Palyatif bakım hastalarına bakım veren hasta yakınlarının anksiyete, depresyon ve psikolojik sağlamlık düzeylerinin incelenmesi
Investigation of anxiety, depression and psychological strength of the relatives of patients care for palliative care patients
Yazar: SİBEL TOK
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA SÜREN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Palyatif Bakım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Depresyon = Depression ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Hospis ve palyatif bakım hemşireliği = Hospice and palliative care nursing ; Palyatif bakım = Palliative care ; Psikolojik sağlamlık = Resilience

Özet:
Bu çalışmada palyatif bakım tedavisi alan hastalara bakım veren hasta yakınlarının sosyodemografik özellikleriyle depresyon, anksiyete ve psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkinin çeşitli yönleriyle araştırılması amaçlandı. Çalışmanın evrenini Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Palyatif Bakım merkezinde yatarak veya ayaktan palyatif bakım tedavisi alan hastaların %73,3 ü kadın ve %26,7'si erkek olmak üzere toplam 116 yakını oluşturmaktadır. Çalışmamızın amacı doğrultusunda katılımcılara Beck Anksiyete, Beck Depresyon, Kısa Psikolojik Sağlamlık ölçekleri ve 18 sorudan oluşan sosyodemografik veri formu uygulanmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde SPSS (Statistical Package for Social Science) programı kullanılmıştır. Nitel verilerin değerlendirilmesinde sayı (S) ve yüzde (%) değerleri hesaplandı. Elde edilen veriler Kolmogorov-Smirnov testi ile incelendiğinde verilerin normal dağılım göstermediği belirlenmiş olup verilerin analizinde parametrik olmayan testler (Mann-Whitney U- Kruskal-Wallis H) tercih edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre palyatif bakım alan hastalara bakım veren hasta yakınlarının %59,5'inde (hafif, orta, şiddetli) anksiyete, %75,9'unda (hafif, orta, ağır) depresyon olduğu tespit edildi. Psikolojik sağlamlık puanları orta dereceye yakın olduğu göz önüne alındığında hasta yakınlarının psikolojik sağlamlık düzeyleri için olumlu veya olumsuz bir fark bulunamadı. Kadın olmak, evli olmak, hastanın eşi olmak, düşük eğitim düzeyine ve gelir durumuna sahip olmak, bakım süresinin uzun olması, herhangi bir hastalığa sahip olmak, bakım verilen hastaların bağımlılıklarının yüksek olması hasta yakınlarının anksiyete ve depresyon puanlarını artırdığı psikolojik sağlamlık puanlarını düşürdüğü görülmüştür.

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the relationship between sociodemographic characteristics of caregivers of patients receiving palliative care treatment and depression, anxiety and psychological resilience in various aspects. The population of this study consists of a total of 116 patient relatives, 73.3% female and 26.7% male, who received inpatient or outpatient palliative care treatment in Tokat Gaziosmanpaşa University Faculty of Medicine Palliative Care Center. In line with the purpose of our study, Beck Anxiety, Beck Depression, Brief Psychological Resilience scales and a sociodemographic data form consisting of 18 questions were applied to the participants. SPSS (Statistical Package for Social Science) program was used in the statistical analysis of the data. In the evaluation of qualitative data, number (S) and percentage (%) values were calculated. When the data obtained were analyzed with the Kolmogorov-Smirnov test, it was determined that the data did not show normal distribution, and non-parametric tests (Mann-Whitney U-Kruskal-Wallis H) were preferred in the analysis of the data. According to the results of the analysis, it was determined that 59.5% (mild, moderate, severe) anxiety and 75.9% (mild, moderate, severe) depression were found in the relatives of patients who provided care to patients receiving palliative care. Considering that the resilience scores were close to medium, no positive or negative difference was found for the resilience levels of the relatives of the patients. It was observed that being female, married, being the spouse of the patient, having low education level and income, long care period, having any disease, high dependency of the caregivers predicted the anxiety and depression scores of the relatives of the patients and decreased the psychological resilience scores.