Trabzon zerdava köpekleri'nin kökeni, bazı morfolojik ve fizyolojik özelliklerinin incelenmesi
Examination of origin, some morphological and physiological characteristics of Trabzon zerdava dogs
Yazar: BEKİR SÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. CAFER TEPELİ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Trabzon Zerdava Köpeği, Trabzon'un özellikle Vakfıkebir, Maçka, Yomra, Tonya ve Merkez ilçelerinin köylerinde yetiştirilmektedir. Bu proje, halk elinde yetiştirilen Zerdava Köpek'lerinin kökeni, bazı morfolojik ve fizyolojik özelliklerini incelenmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. 
Araştırmada morfolojik özelliklerinin belirlenmesi için çeşitli yaşlardaki toplam 74 adet Zerdava köpeğinden, cidago yüksekliği (CY), sağrı yüksekliği (SY), beden uzunluğu (BU), göğüs genişliği (GG), göğüs derinliği (GD), göğüs çevresi (GÇ), baş çevresi (BÇ), baş uzunluğu (BU), yüz uzunluğu (YU), kuyruk uzunluğu (KU), Kuyruk Beyaz Kısım Uzunluğu (KBKU) gibi 11 farklı beden ölçüsü alınmıştır. Erişkin erkek Zerdava köpeklerinde CY, SY, BU, GG, GD, GÇ, BÇ, BU, YU, KU ve KBKU sırasıyla 49.40 cm, 48.03 cm, 50.79 cm,  15.68 cm, 19.49 cm, 59.28 cm, 39.97 cm, 21.03 cm, 9.03 cm, 29.60 cm ve 7.96 cm olarak belirlenmiştir. Erişkin dişi Zerdava köpeklerinde CY, SY, BU, GG, GD, GÇ, BÇ, BU, YU, KU ve KBKU sırasıyla 47.63 cm, 46.20 cm, 49.86 cm, 14.36 cm, 18.57 cm, 56.72 cm, 35.82 cm, 20.81 cm, 8.91 cm, 28.56 cm ve 7.95 cm olarak ölçülmüştür. Köpeklerin kökeni, bazı morfololojik ve fizyolojik özelliklerinin belirlenmesi için yetiştiricilere anket uygulanmıştır. Morfolojik özelliklerin verilerinin değerlendirilmesinde Genel Doğrusal Model uygulanmıştır. Anket verilerinin değerlendirilmesin de ise tanımlayıcı istatistik ve ki kare testi kullanılmıştır. 
Araştırma sonuçlarına göre Zerdava köpeğinin, İskit Türklerinden köken almış olabileceğini ancak ırk özelliklerini Doğu Karadeniz Bölgesinde elde ettiğini, av ve bekçi amaçları dışında da kullanılabileceği söylenebilir.

Abstract:
Trabzon Zerdava Dog is bred in the villages of Trabzon's Vakfıkebir, Maçka, Yomra, Tonya and Central districts. This project was carried out to examine the origin, some morphological and physiological characteristics of Zerdava Dogs raised in the hands of the people.
In order to determine the morphological characteristics of the study, 11 different body measurements 74 Zerdava dogs of various ages such as shoulder height (SH), rump height (RH), body length (BL), chest width (CW), chest depth (CD), chest circumference (CC), head circumference (HC), head length (HL), face length (FL), tail length (TL), Tail White Region Length (TWRL) were taken. In adult male Zerdava dogs, SH, RH, BL, CW, CD, CC, HC, HL, FL, TL, TWRL were measured 49.40 cm, 48.03 cm, 50.79 cm,  15.68 cm, 19.49 cm, 59.28 cm, 39.97 cm, 21.03 cm, 9.03 cm, 29.60 cm and 7.96 cm, respectively. In adult female Zerdava dogs SH, RH, BL, CW, CD, CC, HC, HL, FL, TL, TWRL were determined 47.63 cm, 46.20 cm, 49.86 cm, 14.36 cm, 18.57 cm, 56.72 cm, 35.82 cm, 20.81 cm, 8.91 cm, 28.56 cm and 7.95 cm, respectively. A questionnaire was applied to the breeders to determine the origin of the dogs and some morphological and physiological characteristics. General Linear Model was applied to evaluate the data of morphological features. Descriptive statistics and chi-square test were used to evaluate the survey data.
According to the results of the study, it can be said that the Zerdava dog may have originated from Scythian Turks, but gained its breed characteristics in the Eastern Black Sea Region and can be used for hunting, guarding and other purposes.