Astım atakda idrarda lökotrienler yeni bir biyobelirteç mi
Are urinary leukotrienes in asthma attack A biomarker?
Yazar: MELİHA KÜBRA KÜTÜKÇÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET YAŞAR ÖZKARS
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Astım = Asthma ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Lökotrienler = Leukotrienes ; Nüks = Recurrence ; İdrar = Urine

Özet:
Amaç: Astım, çeşitli uyaranlara karşı artmış hava yolu duyarlılığının eşlik ettiği, reversibl hava yolu obstrüksiyonu ile karakterize kronik inflamatuvar bir hastalıktır. Astım, çocuklarda en sık görülen kronik inflamatuar akciğer hastalığıdır. Astım atağı tanısında en önemli tetkik solunum fonksiyon testidir. Ancak çocuk yaş grubunda teste uyum azalmıştır. Alerjik inflamasyonun patogenezinde artmış lökotrien sekresyonu rol oynamaktadır. Astım atak ile idrar lökotrienleri arasındaki ilişkiyi ortaya koyan yeterli çalışma yoktur. Çalışmamızda astım atak ve idrarda lökotrien artışı arasındaki ilişkiyi değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza 7 ile 18 yaş arasında, astım atakda olan (yapılan solunum fonksiyon testinde FEV1 değeri %85'in altında olan ve reversibile testinde %12 ve üzerinde fark olan) 20'si (%45,5) kız ve 24'ü (%54,5) erkek olmak üzere 44 hasta dahil edildi. Hastalara SFT yapıldı. Hastalara solunum fonksiyon testi yapıldı. Hastaların atak sırasında ve kontrolde idrar numuneleri toplanarak lökotrien düzeyleri (LTC4, LTD4 ve LTE4) çalışıldı.
Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 44 olgunun astım sınıflaması incelendiğinde; 7'si (%15,9) intermittan, 23'ü (%52,3) hafif persistan, 13'ü (%29,5) orta persistan ve 1'i (%2,3) ise ağır persistan olarak bulunmuştur. Olguların 13'ünün (%29,5) astımı kontrol altında, 30'u (%68,2) kısmen kontrol altında ve 1'i (%2,3) ise kontrolsüz olarak bulunmuştur. Yine olguların 13'ünün (29,5) astım atak şiddeti hafif, 19'unun (%43,2) orta ve 12'sinin (%27,3) ise ağır olarak bulunmuştur. Astım alevlenme döneminde olan hasta grubunda idrarda lökotrienlerin ortalama değerleri, LTC4 38,5 pg/mg kreatinin,
LTD4 5,4 pg/mg kreatinin ve LTE4 2112,4 pg/mg kreatinin olarak bulunmuştur. Astım remisyon döneminde olan hasta grubunda idrarda lökotrienlerin ortalama değerleri LTC4 33,1 pg/mg kreatinin, LTD4 5,5 pg/mg kreatinin ve LTE4 1508 pg/mg kreatinin olarak bulunmuştur.
Sonuç: Çalışmamıza alınan olguların LTC4 ve LTE4 düzeyleri atakda yapılan ölçümde kontrole göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Fakat LTD4 düzeylerinde atakda ve kontrolde yapılan ölçümde istatistiksel olarak anlamlı bir değişme görülmemiştir. Bu bulgular ile astım atağı tanısında SFT kullanamayan çocuklarda veya SFT cihazının bulunmadığı yerlerde idrarda LTC4 ve LTE4 ölçümünün kullanılabilecek bir biyobelirteç olabileceğini düşünüyoruz.

Anahtar Kelimeler: Lökotrien, astım, astım atak, biyobelirteç, idrar

Abstract:
Introduction: Asthma is a chronic inflammatory disease characterized by reversible airway obstruction accompanied by increased airway sensitivity to various stimuli. Asthma is the most common chronic inflammatory lung disease in children. The most important examination in the diagnosis of asthma attack is respiratory function test. However, compliance with the test decreased in the child age group. Increased leukotriene secretion plays a role in the pathogenesis of allergic inflammation. There are not adequate studies to reveal the relationship between asthma and urinary leukotrienes. In our study, we aimed to evaluate the relationship between asthma attack (episode) and leukotriene increase in urine.
Method: In our study, 20 (45.5%) girls and 24 (54.5%) who were between 7 and 18 years of age who had an asthma attack (with a FEV1 value of less than 85% in the respiratory function test performed, and a difference of 12% and more in the reversible test). Respiratory function test was performed to the patients, Urine samples were collected during attack and control of the patients, and leukotriene levels (LTC4, LTD4 and LTE4) were studied.
Findings: When the classification of asthma in 44 patients included in our study was examined; 7 (15.9%) were found to be intermittent, 23 (52.3%) were light persistent, 13 (29.5%) were moderate persistent and 1 (2.3%) were heavy persistent. 13 (29.5%) of
the cases were found to be under control, 30 (68.2%) were partially under control and 1 (2.3%) were uncontrolled. Again, 13 (29.5%) asthma attack severity was found mild, 19 (43.2%) were moderate and 12 (27.3%) were heavy. The mean values of leukotrienes in urine were found as LTC4 38.5 pg/mg creatinine, LTD4 5.4 pg/mg creatinine and LTE4 2112.4 pg/mg creatinine in the group of patients with asthma exacerbation. The mean values of leukotrienes in urine were found as LTC4 33.1 pg/mg creatinine, LTD4 5.5 pg/mg creatinine and LTE4 1508 pg/mg creatinine in the group of patients with asthma remission.
Conclusion: The LTC4 and LTE4 levels of the patients included in our study were found to be statistically and significantly higher in the measurement performed in the attack compared to the control. However, there was no statistically significant change in the measurement made in attack and control at LTD4 levels. With these findings, LTC4 and LTE4 measurements can be a biomarker that can be used in children who cannot use RFT in the diagnosis of asthma attack or in places where there is no RFT device (such as primary health care facilities).
Keywords: Leukotriene, asthma, asthma attack, biomarker, urine