Hitit antlaşma metinlerinin şekil ve muhteva açısından incelenmesi
Analysis of Hittite treaty texts in terms of form and content
Yazar: MERYEM BİLGİN
Danışman: PROF. DR. EKREM MEMİŞ
Sinop Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tarih = History
Dizin: Anlaşmalar = Agreements ; Diplomasi = Diplomacy ; Eski Anadolu = Old Anatolian ; Hitit Devleti = Hittite Government ; Hitit metinleri = Hittite texts ; Hititler = Hittites

Özet:
Bu tez çalışması Hitit Devleti'nin Antlaşma Metinleri temel alınarak hazırlanmıştır. Çalışmada öncelikle adı geçen antlaşmalara yön veren Hitit Devleti siyasi olaylarına yer verilmiştir. Hitit Devleti yaklaşık olarak M.Ö. 1650-M.Ö.1200 tarihleri arasında yaşadığı dönemde Anadolu topraklarına hâkim olmuştur. Geçen bu sürede pek çok devlet ve beyliği hâkimiyet altına almıştır. Hâkimiyet altına aldığı devlet ve beyliklerin yanında çağdaşı olduğu beylik ve devletlerle de ilişkiler kurmuştur. Bu devletlerin başında Kizzuvatna, Tarhuntaşşa, Arzava, Hayaşa ve Ugarit gibi devletler gelmektedir. Bunların dışında uydu devletçiklerle de ilişkiler kurulmuştur.
Uluslararası alanda oluşan diplomasi trafiğinin en önemli parçasını devletlerarası yapılan antlaşmalar oluşturur. Çalışmada Hitit Devleti'nin diğer devletlere gönderdiği mektuplar ve antlaşmalar sayesinde dönem hakkında değerlendirme yapılmıştır. Çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Hitit Devleti hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde ise Hitit Devleti'nin yapmış olduğu antlaşma metinlerinin şekil ve içerik açısından durumu ele alınmıştır. Ana bölüm Hitit Antlaşma Metinleri olup adı geçen antlaşmaları doğru değerlendirmek adına Hitit Devleti'nin durumu ele alınmıştır. Çalışma Hitit Devleti Antlaşma metinlerinin hem içerik hem de şekil olarak değerlendirilmesi yaparak bilim dünyasına katkı sağlanmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Hitit Devleti, antlaşma, diplomasi, Anadolu

Abstract:
This thesis study was prepared on the basis of the Treaty Texts of the Hittite State.
In the study, first of all, the political events of the Hittite State that shaped the mentioned treaties were included. The Hittite State dominated Anatolia  territory during the period when it lived approximately between 1650 BC and 1200 BC. During this period, it dominated many states and principalities. In addition to the states and principalities it dominated, it also established relations with the principalities and states which it was contemporary with them. States such as Kizzuvatna, Tarhuntassha, Arzava, Hayasha and Ugarit are at the top of these states. Apart from these, relations with satellite states have also been established.
Treaties between states constitute the most important part of the diplomatic traffic that occurs in the international arena. In the study, an evaluation was made about the period thanks to the letters and treaties sent by the Hittite State to other states. The study account for two parts. In the first part, information about the Hittite Empire is given. In the second part, the situation of the treaty texts made by the Hittite State in terms of form and content is discussed. The main part is the Hittite Treaty Texts, in order to evaluate the mentioned treaties correctly, the situation of the Hittite State has been discussed. In the study, it was tried to contribute to the world of science by evaluating the Hittite State Treaty texts both in terms of content and form.

Keywords: Hittite State, treaty, diplomacy, Anatolia