Uzay araçlarının testleri
Space vehicle tests
Yazar: HASAN ŞEN
Danışman: PROF. DR. ALİM RÜSTEM ASLAN
Hava Harp Okulu Komutanlığı / Havacılık ve Uzay Teknolojileri Enstitüsü / Uzay Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences

Özet:
İnsanlık uçsuz bucaksız sonsuzluk olarak gördüğü uzaydan modern çağ ile beraber faydalanmanın yolların aramış ve Dünya yörüngesine yerleştirmiş olduğu çok çeşitli hedefine ve amacına uygun uzay araçları ile uzay boşluğundan faydalanmaya başlamıştır. Bu süreç günlük yaşamın kolaylıkla sürdürülebilmesi için zamanla uzay araçlarının gerekliliğini doğurmuştur. Yaşamın kolaylık sağlayan öğeleri radyo televizyon yayınları, günlük meteorolojik raporlar, kıtalararası ses, görüntü, veri iletişimi, uçakların ve gemilerin rotalarını bulması, araçlardaki yol bulum sistemleri, yeryüzü haritalarının çıkarılması, madenlerin tespiti ve değişim analizleri başlıca uydular ve uzay teknolojilerinin sağladığı imkanlarla gerçekleştirilmektedir.
Yeryüzündeki hareket alanlarından ve çevresel şartlardan farklı olarak uzay ortamında Güneş ve Dünya cisimlerinin çeşitli etkileri altında uzay araçlarının kullanım amaçlarına uygun olarak görevlerini başarıyla yerine getirebilmeleri için tasarımın önemi çok büyüktür. Uzay aracı tasarımlarının uygulanabilirliği için yerde uzay ortamına benzetimlenmiş şartlar altında sınanması ve isterleri karşıladıkları teyit edilerek fırlatılmaları önem arz etmektedir.
Uzayda faaliyete kalifiye olmuş tüm parçalar ve alt sistemlerden oluşturulan sistem bütünü uzay aracının fırlatma esnasında ve sonrasında uzay ortamı içinde maruz kalacağı tüm zorlu çevresel şartlar altında beklenen tasarım amacına uygun görev ve faaliyetleri icra edebilmesi, haberleşme, yönelim, veri kotarma sistemlerinin ve sensörlerinin uygun çalışması maliyetli bir mühendislik ürünü olan uzay aracının yerde detaylı, özenli ve planlı testlerin her birinden. başarıyla geçmesine bağlıdır.
Bu maksatla bir uzay aracı yerde entegresyonu ile parça ve alt sistemler uyumu sağlanmasının ardından bütün olarak çeşitli testlere tabi tutulmalıdır. Bu çalışmada uzay ortamını oluşturan iki büyük cisim Güneş ve Dünya yapıları, takiben ortaya çıkardıkları uzay ortamı incelenmiştir. Uzay ortamının bir uzay aracı üzerindeki etkileri anlatılmıştır.
Uzay alanında faaliyeti için uzay araçlarına yerde uygulanacak gerekli tüm testler yeterlilik ve kabul kapsamında ele alınmış, öncelikle açıklanarak işlenmiş ve uluslararası standartlara uygunluğun önemine binayen uzay araçları yeterlilik testleri kapsamında karşılanması beklenen uluslararası test standartları ortaya koyulmuştur. Önemli ve hayati yer testlerine ilişkin geçmişte tasarlanarak faaliyete alınmış uzay araçları testlerine örnek uygulamalar sunulmuştur.
Yapılan çalışmada yer testlerinin uzay aracı için yaşamsal öneme sahip olduğu görülmüştür. Süre ve kapsam bakımından çok zaman ayrılarak, uzay aracının kabul fırlatma aşamasına gelişini geciktiren testlerin uygulanmasının ve faaliyetlerinden emin olunmasının zaman değerlendirmesinden çok daha fazla önem arz eden bir husus olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu kapsamda tasarlanacak uzay araçları maliyetlerinin mümkün olduğunca düşük ancak görev etkinliğinin yüksek olması amacıyla fırlatma ve uzay ortamının yerde benzetilerek model felsefesine uygun bir test programı ile test edilmesinin gerekliliği anlatılmıştır.

Abstract:
Since the start of the space age, space vehicles orbiting around the Earth are essential for people on Earth. Now they perform critical missions and serve humanity to make life easier and better. For instance communication, remote sensing, data collection, navigation, exploration, security issues, intelligence gathering, border monitoring are the most important fields where space vehicles utilized. Researches and investments in space technology result in advancements in engineering and science, and these advancements also lead to developments in the space technology. For the sake of being able to get part in space countries efforts mostly on space technologies. Secret of success in space race is designing and testing performance of space vehicles as they are in space enviroment.
In the space environment unlike Earth environmental conditions, under the effects of the Sun and the Earth, space vehicles should perform in order to successfully fulfill the task design of them according to their intended usage. For the applicability of space vehicle, design should been simulated by space and launch environment testing and whether it meet the conditions or not is important for validation.
Skilled and heritage space parts and sub-systems forms the whole system of spacecraft. During launch enviroment and in space environment will be exposed all severe environmental conditions. Expected design for the purposed tasks and activities should be able to perform communication, orientation, data handling systems and sensors properly. Spacecraft, which is an engineered product must be observed and examined in highly costing, detailed, attentive and planned testing philosophy, spacecrafts future is depended on passing each of tests successfully.
For this purpose, a spacecraft's integrating and compliance with the provision of parts and sub-systems as a whole is subjected to various tests. In this study, two major bodies Sun and Earth that make up the space environment and conditions which they occur was examined in details. The effects of the space environment on space vehicle is described.
In order to ensure functional success of spacecraft in space enviroment necessary tests are described as qualification and acceptance test levels. primarily explained, implemented processed and on the importance of compliance with international standards space vehicle proficiency tests are covered by the expected international testing standards has been revealed. In space enviroment testing is important and vital so spacecrafts which are designed and activated in the past are presented as sample applications 
At the end of study as a conclusion spacecraft testing is found to be vital and essential. A lot of time given and considered for spacecraft design and testing, launch phase may delay the arrival of test results may need years but ensuring the implementation and evaluation of activities and tests is much more important than time. It is the fact that the costs of spacecraft will be designed as low as possible, but the most important point of activity task is simulating launch and space environment and testing the spacecraft by proper modal philosophy and test program.