Koklear implant kullanan çocuklarda çalışma belleği ile sesli okuma ve okuduğunu anlama becerileri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between working memory and reading outline and reading understanding skills in children using cochlear implant
Yazar: HACI AHMET TUNÇ
Danışman: DOÇ. DR. SUNA TOKGÖZ YILMAZ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Bellek = Memory ; Koklea hastalıkları = Cochlear diseases ; Koklear implantlar = Cochlear implants ; Kulak hastalıkları = Ear diseases ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Sesli okuma = Oral reading ; Çalışma belleği = Working memory ; Çocuklar = Children ; İşitme = Hearing

Özet:
İleri ve çok ileri derecede işitme kayıplı çocuklar ciddi okuma güçlükleri açısından risk grubundadırlar. Okuma ve okuduğunu anlama becerileri okul yaşamı ve sosyal hayat için gerekli olan temel beceriler arasında yer almaktadır. Bu çalışmada koklear implant kullanan çocukların çalışma belleği ile sesli okuma ve okuduğunu anlama becerisileri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Bu amaç doğrultusunda yaşları 7 yaş 0 ay-11 yaş 11 ay aralığında olan toplam 45 çocuk değerlendirilmiş, koklear implant kullanıcısı olan 30 çocuktan elde edilen veriler kontrol (15 çocuk) grubu ile karşılaştırlılmıştır. Koklear implant kullanıcı olan çocuklar ameliyat olma yaşına göre 24 ay ve öncesi -24 ay sonrası iki gruba ayrılmıştır. Tüm çocuklara Türkçe okul çağı dil gelişimi testi, sesli okuma becerisi ve okuduğunu anlama testi ve çalışma belleği ölçeği testleri uygulanmıştır. Türkçe okul çağı dil gelişim testinin alt testleri olan sözcük betimleme, cümle tekrar etme, biçimbirim tamamlama testleri ile okuma becerilerinin değerlendirildiği okuduğunu anlama alt testi ve çalışma belleği ölçeğinden elde edilen performansın cinsiyete göre farklı olduğu görülmüştür (p<0.05), kız çocuklarında daha yüksektir. 24 ay ve öncesi koklear implant olanların Türkçe okul çağı dil gelişimi testinin beş alt testinden(resim sözcük dağarcığı, ilişkili sözcük dağarcığı, sözcük betimleme, cümle tekrar etme, biçimbirim tamamlama puanları) elde edilen puanlar ile sesli okuma ve okuduğunu anlama puanlarının geç ameliyat olanlara göre daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0.05). Çalışma belleği ölçeği verileri 24 ay ve öncesinde ameliyat olanlarda, geç ameliyat olanlara göre daha yüksektir, ancak fark anlamlı değildir (p>0.05).
Sonuç olarak Kİ'li çocukların dil gelişim, çalışma belleği ve okuma, okuduğunu anlama becerileri normal işitmeye sahip çocukların gerisindedir.  24 ay ve öncesinde Kİ olmuş çocukların dil gelişim, çalışma belleği ve okuma, okuduğunu anlama becerilerinden elde edilen performansın 24 ay sonrası Kİ olanlara göre daha iyi olduğu gözlenmiştir. Bu bulgular ışığında erken implantasyon yaşının önemi bir kez daha gösterilmiştir.

Abstract:
Children with advanced and very severe hearing loss are at risk for severe reading difficulties. Reading and reading comprehension skills are among the basic skills required for school life and social life. In this study, it was aimed to examine the relationship between the working memory of children using cochlear implants and their ability to read and understand reading aloud. For this purpose, a total of 45 children aged 7 years 0 months-11 years and 11 months were evaluated and data from 30 children who were cochlear implant users were compared with the control (15 children) group. Children who used cochlear implants were divided into two groups after 24 months and -24 months before surgery. All children were given Turkish school-age language development test, voice reading ability and reading comprehension test and working memory scale tests. It was observed that the performance obtained from the reading comprehension subtest and working memory scale, which evaluated reading skills with word descriptive, repeating sentences, form completion tests, which are subtests of the Turkish school-age language development test, was different by gender (p<0.05), higher in girls. Scores obtained from the five subtlections of the Turkish school-age language development test (picture vocabulary, associated vocabulary, phrase repetition, formunification completion scores) and reading and reading comprehension scores were higher than those with late surgery (p<0.05). Operating memory scale data are higher in those who had surgery at or before 24 months than those who had late surgery, but the difference is not significant (p>0.05). As a result, children with KI's language development, working memory and reading and reading skills are behind children with normal hearing. It was observed that the performance obtained from the language development, working memory and reading and reading and reading comprehension skills of children who had AKI 24 months or earlier was better than those who had AKI after 24 months. In the light of these findings, the importance of early implantation age has been demonstrated once again.