Çok katmanlı kentlerin hafızası: Antakya örneği
The memory of multi-layered cities: Antakya case
Yazar: TÜLAY KAYIŞ
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE DUYGU KAÇAR ; DOÇ. DR. MERT NEZİH RİFAİOĞLU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bina Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Tarihi çevrelerin oluşumunda ve katmanlaşarak günümüze kadar ulaşmasında somut ve somut olmayan değerler etkilidir. Geçmişten günümüze bu değerler; mimari elemanlar, yapım teknikleri, yaşam biçimleri, geçim kaynakları, ekonomik, sosyal, dini ve inanç sistemleri, kültürel değerlerin tümünü içerir. Kentlerin kimliklerini oluşturan bu değerler yerin ruhunu oluşturarak fiziksel yapılı çevrenin biçimlenmesiyle birlikte kültürel zenginliği ortaya koyarak somut olmayan değerlerin kuşaklar arasında aktarılmasında önemli yer tutar.
Birçok medeniyete ve tarihsel döneme ev sahipliği yapan Antakya kentinde seçilen çalışma alanı ile bölgenin antik çağdan günümüze kadar geçirdiği değişim ve dönüşümlerin inanç sistemleri, yaşam biçimleri, farklı kültürler ve yönetimler ile şekillenmesini; fiziksel, sosyal ve ekonomik yönleriyle ele alarak katmanlar içinde ortaya çıkarılmasını sağlamaktır. Kentin kimliğini oluşturan somut ve somut olmayan değerlerin birlikteliğini, kent hafızasındaki katmanlar arası ilişkilerle değerlendirerek geleneksel dokuya özgü niteliklerin ortaya çıkarılması, bu değerlerin sürdürülebilirliği ve kentle olan yeni etkileşimi tartışılmaktadır. Gerek kentsel ölçekte gerek yapı bazında irdelenmesi ile açığa çıkacak geleneksel dokuya ait özellikler bağlama ait olarak değerlendirilecektir. 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş-Pazarcık ve Kahramanmaraş-Elbistan merkezli gerçekleşen 7.7 ve 7.6 Mw büyüklüğündeki depremler, Hatay ilini derinden etkileyerek yıkımlara sebep olmuştır. Bunun yanı sıra 20 Şubat 2023 tarihinde Hatay-Samandağ merkezli gerçekleşen 6.4 Mw büyüklüğündeki deprem, yıkımların ve hasarların derecesini arttırmıştır. Çalışmanın amacı Antakya kentinin kuruluşundan günümüze katmanlaşarak oluşturduğu zengin kent hafızasını, somut ve somut olmayan değerleriyle birlikte tarihsel, fiziksel, kültürel katmanlar altında tanımlamaya çalışmaktır. Deprem sonrasında daha büyük öneme sahip olarak Antakya üzerine yapılan bu çalışma, kent için deprem sonrası yapılacak tüm planlamalara referans olma niteliği taşımaktadır. Çalışma, Antakya kentinde Asi nehrinin batı kıyı çeperi ve Habibi Neccar (Silpius) Dağları arasında kalan bölgeyi kapsamaktadır. Çalışmada tarihi araştırma ile kadastral planlar, tarihi belgeler, eski fotoğraflar, alana dair güncel fotoğraflardan yararlanılmıştır.

Abstract:
Tangible and intangible values are effective in the formation and stratification of historical environments. These values from past to present; It includes all architectural elements, construction techniques, lifestyles, livelihoods, economic, social, religious and belief systems, and cultural values. These values, which constitute the identities of the cities, have an important place in the transfer of intangible values between generations by creating the spirit of the place and revealing the cultural richness together with the shaping of the physical built environment.
In Antakya, which has been home to many civilizations and historical periods, the selected work area and the changes and transformations that the region has undergone from ancient times to the present are shaped by belief systems, lifestyles, different cultures and administrations; is to ensure that it is revealed in layers by considering its physical, social and economic aspects. Evaluating the unity of the tangible and intangible values that make up the identity of the city, with the relations between the layers in the urban memory, revealing the characteristics specific to the traditional texture, the sustainability of these values and their new interaction with the city are discussed. The features of the traditional texture, which will be revealed by examining both on an urban scale and on a building basis, will be evaluated as pertaining to the context. Earthquakes of 7.7 and 7.6 Mw, which took place in Kahramanmaraş-Pazarcık and Kahramanmaraş-Elbistan on February 6, 2023, deeply affected the province of Hatay and caused destruction. In addition, the 6.4 Mw earthquake that took place in Hatay-Samandağ centre on February 20, 2023 increased the degree of destruction and damage. The aim of the study is to try to define the rich city memory, which the city of Antakya has formed by stratification from its foundation to the present, under historical, physical and cultural layers, together with its tangible and intangible values. This study, which was made on Antakya with greater importance after the earthquake, has the quality of being a reference for all the plans to be made for the city after the earthquake. The study covers the area between the western shoreline of the Asi River and the Habibi Neccar (Silpius) Mountains in the city of Antakya. In the study, historical research, cadastral plans, historical documents, old photographs, current photographs of the area were used.