Yoğun spor yapan kişilerde aleksitimi ve COMT Vall108/158 met gen polimorfizminin araştırılması
Analysis of intensive physical activity, alexithtmia COMT Vall108/158 met gene polymorphism
Yazar: AYLİN ZEKİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SIRRI ÇAM ; YRD. DOÇ. DR. NEVZAT MUTLUTÜRK
Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Genetik = Genetics ; Spor = Sports
Dizin: Kişilik = Personality ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Spor = Sports

Özet:
Aleksitimi, duygu ve düşüncelerin tanıma ve tanımlanmasında yaşanan zorluğu ifade etmektedir. Yoğun antrenman ile aleksitimik davranış birbiri ile bağlantılıdır. Frontal korteksteki lokal dopamin azalması aleksitimideki duygusal aksaklıklara neden olmaktadır. Katekol O-metil transferaz (COMT) geni dopaminin parçalanmasında önemli olup 158. kodondaki (COMT Val108/158Met) polimorfizmi dopaminerjik aktivite ile ilişkilidir. Bu çalışmanın amacı, yoğun spor yapan bireylerdeki COMT Val108/158Met gen polimorfizmi ile aleksitimi arasındaki olası bir ilişkinin belirlenmesidir.Çalışmaya, 18 kadın, 77 erkek toplam 95 sporcu katılmıştır. Aleksitimi değerlendirmesi için, Türkçe geçerlik ve güvenilirlik çalışması Dereboy (1990) tarafından yapılan, Toronto Aleksitimi Skalası (TAS) kullanılmıştır. COMT geni Val108/158Met polimorfizmi polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) yöntemi kullanılarak incelenmiştir.Çalışmada yer alan sporcularda ortalama yaş 21,98 (13-46)'dir. TAS puanına göre deneklerin 15'i (%15,8) aleksitimik, 80'i (%84,2) aleksitimik değildir. COMT Vall08/158 Met genindeki polimorfizm dağılımı, 17 (%17,9) Met/Met, 48 (%50,5) Val/Met, 30 (%31,6) Val/Val olarak saptandı. COMT gen polimorfizmi ile yaş ve cinsiyet açısından farlılık izlenmemiştir. Antrenman yoğunluğu, COMT Val108/158Met gen polimorfizmi ile aleksitimi arasında anlamlı bir ilişki olmadığı gözlendi (p<0,05). Ancak aleksitimik sporcuların %60'ı yoğun, sadece %6,7'si az antrenman yaparken, aleksitimik olmayan sporcularda bu oranlar sırası ile %46,3 ve %20 olarak saptandı. Yoğun antrenman yapanların %32,6'sı Val/Val, %23,9'u Met/Met genotipine sahipti.Sonuç olarak TAS skoru ile COMT gen polimorfizmi, antrenman yoğunluğu açısından değerlendirildiğinde anlamlı bir ilişki olmadığı saptandı. Aleksitimi ile spor arasındaki bağlantı kompleks bir yapıya sahip olup genetik, psikolojik ve çevresel faktörlerden etkilendiğinin göz önünde bulundurulması konu ile ilgili bilimsel araştırmalara öncü olacaktır.

Abstract:
Alexithymia is characterized by a difficulty describing and identifying emotions. Intense training is associated with alexithymic behavior. Local depletion of dopamine in the frontal cortex results to the emotional impairments of alexithymia. The catecol O-methyltransferase (COMT) gene is important for the degradation of the dopamine and its polymorphism at codon 158 (COMT Val108/158Met) is related with dopaminergic activity. The aim of this study is to investigate the relationship between intense training, COMT Val108/158Met gene polymorphism and alexithymia.Eighteen women and 77 men, totally 95 subjects were included. Toronto Alexithymia Scale (TAS) questionare, which was adapted in Turkish by Dereboy for reliability and validity, was used to evaluate alexithymia. COMT gene Val108/158Met polymorphism has been determined using polymerase chain reaction (PRC) method.The mean age of the participants was 21,98 years (ranged 13-46 years). Fifteen (15,8%) subjects were evaluated alexithymic and 80 (84,2%) non-alexithymic according to TAS. COMT Vall08/158 Met gene polymorphism was as follows: 17 (17,9%) Met/Met, 48 (50,5%) Val/Met, 30 (31,6%) Val/Val. COMT gene polymorphism was not correlated with age and gender. There was no statistically significance between training intensity, COMT Vall08/158 Met gene polymorphism, and alexithymia (p>0,05). However 60% of alexithymic subjects have trained intensively and only 6,7% have light trained. Intensive and light training rates for non-alexithymic athletes were 46,3% and 20%, respectively. Val/val and met/met genotyping rates for athletes engaged in intensive training were 32,6% and 29,3%.In conclusion, there is no significant relationship in the evaluation of TAS scores, COMT gene polymorphism and training intensity. The relation between alexithymia and sports, influenced by genetic, psychologic, and enviromental factors should be considered as a pioneer of scientific researches in this area.