Geç Hitit beylikleri döneminde Kilikia'daki Fenikelilerin varlığı
The Phoenician presence in Cilicia in the period of Neo-Hittites
Yazar: EFECAN ANAZ
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE GÜL AKALIN ORBAY
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Tarih = History
Dizin: Fenike = Phoenicia ; Geç Hitit Dönemi = Late Hittite Period ; Geç Hititler = Late Hititites ; Kilikya = Cilicia

Özet:
Tunç Çağı'ndan itibaren Akdeniz ticaretinde önemli bir yeri olan Kenan coğrafyası toplulukları, dönemin sonundaki Ege Göçleri ile birlikte önemli bir dönüşüme uğramış ve bunun sonucunda Fenikeliler denilen senkritik bir topluluk ortaya çıkmıştır. Antik Çağ'ın Akdeniz'inde diğer güçlü uygarlıklar arasında kilit bir rol üstlenen bu topluluk, diğerleriyle geliştirdiği ticari ve kültürel ilişkileriyle beraber, Doğu kültürünü Batı'ya aktaran bir aracı görevi görmüştür. Akdeniz'in hemen hemen her yerinde varlık gösteren topluluğun faaliyet sahası arasında Güney Anadolu kıyıları ve Anadolu'nun iç kesimlerinin de bulunması kaçınılmazdır. Geç Hitit beyliklerinin kurulmasıyla birlikte yeni bir siyasi görünüme kavuşan bölgede Fenikelilerin varlığının niteliğinin ne olduğu ise tartışma konusudur.
Bu çalışmada günümüzdeki Lübnan'a denk düşen Fenike anakarası, kolonileri ve de Kilikia ve çevresindeki arkeolojik kazılarla ilgili resmi raporları, bilimsel makaleler, Fenikeliler ile ilgili monogramlar, klasik kaynaklar, yazıtlar ve araştırma eserlerden yararlanılmış; Kilikia'nın Tunç Çağı'dan itibaren içinde bulunduğu durum, Demir Çağı'n başındaki siyasi, ekonomik ve kültürel yapısı ve de bu yapı içerisinde Fenikelilerin varlığının niteliği incelenmiştir.
Tüm bunların ışığında bölgedeki Fenike varlığının kültürel ve ekonomik yönleri vurgulanmıştır. Buna bağlı olarak iç bölgelerde Fenike dili ve sanatının görülme nedenleriyle ilgili ortaya atılan görüşler ele alınıp, yayılımın ne şekilde gerçekleştiği ile ilgili değerlendirmelerde bulunulmuştur. Bunların yanında bazı Geç Hitit beyliklerinin egemenlik sahalarının nereleri kapsadığı konusunda da yeni seçenekler ortaya atılmıştır.

Abstract:
Canaan geography's communities, which had an important place in the Mediterranean trade since the Bronze Age, underwent a significant transformation with the Aegean Migrations at the end of the period and as a result, a synchritic community called the Phoenicians emerged. This community, which played a key role among the other powerful civilizations in the Mediterranean of Antiquity, served as an intermediary to transfer the Eastern culture to the West with its commercial and cultural relations with others. It is inevitable that the coasts of the South Anatolian region and the interior of Anatolia were also found among the activity area of the community, which was found almost everywhere in the Mediterranean. The existence of the Phoenicians in the region, which gained a new political appearance with the establishment of the late Hittite principalities, is a matter of debate.
In this study the Phoenician mainland, which correponds to modern Lebanon, colonies and official reports about the archaeological excavations in Kilikia and surrounding area, scientific articles, monograms related to the Phoenicians, classical sources, inscriptions and research works were used; Kilikia's situation since the Bronze Age; the political, economical and cultural structure at the beginning of the Iron Age and the nature of the existence of Phoenicians in this structure were examined.
In the light of all these, the cultural and economic aspects of Phoenician existence in the region were emphasized. In this context, the opinions about the reasons of being seen of Phoenician language and art in the inner regions were examined and the evaluations were made about how the expansion took place. In addition, new options have been put forward on where the sovereignty areas of some Late Hittite principalities were covered.