İvesi kuzu rasyonlarında farklı oranlarda pamuk tohumu kullanımının besi performansı ve besin madde sindirimi üzerine etkisinin belirlenmesi
Determining effect of various levels of dietary whole cottonseed on fattening performance and nutrient digestibility of awassi lambs
Yazar: HASAN DEMİR
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH CAN
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma 56 günlük besi denemesi ve 12 günlük sindirim denemesinden oluşan iki aşamada yürütülmüştür. Besi denemesinde sıcak iklim koşullarında İvesi kuzu rasyonlarında farklı oranlarda pamuk tohumu (PT) kullanımının canlı ağırlık artışı (CAA), yem tüketimi, yemden yararlanma oranı, su tüketimi, vücut sıcaklık değişimi, büyüme ile kan değerlerinden, glikoz, üre, kolesterol, toplam protein, albümin, potasyum, testosteron ve estradiol konsatrasyonu üzerine etkisi araştırılmıştır. Sindirm denemesinde ise PT tüketiminin kuru madde (KM), organik madde (OM), ham protein (HP), ham selüloz (HS), NDF ve ADF sindirim oranları üzerindeki etkisi incelenmiştir. Kuzu besi denemesinde 27 erkek İvesi kuzusu (4-5 ayılık yaş, ortalama 29 kg canlı ağırlık)  kullanılmıştır. Denemede kontrol grubu için %15 kaba yem %85 oranında kesif yem, diğer iki gruba ise kuzu besi yemi ile ikame edilen ve %8.5 ve %17 oranında PT içeren rasyonlar ad libitum olarak verilmiştir. Sindirim denemesinde ise aynı şartlarda, besi denemesinde kullanılan kuzular kullanılmıştır. Sindirim denemesinde besi denemesinde kullanılan rasyonlar normal tüketim miktarının %80'i kadar verilerek besin madde sindirim değerleri tespit edilmiştir. Bu çalışmada kuzu rasyonlarında kullanılan PT oranının CAA, yem tüketimi, yemden yararlanma oranı üzerinde istatistiki açıdan önemli bir farklılık oluşturmadığı, ancak %8.5 düzeyinde PT ile beslenenen grup CAA ve yemden yararlanma oranı bakımdan diğer iki gruptan rakamsal olarak yüksek olduğu bulunmuştur (P>0.05). Su tüketimi ve rektal sıcaklık bakımında gruplar arasında bir farklılık görülmemiştir. Yapılan kan analizlerinde rasyonda PT kullanımının kan glikoz, üre, albümin, toplam protein, testosteron ve estradiol düzeyinde önemli bir farklılık bulunmazken (P>0.05), kan potasyum düzeyini yükselttiği görülmüşür (P<0.05). Farklı oranlarda PT tüketiminin her üç grubun cidago yüksekliği, sağrı yükseliği ve skrotum uzunluğu değişimlerinde önemli bir etkisinin olmadığı (P>0.05), fakat rasyon PT içeriğinin artmasıyla birlikte göğüs çevresi ve skrotum çevresinin önemli düzeyde arttığı bulunmuştur (P<0.05). Sindirim denemesi sonucunda ise rasyonda %17 düzeyinde PT kullanımının KM, OM ve ADF sindirimi bakımından diğer iki gruba göre önemli düzeyde düştüğü tespit edilmiştir (P<0.05). Ayrıca PT tüketen her iki grubun HP ve NDF sindirim oranlarında kontrol grubuna göre istatistiki açıdan anlamlı bir artış olduğu tespit edilmiştir (P<0.05). Ancak rasyona PT ilavesi HS sindirim oranı üzerinde önemli bir değişikliğe sebep olmamıştır (P>0.05). Çalışma sonucunda yemden yararlanma düzeyi ve rasyon maliyetleri birlikte değerlendirildiğinde, %8.5 düzeyinde PT kullanımının besi performansını artıracağı ve yem maliyetlerini düşüreceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study was carried out in two stages consisting of 56-day fattening trial and 12-day digestive trial. In the first experiment, effects of diets containing different levels of whole cotton seed  (WCS) on live weight gain, feed intake, feed efficiency, water consumption, change in body temperature, growth, blood values which were glucose, urea, cholesterol, total protein, albumin, potassium, the effect on the concentration of testosterone and estradiol levels of Awwasi lambs were investigated under high environmental temperatures. The effects of WCS consumption on dry matter (DM), organic matter (OM), crude protein (CP), crude fibre (CF), NDF and ADF digestion rates were investigated in the digestion trial. A total of 27 male Awwasi lambs (4-5 month age, average 29 kg live weight) were used in fattening trial. For the control group, 15% roughage and 85% concentrate feed was given, and the other two groups were given ad libitum diets in which concentrate feed were replaced with ratio of 8.5% and 17% PT respectively. In the digestion experiment, same lambs used in fattening experiment were used under the same conditions. Nutrient digestion values were determined by giving 80% of the feed consumption in the fattening lamb trial. According to the finishing trial, average daily gain (ADG), feed intake (FI), dry matter intake (DMI), feed efficiency, and water consumption were not affected by the inclusion of WCS in to diets. Only numerical increments of daily gain, FI, and DMI were observed in the 8.5% of WCS including group. There was no difference among the groups in terms of water consumptions and rectal temperatures. Supplementation of WCS did not affect blood glucose, urea, total protein, albumin and potassium levels (P>0.05), however blood cholesterol level was increased (P<0.05). There was no significant effect on the height, right height and scrotum length changes of among all groups (p>0.05), but it was found that WCS inclusion increased significantly the chest areas and scrotum circumferences (P<0.05). As a result of the digestion experiment, it was found that the use of WCS at 17% in the ration decreased significantly DM, OM and ADF digestions compared to the other two groups (P <0.05). In addition, it was found that both groups consuming WCS increased significantly of CP and NDF digestive rates compared to control group (p<0.05). However, the addition of WCS to ration did not cause a significant change in CF digestibility (p>0.05). At the end of the study, when feed utilization and ration costs were evaluated together, it was concluded that the use of PT at 8.5% level would increase fattening performance and decrease feed costs.