16-18. yüzyıllar arasında Osmanlıda ok yapım ve atış teknikleri
Making of arrow and shooting techniques in Ottoman between the years of 16-18th centuries
Yazar: GÖKHAN ALTUNDAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET TAŞTEMİR
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Tarihi Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Alet yapma tekniği = Instrument making technique ; Ateşsiz silah = Fireless weapons ; Oklar = Arrows ; Okçuluk = Archery ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Silahlar = Guns

Özet:
Ok ve yay, Türk kültürü ve Türk tarihinde son derece mühim objelerdir. İnsanlığın varoluşuyla beraber nitelendirebileceğimiz ok ve yay kullanımı Türklerin İslam inancını kabul etmesi ile birlikte önemini arttırarak devam etmiştir. Türk-İslam senteziyle beraber kurulan bir kültürün temsilcileri olan devletlerde de bu iki kadim silaha değer verildiğini görmekteyiz. Osmanlı Devleti ile beraber artık ok meydanları karşımıza çıkacaktır. Ok meydanları, ok ve yay kullanımının usta kişiler tarafından belirli noktalarda atış ve talim yapabilecekleri yerlerin sevk ve idaresinden sorumlu federasyon tarzı bir yapılanmadır. Bunun yanı sıra ok meydanları çeşitli yarışmalar düzenlemek, ordudaki okçuların sürekli savaşa hazır olabileceği ve kendilerini geliştirebilecekleri ortamları sağlamakla da mükelleftir. Osmanlı Devleti'nde bazı padişahların ok ve yay üretiminde ustadırlar. Ayrıca bu padişahların ok atıcılığındaki mahareti, ordunun seri ve nüfuz edici atışlarının sırrı, dünyadaki birçok devlette merak ve hayranlık uyandırmıştır. Ateşli silahların ortaya çıkmasıyla Osmanlı İmparatorluğunda ok, askeri ehemmiyetini tedricen kaybetmiş buna mukabil kültürel ve sportif önemini muhafaza etmiştir.
	Osmanlı Devleti'ndeki bu gelişmeler bu başarının sırrının sadece atış teknikleri ile alakalı olmadığını ok ve yay yapılırken bazı püf noktalara dikkat edilmesi gerektiğini göstermiştir. Bu alanla ilgilenen esnaflar özel izinlerle ve bazı kuralları yerine getirerek dükkân açabilmekteydi. Ok ve yay üretilirken farklı aşamalardan geçmekteydi. Ok üretimi için seçilmiş ağaçlar, özenle farklı işlemler görerek son halini almaktadır. Yay üretiminde farklı ağaçlar ve işlemler uygulanmaktaydı. Bu çalışmada Osmanlı Devleti'nde ok yapım ve atım teknikleri arasındaki ilişki incelenmiş ve sonuçları değerlendirilmeye çalışılmıştır.
   

	Anahtar Kelimeler: Ok, Yay, Ok meydanı, Osmanlı, Türkler, Ok yapımı

Abstract:
The arrow and bow are extremely important objects in Turkish culture and Turkish history. The use of arrow and bow, which we can describe together with the existence of humanity, continued with increasing the importance of the Turks with the acceptance of the Islamic faith. We see that in the states which are the representatives of a culture established together with the Turkish-Islamic synthesis, they value these two ancient weapons. . Ok meydanlar will come along with the Ottoman state. It is a federation style responsible for the use of arrows and bows for the management of places where they can shoot and perform at certain points. He is also responsible for organizing various competitions and providing an environment in which the archers in the army can be ready for battle and develop themselves. In the Ottoman Empire, some sultans, as well as the bow of the arrow, as well as their skill in arrow shooting and the shooting of the military and the secret of the series of penetrating shots have aroused curiosity and admiration for many states around the world. With the emergence of firearms, in the Ottoman Empire, the arrow gradually lost its military importance, while maintaining its cultural and sporting importance.
	These developments in the Ottoman Empire have shown us that the secret of this success can not be related only to the techniques of shooting, arrow and bow, while some of the tips were taken into manufacturing. Craftsmen interested in this area could open a shop with special permissions and some rules. The bow and arrow were going through different stages of production, while the carefully selected trees had different processes and the spring production had different trees and processes. In this study, the relationship between arrow production and shot techniques in the Ottoman state was investigated and the results were evaluated.

	Keywords: Arrow, Bow, Turk, Ottomans, Arrow Construction, Arrow making