Dağlık Kilikya Bölgesi'nde arkeoturizm
Archaeotourism in the Rough Cilicia
Yazar: MEHMET DURU
Danışman: PROF. DR. AYŞE ÇALIK ROSS
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Turizm = Tourism
Dizin: Arkeolojik turizm = Archaeological tourism

Özet:
Turizm, insanların farklı yerlere seyahat etmesi ve bu yerlerdeki kültürel, tarihi veya doğal özellikleri keşfetmesini içeren bir faaliyettir. Kültür turizmi; seyahat edilen yerlerdeki kültürel miras, sanat eserleri, müzeler, festivaller ve diğer kültürel etkinliklerin turistler tarafından keşfedilmesini kapsar. Bu tür turizm, insanların farklı kültürleri ve tarihi mirası deneyimlemelerine olanak sağlar. Arkeoturizm ise arkeolojik alanları, kazıları ve ören yerlerini ziyaret etmeyi içerir. Arkeoturizm, antik medeniyetlerin kalıntılarını incelemek ve geçmiş uygarlıkların izlerini sürmek isteyenler için idealdir. Bu turizm türüne katılan turistler, tarihi yapıları ve eserleri ziyaret ederek geçmişe dair önemli bilgiler edinirler ve bu sayede tarihi ve kültürel bağlamda zengin bir deneyim yaşarlar. Bunun dışında arkeolojik kalıntıların korunması ve muhafaza edilmesi gibi konularda bilinç düzeylerini attırırlar. 
Dağlık Kilikya Bölgesi, birçok farklı medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Günümüzde bu medeniyetlere ait bilgilere bölgede bulunan antik kentler/yerleşimler sayesinde ulaşabilmekteyiz. Bu kentlerin bazıları, bölgenin her dönem yerleşim görmesine olanak sağlamış ve sağlamaya da devam etmektedir. Bölgenin coğrafi yapısı, farklı kent yerleşimlerine ve bu kentlerin gelişimlerine etki etmiştir. Bölgede bulunan bazı kentlerde, gerçekleştirilen arkeolojik kazı çalışmaları sayesinde bilgi edinilmektedir. Bu kentlerin turizm açısından da değerlendirilmesi, insanların bölgedeki geçmiş yaşamlar hakkında fikir edinmesini sağlar. Bu çalışmada Dağlık Kilikya Bölgesi'nde bulunan otuz yedi antik kent, arkeoturizm bağlamında değerlendirilmiştir. Bölgede arkeoturizme yönelik öneriler verilmiş ve genel bir değerlendirilme yapılmıştır. Önerilen arkeoturizm kapsamındaki yürüyüş ve tur rotalarının yanı sıra, yörenin yerel halkının arkeoturizm kapsamında bilinçlendirilmesi, turizmde istihdam edilmesi ve ekonomik bir getiri sağlayabileceğine değinilmiştir. Sonuç olarak bölgenin arkeoturizm için önemli potansiyeli bulunmakta, ancak bu potansiyelin kullanılabilmesi için bölgedeki kentlerde arkeoturizme yönelik düzenlemeler ve geliştirmeler yapılması gerekmektedir.

Abstract:
Tourism is an activity through which people discover cultural, historical or natural features while travelling to different places. Cultural tourism enables the discovery of cultural heritage, works of art, museums, festivals and other cultural events in the places to which tourists travel. This type of tourism allows people to experience different cultures and historical heritage. On the other hand, archaeotourism involves visits to archaeological sites, excavations, museums and ruins. Archaeotourism is ideal for those who want to examine the remains of ancient civilisations and traces of ancient cultures. Tourists participating in this type of tourism gain important information about the past by visiting historical buildings and learning about archaeological artefacts, thereby enjoying a rich and comprehensive historical and cultural experience. In addition, their level of awareness regarding issues such as the protection and preservation of archaeological remains increases. 
The region of Rough Cilicia has been home to many different civilisations. Nowadays, we can access information about these civilisations thanks to the remains of ancient cities/settlements in the region. Some of these cities have provided habitation to people in every period, and they continue to do so. Throughout history, the geography of the region has affected settlements and the development of these cities. Valuable information can be obtained through archaeological excavations carried out in some of them. Recognizing the potential that these cities have in terms of tourism will ensure that more people gain an understanding of ancient life in the region. In this study, thirty-seven cities in the Rough Cilicia Region have been evaluated in the context of archaeotourism. Suggestions have been made for improving archaeotourism in the region, and a general evaluation of Rough Cicilia has been made in terms of archaeotourism. In addition to proposing hiking and tour routes, the thesis makes suggestions for raising the awareness of the region's inhabitants, boosting employment opportunities and increasing the region's economic outcomes. In conclusion, the region has significant potential for archaeotourism, but in order to utilise this potential, it is vital to take bold initiatives and foster improvements in both the ancient and modern cities of the region.