Türkiye'deki tekstil-konfeksiyon işletmelerinin (KOBİ'lerinin) tedarik, üretim ve lojistik faaliyetlerinin ulusal rekabet üzerindeki etkileri
The effects of supply, production and logistics process of textile-apparel sector in Turkey (KOBIs) on national competition
Yazar: ÖZLEM KAYA
Danışman: PROF. DR. FATMA ÖZTÜRK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Giyim Endüstrisi ve Moda Tasarımı Ana Bilim Dalı / Giyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering ; İşletme = Business Administration
Dizin: KOBİ = Small and Medium Sized Firms ; Lojistik = Logistics ; Rekabet = Competition ; Tedarik = Supply ; Tekstil işletmeleri = Textile enterprises ; Üretim = Production ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Son yıllarda artan rekabet nedeniyle tedarikçiler, müşteriler, dağıtıcılar ve perakendecilerle ilişkiler önem kazanmıştır. İşletmeler artan rekabetle baş edebilmek, rekabet avantajı yaratmak, pazar paylarını koruyabilmek hatta ayakta kalabilmek için lojistik, tedarik ve üretim gibi faaliyetleri etkin bir şekilde işletmelerine adapte etmeye çalışmaktadır. 
Günümüzde yaşanan küreselleşme olgusu bağlamında ürünlerin, hizmetlerin ve üretim faktörlerinin uluslararası dolaşımında ciddi bir serbestlik sağlanmıştır. Bu durum, ulusal ekonomilerin dışa açıklık düzeyini büyük ölçüde artırmış ve ülkeleri dış ticaret risklerine karşı görece korumasız hale getirmiştir. Türkiye ekonomisi açısından, özellikle dış ticaret hadlerinin belirsizliği, ihracatta ürün çeşitliliğinin az olması, sınırlı sayıda ülke ile ticari ilişkide bulunma, kronik dış ticaret açığı vb. gibi dışsal risk faktörleri daha fazla önem arz etmektedir.
1960?larda öncelikle yerel pazarın ihtiyaçlarını karşılamaya odaklanan ve Türkiye?nin en önemli üretim dalı haline gelen tekstil-konfeksiyon sektörü, 1980?lerden bu yana gelişen küresel rekabet ile işletmeleri; kaynak kullanımı, tedarik, üretim, lojistik ve ürünlerini satış konularında dünya geneli alternatifler bulmaya zorlamıştır. Küreselleşmenin sonucu olarak artan rekabet ve tedarik zinciri yönetimi öneminin artmasıyla, tekstil-konfeksiyonda lojistik yönetimi konusu da ön plana çıkmıştır ve 1 Ocak 2005?ten itibaren dünya genelinde tekstil-konfeksiyona uygulanan kotaların kalkmasıyla birlikte Türkiye tekstil-konfeksiyon sektörü için yeni bir dönem başlamıştır.
Tedarik zinciri yönetimi ve lojistik yönetimi son yıllarda işletmelere rekabet açısından önemli avantajlar getirmektedir.
Lojistik süreçlerin etkin yönetimi ile tedarik zincirinde yaratılan değer arttırılmaktadır. Bu değerin anlamı, hizmet sunan taraf için kar elde etmek iken, müşteri tarafında düşük fiyatta ve beklenen düzeyde hizmet almaktır. 
Bu çalışma Türk tekstil-konfeksiyon sektörünün tedarik, üretim ve lojistik faaliyetlerinin ulusal rekabet üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.
Araştırma 2012 son çeyreğinde aktif durumda olan TOBB?a bağlı tekstil-konfeksiyon işletmeleri üzerine yapılmıştır. 13-Tekstil Ürünlerinin İmalatı, 14-Giyim Eşyalarının İmalatı üretim alanlarında belirlenen kodlar çerçevesinde tekstil için; İstanbul, Bursa, Denizli, Tekirdağ, Uşak, Gaziantep, Adana ve Kahramanmaraş illeri; konfeksiyon için İstanbul, Bursa, Ankara, Denizli, Konya, Tekirdağ, Kırklareli, İzmir, Gaziantep ve Adana illeri araştırma kapsamına alınmıştır.
Genel olarak verileri analiz ederken Ki-Kare, varyans analizi, hipotez testleri ve temel bileşenler analizi kullanılmıştır.
Bu çalışmada tekstil-konfeksiyon sanayinde tedarik, üretim ve lojistik faaliyetleri ele alınmıştır. Sektörde dünyadaki gelişmeler incelenmiş ve bu gelişmeler kapsamında Türk tekstil-konfeksiyon sanayinin tedarik, üretim ve lojistik durumu belirlenerek rekabet gücü değerlendirilmiştir. Tekstil ve konfeksiyon sektöründe ulusal düzeyde rekabet için bazı değişkenlere ulaşılmıştır.

Abstract:
In last decades, as a result of increasing competition, relations among suppliers, consumers, distributors and retailers became more significant. Companies has to adopt logistics, production and supply chains for competing with increasing competition, acquiring advantages of competition, maintaining the market share as well as surviving. 
Today, international free movement of products, services, production factors became widespread with regard to globalization. As a result of widespread free movement, foreign expansions of national economies grow up and relatively became more vulnerable against risks of foreign trade. In terms of Turkish economy, especially uncertainty of foreign trade rates, limited diversity of export products, and commercial relationship between less number of countries, chronicle foreign-trade deficit and similar external risk factors are becoming more significant.    
Textile and apparel sector in Turkey which initially focused on internal market and became dominant production sector in 1960s has been forced to find out new worldwide alternatives about using sources, supply, production, logistics and marketing beginning with globalization since 1980s. Along with the increasing of importance of  management of competition and supply chain as a result of globalization,  logistics management became more important in textile and apparel sector and a new term started for textile and apparel sector in Turkey after termination of quota in textile sector since 1 January 2005. 
Management of supply chain and logistics management provides considerable competitive advantages for companies in last decades. Efficient management of the logistics process raises the value created by supply chain. This value means high profit for suppliers and low priced and qualified service for consumers.
This dissertation aims to figure out the effects of supply chains, production and logistics of Turkish textile and apparel sectors on national competition.
My survey is on the textile-apparel companies which are on production and also member of Union of Chambers and Commodity Exchanges of Turkey (TOBB) in the last quarter of 2012. According to codes of 13-Production of Textiles and 14-Production of Clothing, survey covers the textile companies in İstanbul, Bursa, Denizli, Tekirdağ, Uşak, Gaziantep, Adana and Kahramanmaraş and apparel companies in  İstanbul, Bursa, Ankara, Denizli, Konya, Tekirdağ, Kırklareli, İzmir, Gaziantep and Adana. 
Chi-square, variance analysis, hypothesis testing and principal component analysis   are used to analyze data. 
This dissertation analyzes supply, production and logistics process of textile-apparel sector. The improvement of the textile-apparel sector among the world and the supplement, production and logistics condition of Turkish textile-apparel sector are described and the competitiveness of the sector is evaluated. Some variables are figured out in textile-apparel sector competition in national level.