Çok düşük doğum ağırlıklı yenidoğanlarda antibiyotik maruziyetinin erken dönem olumsuz etkileri
Antibiotic exposure and EARLY adverse outcomes in preterm, very low BİRRTH wei̇ght i̇nfants
Yazar: ESRA TEKİN UZUN
Danışman: PROF. DR. ÖZDEN TÜREL
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Antibiyotikler = Antibiotics ; Antienfektif ajanlar = Anti infective agents ; Bebek-düşük doğum ağırlığı = Infant-low birth weight ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebek-yenidoğmuş hastalıkları = Infant-newborn diseases ; Bebekler = Infant ; Enterokolit-nekrotizan = Enterocolitis-necrotizing ; Sepsis = Sepsis

Özet:
Amaç: Antibiyotikler, yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde tedavi gören erken doğmuş yenidoğanlarda en sık kullanılan ilaçlar arasındadır. Antibiyotik yönetiminin iyi yapılmaması geç neonatal sepsis (GBNS), nekrotizan enterokolit (NEK) ve mortalite artışına katkıda bulanabilmektedir.   Bu çalışmada, GBNS ve NEK için risk faktörlerinin belirlenmesi, antibiyotiklerin erken kullanımının ve kullanım süresinin bu riski arttırıp arttırmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır. 
Materyal ve Metod: Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde Ocak 2011-Aralık 2021 yılları arasında yatırılan 229 çok düşük doğum ağırlıklı bebeğin (ÇDDA) kayıtları geriye dönük olarak incelendi. Ampirik antibiyotik seçimi ve süresi GBNS ve NEK sıklıkları ve mortalite değerlendirildi.
Bulgular: Prematürite (%100), maternal hipertansiyon (%37,6), uzamış membran rüptürü (%16,6) ve NEK (%13,6) sepsis ile ilişkili en sık risk faktörleriydi. ÇDDA bebeklerde ampirik antibiyotik kullanım oranı %87,3 bulundu. Ampisilin ve gentamisin en sık kullanılan antibiyotiklerdi. ÇDDA bebeklerin ortalama ampirik antibiyotik kullanım süreleri 6,5  3,4 olup ortancası 7'dir, ampirik antibiyotik kullanım süreleri 0 ile 17 gün arasında değişmektedir. Antibiyotik kullanım süresine bakıldığında olguların %68,1'inde 5 günden fazla antibiyotik maruziyeti olduğu görüldü. GBNS ve NEK sıklığı %43,7 ve %13,6 bulundu. Tek değişkenli regresyon analizinde antibiyotik kullanımının GBNS riskini arttırdığı saptandı (OR:4,34, %95 GA). Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde ise antibiyotik kullanımı ile GBNS arasında anlamlı bir fark saptanmadı. Nekrotizan enterolit (NEK) gelişen bebeklerin DOT (toplam antibiyotik kullanım süresi) oranı NEK görülmeyen bebeklere kıyasla daha uzun saptandı (95 gün, 27 gün, p<0,001). Ölüm sıklığı %7 saptandı ve ampirik antibiyotik kullanımı ile NEK ve ölüm sıklığı arasında anlamlı fark görülmedi. Tek değişkenli regresyon analizinde postnatal steroid kullanımının GBNS ve NEK riskini arttırdığı saptandı (OR:9,11, OR:4,64). 
Sonuç: Çalışmamızda ampirik antibiyotik kullanımı ile NEK ve ölüm arasında anlamlı bir ilişki saptanmasa da ampirik antibiyotik kullanımının GBNS riskini arttırdığı gösterilmiştir.  Sonuçlar gereksiz antibiyotik kullanımından kaçınılmasının önemini vurgulamaktadır.


Anahtar Kelimeler: yenidoğan sepsisi, yenidoğanda antibiyotik kullanımı, nekrotizan enterokolit

Abstract:
Purpose: Antibiotics are among the most commonly used medicines in premature newborns admitted to NICUs. Misuse of the antibiotics may contribute to an increased risk for late onset sepsis (LOS), necrotizing enterocolitis (NEC), and mortality. In this study, we aimed to determine risk factors for LOS and NEC and identify whether early use and duration of antibiotics increase that risk.
Material and Method: We performed a retrospective analysis of 229 very low birth weight infants (VLBW) admitted to NICU of Bezmialem University Medical Faculty Hospital between January 1, 2011 and December 31, 2021. The choice and duration of antibiotics, frequencies of LOS and NEC, and mortality were evaluated. 
Results: Prematurity (100%), maternal hypertension (37.6%), prolonged rupture of membranes (16.6%) and NEC (13.6%) were the most common risk factors associated with sepsis. 87.3% VLBW newborns received empiric antibiotic therapy. Ampicillin and gentamicin were the most commonly used antibiotics. The duration of therapy with empirical antibiotics in VLBW newborns was 6,5 +/- 3,4 days. Mean duration of therapy was 7 days with the range of duration being between 0 and 17 days. 68.1% of the cases received antibiotics for more than 5 days. The frequency of LOS and NEC were 43.7% and 13.6% respectively. Using univariate analysis, antibiotic use increased the risk of LOS (OR: 4,34, %95 CI). However, no significant link was detected in multivariable analysis. The duration of antibiotic therapy (Days of therapy, DOT) was longer in patients who developed NEC than those without NEC (95 days, 27 days, p<0,001). Mortality rate was 7% and was not associated with prolonged antibiotic use. In univariate analysis, postnatal steroid use was found to be associated with an increased risk of LOS and NEC (OR: 9,11/ OR:4,64).
Conclusion: This study shows that although there is not a significant correlation between empirical antibiotics with NEC and mortality, LOS risk may increase with prolonged use of early antibiotics. These results emphasize the importance of avoiding unnecessary antibiotic use.


Key words: neonatal sepsis, antibiotic use in newborns, necrotising enterocolitis