İsnat yeteneği, isnat yeteneğini kaldıran veya azaltan nedenler
Culpability, the grounds of elimination or mitigation of the culpability
Yazar: YASİN KOCAR
Danışman: DOÇ. DR. MUHARREM ÖZEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Ceza ve Ceza Usul Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ceza hukuku = Criminal law ; Cezai sorumluluk = Criminal liability

Özet:
Ceza hukukunda bir kişinin işlediği bir suçtan dolayı sorumlu olabilmesi için araştırılması gereken hususlardan birisi de isnat yeteneğidir.İsnat yeteneği, failin doğruyu yanlıştan, haklıyı haksızdan ayırabilme ve buna göre davranabilme yeteneğine sahip olmasıdır.İsnat yeteneği, anlama ve isteme yeteneklerinden oluşmaktadır. Türk Ceza Kanunu'nda anlama yeteneği, fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama; isteme yeteneği ise, davranışlarını yönlendirme yeteneği olarak ifade edilmiştir.Bir kişinin isnat yeteneğine sahip olması için anlama ve isteme yeteneklerinin birlikte bulunması gerekir. Anlama ve isteme yeteneği iki kategori insanda bulunmamaktadır. Bunlar, yeterli toplumsal gelişmişliğe ulaşmamış olan veya ağır psişik özürleri bulunan kişilerdir.İsnat yeteneğinin suç ile yakın bir ilişkisi bulunmaktadır. Türk doktrininde, suç ve isnat yeteneği ilişkisi konusunda iki görüş ileri sürülmüştür. İlk görüş, isnat yeteneğini faille ilişkilendirmekte ve isnat yeteneğinin failin bir durumu olduğunu kabul etmektedir. Diğer görüş ise, isnat yeteneğini suçun kurucu unsurlarıyla ilişkili olduğunu, bu nedenle suçun ön şartı veya unsuru olduğunu belirtmektedir.İsnat yeteneği hareketin yapıldığı zaman mevcut olmalıdır ve bu zamanda mevcut ise, sorumluluk bakımından yeterlidir.İsnat yeteneği, bazı nedenlerle tamamen ortadan kalkmakta veya azalmaktadır. Bu nedenler; yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, sağır-dilsizlik, geçici nedenler ile alkol ve uyuşturucu madde etkisinde olmadır.Bu çalışmada, isnat yeteneği ve bu yeteneği kaldıran veya azaltan nedenler; Yargıtay kararları, Türk doktrini ve mukayeseli hukukta ileri sürülen görüşlerden faydalanmak suretiyle incelenecektir.

Abstract:
For someone, in order to be responsible for his/her criminal action according to the criminal law, one of the issues to be verified is culpability.The culpability means that the perpetrator has the ability to differentiate the truth from falsehood or the right from unfair and take the relevant action consistent with these abilities.The culpability consists of the perception and the capacity of self-determination. The perception in Turkish Penal Code stands for perceiving the legal meaning and consequences of his/her action and the capacity of self-determination stands for the ability to lead his/her actions.In order to be culpable someone has to have both the perception and the capacity of self-determination. The person who has not yet reach a specific social development level or has serious mental deficient.There is a close relation between the culpability and crime. Two opinions are put forward about the relation between the culpability and crime in the Turkish Doctrine. One view associates the culpability with the perpetrator and sustains that the culpability is the status of perpetrator. The other points out that the culpability is precondition or element of the crime because of it is related with the elements of the legal definition of a crime.The culpability should be exist at the time of action and, if so, it is enough regarding the responsibility.There are some grounds of elimination or mitigation of the culpability. These grounds are minority, mental illness, deaf-mute, temporary causes and alcohol or narcotic intoxication.In this thesis, the culpability and the grounds of elimination or mitigation of the culpability will be researched using judgments of Republic of Turkey Supreme Court, the opinions of Turkish Doctrine and comparative law.