Atatürk Dönemi (1923-1938) Türk şiirinde "Anadolu"
Anatolia In Ataturk Period Of Turkısh poetry
Yazar: EYLEM SALTIK
Danışman: PROF. DR. İSMAİL PARLATIR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Anadolu = Anatolia ; Atatürk Dönemi = Atatürk Period ; Türk şiiri = Turkish poem ; Şiir = Poem

Özet:
Bu çalışmada, Atatürk Dönemi Türk Şiiri'nin önemli temalarından olan ?Anadolu? bütün yönleriyle kapsamlı bir şekilde ele alınmıştır.Çalışmanın amacı, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş sürecinde hem siyasi hem de sosyal açıdan önem kazanan Anadolu'nun edebiyattaki yansımalarını ortaya koymaktır. Bu doğrultuda 1923-1938 yılları arasında yazılan şiirler tematik açıdan sınıflandırılmıştır. Yapılan sınıflamayla Anadolu'ya ait pek çok unsur belirlenmiş ve bunlar ayrı başlıklar altında öncelikle metne bağlı kalarak ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir.Giriş bölümünde Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminden Cumhuriyet'in ilk yıllarına kadar olan süreçte devlet yönetiminin Anadolu'ya bakışı ile Türk Edebiyatı'nda mekân olarak Anadolu'nun yeri üzerinde durulmuştur.Birinci bölüm, dönem şiirlerindeki ?Anadolu Sevgisi? üzerinedir. Bu bölümde Anadolu insanının yaşadığı coğrafyaya olan aşkını ve bağlılığını anlatan şiirler incelenmiştir.İkinci bölümde Anadolu coğrafyasını konu edinen şiirler, denizler, dağlar, ırmaklar, bağlar, ovalar, yaylalar, göller, şehirler gibi alt başlıklarda ele alınmıştır.Üçüncü bölümde genel olarak Anadolu tabiatından bahsedilmektedir. Anadolu'nun genel görünümü; baharı, akşamı, sabahı bu bölümün konusudur.?Anadolu insanı? başlığı tezin dördüncü bölümünü oluşturmaktadır. Bu bölümdeki şiirlerle kadını ve erkeğiyle Anadolu insanının fiziksel ve ruhsal yapısı belirlenmeye çalışılmıştır.Beşinci bölümün konusu ?köy?dür. Köye yönelişi anlatan şiirlerle başlayan bu bölüm Anadolu köylüsünün özelliklerini anlatanlar ile son bulmaktadır.Cumhuriyet'e kadar ?gurbet?, Cumhuriyet'ten itibaren ?sıla? olarak görülmeye başlanan Anadolu ise altıncı bölümün konusudur.Yedinci bölüm bir ülkünün hedefi olan Anadolu ve bu ülküye ulaşma yolunda gerekli olan inkılâplar üzerinedir. Bu bölümde incelenen şiirlerde Anadolu, ülkü ve inkılâplarla yücelen bir coğrafya olarak karşımıza çıkmaktadır.Son bölüm ?Millî Mücadele'de Anadolu? başlığını taşımaktadır. Bu başlık altında Kurtuluş Savaşı'nı anlatan şiirlere yer verilmiş ve bu şiirlerle Anadolu'nun savaş manzarası yeniden çizilmiştir. Ayrıca zaferin esas kişileri olan şehit ve gaziler üzerine yazılan şiirler incelenerek Türk ordusunun ve askerinin nitelikleri belirlenmeye çalışılmıştır.Sonuç bölümünde ise tüm başlıklar arasında ilişki ve bağlantılardan hareketle Atatürk Dönemi Türk Şiiri'nin tematik yapısında belirleyici olan ?Anadolu? temasının Türk şiirindeki rolü tespit edilmiştir.

Abstract:
In this work,Anatolia which is one of the most essential themes of Ataturk Period Of Turkish Poetry has been widely discussed.The goal of the work is to present the literal reflections of Anatolia which gained importance both socially and politically during the establishment of Turkish Republic.Accordingly,Poems written between 1923-1938 have been themetically classfied.With this classification,lots of elements have been specified and have been extensively observed by sticking to the tex under seperate titles.In the introductory chapter, it is dwelled on `Anatolia?as the locality in Turkish Literature from the late Ottoman Empire to the primary years of Republic.Anatolia Affection builds up the subject of the first chapter.In this chapter,some poems describing Anatolian People?s adoration and passion of their geography have been observed.In the second chapter,Poems depicting the Anatolia Geography have been discussed under the titles such es mountains,seas,flatlands,lakes and cities.In third chapter,generallt it is made a mention of Anatolia Nature.General perpective of Anatolia-Its spring,evening and morning.The title of `Anatolian human? constitutes the fourth chapter.In this chapter?s poems,it has been observed the pyhsical and spiritual structure of Anatolian men and women.The subject of the fifth chapter is the `village?.In this part Anatolian Villagers are presented and described.Until the Republic `abroad?,from the Republic,?home? covers the subject of the sixth chapter.Te seventh chapter is about Anatolia which is the goal of an ideal and the revolutions which were made so as to achieve the aim.The final chapter carries the title of Anatolia at the National Struggle.Under this title,there are some poems which describe the Turkish War of Independence and with the helping of this poems,the war scenery of Anatolia has been redrawn.Additionally,some poems on martyies and ghazis have been observed to specifty the quailities of Turkish Army and Turkish Soldier.As to conclusion chapter,with the helping of these connections,it has been ascertained the Anatolia?s role in Turkish Poem which is determinant at the thematic structure of Ataturk Period Of Turkish Poetry?.