Sağlık hizmet kullanıcılarının engellilik düzeylerine göre karşılaştıkları problemler: Bir özel hastane ve kamu hastanesi karşılaştırması
Problems faced by health service users according to their disability levels: A comparison of private hospital and public hospital
Yazar: ŞAHİKA KAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYSUN DANAYİYEN
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Sosyal yaşama dahil olma ve kamu hizmetlerinden faydalanma yönünden engelli bireyler dezavantajlı gruplar arasındadır. Sağlık hizmetlerini kullanan bireyler arasında engellilerin oranı oldukça yüksektir. Çalışmanın amacı sağlık hizmeti kullanıcılarını en geniş perspektiften engel düzeylerine göre sınıflandırarak hizmet esnasında karşılaştıkları problemleri tanımlamaktır. Ayrıca araştırma, bu konuda özel hastane ile kamu hastanesi arasındaki farkları ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Tanımlayıcı ve kesitsel tipte planlanan bu çalışmanın evrenini biri kamu biri özel olmak üzere iki hastanenin poliklinik hizmetlerine başvuran hastalar oluşturmaktadır. Tabakalı rastgele örnekleme yöntemi ile 181 özel hastanede tedavi alan poliklinik hastasına ve 180 kamu hastanesinde tedavi alan poliklinik hastasına yüz yüze anket uygulanmıştır. Normallik dağılımına uyan veriler SPSS 24 istatistik programı ile analiz edilmiştir.
Sağlık hizmet kullanıcılarının engellilik düzeyi araştırıldığında en az bir alanda hiç zorlanmayanların yüzdesi %48,8, en az bir alanda engelli olanların yüzdesi %3,6'dır. En az bir alanda biraz zorlanan ve üstü kişilerin yüzdesi %51,2'dir. Araştırmanın sonuçlarına göre katılımcılar kamu hastanesinde özel hastaneye göre kendilerini sosyal güvenlik anlamında daha iyi hissetmektedir. Sağlık hizmeti alan erkek katılımcılar kadın katılımcılara göre erişim anlamında daha az zorlanmaktadır. Kurum türü olarak özel hastaneyi tercih eden katılımcılar devlet hastanesini tercih eden katılımcılara göre sağlık hizmetine daha kolay erişebilmektedir. Psikolojik faktörler açısından bireylerin özel hastanede kamu hastanesine göre daha az sorun yaşadığını söyleyebiliriz. Özellikle sağlık personeliyle iletişim açısından özel hastanede bireyler kendilerini daha rahat hissetmekteler. Fiziksel ve çevresel unsurlar açısından katılımcılar özel hastanede kamu hastanesine göre daha az sorunla karşılaşmaktadır. Üstelik fiziksel ve çevresel unsurlar hastane seçimiyle de ilişkilidir. 
Anahtar Kelimeler: Sağlık erişimi problemleri, engellilik, engellilik düzeyi, sağlık hizmet kullanıcılarının engellilik düzeyi

Abstract:
Disabled individuals are among the disadvantaged groups in terms of participating in social life and benefiting from public services. The rate of disabled people among individuals using health services is quite high. The aim of the study is to classify health service users according to their disability levels from the broadest perspective and to define the problems they encounter during service. Additionally, the research aims to reveal the differences between private hospitals and public hospitals in this regard.
The population of this descriptive and cross-sectional study consists of patients who applied to the outpatient clinic services of two hospitals, one public and one private. With the stratified random sampling method, a face-to-face survey was applied to 181 outpatients receiving treatment in private hospitals and 180 outpatients receiving treatment in public hospitals. Data complying with normality distribution were analyzed with SPSS 24 statistical program.
When the disability level of health service users is investigated, the rate of those who have no difficulties in at least one area is 48.8%, and the rate of those who are disabled in at least one area is 3.6%. The rate of people who have some difficulty or above in at least one area is 51.2%. According to the results of the research, participants feel better in terms of social security in public hospitals than in private hospitals. Male participants receiving health services have less difficulty in accessing health services than female participants. Participants who prefer private hospitals as the type of institution have easier access to healthcare services than participants who prefer public hospitals. In terms of psychological factors, we can say that individuals experience fewer problems in private hospitals than in public hospitals. Individuals feel more comfortable in private hospitals, especially in terms of communication with healthcare personnel. In terms of physical and environmental factors, participants encounter fewer problems in private hospitals than in public hospitals. Moreover, physical and environmental factors are also related to hospital selection.
Key Words: Health access problems, Disability, Disability level, Disability level of health service users