Uyku resimleri
Sleep pictures
Yazar: ELİF BEYAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI IŞIKSAL
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı / Resim Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Bilinç = Consciousness ; Ev ortamı = Home environment ; Kolektif bilinç = Collective consciousness ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Rüya = Dream ; Uyku = Sleep ; Çocuklar = Children ; Çocukluk dönemi = Childhood

Özet:
Uyku kavramı, bilimsel bulgulardan önce din ve mitolojiyle açıklanmaya çalışılmıştır ama 
yine de gizemini yitirmemiş ve yüzyıllardır pek çok farklı sanat alanında sanatçıların ilgi 
odağı olmuştur. Uykunun ayrılmaz parçalarından olan rüya da ona eşlik etmiştir.
Uykudaki insan yüzünü ve düşünce oklarını kendisine çevirir. Gündüz bilinci açık, durumu 
uyanık gözüken ama ayakta uyuyan insan ise ne kendine dönebilir ne de rüyalarına. 
Uykudayken kişinin bilinci tam kapanmaz ama tam bilinçlilik de söz konusu değildir. Bilinç 
berrak bir şekilde devreye girdiğinde ise ''uyanıklık'' halinde olan kişi yargılarıyla donatılır. 
Bu yargılar çocukluktan, yuva dediğimiz ilk öğretilerini, deneyimlerini yaşadığı yerdeyken
oluşmaya başlar, ardından insanın kişiliğini oluşturur. O öğretilerle karakteri oluşan kişi ise 
uykunun zoraki olarak okları kendine yöneltmesi dışında artık kendinin çok farkında 
değildir. Bu noktada uyku bir başkaldırış göstergesi olarak ortaya çıkar. Kişinin tam uyanıklık
ve bilinçli gözüken lakin bir tür bilinçli bilinçsizlik yaşadığı anlarına karşın; sözde uykuda 
gözüken ama bir tür uyanıklık hali olan, bir varoluş pozisyonu doğar. İnsanın varoluş kaygısı, 
uyurken sergilediği tavırla sembolize edilir, uyanık dünyada gün yüzüne çıkartılmaz. Bu 
çerçevede süreç içerisinde üretilen çalışmalardaki uyuyan bedenler, pek çok yargının bittiği 
noktada kendi içine döner, gerçeklikten uzaklaşarak rüyalarına yüzünü çevirir.
Bu tezin amacı uyuyan bedenleri resmederek; uyku, rüya, bilinç, özne-nesne gibi 
kavramları çözümlemektir. Bireyin iç dünyasının haritasını düşler ekseninde anlatmaktır. 
Jung'un kolektif bilinç olgusunun bir uzantısı olarak yaratılan 'kolektif uyku' kavramı 
irdelenecektir. İnsanın kendi iç dünyasını tanımlayan bu kavramları açıklayarak, sanat 
alanından ve ona yardımcı alanlardan yapılacak olan araştırmaların eşliğinde; bireyin uyku,
rüya gibi kavramlarla diğer bir yanının ortaya çıkarılması amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler: Uyku, rüya, ev, bilinç, çocukluk.

Abstract:
The concept of sleep was tried to be explained with religion and mythology before scientific 
findings, but it still has not lost its mystery and has been the focus of attention of artists in 
many different art fields for centuries. The dream, which is an integral part of sleep, 
accompanied it.
The sleeper turns his face and the arrows of thought towards himself. A person who is 
conscious during the day and whose condition seems awake, but who sleeps standing up, 
cannot return to himself or to his dreams. While asleep, one's consciousness is not 
completely closed, but there is no full consciousness either. When consciousness comes 
into play clearly, the person who is in the "vigilant" state is equipped with judgments. These 
judgments begin to form from childhood, in the place where he lived his first teachings and 
experiences, which we call home, and then form the personality of a person. The person 
whose character is formed by those teachings is no longer very aware of himself, except 
that sleep forces the arrows towards himself. At this point, sleep emerges as a sign of 
rebellion. Despite the moments when the person appears to be fully awake and conscious, 
but experiences a kind of conscious unconsciousness; A position of existence is born, which 
appears to be supposedly asleep but is a kind of waking state. Man's existential anxiety is 
symbolized by the attitude he displays while sleeping, and is not brought to light in the 
waking world. In this framework, the sleeping bodies in the works produced in the process 
turn into themselves at the point where many judgments end, turn away from reality and
turn their faces towards their dreams.
The aim of this thesis is by painting sleeping bodies; to analyze concepts such as sleep, 
dream, consciousness, subject-object. It is to describe the map of the inner world of the 
individual on the axis of dreams. The concept of 'collective sleep', which was created as an 
extension of Jung's collective consciousness phenomenon, will be examined. By explaining 
these concepts that define one's own inner world, accompanied by research from the field iii
of art and its auxiliary fields; It is aimed to reveal another side of the individual with 
concepts such as sleep and dream.
Keywords: Sleep, dream, home, consciousness, childhood.