Menstruel siklusun dişeti üzerine etkileri
The effects of menstrual cycle on gingival health
Yazar: ÜLKÜ BAŞER
Danışman: PROF. DR. FUNDA YALÇIN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Çalışmamız, menstruel sikluste oluşan hormonal dalgalanmanın dişeti üzerine etkisini, klinik ölçümler ve dişeti oluk sıvısı miktarı, dişeti oluk sıvısındaki interlökin 1 beta ve tümör nekrotizan faktör alfa inflamasyon parametrelerini kullanılarak incelemek amacıyla planlanmıştır.İstanbul Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi kız ögrencileri arasından, düzenli mestruel siklusu olan, infertilite tedavisi görmemiş, oral kontraseptif kullanmayan, gebe olmayan sistemik olarak sağlıklı 37 birey seçilmiştir. Seçilen kız öğrencilerin hafif düzeyde gingivitisli olmasına ve ağız bulgularında çapraşıklık ve kuron köprü protezi gibi yerel hazırlayıcı faktörlerin bulunmamasına dikkat edilmiştir. Bireyler, ağız bakım alışkanlıklarının değerlendirilmesi ve siklus sürelerinin belirlenmesi için iki ay boyunca takip edilmiştir. Oral hijyeni yeterli olan ve düzenli menstruel siklusu olan bireylerden menstruel siklusun ilk gününde, ovulasyon gününde ve progesteron artış gününde olmak üzere aynı siklus içinde toplam üç kez plak indeksi, sondalamada kanama, gingival indeks ölçümleri yapılmış ve dişeti oluk sıvısı örnekleri toplanmıştır. Tahmini olarak belirlenen günler serum progesteron ve estradiol düzeylerine bakılarak doğrulanmıştır. Menstruasyonun ilk gününde olmak üzere bir kez sondalanabilir cep derinliği ölçümleri yapılmıştır. Niceliksel verilerin karşılaştırılmasında tekrarlı ölçümlerde varyans analizi ve farklılığa neden olan grubun tespitinde paired sample t testi, parametreler arasındaki ilişkilerin incelenmesinde ise pearson korelasyon testi kullanılmıştır.Menstruel siklus boyunca hormonal değişime bağlı olarak plak indeksi değerlerinde anlamlı bir farklılık olmamasına rağmen sondalamada kanama, dişeti oluk sıvısı miktarı ve dişeti oluk sıvısındaki interlökin 1 beta düzeyleri progesteron artış gününde diğer ölçüm günlerine göre anlamlı derecede yüksektir. Gingival indeks ve dişeti oluk sıvısında tümör nekrotizan faktör alfa düzeylerindeki değişim ölçüm günleri arasında anlamlı farklılık göstermemiştir. Çalışmamızda menstruel sikluste görülen hormonal dalgalanmanın dişeti üzerine etkileri olduğu gözlenmiştir.

Abstract:
The purpose of this longitudinal, prospective study was to compare gingival changes of cyclic women at different time of their menstrual cycle.37 female dental students were enrolled in this study. They all had mild gingivitis or clinically healthy gingiva. Pregnants, smokers, subjects under infertilization treatment or has irregular periods, were excluded from the study. Subjects were given oral hygiene intstruction before the study began and their plaque index scores were recorded for two months. Menstrual cycle duration and regularity were also checked at the same time.Plaque index, gingival index, bleeding on probing, gingival crevicular measurements for laboratory examinations were made on the first day of the menstruation, on the ovulation day and on the prodominance of progesterone secretion day. These certain menstrual cycle days have been determined with serum progesteron end estradiol levels. For laboratory examinations, gingival crevicular fluid were taken to analyze interleukin 1 beta and tumor necrosis factor alfa levels. Considering that there would no clinically measurable changes of attachment levels in a few day period, probing depth and measurements were performed only once to assess the periodontal condition of the patients.Analysis of variance for repeated measures was used to determine differences in parameters between three examination time points. If difference was detected Paired Sampled T test was used to determine which of the time points was different from others. Pearson correlation cofficients were calculated for the relation between variables.Even though plaque index did not show any significant change, bleeding on probing, gingival crevicular fluid volume and interleukin 1 beta levels were significantly higher on the prodominance of progesteron secretion day. Gingival indices did not show any significant differences during different phases of the menstrual cycle. Analyses of these data shows that fluctuation of sex steroid hormones during menstrual cyclehas effects on gingival.