Akromegali hastalarında epikardiyal yağ kalınlığı ve karotis intima-media kalınlığının metabolik parametrelerle ilşkisi
The association of epicardial fat thickness and carotid intima-media thickness with metabolic parameters in patients acromegaly
Yazar: ERDAL BODAKÇİ
Danışman: PROF. DR. ALPARSLAN KEMAL TUZCU
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Akromegali = Acromegaly ; Epikardiyal yağ dokusu = Epicardial fat tissue ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Karotis intima media = Carotid intima media ; Metabolizma = Metabolism

Özet:
Giriş ve amaç: Akromegali aşırı miktarda büyüme hormonu (GH) ve insülin benzeri büyüme faktörü (IGF-1) salınımı ile karakterize bir sendromdur. Akromegalik hastalar arasında kardiyovasküler hastalıkların yüksek prevalansı bildirildikçe, büyüme hormonu ve kardiyovasküler sistem arasındaki ilişki daha fazla ilgi çekmeye başlamıştır. Akromegalide hipertansiyon sıktır (ortalama % 35) ve kardiyovasküler hastalıklar ölüm nedenleri arasında ilk sıradadır. Koroner kalp hastalığı, aritmiler ve kalp yetmezliği akromegalik hastalarda mortalitenin başlıca sebepleridir. Epikardiyal yağ kalınlığının ölçümü erken ateroskleroz,hipertansiyon,iskemik kalp hastalığı ve gelecekteki kardiyovasküler olay riskini belirlemede daha doğru bir teknik olarak bildirilmiştir.Karotis	intima-media	kalınlığının-ölçümü aterosklerozun ,serebrovasküler olayların ve kardiyovasküler risklerin belirlemesinde erken bir tetkik olarak yol gösterebilir.Bu çalışmada,akromegali hastalarında GH,IGF-1 düzeyi , akromegali süresi, remisyonda ve aktif hastaların epikardiyal yağ kalınlığı ve karotis intima-media kalınlığı arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçladık. Materyal-metod: Bu çalışmaya Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Anabilim Dalı'na başvuran 40 akromegali hasta (23 kadın; 17 erkek) ve 40 kontrol grubu (23 kadın; 17 erkek) dahil edildi. Çalışmaya bilinen kalp hastalığı olan hastalar, diyabetes mellitus, obez (VKİ>30), hipertansif (TA>140/90), hiperlipidemi, sigara içen, metabolik sendrom, HOMA-IR formülüne göre insülin direnci saptanan hastalar dahil edilmedi. Hastaların kilo, boy, vücut kitle indeksi, bel çevresi,sistolik ve diastolik kan basınçları, lipid paneli, insülin, glukoz, üre, kreatinin, GH, IGF-1 düzeyi, tam kan sayımı yapıldı. Ekokardiyografik olarak epikardiyal yağ kalınlığı ve doppler ultrasonografi ile karotis intima-media kalınlığı bakıldı. Çalışmanın istatistiksel değerlendirmesi SPSS 18.0 bilgisayar programı kullanılarak yapıldı. P<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya 40 hasta alındı. (23' ü kadın ve  17 si erkek ). Çalışmaya 40 kişilik kontrol grubu alındı. Hastaların yaş ortalaması 39.5 ± 10.1 yıl idi. Kontrol grubunun yaş ortalaması 39.3 ± 10.1 yıl idi. Kontrol hastalarının 17 'si i erkek (% 42.5), 23 ü kadın (% 57.5) idi. Sadece akromegali tanısı olan hastalar çalışmaya alındı ek bir hastalığı olanlar çalışmaya alınmadı. Hasta grubunun  GH düzeyi: 2.73 ± 2.5  ,IGF-1 düzeyi: 421.1 ± 283.5 , Epikardiyal yağ kalınlığı 7,17 ±1.32 mm, karotis intima-media kalınlığı 0.72 ±0.13 mm, kontrol grubunun GH düzeyi:0.28±0.06 mm, IGF-1 düzeyi:155.2 ±31.3 mm, Epikardiyal yağ kalınlığı 3.22 ±0.79 mm, Karotis intima-media kalınlığı 3.9 ± 1.1  mm saptandı.GH ve IGF-1 düzeyleri ile epikardiyal yağ kalınlığı ve karotis intima-media kalınlığı  arasında pozitif korelasyon saptandı. Bu istatistiksel olarak anlamlıydı.Sonuç: Sonuç