Karaburun (İzmir)'a ait üst paleozoyik-mesozoyik radiolaria  biyostratigrafisi
Biostratigraphy of upper paleozoic-mesozoic radiolaria from Karaburun (İzmir)
Yazar: MERVE MENTEŞ İŞCAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ALİ ELMAS ; PROF. DR. TANİEL DANELIAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Jeoloji Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'nin batısında İzmir-Ankara Kenet Zonu'na bağlı Bornova Fliş Zonu'nda yer alan Karaburun Yarımadası'ndaki Neojen öncesi, iyi korunmuş radiolaria fosili içeren birimlerde detaylı paleontolojik çalışmalar yaparak bölgenin jeolojik evrimine katkı sunmak amaçlanmıştır.
Bornova Fliş Zonu'na ait malzemelerin kökeninin paleocoğrafik olarak İzmir-Ankara kenet kuşağının kuzeyi ile mi, yoksa güneyi ile mi ilişkili olduğu halen çelişkilidir. Karaburun Yarımadası'nda gözlenen Radiolaria toplulukları, Bornova Fliş Zonu ile İzmir-Ankara Okyanusu arasındaki ilişkinin paleocoğrafik açıdan anlaşılması bakımından önemlidir. Karaburun Yarımadası'nda Mesozoyik karbonat platformları hakkında birçok çalışma bulunmasına rağmen, Mesozoyik ve geç Paleozoyik yaşlı radiolaria çörtleri yeterince araştırılmamıştır.
Bu çalışmada, Türkiye'nin batısında İzmir-Ankara Kenet Zonu'na bağlı Bornova Fliş Zonu'ndaki Karaburun Yarımadası'nda iyi korunmuş radiolaria topluluğuna sahip Ildır, Karareis, Kalecik ve Gerence ölçülü kesitleri olmak üzere toplam dört ölçülü kesit alınmıştır. Ildır ölçülü kesiti, Karaburun Yarımadası'nın batısında, Ildır Köyü'nde toplam kalınlığı 10 metre olan, kaba-ince taneli, yeşilimsi kahverengi kumtaşı, kiltaşı ve siyah çört ardalanmasıyla temsil edilmektedir. Karareis ölçülü kesiti, Karaburun Yarımadası'nın batısında, Gerence koyunda 30 santimetre kalınlığında siyah çört tabakalı olarak yer almaktadır. Çakmakoğlu ve Bilgin (2006) tarafından Dikendağı formasyonu içerisinde kabul edilmiş olan Ildır ve Karareis ölçülü kesitlerinin her ikisi de içerdikleri Bisphaera solidispinosa Won 1997a, Trilonche minax Hinde 1899, Inaequalientactinia typica Won, 1991, Ornatoentactinia beljaevorum Afanasieva 2000a, Trilonche davidi (Hinde 1899), Bientactinosphaera symphypora Foreman, Moskovistella mira Afanasieva 1997b radiolaria cins ve türlerine göre geç Paleozoyik (Devoniyen) yaşını vermektedir. Kalecik ölçülü kesiti, Karaburun Yarımadası'nın kuzeyinde, kumtaşı çamurtaşı ağırlıklı matriksli kireçtaşı kırıntıları ve blokları içeren olistostromal seviyeler ile radiolaritler ve genel olarak altere olmuş bazik volkanik kayalar, ultrabazik kayaçlar ve çeşitli yaşlardaki kireçtaşı bloklarından oluşmakta olan Bornova melanjına ait olup (Çakmakoğlu ve Bilgin, 2006), Kalecik ilçesi yakınında, yaklaşık 15 metre kalınlığında bir blok halinde kırmızı tabakalı çörtlerle temsil edilmekte ve geç Batoniyen-Titoniyen yaşlı (UAZ 7-11) Transhsuum brevicostum gr. (Ozvoldova), Tritraps egzotica (Pessagno), Angulobracchia biordinalis, Tritraps cf. casmaliaensis (Pessagno), Emiluvia bisellea n.sp. Danelian, Acanthocircus subobloyngus minor n.ssp. Baumgartner gibi radiolaria türleri içermektedir. Son olarak Gerence ölçülü kesiti ise yarımadanın batısında yer alan Ildır köyünün hemen güneydoğusunda, kesintili olarak yaklaşık 35 metre kalınlığında, orta Triyas yaşlı Triassospongosphaera multispinosa (Kozur et Mostler, 1979), Triassospongosphaera erici Feng n. sp, Eptingium manfredi Dumitrica, Eptingium nakasekoi Kozur ve Mostler, 1994, Astrocentrus pulcher Kozur ve Mostler 1979a radiolaria cins ve türleri içeren, kırmızı çört tabakaları ile temsil edilmektedir. Bu ölçülü kesitlerden elde edilen orta Triyas-geç Jura ve Devoniyen yaşları, Karaburun Yarımadası'nda iki farklı dönemde gelişmiş pelajik ortam çökellerinin varlığını işaret etmektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to contribute to the geological evolution of the region by conducting detailed paleontological studies in the units containing pre-Neogene, well preserved radiolaria fossils in the Karaburun Peninsula, located in the Bornova Flysch Zone of the Izmir-Ankara Suture Zıne in the western Turkey.
