Örgütsel adalet ve örgütsel güven algılarının örgütsel vatandaşlık davranışı üzerine etkisi: Yunak ve Çeltik ilçelerindeki ilköğretim ve ortaöğretimde çalışan öğretmenlere yönelik araştırma
The effect of organizational justice and organizational trust perceptions on organizational citizenship behavior: research for teachers working in primary and secondary education in Yunak and Çeltik districts
Yazar: MURAT AKTEPE
Danışman: PROF. DR. ATİLA KARAHAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration
Dizin: Ölçekler = Scales ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; Örgütsel güven = Organizational trust ; Örgütsel vatandaşlık davranışı = Organizational citizenship behavior ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Yapılan bu araştırmada Yunak ve Çeltik ilçelerinde görev yapan ilköğretim ve orta öğretim kurumlarında görevli öğretmenlerde örgütsel adalet ve örgütsel güven algılarının örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya Yunak ve Çeltik ilçelerinde bulunan ilköğretim ve orta öğretim kurumlarında görev yapan 173 kadın ve 138 erkek olmak üzere toplam 311 öğretmen katılmıştır. Araştırmanın veri toplama sürecinde kişisel bilgi formunun yanında "Örgütsel Adalet Ölçeği", "Örgütsel Güven Ölçeği" ve "Örgütsel Vatandaşlık Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde SPSS 22:0 programında Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmıştır. 

Araştırmanın sonunda öğretmenlerin örgütsel adalet düzeylerinin örgütsel vatandaşlık davranışı alt boyutlarını (yardımlaşma ve nezaket, centilmenlik, vicdanlılık, sivil erdem) anlamlı düzeyde etkilediği tespit edilmiştir (p<0.05). Bunun yanında öğretmenlerde yöneticiye güven düzeyinin de örgütsel vatandaşlık davranışı alt boyutlarını anlamlı düzeyde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır (p<0.05). Benzer şekilde öğretmenlerde örgüte güven düzeyinin de örgütsel vatandaşlık davranışı alt boyutlarını anlamlı düzeyde etkilediği tespit edilmiştir (p<0.05). Bu kapsamda ilköğretim ve orta öğretimde görev yapan öğretmenlerde örgütsel adalet algısı ile örgüte güven ve yöneticiye güven düzeyi yükseldikçe örgütsel vatandaşlık davranışı sergileme düzeylerinin de yükseldiği bulunmuştur. Sonuç olarak, ilköğretim ve orta öğretimde görev yapan öğretmenlerde örgütsel adalet algısı ile örgüte güven ve yöneticiye olan güvenin örgütsel vatandaşlık düzeyini etkileyen birer unsur olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler: Öğretmenler, Örgütsel Güven, Örgütsel Adalet, Örgütsel Vatandaşlık Davranışı

Abstract:
İn this study, it was aimed to examine the effects of organizational justice and organizational trust perceptions on organizational citizenship behaviour of teachers who work in primary and secondary schools in Yunak and Çeltik districts. A total of 311 teachers, including 173 females and 138 males, working in primary and secondary schools in Yunak and Çeltik districts participated in the study. In the data collection process of the research, 'Organizational Justice Scale', 'Organizational Trust Scale' and 'Organizational Citizenship Scale' were used in addition to the personal information form. In the analysis of the data obtained in the study, Multiple Linear Regression Analysis was used in SPSS 22:0 program.

At the end of the study, it was determined that teachers' organizational justice levels affect the sub-dimensions of organizational citizenship behaviour (helping each other and kindness, gentlemanliness, scrupulousness, civic virtue) significantly (p<0.05). In addition, it was concluded that the level of trust in the administrators of teachers affects the sub-dimensions of organizational citizenship behaviour significantly (p<0.05). Similarly, it was determined that the level of trust in the organization of teachers affects the sub-dimensions of organizational citizenship behaviour significantly (p<0.05). In this context, it was found that the perception of organizational justice, the level of trust in the organization and the level of trust in the administrator increase, the level of organizational citizenship behaviour increases among teachers who work in primary and secondary education. As a result, it can be said that the perception of organizational justice, trust in the organization and the trust in the administrator are factors which affect the level of organizational citizenship among teachers who work in primary and secondary education.

Keywords: Teachers, Organizational Trust, Organizational Justice, Organizational Citizenship Behaviour