Anonim şirkette kuruluştan doğan hukukî sorumluluk
Legal responsibility arising from the establisment of joint-stock company
Yazar: SERAP MALAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT TÜRE
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anonim şirketler = Joint stock companies ; Hukuki sorumluluk = Legal responsibility ; Kanunlar 6102 sayılı = Laws 6102 numbered ; Kanunlar 6762 sayılı = Laws 6762 numbered ; Sorumluluk davası = Liability case

Özet:
Anonim şirket, bir veya birden çok kişinin ekonomik amaçla bir veya birden fazla konuda faaliyette bulunmak üzere yazılı sözleşme ile kurdukları, sermayesi belirli ve paylara bölünmüş, borçlarından dolayı malvarlığı ile sorumlu, ortaklarının sorumluluklarının taahhüt etmiş oldukları sermaye miktarı ile sınırlı ve yalnızca şirkete karşı olduğu şirket şeklinde tanımlanabilir. Anonim şirket, kurucuların anonim şirket kurma iradelerini kanuna uygun olarak hazırladıkları esas sözleşmeyle açıklamaları sonucunda kurulur. Kuruluş aşaması esas sözleşmenin imzalanması ile başlar ve şirketin ticaret siciline tescil edilmesiyle sona erer. Bu aşama TTK'nin 335-355 maddeleri arasında düzenlenmiştir. Anonim şirketin en büyük fonksiyonu, küçük sermayeleri bir araya getirerek büyük yatırımlar yapmak ve teşebbüsler kurmaktır. Bu sebeple anonim şirketler ülke ekonomisinde ve modern iktisat düzeninde önemli rol oynar. Büyük ticarî işletmeler anonim şirket şeklinde organize olur ve önemli yatırımların arkasında bu kurumlar yer alır. Ancak şirketin kuruluşunda birtakım hile ve yolsuzlukların yapılması anonim şirketin bu fonksiyonunun içini boşaltır ve şirkete duyulan güveni zedeler. Bu yolsuzluk ve kanuna aykırılıklar şirketin, pay sahiplerinin ve şirket alacaklılarının zarara uğramasına sebep olur. Anılan kişilerin zararın tazmini için sorumluluk davası açması gerekir. Açılan sorumluluk davasında hâkim sorumluluk şartlarının varlığını incelemekle ve durumun bütün gereklerini dikkate alarak sorumluluk miktarını belirlemekle yükümlüdür. Kuruluştan doğan sorumluluk, kurucuların ve diğer sorumluların sorumluluğunu belirlemek ve şirket, pay sahipleri ve şirket alacaklılarının varsa zararlarını tazmin etmek açısından önem taşıdığı için kanun koyucu bu meseleyi detaylı bir şekilde düzenlemiştir. Anonim şirketin kuruluş aşamasından başlayarak kuruluşa dair işlemler, sorumluluk hâlleri ve sorumluluk davası tezin konusunu ve kapsamını oluşturmaktadır. Çalışmamızın amacı; kuruluştan doğan sorumluluk hâllerini irdelemek, sorumlular çevresini belirlemek, TTK'deki sorumluluk hükümlerine dair yenilik ve değişiklikleri incelemek ve mülga kanundaki hâliyle karşılaştırmak, karşılaşılan veya karşılaşılabilecek hukukî sorunları tespit etmek ve bu sorunlara çözüm önerisi getirmektir.

Abstract:
A joint stock company can be defined as a partnership established by one or more persons with a written agreement to operate activities in one or more subjects for economic purposes, whose capital is definite and divided into shares, which is liable for its debts with its assets, the liability of its partners is limited to the amount of capital they have committed and is only against the company. A joint stock company is established as a result of the founders' declaration of their intention to establish a joint stock company through the articles of association prepared in accordance with the law. The incorporation phase starts with the signing of the articles of association and ends with the registration of the company in the trade registry. This phase is regulated between Articles 335-355 of the Turkish Commercial Code. The most important function of joint stock companies is to bring together small capitals to make large investments and establish enterprises. For this reason, joint stock companies play an important role in the national economy and the modern economic order. Large commercial enterprises organize as joint stock companies and these institutions are behind major investments. However, certain frauds and corruption in the establishment of the company eviscerate this function of the joint stock company and such misuse causes the trust in the partnership to be damaged. These corruptions and violations of the law cause losses to the company, shareholders and company creditors. The aforementioned persons must file a liability case for compensation of the damage. In the liability case, the judge is obliged to examine the existence of the conditions of liability and to determine the amount of liability by taking into account all the requirements of the situation. Since the liability arising from the establishment is important in terms of determining the liability of the founders and other responsible parties and compensating the company, shareholders, and company creditors for any damages, if any, the legislator has regulated this issue in detail. Starting from the establishment phase of the joint stock company, the transactions related to the establishment, the cases of liability and the liability case constitute the subject and scope of the thesis. The purpose of our study is to examine the cases of liability arising from the establishment, to determine the liable parties, to examine the innovations and amendments regarding the liability provisions in the TCC and to compare them with the abrogated law, to identify the legal problems encountered or that may be encountered and to propose solutions to these problems.