Ortaokul matematik öğretmenlerinin bilişim teknolojileri yeterliliklerine ilişkin görüşleri
Views of middle school mathematics teachers on information technology competencies
Yazar: NEZİH ÖNAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HASAN ÇAKIR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişim teknolojisi = Information technology ; Matematik = Mathematics ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Ortaokullar = Secondary schools ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmada ortaokul matematik öğretmenlerinin eğitimde bilişim teknolojileri (BT) kullanımına ilişkin yeterlilik ve görüşlerinin ortaya çıkarılması hedeflenmiştir. Çalışmada nicel araştırma desenlerinden tarama, nitel araştırma desenlerinden ise durum çalışması birlikte olmak üzere karma yöntem kullanılmıştır. Çalışma, Niğde merkez ve merkeze bağlı ortaokullarda görev yapan matematik öğretmenleri ile gerçekleştirilmiştir. Uygulamanın gerçekleştirildiği 2013-2014 eğitim öğretim dönemi ikinci yarıyılında il Milli Eğitimden elde edilen verilere göre Niğde merkez ortaokullarında 124 matematik öğretmeni görev yapmaktadır. Bu öğretmenler arasından uygunluk örneklemesi ile belirlenen 95 matematik öğretmenine araştırmacı tarafından oluşturulan anket formları uygulanmış, ölçüt örnekleme ile seçilen 24 matematik öğretmeni ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve 39 matematik öğretmeninden ise araştırmanın amacı dahilinde hazırlanmış olan senaryo tipi matematik problemlerini çözmeleri talep edilerek araştırmanın verileri toplanmıştır. 
Anket maddelerinden elde edilen sonuçlar ortalama puan ve standart sapma ile değerlendirilmiştir. Bununla birlikte görüşme sorularından ve senaryo tipi matematik problemlerinden elde edilen veriler ise araştırmacı ve farklı bir alan uzmanı tarafından eş zamanlı olarak içerik analizi tekniği ile çözümlenmiştir. Bu sayede %100 görüş birliği ile kodlayıcı güvenirliliği sağlanmıştır. Araştırma sonucuna göre uygulama yapılan ortaokul matematik öğretmenlerinin BT konusunda kendilerini genel olarak oldukça yeterli gördükleri ifade edilebilir. Bunun yanında öğretmenler; genel teknoloji bilgileri konusunda kendilerine güvenmelerine karşın teknik anlamda bir sorun yaşadıklarında bunun çözümü konusunda yardıma ihtiyaçları olduğunu belirtmişlerdir. Bilişim teknolojileri ile matematik öğretimine ilişkin olarak görüşme yapılan öğretmenlerin büyük çoğunluğu, matematik eğitiminde bilişim teknolojileri entegrasyonu hakkında olumlu düşündüklerini bu uygulamalara sıcak baktıklarını dile getirmişlerdir. Ayrıca öğretmenler, okullarda etkileşimli tahtaların olması gerektiğini ve teknolojiyle donatılmış sınıflarda öğretim yapmanın matematik öğretimi açısından faydalı olacağını düşünmektedirler. Bunun yanında öğretmenler, hizmetiçi eğitimlerle mesleki gelişimlerine katkı sağlanabileceğini, fakat bu eğitimlerin alanında yetkin kişiler tarafından verilmediği için hizmetiçi eğitimlere katılmak istemediklerini dile getirmişlerdir. Senaryo tipindeki sorularla elde edilen verilerin çözümlenmesi sonucu ise öğretmenlerin BT teknolojilerinden çok etkin bir şekilde yararlanmadıkları ve soru çözümleri esnasında daha çok geleneksel öğretim anlayışı ile tahtada sunuşla öğretim stratejisini tercih ettikleri ifade edilebilir. 
Bu çalışmadan elde edilen bulgular ışığında uygulama yapılan matematik öğretmenlerinin eğitimde BT kullanımıyla ilgili yeterliliklerini geliştirmeye yönelik çalışmaların yapılmasının gerektiği düşünülmektedir. Bu doğrultuda öğretmenlerin katıldıkları hizmetiçi eğitim faaliyetlerinin verimsiz oluşu ile ilgili öne sürdükleri gerekçeler göz önüne alınarak öğretmenler için bu eksikliklerin giderildiği çeşitli hizmetiçi eğitimler düzenlenebilir. Örneğin, matematik öğretmenlerinin eğitimde BT kullanımıyla ilgili hizmet içi eğitimlerinin üniversitelerle işbirliği içinde alanında uzman öğretim elemanlarınca daha etkili bir şekilde gerçekleştirilmesi yoluna gidilebilir. Ayrıca matematik öğretmenlerinin BT ile ilgili temel donanım, işletim sistemi, ofis uygulama ve internet kullanım becerilerini en üst seviyeye getirebilmek için okulların teknolojik donanımlarının artırılması önerilmektedir. Araştırmada anket, görüşme ve senaryo tipi matematik soruları olmak üzere üç çeşit veri toplama aracı kullanılmıştır. Bu konuda gerçekleştirilecek farklı bir çalışmada ders gözlemi de yapılabilir. Özellikle BT'nin etkin kullanıldığı ve kullanılmadığı sınıf ortamları karşılaştırmalı olarak gözlenerek öğrenci ilgi, motivasyon ve başarı durumları gibi psikometrik faktörleri ortaya koyacak yeni çalışmalar yapılabilir.

