İki farklı öğretim yöntemi ile verilen bakım davranışları eğitiminin hemşirelik öğrencilerinin bakım odaklı hemşire hasta etkileşimlerine ve etik tutumlarına etkisi
The effect of caring  behaviors training given by two different teaching methods on  care focused nurse patient interactions and ethical attitudes of nursing students
Yazar: NEVİN DOĞAN
Danışman: PROF. DR. ZEHRA GÖÇMEN BAYKARA
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Etik = Ethics ; Etik-hemşirelik = Ethics-nursing ; Hasta bakımı = Patient care ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Tıp etiği = Medical ethics ; Öğrenciler-hemşirelik = Students-nursing ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu çalışma, uzaktan eğitim yoluyla iki farklı yöntemle verilen bakım davranışları eğitiminin hemşirelik öğrencilerinin bakım odaklı hemşire-hasta etkileşimlerine ve etik tutumlarına etkisinin belirlenmesi amacıyla randomize ön test son test karşılaştırmalı ve öğrencilerin eğitime ilişkin görüşlerini saptamak amacıyla nitel olmak üzere karma desende bir araştırma olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma; Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü'nde, 2020-2021 eğitim ve öğretim yılı bahar döneminde 95 üçüncü sınıf öğrencisi (vaka grubu=47; video grubu=48) ile yürütülmüştür. Öğrencilere uzaktan eğitim yoluyla İnsan Bakım Kuramı'na temellendirilmiş bakım davranışları eğitimi verilmiştir. Uygulamalı oturumlarda bir grupta vaka analizi yöntemi diğer grupta ise video destekli öğretim yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada nicel veriler; 'Tanıtıcı özellikler Formu', 'Bakım Odaklı Hemşire-Hasta Etkileşimi Ölçeği' ve 'Etik İlkeler Tutum Ölçeği"; nitel veriler "Bakım Davranışları Eğitimine İlişkin Öğrenci Görüş Formu" kullanılarak elde edilmiştir. Nicel verilerin değerlendirilmesinde t testi, Mann Whitney U testi, Wilcoxon eşleştirilmiş iki örnek testi ve Doğrusal Regresyon Analizi kullanılmış olup; istatistiksel testlerde anlamlılık seviyesi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Nitel verilerin değerlendirilmesinde döküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmaya başlanmadan önce gerekli izinler alınmıştır. Bakım davranışları eğitiminden sonra öğrencilerin  grup içi ölçek puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir artış olduğu (p<0,05) saptanmıştır. Ancak gruplar arası ölçek puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Öğrencilerin bakım odaklı hemşire-hasta etkileşimleri ile etik tutumları arasında  istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönde ve genel olarak orta düzeyde bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Ayrıca araştırmaya katılan öğrenciler, bakım davranışları eğitiminden memnun kaldıklarını, eğitimin bakım algılarını ve etik tutumlarını geliştirdiğini bildirmişlerdir. Araştırma sonuçları doğrultusunda, bakım davranışları eğitiminde ve bakımda etik tutum kazandırmada hem vaka analizi hem de video destekli öğretim yöntemlerinin kullanılması, bu çalışmanın farklı konularda  daha büyük gruplarla yapılması önerilmektedir.

Abstract:
Supervisor	:	Prof. Dr. Zehra GÖÇMEN BAYKARA
This study was carried out in a mixed design, a randomized pre-test post-test comparative study in order to determine the effects of care behavior education given by distance education in two different ways on nursing students' care-oriented nurse-patient interactions and ethical attitudes, and as qualitative study to explore the views of students. Research; it was conducted with 95 third-year students (case group=47; video group=48) in the spring semester of the 2020-2021 academic year at Gazi University, Faculty of Health Sciences, Department of Nursing. In the care behavior education, which is given to students through distance education and based on the Theory of Human Care, the theoretical education was completed in two sessions and the practical training was completed in four sessions. In the practical sessions, case analysis method was used in one group and video-assisted teaching method was used in the other group. Data in the research; it was obtained by using the 'Descriptive Characteristics Form', the Caring Nurse Patient Interaction Scale (CNPIS)', the 'Scale for Attitudes of Ethical Principles (SAEP)' and the 'Student Opinion Form on Care Behaviors Education'. In the evaluation of quantitative data, t test, Mann Whitney U test, Wilcoxon paired two sample test and Linear Regression Analysis were used; the significance level was accepted as p<0.05 in statistical tests. Document analysis method was used in the evaluation of qualitative data. Necessary permissions were obtained before starting the research. It was determined that there was a statistically significant increase in the intragroup scale scores of the students after the care behavior training (p<0.05). However, no statistically significant difference was found in the scale scores between the groups (p>0.05). It was determined that there was a statistically significant, positive and generally moderate relationship between the care-oriented nurse-patient interactions and ethical attitudes of the students. In addition, the students who participated in the research reported that they were satisfied with the care behavior education and that the education improved their perceptions of care and their ethical attitudes. In line with the results of the research, it is recommended that both case analysis and video-assisted teaching methods be used in caring behavior education and in gaining ethical attitudes in care, and this study should be done with larger groups on different subjects.