Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Tıbbi Biyokimya Laboratuvarında çalışılan testler için onay destek sistemi geliştirilmesi ve değerlendirilmesi
Development and validation of an autoverification system (AVS) for tests studied at the Clinical Biochemistry Laboratory of Bezmialem Foundation University Faculty of Medicine Hospital
Yazar: CANER YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER FARUK ÖZER
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Giriş ve Amaç: Tıbbi laboratuvarlar modern tıpta hastalara tanı konulması ve hastalık tedavisinde önemli rol oynamaktadır. Yıllar geçtikçe laboratuvarlarda çalışılan testlerin sayısı artmaktadır; bu durum laboratuvar uzmanının üzerindeki iş yükünün artmasına sebep olmaktadır. Onay Destek Sistemi (ODS) belirli kurallara göre test sonuçlarını onaylayan bir yazılımsal sistemdir. Bu sistemlerin kullanımı laboratuvar uzmanının üzerindeki iş yükünü azaltabilir. Çalışmamızda Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Tıbbi Biyokimya Laboratuvarında çalışılan bazı testler için ODS geliştirilmesi ve bu sistemin performansının değerlendirilmesi amaçlandı. Yöntem: Çalışmamız için seçilen testler laboratuvarımızdan sıklıkla istenilen testler arasından seçildi. ODS için ara yazılım kuruldu, Laboratuvar Bilgi Yönetim Sistemine (LBYS) entegre edildi. ODS kuralları ve algoritmaları belirlendi, ara yazılıma tanımlandı. Kurallar önce sanal hasta verileri üzerinde test edildi, kuralların doğru çalıştığı belirlenince gerçek hasta verileriyle validasyon yapıldı. Son olarak ODS ile kullanıcı manuel onayı arasındaki uyum değerlendirildi. Bulgular: 1 Kasım 2023 – 30 Kasım 2023 tarihleri arasındaki 724692 test sonucu çalışmamızda değerlendirildi. En fazla sonucu tam kan paneli testleri, en az sonucun ise koagülasyon testleri oluşturdu. Biyokimya testlerinde %55.6 – 94.6 arasında, immünokimya testlerinde %39.6 – 95.5, koagülasyon testlerinde %38.4 – 90.9, tam kan ve idrar panelinde sırasıyla %80.2 ve %49.6 sonuç onay yüzdesi elde edildi. Manuel onayla ODS karşılaştırmasında en yüksek uyum ODS ve asistan doktor arasında olduğu belirlendi. Tartışma: Çalışmamızda laboratuvarımızda sıklıkla çalışılan testler için ODS algoritması ve kuralları belirlendi. ODS sayesinde laboratuvar iş yükü azaltılması ve olası hataların erkenden tespit edilmesi hedeflendi. Aynı zamanda laboratuvarda onay sürecinin standart hale getirilmesi hedeflendi. Çalışmızda elde ettiğimiz onay oranlarının başlangıç aşaması için yeterli düzeyde olduğuna inanıyoruz. Bu sistemlerin veriminin artırılması adına daha fazla ve multidisipliner çalışmaların yapılması gereklidir.

Abstract:
Introduction and Aim: Medical laboratories play a crucial role in diagnosis and treatment in modern medicine. The number of tests studied in medical laboratories has increased over the years and this situation has significantly augmented workload on laboratory specialist. Autoverifaction system (AVS) is a software system designed to approve test results based on predefined rules. The use of AVS can reduce workload on the laboratory specialist. In our study, we aimed to develop an AVS for selected tests studied in the Clinical Biochemistry Laboratory of Bezmialem Foundation University Faculty of Medicine Hospital and to validate AVS' performance. Methods: The tests selected for our study were selected from those frequently studied in  our laboratory. AVS was implemented as a middleware system and integrated with the Laboratory Information Management System. AVS rules and algorithms were created and applied on the software system. The rules were initially validated on virtual patient data and it was shown that rules worked correctly. Next, they were validated using real patient test results. Finally, the agreement between AVS and manual verification was evaluated. Results: 724692 test results between November 1, 2023 and November 30, 2023 were evaluated in our study. Complete blood count panel tests accounted for the majority of these results, while coagulation parameters test results were the least frequent. Autoverification rates were between 55.6 - 94.6% for biochemistry tests, 39.6 - 95.5% for  immunochemistry tests, 38.4 - 90.9% for coagulation parameter tests, and 80.2% and 49.6% for complete blood count and urine panel tests, respectively. For the comparison of manual approval and autoverification, the highest agreement was found to be between AVS and the assesments made by assistant doctor. Discussion: AVS algorithm and rules were created for the tests frequently studied in our laboratory. With AVS, we aimed to reduce workload, to detect possible errors early and to standardize the verification process of our laboratory. We believe that the autoverification rates we obtained in our study are sufficient for this initial phase. Further and multidisciplinary studies are requred to increase the performance of these systems.