İl özel idarelerinin altyapı ve ulaşım alanında yerel kamu hizmetlerinin yürütülmesindeki etkinliği: Niğde örneği (2005-2020 yılları arası)
Efficiency of special provincial administration in the execution of local public services in the field of infrastructure and transportation: The example of Niğde (Between 2005-2020)
Yazar: MUHAMMET KERİM UZUN
Danışman: DOÇ. DR. İLHAN GÜLLÜ
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Alt yapı = Infrastructure ; Alt yapı hizmetleri = Infrastructure services ; Etkinlik = Efficiency ; Kamu hizmetleri = Public services ; Kanunlar 6360 sayılı = Laws 6360 numbered ; Niğde = Niğde ; Ulaşım hizmeti = Transportation service ; Yerel hizmetler = Local services ; İl özel idareleri = Provincial special administrations

Özet:
Günümüzde varlığı, yapısı ve işlevselliği halen tartışma konusu olan il özel idarelerinin tarihi Osmanlı dönemine uzanmaktadır. Yapısal temeli muhassılık meclislerine hukuki temeli ise1864 Vilayet Nizamnamesine dayanan İl özel idareleri tüzel kişiliğe, kendine ait bütçeye ve özerk yönetim yapısına 1913 İdare-i Umumiye-i Vilayet Kanun-i Muvakkati ile kavuşmuş ve 1987 yılına kadar bu kanun çerçevesinde varlığını sürdürmüştür. 
1987 yılında çıkarılan 3360 sayılı kanun ile Cumhuriyet döneminde il özel idareleriyle ilgili günün koşullarına uygun önemli düzenlemeler getirilmiş ancak en kapsamlı çalışmalar gerek AB uyum süreci gerekse dünyada benimsenen Yeni Kamu Yönetimi anlayışının etkileriyle 2000'li yıllarda gerçekleşmiştir. Bu çerçevede 2005 yılında çıkarılan 5302 sayılı kanun ile söz konusu idarenin kuruluşu, organları, yönetim yapısı, görev ve yetki alanları ile sorumlulukları yeniden düzenlenmiş bu düzenlemelerle idare mali ve idari bakımdan daha özerk bir kurum haline getirilmiştir. Fakat yerel yönetimler içerisinde il özel idarelerinin durumu yine tartışmaların odağında kalmış ve son olarak 2012 yılında çıkarılan 6360 sayılı Büyükşehir yasası ile 30 büyükşehirde İl Özel İdareleri kapatılmıştır. 
Bu çalışmada öncelikli olarak İl Özel İdarelerinin tarihsel süreci ele alınmış, akabinde Niğde özeline inilerek 5302 sayılı kanunun çıktığı 2005 yılından 2020 yılına kadarki 15 yıllık süreçte Niğde köylerinde gerçekleştirilen Altyapı ve Ulaşım alanındaki faaliyetler değerlendirilmeye çalışılmıştır. Araştırmada somut göstergeler elde etmek için de Niğde ilin deki 131 köy muhtarından 105 ine ulaşılarak anket çalışması gerçekleştirilmiş, çalışmanın verileri köyler sınıflandırılarak analiz edilmeye çalışılmıştır. Niğde'deki muhtarların memnuniyet anketine verdikleri cevaplara baktığımızda ise köy muhtarlarının İl Özel İdaresinin yerel kamu hizmetleri kapsamında alt yapı ve ulaşım alanındaki çalışmalardan memnun olduklarını, söz konusu hizmetler noktasında herhangi bir aksaklık ve sorunla karşılaşmadıklarını, gerek ilgili personellere ulaşımda gerekse idarenin taleplere dönüş durumlarında hiçbir olumsuzluk yaşamadıkları görülmüştür.  
Bu çalışma ile İl Özel İdarelerinin aktif bir yönetim, yeterli bütçe,  modern araç gereç ve nitelikli personel ile yerel kamu hizmetlerini yerine getirmede etkin bir role sahip olabildiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The history of special provincial administrations, whose existence, structure and functionality is still a matter of debate, dates back to the Ottoman period. Provincial special administrations, whose structural basis is muhassilik assemblies and whose legal basis is based on the Provincial Regulations of 1864, gained legal personality, their own budget and autonomous administration structure with the 1913 Administration-i Umumiye-i Vilayet Kanun-i Muvakkati and continued their existence within the framework of this law until 1987.

With the Law No. 3360 enacted in 1987, important regulations were brought in line with the conditions of the day regarding special provincial administrations in the Republican period, but the most comprehensive studies were carried out in the 2000s with the effects of both the EU harmonization process and the New Public Administration approach adopted in the world. This framework, with the Law No. 5302 enacted in 2005, the establishment, organs, administrative structure, duties and authorities of the said administration were rearranged, and with these regulations, the administration became a more autonomous institution in financial and administrative terms. However, the situation of special provincial administrations among local governments remained at the center of discussions and finally, with the Metropolitan Law No. 6360 enacted in 2012, Special Provincial Administrations were closed in 30 metropolitan cities.

In this study, first of all, the historical process of Special Provincial Administrations was discussed, and then the activities in the field of Infrastructure and Transportation carried out in Niğde villages in the 15-year period from 2005, when the Law No. 5302 was enacted, to 2020, were tried to be evaluated. In order to obtain concrete indicators in the research, a questionnaire study was carried out by reaching 105 village headmen out of 131 in Niğde province, and the data of the study were tried to be analyzed by classifying the villages. When we look at the answers given by our headmen in Niğde to the satisfaction survey, we can see that our village headmen are satisfied with the infrastructure and transportation works of the Special Provincial Administration within the scope of local public services, that they have not encountered any disruptions or problems in terms of these services, and that there is no negativity either in transportation to the relevant personnel or in the case of the administration's response to requests. were found not to exist.

With this study, it has been concluded that Special Provincial Administrations can have an active role in fulfilling local public services with an effective management, sufficient budget, modern equipment and qualified personnel.