İnhaler kullanım hataları ve etkileyen faktörlerin incelenmesi
Inhaler usage errors and investigation of the affecting factors
Yazar: ZEYNEP GÜR
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM KÜÇÜKGÜÇLÜ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Astım = Asthma ; Tedavi hataları = Medication errors ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç tedavisi = Drug therapy ; İlaç veriş-inhalasyon = Administration-inhalation

Özet:
Amaç: Bu çalışma, inhaler kullanım hataları ve etkileyen faktörleri incelemek amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Araştırma tanımlayıcı, kesitsel bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemini Haziran 2019 – Aralık 2019 tarihleri arasında İzmir Dr. Suat Seren Göğüs Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları servislerinde yatan örnekleme dahil edilme kritelerine uyan, çalışmaya katılmaya gönüllü 180 hasta oluşturmuştur. Çalışmada literatür doğrultusunda hazırlanan Sosyodemografik Özellikler Formu, Ölçülü Doz İnhaler Kullanma Beceri Çizelgesi, Charlson Komorbitide Envanteri, Günlük Yaşam Aktiviteleri/ Enstrümental Günlük Yaşam Aktiviteleri, Beck Depresyon Ölçeği, Mini Mental Durum Değerlendirme Testi kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik hesaplamalar, ortalama, t-test, Mann Whitney–U, Kruskal Wallis, Ki kare testleri, korelasyon ve çoklu regresyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmanın sonucunda hastaların yaş ortalamaları ile ölçülü doz inhaler kullanım hata sayısı arasında pozitif yönde düşük düzeyde istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (r=0.172, p=0.021). Çalışmaya katılan hastaların % 91.1'i inhaleri ağıza almadan önce nefes vermediği, %87.8'i nefesini 10 saniye tutmadığı, %95.6'sı 2. dozdan önce en az 30 saniye tercihen 3-5 dakika beklemediği bulunmuştur.
Sonuç: İnhaler kullanımında hastaların inhalasyon öncesi derin nefes vermemek ve ilaç inhalasyonu sonrası aldıkları nefesi belli bir süre tutmamak basamaklarında neredeyse tamamının hata yaptığı saptanmıştır. Bu çalışmanın daha büyük örneklem grubunda yapılması önerilir. Hata oranlarının yüksekliğini eğitimde hemşirenin rol almamasının etkilediği düşünülmektedir. Hemşirenin eğitici rolü göz ardı edilmemelidir.
Anahtar Kelimeler: İnhaler Kullanım Hatası, Astım, KOAH.

Abstract:
Purpose: This study was carried out to examine inhaler usage errors and factors affecting them.
Method: The research is descriptive and cross-sectional. The sampling of the research was carried out between June 2019 - December 2019 which comprised 180 patients who volunteered to participate in the study, meeting the inclusion criteria in the Chest Diseases services in the İzmir Dr. Suat Seren Chest Diseases and Surgery Training and Research Hospital. In the study, the Socio-demographic Characteristics Form prepared in line with the literature, MDI Usage Skill Check-list, the Charlson Comorbidity Inventory, the Daily Life Activities, the Instrumental Daily Life Activities (ADL / IADL)  and the Beck Depression Inventory, and the Mini Mental State Examination Test were used. Percentage calculations, mean, t-test, Mann Whitney – U, Kruskal Wallis, Chi-square test, correlation and multiple regression analysis were used to analyse the data.
Results: At the end of the study, there was a statistically significant weak correlation between the mean age of patients and the number of dose inhaler use errors measured (r=0.172, p=0.021). It was found that 91.1% of the patients participating in the study did not breathe before putting the inhaler in their mouths, 87.8% did not hold their breath for 10 seconds, and 95.6% did not wait at least 30 seconds, preferably 3-5 minutes before the second dose.
Conclusion: In inhaler use, it was found that almost all of the patients made mistakes on the steps of not breathing deeply before inhalation and not keeping the breath taken after drug inhalation for a certain period of time. It is recommended to do this study in a larger sample group. It is thought that the high rate of error is affected by the non-participation of the nurse in education. The educational role of the nurse should not be overlooked.
Keywords: Errors in Inhaler Use, Asthma, COPD.