İzmir ili Bayraklı Adalet Mahallesinde yer alan Halk Hağlığı Eğitim ve Araştırma Merkezindeki 40 yaş ve üzerindeki erkek ve kadınlarda semptomatik diz, el ve kalça osteoartrit prevalansının saptanması
The prevalance of symptomatic knee, hand and hip osteoarthritis among the population aging 40 years and older men and women in the Public Health Center of Bayraklı Adalet District of İzmir
Yazar: HİLAL YEŞİL
Danışman: PROF. DR. SİMİN HEPGÜLER
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Osteoartrit = Osteoarthritis

Özet:
Giriş ve amaç:Osteoartrit; dünyada en yaygın görülen artrit formu olup (1) 65 yaş ve üzerindeki populasyonda major özürlülük nedenleri arasındandadır (2,3). Dünya Sağlık Örgütü, OA'nın 60 yaş üzerindeki kişilerin en az % 10'da özürlülük sebebi olduğunu tahmin etmektedir (7). Birleşmiş Milletler, dünya nüfusunun, 2005 ve 2050 yılları arasında 2.5 milyara kadar artacağını, bu artışın yarısının 60 yaşın üzerindekilerde olacağını bildirmiştir. Bu veriler sonuçta, potansiyel olarak 125 milyon yeni semptomatik osteoartrit hastası olacağını göstermektedir (11,12).Türkiye'de ülke çapında yapılmış genel bir osteoartrit prevalans çalışması yoktur. İlk kez 2001 yılında da Ankara'da radyolojik kalça osteoartrit prevalansı ve daha sonra Antalya merkezinde kesitsel bir araştırma ile semptomatik diz osteoartrit ve distal interfalangeal eklem osteoartrit prevalans çalışmaları yapılmıştır.Bu çalışma, 40 yaş ve üzerindeki erkek ve kadınlarda semptomatik diz, el ve kalça osteoartrit prevalansının saptanması amacıyla planlanmıştır.Gereç ve Yöntem:Çalışma; İzmir ili Bayraklı İlçesi Adalet Mahallesinde yer alan Halk Sağlığı Eğitim ve Araştırma Merkezindeki 40 yaş ve üzerindeki erkek ve kadınlarda semptomatik diz, el ve kalça osteoartrit prevalansının saptanması için kesitsel olarak planlanmış ve Mayıs-Temmuz 2009 tarihleri arasında toplam 522 kişi taranmıştır.Araştırmada kullanılacak örnek büyüklüğü Epi Info programı ile 17682 kişilik evrenden % 3 hata payı, % 95 güven aralığı ile 522 kişi olarak hesaplanmış ve sistematik örnekleme yöntemi ile bireyler seçilmiştir.Bulgular:Tarama sonucunda, 40 yaş ve üzerindeki bireylerde semptomatik diz, el ve kalça osteoartrit prevalansları sırasıyla % 20.9, % 2.8 ve % 1.0 olarak tespit edilmiştir. Semptomatik diz osteoartrit prevalans değerinin kadınlarda % 26.6, erkeklerde % 4.7, semptomatik el osteoartrit prevalans değerinin kadınlarda % 3.8, erkeklerde % 0 olup, kadınlarda semptomatik diz osteoartriti ve semptomatik el osteoartritinin erkeklere göre anlamlı olarak (p<0.05) daha fazla olduğunu, semptomatik kalça osteoartrit prevalans değerinin kadınlarda % 0.8, erkeklerde % 1.5 olup, her iki cinsiyet arasında anlamlı fark olmadığı saptanmıştır.Çalışmamızda; yaş gruplarına göre semptomatik diz, el ve kalça osteoartrit oranlarına bakıldığında; her üç osteoartrit prevalansının da yaş ilerledikçe arttığı, araştırma grubumuzun ortalama beden kitle indeksinin; 29.6± 4.6 kg/m2 olduğu ve semptomatik diz osteoartriti gelişimi için obezite ve morbid obezitenin riski 5.8 kat arttırdığı (% 95 Güven Aralığı 2.1-16.2) görülmüştür.Eğitim seviyesi 8 yıl altında olması düşük ve 8 yıl üzerinde olması yüksek olarak kategorilendirildiğinde, semptomatik diz osteoartritli bireylerde olmayanlara göre düşük eğitim düzeyli bireylerin anlamlı olarak daha fazla olduğu, düzenli olarak namaz kılanlarda (p=0.001) ve hiç sigara içmemiş olanlarda semptomatik diz osteoartritinin anlamlı olarak (p=0.001) daha fazla olduğu, semptomatik diz osteoartriti gelişimi için işçi olanlara göre çiftçi bireylerde riskin 2.4 kat fazla olduğu ancak bu değerin semptomatik diz osteoartriti riskini önemli ölçüde arttırmadığı, ev hanımı ve memurlarda ise işçi olanlara göre semptomatik diz osteoartriti riskinde anlamlı azalma olduğu, kadın populasyonumuzda büyük oranda alafranga tuvalet kulanımı olduğu ve tuvalet tipi ile semptomatik diz ve kalça osteoartriti ile arasında bir ilişki olmadığı saptanmıştır.Sonuç:Çalışmamızda; semptomatik diz osteoartritinin tarama yapılan bölgede yaygın olduğu, semptomatik diz osteoartriti ve semptomatik el osteoartriti için kadın cinsiyet, ileri yaş, beden kitle indeksinin ? 30 kg/m2 olması, postmenapozal dönemde olmak, semptomatik diz osteoartriti için ayrıca düşük eğitim düzeyi, hiç sigara içmemiş olmak, düzenli namaz kılmak, merdiven çıkmak, işçi olmak ve fiziksel aktivite düzeyinin düşük olması risk faktörleri olarak belirlenmiştir. Bununla birlikte Türkiye'de tüm bölgeleri kapsayan, ülkemizi temsil edecek biçimde yüksek örneklem sayısına sahip, tanımlayıcı prevalans çalışmalarının yapılarak, osteoartrit ile ilgili sağlık politikasını oluşturmak mümkün olacaktır.

