Hastanelerde yangın güvenliği ve tahliye gerekleri üzerine bir irdeleme
A study on fire safety and evacuation requirements in hospitals
Yazar: ABDURRAHMAN İNCE
Danışman: YRD. DOÇ. DR. RÜŞTÜ UÇAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Ameliyathaneler = Operating rooms ; Hasta nakli = Patient transfer ; Hastaneler = Hospitals ; Tahliye = Release ; Yangın = Fire ; Yangın = Fire ; Yangın güvenliği = Fire safety ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
Hastane binaları ülkemiz mevzuatına göre bina tehlike sınıflandırmasında oteller, konutlar, okullar ve bürolar ile birlikte orta tehlike kullanım alanında yer almaktadır. Bu sınıflandırmada yangın tehlikesi ve yangın çıkma ihtimali dikkate alınmıştır. Gerçekten de bu açıdan hastane binaları aynı tehlike sınıfında yer alan diğer binalardan çok farklı değildir. Buna mukabil yangın tehlikesinin maruz bırakacağı hastaların hareket kabiliyetleri ve bazı hastane işlemleri dikkate alındığında çok büyük risklerin varlığı görülecektir. 
Hastane binalarındaki bu büyük risklere karşı gerek yangının çıkmasını ve sirayetini engelleyecek önlemler, gerek bastırma ve söndürme sistemleri, gerek söndürme ekip ve donanımları, gerek tahliye plan ve imkânları açılarından diğer binalara göre çok daha nitelikli çözümler üretilmesi gerekmektedir.
Mevzuatımızda hastanelerin yangın güvenliği ile ilgili hükümler son derece yetersizdir. Halbuki hastane binaları yangın güvenliği için çoğu hususta diğer binalarla bir tutulamaz. Birçok ülkede hastaneler için başlı başına düzenleme ve standardlar vardır. Kaldı ki diğer ülke ve uluslararası mevzuat ve standardlarda da yetersizlikler bulunmakta ve son zamanarda yapılan bilimsel çalışmalarla bazı iyileştirmeler yapılmaktadır. 
Tahliye ülkemizde yeteri kadar bilinmemektedir. Yürürlükten kalkan İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü 1974 yılından beri iş yerlerinde altı ayda bir tahliye denemeleri yapılmasını istemekte idi. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ise 2002 yılından beri binalarda senede en az bir kez tahliye tatbikatı yapılmasını istemektedir. Tahliyenin ne olduğu ve nasıl yapılacağı ise tarif edilmemiştir. Kaldı ki hastanelerin tahliyesi çok daha nitelikli olması gerekmektedir.
Bu çalışmada ülkemizdeki 18 hastanenin yangın güvenliği ve tahliye yeterliliği mevcut mevzuat ve standartların öngördüğü kriterlere göre incelenmiş, eksiklikler irdelenerek yapılması gerekenler izah edilmiş, hastanelerde yangın güvenliğinin iyileştirilmesi için yapılan çalışmalar dikkate alınmış, ayrıca risklerin minimize edilebilmesi ve yangın güvenliğinin iyileştirilmesi için ideal ve özgün çözüm önerileri sunulmuştur.

Bu çalışmada öncelikle hastanelerin yangın güvenliği ve tahliyesi için ülkemizdeki düzenleme ve standardların eksikliği sebebiyle oluşan bilgi boşluğunun giderilmesi hedeflenmiştir. Uygulamadaki eksiklikler ve yetersizlikler de mercek altına alınarak ülkemizdeki hastanelerin yangın güvenliği ve tahliye yeterliliğinin iyileştirilmesine katkı sağlamak ve bu konuda yapılacak yeni çalışmalara ışık tutmak hedeflenmiştir.

Abstract:
Hospital buildings are classified as medium hazard class with hotels, schools, residential and bureau by the legislations. In that classification fire hazard and possibility of fire take in the account. In that case hospital buildings are not very different than the others those classified same with it. On the other hand, it is obvious that there is a huge danger in case of fire about the capability movement of patients and some hospital processes.
According to these great risks, hospital buildings requires more sufficient solutions are necessary and some precautions may be taking for, prevention and spreading of fire, suppress and extinguishing systems, extinguishing squad and equipment, evacuation plans and possibilities are necessary.
Provisions in our legislation regarding fire safety in hospitals are extremely inadequate. However, in most issues hospital buildings cannot held with the other buildings for fire safety. In many countries there are regulations and standards for hospitals itself. However, there are some insufficiencies with other countries and international standards and legislations, but with scientific studies some restorations are making. 
Evacuation is not known enough in our country. Occupational Health and Safety Regulation which is not applicable anymore was required to evacuation training once in six months since 1974. Regulations on the Protection of Buildings from Fire requires to evacuation training in buildings once in a year since 2002. Evacuation was not described or noticed how to do. However, evacuation in hospitals needs to be highly qualified.
In this study, 18 hospitals have checked about fire safety and adequacy of evacuation according to under current legislation and standarts, lacks examined and what to do has explained, improvement of fire safety on hospitals were taken into consideration, also ideal and unique solutions for improving the ability to minimize the risks of fire and safety recommendations were presented.
In that study, the knowledge gap targeted because of the lack of regulations and standards of fire safety and evacuation of hospitals. The shortcomings and deficiencies in practice are taken under the spotlight, so the hospitals in our country to contribute to the improvement of fire safety and evacuation capability will be held in this regard is aimed to shed light on new work.