Safra yolları ve pankreatik kanal varyasyonlarının toplumdaki insidansı ile safra kesesi ve pankreas enflamasyonu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Frequency of anatomic variations in the biliary tract and the pancreatic duct and the evaluation of the relationship between these variations and gallbladder and pancreatic inflammation
Yazar: CANAN AKGÜN TOPRAK
Danışman: ÖĞR. GÖR. ŞENAY BENGİN ERTEM
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Kolanjiyopankreatografi-endoskopik retrograd = Cholangiopancreatography-endoscopic retrograde ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Pankreas = Pancreas ; Pankreas hastalıkları = Pancreatic diseases ; Pankreas kanalları = Pancreatic ducts ; Safra kanalları = Bile ducts ; Safra kesesi hastalıkları = Gallbladder diseases ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Amaç: Bu çalışmamızda amacımız, safra yollarında ve pankreatik kanalda görülen anatomik varyasyonların sıklığını saptamak ve bu varyasyonlar ile safra kesesi ve pankreas enflamasyonu arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir.
Metod: Ocak 2016-Ocak 2019 tarihleri arasında hastanemize pakreatobiliyer hastalık şüphesi ile başvuran 326 hastanın MRKP görüntüleri retrospektif olarak incelendi. Daha sonra medikal kayıtlardan safra kesesi ve/veya pankreas enflamasyonu tanısı konmuş hastaları tespit ederek anatomik varyasyonlar ile enflamasyon ilişkisi değerlendirildi.
Bulgular: Çalışma kapsamına alınan 326 hastadan %73'ünde normal anatomi izlenirken; %27 hastada çeşitli düzeylerde anatomik varyasyon tespit edildi. Beş olguda iki farklı anatomik varyasyon, bir olguda ise üç farklı anatomik varyasyon olmak üzere çoklu varyasyon görüldü. Anatomik varyasyon saptanan hastaların 40'ında intrahepatik safra kanalları düzeyinde, 30 hastada sistik kanal düzeyinde ve 30 hastada ise pankreatik kanal düzeyinde çeşitli anatomik varyasyonlar görüldü. İntrahepatik safra kanalları düzeyinde en sık trifikasyon varyasyonunu, sistik kanal düzeyinde en sık uzun sistik kanal ve sistik kanalın ortak hepatik kanalın distal ve medial kesmine açılmasını, pankreatik kanal düzeyinde ise en sık pankreatik kanalın ayrı olarak duodenuma drene olduğu varyasyon tipleri görüldü. Bu hastaların %22,5'inde safra kesesi ve pankreas enflamasyonu görülürken, %77,5'inde bu patolojiler saptanmamış olup istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmadı.
Sonuç: Çalışmamızda safra yolları ve pankreatik kanalda görülen anatomik varyasyonlar ile safra kesesi ve pankreas enflamasyonu arasında anlamlı istatistiksel ilişki bulunamamış olsa da; özellikle safra yollarının girişimsel işlemleri ve organ nakli cerrahisine yardımcı olma açısından biliyer sistemin anatomik varyasyonlarının işlem öncesi MRKP ile tespit edilmesinin önemli olduğu sonucuna vardık.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to determine the frequency of anatomic variations in the biliary tract and pancreatic duct, and to evaluate the relationship between these variations and gallbladder and pancreatic inflammation.
Method: MRCP images of 326 patients admitted to our hospital with suspicion of pancreato-biliary disease between January 2016 and January 2019 were reviewed retrospectively. Afterwards, patients' medical records were analyzed to identify patients with gallbladder and / or pancreatic inflammation, and the relationship between anatomical variations and inflammation was evaluated.
Results: Of the 326 patients included in the study 73% had normal anatomy. On the other hand, we identified various levels of anatomical variations on 27%. Multiple anatomical variations were seen in 6 patients, 5 patients had two different anatomical variations, and one patient had three different anatomical variations. 40 of the patients with anatomical variations had intrahepatic bile duct variants, 30 patients had cystic duct variants and 30 patients had pancreatic duct variants. In intrahepatic bile variants most frequent variation was trifurcation. Long cystic duct and cystic duct draining to common hepatic ducts from distal and medial segment were the most common variations of cystic duct variants. In pancreatic duct variants most common variation was pancreatic duct draining to duodenum separate from main bile duct. While 22.5% of these patients had gallbladder and pancreatic inflammation, 77.5% had no pathology. There was no statistically significant relationship.
Conclusion: In our study, although no significant statistical relationship was found between the gallbladder and pancreatic inflammation and the anatomical variations seen in the biliary tract and pancreatic duct; we concluded that the anatomical variations of the biliary system should be detected by MRCP before the invasive procedures of the biliary tract and assisting organ transplant surgery.