Enerji politikaları bağlamında kalkınma perspektifinden Türkiye-Kazakistan ekonomik ilişkileri
Perspectives of development of Turkey- Kazakhstan economics relations through energy politics
Yazar: ASSEL DUKEMBAYEVA
Danışman: PROF. DR. KAYA ARDIÇ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy
Dizin: Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik ilişkiler = Economic relations ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Enerji politikaları = Energy policies ; Enerji tüketimi = Energy consumption ; Enerji üretimi = Energy generation ; Kazakistan = Kazakhstan ; Türk-Kazak ilişkileri = Turkish-Kazakh relations ; Türkiye = Turkey

Özet:
Bu tez çalışmasında; ilk olarak enerji ve enerji kaynakları kavramları incelenmiştir. Enerji kaynaklarının sınıflandırılması yapıldıktan sonra; dünya enerji üretim ve tüketim eğilimlerine değinilmiştir. Enerji kaynaklarının rezerv/potansiyel, üretim, tüketim ve ithalat bakımından lider ülkeleri tespit edildikten sonra; Türkiye'nin genel enerji durumu ve enerji politikaları incelenmiştir.Hazar bölgesinin enerji rezervleri ve enerji bölgesel sorunlarına değinildikten sonra; Kazakistan'ın dünya enerji sektöründe yeri ve önemi analiz edilmiştir. Kazakistan'da da her ülkede gibi, yurtiçi üretimdeki artışlar, daha fazla enerji kullanımını gerektirmektedir. Bu açıdan, Kazakistan'da enerji tüketimi ve ekonomi büyüme arasındaki ilişkinin ekonometrik modelle analizi yapılmıştır.Türkiye ve Kazakistan ekonomisinin farklı sektörlerde gelişmiş olması ile birlikte Türkiye'nin hızlı nüfus artışı ve kalkınmasıyla enerji tüketiminin hızlı artması fakat yeraltı karbon rezervlerinin yetersiz olması, Kazakistan'ın ise büyük rezervlere ve enerji üretim kapasitesi kendi ihtiyacını katlayan bir yapıya sahip olması sebebiyle iki ülke arasında büyük bir işbirliği potansiyeli oluşmaktadır.Türkiye ile Kazakistan arasındaki ekonomik ilişkilerde enerjinin büyük bir ağırlığı söz konusu olacağı beklenmektedir.

Abstract:
In this thesis first of all energy and energy sources definitions has been studied. After classification of energy resources, also world energy production and consumption tendency has been researched.After researching world leading countries from the point of view of energy resources reserves, production, consumption and export of energy; general energy situation and energy politics of Turkey also has been described.After researching energy reserves of Caspian region and problems of energy sector; Kazakhstan?s position and importance in world energy sector has been analyzed. As in any other countries, in Kazakhstan increase of production inside the country influences on using more energy. From this point of view, the relation between energy consumption and economic growth of Kazakhstan has been analyzed by using econometric methods.There is a great potential of mutual cooperation between Turkey and Kazakhstan. Turkey, with its high population growth rate and high development speed from one side and with the problem of scarce carbon resources from the other side. Kazakhstan is having huge carbon resources and abundant capacity of energy production. In economic relations between Turkey and Kazakhstan cooperation in energy sector is expecting to develop.