Yüksek performanslı sıvı kromatografisi (HPLC) ile  biberlerde pestisit tayini
Determination of Pesticides  in Pepper by High-Performance Liquid Chromatography (HPLC)
Yazar: ŞERAFETTİN AKTAŞ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM TEĞİN
Siirt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Tüm tarımsal ürünlerde olduğu gibi sebzelerde de zararlı otlardan, bakteriyel ve viral etmenlerden kaynaklı çok sayıda hastalık görülebilir. Bu tür zararlı organizmaların sebep olduğu olumsuz etkileri azaltmak ya da kontrol altına almak için pestisitler kullanılır. Dünya genelinde tarımsal faaliyetlerde pestisitler yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada Türkiye'de ve Dünya'da yaygın olarak tüketilen bir sebze türü olan biberlerde bulunabilecek pestisit kalıntılarının miktarlarını belirlemek ve sağlık açısından risk teşkil edip etmediklerini araştırıldı. Bu çalışma kapsamında analiz edilen biber örnekleri Siirt, Batman, Diyarbakır ve Mardin illerindeki pazar ve manavlardan rastgele olarak toplanılmıştır. Toplanılan numunelere gerekli ön işlemler uyguladıktan sonra Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi (HPLC) cihazı ile pestisit kalıntılarının düzeyleri belirlendi. 
Birinci dönemde Siirt ilinde Pazar ve manavdan toplanan biber örneklerin pestisit analizleri yapılmış ve Pyrimethanil, bupirimate, diclofop-methyl, pyridaphention, dinoseb, pirimiphos-methyl ve diazinon miktarları sırasıyla 20,94± 15,19, 25,85± 6,94, 29,28± 7,92, 28,95± 7,09, 27,54± 0,90, 22,70± 6,05, ve 20,56± 5,53 olarak bulunmuştur.
İkinci dönemde dört ilden toplanan biber örneklerin pestisit analizleri yapılmış ve Pyrimethanil, bupirimate, diclofop-methyl, pyridaphention, dinoseb, pirimiphos-methyl ve diazinon miktarları sırasıyla 27,76± 5,24, 27,65± 1,12, 29,40± 7,73, 28,94± 0,95, 27,62± 1,22, 23,81±4,47 ve 21,43± 4,09 olarak bulunmuştur.
Birinci ve ikinci dönem toplanan biber örneklerin pestisit analizleri  ortalamaları incelendiğinde en fazla diclofop-methyl 29,36 ± 7,73, en düşük ise 21,14 ± 4,58 değeri ile diazinon tespit edilmiştir.
Türk gıda kodeksi yönetmeliğinde belirtilen pestisitlerin maksimum kalıntı limitleri kabul edilebilir maksimum kalıntı limtine göre pyrimethanil, bupirimate ve diclofop-methyl limitin altında olduğu ve pyridaphention, dinoseb, diazinon ve pirimiphos-methyl pestistleri ise limitin üstünde olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
As in all agricultural products, vegetables can also have many diseases caused by weeds, bacterial and viral factors. Pesticides are used to reduce or control the adverse effects caused by such harmful organisms so they are used in agricultural activities worldwide. The aim of this study was to determine pesticide residues residues in pepper which is widely consumed in both Turkey and World,  and assess their risks on human health. The samples of pepper to be analyzed within the scope of this study were collected randomly from the market, grocery, street market, in Siirt province. After performing the necessary pretreatments for the samples to be collected, the levels of pesticide residues were determined by High-Performance Liquid Chromatography (HPLC). The determined levels were compared with the Turkish Food Codex and the limit values determined by the European Union and the risks for health will be investigated.
In the first period, pesticide analyzes of pepper samples collected from the market and greengrocer in Siirt were made and the amounts of Pyrimethanil, bupirimate, diclofop-methyl, pyridaphention, dinoseb, pirimiphos_methyl and diazinon were 20.94± 15.19, 25.85± 6.94, 29.28±, 7.92, 28.95± 7.09, 27.54± 0.90, 22.70± 6.05, and 20.56± 5.53. respectively.
In the second period, pesticide analyzes of pepper samples collected from four provinces were made and the amounts of Pyrimethanil, bupirimate, diclofop-methyl, pyridaphention, dinoseb, pirimiphos-methyl and diazinon were 27.76± 5.24, 27.65± 1.12, 29.40± 7.73, , 28.94± 0.95, 27.62± 1.22, 23.81±4.47 and 21.43± 4.09, respectively.
When the pesticide analysis averages of the pepper samples collected in the first and second periods were examined, diclofob-methyl was found to be the highest with 29.36 ± 7.73 and the lowest with 21.14 ± 4.58.
The maximum residue limits of pesticides specified in the Turkish food codex regulation were found to be below the maximum acceptable residue limit, pyrimethanil, buprimate and diclofob-methyl pesticides, and pyridaphantion, dinoseb, diazinon and pirimiphos-methyl pesticides were found to be above the limit.