Diz osteoartritinde intraartiküler hyaluronik asit uygulaması ve fizyoterapinin ağrı, yaşam kalitesi ve fonksiyonel düzey üzerine etkinliğinin incelenmesi
Effectiveness of physical therapy and rehabilitation and intraarticuler hyaluronic-acid injection effectiveness on pain, life quality and functional capacity of patient with knee osteoarthritis.
Yazar: MÜFİDE ARIKAN
Danışman: DOÇ. DR. ZAFER ERDEN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Ağrı = Pain ; Diz = Knee ; Diz eklemi = Knee joint ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Hyalüronik asit = Hyaluronic acid ; Osteoartrit-diz = Osteoarthritis-knee ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışma , hyaluronik asit enjeksiyonu ile birlikte fizyoterapi uygulamasının diz osteoartriti (OA) tedavisindeki sonuçlarını incelemek, ağrı, yaşam kalitesi ve fonksiyonel düzey üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmamıza alınan bireyler 15 kişilik 3 gruba ayrılmıştır. Birinci gruba uzman doktor tarafından haftada bir kez üç hafta süreyle intra-artiküler hyaluronik asit enjeksiyonu uygulanmıştır. İkinci gruba dört hafta süreyle haftada üç kez hot-pack, TENS ve ultrason'dan oluşan fizyoterapi uygulamaları ile birlikte 6 hafta süresince ev egzersiz programı verilmiştir. Üçüncü gruba ise uzman doktor tarafından üç hafta süreyle haftada bir kez intra-artiküler hyaluronik asit enjeksiyonu yapılmıştır ve dört hafta süreyle haftada üç kez hot-pack, TENS ve ultrason'dan oluşan fizyoterapi uygulamaları ile birlikte 6 hafta süresince ev egzersiz programı uygulanmıştır. Ağrı şiddeti Vizüel Analog Skalası (VAS) ile, yaşam kalitesi SF-36 ile değerlendirilmiştir ve diz OA' e özel durum değerlendirmesinde ise Western Ontario and McMaster Universities Osteoarthritis Index (WOMAC) kullanılmıştır. Kişilerin 50 adım yürüme süreleri sn cinsinden kaydedilmiştir. Diz çevresi kaslarının kuvvetini değerlendirmek amacıyla manuel kas testi yapılmıştır. Ölçümler tedavi öncesi ve tedavi sonrası 6. haftada tekrarlanmıştır. Elde edilen veriler grup içi ve gruplar arasında karşılaştırılmıştır. Tedavi sonrası 6. haftada yapılan ölçümlerde üç grupta da ağrı şiddeti, 50 adım yürüme süresi, SF-36 ve WOMAC parametrelerinde düzelmeler olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Grup II ve Grup III kas kuvvetinde belirgin artış olmuştur (p<0.05). Fonksiyonel kapasitede en iyi iyileşme Grup III' de gözlenmiştir. SF-36 skorlarında en iyi iyileşme Grup II ve Grup III' de gözlenmiştir, bu gruplar arasında herhangi bir farka rastlanmamıştır (p>0.05). Grup I ve Grup II karşılaştırıldığında ağrı, sertlik, quadriceps femoris kas kuvveti parametrelerinde Grup II lehine anlamlı farka rastlanmıştır (p<0.05). Grup I ve Grup III karşılaştırıldığında tüm parametrelerde grup III lehine anlamlı fark olduğu gözlenmiştir (p<0.05). Grup II ve Grup III karşılaştırıldığında ise WOMAC fiziksel fonksiyon paremetresinde grup III lehine fark bulunmuştur (p<0.05). Bu çalışmanın sonuçları her üç gruba uygulanan tedavi programının ağrıyı azalttığı, fonksiyonel kapasite ve yaşam kalitesinde iyileşme sağladığını göstermekle birlikte en az etkili tedavinin tek başına uygulanan HA enjeksiyonu, ikinici derecede etkili tedavinin ise FTR programı olduğu bulunmuştur. HA enjeksiyonu ile birlikte uygulanan FTR programınının en etkili seçenek olduğu ve tedavinin etkinliğini artırdığı gösterilmiştir..Anahtar Kelimeler: Diz Osteoartriti, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon, Hyaluronik Asit Enjeksiyonu.

Abstract:
The purpose of this study was to analise HA injection together with PTR examine the results of knee OA treatment and determine to their impact on the pain, life quality and functional capacity. The people were allocated into 3 groups within 15 patient in each group. The first group was given HA injection 1 day a week for a duration of 3 weeks, injection has been applied by an expert doctor. The second group was treated with HP, ultrasound and TENS application 3 days a week for a duration of 4 weeks, and home based exercise program for a duration of 6 weeks. The third group was treated with HA injection 1 day a week for a duration of 3 weeks, injection has been applied by an expert doctor and HP, ultrasound and TENS application 3 days a week for a duration of 4 weeks and home based exercise program for a duration of 6 weeks. The patients were assessied in the begining of treatment and at the end of 6 weeks after treatment for their muscle shortness, muscle strength and functional capacity. Functional capacity was evaluated through 50 step walk test and pain was evaluated with the Visual Analog Scale (VAS). The SF-36 was utilized as a measure of quality of life and WOMAC was used as a specific measure for OA of the knee. The results compared within the group and also with the groups. After 6 weeks improvement was detected; pain, 50 step walk test, SF-36 and WOMAC parameters in all 3 groups (p<0.05). There are massive increase in muscle strength of both group 2 and 3. The best improvement of fuctional capacity was found in Group 3. The best improvement of SF-36 score was found among Group 2 and 3, there weren´t any differents between these groups (p<0.05). When we compared the Group 1 againts to Group 2 by their pain,stiffness, quadriceps femoris muscle strength we found differences in favor to Group 2 (p<0.05). When we compared all paremeters of Group 1 against to Group 3, we found favor for Group 3 in all paremeters (p<0.05). When we compared Group 2 againts to Group 3, we found favor in Group 3 in WOMAC physical functional paremeter (p<0.05). The results of this study showed that that treatment program which was applied to all of these 3 groups were effective on decreasing pain, on increasing functional capacity and supply better life quality. HA injection is the less effective option, PTR is the second effective option and PTR program applied together with HA injection is the most effective option and increase the efficiency of treatment amongs all another treatment options.Key Words: Knee Osteoarthritis, Physical Therapy and Rehabilitation, Hyaluronic-acid Injection.