Leonardit ve azot uygulamasının ikinci ürün koşullarında susam bitkisinin verim ve kalite özellikleri üzerine etkisi
The effect of leonardite and azot application on the yield and quality characteristics of the sesame plant in double crop conditions
Yazar: MUHAMMET IŞIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURİ SEZER SİNAN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Araştırma Alanında 2018 yılında bölünmüş parseller deneme desenine göre kurulmuştur. Deneme materyali olarak Sarısu susam çeşidi kullanılmıştır. Dört farklı dozdaki leonardit (L0, L5, L7.5 ve L10) ve dört farklı dozdaki (N2.5, N5, N7.5 ve N10)azot gübresinin susam bitkisi üzerine etkileri incelenmiştir.
Araştırmada uygulanan farklı dozlarda leonardit ve azotlu gübrenin susam bitkisinde, bitki boyu (cm), dal sayısı (adet/bitki), ilk dal yüksekliği (cm), ilk kapsül yüksekliği (cm), tohum verimi (kg/da), 1000 tohum ağırlığı (g), yağ oranı (%) ve protein oranı (%) değerleri üzerine etkileri incelenmiştir. Elde edilen verilerin istatistik analizleri sonuçlarına göre leonardit ve azot dozlarının incelenen özellikler bakımından bitki başına kapsül sayısı, tohum verimi, yağ oranı, protein oranı özellikleri üzerine etkisinin önemli olduğu, fakat bitki boyu, dal sayısı, ilk kapsül yüksekliği, dal yüksekliği, 1000 dane ağırlığı özellikleri üzerine etkisinin olmadığı sonucuna varılmıştır.
Araştırma sonucunda; uygulanan leonardit ve azot dozlarından elde edilen dekara tohum verimi değerleri 170.5 – 227.9 kg/da arasında değişim göstermiştir. En yüksek tohum verimini L7.5 N7.5 uygulamasından elde edilmiştir. En fazla bitki başına kapsül sayısı değeri ise 151.9 adet/bitki ile L0 N7.5 uygulamasından alınmıştır.
Yapılan çalışma sonucunda, Çukurova Bölgesinde ikinci ürün susam tarımında leonardit ve azot uygulamasının susam bitkisinin agronomik özellikleri, tohum verimi, protein ve yağ oranları özellikleri incelendiğinde bitki başına kapsül sayısı, tohum verimi, yağ oranı, protein oranı özellikleri üzerine etkisinin önemli olduğu, fakat bitki boyu, dal sayısı, ilk kapsül yüksekliği, dal yüksekliği, 1000 dane ağırlığı özellikleri üzerine etkisinin olmadığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This study was carried out in the field of Cukurova University Faculty of Agriculture Field Crops Research Area in 2018 according to the plot design. Sarısu sesame variety was used as a trial material. Four different doses of leonardite (L0, L5, L7.5 and L10) and four different doses (N2.5, N5, N7.5 and N10) nitrogen fertilizer on sesame plants were investigated.
In the sesame plant of different doses of leonardite and nitrogen fertilizer applied in the research, plant height (cm), number of branches (pieces / plant), first branch height (cm), first capsule height (cm), seed yield (kg / da), 1000 seed  weight The effects of (g), fat content (%) and protein ratio (%) were investigated. According to the results of statistical analysis of the obtained data, it was determined that leonardite and nitrogen doses were insignificant on the properties studied.
As a result of the research; The seed yield values obtained from the applied leonardite and nitrogen doses ranged between 170.5 and 227.9 kg / da. The highest seed yield was obtained from L7.5 N7.5 application. The maximum number of capsules per plant was taken from L0 N7.5 application with 151.9 units / plant.
As a result of this study, it was concluded that the application of leonardite in sesame cultivation in the Çukurova region has no effect on the agronomic characteristics, seed yield and quality characteristics of sesame plant.