Gazzâlî'nin siyaset ve toplum düşüncesi
Politics and social thought of al-Ghazali
Yazar: YUNUS USTA
Danışman: DOÇ. DR. ATEŞ USLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Gazzali = Gazali ; Siyaset = Politics ; Sosyal bozulma = Social disorder ; Toplum = Society

Özet:
Gazzâlî birçok farklı ilim dalında eserler kaleme almış bir düşünürdür. Eserleri on birinci yüzyılda yazılmış olsa da etkileri günümüze kadar devam etmektedir. Bu tezin amacı Gazzâlî'nin siyaset ve toplum konuları ile ilgili düşüncelerini açıklamaktır. Bu doğrultuda Gazzâlî'nin hayatını anlatan eserler incelenmiştir. Ana ve yardımcı kaynaklar tetkik edilmiştir. Dönemi tüm boyutlarıyla görebilmek için Selçuklu Devleti tarihi üzerine yapılan çalışmalar incelenmiştir.
Gazzâlî'nin fikirleri ilim adamlarının değerini göstermesi bakımından önemlidir. Onun zihnindeki ilim adamı bu dünyayı değil ahireti önceleyen, bunu hayatına tatbik eden ve bu sayede dünyalık peşinde koşmayan kişidir. Makam ve mevki hırsında olmayan bu alimlerin misyonu doğru yolu göstermektir. Alimler doğru yolu gösterirken halktan uzak bir konumda değil yalnızca dünyalıklardan uzak bir konumda bulunur. 
	Gazzâlî düşüncesinde "Bozulma zinciri" adını verdiğimiz bir yapı mevcuttur. Bu yapıya göre alimler bozulursa sultan, sultan bozulursa halk bozulur ve neticede toplum bütün olarak bozulur. Alimler bu zincirin halkalarından ilk kısmında konuşlandırılmıştır. Gazzâlî alimlere böyle büyük bir sorumluluk yüklemektedir. Alimler dünyalık peşinde koşmamalı, ahireti düşünüp ihtiyatlı davranmalı ve bozulmaya sebep olmamalıdır. 
	Gazzâlî düşüncesinde bozulma durumuna karşılık olarak bir düzelme durumu da mevcuttur.  Bu düzelme durumu önce insanın iç dünyasında başlar. Önce insan kendi içgüdülerine iktidar olmalıdır kendi düzeldikten sonra başkalarını düzeltmeye çalışmalıdır. Bir silsile halinde bu düzelme durumu yine tüm topluma yayılır. 
	Alimler Gazzâlî düşüncesinde devlet başkanından bağımsız bir pozisyonda yer alır. Alimler sultanın boyunduruğuna girmemeli ona hoş görünmek için taviz vermemelidir. İnsanların hem iç hem de dış dünyalarına hükmedebilmek açısından alimler ve devlet başkanı işleri beraber yürütmelidir. Bu durum gerçekleştiğinde insanlar bir arada, can ve mal güvenliğine sahip bir şekilde bulunabileceklerdir.

Abstract:
As a philosopher, al-Ghazali has created works in different fields of science. Though his works have been written in the 11th century, their impact continues up to now. The main purpose of this thesis is, to explain al-Ghazali's thoughts on politics and society. That is why researchs about his life have been investigated. Main and auxiliary resources have been researched. To understand the time he lived, researches about Seljuk State have been examined. 
To show the value of the scholars, it is important to understand al-Ghazali's thoughts. According to his thinking, the scholar does not heed this world, he always takes heed of eternity and practices it in his life and with the help of it, he does not pursue the world. The mission of those people who do not care about high positions is to show the right way to the people. During the showing of the right way, scholars do not stay away from the people. They stay away just from the worldly things. 
In al-Ghazali's thoughts, there is a structure that has been named as a "Chain of disruption". According to this structure, if scholars fail, as a next step, the sultan will fail. If the sultan fails, then people will fail. Scholars have been placed on the first chain link of this structure. al-Ghazali has loaded such responsibility on scholars. Scholars should not pursue worldly things. They must think about the afterlife and should be careful not to be a cause of corruption. 
There is also a state of recovery in response to the deterioration in the thought of al-Ghazali. This recovery starts in a person's inner world. As a first, man must take control of his instincts, and then he must try to fix others. Like a sequence, this recovery situation will spread out society. In al-Ghazali's thoughts, scholars stay in an independent position away from the leader of the state. 
Scholars should not enter the leader's yoke and make concessions to look good. To control people's inner and outer world, scholars and state leaders should work together. When this will happen, people can be together and there will not be any threat to their life or for their assets.