Eski Türkçede (VIII.YY.-XII.YY) yardımcı fiiller
Auxiliary verbs in old Turkish (VIII-XII. centuries)
Yazar: HACER TOKYÜREK
Danışman: PROF.DR. NEVZAT ÖZKAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu tez, VIII. yy. - XII. yy. arası Göktürk, Uygur ve Karahanlı sahalarındaki yardımcı fiilleri belirlemek amacıyla hazırlanmıştır. Ele alınan yardımcı fiiller, yapı ve fonksiyon açısından değerlendirilmiştir. Buna göre, yardımcı fiiller "I. Esas Anlamını Korumuş veya İşlev İncelikleri Kazanmış Olan Yardımcı Fiiller" ve "II. Esas Anlamını Kaybederek Kalıplaşmış Olan Yardımcı Fiiller" olmak üzere iki grupta incelenmiştir. Birinci gruptaki yardımcı fiiller de kendi içerisinde "İsimlere Gelen Yardımcı Fiiller" ve "Fiillere Gelen Yardımcı Fiiller" olmak üzere ikiye ayrılmıştır. İsimlere gelen yardımcı fiiller "Oluş ve Kılış Fonksiyonu İle İsme Gelen Yardımcı Fiiller" ve "Bildirme Fonksiyonu İle İsme Gelen Yardımcı Fiiller" olarak incelenmiştir. Fiillere gelen yardımcı fiiller ise kendi içerisinde beş grupta incelenmiştir. Bunlar; 1. Karmaşık Fiiller, 2. Birleşik Kipli Yardımcı Fiiller, 3. Kuvvetlendirme ve İhtimal Fiilleri, 4. Bir Yanı Zarf Fiil Bir Yanı Yardımcı Fiil Olan Birleşik Fiiller veya Tasvir Fiilleri, 5. Belirleyici Yardımcı Fiiller, şeklindedir. İkinci ana grup olan "Esas Anlamını Kaybederek Kalıplaşmış Olan Yardımcı Fiiller" de ise tamamıyla anlam kaymasına uğrayarak kalıplaşma temayülü gösteren yardımcı fiiller ele alınmıştır. Burada birleşik fiilleri oluşturan yardımcı fiiller somut anlamdan sıyrılarak soyut anlama geçmiş ya da geçme temayülü göstermiştir.Anahtar Sözcükler: Eski Türkçe, Yardımcı (Eylemler) Fiiller, Birleşik (Eylemler) Fiiller.

Abstract:
This thesis has been prepared to identify the auxiliary verbs used in Köktürk, Uigur, Karakhan fields, between Vm th and XII th centuries. The mentioned auxiliary verbs are evaluated according to the formation and the function. Therefore, the auxiliary verbs are examined into two groups: "I. The auxiliary verbs that preserved the main meaning and gained some functional details" and "II. Stereotyped auxiliary verbs that lost the main meaning." The auxiliary verbs of the first group are divided into two group called "The auxiliary verbs used with noun" and "The auxiliary verbs used with verbs". The auxiliary verbs used with nouns are examined as "The auxiliary verbs used with nouns with the function of formation and renderer" and "The auxiliary verbs used with nouns with function of information." The auxiliary verbs used with verbs are examined in five groups: 1. Complex verbs, 2. Auxiliary verbs with compound mood, 3. Verbs of strengthening and probability, 4. Compound verbs which are adverb verbs on one side and auxiliary verb on the other sides or descriptive verbs, 5. Definitive auxiliary verbs. In the second main group "The stereotyped auxiliary verbs that lost the main meaning" the auxiliary verbs that had meaning slip and tend to be stereotype are dealt with. There, the auxiliary verbs that form compound verbs leave the concrete meaning out and adopt the abstract meaning or tend to adopt it.Key Words: Old Turkish, Auxiliary Verb, Compound Verb.