Kullanıcı ve otomasyon sistemlerinin akıllı binalar üzerinden değerlendirilmesi
An evaluation of user and automation systems on intelligent buildings
Yazar: SİNEM ARAT
Danışman: DOÇ. DR. BİLGE SAYIL ONARAN
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Akıllı binalar = Intelligent buildings ; Bilgisayar kullanımı = Computer usage ; Kullanıcı otomasyonu = User automation ; Mimari tasarım = Architectural design ; Mimari ögeler = Architectural elements ; Otomasyon = Automation ; Otomasyon sistemleri = Automation systems ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; İnsan-teknoloji ilişkisi = Human-technology relationship ; İç mimari = Interior architecture

Özet:
20. yüzyılın sonuna doğru gelişen bilgisayar teknolojileriyle, teknoloji-insan ilişkisi giderek yoğunlaşmış, teknolojik gelişim ve dönüşümler, mekan ve mekan oluşumu kavramlarını da etkilemiştir. Bununla birlikte, teknolojinin, yaşam koşullarına etkisi, hızlı nüfus artışı, bilgisayar sistemlerinin gelişimi ve dünya enerji kaynaklarınnın azalması; bu konularda bilinçlenmeyle beraber mekan ve yapı kavramlarında 'Akıllı Binalar' olarak karşımıza çıkmıştır. Bu süreç, akıllı binaların anlaşılmasında; insan (kullanıcı), mekan ve teknoloji kavramlarının ve bu kavramların arasındaki ilişkilerin incelenmesi gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu amaçla, bu tez kapsamında:

 Birinci bölümde; mekan kavramının, insan-mekan ilişkisinin ve teknolojinin mekan kavramına etkisinin ne olduğunın saptanması amacıyla, insan-mekan etkileşimi incelenmektedir.

İkinci bölümde; insan bilgisayar ilişkisinin ve kullanıcının ne olduğu, bu ilişkinin hangi yollarla sağlandığının irdelenmesi amacıyla 'akıllılık' kavramıyla baraber insan-bilgisayar etkileşimi ele alınmaktadır.

Üçüncü bölümde; akıllı binaların tasarım özellikleri ve bu binaların alt teknolojik sistemleri olarak tanımlayabileceğimiz 'Otomasyon Sistemleri'nin' ne olduğu saptamak amacıyla, insan-akıllı bina etkileşimi detaylı ve kapsamlı olarak incelenmektedir. Bu başlık altında; yapı ve tasarım özellikleri, yapı içi tasarım özellikleri, otomatik kontrol sistemleri, bina otomasyon sistemleri ve bina yönetim sistemi açıklanmaktadır. Tüm bu alt sistemlerin bütünleşme problemleri ve gerekliliğine ve bu sistemlerin mekan olgusuna fiziksel etkileriyle, tasarım ve konfor etkileri ele alınmaktadır.

Dördüncü bölümde; dünyadaki ve Türkiye'deki akıllı bina uygulamalarından iki özdeş örnek verilmektedir. Ele alınan örneklerin akıllı binaların bilgileri, tasarım özellikleri, yapı içi tasarım özellikleri ve teknolojik sistemleri incelenmekte, tasarım, strüktür sistemi ve teknolojik sistemleriyle ilgili detaylı bilgiler anlatılarak, enerji verimliliğiyle birlikte örneklerin karşılaştırması yapılmaktadır.

Beşinci bölümde; kapsamlı değerlendirmeler, sonuçlar ve önerilerle beraber açıklanmaktadır.

Abstract:
The transitions and progress of technology have an effect on space and the composition of space due to the increase of interaction between human and computer, thanks to computer technologies development at the end of 20 th century. In addition to that the effects of technology on living conditions, growing population, the devolopment of computer technologies and decrease of energy resources in the world shows its face in the concept of space and construction as 'Intelligent Buildings' with awareness of those matters. This process shows that the examination of human (user), space and technology concepts and interaction between each other is necessary. For that purpose, within the scope of this thesis;

In the first chapter; human-space interaction is examined to purpose of determine; what is the concept of space, what is the human-space interaction and how technology affects the concept of space.

In the second chapter; the relation between human and computer and the methods-ways of this relation is analyzed in this part. Besides, user and its concepts explained with 'intelligent' notion under the headline "human-computer interaction"

In the third chapter; human computer interaction is evaluated in detail with the intend of determine what is the the intelligent building design features and 'Automation Systems' which can identifiy as a sub-systems of intelligent building technology. Buildings and building design features, interior design features, building automation systems, building manegement systems are also explained under this chapter. Furthermore, sub-systems integration problems and their vitality and influences on space concept like physical, schematic and comfort level are touched.
In the fourth chapter; two identical intelligent building implementations in the world and Turkey are exemplified. The details of the buildings, interior and exterior design features, technological systems are compared with energy consuption management.
In the fifth chapter; comprehensive assessments and conclusions are shown offering guidelines and suggestions.