Prenatal tanı testi için başvuran gebelerin distres düzeyleri ile bebek sağlık denetim odağının belirlenmesi
Determining the fetal health locus of control with thedistress levels of pregnant women who apply for prenataldiagnosis tests
Yazar: FİLİZ KIZOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. KERİME DERYA BEYDAĞ
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Bebek sağlığı = Infant health ; Gebelik = Pregnancy ; Prenatal teşhis = Prenatal diagnosis ; Sağlık kontrol odağı = Health locus of control ; Stres = Stress ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis testleri = Diagnostic tests

Özet:
Bu çalışma, prenatal tanı testi için başvuran gebelerin distres düzeyleri ile bebek sağlık denetim odağının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikteki çalışma, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Antenatal Polikliniği ve Prenatal Tanı Tedavi Ünitesine Haziran 2017 - Ağustos 2017 tarihleri arasında başvuran 153'ü riskli, 153'ü riskli olmayan gebe ile gerçekleştirilmiştir. 
Araştırma verileri, Gebe Bilgi Formu, Ayla Çapık'ın geçerlilik ve güvenirlilik çalışmasını yaptığı (2013) Tilburg Gebelikte Distres Ölçeği (Tilburg Pregnancy Distress Scale–TPDS-TGDÖ), Duyan ve arkadaşlarının geçerlilik güvenirlik çalışmasını yaptığı (2012)  Anne Karnındaki Bebek Sağlık Denetim Odağı Ölçeği (Fetal Health Locus of Control–FHLC-AKBSDO) ile elde edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde, sayı-yüzdelik hesaplamaları, Kruskal-wallis, Mann Whitney U, Anova test ve Independent t testi kullanılmıştır.
Gebelerin TGDÖ "eş katılımı" alt boyutu ile yaş, eğitim, gebelik sayısı, gebeliği sonlandırma isteği, gelir, eş ilişkisi, mevcut gebelikte risk, aile sağlık, bebekte risk değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p<0,05). "Olumsuz duygulanım" alt boyutu ile aile sağlık, bebekte risk, mevcut gebelikte sağlık sorunu ve tedavi, aile destek değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p<0,05). Ölçek toplam puanı ile gelir, eş ilişkisi, mevcut gebelikte risk, aile sağlık, bebekte risk, gebelikte sağlık sorunu ve tedavi, aile destek değişkenleri karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p<0,05).
Gebelerin AKBSDO ölçeği "içsel" alt boyutu ile eğitim düzeyi, gebelikle ilgili eğitim programına katılma değişkenleri arasında istatiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,05). "Şansa bağlı" alt boyutu ile mevcut gebelikte ilaç kullanımı arasında istatiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0,05) . "Güçlü diğerleri " alt boyutu ile aileden destek değişkeni arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0,05). Ölçek toplam puanı ile ilaç kullanımı değişkeni arasında istatiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0,05).
 Gebelerde prenatal distresi ve bebek sağlık denetim odağı alt boyutlarını tespit edip, gebelerin içsel ve güçlü diğerlerine bağlı kontrol odaklarını geliştirerek prenatal distresin azalmasını sağlayıp, anne bebek bağlanmasını güçlendirip daha iyi neonatal sonuçların alınmasına katkı sağlanabilir.

Anahtar kelimeler: Prenatal tanı, Prenatal distres, Bebek sağlık kontrol odağı.

Abstract:
This study was conducted in order to determine the fetal health locus of control with the distress levels of pregnant women apply for prenatal diagnostic test. Descriptive and cross-sectional study was conducted with 153 patients who are at risk for pregnancy and 153 patients who are not at risk for pregnancy. Patients were pregnant who applied to the Antenatal Polyclinic and Prenatal Diagnosis Treatment Unit of Istanbul University Faculty of Medicine, Department of Obstetrics and Gynecology between June 2017 and August 2017. 
The data of study was obtained by Pregnant Information Form, Tilburg Pregnancy Distress Scale (2013) of which the validity and reliability study was made by Ayla Çapık and The Fetal Health Locus of Control Scale of which validity and reliability study was made by Duyan, Özcan and Okutucu. In the evaluation of the data, number-percentage calculations, Kruskal-Wallis, Mann Whitney U, Anova test and independent t test were used.
Statistically significant difference has been found between TGDÖ "the cohort participation" subscale of pregnant women and age, education, number of pregnancies, pregnancy termination request, income, partner relationship, current pregnancy risk, family health, risk variables (p<0,05). Statistically significant difference has been found between "negative affection" sub-dimension and family health, risk of infant, current pregnancy health problem, treatment and family support variables (p<0,05). A statistically significant difference was found between the scale total score and income, partner relationship, current pregnancy risk, family health, risk in the baby, health problem in pregnancy and treatment and family support variables (p<0,05).
There was a statistically significant difference between "the internal status" sub-dimension of the Fetal  Health Locus of Control  Maternity Scale and the level of education and the variable of participation to the education program related to pregnancy (p<0,05).  
A statistically significant difference has been found between "chance dependent" sub-dimension and drug use in current pregnancy (p<0,05).  Statistically significant difference has been found between "the strong others" sub-dimension and the family support variable (p<0,05). A statistically significant difference was found when the scale score was compared with the drug use variable (p <0,05).
Determining the prenatal distress in pregnancy and fetal health locus sub-dimensions, reducing the prenatal distress by developing internal control locus of pregnant and control locus associated with strong others and strengthening the connection of mother and baby can contribute to get better neonatal results.  
	
Keywords: Prenatal diagnosis, Prenatal distress, Infant health control focus