Turistlerin yerel yiyecek tüketim değerinin tutum, destinasyon imajı ve davranışsal niyetleri üzerine etkileri: Gaziantep'te bir araştırma
Effects of tourists' local food consumption value on attitude, food destination image, and behavioral intention: A research in Gaziantep
Yazar: SERKAN TEMİZTÜRK
Danışman: PROF. DR. ATİLLA AKBABA
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts ; Turizm = Tourism
Dizin: Davranışsal niyet = Behavioral intention ; Destinasyon = Destination ; Gastronomi = Gastronomy ; Gaziantep = Gaziantep ; Turistler = Tourists ; Tutumlar = Attitudes ; Tüketim değeri = Consumption value ; Yemek kültürü = Food culture ; Yiyecek içecek = Food and beverage ; İmaj = Image

Özet:
Son yıllarda gastronomi turizmi, ülke ekonomileri açısından oldukça önemli bir konuma gelmiştir. Bu önemin kavranmasıyla birlikte, turizm sektörünün ilgili paydaşları turistlere seyahatleri süresince alternatif olanaklar sunma arayışına girmişlerdir. Bu alternatiflerin önemli sayılan unsurlarından birisi de yerel yemek sunumu olarak ortaya çıkmıştır. Tüketicilerin yerel yemeklere yönelik tutumlarını etkileyen birçok faktör bulunmaktadır. Bu faktörlerin bir kısmı alan yazında Tüketim değerleri teorisi kapsamında ele alınmaktadır. Bu bağlamda oluşturulan alt değişkenler sosyal, kültürel, ekonomik, kişisel (duygu, tutum, inanç, sağlık endişesi vb.) faktörler olarak sınıflandırılmıştır. Bu faktörler hiç şüphesiz tüketicilerin tutumlarının yanında diğer tüketim davranışlarında da değişikliğe neden olmaktadır. Bu değişiklikler nedeniyle sektör paydaşları sürekli olarak tüketici memnuniyetini sağlama adına araştırma ve geliştirme faaliyetleri yürütmektedirler. Netice olarak, memnun edilen tüketiciler ile birlikte etkileşim halinde bulundukları insanların da daimi ziyaretçi konumuna getirilerek ticari devamlılık sağlanması amaçlanmaktadır. 
Bu çalışmanın amacı, yerel yiyecek tüketim değerinin boyutları belirlenerek, bu değerlerin tutum, gastronomik destinasyon imajı ve davranışsal niyetler üzerindeki etkisinin araştırılmasıdır. Bu kapsamda, Gaziantep'i ziyaret eden ve yerel mutfaklardan faydalanan yerli turistlerden nicel araştırma yöntemlerinden anket tekniği ile veriler toplanmıştır. Araştırmanın örneklemi kolayda örnekleme yöntemi ile seçilmiş ve elde edilen 400 anket değerlendirmeye alınmıştır. SPSS 25,0 paket programı ile verilerin analizi (frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, pearson korelasyonu ve regresyon analizi) gerçekleştirilmiştir. 
Elde edilen analiz sonuçlarına göre yerel yiyecek tüketim değerleri algısının, tutum, gastronomik destinasyon imajı ve davranışsal niyetler arasında anlamlı ilişkiler olduğu saptanmıştır. Tüketim değerleri ölçeğinin alt boyutları (duygusal, tat, sağlık, bilgi edinme, prestij) tutumu; tüketim değerleri ölçeğinin alt boyutları (bilgi edinme, prestij, tat, fiyat) destinasyon imajını; tüketim değerleri ölçeğinin alt boyutları (bilgi edinme, duygusal, prestij, tat ve fiyat) davranışsal niyetleri etkilemektedir.
Tez çalışması ile genel anlamda düşünüldüğünde, ülkemizin gastronomi turizmine yönelik bilimsel yazına kuramsal katkı sunulması planlanmaktadır. Gaziantep özelinde ise, tezin gastronomi turisti profilinin belirlenmesini sağlayarak tüketim davranışlarına yönelik üretici paydaşlara rehberlik yapması beklenmektedir.

Abstract:
In recent years, gastronomic tourism has become very important for national economies. Recognizing this importance, relevant stakeholders of the tourism sector have sought to provide tourists with alternative opportunities during their travels. One of the important elements of these alternatives is local food presentation. There are many factors affecting consumers' attitudes towards local dishes. Some of these factors are discussed in the literature in the context of consumption values theory. Sub-variables created in this context were classified as social, cultural, economic and personal (emotion, attitude, belief, health anxiety, etc.) factors. As a result of these changes, sector stakeholders carry out continuous research and development activities to ensure consumer satisfaction. As a result, it is aimed to ensure business continuity by bringing satisfied consumers together with the people they interact with as continuous visitors.
The aim of this study is to investigate the dimensions of local food consumption value and its effect on attitude, gastronomic destination image and behavioral intentions. In this context, data was collected from the local tourists who visited Gaziantep and consumed local cuisines, using the survey technique, which is one of the quantitative research methods. The sample of the study was chosen by convenience sampling method and 400 questionnaires obtained were evaluated. Data analysis (frequency, percentage, arithmetic mean, standard deviation, pearson correlation and regression analysis) were performed with SPSS 25.0 package program.
According to the results of the analysis, there are significant relationships between local food consumption values, attitude, gastronomic destination image and behavioral intentions. Sub-dimensions of the consumption values scale (emotional, taste, health, epistemic, prestige) attitude; sub-dimensions of the consumption values scale (epistemic, prestige, taste, price) image of the destination; the sub-dimensions of the consumption values scale (epistemic, emotional, prestige, taste and price) affect behavioral intentions.
Considering the thesis study in general, it is thought to make a theoretical contribution to the scientific literature on gastronomy tourism of our country (Turkey). Specifically in Gaziantep, the thesis is expected to guide the productive stakeholders tourist profile.