Algılanan dışsal prestijin duygusal emek üzerindeki etkisinde örgütsel özdeşleşmenin aracılık rolü: Konaklama işletmelerinde bir araştırma
The mediating role of organizational identification on the effects of perceived external prestige on emotional labor: A research in lodging companies
Yazar: GAYE DENİZ
Danışman: PROF. DR. ENVER AYDOĞAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Algılanan dışsal prestij = Perceived external prestige ; Aracılık = Meditation ; Duygusal emek = Emetional labor ; Konaklama işletmeleri = Occommodation enterprises ; Konaklama sektörü = Accommadation sector ; Turizm = Tourism ; Yapısal Eşitlik Modeli = Structural Equation Model ; Örgütsel davranış = Organizational behavior ; Örgütsel özdeşleşme = Organizational identification ; İşletme yönetimi = Business management

Özet:
Bu çalışmanın amacı, konaklama işletmelerindeki işgörenlerin dışsal prestij algılarının sergiledikleri duygusal emek üzerindeki etkisinde örgütsel özdeşleşmenin aracılık rolünü ortaya koymaktır. Araştırmada algılanan dışsal prestij bağımsız, duygusal emek bağımlı, örgütsel özdeşleşme ise aracı değişken olarak ele alınmış ve aracılık etkisi oluşturulan model çerçevesinde test edilmiştir. Katılımcıların araştırma değişkenlerine ilişkin algılarını ölçmek için daha önce geliştirilmiş olan ölçekler kullanılmıştır. Araştırmada amaçlı örnekleme yöntemi tercih edilmiş ve Nevşehir ilinde bulunan turizm işletme belgeli dört ve beş yıldızlı konaklama işletmelerinde çalışan 506 işgören alan araştırması kapsamına dâhil edilmiştir. Öncelikle, araştırmada ele alınan değişkenlerle ilgili yazın incelenmiştir.  Araştırmada kullanılan veriler, işgörenlere uygulanan anket yöntemi ile toplanmıştır. Verilerin analizi için merkezi eğilim ölçüleri, doğrulayıcı faktör analizi, korelasyon analizi ve yapısal eşitlik modellemesi gibi istatistiksel analiz yöntemleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre; algılanan dışsal prestij duygusal çaba, örgütle özdeşleşme ve grup içi özdeşleşme üzerinde aynı yönde, duygusal çelişki üzerinde ters yönde bir etkiye sahiptir. Örgütsel özdeşleşmenin yalnızca grup içi özdeşleşme boyutunun duygusal çaba üzerinde aynı yönde ve duygusal çelişki üzerinde ters yönde etkisine rastlanmıştır. Araştırmanın sorunsalını oluşturan, algılanan dışsal prestijin duygusal emek üzerindeki etkisinde örgütsel özdeşleşmenin aracılık rolü olup olmadığına ise grup içi özdeşleşmenin duygusal çelişki üzerinde tam aracılık, duygusal çaba üzerinde ise kısmi aracılık etkisi olduğu şeklinde cevap alınmıştır. Son olarak, ulaşılan bulguların örgütsel ortamlarda doğurabileceği sonuçlar değerlendirilerek, gerek araştırmacılara gerekse yöneticilere birtakım önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The purpose of the study is to investigate the mediating role of organizational identification on the effects of external prestige perceptions of employees in lodging companies on their emotional labor. In the study, perceived external prestige was considered as independent variable, emotional labor as dependent variable, and organizational identification as mediating variable. Mediation role of organizational identificaton is tested in a hypothetic model. Previously developed scales were used to measure participants' perceptions of research variables. In the study, purposive sampling method is preferred and the field study were included 506 employees who working in four and five star lodging companies that certified tourism business in Nevsehir. Firstly, the literature has been examined that related to the variables studied in the research. The data used in the research were collected by questionnaire method applied to employees. For the analysis of the data, statistical analysis methods such as central tendency measures, confirmatory factor analysis, correlation analysis and structural equation modeling were used. According to the findings; perceived external prestige has the same effect on the emotional effort, identification with the organization and intra-group identification and the reverse effect on the emotional dissonance. Only the intra-group identification dimension of organizational identification has been found to have the same effect on the emotional effort and the reverse effect on the emotional dissonance. Whether or not the organizational identification has an mediating role on the effects of the perceived external prestige on the emotional labor, which constitutes the problematic of the research. According to the results obtained from the research that the intra-group identification is full mediating effect on emotive dissonance and partial mediating effect on emotive effort. Finally, the outcomes of the findings were appraised in relation with organizational contexts and in the light of these appraisals, some proposals were made towards both researchers and managers.