Akut pankreatit hastasında tam kan sayımı ne ifade eder? Bakıyoruz ama görüyor muyuz?
What does full blood count mean in a patient with acute pancreatitis? We look but do we see?
Yazar: ŞAHESTE ŞEN
Danışman: PROF. DR. ENGİN ALTINTAŞ
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Kan sayımı = Blood cell count ; Nötrofil/lenfosit oranı = Neutrophil/lymphocyte ratio ; Pankreas = Pancreas ; Pankreas hastalıkları = Pancreatic diseases ; Pankreatit = Pancreatitis ; Prognoz = Prognosis ; Trombosit/lenfosit oranı = Platelet/lymphocyte ratio ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Akut pankreatit, karın ağrısı ve pankreas enzimlerinin yüksek seviyelerde olduğu pankreasın enflamatuar bir durumudur. Şiddetli olguları erken dönmede saptayabilen bir belirteç henüz bulunmamaktadır. Erken tanı ve tedavi prognoz açısından kritik önem taşımaktadır. Bu çalışmada, hemogram parametreleri ve enflamasyon belirteçlerinin (NLR, PLR, SII) akut pankreatit hastalarında, hastalığın şiddeti ve hastane içi mortaliteyi öngörmede değeri araştırılmaya çalışıldı.
Bu çalışma, Mersin Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Gastroenteroloji Servisinde 01.01.2010-31.12.2020 tarihleri arasında yatan 18 yaş üstü 299 hasta (149 erkek 150 kadın) retrospektif olarak incelendi. Hastalar, hastalık şiddetine göre, nekroz olup olmamasına göre, yatış süresine göre gruplara ayrıldı. Ayrıca hastaların akciğer ve böbrek komplikasyonlarının varlığı ve hastane içi mortalite olup olmamasına göre incelendi. Hastaların yaşları, cinsiyetleri, hastane yatış süreleri, başlangıç, 24. ve 48. saat hemogram değerleri ve enflamasyon belirteçleri (NLR, PLR, SII), hastalık seyri, sistemik komplikasyonların varlığı, nekroz gelişip gelişmediğ, yoğun bakım yatış öyküsnün varlığı çalışma formuna kaydedildi.
Çalışmamızda 241 (%80,6) hasta hafif şiddette pankreatit iken 58 (%19,4) hasta orta- şiddetli pankreatit geçirdi. Hastaların ortalama hastanede yatış süresi 5,11±3,75 gün olarak saptandı. Tüm hastaların tespit edilen APACHE 2 Skor ortalaması 5,64±3,41 olarak saptandı.16 (%5,4) hasta yoğun bakımda takip edildi.17 hastada (%5,7) nekroz gerçekleşti. Sistemik komplikasyonlar toplamda 82 (%27,4) hastada gözlendi. 281 (%94) hasta şifa ile taburcu olup,9 (%3,01) hasta cerrahiye devredildi. 2 (%0,66) hasta eksitus oldu. Hastanemize yatan tüm pankreatit hastaları incelendiğinde hemoglobin ve hematokrit değerleri zamana göre değişim göstermektedir (p<0,001). 24 ve 48. saatteki hemoglobin değeri başlangıca göre daha düşük tespit edildi (p<0,05). Lökosit ve Trombosit değeri zamana göre değişim göstermektedir (p<0,001). 24 ve 48. saatteki hemoglobin değeri başlangıca göre daha düşük tespit edildi (p<0,05). NLR, PLR, SII değeri zamana göre değişimi istatiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,001). 
Bizim çalışmamızda hemogram parametrelerinin başvurudan sonraki ilk 48 saatte AP prognozu için erken araçlar olarak kullanılabileceği doğrulandı. Bu nedenle başvuru sırasında, 24. ve 48. Saatte şiddeti değerlendirildiğinde Lökosit, Lenfosit, NLR, PLR, SII değerlerinin şiddetli AP yi öngörmede büyük güce sahip olduğu saptandı. Bu enflamasyon belirteçleri diğer skorlama sistemlerine oranla kolay uygulanabilirlik, basitlik, maliyet etkinlik gibi ayırıcı özelliklere sahiptir.

Anahtar Kelimeler: Akut Pankreatit, Prognoz, NLR (Nötrofil Lenfosit Oranı), PLR (Platelet Lenfosit Oranı), SII (sistemik immün-inflamasyon indeksi)

Abstract:
What does full blood count mean in a patıent with Acute Pancreatitis?We look but do we see?
Acute pancreatitis is an inflammatory condition of pancreas accompanied by stomach pain and high levels of pancreatic enzymes. Yet, no marker has been present that determines acute cases in early period. Early diagnosis and treatment are of critical importance in terms of prognosis. In the current study, the value of hemogram parameters and inflammation markers (NLR, PLR, SII) regarding the prediction of the severity of the disease and in-hospital mortality in the patients with acute pancreatitis was investigated.
The study was retrospectively conducted on 299 patients (149 male, 150 female), who were over 18 years old and who were hospitalized at the Department of Gastroenterology of Mersin University Health Research and Application Center between 01.01.2010 and 31.12.2020. Patients were divided into groups according to severity of the disease, presence of necrosis, and the length of stay in hospital. In addition, the patients were examined according to the presence of pulmonary and renal complications and the presence of in-hospital mortalities. Ages, genders, length of stay in hospital, hemogram values at onset, on the 24th hour and 48th hour of the patients, and inflammation markers (NLR, PLR, SII), course of disease, presence of systemic complications, whether necrosis had developed or not, and the presence of hospitalization at intensive care unit were recorded in the study form.
In the study, 241 (80.6%) had mild pancreatitis, while 58 (19.4%) had moderate-severe pancreatitis.  Mean length of stay in hospital of the patients was detected as 5.11±3.75 days. Average of APACHE 2 scores of all the patients was calculated as 5.64±3.41. Of the patients, 16 (5.4%) patients monitored at the intensive care unit. Necrosis developed in 17 patients (5.7%). Systemic complications observed in 82 (27.4%) patients in total. While 281 (94%) patients were discharged with recovery, 9 (3.01%) patients referred to the department of surgery. Two (0.66%) patients died. When all the patients with pancreatitis, who were hospitalized at the hospital, were examined, hemoglobin and hematocrit values vary over time (p<0.001). Hemoglobin values at the 24th and 48th hours were found to be lower than the onset (p<0.05). Leucocyte and Thrombocyte values vary over time (p<0.001). Hemoglobin values at the 24th and 48th hours were found to be lower than the onset (p<0.05). Change of NLR, PLR, SII values over time was found to be statistically significant (p<0.001). 
In the present study, it was confirmed that hemogram values can be used as severity predictor parameters for the prognosis of AP in the first 48 hours after admission. Therefore, when the severity was evaluated at the time of admission, and on the 24th and 48th hours, it was found that WBC, Lymphocyte, NLR, PLR, and SII values have a great power in predicting severe AP. These inflammation markers have distinctive features such as the ease of application, simplicity, and cost efficiency when compared to other scoring systems.

Key words: Acute Pancreatitis, Prognosis, NLR (Neutrophil Lymphocyte Ratio), PLR (Platelet Lymphocyte Ratio), SII (systemic immune-inflammation index)