Vatandaşlık eğitimi bağlamında Türk cumhuriyetleri öğretim programlarının incelenmesi
Examination of the curriculum of the Turkish Republics in the context of citizenship education
Yazar: AHMET IŞIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ENGİN ZABUN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada Türk Cumhuriyetlerindeki vatandaşlık eğitimi araştırılarak, bu ülkeler arasındaki vatandaşlık eğitimindeki benzerlik ve farklılıkların karşılaştırması yapılmıştır. Türk Cumhuriyetlerindeki vatandaşlık eğitimi verilen okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lise kademelerindeki ders ve öğretim programlarındaki vatandaşlık eğitimi ile alakalı amaçlar incelenerek bu ülkelerdeki vatandaşlık eğitimi karşılaştırılmıştır.
Bu araştırma sonucunda bulunan bulgular ışığında Türk Cumhuriyetlerinde ortak Türk vatandaşlığı kapsamında öneriler getirilmek amacıyla yapılmıştır.
Bu çalışma nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman incelemesi yöntemiyle yapılmıştır. Bu araştırmada Türk Cumhuriyetlerinde vatandaşlık eğitim sistemi ile ilgili ülkelerin anayasası, internet siteleri ve eğitim ile ilgili kanunlar, makale, tez ve rapor gibi basılı verilerden yararlanılmıştır.
Türk Cumhuriyetlerindeki işbirliğinin artırılması küreselleşen dünyada güçlü olabilmek açısından önemlidir.
Bu araştırma ile elde edilen bulgular ışığında vatandaşlık eğitimindeki işbirliği sayesinde ülkeler arasındaki bağın daha da kuvvetlendirilerek uluslararası arenada söz sahibi olunması açısından önemlidir.
Bulgulardaki verilerin analizinde ülkelerdeki vatandaşlık eğitimi ayrı ayrı incelenmiştir. Birinci kısımda; Azerbaycan Cumhuriyeti, ikinci kısımda; Kazakistan Cumhuriyeti, üçüncü kısımda; Kırgızistan Cumhuriyeti, dördüncü kısımda; Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, beşinci kısımda; Türkmenistan Cumhuriyeti, altıncı kısımda; Özbekistan Cumhuriyeti, yedinci kısımda; Türkiye Cumhuriyeti ve son olarak da Türk Cumhuriyetlerinde Vatandaşlık Eğitimindeki Benzerlik ve Farklılıklar verilirken okul öncesinden lise kademesine kadar verilen vatandaşlık eğitimi ve bu eğitiminin yer verildiği derslerin vatandaşlık eğitimi ile alakalı amaçları ve yasalardaki mevcut durumuna yer verilmiştir.

Abstract:
In this study, citizenship education in the Turkish Republics was investigated and the similarities and differences in citizenship education between these countries were compared. The objectives related to citizenship education in the courses and curricula at pre-school, primary, secondary and high school levels in the Turkish Republics were examined and citizenship education in these countries was compared.
In the light of the findings found as a result of this research, it was made in order to make suggestions about the transition to common Turkish citizenship in the Turkish Republics.
This study was conducted with the document analysis method, which is one of the qualitative research methods.
In this research, the constitution of the countries related to the citizenship education system in the Turkic Republics, the websites and laws of the official bodies, and the data in the printed and internet sites such as articles, theses, reports were used.
In the light of the findings obtained with this research, it is important to have a say in the international arena by strengthening the bond between countries through cooperation in citizenship education.
In the analysis of the data in the findings, citizenship education in countries was examined separately. In the first part; Republic of Azerbaijan, in the second part; Republic of Kazakhstan, in the third part; Kyrgyz Republic, in the fourth part; Turkish Republic of Northern Cyprus, in the fifth part; Republic of Turkmenistan, in the sixth part; Republic of Uzbekistan, in the seventh part; While these parts are given on the Similarities and Differences in Citizenship Education in the Republic of Turkey and finally in the Turkic Republics, the objectives of citizenship education related to citizenship education given from pre-school to high school and the courses that include this education in their programs are given.