Ayçiçeğinde (Helianthus annuus L.) genetik erkısır hatların seçimi ile tohum verimine, verim öğelerinin etkisi
Selection on genetic male-steril lines and effect of yield components on the seed yield and sunflower
Yazar: BELGİN COŞGE
Danışman: DOÇ.DR. NİLGÜN BAYRAKTAR
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1996
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ayçiçeği = Sunflower ; Tarla bitkileri = Field crops ; Tohum verimi = Seed yield

Özet:
Bu araştırma, 1995 yılında Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarla Bitkileri Bölümü deneme tarlasında kurulmuştur. Araştırmanın amacı, Ayçiçeğinde genetik erkısır hatların seçimi ile tohum verimine, verim öğelerinin etkisinin belirlenmesidir. Bu araştırmada ; genetik erkısır altı hat ile V.8931 ve Ekiz - 1 kontrol çeşitleri materyal olarak kullanılmış ve araştırma Tesadüf Blokları deneme desenine göre, üç tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre; genetik erkısır hatlarda, Ekiz - 1 ve V.8931 kontrol çeşitlerinde tohum verimi sırasıyla 167.66 - 175.33, 175.66, 1 17.33 kg/da; bitki boyu 83.73 - 101.96, 145.83, 131.50 cm; tabla çapı 16.34 - 19.89, 19.95, 15.08; sap verimi 234.43 - 354.20, 419.30, 341.03 kg/da; 1000 tohum ağırlığı 67.46 - 76.20, 74.56, 58.19 g; kabuk oranı % 22.41 - 28.52, % 24.52, % 22.75 ve yağ oranı % 43.41 - 47.37, % 45.38, % 46.53 arasında elde edilmiştir. Orabanşa dayanıklık testinde : frekans % 1.85 - 9.09, intensite 1.00 - 3.33 ve saldırı derecesi 0.03 - 0.30 arasında değişmiştir. Araştırmada Ekiz - 1 ve genetik erkısır hatlar orobanşa karşı dayanıklı olmuş, Vnıtmk 8931 çeşidinin ise orobanşa karşı dayanıksız olduğu belirlenmiştir. Ayrıca tabla çapı ile tohum verimi ; tabla çapı ile 1000 tohum ağırlığı ; tohum verimi ile 1000 tohum ağırlığı ; bitki boyu ile sap verimi ve 1000 tohum ağırlığı ile kabuk oranı arasında pozitif bir ilişki kaydedilmiştir. ANAHTAR KELİMELER : Ayçiçeği, genetik erkısır, orobanş, tohum verimi, bitki boyu, tabla çapı, sap verimi, 1000 tohum ağırlığı, kabuk oranı, yağ oranı, çiçeklenme - olgunlaşma tarihi, ikili ilişkiler (korelasyon)

Abstract:
This research was conducted on the experimental field of Agronomy Department in Agricultural Faculty of Ankara University, in 1995. The aim of the research was to determine selection of genetik male - steril lines and effect of yield components on the seed yield in sunflower ( Helianthus annuus L. ) In this research ; six genetic male - steril lines and control V.8931 and Ekiz - 1 varieties as a material were arranged in randomized block design with three replications. According to the results of this research; the mean value of some characters in genetic male - steril lines and control V.8931 and Ekiz - 1 varieties such as seed yield, plant height, head diameter, stalk yield, a thousand seed weight, husk percentage and oil percentage were determined between 167.66 and 175.33 kg/da, 175.66 kg/da, 117.33 kg/da; 83.73 and 101.96 cm, 145.83 cm, 131.50 cm; 16.34 and 19.89 cm, 19.95 cm, 15.08 cm; 234.43 and 354.20 kg/da, 419.30 kg/da, 341.03 kg/da; 67.46 and 76.20 g, 74.56 g, 58.19 g; % 22.41 and % 28.52, % 24.52, % 22.75 ;% 43.41 and % 47.37, % 45.38, % 46.53, respectively Frequence of resistance to broomrape in test, intensity and degree of the attack were changed between % 1.85 and 9.09, 1.00 and 3.33, 0.03 and 0.30, respectively. In this research Ekiz - 1 and genetic male - steril lines were found resistant to broomrape, but V.893 1 variety was seen not resistant to broomrape. It was also found positive correlation between seed yield and head diameter ; a thousand seed weight and head diameter ; a thousand seed weight and seed yield ; stalk yield and plant height ; and husk percentage and a thousand seed weight. KEY WORDS : Sunflower, genetic male - steril, broomrape, seed yield, plant height, head diameter, stalk yield, a thousand seed weight, husk percentage, oil percentage, date of flowering - date of maturing, correlation