Türkiye'de yetişen bazı sıklamen türlerinin yumrularında somatik embriyogenesis ve sentetik tohum üretimi araştırmaları
Researches on somatic embryogenesis and synthetic seed production of tubers of some cyclamen species grown in Turkey
Yazar: HÜSAMETTİN AYCAN ALP
Danışman: PROF. DR. NESLİHAN YEŞİM YALÇIN MENDİ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'de doğal yayılış gösteren C. persicum, C. graecum, C. cilicium, C. coum ve C. pseudibericum türlerinin yumrularından somatik embriyo elde edilmesi ve sentetik tohum üretim olanakları araştırılmıştır. Somatik embriyo yapılarını elde etmek için BBD olarak 2,4-D ve 2iP kullanılmıştır. C. persicum türünde 2 mg L-1 2,4-D + 0.5 mg L-1 2iP ve 1.5 mg L-1 2,4-D + 0.8 mg L-1 2iP içeren, C. coum türünde ise 2 mg L-1 2,4-D + 0.5 mg L-1 2iP ve 2 mg L-1 2,4-D + 0.3 mg L-1 2iP içeren ½ MS ortamlarında somatik embriyo yapıları elde edilmiştir. C. cilicium türünde ise yalnızca 2 mg L-1 2,4-D + 0.5 mg L-1 2iP içeren besi ortamında somatik embriyo yapıları sağlanmıştır. C. graecum türünde organojenik yapılar elde edilirken, C. pseudibericum türünde yalnızca düşük oranda kallus gelişimleri gözlenmiştir. Sentetik tohum denemelerinde, rejenerasyon denemelerinde elde edilen somatik embriyolar ve C. graecum türüne ait sürgün yapıları kullanılarak enkapsülasyon işlemleri gerçekleştirilmiştir. Kaplama materyali olarak kullanılan sodyum aljinatın içerisine ilave edilen MS besi ortamı ve bitki büyüme düzenleyiciler, C. persicum ve C. coum türlerinde çimlenme üzerine olumlu etki gösterirken, C. cilicium türüne ait somatik embriyolarda çimlenme gözlenmemiştir. Enkapsülasyon işleminin C. graecum türüne ait sürgün yapılarının rejenerasyonu üzerine ise olumsuz etki gösterdiği gözlenmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Cyclamen, in vitro, enkapsülasyon, sodyum aljinat

Abstract:
In this study, the production possibilities of  somatic embryo and synthetic seeds from tuber tissues of C. persicum, C. coum, C. cilicium, C graecum and C. pseudibericum which naturally grown in Turkey were investigated. 2,4-D and 2iP were used as PGR to obtain somatic embryo structures. The embryogenic structers were obtained in the media supplied by 2 mg L-1 2,4-D + 0.5 mg L-1 2iP and 1.5 mg L-1 2,4-D + 0.8 mg L-1 2iP from C. persicum, 2 mg L-1 2,4-D + 0.5 mg L-1 2iP and 2 mg L-1 2,4-D + 0.3 mg L-1 2iP C. coum. For C. cilicium tubers, somatic embryos obtained only in the media supplied by  2 mg L-1 2,4-D + 0.5 mg L-1 2iP. While only organogenic structures were obtained from C. graecum tubers. Callus development was observed only from C. pseudibericum tubers. In synthetic seed experiments, encapsulation was performed by using somatic embryos of C. persicum, C. coum and C. cilicium and shoots of C. graecum. MS medium and plant growth regulators added into sodium alginate used as coating material had positive effect on germination for C. persicum and C. coum species, while germination was not observed from somatic embryos of C. cilicium. It was observed that the encapsulation process had a negative effect on the regeneration of shoot structures of C. graecum.

Keywords: Cyclamen, in vitro, encapsulation, sodium alginate