Amatör altyapı futbolcularında denetim odağının beslenme durumuna ve diyet kalitesine etkisi
Amatör altyapi futbolcularinda deneti̇m odağinin beslenme durumuna ve di̇yet kali̇tesi̇ne etki̇si̇
Yazar: ECE ÖNEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DUYGU SAĞLAM
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Denetim odağı = Locus of control ; Diyet = Diet ; Futbol = Football ; Futbolcular = Football players ; Gıda kalitesi = Food quality ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Bu çalışma, amatör altyapı futbolcularında denetim odağının beslenme durumu ve diyet kalitesi üzerine etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya 14-18 yaş arası 72 amatör altyapı futbolcusu katılmıştır. Sporcuların genel özelliklerinin ve branşa özgü bilgilerinin sorgulandığı anket ile beraber sporcuların denetim odaklarının belirlenmesi için Rotter Denetim Odağı Ölçeği araştırmacı tarafından yüz yüze uygulanmıştır. Sporcuların antropometrik ölçümleri araştırmacı tarafından yapılmıştır. Sporcuların beslenme durumlarının değerlendirilmesi için 3 günlük besin tüketim kaydı alınmış ve analiz edilmiştir. Sporcuların diyet kaliteleri Sağlık Yeme İndeksi-2015 ile değerlendirilmiştir. Sporcuların Rotter Denetim Odağı Ölçeği ortalama puanları 10.28±3.15 olarak belirlenmiştir. Sporcuların yaşları, toplam ağırlıkları, iskelet kası ağırlıkları ve BKI değerleri ile Rotter Denetim Odağı ölçeği puanları arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı zayıf ilişki saptanmıştır (r:0.268; p=0.023; p<0.05). Toplam sağlıklı yeme indeksi puanı (SYİ) ortalama 37.16±10.14'dir, Sporcuların %90.3'ünün (n=65) SYİ puanı kötü düzeyde, %9.7'si (n=7) ise geliştirilmesi gereken düzeydedir. Çocukların toplam SYİ puanı ile Rotter Denetim Odağı Ölçeği puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0.05). Denetim odağının beslenme durumuna ve diyet kalitesine etkisinin netleşmesi için daha fazla araştırmaya gereksinim duyulmaktadır.
Anahtar kelimeler: Adölesan, Denetim Odağı, Diyet Kalitesi, Futbol, Sağlıklı Yeme İndeksi

Abstract:
This study was carried out to investigate the effect of locus of control on nutritional status and diet quality in amateur adolescent soccer players. 72 amateur adolescent soccer players aged 14-18 participated in the study. In addition to the questionnaire, where the general characteristics and branch-specific information of the athletes were questioned, the Rotter Locus of Control Scale was applied face-to-face by the researcher to determine the locus of control of the athletes. Anthropometric measurements of the athletes were made by the researcher. In order to evaluate the nutritional status of the athletes, a 3-day food consumption record was taken and analyzed. Diet quality of athletes was evaluated with Health Eating Index-2015. The mean scores of the athletes' Rotter Locus of Control Scale were determined as 10.28 ± 3.15. A statistically significant weak correlation was found between the ages, total weights, skeletal muscle weights, and BMI values of the athletes and the Rotter Locus of Control Scale (r: 0.268; p = 0.023; p <0.05). The total Healthy Eating Index (HEI) score is 37.16 ± 10.14 on average, 90.3% of the athletes (n = 65) have a poor level of HEI and 9.7% (n = 7) of the level to be improved. No statistically significant correlation was found between the total HEI score of the soccer players and Rotter Locus of Control Scale score (p> 0.05). More research is needed to clarify the effect of locus of control on nutritional status and diet quality.
Keywords: Adolescent, Diet Quality, Healthy Eating Index, Locus of Control, Soccer