Dental korkuyu azaltmada oyun hamuru ile oynatılarak bilgilendirmenin etkisi
Effect of informing by with playing silly putty in reducing dental fear
Yazar: AYSUN ULUIŞIK
Danışman: PROF. DR. SEVİM SAVAŞER
Biruni Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry ; Hemşirelik = Nursing ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Dental anksiyete = Dental anxiety ; Hemşirelik = Nursing ; Oyun materyalleri = Play materials ; Oyunlar = Games

Özet:
Araştırma, dental korkuyu azaltmada dişçi setinden oluşan oyun hamuru ile oynatılarak bilgilendirmenin etkisini belirlemek amacıyla Samsun/Çarşamba Devlet Hastanesi Diş Tedavi ve Protez Merkezi'nde 1 Aralık 2018-31 Mart 2019 tarihleri arasında 5 ve 6 yaşındaki 60 çocuk ile deneysel olarak gerçekleştirildi.
Araştırma verileri; tanımlayıcı soru formu, Çocuk Korku Ölçeği (ÇKÖ), dişçi setinden oluşan oyun hamuru ile toplandı. Araştırma için etik kurul izni, kurum izni ve ailelerden yazılı onam alındı. Verilerin analizinde; tanımlayıcı özelliklerin dağılımı Pearson Ki-kare analizi, Yates düzeltmeli ki-kare testi ve Fisher kesin testi ile araştırma gruplarındaki çocukların, Çocuk Korku Ölçeği puan ortalamasının grup içi ve gruplar arası karşılaştırılmasında bağımsız gruplarda ve bağımlı gruplarda t testi kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık p<.05 olarak kabul edildi.
Değerlendirme sonucunda; diş hekimine geldiğinde işlem öncesi oyun hamuru ile oynatılan deney grubundaki çocukların işlem sonrası (.30±.70) korku puan ortalamasının işlem öncesine (2.03±1.35) göre düşük olduğu, aradaki farkın çok ileri düzeyde anlamlı olduğu (p<.001), kontrol grubundaki çocukların işlem sonrası (1.87±1.31) korku puan ortalamasının işlem öncesine (1.23±1.14) göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu (p<.01) belirlendi. 
İşlem sonrası dişçi setinden oluşan oyun hamuru ile oynatılan deney grubundaki çocukların korku puan ortalamasının (.30±.70) kontrol grubuna (1.87±1.31) göre çok ileri düzeyde anlamlı olarak düşük olduğu (p<.001) belirlendi.
Araştırmada, dişçi setinden oluşan oyun hamurunun dental korkuyu azaltıcı etkisi olduğu sonucuna varıldı. Diş hekimi ile çalışan hemşirelerin çocuklara yapılacak diş ile ilgili uygulamalarda oluşan korkuyu azaltmada uygulama öncesi, oyun oynatılarak korkunun azaltılmasına olan katkısından yararlanabilecekleri önerilir.

Anahtar kelimeler: çocuk, dental korku, hemşire, oyun

Abstract:
The study was carried out experimentally with 60 children aged between 5 and 6 years to investigate efficacy of informing silly putty playing therapy in reducing dental fear in Samsun/Çarşamba State Hospital Dental Treatment and Prosthetics Center between 1 December 2018 and 31 March 2019. 
The experimental data was collected from descriptive questionnaire, Child Fear Scale and dentist set which was composed of silly putty. Ethics committee permission, institution permission and family written consent were obtained for the study. The analysis of data was done by t test for the fear scale of the children in the research groups with independent groups in comparison of the average score between dependent groups with the distribution of descriptive features Pearson's chi-square analysis, Yates corrected chi-square test and Fisher's exact test. Statistical significance was accepted as (p<.05).
As a result of the evaluation; When it comes to dentists, pre-process children in the experimental group who played with  play silly putty after the procedure (.30 ±.70) average fear score is lower than before the procedure (2.03±1.35), the difference is very advanced (p<.001), after the procedure (1.87±1.31) of the children in the control group was significantly higher than the average (1.23±1.14) of the fear score (p<.01) was determined. 
It was determined that the children in the experimental group's mean fear score (.30 ±.70) compared to the control group (1.87±1.31) was significantly lower than the control group (p<.001).
It was concluded from the study that playing with silly putty has an effect of reducing dental fear. It is recommended that the nurses working with the dentist can benefit from the contribution to reducing fear by playing a game before the application in reducing the fear of dental applications for children.

Keywords: child, dental fear, nurse, play