Abstract:
Introduction and objective:Osteoarthritis; is the most common form of arthritis (1) and a major cause of disability in people aged 65 and older (2,3). The World Health Organization estimates that osteoarthritis is the cause of disability of the 10% of people aged 60 years or over (7). In 2007, the United Nations announced that the world population would increase by 2.5 billion between 2005 and 2050. Half of the increase will be people over 60 years of age and this increase alone potentially represents 125 million new symptomatic osteoarthritis patients (11,12).There are no country wide studies about the prevalance of osteoarthritis in Turkey. The first study was made in Ankara about radiographic hip osteoarthritis prevalance in 2001 and afterwards another cross sectional study in the centre of Antalya about the prevalance of symptomatic knee osteoarthritis and distal interphalangeal joint osteoarthritis was made.We have made this study to determine the prevalance of symptomatic knee, hand and hip osteoarthritis in the population of 40 years and older aged men and women.Material and Methods:This cross sectional study was made to determine the prevalance of symptomatic knee, hand and hip osteoarthritis among the population aging 40 years and older men and women in the public health center of Bayraklı Adalet district of İzmir and 522 subjects were randomly evaluated between May-June 2009.The population of the study is 17682 and our sample size was calculated 522 by using Epi Info program. Margin of error 0.5 % and confidence internal was 95 %. Our sample group was selected by systematic random sampling.Results:In our recent study, made in the public health center of Bayraklı Adalet district of İzmir; the prevalance of symptomatic knee, hand and hip osteoarthritis of the 40 years and over aged men and women was found 20.9 %, 2.8 % and 1.0 % respectively. Symptomatic knee osteoarthritis prevelance was 26.6 % in women, 4.7 % in men, symptomatic hand osteoarthrits prevalance was 3.8 % in women and 0 % in men. Furthermore, symptomatic knee osteoarthritis and symptomatic hand osteoarthritis in women was significantly (p<0.05) higher than men. Symptomatic hip osteoarthritis prevelance value was 0.8 % in women and 1.5 % in men and there was no significant difference between two genres.In our study; we found that when symptomatic knee, hand and hip osteoarthritis rates were considered according to the age groups; it was found that in any of these three groups prevalance was elevated with age. Average body mass index was 29.6± 4.6 kg/m2 and obesity and morbid obesity was found to have a positive influence for symptomatic knee osteoarthritis increasing about 5.8 times (95 % Confidence Interval 2.1-16.2).When time of education was divided into two categories; 8 years or less and above 8 years, it was found that less educated (8 years or less) ones were significantly predominate in number among people having symptomatic knee osteoarthritis. Among people; performing namaz regularly and never-smoked people symptomatic knee osteoarthritis ratio was significantly (p=0.001) higher. The risk for symptomatic knee osteoarthritis involvement was higher in farmers for 2.4 times when compared to workers; however this value did not increase the risk for symptomatic knee osteoarthritis, additionally symptomatic knee osteoarthritis risk was significantly lower among housewifes and office workers than workers. We also found that women population were mostly using european style toilet and toilet type had no relation with symptomatic knee and hip osteoarthritis.Conclusion:We found that symptomatic knee osteoarthritis was widespread in the region we have evaluated. For symptomatic knee osteoarthritis and symptomatic hand osteoarthritis; female gender, being older, body mas index ? 30 kg/m2, being in postmenoposal stage, seperately for symptomatic knee osteoarthritis; being uneducated , being non-smoked, performing namaz regularly, climbing stairs, being worker and having a sedanter life were identified as risk factors. On the other hand a logical health policy can be made possibly; yet by performing prevalance studies consisting all the regions of Turkey, having big sample sizes enough to represent the whole population and being definitive .