Türkçede başlangıçtan bugüne gelecek zaman
The future tense in Turkish from beginning to today
Yazar: HÜSEYİN YILDIZ
Danışman: PROF.DR. HÜLYA KASAPOĞLU ÇENGEL
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Türk lehçelerinin Kıpçak kolunun iki önemli temsilcisi olan Kazakça veKırgızcada yaptıgımız incelemeler neticesinde görülmüstür ki, gelecek zamankavramı birden fazla ekle karsılanabilmektedir. Bu ekler ya islev olaraktamamen gelecek zaman kipine ait ekler ya da baska bir zamanı karsılayanfakat gelecek zaman islevinde de kullanılabilen kip ekleridir.Kazak ve Kırgız Türkçelerinde gelecek zaman anlamı veren eklerinbasında -A, -y / MAy eki gelmektedir. Bu ek diger lehçelerde ve zamanzaman bu iki lehçede simdiki zaman fonksiyonunda da kullanılabilmektedir.Ayrıca tur- yardımcı fiili de tarihî lehçelerde kipe dahil olup, günümüzdekısalarak ?t sekline degismistir.Bir diger gelecek zaman eki ?Ar / -MAs'tır. Genel olarak birçoklehçede genis zaman islevi üstlenen ek; Kazak ve Kırgız lehçelerindegelecek zaman kipi olarak yer almaktadır.zlerini Kuman Kıpçak Türkçesinden itibaren sürebildigimiz ?MAkçI ekide bu lehçelerde kullanılmakta ve niyet ifadeli gelecek zaman bildirmektedir.Ek Kazak Türkçesinde degiserek ?MAksI seklinde görülür.-GAnI eki ve {?A elek} yapısı gelecek zaman anlamı veren digerkullanımlardır.Sonuç olarak gelecek zaman kipi olan ya da baska bir kipe ait olupgelecek zaman anlamı verebilen birden çok yapıyı içinde barındıran Kazakçave Kırgızca; bu özellikleriyle Türkçenin ne derece zengin oldugunu ve bir ekinne kadar diger islevlerde kullanılabilecegini bir kez daha göstermektedir.Anahtar Sözcükler1. Modern Kıpçak Türkçesi2. Kazak Türkçesi3. Kırgız Türkçesi4. Gelecek Zaman

Abstract:
As a result of the research on the representative of Turkish dialect?sKiptchak section Kazakh Turkish and Kyrgyz Turkish, it is seemed that theconsept of future tense can correspand to more than one adjunct. Thisadjuncts are either belongs to future tense (mode) or corresponds to othertenses but can be used in future tense role.First of all, -A,-y /-MAy adjunct is one of the major adjuncts that givesfuture tense meaning in Kazakh and Kyrgyz Turkish. This adjuncts can alsobe used in other dialects and function as present tense in this dialects.Besides, the auxiliary of tur- is also included to mode in historical dialects andshortened to in the present tense.Moreover, another future tense adjuncts is ?Ar /-MAs. Generally, itsupports the function of present tense in various dialects, but in Kazakh andKyrgyz dialects, it takes part as future tense mode.Furthermore, the adjunct ?MAkçI, whosesigns can be seemed sincethe Kuman Kiptchak Turkish, is also used in this dialects and informs theintent expression future tense. The adjunct is changed to ?MAksI in KazakhTurkish.Lastly, -GAnI adjunct and {-A elek} structure is another usage thatgives the meaning of future tense.In conclusion Kazakh and Kyrgyz, which include lots of structure thatcan give future tense meaning, shows once more that Turkish is anextremely rich language and an adjunct can be used more than one function.Key Words1. Modern Kiptchak Turkish2. Kazakh Turkish3. Kyrgyz Turkish4. The Future Tense