Farklı tuzluluk düzeyleri ve yıkama oranlarının gerbera bitkisinde gelişim, verim, kalite ve su tüketimi üzerine etkileri
Effects of different salinity levels and leaching fractions on plant growth, yield, quality and water consumption of gerbera plants
Yazar: ÖZLEM AKAT
Danışman: PROF. DR. İSMAİL HAKKI TÜZEL
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mühendislik Bilimleri Bölümü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Gerbera = Gerbera ; Su kullanımı = Water use ; Tuz toleransı = Salt tolerance ; Tuzluluk = Salinity

Özet:
Farklı Tuzluluk Düzeyleri ve Yıkama Oranlarının Gerbera Bitkisinde Gelişim, Verim, Kalite ve Su Tüketimi Üzerine EtkileriAraştırma, topraksız koşullarda yetiştirilen gerbera bitkisinde farklı tuzluluk düzeyleri ve yıkama oranlarının, bitki gelişimi, verimi, kalitesi ve su tüketimi üzerindeki etkilerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Bu amaçla, 2005 ? 2007 yılları arasında, iki üretim dönemini kapsayacak şekilde tesadüf blokları bölünmüş parseller deneme desenine uygun olarak (3 tekrarlı) deneme alanı düzenlenmiştir. Açık besleme sistemi şeklinde, perlit ortamında yürütülen çalışmada bitki besin maddesi ilavesiyle hazırlanan besin çözeltisinin ölçülen tuzluluk konsantrasyonu kontrol uygulaması (T1) olarak alınmıştır ve tuz düzeyi konularından birini oluşturmuştur. Kontrol konusunda elde edilen tuzluluk düzeyinin sırasıyla her uygulama konusu için 1 (T2), 2 (T3) ve 3 dS/m (T4) arttırılmasıyla 3 farklı tuz düzeyi daha oluşturulmuştur. Denemeye alınan 4 farklı tuzluluk düzeyi kontrol konusu dışındaki konularda tuzluluk düzeyleri stok NaCI çözeltisi kullanılarak sağlanmıştır. Araştırma konularından birini oluşturan yıkama oranları haftalık gözlemlere dayandırılarak % 20-25 (YO1) ve % 45-50 (YO2) düzeyinde tutulmuştur.Elde edilen bulgulara göre üretim dönemlerine ilişkin olarak, denenen iki yıkama uygulamasının istatistiksel anlamda verimi etkilemediği buna karşın konulara uygulanan besin çözeltisinin elektriksel iletkenlik (EC) düzeyi arttıkça veriminin azaldığı saptanmıştır. I. ve II. üretim dönemleri için yıkama uygulamaları arasında birim alandan elde edilen en yüksek verim değerleri sırasıyla 98.30 adet/m2 ve 75.83 adet/m2 ile YO2 konusundan, tuz uygulamaları arasında ise sırasıyla 117.63 adet/m2 ve 95.83 adet/m2 ile T1 konusundan elde edilmiştir. Uygulama konulardan elde edilen en düşük verimlerin ise sırasıyla 78.22 adet/m2 ve 56.83 adet/m2 ile T4 konusundan alındığı belirlenmiştir. I. üretim döneminde ortalama verimler YO2 konularında, YO1 konularına oranla ortalama olarak % 3.8, II. üretim döneminde ise % 1.1 yüksek bulunmuştur. I. ve II. üretim dönemleri için sırasıyla besin çözeltisi EC' deki bir birim artışa karşılık verimde meydana gelen azalma ortalama % 11.0 ve % 13.9, drenaj çözeltisi için ise ortalama % 7.8 ve % 12.3 saptanmıştır ve drenaj suyuna ilişkin tuz eşik değerleri 1.7-2.8 dS/m arasında değişmiştir. Konulara ilişkin bitki su tüketimleri I.ve II. üretim dönemi için sırasıyla 28.3?33.2 ve 40.37?50.26 l/bitki arasında değişmiş ve en yüksek değerler T1, en düşük değerler ise T4 konularında belirlenmiştir. Bitki kalitesine ilişkin olarak incelenen çiçek çapı, sap uzunluğu, çiçek ağırlığı, çiçek sap çapı değerlerinin her iki üretim döneminde yıkama uygulamaları yönünden konular arasında istatistiksel anlamda önemli bir fark yaratmadığı, buna karşın tuzluluk uygulamalarının konular üzerindeki etkilerinin birbirinden farklı özellikler gösterdiği tespit edilmiştir.

Abstract:
Effects of Different Salinity Levels and Leaching Fractions on Plant Growth, Yield, Quality and Water Consumption of Gerbera PlantsThis study was carried out in order to determine the effects of different salinity levels and leaching fractions on plant growth, yield and quality and water consumption of gerbera grown by soilless culture. The experiment was realized as two growing periods during the years of 2005 and 2007. The experimental design was a randomised split plot with three replicates. In this study, gerbera plants were grown in perlite, by using open system and four salinity levels were tested. Plants were fed with a complete nutrient solution and its EC level was accepted as control treatment (T1). The electrical conductivities of the solution in other three treatments were increased 1 (T2), 2 (T3) and 3 (T4) dS/m above the control by adding NaCl. Two different leaching fractions adjusted by weekly measurement as 20-25 % (YO1) or 45-50 (YO2) were applied in each saliniy levels.The results showed that there was no significant difference between leaching fractions in respect to yield in both growing seasons, whereas yield decreased dramatically with the increase of salinity. The highest yield in the first and second growing seasons were obtained from the treatment of YO2 as 98.30 and 75.83 flower /m2, respectively. Among the salinity levels, the highest yield in both growing seasons was obtained from the treatment of T1 (117.63 and 95.83 flower/m2). T4 treatments in both growing periods gave the lowest yield with the 78.22 and 56.83 flower/m2, respectively. The average yield from the different salinity treatments in YO2 in both growing seasons was approximately 3.8 % and 1.1% higher than YO1 respectively. A yield decrement for the first and second seasons were 11.0 % and 13.9 % per increasing 1 dS/m EC in the nutrient solution, respectively whereas they were 7.8 % and 12.3 % per 1 dS/m EC in drainwater as the average. The threshold values were also determined in between 1.7-2.8 dS/m for the EC of drainwater. The evapotranspiration values among the treatments in the first and second years varied from 28.3 to 33.2 l/plant and 40.37 to 50.26 l/plant, respectively. The highest seasonal evapotranspiration was obtained from the treatment of T1 whereas it was the lowest in T4. Effects of leaching fractions on flower quality parameters such as flower diameter, stem length, flower weight and stem diameters in both seasons was not statistically marked whereas effects of EC levels were found to be significant.