Diyabette bitkisel ve diğer doğal tedavi yöntemlerinin kullanımı "Retrospektif anket çalışması"
The use of herbal and other natural therapies in diabetes "A retrospective survey study"
Yazar: ZÜBEYDE DEMET CERİT
Danışman: PROF. DR. HASAN KIRMIZIBEKMEZ
Yeditepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fitoterapi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Besin destekleri = Dietary supplements ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Fitoterapi = Phytotherapy ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Tamamlayıcı tedaviler = Complementary therapies ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal ; Tıp-geleneksel = Medicine-traditional

Özet:
Bu çalışma ile diyabet hastaları tarafından kullanılan bitkisel ve diğer doğal tedavi yöntemlerinin yaygınlığının ve türünün, bu tedavi yöntemlerine dair bilgi kaynaklarının, hastaların bu yöntemleri kullanmaya yönelmelerinin temel nedenlerinin ve kullanımlarını sağlık personeline bildirme oranlarının araştırılması amaçlanmıştır. İstanbul, Anadolu Yakası'nda yer alan özel bir tıp merkezinin beslenme ve diyet polikliniğine ayaktan başvuran 110 diyabet hastasının (yaş ort: 60,4±13,4 (18-87 yıl), E/K 53/57) katıldığı bir anket çalışması gerçekleştirilmiştir.  Verilerin istatistik analizi SPSS 15.0 Windows programı kullanılarak yapılmıştır. Çalışma sonucunda,  tip 1 ve tip 2 diyabet hastalarının bitkisel ve diğer doğal tedavi yöntemlerini kullanım oranları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p=0,037).  Tip 2 diyabet hastalarının kullanıp devam etme oranının tip 1 diyabetlilere kıyasla daha yüksek olduğu saptanmıştır. Bitkisel ve diğer doğal tedavi yöntemlerine inanma dereceleri ve bu yöntemleri kullanma oranları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmiştir (p<0,001).  Ayrıca, diyabete bağlı komplikasyonların varlığı ile bu yöntemleri kullanma oranları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (p=0,006). Diyabete bağlı komplikasyonlara sahip olan hastaların bu yöntemleri kullanıp bırakma oranı yüksektir. Tarçın, omega-3 ve çörek otunun en çok kullanılan bitkisel ilaç veya gıda desteği oldukları saptanmıştır. Elde edilen bulgular, hastaların bu tedavi yöntemlerinin olası olumlu/olumsuz etkileri ve kullanımlarını ilgili sağlık personeline bildirmelerinin gerekliliği konusunda bilinçlendirilmesinin ve bilimsel verilere dayanan doğru bilgi kaynaklarına erişmelerinin önemini bir kez daha ortaya koymuştur.

Abstract:
This study aims to investigate the prevalence and type of herbal and other natural therapies used by patients with diabetes, the sources of information related to these therapies, the main reasons why patients tend to use them and the rates of usage declaration to the healthcare professionals. A questionnaire was conducted with 110 diabetic outpatients (mean age: 60,4±13,4 (18-87 years), M/F=53/57) attending to the nutrition and dietetics department of a private medical center located in İstanbul, Anatolian Side. SPSS 15.0 for Windows was used for statistical analysis of data. It was concluded that there is a statistically difference in the prevalence of the use of herbal and other natural therapies between the patents with type 1 and type 2 diabetes (p=0,037). The prevalence of use-continuation of patients with type 2 diabetes is higher when compared to type 1diabetes. There are significant correlations between the degree of belief in and the prevalence of use of these therapies (p<0,001). There are also significant correlations between the presence of any diabetes complications and the prevalence of use (p=0,006). The prevalence of use-termination of these therapies in patients with diabetes complications is high. It is observed that cinnamon, omega-3 and black cumin are the commonly used herbal drugs or food supplements. The findings of this study revealed once more the importance of the necessity of consciousness raising of the patients about the possible positive /negative effects of these therapies and informing the relevant healthcare professionals about their use, and also their access to the accurate sources of information based on scientific data.