İlköğretim okulu yöneticilerinin öğretmenlerin mesleki gelişimine yönelik öğretimsel liderlik davranışları
The Instructional leadership behaviours of primary school administrators in relation to the professionel development of teachers
Yazar: SERAP İNCELER
Danışman: Y.DOÇ.DR. NURİ AKGÜN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
ÖZETİLKÖĞRETİM OKULU YÖNETİCİLERİNİN ÖĞRETMENLERİNMESLEKİ GELİŞİMLERİNE YÖNELİK ÖĞRETİMSEL LİDERLİKDAVRANIŞLARISerap İNCELERYüksek Lisans TeziEğitim Bilimleri BölümüTez Danışmanı: Yrd. Doç. Nuri AKGÜNHaziran - 2005, xii + 146 sayfaBu araştırmanın amacı; ilköğretim okulu yöneticilerinin, öğretmenlerinmesleki gelişimlerine yönelik öğretimsel liderlik davranışlarını ne derecegerçekleştirdiklerini belirlemek ve önerilerde bulunmaktır.Araştırma nicel olarak tasarlanmış ve betimsel yöntem kullanılmıştır.Araştırmaya ilişkin veriler; Bolu ili merkezinde bulunan 29 ilköğretim okulu, buokullarda görev yapan 25 ilköğretim okulu yöneticisi, ilköğretim okullarındagörev yapan 458 öğretmeni ve Bolu ilinde görev yapan 19 ilköğretimmüfettişinin görüşlerinden oluşmaktadır.Araştırmaya ilişkin bulgularda şu sonuca ulaşılmıştır:Tüm katılımcıların görüşlerine bakıldığında; yöneticileri beş boyuta ilişkindavranışları ?her zaman? yerine getirdiklerini belirtmişlerdir. Öğretmenlere göreyöneticiler, beş boyuta ilişkin davranışları ?çoğu zaman? yerine getirdiklerini,ifade etmişlerdir. İlköğretim müfettişleri yöneticilerin; ?Zaman Ayırma? ve?Haber Verme ve Teşvik Etme? boyutlarında ?çoğu zaman?, diğer boyutlardakidavranışları ise ?nadiren? yerine getirdiklerini ifade etmişlerdir. Deneklerin herboyuta ilişkin görüşlerinin toplam ortalaması dikkate alındığında ,Tablo 7'de(s:84)'de görüldüğü gibi yöneticilerin, öğretmenlerin mesleki gelişimlerineilişkin öğretimsel liderlik davranışlarını ( X =2,97) ile ?çoğu zaman? yerinegetirdikleri görülmektedir.İlköğretim okulu yöneticileri, öğretmenlerin mesleki gelişimlerineyönelik öğretimsel liderlik davranışlarını ?çoğu zaman? yerine getirmelerinerağmen; boyutlara ilişkin davranışlarda özellikle; ?Mesleki Gelişme Ortamı?,?Haber Verme ve Teşvik Etme? ve ?Zaman Ayırma? boyutlarında daha etkilioldukları görülmektedir. ?Hizmet İçi Eğitim? ve ?Kaynak Sağlayıcı ve KaynakKişi? boyutlarında ise düşük düzeyde yeterliliklerinin olduğu görülmektedir.İlköğretim okulu yöneticilerinin öğretmenlerin mesleki gelişimlerineyönelik öğretimsel liderlik davranış boyutlarını (Zaman Ayırma, Haber Vermeve Teşvik Etme, Hizmet İçi Eğitim, Kaynak Sağlayıcı ve Kaynak Kişi, MeslekiGelişme Ortamı) yerine getirme düzeylerine ilişkin ilköğretim müfettişi,ilköğretim okulu yöneticisi ve öğretmenlerin görüşleri arasında beş boyutta farkolduğu tespit edilmiştir. Yönetici ve öğretmen görüşlerinin genel olarakbirbirlerine yakın oldukları görülürken müfettiş görüşlerinin yönetici veöğretmen görüşlerinden farklı yönde ifade edildiği görülmektedir.İlköğretim okulu yöneticilerinin öğretmenlerin mesleki gelişimlerineyönelik öğretimsel liderlik davranışlarını yerine getirme düzeylerine ilişkin;müfettiş, yönetici, öğretmen görüşlerinde, demografik özellikler (yaş, cinsiyet,öğrenim durumu, mesleki kıdem, müfettişlik kıdemi, yöneticilik kıdemi, branş)açısından fark olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar kelimeler: Okul Yöneticisi, Mesleki Gelişim DavranışBoyutları ve Öğretimsel Liderlik Davranışları.

Abstract:
ABSTRACTTHE INSTRUCTIONAL LEADERSHIP BEHOVIOURS OF PRIMARYSCHOOL ADMINISTRATORS IN RELATION TO THEPROFESSIONAL DEVELOPMENT OF TEACHERSSerap İNCELERM. A. ThesisDepartment of Educational SciencesSupervisor: Assist. Prof. Dr. Nuri AKGÜNJune-2005, xii + 146 pages.The aim of this study is to examine to what extend the primary schooladministrators actualise their instructional leadership behaviours in relation tothe professional development of teachers.The study was designed in the form of a quantitative study, and duringthe study, the descriptive method was used. During the study, the data werecollected from (n=25) primary school administrators, (n=458) classroom andsubject matter teachers, and (n=19) primary school inspectors who have beenworking at 29 primary schools located in the city center of Bolu.As a result of the analysis of the data collected, the followings werefound.When the perceptions of the subject were examined, the administratorsstated that they often actualise the behaviours on five dimensions. SimilarlyAccording to primary school teachers, the administrators generally actualise thefive dimensions.Primary school inspectors stated that primary school administrators oftenactualise ?Allocating Time?, ?Informing and Motivating? dimensions, and theystated that they rarely actualise the behaviours mentioned in other dimensions.When the mean scores of subjects in relation to each dimension were considered,the administrators ?often? actualise their instructional leadership roles ( X =2.97)in relation to the professional development of teachers.Although primary school administrators often actualise their instructionalleadership rollers, they are more effective especially in behaviours related to thedimensions of: ?Professional Development Environment?, ?Informing andMotivating?, ?Allocating Time?. They rarely actualise the behaviours related tothe following dimensions, as: ?Inservice Training?, ?Supplier and ResourcePerson?.When the perceptions of primary school inspectors, primary schooladministrators and primary school teachers were examined, in relation to thedimensions of ?Allocating Time?, ?Informing and Motivating?, ?InserviceTraining?, ?Supplier and Resource Person? and ?Professional DevelopmentEnvironment?, meaningful difference were observed among the there groups.Although the perceptions of administrators and teachers were generally similar,the perceptions of inspectors were different from the perceptions ofadministrators and teachers.When the perceptions of primary school administrators, primary schoolinspectors, and primary school teachers were examined, no meaningfuldifferences were found in relation to the instructional leadership roles of primaryschool administrators considering on the professional development of primaryschool teachers in terms of their demographic characteristics (age, gender, levelof schooling, years of experience in teaching, years of experience as aninspector, years of experience as an administrator, the subject matter)Key Words: Primary School Administrator, Professional DevelopmentBehaviour Dimensions, Instructional Leadership Behaviours.