İstanbul' da yeme bağımlılığı ile aleksitimi ilişkisinin incelenmesi
The examination of relationship between alexithymia and food addiction of individuals living in İstanbul
Yazar: BURAK İYİDİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN ÜNÜBOL
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aleksitimi = Alexithymia ; Bağımlılık = Dependency ; Yeme bağımlılığı = Food addiction ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Bu araştırma, Türkiye Bağımlılık ve Ruh Sağlığı Profili Çalışması kapsamında İstanbul'nde yaşayan bireylerin Yeme Bağımlılığı ve Aleksitimi düzeylerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmaya İstanbul'dan 1995 kişinin katılımı sağlanmış ve demografik bilgiler, yeme bağımlılığı ve Aleksitimi düzeylerine ilişkin anket çalışması yürütülmüştür. Araştırmada, Sosyodemografik Bilgi Formu, Davranış Etkileme Yükü Formu ve Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ-20) veri ölçüm araçları olarak kullanılmıştır. Araştırma betimsel ve karşılaştırmalı analiz yöntemlerini içeren nicel araştırma yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir.
Araştırmanın sonuçları doğrultusunda, cinsiyet ve yaş değişkenine göre yeme bağımlılığı düzeyinin anlamlı düzeyde farklılaştığı saptanmıştır. 18-23 yaş arası olan katılımcılarda yeme bağımlılığı puan ortalamalarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca, Aleksitimi düzeyi, katılımcıların yeme bağımlılığı düzeylerine göre farklılaşmaktadır. Aleksitimi alt boyutları olan kaçınma ve kaygının, yeme bağımlılığı belirtileri yüksek olan katılımcılarda anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Yeme bağımlılığını yordayıcı değişkenlerin analizine ilişkin bulgular doğrultusunda, eğitim düzeyi, yaş ve güvensiz Aleksitimi düzeyinin yeme bağımlılığını anlamlı düzeyde yordadığı saptanmıştır. Genç katılımcılar, düşük eğitim seviyesinde olanlar ve güvensiz Aleksitimi biçimleri yüksek olanlar yeme bağımlılığı skorlarını yüksek bildiren katılımcılar olarak bulunmuştur. Saptanan açıklayıcı ilişki varyansın %6'sında anlamlı saptanmıştır.
Araştırmada elde edilen bulguların, ilerleyen dönemlerde ülke ve bölge bazında bağımlılık alanında yapılacak çalışmalara önemli katkılar sunacak ve ülke genelindeki bağımlılık oranlarının ve ilişkili psikolojik faktörlerin ele alınmasıyla ilerleyen dönem araştırma ve uygulamalara destek olacaktır.

Abstract:
This research mainly based on Addiction and Mental Health Profile of Turkey aimed to examine the relationship between food addiction and personal well-being of individuals living in İstanbul. A total of 1995 people from İstanbul participated in the study and a survey study was conducted on demographic information, food addiction and attachment levels In the study, Sociodemographic Information Form, Behavior Impact Load Form and Toronto Alexithymia Scale (TAS-20) were used as measurement instruments. The study was carried out using quantitative research methods including descriptive and comparative analysis methods.
According to the results of the study, it was determined that the level of food addiction was significantly different according to age. It was observed that the mean scores of food addiction was higher in the participants aged 18-23 years. In addition, the level of having difficulties with expressing and identifying emotions differs according to the participants' level of food addiction. The level of avoidant and anxious attachment styles was significantly higher in the participants who had higher levels of food addiction. In accordance with the findings regarding the analysis of variables predicting food addiction, gender, educational level, age, number of children, and higher scores in difficulties identifying emotion subscale significantly predicted food addiction. Participants who were younger and. those with low education level, and those with high levels of difficulties with identifying emotions were found to have higher food addiction scores. The explanatory relationship was significant in 6% of the variance.
It is thought that the findings of the study may contribute to the fields of behavioral addictions and related psychological factors due to presence of increasing trend in the field of eating psychopathology with food addiction.