Otorite nesnesi olarak beden resimleri
Body picturec as the object of authority
Yazar: HÜLYA ULAŞ FEYZİOĞLU
Danışman: PROF. DR. HÜSNÜ DOKAK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2008
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Beden = Body ; Figür = Figure ; Mekan = Space ; Nesne = Object ; Otorite = Authority ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures

Özet:
Görsel sanatlar alanında insan bedeni üzerine birçok çalışma ve araştırma yapılmıştır. İnsanın merkeziyetçi ve özne karakteri şu ana kadar izlediğimiz birçok eserde mevcuttur. Ancak insan, bütün varlıklardan üstün olan zekası ve iradesiyle, her şeyin ölçüsü olurken yaşanan Dünya Savaşlarının oluşturduğu kaos, erişilen bilimsel ve teknolojik gelişmeler, insanın yerini ve algılanışını değiştirmiştir.Otorite ve iktidar elindeki bilim ve teknoloji, insanı tahrip edip, nesneleştirerek bir araç gibi kullanmaktadır. Savaşlar, açlık, korku ve acı aracılığıyla otorite, insanın içinde yaratılmıştır. İnsan bedeni, toplumsal içeriğiyle de oldukça karmaşık bir yapıya sahiptir. Belli bir zamanın, mekanın, toplumsal işleyişin göstergesidir. Beden üzerinden anlam bulan bütün sistemlerle birlikte düşünülme zorunluluğu vardır. Bu çözümlemeleri, bilimsel, sosyolojik ve sanatsal açıdan 20. yüzyılın toplumsal temel niteliğini oluşturmuştur.Rönesans'la başlayan 20.yüzyıl itibarıyla devam eden süreç, insan bedenine bakışı önemli oranda değiştirmiş ve bedenin fiziksel varlığının önemi artmıştır.Beden duyularının kullanılarak metalaştırılması, toplumsal sistemin bir aracı haline gelmesi ile sonuçlanmıştır.İnsan bedeni ile gölge, yanılsama, mekan ?mekansızlık, boşluk-derinlik, parçalanma ,çözülme kavramları baskı, şiddet otorite ilişkileri bağlamında araştırılmıştır.Bedenin içsel ve dışsal etkileri yansıttığı düşünülmüştür. Dolayısıyla insan bedeninin dış hareketlerinden yola çıkarak arkasında yatan otorite ilişkileri araştırılmış, aktif ve pasif beden formlarından yararlanılmıştır. Pasif ve sınırlandırılmış beden formu çalışmalarda öne çıkartılmıştır. Böylece modern toplumda bedenin iktidar ve otoritelerce sınırlandırılışı, kapatılışı, edilgen bir yapıya sokularak nesne gibi hareketsiz ve iradesiz oluşu ile benzerlik kurulmaya çalışılmıştır. Hareket ve devinim ilişkileri beden formlarından çok, beden formlarıyla diğer biçimlerin ilişkilerinde aranmıştır.Resimlerde birçok anlam katının, üst üste çakıştığı bir çalışma anlayışı hakim olmuştur. İnsan bedeninin mekanla ilişkisi, bedenin mekanlaşması, iki ve üç boyutlu form ilişkilerinin çatışmasından yararlanılarak, yanılsamalı olarak verilmeye çalışılmıştır. Dolayısıyla beden mekan ilişkileri otorite kavramı bağlamında ele alınmaya çalışılmış ve mekan bedeni ezen, hapseden, yöneten, yönlendiren mekanik imgelere, araçlara dönüşmüştür.

Abstract:
Many researches and studies have been carried out on human body in the field of visual arts. The features of being centralist and of being subject are available in many works we have followed until now. However, while human becomes the measure of everything due to its outstanding intelligence and willpower when compared to other beings, the chaos produced by World Wars, and scientific and technological developments that have been achieved change the place and perception of human.Authority and power and its science and technology destroy and use human as a means by making it objective. Authority is created in the innerself of human by means of wars, hunger, fear and pain. Also human body has considerably complex structure in terms of its social content. It is the indicator of a specific time, location and social working. It has the obligation to be considered with all systems that find meaning over the body. Body analysis has constituted the basis of social characteristics of 20th century in terms of science, sociology and art.The period that started in Renaissance and is still in continuity since 20th century has considerably changed the perception of human body and physical importance of body has increased. Commodification using the senses of body has resulted in being a means of social system.Shadow with human body and concepts of illusion, location-dislocation, emptiness-depth, disintegration and analysis have been researched in the context of the relations among repression, violence and authority. The human is considered to reflect inner and external influences. Therefore, taking the external behavior of human body as basis, relations of authority that lays at the back have been researched and active and passive forms of body have been benefited. Passive and limited forms of body have been foregrounded in the studies. Therefore, in modern society, attempt to create similarities between the body?s being limited and closed by power and authority and its being motionless and powerless by being formed into a passive structure like an object are done. The relations between action and motion are searched in the forms of body and relations among other shapes rather than in the forms of body.A studying attitude based on the overlapping of many layers of meaning in the pictures is dominant. The relationship between human body and location and body?s being location has been attempted to be given with illusion by making use of overlapping of two and three dimensional form relations. It has been emphasized that the concept of location may be transformed into authority. Therefore, the relationship between location and body has been dealt with in the context of the concept of authority and location has been transformed into mechanical images and means that crushes, imprisons, controls and directs the body.