Milli park planlamasında toplum katılımlı coğrafi bilgi sistemlerinin (PPGS) ziyaretçi deneyimleri açısından kullanımının değerlendirilmesi ve Antalya'daki milli parklar kapsamında bir model önerisi
Evaluation of using Public Participation Geographic Information Systems (PPGIS) in planning of national parks in terms of visitor experiences
Yazar: ESMAHAN YALÇIN
Danışman: DOÇ. DR. MURAD ALPASLAN KASALAK
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rekreasyon Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
İnsanoğlunun zamanla coğrafi bilgileri üretme, paylaşma, tüketme ve bunlarla
etkileşim kurma biçimleri; küresel konumlama sistemi (GPS), internet, Google Haritalar,
akıllı telefonlar ve sosyal medya gibi çeşitli teknolojilerin ortaya çıkışı ve bu teknolojiyle
entegre olması ile birlikte farklı bir boyut kazanmıştır. İnsanların bilerek veya bilmeyerek
coğrafi verilere gönüllü olarak katkıda bulunduğu Web 2.0 dünyasında, mekânsal araştırmalar
için yeni yollar açılmaktadır. Bu sayede geçmişte, çoğu coğrafi bilgi ve haritalar sadece
hükümetler, sivil toplum kuruluşları büyük şirketler tarafından oluşturulurken, son yıllarda ise
bu coğrafi bilgiler o bölgenin bir paydaşı olan halktan elde edilmektedir. Bu durum Coğrafi
Bilgi Sistemleri için uzun zamanda maliyetli veri sağlama yöntemi yerine, o bölgedeki
halktan elde edilebilecek bilgi sayesinde zaman ve maliyetten tasarruf sağlayan, aynı zamanda
yönetsel planlama ile ilgili kararlarda halkın görüşlerinin de yer verildiği Toplum Katılımlı
Coğrafi Bilgi Sistemleri'nin doğuşunu sağlamıştır.
Toplum Katılımlı Coğrafi Bilgi Sistemleri, arazi kullanım planlaması ve araziyle ilgili
karar verme konusunda bilgilendirmek amacıyla, bu yerlere ilişkin kamusal bilgileri entegre
etmeye yönelik genel bir yöntem grubunu ifade etmektedir. Toplum Katılımlı Coğrafi Bilgi
Sistemleri, katılımcıları yerin algılanan özellikleri hakkında jeo-uzamsal bilgi sağlamaya
davet ederek, planlama sürecinde kamu bilgisi ile bilgi sağlamak için jeo-uzamsal teknolojiyi
kullanmaktadır. İnternet tabanlı bir haritalama yöntemi ile park deneyimleri, çevresel etkiler
ve tesis ihtiyaçları ile ilgili ziyaretçi algıları konusunda Milli Park planlama karar ve destek
sistemine girdi sağlanabilmektedir.
Bu çalışmada, turizm için ekonomik getiri yaratan cazibe merkezi haline gelmiş Milli
Parkların arazi planlamasının kullanımı açısından Toplum Katılımlı Coğrafi Bilgi Sistemi
ayrıntılı olarak incelenerek, bu sisteminin özelliklerini ortaya koymak, bu sistemi kullanarak
planlanmış dünyadaki öncü Milli Parklardan örnekler sunmak ve Antalya ilindeki Milli
Parklar açısından kullanımının değerlendirilmesinin yapılarak ziyaretçi deneyimleri açısından
öneriler sunulması amaçlanmaktadır. Ülkemizde özellikle Milli Parkların planlamasına
yönelik çalışmaların alanyazında çok az bulunması çalışmayı farklı ve önemli kılmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Ziyaretçi Deneyimleri, Milli Parklar, Coğrafi Planlama, Toplum
Katılımlı Coğrafi Bilgi Sistemleri (TKCBS)

Abstract:
The ways in which human beings produce, share, consume, and interact with
geographic information over time has acquired a different dimension with the emergence and
integration of various technologies such as the global positioning system (GPS), Internet,
Google Maps, smartphones and social media.
New avenues are opened for spatial investigations in the Web 2.0 world where people
voluntarily contribute to geospatial data knowingly or unknowingly. In this way, while most
geographic information and maps are created only by governments, non-governmental
Organizations and large corporation in the past, in recent years, this geographical
information is obtained from the public who is a stakeholder of that region. This situation
provided, instead of a long and costly method of providing data for Geographic Information
Systems, the birth of Public Participation Geographic Information Systems saving time and
money and at the same time in which the opinions of the public are included in administrative
and planning decisions thanks to the information that can be obtained from the people in that
region.Public Participation Geographic Information Systems refers to a general set of methods
for integrating public information about these places with the aim of informing land use
planning and land related decision making. Public Participation Geographic Information
Systems inviting participants to provide geospatial information about the perceived features of
the place uses geospatial technology to provide information with public knowledge in the
planning process. With an internet-based mapping method, input can be provided to the
national park planning decision and support system on visitor perceptions of park
experiences, environmental impacts, and facility needs.
In this study, it is aimed to examine Public Participation Geographic Information
Systems in detail in terms of the use of land planning of National Parks that create economic
return for tourism and have become centers of attraction for tourism and revealed the features
of this system, reveal the features of this system, present examples of pioneering National
Parks which were planned using this system in the World and offer suggestions in terms of
visitor experiences by evaluating the use of National Parks in our country. The fact that very
few studies in the literature are on the planning of National Parks in our country makes the
study different and important.
Keywords: Visitor Experiences, National Parks, Geographical Planning, Public Participation
Geographic Information Systems (PPGIS)