Beta talasemi olgularında hepsidin ve eritroferron düzeylerinin belirlenmesi
Determination of hepcidin and erythroferrone levels in beta thalassemia cases
Yazar: ZEYNEP ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. SAADET GÜMÜŞLÜ
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Hematoloji = Hematology
Dizin: Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Demir = Iron ; Eritroferron = Erythroferrone ; Hepsidin = Hepcidin ; Talasemi = Thalassemia

Özet:
Amaç: Eritropoez ve demir metabolizması arasındaki ilişkiyi aydınlatmak için hepsidin regülasyonunda rol oynayan eritroid ettmenlerle ilgili çalışmalar yapılmaktadır. Bu etmenlerden biri olan eritroferron (ERFE), glikoprotein yapısında olup eritroblastlardan salınır. Bu çalışmanın amacı, talasemi major (TM), talasemi intermedia (TI) ve talasemi taşıyıcısı (TT) olan bireylerde ERFE, hepsidin, GDF15 ve eritropoetin (EPO) düzeylerini ölçmek ve farklı talasemi gruplarında ERFE'nin, eritropoez ve demir metabolizmasındaki rolünü değerlendirmektir. 
Yöntem: Bu çalışmaya 80 birey (20 kontrol, 20 TT, 20 TI ve 20 TM) dahil edildi. Bireylerin ERFE, hepsidin ve GDF15 konsantrasyonları sandwich ELISA yöntemi ile ölçüldü. Eritropoetin immunoassay metodu ile ölçüldü. Ferritin kemilüminesans yöntemiyle ölçüldü. Transferrin nefelometrik ve demir spektrofotometrik olarak ölçüldü.
Bulgular: Talasemi intermedia grubunda ERFE konsantrasyonu ve EPO aktivitesi, TM, TT ve kontrol gruplarının düzeylerinden daha yüksek bulundu. Talasemi major ve TI hastalarının hepsidin konsantrasyonları, TT ve kontrol gruplarındaki bireylerin hepsidin konsantrasyonlarına göre daha yüksek bulundu. Ancak, TM grubunun hepsidin/ferritin oranı, TI, TT ve kontrol gruplarının oranlarından daha düşük bulundu. Talasemi major ve TI gruplarının GDF15 konsantrasyonları, TT ve kontrol gruplarının GDF15 konsantrasyonlarından daha yüksek bulundu. Tüm bireylerin EPO ve ERFE, EPO ve GDF15, hepsidin ve GDF15 değerleri arasında pozitif korelasyon bulundu. Hepsidin ve ERFE konsantrasyonları arasında herhangi bir korelasyon bulunamadı.
Sonuç: Bu çalışma, talasemi hastalarında hepsidin, GDF15 ve ERFE'nin birlikte ölçüldüğü ilk araştırmadır. Talasemi intermedia hastalarında ERFE ve EPO düzeylerinin yüksek olduğu ve tüm bireylerde EPO arttıkça ERFE'nin de arttığı bulundu. Talasemilerde eritropoetik aktivitenin gösterilmesi için kullanılacak parametrelerden birisinin ERFE olabileceğini düşünmekteyiz. ERFE'nin demir metabolizmasındaki rolünün aydınlatılabilmesi için daha detaylı çalışmaların yapılması gerekmektedir 

Anahtar Kelimeler: eritroferron, hepsidin, GDF15, demir, talasemi

Abstract:
Objective: To clarify the relationship between erythropoiesis and iron metabolism, studies on erythroid factors that play role in the regulation of hepcidin have being studied. One of these factors is erythroferrone (ERFE) in glycoprotein structure is released from erythroblasts. The aim of this study is to measure levels of ERFE, hepcidin, GDF15 and erythropoietin (EPO) in individuals with thalassemia major (TM), thalassemia intermedia (TI) and thalassemia traits (TT) and to evaluate the role of ERFE in erythropoiesis and iron metabolism in different thalassemia groups.
Method: 80 subjects (20 controls, 20 TT, 20 TI and 20 TM) were included in this study. ERFE, hepcidin and GDF15 concentrations were measured by sandwich ELISA method. Erythropoietin was measured by immunoassay method. Ferritin was measured by the chemiluminescence method. Transferrin was measured nephelometrically and iron spectrophotometrically. 
Results: In the TI group ERFE concentration and EPO activity were higher than the levels of TM, TT and control groups. Hepcidin concentrations of the patients with TM and TI were higher than the hepcidin concentrations of individuals in TT and control groups. However, the hepcidin / ferritin ratio of TM group was lower than the ratio of TI, TT and control groups. The GDF15 concentrations of TM and TI groups were higher than those of TT and control groups. There was a positive correlation between EPO and ERFE, EPO and GDF15, hepcidin and GDF15 in all subjects. No correlation was found between hepcidin and ERFE concentrations. 
Conclusions: This is the first study in which hepcidin, GDF15 and ERFE were measured at the same time in thalassemia patients. ERFE and EPO levels were found to be higher in the TI patients and ERFE was found to be increased in all individuals as EPO increased. We think that one of the parameters used for the demonstration of erythropoietic activity in the thalassemia may be ERFE. More detailed studies are needed to clarify the role of ERFE in iron metabolism.

Key words: erythroferrone, hepcidin, GDF15, iron, thalassemia