İnsülin kullanan diyabetlilerde bireysel izlem ile diyabet kontrolü ve hipoglesimi arasındaki ilişki
The relationship between self-monitoring and diabetes control ,hypolycemia in insulin-dependet diabetics
Yazar: ÖZGÜL EROL
Danışman: Y.DOÇ.DR. ŞEYDA ÖZCAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
7. ÖZET Amaç: Çalışma, insülin kullanan diyabetli bireylerde bireysel izlem (self-monitoring) ile diyabet kontrolü arasındaki ilişkiyi incelemek ve bireysel izlemin sürdürülmesini etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak planlanmıştır. Gereç-Yöntem: Çalışma, Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde yatarak veya ayaktan tedavi gören insülin kullanan 100 diyabetli ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak, hastaların kişisel, sosyoekonomik ve hastalıkla ilgili özelliklerini değerlendirmek amacıyla hazırlanan anket formu ve Türkçe geçerlik güvenirliği yapılmış olan Diyabet Bakım Profili'nin Kontrol Problemleri ve İzleme Engelleri alt grupları kullanılmıştır. Metabolik kontrol düzeylerini değerlendirmek için açlık- tokluk kan şekeri, HbAlc, arteriyel kan basıncı, kolesterol, HDL, LDL kolesterol değerleri ve beden kitle indeksi ölçümleri alınmıştır. Bulgular ve Tartışma: 100 diyabetlinin % 23 'ü Tip 1 diyabetli, %77'si ise Tip 2 diyabetlidir. Grubun yaş ortalaması 53.40±14.19 yıldır, %86'sı 5 yıl veya daha uzun süredir diyabetlidir. Kontrol problemleri ile ilişkili sonuçlar değerlendirildiğinde; Son 1 ay içinde olguların % 46'smın hiperglisemi, %71'inin hipoglisemi semptomları hissettiği belirlenmiştir. Diyabetlilerin idrar şekeri testi yapmadıkları, % 64' ünün kan şekeri ölçüm cihazının bulunduğu ve düzenli bir program izlemeden kan şekeri testi yaptıkları saptanmıştır. % 3 7. 5 'inin kendini kötü hissettikçe kan şekeri testi yaptığı ve bu grubun büyük çoğunluğunun testi 1 kez yapıp, sonuç kötü çıkarsa tekrar ettiği ortaya çıkmıştır. Grupta bireysel izlem uygulamalarını engelleyen en önemli faktör ekonomik yetersizliktir. Olguların % 62.5 'i kan şekeri test sonuçlarını kayıt etmemektedir. Çalışmamızda son 1 yıllık sağlık algılama puanı düşük olan diyabetlilerin kontrol problemleri ve izleme engelleri ile (p^O.003, p=0.02); test sonucuna göre insülin veya hap dozunu değiştirenlerin müdahale gerektiren şiddetli hipoglisemi ile daha sık karşılaştıkları ortaya çıkmıştır (p=0.001). Sonuç: Grubumuzda yeterli bireysel izlem uygulamasının olmadığını, genellikle hipoglisemi ile sık karşılaşan diyabetlilerin kan şekeri testi yapmaya önem verdikleri ve kan şekeri testinin yapılmasına engel olabilecek faktörleri en aza indirerek daha az izleme engeline sahip oldukları görülmektedir. Bireysel izlemin öneminin kavratılması ve bireysel izlem uygulamalarının yaygınlaştırılması yönünde çalışmalar yapılmalı ve izleme engelleri azaltılmaya çalışılmalıdır. 87

Abstract:
8. SUMMARY Objective: This descriptive study was designed to evaluate the relationship between self-monitoring and diabetes control and to determine the factors that affect self- monitoring. Materials and Method: The study included 100 diabetics who were receiving inpatient or outpatient treatment. Data were collected by using a questionnaire that includes the patient's personal, socioeconomic and individual characteristics and Diabetes Care Profile's sub-groups of Control Problems and Monitoring Barriers which were made its Turkish validity and reliability tests. Measurements of fasting/nonfasting blood glucose, HbAlc, total/HDL/LDL cholesterol, arterial blood pressure and body mass index were taken to evaluate the metabolic control levels. Results and Discussion: The group including 100 diabetic patients was comprised of 23 patients with Type 1 and 77 patients with Type 2. Average age of the group was 53.40Ü4.19 years. 86% of the patients had diabetics for five or more than five years. When the outcomes related with control problems were evaluated; it was determined that 46% of the patients had hyperglycemia, 71% of them had hypoglycemia symptoms in the last month. It was determined that the diabetics didn't test urine, 64% of the group had a glucometer and tested their blood sugars without following a regular programme. 37.5% of diabetics tested their blood sugar when they get worse and majority of this group tested blood sugar once in a day, if their outcomes were abnormal, they repeated once more. Economical insufficiencies were the most important factor that prevents the self-monitoring practices in the group. In our study, it was found that the diabetics with low health perception scores encountered control problems (p=0.003) and monitoring barriers (p=0.02); according to the outcomes of the tests, those who changed insulin or pill doses encountered severe hypoglycemia that needs the treatment more frequently (p=0.001). Conclusion: It was observed that the study group had not adequate self monitoring knowledge and skills, generally diabetics who encountered hypoglycaemia frequently, gave more importance to testing blood sugar and reducing blood sugar monitoring barriers and also had less monitoring barriers. In future, the studies should be made in order to comprehend the importance of self- monitoring, to widespread the self- monitoring practices and to reduce the monitoring barriers.