Kadın emeğinin piyasaya yeniden çıkması: Dünya'da ve Türkiye'de kadın girişimciliği ve politik sonuçları
Women's labour in market again: Women entrepreneurship and its political outcomes in the world and Turkey
Yazar: ÖZLEM ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. SERPİL SANCAR ÜŞÜR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1997
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Girişimciler = Entrepreneurs ; Kadınlar = Women ; Piyasalar = Markets

Özet:
Son on beş yıl içinde hükümetler ve uluslararası örgütlerin kadın istihdamının yaygınlaştırılması konusunda özel bir çaba gösterdikleri görülmektedir. Kadın istihdamının yaygınlaştırılması için kullanılan en önemli araçlardan biri, kadınları kendi hesabına çalışmaya teşvik etmektir. Uluslarası örgütler ve hükümetler, 1980 sonrasında kapitalist üretim teknolojisindeki değişikliklere koşut olarak kadınlara ücretli istihdamın dışında istihdam olanakları yaratmaya çalışmaktadırlar. Kadınları ücretli istihdamın dışında kendi hesabın çalışmaya yönlendirmelerinin nedenleri: 1. 1980 sonrası hükümetlerin refah devleti ve sosyal devlet anlayışından uzaklaşmaları ve bunun doğurduğu işsizlik sorunu 2. Özellikle Dünya Bankası ve IMF'nin, az gelişmiş ülkeler için uyguladıkları yapısal uyum programlarının kadınların da piyasa için üretim yapmalarını gerektirmesi 3. Toplumdaki cinsiyet eşitsizliğinin kadınların ekonomik etkinliklerinin artması ile kendiliğinden ortadan kalkacağına dair ön kabuldür. Bütün bu uygulamalarla, hükümetler ve uluslararası örgütler, hem 1980 sonrası kapitalist sermaye birikimine katkıda bulunacak düşük işgücü gereksinimini karşılamakta, hem de kadınların toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması için talep ettikleri toplumsal örgütlenmelerin maliyetinden kaçınmaktadır. Kadınlar, kendi hesabına çalışmaya yönlendirilerek hem ev içindeki yeniden üretim etkinliklerini üstlenmekte, hem de piyasa mekanizması içinde temel gereksinimlerini karşılayacak gelir getirici etkinliklerde bulunarak sermaye birikimine katkıda bulunmaktadır. Ancak, Türkiye'de dahil olmak üzere, tüm bu destek politikaları, kadınların işgücü piyasasında düşük statülü, düşük ücretli, güvencesiz işleri yapmayı sürdürmelerine engel olmamaktadır. Bu durum, ancak kadınların bu alandaki toplumsal cinsiyet eşitsizliklerini aşmak için çaba gösterdiklerinde onları özgürleştirmek için bir araç olabilecektir.

Abstract:
In the last fifteen years governments and international donor organizations have a special effort to expand women employment. One of the important ways of expanding of women employment is to encourage self-employment of women. International organizations and governments have been triying to set up employment possibilities for women with accord of changes in production technologies. The reasons of women self-employment are as follows: 1. Unemployment problems, which is comes from that governments are increasingly far away from the concepts of welfare state and social states. 2. In particular, World Bank and IMF's structural adjustment programmes needs of much nore women labour in the production of market economy. 3. Assumptions that gender inequalities in society will be extinguished by increased economical activities of women. After 1980 governments and international organizations increasingly needs the low-cost labour, because of women's growing contribution to capitalist accumulation. On the other hand, these institutions avoid the cost of social organisations, which are demanded by women. In present situation women are oriented to self-employment and then are going on to be responsible for reproductive activities of household. However, the policies of encouraging self-employment of women are not obstacle for women's low status without struggle of women to go beyond gender inequalities in self-employment area.