Nitröz oksit/oksijen ile kombine uygulanan ajanların sedasyon etkinliklerinin değerlendirilmesi
Effectiveness of premedication agents administered prior to nitrous oxide/oxygen
Yazar: ÖZGÜL BAYGIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HALUK BODUR
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Pedodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Çocuk diş hekimliğinde kaygı, korku ya da davranış bozuklukları nedeniyle diş tedavileri gerçekleştirilemediğinde sedasyon uygulamalarına ihtiyaç duyulmakta ancak bazı olgularda ilaç uygulamasına rağmen istenilen düzeyde sedasyon elde edilememektedir. Bu araştırmada Nitröz Oksit/Oksijen (N2O/O2) sedasyonu altında diş tedavisi planlanan çocuklarda farklı ajanlarla yapılan oral premedikasyonun etkinliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Çalışma; Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Etik Kurul izni ve bilgilendirilmiş ebeveyn onayı alındıktan sonra 5-8 yaş arası, ASA I-II grubu, mental ve motor geriliği bulunmayan, en az iki seans diş tedavisine ihtiyacı olan, daha önce sedasyon veya genel anestezi uygulanmamış, diş tedavisine uyum göstermeyen (Frankl Davranış Skalası?3) çocuklar arasından randomize seçilen 60 çocuk üzerinde gerçekleştirilmiştir. Randomize olarak 4 eşit gruba ayrılan olgulara, gruplara uygun olarak; işlemden 1 saat önce oral 1 mg/kg hidroksizin hidroklorür süspansiyon (AtaraxÒ) (grup I, n=15), 15 dakika önce oral 0,7 mg/kg midazolam HCl (DormicumÒ) (grup II, n=15), 15 dakika önce oral 3 mg/kg ketamin hidroklorür (KetalarÒ)+0.25 mg/kg midazolam HCl (DormicumÒ) (grup III, n=15) verilmiştir. Tedavi srasında pulse oksimetre cihazı (TuffSATÒ, Datex-Ohmeda) ile periferik oksijen satürasyonu (SpO2), kalp atım hızı (KAH) ve bispektral indeks monitörü (BİS® XP, Aspect) ile BİS değerleri monitorize edilmiştir. Premedikasyon ardından tüm gruplara nazal maske ile % 40 N2O/ % 60 O2 uygulanmıştır. Kontrol grubunda (grup IV, n=15) oral premedikasyon uygulanmamıştır. Çocukların sedasyon derinliği Ramsay Sedasyon Skalası (RSS) ve Houpth Sedasyon Skalası (HSS) ile değerlendirilerek veriler 5 dakika aralıklarla kaydedilmiştir. Herhangi bir ölçüm zamanında RSS'nin (2, 3, 4, 5) olması ve tedavinin başarıyla gerçekleştirilmesi başarılı sedasyon, RSS'nin (1, 2) olması ve tedavinin güçlükle gerçekleştirilmesi orta derecede başarılı sedasyon ve RSS'nin (1) olması ve tedavinin gerçekleştirilememesi başarısız sedasyon olarak değerlendirilmiştir. İşlem bitiminde olguların kaygı, sedasyon düzeyleri, derlenme süreleri ile ebeveylerinin ve olguların tedaviden memnuniyetleri kaydedilmiştir.Çalışma bulgularımız değerlendirildiğinde tüm gruplarda ciddi bir komplikasyon ile karşılaşılmadan diş tedavisi işlemleri başarıyla tamamlanmıştır. Sedasyon başarısı; başarılı/ orta derecede başarılı/ başarısız olmak üzere aynı sıra ile grup I'de % 13,3/ 53,3/ 33,3, grup II'de % 54/ 20/ 26, grup III'te % 33,3/ 33,3/ 33,3, grup IV'te % 6,7/ 60/ 33,3 olarak saptanmıştır. BİS değerleri açısından BİS sensörü takıldığı anda, N2O/O2 grubunundaki olguların uyanık, en derin uyuyan grubun ise ketamin hidroklorür+midazolam HCl grubu olduğu saptanmıştır. Bispektral indeks ile RSS skorları arasındaki korelasyon değerlendirildiğinde, sonuçların % 65 oranında örtüştüğü saptanmış diş hekimliği sedasyon uygulamalarında BİS kullanımının, sedasyon güvenliği sınırlarını arttırdığı bulgulanmıştır. Houpth sedasyon skalası ve RSS sonuçları değerlendirildiğinde, en etkili ilacın 0,7 mg/kg midazolam HCl olduğu saptanmıştır.Diş tedavileri planlanan çocuklarda N2O/O2 sedasyonu öncesi oral premedikasyon amacıyla 0,7 mg/kg dozunda uygulanan midazolam HCl'nin, 3 mg/kg ketamin hidroklorür+0,25 mg/kg midazolam HCl ve 1 mg/kg hidroksizin hidroklorüre göre daha etkin sedasyon sağladığı kanısına varılmıştır.

