Sosyal hizmet kurumlarının yönetiminde görev yapan sosyal hizmet uzmanlarının kurumsal bağlılık ve psikolojik dayanıklılık düzeyleri ile iş stresi ve stresle başa çıkma yöntemlerinin incelenmesi
Investigation of organizational commitment and psychological resilience levels of social workers working in the management of social services institutions, and methods of coping with job stress and stress
Yazar: HAKAN TAŞDEMİR
Danışman: PROF. DR. CENGİZ ÖZBESLER
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Odaklı Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Bu araştırma, yönetici olarak görev yapan sosyal hizmet uzmanlarının çalışma hayatında karşılaştıkları sorunların ortaya konması ve yöneticilerin kurumsal bağlılık, psikolojik dayanıklılık düzeyleri ile iş stresi ve stresle başa çıkma yöntemlerinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. İlişkisel tarama modelinde tasarlanan araştırmada, tam sayım yöntemi kullanılarak oluşturulan örneklemi, T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın 81 İl Müdürlüğü ve bağlı kuruluşlarında yöneticilik yapan 439 katılımcı oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında, Kişisel ve Mesleki Bilgi Formu, Kurumsal Bağlılık Ölçeği, Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği, İş Stresi Ölçeği ve Stresle Başa Çıkma Yöntemleri Ölçeği kullanılmıştır.   
Araştırmada, yöneticilerin kurumsal bağlılık, psikolojik dayanıklılık ve stresle başa çıkma düzeylerinin yüksek olduğu, iş stresi düzeylerinin ise orta düzeyde olduğu saptanmıştır. Yöneticilerin çoğunluğunun yönetim süreçlerini olumlu yönde etkileyecek herhangi bir eğitime ve karşılaştıkları stres durumlarıyla da etkili şekilde baş edebilmelerini sağlayacak hizmet içi eğitimlere katılmadıkları belirlenmiştir. Araştırmada, yöneticilerin kurumsal bağlılık içinde duygusal bağlılık düzeyleri normatif bağlılık ve devam bağlılık düzeylerine göre daha yüksek bulunmuştur. Araştırmada, kadın yöneticilerin erkek yöneticilerden, yatılı kuruluşlarda çalışan yöneticilerin de gündüzlü kuruluşlardaki yöneticilerden stresle başa çıkma düzeylerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Yöneticilerin yaşları arttıkça psikolojik dayanıklılıkları ve stresle başa çıkma düzeylerinin azalması da dikkat çekmektedir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, sosyal hizmet kurum ve kuruluşlarında strese yol açan faktörleri azaltmak için gerekli düzenlemelerin yapılmasının, yöneticilerin yönetimsel becerilerinin geliştirilmesi ve stresle başa çıkma süreçlerinin güçlendirilmesine yönelik eğitimlerin planlamasının, sosyal hizmetlerin daha geniş ihtiyaç gruplarına etkin bir şekilde sunulmasına önemli katkıları olacaktır.

Abstract:
This research was carried out in order to reveal the problems faced by social workers who work as managers, and to determine the organizational commitment, psychological resilience levels, and methods of coping with job stress and stress. The  research was designed as correlational model and sample was carried out using the complete count method, consists of 439 social workers who work as managers in the 81 Provincial Directorates and affiliated institutions of the Ministry of Family and Social Services of the Republic of Turkey. Personal and Professional Information Form, Institutional Commitment Scale, Psychological Resilience Scale, Job Stress Scale and Coping Response Inventory were used while collecting data in the study.
In the research, it has been determined that the levels of organizational commitment, psychological resilience and coping with stress of the managers are high, while the levels of job stress are moderate. It has been determined that the majority of the managers did not participate in any training that would positively affect the management processes and in-service training that would enable them to cope effectively with the stress situations they encountered.  In the study, it has been found that the affective commitment levels of the managers in corporate commitment are higher than the normative commitment and continuance commitment levels. In the study, it has been determined that female managers have higher levels of coping with stress than male managers and the managers who are working in boarding institutions have higher levels of coping with stress than those working in day institutions. It is also noteworthy that as the age of the administrators increases, their psychological resilience and levels of coping with stress decrease. In line with the findings, making the necessary arrangements to reduce the factors that cause stress in social services institutions and organizations, planning trainings for improving the managerial skills of managers and strengthening the processes of coping with stress will contribute to the effective demonstration of social services to broader deprived groups.