Günümüzde soyut sanat anlayışının, eğitim fakülteleri resim-iş öğretmenliği anabilim dallarında resim ana sanat atölye derslerine yansıması
The reflection of abstract art understanding to picture main art laborotory lessons in the education faculties of art and craft teaching departments
Yazar: AHMET DALKIRAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜSEYİN ELMAS
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Atölye dersi = Workshop lesson ; Ders programları = Curriculum ; Eğitim = Education ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Resim dersi = Painting lesson ; Resim iş eğitimi = Paint education ; Sanat = Art ; Sanat eğitimi = Art education ; Soyut sanat = Abstract art

Özet:
Başlangıcından beri kilise ve aristokrat kesimin güdümünde gelişen Batı resim sanatındaki modernleşme sürecinin, 1789 Fransız devrimi ile kurulan Demokratik Parlementer düzenin tüm dünyada bireyin özgür iradesini ele alması yönünde bir ömek olmasıyla başladığı kabul edilmektedir. Özgürlük anlayışlarının hızla yayılması, cemiyetçi fikirlerle, insan sevgisi ve insan haklan gibi tezlerle tabiat sevgisi, suluboya ve yağlıboya tablolarına hakim olan esrarlı ruhla birleşince, XIX. yüzyıl baslannda ( 1815-1875), bu gün çağdaş sanat akımlan içerisinde temele yerleştirebileceğimiz "Romantizm" doğmuştur. Ancak, çağdaşlık gibi derin ve köklü bir kavram, sanatta soyutlayıcılık eğilimleri ile birlikte düşünülmesi gereken bir olgudur. Soyutlayıcılığın temeli ise, biçim bozma eğiliminin bir uzantısı olarak İspanyol ressam El Greco'ya kadar indirgenebilen bir süreçtir.Batıdaki çağdaşlık hareketleri, Romantizmin ardından Empresyonizmle devam etmiş, 20. yüzyıl'm ilk çeyreğinde bir biri ardına gelen Fovizm, Ekspresyonizm, Kübizm, Dadaizm, Sürrealizm, Süprematizm vb. sanat akımlanyla büyük bir ivme kazanmış, 20. yüzyılın ikinci yansında ise Op Sanat, Pop Sanat, Soyut Dışavurumculuk, Minimal Sanat, Kinetik Sanat, Kavramsal Sanat gibi anlayışlarla günümüzdeki son görüntüsünü oluşturmuştur.Türk resmindeki çağdaşlaşma süreci ise, 1795'de kurulan Mühendishane-i Berri Humayun'un ders programına subayların çizim yeteneğini geliştirmek amacıyla resim derslerinin konulması ile başlamış, Sanayi-i Nefise gibi sanat eğitimi veren bir kurumun açılması, yurt dışına sanat eğitimi için öğrenci gönderilmesi ve cumhuriyet kurulduktan sonra da yeni kurulan rejimin çağdaşlaşma politikalan arasına sanat eğitimini alması ve bu amaçla kurulan eğitim kurumlarının öğretici kadrolanna farklı sanatsal bakış açısına sahip gruplardan sanatçılann gelmesiyle bir mücadele ve kimlik arayışı içerisinde 1950'lere kadar sürmüştür.1950'lerin hemen Öncesinde II. Dünya savaşının sona ermesi, Batı ile ilişkileri yeniden başlatmış, Türk sanatçısının ve sanat eğitimcisinin, Batı'da soyut sanatı görmesini sağlamıştır. Böylece, Sanayi-i Nefise ile başlayan, 1932 yılında Gazi Orta Muallim Mektebi ve Terbiye Enstitüsü bünyesinde açılan resim bölümü ile devam eden sanat eğitimi süreci 1950'lerden sonra soyut anlayışla yeni bir dönemece girmiş ve günümüzedeğin birçok üniversite bünyesinde açılan Resim-İş Öğretmenlikleriyle sanat eğitiminin temellerini oluşturmada önemli role sahip resim öğretmeni yetiştirme işi kurumsallaşmıştır.Yapılmış olan bu araştırma sonunda elde edilen bulgularla, Türkiye deki sanat eğitimi sürecinde kalite ve verimin artırılması hedeflenmiştir. Buna göre;Türkiye'de bünyesinde Resim-İş Öğretmenliği Anabilim Dalı bulunan yedi üniversitede yapılan araştırmayla, günümüzde, soyut sanat anlayışımn öğrencilerin resim ana sanat atölye derslerindeki görüşlerini etkileme durumu, öğrencinin cinsiyet durumu, anne babasının eğitim ve ekonomik durumu, öğrencinin mezun olduğu lise türü ve öğrenim gördüğü üniversite değişkenlerine göre ortaya konulmaya çalışılmıştır.Elde edilen bulgularda, öğrencilerin ailelerinin ekonomik durumları ve anne babalarının eğitim durumları arasındaki farklılıklar öğrencilerin görüşleri arasında belirgin ayrılıklar meydana getirirken, öğrencilerin cinsiyeti ve mezun oldukları lise türü, görüşlerde etkisiz kalmıştır. Öğrencinin öğrenim gördüğü üniversite değişkenine göre soyut sanat anlayışı ile ilgili görüşlerinde ise, üniversiteler arasında anlamlı farklılıkların olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, öğrenim görmekte olduğu üniversitenin bulunduğu ortamda sanatsal aktivitelerin yetersiz olmasına, öğrencinin geçmiş yaşantısındaki sanatsal birikimin azlığına ve öğrencinin gelmiş olduğu yörenin sosyo-ekonomik ve kültürel yapışma bağlanmıştır.

