İran'da toplumsal değişim ve spor: islami cumhuriyet öncesi ve sonrası spor kültürü ve yapıları
Social change and sports in iran: sports culture and structures before and after the islamic republic
Yazar: PARVIZ SHAKOURI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR YAPRAK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Spor = Sports ; Tarih = History
Dizin: Sosyal değişim =   ; Spor kültürü = Sport culture ; Spor organizasyonları = Sports organizations ; Spor politikası = Sport policy ; Spor sosyolojisi = Sport sociology ; Spor tarihi = Sport history ; Spor yönetimi = Sport management ; İran = Iran

Özet:
Bu çalışmanın amacı, İran'da geçmişten günümüze gerçekleşen önemli toplumsal değişimleri ve bu değişmeler bağlamında spor alanlarında tanımlanabilen değişimleri ve özelliklerini ortaya koymaktır. Çalışmada nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Literatür taraması, gözlem, içerik analizleri ve görüşmelerle bu bağlamlarda değişimlerle ilgili bilgi ve yaşantıları, karşılaşılan durumları daha iyi anlamayı, elde edilecek sonuçların İran sporunun kalkınmasına ve toplumsal esenliğe katkı olmasını umuyoruz. Bu çalışmada, İran'da genel ve spor alanındaki (Türk, Pers, Arap, İslam, vb.) kültür mirasının geçmişten günümüze durumu, yerel ve küresel bazı toplumsal değişimler ve özellikleri hakkında birtakım derinlemesine bulgular ortaya konmuştur. Örneğin, farklı spor ve serbest zaman alanları, Pehlevi ve İslam rejimlerinin politikalarından bazen farklı bazen aynı biçimlerde etkilenmiştir. Toplumsal değişimlerden günümüz spor alanına kalan yerel kültürel miras ve bilimin eşlik ettiği kurumsal yapılaşma görece en belirgin olumlu çıktılar veya fırsatlar olarak göze çarpmaktadır. Olumsuzluklar olarak örneğin, ilerlemelerin savaş, dış müdahaleler, baskın spor ve tüketim ideolojileri eşliğinde gerçekleşmesi, halkın sağlık için spora, özellikle kadınların toplumsal yaşama ve spor alanlarına katılım durumlarının geliştirilmesine olan ihtiyaç hususları öne çıkmaktadır. Bu bulgular ışığında, ortaya konan birçok parametreye ilişkin daha ileri göstergeler ile derinlemesine çalışmalar yapılabilir; İran ve ilgili ülkelerin toplum ve spor politikalarına ve ileri araştırmalarına kanıta dayalı yol gösterici bu içerikler -dileğimiz olumlu yönde, ilerlemeye ve toplumların esenliğine hizmet edecek biçimde- değerlendirilebilir.

Abstract:
This study aims to reveal the important social changes in Iran from past to present, and the changes and their characteristics that can be identified in the sports fields in these contexts. Qualitative research methods were used in the study. Through literature review, observations, content analysis, and interviews, we hope to better understand the knowledge, experiences, and situations encountered regarding changes in these contexts, and that the results will contribute to the development of Iranian sports and social welfare. In this study, several in-depth findings from past to present were revealed about the case of the (Turkish, Persian, Arab, Islamic, etc.) cultural heritage in general and in the field of sports in Iran as well as some local and global social changes and their characteristics. For example, different sports and leisure areas were influenced in different or the same ways at times by the policies of the Pahlavi and Islamic regimes. The remaining local cultural heritage and the institutional construction accompanied by science relatively stand out as the most obvious positive outcomes or opportunities left from the social changes to the current sports fields. As negative aspects, for example, the progress accompanied by war, foreign interventions, dominant sports, and consumption ideologies, the need for improvements in the conditions regarding public access to sports for health and well-being, and especially women's participation in social life and sports fields. In light of these findings, in-depth studies can be carried out with further indicators regarding many of the parameters revealed; These contents, which provide evidence-based guidance for the social and sports policies and advanced research of Iran and related countries, can be evaluated positively, serving the progress and social welfare of societies.