Mikro plastiklerin insan yaşamına etkisi
The effect of micro plastics on human life
Yazar: MEHMET İSMAİL AĞAR
Danışman: PROF. DR. AHMET CEM ERKMAN
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Antropoloji = Anthropology

Özet:
Plastik, insanlık tarihinde nispeten yeni bir buluştur ve ilk örneklerinden bazıları 1800'lü yılların sonlarına kadar uzanır, ancak çok yönlülüğü ve düşük üretim maliyeti, onu modern zamanların en yay-gın kullanılan malzemelerinden biri haline getirmiştir. Plastik maddesi güçlü, hafif ve uyarlanabilir ol-duğundan; ev eşyalarından , tıbbi ekipmanlara, banknotlardan, ambalajlara, motorlu taşıtlardan, binalara ve balık ağlarına kadar birçok üründe bulunmakta ve kullanılmaktadır. Plastik ne kadar faydalı olsa da, aşırı kullanımı ve etkisiz atık yönetimi, onu hızla gezegenimizdeki en yaygın kirleticilerden biri haline getirmiştir
Her yıl üretilen plastik atıkların hacminin büyüklüğü , etkili bir şekilde atık yönetimini zorlaştır-maktadır ayrıca plastik atıkların geri dönüştürülmesi güç ve ekonomik açıdan oldukça maliyetli olabil-mektedir. Plastik atıklarla okyanuslarımızdan plajlarımıza, şehirlerimizden kırsal alanlarımıza kadar pek çok alanda ve bölgede sıklıkla karşılaşmaktayız. Bu plastik kirliliği sadece çevreyi değil aynı zamanda insan sağlığını da tehdit etmektedir. Plastiğin sağlık üzerindeki etkileri henüz yeni bir araştırma alanı ol-sa da, bugüne kadarki bilimsel sonuçlar plastiğin yaşam döngüsünde hastalıklara, sakatlığa ve erken ölüme neden olduğunu gösteriyor. Plastiklerde bulunan zehirli kimyasal katkı maddeleri ve kirleticiler küresel ölçekte insan sağlığını tehdit etmektedir. Plastik maddesinin bilimsel olarak kanıtlanmış olumsuz sağlık etkileri arasında; kansere neden olmak veya hormon aktivitesinin değişmesi (endokrin bozulması olarak bilinir) yer alır; bu da üreme, büyüme ve bilişsel bozukluklara yol açabilmektedir. Bu çalışma nehirlerimizi ve okyanuslarımızı boğan, yediğimiz gıdayı, soluduğumuz havayı ve içtiğimiz suyu kirle-ten ve iklim değişikliğini şiddetlendiren gerçek anlamda küresel bir krizi antropolojik açıdan araştırmak-tadır ayrıca mikro plastik krizin insanlar ve çevre üzerindeki etkisini ve bu küresel soruna çözüm bul-mak için bir dizi kaynaktan oluşan bilginin bir sentezidir.

Abstract:
Plastic is a relatively new invention in human history, with some of the first examples dating back to the late 1800s, but its versatility and low cost of production have made it one of the most widely used materials of modern times. Because plastic material is strong, light and adaptable; It is fo-und and used in many products, from household goods to medical equipment, banknotes, packaging, motor vehicles, buildings and fishing nets. As beneficial as plastic is, its overuse and ineffective waste management has quickly made it one of the most common pollutants on our planet.The large volume of plastic waste produced every year makes effective waste management difficult, and recycling plastic waste can be difficult and economically very costly. We frequently encounter plastic waste in many areas and regions, from our oceans to our beaches, from our cities to our rural areas. This plastic pollu-tion threatens not only the environment but also human health. Although the health effects of plastic are still a new area of research, scientific results to date show that plastic causes diseases, disability and premature death throughout its life cycle. Toxic chemical additives and pollutants found in plastics threaten human health on a global scale. Among the scientifically proven negative health effects of plastic: causing cancer or altering hormone activity (known as endocrine disruption); This can lead to reproductive, growth and cognitive disorders. This study explores from an anthropological perspective a truly global crisis that is choking our rivers and oceans, polluting the food we eat, the air we breathe and the water we drink, and exacerbating climate change. It also explores the impact of the microplastic cri-sis on people and the environment and how to find solutions to this global problem. It is a synthesis of information from a number of sources.