İbn Meserre ve felsefesi
İbn Masarra and hi̇s phi̇losophy
Yazar: AHMET BOZYİĞİT
Danışman: PROF. DR. MÜFİT SELİM SARUHAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Felsefe = Philosophy ; Tabsıra = Tabsıra ; İbn Meserre = İbn Meserre ; İslam felsefesi = Islamic philosophy

Özet:
Endülüs İslam düşüncesinin yeni neşet ettiği III/IX.-IV/X. asrın ilk ve en önemli filozof ve sufisi İbn Meserre'dir. Birçok alanda eserler veren İbn Meserre'nin günümüze sadece iki eseri ulaşmıştır. Bunlar: Risâletu Havâssı'l-Hurûf ve Hakâikihâ ve Usûlihâ ve Risâletu'l-İ'tibâr (Kitab et-Tabsıra) adlı eserlerdir. Bu eserler, İbn Meserre'nin mistik-felsefi düşüncelerini ihtiva ederler. 
Bu araştırmada İbn Meserre ve Felsefesi, bütün yönleriyle ele alındı. Araştırma giriş, beş bölüm ve sonuç kısmından oluşmaktadır. Giriş bölümünde, araştırmamızın temel problemlerini, amacı ve önemini, yöntem ve kaynaklarını, İbn Meserre'nin yaşadığı dönemde Endülüs'te sosyo- kültürel hayat, ilim ve fikir hayatı ile İbn Meserre'ye kadar Endülüs'te felsefi düşünce ile ilgili bilgi vermeye çalıştık. 
Birinci bölümde İbn Meserre'nin hayatı, seyahatleri, Endülüs'e dönüşü ve ilmi faaliyetleri, hocaları, talebeleri ve eserleri, felsefi ve tasavvufi düşüncelerinin kaynakları ile Batıniliği, Mutezililiği ve Empedoklesçi yönünü inceledik. 
İkinci bölümde İbn Meserre'nin bilgi nazariyesi, ilim ve ilimler tasnifi, psikolojisi ve nefs düşüncesini açıkladık.
Üçüncü bölümde, İbn Meserre'nin varlık nazariyesi, metafiziği, tabiat felsefesi, kozmolojisi, alem görüşü ve sudur nazariyesini açıkladık.
Dördüncü bölümde, İbn Meserre'nin ahlak, tasavvuf ve siyaset felsefesi ile  ilgili düşüncelerini amelî (pratik) felsefesi olarak verdik.
Beşinci bölümde, İbn Meserre ve ekolü ana başlığı altında, İbn Meserre'nin Müslüman, Yahudi ve Hristiyan düşünürler üzerindeki etkisini açıkladık. 
Sonuç bölümünde ise İbn Meserre hakkındaki kanaatimizi ve araştırmamızda ulaştığımız sonuçları verdik.

Abstract:
The first and most important philosopher and sufi of III/IX.-IV/X. century which Andulusian Islamic thought arises from is Ibn Masarra. Only two works of Ibn Masarra, who produced works in a wide selection of fields, have reached to these days. These are Kitâb Khawâss al-hurûf wa-Haqaiqiha wa-Usûliha (Book of the Properties of Letters, Their True Nature and Their Principles) and Risâlat al-İ`tibâr (Kitâb al-Tabsırah) (Epistle on Reflection). These works include İbn Masarra's mystical and philosophical thoughts.
In this research, Ibn Masarra and his philosophy were discussed in all aspects. The research consists of introduction, five parts and conclusion part. In introduction part, we tried to give the main problems of our research, its aim and importance, its method and resources, information about the socio-cultural life in Andulusia, science and thought life and the philosophical thought in Andulusia until Ibn Masarra.
In the first part, we reviewed Ibn Masarra's life, his travels, his return to Andulusia, his scientific activities, masters, students, Works, his resources of philosophic and mystic thought, his Mu'tazilism, Batinism and his Empedoclestic side and compared these thoughts to each other. 
In the second part, we explained İbn Masarra's knowledge theory, science and classification of sciences, his psychology and his soul thought.
İn the third part we gave İbn Masarra's thought on existence of theory, his metaphysic, natural philosophy, cosmology, his view of world and his theory of emanation.
İn the fourth part we gave İbn Masarra's thought about philosophy of ethics, political philosophy and  mystic philosophy as his practical philosophy. 
İn the fifth part we explained influence on Muslim, Jewish and Christian intellectuals, under the heading of İbn Masarra and his school. 
As to conclusion part, we gave our opinion about Ibn Masarra and the conclusions we made in our research.