Bazı biyokimyasal testlerin referans aralık belirleme çalışması
Study of determination of reference interval of some biochemical tests
Yazar: HARUN POLAT
Danışman: PROF. DR. EBUBEKİR BAKAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Biyokimya = Biochemistry ; Laboratuvarlar = Laboratories ; Laboratuvarlar-hastane = Laboratories-hospital ; Referans standartları = Reference standards ; Testler = Tests

Özet:
Amaç: 18-85 yaşları arasında sağlıklı bireylerde 27 klinik kimya testinin referans aralıklarını belirlemek. Direkt ve indirekt yöntemler kullanılarak belirlenen referans aralıklarını birbirleriyle ve cinsiyet açısından karşılaştırmak.

Materyal ve Metot: IFCC'nin önerileri doğrultusunda C28-A3 dokümanında belirtilen prosedürlere göre kabul ve dışlama kriterleri esas alınarak seçilen referans bireylerden kan alındı ve 27 klinik kimya testinin laboratuvarımızda mevcut analitik sistemlerle ölçümleri yapıldı. LIS'te kayıtlı test verileri, veri tabanından SQL ile sorgulanarak analiz edildi. Analizler, direkt yöntemde MedCalc ve SPSS20 programları kullanılarak ve indirekt yöntemde Bhattacarya prosedürüne göre referans aralıkları bulundu. 

Bulgular: KOL, GLU, P ve Na testleri hariç diğer 23 biyokimya testte cinsiyet açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (P<0.05). Bu testler: ALP, GGT, AST, ALT, LDH, AMLY, CK, CK-MB, T. BİL, D.BİL, TG, KOL, HDL-KOL, LDL-KOL, ALB, Fe, Mg, ÜRE, KREA ve ÜA. Tespit edilen referans değerler kit prospektüslerinde verilen değerlerden farklılık gösterdi. 

Sonuç: Sonuçta farklı yöntemlerle yaptığımız bu çalışma gösterdi ki Direkt yöntem referans aralıkların belirlenmesinde ilk tercih edilen yöntemdir. İndirekt yöntem ise kolay ve ucuz olması sebebiyle alternatif bir yöntem olmaya devam etmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Biyokimya testleri, direkt metot, indirekt metot, referans aralık

Abstract:
Aim: To determine the reference intervals of 27 clinical chemistry tests in healthy individuals whose ages vary from 18 to 85 and to compare the reference intervals, determined by both direct and indirect methods, with each other and in terms of gender. 

Materials and Method: Blood samples were taken from reference subjects selected on the basis of the inclusion and exclusion criteria with respect to procedures indicated in C28-A3 documentin accordance with the recommendations of IFCC then levels of 27 clinical chemistry tests were measured in our laboratory with current analytical systems. Test data recorded in LIS were analyzed using Structured Query Language (SQL) in database. Reference intervals were determined by direct method and indirect method using Bhattacharya procedure. For the calculations  MedCalc and SPSS 20.0 statistical  programs were used.

Result: There were statistically significant differences between genders with respect to all selected biochemical tests (GGT, AST, ALT, LDH, AMLY, CK, CK-MB, T. BIL, D.BIL, TG, CHOL, LDL-C, ALB, Fe, Mg, URE, CREA, UA,CHOL, GLU, P, and Na)(P<0.05) except for CHOL, GLU, P and Na tests. Detected reference values exhibited significant differences when compared to kit prospectus.

Conclusion: This study, performed by two distinct methods, showed that the direct method is the first method of choice for determining reference intervals, and the indirect method remains alternative to direct method, since it is inexpensive and simple.

Key Word: Biochemistry tests, direkt method, indirekt method, reference intervals.