Romatoid artrit, skleroderma ve ankilozan spondilitli hastalarda D vitamin düzeyinin hastalık aktivasyonu ile ilişkisi
Relationship between serum vitamin D levels and disease activation in patients with rheumatoid arthritis, ankylosing spondylitis and scleroderma
Yazar: ÖZGÜR İHSAN VAROL
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN T. E. ÖZER
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Romatoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Skleroderma-sistemik = Scleroderma-systemic ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing ; Vitamin D = Vitamin D ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: 25 (OH) Vitamin D3 düşüklüğünün Romatoid Artrit, Behçet Hastalığı, SLE, Tip I Diyabet, Multiple Skleroz gibi otoimmün hastalıklarda hastalık aktivasyonuyla ve bu hastalıkların oluşum riskinde artışla ilişkili olduğuna dair çalışma mevcut olmakla beraber tartışmalar devam etmektedir. RA, Skleroderma ve Ankilozan Spondilitli hastalarda Vitamin D düzeyinin hastalık aktivasyonu ile ilişkisini ortaya koymak amacıyla bu çalışma yapıldı.Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya prospektif, 49 romatoid artrit?li, 43 ankilozan spondilit?li, 62 sklerodermalı hasta ile romatolojik ve metabolik kemik hastalığı bulunmayan 52 sağlıklı katılımcı alındı. Hastalık aktivasyon kriteri olarak RA?da DAS 28 skoru, AS?de BASDAİ ve sklerodermada Valentini kriterleri esas alındı. İstatistiksel analiz ayrıca RA?da düşük, orta ve yüksek aktiviteli, AS?de düşük ve yüksek aktiviteli, sklerodermada remisyonda ve aktif hastalık gruplarında değerlendirildi. Tüm katılımcıların 25 (OH) Vitamin D3 düzeyleri HPLC( high-pressure liquid chromatography) yöntemiyle ölçüldü. Serum vitamin D düzeyleri, 10ng/ml?nin altındaVitamin D eksikliği, 10-30ng/ml arasında Vitamin D yetersizliği, 30ng/ml?nin üzerindeyeterli olarak gruplandırıldı. ESR, CRP, rutin biyokimyasal tetkikler tüm hastalarda değerlendirildi. Sklerodermalı hastalarda ayrıca ANA, Anti Scl-70, ACA bakıldı. EKO ile PAB, SFT ile DLCO, FEV1, FVC ve HRCT ile akciğer bulguları, endoskopi ile de GİS bulguları değerlendirildi. Bulgular: RA?lı hastaların %26,5?inde Vitamin D eksikliği, %63,3?ünde vitamin D yetersizliği; sklerodermalı hastaların %50?sinde Vitamin D eksikliği, %46,8?inde vitamin D yetersizliği; AS?li hastaların %14?ünde Vitamin D eksikliği, %60,4?ünde vitamin D yetersizliği; kontrol grubunun %7,7?sinde Vitamin D eksikliği, %88,5?inde vitamin D yetersizliği saptandı. AS?li ve RA?lı hastalar kontrol grubu ile Vitamin D ortalamaları yönünden karşılaştırıldığında anlamlı bir fark saptanmadı. DAS 28 ile Vitamin D arasında ters korelasyon olmasına rağmen anlamlı bulunmadı ( r = - 0,246, p=0,088). Sklerodermalı hastaların kontrol grubuna göre vitamin D ortalamaları anlamlı olarak daha düşük saptandı (p=0,003). Sklerodermada aktif hastalığı olanların Vitamin D düzeyleri remisyonda hastalığı olanlara göre anlamlı olarak düşük bulundu (p<0,0001). Bununla birlikte Vitamin D eksikliği olan grupla, Vitamin D yetersizliği ve vitamin D düzeyleri normal olan gruplar karşılaştırıldığında Vitamin D eksikliği olan grupta, Valentini skorları anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p<0,0001). Sklerodermalı hastalarda hastalık aktivasyonu ve Vitamin D düzeyleri arasında negatif yönde güçlü düzeyde anlamlı bir korelasyon saptandı. Lineer regresyon analizinde iseValentini değerleri yükseldikçe Vitamin D düzeylerinin anlamlı olarak düştüğü gözlendi ( %95 Cl [-5,110- -2,112], t= -4,852, p<0,0001). AS?de yüksek aktiviteli hastalar düşük aktiviteli hastalar ile karşılaştırıldığında yüksek aktiviteli hastaların 25 (OH) Vitamin D ortalamaları anlamlı olarak daha düşük saptandı (p=0,008). 