Türk siyasi tarihinde İhsan Eryavuz (1877-1947)
İhsan Eryavuz in Turkish political history (1877-1947)
Yazar: TUĞBA ATAY
Danışman: DOÇ. DR. EROL YÜKSEL
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bibliyografya = Bibliography ; Tarih = History

Özet:
1877 yılında İstanbul Üsküdar'da dünyaya gelen Mehmet İhsan Eryavuz, ilköğrenimini Üsküdar'da, liseyi ise Toptaşı Askeri Lisesi'nde okumuştur. Yükseköğrenimini Mühendishane-i Berr-i Hümayunda tamamladıktan sonra topçu subayı görevine getirilmiştir.26 Aralık 1909 yılında kıdemli yüzbaşıolmuştur.Önce Teşkilat-ı Mahsusa'da ardından, İstanbul'un İngilizler tarafından işgali sırasında kurulan Karakol Cemiyeti'nde aktif rol oynamıştır. Samsun'da kurulan Divan-ı Harb-i Örfi Mahkemesi'nde reis olarak görevlendirilmiştir.Balkan Savaşında, Çatalca hattındaki Kartaltepe Muharebesi'ndeki başarısı üzerine kıdem zammı almış ve 29 Kasım 1914'te binbaşılığa yükseltilmiştir. Bununla birlikte Birinci Dünya Savaşı'nda Kolordu Topçu Kumandanı olarak Batı ve Doğu Cephelerinde başarısından ötürü savaş madalyası almıştır.Milli Mücadele'ye destek için gizlice Anadolu'ya geçmiş ve hemen ardından siyasi hayata atılmıştır. TBMM'nin Birinci, İkinci ve Üçüncü dönemlerinde Cebelibereket (Osmaniye) milletvekili olarak görev yapmıştır. 1920 yılında kurulan Ankara Birinci İstiklal Mahkemesi'nin kurucu başkanı olmuştur. Bu görevinin ardından 10 Aralık 1923 tarihinden 5 Şubat 1924'e kadar İstanbul İstiklal Mahkemesi'nde başkanlık yapmış, davaları titizlikle yürütmüştür.1924 yılından 1928 yılına kadar Fethi (Okyar) ve İsmet (İnönü) hükümetlerinde Bahriye Nazırı olarak görev yapmıştır. İsmet İnönü hükümeti göreve geldiğinde İsmet Paşa ile aralarında süregelen anlaşmazlıklardan ötürü siyasi hayatı tehlikeye girmiştir.Bakanlığının son günlerinde Yavuz gemisinin onarılması hususunda usulsüzlük yaptığı gerekçesiyle 26 Ocak 1928'de Yüce Divan'da yargılanarak iki yıl ağır hapis cezası almıştır. Eryavuz Cumhuriyet Tarihi'nde Yüce Divan'da yargılanan ilk bakan olmuştur. Tahliye olduktan sonra yalnız bir şekilde hayatını sürdürmüş, 1947 yılında 70 yaşında iken vefat etmiştir

Abstract:
ABSTRACT
Mehmet İhsan Eryavuz was born in Üsküdar, Istanbul in 1887. He completed his primary education in Üsküdar and his secondary education in Toptaşı Military High School. After completing his higher education at Mühendishane-i Berr-i Hümayun, he became an artillery officer. On December 26, 1909, he became a senior lieutenant. He played an active role in the Karakol Cemiyeti, which was established during the British occupation of Istanbul, after first joining the Teşkilat-ı Mahsusa. He was appointed as the head of the Divan-i Harbi Orfi court, which was established in Samsun. As a result of his success at the Kartaltepe Battle during the Balkan War, he received a promotion and was elevated to the rank of major on November 29, 1914. Additionally, he received a war medal for his success as the corps artillery commander during World War I on both the Western and Eastern fronts. He secretly traveled to Anatolia to support the National Struggle and soon after began his political career. He served as a member of parliament for Cebelibereket (Osmaniye) in the First, Second and Third terms of the Grand National Assembly. In 1920, he served as the founding president of the Independence Court in Ankara. After this assignment, he served as the president of Istanbul Independence Court from 10 December 1923 until 5 February 1924, where he meticulously handled the cases. From 1924 to 1928, he served as the Minister of Navy in the governments of Fethi (Okyar) and Ismet (Inonu). However, his political career was jeopardized due to ongoing disagreements with Ismet Pasha when the Ismet Inonu government came into power. In the last days of his ministry, he was tried in the Supreme Court on charges of irregularities in the repair of the Yavuz ship and sentenced to two years of heavy imprisonment on 26 January 1928. He became the first minister to be tried in the Supreme Court in the history of the Republic. After his release, he lived a solitary life and passed away at the age of 70 in 1947.