Çerezlik kabak tohumlarında bazı ön uygulamaların çimlenme üzerine etkileri
Effects of some pretreatments on germination of pumpkin seed
Yazar: GÜLÇİN COŞKUN
Danışman: PROF. DR. OSMAN GÜLŞEN ; YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA DEMİRKAYA
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Botanik = Botany

Özet:
Bu tez çalışması kapsamında Kayseri ilinin Develi, Yeşilhisar ve Tomarza ilçelerinden temin edilen 31 adet tohumluk olarak kullanılmak üzere satılan örneklerden alınarak; standart çimlendirme testi, metil jasmonat (MeJA), KNO3, ve hümidifikasyon uygulamalarının çimlenme oranı ve süresi üzerine etkileri araştırılmıştır. MeJA ile 2 farklı konsantrasyon (0.5 ve 1 µM) X 2 farklı sıcaklık (12 ve 15°C) X 3 farklı ozmotik koşullandırma süresi (6, 12 ve 18 saat) ile faktöriyel deneme deseni kurulmuştur. KNO3 ile 3 farklı konsantrasyon (1.5, 2.5, 3.5 µM) X 3 farklı süre ile (24, 48 ve 72 saat) denemeler yapılmıştır. Hümidifikasyon ön uygulamalarında ile ise 3 farklı sürenin (24, 48 ve 72 saat) etkileri araştırılmıştır. Yaptığımız araştırmalar sonucu KNO3 uygulamaları hem tohum gücü açısından hem de çimlenme oranı bakımından kontrol grubuna göre iyi sonuçlar vermemiştir. 20°C'deki hümidifikasyon uygulamalarından ise 24 ve 48 saat uygulamaları 25°C'de kontrole göre çimlenme oranını önemli düzeyde arttırmıştır. Bu nedenle 20°C'de 24 ve 48 saat hümidifikasyon uygulamaları yapılarak 15°C'de soğuk stresinde çimlenme üzerine etkileri araştırılmış ve 25°C'de ortaya çıkan olumlu etki 15°C'de yapılan çimlenme testinde herhangi bir olumlu etki göstermemiştir. Tohumlar üzerinde MeJA uygulamasının farklı koşullardaki etkisini görmek üzere yapılan çalışmalar sonucunda ise kontrol grubu, uygulama görmüş tohumlara göre hem daha geç çimlenmiş hem de daha az sayıda tohumda çimlenme görülmüştür. Kabak tohumlarında 12°C'de en yüksek çimlenme oranını %73.0 ile 6 saat 1 µM MeJA uygulaması verirken en düşük çimlenme oranını %62.0 ile kontrol tohumları vermiştir. 15°C'de ise en yüksek çimlenme oranını %91.0 ile 12 saat 1.0 µM MeJA uygulaması verirken en düşük çimlenme oranı %82.0 ile kontrol grubu tohumları vermiştir. Hiçbir uygulamaya tabii tutulmayan 31 grup tohumun standart koşullarda  çimlenme oranları %12 ile 90 arasında olurken, ortalama çimlenme oranının ise  %44 olduğu görülmüştür. Sonuç olarak bölgede tohumluk olarak kullanılan çerezlik kabaklarda çok düşük çimlenme oranına sahip tohumların kullanıldığı ve farklı koşullarda MeJA ve su ile yapılan ön uygulamaların bölgede sınırlayıcı olan düşük sıcaklıklarda çimlenme kapasitelerini olumlu yönde etkileyebileceği kanaatine varılmıştır.

Abstract:
This study was carried out to investigate germination of 31 pumpkin seed samples collected from districts of Kayseri province under standart germination conditions, and germination rate and time of seeds treated with methyl jasmonat (MeJA), KNO3 and humidification. Factorial design with 2 different concentrations of MeJA (0.5 and 1.0 µM) X 2 temperatures (12 and 15°C) X 3 times for osmotic contioning (6, 12 and 18 hour) were used to estimate effects of MeJA. By using KNO3, 3 concentrations (1.5, 2.5, 3.5 µM) X 3 times (24, 48 and 72 h) were tested. For estimating effects of humidification, 3 times (24, 48 and 72 h) were investigated. Based on the results obtained, KNO3 application did not result in promising findings with the parameters used. 24 and 48 h applications of humidification at 20°C hümidifikasyon uygulamalarından resulted in better germination rate and time compared to control. Then, the same humidification applications were tested under 15°C, which produced negative results. MeJA applications, on the other hand, produced promising results compared to the control applications. The highest germination rates (%73) were obtained from application of 6 h 1 µM MeJA at 12°C while the lowest application rate (%62) were obatined from the control. At  15°C, the highest germination rate (%91) were obtained from 12 h 1.0 µM MeJA while the lowest germination rate (%82) were obtained from the control. Thirtyone seed samples were compared for germination rate and time under standart conditions and germination rates ranging from %12 to 90 were detected with an average of %44. In conclusion, seed samples colected from the Kayseri region had low levels of germination rates, MeJA and humidification applications may produce promissing results in pumpkin seeds as primary propagation tool in the region that has low soil and air temperatures during seeding.