriptive statistics, t test, one way-ANOVA and Scheffe test were used. 
The research findings indicate that teachers have positive perceptions of organizational justice and of all subdimesions of it. The level of teachers? perceptions of interactional justice  is higher than the other justice subdimensions.  
The research findings indicate that (1) the perceptions of distributive justice differ by gender, tenure and the period of working with the same principle, (2) the perceptions of procedural justice differ by tenure and the period of working with the same principle, (3)the perceptions of interactional justice differ according to the period of working with the same principle.
Male teachers? perceptions about the preparation of schedules, the determination of responsibilities and the way of taking decisions are at higher level than female teachers?.
The least experienced teachers regard their principles as less fair about the preparation of the schedules. Teachers, working with same principle less than two years,  think that the principles are not just enough in decision making processes.
1-5 years and 21 and more years experienced teachers think that their principles are not fair enough while declaring the reasons of the decisions and using their legitimate power. The other finding about the procedural justice perceptions of teachers, shows that principles don?t inform and talk enough about the outcomes of decisons before applying them.
In interactional justice dimension, only the period of working with the same principle effects the perceptions of teachers. The perceptions of interactional justice are at high level.