Patellar tendon mekanik özelliklerinin klinik fonksiyonel testler, kuvvet değerleri ve ağrı ile ilişkisinin incelenmesi – kesitsel çalışma
Investigation of the relationship between patellar tendon mechanical properties with clinical functional tests, strength values, and pain - cross-sectional study
Yazar: SERGEN DEVRAN
Danışman: PROF. DR. BÜLENT BAYRAKTAR
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Spor Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Spor = Sports
Dizin: Ağrı = Pain ; Biyomekanik = Biomechanics ; Elastografi = Elastography ; Patella = Patella ; Tendonlar = Tendons ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; İzometrik kuvvet = Isometric strength

Özet:
Amaç: Patellar tendinopati nedeniyle farklılaşan tendon özelliklerini patellar tendinopatisi olan ve olmayan voleybolcularda ve basketbolcularda ultrasonda gri skala görüntüleme ve shear-wave elastografi (SWE) ile tespit ederek, bu incelemelerin klinik testler, kuvvet ölçümleri ve ağrı ile ilişkisini incelemeyi amaçladık. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, profesyonel voleybol ve basketbol liglerinde oynayan 17-35 yaş aralığındaki (ortalama yaş 21.86 ± 4.46) 63 kadın sporcu dahil edildi. Tüm sporculardan patellar tendinopati için anamnez alındıktan sonra sporculara VISA-P (Victorian Institute of Sport Assessment-Patellar Tendinopati) anketi doldurtuldu ve sonrasında sporcuların diz muayenesi gerçekleştirildi. Patellar tendonun morfolojik değerlendirilmesi ve mekanik özellikleri ise gri skala ultrason ve ultrason shear-wave elastografi ile yapıldı. Tüm ölçümler her iki dizden, 0 ve 30 derece olacak şekilde iki farklı diz açısında alındı. Aynı diz açılarında izometrik kuvvet ölçümleri izokinetik dinamometre ile gerçekleştirildi. Bu ölçümlerden sonra farklı bir günde sporcuların Counter-movement jump yüksekliği ve eğimli zeminde tek bacak squat testinde meydana gelen ağrı miktarı değerlendirildi. 
Bulgular: 30 derecede alınan ölçümlerde her iki diz için sertlik derecesinin arttığı tespit edilirken (p=0,0001/ 0,004), 0 derecede alınan ölçümlerde sağ dizde sertliğin arttığı (p=0,037), sol diz için ise benzer kaldığı gözlemlendi (p=0,13). Korelasyon analizi ile elde edilen sonuçlar incelendiğinde, 0 derecede özellikle tendonun proksimalinden alınan ölçümlerde kalınlık ve SWE değerleri ile VISA-P skoru arasında zayıf derecede negatif korelasyon saptanırken (rho= -0,18), squat sırasındaki ağrının şiddeti ile yine zayıf derecede pozitif korelasyon tespit edildi (rho= 0,18). 30 derecede alınan ölçümlerde ise kalınlık ve SWE ile VISA-P arasında zayıf korelasyon mevcut iken (rho= -0,19/-0,20), tek bacak squat sırasındaki VAS ile SWE'nin makul derecede pozitif korele olduğu gösterildi (rho= 0,32). Tendonun diğer kısımlarından alınan ölçümlerde ise istatistiksel anlamlılık derecesinde herhangi bir pozitif veya negatif korelasyon saptanmadı (rho= 0,01-0,15). Kuvvet ve sıçrama testleri ile olan ilişki incelendiğinde ise sadece tendon proksimalinin kalınlığı ile 0 derecede alınan kuvvet ölçümleri arasında makul dereceli bir pozitif korelasyonun mevcut olduğu gösterildi (rho= 0,34). 30 derecede ise bu ilişkinin zayıf miktarda olduğu tespit edildi (rho= 0,19).
Sonuç: Özellikle patellar tendonun proksimal kısmının değerlendirilmesi sonucu elde edilen kalınlık ve shear-wave elastografi incelemelerinin klinik testler ile anlamlı derecede ilişkili olması ve patellar tendinopatisi olan sporcularla olmayanlar arasında farklılık göstermesi, SWE'nin patellar tendinopatili sporcularda tanısal ve prognostik bir izleme aracı olarak kullanılabileceğine işaret etmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Shear-wave elastografi, patellar tendinopati, ultrason, izometrik kuvvet

Abstract:
Objective: We aimed to examine the relationship of ultrasound gray-scale imaging and shear-wave elastography (SWE) with clinical tests, strength measurements, and pain by determining the different tendon features due to patellar tendinopathy in volleyball and basketball players with and without patellar tendinopathy.
Materials and Methods: Sixty-three female athletes (mean age 21.86 ± 4.46) between 17-35 ages who played in professional volleyball and basketball leagues were included in the study. After taking clinical history for patellar tendinopathy from all athletes, the athletes filled VISA-P (Victorian Institute of Sport Assessment-Patellar Tendinopathy) questionnaire, and then the clinician examines the athletes' knee. Morphological evaluation and mechanical properties of the patellar tendon were performed by gray scale ultrasound and ultrasound shear-wave elastography. All measurements were taken from both knees at two different knee angles, 0 and 30 degrees. Isometric force measurements were made with an isokinetic dynamometer at the same knee angles. On another day, the counter-movement jump height and the amount of pain occurring in the single-leg decline squat test were evaluated.
Results: We found that stiffness increases for both knees at 30 degrees (p= 0.0001 / 0.004) when comparing the two groups. We observed that the stiffness in the right knee increases (p= 0.037) but remained similar for the left knee (p= 0.13) at 0 degrees. On the other hand, a weak negative correlation was found between the thickness and SWE values and the VISA-P score at 0 degrees, especially in the measurements taken from the proximal of the tendon (rho= -0.18), while a weak positive correlation was found with the intensity of pain during decline squat (rho= 0.18). There was a weak correlation between thickness and SWE and VISA-P at 30 degrees (rho= -0.19 / -0.20); besides, it was shown that there was a fair positive correlation between VAS and SWE during one leg decline squat (rho= 0.32). In the measurements taken from other parts of the tendon, no positive or negative correlation was found (rho = 0.01-0.15). When the relationship with the isometric force and jump test was examined, there was only a fair positive correlation between the thickness of the proximal part of the tendon and the isometric force measurements taken at 0 degrees (rho = 0.34). At 30 degrees, this relationship was found to be weak (rho = 0.19).

Conclusion: The fact that thickness and shear-wave elastography examinations obtained from the proximal part of the patellar tendon are significantly correlated with clinical tests and differ between athletes with patellar tendinopathy and those without, indicating that SWE can be used as a diagnostic and prognostic monitoring tool in athletes with patellar tendinopathy.

Key words: Shear-wave elastography, patellar tendinopathy, ultrasound, isometric strength