Üniversite sınav çizelgeleme problemlerinin yapay zeka teknikleri ile çözümü
Solving the university exam timetabling problems with artificial intelligence techniques
Yazar: YAKUP ÇELİKBİLEK
Danışman: DOÇ. DR. TUNÇHAN CURA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Sayısal Yöntemler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Genetik algoritmalar = Genetic algorithms ; Sınav çizelgeleme = Examination scheduling ; Uzman sistemler = Expert systems ; Yapay zeka = Artificial intelligence ; Çizelgeleme = Scheduling ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Çizelgeleme, sistemler için her zaman önemli bir konu olmuştur. Teknolojinin gelişimine kadar manuel olarak gerçekleştirilen çizelgeleme işlemleri, günümüzde bilgi teknolojilerinin de gelişimiyle birlikte artan bir önem kazanmıştır. Bilgi teknolojileri kullanılarak gerçekleştirilen çizelgeleme işlemlerinin, manuel olarak gerçekleştirilen çizelgeleme işlemlerine göre sistemlerin etkinliğini yüksek miktarda arttırmakta olduğu literatürde yer alan çalışmalarda gözlemlenmektedir. Bu tez çalışmasında da çizelgeleme problemlerinden biri olan üniversite sınav çizelgeleme problemlerinin çözümü yapay zeka teknikleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir.
Çalışmanın amacı, üniversite sınav çizelgeleme problemlerinin hem hızlı hem de etkin bir şekilde çözümlerinin gerçekleştirilmesidir. Bu amaçla, çalışmanın ilk bölümünde uzman sistemler incelenmiştir. Daha sonra, ikinci kısımda en sık kullanılan sezgisel yöntemler incelenmiştir. Üçüncü kısımda, tezin de temelini oluşturan üniversite sınav çizelgeleme problemi ve literatür taramasına yer verilmiştir. Önerilmekte olan üniversite sınav çizelgeleme yöntemi de dördüncü bölümde ayrıntılı olarak aktarılmıştır. Son bölümde de, önerilmekte olan üniversite sınav çizelgeleme yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiş olan Toronto Üniversitesi Kıyaslama Veri Seti uygulamalarına ait sonuçlar iki başlık altında aktarılmıştır.

Abstract:
Timetabling is always an important issue for systems. Timetabling process performed manually until the development of technology has gained increasing importance with the development of information technologies nowadays. It is observed in the studies in the literature that timetabling process performed by using information technologies increases the effectiveness of systems greatly according to timetabling process performed manually. In this thesis, one of the timetabling problems, university exam timetabling problems were performed by using artificial intelligence techniques. 
The aim of the study is to be performed of the solutions of the university exam timetabling problems both quickly and effectively. With this aim, expert systems were analyzed in the first section of the study. Afterwards, in the second section, most frequently applied heuristic methods were analyzed. The third section was given to literature review and university exam timetabling which is formed the basis of the thesis. Proposed university exam timetabling method was described in detailed in the fourth section. In the last section, Toronto University Benchmark data set application results which is obtained by using the proposed university exam timetabling method were reported under two headings.