Homosistein ve ateroskloroz: Vitamin E'nin rolü
Homocysteine and atherosclerosis: Role of Vitamin E
Yazar: DENİZ YAT
Danışman: PROF. DR. NESRİN KARTAL ÖZER
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Ateroskleroz ve komplikasyonlan tüm dünyada başlıca ölüm nedenleri arasında gelmektedir. Ateroskleroz serum lipitlerinin miktarlarmdaki artış, düz kas hücre çoğalması, inflamatuar hücrelerin birikimleri ve arter duvarında plak oluşumunu gözlendiği multifaktöriyel bir hastalıktır. Arteriyal duvarda lipitlerin ve kolesterolün birikimi aterosklerotik lezyonlann oluşumunda başlıca etkendir. Düşük yoğunluklu lipoproteinler ("low density lipoproteins"-LDL) plazmadaki başlıca kolesterol kaynağı olduğu için plazmada artmış LDL ateroskleroz riskini arttırmaktadır. Homosistein, metiyoninin sisteine metabolik olarak dönüşümü sırasında oluşan tiyol içeren bir aminoasittir. Son yıllarda elde edilen verilerde, hipertansiyon, lipit metabolizmasında bozukluk, diabetes mellitus, sigara içimi gibi risk faktörleri dışında, artan plazma homosistein düzeyinin aterosklerotik vasküler hastalıklar için bağımsız bir risk faktörü olduğu kabul edilmiştir. Epidemiyolojik çalışmalar vitamin E düzeyi yüksek olan toplumlarda koroner arter hastalığı riskinin düşük olduğunu, bazı klinik çalışmalar ise vitamin E verilmesinin miyokard enfarktüs geçirme riskini azalttığım göstermektedir. Bu çalışmada, hiperhomosisteinemi'nin sıçan aortasında ne gibi aterosklerotik değişikliklere yol açabileceği ve vitamin E'nin bu duruma etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Aynı zamanda kolesterolün de ilaveten bu durumu tetikleyici bir etkisinin olup olmadığının da incelenmesi planlanmıştır. Bu amaçla sıçanlara içme sularında metiyonin verilmiş ve kolesterolden zengin yem ile beslenmeleri sağlanmış, vitamin E enjeksiyonu yapılarak, vitamin E'nin koruyucu etkisi incelenmiştir. Dört hafta sonra hiperhomosisteinemik olan sıçanların torasik aortasında ateroskleroza benzer değişiklikler olduğu, kollajen miktarının arttığı mikroskobik olarak gözlenmiştir. Bu dokuda kollajen miktarı ölçüldüğünde kontrollere oranla hiperhomosisteinemik sıçanlarda artış olduğu bulunmuştur. Vitamin E'nin ise homosistein ile oluşturulan değişiklikleri engellediği saptanmıştır.

Abstract:
Homocysteine and atherosclerosis: Role of vitamin E Atherosclerosis and its complications are the most common causes of death in the world. Atherosclerosis can be viewed as a multifactorial disease characterized by the elevated levels of serum lipids, smooth muscle cell proliferation, accumulation of inflammatory cells and plaque formation in arterial walls. Accumulation of lipids in the arterial wall, particularly accumulation of cholesterol, is a major event preceeding the formation of atherosclerotic lesions. Since low density lipoprotein (LDL) is a major source of cholesterol in plasma, elevation of plasma LDL level has also been associated with increased risk of atherosclerosis formation. Homocysteine is a thiol containing amino acid that is formed during the metabolic conversion of methionine to cysteine. Besides the well accepted cardiovascular risk factors such as smoking, diabetes mellitus, dyslipidemia, and hypertension, recent evidence indicate that elevated plasma homocysteine concentration is emerging as an independent risk factor for atherosclerosis. Furthermore, epidemiological studies have been showned that, increasing the level of vitamin E in society, decreases the risk coronary artery diseases. On the other hand some other clinical studies showed that vitamin E intake can reduce the risk of myocardial infarction. The aim of this study is to investigate the relation between hyperhomocysteinemia and atherosclerosis and also the role of vitamin E in the rat model. In addition it is also planned to see if cholesterol has a triggering effect. Therefore rats received methionine in the drinking water in order to make them hyperhomocysteinemic and also they received cholesterol in the diet. Vitamin E administered as intramuscular injections. At the end of fourth week of the study, some atherosclerotic changes has occured at the thoracic aorta of the hyperhomocysteinemic rats. Microscopic staining techniques showed increased amount of collagen in the aortic samples. Collagen amount in aortic homogenates were higher in hyperhomocysteinemic rats than controls. Vitamin E has been shown that it inhibits increase of collagen in hyperhomocysteinemic group.