Ailevi Akdeniz Ateşinin (AAA) çocuk ve adolesanlarda ağız ve diş sağlığına olan etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of family mMediterranean Fever (FMF) on oral and dental health of children and adolescents
Yazar: CANAN OZAN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGE GÜNGÖR
Akdeniz Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ailesel akdeniz ateşi = Familial mediterranean fever ; Bruksizm = Bruxism ; Ergenler = Adolescents ; Hidrojen iyon konsantrasyonu = Hydrogen-ion concentration ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç. AAA tanılı çocuk ve adölesanlarda ağız hijyeninin, diş ve çevre dokuların,
klinik ve radyolojik olarak değerlendirilmesi ve elde edilen sonuçların sağlıklı
bireylerle karşılaştırılmasıdır.
Yöntem. Çalışmamıza, Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Romatolojisi
Kliniği'nden yönlendirilen ve Akdeniz Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi
Pedodonti Kliniği'nde değerlendirilen 45'i AAA'lı (çalışma grubu) ve 45'i sağlıklı
(kontrol grubu) yaşları 6-15 arasında değişen hastalar dahil edilmiştir. Çalışma
grubunda MEFV gen mutasyonları incelenmiştir. Her iki grubun da demografik ve
klinik özellikleri kaydedildikten sonra ağız içi muayeneleri yapılmış olup DMFT, dft,
bruksizm, bruksizme bağlı diş aşınması ve gingival/plak indeksleri değerlendirilmiştir.
Tükürük pH'ı, akış hızı ve tamponlama kapasiteleri ölçülmüştür. Diş yaşı, Cameriere
yöntemi ile belirlenmiş ve alçı model üzerinde dişlerin mezio-distal boyutları
ölçülmüştür.
Bulgular. Çalışma grubundaki hastaların 19'u (%42,2) erkek, 26'sı (%57,8) kız, yaş
ortalaması 10,88±2,97, kontrol grubundaki hastaların yaş ortalaması 10,67±2,02'dir.
Çalışma ve kontrol gruplarında DMFT (p=0,894), dft (p=0,882), OHI-S (p=0,280)
MGI (p=0,212), tükürük pH'ı (p=0,051), tükürük tamponlanma kapasitesi (p=0,845)
ve tükürük akış hızında (p=0,125) anlamlı farklılık bulunmamıştır. Çalışma
grubundaki hastaların %46,6'sında afta ve %80'inde ise diş aşınmalarına
rastlanılmıştır. Diş yaşı ile kronolojik yaş arasındaki fark çalışma grubunda-0,76±0,86,
kontrol grubunda -0,45±0,84'tür (p=0,086). Sadece 63 numaralı dişin mesio-distal
boyutu anlamlı derecede kontrol grubunda yüksek bulunmuştur (p=0,041).
Sonuç. AAA hastalarında genellikle tekrarlayan oral aftöz lezyonlar ve periodontitis
görülebilmektedir. AAA'lı çocuklarda tanı zamanındaki farklılık ve/veya düzenli
olarak tedavi görmemeleri nedenleriyle etkilenen yaşam kaliteleri psikolojilerini
olumsuz etkilemekte, bu durum da bruksizmin ortaya çıkma sebebini açıklamaktadır.
Bu nedenlerle AAA hastalarının hem çocuk romatologları hem de pedodontistler
tarafından düzenli olarak kontrol edilmesi bu hastaların yaşam kalitesini yükseltecek
ve ağız diş sağlığını da olumlu yönde etkileyecektir
Anahtar kelimeler: AAA, DMFT, tükürük pH, bruksizm

Abstract:
Aim. It is the clinical and radiological evaluation of oral hygiene, teeth and
surrounding tissues in children and adolescents diagnosed with FMF and comparing
the results with healthy individuals.
Method. Our study included patients aged 6-15, 45 with FMF (study group) and 45
healthy (control group), who were referred from Akdeniz University Faculty of
Medicine Pediatric Rheumatology Clinic and evaluated at Akdeniz University Faculty
of Dentistry Pedodontics Clinic. MEFV gene mutations were investigated in the study
group. After recording the demographic and clinical characteristics of both groups,
intraoral examinations were performed and DMFT, dft, bruxism, tooth wear due to
bruxism and gingival/plaque indexes were evaluated. Saliva pH, flow rate and
buffering capacity were measured. Tooth age was determined by the Cameriere
method, The mesio-distal dimensions of the teeth were measured on the plaster model.
Results. 26 (57.8%) of the patients in study group were female and 19 (42.2%) were
male, the mean age was 10.88±2.97 years, mean age of control group was 10.67±2.02.
There was no significant difference in DMFT (p=0.894), dft (p=0.882), OHI-S
(p=0.280) and MGI (p=0.212) parameters between study and control groups. There
was no difference in saliva pH (p=0.051), saliva buffering capacity (p=0.845), salivary
flow rate (p=0.125) between two groups. Aphthous lesions were observed in 46.6% of
patients in the study group, tooth wear due to bruxism was observed 80%. While the
difference between dental age and chronological age was -0.76±0.86 in the study
group, it was -0.45±0.84 in the control group (p=0.086). Only the mesio-distal size of
tooth number 63 was found to be significantly higher in the control group (p=0.041).
Conclusion. Recurrent oral aphthous lesions and periodontitis can be seen in FMF
patients. The quality of life affected by children with FMF due to the difference in the
time of diagnosis and/or not receiving treatment regularly affects their psychology
negatively, which explains the reason for the emergence of bruxism. For these reasons,
regular control of AAA patients by both pediatric rheumatologists and pedodontists
will improve the quality of life of these patients and positively affect oral dental health.
Key words: FMF, DMFT, saliva pH, bruxism