Parçalı lamina venerlerde yorulma sonrası renk stabilitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of color stability of sectional laminate veneers after aging procedures
Yazar: BAHAR ELTER
Danışman: PROF. DR. ATİLLA İSMAİL KESERCİOĞLU
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Günümüzde, gelişen teknoloji ve estetik algısıyla birlikte doğala yakın görünümde ve minimal invaziv restorasyonların yapımı mümkün olabilmektedir. Bu amaçla geliştirilen lamina vener restorasyonlar, estetik beklentiyi karşılarken dişte gereksiz madde kaybına neden olan tedavi seçeneklerinin olumsuzluklarını da giderebilmektedir. Dişin bir kısmını ilgilendiren defekt ya da diastema varlığında tüm yüzeyi kaplayan bir restorasyon yerine yalnızca ilgili alandaki sorunu gidermeye yönelik bir restorasyon yapmak daha da konservatif olacaktır. Ancak bu tarz restorasyonların uzun bir kullanım sürecinden sonra ne tür bir klinik bulgu vereceğinin araştırılması gerekmektedir. Çalışmamızın amacı; 4 farklı materyalden yapılmış parçalı lamina vener restorasyonların farklı polimerizasyon tipine sahip 2 ayrı rezin siman ile simantasyonu sonrasında renk stabilitelerinin değerlendirilmesidir.
Çalışmamızda lamina vener materyalleri olarak lityum disilikat içerikli cam seramik (IPS e.max CAD Impulse Opal, Ivoclar Vivadent), rezin nano seramik (Lava™ Ultimate, 3M ESPE), feldspatik seramik (CEREC Blocs, Sirona) ve revetman model üzerinde hazırlanan lösit içerikli feldspatik seramik materyali (IPS InLine Dentin, Ivoclar Vivadent) seçilmiştir.  Siman olarak ise ışıkla sertleşen (Variolink Veneer, Ivoclar Vivadent)  ve hem ışıkla hem kimyasal yolla sertleşen (Variolink N, Ivoclar Vivadent) rezin simanlar kullanılmıştır. Hazırlanan lamina venerler insan dişine benzer özellikler taşıması nedeniyle dana dişlerinin yüzeylerine yapıştırılmıştır. Restorasyonlar 0,2-0,4 mm kalınlıkta hazırlanmış ve bitim sınırında dişle tam bir geçiş sağlanması için simantasyon sonrasında bitirme ve cila işlemlerine tabi tutulmuştur. Hazırlanan örneklere 5-55°C aralığında 5000 devir termal döngü uygulanmış ve renklendirici ajan olarak da kahve solüsyonu kullanılmıştır. Her işlemden sonra spektrofotometre ile L*, a*, b*  değerleri ölçülen örnekler aynı zamanda gözlemci grubu tarafından da kenar renklenmesi açısından skorlanmıştır. Elde edilen L*, a*, b* verileri doğrultusunda hesaplanan ∆E değerleri ve gözlemci skorları istatistiksel analize tabi tutularak tüm grupların renklenme dereceleri analiz edilmiş ve birbirleriyle karşılaştırılmıştır. İstatistiksel analizde Oneway ANOVA ve T-test yapılmıştır. Post ANOVA testi olarak Dunnett T3 testi kullanılmıştır. Gözlemci grubu değerlendirmeleri ise Mann-Whitney U testi ile analiz edilmiştir. Ayrıca tüm gruplardan birer örnek seçilerek restorasyon bitim sınırları taramalı elektron mikroskobunda (SEM) incelenmiştir. 
