Tip 1 Diyabet hastası çocukların ruhsal profilleri ve annenin bakım verme algısının çocuğun ruhsal durumu ile olan ilişkisi
Personality dynaics of children with Type 1 Diabetes and the effect of their mothers' burden of caregiving on children's psychology
Yazar: GİZEM KÜÇÜKGÜNER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İREM ERDEM ATAK
Okan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba algısı = Parents perception ; Ana-çocuk ilişkisi = Mother child relations ; Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta psikolojisi = Patient psychology ; Psikolojik sorunlar = Psychological problems ; Psikolojik süreçler = Psychological processes ; Çocuklar = Children

Özet:
Tip 1 diyabet, insülin hormonu eksikliğinde meydana gelen kronik bir hastalıktır. Çoğunlukla erken çocukluk döneminde ortaya çıkan bu hastalık bireyi sosyal, fiziksel ve psikolojik yönden etkileyerek bakım veren kişiler başta olmak üzere hastanın yakın çevresinin de hayatında değişikliklere sebep olmaktadır. Bakım sağlayan kişinin hastalık sürecinde karşılaştığı zorluklar hem kendi yaşantısına hem de bakım verdiği kişinin ruhsal durumuna etki edebilmektedir. 
Tip 1 diyabet günümüzde hem tedavi süreci hem de doğurabileceği psikolojik sorunlar ile en çok dikkat gerektiren kronik hastalıklar arasında yer almaktadır. Bu çalışmanın amacı, hastanın yaşamının tüm alanlarına etki ettiği dile getirilen bu hastalığı yaşayan çocukların kişilik profillerindeki ortaklıkların belirlenmesi, hastalık sürecinde çoğunlukla bakım veren kişi olan annenin de bakım vermeye yönelik algıladığı yük irdelenerek, bu algının çocuğun psikolojik durumuna nasıl yansıdığı ile ilişkilendirilmesidir. 
Bugüne kadar yapılan çalışmalarda Tip 1 Diyabet hastası çocukların çoğunlukla depresyon ve anksiyete düzeyleri incelenmiş olup, 6-12 yaş aralığında genel ruhsal değerlendirilmeye yönelik bir çalışma gerçekleşmemiştir. Bu araştırma dahilinde Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinoloji Kliniği'nde Tip 1 Diyabet tanısı almış olan 40 çocuk hasta, 6-8 ve 9-12 olarak iki ayrı yaş grubu içerisinde Peri Masalları Testi ile değerlendirilerek kişilik profillerine yönelik genel değişkenler tanımlanmış, çocukların anneleri ile yapılan görüşmelerde ise Demografik Bilgi Formu ve Bakım Verme Yükü Ölçeği kullanılmıştır. Yaş grupları latans dönemi içerisinde ön ergenlikle beraber savunma mekanizmalarının, benlik işlevlerinin, dürtülerin ve duygulanımın farklılaşabilmesi adına ikiye ayrılmıştır. 
Araştırmanın sonucunda bakım verme yüküyle ilişkili olan değişkenler tanımlanmış, Tip 1 diyabetli çocuklarda sık rastlanan değişkenler, demografik bilgiler ile ilişkilendirilerek incelenmiştir. Annenin çocuğa bakım vermeye yönelik tutumunun çocuğun ruhsal durumu üzerindeki etkisi değerlendirilerek hastalık sürecinde anne-çocuk ilişkisinin hasta bireyin baş etme becerilerini nasıl şekillendirdiği ele alınmıştır. Tip 1 diyabet hastası bir çocuğa bakım veren kişilerin ihtiyaç duyduğu sosyal ve psikolojik desteğin önemi vurgulanmıştır.

Abstract:
Type 1 diabetes is a chronic illness that occurs in the absence of insulin hormone, mostly in early childhood. The illness effects patient in social, physical and psychological settings, and also makes changes in life of others' in patient's environment, especially the caregivers'. 
Type 1 diabetes is one of the chronic illnesses that requires most attention because of the necessities in treatment and the psychological problems that it may brings. The aim of this study is to draw personality profile of children with Type 1 diabetes and understanding the burden of caregiving on mothers who mostly take care of children in family and the relationship of this with the psychological profile of children. 
In literature, it was seen that previous researches mostly analyse depression and anxiety levels of children with Type 1 diabetes, but no research was found about psychological evaluation of children with Type 1 diabetes, between the ages of 6 and 12. In this study, personality profiles of 40 children with Type 1 diabetes are defined by using Fairy Tale Test, and the data about mothers of children were collected by Demographic Information Form and Burden Interview in Marmara University Child Endocrinology Department. Because of differentiation in defense mechanisms, ego functions, impulses and affects by the beginning of preadolescence  in latency period, age groups were seperated into two, 6 to 8 and 9 to 12 ages.  
As a result of the study, variables in relation to burden of caregiving were defined, most seen personality variables of children with Type 1 diabetes were studied in association with demographic information. The effect of mother's attitude about giving care to the child and mother-child relationship's effect on children's coping skills for treatment of diabetes are examined. The importance of social and psychological support for the caregiver of a Type 1 diabetes patient is emphasized.