Anadolu Selçuklu Dönemi taş eserlerindeki tasvirlerin geleneksel Türk resim sanatı açısından incelenmesi
Investigation of depictions in stone works of Anatolian Seljuk Period in terms of traditional Turkish painting art
Yazar: ŞERİFE SOYLU
Danışman: DOÇ. DR. RUHİ KONAK
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Anıt mezarlar = Monumental graves ; Anıtsal taşlar = Monumental stones ; Güzel sanatlar = Fine arts ; Resim sanatı = Painting art ; Selçuklu sanatı = Seljukid art ; Süsleme sanatı = Decorative art ; Tasvir = Description ; Taş eserler = Stone works ; Türk sanatı = Turkish art ; İslam sanatı = Islamic art

Özet:
Geleneksel Türk resim sanatı, İslamiyet öncesine dayanan ve günümüze kadar süregelen köklü bir geçmişe sahiptir. Kendine has bir biçim ve üslubu olan bu resim türünün önemli örnekleri Anadolu Selçuklu dönemi ve dönem beylerinin hükümdarlığı süresince verilmiştir. Çeşitli malzemelere farklı teknikler ile işlenen eserlerin içerisinde en yoğun kullanım alanı bulan malzemelerden bir tanesi taştır. Taş yüzeylerinde yer alan figürler biçimsel özellikleri ve sembolik anlatımları ile İslam öncesine dayanan ve İslamiyet ile birlikte sentezlenen bir argümanı oluşturmaktadır. Sivil ve dini mimari yapılarda, mezar taşlarında ve birçok müzede yer alan taş eserdeki tasvirlerin içerisinde insan ve hayvan figürleri astrolojik ve mitolojik konulu tasvirler işlenmiştir.  Aynı dönem içerisinde üretilmiş olan el yazma eserlerinde de üslup, biçim ve kompozisyon özellikleri bakımından birbirleri ile örtüştüğü anlaşılmıştır. Bu bakımdan Anadolu coğrafyasında hazırlanan el yazma eserler ve taş yüzeylerinde bulunan resimlerin incelenmesi farklı yüzeylerdeki Geleneksel Türk resmi örneklerinin biçimsel özellerinin karşılaştırılması ve mevcut tanımın yeniden ve doğru şekilde içeriklendirilebilmesi açısından önem kazanmaktadır.

Abstract:
Traditional Turkish painting art has a deep-rooted history dating back to pre-Islamic times and continuing until today. Important examples of this type of painting, which has a unique form and style, are given during the Anatolian Seljuk period and the reign of the period lords. Stone is one of the materials that finds the most intense use among the works that are processed with different techniques on various materials. The figures on the stone surfaces, with their formal features and symbolic expressions, constitute an argument that dates back to pre-Islamic times and was synthesized with Islam. Human and animal figures, astrological and mythological depictions were processed in the depictions in civil and religious architectural structures, tombstones and in the stone works in many museums. It has been understood that the manuscripts produced in the same period overlap with each other in terms of style, form and composition features. In this respect, the examination of manuscripts prepared in Anatolian geography and the paintings on stone surfaces gains importance in terms of comparing the formal features of Traditional Turkish painting samples on different surfaces and reconstructing the current definition in a correct way.