Farklı tipteki binalarda yapı elemanlarının irdelenmesine yönelik bir araştırma
Investigation of construction elements in different types of buildings
Yazar: ALİ TÜRKMEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BERRİN ŞAHİN DİRİ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Yapı elemanları = Building elements ; Yapı malzemeleri = Building materials ; Yapılar = Buildings

Özet:
Bu çalışmada İstanbul ili ve çevresinde son 10 yılda (1999-2010) yapılmış, 5 farklı bina tipi arasından 17 adet bina rastgele seçilerek, yapı elemanı düzeyinde incelenmiştir. Çalışmada, incelemenin belli sistemde yapılabilmesi için, yapı kavramının tanımı yapılarak, yapıyı oluşturan alt bileşenlerinden; yapı malzemesinin, yapı bileşenin ve yapı elemanı tanımlarına değinilmiştir.Tez kapsamında bina alt bileşeni olarak, yapı elemanlarının ayrıntılı incelemesi ve sınıflandırılması yapılmıştır ve binalar duvar, döşeme, çatı ve merdiven yapı elemanları açısından irdelenmiştir.Seçilen her tip ve bina, kullanılan yapı elamanlarının katman özellikleri ve tercih edilen malzemeleri açısından ortaya konulmuştur. Bina tipolojisindeki değişimin, binayı oluşturan yapı elemanındaki katmanlaşma şekline etkisi açısından bilgiler verilmiştir.Binalarda yapı elemanları ile ilgili tespitlerinin yapılmasında kullanılan temel yöntemler; literatür taraması ve anket çalışmasıdır. Literatür taramasında; binaların proje çizimlerini, uygulama aşamasındaki ve sonrasındaki fotoğraflarını içeren kaynaklar üzerinden yapılmıştır. Ayrıca süreli, süresiz basılı yayınlar ve internet ortamında ulaşılabilen yazılı ve görsel kaynaklar kullanılmıştır. Anket çalışmasında ise, projeler ile ilgili daha detaylı bilgiler elde edebilmek için binaların proje tasarım ve uygulama işlerini üstlenmiş kuruluşlarla bilgi alış verişi yapılmıştır.Çalışmanın 1.bölümünde, çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemi ile ilgili bilgiler verilmiştir. 2.bölümde, yapı elemanı düzeyinde ele alınacak bina tiplerinin ve binaların seçiminde izlenen yöntemden bahsedilmiştir. Ayrıca seçilen bina tipleri ve binalar belirtilmiştir. 3.bölümde yapı ve yapı elemanı kavramına değinilerek, yapı elemanları sınıflandırılmıştır. Daha sonra yapı elemanlarının ayrıntılı incelemesi yapılmıştır. 4.bölüm ise seçilen binalar ile ilgili incelemenin ve yapı elemanları ile ilgili analizlerin yapıldığı bölümdür. Bu bölümde farklı tiplerden seçilen binaların yapı elemanları analiz edilerek; katman özellikleri, katman malzemeleri ve bu yapı elemanlarının uygulama yöntemleri ortaya konmuştur. Elde edilen bilgiler, oluşturulan tablolar ile aktarılmıştır. 5.bölüm ise, binaların analizi ile elde edilen bilgilerin değerlendirilmesinin yapıldığı ve yapı elemanlarının faklı bina tiplerine göre karşılaştırıldığı bölümdür. Bu bölümde seçilen binalar kapsamında, yapı elemanlarında ağırlıklı olarak tercih edilen katman ve katman malzemelerinin değerlendirilmesi yapılmıştır. 6.bölüm ise çalışmanın sonuç bölümüdür. Bu bölümde; yapılan incelemeler ve saptamalar sonrasında, yapı elemanlarında kullanılan malzemelerin şantiyede genel olarak uygulama yöntemleri ile ilgili bilgiler verildi ve farklı bina türlerindeki yapı elemanlarında sıkça tercih edilen katman ve katman malzemeleri ile ilgili değerlendirmeler yapıldı. Genel olarak bina tipindeki değişim yapı elemanları üzerindeki etkileri araştırıldı. Ortaya konan değerlendirmeler istatistiki bir veri veya çoğunluğa uyarlanabilir olamasa da, bu kapsamdaki; yapım teknikleri, kullanılan malzemeler, yapı elemanı tasarımına etkiyen kriterler gibi farklı konular açısından değişik konulara, bu çalışmanın yönlendirme yapabileceği gibi, yapı sektörüne yönelik olarak daha kapsamlı bir incelemeye, kullanılan yöntem ve konu içeriği olarak dahil edilebileceği öngörüldü.

Abstract:
In this study, 17 buildings have been can be chosen from among five different types of buildings, which are constructed in the last decades (1999-2010) at Istanbul. On these buildings the materials used in the structural elements are examined. For accomplished the examination in the particular system, construction of the concept is defined and construction materials, structural components and structural elements of the definitions are mentioned. For best understanding some terms (technical terms) like construction systems, construction elements, construction components and construction materials are defined at the beginning of study.The construction elements of examined buildings are classified as; walls, floors, roofs and stairs according to the classification tables formed before. By that we can see materials used through in all the layers of construction elements of buildings on tables.The basic methods used for determining the properties of the construction elements used in buildings are literature search and survey work. In literature review, project drawings of buildings, construction photos are used. On the other hand periodicals, printed publications and written and visual sources are used. In the survey, to get more detailed information about projects, 20 question is prepared for construction companies of buildings and send to 20 firms. 15 firms have respond to questionnaire. The rest of buildings informations got from meetings with the firms.At the first section of study, information was given about aim, scope and method of study. Section 2, selection of building types and building methods are discussed. Section 3 explained the concept building element and structural elements are classified. After that, made a detailed examination of structural elements. Section four is the part related to the analysis of structural elements of selected buildings. Layer properties of building components, materials and layer application methods have been revealed in this section. The resulting informations about building components are transferred to the statements. Chapter 5 is the section of comparing the part of building elements and evaluating the information obtained. Chapter 6 is the study results. As a result of the study, the construction elements are classified to their sub construction. Components on tables and the buildings samples chosen from Istanbul were examined in terms of these categories. Accordingly, after the research and determinations of the structural elements of materials which are used in construction sites, given general information about construction techniques of these elements. Different types of buildings structural elements common to layers and layers of preferred materials were introduced. Mainly in buildings that differentiate of structural element selection effects were researched.