Piyasa ekonomisine geçiş aşamasında Türkiye-Rusya ekonomik ilişkilerinin önemi
Importance of Turkey-Russia economic relations in transition to market economics
Yazar: KAMAL KAZIMOV
Danışman: DOÇ. DR. ALİ KONAK
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Politik görüş düzenleyicileri yönünden belirlenen ekonomi ve işlevselliğin  politikalar üzerinde yararlı olması, ekonominin ne kadar gelişim gösterdiğini ispatlar niteliktedir. Piyasa ekonomisi çeşitli kooperatif türlerinin, kolektif ve özerk devlet kurumlarının bulunduğu bir serbest fiyat sisteminde de var olabilir. Piyasaların devlet tarafından gerekli şartlarda müdaheleye uğradığı sistemin tam tersi olarak da nitelendirmek mümkündür. Bu yönden az gelişmiş ülkeler  piyasa ekonomisini tercih etmemişlerdir. 20.ci yüzyılın sonlarına doğru SSCB`nin parçalanmasının sonucu olarak piyasa ekonomisini tercih eden ülkeler belirli makroekonomik üstünlükler elde etmiştir. Liberal ekonominin piyasada yeni oluşumuna istinaden uyum sağlanamamış ve üretimde aksaklıklar meydana gelmiştir. Rusya ise bu durumdan olumsuz şekilde etkilenerek piyasadaki dengeleri değişmiştir. Rusya için büyük önem taşıyan doğal kaynaklar ve hammedeler, Sovyetler Birliği'nin mevcut olduğu dönemde Türkiye ile var olan ekonomik ortaklık sayesinde yeniden şekillenmeye başlamıştır. Türkiye'nin jeopolitik konumu ve ülkeler arasındaki işbirliği; her iki ülke için de ortak bir ticari  pazar oluşturmuştur. Şöyle ki Türkiye`nin bir numaralı ithalat yaptığı ülke Rusya`dır. Bununla birlikte Rusya`nın da ithalat yaptığı ülkeler içerisinde Türkiye önemli konuma sahiptir. Tarihsel sürece bakıldığında ise ikili arasında 500 yıldır devam eden köklü ekonomik ilişki vardır.
Yapılan çalışmada piyasa ekonomisi hakkında bilgiler verilerek, Türkiye ve Rusya arasındaki ikili ekonomik işbirliğine atıfta bulunulmuştur. Dış ticaret alanında veriler paylaşılarak siyasi konuların olumsuz etkilere yol açtığı tespit edilmiş ve bu durumdan dolayı ikili ilişkilerin siyasi düzeyde negatif, ekonomik düzeyde ise pozitif şekilde sonuçlandığını söylemek mümkündür.

Abstract:
The fact that the economy and functionality determined in terms of political opinion regulators are beneficial on policies proves how much the economy has developed. A market economy can also exist in a free price system with various types of cooperatives, collective and autonomous state institutions. We can also describe it as the opposite of the system in which the markets are intervened by the state under the necessary conditions. In this respect, the countries that were insufficient in terms of development did not prefer the market economy. As a result of the disintegration of the USSR towards the end of the 20th century, the countries that preferred the market economy achieved certain macroeconomic advantages. Due to the new formation of the liberal economy in the market, adaptation could not be achieved and disruptions occurred in production. Russia, on the other hand, was adversely affected by this situation and experienced confusion in the market. Natural resources and raw materials, which are of great importance for Russia, started to be reshaped thanks to the economic partnership with Turkey during the Soviet Union's existence. Turkey's geopolitical position and cooperation between countries; created a common commercial market for both countries. Namely, Russia is the number one importing country for Turkey. However, Turkey has a fixed position among the countries from which Russia also imports. Looking at the historical process, there is a deep-rooted economic relationship between the two that has been going on for 500 years.
In the study, information about the market economy was given and reference was made to the bilateral economic cooperation between Turkey and Russia. It has been determined that political issues cause negative effects by sharing data in the field of foreign trade, and it is possible to say that due to this situation, bilateral relations have resulted in negative results at the political level and positive at the economic level.