PISA 2015 matematik alt testinin eğitim bölgeleri ve cinsiyete göre değişen madde fonksiyonunun incelenmesi
An investigation of differential item functioning in PISA 2015 math subtest in terms of the educational zones and gender
Yazar: MUSTAFA ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. YEŞİM ÖZER ÖZKAN
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değişen madde fonksiyonu = Differential item function ; Madde Tepki Kuramı = Item Response Theory ; Matematik = Mathematics ; Rasch modeli = Rasch model ; Testler = Tests ; Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı = Programme for International Student Assesment ; Yanlı regresyon tahmincileri = Biased regression estimators ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Geniş ölçekli sınavlarda, Değişen Madde Fonksiyonu'nun (DMF) varlığı yanlılığın bir göstergesi olduğu kabul edilmektedir. Bu araştırmanın amacı, Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) 2015 matematik alt testindeki maddelerin istatistiki bölge birimleri ve cinsiyete göre DMF içerip içermediğini incelemektir. Araştırmada olası DMF'nin tespit edilmesinde Madde Tepki Kuramı'na (MTK) göre Rasch modeli esas alınmıştır. Çalışmanın verileri, PISA 2015'e katılan ve matematik sorularının tamamına yanıt veren 2409 öğrenciden oluşmaktadır. Analiz öncesinde, Rasch modelinin varsayımları test edilerek incelenmiştir. Normallik grafiği ve çarpıklık-basıklık katsayısı, her bir kümenin verilerinin normal dağılımı varsayımı için incelenmiştir. Her bir kümenin çarpıklık ve basıklık katsayıları +1 ile -1 arasında bulunmuştur. Her kümede bulunan toplam altmış üç matematik sorusuna Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. DFA ile RMSEA, GFI, NFI, RFI, IFI, AGFI, CFI ve SRMR geçerlilik ve uyum iyiliği değerleri açısından incelenmiştir. DFA'nın modifikasyon indeks değerleri incelenmiş ve geçerlilik ve uyum iyiliği değerleri model uygunluğu açısından hata veren sekiz madde atılmıştır. Matematik alt testi tek boyutlu olarak kabul edilmiştir. Ardından veriler, Rasch modeliyle uyumlu olan Winsteps 3.80.1 programında analiz edilmiştir. Analiz, matematik alt testlerinin cinsiyete göre beş maddenin DMF içerdiğini göstermiştir. Matematik alt testleri için yapılan analizde cinsiyete göre beş madde DMF içermektedir. Matematiksel alt testteki her bir maddenin, istatistiksel bölge birimi sınıflandırmasına göre farklı değerlerde DMF içerdiği görülmüştür. İstatistiksel alan birimlerinin sınıflandırmasına göre DMF en az Q4'te gözlenirken, en fazla Q47 ve Q50 gözlenmiştir.

Abstract:
In large-scale exams, the presence of differential item function (DIF) is considered as an indication of possible bias. The aim of the study is to determine whether the 2015 PISA math subtest includes differential item functioning (DIF) in terms of statistical regional units and gender variables. Rasch model method of item response theory was used for DIF detection analyses. The data of the work includes the answers of 2409 students who have applied all mathematics booklet from Turkey attending PISA 2015. Before passing on to DIF analysis, it has been examined whether the data satisfy the Rasch model's qualities. The normality graph and the skewness-kurtosis coefficient are examined for the assumption of the normal distribution of the data for each cluster. The skewness and kurtosis coefficients of the clusters were found to be between +1 and -1. Confirmatory Factor Analysis (CFA) was applied for a total of sixty-three mathematics questions in each cluster for the assumption of unidimensionality. After that, RMSEA, GFI, NFI, RFI, IFI, AGFI, CFI, and SRMR values were examined for both validity and model fit. Modification index values of confirmatory factor analysis were examined and then eight items were omitted du to the error in model conformity. The math subtest is considered to be unidimensionality. The data were analyzed in the Winsteps 3.80.1 program. In the analysis for math subtests, five items showed DIF related to the gender. Each item in the math subtest has been found to contain DIF at different values according to the statistical region unit classification. DIF was observed in at least Q4 according to statistical region unit classification, but Q47 and Q50 were observed at most.