Postmortem yaygın alveol hasarı tespit edilen çocuklarda klinik-patolojik korelasyon
Clinicopathological correlation in children with postmortem diffuse alveolar damage
Yazar: ESRA SERDAROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. BENAN BAYRAKCI
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Akciğer = Lung ; Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Hiperbarik oksijenasyon = Hyperbaric oxygenation ; Solunum sıkıntı sendromu = Respiratory distress syndrome ; Ventilasyon = Ventilation

Özet:
Yaygın alveol hasarı, akciğerde abartılı inflamatuar yanıta bağlı olarak alveol bariyerlerinin zedelenmesi ve gaz alışverişinin bozulmasıdır. Akut respiratuar distres sendromu (ARDS) hastalarının akciğer incelemelerinde yaygın alveol hasarı beklenir. ARDS tanısı için 1994 yılında AECC kriterleri oluştulmuş, 2012 yılında Berlin'de tekrar düzenlenmiştir. Bu kriterlerin patolojik bulgularla ne derece uyumlu olduğunu araştırmak amacıyla; 2000-2011 yılları arasında Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Hastanesi'nde postmortem akciğer incelemesinde yaygın alveol hasarı tespit edilen 20 hasta değerlendirildi. Hastaların ARDS tanı kriterleri için gereken bilgilerininin yanında, retrospektif olarak klinik parametreleri kaydedildi. Akciğer örnekleri, yaygın alveol hasarını gösteren hyalen membran, alveoler tip 1 hücre nekrozu, endotel hücre nekrozu, inflamasyon, ödem, alveoler tip 2 hücre proliferasyonu ve fibrozis açısından değerlendirildi ve ağırlığı derecelendirildi. Örneklerin hiçbirinde fibrozis saptanmadı, inflamasyon (enfeksiyon) bulguları yaygındı. Hastalar; ARDS klinik kriterlerini karşılayanlar ve karşılamayanlar, patolojik bulgularına gore hafif-orta alveol hasarı olanlar ve ağır alveol hasarı olanlar olarak gruplandırılarak karşılaştırıldı. Hastaların %55'inin tüm AECC kriterlerini karşıladığı, sadece %41'inin ise mekanik ventilatör parametrelerini de içeren 2012 Berlin kriterlerini karşılayabildiği tespit edildi. Klinik kriterlerin, akciğer hasarlanmasının ağırlığını öngöremediği görüldü. Klinik parametreler, skorlamalar ve tanı kriterlerinden PaO2/FiO2 oranının; patolojik ağırlıkla istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkisi bulunmadı. Oksijenin kullanımı için gereken ortalama basınç ve FiO2'yi esas alan oksijenizasyon indeksi; klinik ARDS tanısı alanlarda almayanlardan, akciğer hasarlanması ağır olanlarda hafif-orta olanlardan daha yüksek bulundu. Akciğer hasarının öngörülmesinde oksijenizasyon indeksinin mevcut klinik kriterlerle birlikte kullanılması değerli bir parametre olarak ortaya çıkmıştır. 

Anahtar kelimeler: Yaygın alveol hasarı, akut respiratuar distres sendromu, ARDS, mekanik ventilatör, oksijenizasyon indeksi

Abstract:
Diffuse alveolar damage (DAD) is the distruption of alveolar barriers and gas exchange due to overactive pulmonary inflammation. Pathological examination of acute respiratory distress syndrome (ARDS) patients reveals diffuse alveolar damage. Diagnosis of ARDS is based on clinical consensus established in 1994 AECC criteria and revised in 2012 Berlin criteria. To study the correlation between these clinical criteria and severity of pathological findings, patients with diffuse alveolar damage in postmortem histological examination were evaluated. The study included 20 patients who were histologically diagnosed (postmortem) as diffuse alveolar damage in Hacettepe University Ihsan Dogramaci Hospital. ARDS criteria and other clinical parameters were noted. Pulmonary tissues were evaluated for DAD findings; hyalen membranes, type 1 alveolar cell necrosis, endothelial cell necrosis, inflammation, edema, type 2 alveolar cell proliferation and fibrosis. Severity of DAD was graded. Fibrosis was not present in any sample, inflammation (infection) markers were common. Patients were classified according to fulfilment of clinical criteria and severity of pathological findings (mild-medium severity vs high severity). 55% of patients met 1994 AECC criteria, whereas only 41% met 2012 Berlin criteria. Evaluation of alveolar damage revealed that clinical criteria could not foresee pathological severity. Clinical parameters, scores, PaO2/FiO2 ratio (one of the clinical criteria) have not been statistically correlated with pathological severity. Oxygenation index, based on mean pressure and FiO2 needed for oxygen consumption, seems to be higher in patients who meet clinical ARDS criteria than who do not, and higher in patients who have more severe DAD than milder DAD. Oxygenation index, alongside clinical criteria, may be a valuable tool in predicting pulmonary damage severity. 

Key words: Diffuse alveolar damage, acute respiratory distress syndrome, ARDS, mechanical ventilator, oxygenation index