Üst gelir grubunun sosyo mekânsal ayrışımı, Ankara Bilkent Angora Evleri örneği
Socio spatial segregation of high income groups The case of Angora Houses in Bilkent Ankara
Yazar: TUĞÇE ŞANLI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NİHAN ÖZDEMİR SÖNMEZ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Kent planlama = Urban planning ; Kentsel ayrışma = Urban decomposition ; Kentsel farklılaşma = Urban differentiation ; Kentsel kültür = Urban culture ; Kentsel politika = Urban policy ; Kentsel rant = Urban rent ; Kentsel yaşam = Urban life

Özet:
Kentlerimizde önceleri kentleşme, kırdan kente göç, kentlileşme, gecekondu gibi sorunlar tartışılırken; küreselleşen ve kapitalizmin egemen olduğu şu günlerde, yaşanan süreçlere ayak uydurur nitelikte hızla gelişen ayrışım, toplumsal tabakalaşma sorunları ve bunun sosyal ve mekânsal etkileri gündeme gelmiştir. Bu ayrışım ve tabakalaşma sürecinin başlarda yarattığı etkiler kente gelen göçlerle birlikte daha çok alt gelir grubu tarafından yapılagelen gecekondulaşma biçiminde karşımıza çıkarken, şimdilerde kentlerde; güvenlik sorunu, kentsel şiddet/suçlarla beraber artık sadece alt gelir grubunun ayrışımı değil; üst gelir grubunun da kendini ?diğerleri?nden soyutlama süreci başlamıştır.Metropolleşen kentlerimizin önemli sorunlarından biri olan ayrışma, diğer bir ifadeyle ?diğeri?ni dışlama; günümüzde artık üst gelir grubunun kendisine ait yeni bir dünya/ütopya, tümüyle yeni bir yaşam alanı oluşturma isteğiyle gelişmiş ve ortaya kentten tümüyle izole edilmiş, ?öteki?ne karşı geniş güvenliklerin oluşturulduğu, belirli sınırlar ardında, sadece yeni barınma mekânları değil adeta yeni dünyalar oluşturulmaya başlanmıştır. Araştırmaya konu olan üst gelir grubunun sosyal ve mekânsal ayrışımı bu boyutuyla ele alınacak ve sosyo mekânsal ayrışmada değişen mekân, Türkiye'de ve Dünyada bu ayrışma süreci örnekleriyle değerlendirilecektir.Bu kapsamda Ankara kenti içerisinde yer alan ayrışmış kapalı toplulukların, kapılı sitelerinden biri ( Gated Community) örneklem alan olarak ele alınacaktır. Bu araştırma kapsamında; ayrışma, ,sosyal tabakalaşma, ayrışmanın yapı taşları, ayrışmanın oluşum süreçleri, kent ve kentliye olan etkileri, ayrışmaya etki eden içsel ve dışsal faktörler, üst, orta ve alt gelir gruplarının kent içindeki yerleri, üst gelir gurbunun sosyo-mekânsal ayrışımı; teorik çerçeve, mevcut durum ve örnekler kapsamında, seçilen örneklem alanda yapılan araştırmalar sonucu elde edilen bulgular ışığında değerlendirilmektedir.Örneklem alanda yapılan anket çalışmasıyla, bu bölgede yaşayan grubun, sosyo-mekansal ayrışıma ne kadar katıldığı, mekânsal tercihleri, kent içerisindeki davranışları ve tüketim alışkanlıkları bağlamında incelenirken, kentsel politikaların da ayrışıma ve seçilen gruba etkisi bu anlamda değerlendirilmektedir.

Abstract:
Previously, in the urban literature urbanisation, rural-urban migration, integration, squatter problems were discussed, but now globalisation and peak capitalism became sovereign power of the cities. Within this globalisation process, class segregation, social stratification problems and socio-spatial effects of these problematic came to order. At the beginning, the segregation problems showed itself with squatters and slums in the urban area. But nowadays there are many new and deeper questions in our cities, such as safety, urban intensity/crime, alternating of consumption culture and urban economy...etc. Because of these problems urban space is now facing not only the segregation of low income groups but also segregation of high income groups as well.One of the important question of our cities; segregation in other words excluding ?others?, is now became desire of creating a new utopia, purely new life style, by high income groups. This new utopia which is insulated from urban area is behind borders/gates and they are taking great precautions against ?others?.Based on this research, segregation of high income groups will be assessed in the case of differentiated urban space in the socio-spatial segregation. In this context, world and Turkish experiences will be analysed. Within the context of socio-spatial segregation; gated communities and residents of these communities of Ankara will be examined.Segregation, social stratification, structures of segregation, and its explicit and implicit effects to the urban space and to urban-dwellers, their new consumption patterns in urban area will be examined with theoretical framework and past-present examples. After finishing the theoretical framework research, with the light of diagnosis, questionnaires will be sent out in the chosen area, where the high income groups live in Ankara.With the findings of survey, which made in the sampling area, how this sampling group participates to socio-spatial segregation will be explicated. Spatial choices, behaviours in the city and consumption habits of this group will be examined, and also effects of urban policies will be analysed to segregation in the city and to the sampling group.