Alkol madde kullanım bozukluğu olan bireylere bakım verenlerin eş bağımlılık ve bağlanma tarzları açısından kronik ruhsal hastalığı olan bireylere bakım verenler ile karşılaştırılması
Comparison of caregivers of individuals with alcohol substanceuse disorder and caregivers of individuals with chronic mental illness in terms of codependency and attachment styles
Yazar: ESRA GÖKÇEOĞLU
Danışman: PROF. DR. GÜLCAN GÜLEÇ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Yıllar içinde aile bireylerinin bakım verici rolü giderek önem kazanmıştır. Ailede alkol ve madde kullanım bozukluğu (AMKB), şizofreni ve bipolar affektif bozukluk (BAB) tanılarına sahip bireyin olması tüm aile bireylerini etkilerken; bakım verenler de hasta bireyin tedavi sürecini etkiler. AMKB yakınlarına yönelik eş bağımlılık ile ilişkili çalışmalar olmasına rağmen diğer ruhsal bozukluklara yönelik bakım veren çalışmaları yetersizdir. Bu çalışmanın amacı, AMKB bakım verenlerin eş bağımlılık, bağlanma tarzları, özgecilik düzeyleri ve kişilik özelliklerinin KRH bakım verenler ile karşılaştırılmasıdır. Bu amaçla, ESOGÜ Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı polikliniğine başvuran, AMKB bakım verenleri ile şizofreni, BAB kronik ruhsal hastalığı olanların bakım verenleri ve bunlarla yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi açısından eşleştirilmiş kontrol grubu değerlendirilmiştir. Çalışmaya her gruptan 70'er kişi dahil edilmiştir. Hasta gruplarına herhangi bir dönemde en az 6 ay bakım verme şartı aranmıştır. Tüm gruplara Eş Bağımlılık Belirleme Ölçeği (EşBBÖ), Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II (YİYE-II), Özgecilik Ölçeği, Beş Faktör Kişilik Ölçeği (BFKÖ) uygulanmıştır. AMKB bakım veren grubunda KRH bakım veren grubuna göre EŞBBÖ toplam puanı, BFKÖ duygusal dengesizlik alt ölçeği puanları yüksek bulunmuştur. KRH bakım veren grubunda AMKB bakım veren grubuna göre BFKÖ yumuşak başlılık kişilik alt ölçeği puanları daha yüksek saptanmıştır. Gruplar arasında özgecilik ölçeği ve YİYE-II ölçeği puanlarında farklılık saptanmamıştır. Sonuçlarımız AMKB bakım veren grupta yazın ile uyumlu olarak eş bağımlılığın, KRH bakım veren grupta ise yumuşak başlılık/uyumluluk kişilik özelliklerinin bakım verme ile ilişkili olabileceğini düşündürmüştür. Farklı tanı gruplarında bakım verenlerin özelliklerine yönelik çalışmaların yapılması, hasta ve bakım verenin hastalıkla ilgili zorluklarla başa çıkabilmesine katkıda bulunması açısından önemlidir.
Anahtar Kelimeler: eş bağımlılık, bağlanma tarzı, ruhsal hastalık

Abstract:
Over the years, the caregiving role of family members has become increasingly important. While having a family member diagnosed with alcohol and substance use disorder (ASUD), schizophrenia and bipolar affective disorder (BAD) affects all family members, caregivers also affect the treatment process of the sick individual. Although there are studies related to codependency for relatives of ASUD, there are insufficient studies on caregivers regarding other mental disorders. The aim of this study is to compare the codependency, attachment styles, altruism levels and personality characteristics of ASUD caregivers with those of CMI caregivers. For this purpose, caregivers of ASUD and caregivers of patients with schizophrenia and BAD chronic mental illness who applied to ESOGU Faculty of Medicine, Department of Mental Health and Diseases, and a control group matched with them in terms of age, gender and education level were evaluated. 70 people from each group were included in the study. It was required to provide care to patient groups for at least 6 months at any given period. Codependency Assessment Tool (CODAT), Experiences in Close Relationships-Revised (ECR-R), Altruism Scale, Five Factor Personality Inventory (FFPI) were applied to all groups. CODAT total score and FFPI emotional instability subscale scores were found to be higher in the ASUD caregiver group than in the CMI caregiver group. FFPI agreeableness personality subscale scores were found to be higher in the CMI caregiver group than in the ASUD caregiver group. No difference was found in the altruism scale and ECR-R scores between the groups. Our results suggest that, in line with the literature, codependency in the ASUD caregiver group and agreeableness personality traits in the CMI caregiver group may be related to caregiving. Conducting studies on the characteristics of caregivers in different diagnosis groups is important in terms of contributing to the patient and caregiver's ability to cope with the difficulties associated with the disease.
Key Words: codependency, attachment style, mental illness