Sorgulamaya dayalı öğretimde kullanılan biçimlendirici değerlendirmenin öğrencilerin fizik dersine yönelik tutumlarına ve kavramsal öğrenmelerine etkisinin incelenmesi
Examination of effects of formative assessment in inquiry-based learning on students' conceptual learning and attitudes towards physics
Yazar: SİMAY KÖKSALAN
Danışman: PROF. DR. FERAL BEKİROĞLU
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fizik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Biçimlendirmeci değerlendirme = Formative assesment ; Değerlendirme = Evaluation ; Fizik dersi = Physics lesson ; Fizik eğitimi = Physics education ; Kavramsal öğrenme = Conceptual learning ; Optik = Optic ; Sorgulayıcı öğretme = Inquisitorial teaching ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; Öğretim = Teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu araştırmada sorgulamaya dayalı öğretimde kullanılan biçimlendirici değerlendirmenin 10. sınıf öğrencilerinin fizik dersine yönelik tutumlarına ve kavramsal öğrenmelerine etkisi incelenmiştir. Araştırma ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel modele uygun olarak düzenlenmiştir. Karma yöntem desenlerinden yakınsayan paralel desen ele alınarak yürütülen araştırmanın nicel boyutunda "Sorgulamaya dayalı öğretimde biçimlendirici değerlendirmenin kullanıldığı deney grubu öğrencileriyle bu değerlendirmenin kullanılmadığı ama sorgulamaya dayalı öğretimin yapıldığı kontrol grubu öğrencilerinin fizik dersine yönelik tutumları ve kavramsal öğrenmeleri arasında anlamlı bir fark var mıdır?" sorusuna cevap aranmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda ise "Sorgulamaya dayalı öğretimde kullanılan biçimlendirici değerlendirme deney grubu öğrencilerinin fizik dersine karşı tutumlarını ve kavramsal öğrenmelerini nasıl etkilemektedir?" sorusuna cevap aranmıştır. Araştırmanın katılımcılarını 2017-2018 eğitim-öğretim yılında bir devlet lisesinin 10.sınıfında okuyan toplam 51 öğrenci oluşturmaktadır. Deney grubunda 25 kontrol grubunda ise 26 öğrenci yer almaktadır. Araştırmada nicel veri toplama araçları olarak "Işık ve Optik Kavram Testi (OKT)" ve "Fiziğe Karşı Tutum Ölçeği (FKTÖ)" kullanılmıştır. Nitel veri toplama araçları olarak ise araştırmacı tarafından yapılan gözlemler dikkate alınarak yazılan alan notları ve öğrenci günlükleri kullanılmıştır. Güvenilirlikleri hesaplanan nicel veri toplama araçlarının yüksek güvenilirliğe sahip olduğu bulunmuştur. Araştırmada yapılan uygulamaların Cohen's d etki büyüklüğü hesaplanmış ve büyük etki büyüklüğüne sahip oldukları görülmüştür. Araştırmada elde edilen nicel veriler analiz edildiğinde, OKT ve FKTÖ son testlerinde deney grubu ve kontrol grubu arasında deney grubu lehine anlamlı bir fark bulunmuştur. Nitel verilerin analizinde ise biçimlendirici değerlendirmenin dersin işlenişini, derse ve konuya olan bakış açısını, sınıfta hâkim olan atmosferi etkilediğine ve öğrencilerin düşünme, açıklama, yorumlama yeteneklerinin artmasında ve bilgiye ulaşmalarında etkili olduğuna dair bulgular elde edilmiştir. Araştırmanın sonucu sorgulamaya dayalı öğretimde kullanılan biçimlendirici değerlendirmenin, öğrencilerin derse yönelik tutumları ve kavramsal öğrenmeleri üzerine pozitif etkisi olduğunu göstermektedir.

Abstract:
This research study aimed to investigate the effect of formative assessment used in inquiry-based learning on 10th grade students' attitudes towards physics course and conceptual learning. The research was conducted according to the pretest-posttest with control group quasi-experimental design. In the quantitative dimension of the research, arranged in accordance with the convergent parallel pattern of mixed method design, an answer is searched for about the question "Is there a significant difference between the experimental group students who are exposed to formative assessment in inquiry-based learning and the control group are not exposed to formative assessment in inquiry-based learning in terms of the attitudes towards physics and conceptual learning?". In the qualitative dimension of the research, arranged in accordance with the convergent parallel pattern of mixed method design, an answer is searched for about the question "How does formative assessment in inquiry-based education affect the experimental group students in terms of the attitudes towards physics and conceptual learning?". The participants of the study consisted of 51 students in the 10th grade of a public high school in the academic year 2017-2018. There were 26 students in control group and 25 students in experimental group. In this study, "Light and Optics Concept Test" and "Physics-Related Attitudes Scale" were used as quantitative data collection tools. Field notes written by considering researcher's observations and student journals were used as qualitative data collection tools. Quantitative data collection tools were found to having of high reliability. The effect size of the applications (Cohen's d) were large according to calculations. When the quantitative data were analyzed, a significant difference was found between the experimental group and the control group in favor of the experimental group in the final tests of Light and Optics Concept Test and Physics-Related Attitudes Scale. In the analysis of the qualitative data, findings have been obtained that formative assessment has an effect on the processing of the lesson, the perspective on the subject, the atmosphere of the classroom and the students' ability to think, explain, interpret, improve their knowledge. The results of the study show that formative assessment in inquiry-based learning has a positive effect on students' attitudes towards the physics course and their conceptual learning.