ABD'nin Türkiye ve Yunanistan ile ilişkilerinde 7/10 oranı sorunu /
Yazar: ONUR PINAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN ERDEM
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; NATO = North Atlantic Treaty Organisation ; Soğuk savaş = Cold war ; Türk-Amerikan ilişkileri = Turkish-American relations ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Yunanistan = Greece

Özet:
Amerika Birleşik Devletleri özellikle Soğuk Savaş dönemi içerisinde liderlik ettiği NATO ittifakının güneydoğu kanadına, Sovyetler Birliği ile Doğu Akdeniz ve Ortadoğu üzerindeki çıkar çatışmaları sebebiyle özel önem vermiştir. Bu kanadın kilit ülkeleri olan Türkiye ve Yunanistan'a da bu doğrultuda askeri yardımlar yapmıştır. Yapılan bu yardımlar doğal olarak her iki ülkede de askeri kapasite anlamında değişiklikler yaratmıştır. Her ne kadar aynı ittifak içerisinde yer alsalar da karşılıklı sorunları sebebiyle Türkiye ve Yunanistan arasında askeri bir denge olması gerektiği düşüncesiyle Yunanistan Başbakanı Karamanlis tarafından yardımlara yönelik olarak 1947-1976 yılları arasındaki mali tablonun oranlanmasıyla bulunan 7/10 oranının korunması Yunanistan tarafından beklenmiştir. Bu beklenti ABD Kongresi içerisindeki Yunan Lobisi'nce de desteklenerek Amerikan dış politikalarında önemli bir süre gözetilen bir hal almıştır. Ancak oranın matematiksel bir sonuç olmasıyla birlikte oluşumunu kapsayan süreçte mantıki ve gerçekçi bir yardım anlayışı ile ortaya çıkmadığı söylenmelidir. Bu doğrultuda Türkiye'nin ve Yunanistan'ın kıyaslanması anlamında alacakları yardımların hesap edilmesinde gerekli olacak çeşitli faktörlerin açıkça göz ardı edildiği görülmektedir. Sonuçta sayısal anlamda Yunanistan için yedi Türkiye için on birimlik bir değer ortaya çıkarsa da oran, Yunanistan'ı Türkiye'ye göre avantajlı konuma getirerek Türk-Amerikan ilişkilerine olumsuz bir etki yapmıştır.

Abstract:
The United States gave special importance to the southeast flank of the NATO alliance, which it led especially during the Cold War, due to the conflicts of interest with the Soviet Union over the Eastern Mediterranean and the Middle East. It also provided military aid to Turkey and Greece, the key countries of this flank, in this direction. These aids naturally created changes in terms of military capacity in both countries. Although they are in the same alliance, due to their mutual problems, with the thought that there should be a military balance between Turkey and Greece, Greek Prime Minister Karamanlis expected the preservation of the 7/10 ratio, which was found by proportioning the financial table between 1947-1976 for aid. This expectation was supported by the Greek Lobby in the US Congress, and it became an important consideration in American foreign policies for a long time. However, it should be said that although the ratio is a mathematical result, it did not appear with a logical and realistic help logic in the process of its formation. In this respect, it is seen that various factors that will be required in the calculation of the aid they will receive in terms of comparison of Turkey and Greece are clearly ignored. As a result, although a numerical value of seven for Greece and ten for Turkey emerged, the ratio had a negative impact on Turkish-American relations by placing Greece in an advantageous position compared to Turkey.