Streptozotosin ile diabetes mellitus oluşturulan rat pankreaslarında hidroksitirosolün NRF2 ekspresyonu üzerine etkisi
The effect of hydroxytyrosol on NRF2 expression in rat pancreas, created diabetes mellitus with streptozotocin
Yazar: NURHİLAL ELCİYAR
Danışman: PROF. DR. MERYEM ÇAM
Düzce Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Gen ifadesi = Gene expression ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Hidroksitirozol = Hydroxytyrosol ; Nükleer faktör-E2-ilişkili faktör 2 = Nuclear factor-E2-related factor 2 ; Pankreas = Pancreas ; Streptozotosin = Streptozotocin ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Tip 1 diabetes mellitus, Langerhans adacıklarında bulunan ve insülin üreten β hücrelerinin yıkımı sonucunda insülin üretme yeteneğini kaybettiği kronik bir hastalıktır. Bu çalışmanın amacı, streptozotosin ile diyabet oluşturulmuş rat pankreas dokularında hidroksitirosolün, antioksidan metabolizmanın önemli proteinlerinden olan Nrf2'nin ekspresyonu üzerindeki etkisini belirlemektir. Hidroksitirosol, zeytin ve zeytinyağında bulunan oleuropeinin, başlıca parçalanma ürünü olan doğal-güçlü fenolik bir antioksidandır. Deneyde kullanılan hayvanlar kontrol, HT, STZ ve STZ+HT olmak üzere rasgele 4 gruba ayrıldı. Diyabet, intraperitoneal olarak tek doz (55 mg/kg) STZ enjeksiyonuyla indüklendi. STZ enjeksiyonundan 48 saat sonra kan glukoz değerleri ölçülerek ≥ 250 mg/dL olanlar diyabetik kabul edildi. HT ve STZ+HT grubuna 30 gün boyunca intraperitoneal olarak HT (10 mg/kg/gün)  enjeksiyonu uygulandı. STZ grubu hayvanlarda yüksek kan şekerine ek olarak vücut ağırlığında azalma, polifaji ve polidipsi gözlendi. STZ+HT grubu hayvanlarda istatistiksel olarak anlamlı olmayan kilo kaybıyla birlikte STZ grubuna oranla daha az su tüketimine rastlandı. STZ+HT grubu ratlar diyabetikti ancak kan glukoz düzeyleri anlamlı olmasa da bir miktar azaldı. Histolojik incelemelerde kontrol grubu adacık histolojisi, iyi biçimlendirilmiş; yuvarlak şekil, büyük boyut ve normal yapı sergilerken, diyabetik ratlar belirgin şekilde düzensiz ada sınırı ve adacık dejenerasyonu gösterdi. Diyabetik ratlarda hidropik dejenerasyon ile uyumlu olarak sitoplazmada berrak vakuollere sahip adacık hücreleri görülürken HT ile muamele edilen diyabetiklerde azalan tahribat gözlemlendi. İmmünohistokimyasal çalışmalar sonucunda HT ile muamele edilen diyabetik hayvanlarda Nrf2 ekspresyonunun STZ grubundakilere kıyasla daha az olduğu belirlendi. Bu STZ'nin, β hücrelerine  zarar vermesine karşı, HT'nin koruyucu etkisi olduğunu göstermektedir.  Sonuç olarak, Nrf2 ekspresyonunun, STZ'nin indüklediği T1DM'nin önlenmesinde HT'nin koruyucu ve antioksidan rolü olduğunu gösterdi.

Abstract:
Type 1 diabetes mellitus is a chronic disease in the islets of Langerhans, where it loses its ability to produce insulin as a result of the destruction of insulin-producing β cells. The aim of this study is to determine the expression changes of Nrrf2, one of the important proteins of antioxidant metabolism, in the rat pancreas where diabetes was induced by streptozotocin. Hydroxythyrosol is a natural-strong phenolic antioxidant found in olive and olive oil, the major degradation product of oleuropein. The animals used in the experiment were randomly divided into 4 groups as control, HT, STZ and STZ+HT. Diabetes was induced intraperitoneally by single dose (55 mg/kg) streptozotocin injection. Blood glucose values were measured 48 hours after STZ injection and those with ≥ 250 mg/dL were considered diabetic. HT (10 mg/kg/day) injection was administered intraperitoneally to HT and STZ+HT groups for 30 days. In addition to high blood sugar, STZ group animals showed a decrease in body weight, polyphagia and polydipsia. These effects were not found in the control and HT groups. In the STZ+HT group, less water consumption was observed in the animals compared to the STZ group with non-statistically significant weight loss. STZ+HT group rats were diabetic but their blood glucose levels decreased slightly although not significant. Histological examination of the islet histology of the control group, well-formed; diabetic rats showed markedly irregular island border and islet degeneration, while the round shape exhibited large size and normal structure. Diabetic rats showed islet cells with clear vacuoles in the cytoplasm consistent with hydropic degeneration, whereas decreased damage was observed in HT-treated diabetics. As a result of immunohistochemical studies, it was determined that Nrf2 expression was lower in HT treated diabetic animals compared to STZ group. This indicates that STZ has a protective effect of HT against damage to β cells. As a result, demonstrated that Nrf2 expression had a protective and antioxidant role of HT in the prevention of STZ-induced T1DM.