Kadınların HPV ve serviks kanseri hakkındaki bilgi düzeyi, erken tanı yöntemlerine ilişkin davranışları ve tarama sonuçlarının incelenmesi
Women's level of knowledge about HPV and cervical cancer, their behavior related to EARLY diagnosis methods and the analysis of screening results
Yazar: HİLAL TÜZÜN
Danışman: DOÇ. DR. AYTEN DİNÇ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Erken teşhis = Early diagnosis ; Kadınlar = Women ; Papillomavirüsler = Papillomaviridae ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis testleri = Diagnostic tests ; Uterin servikal hastalıklar = Uterine cervical diseases ; Uterin servikal neoplazmlar = Uterine cervical neoplasms

Özet:
Bu araştırma kadınların Human Papilloma Virüs (HPV) ve serviks kanseri hakkındaki bilgi düzeyi, erken tanı yöntemlerine ilişkin davranışları ve tarama sonuçlarını incelemek amacı ile yapıldı. Tanımlayıcı tipteki araştırma, gerekli etik onay ve kurum izni alındıktan sonra, Kasım 2018-Eylül 2020 tarihleri arasında Çanakkale 100. Yıl Aile Sağlığı Merkezi'nde 350 kadın ile yüz yüze görüşme tekniği ile gerçekleştirildi. Veri toplama aracı olarak "Anket Formu" ve "Servikal Kanserin Erken Tanısına Yönelik Tutum Ölçeği (SKETTÖ)" kullanıldı. Verileri analiz etmede tanımlayıcı analizler, ki-kare, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve bağımsız gruplar T testi ile karşılaştırıldı. Kadınların yaş ortalaması 45,7±10'dur. Katılımcıların sadece %12,9'unun HPV hakkında, %33,7'sinin servikal kanser tarama testi hakkında bilgi sahibi olduğu tespit edildi.  HPV hakkında bilgi sahibi olma ve tarama testi yaptırmasında kadınların eğitim ve meslek durumlarının etkili olduğu saptandı (p<0,005). Kadınların servikal kanserin erken tanısına yönelik algılarının yüksek olduğu (102,6±7,8), yine algılanan yarar (25,1±3,0), ciddiyet (29,1±3,8) ve duyarlılık (30,0±3,9) algılarının yüksek, engel algılarının (18,3±3,7) ise düşük olduğu saptandı. Kadınların yaş, eğitim, meslek, sigara kullanımı, doğum sayısı, menopoz durumu, HPV aşısı hakkında bilgi durumu ile jinekolojik muayene olma ve serviks kanseri tarama testlerini yaptırma durumlarının hem algılanan yarar hem de engel algıları üzerinde etkili olduğu, ayrıca serviks kanseri tarama testi yaptırma durumlarının kadınların duyarlılık ve ciddiyet algılarını da etkilediği tespit edildi. Kadınların %34,3'ü servikal tarama testi yaptırırken, HPV testi pozitif çıkan 8 kadının yarısında (%50) HPV tip 16 saptandı. Sağlık çalışanlarının etkin eğitim programları uygulayarak servikal kanserden korunma ve taramaya yönelik farkındalık artırılmalıdır.

Abstract:
This study aims at investigating the women's level of knowledge about Human Papillomavirus (HPV) and cervical cancer, their behavior related to early diagnosis methods, and screening results. This descriptive study was conducted with 350 women by face-to-face interview technique at Çanakkale 100. Yıl Family Health Center between November 2018-September 2020, after obtaining the necessary ethical approval and institutional permission. The data were collected using the ''Questionnaire Form'' and ''Attitude Scale for Early Diagnosis of Cervical Cancer (ASEDCC)''. Descriptive analyses were compared with chi-square, one-way analysis of variance (ANOVA), and independent samples t-test to analyze the data. The average age of the women was 45.7±10. It was determined that only 12.9% of the participants knew about HPV and 33.7% about cervical cancer screening tests.  It was found that the educational and occupational status of women were effective in having knowledge about HPV and taking a screening test (p<0,005). it was detected that women's perception of early diagnosis of cervical cancer is high (102.6±7.8), as well as their perceived benefit (25.1±3.0), severity (29.1±3.8), and sensitivity (30.0±3.9), however, their perceptual barriers (18.3±3.7) are low. It was found that age, education, occupation, smoking, number of births, menopause status, knowledge about the HPV vaccine, gynecological examination, and cervical cancer screening tests of women are effective on both perceived benefit and perceptual barriers, in addition, whether they took a cervical cancer screening test or not are also effective on women's perceptions of sensitivity and seriousness. It was determined that 34,3 % of the women had cervical screening tests and half (50%) of 8 women, whose HPV tests were positive, had HPV 16. Women's awareness of cervical cancer prevention and screening test should be expanded by healthcare professionals with effective training programs.