Çocuk yoğun bakım ünitesi hastalarına uygulanan transfüzyonlarının incelenmesi
An investigation into transfusions administered to pediatric intensive care unit patients
Yazar: İZZET TÜRKALP AKBAŞLI
Danışman: DOÇ. DR. SELMAN KESİCİ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Eritrosit transfüzyonu = Erythrocyte transfusion ; Kan transfüzyonu = Blood transfusion

Özet:
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Uzmanlık Tezi,
Ankara, 2023. Eritrosit transfüzyonu uygulamaları çocuk yoğun bakım ünitelerinde (ÇYBÜ) sıkça
başvurulan bir tedavi yöntemidir. Yapılan çalışmalarda ÇYBÜ'ne başvuran hastaların %15-50'sine
eritrosit süspansiyonu (ES) transfüzyonu uygulanmaktadır. ES transfüzyonu uygulaması yerine göre
hayat kurtarıcı bir tedaviyken aynı zamanda ciddi komplikasyonları bildirilmiş ve mortaliteyi
arttırdığına dair çalışmalar mevcuttur. Transfüzyon stratejilerinin geliştirilmesi adına birçok çalışma
yapılmıştır. Bu tez çalışmasında ÇYBÜ'de kabul edilmiş hastaların transfüzyon uygulaması
tecrübelerinin incelenmesi ve geliştirilmesi için muhtemel risk ve çözümlerin araştırılması
amaçlanmıştır.
Çalışmaya 31 Aralık 2015 ile 1 Ocak 2021 tarihleri arasında İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi Çocuk
Yoğun Bakım Ünitesi'ne yatırılan 28 gün-18 yaş arası 2011 hasta dahil edilmiştir. Bu hastaların;
demografik özellikleri, başvuru şikayetleri, ES transfüzyonu uygulanması bilgisi, transfüzyon öncesi ve
sonrası laboratuvar tetkikleri, zamansal özellikler, risk değerlendirme skorları ve klinik sonuçları
retrospektif olarak incelenmiştir. Çalışmada özelliklerin ilişkileri ve sağ kalım analizleri uygulanmıştır
Çalışma dönemi boyunca, hastaların %27'sine (n=558) en az bir kere ES transfüzyonu uygulanmıştır.
ES transfüzyonu uygulanması açısından risk oluşturan özellikler, yaş kategorisi, başvuru tanıları,
malnütrisyon kategorileri, başvuru anında anemisinin olması durumu, mekanik ventilatör ve santral
venöz kateter (SVK) yerleştirilmesi kategorik özellikler arasından istatistiksel olarak anlamlı
bulunmuştur. Nümerik değişkenlerden, hasta başvuru kan hemoglobin düzeyi, risk skorları, kan RDW
düzeyi, yaş, yaşa göre ağırlık Z skoru istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Sağ kalım analizinde,
başvuru şikâyeti, yaş kategorileri, kabul yeri, malnütrisyon durumu, anemi durumu, mekanik ventilatör
uygulanması durumu, SVK yerleştirilmesi durumları istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.
Bu makale, eritrosit transfüzyonu (ES) uygulamasının klinik pratiğinde doğru bir şekilde kullanımının
önemini vurgulamakta ve ES transfüzyonunun gereksiz uygulanmasının beraberinde pek çok riski
getirebileceği konusunda uyarıda bulunmaktadır. Bu konuda yapılan çalışmalara göre, hastaların yaş,
cinsiyet, hastalık durumu, hemoglobin seviyesi, PRISM-III skoru, başvuru anında anemi olup
olmaması, hemodinamik durumu, malnütrisyon durumu gibi birçok faktör dikkate alınmalıdır. ES
transfüzyonu gerekliliğinin doğru bir şekilde belirlenmesi için klinik durumun objektif olarak
değerlendirilmesi gerekmektedir.
Ayrıca, ES transfüzyonunun gereksiz yere uygulanması sonucu ortaya çıkan yan etkilerden kaçınmak
amacıyla, kan kaybını azaltabilecek stratejilerin de benimsenmesi gerekmektedir. Bu stratejiler
arasında, daha küçük hacimli örnek tüplerinin kullanılması, hasta başı testler, kapalı sistem kan
örneklemeleri, non-invazif test cihazlarının kullanılması, deneyimli ekip tarafından kan örneklenmesi,
takip ve izlem amaçlı kullanılan laboratuvar testlerinin uygunsuz tekrarını önlemek için protokollerin
geliştirilmesi ve gereksiz kateterlerin zamanında çıkarılması yer almaktadır.
Sonuç olarak, bu makale, ES transfüzyonunun doğru bir şekilde belirlenmesi ve uygulanması için
gereken faktörleri ve önemini vurgulamaktadır. Doğru bir şekilde belirlenmeyen ES transfüzyonu
gereksiz yere uygulanması, pek çok risk faktörünü beraberinde getirebilir. Bu nedenle, ES
transfüzyonunun doğru bir şekilde belirlenmesi ve gereksiz yere uygulanmaması için klinik durumun
objektif bir şekilde değerlendirilmesi ve kan kaybını azaltabilecek stratejilerin benimsenmesi önemlidir.

