Çağdaş Türk resim sanatında köy teması
Village theme in contemporary Turkish painting
Yazar: SABRİYE ÖNAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER TAYFUR ÖZTÜRK
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Bilim Dalı / Resim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Sanat ortaya çıktığı tarihsel süreçten itibaren bulunduğu dönemin sosyokültürel yapısının izdüşümünü yansıtmış, birbirini tetikleyen ve tamamlayan bu iki unsurun arasında kurulan ilişkinin aynı paralellik ekseninde ilerlediği, değişim ve dönüşüm geçirdiği görülmüştür. Orta Asya'da göçebe hayat tarzını benimsemiş olan Türkler; taşınabilir sanat eserleri ortaya koyarken, yerleşik hayatla birlikte daha çok duvar üzerine fresk uygulayarak kalıcı eserler oluşturmuşlar, sosyal yaşamlarındaki değişen yapılar, sanatlarındaki farklılaşmayı da beraberinde getirmiş, sanatlarının konusu, anlayışı ve gelişimi bu eksende şekillenmiştir.
"Çağdaş Türk Resim Sanatında Köy Teması" 1930'lu yıllarda ortaya çıkmasına rağmen; 1930 öncesi genç Türkiye Cumhuriyeti'nin ekonomisinin tarım ve hayvancılığa dayalı olması, yaşanan her türlü sosyokültürel, ekonomik, politik ve psikolojik etkenler köy temasının çağdaş Türk resminin konuları arasına girmesine ve bu bağlamda ortaya konan eserlerin oluşumuna zemin hazırlamıştır. Yurt Gezileri ile birlikte ilk örnekleri verilmeye başlanan köy temalı eserler, değişen sosyal yapıyla birlikte farklı eğilimler ve üsluplarla yansıtılmış; daha çok toplumsal gerçekçi anlayış çerçevesinde karşımıza çıkarken, içinde ulusallık ve yerelliği barındıran özgün üsluplar ve naif sanat eğilimi çerçevesinde de ifade edilmiştir. Bu eksende eser ortaya koyan sanatçılar,
Türk resminin ulusal ve yerel kimlik kazanmasına katkı sağlamışlardır. "Çağdaş Türk Resim Sanatında Köy Teması" adı altında oluşturulan tez çalışmasında Sanayi-i Nefise Mektebi'nin kurulmasından itibaren, Çağdaş Türk Resim Sanatı 'nın gelişimi, Köy temalı resimlerin oluşumuna etki eden sosyokültürel unsurlar, bu bağlamda eser üreten sanatçılar, yaşantıları ve sanat anlayışları araştırılarak literatür taraması yapılmış, köy temalı eserleri incelenerek yorumlanmıştır. Analiz edilen eserler bilim ve sanat literatürüne katkı sağlamak açısından önemli bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Çağdaş Türk Resmi, Köy Teması, Ulusallık-Yerellik

Abstract:
While art reflects the projection of the socio-cultural structure of its epoch since the historical process in which it was created, it has been observed that the relationship between these two elements, which trigger and complement each other, runs along the same axis of parallelism and is subject to changes and transformations. While the Turks; who adopted the nomadic lifestyle in Central Asia created portable works of art, they created permanent works with the settled life by placing frescoes on the walls. The changing structures in the social life of the Turks led to a differentiation in their art, and the theme, understanding, and development of their art were shaped on this axis.
Although the 'Village Theme in Contemporary Turkish Painting' only emerged in the 1930s, the economy of the young Republic of Turkey before 1930 was based on agriculture and animal husbandry, and all kinds of socio-cultural, economic, political, and psychological factors made the village theme one of the subjects of contemporary Turkish painting and paved the way for the works created in this context. Village-themed works, the first of which were produced with the Nationwide Tours, appeared within the framework of socially realistic understanding, were expressed within the framework of original styles and naive art tendencies that included nationality and locality and were reflected in various tendencies and styles along with the changing social structure. Artists who created works in this context contributed to Turkish painting gaining a national and local identity. The thesis titled 'Village Theme in Contemporary Turkish Painting Art' conducted a literature review by investigating the evolution of Contemporary Turkish Painting Art after the founding of Sanayi-i Nefise
Mektebi (former name for school of fine arts), the sociocultural factors influencing the formation of paintings with a village theme, the artists who created works within this context, their perspectives on art, and an analysis of his village-themed works. The examined works were determined to contribute to science and art literature significantly.
Key Words: Contemporary Turkish Painting, Village Theme, Nationality-Locality