Abstract:
The modernisation process of the Western art of painting, which flourished since its inception under the auspices of the church and the aristocracy, is believed to have started with the democratic parliamentarian system, a product of the French Revolution of 1789, which emphasised the free will of the individual all over the world. "Romanticism", which can be regarded as the basis of modem art movements of today, was born in the earlyl9,h century when the rapid spread of the notion of freedom combined with socialist ideas, theses such as humanism and human rights, a love of nature and the mysterious spirit that dominated watercolours and oil paintings. However, a deep-rooted concept like modernity is a phenomenon that has to be considered together with tendencies towards abstraction in art. The basis of abstraction, on the other hand, is a process that can be traced back to the Spanish painter El Greco as an extension of the tendency to distort.The modernist movements in the west continued with Impressionism after Romanticism, gained momentum with the art movements of Fauvism, Expressionism, Cubism, Dadaism, Surrealism, Suprematism etc, which followed one another in the first quarter of the 20' century and had its final form in the second half of the 20,h century with views of art such as Op art, Pop art, Abstract Expressionism, Minimal art, Kinetic art and Conceptual art.The modernisation process of the Turkish painting, on the other hand, began when painting courses were included in the curriculum of the Navy (Muhendishane-i Bern Humayun) in order to improve officers' ability to draw and continued with the opening of Sanayi-i Nefise, which offered art education, and the sending of students abroad for art education. When the republic was founded, it included the education of art among its modernisation policies and established various institutions for this purpose where artists with different views of art were appointed as instructors and the process continued in the form of a struggle and search for identity until the 1950s.Just before the 1950s, the ending of the Second World War began relations with the West again and enabled the Turkish artists and art educationists to meet abstract art in the West. Consequently, the process of art education, which began with Sanayi-i Nefise and continued with the opening of the painting department within Gazi Orta Muallim Mektebi ve Terbiye Enstitusu (Gazi Secondary Education Teachers' School and Training Institute) in 1932, entered a new phase with abstract art after the 1950s. The education of teachers ofpainting assumed an institutional character with the opening of Painting and Crafts Teaching departments within many universities which played a significant role in laying the foundations for art education.Our objective is to help raise the quality and productivity of the process of art education in Turkey with the data obtained from this study. In this study conducted at seven universities that have Painting and Crafts Teaching Major Science Branch, the objective was to reveal to what extent abstract art affects the views of students in their major science studio lessons by taking into consideration such variables as the students' sex, their parents' educational background and economic status, the type of high school they graduated from and the university which they are attending.According to the data obtained, it transpired that the differences between parents' educational background and economic status led to significant differences of views among students whereas students' sex and the type of high school they graduated from did not affect the views. On the other hand, significant differences were observed between universities regarding students' views on abstract art according to the variable of the university that the students were attending. This was attributed to insufficient artistic activities at the university that the students were attending, a poor artistic background on the part of the students and the socio-economic and cultural status of the students' hometowns.