Erişkin nöromusküler hastalıklarda vücut kompozisyonunun motor performansa etkisi
The effect of body composition on motor performance in adult patients with neuromuscular diseases
Yazar: MUSTAFA ERTUĞRUL YAŞA
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL AKSU YILDIRIM
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Adipoz doku = Adipose tissue ; Biyoelektriksel empedans = Bioelectrical impedance ; Empedans = Impedance ; Motor beceri testleri = Motor skills tests ; Motor beceriler = Motor skills ; Nöromusküler hastalıklar = Neuromuscular diseases ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Vücut kondüsyon puanı = Body condition score

Özet:
Bu çalışma, erişkin Nöromusküler Hastalıklarda (NMH) vücut kompozisyonu değişimlerinin motor performans parametreleri üzerine etkilerini araştırmak amacıyla planlandı. Çalışma NMH tanısı ile takip edilen 26 gönüllü birey (5 Limb-Girdle Musküler Distrofi (LGMD), 2 Fasioskapulohumeral Musküler Distrofi (FSHMD), 15 Myopati, 4 diğer) ve aynı yaş grubunda 26 sağlıklı gönüllü birey üzerinde yapıldı. Değerlendirmeler vücut kompozisyonu ve motor performans değerlendirmeleri olarak iki gruba ayrıldı. Vücut kompozisyonu ölçümleri Biyoelektrik İmpedans Analizi (BİA) metodu (Tanita TBF-300M) kullanılarak yapıldı. Motor performans değerlendirmelerinde ise kas kuvveti ölçümü için manuel ve dinamometrik kas testi ölçümü, endurans için statik ve dinamik endurans testleri, fonksiyonel kapasite için Motor Fonksiyon Değerlendirmesi (MFD) ölçeği, süreli performans testleri için 10m. yürüme, 10 basamak merdiven çıkma, t-shirt giyme ve yüzükoyundan ayağa kalkma testleri kullanıldı. Ayrıca çalışmaya katılan tüm bireylerde omuz, omuz eklemi, kalça, uyluk ve kol çevre ölçümleri yapıldı. Çalışma sonucunda, NMH'lı bireylerle, sağlıklı bireylerin alt ekstremite ve gövde toplam kas kuvveti, süreli performans, üst ve alt ekstremite statik ve dinamik enduranslarının anlamlı olarak azaldığı görüldü (p<0,05). NMH'lı bireylerde, Beden Kütle İndeksi (BKİ) ile MFD puanı ve 10 basamak merdiven çıkma ile yüzükoyundan ayağa kalma süresi arasında anlamlı ilişki bulundu (p<0,05), Aynı ilişkiye sağlıklı bireylerde rastlanmadı. BKİ hem NMH'lı bireylerde hem sağlıklı bireylerde çevre ölçümü sonuçları ile ilişkili bulunmuştur (p<0,05). Ayrıca NMH'lı bireylerde vücut yağ yüzdesi ile alt ekstremite toplam kas kuvveti, alt ekstremite dinamik endurans testi sonucu, süreli performans testlerinden 10 basamak merdiven çıkma süresi, 10m yürüme süresi ile yüzükoyundan ayağa kalkma süresi ve MFD skoru ilişkili bulundu (p<0,05). Çalışmamız sonunda, vücut kompozisyonunda yaşla ya da hastalığa bağlı olarak gelişen değişikliklerin erişkin NMH'larda motor performans ve fonksiyonel kapasiteyi etkileyen önemli faktörlerden birisi olduğu bulundu.Anahtar Kelimeler: Nöromusküler Hastalıklar, Motor Performans, Vücut Kompozisyonu, Biyoelektrik İmpedans Analizi, Beden Kütle İndeksi, Vücut Yağ Oranı

Abstract:
This study was planned to investigate the effect of body composition changes on motor performance parameters in adult patients with neuromuscular diseases (NMD). 26 volunteer subjects (5 Limb-Girdle Muscular Dystrophy (LGMD), 2 Facioscapulohumeral Muscular Dystrophy (FSHMD), 15 Myopathy, 4 others), diagnosed to have NMD and 26 age-matched healthy subjects were enrolled in the study. Assessments were divided into two groups as body composition and motor performance. A Bioelectric Impedance Analyzer (BIA) (Tanita TBF-300M) was used to obtain body composition measurements. For motor performance assessments, manual and dynamometer muscle testing measurements are used to determine muscle strength; static and dynamic endurance tests are used to determine endurance; Motor Function Measurement (MFM) is used to determine functional capacity; walking 10m., climbing 10 stairs, putting on a t-shirt and standing from lying prone tests are used for timed motor performance tasks. Besides, quantitative measurements of shoulder, shoulder joint, hip, thigh and arm circumferences were done to all subjects. According to results of study, NMD subjects showed decreased total lower extremity and trunk muscle strength, upper and lower extremity static and dynamic endurance, increased timed motor performance results when compared to controls (p<0,05). A significant relation was found between Body Mass Index (BMI) and MFM score, climbing 10 stairs and standing from lying prone in NMD subjects (p<0,05). Same relationship was not seen in controls. BMI was correlated with quantitative measurements of circumferences in both NMD and controls (p<0,05). Besides, body fat percentage was correlated with total lower extremity muscle strength, lower extremity dynamic endurance, climbing 10 stairs, standing from lying prone and MFM score in NMD subjects (p<0,05). Our results showed that, changes in body composition related with aging or disease progression are one of the important factor that effecting motor performance and functional capacity in adult NMD patients.Key words: Neuromuscular Disease, Motor Performance, Body Composition, Bioelectric İmpedance Analyzer, Body Mass Index, Body Fat Percentage