Sporcularda ve normal bireylerde dizin sagital plandaki laksitesi ile izokinetik kas kuvvetinin korelasyonu
Relationships among sagittal knee laxity, dynamic knee stabilizers and leg dominancy in athletes and sedentary people
Yazar: METİN ERGÜN
Danışman: DOÇ.DR. EMİN TAŞKIRAN ; PROF.DR. ÇETİN İŞLEGEN
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Spor Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2001
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Spor = Sports

Özet:
ÖZET Yüksek laksite değerlerinin sakatlık riski ile ilişkili olabileceği ve kasların, yumuşak dokuların fonksiyonel stabilitede önemli rol oynayabileceği düşünülmektedir. Bu konuda elde edilecek yeni bilgiler sakatlık riskinin azaltılmasında yeni koruyucu yaklaşımları ön plana çıkaracaktır. Bu doğrultuda, diz eklemi laksitesi ile dize hükmeden fleksor ve ektansor kas gruplarının izokinetik kuvvetleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi ve ekstremite dominansının bunlara olan etkilerinin araştırılması amaçlandı. Çalışmaya ikinci lig ve birinci amatör kümede futbol oynayan ve en az beş yıldır düzenli antrenman yapan (biri hafta sonu maç olmak üzere haftada 5 defa), herhangi bir diz sakatlığı olmayan, sağlıklı 44 erkek futbol oyuncusu ve kontrol grubu olarak yaş ve fiziksel özellikleri eşdeğer, düzenli antrenman yapmayan, sedanter yaşayan 44 erkek birey katıldı. Tüm deneklere, birbirine yakın çevresel koşullarda, aynı gün içerisinde olmak kaydıyla aynı araştırmacı tarafından her iki dizde önce KT-1000 artrometre ile sagital planda translasyon ölçümleri (Ant. 67, 89, 133 N, Post. 67 ve 89 N, MMT ve QAT); sonra da Cybex 2-340 dinamometre ile de 60, 180 ve 300°/sn açısal hızlarda izokinetik konsantrik kuvvet testleri uygulandı. Verilerin istatistiksel analizinde her iki grubun kendi içlerinde dominant ve non-dominant taraflardan elde edilen değerleri ve ayrıca iki grubun birbirleriyle dominant ve non-dominant taraflarında elde edilen değerleri t-testi kullanılarak karşılaştırıldı. Pearson korelasyon testi kullanılarak da grup içi değişkenler arasındaki ilişkiler ve artrometrik ölçümlerdeki güvenilirlik araştırıldı. Artrometrik ölçümlerde intra-tester ve inter-tester güvenilirlikte Ant. 133 N ve MMT'de diğer testlere göre daha yüksek korelasyon katsayılarına ulaşıldı. QAT'de ise daha düşük korelasyon katsayısı değerleri elde edildi. Aktif translasyon testindeki bu düşük korelasyon, kişinin sübjektif motivasyonuna ve gösterebileceği farklı kontraksiyon şiddetine bağlı olabilir. Bu cross-sectional çalışmada, futbolcularda hem dominant hem de non-dominant diz laksite değerlerinin kontrol grubunun değerlerine göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha düşük olduğu tespit edildi. Posterior laksite değerlerinde ise yine futbolcu grubun laksitesi kontrol grubundakilere eşit ya da biraz daha düşük olma eğilimindeydi. Ancak bu fark istatistiksel olarak anlamlı değildi. Ekstremite dominansı ile laksite arasındaki ilişki değerlendirildiğinde, kontrol grubunda her iki dizin laksite değerleri arasında herhangi bir anlamlı fark saptanmazken, futbolcularda non-dominant dizlerde posterior laksitenin dominant dizlerdekine oranla 29anlamlı şekilde yüksek olduğu belirlendi (p<0.005). Her iki grupta da deneklerin % 96'sında bilateral laksite farklılığı 2 mm'nin altında olarak saptandı. Ekstremite dominansı ile izokinetik test sonuçları arasındaki ilişkiye bakıldığında; kontrol grubunda sadece 60 °/sn açısal hızda dominant diz H/Q oranının non-dominant dizdeki orana göre anlamlı olarak yüksek, futbolcularda ise dominant dizde KF 180°/sn izokinetik zirve tork değeri ve H/Q 180 °/sn oranı non-dominant tarafın değerlerine göre anlamlı şekilde yüksek bulundu (p<0.05). İzokinetik testlerin sonuçları açısından gruplar karşılaştırıldığında, hem dominant hem de non-dominant tarafın dizlerinde fleksorların izokinetik zirve tork değerleri ve H/Q oranlan bütün açısal hızlarda futbolcular lehine istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek bulundu. Dominant taraftaki diz ekstansorlarının 60 ve 300°/sn açısal hızlardaki zirve tork değerleri futbolcularda yüksek bulunmasına rağmen, istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Ekstansorlarda izokinetik zirve tork ve posterior laksite değerleri arasında; futbolcularda non-dominant dizlerde 60, 180 ve 300°/sn açısal hızlarda, kontrol grubunda ise non- dominant dizde 300 °/sn açısal hızda negatif bir korelasyon saptandı. Bunların dışındaki hiçbir veri arasında anlamlı bir korelasyon saptanamadı. Elde edilen bulguların ışığında, sağlıklı sporcularda ekstremite dominansına göre, patolojik olmasa da laksite farkılılıkları olabileceği ve düzenli egzersizin uzun dönemde laksite değerlerini azaltabileceği söylenebilir. Artmış laksitenin etken olabileceği sakatlıkları önlemede, agonist-antagonist kassal dengenin sağlanmasının önemli olduğu ve futbol antrenmanlarının özellikle fleksor kas grubunu daha da güçlendirdiği düşünülebilir. 30

Abstract:
SUMMARY Relationships among sagittal knee laxity, dynamic knee stabilizers and leg dominancy in athletes and sedentary people It is believed that connective tissue may have an important role on functional stability. Knee laxity may be a possible risk factor for injury. The aims of this cross-sectional study were to determine the correlation among knee laxity and isokinetic strength of hamstring and quadriceps muscle groups, and to evaluate the effect of leg dominancy on these parameters. A total of 44 healthy male soccer players (who trained regularly at least for the last five years) and 44 sedentary people as their control counterparts were involved in this study. All participants were tested by using a KT-1000 knee arthrometer and also for isokinetic concentric knee peak torque and H/Q ratio at 60, 180, 300°/sec through a Cybex 2-340 dynamometer, by the same examiner. Significant differences between dominant and non-dominant legs in each group were obtained. Variations between the data of athletes and sedentary people were investigated by using the t-test. Pearson's test were used to evaluate the correlations among arthrometric and isokinetic test results in each group. Sedentary people had statistically significant higher anterior laxity values than soccer players in both dominant and non-dominant extremities. Similar tendency was observed in posterior laxity values between groups but results were not statistically significant. %96 of the subjects had less than 2 mm. side-to-side laxity differences in both group. In the control group, H/Q ratio of the dominant extremity at 60 °/sec was significantly higher than the ratio of the non-dominant side. In soccer players, KF 180 °/sec peak torque and H/Q 180 °/sec values were also higher in the dominant extremities. When the isokinetic test results of both groups are compared, it was found that soccer players generally had statistically significant higher peak torque values and H/Q ratios than sedentary subjects for both extremities. There were only two exceptions: although differences were statistically non-significant, similar tendency was observed at KF 60 and 300 °/sec peak torque values for dominant extremities. In soccer players, we found a negative correlation between posterior laxity and KE 60, 180, 300 °/sec isokinetic peak torque values of non-dominant extremities. Similarly, a 31negative correlation was obtained between posterior laxity and KE 300 °/sec isokinetic peak torque values for non-dominant extremities in the control group. As a conclusion, regular exercise is effective in reaching lower joint laxity in the long term, and soccer training has a significant potential for hamstring muscle group strengthening. There may be laxity differences between dominant and non-dominant sides in healthy athletes, and agonist-antagonist muscle balance can be important in preventing injuries related to excess laxity. 32