Yabancı dil olarak Türkçe öğretenlerin metin uyarlama öz yeterlik algıları
Perceptions of text adaptation self-efficiency teachers of Turkish as a foreign language
Yazar: ŞEBNEMNUR ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. EMRAH BOYLU
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Metin = Text ; Metin uyarlama = Text adaptation ; Metinden öğrenme = Text learning ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; İkinci dil öğretimi = Second language teaching

Özet:
Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde metin kavramının önemi yadsınamaz bir gerçektir. Metin olmadan dil öğretiminin amacına ulaşması mümkün değildir. Metin, her beceri ile doğrudan ilişki içerisindedir ve temel dil becerilerinin gelişiminde önemli rol oynamaktadır. Fakat dil öğretimi aracı olarak kullanılan ders kitaplarındaki metinler tek başına yetersiz kaldığı için öğreticiler farklı amaçlarla yeni metinlere ihtiyaç duymaktadır. Dil öğretiminde kullanılmaya yönelik ulaşılan her metin ise olduğu gibi kullanılamamaktadır. Bu nedenle hedef dil öğretiminde kullanılan her metnin taşıması gereken nitelikler (seviyeye uygunluk, okunabilirlik, gerçek hayata uygunluk, metnin kullanılan beceri ve kazanıma uygunluğu) bulunmaktadır. Bir metnin yukarıda bahsedilen nitelikleri taşımasını sağlayabilmek için çeşitli uyarlama/değiştirim çalışmaları yapılmalıdır. Bu nedenle de dil öğreticilerin metin uyarlama konusunda öz yeterlik algılarının ne düzeyde olduğu oldukça önemlidir. Bu açıdan çalışmanın amacı, yabancı dil olarak Türkçe öğretenlerin metin uyarlama öz yeterlik algı düzeylerini belirlemek ve öz yeterlik algı düzeyleri ile ''cinsiyet, yaş, öğrenim düzeyi, çalışılan kurum, deneyim yılı, yabancı/ikinci dil olarak Türkçe öğretimi sertifikasına sahip olma, düzenli yazı yazma, yazma eğitimi alma, kitap okuma sıklığı'' değişkenleri arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Bu bağlamda veriler nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeliyle toplanmıştır. Çalışmada araştırmacı tarafından geliştirilen ''Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretenlerin Metin Uyarlama Öz Yeterlik Algıları Ölçeği'' kullanılmıştır. Demografik bilgiler ise  ''Kişisel Bilgi Formu'' ile toplanmıştır.  Araştırmada kullanılan ölçeğin geliştirilme sürecinde ilk olarak madde havuzu oluşturularak uzman görüşüne başvurulmuştur. Geliştirilen ölçeğin faktör yapısının belirlenebilmesi için SPSS paket programından açımlayıcı faktör analizi, ortaya çıkan faktör yapısının doğrulanabilmesi için AMOS paket programından doğrulayıcı faktör analizi uygulanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu yabancı/ikinci dil olarak Türkçe öğreten 231 kişi oluşturmaktadır. Araştırmada, yabancı dil olarak Türkçe öğretenlerin metin uyarlama öz yeterliklerinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca  ''yazma eğitimi, öğrenim düzeyi, deneyim, kitap okuma sıklığı ve düzenli yazı yazma'' değişkenleri ile metin uyurlama öz yeterliği arasında anlamlı ilişkinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Yabancı/ İkinci dil olarak Türkçe öğretimi, Metin kullanımı, Metin uyarlama, Öz yeterlik. Öğretici.

Abstract:
The importance of the concept of text in teaching Turkish as a foreign language is an undeniable fact. Without the text, it is not possible to achieve the purpose of language teaching. The text is directly related to each skill. It plays an important role in the development of four basic skills. The texts in the textbooks used as a language teaching tool are insufficient on their own. Those who teach Turkish as a foreign language should support the language learner with various materials and texts. In teaching Turkish as a foreign language, there are qualifications that every text used in the classroom must have. These are mainly: suitability for the level, readability, suitability for real life, suitability of the text for the skill used, and the achievements in the tiered exchange rate system in the European Common Application Text. Various adaptation/modification studies are carried out in order to ensure that a text has the above-mentioned qualities. Text adaptation, which adopts two approaches as structural and heuristic, is often performed intuitively. The level of self-efficacy perceptions is important in text adaptation applied by those who teach Turkish as a foreign language.
The aim of this study is to determine the text adaptation self-efficacy perceptions and self-efficacy perceptions of those who teach Turkish as a foreign language, and their "gender, age, education level, institution, years of experience, having a certificate of teaching Turkish as a foreign/second language, regular writing, writing. The aim of this study is to reveal the relationship between the variables of getting education and reading frequency. In this context, the data were collected with the descriptive survey model, one of the quantitative research methods. In the study, "Scale of Self-Efficacy Perceptions of Those Who Teach Turkish as a Foreign Language", developed by the researcher, was used. "Personal Information Form" prepared by the researcher for demographic information and determined variables was used. In the process of developing the scale used in the research, firstly, an item pool was created and expert opinion was sought. Exploratory factor analysis from the SPSS package program was used to determine the factor structure of the developed scale, and confirmatory factor analysis from the AMOS package program was used to verify the resulting factor structure. The sample group of the research consists of 231 people who teach Turkish as a foreign/second language. According to the results of the study, it was determined that those who teach Turkish as a foreign language found themselves competent in all items in the text adaptation scale and that there were significant relations with the variables of "writing education, education level, experience, frequency of reading books and regular writing" . Although there was no significant relationship with the text adaptation under one factor, it was concluded that there was a significant relationship with some items in the "text adaptation self-efficacy perception" dimension and there was no significant relationship only with the gender variable.

Keywords: Turkish as a foreign/ second language, Text, Text adaptation, Self-efficacy.