İş stres düzeyi ile akdeniz diyetine bağlılık ve fitokimyasal index arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
The relationship between job stress level, mediterranean diet adherence and dietary phytochemical index
Yazar: BENGİ ÇETİNER BİNGÜL
Danışman: PROF. DR. MURAT BAŞ
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışmada, iş stres düzeyi ile akdeniz diyetine bağlılık ve fitokimyasal index arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma, İstanbul, Tuzla bölgesindeki bir sakız fabrikasında çalışan sağlıklı 18-50 yaş aralığındaki 82 kadın ve 112 erkek olmak üzere toplam 200 personel ile yürütülmüştür. Bireylerin demografik özellikleri, genel beslenme alışkanlıkları, antropometrik ölçümleri, iş stres düzeyleri, besin tüketim kaydı, Akdeniz Diyeti Uyum Anketi formları kullanılarak elde edilmiştir. Bireylerin fitokimyasal alımlarının değerlendirilmesi için 'Fitokimyasal İndeks' yöntemi kullanılmıştır. Yüksek derece iş stresi yaşayan bireylerin bel ve kalça çevresi, bel/kalça oranı, BKI değerleri orta derece stres yaşayan bireylerin ölçümlerinden istatistiksel açıdan yüksek bulunmuştur (p<0,05). En yüksek iş stres puanı nitelik gerektirmeyen meslek gruplarında çalışan bireylerde, en düşük stres puanı müdür ve profesyonel meslek mensubu olarak çalışan bireylerde görülmüştür (p<0,05). Kadın çalışanların yağ ve lif alımları görev grupları arasında istatistiksel olarak farklı bulunmuştur (p<0,05). Erkek çalışanlarda enerji, posa, B1, C vitamini potasyum ve kalsiyum alımı, kadın çalışanlarda ise enerji, posa, folat, potasyum, kalsiyum, magnezyum, demir alımı TÜBER'e göre günlük önerilen miktarın altında kalmaktadır. Her iki cinsiyet grubu için CHO, yağ, kolesterol, A vitamini, sodyum alımı günlük önerilen miktarın üzerinde tüketilmiştir. Orta ve yüksek derece stres yaşayan erkek çalışanlarda CHO ve lif alımları arasında kadın çalışanlarda ise enerji, protein, CHO, A vitamini ve sodyum alımları arasında istatistiksel farklılık görülmüştür (p<0,05). Cinsiyet, düzenli fiziksel aktivite ve meslek gruplarında Akdeniz diyetine uyum açısından istatistiksel açıdan farklılık bulunmuştur (p<0,05). Cinsiyet, eğitim durumu, iş stres düzeyi ve fitokimyasal indeks açısından istatistiksel bir fark bulunmuştur (p<0,05).

Abstract:
The aim of the study is to evaluate the relationship between job stress level, Mediterranean diet adherence and phytochemical index. The research was conducted with 82 female and 112 male workers aged between 18- 50 years working in a gum factory in Tuzla, İstanbul. The general characteristics, nutritional habits, anthropometric measurements, job stress, phytochemical index, adherence to the mediterranean diet of the individuals were obtained by using a questionnaire form with face-to-face interview method. There was a statistical difference between waist-hip circumference, waist/hip rate and BMI values moderate and high stress in workers (p<0,05). The highest job stress score was seen in non-qualified occupational groups and the lowest job stress score was seen in managers and professional professionals (p<0,05). Energy, fiber, B1, vitamin C, potassium and calcium intakes in male employees, and energy, fiber, folate, potassium, calcium, magnesium and iron intakes in female employees are below the daily recommended amount according to TUBER. For both gender groups, CHO, fat, cholesterol, vitamin A, sodium intake was consumed above the daily recommended amount. There was a statistical difference between CHO, fiber intakes moderate and high stress in male workers (p<0,05). There was a statistical difference between energy, protein, CHO, vitamin A and sodium intakes moderate and high stress in female workers (p<0,05). A statistically difference was found between gender, regular physical activity and occupational groups in terms of Mediterranean diet, (p<0.05). A statistical difference was found between gender, educational status, job stress level and in terms of phytochemical index (p<0,05).