Yansıtıcı düşünmeye dayalı öğretim etkinliklerinin öğretmen adaylarının yansıtıcı düşünme becerilerine, eleştirel düşünme becerilerine, demokratik tutumlarına ve akademik başarılarına etkisi
The effects of reflective thinking-based teaching activities on pre-service teachers' reflective thinking skills, critical thinking skills, democratic attitudes and academic achievement
Yazar: CANSES TİCAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET TAŞPINAR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Demokratik tutum = Democratic attitude ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Yansıtıcı düşünme = Reflective thinking

Özet:
Bu araştırmanın amacı, yansıtıcı düşünmeye dayalı öğretim etkinliklerinin, öğretmen adaylarının yansıtıcı düşünme becerilerine, eleştirel düşünme becerilerine, demokratik tutumlarına ve akademik başarılarına etkisini ortaya koymaktır. Araştırma deneysel desende tasarlanmıştır. Gerçek deneme modellerinden öntest-sontest kontrol gruplu modele göre düzenlenmiştir. Araştırma grubunu, 2010–2011 öğretim yılı, güz döneminde, Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesinde Öğretim İlke ve Yöntemleri dersini alan Türkçe Öğretmenliği Bölümü ikinci sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Deney grubuna 21, kontrol grubuna 21 olmak üzere toplam 42 öğrenci seçilmiştir. Araştırma verilerinin toplanmasında; 1) California Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği, 2) Demokratik Tutum Ölçeği, 3) Akademik Başarı Testi, 4) Öğretmen ve Öğretmen Adayları İçin Yansıtıcı Düşünme Eğilimi Ölçeği, 5) Yansıtıcı Günlük 6) Portfolyo İçin Dereceli Puanlama Anahtarı Uzman Formu (Rubrik) kullanılmıştır.       
Nicel verilerin analizinde, bağımsız gruplar t testi ve Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Yansıtıcı günlük ile elde edilen nitel veriler, betimsel analiz yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Öğrenci portfolyo dosyaları üç uzman tarafından incelenmiştir. 
Elde edilen bulgulara göre:
Son test ve erişi yansıtıcı düşünme, eleştirel düşünme, demokratik tutum, akademik başarı puan ortalamaları açısından, deney grubunda daha yüksek ortalama puanlar elde edilmesine karşın, kontrol grubu ortalamaları ile kıyaslandığında aralarında anlamlı farklılık belirlenmemiştir. 
Yansıtıcı düşünmeye dayalı öğretim etkinlikleri öğrencilerin derse karşı ilgilerini arttırmış, daha fazla aktif olmalarını, düşüncelerini daha demokratik bir ortamda ifade etmelerini sağlamış ve öğrenci merkezli bir öğrenme ortamı oluşturulmasına zemin hazırlamıştır. 
Öğrencilerin, yansıtıcı düşünmenin eylem hakkında yansıtma ve eylem için yansıtma sürecinin gerektirdiği davranışları büyük ölçüde gerçekleştirdikleri saptanmıştır. 
Bu sonuçlara göre öğretmen yetiştirmede yansıtıcı düşünmeyi geliştirecek eğitim-öğretim ortamlarının oluşturulmasına önem verilmelidir. Öğretim elemanları bu tür ortamların oluşturulması yönünde teşvik edilmelidir.



Anahtar Kelimeler: Yansıtıcı düşünme, eleştirel düşünme, demokratik tutum, öğretmen adayı.

Abstract:
The purpose of the present study is to elicit the effects of reflective thinking-based teaching activities on pre-service teachers' reflective thinking skills, critical thinking skills, democratic attitudes and academic achievement. The study employed experimental design. Among actual experimental models, pretest-posttest control group model was used to design the study. The study group consists of second year students taking the course of Teaching Principles and Methods from the Department of Turkish Language Teacher Education of Gazi Education Faculty of Gazi University in 2010-2011 academic year. Totally 42 students were selected and 21 of them were assigned to the experimental group and 21 were assigned to the control group.  In the collection of the data; 1) California Critical Thinking Scale, 2) Democratic Attitudes Scale, 3) Academic Achievement Test, 4) Reflective Thinking Tendency Scale for Teachers and Pre-service Teachers, 5) Reflective Journal, and 6) Rubric for portfolio were used.
In the analysis of the quantitative data, independent samples t-test and Mann Whitney U test were employed. Qualitative data elicited through reflective journal were analyzed by using descriptive analysis. Student portfolios were evaluated by three experts.  	
In light of the findings obtained:
Though the experimental group obtained higher posttest, achievement, reflective thinking, critical thinking, democratic attitude, academic achievement mean scores than the control group, these differences were found to be statistically not significant.  
Reflective thinking-based teaching activities enhanced the students' interest in the course, made them more active, enabled them to express their opinions in a more democratic environment and laid the ground for the establishment of student-centered learning environment. 
The students were able to perform the behaviors required by reflection-on-action and reflection-in-action processes to a great extent. 
These results indicate that greater importance should be attached to the construction of teaching and learning environments that can contribute to the enhancement of reflective thinking in teacher education programs and teacher educators should be encouraged to create such environments.



Key Words: Reflective thinking, critical thinking, democratic attitude, preservice teacher