Ergenlik döneminde çocukların evden kaçma nedenlerinin incelenmesi:İstanbul ilinde kurum bakımında olup evden kaçma geçmişi bulunan ergenler üzerinden bir değerlendirme
Analysing reasons for running away of adolescent period : An evaluation on adolescents who have a history of running away from home and under institutional care in İstanbul
Yazar: DENİZ ŞİMŞEK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEVGİ USTA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Politika ve Sosyal Hizmetler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Ergenlik = Puberty

Özet:
Günümüzde teknolojinin ilerlemesi ve iletişim teknolojilerinin artması sayesinde, sosyal alanda yaşanan olumsuzlukların daha fazla ön plana çıktığı ve bunlara yönelik çözüm önerilerinin de arttığı görülmektedir. Özellikle yeni kamu yönetimi anlayışıyla beraber, sivil toplum kuruluşlarının da katkısıyla, sosyal sorunların toplum tarafından daha fazla benimsendiği ve sahiplenildiği ifade edilebilir. Öte yandan iletişim teknolojilerinin beraberinde getirdiği sorunlardan birisi de, sosyal yaşamın dinamiklerindeki değişim ve bunun bireyler üzerindeki psikolojik etkileridir. Günümüzde sosyal yapının daha sanal bir şekilde evirildiği ve bunun sonucunun da yine topluma yansıdığı görülmektedir. Bu yansımalardan birisi de, evden kaçmış olan ergenlik çağındaki çocuklardır. Ergenlik dönemi, insan yaşamının en önemli geçiş süreci olup, bu süreçte birey yeni bir yaşamın ilk adımlarını atmaktadır. İş, evlilik, yaşamı idame etme şekli gibi pek çok yaşamsal dönüm noktaları üzerine ilk düşüncelerin bu yaşlarda şekillendiği ifade edilebilir. Dolayısıyla bu geçiş süreci bireylerin yaşamında önemli bir yer tutmaktadır. Dönemin özel olması ve güç bir dönem olarak yaşanmasının çeşitli olumsuz etkilerinin de bireyler üzerinde bu dönemde görüldüğü ifade edilebilir. Bu olumsuz etkilerden birisi de, çocukların evden kaçmalarıdır. Evden kaçma, iki farklı şekilde ele alınabilir. Bunlardan birincisi, bireyin istemediği, kendisini baskı altında hissettiği ortamı terk etme güdüsü, diğeri ise bir anlamda psikolojik açıdan zarar gördüğünü düşündüğü bireyleri cezalandırma olarak ifade edilebilir. Bireylerin evden kaçmaları kuşkusuz hangi sebeple olursa olsun, ileriki yaşamlarında ciddi psikolojik sorunlara ve sosyal adaptasyon bozukluklarına neden olmaktadır. Bu nedenle bu davranışın nedenlerinin iyi bilinmesi, sonuca yönelik çözüm üretmede önem teşkil etmektedir. Literatürde ergenlik ile ilgili yeterli çalışma olsa da, bu dönemdeki bireylerin evden kaçma davranışlarını inceleyen yeterli çalışma yoktur. Bu gerekçe ile çalışmada, evden kaçan ergenlik çağındaki gençlerin evden kaçma nedenleri incelenmiştir.
Çalışmada, İstanbul İli'nde devlet koruması altında tutulan evden kaçmış 40 çocuğa, ekolojik kuram ve sosyolojik bileşenleri de içeren 183 soru sorulmuştur. Çocukların demografik özellikleri, aile çevreleri, arkadaş çevreleri, madde kullanımı, evden kaçma nedenleri, geleceğe ilişkin düşünceleri ve hangi koşulda eve yeniden dönmelerinin mümkün olacağı sorulmuştur. Araştırmada verilerin toplanması aşamasında uzman desteği de alınarak, aynı zamanda gençlerin psikolojik ve sosyolojik açıdan verdikleri tepkiler incelenmiştir. Yapılan araştırma ve görüşmeler göstermiştir ki, kaçış sebebi mental gerilik, muhakeme eksikliği, baskıcı aile tutumları, kendisine sunulan yaşamı beğenmeme,  aile içinde ciddi bir istismarın varlığı,  macera arayışı, aile içindeki sorunların çözülebileceğine olan inançsızlık, karşı cinsle özgürce bağını sürdürebilmek, isteği dışında evliliklere ya da yaşam tarzına zorlanma olabilmektedir. 
Ayrıca gerek evden kaçma nedenlerinin doğrudan sorulması yoluyla alınan bilgilerden, gerekse gözlemlerden elde edilen bilgiler ışığında, evden kaçma eyleminin temel nedenlerinden birinin;  gençlerin istemedikleri geleceğe karşı çıkmaları ve ailelerin sahip oldukları velayet, görev ve sorumluluklarını ihmal ve istismar nedeniyle yerine getirememeleri olduğu görülmektedir. Bununla birlikte evden kaçan bu gençlere yeterince karşılık almaksızın devlet tarafından sunulan imkânların, bu davranışı tetiklediğini ve alternatif çözümlere gerek olduğunu da göstermektedir. Aile yanında mevcut olan psikolojik sorumluluğa benzer bir sorumluluğun geliştirilmesi ile, bu bireylerin topluma kazandırılması mümkün olabilecektir. Yeni evden kaçma girişimlerinin engellenmesinde ise, tüm gençliğe yönelik koruyucu önleyici programların yer aldığı multi-disipliner bir yaklaşımın ve ailelerin güçlendirilmesine yönelik sosyal politikaların üretilmesinin önem arz ettiği düşünülebilir. 


