Tokat ili merkez ilçesi tarım işletmelerinde işgücü varlığı ve değerlendirme durumu üzerine bir araştırma /
Yazar: KEMAL ESENGÜN
Danışman: PROF.DR. AHMET ERKUŞ
Cumhuriyet Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1987
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Tarım ekonomisi = Agricultural economy ; Tarım işletmeleri = Agricultural enterprises ; Tarım işçileri = Agricultural workers ; Tokat = Tokat

Özet:
-80- 7- DZET Araştırma, Takat İli-Merkez İlçesi tarım işletmelerinde yapılmış olup amacı, incelenen tarım işletmelerinde işgücü varlığını ve bu işgücünün değerlendirme durumunu ortaya koymaktır. Araştırmada kullanılan veriler, araştırma mahallinde bizzat araştırıcı tarafından yapılan anketler ile elde edilmiş olup, 1985- 1986 üretim yılına aittir. Anket uygulanan işletmelerin ; %82.2'+,ü 1-50 dekar, %10.28'i 51-100 dekar ve %7.^8'i de 100 dekardan daha büyük işletme arazisine sahip bulunmaktadır. Araştırma sonuçlarına göre, incelenen işletmelerde her bir çiftçi ailesi başına düşen işgücü varlığı 1-50 dekar işletme büyüklük grubunda k.kG erkek iş birimi,- 51-100 dekar işletme büyüklük grubunda 5.56 erkek iş birimi, 100 dekardan daha büyük işletme grubunda 5.9A- erkek iş birimi ve işletmeler ortalamasında *+.70 erkek iş birimidir. Mevcut işgücünün, işletmeler ortalamasında %73.41 gibi büyük bir ora nını' 15-^9 yaş grubu oluşturmaktadır. İncelenen işletmelerde, aile işgücünün bir kısmı, işletme dışında çeşitli işlerde çalışmaktadır. Aile işgücünden işletme dışında çalışan işgücünün, işletmede kullanılabilir işgücüne oranı, işletme büyüklük grupları itibariyle %2.i+8-2.91 arasında değişmekte ve işletme ler ortalamasında %2.68 olmaktadır. Buna karşılık işletmeler iş azami leri olduğu dönemlerde, işletme dışından ücretli işçi tutarak çalış tırmaktadırlar. İncelenen işletmelerde, tüm işletme büyüklük gruplarında, atıl işgücünün bulunduğu tesbit edilmiştir. İncelenen işletmelerde atıl işgücü aranı %69.^+5 ile 1-50 dekar işletme grubunda en yüksek, %18.95 aranı ile 10ü dekardan daha büyük işletme grubunda en düşüktür. Bu aran 51-100 dekar işletme grubunda %62.2*+ ve tüm işletmeler ortalama sında da D/a62.Q6'dır. Bu araştırma sonucunda, incelenen işletmelerin üretim faali yetlerini, üretim kaynaklarının daha etkin olarak kullanıldığı optimal bir üretim planından yoksun olarak yürütmeleri nedeni ile atıl işgücü miktarının arttığı anlaşılmıştır.

Abstract:
-81- 6- SUMMARY This research has been undertaken in the farms of Takat- Central İlçe in order to examine the labour use., The data used in thi research for 1985-1986 production year was collected by the researcher through a survey work. Df the farms surveyed 82.24% have 0.1-5 hectares, 10.28% have 5.1-10 hectares and 7.48% have more than 10 hectares of farm land. In the research area, the productive man work unit per each farm family has varied between 4.46-5.94 according to different size group of the farm land and on average 73.41% of the source of labour falls in 15-49 age group of population in the farms studied. In the farms studied some of the family labour work in off -farm jobs. The ratios of off -farm labour/ available labour varied between 2.48% and 2.91% according to size group (on average 2.68%). However, these farms employ hired workers in the peak work periods in addition to their own labour. In the farms studied quite a high percent of available labour stays idle. This percentage is the highest in the farms which have 0.1-5 hectares of farm land with 69.45% and the lowest in the farms which have more than 10 hectares of farm land with 18.95%. The ratio is 62.24% in the farms which have 5.1-10 hectares of farm land and is 62.06% on average of all farms. According to the result of this study it has been under stood that the percentage of idle labour has increased because of lacking an optimal production plan in these farms studied.