Dervîş Mahfî Muhtâr-Nâme (inceleme-metin) (1a-31b. varaklar arası)
Dervish Mahfi Muhtar-Name (examination-text) (1a-31b. between sheets)
Yazar: EBRU DUMAN
Danışman: PROF. DR. GENCAY ZAVOTÇU
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Hikaye = Story ; Kerbela vakası = Kerbela event ; Muhtar es-Sakafi = Muhtar es-Sakafi ; Muhtarname = Muhtarname ; Türkçe çeviri = Turkish translation ; İslam tarihi = Islamic history

Özet:
Kerbelâ, Hz. Muhammed'in sevgili torunu Hz. Hüseyin'in, ailesinin ve taraftarlarının vicdansızca katledilerek şehit olduğu yerdir.

İslâm Tarihi'nin en trajik vakası diyebileceğimiz Kerbelâ Olayı'nın acı gerçeği İslâm Tarihi'ne kara bir leke olarak geçmiştir. Müslümanların bölünmesiyle yaşanan hazin vakanın ardından şüphesiz bu olayla ilgili başka hadiseler de cereyan edecektir. Din ve siyasetin mücadelesinde galip gelen siyasetten ya da Hz. Hüseyin'in katillerinden elbette intikam almak isteyenler de olacaktır.

Bu münasebetle ortaya çıkan Muhtâr Es-Sekâfî'nin liderliğinde başlatılan ayaklanma hareketi ve alınan intikamın değeri ve önemi şüphesiz Hz. Muhammed'e ve Ehl -i Beyt'ine yürekten bağlı olanların yanan gönlüne bir damla su serpecektir. Muhtâr Es-Sekâfî ve yanında mücadele eden isimlerin kahramanlıkları yıllarca anlatılacak ve kâğıt ile buluşturularak unutulmaması sağlanacaktır.

Çalışmada, intikam mücadelesinden etkilenerek eseri Farsçadan Türkçeye çeviren Dervîş Mahfî' nin yazma eserinin 1a ve 31 b varakları dört bölümde incelenmiş olup "Giriş" bölümde yazarın hayatı hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde yazmanın tanıtımı yapılmış, ikinci bölümde hikâye özetleri verilmiş, üçüncü bölümde eserin dil ve yazım özellikleri üzerinde durulmuştur. Dördüncü bölümde ise Muhtâr-Nâme'nin çevirisi yapılmıştır. Son olarak da eski yazılı metnin 1a ve 31b sayfalarının tıpkıbasımına yer verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Dervîş Mahfî, Muhtâr Es-Sekâfî, Kerbelâ Olayı

Abstract:
Kerbela is a place where Prophet Muhammad's supporters, beloved grandson Hussain and his family were killed without mercy.

We can name this event as the most tragical event and one of the darkest day of the Muslim's History. Certainly, this tragical event will trigger the other related events with the division of Muslims. In the struggle of religion and politics, of course the victorious ones will try to get revenge Hussain's murderers.

Consequently, a revolt started under the leadership of Muhtar Es-Sekafi which was aiming to get revenge and at least relieve the Muslim's pain who are strongly bound to Prophet Muhammad and the Ahl al-Bayt. The heroism of Muhtar Es-Sekafi and the ones who fought alongside with him will be told and written in order not to be forgotten.

In this study, some information was given in the 'Introduction' chapter about Dervish Mahfi who was influenced by the revenge struggle and translated the work from Persian into Turkish and also his written work's sections 1a and 31b examined in four chapters. In the first chapter, written work was presented, in the second chapter, some summaries about stories were given and in the third chapter, was focused on grammar and some spelling features. In the last chapter the work named Muhtar-Name was translated. Lastly, the first edition of pages 1a and 31 b of the old written text was given.

Key Words: Dervish Mahfi, Muhtar Es-Sekafi, Kerbelâ Incident