Üniversite öğrencilerinin intihara ilişkin bilgi düzeylerinin ve intihar eden kişilere yönelik damgalama tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of university students' knowledge of suicide and their stigmatising attitudes towards people who commited suicide
Yazar: AYFER ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. SEMİHA AKIN
İstanbul Bilim Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Damgalama = Stigmatization ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Tutumlar = Attitudes ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; Üniversite öğrencileri = University students ; İntihar = Suicide

Özet:
Bu çalışma İntihara Yönelik Damgalama Ölçeği (İYDÖ) ve İntihara İlişkin Bilgi Düzeyi Ölçeği (İBDÖ)'nin Türkçeye uyarlanması, geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yapılması, üniversite öğrencilerinin intihara ilişkin bilgi düzeylerini ve intihar eden kişilere yönelik damgalama tutumlarının değerlendirilmesi amacıyla planlanmış metodolojik ve tanımlayıcı nitelikte bir araştırmadır. Araştırma, bir devlet üniversitesinde öğrenim gören öğrenciler (n=1100) ile gerçekleştirildi. Öncelikle ölçeklerin dilsel eşdeğerliği ve kapsam geçerliği sağlandıktan sonra geçerlik ve güvenirlik analizleri gerçekleştirildi. İYDÖ'nin Cronbach alfa güvenirlik katsayısı 0,90 bulundu. İBDÖ maddelerinin Madde Tepki Kuramı'nın tek boyutluluk varsayımını karşıladığı ve 2 Parametreli Lojistik Modele (2PLM) uyum sağladığı belirlendi. İBDÖ'nin en çok bilgi verdiği yetenek düzeyi Teta (Ɵ)=1,5 için ölçeğin güvenirliği 0,72 olarak hesaplandı. Öğrencilerin İBDÖ'nden aldıkları toplam puan ortalamalarının 9,96±3,48 olduğu, ölçek maddelerini toplam ölçek üzerinden %36,88 oranında doğru yanıtladıkları saptandı. Öğrenciler tarafından İYDÖ'nin "Damgalama" alt boyutu maddelerinin onaylanma oranı oldukça düşük olmakla birlikte (%11,5-49,2), İzolasyon/Depresyon" alt boyutu maddelerinin onaylanma oranları diğer alt boyutlara oranla daha yüksek bulundu (%51-86). Sonuç olarak, bu çalışmada ölçeklerin Türkçe formları üniversite öğrencilerinin intihara ilişkin bilgi düzeylerini ve intihara yönelik damgalama tutumlarını değerlendirmek için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlendi. Öğrencilerin intihara ilişkin bilgi düzeylerinin ve intihara yönelik damgalama alt boyutu puan ortalamalarının düşük olduğu, intiharı daha çok izolasyon ve depresyon ile ilişkilendirdikleri saptandı. Önemli bir halk sağlığı sorunu olan intihar girişiminin önlenmesi amacıyla intihara yönelik damgalayıcı tutumları azaltıcı ve intihar bilgisini arttırmaya yönelik mesajlar içeren psiko-eğitim çalışmaların planlanması, eğitim çalışmalarının etkinliğinin değerlendirilmesi amacıyla eğitim öncesi ve sonrası bu ölçeklerden yararlanılması önerilmektedir.

 Anahtar Kelimeler: İntihar, damgalama, tutum, bilgi düzeyi, geçerlik, güvenirlik

Abstract:
This research is a methodological and descriptive research which was planned with the aim of adapting "Stigma of Suicide Scale" (SOSS) and "Literacy of Suicide Scale" (LOSS) to Turkish, to performing their validity and reliability study and of evaluating the suicidal knowledge levels of university students and their stigma attitudes towards people committing suicide. The research was conducted on university students at a state university (N=1100). After the linguistic equivalence and content validity of scales were provided, validity and reliability analyses were conducted. The Cronbach's alpha reliability coefficient of SOSS was found to be 0.90. LOSS articles were determined to have fulfilled the single subscale assumption of Item Response Theory and that they are compliant with 2 Parametric Logistic Model (2PLM) Reliability for the skill level Teta (Ɵ)=1.5 about which LOSS provided most information was calculated as 0.72. It was determined that the average of total points that students got from LOSS was 9.96±3.48 and that they correctly responded the 36.88% of the total scale items. As well as the approval ratio of the "Stigma" subscale of SOSS by students is extremely low (11.5-49.2%), approval ratios of Isolation/Depression items were found to be higher compared to other subscale (51-86%). As a result, in this research it was determined that the Turkish forms scales were reliable and valid measurement tools for evaluating suicidal knowledge levels and their attitudes related with suicidal stigma of university students. It was determined that suicidal knowledge levels and suicidal stigma subscale point averages are low and that they generally correlate suicide with isolation and depression. For prevention of suicide attempts which is an important public health problem it is suggested that these scales should be used with the aim of  psycho-education studies containing messages that decrease suicidal induce attitudes and increase suicidal information level, and of evaluation of education studies.

 Key Words: Suicide, stigma, attitude, knowledge level, scale, validity, reliability