Akbük (Mandalya) Körfezi'nin güncel tektoniğinin ve jeolojisinin jeofizik yöntemlerle araştırılması
Investigation of current tectonic and geology of Akbuk (Mandalya) Gulf with geophysic methods
Yazar: ŞUHEDA EDREMİT
Danışman: PROF. DR. FAİK ERDENİZ ÖZEL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı / Deniz Jeolojisi ve Jeofiziği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science

Özet:
Ege Denizi'nin güneyinde Güneybatı Anadolu kıyılarının büyük körfezlerinden biri olan Mandalya Körfezi'nin en kuzeyinde bulunan kuzeydoğu yönünde sokulmuş birinci körfezi olan Akbük Körfezi'nin güncel tektoniği ve jeolojisi körfez içerisinde elde edilen batimetri (derinlik) ölçüm ve yüksek çözünürlüklü tek kanallı sismik yansıma yöntemleri kullanılarak araştırılmıştır. Bu amaçla, 2014 yılında, Dokuz Eylül Üniversitesi'ne ait Dokuz Eylül 1 araştırma gemisi ile tek kanallı sismik yansıma ve batimetri yöntemleri kullanılarak çalışma alanında yaklaşık 137 km uzunluğunda veri toplanmıştır. Toplanan verileri yorumlamak için sparker veri işlem adımları uygulanmıştır ve yorum programında veriler işlenmiştir. 
Bu çalışma kapsamında, ayrıca körfezin kuzeyindeki Bafa Gölü ile yapısal tektonik açıdan değerlendirilebilmesi için göl manyetik yöntemi ve çalışma alanı çevresindeki karasal alanlardaki jeolojik ve tektonik yapıların incelenmesi için Rejyonal Gravite (Bouguer Anomali) haritaları kullanılmıştır. 
Çalışma alanı ve çevresinde bulunan jeolojik birimleri; Menderes Masifi, bunu üzerleyen Kazıklı-Kızılağaç ve Yılanlı formasyonları, formasyonları üzerleyen Likya Napları, napların üstünde yer alan alüvyonlar ve geniş alan kapsayan genç birimler olarak ayırtlanmıştır. Tektonik yapılar ise; Büyük Menderes Grabeni'ni de etkileyen İzmir-Balıkesir Transfer Zonu, Bornova Fliş Zonu, Menderes Masifi ve Likya Naplarıdır.
Elde edilen verilerdeki gözlemlere dayanarak, körfezin deniz tabanı derinlikleri haritalanmıştır, batimetri ve sismik verilerden denizaltı morfolojisi, jeolojisi ve tektoniği ortaya çıkarılmıştır. Çalışma alanında GB-KD ve GD-KB yönlerinde tek kanallı sismik sistemi kullanılarak kıyı alanlarından açık denize kadar uzanan hatlarda üç sismik birim tanımlanmıştır. Sismik kesitlerde gözlenen ilerleyen refleksiyonların olduğu alanlarda deltasal çökelimler ve kaotik refleksiyonların gözlendiği alanlarda faylanmalar görülmüştür. Tektonik deformasyon ve jeolojik yapıyı ortaya koymak amacıyla, denizaltı aktif tektonik haritası, çalışma alanı ve çevresinin topoğrafyası ve gravite haritaları birlikte değerlendirilmiştir, ve sonuç olarak körfezi etkileyen güncel jeoloji ve tektonik ortaya çıkarılmıştır. Bafa Gölü ile Akbük Körfezi arasında yapısal tektonik açıdan bağlantı olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Current tectonic and geology of Akbük Gulf that been first gulf entered the northeastern side located in the north of the Mandalya Gulf which is the one of the big gulf of the Southwestern Anatolian coastlines at the south of Aegean Sea was investigated by using bathymetry measurement and high resolution single channel seismic reflection methods that observed in the gulf. With this aim, at the year of 2014, datas about 137 km length in the study area were collected by using single channel seismic reflection and bathymetry methods with Dokuz Eylul 1 research vessel that belonged to Dokuz Eylul University. For interpretating observed datas, sparker data processing methods were performed and datas were processed at the interpretation programme. 
In this study scope, also, to evaluate structural tectonic with the Bafa Lake at the northern of the gulf lake magnetic method and to examine geologic and tectonic structures on the land areas at the study area around regional gravity (Bouguer anomaly) maps were used. 
Geologic units that located in the study area and around are seen as Menderes Massif, formations that named as Kazıklı, Kızılağaç and Yılanlı obducted this unit, Lycian Nappes obducted formations, alluvviums that are located on the nappes and immature units covered large area. Tectonic units are too; İzmir-Balıkesir Transfer Zone that affected the Büyük Menderes Graben, Bornova Flysch Zone, Menderes Massif and Lycian Nappes. 
Based on the observations at the acquired datas, seabottom depths of the gulf were mapped, submarine morphology, geology and tectonic are detected from bathymetry and seismic datas. Three seismic units are defined on the profiles that lyed from coastal area to seagoing by using the single channel seismic system at the SW-NE and SE-NW sides in the study area. Deltaic deposits are been on the area prograding reflections that observed on the seismic sections and faultings are seen on the area observed chaotic reflections. For the aim to reveale the tectonic deformation and geologic structure, submarine active tectonic map are evaulated with topography of the study area and surroundings and gravity map, and at the result of, current geology and tectonic that affected the gulf are executed. Also, the connection in terms of structural tectonic is thought between the Bafa Lake and Akbük Gulf.