Web ve mobı̇l arayüz tasarımında fotoğrafın yerı̇ ve kullanımı
The role and use of photography in web and mobile interface design
Yazar: EDİS POTORİ
Danışman: PROF. DR. OZAN BİLGİSEREN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Fotoğraf Ana Sanat Dalı / Fotoğraf Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
1990 yılında internet ağının temellerinin atılması ile başlayan dijital süreç, günümüzde yaşamımızın her an ve alanında kendini göstermektedir. Sosyal medya platformları ve haber siteleri, paylaşımların hızlı bir şekilde kitleye ulaşmasını sağlarken fotoğraf destekleyici unsur olarak kullanılmaktadır. Ancak bu hıza yetişmek için çekilen fotoğraflarda estetik kayıplar göze çarpmaktadır.
Günümüzde çoğu zaman fotoğrafçılar doğru an, kompozisyon, ışık, estetik bakış, planlama gibi unsurlardan yoksun fotoğraf üretmek zorunda kalmaktadırlar. Plansız ve belirli bir kural olmadan çekilen fotoğraflar bilgisayar ortamına tekrar kadrajlanmaya ve yeniden üretilmeye mecbur bırakılmaktadır. Böylece bitmiş bir fotoğraf karesi bilgisayar ortamında tekrar yaratılıp fotoğraftan ziyade grafik ve dijital tasarıma ayak uyduran birer unsura dönüşmektedir.
Günümüzde web ve mobil sosyal platformlarında kullanıcı endeksli tasarımlar göze çarpmaktadır. Sürekli geri bildirim ile beslenen ve güncellenen bu platformlar fotoğraf üretme pratiğini de etkilemektedir. Klasik fotoğraf eğitimi almış ve geç dönemlere kadar belgesel, masaüstü, moda, deneysel alanlarında tek bir amaç için fotoğraf üreten fotoğrafçılar günümüzde her platforma uyabilecek şekilde fotoğraflarını dönüştürmeye zorlanmaktadır.
Bu tez, fotoğrafçıların değişen üretim pratiklerinden yola çıkarak, telif hakları, kişisel veri koruması ve eserlerin ticari kullanım süreçlerini inceleyecektir. Ayrıca, komut verilerek yapay zeka tarafından üretilen fotoğraf da ele alınarak, fotoğrafın ve fotoğrafçının geleceği üzerine bir tartışma sunulacaktır.

Abstract:
With the foundations of the internet network laid in 1990, the digital process that began has now manifested itself in every moment and area of our lives. Social media platforms and news websites facilitate the rapid dissemination of shares to the masses, using photos as a supportive element. However, this speed often leads to noticeable aesthetic losses in the photos taken.

Today's photographers often find themselves compelled to produce photos lacking elements such as the right moment, composition, lighting, aesthetic perspective, and planning. Photos taken without a plan or specific rules are forced to be re-cropped and reproduced on a computer. Thus, a finished photo frame is recreated in the digital environment, transforming into elements that conform more to graphic and digital design rather than traditional photography.

Currently, user-oriented designs stand out on web and mobile social platforms. Continuously fed and updated with feedback, these platforms also influence the practice of photo production. Photographers who have received classical photography education and until recent times produced photos for single purposes in documentary, fashion, and experimental fields are now forced to adapt their photos to fit every platform.

This thesis will also address copyright issues, personal data protection, and the commercial usage durations of works based on the changing production practices of photographers. Additionally, it will discuss the contemporary usage areas of photos produced by artificial intelligence through commands.