Ali Seydi Bey'in tarih düşüncesi
Ali Seydi Bey's thought of history
Yazar: ERDAL SARIBAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET BİLGİN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Ali Seydi = Ali Seydi ; Biyografi = Biography ; Devlet adamı = Statesman ; Meşrutiyet II = Constitutional Monarcy II ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Tarih eğitimi = History education ; Tarih öğretimi = History teaching ; Tarihçilik = Historiography

Özet:
Ali Seydi Bey (1870-1933), II. Meşrutiyet Dönemi'nde (1908-1922) eğitim ve kültür hayatımıza tarih, ahlak ve dil konularında çalışmalar yaparak eserler kazandırmış bir aydındır. Ali Seydi Bey, bu alanlarda dönemin öğretim programına uygun olarak ders kitapları yazmıştır. Ali Seydi Bey'i tanımak, eserlerini incelemek ve Türk eğitim tarihindeki yerini belirlemek, II. Meşrutiyet Döneminde'ki tarih düşüncesini anlamaya katkı sağlayacaktır.
Osmanlı Devleti'nde 1891'de Şûra-yı Devlet memurluğuyla başlayan devlet hizmetleri, Cumhuriyet Dönemi'nde milletvekili olarak 1933'de sona ermiştir. Zaman dilimi olarak hayatı ilginç bir döneme denk gelmektedir. II. Abdülhamid Dönemi(1876-1909), II. Meşrutiyet Dönemi, Balkan Savaşları, I. Dünya Savaşı, Milli Mücadele, Cumhuriyetin ilanı gibi önemli siyasi ve askeri gelişmelerin tanığı olmuştur. Bütün bu önemli gelişmelerin etkisinde eserler veren Ali Seydi Bey'in, farklı alanlarda çalışmalar yapması dönemin aydınlara yüklediği bir görev olarak görülebilir.
Bu çalışmada Ali Seydi Bey'in hayatı, tarih anlayışı, bu alandaki eserleri ve öğrenciler için yazdığı ders kitapları üzerinde durulmuştur. Osmanlı Türkçesi ile yazılmış olan ders kitapları incelenerek onun tarih öğretim metodu ve Osmanlı Tarihi'ne yaklaşımı saptanmaya çalışılmıştır. 1909'da kurulan Tarih-i Osmani Encümeni'ne üye olması, Ali Seydi Bey'in eserlerinin önemini arttırmıştır. Osmanlı Devleti'ne ve Osmanlı olma fikrine bağlı olan Ali Seydi Bey, II. Meşrutiyet Dönemi'nde bu fikre uygun olarak eserler yazmıştır. Dergi çalışmalarıyla da dikkat çeken Ali Seydi Bey'in, tarih alanında ilgi alanlarının neler olduğu da incelenen konular arasında olmuştur.
Ali Seydi Bey, tarih çalışmalarında amacını halkı aydınlatmak ve kültürel olarak geliştirmek olarak belirtmiştir. Dolayısıyla tarihle ilgili olan herkes onun çalışmalarında muhatap kabul edilmiştir. Öğrenciler için ders kitapları, yetişkinlere yönelik gazete ve dergi yazılarıyla yaşamında bu anlayışa uygun hareket etmiştir. Cumhuriyet'in ilk yıllarında tarih çalışmalarına ara veren Ali Seydi Bey, bu dönemde daha çok dil ve sözlük çalışmaları yapmıştır. Alfabe değişiminin tartışılmaya başlandığı dönemde, değişimin olumsuz yanlarına dikkat çeken çalışmasıyla bu konuda değişimin karşısında olduğunu göstermiştir.
Ali Seydi Bey hakkında, onun farklı yönlerini konu edinen çalışmalar yapılmıştır. Ancak, alakalı olduğu alan çeşitliliği ve çok sayıda eser vermesine rağmen eserleri hakkında çok detaylı araştırmalar yapılmamış bir aydındır. Bu yönüyle eserleri ile ilgili daha derin çalışmalar yapılmayı hak eden bir aydındır. Biz bu çalışmada, Ali Seydi Bey'in tarih çalışmalarıyla eğitim ve kültür hayatımıza katkılarına dikkat çekmeye çalıştık.

Abstract:
Ali Seydi Bey (1870-1933), II. He is an intellectual who contributed works to our educational and cultural life during the Constitutional Monarchy by working on history, ethics and language. The author wrote textbooks in these fields in accordance with the curriculum of the period. To know Ali Seydi Bey, to examine his works and to determine his place in Turkish education history, I. and II. It will contribute to understanding the historical thought in the constitutional period.
The civil service in the Ottoman Empire, which began in 1891 with the Council's civil service, has ended in 1933 as a deputy during the Republican period. As a time zone, life is equated with an interesting period. II. Abdulhamid Period (1876-1909), II. It was the witness of important political and military developments such as the Constitutional Era, the Balkan Wars, the First World War, the National Struggle and the declaration of the Republic. As a result of all these important developments, Ali Seydi Bey, who wrote works in different fields, can be seen as a task imposed on intellectuals by the period.
In this work, the life of Ali Seydi Bey, his understanding of history, his works in this field and the textbooks he wrote for students are emphasized. Textbooks published in the Ottoman press were examined to determine his method of teaching history and his approach to Ottoman History. His membership in the Historical Osmani Council, founded in 1909, increased the importance of the author's works. Author II, who is related to the Ottoman State and the idea of Ottomanism. During the constitutional period, he wrote works in accordance with this idea. Drawing attention with his magazine studies, Ali Seydi Bey's interests in the field of history were also among the subjects examined.
Ali Seydi Bey stated in his historical studies that his main goal was to enlighten the people and develop them culturally. Therefore, everyone who is interested in history has been accepted as a muhatap in his works. When we look at his works, it is seen that he conforms to this understanding. He acted in accordance with this understanding in his life with textbooks for students, newspaper and magazine articles for adults. Ali Seydi Bey, who took a break from history studies in the first years of the Republic, did more language and dictionary work during this period. In the period when the alphabet change was being discussed, his study drew attention to the negative aspects of change and showed that he was against change in this regard.
Studies have been done about the author in different aspects. However, despite the diversity of the field in which it is relevant and the large number of works, it is clear that no detailed research has been done on the works. In this regard, he is an author who deserves more in depth work on his works. In this study, attention has been paid to Ali Seydi Bey's contribution to our educational and cultural life through his historical studies.