60-72 aylık çocukların annelerinin sahip oldukları bireysel değerler ile çocuklarının prososyal davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the individual values of mothers of 60-72 month old children and their children's prosocial behaviours
Yazar: ŞEYMA TÜREN
Danışman: DOÇ. DR. MERAL TANER DERMAN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-çocuk ilişkisi = Mother child relations ; Anneler = Mothers ; Değerler = Values ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Prososyal davranış = Prosocial behaviour ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırmada 60-72 aylık çocukların annelerinin sahip oldukları bireysel değerler ile
çocuklarının prososyal davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu temel
amaç doğrultusunda annelerin bireysel değerlerinin yaşına, eğitim durumuna ve çalışma
durumuna göre değişiklik gösterip göstermediği; 60-72 aylık çocukların prososyal
davranışlarının yaşına, cinsiyetine, ailenin gelir durumuna, kardeş sayısına ve doğum sırasına
göre farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir.
Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılarak
yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu 2020-2021 eğitim öğretim yılında İstanbul ili
Tuzla ve Pendik ilçelerinde okul öncesi eğitime devam eden 60-72 aylık 300 çocuk ve bu
çocukların anneleri oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Bireysel Değerler Envanteri", "Okul Öncesi Prososyal Davranış Ölçeği" ve "Demografik Bilgi Formu"
kullanılmıştır. Verilerin analizinde Kruskal Wallis H testi ile Mann-Whitney U testi ve
Spearman Korelasyonu kullanılmıştır.
Araştırma bulgularına göre annelerin bireysel değerleri, yaş ve eğitim durumlarına
göre değişiklik göstermezken çalışma durumunun bireysel değerlerin "disiplin ve sorumluluk"
alt boyutunda farklılık yarattığı görülmüştür. 60-72 aylık çocukların prososyal davranışları
yaş ve cinsiyet değişkenine göre farklılık gösterirken ailenin gelir durumu, kardeş sayısı ve
doğum sırası değişkenlerine göre farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın
diğer bir sonucuna göre ise 60-72 aylık çocukların annelerinin sahip oldukları bireysel
değerler ile çocuklarının prososyal davranışları arasında istatiksel açıdan anlamlı bir ilişki
olmadığı belirlenmiştir. Araştırma sonunda bu bulgular tartışılmış ve önerilerde
bulunulmuştur.

Anahtar sözcükler: Annelerin değerleri, okul öncesi çocuklar, prososyal davranışlar

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the relationship between the individual values
of mothers of 60-72 months old children and their children's prosocial behaviors. In line with
this main purpose, whether the individual values of the mothers vary according to their age,
education level and working status; It was investigated whether the prosocial behaviors of 60-
72 months old children differ according to their age, gender, the family's income status,
number of siblings and birth order.
The research was carried out using the relational screening model, one of the
quantitative research methods. The study group of the research consists of 300 children aged
60-72 months and their mothers who attend pre-school education in Tuzla and Pendik districts
of Istanbul in the 2020-2021 academic year. In the research, "Individual Values Inventory", "Preschool Prosocial Behavior Scale" and "Demographic Information Form" were used as
data collection tools. In the analysis of the data, Kruskal-Wallis H test, Mann-Whitney U test
and Spearman Correlation were used.
According to the research findings, while the individual values of the mothers did not
change according to their age and educational status, it was observed that the working
situation made a difference in the "discipline and responsibility" sub-dimension of individual
values. It was concluded that while the prosocial behavior of 60-72 month-old children
differed according to age and gender, it did not differ according to the family's income status,
number of siblings and birth order variables. According to another result of the study, it was
determined that there was no statistically significant relationship between the individual
values of the mothers of 60-72 months old children and their children's prosocial behaviors.
At the end of the research, these findings were discussed and suggestions were made.

Keywords: Mothers' values, preschool children, prosocial behaviours