Yerel sosyobilimsel konulara ilişkin geliştirilen argümantasyon tabanlı öğretim etkinliklerinin sosyobilimsel muhakeme yeteneğine etkisi: Kızılırmak deltası
The effect of argumentation-based teaching activities developed on local socioscientific issues on socioscientific reasoning ability: Kizilirmak delta
Yazar: EDANUR GÜL
Danışman: DOÇ. DR. GÜLŞAH SEZEN VEKLİ
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Kızılırmak Deltası'na yönelik argümantasyon temelli yerel sosyobilimsel öğrenme etkinlikleri tasarlamak ve bu etkinliklerin fen bilimleri öğretmen adaylarının sosyobilimsel muhakeme becerileri üzerine etkisini incelemektir. Ayrıca çalışma, argümantasyon temelli yerel SBK öğrenme etkinliklerinin uygulamasına yönelik öğretmen adaylarının görüşlerini belirlemeyi de amaçlamaktadır. 20 fen bilimleri öğretmen adayının katıldığı çalışmada, Tasarım Tabanlı Araştırma (TTA) yöntemi kullanılmıştır. Kızılırmak Deltası'na yönelik argümantasyon temelli yerel sosyobilimsel öğrenme etkinliklerinin tasarlanma sürecinde öncelikle yerel sosyobilimsel konular hakkında hem ulusal hem de uluslararası literatür incelenmiştir. İkinci aşamada Kızılırmak Deltası'na alan gezisi gerçekleştirilmiş ve burada yürütülen faaliyetler (alan gözlemi, yerel paydaşlarla görüşme, yerel haber kaynaklarını tarama vb) sonucunda yerel sosyobilimsel konu bağlamları ve öğrenme etkinliklerine rehberlik edecek bir çerçeve planı oluşturulmuştur. Daha sonrasında, belirlenen yerel bağlamlar dikkate alınarak argümantasyon temelli sosyobilimsel öğrenme etkinlikleri tasarlanmıştır. Araştırmanın verileri, Sosyobilimsel Muhakeme Yeteneği Ölçeği ve Uygulama Değerlendirme Formu kullanılarak toplanmıştır.  Son aşamada ise argümantasyon temelli yerel sosyobilimsel öğrenme etkinlikleri uygulanarak fen bilimleri öğretmen adaylarının sosyobilimsel muhakeme yetenekleri üzerine etkisi incelenmiştir. Ayrıca, uygulama değerlendirme formu aracılığı ile öğretmen adayların görüşleri belirlenmiştir. Sosyobilimsel Muhakeme Yeteneği Ölçeğinden elde edilen veriler betimsel istatistik ile Uygulama Değerlendirme Forumu'ndan elde edilen veriler ise MAXQDA programıyla detaylı bir biçimde analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda, fen bilimleri öğretmen adaylarının sosyobilimsel muhakeme yeteneklerinde uygulama sonrasında az da olsa bir artış olmakla birlikte sosyobilimsel muhakeme yeteneklerinin düşük düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Argümantasyon temelli yerel SBK öğrenme etkinliklerin fen öğrenme ortamında uygulanması, öğretmen adaylarına farklı bakış açılarını dikkate alma, problem çözme, araştırma, karar verme, eleştirel düşünme, sorgulama, sorumluluk alma ve iletişim kurma gibi becerilerini geliştirdiği belirlenmiştir.  Ayrıca, öğretmen adaylarının kendi görüşleriyle çelişen rolleri savunmaları gerektiğinde tartışmayı yönetmekte zorlandıkları tespit edilmiştir. Ek olarak, araştırma süresinin yeterli olmadığını ve öğrenme etkinliklerinde ek bilgi/kaynak olmasını dile getiren öğretmen adaylarının yeterli/güvenilir kaynak araştırması yapmadıkları ve bilimsel kaynakları kullanmayı bilmedikleri öngörülmektedir. 
Çalışmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda, yerel sosyobilimsel konuların öğretimine yönelik bazı öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to design argumentation-based local socioscientific learning activities for the Kızılırmak Delta and to examine the effects of these activities on pre-service science teachers' socioscientific reasoning skills. In addition, the study also aims to determine the views of pre-service science teachers on the implementation of argumentation-based local SBK learning activities. 20 pre-service science teachers participated in the study in which Design-Based Research (DBR) method was used. In the process of designing argumentation-based local socioscientific learning activities for the Kızılırmak Delta, firstly, both national and international literature on local socioscientific issues were analysed. In the second stage, a field trip was made to the Kızılırmak Delta and as a result of the activities carried out there (field observation, interviews with local stakeholders, scanning local news sources, etc.), local socioscientific issue contexts and a framework plan to guide the learning activities were created. Afterwards, argumentation-based socioscientific learning activities were designed by taking into account the local contexts identified. The data of the study were collected using the Socioscientific Reasoning Ability Scale and Application Evaluation Form.  In the last stage, argumentation-based local socioscientific learning activities were implemented and their effects on pre-service science teachers' socioscientific reasoning abilities were analysed. In addition, the opinions of the pre-service science teachers were determined through the implementation evaluation form. The data obtained from the Socioscientific Reasoning Ability Scale were analysed using descriptive statistics and the data obtained from the Application Evaluation Forum were analysed in detail using MAXQDA software. As a result of the study, although there was a slight increase in pre-service science teachers' socioscientific reasoning skills after the implementation, it was determined that their socioscientific reasoning skills were at a low level. It was determined that the implementation of argumentation-based local SBK learning activities in science learning environment improved pre-service science teachers' skills such as considering different perspectives, problem solving, research, decision making, critical thinking, questioning, taking responsibility and communicating.  In addition, it was found that pre-service teachers had difficulty in managing the discussion when they had to defend roles that contradicted their own views. In addition, it is predicted that the pre-service teachers who stated that the research time was not sufficient and that they needed additional information/sources in learning activities did not conduct sufficient/reliable source research and did not know how to use scientific resources. 
In line with the results obtained from the study, some suggestions for teaching local socioscientific issues were presented.