Galaktagog içeren bitki çayı tüketiminin anne sütü makro besin ögesi bileşimine etkisi
Effects of consumption of herbal tea containing galactagogue on composition of breast milk macronutrient
Yazar: SİMAY FERELİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞULE AKTAÇ
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Anne sütü = Milk-human ; Besinler = Foods ; Besleyici maddeler = Nutrients ; Bitkisel çaylar = Herbal teas ; Galaktagog = Galactagogue ; Süt = Milk ; Çay = Tea

Özet:
Amaç: Çalışmada galaktagog içeren bitki çayı tüketiminin anne sütü enerji ve makro besin ögesi bileşimine etkisini belirlemek amaçlanmıştır.
Gereç Yöntem: Mart - Haziran 2018 tarihleri arasında, 0-4 aylık bebekleri olan, galatagog içeren bitki çayı tüketen (n=43) ve tüketmeyen (n=56 ) gönüllü annelerle yürütülen kesitsel tipte bir vaka kontrol çalışmasıdır. Elle sağılan anne sütünün enerji ve makro besin ögeleri anne sütü analiz cihazıyla ölçülmüş, annelerin geriye dönük 1 günlük besin tüketim kayıtları alınmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Annelerinin galaktagog içeren bitki çayı tüketme sıklıklarının %41,0 - 45,2 arasında değiştiği saptanmıştır. En çok tercih edilen bitki çayı türü rezene olup (%58,1); bunu sırasıyla bitki çayı karışımı (%34,9), kimyonlu rezene (%4,7) ve dereotu tohumu (%2,3) izlemiştir. Okuryazar olmayan ve ilkokul mezunu annelerin daha az galaktagog içeren bitki çayı içtiği tespit edilmiştir (p=0,016). Galaktagog içeren bitki çayı tüketme durumunun anne sütünün enerji ve makro besin ögesi içeriğini etkilemediği tespit edilmiştir (p>0,05). Galaktagog içeren bitki çayı türüyle anne sütü içeriği arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Annenin protein alımıyla sütün laktoz içeriği arasında negatif yönde orta düzeyde bir ilişki saptanmış; annenin protein alımı arttıkça sütün laktoz içeriğinin azaldığı belirlenmiştir (p=0,40). 
Sonuç: Galaktagog içeren bitki çaylarının anne sütü enerji ve makro besin ögesi bileşimini etkilemediği belirlenmiş, bu çayların güvenirliliği, etkinliğinin ve olası yan etkilerinin daha büyük örneklem gruplarında ve randomize kontrollü çalışmalarla değerlendirilmesi gerektiği düşünülmüştür. 

Anahtar kelimeler: Anne sütü, Galaktagog, Bitki çayı, Enerji, Makro besin ögesi

Abstract:
Aim: The aim of this study was to determine the effect of herbal tea consumption containing galactagogues on the composition of breast milk energy and macro nutrients.
Material method: It is a cross-sectional case-control study conducted between March and May 2018, involving mothers have 0-4 month old infants consuming (n=43) and non-consuming (n=56) herbal tea containing galatagogue. Energy and macronutrients of breast milks collected from mothers by hand were measured using a breast milk analyzer, and retrospective 1-day food consumption records were obtained. Significance level was accepted as p <0.05.
Results: Mothers were found to have a frequency of 41.0 to 45.2% for consuming herbal tea containing galactagogues. Most preferred herbal tea type by mothers was fennel (58,1%); followed by herbal tea mixture (34,9%), cumin fennel (4,7%) and dill seed (2,3%) respectively. Mothers who non-literate and primary school graduates were found to consume less herbal tea containing galactagogues (p = 0.016). It has been determined that the consumption of herbal tea containing galactagogues did not affect the content of energy and macro nutrient content of the breast milk of mother (p>0,05). No statistically significant difference was found between the type of herbal tea containing galactagogue and the content of breast milk (p>0,05). A moderate negative correlation was found between the intake of the mother's protein intake and the content of the breast milk lactose; it was determined that as the protein intake of the mothers increased, the content of the breast milk lactose decreased (p=0,40). 
Conclusion: It was determined that the herbal tea containing galactagogue did not affect the content of breast milk energy and macronutrients. It has been proposed that the safety, efficacy and possible side effects of these teas sholuld be assessed in larger sample groups and randomized controlled trials.

Key words: Breastmilk, Galactagogue, Herbal tea, Energy, Macronutrient