Sürdürülebilir orman yönetimi ölçüt ve göstergelerinin uygulanmasındaki ilerleme ve zorluklara ilişkin orman mühendislerinin görüşleri: Batı Akdeniz Bölgesi örneği
Opinions of forest engineers on the progress and challenges in the application of sustainable forest management criteria and indicators: The case of the West Mediterranean Regon
Yazar: AYŞE ESRA HAKVERDİ
Danışman: PROF. DR. AHMET TOLUNAY
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Orman Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Ormanlar = Forests ; Sürdürülebilirlik = Sustainability

Özet:
Sürdürülebilir orman yönetimi, doğal kaynakların dengeli bir şekilde kullanılmasını ve ekolojik dengeyi korumayı amaçlayan bir stratejidir. Bu kapsamda, orman mühendisleri, ölçüt ve göstergelerin etkin bir şekilde uygulanmasıyla ilgili önemli bir rol üstlenmektedirler. Orman ekosistemlerini koruma, toplumsal refahı artırma ve ekonomik sürdürülebilirliği sağlama amacıyla sürdürülebilir orman yönetimi ölçüt ve göstergelerini uygulamanın olumlu etkileri bulunmaktadır.

Bu çalışmanın amacı, Batı Akdeniz Bölgesi'nde bulunan Muğla, Isparta ve Antalya Orman Bölge Müdürlüklerindeki ormancılık çalışmalarıyla birlikte Sürdürülebilir orman yönetimi ölçüt ve göstergelerinin uygulanabilirliği ve uygulamada karşılaşılan zorluklara ilişkin mühendis görüşlerinin belirlenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu, Batı Akdeniz Bölgesi'nde görev yapan 117 orman mühendisi oluşturmuştur. Araştırmada mühendis görüşlerinin belirlenmesi amacıyla 9 bölümden oluşan anket formu uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizlerini yapmak için, Sosyal Bilimler için İstatistik Paketi 28.0 programı yardımıyla; frekans ve yüzde, ortalama, ikili grup karşılaştırmasında t testi (independent samples t test) ikiden fazla grup karşılaştırmalarında ise tek yönlü varyans analizi (one way anova) kullanılmıştır. Tek yönlü varyans analizi sonucunda gruplar arası anlamlı bir fark bulunması durumunda ise Tukey HSD (multiple comparisons) testleri uygulanarak faklılıkların hangi gruplardan kaynaklandığı belirlenmiştir.

Araştırmada ortaya çıkan sonuçlara göre; orman mühendislerinin sürdürülebilir orman yönetimi konusunda algı ve farkındalık düzeylerinin yüksek olduğu, özellikle Muğla Orman Bölge Müdürlüğü çalışanlarının ölçüt ve gösterge setine önem verdikleri görülmektedir. Sürdürülebilir orman yönetimi ölçüt ve gösterge setinin ölçülebilirliği konusunda gerekli iyileştirme ve standartlaştırma yapılması gerekliliği ön plana çıkmaktadır. Veri setinin alanda bulunmasına ilişkin katılımcıların homojen bir görüşe sahip olduğu alanda göstergelerin varlığından söz ettikleri belirlenmiştir. Ölçüt ve gösterge seti için alanda yapılan gerekli planlamaların başarılı olduğu saptanmıştır. Kadın orman mühendislerinin ölçüt  ve gösterge setinin ölçülmesinde erkek orman mühendislerine göre daha fazla zorlandıkları tespit edilmiştir. Ulusal setin günümüz koşullarında yeterli olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Sustainable forest management is a strategy that aims to use natural resources in a balanced way and maintain ecological balance. In this context, forest engineers play an important role in the effective implementation of criteria and indicators. Applying sustainable forest management criteria and indicators in order to protect forest ecosystems, increase social welfare and ensure economic sustainability has positive effects.

The aim of this study is to determine engineer opinions regarding the applicability of sustainable forest management criteria and indicators and the difficulties encountered in implementation, together with forestry studies in Muğla, Isparta and Antalya Regional Forestry Directorates in the Western Mediterranean Region. The study group of the research consisted of 117 forest engineers working in the Western Mediterranean Region. In the research, a survey form consisting of 9 sections was applied to determine the opinions of engineers. To analyze the data obtained in the research, with the help of the Statistical Package 28.0 program for Social Sciences; frequency and percentage, mean, t test (independent samples t test) was used for pairwise group comparisons, and one-way analysis of variance (one way anova) was used for comparisons of more than two groups. If a significant difference was found between the groups as a result of one-way analysis of variance, Tukey HSD (multiple comparisons) tests were applied to determine which groups caused the differences.

According to the results of the research; It is seen that the perception and awareness levels of forest engineers about sustainable forest management are high, and especially the employees of Muğla Regional Forestry Directorate attach importance to the criteria and indicator set. The need for necessary improvement and standardization in the measurability of the sustainable forest management criteria and indicator set comes to the fore. It was determined that the participants had a homogeneous view regarding the existence of the data set in the field and talked about the existence of indicators in the field. It has been determined that the necessary planning made in the field for the criterion and indicator set was successful. It has been determined that female forest engineers have more difficulty in measuring criteria and indicator sets than male forest engineers. It was concluded that the national set is sufficient for today's conditions.