Diyabet tedavisinde kullanılan antidiyabetik ilaçların kanser gelişimi üzerine etkileri
Diabetes treatment and canser occurense in diabetic patients
Yazar: MÜCAHİT ERDEN
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF AYDIN
Düzce Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hipoglisemik ajanlar = Hypoglycemic agents ; Karsinojenler = Carcinogens ; Karsinoma = Carcinoma ; Metformin = Metformin ; Neoplazmlar = Neoplasms ; İnsülin = Insulin

Özet:
Diabetes Mellitus (DM) ve kanser küresel olarak artmakta olan yaygın hastalıklardır. Epidemiyolojik kanıtlar DM li hastaların pek çok kanser türü bakımından yüksek risk altında olduğunu göstermektetir. ?ki hastalık arasında birçok ortak risk faktörü payla?ılmaktadır. Ayrıca gözlemsel çalı?malardan elde edilen kanıtlar DM tedavisinde kullanılan bazı ilaçların diyabetik bireylerde bazı kanser türlerinin artı?ı ile ili?kili olabileceğini dü?ündürmektedir. Biz bu çalı?mada DM tedavisinde kullanılan antidiyabetik ilaçların kanserle ili?kisi olup olmadığını ara?tırmayı amaçladık.Çalı?mamıza Ocak 2010 ile Ocak 2011 tarihleri arasında Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine ba?vuran 655 DM hastası dahil edildi. Hastalar retrospektif olarak incelendi. DM tanı tarihinden itibaren en az bir yıl süre ile antidiyabetik tedavi almı? hastalar anamnez, ayrıntılı fizik muayene, rutin laboratuar tetkikleri ile değerlendirildi. Hastaların ilk değerlendirmesinde DM tipi, ya?ı (yıl), cinsiyeti, boyu (cm), vücur ağırlıkları (kg), vücut kitle indeksleri (kg/m²), meslekleri not edildi. Alkol, sigara kullanımları, ek hastalıkları, ailelerinde DM ve kanser varlığı sorgulandı. Son 3 ay içinde çekilmi? PA akciğer grafileri değerlendirildi ve HbA1c değerleri kaydedildi. Hastaların DM tanı tarihleri, antidiyabetik tedaviye ba?lama tarihleri, DM tedavisinde kullanılan antidiyabetik ajanlar, tedavide deği?iklik tarihleri sorgulandı. Oral antidiyabetik (OAD) ve insülin kullananlar, metformin kullananlar ve kullanmayanlar olarak gruplandırıldı. ?nsülin kullananlar bazal, karı?ım ve yoğun insülin tedavisi kullananlar olarak gruplandırıldı. Ayrıca insülin kullananlar, kullanılan insülin preparatına göre analog karı?ım insülin, insan insülini, insülin glargine ve insülin detemir kullananlar olarak gruplandırıldı. Hastalarda kanser ve benign tümör varlığı sorgulandı. ?lk değerlendirmede kanser ku?kusu olanlar ileri tetkikler yapılarak tanı netle?tirildi. Antidiyabetik kullanım süreleri ile kanser ve benign tümör arasındaki bağlantılar belirlendi. Resmi dökümante kanser veya benign tümör tanısı olmayan veya DM tanı tarihinden önce tanı almı? hastalar çalı?madan çıkarıldı.Çalı?maya 13 (%2) Tip 1 DM, 642 (%98) Tip 2 DM li hasta, 379 (%58) kadın, 276 (%42) erkek toplam 655 DM hastası dahil edildi. Çalı?ma da 4 kolon/rektum, 1 akciğer, 4 larinks, 1 safra yolları, 5 meme, 4 prostat, 4 mesane,iii3 lenfoma/lösemi, 1 endometrium/serviks, 2 hepatosellüler, 5 tiroid, 1 renal ve 1 de primeri bilinmeyen metastatik kanser olamak üzere toplam 36 kanser ve 32 benign prostat hiperplazisi, 21 myoma uteri, 6 endometrial polip, 3 paratiroid adenomu, 3 meningiom, 2 tiroid adenomu, 2 hipofiz tömörü, 2 vokal kord polibi, 2 kolon polibi ve 1 meme fibroadenomu olmak üzere toplam 76 benign tümör tesbit edildi.Kanserli olan ve olmayan grup DM tedavileri ve tedavide kullanılan antidiyabetikler yönünden değerlendirildi. Gruplar arasında tedavide OAD veya insulin kullanımı (p:0.429), metfromin kullanılması veya kullanılmaması (p:0.119) bakımından fark yoktu. Tedavide bazal insülin, karı?ım insulin veya yoğun insülin tedavi tipinin kullanılması (p:0.059), ayrıca tedavide kullanılan insülin preparatları analog karı?ım insülin, insan insülini, insülin glargine veya insülin detemir kullanımı (p:0.418) bakımından da fark yoktu.Benign tümörlü olan ve olmayan grup kullandıkları antidiyabetikler bakımından değerlendirildi. Gruplar arasında insülin veya OAD kullanımı bakımından fark yoktu (p:0.709). Metformin kullanımı bakımından hastalar değerlendirildiğinde, metformin kullanan grupta daha az benign tümör tesbit edildi ve istatistiksel olarak anlamlı fark vardı (p:0.041). Gruplar insülin tedavisi bakımından kar?ıla?tırıldığında ise insülin tedavi tipleri (p:0.858) veya tedavide kullanılan insülin preparatları (p:0.588) bakımından fark yoktu.DM tedavisinde kullanılan antidiyabetiklerin kanserle ili?kisini incelediğimiz bu çalı?mamızda, tedavide OAD vaye insülin kullanılması, metformin kullanılması veya kullanılmaması, insülin glargine, insülin detemir veya diğer antidiyabetiklerin kullanılmasını kanser geli?imi ile ili?kisiz bulduk. Ancak subgrup analizlerinde metformin kullanan hastalarda daha az benign tümör geli?tiğini tesbit ettik. DM ve kanser arasındaki ili?kinin karma?ıklığı, tek tek antidiyabetiklerin kanser veya benign tümör geli?im riski ile ili?kisinin incelenmesinin zorluğu nedeniyle daha fazla, uzun süreli ve geni? populasyonlu çalı?malara ihtiyaç olduğu kanaatine vardık.ANAHTAR SÖZCÜKLER, diabetes mellitus, kanser, insülin, insülin glargine, metformin, oral antidiyabetik

