Lokal ileri evre akciğer kanseri tanılı hastalarda kemoradyoterapi sürecinde granülosit koloni uyarıcı faktör kullanımının etkinlik ve toksisitesi
Efficiency and toxicity of the USE of granulocyte colony stimulating factor in the process of chemoradiotherapy in patients diagnosed with locally advanced lung cancer
Yazar: MURAT ULAŞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET KÜÇÜKÖNER
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer neoplazmları = Lung neoplasms ; Granülosit koloni stimülan faktör = Granulocyte colony stimulating factor ; Kemoterapötik = Chemotherapeutic ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyasyon etkileri = Radiation effects ; Radyoterapi = Radiotherapy ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Giriş ve Amaç: Akciğer kanseri temel olarak küçük hücreli akciğer kanseri (KHAK) ve küçük hücreli dışı akciğer kanseri (KHDAK) olarak ayrılmaktadır. Tüm akciğer kanserlerinin %85'i KHDAK olup bunların da yaklaşık üçte biri lokal ileri evrede tanı almaktadır. Ayrıca küçük KHAK vakalarının da yaklaşık %30-40'ı tanı anında sınırlı evrededir. Her iki hasta grubunda da cerrahi uygun değilse standart tedavi eş zamanlı definitif kemoradyoterapidir (KRT). Çalışmamızda lokal ileri akciğer kanseri tanılı hastalarda eş zamanlı KRT sürecinde granülosit-koloni uyarıcı faktör(G-CSF) kullanımının etkinlik ve toksisitesini incelemeyi amaçladık. 
  Materyal ve Metot: Bu çalışmaya Ocak 2007-Ocak 2022 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Tıbbi Onkoloji polikliniğine başvurmuş lokal ileri akciğer kanseri tanılı ve eş zamanlı KRT almış 209 hasta dahil edildi. Hasta dosyaları retrospektif olarak tarandı. Hasta verileri doğrultusunda hastaların demografik özellikleri, tanı anındaki hastalık evresi, kemoterapi protokolü, RT dozu, hemogram tetkikleri, radyografi raporları, tedavi yanıtı, progresyon durumu ve son kontrol zamanı incelendi. Hastalar G-CSF kullanımına göre iki gruba ayrıldı. Genel sağkalım hastaların ölüm veya son kontrol tarihine göre hesaplandı.
  Bulgular: Çalışmamızdaki hastaların 19'u KHAK ve 190'ı KHDAK tanılı idi. KHAK grubunda 5 hasta G-CSF kullanmamıştı, 14 hasta ise sekonder profilaksi olarak kullanmıştı. Radyasyon pnömonisi açısından G-CSF kullanan ve kullanmayan grup arasında anlamlı farklılık saptanmadı (%50'ye karşılık %20; p=0,338). KHDAK tanılı hastaların 177'si (%93,2) erkek, 13'ü (%6,8) kadındı. Hastaların tanı anındaki ortanca yaşı 62 yıl (39-83) olarak hesaplandı. Tanı anındaki evrelerine bakıldığında hastalarının çoğunluğunun evre 3B olduğu görüldü (%52,6). Hastaların 171'i (%90) 60 Gy ve üzerindeki bir dozda RT aldı. G-CSF kullanımına bakıldığında 112 (%59) hastanın hiç G-CSF kullanmamış olduğu, 78(%41) hastanın sekonder profilaksi olarak G-CSF kullanmış olduğu görüldü. G-CSF kullanan ve kullanmayan hastalar arasında genel sağkalımda anlamlı bir fark görülmedi (ortanca 26,44 ve 23,06 ay; p=0,844). Öte yandan G-CSF kullanan grupta KRT doz azaltım ihtiyacının daha az geliştiği görüldü (%6,4 ve %17; p=0,031). Ancak, G-CSF kullanan grupta evre 2 ve üstü anemi ve trombositopeni (%37,2 ve %19,2), kullanmayan gruba (%20,6 ve %3,6) göre daha fazla gelişti. Yine nötropenik ateş sıklığı da G-CSF kullanan grupta daha fazlaydı (%9'a karşılık 0). Son olarak G-CSF kullanan hastalarda takip eden dönemlerde radyasyon pnömonitisi daha fazla görüldüğü tespit edildi (%20,5'e karşılık %39,7; p=0,004)
  Sonuç: Eş zamanlı KRT sürecinde G-CSF kullanımı hastalıksız ve genel sağkalım üzerinde bir farklılık yaratmamaktadır. Ancak nötropenik ateş sıklığını ve kemoterapi doz azaltım ihtiyacını azaltmaktadır. Ayrıca eş zamanlı KRT sürecinde G-CSF kullanımının radyasyon pnömonitisi gelişme riskini arttırabilmektedir.
