SEKP süt stratejik yatırım planı hibe programının değerlendirilmesi
Evaluation of grand programme of SEDP dairy sector strategic investment plan
Yazar: MURAT ALNIAÇIK
Danışman: PROF. DR. NURAY KIZILASLAN
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Kırsal kalkınma = Rural development

Özet:
Bu araştırma; Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu (IFAD)' dan sağlanan kredi ile Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı'nca uygulanan Sivas-Erzincan Kalkınma Projesi Süt Stratejik Yatırım Planı Hibe Programını kapsar. Çalışmada, 2010-2012 yılları arasında uygulanan hibe programlarının değerlendirilmesi yapılmıştır. Araştırmada kırsal alan, kırsal kalkınma kavramları açıklanmış ve Türkiye'de bugüne kadar uygulanan kırsal kalkınma modellerine yer verilmiştir. Çalışmada, SEKP hibe programının hedefleri ile sonuçları karşılaştırılmış ve uygulama aşamasında çiftçilerin hibe uygulamaları ve sektörle ilgili yaşadıkları problemler ortaya konmaya çalışılmıştır. Araştırma verileri Sivas ilinde 2010–2012 yılları arasında hibe programından yararlanan 132 yatırımcı ile yapılan anketlerden sağlanmıştır. Çalışma sonunda elde edilen bulgular istatistiki yöntemlerle analiz edilmiştir. Anket çalışmaları sonucunda, hibe programının çiftçilerin rekabet gücünü olumlu etkilediği gözlenmiştir. Çiftçilerin işletme büyüklüklerinin ve gelirlerinin arttığı, süt pazarlama kanallarının geliştiği, iş yüklerinin azaldığı, görülmüştür.  Ayrıca yararlanan çiftçilerin işletmelerinin diğer çiftçilere model olabilecek işletmelere dönüştükleri ve gelecekte işletmelerini büyütmeyi düşündükleri tespit edilmiştir. Sivas'ın da içinde bulunduğu özellikle doğu bölgelerinde, et ve süt veriminin düşük olmasının en önemli nedenlerinden biri hayvan barınaklarının uygun olmayan koşullarıdır. Yurtdışı veya yurt içinden temin edilen kaliteli yüksek verimli kültür ırkı binlerce hayvandan, uygun olmayan barınak koşulları nedeni ile istenilen verim alınamamıştır. Bu nedenle hayvan sağlığı, verimi ve refahı konusunda oldukça faydalı olan SDYAA modelinin bu çalışma ile belirlenen eksiklikleri giderilerek tüm yurt geneline yaygınlaştırılması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler:  Kırsal kalkınma, Hibe programı, Stratejik yatırım planı, Tedarik zinciri analizi

Abstract:
The study covers Sivas Erzincan Development Project, Strategic Investment Plan for Milk Sector implemented by The Ministry of Food, Agriculture and Livestock, which was financed by The International Fund for Agricultural Development (IFAD). In this study, the applications of the grant program between 2010 and 2012 were evaluated.  Rural area and rural development concept were explained and rural development model that carried out in Turkey were included in this research. Objectives of Sivas Erzincan Development Project and its results were compared and problems that farmers came across during the implementation of the program have been studied. The study has been completed with dates obtained from the survey done with 132 investors. The finding has been obtained at the end of the study, has been analyzed through statistical methods. The survey shows that program has been contributed to the competitiveness of the investors. In addition to this income of the investors has been increased and size of agricultural holdings have been improved, milk marketing channels varied, workloads of the investors have been decreased at the end of the program. It was concluded that beneficiaries want to improve their business and their agricultural holdings turned to holdings which can be a model for others.  Milk and meat yield is quite low in the east of Turkey including Sivas; one of the most important reasons for this is the inappropriate conditions of barns. That is why desired yield could not be taken from thousands of animals bought in the country or abroad. Semi open free stops barn model which is very helpful for animal health, welfare and productivity should be expanded throughout the country.

Keywords: Rural development, Grant program, Strategic investment plan, Supply chain analysis