Oleuropeinin meme kanseri üzerindeki fitoöstrojenik etkisinin incelenmesi
Investigation of the phytoestrogenic effect of oleuropein onbreast cancer
Yazar: ELİF ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE AKTAŞ
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Östrojen, meme dokusunun normal gelişiminde önemli bir rol oynar ve aynı zamanda meme
kanserinin ortaya çıkışını ve ilerlemesini destekleyebilir. Östrojen, hücre çoğalmasını teşvik etmek
için meme dokusu hücrelerinde bulunan östrojen reseptörlerine (ER-α ve ER-β) bağlanır. Ancak,
yüksek östrojen seviyeleri, hücre bölünmesini artırarak mutasyonların birikmesine ve karsinojenez
sürecinin başlamasına neden olabilir. Ayrıca östrojen, oksidatif metabolizma sonucu oluşan
genotoksik metabolitler aracılığıyla da meme kanserini tetikleyebilir. Çoğu meme kanseri vakası
östrojen reseptörü pozitif [ER(+)] olduğu için östrojen reseptörleri önemli bir tedavi hedefi haline
gelmiştir. Ancak, hastaların klinik tedavilere ek olarak alternatif yöntemlere yönelmesi hastalığın seyri
üzerinde olumlu veya olumsuz etkiler yaratabilir. Bu nedenle fitoöstrojenik aktiviteye sahip bitkiler
veya fitokimyasalların çeşitli tümör modelleri üzerindeki etkinliklerinin test edilmesi önemlidir. Bu
çalışmada, oleuropeinin meme kanseri hücrelerindeki östrojen reseptörleri ile etkileşimi incelenmiştir.
Farklı sürelerle, tek başlarına ve kombine olarak 5 florourasil veya oleuropein uygulanmış Ehrlich asit
tümörü (EAT) taşıyan farelerden elde edilen tümör hücrelerinde östrojen reseptörlerinin (ER-α ve ERβ) varlığı ve ekspresyon durumları mRNA ve protein düzeylerinde araştırılmıştır. Sonuçlara göre,
EAT inokülasyonundan sonraki 2. gün başlanarak 6 gün boyunca oleuropein verilen farelerde ve 5
florourasil uygulanan gruptaki farelerde ESR2 ekspresyonunda anlamlı bir değişiklik tespit
edilmemiştir. Ancak bu iki bileşiğin kombinasyon halinde uygulanması durumunda, ESR2
ekspresyonu hem kontrole hem de sadece 5FU uygulanan gruba göre artmıştır. Western blot analizi
sonuçları PCR bulgularıyla uyumlu olup, ER-β protein ifadesi 5FU verilen grupta artmış, OL'nin tek
ve kombinasyon olarak verildiği gruplarda kontrol ile benzer bulunmuştur. ER-α'nın protein ifadesi
ise 5FU'nun tek başına veya oleuropein ile kombinasyon halinde uygulanmasıyla azalmış,
oleuropeinin tek başına uygulanması kontrol ile benzer bir etki göstermiştir. Oleuropeinin meme
kanserinden koruyucu etkisini araştırmak için oluşturulan grupta, ER-β'nın mRNA düzeyindeki
ekspresyonu artarken ER-α ve ER-β protein ifadesi azalmıştır. Bu bulgu, oleuropeinin uzun süreli
alımında ER-β mRNA ekspresyonunu artırırken bu mRNA'ların fonksiyonel olmayabileceğini ve
proteine dönüşmesinin başka bir mekanizma ile engellendiğini düşündürmektedir. Tümör
inisiyasyonu üzerinde oleuropeinin etkisini gözlemlemek için 8 gün uygulamanın ardından ER-β'nın
ekspresyonunun hem mRNA hem de protein düzeyinde arttığı, ER-α'nın protein ifadesinin ise kontrol
ile benzer olduğu belirlenmiştir. Oleuropeinin meme kanseri hücrelerinde östrojen reseptörleri ile
etkileşime girebildiği ve bu reseptörlerin ekspresyonunda değişikliklere neden olabildiği
gözlemlenmiştir. Özellikle kemoterapi alan hastalarda oleuropein kullanımı, ilacın etkinliğini
değiştirebileceğinden hastalarının oleuropein kullanımında dikkatli olmaları önerilmektedir.

Abstract:
Estrogen plays a crucial role in the normal development of breast tissue and can also support the onset
and progression of breast cancer. Estrogen binds to estrogen receptors (ER-α and ER-β) present in
breast tissue cells to promote cell proliferation. However, high estrogen levels can increase cell
division, leading to the accumulation of mutations and the initiation of carcinogenesis. Additionally,
estrogen can trigger breast cancer through genotoxic metabolites produced by oxidative metabolism,
independent of estrogen receptors. Since most breast cancer cases are estrogen receptor-positive
[ER(+)], estrogen receptors have become significant therapeutic targets. However, patients turning to
alternative methods in addition to clinical treatments can have positive or negative impacts on the
course of the disease. Therefore, it is important to test the efficacy of plants or phytochemicals with
phytoestrogenic activity on various tumor models.This study examined the interaction of oleuropein
with estrogen receptors in breast cancer cells. The presence and expression of estrogen receptors (ERα and ER-β) at mRNA and protein levels were investigated in tumor cells obtained from Ehrlich
ascites tumor (EAT)-bearing mice, which were treated with 5-fluorouracil or oleuropein, alone or in
combination, for different durations. According to the results, no significant change was detected in
ESR2 expression in mice given oleuropein for 6 days starting from the second day after EAT
inoculation or in the group treated with 5-fluorouracil. However, when these two compounds were
administered in combination, ESR2 expression increased compared to both the control and the group
treated with 5FU alone. Western blot analysis results were consistent with PCR findings, showing that
ER-β protein expression increased in the 5FU group but was similar to the control in groups where OL
was given alone or in combination. ER-α protein expression decreased with the administration of 5FU
alone or in combination with oleuropein, while oleuropein alone had an effect similar to the control.
In the group created to investigate the protective effect of oleuropein against breast cancer, ER-β
mRNA expression increased while ER-α and ER-β protein expression decreased. This finding
suggests that long-term intake of oleuropein increases ER-β mRNA expression, but these mRNAs
may not be functional, and their translation into protein might be inhibited by another mechanism.
After 8 days of administration to observe oleuropein's effect on tumor initiation, ER-β expression
increased at both mRNA and protein levels, while ER-α protein expression remained similar to the
control. Oleuropein was observed to interact with estrogen receptors in breast cancer cells and cause
changes in their expression. Especially in chemotherapy patients, the use of oleuropein may alter the
efficacy of the medication, and therefore, patients are advised to be cautious with oleuropein usage.