Gastronomi ve mutfak sanatları öğrencilerinin pişirme ve yiyecek hazırlama becerilerinin kariyer kararına etkisi
The effect of gastronomy and culinary arts students' cooking and food preparation skills on career decisions
Yazar: GAMZE CESUR
Danışman: PROF. DR. ŞAFAK ÜNÜVAR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts

Özet:
Bu çalışmada; gastronomi ve mutfak sanatları eğitimi alan öğrencilerin, yiyecek hazırlama ve pişirme becerilerinin kariyer kararına etkisi incelenmiştir. Araştırma nicel araştırma deseninde tasarlanmıştır. Veri edinme tekniği olarak anket tekniğinden faydalanılmıştır. Anket tekniği kullanmadaki temel amaç, kısa zamanda olabildiğince fazla katılımcıya ulaşmak olarak ifade edilebilir. Çalışmada araştırmamızın değişkenlerinden olan pişirme ve yiyecek hazırlama becerilerini ölçmek için Gizem Keleş (2020) tarafından Türkçeye uyarlaması yapılarak geçerlilik ve güvenilirliği belirlenmiş ölçekten yararlanılmıştır. Pişirme ve yiyecek hazırlama ölçeği toplamda 33 madde ve 2 alt boyuttan oluşmaktadır. Pişirme becerileri alt boyutunda 14, yiyecek hazırlama becerileri alt boyutunda 19 madde olup toplam 33 maddeden oluşmaktadır. Araştırmamızın 2. değişkeni olan kariyer kararı ölçeği ise Reziwanguli Yusupu (2015), tarafından geliştirilmiştir. Kariyer kararı ölçeği 30 madde ve 3 alt boyuttan oluşmaktadır. 
Araştırma verileri, 2022-2023 yılları arasında Ankara, İstanbul, Konya, Bolu ve Mersin'deki çeşitli üniversitelerde öğrenim gören 1., 2., 3. ve 4. sınıf öğrencisi olan toplam 315 kişi üzerinde online olarak toplanmıştır. Katılımcı formu, "Yiyecek Hazırlama ve Pişirme Becerileri" ile "Kariyer Kararı" ölçeklerinin birleştirilmesi ile oluşturulmuştur. Araştırma kapsamında, çalışmanın amacına uygun olarak ve hipotezleri test etmek için basit doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Elde edilen analiz sonuçlarına göre, pişirme becerileri ölçeğinin pişirme yönetimi becerileri alt boyutunun bireylerin kariyer kararlarını olumlu yönde etkilediği, ancak yiyecek hazırlama teknikleri alt boyutunun kariyer kararlarını olumsuz yönde etkilediği sonucuna varılmıştır. Ayrıca, yiyecek hazırlama becerileri ölçeğinin "etiket okuma/tüketici bilinci" ve "beceriklilik" alt boyutlarının bireylerin kariyer kararlarını olumlu yönde etkilediği, ancak bütçeleme, alışveriş ve öğün planlama ve hazırlama alt boyutlarının kariyer kararlarını olumsuz yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, the effect of food preparation and cooking skills on the career decisions of students studying gastronomy and culinary arts was examined. The research was designed using a quantitative research model. The survey technique was utilized as the data collection method. The primary reason for using the survey technique is to reach as many participants as possible in a short amount of time. To measure the cooking and food preparation skills, which are variables in our study, a scale adapted into Turkish by Gizem Keleş (2020) and verified for validity and reliability was used. The cooking and food preparation scale consists of a total of 33 items and 2 sub-dimensions. The cooking skills sub-dimension includes 14 items, and the food preparation skills sub-dimension includes 19 items, making a total of 33 items. The career decision scale, which is the second variable of our study, was developed by Reziwanguli Yusupu (2015). The career decision scale consists of 30 items and 3 sub-dimensions.
The research data was collected online from a total of 315 students studying in the 1st, 2nd, 3rd, and 4th years at various universities in Ankara, Istanbul, Konya, Bolu, and Mersin during the 2022-2023 academic years. The participant form was created by combining the "Food Preparation and Cooking Skills" and "Career Decision" scales. In line with the aim of the study and to test the hypotheses, simple linear regression analysis was used. According to the results of the analyses, it was found that the sub-dimension of cooking management skills within the cooking skills scale positively influenced individuals' career decisions, while the sub-dimension of food preparation techniques negatively influenced career decisions. Additionally, it was concluded that the sub-dimensions of "label reading/consumer awareness" and "resourcefulness" within the food preparation skills scale positively influenced individuals' career decisions, whereas the sub-dimensions of budgeting, shopping, and meal planning and preparation negatively influenced career decisions.