Yoğun bakım ünitesine yatan kritik hastalardaki karaciğer fonksiyon bozukluğu parametrelerinin mortalite üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of liver fuction disorder parameters on mortality in critically infected patients admitted to the intensive care unit
Yazar: ESMA ÜNAL DOĞAN
Danışman: PROF. DR. KÜRŞAT GÜNDOĞAN
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology

Özet:
Giriş/amaç: Yoğun Bakım Ünitesine (YBÜ) yatışı yapılan karaciğer yetmezliği hastalarının prognozu yetmezliğin şiddetine, gelişen komplikasyonlara ve eşlik eden komorbid durumlara göre değişmektedir. Bu çalışmada YBÜ' ye yatışı yapılan kritik yetişkin hastalarda karaciğer fonksiyon bozukluklarının klinik sonuçlar ve mortalite üzerine etkisini belirlemeyi amaçladık.
Gereç ve yöntem: Bu çalışma retrospektif olarak planlanmış olup 1 Ocak 2022- 31 Aralık 2022 tarihleri arasında Erciyes Üniversitesi İç Hastalıkları Yoğun Bakım Ünitesi'nde 48 saatten uzun süre yatan ve 18 yaş üstü hastaların verileri taranmıştır. 
Bulgular: Bu çalışmaya dahil edilen 533 hastanın yaş medyan değeri 66 (IQR 53-76) yıl idi ve hastaların %42'si kadın idi. Hastaların en sık yatış nedenleri sepsis/septik şok (%25), solunum yetmezliği (%18) ve gastrointestinal sistem kanaması (%14) idi. Yatış APACHE II skoru medyan değeri 17 (IQR 12-23), yaşayan hastalarda 15 (IQR 10-20), ölen hastalarda 22 (IQR 17-27) olarak tespit edildi ve istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,001). YBÜ'ye yatışı yapıldığı anda 241 hastada (%44) akut karaciğer hasarı mevcuttu. Bu hastaların takipleri esnasında 112'si (%46) öldü. Hastaların YBÜ yatışından önce hepatotoksik ajan kullanımı 385 hastada (%70) mevcuttu. Hepatotoksik ajan kullanımı olan hastaların 168'i takipleri esnasında öldü. Bu sayı toplam ölen hastaların %77'sini oluşturmaktadır. Yaşayan ve ölen hastalar karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,001). Tüm hastaların yoğun bakım mortalitesi %39 idi. Bu hastalarda akut karaciğer hastalığı mortaliteyi belirleyen bağımsız bir risk faktörü olarak bulundu(p=0,025). Hastaların laboratuvar değerleri multivaryant cox regresyon analizi ile değerlendirildiğinde 6. Gün AST (p=0,049), 7. Gün AST (p<0,001), 2. Gün ALP (p=0,019), 2. Gün GGT (p=0,004), 7. Gün total protein (p=0,008), 1. Gün albümin (p=0,045), 2. Gün albümin (p=0,027), 6. Gün albümin (p=0,001), 2. Gün INR (p=0,025), 5. Gün INR (p=0,045) ve 7. Gün INR (p=0,006) değerleri mortalite üzerinde bağımsız risk faktörleri olarak belirlendi. 
Sonuç: Bu çalışmanın sonucunda medikal yoğun bakımda yatan yetişkin kritik hastalarda akut karaciğer yetmezliği ve hepatotoksik ajan kullanımı mortaliteyi belirleyen bağımsız risk faktörü olarak tespit edildi. Bu hastaların takip ve tedavileri esnasında karaciğer fonksiyon testleri göz önünde bulundurulmalıdır. 
Anahtar kelimeler: Karaciğer fonksiyon bozukluğu, kritik hasta, mortalite, yoğun bakım

Abstract:
Aim: The prognosis of patients with liver failure admitted to the Intensive Care Unit (ICU) varies according to the severity of failure, complications and accompanying comorbid conditions. In this study, we aimed to determine the effect of liver dysfunction on clinical outcomes and mortality in critically ill adult patients admitted to the ICU.
Materials and Methods: This study was planned retrospectively and the data of patients over the age of 18 who were hospitalized for more than 48 hours in Erciyes University Internal Medicine Intensive Care Unit between January 1, 2022 and December 31, 2022 were scanned.
Results: Of the 533 patients included in this study, the median age was 66 (IQR 53-76) years and 42% of the patients were female. The most common reasons for hospitalization were sepsis/septic shock (25%), respiratory failure (18%) and gastrointestinal bleeding (14%). The median hospitalization APACHE II score was 17 (IQR 12-23), 15 (IQR 10-20) in surviving patients, 22 (IQR 17-27) in dead patients and was found to be statistically significant (p<0.001). At the time of admission to the ICU, 241 patients (44%) had acute liver injury. During follow-up, 112 of these patients (46%) died. Hepatotoxic agent use was present in 385 patients (70%) before admission to the ICU. 168 of the patients who used hepatotoxic agents died during follow-up. This number constitutes 77% of the total number of dead patients. When the surviving and dead patients were compared, a statistically significant difference was found (p<0.001). The intensive care mortality rate of all patients was 39%. Acute liver disease was found to be an independent risk factor for mortality in these patients (p=0.025). When the laboratory values of the patients were evaluated with multivariate cox regression analysis, Day 6 AST (p=0.049), Day 7 AST (p<0.001), Day 2 ALP (p=0.019), Day 2 GGT (p=0.004), Day 7 total protein (p=0.008), Day 1 albumin (p=0,045), Day 2 albumin (p=0,027), Day 6 albumin (p=0.001), Day 2 INR (p=0.025), Day 5 INR (p=0.045) and Day 7 INR (p=0.006) values were determined as independent risk factors on mortality.
Conclusion: As a result of this study, acute liver failure and hepatotoxic agent use were determined as independent risk factors for mortality in adult critically ill patients in medical intensive care. Liver function tests should be taken into consideration during the follow-up and treatment of these patients.
Key words: Liver dysfunction, critically ill patient, mortality, intensive care