Klimakterik dönem kadınların beslenme durumları, gece yeme sendromu, yeme bozuklukları ve menopoz semptomları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between nutritional status, night eating syndrome, eating disorders and menopausal symptoms in climacteric women
Yazar: PELİN AYAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HACI ÖMER YILMAZ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışmanın amacı; klimakterik dönem kadınlarda gece yeme sendromu, yeme bozuklukları, menopoz semptomları, vücut kompozisyonu ve beslenme alışkanlıkları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu çalışma Beşiktaş İlçe Sağlık Müdürlüğü Beslenme Danışmanlığı Birimine başvuran ve dahil edilme kriterlerini karşılayan 90 gönüllü klimakterik dönem katılımcı ile yürütülmüştür. Katılımcılara kişisel bilgi formu, besin tüketim kaydı, Yeme Bozukluğu Değerlendirme Ölçeği (YEDÖ), Gece Yeme Anketi (GYA) ve Menopoz Semptomları Değerlendirme Ölçeği (MSDÖ) uygulanmış ve vücut kompozisyonu ölçümleri yapılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 26.0 programı kullanılmıştır. Araştırma sonucunda klimakterik dönem kadınlarda menopoz semptom şiddeti arttıkça yeme bozuklukları görülme riskinin arttığı belirlenmiştir (p<0,05). Aynı zamanda yeme bozukluğu riski arttıkça gece yeme sendromu görülme riski de artmaktadır (p<0,05). Gece yeme ile menopoz semptomları arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p>0,05). Yeme bozukluğu görülme riskinde klimakterik dönemlere göre anlamlı bir farklılık bulunamamıştır (p>0,05). Kadınların enerji, makro ve mikro besin alımlarında klimakterik dönemlere göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Katılımcıların günlük enerji ve besin ögesi tüketimleri Türkiye Beslenme Rehberi-2022 referans verilerine göre değerlendirilmiş olup "Su (ml)", "Protein (g)", "Çoklu Doymamış Yağ (g)", "D Vitamini (mcg)", "B6 Vitamini (mg)", "Potasyum (mg)", "Kalsiyum (mg)" alımlarının yetersiz olduğu; "Yağ (%)", "A Vitamini (mcg)", "K Vitamini (mcg)", "B1 Vitamini (mg)" ve "Fosfor (mg)" alımlarının ise fazla olduğu belirlenmiştir. Kadınların %40'ının 'obezite' aralığında (BKİ>30 kg/m2), %64,4'ünün bel kalça oranının 'riskli' (>0,85) ve %77,8'inin ise vücut yağ yüzdesinin 'riskli' kategorisinde (>%31) olduğu belirlenmiştir. Klimakterik geçiş döneminde kadınların vücut kompozisyonları ve yeme alışkanlıklarında değişiklikler olduğu, bunların klimakterik aşamalardan çok menopoz semptom şiddetiyle ilişkili olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study was to examine the relationship between night eating syndrome, eating disorders, menopausal symptoms, body composition and eating habits in climacteric women. This study was conducted with 90 voluntary climacteric participants who applied to Beşiktaş District Health Directorate Nutrition Counseling Unit and met the inclusion criteria. A personal information form, food consumption record, Eating Disorder Examination Questionnaire (EDE-Q), The Night Eating Questionnaire (NEQ) and Menopause Rating Scale (MRS) were applied to the participants and body composition measurements were taken. SPSS 26.0 program was used for data analysis. As a result of the study, it was determined that the risk of eating disorders increased as the severity of menopause symptoms increased in climacteric women (p<0,05). At the same time, as the risk of eating disorders increased, the risk of night eating syndrome also increased (p<0,05). No significant relationship was found between night eating and menopausal symptoms (p>0,05). There was no significant difference in the risk of eating disorders according to climacteric periods (p>0,05). No significant difference was found in energy, macro and micronutrient intakes of women according to climacteric periods (p>0,05). The daily energy and nutrient intakes of the participants were evaluated according to the Turkish Nutrition Guide-2022 (TÜBER-2022) reference data and it was found that their intakes "Water (ml)", "Protein (g)", "Polyunsaturated Fat (g)", "Vitamin D (mcg)", "Vitamin B6 (mg)", "Potassium (mg)", "Calcium (mg)" were inadequate; "Fat (%)", "Vitamin A (mcg)", "Vitamin K (mcg)", "Vitamin B1 (mg)" and "Phosphorus (mg)" intakes were high. It was determined that 40% of the women were in the 'obesity' range (BMI>30 kg/m2), 64,4% had a 'risky' waist to hip ratio (>0,85) and 77,8% had a body fat percentage in the 'risky' category (>31%).  Changes in women's body composition and eating habits during the climacteric transition have been found to be associated with menopausal symptoms severity than climacteric stages.