Güneş enerjisi potansiyelinin bölgesel analizi ve enerji üretim 
sistemlerine uyarlanması
The solar energy potential of regional analysisand adaptation 
of production systems
Yazar: ERHAN ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN TOPAL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı / Çevre Bilimleri ve Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Enerji = Energy ; Meteoroloji = Meteorology

Özet:
Gün geçtikçe artan enerji talebi, tükenmek üzere olan fosil yakıtlar, bu fosil yakıtların
kullanımı sonucu meydana gelen atmosferdeki kirlilik, küresel ısınmanın sonuçlarından
doğan zararlar, artan çevre kirliliği vb. unsurlar, yenilenebilir ve sürdürülebilir enerji
kullanımını zorunlu hale getirmektedir. Yenilenebilir enerji kaynaklarının en önemlilerinden
olan güneş enerjisi ise, günümüzde elektrik ve enerji üretimi, tıp, turizm, ziraat ve endüstri
gibi sayısız alanda kullanılabilen bir kaynaktır. Güneş enerjisinin enerji üretiminde
kullanılması, yatırım maliyetinin çok kısa bir zamanda karşılanması ve fosil kaynakların
tersine çevreye olumsuz etkisi bulunmaması tercih sebepleri arasındadır. Bu çalışmada
yenilenebilir enerji kaynaklarından biri olan güneş enerjisinin Türkiye'deki mevcut
potansiyeli araştırılmış, güneş enerjisinden aktif olarak yararlanabilmek için güneş
kollektörlerinin ısıl performansları araştırılmıştır. Bu bağlamda, güneş ışınım şiddetini
belirlediğimiz bölgede kullanılacak olan kollektörün nitelikleri ile birlikte sıcak su temini ve
kızgın buhar temini için kaç adet kollektör kullanılması gerektiğini tespit edebilmek için bir
hesaplama yöntemi geliştirilmiştir. Daha önce yapılan çalışmalarda güneş enejisi atlasının
oluşturulmasında seçilen veri setlerinin, istasyon seçiminin ve güneş ışınım şiddeti
değerlerindeki eksik veya hatalı hesaplamalardan dolayı çalışmada özgün bir güneş enerjisi
potansiyel atlası oluşturulmuştur. Bunun için, Meteoroloji Genel Müdürlüğü veri arşiv
sisteminden 1990-2006 yılları arasındaki günlük güneş ışınım şiddeti ve güneşlenme süresi
verileri alınmıştır. Güneş ışınım şiddeti için 164 adet, güneşlenme süresi için 197 adet
istasyon verisi kullanılmıştır.
Bu çalışmada, ülkemizin sahip olduğu yenilebilir ve sürdürülebilir enerji potansiyeline
vurguda bulunulmuş; Avrupa ve bu teknolojiyi kullanan diğer dünya devletlerinde olduğu
gibi, Türkiye'nin de halihazırda sahip olduğu güneş enerji potansiyelini optimal düzeyde
kullanması durumunda ülkenin enerjide dışa bağımlılığının azalacağının altı çizilmiştir.

Abstract:
The increasing energy demand, running out of fossil fuels and the atmospheric pollution
resulting from using them, negative consequences of global warming, increasing
environmental pollution, etc. makes the renewable and sustainable energy use necessary.
The solar energy, which is nowadays regarded as one of the most important type of
renewable energy, became an indispensible resource that can be used in many areas such as
electricity generation, medicine, tourism, agriculture and industry. Meeting the cost of
investment in a short time and causing no damage to the environment appears to be the
outstanding benefits of solar energy. In this study, the available solar energy potential of
Turkey and the thermal performance of solar collectors is investigated in order to benefit
from solar energy optimally. In this context, a calculation method is developed for
determining the qualifications, and also amount of collectors to be used for getting hot water
and superheated steam in the region where we have already designated solar radiaton.
Additionally, an original solar energy potential atlas (i.e. sepa) for Turkey was created in the
study. For doing this, daily solar radiaton data and sunshine duration data between the years
1990-2006 obtained from the database of Turkish State Meteorological Service are used.
In this study, it is emphasized that our country has a genuine renewable and sustainable
energy potential, and that the energy dependancy of Turkey for foreign countries will
decrease, if the county uses the solar energy potential optimally in the same