Merkezi ve dışmerkez çelik çaprazlar kullanılarak güçlendirilen betonarme bir binanın deprem performansının incelenmesi
Investigation of earthquake performance of a reinforced concrete building using concentrically braced and eccentrically braced steel frames
Yazar: SEMİH ÇAKIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE AYDIN
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / İnşaat Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Deprem, yerkürenin üzerinde bulunan fay hatlarının kırılması ve hareket etmesi sonucu oluşan doğal afetlerden bir tanesidir. Dünya üzerinde fay hatlarının yoğunlukla bulunduğu bölgelerde deprem, insan hayatını olumsuz yönde etkilemektedir. Ülkemiz de bu fay hatlarının bulunduğu bölgelerden bir tanesi olduğundan dolayı depremin bu olumsuz etkilerine maruz kalmaktadır. Bu tür olumsuz etkileri olabildiğince azaltmak, insanların güvenli şekilde yaşayabilmesi için önem arz etmektedir. Bu nedenle depreme dayanıklı binalar tasarlamak için ülkemiz tarafından 1940 yılından bu yana belirli aralıklarla deprem yönetmelikleri yayımlanmaktadır. Önceki yıllarda yapılmış olan binalar her ne kadar o dönemlerde uygulanan  mevcut yönetmeliğe göre tasarlanmış olsalar da ilerleyen bilim ve teknoloji sayesinde güvenli bir yapı oluşturmak için alınan önlemler gün geçtikçe daha da fazla artmaktadır. Bu tez çalışmasında betonarme kolon ve perdelerle güçlendirilmiş 4 katlı otel yapısının, güçlendirilme öncesindeki mevcut yapı için merkezi ve dışmerkez çaprazlı çelik çerçeveler ile güçlendirme yapılarak birbirleri arasında kıyaslanmıştır. Çelik güçlendirme için iki farklı yerleşim düzeni bulunan toplam 16 adet, mevcut ve betonarme güçlendirilmiş yapı için ise toplam 2 adet model oluşturulmuştur. Güçlendirme sonrasında yapıda oluşacak değişimlerin gözlemlenebilmesi için  yapıdaki burulma düzensizlikleri, ikinci mertebe etkileri, etkin göreli kat ötelemeleri gibi başlıklar incelenmiştir. Oluşturulan modellerin ilk olarak modal analizi yapılmış ve sonrasında elde edilen veriler doğrultusunda doğrusal olmayan tek modlu itme analizi yapılarak tüm güçlendirme tipleri için yapıların performans seviyeleri belirlenmiştir.

Abstract:
Earthquake is one of the natural disasters that occurs as a result of the breaking and movement of fault lines on the earth. Earthquakes affect human life negatively in regions where fault lines are concentrated in the world. Since our country is one of the regions where these fault lines are located, it is exposed to these negative effects of the earthquake. It is important to reduce such negative effects as much as possible so that people can live safely. For this reason, earthquake regulations have been published periodically since 1940 by our country in order to design earthquake resistant buildings. Although the buildings built in previous years were designed according to the current regulation applied at that time, the measures taken to create a safe structure are increasing day by day thanks to the advancing science and technology. In this thesis, the 4-storey hotel structure reinforced with reinforced concrete columns and shear walls was compared with each other by strengthening with central and eccentric braced steel frames for the existing structure before the reinforcement. A total of 16 models with two different layouts were created for steel reinforcement, and a total of 2 models were created for existing reinforced concrete reinforced concrete structures. In order to observe the changes that will occur in the structure after the strengthening, titles such as torsional irregularities in the structure, second order effects, effective relative storey drifts have been examined. First of all, modal analysis of the created models was made, and then the performance levels of the structures were determined for all reinforcement types by performing non-linear single-mode pushover analysis in line with the data obtained.