Psikolojik esneklik ile ebeveyn çocuk arasındaki ilişkide otoriter ve demokratik ebeveyn tutumlarının aracılık rolünün incelenmesi
Examining the mediating role of authoritarian and democratic parental attitudes in the relationship between psychological flexibility and parent child
Yazar: BUSE ARI
Danışman: DOÇ. DR. SEHER MERVE ERUS
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada, 4-6 yaş arası çocuğu olan ebeveynlerin psikolojik esneklik düzeyi ile olumlu ebeveyn-çocuk ilişkisi arasındaki ilişkide ebeveyn tutumlarının aracılık rolünü incelenmesi amaçlanmıştır. Bununla birlikte, araştırma kapsamında katılımcıların olumlu ebeveyn-çocuk ilişki düzeylerinin ebeveynin yaşı, eğitim düzeyi, çalışma durumu, çocuğun cinsiyeti ve yaşı değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Araştırmaya, 4-6 yaş arasında çocuğu olan 23-54 yaş aralığındaki 303 ebeveyn katılım sağlamıştır. Yapılan araştırmada veri toplama amacıyla "Kişisel Bilgi Formu", "Psikolojik Esneklik Ölçeği", "Ebeveyn Tutumu Ölçeği" ve "Ebeveyn-Çocuk İlişkisi Ölçeği" kullanılmıştır. Olumlu ebeveyn-çocuk ilişki düzeylerinin ebeveynin yaşı, ebeveynin eğitim düzeyi, ebeveynin çalışma durumu, çocuğun cinsiyeti ve çocuğun yaşı değişkenleri açısından anlamlı farklılık olup olmadığını belirlemek amacıyla bağımsız gruplar t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Ardından psikolojik esneklik, olumlu ebeveyn-çocuk ilişkisi, otoriter ebeveyn tutumu, demokratik ebeveyn tutumu, izin verici ebeveyn tutumu ve aşırı koruyucu ebeveyn tutumu arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon katsayısı ile incelenmiştir. Pearson korelasyon analizi ardından çoklu seri aracılığı incelemek amacıyla SPSS PROCESS makrosunda bootstrapping analizi uygulanmıştır.
Araştırmanın sonucunda, olumlu ebeveyn-çocuk ilişkisinin ebeveynin yaşı, ebeveynin eğitim düzeyi, çalışma durumu, çocuğun cinsiyeti, çocuğun yaşı değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Pearson korelasyon analizi sonucunda psikolojik esneklik, otoriter ve demokratik ebeveyn tutumları ile olumlu ebeveyn-çocuk ilişkisi arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Bu bulgulardan yola çıkarak yapılan analizde psikolojik esneklik ve olumlu ebeveyn-çocuk ilişkisi arasındaki ilişkide demokratik ebeveyn tutumu ve otoriter ebeveyn tutumunun seri aracılık rolü olduğu sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Psikolojik Esneklik, Otoriter Ebeveyn Tutumu, Demokratik Ebeveyn Tutumu, Olumlu Ebeveyn Çocuk İlişkisi

Abstract:
This study aimed to investigate the mediating role of parental attitudes in the relationship between the psychological flexibility level of parents with children aged 4-6 years and a positive parent-child relationship. In addition, within the scope of the study, it was examined whether the positive parent-child relationship levels of the participants differed according to the variables of age, education level, employment status, gender, and age of the child. 303 parents between the ages of 23 and 54 with children between the ages of 4 and 6 participated in the study. "Personal Information Form," "Psychological Flexibility Scale," "Parental Attitude Scale," and "Parent-Child Relationship Scale" were used for data collection. Independent groups t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were applied to determine whether there was a significant difference in positive parent-child relationship levels in terms of the variables of parent's age, parent's education level, parent's employment status, child's gender, and child's age. Then, the relationships between psychological flexibility, positive parent-child relationships, authoritarian parental attitudes, democratic parental attitudes, permissive parental attitudes, and overprotective parental attitudes were examined with the Pearson correlation coefficient. After Pearson correlation analysis, bootstrapping analysis was applied in the SPSS PROCESS macro to examine multiple series mediation.
As a result of the study, it was concluded that a positive parent-child relationship did not differ significantly according to the variables of parents' age, parents' education level, employment status, gender of the child, and age of the child. Pearson correlation analysis revealed significant relationships between psychological flexibility, authoritarian and democratic parental attitudes, and a positive parent-child relationship. Based on these findings, it was concluded that democratic parental attitude and authoritarian parental attitude have a serial mediating role in the relationship between psychological flexibility and a positive parent-child relationship.
Keywords: Psychological Flexibility, Authoritarian Parental Attitude, Democratic Parental Attitude, Positive Parent Child Relationship