İzmir il bütününde biyosfer rezerv alanları ve saptanması üzerine araştırmalar "Karaburun Yarımadası örneği"
The research on determination of biosphere reserve areas in İzmir province " a case study of Karaburun Peninsula"
Yazar: SİBEL YİĞİTER SARIÇAM
Danışman: PROF.DR. ÜMİT ERDEM
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Doğa koruma = Nature conservation

Özet:
UNESCO'nun ?nsan ve Biyosfer? Programı (MAB), 1970 yılında 16. GenelKonferansında dünya çapında biyosfer rezerv alanları aı oluturarak doal alanlarınkorunmasını öngörmektedir. Bu yaklaımda amaç, ekonomik gelime ile biyolojik ve kültürelçeitlilik arasındaki dengeyi salamaktır. Böylece gen kaynakları ve tür çeitlilii ileekosistemler korunarak gelecee taınacak aynı zamanda alanda yaayanların özellikledoayla ters dümeyen geleneksel kullanımları tevik edilerek ekonomik kalkınmasalanacaktır.Ülkemiz doal ve kültürel kaynaklar açısından zengin bir potansiyele sahiptir. Ancak,doal alanların çounda yanlı ve youn kullanım sonucunda önemli ekosistemler tahripolmakta, bitki ve hayvan türlerinde azalma ve yok olma ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla,yalnız ülkemiz için deil, Avrupa'nın da gelecei demek olan, ?Gen Kaynakları? yaraalmakta ve gerilemektedir. Günümüzde, biyoçeitlilik kavramının sahipolduu önem düünüldüünde konunun ivedilikle ele alınması gerekmektedir.zmir il bütününde korunan ve korunması gerekli önemli doa alanları biyosfer rezervalan yaklaımı içinde düünülmütür. Bu alanlardan biri olan Karaburun Yarımadası üzerinde,Biyosfer Rezerv Alan bölgeleme çalımasının yapılmasına karar verilmitir. Çünkü yarımada,antropojenik etkilenmenin en az yaandıı, doal ve kültürel özelliklerini koruyabilen nadiralanlardan biridir. Yarımada, uluslararası düzeyde önemli olan Akdeniz foklarının yaama veüreme alanı olup, aynı zamanda önemli ku ve bitki alanıdır. Bütün bunların yanı sırasürdürülebilir alan kullanım biçimlerinin ve aktivitelerinin yapılıp, gelitirilebilecei birpotansiyele sahiptir. Bu özellikleri dorultusunda, Karaburun Yarımadası, Biyosfer RezervAlan yaklaımının uygulanabilecei bir alan durumundadır. Biyosfer Rezerv Alan Planlamasıçok disiplinli ve kapsamlı bir çalımayı gerektirmektedir. Ancak, bu çalımanın doktora tezikapsamında olmasından dolayı, çalımada yalnızca alanın doal ve kültürel özellikleri temelalınarak Biyosfer Rezerv Alan bölgelemesi oluturulmu ve uygunluu üzerinde durulmu,öneriler gelitirilmitir.Anahtar Sözcükler: Biyosfer Rezerv, Biyoçeitlilik, Doa Koruma, Karaburun Yarımadası

Abstract:
At the 16th General Conference in 1970, The ?Man and Biosphere? program ofUNESCO has recommended to establish biosphere reserve areas network to protect naturalareas. The aim of this approach is to provide the balance among economical development,biological and cultural diversity. Thus, genetic resources, diversity of species and ecosystemswill be carried to the future by being protected and besides, by stimulating traditional usagesof those living in the area especially not conflicting with the nature, economical improvementwill be achieved.Turkey has a great potential of natural and cultural richness. But, by misusage in manyof the natural resources important ecosystems get damaged, decrease and vanishment havebeen occurring in numbers of plant and animal kinds. For that reason, genetic resources thatmean future both for Turkey and Europe get wounded and diminish. Nowadays, when theimportance of biodiversity get considered this issue should be handled immediately.The natural areas, which are protected and supposed to be protected in Izmir Province,have been considered in biosphere reserve approach. At Karaburun Peninsula, which is one ofthese areas, it has been decided to make a study of biosphere reserve zoning. Because, thepeninsula is one of the rare areas in which anthropogenic effects are relatively lesser, naturaland cultural characteristics have been generally protected. The peninsula is the living andbreeding area for the critically endangered Mediterranean monk seals and also an area of birdbreeding with floristic features. Above all, the area has a great potential to commit anddevelop sustainable land use activities. Through these features, Karaburun Peninsula is anarea where biosphere reserve approach could be applied. Biosphere reserve planning demandsmultidisciplinary and comprehensive studies. But, due to this study is in the scope of doctor?sdegree dissertation, in the study, biosphere reserve zoning has been proposed only beingbased on natural and cultural properties of the area while focusing on if it is appropriate, andfinally suggestions offered.Keywords: Biosphere Reserve, Biodiversity, Nature Conservation, Karaburun Peninsula