Periton diyalizi yapan kronik böbrek yetmezliği hastalarında vitamin D ile immün sistem arasındaki ilişki
Relationship between vitamin D and immune system in chronic kidney failure patients on peritoneal dialysis
Yazar: İBRAHİM ORMAN
Danışman: PROF. DR. HÜLYA TAŞKAPAN
İnönü Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Nefroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Diyaliz = Dialysis ; Pentraksin 3 = Pentraxin 3 ; Periton diyalizi = Peritoneal dialysis ; Sitokinler = Cytokines ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency ; İmmün sistem = Immune system ; İmmünite = Immunity

Özet:
Vitamin D `nin kemik metabolizması üzerindeki klasik rolü dışında birçok
biyolojik fonksiyonun olduğu oldukça iyi bilinen bir durumdur. Bu çalışmanın amacı
vitamin D eksikliği olan peritoneal diyaliz hastalarına kolekalsiferol desteği
yapılmasının, pro-inflamatuvar sitokin IFN-? ve anti-inflamatuvar sitokinler IL-4, IL-10
ve pentraxin-3 ve serum total lökositlerin yüzdesinde, granülositler, lenfositler ve
periferal kan mononükleer hücre alt gruplarında (CD3, CD4, CD8, CD45) ve CD4/CD8
oranında herhangi bir değişikliğe sebep olup olmadığını bulmaktır. Biz 31 sürekli
ayaktan periton diyaliz hastalarının (15 erkek, 16 kadın, yaş ortalaması 48,6±14,8 yıl )
vitamin D durumu (serum 25-hidroksivitamin D3 [25(OH)D3)]) ve spesifik plazma
sitokin konsantrasyonları (interferon-gamma [IFN-?], interleukin [IL]-4, ve IL-10),
pentraxin-3, CD3, CD4, CD8 ve CD45 seviyesi için açlık kan örnekleri alarak analiz
ettik. 25(OH)D3?ün bazal ortalama seviyesi 6,1±2,1 ng/dL ve kolekalsiferol desteğinin
ardından 25(OH)D3?ün ortalama seviyesi 39,7±10,9 ng/dL (p<0,05). Hastalarımızın 24
tanesi (%77,4) paratiroid hormonu kontrol altında tutmak için alfacalsiferol almaktaydı.
Alfa-kalsiferol alan ve almayan hastaların kolekalsiferol desteği öncesi ya da sonrası
süreçlerinde hastaların CD4, CD8, CD4/CD8 oranı ve CD45, serum IL-4, IL-10,
interferon-?, pentaxin-3 seviyelerinde bir farklılık olmadı (p>0,05). Vitamin D
desteğinin ardından CD3, CD4, CD8, CD4/CD8 oranında ve CD45, serum IL-4, IL-10
ve pentraxin-3 seviyelerinde bir değişiklik olmadı ancak beyaz kan hücre sayısında,
IFN-? seviyelerinde anlamlı bir düşüş oldu (p < 0.05).
Sonuçlar: Bizim çalışmamızda kolekalsiferol desteği sonucunda proinflamatuvar
sitokin IFN-? seviyesinde düşüş olurken kolekalsiferol tedavisi antiinflamatuvar
sitokin IL-4 ve IL-10 serum seviyelerinde artışa neden olamamıştır.
Görülmektedir ki, birçok sitokin üretimini aynı anda stimule eden bir uyaran olduğu
halde, her bir sitokinin vitamin D?nin farklı şekillerde etkileyebileceği başka yollardan
da türeyebileceği söylenebilir.

Abstract:
It is now well recognized that vitamin D has many biological functions beyond its
classical role in bone metabolism. The aim of this study was whether supplementation
of cholecalciferol in peritoneal dialysis with vitamin D deficiency would lead any
chance in the pro-inflammatory cytokine IFN-? and the anti-inflammatory cytokines IL-
4 and IL-10, and pentraxin-3 and percentage of serum total leukocytes, granulocytes,
lymphocytes, and peripheral blood mononuclear cell subpopulations (CD3, CD4, CD8,
CD45)and CD4/CD8 ratio. We analyzed fasting blood samples from 31 (15 males, 16
females, mean age 48,6±14,8 yrs) continuous peritoneal dialysis patients for vitamin D
status (serum 25-hydroxyvitamin D3 [25(OH)D3]) and specific plasma cytokine
concentrations (interferon-gamma [IFN-?], interleukin [IL]-4, and IL-10), CD3, CD4,
CD8 and CD45. Baseline mean 25(OH)D3 level was 6,1±2,1 ng/dL and after
cholecalciferol replacement mean 25(OH)D3 level was 39,7±10,9 ng/dL (p<0,05).
Twenty four (77,4 %) of the patients were on alphacalciferol to control parathyroid
hormone. No difference was found in CD4, CD8, CD4 to CD8 ratio, and CD45, serum
IL-4, IL-10, interferon-?, pentaxin-3 levels between patients on alphacalciferol and not
before and after cholecalciferol replacement (p>0,05). There was no difference in CD3,
CD4, CD8, CD4 to CD8 ratio, and CD45, serum IL-4, IL-10, and pentraxin-3 levels
after vitamin D replacement, but there was a significant decrease in white blood cell
count, IFN-? levels (p < 0.05).
Conclusion: In our study replacement with cholecalciferol resulted in decreased
levels of the proinflammatory cytokine IFN-? wherease cholecalsiferol therapy could
not induce an increase in the serum levels of antiinflammatory cytokines IL-4 and IL-
10. It seems that although there are stimuli that simultaneously may induce generation
of many cytokines, each cytokine is derived from a distinct pathway that may be
affected differentially by vitamin D.