Solid organ malignitesi nedeni ile takip edilen hastalarda febril nötröpenik atak başlangıcındaki prokalsitonin düzeyi ile bu atak sırasındaki mortalite ilişkisinin incelenmesi
The relationship between procalcitonin levels at the onset of febrile neutropenic attacks and mortality during these attacks in patients with solitary organ malignancy
Yazar: BAYRAM YEŞİL
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA YILDIZ
Sağlık Bakanlığı / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Onkoloji = Oncology

Özet:
Febril nötropeni hastalarında enfeksiyon varlığını ve prognozu belirlemede çeşitli laboratuar parametrelerinin yararlı olduğu gösterilmiştir.Bakteriyel ve fungal enfeksiyonlarda artan, viral enfeksiyonlarda artmayan  prokalsitonin   febril   nötropeni hastalarında rutin kullanımda henüz yer bulamamıştır.Febril nötropenik hastalarda enfeksiyon varlığını ve prognozu göstermede prokalsitonin katkısını değerlendirmek amacıyla bu çalışma planlandı.Ocak 2013 – Aralık 2014 tarihleri arasında yatırarak izlediğimiz solid organ maligniteli yetişkin kanser hastalarından yatış anında prokalsitonin düzeyi çalışılan 61 hasta bu çalışmaya alındı. Yirmi yedi (%44.2)'sinde akciğer kanseri, 13(%21.3)'ünde meme kanseri, 4(%14)'ünde testis kanserinin ilk üç sırada altta yatan hastalık olduğu bu hastaların 24'ünde mikrobiyolojik olarak tanımlanmış enfeksiyon,9'unda klinik olarak tanımlanmış enfeksiyon tespit edildi. Olguların 10 (%16.3)' unde mortalite görüldü. Yatış sırasındaki medyan prokalsitonin değerleri mikrobiyolojik olarak tanımlanmış enfeksiyonu olan olgularda 1.5 ng/ml, klinik olarak tanımlanmış enfeksiyonu olanlarda 0,6 ng/ml ve nedeni bilinmeyen ateş olan olgularda 0.6 ng/ml idi ve arada anlamlı farklılık vardı (p<0.001). Mortalite görülen olgularda medyan prokalsitonin değeri 17.70 ng/ml iken mortalite görülmeyen olgularda 0.56 ng/ml idi ve iki grup arasında anlamlı farklılık vardı (p<0.001).Enfeksiyon tespit edilen(mikrobiyolojik ve klinik olarak) ve edilmeyen(nedeni bilinmeyen ateş) olgular arasında medyan prokalsitonin değeri arasında anlamlı farklılık vardı(1.3 ng/ml'ye karşılık 0.4 ng/ml,p=0.021).Ayrıca bu hastaların MASCC skoru da değerlendirildi.Yatış sırasındaki medyan MASCC skoru mikrobiyolojik olarak tanımlanmış  enfeksiyonu olan olgularda 22, klinik olarak tanımlanmış  enfeksiyonu olanlarda 23 ve nedeni bilinmeyen ateş olan olgularda 24 idi ve  arada anlamlı farklılık vardı (p=0.037). Mortalite görülen olgularda medyan MASCC skoru 19 iken mortalite görülmeyen olgularda 24 idi ve iki grup arasında anlamlı farklılık vardı (p<0.001). Enfeksiyon tespit edilen (mikrobiyolojik ve klinik olarak) ve edilmeyen (nedeni bilinmeyen ateş) olgular arasında medyan MASCC skoru arasında anlamlı farklılık vardı (22'ye karşılık 24, p=0.012). 
            Sonuç olarak; prokalsitoninin febril nötropeni hastalarında enfeksiyonu ve mortaliteyi göstermede önemli bir parametre olarak rutin kullanıma girmesi gerektiği, tek başına infeksiyonu ve mortaliteyi göstermede yeterli olması nedeni ile hastaneye başvuru anında ayaktan tedavi veya yatırarak tedavi kararını vermede oldukça yararlı olacağı ve prokalsitonin ile MASCC skorunun birlikte değerlendirilmesinin prognozu öngermede daha yararlı olacağı düşünüldü.

Abstract:
It has been shown that some laboratory parameters are beneficial to determine enfections and prognosis in patients with febrile neutropenia. Procalcitonin increases in bacterial and fungal enfections but not in viral enfections. Procalcitonin is not routinely used in follow up of febrile neutropenia. We performed this study in order to evaluate utility of procalcitonin for showing presence of enfection and prognosis. 61 patients having solid organ malignancies and hospitalized between January 2013 and December 2014 were included in our study. Procalcitonin levels were evaluated in first day of hospitalization. 27 (%44.2) patients had diagnosis of lung cancer wheras 13 (%21.3) patients had breast cancer and 4 (%14) patients had testicular cancer. 24 of the patients had microbiologically described enfection whereas 9 patients had clinically described enfection. 10 (%16.3) cases were resulted with mortality. Median procalcitonin values of procalcitonin were 1.5 ng/ml in patients with microbiologically described enfection and 0,6 ng/ml in patients having clinically described enfection. Also, median procalcitonin value of cases with fever of unknown origin was 0,6 ng/ml. there was statistically singnificant difference between all groups (p<0.001). median procalcitonin level was 17.70 ng/ml in cases with mortality and 0.56 ng/ml in non-mortal cases (p<0.001). there was significant difference between patients with described enfection and having fever of unknown origin (1.3 ng/ml versus 0.4 ng/ml, p=0.021). Also, we evaluated MASCC scores of these patients. Median MASCC score of patients with microbiologically described enfection was 22 whereas 23 in patients having clinically described enfection and 24 in patients having fever of unknown origin, also difference between these groups were statistically significant (p=0.037). Median MASCC score of cases with mortality was 19 whereas 24 in non-mortal cases (p<0.001). There was significant difference for MASCC Score between patients with described enfection and having fever of unknown origin (22 versus 24 p=0.012).  
            Finally, we determined that procalcitonin must be routinely used in order to show enfection and mortality in patients with febrile neutropenia. Because procalcitonin is a sufficient and appropriate examination to show infection and mortality so it can be beneficial to decide treatment method, and hospitalization. Procalcitonin and MASCC score can be more beneficial to predict prognosis of patients with febrile neutropenia.