Türkiye elektrik piyasalarında talep tarafı katılımının çok kriterli karar verme yöntemiyle değerlendirilmesi
Assessment of demand side participation in turkish electricity markets using a multi-criteria decision making method
Yazar: AYŞEGÜL YALÇINKAYA
Danışman: DOÇ. DR. AHMET FEYZİOĞLU ; DOÇ. DR. CİHAT BOYRAZ
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Makine Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Enerji = Energy
Dizin: Elektrik piyasası = Electric market ; Talep = Demand ; Talep tarafı katılımı = Demand side participation ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Verimli işleyen piyasalarda, sadece arz tarafındaki elektrik üretiminin artırılmasını değil, aynı zamanda talep tarafı katılımı hizmetlerini sağlayan tüketicilere sistemde kısıtlı veya dengesizlik olduğu zamanlarda yük düşmelerini sağlayacak birçok mekanizma seçeneği bulunmaktadır. Bu mekanizmalardan biri olan talep tarafı katılımı tüketicilerin enerji kullanımlarını optimize etme imkânı tanıyarak, enerji talebinin daha dengeli ve verimli bir şekilde yönetilmesine olanak sağlar. Bu da sürdürülebilir bir enerji piyasasının oluşturulması ve enerji kaynaklarının daha etkin kullanılması hedefine katkıda bulunur.
Talep tarafı katılım programları, elektrik piyasalarında tüketici tarafının aktif bir şekilde katılımını sağlayan, enerji talebini yönetmeye yönelik programlardır. Bu programlar, tüketicilere çeşitli avantajlar sunarak daha etkin bir enerji yönetimi ve sürdürülebilir bir enerji tedariki hedefler. Tüketicilere enerji tasarrufu yapma konusunda teşvikte bulunarak toptan elektrik piyasasında daha verimli fiyat oluşumlarına katkıda bulunurlar. Aynı zamanda, arzın yetersiz olduğu durumlarda bölgesel elektrik kesintileri yerine gönüllülük esasına dayalı talep düşümü sağlayarak şebeke güvenliğini artırırlar. Enerji piyasalarının daha esnek, rekabetçi ve sürdürülebilir bir şekilde işlemesine katkıda bulunarak tüketicilerin enerji kullanımını optimize etmelerine olanak tanır.
Bu çalışma ile, arzın talebe göre şekillendiği elektrik piyasasında tüketici tarafının etkin olarak rol aldığı talep tarafı katılım programları incelenerek, rekabetçi, şeffaf, esnek ve Türkiye elektrik piyasa yapısına en uygununu belirlemeyi hedeflenmektedir. Amaç, Türkiye'nin artan enerji talebine en etkin cevabı verebilecek talep tarafı katılım programlarından birini matematiksel yöntemlerle seçerek, piyasaya yönelik bir öneri sunmaktır.

Abstract:
In efficiently functioning markets, there are many mechanisms available to not only increase electricity generation on the supply side, but also to provide load shedding to consumers who provide demand response services when the system is constrained or imbalanced. demand-side participation, as one of these mechanisms, allows consumers to optimise their energy use, thus enabling a more balanced and efficient management of energy demand. This contributes to the goal of a sustainable energy market and more efficient use of energy resources.
Demand-side participation programs are programmes for managing energy demand in electricity markets that enable the active participation of the consumer side. These programmes aim for more efficient energy management and sustainable energy supply by offering various advantages to consumers. By incentivising consumers to save energy, they contribute to more efficient price formation in the wholesale electricity market. At the same time, they increase grid security by providing voluntary demand reduction instead of regional power cuts in case of insufficient supply. They contribute to a more flexible, competitive and sustainable functioning of energy markets, allowing consumers to optimise their energy use.
This study aims to examine the demand response programmes in which the consumer side plays an active role in the electricity market where supply is shaped according to demand, and to determine the most competitive, transparent, flexible and suitable for the Turkish electricity market structure. The aim is to select one of the demand response programmes that can provide the most effective response to Turkey's increasing energy demand with mathematical methods and to provide a recommendation for the market.