Türkiye'de STEM eğitimine yönelik öğretmen yetiştirme uygulamalarının değerlendirilmesi
Evaluation of teacher training practices for STEM education in Türkiye
Yazar: MURAT GÖKCÜL
Danışman: PROF. DR. SERÇİN KARATAŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: FeTeMM = STEM ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; STEM eğitim yöntemi = STEM training method ; Yeterlilik = Sufficiency ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı; Türkiye'de öğretmenlere yönelik düzenlenen STEM eğitimlerini detaylı olarak değerlendirmektir. Bu amaç doğrultusunda STEM eğitimi alanında çalışmalar yapan öğretim elemanları, STEM eğitimine katılıp okulunda/sınıfında uygulamalar yapan öğretmenler ve Bakanlık birimlerinde bu konu ile ilgili çalışmalar yapan görevliler olmak üzere üç farklı katılımcı grup ile çalışılmıştır. Araştırma, nitel araştırma desenlerinden durum çalışması kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda öğretmenlere yönelik STEM eğitim süreçleri tekli durum olarak ve bu durumla ilişkili öğretim elemanları, öğretmenler ve bakanlık görevlileri ise analiz birimleri olarak belirlenmiştir. Araştırmada bu nedenle iç içe geçmiş tek durum deseni kullanılmıştır. Araştırmanın verileri üç farklı gruba uygulanan yarı yapılandırılmış görüşme formları ile elde edilmiştir. Katılımcılar 15 öğretim elemanı, 10 öğretmen ve 3 bakanlık görevlisi olmak üzere 28 kişiden oluşmaktadır. Öğretmenlerin mesleki gelişimlerini sağlamak amacıyla düzenlenen STEM eğitim süreçlerine yönelik görüşler; öğretim elemanları, öğretmenler ve bakanlık görevlileri gözünden ayrı ayrı ve bütüncül olarak ortaya konulmuştur. Araştırmanın alt amaçları doğrultusunda öğretim elemanlarının görüşleri; STEM eğitimine katılacak öğretmenlerin sahip olması gereken yeterlikler, etkili ve verimli STEM eğitiminde öğretmenlerin rolleri, STEM eğitiminin başarılı bir şekilde uygulanması için öğretmenlerin motivasyonunu artırıcı teşvikler, öğretmenlerin STEM eğitimini uygulamada karşılaştığı zorluklar/engeller, STEM eğitimine yönelik öğretmen yetiştirme stratejileri, öğretmenlere yönelik STEM eğitimleri için etkili ve verimli bir program tasarımı, öğretmenlerin beklediği destekler, öğretmenlerin STEM eğitimi konusunda aldıkları mesleki gelişim faaliyetlerinin sürekliliği, STEM eğitimlerinde karşılaşılan olumlu/olumsuz uygulamalar ve yeni başlayacak eğitimlere öneriler başlıkları altında bireysel görüşme yöntemi ile toplanmıştır. STEM eğitimine katılacak öğretmenlerin yeterliği ile ilgili olarak içsel motivasyon, işbirliği becerisi, teknoloji kullanımı, disiplinlerarası bakış açısı, yeniliğe açıklık, yaratıcı düşünme becerisi ve mesleki alan bilgisi kodları ön plana çıkmaktadır. Öğretmenlerin görüşleri ise odak grup görüşmesi tekniği ile STEM eğitimlerine katılım amaçları, STEM eğitimine katılacak öğretmenlerin sahip olması gereken yeterlikler, STEM eğitimi ile kişisel ve mesleki anlamda elde edilen kazanımlar, katıldıkları STEM eğitimlerinin zayıf ve güçlü yönleri, STEM eğitimini uygulamada karşılaşılan zorluklar/engeller, STEM eğitimlerinde en fazla fayda sağlayacağı düşünülen öğretim/öğrenme modelleri, yöntem ve teknikler, öğretmenlere yönelik STEM eğitimleri için etkili ve verimli bir program tasarımı, öğretmenlerin beklediği destekler ve öğretmenlerin STEM eğitimi konusunda aldıkları mesleki gelişim faaliyetlerinin sürekliliği başlıkları altında toplanmıştır. Öğretmenlerin katıldıkları STEM eğitimine yönelik mesleki gelişimlerinin sürekliliği konusunda STEM eğitimine yönelik ders açılması, eğitim sonrası düzenli toplantılar, öğrenci başarısı ve çevrimiçi platformlar kodlarının en fazla vurgulanan kodlar olduğu görülmektedir. Bu iki grubun görüşleri birbiri ile karşılaştırılmış benzerlikler ve farklılıklar ortaya konulmuştur. Bakanlık görevlileri ile de bireysel görüşme yöntemi ile Bakanlığın son yıllarda STEM eğitimi konusunda yaptığı çalışmalar, öğretmenleri STEM eğitimi konusunda yetiştirmek için yaptığı çalışmalar, STEM eğitiminin başarılı bir şekilde uygulanması konusunda öğretmenlerden ve okul idarelerinden beklentiler, STEM eğitimini uygulamak isteyen öğretmenlere sunulan teşvikler/destekler, STEM eğitimi konusunda mesleki gelişim faaliyetlerinin sürekliliği ve Bakanlığın STEM eğitimi konusunda gelecek planlaması konularında görüşleri toplanmıştır. Bakanlığın son yıllarda STEM eğitimi konusunda yaptığı çalışmalarla ilgili olarak katılımcıların görüşlerinden elde edilen verilerin analizi sonucunda projeler, araştırmalar ve eğitimler temaları ortaya çıkmıştır. Öğretmenlere yönelik STEM eğitimleri konusunda yapılan çalışmalar ise projeler kapsamında yürütülen eğitimler ve hizmet içi eğitimler olmak üzere iki kategoride ifade edilmiştir. Bu araştırma, öğretmenleri STEM eğitimi konusunda etkili ve başarılı bir şekilde yetiştirebilmek için Millî Eğitim Bakanlığına, üniversitelere, öğretim elemanlarına, okul idarelerine ve öğretmenlerin kendisine sonuçlar ve öneriler sunmaktadır. Elde edilen sonuçların ve ortaya konulan önerilerin dikkate alınması, uygulamaya yönelik eylem planlarının hazırlanması ve faaliyete geçirilmesi öğretmenlerin STEM eğitimi konusunda nitelikli bir şekilde yetiştirilmeleri ve geliştirdikleri bu anlayışı bir kültür olarak sınıflarında/okullarında etkili ve başarılı bir şekilde uygulamaları konusunda katkı sağlayacaktır.

