Sanayi devrimi sonrası resim sanatında malzeme kullanımı ve ifade biçimleri
Use of material and expression syyles in the art of painting after the industrial revolation
Yazar: FEYZİ ÇELİKTEN
Danışman: PROF. ZELİHA AKÇAOĞLU
Anadolu Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Batı resim sanatı = Western painting art ; Endüstri Devrimi = Industrial Revolution ; Endüstri devrimi sonrası = After the industrial revolution ; Modern resim sanatı = Modern painting art ; Resim sanatı = Painting art ; İfade = Statement ; İfadelendirme = Expression ; İtalyan resim sanatı = Italian painting art

Özet:
Çağımızın başında başlı başına bir ifade biçimi olmayı başarmış "malzeme"
kavramı, tarihsel süreç içerisinde birçok sanatçı tarafından farklı bir şekilde alternatif
ifade biçimleriyle ele alınmıştır. Akıl ve bilimin gelişmesine paralel olarak bireyin
"ben" ve "öz" gibi kavramları anlamlandırmasıyla, malzeme bağlamında yeni düşünce
yapıları meydana gelmiştir. Tüm bu değişimler sanatı doğrudan etkilemiş, Modern
Sanat' la birlikte malzeme teknik ve düşünce bağlamında geleneksel sanattan
bağlantısını koparıp başlı başına bir ifade biçimine dönüşmüştür.
Dört ana bölümden oluşan bu tez çalışmasının birinci bölümünde sanayi devrimi
üzerinde durulmuştur. Sanayi devriminin bilimsel ve endüstriyel gelişmeleri incelenmiş
ve yeni ifade biçimleriyle malzeme kullanımına geçmeden önce, sanayi devriminden
sonra oluşmaya başlayan modern sanatın doğuşu ve öncü sanatçıları üzerinde
durulmuştur. İkinci bölümde ise 20.yy. da "Kübizm" le birlikte; teknik, ifade biçimi ve
malzeme bağlamında kırılma noktaları yaratan sanatçıların düşünce biçimleri ve
çalışmaları üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde salt haliyle sanatın temel unsuru ve
başlı başına bir ifade biçimi olmayı başarmış malzeme kavramı gözlemlenmiştir. Ayrıca
bu bölümde malzeme teknik bağlamda incelenmeye çalışılmış ve malzeme temelli
resim teknikleri açıklanıp örneklendirilmiştir. Bunların sonucunda ise malzemenin süreç

iv

içerisinde kavramsal (soyut) boyuta taşındığı gözlemlenmiş, düşüncenin de birer
malzeme olabileceği örneklerle açıklanmıştır. Son bölümde ise araştırmacının
20.yy.'dan, teknik, ifade biçimi ve malzeme kullanımını referans alarak ürettiği
çalışmalara yer verilmiş ve çağın teknolojik olanaklarından yararlanılmaya çalışılmıştır.
Tarihsel süreç içerisinde bakıldığında Modern Sanat ile birlikte sanatın değer
yargıları yeniden incelenmiş ve yeni yaklaşımlar elde edilmiştir. Sanatın bilek gücünden
çıkıp akıl gücüne dönüştüğü ve her şeyin sanat, sanat malzemesi olabileceği
gözlemlenmiştir. Bu bakımdan bu araştırma çalışmasında malzemenin keskin bir
şekilde boy gösterdiği sanatsal ifade biçimleri ele alınarak incelenip tamamlanmıştır.

Abstract:
The concept of "material" which has succeeded to be a form of expression in its
own right at the beginning of our age, has been handled differently by many artists in
the historical process with alternative forms of expressions. As being parallel with the
devolopment of reason and science, people has made sense of concepts such as selfness
and esence and new thinking structures have emerged in the context of material. All
these changes directly influencet art, and with the Modern Art, the material was
disconnected from the traditional art in terms of technique, thought and turnet into a
form of expression.
In the first chapter of this thesis, which consist of four main chapters, the focus
is on Industrial Revolution. The scentific and industrial devolopments of the Industrial
Revolution were examinet and the emergence of Modern Art which began to emerge
after Industrial Revolution before the use of materials whit new forms of expression was
emphasized. In the second chapter, in the twentieth century whit the Cubism;
techniques, styles of expression and material in the context of point of reflection on the
artists thinking and work is emphasized. In the third chapter the concept of material

vi

which succeeded to be a basic element of art and form of expression in itself is
observed. In addition, ın this chapter, the concept of material is also tried to be examinet
in technicel context and material based on painting techniques are explained and
exemplified. As a result of these studies, it is opserved that the material is carried out to
a conceptual (abstract) dimension in progress and explained with examples that thought
could be a material. In the last chapter, the studies that the researcher conducted from
the 20th century with reference to technique expression and use of material are given
and technological opportunities of the age have been tried to utilized.

Throughout the historical process, the valued judgments of modern art are re-
examined and new approaches have been obtained. It has been observed that art is

transformed from wrist power to mental power and everything can be art and art
material. In this research study, in this respect, the artistic expression forms in which
material appears sharply have been examined and completed.