Resim sanatında kaligrafi ve soyutlama etkileri
Calligraphy and abstraction effects in painting
Yazar: ÖZGE ULAŞIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET KÜRŞAT ALBAYRAK
Erciyes Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Soyutlama = Abstraction ; Yazı sanatı = Calligraphy

Özet:
Yazı insanoğlunun bulmuş olduğu en önemli keşiflerindendir ve geçmişten günümüze uzanan süreçte birçok evreden geçmiştir. Güzele olan ilgi ve merak, yazının iletişim aracı oluşuna olumlu yönde etkide bulunmuş; bir sanat icra alanı olan kaligrafinin doğuşuna sebep olmuştur.
Kaligrafi sanatının tarihi incelendiğinde kaligrafinin bin yıl öncesinde doğduğu ortaya çıkmaktadır. Kaligrafi, İslamiyet'in etkisi sonucunda gelişmiş ve bunun sonucunda da büyük bir resim sanatının oluştuğu belirlenmiştir. Kaligrafinin, biçim olarak zengin bir yazı olması, harflerin hem kendi başına hem de yan yana geldiklerinde ahenkli bir geçiş sağlayabilecek bir özelliği barındırması, yazının resim ve tasvirlerde sıkça kullanılmasına olanak vermiştir. Bu yazı sanatı içerisinde kullanılan yazı özellikle bu yazıyı oluşturan insanların ruh, kültür ve manevi yapıları ile zevk ve ideallerine uygun olarak basitlikten kurtulmuştur.  Bunun sonucunda da estetik bir yön arz etmiştir. Yazı sanatı ilk olarak çöp, çubuk ve çiviler ile yazılan basit işaretlerden oluşmaktadır. Sonrasında ise yazı sanatının diğer sanatlarda olduğu gibi sade ve amaçlara uygun bir şekilde biçimlerden oluştuğu belirlenmiştir. 
Kaligrafi sanatına Türk sanatçılarının büyük bir önem verdiği görülmektedir. Bu nedenle kaligrafi resim sanatı olmanın yanında özellikle İslam sanatçısının soyut bir şekilde Allah'a ulaşma çabası gayretlerinin bir sonucu olarak belirlenmiştir. Türk Hat sanatı farklı bir form olarak kaligrafi sanatında yeni aşamalar kaydetmiştir. Bu nedenledir ki kaligrafi sanatı yazıyla resim yapma eğilimi olarak da görülmektedir.  
1940 sonrası Türk resminde, Doğu-Batı sentezi ile Türk resmi oluşturma girişimleri soyut resme daha fazla ilgi duyulmasına neden olmuştur. İslam kaligrafisinin soyutlamaya elverişli olması bu ilgiyi desteklemiştir. İslam kaligrafisi zengin biçim yelpazesi, ahengi ve stilizasyona uygun yapısı sayesinde birçok sanatçı tarafından ifade aracı olarak kullanılmıştır. Sanat kavramı içerisinde inceleyebileceğimiz el yazısı ya da kaligrafi, kelimelerin çağrıştırdığı ruhsal ya da dinsel kavramlar derinlik açısından, oluşturulma biçimleri ile soyut platformda kesişmektedir. Bu soyut formlar yazıyla resimlendirilmektedir. Bu şekilde plastiğin özellikle bir zenginliğe büründüğü görülmektedir. Sonuç olarak batılı geleneklerden ayrı bir şekilde gelişen Türk Yazı Resmi, içerik ve şekil bakımından yepyeni unsurların yaratılmasına uygun bir zenginlik ve değer olarak görülmektedir. Hat sanatı Türkiye'ye cumhuriyet dönemi sonrasında Latin alfabesinin yerleşmesiyle terk edilip gerilemeye başlamıştır. Ancak kaligrafi, zaman içinde gelişip çeşitlenerek, tüm zenginliğiyle bir sanat dalı olarak günümüze kadar ulaşmıştır. Geleneksel yazının imkanlarını evrensel ve çağdaş bir anlatım yöntemi ile sentezleyen Türk sanatçılarımız, geçmiş ile gelecek arasında bir köprü vazifesi görmüş; bu sayede günümüz sanatına pek çok özgün eser kazandırmıştır. Bu araştırmada,  kaligrafinin plastik unsurları göz önüne alınarak çağdaş Türk sanatına yansıması ve kullanımı üzerinde durulmuş ve resim sanatında kaligrafi ve soyutlama etkileri incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Kaligrafi, Sanat, Yazı, Resimler, Soyutlama, Soyut Resim.

Abstract:
ABSTRACT
Writing is one of the most important discoveries of mankind and has gone through many phases in the process from past to present.
Interest and curiosity in beauty had a positive influence on writing to come into being  communication tool and had been caused to the birth of the calligraphy as an art field.
It becomes clear that calligraphy was born a thousand years before today when the history of calligraphy is examined. Calligraphy was developed as a result of the influence of Islam and according to this it was determined that a great art of painting was formed.
Calligraphy is a rich writing style in form,and the letters contain a characteristic that can provide a harmonious transition both when they come together and their own,allowing the writing to be used frequently in paintings and depictions.
The writing used in the art of calligraphy has recovered from simplicity in accordance with the spirit,culture,inwardness and tastes and ideals of the people who especially make up this writing.
As a result,it has an aesthetic aspect. The art of writing first consists of simple markers written with sticks and nails. After that,it was determined that the art of writing consisted of forms which were pure and suitable for purpose like the other arts.
It is seen that Turkish artists attach great importance to calligraphy. Therefore, besides being a calligraphic painting,it has been determined as a result of the efforts of the Islamic artists to reach Allah in an abstract manner. The Turkish calligraphy has taken new steps in calligraphy as a different form. That's why, calligraphy is seen as a tendency to paint with writing.
In past -1940 Turkish painting,attempts to form of Turkish image by the synthesis of east-west caused more attention to abstract painting. The fact that Islamic calligraphy was suitable for abstraction supported this interest. Islamic calligraphy has been used by many artists as a means of expression through its rich form spectrum,harmony and stylization.
The handwriting or calligraphy,which we can examine in the concept of art,intersects in the abstract platform with the ways in which the spiritual or religious concepts evoked by words are formed in terms of depth. These abstract forms are illustrated in writing. In this way,it has seen that the plastic art has become particularly rich. As a result,Turkish calligraphy,which develops separately from western traditions,is seen as a richness and value suitable for creating new elements in terms of content and shape.
Art of calligraphy began to decline and was abandoned after settlement of the Latin alphabet following the republic period in Turkey. However,calligraphy has developed and diversified over time and has survived as an art branch with its richness until today.
Synthesizing the possibilities of traditional writing with a universal and contemporary narrative method,our Turkish artists acted as a bridge between the past and the future,thus giving many original works to today's art.
In this research,the reflection and usage of calligraphy on contemporary Turkish art by considering the plastic art elements and the effects of calligraphy and abstraction on painting were examined.
Key words: calligraphy,art,writing,paintings,abstraction,abstract painting