Yoksul ve yoksul olmayan bireylerin besin tercihleri ve sağlık üzerine etkileri
Food preferences and health effects of poor and non-poor individuals
Yazar: ŞİRİVAN BURAK
Danışman: DOÇ. DR. NİHAL GÖRDES AYDOĞDU ; DOÇ. DR. İZZET ÜLKER
Erzurum Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Yeterli ve dengeli beslenme insan hayatı ve özellikle kronik 
hastalıkların gelişmesini engellemek adına kritik bir öneme sahiptir. Yeterli ve 
dengeli beslenmenin önündeki en büyük engellerden biri de maddi sebeplerdir. Bu 
nedenle bu çalışmada yoksul ve yoksul olmayan bireylerin besin tercihleri ve sağlık 
üzerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışma karşılaştırmalı tanımlayıcı tipte bir çalışmadır. Çalışma 
kapsamında Diyarbakır'da sosyoekonomik durumu yüksek olan Kayapınar 
bölgesinden bir aile sağlığı merkezi ve sosyoekonomik durumu düşük olan Bağlar 
bölgesinden bir aile sağlığı merkezi seçilmiştir. Kayapınar bölgesindeki Aile 
Sağlığı Merkezi'nden 125 birey ve Bağlar bölgesindeki Aile Sağlığı Merkezi'nden 
125 birey olmak üzere 40-64 yaş grubu ve gerekli kriterleri sağlayan toplam 250 
bireye ulaşılmıştır. Verilerin toplanmasında Sosyo-Demografik Özellikler Bilgi 
Formu, Antropometrik Ölçüm ve Kronik Hastalık Bilgi Formu ve Besin Tüketim 
Sıklığı Formu kullanılmıştır. Veriler yüz yüze görüşmeler yöntemiyle toplanmıştır. 
Bulgular: Yoksul ve yoksul olmayan bireylerin demografik özellikleri 
incelendiğinde; yaş, eğitim, sosyal güvence ve aylık gelir açısından gruplar arasında 
istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmaktadır (p<0,05). Katılımcıların besin 
tüketim sıklıkları da çalışmada karşılaştırılmıştır. Yoksul ve yoksul olmayan 
bireylerin tüm besin grupları açısından haftalık tüketim sıklıkları 
karşılaştırıldığında gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır 
(p<0,05). 
Sonuç: Bireylerin eğitim seviyeleri gelir miktarını etkilemektedir. Gelir 
düzeyi de beslenme tercihleri üzerinde önemli rol oynamaktadır. Bireylerin 
sosyoekonomik düzeyi yükseldikçe besinlere olan ulaşım imkânı artmakta ve daha 
dengeli ve sağlıklı beslenme sağlanmaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Beslenme, Sağlık, Yoksulluk

Abstract:
Aim: Adequate and balanced nutrition is of critical importance for human 
life and especially for preventing the development of chronic diseases. One of the 
biggest obstacles to adequate and balanced nutrition is financial reasons. Therefore, 
this study aims to determine the food preferences and health effects of poor and 
non-poor individuals.
Methods: This study is a comparative descriptive research and focuses on 
two family health centers in Diyarbakır: one from the Kayapınar region, which has 
a high socioeconomic status, and another from the Bağlar region, which has a low 
socioeconomic status. A total of 250 individuals (aged 40-64) were selected, with 
125 individuals from the family health center in the Kayapınar region and 125 
individuals from the family health center in the Bağlar region. The data collection 
involved the use of a Socio-Demographic Characteristics Information Form, 
Anthropometric Measurement and Chronic Disease Information Form, and Food 
Consumption Frequency Form. The data were collected through face-to-face 
interviews. 
Results: When examining the demographic characteristics of low-income 
and non-low-income individuals, a statistically significant difference was found 
between the groups regarding age, education, social security, and monthly income 
(p<0.05). The frequency of food consumption among the participants was also 
compared in the study. When comparing the weekly consumption frequencies of all 
food groups between low-income and non-low-income individuals, a statistically 
significant difference was identified between the groups (p<0.05). 
Conclusion: The education level of individuals affects the amount of 
income. Income level also plays an essential role in nutritional preferences. As the 
socioeconomic level of individuals increases, their access to food increases, 
providing a more balanced and healthy diet.
Keywords: Nutrition, Health, Poverty