Cornus mas L. ekstresinin in vivo ateroskleroz modelinde koruyucu ve tedavi edici etkinliğinin değerlendirilmesi ve etki mekanizmasının aydınlatılması
Evaluation of the protective and therapeutic effect of Cornus mas L. extract in an in vivo atherosclerosis model and clarification of the mechanism of action
Yazar: DİCLE KARGIN
Danışman: DOÇ. DR. ŞULE AKTAÇ ; DOÇ. DR. MUHAMMET EMİN ÇAM
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Cornus mas = Cornus mas

Özet:
Amaç: Cornus mas L. (C. mas) bitkisinin deneysel ateroskleroz modelinde koruyucu ve tedavi edici etkinliği araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Sprague-Dawley sıçanlar; Kontrol, Yüksek Yağlı Diyet (HFD), HFD + C. mas (200 mg/kg/gün; 8 hafta), HFD + Atorvastatin (20 mg/kg/gün; 8 hafta), HFD sonrası C. mas (200 mg/kg/gün; 4 hafta), HFD sonrası Atorvastatin (20 mg/kg/gün; 4 hafta) grubu olmak üzere altı gruba ayrılmıştır. Kontrol grubuna 12 hafta standart diyet uygulanırken, uygulama gruplara ilk 8 hafta HFD ve sonraki 4 hafta standart diyet uygulanmıştır. Hayvanlar 12 hafta sonunda dekapite edilmiş, abdominal aort, torasik aort ve serumda biyokimyasal ile histopatolojik incelemeler yapılmıştır. 
Bulgular: Yüksek yağlı diyet verilen gruplarda total kolesterol, düşük yoğunluklu lipoprotein ve trigliserit seviyeleri artmıştır. Histokimyasal incelemelerde HFD grubunda endotelyum hasarı belirlenmiş olup, HFD + C. mas grubunda daha düzenli endotelyum uzantısı ve daha az köpük hücreleri belirlenmiştir. C. mas'ın HFD ile verilmesi ve HFD sonrasında diyete eklenmesi ile lipit düzeylerinde iyileşmeler gözlenmiştir. Aortik dokularda C. mas'ın etki mekanizması değerlendirildiğinde, HFD grubuna kıyasla diğer gruplarda NF-κβ ve çeşitli proinflamatuvar sitokin seviyelerinin azaldığı bulunmuştur. 
Sonuç: Cornus mas L., yüksek yağlı diyetle oluşturulmuş deneysel ateroskleroz modelinde lipit profilleri ve inflamatuvar belirteçler üzerinde hem koruyucu hem de tedavi edici etki sağlamıştır.

Anahtar Kelimeler: Cornus mas L., ateroskleroz, yüksek yağlı diyet, inflamasyon, polifenoller

Abstract:
Objective: To investigate the protective and therapeutic effectiveness of Cornus mas L. (C. mas) plant in an experimental atherosclerosis model.
Materials and Methods: Sprague-Dawley rats, divided into six groups: Control (Standard diet), High Fat Diet (HFD), HFD + C. mas (200 mg/kg/day; 8 weeks), HFD + Atorvastatin (20 mg/kg/day; 8 weeks), HFD post-treated with C. mas (200 mg/kg/day; 4 weeks), HFD post-treated with Atorvastatin (20 mg/kg/day; 4 weeks). The control group received a standard diet for 12 weeks, while the other groups received HFD for the first 8 weeks and a standard diet for the following 4 weeks. Animals were decapitated at the end of 12 weeks, biochemical and histopathological examinations were performed on abdominal aorta, thoracic aorta and serum.
Results : Total cholesterol, low-density lipoprotein, and triglyceride levels increased in the groups given the high-fat diet. Histochemical examinations revealed endothelium damage in the HFD group, and more regular endothelium extension and fewer foam cells were identified in the HFD + C. mas group. Improvements in lipid levels were determined when C. mas was given together with HFD and added to the diet after HFD. When the mechanism of action of C. mas in aortic tissues was evaluated, it was found that NF-κβ and various proinflammatory cytokine levels were reduced in the other groups compared to the HFD group. 
Conclusion: Cornus mas L. provided both protective and therapeutic effects on lipid profiles and inflammatory markers in an experimental atherosclerosis model induced by a high-fat diet.

Keywords: Cornus mas L., atherosclerosis, high fat diet, inflammation, polyphenols