Kâr yönetimi tekniklerinden kârın istikrarlı gösterilmesinin Türk bankacılık sektöründe test edilmesi
Detection of income smoothing as an earnings management technique in Turkish banking sector
Yazar: MERVE ACAR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖMER İPÇİ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bankacılık = Banking ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Kar yönetimi = Profit management ; Karşılıklar = Provisions ; Kredi kayıpları = Credit losses ; Muhasebe = Accounting ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector

Özet:
Faaliyetlerini büyük ölçüde güven çerçevesinde sürdüren bankalar ile müşteri çevresi ve diğer ekonomik aktörler arasındaki iletişim finansal tablo ve raporlar aracılığıyla sağlanır. Finansal tablolarda yer alan bilgilerin doğruluğu ve güvenilirliği çok önemli olmakla beraber, finansal tablo hazırlayıcılarına muhasebe politikaları tarafından sağlanan bir takım esneklikler finansal raporların belli menfaatler doğrultusunda hazırlanmasına neden olabilmektedirFinansal sistemin en önemli yapıtaşlarından biri olan bankalar da belli sınırlar içerisinde karar verme yetkilerinin bulunduğu özel karşılıklar kalemi aracılığıyla kâr yönetim tekniklerinden ?kârı istikrarlı gösterme? faaliyetinde bulunabilmektedirler. Kârın istikrarlı gösterilmesi, kârda zaman içinde oluşabilecek dalgalanmaları azaltmak için uygun muhasebe tekniklerinin kullanıldığı bir kâr yönetim tekniği olup; bankalar, kendilerine yönelik risk algısını olumlu etkileyebilmek, sermaye maliyetini azaltmak, işletme açısından avantajlı ödeme koşullarına sahip bir şekilde borçlanabilmek, politik maliyetleri ve yöneticilerin iş güvenlikleri konusundaki endişelerini azaltabilmek gibi nedenlerle kârı istikrarlı gösterebilmektedirler.Bu tezin amacı, Türk bankacılık sektöründe özel karşılıklar kalemi aracılığıyla bir kâr yönetim tekniği olan kârı istikrarlı gösterme faaliyetinin uygulanıp uygulanmadığını test etmektir. Bu kapsamda analize kredi nitelik ve nicelikleri ile makroekonomik faktörlere ilişkin bazı değişkenler de dahil edilerek, özel karşılıklardaki değişimin nedeninin kârı istikrarlı gösterme faaliyetinden mi yoksa diğer faktörlerden mi kaynaklandığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca özel karşılıklar kaleminin banka yöneticilerinin gelecek dönem kâr rakamlarına ilişkin beklentilerini yansıttığını varsayan sinyal verme hipotezi de çalışma kapsamında test edilmiştir. Çalışmada bankaların (yatırım ve kalkınma bankaları hariç) 2005-2011 dönemi çeyrek verilerinden oluşan 775 banka/yılı verisi kullanılarak panel regresyon analizi yapılmıştır.Yapılan analizler sonucunda kâr ile özel karşılıklar arasında bulunan anlamlı pozitif ilişki Türk bankacılık sektörü için kârı istikrarlı gösterme hipotezini doğrulamıştır. Ancak, bankaların karşılık tutarını belirlerken kredi portföylerinin kalitesinde meydana gelen gelişmeleri daha çok dikkate aldıkları bulgusu, kârın istikrarlı gösterilmesi gibi kâr yönetim tekniklerinin ön plana çıkarılmadığını da göstermektedir. Ayrıca analiz bulguları sinyal verme hipotezini de destekler niteliktedir.

Abstract:
Because banking activities require high level of confidence, disclosure of financial statements to the investors and the other actors in the economy in a comprehensive and accurate way plays a critical role in the financial system. Although reliability and consistency of the accounting information is very important, flexibility in the generally accepted accounting principles may lead to preparing the financial statements by looking after benefits of some groups.Banks, one of the major actors in the financial system, with the leeway provided by accounting rules about determination of loan loss provisions (especially special provisions) can smooth income. Income smoothing is an earnings management technique which decreases the variability of earnings stream. The management of a bank may try to reduce variability in earnings by smoothing out the fluctuations in its earnings stream. Bank managers may smooth income to decrease the risk perception of a bank to its investors, decrease the cost of capital and political costs or they may smooth income for job security concerns.The purpose of this thesis is to detect the income smothing behavior of Turkish banking sector via loan loss provisions. The analysis includes some variables about quantity and quality of loans (credits) and some macroeconomic variables to decide whether changes in loan loss provisions are result of income smoothing concerns or the other factors. Also signaling hypothesis is tested to determine whether banks convey information about their banks? future prospects. The income smoothing hypothesis is examined for 775 bank-year observations between 2005-2011 by using panel regression analysis.According to the result of the analysis, income smoothing hypothesis is supported in the Turkish banking sector, but rather than earnings banks consider the changes in loan quality deteriorations when determining loan loss provisons. Also the empirical evidence supports the signaling hypothesis.