Özel eğitimde çalışan öğretmenlerin otomatik düşüncelerinin tükenmişlik düzeyi ve iş doyumu ile ilişkisi
The relationship between automatic thoughts of special education working teachers to burnout and work satisfaction
Yazar: AYŞE CEREN ER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ARTIRAN
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Genel Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Otomatik düşünce = Automatic thoughts ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik düzeyi = Burnout level ; Özel eğitim öğretmenleri = Special education teachers ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bilişsel Davranışçı Terapiler'de olumsuz otomatik düşüncelerin kişilerin yaşam kalitesini düşürdüğü ve hatta ruhsal bozukluklara yol açtığı bilinmektedir. İş doyumu, tükenmişlik düzeyi ile olumsuz otomatik düşünceler arasında ilişkiselliğin incelendiği bu araştırma özel eğitim öğretmenleri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma, İstanbul ili sınırları içerisinde özel eğitim okullarında görev alan 164'ü kadın, 123'ü erkek olmak üzere toplam 287 öğretmen ile yapılmıştır. Örneklem rastgele örneklem yöntemi ile seçilmiştir. Çalışma betimsel ve niceliksel araştırmadır. Çalışmada katılımcıların tükenmişlik düzeyi için Maslach Tükenmişlik Ölçeği, iş doyum düzeyi için Minnesota İş Doyum Ölçeği ve otomatik düşünceleri için Otomatik Düşünceler Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Veriler değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel yöntemler (sayı, yüzde, ortalama, standart sapma) ve parametrik testlerden T-Test, ANOVA ve korelasyon kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre tükenmişlik düzeyi ile cinsiyet, medeni durum, mezuniyet durumu ve ekonomik düzey değişkenleri; iş doyum düzeyi ile cinsiyet, yaş, mezuniyet durumu ve ekonomik düzey değişkenleri; otomatik düşünceler ile cinsiyet, yaş, hizmet süresi, mezuniyet durumu ve ekonomik düzey değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık elde edilmiştir. Aynı zamanda otomatik düşünceler ile tükenmişlik düzeyi ve iş doyum düzeyi arasında anlamlı bir ilişki görülmüş olup otomatik düşüncelerin öğretmenlerde tükenmişlik düzeylerini ve iş doyum düzeylerini etkilemekte olduğu bulgulanmıştır. Gelecekteki araştırmalarda bu değişkenlerin diğer meslek gruplarında da test edilmesi sonuçların tekrarlanabilmesi için düşünülebilir.

Abstract:
In Cognitive Behavioral Therapies it is known that negative automatic thoughts reduce the quality of life of people and even cause mental disorders. This study, which examined the relationship between job satisfaction, burnout level and negative self-esteem, was conducted on special education teachers. The study was carried out with a total of 287 teachers, 164 of whom were women and 123 were men, who took part in special education schools within the borders of Istanbul. The sample was selected by random sampling method. The study is descriptive and quantitative research. Maslach Burnout Scale for burnout level of participants, Minnesota Job Satisfaction Scale for job satisfaction and Automatic Thought Scale for automatic thinking were used in the study. The obtained data were analyzed using the SPSS program. Descriptive statistical methods (number, percentage, mean, standard deviation) and parametric tests were used for T-test, ANOVA and correlation. According to the results of the research, burnout level and gender, marital status, graduation status and economic level variables; job satisfaction level and gender, age, graduation status and economic level variables; there was a meaningful difference between automatic thinking and gender, age, duration of service, graduation status and economic level variables. At the same time, there was a significant relationship between automatic thinking and burnout level and job satisfaction level, and it was found that automatic thinking was affecting burnout levels and job satisfaction levels in teachers. Testing of these variables in other occupational groups in future research can be considered to be able to repeat the results.