Okul dışı öğrenme ortamlarının etkililiği üzerine meta-tematik bir çalışma
Meta-thematic analysis on the effectiveness of out of school learning environments
Yazar: TUĞBA ERDEM
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET BAŞARAN
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, okul dışı öğrenme ortamlarının öğrenciler üzerindeki etkilerini belirlemeyi hedeflemiştir. Araştırma nitel olarak desenlenmiştir ve araştırma konusu dahilinde 2013-2023 yılları arasında yapılan Türkçe ve İngilizce yazılan, katılımcı görüşü içeren çalışmalara ulaşılmıştır. Literatürün taranmasıyla ulaşılan 775 çalışma içinde belirlenen ölçütleri taşıyan 62 çalışma meta-tematik analize tabi tutulmuştur. Doküman incelemesi yapılarak ulaşılan çalışmalar içerik analizi ile çözümlenmiştir. Bunun sonucunda 4 temaya ulaşılmıştır. Okul dışı öğrenme ortamlarının "bilişsel", "duyuşsal", "sosyal" gelişim alanlarına katkıları ve "sorunları" oluşturulan temalardır. Buna göre bilişsel anlamda; kalıcı öğrenmeyi sağlama, yaparak yaşayarak öğrenme, öğrenilenleri pekiştirme ve bilgiyi somut kılma gibi katkıları olduğu tespit edilmiştir. Eğlenmeyi sağlaması, derse ilgiyi ve motivasyonu arttırması, merak uyandırması, mutlu hissettirmesi duyuşsal alana sağladığı katkılardır. İletişim becerilerini geliştirme, sosyalleşmeyi ve sosyal uyumu sağlama, işbirliği kazandırma, öğretmen-öğrenci ilişkisini geliştirme sosyal bakımdan sağladığı katkılar arasındadır. Bu faydaların yanında öğretmen, öğrenci, organizasyon, kurum/ortam kaynaklı ve bunların dışında kalan sorunlar yaşandığı belirlenmiştir. Sorumluluk yüklemesi, kaygıya neden olması, ön hazırlık yapılmaması öğretmen kaynaklı; odaklanma, disiplin, katılım, grubun kalabalık olması ve yaş grubunun küçük olması öğrenci kaynaklı sorunlardandır. Aynı zamanda mali, güvenlik, izin, ulaşım, zaman sorunu yaşanması ve riskli olması organizasyon kaynaklı sorunlardandır. Sağladığı katkılar göz önünde bulundurulduğunda öğrenme sürecinde okul dışı ortamların düzenli kullanılması önerilmektedir.

Abstract:
This research aims to determine the effects of out-of-school learning environments on students. The study is designed qualitatively and includes studies conducted in Turkish and English between 2013-2023 that contain participant opinions within the scope of the research topic. Of 775 studies identified through the literature review, 62 met the specified criteria and were subjected to meta-thematic analysis. The studies accessed through document review were analyzed using content analysis, resulting in four themes. The contributions of out-of-school learning environments were categorized into "cognitive," "affective," "social" areas, and "problems." In terms of cognitive contributions, it was found that these environments help achieve lasting learning, learning by doing, reinforcing what has been learned, and making knowledge tangible. Affective contributions include making learning fun, increasing interest and motivation in the lesson, arousing curiosity, and making students feel happy. Social contributions encompass developing communication skills, promoting socialization and social cohesion, fostering collaboration, and enhancing teacher-student relationships. In addition to these benefits, several problems were identified, originating from teachers, students, organizations, institutions/environments, and other sources. Teacher-related issues include assigning responsibility, causing anxiety, and lack of preparation. Student-related problems involve focus, discipline, participation, large group size, and young age group. Organizational problems include financial, security, permission, transportation, time issues, and risk factors. Given these contributions, it is recommended to use out-of-school environments in the learning process regularly.