Yönetici,öğretmen ve öğretmen adaylarının eğitim yönetimindeki paradigmaları benimseme düzeyleri: İzmir ili örneği
The acceptance level of school principals, teachers and teacher candidates about the paradigms in educational administration: Izmir city sample
Yazar: ÖZGE ÖZTÜRK ERZİNCAN
Danışman: YRD. DOÇ. HAKAN ATILGAN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Eko. Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Okul yöneticileri = School administrators ; Paradigma = Paradigm ; Yöneticiler = Managers ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırma, eğitim yönetimindeki paradigmaların belirlenmesini ve öğretmenlerin, öğretmen adaylarının ve yöneticilerin bunları benimseme düzeylerinin saptanmasını amaçlamaktadır. Araştırmada dünya üzerindeki paradigmatik değişimlerinden yola çıkılarak eğitim yönetimindeki paradigmaların kuramsal çözümleme yoluna gidilmiştir. Diğer bir deyişle, bu araştırma; eğitim alanında yaşanan değişimi ele almış ve pozitivist ve yorumcu paradigmaların incelenmesi, eğitim sürecinde yer alan yönetici, öğretmen ve öğretmen adaylarının eğitim yönetimdeki bu paradigmaları nasıl algıladıklarını ortaya koymayı amaçlamıştır.Araştırma tarama modelinin kullanıldığı betimsel bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini İzmir ilinin resmi okullarında görev yapan yönetici ve öğretmenler ile İzmir ilindeki öğretmen adayları oluşturmaktadır. Araştırma örneklemi için İzmir Milli Eğitim Müdürlüğü İstatistik Bölümü'nden edinen bilgiler doğrultusunda 3 merkez ilçe belirlenmiştir. Bu üç ilçe; Bornova, Bayraklı ve Karabağlardır. Bu ilçelerdeki ilköğretim okullarının 331 öğretmeni ve 78 yöneticisi ve Ege Üniversitesi ve Dokuz Eylül Üniversitesindeki 508 öğretmen adayı basit tesadüfî örnekleme yöntemiyle araştırmanın çalışma örneklemini oluşturmuştur.Araştırmada Yrd. Doç. Dr. Sabri GÜNGÖR (2004) tarafından geliştirilen ?Eğitim Yönetiminde Paradigmalar? ölçeği araştırmacının izni alınarak kullanılmıştır. Bu ölçeğin ilk kısmında yöneticilerin, öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının kişisel bilgilerini elde etmek için "Kişisel Bilgiler" bölümü bulunmaktadır. Araştırmadaki eğitim yönetiminde paradigmalar ölçeği iki alt boyut (eğitim yönetimi paradigmaları, eğitim paradigmaları) olarak hazırlanmıştır. Ölçeğin her bir maddesi pozitivist ve yorumcu paradigmaları içeren "a" ve "b" olarak ifadelendirilmiştir. "a" şıkkı pozitivist paradigma ifadelerini, "b" şıkkı ise yorumcu paradigma ifadelerini içermektedir. Ölçeği dolduranların "a" ve "b" şıklarının her ikisini de işaretlemeleri istenmiştir. Böylece pozitivist ve yorumcu paradigmaları ifade eden maddelerin ayrı ayrı değerlendirmeye alınarak, görüşlerin saptanması yoluna gidilmiştir. Eğitim yönetimindeki paradigma ölçeği, likert tipi beşli dereceleme türünde hazırlanmıştır. Ölçek, Hiç Katılmıyorum (1), Az Katılıyorum (2), Orta Derecede Katılıyorum (3), Çok Katılıyorum (4) ve Tamamen Katılıyorum (5) seçeneklerinden oluşmuştur. Ölçekteki en düşük puan 1 iken en yüksek puan 5'tir. Elde edilen veriler SPSS paket programı yardımı ile analiz edilmiştir. Statü bağımsız değişkenine göre oluşturulan üç grubun (öğretmen adayı, yönetici ve öğretmenlerin) ortalamaları arasındaki farkın anlamlılığının test edilmesi için Tek Yönlü ANOVA kullanılmıştır.Bu araştırmada yöneticilerin eğitim yönetiminde ve eğitimde pozitivist paradigmayı benimseme düzeylerinin daha yüksek olduğu; bunu öğretmen adaylarının takip ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Eğitim yönetiminde ve eğitimde yorumcu paradigmayı benimseme düzeyinin en yüksek olduğu grup ise öğretmenlerdir. Bunu öğretmen adayları takip etmektedir. En düşük düzey yöneticilere aittir. Statü değişkenine göre ele alındığında; eğitim yönetiminde okul yönetim süreci boyutunda, okul yönetiminde insan ilişkileri ve iletişim boyutunda, okul yönetim biçimi boyutunda yöneticilerin pozitivist paradigmayı daha çok benimsedikleri; bunu öğretmen adaylarının benimseme düzeylerinin takip ettiğini söyleyebiliriz. Bu boyutlarda yorumcu paradigmayı ele aldığımızda en yüksek algı düzeyi öğretmenlere aittir. Diğer yandan eğitimde; eğitim sürecinin düzenlenmesi boyutunda ve eğitim-öğretim anlayışı ve uygulamaları boyutunda pozitivist paradigmayı benimseme düzeylerinin en yüksek olduğu grup yöneticiler çıkmıştır. Bu boyutlarının yorumcu paradigmayı benimseme düzeyleri ortalamaları arasında ise anlamlı bir farklılık elde edilmemiştir.Eğitim sisteminin pozitivizmden yorumculuğa doğru bir gelişme olması bekleniyor ise; yöneticiliğin profesyonel bir uzmanlık gerektiren bir iş olduğu gerçeği göz önüne alınabilir. Yöneticilerin öğretmenlerin kendilerini geliştirmelerine olanak sağlayacak eğitim-öğretim ortamını sağlaması eğitim sisteminin değişime daha elverişli hale gelmesini sağlayabilir. Kuralları değil insanı öne alan bir yönetim anlayışı eğitim ortamının daha verimli olması beklenir. Aynı şekilde, öğretmen adaylarının yani geleceğin öğretmen ve yönetici adaylarının geçtiği eğitim sistemi de gözden geçirilebilir ve pozitivizmden yorumculuğa doğru bir gelişime izin verecek şekilde geliştirilebilir. Aynı zamanda eğitim sürecindeki tüm paydaşlarının etkin bir şekilde yer alabildiği bir eğitim sürecinin yaratılmasına ortam ve motivasyon sağlamak amaçlanabilir.

