Geçmişten bugüne üst düzey yönetici yetiştirme: Karşılaştırmalı bir analiz
Training high level administrators for public service from past to present: A comperative analysis
Yazar: SEYMEN ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. MURAT AKÇAKAYA
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Kamu personeli = Public personnel ; TODAİE = Turkish Institute of Public Administration ; Yönetici yetiştirme = Manager training ; Yöneticiler = Managers ; Üst düzey yönetici = High level managers

Özet:
Ülkelerin kalkınması, etkili ve iyi işleyen bir kamu yönetimi mekanizmasına bağlıdır.
Kamu Yönetim Sistemi'ni etkili ve verimli biçimde idare edebilecek olan kişiler ise, iyi
yetişmiş ve yetenekli üst düzey yöneticilerdir. Üst düzey kamu yöneticilerinin söz konusu
yeteneklere ve donanıma sahip olabilmeleri için, iyi yetiştirilmiş olmaları gerekmektedir.
Bu da ancak planlı, sistemli, çağdaş, bütüncül ve iyi işleyen bir üst düzey yönetici eğitim
ve yetiştirme sistemi ile mümkündür. Nitekim yaklaşık altı asır boyunca, üç kıtada hüküm
süren Osmanlı Devleti'nin başarılarında, hiç şüphesiz o dönemde üst düzey yönetici
yetiştiren Enderun Mektebi'nin rolü büyüktür. Enderun Mektebi, bu alanda dünyadaki en
eski ve en başarılı örnek olup, bu geleneğin kurumsallaştığı en önemli müessesedir. Yine
Fransa'da özellikle II. Dünya Savaşı sonrasında kurulan ENA, İngiltere'deki RIPA ve
ABD'deki FEI bu konudaki önemli örneklerdendir. Etkinliği tartışılmasına rağmen,
Türkiye'de de TODAİE bu kapsamda değerlendirilmektedir. Her ülke, bu konuda kendine
özgü birtakım sistemler geliştirmiştir. Bu sistemleri kurarlarken, birbirlerinden
etkilenmişler ve bazı yönlerden örnek almışlardır. Ayrıca her ülkenin sahip olduğu üst
düzey yönetici yetiştirme sisteminin, diğerlerininkine göre üstün ve zayıf tarafları vardır.
Bu çalışmanın amacı; tarihsel bir süreç içerisinde yönetici yetiştirme sisteminin geçirdiği
aşamaları incelemek, gelişmiş ülkelerde bu sistemin nasıl işlediğini anlamak ve
nihayetinde bugün içinde bulunulan durum hakkında bilimsel bir yorum yapabilmektir.
Çalışmada; Türkiye'nin, köklerini yüzyıllar öncesinden alan üst düzey yönetici yetiştirme
geleneği ve sistemi, geçmişten günümüze kapsamlı biçimde ele alınmıştır. Bunun yanında,
günümüzün kalkınmış ülkelerinde bu sistemin nasıl uygulandığı da Fransa, İngiltere ve
ABD örnekleri üzerinden detaylıca incelenmiştir. Daha sonra, Türkiye'deki üst düzey
yönetici yetiştirme sistemi ile bu ülkelerdeki sistemlerin karşılaştırmalı bir analizi
yapılmıştır. En nihayetinde, elde edilen bulgular ışığında, Türkiye'deki üst düzey yönetici
yetiştirme sistemi hakkında bilimsel bir değerlendirme yapılarak, birtakım öneriler
geliştirilmiştir.
Bilim Kodu : 111623
Anahtar Kelimeler : Üst Düzey Yönetici, Yönetici Yetiştirme, Hizmet Öncesi Eğitim,
Hizmet İçi Eğitim, TODAİE
Sayfa Adedi : 181
Tez Danışmanı : Prof. Dr. Murat AKÇAKAYA

Abstract:
The development of countries depends on an effective and well-functioning public
administration mechanism. The people who can manage the Public Administration System
in an effective and productive way are well-trained and competent high level
administrators/executives. These high level executives need to be well-equipped and
trained to have aforementioned competencies and abilities. This can only be possible by a
planed, systematic, modern, wholistic and well-functioning training and education system.
Thus, in the success of the Ottoman Empire lasting for six centuries in three different
continents, Enderun School which trained high level public servants had a great role in the
training of these high level executives. Enderun School which is the oldest and the most
successful example of the high level executive training in this field is the most important
establishment institutionalizing this tradition. Also, ENA established in France at the end
of the Second World War, RIPA in England, FEI in the United States of America are
important examples in this field. Despite the debate about its impact, TODAIE is
considered among one of such institutions in this field in Turkey. Every country
established custom systems exclusive to itself in this regard. When establishing such
systems, they impacted each others and studied similar systems in other countries as
examples. Besides, every country's high level executive training system has strengths and
weaknesses compared to the other countries training programs. The aim of this study is to
examine the evolution of the phases of executive training systems, to understand how these
systems function in the developed countries and thus, to elaborate scientifically on the state
in which we are in with respect to these trainings today. In the study, Turkish executive
level training tradition and system the roots of which goes back centuries is covered in a
comprehensive manner from past to today. Besides, executive training systems and
programs of today's developed countries such as France, England and the United State of
America is examined in detail to understand how these systems are implemented.
Thereupon, a comparative analysis between Turkish executive level training systems and
the ones in aforementioned countries was conducted. Thus, in light of the findings from
this study, several proposals are developed by making scientific assessments about the
executive training systems in Turkey.
Science Code : 111623
Key Words : High Level Executive, Administrator Training, Pre-service
Training, In-service Training, TODAIE
Page Number : 181
Supervisor : Prof. Dr. Murat AKÇAKAYA