Bronşiektazili olgularda balgam prokalsitonin düzeylerinin alevlenmeleri belirlemedeki değeri ve serum prokalsitonine üstünlüğü
Sputum procalcitonin levels in determining exacerbations and the superiority of serum procalcitonin in patients with bronchiectasis
Yazar: VAHİDE DEMİRCİ
Danışman: PROF. DR. HURİYE BERK TAKIR ; DOÇ. DR. ERAY METİN GÜLER ; DR. AHMET KÜRŞAT KARAMAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Amaç: Göğüs hastalıkları pratiğinde sık karşılaşılan bronşiektazi hastalığı alevlenmelerle seyreder.  Alevlenmeler hastalığın progresyonu, hastane yatışlarının artışı ve ilaç direnç artışı gibi sorunlarla birlikte hastalığın yönetimini zorlaştırmaktadır. Alevlenmelerin önlenmesi ve erken tanısı en önemli tedavi hedeflerinden biridir. Yapılan sınırlı sayıdaki çalışmada  bronşiektazi alevlenmelerinde serum prokalsitonin(PCT) düzeyi düşük saptanmıştır. Çalışmamızda akut alevlenme nedeniyle yatarak tedavi alan bronşektazili hastalarda, balgam prokalsitonin düzeylerinin alevlenmeleri belirlemedeki değeri ve serum prokalsitonine üstünlüğünü araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız prospektif kesitsel gözlemsel olup, Mart 2022 – Ocak 2023 tarihleri arasında merkezimiz göğüs hastalıkları kliniğinde,18 yaş ve üzeri, bilgisayarlı göğüs tomografisi (BT) ve yüksek çözünürlüklü bilgisayarlı tomografi (YÇBT) ile doğrulanmış bronşektazi tanılı, akut alevlenme nedeniyle yatarak takip edilen yazılı onamları alınan gönüllüler dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, vücut kitle indeksleri, sigara alışkanlıkları, başvuru yakınmaları, akut/kronik solunum yetmezliği durumu, belirlenebilen bronşektazi etyolojisi, varsa önceki hastane/yoğun bakım yatışları, antibiyotik kullanım öyküleri, alevlenme sıklığı, ek hastalıkları, antibiyotik tedavileri kaydedildi. Yatışta alınan rutin kan tetkiklerinden lökosit, nötrofil lenfosit oranı (NLO), nötrofil sayısı, C-reaktif protein (CRP), prokalsitonin kaydedildi. Yatışı takip eden ilk 72 saatte hastalardan eş zamanlı balgam ve kan örnekleri alındı. Hastalara ait serum ve balgam supernatantındakiprokalsitonin seviyeleri ticari olarak satın alınan ELISA kiti (#Lot20170215; Hangzhou East biopharmCo, ABD) kullanılarak kolorimetrik olarak ölçüldü. Hastaların mevcut toraks BT' leri hastanemiz bilgi sistemi ve e-nabız kişisel sağlık sisteminden tarandı. Uzman radyoloji doktoru tarafından BRICS'e(BronchiectasisRadiologicallyIndexed CT Score) göre skorlandı.  Hem balgam PCT ve serum PCT arasındaki ilişki hem balgam ve serum PCT' nin BRICS skoru, lökosit, NLO, CRP, nötrofil sayısı arasındaki ilişkiye bakıldı. İstatiksel analiz SPSS-25 portable versiyon ile yapıldı. Çalışmada istatistik anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. 
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 44 hastanın 24'ü erkekti (%54.5). Yaşlarının medyan değeri 63'dü. Ek hastalık olarak en sık KOAH eşlik ediyordu. Kronik solunum yetmezliği 15 hastada mevcuttu. Hastaların yarısından fazlasında (n=28, %63,6) son 1 yılda hastane yatış öyküsü vardı. Otuz dört hasta (%77,3) son 3 ayda antibiyotik kullanmıştı Radyolojik olarak, en sık bronşektazi paterni tübüler (n=18, %40,9) tipti. BRICS (BronchiectasisRadiologicallyIndexedCT Score)'a göre en sık orta hastalık (n=21, %47,7) olarak değerlendirildi. Yalnız 1 hastada balgam kültüründe üreme saptandı (Psödomonasaeruginoza). Serum prokalsitoninmedian değeri, balgam prokalsitoninmedian değerinin 3 katından fazla bulundu [sırasıyla 358,70 (69,36-2022,48) ve 106,80 (7,12-488,29)]. Balgam ve serum prokalsitonin düzeyleri arasında korelasyon saptanmadı (p =0,77). Prokalsitonin düzeyleri ile diğer kan parametreleri arasında istatistiksel anlamlı bir korelasyon bulunmadı. Hastalığın BRICS sınıflaması ağırlık derecesine göre (Hafif-Orta-Ağır) balgam prokalsitonin ve kan parametrelerinde anlamlı bir fark bulunmadı, gruplar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0,840). CRP ve NLO arasında orta düzeyde korelasyon bulundu.
