Sıçanlarda oluşturulan deneysel alzheimer modelinde Beta vulgaris L. var. Cicla yapraklarının tedavi edici etkisinin incelenmesi
Investigation of therapeutic effects of Beta vulgaris L. var. Cicla leaves in an experimental Alzheimer's model in rats
Yazar: BÜŞRA ERTAŞ
Danışman: PROF. DR. GÖKSEL ŞENER
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Antiinflamatuar ajanlar = Anti inflammatory agents ; Beta vulgaris = Beta vulgaris ; Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Pazı = Chard ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı antiinflamatuar ve antikolinesteraz etkinliği bilinen Beta vulgaris L. var. cicla (pazı) bitkisinin yapraklarının deneysel Alzheimer modelinde kognitif fonksiyonlar ve nöropatolojik parametreler üzerine olası tedavi edici etkisini araştırmaktır. 
Gereç ve Yöntem: 2-3 aylık erkek Sprague-Dawley (250-300 gram) sıçanlar kontrol, intraserebroventriküler streptozotosin (STZ) grubu, Beta vulgaris L. var. cicla ekstresi (STZ + BV) ve rivastigmin (STZ + Riv) uygulanan tedavi grupları olmak üzere 4 gruba ayrılmıştır. Alzheimer modeli oluşturmak için tüm STZ gruplarına intraserebroventriküler yoldan STZ (3 mg/kg; bilateral) uygulaması yapılmıştır. Cerrahi uygulamadan sonra 3 gün hayvanlarda anksiyetinin olmaması adına beklenmiş ardından tedavi gruplarının 21 günlük tedavileri yapılmıştır. Deney sonunda hayvanların kognitif fonksiyonları yeni obje tanıma testi, pasif sakınma testi, Morris'in su tankı testi ile değerlendirilmiştir. Hayvanlar dekapite edildikten sonra alınan hipokampus ve serebral korteks dokularında biyokimyasal, histopatolojik ve immünohistokimyasal incelemeler yapılmıştır. 
Bulgular: Yapılan değerlendirmeler sonucunda Alzheimer modeli oluşturulan hayvanların öğrenme ve bellek fonksiyonlarının bozulmuş olduğu görülmüştür. Ek olarak bu grupta amiloid beta, tau, glikojen sentaz kinaz 3 beta, proinflamatuar sitokin düzeylerinde ve asetilkolinesteraz enzim aktivitesinde artış gözlemlenmiştir. İmmnohistokimyasal analizlere göre amiloid beta peptit ve tau peptid ekspresyonlarında artış olmuştur. Beta vulgaris L. var. cicla ekstresi tedavisi grubunda bilişsel performanslarda ve  nöropatolojik parametrelerde iyileşme görülmüştür.
Sonuçlar: Beta vulgaris L. var. cicla yapraklarının ekstresi deneysel Alzheimer modelinde kognitif ve nörokimyasal iyileşme sağlamıştır. 
Anahtar Sözcükler: Alzheimer hastalığı, Kognitif bozukluk,  Beta vulgaris L. var. cicla

Abstract:
Aim: The aim of the study is to investigate the possible therapeutic effect of the leaves of Beta vulgaris L. var. cicla (chard) plant, which has known anti-inflammatory and anticholinesterase activity, on cognitive functions and neuropathological parameters in an experimental Alzheimer's model.
Material and Method: 2-3 months old male Sprague-Dawley (250-300 grams) rats were divided into 4 groups as control, intracerebroventricular streptozotocin (STZ) group, Beta vulgaris L. var. cicla extract (STZ + BV) and rivastigmine (STZ + Riv) treatment groups. To induced an Alzheimer's model, intracerebroventricular STZ (3 mg/kg; bilaterally) was administered to all STZ groups. After the surgical application, it was waited for 3 days for the animals to be free of anxiety, and then the treatment groups were treated for 21 days. At the end of the experiment, the cognitive functions of the animals were evaluated with the new object recognition test, passive avoidance test, and Morris water test. Biochemical, histopathological and immunohistochemical analyzes were performed on the hippocampus and cerebral cortex tissues taken after the animals were decapitated.
Results: As a result of the evaluations, it was observed that the learning and memory functions of the animals for which Alzheimer's model was created were impaired. In addition, an increase was observed in amyloid beta, tau, glycogen synthase kinase 3 beta, proinflammatory cytokine levels and acetylcholinesterase enzyme activity in this group. According to immunohistochemical analysis, there was an increase in amyloid beta peptide and tau peptide expressions. Beta vulgaris L. var. cicla extract treatment group showed improvement in cognitive performances and neuropathological parameters.
Coclusion: Extract of Beta vulgaris L. var. cicla leaves provided cognitive and neurochemical improvement in experimental Alzheimer model.
Keywords: Alzheimer's disease, Cognitive impairment, Beta vulgaris L. var. cicla.