Suriye iç savaşı kapsamında Türkiye İran ilişkileri
Türkiye Iran relations within the scope of the Syrian civil war
Yazar: AHMET FURKAN BAHÇE
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET CEM OĞULTÜRK
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler ve İstihbarat İncelemeleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Eski tarihlerden bu yana savaşlara, çatışmalara, devrimlere ve birçok olaylara mimarlık ve ev sahipliği etmiş, Ortadoğu bölgesinde yer alan Suriye'nin küresel çapta etki eden kendi içindeki iç savaşı konu alarak, Türkiye ve İran ilişkilerini, Suriye iç savaşını merkeze alarak çalışmaya yön verilmiştir. Türkiye ve İran, 17 Mayıs 1639'daki Kasr-ı Şirin Anlaşmasından bu zamana kadar hep diplomasi yoluyla ilişkilerini sürdürmüştür. Neredeyse bu 400 yıllık ilişkilerini Suriye iç savaşında ne gibi değişiklikler oldu ve ileri ki dönemlerde iki ülkenin ilişkileri nereye evirileceği konusunda fikir beyan etmek amaçlanmıştır. Bu çalışma nitel araştırma yöntemleri kullanılarak yapılmış olup, amacı 2011 yılında başlayan ve günümüzde hala devam etmekte olan Suriye iç savaşını daha iyi anlaşılır kılmak ve Türkiye ile İran'ın bu süreçte ikili ilişkilerinin nasıl gelişim gösterdiğini anlayabilmektir. Bu bağlamda çalışma temelde sekiz ana başlık altında toplanmıştır. Suriye'deki iç savaş halini, Türkiye ve İran'ın nasıl politika izlediğini, Neorealizm kuramı ile çalışmaya yön verilmiştir. Çalışmaya sistem odaklı bakılarak, Arap Baharı, Suriye ve Ortadoğu'nun sistemdeki anarşi halini gözeterek, Türkiye ve İran'ın bu uluslararası sistemdeki anarşinin sebep olduğu baskı halini hafifletmek için nasıl bir yol izlediği ve ilişkilerini ne derece şekillendirdiklerini konuya dâhil edilerek çalışmaya katkı sağlamıştır. Bölgesel güç bakımından Türkiye'nin ve İran'ın Suriye'deki iç savaşın son bulması için çözüm arayışları içerisinde olmuşlar, Cenevre, Astana ve Soçi zirvesi gibi çözüm odaklı diplomatik görüşmeler ele alınıp bilgiler verilerek, Türkiye'nin ve İran'ın iç savaştaki rolünün, etkisinin ve tutumu anlatılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Türkiye İran İlişkileri, Suriye İç Savaşı, Astana Zirvesi, Neorealizm

Abstract:
Since ancient times, hosting of wars, conflicts, revolutions and many events, the subject of the civil war within Syria, which is located in the Middle East region, which has a global impact, and and impact on the relations between Turkey and Iran and the Syrian civil war have been studied. Turkey and Iran have maintained their relations through diplomacy since the Treaty of Kasr-ı Şirin on May 17, 1639. These two countries, which have been conducting diplomacy in peace for nearly 400 years, have their own internal dynamics. It is aimed to express an idea about what kind of changes happened about these 400-year-old relations in the Syrian civil war and where the relations of the two countries will evolve in the future. This study was carried out using qualitative research methods, and its aim is to make the Syrian civil war, which started in 2011 and still continues today, better understandable and to understand how the bilateral relations between Turkey and Iran developed in this process. In this context, the study is basically grouped under eight main headings. The state of civil war in Syria, how Turkey and Iran followed politics, was directed to study with the theory of Neorealism. The study help  to understand the Arab Spring, Syria and the anarchy of the Middle East in the system, and how Turkey and Iran followed to alleviate the oppression caused by the anarchy in this international system and to what extent they shaped their relations. In terms of regional power, Turkey and Iran were in search of a solution to end the civil war in Syria, solution-oriented diplomatic meetings such as Geneva, Astana and Sochi summits were discussed and information was given, and the role of Turkey and Iran in the civil war, effect and attitude are described.

Keywords: Relations of Türkiye Iran, Syria Civil War, Astana Summit, Neorealism.