Bilimsel verilerin işlenmesine yönelik alana özgü programlama dili
A domain specific programming language for scientific data processing
Yazar: ERHAN ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ.DR. NATALİ SHVETS DİMOĞLU
Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü / Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control

Özet:
Bilimsel veriler genellikle yaplandrlmamÂ³ karmaÂ³k saysal verilerden oluÂ³urlar.Bu yüzden bilimsel verileri iÂ³lemek zor ve zaman alc bir iÂ³tir. Hesaplamal kimyaalannda çalÂ³an bilim adamlar, bilimsel program çktlarndan elde ettikleri sonuçlarniÂ³lerine yarayacak bölümünü ayrÂ³trmak istemektedirler. Bu tezde, bilim adamlarnnprogramlama ile harcadklar zaman azaltarak, kendi iÂ³lerinin özüne daha fazla zamanayrmalarn saÂ§layacak bir sistem geliÂ³tirilmesi hedeenmiÂ³tir. Bunun yannda, veridönüÂ³türme tüm alanlarda karÂ³laÂ³lan genel bir problem olduÂ§u için, sistemin diÂ§eralanlara da kolaylkla adapte edilebilecek Â³ekilde tasarlanmas amaçlanmaktadr.Bilimsel veriyi iÂ³lemek için genellikle her probleme özgü bir program yazlr. Aynalanda benzer iÂ³ler için harcanan bu çabay en aza indirmek için veri iÂ³leme amaçlprogramlarn otomatik olarak üretilmesini saÂ§layan alana özgü bir dil tasarlanmÂ³tr.Model güdümlü yöntemlerle veri çevirici programlar üretebilen bu dilin üzerine, EclipseModelleme Çats kullanlarak alan modelleri oluÂ³turabilen model düzenleyiciler oluÂ³-turulmuÂ³tur. Kullanclar tarafndan oluÂ³turulan alan modellerinden de Â³ablon tabanlkod üretim teknikleri kullanlarak çalÂ³an bir uygulama üretilmiÂ³tir.Tasarlanan alana özgü dil sayesinde daha ksa zamanda, daha az kod yazarak veriiÂ³leme programlar üretmek mümkün hale gelmiÂ³tir. Programlama modeller seviyesineyükseltildiÂ§i için uygulama oluÂ³turmak daha kolay hale gelmiÂ³tir. Ayrca yaplandrl-mamÂ³ bilimsel veriyi iÂ³lemenin tam otomatik hale getirilmesinin günümüz Â³artlarndapek mümkün olmadÂ§ kansna varlmÂ³tr.

Abstract:
Scientic data usually consist of unstructured complex numeric data. Therefore,scientic data processing is a challenging and dicult activity. The scientists, who areworking in the eld of computational chemistry, want to extract the useful parts of thescientic program outputs. This thesis aims at developing a system in order to helpscientists to focus on their main work by reducing the time they spend on developingdata processing programs. In addition to this, since data processing is a very generalproblem that recurs in almost any eld, it is aimed that the design of the system isexible enough to adapt to the other elds.In order to process scientic data, we usually need to develop a specic programfor each data source. Due to the similar eorts in this area, we propose a domain-specic language, which is capable of generating data extraction and transformationprograms by using model-driven software development approach. Afterwards, EclipseModelling Framework is used for meta-modeling and code generation purposes, whichgenerates model editors to develop platform-specic models. Then, template-based codegeneration techniques are used to create data transformation applications from domainmodels.As a result, we can generate data extraction and transformation programs inshorter time with less code by using the implemented domain-specic language. Appli-cation generation becomes simpler since the programming is abstracted at the level ofmodels. In addition to this, it is believed that it is not possible to fully automate thedata extraction and transformation process in today's circumstances.