Risk grubundaki çocukların erken okuryazarlık ve okul öncesi geçiş becerileri ile öğretmenlerin erken okuryazarlık bilgi düzeylerinin incelenmesi
An investigation of early literacy and preschool transition skills of children in the risk group and early literacy knowledge levels of teachers
Yazar: DUDU ÇATALKAYA
Danışman: DOÇ. DR. RUKİYE KONUK ER
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada risk grubunda bulunan 5-6 yaş aralığındaki çocukların erken okuryazarlık ve okul öncesi geçiş becerileri ile okul öncesi öğretmenlerinin erken okuryazarlık bilgi düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden yordayıcı ilişkiyi inceleyen korelasyonel tarama modeli kullanılarak Uşak ili içerisinde 2023-2024 eğitim öğretim yılında MEB'e bağlı resmi okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan 100 okul öncesi öğretmeni ve okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden risk grubunda değerlendirilen 5-6 yaş aralığındaki 100 çocuk oluşturmuştur. Araştırmada ilk olarak okul öncesi öğretmenlerinin erken okuryazarlık bilgi düzeyleri belirleme testi hazırlanmıştır geçerlik ve güvenirlik analizleri kapsam geçerliliği, madde güçlüğü, madde ayırt ediciliği, KR20 hesaplamaları yapılmış ve çalışma grubunu oluşturan öğretmen grubuna uygulanmıştır. Devamında risk grubunda bulunan 5-6 yaş aralığındaki çocuklara araştırmacı tarafından EROT uygulanmış ve okul öncesi öğretmenlerinden teste alınan çocuklar için OGBDÖ'ni doldurmaları istenmiştir. Son olarak toplanan verilerin çeşitli değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı ve toplanan verilerin birbiriyle ilişkisinin olup olmadığı test edilmiştir. Verilerin analizi için SPSS programı kullanılmıştır. Analize başlanmadan önce değişkenlerin çarpıklık ve basıklık katsayıları hesaplanmıştır. Değişkenlerin dağılımları -/+ 3 değerinin altında normale yakın sonuçlar vermiştir. Sonra araştırma soruları çerçevesinde tek yönlü varyans analizi t- testi, ANOVA ve basit regresyon analizi yapılmıştır. Öğrencilerin elde edilen EROT ve alt boyut puanları ile cinsiyet, yaş, okul öncesi eğitime başlama yaşı değişkenleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark görülmezken kardeş sayısı değişkeninde anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Öğrencilerin kardeş sayısı arttıkça erken okuryazarlık beceri puanları düşüş göstermiştir. Öğrencilerin toplanan OGBDÖ puanları ile yaş, okul öncesi eğitime başlama yaşı, kardeş sayısı değişkenleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark görülmezken cinsiyet değişkeninde anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Kız öğrencilerin geçiş becerileri puanları erkek öğrencilerden yüksek belirlenmiştir. Öğretmenlerin erken okuryazarlık bilgi düzeyi ile demografik değişkenler arasında anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Risk grubunda bulunan 5-6 yaş aralığındaki çocukların okul öncesi geçiş becerilerinin erken okuryazarlık becerileri üzerindeki etkisi bulunmuştur. Okul öncesi öğretmenlerinin erken okuryazarlık bilgi düzeylerinin erken okuryazarlık becerileri üzerindeki etkisinin anlamlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, the aim was to examine the relationship between early literacy and preschool transition skills of children aged 5-6 in the risk group and the early literacy knowledge levels of preschool teachers. The study was conducted using the correlational survey model, which is one of the quantitative research methods that examine predictive relationships. It involved 100 preschool teachers working in official preschool education institutions affiliated with the Ministry of National Education (MEB) in Uşak during the 2023-2024 academic year, and 100 children aged 5-6 who were considered in the risk group attending these institutions. First, a test to determine the early literacy knowledge levels of preschool teachers was prepared, and its validity and reliability analyses were conducted, including content validity, item difficulty, item discrimination, and KR20 calculations. The test was then applied to the group of teachers forming the study group. Subsequently, the Early Literacy Test (EROT) was administered by the researcher to children aged 5-6 in the risk group, and preschool teachers were asked to fill out the Preschool Transition Skills Observation Form (OGBDÖ) for the children who took the test. Finally, it was tested whether the collected data differed according to various variables and whether there was a relationship between the collected data. The SPSS program was used for data analysis. Before starting the analysis, skewness and kurtosis coefficients of the variables were calculated. The distributions of the variables yielded results close to normal within the range of -/+ 3. Then, in line with the research questions, one-way variance analysis, t-test, ANOVA, and simple regression analysis were conducted. While no statistically significant difference was found between students' EROT and sub-dimension scores and the variables of gender, age, and the age at which they started preschool education, a significant difference was found in the number of siblings variable. As the number of siblings increased, the early literacy skills scores of the students decreased. While no statistically significant difference was found between the students' collected OGBDÖ scores and the variables of age, the age at which they started preschool education, and the number of siblings, a significant difference was found in the gender variable. The transition skills scores of female students were higher than those of male students. No significant difference was found between the early literacy knowledge levels of teachers and demographic variables. It was found that the preschool transition skills of children aged 5-6 in the risk group had an impact on early literacy skills. It was concluded that the early literacy knowledge levels of preschool teachers had a significant impact on early literacy skills.