Akne vulgarisli bireylerde diyetle ilgili risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of dietary risk factors in patients with acne vulgaris
Yazar: AYSEL ÖZSÖYLEMEZ
Danışman: PROF. DR. NESLİŞAH RAKICIOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Akne vulgaris = Acne vulgaris ; Antropometri = Anthropometry ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Diyet = Diet ; Glisemik indeks = Glycemic index ; Oksidanlar = Oxidants ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Bu çalışmanın amacı Akne Vulgarisli (AV) bireylerde diyetle ilgili risk faktörlerinin incelenmesidir. Nisan 2018-Eylül 2018 tarihleri arasında Bodrum Devlet Hastanesi'nde yapılan bu çalışmada, 18-30 yaş aralığındaki 24 orta/şiddetli AV'i olan ve 24 AV şikayeti olmayan gönüllü birey incelenmiştir. Bireylere genel bilgilerin, AV ve aile hikayelerinin, beslenme alışkanlıklarının, fiziksel aktivite durumlarının sorgulandığı anket yüz yüze görüşme tekniği ile uygulanmıştır. Bireylerin antropometrik ölçümleri (vücut ağırlığı, boy uzunluğu, bel çevresi, kalça çevresi, beden kütle indeksi (BKİ), yağ oranı,vücut yağ miktarı, vücut kas miktarı, bel/kalça oranı, bel/boy oranı) yapılmıştır. Vücut ağırlığı, BKİ, vücut yağ oranı, vücut yağ kütlesi ve vücut kas kütlesi ölçümleri biyoelektrik impedans analizi (BİA) ile ölçülmüştür. Bir günü hafta sonuna gelecek şekilde 3 günlük bireysel besin tüketim kaydı ile bireylerin günlük enerji, makro ve mikro besin ögeleri alımları saptanmıştır. Tüketim kayıtlarından diyetlerin glisemik indeks (Gİ), glisemik yükü (GY) ve oksidatif denge skoru (ODS) hesaplanmıştır. Çalışmadan elde edilen verilere göre aile hikayesi ve AV olma durumu arasında güçlü bir ilişki bulunmuştur (OR: 11.67 p<0.01). Akne vulgarisli bireyler ile kontrol grubu arasında alkol-sigara kullanımları, fiziksel aktivite durumları ve antropometrik ölçümleri açısından anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Orta/şiddetli AV'li kadınlarda, orta/şiddetli AV'li erkeklere kıyasla stresli olma durumunun AV semptomlarını arttırdığı saptanmıştır (p<0.05). Akne Vulgaris grubundaki kadınlarda besin tüketim sıklığı anketine göre; yarım yağlı ve yağsız süt; bal, reçel, pekmez; bisküvi, kek ve pasta tüketimi, kontrol grubuna göre yüksek bulunmuştur. Yeşil yapraklı sebze tüketimi ise kontrol grubundaki kadınlarda, AV'li kadınlara göre anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Üç günlük tüketim kaydı sonuçlarına göre; kontrol grubundaki kadınlarda toplam sebze-meyve tüketimi, AV grubundaki kadınlarda ise tatlı grubu besinlerin tüketimi belirgin şekilde yüksek bulunmuştur (p<0,05). Diyetin Gİ değeri ≥70 olan bireylerde AV riski anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (OR:17.5, %95 GA:1.223-250.357,p<0.05). Diyetin GY değeri ise AV'li kadınlarda, kontrol grubundaki kadınlardan yüksek bulunmuştur (p<0.05). Oksidatif denge skoru ile AV arasında bir ilişki gözlenmemiştir (p>0.05). AV oluşumunda en etkili faktör aile hikayesi olmakla birlikte bireyin diyetinin de etkili olabileceği gözlenmiştir. Düşük Gİ'li besinlerin tercihinin AV riskini azaltmada faydalı olabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The aim of this study was to determined, dietary risk factors for acne vulgaris (AV). Patients that were between 18-30 years old and diagnosed with mild to severe AV in Bodrum Public Hospital between April 2018 – September 2018. Overall 48 patients were enrolled which 24 patients with mild/severe AV and 24 control patients that did not have AV. During the interviews, general information as well as, information about their personal habits, family history, AV history, nutritional habits, physical activity levels, menstrual cycle, and food frequency questionnaire was obtained. Anthropometric measurements of the participants (body weight, height, waist circumference, hip circumference, body mass index (BMI), fat ratio, body fat amount, body muscle amount, waist/ hip ratio, waist / height ratio) were performed. Body weight, BKİ, body fat percentage, body fat mass, and body muscle mass were measured by bioelectrical impedance analysis (BIA). Dietary record was taken from the participants for three consecutive days. The mean daily energy and nutrient intake, dietary glycemic index and glycemic load were calculated from the food consumption records. Results suggests that, there was a strong correlation between mild/severe AV and existent AV in first degree relatives (OR: 11.67 %95 GA: 2.696-50.490, p<0.01). No significant difference was found between AV and alcohol-tobacco consumption, physical activity levels, and anthropometric measurements. Stress was increase AV symptoms in mild/severe AV female patients compared to mild/severe Av male patients (p<0.05). According to food frequency questionnaire, mild/severe AV female patient consumed significantly more whole and half skimmed milk, honey, jam, molasses, cookies and cakes than control groups. Also, in female, the consumption of leafy green vegetables were found significantly higher in control group than mild/severe AV patients (p<0.05). In female, according to three days food consumption record, daily total vegetables and fruits consumption were higher in control group, also sweet consumption were higher in mild/severe AV patients (p<0,05). It was found that, patients which consumed higher glycemic index diets (GI >70) had a higher risk for AV (OR:17.5, %95 GA:1.223-250.357). Glycemic load of diet was significantly higher of mild/severe AV patients than control group in females (p> 0.05). No significant relationship was observed between ODS and AV. Although family history is the most effective factor in the formation of acne vulgaris, it is determined that the diet of the individual may also be effective. Low glycemic index foods could be beneficial to a alleviate the symptoms of AV.