Türkiye'de faaliyet gösteren çok uluslu işletmelerde personel ve yönetici kaynakları ile yöneticilerin eğitimine yönelik bir araştırma (Ankara örneği)
A research on employee and executive resources and executive education in multinational companies in turkey (Ankara reference)
Yazar: GÜLBEYAZ GÖKMEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZEKAİ ÖZTÜRK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Eğitimi Ana Bilim Dalı / İşletme Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Ankara = Ankara ; Eğitim = Education ; Personel eğitimi = Personnel education ; Uluslararası işletmeler = International enterprises ; Yönetici yetiştirme = Manager training ; İnsan kaynakları = Human resources ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Bu araştırmanın amacı, çok uluslu işletmelerin çalışanlarını hangi kaynaktan sağladığını, bu tercih edilen kaynağa göre gerek yöneticilerin gerekse işgörenlerin başarı durumlarının etkilenip etkilenmediği ve aynı zamanda yöneticilerin eğitiminin işletmenin başarıları üzerindeki etkilerinin tespiti amaçlanmıştır.Türkiye'de faaliyet gösteren çok uluslu işletmelerde personel ve yönetici kaynaklarını inceleyerek seçimlerde hangisinin daha çok kullanıldığını tespit için yapılan bu araştırmada, model olarak tarama modeli kullanılmıştır.Bu kapsamda, araştırmanın evreni Ankara ilinde faaliyet gösteren çok uluslu işletmelerde çalışan personel ve yöneticilerdir. Araştırmanın örneklemini ise, bu işlemelerde çalışan ve random yöntemi ile seçilen 121 personel ve yönetici oluşturmaktadır.Araştırmanın amacını gerçekleştirmek için araştırmacı tarafından ölçme aracı olarak bir anket hazırlamıştır. Bunun için öncelikli olarak gerekli literatür taraması yapılmıştır. Daha sonra araştırmanın amacına uygun olarak taslak bir anket geliştirilmiştir. Bu veri toplama aracını oluşturan sorulardan toplam puan elde edilmeyeceğinden ve buna yönelik bir çalışma olmadığında anket hazırlama süreci, uzman görüşleri alınarak sürdürülmüştür. Hazırlanan anket soruları ölçme değerlendirme bilim dalından üç ve alan uzmanlarından da dört akademisyene sorulmuş; gelen öneriler doğrultusunda gerekli düzeltmeler yapılarak uygulamaya hazır hale getirilmiştir. Türkiye'de faaliyet gösteren çok uluslu işletmelerde personel ve yönetici kaynaklarını inceleyerek seçimlerde hangi modelin daha çok kullanıldığını tespit amacıyla hazırlanan maddelere yer verilmiştir. Bu maddelerin karşısına katılımcı görüşlerinin derecesinin tespiti için ?Hiçbir Zaman?, ?Nadiren?, ?Bazen?, ?Sıklıkla? ve ?Her Zaman? olmak üzere beşli dereceleme yapılmıştır.Çok uluslu işletmelerde çalışan katılımcıların görüşlerinden elde edilen veriler analiz edilmek için SPSS 15.0 (Statistical Package For Social Sciences) paket programına girilmiş ve araştırma verileri bu program aracılığı ile çözümlenmiştir. Türkiye'de faaliyet gösteren çok uluslu işletmelerde personel ve yönetici kaynaklarını inceleyerek seçimlerde hangi modelin daha çok kullanıldığına ilişkin araştırmaya katılan katılımcıların görüşlerinin değerlendirilmesinde frekans (f), yüzde (%), aritmetik ortalama ( ) ve standart sapma (S) değerleri belirlenerek bulgular kısmı oluşturulmuştur.Bulgular, çok uluslu işletmelerin personel seçim yaklaşımların da ana ülke eğilimli işletmeler olduklarını ortaya koymuştur. Yani Ankara ilinde faaliyetlerini sürdüren çok uluslu işletmeler personel ve yönetici kaynaklarını kendi ülkelerinden seçmektedirler. İşletmeler, ev sahibi ülkelerden bu anlamda yararlanmamaktadırlar.Araştırma sonuçlarına bakıldığında katılımcılar ana ülkeden gerek işgören gerek yönetici olarak seçilen personelin daha başarılı oldukları görülmüştür.Eğitim konusunda işletmelerin gereken özeni gösterdikleri, uluslar arası göreve atanan bir personeli alan çalışma programları, kültür uyarlamaları, dil eğitimi, duyarlılık eğitimi ve yer deneyimi gibi eğitim süreçlerinden geçirdikleri tespit edilen ayrı bir konudur.

Abstract:
The purpose of this research is to explain from which resources the multinational companies provide their staff, if the employees and the managers are affected by this choice, and at the same time the effect of the education on the company executive.In this research, which is aimed to explain the factors that mostly affect the choices of the multinational companies in Turkey by surveying the staff and executive resources, the scanning model is used as the process.In this context, the total field under survey is the staff and the executives in the multinational companies, of Ankara. The sample is constituted by random method from a total of 121 staff and executives who work in these companies.To accomplish the aim of the research, a poll was prepared by the researcher for measurement. For this, a literature examination was carried out at first. After that, a poll was framed suitable for the purpose of the research. Since a score cannot be yielded by these questions, which forms the database, and there has not been a workout on this matter, the process of poll-preparation was carried out by expert-consultation. The prepared poll-questions were asked five academician, two of which from the Measure and Evaluation Department (Ölçme Değerlendirme), other three being from field experts; then it was re-designed to be ready to apply according to the bills with necessary corrections. By examining the staff and the executive resources in multinational companies in Turkey, the matters, which give information about the mostly-used models in choices, are employed. A fivefold gradation was made to evaluate the views of entrants, namely ?Never?, ?Seldom?, ?Sometimes?, ?Often?, ?Always?.To analyse the database which is yielded from the entrants, working in multinational companies, SPSS 15.0 (Statistical Package For Social Sciences) was utilized and the search data was solved by this programme. By examining the staff and executive sources in the multinational companies, of Turkey, to evaluate the views of the entrants, about which factor is mostly utilized in selections, frequency (f), percent (%), arithmetical mean ( ) and standard deviation (S) values were determined and a ? findings part? were generated.The findings showed that the staff-choice approaches of multinational companies favor their domestic ones. That is, the multinational companies, run in Ankara, are choosing the empleyees and the executives from their own countries. In this connection, companies do not benefit from the hosting country.As for the conclusions, the entrants thought that the staff and the executives chosen from the hosting country are more successful.That the companies? attention for the necessary education is a different subject which shows that they apply certain education programmes, such as culture adaptation orientations, language education, responsivity education and positioning experiences to the staff to be taken in charge.