Türkiye'de sanayide dijitalleşme ve model fabrikalar
Digitalization in industry and model factories in Turkey
Yazar: YUNUS CANER TANRIÖVER
Danışman: PROF. HARUN ŞAHİN
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Dünya tarihine bakıldığında gelişmiş ve kalkınmış ülke olarak adlandırılan ülkelerin büyük bir çoğunluğu, sanayi alanında ciddi atılımlar ve yatırımlar yapmış ülkeler olarak karşımıza çıkmaktadır. Birinci Sanayi Devrim ile İngiltere'de başlayan sanayileşme; İkinci, Üçüncü ve günümüzde yaşanan Dördüncü Sanayi Devrimi ile birlikte Almanya, Amerika Birleşik Devletleri, Çin, Japonya, Güney Kore gibi ülkeler ile devam etmiştir. Tüm bu ülkelerin ortak özelliği, sanayide dijital dönüşümü yakalamış olmalarıdır. Türkiye ise 2011 sonrası dünyada yaşanan yeni sanayileşme akımını planladığı ve uyguladığı çeşitli politikalar ile takip etmeye başlamış ve dünya çapında rekabet edebilir hale gelmek için ulusal anlamda "Model Fabrika" modelini uygulamaya koymuştur. Çalışmanın ilk bölümünde, tarihsel süreç olarak sanayi devrimlerinin oluşumu, gelişimi ve sonuçları ele alınarak sanayileşme üzerinde etkilerinden bahsedilmiştir. İkinci bölümde, dünyada ve Türkiye'de sanayide dijital dönüşümün durumu irdelenerek, özellikle dünyada Dördüncü Sanayi Devrimi'ni yakından takip eden Çin, ABD ve Avrupa ülkeleri ele alınmıştır. Bunların dışında Türkiye'deki dijital dönüşümün devlet nezdinde güvenceye alınmasına ilişkin kanun ve mevzuatlar incelenmiştir. Üçüncü ve son bölümde ise Türkiye'de sanayinin dijital dönüşümüne katkı sağlamak amacı ile Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile Türkiye'nin çeşitli illerinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı önderliğinde, birçok Sivil Toplum Kuruluşu ve Uluslararası Organizasyonlar iş birliği çerçevesinde kurulan Model Fabrikalar ve bu kuruluşların faaliyetlerine ilişkin birçok inceleme ele alınmıştır. Ancak inceleme sonucunda Türkiye'nin henüz yolun başında olduğu, yeterli düzeyde hedeflenen noktaya gelemediği fakat bu doğrultuda büyük adımlar ile ilerlediği gözlemlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Sanayi Devrimleri, Sanayileşme, Dijital Dönüşüm, Model Fabrika, Türkiye

Abstract:
When we look at the world history, the majority of the countries that are called developed and developed countries appear as countries that have made serious breakthroughs and investments in the field of industry. Industrialization that started in England with the First Industrial Revolution; With the Second, Third and Fourth Industrial Revolution, which is being experienced today, it continued with countries such as Germany, the United States of America, China, Japan, and South Korea. The common feature of all these countries is that they have achieved digital transformation in the industry. Turkey, on the other hand, has started to follow the new industrialization trend in the world after 2011 with various policies that it has planned and implemented, and has implemented the "Model Factory" model in the national sense in order to become competitive worldwide. In the first part of the study, the formation, development and results of industrial revolutions as a historical process are discussed and their effects on industrialization are mentioned. In the second part, the situation of digital transformation in the industry in the world and in Turkey is examined, especially China, the USA and European countries that closely followed the Fourth Industrial Revolution in the world. Apart from these, laws and regulations related to securing the digital transformation in Turkey before the state were examined. In the third and last part, Model Factories established in various provinces of Turkey with the aim of contributing to the digital transformation of the industry in Turkey, under the leadership of the Ministry of Industry and Technology, within the framework of cooperation with many Non-Governmental Organizations and International Organizations, and many examinations on the activities of these organizations. It is discussed. However, as a result of the examination, it has been observed that Turkey is still at the beginning of the road, has not reached the targeted level at a sufficient level, but is advancing with great steps in this direction.
Keywords: Industrial Revolutions, Industrialization, DigitalTransformation, Model Factory, Turkey