Sağlıklı ve hasta bireylerin kas hacim ve morfolojilerinin incelenmesi
Investigating the muscle volume and morphology of healthy individuals and tmd patients
Yazar: BERK BİLGEN
Danışman: PROF. DR. TONGUÇ SÜLÜN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı / Total Parsiyel Protezler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Temporomandibular eklem hastalıkları = Temporomandibular joint disorders

Özet:
Amaç: Tek taraflı redüksiyonsuz disk deplasmanı görülen bireylerin sağlıklı ve etkilenmiş bölgelerindeki çiğneme kası hacimlerinin ölçülerek sağlıklı bireyler ile karşılaştırılması. Lateral pterygoid kasın bağlantı tipinin disk deplasmanına etkisinin incelenmesi.
Gereç ve Yöntem: Tek taraflı redüksiyonsuz disk deplasmanı görülen 19 hastanın sağlıklı ve etkilenmiş bölgelerinden ve 21 sağlıklı bireyden bilateral olarak alınmış manyetik rezonans görüntüleme (MRG) aracılığıyla üç çiğneme kası incelenmiştir. Masseter, medial ve lateral pterygoid kasların hacimleri ve lateral pterygoid kasın bağlantı tipi ITK-Snap programı kullanılarak saptanmıştır. Gruplar arası karşılaştırmada, nitel veriler için Ki-kare testi ve Fischer Exact testi, nicel veriler için Mann Whitney-U testi ve Wilcoxon Signed Ranks testi kullanılmıştır. Gözlemci içi ve gözlemciler arası uyumun ölçülmesinde korelasyon katsayısı (SKK) ve Kappa katsayısı hesaplanmıştır. Anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirmeye alınmıştır.
Bulgular: Her iki grupta da incelenen tüm kasların hacmi erkeklerde kadınlara göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. İncelemeye alınan kaslardan, yalnızca masseter kasının hacmi, sağlıklı bireylerde tek taraflı redüksiyonsuz disk deplasmanı görülen bireylerin her iki bölgesinden de anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Tek taraflı redüksiyonsuz disk deplasmanı görülen bireylerin sağlıklı ve sağlıksız bölgeleri arasında masseter kasının hacminde anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır. Lateral pterygoid kasın bağlantı tipi ile redüksiyonsuz disk deplasmanı arasında herhangi bir ilişkiye rastlanmamıştır. Tip 3 bağlantı tipi görülen kasların hacmi Tip 1 ve Tip 2 bağlantı gözlemlenen kaslara göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur.  
Sonuç: Redüksiyonsuz disk deplasmanının yalnızca masseter kasının hacmi üzerine etkisi mevcuttur. Lateral pterygoid kasın bağlantı tipinin hastalığa etkisi saptanamamıştır. Tip 3 bağlantı ile kas hacmi arasında pozitif korelasyon olduğu bulunmuştur.

Abstract:
Objective: Comparing healthy and affected areas of individuals with unilateral disc displacement without reduction with healthy individuals. Investigating the effect of lateral pterygoid muscle attachment type on disc displacement.
Methods: Three masticatory muscles were examined using bilateral magnetic resonance images (MRI) from both healthy and affected areas of 19 patients with unilateral disc displacement without reduction and from 21 healthy individuals. The volumes of masseter, medial and lateral pterygoid muscles and the attachment type of lateral pterygoid muscle were determined using ITK-Snap program.  For comparison between gropus, Chi-square and Fischer Exact tests were used for qualitative data, Mann Whitney-U and Wilcoxon Signed Ranks tests were used for quantitative data. Correlation coefficient (CCT) and Kappa coefficient were calculated to measure intra and inter-observer agreement. Significance was evaluated at the p<0,05 level.
Results: In both groups, the volume of the muscles was found to be significantly higher in men than women. Only the volume of the masseter muscle was found to be significantly higher in healthy individuals than in both regions of patients with unilateral disc displacement without reduction. There was no significant difference in the volume of masseter muscle between the healthy and the affected regions of the patients. No relationship was found between the attachment type of lateral pterygoid muslce and disc displacement without reduction. The volume of the muscles with Type 3 attachment was found to be significantly higher than the other attachment types. 
Conclusion: Disc displacement without reduction only has an effect on the volume of the masseter muscle. The effect of the attachment type of the lateral pterygoid muscle on disc displacement could not be determined. A positive correlation was found between type 3 attachement and muscle volume.