Sürûrî-i Müverrih'in manzum tarihleri (inceleme-transkripsiyonlu metin s.151-250)
Chronicler Sururi's dates, written in verse (p.151-250)
Yazar: AHMET USLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ATİLLA BATUR
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Tarih = History ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Biyografi = Biography ; Divan-ı Süruri = Divan-ı Süruri ; Edebiyat = Literature ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Süruri = Süruri ; Tarih = History ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk-İslam sanatı = Turkish-Islamic art ; Şairler = Poets

Özet:
Milletleri ayakta tutan değerlerden birisi, hiç kuşkusuz dildir. Milletlerin hayatları,fikirleri, hayalleri hep dille şekil bulmuştur. Vücuda gelen bu eserlerden milletleri tanımakmümkündür.İnsana haz veren, insanda hayranlık uyandıran edebiyat da, milletlerin dille oluşturduğuortak değerlerdendir. Bu değerleri aktarmak gibi bir kaygısı olmamasına rağmen edebiyat,milletlerin değerleriyle ilgili bizlere zengin bir malzeme sunmaktadır.Bu açıdan değerlendirildiğinde, manzum (şiir) eserlerde milletleri daha yakından tanımafırsatı veren bol malzeme mevcuttur. Şiir sahası çok geniş bir saha. Bu sahanın küçük bir şubesikonumundaki tarih düşürme ise, şiirin formları, ahenk unsurları, sanat ve mazmunlarıkullanılarak oluşturulan, câmi'lerdeki kitabelerden mezar taşlarına, fetihlerden alışverişlerekadar hayatın her safhasında karşımıza çıkan bir şiir türüdür.Türk-İslam kültür ve medeniyetininin bir parçası ebcedle ilgili kesin sonuçlara ulaşmakiçin, şair ve müverrih Süruri'nin Kütahya Belediyesi Mustafa Yeşil Kütüphanesi'nde, 12036demirbaş numarasıyla kayıtlı Divan-ı Süruri'de geçen tarih kıtalarının bir kısmı (151-250)tarihlerin düşürülüş biçimi ve düşürülüş nedeni açısından incelendi.İncelenen bu kısımda Süruri'nin tarihe tanıklık etmesinin ötesinde sağlam bir şiirbilgisine, aruza, ses ve söz sanatlarına hakim olduğu görülmüştür. Yine Süruri'nin tarihdüşürme konusunda oldukça yetenekli olduğu, başka şairlerden farklı olarak bir konuya çoksayıda tarih düşürdüğü, birçok tarih düşürme biçimini başarıyla uyguladığı görülmektedir.İnceleme üç bölüm halinde yapılmıştır. Birinci Bölüm'de, Süruri'nin hayatı, eserleri veedebi kişiliği, İkinci Bölüm'de tarihleri konu ve çeşitleri, Üçüncü Bölüm'de incelenenmetinlerin transkripsiyonlu metni verilmiştir. Dipnotlarda da, adı geçen şahsiyetle ilgili bilgilerverilmiştir.

Abstract:
Nations have merits, which keep them alive. One of these merits is absolutely language.Lives, thoughts and dreams of nations acquire a shape with language. It is possible to knownations with their language works.Literature, which evokes admiration and gives pleasure to people is also a commonvalue of the nations. Although having no aim of transferring values, literature presents us arich material about values of nations.In this material, poetry has the greatest part. Poetry and abjad calculation (abjadcalculation: is study of the different techniques of chronograms composed to designate the dateof the construction of buildings and to mark occasions such as victories, conquests, births anddeaths), with its harmony and artistic merit, has been intensively used on epigraphs in themosques, on grave stones, and in every part of life, from conquests to shopping , and thesepoems with abjad calculations also presents us important material to understand our past.To reach more implicit results on abjad , I have studied some of the poems , betweenpages 151-250 of Divan-ı Süruri. This book is in Kütahya Municipality Mustafa Yeşil Library.Its registration number is 1236.The author Süruri was a history book writer too.During my studies I have seen that Süruri had not only witnessed to history but also hada good knowledge of poetry, prosody, and literary arts. Furthermore he was very good atdesignating dates. Unlike the other poets he was able to designate different dates on a particularsubject.My study has been done in 3 sections. In section 1; Surusi's life, his works, his literarypersonality, in section 2 ; dates, he designated and their kinds and in section 3 transcription ofthe studied parts has been given, and in the footnotes information was given about the relatedpersons.