Abstract:
Hacettepe University Faculty of Medicine, Department of Pediatrics, Specialist Thesis, Ankara,
2023. Red blood cell (RBC) transfusion is a commonly used treatment method in pediatric intensive
care units (PICU). Studies have shown that 15-50% of patients admitted to the PICU undergo RBC
transfusion. RBC transfusion can be a lifesaving treatment but can also cause serious complications and
increase mortality rates. Many studies have been conducted to improve transfusion strategies. This
thesis aims to investigate the transfusion experiences of patients admitted to the PICU and potential
risks and solutions for its improvement.
The study included 2011 patients aged 28 days to 18 years admitted to the Ihsan Doğramacı Children's
Hospital Pediatric Intensive Care Unit between December 31, 2015, and January 1, 2021. The patients'

demographic characteristics, presenting complaints, RBC transfusion information, pre- and post-
transfusion laboratory tests, temporal characteristics, risk assessment scores, and clinical outcomes were

retrospectively examined. Relationships between features and survival analyses were conducted in the
study.
During the study period, 27% of the patients (n=558) received at least one RBC transfusion. Statistically
significant categorical features found to pose a risk for RBC transfusion included age category,
admission diagnoses, malnutrition categories, presence of anemia at admission, mechanical ventilation,
and central venous catheter (CVC) placement. Statistically significant numeric variables included
patient admission blood hemoglobin levels, risk scores, blood RDW levels, age, and age-related weight
Z scores. In the survival analysis, presenting complaints, age categories, admission location,
malnutrition status, anemia status, mechanical ventilation application, and CVC placement were found
to be statistically significant.
This article emphasizes the importance of using RBC transfusion appropriately in clinical practice and
warns that unnecessary transfusion may bring many risks. According to studies on this subject, various
factors, including patients' age, sex, disease status, hemoglobin levels, PRISM-III score, presence or
absence of anemia at admission, hemodynamic status, and malnutrition status, should be considered.
Objective clinical assessment is required to determine the necessity of RBC transfusion correctly.
Moreover, to avoid side effects resulting from unnecessary RBC transfusion, strategies to reduce blood
loss should be adopted. These strategies include using smaller volume sample tubes, point-of-care tests,
closed system blood sampling, non-invasive testing devices, blood sampling by experienced teams,
developing protocols to prevent inappropriate repetition of laboratory tests used for monitoring and
follow-up, and timely removal of unnecessary catheters.
In conclusion, this article highlights the factors and importance of correctly determining and applying
RBC transfusion. Incorrectly determined RBC transfusion may bring many risk factors when applied
unnecessarily. Therefore, objective clinical assessment and adopting strategies to reduce blood loss are
crucial for correctly determining and avoiding unnecessary RBC transfusion.