Abstract:
The purpose of this research; is to evaluate in detail the STEM trainings practices organized for teachers in Turkey. Three different participant groups, namely the lecturers working in this field, the teachers who participated in the STEM education and practiced in their school/class, and the officials working on this subject in the Ministry units, were studied in accordance with  this purpose. The research was carried out using a case study, one of the qualitative research designs. In this context, STEM education processes for teachers were determined as a single case and related lecturers, teachers and ministry officials were determined as analysis units. For this reason, the analysis of single case – multiple units design was used in the study. The data of the research were obtained by semi-structured interview forms applied to three different groups. Participants consist of 28 people, including 15 lecturers, 10 teachers and 3 Ministry bureaucrats. Opinions of the participants on STEM education processes organized to ensure the professional development of teachers; it has been presented separately and holistically from the perspective of lecturers, teachers and ministry officials. In line with the sub-objectives of the research, the opinions of the instructors; the competencies that the teachers to participate in STEM education should have, the roles of teachers in effective and efficient STEM education, incentives to increase the motivation of teachers for the successful implementation of STEM education, the difficulties/barriers faced by teachers in applying STEM education, teacher training strategies for STEM education, STEM education for teachers. An effective and efficient program design, the support expected by the teachers, the continuity of the professional development activities of the teachers in STEM education, the positive / negative practices encountered in STEM education, and suggestions for new trainings were collected by individual interview method. Intrinsic motivation, cooperation skills, technology usage, interdisciplinary perspective, openness to innovation, creative thinking skills and professional content knowledge codes come to the fore regarding the competence of teachers who will participate in STEM education. The opinions of the teachers are the aims of participating in STEM education trainings with the focus group interview technique, the competencies that the teachers to participate in STEM education should have, the personal and professional gains obtained with STEM education, the weaknesses and strengths of the STEM education trainings they attend, the difficulties/obstacles encountered in applying STEM education, STEM education teaching/learning models, methods and techniques, which are thought to provide the most benefit in their education, are gathered under the headings of effective and efficient program design for STEM education for teachers, the support expected by teachers, and the continuity of professional development activities that teachers receive in STEM education. It is seen that the codes of opening courses for STEM education, regular meetings after the education, student success and online platforms are the most emphasized codes on the continuity of the professional development of teachers for STEM education they attend. The views of these two groups were compared with each other and the similarities and differences were revealed. The studies carried out by the ministry on STEM education in recent years, its efforts to train teachers on STEM education, expectations from teachers and school administrations about the successful implementation of STEM education, incentives/supports offered to teachers who want to apply STEM education, the opinions of the ministry on the continuity of professional development activities in education and future planning of STEM education were collected through individual interviews with ministry officials. As a result of the analysis of the data obtained from the opinions of the participants regarding the studies of the Ministry on STEM education in recent years, the themes of projects, researches and trainings have emerged. Studies on STEM trainings for teachers are expressed in two categories: trainings carried out within the scope of projects and in-service trainings. This research presents results and suggestions to the Ministry of National Education, universities, lecturers, school administrations and teachers themselves in order to train teachers effectively and successfully on STEM education. Taking into account the results obtained and the suggestions put forward, preparation and activation of action plans for implementation will contribute to the qualified training of teachers in STEM education and the effective and successful implementation of this understanding in their classrooms/schools as a culture.