  Anahtar kelimeler: Akciğer kanseri, kemoradyoterapi, granülosit-koloni uyarıcı faktör, radyasyon pnömonitisi

Abstract:
Introduction and Objective: Lung cancer is basically divided into small cell lung cancer (SCLC) and non-small cell lung cancer (NSCLC). 85% of all lung cancers are NSCLC, and approximately one third of these are diagnosed at locally advanced stage. In addition, approximately 30-40% of SCLC cases are in the limited stage at the time of diagnosis. If surgery is not suitable in both patint groups, the standard treatment is concurrent chemoradiotherapy (CRT).  In our study, we aimed to examine the efficacy and toxicity of the use of granulocyte-colony stimulating factor (G-CSF) during concurrent CRT in patients with locally advanced lung cancer.
  Material and Methods: 209 patients with locally advanced lung caner who applied to the Medical Oncology outpatient clinic of Dicle University Medical Faculty Hospital between January 2007-January 2022 and received concurrent CRT were included in this study. Patient files were reviewed retrospectively. Demographic characteristics of the patients, disease stage at the time of diagnosis, chemotherapy protocol, RT dose, hemogram examinations, radiography reports, treatment response, progression status and last control time were examined in accordance with patient data. The patients were divided into two groups according to the use of G-CSF. Overall survival was calculated according to the date of death or last control of the patients.
  Results: Of the patients in our study, 19 were diagnosed with SCLC and 190 with NSCLC. In the SCLC group, 5 patients did not use G-CSF, and 14 patients used it as secondary prophylaxis. There was no significant difference between the group that using and not using G-CSF in terms of radiation pneumonia (50% vs. 20%; p=0.338). Of the patients with NSCLC, 177 (93.2%) were male and 13 (6.8%) were female. The median age of the patients at the time of diagnosis was 62 years (39-83). Considering the stages at the time of diagnosis, it was seen that the majority of the patients were stage 3B (52.6%). 171 (90%) of the patients received RT at a dose of 60 Gy or more. Considering the use of G-CSF, it was seen that 112 (59%) patients had never used G-CSF, and 78 (41%) patients used G-CSF as secondary prophylaxis. There was no significant difference in overall survival between patients using and not using G-CSF (median 26.44 and 23.06 months; p=0.844).  On the other hand, it was observed that the need for CRT dose reduction developed less in the group using G-CSF (6.4% vs. 17%; p=0.031). However, grade 2 and higher anemia and thrombocytopenia (37.2% and 19.2%) developed more in the group using G-CSF compared to the group that did not use (20.6% and 3.6%). Also, the frequency of neutropenic fever was higher in the group using G-CSF (9% vs. 0). Finally, radiation pneumonitis was found to be more common in patients using G-CSF in the following periods (20.5% vs. 39.7%; p=0.004).
  Conclusion: The use of G-CSF during concurrent CRT does not make any difference in disease-free and overall survival. However, it reduces the frequency of neutropenic fever and the need for chemotherapy dose reduction. In addition, the use of G-CSF during the concurrent CRT may increase the risk of developing radiation pneumonitis.
  Keywords: Lung cancer, chemoradiotherapy, granulocyte-colony stimulating factor, radiation pneumonitis