Allerjik hastaların uyması gereken kurallar konulu hasta bilgilendirme formunun okunabilirliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the readability of patient information document named as "the rules which allergic patients must comply with
Yazar: BURAK ÖZÜN
Danışman: DOÇ. DR. EROL AKTUNÇ
Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Alerjenler = Allergens ; Alerji ve immünoloji = Allergy and immunology ; Ev tozu = House dust ; Hasta eğitimi = Patient education ; Hipersensitivite = Hypersensitivity ; Okuma = Reading ; Okunabilirlik = Readability

Özet:
Bu çalışmada, Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk İmmünolojisi ve Alerjisi B.D.'nda kullanılmakta olan "Allerjik hastaların uyması gereken kurallar" konulu basılı hasta eğitim metninin okunabilirliğinin "Çıkartmalı Okunabilirlik İşlemi" aracılığı ile değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Hasta yakınlarının elde ettikleri "Çıkartmalı Okunabilirlik Puanları"na çeşitli demografik değişkenlerin etki düzeyleri araştırılmıştır. 
İlk kez ev tozu allerjisi tanısı alan hastaların yakınları, bu kesitsel çalışmanın evrenini oluşturmaktadır. Çıkartmalı okunabilirlik puanlarının, katılımcının yaşına, cinsiyetine, eğitim durumuna, gelir durumuna, kendi okuma düzeyi konusundaki algısına ve okuma alışkanlığına bağlı olarak değişip değişmediği araştırılmıştır.
Ardışık 208 hasta yakınına ait veriler değerlendirilmiştir. Okuma aracının %94 oranında engelli ya da eğitsel okuma düzeyinde anlaşılabildiği gözlenmiştir. Katılımcının okul eğitimini süresi, gelir düzeyi ve kendi okuma düzeyi konusundaki algısının "Çıkartmalı okunabilirlik puanı"na etki ettiği görülmüştür. Ancak bu üç faktörün etkisi ile oluşan değişim, okunabilirlik düzeylerindeki değişimin sadece  %7-8'ini açıklayabilmiştir. Bu nedenle  "Çıkartmalı okunabilirlik puanı"na etki etmesi muhtemel farklı değişkenleri dikkate alan yeni çalışmaların yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır. Katılımcılar tarafından zor okunabilir düzeyde olan "Allerjik hastaların uyması gereken kurallar" konulu basılı hasta eğitim metninin okunabilirliğinin kolaylaştırılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, evaluation of the readability of the printed patient education text named as  "The rules which allergic patients must comply" used in the Department of Pediatric Allergy and Immunology in Bülent Ecevit University School of Medicine was aimed by "The cloze readability procedure".
The sample population of this study was comprised of the caregivers of the patients with the initial diagnosis of house dust and mite allergy. The effects of age, gender, duration of education, income, participant's perception about his/her reading ability and the participant's reading attitude on the cloze readability score were investigated.
The data obtained from 208 participants were evaluated. The patient education tool was found to be 94% readable at educational or difficult level. The participant's duration of education, income and perception about his/her reading ability were found to affect the "Cloze readability score". However the effect size of these three variables could only explain 7-8% of the change in the "Cloze readability score". For this reason, further studies must be executed on the possible effects of variables affecting the "Cloze readability score" other than the ones evaluated in the present study. It was concluded that patient education text named as  "The rules which allergic patients must comply with" was difficult to read by the participants, so it has to be simplified.