Üniversitelerde kütüphane binaları kullanım verimliliğinin yapı biyolojisi açısından incelenmesi
Examination of use productivity of university library buildings in terms of building biology
Yazar: BERRİN KÜÇÜKCAN BALKAŞ
Danışman: PROF. DR. AYSE ÜSTÜN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management

Özet:
Bu çalısmada Türkiye'deki üniversite kütüphanelerinde bina özelliklerinin ulusal veuluslararası standartlara uyum gösterip göstermedigi arastırılmıstır. Böyle birsorunun varlıgını ortaya koyabilme amacıyla stanbul'daki 22 devlet ve vakıfüniversitesinin kütüphane yöneticilerine yazılı bir anket uygulanmıstır. Alınanyanıtlardan binaların kullanımı sırasında sorunlar olustugu, bu sorunların tasarım veüretim evrelerindeki eksiklik ve hatalardan kaynaklandıgı ve sonradan giderilmesininzorlugu anlasılmıstır. Aynı zamanda bu durum kütüphanenin kullanım verimliliginide etkilemektedir.Çalısmada kullanılan yöntemler tarama teknigi, anket ve gözleme dayanmaktadır.Önce bir binanın tasarım ve üretim evreleri asama asama yapı biyolojisi açısından elealınmıs, daha sonra bu asamalar kütüphane binasına uyarlanmıstır. Bu evrelerdemimarlar tarafından kütüphanecilerin gereksinimlerinin belirlenmesinin geregi ortayakonulmustur. Binadan kaynaklanan olumsuzlukların kullanıcılar üzerine olan etkilerive çözüm önerileri, önceden gelistirilmis bir yapı biyolojisi irdeleme modelininadımlarına uygun olarak kütüphane binalarının özelliklerine göre belirlenmistir.Uyarlanan model, türü ne olursa olsun tüm kütüphane binalarına uygulanabilir.Kütüphane binasının tasarımı ve üretimi bu modelin adımlarına uygun olarakyapılırsa, binanın kullanıcılarının gereksinimleri rahatlıkla karsılanacak ve kullanımsüresince saglık sorunları olusmayacaktır.Binanın sürekli ve geçici kullanıcıları kendilerine saglıklı bir ortam sunankütüphaneyi daha çok kullanabilecekler ve bu durum kütüphanenin kullanımverimliligini artıracaktır.

Abstract:
In this research, it has been examined that whether some characteristics of the librarybuildings of universities in Turkey are accordance with national and internationalstandards or not. To identify the existence of this problem a questionnaire was goneamong the library managers of 22 state and private universities in Istanbul.According to the result of the questionnaire it is noticed that during the use stage ofthose library buildings some problems occur due to the design and constructionstages of the buildings, and it is difficult to solve those problems in later stages. It isalso realized that those problems affect the use efficiency of those library buildings.Search technic, questionnaire and observation are the examination methods whichare used in the research. First, the steps of design and construction stages of abuilding and are examined in terms of building biology, then these steps are appliedfor library buildings. It is shown that the requirements of librarians should be welldefined by architects. The negative conditions caused by the building, their effectson users health and remedies are identified according to the steps of a buildingbiology model which is previously developed and proposed. The adoptedexamination model is applicable on any kind of library buildings. If the design andconstruction of a library building is conducted according to the steps of this model,the requirements of the library users will be met, and health problems caused by thebuilding during the use period will be reduced.The permanent and temporary users of a library building will be using the buildingwhen their requirements are met. Therefore the use efficiency of the library will beincreased.