Maksiller ve mandibular gömülü üçüncü molarların prevalanslarının ve paternlerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of the prevalences and patterns of maxillary and mandibular impacted third molars
Yazar: ELSHAN MURADOV
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SADİ MEMİŞ
Kocaeli Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Azı dişi-üçüncü = Molar-third ; Diş-gömülü = Tooth-impacted ; Maksilla = Maxilla ; Mandibula = Mandible ; Prevalans = Prevalence ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Amaç: Üçüncü molar dişler çenelerde en sık gömülü kalan dişlerdir. Toplumda gömülü maksiller ve mandibular üçüncü molar dişlerin görülme insidansları; çalışmanın yapıldığı yere ve toplumlara göre farklılıklar gösterebilmektedir. Bu çalışmanın amacı toplumdaki maksiller ve mandibular üçüncü molar dişlerin gömülülük prevelanslarının bulunması, mandibular üçüncü molar dişlerin mandibular kanalla ilişkisi,  mandibular ve maksiller üçüncü molar dişlerle ilişkili patolojik lezyonların değerlendirilmesi, gömülü üçüncü molar komşuluğunda ikinci molar diş bulunuyorsa ikinci molar dişte bulunan çürük veya kök rezorpsiyonlarının değerlendirilmesidir.
Yöntem: Çalışmaya Ocak 2021- Ocak 2022 yılları arasında Kocaeli Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesine başvurmuş hastalar dahil edildi. Dahil edilme kriterlerine uyan hastaların klinik arşivinde bulunan ortopantomografileri (OPG) incelendi. Öncelikle çenelerde bulunan gömülü üçüncü molar dişlerin prevelansına bakıldı. Yaş ve cinsiyet gibi demografik veriler yüzdesel ve sayısal olarak değerlendirildi. Ayrıca tüm veriler yüzdesel ve istatistiksel olarak istatistik yazılımı ile hesaplandı. Anlamlılık düzeyi p<0,005 olarak alındı.
Bulgular: Çalışmaya, araştırma kriterlerimize uygun toplam 2500 hasta dahil edildi. Dahil edilen hastaların yaş ortalaması 29,0 ± 10,1 olarak hesaplandı. 650 hastada toplam 942 (%37,68) gömülü üçüncü molar diş tespit edildi. Hastaların 350'si (%53,8) kadın, 300'ü (%46,1) erkekti. Toplam maksillada 418 üçüncü molar, mandibulada ise 524 gömülü üçüncü molar görüldü. Hastalarda bulunan gömülü üçüncü molar dişlerin 618'i yarı gömülü iken, 324'ü tam gömülüydü. Hem kadın hem erkeklerde maksillada vertikal, mandibulada ise mezioanguler açılanma en sık görülen gömülü açılanma tipiydi. Gömülü üçüncü molar dişlerin Pell ve Gregory sınıflamasına göre en yaygın görülen sınıflama tipi Sınıf IIA'ydı. Retromolar boşluk mandibula sağ taraf için 6,20 ± 2,87, mandibula sol taraf için 5,86 ± 2,79 olarak hesaplandı. Hem yarı gömülü hem tam gömülü üçüncü molar dişlerin gömülülük prevalansı mandibulada maksilladan daha yüksek bulundu (p<0,001). 
Sonuç: Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre gömülü üçüncü molar dişlerin toplumda azımsanmayacak oranda görüldüğü ayrıca gömülü üçüncü molar dişlerin çenelerdeki açılanmalarının değişkenlik gösterebileceği, mandibular kanal veya patolojik oluşumlarla ilişkili olabileceği ortaya konulmuştur. Bu noktada ağız, diş ve çene cerrahlarının bilgi ve farkındalığının arttırılması için farklı bölgelerde ve farklı zamanlarda benzer çalışmaların yapılması önerilir. 
Anahtar kelimeler: Açılanma, gömülü diş, insidans, prevelans, üçüncü molar

Abstract:
Objective: Third molars are the most frequently impacted teeth in the jaws. The incidence of impacted maxillary and mandibular third molars in the population; may differ according to the place of study and societies. The aim of this study is to find the prevalence of impaction of maxillary and mandibular third molars in the population, the relationship of mandibular third molars with the mandibular canal, the evaluation of pathological lesions associated with mandibular and maxillary third molars, the evaluation of caries or root resorptions in the second molar if second molar is adjacent to the impacted third molar.
Method: Patients who applied to Kocaeli University Faculty of Dentistry between January 2021 and January 2022 were included in the study. Orthopantomographies (OPG) in the clinical archives of patients who met the inclusion criteria were analyzed. First, the prevalence of impacted third molars in the jaws was examined. Demographic data such as age and gender were evaluated as percentages and numbers. In addition, all data were calculated as percentage and statistically with statistical software. Significance level was taken as p<0.005.
Results: A total of 2500 patients who met our research criteria were included in the study. The mean age of the included patients was calculated as 29.0 ± 10.1. A total of 942 (37.68%) impacted third molars were detected in 650 patients. The 350 (53.8%) of the patients  were female and 300 (46.1%) were male. A total of 418 third molars were seen in the maxilla and 524 impacted third molars in the mandible. While 618 of the impacted third molars in the patients were semi-impacted, 324 were fully impacted. Vertical angulation in the maxilla and mesioangular angulation in the mandible was the most common type of impacted angulation in both men and women. According to the Pell and Gregory classification of impacted third molars, the most common classification type was Class IIA. The retromolar space was calculated as 6.20 ± 2.87 for the right side of the mandible and 5.86 ± 2.79 for the left side of the mandible. The prevalence of impaction of both semi-impacted and fully impacted third molars was higher in the mandible than in the maxilla (p<0.001).
Conclusion: According to the results obtained from the study, it was revealed that impacted third molars are seen at a substantial rate in the society, and that the angulation of impacted third molars in the jaws may vary and may be related to mandibular canal or pathological formations. At this point, it is recommended to carry out similar studies in different regions and at different times in order to increase the knowledge and awareness of oral and maxillofacial surgeons.
Keywords: Angle, impacted tooth, incidence, prevalence, third molar