Yazma öncesi etkinliklerinin yazma motivasyonuna ve yazma başarısına etkisi
Effect of pre-writing activities on writing motivation and writing success
Yazar: METİN ERBİLEN
Danışman: PROF. DR. MEHMET TEMİZKAN
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Motivasyon = Motivation ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Yazma aktivitesi = Writing activity ; Yazma başarısı = Writing success ; Yazma becerisi = Writing skills ; Yazı yazmak = Write

Özet:
Bu araştırmanın amacı yazma öncesinde uygulanan etkinliklerin ortaokul öğrencilerinin yazma motivasyonları ve yazma başarıları üzerindeki etkisini tespit etmektir. Deney öncesi giriş davranışlarıyla deney sonrası davranışları karşılaştırmak amaçlandığı için araştırmada ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel model kullanılmıştır. Bu bağlamda beyin fırtınası, kelime ağı oluşturma, kavram haritaları, soru-cevap, tartışma, örnek metin, problem çözme, balık kılçığı, drama, görsellerden yararlanma, müzik dinletme, video izletme, gazete kupürleri ve ilanlar, listeleme, küpleştirme etkinlikleri üçerli gruplar oluşturularak toplam 5 grup hâlinde uygulanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu Gaziantep il merkezinden iki okulun 8. sınıf düzeyindeki 10 şubesinden (5 şube deney grubu, 5 şube kontrol grubu) oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen "Yazma Motivasyonu Ölçeği" ve "Yazılı Anlatımda Planlama Becerisine Yönelik Çözümleyici Puanlama Anahtarı" kullanılmıştır. Yazma Motivasyonu Ölçeği hedef, tutum, öz yeterlik, öz düzenleme, yükleme (sebep bulma), çaba, kaygı olmak üzere 7 boyut ve 37 maddeden oluşmaktadır. Ölçeğin geçerliliği uzman görüşü ve faktör analizi ile sağlanmıştır. Ölçeğin güvenilirliği için güvenilirlik analizi yapılmış ve cronbach alfa katsayısı ,80 olarak tespit edilmiştir. Yazılı Anlatım Becerisine Yönelik Çözümleyici Puanlama Anahtarı başlık, konu, ana ve yardımcı düşünceler, anlatım biçimleri ve düşünceyi geliştirme yolları, giriş, gelişme, sonuç olmak üzere toplam 7 boyuttan ve çok iyi (5), iyi (4), orta (3), yetersiz (2), çok yetersiz (1) şeklinde 5 derecelendirme aralığından oluşmaktadır.
Araştırma sonucunda deney grubu öğrencilerinin yazma başarılarına ilişkin ön test-son test ortalamaları arasında anlamlı farklılık ortaya çıkarken kontrol grubu öğrencilerinin yazma başarılarına ilişkin ön test-son test ortalamaları arasında anlamlı farklılık görülmemiştir. Bunun yanında hem deney grubu öğrencilerinin hem kontrol grubu öğrencilerinin yazma motivasyonlarına ilişkin ön test-son test ortalamaları arasında olumlu yönde anlamlı farklılık görülmemiştir. Bu sonuç yazma öncesi etkinliklerle yapılan yazma çalışmalarının öğrencilerin yazma başarısını artırdığını ancak öğrencilerin yazma motivasyonunu artırmada etkili olmadığını gösterir. "Video izletme, gazete kupürleri, kavram haritası" öğrencilerin yazma başarısını en çok artıran yöntem ve teknikler olarak karşımıza çıkarken "tartışma, listeleme, balık kılçığı" yazma motivasyonunu anlamlı bir oranda olmasa da artıran yöntem ve teknikler olmuşlardır. Öğrencilerin yazma başarısını artırmak için görsel temelli yöntem ve tekniklerin daha sık kullanılması önerilirken yazma motivasyonunu artırmak için daha uzun süreli çalışmaların gerekliliği vurgulanmıştır.

Abstract:
Purpose of the study is to determine the effect of applied pre-writing activities on secondary school students' writing motivation and writing success. Because of aiming to compare the basic behaviors of before experiment with the ones of after experiment, pretest posttest control group quasi-experimental model is used in the study. In this context, brainstorming, clustering, concept maps, question-answer, discussion, sample text, problem solving, fishbone, drama, visuals, music listening, videos, newspaper clippings and advertisements, listing, cubing activities are apllied to total 5 groups with groups of three students. The study groups consist of ten classes (experiment groups of 5 classes, control groups of 5 classes) of 8th grade students of two schools in Gaziantep Province. "Scale of Writing Motivation" and " Rubric of Analysing Planning Skills in Writing Expression" developed by the researcher are used to collect data. Scale of writing motivation consists of 7 dimensions as objective, attitude, self-efficacy, self regulation, attribution (finding reason), effort, anxiety and 37 items. Scale validity was ensured with expert opinion and factor analysis. For scale reliability, reliability analysis was applied and cronbach alpha coefficient was found as ,80. Rubric of analysing planning skills in writing expression consisted of 7 dimensions as title, topic, main idea and supporting details, phrasology and ways of the improving the idea, introduction, body, and conclusion, and Items were ranked as very good (5), good (4), moderate (3), poor (2), very poor (1)  in 5 point likert scale.
While writing skills of students in experiment group show a significant difference between the pretest and posttest, writing skills of students in control group did not show a significant difference between the pretest and posttest. However, averages of pretest-posttest of both experimental group and control group did not showed a significant difference. This result emerged that pre-writing activities increased students writing success but they were not effective in increasing their writing motivation. While "videos, newspaper clippings, concept map" were the techniques and methods which increase students' motivation the most, "discussion, listing, fishbone" did not increase motivation significantly, yet they increased the motivation. As it is recommended that visual based techniques and methods must be used more frequently to increase students' wiriting success, that teachers need long term activities to increase writing motivation is emphasized.