Ankara Şehir Hastanesi COVID-19 aşı polikliniklerine gelen hastalarda aşı tereddütü ve siberkondrinin araştırılması
Ankara city hospital COVID-19 investigation of vaccine suspect and cyberchondria in patients coming to vaccine polyclinics
Yazar: PINAR MORAY
Danışman: DOÇ. DR. BASRİ FURKAN DAĞCIOĞLU
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aşı reddi = Vaccination refusal ; Aşı tereddüdü = Vaccine hesitation ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; COVID 19 = COVID 19 ; COVID 19 aşıları = COVID 19  vaccines ; Siberkondri = Cyberchondria

Özet:
Giriş ve Amaç: Son yıllarda Covid-19 pandemisiyle birlikte aşılamanın önemi bir kez daha gündeme gelmiştir. Aşılamanın faydalarını savunan pek çok bilimsel literatüre karşılık, aşı karşıtlığı ve aşı tereddütü de önemli bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Siberkondri ise son yıllarda tanımlanmış bir durum olup, internette tıbbi bilgi aramanın bir sonucu olarak sağlık anksiyetesinin şiddetlenmesi olarak ifade edilmektedir. Literatürde aşı tereddütü genellikle aşı olmayan kişilerde araştırılmış olmasına rağmen aşı olanlarda da tereddütün devam ettiği gözlenmektedir. Bu araştırmadaki amacımız aşı olan kişilerde aşı tereddütünün araştırılması ve bunun siberkondri ile ilişkisinin incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Araştırmamız kesitsel tanımlayıcı bir anket çalışmasıdır. Araştırmaya Ankara Şehir Hastanesi covid-19 aşı polikliniklerine covid-19 aşısı olmak için gelen ve çalışmaya katılmak için gönüllü olan 18 yaş üstündeki 500 kişi dahil edildi.Araştırma verileri yardımcı araştırmacı tarafından, sorumlu araştırmacının yardımıyla hazırlanan anket formu aracılığı ile toplandı. Katılımcılara sosyo-demografik özellikleri, internet kullanım süreleri, aşı ile ilgili genel düşünce ve kaygıları hakkında 43 soru yöneltildi ve siberkondri ciddiyet ölçeği uygulandı.
Bulgular: Çalışmamıza katılan kişilerin ortalama siberkondri ciddiyet ölçeği puanı 86,56+17,48 olarak bulundu. Çalışmamıza katılan kişilerin %91,33'ü Covid-19 aşısı ile ilgili bir araştırma yapmıştır. Bu kişilerin en sık araştırma yaptığı kaynaklar sırasıyla; %95,81 internet, %89,62 sosyal medya ve %81,02 televizyon iken yalnızca %34,65'i doktoruna sorduğunu belirtti. Katılımcıların yaptıkları araştırmalar %73,29'unun kaygılarını arttırmıştır ve %42,83'ünün aşı olma kararını etkilemiştir. En yüksek oranda genetik bozukluk yapması ile ilgili kaygı duyulduğu görüldü. .  Erkeklerin aşıya karşı güvensizliğinin kadınlara kıyasla daha yüksek olduğu görüldü. Ayrıca kadınların siberkondri ciddiyet ölçeği skorunun erkeklerin siberkondri ciddiyet ölçeği skoruna kıyasla daha yüksek olduğu görüldü. Eğitim durumu üniversite ve üzeri olanların siberkondri ciddiyet ölçeği skorunun eğitim durumu lise ve altı olanların siberkondri ciddiyet ölçeği skorundan daha yüksek olduğu görüldü. Kronik hastalığı olmayanların aşıya güvensizliği ve siberkondri ciddiyet ölçeği skorlarının kronik hastalığı olanlardan daha yüksek olduğu izlendi. Hastalardan 1 ve 2 doz covid-19 aşısı olanların aşıya güvensizliğinin 2 dozdan fazla olanlara kıyasla yüksek olduğu izlendi. Ayrıca sosyal hayat ve iş yerindeki kısıtlamalar nedeni ile aşı olanların aşıya güvensizliği ve siberkondri ciddiyet ölçeği skoru sağlığı için kendi isteği ile olanlardan daha yüksek izlendi.
Sonuç: Çalışmamızda siberkondri ciddiyet ölçeği skoru; kadın cinsiyette, çalışanlarda, sağlık çalışanı olanlarda, medeni hali bekar olanlarda, eğitim düzeyi üniversite ve üzeri olanlarda, kronik hastalığı olmayanlarda, covid-19 geçirenlerde, günlük 4 saat ve üzeri internet kullananlarda yüksek tespit edilmiştir.Aşıya güvensizlik ise ; erkek cinsiyette,medeni hali bekar olanlarda, kronik hastalığı olmayanlarda, ailesi ve yakın çevresinde covid-19 geçiren, covid-19 nedeni ile hastanede/yoğun bakımda yatan veya hayatını kaybeden kimse  olmayan kişilerde yüksek bulunmuştur. Çalışmaya katılan kişilerin aşıya güvensizlik ve siberkondri ciddiyet ölçeği skoru arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkinin olmadığı saptanmıştır.


