Atatürk Dönemi Türk- Afgan ilişkileri
Relations between Turk- Afghan during the Ataturk period
Yazar: NOOR MOHAMMAD İBRAHİMİ
Danışman: DOÇ. DR. SOYALP TAMÇELİK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Afganistan = Afghanistan ; Atatürk Dönemi = Atatürk Period ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türk-Afgan ilişkileri = Turkish-Afghan relations ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası iş birliği = International cooperation

Özet:
Bu tezin amacı; Atatürk dönemi Türk- Afgan ilişkilerinin boyutunu incelemek ve aynı zamanda, modern Afganistan'ın kurucusu sayılan Amanullah Han'ın özellikle 1919-1929 yılları arasındaki döneme olan etkileri çok yönlü olarak ortaya konulmuştur. Özellikle meşrutiyetçi ve istiklal talep gençlerden hayatı boyunca edindiği arkadaşlıklardan dolayı Türklerle güçlü bağlantılar kurmaya çalışan Amanullah Han Türklerin modernleşme fikirlerine karşı duymuş olduğu hayranlıkla, Afganlılık ideali etrafında bir ulusal bilinç yaratılmasını ve Afganistan'ın çağdaş bir ulus devlet olarak uluslararası politikada yerini almasını hedeflemiş, hükümdar olduğu süre içerisinde bulunduğu coğrafya'ya çağdaşlaşma maksadıyla yapmış olduğu faaliyetler ile Türk milleti ile Afgan milleti arasındaki dostluk köprüsünün kurulmasına yapmış olduğu katkılar tarihsel süreçte incelenmiştir. Amanullah Han'ın girişim ile kurulan dostluk köprüsü, Amanullah Han ve Mustafa Kemal Atatürk'ün kişilikleriyle daha da ileri noktalara taşınmış ve Türkiye ile Afganistan eş zamanlı olarak kalkınma ve ilerleme yolunda girişimlere başlamışlardır. Amanullah Han dan sonra Afganistan tahtına çıkan  Mohammad Nadir Şah ve oğlu Mohammad Zahir Şah Türkiye ve Atatürk'ün Afganistan için önemini bilen Nadir Şah, tıpkı Amanullah Han gibi ülkenin refahı ve gelişmesi adına Türkiye Cumhuriyeti ile dostane ilişkiler sürdürmenin önemini anlamış durumdadır. Bu doğrultuda Türkiye ile iletişim kurmak için büyük bir çaba içinde olur. Sonuç olarak, birinci kaynaklardan da istifade edilerek tamamlanan çalışmanın, Afganistan ve Türkiye toplumlarında günümüzde yaşanan dönüşüm sürecini daha iyi anlamak ile Afganistan'da ortaya çıkan yeni gelişmeler karşısında Türkiye yeniden Mustafa Kemal Atatürk dönemi dış politikaya dönmesi ve başta Afganistan olmak üzere bölge ülkeleri ile yakınlaşma içine girmesi gerekmektedir.

Abstract:
The aim of this thesis is to study and bold the relationship between Afghanistan and Turkey in the period of Atatürk and including that as a modern founder of Afghanistan Amanullah khans period espiacıally between 1919-1929 effects have been demonstrated  almost in a versatile. The constitutionalists and youths which demand independence,   especially  Amanullah khans life gained friendships due Turks all of them strongly encouraged him to make a batter relationships with Turkey. And the  Turkish modernization ideas  that have heard Like a admiration, at the other hand  Afghan's ideals around the national consciousness creation  Afghanistan, as a modern nation-state and the  international politics take a appropriate place has been targeted. During his monarch where  the geography is made for the purpose of modernization  with activities and establishment among the Turkish nation with the    Afghan nation have made a bridge of friendship, all this additives studied in a historical process.Amanullah Khan's initiatives and their contribution to the friendship bridge, Amanullah Khan and Ataturk moved to a  higher points on the personality  point of views, Turkey and Afghanistan simultaneously  have begun initiatives  for development and progress.Afghanistan after Amanullah Khan's  who ascended the throne '' Mohammad Nadir Shah'' and his son'' Mohammad Zahir Shah ''Turkey and Ataturk's importance  for Afghanistan knows  and continued as the same like Amanullah Khan in point of  country's welfare,development view and both country  the Republic of Turkey  and Afghanistan Continent there friendly relations.In this direction Ataturk's Turkey would be in a great effort to communicate with it. As a result the first form of several sources by exploiting the completion of the research,both communities of Turkey and Afghanistan today the transformation process for  a  batter understand, Afghanistan with her new developments merging across the Turkey with re-Atatürk period foreign policy of rotation and especially Afghanistan, including countries in the region is required for a rapprochements.