Bir üniversite hastanesindeki kadın çalışanların COVID 19 pandemisinde, 9 ay-6 yaş çocuklarının beslenmesinde tutumları ve etkileyen faktörler
In the covid 19 pandemic of female employees at a university hospital attitudes and affecting factors in nutrition of 9 months-6 years old children
Yazar: İBRAHİM DEMİR
Danışman: PROF. DR. AYŞE EMEL ÖNAL
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Anneler = Mothers ; Beslenme = Nutrition ; COVID 19 = COVID 19 ; Hastaneler-üniversite = Hospitals-university ; Kadınlar = Women ; Pandemiler = Pandemics ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Tutumlar = Attitudes ; Çalışanlar = Workers ; Ölçekler = Scales

Özet:
AMAÇ: Bütün dünya ile beraber Türkiye'ye de ciddi şekilde etkide bulunan COVID 19 pandemisi, özellikle hastanelerde görev yapmakta olan anneler üzerinde pek çok etki yaratmış olup, bunun da çocuklarının beslenmeleri üzerinde etkili olacağı söylenebilir. Bu çalışmada hastanedeki kadın çalışanların COVID 19 pandemisinde, 9 ay-6 yaş çocuklarının beslenmesinde tutumları ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmaktadır.

GEREÇ VE YÖNTEM: Tanımlayıcı tipteki bu çalışma, 02.05.2021-27.09.2021 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Hastanesi'nde çalışan ve 9 ay-6 yaş çocuğu olan kadın personeller ile yapılmıştır. Google-anketle oluşturulan online ankette ilk 22 soru katılımcıların yaş, meslek, medeni durum vb, demografik özelliklerinin yanı sıra COVID 19 pandemisi döneminde yaşadıkları sorunlara yönelik soruları içermektedir (Ek-6: Anket Soruları-1). Sonraki 29 soru ise BSATÖ (Beslenme Süreci Anne Tutumları Ölçeği) sorularıdır (Ek-7: Anket Soruları-2). Verilerin değerlendirilmesinde normallik testi, betimsel istatistiki veri ve korelasyon analizi kullanılmıştır. Ayrıca parametrelerdeki sayısal değerlerin belli kategorik gruplar arasındaki dağılımını kıyaslamak üzere Student T-Test, Mann Whitney U-Test, Anova T-Test, Kruskal-Wallis H-Test kullanılmıştır. 

BULGULAR: Toplam 144 kadın personel tüm soruları yanıtlayarak online anketi doldurdu. Ulaşılan neticeler, %95 (p<0.05) anlamlılık seviyesinde değerlendirilmiştir. Alt ölçeklerden yetersiz/dengesiz beslenmeye ilişkin tutum ile eğitim durumu arasında anlamlı ilişki bulundu. Diğerlerinin görüşüne tepki alt ölçeği ile yaş grupları arasında anlamlı bir ilişki bulundu. Beslenme Süreci Anne Tutumları Ölçeği ile COVID 19 sürecinde çocuğunun hastalanması endişesi sıklıkları, COVID 19 sürecinde çocuğunun iştahının azalma durumu, COVID 19 sürecinde çocuğunun yemek düzeninin değişimi, COVID 19sürecinde yakın çevresiyle ilişkilerinin durumu ve COVID 19 sürecinden önceye göre çocugunun uyku düzeni durumlarıyla anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Algılanan Beslenme Süreci Anne Tutumları Ölçeği'nin normallik varsayımıyla ilgili Kolmogorov-Smirnov testi yapılmıştır. Skewness ve Kurtosis katsayıları incelendi. Skewness değerinin 0,272 olduğu Kurtosis değerinin ise 0,522 olduğu tespit edildi. Bu veriler ışığında ölçek normal dağılım gösteriyordu. Algılanan Beslenme Süreci Anne Tutumları Ölçeği'nin normallik varsayımı için Kolmogorov-Smirnov testi yapıldı ve p>0,05 olduğu tespit edildi. Ölçeğin normal dağılım sergilediği tespit edildi. 49 soruya verilen cevapların frekans ve yüzde dağılımına bakıldı. Algılanan Beslenme Süreci Anne Tutumları Ölçeği (BSATÖ) alt boyutları arasında istatistiki açıdan anlamlı bir ilişki tespit edildi. Alt boyutlardan yetersiz/dengesiz beslenmeye ilişkin tutum ile eğitim durumu arasında ve diğerlerinin görüşüne tepki alt boyutuyla yaş grupları arasında anlamlı bir ilişki bulundu. Beslenme Süreci Anne Tutum Ölçeği ile çeşitli karşılaştırmalar yaptık. COVID 19 sürecinde çocuğunun hastalanmasından endişe duyma sıklığı ile anlamlı bir ilişki bulundu. COVID 19 sürecinde çocuğun iştahındaki azalma ile karşılaştırdığımızda anlamlı bir fark bulundu. Yine COVID 19 sürecinde çocuğun yeme düzenindeki değişim karşılaştırıldı ve anlamlı bir ilişki bulundu. Karşılaştırmalarda COVID 19 sürecinde yakın çevresiyle olan ilişkilerinin durumu ve çocuğun uyku düzeylerinde COVID 19 süreci öncesine göre anlamlı farklılık bulundu.

