2000 sonrası Türk gençlik edebiyatında ergenlik temsilleri
Representations of adolescence in post-2000 Turkish youth literature after
Yazar: İLKNUR KOYUNCU
Danışman: DOÇ. DR. SERDAR ODACI
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ergen psikolojisi = Adolescent psychology ; Ergenlik = Puberty ; Gençlik edebiyatı = Youth literature ; Türk romanı = Turkish novel

Özet:
"2000 Sonrası Türk Gençlik Edebiyatında Ergenlik Temsilleri" ismini taşıyan bu tezde 2000 yılından sonra kaleme alınmış karakterlerin ergenlik süreçlerinin izleyebildiğimiz eserlerde yer alan karakterlerin ergenlik temsilleri üzerinde durulmuştur. Çalışmamızda gençlik edebiyatının önemli isimlerinin kaleme aldığı ve bir ergen karakterin ergenlik süreçlerini izleyebileceğimiz 21 eser incelenmiştir.
Ergenlik dönemiyle birlikte bireyler oldukça önemli değişimler geçirmektedirler. İnsan hayatının en hızlı gelişimsel süreçlerinden olan ergenlik dönemi bütün karmaşık yapısın rağmen gençlik edebiyatı açısından her zaman önemli bir yaş aralığı olmuştur. Bu durum gençlik edebiyatında tipik ergen özellikleri gösteren karakterlerin yer almasına olanak sağlamıştır.
Çalışmamız iki ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde ergenlik döneminde bireylerin yaşadığı değişim ve dönüşümleri iyi analiz edebilmek adına gelişim psikolojisi kuramları ele alınmıştır. Burada ergenlerin fiziksel, bilişsel, ahlak ve kişilik gelişimleri Jean Piaget, Lev Vygotsky, Sigmund Freud, Erik Erikson, Lawrence Kohlberg gibi önemli gelişim kuramcılarının çalışmaları ekseninde incelenmiştir. İkinci bölümde ise tespit ettiğimiz 21 romanda yer alan ana ve yan ergen karakterlerin ilk bölümde ele aldığımız değişimler bağlamında fiziksel, bilişsel, sosyal ve ahlaki gelişimleri ışığında değişen davranışları ve psikososyal durumları tasnif edilmiştir. Eserlerde yer alan karakterlerin kendilerine, başkalarına, çevreye, olaylara olan tutumları üzerinden temsil ettikleri ergenlik hâlleri ele alınmıştır. Bu ergenlik temsilleri üç ana başlık etrafında şekillenmiştir. Bunlar; ergenlerin kendilerine yaklaşımları, ikili ilişkilerindeki yaklaşımları ve toplumsal durumlar karşısındaki yaklaşımlarıdır. Belirlediğimiz bu ilişki ağları etrafında bir karakter olarak eserlerde yer alan ergenlerin temsil ettiği hâlleri de alt başlıklar ekseninde tasnif ettik. Ergenlerin tutum ve davranışlarının okura nasıl yansıtıldığı, ergenlik döneminin kendine has olan gelişimsel değişim süreçlerinin eserlere nasıl etki ettiği gibi konular üzerinde durularak ergenlik döneminde görülebilecek olan ergenlik temsilleri tespit edilmiştir. Ergenlik döneminin bütün karmaşık yapısıyla birlikte gençlik edebiyatının önemli bir kısmını oluşturduğu görülmektedir.

Abstract:
In this thesis titled "Representations of Adolescence in Post-2000 Turkısh Youth Literature", the focus is on the adolescence representations of the characters in the works written after 2000, in which we can follow the adolescence processes of the characters. In our study, 21 works written by important names of youth literature, in which we can follow the adolescence processes of an adolescent character, were examined. During adolescence, individuals undergo significant changes. Adolescence, one of the fastest developmental processes of human life, has always been an important age range in terms of youth literature, despite all its complex structure. This situation has enabled the inclusion of characters with typical adolescent characteristics in youth literature.
Our study consists of two main parts. In the first part, developmental psychology theories are discussed in order to better analyze the changes and transformations experienced by individuals during adolescence. Here, the physical, cognitive, moral and personality developments of adolescents are examined in the light of the works of important developmental theorists such as Jean Piaget, Lev Vygotsky, Sigmund Freud, Erik Erikson and Lawrence Kohlberg. In the second part, the changing behaviors and psychosocial situations of the main and side adolescent characters in the 21 novels we identified are classified in the light of their physical, cognitive, social and moral development in the context of the changes we discussed in the first part. The states of adolescence that the characters in the works represent through their attitudes towards themselves, others, the environment and events are discussed. These representations of adolescence are shaped around three main headings. These; adolescents' approaches to themselves, their approaches to their bilateral relations, and their approaches to social situations. We also classified the situations represented by the adolescents in the works as characters around these relationship networks we determined, on the basis of subheadings. Representations of adolescence that can be seen during adolescence have been identified by focusing on issues such as how the attitudes and behaviors of adolescents are reflected to the reader, and how the developmental change processes unique to adolescence affect the works. It is seen that the adolescence period, with all its complex structure, constitutes an important part of youth literature.