Uluslararası Deniz Hukukunda karasularında zararsız geçiş rejimi
Innocent passage regime for the territorial sea within the International Law of the Sea
Yazar: MEHMET ÇÖKELEK
Danışman: PROF. DR. SEVGİ GÜL AKYILMAZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Deniz hukuku = Law of the sea

Özet:
Dünya yüzeyinin 3/4'ünü kaplayan denizler ilkçağlarda bütün insanların kullanımına açık olan bir alan olarak kabul edilirken, özellikle orta çağda, teknolojik gelişmeler ve keşiflerle birlikte denizler üzerinde daha fazla egemenlik iddialarında bulunulmaya başlanmıştır. Günümüzde devletin egemenliğine tabi deniz kesimi için iki ayrı hukuki rejim öngörülmüştür. İçsular ve karasuları rejimi. Hem içsular hem de karasuları kıyı devletinin kara ülkesine bitişik bir deniz kesimi olmasına rağmen farklı hukuki rejimlere tabi tutulmuşlardır. İçsularda devlet, kara ülkesinde sahip olduğu bütün yetkileri kullanır. Karasularında ise, kıyı devletinin kural olarak egemenlik hakkı bulunmasına rağmen, yetkileri deniz ulaştırmasının serbest ve kesintisiz olmasını sağlamak amacıyla sınırlanmıştır. Bu sınırlardan birincisi karasularında yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin sınırlamalardır. İkincisi ise tezimizin konusunu oluşturan yabancı devlet gemilerine tanınan zararsız geçiş hakkıdır.Zararsız geçiş hakkı ele alınmadan önce çalışmamızın birinci bölümünde, karasuları kavramının tanımı, hukuki mahiyeti ve tarihi gelişimi, karasularının iç ve dış sınırlarının tespiti yöntemi ile karasularının genişliği sorunu incelendikten sonra Türkiye'nin iç hukuk düzenlemeleri ele alınmıştır.İkinci bölümde ise, zararsız geçiş hakkının tanımı ve hukuki mahiyeti, karasularından geçiş, geçişin zararsızlığı, özellikle savaş gemileri yönünden zararsız geçiş hakkından faydalanan gemiler, kıyı devletinin yükümlülükleri ve yetkileri incelendikten sonra Türkiye'nin iç hukuk düzenlemeleri irdelenmiş ve Ege Sorunu bağlamında zararsız geçiş hakkı ele alınmıştır.Anahtar Kelimeler :1. Karasuları2. Uluslararası Deniz Hukuku3. Zararsız Geçiş Hakkı4. Ege Sorunu5. Savaş Gemileri

Abstract:
The seas occupying the ¾ of the earth?s surface being considered as areas open to the access of everybody in the antiquity ages; there have been more allegations of hegemony over the seas especially in the middle ages along with the technological developments and discoveries.In our days, two different legal regimes have been provided for the seas within the control of the state; Inland waters and territorial seas regime. Even though both the inland waters and territorial seas are conjoint seas to the land domain of a coastal state, they have been subjected to different legal regimes. The state plies all the powers possessed on the land domain within inland waters. Even though, by rule, the coastal state possessed the right to control within the territorial seas, their powers have been restricted in order to ensure free and continuous sea transportation. The first of these restrictions are regarding the use jurisdiction in territorial seas. The second one is, as the subject of this paper, is the innocent passage right given to the foreign ship of state.Before undertaking the innocent passage right; the first part of this paper includes the definition of the term territorial seas, its legal nature and the historical development, and the analysis of the wideness of the territorial seas issues by the method of identifying the internal and external borders of the territorial seas followed by the domestic law arrangements within Turkey.Within the second part, the definition of the innocent passage right and its legal nature, the innocence of the passage, especially the vessels benefiting from the innocent passage right in terms of warships, the obligations and powers of the coastal state are analysed. Flowingly the domestic legal arrangement of Turkey are assessed and the innocent passage right has been discusses in terms of the Aegean issue.Key Words:1.Territorial seas2.International Law of the Seas3.Innocent Passage Right4.Aegean Issue5.Warships