Dulsitol'ün çeşitli meme kanseri hücrelerinde apoptotik etki mekanizmalarının araştırılması
Investigation of apoptotic effect mechanisms of dulsitol in various breast cancer cells
Yazar: BETÜL YANIK
Danışman: DOÇ. DR. FİLİZ BAKAR ATEŞ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Kanser günümüzde, kardiyovasküler hastalıklar ve inmeden sonra dünya genelinde meydana gelen ölümlerin birincil nedenlerinden biridir. 2018 yılında yayınlanan verilere göre meme kanserinin dünyada kadınlar arasında en yaygın kanser türü ve kanser ölümlerinin ana nedeni olduğu bildirilmiştir. 
Meme kanseri, spesifik klinik, histopatolojik ve moleküler özellikler taşıyan bir hastalık grubudur. Meme kanserinin kompleks yapıda olması ve heterojenite göstermesi farklı alt tiplere sınıflandırılmasına ve tedavide çeşitli rejimlerin uygulanmasına neden olmuştur. Meme kanseri'nin tedavisi için uygulanan geleneksel tedavi yöntemlerinin etkinliğinin düşük ve yan etkilerinin yüksek olması sorunları, meme kanserinin tedavisi için yeni ajanlar geliştirmenin önemini giderek arttırmaktadır. Dulsitol, doğal bir şeker alkolü olup, farklı hücre hatları üzerinde anti-kanser ve anti-enflamatuvar etkinliği belirtilmiş bir bileşiktir. Son yıllarda doğal kaynaklı bileşiklerin kanser hücrelerinin proliferasyonu üzerinde etkili olduklarının gösterilmesi ile bu etkinliğe yönelik mekanizmaların araştırılma çalışmaları hızla devam etmektedir.
Bu tez çalışmasında, dulsitolün, MCF-7 ve MDA-MB-231 meme karsinoma hücreleri üzerinde antiproliferatif ve apoptotik etkinliğinin değerlendirilmesi amaçlandı. Elde edilen bulgular, dulsitolün MDA-MB-231 hücrelerinde hücre canlılığını anlamlı olarak azaltırken, MCF-7 hücrelerinde etkili olmadığını gösterdi. Ayrıca, dulsitolün MDA-MB-231 hücrlelerinde apoptozu indüklediği ve MMP-2/-9 mRNA ekspresyonunu anlamlı olarak azalttığı gösterildi. 
Söz konusu çalışma, dulsitolün meme kanseri hücreleri üzerindeki etkinliğinin değerlendirildiği ilk çalışma olması bakımından önem taşımakta olup, elde edilen bulguların literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Cancer is now one of the primary causes of death worldwide after cardiovascular disease and stroke. According to data published in 2018, it was reported that breast cancer is the most common type of cancer among women and the main cause of cancer deaths in the world.
Breast cancer is a group of diseases with specific clinical, histopathological and molecular features. The complexity and heterogeneity of breast cancer has led to its classification into different subtypes and the application of various regimens in the treatment. The problems of low efficacy and high side effects of traditional treatment methods applied for the treatment of breast cancer increase the importance of developing new agents for the treatment of breast cancer. Dulsitol, a natural sugar alcohol, is a compound that has been shown to have anti-cancer and anti-inflammatory activity on different cell lines. In recent years, with the demonstration of the effects of naturally-derived compounds on the proliferation of cancer cells, studies to investigate the mechanisms for this activity continue rapidly.
In this thesis, it was aimed to evaluate the antiproliferative and apoptotic effects of dulsitol on MCF-7 and MDA-MB-231 breast carcinoma cells. The findings showed that dulsitol significantly reduced cell viability in MDA-MB-231 cells, but was not effective in MCF-7 cells. In addition, it was shown that dulcitol induced apoptosis in MDA-MB-231 cells and significantly reduced MMP-2/-9 mRNA expression.
The study in question is important in that it is the first study to evaluate the effectiveness of dulcitol on breast cancer cells, and it is thought that the findings will contribute to the literature.