Uluslararası Hukuk bağlamında insani müdahale: NATO'nun Libya müdahalesi
Humanitarian intervention in the context of International Law: NATO's Libya intervention
Yazar: DUYGU GÜDEKLİ
Danışman: DOÇ. DR. BİLAL KARABULUT
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Ortadoğu ve Afrika Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Askeri müdahale = Military intervention ; Libya = Libya ; NATO = North Atlantic Treaty Organisation ; Uluslararası Hukuk = International Law ; Uluslararası müdahaleler = International interventions ; İnsani müdahale = Humanitarian intervention

Özet:
İnsani müdahale, uluslararası hukukta en çok tartışılan konuların başında gelmektedir. İnsani müdahale noktasında kuvvet kullanımının hukuka uygunluğu konusunda yapılan tartışmaların temelini "Kuvvet Kullanma Yasağı" ve "İçişlerine Karışmama İlkesi" oluşturmaktadır. Değişen dünya düzeni ve konjonktürel kaymalar neticesinde hammadde ihtiyacı ve az gelişmiş ülkelerdeki iç çekişmeler büyük güçlerin dolaylı müdahaleleri konuyu daha da tartışılır hale getirmektedir. Ekonomi politik unsurların birey korumacılığı ile beraber aynı minvalde konumlandırılması da gözlerden kaçmayan bir detay olarak ortaya çıkmaktadır. Bu çalışma özellikle ülkelerin müşterek olarak kabul edip geçerli saydıkları uluslararası hukuk normları çerçevesinde BM ve NATO'nun özellikle az gelişmiş bölgelerdeki yönetimlere doğrudan ya da dolaylı "insani" müdahalesi başlığıyla uyguladıkları ya da uygulamadıklarına ilişkin olarak Libya özelinde bir araştırmayı temsil etmektedir. Müdahale öncesi uygulanan yaptırımlar, siyasi ve diplomatik girişimler ve askeri noktada temas ve harekâtlar da çalışmada kendine yer bulan hususların başında gelmektedir. Özellikle müdahale noktasında tarihimizin en yakın örnek insani müdahale vakası olarak kabul edilen BMGK'nın kararı ile NATO'nun Libya'ya müdahalesi, derinlemesine ve tarihsel arka planı da dahil edilerek önceki müdahalelerle de karşılaştırılarak incelenmiştir.

Abstract:
Humanitarian intervention is one of the most controversial issues in international law. At the point of humanitarian intervention, the discussions on the lawfulness of the use of force constitute the basis of "Prohibition to Use Force" and "Don't Interfere with Internal Affairs". As a result of changing world order and cyclical shifts, the need for raw materials and internal conflicts in underdeveloped countries make the implications of the great forces even more debatable. It is also evident that the political elements of the economy are positioned in the same ministry together with the protection of the individual. This study represents a Libyan-specific research on the fact that the UN and NATO, in particular in the framework of international legal norms, which countries have jointly accepted and applied, have or have not implemented, in particular directly or indirectly, "humanitarian" intervention in the underdeveloped regions. The sanctions, political and diplomatic initiatives and contacts and actions at the military point before the intervention are at the top of the study. The intervention of the NATO with UNSC Resolution, which is considered as the closest example of human intervention in our history, especially at the point of intervention, has been examined comparing Libya's intervention with the previous interventions, including its in-depth and historical background.