Turizm faaliyetlerinin şehirsel gelişmeye etkileri: Antalya örneği
City development effects of tourism activities: Antalya sample
Yazar: KAAN KAPAN
Danışman: PROF. DR. AYŞE NUR TİMOR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Turizm = Tourism
Dizin: Antalya = Antalya ; Kentleşme = Urbanization ; Kentsel gelişme = Urban development ; Turizm = Tourism ; Turizm coğrafyası = Tourism geography

Özet:
Ekonomik faaliyet türlerinin 3T'sini (Tarım-Ticaret-Turizm) içinde barındıran Antalya'da modern anlamda şehirleşme olgusunun hızlanması turizm faaliyetlerinin başladığı döneme denk gelmesi tesadüf değildir. Turizm ile birlikte hızlı bir kalkınma dönemine giren Antalya, günümüzde hem yerel halkın hem de idari yapının algısı ve uygulamaları (alt ve üstyapı iyileştirmeleri, erişim imkânlarının iyileştirilmesi, konaklama tesislerinin inşa edilmesi… vb.) sonucunda bir "turizm şehri" kimliğini kazanmıştır. Bu çalışmada da Türkiye'nin önemli turizm şehirlerinden biri olan Antalya'da şehirsel gelişme üzerinde turizm faaliyetlerinin etkisi incelenmiştir. Çalışmaya mekânın başlıca doğal özelliklerinin turizm faaliyetleri ile ilişkisi ele alınarak başlanmış, bölge nüfusunun temel özellikleri ve tercih nedenleri üzerinde durulmuş ve turizmin "egemen sektör" olmasına kadar dönemdeki değişimler gözler önüne serilmeye çalışılmıştır. Cumhuriyet'in ilanından itibaren turizm faaliyetlerinin gelişmesinde etkili olan "çekicilik unsurları", "erişim", "konaklama hizmetleri" ve "turizmin gelişim aşamaları" coğrafi bir bakış açısıyla ayrı bölümler halinde ele alınmıştır. Son bölümde ise 1950'li yıllardan günümüze kadar geçen süreçte turizm faaliyetlerinin şehir üzerindeki ekonomik, çevresel, toplumsal ve kültürel etkileri üzerinde durulmuştur.
Yapılan tüm bu çalışmaların sonucunda 1950'li yılardan sonra turizm fonksiyonu ön plana çıkan ve gelişen Antalya ile dünyanın önemli turizm merkezlerinin "turizm gelişme eğrileri ve modellemeleri" karşılaştırılarak incelenmiştir. Bu araştırmaların sonucunda, "Antalya şehrinin turizm gelişim modellemesi" yapılmıştır. Bu çalışmayla, turizm fonksiyonu ön plana çıkan yerleşmelerin, örnek turizm modellemelerini incelemesi ve kendine çıkarım yapması hedeflenmektedir. Aynı zamanda planlamalarına bu örnekler üzerinden yön vermesi turizm destinasyonunun gelişimi açısından avantaj sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler: Coğrafya, Turizm, Şehirleşme, Turizm Gelişim Modellemesi, Antalya.

Abstract:
It is not accidental that the increased urbanization concept of modern type in Antalya containing 3T (Agriculture, Trade, Tourism) out of the operational types of economy coincides with a period when tourism operations have started. Today, entered into a rapid development period along with tourism, Antalya has gained an identity of "touristic city" as a result of perception and applications of both local people and administrative structure (infrastructural and superstructure improvements, improved Access facilities, construction of accommodation facilities, etc.). This study deals with the effects of the touristic operations on the urban development of Antalya, an important touristic city in Turkey. The study starts with relation of the primary natural characteristics of the space with the touristic operations, concentrating upon basic characteristics of the regional population and preferential reasons and trying to demonstrate changes in the period until the city has become "dominant industrial sector". "Elements of attraction", "access", "accommodation services" which have been effective in the development of touristic operations since declaration of Republic as well as "development stages of tourism" from a geographical perspective. The final chapter focuses on the economic, environmental, social and cultural effects of the touristic operations from 1950's up to now.
As a result of all these analyses, Antalya which has developed and stood out with its touristic function since 1950's is compared with the "tourism development curves and modelling" of the significant tourism centres worldwide. And, then "tourism development modelling of the city of Antalya" is made. This study aims to ensure the settlements where tourism function stand outs to examine sample tourism modelling and make deductions for themselves. Furthermore, it would be advantageous for development of tourism destinations if they orientate their planning basing on these samples.
Keywords: Geography, Tourism, Urbanization, Tourism Development Modeling, Antalya.