Gümüş ekonomi kapsamında demografik dönüşüm sürecinin yaşlı istihdamına etkisi
The impact of demographic transformation process on elderly employment in the context of silver economy
Yazar: BANU TUNCA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT ÖZLER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Politika ve Sosyal Hizmetler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Bu çalışmada, gümüş ekonomi kapsamında demografik dönüşüm sürecinin yaşlı istihdamına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemi kullanılmış ve içerik analizi yapılmıştır. Çalışmada, belirtilen amaç doğrultusunda ilk olarak gümüş ekonomi kavramının ne olduğuna değinilmiş, bu kavramı oluşturan öğeler incelenerek bir çerçeve çizilmiştir. Nüfus grafiklerinde azalmakta olan doğum ve ölüm oranları ile birlikte görülen uzun yaşam sürelerinden hareketle, nüfus yoğunluklarında yaşlanma lehine görülen değişimlere değinilmiş ve bunlar BM, Dünya Bankası ve Avrupa birliği kurumlarının verileriyle beslenmiştir. Buradan hareketle, yaşlanma ve yaşlılık kavramlarına değinilmiş, toplumlarda yaşlanma kaynaklı görülen sorunlar incelenmiştir. Nüfus yapılarında görülen değişim dünya ölçeğinde ele alınarak demografik dönüşümün aşamaları incelenmiş ve Almanya, İtalya ve Yeni Zelanda ülkeleri bu değişim çerçevesinde gözlemlenmiş bu ülkelerdeki işgücü piyasaları ve yaşlı istihdamı konuları üzerinde durulmuştur. Ayrı bir başlık altında Türkiye'de nüfus değişimleri incelenerek gümüş ekonomi ve yaşlı istihdamı üzerinden durum değerlendirilmesi yapılmıştır. Son bölümde, yaşlanan nüfusu hedef alan ve bu nüfusun ihtiyaçlarını, beklentilerini ve yaşam kalitesini artırmaya yönelik ürün ve hizmetleri kapsayan uygulama ve girişimler Japonya, İsveç ve Almanya örnekleri üzerinden incelenerek demografik dönüşüm süreci, toplumların ve devletlerin sosyal, ekonomik ve politik açılardan karşı karşıya kaldığı zorluklar üzerinde durulmuştur.
Çalışmada, uluslararası kuruluşlar ve devletlerin paylaştığı verilere bakıldığında, gelişmiş olarak nitelendirilen ülkelerin dahi artan yaşlı nüfusu için yapılması gereken politika ve kanuni düzenlemeler konusunda yaşlanma artışının gerisinde kaldıkları, ilerleme yönünde atılan adımlar görülse de yeni oluşan sistemin ihtiyaçlarına cevap vermede eksik kaldıkları görülmüştür. Bu çalışmada üzerinde durulan konulardan biri de nüfus yapısındaki değişim ile birlikte yakın zamana kadar dezavantaj olarak görülen, sayıları gittikçe artan yaşlı nüfusun istihdam edilip edilememe durumu ile pozitif ve negatif yanları olmuştur. Bu çerçevede incelenen ülkeler doğrultusunda büyükten küçüğe pek çok düzenleme ve politika önerisi ile karşılaşılmış ancak bunların ihtiyaçlara cevap vermede yetersiz olduğu görüşüne varılmıştır.

Abstract:
This study aims to examine the impact of the demographic transformation process on elderly employment within the scope of the silver economy. For this purpose, document analysis method, one of the qualitative research methods, was used and content analysis was conducted. In the study, in line with the stated purpose, firstly, the concept of silver economy was mentioned and a framework was drawn by examining the elements that make up this concept. Based on the declining birth and death rates in population graphs and the long-life spans seen together with the declining birth and death rates, the changes in population densities in favor of aging were mentioned and these were fed with the data of the UN, the World Bank and the European Union institutions. From this point of view, the concepts of aging and old age are mentioned and the problems arising from aging in societies are analyzed. The stages of demographic transformation have been examined by considering the change in population structures on a world scale and the countries of Germany, Italy and New Zealand have been observed within the framework of this change and the labor markets and elderly employment in these countries have been emphasized. Under a separate heading, population changes in Turkey are analyzed and the situation is evaluated through the silver economy and elderly employment. In the last section, practices and initiatives targeting the aging population and covering products and services aimed at increasing their needs, expectations and quality of life are examined through the examples of Japan, Sweden and Germany, and the demographic transformation process and the challenges faced by societies and states in social, economic and political terms are emphasized.
Looking at the data shared by international organizations and governments, the study shows that even developed countries lag behind the increase in aging in terms of policies and legal regulations that need to be made for the increasing elderly population, and although there are steps towards progress, they are incomplete in responding to the needs of the newly formed system. One of the issues emphasized in this study is the positives and negatives of the employment status of the increasing number of elderly populations, which has been seen as a disadvantage until recently with the change in the population structure. In this framework, in line with the countries examined, many regulations and policy proposals have been encountered from large to small, but it has been concluded that these are insufficient to meet the needs.