Bal kabağında kabak sarı mozaik virus'una karşı bazı bitki aktivatörlerinin etkilerinin belirlenmesi
Determination of effects of some plant activators to zucchini yellow mosaic potyvirus in pumpkins
Yazar: AHMAD HEKMAT KASHTBAN
Danışman: DOÇ. DR. İ. ÖZER ELİBÜYÜK
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Balkabağı = Pumpkins ; Bitki hastalıkları = Plant diseases ; Enzime bağlı immünosorbent testi = Enzyme-linked immunosorbent assay

Özet:
Bu çalışmada bal kabaklarında Kabak sarı mozaik virüsüne (Zucchini yellow mosaic virus, ZYMV) karşı bazı bitki aktivatörlerinin etkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Ankara'da 2010 yılında yapılan surveyler sonucunda ZYMV, DAS-ELISA yöntemi ile hastalık belirtilerini gösteren bal kabaklarında saptanmıştır. Çalışmada Kazan ilçesi bal kabaklarından izole edilen ZYMV izolatı (ZYMV K19) kullanılmıştır.Çalışmada acibenzolar-s-methyl (Actigard) ve ISR-2000 bitki aktivatörlerinin değişik dozlarda kontrollü sera koşullarında ZYMV'nin sebep olduğu hastalığa karşı etkinlikleri belirlenmiştir. Bal kabakları Actigard ve ISR-2000 uygulandıktan 72 ve 96 saat sonra ZYMV ile enfekte edilmiştir. Bu bitkiler kontrol bitkilerine göre simptom çıkış süresi, bitki boyu ve yaprak genişliği bakımından bitki çiçeklenme aşamasına gelene kadar takip edilmiş ve elde edilen veriler istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Actigard 1.5 mg/80 ml, 3 mg/80 ml, 6 mg/80 ml, 8 mg/80 ml, 12 mg/80 ml ve 16 mg/80 ml dozlarında uygulanmış ve 6 mg/80 ml ve 8 mg/80 ml dozları virüs simptomlarını 5-21 gün geciktirmiştir. ISR?2000 ise denenen konsantrasyonlarda virüs simptomları üzerine olumlu ya da olumsuz bir etkide bulunmamış, ancak bitki gelişimi üzerine olumlu etki yaratmıştır.Aktivatör uygulanan bitkilerde teşvik edilmiş dayanıklılıktan dolayı meydana gelen lignin sentezi ile H2O2 (hidrojenperoksit) birikimi yapılan histokimyasal boyamalar ile değerlendirilmiştir. ISR 2000 bal kabaklarında lignin oluşumunu Actigard' a göre daha çok, Actigard ise H2O2 oluşumunu ISR 2000'e göre daha çok teşvik etmiştir.

Abstract:
In this study, the effects of some plant activators against Zucchini yellow mosaic virus (ZYMV) in pumpkins were determined. In the results of surveys conducted in Ankara in 2010, ZYMV was detected in symptomatic pumpkins by DAS-ELISA tests. In the study, ZYMV was isolated from the pumpkins in Kazan district of Ankara.The plant activators acibenzolar s-methyl (Actigard) and ISR-2000 were used in this study. Effects of the activators were determined under controlled greenhouse conditions in respect to their different concentrations. Pumpkin seedlings were treated by acibenzolar s-methyl and ISR-2000 and then the treated pumpkins were inoculated by ZYMV 72 and 96 h after activator treatments. Both of ZYMV infected and control plants, in respect to symptom expression time, plants lengths and leaf width up to the plants flowering period were monitored. The data analyzed by using statistical methods. Actigard was sprayed on pumpkins at doses of 1.5 mg/80 ml, 3 mg/80 ml, 6 mg/80 ml, 8 mg/80 ml, 12 mg/80 ml, and 16 mg/80 ml. The doses of 6 mg/80 ml ve 8 mg/80 ml were delayed ZYMV symptoms for 5-21 days by comparing to positive controls. However, ISR-2000 was not affected the symptom expression in the treated concentrations while it positively affected the plant growth.Histochemical staining was applied to determine lignification and H2O2 accumulation in the plants due to systemic inducing resistance triggered by the activators. ISR 2000 induced high degree of lignification than Actigard. However, Actigard stimulated high levels of H2O2 production than ISR 2000.