Anadolu Selçuklu Dönemi Konya çevresi çini ve seramiklerinde kullanılan motiflerin sembolik değerinin sanat eğitimindeki yeri ve önemi
The importance and the place for the art education of the symbolic values of the motives that is used for the colored tiles and ceramics during the Anatolian Seljuks Empire age in Konya region
Yazar: NÜKET ERDEM
Danışman: DOÇ. BİRSEN ÇEKEN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Uygulamalı Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Seramik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Anadolu Selçukluları = Anatolian Seljuks ; Eğitim = Education ; Konya = Konya ; Motifler = Motifs ; Sanat eğitimi = Art education ; Selçuklular Dönemi = Seljuks Period ; Sembolik değerler = Symbolic values ; Seramik kaplar = Ceramic pots ; Seramik malzemeleri = Ceramic materials ; Seramikler = Ceramics

Özet:
Türk sanatının temelleri, Orta Asya'da atılarak Anadolu'ya kadar uzanmıştır.  Türk sanatında, tarih boyunca eşsiz güzellikte eserlerin oluşturulduğu ve sembolik motiflerin belli anlamlar içererek var olduğunu görürüz. Sembolik motifler Türk sanatı ve inanışlarını anlatır. Bu motiflerin oluşmasında en önemli etkenlerden biri ise Şamanizm'dir. İnsanoğlu soyut düşünebilme yeteneğini kullanarak eserler ortaya koymuştur; düşüncelerini sanat eserine dönüştürerek sembollerle, yazıyla, motiflerle somutlaştırmıştır. Bunların her biri mesaj verici niteliktedir; geçmişle gelecek arasında iletişim aracıdır. Bu motifler: Figürlü semboller, insan figürü, hayvan figürü, bitkisel,  geometrik, astrolojik sembollerden oluşur. Sembolik motifler kültürel bir köprü görevini üstlenmiştir. Geçmişimiz ile geleceğimizi birbirine anlamlı bir bütün hâlinde bağlar.  Bunlar kültürümüzü anlatır, tarihimiz hakkında bilgi verir. Anadolu Selçuklu Devleti, Mimarî alanda taş işçiliğinde ve çini sanatında önemli eserler yaparak yapı süslemede büyük gelişme göstermiştir. Konya'da eşi bulunmaz sanat eserleri yapmıştır. Yapılarda duvarlar çinilerle kaplanarak süslenmiştir.  Selçuklu sanatı, olağanüstü bir yaratıcılıkla eserler ortaya koyulan bir dönemdir. En önemli eserler Konya'da bulunan Kubadabat Sarayı, Alâeddin Köşkü, Karatay Medresesindedir. Bu eserlerdeki duvar çinileri; sekiz köşeli çiniler, yıldız ve haç biçimli çinilerle karşımıza çıkar. Bu konuyu araştırmaktaki amacımız, Konya yöresi Anadolu Selçuklu çini ve seramiklerini incelemek ve kullanılan motiflerin sembolik anlamlarını ve değerini çözümlemektir. Anadolu Selçuklu dönemine ait şaheserleri, farklı bir bakış açısıyla görebilmek ve günümüz sanat eğitimine katkıda bulunabileceğini göstermektir. Anadolu Selçuklu çinilerinin 13. Yüzyılda yapılan eserleri kapsadığı dikkate alındığında, betimsel yöntemin kullanılmasının daha uygun olacağı düşünülmüştür. Konuya karar verilerek, ilgili kaynaklar ve görseller araştırıldı, fotokopiler çekildi. Literatür taramasına kütüphanelerden başlanıldı. Gazi Üniversitesi Kütüphanesi, Milli Kütüphane, Bilkent Üniversitesi Kütüphanesi ve halk kütüphanelerinden yararlanıldı. Araştırmamızın evreni Anadolu Selçuklularının başkenti olan Konya'daki eserlerde kullanılan çini ve seramiklerdir. Örneklemimiz ise bu çinilerdeki sembolik motiflerdir. Çeşitli yollarla kullanılacak veriler toplanmıştır.  Gerek literatür incelemesi, gerekse yerinde inceleme yoluyla veriler toplanmıştır. Sonuç olarak şu bulgular elde edilmiştir: Türk sanatının temelleri, Orta Asya'da atılarak Anadolu'ya kadar uzanmıştır. Anadolu Selçuklu Devleti, Konya'da çini sanatında önemli eserler yaparak yapı süslemede büyük gelişme göstermiştir. Türk sanatında sembolik motifler belli anlamlar içerir, Türk tarihini, sanatını ve inanışlarını anlatır.  Sembolik motifler, toplumların inançları, değerleri, yaşadıkları dönemlerin kültür ve sanatı hakkında bilgi kaynağıdırlar. Tarihimizi ve geçmişimizi anlatan bu motifleri gelecek nesillere anlatmak ve öğretmek bizlerin görevi olmalıdır. Bunun en güzel yöntemi ise eğitimdir. 
	 
Anahtar Kelimeler	: 
Anadolu Selçuklular, Konya'daki eserler, Çini ve seramik, Sembolik motifler.

Abstract:
The fundamentals of Turkish art was founded in Central Asia and extended to Anatolia.Through out the history, we have seen that the beautiful unique works have been created and the symbolic motives existed by including certain meanings in Turkish art.Those symbolic motives describes Turkish art and the belief of Turkish people.The most important factor in existence of these symbolic motives is Shamanism.Mankind created works of art by using their ability of abstract thinking; by transforming their thoughts to work of art.They have taken a material form by using symbols, writings and motives.Each of these are qualified for giving certain messages and they are the tools of communication between the past and the future.These motives consist of human, animals,plants geometrical and astrological motives.And they have undertaken a cultural bridge.They joined our past and future in a meaningful way.Also they explain our culture and give information about our history.In producing important monuments with using stoneart in architectural area and colored tile art,Anatolian Seljuks showed a great development to adorn buildings.They built unique works of art in Konya.These buildings are adorned by covering the walls with colored tile.This Seljuk art age is a period that builds works of art in a very creative way.The most important works are Kubadabat Palace, Alaeddin Mansion and Karatay Madrash which are in Konya.We can see octagonal,star and cross shape colored tiles in these buildings.Our aim of searching this subject is to investigate Anatolian Seljuk colored tiles and ceramics in Konya region and to analyse the symbolic meanings and values of these motives that are used in these buildings.We want to show that we can see these works of art of this age from a different point of view and also to show that this can contribute today's education of art.Taking into consideration of Anatolian Seljukian tiles containing 13th  century works, using descriptive method will be better for this study.The subject is decided then sources and visual materials were searched and also handouts were copied.Literature searching is started from the Libraries.These Libraries were Gazi University Library, National Library,Bilkent University Library and some public Libraries.The universe of this study is colored tiles and ceramics used in the buildings and works in Konya which was the capital city of Seljukian Empire.Our samples are the symbolic motives in these colored tiles.The data were collected in different ways.The data were collected either Literature searching or investigation of the site.As a result we obtained these findings.The fundamentals of Turkish art were created in Central Asia and extended to Anatolia.Anatolian Seljuk Empire improved a great development in adorning the buildings by colored tiles in Konya in order to build works of art.Symbolic motives include certain meanings in Turkish Art and these symbolic motives explain.The history,art and beliefs of the Turkish society.Symbolic motives are also the information sources of values,beliefs,culture and the art of the societies for that age they lived.To transfer and teach these motives that describe our history and past to the next generations must be our responsibility.Education is the best way for doing this transfer.

Key Words	:
Anatolian Sejuks, work in Konya, colored tiles and ceramic, symbolic motifs.