Prekonsepsiyonel bilgi ve tutum ölçeğinin geliştirilmesi
Development of preconcepti̇onal knowledge and atidues scale
Yazar: FULYA GÖKDEMİR
Danışman: PROF. DR. GÜLŞEN ERYILMAZ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Danışmanlık hizmetleri = Consulting services ; Gebelik = Pregnancy ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hemşirelik = Nursing ; Kadın sağlığı = Women's health ; Kadınlar = Women ; Risk faktörleri = Risk factors ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Amaç: Araştırma, kadınların prekonsepsiyonel bilgi ve tutumlarını ölçebilen geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Araştırmada; metodolojik araştırma modeli kullanılmıştır. Çalışma; Artvin Devlet Hastanesi, Aile Hekimlikleri ve Artvin Çoruh Üniversitesi'ne bağlı birimlerde 01 Ocak-01 Ağustos 2013 tarihleri arasında yürütülmüştür.  Araştırmanın evreni, ildeki 18-45 yaş arası kadınlardan oluşmaktadır. Örneklemi ise olasılıksız rastlantısal örnekleme yöntemi ile seçilen 913 kadın oluşturmuştur. Veriler, "Kişisel Bilgi Formu" ve "Prekonsepsiyonel Bilgi ve Tutum Ölçeği (PKTÖ)" taslağı ile toplanmıştır. PKTÖ'nin geçerliliği; kapsam, yüzey ve yapı geçerliliğine bakılarak, iç tutarlığı ve homojenliği Cronbach's Alfa katsayısı ve madde-toplam puan korelasyonları hesaplanarak, zamana karşı değişmezliği ise test-tekrar test yöntemi ile araştırılmıştır. Veriler, SPSS 18 ve LISREL 8.5 istatistiksel paket programları ile değerlendirilmiştir.
Bulgular: Uzman değerlendirmeleri ve pilot uygulama sonunda; PKTÖ'nin kapsam ve yüzey geçerliliği sağlanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliliğine, açıklayıcı faktör analizi ile bakılmış ve varyansın %40'ını açıklayan, 7 faktörlü ve 43 maddeli bir ölçek elde edilmiştir. Bu maddelerin, faktör yükleri 0.29 ile 0.71 arasında, madde-toplam puan korelasyonları ise 0.21 ile 0.50 arasında değişmektedir. Ölçek genelinde Cronbach's Alfa katsayısı 0.86 olarak belirlenmiştir. Yapısal eşitlik modellemesinde 7 faktörlü ölçek modelinin kabul edilebilir bir uyum iyiliğine sahip olduğu belirlenmiştir. Tekrar test korelasyon katsayısı r=0.978 olup istatistiksel olarak anlamlıdır. 
Sonuç: Başlangıçta 87 maddeden oluşan PKTÖ taslağı, yapılan analizler sonucunda 43 maddelik geçerli, güvenilir ve standardize bir form haline getirilmiştir. Literatüre yeni kazandırılan 5'li Likert tipindeki bu ölçek, 18-45 yaş arası kadınların prekonsepsiyonel bilgi ve tutumlarını belirlemek için kullanılabilir. 

Anahtar Kelimeler: Danışmanlık, gebelik öncesi, güvenilirlik ve geçerlilik, kadın sağlığı, prekonsepsiyonel bakım, risk değerlendirmesi, tutum.

Abstract:
Aim: This study was conducted to develop a valid and reliable instrument for measuring women's preconceptional knowledge and attitudes.
Material and Method: This research was conducted using the methodological research model. It was carried out in the units of State Hospital, Family Medicine and the Çoruh University in the province of Artvin from January 1st to August 1st 2013. The population of the study consisted of women aged 18-45 years. Samples consisted of 913 women selected by improbable random sampling method. Data were collected by the "Personal Information Form" and "Preconceptional Knowledge and Attitude Scale (PCAS)" draft. Of the PCAS; the validity was investigated by content, face and structural validity, internal consistency and homogeneity by calculating Cronbach's Alpha coefficient and item-total score correlations, and the invariance against time by the test-retest method. The data were evaluated using SPSS 18 and LISREL 8.5 statistical package programmes.
Results: Of the PCAS, the content and face validity were provided following expert evaluations and pilot practice. The validity of scale structure was considered by exploratory factor analysis, and a scale with 7 factors and 43 items, explaining 40% of the variance, was obtained. Of these items; factor loads ranged from 0.29 to 0.71, while item-total score correlations ranged from 0.21 to 0.50. The overall Cronbach's Alpha coefficient of the scale was determined as 0.86. In structural equation modelling, it was determined that 7-factor model of the scale have an acceptable goodness of fit. Retest correlation coefficient being r=0978 was statistically significant.
Conclusion: The PCAS draft, initially consisted of 87 items, has become a standard form with 43-item having validity and reliability provided as a result of the analyses made. This Likert-type 5-scale newly added into the literature thereby, could be used to determine the preconceptional knowledge and attitudes of women aged 18-45 years.

Keywords: Attitude, counseling, preconceptional care, pre-pregnancy, reliability and validity, risk assessment, women's health.