It is still contradictive whether the Bornova Flysh Zone is paleogeographically related with the northern or southern margin of the Izmir-Ankara suture zone. Radiolarian assemblages are important to understand relation between Bornova Flysh Zone, which is covering the Karaburun Peninsula, and the Izmir-Ankara Ocean in a paleogeographic perspective. Altough, there are many studies about Mesozoic carbonate platforms in Karaburun Peninsula, Mesozoic and Upper Paleozoic aged radiolarian cherts has been poorly surveyed.
In this study, four measured sections with well preserved radiolarian assemblages were recovered in Karaburun Peninsula within Bornova Flysh Zone, which is related with Izmir-Ankara Suture Zone in western Turkey; Ildır measured section, Karareis measured section, Kalecik measured section and Gerence measured section.
Ildır measured section which is represented by coarse to fine grained, greenish brown sandstone, claystone and black chert alternation thinly bedded with 10 meters total thickness, is located in west of the Karaburun Peninsula, in the Ildır village. Karareis measured section within 30 centimeters thick layer black cherts is located Gerence bay, western Karaburun peninsula. Both Ildır and Karareis measutred sections identified as Dikendağı formation by Çakmakoğlu and Bilgin (2006) and contain Upper Paleozoic (Devonian) aged based on radiolarian assemblages as Bisphaera solidispinosa Won 1997a, Trilonche minax Hinde 1899, Inaequalientactinia typica Won, 1991, Ornatoentactinia beljaevorum Afanasieva 2000a, Trilonche davidi (Hinde 1899), Bientactinosphaera symphypora Foreman, Moskovistella mira Afanasieva 1997b. 
Kalecik measured section within Bornova melange (Erdoğan, 1990), which is located in northern part of the Karaburun Peninsula and near the Kalecik town, is represented by red bedded cherts as a block with thickness of approximately 15 meters and contains Upper Bathonian-Tithonian aged (UAZ 7-11) radiolaria species including Transhsuum brevicostatum gr. (Ozvoldova), Tritraps exotica (Pessagno), Angulobracchia biordinalis, Tritraps cf. casmaliaensis (Pessagno), Emiluvia bisellea n.sp. Danelian, Acanthocircus subobloyngus minor n.ssp. Baumgartner. Bornova melange consist of olistostromal levels including limestone clasts and blocks with a sandstone mudstone dominated matrix, and radiolarites and generally altered basic volcanic rocks, ultrabasic rocks and limestone blocks of various age (Çakmakoğlu and Bilgin, 2006). Lastly Gerence measured section is located just southeast of the Ildır village, west of the Karaburun Peninsula, and is represented by discontinuous red bedded cherts with thickness of approximately 35 meters, containing middle Triassic aged radiolaria genus and species as Triassospongosphaera multispinosa (Kozur et Mostler, 1979), Triassospongosphaera erici Feng n. sp , Eptingium manfredi Dumitrica, Eptingium nakasekoi Kozur et Mostler, 1994, Astrocentrus pulcher Kozur ve Mostler 1979a. The middle Triassic to late Jurassic and Devonian ages obtained from these well-dated sections indicate the presence of pelagic sedimentary environments developed in two different periods on the Karaburun Peninsula.