Otomotiv sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin entropi temelli ağırlıklandırma yöntemi üzerinden finansal performanslarının TOPSİS, ARAS ve COPRAS ile analizi (Borsa İstanbul'da uygulama)
Analysis of financial performance of businesses operating in the automoti̇ve sector using the entropy based weighting method with TOPSIS, ARAS and COPRAS (An application in Borsa Istanbul)
Yazar: BERKAY KOCADÜZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN ÇELENK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Finansal Piyasalar ve Yatırım Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: ARAS = ARAS ; Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; COPRAS yöntemleri = COPRAS methods ; Entropi = Entropy ; Finansal performans = Financial performance ; Otomotiv sektörü = Automotive sector ; TOPSIS = TOPSIS ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Dünya ülkelerinin gerçekleştirdiği ekonomik faaliyetlerde otomotiv sektörü önemli bir konumda yer almaktadır. Gelişen teknoloji sayesinde otomotiv sektöründe yer alan firmalar arasındaki rekabet ön plana çıkmaktadır. Firmalar arasında ortaya çıkan rekabetin firmaların performanslarını nasıl etkilediğini ve bu firmalara yapılacak yatırım açısından finansal performans analiziyle incelenmesi gerekmektedir. Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri (ÇKKV) aracılığıyla birçok farklı kriter analize dahil edilmesi sağlanmaktadır. Bu yüzden imalat sanayisinde yer alan otomotiv sektöründeki firmaların finansal performans analizinin ÇKKV metotları ile incelenmesi çok önemlidir. Bu çalışmada Borsa İstanbul'da (BIST) işlem gören otomotiv sektöründe 8 firmanın 2017- 2021 arası dönemlerindeki finansal performansı 15 finansal oran aracılığıyla analiz yapılmaktadır. Firmaların finansal oranları için gerekli verileri Kamuyu Aydınlatma Platformu'ndan (KAP) elde edilmektedir. Elde edilen finansal oranlar ÇKKV yöntemleri ile incelenmektedir. Bu çalışmada Entropi yöntemi ile bulunan finansal oranlar ağırlıklandırılacaktır. Bu ağırlıklandırma işlemini takip ederek Topsıs, Aras ve Copras yöntemleri ile firmaların sıralaması tespit edilmektedir. Çalışmada elde edilecek sonuçlar ile şirketlerin finansal performanslarının yıllara göre başarı sıralaması belirlenmektedir. Farklı ÇKKV yöntemleri ile elde edilen sonuçlarla karşılaştırma yapılmaktadır. Eşit ağırlık yöntemiyle yapılan ağırlıklandırma yöntemi Entropi yöntemi ile ağırlıklandırma yöntemi ile elde edilen sonuçlar arasında duyarlılık analizi yapılmaktadır. Bu karşılaştırma ile ÇKKV yöntemleri arasında etkinlik ve ilişki için korelasyon yöntemi uygulanmaktadır.

Abstract:
The automotive sector has an important place in the economic activities carried out by the  countries of the world. Thanks to the developing technology, the competition between the companies in the automotive sector comes to the fore. It is necessary to examine the competition between companies and the financial performance analysis in terms of investing in these companies. Many different criteria are included in the analysis through Multi-Criteria Decision Making Methods (MCDM). Therefore, it is very important to examine the financial performance analysis of companies in the automotive sector in the manufacturing industry with MCDM methods. In this study, the financial performance of 8 companies in the automotive sector traded in Borsa Istanbul (BIST) in the period between 2017-2021 is analyzed through 15 financial ratios. The necessary data for the financial ratios of the companies are obtained from the Public Disclosure Platform (KAP). Obtained financial ratios are analyzed by MCDM methods. In this study, the financial ratios found by the Entropy method will be weighted. By following this weighting process, the ranking of the companies is determined by Topsis, Aras and Copras methods. With the results to be obtained in the study, the success ranking of the financial performances of the companies according to the years is determined. Comparisons are made with the results obtained with different MCDM methods. The weighting method with the equal weight method the sensitivity analysis is performed between the results obtained with the Entropy method and the weighting method. Correlation method is applied for effectiveness and relationship between this comparison and MCDM methods.