Lomber faset osteoartriti'nde proloterapinin etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of prolotherapy in lumbar facet osteoarthritis
Yazar: ZÜLAL ZOR GÜMÜŞ
Danışman: PROF. DR. FATMA NUR KESİKTAŞ ; DOÇ. DR. BAHAR DERNEK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Fizik Tedavi Ve Rehabilitasyon Eğt. ve Arş. Hast. / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Osteoartrit = Osteoarthritis ; Proloterapi = Prolotherapy ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Amaç: Lomber faset osteoartriti (LFOA) kronik bel ağrısının önemli
nedenlerinden birisidir. Konservatif tedaviye yanıtsız faset eklem sendromu (FES)
tedavisinde perkutan invazif girişimler kullanılabilir. Daha önce yapılan çalışmalarda
proloterapinin eklem kıkırdak defektlerinde onarım sağladığı bilinmektedir. Ancak
LFOA'da yapılan çalışma bulunmamaktadır. Çalışmamızın amacı LFOA'na bağlı bel
ağrısında proloterapi enjeksiyonun etkinliğinin değerlendirilmesidir.
Gereç ve Yöntem: : Randomize çift kör klinik çalışmada, S.B.Ü İstanbul Fizik
Tedavi ve Rehabilitasyon Eğitim Araştırma Hastanesi'ne poliklinikten başvuran
lomber manyetik rezonans görüntülemelerinde (MRG) LFO tespit edilen,
konservatif tedaviden fayda görmemiş gönüllü 60 hasta çalışmaya dahil edildi.
Hastalar sıralı randomizasyon yöntemiyle 3 gruba ayrıldı. Mevcut gruplarına göre
ultrason (usg) eşliğinde 4 seviyeli faset eklem enjeksiyonu uygulandı. Değerlendirme
uygulama öncesi ve uygulamanın bitiminden sonra 1. ay ve 3. aylarda yapıldı.
Değerlendirme için El Yer Mesafesi, Lomber Eklem Hareket Açıklığı (EHA), 6
dakika Yürüme Testi, Milligram Testi, Görsel Analog Ölçek(VAS), Oswestry Bel
Ağrısı Dizabilite İndeksi (ODI) kullanıldı.
Bulgular: Steroid ve Prolo gruplarında tedavi öncesi ve sonrası karşılaştırıldığında
VAS (istirahat, hareket, uyku) ve ODI skorlarında anlamlı iyileşme gözlemlendi.
Prolo grubunda Kontrol grubuna kıyasla tedavi sonrası 1. ay ve 3. ay kontrollerinde
VAS (istirahat, hareket) skorları daha düşük saptandı. Gruplar arası istatistiksel
olarak anlamlı fark saptandı (p<0,05). Prolo grubunda Kontrol grubuna kıyasla VAS
uyku ve ODI toplam skoru 3. ayda daha düşük saptandı ve istatistiksel olarak anlamlı
fark saptandı (p<0,05). Prolo grubunda Steroid grubuna kıyasla tedavi sonrası 3. ay
kontrolünde VAS (hareket, uyku) ve ODI skorları daha düşük saptandı. Steroid
grubunda Kontrol grubuna kıyasla tedavi sonrası 1. ay kontrollerinde VAS (istirahat,
hareket) ve ODI skorları daha düşük saptandı. Gruplar arası istatistiksel olarak
anlamlı fark saptandı (p<0,05).
Sonuç: Bu çalışmada proloterapi tedavinin etkinliğini ve işlemin ağrı ve
yaşam kalitesine etkisini değerlendirmek amacıyla VAS ve ODI skorlarını inceledik.
Proloterapi tedavisinin ağrı üzerindeki etkinliği 1. ve 3. ayda plasebodan üstün
bulundu. İşlem sonrası 3 aylık takiplerimizde Steroid ve Prolo gruplarında VAS ve
ODI değerlerinde anlamlı düşüş tespit ettik. Ancak bu azalma 1. ayda Steroid
grubunda, 3.ayda Prolo grubunda daha belirgindi. Proloterapi faset eklem
osteoartritine bağlı bel ağrısında steroid tedavisine alternatif bir tedavi yöntemidir.
Anahtar Kelimeler: Lomber faset osteoartriti, Proloterapi, Ultrason eşliğinde faset
eklem enjeksiyonu

Abstract:
Aim: Lumbar facet osteoarthritis (LFOA) is one of the important causes of
chronic low back pain. Percutaneous invasive interventions can be used in the
treatment of facet joint syndrome (FES) unresponsive to conservative therapy. In
previous studies, it is known that prolotherapy provides repair in articular cartilage
defects. However, there are no studies conducted in LFOA. The aim of our study is
to evaluate the effectiveness of prolotherapy injection in low back pain due to LFOA.
Materials and Methods: In this randomized double-blind clinical trial, 60 patients
who applied to S.B.Ü Istanbul Physical Therapy and Rehabilitation Training and
Research Hospital from the outpatient clinic and were found to have LFO in lumbar
magnetic resonance (MR) imaging and did not benefit from conservative treatment
were included in the study. Patients were divided into 3 groups by sequential
randomization method. Ultrasound (usg) guided 4-level facet joint injection was
applied according to the existing groups. Evaluation was made before the application
and at the 1st and 3rd months after the end of the application. Fingertips to Floor
Distance Test(FTF), Lumbar Range of Motion (LROM), 6-minute Walk Test,
Milligram Test, Visual Analog Scale (VAS), Oswestry Low Back Pain Disability
Index (ODI) were used for evaluation.
Results: When compared before and after treatment in the Steroid and Prolo
groups, a significant improvement was observed in VAS (rest, movement, sleep) and
ODI scores. In the Prolo group, VAS scores (rest, movement) were lower at 1 and 3
months post-treatment compared to the Control group, and a statistically significant
difference was found (p<0.05). In the Prolo group, VAS sleep and ODI total score
were lower at 3 months post-treatment compared to the Control group, and a
statistically significant difference was observed (p<0.05). In the Prolo group, at the
3-month post-treatment assessment, VAS (movement, sleep) and ODI scores were
lower compared to the Steroid group. In the Steroid group, at 1-month post-treatment
assessments, VAS (rest, movement) and ODI scores were lower compared to the
Control group. Statistically significant differences were found between the groups
(p<0.05)
Conclusion: In this study, we examined VAS and ODI scores to assess the
effectiveness of prolotherapy treatment and its impact on pain and quality of life. The
efficacy of prolotherapy treatment on pain was found to be superior to the placebo at
1 and 3 months. In our 3-month follow-ups after the procedure, we observed
significant decreases in VAS and ODI values in both the Steroid and Prolo groups.
However, this reduction was more pronounced in the Steroid group at the 1-month
mark and in the Prolo group at the 3-month mark. Prolotherapy emerges as an
alternative treatment method to steroid therapy for low back pain associated with
facet joint osteoarthritis.
Key Words: Lumbar facet osteoarthritis, Prolotherapy, Ultrasound guided
facet joint injection