İzmir ilinde göç alan bölgelerdeki ilköğretim okullarında (II) Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri
The problems and solutions of Turkish teaching in secondary schools (II) of İzmir's immigration areas
Yazar: HÜLYA UŞAKLI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NEVİN AKKAYA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada zmir iline göç ile gelen ailelerin ilköğretim ikinci kademedeokuyan çocuklarının Türkçe öğretimlerinde öğretmenler tarafından belirtilen sorunlararaştırılmıştır.Araştırmanın verileri 2004-2005 eğitim-öğretim yılında zmir ili 8 metropolilçeden seçilen ilköğretim ikinci kademe okulunda görev yapan Türkçeöğretmenlerine yarı yapılandırılmış görüşme formu ve likert tipi ölçek uygulanarakelde edilmiştir.Araştırmada kullanılan ölçme aracı önce 30 öğretmenle yapılan görüşmelerleelde edilen sorunların, uzman görüşlerine göre 78 maddelik ölçme aracı öncelikle212 öğretmene uygulanmıştır. Yapılan faktör analizi sonunda 41 maddelik ölçmearacı 124 öğretmene uygulanmıştır.Araştırmada Türkçe öğretmenleri tarafından belirtilen sorunlar anlama,anlatma, dilbilgisi ve çevre şeklinde dört alt boyutta toplanmıştır. Öğretmenlertarafından belirtilen sorunların, öğretmenlerin cinsiyeti, mezun oldukları okulprogramı, kıdemleri, zmir metropolünde çalıştıkları ilçe; öğrenci ailelerinin sosyo-ekonomik düzeyleri ve okuldaki göç ile gelen öğrenci oranı değişkenleri arasındakifarklara bakılmıştır.Araştırma bulguları şu şekildedir:1. Göçle gelen öğrencilerin Türkçe öğretiminde karşılaşılan sorunlarda,öğretmenlerin cinsiyeti, kıdemi ve çalıştığı ilçeye göre anlamlı bir farkgörülmemiştir.2. Öğretmenlerin çalıştıkları okuldaki göç ile gelen öğrenci oranı (tamamı,yarından fazla, yarı yarıya, yarıdan fazla) arasında belirgin farklılıklar görülmektedir.Özellikle okulda göç ile gelen öğrencilerin oranı arttıkça Türkçe öğretmenlerinin buöğrencilerin Türkçe derslerinde karşılaştıkları sorunları görme oranları da arttığısaptanmıştır.3. Göç ile gelmiş çocukların ailelerinin gelir durumlarına göre Türkçederslerinde karşılaştıkları sorunlar açısından anlama ve çevre alt boyutlarında anlamlıfark olduğu belirlenmiştir.Ailesi zmir'e göç ile gelen öğrencilerin sorunlarına ilişkin olaraköğretmenlerin vermiş oldukları çözüm önerileri altı madde halinde toplanmıştır.Öğrenci merkezli, aile merkezli, okul ve program merkezli, basın ve yayın merkezli,öğretmenlerin eğitilmesiyle ilgili ve global (göç, ekonomi) merkezli çözüm önerileriöğretmenlerin belirttikleri önerilerdir.

Abstract:
In this research, Turkish teaching problems of immigrant families? children inzmir were investigated in terms of their Turkish teachers.The data of this research was obtained by administration of semi-structuredinterview and likert type questionnaire to Turkish teachers who work in secondaryschools in zmir?s eight centre provinces in 2004-2005 education year.The problems obtained from thirty teachers by semi-structured interview wererearranged and shaped as likert type questionnaire according to expert?s ideas. Thenew measurement tool composing of 78 items was administrated to 212 teachers.After factor analysis of this questionnaire, the last new measurement tool composingof 41 items was constituted. Then it was administrated to 124 teachers.The problems stated by Turkish teachers were picked up four dimensions.These are understanding, expression, grammar and environment. The problemsstated by Turkish teachers were analyzed in terms of teachers? sex, seniority(experience), university graduation program, the province that they are working in;the socio-economic status of students? families and the rate of the immigrantsstudents in the school variables.The finding of this research as follows:1. There is no significant difference between problems of immigrant?sstudents and teacher?s sex, experience and the working providence.2. There is significant difference between problems of immigrant?s studentsand rate of immigrant students in school. It was found out that the more the rate ofimmigrant students? increases, the more the teachers? perception of the rate ofproblems increase in these immigrant students? Turkish lessons.3. According to the immigrant children?s families? socio economic status,there is meaningful difference in understanding and environment dimensionsbetween problems of immigrant?s students in Turkish lessons.The teacher?s suggestions to the immigrant families? children?s problemswere gathered in six items. These suggestions are student centered, family centered,school and program centered, press and publication centered, about teachers? trainingand global (migration, economy) centered.