Preeklampsili gebelerde sağlığı geliştirme modeline temellendirilmiş web tabanlı destek programının etkinliği
Efficiency of WEB-BASED support program based on HEALTH promotion model in regnant women with preeclampsia
Yazar: BÜŞRA YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ÜMRAN OSKAY
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Gebelik = Pregnancy ; Kendi kendine yeterlilik = Self sufficiency ; Preeklampsi = Pre-eclampsia ; Prenatal distres = Prenatal distress ; Sağlığın geliştirilmesi = Health promotion ; Web tabanlı uygulamalar = Web based applications

Özet:
Amaç: Çalışma, preeklampsili gebelerde sağlığı geliştirme modeline temellendirilmiş web tabanlı destek programının anne bebek sağlığına etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Yöntem: Bu araştırma İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Cerrahpaşa Tıp Fakültesi kadın doğum kliniklerinde Eylül 2021 - Eylül 2022 tarihleri arasında yürütüldü. Araştırma verileri perinatoloji servisinde toplandı. Çalışma 41 web destek, 41 kontrol grubu olmak üzere 82 preeklampsi tanısı alan gebe ile yürütüldü. Verilerin toplanmasında araştırmacılar tarafından literatür doğrultusunda hazırlanan "katılımcı tanıtım formu, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-II (SYBDÖ-II), Öz-Etkililik Yeterlik Ölçeği (ÖEYÖ), Prenatal Distres Ölçeği (PDÖ), Sistem Kullanılabilirlik Skalası, gebenin kendi kendini izleme formu ve postpartum değerlendirme formu" kullanıldı. İlk görüşmede her iki grup ile yüz yüze görüşüldü ve preeklampsi broşürü ile eğitim verildi. Web destek grubu web sayfasındaki modülleri tamamladıktan sonra üç gebelik izlemini ve postpartum iki günlük izlem sonuçlarını web sayfasına girdi. Kontrol grubu rutin bakımı aldı ve izlem sonuçlarını Google anket yoluyla tamamladı. Bulgular: Araştırma kapsamına alınan web destek ve kontrol grubundaki kadınların tanıtıcı, sosyo-demografik, obstetrik-jinekolojik özellikler ve mevcut sağlık/hastalık özellikleri bakımından benzer olduğu bulundu (p>0,05). Web destek programı sonrası iki grup arasında istatistiksel olarak farklar olduğu belirlendi. Web destek grubundaki gebelerin web desteği sonrası SYBDÖ-II ve ÖEYÖ toplam puanlarında artma ve PDÖ toplam puanında azalma istatistiksel olarak anlamlı bulunurken, kontrol grubunda bu fark anlamlı bulunmadı. Web destek grubundaki gebelerin web destek programı sonrası ödem ve bebek hareketlerini takip durumlarının, kontrol grubundan daha iyi olduğu ancak iki grup arasında kan basıncı ortalamaları bakımından istatistiksel olarak fark olmadığı belirlendi. Bebeklerin doğum şekli, kilosu, APGAR skoru ve beslenme durumları arasında iki grup arasında fark olmadığı bulundu. Sonuç: Sağlığı geliştirme modeline temellendirilmiş web tabanlı destek programı preeklampsili gebelerin sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını geliştirmelerinde, öz-etkililik yeterlik durumlarının iyileştirilmesinde ve prenatal stres düzeylerinin azaltılmasında olumlu etki sağlarken, neonatal sonuçlara katkı sağlamadı.

Abstract:
Objective: The study was conducted to determine the impact of the web-based support program based on health development model in preeclampsili pregnancies on maternal infant health. Method: This research was conducted between September 2021 and September 2022 at İstanbul University-Cerrahpaşa Cerrahpaşa Faculty of Medicine maternity clinics. The research data was collected in perinatology service. The study was carried out with a pregnancy that was diagnosed with 82 preeclampsia, 41 experimental, 41 control groups. In the collection of the data, the participant introductory form prepared by the researcher in accordance with the literature, "the Scale of Healthy Lifestyle Behaviors-II (SHLB-II), Self-Effectiveness Proficiency Scale (SEPS), Prenatal Distres Scale (PDS), System Availability Scale, pregnancy self-monitoring form and postpartum evaluation form" were used. In the first encounter, both groups were interviewed face to face and training was given with the preeclampsia brochure. After completing the modules on the web support group web page, she entered the three pregnancy follow-ups and the postpartum two-day follow-up results on the web page. The control group received routine care and completed the follow-up results via a Google survey. Results: The women in the experimental and control group were found to be similar in terms of descriptive, socio-demographic, obstetrical-gynecological characteristics and current health/disease characteristics (p>0.05). There were statistical differences between the two groups after the intervention. After the intervention, SHLB-II and SEPS total scores of the pregnancies in the experimental group increased and decreased PDS total scores were statistically significant. Scale scores in the control group did not make any sense before or after the intervention. It has been determined that intervation edema and infant movement monitoring conditions of the pregnancies in the experimental group are better than the control group, but there is no statistically difference in blood pressure averages between the two groups. It was found that there was no difference between the two groups in the way babies were born, the weight, THE APGAR score and the nutrition. Conclusion: A web-based support program based on health improvement model had a positive effect on the development of healthy lifestyle behavior of preeclampsia-diagnosed pregnancies, improving self-efficacy and reducing prenatal stress levels, while no statistical improvement in neonatal results has been observed.