Pozitif psikolojik sermaye, örgüt depresyonunu etkiler mi? Sağlık kurumu örneği
Does positive psychological capital affect organizational depression? Health institution example
Yazar: ÜMMÜHAN YALÇINER
Danışman: PROF. DR. ŞERİFE DİDEM KAYA
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Bireyler kendi geleceği ve toplumun geleceği için olumlu bir atmosfer içinde bulunmalı aynı zamanda olumlu bir atmosfer yaratmalıdır. Pozitif psikolojik sermaye, kişilerin işyerinde performansını iyileştirmek ve onları olumlu yönde desteklemek için olan potansiyeli etkin bir şekilde yönetebilmek adına psikolojik potansiyelin incelenmesi ve uygulanmasıdır. Örgüt depresyonu, örgütteki bireylerin umutsuz bir havaya bürünmeleri, bireylerin geleceği planlayamaması ya da yetersiz kalınması, bulunduğu durumdan çıkamama hali ve örgüte yayılmış bir hareketsizlik halidir. Bu araştırma ile  Selçuk Tıp Fakültesi Hastanesi'nde hizmet vermekte olan sağlık kurum çalışanlarının pozitif psikolojik sermaye düzeylerinin örgüt depresyonu üzerindeki etkisinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Pozitif psikolojik sermayenin örgüt depresyonu üzerindeki yordayıcı etkisini incelemek için Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) kullanılmıştır. Araştırma verileri Temmuz 2023/ Şubat 2024 tarihleri arasında toplanmıştır. Araştırmanın evrenini 1848 sağlık kurum çalışanı oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemi 384 sağlık kurum çalışanı [hekim, hemşire/ ebe, diğer sağlık çalışanı (teknisyen, laborant, diyetisyen, fizik tedavi teknisyeni, acil tıp teknisyeni vb.) ve idari personel] oluşturmaktadır. Veri toplama araçları; Kişisel Bilgi Formu, Pozitif Psikolojik Sermaye Ölçeği [Luthans ve arkadaşları (2007) tarafından geliştirilen psikolojik sermaye ölçeği Türkçe diline Tösten ve Özkan (2014) tarafından uyarlanmıştır], Örgüt Depresyonu Ölçeği'nden [Sezer (2011) tarafından geliştirilerek geçerlik ve güvenirlik analizi yapılmıştır] oluşmaktadır. Çalışmanın yürütülmesinde etik izin, kurum izni ve bilgilendirilmiş gönüllü yazılı onam alınmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, güvenirlik, Pearson korelasyon ve YEM analizi yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini yaşları 22 ile 58 arasında değişen (Ort = 31.72±5.98) 217'si (% 56.5) kadın olmak üzere toplam 384 katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcıların %42.4 lisans mezunudur.41 yaşının üzerindeki katılımcıların örgüt depresyonu ortalamalarının 20-30 ve 31-40 yaş aralığındaki katılımcılardan anlamlı olarak daha yüksek olduğu görülmüştür (p<0.05). Lise düzeyindeki katılımcıların pozitif psikolojik sermaye düzeylerinin lisans ve lisansüstü düzeyde eğitim alanlardan anlamlı olarak daha yüksek olduğu görülmüştür (p< 0.05). İdari birim personelinin örgüt depresyonu düzeyinin hekim, hemşire /ebe ve diğer sağlık çalışanlarından anlamlı olarak daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (p< 0.05). Sağlık kurum çalışanlarının pozitif  psikolojik sermayesindeki her bir birimlik artış, örgüt depresyonunda %11'lik bir değişimi açıklamaktadır. Sağlık kurum çalışanlarının pozitif psikolojik sermaye düzeyi artıkça örgüt depresyon düzeyi azalmaktadır. Dolayısıyla sağlık kurum çalışanlarının örgüt içi pozitif psikolojik sermayelerinin geliştirilmesi ve örgüt depresyonunun azaltılmasına yönelik örgüt kültürünün oluşturulması önerilmektedir.

Abstract:
Individuals  need to both exits in and contribute to a positive atmosphere for their own and society's future. Positive psychological capital refers to the study and application of psychological resources to enhance workplace performance and provide positive support to employees. Organizational depression is the state of individuals in the organization assuming a hopeless atmosphere, individuals not being able to plan for the future or being inadequate, not being able to get out of the situation they are in, and a state of inactivity spread throughout the organization. The aim of this study is to determine the effect of positive psychological capital levels of healthcare institution employees serving in Selçuk Medical Faculty Hospital on organizational depression.Structural Equation Modeling (SEM) was used to examine the predictive effect of positive psychological capital on organizational depression.The research data were collected between July 2023/February 2024. The population of the study is 1848 healthcare institution employees. The study sample consists of 384 healthcare institution employees [physician, nurse/midwife, other healthcare professional (technician, laboratory assistant, dietician, physical therapy technician, emergency medical technician, etc.) and administrative staff]. Data collection tools consist of Personal Information Form, Positive Psychological Capital Scale [psychological capital scale developed by Luthans et al. (2007) was adapted to Turkish by Tösten and Özkan (2014)], Organizational Depression Scale [developed by Sezer (2011) and validity and reliability analysis was performed]. Ethical permission, institutional permission and informed written consent were obtained in the conduct of the study. Descriptive statistics, reliability, Pearson correlation and SEM analysis were performed in the analysis of the data.The study sample consisted of a total of 384 participants, 217 (% 56.5) of whom were female, between the ages of 22 and 58 (Mean = 31.72±5.98). 42.4% of the participants had a bachelor's degree. It was observed that the organizational depression averages of the participants over the age of 41 were significantly higher than the participants between the ages of 20-30 and 31-40 (p< 0.05). It was observed that the positive psychological capital levels of the participants at the high school level were significantly higher than those with undergraduate and graduate levels of education (p< 0.05). It was determined that the organizational depression level of the administrative unit personnel was significantly higher than that of physicians, nurses/midwives and other healthcare professionals (p< 0.05). Each unit increase in the positive psychological capital of healthcare institution employees explains an 11% change in organizational depression. As the positive psychological capital level of health institution employees increases, the level of organizational depression decreases. Therefore, it is recommended to develop the positive psychological capital of health institution employees within the organization and to create an organizational culture to reduce organizational depression.