Prevalence of celıac dısease ın autoımmune lıver dıseases
Otoimmün karaciğer hastaliklarinda çölyak hastaliği sikliği
Yazar: SENA FİDAN
Danışman: PROF. DR. ALİ İBRAHİM HATEMİ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology

Özet:
Amaç: Çalışmamızda otoimmün karaciğer hastalığı tanılı hastalarda, Çölyak hastalığının saptanması ve çölyak hastalığı(ÇH) eşlik eden otoimmün karaciğer hastalığında(OİKH) klinik seyri ve tedaviye yanıtı üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Gastroenteroloji polikliniğinde 2000-2023 tarihleri arasında takipli OİKH tanılı 126 hasta tespit edildi. Hasta dosyaları geriye dönük olarak tarandı. 32 hasta veri yetersizliği nedeniyle çalışma dışı bırakıldı. Toplam 94 hasta çalışmaya dahil edildi.
Bulgular: Araştırma grubunda 94 hastanın 33'ünde(%33,5) en az bir ekstrahepatik otoimmün hastalık(EHOH) saptandı. En sık EHOH %20,2 ile Sjögren Sendromu, takiben %12,8 ile Hashimato Tiroiditi ve %5,3 ile ÇH olduğu saptandı. ÇH sıklığı otoimmün hepatit(OİH) grubunda %7,5(3/40), primer biliyer kolanjit(PBK) grubunda %2,7(1/37), OİH-PBK örtüşme sendromu grubunda %8,3(1/12) saptanmıştır.  OİH olan 3 çölyak hastasının ikisinin ve PBK ve örtüşen sendromu olan vakaların tedavi yanıtı olduğu görüldü. ÇH taraması yapılan OİH grubunun %55'inin(22/40) immünsüpresif, %27,5'unun(11/40) steroid, OİH-PBK grubunun %58,4(7/12) immünsüpresif, %8,3(1/12) steroid tedavisi altında olduğu görülmüştür.
Sonuç: ÇH sıklığının otoimmün karaciğer  tanılı hastalarda  artmış olduğu çalışmamızda da doğrulanmıştır. OİH grubunda ÇH sıklığı % 7.5 oranında olup, örtüşen sendromda da benzer oranlardadır. Çalışmamızda ÇH varlığının OİKH tedavisini etkilemediği görülmüştür.  Çalışmamızda OİH ve OİH-PBK örtüşme sendromlu birçok hastanın ÇH taraması sırasında steroid ve immünsüpresif aldığı görülmüştür. Steroid ve immünsüpresif tedavilerin anti tTg antikor seviyelerini ve duodenal biyopsi sonuçlarını etkileyebileceği göz önüne alınarak bu hastalarda tedavi başlanmadan önce ÇH taranması daha uygun olacaktır. 
Anahtar kelimeler: Otoimmün karaciğer hastalığı, Otoimmün hepatit, primer biliyer kolanjit, primer sklerozan kolanjit, Örtüşen sendromlar, overlap sendromlar, Çölyak hastalığı, Sıklık

Abstract:
Aim: This study investigates the detection of celiac disease(CD) in patients diagnosed with autoimmune liver disease (AILD) accompanied by CD and its impact on clinics and treatment responses in AILD.
Material and Methods: Between 2000 and 2023, 126 patients diagnosed with AILD were identified in the Gastroenterology outpatient clinic of Istanbul University-Cerrahpasa, Cerrahpasa Faculty of Medicine. The patients' data were retrospectively reviewed. 32 patients were excluded from the study due to insufficient data, and 94 patients were included in the study.
Results: Extrahepatic autoimmun disease(EHAD) were found in %33,5(34/94) patients. The frequency of CD was 7.5%(3/40) in the autoimmune hepatitis(AIH), 2.7%(1/37) in the primary biliary cholangitis(PBC), and 8.3%(1/12) in the AIH-PBC overlap syndrome(OS). Among patients screened for CD, 55% of the AIH group were on immunosuppressive (ISx), while 27,5% were on steroids. In the AIH-PBC group, 58,4% were on ISx, and 8,3% were on steroids.
Conclusion: Our study confirmed the increased frequency of CD in patients with AILD, and the presence of CD does not affect the treatment of AILD. In the AIH group, the frequency of CD is 7.5%, and it is similar in OS as well. It was observed that many patients with AIH and AIH-PBC received steroids and ISx during CD screening. Considering that steroids and ISx may affect anti-tTg antibody levels and duodenal biopsy results, screening for CD before initiating treatment in these patients would be more appropriate.
Keywords: Autoimmune liver disease, Autoimmune hepatitis, Primary biliary cholangitis, Primary sclerosing cholangitis, Overlapping syndromes, Celiac disease, Prevalence