Adolesan/yetişkin duyu profili anketi Türkçe uyarlamasının geçerlilik güvenilirlik çalışması /
Yazar: MERVE ŞUAY AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM ÖKSÜZ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ergoterapi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Duyular = Sensation ; Ergenler = Adolescents ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Türkçe çeviri = Turkish translation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma, kişilerin duyusal becerilerini değerlendiren Adolesan/Yetişkin Duyu Profili Anketi'nin (AYDP) Türkçe'ye uyarlanması, kültürel adaptasyonu, geçerlilik ve güvenirliğinin araştırılması amacıyla planlandı. Çalışmaya herhangi fiziksel problemi olmayan, Standardize Mini Mental Testinden 24 ve üstü alan 450 sağlıklı ve 40 şizofrenili birey olmak üzere toplam 490 birey dahil edildi. Beaton'ın tanımladığı çeviri prosedürü uygulandı. Anket Türkçe çevirisi sonrası, anadili İngilizce olan uzman ekip tarafından İngilizceye çevrildi, jüri tarafından gerekli kültürel adaptasyonlar tartışılarak, belirlendi. Değerlendirmelerden iki hafta sonra toplam 46 sağlıklı bireye tekrar test yapıldı. Uygulama esnasında anketin Türk kültürüyle uyumlanmasında herhangi bir problem yaşanmadı. Geçerlilik analizlerinde dil, içerik (madde analizi) ve yapı geçerliliğine bakıldı. Tüm maddeler kendi çeyreğindeki maddelerle ve çeyrek toplam ham puanı ile anlamlı korelasyon gösterdi (p<0,001). Sağlıklı ve şizofrenili bireyler, farklı cinsiyetler ve yaş grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulundu (p<0,05). Dört faktörün (düşük kayıt, duyusal arayış, duyusal kaçınma, duyusal hassasiyet) açıklandığı varyans anketin %23'ünü kapsamaktadır. Güvenilirlik analizlerinde test tekrar test ve iç tutarlılığa bakıldı. İki hafta arayla yapılan test tekrar uygulamaları pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı korelasyon gösterdi (p<0,001).  İç tutarlılık katsayısı 0,66-0,70 aralığında olup anket oldukça güvenilir nitelikte bulundu. Sonuç olarak,  AYDP Türkçe versiyonu 11 yaş ve üstü sağlıklı bireylerin duyu işlemleme becerilerini değerlendirmek için kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ankettir.

Abstract:
This research is planned for the purpose of adapting Adolescent/Adult Sensory Profile (AASP) questionaire to Turkish that evaluates sensorial skills, cultural adaptation and evaluating its validity and reliability. Study  includes 450 healthy subjects who don't have any physical problems and also have above 24 point from Standardised Mini Mental Test  and 40  schizophrenics  totally 490 subjects are included. Process is performed by following the guidelines of Beaton's translation procedure. Firstly, questionnaire had translated to Turkish and then back-translated to English by an expert  team whose native language is English, and lastly necessary cultural adaptations are discussed and determined by jury. After 2 weeks from the evaluations, re-tests are performed to totally 46 healthy subjects. During the implementation, there was no problem with adaptation of the questionnaire to the Turkish culture. In validity analysis language, content and structural validity is checked.  All clauses showed significant corelations with their own quarters' clauses and quarter total raw scores (p<0,001). We found statistically significant differances between healthy and schizophrenic subjects, different genders and different age groups (p<0,05). Variance which explains four factors (low registration, sensory seeking, sensory avoidance, sensory sensitivity) includes %23 of the questionnaire. In reliability analysis, test retest and internal consistency are evaluated. Test retest which applied  two week gap had in positive way witth statically significant correlation (p<0,001). İnternal consitency coefficient was found range between 0,66-0,70 questionaire had quite reliability. Consequently, Turkish version of AASP is an adequate and useful instrument for evaluating sensory processing skills of healthy subjects who are above 11 ages.