Kanser hastaları,yakınları ve hemşirelerin ölüme ve iyi ölüme ilişkin görüşleri
Opinions of cancer patients, nears and nurses related to death and good death
Yazar: DİLAN ÖZYALÇIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BANU ÇEVİK
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Hasta yakınları = Patient nearness ; Hemşireler = Nurses ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Terminal bakım = Terminal care ; Tutumlar = Attitudes ; Ölüm = Death

Özet:
Bu çalışma; kanser hastaları, hasta yakınları ve hemşirelerin ölüme ve iyi ölüme ilişkin görüşlerini belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel olarak yapılmıştır.  Araştırma, Ankara'da Başkent Üniversitesi Hastanesinin erişkin ve cerrahi kliniklerinde yatan 100 hasta, 100 hasta yakını ve 100 hemşire ile gerçekleştirilmiştir. 
Araştırma verileri Hasta, Hasta Yakını ve Hemşire Kişisel Bilgi Formu, Ölüme İlişkin Tutum Profil Ölçeği  ve İyi Ölüm Ölçeği  kullanılarak, 15 Temmuz 2018 -     1 Aralık 2018 tarihleri arasında toplanmıştır. Çalışmaya en az bir yıl süre ile kanser tedavisi gören, 18 yaşın üzerinde, okuma yazma bilen ve sözel iletişim kurabilen, çalışmaya katılmaya gönüllü olanlar hastalar kabul edilmiştir.  Hastanın bakım gereksinimlerini hastanede yatarken karşılayan, 18 yaşın üzerinde, sözel iletişim kurabilen okuma yazma bilen ve çalışmaya katılmaya istekli olan hasta yakınları ve  lisans mezunu olan, çalışmaya katılmayı kabul eden hemşireler örneklemi oluşturmuştur.
Hemşireler ölüm kavramını fizyolojik olarak fonksiyonların durması, hasta ve hasta yakınları iyi ölümü acı çekmeden yaşamak olarak tanımlamışlardır. Çalışmaya katılan hastaların iyi ölüm ölçeği ve ölüme ilişkin tutum profil ölçeği puan ortalaması hasta yakını ve hemşirelerden yüksek olup, hasta ve hasta yakınları iyi ölüm konusunda hemşirelere göre daha iyi düşüncelere sahiptirler. Çalışmada evli olan hemşirelerin iyi ölüm ölçeği puan ortalaması bekar olanlara göre yüksek bulunmuştur (p<0.05). Hastaların yaşları, cinsiyetleri, medeni durumları ile ölüm korkusu, ölümden kaçınma, kabul edici yaklaşım ve DAP-R ölçek toplam puanları arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). Hasta yakınlarından 48-58 yaş grubunda olan ve   evli olanları ölüme ilişkin tutum profil ölçeği puan ortalamaları yüksektir. Hastanede ölmek isteyen hasta ve hasta yakınlarının klinik alt boyut ölçek ortalaması evde ölmek isteyen hastanın klinik alt boyut ölçek ortalamasından yüksek bulunmuştur.
Çalışmamızın  sonucu olarak hastaların iyi ölüme ilişkin görüşlerinin daha olumlu, ölümden korkma ve kaçınma davranışları daha düşük ve anlamlı bulunmuştur.  Hemşirelerin ölüm korkusu ve ölümden kaçınma davranışları daha fazladır. Bu nedenle hemşirelerin yaşam sonu bakım konusuna kapsamlı yer verilmelidir. Hasta ve hasta yakınlarının iyi ölüme karşı tutumlarını etkileyen faktörlerin daha iyi anlaşılabilmesi için başka çalışmaların yapılması önerilebilir.

Anahtar Kelimeler; HemĢirelik, iyi ölüm, terminal dönem, kanser, iyi ölüme iliĢkin
tutum

Abstract:
This study has been carried out to find out about the opinions of cancer patients, their relatives and nurses about death and good-death in a more descriptive and cross-sectional manner. The study has been conducted with 100 patients hospitalized in the adult and surgical clinics of Başkent University Hospital in Ankara together with 100 patients, their 100 companions, as well as 100 nurses working in these clinics. 
Research data was collected by using patient, patient relatives and nurse personel information form, ''Death Attitude Profiled-Revised'' and ''The Good Death Scale'' on between 15th July 2018 and 1st December 2018. Patients who had been undergoing cancer treatment for at least one year, who were over 18 years of age, who were literate and able to communicate verbally, who were volunteered to participate in the study were admitted to research.
The patient relatives who meet the patient's care requirements while in hospital, who were over 18 years of age, who were literate and able to communicate verbally and who were willingness to participate in the study and the nurses with bachelor's degree who accepted to participatein the research created the sample.
The nurses have defined the death as function interruption physically while the patients and patient relatives have defined the good death as living without suffering. While the point average between the good death scale and the death attitude profile scale of the patients who participated in the study is higher than the patient relatives and nurses; patients and patient relatives have better thoughts about the good death. In the study, it has been found that good death scale point average of the married nurses are higher than the single ones (p<0.05). A statistically significant relation has been found between the ages, genders, marital status of patients and the fear of death, death avoidance, acceptable approach and the total scores of DAP-R scale (p<0.05). The clinical sub-dimension scale average of the patients and patient relatives who want to die in the hospital has been found higher than the clinical sub-dimension scale average of the patients who want to die at home.
As a result of our study, patients' views about good death were found to be more positive, fear of death and avoidance behaviors were lower and meaningful. Nurse have more fear of death and avoidance of death. Therefore, comprehensive care should be given to the end-of-life care of nurses.


Keywords; Nursing, death, good-death, terminal period, cancer, attitude towards
good-death