Hinduizm'de Tanrı-insan ilişkisinde temayüz eden kavramlar
Concepts emerge in God-human relationship in Hinduism
Yazar: MUHAMMED ULAŞ
Danışman: PROF. DR. KENAN HAS
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Tarih boyunca dinler, insan hayatının vazgeçilmez bir parçası olmuştur. Tanrıya inanç duygusu, insanlık tarihinin ilk dönemlerinden günümüze kadar devam edegelmiştir. İnsanın kendisini, çevresini ve doğayı sorgulaması, Tanrı-insan ve insan-evren arasındaki ilişkiyi araştırma çabasına bürünmesi Dünyanın her yerinde, var olan tüm milletlerde, geçmiş tarihlerde süregelmiştir. İnsanın kutsal ile olan yaşamının birçok kısmını etkilemiştir. İlkel dönemlerden modern çağa ve günümüzde de din olgusu varlığını sürdürmüştür.
Biz bu çalışmamızda Hinduizm'de Tanrı-İnsan ilişkisinde temayüz eden/öne çıkan kavramları inceleyeceğiz. Bu başlık altında vahiy olgusu altında Hint inancında Tanrı ile irtibat halinde olan ve oluşan unsurları araştıracağız. Hinduizm'de vahiy şruti kelimesiyle işitilen, görülen anlamında kullanılmaktadır. Belli bir peygamber ve vahiy tasavvuru olmayan Hint dinide vahiyler genellikle rişi adı verilen bilge kişiler tarafından alınır. İnsanüstü güçlere sahip bu fenomenler duyusal ve sezil özellikleri sayesinde vahye ulaşırlar. Ayrıca ilk kutsal kitapların yazarı olarak da kabul edilen rişiler Hinduizm'de Tanrıdan sonra en otoriter kişiler olarak kabul edilir.
Tezimiz, Hinduizm'de vahiy konusunda eksik olduğu düşünülen bu boşluğu doldurma amacı gütmektedir. Bu sebeple araştırmamızda şruti, smriti, vedalar ve rişi gibi Tanrıyla doğrudan bağlantısı olan ve ayrıca vahiy statüsüne giren kavramlar ele alınmıştır. Tezimizin Hinduizm'de vahiy olgusunun anlaşılmasına katkıda bulunmasını ümit ediyoruz.
Anahtar Kelimeler: Vedalar, Rig Veda, Şruti, Smriti, Rişi

Abstract:
Throughout history, religions have been a whole and indispensable part of human life. The feeling of belief in God has continued from the first humans to the present day. Man's questioning of himself, his environment and nature, and his efforts to investigate the relationship between God-man and man-universe have been going on all over the world, in all existing nations, throughout past history. Man's contact with the sacred has affected many parts of his life. The phenomenon of religion has continued its existence from primitive cultures to the modern age and today.
In this study, we will examine the concepts that stand out in the God-Human relationship in Hinduism. Under this title, we will investigate the elements that are in contact with God in the Indian belief, especially revelation. In Hinduism, revelation is used with the word şruti in the sense of heard and seen. In the Indian religion, which does not have a specific prophet and revelation concept, revelations are generally received by wise people called rishi. These phenomena, which have superhuman powers, reach revelation thanks to their sensory and perceptual features. Rishis, who are also considered the authors of the first holy books, are considered the most authoritative people in Hinduism after God.
Our thesis is aimed at filling this gap, which is thought to be lacking in revelation in Hinduism. Therefore, in our research, concepts such as shruti, smriti, vedas and rishi, which have a direct connection with God and also have the status of revelation, were discussed. We hope that our thesis will contribute to the understanding of the phenomenon of revelation in Hinduism.
Keywords: Vedas, Rig Veda, Shruti, Smriti, Rishi