Mehmet Akif Ersoy'un geleneksel dini anlayışa eleştirisi
Criticism of Mehmet Akif Ersoy on traditional religious view
Yazar: MELİHA MACİT
Danışman: Y.DOÇ.DR. MUAMMER ESEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Din = Religion

Özet:
ÖZETMacit, Meliha, Mehmet Akif Ersoy'un Geleneksel Dini Anlayışı EleştirisiYüksek Lisans Tezi , Danışma: Yrd.Doç.Dr. Muammer Esen 159 s.Meşrutiyet döneminin en önemli şairlerinden olan Mehmet Akif, yaşadığıdönemin dini anlayışını eleştirel bir tarzda inceleyip, tespit ettiği sorunlara çözümlergetiren toplumcu bir mütefekkirdir.Toplumdaki en büyük sorun, dinin anlaşılmaması sorunudur. ?Allah?kavramı, Müslümanların yanlış inanç sistemindeki merkez kavramdır. Kuluniradesini yaratan Allah, Müslümanlara göre kaderi de belirlemiştir. Müslümanlardakibu yanlış tespit, beraberinde yanlış tevekkül anlayışını getirmiştir. Allah'ın mutlakiradesinin temel alındığı bu düşünce Müslümanları tembelliğe, miskinliğe, atalete,sabırsızlığa, ümitsizliğe sürüklemiştir. Her şeyi Allah'tan bekleyen bir toplum,tembelliğinin bedelini esaretle ödemek zorundadır. Bu yasadan Müslümanlar dapayını almıştır.Gerileme devriyle beraber Müslümanlar, Batı'nın ilerlemesini görünce büyükbir aşağılık kompleksine düşmüşlerdir. Aydınlar, dış güçlerin de tesiriyle, gerikalmamızın nedenlerini araştırmışlardır. Bir kısım aydın, geriliğimizin nedenini, dinolarak göstermiştir. Tam böyle bir anda ortaya çıkan Akif, geriliğimizin nedeninindin değil yanlış din anlayışı olduğunu söyler. Müslümanların tavırlarını Kuran'agöre değerlendiren Akif, yanlışın Müslümanlarda olduğu sonucuna varır. Dinin adınılekeleyen bu davranışlara veryansın eden Akif, dinin o konudaki görüşlerini,Kur'an'a dayanarak açıklar. Çalışmak, üretmek, eğitim, ümit, sabır, geçmişten ibret156alma, birlik ve beraberlik, Allah, kader, tevekkül, irade konularındaki görüşleriniortaya koyar.Din konusunda ki yanlışlar düzeltilirse, Müslümanların yaşamı düzelecek veMüslümanlar dinin amaçladığı mutluluğa kavuşacaklardır. Bu amaçla AkifMüslümanları uyandırmak için kolları sıvar, şiirler, makaleler yazarak, hutbelerverir.Tezimizde, bahsi geçen makaleler, şiirler, tefsirler, vaazlarincelenmiştir.Böylece Akif'in dini anlayışı ve dini anlayışa yaptığı eleştiriler ortayakonmaya çalışılmıştır.157

Abstract:
SUMMARYMacit, Meliha, Criticism Of Mehmet Akif Ersoy on traditional religious viewMaster?s Thesis, Advisor: Lecturer Assoc.Prof. Muammer Esen 159 p.who was one of the most important poets of the constitutional period, is acollectivist thinker examining the religious life of his period with criticism andbringing solutions to the problems he had determined.The greatest problem in the community is the problem of misunderstandingof the religion. The concept of Allah is central in the wrong beliefs of Muslims.Allah, who created the will of man, has also determined the fate. This wrongconclusion of Muslims has also brought up the wrong resignation concept with itself.This thought which is based upon the absolute will of Allah, has dragged Muslims tolaziness, supineness, lassitude, weakness in patience and hopelessness. A communityexpecting everything from Allah has to pay for his laziness with captivity. Muslimshave taken their share of this law.Together with the regression age Muslims when they saw the progression ofWestern Civilization, fell down into a great inferiority complex. The intellectuals,under the influence of external forces, began to search the reasons of beingunderdeveloped. Some of the intellectuals pointed to religion as the cause of beingunderdeveloped. Just at that time, Akif came and stated that the cause is not thereligion itself but the wrong religious understandings. Akif, who evaluated theattitudes of Muslims according to the Quran, has concluded that the fault belonged tothe Muslims. Akif, complaining of these behaviors blackening the name of thereligion, explained the views of the religions in those subjects based on the Quran.158