Gıda sanayinde ar-ge yönetimini etkileyen faktörler üzerine bir araştırma; Konya ili örneği
A research of affecting factors on r&d management in food industry; the case study of Konya provi̇nce
Yazar: GÜRHAN ÖZAYDIN
Danışman: PROF. DR. YUSUF ÇELİK
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı / Tarım İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çalışmada, Konya ilinde gıda sanayi işletmelerinin yapısal özellikleri, Ar-Ge yapısı ve işletme yöneticilerinin Ar-Ge yönetim yaklaşımlarını etkileyen faktörler incelenmiştir. Araştırmanın temel verileri, kota örneklemesi yöntemine göre belirlenen 67 gıda sanayi işletmesi yöneticileri ile yapılan anketlerle elde edilmiştir. Araştırma bulguları, gıda sanayinde yer alan her bir alt sektör için ve genel olarak değerlendirilmiştir. 
Araştırma sonuçlarına göre, gıda sanayi işletmelerinde işletmecilik fonksiyonlarının çoğunlukla işletme sahipleri tarafından yürütüldüğü, işletmeci yöneticilerinin genellikle erkek bireylerden oluştuğu ve eğitim seviyelerinin genelde lisans düzeyinde olduğu tespit edilmiştir. İncelenen gıda sanayi işletmelerinde, Ar-Ge faaliyetlerinin yeterli düzeyde yapılmadığı ve Ar-Ge yapmamalarının sebepleri içerisinde; Ar-Ge birimine bugüne kadar ihtiyaç duyulmaması, kalifiye personel eksikliği, firma üst yönetiminin talep etmemesi ve finansman yetersizliği gibi faktörlerin etkili olduğu tespit edilmiştir. Gıda sanayi işletmelerinde, işletme personellerinin yüksek oranda (%79,10) Ar-Ge ile ilgili eğitim almadıkları tespit edilmiştir. Gıda sanayi işletme yöneticilerinin Ar-Ge algıları faktör analizi ile belirlenmiş ve belirlenen faktörlerin işletmelerde Ar-Ge üzerine etkisi regreasyon analizi ile incelenmiştir. Yapılan regreasyon analizi sonuçlarına göre gıda sanayi işletmelerinde Ar-Ge'nin işletme faaliyetlerine katkısının olumlu olduğunu düşünen ve Üniversite-Sanayi işbirliğinin gıda sanayi işletmelerinin Ar-Ge'ye katkısı olduğunu düşünen işletme yöneticilerinin diğer işletme yöneticilerine göre Ar-Ge faaliyetlerinin daha yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Yapılan korelasyon analizi sonucunda alınan patent sayıları ile Ar-Ge departmanında çalışan personel sayısı arasında pozitif yönlü, anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Gıda sanayi işletmelerinde Ar-Ge yapan ve yapmayan işletmeler arasında farklılıklar belirlenmiştir. Yapılan Mann Whitney U testi analizi sonuçlarına göre, işletme sahibinin eğitim durumu, işletme personel sayısı, reklam yapma durumu, rakip firmaların Ar-Ge faaliyetlerini takip etme durumu, Ar-Ge projelerine destek veren kurumlar hakkında bilgi durumu ve üniversitelerle işbirliği yapma durumunun Ar-Ge yapılan işletmelerde, Ar-Ge yapmayan işletmelere göre daha iyi durumda olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Gıda Sanayi, Ar-Ge Faaliyetleri, Konya, Regreasyon analizi

Abstract:
In the study, the structural characteristics of food industry enterprises in Konya province and especially factors affecting research and development management approaches of research and development managers and business managers were examined. The basic data of the study was obtained by questionnaires conducted with 67 food industry managers determined according to quota sampling method. The research findings were evaluated for each sub-sector and overall. 
According to the results of the research, it has been determined that the management functions in the food industry enterprises are mainly carried out by business owners, business managers are mostly male individuals and education levels are generally undergraduate education level. In the food industry enterprises examined, research and development activities are not done adequately and within the reasons of not doing research and development; It has been determined that factors such as the lack of need for research and development unit, the lack of qualified personnel, the lack of demand from the top management of the company and the inadequacy of financing have been determined. In the food industry, it has been determined that the operating personnel are not trained in research and development (79,10%) in high proportion. The research and development perception of food industry managers was determined by factor analysis and the effect of the determined factors on research and development activities was examined by regression analysis. According to the regression analysis, it was determined that the research and development capabilities of the business executives who think that the contribution of research and development to the business activities of food industry enterprises is positive and that the University-Industry cooperation has a higher level of research and development activities than other business managers of business managers who think that food industry enterprises contribute to research and development. As a result of the correlation analysis, it was determined that there is a positive and significant relationship between the number of patents received and the number of personnel working in research and development department. According to the results of the Mann Whitney U test analysis, the information about the educational status of the business owner, the number of operational personnel, the status of advertisement, the situation of competing firms following research and development activities, the information about institutions supporting research and development projects, it has been found that the enterprises constructed are in better condition than the ones not doing research and development.
Key Words: Food Industry, Research and development Activities, Konya, Regression analysis