Büyükşehir belediye yönetimlerine ilişkin yasal düzenlemelerin kırsal alanlara etkileri: Muğla Büyükşehir Belediyesi örneği
Analysis of impacts of legal regulations about metropolitan municipality administration on rural areas: The case of Muğla Metropolitan Municipality
Yazar: AYŞE ÜNAL
Danışman: PROF. DR. HARUN TANRIVERMİŞ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gayrimenkul Geliştirme ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Türkiye'de büyükşehir belediyelerinin kuruluşuna ilişkin ilk düzenleme, 1984 yılında 3030 Sayılı Kanunla gerçekleştirilmiştir. Bu tarihten itibaren büyükşehirlerin kurulması ve yönetilmesine ilişkin farklı zamanlarda yeni düzenlemeler getirilerek büyükşehir belediyelerinin sayısı 2012 yılına kadar 16'ya ulaşmıştır. 2012 yılında, 6360 Sayılı Kanun ile bu sayı 30'a çıkarılmış ve yetki alanları il sınırlarına kadar genişletmiştir (İstanbul ve Kocaeli büyükşehir tüzel kişiliği kazandığında yetki sınırı il sınırına kadar tanımlanmıştır ) . Yapılan düzenlemeler, kimi zaman yeni büyükşehirlerin oluşmasına, kimi zaman da büyükşehir belediyelerinin sınırlarının genişletilmesine yöneliktir. Otuz büyükşehirde İl Özel İdareleri kaldırılmış, yüzlerce köy ve orman köyü ile belde belediyeleri kapatılarak mahalle birimine dönüştürülmüştür.
Bu çalışmada; birincil ve ikincil verilerle büyükşehir belediyelerine yönelik yapılan yasal düzenlemelerin kırsal alanlara etkilerinin neler olabileceği tanımlanarak Muğla Büyükşehir Belediyesi ve yetki alanı sınırları içindeki köyden mahalleye dönüştürülen yerleşme alanları örnek alan çalışması olarak değerlendirilmiştir. Muğla Büyükşehir Belediyesi yetki alanında köy iken mahalleye dönüştürülen mahallelerin muhtarları, kırsal alanlara hizmet sunanlar, hizmeti alanlar ve dolaylı olarak etkilenenlerden oluşan 620 katılımcı ile yüz yüze anket çalışması yapılmış ve anket sonuçları hem Ki-Kare Bağımsızlık Testi hem de Lojistik Regresyon Analiz Yöntemleri ile değerlendirilmiştir. 
Araştırmanın Ki-Kare analizine göre; kırsal alanda  yaşayanlara ve köy muhtarlarına danışılmadan yapılan yasal düzenlemelerin amacına ulaşmayabileceği, köyler kapatılmadan da yeni düzenlemelerin yapılabileceği, nüfusun azlığının yönetimin kararlarına katılımda etkin olduğunu, köy ve beldelerin belediye sınırları içerisine katıldığında halkın ve mahalle muhtarlarının belediyenin alacağı kararları takip edemeyecekleri ve kararlara müdahil olamayacakları; ancak, imar planlarının daha hızlı yapılacağı beklentisiyle gayrimenkul değerlerinin artacağı ve büyükşehir belediyesinin güçlü yapısıyla belediye hizmetlerinin daha kaliteli sunulabileceği sonuçlarına ulaşılmıştır. 
Lojistik regresyon analizine göre ise alan çalışmasına katılanların genel olarak köylerin mahalleye dönüştürülmesine olumlu yanıt vermedikleri, köylerin mahalleye dönüştürülmesiyle hizmetlerin etkin, verimli ve ekonomik olarak halka sunulamayacağı, hizmete daha kolay ulaşılabileceği konusuna olumlu yaklaşılmadığı, ancak, gayrimenkul değerinin artacağı şeklinde sonuçlar elde edilmştir. Ayrıca lojistik regresyon analizinde Kanundan önce ve sonra da mahalle niteliğinde olan yerleşmelerin muhtarları ile eğitim düzeyi yüksek ve 50 yaş üzerinde ankete katılanların genel eğilimden daha farklı yanıtlar verdiği belirlenmiştir. Yerele en yakın olan yönetim şeklinin benimsendiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Turkey has come up with the legal regulations for administration of Metropolitan Municipalities for the first time in 1984 with the Law No. 3030. Till then, many other regulations on the development and the administration of Metropolitan Municipalities have been carried out and in year 2014 the number of Metropolitan Municipalities has come to 16. In year 2014, the Law No. 6360 has come into effect that has caused an increase in the number of Metropolitan Municipalities from 16 to 30, and has widen their administrative borders to their provincial borders. All these regulations are sometimes for the development of the new metropolitan municipalities, and sometimes for widening their administrative borders. In 28 cities, Special Provincial Administrations have been ceased to be in effect (except the ones in the city of İstanbul and the city of Kocaeli), hundreds of town municipalities have been abolished and all the villages, forest villages and towns within these areas are named as Neighborhood. 
This work is limited with the analysis of impacts of the Laws regulated for Metropolitan Municipalities upon the rural areas. The case study is done within the borders of Muğla Metropolitan Municipality. Within the borders of Muğla Metropolitan Municipality, a face-to-face inquiry of a number of 620 has been done with the Headmen of Villages turned into Neighborhoods, people lay duties to rural areas, people have service benefits from rural areas, and people affected indirectly from these services and duties. Inquiries have been analyzed with Chi-squared Test and Logistik Regression Analysis.
The case study has come with the results such as; it is inappropriate not to take into account the opinions of the former representatives of abolished Municipalities and the public while regulating the related Laws, different type of Laws can be regulated without turning the Villages into Neighborhoods, people living in underpopulated areas can have more active role in the decisions of the Local Administrations but after the Administrations are gathered with the Local Municipalities, people have less chance to follow and to take role in the decisions of the Local Municipalities; however, there has become an expectation that the values of real estates will rise as the implementation plans are going to be done much more faster, and municipal services of good quality are going to be more.