Adana ilinde içilen içme sularının alüminyum düzeylerinin belirlenmesi
Determination of aluminum levels of drinking waters in Adana Province
Yazar: MEHMET MİKTAT DOĞAR
Danışman: DOÇ. DR. DERYA DİKMEN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Toplu Beslenme Sistemleri Ana Bilim Dalı / Toplu Beslenme Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Adana = Adana ; Alüminyum = Aluminum ; Hidrojen iyon konsantrasyonu = Hydrogen-ion concentration ; Su = Water ; İçme suyu = Drinking water ; İçme suyu tesisleri = Drinking water plants ; İçme suyu şebekeleri = Drinking water networks

Özet:
Bu araştırmada Adana ilindeki içme suyu dağıtım sistemlerindeki metal ve plastik borulardan gelen içme sularının alüminyum içeriklerinin farklı olup olmadıklarının tespiti, içme sularının alüminyum, pH ve iletkenlik değerlerinin dünya ve ülkemiz standartlarına uygun olup olmadığının tespiti,  ayrıca suların pH'sı ile sulardaki alüminyum arasında ilişki olup olmadığının tespiti amaçlanmıştır. Araştırma için Çatalan Barajı'ndan 1 adet, Çatalan Barajı'nın içme sularına kaynaklık ettiği Çukurova, Seyhan, Yüreğir ve Sarıçam ilçelerinde belirlenen 40'ı metal boru, 40'ı plastik boru kaynaklı içme sularından olmak üzere 80 adet ve doğal kaynak sularından 3 adet olmak üzere toplamda 84 adet numune toplanmıştır. Suların pH ve iletkenlikleri elektrot tutuculu çift kanallı laboratuvar tipi dijital multimetre ile, alüminyum içerikleri ICP-MS cihazı ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre toplanan tüm numunelerin pH, iletkenlik ve alüminyum değerleri ulusal ve uluslararası standartlara uygun çıkmıştır. Şebeke ve doğal kaynak sularının pH değerleri sırasıyla 7,92±0,15 ve 7,88±0,29 olarak tespit edilmiştir. Şebekeye su sağlayan ana barajdan alınan numunede alüminyum tespit edilmemiştir. Buna karşın metal borulardan alınan su örneklerindeki alüminyum 2,43+1,86 μg/L iken plastik borulardan alınan numunelede alüminyum tespit edilmemiştir. Bu durum metal borulardan içme sularına alüminyum geçtiğini göstermektedir. pH ile alüminyum düzeyi arasında pozitif bir korelasyon bulunmuştur (p<0.05). Araştırmanın sonucu içme suyu dağıtım sistemlerindeki metal borulardan içme sularına alüminyum geçişi olduğunu göstermiştir. Ağır metal kontaminasyonunu önleyebilmek ve güvenli içme suyunu sağlayabilmek için şehirlerde içme suyu dağıtım sistemlerinde kullanılan metal boruların yerine plastik boruların kullanımı önerilmektedir.

Abstract:
In this study, determination of aluminum contents of drinking water from metal and plastic pipes in drinking water distribution systems, pH and conductivity values of drinking water and also the relationship between pH and aluminum content of the water in Adana province was aimed. For the research, totally 84 were analyzed of which;  80 samples from plastic and metal pipes of Çukurova, Seyhan, Yüreğir and Sarıçam districts 3 samples from natural spring water and 1 sample from Çatalan Dam. The pH and conductivities of the waters were analyzed by electrode-holding dual-channel laboratory type digital multimeter, aluminum contents were analyzed by ICP-MS. According to the analysis results, the pH, conductivity and aluminum values of all samples collected comply with the national and international standards. The pH values of mains and natural spring waters were 7.92 ± 0.15 and 7.88 ± 0.29, respectively. Aluminum is not detected in the sample taken from the main dam providing water to the network. On the other hand, the mean aluminum content in the water samples taken from the metal pipes was 2.43+1.86 μg/L, while the mean aluminum content in the samples taken from the plastic pipes was 0 μg/L. This indicates that aluminum is passing through drinking water from metal pipes. There was a positive correlation between pH and aluminum (p <0.05). As a result of this research, the water from metal pipes contain aliminium and  the material of the water pipes is a risk for aluminum contamination. In order to provide safe drinking water, plastic pipes instead of metal pipes should be used in drinking water distribution systems of the cities.