Ibn Âşûr'un et-Tahrîr ve't-Tenvîr'inde münâsebet ilmi
The science of relation to the Quran in the commentary ofIbn Ashur
Yazar: OMAR M.O. ABULAIL
Danışman: PROF. DR. CELİL KİRAZ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Et-Tahrir ve`t-Tenvir = Et-Tahrir ve`t-Tenvir ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Münasebet = Interrelation ; Tefsir = Commentary ; İbn Aşur =   ; İslamiyet = Islam

Özet:
Tez dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde İslam âlimi İbn Âşûr'un
tanıtılması ve münâsebet ilminin tarifi bulunmaktadır. İbn Âşûr ve onun bırakmış
olduğu eserleri ve kitapları hakkında bilgiler sunulmuştur. Bunun yanında tezin ana
konusu olan tefsiriyle ilgili kapsamlı malumatlar zikredilmiştir. Yazarın tefsirinin
başında zikretmiş olduğu mukaddimelere detaylı bir şekilde yoğunlaşılmış ve İbn
Âşûr'un tefsirindeki metodu genel olarak ifade edilerek bu bölüm tamamlanmıştır.
Birinci bölümün ikinci kısmında münâsebet ilminden bahsedilmiştir. Bu ilmin
tanımı, bu ilmin ortaya çıkışı ve şu anki durumuyla ilgili bilgilerin zikredilmesi yanında
âlimler arasında (tartışılan) bu ilmin problemleri dile getirilmiş ve bu ilme karşı çıkan
ve tenkit edenler ile bu ilim taraftarlarının konumları ifade edilerek bunların görüşleri
karşılaştırılmıştır. Daha sonra da münâsebet ilminin önemi, faydaları ve son olarak bu
konuyla ilgili yazılmış önemli kitap isimleri açıklanmıştır.
İkinci bölümün konusu ise İbn Âşûr'un "et-Tahrîr ve't-Tenvîr" isimli tefsirinde
münâsebet ilmini ifade ederken takip ettiği metot ve kaidelerdir. Zira onun metodu tezin
konusu hakkında bize fayda vermekte ve gelecek bölümleri anlama hususunda da
okuyucuya kolaylık sağlamaktadır. Bu bölümde İbn Âşûr'un metodu gerek âyetler
arasında ve gerekse sûreler arasında olsun münâsebetler karşısındaki konumu
açıklanmıştır. Bu arada metodu hakkında başka noktalara da parmak basılmıştır.
Üçüncü bölümde "et-Tahrîr ve't-Tenvîr" tefsirinden münâsebetlerle ilgili pratik
örnekler verilmiştir. Kur'ân âyetleri ve sûrenin bölümleri arasındaki münâsebetler ile bu
münâsebetlerin açıklanması ve müfessirlerin sözleri arasındaki mukayeseler ve de
münâsebet konusunun izahları bulunmaktadır.
Dördüncü ve son bölümde ise İbn Âşûr'un özgün ve uzman olduğu ve tefsirinde
ifade ettiği münasebetlerden bahsedilmektedir. Bu münâsebetler de kıssalarda,
fâsılalarda ve kasem ile kendisine kasem edilen arasındaki münâsebetler olmak üzere üç
kısımdır. İşte bu kısımlar örnekler verilerek detaylı bir şekilde açıklanmıştır.

Abstract:
My thesis consists of four parts. In the first part , the introduction of the Islamic scholar
Ibn Ashur and the description of the science of münâsebet are included. Information about Ibn
Ashur and his works and books left by him was presented. In addition, comprehensive
information about the interpretation, which is the main subject of the thesis, is mentioned. And
the author's intentions at the beginning of his commentary have been focused in detail and this
chapter has been completed by expressing the method of Ibn Ashur in his interpretation in
general.
The science of the relation is mentioned in the second part of the first chapter. In
addition to mentioning the definition of this science, the emergence of this great science and its
current situation, the problems of this science (discussed) among the scholars were expressed
and the positions of those who opposed and criticized this science were expressed and their
views were compared. Then, the importance and benefits of the science of münâsebet and lastly
important book titles written on this subject were explained.
The subject of the second part is the methods and rules that Ibn Ashur followed while
expressing the science of realtionship in his commentary named "et-Tahrîr ve't-Tenwîr".
Because his method is beneficial for us about the subject of the thesis and provides convenience
to the reader in understanding the next chapters. In this section, the method of Ibn Ashur and his
position against the relations between verses and surahs are explained. Meanwhile, other points
about his method have also been touched upon.
In the third chapter, practical examples related to the interpretation of "et-Tahrîr ve'tTenvîr" are given. The relations between the verses of the Quran and the parts of the chapter are
explained by the explanations and the comparisons between the words of the commentators and
the explanation of the subject of relation.
In the fourth and last chapter, it is mentioned that Ibn Ashur is an unique expert and the
relation she expresses in his interpretation. These relations are also in three parts, namely in
stories, episodes, and the relations between the qasem and what is ascribed to him. These parts
are explained in detail with examples.