Dış ticaret işletmelerinin finansal türev ürün kullanımlarının firma performansı üzerindeki etkileri: Marmara Bölgesi araştırması
The effects of foreign trade enterprises's financial derivatives product usage on the performance of the company: A research on Marmara Region
Yazar: ÖMER OĞUZ POLAT
Danışman: DOÇ. DR. ERKUT ALTINDAĞ
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Firma performansı = Firm performance ; Marmara bölgesi = Marmara region ; Performans = Performance ; Uluslararası işletmeler = International enterprises ; Uluslararası ticaret = International trade ; Vadeli işlem piyasaları = Futures markets ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Bu çalışmada türev ürünler ve türev ürün kullanımlarına ilişkin bilgi edinilmesi ile beraber ithalat, ihracat işlemleri başta olmak üzere dış ticaret faaliyetleri gerçekleştiren işletmeler tarafından finansal türev ürünlerin kullanımı ve bu ürünlerin kullanımının işletmelerin performansına etkileri detaylı olarak incelenmeye çalışılmıştır.
Araştırmanın amacı; ilgili işletmelerin sıklıkla maruz kaldığı piyasalardaki finansal risklerden korunma amacıyla tercih ettikleri finansal türev ürün sözleşmeleri sayesinde işletme firma performansı üzerinde sağladıkları faaliyetsel üstünlüğün ölçülmesi olarak belirlenmiştir. Araştırmada, dış ticaret işletmelerinin finansal risk yönetimi yanında, türev ürün kullanımı üzerine gerçekleştirilen ölçekler ile birlikte, işletmelerinin uluslararası faaliyetleri ile mali ve büyüme performans analizi ölçekleri referans alınarak ölçekler oluşturulmuştur. Tüm bu analizler, Marmara Bölgesinde faaliyet gösteren 402 adet ithalat ihracat işletmesi üzerinde kapsamlı bir araştırma ile gerçekleştirilmiş olup uygulamada Yapısal Eşitlik Modeli ile çalışılmıştır.
Araştırmanın sonuçları olarak; dış ticaret işletmelerinin uluslararası faaliyetlerinin işletme gelirleri ve kârlılığa doğrudan ve pozitif yönlü etki ettiği görülmüştür. Buna ek olarak; firmaların türev ürün kullanımlarının; finansal risk yönetimine kısmen potansiyel fayda sağlamakta olduğu, uluslararası faaliyetlerde verimliliğe pozitif yönde ve doğrudan etkisinin kısmi olduğu, işletmenin verimliliğini etkileyerek firma performansını arttırmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, the usage of financial derivative products and the effects of the usage of these products on the firm performance of enterprises are investigated in detail.
Purpose of the research is determining the financial superiority of the related companies through financial derivative contracts; in order to hedge the financial risks in the markets in which the related companies are frequently exposed. In the reasearch; the scale was used to measure the financial and growth performance of foreign trade firms's international activities besides the financial risk management of the firms. All these analyses were carried out with a comprehensive research on 402 foreign exporters operating in Marmara Region. Structural Equation Model was worked in this application.
As a result of the research; It has been observed that the international activities of foreign trade enterprises have a direct and positive effect on business revenues and profitability. In addition; the use of derivative products of firms; It has been determined that financial risk management partially contributes to potential benefits, positive and direct effect on efficiency in international activities, and does not increase firm performance by affecting the efficiency of the enterprise.