Çok oyunculu dijital oyunlarda oyun oynama pratikleri: MOBA ve MMORPG oyunlar üzerine karşılaştırmalı bir inceleme
Gameplay practices in digital multiplayer games: A comparative analysis of MOBA and MMORPG games
Yazar: MUHAMMED RAŞİT GÜR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KENAN DUMAN
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Medya ve Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Oyunlar = Games ; Sayısal oyunlar = Digital games ; Video oyunları = Video games ; Çevrimiçi oyunlar = Online gaming

Özet:
Oyunlar, kültür tarihi kadar eski bir olgu olarak karşımıza çıkar. Dijital oyunlar ise yirminci yüzyılın ikinci yarısından sonra hayatımıza girmiş önemli bir kavramdır. 1980 sonrası dönemde bilgisayar ve internet teknolojilerindeki gelişmelerle birlikte, daha büyük boyutlarda anlatı unsurları içeren oyunlar ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada çevrimiçi çok oyunculu oyunlardan MMORPG ve MOBA incelenmiştir. Çalışmanın yöntemi olarak çevrimiçi çok oyunculu oyunlardan MMORPG ve MOBA oyuncuları ile yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmelerden elde edilen veriler yer almaktadır. Çalışmada geleneksel ve dijital oyun kültürünün temel kavramları, dijital oyunların genel özellikleri ve anlatı yapılarından söz edilmiştir. Çalışmada ayrıca, Devasa Çok Oyunculu Çevrimiçi Rol Yapma Oyunu – MMORPG (Massively Multiplayer Online Role Playing Game), Çevrimiçi Çok Oyunculu Savaş Arenası - MOBA (Multiplayer Online Battle Arena), video oyunu çatışma türleri, oyuncu tipleri, League of Legends ve World of Warcraft kavramları açıklanmıştır. Çalışmamızın araştırma kısmını oluşturan son bölümde MMORPG ve MOBA oyuncularının oynama motivasyonları ile oyun içindeki karakteristik özellikleri ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın sonunda MMORPG ve MOBA oyuncularının oynama motivasyonları arasında anlamlı bir farklılık bulunduğu ortaya çıkmıştır. Çalışmada ayrıca oyuncuların oyun bağımlılıkları üzerine bir inceleme yapılmıştır. Üçüncü olarak MMORPG ve MOBA oyuncularının, Bartle'ın oyuncu sınıflandırmasına göre karşılaştırması yapılmıştır. Çalışma sonucunda birbirine yakın görünen iki çok oyunculu oyun, motivasyon yapıları ve oyuncu tipolojisi ile birbirinden ayrılmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Oyun, Dijital Oyun, Oyun Kültürü, Çok Oyunculu Oyun

Abstract:
As an age-old phenomenon, games are the same age as cultural history. However, digital games are a concept that came alive in the latter half of 20th century. As with the rapid development of computers and internet technologies, games of tremendous narrative elements have emerged. Two types of the multiplayer online games MMORPG and MOBA are studied in this thesis. Data from semi-structured depth interviews of MMORPG and MOBA gamers are included in this particular study. Fundamental concepts of traditional and digital gaming, basic features of digital gaming and narrative elements in digital games are brought up in thesis. Furthermore, Massively Multiplayer Online Role Playing Game - MMORPG, Multiplayer Online Battle Arena - MOBA, video game battle modes, taxonomy of player types, League of Legends and World of Warcraft concepts are covered in the study. Final part of the study which includes research components of said study tries to unearth in-game characteristic features with game play motivations of MMORPG and MOBA players. As we draw closer to the final parts of thesis, it is evident that MMORPG and MOBA  players have meaningful difference in their motivation of playing video games. Study also comprises  an analysis of video game addiction. Thirdly, MMORPG and MOBA players are compared to each other in accordance with Bartle's taxonomy of players. As a result of the study, two Online Multiplayer Games with significant similarities are divided by the motivation components and player typology.

Key Word: Game, Digital Game, Game Culture, Multiplayer Game