Din psikolojisine değerler yaklaşımı çerçevesinde Erol Güngör'ün katkıları
Erol Güngör's contributions to the values approach in the psychology of religion
Yazar: SEZAİ KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. HALİL APAYDIN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Ahlak = Morality ; Değerler = Values ; Din psikolojisi = Psychology of religion ; Güngör, Erol = Güngör, Erol ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Değerler yaklaşımı psikolojinin ve din psikolojisinin araştırma konularından biridir. Değerler yaklaşımı psikolojinin metotlarını kullanarak araştırma yapar. Fakat psikolojide olduğu gibi hayvan davranışlarından yola çıkarak genellemelere ulaşmaz. Çünkü ahlak ve değerler sadece insanların ürettiği bir şeydir. Ahlak sadece insanlara mahsus olan özelliklerdendir. Toplum içinde belli bir kültür ve din çevresinde yaşamını sürdüren insanlar değer üretebilirler. 
Bu çalışmada Erol Güngör'ün araştırma ve görüşleri esas alınarak din, çevre ve değerler ilişkisi ele alınmıştır. Değerler konusu daha çok felsefe de ele alınmasına rağmen aynı zamanda psikolojiyi ilgilendiren bir konudur. Araştırmamızın esasını özellikle ahlaki değerler meydana getirmektedir. Birinci ve ikinci bölümler ahlak değerlerinin psikolojisine giriş mahiyetinde olmuştur. Bu bağlamda konuyla ilgili temel kavramlar ele alınmıştır. Ardından psikolojinin veya din psikolojisinin kurucuları diyebileceğimiz psikologların değerleri nasıl incelediklerine değinilmiştir. Son bölümde din-değer ilişkisi psikolojik bağlamda incelenmiş ve Erol Güngör'ün bu konudaki düşüncelerine ve görüşlerine yer verilmiştir.
Sonuç olarak bireylerde din-çevre etkisinin bir neticesi olarak ahlaki yapı ortaya çıkmaktadır. İnsanın ahlaki yapısını etkileyen birden çok unsur bulunmaktadır. İnsanın ahlaki yapısını etkileyen başlıca unsur çevredir. Çevrenin içinde de aile en önemlilerinden biridir. Dindar bireylerin ahlaki yapısının temel öğelerinden biri din olmaktadır. Dindar olmayan kişilerde ise dolaylı yönden dini değerlerin etkisi görülmektedir. Değerler toplum içinde var olur, toplumda kültür, çevre, tarih gibi birçok unsurun etkisi altındadır. Genel yapı değerlendirildiğinde din, toplumların kültürünü, çevresini ve tahini etkilemektedir. Yani toplumu ve çevreyi etkiyen din, bireyi de kaçınılmaz ve dolaylı ya da direk olarak birçok yönden etkilemektedir. Dolayısıyla din toplumu, çevreyi ve bunun sonucu olarak da insanın ahlaki yapısında temel noktalardan birini temsil etmektedir. 



Anahtar Kelimeler: Din, Din Psikolojisi, Ahlak, Değerler, Değerler Psikolojisi

Abstract:
Values approach is one of the psychology and psychology of religion's research subject matter. The values approach researches by using methods of the psychology. But it doesn't research generalizations from behaviours of animal like psychology. Because morals and values are something which human produce. The moral is from characteristics for only human. People who live in atmosphere of the culture and the religion, produce the values.
In this study, religion-environment effect relation of the values are taken up. Despite the fact that values are taken up in the psychology, it is topic which concerns pscyholgy at the same time. Especially, moral values turno ut base of the research. Chapter one and two have been in the introductory values of moral psychology. And the main terms about this topic are given place, too. 
In the last part of this study, religion-value relation is examined in the sense of the psychology and Erol Güngör's opinions are given place. Moral structure have arisen as a result of the religion-environment effect. There are multiple elements which effect human's moral structure. The main element which effect human's moral structure is the environment. Family also is one of the most important element in the environment. In a religious society, one of the moral structure's main element is the religion. So, the religion represents the society, environment and as a result of those: one of the main points in human's moral sructure.



Keywords: Religion, Psychology of Religion, Moral, Values, Values Psychology