Üniversite öğrencilerinde problemli cep telefonu kullanımı ile duygusal öz-yeterlik ve psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between problematic mobile phone use and emotional self-efficacy and psychological resilience among university students
Yazar: SENANUR ARIKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİME EKER
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Cep telefonu = Mobile phone ; Duygusal öz yeterlilik = Emotional self efficiacy ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencilerinde problemli cep telefonu kullanımı ile duygusal öz-yeterlik ve psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkinin incelenmesidir.  Araştırmanın bir diğer amacı ise bu kavramların bazı demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemektir. Araştırmanın çalışma grubu; bir devlet ve iki vakıf üniversitesinin çeşitli bölümlerinde öğrenim görmekte olan ve rastgele seçilen 213 kadın, 142 erkek olmak üzere toplam 355 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmada Kişisel Bilgi Formu, Problemli Mobil Telefon Kullanımı Ölçeği (PMTKÖ) (Şar ve Işıklar, 2015: 264-275), Duygusal Öz-yeterlik Ölçeği (DÖYÖ) (Totan, İkiz ve Karaca, 2010: 71-95) ve Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (KPSÖ) (Doğan, 2015: 93-102) kullanılmıştır.
Araştırmadan elde edilen veriler; korelasyon, t-testi tekniği, regresyon ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılarak incelenmiştir. Birimler arasındaki farklılıkları tespit etmek için ise Post Hoc testlerinden yararlanılmıştır.
Analizler sonucunda problemli cep telefonu kullanımı ile psikolojik sağlamlık arasında negatif yönde, psikolojik sağlamlık ile duygusal öz-yeterlik arasında ise pozitif yönde bir ilişki bulunmuştur. Problemli cep telefonu kullanımının cinsiyet, anne-baba ile birlikte yaşama, algılanan akademik başarı düzeyi ve günlük cep telefonu kullanım süresi değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Duygusal öz-yeterlik ölçeğinden alınan puanlar değerlendirildiğinde yalnızca cinsiyet değişkenine göre anlamlı farklılık olduğu görülmüştür. Üniversite öğrencilerinin psikolojik sağlamlık düzeylerinin ise cinsiyet ve anne-baba ile birlikte yaşama durumu değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar gösterdiği sonucu elde edilmiştir. Analizlerin diğer bir sonucuna göre, psikolojik sağlamlığın problemli cep telefonu kullanımını anlamlı şekilde yordadığı belirlenmiştir. Araştırma sonuçları alan yazındaki diğer bulgular ile birlikte tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Sözcükler: Problemli Cep Telefonu Kullanımı, Duygusal Öz-yeterlik, Psikolojik Sağlamlık

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between problematic mobile phone use and emotional self-efficacy and resilience in university students. Another aim of the research is to determine whether these concepts differ according to some demographic variables. The study group of the research; It consists of a total of 355 university students, 213 women and 142 men, who are randomly selected and studying in various departments of one state and two foundation universities. Personal Information Form, Mobile Phone Problem Use Scale (MPPUS) (Şar & Işıklar, 2015: 264-275), Emotional Self-Efficacy Scale (ESES) (Totan, İkiz, & Karaca, 2010: 71-95), and Brief Resilience Scale (BRS) (Doğan, 2015: 93-102) was used. 
The data obtained from the research were analyzed using correlation, t-test technique, regression and one-way variance analysis (ANOVA). Post Hoc tests were used to determine the differences between the units.
As a result of the analysis; it was found that there was a negative relationship between problematic mobile phone use and resilience, and a positive relationship between resilience and emotional self-efficacy. It was concluded that problematic mobile phone use differs significantly according to gender, living with parents, perceived academic success and daily mobile phone usage time. According to analysis of the scores obtained from the emotional self-efficacy scale, it was seen that there was only a significant difference according to gender. It was concluded that the psychological resilience levels of university students showed significant differences according to gender and living with their parents. According to another result of the analysis, it was determined that psychological resilience significantly predicted problematic mobile phone use. The results of the research were discussed together with the other findings in the literature and suggestions were made accordingly.

Keywords: Problematic mobile phone use, Emotional Self-efficacy, Psychological resilience