Yetişkin Suriyeli mültecilerde dini başa çıkma, psikolojik sağlamlık ve manevi şükran düzeylerinin incelenmesi
An investigation of religious coping, psychological resilience and spiritual gratitude levels in adult Syrian refugees
Yazar: DİLARA NUREFŞAN BAŞHAN
Danışman: DOÇ. DR. GAZANFER ANLI
Bursa Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu tez çalışmasında Türkiye'deki birçok farklı şehirde yaşayan Suriyeli yetişkin mültecilerin, "dini başa çıkma, psikolojik sağlamlık, manevi şükran" düzeylerini ölçerek çeşitli sosyo-demografik değişkenlere göre istatistiksel olarak anlamlılık gösterip göstermediği ve kavramlar arasındaki ilişkiler araştırılmıştır. Çalışmaya Türkiye'nin 26 ilinden katılım gösteren 18 yaşını doldurmuş 220 Suriyeli yetişkin birey katılarak örneklem oluşturulmuştur. Çalışmaya katılım gösteren bireylerin 102'si kadın, 118'si ise erkek bireyden oluşurken, 160'ı bekâr ve 60'ı da +evli bireylerden oluşmaktadır. Katılımcıların 107'si 18-24 yaş aralığında, 60'ı  25- 29 yaş aralığında, 53'ü 30 ve üstü yaş aralığında bireylerden oluşmaktadır. Çalışmada veri toplamak amacıyla Sosyo-demografik Form, Dini Başa Çıkma Ölçeği, Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ve Manevi Şükran Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizlerini yapmak için t testi, ANOVA, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu ve Doğrusal Çoklu Regresyon Analizi kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda dini başa çıkma cinsiyet, yaş, eğitim durumu, medeni duruma göre incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulgulanamamıştır. Psikolojik sağlamlık ve cinsiyet, yaş, eğitim durumuna göre incelendiğinde anlamlı bir farklılık bulgulanamamıştır. Psikolojik sağlamlık ve medeni duruma göre incelendiğinde ise istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık bulgulanmıştır. Manevi şükran ve cinsiyet, yaş, eğitim durumu, medeni durumuna göre incelendiğinde anlamlı bir farklılık bulgulanamamıştır. Suriyeli bireylerin pozitif dini başa çıkma, psikolojik sağlamlık ve manevi şükran ölçeklerinden aldıkları toplam ortalama değerleri, bireylerin yüksek dini başa çıkma, yüksek psikolojik sağlamlığa ve yüksek manevi şükrana sahip olduklarını göstermektedir. İlişkisel analiz sonucunda pozitif dini başa çıkma ve psikolojik sağlamlık arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu, pozitif dini başa çıkma ve manevi şükran arasında pozitif yönde bir ilişki olduğu ve psikolojik sağlamlık ve manevi şükran arasında da pozitif yönlü bir ilişki olduğu bulgulanmıştır. Negatif dini başa çıkmanın ise psikolojik sağlamlık ve manevi şükran arasında bir ilişki bulgulanamamıştır. Yapılan çoklu regresyon analizi sonucuna göre, psikolojik sağlamlık, pozitif dini başa çıkma manevi şükrandaki toplam varyansın %21'ini açıklayarak dini başa çıkma ve psikolojik sağlamlığın manevi şükranı yordadığı bulgulanmıştır.

Abstract:
In this study, the levels of "religious coping, psychological resilience, spiritual gratitude" of Syrian adult refugees living in many different cities in Turkey were measured and the relationships between the concepts were investigated by measuring whether they show significance according to various socio-demographic variables. A sample of 220 Syrian adults over the age of 18 from 26 provinces of Turkey participated in the study. Of the individuals who participated in the study, 102 were female, 118 were male, 160 were single and 60 were married. 107 of the participants were between the ages of 18-24, 60 between the ages of 25-29, and 53 between the ages of 30 and above. Socio-demographic Form, Religious Coping Scale, Brief Psychological Resilience Scale and Spiritual Gratitude Scale were used to collect data. T-test, ANOVA, Pearson Product Momentier Correlation and Linear Multiple Regression Analysis were used to analyze the data. As a result of the study, no significant difference was found when analyzed in terms of religious coping and gender, age, educational status and marital status. No significant difference was found when psychological resilience and gender, age and educational status were analyzed. A statistical difference was found between psychological resilience and marital status. No significant difference was found between spiritual gratitude and gender, age, education level and marital status. The total mean values of Syrian individuals' positive religious coping, psychological resilience and spiritual gratitude scales indicate that they have high religious coping, high psychological resilience and high spiritual gratitude. As a result of the correlational analysis, it was found that there was a positive relationship between positive religious coping and psychological resilience, a positive relationship between positive religious coping and spiritual gratitude, and a positive relationship between psychological resilience and spiritual gratitude. On the other hand, no relationship was found between negative religious coping and psychological resilience and spiritual gratitude. According to the results of multiple regression analysis, psychological resilience, positive religious coping explained 21% of the total variance in spiritual gratitude, and religious coping and psychological resilience predicted spiritual gratitude.