Avrupa Birliği'nde kırsal kalkınma istatistikleri ve uyum sürecinde Türkiye'nin durumu
Rural development statistics in European Union and Turkey's situation during accession period
Yazar: OSMAN YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT GÜLÇUBUK
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Ekonomi = Economics ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Avrupa Birliği'nde (AB) kırsal kalkınma istatistikleri ve uyum sürecinde Türkiye'nin durumu ele alınmıştır. Birlik üye devletleri bu istatistikleri derlemekte ve hesaplamaktadır. AB üye devletlerin kırsal yapı ve politikalarına uyumunda, fonlardan yararlanmasında ve geri kalmış bölgelerinin kalkındırılmasında bu kırsal kalkınma istatistikleri dikkate alınmaktadır. AB kırsal alanlar için; Nüfus ve Göç, Ekonomi ve Beşeri Sermaye (Ekonomik Yapı ve Verimlilik dahil), Sosyal Refah ile Hizmetlere ve Altyapıya Erişebilirlik olmak üzere dört başlık ve yaklaşık 41 alt gösterge setini oluşturmayı hedeflemektedir.Bu çalışma ile, üyelik sürecindeki Türkiye'nin, kırsal kalkınma göstergeleri ile ilgili olarak, kırsal kalkınma politikalarında ve uygulamalarında Türkiye'de kullanılan mevcut kırsal alan istatistiklerini ortaya koymak, özellikle kırsal yapı politikalarına uyum açısından ne tür kırsal istatistiklere gereksinim duyulduğu ve duyulacağı, bu konuda yapılması gerekenlerin hangi kurum veya kurumların sorumluluğunda olacağını saptamak, Türkiye için kırsal kalkınma konusunda istatistik alanlarının belirlenmesine ve öneri geliştirilmesine katkıda bulunmak ve bu konuda sorumlu kuruluşların eksikliklerini tamamlaması açısından yardımcı olunması amaçlanmıştır.Tez ile, kırsal kalkınmada veri setleri oluşturma, istatistikleri karşılaştırma, eksiklikleri saptama açısından yapılması gerekenler tespit edilerek politika yürütücülere uygulamalarında yardımcı olunmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda, Türkiye'de belediyelerinin kara alanlarını belirleyerek, buna göre nüfus yoğunluğunun tespit edilmesi, mevcut kırsal alan tanımı olan 20 bin nüfus eşiğine göre kırsal kalkınmaya konu olan istatistiklerin hazırlanması, Türkiye'deki istatistiklerin kent ve kırsal alan tanımına göre derlenmesi, kurumsal sorumlulukların ortaya çıkarılması ve eksik kurumsal yapılanmaların tamamlanması gereklilik göstermektedir. Ayrıca, IPARD programı ve Kırsal Kalkınma Planı için hangi kırsal kalkınma göstergeler setine ihtiyaç duyulacağı ortaya konulmaya çalışılmış ve bu konuda öneriler getirilmiştir.Anahtar Kelimeler: Kırsal Kalkınma, Kırsal Alan, Kırsal Kalkınma İstatistikleri, IPARD, SAPARD, İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması (İBBS), TÜİKAB

Abstract:
In this study, rural development statistics in European Union and Turkey?s situation during accession period were discussed. The member states of the union gather and calculate these kind of statistics. During the harmonization of rural structure and politics, the usage of fund and the improvement of underdeveloped regions, these statistcs are taken into consideration by EU. For rural areas four main headlines and about 41 sub-indicators were defined as target which are on ; Population and Migration, Economical and Human Resources (including Economical Structure and Efficiency), Social Wealth and Accession to Services and Infrastructure topics by EU.Within this study, it is aimed to asses the main targets to produce existing rural area statistics, to determine the rural statistics needed for the adaptation of rural structure policies, to define responsibilities of the organizations and foundations, to designate the rural development area indicators for Turkey, to provide suggestions for preparation of these indicators and to help the responsible organizations for filling their gaps about this subject for Turkey as an accession country on rural development policies and practices,Within this thesis, try to help to the politicians for putting the plan into force by defining the rural development data sets, by comparing the statistics and by determining the fields that have gaps. In this context, it is necessary to to set the area of municipalities, to determine the population density, to prepare the rural statistics according to the more than 20 000 population treshold of rural definition, to collect statisitics in Turkey according to the urban area and rural area definitions, to intoduce organizations? responsibilities and to complete the needed institutional structure. Besides, rural development indicators which will be needed, to implement IPARD programmes and Rural Development Plans tried to state and proposals underlined for these issues.Key Words: Rural Development, Rural Areas, Rural Development Statistics, IPARD, SAPARD, NUTS, TurkStat.