Tip 1 DM çocuklarda sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve öz bakım gücünün çocuğun hastalığına yönelik tutumuna etkisi
The effect of healthy lifestyle behaviors and self-care strength on attitudes of the child towards the disease in type 1 DM children
Yazar: DUYGU YOKUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİGEN TÜRK DÜDÜKCÜ
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 1 = Diabetes mellitus-type 1 ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Tutumlar = Attitudes ; Yaşam tarzı = Life style ; Çocuklar = Children ; Özbakım = Self-care

Özet:
Çalışmada Tip 1 Diyabetli Çocuklarda Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışlarının ve ÖzBakım Gücünün, Çocuğun Hastalığa Yönelik Tutumuna Etkisinin incelenmesi
amaçlandı. Çalışma tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde bir araştırmadır. Çalışma 20
Haziran 2022 – 20 Kasım 2022 tarihleri arasında Necmettin Erbakan Üniversitesi
Meram Tıp Fakültesi Hastanesi'nde yürütüldü. KTO Karatay Üniversitesi Tıp
Fakültesi İlaç ve Tıbbi Cihaz Dışı Araştırmalar Etik Kurul' undan etik onay alındı.
Tip 1 DM tanısı konmuş 12 ile 18 yaş aralığındaki çocuk hastalar çalışmanın
evrenini oluşturdu. Örneklem büyüklüğü öz-bakım gücü ölçeği toplam puanı
üzerinden güç %80, yanılma payı 0.05 olarak hesaplandığında 128 kişi olması
gerektiği bulundu. Araştırmanın verileri Çocuk ve Aile Tanıtım Formu, Sağlıklı
Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği, Çocuğun Hastalığına Yönelik Tutum Ölçeği ve
Öz Bakım Gücü Ölçeği ile toplandı. Araştırmada kategorik ve sürekli değişkenler
için tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra Kolmogorov Simirnov, Shapiro-Wilk,
Spearman Korelasyon Katsayısı, Regresyon analizleri yapıldı. p<0,05 düzeyi
istatistik olarak anlamlı kabul edildi. Tip 1 DM'lu çocukların kendi hastalığına
yönelik tutumunun nötr olduğu (2,77±0,55) bulundu. Tip 1 DM'li sağlıklı yaşam
biçimi davranışlarının orta düzeyde olduğu (111,59±5,64), çocukların sağlıklı yaşam
biçimi davranışlarının çocuğun hastalığına yönelik tutumuna etkisi olmadığı ancak
düşük düzeyde pozitif bir ilişkisinin olduğu bulundu. Tip 1 DM'li çocukların öz
bakım gücünün orta düzeyde olduğu (69,42±24,01), öz bakım gücü ile çocuğun
kendi hastalığına yönelik tutumu arasında negatif yönde, anlamlı ve orta düzeyde
ilişki olduğu bulundu. Aynı zamanda çocukların öz bakım gücünün, çocuğun kendi
hastalığına yönelik tutumu üzerinde etkisi vardır. Sonuç olarak; Tip 1 DM'li
çocukların kendi hastalığa yönelik olumlu tutum geliştirebilmesi için sağlıklı yaşam
biçimi davranışlarının ve öz bakım gücünün desteklenmesi önemlidir.
Anahtar Kelimeler
Tip I diyabet, çocuk, sağlıklı yaşam biçimi davranışları, öz-bakım gücü, çocuğun
kendi hastalığına yönelik tutumu

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the Effect of Healthy Lifestyle Behaviors and
Self-Care Strength on the Child's Attitude towards the Disease in Type 1 DM
Children. The study is a descriptive and relation-seeking type of research. The study
was carried out at Necmettin Erbakan University Meram Medical Faculty Hospital
between 20 June 2022 and 20 November 2022. Ethical approval was obtained from
the Ethics Committee of KTO Karatay University Faculty of Medicine, NonPharmaceutical and Medical Device Researches. Children between the ages of 12
and 18 who were diagnosed with type 1 DM constituted the population of the study.
When the sample size was calculated as 80% power over the total score of the selfcare power scale, and the margin of error was 0.05, it was found that there should be
128 people. The data of the study were collected with the Child and Family
Introduction Form, the Healthy Lifestyle Behaviors Scale, the Child's Disease
Attitude Scale and the Self-Care Strength Scale. In the study, Kolmogorov Smirnov,
Shapiro-Wilk, Spearman Correlation Coefficient, Regression analysis were
performed as well as descriptive statistics for categorical and continuous variables. A
p<0.05 level was considered statistically significant. It was found that the attitude of
children with type 1 DM towards their own disease was neutral (2.77±0.55). It was
found that healthy lifestyle behaviors with type 1 DM were moderate (111.59±5.64),
healthy lifestyle behaviors of children had no effect on the child's attitude towards
the disease, but had a low-level positive relationship. It was found that children with
type 1 DM had a moderate level of self-care power (69.42±24.01), and there was a
negative, significant and moderate relationship between self-care power and the
child's attitude towards his own disease. At the same time, children's self-care power
has an effect on the child's attitude towards his own illness. In conclusion; It is
important to support healthy lifestyle behaviors and self-care power in order for
children with type 1 DM to develop a positive attitude towards their own disease.
Keywords
Type I diabetes, child, healthy lifestyle behaviors, self-care power, child's attitude
towards her own disease