Ergenlerde risk alma davranışının bağlanma stilleri ve sosyal problem çözme açısından incelenmesi
Analizing the risk- taking behavior in adolescents regarding attachment styles and solving social problems
Yazar: MELİKE YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ZELİHA TRAŞ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Ergenler = Adolescents ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Risk alma davranışı = Risk taking behavior ; Sosyal sorunlar = Social problems

Özet:
Bu araştırmanın amacı ergenlerde risk alma davranışının bağlanma stilleri ve sosyal problem çözme açısından incelenmesidir. Araştırma, genel tarama modeline göre yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubu, liseye devam eden 9, 10 ve 11. sınıf 276'sı kız 361'i erkek olmak üzere toplam 637 öğrenciden tesadüfî küme örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Araştırmada verileri toplamak amacıyla Kural Dışı Davranış Ölçeği, İlişki Ölçeği, Sosyal Problem Çözme Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. 
Araştırmada bağımsız gruplar arası t testi, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Tekniği ve çok yönlü hiyerarşik regresyon analizi uygulanmıştır. Verilerin istatistiksel analizi SPSS 20.0 programı ile yapılmıştır.
Araştırma sonucunda, ergenlerin cinsiyet değişkenine göre risk alma davranışları puan ortalamaları arasında, erkek öğrencilerin puan ortalamalarının kız öğrencilere göre yüksek olduğu bulunmuştur. Ergenlerin sınıf düzeyi değişkenine göre risk alma davranışı puan ortalamaları arasında ise, 11. sınıf öğrencilerinin puan ortalamalarının 9.  sınıf öğrencilerine göre yüksek olduğu bulunmuştur. Ergenlerin risk alma davranış ölçeğinden aldıkları puan ortalamaları ile saplantılı bağlanma stili alt boyutundan aldıkları puan ortalamaları arasında düşük düzeyde anlamlı ve pozitif bir ilişki bulunmuştur. Ergenlerin risk alma davranış ölçeğinden aldıkları puan ortalamaları ile probleme olumsuz yönelme, içtepisel- dikkatsiz yaklaşım ve kaçınmacı yaklaşım alt boyutlarından aldıkları puan ortalamaları arasında düşük düzeyde anlamlı ve pozitif bir ilişki bulunurken, akılcı problem çözme alt boyutunda aldıkları puan ortalamaları arasında ise düşük düzeyde anlamlı ve negatif bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca, saplantılı bağlanma stili, akılcı problem çözme ve kaçınmacı yaklaşım alt boyutlarının risk alma davranış puanları üzerinde yordayıcı olduğu görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Risk Alma Davranışı, Bağlanma Stilleri, Sosyal Problem Çözme, Ergenler

Abstract:
The aim of this study is to examine the risk taking behaviour of adolescents in terms of attachment styles and social problem solving. The research is conducted according to the general screening model. The study group is selected by random cluster sampling method among 637 high school students (276 girls and 361 boys) in 9, 10 and 11th grades.  In order to collect the data in the study, the Exception Behaviour Scale, Relationship Scale, Social Problem Solving Scale and Personal Information Form are used.
An Independent t- test between groups, The Pearson Product- Moment Correlation Technique and the multidimensional hierarchical regression analysis are applied in the study. The statistical analysis of the data is done by SPSS 20.0 program.
As a result of the research, it is found that the mean scores of boys are higher than the girls according to gender variable. And between the mean score of risk taking behaviour of adolescents according to class level variable it is seen that the mean scores of the 11th grade students are higher than the 9th grade students. It is found that there is a low- level meaningful and significant correlation between the mean scores of adolescents on the risk taking behaviour scale and the mean scores obtained from the obsessive attachment style sub dimension. There is a low and significant correlation between the mean scores of adolescents on the risk taking behaviour scale and the mean scores they received from the negative orientation towards the problem, the intrapsycho- careless approach and the avoidance approach. On the other hand, a significant and negative correlation is found between the averages of the rational problem solving sub- dimension. In addition, it is seen from the research that obsessive attachment style, rational problem solving and avoidant approach sub- dimensions are predictive of risk- taking behaviour scores.
Keywords: Risk Taking Behavior, Attachment Styles, Social Problem Solving, Adolescents