Okul öncesi eğitimde öğretmenlerin teknolojik araç-gereç kullanımına yönelik tutumu ve teknoloji öz yeterlik inançları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between teachers' attitudes to the use of technological tools and technology self-efficiency beliefs in preschool education
Yazar: MUKADDES BÖLÜK YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. BİLAL ATASOY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü = Department of Computer Education and Instructional Technology ; Çocuk-okul öncesi =   ; Öğretmen tutumu = Teacher attitude

Özet:
Günümüzde teknolojinin yaygınlaşmasıyla birlikte teknolojik cihazlar hayatımızın her alanında kullanılır duruma gelmiştir. Çocuklar teknolojinin sağladığı kolaylığın ve hızın içine doğup büyümektedirler. Yaşamın ilk yıllarından itibaren telefon, tablet, bilgisayar gibi teknolojik araç gereçleri kullanmaktadırlar. Bu konuda yetişkin desteğine ihtiyaç duyarlar. Okul öncesi dönemde bu desteği sağlayan okul öncesi öğretmenlerine büyük iş düşmektedir. Öğretmenlerin teknoloji konusundaki yeterlikleri, geliştirdikleri tutumları ve teknolojiye dair görüşleri çocukları doğru yönlendirme konusunda oldukça önemlidir. Bu araştırma okul öncesi öğretmenlerinin teknoloji öz yeterlikleri, teknolojik araç gereç kullanımına yönelik tutumları ve teknolojiye yönelik kabul düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamıştır. Bu amaç doğrultusunda nicel ve nitel araştırma desenlerinin birlikte kullanıldığı açımlayıcı sıralı karma yöntem kullanılmıştır. Çalışma evrenini 2021-2022 eğitim öğretim yılında yurt geneli MEB'e bağlı okullarda çalışan okul öncesi öğretmenleri oluşturmaktadır. Örneklem grubunu ise veri toplanan 118 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Veriler yüz yüze ve online olarak iki aşamada toplanmıştır.Yüz yüze veriler Ankara ilinde görev yapan öğretmenler ile görüşme yapılarak elde edilmiştir. Online veriler ise tüm yurt genelinde görev yapan okul öncesi öğretmenlerinden toplanmıştır. Öğretmenler rastgele okullardan belirlenmiştir. Nicel veriler için Wartella tarafından 2013'de oluşturulan Erken Çocukluk Eğitiminde Teknoloji Kullanımı Anketi, Doğru'nun 2014'de geliştirdiği Eğitimde Teknoloji Kullanımı Öz-Yeterlik Ölçeği (ETKÖ) ve Kol'un 2012 yılında geliştirdiği Okul Öncesi Eğitimde Teknolojik Araç-Gereç Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeği (OÖETTÖ) kullanılmıştır. Ölçeklerden elde edilen toplam puanlar doğrultusunda nitel verilerin toplanacağı 18 kişilik alt örneklem grubu oluşturulmuştur. Bu gruba öğretmenlerin teknolojiyle ilgili görüşleri, eğitimde teknolojiye nasıl yer verdiği ve teknolojiyle ilgili öz eleştirisini içeren 4 adet yarı yapılandırılmış görüşme soruları yöneltilmiştir. Katılımcıların %90'ı okul öncesi eğitimde teknoloji kullanımının kesinlikle uygulanması gerektiğini vurgularken aynı zamanda mesleki ve kişisel teknoloji kullanımı yeterliklerinin de sınıf içinde kullanımlarıyla sınırlı olduğu görülmüştür. Katılımcıların çoğunun (%90) eğitimde teknoloji kullanımı alanında aldıkları eğitim, bireysel eğitim ve çalıştaylara katılmakla sınırlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalıştıkları kurumların yaklaşık %66'sı eğitimde teknoloji kullanımı ile ilgili hiçbir eğitim vermemektedir. Alt örneklem grubuna yöneltilen görüşme soruları sonrasında katılımcılarının teknoloji kullanımı öz-yeterlik inançlarının yüksek olması, teknolojiyi kullanmalarında olumlu tutum geliştirmelerinde ve bunlar arasındaki ilişkinin teknoloji kullanımlarını doğrudan etkilediği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Nowadays, with the spread of technology, technological devices have become used in all areas of our lives. Children are born and grow up with the ease and speed provided by technology. From the first years of life, they use technological tools such as phones, tablets and computers. They need adult support in this regard. Preschool teachers who provide this support in the pre-school period have a important. Teachers' proficiency in technology, the attitudes they develop and their views on technology are very important in guiding children correctly. This research aimed to examine the relationship between preschool teachers' technology self-efficacy, their attitudes towards the use of technological equipment and their level of acceptance towards technology. For this purpose, the exploratory sequential mixed method, in which quantitative and qualitative research designs are used together, was used. The study population consists of preschool teachers working in schools affiliated to the Ministry of National Education throughout the country in the 2021-2022 academic year. The sample group consists of 118 preschool teachers whose data were collected. The data were collected in two stages, face-to-face and online. Face-to-face data were obtained by interviewing teachers working in the province of Ankara. Online data were collected from preschool teachers working all over the country. Teachers were randomly selected from schools. For quantitative data, the Technology Use in Early Childhood Education Questionnaire created by Wartella in 2013, the Technology Use in Education Self-Efficacy Scale (ETKÖ) developed by Doğru in 2014, and the Attitude towards the Use of Technological Tools in Preschool Education (OÖETTÖ) developed by Kol in 2012 scale was used. In line with the total scores obtained from the scales, a sub-sample group of 18 people was formed to collect qualitative data. This group was asked 4 semi-structured interview questions including teachers' opinions about technology, how they use technology in education, and their self-criticism about technology. While 90% of the participants emphasized that the use of technology in pre-school education should definitely be implemented, it was also seen that their professional and personal technology use competencies were limited to their use in the classroom. It was concluded that most of the participants (90%) were limited to the training they received in the field of technology use in education, individual training and attending workshops. Approximately 66% of the institutions they work with do not provide any training on the use of technology in education. After the interview questions posed to the sub-sample group, it was concluded that the participants had high technology use self-efficacy beliefs, developed a positive attitude towards using technology, and the relationship between them directly affected their technology use.