7-18 yaş çocuk kanser hastaları için yaşam kalitesi değerlendirme ölçeğinin geliştirilmesi
The validity and reliability of pediatric cancer quality of life inventory in 7-18 years old children
Yazar: GÜLDEN ÖZTÜRK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NESLİHAN AVCI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Bölümü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Geçerlik = Validity ; Güvenilirlik = Reliability ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çocuklar = Children

Özet:
?7-18 Yaş Gurubu Çocuk Kanser Hastaları İçin Yaşam Kalitesini Değerlendirme Ölçeği? nin geliştirilmesi, geçerlik ve güvenirlik çalışması.Bu araştırma hastalığa özgü olarak çocuk kanser hastalarının yaşam kalitesini değerlendirebilmek için ?7-18 Yaş Grubu Çocuk Kanser Hastaları İçin Yaşam Kalitesini Değerlendirme Ölçeğinin? geliştirilmesi, geçerliği ve güvenirliğinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.Araştırmanın verileri Ankara, Gazi, Hacettepe Üniversitesi Hastaneleri Pediatrik Onkoloji- Hematoloji Kliniklerinde kanser tanısıyla izlenen 101 çocuktan elde edilmiştir.Öncelikle literatür taraması yapılarak yaşam kalitesi ölçeklerinin ve hastalığa özgü yaşam kalitesi ölçeklerinin nitelikleri belirlenmiştir. Belirlenen nitelikler doğrultusunda hazırlanan ve 41 maddeden oluşan Çocuk Kanser Hastaları için Yaşam Kalitesi Ölçeği çocuk ve ebeveyn olmak üzere iki formu içermektedir.Sonra, Ölçeğin kapsam geçerliği için uzman görüşü alınmıştır.Oluşturulan taslak ölçek Ağustos-Aralık 2007 tarihleri arasında Ankara il merkezinde hizmet veren Ankara, Gazi Hacettepe Üniversite Hastaneleri Hematoloji - Onkoloji Kliniklerinde en az 1 aydır yatarak tedavi gören kanser hastası 101 çocuk ve ebeveynine uygulanmıştır.Ölçeğin yapı geçerliliği için faktör yapısının incelenmesinde Temel Bileşenler Analizi uygulanmış, analiz sonuçları başlangıçta oluşturulan faktörlerle uyuşmaması ve faktör sayısının 13 olması nedeniyle temel bileşenler analizinden vazgeçilmiştir. Örneklem kısıtlılığından dolayı faktör analizi da uygulanamamış olup ölçeğin tek faktörlü yapıda kullanılmasına karar verilmiştir.Ölçeğin güvenirlik çalışmaları kapsamında test tekrar test analizi için Bağımlı Gruplarda t Testi uygulanmış olup ölçeğin zamana göre değişmediği, bireyde kalıcı özellikleri ölçtüğü bulunmuştur. (Çocuk t=0,73, p=0,465; Ebeveyn t=0,89, p=0,373) Ölçeğin değişmezlik katsayısı Çocuk r=0,980; Ebeveyn r= 0,982 olarak belirlenmiştir.Madde toplam puan analizi madde toplam puan korelasyonları ve Pearson Momentler çarpımı Korelasyonları ile hesaplanmıştır. Madde analizi sonrasında Çocuk Taslak Ölçeği 33, Anne Taslak Ölçeği 32 maddeye düşürülmüştür. Çocuk Taslak Ölçeği İle Anne Taslak Ölçeği arasında anlamlı ve doğrusal bir korelasyon bulunmuştur( r= .736).Ölçeğin iç tutarlılık analizi için Cronbach alfa Katsayısına bakılmıştır.Çocuk Taslak Ölçeğinin Cronbach Alfa Değeri,881, Çocuk Taslak Ölçeğinin Cronbach Alfa Değeri ,860 bulunmuştur.Bu sonuç taslak ölçeği oluşturan maddelerin birbiriyle homojen, tutarlı olduklarını göstermektedir.Sonuç olarak ÇKHYKÖ'nün 7-18 yaş grubunda olan çocuk kanser hastaları için güvenirliği yüksek bir araç olup çocuk kanser hastalarının yaşam kalitesini değerlendirmede ve çocukları tanımada kullanılabilir.Anahtar Kelimeler: Yaşam kalitesi, çocuk, kanser, geçerlik, güvenirlik, ölçek geliştirme.

Abstract:
The Validity and Reliability of Pediatric Cancer Quality of Life İnventorty in 7-18 Years Old Children.This study was metodically verified for the purpose of improving the scale of life quality of children with cancer 7-18 years old.The study data was obtained by 101 children whose cancer diagnosis at Ankara University, Gazi University and Hacettepe University Medical Faculties Pediatric Hematology ? Oncology Clinics.First of all, to determine characters of life quality scales and disease specific life quality scales was examined that literature.Second, having improved on the basis of the relevant characters and consist of 41 items the life quality scale children with cancer have been included two forms such as child and parent.Third, for the validity of this scale, the opinion of the specialist were taken.Fourth the scales construction validity is used The Basis Companent Analysis. Result of The Basis Companent Analysis is founded 13 factors. For this reason, is accepted the scale that have one factor building. Confirmatory Factor Analysis is not practiced on the scale. Because number of patiens in this study inadequate for Confirmatory Factor Analysis.İn the reliability analysis for test- retest analysis is practiced t test on the scale. And, is founded the scale doesnt change according to time. (Child t = 0.73, p = 0,465; Parent t = 0,89, p = 0,373). The scales Cronbch alfa values child r = ,980 and parent r = ,982.The reliability of the item total score for child is founded. Analysis of the item total score is calculates with item total score correlation and Pearson Correlations. After item analysis, Child Scale have been inclueded 33 items, and Parent Scale have been included 32 items. Value of the correlation for the reliability is founded between Child Scale and Parent Scale. (r = ,736)For analysis of internal consistency reliability of The PCQLİ / 7-18 ( The Pediatric Cancer Quality of Life inventory / 7-18 ) is calculeted Cronbach Alfa. Values of the Cronbach alfa for Child scale is ,881, and Parent Scale is ,860. These results are showed that the scale items very homogeneous with each other.As a result, the level of the validity and reliability af the new improverd ?The Pediatric Cancer Quality of Life İnventory / 7-18 ? is founded high. This scale can be used for evaluating and recognizing children with cancer.Key Words: Quality of Life, Child, Cancer Disorder, Validity, Reliability, Developing Scale.