Yenidoğan geç sepsisinde endotelyal glikokaliks komponentleri düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of endothelial glycocalyx components levels in late-onset newborn sepsis
Yazar: SİMAY ARMAĞAN YALVAÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA BARSAN KAYA
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
ÖZET
Armağan Yalvaç S, Yenidoğan geç sepsisinde endotelyal glikokaliks komponentleri düzeylerinin değerlendirilmesi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Tıpta Uzmanlık Tezi, Eskişehir, 2024. Yenidoğan enfeksiyonları, yaşamın ilk ayında önemli bir morbidite ve ölüm nedeni olmaya devam etmektedir. Yenidoğan sepsisinin özgül belirti ve bulgularının olmaması, enfeksiyon dışı klinik tablolarla karışabilmesi ve kusursuz bir belirtecin bulunmaması nedeniyle tanısında güçlükler yaşanmaktadır. Sağlıklı endotel hücrelerinin yüzeyinde, doğrudan kan ile temas halinde bulunan ve proteoglikan, glikoproteinler ve glikozaminoglikan zincirleri içeren dinamik bir glikokaliks tabakası bulunur. Endotelyal glikokaliks (EG), sepsis sırasında inflamatuar yanıtın ilk hedeflerinden biridir ve erken gelişen bir "sitokin fırtınasına" maruz kalır. Bu çalışmanın amacı, yenidoğanlarda EG komponentleri olan Syndecan-1, Hyaluronan ve Heparan Sülfat düzeylerinin septik şok ve sepsis ilişkili dissemine intravasküler koagulasyon (DİK) ile olan ilişkisini araştırmaktır. Çalışmaya ortalama gestasyon haftası 32,77±4,25 olan 39 sepsis tanılı yenidoğan ve 32,62±3,94 olan 39 kontrol grubu hastası dahil edilmiştir. Çalışma grubunda 14 hastada septik şok gelişmiştir. Septik şok gelişen ve gelişmeyen hastalar arasında endotelyal glikokaliks komponentleri düzeyi açısından anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,05). EG komponentlerinin düzeyinin sepsise bağlı DİK ile ilişkisi değerlendirildiğinde, heparan sülfat düzeyinin PLT ile negatif yönde (r=-0,439, p=0,005) ve d-dimer ile pozitif yönde (r=0,536, p<0,001) anlamlı korelasyon, Syndecan-1 düzeyinin ise PLT ile negatif yönde (r=-0,32, p=0,047) korelasyon gösterdiği saptanmıştır. Tanısal performansları değerlendirmek amacıyla yapılan ROC analizinde, hyaluronanın AUC değeri 0,675'tir. Bu değer orta düzeyde tanısal doğruluk göstermektedir (p=0,008, %95 güven aralığı 0,555-0,796). Syndecan-1 ve heparan sülfat için yapılan ROC analizi sonuçları anlamlı tanısal kapasite göstermemiştir. Bu bulgular, yenidoğanlarda sepsisin erken tanısında yalnızca hyaluronan biyomarkerının potansiyel bir belirteç olabileceğini düşündürmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Endotelyal Glikokaliks, Heparan Sülfat, Hyaluranon, Yenidoğan Syndecan-1, Sepsis.

Abstract:
ABSTRACT
Armağan Yalvaç S, Evaluation of Endothelial Glycocalyx Component Levels in Late-Onset Neonatal Sepsis, Eskişehir Osmangazi University Faculty of Medicine, Department of Pediatrics, Medical Specialization Thesis, Eskişehir, 2024. Neonatal infections continue to be a significant cause of morbidity and mortality in the first month of life. The diagnosis of neonatal sepsis is challenging due to the lack of specific signs and symptoms, the possibility of it being confused with non-infectious clinical conditions, and the absence of a perfect marker. On the surface of healthy endothelial cells, there is a dynamic glycocalyx layer that is in direct contact with blood and contains proteoglycans, glycoproteins, and glycosaminoglycan chains. The endothelial glycocalyx (EG) is one of the first targets of the inflammatory response during sepsis and is exposed to an early "cytokine storm." This study aims to investigate the relationship between the levels of EG components, Syndecan-1, Hyaluronan, and Heparan Sulfate, and septic shock and sepsis-associated disseminated intravascular coagulation (DIC) in neonates. The study included 39 neonates with an average gestational age of 32.77±4.25 weeks diagnosed with sepsis and 39 control group patients with an average gestational age of 32.62±3.94 weeks. In the study group, 14 patients developed septic shock. No significant difference was found in the levels of EG components between patients who developed septic shock and those who did not (p>0.05). When the relationship between the levels of EG components and sepsis-associated DIC was evaluated, it was found that the level of heparan sulfate was significantly correlated negatively with PLT (r=-0,439, p=0.005) and positively with d-dimer (r=0.536, p<0.001). The level of Syndecan-1 was found to be negatively correlated with PLT (r=-0.32, p=0.047). The ROC analysis performed to evaluate the diagnostic performance of the biomarkers showed that the AUC value for hyaluronan was 0.675, indicating a moderate level of diagnostic accuracy (p=0.008, 95% confidence interval 0.555-0.796). The ROC analysis results for Syndecan-1 and heparan sulfate did not show significant diagnostic capacity. These findings suggest that only the hyaluronan biomarker may be a potential indicator for the early diagnosis of sepsis in neonates. Key Words: Endothelial Glycocalyx, Heparan Sulfate, Hyaluranon, Newborn,                                                                                                                                  
Syndecan-1, Sepsis.