Güner Sümer'in Küçük İnsanı
Güner Sümer's Commoners
Yazar: GÖKHAN TEKER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİDEM ARDALI BÜYÜKARMAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Aile = Family ; Sümer, Güner = Sümer, Güner ; Tipler = Characters ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyunları = Theater plays ; İnsan = Human

Özet:
Güner Sümer'in sanatçı kişiliği tüm kalem faaliyetlerinde ana problematiği oluşturan toplumculukla biçimlenmiştir. Sümer, yaşadığı dönemde toplumsal problematiğin ezdiği insanlardan biriyken sivrilerek bu grubun sözcüsü durumuna geldi. Güner Sümer, dramatik yazarlığının odağına yerleştirdiği küçük insan temiyle toplumsal problematiği yansılamıştır.  Nitekim Sümer'e göre bir dramatik yazarın asli görevi toplumsal problematiğe karşı duyarsızlaştırılmak istenen insanı bilinçlendirmektir. Bir yazarı başarılı kılan nitelik küçük insanın yükselişine tanık olmasıdır. Bundan ötürüdür ki bir yazar topluma yüksek bir kuleden bakan olamaz. Aydınlar grubu,  kimliği ne olursa olsun tüm ezilen insanların bilinçlenmesine tanıklık etmelidir. Toplumsal problematikle savaşan insanın ihmali dramatik yazarın kendini kandırması anlamına gelir. Bu tezin yazılmasındaki amaç, Güner Sümer'in dramatik metinlerinin çekirdeğini oluşturan, çaresizlikleriyle mücadele eden ve yaşam koşulları ağırlaşan orta halli tiplerini dönemin politik, toplumsal ve ekonomik problematiği bağlamında ele almaktır. Metinlerdeki kahramanların her biri farklı bir toplumsal sorunu sembolize eder. Güner Sümer, bu sorunları tipik durumlar halinde ve tipler aracılığıyla yansılamıştır. Tiplerin karşıt ve koşut şekillerde çizilmesi bir dinamizm oluşturma amacıyladır. Dramatik metinlerin bir diğer özelliği tarihsel aile kurumunda geçmeleridir. Toplumsal problematiğin aileye etkileri bocalayan insan eliyledir. Aile dışındaki bireyler kötücül özellikleriyle acımasız dış dünyayı sembolize ederler.  Dramatik metinlerin aile kurumu odaklı yapısı toplumun en küçük yapı biriminin sahne tekniği ve yapısına uygunluğuyla açıklanabilir. Sahneden beklenen, dramatik metinlerdeki bocalayan insanı yansılamasıdır. İzleyici, bocalayan insanın üzerine düşen gölgesiyle toplumsal problematiği içselleştime sürecine girer. Tiyatro salonundan bilinçlenerek çıkan izleyici, toplumsal değişim ve dönüşümün bel kemiğini oluşturacaktır.

Abstract:
The artist personality of Güner Sümer was shaped by the socialism which constituted the main problem in all his writing activities. Sümer, who was one of the persons crushed by the social irregularities during the period he lived, became the spokesman of this group. Güner Sümer reflected a social dilemma through the theme of commoners which were situated in the centre of his dramatic authorship. Indeed, according to Sümer, the main task of a dramatic writer was to raise the awareness of the people who wanted to be insensitive towards the disorder of the society. Witnessing the rise of commoners is the thing which can make a writer successful. Because of this, an author cannot look down to the society from a high tower. The group of intellectuals should witness the awaking of all the oppressed people regardless of their identity. The negligence of the person fighting with social problematic means that the dramatic author deceives himself. The purpose of writing this thesis is to address the middle-class types who create the core of Güner Sümer's dramatic texts by struggling with their desperation and worsening living conditions in the context of the political, social and economic problems of the period. Each of the heroes in the text symbolizes a different social problem. Güner Sümer reflected these problems through types in typical situations. It is intended to create dynamism by drawing the types in opposite and parallel shapes. Another feature of the dramatic text is that they are happening within a family environment. The human hands are faltering the effects of the ruined order on the family. The individuals outside the family symbolize the ruthless outer world with their malevolent features. The family-centred structure of the dramatic text can be explained by the stage technique and structure suitability of the smallest structure unit. The theatre is expected to reflect the faltering person in dramatic texts. The audience enter the process of internalizing the social dilemma through the shadow of the faltering person. The audience who leaves the theatre awakened will form the backbone of social change and transformation.