Abstract:
Both diabetes and cancer are prevalent diseases whose incidence is increasing globally. Epidemiologic evidence suggests that people with diabetes are at significantly higher risk for many forms of cancer. Diabetes and cancer share many risk factors. Moreover, evidence from observational studies suggests that some medications used to treat hyperglycemia are associated with increased risk of cancer. The aim of the present study is that diabetes treatment regimes influence cancer risk or not.655 DM patients were referred to the hosbital of Düzce Univercity between january 2010 and january 2011, were enrolled in this study. Patients whose receiving pharmacologic diabetes therapies at least one year from the diagnose of diabetes, were assessed with physical examination, detailed medical history and laboratory test. At the firs visit, clinical information was recorded, including type of diabetes, age, sex, weight, height, BM?, occupation, smoking habits, comorbidity, family history, alcohol abuse ( consumption exceeding two drinks/day). HbA1c value recorded during the last 3 months and chest radiograph was analysed. Date of diagnosis of diabetes mellitus, date of initiatin diabetes treatment, type of pharmacologic diabetes therapies and date of changes in pharmacotherapy was optained. Patients were divided into two different groups whether they used oral agent or insulin and taking metformin or not taking metformin. Insulin users were grouped according to insulin regims, intensive insulin therapy, basal insulin therapy and mixed insulin therapy. Also insulin user were grouped according to treatment insulin glargine, insulin detemir, human insulin, biphasic analogue insulin. Cancer and benign tumor cases were identified at the first visit. And if there was a cancer suspicion, clinical examination was made for clearing the diagnose. Association between cancer, benign tumor and duration of diabetes treatment was evaluated. Patients who have not administrative data of cancer or benign tumor and diagnosis of cancer before date of diagnosis of diabetes mellitus, were excluded from the study.Total 655 DM patients whose 13 (%2) with Tip 1 diabetes, 642 (%98) with Tip 2 diabetes ( 379 (%58) women, 276 (%42) men) were enrolled in this study. Total number of 36 cansers ( 4 clorectal, 1 lung, 4 larinx, 1 biliary duct, 5 breast, 4vprostate, 4bladder, 3 leukemia/lymphoma, 1 female urogenital, 2 hepatic, 5 thyroid, 1 renal, and 1 unknown origin) and 76 benign tumors were observed.Patients with a cancer and without a cancer were compared with diabetes treatment regimes and type of pharmacologic agents. No significant differences was observed between groups using oral agent or insulin (p:0.429). And no differences between taking metformin and not taking metformin (p:0.119). Also no significant differences was observed between groups using intensive insulin therapy, basal insulin therapy or mixed insulin therapy regimes (p:0.059) and using insulin glargine, insulin detemir, human insulin or biphasic analogue insulin (p:0.418).Patients with a benign tumor and without a benign tumor were compared with diabetes treatment regimes. No significant differences was observed between groups using oral agent or insulin (p:0.709). In patient taking metformin compared with not taking metformin, metformin use was associated lower benign tumor, significant difference was observed (p:0.041). Groups were compared with insulin therapy, no significant difference was observed for insulin therapy regims (p:0.858) or for type of insulin (p:0.588).We evaluate the assosiation between diabetes treatment regimes and cancer in this study. Using oral agent or insulin, taking metformin or not taking metformin, using insulin glargine or the other type of insulin was not assosiated with cancer occurance. But in subgroup analysis, patients with using metformin had low occurance of benign tumor compared with not using metformin. Association of between DM and cancer is complex and it is extremely difficult to assess the independent association between a specific medications and cancer risk. Given these reasons, multipl long term follow up studies are needed.KEYWORDS, diabetes mellitus, cancer, insulin, insulin glargine, metformin