Türkiye'deki Aile Hekimliği asistan hekimlerinin ağız ve diş sağlığı hakkındaki bilgi düzeylerinin incelenmesi
Examination of the knowledge levels of family medicineassistants in turkey about oral and dental health
Yazar: SÜMEYYE TUNCER HANCI
Danışman: PROF. DR. EDA GÜLER
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Restoratif Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Ağız sağlığı = Oral health ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Diş fırçalama = Toothbrushing ; Diş sağlığı araştırmaları = Dental health surveys ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Koruyucu diş hekimliği = Preventive dentistry ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı ülkemizde tam zamanlı uzmanlık eğitimi görmekte olan aile
hekimliği asistanlarının ağız ve diş sağlığı hakkındaki genel bilgi düzeylerini ölçmektir.
Birinci basamak sağlık hizmeti veren kurumlarda çalışan uzman hekimlerin ağız ve diş
sağlığı konusunda yeterli eğitim almaları toplum ağız diş sağlığı açısından önem
taşımaktadır. Birinci basamak hekimliğinde bütüncül yaklaşımın gereği olarak
hastaların ağız ve diş sağlığının değerlendirilmesi önem taşımaktadır. Bu bağlamda
birinci basamak hekimleri genel sağlık hizmetleri sırasında hastaların ağız ve diş
sağlığının iyileştirilmesine katkıda bulunabilirler. Bu anket çalışması ile aile hekimliği
asistan hekimlerinin konuyla ilgili bilgi düzeylerini ölçmek amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: Aile hekimliği ve ağız diş sağlığı ile ilgili daha önce yapılan
çalışmalar ve yayınlar incelenerek, aile hekimliği uzmanının ağız ve diş sağlığı üzerine
bilmesi gereken temel konular saptanmış, bu konulara yönelik anket soruları
hazırlanmıştır. Türkiye'deki toplam Aile Hekimliği asistan hekimlerin sayısı evren
olarak kabul edilip güç analizi yapılmış, örneklem 296 kişi olarak belirlenmiştir. Anket
internet üzerinden çevrimiçi olarak gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasından sonra
"SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0 (SPSS Inc, Chicago,
IL)" kullanılarak Ki kare, Fisher, Kolmogorov-Smirnov, Spearman, ANOVA, Mann-
Whitney U, Kruskal-Wallis, Bonferroni testleri ile istatistiksel analizler yapılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya Türkiye'nin çeşitli kliniklerinde uzmanlık yapan 302 kişi
katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 29,6 ± 5,1 idi. Asistan hekimlerin bilgi
puanları ortalaması 65,2 ± 10,9 (en düşük: 27, en yüksek: 92) olarak hesaplanmıştır.
Asistan hekimler, sistemik hastalıklar ve ağız diş sağlığı arasındaki ilişkiyi inceleyen
sorulara verdikleri cevaplar sonucu ortalama 90,3 ± 14,4 puan almışlardır. Asistan
hekimler, anne-çocuk-gebelik ve ağız diş sağlığıyla ilgili sorulara verdikleri
cevaplardan ortalama 61,8 ± 15,8 puan almışlardır. Ağız hijyeni ile ilgili sorulara
verdikleri cevaplardan ise ortalama 44,5 ± 20,2 puan almışlardır. Ayrıca asistan
hekimlerin büyük çoğunluğu, uzmanlık eğitimi sırasında ağız diş sağlığı hakkında eğitim almadığını, uzmanlık eğitim müfredatına entegre edilmesi fikrine katıldıklarını
belirtmişlerdir.
Sonuç: Çalışmanın sonuçlarına göre ülkemizdeki aile hekimliği asistan hekimlerinin
ağız diş sağlığı ile ilgili genel bilgi düzeyleri orta seviyede bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Ağız ve diş sağlığı, Aile hekimliği, Koruyucu diş hekimliği

Abstract:
Aim: The aim of the study is to measure the general knowledge level of family
medicine residents, who are receiving full-time specialty training in our country, about
oral and dental health. It is important for the oral and dental health of the community
that specialist physicians working in primary health care institutions receive adequate
training on oral and dental health. As a requirement of the holistic approach in primary
care medicine, it is important to evaluate the oral and dental health of the patients. In
this context, primary care physicians can contribute to improving the oral and dental
health of patients during general health services. With this survey study, it was aimed to
measure the level of knowledge of family medicine residents on the subject.
Material and Method: By examining previous research and publications on family
medicine and oral and dental health, the basic issues that the family medicine specialist
should know about oral and dental health were determined, and questionnaire questions
were prepared for these issues. The total number of family medicine residents in Turkey
was accepted as the universe, power analysis was made, and the sample was determined
as 296 people. The survey was conducted online. After the data were collected,
statistical analyzes were performed using "SPSS (Statistical Package for Social
Sciences) for Windows 25.0 (SPSS Inc, Chicago, IL)" with Chi-square, Fisher,
Kolmogorov-Smirnov, Spearman, ANOVA, Mann-Whitney U, Kruskal Wallis,
Bonferroni tests.
Results: 302 people who specialize in various clinics in Turkey participated in the
study. The mean age of the participants was 29.6 ± 5.1. The mean knowledge scores of
the resident physicians were calculated as 65.2 ± 10.9 (the lowest: 27, the highest: 92).
The resident physicians scored an average of 90.3 ± 14.4 as a result of their answers to
the questions examining the relationship between systemic diseases and oral and dental
health. The resident physicians received an average of 61.8 ± 15.8 points from the answers they gave to the questions about mother-child-pregnancy and oral and dental
health. They received an average of 44.5 ± 20.2 points from the answers they gave to
the questions about oral hygiene. In addition, the majority of resident physicians stated
that they did not receive training on oral and dental health during their residency
training, and that they agreed with the idea of integrating it into the residency training
curriculum.
Conclusion: According to the results of the study, the general knowledge level of
family medicine residents in our country about oral and dental health was found to be
moderate.
Keywords: Oral and dental health, Family medicine, Preventive dentistry