Örnek metinler çerçevesinde Karamanlı Türkçesinin grameri
The grammar of Karamanlides' Turkish within the framework of miscellanous texts
Yazar: PELİN EKŞİ
Danışman: PROF. DR. ZÜHAL ÖLMEZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Biçimbilim = Morphology ; Dilbilgisi = Grammar ; Karamanlı Türkçesi = Karamanlı Turkish ; Ses bilgisi = Phonetic ; Ses bilim = Phonology ; Söz dizim = Syntax

Özet:
Bu çalışmada, Karamanlıların yazı dili, örnek metinler çerçevesinde incelenmiş ve Karamanlı Türkçesinin temel yapısı ve gramer özellikleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Karamanlılar, Nüfus Mübadelesine kadar özellikle İç Anadolu'da ve İstanbul'da yaşamış Ortodoks Hristiyan, fakat Türkçe konuşup yazan bir topluluktur. Karamanlılar, eserlerini Grek alfabesiyle yazmışlardır. 1923 yılında Türkiye ile Yunanistan arasında imzalanan "Türk-Yunan Ahali Mübadelesi"ne ilişkin protokol gereği İstanbul dışında yaşayan diğer Ortodoks Hristiyanlar gibi Karamanlılar da Rum sayılarak, Yunanistan'a gönderilmişlerdir. Burada ilk kuşak pek çok zahmet çekmiştir. Onların çocukları ve torunları Yunanlara alışmış; birincil dilleri Yunanca olmuştur. Çalışmada ana malzeme olarak 1879 tarihli "Hikaye-yi Köroglu" adlı metin kullanılmıştır. Bunun dışında Karamanlı Türkçesiyle kaleme alınmış 4 metin daha taranmıştır. Bu metinler ses bilgisi, biçim bilgisi ve söz dizimi açısından incelenmiştir. Giriş kısmında; çalışma hazırlanırken izlenen yöntem, kullanılan kaynaklar, Karamanlıların tarihi, edebiyatları hakkında bilgi verilmiş, Karamanlı Türkçesi üzerine daha önce yayımlanmış çalışmalar tanıtılmıştır. Birinci bölümde hem Grek alfabesinin Türkçeye uyarlanışı da değerlendirilmiş, hem de metinlerde görülen ses özellikleri ve ses olayları örneklerle açıklanmıştır. İkinci bölümde sözcük türleri işlevleri ve yapıları bakımından ayrıntılı biçimde ele alınmıştır. Bu bölümde Karamanlı Türkçesinde söz yapımı da ele alınmıştır. Örnek olarak seçilen sözcüklerin türeme biçimleri, köklerin Türkçe mi yoksa diğer dillerden alıntı sözcük mü oldukları üzerinde durulmuştur. Eğer gerekiyorsa, sözcüklerin tarihi Türk dillerinde de bulunup bulunmadıkları, eğer bulunuyorsa hangi biçimlerde bulundukları da belirtilmiştir. Üçüncü bölümde Karamanlı Türkçesinde söz öbekleri ve cümle türleri tasnif edilmiştir. Her kategori için metinlerden örnekler verilmiştir. Bölümler hazırlanırken yöntem olarak çeşitli çalışmalardan yararlanılmıştır.



Anahtar Kelimeler: Karamanlı Türkçesi, gramer, ses bilgisi, biçim bilgisi, söz yapımı, söz dizimi.

Abstract:
In this study, Karamanlides' written language was analysed within the framework of miscellaneous printed texts with the aim of revealing the basic structure of Karamanlidika and its grammatical peculiarities. Karamanlides were Orthodox Christian Turkish-speaking people, who lived in mostly central Asia Minor and İstanbul, until the Exchange of Populations in 1923. They wrote Turkish using Greek alphabet. According to the mentined protocol signed between Turkey and Greece in 1923, Karamanlides were sent to Greece as the other Orthodox Christians who had lived outside Istanbul. Although the first generation of exchanged experienced many difficulties, the next generations got used to this new environment and they have adopted Greek as their primary language. In this study, Hikaye-yi Koroglu (The Story of Koroglu), printed in 1879, was scaned as the main material. Besides, 4 printed texts were also scanned. These texts were under study in terms of phonetics, morphology and syntax. The introduction part includes the presentation of the methodology and sources used this study, the history of Karamanlides and their literature. The studies published previously on this subject was also reviewed. In the first chapter, both the ability of Greek alphabet to express Turkish and the vowel system of Karamanlidika were examined alongside with examples to demonstrate the phonetic properties and events in the sample texts. In the second chapter, the word classes in Karamanlidika were detaily investigated in the terms of their functions and structures. The word formation of Karamanlidika was also dealed in this chapter. I dwelt upon the development of nouns and verbs and derivation ways, the origin of the root words, as to whether they emanate from Turkish or another language. The existence of such words and their forms in historical Turkic languages, if any, was also mentioned. In the third chapter, the various types and characteristics of phrases and sentences in Karamanlidika were classified with excerpts from sample texts. For the arrangment of the chapters, previous studies on Turkish grammar were made use of.



Key Words: Karamanlidika, grammar, phonetic, morphology, word formation,
syntax