Basel II kriterleri çerçevesinde Türk bankacılık sektöründeki sermaye yeterliliği sorununun incelenmesi
Analysis of the capital adequacy problem of Turkish banking system in the framework of Basel II criteria
Yazar: DEVRİM İLHAN MERCAN
Danışman: PROF.DR. CEMAL İBİŞ
Marmara Üniversitesi / Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü / Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Bankacılık = Banking

Özet:
ÖZETBu tezde, Basel Komitesi'nin Haziran 2004 tarihinde son halini alan YeniSermaye Uzlaşısı çerçevesinde sermaye yeterliliği ile ilgili prensip ve öneriler sunularakTürk bankacılık sistemi üzerindeki muhtemel etkisi üzerinde durulmaktadır. Buçalışmada, öncelikle Türk bankacılık sistemindeki kriz sonrası gelişmelere,konsolidasyon sürecine ve olumlu seyreden sektörel göstergelere yer verilmiştir.Basel I sermaye yeterliliği düzenlemesinin öncelikli amacı bankaların taşıdıklarıriskle orantılı asgari sermaye tutarlarını hesaplayarak iflası ve dolayısıyla mudilerinkatlanacağı olası maliyeti azaltmaktı. Ancak mevcut uygulamanın her geçen günkarmaşıklaşan finansal piyasalarda maruz kalınan riskleri ölçmekte yetersiz kalması,piyasa ve kredi riski dışındaki diğer riskleri içermemesi, OECD ?kulüp kuralı? ve herfirma için kredi geri ödeme gücü / kabiliyetinden bağımsız olarak %100 oranınınbelirlenmesi başlıca eleştiri konularıydı.Bu eleştirileri göz önünde bulunduran Basel Komitesi bankacılık sektörtemsilcilerinin de aktif katılımıyla mutabakata varılan Yeni Sermaye Uzlaşısında AsgariSermaye Gereksinimi, Denetim Otoritesinin İncelemesi ve Piyasa Disiplini'nden oluşan?Üçlü Yapısal Blok? yaklaşımını oluşturmuştur. Bu çalışmada özellikle Asgari SermayeGereksinimi-Kredi Riski ile ilgili prensipler ile Standart ve İDD yaklaşımları üzerindeayrıntılı olarak durulmuş, BDDK'nın bu prensipler konusundaki muhtemel görüş vedüzenlemeleri hakkında bilgiler sunularak Uzlaşının genel etkileri ve Türkiyeüzerindeki muhtemel etkilerine değinilmiştir. Her ne kadar Basel II'nin Türkbankacılık sistemi üzerindeki muhtemel etkilerini inceleyen sayısal etki ile diğer öncüçalışmalar ek sermaye gereksiniminin sınırlı olacağını öngörse de özellikle son dönemdeaktif yapısında kamu borçlanma kağıtlarından kredi portföyüne kayma ve son dönemdesermaye açısından güçlü yabancı bankaların Türk bankacılık sistemindeki etkinliğininsatın almalar yoluyla artması ve konsolidasyon süreci karşı görüşü desteklerniteliktedir.

Abstract:
ABSTRACTThe purpose of this thesis is to present the new capital adequacy principles andsuggestions envisaged in the New Capital Accord dated June 2004, provided by BaselCommittee and to explore the possible effects on Turkish banking system. This studywill commence with a brief introduction in post-crisis developments in the Turkishbanking system including the consolidation in the sector and the sectoral indicators.The main purpose of the existing, Basel I Accord, was to minimize bank failureand possible costs to be born by depositors by computing minimum capital requirementscommensurate with the risks taken by the banks. However, the main criticism about thecurrent application was that it was inadequate in measuring the ever changing risks asthe financial markets became more complex everyday, OECD ?club rule?, the samecredit weighting of 100% for every credit independent of the ability & capability of theobligor avoidance of risks other than market and credit risk.Upon these criticisms, Basel Committee presented a New Capital Accordconsisting of ?Three Pillars?; Minimum Capital Requirements, Supervisory ReviewProcess and Market Discipline, with the active contribution and concurrence of thesector representatives. In this study, Minimum Capital Requirements- Credit Riskprinciples has been thoroughly analyzed in light of the Standard and Internal RatingsBased approaches. Turkey?s Banking Regulatory and Supervisory Authority?scomments and possible applications regarding the principles are also presented with theaim of seeking the New Accord?s general effects and possible effects on Turkey.Although Quantitative Impact Study and other preliminary researches indicate that theBasel II will have limited effect on the capital adequacy of the Turkish banking system,the recent shift towards the credit portfolio from the T-Bill portfolio in the compositionof the assets and the recent increase in the relatively well capitalized foreign bank?sshare via mergers & acquisitions coupled with the consolidation in the sector supportthe counter argument.