Lemongrass (Cymbopogon citratus) ve vetiver (Vetiveria zizanioides) çeliklerinin köklenmesinde büyüme düzenleyicileri (IBA, NAA) ve bitki büyümesini teşvik eden rizobakterileri (PGPR)'nin etkisi
Effect of plant growth promoting rhizobacteria (PGPR) and growth regulators (IBA, NAA) on rooting of lemongrass (Cymbopogon citratus) and vetiver (Vetiveria zizanioides) cutting
Yazar: DİLEK BALALI
Danışman: PROF. DR. OLCAY ARABACI
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Tıbbi ve Aromatik Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Amaç: Bu çalışma lemongrass (Cymbopogon citratus) ve vetiver (Vetiveria zizanioides) çeliklerinin köklenmesinde büyüme düzenleyicileri ve bitki büyümesini teşvik eden rizobakterilerinin etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Yöntem: Çalışma, lemongrass ve vetiver bitkilerinin anaçlarından elde edilen çeliklerin çoğaltımında IBA (Indolbütirikasit), NAA (Naftalinasetikasit) ve EM.5 (Laktikasit bakterileri, mayalar, fototrofik bakteriler) ile köklendirme denemesi şeklinde yürütülmüştür. Denemeler, 2023 yılında fide üretim tesisinde 2 faktörlü Tesadüf Parselleri Deneme Desenine göre düzenlenmiştir.
Bulgular: İncelenen uygulamalara göre, EM.5 mikrobiyal gübresinin önerilen dozu olan 500 ml'nin kök sayısı, çelik ağırlığı, sürgün eni, sürgün boyu, yaprak sayısı, gövde yaş ağırlığı değerlerinde, EM.5'in 1000 ml dozunda ise kök uzunluğu değerinde önemli olduğu belirlenmiştir. NAA 1000 ppm dozunun sürgün yaş ağırlığı ve NAA 2000 ppm dozunun kök kuru ağırlığını arttırdığı tespit edilmiştir.
Vetiver bitkisinin sürgün uzunluğu, yaprak sayısı, sürgün boyu ve sürgün kuru ağırlığında EM.5 mikrobiyal gübresinin diğer uygulamalara göre önemli olduğu saptanmıştır. Köklenme oranında 3000 ppm (EM.5 için 1000 ml) ve sürgün kuru ağırlığında da 2000 ppm (EM.5 için 500 ml) daha etkili olduğu gözlemlenmiştir.
Sonuç: Tüm özellikler topluca incelendiğinde, en etkili uygulamanın EM.5 mikrobiyal gübresinde olduğu ortaya çıkmıştır.
Anahtar kelimeler: Cymbopogon citratus, Vetiveria zizanioides, lemongrass, vetiver, IBA, NAA, EM.5, büyüme düzenleyicileri, rizobakteri
doldurulacaktır

Abstract:
Objective: This study was conducted to determine the effects of growth regulators and plant growth promoting rhizobacteria on the rooting of lemongrass (Cymbopogon citratus) and vetiver (Vetiveria zizanioides) cuttings.
Material and Methods: The study was carried out as a rooting experiment with IBA (Indolebutyric acid), NAA (Naphthaleneacetic acid) and EM.5 (Lactic acid bacteria, yeasts, phototrophic bacteria) in the propagation of cuttings obtained from rootstocks of lemongrass and vetiver plants. The experiments were organized according to the 2-factor Randomized Plot Design in the seedling production facility in 2023.
Results: According to the applications examined, it was determined that the recommended dose of EM.5 microbial fertilizer, 500 ml, was significant in the values of root number, cutting weight, shoot width, shoot length, leaf number, and stem fresh weight, while EM.5, at a dose of 1000 ml, was significant in the value of root length. It was determined that NAA 1000 ppm dose increased shoot fresh weight and NAA 2000 ppm dose increased root dry weight. It was determined that EM.5 microbial fertilizer was more effective than other applications in shoot length, leaf number, shoot length and shoot dry weight of Vetiver plant. It was observed that 3000 ppm doses (for EM.5 1000 ml) were more effective in rooting rate and 2000 ppm doses (for EM.5 500 ml) were more effective in shoot dry weight.
Conclusion: When all the features were examined collectively, it was revealed that the most effective application was in the EM.5 microbial fertilizer.
Keywords: Cymbopogon citratus, Vetiveria zizanioides, lemongrass, vetiver, IBA, NAA, EM.5, growth regulator, rhizobacteria
ulacaktır