Algılanan güçlendirme iklimi, örgütsel vatandaşlık davranışı ve yaratıcı performans arasındaki ilişkilerin saptanması
Determining of the relationships between perceived empowerment climate,organizational citizenship behavior and creative performance
Yazar: ABDÜLKADİR AKTURAN
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA GÜNDÜZ ÇEKMECELİOĞLU
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Etik iklim = Ethical climate ; Güçlendirme = Empowerment ; Performans = Performance ; Personel güçlendirme = Personnel empowerment ; Vatandaşlık = Citizenship ; Yaratıcılık = Creativity ; Örgütsel vatandaşlık = Organizational citizenship ; Örgütsel vatandaşlık davranışı = Organizational citizenship behavior

Özet:
Günümüzde işletmeler gitgide artan bir rekabet ortamında faaliyet göstermektedir. Bu kapsamda işletmelerin içinde bulunduğu çevre dinamik bir biçimde sürekli değişmekte ve bu da işletmelerin iş yapma becerilerini ve karlılıklarını etkilemektedir. Bu değişimlere ayak uydurabilmek için işletmelerin yaratıcı olması ve en önemli kaynağı olan insan kaynağını en verimli ve etkin şekilde kullanabilmesi ve bunun içinde çalışma ortamında gerekli koşulları hazırlamaları gerekmektedir. 
Algılanan güçlendirme iklimi, örgütsel vatandaşlık davranışı ve yaratıcı performans arasındaki ilişkiyi test etmeyi amaçlayan bu çalışmada güçlendirme ve güçlendirme iklimi birlikte ele alınmaktadır. Bu bağlamda, güçlendirme ve güçlendirme iklimi ile ilgili yaklaşımlara detaylı olarak değinilmektedir. Çalışanların güçlendirilmesini destekleyen örgüt yapıları, politikalar ve uygulamalarına ilişkin paylaşılan algılar olarak tanımlanan güçlendirme iklimi konusu; bilgi paylaşımı, çalışanların hedef ve  sorumluluk alanlarını bağımsız bir şekilde belirleyebilmesi olarak ifade edilen yapılar ötesi otonomi ve takım sorumluluğu alt boyutları ile ele alınmaktadır. Müteakiben; işletmenin biçimsel ödül sistemi ile açıkça ele alınmamış fakat  işletmenin işlevlerini verimli bir şekilde yerine getirmesine katkı sağlayan isteğe bağlı davranışlar olarak tanımlanan örgütsel vatandaşlık davranışı konusu incelenmiş, ÖVD ile ilgili teoriler anlatılmış, ÖVD'na etki eden faktörlere değinilmiş ve ÖVD'nın alt boyutları olan sivil erdem, diğergamlık, vicdanlılık, centilmenlik ve nezaket konuları incelenmiştir. Güçlendirme iklimi ve ÖVD ile bağlantılı olarak yaratıcılık ve yaratıcılık potansiyelinin davranışsal bir tezahürü olarak ortaya çıkan yaratıcı performans kavramları tanımlanmış ve yaratıcı performansı etkileyen faktörler incelenmiştir. 
Çalışmamın örneklemini; Türkiye çapında eğitim sektöründe uzun bir süreden beri faaliyet gösteren köklü bir işletmedeki 227 çalışan oluşturmaktadır. Araştırmaya kaynak olan veriler araştırma soruları çerçevesinde yapılandırılmış olan anket formları ile toplanmıştır. Gönderilmiş olan 400 adet anketten 227 adet geçerli anket toplanmıştır. Araştırmada güçlendirme iklimi ve ÖVD çok boyutlu değişkenler olması dolayısıyla alt boyutlarıyla birlikte ele alınmış ve bu alt boyutlar arasındaki ilişkiler analiz edilmiştir. Çalışma kapsamında geliştirilen araştırma hipotezleri yapısal eşitlik modeli kullanılarak test edilmiştir. 
Yapılan analizler neticesinde, algılanan güçlendirme iklimi ile ÖVD arasında, ÖVD ile yaratıcı performans arasında ve algılanan güçlendirme iklimi ile yaratıcı performans arasında anlamlı ilişkiler bulunmuş ve kurulan teorik modelin doğruluğu kanıtlanmıştır. Konu ile ilgili literatürde yapılmış olan çalışmaların sınırlı olması ve konunun yeni bir konu olması sebebi ile alt boyutları ile incelenen Güçlendirme iklimi ve ÖVD ile yaratıcı performans arasındaki ilişkilerin incelenmesinin literatüre önemli katkılar

Abstract:
Nowadays, more and more enterprises are operating in an increasingly competitive environment. In this context, the constantly changing environment in which the company in a dynamic way, and this affects the business of doing business skills and profitability. This is creative businesses to adapt to change and to use the most important source of human resources in the most efficient and effective manner and are required to prepare the necessary conditions in the work environment in it.
Aiming to test the relationship between perceived empowerment climate, organizational citizenship behavior and creative performance in this study deal empowerment and empowerment climate together. In this context, the approach to the empowerment and empowerment climate are discussed in detail. Organizational structure that supports the empowerment of employees, policies and strengthen the climate issue is defined as shared perceptions regarding the application; information sharing, employees can be expressed as a set of goals and responsibilities are dealt with independently structures beyond autonomy and responsibility of the subscales of the team. Subsequently; businesses have dealt explicitly with the formal reward system, but the company's functions efficiently examined optional organizational citizenship behavior issues, defined as behaviors that contribute to the fulfillment, described the theory related to OCB, which addressed the factors that influence OCB and the OCB the sub-dimensions of civil virtue, altruism, conscientiousness, sportsmanship and courtesy subjects were examined. In conjunction with Empowerment climate and OCB, emerged as a behavioral manifestations creativity and creative potential the creative performance was defined and factors affecting creative performance were investigated.
Sample of the study; In a well-established company operating throughout Turkey since a long time in the education sector in the form of 227 employees. Data source for the study was collected with questionnaires that are configured within the framework of research questions. 227 of Total 400 valid questionnaires were collected from questionnaires that were sent. Empowerment climate  and OCB multidimensional variables were analyzed with the dimensions and relations between these sub-dimensions. The research work developed under the hypothesis was tested using structural equation modeling.
According to the analysis result, between OCB and empowerment climate, OCB and creative performance, empowerment climate and the creative performance have been found a significant relationship  and  that has proven the correctness of the established theoretical model. There are limited studies in the literature on this subject and this subject is a new subject matters. It is evaluated that analyzing the  relationship between empowerment climate, OCB and creative performances with subdimansions will give significant contribution to the literature.