Farklı muscari türlerinin in vitro soğancık üretimi
In vitro bulblet production of different muscari species
Yazar: ÇİĞDEM ALEV ÖZEL
Danışman: PROF. DR. FATMA ÜNAL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Biyoloji = Biology ; Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Bu tez kapsamında M. muscarimi (endemik), M. macrocarpum, M. neglectum ve M. adilii (endemik) türlerinin in vitro çoğaltımı çalışılmıştır. Eksplantlar, her türde farklılık göstermekle birlikte ikili pullar, in vitro'da elde edilen soğanların ikili pulları ve yaprak ayaları, farklı konsantrasyonlarda BAP-NAA, KIN-NAA ve TDZ-NAA içeren MS ortamında rejenerasyona alınmıştır. M. muscarimi'de en fazla soğan 19 adet ile 4 mg/l BAP?2 mg/l NAA içeren MS ortamında, en büyük çapa sahip soğanlar ise 1,24 cm ile 1 mg/l BAP?1 mg/l NAA içeren MS ortamında bulunmuştur. M. macrocarpum'da en fazla soğan eksplant başına 6 adetle 2 mg/l KIN?0,5 mg/l NAA içeren MS ortamında görülmüştür. En büyük çaplar 1,39 cm'de 4 mg/l KIN ?2 mg/l NAA içeren MS ortamından alınarak MS ortamına aktarılan soğanlarda gözlenmiştir. M. neglectum'da en fazla soğan 8,25 adetle 0,1 mg/l TDZ?2 mg/l NAA içeren MS ortamından elde edilmiştir. Ancak; 0,47-0,48 cm ile en büyük çapa sahip soğanlar, 0,15 mg/l TDZ?0,5 ve 2 mg/l NAA içeren MS ortamında bulunmuştur. M. adilii'de ise, en çok soğan 15,75 adet ile 4 mg/l BAP?0,5 mg/l NAA içeren MS ortamından elde edilmiştir. 1 mg/l BAP?1 ve 2 mg/l NAA içeren MS ortamında 0,58-0,54 cm'lik soğanlar en büyük çaplar olarak tespit edilmiştir. Elde edilen M. muscari soğanların köklendirmesi 1 mg/l IBA içeren MS ortamında, diğer 3 türün köklendirmesi ise MS besin ortamında yapılmıştır. Bu çalışma sonucunda soğan üretim hızını artırarak bu soruna çözüm getirilebileceği düşünülmektedir.

Abstract:
M. muscarimi (endemic), M. macrocarpum, M. neglectum and M. adilii (endemic) were studied in this thesis. Explants obtained from different species showed variable behavior; twin scales, twin scales from in vitro regenerated bulblets and lower portions of leaves were cultured on MS medium containing different concentrations of BAP-NAA, KIN-NAA and TDZ-NAA. The highest number of 19 bulbs were regenerated on MS medium containing 4 mg/l BAP-2mg/l NAA in M. muscarimi. The largest bulbs of 1,24 cm diameter were recorded on MS medium containing 1 mg/l BAP?1 mg/l NAA. The maximum number of 6 bulbs were noted on MS medium containing 2 mg/l Kinetin-0,5 mg/l NAA in M. macrocarpum. The largest bulbs with 1,39 cm diameter were recorded on the bulblets cultured on the MS medium containing 4 mg/l Kinetin-2 mg/l NAA and transferred to MS medium. The highest number of 8,25 bulbs were recorded on 0,1 mg/l TDZ-0,5 mg/l NAA in M. neglectum. However, the largest bulbs with 0,47-0,48 cm diameter were recorded on MS medium containing 0,15 mg/l TDZ- 0,5 and 2 mg/l NAA. Maximum number of 15,75 bulblets were regenerated on MS medium containing 4 mg/l BAP- 0,5 mg/l NAA in M. adilii. The maximum diameter of 0,58-0,54 cm was noted down on MS medium containing 1 mg/l BAP-1 AND 2mg/l NAA. M. muscarimi bulbs were rooted on MS medium containing 1 mg/l IBA. The bulbs of other three species were rooted on MS medium. It is expected that the results of this study will help in increasing the production speed of the plants.