Servikal spondiloartroz olgularında komplet ve inkomplet hoffmann refleksinin lezyon düzeyleri ile olan ilişkisi
The relationship of complete and incoplete hoffmann reflex WİTH lesion levels in case of cervical spondyloartros
Yazar: ONUR BULUT
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ÖZDEN ŞENER
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Hoffman kompleksleri = Hoffman complexes ; Nörodejeneratif hastalıklar = Neurodegenerative diseases ; Refleksler = Reflex ; Spinal kord kompresyonu = Spinal cord compression ; Spondilit = Spondylitis ; Spondiloartrit = Spondylarthritis

Özet:
Servikal Spondiloz vertebraların en sık rastlanılan dejeneratif hastalığıdır. Klinik pratikte suboksipital ağrı, baş boyun ağrısı, omuz ağrısı, radiküler semptomlar oluşturur ayrıca servikal myelopatiye yol açabilir. Disk dejenerasyonu ve oluşan mekanik gerilim sonucu ortaya çıkan osteofitik barlar medülla spinalis ön yüzü boyunca yayılım gösterirler sıklıkla faset eklemlerde dejeneratif değişiklikler, ligamentum flavum hipertrofisi, posterior longitudunal ligamen ossifikasyonu oluşur. Tüm bunlar spinal sinirler ve medülla spinaliste sıkışma ve baskılara yol açarak çeşitli klinik tablolar ortaya çıkarırlar.
Hoffmann refleksi ilk olarak 19. yüzyılın sonlarında bir Alman nöroloğu olan Johann Hoffmann tarafından ortaya konmuştur. 
Hoffmann refleksini ortaya çıkarmak için hastanın el bileği dorsal fleksiyona getirilir. Doktor hastanın orta parmağının distal falanksını kendi başparmağı ile işaret parmağı arasına alır, hastanın orta parmağının distal falanksını fleksiyona getirir ve aniden bırakır. Eğer hoffmann refleksi varsa başparmağın fleksiyonu ve adduksiyonu, işaret parmağının fleksiyonu ortaya çıkar. Sadece başparmak veya işaret parmağı uyarana yanıt verirse buna inkomplet hoffmann refleksi denir.
Amaç: Literatürde inkomplet Hoffmann refleksi ve spondiloartroz ile ilgili başka bir araştırmaya rastlayamadık. Hoffmann refleksi C6 seviyesi üstündeki piramidal yol lezyonlarında ortaya çıkmaktadır, bazı olgularda inkomplet Hoffmann  refleksi de ortaya çıkmakta fakat bunların lezyon düzeyleri ile ilgili herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Klinik ve polikliniklerdeki çalışmalarımız esnasında inkomplet Hoffmann reflekslerinde parmaklarda çeşitli olasılıklar gözledik. Boyun ağrısı yakınması olan, görüntüleme yöntemleri ile servikal spondiloartroz tanısı almış olan hastalarda ortaya çıkan komplet ve inkomplet Hoffmann  refleksleri ve lezyon düzeyleri arasındaki ilişki üzerine bir araştırma yapmayı amaçladık.
Gereç ve yöntem: Çalışmamıza boyun ağrısı ve servikal yakınmaları olan ve görüntüleme yöntemleri ile servikal bölgede spondiloartroz tanısı almış olan 20 hasta, kontrol grubu olarak da servikal yakınmaları olmayan, gerilim baş ağrısı olan 20 denek alındı. Parmak fleksiyon refleksleri (PFR) hoffmann refleksine kombine edildi. Bir radyoloji uzmanı tarafından servikal bölgede 4 düzeyde kord kompresyon dereceleri ve oranları foraminal darlıklar, kanal çapları ölçüldü. Hasta grubumuz JOA skorundan ortalama 15.95 puan aldı ve hafif derecede myelopati olarak kabul edildi. İstatistik değerlendirmelerde independet samples t-test, Mann-Whiney U testi ve ki-kare testi uygulandı. Bulgular kaydedildi.
Bulgular: Hasta ve kontrol grubu arasında cinsiyet açısından istatiksel olarak anlamlı fark yoktu(p=0.105). Hasta ve kontrol grubu arasında sigara paket/yıl açısından istatiksel olarak anlamlı fark yoktu (p=0.176). Hasta ve kontrol grubu arasında yaş hasta grubunda istatiksel olarak anlamlı şekilde yüksekti (p=0.002). Hasta ve kontrol grubu arasında vücut kitle indeksi açısından istatiksel olarak anlamlı fark yoktu (p=0.167).
PFR hasta grubunda %85, kontrol grubunda %15, İH refleksi ise hasta grubunda %65, kontrol grubunda %15 olarak saptandı. İnkomplet Hoffmanı (İH) olan kişilerin tamamında (%100 PFR görülürken, inkomplet Hoffmanı olmayanlarda PFR %62.3 oranında görüldü (Ki-kare p=0.049). Kontrol grubunda inkomplet hoffmanı olan 3 kişi vardı (%15), hasta grubunda 12 kişi vardı (%60). Hasta grubunda inkomplet hoffmanı olanlar anlamlı derecede fazlaydı (p=0.008). Kontrol grubunda PFR'si olan (sağ veya solda) 3 kişi vardı (%15), hasta grubunda ise 17 kişi vardı (%85). Hasta grubunda PFRsi olanlar istatiksel olarak anlamlı derecede fazlaydı (P<0.0001). Aynı anda hem PFR hem inkomplet Hoffmanı olanlar kontrol grubunda 2 kişi (%10) hasta grubunda 12 kişi vardı (60%). Hem PFR hem inkomplet hoffmanı olanlar hasta grubunda anlamlı derecede yüksekti (p=0.002).
