Diyabet riski düşük ve yüksek olan hemşirelerde insülin direnci varlığının araştırılması
Researching of the presence of insulin resistance in the nurses having low and high diabetes risk
Yazar: SULTAN YURTSEVER
Danışman: PROF. DR. BİRSEN YÜRÜGEN
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hemşireler = Nurses ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Araştırma; Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde çalışan hemşirelerde; diyabet risk düzeylerinin belirlenmesi, insülin direnci varlığının araştırılması, diyabet risk düzeyleri ile insülin direnci varlığının karşılaştırılması ve insülin direnci varlığının erken dönemde tespiti ile diyabet gelişmesinin önlenmesi ya da geciktirilmesi amacı ile tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olarak planlandı ve gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini, Ekim 2011 ? Haziran 2012 tarihleri arasında İstanbul Bağcılar Eğitim ve Hastanesi' nde çalışan 418 hemşire; örneklem grubunu ise bu hemşireler arasından belirlenen kriterlere uyan 338 hemşire oluşturdu. Veri toplanmasında; Katılımcı Bilgi Formu, Diyabet Gelişim Riski Anketi (FINDRISK) ve insülin direnci hesaplama yöntemlerinden HOMA-IR kullanıldı. Veri analizinde; istatistik paket programı kullanıldı. Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metotların (Frekans, Yüzde, Ortalama, Standart sapma) yanı sıra niteliksel verilerin karşılaştırılmasında Pearson analizi, Ki-Kare ve Fischer's Exact Ki- Kare testleri kullanıldı. Araştırmamızın sonucunda; diyabeti olmayan hemşirelerin % 41,1'nde (n:139) insülin direnci varlığı ve % 21,6'sında (n:73) bozulmuş açlık glikozu olduğu saptanmıştır. Katılımcıların sadece % 42,6 `sının BKI normal aralıkta olup, % 34,6' sının aşırı kilolu, % 22,8'inin ise obez grupta olduğu saptanmıştır. İnsülin direnci diyabet riski düşük olan bireylerde de görülebilir ancak diyabet riski yüksek olan katılımcılarda daha fazla insülin direnci varlığı görülmüştür. Düşük diyabet riskli olan hemşirelerin sadece % 17'sinde insülin direnci tespit edilir iken yüksek riskli olan hemşirelerin ise % 53,4'ünde insülin direnci saptanmıştır.

Abstract:
The research has been planned as an identifier and a relationship finder, and carried out among nurses working in Bagcilar Training and Research Hospital for the purpose of determining the levels of diabetes risk, searching the presence of insulin resistance, comparing the levels of diabetes risk and the presence of insulin resistance preventing or delaying the development of diabetes with the detection of the presence of insulin resistance in an early stage. The universe of the research has been formed by 418 nurses that worked in Bagcılar Training and Research Hospital between October, 2011 and June, 2012; while the sampling group has been formed by 338 nurses that met the criteria. In data collection, Participant Information Form, Risk of Developing Diabetes Questionnaire (FINDRISK) and HOMA-IR, one of the methods of calculating the insulin resistance, were used. In data analysis, statistical package programme was used. While evaluating the study data, apart from descriptive statistical methods such as frequency, percentage, averageand standard deviation, Pearson analysis, Chi - Square and Fischer's exact chi-square test was also used in comparing of qualitative data. At the end of our research, the presence of insulin resistance was detected in 41.1 % (n.139) of the nurses that are nondiabetic; and impaired fasting glucose was detected in 21.6 % (n.73) of them. Out of the participants, only in 42.6 %, BKI was found in the normal range; 34.6 % of them was over weight and 22.8 % of them was obese. Insulin resistance can also be seen in the people that have low diabetes risk; however more presence of insulin resistance was seen in the participants that have high diabetes risk. Insulin resistance was detected only in 17 % of the nurses that have low diabetes risk, and in 53.4 % of the nurses that have high diabetes risk .