Türkiye'deki büyükşehir ve il belediyeleri 2020–2024 stratejik planlarında yer alan performans göstergelerinin çeşitli parametreler açısından değerlendirilmesi
Evaluation of performance indicators in the 2020-2024 strategic plans of metropolitan and provincial municipalities in Turkey in terms of various parameters
Yazar: BEDRİGÜL MARKAL ALEMDAR
Danışman: DOÇ. DR. BURCU MESTAV
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Yönetim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İstatistik = Statistics

Özet:
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu 2003 yılında yürürlüğe 
girdiğinde kamu kurumlarına stratejik plan oluşturma zorunluluğu getirmiştir. Aynı şekilde, 
5393 sayılı Belediye Kanunu ile nüfusu 50.000 ve üzerindeki tüm belediyeler ve 5216 sayılı 
Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile büyükşehir belediyeleri stratejik plan hazırlama 
yükümlülüğü altındadır. Kamu kurumları ve belediyeler 5 yıllık stratejik plan hazırlığı 
sürecinde amaçlarını ve hedeflerini belirlerken, bu hedeflere ulaşmada en temel adım olan 
performans göstergelerini de belirlemektedirler. Türkiye'de yer alan Büyükşehir ve İl 
Belediyelerinin 2020 – 2024 Stratejik Planlarındaki performans göstergeleri farklı 
parametreler dikkate alınarak incelenmiştir.  Bu stratejik planlar, bilgisayar ortamından 
temin edilerek doküman incelemesine tabi tutulmuştur. Doküman incelemesi sonucu 
toplanan veriler büyük veri türlerinden yapılandırılmış verilerdir. Hedef kartlarında yer alan 
amaç – hedef – performans göstergeleri toplanarak çeşitli analizler yapılmıştır. Doküman 
incelemesi sonrası toplanan veriler, veri ön işleme adımlarından geçirilerek işlenmiştir. Veri 
setindeki öznitelikler tanımlanarak, sürekli veriler kategorik verilere dönüştürtülmüş ve 
veriler birleştirilmiştir. Belediyeler için Stratejik Planlama Rehberi'nde özellikleri belirtilen 
performans göstergeleri, hem rehberde yer alan sınıflandırmalara ve ölçülebilirlik özelliğine 
göre hem de ana hizmet konularına göre incelenmiştir. Ayrıca Sayıştay Başkanlığı 
Performans Denetimi Rehberi'nde yer alan ilgililik ve iyi tanımlama kriterleri de dikkate 
alınarak analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, gelecek planlama dönemlerinde 
belediyeler için performans göstergelerini belirlerken rehber niteliğinde OLAP küpleri ile 
akıllı kartlar oluşturulmuştur. Hazırladığımız bu akıllı kartlar, belediyelerin gelecek 
planlama dönemlerinde performans göstergelerini belirlerken hem gerçekçi gelecek 
planlarının oluşturulmasına hem de bu çalışmayı yapanlar için 2020 – 2024 dönemi 
performans göstergelerinin özelliklerinin dağılımının görülmesine imkân sağlayarak zaman 
kazandıracak bir kaynak olarak hizmet edecektir.

Abstract:
The Law on Public Financial Management and Control No. 5018, enacted in 2003, introduced the obligation for public institutions to establish strategic plans. Similarly, Municipal Law No. 5393 requires all municipalities with populations of 50,000 or more, and Metropolitan Municipality Law No. 5216 requires metropolitan municipalities, to prepare strategic plans. During the 5-year strategic planning process, public institutions and municipalities determine their objectives and goals, as well as the performance indicators, which are the fundamental steps towards achieving these goals. Performance indicators in the Strategic Plans of Metropolitan and Provincial Municipalities in Türkiye for the period 2020-2024 were examined, considering various parameters. These strategic plans were obtained electronically and subjected to document analysis. The data collected as a result of document analysis consist of structured data, falling into the category of big data. Aim, objectives, and performance indicators from the target cards were collected, and various analyses were conducted. The collected data underwent preprocessing steps, where attributes in the dataset were defined, continuous data were converted into categorical data, and the data were merged. Performance indicators specified in the Strategic Planning Guide for Municipalities were examined based on classifications and measurability criteria in the guide, as well as according to main service areas. Furthermore, considering the relevance and good definition criteria in the Supreme Audit Institution's Performance Audit Guide, the analysis was conducted. Based on the analysis results, OLAP cubes and smart cards were created as guiding tools for municipalities to determine performance indicators in future vi planning periods. These smart cards will serve as a valuable resource, saving time by facilitating the creation of realistic future plans for municipalities and providing insight into the distribution of performance indicator characteristics for the period 2020-2024, thus benefiting those involved in this study.