İkincillik ilkesi
Principle of subsidiarity
Yazar: PINAR KAÇAN
Danışman: PROF. DR. YAŞAR SALİHPAŞAOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İnsan Hakları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
İkinci Dünya Savaşı'na kadar olan dönemde hâkim olan egemenlik anlayışı uyarınca ulusal düzeyde
yaşanan insan hakları ihlallerine müdahale mümkün değilken; İkinci Dünya Savaşı sonrasında uluslararası
mekanizmaların kurulması ile bu egemenlik anlayışında kırılma yaşanmıştır. Ulus-üstü örgütlerin
kurulması ile yeni kurulan bu düzende üye devletleri sistemle bütünleştirmek amacıyla uluslararası
mekanizmaların sisteme ikincil olarak katılacağı kabul edilerek ikincillik ilkesi uluslararası hukuka
aktarılmıştır. İkincillik ilkesi, Taraf Devletin, ulusal hukuk düzeni içerisinde insan haklarını koruma
konusunda birincil yetki ve göreve sahip olduğunu belirtmektedir Bu ilke gerek Avrupa Birliği sisteminde
gerek uluslararası insan hakları sistemlerinde temel ilkelerden birisidir. Bu kapsamda uluslararası ve
bölgesel insan hakları koruma sistemlerinde ikincillik ilkesinin işleyişi görülebilmektedir. Birleşmiş
Milletler insan hakları koruma sistemi, ikincillik ilkesine uygun şekilde inşa edilen küresel bir sisteme işaret
ederken bölgesel bir örgüt olan Avrupa Konseyi düzeyinde ise Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde ve
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin uygulamasında bu ilke önemli bir yer teşkil etmektedir. Bu çalışma,
Birleşmiş Milletler ve Avrupa Konseyi düzeyinde ikincillik ilkesini ve bu ilkenin yansıdığı sözleşme ve
mekanizmalar ile usul ve ilkeleri ele almayı amaçlamaktadır.
Anahtar Kelimeler: İkincillik İlkesi, Birleşmiş Milletler, Avrupa Konseyi, Avrupa İnsan Hakları
Sözleşmesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi.

Abstract:
While it was not possible to intervene in human rights violations at the national level by the understanding
of sovereignty that prevailed in the period until the Second World War; With the establishment of
international mechanisms after the Second World War, there was a break in this understanding of
sovereignty. With the establishment of supranational organizations, the shared use of sovereignty emerged,
but in this newly established order, it was accepted that international mechanisms would participate in the
system secondarily to integrate member states with the system, and the principle of subsidiarity was
transferred to international law. The principle of subsidiarity states that the state party has the primary
authority and duty to protect human rights within the national legal order. This principle is one of the
fundamental principles in both the European Union system and international human rights systems. In this
context, the functioning of the principle of subsidiarity can be seen in international and regional human
rights protection systems. While the United Nations human rights protection system points to a global
system built in accordance with the principle of subsidiarity, at the level of the Council of Europe, which
is a regional organization, this principle has an important place in the European Convention on Human
Rights and the practice of the European Court of Human Rights. This study aims to discuss the principle of
subsidiarity at the level of the United Nations and the Council of Europe and the conventions, mechanisms,
procedures, and principles that reflect this principle.
Key Words: Principle of Subsidiarity, United Nations, Council of Europe, European Convention on
Human Rights, European Court of Human Rights.