Ege Mezolitik Dönem bulguları bağlamında Kayadibi yontmataş aletlerinin değerlendirilmesi
An evaluation of the Kayadibi lithic assemblage in the context of the Aegean Mesolithic
Yazar: DİDEM TURAN
Danışman: DOÇ. DR. ÇİLER ÇİLİNGİROĞLU ÜNLÜSOY
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Aletler = Tools ; Arkeolojik alanlar = Archeological areas ; Arkeolojik eserler = Archaeological materials ; Ege adaları = Aegean islands ; Ege bölgesi = Aegean region ; Mezolitik Dönem = Mesolitic Period ; Yontmataş = Chipped stone ; İzmir-Karaburun = İzmir-Karaburun

Özet:
Batı Anadolu kıyılarının prehistorik dönemleri araştırma yetersizliğinden dolayı çok fazla bilinmemektedir. Bu sebeple Anadolu'nun Ege kıyılarında MÖ 9.000 – 7.000 arasında yaşamış olan avcı – toplayıcı topluluklarının yaşamları konusunda hiçbir bilgimiz bulunmamaktaydı. 2015 yılında başlatılan Karaburun Arkeolojik Yüzey Araştırması ile söz konusu döneme ait olduğunu düşündüğümüz bir buluntu alanı olan Kayadibi Mevkii keşfedilmiştir. Bu tez çalışmasıyla, Batı Anadolu kıyılarında ilk defa keşfedilen bu arkeolojik bulguların teknolojik ve tipolojik analizleri yapılmış, ayrıca malzemenin göreli tarihlendirilmesi yapılmaya çalışılmıştır. Bu amaç doğrultusunda Kayadibi endüstrisi, hem Yunanistan anakarası ve Ege Adaları'ndaki Mezolitik Dönem mağara ve kamp alanlarıyla hem de Anadolu Epipaleolitik buluntu alanlarıyla karşılaştırılmalı olarak değerlendirilmiştir. Böylece Batı Anadolu kıyılarının J. K. Kozłowski ve M. Kaczanowska (2009) tarafından "Erken Holosen Ege Adaları Geleneği" olarak tanımlanan gelenekle mi yoksa Yakındoğu Epipaleolitik geleneğiyle mi bağlantılı olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Yaptığım incelemeler sonucunda, Kayadibi yontmataş buluntularının açık bir şekilde "Ege Adaları Mezolitik Geleneği" içinde yer aldığı ortaya çıkmıştır. Bu tez çalışmasıyla, Batı Anadolu Mezolitik toplumlarıyla ilgili olarak ilk veriler üretilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Due to lack of projects, Early prehistory of western Anatolia is insufficiently known. For this reason, no knowledge existed about the Early Holocene foragers who lived on the Aegean coast of western Turkey Between 9000 – 7000 cal. BC. When the Karaburun Archaeological Survey Project started in 2015, the team discovered the open-air site of Kayadibi, which produced a Lithic assemblages which possibly belonged to the Early Holocene foragers. This study tries to offer a technological and typological analysis of Kayadibi Chipped Stones along with a discussion of their relative dating, which represents the first Mesolithic forager remains in western Turkey. For this purpose, the Kayadibi industry is compared to the Lithic assemblages from the Mesolithic sites in the Greek mainland and the Aegean islands as well as the Anatolian Epipalaeolithic sites. The main objective was to discuss and determine to which Lithic traditon in the Aegean and Eastern Mediterranean Kayadibi assemblages might belong to. Our investigation demonstrated that the Lithics of Kayadibi display no affinities with the Epipaleolithic traditions of Anatolia and are actually connected with the so-called "Early Holocene Aegean Islands Tradition" as defined by J. K. Kozłowski and M. Kaczanowska. As a result, this study produced the fisrt data on Mesolithic foragers of western Turkey.