Gaziantep ili su yönetimindeki coğrafi tehlikeler ve riskler
Geographical hazards and risks in the water management of Gaziantep city
Yazar: AYŞEGÜL MAŞA
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN TUROĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Coğrafya = Geography ; Gaziantep = Gaziantep ; Potansiyel tehlike = Potential threat ; Su kullanımı = Water use ; Su yönetimi = Water management ; Sulama = Irrigation ; Sulama yöntemleri = Irrigation methods

Özet:
Su, dünya üzerinde en fazla tüketilen kaynaklar arasında yer almaktadır. Su, aynı 
zamanda dünya üzerinde bulunan sonlu kaynaklardan birini oluşturmaktadır. Su sıkıntısı, 
özellikle Gaziantep gibi içme ve kullanma suyunun çok büyük bir kısmını diğer illerden temin 
eden iller açısından önemli bir sorun olmaktadır. Bu çalışmada Gaziantep ilinin su temini ve 
kullanımı süreçleri üzerindeki coğrafi faktörlerin etkileri ve aynı zamanda bu coğrafi faktörlerin 
oluşturdukları riskler ve problemler tespit edilmiş ve bu risk ve problemlere karşı coğrafi 
anlamda çözüm önerileri üretilmiştir. Bu çalışmanın amacı doğrultusunda Gaziantep, Gaziantep 
Havalimanı, Şahinbey ve Şehitkamil Meteoroloji İstasyonlarından alınan günlük sıcaklık ve 
yağış rasatlarıyla analizler yapılmıştır. Yapılan analizler ve araştırmalar sonucunda Gaziantep 
şehrinde sıcaklıkların giderek daha fazla arttığını, sağanak karakterli yağışların arttığını net bir 
şekilde göstermektedir. Gaziantep ilinin nüfusu giderek artmakta ve hazırlanan nüfus 
projeksiyonları Gaziantep'in nüfusunun, 20 yıl sonra şimdiki nüfusunun iki katı kadar olacağını 
ifade etmektedir. Gaziantep ilinde tarımda genellikle yüzey sulama yöntemleri kullanılmakta 
ve tarımsal sulama Gaziantep ili için önemli bir sorun olmaktadır. Ek olarak Gaziantep ilinde 
endüstriyel anlamda en fazla su tüketen endüstri sektörleri ön plana çıkmaktadır. Bu açıdan 
Gaziantep ilinin artan sıcaklıklar, yağışların karakteristik özelliğinde meydana gelen 
değişiklikler, giderek artan nüfus, yanlış ve bilinçsizce tarımsal sulama, yoğun endüstriyel su 
kullanımı nedeniyle gelecekte su sıkıntısı çekebilmesi mümkün olmaktadır. Bu çalışma şunu 
göstermektedir ki Gaziantep ilinin su kaynaklarının 2050 yılına kadar kesintisiz bir şekilde 
kullanılması mümkün değildir. Gaziantep ilinin su yönetimi üzerindeki coğrafi risklerin önemli 
oranda azalması için tarımsal faaliyetlerde basınçlı sulama yönteminin kullanılması, yeni 
alternatif su kaynaklarının bulunması, atık suların arıtılarak tarımsal sulama gibi alanlarda 
yeniden kullanılması, evsel su tüketiminde su tasarrufu yapılması, yağmur suyu toplama 
sistemlerinin yaygınlaştırılması, insanların su kullanımı konusunda daha fazla bilinçli olması
ve endüstriyel su tüketiminde suların arıtma işlemlerinden geçerek yeniden kullanılması gibi 
yöntemlerin ciddi bir şekilde uygulanması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Su Yönetimi, Sürdürülebilir Su Kullanımı, Tarımsal Sulama Yöntemleri, 
Endüstriyel Su Tüketimi, İklim Değişikliği.

Abstract:
Water is among the most consumed resources in the world. Water is also one of the 
finite resources on earth. Water shortage is an important problem especially for cities such as 
Gaziantep that supply a large part of drinking and utility water from other cities. In this study, 
the effects of geographical factors on the water supply and use processes of the city of 
Gaziantep, as well as the risks and problems created by these geographical factors, were 
determined and geographical solutions were produced against these risks and problems. For the 
purpose of this study, analyzes were made with daily temperature and precipitation observations 
taken from Gaziantep, Gaziantep Airport, Şahinbey and Şehitkamil Meteorology Stations. As 
a result of the analyzes and researches, it is clearly shown that the temperatures in Gaziantep 
city are increasing more and more, and the rainfall with a torrential character is increasing. The 
population of Gaziantep city is increasing and the population projections prepared indicate that 
Gaziantep's population will be twice as much as its current population in 20 years. Surface 
irrigation methods are generally used in agriculture in Gaziantep city and agricultural irrigation 
is an important problem for Gaziantep city. In addition, in the city of Gaziantep, the industrial 
sectors that consume the most water in the industrial sense come to the fore. In this respect, it 
is possible for the city of Gaziantep to suffer from water shortages in the future due to increasing 
temperatures, changes in the characteristic features of precipitation, increasing population, 
wrong and unconscious agricultural irrigation, and intensive industrial water use. This study 
shows that it is not possible to use the water resources of Gaziantep city uninterruptedly until 
2050. In order to significantly reduce the geographical risks of Gaziantep city on water 
management, the following methods should be implemented seriously: Using pressurized 
irrigation method in agricultural activities, finding new alternative water sources, re-using 
waste water in fields such as agricultural irrigation, saving water in domestic water 
consumption, rain dissemination of water collection systems, more awareness of people about 
water use, and reuse of water through purification processes in industrial water consumption.

Keywords: Water Management, Sustainable Water Use, Agricultural Irrigation Methods, 
Industrial Water Consumption, Climate Change.