Değere dayalı ve geleneksel finansal performans ölçütlerinin karşılaştırmalı analizi: İMKB'de bir uygulama
Comparative analysis of value based and traditional financial performance metrics: An application on the ISE
Yazar: BAHADIR KOYUNCU
Danışman: PROF. DR. YALÇIN KARATEPE
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Değerleme = Valuation ; Ekonomik katma değer = Economic value added ; Finansal performans = Financial performance ; Performans = Performance ; Performans ölçümleri = Performance measurements ; İMKB = İstanbul Stock Exchange ; İşletme değeri = Value of business

Özet:
İşletmelerin değerini ve finansal performansını doğru ölçmek hem yatırımcılar hem de işletme yöneticileri açısından büyük önem arz etmektedir. Firma başarısının ölçülmesinde yıllardır kullanılagelen geleneksel performans ölçütlerinin yanı sıra, son yıllarda gelişen değere dayalı yönetim anlayışı ile birlikte, yaratılan hissedar değerini ölçmek amacıyla akademisyenler ve danışmanlık firmaları tarafından çeşitli sayıda ölçüt literatüre kazandırılmıştır. Bu ölçütlerden en geniş kabul görenleri EVA (Ekonomik Katma Değer) ve CFROI (Yatırımın Nakit Akım Getirisi)'dır.Bu çalışmada geleneksel ve değere dayalı ölçütlerden hangilerinin firma performansını daha gerçekçi ölçtüğü araştırılmıştır. Oluşturulan finansal modeller ile İMKB'de işlem gören 219 firmanın 2004, 2005 ve 2006 verilerinden söz konusu 3 yıla ilişkin 13 performans ölçütünün değerleri hesaplanmıştır. Ardından oluşturulan 32 ekonometrik model ile hisse getirileri ile bu ölçütler arasındaki ilişki firmaların tümü, sektörel gruplanmaları ve büyüklükleri bazında analiz edilmiştir. Uygulama sonucunda, geleneksel olarak adlandırılan ölçütler grubunda yer alan ROA ve ROE'nin hisse getirisini açıklamada hala en güçlü ölçütler olduğu, bu iki ölçüte ilaveten EVA Endeksi, ROS ve kar marjı oranlarının yatırım kararlarının alınması ve başarılı firmaların belirlenmesinde değerlendirme sürecine dahil edilmesinin uygun olacağı belirlenmiştir. EVA gibi bir diğer değere dayalı ölçüt olan CFROI ise getiriyi EVA Endeksine göre daha düşük açıklama gücüne sahip olsa da getiri ile arasındaki ilişkinin azımsanacak düzeyde olmadığı, bu ölçütün ülkemizde kullanılabileceği ve anlamlı bilgiler ürettiği bulunmuştur.

Abstract:
It is of utmost importance for investors and corporate managers to measure the value and financial performance of corporations accurately. Alongside the traditional performance metrics that are used to measure firm success for years; recently, with the developing notion of value based management, several new metrics for determining the created shareholder value are introduced to the literature by academicians and consultancy firms. The most widely accepted metrics among these are; EVA (Economic Value Added) and CFROI (Cash Flow Return on Investment).In this study, a comparative analysis between traditional and value based performance metrics in determining company performance, with a view to identify which ones provide more realistic results is conducted. 13 performance metrics for 219 firms those are listed in ISE, for years 2004, 2005 and 2006, using the data from the respective years and the financial models created, are calculated. Successively, with the 32 econometric models created, further analysis of the relationship between the referred metrics and share returns is carried out. The analysis considered the firms under three different categories; as a whole set, as sectoral subsets and subsets w.r.t. firm size. Results of the analysis demonstrates that, ROA and ROE, which are among the traditional metrics, are still the most powerful metrics in explaining share returns, however, it would also be appropriate to include EVA, ROS and profit margin ratios to the decision making processes of investment and identification of successful firms. The results also indicate that CFROI, another value based metric like EVA, although having a lower explanatory power, has a considerable relationship with returns, provides meaningful information and is suitable to be used in Turkish context.