SONUÇ: COVID 19 pandemisinin 9 ay ile 6 yaş arası çocuğu olan hastanede çalışan kadın çalışanların çocuklarının beslenmesine yönelik tutumlarına etkisi; Algılanan Beslenme Süreci Anne Tutum Ölçeği'nin alt boyutları arasındaki karşılıklı etki ile görülmüştür. Ayrıca alt boyutlar ile COVID 19 süreciyle ilişkili durumlar arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. 

Anahtar Kelimeler: COVID 19 Pandemisi, 9 Ay-6 Yaş Çocuk, Beslenme Süreci, Anne Tutumu, Ölçek, Hastane, Üniversite

Abstract:
AIM: The COVID 19 pandemic, which has deeply affected our country as well as the whole world, has had many effects, especially on mothers working in hospitals, and it can be said that this will have an impact on the nutrition of their children. In this study, it is aimed to determine the attitudes and influencing factors of female employees in the hospital during the Covid-19 pandemic, in the nutrition of 9 months-6 years old children.

MATERIALS AND METHODS: This descriptive study was conducted with female staff who worked at Istanbul University Istanbul Medical Faculty Hospital between 02.05.2021 and 27.09.2021 and had children between 9 months and 6 years old. In the online survey created by Google-survey, the first 22 questions include questions about the age, occupation, marital status, etc., demographic characteristics of the participants, as well as the problems they experienced during the COVID 19 pandemic (Annex-6: Survey Questions-1). The next 29 questions are NPMAS (Nutrition Process Maternal Attitudes Scale) questions (Annex-7: Survey Questions-2). Normality test, descriptive statistical data and correlation analysis were used in the evaluation of the data. In addition, Student T-Test, Mann Whitney U-Test, Anova T-Test, Kruskal-Wallis H-Test were used to compare the distribution of numerical values of parameters among certain categorical groups.

RESULTS: A total of 144 female staff answered all questions and filled out the online questionnaire. Obtained results were evaluated at 95%(p<0.05) significance level. The Kolmogorov-Smirnov test was performed for the normality assumption of the Perceived Nutrition Process Maternal Attitudes Scale (PNPMAS). Skewness and Kurtosis coefficients were examined. It was determined that the Skewness value was 0,272 and the Kurtosis value was 0,522. In the light of these data, the scale showed a normal distribution. The Kolmogorov-Smirnov test was performed for the normality assumption of the Perceived Nutrition Process Maternal Attitudes Scale and it was found to be p>0.05. It was determined that the scale had a normal distribution. Frequency and percentage distribution of the answers given to 49 questions were examined. A statistically significant relationship was found between the sub-dimensions of the Perceived Nutrition Process Maternal Attitudes Scale (PNPMAS). A significant relationship was found between attitudes towards inadequate/unbalanced nutrition and educational status, and between the sub-dimension of reaction to the opinions of others and age groups. We made various comparisons with the "Nutrition Process Mother Attitudes Scale". A significant relationship was found with the frequency of worrying about their child getting sick during the COVID 19 process. A significant difference was found when we compared it with the decrease in the child's appetite during the COVID 19 process. Again, the change in the child's eating pattern during the COVID 19 process was compared and a significant relationship was found. In the comparisons, a significant difference was found in the situation of his relations with his close environment during the COVID 19 process and in the child's sleep levels compared to before the COVID 19 process.

CONCLUSION: The effects of the COVID 19 pandemic on the attitudes of female employees working in the hospital who have children aged 9 months to 6 years, on the nutrition of their children with Perceived Nutrition Process Maternal Attitudes Scale was seen the mutual effect between the sub-dimensions. In addition, there was a significant relationship between sub-dimensions and situations related to the COVID 19 process.

Keywords: COVID 19 Pandemic, 9 Months-6 Years Old Child, Nutrition Process, Maternal Attitude, Scale, Hospital, University.