Türk sağlık sektöründe ilaç pazarlama bileşenleri, akılcı ilaç kullanımı ve klinik eczacılık
Medicine marketing constituents, rational medicine usage and clinical pharmacy at Turkish health sektor
Yazar: SİBEL ENGİN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA AKSU
Haliç Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Pazarlama fonksiyonları = Marketing functions ; Sağlık sektörü = Health sector ; İlaç kullanımı = Drug utilization

Özet:
İlaç; insan hayatının vazgeçilmez bir parçası olmakla beraber ülkeler için de stratejik önemi olan bir maddedir.Gerek ilacın üretiminde kullanılan doğal kaynakların sonsuz olmadığı gerekse ülke ekonomisine dolaylı ve direkt etkileri düşünüldüğünde kullanımında akılcılığın önemi daha da çok belirginleşmektedir. İlacın akılcı kullanımı, onun üretiminden tüketimine kadar ki süreçte yer alan tüm taraflarca akılcı kullanımını gerektirmektedir.İlacın akılcı kullanımı sürecinin içine dahil edilebilecek olan klinik eczacılık ve tane ile satışın, kaynakların verimli kullanılması ve israfın önlenmesi açısından rolleri oldukça büyük olmaktadır.Bu çalışmada; ilacın israf edilmeden en iyi şekilde kullanılması için gerekli olan akılcı ilaç kullanımını olumsuz yönde etkileyen nedenler ile, Türk sağlık sisteminde klinik eczacılık ve tane ile satışın uygulanabilirliğini etkileyecek sorunlar araştırılmıştır.Buna göre, öncelikle ; ilk bölümde ilaç hakkında genel bilgiler, Dünya ve Türk ilaç sektörü, ikinci bölümde; sağlık ve sağlık hizmetlerinin özellikleri, sınıflandırılması, Türk sağlık hizmetlerinin sunum yapısı, rakamsal olarak sağlık hizmetleri sunumu ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise pazar ve ilaç pazarlama bileşenleri hakkında bilgi verilmiş, dördüncü bölümde Türk sosyal güvenlik kuruluşlarının sağlık harcamaları belirtilmiştir. Beşinci bölümde ise; Farmakoekonomi, altıncı bölümde akılcı ilaç kullanımı, akılcı ilaç kullanımını etkileyen nedenler ve klinik eczacılık kavramları açıklanmış ve klinik eczacılık uygulaması ile ilgili örneklere yer verilmiştir. Yedinci ve sekizinci bölümde; akılcı ilaç kullanımını olumsuz yönde etkileyen nedenler ile tane ile satışın ve klinik eczacılığın uygulanabilirliğinde karşılaşılabilecek sorunlar hakkında doktor ve eczacıların görüşlerinin alındığı anket çalışmasına yer verilmiştir.Genel olarak bakıldığında, bu anket çalışmasına göre akılcı ilaç kullanımına olumsuz etki eden nedenler olarak belirtilen şıklara verilen cevapların hepsi genelde çok önemli ve önemli derecelerinde olmuştur.İlaç satışında reçetelenen farmasötik şekil sayısının (tane ile satışın) uygulanabilirliğini etkileyecek sorunlar grubunda yer alan şıklara verilen cevaplar çok önemli ve önemli olarak yoğunlaşmaktadır.Klinik eczacılık sistemi hakkında fikirlerinin olup olmadığı sorusunda ise eczacılıların büyük bir çoğunluğunun fikrinin olduğu ancak doktorların ise büyük bir çoğunluğunun fikrinin olmadığı görülmüştür.Klinik eczacılık ülkemizde uygulanabilir mi sorusuna ise hayır cevabı ağırlıkta olup; uygulanamama nedenleri arasında belirtilen şıklar ise yine çok önemli ve önemlide yoğunlaşmaktadır.Akılcı ilaç kullanımının sağlanabilmesi için; öncelikle sağlık sektörüne gerekli yatırımın yapılması gerekir. Tane ile satışta oluşabilecek sorunlar ise çözüm yolu bulunabilecek sorunlar olup, klinik eczacılık hakkında sağlık görevlilerinin eğitiminin gerekliliği ortaya çıkmaktadır.Anahtar kelimeler: akılcı ilaç, klinik eczacılık, pazarlama, akılcı ilaç kullanımı, tane ile ilaç satışı

Abstract:
Medicine: is a material having a strategical importance for states in addition to be an indispensable part for human life. Concerning of not only finite natural sources used in production of medicine but also direct and indirect effects to country economy, importance of rationality in usage become more clear. Rational usage of medicine is necessary for all parties taking part in the process from its production to its consumption.Clinical pharmacy and sale by piece which will be include into the process of rational usage of the medicine have bigger roles from the perspective of productive use of sources and prevention of wastage.In this study, questions affecting applicability of clinical pharmacy and sale by pieces at Turkish Health Sector are searched with the reasons affecting negatively rational medicine usage is necessary for the best usage of medicine without wastage.Accordingly, at first; the subjects of general information about medicine, World and Turkey pharmaceutical industry are discussed on the first section. On the second section, features of health and health sector, their classifications, presentation configuration of Turkish Health Services and Health Services presentation by numerical are discussed. As for third section, the information about market and medicine marketing constituents is given. Health expenditure of Turkish social safety foundations is indicated on fourth section. Fifth section examines the pharmacoeconomy and sixth section examines concepts of rational medicine usage, reasons affecting to rational usage of medicine and clinical pharmacy and includes relevant examples of application of clinical pharmacy. As for seventh and eighth sections, there is results of a survey including opinions of doctors and chemists which are taken with respect to problems about applicability of sale by pieces and clinical pharmacy as well reasons affecting negatively rational medicine usage. At general look, according to this survey, all answers given to choices mentioned as negatively effective reasons to rational medicine usage are generally degreed as very important and important.Answers given to choices on the questions groups affecting applicability of pharmaceutics figure numbers which is prescribed on medicine sale are concentrated as very important and important.With respect to the question whether they have an opinion about system of clinical pharmacy, It is seen that most of the chemists have had a opinion on the other hand, most part of doctors have not.?No? answers is intensive to the question whether clinical pharmacy is applicable or not; mentioned choices among causes why it could not applied are also concentrated as very important and important.To provide rational usage of medicine, necessary investment should be made at first. Problems about sale by pieces are soluble, and necessity of education of health personals about clinical pharmacy come into existence.Key words: rational medicine, clinical pharmacy, marketing, rational usage of medicine, drug selling by pieces.