Diyabetik hastalarda serum lipit, selenyum düzeyi ve glutatyon peroksidaz aktivitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of serum lipid, selenium level and glutathione peroxidase activity in diabetic patients
Yazar: HAKAN TUNÇER
Danışman: DOÇ. DR. ELİF TURAN
Yozgat Bozok Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Glütatyon peroksidaz = Glutathione peroxidase ; Lipidler = Lipids ; Lipoproteinler = Lipoproteins ; Selenyum = Selenium ; Serum = Serum

Özet:
Diyabetes Mellitus insülin direnci veya insülin yokluğu ile giden, hiperglisemi ile karakterize metabolik bir hastalıktır. Diyabetes Mellitus'ta gelişen komplikasyonlar insülin eksikliği, insülin direnci, ileri glikasyon son ürünleri, artmış reaktif oksijen türleri gibi nedenlere bağlı gelişebilmektedir. Glutatyon Peroksidaz ve bu enzimin integral bir parçası olan Selenyum elementi, organizmayı serbest radikallerin oksidatif hasarından korumak için önemli görevleri vardır. Glutatyon Peroksidaz aktivitesinin ve Selenyum düzeylerinin Diyabetes Mellitus'ta gelişen komplikasyonlar ve dislipidemi arasında ilişki olduğuna dair çalışmalar mevcuttur. Çalışmada amacımız diyabetik hastalarda serum lipit, Selenyum düzeyi ve Glutatyon Peroksidaz aktivitesinin ilişkisini değerlendirip, kontrol ile karşılaştırmaktır. 
Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 73 Diyabetes Mellitus hastası ve 74 sağlıklı birey olmak üzere toplam 147 olgunun dahil edildiği çalışmada; her iki grup için aile öyküsü, sigara alışkanlıkları, boy, kilo, bel çevresi, diyastolik ve sistolik kan basınçları da kaydedilmiştir. Vücut kütle indeksi ölçümü yapılmıştır. Biyokimya, hemogram, Selenyum ve Glutatyon Peroksidaz için kan alınmış, alınan kanlar uygun koşullarda saklanıp eş zamanlı olarak çalışıldı. Sonuçlar istatistiksel olarak değerlendirildi.
Her iki grup arasında yaş ve cinsiyet açısından anlamlı fark yoktu. Hasta grubundaki lökosit, nötrofil ve monosit değerleri laboratuvar referans değerleri ortalamasında olmasına karşın kontrol grubuna göre anlamlı yüksek bulundu. Biyokimyasal parametreler ve lipit profilinden total kolesterol, düşük yoğunluklu kolesterol ve trigliserit değerleri her iki grupta anlamlı bir fark bulunmadı. Yüksek yoğunluklu kolesterol ise hasta grupta anlamlı olarak düşük bulunmuştur. Glukoz değerleri hasta grubunda kontrol grubuna göre anlamlı yüksek bulundu ve hasta grubunda HbA1c değeri ortalaması beklenen hedefin üzerinde idi. Hasta grubun sigara içme durumu kontrol grubuna göre istatiksel olarak anlamlı değerlendirildi. Glutatyon peroksidaz ve Selenyum değerleri hasta grupta anlamlı düşük saptandı. Glutatyon Peroksidaz ve Selenyum arasında korelasyon tespit edilmedi.
Sonuçta diyabetli hastalarda artan oksidatif stres artışına bağlı fazla kullanım nedeniyle serum selenyum ve glutatyon peroksidaz aktivitesi düşüklüğü tespit edilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Diyabetes Mellitus, Glutatyon Peroksidaz, Selenyum, Lipoprotein

Abstract:
Diabetes Mellitus is a metabolic disease characterized by hyperglycemia with insulin resistance or absence of insulin. Complications that develop in diabetes mellitus may develop due to reasons such as insulin deficiency, insulin resistance, advanced glycation end products, and increased reactive oxygen species. Glutathione Peroxidase and the Selenium element, which is an integral part of this enzyme, have important functions to protect the organism from oxidative damage by free radicals. There are studies showing that there is a relationship between Glutathione Peroxidase activity and Selenium levels between complications developing in Diabetes Mellitus and dyslipidemia. Our aim in this study is to evaluate the relationship between serum lipid, Selenium level and Glutathione Peroxidase activity in diabetic patients and compare them with controls.
In the study in which a total of 147 cases, including 73 Diabetes Mellitus patients and 74 healthy individuals, who applied to the Family Health Center; family history, smoking habits, height, weight, waist circumference, diastolic and systolic blood pressures were also recorded for both groups. Body mass index was measured. Blood was taken for biochemistry, hemogram, Selenium and Glutathione Peroxidase, and the blood samples were stored under appropriate conditions and studied simultaneously. Results were evaluated statistically.
There was no significant difference between the two groups in terms of age and gender. Although the leukocyte, neutrophil and monocyte values in the patient group were within the average laboratory reference values, they were found to be significantly higher than the control group. Biochemical parameters and lipid profile in total cholesterol, low density cholesterol and triglyceride values were not significantly different in both groups. High density cholesterol was found to be significantly lower in the patient group. Glucose values were found to be significantly higher in the patient group compared to the control group, and the average HbA1c value in the patient group was above the expected target. The smoking status of the patient group was considered statistically significant compared to the control group. Glutathione peroxidase and Selenium values were significantly lower in the patient group. There was no correlation between glutathione peroxidase and Selenium.
As a result, a decrease in serum selenium and Glutathione Peroxidase activity was detected in patients with diabetes due to overuse due to increased oxidative stress.

Keywords: Diabetes Mellitus, Glutathione Peroxidase, Selenium, Lipoprotein