Diyabetli hastalarda blastocystis hominis sıklığının mikroskopi ve konvansiyonel PCR yöntemleriyle araştırılması
Investigation of blastocystis hominis  frequently in patients with diabetes BY microscopy and conventional PCR methods
Yazar: MAKSUT ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP TAŞ CENGİZ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Parazitoloji Ana Bilim Dalı / Parazitoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Parazitoloji = Parasitology
Dizin: Blastocystis hominis = Blastocystis hominis ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Mikroskopi = Microscopy ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction

Özet:
Bu çalışmanın amacı, diyabetli hastalarda Blastocystis hominis sıklığını mikroskopi ve konvansiyonel PCR yöntemleri ile belirleyip bu yöntemleri karşılaştırmak ve bu hastalarda hangi subtipin daha yaygın olduğunu saptamaktır. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi'nin Dahiliye Polikliniklerinde muayene olan ya da servislerinde yatış yapan toplam 150 diyabetli hasta ve herhangi bir kronik hastalığı olmayan sağlıklı 100 kişinin dahil edildiği çalışma, 01.01.2020-30.11.2021 tarihleri arasında yürütüldü. Diyabetli hastaların 67 (%44,6)'si erkek, 83 (%55,3)'ü kadınlardan; kontrol grubunun 57 (%57)'si erkek, 43 (%43)'ü kadınlardan oluştu. Örnekler PCR ve mikroskopi (nativ-Lugol ve trikrom boyama) ile değerlendirildi. Çalışmamızda 150 diyabetli hastanın 38'inde (%25,3) PCR ile, 34'ünde (%22,7) nativ-Lugol ve trikrom boyama ile B. hominis saptandı. Kontrol grubunda 100 kişinin 14'ü (%14) PCR ile, 10'u (%10) nativ-Lugol ve trikrom boyama ile pozitif bulundu. Üç yöntem dikkate alındığında diyabetli hastaların 40'ında (%26,7), kontrol grubunun 14'ünde (%14) B. hominis pozitifliği saptandı (p= 0,011). Diyabetli hastalar ve kontrol grubundan oluşan toplam 250 olgunun %20,8'inde (52 olgu) PCR ile, %17,6'sında (44 olgu) nativ-Lugol ve trikrom boyama ile B. hominis saptandı. PCR altın standart kabul edildiğinde mikroskopinin sensitivitesi %80,76, spesifitesi %98,99; mikroskopi altın standart kabul edildiğinde PCR'ın sensitivitesi %95,45, spesifitesi %95,14 olarak hesaplandı. Yapılan istatistiksel değerlendirmede cinsiyet (p= 0,023), yaş (p= 0,045; ≤35 ve >35 karşılaştırması), diyabet süresi (p= 0,04) ve HbA1c değeri (p= 0,023; <8 ve ≥8 karşılaştırması) ile B. hominis pozitifliği arasında anlamlı fark bulundu. Diyabetli hastalara ait 13 örneğin 10'unda (%76,9) ST1, üçünde (%23,07) ST2 belirlendi. Sonuç olarak diyabetli hastalarda B. hominis'in dikkate alınması gereken bir etken olduğu; 10 yıldan daha uzun süre diyabetli olanların bu parazit için daha fazla risk altında olduğu; tanıda PCR'ın yüksek sensitivite ve spesifiteye sahip olduğu ve mümkünse nativ-Lugol ya da trikrom boyama ile beraber kullanılmasının uygun olacağı anlaşılmıştır. Çalışmamızda asemptomatik diyabetli hastalarda en sık saptanan alt tip ST1 olarak belirlenmiş olmakla beraber bu sonuç diyabetli hastalarda B. hominis'in patojenitesinde alt tip faktörünün önemini ortaya koymak için yeterli görülmemiştir. Bu kapsamda hem diyabetli hem de immünitesi bozulmuş diğer hasta gruplarında çok daha geniş kapsamlı çalışmalar yapılmasına ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Blastocystis hominis, Diyabet, Mikroskopi, PCR, Alt tip

Abstract:
The aim of this study is to determine the frequency of Blastocystis hominis in diabetic patients by microscopy and conventional PCR methods, to compare these methods and to determine which subtype is more common in these patients. The study, which included 150 patients with diabetes and 100 healthy people without any chronic disease, who were examined in the Internal Medicine Polyclinics of Van Yuzuncu Yil University Dursun Odabas Medical Center or hospitalized in its services, was carried out between 01.01.2020 and 30.11.2021. Of the diabetic patients, 67 (44.6%) were male, 83 (55.3%) were female; 57 (57%) of the control group were male and 43 (43%) were female. The samples were evaluated by PCR and microscopy (native-Lugol and trichrome staining). In our study, B. hominis was detected by PCR in 38 (25.3%) of 150 diabetic patients, and by native-Lugol and trichrome staining in 34 (22.7%) patients. In the control group, 14 (14%) out of 100 subjects were found to be positive by PCR, and 10 (10%) by native-Lugol and trichrome staining. Considering the three methods, B. hominis positivity was detected in 40 (26.7%) of the diabetic patients and 14 (14%) of the control group (p= 0.011). B. hominis was detected by PCR in 20.8% (52 cases) of 250 patients with diabetes and control group, and by native-Lugol and trichrome staining in 17.6% (44 cases). When PCR is accepted as the gold standard, the sensitivity of microscopy is 80.76%, the specificity is 98.99%; when microscopy was accepted as the gold standard, the sensitivity and specificity of PCR were calculated as 95.45% and 95.14%. In the statistical evaluation, a significant difference was found between gender (p= 0.023), age (p= 0.045; ≤35 and >35 comparison), duration of diabetes 
(p= 0.04), HbA1c value (p= 0.023; <8 ve ≥8 comparison) and B. hominis positivity. ST1 was determined in 10 (76.9%) of 13 samples belonging to patients with diabetes, and ST2 was determined in three (23.07%). In conclusion, B. hominis is a factor to be considered in patients with diabetes; those who have had diabetes for more than 10 years are at greater risk for this parasite; it has been understood that PCR has high sensitivity and specificity in diagnosis and it would be appropriate to use it together with native-Lugol or trichrome staining if possible. In our study, the most common subtype detected in patients with diabetes mellitus was ST1, but this result was not considered sufficient to reveal the importance of the subtype factor in the pathogenicity of B. hominis in patients with diabetes. In this context, there is a need for more comprehensive studies in both diabetic and other immunocompromised patient groups.
Key Words: Blastocystis hominis, Diabetes, Microscopy, PCR, Subtype