NDVI'nın yağışa dayalı ve sulu koşullarda farklı arpa genotiplerinin verim potansiyeli ilişkisi
The relationship of NDVI with yield potential of different barley genotypes under rainfed and irrigated conditions
Yazar: CANAN GÜNEN
Danışman: DOÇ. DR. FERHAT KIZILGEÇİ
Mardin Artuklu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Arpa, özellikle hayvan beslenmesinde ve malt sanayinde temel ham madde olarak kullanılan önemli bir tahıldır. Gelişmiş ülkelerde bitkisel üretimde verim kayıplarını önlemek için hassas tarım teknolojisinin kullanılması günümüzde yaygınlaşmış durumdadır. GreenSeeker teknolojisi bitki üretim aşamalarını takip etmek ve bitki hastalık ve sağlığından, bitkide oluşan besin eksikliğinin tespit etmede kullanılmaktadır. Bu çalışmada, kuru ve sulu koşullarda yetiştirilen arpa genotiplerinin farklı gelişim dönemlerinde (Sapa Kalkma, Başaklanma, Çiçeklenme ve Süt Olum) GreenSeeker (NDVI) yardımıyla ölçülen değerler ile tane verimi ilişkinin belirlenmesi amacıyla 8 adet ticari arpa çeşidi ve 3 adet ileri kademe arpa genotipi olmak üzere 11 arpa genotipi tesadüf blokları deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak 2021-2022 üretim sezonda Diyarbakır ilinde yürütülmüştür. Araştırmada bitki boyu, başak uzunluğu, başakta tane sayısı, protein içeriği, nişasta içeriği, hektolitre ağırlığı, bin tane ağırlığı, tane verimi ve farklı gelişim dönemlerinde ölçülen GreenSeeker (NDVI) değerleri incelenmiştir. Araştırma sonucunda incelenen özelliklerden sadece kuru koşullarda bitki boyu ve sulu koşullarda bin dane ağırlığı için genotipler arası farklılıklar istatistiksel olarak önemsiz bulunmuştur. NDVI değerleri ise süt olum dönemi hariç diğer dönemlerde genotipler arası farklılıklar istatistiksel olarak önemsiz bulunmuştur. Korelâsyon analizine göre kuru koşullarda, farklı bitki gelişim dönemlerinde ölçülen NDVI değerleri ile tane verimi arasında ilişki belirlenmezken sulu koşulda ise başaklanma, çiçeklenme ve süt olum ölçülen NDVI değerleri ile tane verimi arasında pozitif yönlü önemli ilişki bulunmuştur. Sonuç olarak sulu koşullarda arpa bitkisinin tane verimini belirlemede GreenSeeker'ın kullanılabilir olduğu; Ayrıca NDVI yardımıyla yapılacak ıslah çalışmalarında bitki gelişim dönemi ve çevresel koşullar dikkate alındığında seleksiyon aracı olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Barley is a very important grain used as a basic raw material, especially in animal nutrition and in the malt industry. In developed countries, the use of precision agriculture technology to prevent yield losses in crop production has become widespread today. GreenSeeker technology is used to monitor plant production stages and detect plant diseases and health, as well as nutrient deficiencies in the plant. This study was conducted to determine the relationship between yield and GreenSeeker (NDVI) at different growing stages (Stem elongation, Heading, Anthesis and Milky stage) of barley genotypes grown under rain-fed and irrigated conditions. 11 barley genotypes, including 8 commercial bread wheat varieties and 3 advanced barley genotypes, were established in Diyarbakir during the 2021-2022 production season using a randomized complete block design with 4 replications. In the research, plant height, spike length, number of grains per spike, protein content, starch content, hectolitre weight, thousand grain weight, grain yield and GreenSeeker (NDVI) values measured at different growing stage were examined. As a result of the research, differences between genotypes were found to be statistically insignificant only for plant height in rain-fed conditions and thousand grain weight in irrigated conditions. Differences among genotypes in NDVI values were found to be statistically insignificant in all stage except the milky stage. According to the correlation analysis, while there was no relationship between NDVI values measured at different plant development stage and grain yield in rain-fed conditions, a significant positive relationship was found between NDVI values measured at heading, anthesis and milky stage and yield characteristics under irrigated conditions. As a result, GreenSeeker can be used to determine the grain yield of barley under irrigated conditions; It was also concluded that it can be used as a selection tool in breeding studies to be carried out with the assist of NDVI, considering the plant development stage and environmental conditions.