Gastronomi turizminde coğrafi işaretli ürünlerin önemi ve bölgesel kalkınmaya etkisi: Mersin örneği
The importance of geographical indicated products in gastronomy tourism and its effect on regional development: The case of Mersin
Yazar: MERYEM EZGİ SAKAR
Danışman: DOÇ. DR. MERYEM SAMIRKAŞ KOMŞU
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics ; Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts ; Turizm = Tourism
Dizin: Bölgesel kalkınma = Regional development ; Coğrafi işaretler = Geographical indications ; Gastronomi = Gastronomy ; Mersin = Mersin ; Mutfak turizmi = Culinary tourism ; Turizm = Tourism

Özet:
Bir bölgede yetişen, üretilen ve sunulan yiyecek-içecek, tarım, el sanatları gibi ürünlerin taklitlerine karşı korunması, standartlaştırılması, bölgeye aidiyetliği sağlanması amacıyla fikri sınai kanunu kapsamında coğrafi işaret tescili ile korunduğu bilinmektedir. Coğrafi işaret tesciline sahip ürünler bölgelerin destinasyon imajı yaratmasında önemli etkiye sahiptir. Bu çalışma, Mersin'in sahip olduğu tescilli ürünlerinin gastronomi turizmi kapsamında önemini ve bölgesel kalkınmada etkisini araştırmak amacıyla hazırlanmıştır. Bu kapsamda Mersin, Tarsus, Erdemli, Silifke, Mut, Bozyazı ve Anamur'un tescillenmiş 17 ürünü araştırma kapsamında değerlendirilmiştir. Nitel araştırma deseninde kurgulanan bu araştırmada, Mersin'de bulunan yerel üreticiler, kamu ve özel kurumlarda görevli temsilciler başta olmak üzere 20 katılımcıya yarı yapılandırılmış mülakat formu uygulanarak, görüşme yapılmıştır. Bununla birlikte elde edilen veriler, somut hale getirilerek betimsel analiz kapsamında değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular kapsamında Mersin'in bilinirlik düzeyi en yüksek ürünleri; Anamur Muzu (%100), Mersin Cezeryesi(%95) ve Mersin Tantunisi (%90) iken bilinirlik düzeyi en düşük ürünleri; Bozyazı Kavutu(%25), Tarsus Yayla Bandırması (%45) ve Tarsus Kebabı (%50) olarak tespit edilmiştir. Araştırma amacına uygun hazırlanan sorulardan elde edilen bulgulara göre, Mersin'in gastronomi turizmi başta olmak üzere alternatif turizm çeşitleri kapsamında da yüksek potansiyele sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca coğrafi işaretli ürünlerin gerekli alt-üst yapı kaynaklarının sağlanması ve pazarlama, reklam faaliyetleri kapsamında gerek kamu kurumları gerekse özel kurumlar ve üreticilerin iş birliği içerisinde olması durumunda bölgesel anlamda gelişime olumlu yönde katkı sağlayacağı görüşüne ulaşılmıştır.

Abstract:
Products such as food-beverage, agriculture, and handicrafts grown, produced, and served in a region are often protected by geographical indication registration within the scope of industrial law to ensure that these products belong to the region, and protect them against any imitation and standardization. Products with geographical indication registration have an important effect on creating a destination image of the regions. This study investigates the importance of the registered products of Mersin within the scope of gastronomic tourism and its effect on the regional development. In this context, 17 registered products of Mersin, Tarsus, Erdemli, Silifke, Mut, Bozyazı, and Anamur were evaluated within the scope of the research. In this qualitative research study, a semi-structured interview form was applied to 20 participants; thus, local producers, representatives from public and private institutions in Mersin were interviewed. In addition, a descriptive analysis was applied to analyze the obtained data. The findings showed that the highest known products of Mersin were Anamur Banana (100%), Mersin Cezeryesi (95%), and Mersin Tantunisi (90%), while the lowest known products were found as Bozyazı Kavutu (25%), Tarsus Yayla Bandırma (45%), and Tarsus Kebab (50%). According to the findings, the study concluded that Mersin has a high potential of alternative tourism types, especially gastronomy tourism. Thus, the study suggests that geographically indicated products may contribute positively to the regional development if; first, necessary infrastructure and superstructure resources are provided and second, both public and private institutions and manufacturers cooperate in the context of marketing and advertising activities.