Isparta yöresinde yetiştirilen bazı badem çeşitlerinde biyolojik ve pomolojik çalışmalar
Biological and pomological studies on some almond varieties grown in Isparta
Yazar: SELİM DEMİRDAŞ
Danışman: PROF. DR. FATMA KOYUNCU ; DOÇ. DR. SULTAN FİLİZ GÜÇLÜ
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Fenolojik özellikler = Phenological properties ; Meyve tutumu = Fruit set ; Prunus dulcis = Prunus dulcis ; Çiçek tozu = Pollen

Özet:
Bu çalışma 2019-2020 yıllarında Isparta İli Keçiborlu İlçesi'ndeki iki adet kapama badem bahçesinden alınan badem çiçekleri ve meyvelerinde yürütülmüştür. Çalışmada "Ferragnes", "Ferraduel", "Nonpareil" ve "Texas" çeşitlerinin fenolojik, biyolojik, pomolojik analizleri yapılmış, meyve tutum ve çift meyve oranları belirlenmiştir.
Her iki yılda da en erken çiçek açan çeşit Nonpariel (30-31 Mart 2019, 3-4 Nisan 2020), en geç çiçeklenen çeşitler ise Ferragnes ve Ferraduel çeşitleridir (8-9 Nisan 2019, 14-15 Nisan 2020).
Pomolojik inceleme sonuçlarına göre her iki yılda da en yüksek kabuklu meyve ağırlığı Ferraduel çeşidinde (2019; 4.988 gr-2020; 4.923 gr), en düşük kabuklu meyve ağırlığı ise iki deneme yılında da Texas çeşidinde bulunmuştur (2019; 4.406 gr -2020; 4.419 gr). 2019 yılında en yüksek iç badem ağırlığı 1.771 gr ile Ferraduel çeşidindedir. 2020 yılında ise en yüksek iç badem ağırlığı 1.655 gr ile Ferragnes çeşidindedir. İç randımanı en yüksek çeşit Nonpariel'dir (%62).
Çiçek tozu performansı denemelerinde bir çiçekteki ortalama anter sayısı en fazla 31.15 adetle Ferraduel, en düşük ise 29.5 adet ile Nonpariel çeşidinden elde edilmiştir. Bir çiçekteki ortalama çiçek tozu sayısı 9 653 adet (Nonpariel) ve 14 723 adet (Ferraduel) arasındadır. Bir anterdeki ortalama çiçek tozu sayısı en düşük 330.82 adet ile Nonpariel çeşidinde, en yüksek 474.63 adet ile Ferraduel çeşidinde bulunmuştur. En yüksek çimlenme oranı 18°C (%72.23)'de olup, bunu 25°C (%71.60) takip etmiştir. Sıcaklık 30°C'ye çıkarıldığında tüm çeşitler için çiçek tozu çimlenme oranında belirgin bir azalma görülmüş (%17.98) ve 35°C'de en düşük çiçek tozu çimlenme oranları elde edilmiştir (%5.17).

Abstract:
This study was carried out on almond flowers and fruits which were taken from two almond orchards in Keçiborlu District of Isparta Province in 2019-2020. Phenological, biological and pomological analyzes of "Ferragnes", "Ferraduel", "Nonpareil" and "Texas" cultivars were examined and fruit set rates were determined in the study. 
The earliest flowering variety is Nonpariel (30-31 March 2019, 3-4 April 2020), the latest flowering and Ferraduel (8-9 April 2019, 14-15 April 2020) in both years.
According to the results of the pomological examination, the highest crustal (endocarp) fruit weight was found in Ferraduel variety in both years (2019; 4.988 g and 2020; 4.923 g). The lowest rind (endocarp) fruit weight was determined in Texas cultivar in both trial years (2019; 4.406 gr and 2020; 4.419 gr). Ferraduel variety has the highest kernel weight of 1.771 g in 2019. In 2020, the highest kernel weight of almonds is in the Ferragnes variety with 1.655 g. The variety with the highest internal yield is Nonpariel (62%).
In the pollen performance tests conducted within the scope of biological investigations, the average number of anthers in a flower was obtained from Ferraduel with 31.15 at most, and the lowest from 29.5 from Nonpariel variety. The average pollen amount in a flower is between 9653 (Nonpariel) and 14723 (Ferraduel). The average pollen number in an anther was found to be the lowest in the Nonpariel variety with 330.82, and the highest in the Ferraduel variety with 474.63. The highest germination rate was found at 18°C (72.23%) in the counts made 24 hours after pollen sowing, followed by 25°C (71.60%). When the temperature was increased to 30°C, a significant decrease in pollen germination rate was observed for all cultivars (17.98%), and the lowest pollen germination rates were obtained at 35°C (5.17%).