"Profesyonel Kimlik Gelişimi Eğitim Programı" nın hemşirelerin profesyonel benlik kavramı, iş doyumu ve tükenmişlik düzeyine etkisi
The effect of ?Professional Identity Development Programme? on professional self concept, job satisfaction and burnout evels of the nurses
Yazar: SELMA SABANCIOĞULLARI
Danışman: PROF. DR. SELMA DOĞAN
Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Benlik = Ego ; Benlik imajı = Self image ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Kimlik = Identity ; Kimlik gelişimi = Identity development ; Tükenmişlik = Burnout ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
ÖZET?PROFESYONEL KİMLİK GELİŞİMİ EĞİTİM PROGRAMI? NIN HEMŞİRELERİN PROFESYONEL BENLİK KAVRAMI, İŞ DOYUMU VE TÜKENMİŞLİK DÜZEYİNE ETKİSİSelma SABANCIOĞULLARIDoktora Tezi, Psikiyatri Hemşireliği Anabilim DalıDanışman: Prof. Dr. Selma Doğan2010, 171 sayfaAraştırma, ?Profesyonel Kimlik Gelişimi Programı? nın hemşirelerin profesyonel benlik kavramı, iş doyumu ve tükenmişlik düzeyine etkisini değerlendirmek amacıyla deneysel olarak yapılmıştır. Araştırma Cumhuriyet Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi'nde çalışan ve Profesyonel Benlik Kavramı Ölçeği (HPBKÖ)'den ortalamanın altında puan alan 63 hemşire (33 çalışma, 30 kontrol grubu) ile yapılmıştır. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, HPBKÖ, Maslach Tükenmişlik Ölçeği ve Minesota İş Doyum Ölçeği ile toplanmıştır. Form ve ölçekler her iki gruba eğitim programından önce (1.ölçüm), sonra (2.ölçüm) ve altı ay sonra (3.ölçüm) uygulanmıştır. Çalışma grubuna haftada bir gün 10 oturumluk ?Profesyonel Kimlik Gelişimi Program?ı uygulanmıştır. Veriler; yüzdelik, frekans dağılımı, bağımsız gruplarda t testi, tekrarlı ölçümlerde varyans analizi, khi kare ve Mcnemar testi ile değerlendirilmiştir. Çalışma grubunun HPBKÖ genel ve alt grup puanları 1.ölçüme göre, 2. ve 3.ölçümde anlamlı düzeyde artarken, kontrol grubunun puanları 1. ve 2. ölçüm sonunda değişmemiş, 3. ölçümde ise anlamlı düzeyde azalmıştır. Çalışma ve kontrol grubunun 1.ölçümde HPBKÖ genel ve alt grup puanları arasında fark bulunmazken, 2.ölçümde çalışma grubunun HPBKÖ genel ve alt grup puanları kontrol grubundakilere göre bütün alanlarda anlamlı derecede yükselmiş, 3. ölçümde puanlar arasındaki fark mesleki yetkinlik alt grubu dışında devam etmiştir. Gruplar kendi içinde karşılaştırıldığında her iki grubun 1., 2. ve 3.ölçümde iş doyumu genel ve alt grup puanları arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır. Çalışma grubunun tükenmişlik puanları 1.ölçüme göre 2.ve 3.ölçümde; duygusal tükenme, duyarsızlaşma düzeyleri azalmış, kişisel başarı düzeyleri ise anlamlı derecede artmıştır. Kontrol grubunun tükenmişlik puanları her üç ölçümde değişmemiştir. 1.ölçümde gruplar arasında duygusal tükenme puanları dışında anlamlı bir fark saptanmazken, 2.ölçümde çalışma grubunun kontrol grubuna göre duygusal tükenme, duyarsızlaşma puanları azalmış, kişisel başarı puanları ise anlamlı derecede artmıştır. Sonuç olarak; ?Profesyonel Kimlik Gelişimi Programı? nın hemşirelerin profesyonel benlik kavramını geliştirmede önemli derecede, tükenmişlik düzeyinin azalmasında kısmen etkili olduğu belirlenmiştir. Hemşirelere oryantasyon programlarında ve mezuniyet sonrası dönemlerde profesyonel kimlik gelişimi programının uygulanması önerilmiştir.Anahtar Kelimeler: hemşirelik imajı, mesleki imaj, benlik kavramı, profesyonel benlik, iş doyumu, tükenmişlik, profesyonel kimlik gelişimi programı

Abstract:
ABSTRACTTHE EFFECT OF ?PROFESSİONAL IDENTİTY DEVELOPMENT PROGRAMME? ON PROFESSİONAL SELF CONCEPT, JOB SATİSFACTİON AND BURNOUT LEVELS OF THE NURSES.Selma SABANCİOGULLARİDoctoral Thesis, Psychiatric Nursing ProgramSupervisor: Prof. Dr. Selma Dogan2010, 171 page.The research has been made experimentally to evaluate the effect of ?Professional Identity Development Programme? on professional self concept, job satisfaction and burnout levels of the nurses. The research was conducted with 63 nurses (33 study, 30 control group) employed in Cumhuriyet University Research and Application Hospital and have grades below the average from Professional Self Concept Inventory. (PSCI) The data was collected by personal information form, PSCI, Maslach Burnout Inventory and Minesota job satisfaction inventory. Forms and inventories were applied to both groups before the training programme (1. measurement), after the training programme (2. measurement) and 6 months later. (3. measurement) Professional Identity Development Programme of 10 sessions were applied to the study group once a week. The data was evaluated by percentage, frequency distribution, t test in independent groups, variance analysis in repeated measurements, chi square and Mc Nemar test. The PSCI general and subscale points of the study group increased significantly in 2. and 3.measurements compared with the 1.measurement. The PSCI general and subscale points of the control group did not change after 1. and 2.measurements but decreased significantly after 3.measurement. While no significant difference was observed between study and control group regarding the PSCI general and subscale group points, the PSCI general and subscale group points of the study group were found significantly higher in 2.measurement. In 3.measurement, the difference between points proceeded except the professional competence subscale. When groups were compared with each other, no significant difference were detected between groups in 1., 2. and 3.measurements regarding job satisfaction general and subscale points. The burnout, emotional exhaustion and depersonalization points of study group decreased in 2. and 3.measurements compared with the 1.measurement, while personal success levels increased significantly. The burnout points of the control group did not change in all 3 measurements. In 1.measurement, no significant difference between the groups were observed except the emotional exhaustion points the emotional exhaustion and depersonalization points of the study group decreased compared with the control group in the 2.measurement while the personal success points increased significantly. As a result, it was determined that ?Professional İdentity Development Programme? is very effective on development of professional self concept while it is partially effective on decrease of burnout level. Professional Identity Development Programme application was suggested to nurses in their orientation programs and in periods after graduation.Key Words; nursing image, profession image, self concept, professional self, job satisfaction, burnout, professional identity development programme