Evre 3-4, kronik böbrek yetmezlikli hastalarda karotis intima media kalınlığı, sekonder hiperparatiroidi sıklığı ve ilşkili risk faktörleri
Chronic renal failure in grades 3-4, secondary hyperparatiroid, carotis intima media thicknes related risk faktors
Yazar: MEHMET TURAN GÜMÜŞ
Danışman: DOÇ. DR. ALİ KEMAL KADİROĞLU
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Nefroloji = Nephrology

Özet:
Giriş: KBY hastalarında sekonder hiperparatiroidi (SHPT), birçok klinik sonuçlarından dolayı önemli morbidite ve mortalite sebebidir. SHPT ile ilişkili hiperfosfatemi ve artmış Ca x P sonucunu içeren anormal mineral metabolizması da artmış kardiyovasküler mortaliteye katkıda bulunur. Karotis arterlerin intima-media kalınlık (KİMK) artışının aterosklerozun güvenilir bir göstergesi olduğu gösterilmistir. Bu çalışmadaki amacımız; prediyalitik, evre 3-4 KBY hastalarında KİMK, SHPT ve ilişkili risk faktörlerini belirlemektir.Gereç ve yöntem: Çalışmaya 62 hasta (Evre 3-4 KBY hastası) ve 22 sağlıklı kontrol grubu olmak üzere toplam 84 olgu alındı. Çalışmaya alınan her iki grup arasında yaş ve cinsiyet farklılığı yoktu (p>0.05). Çalışma kapsamına alınan tüm olguların serum glukoz, üre, kreatinin, sodyum, potasyum, kalsiyum, fosfor, ALT, AST, LDH, total protein, albumin, ürik asit, total kolesterol, LDL, HDL, trigliserid, demir, demir bağlama kapasitesi, parathormon, insülin düzeyleri, hemogram değerleri ve KİMK'ları tespit edildi. Hasta grubunda; ayrıca 1,25(OH)2 D3 düzeyi ve M mod ekokardiyografileri çekildi.Bulgular: Hasta ve kontrol grubu arasında KİMK, glukoz, üre , kreatinin, Na, K, Ca, P, Ca×P, t. protein, albumin, ürik asit, demir, hemoglobin, hematokrit, MCV, WBC, nötrofil ve parathormonda anlamlı fark saptandı (p<0.05). PTH düzeylerinde evre 3'de 139.02 ± 86.48 pg/ml, evre 4'de 209.93 ± 183.25 pg/ml rakamsal olarak belirgin fark saptandı (p=0.168). PTH ile Ca (r=-0.345, p=0.001) ve albumin (r=-0.244, p=0.025) arasında negatif, üre (r=0.577, p<0.001), kreatinin (r=0.671, p<0.001), HOMA-IR (r=0.280, p=0.010), P (r=0.462, p<0.001) ve Ca×P (r=0.294, p=0.007) arasında ise pozitif yönde ilişki saptandı. Çalışmamızda KİMK açısından kontrol grubu (0.65±0.09 mm) ile hasta grubu (0.82±0.14 mm) arasında anlamlı fark tespit edildi (p<0.001); ayrıca evre3 (0.75±0.13 mm), evre 4 (0.84±0.14 mm) arasında da anlamlı fark tespit edildi (p=0.030). Hasta grubunda KİMK ile Ca (r=-0.345, p=0.001) ve albumin (r=-0.324, p=0.003) arasında negatif , PTH (r=0.362, p=0,001), üre (r=0.489, p<0.001), kreatinin (r=0.345, p=0.001), yaş (r=0.563, p<0.001), glukoz (r=0.221, p=0.043), P (r=0.460, p<0.001) ve Ca×P (r=0.373, p<0.001) arasında pozitif yönde korelasyon tespit edildiSonuç: KBY evreleri ilerledikçe SHPT sıklığı ve KİMK artmaktadır. KİMK ile üre, kreatinin, yaş, glukoz, P, Ca×P ve PTH arasında pozitif korelasyon, Ca ve albumin arasında ise negatif korelasyon tespit edildi. PTH ile P, yaş, kreatinin ve HOMA-IR arasında pozitif, Ca ve albumin arasında negatif korelasyon tespit edildi.Anahtar kelimeler: kreatinin klirensi, kronik böbrek yetmezliği, karotis intima-media kalınlığı, parathormon, sekonder hiperparatiroidi.

Abstract:
Background: In patients with CRF (Chronic Renal Failure), secondary hyperparatiroid (SHPT) is a leading cause of morbidity and mortality due to its clinical outcome. Furthermore, hyperphosphotemy associated with SHPT and abnormal mineral metabolizm involving increased Ca×P outcome contributes to cardiovascular mortality. It has also been shown that Intima-Media Thickness increase of carotis arteries (CIMT) is a reliable indicator of ateroschlerosis. Our aim in this study is to determine CIMT and SHPT as well as the related risk factors in predialitic patients with CRF in grades 3-4.Material and Method: A total of 84 cases, 62 patients with CRF in grades 3-4 and 22 healthy subjects, were included into the study. There was not any difference between both groups in terms of age and sex (p>0.05). Serum glucose, urea, creatinin, sodium, potassium, calcium, phosphore, ALT, AST, LDH, total protein, albumin, uric acid, total cholesterol, LDL, HDL, trigliserid, iron, iron binding capasity, parathormon, insulin levels, hemogram values and CIMT of all the cases included into the study were also determined. In patient group, furthermore, 1.25(OH)2 D3 level and M mod echocardiographies were taken.Results: Between the patient group and controls, a significant difference was found in terms of CIMT, glucose, urea, creatinin, Na, K, Ca, P, Ca×P, t. protein, albumin, uric acid, iron, hemoglobin, hematocrit, MCV, WBC, neutrophil and parathormon (p<0.05). In PTH values, numerically, a remarkable difference was noted as 139.02±86.48 pg/ml in grade 3, 209.93±183.25 pg/ml in grade 4 (p=0.168). While there was a negative correlation between PTH and Ca (r=-0.345, p=0.001) and albumin (r=-0.244, p=0.025), the correlation was positive between PTH and other risk factors such as urea (r=0.577, p<0.001), creatinin (r=0.671, p<0.001), HOMA-IR (r=0.280, p=0.010), P (r=0.462, p<0.001) and Ca×P (r=0.294, p=0.007). In the study, a significant difference was determined between controls (0.65±0.09 mm) and patient group (0.82±0.14 mm) for CIMT (p<0.001); In addition, there was a significant difference between grade 3 (0.75±0.13 mm) and grade 4 (0.84±0.14 mm) (p=0.030). In the patient group, there was a negative correlation between CIMT and Ca (r=-0.345, p=0.001) and albumin (r=-0.324, p=0.003), whereas the correlation was found to be positive between CIMT and other risk factors such as PTH (r=0.362, p=0.001), urea (r=0.489, p<0.001), creatinin (r=0.345, p=0.001), age (r=0.563, p<0.001), glucose (r=0.221, p=0.043), P (r=0.460, p<0.001) and Ca×P (r=0.373, p<0.001)Conclusion: As CRF grades progress SHPT frequensy and CIMT also increase. The correlation between CIMT and urea, creatinin, age, glucose, P, Ca×P and PTH was found to be positive, while it was negative betveen CIMT and Ca and albumin. A positive correlation was determined between PTH and P, age, creatinin and HOMA-IR, whereas it was negative between PTH and Ca and albumin.Key words: Creatinin clearance, CRF, Carotis Intima-Media Thickness, parathormon, secondary hyperparatiroidy.