Kolorektal kanserli hastaların yaşam kalitesi ve etkileyen faktörlerin incelenmesi
The quality of life and the factors affecting quality of life in colorectal cancer patients
Yazar: DİLEK GÜRÇAYIR
Danışman: PROF. DR. NEZİHA KARABULUT
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşirelik = Nursing ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Kolorektal cerrahi = Colorectal surgery ; Kolorektal neoplazmlar = Colorectal neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Bu araştırma kolorektal kanser cerrahisi geçiren hastaların yaşam kalitesini ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapıldı. 
Materyal ve Metot: Araştırma Haziran 2013-Mayıs 2016 tarihleri arasında yürütüldü. Araştırmanın örneklemini bu tarihler arasında kolorektal kanser cerrahisi geçiren, araştırma kriterlerine uyan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 120 hasta oluşturdu. Bu örneklem içerisinden 20 hasta ile derinlemesine görüşme gerçekleştirildi. Araştırmanın verileri "Tanıtıcı Bilgi Formu", "FACT-C Yaşam Kalitesi Ölçeği" ve "SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği" kullanılarak; nitel verileri "Tanıtıcı Bilgi Formu" ve "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" kullanılarak toplandı. Nicel verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik dağılım, ortalama, standart sapma, bağımlı gruplarda t testi, bağımsız gruplarda t testi, Kruskall Wallis testi, Mann-Whitney U testi; nitel verilerin değerlendirilmesinde betimsel analiz yöntemi kullanıldı.
Bulgular: Hastaların FACT-C Ölçeği toplam puan ortalaması ameliyat öncesi 100.95±10.07, ameliyat sonrası 88.90±10.55; SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği Fiziksel Sağlık Durumu alt boyut puan ortalaması ameliyat öncesi 58.61±11.98, ameliyat sonrası 39.32±8.30; Mental Sağlık Durumu alt boyut puan ortalaması ameliyat öncesi 63.38±11.15, ameliyat sonrası 46.10±6.37 olarak saptandı. Derinlemesine yapılan görüşme sonucunda ameliyat sonrası hastanede ve taburcu olduktan sonra evde hastaların fiziksel, psikolojik ve sosyal iyilik halini olumsuz etkileyen faktörlerin olduğu saptandı. 
Sonuç: Bu çalışmanın sonuçlarına göre kolorektal kanser cerrahisinden sonra hastaların fiziksel, psikolojik ve sosyal iyilik halini etkileyen problemler yaşadığı ve yaşam kalitesinin azaldığı belirlendi. 

Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, kolorektal kanser cerrahisi, niteliksel araştırma, yaşam kalitesi

Abstract:
Aim: This study was done to define the quality of life and the factors affecting quality of life of the patients who had a colorectal cancer surgery.
Material and Method: The study was conducted between June 2013 and May 2016. The study sample consisted of 120 patients who had a colorectal cancer surgery, complied with the criteria of inclusion for the study and agreed to participate in the study. In-depth interviews were conducted with 20 patients among the study sample. The data was collected using the "Introductory Information Form", "FACT-C Scale", and "SF-36 Quality of Life Scale" and the qualitative data was collected with "Introductory Information Form" and "Semi-Structured Interview Form". To evaluate the quantitative data percentage distribution, mean, standard deviation, t test in dependent group, t test in independent group, Kruskall Wallis test, Mann-Whitney U test; to evaluate the qualitative data Descriptive Analysis method were used. 
Results: The FACT-C scale total mean score of the patients before the surgery was 100.95±10.07, after surgery was 88.90±10.55; SF-36 Quality of Life Scale Physical Health Situation sub-dimension mean score before the surgery was 58.61±11.98, after surgery was 39.32±8.30, Mental Health Situation sub-dimension mean score before the surgery was 63.38±11.15, after surgery was 46.10±6.37. After in-depth interview, there were some factors that affecting patients' physical, mental and social wellness in the hospital and after discharge from hospital. 
Conclusion: According to results of this research the patients face problems affecting their physical, mental and social wellness and their quality of life decreases after colorectal cancer surgery.

Key Words: Colorectal cancer surgery, nursing, qualitative research, quality of life