Abstract:
In pediatric dentistry, sedation procedures are required when there is no possibility to carry out dental treatments because of anxiety, dental fear or behavioral impairments. However, sedation at the desired level might not be achieved despite administration of various agents. The present study aims to evaluate the effectiveness of oral premedication with different agents on children scheduled for dental treatment under nitrous oxide/oxygen (N2O/O2) sedation.This research was approved by Gazi University Faculty of Medicine Ethical Committee. 60 children aged between 5-8 years, corresponding to ASA I or II, having no mental or motor retardation, requiring at least 2 visit-dental treatment, having no sedation or general anesthesia experience and incompliant with dental treatment (Frankl Behavior Scale?3) were enrolled to the study after obtaining informed parental consent. Then the children were randomly assigned to 1 of 4 groups. The treatment regime according to the study groups was as follows: oral administration of 1 mg.kg-1 hydroxizine hydrochloride suspension (AtaraxÒ) 1 hour preoperatively (group I, n=15), oral administration of 0.7 mg.kg-1 midazolam HCl (DormicumÒ) 15 minutes preoperatively (group II, n=15), oral administration of 3 mg.kg-1 ketamine (KetalarÒ)+0.25 mg.kg-1 midazolam HCl (DormicumÒ) 15 minutes preoperatively (group III, n=15) and no oral premedication was administered to the control group (group IV, n=15). Peripheral oxygen saturation (SpO2) and heart rate (HR) were monitored with pulse oximeter (TuffSATÒ, Datex-Ohmeda) during treatment. Sedation level was monitored with BIS (BIS® XP, Aspect). Following premedication, 40 % N2O and 60 % O2 were administered to all groups with nasal hood. Sedation depth was evaluated using Ramsay Sedation Scale (RSS) and data were recorded at 5-minute intervals. The children?s sedation success during dental treatment was classified as: satisfactory (If RSS at any evaluation point was 2, 3 or 4 and dental treatment was performed successfully), middle level satisfactory (If RSS at any evaluation point 1, 2, 3 and treatment was performed with difficulty) or unsatisfactory (If RSS at any evaluation point 1 or 2 and dental treatment could not be performed due to agitation). Sedation success, and other sedation related events were recorded. Anxiety and sedation levels, recovery time of children in addition to satisfaction of parents and children were recorded postoperatively.The evaluation of the findings of this study revealed that treatment procedures were achieved without any serious complications. Achievement of sedation in terms of satisfactory/ middle level satisfactory/ unsatisfactory was as follows respectively: 13.3 % / 53.3 % / 33.3 % in group I, 54 % / 20 % / 26 % in group II, 33.3 % / 33.3 % / 33.3 % in group III and 6.7 % / 60 % / 33.3 % in group IV. With respect to BIS values, it was found that the subjects at N2O/O2 group were more awake and the deepest sleep was observed at ketamine+midazolam HCl group at the moment BIS sensor was placed. when the correlation between BIS and RSS scores was evaluated, it was concluded that the use of BIS in dental sedation practice increased the confidence level of sedation taking the 65% correlation into account. HSS and RSS results revealed that the most effective medication was 0.7 mg.kg-1 midazolam HCl.It is concluded that 0.7 mg.kg-1 midazolam HCl is more effective than 0.25 mg.kg-1 midazolam+3 mg.kg-1 ketamine and 1 mg.kg-1 hydroxizine hydrochloride in terms of oral premedication prior to N2O/O2 sedation in children scheduled for dental treatments.