Sofistlerin bilgi ve varlık anlayışı: Epistemolojik ve ontolojik bir inceleme
Sophists' understanding of knowledge and being: An ontological and an epistemological study
Yazar: SERPİL SATI
Danışman: PROF. DR. HASAN ASLAN
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Bilgi = Information ; Epistemoloji = Epistemology ; Erdem = Virtue ; Ontoloji = Ontology ; Sofist = Sophist ; Sofist felsefe = Sophist philosophy

Özet:
Bu çalışmada M.Ö. 450-380 yılları arasında ortaya çıkan sofistlerin bilgi ve varlık anlayışı ele alınmıştır. Sofistlerin bilgi ve varlıkla ilgili görüşleri; onların devlet, eğitim, erdem (arete) ve din gibi pratik konulardaki görüşlerinde yattığından, bu konulardaki görüşleri etraflıca incelenmiştir.İlkin, sofistlerin ortaya çıkışını hazırlayan felsefi, siyasi ve toplumsal koşullar ve bu koşulların sofist düşüncenin oluşmasındaki etkileri incelenmiştir. Sofistler öncesi doğa filozoflarının varlığın ilk ilkesi (arkhe) konusunda çeşitli ve birbirleriyle tutarsız sonuçlara ulaşmaları sofist düşüncenin ortaya çıkışında etkili olan etmenlerden birisi olarak gösterilmiştir.O dönemdeki Yunan siyasi yaşamının gereksinimleri ve erdemli (arete) yurttaşların nasıl yetiştirileceği sorunu, sofistlerin etkili olmasında bir başka önemli etmen olarak değerlendirilmiştir. Sofistler doğa yasalarını; din, ahlak ve geleneklerin oluşturduğu yasalardan ayırt etmişlerdir.Zorunlu yasaların ancak doğaya (physis) ait olduğunu, diğer yasaların (nomos) insan yapımı olduğunu savunurlar. Bu çalışmada physis-nomos ayrımının nasıl oluştuğu açıklanmıştır.İkinci olarak, sofistlerin neredeyse hiçbir konuda ortak bir görüşe sahip olmamaları, bazen birbirlerine ters görüşler ileri sürmeleri, onların düşüncelerini bireysel olarak ele almayı gerektirmiştir. İncelenen sofistler şunlardır: Protagoras, Gorgias, Hippias, Prodikos, Antiphon, Thrasymakhos, Kallikles, Kritias, Anonymos Iamblikhou, Lykophron, Kseniades, Euthydemos ve Dionysodoros. Sofistlerden günümüze neredeyse kalmış olan hiçbir eser olmadığından, sofistlerle ilgili bilgiler için özellikle Platon'un ve Aristoteles'in eserlerine ve sofistleri konu alan o dönemdeki yazılı eserlere başvurulmuştur.Son olarak, Platon'un ve Aristoteles'in sofistlerin bilgi ve varlık anlayışlarına yönelttikleri eleştiriler ele alınıp açıklanmıştır. Özelikle, erdem (arete), eğitim (paideia), devlet, yasa, dil gibi konularda sofistlere yöneltilen eleştirilerin aslında sofistlerin bilgi ve varlık anlayışına yöneltilen eleştiriler olduğu tartışılmıştır.Sonuç olarak, sofistlerin göreceliğinin ve bilinemezciliğinin, felsefede bilgi ve varlık konusunda önemli yaklaşımların gelişmesine katkı yaptığı ileri sürülmüştür.

Abstract:
In this thesis, sophists? understanding of existence and knowledge between B.C. 450-380 is examined. As sophists? view on existence and knowledge are directly related to their views on practical subjects such as the state, education, virtue (arete) and religion, their views on these subjects are examined in detail. First, philosophical, political and sociological conditions which affected sophists and sophism are examined. It is pointed out that philosophers of nature came to various incoherent conclusions about the very first principle of existence (arkhe). It?s also interpreted that the requirements of Greek political life of that period and the problem of how virtuous (arete) citizens should be raised was one other factor why sophists had such an impact. Sophists distinguished between the laws of nature and laws which came from traditions, religion and ethics. They claimed that obligatory laws belonged only to nature (physis) whereas other laws (nomos) were just man-made. This paper explains how the split between nomos and physis came to happen. secondly, the fact that sophists shared no common ground on any subjects and the mutually contradictory answers offered by the sophists as to the nature of the same subjects necessitated tackling their views individually. Only a handful of sophistic texts have survived to this day. Hence, what?s written here about Sophists is drawn from the books by Plato and Aristotle.The following are the sophists that are mentioned in this text: Protagoras, Gorgias, Hippias, Prodicus, Antiphon, Thrasymachus, Callicles, Critias, Anonymous Iamblichus, Lycophron, Xeniades, Euthydemus and Dionysodorus.Last, Plato?s and Aristotle?s criticism of sophistic understanding of existence and knowledge are explained. Particularly, it is discussed that the criticism directed against Sophists on the subjects like the state, education, law, language and virtue was directly related to the criticism directed to the sophistic understanding of knowledge and existence.In conclusion, it is claimed that sophists? relativistic and agnostic views contributed to the development of new philosophical approaches about knowledge and existence.Secondly, the fact that sophists shared no common ground on any subjects and the mutually contradictory answers offered by the sophists as to the nature of the same subjects necessitated tackling their views individually. Only a handful of sophistic texts have survived to this day. Hence, what?s written here about Sophists is drawn from the books by Plato and Aristotle.The following are the sophists that are mentioned in this text: Protagoras, Gorgias, Hippias, Prodicus, Antiphon, Thrasymachus, Callicles, Critias, Anonymous Iamblichus, Lycophron, Xeniades, Euthydemus and Dionysodorus.Last, Plato?s and Aristotle?s criticism of sophistic understanding of existence and knowledge are explained. Particularly, it is discussed that the criticism directed against Sophists on the subjects like the state, education, law, language and virtue was directly related to the criticism directed to the sophistic understanding of knowledge and existence.In conclusion, it is claimed that sophists? relativistic and agnostic views contributed to the development of new philosophical approaches about knowledge and existence.Keywords: Sophists, knowledge, being, arkhe, virtue (arete), nomos/physis, education, language, rhetoric