İç Batı Anadolu Bölümü'nde vejetasyon süresi ve iklim değişikliği senaryolarına göre değerlendirilmesi
Vegetation period in the inner West Anatolia subregion and evaluation of climate change scenarios
Yazar: TANER ŞAR
Danışman: PROF. DR. MERAL AVCI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İklim Değişikliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Batı Anadolu = West Anatolia ; Bitki örtüsü = Vegetation ; Rüzgar = Wind ; Sıcaklık = Temperature ; Sıcaklık değişimi = Temperature change ; Yağışlar = Rainfall ; İklim = Climate ; İklim değişikliği = Climate change ; İklim özellikleri = Climate properties ; İç Anadolu bölgesi = Central Anatolia region

Özet:
İnceleme alanı Türkiye'nin batısında Ege Bölgesi'nin İç Batı Anadolu Bölümü oluşturmaktadır. İç Batı Anadolu Bölümü'nün uzun yıllık ortalama sıcaklığı genel olarak 10°C ile 16°C arasındadır. Araştırma sahasının yıllık ortalama sıcaklığı güneyden kuzeye ve batıdan doğuya doğru gidildikçe yükseltinin ve kıyı şeridine olan uzaklığın artması nedeniyle azaldığı belirlenmiştir. Benzer şekilde bölümün Ocak ayı sıcaklık değerleri kuzey ve doğu alanlarda 1°C'nin altında iken, güneyde ve batıda 3°C'nin üzerindedir. Temmuz ayı sıcaklıkları ise kuzeyde 20°C'yi geçmezken, doğuda genel olarak 21.0-23.0°C, güneyde ve batıda ise 24°C'nin üzerindedir.
İç Batı Anadolu Bölümünün uzun yıllık yağış ortalaması doğuda yaklaşık 400 mm'dir ve yıllık yağışa oranla ilkbahar yağışlarının fazla olması nedeniyle İç Anadolu yağış rejimi özelliği göstermektedir. İnceleme sahasının diğer alanlarının yıllık yağış ortalaması 550 ile 800 mm arasındadır. Bölümün yağış karakteri incelendiğinde ise günlük yağışların %95'inden fazlasının 25mm ve altındaki normal yağışlar olduğu belirlenmiştir.
Araştırma sahasının de Martonne'ye göre bölümün kuzeyi (Keles) nemli saha özelliği gösterirken diğer alanlar yarı kurak - nemli saha özelliğindedir. Ortalama maksimum sıcaklıkların da dikkate alındığı Erinç'e göre çalışılan istasyonların büyük bir bölümü yarı nemli olmasına karşın Keles ve Simav'da nemli saha, Emirdağ, Bolvadin ve Dinar'da ise yarıkurak saha özelliği gösterir. Thornthwaie metoduna göre kuraklık analizi incelendiğinde de Erinç'e benzer olarak, Keles ve Simav'da yarı nemli iklim tipi, Emirdağ, Bolvadin ve Dinar'da yarı kurak iklim tipi görülür. Diğer alanlarda ise yarı nemli veya kurak - az nemli iklim tipi görülür. 
Rubinstein metoduna göre tespit edilen hakim rüzgar yönleri incelendiğinde, bölümün kuzeyi hariç diğer istasyonların yıllık hakim rüzgar frekansları %50'nin altındadır. Bölüm genelinde kuzey sektörlü rüzgarlar hakim olmasına rağmen, bazı istasyonlarda birden fazla hakim rüzgar yönü vardır.
Günlük ortalama sıcaklık değerlerine bağlı olarak +8.0°C ve üzeri esas alınarak belirlenen vejetasyon süresi, 1000 m yükseltide genel olarak 180 ile 220 gün arasında değişmektedir. Vejetasyon süresi kuzeyden güneye ve doğudan batıya doğru günlük ortalama sıcaklık değerlerinin artması ile arttığı belirlenmiştir. İnceleme sahasının vejetasyon süresi RCP 4.5 senaryosu dikkate alındığında 190 ile 240 gün arasında, RCP 8.5 senaryosu dikkate alındığında ise 220 ile 255 gün arasında olabileceği hesaplanmıştır. 
İç Batı Anadolu Bölümünde vejetasyon devresinin RCP 4.5 senaryosuna göre genel olarak 2-3 hafta kadar uzayabileceği belirlenmiştir. İnceleme sahasının vejetasyon devresi RCP 8.5 senaryosuna göre ise genel olarak 40 gün daha artabileceği belirlenmiştir.

Abstract:
It has been determined that the long-term average temperature of the Inner West Anatolian Subregion is generally between 10 °C and 16 °C. These temperature values decrease towards from southern part to northern part and from western part to eastern part and decline due to the increase of altitude and distance from the coastline. Similarly, January temperature values are below 1 ° C in the north and east areas, and above 3 ° C in the south and west. July temperatures are below 20 ° C in the north, generally 21.0-23.0 ° C in the east and above 24 ° C in the south and west.
It has been determined that the long-term average annual precipitation in the eastern part of the researching area is about 400 mm and it shows the Central Anatolia precipitation characteristics because of high spring precipitation compared to the annual precipitation. Annual average precipitation of the other areas has been also determined as ranged from 550 to 800 mm. When the characteristic of precipitation is examined, it is determined that more than 95% of daily rainfall is normal rainfall of 25 mm or less.
The drought analysis of the research area is determined by three different method (de Martonne, Erinc and Thornthwaie). According to de Martonne's method, it was seen semiarid - humid climate in all area except from north. According to Erinc's method, most of the stations are semi-humid. 
When the dominant wind directions determined according to the Rubinstein method are examined, annual prevailing wind frequencies of the stations except from Keles are below 50%. Despite the presence of northern sector winds throughout the research area, some stations may have second dominant wind direction.
It has been determined that the vegetation period for the 1000 m elevation in the Inner West Anatolian Subregion has been determined ranged from 180 to 220 days. It has also been determined that this period increases from the northern part to the southern part and from the eastern part to the western part with increasing average daily temperature values. The vegetation period of the study area is estimated to range from 190 to 240 days when the RCP 4.5 scenario is considered and range from 220 to 255 days when the RCP 8.5 scenario is considered.
As a conclusion, it has been foreseen that the vegetation period of the Inner West Anatolian Subregion may be increased by 2-3 weeks through RCP 4.5 scenario. Moreover, vegetation period might be increased by nearly 40 days according to the RCP 8.5 scenario.