Farklı işlemlerden geçmiş inek sütü ve kefirde kolit ile ilişkili olan miR-125b ve miR-21'in anlatım seviyelerinin araştırılması
Investigation of the expression levels of miR-125b and miR-21 associated with colitis in differently processed cow's milk and kefir
Yazar: İREM NUR GÖZÜDOK
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK PİRİM
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
MikroRNA'lar (miRNA'lar), gen anlatımını düzenleyerek önemli hücresel süreçlerde yer alan kısa kodlanmayan RNA'lardır ve miRNA aracılı gen regülasyonundaki değişiklikler çeşitli hastalıkların patogenezinde önemli rol oynar. Son yıllarda yapılan araştırmalarda besinsel miRNA'ların insana transfer olduğu gözlenmiştir. Bu kapsamda türler arası beslenme yoluyla miRNA transferini gösteren çalışmaların sonucunda süt miRNA'ları yeni bir biyoaktif besin komponenti olarak değerlendirilmektedir. MiRNA'ların gen regülasyonuna ve hücresel süreçlere etkileri sebebiyle süt miRNA araştırmalarının insan sağlığı açısından önemi büyüktür. İnek sütündeki miRNA'ların insan dolaşımına geçerek insan hastalıklarıyla ilişkili önemli biyolojik yolları etkileyebileceği literatürde öne sürülmektedir. Bu nedenle, içme sütü ve süt ürünlerindeki miRNA içeriğinin belirlenmesi büyük önem taşımaktadır. Ancak, bu konuda literatürde önemli bir boşluk olduğu gözlenmektedir ve bu nedenle bu konu üzerinde araştırmaların yapılmasını gerektirmektedir. Bu tez çalışmasında, ülkemizde sık tüketilen içme sütü ve kefir gibi fermente süt ürünlerinde kolit ile ilişkili olan miR-21 ve miR-125b inek sütü miRNA'larının, RT-qPCR yöntemi ile üretim aşamalarında kullanılan işlem basamakları ve bu yöntemlerin ürünlerin miRNA stabilitesine etkisi araştırılmıştır. Literatürde içme sütü üretim aşamalarında kullanılan homojenizasyon ve sıcaklık işlemlerinin miRNA spesifik farklı etkiler gösterdiği gözlemlenmiştir. Projemizde literatürden farklı olarak fermantasyon işleminde kullanılan probiyotik mikroorganizmaların ve prebiyotiklerin süt ürünlerindeki miRNA içeriğine etkisi ilk kez araştırılmıştır. Tez çalışmamız sonucunda işlenmemiş süt ile karşılaştırıldığında homojenizasyon, pastörizasyon ve fermantasyon işlemlerinin miR-21 ve miR-125b'nin miktarlarını anlamlı (p<0,05) olarak azalttığını ve miRNA stabilitisine etki ettiği gözlenmiştir. İleriki çalışmalarda farklı miRNA'ların da analiz edilmesi ve bu ürünlerin biyoaktif besin içerikleri ve teröpatik kullanımları bakımından total miRNA içeriğinin belirlenmesi gereklidir.

Abstract:
MicroRNAs (miRNAs) are short non-coding RNAs involved in important cellular processes by regulating gene expression and alterations in miRNA-mediated gene regulation play an important role in the pathogenesis of various diseases. In recent years, it has been observed that dietary miRNAs are transferred to humans. In this context, milk miRNAs are considered as a new bioactive nutritional component. Due to the effects of miRNAs on gene regulation and cellular processes, milk miRNA research is of great importance for human health. In the literature, it is suggested that cow's milk miRNAs may enter the human circulation and affect important pathways associated with human diseases. Therefore, it is important to determine the miRNA content in consumed milk and dairy products, yet there is a significant gap in the literature on this subject. In this thesis, the effects of the production steps of consumed milk and fermentation on the abundance of miR-21 and miR-125b, which are associated with colitis in fermented milk products such as drinking milk and kefir, were investigated by RT-qPCR method. In the literature, it has been observed that homogenization and temperature processes used in drinking milk production stages show miRNA-specific effects. However, the effect of probiotic microorganisms and prebiotics used in the fermentation process on miRNA content in dairy products was investigated for the first time. Notably, our results demonstrated that homogenization, pasteurization and fermentation processes decreased the amounts of miR-21 and miR-125b significantly (p<0.05) and affected miRNA stability when compared with unprocessed milk. In future studies, it is necessary to analyze different miRNAs and determine the total miRNA content of these products in terms of their bioactive nutritional content and therapeutic uses.