Obez adolesanlarda yağlı karaciğer hastalığının portal ven akımına etkisi
Effect of fatty liver disease on portal vein flow in obese adolescents
Yazar: AYŞE AYDINOĞLU
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖZGÜR PİRGON
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Karaciğer = Liver ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Obezite = Obesity ; Portal ven = Portal vein ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Amaç: Çocuklarda obezitenin artması, pediatrik yaş grubunda NAFLD'nin en önemli kronik karaciğer hastalığı haline gelmesine neden olmuştur. Bu çalışmada karaciğer yağlanması (NAFLD) olan obez çocuklarda portal çap genişliğini ve kan akımı hızının değerlendirilmesi ve normal sağlıklı çocuklara göre karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmaya 10-18 yaş arası ALT yüksekliği olan 16 obez adölesan hasta (NAFLD grup), ALT normal olan 55 adölesan obez hasta (non-NAFLD grup) ve pediatri polikliniğine kontrole gelen 30 adölesan ise kontrol grubu olarak çalışmaya alındı. Her hastadan açlık glukoz, insülin, transaminazlar, tiroid fonksiyonları için kan numunesi alındı. İnsülin direnci HOMA indeksi kullanılarak hesaplandı. Philips EPIQ-5 renkli doppler USG cihazı ile portal ven ölçümleri (çap, maksimum akım hızı Vmax, minimum akım hızı Vmin, akım hızı oranı) bifurkasyon öncesi ana portal venden gerçekleştirildi.
Bulgular: Portal ven çapı açısından NAFLD grubunun portal ven çapı (8.5 ± 0.9 mm) hem kontrol grubuna (7.8 ± 2.0 mm) göre hem de non-NAFLD obez gruba (7.6 ± 1.1 mm) göre istatistiksel olarak anlamlı olarak artmıştı (p: 0.004 ve p: 0.002). non-NAFLD obez grup ile kontrol grubuna arasında anlamlı bir fark yoktu (p=0,460, p=0,214). Portal ven Vmax, Vmin, RI, S/D açısından gruplar arasında anlamlı bir fark tespit edilmedi. İnsülin direncine göre sınıflandırılan obez gruplarda ise portal ven çapı arasında fark tespit edilmese de insülin direnci olan grupta anlamlı olarak Vmax (33.9 ± 10.3 ve 28.6 ± 10.6 cm/sn, p= 0.03) ve Vmin (24.8 ± 6.2 ve 20.5 ± 5.5 cm/sn, p= 0.01) artmıştı.
Sonuç: Bu çalışmada NAFLD olan obez adolesanlarda erken dönemde portal ven çapı ve akım hızları (Vmax ve Vmin) arttığı tespit edilmiştir. Böylelikle adolesan dönemde özellikle insülin direnci olan obezlerde hepatik portal ven karaciğer yağlanmasına bağlı olarak karaciğer venöz akımda direnç geliştiğini düşündürmektedir. Bu bulgu karaciğer yağlanmasının devam etiği yetişkin dönemde portal çapın artacağı ve portal hipertansiyona yol açacağını düşündürmektedir.
Anahtar Kelimeler: Obezite, adolesan, yağlı karaciğer hastalığı, doppler US, portal ven

Abstract:
Objective: Increased obesity in children has led to NAFLD becoming the most important chronic liver disease in the pediatric age group. The aim of this study was to evaluate the portal diameter and blood flow velocity in obese children with NAFLD and to compare them to normal healthy children.
Methods: Sixteen obese adolescent patients (NAFLD group) with ALT elevation between 10 and 18 years of age, 55 adolescent obese patients with ALT normal (non-NAFLD group), and 30 adolescents who received pediatric polyclinic were included in the study. Blood samples were taken from each patient for fasting glucose, insulin, transaminases, thyroid functions. Insulin resistance was calculated using the HOMA index. The portal vein measurements (diameter, maximum flow rate Vmax, minimum flow rate Vmin, flow rate ratio) were performed from the main portal vein before the bifurcation with the Philips EPIQ-5 color doppler USG device.
Results: In terms of portal vein diameter, the portal vein diameter of the NAFLD group (8.5 ± 0.9 mm) was significantly increased compared to both the control group (7.8 ± 2.0 mm) and non-NAFLD obese group (7.6 ± 1.1 mm) (p: 0.004 and p: 0.002). There was no significant difference between the non-NAFLD obese group and the control group (p = 0.460, p = 0.214). Vmax, Vmin, RI, S / D were not significantly different between groups. In obese groups classified according to insulin resistance, no significant difference was found between the portal vein diameter but Vmax (33.9 ± 10.3 and 28.6 ± 10.6 cm / sec, p = 0.03) and Vmin (24.8 ± 6.2 and 20.5 ± 5.5 cm/s) sec, p = 0.01) significantly increased in the insulin resistant group.
Conclusion: In this study, it was determined that the diameter of the portal vein and the velocity of flow (Vmax and Vmin) increased in the early period of obese adolescents with NAFLD. Thus, in obese patients with insulin resistance during adolescence, hepatic portal vein suggests resistance to liver venous flow due to liver fatigue. This finding suggests that the continuation of liver fatigue in the adult period will increase portal diameter and lead to portal hypertension.
Keywords: Obesity, adolescent, fatty liver dissease, doppler US, portal vein