Böbrek nakli alıcılarında üriner sistem enfeksiyonları ve risk faktörleri: Tek merkez deneyimi
Urinary system infections and risk factors in kidney transplant recipients: A single center experience
Yazar: GİZEM ZER TÜRK
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL ERSAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Nefroloji = Nephrology

Özet:
Böbrek nakli, son dönem böbrek hastalığı için en ideal cerrahi yöntemdir; ancak hastalar, karmaşık immunsupresif rejimler içerisinde olduklarından dolayı; sekonder enfeksiyonlara karşı daha duyarlı hale gelir. Böbrek nakli alıcılarında üriner sistem enfeksiyonu geçiren hastaların özellikleri ve risk faktörlerini değerlendirdiğimiz, atakların greft sağkalımı üzerine etkisini araştırdığımız bu çalışmada; Ocak 2021-Aralık 2022 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi organ nakli servis ve polikliniklerine başvuran 216 erkek, 163 kadın toplam 379 hasta takip edilmiş, 83 idrar yolu enfeksiyonu (İYE) olan ve randomize yollarla seçilen 84 idrar yolu enfeksiyonu olmayan toplam 167 hasta grubu dahil edilmiştir. Çalışmamızda idrar yolu enfeksiyonu prevelansı %21.89; 
idrar yolu enfeksiyonu geçiren hastalar içerisinde tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu olan hastaların prevelansı ise %37.3 saptanmıştır. İdrar yolu enfeksiyonu geçiren grubun %39.8'i parenteral tedavi gerekliliği nedeniyle hospitalize edilmiştir. Kadın cinsiyet, etiyolojide diyabetes mellitus (DM), vezikoüretral reflü (VUR), nörojenik mesane, otozomal dominant polikistik böbrek hastalığı (ODPKBH) olması, gecikmiş greft fonksiyonu (DGF) varlığı, uzun üreteral kateterizasyon süresi, siklosporin-A kulanımı, lenfopeni, 25-(OH) D3 vitamini eksiliği ve üriner sistem USG'de üst üriner sistem enfeksiyonu için predispozan bir faktör olması idrar yolu enfeksiyonu için risk faktörü olduğu tespit edilmiş; nakil öncesi periton diyalizi ile takip edilmenin idrar yolu enfeksiyonu gelişimi için riski azalttığı saptanmıştır. Uzun üreteral kateterizasyon süresi olan hastaların ilk idrar yolu enfeksiyonu atağını 0-6 ay içinde geçirme oranı; üreteral kateterizasyon süresi normal olan hastalara göre anlamlı olarak yüksek saptanmış (p<0.05); uzun üreteral kateterizasyon süresi olan hasta grubunda atak sayısı ve hastanede yatış gün sayısının daha fazla olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Çalışmamızda etken mikroorganizmalar sırasıyla, 54'ünde E. coli (%65.1), 17'sinde K.pneumoniae (%20.5) ve 6'sında E. faecium (%7.2) olarak saptanmış olup; etken mikroorganizmaların 8'inde (%9.6) çoklu ilaç direnci (MDR)
bulunmuştur; bu hastalarda atak sayısının, hospitalizasyon sayısının ve 
hospitalizasyon süresinin daha fazla olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). İdrar yolu enfeksiyonu geçiren grupta rejeksiyon oranı, kontrol grubuna göre anlamlı derecede daha yüksek (p<0.001) ve gruplara göre ise tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu olanlarda, olmayanlara göre rejeksiyon oranı daha fazla bulunmuştur (p<0.05). Ek olarak 24 saatlik idrarda bazal proteinüri miktarı da (mg/g) hasta grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek (p<0.001); albümin ve total protein değeri anlamlı olarak daha düşük saptanmıştır (p<0.001). İdrar yolu enfeksiyonu sırasında bakılan tahmini glomerüler filtrasyon hızı (eGFR (ml/dk)) değerinin; bazal eGFR (ml/dk) değere göre anlamlı derecede daha düşük olduğu (p<0.001); tekrarlayan idrar 
yolu enfeksiyonu saptanan hastalarda bu düşüşün daha da yüksek olduğu tespit 
edilmiştir (p<0.05). İdrar yolu enfeksiyonu geçiren grupta BUN/albümin oranı, kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek saptanmış (p<0.001);
hospitalizasyon sayısı ve hospitalizasyon süresi ile pozitif yönde bir ilişki (r = .249; p<0.05) saptanmıştır. Hasta grubunda, kontrol grubuna göre transferrin satürasyonu anlamlı olarak daha düşük (p<0.001); ferritin değeri ise anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır (p<0.001). Yüksek ferritin düzeyi ile atak sayısı, hospitalizasyon sayısı ve hospitalizasyon süresi arasında bir pozitif bir ilişki saptanmıştır (r = .326; p<0.05). Hasta grupta 25-(OH) D3 vitamini kontrol grubuna göre anlamlı daha düşük 
saptanmıştır (p<0.001); tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu olan hastalarda bu oran daha da düşüktür (p<0.05). İdrar yolu enfeksiyonu geçiren grupta, 25-(OH) D3 vitamin düzeyi düşük olanlarda atak sayısı, hospitalizasyon sayısı ve hospitalizasyon süresi anlamlı olarak daha fazla saptanmıştır (p<0.05). 
