COVİD-19 pandemisinin yiyecek içecek sektörü çalışanlarının tükenmişlik düzeylerine etkisi: Diyarbakır ili örneği
The effect of COVID-19 pandemic on food and beverage sectorworkers' burnout levels: The case of Diyarbakır
Yazar: AMİNE ÇALIŞKAN GÜLDALI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAY GÜLERTEKİN GENÇ
Batman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Salgın hastalıklar tarih boyunca insanlığı etkisi altına almıştır. Çin'in Wuhan kentinde ortaya
çıkan Covid-19 salgını, dünyaya hızlı bir şekilde yayılmış ve ülkemizi de büyük ölçüde sarsmıştır.
Hastalığın yayılmasını engellemek adına dünya genelinde kapanmalar, uçuş ve sokağa çıkma yasakları
gibi kısıtlamalara gidilmiştir. Bu kısıtlamalardan en çok etkilenen sektörlerin başında da yiyecek-içecek işletmeleri gelmektedir. Bu dönemde sektörde yaşanan ekonomik krizler ve kısıtlamalar çalışanları büyük oranda etkilemiştir.
Yiyecek-içecek sektörünün servis personelleri, insanlarla sürekli iletişim kuran ve güler yüzlü
olmayı gerektiren bir meslek icra etmektedir. Ayrıca memnuniyet odaklı olan bu sektörde çalışanlar, bu dönemde iş yükünün ağırlığı altında ezilmiş, hastalığa yakalanma, hastalığı ailesine bulaştırma
korkusuyla da bir tükenmişlik duygusu yaşamıştır. Bu nedenle tükenmişlik sendromunun nedenlerini
anlamak hem bireylerin hem de işletmelerin geleceğini şekillendirmek adına önemli bir araştırma alanıdır.

Bu çalışma; Covid-19 pandemi sürecinde binlerce kişiyi istihdam eden yiyecek-içecek sektörü
çalışanlarının, tükenmişlik durumundan ne kadar etkilendikleri açısından önem arz etmektedir.
Bu çalışmada; Covid-19 pandemisinin, yiyecek–içecek sektörü çalışanlarının tükenmişlik
düzeylerine etkisi araştırılmıştır. Çalışma, anket tekniğiyle yapılmıştır. Diyarbakır ilinde faaliyet gösteren yiyecek–içecek sektörü çalışanlarına 414 anket uygulanmıştır.
Verilerin analizi istatistiki yöntemler aracılığıyla incelenmiştir. Yapılan analiz sonuçlarına göre
Covid-19 hastalığının, çalışanların tükenmişlik sendromuna etkisi olduğu anlaşılmıştır. Covid-19
hastalığına yakalanma korkusu taşıyanların oranı, hastalığa yakalanma korkusu taşımayanlardan %23,7
daha fazla tükenmişlik sendromuna sahip olduğu görülmüştür. Ayrıca kadınların; erkeklere göre Covid-
19 salgınından daha çok korktukları, özellikle 46 yaş ve üzeri bireylerin; diğer yaş gruplarına göre daha fazla tükenmişlik yaşadıkları, bekar katılımcıların ise evli katılımcılara göre daha tükenmiş hissettikleri, lisansüstü mezunların salgından az korku yaşadıkları belirlenmiştir. Bunun dışında yiyecek- içecek sektöründe çalışma süresi ile Covid-19 hastalık korkusu ve tükenmişlik açısından ciddi farklılıklar tespit edilmemiştir. Son olarak asgari ücret ve altı alan katılımcıların; diğer gelir gruplarına göre daha fazla tükenmişlik yaşadıkları anlaşılmıştır. Elde edilen bulgular, Covid-19 salgınının yiyecek-içecek sektörü çalışanlarının tükenmişlik sendromuna etki etmesi açısından dikkate değerdir.

Abstract:
Epidemics have affected humanity throughout history. The Covid-19 outbreak, which emerged in Wuhan, China, spread rapidly wordwide and shook our country to a great extent. To prevent the spread of the disease, restrictions such as closures and curfews have been imposed worldwide. Food and beverage businesses are among the sectors most affected by these restrictions. The economic crises and restrictions experienced in the sector during this period greatly have affected the employees. With the addition of high stress and burnout to the closures many situations, such as quitting and decreasing quality in the organizational structure, have emerged.

Service personnel in the food and beverage sector perform a profession that requires constant
communication with people and a smiling face. In addition, employees in this sector, which is focused on satisfaction, were overwhelmed by the weight of the workload during this period and experienced a sense of burnout with the fear of getting sick and infecting their families Therefore, understanding the consequences of burnout is an important research area to shape the future of individuals and businesses.This study is important in terms of how much food and beverage sector employees who employed thousands during the COVİD-19 pandemic are affected by burnout.

This study investigated the effect of the COVID-19 pandemic on the burnout levels of food and
beverage sector employees operating in Diyarbakır. The study was conducted with the survey technique.The 414 food and beverage sector employees were surveyed.

The data were analyzed through statistical methods. According to the results, it has been seen
that the rate of those who have a fear of contracting COVID-19 disease has 23.7% more burnout
syndrome than those who do not have a fear of contracting the disease. Moreover, it was determined that women were more afraid of the COVID-19 pandemic than men, especially individuals aged 46 years and over who experienced more burnout than other age groups, single participants felt more burned out than married participants, and postgraduate graduates experienced less fear of the pandemic. Apart from this, no significant differences were found regarding working time in the food and beverage sector and fear of COVID-19 disease and burnout. Finally, it was understood that participants earning minimum wage and less experienced more burnout than other income groups. The findings are remarkable in terms of the effect of the COVID-19 pandemic on the burnout syndrome of food and beverage sector employees.