Ali Emirî'nin Osmanlı Tarih ve Edebiyat Mecmuası üzerine bir inceleme
A research on Ali Emiri's Ottoman History and literature periodical
Yazar: SEHER ERDOĞAN ÇELTİK
Danışman: PROF. DR. ALEMDAR M. YALÇIN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature ; Gazetecilik = Journalism ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu çalışmada, Ali Emirî'nin önce Osmanlı Tarih ve Edebiyat Mecmuası daha sonra da Tarih ve Edebiyat Mecmuası adıyla yayınladığı dergisi çeşitli yönlerden incelenmiştir.Ali Emirî, hayat hikâyesini Tezkire-i Şuarâ-yı Âmid adlı eserinde uzunca anlatmıştır. Emirî hakkında bilgi veren çeşitli makale ve kitaplar yayınlanmıştır. Bu çalışmalar genellikle Tezkire-i Şuarâ-yı Âmid'deki bilgilere dayanmaktadır.Bu çalışmada, söz konusu kaynakların Ali Emirî hakkında verdiği bilgiler derlenmiş; bunlar Emirî'nin Osmanlı Tarih ve Edebiyat Mecmuası'nda verdiği bilgilerle desteklenerek yeniden yazılmıştır. Ayrıca, dergiden hareketle, Emirî'nin eserleri ve edebiyatımızdaki yerine dair bilgiler verilmiştir.Ali Emirî, bu dergiyi iki seri hâlinde neşretmiştir. Birinci seriyi 1334-1336 (31 Mart 1918-30 Eylül 1920) yılları arasında, Osmanlı Tarih ve Edebiyat Mecmuası; ikinci seriyi ise 1338 (31 Ağustos 1922-5 Ocak 1923)'de, Tarih ve Edebiyat Mecmuası adıyla çıkarmıştır. Birinci seriyi 956 sayfa olarak 31 sayı, ikinci seriyi ise 100 sayfa olarak 5 sayı yayınlamıştır. Emirî, derginin ilk serisini 16 sayfa olarak yayınlamaya başlamış ve her yıl bir forma ekleyerek ikinci yıl 32 ve üçüncü yıl 48 sayfa hâlinde neşretmiştir.Dergide, 359 adedi şiir, 271 adedi nesir olmak üzere toplam 630 başlık tespit edilmiştir. İncelemede, dergideki yazılar, tarih ve edebiyat olmak üzere iki ana bölüme ayrılmıştır. Dergide çok fazla bir yer tutmayan tarih yazıları, yakın ve uzak tarih olarak tasnif edilmiştir.Derginin en kapsamlı bölümünü edebiyat yazıları oluşturmaktadır. Bu bölüm kendi içinde nazım ve nesir olarak ikiye ayrılmıştır. Dergideki başlıkların yarıdan fazlasını oluşturan şiir, ayrı bir bölümde değerlendirilmiştir. Burada şiirler nazım şekli, nazım türü ve şair kadrosu bakımından incelenmiştir. Dergide 5'i anonim olmak üzere, toplam 123 şairin 354 şiiri yayınlanmıştır. Gazel, 277 örnekle nazım şekilleri içerisinde ilk sırada yer almıştır. Dergide 94 örnekle en fazla Ali Emirî'nin şiirleri yayınlanmıştır.Nesir yazılarının önemli bir bölümü tenkitlerden oluşmuştur. Bu tenkitler, çeşitli konuların eleştirildiği genel tenkitler ve Fuad Köprülü'ye yöneltilenler olmak üzere, iki ayrı bölümde değerlendirilmiştir. Genel tenkitlerin bir kısmı Evkaf ve Maârif Nezâreti gibi kurumlara yöneliktir.

Abstract:
In this study, first Ali Emiri's "Ottoman History and Literature Periodical" and then another periodical named "History and Literature Periodical" are studied from various perspective. Ali Emiri mentioned his life widely in his book named Tezkire-i Şuara-yı Âmid. Various articles and books were published about Ali Emiri. These studies generally depend upon the information in Tezkire-i Şuara-yı Âmid.In our study, various information about Ali Emiri which is supported by the sources in Ottoman History and Literature Periodical was collected and rewritten. Moreover new information about Emiri's books is given and his importance in our literature is emphasized. Ali Emiri published his Periodical in two editions. The first series was published between 1334-1336 (31 March 1918-30-September 1920) named Ottoman History and Literature Periodical and the second series was published in 1338 (13 August 1922-5 January 1923) named History and Literature. The first series was published as 956 pages and 31 volumes and the second one is published as 100 pages and 5 volumes. Emiri started to publish his first volume as 16 pages and then every year he doubled the pages so that in the second year it was published as 32 an in the third year 48 pages. In his Periodical, 359 poems and 271 proses are determined and this constitutes 630 titles. In our study, the articles in this periodical are divided into two groups as history and literature. On the other hand the articles about history which are very few are classified as old and current history. The most comprehensive part in this periodical is composed of literature articles. This part is also divided into two parts as verse and phrase. Poems that are more than prose are evaluated in another part. In this part poems are studied in terms of their verse shapes and their poets. There are 5 anonymous poems and totally there are 123 poets. Their 354 poems are published. Lyric poem comes first among the other types because it has 277 examples itself. Also in this periodical, with his 94 books Ali Emiri comes first. Prose is composed of critical articles. These critical articles are evaluated in two parts: The first one is general critical articles about different topics and the second one is the one which is written for Fuad Köprülü. Some of these general critical articles are directed to such institutions like Founded Ministry and National Education Ministry.