Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniklerine başvuran erişkinlerin organ bağışı hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of information, attitudes and behaviors of adults applying to Ankara Training and Research Hospital Family Medicine Polyclinics about organ donation
Yazar: GÖZDE KIRIŞ YARDIMCI
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÇELİK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Bilgi = Knowledge ; Davranış = Behavior ; Doku ve organ tedariği = Tissue and organ procurement ; Tutumlar = Attitudes ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Amaç: Dünya genelinde organ nakilleri çoğunlukla kadavradan yapılırken, Türkiye'de ise organ nakillerinin büyük kısmı canlı vericilerden yapılmaktadır. Ülkemizde organ bağışı oranlarının düşük olması, toplumumuzun organ bağışı hakkındaki bilgi durumunun, tutumlarının ve davranışlarının nasıl olduğunu merak ettirmiştir. Çalışmamızda Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran erişkinlerin organ bağışı hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Araştırmaya 01.01.2021-31.03.2021 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Aile Hekimliği Polikliniklerine herhangi bir sebeple ayaktan başvuran 18 yaş ve üzeri gönüllü olan 402 katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcılara araştırmacılar tarafından hazırlanan sosyodemografik bilgileri ve organ bağışı hakkında bilgi, tutum ve davranışları sorgulayan standart bir anketi yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulandı. 
Bulgular: Çalışmamızdaki katılımcıların %44,3'ü organ bağışında bulunma konusunda olumlu tutuma sahipti ancak %2,2'si organ bağışında bulunma davranışı göstermişti. Organ bağışında bulunma konusunda olumlu tutuma sahip olan katılımcıların en sık sebebi hayat kurtarmayı istemekti (%35,6), olumsuz tutuma sahip olan katılımcıların en sık sebebi dini açıdan uygun olmaması düşüncesiydi (%4), kararsız tutuma sahip olan katılımcıların en sık sebebi daha önce organ bağışı konusunda düşünmemekti (%24,9). Organ bağışında bulunma konusunda olumlu tutuma sahip olmak; eğitim düzeyi (p<0,001) ve organ bağışı hakkında bilgi almak (p=0,001) ile ilişkiliydi. Organ bağışında bulunma davranışı; organ bağışı hakkında bilgi alma durumu (p=0,004) ile ilişkiliydi.
Sonuç: Çalışmamızda organ bağışında bulunma konusunda olumlu tutuma sahip olmanın ve organ bağışında bulunma davranışının organ bağışı hakkında bilgi alma durumu ile ilişkili olduğunu bulduk. Toplumumuzda organ bağış oranlarının artması için toplumun sağlık hizmetiyle ilk temas noktası olan aile hekimlerine büyük görev düşmektedir. 

Anahtar Kelimeler: organ bağışı, aile hekimliği, bilgi, tutum, davranış

Abstract:
Aim: While organ transplants are mostly made from cadavers around the world, most of the organ transplants in Turkey are made from living donors. The low rate of organ donation in our country has made us wonder how our society's knowledge, attitudes and behaviors about organ donation are. In our study, it was aimed to evaluate the knowledge, attitudes and behaviors of adults about organ donation who applied to the Ankara Training and Research Hospital Family Medicine Polyclinics.
Materials and Methods: The study included 402 volunteers aged 18 years and over who applied to the Health Sciences University Ankara Training and Research Hospital, Family Medicine Polyclinics for any reason between 01.01.2021 and 31.03.2021. A standard questionnaire, prepared by the researchers, questioning sociodemographic information and knowledge, attitudes and behaviors about organ donation was applied to the participants by face-to-face interview method.
Results: 44.3% of the participants in our study had a positive attitude towards organ donation, but 2.2% showed organ donation behavior. The most common reason for the participants who had a positive attitude towards organ donation was wanting to save life (35.6%), the most common reason for the participants who had a negative attitude was the thought of not being religiously appropriate (4%), the most common reason for the participants with an indecisive attitude was that they had previously not thinking about organ donation (24.9%).Having a positive attitude towards organ donation; education level (p<0.001) and getting information about organ donation (p=0.001). Organ donation behavior; It was associated with the status of getting information about organ donation (p=0.004).
Conclusion: In our study, we found that having a positive attitude towards organ donation and organ donation behavior were associated with the state of getting information about organ donation. Family physicians, who are the first contact point of the society with the health service, have a great responsibility in order to increase the organ donation rates in our society.

Keywords: organ donation, family medicine, information, attitude, behaviour