Ortaokul öğrencilerinin yaşadıkları mekâna göre çevreye yönelik tutumları
The environmental perceptions of middle school students depending on their residential areas
Yazar: NAZAN DALDAL GEÇGİN
Danışman: DOÇ. DR. UFUK KARAKUŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mekan = Space ; Mekan kullanımı = Space usage ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Yerleşim = Settlement ; Çevre algılama = Environment identification ; Çevresel davranışlar = Environmental behaviours ; Ölçekler = Scales ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Bu araştırmada ortaokul 8.sınıf öğrencilerinin çevreye yönelik bakış açılarını saptamak için 'çevre tutum ölçeği' kullanılarak öğrencilerin yaşadıkları mekânın çevreyi algılama düzeylerini etkileyip etkilemediğini belirlemek amaçlanmıştır. Hazırlanan ölçek farklı mekânsal özellikleri olan yerlerdeki (köy, kasaba, kent) tesadüfî yöntemle seçilmiş 8.sınıf öğrencilerine uygulanmıştır. Yaşanılan mekân kentsel ve kırsal açıdan ele alınarak bu alanların öğrencilerde yarattığı etki, doğayı algılama biçimleri belirlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca yaşanılan alandaki fiziksel ve sosyal yapı da incelenerek bunların etki düzeyleri üzerinde de durulmuştur. Çocuklar öğrendiklerini yaşadıkları deneyimler sonucu kazanmışlar ve bu kazanımları onların çevreye olan pozitif tutumlarını geliştirmiştir. Bu tutumların geliştirilmesinde çocukların yaşadıkları çevrelerin farklı etkileri bulunmaktadır. Şehirsel alanda yaşayan çocukların çevreye yönelik algıları, bakış açıları farklıyken kırsal alanda yaşayan çocukların çevreye yönelik algıları farklı olabilmektedir. Çünkü yaşanılan coğrafi mekândaki fiziksel ve sosyal öğeler farklılık arz etmektedir. Çocukların çevrelerindeki dağlar, ağaçlık alanlar onlarda farklı duygular oluştururken çevredeki yüksek binalar, yollar, köprüler onlarda daha farklı duygular oluşturabilmektedir. Örneğin; şehirsel alanda yaşayan bir çocuğa çevre kavramının ona neyi ifade ettiği sorulduğunda onun cevabı evler, yollar, köprüler, yüksek gökdelenler olacaktır. Fakat kırsal alanda yaşayan bir çocuktan bu cevabı vermesi beklenemez. Çünkü onun çevresinde yüksek binalar, yollar, köprüler yerine dağlar, ağaçlar, göller bulunmaktadır. Araştırma Ankara ili Çankaya İlçesi, Sincan İlçesi, Polatlı İlçesi'ndeki toplam 285 8.sınıf öğrencisi üzerinde yapılmıştır. Örneklem grubundaki bu öğrencilerin 95'i Çankaya İlçesi'nde bulunan Rauf Orbay Ortaokulu 8.sınıf öğrencisi, 95 'i Sincan İlçesi Temelli Kasabası Türkoğlu Ortaokulu 8.sınıf öğrencisi ve 95 'i ise Polatlı İlçesi Basri Köyü Basri Ortaokulu 8.sınıf öğrencisidir. Araştırmada öğrencilerin yaşadıkları mekâna göre çevreyi algılama biçimlerinin cinsiyet, anne ve baba öğrenim durumu, anne ve baba meslek, yaşanılan alan (köy, kasaba ve şehir) gibi faktörlere göre değişip değişmediği belirlenmeye çalışılmıştır. Yapılan araştırma sonucunda öğrencilerin yaşadıkları mekânın, cinsiyetin, anne ve baba öğrenim durumlarının, anne ve baba mesleklerinin çevreye yönelik tutumlarını etkilediği ve tutumlarında anlamlı farklılıklar oluşturduğu sonucuna varılmıştır.


Anahtar kelimeler :Çevre, YaĢanılan Mekân, Tutum

Abstract:
This study aims to determine whether their inhabitation affect the detection level, using environmental attitude questionnaire for determine to the perspectives for the environment of middle school 8th grade students. The questionnaire was administered to randomly selected 8th grade students live in places (village, town, and city) which is different residential characteristics. There side entail area was evaluated in terms of urban and rural; their perceptions of nature, the effects on students of urban and rural areas was tried to determine. Also examining the physical and social structures in their residential area has also focused on the effects of the physical and social structures. Research was carried out on total of 285 eighth grade students in Çankaya, Sincan, and Polatlı district of Ankara province. 95 of these 8th grade students in the sample group are in Rauf Orbay middle school of Çankaya district, other 95 of the students are in Türkoğlu middle school Temelli county of Polatlı district and the other 95 of the students are in Basri middle school of Basri village of Polatlı district. According to there side entail area of the students, Research was aimed to determine whether advanced in the terms of such as gender, educational level and profession of parents, living are (rural-urban). In the result of the research, it was concluded that residential area, gender, educational levels and professions of parents of the students affect their environmental attitude and create significant differences in their attitudes.



KeyWords :Enviroment, Residential Area, Attitude