Akut kolanjit ile takip edilen hastalarda hastalık şiddeti ve prognozunu öngörmede Tokyo-2018 kriterleri yeterli midir?
Are Tokyo-2018 criteria sufficient for prediction ofdisease severity and prognosis in patients with acutecolangitis?
Yazar: HÜSEYİN ÇAMLI
Danışman: DOÇ. DR. İHSAN ATEŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Albüminler = Albumins ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Kolanjit = Cholangitis ; Kolanjiyopankreatografi-endoskopik retrograd = Cholangiopancreatography-endoscopic retrograde ; Prognoz = Prognosis ; SOFA skorlama sistemi = SOFA scoring system ; Safra kanal hastalıkları = Bile duct diseases

Özet:
Akut kolanjit safra yollarında tıkanma ve enfeksiyon sonucunda oluşan, erken dönemde tanınıp etkin tedavi sağlanamaması durumunda yüksek ölüm oranlarıyla seyredebilen bir tıbbi acildir. Akut kolanjitin tanısı, şiddet sınıflaması ve tedavi yönetiminde Tokyo Rehberleri-2018 en sık başvurulan kaynak konumundadır. Bu çalışmada Tokyo Rehberleri-2018'in hastalık şiddetini belirleme ve prognozu öngörmedeki yeterliliğinin değerlendirilmesi ve bu konuda daha etkili alternatif bir sınıflama sistemi oluşturulması amaçlanmıştır.

Çalışmaya Ankara Şehir Hastanesi'nde Şubat 2019 – Eylül 2021 tarihleri arasında akut kolanjit tanısı ile tedavi edilmiş 507 hasta dahil edildi. Hastaların başvuru anındaki klinik ve laboratuvar bulguları ile prognozları Tokyo Rehberleri-2018 ile karşılaştırmalı olarak incelendi. Verilerin analizinde, yeni şiddet sınıflamasının oluşturulmasında ve değerlendirilmesinde Statistical Package for Social Sciences (SPSS) v26.0 programı kullanıldı. 

Çalışmaya dahil edilen hastaların %46,2'si kadın, %53,8'i erkekti. Hastaların yaş ortalamaları 66,08 ± 16,46 olarak saptandı. Tokyo Rehberleri-2018'e göre hastaların %55,7'si hafif, %22,7'si orta şiddette ve %21,9'u ağır kolanjit olarak sınıflandırıldı. Analizlerde solunum yetmezliği, karaciğer fonksiyon bozukluğu ve hematolojik disfonksiyonun kötü prognoz üzerinde risk artışına işaret etse de bu durumun istatistiksel olarak anlamlı olmadığı saptandı. Yapılan tek ve çok değeişkenli analizler sonucunda yeni puanlama sistemi yaş ≥70 olması 1 puan, Charlson komorbidite skoru ≥3 olması 2 puan, qSOFA skoru ≥1 olması 2 puan ve albümin <37 g/L olması 2 puan olarak belirlendi. Bu sınıflamaya göre 3 ve üzeri puan ölüm için 18,9 kat artmış risk ile ilişkili bulundu. Yeni şiddet sınıflamasının duyarlılığı %90, özgüllüğü %67,7 olarak saptandı. 

Organ yetmezlikleri esas alınarak oluşturulan Tokyo Rehberleri şiddetli hastalık kriterleri kötü prognozun erken dönemde tahmin edilmesinde yetersiz kalabilmektedir. Çalışmamızda hastaların eşlik eden diğer hastalıkları, başvuru anındaki vital bulguları, yaşı ve albümin düzeyi kullanılarak prognozu öngörmede daha etkili bir kriter sistemi oluşturulmuştur.

Anahtar kelimeler: Akut kolanjit, ERCP, albümin, Tokyo rehberleri, qSOFA

Abstract:
Acute cholangitis is a medical emergency that occurs as a result of obstruction and infection in the biliary tract, and it can have high mortality rates if early diagnosis and effective treatment are not provided. Tokyo Guidelines-2018 is the most referenced source in the diagnosis, severity grading and treatment of acute cholangitis. This study aims to evaluate the adequacy of Tokyo Guidelines-2018 in determining the disease severity and predicting prognosis, and to create a more effective alternative classification system in this regard. 
507 patients who were treated with the diagnosis of acute cholangitis at Ankara City Hospital between February 2019 and September 2021 were included in the study. The clinical and laboratory findings and prognosis of the patients at the time of admission were analyzed comparing with the Tokyo Guidelines-2018. Statistical Package for Social Sciences (SPSS) v26.0 program was used in the analysis of the data and in the creation and evaluation of the new severity classification system.
46.2% of patients included in this study were female and 53.8% were male. The mean age of the patients was 66.08 ± 16.46 years. According to Tokyo Guidelines-2018, 55.7% of patients were classified as mild, 22.7% as moderate and 21.9% as severe cholangitis. Although respiratory failure, liver dysfunction and hematological dysfunction indicated an increased risk on poor prognosis in the analyzes, it was found that these situations were not statistically significant. As a result of univariate and multivariate analyzes, the new scoring system was determined as 1 point for age ≥70, 2 points for Charlson comorbidity score ≥3, 2 points for qSOFA score ≥1, and 2 points for albumin <37 g/L. According to this classification, a score of 3 and above was associated with an 18.9-fold increased risk of death. The sensitivity of the new severity classification was 90% and the specificity was 67.7%. 

Severe disease criteria in Tokyo Guidelines are based on organ failures. This situation may cause inadequacies in the prediction of poor prognosis in the early period. Other comorbidities, vital signs at the time of admission, age and albumin level are independent risk factors on predicting the prognosis.

Keywords: Acute cholangitis, ERCP, albumin, Tokyo guidelines, qSOFA