Ergenlerde riskli davranışlar, şiddet eğilimi, aileden algılanan duygusal istismar ve internet oyun oynama bozukluğu arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Clarifying the associations among risky behaviors, tendency to violence, perceived emotional abuse from the family and internet gaming disorder in adolescents
Yazar: KÜBRA PELİT
Danışman: DOÇ. DR. ÖZKAN ÇIKRIKÇI
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygusal istismar = Emotional abuse ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Ergenlik problemleri = Adolescence problems ; Lise öğrencileri = High schools students ; Oyun bağımlılığı = Game addiction ; Riskli davranışlar = Risk behaviours ; Sayısal oyunlar = Digital games ; Ölçekler = Scales ; Şiddet = Violence

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı ergenlerde riskli davranışlar, şiddet eğilimi, aileden algılanan duygusal istismar ve internet oyun oynama bozukluğu arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Çalışmanın ikinci amacı ise aileden algılanan duygusal istismar ile internet oyun oynama bozukluğu arasındaki ilişkide riskli davranışların ve şiddet eğiliminin aracı rolünü incelemektir. Bu amaçlar doğrultusunda çalışmada nicel araştırma yaklaşımına dayalı ilişkisel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim öğretim yılında Orta Karadeniz Bölgesi'nde bir ilde çeşitli liselerde eğitimine devam eden 408 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Ergenler İçin Algılanan Duygusal/Psikolojik İstismar Ölçeği Kısa Formu-II, İnternet Oyun Oynama Bozukluğu Ölçeği Kısa Formu, Şiddet Eğilimi Ölçeği ve Riskli Davranışlar Ölçeği kullanılmıştır. Katılımcılardan elde edilen veriler SPSS 25 ve SPSS Process Macro aracılığıyla analiz edilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişki korelasyon ve aracılık analizi ile incelenmiştir. Sonuç olarak ergenlerde riskli davranışlar, şiddet eğilimi, aileden algılanan duygusal istismar ve internet oyun oynama bozukluğu arasında pozitif yönde ve anlamlı ilişki olduğu görülmüştür. Ayrıca yapılan aracılık analizleri neticesinde aileden algılanan duygusal istismarın şiddet eğilimi ve riskli davranışlar ile birlikte ergenlerin internet oyun oynama bozukluğu geliştirmesinde etkili olduğu bulunmuştur.

Abstract:
The main purpose of this study was to clarify the associations among risky behaviors, tendency to violence, perceived emotional abuse from the family and internet gaming disorder in adolescents. The second aim of the study was to examine the mediating role of risky behaviors and violence tendency in the relationship between emotional abuse perceived by the family and internet gaming disorder. For these purposes, a correlational design based on the quantitative research approach was used in the study. The study group of the research consisted of 408 high school students who continue their education in various high schools in a province in the Central Black Sea Region in the 2021-2022 academic year. Personal Information Form, The Second Short Form of Perception Psychological Maltreatment Inventory For Adolescents, Internet Gaming Disorder Scale Short Form, Violence Tendency Scale and Risky Behaviors Scale were used as measures in the study. Data from participants were analyzed using SPSS 25 and SPSS Process Macro. The relationship between the variables was examined by correlation and mediation analysis. As a result, it was observed that there was a positive and significant relationship between risky behaviors, tendency to violence, perceived emotional abuse from the family and internet gaming disorder in adolescents. In addition, as a result of the mediation analysis, it was found that emotional abuse perceived from the family was effective in the development of  internet gaming disorder in adolescents, together with the tendency to violence and risky behaviors.