Sigara içen periodontitis hastalarında cerrahi olmayan periodontal tedavinin yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of non- surgical periodontal treatment on quality of life in smoker periodontitis patients
Yazar: KARDELEN BAŞOL
Danışman: PROF. DR. ELİF ÜNSAL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Periodontoloji Ana Bilim Dalı / Periodontoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Ağız sağlığı ile ilgili yaşam kalitesi, ağız sağlığının genel sağlık üzerindeki olumlu ve
olumsuz etkilerini değerlendirip, bireylerin ağız sağlıkları ile ilgili algılarını ortaya koyan
çalışma alanıdır. Günümüzde sağlık ve yaşam kalitesi üzerinde ağız içi problemlerin etkisini
değerlendiren birçok anket sistemi bulunmaktadır. Objektif klinik ölçümlerin hastalığın yaşam
kalitesi üzerine etkilerini tam olarak gösterememesinden dolayı, ağız sağlığı ile ilgili yaşam
kalitesi ölçekleri geliştirilmiştir. OHIP (Oral Health Impact Profile) 14 ölçekleri, yaşam
kalitesi ile ilgili çalışmalarda en yaygın ve güvenilir olarak kullanılan ölçektir. 14 sorudan
oluşan anket hastaların ilgili problemi ne derecede yaşadığını ölçmektedir. Anket sonuçlarının
skorlaması 4 lü Likert sistemi ile belirlenir ve skorun yüksek olması yaşam kalitesinin bozuk
olduğunu göstermektedir. Periodontitis, diş destek dokularının yıkımı ve konak enflamatuar
immun cevabın bozulmasıyla karakterize bir hastalıktır. Kronik periodontitis ise enflamasyona
bağlı olarak, dişi destekleyen dokulardaki alveolar kemik ve ataçman kaybı ile karakterize,
enfeksiyoz bir hastalıktır. Dişlerin yüzde 30undan fazlasının etkilendiği durumlarda generalize
kronik periodontitis olarak sınıflandırılmaktadır. Sigara kullanımı periodontal hastalıkların
başlangıcı ve ilerlemesi ile ilgili büyük sebeplerden biridir. Yapılan klinik çalışmalarda sigara
kullanımı var veya yok şeklinde kriterlerin belirlenmesi sonuçların detaylandırılması ile ilgili
problemler yaratmaktadır. Bu problemlerin azaltılması amacıyla sigara kullanan bireylerin
hangi tip sigara içicisi olduğunun belirlenmesi, sonuçların yorumlanması açısından
araştırmacılara daha çok bilgi sağlamaktadır. Fagerstrom testi sigara alışkanlığının ne tip
olduğunu 6 adet soru ile belirleyerek 5 tip sigara içicisi grubu oluşturduktan sonra demografik
verilerin daha sağlıklı değerlendirilmesini sağlamaktadır. Cerrahi olmayan periodontal tedavi,
supra ve subgingival biyofilm ve diş taşının uzaklaştırılması, uyumsuz restorasyonlar gibi
yerel hazırlayıcı faktörlerin giderilmesi ve çürük lezyonların tedavisi sağlanarak kapsamlı
günlük plak kontrolünün uygulandığı, gerekiyorsa periodontal-sistemik durum arası ilişkinin
kontrol altına alındığı bir tedavi anlayışıdır. Çalışmamız, Ankara Üniversitesi Diş Hekimliği
Fakültesi Periodontoloji Anabilim Dalına başvuran hastalardan sigara içen ve generalize
kronik periodontitis teşhisi konmuş hastalarda yapılmıştır. Hastaların Fagerstrom testi yardımı
ile hangi tip sigara içicisi olduğu belirlenmiş, tüm gruplara cerrahi olmayan periodontal tedavi
uygulanmıştır. Tedavinin yaşam kalitesine olan etkilerini incelemek amacıyla OHIP 14 TR
anketi tedavi öncesinde ve sonrasında hastalara uygulanmıştır. Çalışmamızda sigara kullanan
ve periodontitis teşhisi konmuş 96 birey katılmıştır. Cerrahi olmayan periodontal tedavi
sonrası en çarpıcı yaşam kalitesi değişimi evre IV grubunda görülürken, en az değişim
hastalığın daha hafif seyrettiği evre I grubunda gözlemlenmiştir. Fagerstrom test sonuçlarına
göre çok hafif bağımlılık gösteren grupta cerrahi olmayan periodontal tedavi sonrası yaşam
kalitesi skor değişimi daha fazla görülürken, çok ileri derecede bağımlı olan gruplarda tedavi
sonrası çok daha az oranda yaşam kalitesi skorları değişimi gözlemlenmiştir. Bu durum sigara
kullanım yoğunluğunun periodontal problemlerin semptomlarının hissedilebilirliğini
azaltmasına bağlanmaktadır.
Anahtar Sözcükler: Fagerstrom Test, Generalize Kronik Periodontitis, OHIP 14 TR, Yaşam
Kalitesi

Abstract:
The study of oral health-related quality of life pertains to the assessment of the impact
of oral health on overall health and the assessment of individuals' attitudes towards their oral
health. It encompasses both positive and negative effects. Currently, there exist numerous
questionnaire systems that assess the influence of intraoral issues on an individuals' health and
overall quality of life. Oral health-related quality of life scales have been devised as a results
of the inadequacy of objective clinical measures in fully capturing the impact of the disease
on the quality of life. The OHIP 14 scales have been established as the most prevalent and
dependable scales utilized in research pertaining to quality of life. The survey, comprising of
14 questions, assesses the degree to which patients en counter the associated problem. The
evaluation of the survey outcomes is established through implementation of the 4-point Likert
methodology, whereby a higher score is indicative of a lower quality of life. Chronic
periodontitis is an infectious disease characterized by the loss of alveolar bone and attachment
in the tissues supporting the tooth, due to inflammation. In cases where more than 30 percent
of the teeth are affected, it is classified as generalized chronic periodontitis. The act of smoking
has been identified as a significant contributor to the development and advancement of
periodontal diseases. The establisment of criteria, such as the presence of absence of smoking
in clinical studies, poses challenges in terms of result interpretation. To mitigate such
problems, assessing the classification of smokers may provide researches with additional
insights for interpreting the outcomes. The Fagerstrom test is a tool utilized to asses smoking
habits, consisting of six questions. It also generates a more comprehensive evaluation of
demographic data by categorizing smokers in to five different categories. The non-surgical
treatment of periodontal disease involves the implementation of a thorough Daily plaque
control regimen and the management of the relationship between the periodontal and systemic
conditions. Local predisposing factors such as supra and subgingival biofilm and calculus are
removed, and carious lesions are treated as necessary. Patients with generalized chronic
periodontitis who were smokers participated in the study. The Fagerstrom test was used to
identify the type of smoking addiction, and non-surgical periodontal treatment was
administered to all groups. The OHIP 14 TR questionnaire was presented to patients before
and after the treatment in order to examine how the treatment affected their quality of life. 96
individuals who smoke and were diagnosed with periodontitis participated in our study.
Following non-surgical periodontal therapy, the stage IV group showed the most pronounced
changes in quality of life, whereas the stage I group, where the disease advanced more slowly,
showed the least changes. The very minimally addicted group experienced a higher quality of
life score change following non-surgical periodontal treatment, while the very addicted groups
experienced a significantly less quality of life score improvement. This is according to the
results of the Fagerstrom test. This is explained by the fact that smoking lessens the intensity
of periodontal symptoms that are physically felt.
Key Words: Quality of Life, OHIP 14 TR, Generalized Chronic Periodontitis, Fagerstrom
Test