Kahramanmaraş bölgesinde büyük göknar kabuk böceği (Pityokteines curvidens)'den zarar görmüş Toros göknar odununun bazı fiziksel, kimyasal ve mekanik özelliklerinin belirlenmesi
Determination of some physical, chemical and mechanical properties of wood of abies cilicica damaged by Pityokteines curvidens in Kahramanmaras region
Yazar: TÜRKER GÜLEÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZEHRA ODABAŞ SERİN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışmada Kahramanmaraş ilinin, Andırın ilçesinin Başkonuş bölgesinde Toros Göknar (Abies cilicica Carr.) ağaçlarının kurumasına sebep olan Pityokteines Curvidens Germ. (Büyük Göknar Kabuk Böceği)'nin ağaçlarda meydana getirdiği kimyasal, fiziksel ve mekaniksel değişimler ortaya konmuştur.Hem odunun hem de kabuğun kimyasal analizi yapılmış olup kimyasal özelliklerden selüloz, holoselüloz, lignin, kül tayini, soğuk su, sıcak su, %1'lik NaOH ve alkol benzen çözünürlüğü; fiziksel özelliklerden hava kurusu yoğunluk, tam kuru yoğunluk, hacim ağırlık değeri, teğet ve radyal yönde daralma ile genişleme belirlenirken mekanik özelliklerden ise eğilme direnci, liflere paralel basınç direnci, dinamik eğilme (şok) direnci, enine, teğet ve radyal yönde janka sertlik direnci belirlenmiştir.Sıcak kesimlerde böcek üremesi fazla olduğu bilindiğinden bakıların, böceklerin faaliyetleri dolayısıyla ağaçlar üzerindeki etkinliğini değerlendirebilmek için bölgenin kuzey ve güney cephelerinden örnekler alınarak ilgili testler yapılmıştır.Kuzey bakıdan ve güney bakıdan alınan böcek tahribatına uğramış Toros Göknar odununda holoselüloz ve selüloz değerleri yüksek çıkarken; alkol-benzen, soğuk su ve sıcak su değerlerinde azalmalar tespit edilmiştir. Özellikle soğuk su çözünürlüğü kuzey bakı bölgesinden alınan kabukta %174; güney bakı bölgesinden alınan kabukta ise %178 oranında azalmıştır.Bölgenin kuzey bakısından alınan böcek tahribatına uğramış örneklerin hava kurusu yoğunluk ve tam kuru yoğunluk değerleri düşük çıkarken; güney bakıdan alınan örneklerde kontrol örneklerine göre bir fark tespit edilmemiştir. Genel olarak her iki bakıdan alınan böcek tahribatına uğramış örneklerin teğet ve radyal yöndeki daralma-genişleme değerleri yüksek çıkmıştır.Başkonuş bölgesinin kuzeyinden alınan Toros Göknar odununun mekanik özellikleri genel olarak böcek tahribatına uğramış örneklerde düşük bulunmuştur. Eğilme direncinde %36.7, liflere paralel basınç direncinde %5.46, şok direncinde %13.2 ve enine yönde janka sertlik değerinde %8.16 oranında azalmalar tespit edilmiştir. Bölgenin güneyinden alınan örneklerde ise böcek tahribatına uğramış örnekler ile kontrol örnekleri arasında mekanik özellikler bakımından istatistiksel olarak bir fark olmadığı ortaya konmuştur.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effect of Pityokteines curvidens, which is causing to dry trees of Abies cilicica Carr., on the physical, mechanical and chemical properties of Cilician Fir wood in Başkonuş region of Andırın country of Kahramanmaraş.The chemical, physical and mechanical properties of both wood and bark were tested. Chemical properties such as holocellulose, lignin, alcohol benzene, %1 NaOH, cold water, hot water solutions and ash content, physical properties such as air dry density, oven dry density, volume density value, shrinkage and swelling and mechanical properties such as static bending strength, compression strength parallel to grain, impact strength and value of Janka Hardness were determined.The breeding of insects are known to be more in hot regions. The insects activities might change based on the aspects of forest due to the temperature difference. That 's why samples were taken from north- and south-aspects of the study area and related test were accomplished.Compared to control samples (non demaged samples), the cellulose and holocellulose values were higher in the insect damaged Cilician Fir wood taken from north- and south-aspects of the study area. On the other hand, alcohol-benzene, hot water solution and cold water solution values were determined to be lower. Especially, the reduction in the cold water values were 174% for bark samples taken from north-aspect and 178% for bark samples from south-aspect.While the values of the air dry density, oven dry density of samples from north side damaged by insect were lower, wood from south side had no differences compare to control samples. The values of shrinkage and swelling of tangential and radial in the wood damaged by insects were generally found higher than control samples.The mechanical properties of Cilician Fir wood degraded by insects obtained from north side in Baskonus regions were generally lower than control samples. The reduction was 36,7% for bending strength, 5,46% for compression strength parallel to grain, 13,2% for impact strength and 8,16% for longititual side of Janka Hardness. The values of mechanical properties of wood damaged by insects in the south side had statiscially no differences compared to control samples.