Birinci basamak sağlık hizmeti veren aile hekimleri ile 112 acil ve ilkyardım sağlık çalışanlarının KBRN hakkında bilgi düzeyi
Cbrn knowledge levels of family physicians providing primary health care and 112 emergency and first aid medical personnel
Yazar: UFUK ÖNER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZHAN BOL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Kayseri Şehir Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: 112 Acil Çağrı Merkezi = 112 Emergency Call Center ; Aile hekimliği = Family practice ; Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; KBRN = CBRN ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık personeli = Health personnel ; İlk yardım = First aid

Özet:
Amaç: KBRN olayları; kimyasal, biyolojik, radyolojik ve nükleer içerikli maddelerin
kazayla veya kasten ortama yayılmasıyla çevre ve insanlar üzerinde olumsuz etkiler
oluşturan olaylardır. Olası KBRN tehdit ve tehlikeleri durumunda olaya ilk müdahale
edecek olan ekipler arasında 112'de görevli personel mutlaka yer alacaktır. Ülkemizde
çok yaygın olması ve ulaşımı kolay olması sebebiyle aile sağlığı merkezlerine
mağdurların başvurusu kaçınılmaz olacaktır. Çalışmamızda Kayseri ilinde görev
yapmakta olan Aile Sağlığı Merkez'lerinde (ASM) görevli doktorlar ile 112'de görevli
yardımcı sağlık personeline anket formunu yüz yüze doldurtarak KBRN hakkındaki
bilgi düzeyini tespit etmeye çalıştık.
Gereç ve Yöntem: Çalışma Kayseri ilinde bulunan ASM'ler ve 112 istasyonları ziyaret
edilerek yüz yüze yapıldı. Ziyaretler sırasında çalışmamız hakkında gerekli
bilgilendirme yapıldıktan sonra gönüllü olanlardan önceden oluşturduğumuz anket
formunu doldurması istendi. Gönüllü olan 110'u doktor ve 131'i 112'de görevli
yardımcı sağlık personeli olmak üzere toplamda 241 kişiyle çalışma gerçekleştirildi.
Sonuçlar: Çalışmamızda yer alan katılımcılardan daha önce KBRN eğitimi alanların
oranı %46,9 olarak saptanmıştır. Eğitim alanların ise %67,3'ünün aldıkları eğitimin
üzerinden 2 yıl ve daha fazla zaman geçtiği ve büyük çoğunluğunun (%89,3) KBRN
eğitimini "Resmi eğitim / Sempozyum / Kongre" ile aldığı saptanmıştır. KBRN ile
ilgili tatbikat yapıldığını bilenlerin oranı beklenenden düşük olarak (%10) saptanmıştır.
Sonuç olarak katılımcıların %63,5'inin KBRN ile ilgili bilgi düzeyini yeterli
görmediğini ve katılımcıların %96,3'ünün KBRN eğitimini gerekli gördüğü
saptanmıştır.
Tartışma: Çalışmamızda yer alan katılımcıların KBRN hakkında bilgi düzeyinin yeterli
olmadığını tespit ettik. Lise ve Üniversite eğitimleri sırasında KBRN konusuna
yeterince yer verilmediğini, verildiyse de bilgilerin akılda kalıcı olmadığını tespit ettik.
Bu alanda daha geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. KBRN konusuna
okul müfredatlarında daha fazla yer verilmeli, yapılan eğitim ve tatbikatlarının sıklığı
artırılmalı ve eğitimlere aktif katılım sağlanmalıdır.
Anahtar kelimeler: KBRN, aile hekimi, 112 acil ve ilkyardım sağlık personeli,
KBRN eğitim ve tatbikatı, KBRN bilgi düzeyi

Abstract:
Objective: CBRN incidents are events which cause negative effects on the environment
and people due to accidental or intentional spread of substances with chemical,
biological, radiological and nuclear contents. In the event of potential CBRN threats and
dangers, 112 (emergency service) personnel will definitely be among the teams that will
respond first to the incident. Victim's application to family healthcare centers will be
inevitable since these centers are very common and easily accessible in our country. In
our study, we asked physicians working at FHCs (Family Health Centers) in Kayseri
province and supportive health personnel at 112 service to fill the questionnaire on a
face-to-face basis in order to determine their knowledge levels on CBRN.
Material and Method: The study was conducted face-to-face by visiting FHCs and
112 stations in Kayseri province. During these visits, required information was given
about our study and then the volunteers were asked to complete the pre-prepared
questionnaire form. The study was conducted with a total of 241 volunteer personnel
including 110 physicians and 131 emergency service supportive health personnel.
Results: Among the participants of our study, the percentage of those who previously
received CBRN training was found to be 46.9%. Among these personnel, it has been
found that 67.3% has received the training before two or several years and the vast
majority (89.3%) received CBRN training by "Official training / Symposium /
Convention". The percentage of personnel being aware of CBRN-related exercises was
found to be lower than expected (10%). In conclusion, it has been found that 63.5% of
the participants did not find their CBRN-related knowledge level sufficient, and 96.3%
of the participants consider that CBRN training is compulsory.
Discussion: We have found that CBRN knowledge level of participants of our study is
not sufficient. We have found that high school and university education did not
sufficiently cover CBRN topics, and the knowledge provided (if any) were not easily
recallable. More comprehensive studies are required in this area. CBRN topics should
be included more in school curricula, frequency of training and exercises should be
increased, and active participation in training should be obtained.
Keywords: CBRN, family physician, 112 emergency and first aid health personnel,
CBRN training and exercise, CBRN knowledge level