Nonbiliyer akut pankreatit hastalarında PNI (prognostik beslenme indeksi) ve conut (nutrisyonel durum kontrolü) skorlarının prognoza etkisi
The impact of PNI (prognostic nutritional index) and conut (controlling nutritional status) scores on prognosis in non-biliary acute pancreatitis patients
Yazar: SALİHA BETÜL FANİ ÇALIŞKAN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR ALTUN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Ülkemizde görülme sıklığı 100.000'de 4.9-35 olarak bildirilen akut pankreatit (AP), gastrointestinal sistem hastalıkları arasında önemli mortalite ve morbidite sebeplerinden biridir. Pankreasın nonbakteriyal akut iltihabını ifade eden AP'in genel mortalite oranları yaklaşık %2 olmakla beraber kalıcı organ yetmezliği (şiddetli akut pankreatit) olan hastalarda bu oran %30'a kadar çıkabilmektedir. Halihazırda BISAP, Ranson 0. ve 48. saat, Balthazar, ATLANTA, Glasgow-İmrie gibi skorlamalar bulunmakla beraber, çalışmalar bu skorlamaların prognozu tayinde yeterli doğruluğa sahip olmadığını göstermektedir (74). Son yıllarda hastaneye yatış gerektiren akut hadiselerin prognozlarını tayin etmede de önem kazanmaya başlayan nütrisyonel skorlamalar olan PNI ve CONUT skorlarının, nütrisyonun hem etiyolojisinde hem tedavi sürecinde büyük önem arz ettiği AP hastalarında prognoz öngörücü olarak kullanılıp kullanılamayacağını araştırdık. Mortalite, hastanede yatış süresi, antibiyotik kullanım gereksinimi, yoğun bakım sevki ihtiyacı açısından duyarlılığını irdelemekle beraber, sıklıkla kullanılan Ranson, Glasgow-İmrie, Balthazar skorlamaları ile karşılaştırmalı olarak inceledik. Ayrıca inflamatuar belirteçlerden CRP, sedimentasyon ve prokalsitonin ile aralarında istatistiksel bir anlamlılık olup olmadığını böylece inflamasyonu öngörmedeki hassasiyetini değerlendirdik. Tüm bunlarla AP'in şiddetini ve seyrini belirlemede yüksek doğruluğa sahip bir skorlama sistemi bulmayı hedefledik.
Gereç ve Yöntem: Çalışma retrospektif olarak yapıldı. Araştırmamıza Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi İç Hastalıkları servisinde 01.01.2020-31.12.2022 tarihleri arasında yatışı olan ve dahil edilme kriterleri bulunan 210 hasta dahil edildi. Bu hastalar toplandıktan sonra belirtilen gruplandırmalar yapılarak (görüntüleme yöntemleri ile biliyer etyoloji tespit edilenlerin dışlanması) istatistiksel analizler yapıldı. Çalışmaya dahil edilen hastaların sistem üzerindeki kayıtlı bilgilerden, epikrizlerinden ve poliklinik notlarından yararlanılarak yaş, cinsiyet,ek kronik hastalıklar; biyokimyasal parametreler olarak Ranson ve Glasgow-İmrie Skoru için hemogram, böbrek ve karaciğer fonksiyon testleri, lipit profili, kangazı ölçümleri, Balthazar için batın BT görüntüleri, CONUT ve PNI için trigliserit, kolesterol, albümin, lenfosit değerleri olgu rapor formuna kaydedildi.
Hastaların yatış anındaki PNI ve CONUT skoru ile yoğun bakım sevki ve ölüm, hastanede yatış süresi, antibiyotik gereksinimi arasındaki ilişki değerlendirildi. Ölçülen diğer skorlama sistemleri ve hastalara ait sedimentasyon, CRP ve prokalsitonin değerleri ile CONUT ve PNI arasındaki bağıntı incelendi. 
Bulgular: PNI değeri yüksek olan, akut pankreatit hastalarıyla düşük olan hastalar kıyaslandığında PNI yüksek olduğu grupta (≥45) yatış günü(p=0,016), antibiyotik ihtiyacı(p=0,002) ve yoğun bakım ihtiyacı(p=0,044) değerlerinin her biri diğer gruba göre daha düşüktü ve gruplar arasında anlamlı düzeyde fark vardı. 
