2002-2008 yılları arasında istanbul tıp fakültesi psoriasis polikliniğinde izlenen sistemik tedavi gerektiren psoriasis hastalarının retrospektif incelenmesi
Analyze of psoriasis patients who were used systemic teraphy in istanbul medical faculty dermatology departments outpatient clinic for psoriasis between 2002-2008
Yazar: EMİNE NUR RİFAİOĞLU
Danışman: PROF. DR. GÜZİN ÖZARMAĞAN
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Dermatoloji = Dermatology

Özet:
İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı psoriasis polikliniğinde 2002-2008 yılları arasında izlenen 1831 hasta taranarak, içlerinden fototerapi ve/veya sistemik tedavi almış 626(%34) olgu (%48,7 kadın %51,3 erkek) retrospektif olarak değerlendirildi. Amacımız fototerapi ve/veya sistemik tedavi almış psoriasis hastalarının demografik özelliklerini, klinik tiplerini ve kullanılan tedavileri incelemekti.Hastaların bilgileri `'SPSS 11,5'' programı kullanılarak kaydedildi. Analizler `'Pearson's Chi-Square'' testi ile yapıldı.Çalışma grubunda lezyonlarının başlama yaşı 1-85 yaş arası değişiyordu (ortalama=28,1 yıl). 40 yaş altı başlangıç (erken) %70,3 hastada, 40 yaş üstü başlangıç (geç) %24 hastada kaydedildi. Hastalık süresi minimum 0 yıl, maksimum 55 yıl, ortalama 10,8 yıl idi. İlk başvuruda 387 hastada değerlendirilen PAŞİ (psoriasis alan şiddet indeksi) minimum 2, maksimum 47,7 ortalama 14, 3 idi.Toplam 626 hastanın %29,2'sinde sınırlı plak, %55,6'sında yaygın plak, %34,7'sinde guttat, %7,9'unda invers, %3,4'ünde yaygın püstüler, %4,3'ünde palmoplantar, %5,1'inde eritrodermik psoriasis kliniği vardı.626 hastanın %55,9'unda tırnak tutulumu vardı. En sık görülen tırnak bulgusu %20,8 hastada çukurcuklanma, %15,3 hastada onikoliz idi. Çukurcuklanma ve onikoliz %8,9 hastada birlikte görülüyordu. %75,6'sında ise saçlı deri tutulumu vardı.Eklem tutulumu 91(%14,5) hastada bulunuyordu. Eklem tutulumu olan 91 hasta içinde 71 hastada tırnak tutulumu saptandı. Eklem tutulumu olan hastalarda toplam 626 hastaya göre tırnak tutulumu istatistiksel olarak anlamlı derecede sıktı.(Pearson's Chi Square<0,005)Psoriasis lezyonlarının başlamasını ve şiddetlenmesini tetikleyen faktörlerden travma yerinde lezyon görülmesi %3,2 hastada, sık tekrarlayan infeksiyon %14 hastada, psikojenik stres ise %44,3 hastada tarif edilmişti.Toplam 626 hastanın 105'inde eşlik eden sistemik hastalık bulunuyordu. En sık eşlik eden hastalık diyabetes mellitus toplam %6,9 hastada, hipertansiyon %5,4 hastada, hiperlipidemi %3,7 hastada bulunuyordu.Aile öyküsü 588 hastada sorgulanmıştı, 144 hastanın birinci veya ikinci derece akrabalarında psoriasis öyküsü vardı. 40 yaş altı başlangıçlı psoriasis olgularında aile hikayesi istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksekti.(p<0,05)(Pearson's Chi-Square:0,000)Toplam 626 hastanın %25,9'unda metotreksate, %10,3'ünde siklosporin, %46,9'unda sistemik retinoik asit kullanılmıştı. Metotreksat artropatik ve eritrodermik psoriasisde, siklosporin yaygın püstüler, eritrodermik ve artropatik psoriasisde, asitretin ise palmoplantar, palmoplantar püstüler, yaygın püstüler psoriasisde istatistiksel olarak anlamlı şekilde fazla kullanılmıştı.(Pearson's Chi Square<0,05)Toplam 626 hastadan 440'ı fototerapi almıştı. En sık tercih edilen fototerapi yöntemi %35 hastada dar bant UVB, ikinci sıklıkta tercih edilen fototerapi yötemi %10,5 hastada retinoid+darbant UVB, üçüncü sıklıkta tercih edilen fototerapi yöntemi %8,1 hastada PUVA idi.PUVA tedavisi farklı zamanlarda toplam 200 seansın üzerinde alan 2 hasta vardı. Bu iki hastada tedavi süresince deri kanseri gelişimi görülmemişti.626 hastanın 35'inde biyolojik ajan tedavisi kullanılmıştı. Hastaların 7'si kadın, 28'i erkekti. İnfliksimab ve etanersept artropatik psoriasisde, efalizumab palmoplantar psoriasisde istatistiksel olarak anlamlı şekilde fazla kullanılmıştı.Sonuç olarak psoriasis kronik enflamatuvar bir hastalıktır. Sistemik tedavi psoriasislilerin yaklaşık 1/3'ünde gerekmektedir. Bizim çalışmamızda da fototerapi ve/veya sistemik tedavi kullanım oranı toplam 1831 hastada %34'tü. Hastalık ortalama 28,1 yaşta başlamıştı. Bu 626 hastada en sık görülen klinik plak psoriasis olarak bulundu. En sık görülen tırnak tutulumu şekli çukurcuklanma idi. Artriti olan hastalarda tırnak tutulumu sık bulunmaktaydı. Ailede psoriasis bulunma öyküsü erken başlangıçlı psoriasis olgularında daha sık saptanmıştı. Sistemik tedaviler arasında en sık sistemik retinoik asit, fototerapi türleri arasında en sık dar bant UVB tedavisi kullanılmıştı. Retinoik asit kullanan hastalar sıklıkla palmoplantar, palmoplantar püstüler ve yaygın püstüler psoriasis olguları idi.

