Sınıf öğretmenlerinin algılarına göre müdürlerin kullandıkları güç kaynakları ile öğretmenlerin motivasyon ve örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the power resources used by the principals and the levels of teachers' motivation and organizational commitment according to the class teachers' perceptions
Yazar: BAHADIR HAN ÇATALYÜREK
Danışman: PROF. DR. FİLİZ YURTAL
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sınıf Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Güç kaynakları = Power sources ; Motivasyon = Motivation ; Müdürler = Directors ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada, sınıf öğretmenlerinin algılarına göre müdürlerin kullandıkları güç kaynakları ile öğretmenlerin motivasyonu ve örgütsel bağlılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evreni, 2021-2022 eğitim öğretim yılında Hatay ili Dörtyol ve Payas ilçelerinde, toplam 38 devlet ilkokulunda görev yapan 661 sınıf öğretmeninden oluşmaktadır. Örneklemi ise, tesadüfi (random) şekilde ulaşılabilen okullardaki 389 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Güç Kaynakları Ölçeği", "İş Motivasyonu Ölçeği" ve "Örgütsel Bağlılık Ölçeği"nden yararlanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistik teknikleri yanında, değişkenler arasındaki ilişkiyi belirleyebilmek amacıyla Pearson korelasyon analiz tekniğinden, örgütsel güç kaynaklarının öğretmen motivasyon ve örgütsel bağlılığını ne ölçüde yordadığını inceleyebilmek amacıyla Regresyon Analizi'nden yararlanılmıştır.
Araştırma sonucunda katılımcıların algılarına göre, ilkokul müdürlerinin kullandıkları güç kaynakları alt boyutlarından ödül gücü alt boyutu ile öğretmenlerin içsel motivasyon ve dışsal motivasyon alt boyutları arasında pozitif yönlü orta düzeyde; ödül gücü ile örgütsel bağlılık alt boyutlarından uyum alt boyutu arasında negatif yönlü orta düzeyde, özdeşleşme ve içselleştirme alt boyutları arasında pozitif yönlü orta düzeyde anlamlı ilişki olduğu görülmüştür. Yasal güç ile uyum bağlılığı arasında pozitif yönlü zayıf düzeyde, içselleştirme bağlılığı arasında negatif yönlü zayıf düzeyde ilişki saptanmıştır. Zorlayıcı güç alt boyutu ile içsel motivasyon arasında negatif yönlü zayıf düzeyde, dışsal motivasyon alt boyutu arasında negatif yönlü orta düzeyde ve örgütsel bağlılıklarına ilişkin uyum alt boyutu arasında pozitif yönlü orta düzeyde, özdeşleştirme ve içselleştirme boyutlar arasında negatif yönlü anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Kişilik gücü alt boyutu ile öğretmenlerin içsel ve dışsal motivasyon alt boyutları arasında pozitif yönlü orta düzeyde; örgütsel bağlılıklarına ilişkin uyum alt boyutu arasında negatif yönlü orta düzeyde, özdeşleşme ve içselleştirme alt boyutları arasında pozitif yönlü orta düzeyde anlamlı ilişki olduğu görülmüştür.
Regresyon analizi sonucunda örgütsel güç kaynağı boyutlarının, öğretmen motivasyonunun içsel ve dışsal boyutlarını; örgütsel bağlılığın uyum, özdeşleşme ve içselleştirme boyutlarını anlamlı olarak yordadığı belirlenmiştir.

Abstract:
This study aimed to examine the relationship between the power sources used by primary school principals and teachers' motivation and organizational commitment levels. The research size consists of 661 classroom teachers working in 38 public primary schools in Hatay province Dörtyol and Payas in the 2021-2022 academic year. The examples consist of 389 teachers in schools that can be reached randomly. In the research, the "Power Sources Scale," "Job Motivation Scale," and "Organizational Commitment Scale" were used as data collection tools. In the analysis of data and descriptive statistical techniques, the Pearson correlation analysis technique was used to determine the relationship between variables. "Multiple Regression Analysis" was used to examine how organizational power sources predict teacher motivation and commitment.
As a result of the research, according to the perceptions of the participants, the sub-dimension of reward power, which is one of the sub-dimensions of power resources used by primary school principals, and the sub-dimensions of intrinsic motivation and extrinsic motivation of teachers were at a moderately positive level; It has been observed that there is a moderately negative relationship between reward power and the cohesion sub-dimension, which is one of the organizational commitment sub-dimensions, and a positive moderately significant relationship between identification and internalization sub-dimensions. There was a weak positive correlation between legal strength and compliance commitment and a weak negative relationship between internalization commitment. There was a weak negative relationship between the coercive power sub-dimension and intrinsic motivation, a moderately negative relationship between the extrinsic motivation sub-dimension, a moderately positive relationship between the organizational commitment sub-dimension, and a significant negative relationship between the identification and internalization sub-dimensions. There was a moderate positive correlation between personality strength and teachers' intrinsic and extrinsic motivation sub-dimensions. There is a moderately negative relationship between the adaptation sub-dimensions of organizational commitment and a positive, moderately significant relationship between the adaptation sub-dimensions of organizational commitment and the identification and internalization sub-dimensions.
As a result of regression analysis, organizational power source dimensions, internal and external dimensions of teacher motivation, It was determined that organizational commitment significantly predicted adjustment, identification, and internalization dimensions.