İslam hukukunda evlilik birliğinin tahkim yoluyla korunması
Protection of marrial union by arbitration in İslamic law
Yazar: MUHAMMED MANSUR KARADAĞ
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA AVCI
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Evlilik = Marriage ; Evlilik birliği = Marriage union ; Tahkim = Arbitration ; İslam hukuku = Islamic law

Özet:
İslam Hukuku'na göre, ilk insandan başlayıp günümüze kadar devam eden hatta ahirette de devam edecek olan iki ibadetten birisi evliliktir. Bu sebeple, insan neslinin ve toplum düzeninin korunması için olduğu kadar; zayıf durumda olan kadın ve çocuğun korunması için de aile müessesesinin muhafaza edilmesi gerekir. Ancak, ailenin temelini oluşturan eşler; kimi zaman evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmeyebilir veya evlilik birliğine ilişkin önemli bir konuda uyuşmazlık yaşayabilir ve böyle durumlar eşler arasında geçimsizliğe yol açabilir. Bu halde, eşlerin maslahatı, çocukların korunması ve toplum düzeninin muhafaza edilmesi için evlilik birliğinin korunması gerekir. 
Şu kadarı var ki, eşlerin geçimsizliğini gidermek için uygulanacak olan evlilik birliğini koruyucu tedbirlerin sonuç vermesi için aile hukukunun diğer hukuk dallarına göre farklılıkları tespit edilmeli ve aile hukukunun niteliklerine uygun bir çözüm yolu düzenlenmelidir. Bundan dolayı aile birliğinin devamlılığını, zayıf durumda olan kadın ve çocuğun korunmasını, ailenin ahlaki esaslarını, eşlerin evlilik birliğinden doğan karşılıklı yükümlülüklerini ve ailenin devlet otoritesinin dışında bulunan ve kişilerin özel hayatları ile alakalı bir alan olduğunu merkeze alınan bir çözüm yolunun uygulanması sonucunda eşlerin geçimsizliğini giderme ve evlilik birliğini koruma ihtimali daha kuvvetlidir. İslam aile hukukunda evlilik birliğini koruma amacı ile düzenlenen tahkim yolu ise; aile hukukunun niteliklerine uygun, Asr-ı Saadet'te ve Osmanlı Devleti'nde uygulanmış ve sonuç vermiş bir uyuşmazlık çözüm yoludur. 
Bu çalışmada öncelikle, fıkıh kaynaklarında sulh akdine benzetilen bir uyuşmazlık çözüm yolu olan tahkim kurumu sistematik olarak incelenmiş daha sonra tahkim kurumunun aile hukukundaki uygulaması incelenerek beş aşama halinde tasnif edilmiştir.

Abstract:
According to Islamic Law, marriage is one of the two acts of worship that starts with the first human being and continues until today and even in the afterlife. For this reason, as well as for the protection of human generation and social order; in order to protect women and children who are in poor condition, the family institution must be preserved. However, the spouses who form the basis of the family; sometimes they may not fulfill their obligations arising from the marriage union or they may have a disagreement on an important issue related to the marriage union and such situations may lead to incompatibility between the spouses. In this case, the unity of marriage must be preserved for the benefit of the spouses, the protection of the children and the preservation of the social order.
On the other hand, in order for the measures to protect the marital unity to give results in a way to eliminate the incompatibility of the spouses, the differences in family law compared to other branches of law should be determined and a solution should be arranged in accordance with the characteristics of the family law. For this reason, as a result of the implementation of a solution that focuses on the continuity of the family unity, protection of women and child, the moral principles of the family, the mutual obligations of the spouses arising from the marriage union, and the fact that the family is an area outside the state authority and related to the private lives of the individuals, more likely to preserve the marital union. The way of arbitration, which is organized with the aim of protecting the union of marriage in Islamic Family Law; It is a dispute resolution method that is suitable for the characteristics of family law, applied and yielded results in the Age of Saadet and the Ottoman Empire. 
In this study, first of all, the arbitration institution, which is a dispute resolution method, which is likened to the peace agreement in the sources of fiqh, has been systematically examined and then the application of the arbitration institution in family law has been examined and classified into five stages.