Öğretmenlerin dijital vatandaşlık düzeylerinin bilgi okuryazarlığı ile internet ve bilgisayar kullanım özyeterlikleri bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation of teachers' digital citizenship levels in the context of information literacy and internet and computer usage self-sufficiency
Yazar: ALİ TATLI
Danışman: DOÇ. DR. AHMET NACİ ÇOKLAR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgi okuryazarlığı = Information literacy ; Bilgisayar kullanımı = Computer usage ; Sayısal vatandaşlık = Digital citizenship ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğretmenler = Teachers ; İnternet = Internet ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Bu araştırma, farklı branş ve kurumlarda görev yapan öğretmenlerin dijital vatandaşlık, bilgi okuryazarlığı ve internet-bilgisayar kullanım öz-yeterlik düzeylerini ve dijital vatandaşlık düzeylerinin bilgi okuryazarlığı ve internet-bilgisayar kullanım öz-yeterliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Gaziantep ili Nurdağı ilçesinde görev yapmakta olan 161 öğretmen oluşturmaktadır. Katılımcıların 83 'ü erkek 79'u kadındır ve katılımcıların 71'i 25 yaş altı, 26'sı 26-30 yaş arası, 64'ü ise 31 yaş ve üzeri yaş aralığına sahiptir. 
Araştırma kapsamında verilerin toplanması için İşman ve Güngören (2014) tarafından hazırlanan Dijital Vatandaşlık Ölçeği, Adıgüzel (2011) tarafından hazırlanan Bilgi Okuryazarlığı Ölçeği ve Şad ve Demir (2015) tarafından hazırlanan Sınıf Öğretmenleri İçin Bilgisayar Ve İnternet Kullanımı Öz-Yeterlik Algısı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama yöntemi kullanılmıştır. Öğretmenlerin dijital vatandaşlık düzeyleri orta düzeyde bulunmuştur ( =3.60). Öğretmenlerin dijital vatandaşlık düzeylerinin görev yapılan kurum türüne, cinsiyete ve farklı internet kullanım amaçlarına göre farklılaşmadığı sadece yaş aralıklarına göre farklılaştığı görülmüştür. 
 Araştırma sonucunda öğretmenlerin dijital vatandaşlık düzeyleri ile bilgi okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemek için yapılan korelasyon analizinde pozitif yönlü, anlamlı ve orta düzeyde ilişki olduğu belirlenmiştir (r=0,666, p<0.01). Bu değerler öğretmenlerin bilgi okuryazarlık düzeyleri arttıkça dijital vatandaşlık düzeylerinin arttığını göstermektedir. Öğretmenlerin dijital vatandaşlık düzeyleri ile bilgisayar-internet kullanım öz-yeterlikleri arasında ise yine anlamlı, pozitif yönlü ve orta düzeyde bir ilişki olduğu belirlenmiştir (r=0,558, p<0.01).  Bu durum, öğretmenlerin internet ve bilgisayar kullanım düzeyleri arttıkça dijital vatandaşlık düzeylerinin de arttığını göstermektedir.

Abstract:
This research has been realized to determine the level of digital citizenship, information literacy and internet-computer usage self efficacy of teachers working at different branch and institution. Also it has been done to determine whether their digital citizenship level becomes different or not according to information literacy and internet-computer usage self-efficacy. The sample of the research consist of 161 teachers working in Nurdağı district Gaziantep province between 2016-17 education year. 83 of participants are men and 78 of them are women, 71 of them are under 25, 26 of them are between 26-30, 64 of them are 31 and over 31.
 In the scope of research, digital citizenship scale prepared by İşman and Güngören (2014), information literacy scale by Adıgüzel (2011), and internet-computer usage self-efficacy scale for class teachers by Şad and Demir (2015) have been used in order collect the datas in the research, are of the quantitive methods, scanning method, has been used. Digital citizenship level of the teachers has been found as intermediate level (X ̅=3.60). It has been accured that this level doesn't become different aims of internet usage, it only changes according to age range.
As a result of research, it has been determined to be intermediate positive relation in correlation analysis for relation between digital citizenship level, of the teachers and information literacy level (r=0,666, p<0.01). Theese results show that digital citizenship level of teachers increases when their information literacy level increases. Moreover, there is intermediate positive relation between level of citizenship and internet-computer usage self-efficacy (r=0,558, p<0.01).  It shows that level of digital citizenship increases as the level of internet- computer usage of teachers in creases.