Pediatrik böbrek transplantasyonlarındaki rejeksiyonlarda fas/fas L. gen polimorfizminin rolü /
Yazar: PELİN ERTAN KARA
Danışman: PROF. DR. SEVGİ MİR
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2003
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
93 ÖZET-YORUM Transplantasyon immünolojisi ve moleküler genetik alanındaki gelişmeler organ toleransının sağlanmasında ciddi adımlar atılmasına neden olmaktadır. Kompleks immünolojik mekanizmaların farklı genetik altyapıda, transplante edilen organın sağkalımı disfonksiyonu ve sonunda rejeksiyonuna kadar giden süreçte hangi faktörlerin etkisinde nasıl seyrettiği ve bu süreçteki rollerim içeren bir dizi sorun, transplantasyona gönül veren bilim adamlarının güncel ilgi alanlarından en önemlileridir. Transplantasyon immünolojisinde greft rejeksiyonu en son duraktır, dolayısıyla bütün amaç bu olayın durdurulmasıdır. Rejeksiyon sürecinde rol oynayan aha veya vericiye ait immun sistem kaynaklı ve moleküler genetik faktörlerle tetiklenmiş bir dizi olayın herhangi bir basamağında bu süreci önleyici veya durdurucu girişimlerin greft sağkalımı, dolayısıyla hasta sağkalımı doğrudan ilişkili olacağına düşünmek çok uzak değildir. Rejeksiyonla sonlanan bu süreçte apoptotik hücre ölümü ve Fas/FasL ilişkisi son zamanlarda giderek güncelleşmektedir. Fas/FasL gen polimorfizrninin apoptosiste oynadığı rol nedeniyle bu gen ekspresyonu gösteren transplant olgularmdaki greft harabiyeti neden/sonuç ilişkisi açısından son derece önemlidir. Fas/FasL gen polimorfizrninin renal transplant olgularındaki greft rejeksiyonu ile doğrudan ilişkili olup olmadığı net olarak gösterilememiştir. Bunun da en önemli sebebi kuşkusuz yeterli verilerin oluşturulamaması veya yayınlanan serilerin yeterli sayıda olmamasıdır. Bu çalışmada; apoptotik süreçte önemli rol oynadığı gösterilmiş Fas/FasL gen polimorfizminin, yine rejeksiyona uğramış greftlerde histopatolojik olarak özellikle renal parenkimal hücrelerde gösterilen artmış apoptotik hücre ölümünün Fas/FasL gen ekspresyonu ile ilişkisinin ortaya konması hedeflenmiştir. Bu amaçla çalışmaya 54 renal transplant olgusu, 70 sağlıklı popülasyondan kontrol grubu ve 24 canlı donor dahil edilmiştir. Bu olguların94 Fas/FasL gen ekspresyonlan, allel sıklıkları, haplotip dağılımları ve hasta fenotipik özellikleri analiz edilmişi ve bunların greft rejeksiyonu ile ilişkisi araştırılmıştır. Sonuçlarımıza göre; postransplantasyon döneminde geçirilen CMV ve idrar yolu enfeksiyonu, erken dönem hipertansiyon varlığı ve siklosporin toksisitesinin rejeksiyon oluşumunda risk faktörü olduğu ortaya çıkmıştır. Bunun dışında Fas "G" allel sıklığının rejeksiyonu arttırıcı bir faktör olduğu gözlenmiştir. Sonuç olarak, Fas/FasL gen ekspresyonunun transplantasyon immünolojisinde ve organ toleransında yeni ufuklar açacağı ortadadır çünkü moleküler genetik çalışmaların hergeçen gün ivme kazandığı günümüz transplantasyon çalışmalarında genetik altyapının belki de organ sağkalımı yönünden en değerli unsurlardan biri olduğu gerçeği giderek netleşmektedir. Renal transplant olgularındaki organ sağkalımı veya rejeksiyonunu erken dönemde engellemek yada sağkalımı arttırmak için Fas/FasL gen polimorifizminin önemli olduğunu düşünmekle birlikte sonuçlarımızın geniş serilerle desteklenmesi uygun olacağı kanısındayız.

Abstract: