Bipolar bozukluk tanılı hastalarda mizaç özellikleri ile cinsel işlev bozukluğu ve çift uyumunun ilişkisi
The relationship between patients with bipolar disorder temperament characteristics and sexual dysfunction and dyadic adjustment
Yazar: HAFİZE ÇORBACI
Danışman: DOÇ. DR. TONGUÇ DEMİR BERKOL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Cinsel işlev bozuklukları-psikolojik = Sexual dysfunctions-psychological ; Cinsel işlev bozukluğu-fizyolojik = Sexual dysfunction-physiological ; Cinsel işlevler = Sexual functions ; Cinsellik = Sexuality ; Evlilik = Marriage ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Mizaç = Temperament

Özet:
Amaç: Çalışmamızda Bipolar Bozukluk (BPB) tanılı hastalarda mizaç özelliklerinin cinsel işlev bozukluğu (CİB) ve çift uyumu ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel bir çalışma olan araştırmamıza, Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi psikiyatri polikliniklerine başvuran 101 tane remisyonda Bipolar Bozukluk tanılı hasta dahil edilmiştir. Hastaların tanısı DSM-5 Bozuklukları için Yapılandırılmış Klinik Görüşme (SCID-5CV) uygulanarak kesinleştirilmiş ve bütün hastalar için ayrı ayrı sosyodemografik veri formu doldurulmuştur. Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMDÖ) ve Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HDDÖ) uygulanarak remisyon döneminde oldukları netleştirilmiştir. Sonrasında öz bildirime dayalı ölçekler olan Golombok-Rust Cinsel Doyum Ölçeği (GRCDÖ), Çift Uyum Ölçeği (ÇUÖ), Memphis, Pisa, Paris ve San Diego Mizaç Değerlendirme Anketi (TEMPS-A) verilmiştir. Bulgular: GRCDÖ alt ölçek puanları incelendiğinde kadın hastalarda vajinismus, erkek hastalarda ise erken boşalma ve empotans alanlarında belirgin bozukluk saptanmıştır. Kadın ve erkeklerde depresif, siklotimik, irritabl ve anksiyöz mizaç özelliği puanları ile uzlaşım, doyum, görüş birliği alt ölçek puanları ve ÇUÖ toplam puanları arasında negatif yönde ilişki olduğu saptanmıştır. Kadınlarda depresif mizaç özelliği puanlarının kaçınma, dokunma ve GRCDÖ toplam puanları ile pozitif yönde, siklotimik mizaç özelliği puanlarının kaçınma puanları ile pozitif yönde, anksiyöz mizaç özelliği puanlarının kaçınma ve GRCDÖ toplam puanları ile pozitif yönde ilişkili olduğu saptanmıştır. Erkeklerde depresif, siklotimik ve anksiyöz mizaç özelliği puanlarının kaçınma puanları ile pozitif yönde ilişkili olduğu saptanmıştır. Kadın ve erkeklerde depresif, siklotimik, irritabl ve anksiyöz mizaç özelliği puanları ile uzlaşım, doyum, görüş birliği alt ölçek puanları ve ÇUÖ toplam puanları arasında negatif yönde ilişki olduğu saptanmıştır. GRCDÖ ile ÇUÖ toplam puanları arasında kadınlarda ve erkeklerde negatif yönde ilişki olduğu saptanmıştır. Sonuç: BPB tanılı hastalarda afektif mizaç özelliği puanlarının artışı çift uyumunu olumsuz etkilemektedir. Hem kadın hem de erkeklerde depresif, siklotimik ve anksiyöz mizaç özelliği puanları arttıkça cinsel işlevler olumsuz etkilenmektedir.  Bipolar bozukluk tanılı hastalarda mizaç özelliklerinin araştırılması, klinik gidişin değerlendirilmesinde ve tedavi seçiminde yol gösterici olabilir.

Abstract:
Aim: In our study, we aimed to investigate the relationship between temperament characteristics and sexual dysfunction (SD) and dyadic adjustment in patients diagnosed with Bipolar Disorder (BPD). Materials and Methods: Our research is a cross-sectional study including 101 patients diagnosed with Bipolar Disorder in remission who applied to the polyclinics of University of Health Sciences Prof. Dr. Mazhar Osman Mental Health and Neurogical Diseases Training and Research Hospital. The diagnosis of the patients was confirmed by performing the Structured Clinical Interview for DSM-5 Disorders (SCID-5CV), and a sociodemographic data form was completed for all patients separately. It was clarified that they were in remission by applying the Young Mania Rating Scale (YMRS) and the Hamilton Depression Rating Scale (HDRS). Afterwards, self-report scales such as Golombok Rust Inventory of Sexual Satisfaction (GRISS), Dyadic Adjustment Scale (DIS), Temperament Evaluation of Memphis, Pisa, Paris and San Diego–Autoquestionnaire (TEMPS-A) were given. Results: When the GRISS subscale scores were examined, a significant disorder was found in the areas of vaginismus in female patients, and premature ejaculation and impotence in male patients. It was found that there was a negative correlation between depressive, cyclothymic, irritable, anxious temperament characteristic scores in both genders and consensus, satisfaction, cohesion subscale scores, and DIS total scores. Also, depressive temperament trait scores were positively correlated with avoidance, non-sensuality and GRISS total scores, cyclothymic temperament characteristic scores were positively correlated with avoidance scores, and anxious temperament trait scores were positively correlated with avoidance and GRISS total scores. Depressive, cyclothymic and anxious temperament characteristic scores were positively correlated with avoidance scores in males. On the other hand, there was a negative correlation between depressive, cyclothymic, irritable and anxious temperament characteristic scores in both genders, and consensus, satisfaction, cohesion subscale scores, and DIS total scores. It was found that there was a negative correlation between GRISS and DIS total scores in both men and women. Conclusion: The increase in affective temperament trait scores in patients with BPD affects dyadic adjustment negatively. When depressive, cyclothymic and anxious temperament scores increase in both men and women, sexual functions are negatively affected. Investigation of temperament characteristics in patients with bipolar disorder may guide in the evaluation of the prognosis and in the choice of treatment.