Anahtar Kelimeler: Siberkondri, Aşı Tereddütü, Covid-19

Abstract:
Introduction and purpose: In recent years, with the Covid-19 pandemic, the importance of vaccination has once again come to the fore. Despite many scientific studies advocating the benefits of vaccination, anti-vaccination and vaccine hesitancy is also an important problem. Cyberchondria, on the other hand, is a condition defined in recent years and is expressed as the exacerbation of health anxiety as a result of searching for medical information on the internet. Although vaccine hesitancy has been investigated in the literature in people who have not been vaccinated, it is observed that hesitation continues in those vaccinated. Our aim in this study is to investigate vaccine hesitancy in people who have been vaccinated and to examine its relationship with cyberchondria.
Materials and Methods: Our research is a cross-sectional descriptive survey study. Five hundred people over 18 years old who came to Ankara City Hospital's covid-19 vaccine polyclinics to be vaccinated for covid-19 and volunteered to participate in the study were included. The assistant researcher collected the research data through a questionnaire prepared with the help of the principal researcher. The participants were asked 43 questions about their socio-demographic characteristics, duration of internet use, general thoughts and concerns about the vaccine, and the cyberchondria severity scale was applied.
Results: The mean cyberchondria severity scale score of the participants in our study was found to be 86.56+17.48. Of the people who participated in our study, 91.33% did research about the Covid-19 vaccine. The sources most frequently researched by these people are; 95.81% internet, 89.62% social media and 81.02% television, respectively, whereas only 34.65% stated that they asked their doctor. The anxiety level of 73.29% of the participants increased because of the research they did, and the decision of 42.83% affected about being vaccinated. It was observed that the highest rate of concern was about genetic disorders. It was observed that men were more distrustful of the vaccine compared to women. In addition, it was observed that women's cyberchondria severity scale score was higher than men's. It was observed that the cyberchondria severity scale score of those with a university or higher education level was higher than that of those with a high school education level and below. It was observed that vaccine mistrust and cyberchondria severity scale scores of those without chronic disease were higher than those with chronic disease. It was observed that among the patients who received 1 and 2 doses of the covid-19 vaccine, the insecurity of the vaccine was higher than those who received more than two doses. In addition, due to restrictions in social life and the workplace, vaccine mistrust and cyberchondria severity scale scores of those who were vaccinated were higher than those who voluntarily. 
Conclusion: In our study, the cyberchondria severity scale score has been found to be high in the female gender, employees, healthcare workers, single marital status, university and higher education level, those without chronic disease, those who have covid-19, those who use the internet for 4 hours or more per day. It was found to be higher in the male gender, single marital status, no chronic disease, people who had covid-19 in their family and close environment, who were hospitalized in the hospital/intensive care unit or who lost their lives due to covid-19. It was determined that there was no statistically significant relationship between vaccine mistrust and cyberchondria severity scale scores of the participants in the study. 

Keywords: Cyberchondria, Vaccine Hesitancy, Covid-19