Dizel partikül filtre karakterizasyonu
Characterization of a diesel particle filter
Yazar: EMRE GÜRLEK
Danışman: PROF. ŞEREF SOYLU ; DOÇ. DR. NURCAN ÇALIŞ AÇIKBAŞ
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine ve İmalat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering ; Seramik Mühendisliği = Ceramic Engineering

Özet:
Yapılan tez çalışmasında, dizel araçların egzoz gazı arıtma sistemlerinde kullanılan dizel partikül filtrenin üretim süreçlerinin tespiti, kimyasal kompozisyonun belirlenmesi ve yapı çözümlenmesi için farklı karakterizasyon teknikleri ile analizler gerçekleştirilmiştir. 
Çalışmada optik mikroskop, taramalı elektron mikroskobu ikincil elektron detektörü (SEM-SE), geri yansıyan elektron detektörü (SEM-BSE ), enerji saçınımlı x-ışını detektörü (SEM-EDX) ve x-ışınları saçınımı  (XRD) karakterizasyon teknikleri kullanılmıştır. Optik mikroskop ile dizel partikül filtrenin makroyapı analizi yapılmış olup kare şeklindeki açık ve kapalı hücrelerden oluştuğu ve ekstrüzyon şekillendirme tekniği ile üretildiği bilgisine ulaşılmıştır. Taramalı elektron mikroskobu (SEM-SE-BSE-EDX) ile elementel analiz ve mikroyapı analizi yapılmış olup, temel olarak silisyum ile karbon elementlerinden oluştuğu, SiC tanelerinin 10-50 µm tane boyutu aralığında, keskin köşeli morfolojide olduğu ve reaksiyon bağlamalı üretildiği tespit edilmiştir. XRF cihazı ile elementel analizi yapılarak SEM-EDX sonuçlarını destekler nitelikte sonuçlar elde edilmiştir. Termal, mekanik ve fiziksel testler yapılarak mukavemeti, yoğunluğu, ısıl iletkenlikleri hakkında bilgi edinilmiştir. Toplam % gözenek miktarı ve bulk yoğunluğun belirlenmesinde Arşimet prensibi uygulanmıştır. XRD ile yapılan analiz sonucunda ana faz SiC olarak tespit edilmiştir.
Yapılan çalışma bu tür parçaların yerli üretiminin yapılması için ilk adımı oluşturmaktadır. Dizel partikül filtreler hakkında detaylı teknik bilgiler elde edilerek ülkemizde üretimi için önemli bir aşama kaydedilecektir.

Abstract:
In this study, the analyses of a commercially available diesel particulate filter (DPF) that is specifically used in diesel engine exhaust gas after-treatment systems, were carried out for the identification of the manufacturing processes, determination of the chemical composition, and microstructural analysis, utilizing different characterization techniques. The characterization techniques involved were optical microscopy, scanning electron microscopy with secondary electron detector (SEM-SE), backscattered electron detector (SEM-BSE), energy dispersive x-ray detector (SEM-EDX), and x-ray diffraction. Microstructural characterization of the DPF was carried out with the optical microscope showing cubic shaped open and closed cells which are evidencing an extrusion based manufacturing technique. Scanning electron microscope (SEM-SE-BSE-EDX)  used for the elemental analysis and microstructural determination yielded a structure with silicon and carbon elements, the SiC particles is of the size range 10-50 µm with a sharp edged morphology, and manufactured by reaction bonding sintering. By performing ultimate analysis with XRF device, the results are obtained in furtherance of SEM results. The information about its strength, density, and thermal conductivity has been informed by performing thermal, mechanical and physical experiments. Archimedes principle technique was applied to determine its % total porosity and bulk density. The XRD analysis resulted in the determination of a major phase of SiC. 
The first stage of the study comprises the local manufacturing of these type of engine system parts. In our country, an important step can be achieved for the production of diesel particle filter by obtaining detailed technical information about it.