Harappa-İndus medeniyeti
Harappa-Indus civilization
Yazar: KADRİYE LEYLA GÖKŞEN
Danışman: DOÇ. DR. ERCÜMENT YILDIRIM
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Harappa-İndus = Harappa-Indus ; Medeniyet = Civilization ; Mimari yapı = Architectural structure ; Mimari özellikler = Architectural characteristics ; Ticaret = Trade ; İndus Nehri = İndus River

Özet:
Harappa – İndus Medeniyeti, MÖ 3000-1500 yılları arasında İndus ve Saraswati Nehirleri Vadi'sinde kurularak dünyanın gelişmiş tarım toplumlarından biri haline gelmiştir. Medeniyetin bulunduğu coğrafya, dünyanın en fazla yağış alan muson bölgesi olup doğal kaynaklar bakımından oldukça zengindir. 19. yüzyıldan itibaren Batılı arkeologlar, Hindistan'ın kültürel birikimine ilgi göstermeye başlamışlardır. Batılı bilim adamları, bilimsel araştırmalar sonucunda Harappa – İndus Medeniyeti'nin kalıntılarının var olduğu bölgede yapılan arkeolojik çalışmalar sonucunda elde edilen bilgiler doğrultusunda yaptıkları yayınlarla Hindistan'da bulunan antik kentlere dünya kamuoyunun dikkatini çektiler. Bu arkeologlar, tarımsal ve inşaat faaliyetleri sırasında tesadüfen antik kalıntılara rastlandığını bildirdiler ve sonrasında yapılan büyük kazılar neticesinde medeniyetin varlığı keşfedildi. Medeniyetin temelleri avcı - toplayıcı grupların yenilebilir bitkileri yetiştirip ve hayvanları beslemeye başladıkları zaman atılmıştır. Sonrasında insanların tarımsal üretime geçmesi ile sosyal statü ve ritüel inançlarla yakından ilişkili olan ekonomik ve sosyal değişimler oluşmuştur. Bu gelişmelerle birlikte Harappa – İndus Medeniyeti insanları kendilerine özgü teknolojiler geliştirmişler ve şehirler kurarak şehir yaşantısını başlatmışlardır. Bu şehir yaşantısı Harappa – İndus Medeniyeti'nin büyük şehirleri olan Mohenjo-Daro, Harappa ve Dholavira'da sürdürülmüştür.  Harappa – İndus Medeniyeti şehir ve mimari yapılanmaları planlı bir mimari düzenlemeyi ortaya koymaktadır. Medeniyetin şehir ve kasabalarında bulunan drenaj sistemleri, dini ritüeller için inşa edildiği düşünülen Mohenjo-daro kentindeki Büyük Banyo gibi yapılar ve tahılların depolanmasını sağlayan ambarlar gibi birçok mimari yapı inşa edilmiştir. Medeniyete ait şehir planlamasının kalitesi, hijyene verilen önem ve dini ritüellere yapılan vurgular bir yönetim sisteminin var olduğunu düşündürmüş ancak eldeki kanıtlar henüz bu iddiayı ispatlamamıştır. Harappa – İndus Medeniyeti'nde tüccarlar vasıtasıyla yürütülen ticaret, bazı şehirlerin hızla gelişmesine neden olmuştur. Bu şehirlerin zanaat atölyelerinde üretilen aletler, süs eşyaları ve seramik materyaller, Mezopotamya ve hatta Mısır'a kadar ulaşmıştır. Bu çalışma, günümüz Hindistan Medeniyeti'nin temelleri olduğu varsayılan Harappa – İndus olarak isimlendirilen toplumun kültürel, ticari ve siyasi yapısını arkeolojik materyalleri ve yazılı kaynakları referans alarak ortaya koymayı amaçlamıştır.


Anahtar Kelimeler: Harappa, İndus, Büyük Banyo, Medeniyet, Mohenjo-daro.

Abstract:
Harappa - Indus Civilization was established in Indus and Saraswati Rivers Valley between 3000-1500 BC and became one of the developed agricultural societies of the world. The geography where the civilization is located is the most rainy monsoon region in the world and it is very rich in natural resources. Beginning in the 19th century, Western archaeologists have started to show interest in the cultural accumulation of India. Western scientists drew the public's attention to the ancient cities in India with their publications in line with the information obtained as a result of archaeological studies conducted in the region where the ruins of Harappa - Indus Civilization existed as a result of scientific research. They reported that ancient ruins were found by chance during agricultural and construction activities, and the existence of civilization was discovered as a result of major excavations. The foundations of civilization were laid when hunter-gatherer groups began to grow edible plants and feed animals. Afterwards people moving to agricultural production economic and social changes occurred, which were closely related to social status and ritual beliefs. With these developments, the people of Harappa - Indus Civilization developed their own technologies and started city life by establishing cities. This city life has been maintained in the big cities of Harappa - Indus Civilization, Mohenjo-Daro, Harappa and Dholavira. The city and architectural structures of Harappa - Indus Civilization reveal a planned architectural arrangement. Many architectural structures have been built, such as drainage systems in the cities and towns of civilization, structures such as the Great Bathroom in the city of Mohenjo-daro, which is believed to have been built for religious rituals, and warehouses for storing grains. The quality of civilization's urban planning, the importance given to hygiene and emphasis on religious rituals made us think that a management system exists, but the evidence at hand has not yet proved this claim. Trade carried out through merchants in Harappa - Indus Civilization caused some cities to develop rapidly. The tools, ornaments and ceramic materials produced in the craft workshops of these cities have reached Mesopotamia and even Egypt. This study aimed to reveal the cultural, commercial and political structure of the society named as Harappa - Indus, which is assumed to be the foundations of today's Civilization of India, with reference to archeological materials and written sources.

Keywords: Harappa, Indus, Great Bathroom, Civilization, Mohenjo-Daro