Dış ortam aydınlatmasında armatür montaj konumlarının ve dağılımlarının belirlenmesi
In outdoor lighting, determination of armature mounting locations and distributions
Yazar: ŞEHMUS TURAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZIM İMAL
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering
Dizin: Aydınlatma = Lighting ; Aydınlatma yöntemleri = Lighting methods ; Dış mekan = Outdoor ; Tasarım = Design

Özet:
Dış aydınlatma uygulamalarında tercih edilen aydınlatma düzeyi, aydınlatma verimliliği, ışığın renksel ve grafiksel kalitesi, optimum aydınlatma yönteminin seçimi, armatür ve lamba dağılımı, gerçekleştirilen tasarım ve hesaplamalar için belirleyici faktörlerdir. Aydınlatma düzeyi ve renk kalitesine aydınlatılacak ortamın sosyal, kültürel ve ekonomik bakımdan değerlendirilmesi ile karar verilir. Aydınlatma düzeyindeki ve renk kalitesindeki artış, kurulacak aydınlatma alt yapısının ilk kurulum maliyetini arttırdığı gibi işletme maliyetini de artıracaktır. Sonraki aşamada ise karar verilen normlarda, mühendislik ve mimari bakımdan uygun olan aydınlatma yöntemi, armatür/lamba türü ve armatür/lamba dağılımı ile uygulama gerçekleştirilir. 
Burada gerçekleştirilen çalışmada; yol, meydan, park ve stadyum tarzı dış ortamlarda gerçekleştirilen aydınlatma uygulamalarında, armatür konumlandırılmalarının sıklığı üzerine bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Burada, referans alınan 100 adet armatür ve referans alan dikkate alınarak; aynı yükseklikten, fakat farklı askı noktası dağılımlarında, aydınlatma düzeyleri karşılaştırılmaktadır. Armatür/lamba dağılımlarının gerçekleştirildiği askı noktası sayıları 1'den 100'e kadar arttırılarak, aydınlatma dağılımlarına etkileri ayrıntılı olarak ele alınmaktadır. Ele alınan bilgisayar destekli tasarım ortamı, dış aydınlatma için üst düzlemde armatürlerin askıda olduğunu esas alarak hesaplamaları gerçekleştirilmektedir. Gerçekleştirilen tasarım hesaplamalarında, hem referans alanda olmamaları, hem de bu yüzden hesaplama sonuçlarını olumsuz etkilemeleri nedenleriyle hesap ağındaki en dış noktalar dikkate alınmamaktadır. Elde edilen hesaplama sonuçlarında yer alan aydınlatma ortalamaları ve aydınlatma dağılım katsayılarından yararlanılarak, istenilen askı noktası sayısında aydınlatma yapmayı sağlamaya yönelik olarak, son kullanıcıların tercihlerinde kolaylık sağlanması hedeflenmektedir.

Abstract:
In this study, in outdoor lighting applications, preferred lighting level, lighting efficiency, color and graphical quality of light, selection of optimum lighting method, luminaire and lamp distribution are the determining factors for the design and calculations. The lighting level and color quality are decided by evaluating the environment to be illuminated in terms of social, cultural and economic aspects. The increase in lighting level and color quality will increase the initial installation cost of the lighting infrastructure to be installed, as well as the operating cost. In the next stage, the application is carried out with the lighting method, luminaire/lamp type and luminaire/lamp distribution that are appropriate in terms of engineering and architecture, in the decided norms.
In the study carried out here; A study was carried out on the frequency of luminaire positioning in lighting applications carried out in road, square, park and stadium-style outdoor environments. Here, taking into account the reference 100 luminaires and reference areas; lighting levels are compared from the same height, but at different suspension point distributions. The number of suspension points where armature distributions are realized is increasing from 1 to 100, and their effects on lighting distributions are discussed in detail. The computer-aided design environment discussed is calculated on the basis that the armatures are suspended on the upper plane for exterior lighting. In the design calculations, the outermost points in the calculation network are not taken into account because they are not in the reference area and therefore not affect the calculation results negatively. By making use of the lighting averages and lighting distribution coefficients in the calculation results obtained, it is aimed to facilitate the preferences of the end users in order to provide lighting at the desired number of suspension points.