Entegre raporlama ve AHP yöntemiyle Entegre Raporlama Endeksinin oluşturulmasına yönelik bir model önerisi
Integrated reporting and proposal for a model creating Integrated Reporting Index with the AHP
Yazar: ÖZBEN GÜLDOĞAN
Danışman: PROF. DR. HAYRETTİN USUL
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Entegre Raporlama Endeksi = Integrated Reporting Index ; Entegre raporlama = Integrated reporting ; Finansal raporlama = Financial reporting ; Kurumsal raporlama = Corporate reporting ; Küresel Raporlama Girişimi = Global Reporting Initiative ; Raporlama = Reporting

Özet:
Günümüze değin şirketlerin piyasa değerini oluşturan tüm bileşenleri incelendiğinde; piyasanın kuruluşun gelecekte yaratacağı değer algısı ve tüm diğer faktörleri de içeren maddi olmayan duran varlıkların oranının, fiziksel ve finansal varlıklara oranla katlanarak arttığı görülmektedir. Bu gelişmeye paralel olarak şirketler tarafından finansal ve finansal olmayan bilgilerin bütünselleştirilerek tek bir raporda paydaşlara açıklandığı entegre raporların sayısı hızla artmaktadır.
Bu tez çalışmasının amacı yatırımcılar başta olmak üzere tüm paydaşların karar verme kriterleri arasında kilit bir faktör haline gelen örgütlerin / şirketlerin değer yaratma yetenekleri ile ilgili olarak; ölçüm yapılmasını ve bu değerin istikrarlılığının izlenmesini sağlayan bir endeks oluşturmaktır.
Çalışmanın birinci bölümünde öncelikle entegre raporlamanın ortaya çıkış süreci açıklanmış; ikinci bölümünde ise entegre raporlama olgusu bütüncül bir perspektif yaklaşımıyla detaylı olarak irdelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise; Çok Kriterli Karar Verme Tekniklerine ve Analitik Hiyerarşi Süreci Modeline değinildikten sonra Analitik Hiyerarşik Süreci Modeli aracılığıyla, Entegre Raporlama ile şirketlerin finansal ve finansal olmayan varlıkları arasındaki ilişkinin araştırılmasına yönelik analiz sürecine yer verilmiştir.
Çalışmada Analitik Hiyerarşi Prosesi Modelinden faydalanılarak Entegre Raporlama Endeksi oluşturulmuştur. Analiz bulguları sonucunda; şirketlerin ilişkili stratejik amaçların, stratejilerin, politikaların, hedeflerin ve KPI'ların belirlenmesi dahil olmak üzere temel riskleri azaltmak veya yönetmek ya da temel fırsatlardan değer yaratmak için alınan önlemler göstergesinin 39 (otuz dokuz) gösterge içerisinden % 12,3 oranı ile "Entegre Raporlama Endeksi"ni oluşturan en önemli gösterge olduğu belirlenmiştir. Sonrasında entegre raporlama endeksi göstergelerinden değer zincirinin üst ve alt seviyelerindeki sermaye öğeleri üzerindeki etkileri de dahil olmak üzere kuruluşun sermaye öğeleri üzerindeki (pozitif ve negatif) etkileri hakkında açıklamalar göstergesi ile; geçmiş ile mevcut performans arasındaki ve mevcut performans ile kuruluşun genel görünüşü arasındaki bağlantılar hakkında açıklamalar göstergesi % 7,7'şer oranı ile "Entegre Raporlama Endeksi"ni eşit derecede etkileyen ikinci ve üçüncü en önemli gösterge oldukları tespit edilmiştir. Diğer göstergeler de bunları daha düşük oranda izlemiştir.
Entegre raporlama yapan örgütler / şirketler, entegre raporlama yapmayan fakat gelecek zaman diliminde hazırlama potansiyeli olan örgütler / şirketler ve tüm paydaşların kullanımı için geliştirilen "AHP Tabanlı Entegre Raporlama Endeksi Modellemesi" ulusal ve uluslararası bilimsel yayınlarda daha önce çalışılmadığından, alanyazındaki boşluğu doldurarak değer yaratacaktır.

Abstract:
When all the components that make up the market value of companies are examined it is seen that the ratio of intangible assets increased exponentially compared to physical and financial assets. Intangible assets are the future perception of value of the market and all other factors related to it. Parallel to this development, the number of integrated reports in which financial and non-financial information is integrated and disclosed to stakeholders by companies are rapidly increasing.
The aim of this study is to look at stakeholders, especially investors, who became a key factor among the decision-making criteria of all organizations/companies to create an index that monitors the stability of their value.
As part of this study, firstly the basic concepts that shed light on the formation of integrated reporting are explained, and then the concept of integrated reporting is examined in detail. In the third and fourth parts of the study, after the Multi-Criteria Decision Making Techniques and Analytical Hierarchy Process Model are introduced, last part of the study examined the relationship between the financial and non-financial assets of companies with Integrated Reporting via Analytical Hierarchical Process Model.
As part of this study an Integrated Reporting Index has been created by using the Analytical Hierarchy Process Model. In light of the analysis findings it is determined that the most important indicator is the integrated reporting index of 12.3% among the 39 (thirty nine) indicators of the measures taken to reduce or manage the basic risks or to create value from the main opportunities, including the determination of the strategic objectives, strategies, policies, targets and KPIs of the companies. Subsequently, the explanations about the effects (positive and negative) on the capital items of the organization, including the effects on the capitals at the upper and lower levels of the value chain, and the explanation indicator about the links between the past and current performance and the current performance and the general appearance of the organization are the second and third most important indicators that affects the Integrated Reporting Index with a 7.7 percentage. Other indicators followed them at a lower rate.
Since "AHP Based Integrated Reporting Index Modeling" developed for the use of organizations / companies that do integrated reporting, organizations / companies that do not make integrated reporting but have the potential to prepare in the future, and all stakeholders has not been studied in national and international scientific publications before, it will create value by filling the gap in the literature.