COVID-19 pandemi sürecinin epilepsi hastaları üzerine etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of the COVID-19 pandemic process on epilepsy patients
Yazar: TUĞBA ALTIPARMAK
Danışman: PROF. DR. FÜSUN FERDA ERDOĞAN
Erciyes Üniversitesi / Gevher Nesibe Genom ve Kök Hücre Enstitüsü  / Nörobilim Ana Bilim Dalı / Nörobilim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Nöroloji = Neurology ; Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; COVID 19 = COVID 19 ; Depresyon = Depression ; Epilepsi = Epilepsy ; Pandemiler = Pandemics ; Stres = Stress

Özet:
Bu çalıĢmada Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji 
polikliniğinde eriĢkin ve çocuk epilepsi tanılı hastalarda COVID-19 pandemisi ve bu 
nedenle oluĢan sokağa çıkma yasağının, hastaların nöbet sıklığı, stres, depresyon ve 
anksiyete üzerine etkisinin araĢtırılması amaçlanmıĢtır.
Kesitsel tipteki bu araĢtırmaya 200 vaka dahil edilmiĢtir. Veriler muayeneye gelen 
hastalardan anket aracılığıyla yüz yüze toplanmıĢtır. Anket formları 
sosyodemografik ve klinik özellikleri (eeg, mrg vb.) sorgulayan veri formu, beck 
depresyon, beck anksiyete ve çocuklarda depresyon ölçeğinden oluĢmaktadır. 
Kategorik verilerin karĢılaĢtırmalarında Pearson χ2
ve Fisher kesin χ2
testleri 
kullanılmıĢtır. Nicel değiĢkenlerde iki grup karĢılaĢtırmalarında Student t testi, ikiden 
fazla grup karĢılaĢtırmalarında tek yönlü varyans analizi kullanılmıĢtır. Çoklu 
karĢılaĢtırmalar için Tukey ve Tamhane testleri kullanılmıĢtır. Verilerin analizleri 
TURCOSA istatistik yazılımında gerçekleĢtirilmiĢtir.
Pandemiden önce ayda birden az nöbeti olan veya olmayanlarda sokağa çıkma yasağı 
nöbet sıklığını artırırken, pandemide nöbeti olmayan veya azalanlarda yasağın nöbet 
sıklığını etkilemediği gözlemlenmiĢtir (p<0,05). YetiĢkinler yasaktan dolayı uyku 
düzeninde bozulmalar yaĢarken çocukların etkilenmediği saptanmıĢtır (p<0,05). 
Sokağa çıkma yasağında çocuklarda strese bağlı olarak depresyon, nöbet sıklığının 
artıĢı ve yetiĢkinlerde depresyon artıĢı arasında anlamlı farklılık izlenmiĢtir (p<0,05). 
Sokağa çıkma yasağında ekonomik nedenli stres yaĢayanlarda nöbet sıklığı artıĢı ve 
bu artıĢ ile anksiyete düzeyleri arasında anlamlı farklılık gözlemlenmiĢtir (p<0,05). 
Enfeksiyon kapmaya bağlı olarak oluĢan stresin çocukların nöbet sıklığını arttırdığı 
ve depresyona yol açtığı saptanmıĢtır (p<0,05).
Tedbirler kapsamında uygulanan sokağa çıkma yasağı bireylerin evde kalma 
sürelerini arttırmakta, bu durum nöbet sıklığında artıĢa ve kiĢilerin farklı nedenlerden 
kaynaklı strese maruz kalarak depresyona ve anksiyeteye daha yatkın olmalarına 
neden olabilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Epilepsi; Covid-19; Depresyon; Anksiyete; Stres.

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the effects of the COVID-19 pandemic and
the resulting curfew on seizure frequency, stress, depression and anxiety in patients 
with adult and pediatric epilepsy in the Neurology Outpatient Clinic of Erciyes 
University Medical Faculty Hospital.
200 cases were included in this cross-sectional study. The data were collected faceto-face from the patients who came to the examination through a questionnaire.
Questionnaire forms consist of a data form questioning sociodemographic and 
clinical characteristics (eeg, MRI, etc.), beck depression, beck anxiety, and 
depression in children. Pearson χ2 and Fisher exact χ2 tests were used to compare 
categorical data. For quantitative variables, Student's t test was used for comparisons 
of two groups, and one-way analysis of variance was used for comparisons of more 
than two groups. Tukey and Tamhane tests were used for multiple comparisons. 
Analysis of the data was carried out in TURCOSA statistical software.
While the lockdown increased the frequency of seizures in those who had or did not 
have a seizure once a month before the pandemic, it was observed that the lockdown 
did not affect the frequency of seizures in those who did not have or reduced seizures 
during the pandemic (p<0,05). It was determined that while adults experienced 
disruptions in their sleep patterns due to the lockdown, children were not affected 
(p<0,05). During the lockdown, a significant difference was observed between stressrelated depression in children and adults, while seizure frequency was increase in 
children and depression was increase in adults (p<0,05). An increase in seizure 
frequency and a significant difference between this increase and anxiety levels were 
observed in those who experienced economic stress during the curfew (p<0,05). It 
was determined that stress due to infection increased the frequency of seizures in 
children and caused depression (p<0,05).
The lockdown imposed within the scope of the measures increases the duration of 
individuals staying at home, which may cause an increase in the frequency of 
seizures and cause people to be more prone to depression and anxiety by being 
exposed to stress from different reasons.
Keywords: Epilepsy; Covid-19; Depression; Anxiety; Stress.