CONUT değeri yüksek olan hastalarla, düşük olan hastalar gruplandırıldığında CONUT yüksek (≥3) olan grupta yatış günü(p=0,016), antibiyotik kullanım ihtiyacı(p=0,005) anlamlı düzeyde yüksekti.
PNI ile Ranson ve Glasgow arasında yüksek istatistiksel anlamlı ilişki saptanırken (p<0,001) CONUT ile yalnızca Glasgow arasında istatistiksel anlamlı ilişki saptandı (p=0,026). İkisi de Balthazar skoru ile anlamlı ilişki göstermedi.
Hem PNI hem CONUT skoru ile sedim, CRP ve prokalsitonin gibi inflamatuar belirteçler arasında yüksek düzeyde istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulundu. 
CONUT skoru ile yatış günü istatistiksel olarak anlamlı düzeyde ilişkiliyken (p=0,035) yatış günü ve PNI arasında ilişki saptanmadı. Yaş, sedim, CRP, prokalsitonin değerlerinin her birinin yatış günü ile ilişkili olduğu görüldü.
Antibiyotik ihtiyacı olan hastalarla olmayan hastalar kıyaslandığında, antibiyotik gereksinimi olan grupta PNI skoru anlamlı düzeyde düşük, CONUT skoru anlamlı düzeyde yüksek görüldü(p<0,001).
Yoğun bakım sevki ihtiyacı olanlarda PNI skoru düşük ve CONUT skoru yüksek saptandı. Bu durum istatistiksel olarak anlamlıydı (sırasıyla p=0,013, p=0,027). 
PNI skorunun bilinen skorlamalar ile yapılan regresyon analizi incelendiğinde antibiyotik kullanımı ve yoğun bakım ihtiyacı ile tüm skorlardan bağımsız olarak ilişkili bulundu (sırasıyla p=0,001, p=0,021). Yatış gününü tahminde ise anlamlı bulunmadı.
CONUT skorunun klinikte kullanılan skorlamalar ile regresyon analizi yapıldığında CONUT skoru yatış günü, antibiyotik ihtiyacı ve yoğun bakım gereksinimi ile tüm skorlardan bağımsız olarak ilişkili bulundu (sırasıyla p=0,017, p=0,017 P=0,014).
Sonuç: Hastanın yatış anındaki nütrisyonel durumu, gelişen inflamasyona verilen cevabı değiştirmektedir. PNI ve CONUT skorları akut pankreatit tanısı alan hastalarda hastanın yatış süresini, yoğun bakım ihtiyacı doğup doğmayacağını, antibiyotik gereksinimini öngörebilecek skorlamalardır. Ayrıca erken oral alıma geçişin değerlendirildiği akut pankreatitte PNI'nın düşük CONUT'un yüksek olduğu hastalarda AP'nin daha kötü seyrettiğini bilmek, uygun erken enteral beslenme gibi tedavi yaklaşımlarında da farkındalık oluşturabilir. Anahtar Kelimeler: CONUT, Nonbiliyer akut pankreatit, Nütrisyon, PNI

Abstract:
Aim: Acute pancreatitis (AP), with an incidence ranging from 4.9 to 35 per 100,000 people in our country, is one of the leading causes of mortality and morbidity among gastrointestinal diseases. Although the overall mortality rate for non-bacterial acute inflammation of the pancreas (AP) is approximately 2%, this rate can rise to 30% in patients with permanent organ failure (severe acute pancreatitis). There are several scoring systems in current use, including BISAP, Ranson at 0 and 48 hours, Balthazar, ATLANTA, and Glasgow-Imrie, but studies show that these scoring systems do not provide sufficient accuracy in predicting prognosis. Recently, nutritional scoring systems such as PNI and CONUT, which have gained importance in predicting the prognosis of hospital admissions for acute conditions, have been investigated in AP patients, where nutrition plays a significant role both in etiology and treatment. We aimed to evaluate whether PNI and CONUT could be used as prognostic predictors in AP patients by assessing their sensitivity in terms of mortality, length of hospital stay, antibiotic requirement, and the need for intensive care. Additionally, we compared these nutritional scores with the frequently used Ranson, Glasgow-Imrie, and Balthazar scoring systems. We also investigated the relationship between inflammatory markers, including CRP, sedimentation rate, and procalcitonin, with these nutritional scores, to evaluate their sensitivity in predicting inflammation. Ultimately, we aimed to find a scoring system with high accuracy for determining the severity and course of AP.
