Kriz dönemlerinde değer zinciri yönetimi: Herşey dahil otellerde bir araştırma
Value chain management during crisis period: A study in all-inclusive hotels
Yazar: BUKET KOMSUOĞLU
Danışman: PROF. DR. BURÇİN CEVDET ÇETİNSÖZ
Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Antalya-Alanya = Antalya-Alanya ; Kriz yönetimi = Crisis management ; Otel işletmeciliği = Hotel business

Özet:
Bu çalışma kriz dönemlerinde konaklama işletmelerinde yöneticilerin kriz algısı, kriz dönemlerinin otel işletmeleri üzerindeki etkileri, ve kriz dönemlerinde işletme yönetim stratejilerini incelemektedir. Araştırmada kullanılan veriler Alanya bölgesinde bulunan 5-yıldız sınıfında konaklama işletmeleri ile gerçekleştirilen odak grup görüşmesi ve birebir derinlemesine röportajlar ile toplanmış ve nitel araştırma yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Çalışmanın bulguları üç ana başlık altında analiz edilmiştir: 1) işletme yönetiminin kriz algısı; 2) işletmelerin krizlere hazırlık ve yönetim stratejileri; ve 3) krizlerin konaklama işletmelerindeki değer zincirine olan etkileri.
Konaklama işletmesi yöneticilerinin kriz algısını belirleyebilmek için gerçekleştirilen görüşmelerde yöneticilerin kriz dönemi deneyimleri toplanmış, bu deneyimlerinden yola çıkarak kabul ettikleri kriz göstergeleri ve kriz ölçekleme yöntemleri belirlenmiştir. Toplanan bilgiler ile otel yöneticilerinin gelecek kriz öngörüleri sorgulanarak bu algılarının gelecek beklentilerine olan etkisi gözlenmiştir. Bu tez çalışmasında belirlenen önde gelen kriz göstergeleri talebin daralması, gelir kaybı, misafirin memnuniyetinde düşüş, personel ücretlerinin ödenme güçlüğü, güvenliği tehdit eden yerel ve/veya küresel olaylar ve maliyet kalemlerinde ani artışlar olarak çıkmıştır. Kriz büyüklüğünün yorumlanmasında yöneticilerin karlılık kaybı, kayıp telafi edilme süresi, varlık-kayıp oranı ölçütlerini kullandıkları bulgusuna ulaşılmıştır. Otel yöneticilerinin geçmiş tecrübeleri ve kriz algıları ışığında gelecek kriz beklentilerinde politik, enerji, istihdam, iklim ve ekonomik temalar ön planda görülmüştür. 
Araştırmanın ikinci kısmında yöneticilerin krizlere hazırlık ve kriz yönetim stratejileri incelenmiştir. Kriz dönemi öncesinde krize karşı dayanıklılığı artırmak için uygulanan yöntemlerin kaliteyi arttırma, verimliliği arttırma, farklılaşma, insan kaynağına yatırım yapma, güçlü sermaye yapısı oluşturma, pazar çeşitlendirme, tahsilat kanallarını güçlendirme ve senaryo simulasyonları inceleme stratejileri olduğu belirlenmiştir. Kriz sürecinde yönetim uygulamalarında tasarruf, liderin tutumu, fiyat düşürme, kredi arayışı ve uzun vadeli planlama tutumlarının ön planda olduğu gözlenmiştir. Krizlerin işletmeler üzerinde uzun dönem kalıcı etkilerinin kaliteyi düşürme, misafir memnuniyetsizliği artışı, finansal zayıflama, insan kaynaklarına erişim güçlüğü, fiyatların seviyesinin üzerinde devam eden baskı olduğu belirlenmiştir. Ancak krizlerden başarı ile çıkan işletmelerin bu deneyimleri ile daha güçlendikleri de vurgulanmıştır.
