Vâsînî el-Aʿrac'ın 'Hârisetu'z-Zilâl' adlı romanında yapı ve tema
Structure and theme in Wasini al-A'raj's novel 'Harisat al-Zilal'
Yazar: İHSAN DEMİRTAŞ
Danışman: PROF. DR. METİN PARILDI
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature

Özet:
Bu çalışmada Cezayir romanının önde gelen isimlerinden biri olan Vâsînî el-Aʿrac'ın yazdığı ve Fransa'da yayımlanan en iyi romanlar arasında seçilen 'Hârisetu'z-Zilâl' adlı roman incelendi. Hârisetu'z-Zilâl, Cezayir'deki bağımsızlık savaşı sonrası otuz yıllık süreçte ve 90'lı yıllarda patlak veren iç savaş döneminde Cezayir halkının yaşadığı sıkıntıları anlatmaktadır. Cezayir halkının maruz kaldığı baskı ve zulmün yanı sıra şehirdeki tarihi ve kültürel yapının nasıl tahrip edildiğini de ele almaktadır. Mekân kurgusu, Cervantes'in Cezayir esaretine dayanmaktadır. Romanın genel atmosferi karamsardır, ancak "Hârisetu'z-Zilâl efsanesi" gibi umudu simgeleyen unsurlar da bulunmaktadır.
Çalışmanın başında, genel olarak çağdaş Arap edebiyatında ve özel olarak Cezayir edebiyatında roman türünün gelişmesi üzerinde kısaca duruldu, daha sonra Vâsînî el-Aʿrac'ın hayatı ve eserleri hakkında bilgi verildi. Romanın incelenmesine ayrılan bölümlerde Hârisetu'z-Zilâl'da yapısal ögeler, dil ve anlatım özellikleri üzerinde duruldu. Romanda tercih edilen karakterler, mekânlar ve bunlara ait özellikler detaylı bir şekilde incelendi. Çalışmada, yazarın vermek istediği mesajı ve olayların yaşandığı dönemin özelliklerini anlama ve aktarmaya öncelik verildi. Romandaki olaylar, şahsiyetler ve mekânlara, Cezayir tarihindeki olaylar, şahsiyetler ve mekânlar göz önünde bulundurularak bütüncül bir bakış açısıyla yaklaşıldı, romanın gerçek hayatla olan ilgisi tespit edilerek analiz edildi.

Anahtar Kelimeler: Arap Dili ve Belagati, Modern Arap Edebiyatı, Cezayir Romanı, Vasini el-Aʿrac, Harisetu'z-Zilal

Abstract:
In this study, the novel Hārisat al-Zilāl', written by one of the leading figures of the Algerian novel, Wāsīnī al-Aʿraj, and selected among the best novels published in France, is analyzed. Hārisat al-Zilāl describes the hardships of the Algerian people in the thirty years after the Algerian war of independence and during the civil war that broke out in the 90s. In addition to the oppression and persecution that the Algerian people were subjected to, it also deals with how the historical and cultural structure of the city was destroyed. The setting is based on Cervantes' Algerian captivity. The general atmosphere of the novel is pessimistic, but there are also elements that symbolize hope, such as the "legend of Hārisat al-Zilāl ". 
At the beginning of the study, the development of the novel genre in contemporary Arabic literature in general and Algerian literature in particular was briefly discussed, followed by information on the life and works of al-Wāsīnī al-Aʿraj. In the chapters devoted to the analysis of the novel, the structural elements, language and narrative features of Hārisat al-Zilāl were emphasized. The characters, places and their characteristics were analyzed in detail. In the study, priority was given to understanding and conveying the message the author wanted to give and the characteristics of the period in which the events took place. The events, personalities and places in the novel were approached from a holistic perspective, taking into account the events, personalities and places in Algerian history, and the relevance of the novel to real life was determined and analyzed.

Keywords: Arabic Language and Rhetoric, Modern Arabic Literature, Algerian Novel, Wasini al-A'raj, Shadows Guardian