Abstract:
This research aims to investigate paradigms on education management and the teachers, teacher candidate and administrators `level of these paradigms acceptance. In order to achieve this aim, paradigmatic changes on the world have been investigated and then paradigms on the education managements have been dealt with theoretical solutions. In other words, this study discusses the change on the education field and the teachers, teacher candidate and administrators ` level of these paradigms acceptance are investigated by analyzing positivist and interpretive paradigms.This research is a descriptive study. Population of this study is İzmir city's state school teachers, teacher candidates and administrators. In order to sampling, three central districts are studied with the help of Statistics Section of İzmir National Education Office. These three central districts are Bornova, Bayraklı and Karabağlar. 331 teachers, 78 administrators of these districts and 508 teacher candidates of Ege University and Dokuz Eylül University compose the sample of the study.The scale, ?The paradigms of the management of the education?, was used with the permission of researcher assistant professor Sabri Güngör (2004). In the first section of scale there is personal information? in order to learn personal information of teachers, teacher candidates and administrators. The scale has got two sub-sections (paradigms of education management and education paradigms). There are ?a and b? expressions for the positivist and interpretive paradigms. a choice means positivist paradigm and b choice means interpretive paradigms. Both choices a and b are chosen by the participants. Thus, both positivist and interpretive paradigms expressions were evaluated and discussed. The scale, The paradigms of the management of the education? is prepared as five point Likert type Scale. The scale consists of 1 ( I don?t agree), 2 ( I seldom agree), 3 (I occasionally agree;), 4 ( I really agree) and 5 ( I absolutely agree) choices. The data was analyzed The SPSS (Statistical Package for Social Sciences). According to statues variables, one way ANOVA was used for comparison of the means.Administrators have got the highest level of acceptance for the positivist paradigm on education management and education at this study. And the second group is teacher candidates. The highest level of acceptance for the interpretive paradigm on education management and education belongs to teachers and the second group is teacher candidates. The least level acceptance belongs to administrators. When the study is considered by status variables, school administrators accepts positivist paradigms at school management dimension on education management, people relationships and communication dimension at school management and form of school management dimension. The other acceptance level belongs to teacher candidates. When we analyze these dimensions for the interpretive paradigms, the highest level acceptance belongs to teachers. On the other hands, the highest level acceptance of positivist paradigms is school administrators at regulations of education process dimension and understanding of education and training and application dimensions. When these dimensions are studied with interpretive paradigm, there are no. meaningful differences.If it is expected that there is a change from positivism to interpretive, the reality of administration?s needing a professional education can be taken into the consideration. Administrations can create a creative atmosphere for teachers? self development and thus education environment can be more convenient for the change. An education understanding, having the precedence of people not the rules, can be more effective. With the same thought, teacher candidates?, namely future teachers?, and administrators candidates? education system can be evaluated carefully again and a development from positivist to interpretive understanding can be allowed. At the same time, it can be aimed that all shareholders, within education system, effectively can create an education process and motivation.