Ticari dışa açıklık oranı ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki: Gambiya üzerine bir uygulama
The relationship between trade openness and economic growth: An application on the Gambia
Yazar: LAMARANA JALLOW
Danışman: DOÇ. DR. FİGEN BÜYÜKAKIN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: ARDL Sınır Testi = Autoregressive Distributed Lag Bounds Test ; Dışa açıklık = Openness ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Gambiya = Gambia ; NARDL = Nonlinear Otoregresif Distrubuted Lag ; Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
Ticari açıklık, mal ve hizmetlerin, bilgilerin, sermayenin, emeğin ve fikirlerin sınırlar boyunca küçük kısıtlamalarla olan kolay hareketidir. Küreselleşme süreci, uluslararası ticari ilişkiler alanında siyasi sınırların korunmasına rağmen ekonomik sınırların kaybolmasına neden olmuştur. Böylece ülkeler ticaretlerini serbestleştirmek suretiyle dış dünyaya daha çok açılmış ve bu durum ülkelerin ekonomik büyümelerini önemli ölçüde etkilemiştir. 
Bu çalışmanın amacı, Gambiya'da ticari dışa açıklık ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu çalışma kapsamında, Genişletilmiş Dickey-Fuller Testi (ADF), Phillips Peron (PP) ve Kwiatkowski-Phillips-Schmidt-Shin (KPSS) Birim Kök Testleri kullanılarak çeşitli değerlendirmeler yapılmıştır. Bunların ardından, hem Otoregresif Dağıtılmış Gecikme Modeli (ARDL) hem de Doğrusal Olmayan Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Model (NARDL) kullanılarak Gambiya ekonomisinin 1966-2017 yıllık dönemine ilişkin, ticari dışa açıklık oranları ile ekonomik büyüme oranı arasındaki ilişkiler, ekonometrik açıdan analiz edilmiştir. Çalışmanın sonucunda, ARDL modeline göre, Gambiya için kısa dönemde ticari açıklık ile ekonomik büyüme arasında negatif ve anlamsız bir etki olduğu bulgusu elde edilmiştir. Aynı model, uzun dönemde ise iki değişken arasında pozitif ama anlamsız bir ilişikinin var olduğunu göstermiştir. 
Öte yandan, NARDL modeline göre ise, kısa dönemde Gambiya'da dış ticarete açıklığın pozitif olduğu gözlemlenmiştir. Bu da ülkedeki ticari açıklığın ekonomik büyüme üzerinde negatif ve anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Diğer bir deyişle, ekonomik büyüme üzerinde ancak dış ticaretin negatif olması halinde pozitif ve anlamlı bir etkinin ortaya çıktığı ifade edilebilir. 
NARDL modeline göre uzun dönemde ise Gambiya'da hem ticari dışa açıklık pozitif hem de ticari dışa açıklık negatif iken ekonomik büyüme, negatif ve anlamlı bir etkiye sahip olmaktadır. Bu nedenle Gambiya hükümeti ve politika yapıcıları, özelikle daha verimli ve ekonomiye daha iyi getiri sağlayan tarım ve turizm gibi alanlara yönelik kararlar almalı ve uygulamalarını bu alanlara yönendirmelidirler.
Anahtar Kelimeler: Ticari Dışa Açıklık, Ekonomik Büyüme, Gambiya Ekonomisi, Otoregresif dağıtılmış gecikme (ARDL) modeli, Doğrusal Olmayan Gecikmesi Dağıtılmış Oto Regresif Model (NARDL) modeli.

Abstract:
Trade openness is the easy movement of goods and services, information, capital, labor and ideas across borders with little or no restrictions. The process of globalization has led to the loss of economic boundaries despite the preservation of political boundaries in the field of international trade relations. Thus, a country that is open to free trade gain rapid economic growth than the closed ones.
The aim of this study is to examine the relationship between trade openness and economic growth in Gambia. In this study, various evaluations methods were used to test for unit root such as the Augmented Dickey-Fuller Test (ADF), Phillips Peron (PP) and Kwiatkowski-Phillips-Schmidt-Shin (KPSS). Both the Autoregressive Distributed Lag Model (ARDL) and the Nonlinear Autoregressive Distributed Lag Model (NARDL) were later used to analyze the relationship between trade openness and economic growth of the Gambian economy for the years 1966-2017. The result of ARDL model states that there is a negative and insignificant effect between trade openness and Economic growth for the Gambia in the short-run and in the long-run the relationship is positive but insignificant. 
On the other hand, according to the NARDL short-run model, trade openness in the Gambia was observed to be positive. This shows that the trade openness in the country has a negative and significant effect on economic growth. In other words, it can be stated that there is a positive and significant effect on economic growth only if trade openness is negative. 
According to the NARDL long run model, both trade openness positive and trade openness negative have a negative and significant effect on economic growth in the Gambia. For this reason, the Gambian government and policy-makers should take decisions and direct their practices, particularly in areas such as agriculture and tourism, which are more productive and provide better returns to the economy.
Keywords: Trade Openness, Economic Growth, Economy of The Gambia, Autoregressive Distributed Lag (ARDL) model, Nonlinear Autoregressive Distributed Lag (NARDL) model.