Hacı Bektaş Veli felsefesine eğitsel bir bakış
An educational view to the philosophy of Haci Bektaş Veli
Yazar: FULYA ŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RECEP KAHRAMANOĞLU
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Değerler eğitimi = Values education ; Etnopedagoji = Ethnopedagogy ; Eğitsel değerler = Educational values ; Eğitsel iletiler = Educational messages ; Felsefe = Philosophy ; Hacı Bektaş-ı Veli = Hacı Bektaş-ı Veli ; Türk-İslam felsefesi = Turkish-Islamic philosophy ; İslam felsefesi = Islamic philosophy

Özet:
Anadolu'nun önemli düşünürlerinden biri olan Hacı Bektaş Veli, yaşadığı dönemde toplumun eğitilmesine büyük katkı sağlamıştır. Bu araştırmada, Hacı Bektaş Veli'nin insan eğitimiyle ilgili düşüncelerini ortaya koymak amaçlanmış ve konuyla ilgili etnopedagojik açıdan bir değerlendirme yapılmaya çalışılmıştır. Çalışmada nitel araştırma modeli kullanılmış, veriler ise doküman incelemesi yöntemiyle elde edilmiştir. Hacı Bektaş Veli'nin Makâlât, Kitâbü'l Fevâid, Makâlât-ı Gaybiyye ve Kelimât-ı Ayniyye ve Emânet-i Hazret-i Pir adlı eserleri,  araştırma kapsamında ele alınmıştır. Bu eserlerden eğitimle ilgili elde edilen veriler Hacı Bektaş Veli'nin eğitime genel yaklaşımı, benimsediği eğitim ilkeleri ve öğretisinde yer alan eğitim programı öğeleri şeklinde üç kategoriye ayrılmıştır. Araştırmanın sonucunda Hacı Bektaş Veli'nin ahlâki değerler etrafında şekillenen hümanist bir eğitim anlayışına sahip olduğu; akla ve ilime oldukça önem verdiği; mürşide bağlılık, bireysel farklılıklar, aşamalı eğitim, eşitlik gibi ilkeleri benimsediği görülmüştür. ''Dört kapı kırk makam'' öğretisinde belirttiği hedefleri kazandırırken ayetler, hadisler, hikâyeler, şiirler ve özlü sözler kullanmıştır. Eğitim metodunun ise konuşmaya dayalı geleneksel bir yapıda olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Hacı Bektaş Veli'nin Türk kültüründe önemli bir değer olması nedeniyle fikirlerinin doğru anlaşılmasının, milli eğitim politikalarına olumlu katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Hacı Bektaş Veli, who is one of the important philosopher of Anatolia, contributed enormously to the education of society in the period he lived. In this research, it is aimed to reveal the thoughts of Hacı Bektaş Veli about the education of people and it is tried to make an evaluation about this subject in terms of ethno-pedagogy. In this study, quality research model was used and data was obtained by searching the documents. The works of Hacı Bektaş Veli such as Makâlât, Kitâbü'l Fevâid, Makâlât-ı Gaybiyye Kelimât-ı Ayniyye and Emânet-i Hazreti Pir were handled within the scope of this investigation. The data about the education gained from these works was categorized in three ways; the general approach of Hacı Bektaş Veli towards the education, educational principles he adopted and education programme involved in his discipline. As a result of the research, it was seen that Hacı Bektaş Veli had a humanistic education understanding that involved moral values, he gave importance to wisdom and science very much, he adopted individual differences, equality, loyalty of the guide and gradual education. He used verses, stories, poems and aphorism while he brought in the goals that he specified in ''Four ways forty positions''. It was also understood that his education method was traditional which was based on speaking. As Hacı Bektaş Veli is an important value in Turkish culture, it is thought that if his thoughts are understood in a correct way, they will contribute to national education politics positively.