Görsel sanatlar ders amaçlarının gerçekleşmesinde öğretmenlerinin karşılaştıkları sorunların incelenmesi: Ankara ili Gölbaşı ilçesi örneği
Examining the problems which teachers encounter while meeting the goal of visual arts lessons: The example of the town of Gölbası in the province of Ankara
Yazar: ESRA GÖÇMEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YUSUF BAYTEKİN BALCI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Amaç gerçekleştirme düzeyi = Relization level of the objectives ; Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Görsel sanatlar = Visual arts ; Görsel sanatlar dersi = Visual arts course ; Görsel sanatlar eğitimi = Visual arts education ; Öğretmen sorunları = Problems of teachers ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Ankara ili Gölbaşı ilçesinde görev yapan görsel sanatlar öğretmenlerin ders amaçlarının gerçekleşmesinde karşılaştıkları sorunları incelemektir. Görsel sanatlar dersinde öğretmenlerin karşılaştıkları problemleri tespit ederek ortadan kaldırmak ve bu problemleri mevcut imkânlar dahilinde en aza indirgeyebilecek çözüm önerileri getirebilmektir. Araştırmada öğretmenlerin anket yöntemiyle konuyla ilgili görüşleri alınarak, olası çözüm önerileri ve oluşturulabilecek yeni stratejilere ışık tutabileceği düşünülmektedir.


Araştırmada 2011-2012 eğitim öğretim yılı bahar döneminde Ankara ili Gölbaşı ilçesinde 51 okulda bulunan 32 görsel sanatlar öğretmenine (n = 32) anket uygulandı. Anket içeriğinde öğretmenlere 62 adet soru soruldu. Uygulama okullara posta yolu ya da araştırmacı tarafından anketin bizzat uygulatılması şeklinde gerçekleştirildi. Sonuçlar, SPSS 15.0 programı yoluyla değerlendirildi.
Araştırmamızın sonuçları değerlendirildiğinde, okullarda görsel sanatlar öğretmenlerinin çok yönlü sorunlarının bulunduğu ve yaratıcı çözüm önerilerine yönelik projelerin geliştirilmesi gereği saptandı. Bu sorunlar kaynağına göre sınıflandırılarak değerlendirildi. Sırasıyla sanat olgusunun kavram ve derinliğinin anlaşılması ile sanat eğitiminin önem ve gerekliliği konusunu bilinç düzeyinin düşük olması, okulların bölgesel konumları ile bağlantılı sosyoekonomik durum, okul yönetimi, veliler, diğer ders öğretmenleri ile müfettişlerin olumsuz tutumları, üst yönetim ya da okul yönetiminin ders için gerekli olanakları (atölye, demirbaş malzemeler, görsel sanatlar dersi için gerekli kaynak kitaplar, slayt, projeksiyon gibi donanımlar, öğrencilerin görsel sanatlar dersinde kullanacakları malzemeler) sağlamasındaki kısıtlılıklar veya sağlayamaması, eğitim fakültelerinin yetersizlikleri, görsel sanatlar dersinin müfredat programının kapsam eksikliği ya da yetersizliği, görsel sanatlar dersi içeriğine ilişkin olarak üniversiteye giriş sınavlarında soru bulunmaması dolayısıyla ilgi ve öğrenme motivasyonunda kayıplar, öğrencilerin malzeme alımındaki maddi olanaksızlıkları, ders saatinin yetersizliği, öğretmenlerin kendilerini hizmet içi eğitim ve seminerlerle geliştirmemesi, öğretmenlerin maddi olanaksızlıklarla güncel yayınları az takip edebilmeleri, görsel sanatlar dersinin yalnızca resim yarışmalarında önem arz eden ve derece beklenilen kavram şeklinde değerlendirilme algısının oluşması, dolayısıyla öğrencilerin ve toplumun dersi bilim alanı ya da sanat algısı içinde değil eğlence, dinlenme, boşluk doldurma ya da boş ders olarak kullanılma, hobi ya da yarışma algısı olarak değerlendirmesi, boş ders olarak değerlendirme kapsamı içinde ise başka branş hocaları ya da yönetimin diğer derslerin sınavlarının yapılması için kullanabileceği ders saati, belirli gün ve haftalarla ilgili görsel çalışmaların yapıldığı, müfredat çalışmaları için ek zaman kazandıran boş alan olarak değerlendirme görmesi olarak saptandı. Bu sorunların görsel sanatlar dersinin amaçlarına ulaşamamasında ya da hedeflere eksik ulaşılmasında etken olabileceği öngörüldü.

Anahtar Sözcükler: Resim iş, görsel sanatlar, eğitim, sanat öğretmeni, sorunlar, yaratıcı projeler, öneriler.

Abstract:
The identification of the problems which the visual arts teachers, who are the staff of Golbasi district in Ankara province, encounter in performing course goals is researched. In this research, it is intended to identify the problems of the visual arts teachers who encounter different kinds of problems in performing course goals, suggest solutions to these problems and solve those or let those down as far as possible.
The research was applied to 32 visual art teachers (n = 32) staffing 51 schools at Golbasi district in Ankara province at spring half-quarter of 2011-2012 teaching year. In this research, 62 questions were asked to the teachers via questionnaire method. The survey was sent by post to the schools or also it was handed in and gathered by the researher oneself. The results of applied survey were analyzed by SPSS 15.0.
As a result of the performed analysis, it was seen that the visual art teachers in our country had different kinds of problems which were classified by their sources, prevented the visual arts courses to reach the goals such as: Especially that the counscious level about the importance and the necessity of art and art education in our country was low, the negatism of the school management, surroundings, guardians, other teachers and inspectors, that school management was not or not able to provide necessary facilities (such as, workroom, fixtures, magazine needed for the visual arts course, slides, hardwares like projection, materials used by students at visual arts courses vs.), deficiency of academic faculties, deficiency of visual art course syllabus, that the students were not responsible for visual arts at the university entry examination, impossibility of buying materials needed for the visual arts course by students, that the visual arts courses were only seen as a course that it was waited for degree on the painting competition and it made activities related to examinations of specific day and week other courses', deficiency of course hours, that the teachers did not improve themselves with in-service training and seminars, that the teachers were not able to follow the recent publications adequately because of the financial problems etc. The problems should be solved by creative projects and solutions.

Keywords: Painting, visual arts, education, art teacher, problems, creative projects, solutions