Abstract:
A total number of 1831 psoriasis patients were diagnosed according to clinical and/or histological findings and fallowed up in Istanbul University, Istanbul Medical Faculty Dermatology Departments outpatient clinic for psoriasis between 2002-2008 years. 34%(626) of 1831 patients who were used phototraphy or systemic teraphy were retrospectively analyzed in this study as to assess the clinical findings, therapeutic options and demographic findings.We used for statistical analyze spss 11,5 programme and Pearson?s Chi- Square test.305 (48,7%) patients were women and 321 (51,3%) were man. Mean age of onset was 28,1. Onset before 40 years of age(early onset) in 70, 3% patients and after 40 years of age(late onset) in 24% patients. The mean duration of the disease was 10,8 years. The mean PASI (psoriasis area of severity index) was 14,3.29,2% patients had localized plaque, 55,6% generalized plaque, 34,7% guttate, 7,9% inverse, 3,4% generalized pustuler and 4,3% palmoplantar psoriasis.Nail involvement was in 55,9 % patients. The most frequent findings of nail involvement were pitting in 20,8% patients, onicolysis in 15,3%, onicolysis and pitting together in 8,9% patients. Joint involvement was in 14,5 % patients. There was statistical relation between nail involvement and artropathy. Nail involvement were more frequent in patients who had artropathy.Trauma as the triggering factor of psoriasis was in 3, 2% patient. Psychogenic stress was in 44, 3% and infection in 14% patients.105 patients had accompanying systemic disease. The most common ones were diabetes mellitus, hypertension, thyroid disease and hyperlipidemia. The most common systemic disease diabetes mellitus in 6,9% patient, hypertension in 5,4%, and hyperlipidemia was observed in 3,7 % patients.Family history of psoriasis was was found in 154/473 patients as first or second degree siblings had psoriasis. There was no statistical difference regarding disease severity between family histories. Statistically significant relation was detected between early onset of psoriasis and family history. The patients with family history had an erlier onset of psoriasis. (p<0,05)As for treatment methotrexate was used in 25,9 %, cyclosporine in 10,3%, and acitretine in 46,9 % patients. Methotrexate was statistically significantly preferred in joint involvement and erythrodermic psoriasis. Cyclosporine was statistically significantly preferred in generalized pustular psoriasis, joint involvement and erythrodermic psoriasis. Acitretine was statistically significant preferred in generalized pustular and palmoplantar psoriasis. Phototherapy was used in 440 patients. Norrow band UVB was preferred in 35%, Acitretine+ norrow band UVB in 10,5 %, PUVA in 8,1 % patients. In two patients PUVA was used more than 200 session. But no skin cancer was detected in those patients. Biologic agent were used a total of 35 patients. Infliximab and etanercept was preferred in joint involvement and efalizumab was preferred in palmoplantar psoriasis.The result, psoriasis is a cronic inlamatuary disease. Sistemic treatment is necessary for almost 1/3 of the patients. İn this study phototeraphy and/or systemic teraphy was used 34% of 1831 patients. Mean age of onset was 28,1. Most frequently clinical type was plaque psoriasis. Most frequently nail involvement was pitting. Nail involevement was statistically common in arthropathic psoriasis patients. Family history was statistically common in psoriasis patients whose disease was onset before 40 years of age. Retinoid was the most common used systemic drug. Norrow band UVB was the most common used photeraphy. Retinoid was statistically significantly common used for palmoplantar, palmoplantar pustuler and generalized pustuler psoriasis.