Kanser tedavı̇sı̇ alan çocukların babalarının deneyı̇mlerı̇nı̇n ve gereksı̇nı̇mlerı̇nı̇n açıklaştırılması: Kalı̇tatı̇f bı̇r çalışma
Exploration of the experiences and needs of fathers of children receiving cancer treatment: A qualitative study
Yazar: SERAY AFACAN GÜLER
Danışman: PROF. DR. NESLİHAN GÜNÜŞEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Bu çalışmanın amacı; çocuk onkoloji-hematoloji kliniği ve polikliniğinde kanser tedavisi alan çocukların babalarının yaşadığı deneyimler ve gereksinimlerinin açıklaştırılmasıdır.           
Araştırma tanımlayıcı kalitatif tiptedir. Çalışma Türkiye'nin İzmir ilinde bir üniversite hastanesinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini amaçlı örnekleme ile seçilen çocuk onkoloji-hematoloji kliniği ve polikliniğinde kanser tedavisi alan çocuğu olan 23 baba oluşturmuştur. Derinlemesine görüşmeler tematik analiz yöntemi ile analiz edilmiştir.
Araştırma sonucunda dört tema ortaya çıkmıştır. Bu temalar; duygusal deneyimler, değişimler, duygusal yükle baş etme ve gereksinimler temalarıdır. Duygusal deneyimler temasının altında babaların, umut, ölüm korkusu, çaresizlik, belirsizlik ve yalnızlık ile ilgili ifadeleri ve deneyimleri yer almaktadır. Değişimler teması altında babaların yaşama bakış açısında değişim meydana geldiği ve değişimi kabullendikleri, çocuğun hastalık tanısı almasıyla, babaların ''eş rolü'', ''baba rolü'' ve ''çalışan rolü''ne ek ''bakım veren rolü'' de yüklendiği görülmüştür. Aile içi ilişkileri, hasta çocuk ve eşleriyle olumlu yönde, ancak kardeşlerin ihmal edilmesinden kaynaklı olumsuz yönde etkilendiği bulunmuştur. Duygusal yükle baş etme temasının altında, babaların baba rol modeli olarak güçlü görünme çabası gösterdikleri için duygularını çocuklarından saklamaya çalıştıkları, ifade edemedikleri ve güçlü görünmenin onları zorladığı belirlenmiştir. Babaların hemen hepsinin bu süreçte arkadaşlarından sosyal destek aldığı görülmüştür. Gereksinimler teması altında babaların çocukları ilk tanı aldığında, hastalık hakkında bilgi sahibi olmadıkları için bilgi gereksinimi yaşadıkları, şehir değişikliği nedeniyle barınma gereksinimleri olduğu, ek olarak iş kayıpları yaşadıkları ve maddi gereksinimleri olduğu bulunmuştur. Ayrıca uzun, zor ve belirsiz bir tedavi süreci nedeniyle babaların çoğunun ruh sağlıklarının etkilendiği ve psikolojik desteğe ihtiyaçları oldukları belirlenmiştir. Çalışmaya katılan babalar psikolojik destek hizmetlerine nasıl erişeceklerini bilmedikleri için destek alamadıkları, bu süreci yaşayan ailelere hastane tarafından psikolojik destek sağlanması gerektiğini düşündükleri görülmüştür.
Pediatrik kanser sürecinde oluşan yeni normalde, hemşireler babaları duygusal yaşantılarını ifade etmeleri için cesaretlendirmeli, değişen rollerini, ilişkilerini, gereksinimlerini fark etmeli ve duygusal yükle baş edebilmeleri için bütüncül bakımı esas alarak psikososyal destek sağlamaları gerekmektedir.

Anahtar sözcükler: hemşirelik, kalitatif, kanserli çocukların babaları, pediatrik kanserler, psikiyatri hemşireliği.

Abstract:
The aim of this study is to exploration of the experiences and needs of fathers of children receiving cancer treatment in the pediatric oncology-hematology inpatient and outpatient unit.
This descriptive qualitative study was conducted in a university hospital in Izmir, Turkey. The sample of the study consisted of 23 fathers with children receiving cancer treatment in the pediatric oncology-hematology inpatient and outpatient unit selected by purposive sampling. In-depth interviews were analysed by thematic analysis method.
Four themes emerged as a result of the research. These themes are emotional experiences, changes, coping with emotional burden and needs. Under the emotional experiences theme, fathers' statements and experiences related to hope, fear of death, helplessness, uncertainty and loneliness are included. Under the theme of changes, it was observed that fathers' perspective on life changed and they accepted the change, and fathers assumed the "caregiver role" in addition to the "spouse role", "father role" and "employee role" when the child was diagnosed with the disease. Family relationships were found to be positively affected with sick children and their spouses, but negatively affected due to neglect of siblings. Under the theme of coping with emotional burden, it was determined that fathers tried to hide their emotions from their children because they were trying to appear strong as a father role model, they could not express them and it was difficult for them to appear strong. It was observed that almost all of the fathers received social support from their friends during this process. Under the theme of needs, it was found that fathers had information needs when their children were first diagnosed because they did not have information about the disease. They had housing needs due to the change of city, they additionally experienced job losses and had financial needs. It was also determined that most of the fathers' mental health was affected due to a long, difficult and uncertain treatment process and that they needed psychological support. It was observed that the fathers who participated in the study could not receive support because they did not know how to access psychological support services, and they thought that psychological support should be provided by the hospital to families going through this process.
In the new normal formed in the pediatric cancer process, nurses should encourage fathers to express their emotional experiences, recognise their changing roles, relationships and needs, and provide psychosocial support based on holistic care to cope with emotional burden.

Keywords: fathers of children with cancer, nursing, pediatric cancers, psychiatric nursing, qualitative.