Finansal başarısızlık tahmin modellerinin kilit denetim konularıyla ilişkisi üzerine bir araştırma
A research on the relationship of financial failure forecasting models and key audit issues
Yazar: FATMA ÇITAK
Danışman: PROF. DR. SELÇUK KENDİRLİ
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finans Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration

Özet:
I şletmelerde finansal başarısızlık, işletmenin borç o deme ğu cu nu n zayıflaması ve likiditesinin du şu k olması nedeniyle ortaya çıkan ekonomik sıkıntılardır. Denetim şirketleri de finansal tablolarda yaptıkları incelemeler sonucunda elde ettikleri kanıtlar çerçevesinde en çok o nem arz eden hesapları kilit denetim konuları bo lu mu nde raporlamaktadır. Bu çalışmanın amacı, BI ST I malat sekto ru nde faaliyet ğo steren işletmelerin Altman Z' skor ve Sprinğate S skor finansal başarısızlık tahmin modellerini kullanarak finansal başarısızlık ile kilit denetim konuları sayısı arasında ilişki olup olmadığ ını incelemektir. Araştırmada, kilit denetim konularının denetim raporlarında ilk kez yer aldığ ı do nem dikkate alınarak, işletmelerin 2017-2022 yılları arasındaki yıllık finansal tablolarından ve bağ ımsız denetim raporlarından yararlanılmıştır. Araştırma yılı kapsamında finansal ve finansal olmayan verileri kesintisiz elde edilen 157 imalat işletmesine finansal başarısızlık tahmin modelleri uyğulanarak finansal başarısızlık dereceleri bulunmuştur. Kilit denetim konuları sayılarının tespiti için ise işletmelerin denetim raporları içerik analizi ile incelenmiştir. Analizler sonucunda, her iki finansal başarısızlık tahmin modellerine ğo re finansal başarısızlık ile kilit denetim konuları sayısı arasında pozitif yo nde zayıf bir ilişki olduğ u tespit edilmiştir. Denetim raporlarında kilit denetim konularının sayıları arttıkça işletmelerin finansal başarısızlık dereceleri artmaktadır. Bununla birlikte, Altman Z Skor Modeline ğo re işletmelerin çoğ unun finansal başarısızlık ve belirsizlik (ğri) alanda yer aldığ ı ancak kilit denetim konularının raporlanmasının zamanla azaldığ ı tespit edilmiştir.

Abstract:
Financial failure in businesses is the economic distress caused by the weakeninğ of the solvency and low liquidity of the enterprise. Audit firms also report the most important accounts in the key audit matters section within the framework of the evidence obtained as a result of their examination of the financial statements. The purpose of this study is to examine whether there is a relationship between financial failure and the number of key audit matters by usinğ Altman Z' score and Sprinğate S score financial failure prediction models of the enterprises operatinğ in BIST Manufacturinğ sector. In the study, the annual financial statements and independent audit reports of the enterprises between 2017 and 2022 were utilized, takinğ into account the period when key audit matters were included in the audit reports for the first time. Financial failure prediction models were applied to 157 manufacturinğ enterprises, whose financial and non-financial data were obtained continuously within the scope of the research year, and the değree of financial failure was found. In order to determine the number of key audit matters, the audit reports of the enterprises were analyzed by content analysis. As a result of the analysis, accordinğ to both financial failure prediction models, there is a weak positive relationship between financial failure and the number of key audit matters. As the number of key audit matters increases in audit reports, the değree of financial failure of the enterprises increases. However, accordinğ to the Altman Z Score Model, most of the enterprises are in the financial failure and uncertainty (ğray) area, but the reportinğ of key audit matters decreases over time.