Roma dönemi Anadolu ve Doğu Akdeniz mozaik sanatında Dionysos betimlemeleri
Dionysos descriptions in the Anatolian and Eastern Mediterrenean mosaic art in the Roman period
Yazar: FATİH MUSTAFA AYGÜNEŞ
Danışman: DOÇ.DR. REMZİ YAĞCI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History

Özet:
Mozaik, çok eski çağlardan beri iç mekanların bezenmesinde sevilerekkullanılan bir sanat dalı olmuştur. M.Ö. IV. binlerde ilk örneklerine rastlanılanmozaik sanatı, zaman içinde teknik ve estetik yönden çok ilerlemiştir. BilhassaHelenistik çağda yaşanan teknik yeniliklerin ardından Roma döneminde bolmiktarda kaliteli ve göz alıcı mozaik eser var edilmiştir. Roma döneminde,mozaik sanatının en yetkin örnekleri daha çok Roma villalarının zemin veduvarlarını süslemiştir. Çok odalı Roma villalarının - başta triclinium olmaküzere - oda zeminlerinin çok renkli, geometrik ve figürlü mozaik eserlerle tezyinedilmesi sevilen bir gelenek haline gelmiştir. Figürlü mozaik eserler, genellikleav sahneleri, doğa betimleri ve mitolojik öyküleri konu edinmiştir.Mitolojik sahnelerin içinde en çok Dionysos ve efsaneleri betimlenmiştir.Şarap, bereket ve coşkunun tanrısı sayılan Dionysos betimlerine daha çokyemeklerin yenildiği, şarapların içildiği ve müzikli şölenlerin yapıldığıtriclinium mekanlarının zemininde rastlanılmıştır. Bu proje kapsamında Romadöneminde en çok Anadolu ve Doğu Akdeniz mozaik sanatında görülenDionysos betimlemeli mozaik eserler, ikonografik açıdan ele alınmıştır. Eserler,konularına göre sınıflandırılarak, arkeolojik bulgular ve antik metinler ışığındayorumlanmaya çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: 1) Dionysos, 2) Dionysos Betimlemeleri, 3) RomaMozaik Sanatı, 4) Zemin Mozaikleri, 5) Figürlü Mozaik Eserler

Abstract:
Mosaic has since very old times been a popular branch of art used indecorating the interiors. Mosaic art whose first examples we come accross in theIV. Millenium BC, has by time had a progress technically and esteticwise.Especially following the technical developments in the Hellenistic Period, plentyof quality and eye - catching mosaic works were created in the Roman Period.In the Roman Period, the most prominent examples of the mosaic art mainlydecorated the floors and walls of the Roman villas. It became a populartradition to decorate with multiple coloured, geometrical and figured mosaicworks the room floors, especially triclinium, of the multiroomed Roman villas.Figured mosaic works had generally as subject hunting scenes, natureillustrations and mytological stories.In the mytological scenes, most of all, Dionysos and his legends weredepicted. Descriptions of Dionysos, who is regarded as the God of wine, fertiliyand excitement, are usually seen on the floors of triclinium sections where thewine was drunk and musical festivities organized. Within the framework of thisproject, mosaic works with Dionysos-descriptions seen mainly in the Anatolianand Eastern Mediterranean mosaic art in The Roman Period were studied fromthe iconological perspective. Having categorized the works according to thesubject, there has been attempt to interpret them in the light of archeologicalfindings and antique texts.Key Words: 1) Dionysos, 2) Dionysos Descriptions, 3)Roman Mosaic Art, 4)Floor Mosaics, 5) Figured Mosaic Works