Kuşaklararası annelik ve çocuk yetiştirme deneyimleri: Mardin örneği
Intergenerational experiences of motherhood and child raising: The case of Mardin
Yazar: FUNDA TAŞ ÇETİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE MERMUTLU
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu araştırma, hamilelik, doğum ve çocuk bakımı çerçevesinde kadınların kuşaklararası değişen annelik deneyimlerine odaklanmaktadır. Araştırmanın amacı kuşaklararası annelik deneyimlerinin nasıl farklılaştığını keşfetmektir. Araştırma öznel deneyimlere odaklandığı için nitel-fenomenolojik bir araştırma olarak tasarlanmıştır. Farklı iki kuşaktan çocuk sahibi anne ve kızlarına (anneanne-anne) amaçlı ve kartopu örnekleme tekniği ile ulaşılarak yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve bu görüşmeler MAXQDA 24 programında işlenerek tematik veri analiz tekniği ile çözümlenmiştir. 
Araştırma, Mardin ilinde yapılmıştır. Mardin'de bir yandan geleneksel toplumsal ilişkiler varlığını sürdürürken öte taraftan turizm potansiyelinden kaynaklanan hızlı bir toplumsal değişme de söz konusudur. Mardin'i araştırma için özgün bir saha kılan başka bir faktör ise Mardin'in bir sınır kenti olmasıdır. Başta ticaret olmak üzere evlenme vb. alanlarda sınırın diğer tarafındaki Suriye toplumu ile güçlü ilişkiler varlığını sürdürmektedir. Dolayısıyla Mardin'de annelik deneyimlerindeki farklılaşmayı anlamak dikkate değerdir. 
Tarihin hiçbir döneminde toplumsal değişme günümüzdeki kadar hızlı olmamıştır. Genel teknoloji ve bilgisayar-internet teknolojilerinde yaşanan gelişmeler gündelik yaşam pratiklerimizi derinden etkilemektedir. Alışveriş, eğitim, eğlence, yatırım, iletişim, araştırma, haber alma alanlarındaki yapıp etmelerimizin büyük çoğunluğu dijital platformlarda ekranlar aracılığıyla gerçekleşmektedir. Bu anlamda günümüz toplumunu avcı-toplayıcı, tarım ve sanayi toplumlarından ayıran özellik günümüz toplumunun dijital bir toplum olmasıdır. Bu değişim sürecinden bütün deneyimler etkilendiği gibi annelik deneyimleri de etkilenmektedir. 
Araştırma bulgularımızdan yola çıkarak kuşaklararası annelik deneyimleri karşılaştırıldığında iki kuşak arasında bazı parametrelerde süreklilikler söz konusuyken  bazı parametrelerde ise güçlü bir değişim eğiliminin olduğu görülmektedir. Birinci kuşaktan kadınlar anneliği geleneksel-ataerkil anlam dairesi içerisinde yaşamaktadırlar/deneyimlemektedirler. İkinci kuşaktan kadınlar ise anneliği daha çok dijital medya aracılığıyla inşa edilen yoğun annelik ideolojisinin etkisinde deneyimlemektedirler. Bunların yanında iki kuşak arasında dijitalleşme, tıbbileşme, ebeveyn rollerinin değişimi, planlama, kaygı düzeyi, çocuk merkezlilik, çocuk bakımı ile ilgili yeni meslekler, annelikle ilgili yeni bilgi kaynakları gibi birçok farklılaşma eğilimi gözlenmiştir.

Abstract:
This research focuses on women's intergenerational changing experiences of motherhood in the context of pregnancy, childbirth, and childcare. The research aims to explore how intergenerational experiences of motherhood differ. The research is designed as a qualitative-phenomenological study as it focuses on subjective experiences. Semi-structured interviews were conducted with mothers and daughters (grandmother-mother) from two different generations through purposive and snowball sampling, and these interviews were processed in the MAXQDA 24 program and analyzed with thematic data analysis technique. 
The research was conducted in Mardin province. While traditional social relations continue to exist in Mardin, there is also a rapid social change resulting from the tourism potential. Another factor that makes Mardin a unique site for the research is that it is a border city. There are strong relations with the Syrian society on the other side of the border in areas such as trade and marriage. Therefore, it is noteworthy to understand the differentiation in motherhood experiences in Mardin. 
At no time in history has social change been as rapid as it is today. Developments in general technology and computer-internet Technologies profoundly impact our daily life practices. The vast majority of what we do in the fields of shopping, education, entertainment, investment, communication, research, and news gathering takes place on digital platforms through screens. In this sense, what distinguishes today's society from hunter-gatherer, agricultural, and industrial societies is that today's society is a digital. As all experiences are affected by this change process, motherhood experiences are also affected. 
When intergenerational motherhood experiences are compared, it is seen that there are some continuities between the two generations, but there are also some trends of change. Women from the first generation live/experience motherhood within the traditional patriarchal circle of meaning. Women from the second generation, on the other hand, experience motherhood more under the influence of the intense ideology of motherhood constructed through digital media. In addition, many differentiation trends such as digitalization, medicalization, change in parental roles, planning, anxiety level, child-centeredness, new professions related to childcare, and new sources of information about motherhood were observed between the two generations.