Materials and Methods: This study was conducted retrospectively. A total of 210 patients who were admitted to the Internal Medicine Department of Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu City Hospital between 01.01.2020 and 31.12.2022 and met the inclusion criteria were included in the study. After gathering the patient data, statistical analyses were performed following the specified grouping (patients with biliary etiology identified through imaging were excluded). Patient data, including age, gender, and comorbidities, as well as biochemical parameters for Ranson and Glasgow-Imrie scores, were collected from hospital records, discharge summaries, and outpatient clinic notes. These included hemogram, kidney and liver function tests, lipid profile, blood gas measurements, abdominal CT images for Balthazar scoring, and triglycerides, cholesterol, albumin, and lymphocyte values for CONUT and PNI scores.
The relationships between the PNI and CONUT scores at the time of admission and the need for intensive care, mortality, length of hospital stay, and antibiotic requirements were assessed. The correlation between other scoring systems (Ranson, Glasgow-Imrie, Balthazar) and the biochemical markers (sedimentation rate, CRP, and procalcitonin) with PNI and CONUT was also analyzed.
Results: In patients with acute pancreatitis, those with a PNI score of ≤45 had significantly shorter hospital stays (p=0.016), lower antibiotic needs (p=0.002), and less frequent intensive care requirements (p=0.044) compared to those with a PNI score <45. The differences were statistically significant between the groups. Similarly, in the groups based on CONUT score (3≤ vs. <3), the group with a higher CONUT score (3≤) had a significantly longer hospital stay (p=0.016) and a higher need for antibiotics (p=0.005).
There was a significant statistical relationship between PNI and both Ranson and Glasgow scores (p<0.001). A significant relationship between CONUT and only Glasgow score was found (p<0.001). Neither PNI nor CONUT showed a significant relationship with Balthazar score.
Both PNI and CONUT scores were highly significantly correlated with the biochemical markers: sedimentation rate, CRP, and procalcitonin (p<0.001). CONUT score was significantly correlated with length of hospital stay (p=0.035), while no such correlation was found between PNI and hospital stay. Age, sedimentation rate, CRP, and procalcitonin values were each found to be related to length of hospital stay.
When comparing patients requiring antibiotics with those who did not, the antibiotic group had significantly lower PNI scores and significantly higher CONUT scores (p<0.001).
In patients who were transferred to the intensive care unit or died, higher PNI and lower CONUT scores were associated with higher rates of intensive care admissions and mortality. These differences were statistically significant (p=0.013 and p=0.027, respectively).
Regression analysis of PNI with known scoring systems revealed that PNI was independently associated with antibiotic use and the need for intensive care (p=0.001 and p=0.021, respectively), but was not significant in predicting length of stay.
For CONUT score, regression analysis with clinical scoring systems indicated that CONUT was independently associated with length of hospital stay, antibiotic requirement, and need for intensive care (p=0.017, p=0.017, p=0.014, respectively).
Conclusion: The nutritional status of a patient at the time of admission can significantly impact the inflammatory response in acute pancreatitis. Both PNI and CONUT scores can predict the length of hospital stay, the likelihood of intensive care requirement, and the need for antibiotics in patients diagnosed with acute pancreatitis. Additionally, in the context of early oral feeding in acute pancreatitis, knowing that patients with lower nutritional scores tend to have worse outcomes can inform decisions regarding early enteral nutrition and other treatment approaches. Keywords: CONUT (Controlling nutritional status), Non-biliary acute pancreatitis, Nutrition, PNI (Prognostic nutritional ındex)