Vergi gelirleri ve ekonomik büyüme ilişkisi: Seçilmiş OECD ülkeleri üzerine bir analiz
The relationship between tax revenues and economic growth: An analysis on developing countries
Yazar: FIRAT ACIBUCA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET SADIK AYDIN
Mardin Artuklu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Dolaylı vergiler = Indirect taxes ; Dolaysız vergiler = Direct taxes ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; OECD ülkeleri = OECD countries ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Vergi gelirleri = Tax revenues ; Vergiler = Taxes

Özet:
İnsanlık tarihi kadar eski bir geçmişi bulunan vergilerin fonksiyonları sürekli tartışılagelmiştir.
Tartışmalar tarafsız vergileme ve müdahaleci vergileme arasında yoğunlaşmaktadır. Maliye
politikası araçları arasında gösterilen vergiler aracılığıyla devletin ekonomik fonksiyonları
gerçekleştirilmeye çalışılır. Bu bağlamda büyümenin sağlanması devletin ekonomik
fonksiyonları arasında kabul edilmektedir. Büyümenin sağlanmasında vergiler önemli bir işleve
sahiptir. Büyümenin sağlanması için vergilerin önemli olduğunu belirten çalışmaların yanı sıra
tersi düşünceyi savunan çalışmalar da bulunmaktadır. İkisi arasında herhangi bir ilişkinin
olmadığını ortaya koyan çalışmalara rastlamak da mümkündür. Bu çalışmada vergiler ile
büyüme arasında nasıl bir ilişki olduğu ekonometrik yöntemler ile ortaya konulmuştur. Çalışma
ile devletin ekonomik fonksiyonlarını gerçekleştirmede vergilerin rolü ortaya konulacağından
bu bakımdan politika yapıcılara yol gösterici öneriler sunulması amaçlanmaktadır. Seçilmiş 20
OECD ülkesinin 1980-2020 yılları arasındaki dönem için toplam vergi, dolaysız vergi ve dolaylı
vergilerin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi panel veri analizi ile incelenmiştir. İki modelin
kurulduğu çalışmada öncelikle toplam verginin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi, ikinci
modelde ise doğrudan ve dolaylı vergilerin ekonomik büyüme üzerindeki etkisi Westerlund
(2007) eş-bütünleşme analizi ile incelenmiştir. Her iki modelde de değişkenler arasında eş-
bütünleşme ilişkisi tespit edilmiştir. Son olarak, hem panel hem birimler düzeyinde eş-
bütünleşme katsayıları CCE (Common Correlated Effects Mean Group estimator) modeliyle
tahmin edilmiştir. Hem panel hem de tüm birimler için toplam verginin ekonomik büyüme
üzerinde pozitif ve istatistiki olarak anlamlı etkisi olduğu tespit edilmiştir. Doğrudan ve dolaylı
vergilerin de ekonomik büyüme üzerinde pozitif ve istatistiki olarak anlamlı olduğu panel
düzeyinde tespit edilmiştir. Ancak dolaylı vergi serisinin katsayısı doğrudan vergi serisinin
katsayısından daha büyük çıktığından dolaylı vergilerinin ekonomik büyüme üzerindeki
etkisinin nispi olarak daha fazla olduğu söylenebilir. Çalışma ile literatüre katkı sunulacağı
düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Vergi, Büyüme, Panel veri

Abstract:
Taxes, which have a history as old as human history, have been constantly discussed. Discussions are centered between suspension and interpretation arrangements. Taxes, which are among the fiscal policy instruments, are tried to be run economically. In this context, the guarantee of growth is accepted among economic employment. Taxes play an important role in ensuring growth. In addition to the employees that taxes are important for growth, there is also an operation that advocates the opposite opinion. It is also possible to come across to reveal that there is no relationship between the two. The relationship between taxes and growth, which is affected by this situation, has been revealed by econometric guidance. With this study, it is aimed to provide guiding suggestions to these aimless policy advocates, since taxes will arise in realizing the economic functions of the system. The effect of total taxes, direct taxes and consumer taxes on economic growth of 20 selected OECD countries for the period 1980-2020 results in a panel data analysis. The amounts brought by the two models are consistent with the Westerlund (2007) cointegration analysis, primarily the effect of total taxes on economic growth, and in the second model, the effect of direct and restrictive taxes on economic growth. In both models, a cointegration relationship was found between the variables. Finally, the cointegration coefficients with both the panel and its units were estimated with the CCE (Common Corulated Effects Mean Group estimator) model. It has been determined that the total tax for both the panel and all parts has a positive and statistically consequential effect on economic growth. It has been determined throughout the panel that direct and collected taxes are also positive and statistically correct on economic growth. However, the lower tax office business has a relatively higher unit on economic growth of the taxes carried by larger transports than the direct tax businesses. Sevens in which the literature contribution will be presented with the study.