Özel iş aracılığı
Private employment service
Yazar: SEÇKİN NAZLI
Danışman: PROF. DR. FEVZİ ŞAHLANAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Hukuk = Law ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Aracılık = Meditation ; Avrupa Birliği = European Union ; Türk Hukuku = Turkish Law ; Özel istihdam = Private employment ; Özel istihdam büroları = Private labour offices ; Özel istihdam danışmanlığı = Private employment service ; Özel sektör = Private sector ; İş arama = Job search ; İş bulma = Job finding ; İş ve İşçi Bulma Kurumu = Association of Work and Workman Foundation

Özet:
Dünya genelinde uluslararası ve ulusal hukuk düzenlemelerinde, istihdam piyasasında iş aracılığı faaliyetinin uzun yıllar kamu tarafından tekel olarak sürdürülmesine yönelik düzenlemeler kabul görmüştür. Özellikle emeğin mal olarak değerlendirilerek ticari bir faaliyete konu edilemeyeceğine ilişkin evrensel prensibin kabulünün de bir sonucu olarak iş arayanların sömürülmesinin önlenmesi kaygıları, iş ve işçi bulmada devlet tekelinin öngürülmesinin başlıca nedeni olarak ön plana çıkmıştır. Yaygın kabul gören bu anlayış 1990'lı yıllara gelindiğinde dünyada değişen, yerleşen yeni ekonomik düzenin dayatmaları ve teknolojik gelişmelerin daha önceleri öngörülemeyen yeni çalışma biçimlerine duyurduğu ihtiyaç ile bu çalışma biçimlerini tercih edenlerin istismarını önlemeye yönelik yapılan hukuki düzenlemeler neticesinde terk edilmeye başlanmıştır. Tezimizin ilk iki bölümünde iş aracılığı faaliyeti ve iş aracılığında devlet tekelinin kaldırılması ile faaliyet göstermeye başlayan, özel iş aracılığı faaliyetinde temel kurum olan özel istihdam büroları ele alınmış, iş aracılığına ilişkin hukuki düzenlemeler incelenmiştir. Bu kapsamda hukuki kurum ve düzenlemeler başta Uluslararası Çalışma Örgütü sözleşmeleri ile Avrupa Birliği düzenlemeleri olmak üzere uluslararası boyutu ile ve ulusal hukuk düzenlemeleri de dikkate alınarak, konunun geçmişi ve günümüzde ulaştığı son nokta değerlendirilmiştir. Üçüncü ve son bölüm konuya ilişkin son düzenleme olma niteliğine sahip 181 sayılı Uluslararası Çalışma Örgütü sözleşmesinde özel istihdam bürosu faaliyeti olarak sayılan ve dünya çapında yaygın biçimde uygulama alanı bulan ancak Türk hukukunda ise düzenleme konusu yapılmayan mesleki anlamda geçici iş ilişkisi istihdam biçimine ayrılmıştır. Mesleki anlamda geçici iş ilişkisi istihdam biçimi, mevzuatlarında bu tip çalışma biçimine yerveren ülkelerde yapılmış düzenlemelerde öne çıkan özellikleri ile birlikte ve hukuki kurumun Türk hukukuna uygunluğu üzerine değerlendirmelerimizi içerir biçimde çalışmamız kapsamına dahil edilmiştir.

Abstract:
In many countries placement of workers was still by and large a monopoly of the Public Employment Offices. To protect the job seekers and the unemployed by preventing their explotation, public monopoly was created. On the basis of the constitutional principle that labour is not a commodity, the ILO advocated the establishment of a system of free public employment agencies under the control of a central authority. The quick changes in the production process and in the way of organizing work, the rise of new production activities, new professions and new skills required diversification. The new standards is the result of a trend towards the liberalization of employment services. It seeks to achieve a balance between maintaining adequate protection for workers and facilitating cooperation between public employment service and private employment agencies for an effective functioning of the labour market. Public monopoly no longer corresponded with labour market realities and well-functioning private employment agencies play a positive role in the labour market. The individual job seeker is left with the services of the Official Employment Office, which despite all its good will, cannot fulfill the requests it might be confronted with. The first and second chapters of thesis are concerned with scope, description of employment services and especially the private employment agencies. International and national legal measurements related with employment services and private employment agencies are also examined. Temporary employment is analyzed in the third chapter.