Rus Vapur ve Ticaret Kumpanyası (ROPİT)ve Osmanlı-Rus Ticari İlişkileri (1856-1914)
Russian Steamship and Trade Company (ROPIT) and Ottoman-Russian Commercial Relations (1856-1914)
Yazar: MESUT KARAKULAK
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH GÜNDOĞDU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Genel Türk Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Tarih = History
Dizin: Deniz ticareti = Sea trade ; Kapitalizm = Capitalism ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Rus Vapur ve Ticaret Kumpanyası = Russian Steamship and Trade Company ; Rusya = Russia ; Ticaret = Trade ; Uluslararası ticaret = International trade ; Vapur = Steamboat

Özet:
3 Ağustos 1856 yılında kurulan ve Çarlık Rusya'sının yıkılışına kadar faaliyet yürüten Rus Vapur ve Ticaret Kumpanyası, ilk ülke dışı seferini Odesa-İstanbul hattında 1857 yılı Mayısında gerçekleştirmiştir. Kısa sürede Osmanlı sularında işleyen yabancı vapur kumpanyaları arasında kendine önemli bir yer edinmiştir. Kuruluşunun ilk yıllarında Karadeniz'in her iki kıyısında ve Akdeniz'in kayda değer bütün limanlarında faaliyet gösteren kumpanya, belirli bir olgunluk seviyesine ulaştıktan sonra Hind Okyanusu'ndan Pasifik'e kadar uzanan seferler yapmıştır. Devlet organizasyonu olarak hayata geçen ancak tedricen özel teşebbüs halini alan şirket, Rusya'nın dünya denizlerinde sancaktarı olmuştur. Kumpanyanın Osmanlı sularındaki faaliyeti emtia ve yolcu taşımanın ötesinde bir amaca da hizmet etmiştir. Rusya'nın dini ve siyasi hedeflerinin uygulayıcılığını üstlenmenin yanı sıra özellikle XX. yüzyılın başlarında Osmanlı coğrafyasına ulaştırdığı neşriyat ve fikir adamları vasıtasıyla Türk Dünyası'nda belirli bir yakınlaşmaya da vesile olmuştur. Yapılan çalışmada, Rus Vapur ve Ticaret Kumpanyası'nın Karadeniz ve Akdeniz'deki faaliyeti, Osmanlı Devleti'ndeki organizasyonu, Rus sınai kapitalizminin gelişimine etkileri ve Rus ekonomisinin dünya kapitalizmine eklemlenme süreci, kumpanyanın şirket raporları, Fransız belgeleri, İngiliz konsolosluk raporları, nihayetinde Osmanlı arşiv belgeleri esas alınarak aydınlatılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Russian Steam Navigation and Trading Company, which was founded in 3 August 1856 and operating until the collapse of Russia's Tsarist Russia, made its first international navigation on Odessa-İstanbul line in May 1857. The company established a market presence among the foreign steam navigation companies operating in the Ottoman waters. The company, which operated in all the ports of the Black Sea and the Mediterranean in the first years of its establishment, campaigned from Indian Ocean to Pacific after reaching a certain level of development. It which was founded as a state organization but progressively becoming a private enterprise was flagship of Russian Empire in the World seas. The company's activities in the Ottoman waters served a purpose beyond commodity and passenger transportation. It undertook the implementation of the religious and political objectives of Russian Empire, in addition to that the company, especially beginning of the Twenty Century, provided a convergence between the Turkish world and Ottoman Empire through the publications and intellectuals carried by the company to the Ottoman geography. In this study focuses on activity in the Black Sea and Mediterranean of Russian Steam Navigation and Trading Company, its organization in Ottoman Empire, its effects of the development of Russian industrial capitalism and the process of incorporation into the world capitalism/economy of the Russian economy based on French documents, British consulate reports, finally Ottoman archive documents