Liberalizmin feminist eleştirisi: İlişkisel otonomi üzerinden bir değerlendirme
Feminist critique of liberalism: An evaluation through relational autonomy
Yazar: SONER GÖKTAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUHAMMED ALİ AĞCAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Feminist Eleştiri Kuramı = Feminist Criticism Theory ; Liberalizm = Liberalism ; Özerklik = Autonomy ; İlişkili özerklik = Related autonomy ; İlişkisel süreçler = Relational processes

Özet:
Bireysel otonomi içinde barındırdığı özgürlük ideali nedeniyle birçok açıdan kadınlar için önemli bir kavramdır. Ataerkil sistemin baskıcı karakteri nedeniyle kadınların seçimlerinde ve eylemlerinde otonom olması kritik bir önem taşır. Ne var ki çoğunlukla Kant'ta ve liberal düşüncede kaynağını bulan bireysel otonomi, temsil ettiği birey fikri ve görmezden geldiği toplumsal ilişkiler bakımından sorunludur. Bu birey fikri rasyonellik, soyutluk, toplumdan kopukluk ve evrensellik gibi nitelikler etrafında şekillenirken aynı zamanda çoğunlukla kadınların içinde bulunduğu ve eylemlerine yön veren toplumsal ilişkileri de gündemine almaz. Kadınlar için kapsayıcı ve geçerli olmayan bu birey ideali ayrıca eril bir nitelik taşır. Bu sebeple, bireysel otonominin toplumsal kimliği de göz önüne alarak yeni bir kavramsallaştırmaya ihtiyacı vardır. 
Bu çalışmada, kadınların ırk, sınıf, toplumsal cinsiyet ve etnisite gibi toplumsal kategorilere yerleşik olma durumu düşünülerek otonomi kavramı ilişkisellik düzleminde incelenecektir. Bu bağlamda ilişkisel otonominin bireyci bir otonomi fikrini reddederek seçim ve eylem özgürlüğünün içinde bulunulan toplumsal ilişkileri göz önüne almadan mümkün olamayacağı iddiası tartışılacaktır. Kadının toplumsal ilişkiler içindeki durumu incelenerek seçim ve eylem özgürlüğünün bu ilişkiler bağlamında oluştuğu fikri savunulacaktır.


Anahtar Kelimeler: otonomi, iliĢkisellik, seçim, eylem, fail

Abstract:
Personal autonomy is an important concept for women because of the ideal of freedom that it contains in itself. Due to the oppressive characteristics of patriarchy, it is of critical importance for women to be autonomous in their choices and actions. However, the personal autonomy, which mostly finds its source in Kant and liberal thought, is problematical in terms of concept of person it represents and social relations it ignores. While this concept of person is shaped around the qualities such as rational, abstract, separated and universal, it also does not take into account the social relations in which women are embedded and which direct their actions. The ideal of person which is neither inclusionary nor valid for women is also masculine. Therefore, personal autonomy needs a reconceptualization by taking the social self into account.
In this study, the concept of personal autonomy will be examined on the relational ground that women are socially embedded in cateories such as race, class, gender and ethnicity. Relational autonomy rejects the idea of individualistic autonomy and claims that it is not possible without considering the social implications of freedom of choice and action. In this thesis, by examining women's social relations with others, the idea that their freedom of choice and action is formed within the context of these relations.



Keywords: autonomy, relationality, choice, action, agent