Bir üniversite hastanesinin yoğun bakım ünitesinde yatan hastalarda deliryum ve risk faktörleri
Incidence and risk factors for delirium in patients who were hospitalized in an intensive care unit of a university hospital
Yazar: NEBAHAT BALCI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZELİHA TÜLEK
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: APACHE skorlama sistemi = APACHE scoring system ; Deliryum = Delirium ; Hastaneler-üniversite = Hospitals-university ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Konfüzyon = Confusion ; Risk faktörleri = Risk factors ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Ölçekler = Scales ; İç hastalıkları = Internal medicine

Özet:
ÖZET

Yoğun Bakım Ünitesinde Yatan Hastalarda Deliryum ve Risk Faktörleri

Balcı N1, Tülek Z2

1 İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi Anesteziyoloji Yoğun Bakım Ünitesi
2 I.Ü.Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi İç Hastalıkları Hemşireliği AD

Yoğun bakımda deliryum sık karşılaşılan bir sorun olmasına rağmen risk faktörlerini ortaya koyan sınırlı sayıda çalışma vardır. Bu çalışmanın amacı deliryum sıklığını ve risk faktörlerini saptamaktır. Araştırma bir üniversite hastanesinin on üç yataklı medikal-cerrahi yoğun bakım ünitesinde Şubat-Aralık 2012 tarihlerinde gerçekleştirildi. Örneklem 18 yaş üstü, iletişim engeli olmayan, son iki ay içinde başka yoğun bakımda yatmamış, önceden/yeni tanı konmuş nörolojik/psikiyatrik hastalık öyküsü olmayan ve çalışmaya katılmaya onay veren toplam 132 hastadan oluştu. Hastalara ilk 24 saat içinde araştırmacı tarafından literatür taranarak hazırlanan Hasta Değerlendirme Formu, APACHE II ve IQCODE uygulandı. Deliryumu tanılamak için 48 saatini dolduran hastalardan RASS puanı -3 ve üzeri ya da GKS puanı 10 ve üzeri olanlara CAM-ICU (Yoğun Bakımda Konfüzyon Değerlendirme Ölçeği) uygulandı. Hasta Değerlendirme Formu, TISS-28 ve CAM-ICU onbeş gün boyunca her gün (haftasonu dahil) günde bir kez uygulandı. 

Çalışmada deliryum sıklığı %31 bulundu. Tek değişkenli analizlerde yaş, görme ve işitme bozukluğu, izolasyon, fiziksel kısıtlama, kronik hastalık, dahiliye hastası olma, hiponatremi, hipotermi, hiperbilirubinemi, morfin ve propofol dozu, arter kateteri varlığı ve enteral beslenme deliryum ile ilişkili bulundu. Çoklu lojistik regresyon analizinde ise evli olmama (OR 3,86), TISS-28 puanı (OR 3,67), APACHE II (OR 5,18), sepsis tanısı (OR 12,26), akut solunum yetersizliği, asidoz, alkaloz tanılarıyla yoğun bakıma alınma (OR 9,31) ve kreatinin düzeyinin 2 mg/dL ve üzeri olması (OR 4,17) deliryum için bağımsız risk faktörü olarak saptandı. Çalışma yoğun bakımda deliryumun önemini ve önlenebilecek risk faktörlerini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler: Deliryum, yoğun bakım ünitesi, risk faktörü, CAM-ICU, hemşirelik

Abstract:
ABSTRACT

Incidence and Risk Factors for Delirium in Intensive Care Patients:
A Prospective Study 

Balci N1, Tulek Z2

1 Istanbul University Cerrahpasa Medical School Hospital Department of Anesthesiology Intensive Care Unit

2 Istanbul University Florence Nightingale School of Nursing

Although delirium is a common problem in intensive care unit (ICU), there is limited studies about delirium risk factors. The aim of this study is to identify incidence and risk factors of delirium. The study was carried out in a-13-bed-medical-surgical ICU of a university hospital between February-December 2012. The sample  consisted 132 patients who were more than 18, had no communication problem, no history of hospitalization in ICU previous 2 months, no history/current neurological/psychiatric disease and gave consent for participation. Within the first 24 hour the patients were employed Patient Information Form developed by researcher after reviewing literature and APACHE II and IQCODE forms. Then CAM-ICU (Confusion Assessment Method for Intensive Care Unit) was administered to the patients with a RASS  -3 or more or GCS 10 or more  among patients who stayed longer than 48 hours. Patient Information Form, TISS-28 and CAM-ICU were administered once a day (including weekend) through 15 days.      

Incidence of delirium was found to be 31%. Delirium-associated factors were age, audio-visual disorder, isolation, physical restraint, chronic illness, medical diseases, hyponatremia, hypothermia, hyperbilirubinemia, morphin and propofol dose, artery catheter and enteral nutrition. In multivariate logistic regression analysis, not being married (OR 12.26), TISS-28 score (OR 3.67), APACHE II score (OR 5.18), hospitalization into ICU because of sepsis (OR 12.26), acute respiratory failure, asidosis or alkalosis (OR 9.31) and creatinin level more than 2 mg/dL (OR 4,17) were found to be independent risk factors for delirium. The study emphasized the importance and preventable risk factors for delirium.  

Key words: Delirium, intensive care unit, risk factor, CAM-ICU, nursing