Milletlerarası mal satımına ilişkin sözleşmeler hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması (CISG) madde 79-80 uyarınca sorumluluktan kurtulma
Exemption from liability under articles 79-80 of the United Nations Convention on contracts for the international sale of goods (CISG)
Yazar: ADAR UÇAR
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP İPEK YÜCER AKTÜRK
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
01/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması (CISG), milletlerarası mal satım sözleşmelerinde uygulanan lex mercatoria bakımından yeknesaklık getirme iddiasıyla ortaya çıkmış ve önceki milletlerarası sözleşmelere kıyasla daha fazla taraf ülke sayısına ulaşmıştır; CISG'in soyut uygulanma şartlarıyla geniş bir uygulama alanı bulunmaktadır. CISG uyarınca satıcı konumunda bulunan ve borçlu olarak anılan tarafın, bazı ifa engelleri nedeniyle alıcı tarafça yöneltilebilecek tazminat gibi akdi taleplerden muaf tutulması detaylıca incelenmiş; CISG metnine rengini veren common law sisteminin içtihat hukuku olmasıyla da ahenk sağlanmıştır. Esasında kusursuz sorumluluk prensibini benimseyen CISG'in bu katı sorumluluk anlayışını esneten, öngörülebilirliğe ilişkin CISG m. 74 düzenlemesine kısaca değinildikten sonra, tazminat sorumluluğunu sınırlayan ve ortadan kaldıran ifa engelleri sistemi, CISG m. 79 ve m. 80 çerçevesinde incelenmiş; bu maddelerle satıcının hangi şartlarda sorumluluktan kurtulacağı ve sorumluluktan kurtulmanın kapsamı ile sonuçları irdelenerek, CISG'in ifa engelleri sistematiği kavranmıştır; milletlerarası mal satım sözleşmelerinde, CISG'in katı sorumluluk rejiminin, sözleşmenin tarafları ile ifa yardımcıları bakımından hangi koşullarda esnetildiği ve bu yolla tazminat sorumluluğunun ortadan kalktığı, alıcı ve satıcının aktif ve pasif davranışları çerçevesinde değerlendirilmiştir.

Abstract:
The United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods (CISG), which entered into force in our country on August 1, 2011, was introduced with the aim of bringing uniformity to the lex mercatoria applied in international sales contracts and has succeeded in reaching a greater number of contracting states compared to previous international conventions; the CISG has a broad scope of application due to its abstract conditions for applicability. In this study, the exemption of the seller—referred to as the obligor under the CISG—from contractual claims such as damages that may be directed by the buyer due to certain impediments to performance has been examined in detail; harmony has been achieved with the fact that the common law system, which underpins the CISG text, is essentially a case law system. After briefly addressing CISG Article 74, which concerns foreseeability and relaxes the strict liability approach of the CISG that essentially adopts the principle of strict liability, the system of impediments to performance that limit and eliminate liability for damages has been examined within the framework of CISG Articles 79 and 80; by analyzing under which conditions the seller will be exempt from liability under these articles and examining the scope and consequences of exemption from liability, the systematic of impediments to performance in the CISG has been grasped. In international sales contracts, it has been evaluated, within the framework of the active and passive behaviors of the buyer and seller, under which conditions the strict liability regime of the CISG is relaxed concerning the parties to the contract and their auxiliary persons, and how liability for damages is thus eliminated.