Anahtar Kelimeler: 
Ortaokul, Ortaokul Matematik Öğretmeni, Bilişim Teknolojileri, Yeterlilik, Görüş

Abstract:
The purpose of the current study is to demonstrate the competency and views of the middle school mathematics teachers regarding the utilization of information technologies in education. In the study, a mixed research methodology that comprised survey method as the quantitative research method and case study as the qualitative method was used. The study sample consists of mathematics teachers that currently serve at middle schools in the city of Nigde and its districts. Based on data from obtained from the Ministry of Education, a total of 124 mathematics teachers were serving at the middle schools of Nigde during the second semester of the academic year of 2013-2014. For data collection, of these teachers, 95 of them who were selected on the basis of convenience sampling were administered the questionnaires developed by the researcher while with 24 teachers selected on the basis of criterion sampling, semi-structured interviews were held and 39 mathematics teachers were asked to solve scenario type mathematic problems prepared in line with the purpose of the study.
The results obtained from the responses to the questionnaires were evaluated using average score and standard deviation. In addition, data obtained from interview questions and scenario type math questions, were analyzed simultaneously by the researcher and a separate specialist using the content analysis method. By doing so, 100% coder reliability was ensured. Based on the results of the study, it can be argued that mathematics teachers who participated in the study perceive themselves to be highly competent in the area of information technologies. In addition, despite feeling highly competent in IT in general, the teachers indicated that they most often needed support from technical specialists when they experience technical difficulties. Majority of the teachers who were interviewed regarding information technologies and mathematics education, were positive about integration of information technologies into mathematics education. In addition, the teachers indicated that the classrooms should be equipped with interactive boards and that it would be beneficial to the students if they could give lessons in classrooms equipped with technological tools. Teachers also indicated that professional development courses could contribute to their career development but that they were reluctant to join such trainings, as the trainings were not given by people competent in related field. Analysis of the responses to the scenario type questions showed that the teachers were not making effective use of the IT technologies and that they mostly preferred traditional teaching strategie of teaching on the blackboard while solving mathematics questions.
In light of the findings of this study, it is believed that practices aimed at improving IT competency of math teachers should be developed and implemented. Accordingly, in light of the reasons put forward by teachers in the study, regarding the insufficiency of the professional development courses provided to mathematics teachers, numerous trainings that make up for the previous insufficiencies can be developed and implemented. For instance, in cooperation with universities, professional development courses regarding the use of IT technologies in education of mathematics teachers may be provided by instructors from universities who are experts in this field. In addition, it recommended that schools upgrade their technological infrastructure to allow mathematics teachers to increase their basic knowledge of IT, and to improve their skills regarding the use of office applications and the Internet. In this study, three different data collection tools, namely questionnaire, interview and scenario type mathematics questions were utilized. In a further study to be carried out in this area, observation of classroom teaching may as well be used as an additional data collection tool. Further studies to demonstrate psychometrical factors such as student's interest, motivation and success levels by observing teaching situations where IT is used in comparison to situations where it is not, can be carried out as well.

Key Words: 
Elementary, Elementary Mathematic Teachers, Information Technologies, Competencies, Views