Sözcüksel bağdaşıklığın Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenlerin yazılı anlatımlarında incelenmesi
An investigation of lexical cohesion in the written expressions of students learning Turkish as a foreign language
Yazar: SELİN ODACI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FUNDA UZDU YILDIZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil öğrenimi = Study of languages ; Dil öğrenme yöntemleri = Language learning methods ; Sözcüksel bağdaşıklık = Lexical cohesion ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yabancı dil = Foreign language ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğrenimi = Foreign language learning ; Yazılı anlatım = Written expression ; Yazılı anlatım becerisi = Writing skills based

Özet:
Bu araştırmanın amacı yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin yazılı anlatımlarında sözcüksel bağdaşıklık araçlarını kullanım düzeylerini tespit etmektir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman analizinden yararlanılarak yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2017-2019 yılları arasında İstanbul Aydın Üniversitesi Türkçe Öğretim Merkezi'nde Türkçe öğrenen B1 seviyesindeki 80 öğrenci oluşturmaktadır. Bu amaç doğrultusunda çalışma grubundaki 80 öğrencinin yazılı anlatımlarındaki sözcüksel bağdaşıklık ölçütlerini kullanım düzeyleri Halliday ve Hasan (1976)'ın sözcüksel bağdaşıklık tasnifine göre doküman analizi yapılarak incelenmiştir. 
Çalışmanın sonucunda; yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin sözcüksel bağdaşıklık ölçütlerini kullanım sıklığı çoktan aza doğru aynı sözcük tekrarı, kavram alanı, zıt anlamlı sözcük kullanımı, eş ya da yakın anlamlı sözcük kullanımı, genel anlamlı sözcük kullanımı, üst ya da alt anlamlı sözcük kullanımı, aynı seriye bağlı sözcük kullanımı, parça-bütün ilişkisine sahip sözcük kullanımı olarak tespit edilmiştir. Elden edilen sonuçlar, mevcut çalışmalar ile karşılaştırılarak çözüm önerilerinde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Yazılı anlatım, sözcüksel bağdaşıklık, yabancı dil olarak Türkçe

Abstract:
The aim of this study is to determine the usage of level of lexical cohesion instruments in written expressions of students who learned Turkish as a foreign language. The study was carried out by using a document analysis which is one of the qualitative research methods. The study group of the study consists of 80 students at the level of B1, who are studying at İstanbul Aydın University Turkish Language Teaching, Application and Research Centre between the years of  2017-2019. For this purpose, the usage of level of lexical cohesion instruments in written expressions of 80 students in this study were analyzed using document analysis according to Halliday & Hasan's (1976) classification.
As a result of this study the usage frequency of  lexical cohesion elements of students who learned Turkish as a foreign language has been identified as; repetition, conceptual field, antonymy, synonym or near synonym, general word, superordinate or hyponymy, serial words, meronymy  from high to low. The results acquired from this study compared with previous studies in similar content various solutions are suggested.
Keywords: Written expression, lexical cohesion,  Turkish as a foreign language.