olarak, akromegali hastalarında GH ve IGF-1 düzeyi ile epikardiyal yağ kalınlığı ve karotis intima-media kalınlığı arasında pozitif bir korelasyon olduğu görüldü. GH düzeyi arttıkça hem EFT hemde CIMT değerlerininde artığı görüldü. Bu çalışma ile literatürdeki erken aterosklerozun belirlenmesinde kullanılan ölçüm yöntemlerine dair bilgilere benzer sonuçlar elde edilmiştir. Bu uygulanması kolay yöntemin klinikte kullanımının yerleşmesi için daha geniş çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Acromegaly is a syndrome characterized by excessive secretion of growth hormone (GH) and insuline like growth factor (IGF-1). The association between GH and cardiovascular system has been intriguing as the higher prevalence of cardiovascular events among acromegaly patients were found. Hypertension is common in acromegaly. The leading cause of mortality in acromegaly is cardiovascular events including coronary artery disease, arrythmias, and heart failure . Epicardial fat thickness measurement is reported as a new, applicable method in predicting the development of atherosclerosis, hypertension, ischemic heart disease and cardiovascular events. The assessment of carotis intima-media thickness can be a feasible method in predicting the risks of atherosclerosis development, cerebrovascular and cardiovascular events. In this study, we aim to investigate the association of epicardial fat thickness and carotis intima-media thickness with serum GH, IGF-1 levels and duration of diagnosis in acromegaly patients in remission or/and active disease. Material-method: In this study, 40 acromegaly patients (23 female, 17 male) and 40 control groups (23 female, 17 male) were included. Patients with concurrent heart disease, diabetes mellitus, obesity (BMI>30 ), hypertension (BP>140/90) ,hyperlipidemia, metabolic syndrome and insulin resistance detected by HOMA-IR method were excluded from this study. Patients parameters; weight, height, BMI, waist circumference, systolic and diastolic blood pressure, lipid profile, serum urea, creatinine, GH and IGF-1 levels, CBC were recorded. Epicardial fat thickness and carotis intima media thickness were evaluated by echocardiography. In this study, SPSS 18.0 computer based-statistical program was used for estimation. (P<0.05)
Findings: The mean age of patients were 39.5 ± 10.1 years in acromegaly and 39.3 ± 10.1 years in control group. ( male 17 , female 23). Acromegaly patients with any concurrent disease were excluded from this study. In acromegaly group,  mean GH levels: 2.73 ± 2.5  ,mean IGF-1 levels: 421.1 ± 283.5 , mean epicardial fat thickness 7,17 ±1.32 mm , mean carotis intima-media thickness 0.72 ±0.13 mm were found. In control group, mean GH levels:0.28±0.06 , mean IGF-1 level:155.2 ±31.3 , mean epicardial fat thickness 3.22 ±0.79 mm, mean carotis intima-media thickness 0.39 ± 0.11  mm were found. There was statistically significant positive correlation of serum GH and IGF-1 levels with epicardial fat thickness and carotis intima-media thickness.             
Result : This study, epicardial fat thickness and carotid intima-media thickness was found to be a positive correlation between GH and IGF-1 levels in patients with acromegaly. İncreased GH levels ,increased EFT and CIMT values were seen. Found similar results with literature in predicting the early development of atherosclerosis. Further studies need to be done for using this applicable method in routine clinical practise