Kurumsal yönetim ve entelektüel sermayenin finansal performansa etkisi: BIST kurumsal yönetim endeksinde (XKURY) bir uygulama
The effect of corporate governance and intellectual capital on financial performance evidence from BIST corporate governance index (XKURY)
Yazar: ÖMER KOÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE HORASAN
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Entelektüel sermaye = Intellectual capital ; Finansal performans = Financial performance ; Kurumsal yönetim = Corporate governance ; Kurumsal yönetim endeksi = Corporate governance index

Özet:
Bu çalışmanın amacı, 2012-2019 döneminde BIST (Borsa İstanbul) Kurumsal Yönetim Endeksinde (XKURY) yer alan 21 işletmenin kurumsal yönetim ilkelerine uyum düzeyi ve entelektüel sermaye yatırımları ile finansal performansları arasındaki ilişkiyi GMM (Genelleştirilmiş Momentler Metodu) kullanarak belirlemektir. Çalışmada kullanılan ölçüm değişkenleri, konuya ilişkin literatüre uygun olarak "en çok kullanım" kriteri göz önüne alınarak belirlenmiştir. Buna göre, incelenen çalışmalarda entelektüel sermaye yatırımları Ante Pulic tarafından geliştirilen VAICTM (Entelektüel Katma Değer Katsayısı) yöntemi ile ölçüldüğünden, bu çalışmada da bu yöntem kullanılarak ölçüm yapılmıştır. Aynı şekilde finansal performans literatürde ağırlıklı olarak ROA (Aktif Karlılığı), ROE (Özsermaye Karlılığı) ve TOBIN'S Q ile ölçüldüğünden, bu çalışmada da bu değişkenler kullanılmıştır. Kurumsal yönetim ölçüm değişkenleri belirlenirken ise, literatürde bütünden ziyade birkaç farklı unsurun genelleştirildiği ve kullanılan değişkenlerde bir birliğin sağlanamadığı görülmüştür. Bu nedenle kurumsal yönetim ilkelerine uyum derecesi notları objektif bir ölçü birimi olarak kabul edilip, bu notlar kurumsal yönetim ilkelerine uyum düzeyinin ölçümünde kullanılmıştır.
Çalışma sonucunda kurumsal yönetim ilkelerine uyum düzeyinin ve entelektüel sermaye yatırımlarının, ROA ve ROE ile temsil edilen finansal performansı pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Bununla birlikte kurumsal yönetim ilkelerine uyum düzeyi TOBIN'S Q ile temsil edilen finansal performansı pozitif yönde, entelektüel sermaye yatırımları ise negatif yönde etkilemektedir.

Abstract:
This study aims to determine the relationship between the level of compliance with corporate governance principles, intellectual capital investments and financial performance of 21 companies quoted in the BIST (İstanbul Stock Exchange) Corporate Governance Index (XKURY) in the period of 2012-2019 using the Generalized Moments Method (GMM). The measurement variables used in the study were determined in accordance with the literature, taking into account the "most use" criterion. Accordingly, since intellectual capital investments was measured mainly by the VAICTM  (Value Added Intellectual Coefficient) method developed by Ante Pulic in the past literature, this method was also used in this study. Likewise, since financial performance is measured in the literature mainly by ROA (Return on Assets), ROE (Return on Equity) and TOBIN'S Q, these variables were also used in this study. While determining the corporate governance measurement variables, it was observed that several different elements were generalized rather than the whole in the literature and a unity could not be achieved in the variables used. For this reason, the grades for the degree of compliance with corporate governance principles were accepted as an objective measurement unit and these grades were used to measure the level of compliance with corporate governance principles.
As a result of the study, it was determined that the level of compliance with corporate governance principles and intellectual capital investments positively affect financial performance represented by ROA and ROE. In addition, the level of compliance with corporate governance principles affects financial performance represented by TOBIN'S Q positively, and intellectual capital investments negatively.