Otonom kortizol sekresyonu olan sürrenal adenomlu hastalarda DHEASO4 (Dihidroepiandrostenedion sülfat) düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of dihydroepiandrostenedione sulfate (DHEASO4) levels in patients with adrenal adenoma with autonomic cortisol secretion
Yazar: ÜLCAZ PERİHAN AKSOYDAN ZUBAROĞLU
Danışman: PROF. DR. BEKİR TAMER TETİKER
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Adenomlar = Adenoma ; Adrenal bezler = Adrenal glands ; Dihidroepiandrostenedion = Dihidroepiandrostenedion ; Hidrokortizon = Hydrocortisone ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı kliniğimizde otonom kortizol sekresyonu (OKS) nedeni ile takip ettiğimiz hastalarımızın tanısı sırasında kullanılan biyokimyasal testlerin değerlendirilmesi, hastalarımızın DHEASO4 seviyesinin bakılması ve metabolik sendrom komponentleri açısından hastanın muayenesinin tekrarlanmasıdır. 
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya Ocak 2015-Haziran 2021 tarihleri arasında Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde endokrinoloji kliniğinde OKS tanısıyla takip edilen 18 yaşını doldurmuş 35 hasta ile yaş ve cinsiyetleri ile uyumlu 32 nonfonksiyonel adenomu olan hasta alındı. Çalışmada bakılacak olan parametreler, Çukurova Üniversitesi Balcalı Hastanesi'nde kullanılmakta olan otomasyon sistemi (MergenTech EBYS) kullanılarak tespit edildi. Buradan hastaların başvuru esnasında bakılan biyokimyasal parametreleri, görüntüleme sonuçları elde edilerek bu veriler kaydedildi. 
Bulgular: Hastaların % 65,7'si kadın ve % 34,3'ü erkekti. Çalışmaya dahil edilen OKS hastalarının yaş ortalaması 58,57±7,81; kontrol grubu yaş ortalaması 57,41±9,09 yıl idi. Hastalarda en sık görülen hastalık hipertansiyon (HT), ikinci sıklıkta diyabetes mellitus (DM) idi. Biyokimyasal verilere bakıldığında yalnızca trigliserit (TG) değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı (p= 0,004).  Her iki hasta grubunun adenom boyutlarına ve yönlerine bakıldığında solda adenomu olan hastaların adenom boyutları karşılaştırıldığında nonfonksiyonel adenomu olanların adenom boyutları daha küçük bulundu (p=0,032). DHEASO4 seviyesi OKS olan hastalarda ortalama 46,29±31,56 µg/dL; nonfonksiyonel adenomu olan hastalarda ortalama 82,81±47,96 µg/dL olarak hesaplandı ve bu sonuçların istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı (p=0,001). Çalışmamızda DHEASO4 için OKS tanısı koyulmasındaki cut-off 53,35 µg/dL   idi ve bu % 74,3 sensitivite ve % 74,2 spesifiteye sahipti. 
Sonuç: OKS tanısı koyulmasında DHEASO4 düzeyleri kullanılabilir fakat daha fazla bireyde araştırma yapılması gerekmektedir.
Anahtar Sözcükler: Adrenal insidentaloma, DHEASO4 seviyesi, nonfonksiyonel adenom, otonom kortizol sekresyonu

Abstract:
Objective: The aim of this study was to evaluate the biochemical tests used during the diagnosis of our patients we follow up in our clinic for autonomic cortisol secretion (ACS), to check the DHEASO4 level of our patients, and to repeat the patient's examination in terms of metabolic syndrome components.
Materials and methods: Thirty-five patients over the age of 18 who were followed up in the endocrinology clinic of Çukurova University Medical Faculty Hospital between January 2015 and June 2021 with the diagnosis of ACS and 32 patients with age- and gender-matched nonfunctional adenomas were included in this study. The parameters to be examined in the study were determined using the automation system (MergenTech EBYS) used in Çukurova University Balcalı Hospital. From here, the biochemical parameters of the patients at the time of admission and the imaging results were obtained and these data were recorded.
Results: 65.7% of the patients were female and 34.3% were male. The mean age of the OCS patients included in the study was 58.57±7.81; the mean age of the control group was 57.41±9.09 years. The most common disease in the patients was hypertension (HT) and diabetes mellitus (DM) was the second most common disease. When the biochemical data were examined, a statistically significant difference was found only in triglyceride (TG) values (p= 0.004). When the adenoma sizes and directions of both patient groups were compared, the adenoma sizes of the patients with left adenoma were found to be smaller in those with nonfunctional adenomas (p=0.032). The mean DHEASO4 level was 46.29±31.56 µg/dL in patients with ACS; in patients with nonfunctional adenoma, the mean was calculated as 82.81±47.96 µg/dL, and these results were found to be statistically significant (p=0.001). In this study, the cut-off for DHEASO4 in diagnosing ACS was 53.35 µg/dL, with a sensitivity of 74.3% and a specificity of 74.2%.
Conclusion: DHEASO4 levels can be used to diagnose ACS, but more research is needed in more individuals.

Keywords: Adrenal incidentaloma, DHEASO4 level, nonfunctional adenoma, autonomic cortisol secretion