Kalp akciğer pompası kullanmaksızın koroner bypass ameliyatına alınacak diyabeti olan ve olmayan aterosklerozlu olgularda doku faktörü anjiogenez ve eser element ilişkisinin incelenmesi
The relationship between tissue factor, angiogenesis and trace element in diabetic atherosclerotic patients WHO undergoing off-pump coronary bypass surgery
Yazar: TİJEN ALKAN BOZKAYA
Danışman: PROF. DR. NESLİN EMEKLİ
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Akut koroner sendrom = Acute coronary syndrome ; Anjiyogenez = Angiogenesis ; Antioksidan kapasite = Antioxidant capacity ; Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Kalp-akciğer makinesi = Heart-lung machine ; Koroner arter bypass = Coronary artery bypass ; Koroner tromboz = Coronary thrombosis ; Oksidatif stres = Oxidative stress

Özet:
Aterosklerozun anahtar/başlatıcı mekanizması, çeşitli nedenlerle gelişebilen endotel hasarıdır ve diyabet önemli bir tetikleyici faktör olarak öne çıkmaktadır. Diyabetin, endotel hasarına neden olma potansiyeline eşlik eden veya potansiyelini artıran önemli nedenlerinden biri eser element biyo-dengesinin bozulması ile artan oksidatif strestir. Çalışmamızın amacı, trombotik ve inflamatuar yanıtı görme açısından hemostaz, anjiogenez ve oksidatif stres değerlerinin kalp-akciğer pompasının – dilüsyonel etkisi olmaksızın- klinik korelasyonlarını araştırmaktır. Prospektif klinik çalışmamızda, kalp-akciğer pompası kullanılmadan, atan kalpte koroner bypas cerrahisi uygulanan, Euro Skor II risk sınıflandırmasına göre aynı risk grubunda seçilmiş -orta risk kategorisinde- 100 aterosklerotik olgu diabet durumuna göre eş sayıda iki gruba ve diyabet tipine göre de; T1DM (n=25) ve T2DM (n=25) iki alt gruba ayrıldı. Ameliyat öncesi ve sonrası 3. günde alınan kan örneklerinden; TF, VEGF, homosistein, HbA1c, çinko, bakır, malondialdehit (MDA), süperoksit dismutaz (SOD), toplam oksidan/antioksidan kapasite (TOS/TAS), Nitrik oksit (NO) düzeyleri ile erken postoperatif klinik bulgular analiz edilerek sonuçlar literatür bulguları ile tartışıldı. Tüm erken postoperatif süreçler; entübasyon süresi (saat/ler), yoğun bakım ve hastanede kalış süreleri (gün/ler), diyabetik grupta anlamlı olarak daha uzun (p<0,001) bulundu. HbA1c ile homosistein arasında pozitif korelasyon bulunurken TF ve VEGF düzeyleri gruplar arasında anlamlı değişim gösterdi (P<0.001). Eser element seviyeleri (Zn,Cu) ameliyat öncesine göre operasyon sonrası hiçbir grupta değişmedi. Kontrol grubuna göre daha yüksek olan SOD değerleri operasyon sonrası değişmezken, NO ve MDA düzeylerinde anlamlı değişiklik görüldü (p<0.05). Bu çalışmada aynı risk grubunda seçilmiş tüm hastalara, off-pump koroner bypas cerrahisi uygulanmış ve Zn/Cu ve SOD düzeylerinin operasyondan etkilenmediği fakat diyabetik grupta saptanan bozulmuş antioksidan ve trombotik aktivasyon dengesinin bu grupta saptanan hastanede uzun yatış süresi ile korele olduğu saptanmıştır.

Abstract:
The key/initiating mechanism of atherosclerosis is endothelial damage that can develop for various reasons, and diabetes stands out as an important triggering factor. One of the important causes of diabetes that accompanies or increases its potential to cause endothelial damage is oxidative stress, which is increased by the disruption of trace element bio-balance. The aim of our study is to investigate the clinical correlations of hemostasis, angiogenesis and oxidative stress values of the heart-lung pump -without dilutional effect- in terms of seeing the thrombotic and inflammatory response. This prospective clinical study, 100 atherosclerotic patients who underwent coronary bypass surgery on the beating heart without using a heart-lung pump, were selected in the same risk group according to the Euro Score II risk classification- in the intermediate risk category- in two groups with equal numbers according to diabetes status and according to diabetes type; T1DM (n=25) and T2DM (n=25) were divided into two subgroups. From the blood samples taken on the 3rd day before and after the surgery; TF, VEGF, homocysteine, HbA1c, zinc, copper, malondialdehyde (MDA), superoxide dismutase (SOD), total oxidant/antioxidant capacity (TOS/TAS), nitric oxide (NO) levels and early postoperative clinical findings were analyzed and the results were literature findings discussed with. All early postoperative processes; Intubation time (hours), intensive care unit and hospital stay (day/s) were significantly longer in the diabetic group (p<0.001). While there was a positive correlation between HbA1c and homocysteine; TF and VEGF levels differed significantly between the groups (P<0.001). Trace element levels (Zn,Cu) did not change in any group postoperatively compared to preoperatively. While SOD values, which were higher than the control group, did not change after the operation, significant changes were observed in NO and MDA levels (p<0.05). In this study, all patients selected in the same risk group underwent off-pump coronary bypass surgery and it was found that Zn/Cu and SOD levels were not affected by the off-pump bypass, but the impaired antioxidant and thrombotic balance found in the diabetic group was correlated with the long hospital stay in this group.