Piyasada bulunan bazı alıç preparatları ve droglarının farmakope analizleri
Pharmacopoeia analysis of some hawthorn preparations and drugs available in the market
Yazar: HATİCE KÜBRA ZEYBEK
Danışman: PROF. DR. BETÜL SEVER YILMAZ
Ankara Üniversitesi / Eczacılık Fakültesi / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Eczacılıkta Uzmanlık, 2022
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Alıç = Hawthorn ; Bitki özütü = Plant extract ; Crataegus = Crataegus ; Farmakognozi = Pharmacognosy ; Farmakopeler = Pharmacopoeias ; Fitoterapi = Phytotherapy ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kalp yetmezliği = Heart failure ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases

Özet:
Kardiyovasküler hastalıklar dünyada bir numaralı ölüm nedenidir ve her yıl ortalama 17,9 milyon can kaybı olmaktadır. Kronik kalp yetmezliği (KKY), kötü prognozlu yaygın bir hastalıktır ve modern tıbbi tedavi ile dahi kısıtlayıcı semptomlarla seyretmektedir. Tıbbi bitkiler özellikle alıç gibi (Crataegus türleri) diüretik ve hipotansif etkiye sahip olanlar kalp yetmezliğinda tamamlayıcı tedavide yer alırlar. Alıç Komisyon E monografları, ESCOP monografları, EMA monografları, WHO monografları, EP 2008; Amerikan Bitkisel Farmakopesi gibi çeşitli ülke farmakopelerinde ve bitki monograflarında kayıtlıdır ve kalp ve dolaşım rahatsızlıklarının tedavisinde tavsiye edilmektedir. Alıca ait üzerinde yoğun klinik çalışmalar yürütülen % 18,75 oligomerik prosiyanidin içeriği üzerinden standardize edilmiş alıç yaprak ve çiçeklerinin hidroalkolik ekstresi (WS 1442) ve % 2 flavonoit (hiperozit olarak) içeriği üzerinden standardize edilmiş alıç yaprak ve çiçeklerinin hidroalkolik ekstresinin (LI 132) piyasa preparatlarında yer almaktadır. Çalışmada kullanılan alıç yaprak ve çiçek numuneleri Ankara'da bulunan farklı aktarlardan ve bitkisel ürün satışı yapan mağazadan temin edilmiştir. Alıç meyve numuneleri ve yaprak sıvı ekstresi ile meyve ekstresi içeren kapsüller ise alışveriş sitesinden temin edilmiştir. Türk Farmakopesi 2017'de yer alan "Crataegi Fructus" monografı referans alınarak alıç meyve numuneleri ve meyve ekstresi, "Crataegi folium cum flore" monografı referans alınarak alıç yaprak ve çiçek numuneleri, "Crataegi folium cum flore fluidum quantificatum" monografı referans alınarak alıç yaprağı sıvı ekstresinin farmakope standartlarını karşılayıp karşılayamadıkları araştırılmıştır. Bu çalışmada alıç drog ve preparatları örneği üzerinden gördüğümüz üzere farmakope standardını taşımayan bitkisel ürünler piyasada yer almaktadır. Bitkisel ürünlerin bilinçsiz ve uygunsuz kullanımları tedavide istenilen etkiyi sağlamamakta, hastaların mevcut tedavileri ile birlikte kullanıldığında bitki-ilaç etkileşimi gibi nedenlerle tedavide başarısızlığına neden olmaktadır. Doğru tıbbi bitki yerine yanlış bitkilerin kullanımı hem istenilen etkiyi sağlamamakta hem de karaciğer, böbrek yetmezliği gibi sorunlara yol açabilmekte bu durum ise kişinin mevcut sağlığını daha da bozabilmektedir. Tüm bu sorunlar halk sağlığı üzerinde zararlı ve olumsuz etkiler meydana getirmektedir. Bitkisel preparatlar da tedavide kullanılan standart ilaçlar gibi düşünülmeli, bitki kaynaklı bir ürünün tamamen zararsız olduğu algısı değiştirilmelidir.

Abstract:
Cardiovascular diseases are the number one cause of death in the world, with an average of 17,9 million deaths each year. Chronic heart failure (CHF) is a common disease with a poor prognosis and continues with limiting symptoms even with modern medical treatment. Medicinal plants, especially those with diuretic and hypotensive effects, such as hawthorn (Crataegus species), take part in complementary therapy in heart failure. Hawthorn Commission E monographs, ESCOP monographs, EMA monographs, WHO monographs, EP 2008; It is registered in various country pharmacopoeias and herbal monographs, such as the American Herbal Pharmacopoeia, and is recommended for the treatment of heart and circulatory ailments. Hydroalcoholic extract of hawthorn leaves and flowers (WS 1442) standardized over 18.75% oligomeric procyanidin content and hydroalcoholic extract of hawthorn leaves and flowers (LI 132) standardized over 2% flavonoid (as hyperoside) content on which intensive clinical studies have been carried out, contained in the preparations. The hawthorn leaf and flower samples used in the study were obtained from different herbalists and a store selling herbal products in Ankara. Hawthorn fruit samples, leaf liquid extract and capsules containing fruit extract were obtained from the shopping website. Hawthorn fruit samples and fruit extract with reference to "Crataegi Fructus" monograph in Turkish Pharmacopoeia 2017, hawthorn leaf and flower samples with reference to "Crataegi folium cum flore" monograph, hawthorn leaf liquid extract with reference to "Crataegi folium cum flore fluidum quantificatum" monograph was investigated whether they meet the pharmacopoeia standards. In this study, as we can see through the example of hawthorn drugs and preparations, herbal products that do not meet the standards of pharmacopoeia are on the market.  The unconscious and inappropriate use of herbal products does not provide the desired effect in the treatment, and when used together with the existing treatments of the patients, it causes failure in treatment due to reasons such as plant-drug interaction. The use of wrong plants instead of the right medicinal plant does not both provide the desired effect and can cause problems such as liver and kidney failure, which can further impair the person's current health. All these problems have harmful and negative effects on public health. Herbal preparations should also be considered as standard drugs used in treatment, and the perception that a plant-derived product is completely harmless should be changed.