İlköğretim öğrencilerinin demokrasi algılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Exploring of middle school students? democracy perceptions according to different variables
Yazar: ZAFER KUŞ
Danışman: DOÇ. DR. TURHAN ÇETİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Algı = Perception ; Demokrasi = Democracy ; Eğitim = Education ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlköğretim = Primary education

Özet:
Bu çalışmada ilköğretim öğrencilerinin demokrasi algılarının tespit edilmesi, bunları etkileyen faktörlerin ortaya çıkarılması, ortaya çıkan sonuçların yurt içinde elde edilen verilerle ve diğer ülkelerde elde edilen verilerle karşılaştırılması amaçlanmıştır. Araştırma 2011-20112 eğitim öğretim yılında, Türkiye geneli 26 ilden tabakalı örneklem modeli ile seçilen 6., 7. ve 8. sınıflarda öğrenim gören toplam 1667 öğrenci ile tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak ?Demokrasi Algısı Ölçeği? kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde yüzde frekans tabloları, korelasyon analizi, tek faktörlü Varyans Analizi (Anova), regresyon analizi ve bağımsız gruplar için t testi kullanılmıştır.Araştırmadan elde edilen bulgulara göre ilköğretim öğrencilerinin demokrasiyi tam olarak anlamadıkları ve bazı yanlış algılara sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Türkiye'de öğrenim gören öğrencilerin ölçekteki olumlu ifadeler ile ilgili algılarının düşük olduğu, olumsuz maddelerde ise Türkiye'de öğrenim gören öğrencilerin demokrasi algısının diğer 28 ülkedeki öğrencilere göre daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İlköğretim öğrencileri ulusal ve uluslar arası konuları aile bireyleri, öğretmenleri ve akranları ile fazla tartışmamaktadır. İlköğretim öğrencilerinin demokrasi algıları cinsiyet, sınıf düzeyi, anne-baba eğitim durumu, ailenin gelir durumu, yaşadığı yer değişkenlerine göre farklılık göstermektedir. Öğrencilerin okulda herhangi bir soysal kulüpte görev alma durumu ve evlerine günlük gazete alma durumuna göre demokrasi algıları farklılaşmamaktadır. Öğrenciler, okul tarafından kendilerine bazı demokratik fırsatların sağlandığını düşünmektedirler. Türkiye'de öğrenim gören öğrencilerin demokratik fırsatlar ile ilgili düşünceleri bazı maddelerde uluslar arası ortalamanın altında bazı maddelerde ise uluslar arası ortalamanın üzerindedir.

Abstract:
In this research, it was aimed to investigate middle school students? democracy perceptions and factors affecting these perceptions. What is more, the results obtained from this study were compared with democracy indexes obtained from national and international researches. This research was carried out in 2011-2012 education years around Turkey, including 26 cities. A total of 1667 sixth, seventh, and eighth grade students constituted the research sample. For this research, ?Democracy Perception Inventory? was used to collect the data. For analyzing the data, independent samples t-test, percentage, frequency, correlation, one way ANOVA, and regression analysis were used.The research findings showed that the middle school students had misconceptions about democracy perceptions. The students had low democracy perceptions concerning positive items in the inventory. The students have not discussed national and international issues with their families, teachers, and peers. The students? democracy perceptions varied according to their gender, grade level, parents? education, socio-economic level, places where they live. The students? democracy perceptions did not differ in accordance with whether they bought daily newspaper for their homes and they undertook a task in any social club in the school. The students though that the schools to some extent provided democratic rights to them. Although the thoughts of the students in relation to democratic opportunities for particular items in the inventory were below the average of international indexes, their thoughts for particular items in the inventory were above the average of international indexes.