Çağdaş Türk seramik sanatı içinde İzmirli ilk seramik sanatçılarının yeri
First ceramic artists from İzmir in contemporary Turkish ceramic art
Yazar: GÜL ERBAY
Danışman: PROF. DR. İNCİ KUYULU ERSOY
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Sanat Tarihi = Art History

Özet:
1970'li yılların başına kadar, Ege Havzası 'nda, geleneksel anlamda yapılan çömlekçilik, antik dönemlere kadar inmektedir. Memenen ve Kınık'taki atölyeler Osmanlı'dan beri bölgenin ihtiyaçlarına cevap vermiştir. İzmir'de seramik eğitimi, 1970'li yıllarda İzmir Resim Heykel Müzesi'nde Turgut Pura'nın açtığı kurslarla başlamıştır. Akademik anlamda okullulaşma, 1980'li yıllarda Dokuz Eylül Üniversitesi 'nde Geleneksel Türk El Sanatları ve Seramik Bölümleri'nin açılması ile olmuştur. Ayrıca Resim Heykel Müzesi, Adnan Franko Sanat Galerisi, Rotary Altın Testi Yarışması İzmir'deki seramik sanatına destek vermiştir. 1960Tı yıllarda, İstanbul'da yetişen isimlerden dört sanatçı, 1970'li yıllarda İzmir'e gelmişler, İzmir'de çağdaş seramik sanatının temellerim atmışlardır. Bu sanatçılar; Mustafa Tunçalp, Mehmet Tüzüm Kızılcan, Bingül Başarır ve Sevim Çizer'dir. Mustafa Tunçalp 'in eserlerinde, yumuşak hatlar, yuvarlak çizgiler mevcuttur. En karakteristik teması kuşlardır. Tüzüm Kızılcan'da, keskin köşeli hatlar yer alır. Anlatmaya çalıştıklarını sembollerle aktarır. Bingül Başarır' da, dokuyu araştıran bir kimlik göze çarpar. Geri dönüşüm malzemenin sanat eserine dönüştürülmesini, seramik sanatında yeni bir sav olarak ortaya atmıştır. Seramik ve cam malzemeyi bir arada kullanmıştır. Sevim Çizer, Dokuz Eylül Üniversitesi'nde Seramik Ana Sanat Dalı Bölümü'nü kurmuştur. Eserlerinde daima Anadolu Uygarlıkları 'nın etkisi sezilebilir. İstanbul'da Füreya Koral ve Sadi Diren'in özel atölye kavramım Türkiye'ye getirmeleri ve çağdaş anlamda sanat eğitimi vermeye başlamaları gibi, bu dört sanatçı da, benzer mücadeleleri vermişler, İzmir'de çağdaş seramik sanatının öncüleri olmuşlardır. Genç kuşaklara bu sanatı daha rahat uygulayabilecekleri alanlar yaratmışlardır. Bu atölyelerden yetişen öğrenciler, kendi özel atölyelerini kurmuş, bazıları yurt genelinde açılan fabrikalarda görev almış, bazıları da güzel sanatlar eğitimi veren kurumlarda eğitimci rolünü üstlenmişlerdir. Bu dört sanatçı, Çağdaş Türk seramik sanatı içindeki yerlerine imzalarım atmışlardır.

Abstract:
Traditional pottery made in Aegean Basin up to the 1970' s has started in ancient eras. Workshops in Menemen and Kınık have supplied the demands of the region. Education in ceramics started in 1970' s with courses initiated by Turgut Pura at the Museum of Paintings and Sculptures in Izmir. Accreditation was achieved in 1980's when the Traditional Hand Made Arts and Ceramics Department opened at the Dokuz Eylül University. In addition, the Museum of Paintings and Sculptures, Adnan Franko Art Gallery and The Rotary Golden Jug Competition gave support to ceramic arts in Izmir. Four of the artists who trained in Istanbul in the 1960's moved in the 1970's and established contemporary ceramic arts in Izmir. These are Mustafa Tunçalp, Mehmet Tüzüm Kızılcan, Bingül Başarır and Sevim Çizer. The work of Mustafa Tunçalp contains soft contours and round boundaries. The most characteristic themes are birds. Sharp-edged contours exist in Tüzüm Kızılcan's work. Ideas are expressed via symbols. A texture-exploring identity is seen in Bingül Başarır. She propositioned to use recycled materials in ceramic arts. She used ceramics and glass together. Sevim Çizer founded the Ceramic Arts Department at the Dokuz Eylül University. Influence of Anatolian Cultures can be seen in her works. Similarly as Füreya Koral and Sadi Diren who brought the idea of private workshops and started contemporary art education in Turkey, these four artists struggled as well and became pioneers of contemporary ceramic in Izmir. These four artists have signed their names in Contemporary Turkish Ceramic Arts.