Türkiye'de gelir vergisinde uygulanan ayırma ilkesinin gelir dağılımı üzerine etkisi
The impact of seperation principle in Turkish income tax system on income distribution
Yazar: ERDEM UTKU EKE
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA UMUR TOSUN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Ayırma = Separation ; Gelir dağılımı = Income distribution ; Gelir vergisi = Income tax ; Türk vergi sistemi = Turkish tax system ; Vergi adaleti = Tax equity ; Vergiler = Taxes ; Ödeme gücü = Ability to pay

Özet:
Türkiye'de son haliyle 2010 yılından itibaren uygulanan ayırma ilkesi, gelir vergisi tarifesinde mükellefin vergi ödeme gücüne ulaşmada kullanılan bir tekniktir. Ücret kazançlarının ücret dışı diğer gelir unsuru kazanç ve iratlara göre farklı şekilde vergilendirilmesini ifade eden ayırma ilkesi, Türk vergi sisteminde ücret kazançları için gelir vergisi tarifesindeki matrah dilimlerini değiştirmek suretiyle uygulanmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nda ifade edilen vergi yükünün adil dağılımını sağlamak adına uygulanan ve emek faktörüne gelir vergisinde avantaj sağlayan ayırma ilkesinin, bu amaca ne kadar ulaştığı önem taşımaktadır. Bunun tespiti için bu çalışmada, vergilerin gelir dağılımına etkilerinin analizini içeren literatürdeki diğer çalışmalardan farklı olarak, doğrudan ayırma ilkesinin ücret kazançları üzerine etkisi incelenmiştir. Literatürde ayırma ilkesinin ücretliler üzerindeki etkisini inceleyen bir çalışmaya rastlanılmaması açısından farklılık arz eden bu çalışma, ücret kazancı üzerinde anayasada belirtilen vergi adaletinin gerçekte ne ölçüde sağlandığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Ücret kazançları üzerindeki gelir vergisi yükünün, ayırma ilkesi uygulaması sonucu nasıl değiştiği, TÜİK Gelir ve Yaşam Koşulları araştırması 2012 Panel Veri seti ile 2009-2012 yılları arasında uygulanan Kesit Veri Seti üzerinden incelenmiş ve gelir dağılımındaki eşitsizliği ölçen yöntemler olan yüzde paylar analizi ile gini katsayısı hesaplamak suretiyle ayırma ilkesinin etkisine bakılmıştır.

Abstract:
The final form of the seperation principle implemented in Turkey since 2010, is a technique used to achieve the ability to pay of the taxpayer on the income tax rates. The separation principle, which expresses that the wage earnings are taxed differently according to the wage and non-wage income and earnings, is applied by changing the tax base in the income tax statement for the wage gains in the Turkish tax system. To ensure the fair distribution of the tax burden expressed in the Constitution of the Republic of Turkey and the principle of separation advantage in labor factor is important how much tax revenue has reached this goal. In order to determine this, the effect of the direct separation principle on wage earnings is examined, unlike other studies in the literature which include an analysis of the effects of income on income distribution in this study. This study, which differs in the literature from the point of not finding a study that examines the effect of the separation principle on the wage, aims to reveal to what extent the tax justice stated in the Constitution on the wage ear is really achieved. How the income tax burden on the wage earnings changes the result of the application of the separation principle The TÜİK Income and Living Conditions Survey was examined through the Panel Data Set 2012 and the Cross Section Data Set applied between 2009 - 2012 and analyzed by using percent share analysis and gini indices which measures income distribution inequality.