Edirne i̇li ve i̇lçelerindeki topraklarda doğal radyoaktivite düzeylerinin belirlenmesi
Measurement of natural radioactivity levels for soil in Edirne and towns of edirne
Yazar: HAKAN ATLAS
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NİMET ZAİM
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
Radyoaktivite 1898 yılında, tesadüfen Becquerel tarafından keşfedildi ve aynı yıllarda Curie ve arkadaşlarının çalışmaları ile bu konuda önemli bilgiler edinildi. Doğada atom numarası 83 den büyük olan elementlerin doğal radyoaktiviteye sahip olduğu da böylece keşfedilmiş oldu. Yine bu radyoaktif elementlerin, bir dizi doğal bozunum zincirine uyarak, başlıca dört radyoaktif doğal seri oluşturduğu görüldü. Zincirlerin her bir halkasındaki radyoaktif element farklı radyoaktif özelliklere sahiptir; yarı ömür, göreli biyolojik etkinlik vs. İnsan sağlığını önemli ölçüde tehdit edebilen bu radyoaktif etkinin bilinmesi kaçınılmazdır. 
Radyoaktif çekirdeğin bozunum sürecinde alfa, beta ve gama ışınları yayınlanır. Radyoaktif bozunum sürecini anlamak için, nükleer enerji seviyesi, spin ve parite değişimi incelenmelidir. Nükleer spektroskopinin temelini oluşturan bu bilgiler çekirdeklerin sistematiğini anlamak için de gereklidir.
Yaptığımız araştırmalarda, Türk Atom Enerjisi Kurumu (TAEK) ilgilendiğimiz bölgelerin bir kısmında ve yaklaşık beş yıl önce çalışmalar yaptığına rastladık. Bu nedenle bölgemizde doğal gama radyoaktivitesinin ölçülmesine gerek duyduk. Her bölge için karasal soğurulan doz hızını (nGy.h-1), karasal etkin doz eşdeğerini (mSv.yıl-1), Radyum eşdeğer aktivitesini (Bq.kg-1), dış tehlike indeksini, yıllık ganodal doz eşdeğerini (μSv.yıl-1) ve yaşam boyu kanser riskini hesapladık.  
Bu amaçla Edirne ve çevresi için, NaI(Tl) sintilasyon sayacı kullanılarak gama spektroskopisi analizi ile doğal radyoaktivite seviyesi ve diğer radyoaktivite ölçüm parametrelerini belirleyerek, literatür ile karşılaştırdık.

Abstract:
Radioactivity was discovered accidentally by Becquerel in 1898, much new information appeared during the year 1898, mostly through the work of the Curies. All elements exist in natural sources with atomic number greater than 83 (bismuth) are radioactive. They are belong to basic three families; Uranium, Thorium and Actinium. Three of these families are constituted chains of successive decays which include all natural activities. From this reason all living creature on earth are exposed to natural radiation and the calculation of natural radioactivity levels for soil is important for man.
	During the radioactive decay process, alpha, beta and gamma rays are emitted. To striving for basic understanding of decay process, we are interested in information that can be obtained about the properties of the nuclear energy levels, spin change and parity change involved in the transition. Such knowledge of nuclear spectroscopy is vital for any systematic understanding of nuclei.
           We met in our research that "Türk Atom Enerjisi Kurumu" (TAEK) is doing work about five years ago a part of the regions concerned. For this reason, we are need to be measured in our region natural gamma radioactivity. Terrestrial absorbed dose rate (ngy.h-1), terrestrial effective dose equivalent (msv.yıl-1), radium equivalent activity (Bq.kg-1), the external hazard index, the annual gonadal dose equivalent (μsv.yıl-1), and we calculate the lifetime risk of cancer were calculated for each region. The results will be compared with other radioactivity measurement in different country's soils. 
In this study, the level of natural gamma radioactivity in Edirne and around to be determined by using NaI(TI) scintillation counters and analysis of gamma spectroscopy. The results are compared with previous studies.