Okul öncesi dönemdeki çocukların cinsiyet rollerinin ebeveyn tutumları açısından incelenmesi
An investigation of the gender roles of pre-school children in terms of parental attitudes
Yazar: CEREN KARA ALİŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ YİĞİT KUTLUCA
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Gelişim psikolojisi = Development psychology ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Çocuk gelişimi = Child development ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, okul öncesi dönemdeki çocukların cinsiyet rolleri gelişiminin ebeveyn tutumları açısından incelenmesidir. İkincil olarak çocukların cinsiyet rolleri ve ebeveyn tutumlarının çeşitli değişkenlere göre değişimi incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda 100 anne, 100 baba ve 100 çocuktan nicel veri toplanmıştır. Bu araştırma, tarama modellerinden biri olan ilişkisel tarama modeli aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmada ele alınan bağımlı değişkenler okul öncesi dönemdeki çocukların cinsiyet rolleri ve anne ve babalarının tutumlarıdır. Araştırmadaki bağımsız değişkenler ise cinsiyet, kardeş sayısı, yaş, ailenin beraberlik durumu, anne ve baba eğitim düzeyi ve ailenin gelir düzeyidir. Araştırmanın katılımcı grubu İstanbul ilinin Kartal, Maltepe ve Ümraniye ilçelerindeki anaokullarında öğrenim gören 100 çocuk, 100 anne ve 100 babadan oluşmaktadır. Bu araştırmadaki alt problemleri yanıtlamak için üç farklı veri toplama aracından yararlanılmıştır. Bunlar Demografik Bilgi Formu (DBF), Cinsiyet Rolleri Gelişim Formu (CRGF) ve Ebeveyn Tutum Ölçeği (ETÖ) şeklindedir. Ana uygulama öncesinde, CRGF ve ETÖ araştırmanın bağlamına uygun bir şekilde uyarlanmıştır. Yeni formların yapı geçerliğini test etmek amacıyla form puanları üzerinde açımlayıcı faktör analizi (AFA) yapılmıştır. Formların güvenirliğini belirlemek için ise Cronbach Alpha güvenirlik analizi gerçekleştirilmiştir. Ana uygulamada ulaşılan veriler; Kolmogorov-Smirnov normallik, betimsel istatistik, Kruskal Wallis-H, Mann Whitney-U ve çoklu doğrusal regresyon testleri aracılığıyla analiz edilmiştir. Analiz sonuçları; çocukların cinsiyet rolleri ve ebeveynlerin cinsiyet rolleri gelişimine yönelik tutumlarının orta düzeyin üzerinde olduğunu göstermiştir. Ayrıca annelerin tutumları, babalarınkine göre daha yüksektir. Anne tutumlarını anlamlı olarak farklılaştıran tek değişken çocuk sayısı iken babaların tutumlarını anlamlı olarak farklılaştıran değişkenler ise medeni durum, çocuk sayısı, eğitim düzeyi ve ailenin gelir düzeyidir. Son olarak anne ve baba tutumları, kardeş sayısı, anne, baba ve çocuğun yaşı değişkenleri, çocuğun cinsiyet rolünün orta düzeyde ve anlamlı olarak farklılaştırmaktadır. Araştırma sonuçlarına göre çocuğun cinsiyet rolleri gelişiminin tüm yaşamı boyunca etkili olacak önemli bir gelişim süreci olduğu ebeveynlere eğitim programlarıyla anlatılması gerekliliği bir kez daha ortaya çıkmıştır. Sonuçlar, literatür temelinde tartışılmıştır.

Abstract:
The principle aim of this study is to examine the development of preschool children's gender roles in terms of parental attitudes. Secondly, the change of children's gender roles and parental attitudes according to various variables are examined. For these purposes, quantitative data were collected from 100 mothers, 100 fathers and 100 children. This research was carried out through the relational scanning model, which is one of the scanning models. The dependent variables considered in this study are the gender roles of preschool children and their parents' attitudes. Independent variables in the study are gender, number of siblings, age, family togetherness, mother and father education level and family income level. The participant group of the study consists of 100 children, 100 mothers and 100 fathers who study in kindergartens in Kartal, Maltepe and Ümraniye districts of Istanbul. Three different data collection tools were used to answer the sub-problems in this study. These are Demographic Information Form (DIF), Gender Roles Development Form (CRDF) and Parental Attitude Scale (PAS). Prior to the main implementation, the CRDF and PAS were adapted to the context of the research. In order to test the construct validity of the new forms, an exploratory factor analysis (EFA) was performed on the form scores. On the other hand, Cronbach Alpha reliability analysis was conducted to determine the reliability of the forms. The data obtained in the main implementation were analyzed through Kolmogorov-Smirnov normality, descriptive statistics, Kruskal Wallis-H, Mann Whitney-U and multiple linear regression tests. Analysis results showed that children's gender roles and parents' attitudes towards the development of gender roles were above the middle level. In addition, mothers' attitudes are higher than fathers. While mothers 'attitudes are significantly affected only by the number of children, fathers' attitudes are significantly affected by marital status, number of children, education level and family income level. Finally, the variables of mother and father attitudes, number of siblings, age of mother, father and child affect child's sexual identity moderately and significantly. According to the results of the research, considering that the development of the gender roles of the child is effective throughout his life, it is once again revealed that parents should be taught through educational programs. The results are discussed on the basis of the literature.