Kamu hastanelerindeki yöneticilerin afet yönetimi açısından değerlendirilmesi: Van ili örneği
Evaluation of public hospitals managers in termsof disaster management: the case of Van province
Yazar: ÖMER ÇINARBAY
Danışman: DOÇ. DR. CEMAL ÖZTÜRK
Bitlis Eren Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Acil Durum ve Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Afet yönetimi = Disaster management ; Devlet hastaneleri = State hospitals ; Hastaneler = Hospitals ; Van = Van ; Yöneticiler = Managers

Özet:
Afetler beklenmedik anlarda karşımıza çıkmaktadır. Çıktıkları durumlarda artık başa çıkılması daha zor bir durum meydana gelmektedir. Nitekim ülkemizde yakın zamanda tamda bu sebeple kriz yönetiminden risk yönetimine geçilmiştir. Afetlerin meydana getirdiği yıkımlar can ve mal kayıpları afetlerin büyüklüğüne göre değişmektedir. Ülkemiz maalesef birçok afetle karşı karşıya kalmaktadır. Afet nedeniyle meydana gelen can kayıpları ve yaralanmaların ise ilk uğrayacakları yer hastanelerdir. Ülkemizin hastane sayılarına baktığımızda büyük rolün kamu hastanelerine düştüğünü görmekteyiz. Ülkemizdeki hastaneler zaten yeterince yoğun çalışmaktadır, ancak afet durumlarında ciddi kapasite ve performans artışına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu noktada afet ve acil durum konusunda bilgili hastane yöneticilerinin afet esnasında bilgi, tutum ve davranışları önemlidir. Van ilimiz ise önemli afetlerle karşı karşıyadır. Bizde çalışmamızda Van ilinde görev yapan kamu hastaneleri yöneticilerinin bilgi, tutum ve davranışlarını ölçmeyi amaçladık.
Çalışmamızda nicel araştırma yöntemi ve genel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma, Van ili kamu hastaneleri yöneticilerinden müdür yardımcısı ve daha üst pozisyonlarda görev yapan 47 kişiden oluşmaktadır. 2021 yılında çalışmaya başlanmış olup evrenin tamamına (N=65) ulaşım hedeflenmiştir ancak ülkemizde hala yaşanan Covid-19 pandemisi nedeniyle sağlık personelleri çok yoğun olarak çalışmaktadır. Dolayısıyla evrenin %73'lük (n=47) kısmına ulaşılabilmiştir. Verilerin elde edilmesi için surveey.com isimli uygulamadan dijital ortamda veriler toplanmıştır. Anket 2 bölümden meydana gelmektedir. Birinci bölümde demografik  
özellikler, ikinci bölümde ise Kiraz'ın (2018) tezinde kullanmış olduğu 5'li likert tipinde 3 alt boyuttan ve 38 sorudan meydana gelen Afet Hakkında Bilgi, Tutum ve Davranış ölçeği kullanılmıştır.
Yaptığımız çalışmanın sonucunda araştırmaya katılanların afetlere hazırlık düzeyi yeterli seviyede görülmektedir. 31-40 yaş aralığında bulunanların tutumlarının diğer yaş gruplarına göre anlamlı bir şekilde yüksek çıktığı sonucuna varılmıştır (p<0.05). Bunun dışındaki demografik özelliklere göre bilgi, tutum ve davranışların anlamlı seviyede değişkenlik göstermediği saptanmıştır.  Afet konusunda eğitim alma oranlarının yüksek seviyede olduğu, ancak afet ve acil durum çantası bulundurma oranlarının düşük olduğu görülmüştür. Çalışmamızda bilginin artışıyla tutum ve davranışta orantısal olarak artış olduğu görülmüştür.

Abstract:
Disasters occur at unexpected moments. When they do, it becomes a more difficult situation to deal with. As a matter of fact, our country has recently switched from crisis management to risk management precisely for this reason. The destruction caused by the disasters, the loss of life and property varies according to the size of the disasters. Unfortunately, our country is facing many disasters. Hospitals are the first place where casualties and injuries due to disasters will come to an end. When we look at the number of hospitals in our country, we see that state hospitals play a major role. Hospitals in our country are already busy enough. However, in disaster situations, serious capacity and performance increase is needed. At this point, the knowledge, attitudes and behaviors of hospital administrators who are knowledgeable about importanceof disaster and emergency situations. Our cityVan is faced with important disasters. In our study, we aimed to measure the knowledge, attitudes and behaviors of the state hospitals managers working in the city of Van. General Scanning model was used in our study. The participants of the research consisted of the Deputy Director of the Van citystate hospitals managers and 47 people working in the upper positions. The study started in 2021 and it was aimed to reach the entire universe (N=65). However, due to the Covid-19 pandemic still experienced in our country, Medical staffs in our country are working very intensively. Therefore, 73% (n=47) of the universe could be reached. In order to obtain the data, data were collected in digital platform from the web site named surveey.com. The questionnaire consists of 2 parts. In the first part, demographic characteristics, and in the second part, the Information, Attitude and Behavior Scale about Disaster, which consists of 3 sub-dimensions and 38 questions in the 5-point Likert type used by Kiraz (2018), was used.
As a result of our study, it is seen that the disaster preparedness level of the participants in the research is sufficient. It was concluded that the attitudes of those aged 31-40 were significantly higher than those of other age groups (p<0.05). Apart from this, it was determined that knowledge, attitudes and behaviors did not show significant variability according to demographic characteristics. It has been observed that the rate of receiving disaster education is at a high level, but the rate of having disaster and emergency kits is low. In our study, it was observed that there was a proportional increase in attitude and behavior with the increase in knowledge.