Çevrimiçi dinleme pratiklerinin kullanıcı ve sektör açısından eleştirel analizi: Spotify örneği
Critical analysis of online listening practices in terms of user and industry: Spotify example
Yazar: SERKAN KARATAY
Danışman: PROF. DR. FİLİZ AYDOĞAN BOSCHELE
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Müzik = Music ; Radyo-Televizyon = Radio and Television ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Dinleme = Listening ; Dinleme yöntemi = Listening method ; Müzik = Music ; Müzik dinleme = Music listening ; Sayısallaştırma = Digitization ; Spotify = Spotify ; Çevrimiçi = Online ; Çevrimiçi sistemler = Online systems

Özet:
Dijitalleşme ile birlikte müzik dinleme pratikleri de dönüşerek internet aracılı bir şekilde gerçekleşir hale gelmiştir. Dosya paylaşım uygulamaları ve müzik indirme sayfalarının yanı sıra çevrimiçi müzik platformları aracılığıyla da gerçekleşen çevrimiçi müzik dinleme pratikleri, hem müzik sektörünü hem de müzik dinleyicilerini çeşitli biçimlerde etkilemiştir. Kültür endüstrisi ile bağlantılı olarak düşünülmesi gerek müzik endüstrisini hukuki ve ekonomik boyutlarda etkileyen çevrimiçi müzik, müzik dinleyicilerini ise kullanıcı konumuna eriştirerek bu konumun yol açtığı etkileşim, paylaşım ve içerik üretimi gibi pratikleri müzik dinleme ile birleştirmiştir. Bu çalışma da, gerek sektörel açıdan gerekse de kullanıcı açısından çevrimiçi müziğin yarattığı dönüşümü ve etkileri aydınlatmayı amaçlamaktadır. Eleştirel ve olumlayıcı bakış açılarının birlikte ele alındığı bu çalışma dâhilinde iki taraflı bakış açısından yararlanılarak, söz konusu dönüşüm sektör ve kullanıcı açısından irdelenmiştir. Araştırma sonucunda, çevrimiçi müzik platformlarının müzik dinleme pratiklerini dönüştürdüğü, müzik endüstrisinde önemli bir oyuncu konumuna geldiği ve dinleyicileri üreten bir kullanıcı konumuna getirdiği sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
With digitalization, music listening practices have also transformed and become realized through the internet. Online music listening practices, which are realized through file sharing applications and music download pages, as well as online music platforms, have affected both the music industry and music listeners in various ways. Online music, which should be considered in connection with the culture industry, has affected the music industry in legal and economic dimensions, and has brought music listeners to the position of users and combined practices such as interaction, sharing and content production caused by this position with listening to music. In this study, it is aimed to illuminate the transformation and effects of online music, both in terms of the sector and the user. In this study, in which critical and affirmative perspectives are discussed together, the transformation in question has been examined from the perspective of the sector and the user, by making use of the bilateral perspective. As a result of the research, it was concluded that online music platforms transformed music listening practices, became an important player in the music industry and made the listeners a prosumer.