Erkeklere yönelik çalışmaların kadınların güçlenmesine etkileri: Şanlıurfa ve Kilis ÇATOM örnekleri
The effects of men's actions on women's empowerment: The case of Şanlıurfa and Kilis ÇATOM
Yazar: ÖZLEM YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜN AKDURAN EROL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Bölgesel kalkınma = Regional development ; Sürdürülebilir kalkınma = Sustainable development

Özet:
Kadınlar, 1970'li yıllardan itibaren kalkınma politikalarında yer almaya 
başlamıştır. Ekonomi politikalarında kadın, önceleri pasif yararlanıcılar olarak 
görülmekteyken 1980 ve 1990'li yıllarda dönemin feminist araştırmacıları ve 
ekonomistleri tarafından ortaya konulan kalkınma yaklaşımlarıyla birlikte kalkınma 
sürecinin aktörleri konumuna gelmiştir. Ortaya atılan bu yaklaşımlarla birlikte 1980'li 
yıllardan günümüze kadar geçen zaman içerisinde "kadın güçlenmesi" konusu 
önemini korumuştur. Bu yaklaşımlardan biri olan "Yapabilirlik Yaklaşımı"ndan 
esinlenerek oluşturulan yapabilirlik listesi kadın güçlenmesi konusunda önemli bir 
kriter olarak yerini almıştır. Yapabilirlik listesiyle kadının seçme ve seçimlerini 
eyleme dönüştürme özgürlüğü ve kadının özerk bir birey olarak güçlenme süreci 
üzerinde durulmuştur. 
Bununla birlikte kadın güçlenmesi alanında kadınlarla yapılan çalışmaların 
kısıtları görülmüş, kadınların güçlenmesi ve toplumsal cinsiyet eşitliğinin 
sağlanmasında etkili bir aktör olarak erkeklerle yapılacak çalışmaların da gerekliliği 
fark edilmiştir. Bu bağlamda, bu tez çalışmasında, alan araştırması olarak seçilen 
ÇATOM'larda gerçekleştirilen erkeklere yönelik programlar sonrasında toplumsal 
cinsiyet rollerinin etkisinin ne derece azaldığı incelenmiş ve programların çıktılarının 
kadın güçlenmesi üzerindeki etkileri yapabilirlik yaklaşımı listesi baz alınarak 
araştırılmıştır. Bu kapsamda Nussbaum'ın Yapabilirlik Listesi'ne göre soru formları 
hazırlanarak nitel araştırma yöntemine başvurulmuş ve görüşmeler ÇATOM'larda 
program ve projelere katılan erkeklerin eşleri ve oğlan çocuklarının kız kardeşleri ile 
yapılmıştır. 
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin sosyal yapısı, kozmopolitik yapısı ve son on 
yıl içerisinde Suriye'de yaşanan iç savaşa bağlı aldığı göçle, geçici koruma 
statüsündeki nüfusun fazlalığı göz önüne alındığında bu tez çalışmasının kadın 
güçlenmesi konusunda erkeklik çalışmalarının önemini ortaya koyarak politika 
geliştirme süreçlerine katkı yapabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Women have been taking part in development policies since the 1970s. While 
women were previously seen as passive beneficiaries in economic policies, they 
became actors of the development process in the 1980s and 1990s with the 
development approaches put forward by the feminist researchers and economists of 
the period. With the approaches put forward, the issue of "women's empowerment" 
has maintained its importance from the 1980s to the present. Inspired by one of these 
approaches, the "Capability Approach", the capability list has taken its place as an 
important criterion for women's empowerment. With the list of capabilities, the 
freedom of women to choose and transform their choices into action and the 
empowerment process of women as an autonomous individual are emphasized.
However, the limitations of the work done with women in the field of women's 
empowerment have been observed, and the necessity of working with men as an 
effective actor in women's empowerment and gender equality has been realized. In this 
context, in this thesis, it was examined how the effect of gender roles decreased after 
the programs for men carried out in ÇATOMs selected as field research, and the effects 
of the outputs of the programs on women's empowerment were investigated based on 
the capability approach list. In this context, qualitative research method was applied 
by preparing questionnaires according to Nussbaum's Capability List, and interviews 
were conducted with the wives of men and sisters of boys who participated in the 
programs and projects in ÇATOMs.
Considering the social structure, cosmopolitan nature of the Southeastern 
Anatolia Region, the immigration it has received in the last ten years, and the excess 
of the population under temporary protection status, it is thought that this thesis study 
can contribute to policy development processes by revealing the importance of 
masculinity studies in women's empowerment.