Üniversite öğrencilerinde yeme farkındalığının dikkat eksikliği, hiperaktivite, depresyon ve anksiyete belirtileri ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship of mindful eating with attention deficit, hyperactivity, depression and anxiety symptoms in university students
Yazar: MELEK FATMA NUR TARAKÇIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. VAHDETTİN GÖRMEZ
İbn Haldun Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Anksiyete duyarlılığı = Anxiety sensitivity ; Depresyon = Depression ; Dikkat eksikliği ve aşırı hareketlilik bozukluğu = Attention deficit and hyperactivity disorder ; Farkındalık = Awareness ; Yeme davranışı = Eating behaviour ; Yeme farkındalığı = Mindful eating ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Yeme farkındalığı, fiziksel ve duygusal hislerin farkında olarak yeme olarak tanımlanmaktadır. Yeme farkındalığının birtakım psikolojik faktörlerle ilişkisi son yıllarda yapılan çalışmalarla önem kazanmış olsa da depresyon, anksiyete gibi psikiyatrik belirtilerle ilişkisine yönelik yapılmış kapsamlı çalışmaların sayısı azdır. Bu çalışmanın amacı üniversite öğrencilerinde yeme farkındalığının depresyon, anksiyete ve dikkat eksikliği hiperaktivite belirtileri ile ilişkisini incelemek ve bu kapsamda yeme farkındalığının yordayıcılarını tespit etmektir. Örneklem 998 katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırmada, Yeme Farkındalığı Ölçeği (YFÖ-30), Yaygın Anksiyete Bozukluğu Testi (YAB-7), Hasta Sağlık Anketi (PHQ-9), Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği (ASRS) ve 13 maddelik sosyodemografik form kullanılmıştır. Sosyodemografik değişkenler ile ölçekler arasındaki farkın test edilebilmesi için bağımsız örneklemler t–testi ve tek yönlü ANOVA analizleri yapılmıştır. Değişkenler arası ilişkileri belirlemek için Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Yeme farkındalığının yordayıcılarını tespit edebilmek amacıyla yapılan hiyerarşik regresyon analizi sonuçları son modelde yeme farkındalığının yaş, beden kütle indeksi, depresyon ve dikkat eksikliği hiperaktivite belirti şiddeti tarafından anlamlı olarak yordandığı, ancak anksiyete belirti şiddeti tarafından anlamlı olarak yordanmadığı tespit edilmiştir. Klinik olmayan örneklemde yapılan bu çalışmada hem yaş, beden kütle indeksi gibi fizyolojik değişkenlerin hem de depresyon ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu belirtileri gibi psikiyatrik değişkenlerin yeme farkındalığı ile ilişkisinin ortaya konulması önemlidir. Bu çalışmanın gelecekte yapılacak klinik çalışmalar için bir basamak olması öngörülmektedir.

Abstract:
Mindful eating is defined as eating by being aware of physical and emotional sensations. Although the relationship between mindful eating and some psychological factors has gained importance in recent years, the number of comprehensive studies on its relationship with psychiatric symptoms such as depression and anxiety are scarce. The aim of this study is to examine the relationship of mindful eating with depression, anxiety and attention deficit hyperactivity symptoms in university students and to determine the predictors of mindful eating in this context. The sample consisted of 998 participants. Mindful Eating Questionnaire (MEQ-30), Generalized Anxiety Disorder Test (GAD-7), Patient Health Questionnaire (PHQ-9), Attention Deficit Hyperactivity Disorder Self-Report Scale (ASRS), and a 13-item sociodemographic form were used in this study. In order to test the difference between sociodemographic variables and scales, independent samples t-test and one-way ANOVA analyzes were performed. Pearson Product Moments Correlation Coefficient was used to determine the relationships between variables. Results of hierarchical regression analysis conducted to determine the predictors of mindful eating showed that in the final model, mindful eating was significantly predicted by age, body mass index, depression and attention deficit hyperactivity symptom severity, but not by anxiety symptom severity. In this study, which was conducted with a non-clinical sample, it is important to find that both physiological variables such as age and body mass index, and psychiatric variables such as depression and attention deficit hyperactivity disorder symptoms are associated with   mindful eating. It is anticipated that this study will be a stepping stone for future clinical studies.