Tüketim toplumunda müzelerde yaşanan değişimlerin devlet müzeleri ve özel müzeler bağlamında değerlendirilmesi
Analysis of the changings in museums in terms of state and private museums in consumer society
Yazar: EVRİM DOĞAN
Danışman: DOÇ. İLKER BIÇAKÇI
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Müzecilik = Museology
Dizin: Değişim = Change ; Müzecilik = Museology ; Tüketim toplumu = Consumption society

Özet:
Kentsel yaşamı ve tüketim toplumunu öne çıkaran 1980 sonrası ekonomik ve sosyal değişimler iş alanlarında, kurumların yapılarında, insanların yaşam tarzlarında farklılıklar getirmiştir. Sinema, tiyatro, müze ziyareti gibi kültürel etkinlikler, insanların yaşam tarzlarının bir parçası olmaya başlarken şirketlerin yatırım yaptıkları ve kurumsal kimliklerini tanımlayabilecekleri bir alan olmuştur. Bu kültürel alanlardan biri olarak müzelerin 2000'li yıllarda büyük sermayeli şirketlerle ve iletişim dünyasıyla yakın bir ilişki kurarak ortaya çıkması, müzecilikte yeni bir yola girildiğini göstermiştir. Bütün bu değişim süreci bir bütün olarak düşünüldüğünde bunun aslında tüketim toplumunda yeni ve ilgi çekici olanın ön plana çıktığı sorunlu alanların ise geride bırakıldığı bir tablo oluşturulduğu görülecektir. Özel müzelerin müzeciliğe getirdiği gelişmeler yanında devlet müzelerinde hala belli anlayışların dışına çıkamamak sorunları çözümsüz kılmıştır. Aynı şekilde toplumda da bu değişimi farklı yaşayan kesimler oluşmuştur. Her ne kadar şu anda müzelere bir ilgi söz konusuysa da müze ziyaretçi kitlesi bütün olarak değerlendirildiğinde devlet müzeleri ve özel müzelerin ziyaretçileri arasında bu ilginin dengeli dağılmadığı görülmektedir. Devlet müzeleri ve özel müzelerde yapılan anket çalışması sonucunda devlet müzesi ziyaretçisinin özel müzelerde düzenlenen sergi ve etkinliklere ilgisinde, müzelerin bilinilirliğinde ve ziyaretçi sayılarında bir artışın olmadığı görülmüştür.Müzecilikte yaşanan değişimi geriye bakarak, bugünü hazırlayan ortam ve gelişmeler çerçevesinde ele alan bu tez, müzelerin girdiği dinamik yapıyı, ortaya koyduğu yeni ilişkiler ve oluşumları bağlamında değerlendirmektedir. Yaşanan gelişimlerin arka planında yer alan neoliberal politikaların etkileri çerçevesinde bir yaklaşım oluşturulmuş, müzelerin daha dinamik bir yapı kazanması ise, tüketim toplumunda iletişimin gücü bağlamında değerlendirilmiştir. Bu dinamik ve iletişime dayalı oluşumda geçici sergiler müzelere en fazla görünürlük kazandıran etkinlikler olmuştur.

Abstract:
Economical and social change, which drives the urban life and consumer society forward after 1980, has created diversities in business areas, structure of organizations and people?s life styles. Cultural activities such as cinema, theater, museum visits have not only started to become a part of the people?s life styles but also an area in which companies invest and where they could define their corporate identities. Establishment of museums as one of such cultural activities by setting close relations with large ? scale corporations and communication world in 2000s indicates that a new path has been stroke out in museology. When the entire changing process has been considered as a whole, it shall reveal the picture where the new and interesting areas come into prominence while the troublesome are left behind. Whereas private museums have achieved new developments in museology, being stuck to certain concepts in state museums has caused the problems to be remained unsolved. Similarly, there occurred community sections, which have experienced such change with different aspects. Despite the fact that, there has been an interest shown to the museums at the moment, when museum visitors are considered as a whole, the clear diversities between state museum visitors and private museum visitors have been underlined. By means of the survey conducted in state museums and private museums, it has been found out that state museum visitors are still disinterested in such change.This thesis, which argues the change in museology by a retrospective view and within the frame of the environment and developments that created today, analyzes the dynamic structure in which the museums entered in terms of the new relations and evolutions, which have occurred currently. While constituting a background for the changes experienced, a new approach has been developed within the frame of the effects of neo-liberal policies whereas the more dynamic structure of museums have been considered in the context of the power of communication in a consumer society. In this dynamic and communication ? based evolution temporary exhibitions has been the area providing the most visibility to museums.