Üretimde dijital dönüşüm etkinliğinin değerlendirilmesi için bir performans ölçüm sistemi geliştirilmesi
Developing a performance measurement system for evaluation of digital transformation efficiency in manufacturing
Yazar: GÖKÇEN SARAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLAL ERVURAL
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Dijital Dönüşüm (DD), yeni iş modelleri ve stratejileri geliştirmek için dijital teknolojileri kullanma yolculuğudur. İşletmelerin, rekabet üstünlüğünü ve kurumsal verimliliği elde edebilmeleri için dijitalleşme süreçlerine uyum sağlamaları büyük önem arz etmektedir. Bu değişimler ve dönüşümler karşısında işletmelerin dijital dönüşüm yol haritalarını çizebilmeleri için öncelikle dijital dönüşüm etkinliklerini ölçmeleri gerekmektedir. Bu çalışma üretimde faaliyet gösteren işletmelerin, dijital dönüşüm etkinliklerini belirleyebilmeleri için bir performans ölçüm sistemi geliştirmeyi amaçlanmıştır. Bu kapsamda dijital dönüşüm ve Endüstri 4.0'ın uygulanabilmesi için gerekli olan kriterler (faktörler); nesneler, insanlar ve sistemler arasındaki bağlantıları içerecek şekilde belirlenmiştir. Bu kriterler yalnızca otomasyon, robotik, nesnelerin interneti, yapay zekâ, akıllı sistemler veya büyük veri analitiği gibi ileri teknolojilerden yararlanılarak değil, aynı zamanda kültür veya değişim isteği dahil olmak üzere insan faktörlerinden de yararlanılarak ortaya konmuştur. Tüm kriterler kapsamlı bir literatür taraması sonrasında belirlenmiş ve açıklanmıştır. Sonrasında, uzman görüşleri alınarak faktörlerin önem derecesini ifade eden ağırlıklar hesaplanmıştır. Kriterlerin ağırlıklandırılması için BWM ve SWARA yöntemlerinden yararlanılmıştır. Dijital dönüşüm performansının ölçümü için ise Gri İlişkisel Analiz (GİA) yöntemi kullanılmıştır. Geliştirilen model, bir yedek parça firmasından alınan verilerle test edilmiştir. Ayrıca çalışmada, farklı yöntemler kullanılarak performans skorları karşılaştırılmıştır.

Abstract:
Digital Transformation (DT) is the journey of leveraging digital technologies to develop new business models and strategies. It is crucial for businesses to adapt to digitalization processes to achieve competitive advantage and corporate efficiency. In the face of these changes and transformations, businesses must first measure their digital transformation activities to chart their roadmaps. This study aims to develop a performance measurement system for manufacturing companies to identify their digital transformation activities. In this context, the criteria (factors) necessary for implementing digital transformation and Industry 4.0 have been determined to include connections among objects, people, and systems. These criteria have been identified not only through the utilization of advanced technologies such as automation, robotics, the Internet of Things, artificial intelligence, smart systems, or big data analytics but also by incorporating human factors, including culture or willingness to change. All criteria were determined and explained following a comprehensive literature review. Subsequently, weights expressing the importance of the factors were calculated by obtaining expert opinions. The BWM and SWARA methods were used to weight the criteria. The Grey Relational Analysis (GRA) method was utilized to measure digital transformation performance. The developed model was tested with data obtained from a spare parts company. Additionally, in the study, performance scores were compared using different methods.