Venöz tromboemboli geçiren hastalarda arteriyel endotel disfonksiyonun değerlendirilmesi
Assessment of arterial endothelial dysfunction in patients with venous thromboembolism
Yazar: ANIL AKRAY
Danışman: DOÇ. DR. ÇAĞLAR EMRE ÇAĞLIYAN
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Kardiyoloji = Cardiology

Özet:
ÖZEAmaç: Biz bu çalışmada venöz tromboemboli (VTE) öyküsü olan hastalarda arteriyel endotel fonksiyonunun ve kardiyovasküler riskin akım aracılı dilatasyon (FMD) ve nabız dalga hızı (PWV) gibi non-invaziv tanı metedoları ile belirlemeyi amaçladık
	Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Çukurova Üniversitesi Balcalı Hastanesi Kardiyoloji Anabilim dalına başvuran 18 yaşın üzerinde 100 venöz tromboemboli hastası ve 102 venöz tromboemboli öyküsü olmayan gönüllü alındı. Hastaların ve kontrol grubun fizik muayenesi yapılıp demografik verileri, vücut kitle indeksi, hipertansiyon, diyabetüs mellitüs, kanser öyküsü ve covid öyküsü ile akım aracılı dilatasyon ve nabız dalga hızı parametreleri değerlendirildi. 18 yaşın altındaki hastalar, koroner arter hastalığı öyküsü ve kalp yetmezliği öyküsü olanlar ile sigara içicileri çalışmaya dahil edilmedi.
	Bulgular: Vaka grubu (VTE öyküsü olan) ve kontrol grubu olarak iki grup alındı. Çalışmaya dahil edilenlerin ortalama yaşı 47,4±16,8 yıl olup, bunların 120 (% 59,4)'si kadındı. Gruplar arasında yaş ve cinsiyet açısından anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır. Vaka ve kontrol grupları arasında akım aracılı dilatasyon oranlarının vaka grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak azaldığı saptanmıştır (VTE: 12,5±5,8 Kontrol: 18,7±4,3 p<0,001). PWV değeri vaka grubunda, kontrol grubunda yer alanlara göre daha yüksek görüldü (VTE: 7,92±1,9 kontrol: 5,86±0,7 p<0,001). Ayrıca çalışmaya alınan tüm hasta ve kontrol grubundaki bireyler FMD yüzdesinin % 10 altında olanlar ve olmayanlar olarak ikiye ayrıldı. Akım aracılı dilatasyonun belirgin derecede azaldığı gruptaki bireylerde yaş, HT, BMI ve VTE öyküsünün anlamlı derecede farklı olduğu izlendi. Akım aracılı dilatasyonun % 10 altında olmasının bağımlı değişken; yaş, HT, DM, VTE öyküsü parametrelerinin de bağımsız değişkenler olarak modellendiği logistic regresyon analizinde, VTE öyküsü (OR: 6,30; 1,20-33,07 % 95 güvenilirlik aralığında) ve yaş (OR: 1,16; 1,09-1,22 % 95 güvenilirlik aralığında) FMD bozulması ile bağımsız olarak ilişkili bulunmuştur.

	Sonuç: Bu çalışmanın ana sonucu VTE bozulmuş arteriyel endotel fonksiyonları ile ilişkili olup kardiyovasküler hastalıklar açısından risk faktörü olabilir.

Anahtar Kelimeler: Arteriyel sertlik, Akım aracılı dilatasyon, Endotel disfonksiyonu, Nabız dalga hızı, Venöz tromboemboli

Abstract:
Objective: In this study, we aimed to determine arterial endothelial function and cardiovascular risk in patients with a history of venous thromboembolism (VTE) using non-invasive diagnostic methods such as flow-mediated dilatation (FMD) and pulse wave velocity (PWV).

	Methods: The study included 100 venous thromboembolism patients over 18 years of age and 102 volunteers without a history of venous thromboembolism who were admitted to the Cardiology Department of Çukurova University Balcalı Hospital. Physical examination was performed and demographic data, body mass index, hypertension, diabetes mellitus, hypertension, diabetes mellitus, cancer history, covid history, flow-mediated dilatation and pulse wave velocity parameters were evaluated. Patients under 18 years of age, those with a history of coronary artery disease and heart failure, and smokers were excluded.

	Results: Two groups were included as case group (history of VTE) and control group. The mean age of those included in the study was 47.4±16.8 years and 120 (59.4%) of them were female. No significant difference was found between the groups in terms of age and gender. Between the case and control groups, flow-mediated dilatation rates were found to be significantly lower in the case group compared to the control group (VTE: 12.5±5.8 Control: 18.7±4.3 p<0.001). PWV value was higher in the case group than in the control group (VTE: 7.92±1.9 control: 5.86±0.7 p<0.001). In addition, all individuals in the case and control groups were divided into two groups as those with FMD percentage below 10% and those without FMD. Age, HT, BMI and history of VTE were significantly different in the group with significantly reduced flow-mediated dilatation. In logistic regression analysis in which flow-mediated dilatation below 10% was modeled as the dependent variable and age, HT, DM and history of VTE were modeled as independent variables, history of VTE (OR: 6.30; 1.20-33.07 95% confidence interval) and age (OR: 1.16; 1.09-1.22 95% confidence interval) were independently associated with FMD deterioration.

	Conclusion: The main conclusion of this study is that VTE is associated with impaired arterial endothelial function and may be a risk factor for cardiovascular diseases.

Key Words: Arterial stiffness, flow-mediated dilatation, endothelial dysfunction, pulse wave velocity, venous thromboembolism