Çok amaçlı dinamik programlama modelinin ulaştırma sorunlarına uygulanması
The application of multi objective dynamic programming model to transportation problems
Yazar: GİZEM ERSÖZ
Danışman: DOÇ. DR. ALİ ÖZDEMİR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Dinamik programlama = Dynamic programming ; Karar verme teknikleri = Decision making techniques ; Programlama = Programming ; Ulaştırma = Transportation ; Ulaştırma problemi = Transportation problem ; Ulaşım sistemleri = Transportation systems ; Çok amaçlı karar verme = Multiobjective decision making ; Çok amaçlı programlama = Multiobjective programming

Özet:
İşletmelerin birbiriyle çatışan birden fazla amaç ile karar vermesi gerektiğinde dikkate alınan matematiksel bir model olan çok amaçlı karar verme kantitatif karar verme tekniklerinden biridir. Söz konusu tekniğin kullanımında süreçte birden fazla amaç veya bir amacın çözümü için birden fazla seçenek karşımıza çıkmaktadır. Modelde hedef, çeşitli etkileşimleri göz önünde bulundurup, değer alabilen amaçların birleşimi ile arzu edilen düzeylere erişimi sağlamak ve bu sayede karar vericinin karşısına "en iyi" seçeneği sunmaktır.
Geleneksel en kısa yol problemlerinin geliştirilmiş bir şekli olan çok amaçlı en kısa yol problemi genel olarak çatışan iki veya daha fazla amaca ilişkin etkin yollar setinin bulunmasını sağlar. Çok amaçlı en kısa yol problemlerinin çözümünde kullanılan algoritmalardan biri olan Dinamik Programlama, probleme tek bir aşamada çözüm aramak yerine ana problemi daha küçük alt problemlere ayırarak, her yeni alt problem için bir çözüm üreterek ana problemi çözüme ulaştırır.
 Bu çalışmada bir firmanın ulaştırma sorununda ikiden fazla amacı olması sebebiyle çok amaçlı dinamik programlama modeli ile karar vericinin optimum yolu belirlemesine yardımcı öneri geliştirilmiştir.   




Anahtar Kelimeler: karar verme, çok amaçlı karar verme, en kısa yol problemi

Abstract:
In case of required to make decision with multiple conflicting objectives for business, multi objective decision-making which considered a mathematical model is one of the techniques of quantitative decision making. For using of this technique has encountered multiple objectives or more than one options to solve the objecti in the process.  Target is that providing to reach on intended level by considering various interactions with the combination of objective which can take the value and thus offering the "best" option to decision-maker in model.
The multi-objective shortest path problem which kind of traditional shortest path problems usulally provide to find the set of efficient paths for conflicting two or more than two objectives. Dynamic Programming which is one of the algorithms  used  to solve multi –objective shortest path problems,  instead of searching for solutions to the main problems in a single step, search the solutions by separating into smaller sub-problems and finding solutions for each of these sub-problems.
In this work, proposel improved with multiobjective dynamic programming model for finding the optimal path by decision maker because of more than two objectives in the transportation problem.


 
Keywords: decision making, multi-objective decision making, shortest path problem