İzmir körfezinde yaşayan midye (Mytilus galloprovincialisLamarck, 1819) türünde meydana gelen dna hasarının tek hücrejel elektroforezi (Comet Assay) yöntemi ile araştırılması
Investigation of dna damage occurring in mussel (Mytilus galloprovincialis Lamark, 1819) species living in İzmir bay by single cell gel electrophoresis (Comet Assay) method
Yazar: EBRU YAYLA
Danışman: PROF. DR. SELMA KATALAY ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİNEL KÖKSAL KARAYILDIRIM
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Hidrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Genetik bilgiyi taşıyarak, nesilden nesile aktarılmasını sağlayan DNA kolay zarar
görebilen bir moleküldür ve üzerinde sürekli olarak hasar oluşmaktadır. Oluşan
hasar DNA onarım sistemleri tarafından onarılmakla birlikte, hasarın çok fazla
olduğu veya onarım sistemlerinin yetersiz kaldığı durumlar hücreyi ölümüne kadar
sürükleyebilmektedir. DNA hasarını değerlendirmek için çok yönlü bir araç olan
comet analizi günümüzde genotoksik etkileri değerlendirmek için en yaygın olarak
uygulanan testlerden biridir. Bu çalışmada çevresel kirleticilere maruz kalan sucul
indikatör tür olan midyelerde (Mytilus galloprovincialis) genetik hasarı belirlemek
amacıyla İzmir Körfezi'nde seçilen Urla, Sahilevleri, Pasaport ve Alsancak
istasyonlarından alınan midye örneklerinin hemolenf hücrelerinde tek hücre jel
elektroforez (Comet Analiz) testi gerçekleştirilmesi hedeflenmiştir. Yapılan analizler
sonucunda midye hemositlerinde % DNA kuyruk uzunlukları ilkbahar dönemi Urla
(34,19) > Pasaport (31,32) > Liman (29,57) > Sahilevleri (19,34) şeklinde iken, yaz
dönemi % DNA kuyruk uzunlukları Liman (22,26) > Pasaport (20,06) > Urla (14,52)
> Sahilevleri (13,17) şeklinde veriler elde edilmiştir. Ayrıca DNA comet hasar
sınıflamasında genetik hasar indeksi ilkbahar örneklemelerinde en yüksek Pasaport
(103, 77) en düşük Liman (76, 53) istasyonu olmakla birlikte yaz döneminde ise en
yüksek Liman (77, 92) en düşük Sahilevleri (65, 09) istasyonu şeklinde sonuç
alınmıştır. İlkbahar ve yaz dönemi karşılaştırıldığında tüm istasyonlarda DNA
hasarının yaz dönemi azaldığı tespit edilmiştir. Genetik hasar indeksi sonuçlarına
bakıldığında Liman istasyonunda anlamlı bir değişim görülmezken diğer tüm
istasyonlarda azalma görülmektedir.
Sonuç olarak mevsimsel olarak DNA hasar miktarının farkları incelendiğinde
anlamlı bir değişim söz konusu olduğu görülmektedir. Bu değişimin nedeni
istasyonlardaki çevresel kirleticilerin dönemsel artışı olarak değerlendirilebilir. DNA
hasar oranında ki azalma çevresel kirleticilerin de azaldığı anlamına gelebilirken aynı
zamanda DNA tamir mekanizmasınında devrede olabileceği sonucuna varılmaktadır.

Abstract:
DNA, which carries genetic information and ensures its transmission from
generation to generation, is an easily damaged molecule and damage is constantly
occurring on it. Although the damage is repaired by DNA repair systems, too much
damage or inadequate repair systems can lead to cell death. Comet assay, a versatile
tool for assessing DNA damage, is one of the most widely used tests to evaluate
genotoxic effects. In this study, in order to determine the genetic damage in mussels
(Mytilus galloprovincialis), an aquatic indicator species exposed to environmental
pollutants, it was aimed to perform single cell gel electrophoresis (Comet Analysis)
test in hemolymph cells of mussel samples taken from Urla, Sahilevleri, Pasaport and
Alsancak stations selected in Izmir Bay. As a result of the analysis, the % DNA tail
lengths in mussel hemocytes were Urla (34,19) > Pasaport (31,32) > Liman (29,57) >
Sahilevleri (19,34) in the spring period, while the % DNA tail lengths in the summer
period were Liman (22,26) > Pasaport (20,06) > Urla (14,52) > Sahilevleri (13,17).
In addition, in the DNA comet damage classification, the genetic damage index was
highest at Pasaport (103, 77) and lowest at Liman (76, 53) stations in spring
sampling and highest at Liman (77, 92) and lowest at Sahilevleri (65, 09) stations in
summer. When the spring and summer periods were compared, it was determined
that DNA damage decreased in the summer period in all stations. When the results of
the genetic damage index were analyzed, no significant change was observed at
Liman station, while a decrease was observed at all other stations.
As a result, when the seasonal differences in the amount of DNA damage are
examined, it is seen that there is a significant change. The reason for this change can
be considered as the periodic increase in environmental pollutants in the stations.
While the decrease in DNA damage rate may mean that environmental pollutants
have also decreased, it is concluded that the DNA repair mechanism may also be
activated.