Romanlara yansıyan yeme içme kültürü: Dünya klasikleri incelemesi
Food and beverage culture reflected on novels: An evaluation of world classics
Yazar: RUKİYE ERŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BARIŞ DEMİRCİ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts
Dizin: Gastrostomi = Gastrostomy ; Kitle haberleşme araçları =   ; Yemek kültürü = Food culture

Özet:
Gastronomi bilimi, toplumların yeme-içme ve mutfak kültürlerinin nesilden nesile aktarılmasında önemli bir rol oynamaktadır. Yeme-içme kültürlerinin yüzyıllar boyunca değişime uğraması; değişen kültürlerin açığa çıkarılması ve yorumlanması açısından farklı iletişim araçlarına ihtiyaç duyulmaktadır. Yaşanan değişimlerin açığa çıkarılması için kitle iletişim araçlarının önemi büyüktür. Kitle iletişim araçlarının bilgiye ulaşmada sağladığı kolaylıklarla kültürel değişimler geçmişten günümüze aktarılabilmektedir. 
Araştırmada yeme içme kültürü ile ilgili gastronomik unsurları tespit etmek ve geçmişten günümüze yaşanan değişimleri ortaya koymak amacıyla Avrupa ülkelerinden olan Fransa, İngiltere, Almanya ve Rusya'nın Dünya Klasikleri listesine girmiş on yedi eser incelenmiştir. Metin odaklı analiz yönteminin kullanıldığı çalışmada söz konusu eserler tek tek okunmuş, yeme içme kültürüyle ilgili olduğu düşünülen kısımları not edilmiş ve alanında uzman kişilerin de fikirleri alınarak belirli kategoriler altında sunulmuştur.
Araştırma kapsamında yeme içme kültürü ile ilgili olan kategoriler; yeme içme mekânları, yiyecek ve içecekler, kullanılan araç-gereçler ve pişirme teknikleri ile ritüeller ve inanışlardır. Araştırma sonucunda yeme-içme mekânlarından olan mutfak, meyhane; yiyecek içecekler kategorisinde; et ürünlerinden balıklar ve su ürünleri, süt ürünlerinden peynir, hamur ürünlerinden ekmek, sebzelerden lahana da dört ulusun mutfağında ortak olarak geçen yiyeceklerdendir. Meyveler kategorisinde Fransız yazarlar, eserlerinde çok çeşitli meyvelerden bahsetmişlerdir. Tatlılar kategorisinde eserlerde en fazla göze çarpan tatlı, şekerlemelerdir.  Alkollü içeceklerden şarabın, alkolsüz içeceklerden süt, kahve ve çayın dört ulusun mutfağında yer aldığı sonucuna ulaşılmıştır. Rusların milli içeceği olan kvas, yoğurt, kıtlama şeker gibi yiyecek ve içecekler sadece Rus yazarların eserlerinde geçmekte olduğu çıkarılan bulgular arasında yer almaktadır. Dört ulusun mutfağında yer alan araç-gereçler ise; sürahi, fıçı, güğüm, şişe, testi, tabak, çatal-kaşık-bıçak takımları, kadeh ve bardaktır. Paskalya ve Noel ise, dört ulusta da ortak olarak yer alan ritüellerdir.

Anahtar Kelimeler: Dünya Klasikleri, yeme-içme kültürü, kitle iletişim araçları, gastronomi, metin odaklı analiz yöntemi

Abstract:
The science of gastronomy take places an important role in transferring the food, beverage and culinary cultures of societies from generation to generation. Eating and drinking cultures have changed over the centuries; Different communication tools are needed in order to reveal and interpret changing cultures. Mass media are of great importance in revealing the changes experienced. Cultural changes can be transferred from the past to the present with the convenience of mass media in reaching information.
In the research, seventeen works that were included in the World Classics list of European countries France, England, Germany and Russia were examined in order to determine the gastronomic elements related to the eating and drinking culture and to reveal the changes from the past to the present. The works were analyzed with the text-oriented analysis method and presented under categories by taking the opinions of experts in the field.
The categories obtained from the research; eating and drinking places, food and beverages, tools and cooking techniques, rituals and beliefs. As a result of the research, kitchen, tavern; in the food and beverage category; Fish and seafood from meat products, cheese from dairy products, bread from dough products, cabbage from vegetables are also common foods in the cuisines of four nations. In the desserts category, the most conspicuous dessert in the works is confectionery. Wine from alcoholic beverages, milk, coffee and tea from soft drinks; common drinks. Foods and beverages such as kvass, yogurt, kıtlama sugar, which is the national drink of the Russians, are among the findings that are only mentioned in the works of Russian writers. The tools and equipment in the cuisine of four nations are; jug, barrel, jug, bottle, jug, plate, cutlery, cutlery, goblet and glass. Easter and Christmas are rituals common to all four nations.

Keywords: World Classics, food and beverage culture, mass media, gastronomy, text-oriented analysis method