Konuşma sesi bozukluğu olan okul öncesi çocuklarda sözel çalışma belleği, hızlı isimlendirme ve sesbilgisel farkındalık becerilerinin incelenmesi
Investigation of verbal working memory, rapid naming and phonological awareness skills in preschool children with speech sound disorder
Yazar: NESRİN KURTARAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞAZİYE SEÇKİN YILMAZ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Farkındalık = Awareness ; Konuşma = Speech ; Konuşma kodlama = Speech coding ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Ses = Voice ; Ses bilgisi = Phonetic ; Ses bozuklukları = Voice disorders ; Sözel bellek = Verbal memory

Özet:
Okul öncesi dönemde sıkça görülen konuşma sesi bozuklukları (KSB), ilerleyen yıllarda bireyin akademik, dil, dilbilimsel, mesleki, sosyal ve duygusal alanlarda sorunlar yaşamasına neden olabilmektedir. Okul öncesi dönemde sahip olunan sesbilgisel işlemleme becerilerindeki (sesbilgisel farkındalık, hızlı otomatik isimlendirme ve sesbilgisel kısa süreli bellek) performans, okul dönemindeki okuma becerilerini yordamakta, okuma güçlüğü riski taşıyan çocukların erken dönemde belirlenebilmesine olanak tanımaktadır. Bu çalışmada ana dili Türkçe olan KSB olan çocukların sözel sesbilgisel farkındalık, hızlı otomatik isimlendirme ve çalışma belleği becerilerinin ve bu beceriler arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışmaya 5 yaş ile 6 yaş 4 ay aralığında 13 erkek 9 kız olmak üzere toplam 22 çocuk katılmıştır. Verilerin toplanmasında Türkçe Sesletim Sesbilgisi Testi'nin Sesletim Tarama Alt Testi (SET), Çalışma Belleği Ölçeği'nin (ÇBÖ) Sözel Bellek Alt Testi, Erken Okuryazarlık Testi'nin (EROT) Sesbilgisel Farkındalık Alt Boyutu ve Hızlı İsimlendirme Testi'nin (HİT) nesne ve renk isimlendirme alt ölçekleri kullanılmıştır. Bulgular; katılımcıların %90.9'unun sesbilgisel farkındalık becerilerinde kesme puanın altında kalarak yaşına uygun performans gösteremediğini, katılımcıların büyük bir kısmının hızlı isimlendirme becerilerinde yavaş performans gösterdiklerini göstermiştir. Katılımcıların sözel bellek, sözel çalışma belleği ve sözel kısa süreli bellek performanslarının ise orta düzeyde olduğu görülmüştür. KSB olan çocukların sözel bellek, sözel çalışma belleği ve sözel kısa süreli bellek becerileri ile sesbilgisel farkındalık becerileri arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Yaş ile sözel çalışma belleği ve ses bilgisel farkındalık becerileri arasında da anlamlı ilişkiler olduğu görülmüştür. Bulgular alanyazın ışığında tartışılmış, uygulamaya ve ileri araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
If it is not solved until school age, speech sound disorders, which are frequently seen in the preschool period, can cause different problems in terms of academic, verbal, linguistic, professional, social and emotional skills of the child. Performance in phonological processing skills (phonological awareness, rapid automatic naming, and phonological short-term memory) in the pre-school period predicts the reading skills in the school period and allows the early identification of children at risk of reading difficulties. In this study, it is aimed to examine the relationships between verbal working memory, rapid naming and phonological awareness skills of children with speech sound disorders who is native Turkish speaker. A total of 22 children, 13 boys and 9 girls, between the ages of 5.0-6.4 participated in this study. In data collection, the Pronunciation Scanning Subtest (PSS) of the Turkish Pronunciation Phonographic Test, the Verbal Memory Subtest of the Working Memory Scale (WMS), the Phonological Awareness Subscale of the Early Literacy Test (ELT), and the Rapid Naming Test (RNT) were used. object and color naming subscales were used. Results; showed that 90.9% of the participants could not perform in accordance with their age by staying below the cut-off point in phonological awareness skills, and that most of the participants performed slowly in fast naming skills. Verbal memory, verbal working memory and verbal short-term memory performances of the participants were found to be moderate. A significant relationship was found between phonological awareness skills and verbal memory, verbal working memory ,verbal short-term memory skills of children with SSD. There were also significant relationships between age and verbal working memory and phonological awareness skills.The findings were discussed in the light of the literature, and suggestions were made for practice and further research.