Türk sağının Alevi algısı (1960-1980)
The Alevi perception of the Turkish right wing (1960-1980)
Yazar: CEYLAN KARACA AYKUTALP
Danışman: PROF. DR. ESTER RUBEN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Aleviler = Alawis ; Alevilik = Alawiism ; Milliyetçilik = Nationalism ; Sağ ideolojiler = Right ideology ; Sağ partiler = Right parties ; Siyasi parti programları = Polical party manifests ; Siyasi partiler = Political parties ; Söylem = Discourse ; Söylem analizi = Discourse analysis ; İslamcılık = Islamism

Özet:
Bu çalışma Türk sağının farklı fraksiyonlarının Alevileri nasıl tanımladığını ve bu tanımlama biçiminin Alevilere yönelik tutumlarında ne derece etkili olduğunu anlamayı amaçlamaktadır. 1960'lar ve 1970'ler tüm dünya için politikleşme süreçlerinin hız kazandığı, toplumsal muhalefetin yükselişe geçtiği, ideolojik kutuplaşmaların etkisiyle siyasal hareketliliğin yoğun bir şekilde yaşandığı ve buna bağlı olarak da toplumsal bölünmelerin fazlasıyla görünür olduğu yıllardır. Aynı zamanda bu tarihsel dönem Alevilerin de sol hareketlere eklemlenerek politikleşme sürecine dahil olduğu ve buna bağlı olarak Türkiye'deki sağ siyasetin radarına girdiği yıllar olmuştur. Dolayısıyla söz konusu çalışma 1960-1980 arası dönemde Türk sağının Alevi algısını incelemeyi değerli bulmaktadır. Türkiye siyasal hayatında önemli bir kesit olan bu dönemde Türk sağının din, millet ve gelenek üzerine kurulu farklı fraksiyonlarını bir araya getiren temel motivasyon kaynağı, Soğuk Savaş'ın da etkisiyle, anti-komünizm olmuştur. Bu bağlamda Türk sağının Alevi algısına etki eden en önemli parametre de komünizm karşıtlığı olmuş ve Alevilerin 1960'lardan itibaren sol-sosyalist hareketlerle, 1970'lerde ise sosyal demokrat çizgideki CHP ile yakınlık kurması Türk sağının nazarında sol-komünizm-Alevilik özdeşliğini ve Kızılbaşlık ile komünizmin kızılı arasında bir tür benzerlik kurulmasını beraberinde getirmiştir. Türk sağının politik söyleminin merkezinde anti-komünizm vurgusu yer almış; Aleviler ise sol hareketlerle ilişkisi üzerinden problematize edilip solun yedek gücü haline gelmekle eleştirilmişlerdir. Dolayısıyla devletin bekasını tehdit etme potansiyeli olan unsurlar olarak değerlendirilmişlerdir. Bu çalışmada Osmanlı geçmişinin isyankar Kızılbaşları olmak ile Cumhuriyet döneminin Türklüğün otantik taşıyıcıları olmak arasında sıkışıp kalan Alevilere yönelik Türk sağının söylem ve pratikleri tarihsel, toplumsal, siyasal ve konjonktürel boyutlarıyla açıklanmaya çalışılacaktır.

Abstract:
This study aims to understand how the various Turkish right wing fractions define the Alevis and how influential this way of definition towards their attitude to the Alevis. In the 1960's and 1970's throughout the world the processes of politisation gathered pace, the social opposition rallied, the social mobilisation became intense with the impact of ideological polarisations and correspondingly social schism became more and more visible. Concurrently, in this historical period the Alevis got involved in the politisation process by affliating with the leftist movements and therefore attracted the rightwingers's attentions. In this vein, this study places emphasis on examining the Alevi perception of the Turkish right wing between the period 1960-1980. In this period, which is a significant episod of the Turkish political life, the basic source of motivation of the Turkish right wing that brought together different fractions of the Turkish right ideology grounding on religion, nation and tradition was anti-communism due to the Cold War. In this context, the most significant parameter shaping the Turkish rigth wing's perception of Alevi was anti-communism and the fact that the Alevis established rapport with the leftists from the 1960's and with the social democrat CHP in the 1970's led to the left-communism-Alevism association and drawing of an analogy between the red of communism and the redhead of (kızılbaş) of Alevism. The anti-communism emphasis became a central issue within the political discourse of the Turkish right wing while the Alevis were critisized for becoming spare part of the left by virtue of their relations with the leftist movements. Therefore, they were considered as elements having the potential of threatening continuity of the state. In this research, the Turkish right wing's discourses and practices towards the Alevis, who were caught between being the Kızılbaş [qizilbash, redhead] rebels of the Ottoman past and being the authentical representatives of the Turkishness of the Republic Period.