Türkiye'deki Suriyeli kadınların aile planlamasına yönelik bilgi ve tutumları: Kırıkhan örneği
Knowledge and attitudes of Syrian women in Türkiye towards family planning: The Kırıkhan example
Yazar: ESRA GÖKÇE
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ KİRMAN
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Göç Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Göç, sürekliliği olan dinamik bir olgudur. Özellikle kitlesel ölçekte yapılan göçler büyük sorunları da beraberinde getirmiştir. Bu sorunlar göç konusu üzerinde araştırma yapılmasını gerekli kılmıştır. Özellikle göç eden Suriyeli kadınların yaşadıkları sağlık sorunları ayrı bir araştırma konusu olarak incelenip yaşadıkları sağlık sorunları açık bir şekilde ortaya koyulmalıdır. Araştırmanın amacı, Suriyeli kadınların aile planlamasına yönelik bilgi ve tutumlarının değerlendirmektir. Araştırma 19 Kasım 2023 ile 9 Şubat 2024 tarihleri arasında Hatay'ın Kırıkhan İlçesinde bulunan mahallerlerde yürütülmüştür. Katılımcıların araştırmaya dahil edilme kriterleri 15-50 yaşları arasında olma, Türkçe konuşma ve anlama, çalışmaya katılmayı kabul etme olarak belirlenmiştir. Yapılan nitel araştırmada kültür analizi deseni ile kartopu örnekleme yöntemi kullanılmış olup çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 40 kadın ile çalışma tamamlanmıştır. Yapılan araştırmada katılımcı kadınların evli ve doğurganlık döneminde olmalarına dikkat edilmiştir.
Veri toplama formu olarak kadınların sosyodemografik bilgilerinin yer aldığı soru formu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formu literatüre dayalı araştırmacılar tarafından hazırlanmış altı soru içermektedir. Araştırmacı tarafından Suriyeli kadınlarla bire bir ve yüz-yüze gerçekleştirilen görüşmeler kayıt altına alınmıştır. Görüşmeler yaklaşık 35-40 dakika sürmüş olup, elde edilen verilerin analizinde MAXQDA nitel veri analizi programı kullanılmıştır. Bu analizler doğrultusunda on dört kategori ve her kategoride alt kodlar elde edilmiştir.
Katılımcıların aile planlaması tutumlarını meslekleri, evlilik yaşları ve eğitim durumları etkilemektedir. Aynı zamanda katılımcı kadınların aile planlaması tutumlarını sosyodemografik özelliklerle birlikte kültür, din, ekonomi, sağlık hizmetlerine erişilebilirlik ve psikolojik faktörler gibi kategoriler de etkilemektedir. 
Bulguların sonucunda katılımcı kadınların çoğunluğunun aile planlaması hakkında bilgi sahibi oldukları saptanmıştır fakat katılımcıların yarısından fazlasının aile planlaması yöntemlerini kullanmadıkları görülmüştür. Katılımcıların çoğunluğu gebeliği önleyici yöntemlerin sağlıksız ve günah olduğu gerekçesiyle gebelikten korunmamaktadır. Aynı zamanda katılımcıların gebeliği önleyici yöntemlere yönelik yanlış bilgilerinin bulunması gebelikten korunma yöntemlerine katılım sağlamamalarına neden olmuştur. Katılımcıların kültürel açıdan kalabalık aile modelini tercih etmeleri aile planlaması tutumlarını etkilemektedir ve bu durum aile planlaması yöntemlerine katılım göstermemelerine sebep olmaktadır. Suriyeli kadınlar için kalabalık  aileler, yaşlılık sürecinde bakım hizmetlerinin karşılanabilmesi açısından değerli görülmektedir ve aile planlaması yöntemlerine katılımlarını düşürmektedir. Aynı zamanda katılımcıların eş ve aile büyükleri tarafından baskı görmesi aile planlamasına katılım oranlarını düşürmektedir. Ayrıca Suriyeli kadınların doğan çocuklar arasında cinsiyet dengesi kurma çabaları aile planlamalarını gözardı etmelerine sebep olmuştur. 
Katılımcıların yarısından az bir kısmının gebelikten korunduğu ortaya çıkmıştır. Bu grubun korunma sebebi ise daha çok ekonomik güçlüklere dayanmaktadır.

Abstract:
Migration is a dynamic phenomenon that has continuity.  Migrations, especially on a mass scale, have brought with them major problems.  These problems necessitated research on the issue of migration.  In particular, the health problems experienced by immigrant Syrian women should be examined as a separate research topic and the health problems they experience should be clearly revealed.  The purpose of this research is to evaluate Syrian women's knowledge and attitudes towards family planning.  The research was conducted in the neighborhoods in Kırıkhan District of Hatay between 19 November 2023 and 9 February 2024.  The criteria for inclusion of participants in the study were determined as being between the ages of 15-50, speaking and understanding Turkish, and agreeing to participate in the study.  In this qualitative research, the culture analysis design and snowball sampling method were used, and the study was completed with 40 women who met the inclusion criteria.  In the study, attention was paid to the fact that the participating women were married and in their reproductive period.
A questionnaire containing women's sociodemographic information and a semi-structured interview form were used as data collection forms.  The semi-structured interview form includes six questions prepared by researchers based on the literature.  One-on-one and face-to-face interviews with Syrian women were recorded by the researcher.  The interviews lasted approximately 35-40 minutes, and MAXQDA qualitative data analysis program was used to analyze the data obtained.  In line with these analyses, fourteen categories and sub-codes in each category were obtained.
The family planning attitudes of the participants are affected by their professions, marriage ages and education levels.  At the same time, family planning attitudes of participating women are affected by sociodemographic characteristics as well as categories such as culture, religion, economy, accessibility to health services and psychological factors.
As a result of the findings, it was determined that the majority of the participating women were knowledgeable about family planning, but more than half of the participants did not use family planning methods.  The majority of participants do not use contraceptive methods on the grounds that they are unhealthy and sinful.  At the same time, participants' misinformation about contraceptive methods caused them not to participate in contraceptive methods.  Participants' cultural preference for the crowded family model affects their family planning attitudes and causes them not to participate in family planning methods.  For Syrian women, crowded families are seen as valuable in terms of affording care services in old age and reduce their participation in family planning methods.  At the same time, participants' pressure from their spouses and family elders reduces their participation rates in family planning.  Additionally, Syrian women's efforts to establish gender balance among their children have led them to ignore family planning.
It was revealed that less than half of the participants were protected from pregnancy.  The reason for protecting this group is based mostly on economic difficulties.