Baş boyun kanseri nedeniyle boyun diseksiyonu yapılan hastaların retrospektif analizi
Retrospective analysis of neck dissection cases with head & neck cancer
Yazar: HÜSEYİN SÜT
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF VAYISOĞLU
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Boyun = Neck ; Cerrahi tedavi = Surgical treatment ; Kafa ve boyun neoplazmları = Head and neck neoplasms ; Lenf nodları = Lymph nodes ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prognoz = Prognosis ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Sağkalım = Survival

Özet:
Baş boyun kanserlerinin boyun lenf nodlarına metastaz eğilimleri ve hastanın yaşam süresinde en etkili faktörün boyun lenf nodlarına metastaz olmasından dolayı hastaların büyük kısmında boyun diseksiyonu ameliyatı da tedavinin bir parçasını oluşturmaktadır. Boyun lenf nodlarına metastaz olması hastanın yaşam süresinde ortalama %50 oranında bir azalmaya neden olmakta, bundan dolayı da boyun tedavisi büyük önem göstermektedir.
Bu çalışmada Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Kulak Burun Boğaz Anabilim Dalı Kliniği'nde 2000 ile 2013 tarihleri arasında baş boyun kanseri nedeniyle boyun diseksiyonu yapılmış, 280 hasta retrospektif olarak taranmış ve hastaların demografik, klinik ve histopatolojik verileri incelenerek baş boyun kanseri bölgesi ve yapılan boyun diseksiyonu şekline göre sınıflandırılmış ve boyun diseksiyonu materyali raporları ayrıntılı olarak incelenmiştir.
Toplam 280 hastanın 219'u erkek 61'i kadın olmak üzere yaş ortalaması 63,8'dir. Hastaların ortalama takip süreleri 163 ay olup 22 hasta ölmüştür. Bu hastalarımızda sağkalım oranı % 92'dir.Metastatik lenfadenopati sayısının artışı, perinöral invazyon, ekstrakapsüler yayılım ve boyunda sert fikse kitle bulunması boyun nüks olma oranını arttırmaktadır. Özellikle patolojik N2a ve N2c evresinde boyun nüksü olma oranı daha yüksektir. Boyun lenf nodları bölgelerine göre level 3'te LAP saptanan hastalarda boyun nüksünün ve mortalitenin daha yüksek olduğunu gözlenmiştir. Patolojik/reaktif LAP oranının artması mortaliteyi arttırmaktadır. Çalışmamızda primernüks, boyun nüks, patolojik T, patolojik N, patolojik lenf nodu sayısı, kapsülerinvazyon, vasküler invazyon, histopatolojikgrade ve ekstrakapsüler yayılım artması mortaliteyi arttırmaktadır. Histopatolojikgrade'nin artması patolojik lenf nodu sayısını, perinöralinvazyonu, kapsül invazyonunu ve mortaliteyi arttırmaktadır. Cerrahi sınır pozitifliği primernüksü arttırmaktadır.
Boyun diseksiyonu yapılan hastalarda patolojik T ve N evresi, lenf nodu sayısı, kapsüler ve vasküler invazyon, histopatolojik grade, ekstrakapsüler yayılım, cerrahi sınır  prognozda etkili olan faktörlerdir. Boyun level 3'te LAP olan ve patolojik/reaktif LAP oranının artması mortaliteyi arttırmaktadır. Bu iki parametrenin sağkalım üzerinde önemli prognostik faktörler olabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Sözcükler: Boyun diseksiyonu, Baş boyun kanserleri, LAP, Sağkalım

Abstract:
Neck dissection takes in the treatment plan of most head and cancer patients due to metastatic tendency to cervical lymph nodes. Metastasis to cervical lymph nodes decrease mean survival 50% percentage and due to this treatment of the neck shows great importance.    
In this study 280 patients who underwent neck dissection due to head and neck malignancy in Mersin University Medical Faculty Otorhinolaryngology Department between years 2000-2013 were retrospectively analyzed. Their demographic, clinical features, type and localization of malignancy, type of neck dissection surgery were recorded with detailed histopathological research of the pathology reports.
219 of 280 patients were male, 61 were female, mean age was 63.8. Mean follow-up period was 163 months and 22 patients died during this period. Survival rate was 92%.Number of metastatic lymph nodes, perineural invasion, extracapsular invasion, firmly adhesive, hard on palpation neck masses in the initial diagnosis are factors that increase risk of neck recurrence. Patients with neck metastasis to level 3 had a higher risk of recurrence and mortality. Increment in pathological/reactive lymph node ratio increases mortality. In our study primary tumor recurrence, neck recurrence, pathological T stage, pathological N stage, number of pathological lymph nodes, capsular invasion, vascular invasion, histopathological grade, increment in extracapsular invasion are the factors that increase mortality. Increment in histopathological grade increases number of pathological lymph nodes, perineural invasion, capsular invasion and mortality. Positive surgical margin increases risk of primary tumor recurrence.  
Pathological T and N stages, metastatic lymph node number, capsular and vascular invasion, histopathological grade, extracapsular invasion, surgical margin positivity are important prognostic factors for patients who underwent neck dissection. Level 3 metastasis and high ratio of pathological/reactive lymph node number are factors that increase mortality. These two parameters are thought to be important prognostic factors for survival.
Key words: Neck dissection, Head and neck cancer, Lymphadenopathy, Survival