Mekânsal ve toplumsal yansımalarıyla Türkiye'de kentsel dönüşüm projelerine coğrafi bakış: Fikirtepe örneği
Spatial and social reflections on urban transformation projects in Turkey geographical wiew: Fikirtepe example
Yazar: UĞURCAN AYİK
Danışman: PROF. DR. SEDAT AVCI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Kent coğrafyası = Urban geography ; Kentleşme = Urbanization ; Kentsel değişim = Urban change ; Kentsel dönüşüm = Urban transformation ; Kentsel mekan = Urban space ; İstanbul-Fikirtepe = İstanbul-Fikirtepe

Özet:
Fikirtepe neolitiğe ait kalıntılar içeren İstanbul'un Kadıköy ilçesine bağlı eski bir yerleşmenin üzerinde mekânsal olarak İstanbul'un merkezinde kabul edilebilecek bir konumunda yer almaktadır. Kuzeyinde D-100 (E-5) otoyolu, güneyinde Fahrettin Kerim Gökay Caddesi, batısında Uzunçayır Caddesi, doğusunda ise Merdivenköy Mahallesi bulunmaktadır. Bu konumu Fikirtepe'ye başta merkezi bir ulaşım güzergâhı olmak üzere birçok avantaj sağlamaktadır.
  Zaman içinde yıpranan ve ihtiyaçlara cevap veremeyen mesken stoğu sebebiyle Fikirtepe 2005 yılından itibaren bir kentsel dönüşüm projesine konu olmuştur. Geçen süre içinde proje nedeniyle birçok mekânsal ve toplumsal etkiler meydana gelmiştir. Bu mekânsal ve toplumsal etkileri tespit etmek çalışmanın amacı olarak belirlenmiştir. Özellikle proje alanı içinden İstanbul'un birçok mahallesine olan göç dalgalarının nerelere olduğunun tespiti, bu göç dalgalarıyla beraber yeni mekânlarda ne gibi ekonomik ve toplumsal hareketlenmelerin yaşandığı da çalışmada amaç olarak belirlenen hususlar arasındadır.
Bu amaçlara uygun olarak veri elde edebilmek amacıyla çeşitli kamu kurumlarından veriler alınmış, bunlara ek olarak mevcut araştırma sahasında anket, mülâkat ve gözlem teknikleri uygulanmıştır. Anket verilerinin değerlendirilmesinde SPSS 21 ve Microsoft Excel'den yararlanılmış, elde edilen veriler görsel malzeme ile zenginleştirilmiştir.



Anahtar Kelimeler: Kent Coğrafyası, Kentsel Dönüşüm, Kentsel Mekân, Fikirtepe, Kentsel Yenileme.

Abstract:
Istanbul in the center is located an acceptable on Fikirtepe neolithic belonging to including remains an ancient settlement in Kadıköy. North of D-100(E-5) highway, Fahrettin Kerim Gökay street in the south, Uzunçayır street in the west, there is Merdivenköy neighborhood to the east. At this location in the center of Fikirtepe offers many advantages, including a transport route.
Fikirtepe since 2005 has been subject of an urban regeneration project due to wear out over time and can not respond to needs of dwelling stock. In time, many spatial and social impacts due to the project has occured. To identify these effects study, respectively. Within thhe project area, espacially in İstanbul's many neighborhoods where it is determined that the migration waves, in new locations with these waves of immigration what kind of movement that are experiencing economic and social objectives determined in the study are among the topics.
Data in order to achieve this goal in accordance with the various data received from the public sector, in addition, survey, interview and observation techniques have been applied in research area. The analysis of the survey data from Microsoft Excel and SPSS 21 have benefited, the resulting data are enriched with image data.


Key Words: Urban Geography, Urban Transformation, Urban Space, Fikirtepe, Urban Renewal.