Çölyak hastalarında kemik dışı D vitamini düzeyinin otoimmun tiroiditis ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of relationship between non-bone vitamin D levels and autoimmune thyroiditis i̇n celiac patients
Yazar: AHMAD GHAZAL
Danışman: PROF. DR. SABAHATTİN MUHTAROĞLU
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya (Tıp) Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Bu çalışmada Çölyak hastalığı ile kemik dışı D vitamini düzeyinin otoimmun tiroidit ile ilişkisi incelendi. Çalışma grubu 56 çölyak hastasından ve 26 sağlıklı kişiden oluştu.
Çalışma gruplarında alınan tam kan örneklerinde: rutin biyokimya parametreleri (paratiroid bezi hormonları ( PTH ) , kalsiyum (ca) , fosfor(p) , tiroid bezi hormonları( TSH, T4) ve AntiTPO ) analizleri yapıldı . Ayrıca , serum 25 (OH) D ve Çölyak antikorları ( Anti-doku transglütaminazı (IgA) , Anti-Gliadin antikoru (IgA) ve (IgG) ) ELISA yöntemi ile tayin edilmiştir .
Çalışmaya dahil edilen katılımcılar demografik özellikleri; cinsiyet, yaş, boy, kilo, vücut kitle indeksi ile ilgili bilgiler kaydedildi. Ayrıca, diyete uyum durumuna göre çölyak hastaları iki grubuna ayırmıştır ( %71.4' ünün diyetine uyduğu, %28.5'inin uymadığı belirlendi ). Glutensiz diyet programına uyum gösteren hastalarda AGA-IgA, AGA-IgG ve TG-IgA düzeyleri (p<0.001) ve TSH değerleri (p=0.006) diyet uymayana göre daha düşüktü ve D vitamini düzeylerinin anlamlı yüksek olduğu tespit edildi (p=0.007) Antikor düzeyi yükseldikçe D vitamini düzeyleri düşmesine rağmen gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık tespit edilemedi .
D vitamin düzeyleri ile kemik ile ilgili değişkenlerin elimine edilmesi için PTH , Ca, ve P düzeyleri incelendi . PTH, kalsiyum ve fosfor değerleri bakımından çalışma grupları arasında istatistiksel olarak fark olmadığı belirlendi (p>0.05).
Çölyak antikorları ve D vitamini düzeylerinin tiroid antikorleri ile ilişkisi de incelendi. ATPO ve TSH düzeyleri, kontrol grubuna göre Çölyak hastalarında istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu ,ancak T4 değerleri istatistiksel olarak fark olmadığı belirlendi (p>0.05) . Logistik regresyon analizinde, TSH'ın çölyak hastalığı için bağımsız bir risk faktörü olduğu ve TSH yüksekliğinin hastalık riskini artırdığı tespit edildi.
Çölyak hastalığına bağlı gelişebilecek otoimmun hastalıkların tiroiditis gibi gerekli testleri erken yapılması gerekmektedır. Ayrıca, rutinde D vitamini ölçümünün ve gerektiğinde D vitamini takviyesinin bu hastalarda inflamasyonu azaltarak komplikasyonları önlemede yararlı olabileceği söylenebilir.

Abstract:
In this study, the relationship between celiac disease and non-bone vitamin D levels with autoimmune thyroiditis was examined.
The study group consisted of 56 celiac patients and 26 healthy people. In whole blood samples taken in the study groups: routine biochemistry parameters (parathyroid gland hormones ( PTH ) , calcium (ca) , phosphorus(p) , thyroid gland hormones( TSH, T4) and AntiTPO ) were analyzed . In addition , serum 25 (OH) D and celiac antibodies ( Anti-tissue transglutaminase (IGA), Anti-Gliadin antibody (IGA) and (IgG) ) were determined by ELISA method .
Participants in the study were divided into patients and control groups, and all informations about their demographic characteristics; gender, age, height, weight, body mass index was recorded. In addition, celiac patients were divided into two groups according to their dietary compliance status (71.4% followed gluten-free diet, 28.5% did not ). AGA -IGA, AGA-IgG and TG-IgA levels (p<0.001) and TSH values (p=0.006) in patients who adapted to the gluten-free diet program were lower than those who did not follow the diet, and vitamin D levels were found to be significantly higher too (p=0.007). Although vitamin D levels decreased as antibody levels increased, no statistically significant differences were found between the groups .
PTH , Ca, and P levels were studied to eliminate bone-related variables with vitamin D levels . It was determined that there was no statistical difference between the study groups in terms of PTH, calcium and phosphorus values (p>0.05).
The Association of celiac antibodies and vitamin D levels with thyroid antibodies was also studied. ATPO and TSH levels were statistically significantly higher in celiac patients compared to the control group, but T4 values were statistically no difference (p>0.05) . In logistic regression analysis, it was determined that TSH is an independent risk factor for celiac disease, and that TSH height increases the risk of the disease.
Autoimmune diseases that may develop due to celiac disease, such as thyroiditis, need to be tested early. It can also be said that routine vitamin D measurement and vitamin D supplementation when necessary can be useful in preventing complications by reducing inflammation in these patients.