Etik tüketim davranışları ve etik tüketimle ilişkili kişisel değerler
Ethical consumption behaviors and personal values related to ethical consumption
Yazar: DEVRAN SAVAŞCI
Danışman: DOÇ. DR. BURAK NAKIBOĞLU
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bilinçli tüketim = Conscious consumption

Özet:
20. yüzyılın ikinci yarısında özellikle Batı demokrasilerinde kendini göstermeye başlayan ve modern toplum tüketicisinin tüketim tutum ve davranışlarına yön veren etik tüketim bireyin aşırı ve gereksiz tüketim alışkanlıklarına bir tepki olarak doğmuş ve gelişim göstermiştir. Özellikle bilginin kitle iletişim araçlarının yaygınlığı ile küresel bir kimlik kazanması sonucu bireyler işletmelerin üretim, tedarik, pazarlama gibi temel faaliyetlerinden haberdar olmaya ve bu faaliyetlerin yarattığı ekolojik bozulma ve insan hakları ihlallerine tepki göstermeye başlamıştır. Bu değişme tüketicileri satın alma kararlarında daha sosyal sorumlu olmaya ve etik kaygılarını dikkate almaya itmiştir. 
	Etik kaygıların yanı sıra modern tüketicinin satın alma kararlarına yön veren bir diğer etken ise bireylerin politik ideolojileridir. Bireyin politik ideolojileri sosyal ve ekonomik yapıyı şekillendirerek toplumu derinden etkilemektedir. Tüketicileri satın alma kararlarında etik davranmaya iten sebeplerin araştırıldığı birçok çalışma bulunsa da politik ideolojilerin etik satın alma davranışı üzerine etkisinin araştırıldığı sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. 
	Bu çalışma kapsamında tüketicilerin etik satın alma kararlarında etkili olan politik ideolojilerin tanımlanması ve söz konusu politik ideolojiler ile etik tüketim davranışı arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmaktadır. Araştırma kapsamına Adana ilinde yaşayan tüketiciler dahil edilmiştir. 
	Bu çalışma neticesinde etik tüketim davranışı ile politik ideolojiler arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki bulunmuştur. Buna göre sol politik görüşü destekleyen bireylerin etik tüketim davranışı sergileme eğilimleri sağ politik görüşü destekleyen bireylere kıyasla daha yüksektir. Ancak etik tüketime yönelik tutum ve niyet ile dini inanç arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Ayrıca çevrecilik eğilimi ve çevre duyarlılığı yüksek bireylerin kurumsal etik duyarlılıkla satın alma eğilimleri arasında pozitif yönde bir ilişki mevcuttur. Son olarak yaş ile çevre duyarlı ve etik tüketim arasında negatif bir ilişki tespit edilmiştir. Buna göre genç bireylerin satın alma kararlarında çevre duyarlı ve etik tüketim davranışı sergileme düzeyleri nispeten yaşlı tüketicilere kıyasla daha yüksektir. 

Anahtar Kelimeler: Etik tüketim, politik ideolojiler, kurumsal sosyal sorumluluk, çevrecilik, tüketici davranışı

Abstract:
Ethical consumption started to manifest itself in western democracies and directed the consumption attitudes and behaviors of modern society consumers in the second half of the twentieth century as a reaction to the excessive and unnecessary consumption habits of the people. In particular, as a result of the globalization of information thanks to the prevalence of mass media, people have become aware of the basic activities of corporations such as production, supply and marketing, and reacted to ecological degradation and human rights violations caused by these activities. This change has forced consumers to be more socially responsible and to consider ethical concerns in their purchasing decisions and to consider ethical concerns.
In addition to ethical concerns, the political ideology of people is another factor that shapes the purchasing decisions of the modern consumer. The political ideologies of people affect the society deeply by shaping the social and economic structure. Although there are many studies investigating the reasons that make consumers to behave ethically in purchasing decisions, there are limited studies investigating the effect of political ideologies on ethical buying behavior.
The aim of this study is to identify the political ideologies that are effective in the ethical purchasing decisions of consumers and to investigate the relationship between these political ideologies and ethical consumption behavior. The study group contains consumers living in the Adana province. 
As a result of this study, a significant and positive relationship was found between ethical consumption behavior and political ideologies. According to the findings, the tendency of ethical consumption behavior of individuals who support the left political ideologies is higher than those who support the right political ideologies. However, no significant relationship was found between attitude and intention towards ethical consumption and religious belief. 
 In addition, there is a positive relationship between environmentally ethical tendency and corporate ethical sensitivity and purchasing tendencies of individuals with high environmental sensitivity. In addition, it was found that individuals with a high tendency towards environmentalism and high environmental consciousness are more likely to purchase with e corporate ethichal sensivity
Finally, a negative relationship was found between age and environmentally conscious buying and ethical consumption. Accordingly, the level of environmentally conscious buying and ethical consumption behavior in purchasing decisions of young individuals is relatively higher compared to older consumers.

Keywords: Ethical consumption, political ideologies, corporate social responsibility, environmentalism, consumer behaviour