Çevre eğitimi konulu STEM etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin çevre sorunlarına yönelik tutumları, STEM algıları ve öğrenme sorumluluklarına etkisi ile bilişsel yapıları ve görüşlerinin incelenmesi
Investigation of the effect of STEM activities on environmental education on middle school students' attitudes towards environmental problems, STEM perceptions and learning responsibilities, and their cognitive structures and opinions
Yazar: GÖZDE BULUT
Danışman: DOÇ. DR. HANDAN ÜREK
Balıkesir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Doğal çevre = Natural environment ; Ekolojik çevre = Ecological environment ; Sürdürülebilir çevre = Sustainable environment ; İnsan-çevre etkileşimi = Human-environment interaction

Özet:
Bu araştırmada, çevre eğitimi konusunda uygulanan STEM etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin çevre sorunlarına yönelik tutumları, öğrenme sorumlulukları ve STEM algılarına etkisini belirleyip öğrencilerin STEM'e yönelik bilişsel yapılarındaki değişimin ve etkinliklere yönelik görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda, tasarım temelli öğrenme yaklaşımına göre planlanan çevre konulu beş STEM etkinliği, 2023–2024 eğitim öğretim yılı birinci yarıyılında Türkiye'nin batısında yer alan bir köy ortaokulunda öğrenim gören 12 yedinci sınıf öğrencisine uygulanmıştır. Araştırma,  karma araştırma desenlerinden eş zamanlı çeşitleme desenine göre yürütülmüştür. Araştırmanın nicel verileri, ön test ve son test şeklinde uygulanan "Çevre Sorunlarına Yönelik Tutum Ölçeği", "STEM Algı Testi" ve "Öğrenmeye Yönelik Sorumluluk Ölçeği" ile toplanırken nitel verileri ise "Kelime İlişkilendirme Testi" ve "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" yardımıyla toplanmıştır. Elde edilen nicel veriler SPSS 22.0 programı aracılığıyla, ilişkili örneklemler için t-testi ile karşılaştırılırken, nitel verilerin analizi betimsel analiz ve içerik analizi yardımıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre yapılan etkinlikler sonucunda  öğrencilerin çevre sorunlarına yönelik tutumlarında, STEM algılarında ve öğrenme sorumluluklarında olumlu yönde anlamlı farklılıklar belirlenmiştir. Ayrıca, uygulanan etkinliklerin öğrencilerin STEM'e yönelik bilişsel yapılarını geliştirdiği tespit edilmiştir. Yapılan görüşmeler sonucunda ise öğrencilerin doğaya karşı farkındalıklarının arttığı, öğrencilerin eğlenerek çeşitli bilgi ve beceriler kazandıkları belirlenmiştir. Gelecekte, çevre konusunda güncel sorunlara ilişkin benzer etkinlikler tasarlanarak bu etkinliklerin uygulamasının farklı sınıf seviyelerindeki öğrenciler ile gerçekleştirilmesi önerilmektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the effects of STEM activities applied in environmental education on middle school students' attitudes towards environmental problems, learning responsibilities, STEM perceptions in addition to their cognitive structures  and opinions. In this context, five environment-themed STEM activities were developed according to designed-based learning approach and applied to 12 seventh grade students studying in a countryside middle school in the west of Turkey in the first semester of the 2023-2024 academic year. The research was conducted according to the concurrent triangulation design from mixed research designs. While the quantitative data of the research were collected with the "Attitude Scale towards Environmental Problems", "STEM Perception Test" and "Responsibility for Learning Scale" applied in the form of pre-test and post-test, qualitative data were collected with the help of "Word Association Test" and "Semi-structured Interview Form". The quantitative data obtained were compared with the t-test for related samples through the SPSS 22.0 program, and the analysis of the qualitative data was carried out with the help of descriptive analysis and content analysis. According to the findings, the activities carried out had positive effects on the students' attitudes towards environmental problems, STEM perceptions and learning responsibilities. In addition, it was detected that the applied activities improved the cognitive structures of the students for STEM concept. Also, as a result of the interviews, it was determined that the students' awareness of nature increased and the students gained various knowledge and skills while having fun during the activity implementations. It is recommended that similar activities might be designed to address current environmental problems and applied to the students at different grade levels in the future.