Konişmentodan doğan kanunlar ihtilâfı
Bills of lading and conflict of laws
Yazar: GÜLÜM BAYRAKTAROĞLU ÖZÇELİK
Danışman: PROF. DR. TUĞRUL ARAT
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk (Uluslararası Özel Hukuk) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Konismento, uluslararası deniz tasımacılığında sıklıkla düzenlenen bir senetolup, bu senedin konu olduğu yabancı unsurlu uyusmazlıklarda kanunlar ihtilâfıproblemlerinin çözümü gerekmektedir.Konismentodan doğan kanunlar ihtilâfı, konismentonun sahip olduğu farklıislevler sebebiyle, farklı mülahazaların dikkate alınarak farklı bağlama kurallarınıntayinine ihtiyaç göstermektedir. Konismento, bir yanıyla, içinde yazılı olan menkulesyayı temsil islevine sahip bir emtia senedi iken, diğer bir yanıyla, konismentoborçlusu olarak tasıyan ile konismentonun yetkili hâmili arasındaki borç iliskisinidüzenleyen bir senet ve aynı zamanda bir ispat senedidir. Çalısmamızda, emtia senediolarak konismentoya uygulanacak hukuk ile konismentonun, tasıyan ile konismentohâmili arasında yarattığı borç iliskisine uygulanacak hukuk tayin edilmistir.Konismentonun, emtia senedi olmasından kaynaklanan uyusmazlıklardauygulanacak hukukun tayini, menkul esya üzerindeki aynî haklardan doğankanunlar ihtilâfının önemli bir veçhesini olusturmaktadır. Zira, konismentoyabağlanan esya, nakil halindeki esya durumunda bulunduğundan, söz konusu esyaüzerindeki aynî hakkın tayininde, aynî haklar alanında egemen olan esyanınbulunma yeri hukukundan hareket edilememektedir. Diğer yandan, konismentonunkendisi de bir menkul esya olduğundan, kendisine iliskin hususlar bakımından dauygulanacak hukuk tayin edilmelidir.Konismentonun tasıyan ile senet hâmili arasında yarattığı iliskiyeuygulanacak hukuk ise, konismentoya iliskin diğer statülerden farklı olarak irademuhtariyeti prensibinin etkisi altındadır. Bu anlamda konismentolarda açık hukukseçimine yer verilebilmektedir. Konismentoda hukuk seçiminin yapılmamıs olmasıdurumunda ise, objektif bağlama önem kazanmaktadır.Konismentoya iliskin statülerin uygulama alanına girmediği kabul edilensekil, ehliyet ve temsil konularında ise bağlama kurallarının ayrıca tespit edilmesigerekmektedir. Konismentoya uygulanacak hukukun uygulanmasının kamu düzenive doğrudan uygulanan kurallar olmak üzere, iki önemli sınırı olduğuna da dikkatçekilmelidir.

Abstract:
Bill of lading is accepted as one of the most important documents ininternational carriage of goods by sea. Where bill of lading is subject to internationalconflicts, the conflict of law problems need to be solved.Because of different functions of the bill of lading, different considerationsneed to be taken into consideration while determining the applicable law to thisdocument. Thus, while from one aspect the bill of lading is a document of title, fromanother it is an instrument that establishes a relationship between its holder and thecarrier. Lastly, it has an evidential value. In this study, in the determination ofapplicable law, the first two functions of the bill of lading are taken intoconsideration.Disputes arising from bill of lading as a document of title constitutes animportant aspect of proprietary rights on movables; since, goods, that are subject tothe bill of lading are, in most cases res in transitu. Therefore, different considerationsapply on the determination of applicable law to this aspect of bill of lading. On theother hand, since the bill of lading is a movable itself, applicable law should also bedetermines for issues related to this document.As far as determination of applicable law to the second function of the bill oflading as a document establishing a ?contractual relationship? is concerned, themain principle is freedom of choice of law. Where no such choice is made, applicablelaw should be determined taking objective elements into consideration.