Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin öğretmen yeterlik ve öğretmen liderlik düzeylerinin değerlendirilmesi
Physical education and sports teachers teachers quality and teacher leadership evaluation of levels
Yazar: BİRGÜL İSKENDER
Danışman: DOÇ. DR. FİKRET RAMAZANOĞLU
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports
Dizin: Beden eğitimi = Physical education and training ; Beden eğitimi ve spor dersi = Physical education and sports lesson ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Yeterlilik = Sufficiency ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmada beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin öğretmen yeterlik ve öğretmen liderlik düzeylerinin değerlendirilmesi, öğretmen yeterliliğine ilişkin görüşlerinin ve öğretmen liderlik rollerine ilişkin beklenti ve algılarının cinsiyet, yaş, mesleki kıdem gibi çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. 

Çalışma evrenini 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Sakarya ili Adapazarı-Erenler-Serdivan ilçe sınırlarındaki resmi ve özel okullarında çalışan 380 beden eğitimi ve spor öğretmeni oluşturmuştur. Çalışma örneklemi ise söz konusu evren üzerinden tabakalı örnekleme yöntemi ile seçilen 250 beden eğitimi ve spor öğretmeni olarak belirlenmiştir. Araştırmaya 203 beden eğitimi ve spor öğretmeni katılmıştır.  Verilerin toplanmasında "Öğretmen Yeterlik Ölçeği" ve "Öğretmen Liderlik Ölçeği" ile katılımcıların özelliklerini belirlemek için araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır.

Veriler bilgisayar ortamında sosyal bilimler için hazırlanan istatistiksel programı (SPSS 22 ) ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde kişisel bilgiler için betimsel istatistik yöntemleri frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve standart sapma kullanılmıştır. Farklılığı tespit etmek amacıyla t testi ve tek yönlü varyans analizi yapılmıştır. Gruplar arası varyansın eşit olduğu durumlarda Scheffe testi uygulanmıştır. 

Araştırma sonucunda Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin öğretmen yeterlik düzeylerinin orta, öğretmen liderlik düzeylerinin ise yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin öğretmen yeterliklerine ilişkin görüşleri ile öğretmen liderlik rollerine ilişkin beklenti ve algıları arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin öğretmen yeterliklerine ilişkin görüşlerinin cinsiyet, yaş ve mesleki kıdem bilgilerine göre anlamlı bir farklılık yoktur. Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin öğretmen liderlik rollerine yönelik beklentilerinin cinsiyete göre farklılaşmadığı; fakat yaş ve mesleki kıdeme göre farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. Beden eğitimi ve spor öğretmenlerinin öğretmen liderlik rollerine yönelik algılarının cinsiyet ve yaş değişkeni açısından farklılaşmadığı; fakat mesleki kıdem açısından farklılık bulunmuştur. 

Anahtar Kelimeler: Beden eğitimi ve spor öğretmeni, Yeterlik, Öğretmen yeterliği, Liderlik, Öğretmen liderliği

Abstract:
This study aims at making an evaluation of teaching competence and teacher leadership levels of physical education and sports teachers as well as surveying their opinions about teachers' competences, and expectations and perceptions about the teacher leadership roles in terms of various variables such as gender, age, seniority.    
The study universe is consisted of 380 physical training and sports teachers who hold office in public and private schools situated in Adapazarı, Erenler and Serdivan towns of Sakarya province in the school year of 2017-2018. Study sample is determined as 250 physical training and sports teacher selected through stratified sampling over said universe.  203 physical training and sports teachers participated in the research.   For data collection, "Teacher Competence Scale", "Teacher Leadership Scale", and "Personal Information Form" that is prepared by the researcher in order to identify the characteristics of participants are used. 

Data are analyzed in the computer environment via statistical software exclusively designed for the social sciences (SPSS 22).  In the data analysis, descriptive statistical methods for personal details, frequency, percentage, arithmetic average and standard deviation are used. T-test and one-way variance analysis is conducted in order to determine the variance.  In the cases where intergroup variance is equal, Scheffe test is applied.   

As a result of the research, it is concluded that teaching competence levels of the physical training and sport teachers are medium whereas teacher leadership levels of them are high.  It is found out that there is a positively oriented significant relationship between opinions of physical training and sports teachers about teaching competences and expectations and perceptions of them about teacher leadership roles.  There is no significant variance among opinions of physical training and sports teachers about teaching competences in terms of gender, age and seniority.   It is concluded that expectations of physical training and sports teachers about teacher leadership roles do not vary with gender, but age and seniority.  It is found out that perceptions of physical training and sports teachers about teacher leadership roles do not vary with gender and age, but seniority.  

Keywords: Physical Training and Sports Teacher, Competence, Teacher Competence, Leadership, Teacher Leadership