Borderline kişilik bozukluğu ve bipolar duygudurum bozukluklarında erken dönem uyumsuz şemaların karşılaştırılması
Compare early maladaptive schemas of borderline personality disorder and bipolar mood disorder
Yazar: TUBA SOYLU
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER FARUK ŞİMŞEK
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Kişilik = Personality ; Kişilik bozuklukları = Personality disorders ; Sınırda kişilik bozukluğu = Borderline personality disorder

Özet:
Bu çalışma, erken dönem uyumsuz şemaların borderline kişilik bozukluğu (BKB) ile bipolar duygudurum bozukluğu (BB) üzerinde yordayıcı etkisinin olup olmadığını belirleyebilmek amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla her iki bozukluğa ait şema boyutları elde edilmiş, daha sonra bu şema boyutları karşılaştırılarak bozuklukların şemalar açısından benzerlik ve farklılıkları tespit edilmiştir. Mevcut olan farklılıkların bozukluklar arasında ayırıcı tanı amacıyla kullanılıp kullanılamayacağı değerlendirilmiştir. 
	Araştırma için gerekli olan verileri toplamak amacıyla klinik alandan 32 BKB tanısı alan, 30 BB tanısı alan toplam 62 kişiye ulaşılmıştır. Katılımcılara Young Şema Ölçeği Kısa Form-3 (YŞÖ-KF3), Borderline Kişilik Envanteri (BKE) ve Duygudurum Bozuklukları Ölçeği (DBÖ) uygulanmıştır. Elde edilen veriler üzerinde bağımsız örneklemler için t-testi yapılarak değişkenler arasındaki ilişki incelenmiştir. Analizler sonucunda cezalandırıcılık ve yüksek standartlar dışındaki tüm şema boyutları BKB tanısı alanlarda BB tanısı alanlara göre anlamlı derecede yüksek çıkmıştır. Şema Ölçeği'nden elde edilen bu sonuç, şema boyutlarının klinik alanda sıklıkla birbirine karıştırılan bu iki bozukluk için yordayıcı nitelikte olduğunu ve ayırıcı tanı amacıyla kullanılabileceğini göstermektedir. Ayrıca BKB olanlarda BKE toplam puan sonuçları BB olanlara oranla anlamlı derecede yüksek çıkmıştır. Bu sonuç da BKE'nin BKB için tanı amacıyla kullanılabileceğini ve BKB'yi BB'den ayırt etmede işlevsel olduğunu göstermektedir. BKE sonuçları bu şekilde olmasına rağmen DBÖ puanlarının BKB olanlar ile BB olanlar arasında anlamlı olacak kadar farklılaşmadığı bulunmuştur. Bu sonuç DBÖ'nün bozukluklar üzerinde ayırt edici etkisinin olmadığını göstermektedir. Bulunan tüm bu analiz sonuçları bulgular kısmında ayrıntılı olarak açıklanmış, sonuç kısmında da mevcut literatür ışığında değerlendirilmiştir. 


Anahtar Kelimeler: Erken Dönem Uyumsuz Şemalar, Bipolar Duygudurum Bozukluğu, Borderline Kişilik Bozukluğu, Şema Terapi.

Abstract:
This study was conducted to specify whether early maladaptive schemas have a precursor impact on borderline personality disorder (BPD) and bipolar mood disorder (BMD). In accordance with this purpose, schema dimensions belonging to both disorders were obtained, the differences and similarities with regards to schemas were identified by compairing the dimensions of those schemas. It was evaluated whether the present differences can be used for the purpose of discriminative diagnosis among disorders.
	In order to collect data for the research, 32 participants, who were diagnosed as BPD and 30 participants, who were diagnosed as BMP, in total 62 participants were reached. Participants were applied Young Schema Quastionnaire-Short Form 3 (YSQ-SF3), Borderline Personality Inventory (BPI) and Mood Disorder Quastionnaire (MDQ). The relations between the variations were investigated on obtained data by applying t-test for independent samples. In consequence of the analysis, except for "punitiveness" and "high standarts", all of the schema dimensions in BPD diagnosis areas were found substantially higher in comparison with BMD diagnosis areas. This finding obtained from Schema Quastionnaire result shows that schema dimension is such as predictor for those two disorders that is confused frequently in clinical area and can be used as definitive diagnosis. Additionally, it was found that the BPI results of the participants who had BPD were significantly higher than the participants who had BMD. This result indicated that BPI might be used for diagnosis of BPD and it is functional to distinguish BPD from BMD. Although BPI results were in this manner, it was found that MDQ scores did not become distinct as significant between the ones that had BPD and the ones who had BMD. This finding shows that MDQ is not a distinguishing factor upon disorders. All analysis results were explicated in the findings section, evaluated and discussed with literature in the results section.


Key Words: Early Maladaptive Schemas, Bipolar Mood Disorder, Borderline Personality Disorder, Schema Therapy.