Doxorubisin ile oluşturulan uterus hasarına Rutin (vitamin P1)'in olası etkisi
Possible  effect of vitamin p1 on uterine damage induced by doxorubicin
Yazar: MEHMET ZEKİ TANER
Danışman: PROF. DR. GÜLNUR TAKE KAPLANOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology

Özet:
Doksorubisin, çocukluk çağı kanserleri ve meme kanseri tedavi protokollerinde tek başına veya kombinasyonlar halinde kullanılan kemoterapötik bir ajandır. Birçok organ ve dokuya, kalp, iskelet ve düz kaslara toksik etkileri vardır.  Bu çalışmada, doksorubisinin kas yapısından zengin uterus üzerine toksik etkisine karşı, Vitamin P1(Rutin)'in olası koruyucu etkisini araştırmayı amaçladık. Çalışmada, 24 adet 8-10 haftalık Wistar albino dişi sıçan dört gruba ayrıldı: Kontrol Grubu, Vitamin P1 Grubu, Doksorubisin Grubu ve Doksorubisin+Vitamin P1 Grubu. Yirmisekiz günlük deney süresinin sonunda alınan uterus kesitlerine, kas ve kollajen dağılımının gruplar arası karşılaştırılması için Masson trikrom boyama yöntemi uygulandı. Uterin seroza, myometrium ve endometrium histolojik olarak incelendi. İmmünohistokimyasal olarak PCNA, CASPASE-3 ve IL-6 işaretlemesi yapıldı, immunoreaktivite değerlendirildi. TAS ve TOS düzeyi spektrofotometrik olarak dokuda ölçüldü, OSI hesaplandı. Çalışılan tüm parametrelerde kontrol ve rutin grupları arasında fark saptanmadı. Histolojik olarak, doksorubisin grubunda myometrial tabakada bölgesel incelme izlendi ve incelen bölgede kollajen lifleri myometrial dokuya infiltre idi. Tunika vaskülaris tabakasında bazı bölgelerde damarsal yapı izlenmedi. Endometrial tabaka, lenfosit infiltrasyonu bakımından kontrol grubu ile benzerlik gösteriyordu. Lamina propria, özellikle myometrium sınırında lenfosit infiltrasyonuna uğramıştı. İncelmiş myometrial doku alanında myometrial liflerde azalma, kollajen liflerde ise artma izlendi. Bu bulgular, doksorubisinin fibrozis yapıcı etkisini göstermektedir. Benzer histolojik değişiklikler, dejenerasyon, lenfosit infiltrasyonu ve kollajen yıkımı endometrial tabakada da izlendi. Doksorubisin+Vitamin P1 grubunda, doksorubisin grubunda izlenen değişiklikler yoktu, sadece myometrial dokuya az miktarda kollajen infiltrasyonu mevcuttu. Doksorubisin grubunda immunoreaktivite açısından PCNA'da azalma, CASPASE-3 ve IL-6'de ise artma saptandı. Doksorubisine Rutin eklenmesi ile immunoreaktivite açısından, PCNA'da daha az azalma, CASPASE-3 ve IL-6 immunoreaktivitesinde ise azalma gözlenmiştir. TOS düzeyinde doksorubisin grubunda artma izlenirken, Rutin eklenen grupta bu artış sınırlı kalmıştır. TAS düzeyinde, doksorubisin grubunda düşme gözlenirken, Rutin eklenen grupta bu düşüş sınırlı kalmıştır. Bulgularımız, Vitamin P1[Rutin]'in Doksorubisinin uterus üzerine olan dejeneratif toksik etkisini önlediğini göstermektedir.

Abstract:
Doxorubicin is used in the treatment of childhood cancers, and also in the treatment of breast cancer. It causes toxicity on several tissues and organs; mainly cardiac, skeletal and smooth muscles. In this study, we investigated toxic effects of doxorubicin on uterin tissues, and possible protective effects of VitaminP1 (Rutin). Twenty-four 8-10 week Wistar albino female rats were divided into four groups: Control Group, Vitamin P1 Group, Doxorubicin Group and Doxosorubicin+VitaminP1 Group. At the end of 28 days experimental period, uterine tissues were taken and stained with Masson trichrome. The tissues of uterine layers were histologically evaluated. Uterin sections were stained with PCNA, CASPASE-3 and IL-6 and their immunoreactivities were evealuated. Spectrophotometrically, TAS and TOS were measured, and OSI was calculated. In all studied parameters, there was no statistical difference between the control and rutin groups. In Doxorubicin group; focal thinning in myometrial layer and irregular arrangement of muscle fibers were observed, and in this region collagen fibers invaded myometrial tissue. The vascular tissues were not seen in some areas of tunica vascularis. In the endometrial layer, there was no difference from control group. The lamina propria was infiltrated by collagen fibers, mainly in the borders of myometrium. In thin areas of the myometrial tissue, there were scanty myometrial fibers and more collagen fibers. These findings support the fibrosis formation caused by doxorubicin. In endometrial layer, the same histologic changes, degeneration, lymphocyte infiltration and collagen degradation were found. In Doxorubicin+vitaminP1 group, there was only little collagen infiltration in the myometrial tissue. In doxorubicin group, immunoreactivity for PCNA was decreased and, for CASPASE-3 and IL-6, it was increased. In Doxorubicin+Rutin group, while decrease in PCNA immunoreactivity was limited, Caspase-3 and IL-6 immunoreactivity were decreased. TOS level was increased in Doxorubicin group, but in Doxorubicin+Rutin group this increase was limited. While TAS level was decreased in Doxorubicin group, this decrease was limited in Doxorubicin+Rutin group. All these findings supported the use of Vitamin P1 for prevention and presumably treatment of toxic effects of Doxorubicin on uterus.