Türkiye'de coğrafi işaretleme sisteminin mevcut yapısı
Existing structure  of system  geographical marks in Turkey
Yazar: YAĞMUR EROL
Danışman: PROF. DR. HALİL KIZILASLAN
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Coğrafi işaretler,  belli bir bölgeye özgü bir ürünü tanımlayan ve onun kalitesi, tanınma durumu veya diğer karakteristik özellikleri bakımından coğrafi kaynağına atfedilen, bir bölgeyi temsil eden sanayileşme hakkıdır. Türkiye, geleneksel gıda çeşitliliği ve üretimi açısından zengin bir dokuya sahiptir. Bu özelliği bakımından her yöreye has farklı karakterlerde ürünler ve dolayısıyla coğrafi işaretler bulunmaktadır. Coğrafi işaretlerin AB'ye uyum sürecinin ivme kazandığı günümüz şartlarında, kültürel özellikler ile birlikte ön plana çıkması gerekli görülmektedir. Bu bağlamda, Türkiye'nin doğal ve kültürel dokusunu ön plana çıkarmada birçok enstrüman kullanılabilir. Bunlar, bölgesel olarak giyim, gıda tüketimi, yaşam tarzı, doğal güzellikler gibi birçok olgu ülke ve bölgenin tanınmasında öncü olabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, AB sürecinde geleneksel gıdaların korunması amacına yönelik coğrafi işaret sisteminin Türkiye'deki kavramsal çerçevesini, coğrafi işaret sisteminin işleyişini ve coğrafi işarete konu olan coğrafi ürünlerinin durumunu incelemektir. Bununla birlikte, bu çalışmada AB'ye uyum sürecinde Türkiye'deki ve Avrupa'daki kavramsal farklılıkları ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu amaç gerçekleşirken, yöresel dokunun ve kültürün bozulmadan korunması önem arz etmektedir. Bu korumanın yurtdışına da taşınması, yöresel üretimin ticarete dönüştürülmesine yol açacaktır. Böylece ticari değer kazanan coğrafi ürünün, kırsal kesimin düşük gelir düzeyi de düşünüldüğünde ciddi bir gelir kaynağı olabileceği söylenebilir. Ayrıca istihdam sağlamasının yanı sıra, göçün önlenmesi, üretimin kendi tekniğine uygun yapılması ve ürün kalitesini arttırmada destekleyici bir araç olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Geographical indications is the right of industrialization defining a product arisen from a particular area and its quality, status of recognition or attributed to its geographical source with regards to other characteristic features, representing an area. Turkey is a rich country with regards to traditional food range and production. Due to its prosperity, Turkey has many products in different characteristics special to every region; and also has geographical indications. In present conditions in which geographical indications continue to the process of adaptation to the EU, it is desirable for cultural features to stand out, as well. In this regard, many instruments are used concerning standing out Turkey's natural and cultural texture. Many features such as clothing, food consumption, life style, natural beauties might be pioneers on the recognition of both the country and the region. The aim of this study is to examine conceptual framework of geographical indication in Turkey, which targets the protection of traditional food in the process of the EU, operation of geographical indication system and listing of geographical products mentioned in geographical indications. In addition, it is also aimed to put forward the conceptual differences between Turkey and Europe in the process of adaptation to the EU. In order to serve this purpose, the protection of regional texture and culture is very important. The transportation of this protection process to outside of the country will lead regional production to turn into commerce. Thus, geographical product that gains commercial value is regarded as a serious source of income when countryside's low income statue is taken into consideration. Moreover, as well as employment, it can be used as a policy tool that prevents immigration, makes production more steadily and supports the increase of product quality.