Türkiye-Suudi Arabistan siyasi ilişkileri (2002-2020)
Political relations between Turkey and Saudi Arabia (2002-2020)
Yazar: EMİNE SAVAŞCI
Danışman: PROF. DR. HACI MUSTAFA ERAVCI
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Şarkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bugünkü Suudi Arabistan topraklarını içeren Arap Yarımadası XVI. yy'ın başlarında Osmanlı hâkimiyeti altına girmiş, 400 yıllık Osmanlı hâkimiyetinden sonra 1932'de Abdülaziz el-Suud tarafından resmen bağımsız bir devlet olarak kurulmuş ve Suudi Arabistan Krallığı adını almıştır. I. Dünya Savaşı ile birlikte Osmanlı Devleti'nin parçalanması sonrasında kurulan yeni Türkiye Cumhuriyeti, Batıya yönelik dış politika izlemiş ve Suudi Arabistan da dâhil Ortadoğu ülkeleriyle yakın ilişkiler kurmamıştır. Türkiye'nin Suudi Arabistan ile ilişkileri 2002'de AKP hükümetinin iktidara gelmesiyle daha önce hiç olmadığı kadar olumlu yönde ilerleme kaydetmiş, iki ülke arasında siyasi, ticari, turizm, kültür gibi alanlarda ilişkiler güçlendirilmiştir. 2006 yılında Suudi Arabistan'dan Türkiye'ye 40 yıl sonra ilk kez kral düzeyinde bir ziyaret gerçekleştirilmiştir. Ancak 2011'de Arap ülkelerinde meydana gelen ve "Arap Baharı" olarak adlandırılan devrimci hareketler sonrası iki ülke arasındaki ilişkiler bölgede yaşanan siyasi olaylar konusunda konumlandıkları yer dolayısıyla gerginleşmeye başlamıştır. Arap Baharı'ndan sonra da iki ülke arasında ciddi krizler ortaya çıkmıştır. 2017'de Suudi Arabistan'ın içinde bulunduğu beş ülkenin Katar'la diplomatik ilişkilerini kesmesiyle patlak veren krizde Türkiye'nin Katar'a destek vermesi, Türkiye ile Suudi Arabistan'ın Libya'daki karışıklıkta yer aldığı taraflardan doğan gerginlikler ve 2018 yılında Suudi Gazeteci Cemal Kaşıkçı'nın Suudi Arabistan'ın İstanbul Başkonsolosluğu'nda Suudiler tarafından öldürülmesiyle iki ülke arasında çıkan diplomatik kriz bu dönemde iki ülke arasında yaşanan diğer önemli diplomatik krizlerdir. Bu tez 2002-2020 yılları arasındaki Türkiye-Suudi Arabistan ilişkilerini incelemektedir.

Abstract:
The Arabian Peninsula, which includes the territory of today's Saudi Arabia, was annexed under Ottoman rule at the beginning of the 16th century. After 400 years of Ottoman rule, it was officially established as an independent state by Abdulaziz al-Saud in 1932 and renamed as the Kingdom of Saudi Arabia. The new Republic of Turkey, established after the disintegration of the Ottoman Empire along with World War I, pursued a foreign policy towards the West and did not establish close relations with Middle Eastern countries, including Saudi Arabia. Turkey's relations with Saudi Arabia have progressed more positively than ever before with the AKP government coming to power in 2002 and relations between the two countries have been strengthened in areas such as politics, trade, tourism and culture. In 2006, a king-level visit was made from Saudi Arabia to Turkey for the first time in 40 years. However, after the revolutionary movements that took place in Arab countries in 2011 and were called the "Arab Spring", relations between the two countries began to decelerate due to their positions on the political events in the region. After the Arab Spring, serious crises decisively emerged between the two countries. Turkey's support for Qatar in the crisis that broke out in 2017 when five countries, including Saudi Arabia, broke off diplomatic relations with Qatar; the tensions between Turkey and Saudi Arabia in the conflict in Libya due to positioning on different fronts and the murder of Saudi Journalist Jamal Khashoggi by the Saudis in the Consulate General of Saudi Arabia in Istanbul in 2018 are important diplomatic crisis between the two countries in this period. This thesis deals with Turkey-Saudi Arabia relations between 2002-2020.