Hatay sorununun İzmir basınında yansımaları (1936-1939)
The reflections of Hatay issue in İzmir press (1936-1939)
Yazar: ADEM BUDAK
Danışman: PROF. DR. NURETTİN GÜLMEZ
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Basın = Press ; Basın tarihi = Press history ; Cumhuriyet tarihi = Republic history ; Gazeteler = Newspapers ; Hatay = Hatay ; Hatay sorunu = Hatay problem ; Yazılı basın = Written press ; İzmir = Izmir ; İzmir basını = İzmir press

Özet:
"Hatay Sorununun İzmir Basınında Yansımaları (1936-1939)" adlı tez çalışmasında
uluslararası platformlarda Sancak, Atatürk'ün deyimiyle Hatay olarak adlandırılan bölgenin
uzun yıllar süren mücadeleler sonrasında anavatana katılma serüveninin İzmir basınında
nasıl ele alındığı anlatılmıştır. Hatay Sorunu, 1936 yılında uluslararası bir mesele olarak
ortaya çıkmış ve 1939 yılında bölgenin Türkiye'ye kesin bir şekilde katılmasıyla sona
ermiştir. Bundan dolayı bu çalışmada zaman aralığı olarak 1936-1939 arası alınmıştır.
 Eski ve yeni başkentlerimiz olan İstanbul ve Ankara gazeteleriyle kıyaslanabilecek
derecede İzmir gazeteleri Hatay Sorunu'nu sahiplenmiştir. Gazetelerde konuyla ilgili
yapılan haberlerde yansıtılan bakış açılarını, makalelerde gelişmelerin ele alınış biçimlerini,
gazetelerin kamuoyunun dikkatini bölgeye çekme konusundaki gücü, sorunun hem ulusal
hem de Avrupa basınını kapsayacak boyutta takip edilip edilmediğinin saptanması başlıca
hedefler olmuştur.
 Yöntem olarak 1936-1939 yılları arasında İzmir'de çıkan Anadolu, Yeni Asır ve
Halkın Sesi gazeteleri taranmış, bunların bir bölümü dijital ortama aktarıldığından bazı
makalelerin incelenmesinde güçlük yaşanmıştır. Bazı haberler sayfalar yıpranmış olduğu
için okunamamıştır.
 Giriş bölümünde; Birinci Dünya Savaşı'nda kaybedilen ve 1921 yılında imzalanan
Ankara Antlaşması'yla bu onaylanan kayıp Sancak bölgesinin, 1936 yılında atılan
diplomatik adımlar sonucunda uluslararası bir mesele haline getirilmesine kadar geçen
sürede yaşanan olaylara değinilmiştir. Birinci bölümde; Fransa'nın 1936 yılında Suriye ile
imzaladığı antlaşmanın ardından Sancak'ın Suriye'ye verilmesine karşı çıkan ve Avrupa'da
artan gerginliklerden yararlanmak isteyen Türkiye'nin konuyu Milletler Cemiyeti'ne
götürüp oradan Hatay'la ilgili "ayrı bir varlık" şeklinde ifade edilen müstakil bir idare kararı
çıkarması ele alınmıştır. İkinci bölümde; müstakil bir devlet yaratılması için yapılan
çalışmalar ve Fransa'nın çeşitli yollarla bunu sabote etme girişimleri incelenmişti. Üçüncü
bölümde ise; Fransa'nın gittikçe artan Alman tehdidi karşısında Türkiye ile ilişkilerini
düzeltme kararı alması ve bu kapsamda hem Hatay Devleti'nin kurulması hem de ikili
antlaşmalar eşliğinde Hatay'ın anavatana katılma süreci İzmir basınının penceresinden ele
alınmıştır.
 Anahtar Kelimeler: Hatay, Sancak, Fransa, Ankara, Manda, Suriye, Türkiye.

Abstract:
In the thesis study called "The Reflections Of Hatay Issue In Izmir Press (1936-
1939)" it is aimed to explained the adventure of merging the region called Sandjak at
international platforms and Hatay as Atatürk referred to ,with homeland and how this was
handled in İzmir press. Hatay issue appeared as an international problem in 1936 and ended
in 1939 with the absolute merger of the area to Turkey. For this reason the years between
1936 and 1939 were taken into consideration in this study.
İzmir Press embraced the issue at a degree that can be compared to our current and
previous capital cities' press did. Point of views reflected in the news about the issue in the
newspapers, how progresses handled in the articles, the power of the newspapers on drawing
public attention to the area, determining whether the problem was pursued in both national
and in the scope of including European press have been the primary aims. The newspapers
Anadolu, Yeniasır and Halkın Sesi published in İzmir from 1936 to1939 were examined.
Since some of them weren't transposed to the digital networks properly, there were massive
difficulties in reviewing those articles. In the rest some of the news couldn't be read because
the pages are damaged. All of the determinations about the study are presented in the
conclusion.
In the introductory chapter; events were mentioned from the time we lost Sandjak
Region in World War I and accepted this by the Ankara Treaty we signed in 1921 to 1936
when this was made an international issue as a result of diplomatic contacts. In the first
chapter; it is mentioned that after the ceasefire agreement that France and Syria signed in
1936, Turkey was against the idea of Sancak were to given Syria and escalating the issue to
League of Nations by taking advantage of the increasing tension in Europe, having the issue
of decision on Hatay mentioned as " separate entity" ; in the second chapter the studies
executed in order to create a sovereign government and Frances attempts to sabotage that
by various ways and besides that decision to improve relationship with Turkey in the fear
of raising German treat and foundation of Hatay State in this scope were covered and in the
final chapter the merging process of Hatay to the homeland and in accompany with bilateral
treaties were covered from the İzmir Press's point of view.
KEY WORDS: Hatay, Sandjak, France, Ankara, Mandate, Syria, Turkey.