Okuma stratejisi eğitiminin ortaokul öğrencilerinin okuduğunu anlama ve matematik dersindeki problem çözme becerilerine etkisi
The effect of reading strategy education on middle school students' reading comprehension and problem solving skills in mathematics
Yazar: EDA NUR KARAKUŞ AKTAN
Danışman: PROF. DR. CANAN ASLAN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimin Kültürel Temelleri Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim stratejileri = Training strategies ; Eğitim yöntemleri = Education methods ; Matematik başarısı = Mathematics achievement ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Okuma stratejileri = Reading strategies ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability

Özet:
Karma yöntemin kullanıldığı bu araştırmada, okuma stratejileri eğitiminin ortaokul 6. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama ve matematik dersi problem çözme becerilerine etkisini ölçmek amaçlanmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda ön test - son test gruplu yarı deneysel desen; nitel boyutunda yarı yapılandırılmış görüşme kullanılmıştır. 
	Pilot ve asıl uygulama şeklinde iki basamakta gerçekleştirilen çalışma, gerekli izinler alınarak 2017-2018 eğitim öğretim yılında, Ankara ilinin Keçiören ilçesine bağlı bir ortaokulun iki 6.sınıf şubesiyle gerçekleştirilmiştir. 6. sınıflar arasından cinsiyet, sınıf mevcudu, matematik ve Türkçe ders notları birbirine denk olan, Türkçe ve matematik derslerini de aynı öğretmenlerin yürüttüğü iki sınıf seçilmiş, yansız atama yoluyla sınıflardan biri deney, biri kontrol grubu olarak belirlenmiştir.  Araştırmada, deney grubuna okuma stratejilerine göre hazırlanmış etkinlikler uygulanırken kontrol grubundaki dersler ders kitabındaki etkinliklerle yürütülmüştür. Uygulama çalışması on haftada tamamlanmıştır. 
	Araştırmanın nicel verileri, hem deney hem kontrol grubu öğrencilerine "Kişisel Bilgi Formu", "Okuduğunu Anlama Başarı Testi" ve "Matematik Problemi Çözme Başarı Testi" uygulanarak; nitel verileri, deney grubu öğrencileriyle "yarı yapılandırılmış görüşme"ler yapılarak elde edilmiştir. 
	Araştırmanın nicel verilerinin çözümlemelerinde, SPSS 25 istatistik paket programı kullanılmıştır. Değişkenlerin belirlenmesinde ortalama ve standart sapma ile yüzde ve sıklık (frekans) değerleri kullanılmıştır. Değişkenler, normallik, varyansların homojenliği ön şartlarının kontrolü yapıldıktan sonra (Shapiro Wilk ve Levene Testi) değerlendirilmiş; p<0,05" düzeyi istatistik olarak anlamlı kabul edilmiştir.
	Araştırmada nitel veriler, uygulama öncesi ve sonrasında "yarı yapılandırılmış görüşme" yoluyla toplanmıştır. Görüşmeler ses kayıt cihazına kaydedilmiş ve bu kayıtlar bilgisayarda yazılı hâle getirilmiştir. Yazılı hâle getirilen veriler, MAXQDA 18 nitel araştırma programında çözümlenmiştir. Verilerin çözümlenmesinde, tematik içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Çalışma sürecinin başında görüşme sorularından yola çıkarak oluşturulan temalardan hareketle alt temalar belirlenmiştir. Her bir alt temanın çözümlenmesi, öğrencilerin cümlelerine de yer verilerek ele alınmıştır. Ayrıca tematik içerik çözümlenmesine ait değerlendirmeler MAXmap ile görselleştirilmiştir.  
	Araştırma sonucunda, okuma stratejisi eğitimi verilen deney grubu öğrencilerinin okuduğunu anlama başarı testi ve matematik dersi problem çözme başarı testinden aldıkları puanların kontrol grubu öğrencilerinin aldıkları puanlara göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir.  Deney grubu öğrencilerininon haftalık uygulama sonrası okuduğunu anlama becerileri gelişirken aynı zamanda matematik problem çözme becerilerinin de geliştiği ortaya çıkmıştır. Öğrenciler, görüşmelerde matematik dersinde en çok zorlandıkları konunun "problemler" ve yapılan uygulamalardan en etkili olanın "dikkat ve hafızayı güçlendirme çalışmaları" olduğunu belirtmişlerdir.
Anahtar sözcükler: Türkçe eğitimi, okuduğunu anlama becerisi, okuma stratejileri, matematik dersi problem çözme becerisi.

Abstract:
This study, carried out by using mixed method, aims to measure the effect of reading strategy education on 6th graders' reading comprehension and problem solving skills in mathematics. In the quantitative dimension of the research, pre-test and post-test quasi-experimental design was used; and in the qualitative dimension, semi-structured interview was used.
	Carried out in two stages as being pilot and real schemes, the study was conducted through two 6th grader classes in Keçiören district of Ankara in 2017-2018 education year by taking necessary permissions. Among 6th graders, two classes which are taught by same math and Turkish teachers and have equal number of genders, classroom sizes, and similar marks in math and Turkish classes were chosen; and one class was chosen as the experimental group and the other was chosen as the control group by using random method. In the study, while activities which had been prepared in accordance with reading strategies were practiced with the experimental group, school book exercises were practiced with the control group. The practice was completed in 10 weeks.
	Quantitative data of the study was acquired through applying "Personal Information Form", "Reading Comprehension Test", and "Math Problem Solving Test" to both experimental and control group; and the qualitative data of the study was acquired through having "semi-structured interviews" with the students in the experimental group.
	In the analysis of the quantitative data of the study, SPSS 25 statistical packaged software was used. Average and standard deviations, and percentages and frequency values were used in the identification of variables. Variables and normality were evaluated after controlling pre-conditions of variance homogeneity (Shapiro Wilk and LeveneTest); the level of p<0,05" was accepted statistically significant.
	Qualitative data in the study was obtained through "semi-structured interviews" carried out before and after the study. Interviews were recorded and the content in these recordings was documented. These scripted data were analysed in MAXQDA 18 qualitative research programme. Thematic content analysis method was used in the analysis of the data. Sub-themes were determined by using themes created through the interview questions used in the beginning of the study. The analysis of each sub-theme was evaluated by indicating sentences of students. Additionally, evaluations of thematic content analysis were demonstrated through MAXmap.
	As a result of the study, it was identified that math and reading comprehension scores of experimental group students who got reading strategy education were higher compared to the scores of control group students. It was revealed that at the end of 10-week practice that experimental group students had, their reading comprehension skills improved as well as their math problem solving skills. Students indicated in the interviews that the topic they found the hardest in math was "problems", and the most effective among the practices carried out was "attention and memory enhancement practice". 
Keywords: Turkish education, reading comprehension, reading strategies, math problem solving skill.