Öğretmenlerin örgütsel muhalefet düzeyleri ile örgütsel sessizlik algıları arasındaki ilişki
The relationship between teachers' organizational impact level and perceptions of organizational silence
Yazar: MEHMET BARIŞ İPEK
Danışman: DOÇ. DR. MAHMUT SAĞIR
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Örgütsel muhalefet = Organizational dissent ; Örgütsel sessizlik = Organizational silence ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin örgütsel muhalefet düzeyleri ile örgütsel sessizlik algıları arasındaki ilişkinin incelenmesidir Araştırma ilişkisel tarama modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma evrenini, 2019-2020 Eğitim-Öğretim yılı Çorum İl merkezi ve Osmancık ilçesindeki resmi anaokulu, ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 5380 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise evrenden tabakalı örnekleme yöntemiyle seçilen 536 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin toplanması amacıyla, Dağlı (2015) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Örgütsel Muhalefet Ölçeği" ile Kahveci ve Demirtaş'ın (2013) geliştirdiği "Örgütsel Sessizlik Ölçeği" ve araştırmacı tarafından geliştirilerek "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Araştırmada öğretmenlerin örgütsel muhalefet düzeylerinin "büyük oranda katılıyorum" düzeyinde olduğu bulunmuştur. Araştırmada öğretmenlerin, örgütsel muhalefet düzeylerine ilişkin görüşlerinin cinsiyet, hizmet süresi ve yaş değişkenleri bakımından istatistiksel olarak anlamlı farkın olduğu, eğitim durumu ve medeni durumu değişkeni bakımından ise istatistiksel olarak anlamlı farklılığın olmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Öğretmenlerin hizmet süreleri yönünden, ölçeğin geneli ve yatay muhalefet puanları arasında anlamlı bir farklılığın ortaya çıktığı görülmüştür. Öğretmenlerin hizmet süresi değişkenine göre örgütsel muhalefet düzeylerinin anlamlı şekilde farklılık gösterdiği; örgütsel muhalefet ölçeğinin genelinde 11-15 yıl arası hizmet süresindeki öğretmenler ile 21 yıl ve üzeri hizmet süresindeki öğretmenler arasında 11-15 yıl arasındaki öğretmenler lehine anlamlı fark olduğu ve yatay muhalefet alt boyutuna ilişkin puanlardaki farkların hangi gruplar arasında olduğunda ise 11-15 yıl arasındaki öğretmenler ile 21 yıl ve üzeri hizmet süresindeki öğretmenler arasında 11-15 yıl arasındaki öğretmenler lehine anlamlı fark olduğu bulunmuştur. Bir diğer ifadeyle 11-15 yıl arası hizmet süresi bulunan öğretmenlerin 21 yıl ve üzeri hizmet süresi bulunan öğretmenlere göre genel ve yatay muhalefet düzeylerinin daha yüksek düzeyde olduğu hesaplanmıştır. Araştırmada, öğretmenlerin örgütsel sessizlik algılarının ise "orta düzeyde katılıyorum" olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarında; öğretmenlerin, örgütsel sessizlik algıları, cinsiyet ve eğitim durumu değişkenleri bakımından istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği belirlenirken, medeni durum, hizmet süresi ve yaş değişkeni bakımından istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada, okul ortamı, duygu ve izolasyonun öğretmenlerin dikey muhalefet düzeyleri negatif; sessizliğin kaynağı, yönetici ve izolasyonun öğretmenlerin yatay muhalefet düzeyleri ile pozitif ve anlamlı bir ilişki gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca araştırmanın bir diğer sonucu olarak, öğretmenlerin örgütsel muhalefet algı düzeyleri, öğretmenlerin örgütsel sessizlik algıları ile anlamsal yönden aralarında bir ilişkinin olmadığıdır (R=0,021; R²=0,000).

Abstract:
The purpose of this study is to examine the relationship between teachers' organizational opposition levels and their perceptions of organizational silence. The research was carried out in the relational screening model. The research population consists of 5380 teachers working in the official kindergarten, primary school, middle school and high schools in Çorum Province and Osmancık district in the 2019-2020 academic year. The sample of the study consists of 536 teachers selected from the universe by stratified sampling method. For the purpose of collecting research data, "Organizational Opposition Scale" adapted to Turkish by Dağlı (2015) and "Organizational Silence Scale" developed by Kahveci and Demirtaş (2013) and "Personal Information Form" were used. In the research, it was found that the organizational opposition levels of teachers are at the level of "I agree to a great extent". In the study, it was concluded that there was a statistically significant difference in the opinions of teachers about organizational opposition levels in terms of gender, duration of service and age, and there was no statistically significant difference in terms of education and marital status variable. It was observed that there was a significant difference between the overall scale and horizontal opposition scores in terms of the service period of the teachers. Organizational opposition levels differ significantly  according to teachers' service duration variable; In the organizational opposition scale, there is a significant difference between 11-15 years of service teachers and teachers with a service period of 21 years and over in favor of teachers between 11-15 years, and teachers between 11-15 years in which the differences in the horizontal opposition sub-dimension are among the groups. A significant difference was found between 11 and 15 years in favor of teachers between 21 and 21 years of service. In other words, teachers with a service period of 11-15 years were found to have higher levels of general and horizontal opposition than teachers with a service period of 21 years or more. In the research, it was determined that teachers' perceptions of organizational silence were "I agree at a medium level". In the research results; While teachers were found to show statistically significant differences in terms of organizational silence perceptions, gender and educational background variables, it was concluded that there was no statistically significant difference in terms of marital status, duration of service and age variable. In the research, teachers' vertical opposition levels of school environment, emotion and isolation are negative; It is concluded that the source of silence, the manager and the isolation show a positive and meaningful relationship with the teachers' horizontal opposition levels. In addition, as a result of the research, the teachers 'organizational opposition perception levels, teachers' perceptions of organizational silence and semantically no relation (R = 0.021; R² = 0.000).