Adölesanlarda duygu değişiklikleri ile yeme eğilimi ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluating the emotional variations and eating tendency relation in adolescents
Yazar: AYŞEGÜL KARACAÖREN
Danışman: PROF. DR. MUHİTTİN TAYFUR
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Duygudurum = Mood ; Ergenler = Adolescents ; Yeme bağımlılığı = Food addiction

Özet:
Bu çalışmanın amacı, adölesanların duygu değişiklikleri ile yeme eğilimleri
arasındaki ilişkinin incelenmesi ve farklı duygular esnasında tercih edilen ve
tüketilmek istenen besinlerin belirlenmesidir. Çalışma, Eylül-Ekim 2018 tarihleri
arasında Ankara ili Çankaya Bilgi Temel Lisesi'nde 10-19 yaş arası 193 öğrenci (62
erkek, 131 kız) üzerinde yürütülmüştür. Adölesanlara ait genel bilgiler, kişilerin
sağlık durumları, duygu değişiklikleri (üzgün/mutsuz olma, endişeli/kaygılı olma,
sınav stresi, mutluluk, halsiz/hasta olma, başarısızlık hissi, yalnızlık hissi ve hayal
kırıklığına uğrama) ve yeme ilişkisini içeren soruların yer aldığı anket, Hollanda
Yeme Davranışı Anketi (DEBQ) uygulanmış ve duygusal yeme alt ölçeği ile
değerlendirilmiştir. Katılımcıların antropometrik ölçümleri saptanmıştır. Çalışmada
ki katılımcıların %32.1'i erkek %67.9'u kız ve yaş ortalaması 16.2±1.2 yıl olarak
saptanmıştır. Adölesanların BKİ-z skor değerlerine göre %79.7'si normal, %12.9'u
hafif şişman, %4.8'i obez ve %2.6'sı zayıf olarak tespit edilmiştir. Adölesanlar,
üzgün/mutsuz, endişe/kaygı, sınav stresi, hasta/halsiz, başarısızlık, yalnızlık, hayal
kırıklığı hissettikleri zaman 'daha az yerim', mutlu hissettikleri zaman 'herhangi bir
değişiklik olmaz' şeklinde ifade ettikleri görülmüş ve cinsiyete göre istatistiksel
olarak farklılık tespit edilmiştir (p<0.05). Besin tercih eğilimine baktığımızda
çikolatanın bütün duygu durumlarda ilk tercih edilen besin olduğu görülmüştür.
DEBQ-duygusal yeme alt ölçek puan ortalamaları ile katılımcıların cinsiyet, yaş,
teşhis edilmiş hastalık olma durumu, fiziksel aktivite ve BKİ-z skor değeri
istatistiksel olarak ilişkili bulunmamıştır (p>0.05). Katılımcıların duygusal yeme
eğilimlerini tespit etmek için DEBQ-duygusal yeme alt ölçeği ile 8 farklı duygu
durumunun ilişkisine bakıldığında üzgün/mutsuz, endişe/kaygı, sınav stresi, mutlu,
yalnızlık, hayal kırıklığı hissedilen duygu durumlarında pozitif yönlü korelasyon
saptanmıştır. Sonuç olarak adölesanların genellikle olumsuz duygu durumundayken daha az yemek yeme eğilimi gösterdikleri ve ilk tercih ettikleri besinlerin de yüksek
enerjili atıştırmalık karbonhidratlar olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This study was planned to investigate the relationship between emotion changes and
eating tendencies in adolescents and to determine the preferred foods to be consumed
during different emotions. The study was conducted on 193 students (62 males, 131
females) between the age of 10-19 studying Çankaya Bilgi Temel High School in
Ankara between September and October 2018. General information about
adolescents, health status of individuals, emotion changes (sad / unhappy, anxious /
anxious, exam stress, happiness, weak/ sick, feeling of failure, feeling loneliness and
disappointment) and questions about the eating relationship, The Dutch Eating
Behavior Questionnaire (DEBQ) was administered and evaluated with the emotional
eating subscale. Anthropometric measurements of the participants were determined.
Of the participants in the study, 32.1% were male and 67.9% were female and the
mean age was 16.2 ± 1.2 years. The BMI-z scores of the adolescents in our study
were 79.7% normal, 12.9% were overweight, 4.8% were obese and 2.6% were
underweight. The adolescents feel sad / unhappy, worry / anxiety, exam stress, sick /
weak, failure, loneliness, disappointment when they said ''eating less'', when they
feel happy when they said ''no change'' and they are determined statistically by
gender. (p <0.05). When we look at the preference of food, it is seen that chocolate is
the first preferred food in all emotion situations. Gender, age, diagnosed disease
status, physical activity and BMI-z score were not statistically significant (p> 0.05).
Participants with The Dutch Eating Behavior Questionnaire-emotional eating
subscale to identify emotional eating tendencies of 8 when we look at the
relationship of different mood statistically significant but not sad / unhappy, worry /
anxiety, exam stress, happy, lonely, dissappointment positive correlation in felt
mood. As a result, it is determined that adolescents tend to eat less often while they
are in negative emotions and they prefer to eat high-energy snacks.