Lisanslı sporcuların okul başarısının değerlendirilmesi
Assessment of academic performance of licensed athletes
Yazar: ZEHRA AYCAN
Danışman: PROF. DR. ORHAN DERMAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Aile Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Lisans = Licence ; Okul başarısı = School achievement ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Sporcu öğrencilerdeki okul başarısının ve başarıyı etkileyen faktörlerin kapsamlıca araştırıldığı bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada, lisanslı sporcularda okul başarısı ve etkileyen faktörlerin araştırılması amaçlandı. Çalışmaya, ortaokul-lise düzeyinde eğitim gören 111 lisanslı sporcu alındı. Sporculara araştırmacı tarafından geliştirilen, kişisel, ailesel, okula ait bilgileri ve okul başarısını etkileyebilecek faktörleri kapsayan sorular içeren bir anket uygulandı. Okul başarıları karne notları dikkate alınarak matematik, fen bilgisi, dil bilgisi ve sosyal bilgiler olarak,spora başlamadan önce ve sonra değerlendirildi. Sporcuların 51'i Ankara'da (Grup 1), 60'ı Kahramanmaraş'ta (Grup 2) yaşıyordu. Öğrencilerdeki okul başarısının spora başlamadan önce ve sonrasında nasıl olduğu, sporun okul başarısına etkileri ve okul başarısını etkileyen diğer faktörler tüm grupta ve gruplar arasında değerlendirildi. İstatistikler SPSS 21 paket programında, verilerin karşılaştırılmasında t-testi, başarı ile ilişkili faktörlerde lojistik regresyon analizi ile yapıldı. P<0,05 anlamlı kabul edildi.Sporcuların yaşları 14,1 ± 2,3 yıl olup, %49,5'u erkekti. Öğrencilerin lisanslı spora başlamadan önce matematik, fen bilgisi, dil bilgisi ve sosyal bilgilerdeki karne notları sırasıyla 80,4±10,6; 80,5±12,5; 82,7±9,5; 83,6±9,3 bulundu. Ortalama 4,3±3,1yıl spor yaptıktan sonraki aynı sıralamayla karne notları; 81,6±10,9; 82,4±11,9; 84,3±9,4; 85,5±8,5 bulundu. Spora başladıktan sonra fen bilgisi, dil bilgisi ve sosyal bilgilerde anlamlı artarken (p<0,05), matematik dersinde anlamlı farklılık bulunmadı(p=0,054).Okul başarısını artıran en önemli faktör ise ailenin gelir düzeyiydi. Grup 1'deki öğrencilerin spora başladıktan sonra yalnızca sosyal bilgiler dersinde, Grup 2'deki öğrencilerin ise tüm derslerinde anlamlı yükselme olduğu görüldü (p<0,05). Sonuç olarak, bu çalışmada lisanslı sporcularda ortaokul-lise dönemlerindeki okul başarılarının spora başladıktan sonra anlamlı yükseldiği görüldü. Okul başarısını etkileyen en önemli faktör ise ailenin sosyoekonomik durumuydu.

Abstract:
There is no comprehensive study that examines the academic performance of licensed student athletes and the factors influencing their success rates. The aim of this study was to evaluate the academic performance and related factors in licensed athletes. One hundred eleven licensed athletes at junior high school level were enrolled. Participants filled out questionnaires specifically designed to assess for factors affecting academic performance, where personal and familial factors as well as their evaluations on the school they were attending were also taken into consideration. Their academic success rates were evaluated out of mean grade points before as well as after professional sports activities. Academic fields that were graded were, namely, mathematics, life sciences, language and grammar studies as well as social sciences. 51 of participants lived in Ankara (Group 1) and the other 60 lived in Kahramanmaraş (Group 2). The effects of sport and other factors that may affect school success in all groups and between the groups, were evaluated before and after sports.SPSS21software packagefor statistics, t-testfor comparison of data and,logistic regression analysiswas performed to evaluate the factors associated with school success.P <0.05was considered significant. The age of the athletes were 14.1± 2.3years, 49.5% is male. The grades of athlets before they started doing professional sports were 80.4 ± 10.6 for mathematics, 80.5 ± 12.5 for life sciences, 82.7 ± 9.5 for language and grammar studies and 83.6 ± 9.3 for social sciences. Following a mean period of 4.3 ± 3.1 years of professional sports, the grades of athlets were, with the same order for respective discipline, 81.6 ± 10.9, 82.4 ± 11.9, 84.3 ± 9.4 and 85.5 ± 8.5. Following sports activities, academic performance in life sciences, language and grammar studies as well as social sciences showed a significant improvement where grades for mathematics did not show any significant change(p=0.054). The most important factor that improve school performance is the financial status of the family. Participants in Group 1 demonstrated grade improvements following sports activities only in social sciences, whereas Group 2 members showed such an improvement for all the disciplines (p<0.05). Consequently licensed athletes' school success in junior high school period showed a significant increase after sports in this study. The most important factors that affected the academic performance was socioeconomic status of the family.