Blok tabanlı kodlama uygulamalarının dönüşüm geometrisi düşünme düzeyleri ve derste akış bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation of block-based coding applications in the context of transformation geometry thinking levels and course flow
Yazar: ECENUR DEMİRCİ
Danışman: PROF. DR. AYTAÇ KURTULUŞ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / İlköğretim Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı; Blok tabanlı kodlama uygulamasının öğrencilerin dönüşüm geometrisi düşünme düzeylerinin gelişimine ve derste akışa olan etkisini incelemektir.
Yöntem: Araştırmada iç içe deneysel karma desen kullanılmıştır. Araştırmanın nitel kısmında durum çalışması, nicel kısmında ise tek gruplu ön-test, son-test deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, 2021-2022 eğitim öğretim yılı ikinci döneminde Adana'da bir devlet okulunda öğrenim gören 20 beşinci ve altıncı sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmada öğrencilerle sekiz haftalık bir uygulama gerçekleştirilmiştir. Bu uygulamada öteleme, dönme, yansıma dönüşümleri ve özellikleri öğrencilere etkinlikler yardımıyla uygulanmıştır. Araştırmanın nitel kısmında çalışma grubundan seçilen düşük, orta ve yüksek düzeyde olan üç öğrenciyle klinik görüşmeler yapılmıştır. Ayrıca nitel bulguların yanında nicel bulgular için ''Van Hiele Dönüşüm Geometrisi Düşünme Düzeyleri Testi (VHDGDDT)'' ve ''Matematik Dersi Akış Ölçeği''kullanılmıştır. Ölçekler ön-test ve son-test olarak çalışma öncesinde ve sonrasında öğrencilere uygulanmıştır. Öğrencilerin Van Hiele dönüşüm geometrisi düşünme düzeyleri (VHDGDD) ön-test ve son-test düzey değişimleri betimsel olarak analiz edilerek tablo haline getirilmiştir. Ayrıca akış ölçeği ön-test ve son-test puan ortalamaları alınarak, sonuçlar tablo ve sütun grafiğinde gösterilmiştir. 
Bulgular: Araştırmadan elde edilen veriler, Scratch uygulamasında dönüşüm geometrisi konuları olan dönme, öteleme ve yansıma dönüşümlerinin uygulanmasının bir öğrenci hariç, diğer öğrencilerin hepsinin dönüşüm geometrisi düşünme düzeylerini arttırdığını göstermiştir. Uygulama sonunda öğrencilerin çoğunluğunun informal çıkarım düzeyinde çıktığı görülmüştür. Yapılan ön-test, son-test sonuçlarına göre akış durumlarının arttığı, kaygı ve sıkılma durumlarının azaldığı görülmüştür. 
Sonuç ve Öneriler: Araştırmanın bulguları, ortaokul 5. ve 6. sınıf öğrencilerine soyut gelen öteleme, dönme ve yansıma dönüşümlerinin Scratch programında kodlar yardımıyla öğretilmesinin öğrencilerin dönüşüm geometrisi düşünme düzeylerinin gelişimine katkı sağladığını göstermiştir. Uygulamanın genel anlamda öğrencilere olumlu etkisi olduğu görülse de dönme dönüşümünde Scratch programının yetersiz kaldığı görülmüştür. Bu sebeple öğrencilerin büyük bir kısmının uygulama sonunda dönme dönüşümü ve özelliklerini kavrayamadığı tespit edilmiştir. Öteleme, yansıma dönüşümleri ve koordinat sisteminin özelliklerini ise uygulama sonunda öğrencilerin çok iyi anladığı ve kavradığı görülmüştür. Scratch uygulamasında öteleme, dönme ve yansıma dönüşümlerinin öğretilmesi için öğrencilere yaptırılan etkinliklerin görev zorluğu öğrencinin geometrik düşünme seviyesine uygun olduğunda akış yaşadığı, görev zorluğu öğrencinin seviyesinin altında olduğunda sıkılma yaşadığı ve görev zorluğu öğrencinin seviyesinin üstünde olduğunda kaygı yaşadığı görülmüştür. Bu sonuçlara bakılarak dönüşüm geometrisi öğretiminde öteleme ve yansıma dönüşümlerinde blok tabanlı kodlama olan Scratch eğitimiyle birlikte dönme dönüşümünün öğretimi için diğer blok tabanlı kodlama araçlarının etkisi araştırılabilir.

Anahtar kelimeler: Van Hiele dönüşüm geometrisi düşünme düzeyleri, Dönüşüm Geometrisi, Öteleme, Dönme, Yansıma, Blok Tabanlı Kodlama, Scratch programı, Matematikte Akış

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to examine the effects of block-based coding applications on the development of students' transformation geometry thinking levels and the flow of the course.
Method: The embedded mixed design model was used in the research. A case study was used in the qualitative part of the research, and a single-group pre-test, post-test experimental design was used in the quantitative part. The study group of the research consists of 20 fifth and sixth grade students studying at a public school in Adana in the second semester of the 2021-2022 academic year. In the research, an 8-week application was carried out with the students. In this application, translation, rotation, reflection transformations and their properties are explained to the students with the help of activities. In the qualitative part of the research, clinical interviews were conducted with 3 low, medium and high-level students selected from the study group. Additionally, in addition to qualitative findings, "Van Hiele Transformation Geometry Thinking Levels Test" and "Mathematics Lesson Flow Scale" were used for quantitative findings. The scales were administered to the students as pre-test and post-test before and after the study. The pre-test and post-test level changes of the students' Van Hiele transformation geometry thinking levels were analyzed descriptively and tabulated. In addition, the flow scale pre-test and post-test score averages were taken and the results were shown in the table and column chart.
Results: The data obtained from the research showed that explaining the transformation geometry topics of rotation, translation and reflection in the Scratch application increased the transformation geometry thinking levels of all but one student. At the end of the application, it was seen that the majority of the students were at the informal inference level. According to the pre-test and post-test results, it was observed that flow states increased and anxiety and boredom decreased.
Conclusion and Suggestions: The findings of the research showed that teaching abstract translation, rotation and reflection transformations to 5th and 6th grade secondary school students with the help of codes in the Scratch program contributed to the development of students' geometric thinking levels. Although the application seems to have a positive effect on students in general, it has been observed that the application is insufficient in rotation transformation. For this reason, it was determined that the majority of the students still could not grasp the rotation transformation and its properties at the end of the application. At the end of the application, it was seen that the students understood and grasped the properties of translation, reflection transformations and the coordinate system very well. 
In the Scratch application, it has been observed that the activities that students do to teach translation, rotation and reflection transformations experience flow when the task difficulty is suitable for the student's geometric thinking level, boredom when the task difficulty is below the student's level, and anxiety when the task difficulty is above the student's level. Since the Scratch program is insufficient in rotation transformation, it would be more useful to use dynamic geometry software in which rotation transformation can be taught better in future studies.