Yalova kentsel drenaj sisteminin irdelenmesi
Evaluation of Yalova urban drainage system
Yazar: ZEYNEP POLAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖNDER EKİNCİ
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Hızla artan nüfus ve şehirleşme eğilimi, aşırı yağışların şiddeti ve sıklığıyla ile günümüzde kentsel alanlarda su yönetimi sorunlarını, sel ve taşkın gibi doğal afetlerden kaynaklanabilecek can ve mal kaybı gibi riskleri beraberinde getirmiştir. Kısa süreli aşırı yağışların birçok bölgede giderek daha şiddetli hale gelme ihtimalinin yükseldiği bu günlerde, kentsel altyapılarımızın bu değişiklikleri karşılayacak bir şekilde tasarlanıp tasarlanmadığı konusunun irdelenmesi hususu öncelikle gündeme gelmiştir.   
Yerleşim bölgelerinde karşılaşılan, aşırı yağış kaynaklı problemlere çözüm önerebilmek amacıyla Yalova'da, yaklaşık 200 hektarlık alana sahip yeni bir yerleşim bölgesi, pilot bölge olarak seçilmiştir. Bölgedeki, yağmursuyu drenaj sisteminin planlama, tasarım ve hesaplama aşamalarıyla birlikte imalat ve işletme koşulları detaylı incelenmiş, projede seçilen tasarım kriterlerinin risk değerlendirilmesi yapılarak, mevcut durumda yeterli olup olmadığı değerlendirilmiştir.   
2 yıllık periyot ve 15 dakikalık yağış süresine göre ampirik denklemden hesaplan yağış şiddeti sonucuyla, bu sürelere karşılık Yalova yağış şiddeti-süre-tekerrür eğrilerinden elde edilen yağış şiddeti değerinin örtüşmediği görülmüştür. Yağmursuyu drenaj sistemi seçilen kesit boyutlarının bu yağış şiddeti değerlerinin farklılığından kaynaklanan, yaklaşık %30 daha fazla çıkan proje hesap debisini, hidrolik açıdan karşılayabileceği sonucuna varılmıştır. Yağmur suyunun yollarda birikmesi gibi sorunların, yüzeysel akış giriş ızgaraları gibi su alma yapılarının yeterli sıklıkta ve uygun konumlarda yerleştirilmemesi sonucunda ortaya çıktığı görülmüştür. Altyapı projeleri tasarım kriterlerinde, en yüksek fayda, en düşük maliyet yaklaşımına göre seçilebilecek en düşük değer olan, hali hazırda kullanılan 2 yıllık periyodun, 5 veya 15 yıl olarak seçilmesi gerektiği bazı kaynaklarda belirtilmiştir. Ancak, en az 30 yıllık ekonomik ömür düşünülerek tasarlanan altyapı projelerinin, 25 yıllık periyot seçilerek tasarlanmasının uzun vadede daha faydalı olacağı önerilmektedir.

Abstract:
The rapidly increasing population and urbanization trend, together with the intensity and frequency of extreme precipitation, have brought about water management problems in urban areas and risks such as loss of life and property that may arise from natural disasters like flood and inundation. Nowadays, when the probability of extreme rainfall-runoff increasing in prevalence, the issue of examining whether our urban infrastructures are design to meet these changes has come to the fore.   
In order to propose the solutions to the problems caused by the extreme rainfall-runoff in urban areas, the drainage system of a new residental area with aproximately 200 hectares, was choosed as a case study in Yalova. The planning, design and calculation stages, as well as manufacturing and operation conditions of the drainage system in the region were examined in detail, and also design criteria selected in the project were assed for risk, whether they were sufficient in the current situation. 
 It has been observed that the rainfall intensity result, calculated from the emprical equation according to the 2 year period and 15 minute duration does not coincide with the intensityduration- frequency curves of Yalova. It has been concluded that the section dimensions of the drainage system able to hydraulically adequate the flow, which is approximately 30% higher, resulting from the difference of the intensity values. As a result of water intake structures like inlet grilles not being placed frequently enough and in suitable locations, the problems such as water accumulation on roads has been observed.  It is stated in some literature that in the design criteria of infrastructure projects, the currently used 2-year period should be choosen as 5 or 15 years. However, it is suggested that infrastructure projects designed with an economic life of at least 30 years would be more beneficial in the long run if they were designed for a 25-year period.