25 (OH) Vitamin D XIIIdüzeyleri ile BASDAİ arasında negatif yönde güçlü düzeyde anlamlı bir korelasyon saptandı (r = -0,507, p<0,001 ). Lineer regresyon analizinde BASDAİ değeri yükseldikçe D vitamini düzeyinin anlamlı şekilde düştüğü saptandı(%95 Cl [ -4,635- -0,371 ], t= -2,374 p=0,023). RA?lı hastalarda Vitamin D ve CRP düzeyleri arasında negatif yönde anlamlı bir korelasyon saptandı (r = -0,334, p=0,019).Sonuç: Tüm gruplarda düşük düzeylerde serum 25 (OH) vitamin D seviyeleri bulundu. Bu çalışmada AS ve Sklerodermalı hastalarda serum 25 (OH) Vitamin D düzeyleri ve hastalık aktivasyonları arasında ters korelasyon bulundu. Serum 25 (OH) Vitamin D düzeyleri ile RA hastalık aktivasyonu arasında bir ilişki bulunamadı. Anahtar Kelimeler: Romatoid Artrit, Skleroderma, Vitamin D, DAS28, Valentini, BASDA

Abstract:
Relationship between serum vitamin D levels and disease activation in patients with rheumatoid arthritis, ankylosing spondylitis and sclerodermaPurpose: A few studies are available regarding that low levels of 25 (OH) vitamin D3 is associated with activation of autoimmune disease such as rheumatoid arthritis (RA), Behçet disease, SLE, Type 1 Diabetes, multiple sclerosis (MS) and increase risk of occurrence of these diseases. However there is no clear conclusion, debates have been continued.Relationship between vitamin D levels and activation of disease in patients with RA, scleroderma, and ankylosing spondylitis was investigated in this study.Material and method: Forty-nine patients with rheumatoid arthritis, 43 patients with ankylosing spondylitis, 62 patients with scleroderma were included into this study.52 healthy participants without rheumatic and metabolic bone diseases in control grouphad been included to the study. Participants with rheumatic and metabolic bone diseases were not included to the control group. Activation was assessed by DAS28 in RA , BASDAI in AS and Valentini criteria in Scleroderma .Activity of disease were also grouped as low, medium and high activity in patients with RA; low and high activity in patients with AS; remission and active disease in patients with scleroderma. 25 (OH) Vitamin D3 levels of all participant were measured by HPLC ( high-pressure liquid chromatography) method.Study participants were grouped as; Vitamin D deficiency if serum 25 (OH) Vitamin D level is below 10 ng/ml, vitamin D insufficient if Vitamin D levels are within wange of 10-30 ng/ml , sufficient if Vitamin D level is above 30 ng/ml. ESR, CRP, routine biochemical tests were evaluated in all patients. Besides ANA, Anti-SCL70, ACA were ordered in sclerodermapulmonary artery pressure was measured by echocardiography.Patients also undergone HRCT and upper GI endoscopy as needed.Results: 26,5% of patient with RA had Vitamin D deficiency and 63.3 % of them had vitamin D insufficiency; 50 % of patient with scleroderma had vitamin D deficiency and 46.8 % of them had vitamin D insufficiency; 14 of patient with AS had Vitamin D deficiency and 60.4% of them had vitamin D insufficiency; 7.7% of control group had Vitamin D deficiency and 88,5% of them had vitamin D insufficiency. When the patient with AS and RA were compared for Mean Vitamin D levels, there were no significant difference from the control group . Although there was a nonsignificant inverse correlation between DAS 28 and vitamin D levels, (r= -0,246, p=0,088). Mean Vitamin D levels of patients with scleroderma were significantly lower than the control group (p=0.003). Vitamin D levels of patients who has active scleroderma were found significantly lower than patients who has remission scleroderma (p<0,0001) . Besides,