Vücut kompozisyonlarının kronotip, fiziksel aktivite ve yeme davranışlarına göre incelenmesi
Investigation of body compositions according to chronotype, physical activity and eating behaviors
Yazar: NURSEL ALÇAY
Danışman: PROF. DR. İRFAN YILDIRIM
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışma, vücut kompozisyonlarının kronotip, fiziksel aktivite ve yeme davranışlarına göre incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Bu araştırmanın evrenin, Kahramanmaraş'ta yaşayan 30-50 yaş arası yetişkin bireyler, örneklemini ise kolayda örneklem yöntemi ile belirlenen 30-50 yaş grubu aralığında bulunan araştırmaya katılmaya gönüllü 300 birey oluşturmaktadır. Yapılan bu araştırmada katılımcıların demografik bilgilerini belirlemek amacıyla "Demografik Bilgi Formu", katılımcıların kronotiplerini belirlemek amacıyla "Sabahçıl-Akşamcıl Anketi",  katılımcıların fiziksel aktivite durumlarını ölçmek için  "Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (Kısa Form)", katılımcıların yeme davranışlarını belirlemek amacıyla "Üç Faktörlü Beslenme Anketi" uygulanmıştır. Verilerin betimsel istatistikleri için; frekans, yüzde dağılımları, ortalama ve standart sapma kullanılmıştır. İki grup içeren karşılaştırmalarda bağımsız örneklemler t testi, üç ve daha fazla grup içeren karşılaştırmalarda varyans analizi testi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiler pearson korelasyon analizi ile incelenmiştir. Kategorize verilerin karşılaştırılmasında ise pearson Ki-Kare testi kullanılmıştır. Gruplar arasındaki farklar incelenirken normal dağılım gösteren niteliksel veriler için OneWay Anova testi kullanılmıştır Analizler SPSS 22.0 programları kullanılarak yapılmıştır. Sonuç olarak, cinsiyet, eğitim düzeyi, gelir düzeyi ve beden kütle indeksi değişkenlerinin katılımcıların fiziksel aktivite düzeyleri ve yeme davranışları üzerinde etkili olmadığı görülmüştür. Sabahçıl-akşamcıl olma durumları ile beslenme davranışlarını bilinçli kısıtlama davranışı; katılımcıların beden kütle indeksi ile beslenme davranışları, duygusal yeme, kontrolsüz yeme ve açlığa duyarlılık davranışlarının pozitif yönde değişim gösterdiği,  beden kütle indeksi ile beslenmeyi bilinçli kısıtlama davranışı ve fiziksel aktivite düzeylerinin de negatif yönde değişim gösterdiği görülmüştür. Kadın katılımcıların bel çevresi ile sabahçıl-akşamcıl anketi toplam puanları arasında pozitif yönlü bir ilişki bulunmuştur. Kadın katılımcıların bel çevresi ile üç boyutlu beslenme anketi açlığa duyarlılık faktörü toplam puanları arasında düşük düzeyde pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Erkek katılımcıların ise bel çevresi ile sabahçıl-akşamcıl anketi toplam puanları arasında arasında düşük düzeyde pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir. Katılımcıların beden kütle indeksi ile fiziksel aktivite ve beslenmeyi bilinçli kısıtlama davranışları arasında negatif yönlü düşük seviyede anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Katılımcıların beden kütle indeksi ile açlığa duyarlılık davranışları arasında pozitif yönlü orta seviyede anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Katılımcıların beden kütle indeksi ile kontrolsüz yeme davranışları ve duygusal yeme davranışları arasında pozitif yönlü, düşük seviyede anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study was conducted to examine body compositions according to chronotype, physical activity and eating behaviors. The population of this research consists of adult individuals between the ages of 30-50 living in Kahramanmaraş, and the sample consists of 300 individuals who volunteer to participate in the research in the 30-50 age group determined by the convenience sampling method. In this research, "Demographic Information Form" was used to determine the demographic information of the participants, "Morning and Evening Questionnaire" to determine the chronotypes of the participants, "International Physical Activity Questionnaire (Short Form)" to measure the physical activity status of the participants, "Three-Factor Questionnaire" to determine the participants' eating behaviors. Nutrition Survey" was applied. For descriptive statistics of the data; frequency, percentage distributions, mean and standard deviation were used. Independent samples t test was used for comparisons involving two groups, and analysis of variance test was used for comparisons involving three or more groups. Relationships between variables were examined with Pearson correlation analysis. Pearson Chi-Square test was used to compare categorized data. While examining the differences between groups, OneWay Anova test was used for normally distributed qualitative data. Analyzes were made using SPSS 22.0 programs. As a result, it was seen that gender, education level, income level and body mass index variables did not affect the physical activity levels and eating behaviors of the participants. Being a morning person and evening person and conscious restricting behavior in eating behaviors; It was observed that the participants' body mass index and their nutritional behavior, emotional eating, uncontrolled eating and hunger sensitivity behaviors changed positively, while their body mass index, conscious nutrition restriction behavior and physical activity levels also changed negatively. A positive relationship was found between the waist circumference of female participants and the total scores of the morning person-evening person survey. It was found that there was a low-level positive significant relationship between the waist circumference of female participants and the total scores of the hunger sensitivity factor of the three-dimensional nutrition questionnaire. It is seen that there is a low-level, positive and significant relationship between the male participants' waist circumference and their total scores in the morning person-evening person survey. A negative, low-level significant relationship was determined between the participants' body mass index and their conscious restriction behaviors in physical activity and nutrition. A positive, moderately significant relationship was determined between the participants' body mass index and hunger sensitivity behaviors. It was concluded that there was a positive, low-level significant relationship between the participants' body mass index and uncontrolled eating behaviors and emotional eating behaviors.