Kükürtlü kayısı diyetinin sıçanlarda gastrointestinal sistem üzerindeki etkilerinin biyokimyasal ve histolojik olarak araştırılması
Investigation of the effects of sulfur apricot diet on the gastrointestinal system in rats biochemically and histologically
Yazar: TUĞBA DOĞAN
Danışman: PROF. DR. BURHAN ATEŞ
İnönü Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Kimya = Chemistry
Dizin: Antimikrobiyal aktivite = Antimicrobial activity ; Gastrointestinal sistem = Gastrointestinal system ; Kayısı = Apricot ; Kükürt = Sulfur ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Sitotoksisite = Cytotoxicity

Özet:
Bu tez kapsamında Hacıhaliloglu kayısılarının toplanması, kükürtlenmesi ve kükürt düzeyinin belirlenmesi, kükürtlü kayısıların antimikrobiyal düzeylerinin belirlenmesi, bu ekstraktların in vitro  özelliklerinin tespiti ve in vivo incelemeler  kapsamında ise kükürtlü kayısı ile beslenmenin gastrointestinal sistem, (mide, bağırsak ve karaciğer) açısından biyokimyasal ve histolojik etkilerinin incelenmesi mevcuttur. Bunun için 42 adet Wistar albino cinsi sıçanlar randomize olarak 6 gruba ayrılmıştır. Kontrol, 1500 ppm , 2000 ppm, 2500 ppm, 3000 ppm ve 3500 ppm kükürtlü kuru kayısıyı %10 oranında içeren standart yemle 6 ay süresince beslenmiştir. Altı ayın sonunda sıçanların karaciğer harabiyet biyobelirteçleri olan serum enzimlerinden aspartate aminotransferaz (AST), alanin aminotransferaz (ALT) enzim seviyeleri tespit edilmiştir. Ayrıca sıçanların karaciğer, mide ve bağırsak dokularında oksidatif stres belirteçleri incelenmiştir. Bu amaçla malondialdehit(MDA), total glutatyon (tGSH), süperoksid dismutaz (SOD), katalaz (CAT), total antioksidan (TAS) ve total oksidan (TOS) düzeyleri ölçülmüştür. Aynı zamanda karaciğer, mide ve bağırsak dokularının histolojik hasar skorları tespit edilmiştir.
Elde edilen sonuçlara göre; kükürt oranı farklı kayısıların tüketilmesi ratlarda 1500 ve 2500 ppm arasındaki kükürt miktarının karaciğer, mide ve bağırsak dokularında biyokimyasal ve histopatolojik değişiklikler oluşturmadığı ancak 3500 ppm kükürt düzeyinin yapısal ve biyokimyasal değişikliklere yol açtığı gösterilmiştir. Ayrıca farklı konsantrasyonlarda hazırlanan kükürtlü kayısı özütlerinin test edilen bir Gram pozitif (S. aureus ATCC 25923), bir Gram negatif (E. coli  ATCC 25922) bakteri türü ve ayrıca bir de maya türü (Candida albicans ATCC 90028) üzerine belirgin antimikrobiyal etkilerinin olduğu saptanmıştır.
 Sonuç olarak 3500 ppm gibi yüksek konsantrasyonlarda kükürtlenen kayısıların karaciğer, mide ve bağırsaklarda yapısal ve biyokimyasal değişikliklere yol açabileceği görülmüştür. Ancak daha düşük konsantrasyonlarda (1500 ppm ila 2500 ppm) kükürtlenen kayısıların güvenli olduğu görülmektedir. Kükürtlenmiş kayısıların doza bağımlı olarak antimikrobiyal aktivitesi mevcut iken bu dozlarda  L929 hücre hatlarında sitotoksisitenin bulunmaması, test edilen konsantrasyonlarda sülfürlenmiş kayısıların güvenliğini desteklemektedir.

Abstract:
This thesis involves the collection, sulfurization, and sulfur level determination of Hacıhaliloğlu apricots; assessment of the antimicrobial levels of sulfurized apricots; evaluation of the in vitro properties of these extracts; and in vivo examination of the biochemical and histological effects of feeding with sulfurized apricots on the gastrointestinal system (stomach, intestine, and liver). 
Forty-two Wistar albino rats were randomly divided into six groups: control, 1500 ppm, 2000 ppm, 2500 ppm, 3000 ppm, and 3500 ppm sulfur content, and fed a standard diet containing 10% dried apricots for six months. At the end of six months, the levels of serum enzymes, aspartate aminotransferase (AST), and alanine aminotransferase (ALT), which are biomarkers of liver damage, were measured. Additionally, oxidative stress markers in the liver, stomach, and intestinal tissues of the rats were analyzed. For this purpose, levels of lipid peroxidation (Malondialdehyde=MDA), total glutathione (tGSH), superoxide dismutase (SOD), catalase (CAT), total antioxidant status (TAS), and total oxidant status (TOS) were measured. Histological damage scores of liver, stomach, and intestinal tissues were also determined.
	The results indicated that consumption of apricots with sulfur levels between 1500 ppm and 2500 ppm did not cause significant biochemical and histopathological changes in the liver, stomach, and intestinal tissues of the rats. However, a sulfur level of 3500 ppm led to structural and biochemical alterations. In addition, sulfured apricot extracts prepared at different concentrations had significant antimicrobial effects on a tested Gram-positive (S. aureus ATCC 25923), a Gram-negative (E. coli ATCC 25922) bacterial species and also a yeast species (C. albicans ATCC 90028) have been detected. Cytotoxicity assays on healthy rat fibroblast (L929) cell lines showed no toxic effect as the sulfur content increased, with cell viability remaining unaffected.
	In conclusion, apricots sulfurized at high concentrations such as 3500 ppm may lead to structural and biochemical changes in the liver, stomach, and intestines. However, apricots sulfurized at lower concentrations (1500 ppm to 2500 ppm) appear to be safe. The significant antimicrobial activity of sulfurized apricots suggests their potential as a natural preservative. The lack of cytotoxicity on L929 cell lines further supports the safety of sulfurized apricots within the tested concentrations.