Akut respiratuar distres sendromunda uygulanan pron pozisyonun optik sinir kılıfı çapına etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of prone position on optic nerve sheath diameter in acute respiratory distress syndrome
Yazar: BAHAR İSAYEVA
Danışman: DOÇ. DR. ESRA ÖZAYAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Optik sinir = Optic nerve ; Prone pozisyonu = Prone position ; Solunum sıkıntı sendromu = Respiratory distress syndrome ; İntrakraniyal basınç = Intracranial pressure

Özet:
Amaç: Akut Respiratuar Distres Sendromu (ARDS) akciğerlerin etkilenmesi sonucu hayatı tehdit eden ve solunumsal yetmezlikle sonuçlanan inflamatuar bir durumdur. ARDS tedavisinde pron pozisyonu oksijenasyonun düzeltilmesi için yaygın kullanılan bir mekanik ventilasyon stratejisidir. Pron pozisyonuna bağlı artmış bir intraabdominal basınç (IAB)  intratorasik basınç (ITP) üzerinde bir etkiye sahiptir. İntraabdominal basınçtakı yükselmeler torasik kompartmana aktarılır ve bu durum  juguler venler üzerinde geri basınçla sonuçlanır. Bu basınca bağlı olarak kanın drenajının azalması intrakraniyal basınç (İKB) artışına yol açar. İKB artışı durumunda optik sinir kılıfının çapı genişlemekte ve çaptaki bu değişiklik İKB'nin ultrasonografi ile optik sinir kılıfı üzerinden değerlendirilmesine olanak sağlamaktadır. Bu çalışmada amaç ARDS olan hastalarda pron pozisyonun optik sinir kılıfı çapı üzerindeki etkisini değerlendirmektir. 
Gereç ve Yöntem: Bu prospektif gözlemsel çalışmaya etik kurul onayı (28/09/2021) ve hasta onamları alınan, PaO2/FiO2 < 150 (P/F oranı) olan ve pron pozisyonu uygulanan 35 ARDS hastası dahil edilmiştir. Pron pozisyonu öncesi ve sonrası 6-18 MHz frekanslı lineer prob ile sağ ve sol gözde aralıksız 3 kez ultrasonografi ölçümü yapılmış ve ortalama değerler hesaplanmıştır.
 Hasta supin pozisyonda iken ve 16 saat pron pozisyonu sonrası supin pozisyona alındıktan sonra kapalı üst göz kapağı üzerine yerleştirilen lineer prob ile hiperekoik görünümdeki  dural kılıflar arasında kalan alandan ölçüm yapıldı. Hem sağ hem de sol gözde 3 kez ölçüm yapılıp ortalama değer hesaplandı. Hastanın mekanik ventilatör ayarları (FİO2, VT, RR, PEEP), hemodinamik monitörizasyon parametreleri (OAB, SAB, DAB), solunumsal parametreleri (SaO2, PaCO2)  kaydedildi. 
Çalışmaya dahil olan hastaların demografik verileri (yaş, cinsiyet, kilo, boy, VKİ)  işlem öncesinde kaydedildi.
Bulgular:  Optik sinir kılıfı çapı ölçümü yapılan pron pozisyonu uygulanan 35 ARDS hastası çalışmayı tamamladı.
Sağ gözde pron pozisyon öncesi bakılan ölçüm değerleri 0,429 cm (0,355-0,505) iken, 16 saat pron pozisyonu sonrası bu değerler 0,529 cm (0,494-0,624) olarak ölçüldü.  Sağ göz optik sinir kılıfı çapı (OSKÇ)  pron pozisyonu sonrası değerlerinin [0,529 cm (0,494-0,624)], pron pozisyonu öncesine göre [0,429 cm (0,355-0,505)] istatistiksel olarak anlamlı şekilde arttığı saptandı (p<0.001). 
Benzer şekilde sol göz OSKÇ değerlerinin de [0,538 cm (0,465-0,629)], pron pozisyonu öncesine göre [0,432 cm (0,326-0,530)] istatistiksel olarak anlamlı şekilde arttığı bulundu (<0.001).                                                                                                                                
Sonuç: Bu çalışmada yoğun bakımda pron pozisyonu uygulanan ARDS hastalarında, 16 saatlik pron pozisyonu sonrası OSKÇ' nın anlamlı derecede arttığını gözlemledik. Bu durumun uzun süre pron pozisyonda tutulması gereken ARDS  hastalarında  gözönünde bulundurulması gerektiğini düşünmekteyiz.
Anahtar Kelimeler:  Akut Respiratuar Distres Sendromu,  pron pozisyonu, optik sinir kılıf çapı ölçümü, intrakraniyal basıç artışı

Abstract:
Objectives:  Acute Respiratory Distress Syndrome (ARDS) is an inflammatory condition in the lungs that can result in life-threatening respiratory failure. Prone position is a widely used mechanical ventilation strategy for the correction of oxygenation in ARDS treatment. An increased intra-abdominal pressure (IAP) due to prone position has an effect on intrathoracic pressure (ITP). Increases in intra-abdominal pressure are transferred to the thoracic compartment, which results in back pressure on the jugular veins and reduces blood drainage and leads to increased intracranial pressure (ICP). In case of  ICP  increase, the diameter of the sheath enlarges and this change in diameter allows the evaluation of ICP over the optic nerve sheath with ultrasound. The aim of this study was to evaluate the effect of prone position on optic nerve sheath diameter in patients with ARDS.
      Material and Methods: Ethics committee approval (28/09/2021) and patient consent were obtained in this prospective observational study, and 35 ARDS patients with PaO2/FiO2 < 150 (P/F ratio) applied prone position were included. Before and after the prone position, ultraound measurements were made 3 times without interruption in the right and left eyes with a 6-18 MHz frequency linear probe, and the mean values were calculated.
 While the patient was in the supine position and after the prone position was taken for 16 hours, the linear probe placed on the closed upper eyelid was measured from the area between the dural sheaths in hyperechoic appearance. Measurements were made 3 times in both the right and left eyes and the mean value was calculated. Mechanical ventilator settings (FiO2, VT, RR, PEEP), hemodynamic monitoring parameters (OAB, SAB, DAB) and respiratory parameters (SaO2, PaCO2) of the patient were recorded.
Demographic data (age, gender, weight, height, BMI) of the volunteers included in the study were recorded before the procedure.
Results: Thirty-five ARDS patients who underwent prone position with optic nerve sheath diameter (ONSD) measurement completed the study.While the measurement values measured before the prone in the right eye were 0.429 cm (0.355-0.505), these values were measured as 0.529 cm (0.494-0.624) after 16 hours of prone position. Right eye ONSD post-prone values [0.529 cm (0.494-0.624)] were found to be statistically significantly increased compared to pre-prone [0.429 cm (0.355-0.505)] (p<0.001).                                                                                                                                 
Similarly, left eye ONSD values [0.538 cm (0.465-0.629)] were statistically significant (<0.001) compared to pre-prone [0.432 cm (0.326-0.530)].
Conclusions: In this study, we observed that in ARDS patients who underwent prone positioning in the intensive care unit, the optic nerve sheath diameter (ONSD) increased significantly after 16 hours of prone positioning. We think that this situation should be considered in ARDS patients who need to be kept in the prone position for a long time.
Keywords: Acute respiratory distress syndrome,  prone position, optic nerve sheath diameter measurement, increased intracranial pressure