Tüketim toplumunda sosyal medya ile şekillenen beden algısı: Plastik cerrahi kliniğine başvuran hastalar üzerine inceleme
Body perception shaped by social media in consumer society: A study on patients applying to plastic surgery clinic
Yazar: MERVE DABAĞOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SAADET ZEYNEP VARLI GÜRER
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Tasarımı ve Bilişim Teknolojileri Ana Bilim Dalı / Görsel İletişim Tasarımı ve Reklamcılık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi = Plastic and Reconstructive Surgery ; Psikoloji = Psychology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Baudrillard, Jean = Baudrillard, Jean ; Görsel iletişim tasarımı = Visual communication design ; Kitle iletişim araçları = Mass media ; Simmel, Georg = Simmel, Georg ; Sosyal psikoloji = Social psychology ; Tüketim toplumu = Consumption society ; Vücut dismorfik bozuklukları = Body dysmorphic disorders

Özet:
Tüketim kültürü, insanların yaşam tarzlarını, tercihlerini, kimliklerini ve hatta beden algılarını derinden etkileyen bir unsur olarak öne çıkmaktadır. Çağımızda tüketim kültürünün vazgeçilmez bir parçası olan sosyal medya platformları, kullanıcıların kendilerini idealize edilmiş beden imgeleriyle karşılaştırmalarına neden olmakta ve bu imgeleri yakalama arzusu plastik cerrahiye yönelimi artırmaktadır.

Araştırma, plastik cerrahi kliniğine başvuran beş erkek beş kadın olmak üzere, on hastanın sosyal medya kullanım alışkanlıklarını, bu platformlardaki beden algısının estetik operasyon kararlarını ne yönde şekillendirdiğini ve sosyal medyanın beden dismorfik bozukluğu tetikleyici bir unsur olup olmadığını değerlendirmektedir. Çalışmada katılımcılara nitel araştırma yöntemlerinden biri olan yarı yapılandırılmış görüşme tekniği uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, Georg Simmel'in beden-toplum ilişkisi hakkındaki görüşleri çerçevesinde yorumlanmıştır.

Sonuç olarak, bu tez, sosyal medyanın modern tüketim kültüründe beden algısını nasıl şekillendirdiğini ve bireylerin estetik müdahalelere olan eğilimlerinde nasıl bir rol oynadığını detaylı bir şekilde açıklamaktadır. Araştırma, sosyal medyadaki beden algısının, bireylerin operasyona karar verme sürecinde birincil etken olmadığını, ancak dolaylı yoldan çok büyük bir etken olduğunu ve sosyal medyanın beden dismorfik bozukluğu tetikleyici bir unsur olduğunu ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler: Tüketim Toplumu, Sosyal Medya, Beden Algısı, Beden Dismorfik Bozukluk.

Abstract:
Consumer culture stands out as a factor that deeply affects people's lifestyles, preferences, identities and even body perceptions. Social media platforms, which are an indispensable part of consumer culture in our age, cause users to compare themselves with idealized body images, and the desire to capture these images increases the tendency towards plastic surgery.

The study evaluates the social media usage habits of ten patients, five men and five women, who applied to the plastic surgery clinic, how the body perception on these platforms shaped their plastic surgery decisions, and whether social media is a triggering factor for body dysmorphic disorder. In the study, semi-structured interview technique, one of the qualitative research methods, was applied to the participants. The findings were interpreted within the framework of Georg Simmel's views on the body-society relationship.

As a result, this thesis explains in detail how social media shapes body perception in modern consumer culture and how it plays a role in individuals' tendency towards aesthetic interventions. The research revealed that body perception on social media is not the primary factor in individuals' decision-making process, but indirectly it is a very big factor and social media is a triggering factor for body dysmorphic disorder.

Keywords: Consumption Society, Social Media, Body Perception, Body Dysmorphic Disorder.