İkinci ürün pamuk (Gossypium hirsutum L.) tarımında kullanılan yaprak gübrelerinin verim, verim komponentleri ve lif kalite özellikleri üzerine etkisi
The effect of foliar fertilizations on yield, yield components and fiber quality properties in second crop cotton (Gossypium hirsutum L.) cultivation
Yazar: TOLGA YENER
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN BAŞAL
Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Gossypium hirsutum = Gossypium hirsutum ; Lif kalitesi = Fiber quality ; Pamuk = Cotton ; Verim = Yield ; Yaprak gübresi = Leaf fertilizer ; İkinci ürün = Secondary crop

Özet:
Son yıllarda çiftçiler arasında yaygınlaşan zirai mücadele ilaçları ile birlikte toprak tahlili olmaksızın farklı içeriklerde ve dozlarda yaprak gübresi uygulamalarının pamukta verim, verim komponentleri ve lif kalite özelliklerine etkisi ve bu uygulamaların sağladığı verim artışının ekonomik olup olmadığı bilinmemektedir. Bu çalışmanın, Aydın İlinde ikinci ürün pamuk tarımının en yoğun olarak yapıldığı Söke İlçesinde çiftçi koşullarında farklı içeriklere sahip yaprak gübresi uygulamalarının pamukta verim ve lif kalite özelliklerine etkisini ve yaprak gübrelerinin sağladığı verim artışının karlılığını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Deneme tesadüf blokları deneme deseninde 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Yaprak gübresi uygulamasının yapılmadığı kontrol uygulaması ile yaprak gübreleri uygulamalarının karşılaştırıldığı bu çalışmada; yapraktan gübrelemenin bitkide koza sayısı, 100 tohum ağırlığı ve lif inceliğini olumlu yönde etkilediği saptanmıştır. En son çıktı olan kütlü pamuk verimi bakımından değerlendirildiğinde rakamsal olarak en yüksek verim (548.66 kg/da) 1. yaprak gübresi uygulamasında gözlenmiştir. Kontrol uygulamasında ise ortalama kütlü pamuk verimi 468.00 kg/da olarak ölçülmüştür. Ancak bu iki değer arasındaki rakamsal farkın (80.66 kg/da)  istatiksel olarak önemli olmadığı belirlenmiştir. Buna karşın 1. Yaprak gübresi uygulaması sağladığı 116.19 Tl/da gelir artışıyla ilk sırada 3. Uygulama ise 68.72 Tl/da gelir artışıyla ikinci sırada yer almıştır. Sonuç olarak ikinci ürün pamuk tarımında uygulanan yaprak gübrelerinin verim artışına etkisinin belirlenmesi amacıyla yapılacak çalışmaların farklı lokasyon ve yıllarda yapılmasının daha sağlıklı sonuçlar vereceği düşünülmektedir.  

Anahtar Kelimeler: Pamuk, ikinci ürün, yapraktan gübreleme, verim, lif kalitesi.

Abstract:
In recent years the effects of  the pesticides become widespread among farmers and foliar fertilizer applications in different contents and doses without soil analysis  on yield and fiber quality properties and whether  the increased yield provided by these applications is economic or not are unknown. This study was conducted in Aydın, in Söke district where cotton cultivation is heavily done, in a manufacturer's field  with the purpose of determining the effects of foliar fertilizer applications with different content on yield, yield components and fiber quality properties and the profitability of the yield increase provided by the fertilizations. The experiment design was randomized blocks trial design with three replications. In this study where the control group and foliar fertilizer applications are compared:  it is determined that foliar fertilization affects the number of per plant and the fineness of the fiber positively. When evaluated for the final output seed cotton yield, numerically the highest yield (548.66kg / da) was found in the first foliar fertilizer application. In control application, the average seed cotton yield was measuredas  468.00 kg /da. However, the numerical difference between these two values (80.66 kg / ha) was determined to be statistically unsignificant. After all, the first foliar fertilizer application with an income increase of 116.19 Tl/da took  the first place while  the third application with an income increase of 68.72 Tl/da took the second place. As a result, if  the studies to be conducted with the aim of determining the effect of foliar fertilizer applications on yield increase  are done in various locations and years more accurate results are expected to be taken.
 
Key Words: cotton, short season cotton, foliar application, yield, fiber quality