Prematüre bebeklerde anne ve baba kanguru bakımının yenidoğan ve ebeveyn sonuçlarına etkisi: Randomize çapraz çalışma
The effect of mother and father kangaroo care newborn and parent outcomes in premature infants: A randomized cross over study
Yazar: BÜŞRA YAHŞİ ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. FATMA TAŞ ARSLAN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma, anne ve baba kanguru bakımının prematüre bebeğin fizyolojik parametreler, konfor ve ebeveynlerin memnuniyet ve stres düzeyleri üzerine etkisini belirlemeyi amaçlamaktadır.
Araştırma deneysel tasarımda randomize çapraz çalışma deseninde planlandı. Çalışma, Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi yenidoğan yoğun bakım ünitesinde gerçekleştirildi. Veriler Nisan-Ekim 2023 tarihleri arasında 19 prematüre yenidoğan ve ebeveynlerinden toplandı. Anne kanguru bakımı (n =19) ve baba kanguru bakımı grupları (n =19) randomizasyon yöntemi ile atandı. Veri toplama aracı olarak Fizyolojik Parametreler Takip Formu, Yenidoğan Konfor Davranış Ölçeği, Ebeveyn Memnuniyet Ölçeği ve YYBÜ Anne-Baba Stres Ölçeği kullanıldı. İstatistik analizlerde grup ve zamana göre normal dağılan nicel verilerin karşılaştırılmasında genelleştirilmiş mixed ANOVA kullanıldı ve Bonferroni testi ile incelendi. Grup ve zamana göre normal dağılmayan nicel verilerin karşılaştırılmasında Robust mixed ANOVA kullanıldı ve etki büyüklükleri kısmi eta kare ile incelendi. İstatiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alındı.
Kanguru bakım uygulamasının, zamana göre bebeklerin vücut sıcaklığı (F=9,095, p<0,001, η2=0,144) ve oksijen satürasyonu (F=5,228, p=0,010, η2=0,227) ölçümleri üzerine etkisinin anlamlı olduğu görüldü. Anne kanguru bakımı, baba kanguru bakımına göre bebeklerin solunum (F=8,814, p=0,005; η2=0,156) değerleri üzerine etkisinin anlamlı olduğu görüldü. Anne kanguru bakımı baba kanguru bakımına göre; bebeklerin konfor puanının grup (F=7,700, p=0,008, η2=0,140) ve zaman üzerine (F=42,933, p<0,001, η2=0,706) etkisinin anlamlı olduğu saptandı. Baba kanguru bakımı anne kanguru bakımına göre ebeveyn memnuniyet puanının grup (F=14,041, p=0,001, η2=0,287) ve zaman üzerine (F=8,971, p=0,005, η2=0,200) etkisinin anlamlı olduğu belirlendi. Anne /baba kanguru bakımının stres puanın zamana göre etkisinin (F=9,564, p=0,004, η2=0,210) anlamlı olduğu görüldü.
Çalışma sonuçları, kanguru bakımında grup ayırmaksızın zamana göre prematüre bebeklerin vücut sıcaklığı ve oksijen satürasyon ölçüm ortalamaları üzerine etkili olduğu bulundu. Gruplara göre, kanguru bakımı uygulanan annelerin bebeklerinde solunum sayısı ve konfor puan ortalamaları üzerine etkili olduğu görüldü. Ayrıca grup ayırmaksızın kanguru bakımının zamana göre konfor puanları üzerine etkili olduğu belirlendi. Kanguru bakımının gruplara göre baba kanguru bakımı lehine memnuniyet puan ortalamaları üzerine etkili olduğu saptandı. Kanguru bakımında grup ayırmaksızın zamana göre memnuniyet ve anne-baba stres puanları üzerine etkili olduğu belirlendi.  Anne ve Baba kanguru bakım uygulamasının bebeğin klinik sonuçlarını iyileştirmede faydalı olduğu ve yanı sıra baba kanguru bakım uygulamasının ebeveyn memnuniyeti üzerine olumlu etkileri olduğu söylenebilir.
Anahtar Sözcükler: Hemşire, Kanguru bakımı, Konfor, Prematüre, Stres.

Abstract:
This research aims to determine the effect of mother and father kangaroo care on the premature infant's physiological parameters, comfort, and parents' satisfaction and stress levels.
The research was planned in an experimental design with a randomized crossover study design. The study was carried out in the neonatal intensive care unit of Selçuk University Faculty of Medicine Hospital. Data were collected from 19 premature newborns and their parents between April and October 2023. Mother kangaroo care (n = 19) and father kangaroo care groups (n = 19) were assigned by randomization method. Physiological Parameters Follow-up Form, Newborn Comfort Behavior Scale, Parental Satisfaction Scale and NICU Parental Stress Scale were used as data collection tools. In statistical analyses, generalized mixed ANOVA was used to compare normally distributed quantitative data by group and time and was examined with the Bonferroni test. Robust mixed ANOVA was used to compare quantitative data that were not normally distributed by group and time, and effect sizes were examined with partial eta squared. Statistical significance level was taken as p<0.05.
It was observed that the effect of kangaroo care application on infants' body temperature (F=9.095, p<0.001, η2=0.144) and oxygen saturation (F=5.228, p=0.010, η2=0.227) measurements was significant over time. It was observed that mother kangaroo care had a significant effect on babies' respiratory (F=8.814, p=0.005; η2=0.156) values compared to father kangaroo care. It was determined that the effect of infants' comfort scores on group (F=7.700, p=0.008, η2=0.140) and time (F=42.933, p<0.001, η2=0.706) was significant compared to mother kangaroo care and father kangaroo care. It was determined that the effect of parental satisfaction score on group (F=14.041, p=0.001, η2=0.287) and time (F=8.971, p=0.005, η2=0.200) compared to father kangaroo care versus mother kangaroo care was significant. The effect of mother/father kangaroo care on stress score over time was found to be significant (F=9.564, p=0.004, η2=0.210).
The study results found that kangaroo care was effective on the body temperature and oxygen saturation measurement averages of premature infants according to time, regardless of group. According to the groups, it was seen that kangaroo care had an effect on the respiratory rate and comfort score averages of their infants. In addition, it was determined that kangaroo care was effective on comfort scores over time, regardless of group. It was determined that kangaroo care had an impact on the satisfaction score averages in favor of father kangaroo care according to the groups. It was determined that kangaroo care had an effect on satisfaction and parent stress scores according to time, regardless of group. It can be said that the mother and father kangaroo care application is beneficial in improving the clinical results of the infant, and also the father kangaroo care application has positive effects on parental satisfaction.
Key Words: Comfort, Kangaroo care, Nurse, Premature, Stress.