Türkiye symphytum L. (Boraginaceae) cinsinin revizyonu
The revision of Turkish symphytum L. (Boraginaceae) genus
Yazar: BURCU TARIKAHYA
Danışman: PROF. DR. HARTMUT H. HİLGER ; PROF. DR. SADIK ERİK
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany
Dizin: Boraginaceae = Boraginaceae ; Revizyon = Revision

Özet:
Bu çalışmada ülkemizde yetişen Symphytum L. cinsine ait türler, morfolojik karakterler, çekirdek ribozomal DNA' nın ITS bölgesi ve kloroplast trnL(UAA) bölgesinin dizi analizi yöntemi kullanılarak revize edilmiştir. 2006?2008 yılları arasında toplam 60 popülasyona ait yaklaşık 450 örnek araziden toplanmış, 16 herbaryum ziyaret edilmiş ve kişisel örnekler ödünç alınarak incelenmiştir. Filogenetik analize Symphytum cinsine ait tüm Türkiye taksonlarının yanı sıra, cinse ait Türkiye' de bulunmayan 9 tür ve yakın cinslerden 25 tür dahil edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda Symphytum cinsinin monofiletik olduğu, taksonomik durumu tartışmalı olan Procopiania Guşuleac cinsinin Symphytum cinsine dahil olduğu ortaya konmuştur. Türlerin fenetik ilişkileri nümerik metotlar kullanılarak araştırılmış ve Türkiye' deki türleri içeren 4 adet grup tanımlanmıştır. Türlerin çeşitlenmesi ve evrimsel ilişkileri hakkında kestirimlerde bulunulmuştur. Tüm türler morfolojik yakınlıkları ve filogenetik ilişkileri dikkate alınarak sıralanmış, son bulguları içeren yeni bir teşhis anahtarı oluşturulmuştur. Tür tanımları genişletilmiş, coğrafik yayılışları, fitocoğrafik bölgeleri ve tehlike durumları yorumlanmıştır. Türlerin betimleri, polen ve tohumlarına ait taramalı elektron mikroskobu (SEM) fotoğrafları ile zenginleştirilmiştir.Bu çalışma sonucunda Türkiye' de yetişen 18 tür saptanmıştır. S. sylvaticum Boiss. subsp. sepulcrale (Boiss.&Bal.) Greuter&Burdet var. sepulcrale ve S. sylvaticum subsp. sepulcrale var. hordokopii (Kurtto) R.Mill. S. sylvaticum türünün sinonimi olarak önerilmiştir. S. asperum Lepech. var. armeniacum (Bucknall) Kurtto taksonu ise S. asperum Lepech türünün sinonimi olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca S. anatolicum Boiss. ve S. kurdicum Boiss.&Hausskn. türlerinin lektotipifikasyonu yapılmıştır.Bu çalışma sonucunda Türkiye Florasından farklı olarak, tamamı tür olmak üzere toplam 18 takson saptanmıştır. S. sylvaticum subsp. sepulcrale var. sepulcrale ve S. sylvaticum subsp. sepulcrale var. hordokopii alttürleri sinonim yapılmış, S. asperum var. armeniacum taksonu ise yeniden sinonim yapılmıştır. Ayrıca S. anatolicum ve S. kurdicum türlerinin lektotipifikasyonu yapılmıştır.

Abstract:
In this study, Symphytum L. species growing in Turkey were revised by using morphological characters, nuclear ribosomal ITS and chloroplast trnL(UAA) sequences. From 2006 to 2008, approximately 450 specimens belonging to 60 populations were collected from field, 16 herbaria were visited and personal collections were loaned and observed. Beside all Turkish Symphytum species, phylogenetic analysis involved 9 Symphytum species growing outside of Turkey and 25 species from related genera. Results indicate monophyly, a single origin of taxonomically doubtful genus, Procopiania Guşuleac and Symphytum. Phenetic analysis was performed by numerical methods and 4 groups that comprise Turkish species were determined. The speciation and evolutionary relationships were discussed. Species were listed with the help of morphological affinities and phylogenetical relations. A new diagnostic key that consist recent knowledge was constructed. Descriptions were enlarged; distributions, phytogeographic regions and threat categories were discussed and renewed. Descriptions were enriched with scanning electron photographs of pollen grains and nutlets.With the present revision, 18 species that grow in Turkey were determined. S. sylvaticum Boiss. subsp. sepulcrale (Boiss.&Bal.) Greuter&Burdet var. sepulcrale and S. sylvaticum Boiss. subsp. sepulcrale (Boiss.&Bal.) Greuter&Burdet var. hordokopii (Kurtto) R.Mill. were suggested as synonymy of S. sylvaticum. S. asperum Lepech var. armeniacum (Bucknall) Kurtto was suggested as synonymy of S. asperum. S. anatolicum Boiss. and S. kurdicum Boiss. & Hausskn. were lectotypified.With the present revision, 18 taxa which all of these are species, were determined. S. sylvaticum subsp. sepulcrale var. sepulcrale and S. sylvaticum subsp. sepulcrale var. hordokopii and S. asperum var. armeniacum subspecies were suggested as synonymy. S. anatolicum ve S. kurdicum species were lectotypified.