Barış gazeteciliği bağlamında Ankara Garı saldırısı 
haberlerinin eleştirel söylem çözümlemesi
In the context of peace journalism critical discourse analysis of news following the suicide attack in Ankara Train Station
Yazar: ECE TOSUN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EMEL ARIK
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Ankara Garı = Ankara Train Station ; Barış gazeteciliği = Peace journalism ; Eleştirel söylem çözümlemesi = Critical discourse analysis ; Gazetecilik = Journalism ; Gazeteler = Newspapers ; Nefret söylemi = Hate speech ; Söylem = Discourse ; İdeoloji = Ideology

Özet:
Kitle iletişim araçlarının haber üretim ve aktarım sürecinde ideoloji kavramı çoğu zaman belirleyici bir faktör olmakta, farklı yayın kuruluşlarınca aynı olaylar farklı şekillerde tanımlanabilmektedir. 
Bu çalışmada 10 Ekim 2015 günü Ankara Garı'nda gerçekleştirilmesi planlanan Emek, Barış, Demokrasi mitingi öncesinde, miting katılımcılarına yönelik olarak gerçekleşen ve Cumhuriyet tarihinin en büyük terör saldırısı olarak nitelenen intihar saldırısı sonrası Türk basınında olayla ilgili yer alan haberlerin eleştirel söylem çözümlemesini yapmak amaçlanmıştır. Çalışmada Teun A. Van Dijk'ın eleştirel söylem analizi yöntemi kullanılarak 11, 12, 13, 14, 15 Ekim 2015 tarihli Sabah, Star, Hürriyet, Cumhuriyet, Zaman, Özgür Gündem gazetelerinin olayla ilgili haberleri incelenmiştir. Dört bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde gazetecilerin ve gazete sahiplerinin medya metinlerine yansıyan ideoloji ve söylemi dil yoluyla oluşturduklarının altı çizilmiş, ideoloji ve medyanın ayrılmaz ilişkisi açıklanmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde yeni bir habercilik anlayışı olan "Barış Gazeteciliği"nin önemi, gerekliliği, genel geçer gazetecilik ile olan benzerlik ve farklılıkları ve barış gazeteciliğinin hayata geçirilmesi için yapılması gerekenler anlatılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde "Nefret Söylemi" kavramının toplumun bazı kesimlerini "biz" ve "onlar" olmak üzere ayrıştırarak toplumun bu kesimlerini ötekileştirmesine değinilmiş, nefret söyleminin medyada nasıl yer bulduğu ve bu konuda medyaya düşenler ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Çalışmanın dördüncü ve son bölümünde ise 10 Ekim günü Ankara Garı'nda gerçekleşen intihar saldırısının Türk basınında nasıl haberleştirildiği farklı gazeteler örnekleminde söylem çözümlemesi yöntemiyle analiz edilmiştir. Çalışma sonunda gazetelerin ideolojik farklılıklarının ve sahiplik yapılarının ilgili haberlerin metinlerinin inşasında etkin oldukları açıkça görülmüştür. Farklı ideolojilere sahip gazeteler Ankara Garı'nda yaşanan olayla ilgili farklı gerçeklikler tasarlamış, olayı kendi ideolojileri doğrultusunda ele almışlardır. 


Anahtar Kelimeler: Söylem, İdeoloji, Nefret Söylemi, Eleştirel Söylem Çözümlemesi, Barış Gazeteciliği

Abstract:
The concept of ideology is mostly a determinant factor in news production and transmission process of mass media. Same events can be described differently by each broadcasting corporation. The aim of this study is doing a cricital discourse analysis of the news took place in Turkish media following the suicide attack occured on October 10 2015 in Ankara train station targeting the participants of the Labor, Peace and Democracy Meeting before the meeting started.  The attack is recognized as the largest scaled terror attack of modern Turkish history. The news stories in the newspapers Sabah, Star, Hürriyet, Cumhuriyet, Zaman, Özgür Gündem on October 11-12-13-14-15 2015 has been studied using Teun A. Van Dijk's critical discourse analysis method. In the first of the four chapters it is denoted the journalists and newspaper owners create the ideology that reflects on texts of the news stories through linguistics and the inseperable relation between media and the ideology is tried to be explained. In the second chapter the importance and neccesity of peace journalism, its similarities and differences with conventional journalism, and means that need to be taken to adapt peace journalism have been tried to be explained.  In the third chapter of the study, it is noted that the concept "hate speech" seperates sectors of the  society as "us" and "them", alienating those sectors. It is also tried to be revealed how hate speech finds place in media and what media is supposed to do about it. In the fourth and last chapter, the discourse analysis of the way the suicide attack on October, 2015 in Ankara train station was made into news is done through samples from different newspapers. At the end of the study it is clear that differences in ideologies or the ownership structures of the newspapers was effective on construciton of texts of the news stories. Newspapers with different ideologies each designed a different reality about the incident in Ankara train station, approached the matter aligned with thei
own ideologies.


Keywords: Discourse, İdeology, Hate speech, Critical discourse analysis, Peace journalism