Emziren annelerde sosyal destek ile emzirme öz-yeterliği arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between social support and breastfeeding self-efficiency in nursing mothers
Yazar: MERVE UÇAROĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DÖNDÜ BATKIN ERTÜRK
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Anne sütü = Milk-human ; Anneler = Mothers ; Emzirme = Breast feeding ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Sosyal destek = Social support ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Emzirme, çocukların sağlığını ve hayatta kalmasını temin etmenin en etkili yollarından birisidir. Etkin emzirmenin sağlanmasında ve sürdürülmesinde çevreden algılanan destek ve annenin emzirebileceğine inanması önemli birer faktördür. Bu çalışmada emziren annelerde algılanan sosyal destek ile emzirme öz-yeterliliği arasındaki ilişkinin incelemesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Hastanesi'nde vajinal veya sezaryen ile doğum yapmış 287 kadın oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında Kişisel ve Emzirmeye İlişkin Özellikler Veri Formu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ve Emzirme Öz-yeterlilik Ölçeği–Kısa Formu (EÖYÖ) kullanılmıştır. Bu çalışmada ÇBASDÖ toplam puan ortalaması 57.5±15.0, aile alt boyutu puan ortalaması 16.4±6.0, arkadaş alt boyutu puan ortalaması 19.4±5.2 ve özel bir insan alt boyutu puan ortalaması 21.7±5.4 olarak bulunmuştur. Bu çalışmada EÖYÖ puan ortalaması 57.4±9.4 olarak bulunmuştur. Annelerin EÖYÖ puan ortalamaları ile ÇBASDÖ'nin toplam puan ortalaması (r = 0.257, p<0.001), aile (r = 0.221, p<0.001) arkadaş (r = 0.240, p<0.001) ve özel bir insan (r = 0.264, p<0.001) alt boyut puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı, doğrusal ve aynı yönlü bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Araştırmaya dahil edilen annelerin eğitim düzeyine göre ÇBASDÖ aile ve arkadaş alt boyutları ile toplam puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Bebek cinsiyetine göre ÇBASDÖ'nin özel bir insan alt boyutu puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark vardır (p<0.05). Annelerin sosyo-demografik ve obstetrik özelliklerine göre EÖYÖ puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0.05). Bu araştırmada annelerin algıladıkları sosyal destek düzeyi arttıkça emzirme öz-yeterlilikleri artmaktadır. Bu nedenle de annelere optimum sosyal desteğin sağlanması için annenin sosyal çevresiyle birlikte ele alınması, sosyal destek kaynaklarının eğitilmesi ve teşviki önem arz etmektedir.  Sosyal destek kaynaklarının gebelikten itibaren bebeğin doğumu, emzirilmesi ve bakımı süreçlerinde anneyi desteklemesi önemlidir.
Anahtar Kelimeler: Algılanan Sosyal Destek, Anne Sütü, Emzirme Öz-yeterliliği, Lohusa.

Abstract:
Breastfeeding is one of the most effective ways to ensure the health and survival of children. Perceived support from the environment and the mother's belief that she can breastfeed are important factors in providing and maintaining effective breastfeeding. In this study, it was aimed to examine the relationship between perceived social support and breastfeeding self-efficacy in breastfeeding mothers. The sample of the study consisted of 287 women who gave birth by vaginal or cesarean section in Tokat Gaziosmanpaşa University Hospital. The Personal and Breastfeeding Characteristics Data Form, the Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS), and the Breastfeeding Self-Efficacy Scale-Short Form (BSES) were used to collect the data. In this study, the mean MSPSS total score was 57.5±15.0, the mean score for the family subscale was 16.4±6.0, the mean score for the friend subscale was 19.4±5.2, and the mean score for a special person subscale was 21.7±5.4. In this study, the mean score of BSES was found to be 57.4±9.4. The mean scores of the mothers on BSES and the total mean score of MSPSS (r = 0.257, p<0.001), family (r = 0.221, p<0.001), friend (r = 0.240, p<0.001) and a special person (r = 0.264, p<0.001), it was determined that there was a statistically significant, linear and same sided relationship between sub-dimension mean scores. According to the education level of the mothers included in the study, the difference between the MSPSS family and friends subdimensions and the total mean scores was found to be statistically significant (p<0.05). There was a statistically significant difference between the mean scores of a special human sub-dimension of MSPSS according to infant gender (p<0.05). There was no statistically significant difference between the mean scores of BSES according to the socio-demographic and obstetric characteristics of the mothers (p>0.05). In this study, as the perceived social support level of mothers increases, breastfeeding self-efficacy increases. For this reason, it is important to consider the mother together with her social environment, to educate and encourage social support resources in order to provide optimum social support to mothers. It is important that social support resources support the mother during the birth, breastfeeding and care processes of the baby, starting from pregnancy.
Keywords: Perceived Social Support, Breastfeeding, Breastfeeding Self-efficacy, Postpartum.