Serbest zamanda sıkılma algısının yaşam kalitesi ve evlilik doyumu üzerine etkisinin belirlenmesi
Determination of the effects of leisure boredom to the quality of life and the marital satisfaction
Yazar: FEYZA MERYEM KARA
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM YILDIRAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology ; Spor = Sports
Dizin: Boş zamanları değerlendirme = Leisure activities ; Evlilik = Marriage ; Evlilik doyumu = Marital satisfaction ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Serbest zaman eğitimi = Leisure education ; Spor tesisleri = Sports facilities ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı spor merkezine aile üyeliği olan ve olmayan evli bireylerin serbest zamanda sıkılma algısının yaşam kalitesi ve evlilik doyumunun belirleyicisi olup olmadığını araştırmaktır. Bu araştırmada nicel ve nitel araştırma yöntemleri (karma araştırma) kullanılmıştır. Nicel ve nitel araştırma ölçüt örnekleme modeline göre Ankara'da yaşayan ve özel ve/veya kamu spor işletmelerine aile üyelikleri olan ve olmayan evli bireylerin seçilmiştir. Bu kapsamda, nicel araştırmada, Serbest Zamanda Sıkılma Algısı Ölçeği, Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu ve Evlilik Yaşam Ölçeği ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" uygulanmıştır. Çalışmaya 354 kadın ve 370 erkek toplam 724 evli birey gönüllü olarak katılmıştır. Nitel araştırma aşamasında odak grup görüşmesi için spor merkezine aile üyelikleri olan ve olmayan toplam 6 evli çift (12 kişi) seçilmiştir. Bulgular, evlilik yılı ve spor merkezi üyeliğine göre serbest zamanda sıkılma algısında, yaş, evlilik yılı ve spor merkezi üyeliğine göre ise yaşam kalitesi ve evlilik doyumunda anlamlı farklılık olduğunu göstermiştir. Bununla birlikte, spor merkezine aile üyeliğinin serbest zamanda sıkılma algısı doyum alt boyutu üzerinde pozitif, sıkılma alt boyutu üzerinde negatif etkileri belirlenmiştir. Serbest zamanda sıkılma algısının sıkılma alt boyutunun, spor merkezi üyeliği ve evlilik yılı değişkenlerinin yaşam kalitesi ve evlilik doyumunun belirleyicisi olduğu saptanmıştır. Spor merkezine aile üyeliği olan katılımcıların görüşleri "motivasyon ve aktiviteye bağlılık", "yatkınlık/yetkinlik", "ekonomik yeterlilik", "fiziksel gelişim", "sosyal yaşam", "ruhsal durum", "ortak/paralel yaşam alanı" ve "sürdürülebilir doyum" temaları altında toplanmıştır. Spor merkezine aile üyeliği olmayan katılımcıların görüşleri ise "işkoliklik/çalışmaya tutkunluk", "aktivite yoksunluğunu duyumsama", "yatkınlık/yetkinlik", "tükenmişlik", "sosyal izolasyon ve çevre", "çocuk sorumluluğu", "ekonomik gelir", "yalnızlık alanı" ve "evlilikten-eşten sıkılma" temaları altında toplanmıştır. Sonuç olarak, serbest zamanda sıkılma algısının yaşam kalitesi ve evlilik doyumu üzerinde anlamlı etkileri olduğu, spor merkezi üyeliğinin sıkılma algısıyla başa çıkmada, yaşam kalitesi ve evlilik doyumu algısında olumlu katkıları olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
The purpose of this study was to investigate the role of leisure boredom of married individuals with and without sports centre membership in predicting the quality of life and the marital satisfaction. The quantitative and qualitative research methods (mixed research) were used in this study. Married individuals who are living in Ankara and having or not having family memberships at private and/or public sports businesses are selected according to the quantitative and qualitative research criteria-sampling model. In quantitative research, "Leisure Boredom Scale", "Short Form of Scale of Quality of Life", "Marital Satisfaction Scale" and "Personal Information Questionnaire" that is developed by the researcher were administered to participants. A total of 724 married individuals, consisting of 354 women and 370 men, voluntarily participated in this study.. In the qualitative research phase, 6 married couple (12 people) who have or don't have sports centre family memberships are selected for focus group interview.  Analysis revealed that significant differences in leisure boredom with regard to duration of marriage and sports centre membership and significant differences in quality of life and marital satisfaction with regard to age, duration of marriage and sports centre membership. In addition to this, it is found out that a significant positive correlation exists between sports centre family membership and motivation subscale of leisure boredom and a significant negative correlation exists between sports centre family membership and boredom subscale of leisure boredom. Analysis revealed that, boredom subscales of leisure boredom, sports centre membership and duration of marriage are predictors of quality of life and marital satisfaction. The views of participants who have sports centre family memberships are grouped under themes of "motivation and dependence on activity", "susceptibility/competence", "economic efficiency", "physical development", "social life", "psychological state", "common/parallel living space", "sustainable satisfaction". The views of participants  who do not have sports centre family memberships are grouped under "workaholism/work engagement", "lack of activity sensation", "susceptibility/competence", "burnout", "social isolation and environment", "children's responsibility", "economic income", "space of loneliness " and "tired of marriage". As a result, it is determined that sports centre membership has significant effects on quality of life and marital satisfaction and it is determined that leisure boredom positively contributes to cope with the boredom perception, quality of life and marital satisfaction.