Erzurum ili Karaçoban ilçesinde farklı arazi kullanımı altındaki toprakların bazı fiziksel ve kimyasal özelliklerinin incelenmesi
Investigation of some physical and chemical properties of soils under different land use in Karacoban, Erzurum
Yazar: SIDDIK KELEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ADİL AYDIN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı / Bitki Besleme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Erzurum ili Karaçoban ilçesi tarım topraklarının bazı özelliklerini belirlemek ve verimlilik potansiyellerini ortaya koymak amaçlanmıştır. Araştırma Erzurum ili Karaçoban ilçesinde farklı tarımsal uygulamaların (doğal çayır, sulu ve kuru tarım) yapıldığı arazilerden 0-30 cm derinlikten alınan 36 toprak örneği üzerinde yürütülmüştür. Toprak örneklerinde pH, kireç, organik madde, E.C103, KDK, değişebilir katyonlar (Ca, Mg, Na, K), yarayışlı fosfor ve tekstür analizleri yapılmıştır. Çalışmada kullanılan toprak örneklerinin analiz sonuçları ile sınır değerler karşılaştırılarak, toprak örneklerinin besin elementi durumları ve dolayısıyla verimlilik potansiyelleri belirlenmeye çalışılmıştır.
Elde edilen sonuçların değerlendirildiğinde,  yöre topraklarının %88,9'u hafif alkalin, %11,1'i nötr reaksiyonlu; %25'i az ve orta kireçli, %75'i kireçli ve çok kireçli; organik madde içerikleri  %61'inde yetersiz, %39'unda yüksek düzeyde bulunmuştur.  Tuzluluk sorunu olmayan (E.C.103=0,18-1,55) toprakların yarayışlı P2O5 içerikleri 4,63-35,78 kg P2O5/da arasında değişmektedir. Toprak örneklerinin alındığı arazilerde uygulanan tarımsal faaliyetler dikkate alındığında, kuru tarım alanlarının fosfor içeriği ortalama 11,94 kg P2O5/da, sulu tarlaların 25,13 kg P2O5/da ve doğal çayır alanlarının 10,99 kg P2O5/da'dır. Kuru tarım alanlarından, sulu tarım yapılan alanlardan ve doğal çayır alanlarından alınan toprak örneklerinin KDK değerleri sırası ile 24.6-36.6 me/100g, 19.0-35.5 me/100g ve 23.7-35.0 me/100g arasında tespit edilmiştir. Toprak örneklerinin değişebilir Ca, Mg, K ve Na içerikleri sırası ile 11.6-25.6 me/100g, 3.3-8.6 me/100g, 1.8-3.3 me/100g ve 0.8-1.4 me/100 g aralıklarında bulunmuştur. Deneme alanı toprak örneklerinin  %44,4'ünün tın, %36,1'inin kumlu tın, %13,9'unun killi ve %5,6'sının siltli tın  tekstür sınıflarında olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In this study  it was aimed that determine of some physical and chemical properties  of soils  under dıfferent land use  in Karaçoban province  of Erzurum. The research was carried out on totally 36 soil samples were taken from 0-30 cm depth in areas under different cultural practices (dry agriculture, irrigated agriculture and natural grassland). Soil reaction (pH), lime content, organic matter content, electrical conductivity (EC.103), cation exchange capacity (CEC), exchangeable cations (Ca, Mg, Na, K), available phosphorus and soil texture were analyzed. The test results of soil analyses were compared to the limit values for evaluating the productivity potentials and plant nutrient elements status. When the results were evaluated   research area soils were  found  as  slightly alkaline in ratio of 88.9%, neutral reaction in ratio of 11.1%, low and medium limely in ratio of 25%, very high limely in ratio of 75%. Soil organic matter contents were found as insufficient in ratio of 61% and were at high level in ratio of 31%.  The average available phosphorus content of non- salinity (E.C.103=0,18-1,55) soil samples changed in range of 4,63-35,78 kg P2O5/da. The average plant available P2O5 contents in dry agriculture, irrigated agriculture and natural grassland areas were 94 kg P2O5 / da, 25.13 kg P2O5/da and 10.99 kg of P2O5/da, respectively. Cation exchange capacity of soil samples   taking from from dry agriculture areas, irrigated agriculture areas and natural grassland areas changed in ranges of 24.6 -36.6 me/100 g, 19.0 -35.5 me/100 g and 23.7 -35.0 me/100g respectively. Exchangeable Ca, Mg, K and Na  contents of soil samples  were found in ranges of 11.6 - 25.6 me/100g , 3.3 -8.6 me/100g, 1.8 - 3.3 me/100g  and 0.8 - 1.4 me/100 g respectively. It was determined that the research area soils had in  loamy, sandy loam, clay, silty loam texture classes  in ranges of 44.4%, 36.1% 13.9% and 5.6% respectively.