Fiziksel çevrenin Alzheimer hastalığındaki yeri ve önemi: Farklı tipteki özel Alzheimer bakımevleri için iç mekân tasarım kriterlerinin geliştirilmesi
The role and important of physical environmental in Alzheimer's disease: Design criteria proposal for different types of Alzheimers' nursing homes
Yazar: DİLEK ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE GÖRGÜL
İstanbul Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı / İç Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Tasarım = Design

Özet:
Günümüzde, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerdeki yaşlı nüfusun artmasıyla demans hastalığı ve özellikle demans hastalığının en sık görülen tanısı olan alzheimera bağlı demans hastalığı önemli bir sorun hâline gelmiştir. 
Alzheimer hastalığı, tıbbi, sosyal ve psikolojik sorunları da beraberinde getiren bir hastalıktır. Unutkanlık ile başlayan hastalık, hastanın kişilik değişikliği yaşamasıyla ilerlemekte, sözel ve motor becerilerini kaybetmesine sebep olmakta ve hastalık ilerledikçe hastayı günlük ihtiyaçlarını karşılayamaz ve bu sebeple de bakıma muhtaç hâle getirdiği bilinmektedir.
Günümüze kadar, birçok bilim insanının dâhil olduğu ve sayısı her gün artan çok sayıda araştırmada, fiziksel çevre ve sosyal bakım ortamının demans hastalarının yaşam kalitesini arttırabileceği veya olumsuz yönde etkileyebileceği konusunda görüş ve değerlendirmeler aktarılmıştır. Bir başka ifadeyle, fiziksel çevre tasarımı, demans hastalığına sahip bireylerin yaşam kalitesini arttırıcı ve işlevselliklerini teşvik edici bir ortam hazırlar ve bu anlamda biz tasarımcılar için oldukça önem arz eder.
Tüm bu gelişmelerin uzantısında, bu çalışma kapsamında temelde mevcut araştırmalardan yola çıkılarak, bilgi toplayıp fiziksel çevrenin alzheimer hastalarının bakımındaki yerinin ve öneminin gösterilmesi hedeflenmiştir. Öncelikle çalışma kapsamında, Türkiye'deki mevcut alzheimer hastaları bakım politikaları incelenmiş, akabinde bakım merkezlerine yönelik araştırma ve incelemeler yapılmıştır. Çalışma süresince kapsamlı literatür taraması yapıldıktan sonra elde edilen veriler doğrultusunda Türkiye Alzheimer Derneği'yle iletişime geçilip, derneğe bağlı Eskişehir Alzheimer Konuk Evi, Konya Alzheimer Gündüz Yaşam Evi ve Mersin Yaşlı Yaşam Merkezi araştırma alanları olarak belirlenmiştir. Seçilen bu birimlerde, mekân ve kullanıcılar açısından gözlemler yapılmış, sağlık personelleri ve hasta bakıcılarıyla görüşülerek, fiziksel çevre tasarımının hastaların davranış ve tutumları üzerindeki etkisini saptamaya yönelik; mekân örgütlenmesine, iç mekân konfor koşullarına ve mekân donatılarına ilişkin yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Bütün bu incelemeler ve ulaşılan bulgular eşliğinde, hastaların günlük yaşam aktivitelerine yönelik ihtiyaçların analiz edilmesi ile elde edilen bulgular ışığında alzheimer hastalarının yaşam kalitesinin yükseltilmesine yönelik tasarlanacak mekânlara ait tasarım kriterlerinin önerilmesi amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: İç Mekan Tasarımı, Sağlık Yapıları, Alzheimer Hastalığı

Abstract:
Today, with the increasing elderly population both in developed and developing countries, the disease of dementia especially the most common diagnosis of alzheimer cases become the major problem.
Alzheimer is a disease that emerges together with medical, social and psychological problems. Begining with forgetfulness, progresses with the patient's personality changes, while leading the patient to lost its verbal and motor skills. As the disease progresses, the patients unfortunately can not perform their daily needs and therefore oblige care at the end.
Large numbers of researches have been carried out until today. Although the number is increasing everyday, scientists and assesments were proved that physical environment and social care environments could improve the quality of life for the patients with dementia, and may reduce the negative affects of the disease. In other words, design of physical environment paves the way for enhancing the quality of life and encouraging the functionality of people with dementia. In this respet, the design of physical environments of the patients with dementia is also a very important tast for designers.
In this thesis, it is aimed to draw a guide line for designing the physical environments of the patinets with dementia. This, gathering information on the basis of an existing research to reflect the importance of the physical environment, in the care of alzheimer's patients; to analyze their daily needs; to suggest design criteria related enhancing the life quality of alzheimer's patients in the light of find outs from the analysis are all the essential aim of this thesis study.
The scope of the study is initially to assess and enhance the present care policy in Turkey for the patients with Alzheimer's disease while observing and examing the care centers for people with alzheimer's disease. During the study, after a comprehensive literature review, an extensive field research is performed in order to collective data sets from selected alzheimer centers: Eskişehir Alzheimer's Long-term Guest House, Konya Alzheimer Day Care Center, Mersin Elderly Care Life Center. These spots were selected in accordance with Alzheimer Association and detailed observations were made on users and space. Medical staff and care givers were interviewed in order to reveal the impact of physical environment design on the behavior and attitudes of patients, related with the organisation of space, interior comfort conditions and space equipment. Key Words: İnterior Design, Healthcare Facilities, Alzheimer Disease