Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne ilişkin Roma Statüsü'nün Türkiye tarafından kabulünün olası siyasi ve hukuki sonuçları
Rome Statute of International Criminal Court?s probable political and legal results in case of accepting by Turkey
Yazar: BİLAL DOMAÇ
Danışman: PROF. DR. YAŞAR GÜRBÜZ
Harp Akademileri Komutanlığı / Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Hukuk = Law ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Hukuki sonuç = Judicial conclusion ; Kıbrıs = Cyprus ; Roma Statüsü = Rome Statute ; Siyasal etki = Political clout ; Terörizm = Terrorism ; Uluslararası Ceza Mahkemesi = International Criminal Court ; Uluslararası ceza hukuku = International criminal law

Özet:
İkinci Dünya Savaşı sonrasında, Müttefik Devletler Mihver ülkeler Almanya ve Japonya tarafından işlenen ağır suçlar için uluslararası mahkemeler kurmuşlardır. Daimi nitelikte uluslararası ceza mahkemesi için bir diğer adım ise 1990'lı yıllarda kurulan Eski Yugoslavya ve Ruanda Uluslararası Ceza Mahkemeleri olmuştur. Uluslararası ceza hukuku açısından 17 Temmuz 1998 tarihinde Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM)'ni kuran Roma Statüsü'nün kabulü önemli bir gelişme olmuştur.UCM, sürekli ve bağımsız bir kurum olup sadece soykırım, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar üzerinde yargı yetkisine sahiptir. Statü'ye taraf devletlerce, tanımı üzerinde mutabakata varılması halinde, saldırı suçu da Mahkeme'nin yargı yetkisine dâhil edilecektir. Terörizm ve uyuşturucu kaçakcılığına karşı mücadele yürüten Türkiye, söz konusu suçların Statü'de yer alması için gayret sarf etmiş, ancak bu teklif Roma Konferansı'nda kabul görmemiştir.Türkiye, bölgesinde uluslararası ve ulusal birçok siyasi sorun ile karşı karşıyadır. Ege Denizi üzerindeki Türk-Yunan anlaşmazlığı ve Kıbrıs konusu uzun süredir devam eden ve ülkeleri savaşın eşiğine kadar getiren sorunlar olarak ön plana çıkmaktadır. Günlük yaşamı derinden etkileyen ve çok sayıda can kaybına neden olan terörizm, Türkiye'nin bir diğer önemli problemidir. Roma Konferansı'nın oluşturduğu divan bir uluslararası ceza mahkemesi olmakla beraber, ülkeler arasındaki anlaşmazlıkların yargıya taşınabileceği bir kurum da olarak karşımıza çıkmaktadır. Mahkeme'nin söz konusu özelliği, mevcut siyasi problemleri nedeniyle Türkiye'nin, Roma Statüsü'ne taraf olmak konusunda hassas davranmasını gerektirmektedir.Roma Statüsü'nün giriş bölümü ve ilk maddesi, Mahkeme'nin ulusal ceza yargısını tamamlayıcı nitelikte olduğunu ifade etmektedir. Tamamlayıcılık ilkesi, ulusal mahkemelerin yargılamakta isteksizlik ya da yetersizlik gösterdikleri uluslararası suçlar hakkında, UCM'ne yargı yetkisini kullanma hakkı vermektedir. Roma Statüsü, UCM'ne taraf ülkeler kadar, yargı yetkisini tanımayan devletlerin vatandaşları üzerinde de yargı yetkisini kullanabilmesine imkân vermektedir. Taraf olsun olmasın, Mahkeme'nin vatandaşlarını yargılamasına engel olmak için, Türkiye'nin ulusal mevzuatında bir kısım düzenlemelere gitmesi gerekmektedir.

Abstract:
Following World War II, the Allied Powers established international tribunals to try major criminals in the vanquished Axis nations of Germany and Japan. Another steps being taken toward a permanent international criminal court in the early 1990s was the establishment of two tribunals, on for the Former Yugoslavia and the other for Rwanda. Significant progress for international criminal law was made with adoption of the Rome Statute of the International Criminal Court (ICC) on 17 July 1998.ICC is a permanent and independent institution and it only try for the most serious offences of genocide, war crime, and crimes against humanity. The Court will also be able to try the crime of aggression when the member states can agree on a definition. Turkey, which face problems of terrorism and drug trafficking, submitted a proposal to include these crimes in the Statute. But, this proposal was ultimately rejected at the Conference.Turkey is engaged in significant number of international and domestic political debates in its region. The Turkish-Greek disputes in the Agean and Cyprus issue are some of them, because of these disputes states have come near to war in recent past. Another important problem for Turkey is, terrorism which has become a tragic circumstance of everyday?s life and caused many loss of lives in Turkey. While the ICC is mainly dealing with the issues of an international criminal court, it may also be considered as an international court for resolving disputes between states. Because of this feature, at the Court, Turkey felt obliged to approach the Rome Statute attentively.The Preamble of the Rome Statute of the ICC and the first article refer to the Court as an international institution that shall be complementary to domestic criminal jurisdictions. The principle of complementarity was designed to allow for the prosecution of such crimes at the international level where national systems do not prosecute. The Statute provides that the ICC may exercise jurisdiction even over nationals of states that are not parties to the Treaty and have not otherwise consented to the court?s jurisdiction. In order to avoid jurisdiction of the International Criminal Court, Turkey should, whether it becomes a party to the Rome Statute or not, should achieve some changes in its domestic legislation.