Genelleştirilmiş momentler metodunun irdelenmesi ve bir uygulama
Generalized method of moments analysis and an application
Yazar: FATİH ÇATAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EROL TERZİ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İstatistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; İstatistik = Statistics
Dizin: En küçük kareler yöntemi = Least squares method ; Eğitim harcamaları = Education expenditures ; Eğitim sistemi = Education system ; Eğitim sistemi = Education system ; Okullaşma = Structure of schools ; Panel veri modelleri = Panel data models ; ÖSS = Student Selection Examination ; ÖSS puanları = Student Selection Examination points ; ÖSYM = ÖSYM ; İki aşamalı en küçük kareler = Two stage least squares

Özet:
Bu çalışmada Türkiye eğitim sistemindeki iller arasındaki farklılaşmanın Genelleştirilmiş Momentler Metodu (GMM) yardımıyla açıklanması amaçlanmaktadır.Eğitim daha dünyaya gelmeden önce anne karnında başlayan ve ömür boyu devam eden bir süreçtir. Her yeni bilgi daha önce kazanılmış bilginin üzerine inşa edilir. Bu süreçte zaman içerisindeki değişimler ve bağımlılıklar çok önem taşır.Çalışmanın ikinci bölümünde zamana göre değişen ve birden çok değişkenin analizini yapmaya imkan veren Panel Veri Analizi üzerinde durulmuştur. Panel Veri Analizinin kullanıldığı benzer çalışmalara da bu bölümde yer verilmiştir. Çalışmanın yöntem bölümünde GMM ve tahmin edicileri incelenmektedir ve bu çalışmada kullanılış amacına değinilmektedir.Çalışmanın uygulama bölümünde ise Türkiye'de 2007-2010 yılları arasında yapılan Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS) sonuçlarının GMM yöntemiyle iller bazındaki farklılıkları; demografik, ekonomik ve sosyal açıdan incelenmiş ve sonuç bölümünde aradaki farklar yorumlanmıştır.Türkiye eğitim sisteminde eğitime genel anlamıyla iş sahibi olmak amacıyla devam edilir. Her okulda eşit seviyede kalite sağlanamaması nedeniyle merkezi sınavlarla öğrenciler tercihlerine göre en iyi okullara yerleşebilmek için yarışırlar. Bu yarış üniversite giriş sınavlarına kadar devam eder. Bu çalışmada ÖSS sonuçlarının illere göre değişimleri ele alınmış ve GMM bu tür verilere başarıyla uygulanmıştır. Modelin uygulanması sonucunda Türkiye için bölge ve iller bazında eğitim başarısı için önemli sonuçlar ortaya konmuştur.Anahtar kelimeler: Panel Veri Analizi, Genelleştirilmiş Momentler Metodu, En Küçük Kareler, GMM Tahmincileri, Türkiye Eğitim Sistemi, ÖSS.

Abstract:
In this study, it is intented to explain the differentiation between cities regarding Turkish Education System by means of Generalized Method of Moments (GMM). Education is a process beginning in the womb of mother before birth and ongoing throughout life. Each new knowledge is built on previously acquired knowledge. In this process, the changes and dependencies throughout time are crucial.In the second section of the study, the panel data analysis which enables the analysis of multiple variables varying in time is emphasized. Similar studies using panel data analysis are also included in this section. In the methodology section of the study, GMM analysis and its estimators is elaborated and the purpose of usage is taken into account.In the application section of the study, the differences of University Entrance Examination?s (OSS) results on the province level between 2007-2010 in Turkey are interpreted. The differences are examined demographically, socially and economically by using the GMM estimators and the results of the study is interpreted in the conclusion section.The goal of students in Turkey is getting the necessary talents to find a job. Students compete to enter the best schools due to the presence of the inequality of education quality in schools. The race continues until the University Entrance Examination. In this study, the differences on University Entrance Examination?s (OSS) results are discussed and GMM analysis applied successfully. By the application of the model, important results for the success of education system on the basis of regions and provinces is determined.Keywords: Panel Data Analysis, GMM, The Method of Least Squares, GMM Estimators, Turkish Education System, OSS.