Mikrotremor verisi spektral genlik oranları ters çözümü ile Çanakkale sismik katman modellemesi
Modelling the seismic structure of Çanakkale alluvials by inversion of spectral ratios of the microtremor data
Yazar: SEMİH TÜRKŞANLI
Danışman: DOÇ. DR. TOLGA BEKLER
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering

Özet:
Mikrotremor verisi spektral genlik oranları ters çözümü ile Çanakkale yerleşim yeri genelinde ova üzerinde sismik katman modellemesi için Geopsy ve HV-INV gibi iki ayrı yazılım kullanılarak çalışılmıştır. Yerin serbest titreşimlerinin zaman serileri olarak ölçüldüğü mikrotemor verisi sayısal spektral genlik oranlarının (Y/D - Yatay/Düşey) değerlendirildiği Geopsy-SESAME yazılımı, Çanakkale'de belirli noktalarda kaydedilen zaman serilerinin Y/D oranını elde etmek için kullanılmış olup bu oranlar yinelemeli ters çözüm algoritması temeli ile çalışan HV-INV yazılımında kullanılacak olan hedef veri oluşturulmuştur. Yine aynı programda düz çözüm aşamasında belirli noktalardaki alınan sismik kırılma ölçümlerinden elde edilen P-dalga hızları ve yüzey dalgası analizi (MASW) ölçümlerinden elde edilen S-dalga hızları baz alınıp tabakalı yapı modeli elde edilmiştir. Kullanılan yazılımın en önemli özelliği ortam gürültüsü olan Y/D'nin spektral oranlarının saha etkisinin değerlendirilmesinde kapsamlı bir şekilde kullanılması ve yanında pasif sismik araştırmalar için güçlü bir model çözünürlüğü sağlayan bir algoritmaya sahip olmasıdır. 
Atmosferik, okyanusal, sismik ve volkanik kaynaklı aynı şekilde trafik ve endüstri gibi insan aktivitelerinden kaynaklanan sismik ortam gürültüleri (mikrotremorlar), Sv ve SH dalgarının girişimlerinden oluşurlar.1
Bu çalışmada; SH, P-SV, Rayleigh ve Love dalgalarının birlikte ayrı ayrı hesaplanmasına olanak sağlayan ters çözüm algoritmaları tek bir yazılım ile entegre halinde çözümdeki avantajları anlatılmış ve Çanakkale için örnekler verilmiştir.
Ters çözüm algoritmaları ile incelenen bu örneklerde Çanakkale'de ana katmana kadar 4 tabakalı bir ortam olduğu hesaplanmış ve bu tabakaların değerleri bulunmuştur. Toplam havza kalınlığı ortalama ~80m olarak hesaplanmış ve bu değerler bölgede yapılan önceki çalışmalarla karşılaştırılmıştır.

Abstract:
For seismic layer modelling over the plains of Canakkale residential area, microtremor data with spectral ratio inversion was worked on using two different software such as Geopsy and HV-INV. The microtremor data in which free vibration of earth were measured in time series and Geopsy-SESAME software, in which numerical spectral magnitude ratio (H/V-Horizontal/Vertical) is assessed, was used to obtain the H/V ratio of the time series recorded in certain locations in Canakkale, and these ratio became the target data to be used in HV-INV software that works on recursive inversion algorithm. Layer structure modelling was obtained based on the P-wave velocity gathered from the seismic refraction measurements of certain locations in forward modelling step of the same program and the S-wave velocity gathered from the measurements of multichannel analysis of surface waves (MASW). The most important feature of the used software is to broadly use the spectral ratio of H/V that has ambient noise in assessing the field effect and also to have an algorithm that provides a strong model resolution for passive seismic research.
There has been lots of research to observe and interpret the seismic ambient noise (microtremors) derived from atmospheric, oceanic, seismic, and volcanic reasons as well ashuman activity such as traffic and industry. Microtremors consist of Sv and SH waves.
In this study, the advantages of integrating a single software for the solution of the inversion algorithms that allow the separate and mixed calculation of the waves of S_H, P-S_v. Rayleigh and Love were explored, and examples for Canakkale were presented.
In the examples examined through inversion algorithms, it was figured that there is a 4-layer field below the main layer in Canakkale and their layer values were calculated. It was found that the total basin thickness was about ~80m and these values were compared to those found earlier in this region.