Birleştirilmiş sınıflı ilkokul 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin Türkçe dersinde konuşma becerilerinin karikatürler yoluyla geliştirilmesi: Bir eylem araştırması
Improving multigrade classroom 3rd and 4th grade students' speaking skills in Turkish courses by means of cartoons: An action research
Yazar: CEREN DURAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMEL GÜVEY AKTAY ; DOÇ. DR. OĞUZHAN KURU
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Birleştirilmiş sınıflar = Combined classes ; Karikatür = Caricature ; Konuşma = Speech ; Konuşma becerisi = Speaking skills ; Konuşma problemi = Speaking problem ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
İnsan sosyal bir varlıktır ve iletişim kurmaya ihtiyaç duymaktadır. İnsanların birbirleriyle iletişim kurarken kullandıkları en önemli becerilerden biri ise konuşmadır. Bireyin konuşma becerisi içinde bulunduğu sosyal çevresinden ve eğitim aldığı kurumlardan etkilenebilmektedir. Konuşma becerisi eğitimle geliştirilebilen bir beceri olduğu için eğitim ortamlarının uygun şekilde düzenlenmesi önemlidir. Farklı yöntem, teknik ve materyallerin eğitim ortamlarında kullanılması öğrencilerin öğrenme motivasyonlarını artırmaktadır. Görsel açıdan zengin bir içeriğe sahip olan ve öğretme öğrenme sürecinde kullanılabilen araçlardan biri de karikatürlerdir. Araştırmada birleştirilmiş sınıflı ilkokul öğrencilerinin karikatürler yoluyla konuşma becerilerinin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımlarından eylem araştırması olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın katılımcıları, 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Kahramanmaraş ili Onikişubat ilçesine bağlı bir köy okulunda öğrenim gören birleştirilmiş sınıflı ilkokul 3. ve 4. sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Toplam 9 öğrencinin katıldığı araştırmada veriler gözlem, görüşme ve dokümanlar yoluyla toplanmıştır.  Gözlem verileri, Konuşma Bozukluğu Gözlem Formuna ilişkin başlıklar temel alınarak betimsel analiz yoluyla çözümlenmiştir. Öğrenci görüşlerinden elde edilen veriler sorular doğrultusunda analiz edilmiştir. Araştırmacı günlüğünden elde edilen veriler gözlemleri destekleyen bir veri toplama kaynağı olarak kullanılmış ve gözleme ilişkin başlıklar temel alınarak analize dahil edilmiştir. 

Araştırma öncesinde öğrencilerin konuşma hatalarını belirlemek için bir animasyon film izletilmiş ve bu filmle ilgili sorular üzerinden öğrencilerin 5 dakika boyunca konuşmaları sağlanmıştır. Yapılan görüşmeler kamera ile kaydedilmiştir.  Konuşmalar video kayıtlarından incelenmiş ve "Konuşma Bozukluğu Gözlem Formu" na göre değerlendirilmiştir. Değerlendirme; araştırmacı, başka bir sınıf öğretmeni ve 2 uzman tarafından video kayıtları üzerinden yapılmış, video dökümleri üzerinden makro ve mikro analizler yapılmıştır. Buna göre en çok yapılan konuşma hataları belirlenmiştir. Konuşma hatalarının belirlenmesinden sonra öğrencilerin dosyaları incelenmiş, eski sınıf öğretmenleri ve öğrenci velileriyle görüşülmüş, öğrencilerin dilinde pelteklik, işitme özrü, zihinsel veya fiziksel özürlerinin bulunmadığı belirlenmiştir. Karikatürler kullanılarak yapılan 7 uygulamadan oluşan bir program hazırlanmıştır. Uygulamaların yapılması öncesinde alan uzmanlarının görüşleri doğrultusunda her hafta planlar düzenlenmiş ve öğrencilerin konuşmada gelişim durumları değerlendirilmiştir. Gözlem verilerini destekleyici olarak araştırmacı günlüğünden yararlanılmıştır. Araştırma sonunda yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla öğrencilerin uygulamaya ilişkin görüşleri alınmıştır. 

Araştırma sonucunda öğrencilerin konuşma hatalarında azaldığı gözlemlenmiştir. Aynı zamanda öğrencilerin konuşma sürelerinde, kullandıkları kelime ve cümle sayılarında artış olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerde gerçekleşen en büyük olumlu yönde değişim, konuşmanın psikolojik boyutunda meydana gelmiştir. Öğrencilerin motivasyonları artmış ve daha rahat davranmaya başlamışlardır. Bu doğrultuda heyecanları azalmış konuşmaya istekleri artmıştır. En önemli değişimlerden biri öğrencilerin konuşma konusunda özgüven kazanmış olmalarıdır. Bunun yanı sıra öğrencilerin ses tonlarını ve ses şiddetlerini ayarlamalarında olumlu değişimler meydana gelmiştir. Kelimeleri daha anlaşılır hale gelmiştir.

Anahtar kelimeler: Konuşma, konuşma becerisi, konuşma hataları, karikatürler

Abstract:
Man is a social being and needs to communicate. One of the most important skills used by people to communicate is speaking. The individual's speaking skill can be influenced by his/her social environment and the institutions where he/she has received education. Since speaking skill is a skill that can be improved through education, it is important to arrange educational environments appropriately. The use of different methods, techniques and materials in educational environments increases students' motivation to learn. One of the tools that has a visually rich content and can be used in the teaching and learning process is cartoons. In the current study, it is aimed to develop the speaking skill of primary school multigrade students through cartoons. The study was designed as an action research, one of the qualitative research approaches. The participants of the current study are primary school 3rd and 4th graders educated in a multigrade class in a school in a village school located in the Onikişubat district of the city of Kahramanmaraş in the 2019-2020 school year. A total of 9 students participated in the study and the data were collected by means of observations, interviews and documents. The data obtained from the observations were analyzed by using descriptive analysis on the basis of the headings in the Speech Disorder Observation Form. The data collected from the students were analyzed in relation to the research questions. The data obtained from the researcher's journal were used as the source of data collection supporting the observations and were analyzed by using the headings related to observations. 
Before the study, the students were made to watch an animation to determine their speech mistakes and then they were allowed to talk about this animation for about 5 minutes on the basis of the questions asked about the animation. The interviews made with the students in this way were videorecorded. Then the students' speeches were analyzed from the video recordings and evaluated according to the "Speech Disorder Observation Form". This evaluation was made by the researcher, another primary school teacher and 2 experts over the video recordings; macro and micro analyses were conducted on the video transcripts. In this way, the most common speech mistakes were determined. After the determination of the speech mistakes, the students' files were examined; interviews were conducted with their former teachers and parents and it was determined that the students did not have disorders causing speech mistakes such lisping, hearing impairment, mental or physical disorders. A program consisted of 7 applications to be conducted with cartoons was prepared. Before conducting the applications, the plans were revised in light of the expert opinions and the development of the students in speech was evaluated. The researcher's journal was capitalized on to support the observation data. After the completion of the applications, the students' opinions about the applications were elicited through semi-structured interviews.
As a result of the study, it was observed that the students' speech mistakes decreased. Moreover, it was found that there occurred an increase in the students' speech time and the number of words and sentences they used. The most important positive development in the students occurred in the psychological dimension of speaking. The students' motivation increased, and they started to behave in a more relaxed manner. Accordingly, their excitement decreased and their desire to speak increased. One of the most important changes is the apparent increase in their self-confidence to speak. In addition, positive changes occurred in the students' adjusting their tones and loudness. Their words became more comprehensible.

Keywords: Speaking, speaking skill, speech mistakes, cartoons