Doğrudan yabancı yatırımlar büyümeye etkisi. Türkiye uygulaması
Forei̇gn di̇rect investments growth effect: The case ofTurkey
Yazar: MÜBARİZ HASANZADE
Danışman: DOÇ. DR. NURTAÇ YILDIRIM
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Büyüme = Growth ; Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments ; Yatırımlar = Investments

Özet:
Çalışmada Türkiye Cumhuriyeti'nde Doğrudan Yabancı Yatırımlarının büyümeye etkisini belirlemektir. Aynı zamanda Doğrudan Yabancı Yatırımların ve ekonomik büyümenin teorik temelleri incelenmiştir. Bu kapsamda, Türkiye'de Doğrudan Yabancı Yatırımlarının büyüme üzerinde etkisi konusu ele alınarak araştırılmaktadır. 
Çalışmanın amacı, 2000-2020 döneminde GSYİH'nın temsil ettiği ekonomik büyüme ile Türkiye'deki doğrudan yabancı yatırım girişi (DYY) arasındaki etkileşimi incelemektir. Bunun için 2000'dan 2020'e yıllık verileri kullanılmıştır. Ekonomik büyüme (GSYİH) ve doğrudan yabancı yatırım (DYY) veri seti Türkiye İstatistik Kurumu veri bankasından elde edilmiştir. Çalışmada ilk olarak değişkenlerin durağanlık sırasını belirlemek için artırılmış Dickey-Fuller testi kullanılmıştır. Ardından, ekonomik büyüme ile doğrudan yabancı yatırım arasındaki ilişkiyi analiz etmek için Johansen eş-bütünleşme testi ve Granger nedensellik testi uygulanmıştır. Çalışmanın temel hipotezi doğrudan yabancı yatırımların büyümeye olumlu etkisi olduğudur. 
Çalışmanın amacına ulaşmak için aşağıdaki konuları ele almak gerekmektedir:
Yabancı Sermaye Tanımı, Tarihsel Gelişimi ve Türlerini analiz etmek, Yabancı Ser¬maye Yatırımının Tanımını araştırmak, Doğrudan Yabancı Yatırım Teorilerini ana¬liz etmek, Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarının Bir Ülkeye Giriş Yöntemlerini araş¬tırmak, Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımlarının Etkilerini belirlemek, Büyüme ile İlgili Temel Kavramları incelemek, Doğrudan Yabancı Yatırımların Büyümeye Et¬kilerinin Türkiye örneğinde analizi
Araştırma üç bölümden oluşmaktadır. 
Birinci bölümde, Yabancı Sermaye Tanımı, Tarihsel Gelişimi ve Türleri, Ya¬ban-cı Sermaye Yatırımının Tanımı, Doğrudan Yabancı Yatırım Teorileri, Doğrudan Ya-bancı Sermaye Yatırımlarının Bir Ülkeye Giriş Yöntemleri, Doğrudan Yabancı Ser-maye Yatırımlarının Etkilerine ilişkin temel kavramlar ele alınmıştır. 
İkinci bölümde, Büyüme ile İlgili Temel Kavramları, Teorik Açıdan Büyüme ince¬lenmiştir. 
Üçüncü bölümde ise, Doğrudan Yabancı Yatırımların Büyümeye Etkileri, Doğrudan Yabancı Yatırımın Bü¬yüme üzerinde etkisinin Türkiye örneğinde analizi değerlendirilmesi yapılmıştır. Bu çalışmada ilk olarak değişkenlerin durağanlık sırasını belirlemek için artırılmış Dickey-Fuller testi kullanılmıştır. Ardından, ekonomik büyüme ile doğrudan yabancı yatırım arasındaki ilişkiyi analiz etmek için Johansen eş-bütünleşme testi ve Granger nedensellik testi kullanılmıştır.

Anahtar kelimeler: DYY, ekonomik büyüme, sermaye, yatırım

Abstract:
The study was to determine the effect on the growth of Foreign Direct Investment in the Republic of Turkey. At the same time, the theoretical foundations of FDI and economic growth are examined. In this context, the issue of the effect on the growth of Foreign Direct Investment in Turkey are being investigated by considering.
The aim of the study period 2010-2020, with economic growth as represented by GDP, FDI inflows in Turkey (FDI) is to examine the interaction between. For this, annual data from 2010 to 2020 were used. Economic growth (GDP) and foreign direct investment (FDI) data set was obtained from Turkey Statistical Institute data bank. Firstly, the augmented Dickey-Fuller test was used to determine the stationary order of variables. Then, Johansen cointegration test and Granger causality test were applied to analyze the relationship between economic growth and foreign direct investment.
To achieve the purpose of the study, the following issues should be addressed:
Definition of Foreign Capital, Analyzing Historical Development and Its Types, Investigating the Definition of Foreign Capital Investment, Analyzing Foreign Direct Investment Theories, Investigating Foreign Direct Investment Methods, Determining the Effects of Direct Foreign Capital Investments, Examining the Basic Concepts of Growth, Foreign Direct Investment in Turkey, for example, the analysis of the effects of Growth Capital
The research consists of three parts.
In the first part, the definition of Foreign Capital, Its Historical Development and Types, Definition of Foreign Capital Investment, Theories of Foreign Direct Investment, Methods of Direct Foreign Capital Investments to a Country, Basic concepts on the Effects of Foreign Direct Investments are discussed.
In the second chapter, Basic Concepts of Growth and Growth in Theoretical Perspective are examined.
In the third chapter, Growth Effects of Direct Foreign Investment, Foreign Direct Investment has been made of the impact on growth of the evaluation analysis in Turkey, for example. In this study, first, the augmented Dickey-Fuller test was used to determine the stationary order of variables. Then, Johansen cointegration test and Granger causality test are used to analyze the relationship between economic growth and foreign direct investment.

Keywords: FDI, economic growth, capital, investment