İki farklı aile sağlığı merkezi'ne kayıtlı doğurgan çağdaki evli kadınların genital hijyen davranışları
The genital hygiene behavior of reproductive age married women registered in two different health care center
Yazar: AYŞEGÜL ÖZER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZGÜR SEVİNÇ
Pamukkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Enfeksiyonlar = Infections ; Evli kadınlar = Married women ; Genital hastalıklar = Genital diseases ; Hijyen = Hygiene ; Kadınlar = Women ; Sosyoekonomik faktörler = Socio-economic factors ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Denizli Merkez İlçesi'ndeki farklı sosyoekonomik düzeydeki Kınıklı ve Sevindik bölgelerinde yer alan iki Aile Sağlığı Merkezi'ne (ASM) kayıtlı 15-49 yaş arası evli kadınların genital hijyen davranışlarını belirlemek ve bu davranışlarla ilişkili değişkenleri ortaya koymak amaçlanmıştır. 
Yöntem: Kesitsel nitelikte bir epidemiyolojik araştırma olan bu çalışma, Denizli Merkez İlçesi sınırları içerisinde farklı sosyoekonomik düzeyde iki bölge olan Kınıklı ve Sevindik semtlerinde bulunan ASM'lerde yapılmıştır. Örneklem büyüklüğü,  "evrendeki kişi sayısının bilinmediği" örneklem formülü esas alınarak ve Karatay ve Özvarış' ın (2006) yaptığı çalışmadaki genital enfeksiyon prevalansı (%75) kullanılarak hesaplanmış olup her bir ASM bölgesi için 300 olmak üzere toplam 600 kadın ile görüşülmesi planlanmıştır. Araştırma sonunda hedeflenen 600 kişiye ulaşılmıştır. Genital hijyen davranışları envanteri (GHDE), sosyo-demografik ve obstetrik özelliklere ilişkin soruları içeren anket formu doldurulmuştur. Araştırma verisi 01/09/2012-30/11/2012 tarihleri arasında toplanmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkeni genital hijyen davranışları, bağımsız değişkeni ise kadınların sosyo-demografik özellikleridir. Sonuçlar SPSS istatistik programı kullanılarak analiz edildi.
Bulgular: Sevindik'teki kadınların ilk gebelik ve ilk evlenme yaşları Kınıklı'daki kadınlara göre anlamlı bir şekilde düşük bulunmuştur (p<0,01). Sevindik bölgesinde idrar yolu enfeksiyonu ve disparoni öyküsü olan kadınların GHDE puan ortalamaları düşük bulunmuştur (p<0,05). GHDE'nin tüm sorularına verilen yanıtlara göre, Kınıklı'daki kadınların olumlu genital hijyen davranışı oranları, Sevindik'tekilerden anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0,01). Regresyon analizi sonucunda; yaşanılan bölge, öğrenim düzeyi, eş çalışma durumu ve aile tipinin genital hijyen davranışları üzerinde istatiksel olarak anlamlı bir etki gösterdikleri belirlenmiştir (p<0,05). Sosyoekonomik düzeyi farklı iki bölgede yaşamanın GHDE puanları üzerinde diğer faktörlere göre en büyük etkiye sahip olduğu saptanmıştır (p<0,01). Lojistik regresyon analizi Kınıklı bölgesi için yapıldığında; Kınıklı'da eş çalışma durumunun genital hijyen davranışları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etki gösterdiği saptanmıştır (p<0,05). Sevindik bölgesi için yapılan lojistik regresyon analizine göre, aile tipinin ve öğrenim düzeyinin genital hijyen davranışları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etki gösterdikleri saptanmıştır (p<0,05). 
Sonuç: Yaşanılan bölge GHDE puanına oldukça etki etmektedir. Ayrıca sosyoekonomik düzey ile ilişkili olarak olumsuz genital hijyen davranışları tespit edilmiştir. Kadınları genital enfeksiyonlardan korumak için halk sağlığı eğitimlerinin yaygınlaştırılması önerilebilir.



 Anahtar kelimeler: Genital hijyen, genital enfeksiyon, sosyoekonomik düzey

Abstract:
Purpose: We aimed to determine genital hygiene behavior of married women between 15 to 49 years, who are registered in two different Health Care Centers (HCC) in Kınıklı and Sevindik areas, which are central towns of Denizli and have different socioeconomic status, and to reveal the variables related to this behavior.
     Method: It is a cross-sectional epidemiologic research study and conducted in HCCs within the borders of Denizli's central towns, Kınıklı and Sevindik which have different socioeconomic status. Sample growth was calculated based on formula of 'If the number of the universe is unknown/infinite" and by using the genital infection prevalence (75%) of Karatay and Özvarış's (2006) study. It was aimed to interview as a total of 600 women, which means 300 women per each HCC. At the end of the study, 600 people were reached who were targeted at the beginning of the study. Genital hygiene behaviors inventory (GHBI) and a questionnaire of socio-demographic, obstetric items were asked. Study data was collected between the dates of 01/09/2012-30/11/2012.  The dependent variable of the study was genital hygiene behaviors, and the independent variable of the study was sociodemographic characteristics of women. Results were analyzed by using SPSS, statistics software.
Results: The average score of GHBI was detected lower in women with a history of urinary tract infection and dyspareunia (p<0,05). The total GHBI scores, the age of first pregnancy and first marriage among women in Sevindik were significantly lower compared to that in Kınıklı (p<0,01). The total GHBI scores of women in Kınıklı was detected significantly higher between women in Kınıklı compared to the ones in Sevindik (p<0,01). Finally in regression analysis, it was found that living region (Health Care Unit), level of education, working status of the husband and the type of family have an impact on GHBI (p<0,05). It was showed that living in two separate areas with different socioeconomic status has higher impacts on GHBI score compared to other factors (p<0,01). While the regression analysis for Kınıklı region revealed that working condition of the husband has a positive impact on GHBI (p<0,05). The type of family and the level of education were the factors positively affecting the GHBI for Sevindik region (p<0,05).    
Conclusion: The residential area has an important effect on GHBI score. Moreover, negative genital hygiene behaviors were determined to be related to the socioeconomic status. It can be suggested that public health education should become widespread to protect women from genital infections.



Key words: Genital hygiene, genital infection, socioeconomic status.