Beliren yetişkinlerin belirsizliğe tahammülsüzlük düzeyleri ile kişilerarası duyarlılık ve mükemmeliyetçilik düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between the level of intolerance of uncertainty with interpersonal sensitivity and perfectionism levels in emerging adults
Yazar: SENA EROL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CENGİZ POYRAZ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Belirsizlik = Uncertainty ; Belirsizliğe tahammülsüzlük = Intolerance of uncertainty ; Duyarlılık = Sensitivity ; Kişiler arası bağımlılık = Interpersonal dependence ; Lisansüstü öğrenciler = Postgraduation students ; Mükemmeliyetçilik = Perfectionism ; Yetişkinler = Adults ; Ölçekler = Scales ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı beliren yetişkinlerin belirsizliğe tahammülsüzlükleri ile kişilerarası duyarlılık ve mükemmeliyetçilikleri arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırmaya 2019-2020 eğitim-öğretim yılı güz döneminde uygun örnekleme yöntemiyle seçilen 246 kadın ve 185 erkek olmak üzere toplamda 431 lisans ve lisansüstü öğrencisi katılmıştır. Araştırma, ilişkisel tarama modelinde düzenlenmiştir. Katılımcılara Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği (BTÖ-12), Kişilerarası Duyarlılık Ölçeği, Frost Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu uygulanmıştır. Verilerin analizinde Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı, Standart Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi, Bağımsız Gruplar t-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır.

Araştırma sonucunda beliren yetişkinlerin belirsizliğe tahammülsüzlükleri ile kişilerarası duyarlılığın alt boyutları olan kişilerarası kaygı ve bağımlılık,  sosyal özgüven eksikliği ve atılgan olmayan davranışlar arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Belirsizliğe tahammülsüzlük ile mükemmeliyetçiliğin alt boyutları olan düzen, hata yapma endişesi, yaptığından emin olamama, kişisel standartlar, ailesel beklentiler ve aileden eleştiri arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Kişilerarası kaygı ve bağımlılık, yaptığından emin olamama, ailesel beklentiler ve kişisel standartların belirsizliğe tahammülsüzlük üzerinde anlamlı birer yordayıcı olduğu görülmüş; sosyal özgüven eksikliği, atılgan olmayan davranışlar, düzen, hata yapma endişesi ve aileden eleştirinin anlamlı yordayıcılar olmadığı saptanmıştır. Belirtilen değişkenlerin birlikte belirsizliğe tahammülsüzlükteki toplam varyasın yaklaşık %42'sini açıkladığı anlaşılmıştır. Ayrıca araştırmada beliren yetişkinlerin belirsizliğe tahammülsüzlüklerinin aile gelir durumu ve kardeş sayısına göre farklılaştığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Beliren yetişkinlik, belirsizliğe tahammülsüzlük, kişilerarası duyarlılık, mükemmeliyetçilik

Abstract:
The aim of this study is to determine the relationship between the intolerance of uncertainty and interpersonal sensitivity and perfectionism. The research was carried out in the 2019-2020 academic year autumn term with 431 students (246 female, 185 male). The research was based on the correlational survey model. The Intolerance of Uncertainty Scale (IUS-12), Interpersonal Sensitivity Measure, Frost Multidimensional Perfectionism Scale and Demographic Information Form were used to collect the data. For the analysis of the data, Pearson Product-Moment Correlation Coefficient, Multiple Linear Regression Analysis, independent sample t-Test and one-way ANOVA were used.

According to the result of the research, there was a correlation in positive way between intolerance of uncertainty and interpersonal worry and dependency, low self-esteem and unassertive interpersonal behavior which are sub dimensions of interpersonal sensitivity. It is revealed that there is a correlation in positive way between intolerance of uncertainty and concern over making mistakes, personal standards, doubting of the quality of one's actions, parental expectations, parental criticism and organization which are sub dimensions of perfectionism. As a result of the study, interpersonal worry and dependency, doubting of the quality of one's actions, parental expectations and personal standards were significant predictors of intolerance of uncertainty. Low self-esteem, unassertive interpersonal behavior, concern over making mistakes, parental criticism and organization were not significant predictors of intolerance of uncertainty. The findings of the research demonstrated that 42% of the intolerance of uncertainty variance was explained by the variables. It is detected that intolerance of uncertainty of emerging adults differed in terms of income level of family and members of siblings.

Keywords: Emerging adulthood, intolerance of uncertainty, interpersonal sensitivity, perfectionism