Bilgi kaynaklarının tanımlanmasında TO-KAT ve OCLC WorldCat kayıtlarının karşılaştırılması
Comparison of TO-KAT and OCLC WorldCat entries in defining information sources
Yazar: MERVE DEMİRKAN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA BAYTER
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management

Özet:
Bilginin her zaman var olduğu ve tarihin başlangıcından itibaren insanlık için önemli bir faktör olduğu açıktır. Bilginin hızla artmasıyla birlikte, bilginin düzenlenme ihtiyacı kaçınılmaz bir hale gelmiştir. Bilgiye ihtiyaç duyan kişiler için bilginin düzenlenmesi önemli bir adımdır. Ancak ihtiyaç duyulan bilgiye en kısa sürede erişebilmek ise hayati bir öneme sahiptir. Bilgi yuvası haline gelen kütüphaneler, her an bilgiye ihtiyaç duyan kişilere, ihtiyaç duydukları bilgiyi sunmakla görevlidirler. Bu nedenle bilginin düzenlenmesi kütüphaneler için büyük önem arz etmektedir. Bilginin düzenlenmesi ve erişilebilirliğinin artması adına geçmişten günümüze birçok kataloglama standardı geliştirilmiştir. Günümüzde en çok kullanılan kataloglama standartları AAKK 2 ve RDA'dır. Bu bilgi, ülkemizde bulunan tüm üniversite kütüphanelerinin katalog kayıtlarının yer aldığı ve aynı zamanda bir ulusal toplu katalog olan TO-KAT kayıtları incelendiğinde görülmektedir. Bir uluslararası toplu katalog olan OCLC WorldCat bünyesinde yer alan katalog kayıtları incelendiğinde kataloglama standardı olarak daha çok RDA kullanıldığı görülmektedir.
Bu çalışmada, TO-KAT'ta yer alan üniversite kütüphanelerinin kataloglama alanında kullanmış oldukları farklı uygulama çeşitliliğinden ortaya çıkan tutarsızlık ile OCLC WorldCat'te yer alan üniversite kütüphanelerinde sağlanan tutarlılık karşılaştırılmak istenmiştir. Bu karşılaştırma sonucunda TO-KAT bünyesindeki kütüphanelerde tutarsızlığın olmasının nedenleri ile OCLC WorldCat bünyesindeki kütüphanelerin tutarlılığın nasıl sağladığı analiz edilmiştir. Türkiye'de yer alan kütüphaneler için, kataloglama alanında bir tutarlılığın sağlanabilmesi adına çözüm önerileri sunulmuştur.

Abstract:
It is clear that information has always existed and has been an important factor for humanity since the beginning of history. With the rapid increase in information, the need for organizing knowledge has become inevitable. Organizing information is an important step for individuals who need access to it. However, being able to access the required information in the shortest possible time is of vital importance. Libraries, which have become repositories of knowledge, are responsible for providing the necessary information to individuals in need, offering them the information they require. Therefore, organizing information holds great importance for libraries. In order to improve the organization and accessibility of information, various cataloging standards have been developed from the past to the present. The most commonly used cataloging standards today are AACR2 and RDA. This information can be observed when examining the catalog records of all university libraries in Turkey, which are included in TO-KAT, a national collective catalog. When examining the catalog records within the OCLC WorldCat, an international collective catalog, it can be seen that RDA is used more frequently as a cataloging standard.
In this study, the inconsistency arising from the diverse range of practices used in cataloging by university libraries included in TO-KAT is compared with the consistency achieved in university libraries included in OCLC WorldCat. Through this comparison, the reasons for inconsistency in the libraries within TO-KAT are analyzed, as well as how consistency is achieved in libraries within OCLC WorldCat. Solution suggestions are presented for achieving consistency in cataloging for libraries in Turkey.