Uluslararası konteyner taşımacılığı: Mersin Limanı örneği
International container transportation: Mersin Port example
Yazar: EMRAH GÜLER
Danışman: PROF. DR. TUNAY KÖKSAL
Toros Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası Lojistik ve Ticaret Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ulaşım = Transportation
Dizin: Deniz yolu taşımacılığı = Sea transportation ; Konteyner taşımacılığı = Container transportation ; Limanlar = Ports ; Mersin Limanı = Mersin Port ; SWOT analizi = SWOT analysis

Özet:
Denizyolu yük taşımacılığı global ticari hayattaki hareketliliğe koşut olarak gelişir. Artan ticaret hareketliliği de denizyollarının en mühim ögesi olan limanları gelişmeye yöneltmektedir. Daha çok yükün daha kısa zaman içinde nakledilmesi, ölçüt ekonomisinin avantajlarından faydalanma çabası, gelişmekte olan kombine taşımacılık imkanlarıyla genişlemiş olan hinterlantlar, aynı hinterlanda hizmette bulunmaya aday birden çok limanın rekabette bulunmasına yol açmıştır. Limanlar arasında gerçekleşen rekabet, limanlar içinde kademelerle ortaya çıkarır. Bu durumun neticesinde, global ölçekte yük taşıyan gemiler, global limanlara, yöresel ölçekte yük taşıyan gemilerse, global limanların beslemiş olduğu yöresel limanlara yönelir.
          Akdeniz Bölgesi, gelişmekte olan ekonomisiyle ana deniz hattı üstündeki konumuyla mühim bir bölgedir. Akdeniz'de elleçlenmiş olan yük miktarındaki artışa karşı batı Akdeniz limanları yetersizleşmeye başlamaktadır, Doğu Akdeniz limanlarına olan istekte artış olmaktadır. Böyle olunca, ülkemizin de Akdeniz'deki limanlarının gelişmesi, popülerleşen deniz taşımacılığından hisse alması beklenir iken, söz konusu beklentinin yaşama dökülmediği, tersine ülkemizin Akdeniz'de bulunan limanlarının bölgedeki trafikten almış olduğu payların azaldığı saptanmıştır. Farklı bir deyişle, ülkemizin Akdeniz'de yer alan en mühim limanlarından biri olan Mersin Limanı, rakipleriyle iyi bir bircimde rekabette bulunamamaktadır. Söz konusu tespitler ile kurgulanmış olan çalışmamızın amacı, iki probleminin cevabını bulmaktır:
           Şimdiki yapısıyla yöresel limana görünümündeki Mersin Limanı, Doğu Akdeniz'deki global konteyner limanı ihtiyaçlarını giderebilir mi? Diğer ve buna dayalı olarak, söz konusu olasılık hangi rekabet şartlarının düzeltilmesine dayalıdır? Bu çerçevede bölge planlamacılarının işlevi nedir, nelerdir?
           Yukarıdaki soruların cevaplarını bulmak üzere Mersin Limanı'yla rakiplerinin rekabet kuvvetleri ele alınmıştır. Mersin Limanı'yla Türkiye'de ve Doğu Akdeniz'deki diğer rakip limanların tüm rekabet ölçütlerinde hangi aşama faal olabileceğini ele almak üzere Swot Analizi metodu tercih edilmiştir. Söz konusu metotla, limanların yaptıkları rekabette etken olduğu belirlenen en mühim dört temel kıstas ve on beş tane alt kıstas uzmanlarca ele alınmıştır. Ele alınan dört temel kıstas: Limanların coğrafi konumu ve fizyolojik imkanları, limanların yönetimleriyle maliyetleri arasında yer almaktadır.
            Swot Analizinin sonucunda, coğrafi durumla maliyetler kriterleri birbirlerine yakın değerler ile en ağırlıklı ölçütler olarak belirlenmiştir. En mühim alt ölçütlerse, limanların yüklere dayalı hizmetlerden meydana gelen maliyetleriyle liman hinterlandının iktisadi kuvveti şeklinde saptanmıştır. Teme ve alt kıstas ağırlıklandırmasının şıklara yansıması çerçevesinde Port Said'in rekabet kuvveti en yüksek liman olduğu anlaşılmıştır. Mersin de ikinci en önemli ağırlığa sahip olmuştur. Mersin Limanı'nın zayıf bir durumda belirlenen yerler, konteyner istifleme sahasının dar, kombine nakliyatçılık imkanlarının zayıf olması, maliyetlerin arttığı ve potansiyel hinterlandın geniş bulunmasına mukabil söz konusu hinterlandın aslında limana iktisadi ve ticari gelirler temin edememesidir. Saha çalışmasından çıkan neticeler çerçevesinde Mersin Limanı'nın global bir liman olabilmesine yönelik olarak karşılaması ihtiyaç duyulan eksiklerine dönük tavsiyeler çalışmanın sonucunda verilmiştir. Söz konusu tavsiyeler Mersin Limanı'na global liman vizyonu kazanabilmesi için lüzumlu düzenlemelerle rehberlik yapmayı amaçlamaktadır.

