Radyo ve televizyon yayıncılığında haber ve uygulamada ortaya çıkan sorunlar
News in radio and television broadcasting and issues that arise in practice
Yazar: EYLÜL DUYGU ERGÜN
Danışman: PROF. DR. AHMET ÇİFTCİ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television
Dizin: Haberler = News ; Radyo = Radio ; Radyo haberciliği = Radio broadcasting ; Söylem sorunu = Discoursal problem ; Televizyon = Television ; Televizyon haberleri = Television news ; Çalışma sorunları = Working problems

Özet:
Haber insanlık tarihinin başlangıcından bu yana, sosyal hayatın önemli bir parçası olmuştur. Haberleşme sistemleri ve kitle iletişim sistemleri de toplumsal, teknolojik, siyasî gelişmelere paralel olarak sürekli değişmiş ve gelişmiştir. Modern kitle iletişim araçlarından olan radyo ve televizyon bakımından ise haber, bu araçların içeriklerinin temel malzemesidir. Günümüzde radyo ve televizyonların yani medya hizmet sağlayıcıların günlük program akışlarının önemli bir kesimini haberler oluşturmaktadır. Kaldı ki, ülkemizde ilk defa 1994 yılında 3984 Sayılı Kanunla tematik yayıncılık düzenlenmiş ve gün boyu sadece haber yayınlayan radyo-televizyon yayın kuruluşları kurulmuştur. (CNN Türk, TRT Haber, TGRT Haber vb.) Bu durum gösteriyor ki, çeşitli formatlarda yayınlanan haberlere toplum büyük ilgi duymaktadır. Zira insanoğlunun yakın ve uzak çevresinde, dünyada olup biten gelişmeleri ve olayları öğrenmek ihtiyacı vardır. Bu insanoğlunun doğasında vardır. Bu itibarla, işbu Tezin konusu olarak haber (eskilerin deyimiyle 'ajans'), haberin önemi, haber türleri, haberin hukuka uygunluk unsurları oluşturmakta olup, Tez bu yönüyle önem arz etmektedir. Tezde ayrıca radyo ve televizyonlarda haber yayıncılığı ile ilgili uluslararası ve ulusal mevzuat, haber yayıncılığı ile ilgili özdenetim kuruluşları ve bunların etik ilkeleri bakımından uygulamada yaşanan sorunlar ele alınmıştır. Bu sorunlar doğrultusunda çözüm önerilerine yer verilmiş, radyo ve televizyon haberciliği, örnek olaylar ve bilimsel ve yargı içtihatlarıyla ele alınmıştır. Tezde, literatür taraması yapılmış ve betimleyici/tanımlayıcı (tasvir edici) yöntem kullanılmıştır. Gerektiğinde uluslararası mevzuat, ulusal mevzuat ile mukayese edilmiştir. Tezde, temeli Anayasa m.12/2'ye dayanan "toplumsal sorumluluk teorisi" kuramsal dayanak olarak seçilmiştir. Tezin amacı, haber yayıncılığı konusunda araştırma yapanlar ve alanda çalışanlar için yönlendirici olmak, çalışanların özdenetim mekanizması geliştirmesine yardımcı olmak ve sorumluluk bilincini kazanması sağlamak ile uygulamada ortaya çıkan problemler ve ihlâlleri belirleyerek bunların önlenmesi için yapılması gerekenleri tespit etmek, mevzuattaki eksiklerin ve tutarsızlıkların düzenlenmesi için çözüm önerileri sunmaktır.

Abstract:
News has been an important part of social life since the beginning of human history. Communication systems and mass communication systems have also changed and developed in parallel with the social, technological and political developments. In terms of radio and television as being two important mediums and tools of modern mass media, news is the basic material of their content. Today, the news is an important part of programs on radio and televisions (media service providers). Moreover, in Turkey, thematic broadcasting was organized for the first time in 1994, in the Law No. 3984, and thematic radio-television broadcasting institutions were established (CNN Turk, TRT News, TGRT News etc.). This situation proves that the society has great interest in news that published in various formats because there is a need to learn about the developments and events that take place in the near and distant environment of human beings. This is in the nature of mankind. For this reason, the news, the importance of the news, the types of news and the elements of news value, as the subject of this Thesis, are important in this aspect. In this thesis, international and national legislation on news broadcasting in radio and television, self-regulatory institutions related to news broadcasting and their ethical principles and the problems experienced in terms are discussed. In line with these problems, suggestions for solutions were given, radio and television journalism were examined with case studies and scientific and judicial jurisprudence. In this Thesis, a resource research and descriptive research technique has been applied. Where necessary, national legislation is compared to international legislation. In this Thesis, "social responsibility theory" which was based on the Constitution Art.12/2 was chosen as the theoretical basis. The main objective of the dissertation is to be a guide for those who conduct research in the field of news broadcasting, to help the employees to develop self-regulation mechanism, to ensure the awareness of responsibility, to identify the problems and violations that arise in practice, to determine what to do in order to prevent them, to determine and regulate the deficiencies and inconsistencies in the legislation and to provide solution suggestions.