Çokuluslu şirketlerde bilgi transferi: Gömülü bağlı kuruluşlar için rol tipolojisi önerisi
Knowledge transfer in multinational companies: Role typology suggestion for embedded subsidiaries
Yazar: ÇİĞDEM BASKICI
Danışman: PROF. DR. AKIN KOÇAK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Bilgi aktarımı = Information transfer ; Rol = Role ; Uluslararası işletmeler = International enterprises ; Yeni ürünler = New products ; Yerleşiklik = Embeddedness ; Çok uluslu sermaye şirketleri = Multinational equity companies

Özet:
Çokuluslu şirketlerin yenilik yapabilmeleri; bilgiyi edinme, entegre etme ve küresel olarak üretmelerine bağlıdır. Bu durum, çokuluslu şirketin yenilik için sınırları dışındaki bilgiye olan gereksinime işaret etmektedir. Çokuluslu şirketin dünya geneline yayılmış bu bilgiye, en azından örtük bilgeye, ulaşması bağlı kuruluşları aracılığıyla mümkün olabilmektedir. Bundan dolayı çokuluslu şirketlerde ürün yeniliğinde bağlı kuruluşların önemi her geçen gün artmaktadır. Artık bağlı kuruluşların yeniliklerin, araştırma ve geliştirmenin esas sağlayıcıları olduğu kabul edilmeye başlanmıştır. Bu çalışmada, bağlı kuruluşların ürün yeniliğine yönelik bilgi transferinde farklı rollere sahip olup olmadıklarının ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda ana merkezi Türkiye'de olan çokuluslu bir şirket üzerinde vaka çalışması araştırması yapılmıştır. Rol tipolojilerinin geliştirilmesinde bilgi transferi ve tarafların gömülmüşlük düzeyleri arasındaki ilişkiler ağ analizi yöntemiyle araştırılmıştır. Bu doğrultuda bağlı kuruluşlar için rol tipolojisi önerisinde bulunulmuştur. Rol tipolojileri bilginin değişim oranı ve dağılım yönü boyutunda tanımlanmıştır. Bu roller Dönüştürücü Aktaran, Dönüştürücü Yayan, Toplayıcı Aktaran ve Toplayıcı Yayan'dır. Ancak ele alınan vaka özelinde yalnızca Dönüştürücü Aktaran ve Toplayıcı Aktaran rolleri tespit edilmiştir.

Abstract:
The capabilitiy of making innovations depends on acquisition, integration and global production of the knowledge. This situation marks a need of the knowledge which lies beyond the borders of the company for innovation. The access of the company to this globally extended knowledge, may only be enabled via its subsidiaries. Thus, the importance of subsidiaries in product innovation for multinational companies has being growing everyday. Now the subsidiaries are being considered as the main suppliers of innovations and research and development activities as well. In this study it was aimed to reveal to whether the subsidiaries have different roles on the basis of knowledge transfer aimed at product innovation. To realised this goal a case study was conducted on a multinational company headquarted in Turkey. The transfer of the knowledge and the levels of embeddedness of parties were investigated through network analysis methods. Consequently, four role typologies were detected for subsidiaries. These are Converter Diffuser, Converter Transmitter, Collector Diffuser and Collector Transmitter. However only Converter Transmitter and Collector Transmitter roles could be determined for this case.