Okul öncesi öğretmen ve öğretmen adaylarının okul öncesi matematiğinde pedagojik alan bilgilerinin incelenmesi
Investigating preschool teachers' and preservice teachers' pedagogical content knowledge in preschool mathematics
Yazar: ZEHRA BİLGEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN ABALI ÖZTÜRK
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Pedagojik alan bilgisi = Pedagogical content knowledge

Özet:
Okul Öncesi Öğretmen ve Öğretmen Adaylarının Okul Öncesi Matematiğinde Pedagojik Alan Bilgilerinin İncelenmesi
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi öğretmen ve öğretmen adaylarının okul öncesi matematiğinde pedagojik alan bilgilerini sayı, örüntü, sıralama, şekil, uzamsal ve karşılaştırma alt boyutlarında incelemektir.  Araştırmanın amacına uygun olarak nicel ve nitel araştırma yöntemlerinden yararlanılmıştır. Araştırma, karma yöntem tasarımlarından sıralı açıklayıcı tasarım kullanılarak yürütülmüştür. Sıralı açıklayıcı tasarımın seçilmesinin nedeni her iki yöntemin birbirini tamamlayıcı ve araştırma sonuçlarını ortaya koymada açıklayıcı olacağının düşünülmesidir. Araştırmanın nicel boyutunda, basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile seçilen, Çanakkale il merkezinde öğretmenlik yapan 73 okul öncesi öğretmenine ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Fakültesi Okul Öncesi Eğitimi Anabilim Dalı'nda öğrenim gören 439 okul öncesi öğretmen adayına "Okul Öncesi Matematiğinde Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği" (OÖMPAB) uygulanmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda ise, 9 okul öncesi öğretmeni ve 22 okul öncesi öğretmen adayı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde, nicel boyutta, SPSS 20.0 paket programı; nitel boyutta ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. 
Araştırmanın nicel boyutundan elde edilen sonuçlara göre, okul öncesi öğretmen ve öğretmen adaylarının okul öncesi matematiğinde pedagojik alan bilgi düzeyleri orta düzeyde olup, öğretmenlerin OÖMPAB ölçeğinden öğretmen adaylarına göre kısmen daha yüksek puanlar aldıkları görülmektedir. Öğretmenlerin pedagojik alan bilgi düzeyleri, hizmet yılına bağlı farklılık gösterirken, öğretmen adaylarının pedagojik alan bilgi düzeylerinde; cinsiyet, sınıf düzeyi, akademik başarı, matematik eğitimi dersi alma, okul öncesi dönemde matematik eğitiminin gerekliliğine inanma ve okul öncesi dönem matematik eğitiminde yeterlilik düzeyleri değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın nitel boyutuna ait sonuçlara göre, öğretmen ve öğretmen adayları ilköğretime hazırlık, temel matematik becerilerinin kazanılması ve matematiğin hayatın içinde var olması bakımından okul öncesi dönemde matematik eğitimini gerekli görmekte, okul öncesi matematiğinde en çok sayı, sayma, işlem, örüntü, eşleştirme ve somut yaşantılı etkinliklere yer verdiklerini ifade etmektedirler. Ayrıca okul öncesi öğretmenleri okul öncesi matematiğinde öğretmen adaylarına göre kendilerini daha yeterli görmektedirler. Okul öncesi dönem çocuklarını ise öğretmenler matematik alanında büyük oranda yeterli görürken, öğretmen adayları ise çocukların matematiğe karşı olumsuz tutum sergilediklerini ve matematiği anlamakta zorlandıklarını belirterek yüksek oranda başarısız gördüklerini ifade etmişlerdir.

Anahtar Kelimeler: Okul öncesi dönem, matematik eğitimi, öğretmen, öğretmen adayı, pedagojik alan bilgisi.

Abstract:
Investigating Preschool Teachers' and Preservice Teachers' Pedagogical Content Knowledge in Preschool Mathematics
The aim of this research study is to investigatepedagogical content knowledge of preschool teachers and preservice teacher of preschool mathematics in consideration of such sub-domains as number, pattern, ordering, shape, space and comparisons . Quantitative and qualitative  methods were used for the purpose of the research. The research was conducted by using the sequential explanatory design of the mixed method designs. The reason for selecting the sequential explanatory design is that both methods are complementary to each other and it is thought to prove useful in account for the research results. In the quantitative dimension of the research, The Scale of Pedagogical Content Knowledge In Early Childhood Mathematics (SPCKECM) was delivered  73 preschool teachers, working in Çanakkale city, and 439 preservice preschool teachers, studying in the Department of Early Childhood Education in the College of Education at Çanakkale Onsekiz Mart University. . Semi-structured interviews were conducted to harvest qualitative data from nine preschool teachers and 22 preservice preschool teacher. The  quantitative data of the study were analyzed with SPSS 20.0, a statistical software program, while  the content analysis method was used to analyze the qualitative data.
The obtained quantitative results  revealed that the level of pedagogical field knowledge of preschool teachers and preservice teacher candidates was moderate and higher than the preservice teachers. While the pedagogical content knowledge levels of the teachers were found to vary according to length of service (in year), statistically significant differences were observed in the pedagogical content knowledge levels of the teacher candidates in terms of gender, year-based class standing, academic achievement,  taking mathematics education course, Supporting the necessity of mathematics education in early childhood, and proficiency levels concerning early childhood mathematics education. On the other hand, it was concluded from the qualitative data of the research that preschool teachers and preservice teacher believe that mathematics education should be offered in  early childhood to get children ready for primary education and to help them acquire basic mathematics skills and for the importance of the existence of mathematics in life. They expressed that they most frequently offer numbers, counting, operations, patterns, matching, and concrete experience activities. Furthermore, preschool teachers consider themselves more competent in preschool mathematics than preservice teachers . While the active teachers consider preschool children highly sufficient in mathematics, the preservice teachers  stated that the children had negative attitudes toward mathematics and difficulty understanding mathematics and accordingly expressed that they were highly unsuccessful.

Keywords: Early childhood, mathematics education, active teacher, preservice teacher, pedagogical content knowledge.