Ortaçağ'da iki dini fetih: İskandinavya'da Hıristiyanlığın Hindistan'da İslamiyet'in yayılması
Two religious conquests at the Middle Ages: Christianization of Scandinavia and İslamization of İndia
Yazar: SELAHATTİN ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA DAŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Tarih = History
Dizin: Din = Religion ; Fetihler = Conquest ; Hindistan = India ; Hindistan seferi = Indian campaign ; Hristiyanlık = Christianity ; Orta Çağ = Middle Ages ; Türk-Hindistan ilişkileri = Turkish-Indian relations ; Vikingler = Vikings ; İskandinav ülkeleri = Scandinavian countries ; İslamiyet = Islam

Özet:
Ortaçağ boyunca dinler egemenlik alanlarını genişletmiştir. Hindistan'da ve İskandinavya'da ise dinsel değişimler onuncu ve on birinci yüzyıllarda gerçekleşmiştir. Bu çalışmanın amacı on ve on birinci yüzyılda gerçekleştirilen söz konusu bu iki dinsel fethin karşılıklı olarak incelenmesidir. Bu kapsamda döneme tanıklık eden yazar ve din adamlarının kronikleri, dönem tanıklarının sözlü ifadelerini aktaran sonraki dönemlerde yazıya geçirilen metinler ile modern dönem çalışmaları Karşılaştırmalı Tarihsel Yöntem ile karşılıklı olarak kullanılmıştır. Böylece farklı iki coğrafi tanımdaki aynı zaman aralığında meydana gelen iki dini fethin karşılaştırılması ile dinsel fethin tarihi ve sosyal anlaşılabilirliği artıracaktır. Genel olarak Ortaçağ'ın tarihi düzleminde kabul edilen iki dini fethin karşılıklı analizi süreçle birlikte dinsel fethin teorik anlamını artıracaktır. Hindistan'daki ve İskandinavya'daki dinsel fetihler bu iki coğrafyanın ve dinsel kimliğin karşılıklı etkileşimini yaratmanın yanı sıra iki tarihi kimliğin sahip olabileceği ön yargıların yıkılmasına da ön ayak olacaktır. Sonuçta iki dinsel fethin karşılaştırmalı tarihsel yöntem kullanılarak karşılıklı olarak incelenmesiyle dinsel fethe kuramsal bir altyapı oluşturulmuştur. Yine Hindistan'daki dinsel fethin çokça altı çizilen askeri yöntemlerinin, İskandinavya'daki dinsel fetihte de bulunduğu tespit edilmiştir. İskandinavya'daki dinsel fethin çokça altı çizilen mistik boyutunun da Hindistan'daki dinsel fetihte bulunduğu tespit edilmiştir. Böylece her iki dinsel fethin de ne sadece askeri ne de sadece dinsel yöntemler ile açıklanamayacağı iki örnek üzerinden ortaya konularak dinsel fethin çeşitli yöntemleri araçsallaştıran benzersiz tarihsel bir olgu olduğu ortaya çıkarılmıştır.



Anahtar Kelimeler: Hindistan, İskandinavya, Viking, Hıristiyanlık,Müslümanlık

Abstract:
Through the Middle Ages religions expanded their hegemonies. In India and Scandinavia, religious transformations occurred at tenth and eleventh centuries. Main goal of this study, analyzing these two religious conquests mutually. In this context of idea, chronicles of coetaneous writers and priests, latter works which based on the oral history of the coetaneous individuals and modern studies were used bilaterally within Comparative Historical Method. Thus, comparing religious conquests at the same period of time in these apart geographic description expands the historical and social intelligibility of religion. Comparative analysis of two religious conquests within the generally accepted historical survey of medieval times; might help the theoretically understanding of religious conquests with their process. Historical accounting of these religious conquests in India and Scandinavia indicates not only creating dialog within these geographies and religious identities but also destroying prejudices which these historical identities might had. Consequently, theoretical substructure was created by analyzing these two conquests mutually with comparative historical method. Still, mostly underlined military methods of Indian religious conquest stated as in Scandinavian religious conquest too. And, mostly underlined mystic aspect of Scandinavian religious conquest stated as in Indian religious conquest too. Thus, by revealing from these two examples, both these two religious conquests cannot be explained neither with military nor religious methods, stated religious conquest as historical phenomenon which is using various methods.


Keywords: India, Scandinavia, Viking, Christianity, Islam