Derinkuyu yöresinde sığırlarda fascıola hepatıca prevalansının copro-ELISA ve dışkı muayene yöntemleriyle araştırılması
the investigation of fasciola hepatica prevalence in cattle by copro-ELISA and stool examination techniques around derinkuyu region
Yazar: MURAT ŞEN
Danışman: DOÇ. DR. ALPARSLAN YILDIRIM
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Parazitoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışma, Nevşehir'ın Derinkuyu ilçesinde sığırlarda Fasciola hepatica tarafından oluşturulan fasciolosis'in yayılışını tespit etmek amacıyla Eylül 2008-Haziran 2009 tarihleri arasında ?3 yaş grubu 105 ve >3 yaş grubu 93 olmak üzere toplam 198 sığır üzerinde yürütülmüştür. Alınan her dışkı örneği, sedimentasyon-çinko sülfat flotasyon yöntemi ile parazitin yumurtaları yönünden araştırılmış, pozitif örneklerde EPG değeri modifiye McMaster sedimentasyon yöntemi ile belirlenmiştir. Dışkı örneklerinde paraziter antijenlerin varlığı kopro antijen ELISA testi ile araştırılmıştır. Örnek alma tarihi ile sığırların yaşı, cinsiyeti ve ırkı kaydedilmiştir.Araştırma bölgesinde sığırlarda Fasciola hepatica'nın dışkı bakısı ve ELISA testine göre prevalansı %1,01 ve %3,03 saptanmıştır. Enfekte hayvanlarda EPG değeri 75 ±22,9 bulunmuştur. İncelenen sığırlarda diğer helmintlerin prevalansı, Trichostrongylus sp., Eimeria sp., Nematodirus sp., Moniezia sp., Toxocara vitulorum ve Ostertagia sp. için sırasıyla %28,28, %12,62, %1,51, %1,01, %1,01 ve %0,5 belirlenmiştir. Sığırlarda bir türle enfeksiyon oranı %35,35, iki türle enfeksiyon oranı ise %7,07 bulunmuştur. Fasciolosis prevalansı >3 yaş grubunda (%3,2) ?3 yaş grubuna (%2,9) göre daha yüksek belirlenmiş ancak iki yaş grubu arasındaki farklılık istatistiksel açıdan önemsiz bulunmuştur (p>0,05). Dişi sığırlarda fasciolosis'in prevalansı %3,4, erkeklerde ise %4,8 olarak belirlenmiş ve bu farklılık istatistiksel açıdan önemsiz bulunmuştur (p>0,05). İncelemesi yapılan sığır ırkları arasında en yüksek prevalans %3,5 ile Holstein ırkında belirlenmiş; bunu %2,8 ile Simental ve %2,4 ile Montofon ırkları izlemiştir. Sığır ırkları arasında enfeksiyonun yayılışı açısından istatistiksel bir farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Sonuç olarak, önemli zoonozlardan biri olan fasciolosis Türkiye'de ilk kez kullanılan kopro antijen ELISA tekniği ile Derinkuyu yöresindeki sığırlarda tespit edilmiştir. Bu paraziter enfeksiyonun bölgedeki epidemiyolojisi ve kontrolü için ileri çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.Anahtar Kelimeler: Derinkuyu, Fasciolosis, Kopro antijen ELISA, Prevalans, Sığır

Abstract:
This study was carried out between September 2008 and June 2009 to determine the prevalence of fasciolosis caused by Fasciola hepatica in cattle in Derinkuyu district of Nevşehir province. Feces samples from 198 cattle 105 of which obtained from ?3 age group and 93 samples from >3 age group were technically collected. All feces samples were examined by sedimentation-zinc sulphate flotation technique modified in order to detect the eggs of parasite in feces. Modified McMaster sedimentation technique was applied to the egg positive samples in order to determine the EPG values. Copro antigens in feces samples were investigated by ELISA technique. The date of sample collection, age, sex and breed of sheep were recorded. The coprological and antigen ELISA prevalence of fasciolosis in research area was determined as 2.02% and 3.03%, respectively. The mean number of Fasciola sp. egg per gram of feces (EPG) in infected cattle was 75 ±22,9. The prevalence of other parasites such as Trichostrongylus sp., Eimeria sp., Nematodirus sp., Moniezia sp., Toxocara vitulorum and Ostertagia sp. was determined as 28.28%, 12.62%, 1.51%, 1.01%, 1.01% and 0.5%, respectively. Infection type with one and two species was determined as 35.35% and 7.07%, respectively. The prevalence of fasciolosis infection was observed higher in >3 age group (3.2%) than ?3 age group (2.9%), however, the differences between age groups were not found significant (p>0.05). The prevalence of fasciolosis in female and male cattle were found as %3.4 and %4.8, respectively and this also was not found significant (p>0.05). When evaluating the prevalence of fasciolosis by breed, highest prevalence rate was observed in Fresian (3.5%), this prevalence was followed by Rubia Gallega (2.8%) and Brown Swiss (2.4%). As a result, fasciolosis, one of important parasitic zoonoses, was identified in cattle of Derinkuyu by copro antigen ELISA which was firstly used in Turkey. Further studies should be conducted on the epidemiology and control of this parasitic infection in the region.Key Words: Cattle, Copro antigen ELISA, Derinkuyu, Fasciolosis, Prevalence