Öğretmenlerin okullardaki değişime yönelik direnç gösterme biçimleri, değişim direncinin nedenleri ve sonuçlarının incelenmesi
Examination of teachers' resistance to change in schools, causes and consequences of change resistance
Yazar: RAHİME KÜBRA AKDENİZ
Danışman: DOÇ. DR. TUĞBA KONAKLI
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı /  Eğitim Yönetimi ve Denetçiliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değişim = Change ; Değişim süreci = Change process ; Değişime direnç = Resistance to change ; Okul yöneticileri = School administrators ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırma, öğretmenlerin değişime yönelik uygulamalara gösterdikleri direncin ortaya çıkma nedenlerini, gösterilme biçimlerini ve sonuçlarını tespit etmek ve bu direncin önlenmesine yönelik öğretmen ve okul yöneticilerinin önerilerini incelemek amacıyla tasarlanmıştır. Nitel araştırma modelinde, fenomolojik desende tasarlanan araştırmanın örneklemi kartopu örnekleme yöntemiyle oluşturulmuş olup çalışma grubuna 10 okul yöneticisi ve 10 öğretmen olmak üzere toplamda 20 katılımcı dahil edilmiştir. Veriler görüşme tekniği kullanılarak toplanmış, içerik analizi tekniği ile analiz edilmiştir.  Araştırma sonucunda, okullardaki değişim uygulamalarına yönelik gösterilen öğretmen direnmelerinin bireyden kaynaklı olanları içsel bakış, örgütsel kaynaklı olanları örgütsel bakış temalarında toplanmıştır.  Bu nedenlerden içsel bakışın ardında mantık, fayda, endişe ve yaşam alanı; örgütsel bakışta ise politik, okul yönetimi ve okul ortamı kaynaklı direnmelerin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin bu nedenlerden doğan dirençlerini doğrudan ses çıkarma, itiraz etme gibi aktif direnç biçimlerinde ya da tamamen susma, kendini geri çekme gibi pasif direnç biçimlerinde olmak üzere bireysel ya da grup bazında gösterdikleri; bu direnç davranışlarının duygusal ve mesleki anlamda bireysel; okula etki ya da meslektaş etkisi olarak da örgütsel anlamda sonuçlar doğurduğu belirlenmiştir. Katılımcı yönetici ve öğretmenlerin değişim direncinin önüne geçilmesinde öne sürdükleri öneriler değişimin mantıklı kılınması, kişiye getiri sağlaması, endişe yaratıcı unsurlardan arındırılması, yaşam alanını düzenleyici bir çalışma süreci haline getirilmesi şeklinde gelişmişken ayrıca politika yapıcılara, okul yönetimine ve okul ortamına yönelik de direnç önleyici önerilerde bulunmuşlardır. Katılımcı görüşlerinden de hareketle ulaşılan bir sonuç olarak, okullardaki değişim direncinin önüne geçilmesinde değişime yönelik kişisel bakışın değiştirilmesinden de öte esas etken örgütsel faktörlerdeki açıkların kapatılmasıdır.

Abstract:
This research is designed to identify the causes, display patterns and results of resistance that teachers show in applications for change and to review the recommendations of teachers and school administrators to prevent this resistance. In the qualitative research model, the sample of the research designed in the phenomological pattern was created by the carball sampling method and a total of 20 participants including 10 school administrators and 10 teachers were included in the study group. The data was collected using the discussion technique and analyzed by the content analysis technique. As a result of the research, the internal view of the teacher resistance shown in schools for change practices, the organizational aspects of those from the individual, were collected in the organizational aspects. It is therefore concluded that there are resistance from logic, benefit, concern and habitat behind the inner view, and political, school management and school environment in the organizational view. Teachers demonstrate their resistance in the form of active resistance, such as direct noise, objection or in the form of passive resistance, such as total silence, self-withdrawal or individual or group-by-group; it has been determined that these resistance behaviors have an organizational effect on the individual and school in a spiritual and professional sense, or as a colleague's influence.  While the recommendations suggested by the participating managers and teachers in preventing the resistance of change have evolved to make change logical, bring to person, purify worry, make the living space a regulatory work process, they also made anti-resistance recommendations for policymakers, school management and school environment. As a result of the participant's opinion, the change in the resistance of change in schools is the closure of the gaps in organizational factors, which is the main factor in changing the personal look for change.