Bozulmuş açlık glukozu, bozulmuş glukoz toleransı, Tip 2 Diyabet ve metabolik sendromlu hastalarda serum adiponektin, apelin ve resistin düzeyleri
Serum adiponectin, apelin, and resistin levels in patients with impaired fasting glucose, impaired glucose tolerance, Type 2 diabetes and the metabolic syndrome
Yazar: ABDULLAH ÖNDER BARIM
Danışman: PROF. DR. MEHMET FERİT GÜRSU
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Adiponektin = Adiponectin ; Apelin = Apelin ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Glükoz tolerans testi = Glucose tolerance test ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Prediabetik durum = Prediabetic state ; Rezistin = Resistin

Özet:
Tip 2 Diabetes Mellitus (Tip 2 DM), bozulmuş açlık glukozu (BAG), bozulmuş glukoz toleransı (BGT) ve metabolik sendrom (MeS) son derece ciddi, tüm dünyada giderek artış gösteren, epidemik olarak yayılan, sosyoekonomik problemlere yol açan ve insan sağlığını tehdit eden hastalıklardır. Son zamanlarda yapılan çalışmalarla yağ dokusunun sadece bir enerji deposu değil aynı zamanda aktif endokrin bir organ olduğu ve bu dokudan salınan adiponektin, apelin ve resistinin ise, Tip 2 diyabet ve MeS ile ilişkili olduğu belirtilmektedir. Bu çalışmada; pre-diyabet evreleri olan BAG ve BGT ile Tip 2 DM ve MeS?lu hastalarda serum adiponektin, apelin, resistin ve insülin rezistansı parametrelerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Çalışmaya 18 tip 2 DM (9 kadın, 9 erkek), 18 BAG (9 kadın, 9 erkek), 18 BGT (9 kadın, 9 erkek), 18 MeS (9 kadın, 9 erkek) tanısı alan hasta ile 16 sağlıklı birey (8 kadın, 8 erkek) alındı ve serum adiponektin, apelin,  resistin düzeyleri ile açlık, tokluk kan şekeri, insülin direnci belirteçleri ve lipid parametreleri ölçüldü.
Çalışmamızda serum adiponektin düzeyleri BGT, MeS ve Tip 2 DM gruplarında kontrol grubuna göre anlamlı şekilde düşük tespit edildi (sırasıyla p<0.01; p<0.05 ve p<0.001). Serum apelin düzeyleri BGT, MeS ve Tip 2 DM gruplarında kontrol grubuna göre anlamlı şekilde düşük tespit edildi (sırasıyla p<0.05; p<0.05 ve p<0.001). Serum resistin düzeyleri BGT ve Tip 2 DM grubunda kontrol grubuna göre anlamlı şekilde yüksek tespit edildi (sırasıyla p<0.01 ve p<0.001). Bununla birlikte BAG grubunda ise; serum adiponektin, apelin ve resistin düzeyleri açısından kontrol grubuna göre anlamlı bir fark tespit edilmedi. 
Sonuç olarak adiponektin, apelin ve resistinin glukoz metabolizması ve insülin direncini etkileyebileceğini; BAG?lı bireylerde etkili olmamakla birlikte BGT?li bireylerde pre-diyabet döneminde erken tanı ile komplikasyonların önlenmesinde yararlı birer belirteç olabileceklerini ve apelin ile adiponektinin tedavide de potansiyel bir role sahip olabileceklerini düşünmekteyiz.

Anahtar kelimeler: Metabolik Sendrom, Pre-Diyabet, Adiponektin, Apelin ve Resistin

Abstract:
Type 2 Diabetes Mellitus (Type 2 DM), impaired fasting glucose (IFG), impaired glucose tolerance (IGT) and metabolic syndrome (MeS) are diseases that are exceptionally serious, ever-increasing all around the world, spreading epidemically, leading to socio-economical problems and threatening human health. In recent studies, it has been stated that adipose tissue is not only a source of energy, but also an active endoctrine organ and that adiponectin, apelin and resistin excreted by this tissue are related to Type 2 diabetes and MeS.  This study aims to compare and contrast serum adiponectin, apelin, resistin and insulin resistance parameters in patients with IFG and IGT, which are pre-diabetes phases, Type 2 DM and MeS.   
The study was comprised of patients with 18 type 2 DM (9 females, 9 males), 18 IFG (9 females, 9 males), 18 IGT (9 females, 9 males), 18 MeS (9 females, 9 males) and 16 healthy individuals (8 females, 8 males), and serum adiponectin, apelin, resistin levels, fasting and postprandial blood glucose, insulin resistance markers and lipid parameters were measured.
In the study, it was determined that serum adiponectin levels in IGT, MeS and Type 2 DM groups were significantly lower in comparison with control group (p<0.01; p<0.05 and p<0.001 respectively). Serum apelin levels were also determined to be significantly lower in IGT, MeS and Type 2 DM groups compared with control group (p<0.05; p<0.05 and p<0.001, respectively). As for serum resistin levels, they were determined to be significantly higher in IGT and Type 2 DM groups compared with control group (p<0.01 and p<0.001, respectively). However, no significant differences were determined in IFG group rather than control group, in terms of serum adiponectin, apelin and resistin levels.
In conclusion, it may considered that adiponectin, apelin and resistin could influence glucose metabolism and insulin resistance; become a kind of useful indicator in preventing complications with early diagnosis in pre-diabetes phase of individuals with IGT, rather than IFG, and apelin and adiponectin could have a potential role in treatment.

Key Words: Metabolic Syndrome, Pre-Diabetes, Adiponectin, Apelin and Resistin