Mekân ve bellek: İstanbul antikacılar çarşıları Üsküdar, Horhor, Mecidiyeköy, Balat örnekleri
Space and memory Istanbul antiques bazaars samples of Üsküdar, Horhor, Mecidiyeköy, Balat
Yazar: ENES TAŞ
Danışman: DOÇ. DR. YUNUS UĞUR
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Şehir Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Antikacılar = Antiquaries ; Bellek = Memory ; Mekan = Space ; Mekansal bellek = Spatial memory ; Toplumsal bellek = Social memory ; Çarşı = Bazaar ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Toplumsal bir bellek mekânı olarak anılabilecek İstanbul antikacılar çarşıları, antika eşyalar ile 
varlığını sürdüren mekânlardır. Mekân, bireyin hatırlama ediminde yardımcı bir araç olduğundandır ki 
bireyler maddi bir mekâna veya eşyaya yönelmektedir. İstanbul antikacılar çarşıları ve çarşıların içinde 
bulunan antikalar belleği yoklar ve hatırlamaya yardımcı olur. Bu yönüyle eşya olarak antikalar bireyin 
hatırlama sürecine katkı sağlamaktadır. Dolayısıyla bireyin bir antika eşyaya olan ilgisi belleğine ve 
kendi geçmişine olan ilgisine yöneliktir. İstanbul gerek metropol gerekse tarihsel ve köklü bir mirasa 
sahip bir şehir olması nedeniyle antikacılık kültürünün oluşmasına büyük bir katkı sunmaktadır. Şehir 
eşya ile unutmak ve eşya ile hatırlamanın meydana geldiği bir merkezdir. İstanbul antikacılar 
çarşılarının tarihsel, kültürel süreçlerini kenti mekân ve bellek bağlamında araştırmanın en iyi 
yollarından biri de bu çarşılara ilgi duyan bireylerin düşünce ve hisleri olmaktadır. Bu ilgi ve alaka ile 
beraber gelişen bellek bireyin kendi bireysel geçmişine ve bu bağlamda çeşitli bilgilerin açığa çıkmasına 
neden olmaktadır. Bu çalışmada Üsküdar, Horhor, Mecidiyeköy, Balat çarşıları örneğinde antikacılar 
çarşıları kentin mekân ve bellek ilişkisini bireylerin ilgileri bağlamında incelemiş ve anlamaya
çalışmıştır. Bu bağlamda tezde eşya, mekân, bellek ve kente dair teorik çerçevelerden yararlanılmış, 
derinlemesine mülakat ve katılımcı gözlem teknikleri ile nitel bir yöntem kullanılmıştır. Antika
çarşılarına gelen bireylerle yapılan görüşmelerle antika, bellek ve mekân ilişkisi anlaşılmaya 
çalışılmıştır.

Abstract:
Istanbul Antique Dealers' Bazaars, which can be referred to as a place of social memory, are places 
that continue to exist with antique items. Since space is an auxiliary tool in the individual's act of 
remembering, individuals tend to a material place or object. Istanbul Antique Dealers' Bazaars and the 
antiques in which the bazaars are located contain a process that probes the memory and helps to 
remember. In this respect, antiques as goods contribute to the remembering process of the individual. 
Therefore, an individual's interest in an antique is directed towards his memory and his own past. For 
this reason, the city of Istanbul has a very valuable position to understand the Antiques Bazaar. As 
Istanbul is a metropolitan city and has a historical and deep-rooted heritage, it makes a great contribution 
to the formation of an antique culture. Since the city has both a metropolis and a historical past, it is a 
center where things and forgetting and remembering with things occur. One of the best places to 
research the historical and cultural processes of Istanbul Antiques Bazaars in the context of space and 
memory is the feelings of individuals who are interested in these bazaars. The memory that develops 
with this interest and relevance causes the individual's own personal history and, in this context, various 
information to be revealed. The aim of this study will focus on examining and understanding the city 
from the Antique Dealers' Bazaars, examples of which are given, in the context of individuals' interests 
in terms of space and memory. In this context, memory and urban studies were used in the thesis, indepth interview and participant observation techniques were used within the framework of the discipline 
of anthropology. Antique and memory were tried to be understood through interviews with individuals 
who are interested in antiques.