Biberde (Capsicum annuum L) su basması stresinin bazı fizyolojik parametrelere etkisinin belirlenmesi
Determination of the effect of waterlogging stress on some physiological parameters in pepper plant (Capsicum annuum L.)
Yazar: BAHRİ YAVUZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SULTAN DERE
Siirt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Su basması, ülkemizde birçok sulak alan ve taşkın yatağı ekosisteminde bitki yetiştirilmesini etkileyen önemli çevresel faktörler başında gelmektedir. Bu çalışmada Çermik biber genotipi ve Mazamort biber çeşidinin su basması stresi koşullarına verdiği morfolojik ve fizyolojik tepkiler incelenmiştir. Çalışma iklim odasında kontrollü koşullarda 3 tekerrürlü ve her tekerrürde 10 bitki olacak şekilde yapılmıştır. Uygulamalar 0 (kontrol), 5, 10 ve 15 gün olarak belirlenmiştir. Çalışma sonunda Çermik biber genotipi ve Mazamort biber çeşidinin farklı uygulamalara verdikleri tepkiler karşılaştırılmıştır. Çermik genotipinde, bitki boyu en yüksek (46,90 cm) ile 15. gün su basması uygulamasındadır. Mazamort çeşidinde ise en yüksek (46,93 cm) 15. gün su basması stresindedir. Kök boğazı çapı, Çermik genotipinde en yüksek (5,63 mm) kontrol 5. gün, Mazamort çeşidinde ise en yüksek (6,17 mm) kontrol 10. ve 15. gün uygulamalarındadır. SPAD içeriği, Çermik genotipinde (45,37 SPAD) ve Mazamort çeşidinde (45,63 SPAD) en yüksek değerler 15. gün su basması uygulamalarındadır. Bitki yaş ağırlıkları, Çermik genotipinde (35,90 gr) ve Mazamort çeşidinde (35,95 gr) en yüksek değerler kontrol 15. gün uygulamalarındadır. Bitki kuru ağırlıkları, başlangıç bitkilerine göre; en yüksek değerler, Çermik genotipinde (3,362 gr) 15. gün su basması, Mazamort çeşidinde ise (3,189 gr) kontrol 15. gün uygulamalarında olduğu belirlenmiştir. Yaprak oransal su içeriği Çermik genotipinde %97,54 ile kontrol 15. günde, Mazamort biber çeşidinde ise %91,52 ile kontrol 5. günde olduğu belirlenmiştir. İyon sızıntısı, Çermik genotipinde, başlangıç bitkilerine göre; kontrol 5. gün ve 10. gün su basması uygularında artış, diğer uygulamalarda azalma olduğu belirlenmiştir. Mazamort biber çeşidinde ise başlangıç bitkilerine göre; kontrol 10. gün ve kontrol 15. gün uygulamalarında iyon sızıntısında azalma, diğer uygulamalarda ise artış olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, Çermik yöresine ait biber genotipinin, Mazamort ticari çeşidine kıyasla su basması stresi koşullarına daha yüksek tolerans gösterdiği belirlenmiştir. Bu nedenle, Çermik biber genotipi su basması riski taşıyan bölgelerde tarım için önerilebilir ve ıslah çalışmalarında dayanıklı genotip olarak kullanılabilir.

Abstract:
Waterlogging is one of the important environmental factors affecting plant growth in many wetland and floodplain ecosystems in our country. In this study, the morphological and physiological responses of Çermik pepper genotype and Mazamort pepper variety to waterlogging stress conditions were examined. The study was carried out in a climate chamber under controlled conditions with 3 replications and 10 plants in each replication. Applications were determined as 0 (control), 5, 10, 15 days. At the end of the study, the responses of Çermik pepper genotype and Mazamort pepper variety to different applications were compared. In Çermik genotype, the highest plant height (46,90 cm) is in the 15th day of waterlogging application. In the Mazamort variety, the highest point (46,93 cm) is under waterlogging stress on the 15th day. The root collar diameter was highest (5,63 mm) in the Çermik genotype on the 5th day of control, and in the Mazamort variety the highest (6,17 mm) was in the 10th and 15th day control applications. The highest values of SPAD content in Çermik genotype (45,37 SPAD) and Mazamort variety (45,63 SPAD) are in the 15th day flooded applications. The highest values for plant fresh weights in the Çermik genotype (35,90 g) and Mazamort variety (35,95 g) are in the control 15th day applications. Plant dry weights, compared to starter plants; The highest values were determined to be in the 15th day waterlogging applications in the Çermik genotype (3,362 g) and in the control 15th day applications in the Mazamort variety (3,189 g). Leaf relative water content was determined to be 97,54% in the Çermik genotype on the 15th day of the control, and 91,52% in the Mazamort pepper variety on the 5th day of the control. Ion leakage, in Çermik genotype, compared to the starter plants; It was determined that on the 5th day and 10th day of the control, there was an increase in waterlogging applications and a decrease in other applications. In the Mazamort pepper variety, according to the starter plants; It was determined that there was a decrease in ion leakage in the control 10th day and control 15th day applications, and an increase in the other applications. As a result, it was determined that the pepper genotype from the Çermik region showed higher tolerance to waterlogging stress conditions compared to the Mazamort commercial variety. Therefore, Çermik pepper genotype can be recommended for agriculture in areas at risk of flooding and can be used as a resistant genotype in breeding studies.