Farelerde taraksesterolün analjezik aktivitesi ve olası mekanizmalarının araştırılması
Investigation of the analgesic activity and possible mechanisms of taraxesterol in mice
Yazar: ÇAĞIL ÖNAL SİS
Danışman: PROF. DR. OĞUZHAN YILDIZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Bu tez projesinde Taraxacum officinale bitkisinin aktif bileşenlerinden olan ve antiinflamatuvar, antioksidan, nöroprotektif ve antikarsinojen etkileri gösterilen Taraksasterol etken maddesinin farelerdeki olası analjezik etkisinin santral ve periferik ağrı yolaklarını değerlendiren test modelleri ile belirlenmesi ve bu etkide rolü olabileceği düşünülen mekanizmalarla etkileşiminin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla sıcak plaka, kuyruk daldırma ve asetik asitle indüklenen abdominal kıvranma testlerinin uygulanmasıyla olası analjezik etki ve optimal dozun belirlenmesi, ardından bu etkiye GABAerjik, opioiderjik sistemler ile ATP duyarlı K+ kanallarının katılımının incelenmesi planlanmıştır. 
GEREÇ VE YÖNTEM:
Ön çalışmada 3 adet BALB/c erkek fare, sıcak plaka ve kuyruk daldırma testlerinde 10 mg/kg dozda intraperitoneal (i.p) uygulanan TS'nin etkisinin başlaması ve maksimuma ulaşma süresi 60 dk olarak bulunmuştur. Bu çalışmada 66 adet BALB/c erkek fare her grupta 6 adet fare olacak şekilde sıcak plaka, kuyruk daldırma ve asetik asitle indüklenen abdominal kıvranma testleri kullanılarak TS'nin 2,5, 5 ve 10 mg/kg i.p dozda antinosiseptif aktivitesi araştırılmış ve bu etki pozitif kontrol maddesi olan asetil salisilik asit ile karşılaştırılmıştır. TS'nin antinosiseptif etkisi değerlendirildikten sonra bu etkide rolü olabilecek mekanizmaların araştırılması amacıyla nonselektif opioiderjik reseptör antagonisti nalokson, KATP kanal blokörü glibenklamid ve GABAA reseptör antagonisti bikukulin ön uygulamaları yapılarak mekanizma çalışmaları gerçekleştirilmiştir.
BULGULAR:
TS'nin 2,5, 5 ve 10 mg/kg dozlarda sıcak plaka ve kuyruk daldırma testinde olası maksimum etkinin yüzdesi (%MPE) değerlerini istatiksel olarak anlamlı derecede arttırdığı (P<0.001), abdominal kıvranma testinde ise 10 mg/kg dozda ortalama kıvranma sayılarını istatiksel olarak anlamlı derecede azalttığı (P<0.05) gösterilmiştir. Nalokson ve bikukulin ön uygulamasının sıcak plaka ve kuyruk daldırma testlerinde TS'nin antinosiseptif etkisini geri çevirdiği, abdominal kıvranma testinde ise herhangi bir etkileri olmadığı, glibenklamid ön uygulamasının ise her üç testte TS'nin antinosiseptif etkisini geri çevirdiği gösterilmiştir. 
SONUÇ:
Bu çalışma TS'nin ağrı giderici etkisinin saptanması ve bu etkide rol oynayan mekanizmaların aydınlatılması ile ağrı yönetiminde alternatif tedavi yaklaşımları için önemli preklinik veriler sunmaktadır.

Abstract:
Taraxasterol is the active ingredient of the Taraxacum officinale plant and is shown to have anti-inflammatory, antioxidant, neuroprotective and anticarcinogen effects. In this thesis it is aimed to investigate the possible analgesic effect of taraxasterol with test models evaluating central and peripheral pain pathways in mice and to examine its interaction with the possible mechanisms. For this purpose, it is planned to perform hot-plate, tail-immersion and acetic acid-induced abdominal writhing tests, and then to examine the involvement of GABAergic, opioidergic systems and ATP-sensitive K+ channels in this effect.
MATERIALS AND METHODS:
In this study, the antinociceptive activity of taraxasterol at 2.5, 5 and 10 mg/kg doses was investigated with hot-plate, tail-immersion and acetic acid-induced abdominal writhing tests in BALB/c male mice, and this effect was compared with the positive control drug acetylsalicylic acid. Mechanism of action studies were performed by pre-administering the non-selective opioidergic receptor antagonist naloxone, the ATP-sensitive K+ channel blocker glibenclamide and the GABAA receptor antagonist bicuculline to investigate the mechanisms that may play a role in this effect.
RESULTS:
It was found that taraxasterol increased the percentage of possible maximum effect (%MPE) values in the hot-plate and tail-immersion test at 2.5, 5 and 10 mg/kg doses (p<0.001), and the mean number of writhes at 10 mg/kg (p<0.05) in the abdominal writhing test. It was shown that naloxone and bicuculline pre-administration reversed the antinociceptive effect of taraxasterol in the hot-plate and tail-immersion tests, had no effects in the abdominal writhing test, and pre-administration of glibenclamide reversed the antinociceptive effect of taraxasterol in all tests.
CONCLUSION:
This study provides important preclinical data for the determination of the pain-relieving effect of taraxasterol and the elucidation of the mechanisms involved in this effect. Taraxasterol may have the potential use in the treatment of pain.