Sonuç:Bronşiektazi alevlenme nedeniyle yatarak tedavi alan hastalarda balgam prokalsitonin serum prokalsitoninden daha iyi bir biyobelirteç değildir.  Balgam prokalsitonin ve serum inflamatuvar belirteçlerle, BRICS skoruna göre gruplar arasında (Hafif-Orta-Ağır) ilişki bulunmamıştır. Alevlenme tanımının subjektif semptomların yanında, objektif kriterlere  dayandırılması,  yeni skorlama sistemleri ve/veya biyobelirteçlerin araştırılması, alevlenmenin komplex yapısına ışık tutabileceği sonucuna varıldı.
Anahtar kelimeler: Alevlenme, BRICS, Bronşiektazi, Prokalsitonin

Abstract:
Objective: Bronchiectasis, which is frequentlyencountered in pulmonologypractice, is characterizedbyexacerbations.  Withexacerbationscomeproblemssuch as diseaseprogression, increasedhospitalizations, andincreaseddrugresistance, makingmanagement of thediseasemoredifficult. One of themostimportanttreatmentgoals is thepreventionandearlydiagnosis of exacerbations. A limitednumber of studieshavefoundlow serum procalcitonin (PCT) levels in bronchiectasisexacerbations. Ourstudyaimedtoinvestigatethevalue of sputumprocalcitoninlevels in detectingexacerbationsanditssuperiorityover serum procalcitonin in patientswithbronchiectasiswhoreceivedinpatienttreatmentforacuteexacerbation.
MaterialsandMethods: Ourprospectivecross-sectionalobservationalstudyincludedvolunteerswhowere 18 years of ageorolder, diagnosedwithbronchiectasisconfirmedbycomputedtomography (CT) andhigh-resolutioncomputedtomography (HRCT), andfollowedup as inpatientsduetoacuteexacerbationbetweenMarch 2022 andJanuary 2023 in thechestdiseasesclinic of ourcenter, andwhosewritteninformedconsentwasobtained. Demographiccharacteristics, body massindex, smokinghabits, presentingcomplaints, acute/chronicrespiratoryfailurestatus, identifiableetiology of bronchiectasis, previoushospitalizations/intensivecareunitstayshistory of antibioticuse, frequency of exacerbations, comorbidities, andantibiotictreatmentwererecorded. Leukocytes, neutrophil-lymphocyteratio (NLR), neutrophilcount, C-reactive protein (CRP), andprocalcitoninwererecordedfromroutinebloodtestsperformed on admission. Simultaneoussputumandbloodsampleswerecollectedfromthepatients in thefirst 72 hoursfollowinghospitalization.Thelevels of procalcitonin in serum andsputumsupernatantweremeasuredcolorimetricallyusing a commerciallyavailable ELISA kit (#Lot20170215; Hangzhou East biopharmCo, USA). Patients' currentthorax CT scanswereobtainedfromourhospitalinformationsystemand e-nabız personalhealthsystem. Itwasscoredaccordingto BRICS (BronchiectasisRadiologicallyIndexed CT Score) by a specialistradiologist.  Boththerelationshipbetweensputum PCT and serum PCT andtherelationshipbetweensputumand serum PCT and BRICS score, leukocyte, NLO, CRP, andneutrophilcountwereexamined. Statistical analysiswasperformedwith SPSS-25 portableversion.Inthestudy, thestatisticalsignificancelevelwasaccepted as p<0.05. 
Results: Of the 44 patientsincluded in thestudy, 24 weremale (54.5%). Themedianagewas 63 years. COPD wasthemostcommoncomorbidity. 15 patients had chronicrespiratoryfailure. Morethanhalf of thepatients (n=28, 63.6%) had a history of hospitalization in thelast 1 year. 34 (77.3%) of thepatients had usedantibiotics in thelast 3 months. Radiologically, themostcommonbronchiectasispatternwastubular (n=18, 40.9%). Accordingto BRICS (BronchiectasisRadiologicallyIndexed CT Score), theintermediatediseasewasthemostcommon (n=21, 47.7%). Sputumcultureshowedgrowth in only 1 patient (Pseudomonasaeruginosa). The serum procalcitoninmedianvaluewasmorethan 3 timeshigherthanthesputumprocalcitoninmedianvalue [358.70 (69.36-2022.48) and 106.80 (7.12-488.29), respectively]. Therewasnocorrelationbetweensputumand serum procalcitoninlevels (p = 0.77). No statisticallysignificantcorrelationwasfoundbetweenprocalcitoninlevelsandotherbloodparameters. No significantdifferencewasfound in sputumprocalcitoninandbloodparametersaccordingtotheseverity of the BRICS classification (Mild-Moderate-Severe), andthedifferencebetweenthegroupswas not statisticallysignificant (p=0.840). A moderatecorrelationwasfoundbetween CRP and NLO.
Conclusion:Inpatientshospitalizedforexacerbation of bronchiectasis, sputumprocalcitonin is not a betterbiomarkerthan serum procalcitonin.  Sputumprocalcitoninand serum inflammatorymarkerswere not associatedwith BRICS scoresbetweenthegroups (Mild-Moderate-Severe).Itwasconcludedthatbasingthedefinition of exacerbation on objectivecriteria as well as subjectivesymptoms, investigatingnewscoringsystemsand/orbiomarkersmayshedlight on thecomplexstructure of exacerbation.
Keywords: Exacerbation, BRICS, Bronchiectasis, Procalcitonin