Ankara'da kentsel tarım kapsamında Atatürk Orman Çiftliği'nin günümüz koşullarında yeniden değerlendirilmesi üzerinde bir araştırma
A Research on the revision of Atatürk Forest Farm under contemporary conditions with respect to urban agriculture in Ankara
Yazar: SEBAHAT AÇIKSÖZ
Danışman: PROF. DR. YALÇIN MEMLUK
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Ankara = Ankara ; Atatürk Orman Çiftliği = Atatürk Forest Farm ; Kentsel tarım = Urban agriculture ; Sürdürülebilir tarım = Sustainable agriculture

Özet:
Doğal kaynakların hızla yok edildiği ve sürdürülebilirliğin önem kazandığı günümüzde, gıda güvenliği gelecekteki en önemli soranlardan biri olarak görülmektedir. Gelecek nesillerin gıda güvenliği için büyük bir tehlike olarak görülen bu durum, "kentsel taran" kavramım gündeme getirmiştir. Kentsel tarım, sürdürülebilir tarım, permakültür ve ekolojik taran kavramları son yıllarda bütün dünyada olduğu gibi ülkemizde de üzerinde durulan önemli konular arasında yer almaktadır. Bu kavramların önemi; kentleşmeye bağlı olarak tarımsal alanların daraldığı, doğal kaynakların azaldığı, erozyonun arttığı, toprak verimliliğinin düştüğü ve birçok ülkede açlık sorununun hüküm sürdüğü günümüzde daha iyi anlaşılmıştır. Ülkemizde 1925 yılında kurulan Atatürk Orman Çiftliği (AOÇ£ kurulduğu tarihte Ankara halkına gıda, eğitim, iş ve rekreasyon olanakları sağlayan bir kent çiftliği özelliği taşımaktadır. Günümüzde AOÇ, önemli ölçüde arazi kaybına uğramış ve kuruluş amaçlarmdan uzaklaşmıştır. Buna karşın, 21. yüzyıl kentlerinde yaygınlaştırılmaya çalışılan kentsel tarım AOÇ'nde, başlangıcından beri etkinliklerim sürdürmektedir. Bu bağlamda, kente ve kent halkına önemli katkılar sağlayan AOÇ'nin; kent çiftliği özettiğinin korunması, günümüz koşullarına göre geliştirilmesi ve diğer kentlerde de yaygınlaştırılması gerekmektedir. Araştırmada; kentsel taran kavramı kapsamında AOÇ'nin kuruluş amaçları olan halka gıda, iş, eğitim ve rekreasyonel olanakların sağlanması işlevlerini sürdürecek şekilde yeniden yapılandırılması amaçlanmıştır.Bu çalışmada; kentsel tarım, sürdürülebilir tanm, ekolojik tarım, permakültür kavram ve ilkeleri incelenmiş; bu ilkeler AOÇ örneğinde değerlendirilmiştir. Araştırma, AOÇ'nin Ankara'daki açık yeşil alanlar içindeki yeri, tarihi önemi, fonksiyonları ve gelecekteki yapılanmasına ilişkin yönetim planlama ve politikalarım belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda yapılan yönetim planlamasında, ideal hedef "AOÇ'nin Atatürk'ün vasiyeti doğrultusunda kuruluş amacına uygun olarak akılcı kullanımı" olarak saptanmıştır. İdeal hedefe bağlı olarak AOÇ için 4 uygulama hedefi belirlenmiştir: Kentsel taran etkinliklerinin geüştirilmesi, rekreasyonel etkinliklerin geliştirilmesi, eğitsel etkinliklerin geliştirilmesi ile tarihi ve kültürel birikiminin korunması ve geliştirilmesi.  ANAHTAR KELİMELER! Atatürk Orman Çiftliği, kentsel tanm, kent çiftliği, permakültür, sürdürülebilir tanm, ekolojik tanm

Abstract:
In recent years, natural resources have been rapidly depleted and the issue sustainability has gained importance. For this reason, food security has been one of the most important problems for the future. Due to the rapid depletion of natural resources, which puts future generation's food security under thread, the concept of 'urban agriculture' comes in term. The concepts, urban agriculture, sustainable agriculture, permaculture and ecologic agriculture are considered vital concepts as in the case of the many others countries of the world. The importance of these concepts has been understood well, as the ongoing problems of the days we live in; rapid depletion of agricultural lands stem from the rapid urbanization, the loss of natural resources, soil erosion, the decrease of soil fertility and ongoing famine disaster still present in many countries. In our country, Turkey, "Atatürk Forest Farm" (AFF) (Atatürk Orman Çiftliği) was established in 1925. At the beginning, it was an urban farm, to provide food, labor, education, and recreation for inhabitants of the city of Ankara. However, in the course of the time, AFF has lost considerable amount of areas and the farm has been far away from it's initial objective. However, the attempts and efforts to extend urban farm in the 21st century cities can be found their roots presented from the beginning till at present in AFF. In this context, the protection and regeneration according to actual life conditionsof AFF, which has undoubtly substantial contributions to city and city people, is necessary and also should be evaluated its spread in the other cities. In relation to the concept of "urban agriculture1', restructing AFF is aimed so that it can continue its functions such as providing food, labour, education and opportunity for recreation. In this study, the principles and concepts of urban agriculture, sustainable agriculture were evaluated and appraised in the case of AFF. The search was realized in order to evaluate the historical importance of AFF and it's functioning in the city's open areas and to determine future policies and management planning for restructuring for future. In the management planning, realized in this context, the ideal aim was determined as 'the rational regeneration of AFF in accord with the Atatürk? s will'. As parallel to the ideal aim, 4 sub-targets towards implementation were proposed: the development of urban agricultural activities, the development of recreational activities, the development of pedagogic activities and finally, the conservation and development of historical and cultural assets.  Key Words: Atatürk Forest Farm (Atatürk Orman Çiftliği), urban agriculture, urban farm, permaculture, sustainable agriculture, ecologic agriculture