Türkiye'de ocak 2003-ocak 2008 yılları arasında doğan bebeklerin doğum ağırlıkları, perinatal ve neonatal ölümler ile ilişkili faktörlerin incelenmesi
Evaluation of birth weight, perinatal, early neonatal and late neonatal mortality and related factors among live births between january 2003-january 2008 in Turkey
Yazar: FEHMİNAZ TEMEL
Danışman: PROF. DR. SABAHAT TEZCAN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Bebek ölümleri = Infant mortality ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Demografi = Demography ; Doğum = Delivery ; Doğum ağırlığı = Birth weight ; Mortalite = Mortality

Özet:
2008 Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması'nın verilerini kullanarak, Türkiye'de Ocak 2003-Ocak 2008 yılları arasındaki beş yıl içinde doğan bebeklerde perinatal, erken ve geç yenidoğan ölümlerinin, doğum ağırlıklarının ve ilişkili faktörlerin incelenmesi için yapılan çalışmada yenidoğan ölümlerini önlemeye yönelik müdahale programlarına ve TNSA verilerinin kullanımının artırılmasına katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Ağırlıklı, çok aşamalı, tabakalı küme örneklemesi yöntemi ile seçilen çalışmanın evreni Türkiye'de Ocak 2003-Ocak 2008 yılları arasındaki beş yılda doğum yapmış 15-49 yaşındaki evli anneler ile bebekleridir. Veriler, ağırlıklı analiz yöntemiyle kompleks örnek tasarımına uygun olarak değerlendirilmiştir. Türkiye'de erken yenidoğan ölüm hızının bin canlı doğumda 7,97; geç yenidoğan ölüm hızının 1,07; perinatal ölüm hızının binde 9,97 olduğu saptanmıştır. Ölüm hızları doğum öncesi bakım almayan, çocuk sayısı dörtten fazla olan, riskli gebeliği olan, öğrenim görmeyen, sağlık personeli yardımı olmadan doğum yapan kadınların bebeklerinde yüksek bulunmuştur. Türkiye'de son beş yılda doğan bebeklerin %12,8'i tartılmamıştır. Anne ifadesi ile doğum ağırlığı bilgisi almanın validitesi normal ve yüksek doğum ağırlığına sahip bebekler için düşüktür. Düşük doğum ağırlığı Doğu'da yaşayanların bebeklerinde 2 kat (%95GA: 1,1-3,6), tamamlanmış gebelik sayısı dörtten fazla olan kadınların bebeklerinde 2,4 kat (%95GA: 1,3-4,4), gebelik öncesi son başvurusunu 2.trimestrde yapan kadınların bebeklerinde 2,7 kat (%95GA: 1,5-4,9), Sağlık Bakanlığı protokolüne uygun sayıda ve zamanda bakım almamış olanların bebeklerinde 2,5 kat (%95GA: 1,6-3,9), hemşire ya da ebe yardımıyla doğum yapmayan kadınların bebeklerinde 1,7 kat (%95GA: 1,1-2,6), kız bebeklerde 1,8 kat (%95GA: 1,3-2,6), çoğul doğumlarda 19,1 kat (%95GA: 7,6-48,1) fazladır. Düşük doğum ağırlığı ölen bebeklerde 4,9 kat (%95GA: 1,5-15,9), emzirilmeyen bebeklerde 2,1 kat fazla (%95GA: 1,1-3,8) görülmektedir.

Abstract:
Data of Turkey Demographic Health Survey-2008 were used to evaluate the birth weight, perinatal, early neonatal and late neonatal mortality and related factors among live births between January 2003 and January 2008, in Turkey. A weighted, multi-stage, stratified cluster sampling approach was used and the study group included the still-married women aged 15-49, who had live births in the last five years, and their newborns. Binomial and multinomial logistic regressions were used by taking the complex sample design into account. In Turkey, the early neonatal mortality rate was 7.97, late neonatal mortality rate was 1.07 per 1,000 live births, and the perinatal mortality rate was 9.97 per 1,000 births. Death rates were high among babies of women who were not educated, had four or more children, had high risk pregnancy, had deliveries without trained health personnel, and did not receive antenatal care. Of 12.8% of the babies, birth weights were not measured or recorded. The validity of mothers? responses on birth weights was low for high and normal birth weights. Low birth weight was twice in babies living in the East region (95%CI: 1.1-3.6), 2.4 times more in those who had four or more pregnancies (95%CI: 1.3-4.4), 2.7 times more in those who received the last antenatal care in the second trimester (95%CI: 1.5-4.9), 2.5 times more in those who haven?t received the appropriate antenatal care (95%CI: 1.65-3.9), 1.7 times more in those who were not delivered by nurses or midwives (95%CI: 1.1-2.6), 1.8 times more among girls (95%CI: 1.3-2.6), 19.1 times more among multiple births (95%CI: 7.6-48.1). Low birth weight was 4.9 times more among babies who have not survived (95%CI: 1.5-15.9), and 2.1 times more among babies who were not breastfed (95%CI: 1.1-3.8).