Şehir ve mimarlık imgelerinin resimsel yorumu
The pictorial interpretation of the images of the city and architecture
Yazar: H. SUNA SÖNMEZALP
Danışman: DOÇ. İSMAİL ATEŞ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Gelişen uygarlık sürecinde insanın fizyolojik olduğu kadar psikolojik gereksinimlerinikarşılayan "şehir" adıyla tanımladığımız yapay evrenin başlıca elemanları tartışmasızestetik kaygılarla yaratılan mimarlık imgeleridir.Geçmişin edebiyat yapıtları kütüphanelerde; resim ve heykelleri, seramikleri ve benzerimüzelerde saklanır. Çevremizi saran ve yaşamımızın bir parçası olan mimarlık yapıtlarıise; doğadaki imgelerden farklı olarak estetik kaygılarla yaratılan şeylerdir ve yeniestetik değerlerin yaratılmasına taban oluştururlar. İnsan yaşadığı çevreden aldığıizlenimler doğrultusunda yaratır.Sanat yapıtı doğaya karşı bir düzeni tanımlar. Bu düzen en organik algılandığıdurumlarda bile geometrik ilişkiler içerir. Geometrik yapı da temelde mimari yapıdır.Tasarım sonucu elde edilmiş rasyonel ilgiler içindeki organizasyonlar olmaları nedeniylemimari yapılar, bir orantı varlığı olan resimle aynı temel ilkede buluşurlar. Bu nedenletinsel etkinliği yapan tinle, tin etkinliğinin objesi olan fiziksel çevre iletişiminin büyükölçüde şehir kavramından etkilendiği açıktır.Çalışmanın ilk bölümünde: sanat tarihinin çeşitli dönemlerinden ustaların, şehir vemimarlık imgelerinin ve çarpık yapılaşma örneklerinin yer aldığı eserler araştırılmıştır.İkinci bölümde günümüz şehirlerinin başlıca mimari elemanları gökdelenlerle, geçmişinsanatını, yaşam biçimlerini günümüze taşıyan, estetik kaygılarla yaratılmış tarihidokunun bazen uyum içinde, bazen uyumsuz görüntüleri; çağdaş insanı bunalımlarasürükleyen, her birimi sayısız yaşam öyküsüne sahne olan, dar alanlardan oluşan konutbloklarıyla; gecekondu dediğimiz çarpık yapılaşma örneklerinin çelişkili yapısıvurgulanarak görselleştirilen çalışmalar tanıtılır. Doğadan koptuğunu fark eden veçözüm yolları arayan şehirli bireylerin, yüksek yapıların teraslarında oluşturduklarıbahçecikler; günümüz şehirlerinin bitmez tükenmez inşaat alanlarının vinçlerlekaplanmış görüntülerinin de yalın bir plastik dille aktarıldığı çalışmalar incelenmiştir.Çalışmalar günümüz metropollerinin zengin mimari yapılarından kaynaklanan çokrenkli geometrik formların gündüz görüntüleri yanında; gecenin kusurları örten,görselliği arttıran, büyüleyici etkisiyle farklılaşan masalsı görüntülerinden yola çıkılarakyaratılan kompozisyonların irdelenmesiyle sonlandırılmıştır.Bireyleri fizyolojik ve psikolojik açıdan etkileyerek,yaratıcı edimi tetikleyen obje veyaobjeler bütünü olarak şehir ve mimarlık imgelerinin resimlerin temelini oluşturduğu vefarklı arayışlar için de çıkış noktası olduğu görülmüştür.Anahtar Sözcükler: Şehir, mimarlık imgeleri, iç mekan, metropol, resim.

Abstract:
Architectural images, created out of aesthetic concerns are the basic elements of theartificial universe we define as "the city"; they have been serving to the physical andpsychological human needs in the evolving process of civilization.While literary works of the past are preserved in libraries, pictures, statues and ceramicsare exhibited in museums. Unlike the images in nature, architectural constructions madeup of aesthetic concerns not only constitute the basis for the creation of new aestheticvalues but also become parts of our lives. Man creates according to the impressions hegets from his environment.Work of art defines a system against nature. When perceived even in its most organicsense, this system includes geometrical relationships. Basically, geometricalconstruction is also an architectural design. Architectural constructions are buildingswhich are made up of rational relations in design organizations, and this is why theyshare the same basic principle with painting which owes its existence to proportion.Therefore, it is possible to claim that the connection between the soul and the physicalenvironmental contact is under the influence of the concept of the city.The first part of this study explored various masters from different periods of art historywhose works include city and architectural images and samples of deformedconstructions.The second part of the study focused on skyscrapers, which are the basic architecturalelements of contemporary cities, and the historical structure which was created byaesthetic concerns, bringing the art and life styles of the past to us sometimes throughharmonious, sometimes disharmonious ways. The study presented works whichvisualized not only the cramped blocks of apartments every part of which witnessed aninfinite number of stories, dragging contemporary man to depression, but also theconflicting structures of deformed constructions. Works, that are using a plain languageof art to convey city dwellers? little gardens on the terraces of high buildings that weredesigned to reestablish their contact with nature, and the colorful scenes ofinexhaustible construction areas embellished with winches were analyzed.The works consisting of day scenes of the multi-coloured geometrical shapes of richarchitectural buildings were ended up with the night compositions, which increasedvisuality with the distinctive, defect veiling and enchanting power of the night.It is seen that the city and architectural images constituted not only the basis of thepaintings which affect individuals physiologically and psychologically by triggering ofcreativity as an object or as a unified group of object, but also an initiative for variousexplorations.Keywords: city, architectural images, interior, metropolis, painting.