Mâturîdî âlimlere göre iman ve tevhid
Fai̇th and tawheed according Maturidi scholors
Yazar: AHMET ALTINTAŞ
Danışman: PROF. DR. AHMET AK
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Maturidi = Maturidi ; Tevhid = Tevhid ; İman = Faith ; İslamiyet = Islam

Özet:
Asr-ı saadette Müslümanların inancı arı ve duru idi. Ancak Hz. Peygamber'in (s.a.v.) vefatından sonra baĢta iman ve tevhid konuları olmak üzere itikadî alanlarda Müslümanlar arasında çeĢitli ihtilafların ortaya çıktığı görülmektedir. Bu ihtilafların sonucunda Ġslâm düĢünce tarihinde birbirinden farklı görüĢlerin ve mezheplerin ortaya çıktığı bilinmektedir. Ortaya çıkan bu mezheplerin en önemlilerinden biri de Ģüphesiz Mâturîdîliktir. Zira Ġslâm akaidinde özellikle de iman ve tevhid konularında en tutarlı görüĢleri ileri sürenlerin baĢında bu mektebin kurucusu Ġmam Mâturîdî'nin (333/944) geldiğini söylemek mümkündür. O Ġmam Azam Ebû Hanîfe'nin itikâdî görüĢlerini en güzel Ģekilde açıklamıĢ ve sistematik hale getirmiĢtir. Bu sebeple, onun itikâdî görüĢleri Hanefîlerin çoğu tarafından kabul görmüĢtür. Bunun yanında Mâturîdî'nin görüĢleri kendisinden sonra gelen Ebü'l-Yüsr Pezdevî (421-493/1030-1099), Ebü'l-Muîn Nesefî (438-508/1046-1114), Ömer Nesefî (461-537/1069-1142), Ali b. Osman ÛĢî (569/1173) ve Nureddîn Sâbunî (580/1184) gibi Hanefî âlimler tarafından benimsenmiĢ ve geliĢtirilerek savunulmuĢtur. Bu bağlamda söz konusu âlimler Mâturîdiliğin teĢekkül sürecinde önemli rol oynamıĢlardır. Öte yandan Hanefî-Mâturîdîlik, geçmiĢte olduğu gibi günümüzde de en çok mensubu olan mezheplerden biridir. Ancak Hanefî-Mâturîdî âlimlerin iman ve tevhid konularındaki görüĢleri Ģimdiye kadar bir bütünlük içerisinde incelenmemiĢtir. Bundan dolayı bu sahada bir boĢluk bulunduğu görülmektedir. Bu araĢtırma söz konusu boĢluğu doldurmayı amaçlamaktadır. Bu araĢtırmada Ģahıslar üzerinde derinleĢme ve fikirler üzerinde derinleĢme prensiplerinden yararlanarak tasvir yöntemi kullanılmıĢtır. Böylece Mâturîdî âlimlerin iman ve tevhid hakkındaki görüĢleri objektif olarak ortaya konulmaya çalıĢılmıĢtır. Sonuçta söz konusu âlimlerin iman ve tevhid hakkındaki görüĢlerinin temelde aynı olduğu, fakat iman kavramı noktasında imanın tanımı ve mukallidin imanı konularında; tevhid kavram konusunda ise farklı farklı deliller kullanılması noktasında Mâturîdî âlimler arasında bazı farklılıkların bulunduğu tespit edilmiĢtir.
Anahtar Kelimeler: Ġslâm Mezhepleri, Ġman, Tevhid, Mâturîdî, Pezdevî ve Nesefî.

Abstract:
The belief of Muslims in the Asr-ı Saadet was pure and clean. But after the death of the Prophet, it is seen that various conflicts emerged among the Muslims in the area of faith, especially in matters of faith and Tawheed.As a result of these conflicts, different views and sects emerged in the history of Islamic thought.Again,one of the most important of these sects emerged is undoubtedly Maturidism.For it is possible to say that the founder of this school was Imam Maturidi, who was one of the most coherent views on the issues of faith and monotheism.He explained Imam Azam Abu Hanifa's beliefs in the best way and made them systematic.For this reason, his beliefs were accepted by most of the Hanafis.Besides,the views of Mâturîdî were adopted and developed by the Hanafi scholars who came after him, such as Ebü'l-Yüsr Pezdevî, Ebü'l-Muîn Nesefî, Ömer Nesefî, Ali b. Osman ÛĢî ve Nureddîn Sâbunî.These scholars played an important role in the formation process of Maturidiyya. On the other hand, Hanafi-Maturidism is one of the most popular sects as it was in the past. However, the views of the Hanafi-Mâturîdi scholars on the issues of faith and Tawheed have not been examined until now.Therefore, there is a gap in this field.This research aims to fill the gap in question. In this research, depiction method was used by taking advantage of deepening principles on individuals and ideas. Thus, the opinions of the scholars of Maturidi about faith and Tawheed were tried to be objectively revealed. As a result, the views of the scholars about faith and Tawheed are basically the same, but on the concept of faith, the point of faith of the imitator; it has been determined that there are some differences between Maturidi scholars in the use of different evidences in Tawhid.
Key Words: Islamic schools, Faith, Tawheed, Mâturîdî, Pezdevî and Nesefî.