Suyun metalaşmasında etkili olan dinamikler: Türkiye örneği üzerinden sanayi ve tarımda su kullanımı
Effective dynamics behind commodification of water: Understanding water USE in industry and agriculture through Turkish case
Yazar: GAYE YILMAZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET TÜRKAY
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı / Ekonomik Kalkınma ve Büyüme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Emek-değer teorisi = Labor-value theory ; Endüstri sektörü = Industry sector ; Metalaşma = Commodization ; Su = Water ; Su kullanımı = Water use ; Su politikaları = Water policies ; Su ticareti = Water trade ; Tarım = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, suyun metalaşmasına yol açan farklı fakat birbiriyle ilişki içinde olan dinamikler Emek-Değer Teorisi bağlamında ele alınmakta ve Türkiye sanayi ve tarımında su kullanımı üzerinden süreç analizi yapılmaktadır. Çalışma bir yandan su kıtlığı olgusunun meta üretimine dayalı kapitalist toplum düzeni ile ilişkisini sorgularken; bir yandan da suyun metalaşmasının kapitalist toplum üzerindeki olası etkilerini anlamaya çalışmaktadır. Bu bağlamda, su kıtlığı ile ilgili olarak sektörlerin birbirinden yalıtık, ayrı ayrı ele alınmasının sakıncaları ortaya konmakta ve asıl ayrım ya da kategorizasyonun geleneksel ve kapitalistleşmiş sektörler arasında yapılması önerilmektedir. Çalışmanın ortaya koyduğu önemli bir gerçeklik ise, temiz su kaynaklarındaki kıtlaşmaya çözüm olarak getirilen metalaşma olayının kendisinin su kaynaklarındaki tükenişi ve dolayısıyla su kıtlığını hızlandırıp, şiddetlendirecek bir durum olmasıdır. Bunun en temel nedeni ise, metalaşmanın kaçınılmaz olarak su arzının yaratılmasını gerektiriyor olmasıdır. Su arzının yaratılması ise, metalaşma sürecinin her aşamasında yeni tekil kapitalistlerin sektöre giriş yapmasıyla birlikte doğadaki su kaynakları üzerine kaçınılmaz olarak sayısız baraj, gölet ve rezervuar yapılmasını gerektirecektir. Çalışma, temiz su kaynaklarının doğal çevrimini ve kendini yenilemesini olanaksız hale getirecek bu müdahalelerin su kıtlığını şiddetlendirici etkisini ortaya koymaktadır. Çalışma bir yandan da su fiyatlarında önümüzdeki süreçte görülecek trendleri analiz etmekte ve fiyatların metalaşmayı müteakiben kısa ve uzun vadede yükseleceğini ortaya koymaktadır. Türkiye'de endüstri ve tarım alanlarında su kullanımına odaklanılan bölümde olgusal örneklerin yanı sıra sermaye örgütlerinin soruna yaklaşımları da ele alınmaktadır. Bu bölümde ulaşılan sonuçlar dünyadaki benzer gelişmelere paralellik arz etmektedir. Önümüzdeki süreçte temiz suya erişimle bağlantılı sorunların yalnız sektörler arasında değil yanı sıra ulusal ve uluslar arası ölçekte tekil sermayeler arasında da yeni gerilim ve çatışmaları doğuracak bir paylaşım sorununa dönüşeceği öngörülmektedir.

Abstract:
This study has handled different but interconnected dynamics behind commodification of water in the context of Labour Theory of Value and examined this process through water use in industry and agriculture in Turkey. While the relation between water scarcity and capitalist society based on production of commodities has been questioning; possible impacts of commodification of water on capitalist production have also been analysing in the study. It has indicated the problem of isolation of economic sectors from each other in the analyses and suggested another categorisation between traditional and capitalised economic sectors regarding water uses. An important finding of the study is that commodification of water can not be a solution to current water crisis since it will have an enormous impact on acceleration of water scarcity. The most basic reason of this negative impact is that the inevitable requirement of creating ?supply? in commodification of any product. Creating water supply means countless construction of damms and reservoirs on natural water resources with the entrance of individual capitalists to the sector. This will accelerate water scarcity by preventing hydrological cycle. The study has also analysed future trends in water prices and concluded that the prices will increase in short and long period unlike any other commodities. This study has also focused on industrial and agricultural water uses in Turkey. Under this chapter beside factual examples approaches of capitalist organizations have also been dealt. Study has envisaged conflicts in near future emanete from division of clean water that the problems on accessing water will not only occure between different economic sectors but also become visible between individual capitalists on national and international level.