Hastanelerde hizmet ihaleleri: T.C. Sağlık Bakanlığı hastane yöneticilerinin değerlendirmeleri
Contracting out in hospitals: Evaluation of hospital managers of the Ministry of Health of the Republic of Turkey
Yazar: GÜLPEMBE ERGİN
Danışman: DOÇ. DR. İSMET ŞAHİN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de 1990'lardan bu yana sağlık kurumlarında yaygın olarak uygulama alam bulan ve bir özelleştirme uygulaması olarak kabul edilen Hizmet İhaleleri'nin, teorik boyutlarıyla ele alınması ve Sağlık Bakanlığı Hastaneleri'nde Hizmet ihalesi uygulamalarının finansal boyutlarım, uygulanma ve uygulanmama nedenlerini, uygulamaların olumlu ve olumsuz sonuçlarını hastane üst düzey yöneticilerinin değerlendirmelerine göre, ortaya koymaktır. Türkiye'deki Sağlık Bakanlığı hastaneleri araştırma kapsamına alınmıştır. Araştırmaya katılan hastane sayısı ise 251'dir. Bunlardan 15 'i değerlendirme dışı bırakılmıştır. Geçerli kabul edilen anketlerin, araştırma evrenine oram ise % 31, 4 'dür. Araştırmaya katılan hastanelerin yüzde 70,8 'i ihale yolu ile hizmet satın almışlardır. 2001 yılı içerisinde yapılan Hizmet İhalelerin %96,5'inin giderleri döner sermaye bütçesinden karşılanmıştır. Genel bütçe kaynaklan vasıtasıyla finansman, %2,6 oranıyla ikinci sırada yer almaktadır. Dernek, vakıf ve benzeri finans kaynaklan ise Hizmet İhalesi finansmanında %0,9 oran ile üçüncü sırada yer almaktadır. 2001 yılında Hizmet İhalesi yapma karannı etkileyen kurumsal gerekçelerin dağılımına bakıldığında; personelin sayısal yetersizliği 1,40 (l=kesinlikle katılıyorum, 5=kesinlikle katılmıyorum) ortalamayla ilk sırada yer almaktadır. Bunu hizmet kalitesini artırmak (X=l,53), verimli hizmet gereksinimi (X=l,67) takip etmektedir. Araştırmaya katılan hastanelerin, Hizmet İhalesi ile ilgili beklentileri gerçekleşmiştir. Hastane yöneticilerinin Hizmet ihalesi yapmamaktaki ilk nedenleri finansal kaynak yetersizliği (X=l,65)'dir. Üst düzey yöneticilerden, başhekim ve hastane müdürlerinin Hizmet İhaleleri ile ilgili değerlendirilmeleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark bulunmamıştır.Anahtar Kelimeler: Hastanelerde Hizmet İhalesi, özelleştirme, Dış Kaynaklardan Yararlanma.

Abstract:
The aim of this study is to deal with the theoretic dimensions of Contracting Out which have been implemented widely in the health institutions in Turkey since 1990 and accepted as a privatization application. In addition to this, understanding the financial dimensions of the Contracting Out implementations in the Ministry of Health Hospitals based on the assessment of hospital managers, the reasons for implementation and non-implementation as well as the favorable and unfavorable results of the implementations were also other aims of this study. This study covers 251 the Ministry of Health Hospitals. 15 of these hospitals were excluded from the assessment. The rate of hospitals covered in this research to overall Ministry of Health Hospitals is 31.4%. It was found that 70.8% of the hospitals included in the research have obtained service through a tender. 96.5% expenditures of the Contracting Out made during 2001 had come from the revolving fund budget. Financing through the general budget sources is in the second place with a rate of 2.6%. As far as the associations, foundations and similar financing sources are concerned they take a third place with 0.9% rate in the Contracting Out financing. When we take into account the distribution of institutional reasons effecting the decision for holding a Contracting Out in 2001; the insufficient number of the personnel take the first place with an average of 1.40 (l=agree definitely, 5= disagree definitely). This is followed by increasing the service quality (X=1.53) and a requirement for an efficient service (X=1.67). The expectations related with the Contracting Out of hospitals which were in the research, have been met. The first reason of hospital managers who did not hold a Contracting Out was insufficient financial sources (X=1.65). No meaningful difference was found from a statistical point of view between the assessments of the chief medical officer and hospital managers related with the Contracting Out.Key Words: Contracting Out in Hospitals, Privatization, Outsourcing.