Propafenone'un ventriküler aritmiler ve sinyal ortalamalı EKG parametreleri üzerindeki etkisinin araştırılması /
Yazar: KIVANÇ ÇEFLE
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 1993
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Aritmi-kardiyak = Arrhythmia-cardiac ; Elektrokardiyografi = Electrocardiography ; Elektrokardiyografi-ambülatuar = Electrocardiography-ambulatory ; Propafenon = Propafenone

Özet:
77 ÖZET İskemik kalp hastalığı olan, özellikle akut myokard infarktüsü geçirmiş olan hastalarda, ani ölüm riski olan grubun belirlenmesinde, sinyal ortalamalı EKG kaydı ile yapılan geç potansiyel analizinin önemi değişik çalışmalarda vurgulanmıştır (6, 24, 28, 36, 72, 80). öte yandan, antiaritmik kullanımının, sinyal ortalamalı EKG bulguları üzerindeki etkisini inceleyen çalışmalar, antiaritmik etkinlik ile geç potansiyeller arasında net bir ilişki ortaya koyamamışlardır. Başka bir deyişle, ventriküler aritmiler baskılansa da, geç potansiyeller sebat etmekte, hatta bazı durumlarda daha da belirginleşmektedir (18, 27, 62). Bizim çalışmamızın esas amacını da, propafenone 'un sinyal ortalamalı EKG bulguları üzerine olan etkisinin incelenmesi oluşturmaktadır. Ayrıca geç potansiyellerle ventriküler aritmiler arasındaki ilişki ve propafenone 'un bir antiaritmik olarak etkinliği de değerlendirilmiştir. Çalışmamız 9'u kadın (%64.3), 5' i erkek olan (%35.7) yaşı 36-72 arasında değişen (ortalama 55.7 ± 11.47) 14 hasta üzerinde yapılmıştır. Çalışmaya; 1. Ciddi ventriküler aritmisi olan hastalar: 24 saatlik Holter monitorizasyonunda "sustained" ya da "non-sustained" ventriküler taşikardisi olanlar; 2. bigemine, trigemine, veya "couplet" tarzında sık ventriküler ekstrasistolleri olanlar; 3. veya saatte otuzun üzerinde (24 saat ortalaması saatte otuzun üzerinde olan) ventriküler ekstrasistolleri bulunanlar; 4. ya da saatte 10-30 arasında ventriküler ekstrasistolleri olup bu ekstrasistollerin en az %5'i üzerindeki miktarının ikinci bir odağa ait olduğu hastalar alınmıştır. Bir haftalık plasebo kullanımından sonra, propafenone tedavisinden hemen önce yapılan sinyal ortalamalı EKG kaydında, hiç bir hastada geç potansiyel saptanmamıştır. Tekrar edilen Holter monitorizasyonunda ventriküler aritmilerde anlamlı bir değişiklik görülmemiştir. Bu78 tetkiklerin ardından, hastalara propafenone (günde üç doz olarak, 8 saat ara ile 250 mg) başlanmış ve bundan sonraki bir aylık izleme dönemi boyunca, haftada bir, istirahat EKG 'sinde 5 dakikalık ritm kontrolü yapılmış, tek bir ventriküler ekstrasistol görülmesi durumunda dahi doz günde 150 mg arttırılmıştır. Bu şekilde çalışma sonuna ulaşan hastalarımızda, 24 saatlik Holter monitorizasyonu ve geç potansiyel analizi tekrarlandığında, altı vakada geç potansiyellerin ortaya çıktığı, 40-200 mHz frekans aralığında yapılan RMS voltaj tayini hariç, diğer tüm parametrelerde anlamlı değişiklikler olduğu (HFLA ve FQRS'de artış, RMS 'de azalış), öte yandan ventriküler ekstrasistollerin anlamlı olarak azaldığı (P: 0.0035) görülmüştür. Yani, bizim çalışmamızda da, geç potansiyeller üzerindeki olumsuz etkinin, ant i aritmik etkinliği engellemediği sonucu ortaya çıkmıştır. Bu durumun, sodium kanal bloku yapan ilaçların, özellikle de propafenone 'un, "reentry" mekanizması ile gelişen ventriküler aritmilerin substratı olduğu iddia edilen ve sinyal ortalamalı EKG kaydında geç potansiyellerin ortaya çıkışı ile kendini belli eden yavaş ileti özellikli hasta myokard üzerindeki iletiyi yavaşlatıcı ve selektif etkilerinden kaynaklandığı düşünülmüştür (31, 62). Bununla birlikte, ventriküler ekstrasistollerin oldukça etkili bir şekilde baskılandığı dikkate alınarak, sinyal ortalamalı EKG parametrelerindeki bu anlamlı değişikliklerin, kullanılan ilacın antiaritmik etkinliğinin göstergesi olup olmadığı sorusu ortaya çıkmış, ancak vaka sayımızın az olması nedeni ile bu konuda kesin bir fikir belirtmekten kaçınılmıştır, öte yandan, hiç bir hastamızda proaritmik bir hadise görülmemekle beraber, söz konusu bulguların "reentry" mekanizması ile gelişebilecek habis ventriküler artimilerin habercisi olup olmadığı ihtimali üzerinde de durulmuş, eldeki verilerin, böyle bir iddiada bulunmak için yetersiz olduğu kabul edilmiştir. Sonuç olarak, propafenone 'un sinyal ortalamalı EKG üzerindeki etkilerinin anlamının tartışmaya açık olduğu, ayrıca, sinyal ortalamalı EKG kaydının antiaritmik kullanımını yönlendirmek açısından değeri konusunun ise hala araştırmaya açık bir alan olduğu kanaati belirmiştir.

Abstract: