Türkiye'de ve Avrupa'daki güncel wellness konseptlerinin karşılaştırılması
Comparison of current wellness concepts in Türkiye and Europe
Yazar: REYHAN ERTEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RIDVAN KIR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Avrupa = European ; Terapi = Therapy ; Türkiye = Türkiye ; İyilik hali = Well-being

Özet:
Bu çalışmada Türkiye ve Avrupa daki güncel mevcut konseptlerinin incelenmesi, uygulanan konseptler arasındaki benzerliklerin ve farklılıkların belirlenmesi amaçlanmıştır aynı zamanda wellness kavramının tüm boyutlarının bu konseptler içerisinde ki rolünün tespit edilmesi, wellness kavramının önleyici ve koruyucu sağlık hizmetlerinde nasıl bir rol alabileceği hakkında fikir sahibi olmak önemsenmiştir. Wellness konseptlerine olan ilginin her gün artmasının pek çok sebebi vardır. En önemli sebeplerinden biri, günlük yaşantımız içinde fark edemesek de yoğun tempo içerinde iken stresli bir gün geçiriyor olmamız ve bu yüzden daha sakin ve dingin bir yaşam için yeni arayışlar içerisine girmemizdir. Wellness kelimesi literatür de "iyilik hali" ya da   "esenlik hali" diye de geçmektedir ve kişinin hem maddi hem manevi her yönden tam bir  iyilik hali içinde olmasını ister. İnsanın fiziksel, psikolojik, ruhsal, sosyal ve mesleki boyutları vardır.  Bu boyutların birbiri ile bağlantılı olduğunu birinin dahi eksik olması durumunda kişinin tam bir bütünlük sağlayamadığını belirtmektedir. Böyle bir durumda güncel wellness konseptleri bu konuda bize yardımcı olmaktadır. Bize tam bir iyilik hali sağlayacak konseptleri amacımıza ulaşmak için sunmaktadır.  Bu amaca ulaşmada nitel araştırma desenlerinden doküman analizi yöntemi kullanılarak, fiziksel kaynakların sınırlarını belirlemek ve kategorize etmek amacı ile basılı veya online erişilebilecek kaynaklar üzerinden veriler derlenmiştir. Araştırmanın verilerini Ulusal Tez Merkezindeki "wellness" alanında yazılımış lisansüstü tezler ve World Luxury Spa Awards 2021-2022 yıllarında ödül alan Türkiye ve Avrupa ülkelerinin güncel wellness konseptleri oluşturmaktadır. Verilerin çözümlenmesinde nitel araştırma yöntemi olarak betimsel analiz metodu kullanılmıştır.  Bulgular analiz edildiğinde üretilen tezlerin büyük çoğunluğunun yüksek lisans tezi olduğu ve yıllara göre dağılımında ise en çok 2022 yılında, psikoloji alanında yapıldığı tespit edilmiştir. Türkiyede güncel 29  wellness konsepti bulunur iken Avrupa'da ise 46 güncel wellness konsepti olduğu görülmektedir. Sonuç olarak Türkiye ve Avrupa'da güncel 26 wellness konsepti benzeşir iken 23 tanesi ise farklılaşmaktadır. Bunun sebebi olarak Türkiye'deki ve Avrupa'daki otellerin aynı amaca hizmet etmediğini ve wellness algılayışının aynı olmadığı görülmektedir. Türkiye'deki wellness algısı genel anlamda SPA, fıtness, hamam, sauna, yoga vb. olduğunu ve tam anlamıyla bütüncül bir sağlık oluşturamadığını söyleyebiliriz. Bunun en büyük etkisi Türkiye'nin sağlık turizmine önem verir iken wellness konseptlerini geri plana attığını söyleyebiliriz. Avrupa'da ise yenilenme, egzersizler, ışın terapileri ve sağlıklı bir yaşlanma süreci için işletmelerin müşteri memnuniyetini, hedef kitlesini göz önünde bulundurarak tam bir iyilik hali sağlaması için kendilerini özel ve önemli hissettirecek wellness konseptlerini benimsedikleri görülmektedir. Araştırma kapsamında ulaşılan bulguların ve çıkarılan sonuçların güncel wellness konseptlerinin içinde bulunduğu durumu anlamada alanın geleceğine yön verme konusunda  wellness hizmeti veren işletmelere katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Wellness, Terapi, Konsept,  SPA

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the current concepts in Turkey and Europe, to determine the similarities and differences between the applied concepts, at the same time to determine the role of all dimensions of the concept of wellness in these concepts, to have an idea about how the concept of wellness can play a role in preventive and preventive health services. There are many reasons why the interest in wellness concepts is increasing day by day. One of the most important reasons is that we are having a stressful day even though we cannot realize it in our daily life, and that's why we search for new ones for a calmer life. The word wellness is also referred to as "well-being" or "well-being" in the literature, and it wants the person to be in a state of complete well-being, both materially and spiritually. A  human has physical, psychological, spiritual, social and professional dimensions. It states that these dimensions are interconnected, and that if even one of them is missing, a person cannot provide complete integrity. In such a case, current wellness concepts help us in this regard. It offers concepts that will provide us with a state of complete well-being to achieve our goal. In order to achieve this aim, data were compiled from printed or online sources in order to determine and categorize the limits of physical resources by using the document analysis method, one of the qualitative research designs. The data of the research consists of the postgraduate theses written in the field of "wellness" in the National Thesis Center and the current wellness concepts of Turkey and European countries, which were awarded in the World Luxury Spa Awards 2021-2022. In the analysis of the data, descriptive analysis method was used as a qualitative research method. When the findings were analyzed, it was determined that the majority of the thesis produced were master's thesis, and the distribution by years was mostly done in the field of psychology in 2022. While there are 29 current wellness concepts in Turkey, it is seen that there are 46 current wellness concepts in Europe. As a result, while 26 current wellness concepts are similar in Turkey and Europe, 23 of them differ. The reason for this is that the hotels in Turkey and Europe do not serve the same purpose and the perception of wellness is not the same. The perception of wellness in Turkey is generally related to SPA, fitness, Turkish bath, sauna, yoga, etc. We can say that it is a holistic health condition and cannot create a fully integrated health. While the biggest effect of this is that Turkey gives importance to health tourism, we can say that it puts wellness concepts in the background. In Europe, on the other hand, it is seen that businesses adopt wellness concepts that will make them feel special and important in order to ensure a complete well-being by taking into account customer satisfaction and target audience for regeneration, exercises, radiation therapies and a healthy aging process. It is thought that the findings and conclusions reached within the scope of the research will contribute to the businesses that provide wellness services in understanding the current wellness concepts and shaping the future of the field.
Keywords: Wellness, Therapy, Concept, SPA