Türkiye'nin Akdeniz kıyılarında dağılım gösteren nemipterus randalli russell, 1986'nin farklı popülasyonlarının morfometrik olarak karşılaştırılması
Morphometric comparison of different populations of nemipterus randalli russell 1986's distributed in the Mediterranean coasts of Turkey
Yazar: İRFAN AY
Danışman: PROF. DR. DENİZ AYAS ; DOÇ. DR. NURAY ÇİFTÇİ
Mersin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Araştırmada, Antalya, Anamur, Silifke, Mersin ve İskenderun'dan örneklenen N. randalli'nin bazı morfometrik karakterlerinin biyometrik yöntemler ile incelenerek popülasyonlarının karşılaştırılması amaçlanmıştır. Araştırmada, BioMorph programı kullanılmıştır. Bireye ait belirlenen morfometrik karakterler, total boy (TB), çatal boy (ÇB), baş boyu (BB), vücut yüksekliği (VY), göz çapı (GÇ), preorbital uzunluk (POU), dorsal yüzgeç kaidesi (DYK), predorsal uzunluk (PDU), anal yüzgeç kaidesi (AYK), preanal uzunluk (PAU), pektoral yüzgeç uzunluğu (PYU) ve kuyruk sapı yüksekliği (KSY)'dir. Meristik karakterler bakımından Dorsal yüzgeç ışın sayısı (D), anal yüzgeç ışın sayısı (A), pektoral yüzgeç ışın sayısı (Pek), pelvik yüzgeç ışın sayısı (Pel) ile yanal çizgi pul sayısı incelenmiştir. Ölçümü yapılan bireylerin çok değişkenli analizlerinde, Ana Bileşenler Analizi (ABA), Kümelerarası Korelasyon Analiz (KKA) ve Tek Değişkenli Varyans Analizi (VA) kullanılmıştır. İlgili hesaplamalar SPSS ve Excel paket programları ile yapılmıştır.
Araştırmada incelenen morfometrik özellikler bakımından popülasyonlar arasında istatistiksel olarak ayırım saptanmıştır (p<0,05). Antalya ve İskenderun'dan örneklenen bireylerin incelenen morfometrik karakterlerine ait ortalama değerleri bakımından benzer oldukları, Silifke popülasyonuna ait bireylerin ise bu karakterler bakımından en yüksek değerlere sahip oldukları bulunmuştur. Meristik karakterler bakımından popülasyonlar arasında ayırım saptanmamış olup çalışmada kullanılan örneklere ait yüzgeç ışın sayıları D: X+9-10; A:III+7-8; Pel:I+5; Pek:16-17 olarak, yanal çizgi pul sayısı 44/47 olarak belirlenmiştir. Farklı popülasyonlardan örneklenen bireylerin morfometrik ölçümlerinde, bireysel farklılıklar, çevresel faktörler, yaş ve eşeye bağlı ayırımın neden olabileceği değişimi önlemek amacıyla, göz çapı ile preorbital uzunluğun baş boyuna incelenen diğer parametrelerin ise total boya oranının yüzdesi alınmıştır. İncelenen popülasyonlar arasında çatal boy, vücut yüksekliği, pektoral yüzgeç uzunluğu ve kuyruk sapı yüksekliğinin total boya oranları bakımından ayırım bulunmamıştır (p>0,05).
İncelenen morfometrik karakterler bakımından Antalya, Anamur, Silifke ve İskenderun popülasyonlarında pozitif güçlü korelasyonlar belirlenirken (p<0,001), Mersin popülasyonunda preorbital uzunluk, dorsal yüzgeç tabanı, anal yüzgeç tabanı ve göz çapı ile total boy arasında pozitif yönde zayıf ilişkiler saptanmıştır (p<0,05). N. randalli'nin incelenen farklı popülasyonlarına ait boy-ağırlık ilişkileri belirlenmiş (b=2,25-3,0; r2=0,90-0,99) olup türün Anamur ve Silifke popülasyonlarında izometrik, Antalya, Mersin ve İskenderun popülasyonlarında negatif allometrik büyüme gösterdiği saptanmıştır. Türe ait kondüsyon faktörü değerlerinin ortalamaları, Antalya popülasyonunda 1,21, Anamur popülasyonunda 1,29, Silifke popülasyonunda 1,36, Mersin popülasyonunda 1,32 ve İskenderun popülasyonunda 1,28 olarak hesaplanmıştır. İncelenen populasyonlar arasındaki ayırım, balık büyüklüğüne, popülasyondaki dişi erkek oranına, habitat koşullarına, örnekleme zamanına, örnekleme yöntemine, bireylerin beslenme durumuna bağlı olarak değişim gösterebileceği vb. etkiler ile açıklanabilir.

Abstract:
Antalya, Anamur, Silifke, Mersin and İskenderun by biometric method. BioMorph program was used in the research. Identified morphometric characters of individuals: Total length (TL), fork length (FL), head length (HL), body width (BW), eye diameter (ED), preorbital length (POL), dorsal fin base (DFB), predorsal length (PDL), anal fin base (AFB), preanal length (PAL), pectoral fin length (PFL) and caudal peduncle height (CPH). Dorsal fin rays (D), anal fin rays (A), pectoral fin rays (PEC), pelvic fin rays (PEL) and lateral line scales were determined in terms of meristic characters. Principal Components Analysis (PCA), Intercluster Correlation Analysis (ICA) and Univariate Analysis of Variance (UAV) were used in the multivariate analyzes of the individuals. The comparison of the data was made with SPSS and Excel package programs.
A statistical difference was found between the populations in terms of the morphometric characteristics examined in the study (p<0.05). It was found that the individuals sampled from Antalya and İskenderun were similar in terms of the morphometric characters examined, while the individuals from the Silifke population had the highest values in terms of these characters. There was no distinction between populations in terms of meristic characters. Fin rays of the samples (D: X+9-10; A:III+7-8; PEL:I+5; PEC:16-17) and the number of lateral line scales (44/47) were determined. In the morphometric measurements of individuals sampled from different populations, the percentage of eye diameter and preorbital length to head length, and the percentage of others to total length, were taken in order to prevent changes that may be caused by individual differences, environmental factors, age and sex discrimination. There was no difference between the populations in terms of fork length, body width, pectoral fin length and caudal peduncle height to total length ratios (p>0.05).
While positive strong correlations were determined in Antalya, Anamur, Silifke and İskenderun populations in terms of morphometric characters (p<0.001). Positive and weak correlations were found between preorbital length, dorsal fin base, anal fin base, eye diameter and total length in Mersin population (p<0.05). Length-weight relationships of different populations of N. randalli were determined (b=2.25-3.0; r2=0.90-0.99). It was determined that the species showed isometric growth in Anamur and Silifke populations and negative allometric growth in Antalya, Mersin and İskenderun populations. The condition factor values of the species were calculated as 1.21 in Antalya, 1.29 in Anamur, 1.36 in Silifke, 1.32 in Mersin and 1.28 in İskenderun. The distinction between populations may vary depending on fish size, female-male ratio in the population, habitat conditions, sampling time, sampling method, nutritional status of individuals.