Kamu davasının açılmasında takdir yetkisi
Judicial discretion in initiating a criminal case
Yazar: NUR KARAHAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET HAKAN HAKERİ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ceza muhakemesi hukuku = Law of criminal procedure ; Kamu davası = Public prosecution ; Savcılık = Public prosecutorship ; Takdir yetkisi = Discretionary power

Özet:
Ceza yargılaması sistemimize göre yeterli suç şüphesine ulaşıldığı durumlarda kamu davasının açılması mecburi niteliktedir. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunumuzda yapılan değişikliklerle kamu davasının açılmasında CMK 171 hükmüyle savcılara takdir hakkı tanınmıştır. Maslahata uygunluk ilkesi kapsamında yer alan bu düzenleme, kamu davasının açılmasını takdiri bir karara bağlanmıştır. Tez çalışmamız; soruşturma aşamasında görevli savcıların kamu davasını açma koşullarından yola çıkarak, bu davanın açılmasında savcılara takdir hakkının tanındığı Ceza Muhakemesi Kanunun 171/1 hükmünü ele almaya yöneliktir.Çalışmamızla bu düzenlemenin getirmiş olduğu hakkı; kamu davasının anlamı, savcıların hukuki konumları, cezalar ve muhakeme faaliyetlerinin amacından yola çıkarak değerlendirmek istenmektedir. Yine kamu davasının açılması, bu kararı belirleyecek unsurlar yönünden ele alınmıştır. Böylelikle hukuk sistemimiz açısından bu düzenlemenin getirmiş olduğu durum irdelenmek istenmiştir.Çalışmada kamu davasının mecburiliğini benimseyen pek çok ülke düzenlemesinde de, davaların açılmasında kamu yararının aranması doğrultusunda düzenlemelere yer verildiği görülmüştür. Bununla birlikte ceza yargılama sistemlerinde toplumsal düzeni sağlamanın daha barışçıl nitelikte olması görüşü çerçevesinde nitelendirebileceğimiz bir eğilim, bizi her zaman için ceza normları ve ceza normlarının amaçlarıyla ilgili çeşitli sorgulamalara götürmektedir.
Tez çalışmamız belirlediğimiz çerçeve içerisinde, kamu davasının açılmasında takdire yer veren bu normun hukuk sistemimize uygunluğu hakkında çeşitli yönlerden bir fikre ulaşmayı hedeflemektedir.Takdiri bir karar ile uyuşmazlıkların yargılama makamı önüne götürülmeden sonuçlanması suçluya ıslah fırsatı tanıyarak, uyuşmazlıkların makul sürede sonuçlandırılmasını sağlamakla beraber, kanunumuzdaki düzenleme ile bu kararlara karşı yargı yolunun kapatılmış olması hak arama özgürlüğünün gereklilikleri açısından yeterli görülmemektedir.


Anahtar Sözcükler: Ceza Muhakemesi Hukuku, Kamu Davası, Savcı, Kamu Davasının Mecburiliği, Kamu Davasının Açılmasında Takdir Hakkı

Abstract:
According to Turkish penal procedure law, it is compulsory to initiate a criminal case when adequate criminal suspicion is obtained. Prosecutors were vested with the power of judicial discretion in initiating a criminal case under the act of law numbered 171 within the regulations made in the Turkish penal procedure code numbered 5271. This regulation situating in the principle of serving a purpose bases initiating a criminal case upon a judicial discretion. This study is intended to deal with the act of penal procedure law numbered 171/1 that vested prosecutors with the power of judicial discretion in initiating a criminal case basing upon the conditions of prosecutors in charge in investigation phase to initiate a criminal case.   aim of this study is to evaluate the judicial discretion vested under this regulation, the actual meaning of criminal case, and the legal status of prosecutors depending on the intendment of penalties procedures. The issue of initiating a criminal case was also treated in terms of the aspects that determine this decision. Thus, the situation after the current regulation was evaluated in terms of Turkish law system.  It is found out that in many countries regarding the obligation of a criminal case, there are regulations that pursue public welfare in initiating cases. Besides, in penal procedures, a tendency to view organization of social welfare in a more peaceful manner leads individuals to question the penal norms and their aims.The aim of the master thesis is to form an opinion on the convenience of this norm, which proposes judicial discretion in initiating a criminal case, to Turkish law system, evaluating it in varied aspects within this framework. With this regulation, it is found advantageous to have an opportunity to settle disputes in a reasonable time without submitting the cases to the judicial authority, giving a chance to the criminals to improve themselves better. However, after this regulation in Turkish law system, precluding the legal procedures against these judgments is regarded inadequate in terms of the requirements of freedom to claim one?s rights.



Key Words: Penal Procedure Law, Criminal Case, Prosecutor, Obligation to Initiate a Criminal Case, Judicial Discretion in Initiating a Criminal Case