Kontrol ve hasta gruplarımızda Babinski refleksi yoktu. Çalışmamızda sadece 4. ve 5. parmakta fleksiyon yanıtı gösteren İH yanıtlarını saptayamadık. Spinal foraminalarda daralma ile H ve PFR refleksleri ile ilgili bir sonuç elde edemedik. Komplet Hoffmann refleksini (1.ve 2. Parmakların fleksiyon yanıtları göstermesi) sadece bir olguda saptayabildik. 
Sonuç: Servikal spondiloartroz olgularında komplet ve inkomplet Hoffmann refleksinin lezyon düzeyleri ile olan ilişkisi üzerine bir sonuç elde edemedik. Ancak PFR pozitif grupta C6-7'de spinal kanal darlığı anlamlılığa yakın olacak şekilde (p= 0.088) pozitif çıktı. Ayrıca C6-7 kompresyonları ile ve 4. ve 5. parmakta fleksiyon yanıtı gösteren parmak fleksiyon refleksi vakalarında istatiksel olarak anlamlı bir sonuç bulduk(p=0.013), fakat bu konuda daha çok vakayı içeren çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Cervical Spondylosis is the most common degenerative disease of the vertebrae. In clinical practice, it causes suboccipital pain, headache, shoulder pain, radicular symptoms and may also cause cervical myelopathy. Osteophytic bars, which occur as a result of disc degeneration and mechanical tension, spread along the anterior surface of the medulla spinalis, often degenerative changes in facet joints, ligamentum flavum hypertrophy, posterior longitudinal ligament ossification occurs. All of these cause compression and pressure on the spinal nerves and medulla spinalis, resulting in various clinical pictures.
The Hoffmann reflex was first introduced in the late 19th century by a German neurologist, Johann Hoffmann. To reveal the Hoffmann reflex, the patient's wrist is brought to dorsal flexion. The doctor takes the distal phalanx of the patient's middle finger between his thumb and forefinger, flexes the distal phalanx of the patient's middle finger and leaves it suddenly. If there is a Hoffmann reflex, flexion and adduction of the thumb and flexion of the index finger occur. If only the thumb or index finger responds to the stimulus, it is called an incomplete Hoffmann reflex.
Aim: We could not find any other research on incomplete Hoffmann reflex in the literature. Hoffmann reflex occurs in lesions of the pyramidal tract above the C6 level. In some cases, incomplete Hoffmann reflex also occurs, but there is no information about their lesion levels. We observed various possibilities. We aimed to investigate the relationship between complete and incomplete Hoffmann reflexes and lesion levels in patients with neck pain who were diagnosed with cervical spondylarthrosis by imaging methods.
Materials and methods: İn this study the following groups are examined; the testing group is composed of twenty subjects with neck pain and cervial complaints who are diagnosed with spondylarthrosis and the control group is composed of twenty subjects without cervical complaints who has tension headace. Finger flexion reflexes(FFR) is combined with Hoffmann reflexes thumb index finger middle finger ring finger and little finger flexion responses indexed as 1, 2, 3, 4, and 5 respectively and the results are recorded. Cord compression degrees and ratios, foraminal compressions, canal diameters in the cervical area in four levels  are measured by radiological specialist. The patient group has a mean JOA score of 15.95 and assumed to have minor degree myelopathy. The following statistical tests are used; independent sample t-test,Mann-Whitney U test and Chi –squared test.
Results: There is not sufficient evidence that patient cohort gender is different than kontrol cohort's(p value 0.105). There is insufficient evidence that patient group cigarette package consumption per year is different  than control groups (p value 0.176).Patient and control groups have statistically different age(p value 0.02).Body mass index is not statistically same within patient and the control groups(p value 0.167).
FFR values for testing and control groups are 85% and 15 % respectively. On the other hand Incomplet Hoffmann (IH) reflex valuses for testing and control groups are 65 %and 15% respectively. We observed that all the patients with incomplete Hoffmann have FFR. However, patients without incomplete Hoffmann has a FFR of 62.3% (Chi square p=0.049). There were 3 patients (i.e.,15%)and 12 patients (i.e.,60%) who had Incomplet Hoffmann in the control group and sample group respectively. This data demonstrates that Incomplete Hoffmann is statistically significant in the sample group (p value is 0.008) There were 3 patients (i.e.,15%) and 17 patients (i.e.,85%) who had FFR in the control group and sample group,respectively. Data shows that there is statistical evidence (p=0.0001) for patients in the control group. There were 2 patients (i.e. 10%) and 12 patients (i.e. 60%) who had both FFR and incomplete Hoffmann in the control group and sample group, respectively. Patients in the sample group are statistically significant with a p value of 0.0002.
Babinski reflex is not present in the neither groups. In this study we didn't find  IH reflex with only responsive to 4 th and 5th finger flexion. We did not find a relationship between spinal foraminals narrowing and IH and FFR reflexes. There was only one patient with complete Hoffmann reflex where 1st and 2nd finger flexion responses are present.
	Conclusions: We couldnt find a relationship between complete and incomplet Hoffmann reflexes and and cervical lesions for patients with cervical spondylarthrosis.On the other hand,C6 and C7 canal narrowing with FFR positive group was almost statistically significant with a p-value of 0.088.Moreover,C6 and C7 compressions and the 4th and 5th finger flexion responses with FFR positive group were statistically significant(p=0.013). However we believe that is this relationship should be investigated where there are more patients in the group.