Yaş ve biyolojik gelişimin farklı spor branşlarında seçilme durumuna etkisi
The effect of age and biological maturation on selection status among different sports
Yazar: KEMAL SANIVAR
Danışman: PROF. DR. CENGİZ AKALAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı, farklı spor branşlarında yer alan çocukların, yaş, biyolojik gelişim ve antrenman yaşının takımlara seçilme durumuna etkisininin belirlenmesi ve bu değişkenlerin hangi spor branşlarında daha belirgin olduğunun saptanmasıdır. Buna ek olarak, vücut kitle indeksi ve 5-0-5 testi değerlerinin de seçilme durumunda ne kadar etkili olduğu ve hangi spor branşlarında daha baskın olduğu da araştırılmıştır.
Bu çalışmaya yaşları 10-14 aralığında (ort. 11,8 ± 1,4 yıl) değişen, basketbol, voleybol ve hentbol branşlarında takımlara seçilmiş 210 ve ilgili branşların akademilerinde yer alan takımlara seçilmemiş 607 olmak üzere 817 gönüllü erkek birey katılmıştır. Katılımcıların ilk olarak yaş, antrenman yaşı ve gelişim evreleri belirlenmiştir. Ardından katılımcılar içerisinden takımlara seçilmiş 181 ve takımlara seçilmemiş 235 olmak üzere 416 gönüllü erkek bireyin antropometrik (boy, vücut ağırlığı) ölçümleri yapılmıştır. Ardından vücut kitle indeksi değerleri belirlenmiş ve 5-0-5 testi değerleri ölçülmüştür.
Verilerin analizinde SPSS (Ver. 11,5) programı kullanılmıştır. Çalışmaya dahil olan sporcuların tanımlayıcı özellikleri ile diğer kategorik değişkenlerin gösterimi için frekans değerleri hesaplanmış, olgu sayısı (n) ve yüzdeliği (%) şeklinde gösterilmiştir. Ortaya çıkan sonuçlar çapraz tablolar ile sunulmuş ve Pearson Ki-kare Test İstatistiği ile değerlendirilmiştir. Sürekli değişkenlerin tanımlayıcı özellikleri ortalama (Ort.), Standart sapma (SS), Medyan (Med.), Minimum (Min.) ve Maksimum (Maks.) ile ifade edilmiştir. Çalışmada incelenen sürekli değişkenlerin bağımsız değişkenlerin kategorilerine göre karşılaştırılması için parametrik olmayan bir test yöntemi olan Mann Whitney U (MWU) Testi, ikiden fazla bağımsız grup için yapılan karşılaştırmalarda ise Kruskal-Wallis Test istatistiği kullanılmıştır. Gruplar arasında farklılık çıkması durumunda ikili karşılaştırmalar yapılmıştır. Değişkenlerin arasındaki ilişki Spearman Korelasyon Testi ile araştırılmıştır. Değişkenlerin takıma seçilme durumuna etkisini araştırmak için Lojistik Regresyon Analizi uygulanmıştır. Analiz sonuçları p<0,05 değerine göre değerlendirilmiştir.
Araştırma sonucunda, yaş, biyolojik gelişim, antrenman yaşı ve 5-0-5 değerlerinin takımlara seçilme durumunda etkili olduğu ve bu etkilerin branşlar arası farklılıklar gösterdiği bulunmuştur. Vücut kitle indeksinin ise hentbol spor branşı hariç takımlara seçilme durumunda bir kriter olmadığı görülmüştür.
Anahtar Sözcükler: Yaş, Biyolojik Gelişim, Antrenman Yaşı, Yetenek Seçimi, 5-0-5

Abstract:
The aim of this study is to determine the effect of age, biological development, and training age on the selection status among different sports and to identify which of these variables are more prominent in different sports. Additionally, the impact of B.M.I and the 5-0-5 test values on selection status and their prevalence in specific sports were also investigated.
A total of 817 male volunteers participated in the study, including 210 who were selected for teams in basketball, volleyball, and handball, and 607 who were not selected and participated in the respective sports academies. The participants' age, training age, and developmental stage were initially determined. Subsequently, anthropometric measurements (height, body weight) were taken from 416 male volunteers, including 181 selected for teams and 235 not selected. B.M.I values were determined, and the 5-0-5 test values were measured.
The SPSS software (Ver. 11.5) was used for data analysis. Descriptive characteristics of the participating athletes and other categorical variables were presented as frequency values, indicating the number of cases (n) and their percentage (%). The results were presented using cross-tabulations and evaluated using the Pearson chi-square test statistic. Descriptive characteristics of continuous variables were expressed as mean (M), standard deviation (SD), median (Med), minimum (Min), and maximum (Max). Non-parametric test methods, such as the Mann-Whitney U test, were used to compare continuous variables across independent variable categories, and the Kruskal-Wallis test statistic was used for comparisons involving more than two independent groups. Pairwise comparisons were conducted in the case of significant differences between groups. The relationship between variables was investigated using the Spearman correlation test. Logistic regression analysis was performed to examine the impact of variables on the selection status. The analysis results were evaluated based on a significance level of p < 0.05.
The research findings indicate that age, biological development, training age, and 5-0-5 test values have a significant impact on the selection status and that these effects vary among different sports. It was observed that body mass index is not a criterion for selection except in the case of handball.
Keywords: Age, Biological Maturation, Training age, Talent Selection, 5-0-5