İklim değişikliğinin insan sağlığına etkileri ve sağlık sisteminin iklim değişikliğine uyumu: Uluslararası hastalıkların sınıflandırılması (ICD)
Impacts of climate change on human health and health system adaptation to climate change: international classification of diseases (ICD)
Yazar: AYŞEN ÖZMEN
Danışman: PROF. DR. EMİNE DİDEM EVCİ KİRAZ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çevre Sağlığı Ana Bilim Dalı / Çevre Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Sağlık Yönetimi = Healtcare Management
Dizin: Sağlık = Health ; Sağlık sistemleri = Health systems ; Uyum = Adaptation ; İklim değişikliği = Climate change

Özet:
Amaç: Bu araştırma, iklim değişikliğinin insan sağlığına etkilerini ve ICD-11'e eklenme gerekliliğini niteliksel kapsamda açıklamayı amaçlamaktadır. Araştırmanın birinci bölümü, iklim değişikliğinin insan sağlığı üzerindeki etkilerini tek çatı altında birleştirmeyi ve genel bir bakış açısı sunmayı amaçlamaktadır. Araştırmanın ikinci bölümü, iklim değişikliğinin sağlık etkilerini ölçebilmek için farkı disiplinlerden uzman görüşleri alarak ve ICD-11 revizyonuna eklenen tanı kodlarını inceleyerek 'iklim değişikliği' tanı kodunun ICD'ye eklenme gerekliliğini bilimsel açıdan kanıtlamayı amaçlamaktadır. 
Gereç ve Yöntem: İklim değişikliğinin insan sağlığı üzerindeki etkilerini tek çatı altında birleştirmek amacıyla ulusal-uluslararası alan yazın veri kaynağı olarak değerlendirilerek, iklim değişikliği sağlık etkileri diyagramlarını içeren sistematik literatür incelemesi hazırlanmıştır. Hazırlanan inceleme ve yazar tarafından oluşturulan yarı yapılandırılmış soru formu, e-posta aracılığıyla iklim değişikliği alanında çalışmalar yapan uzmanlara, hekimlere ve ICD veri kodlaması bilen katılımcılara gönderilerek görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen veriler Microsoft Excel'de düzenlenmiş ve bilgisayar destekli nitel veri analizi için kullanılan MAXQDA programının 2020 sürümü ile içerik analizine tabi tutulmuştur. 
Bulgular: Araştırmanın birinci bölümünde, sistematik literatür incelemesi kapsamında 172 çalışma, sekiz konu başlığı altında incelenmiştir. Araştırmanın ikinci bölümündeki yarı yapılandırılmış görüşmelere 26 uzman katılım sağlamıştır. Katılımcıların 14'ü erkek, 12'si kadındır. Katılımcıların yaş ortalaması 47,57'dir. Katılımcılardan 12'si iklim değişikliği alanında çalışan akademisyenlerden, 11'i iklim değişikliğinin neden olduğu hastalıkların branş hekimlerinden, üçü de ICD veri girişi yapan sağlık çalışanlarından oluşmaktadır. Katılımcıların iklim değişikliğinin neden olduğu-olabileceği sağlık etkilerini yönetmede sorumlu sektörlerin tespit edilmesine, uyum ve direnç artırmada rol alabilecek sağlık hizmeti sunucuları ve iklim değişikliğinin sağlık etkilerinin ICD-11 kapsamına alınma gerekliliğine yönelik görüşleri alınmıştır. Araştırma konusu, fen, sosyal ve sağlık bilimlerini kapsadığı için disiplinler arası bir çalışma gerektirmiş, bu da zaman zaman tek bir disiplin üzerinde çalışma yapan katılımcıların, farklı bir disiplinle ilgili görüş bildirirken çekimser davranmasına neden olmuştur ancak katılımcı görüşleri arasında genel bir fikir birliği bulunmaktadır.
