Hudûs-Gaye ve Nizam delilleri çerçevesinde kelam'da yaratılış
Creation in kalam within the framework of Hudûs-Gaye and Nizam evidence
Yazar: SÜLEYMAN DURMAZ
Danışman: DOÇ. DR. YAŞAR ÜNAL
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Biliyoruz ki Allah'ın varlığı ve yaratılış konuları, geçmişten günümüze her kesimin merakla
ilgi duyduğu konulardır. Çünkü insanın doğasında bir varlığa inanma ve güvenme duyguları
vardır. Yaratılış ise sürekli var olan ve merak uyandıran bir olgudur. Aynı zamanda Allah'ın
varlığı ve âlemin yaratılışı arasında mutlak bir ilişki söz konusudur. Tez konusu seçiminde
bu hususlar etkili olmuştur. Amacımız evrendeki yaratılışı Kur'an ekseninde değerlendirerek
Allah'ın varlığını hudûs, gaye ve nizam delilleriyle ortaya koymaktır.
Çalışmamız bir giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, öncelikle konunun
önemi ve karşılaşacağımız problemler hakkında kısaca bilgi verdik. Birinci bölümde
çalışmamıza önemli bir kavram olan delil ibaresini etraflıca ele aldık. Nitekim çalışmamıza
yön veren delil, inancımızı destekleyen bir argümandır. Bir düşüncenin doğruluğuna veya
yanlışlığına hükmedebilmek için delillendirmeye ihtiyaç duyarız. Eğer Allah hakkında
konuşuyorsak delillendirmenin önemi, sağlamlığı ve ikna ediciliği daha da değerli hale gelir.
Birinci bölümünde ele aldığımız diğer bir kavram ise yaratmadır. Allah'ın varlığını ortaya
koymada en güçlü delil olarak gördüğümüz yaratılış, Kur'an'ın en çok üzerinde durduğu
konular arasındadır. Nitekim kelam ve islam felsefesi alanlarında Allah'ın varlığını
ispatlamak için kullanılan deliller Kur'an'a dayanmaktadır.
İkinci bölümde Allah'ın varlığı ve Allah âlem ilişkisine kısaca değindik. Allah'ın varlığına
götüren en büyük delillerden olan yaratılışı, Kur'an ışığında ele aldık. Daha sonra
kelamcıların kullanmış oldukları "Hudûs, Gaye ve Nizam" delillerini geniş çerçevede
sunmaya çalıştık. Yine tezimizin ikinci bölümünde Allah'ın varlığını yarattıkları üzerinden
delillendirerek ispatlamaya çalıştık. Yaratan-yaratılan ilişkisini esas alarak Allah'ın varlığını
hudûs, gaye ve nizam delilleri çerçevesinde inceledik. Bu incelemede âlemde var olan canlı
ve cansız varlıkların yaratılışını Kur'an'ı esas alarak işlemeye çalıştık.

Abstract:
We know that the existence of God and the subjects of creation are subjects of great interest
to everyone from past to present. Because it is in human nature to believe and trust in an
entity. Creation is a constantly existing and intriguing phenomenon. At the same time, there
is an absolute relationship between the existence of Allah and the creation of the universe.
These issues were effective in choosing the thesis topic. Our aim is to evaluate the creation
in the universe on the axis of the Quran and to reveal the existence of Allah with evidence of
hudûs, purpose and order.
Our study consists of an introduction and two parts. In the introduction section, we first gave
brief information about the importance of the subject and the problems we will encounter. In
the first chapter, we discussed in detail the phrase evidence, which is an important concept in
our study. As a matter of fact, the evidence that guides our work is an argument that supports
our belief. We need evidence to decide whether an idea is true or false. If we are talking
about God, the importance, solidity and persuasiveness of evidence becomes even more
valuable. Another concept we discussed in the first part is creation. Creation, which we see
as the strongest evidence to reveal the existence of Allah, is among the subjects that the
Quran focuses on the most. As a matter of fact, the evidence used to prove the existence of
Allah in the fields of theology and Islamic philosophy is based on the Quran.
In the second part, we briefly touched upon the existence of God and the relationship
between God and the universe. We discussed creation, which is one of the greatest evidences
leading to the existence of Allah, in the light of the Quran. Then, we tried to present the
evidence of "Hudûs, Purpose and Order" used by the theologians in a broad context. Again,
in the second part of our thesis, we tried to prove the existence of God through his creations.
We examined the existence of God within the framework of the evidence of hudûs, purpose
and order, based on the relationship between the Creator and the created. In this review, we
tried to explain the creation of living and non-living beings in the universe based on the
Quran