Gibberellik asit ve maleik hydrazide uygulamalarının tohumluk patates (Solanum tuberosum L.) üretimi ve yumruların dormansi süresi üzerine etkisi
Gibberellic acid and maleic hydrazide treatments on seed potatoes (Solanum tuberosum L.) production and dormancy period of tubers
Yazar: MUSTAFA KILIÇ
Danışman: PROF. DR. TAHSİN KARADOĞAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümünde 2012 yılında yürütülen tez çalışmasında, dikimden önce tohumluk patates yumrularına Gibberellik Asit (0, 1.5, 3.0 ve 4.5 ppm) ve hasattan önce bitki yeşil aksamına Maleik Hidrazid (0, 2000, 3000 ve 4000 ppm) uygulamalarının patateste verim ve bazı verim özellikleri ile yumruların dormansi süresine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gibberellik Asit (GA3) ve Maleik Hidrazid (MH) uygulamaları bitki boyu ve kuru madde oranı hariç diğer tüm parametreler üzerine istatistiki açıdan önemli etki göstermiştir. GA3 uygulamaları ile ana dal sayısı, ocak başına yumru sayısı, ocak başına yumru verimi, tohumluk yumru verimi, ıskarta yumru verimi ve toplam yumru verimi değerleri kontrole göre önemli derecede artarken, büyük yumru verimi azalmıştır. Ocak başına yumru sayısı ve verimi ile büyük yumru verimi ve toplam yumru verimi değerleri MH uygulamaları sonucu kontrole göre önemli derecede azalırken, tohumluk yumru verimi artmıştır. Çalışmada en yüksek toplam yumru verimleri GA3 uygulaması yapılan ve MH uygulanmayan parsellerden (4830 kg/da), en yüksek tohumluk yumru verimleri ise 3.0 ppm ve üzerinde GA3 ile muamele edilen ve 3000 ppm ve üzeri MH uygulaması yapılan parsellerden(2171.8 ve 2206.8 kg/da) elde edilmiştir. MH uygulamaları yumruların dormant kalma sürelerini önemli ölçüde arttırırken, GA3 uygulamaları yumrularda dormansinin daha erken kırılmasına neden olmuştur.
Araştırmada, patates yumrularının dikimden önce GA3 ile muamele edilmesi ile hem toplam hem de tohumluk yumru veriminin önemli derecede arttırılabilaceği, MH uygulamalarının ise toplam verim üzerine olumsuz etki gösterdiği ancak tohumluk yumru verimini arttırdığı anlaşılmıştır. Genel olarak değerlendirildiğinde, yumruların 1.5 ppm GA3 ile muamele edilmeleri ve hasattan yaklaşık 1 ay önce 2000 ppm MH uygulanması sonucu tohumluk yumru üretiminin önemli derecede arttırılabileceği sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Depolama Süresi, Gibberellik Asit, Maleik Hydrazide, Patates, Tohumluk yumru verimi

Abstract:
The aim of this study was to determine the effects of GA3 applications as seed treatments (0, 1.5, 3.0 and 4.5 ppm) and foliar MH applications (0, 2000, 3000 and 4000 ppm) on potato yield, some yield parameters and tuber dormancy during storage period. The study was conducted in the Field Crops Department of Agricultural Faculty of Süleyman Demirel University in 2012. GA3 and MH applications significantly affected all parameters investigated in the research except that plant height and dry matter content. Main stem number, tuber number per plant, tuber yield per plant, seedling tuber yield, discarded tuber yield and total tuber yield were significantly increased with GA3 applications compared to control while large size tuber yield was decreased. Tuber yield and tuber number per plant, large size tuber yield and total tuber yield were significantly decreased with MH applications while seedling tuber yield increased. The highest total tuber yield were obtained from GA3 applied and MH not applied parcels. GA3 applications at higher than 3.0 ppm and MH applications at higher than 3000 ppm gave the highest seedling tuber yield. Tuber dormancy periods significantly changed based on the treatments. Dormancy periods of tubers increased with MH applications while GA3 applications leads to early sprout growth of tubers.
It was concluded that total and seedling tuber yield could be significantly increased with GA3 applications, however application of MH could be lead to decrease of total tuber yield. Overall, seedling tuber yield could be significantly increased with tubers soaking on 1.5 ppm GA3 and foliar application of 2000 ppm MH at a month before harvest.

Keywords: Gibberellic Acid, Maleic Hydrazide, Storage Period, Seed tuber yield, Potato