İhsan Oktay Anar'ın romanlarında "Karnaval"ın izleri
Tracaes of "Carnivalesque" in the Ihsan Oktay Anar's novels
Yazar: MESUT KOÇYİĞİT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZEYNEP SEVİNER
İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi / Ekonomi ve Sosyal Bilimler Enstitüsü  / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Anar, İhsan Oktay = Anar, İhsan Oktay ; Edebiyat = Literature ; Karnaval = Carnival ; Roman = Novel ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature

Özet:
Türk edebiyatının en sıra dışı yazarlarından biri olan İhsan Oktay Anar'ın (d. 1960) ilk romanı 1995 yılında yayımlanmıştır. Bu çalışmada, İhsan Oktay Anar'ın bu güne kadar yayımlanmış olan Puslu Kıtalar Atlası (1995), Kitab-ül Hiyel (1996), Efrâsiyâb'ın Hikâyeleri (1998), Amat (2005), Suskunlar (2007), Yedinci Gün (2012) ve Galîz Kahraman (2014) olmak üzere toplam yedi romanı, Mihail Bahtin'in (1895-1975) "Karnaval" teorisi ışığında çözümlenmiş ve romanlardaki karnaval öğelerinin metinlerin içerisinde nasıl konumlandıkları saptanmıştır. Karnaval, ilk tarımsal toplulukların üretimlerinden günümüze kadar halkın kolektif olarak ürettiği ve evrensel değerleri içerisinde barındıran bir "proto-tür"dür. Yasanın koruyucu gücüyle elde ettikleri yetkelerle tiranlaşan, onun diliyle konuşan, yaşamı statik bir hale getirerek kurallarla örmeye çalışan hiyerarşik yapıları ve düşünce normlarını; halkın ürettiği mizah ve grotesk imgelerle altüst etmeyi amaçlar karnaval teorisi. Karnavalın skandallar, tuhaflıklar ve hiçbir tanımlamaya sığmayan yapısı kendisini edebi metinlerde de göstermiştir. Anar'ın romanlarında betimlediği karakterlerin eksik, abartılı, deformasyona uğramış ve karikatürize edilerek anlatılmış bedenleri; tüm ahlak ve görgü kurallarının askıya alınarak yaşamla farklı temas noktaları kurmayı sağlayan gülme(ce) unsurları ve kullanılan dilin resmî dilin ölçülerinin dışına taşarak dilin kabuğunu yarmayı ve yeni anlamlar üretmeyi amaçlayan dinamik yapısı, eserlerinin karnaval teorisi ışığında okunmasını olanaklı kılmıştır. Bu çalışmada, Anar'ın romanlarında yer alan karnaval öğeleri belirlenerek bu unsurların metinlerin anlam evrenini nasıl şekillendirdikleri saptanmıştır. Çalışmanın amacı, Batılı değer, kültür ve inanç normlarından hareketle teorize edilmiş olan karnavaleskin çağdaş Türk edebiyatı yazarlarından olan İhsan Oktay Anar'ın metinlerinde de var olduğunu göstermektir. 
Anahtar sözcükler: Beden, Grotesk, İhsan Oktay Anar, Karnaval

Abstract:
İhsan Oktay Anar (b. 1960), one of the most extraordinary authors in the field of Turkish literature, published his first novel in 1995. In this study, I analyze all of Anar's seven published novels—Puslu Kıtalar Atlası (1995), Kitab-ül Hiyel (1996), Efrâsiyâb'ın Hikâyeleri (1998), Amat (2005), Suskunlar (2007), Yedinci Gün (2012), and Galîz Kahraman (2014)—in the light of Mikhail Bakhtin's (1895–1975) theory of carnival and the carnivalesque in order to establish how the elements of the carnival are situated within these novels. The carnival or carnivalesque is a "proto-genre" that, from the time of the earliest agricultural societies to the present day, has been produced collectively by the people and that contains within itself universal values. The theory of the carnival aims to use popularly produced humor and grotesque images to upend hierarchical structures and norms of thought, which grow tyrannical with the authority they obtain from the power of law; which in fact speak with the very language of authority; and which attempt to render life static by means of rules and regulations. The carnival is scandalous, bizarre, and has a structure that fits neatly into no definition, and all of these elements have emerged in literary texts as well. The novels of İhsan Oktay Anar can be read in the light of the theory of the carnival inasmuch as they feature characters whose stunted, exaggerated, and deformed bodies undergo a process of caricaturization; humorous elements that place morality and propriety in abeyance by fashioning different points of contact with life; a language that aims to crack through the very shell of language by going beyond the standards of official language; and a dynamic structure that aims to produce novel meanings. In this study, the elements of the carnival present in Anar's novels have been specified and exactly how these elements shape the universe of meaning in these texts has been determined. The ultimate aim of the study is to show that the carnivalesque—which has been theorized largely in relation to Western values, culture, and norms of belief—is also present in the texts of the contemporary Turkish author İhsan Oktay Anar.
Keywords: Body, Carnival, Grotesque, İhsan Oktay Anar