Hemşirelerin temel değer yönelimleri ile yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumları arasındaki ilişki
The relationship between nurses' basic value orientations and attitudes towards ageism
Yazar: ŞEYMA YILMAZ
Danışman: PROF. DR. DENİZ TANYER
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma hemşirelerin sahip oldukları evrensellik, iyilikseverlik, güvenlik, uyarılım, geleneksellik, başarı, güç, uyma, hazcılık, özyönelim gibi temel değer yönelimlerinin yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumları üzerindeki etkisini incelemek amacıyla tanımlayıcı ilişkisel tasarımda yapılmıştır. Çalışmada Yaşlı Ayrımcılığı Tutum Ölçeği ve Schwartz Değerler Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmaya katılan hemşirelerin yaşlılara karşı olumlu tutuma sahip olduğu belirlenmiştir (84,49±8,01). Sosyodemografik özelliklere göre yaşlı ayrımcılığı tutumunun değişmediği gözlenmiştir. Büyükanne ve büyükbabayla birlikte yaşayanlar ile büyükanne ve büyükbabasını kaybedenlerin yaşlı ayrımcılığı tutum puanının (81,80±7,80) büyükanne ve büyükbabasıyla yaşamayanlara göre daha olumsuz (86,80±7,40) olduğu görülmüştür.  Ayrıca geriatri eğitimi alan hemşirelerin (85,70±7,60) geriatri eğitimi almayanlara (81,80±8,10) göre daha olumlu tutuma sahip olduğu belirlenmiştir. Evrenselcilik ve uyma alt boyutu yaşlı ayrımcılığı tutumunu olumlu etkilerken hazcılık alt boyutunun ise olumsuz etkilediği saptanmıştır.
Sonuç olarak geriatri eğitimi almak yaşlı ayrımcılığı tutumunu olumlu etkilediğinden hizmet içi geriatri eğitimlerine ve sertifika programlarına hemşireler teşvik edilmeli, lisans ve lisansüstü programlarda geriatri eğitimi verilmesi için gerekli çalışmaların yapılması gerekmektedir.

Abstract:
The research was carried out in a descriptive relational design in order to examine the effects of nurses' basic value orientations, such as universality, benevolence, security, stimulation, tradition, success, power, conformity, hedonism, and self-direction, on their attitudes towards ageism. The age Discrimination Attitude Scale and Schwartz Values Scale were used in the study. It was determined that the nurses participating in the study had positive attitudes toward older adults (84,49±8,01). It was observed that the age discrimination attitude did not change according to the sociodemographic characteristics. It was observed that the age discrimination attitude score of those who lived with their grandparents and those who lost their grandparents (81.80±7.80) was more negative (86.80±7.40) than those who did not live with their grandparents. In addition, it was determined that nurses who received geriatric training (85.70±7.60) had a more positive attitude than those who did not (81.80±8.10). It was determined that the sub-dimension of universalism and conformity positively affected the attitude towards ageism, while the sub-dimension of hedonism had a negative effect.
As a result, since receiving geriatrics education positively affects the attitude toward ageism, nurses should be encouraged for in-service geriatric training and certificate programs, and necessary studies should be carried out to provide geriatric education in undergraduate and graduate programs.