Para politikası üzerine üç deneme
Three essays on monetary policy
Yazar: NAGİHAN AKSOY
Danışman: PROF. DR. MEHMET İVRENDİ
Pamukkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bu tez para politikasının etkileri üzerine üç ayrı denemeden oluşmaktadır. İlk bölümün amacı Türkiye'de para politikası uygulamalarının ekonominin temel reel sektörlerine hangi kanallardan aktarıldığını ve ekonomide bir para politikası şoku meydana geldiğinde reel sektörlerin ne yönde ve oranda bu şoktan etkilendiğini araştırmaktır. Bu doğrultuda 2011:01 - 2019: 12 dönemi ele alınarak, parasal aktarım mekanizmasının beklenti, faiz, kredi ve döviz kuru kanalının sanayi, hizmet ve inşaat sektörü üzerindeki etkisi Vektör Otoregresif (VAR) yöntem ile analiz edilmiş ve parasal aktarım mekanizması kanallarının etkisinin sektörlere göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. İkinci bölümün amacı para politikasının işsizlik oranı üzerindeki etkisini araştırmaktır. Bu amaçla yola çıkılarak para politikasının işsizlik oranları üzerindeki etkisi farklı yaş gruplarına ilişkin işsizlik oranları üzerinden incelenmiştir. 2009:Q1 - 2020:Q4 döneminin baz alındığı ve VAR yönteminden yararlanılan bu çalışmanın bulguları, para politikasının işsizlik üzerindeki etkisinin yaş arttıkça azaldığı ve 65 yaş üstü grubu ise hiç etkilemediği yönündedir. Üçüncü bölümde para ve maliye politikası etkileşiminin gelir dağılımına etkisi 27 gelişmekte olan ve 33 gelişmiş ülke grupları için Arrelano-Bond Fark GMM tahmincisinden yararlanılarak incelenmiştir. 2010- 2021 döneminin esas alındığı analiz bulguları, gelişmekte olan ülkelerde daraltıcı para politikasının gelir dağılımı üzerinde bozucu, daraltıcı maliye politikasının iyileştirici ve her iki politika etkileşiminin iyileştirici etki ettiği yönünde iken, gelişmiş ülke gruplarında ise yalnızca para politikasının etkili olduğu ve gelir eşitsizliğini arttırdığı, maliye politikasının ve iki politika etkileşiminin ise gelir dağılımı üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı yönündedir.

Abstract:
This thesis consists of three separate essays on the effects of monetary policy. The aim of the first part is to investigate through which channels the monetary policy implementations are transferred to the main real sectors of the economy in Turkey and in what way and to what extent the real sectors are affected when a monetary policy shock occurs in the economy. In this direction, considering the period 2011: 01-2019: 12, the effect of the monetary transmission mechanism's expectation, interest, credit and exchange rate channel on the industry, service and construction sectors was analyzed with the Vector Autoregressive (VAR) method and it was determined that the effect of the monetary transmission mechanism channels differs according to the sectors. The purpose of the second part is to investigate the effect of monetary policy on the unemployment rate. Based on this purpose, the effect of monetary policy on unemployment rates was examined through unemployment rates for different age groups. The findings of this study, based on the period 2009:Q1-2020:Q4 and using the VAR method, show that the effect of monetary policy on unemployment decreases as age increases and does not affect the over 65 age group at all. In the third part, the effect of the interaction of monetary and fiscal policy on income distribution is examined by using the Arrelano-Bond Difference GMM estimator for 27 developing and 33 developed country groups. The findings of the analysis based on the period of 2010-2021 show that contractionary monetary policy has a distorting effect on income distribution, contractionary fiscal policy has a positive effect on income distribution, and both policy interactions have a positive effect on the income distribution, while in developed country groups only monetary policy is effective and increases income inequality, and fiscal policy and the interaction of two policies do not have a significant effect on income distribution.