İbradı kırsalında koruma odaklı yerel mimarinin geliştirilmesi
Conservation-oriented architecture of local rural development İbradi
Yazar: KIYMET YILMAZ KAPLAN
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ORAL
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Kırsal yerleşmeler insanlığın evrimi boyunca var olan, bulundukları bölgenin fiziki şartlarını, kültürel yapısını, ait oldukları dönemin yaşam biçimini mekânlarına yansıtan, bazı coğrafyalarda kentlerin çekirdeğini oluşturan, doğal ve insani şartların biçimlendirdiği yerleşmelerdir.
Yılların bilgi ve deneyimi sonucu oluşan barınma birimleri; topografyanın, yerel malzemenin ustalıkla kullanıldığı yapılara dönüşmüştür. İnsan ihtiyacına göre şekillenen bu yapılar;  kullanıcısının karakteristik birçok özelliğini detaylara dönüştürmeyi başarabilmiştir. Oysa günümüzdeki yapılar, teknolojinin hızla gelişmesine paralel olarak yerel kavramını ortadan kaldırmış, tek tip imar yönetmeliği ile tescillenerek seri üretime dönüşmüş, yerel mimarideki kullanıcı odaklı yaklaşımı yok etmiştir. Bu değişim ve dönüşüm kırsal alanların önemini arttırmış, korunması gerekliliğini oluşturmuştur.
Bu bağlamda ele alınan İbradı bölgesi, ilçe olmasına rağmen hala kırsal yerleşim özelliğini koruyan bir yerleşmedir. Toros dağları üzerinde karstik bir yerleşime sahip İbradı havzası, doğa güzellikleri, biyoçeşitliliğe sahip soğanlı endemik bitki türleri, yaban hayatı ile iklim verilerinin kültürel yorumuyla oluşan kırsal yerleşim doku ve sivil mimarlık örneği ile dikkat çekici özelliklere sahiptir.
Çalışma kapsamında kırsal mimarlık kavramı ve kırsal mimarinin biçimlenmesindeki etkenler, kırsal mimarinin korunmasına ilişkin yasal çerçeve, kırsal mimarinin bozulma nedenleri ve koruma yaklaşımları kavramsal ve İbradı kırsal yerleşim dokusu üzerinden ele alınmıştır. Bölgenin korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması için öneriler oluşturulmuştur.


Anahtar kelimeler: İbradı, Kırsal Mimari, Düğmeli Ev, Koruma, Yerel Mimari.

Abstract:
The settlements, which existed throughout the evolution of humanity, reflect the physical conditions, cultural structure and the life style of the period to which they belong, forming the nucleus of cities in some geographies and shaped by natural and human conditions.
Accommodation units formed as a result of years of knowledge and experience; it was transformed into structures where the topography and local materials were used skillfully. These structures are shaped according to human needs; has been able to convert many of the characteristics of the user's characteristics into details. However, in parallel with the rapid development of technology, today's buildings have eliminated the local concept, have been registered with uniform zoning regulations and turned into mass production and destroyed the user-oriented approach in local architecture. This change and transformation has increased the importance of rural areas and created the necessity of protection.
İbradı area, which is considered in this context, is still a rural settlement even though it ibecome s a district. İbradı basin, which has a karstic settlement on the Taurus Mountains, has remarkable features with its natural beauties, biodiversity bulbous endemic plant species, wildlife and rural settlement texture and civil architecture.
Within the scope of the study, the concept of rural architecture and the factors in the shaping of rural architecture, the legal framework for the protection of rural architecture, the reasons for the deterioration of rural architecture and conservation approaches are discussed conceptually and İbradı through the rural settlement texture. Recommendations were made to protect the region and to transfer it to future generations.


Keywords: İbradı, Rural Architecture, Button House, Conservation, Local Architecture