Medeni usul hukuku bakımından anonim şirket
Civil procedure law in terms of joint-stock companies
Yazar: MERVE HAYRAN POLAT
Danışman: DOÇ. DR. AZİZ SERKAN ARSLAN
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Günümüzün ticaret hayatında önemli bir konumda olan anonim şirketler, sermaye birikimini teşvik ederek işletmelerin büyümesine katkı sağlamaktadır. Sınırlı sorumluluk ilkesine dayalı yapıları ve sermaye paylarına göre oy kullanma imkânı, anonim şirketleri diğer şirket türlerinden ayıran belirgin özelliklerdir. Ticari ilişkilerin gün geçtikçe karmaşıklaştığı bir ortamda, anonim şirketler ekonomik faaliyetlerin etkin bir şekilde yürütülmesinde kilit bir role sahiptir. Anonim şirketlerin iç dinamiklerinden kaynaklı ortaya çıkabilen uyuşmazlıkların yanı sıra, ticari faaliyetleri sırasında da hukuki sorunlarla karşılaşabilmektedirler. Bu tür uyuşmazlıkların çözümünde medeni usul hukuku önemli bir araç olarak devreye girmektedir. Anonim şirketler, genel usul kuralları çerçevesinde yargılama sürecine dahil olmaktadır; ancak, Türk Ticaret Kanunu'nda anonim şirketlere özel olarak düzenlenmiş usul kuralları bulunmaktadır. Bu bağlamda, Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile birlikte Türk Ticaret Kanunu'nda yer alan özel usul düzenlemeleri ve bunların uygulamadaki etkileri üzerinde detaylı bir inceleme yapılmalıdır. Anonim şirketin dava sürecinde taraf olarak yer aldığı durumlarda, pay sahipleri ve şirket organlarının konumu özellikle vurgulanmalıdır. Tezin odaklandığı bir diğer nokta ise, anonim şirketin taraf olduğu davalarda ortaya çıkabilen özgün durumlar ve bu durumların nasıl ele alındığıdır.
Bu çalışma, anonim şirketlerin hukuki uyuşmazlıklarının çözümünde medeni usul hukukunun rolünü anlamak, Türk Ticaret Kanunu'nda yer alan özel düzenlemelerin etkilerini değerlendirmek ve anonim şirketlerin dava süreçlerinde karşılaştığı özgün durumları ele almak amacıyla yapılmıştır.

Abstract:
Joint-stock companies, which hold a significant position in today's business life, contribute to the growth of businesses by encouraging capital accumulation. Their structures based on the principle of limited liability and the voting rights determined by capital shares are distinctive features that set them apart from other types of companies. In an environment where commercial relationships are becoming increasingly complex, joint-stock companies play a crucial role in the effective conduct of economic activities. In addition to disputes that may arise from the internal dynamics of joint-stock companies, they may also encounter legal issues during their commercial activities. In the resolution of such disputes, civil procedural law becomes a significant tool. Joint-stock companies become involved in the litigation process under general procedural rules; however, there are specific procedural rules tailored for joint-stock companies in the Turkish Commercial Code. In this context, a detailed examination should be conducted on the special procedural regulations in the Turkish Commercial Code alongside the Code of Civil Procedure and their effects in practice. In situations where the joint-stock company acts as a party in the litigation process, the position of shareholders and company organs should be particularly emphasized. Another focal point of the thesis is the examination of unique situations that may arise in cases where joint-stock companies are involved as parties and how these situations are addressed. This study is conducted with the aim of understanding the role of civil procedural law in resolving legal disputes of joint-stock companies, evaluating the effects of special regulations in the Turkish Commercial Code, and addressing the unique situations encountered by joint-stock companies in the litigation process.