Dislipidemik çocuklarda makrofaj aktivasyonunun göstergesi olarak serum kitotriozidaz aktivitesinin ölçümü
The measurment of serum chitotriosidase activity in dislypidemic children as a macrophage activator biomarker
Yazar: TURAN KOLOĞLU
Danışman: PROF. DR. ESER YILDIRIM SÖZMEN
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Dislipidemi = Dyslipidemia ; Enzimler = Enzymes ; Kitotriosidaz = Chitotriosidase ; Makrofaj aktivasyonu = Macrophage activation ; Teşhis = Diagnosis ; Çocuklar = Children

Özet:
Aterosklerotik hastalıklar günümüzde özellikle gelişmiş ülkelerde en önemli ölüm nedeni vesağlık sorunudur. Aterosklerozun patogenezinde; genetik ve çevresel faktörlerle birliktedislipidemi önemli bir yer tutmaktadır. Hasara yanıt ve oksidasyon sonucu arter intimasındaoluşan değişiklikler ateroskleroz gelişiminde rol oynayan önemli mekanizmalar arasında yeralmaktadır ancak son yıllarda aterosklerotik olduğu bilinen okside LDL'nin ve serbestradikallerin yanı sıra inflamasyon da aterogenezde önemli bir rol oynamakta ve aterosklerotikplakta inflamasyon intimal erozyon ve rüptüre neden olmaktadır.Özellikle dislipidemik çocuklarda, erken dönemde intimal alanda başlayan lipid birikimi,yaşamın ilerleyen dönemlerinde ateroskleroz gelişimiyle sonuçlanmaktadır. Erkenaterosklerotik lezyonların, ekokardiyografi ile arterlerde intima media kalınlığı (cIMT) veendotele bağımlı akımla düzenlenen vazodilatasyon (FMD)'un non-invaziv ölçümüylebelirlenmesi mümkündür. Arteryel tunika intima media kalınlığının ölçümü, bu hastalardagerek risk belirleme de, gerekse tedaviye yanıtın değerlendirilmesinde önemli bir yeresahiptir.Lizozomal depo hastalıklarında olduğu gibi, makrofaj aktivasyonuna bağlı olarak sentez veaktivitesinin arttığı bilinen Kitotriozidaz enziminin; karotid tunika intima media kalınlığınaparalel olarak ölçümlerinin yapılması ateroskleroz gelişimi sürecinde hem risk belirlemedehem de dislipidemik çocuklarda tedaviye yanıtın değerlendirilmesinde önemli rol oynayabilir.Bu bilgilerin ışığında, çalışmamızda, ailesel dislipidemisi olan çocuklarda, makrofajaktivasyonunun bir göstergesi olarak serum kitotriozidaz düzeyini ve bunun aterosklerozgelişimi ile olan ilgisini araştırdık.Çalışmamıza; yaşları 3-17 arasında değişen 35 dislipidemik hasta,13 sağlıklı çocuk dahil ettikve normal sağlıklı grup ( Grup1), Dislipidemik olup herhangi bir tedavi almayan hasta grubu(Grup2) ve Dislipidemik olup ilaç veya plazmaferez tedavisi alan grup (Grup3) olmak üzere 3grup oluşturduk. Tüm gruplardan elde edilen serum örneklerinde, biyokimya, lipidparametreleri, lökosit değerleri, serum kitotriozidaz aktivitesi, MPO, Bazal ve StimüleTBARS, Bazal ve Stimüle Dien, TEAC, FRAP düzeylerini çalıştık.Aynı zamanda tüm olguların E.Ü.T.F Çocuk sağlığı ve hastalıkları A.D, Kardiyoloji B.D.bölümünde ekokardiyografik değerlendirmeleri yapılarak, Karotis intima media kalınlıkları,FMD ve Sol ventrikül myokard performans değerleri ölçüldü.Sonuç olarak bu çalışmada, aterosklerozun erken dönemlerini yansıttığı düşünülen aileselhiperkolesterolemisi olan çocuklarda total ve LDL kolesterol düzeylerindeki yüksekliğin,lipid peroksidasyonu artışı ile ve inflamasyon göstergeleri olan MPO ve kitotriozidazaktivitesindeki değişikliklerle birlikte olması aterosklerozun başlangıç döneminde serbestradikal ve lipid peroksidasyonu artışı ve inflamasyonun varlığını göstermektedir. Ayrıca;Kitotriozidaz aktivitesi ile ekokardiyografik veriler arasında gösterilen sıkı ilişki, dislipidemikçocuklarda kitotriozidaz aktivitesi ölçümlerinin aterosklerozun erken dönemlerinde tanıyayardımcı bir gösterge olarak kullanılabileceğini düşündürmektedir.Anahtar kelimeler: Dislipidemi, Aterosklerozis, Kitotriozidaz, Karotis intima medya kalınlığı.

Abstract:
Atherosclerotic diseases are the main health problem and death cause especially in developedcountries. Both genetic and enviromental factors like dyslipidemy is strongly related withatherogenesis. The mechanisms of atherosclerosis include response to celluler damage andoxidative stress on the arteriel wall; however recently ıt is shown that inflammation has animportant role in atherogenesis and ıt may cause damage in arterial intima and atheroscleroticplaq rupture.Lipid accumulation in arterial intima in early period, leads to develop atherosclerosis atdyslipidemic children. Early atherosclerotic lesions are shown by using ecocardiogarphy.Measuring of carotid intima media thicness and flow mediated dilatation predict the risk ofatherosclerosis and also monitorization of patients who treated with statins and/orplasmaferesis.As in lysosomal storage disease, activation of macrophages cause to expression andproduction of chitotriosidase. Measuring the activity of this enzyme may play an importantrole to predict the risk of atherosclerosis and the response to the drug therapy for dyslipidemy.In our study, we aimed to search the activity of chitotriosidase which is produced by activatedmacrophages and relationship between chitotroisidase and atherosclerosis, in familialhiperlypidemic chilren.We accepted 35 familial hyperlypidemic and 13 healthy children who are between 3-17 ages,for this research. We arranged the gorups as a Group 1: normal healty children, Group 2:Dyslipidemic children and Group 3: Dyslipidemic children under the treatment. Weinvestigated the biochemical and lipid parameters, the number of leucocyte, the activity ofserum chitotriosidase, MPO, Basal ve Stimülated TBARS, Basal ve Stimülated Dien, TEAC,FRAP levels in all groupsIn addition to the the serum parameters, the CIMT, FMD and the myocardial performance ofleft ventricul were determined by using ecocardiography in E.Ü.T.F pediatry department.In conclusion, our data showed an increase in total kolesterol, LDL cholesterol levels, anincrease in lipid peroxidation and variations in MPO and chitotriosidase activities as themarkers of inflammation in serum of dyslipidemic children, these findings support theassociation between the free radicals/lipid peroxidation and inflammation in the early stagesof atherosclerosis. The strong correlation between the chitotriosidase activity andecocardiografical data in dyslipidemic children suggest that the measurement ofchitotriosidase activity in these patients might be used as an early marker for atherosclerosis.Keywords: Dyslipidemi, Atherosclerozis, Chitotriozidase, Carotis intima media thicness.