Öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışlarının bazı değişkenlerle modellenmesi
Modelling teachers' organizational citizenship behaviors by different variables
Yazar: SERAP AKDUMAN YETİM
Danışman: PROF. DR. MÜNEVVER YALÇINKAYA
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı bu karma araştırmada, ilköğretim kurumu öğretmenlerinin örgütsel vatandaşlık davranışı gösterme eğilimlerinin örgütteki sosyal destek algısı ile açıklanıp açıklanmayacağını, örgütsel adaletin örgütsel vatandaşlık davranışını nasıl etkilediğini, örgütsel adaletin, örgütte algılanan destek ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişkideki etkilerini ortaya çıkarmayı; örgütsel adalet, örgütte algılanan sosyal destek ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişkilerin bütünleşik yeni bir modelinin test edilmesi amaçlanmıştır. 
Nicel verilerin analizi yapısal eşitlik modeli kullanılarak, nitel verilerin analizi ise betimsel ve içerik analizi yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel yöntemler kullanılarak elde edilen bulguları, öğretmenlerin örgütteki sosyal destek algıları ile örgütsel adalet ve örgütsel vatandaşlık davranışları arasında doğrudan ilişkili olduğunu; örgütsel adalet algılarının ise örgütteki sosyal destek algıları ve örgütsel vatandaşlık davranışları arasında aracılık etkisini gösteren dolaylı bir etkisinin de olduğunu ortaya koymuştur. Araştırmanın bu bulgularının yanı sıra, dolaylı etkilerin önemine ilişkin yapılan analizler bütün dolaylı etkilerin istatistiksel olarak anlamlı olduğunu açığa çıkarmıştır. 
Nitel araştırma yöntemi kullanılarak elde edilen bulgular, öğretmenlerin vatandaşlık davranışı göstermelerini etkileyen etmenlerin  örgütte yönetici, meslektaş, veli, öğrenci, fiziki ortam ve destek personeli desteği, örgüt kültürü, öğretmenlik mesleğine ilişkin bakış açıları ve ekonomik koşullar olduğunu göstermektedir.




Anahtar Kelimeler: Örgütsel Adalet, Sosyal Destek, Örgütsel Vatandaşlık

Abstract:
The aim of this mixed research in which both quantitive and qualitive research methods were used was to examine if the organizational citizenship behaviours of teachers could be explained through social support perceptipns, how the organizational justice affects organizational citizenship behaviours, the affect of organizational justice between social support in the organizations and organizational citizenship namely; to test the integrated model of the relationships between organizational justice, social support in the organizations and organizational citizenship. 
For the analysis of quantitive part of the research structural equation modeling and for the qualitive part of the research content analysis methods were used. The results of the quantitive part of the study revealed a direct relationship between organizational justice and both the social support perceptions and organizational citizenship behaviours of the teachers. Furthermore, the results indicated that organizational justice is particial mediating variable between social support perceptions and organizational citizenship behaviours. Also, the results of the analysis showed that the indirect relation was statistically significant. 
The results of the qualitive part of the study revealed that  support of; managers, colleagues, parents, students, physical environment and support staff, organizational culture, teachers' attitudes about their professions and economical conditions have relations with organizational citizenship behaviors.



Key Words: Organizational Justice, Social Support In The Organization, Organizational Citizenship