Sağlıklı yetişkinlerde dikkat eğitimi tekniğinin nörokognitif fonksiyonlar üzerine etkisi: Bir randomize kontrollü çalışma
The effects of attention training technique on neurocognitive functions in healthy adults
Yazar: ZEHRA GÜLSER
Danışman: DOÇ. DR. ANIL GÜNDÜZ
İstanbul Kent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bölünmüş dikkat = Divided attention ; Görsel dikkat = Visual attention ; Odaklanmış dikkat = Focused attention ; Seçici dikkat = Selective attention ; Sürekli dikkat = Sustained attention

Özet:
Metakognitif terapinin bir tekniği olan Dikkat Eğitimi Tekniği'nin (DET) sağlıklı yetişkinlerde nörokognitif fonksiyonlar üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla yürütülen araştırma, randomize kontrollü olarak 24-35 yaş aralığındaki toplam 45 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. İzmir'de özel bir danışmanlık merkezinde yapılan çalışmada, katılımcılar deney (n=21) ve kontrol (n=24) gruplarına ayrılmıştır. Deney grubuna 12 dakikalık DET uygulanırken, kontrol grubuna ritmik bir müzik dinletilmiştir. Her iki grupta da ön test ve son test olarak İz Sürme Testi (İST), Stroop Testi ve Sembol Sayı Modaliteler Testi (SSMT) kullanılmış, katılımcılar 3 gün boyunca günde iki defa DET uygulamak üzere ödevlendirilmiş ve 3 gün sonra yapılan takip ölçümleriyle kısa vadeli etkiler değerlendirilmiştir. Katılımcıların yaş ortalaması 28,13±2,21 (25-33 yaş aralığında), %53,3 (n=24) kadındı. İki çalışma grubu arasında sosyodemografik değişkenler ve çalışma öncesi ölçeklerin karşılaştırılmasında istatistik olarak anlamlı farklılık saptanmadı (p>0,05). Ölçeklerin tekrarlayan ölçümler için varyans analizi (ANOVA) kullanılarak analiz edilmesi sonucunda, deney grubunda DET sonrasında İST, Stroop Testi ve SMMT'de kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğu bulundu (p<0,05). Bu bulgular, DET'in sağlıklı bireylerde nörokognitif fonksiyonların geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini göstermekte ve tekniğin pozitif psikoloji uygulamaları için faydalı bir araç olabileceğini ortaya koymaktadır.

Abstract:
The study, conducted to examine the effects of the Attention Training Technique (ATT), a method within metacognitive therapy, on neurocognitive functions in healthy adults, was carried out as a randomized controlled trial with a total of 45 participants aged between 24 and 35. The research took place at a private counseling center in Izmir, where participants were divided into experimental (n=21) and control (n=24) groups. The experimental group received a 12-minute ATT session, while the control group listened to rhythmic music. Both groups completed pre- and post-tests, including the Trail Making Test, the Stroop Test, and the Symbol Digit Modalities Test. Participants were also assigned to practice ATT twice daily for three days, and short-term effects were assessed through follow-up measurements conducted three days later. The participants had a mean age of 28,13±2,21 years (range: 25–33), and 53,3% (n=24) were female. No statistically significant differences were found between the two study groups in terms of sociodemographic variables and baseline scale scores prior to the study (p>0,05). Analysis of the scales using repeated measures analysis of variance (ANOVA) revealed statistically significant differences in the experimental group compared to the control group on the DET, IST, Stroop Test, and MMSE following the intervention (p<0,05).These findings suggest that ATT may contribute to enhancing neurocognitive functions in healthy individuals and highlight its potential as a beneficial tool in positive psychology practices.