Türkiyeli Ermeniler ve Ermeni sorunu
Armenians of Turkey and Armenian question
Yazar: BETÜL TANSEL
Danışman: DOÇ. DR. GÖKÇEN ALPKAYA
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Tarih = History ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Azınlıklar = Minorities ; Ermeni sorunu = Armenian question ; Ermeniler = Armenians ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türk-Ermeni ilişkileri = Turkish-Armenian relations ; Uluslararası ilişkiler = International relations

Özet:
Ulus devletler çağında kurulan Türkiye Cumhuriyeti, modern bir ulus devlet oluşturma hedefi doğrultusunda harekete geçti. Birçok alanda reformlar gerçekleştirildi. Karşılaşılan en önemli sorun ise Osmanlı İmparatorluğu'nun bakiyesi olan çok etnili yapıdan bir millet oluşturmaktı. Çözüm yolu olarak, İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin takip ettiği Türkleştirme Politikalarının yeni kurulan devlette de uygulanmasına devam edilmesi benimsendi.Gayrimüslimlerin oluşturulan millet içinde yeri yoktu. Çünkü anayasada vatandaşlık nasıl tanımlanırsa tanımlansın Müslüman olmak vatandaşlık algısında önemli bir yere sahipti. Böylece hem etnik hem de dini yönden farklı olan gayrimüslimler eninde sonunda ülkeden gitmesi gereken yabancılar olarak algılandı.Ermeni algısında ?millet-i sadıka? dan ?devlet düşmanı?na dönüşen büyük bir değişim yaşandı. Artık Ermeniler gizli niyetler taşıyan ve her an ihanete hazır olan insanlardı. Bu nedenle diğer gayrimüslim cemaatlerden ayrı bir dikkatle gözetim altında tutulmaları gerekiyordu. Anadolu'da yaşayan Ermenilerin 1929-1934 yılları arasında şehir merkezlerine ya da yurt dışına göçe zorlamaları onların daha kolay gözetim altında tutulabilecekleri yerlerde bulunmalarını sağlamayı amaçlıyordu. Daha sonra diğer gayrimüslim cemaatlerle birlikte 20 Kur'a, Varlık Vergisi ve 6/7 Eylül Olaylarına maruz kaldılar. Ayrıca, ASALA'nın Türkiye'nin dış temsilcilerine yönelik terör saldırıları nedeniyle Türkiye'de oluşan atmosferden dolayı kendilerini baskı altında hissettiler.Sovyetler Birliği'nin yıkılması ile insan ve azınlık haklarına dayalı yeni bir sistem oluştu. Artık bu haklar devletin içişlerini ilgilendirir olmaktan çıktı. Bu sistemin Türkiye'ye yansıması ise azınlık ve insan haklarında gerçekleştirilen iyileştirmelerdir. Avrupa Birliği'ne giriş süreci de hakların iyileştirilmesinde önemli bir katalizördür. Her ne kadar azınlık haklarında iyileştirmeler görülse de eğitim ve vakıflar konusunda sorunlar varlığını korumaktadır.Dönem içerisinde Türkiye'nin Ermeni algısında bir değişiklik görülmedi. Buna ek olarak ?Ermeni? kelimesi küfür olarak kullanılmaya başlandı. PKK-Ermeni yakıştırması da Ermeniler için ciddi bir sorun teşkil etti.Ermeni Sorunu, 1990'lı yıllarla birlikte uluslararası alanda Türkiye'yi zorlayan bir konu haline geldi. Ermeni Soykırımı Yasa Tasarıları ile Ermeni Sorunu dış ülkelerin parlamentolarına taşındı. Yasa tasarılarının kabul edilmeye başlanması ve sorunun uluslararası alanda sık sık Türkiye'nin karşısına gelmesi, Türkiye'nin sorunun varlığını kabul edip çözüm aramasına yol açtı. 2005 yılında, Türkiye sorunun çözümü için Ortak Tarih Komisyonu kurulması; Ermeni ve Türk tarihçilerden oluşacak bu komisyonun arşivleri inceleyerek varacakları kararın her iki ülke tarafından kabul edilmesi yönünde bir öneri sundu. Dış politikada arşivlerin incelenmesi ile varılacak kararın kabul edileceğini açıklayan Türkiye, iç politikada ise vatandaşlarının resmi teze bağlı kalmalarını sağlamaya yönelik uygulamalar gerçekleştirmektedir.

Abstract:
The Turkish Republic founded at the time of nation states, acted towards the aim of forming a modern nation state. So many reforms are carried out in many fields. The most important problem that is considered is to form a nation from the Ottoman Empire?s multiethnical remnants. As a solution, it is assimilated to apply the Turkification policy that is followed by the new founded state.There was no place for the non-muslim in the new created nation. Because however citizenship is defined in the constitution it is important to be muslim in the citizenship perception. So that the non-muslim who are both ethnical and ecclesiastically different, are percepted as strangers who have to left the country in the end.There was a great change in the Armenian perception from `loyal nation? to `states enemy?. Then, Armenians were the people who have secret intentions and are ready to betrayal. Because of this they have to be guarded more carefully than the other non-muslim communities. And it is aimed that to force the Armenians living in the Anatolia to migrate to the city centers or abroad between 1929 and 1934 is to keep them in a more easily guarded place. Later on they were exposed to 20 Kur?a , Wealth Tax and the events of 6/7 September with the other non-muslim communities. And also because of the ambience originated in Turkey fort he ASALA?s terror attacks to the Turkey?s foreign agencies they felt themselves under pressure.With the collapse of the Soviet Union a new system which is based on human and minority rights occured. After that these rights were out of internal affairs interest. This system?s reflection in Turkey is the improvements carried out in the minority and human rights. The process of entering the European Union is an important catalyst in the improvement of rights too. Despite the fact that there is some improvements in the minority rights there is still some problems about education and foundations case.During the term, it was not seen any changes in Turkey?s aspect to Armenian people. In addition,the word `Armenian?was started to be used as a swearing. It also caused serious problem for Armenian to be compared with PKK.Armenian problem has become a compelling subject for Turkey in international area by the 1990s. Law proposal of Armenian Genocide and Armenian Problem were carried out to parliment?s of outer countries. Law proposal?s being accepted and Turkey?s facing with this problem frequently in international area caused Turkey to accept the existance of it and look for a solution. In 2005, to end up this problem, Turkey proposed to establish a Common History Commission and to be accepted the decision by two countries together by studying the archives of this commission which will be formed by both Armenian and Turkish historians.Turkey which has declared that the decisions given by being studied of archives will be accepted in outer policy, has carried out some applications in inner policy to make its citizens be faithful to official thesis.