Arykanda Arif Kale Piskoposluk Kilisesi ve Vaftizhanesi
Arykanda Arif Castle Episcopal Church and Baptistery
Yazar: TANER AKAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENER YILDIRIM
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Antalya-Finike = Antalya-Finike ; Arykanda = Arycanda ; Arykanda Arif Kale Piskoposluk Kilisesi = Arykanda Arif Castle Episcopal Church ; Bizans Dönemi = Byzantine Period ; Bizans mimarisi = Byzantine architecture ; Bizans sanatı = Byzantine art ; Kiliseler = Churchs ; Vaftizhane = Baptistery

Özet:
"Arykanda Arif Kale Piskoposluk Kilisesi ve Vaftizhanesi" başlıklı bu tez kapsamında, Antalya ili Finike ilçesi Arif Köyü sınıları içerisinde yer alan ve Erken Bizans Dönemi'ne tarihlenen üç nefli bazilikal planlı bir kilise ve kiliseye bağlı olan vaftizhane, ek mekanlar ile mimari plastik ve liturjik taş eserler ele alınmış ve arkeolojik verilerle tarihlendirilmeleri yapılmıştır. 
Kilisede yapılan çalışmalarda saptanan veriler ve benzer örneklerden dolayı yapının vaftizhane ve ek mekanlarla aynı dönem içerisinde (M.S. 5 yüzyıl) inşa edildiği anlaşılmıştır. Yapının naos bölümünde büyük bir değişklik olmamakla birlikte, atriuma ikinci evrede birtakım eklemeler yapılmıştır.  Ayrıca kilisenin güneyinde yer alan mekanların kilisede gerçekleştirilen liturji için, kilisenin batısında yer alan yapı topluluğunun ise kilisede görevli kişilerin kullanmış olduğu iki katlı konut olduğu önerisi getirilmiştir.  Kilisenin güneyinde yer alan vaftizhane ise üç nefli bazilikal planlı olarak inşa edilmiş ve ikinci evresinde vaftiz havuzunun üzerine bir altar kaidesi inşa edilerek yapı bir şapele dönüştürülmüştür.
Bu çalışmada hem Lykia hem de diğer bölgelerde bulunan ve Erken Bizans Dönemi'ne tarihlendirilen bazilikal planlı kilise ve vaftizhane yapıları ile benzer kullanım ve bezemelere sahip olan mimari plastik ve liturjik taş eserlere de değerlendirme kapsamında değinilmiştir.

Abstract:
In the scope of this thesis titled "Arykanda Arif Castle Episcopal Church and Baptistery", a three-nave basilica church dating to the Early Byzantine Period, located within the borders of Arif Village in the Finike district of Antalya province and the baptistery, additional spaces and architectural plastic and liturgical stone artifacts connected to the church are discussed and dated with archaeological data.
Due to the data and similar examples found in the studies carried out in the church, it was understood that the building was built in the same period (5th centuries AD) as the baptistery and additional spaces. Although there was no major change in the naos section of the building, there were some additions made to the atrium in the second phase. In addition, it has been suggested that the places to the south of the church are for the liturgy held in the church, and the building group located in the west of the church is a two-storey residence used by the people working in the church. The baptistery, located on the south of the church, was built with a three-nave basilical plan, and in its second phase, an altar base was built over the baptismal pool and the building was converted into a chapel. 
In this study, basilica planned churches and baptisteries found both in Lycia and other regions and dated to the Early Byzantine Period, as well as architectural plastic and liturgical stone artifacts with similar uses and decorations were also mentioned within the scope of evaluation.