İnmeli hastalarda rehabilitasyona başlama zamanının prognoza etkisinin değerlendirilmesi
Prognosis of patients with stroke rehabilitation assessment of the effect start time
Yazar: AZİZE SERÇE
Danışman: DOÇ. DR. EBRU KARACA UMAY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim Ve Araştırma Hastanesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Prognoz = Prognosis ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Tedavi = Treatment ; İnme = Stroke ; İskemi = Ischemia

Özet:
Amaç: Bu çalışmada; iskemik inme sonrası erken dönem olan ilk 3 haftada kliniğimize kabul edilen hastalara uygulanan yoğun ve çok yönlü rehabilitasyon programının etkinliğini ve prognoza etkisi en fazla olan tedaviye başlama zamanını belirlemek amaçlandı. 
Materyal ve Metod: Çalışmaya kliniğimizde yatarak tedavi edilen 42 hasta alındı. Hastaların demografik özellikleri, ulusal inme enstitüsü ciddiyet ölçeği (UİECÖ) ile değerlendirilen inme ciddiyet düzeyi, Brunstrom ve Chedocke Mc Master Değerlendirme Ölçeği (CMDÖ) ile değerlendirilen fonksiyonel evreleri ile Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği (FBÖ) ile değerlendirilen dizabilite düzeyleri kaydedildi. Tüm hastalara; 4 hafta boyunca, haftada 5 gün, günde en az 2 bölünmüş oturum olmak üzere 1 seans ve her seans datoplamda 90-120 dakika olacak şekilde, toplam 20 seansçok yönlü ve yoğun bir rehabilitasyon programı uygulandı. Bu program içerisinde haftada 5 gün hastaların mobilizasyon, hareketlilik ve tedavi gereklilik durumlarına uygun olarak iş uğraşı, yutma, konuşma, ihmal ve kognitif fonksiyonların rehabilitasyonunu içeren günlük 45-60 dakikalık yöntemler ile, aktif refakatli katılımlı ve fizyoterapist gözetimli günlük yaşam aktivitesi, iş uğraşı ve transferler gibi fonksiyonel bağımsızlığa yönelik yatak içi-dışı egzersiz programı uygulandı. 
Hastalar ilk 9 gün, 10-14. gün ve 15-21. gün arasında tedaviye başlananlar olmak üzere 3 gruba ayrılarak, tedavi öncesi, 4. hafta ve 3. ay kontrol parametreleri karşılaştırıldı. 
Bulgular: Çalışma sonucunda, tedavi öncesine göre değerlendirme parametrelerinde anlamlı iyileşme saptandı. Tedaviye başlama sürelerine göre; UİECÖ skorundaki, brunstroom üst ve alt ekstremite ile el seviyelerindeki, CMDÖ el, kol, bacak ve postural kontrol skorlarındaki değişimin ilk 9 günde tedaviye başlayanlarda diğer 2 gruba göre iyileşme yönünde daha fazla olduğu saptandı. 
Sonuç: Erken dönem yoğun ve çok yönlü rehabilitasyon programı iskemik inmeli hastalarda motor ve fonksiyonel iyileşme bakımından etkilidir. Dahası, tedaviye ilk 9 gün içerisinde başlanması en fazla iyileşmeyi sağlamaktadır.

Abstract:
Objective: In this study; we aimed to determine the efficacy of intensive and multi-faceted rehabilitation program applied to our clinic in the first 3 weeks after ischemic stroke and to determine the time of starting the treatment with the greatest prognostic effect. 
Method: Forty-two patients who were treated in our were included in study. The demographic characteristics of the patients, the level of stroke severity assessed by the National Stroke Institute Severity Scale (NIHSS), the functional stages assessed by the Brunstrom and Chedocke Mc Master Scale (CMMS) and the disability levels assessed by the Functional Independence Scale (FIM) were recorded. All patients; a total of 20 sessions were conducted over a period of 4 weeks, 5 days a week, with at least 2 divided sessions per day for 1 session and 90-120 minutes for each session, with a multi-faceted and intensive rehabilitation program. This program includes daily 45-60 minutes of daily activities including daily occupational therapy, rehabilitation of swallowing, speech, neglect and cognitive functions in accordance with the mobility, mobility and treatment necessity of the patients 5 days a week, active attendance and physiotherapist supervised daily life activities, transfers were carried out in-bed exercise program for functional independence. 
Results: As a result of the study, significant improvement was found in the evaluation parameters according to the pre-treatment. According to the treatment start times; The change in CMMS hand, arm, leg and postural control scores, brunstroom upper, lower limbs and hand levels and the NIHSS score was found to be higher in the first 9 days compared to the other 2 groups in the beginning of treatment. 
Conclusions: Early intensive and multi-faceted rehabilitation program is effective for motor and functional recovery in ischemic stroke patients. Moreover, the start of treatment within the first 9 days provides the most improvement.