Asteraceae ve Umbelliferae familyasına ait bazı bitki türlerinin antimikrobiyal ve antioksidan aktivitelerinin araştırılması
An investigation on the antimicrobial and antioxidant activities of some Asteraseae and Umbelliferae species
Yazar: ŞEHRİBAN BAYRAKTAR
Danışman: PROF. DR. ATALAY SÖKMEN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışma; Artemisia annua (L.), Matricaria matricarioides (Less.) Porter ex Britton ve Laser trilobum (L.) Borkh bitkilerinden elde edilen hekzan (Hek), kloroform (KLO) ve su özütleri ile uçucu yağlarının in vitro antioksidan ve antimikrobiyal aktivitelerini çalışmak üzere tasarlandı.Antioksidan aktiviteler, 1,1-Dipheniyl-2-Picrylhydrazyl (DPPH) ve ? -Karoten/Linoleik Asit Renk Açılım yöntemi adlı iki tamamlayıcı test sistemi ile belirlendi. DPPH yönteminde tüm polar (su) özütler yüksek oranda radikal temizleyici etki gösterdi. ß-Karoten yöntemi ile tüm özütlerin % bağıl antioksidan aktivite (% BAA) değerlerinin sentetik antioksidan BHT ile karşılaştırılabilecek kadar yüksek olduğu görüldü.Özüt ve uçucu yağların antimikrobiyal (antibakteriyal ve antikandidal) aktiviteleri için, NCCLS (National Committee for Clinical Laboratory Standarts) önerileri doğrultusunda agar kuyucuk yayılma deneyi (agar well diffusion), disk difüzyon, broth mikrodilüsyon ve agar dilüsyon yöntemlerinden yararlanıldı. Test mikroorganizmaları olarak altı bakteri ve dört maya suşu kullanıldı. Polar özütler genelde aktivite göstermezken, hekzan özütü ve uçucu yağlar kayda değer antibakteriyal ve antikandidal aktivite sergiledi.Uçucu yağlarının kimyasal içerikleri Gaz Kromatografisi-Kütle Spektrometresi (GK-KS) ve Gaz Kromatografisi-Alev İyonlaşma Dedektörü (GK-AİD) analizleri ile belirlendi. Matricaria matricarioides uçucu yağında geranil valerat (% 34.9) ve E-ß-farnesen (% 23.3), Artemisia annua uçucu yağında artemisia keton (% 18.9), kamfor (% 13.7) ve 1,8-sineol (% 10.2), Laser trilobum uçucu yağında ise peril aldehit (% 73.0) ana bileşenlerdir.Anahtar Kelimeler: Artemisia annua, Matricaria matricarioides, Laser trilobum, antimikrobiyal aktivite, antioksidan aktivite, uçucu yağ, GK-KS, GK-AİD.

Abstract:
An Investigation on the Antimicrobial and Antioxidant Activities of Some Asteraseae and Umbelliferae SpeciesThis study was designed to carry out the in vitro antioxidant and antimicrobial activities of hexane, chloroform and water extracts as wells as the essential oils obtained from Artemisia annua (L.), Matricaria matricarioides (Less.) Porter ex Britton and Laser trilobum (L.) Borkh.The oils and extracts were screened for their possible antioxidant activities by two complementary test systems, namely 1,1-Dipheniyl-2-Picrylhydrazyl (DPPH) free radical scavenging and ß-Carotene color bleaching test ? spectrophotometric methods. In DPPH, all polar extracts acted as radical scavengers on high proportions. With ß-Carotene method it was seen that all extracts % relative antioxidant activity (% BAA) rates were high enough to be compared with that of synthetic antioxidant, BHT.By following the protocols given by NCCLS (National Committee for Clinical Laboratory Standards), the in vitro antimicrobial (antibacterial and anticandidal) activities of the extracts and the essential oils were determined by using agar well diffusion, disc diffusion (for the latter), broth microdilution and agar dilution methods. Six bacteria and four yeasts were used as test microorganisms. In general, no activity was found in the polar extracts, whilst hexane extracts as well as the essential oils showed a remarkable antibacterial and anticandidal activity.The chemical substances of essential oils were determined by employing Gas chromatography-mass spectrometry (GC-MS) and Gas chromatography- flame ionization detector (GC-FID) analyses. Geranyl valerate (% 34,9) and E-ß-Farnesene (% 23.3); Artemisia ketone (% 18,9), Camphor (% 13,7) and 1,8- Cineole (% 10.2); and Perillaldehyde (%73.0) were the main components of the essential oils of Matricaria matricarioides, Artemisia annua and Laser trilobum, respectively.Key Words: Artemisia annua, Matricaria matricarioides, Laser trilobum, antimicrobial activity, antioxidant activity, essential oil, GC-MS, GC-FID.