Arapçada harf-i cerle geçişli olan fiillerin Türkçe meâllere yansıması : Elmalı, Ateş ve Çantay tercümelerinin mukayesesi
The reflection of Turkish Qur'an translations of transitive verbs with true prepositions in arabic: A comparison of Elmalı, Ateş and Cantay translations
Yazar: HACI KURBAN SAĞDIÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF KARATAŞ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Din = Religion
Dizin: Arapça = Arabic ; Arapça harfler = Arabic letters ; Ateş, Süleyman = Ateş, Süleyman ; Dilbilgisi-eylem = Grammar-verb ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Meal = Meaning ; Türkçe çeviri = Turkish translation ; Yazır, Muhammed Hamdi = Yazır, Muhammed Hamdi ; Çantay, Hasan Basri = Çantay, Hasan Basri ; Çekim edatları = Postpositions

Özet:
"Arapçada Harf-i Cerle Geçişli Olan Fiillerin Türkçe Meâllere Yansıması: Elmalı, Ateş ve Çantay Tercümelerinin Mukayesesi" adlı bu çalışma giriş ve iki ana bölüm ve sonuç bölümünden meydana gelmektedir. Giriş bölümünün birinci kısmında, araştırmanın konusu, amacı ve araştırmada takip edilen yönteme yer verilmiştir. Ayrıca burada daha önce konuyla ilgili yapılmış çalışmaların kısa değerlendirmesi yapıldı. İkinci kısımda çalışmamıza konu olan meâl sahipleri Elmalılı Hamdi Yazır, Hasan Basri Çantay, ve Süleyman Ateş'in hayatları, eğitim durumları, eserleri ve çalışmanın konusu olan meâllerinin temel özellikleri üzerinde durulmuştur.
Birinci bölümde; Arapçada Harf-i Cerler, Harf-i Cer kavramı ve fiillerin anlamlarına etkisi, fiillere geçişlilik özelliği kazandıran, Kur'an-ı Kerîmde geçen 7 harf-i cer değerlendirilip, müteaddîlik olgusu, lâzım fiili müteaddî fiile dönüştürme yolları ve fiillerde tazmîn konusu ele alındı.
İkinci bölümde Kur'an-ı Kerîmde harf-i cerle müteaddî olan fiiller tespit edildi, farklı sözlüklerden faydalanılarak fiillerin sözlük anlamları verildi. Yukarıda bahsi geçen müfessirlerin bu fiilleri meâllerinde anlamlandırma biçimleri incelenmiş ve geçişlilik durumlarını meâllerine yansıtıp yansıtmadıkları mukayese edilerek değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Harf-i Cer, Müteaddî Fiil, Lâzım Fiil, Tazmîn.

Abstract:
This Study, titled "The Reflection of Turkish Qur'an Translations of Transitive Verbs With True Prepositions (hurûf al-jarr)in Arabic: A Comparison of Elmali, Ates And Cantay Translations"consist of introduction, two main chapters and conclusion. The first part of the introduction comprises research subject, reseach aim and method pursued. Also here, studies conducted before in this context are are briefly evaluated. The second chapter analyzes the lives, education, and works of Elmalili Hamdi Yazir, Hasan Basri Cantay and Süleyman Ates, who are the subjects of our study as well as the basic features of their translations that forms the base of this study.
	The first chapter evaluates True Prepositions in Arabic, concept of True Preposition and the effect to verb meanings, 7 true prepositions in Qur'an that makes verbs transitive and deals with transitivity, the ways to convert intransitive verb to transitive verb, Tazmin in verbs. 
In the second chapter, transitive verbs with true prepositions in Qur'an are identified; using different dictionaries, dictionary meanings of these verbs are given. How these verbs are interpreted in abovementioned Qur'anic exegesis scholars are examined and whether the transitivity of these verbs are reflected or not in their translations are compared. 
Key words: True Preposition, Transitive and Intransitive Verb, Overrunnig.