Sınıf öğretmenlerinin bağlanma stillerinin müdürlerinin kullandıkları liderlik stillerine etkisi: Kontrol odağının aracılık etkisi
The effect of class teachers' attachment styles on principals' leadership style: The mediating effect of the locus of control
Yazar: BERRİN EMRAN ÖZBULAK
Danışman: PROF. DR. MEHMET DURDU KARSLI
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı /  Eğitim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Denetim odağı = Locus of control ; Dönüşümcü liderlik = Transformational leadership ; Etkileşimsel liderlik = Transactional leadership ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Müdürler = Directors ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Yetişkinlerde bağlanma = Adult attachment

Özet:
Araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin bağlanma stillerinin ilkokul müdürlerinin liderlik stillerine etkisinde  kontrol odağının aracılık etkisini incelemektir. Araştırmada, sınıf öğretmenlerinin bağlanma stilleri, kontrol odağı ve algıladıkları liderlik stillerinin cinsiyet, yaş ve çalışma yılı değişkenlerine göre ilişkisi incelenmiştir.  Araştırmanın evrenini 2018-2019 eğitim-öğretim yılında İzmir İli merkez ilçelerinde (Konak, Karabağlar, Gaziemir, Buca, Torbalı ve Bornova) devlet okulunda çalışan sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır.  Örneklem, evrenden tabakalı örneklem ile seçilerek oluşturulmuştur. Çalışma grubunda n=164 okula ve n=715 sınıf öğretmenine uygulama yapılmıştır. Araştırmada, verileri toplamak için araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu, Erişkin Bağlanma Stilleri Ölçeği (Alp, 1998), Çok Boyutlu Kontrol Odağı Ölçeği (Kıral, 2012) ve Okul Müdürlerinin Liderlik Stili Ölçeği (Şahin, 2009) kullanılmıştır. Veri analizi olarak; SPSS ve AMOS programları kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde ve hipotezlerin tanımlanmasında içeriğine göre; frekans, yüzde, ortalama iki grup arasındaki fark için t, ikiden fazla gruplar arasındaki fark için f, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon katsayıları testleri ve Doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre; sınıf öğretmenlerinin güvensiz bağlanma stillerinin müdürlerinin dönüşümcü liderlik stillerine etkisininde; kontrol odağının dolaylı (Kısmi) aracılık etkisi bulunmaktadır Araştırmada cinsiyete, yaşa ve çalışma yılına göre anlamlı farklılıklar görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Sınıf öğretmeni, bağlanma stilleri, kontrol odağı, liderlik stilleri

Abstract:
The aim of the research is to study the mediating effect of the locus of control in terms of  the effect of class teachers' attachment styles on primary school principals' leadership styles. In the research, the relation between  attachment styles, locus of control and the leadership styles of the class teachers have been studied considering the sex, age and duration of experience. The population of the reasearch consists of class teachers working in public schools in central disticts of Izmir province (Konak, Karabağlar, Gaziemir, Buca, Torbalı and Bornova) in 2018-2019 school year. The study group has been formed with the method of stratified sampling. In the study group, the application has been performed on  n=164, n=715 class teachers. In order to collect the data, a personal information form prepared by the researcher, The Scale of Adult Attachment Styles (Alp, 1998), The Scale of Multidimensional Locus of Control (Kıral, 2012) and  The scale of School Principals' Leadership Style (Şahin, 2009) have been used. As data analysis; SPSS and AMOS programmes have been used. While analysing and identifying the hypothesis, frequency, percentage, t for the differences between two avarage groups, f for the differences amoung groups more than two, a unidirectional variance analysis (ANOVA), Pearson Correlation Coefficient Tests and confirmatory factor analysis have been applied. According to the results of the study; in the effect of class teachers' insecure attachment styles on their principals' transformational leadership styles; the locus of control has an Indirect (partial) mediating effect. In the research, significant differences have been found according to the sex, age and duration of experience.

Keywords: Class teacher, attachment styles, locus of control, leadership styles