Soğuk Savaş sonrası Türkiye Cumhuriyeti ve ABD arasındaki askeri ilişkiler
Military relations between the Republic of Turkey and the USA after the Cold War
Yazar: EMRE ÖZGÜN ÇEMBERTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET GÖRGEN
İSTANBUL TOPKAPI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Güvenlik Bilimleri Ana Bilim Dalı / Güvenlik Bilimleri ve Uygulamaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Askeri ilişkiler = Military relations ; Soğuk Savaş sonrası = After the Cold War ; Türk-Amerikan ilişkileri = Turkish-American relations ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası ilişkiler = International relations

Özet:
Bu araştırma Soğuk Savaş sonrasında kurulan yeni dünya düzeninde Türkiye ve ABD arasındaki askeri ilişkilerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Türk dış politikasının en önemli hedefi ABD ile olan askeri ve ekonomik ilişkilerini sıcak tutmaktır, Türkiye ve ABD'nin birbirlerine olan askeri ve ekonomik ihtiyacı açıkça görülmektedir. Türkiye, yeni uluslararası sisteme daha aktif bir dünya gücü olarak katılma sürecindedir ve bu süreçte ABD ile olan ilişkisinin de yansımaları olacağı düşünülmektedir. Bu nedenle geçmişten günümüze kadar olan dönemde Türkiye'nin siyasi ve ekonomik durumunun değerlendirilmesinde ABD ile olan askeri ilişkileri önem kazanmaktadır. Bu askeri ilişkiler, TSK'nın modernizasyonu açısından önem arz etmektedir. Araştırmanın temel sorusu "Soğuk Savaş sonrasında ABD ve Türkiye arasındaki askeri ilişkilerin TSK'nın modernizasyonuna etkileri nelerdir?" şeklinde planlanmıştır. Çalışmada, akademik makaleler, liderlerin söylemleri, kurumların yayınladığı çeşitli raporlar, politika yapıcıların dönemsel gazete konuşmaları, internet kaynakları, tezler ve dönemsel basılı kitaplardan yararlanılarak Türk-Amerikan askeri ilişkileri analiz edilmiştir. 1960 yılından günümüze Türk-Amerikan askeri ilişkilerinin detaylı bir şekilde incelenmiş olduğu bu çalışma, Soğuk Savaş sonrasında ABD ve Türkiye arasındaki askeri ilişkilerin derinlemesine incelenmesi açısından önem taşımaktadır. Literatür incelendiği zaman geçmişten günümüze kadar ABD-Türkiye askeri ilişkilerini inceleyen kapsamlı bir araştırmaya rastlanamamıştır. Daha önce yapılan araştırmaların Türk-Amerikan İlişkilerinin tarihsel gelişimi hakkında olduğu görülmektedir. Araştırma, Türk-Amerikan askeri ilişkilerini Liberalizm ve Karşılıklı Bağımlılık güvenlik perspektifinden değerlendirilerek yorumlanmıştır. Bu çalışma ile, Soğuk Savaş Sonrası Türkiye-ABD askeri ilişkileri açısından kapsamlı ve ayrıntılı bir incelemenin yapılmış olmasının bundan sonra bu alanda yapılacak araştırmalar için bir çıkış noktası sağlayarak literatüre katkıda bulunmuş olması umulmaktadır.

Abstract:
This research was conducted to examine the military relations between Turkey and the USA in the new world order established after the Cold War. The most important goal of Turkish foreign policy is to keep warm its military and economic relations with the USA. The military and economic need of Turkey and the USA for each other is clearly seen. Turkey is in the process of joining the new international system as a more active world power and it is thought that its relationship with the USA will also have reflections in this process. For this reason, military relations with the USA gain importance in the evaluation of Turkey's political and economic situation from the past to the present. These military relations are important for the modernization of the TAF. The main question of the research is "What are the effects of the military relations between the USA and Turkey after the Cold War on the modernization of the Turkish Armed Forces?" has been planned. In the study, Turkish-American military relations were analyzed by making use of academic articles, statements of leaders, various reports published by institutions, periodic newspaper speeches of policy makers, internet resources, theses and periodical printed books. This study, which examines the Turkish-American military relations from 1960 to the present in detail, is important in terms of examining the military relations between the USA and Turkey after the Cold War. When the literature is examined, no comprehensive research has been found that examines the US-Turkey military relations from past to present. It is seen that previous studies are about the historical development of Turkish-American Relations. The research has been interpreted by evaluating Turkish-American military relations from the perspective of Liberalism and Interdependence. With this study, it is hoped that a comprehensive and detailed analysis of post-Cold War Turkey-US military relations will contribute to the literature by providing a starting point for future research in this field.