Kok kalitesini arttırmak için uygun teknoloji seçimi ve maliyet optimizasyonu
Selecting appropriate technologies to increase coke quality and cost optimizaton
Yazar: GÜLAY AKKAR
Danışman: PROF. DR. ADALET ZEREN
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering ; Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering

Özet:
Demir çelik üretiminde kullanılan Kok Bataryaları uzun ömürlü işletmeler olup, yaklaşık kullanım ömrü 40 yıldır. Dolayısıyla bu fabrikaların kurulumu esnasında sürecin gerekliliklerinin, bakımının, verimliliğinin ve enerji döngüsünün dikkate alınarak tasarımı ve seçimlerinin yapılması gerekmektedir. Bu anlamda fabrikalarda uygulama örnekleri, farklı teknoloji kullanımlarında tasarımın enerji ve verim faktörlerine etkilerinin incelenmesi gerekmektedir. Tesis kurulumu, ömrü uzun olan bu tesisler için oldukça kritik bir çalışmadır.
Yüksek Fırında kokun reaksiyona girmesi için belirli bir ısıya getirilmesi gerekmektedir. Demir üretimi sırasında harcanan bu enerjiyi minimuma indirmek için kokun nem kontrolünün yapılması ve kok stabilitesini belirli bir seviyede tutmak gerekmektedir. Bu tezde, kokun stabilite ve nem kontrolü amaçlanarak farklı teknolojiler incelenmiştir.
Üretim sürecinin sonunda gerçekleştirilen söndürme teknolojisi seçimi kok nem ve stabilitesine direkt etkisi olan süreçlerden biridir. Bu tezde, söndürme teknolojileri için teorik hesaplar yapılmıştır. Bunun yanında farklı söndürme yapılı tesisler üzerinden ölçümler alınarak teorik sonuçlar ve pratik sonuçlar karşılaştırılmıştır. Bunlara istinaden en uygun teknoloji seçilmiştir. İlave olarak kok üretimine girdi olan kömürün nem kontrolü sağlanarak veya kömürün bataryalara şarj edilme tipi gözetilerek kok için istenilen metalürjik özelliklerin elde edilmesi hedeflenmiştir. 
Sonuç olarak, Kok Söndürme Yapıları, Kömür Nem Kontrolü, Şarj Tipi ve Atık Isı Kazanımı üzerine inceleme ve karşılaştırmalarla en ekonomik ve verimli tesis için ihtiyaç duyulan teknolojilerin belirlenmesine çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Atık Isı Kazanımı, Enerji, Kok Bataryaları Söndürme Tipi, Kok Kalitesi, Tasarım, Verimlilik.

Abstract:
SELECTING APPROPRIATE TECHNOLOGIES TO INCREASE COKE QUALITY AND COST OPTIMIZATON 
ABSTRACT
Coke batteries, which have been using for iron and steel production are durable operations, their bench life is approximately 40 years. For this reason, the facility should be designed in consideration of requirements, attendance, productivity and energy cycle during their construction process. In this perspective of batteries, both energy and productivity influences should be examined within various technological uses. The examination is crucial for these durable facilities.
In blast furnace, coke must be heated in specific temperature for reaction engagement. In order to minimize the energy spent in the production of iron, moisture control for coke and keeping strenght (CSR) level in desirable level are required. Various technologies about coke stabilization and moisture control is analysed.
The selection of quenching technology, which is performed at the end of production process is one of the process which has direct impacts on coke's moisture and stability. Theoretical calculations are made for quenching technologies. Moreover, teoritical and practical results are compared by taking measurements on various quenching facilites. As a result, the most suitable technology is chosen. 
Furthermore, achieving desirable metallurgical characteristics is aimed by providing the moisture control of coke production or observing type of coal charging through batteries.
To sum up, for the most economical and productive facility, required technologies is defined by comparing and examining of coke quenching structures, coke moisture control, charging type and waste heat recovery.

Key Words: Waste Heat Recovery, Energy, Coke Batteries Quenching Types, Coke Quality, Design, Productivity.