Sonuç: İklim değişikliği, sağlık ve ICD üçgeninde yapılan incelemeler ve uzman görüşleri sonucunda, iklim değişikliğinin sağlık etkilerine uyum ve izleme noktasında ICD-11 revizyonu 'X Uzantı Kodları' ana başlığı, 'Etiyoloji-Nedensellik' alt başlığına eklenmesi gerektiği kanısına varılmıştır. Daha önce DSÖ'ye ICD-11'e uzantı kod olarak 'iklim değişikliği' kodunu ekleme önerisi sunulmuş ancak bu alanda yeterli bilimsel anlaşma olmaması nedeniyle teklif reddedilmiştir. Bu çalışma iklim değişikliği, sağlık ve ICD ile ilgili yapılan ilk çalışma olma özelliğini taşımaktadır. İklim değişikliği ve sağlık ilişkisini araştıran çalışmaların metodolojilerinde; A iklim değişikliği etkisinin insanlar üzerinde X, Y, Z sağlık etkileri olabileceği düşünülerek belirlenen tarih aralıklarında sağlık kurumları tarafından kodlanan X, Y, Z tanı kodları ile A iklim değişikliği etkisinin karşılaştırılmasına sıklıkla rastlanmaktadır. Bu durum, olası A iklim değişikliği etkisinin araştırmacı tarafından tahmin edilmemiş diğer sağlık etkilerinin göz ardı edilmesine, belki de asıl ilişkinin kurulamamasına neden olabilmektedir. ICD' de uzantı kodları, kök kodlara ek bilgiler eklemede standardizasyon sağlamak için oluşturulmuştur. Uzantı kodlarına iklim değişikliği kodu eklenirse insan sağlığı üzerinde iklim değişikliğinin etkisi olduğuna dair bilgilerin kodlanabileceği bir alan yaratılmış olur. Ortaya çıkan sağlık etkilerinin iklim değişikliği 'nedeniyle' gerçekleştiğinin bilinmesi, uzantı kod olarak yer alması ile daha nitelikli verilerin elde edilebileceği ve daha somut kanıtlara ulaşılabileceği düşünülmektedir. Ayrıca bu durumda hekimlerin çevre öyküsü alması gerekecek, sosyal kanıt havuzu oluşturulabilecek, iklim değişikliğinin sağlık etkileri daha izlenebilir hale gelecektir. Yapılan uzman görüşmeleri sonucunda, ICD-11 revizyonuna iklim değişikliği kodunun eklenmesi ve iklim değişikliği-sağlık ilişkisine verilmeyen önemin artması gerektiği, iklim değişikliği-sağlık ilişkisiyle ilgili başta sağlık çalışanları olmak üzere herkese eğitimler verilmesi, konuyla ilgili sektörler/disiplinler arası çalışmaların ve farkındalık çalışmalarının artırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Aim: This research aims to explain the effects of climate change on human health and the necessity of adding it to ICD-11 in a qualitative context. First part of the research aims to combine the effects of climate change on human health under one roof and to provide an overview. The second part of the study aims to scientifically prove the necessity of adding the 'climate change' diagnostic code to the ICD by taking expert opinions from different disciplines and examining the diagnostic codes added to the ICD-11 revision in order to measure the health effects of climate change.
Materials and Methods: In order to combine the effects of climate change on human health under a single roof, a systematic literature review with climate change health effects diagrams were prepared by evaluating the national-international literature as a data source. The prepared review and the semi-structured questionnaire created by author were sent via e-mail to experts working in the field of climate change, physicians and participants who knew ICD data coding and interviews were conducted. The data obtained were organized in Microsoft Excel and subjected to content analysis with the 2020 version of the MAXQDA program used for computer-assisted qualitative data analysis.
Results: In the first part of the study, 172 studies were examined under eight subject headings within the scope of systematic literature review. 26 experts participated in the semi-structured interviews in the second part of the study. 14 of the participants were male and 12 of them were female. The average age of the participants is 47.57. Twelve of the participants are academicians working in the field of climate change, 11 are branch physicians of diseases caused by climate change, and three are health professionals who make ICD data entry. Opinions of the participants were received regarding the identification of the relevant sectors in managing the health effects caused or likely to be caused by climate change, the health service providers that can play a role in increasing adaptation and resilience, and the necessity of including the health effects of climate change in the scope of ICD-11. Since the research topic covers science, social and health sciences, it required an interdisciplinary study, which sometimes caused the participants who worked on a single discipline abstaining from expressing their opinions about a different discipline, but there is a general consensus among the participant views.
Conclusion: As a result of the examinations and expert opinions in the triangle of climate change, health and ICD, it was concluded that the ICD-11 revision should be added to the main title  'X Extension Codes' and sub-title 'Etiology-Causation' in terms of adaptation and monitoring of the health effects of climate change. Previously, a proposal was submitted to WHO to add the 'climate change' code to ICD-11 as an extension code, but the proposal was rejected due to the lack of sufficient scientific agreement in this area. This study holds the speciality of being the first study on climate change, health and ICD all together. In the methodologies of studies investigating the relationship between climate change and health; Considering that the A climate change effect may have X, Y, Z health effects on humans, it is frequently encountered that the X, Y, Z diagnostic codes coded by the health institutions and the A climate change effect are compared in the date ranges determined. This situation may lead to ignoring of possible A climate change impact, other health effects that were not estimated by the researchers, and perhaps the failure to establish the actual relationship between these two.. Extension codes in ICD were created to provide standardization in order to adding additional information to root codes. If the climate change code is added to the extension codes, a space is created where information on the impact of climate change on human health can be coded. It is thought that more qualified data can be obtained and more concrete evidence can be obtained by knowing that the resulting health effects occur 'because of' climate change and including it as an extension code. In addition, in this case, physicians will need to take an environmental history, a social proof pool will be created, and the health effects of climate change will become more traceable. As a result of the expert interviews, following subjects were concluded that the climate change code should be added to the ICD-11 revision and the importance currently not given enough to the climate change-health relationship should be increased, trainings about the climate change-health relationship should be given to everyone, especially healthcare professionals and the related sectoral/interdisciplinary studies and awareness studies should be increased.