Çalışmada elde edilen sonuçlara göre termal döngü sonrası kahve solüsyonunda bekletilen örneklerin hepsinde istatistiksel olarak anlamlı derecede renklenme gözlenirken (p≤0,05); yalnızca revetman model üzerinde hazırlanan feldspatik vener (IPS InLine) grubunun ışıkla sertleşen rezin simanla yapıştırıldığı örneklerde klinik olarak fark edilebilir  bir renklenme (∆E<3,3) değeri saptanmamıştır (2,67 ±1,475). Tüm gruplar arasında en çok renklenme Lava™ Ultimate materyali ile hazırlanan örnek gruplarında gözlenmiştir (13,77±0,719) . Gözlemci grubunun değerlendirmesi de benzer sonuçlar ortaya koymuştur. En çok kenar renklenmesi Lava™ Ultimate grubunda, en az kenar renklenmesi IPS InLine grubunda gözlenmiştir.  Hem ışıkla hem kimyasal yolla sertleşen ya da ışıkla sertleşen rezin siman arasında renk değişimi açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmemiştir (p>0,05).
Çalışmamızın sonucunda revetman model üzerinde hazırlanan feldspatik seramik lamina venerlerin klinik olarak kabul edilebilir renklenme değerleri gösterdiği görülmektedir. En çok renklenme ise rezin nano seramik yapısındaki Lava™ Ultimate materyali ile hazırlanan vener gruplarında gözlenmiştir.

Abstract:
With the advances of dental technology and growing perception of dental esthetics; today it's possible to perform natural looking and minimally invasive restorations. Laminate veneer restorations which are developed for this purpose can eliminate the removal of additional sound enamel and dentine. However; full coverage laminate veneers can be considered invasive if there is a possibilty of applying sectional veneers in case of a small defect or diastema presence. But the long term clinical success of anterior sectional restorations have some question marks. The aim of this in vitro study was to evaluate the color stability of sectional laminate veneers fabricated with 4 different materials and cemented with 2 different adhesive resin cements. 
Lithium disilicate glass-ceramic (IPS e.max CAD Impulse Opal, Ivoclar Vivadent), resin nano ceramic (Lava™ Ultimate, 3M ESPE), feldspathic ceramic (CEREC Blocs, Sirona)  and leucite containing feldspathic ceramic (IPS InLine Dentin, Ivoclar Vivadent)  prepared on refractory investment were chosen for veneer materials. Light cure resin cement (Variolink Veneer, Ivoclar Vivadent) and dual cure resin cement (Variolink N, Ivoclar Vivadent) were chosen for cementation.  
Bovine teeth that are similar to human teeth were used for cementation surface. All restorations were prepared with the thickness of 0,2-0,4 mm and final polishing procedures were handled after cementation as to achieve perfect finishing line between teeth and the restorations. All speciments were subjected to 5000 cycles of thermal cycling in distilled water at 5°C and 55°C prior to immersion in coffee solution. Color differences were measured by a spectrophotometer after each process and ∆E values were calculated. Also visual observation and scorings were carried out to determine the marginal discoloration of the restorations. ∆E values and observer scores were statistically analysed to determine the discoloration degree and compare the groups. Statistical analyses were carried out with Oneway ANOVA , T-test and as post ANOVA test Dunnett T3 was used. Observer scores were evaluated using Mann-Whitney U test. Besides, scanning electron microscopy (SEM) was used for examination of the restorations' finishing lines.
The results revealed that coffe immersion after thermal aging procedures led to colour changes that were statistically significant in all the evaluated material-cement combinations (p≤0,05). But feldspathic veneers cemented with light cure resin cement (2,67 ±1,475) can be  considered clinically acceptable (∆E<3,3). Amongst all veneer materials, Lava™ Ultimate group showed the lowest color stability (13,77±0,719). Also observer scorings showed the same results that marginal discoloration was higher in Lava™ Ultimate group while no marginal discoloration was observed in IPS InLine group. Dual cure or light cure resin cements showed no statistically significant differences in color stability (p>0,05).
According to the results of this in-vitro study, feldspathic ceramics prepared on refractory investment show clinically acceptable discoloration results compared to other groups. Considerable discoloration results were observed in resin nano ceramic veneer groups.