Kıbrıs'ta yetişen Acanthoprasium integrifolium (BENTH.) ryding ve ballota nigra subsp. ruderalis (SW.) briq. türleri üzerinde farmasötik botanik araştırmalar
The pharmaceutical botanical investigations on the species acanthoprasium integrifolium (BENTH.) ryding and ballota nigra subsp ruderalis (SW.) briq. growing in cyprus
Yazar: AYDAN FINDIK
Danışman: PROF. DR. AYLA KAYA
Anadolu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Botanik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Botanik = Botany ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Acanthoprasium integrifolium = Acanthoprasium integrifolium ; Kıbrıs = Cyprus

Özet:
Bu çalışmada Lamiaceae familyasına ait Kıbrıs'ta yetişen Ballota nigra subsp. ruderalis alttürü ve Acanthoprasium integrifolium endemik türü farmasötik botanik yönden araştırılmış, türlerin morfolojik, anatomik, tüy yapısı, palinolojik ve kimyasal (uçucu yağ, antioksidan aktivitesi ve fenolik bileşikler) özellikleri ayrıntılı olarak ortaya konmuştur.
Morfolojik çalışmalarda türlerin ayrıntılı deskripsiyonları verilmiş, çizim ve fotoğraflarla desteklenmiştir. Tüy morfolojisi için SEM'de ayrıntılı inceleme yapılmış, tüylerin vejetatif ve generatif organlardaki yapısı ve dağılımı verilmiştir. Anatomik çalışmalarda ise gövdeden enine, yapraktan ise enine ve yüzeysel kesitler alınarak anatomik yapıları aydınlatılmıştır. Polen morfolojisi için SEM'de örneklerin fotoğrafları çekilmiş ve palinolojik özellikleri belirtilmiştir. Kimyasal çalışmalarda türlerin uçucu yağları GK ve GK/KS yöntemi ile analiz edilmiştir. A. integrifolium için bisiklogermakren (%16,3), β-karyofilen (%15,0) ve germakren D (%8,4), B. nigra subsp. ruderalis için ise germakren D (%16,7), (Z)-β-farnesen (%16,6) ve β-karyofilen (%15,7) ana bileşenler olarak bulunmuştur. Ayrıca türlerin 1,1-difenil-2-pikrilhidrazil radikalini (DPPH●) süpürücü etki tayini ve 2,2'-azino-bis-3-etilbenzotiazolin-6-sülfonik asit radikal katyonu (ABTS●+) süpürücü etki ile antioksidan özelliği, yüksek basınçlı sıvı kromatografisi (HPLC) ile fenolik bileşikleri araştırılmıştır. Kimyasal sonuçlara göre A. integrifolium'un antioksidan aktivitesi ve toplam fenolik madde miktarı B. nigra subsp. ruderalis'ten daha fazladır.
Anahtar Sözcükler: Acanthoprasium integrifolium, Ballota nigra subsp. ruderalis,  Kimyasal                    Morfoloji, Anatomi, .

Abstract:
In this study, Ballota nigra subsp. ruderalis subspecies and Acanthoprasium integrifolium endemic species growing in Cyprus (Lamiaceae) are investigated in aspects of pharmaceutical botany, morphological, anatomical, trichomes, palynological and chemical (essential oil, antioxidant activity and phenolic compounds) characteristics of these species presented in detail. Morphological studies have given detailed descriptions of the species, supported by drawings and photographs. Detailed examination was made in SEM for trichomes morphology, and the structure and distribution of the trichomes in vegetative and generative organs were given. In anatomic studies, cross-section from the stem and transverse and superficial sections from the leaf were taken and anatomical structures were illuminated. In the palynological studies, samples were photographed on SEM and their palynological properties were determined. In chemical studies, essential oils of the species were analyzed by GC and GC/MS method. Bicyclogermacrene (16,3%), β-caryophyllene (15,0%) and germacrene D (8,4%) for A. integrifolium, germacrene D (16,7%), (Z)-β-farnesene (16,6%) and β-caryophyllene (15,7%) for B. nigra subsp. ruderalis were found as the main components. In addition, of the species 1,1-diphenyl-2-picrilhydrazil radical (DPPH●) scavenging effect determination and 2,2'-azino-bis-3-ethylbenzothiazoline-6-sulfonic acid radical cation (ABTS●+) scavenging effect, antioxidant properties, phenolic compounds by high pressure liquid chromatography (HPLC) were investigated. According to chemical results, the antioxidant activity and total phenolic substance amount of A. integrifolium is more than B. nigra subsp. ruderalis. 
Keywords: Acanthoprasium integrifolium, Ballota nigra subsp. ruderalis, Morphology, Anatomy, Chemical.