Tuz Gölü'nün güneyinin yeraltı yapısının potansiyel alan ve diğer jeofizik veriler kullanılarak araştırılması
Investigation into the subsurface structure of the southern Tuz lake with utilining potential field and other geophysical data
Yazar: DENİZ TOMSUK
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH ATEŞ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering
Dizin: Anomaliler = Anomalies ; Modelleme = Modelling ; Sismik kesitler = Seismic profiles ; Tuz gölü havzası = Salt lake basin ; Yer çekimi = Gravity

Özet:
Kalın çökel birimlerden oluşmuş aktif bir tektonik kuşak üzerinde yer alan Tuz Gölü havzası, ekonomik değerli maden ve petrol birikimine elverişlidir. Çalışma yapılan alana ait havadan manyetik ve gravite verileri MTA Genel Müdürlüğü Jeofizik Etütler Dairesi veri bankasından 2.5 km aralıklarla gridlenerek bir TÜBİTAK projesi kapsamında alınmıştır. Sismik ve kuyu verileri Petrol İşleri Genel Müdürlüğünden temin edilmiştir. Bu tezde değişik potansiyel alan veri işleme yöntemleri kullamlmıştır. Güç spekrumu analizi yapılarak anomalilere neden olan yapıların derinlikleri bulunmuş, yatay gradient yöntemi ile bu yapıların sınırları ve hidrokarbon depolanmasına elverişli yerler belirlenmiştir. Sismik kesitlerden ve güç spektrumu analizi sonucu bulunan derinlik değerleri iki boyutlu model yapımında parametre olarak kullanılmıştır. Yapılan modelleme sonucu havzanın şekli ortaya konulmuştur. Tuz Gölü'nün güneydoğusundaki gravite ve havadan manyetik verilere aynı kütlenin neden olduğu düşünülerek iki boyutlu modelleme yapılmıştır. Modelleme sonucu üst yüzeyi 2.7 km, taban derinliği 5.5 km derinde olan bir kütle belirlenmiştir. Bölgenin havadan manyetik anomali haritasında KB-GD yönlü gözlenen şiddetli anomali sismik kesit DD-2028'de de gözlenmiştir. Bu anomaliye bölgede açılan Eşmekaya-1 sondaj kuyusunda rastlanan diyabazm neden olduğu düşünülmektedir.ANAHTAR KELİMELER : Tuz Gölü, Gravite anomalisi, havadan manyetik anomali, sismik kesit, iki boyutlu modelleme, tektonik kuşak

Abstract:
Investigation into the south of the Tuz Lake with using potential field and other geophysical data. Tuz Lake basin, made up of and located on an active tectonic belt, is suitable for mineral and hydrocarbon deposition. Aeromagnetic and gravity anomaly data, gridded with 2.5 km intervals, of the region were obtained from the Mineral Research and Exploration Company (MTA) within a TÜBİTAK project. Seismic and borehole data were obtained from the General Directorate of the Petroleum Affairs. In this thesis, a variety of potential field processing methods were used. By means of the spectral analysis and horizantal gradient methods buriel depths and edges of the bodies causing anomalies were determined, respectively. Possible hydrocarbon reservoirs were also determined. Depth ranges were obtained from the spectral analysis and seismic section were used as parameters to constrain the two-dimensional models. Two-dimensional gravity and aeromagnetic models were constructed in the south of the Tuz Lake region. As a result of modelling, a body was identied with its top at 2.7 km and bottom extending down to 5.5 km. The strong magnetic anomaly expending along NW-SE direction was also seen on the seismic section DD-2028. It is suggested that the diabase bisected by the Esmekaya-1 borehole the cause of this anomaly.KEY WORDS: Tuz Lake, Gravity Anomaly, Aeromagnetic Anomaly, Seismic Section, Two-Dimensional Modelling, Tectonic Belt