Hemoroidal hastalıklı bireylerde anal sfinkter morfolojik yapısının incelenmesi
Investigation of the morphological structure of anal sphincter in patients with hemorrhoidal disease
Yazar: NESİBE YILMAZ
Danışman: PROF. DR. EVREN KÖSE ; PROF. DR. AHMET KAVAKLI
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Anatomi = Anatomy ; Genel Cerrahi = General Surgery ; Morfoloji = Morphology
Dizin: Anal kanal = Anal canal ; Anatomi = Anatomy ; Anüs = Anus ; Anüs hastalıkları = Anus diseases ; Hemoroidler = Hemorrhoids ; Morfoloji = Morphology ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, canalis analis'i çevreleyen m. sphincter ani externus/internus kalınlıklarının, m. puborectalis kalınlığının ve trigonum anale alanının evre IV hemoroidal hastalık gelişimi ile ilişkisinin sağlıklı bireylerle karşılaştırılarak incelenmesi amaçlandı. Aynı zamanda çalışmaya dahil edilen tüm bireylerin somatotip farklılıklarına göre anal kanal etrafındaki kas yapısının ve anal üçgen alanının ilişkisi incelendi. 
Materyal ve metot: Çalışmaya 18-65 yaş arası evre IV hemoroidal hastalık tanısı almış 76 birey ve 75 sağlıklı (kontrol) birey olmak üzere toplam 151 gönüllü birey dahil edildi. Tüm bireylerin m. sphincter ani externus/internus ve m. puborectalis kas kalınlıkları üç boyutlu endoanal ultrasonografi ile ölçüldü. M. sphincter ani externus/internus kalınlıkları orta anal kanal seviyesinde sağ, sol, ön ve arka olmak üzere dört kadranda ölçüldü ve bu ölçümlerin ortalama değeri alındı. M. puborectalis kalınlığı ise üst anal kanal seviyesinde sağ ve sol olmak üzere iki kadranda ölçüldü ve bu iki ölçümün ortalaması alındı. Her iki gruptaki bireylerin anal üçgen boyutları dijital kumpas kullanılarak ölçüldü. Bireylerin antropometrik ölçümleri International Biological Program (IBP)'ın önerdiği tekniğe uygun olarak alındı.
Bulgular: M. sphincter ani externus kalınlığının hasta grubundaki bireylerde kontrol grubundaki bireylere göre sağ ve arka kadranlarda daha kalın olduğu görülürken (p=0.046, 0.017 sırasıyla), ortalama değer açısından gruplar arasında fark olmadığı belirlendi. M. sphincter ani internus kalınlığında da ortalama değer açısından hasta ve kontrol grubu arasında bir fark bulunmazken sağ ve ön kadranlarda hasta grubunda daha kalın olduğu görüldü (p=0.041, 0.006 sırasıyla). M. puborectalis kalınlığı açısından gruplar arasında fark görülmedi. Tüm bireylerin somatotip özelliklerine göre kas kalınlıkları ve trigonum anale alan boyutu karşılaştırıldığında; m. sphincter ani externus kalınlığında sağ ve arka kadranlar ile ortalama değer açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulundu (p=0.012; 0.035; 0.009 sırasıyla). M. sphincter ani internus kalınlığı ise sağ, ön ve arka kadranlarda ve dört kadranda alınan ölçümlerin ortalama değerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulundu (p=0.036; 0.007; 0.001; 0.004). Gruplar arasında trigonum anale alanı açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulundu (0.010).
Sonuç: Sonuç olarak hasta grubundaki bireylerde anal sfinkter kas kalınlıklarının bazı kadranlarda artmış olduğu görülse de ortalama değerler açısından iki grup arasında istatistiksel olarak bir fark olmadığı görüldü. Bu nedenle anal sfinkter kasların morfolojik yapısında meydana gelen bu değişikliğin hemoroidal hastalıkla bir ilişkisi olmadığı düşünülmektedir.
Anahtar kelimeler: Hemoroidal hastalık, anal sfinkter, anal üçgen, 3D-endoanal USG, morfoloji

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to examine the relationship between external/internal anal sphincter muscle which are surrounding the anal canal, puborectal muscle thickness and anal triangle area with stage IV hemorrhoidal disease and healthy individuals. At the same time, the relationship between the muscle structure around the anal canal and anal triangle area were examined according to the somatotype differences of all individuals included in the study.
Material and method: A total of 151 volunteers, including 76 individuals diagnosed with stage IV hemorrhoidal disease and 75 healthy (control) individuals aged 18-65, were included in the study. The external/internal anal sphincter muscle and puborectal muscle thicknesses of all individuals were measured by three-dimesional endoanal ultrasonography. Internal and external anal sphincter muscle thicknesses were measured in four quadrants (right, left, anterior, posterior) at the level of the middle anal canal and the mean value of these measurements was taken. Puborectal muscle thickness was measured in two quadrants (right and left) at the upper side of anal canal and the average of these two measurements was taken. Anal triangle dimensions of individuals in both groups were measured using digital calipers. Anthropometric measurements of individuals were taken in accordance with the technique proposed by the International Biological Program (IBP).
Results: It was observed that external anal sphincter muscle thickness was thicker in the patient group than in the control group in the right and posterior quadrants (p=0.046, 0.017 respectively). Internal anal sphincter muscle thickness was found to be thicker in patient group in the right and anterior quadrants (p=0.041, 0.006 respectively). There was no difference between groups in terms of thickness of m. puborectalis. When the muscle thickness and anal triangle area are compared to according to the somatotype characteristics of the all individuals, a statistically significant difference was found in external anal sphincter muscle thickness in terms of right and posterior quadrants and mean value (p=0.012; 0.035; 0.009 respectively). A statistically significant difference was found in the mean value of measurements taken in the right, anterior and posterior quadrants and four quadrants in internal anal sphincter muscle thickness (p=0.036; 0.007; 0.001; 0.004 respectively). A statistically significant difference was found between the groups in terms of anal triangle area (p=0.010).
Conclusion: In conclusion, although the anal sphincter muscle thickness of the individuals in the patient group increased in some quadrants of the anal canal, there was no statistically significant difference between the two groups in terms of mean values. Therefore, it is thought that this change in the morphological structure of the anal sphincter muscles is not related to hemorrhoidal disease.

Keywords: Hemorrhoidal disease, anal sphincter, anal triangle, 3D-endoanal USG, morphology