İşletmelerde yabancılaşmanın sosyo-psikolojik etkileri ve Türkiye Taşkömürü Kurumu'nda bir uygulama
Socio-psychological effects of alienation in enterprises and a case study in Turkish Hard Coal Enterprise
Yazar: OZAN BÜYÜKYILMAZ
Danışman: Y.DOÇ.DR. GÖKHAN OFLUOĞLU
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
ÖZETKurum : Z.K.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim DalıTez Başlığı : İşletmelerde Yabancılaşmanın Sosyo-Psikolojik Etkileri ve TürkiyeTaşkömürü Kurumunda Bir UygulamaTez Yazarı : Ozan BüyükyılmazTez Danışmanı : Yrd. Doç. Dr. Gökhan OfluoğluTez Türü, Yılı : Yüksek Lisans Tezi, 2007Sayfa Adedi : 15621. yüzyılda, insan, örgüt ve davranış biçimlerine ilişkin yaklaşımlarda meydanagelen değişimler, yabancılaşma kavramının işletmeler açısından öneminin artmasına nedenolmaktadır. İşletmelerin amaçlarına ulaşabilmeleri ve çalışan verimliliğinin arttırılması içinyabancılaşma olgusunun kontrol altına alınarak amaçlar doğrultusunda yönetilmesigerekmektedir. İşletmedeki yönetim faaliyetlerinin yürütülmesi, çalışanlar arasında uyum veişbirliğinin varlığı ile sağlanmaktadır. Çalışanın yabacılaşma seviyesinin belirli sınırlardışına taşarak kontrolden çıkması işletme açısından oldukça tehlikeli sonuçlardoğurabilmektedir.Bu çalışma, Türkiye Taşkömürü Kurumu Kozlu İşletme Müessesesi çalışanlarındayabancılaşmanın boyutlarını oluşturan güçsüzlük, anlamsızlık, kuralsızlık, toplumayabancılaşma ve kendine yabancılaşma seviyesini belirleyebilmeyi, yabancılaşmanın sosyo-psikolojik nedenlerini ortaya koyabilmeyi ve yabancılaşmanın boyutları üzerinde hanginedenlerin daha etkili olduğunu ölçebilmeyi amaçlamaktadır. Çalışma sonucunda kurumiçerisinde güçsüzlük ve topluma yabancılaşma seviyesi yüksek, kuralsızlık ve kendineyabancılaşma seviyesi düşük, anlamsızlık seviyesi ise orta derecede tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Yabancılaşma, Çalışma Yaşamı Kalitesi, Yabancılaşma Yönetimi,Temel Bileşenler Analizi, Türkiye Taşkömürü Kurumu.iii

Abstract:
ABSTRACTInstitution : Z.K.Ü. Institute of Social Science, Department of ManagementTitle : Socio-Psychological Effects of Alienation in Enterprises and A CaseStudy in Turkish Hard Coal EnterpriseAuthor : Ozan BüyükyılmazAdvisor : Asst. Prof. Dr. Gökhan OfluoğluType of Thesis, Year : MSc Thesis, 2007Page Number : 156Changes in approaches related to people, organization and behavioral styles causeincreasing attention for the alienation concept for organizations. For organizations achievingtheir objectives and increasing employee productivity, it is needed to administrate byobjectives through controlling alienation. Management issues in organizations can beperformed with the existence of coordination and congruity between employees. Being outof control for alienation level of an employee through exceeding limits can cause unexpectedand unwanted results.This study aims at determining alienation dimensions such as powerlessness,meaninglessness, normlessness, isolation and self-estrangement of employees of TurkishHard Coal Enterprise; expressing socio-psychological reasons of alienation and measuringwhich reasons are most influential on alienation dimensions. As the result of the study, it?sdetermined that level of powerlessness and isolation are high, level of normlessness and self-estrangement are low, level of meaninglessness is moderate in the enterprise.Keywords: Alienation, Quality of Working Life, Alienation Management, PrincipalComponents Analysis, Turkish Hard Coal Enterpriseiv