Farklı branşlarda spor yapan sporcuların saldırganlık, öfke düzeylerinin fairplay davranışları üzerine etkisi, sporda şiddet ve düzensizliğin önlenmesi kanununa yaklaşımlarının incelenmesi
The effect of aggression and angry levels of sports in different branches on fairplay behavior and investigation of the approaches to the LAW of prevention of violence and irregulari̇ty in sports
Yazar: KEZİBAN YOKA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM ÜMRAN AKDAĞCIK
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Farklı branşlar'da spor yapan sporcuların saldırganlık ve öfke düzeylerinin fairplay davranışları üzerine etkisi ve sporda şiddet ve düzensizliğin önlenmesi kanununa yaklaşımlarının incelendiği çalışmanın örneklem grubunu tesadüfü yöntemle seçilmiş ve spor yaşantıları aktif olarak devam etmekte olup Kayseri de yaşayan 504 gönüllü sporcu oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak; Sporda Saldırganlık ve Öfke Ölçeği,  Çok Boyutlu Sportmenlik Yönelimi Ölçeği ve araştırmacı tarafından 6222 sayılı Kanun hakkında hazırlanan form ve kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre; sporcuların saldırganlık ve öfke puanları değerlendirildiğinde yaş, sigara kullanma, alkol kullanma, meslek, spor branşı'na göre saldırganlık alt boyutunda anlamlı fark tespit edilmiştir. Aynı zamanda yaş, cinsiyet, gelir seviyesi ile öfke alt boyutu arasında anlamlı fark belirlenmiştir.  Sporcuların çok boyutlu sportmenlik yönelimi puanları incelendiğinde cinsiyet, yaş, spor branşına göre sosyal normlara uyum alt boyutu ile anlamlı fark tespit edilmiştir. Ayrıca cinsiyet ve spor branşı ile kurallara ve yönetime saygı alt boyutu arasın anlamlı fark tespit edilmiştir. Bir diğer alt boyut olan rakibe saygı alt boyutu ile cinsiyet ve alkol kullanımı arasında anlamlı fark tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra sporcuların saldırganlık ve öfke düzeyleri ile sportmenlik yönelimleri arasında negatif ve yüksek düzeyde ilişki tespit edilmiştir. Yani sporcuların saldırganlık ve öfke düzeyleri arttıkça sportmenlik yönelimlerinin azaldığını söyleyebiliriz.  Araştırma bulguları incelendiğinde, sigara kullanma durumu ve spor branşı'na göre sporcular spor sahalarındaki şiddet ve düzensizliğin verilen cezalarla önlenebileceğini belirtmişlerdir. Aynı zamanda yaş, eğitim seviyesi, meslek, sigara kullanma ve alkol kullanma durumuna göre sporcular 6222 sayılı kanunun uygulanmasıyla sporda şiddet olaylarında azalma meydana geldiğini belirtmişlerdir. Sporcular yaş ve alkol kullanma durumu değişkenine göre en fazla şiddet olayları ile gündeme gelen spor branşı'nın futbol olduğu saptanmıştır. E bilet uygulaması sigara kullanma durumu, alkol kullanma durumu değişkenlerine göre değerlendirildiğinde bu uygulamanın şiddeti önleyici bir etken olarak belirtmişlerdir. Sporcular yaş değişkenine göre şiddeti önlemek için eğitim, seminer ve panel verilmesinin gerekli olduğunu belirtmişlerdir.

Abstract:
The sample group of the study, which examines the effects of the aggression and anger levels of the athletes who play sports in different branches on the fairplay behaviors and their approaches to the law of preventing violence and disorder in sports, consists of 504 volunteer athletes who are randomly selected and whose sports life continues actively and live in Kayseri. As a data collection tool; Aggression and Anger in Sports Scale, Multidimensional Sportsmanship Orientation Scale and the form and personal information form prepared by the researcher about the Law No. 6222 were used. According to the research findings; When the aggression and anger scores of the athletes were evaluated, a significant difference was found in the aggression sub-dimension according to age, smoking, alcohol use, occupation, and sports branch. At the same time, a significant difference was determined between age, gender, income level and anger sub-dimension. When the multidimensional sportsmanship orientation scores of the athletes were examined, a significant difference was found with the sub-dimension of compliance with social norms according to gender, age, and sports branch. In addition, a significant difference was found between gender and sports branch and the sub-dimension of respect for rules and management. A significant difference was found between respect for the opponent, another sub-dimension, and gender and alcohol use. In addition, a negative and high level correlation was found between the aggression and anger levels of the athletes and their sportsmanship orientation. In other words, we can say that as the aggression and anger levels of the athletes increase, their sportsmanship orientation decreases. When the research findings were examined, the athletes stated that the violence and disorder in the sports fields could be prevented by the penalties given according to the smoking status and the sports branch. At the same time, according to age, education level, occupation, smoking and alcohol use, athletes stated that there was a decrease in violence in sports with the implementation of Law No. 6222. It was determined that the sports branch that came to the agenda with the most violent incidents according to the age and alcohol use variables of the athletes was football. When the e-ticket application was evaluated according to the variables of , smoking status and alcohol use, they stated that this application was a preventive factor for violence. Athletes stated that it is necessary to give training, seminars and panels in order to prevent violence according to the variable of age .