           Anahtar Kelimeler: Denizyolu Taşımacılığı, Liman Trafiği, Konteyner Taşımacılığı, Mersin Limanı, Swot Analizi

Abstract:
Maritime freight transport develops in parallel with the mobility in global trade.Increasing commercial mobility has forced ports, which are the most important elements of maritime routes, to develop forcing. The greater the load, the shorter the time to transport, the economy of criteria.efforts to benefit from its advantages,expanding with the developing combined transportation opportunities,Hinterlands allow more than one port to compete in the same hinterland.Why did it happen? Competition between ports emerges in stages within ports.takes out. As a result, ships carrying cargo on a global scale,On the other hand, ships carrying cargo on a local scale, go to local ports fed by global ports.is oriented.    
The Mediterranean Region is an important region with its developing economy and its location on the main sea line. In the face of the increase in the amount of cargo handled in the Mediterranean, the western Mediterranean ports are starting to fall short, and the demand for the Eastern Mediterranean Ports is increasing. In this case, while it is expected that Turkey's ports in the Mediterranean will grow and take a share in the increasing maritime transport, it has been determined that this expectation did not materialize, on the contrary, the share of Turkey's ports in the Mediterranean from the regional traffic decreased. In other words, Mersin Port, Turkey's most important port in the Mediterranean, cannot compete well with its competitors. The aim of the thesis, which is constructed with these determinations, is to find the answers to the following two problems:
Can Mersin Port, which has the appearance of a local port due to its current structure, meet the global port needs in the Eastern Mediterranean Region? Second, and by extension, what competitive conditions does this prospect depend on? At this point, what is the role/priority of regional planners and what should they be?
In order to find the answers to these questions, the competitiveness of Mersin Port and its competitors were evaluated. The SWOT Analysis method was used to evaluate how active the Mersin Port and its competitors in the Eastern Mediterranean With this method, the most important four main criteria and fifteen sub-criteria, which were determined to be effective in the competition of the ports, were evaluated by the experts. The four main criteria evaluated are: the geographical location of the ports, the physiological facilities of the ports, the management of the ports and the costs of the ports.
As a result of the SWOT Analysis application, geographical situation and costs criteria were determined as the most weighted criteria with close values. The most important sub-criteria were determined as the costs of the port services related to the cargo and the economic power of the port hinterland. According to the reflections of the main and sub-criteria weighting on the options, it has been seen that Port Said is the most competitive port. Mersin, on the other hand, gained the second largest weight. The points that Mersin Port is found to be skinny are the narrowness of the container handling area, the weakness of the combined transportation possibilities, the high costs and the fact that this hinterland cannot provide economic and commercial income to the port, despite the large potential hinterland. In the context of the results of this field study, suggestions for the deficiencies that need to be eliminated in order for Mersin Port to become a global port are presented at the end of the thesis. These proposals aim to guide Mersin Port in the necessary arrangements in order to gain a global port vision.   
Keywords: Sea Freight, Port Traffic, Container Transportation, Mersin Port, Swot Analysis