İcra ve iflâs Kanunu kapsamında icra işlemlerinden kaynaklı zararın tazmini
Compensation of damages which occurs from enforcement acts according to Execution and Bankruptcy Code
Yazar: ABDULLAH YUSUF ERDEN
Danışman: DOÇ. DR. NİLÜFER BORAN GÜNEYSU
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Haksız fiil = Torts ; Hukuki sorumluluk = Legal responsibility ; Sorumluluk = Responsibility ; Zararın tazmini = loss compensation ; İcra = Enforcement (Hukuk) ; İcra hukuku = Enforcement law ; İcra teşkilatı = Enforcement agency ; İcra ve İflas Kanunu = Execution and Bankruptcy Law

Özet:
İcra işlemleri sebebiyle meydana gelen zararın tazmini, İcra ve İflâs Kanunu m. 5 hükmünde düzenlenmiştir. İcra işlemleri; esasında idari işlemler kategorisine dahil olsa da, Kanun'un mezkûr hükmü gereği; meydana gelen zararın tazmini talepli dava, adli yargıda görülmektedir. İcra işlemlerinden kaynaklı zararın tazmini idare hukuku ile özel hukuk hükümlerinin iç içe geçtiği bir alan kapsamında kaldığından, uygulanacak hükümler ve tazmin sorununun nasıl çözüleceği özellik arz etmektedir. Hukuka aykırı icra işlemlerinden kaynaklı zararın tazmini bakımından nasıl bir yol izleneceği sorununa idare hukuku ve özel hukuk hükümleri çerçevesinde yanıt vermek mümkündür. İcra ve İflâs Kanunu m. 5'te zikredilen, icra dairesi görevlilerinin kusurlarından kaynaklı tazminat davalarının adli yargıda görüleceğini ifade eden hüküm, etkisini sadece görevli yargı kolunun belirlenmesiyle sınırlı olarak göstermemekte, bu kapsamdaki uyuşmazlıklara özel hukuk hükümlerinin uygulanmasına da altyapı oluşturmaktadır. İcra dairesi görevlilerinin yerine getirdiği icra işlemlerinden kaynaklı hukuki sorumluluk; -unsurlarıyla birlikte- hizmet kusuru niteliğinde olsa da sorumluluğun tabi olacağı hükümlerin belirlenmesi bakımından özel hukuktaki sorumluluk kategorileri çerçevesinde değerlendirildiğinde, söz konusu sorumluluğa, kusura dayanmayan haksız fiile ilişkin hükümlerin uygulanabileceğini ifade etmek mümkündür. İdarenin kusur sorumluluğunun unsurlarından illiyet bağı ve zarar; idare hukukunda da özel hukuktaki anlamıyla değerlendirilmekle, kusur unsurunun durumu özellik arz etmektedir. Tazminat davasına konu edilebilecek icra işlemleri idari işlem niteliğini haiz olduğundan, icra işlemlerinin yapısını ve hukuka uygun olup olmadığını, idari işlemin unsurları kapsamında değerlendirmek mümkündür.

Abstract:
Compensation of damages which occurs from enforcement acts, specified in Execution and Bankruptcy Code, article 5. Altough, enforcement acts which are being as spesific kind of administrative acts; resolution of dispute which causes from them and demanding of this kind of compensations; are left to judicial court. This compensation act as cited, remains in the intersection set between administration law and private law. Hence, the provisions to be applied and how the compensation problem will be resolved are peculiar. It is possible to answer the question of what kind of a way to compensate for the damages arising from unlawful enforcement proceedings within the framework of administrative law and private law provisions The provision that mentioned in Enforcement and Bankruptcy Code article 5 which states that the cases within this scope will be heard in the judiciary, does not show its effect only in the care of the judicial branch in charge, but also creates a basis for the application of private law provisions to the disputes within this scope. Legal liability arising from the enforcement proceedings of the enforcement agents; It is possible to state that the provisions regarding the wrongful act, which are not based on fault, can be applied when evaluated within the framework of liability categories in private law in terms of determining the provisions to which the liability will be subject, even though it is a fault of service with its elements. The causal link and damage from the elements of the fault liability of the administration; In administrative law, the situation of the element of fault is peculiar, with its same meaning in private law. Since the enforcement proceedings that may be subject to a compensation lawsuit have the nature of an administrative action, it is possible to evaluate the structure of the enforcement proceedings and whether they are in compliance with the law within the scope of the elements of the administrative action.