Anahtar Kelimeler: Evden kaçma; ergenlik; Sosyal rehabilitasyon.

Abstract:
Today's world, a lot of difficulties come up  in social field with the advancement of technology and increasing communication technologies, besides possible solutions to these difficulties have still increased. Especially with the new view of public administration, and also with the contribution of non-governmental organization, it is stated that social problems are more adopted and concerned by society. On the other hand, one of the problems which is brought about by communication technology, changes in the dynamics of social life and its psychological effects on individuals. Nowadays, it is shown that social structure has evolved in a virtual manner and its outcomes are reflected to society again. One of these reflections is runaway teens.Adolescent is one of the most important period of human life and the individual takes the first steps of a new life in this period. It is expressed that the first thoughts of many turning points in life such as job, life-sustaining, marriage are shaped at this age. Therefore, this transition process is important for individuals. It also can be expressed that there are several negative effects during this period due to its specialty and difficulty. One of these negative effects is children running away from home.There are two ways to explain running away from home. First, incentive to leave when a person under pressure. Second, punishment to individuals when a person psychologically damaged by individuals. No matter what reason to runaway from home, it is a serious psychological problem and leads to social adaptation disorder. Therefore, it is important to know causes of this behavior and it is also important know possible solutions. There are studies about adolescent adequately at literature, but not enough studies about runaway teens in adolescent. So, in this dissertation study, the reasons teens choose to run away from home were examined.In this study, 183 questions also including ecological theory and sociological components questions were answered by 40 runaway children who are under protection by government in Istanbul province. Children's demographic characteristics, family environments, friends,  substance abuse, reasons for running away from home, thoughts about the future and what conditions would be able to return home again were asked. This study also examined the response of teenagers' psychological and sociological aspects with expert support. 
The results of the study and conversations showed that reason for run away are ranged as mental disorder, lack of judgment, oppressive family, unsatisfied given life standards, a serious abuse within the family, adventure seeking, disbelief the fact that there is a solution to the problems within family, need a free relation with other sex, unwanted marriage and force on living style. In addition, both knowledge taken from conversation asking reasons for run away from home and observations showed that one of the main reasons for run away from home is objecting of young to the unwanted future and  unhealthy family which are can not apply their responsibility from that parental responsibility and tasks because of their neglect and abuse. Moreover, government support without any obligation given by to the run away children triggers this habit, and there are alternative solutions required. By developing social obligation as in the family media may lead to provide gaining of the child to the sociality. In order to prevent new run away events, multi-discipliner approaches including preventing and protecting the children and family support programs may have vital importance.  

    
Key Words: Running away from home; Adolescent; Social rehabilitation