Melamin tayini için polimerik fluoresans sensör geliştirilmesi
Development of polymeric fluorescence sensor for determination of melamine
Yazar: NEŞE TAŞCİ
Danışman: PROF. DR. ECE KÖK YETİMOĞLU ; DOÇ. DR. SONER ÇUBUK
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Analitik Kimya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Işık = Light ; Melamin = Melamine ; Optik sensörler = Optical sensors ; Sitrik asit = Citric acid

Özet:
Melamin, plastikler, temizlik ürünleri, alev geciktiriciler, laminatlar, yapıştırıcılar, gübreler, reçineler ve köpükler gibi birçok endüstriyel kullanıma sahip kimyasal bir bileşiktir. Son yıllarda yapılan araştırmalar melamine uzun süre maruz kalmanın insanlarda ve hayvanlarda ölüme neden olan böbrek yetmezliğine neden olduğunu göstermektedir. Bu nedenle melamin tespiti için hızlı, uygulaması kolay, tespit sınırı düşük, hassas bir analiz yönteminin geliştirilmesi son derece önemlidir. 
Bu çalışmada, daha önce melamin tayininde kullanılmayan, akrilatlanmış sitrik asit (ACA) birimlerine sahip bir fluoresans polimerik membran sensör hazırlanmıştır. Sensör melamine seçici fluoresans tepki göstermiştir (λex/λem = 388/425 nm). Sensörün çalışma koşullarını belirlemek için pH, tepki süresi, çalışma aralığı, seçicilik gibi parametreler incelenmiştir. Sensör, 3,96x10-9-7,93x10-8 mol L-1 konsantrasyon aralığında doğrusaldır. Melamin için tespit sınırı (LOD) 2,30x10-10 mol L-1 ve tayin sınırı (LOQ) 7,74x10-10 mol L-1 (n=10, %RSD= 2,37) olarak bulunmuştur. Sensör için optimum pH değeri 6,0 ve analiz süresi 0-1 dakika arası olarak bulunmuştur. Önerilen sensörün stabilitesi 6 ay olarak belirlenmiştir. Önerilen sensör, süt tozu örneğindeki melamini belirlemek için kullanılmış ve kabul edilebilir sonuçlar elde edilmiştir. Geliştirilen sensör, halihazırda kullanılmakta olan diğer yöntemlere göre kısa tepki süresi, yüksek hassasiyet ve kolay uygulama gibi birçok avantaja sahiptir.

Abstract:
Melamine is a chemical compound with many industrial uses such as plastics, cleaning products, flame retardants, laminates, adhesives, fertilizers, resins and foams. Studies in recent years show that prolonged exposure to melamine causes kidney failure, which causes death in humans and animals. For this reason, it is extremely important to develop a fast, easy-to-apply, sensitive analysis method with low detection limit for melamine detection. 
In this study, a fluorescence polymeric membrane sensor with acrylated citric acid units, which has not been used in melamine determination before, was prepared. The sensor showed preferable fluorescent response to melamine (λex/λem = 388/425 nm). In order to determine the working conditions of the sensor, parameters such as pH, response time, working range, potential interfering substances were examined. The linear working range of the sensor was found to be 3.96x10-9- 7.93x10-8 mol L-1. The detection limit (LOD) for melamine was found as 2.30x10-10 mol L-1 and the quantification limit (LOQ) as 7.74x10-10 mol L-1 (n=10, %RSD= 2.37). The optimum pH value for the sensor was found to be 6.0 and the response time to less than 1 minute. The stability of the proposed sensor was determined as 6 months. The proposed sensor was used to determine the melamine in the milk powder sample and acceptable results were obtained. Compared to other methods currently in use, the developed sensor has several advantages such as short response time, high sensitivity, and easy application.