Erzurum ilinde yaşayan 18-65 yaş arası yetişkin bireylerin sosyal medya kullanımlarının fonksiyonel gıdalara yönelik tutuma etkisinin değerlendirilmesi ve beden kütle indeksi ile ilişkisinin incelenmesi
Evaluation of the effect of social media usage of adults aged 18-65 living in Erzurum province on the attitude towards functional foods and examination of the relationship with body mass index
Yazar: GÜLŞAH TURALİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MÜGE ARSLAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Amaç: Erzurum ilinde yaşayan 18-65 yaş arası yetişkin bireylerin sosyal medya kullanımlarının fonksiyonel gıdalara yönelik tutuma etkisinin değerlendirilmesi ve beden kütle indeksi (BKİ) ile ilişkisinin incelenmesidir.

Yöntem: Gönüllülük esası ile yapılan bu nicel çalışmada katılımcılara yüz yüze olarak sosyodemografik bilgi formu, Fonksiyonel Gıdalara Yönelik Tutum Ölçeği (FGYTÖ) ve Sosyal Medya Kullanımı Ölçeği'nden (SMKÖ) oluşan anket uygulanmıştır. Verinin istatistiksel analizi SPSS v26 (IBM Inc., Chicago, IL, USA) ile yapılmıştır.

Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 28.06±8.25 yıl, BKİ ortalaması 24.00±4.31 kg/m2'dir. Katılımcıların %7.5'i zayıf, %57.7'si normal kilolu, %24.7'si preobez ve %10.1'i obezdir. Katılımcıların SMKÖ puanlarından; "Süreklilik" alt faktör puan ortalaması 11.11±3.78, "Yetkinlik" 10.93±3.92 ve "SMKÖ Toplam" 22.05±7.00'dır. Katılımcıların SMKÖ'nin "Süreklilik" alt faktör puanları arttıkça BKİ değerlerinde %9.0'lık azalma ve "SMKÖ Toplam" puanları arttıkça BKİ değerlerinde %9.6'lık azalma; kadınların ise SMKÖ'nün "SMKÖ Toplam" puanları arttıkça BKİ değerlerinde %11.9'luk azalma olmuştur. Katılımcıların "SMKÖ Toplam" puanlarındaki bir birimlik artış BKİ değerlerinde 0.054 kat azalışa neden olmuştur. Katılımcıların FGYTÖ puanlarında; "Fayda" alt faktör puan ortalaması 3.69±0.78, "Gereklilik" 3.06±0.94, "Güven" 3.60±0.73, "Güvenlik" 3.57±0.69 ve "FGYTÖ Toplam" 3.49±0.56'dır. Katılımcıların BKİ değerleri arttıkça FGYTÖ'nün "Fayda", "Güven" alt faktör ve "FGYTÖ Toplam" puanlarında sırasıyla %15.2, %12.4 ve %10.7'lik azalma olmuştur. Katılımcıların FGYTÖ ve SMKÖ puanları arttıkça BKİ değerlerinde sırasıyla 0.876 ve 0.053 kat azalma olmuştur. Erkek katılımcıların SMKÖ'nün "SMKÖ Toplam" puanları arttıkça FGYTÖ'nün "Gereklilik" alt faktör puanlarında %13.4'lük azalma olmuştur.

Sonuç: Katılımcıların sosyal medya kullanım düzeyi ve fonksiyonel gıdalara yönelik tutumları yüksektir. Katılımcıların sosyal medya kullanım düzeyleri ve fonksiyonel gıdalara yönelik tutum düzeyleri arttıkça BKİ değerleri azalmaktadır.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to evaluate the effect of social media use on the attitude towards functional foods and to examine the relationship with body mass index (BMI) of adults aged 18-65 living in Erzurum province.

Method: In this quantitative study conducted on a voluntary basis, a questionnaire consisting of a sociodemographic information form, the Attitudes Toward Functional Foods Scale (ATFFS) and the Social Media Use Scale (SMUS) was administered to the participants face-to-face. Statistical analysis of the data was performed using SPSS v26 (IBM Inc., Chicago, IL, USA).

Results: The mean age of the participants is 28.06±8.25 years and mean BMI is 24.00±4.31 kg/m2. 7.5% of the participants are underweight, 57.7% are normal weight, 24.7% are preobese and 10.1% are obese. The mean score of the "Continuity" sub-factor was 11.11±3.78, "Competence" was 10.93±3.92 and "Total SMUS" was 22.05±7.00. As the "Continuity" sub-factor scores of the participants increased, there was a 9.0% decrease in their BMI values and 9.6% decrease in their BMI values as the "SMUS Total" scores increased; and as the "SMUS Total" scores of the women increased, there was an 11.9% decrease in their BMI values. A one-unit increase in the "Total SMUS" scores of the participants caused a 0.054-fold decrease in their BMI values. In the scores of the participants'Attitudes Toward Functional Foods Scale (ATFFS); the mean score of the "Benefit" sub-factor was 3.69±0.78, "Necessity" was 3.06±0.94, "Confidence" was 3.60±0.73, "Safety" was 3.57±0.69 and "FGYTS Total" was 3.49±0.56. As the BMI values of the participants increased, there was a 15.2%, 12.4% and 10.7% decrease in the scores of "Benefit", "Trust" sub-factor and "ATFFS Total" of the ATFFS, respectively. As the participants' ATFFS and SMUS scores increased, their BMI values decreased by 0.876 and 0.053 times, respectively. There was a 13.4% decrease in the "Necessity" sub-factor scores of the ATFFS as the "Total SMUS" scores of the male participants increased.

Conclusion: Participants' level of social media use and attitudes towards functional foods were high. As the level of social media use and attitudes towards functional foods increased, BMI values decreased.