Araştırmanın üçüncü kısmında, kriz dönemlerinin değer zinciri faaliyetlerine etkileri incelenmiştir. Değer zincirinin birincil faaliyetleri içerisinde yer alan iç lojistik faaliyetlerinde, tedarik zinciri kesintileri, maliyet artışları ve stok yönetimi zorlukları; operasyonlarda, personel verimliliğinde düşüş, hizmet kalitesi sorunları ve sağlık/güvenlik önlemleri; dışa yönelik lojistik faaliyetlerinde, misafir deneyiminde değişiklikler, rezervasyon yönetimi zorlukları; pazarlama ve satışta, talep azalması, pazar dalgalanmaları ve misafir tercihlerinde değişimler gözlemlenmiştir. Hizmetlerde ise esnek iptal/değişiklik politikaları, misafir şikayetleri ve ekstra hizmet talepleri öne çıkmıştır. Değer zincirinin destekleyici faaliyetlerinde ise, yönetsel altyapıda güçlü bir finans yapısı oluşturmanın, enerji yönetimi ve verimliliğine yönelik yatırım ve uzun vadeli planlama yapmanın kriz dönemlerindeki kritik önemi ortaya konmuştur. İnsan kaynakları faaliyetlerinde; istihdam değişiklikleri ve çalışan motivasyonları konularının ön plana çıktığı bulgusuna ulaşılmıştır. Teknoloji geliştirme faaliyetlerinde; dijital adaptasyon ve yenilikler ile operasyon verimlilik araçlarının kriz dönemlerindeki önemi ortaya çıkarılmıştır. Son olarak tedarik faaliyetlerinde; tedarikçi yönetimi ve satın alma stratejilerinin krizler karşısındaki kritik rolü belirlenmiştir.

Abstract:
This study examines the crisis perception of managers in the lodging industry, the effects of crisis periods on hotel operations, and management strategies during crisis periods. The data used in the research were collected through focus group discussions and one-on-one in-depth interviews conducted with general managers of 5-star hotels in the Alanya region, and analyzed using qualitative research methods. The study is conducted in three main headings: 1) crisis perception of management; 2) preparation and management strategies during crises; and 3) effects of crises on the value chain in lodging firms.
To determine the crisis perception of hotel managers we conducted a series of intervies and collected experiences during crisis periods, crisis indicators, and measures of scale. Gathering the future crisis predictions by hotel managers we investigates the relationship between crises perception and future crisis expectations. The prominent crisis indicators identified in our study included a decrease in demand, loss of income, decrease in guest satisfaction, difficulty in paying staff wages, local and/or global events threatening security, and sudden increases in good and services used. Our research revealed that managers use criteria such as loss of profitability, time to recover losses, and asset-loss ratio in interpreting the magnitude of crises. Based on past experiences and crisis perceptions, political, energy, employment, climate, and economic themes were prominent in future crisis expectations by hotel managers.
In the second part of the research, the preparation and management strategies of managers for crises were examined. Methods employed to increase resilience against crises ahead of crisis periods included enhancing quality of service, increasing operational efficiency, differentiation, investing in human resources, establishing a strong capital structure, diversifying markets, strengthening collection channels, and examining scenario simulations. During crisis periods, cost-saving, leadership attitude, price reduction, seeking credit, and long-term planning attitudes were observed to be prominent in management practices. The long-term enduring effects of crises on establishments were found to include a decrease in quality, an increase in guest dissatisfaction, financial weakening, difficulty in accessing human resources, and continued pressure on prices. However, it was emphasized that establishments that successfully navigate crises emerge stronger with these experiences.
In the third part of the research, the effects of crisis periods on lodging value chain were examined. Within the primary activities of the value chain, disruptions in the supply chain, cost increases, and inventory management difficulties were observed in internal logistics activities; decreases in staff productivity, service quality issues, and health/safety measures were observed in operations; changes in guest experience and reservation management difficulties were observed in external logistics activities; decreased demand, market fluctuations, and changes in guest preferences were observed in marketing and sales; flexible cancellation/change policies, guest complaints, and requests for extra services were highlighted in services. In supportive activities of the value chain, the critical importance of establishing a strong financial structure, energy management and efficiency, and long-term planning during crisis periods was emphasized in managerial infrastructure. In human resources activities, changes in employment and employee motivations were prominent findings. In technology development activities, the importance of digital adaptation and innovations along with operational efficiency tools during crisis periods was revealed. Finally, in procurement activities, the critical role of supplier management and purchasing strategies in the face of crises was identified.