Üriner sistem enfeksiyonları, nakil sonrası sık görülen önemli bir komplikasyondur. Bu nedenle böbrek nakli alıcılarında idrar yolu enfeksiyonlarının önlenmesi ve yönetilmesine yönelik yönetim stratejilerimizi iyileştirmek ve geliştirmek ihtiyacı bulunmaktadır. Çok merkezli çalışmalar, bu komplikasyonun yönetimi ve tedavi algoritmalarının belirlenmesinde faydalı olacaktır.

Abstract:
Kidney transplantation is the first choice renal replacement therapy for end-stage renal disease patients. However, as patients are on complex immunosuppressive regimens; they become more susceptible to secondary infections. In this study, we evaluated the characteristics and risk factors of patients with urinary tract infections in kidney transplant recipients and investigated the effect of episodes on graft survival, a total of 379 patients (216 males and 163 females) admitted to the organ transplant service and outpatient clinics of Health Sciences University Tepecik 
Training and Research Hospital between January 2021 and December 2022 were 
followed up. The study included a total of 167 patients ; 83 (%) with urinary tract infections (UTI) and 84 (%) without urinary tract infections. The prevalence of urinary tract infection was 21. 89%; the prevalence of patients with recurrent urinary tract infections among patients with urinary tract infection was found to be 37.3%. In the group with urinary tract infection, 39.8% were hospitalized due to the need for parenteral treatment. Female gender, diabetes mellitus (DM), vesicourethral reflux (VUR), neurogenic bladder, autosomal dominant polycystic kidney disease (ADPKD), presence of delayed graft function (DGF), long ureteral catheterization
time, cyclosporine-A use, lymphopenia, vitamin 25-(OH) D3 deficiency and a 
predisposing factor for upper urinary tract infection on urinary tract USG were found to be risk factors for urinary tract infection; follow-up with peritoneal dialysis before transplantation was found to decrease the risk for the development of urinary tract infection. The rate of having the first episode of urinary tract infection within 0-6 months in patients with long ureteral catheterization duration was found to be significantly higher than in patients with normal ureteral catheterization duration (p<0.05); the number of episodes and days of hospitalization were found to be higher 
in the patient group with long ureteral catheterization duration (p<0.05). In our study, the causative microorganisms were E. coli in 54 (65.1%), K. pneumoniae in 17 (20.5%) and E. faecium in 6 (7.2%) patients, respectively; multidrug resistance (MDR) was found in 8 (9.6%) of the causative microorganisms; the number of attacks, number of hospitalizations and duration of hospitalization were found to be higher in these patients (p<0.05). The rejection rate was significantly higher in the group with urinary tract infections than in the control group (p<0.001), and the 
rejection rate was higher in the group with recurrent urinary tract infections than in the group without urinary tract infections (p<0.05). In addition, baseline proteinuria (mg/g) in 24-hour urine was significantly higher (p<0.001); albumin and total protein values were significantly lower in the patient group compared to the control group (p<0.001). It was found that the estimated glomerular filtration rate (eGFR (ml/min)) value examined during urinary tract infection was significantly lower than the  baseline eGFR (ml/min) value (p<0.001); this decrease was even higher in patients 
with recurrent urinary tract infection (p<0.05). BUN/albumin ratio was found to be significantly higher in the UTI group compared to the control group (p<0.001); and a positive correlation was found with the number of hospitalizations and duration of hospitalization (r = .249; p<0.05). Transferrin saturation was significantly lower (p<0.001) and ferritin level was significantly higher in the patient group compared to the control group (p<0.001). A correlation was found between high ferritin level and number of attacks, number of hospitalizations and duration of hospitalization (r = 
.326; p<0.05). 25-(OH) vitamin D3 was significantly lower in the patient group compared to the control group (p<0.001); this rate was even lower in patients with recurrent urinary tract infection (p<0.05). In the UTI group, the number of episodes, number of hospitalizations and duration of hospitalization were significantly higher in patients with low 25-(OH) vitamin D3 levels (p<0.05). 
Urinary tract infections are a common and important complication after 
transplantation. Therefore, there is a need to improve and develop our management strategies for the prevention and management of urinary tract infections in kidney transplant recipients. Multicenter studies will be useful in determining the management and treatment algorithms for this complication.