Samsun İli batı bölgesi atıksu arıtımı model incelemesi /
Yazar: GAYE İNANÇ KOÇ
Danışman: PROF. DR. OSMAN NURİ ERGUN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü
Derece: Doktora, 2018
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Samsun'un Atakum ilçesi atıksu toplama, taşıma ve arıtma sistemlerinin incelenmesidir. 
Atakum ilçe merkezi; Büyükşehir Statüsündeki Samsun'un en büyük ve en önemli yerleşim bölgesi olup, topoğrafik, jeomorfolojik ve jeolojik avantajları ile geniş kumsal plajlarından dolayı son 20 yılda bölgenin yerleşim, kültür, turizm, eğitim ve eğlence merkezi haline gelmiştir. 
Hızlı nüfus artışı, kentleşme, yaşam standartlarındaki yükselme ve ekonomik gelişmelere bağlı olarak tüm yerleşim birimlerinde olduğu gibi Atakum ilçe merkezinde de atıksuların toplanması, taşınması ve arıtımı sürdürülebilir kalkınma için en önemli altyapı problemlerinden birisidir. 
Geçmişte Atakumdaki yerleşim alanlarından toplanan kullanılmış sular sahile taşınarak herhangi bir ön arıtma olmadan doğrudan Karadeniz'in sığ sularına deşarj edildiği görülmektedir. Bu uygulama bölgede deniz kirliliği başta olmak üzere çok önemli çevresel problemlere ve bağlantılı olarak ciddi sağlık sorunlarına neden olmaktaydı. Samsun Büyükşehir Belediyesince Tekkeköy ilçesi sınırları içinde yaptırılan Doğu İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisinin işletmeye alınmasından sonra Atakum ilçesinin yerleşimi yoğun olan Doğu bölümünden toplanan günlük ortalama 35.000 m3 atıksu, yaklaşık 26 km uzunluğundaki bir kollektör hattı ile Doğu Atıksu Arıtma Tesisine pompalanmaktadır. Atakum'un atıksu kollektörü Atakum sahil şeridininden takiben İlkadım ve Canik ilçeleri kıyı şeritleri boyunca ilerleyerek merkezi arıtma tesisine ulaşmaktadır.
Atakum'da toplanan atıksuların 26 km uzağa transferi için günlük harcanan elektrik enerjisi yaklaşık 1.000 TL kadardır.
Atakum'un doğuya oranla nüfus yoğunluğu az olan batı bölümündeki kullanılmış suların arıtımı için Batı İleri Biyolojik Atıksu Arıtma adı altında yaklaşık 11.830 m3/gün kapasiteli bir arıtma tesisi yapılmış olup, bu tesis Çatalçam, Taflan, ve İncesu gibi batı merkez mahallelerindeki atıksuların arıtılması amaçlıdır.
Bu çalışmadan elde edilen bulgulara göre; Atakum ilçesindeki atıksu toplama ve arıtma sistemi ilçe gelişimine göre yetersiz kalmaktadır. Çünkü ilçe merkezinden günlük olarak 38.000 m3 atıksu toplanmakta ve bu atıksuyun çevreye zarar vermeden en ekonomik şekilde arıtılması ve mümkünse yeniden kullanılması gerekmektedir.
Doğu İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisine pompalanarak hem çok maliyetli hem de bu tesisin kapasitesini zorlayıcıdır. Mevcut Batı İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi ise çok sınırlı bir alanın ihtiyacını görebilecek küçük bir tesistir. Bu bakımdan ilçeye daha ekonomik bir çözüm için Doğu İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisine transferin yerine Batı İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisinin yanına tüm ilçeye hizmet verecek yeni bir arıtma tesisi yapılmasının uygun olacağı görüşüne varılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the wastewater collection, transport and treatment systems of the town center of Atakum-Samsun.
Atakum is the largest central settlement area of the metropolitan city center of Samsun and has became the most popular and valuable settlement, cultural education and entertainment center of the metropolitan city for last 20 years due to its topographical, geomorphological and geological advantages together with very long natural beaches. In the Atakum Town center as in many other settle ment areas.
The volume of wastewater generated from domestic, commercial, touristic and institutional sources has rapidly increased in recent years with growth of popuulation, urbanization, improving the living standarts and econmic development of the region and Turkey.
In the past collected wastewater derived from the area was discharged directly to shallow water Black Sea marine environmental pollutions together with health problems. Following the construction of the East Centralized, biological treatment system, in 2014. Approximately 105.000 m3/day wastewater collected from eastern and highly populated part of Atakum Town center have started to transefer to this centralized treatment plant of the metropolitan city by transfering via 26 km pipeline which is situated along the beatiful sandy beaches of Atakum and pass the town of İlkadım through Canik Town and Tekkeköy Town Center to reach treatment plant.The main collector uses 4.000 TL/day Electrical energy Daily to transfer 35.000 m3 wastewater of Atakum Region.
The western parts of the Atakum Town center are generaly poorly poplated areas in winter time while highly populated during summer months due to summer houses.A local biological wastewater treatment plant was constructed fort he wastewater collected from western areas the capacity of this plant is about 11.830 m3/day.
The bresults obtained from this investigation have clearly showed that the present situation is not sufficient to solve the wastewater problem in the area. There are about 42.000 m3 wastewater derived from the Town needs to be collected and treated. Because of the capacity of both treatment plants together with operating costs in terms of energyfor transfer to centralized plant in Tekkeköy will pose serious  environmental and economic problems in the near future. The solution seems to be a high capacity biological treatment plant for Atakum Town only.