Radikal dini gruplara katılımın  psiko-sosyal analizi
The psycho-social analysis of attendance to radical religious groups
Yazar: İBRAHİM YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVDE DÜZGÜNER
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Din = Religion ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Din psikolojisi = Religious psychology ; Dini gruplar = Religious groups ; Fundamentalizm = Fundamentalism ; Psikososyal nedenler = Psychosocial causes ; Radikalleşme = Radicalism

Özet:
Son yıllarda dünya gündeminde adından sıklıkla söz edilen radikal dini gruplar, birden bire ortaya çıkan yapılar değillerdir. Hristiyanlık, Yahudilik, İslam ve Hinduizm dinlerinde radikal gruplar mevcuttur. Temel hedefleri dinin ilk geldiği dönemdeki haline dönmesini sağlamak olan radikal gruplar, bu amacı gerçekleştirmek için farklı yöntemler seçmişlerdir. Bu yöntemler temel olarak şiddeti tercih etmek veya şiddeti reddetmek olarak ikiye ayrılmaktadır. Radikal grupların ortaya çıkmasında ve bireylerin radikal gruplara katılmasında toplumsal adaletsizlik, ekonomik sorunlar, sosyal sorunlar, şehirleşme ve toplumsal kimlik arayışı gibi çeşitli etkenler bulunmaktadır.  
Bu çalışmada, Türkiye'de legal olarak vakıf ve dernek çatısı altında faaliyetlerini sürdüren ve şiddeti yöntem olarak kabul etmediklerini iddia eden gruplar esas alınmıştır. Araştırmamızda, yalnızca fikri olarak radikal düşünceye sahip olan gruplara katılıp ayrılan 42 bireyin bu radikal gruplara katılma ve ayrılma kararlarının ardındaki psikososyal süreçler incelenmiştir. Ayrıca gruba katıldıktan ve ayrıldıktan sonra bireylerin çevre ile ilişkilerinin durumu, yaşadıkları manevi değişim, dini uygulamalardaki değişim ve dine bakış konusundaki değişim gibi hususlar irdelenmiştir. Araştırmada yöntem olarak nitel yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın deseni olarak fenomonoloji/olgu bilim deseni tercih edilmiştir. Araştırmada elde edilen veriler içerik analizi tekniği kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışmada elde edilen bulgulara uygulanan içerik analizi sonucunda bireylerin radikal dini gruplara katılımında arayış süreci, boşluk hissi, kendini düzeltme isteği, dini öğrenme isteği ve dini yaşama isteği gibi sebeplerin ön plana çıktığı görülmüştür. Elde edilen tüm verilere uygulanan içerik analizi sonucuna göre bireylerin radikal dini gruplara katılma ve radikal dini gruplardan ayrılma kararlarının psikolojik temelleri olduğu tespit edilmiştir

Abstract:
Recently, radical religious groups have become the main topic in the world agenda  they have not come from nowhere. There are radical groups in Christianity, Judaism, Islam and Hinduism. On the purpose of rebuilding religion to its first state the radical groups adopt several methods. These methods are mainly divided into two groups as preference of violence or rejection of violence. There are a number of factors in the emergence of radical groups and participation of individuals  to radical groups such as social injustice, economic problems, social problems, urbanization and the search for meaning and social identity. 
This study investigates psycho-social processes behind the decision to join and to leave these radical groups.  42 individuals were interviewed from legal radical religious groups that continue their activities under the roof of foundations and associations in Turkey. These groups also claim that they  are against to violence. .  this study investigates the changings of social relitionships, spiritual transformation and religious practices of the participants during their attendece to gropus and leaving, them. Qualitative method was used in the study. The phenomenon/case science pattern was chosen as the pattern of the study. The data was collected via taking notes and content analysis were conducted to it.. As a result of this analysis it iş founded that the reasons for participation  to radical religious groups  are the search a meaning, desire to correct oneself, desire to learn religion and desire to live religious life.  Depending on the results of content analysis applied to whole data , it can be said that the decisions of individuals to join radical religious groups and to leave  them  have psychological background