Yaşlılara uygulanan web tabanlı düşme önleme programının düşme, düşme riski ve düşme korkusu üzerine etkisi
The effect of web - based fall prevention program on fall, fall risk and fall fear among elderly
Yazar: NUR SEMA KAYNAR
Danışman: PROF. DR. SELDA SEÇGİNLİ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Geriatri = Geriatrics ; Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırmanın amacı, toplumda yaşayan 65 yaş ve üstü yaşlılara uygulanan Web Tabanlı Düşme Önleme Programının (Web-DÖP) düşme, düşme riski ve düşme korkusu üzerine etkisini incelemektir. Çalışma ön test- son test kontrol gruplu tasarım tipinde ve tek kör teknikle planlandı. Araştırmanın örneklemini, İstanbul'da toplumda yaşayan 65 yaş ve üstü 72 yaşlı birey (36 deney grubu, 36 kontrol grubu) oluşturdu. Araştırmada deney grubuna 6 haftalık web temelli ve çok bileşenli girişimleri (eğitim, egzersiz ve güvenli ev ortamı) içeren Web-DÖP uygulandı. Araştırma verileri, Kişisel Bilgi Formu, Zamanlı Kalk ve Yürü Testi, Düşme Korkusu Ölçeği, Yaşlılar için Düşme Davranışları Ölçeği ve Düşme ve Web-DÖP Memnuniyet Formu ile toplandı. Veriler girişim öncesi, girişim sonrası ve girişimden 3 ay sonra bireylerle yüz yüze görüşme yapılarak toplandı. Çalışmaya katılan yaşlı bireylerin yaş ortalaması 67,9 olup %51,39'u kadın, %80,6'sı evli, %75'inin kronik bir hastalığı olduğu ve %37,5'inin son bir yıl içinde en az bir kez düştüğü belirlendi. Araştırma kapsamına alınan deney ve kontrol gruplarındaki yaşlıların sosyodemografik ve sağlık özellikleri benzerdi (p>0,05). Program uygulandıktan sonra, deney grubu ile kontrol grubu arasında düşme sayısı açısından anlamlı farklılık gözlenmedi (p>0,05). Web Tabanlı Düşme Önleme Programı uygulanan deney grubunun düşme riski puan ortalaması ve düşme korkusu puan ortalamasının kontrol grubuna göre anlamlı şekilde azaldığı belirlendi (p<0,05). Yaşlılar için Düşme Davranışları Ölçeği ve alt boyutlarının (Aktivite Planında Değişiklik alt boyutu hariç) toplam puan ortalamasının deney grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak arttığı belirlendi (p<0,05). Sonuç olarak, toplumda yaşayan yaşlılara yönelik uygulanan Web-DÖP'ün, yaşlıların düşme riskini ve düşme korkusunu azaltmada ve düşmeye karşı güvenli davranışlarını iyileştirmede etkili olduğu belirlendi. Hemşire liderliğinde yürütülen çok bileşenli Web-DÖP'ün toplumda farklı sosyoekonomik ve kültürel ortamlarda yaşayan yaşlı bireylerde test edilmesi ve uzun dönemli etkilerinin izlenmesi önerilir.

Abstract:
The aim of the study was to examine the effect of the Web-based Fall Prevention Program (Web-FPP), which is applied to the elderly aged 65 and over living in the community, on falls, fall risk and fall fear. The study was planned in the pretest-posttest control group design type with a single-blinded technique. The sample of the study consisted of 72 elderly people (36 experimental groups, 36 control group) aged 65 and over living in the community in Istanbul. The Web-FPP that includes six weeks of web-based and multicomponent interventions (education, exercise, and safe home environment) was applied to the experimental group in the study. Research data were collected with Personal Information Form, Timed Get Up and Go Test, Falls Efficacy Scale, Falls Behavioural Scale for the Elderly and the Fall and Web-FPP Satisfaction Form. Data were collected before the intervention, after the intervention and at the 3rd month after the intervention. It was determined that the average age of the elderly individuals participating in the study was 67.9 years and 51.39% were women, 80.6% were married, 75% had a chronic disease, and 37.5% had fallen at least once in the last year. The sociodemographic and health characteristics of the elderly in the experimental and control group were similar (p>0.05). No significant difference was observed between the experimental and control group in the number of falls after the application of Web-FPP (p>0.05). It was determined that the mean fall risk score and the fall fear score mean of the experimental group was decreased significantly compared to the control group (p<0.05). It was determined that the mean total score of the Falls Behavioural Scale for the Elderly and its sub-dimensions (except for the Change in the Activity Plan) increased significantly in the experimental group compared to the control group (p<0.05). In conclusion, it was determined that Web-FPP applied to the elderly living in the community was effective in reducing the risk of falling and the fall fear and improving their safe behaviors against falling. It is recommended to test the nurse-led and multicomponent Web-FPP in elderly people living in different socioeconomic and cultural environments and monitor its long-term effects.