?Haklı savaş? ve İnsancıl Hukuk
?Just war? and Humanitarian Law
Yazar: HASAN SERDAR HOŞ
Danışman: PROF. DR. ANIL ÇEÇEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Genel Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Askeri müdahale = Military intervention ; Haklı savaş = Just war ; Önleyici müdahale = Preventive intervention ; İnsancıl hukuk = Humanitarian law

Özet:
Haklı Savaş düşüncesi Batı kültürünün bir ürünüdür. Haklı Savaş düşüncesi doğal hukuk temelli olarak ortaya çıkmış ve savaşın sınırlanması için felsefi görüş ve pratiklere dayalı bir düşünce sistemi geliştirmiştir. Haklı Savaş düşüncesine göre savaşın ius ad bellum ve ius in bello boyutlarında bazı ilkeler belirlenebilir ve bu ilkelere savaşan taraflar uymalıdır. Söz konusu ilkeler yoruma açık olmakla birlikte uluslararası pozitif hukuk düzenlemelerinin temellerini teşkil etmektedirler. Fakat yoruma açık ilkeler olmaları uygulama açısından problemler doğurmaktadır.Haklı Savaş düşüncesinde ortaya çıkan savaşı sınırlandırma düşüncesinin ve savaşın ius in bello boyutunun pozitif hukuka yansıması olarak İnsancıl Hukuk ortaya çıkmıştır. İnsancıl Hukuk'un amacı çatışmada herhangi bir nedenle yer almayan veya alamayan, sivil örneğinde görüldüğü üzere çatışmadan zarar görme potansiyeli bulunanları çatışmanın verdiği veya verebileceği zararlardan olanaklı olduğu ölçüde uzak tutmak veya zararları en aza indirebilmektir. Bu durum da göstermektedir ki en masum ama en çok zarar gören kesim olan sivilleri daha iyi korumak gerekmektedir.Uluslararası toplum sivilleri korumak için yeni yöntemler bulmalı ve yeni düzenlemeler yapmalıdır. Haklı Savaş düşüncesi ve pratikleri bu yeni düzenlemelere temel teşkil edebilecek birikime sahiptir. Ancak tarihsel süreç içerisinde ortaya çıkan Haklı Savaş düşüncesinin teorik kaynaklığını yaptığı uluslararası pozitif hukuk düzenlemeleri uygulamada farklı amaçlara hizmet etme açısından fazlasıyla geniş yorumlanmaktadır. Uluslararası örgütlerin benzer olaylara farklı yaklaşması ve farklı şekilde müdahale etmesi kaynağını savaşların sınırlandırılması amacından alan uluslararası pozitif hukuk kurallarının kuvvet kullanımını sınırlamak yerine meşrulaştırmak amacıyla kullanıldığı gerçeğini ortaya koymaktadır. Haklı Savaş düşüncesi kuvvet kullanımı için meşruiyet yaratacak bir araç olarak görülmemeli, kuvvet kullanımını sınırlandırmak için bir araç olarak görülmelidir.

Abstract:
?Just War? concept is a performance of West World. It was first based on natural law and it evolved an ideal system that is based on philosophical thoughts and practice to restrict the limits of wars. According to the just war doctrine, some principles can be designated under the dimensions of ?ius ad bellum? and ??ius in bello?. And battling parts are expected to obey these rules. Besides being susceptible of different interpretations, the said principles are serving as the bases of positive law regulations. However being susceptible of different interpretations is causing problems in practice.Humanitarian Law is arosen from the aim of limiting the wars in just war doctrine and the reflection of ius in bello principle on positive law. The main target of humanitarian law is to protect the ones who does not or can not take place in wars, the ones who have the possibility to face with the damages of wars as we see in the example of civilians, to keep them away from the damages or to lessen the damages as much as we can. This number shows that it is vital to protect the innocent but most affected civilian much more beter.International community needs to recall fresh methods and contitue new regulations. The thought and pratics of just war has enough conglomeration to serve as a basis to these regulations. However the regulations of international positive law rules which are the theoretical resource for just war are interpreted highly wide to serve other aims in practical usage. Different approaches and interferences to similar events of international organisations show that thee positive law rules growing out of the aim to limit the wars, are used to legitimize to use of force instead of restricting it. Foregoing situation brings up the breach of sovereignity of states. To block this violation, international positive law rules should be interpreted strictly and closy to new interferences. Just war thought should not be seen as a tool to legitimize the use of force but a tool to limit it.