Mevsimlerin ve sigara kullanımının donör red nedenleri üzerine etkisi; Türkiye için ne kadar önemlidir?
The effects of seasons and cigarette smoking on defferal rates of blood donation candidates what is its grade of importance for Turkey
Yazar: İDİL YENİCESU
Danışman: PROF. DR. SABRİ KEMAHLI
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Hematolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Hava sıcaklığı = Air temperature ; Kan donörleri = Blood donors ; Sigara içme = Smoking

Özet:
Bu çalısmada Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Kan Merkezine basvuran kanbağısçılarının sigara tüketimlerinin ve mevsim sıcaklığının tam kan sayımı değerlerive kan bağısçısı ret oranları üzerine etkisi arastırılmıstır.Çalısma Haziran 2008 ? Mart 2009 tarihleri arasında gerçeklestirilmis vedonasyon öncesi rutin olarak alınan tam kan sayım sonuçları değerlendirilmistir.Ankara için günlük sıcaklık değerleri Devlet Meteoroloji Müdürlüğü'nünverilerinden elde edilmistir. Çalısmanın gerçeklestirildiği dönemde Ankara'dasıcaklık değerleri -3 C0 ile 39C0 derece arasında değismistir.Elde edilen verilere ait istatistiksel inceleme SPSS 14.0 ilegerçeklestirilmistir. Gruplar arasındaki non-parametrik değiskenlerindeğerlendirilmesinde ki-kare testi, parametrik değiskenlerin değerlendirilmesinde isestudent-t testi kullanılmıstır. Korelasyon analizi Pearson korelasyon analizi ileyapılmıstır. İkiden fazla grubun parametrik değiskenlerin karsılastırılmasındaAnnova analizi uygulanmıstır.Yaz aylarında bağıs için basvuran kan bağısçılarının eritrosit ve trombositsayılarının, hemoglobin, hematokrit, MCH, MCHC değerlerinin diğerlerine düsükolduğu ancak ret oranını arttırmadığı görülmüstür.Çalısmamızda sigara içen grupta beyaz küre sayılarının hem kadınlarda hemde erkeklerde belirgin olarak yüksek olduğu görülmüstür. Çalısmamızda tümdeneklerde ve ayrı ayrı kadın ve erkeklerde literatür ile benzer sekilde hemoglobindeğerlerinin arttığı gösterilmistir. Aynı zamanda sıcaklık ve cinsiyet sabit tutularaktek basına sigara içiminin erkeklerde ret olasılığını arttırdığı gösterilmistir.Sonuç olarak mevsimlerin Türkiye'de kan bağısçılarının ret oranınıetkilemediği ancak sigara içiminin erkek bağısçılarda ret oranını arttırdığıgörülmüstür.

Abstract:
This study was performed on blood donation candidates, that applied to the bloodcenter of Gazi University Medical School, to evaluate the effects of seasonaltemperature changes and cigarette smoking on complete blood count values anddeferral rates.The study was held between July 2008 and March 2009 in which pre-donationblood samples were evaluated in means of complete blood count values. Dailytemperature values were obtained from data created by the State MeteorologyDirectorate. During the study, temperature values varied between -3 C° and 39 C°.Obtained values were analyzed via the SPSS 14.00 statistical program. Nonparametricvariables were evaluated using the chi-square and the parametricvariables the Student?s-t tests. Correlation analysis was performed via the Pearson?scorrelation analysis. Comparison of more than two groups was done using theAnnova analysis.Blood donation candidates that applied in the summer seasons displayedreduced counts of red blood cells and platelets and lower values of hemoglobin,hematocrite, MCH, MCHC when compared with other seasons. Our study revealeda marked increment of white blood cells in smokers concerning both gender.In our study, increased values of hemoglobin were found in both gender ofsmokers, either analyzed together or seperately, this result is supported by currentliterature.Also, when gender and temperature variables were kept constant, it was seenthat the sole factor of smoking increased the deferral rate in male blood donationcandidates.Finally, it was observed that seasonal changes had no impact on deferral ratesbut smoking increased deferral rates in male blood donation candidates.