Çözücü prosesi ile pamuk ve haşhaş saplarınının özütlenmesi ve fitokimyasal olarak karşılaştırılmalı analizlerinin yapılması
Solvent extraction and comparative phytochemical analysis of cotton and opium poppy stalks
Yazar: MAHMUT ÇOPUROĞLU
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA CENGİZ ; DOÇ. DR. BİROL ÜNER
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmada, haşhaş (Papaver somniferum) ve pamuk (Gossypium  sp.) sapları çözücü özütlerinin (etil asetat, metil alkol ve su) antioksidan aktiviteleri araştırılmıştır. Antioksidan aktivite, radikal süpürüm aktivite (DPPH ve ABTS), indirgeme gücü (CUPRAC ve FRAP), fosfomolibdenyum yöntemiyle toplam antioksidan aktivite ve metal şelatlama kapasitesi testleri gibi farklı testler kullanılarak belirlendi. Özütlerdeki toplam fenolik ve flavonoid bileşik miktarları spektrofotometrik olarak tespit edildi. Ayrıca özütlerin fenolik bileşik miktarları RP-HPLC ile de karakterize edildi.
Pamuk sapı özütlerinin antioksidan aktivitesi tüm testler için haşhaş sapı özütlerinden daha yüksek bulundu. Genellikle, en iyi aktivite apolar özütlerden (etil asetat) ziyade polar özütlerde (metil alkol ve su) tespit edildi.
ABTS katyon radikal süpürüm testinde, pamuk sapının tüm özütlerinin haşhaş sapının tüm özütlerinden daha güçlü aktivite gösterdi. Metil alkol özütlerinin radikal süpürüm aktiviteleri diğer iki özütten daha yüksek bulundu.
Haşhaş ve pamuk saplarının demir(II) iyonlarını şelatlama kapasiteleri en yüksek su özütlerinde belirlendi (sırasıyla; 21.47 ve 24.81 mg EDTAEs/g özüt).
Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar haşhaş ve pamuk saplarının özellikle metil alkol ve su özütlerinin oksidatif sürecin yötenilmesine yönelik alternatif doğal ürün olarak kullanılabileceğini göstermektedir.

Abstract:
This study investigated the antioxidant activity of solvent extracts (ethyl acetate, methanol and water) from opium poppy (Papaver somniferum L.)  and cotton (Gossypium  sp.) stalks. The antioxidant capacity were evaluated using different established methods, speciﬁcally free radical scavenging (DPPH and ABTS), reducing power (FRAP and CUPRAC), total antioxidant capacity by phosphomolybdenum method and metal chelating activity. Total phenolic and flavonoid contents of the extracts were determined spectrophotometrically. Phenolic compounds in the extracts were detected by RP-HPLC.
Antioxidant activity of cotton stalk extracts was found higher than Opium stalk extracts for all tests.   In general, the best antioxidant activity was exhibited by the polar fractions (methanol and water extracts) rather than apolar fractions (ethyl acetate extract).
In the case of ABTS cation radical scavenging system, all extracts from cotton stalk exhibited stronger activity than those of the extracts from opium. Radical scavenging activity of the methanol extracts was found superior to the other extracts.
For the opium and cotton stalks, the water extracts showed the highest chelating effects on ferrous ions (21.47 and 24.81 mg EDTAEs/g extract, respectively).
Results obtained in this work indicate that opium and cotton stalks extracts may be useful as a source of natural agents for the management of oxidative process.