Fen okuryazarlığı ile ilgili sınıf öğretmenlerinin algılarının belirlenmesi
Determining class teachers perceptions about science literacy
Yazar: ŞEYMA ŞENGÜL ÇAYIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA ÇINAR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Araştırmanın amacı sınıf öğretmenlerinin fen okuryazarlıkla ilgili düşüncelerini görüşleri ile ortaya
koymaktır; evrensel fen okuryazarlık düzeylerini ve sınıf öğretmenlerinin demografik özelliklerinin (kıdeme,
eğitim durumlarına, cinsiyetlerine, mezun olunan bölümlerine, çalıştıkları kuruma, sınıf öğretmenliği bölümünü
seçme sebeplerine, okuttukları sınıf düzeyi) evrensel fen okuryazarlık alt boyutlarında anlamlı farklılaşma olup
olmadığını tespit etmektir. Karma yöntem araştırması modeli kullanılarak yürütülen bu araştırma 2022-2023
Eğitim Öğretim yılı Konya ili Selçuklu ilçesinde resmi devlet okullarında görev yapan sınıf öğretmenleri ile
yürütülmüştür. Araştırmanın nicel verileri Evrensel Fen Okuryazarlık Ölçeği (EFOYÖ) kullanılarak, nitel verileri
ise yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Toplanan nicel verilerin analizinde betimsel
istatistiklerden ortalama, standart sapma, minimum ve maksimum değerlerden faydalanılmıştır. Nedensel ve
ilişkisel analizler yapısal eşitlik modellemesi çerçevesinde test edilmiştir. Veriler SPSS 27.0 paket programı
kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizi sonucunda, sınıf öğretmenlerinin evrensel fen okuryazarlık
düzeyinin "çok yüksek" olduğu tespit edilmiştir. Belirlenen demografik değişkenlerde anlamlı bir farklılaşma
bulunamamıştır. Evrensel fen okuryazarlık düzeyi yüksek sınıf öğretmenlerinin ilkokul 3. ve 4. Sınıfta öğrencilere
Fen'i sevdirmeleri, konuları günlük yaşantıyla ilişkilendirerek anlatmaları ve gerektiğinde deneylerle
desteklemeleri önemlidir. Nitel bulgulara göre, sınıf öğretmenlerinin genellikle alan yazına uygun olarak fen
okuryazarlığını tanımladıkları belirlenmiştir. Sınıf öğretmenleri fen okuryazarlık algılarını etkileyen faktörlerde
en çok mesleki tecrübe, mesleki aidiyet duygusu, çalışılan bölge, çalışılan kurumun fiziki özellikleri, okul
yönetimi, vb. gibi birçok faktörü belirttikleri belirlenmiştir. Fen okuryazarı olan bir sınıf öğretmeninin göze çarpan
özelliklerini meraklı araştıran, okuyan, yeniliklere açık şeklinde ifadelerle belirttikleri belirlenmiştir. Sınıf
öğretmenlerinin fen okuryazarlık algılarını geliştirmeleri için hizmet içi eğitimlere, kurslara katılarak, teknolojiyi
ve bilimsel gelişmeleri takip ederek, yapmış oldukları çalışmalarla geliştirebileceklerini belirtikleri belirlenmiştir.
Araştırmanın bulguları doğrultusunda bazı önerilerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Evrensel fen okuryazarlığı, Fen Okuryazarlığı, Sınıf Öğretmeni, Fen Öğretimi, Teknoloji

Abstract:
The aim of the research is to reveal the thoughts of classroom teachers about science literacy with their
opinions; The aim of this study is to determine whether there is a significant difference in the universal science
literacy sub-dimensions of the universal science literacy levels and the demographic characteristics of the
classroom teachers (seniority, education status, gender, department of graduation, the institution they work for, the
reasons for choosing the classroom teaching department, the grade they teach). This research, which was carried
out using the mixed method research model, was carried out with the classroom teachers working in official public
schools in the Selçuklu district of Konya province in the 2022-2023 academic year. Quantitative data of the study
were collected by using the Universal Science Literacy Scale (EPFLS), and qualitative data were collected using
a semi-structured interview form. In the analysis of the collected quantitative data, the mean, standard deviation,
minimum and maximum values of descriptive statistics were used. Causal and relational analyzes were tested
within the framework of structural equation modeling. The data were analyzed using the SPSS 27.0 package
program. As a result of the analysis of the data, it was determined that the universal science literacy level of the
classroom teachers was "very high". No significant difference was found in the determined demographic variables.
It is important for primary school teachers with a high level of universal science literacy to make students love
science in the 3rd and 4th grades, to explain the subjects by associating them with daily life, and to support them
with experiments when necessary. According to the qualitative findings, it was determined that primary school
teachers generally defined science literacy in accordance with the literature. Professional experience, sense of
professional belonging, working region, physical characteristics of the institution, school administration, etc. It
was determined that they indicated many factors such as It was determined that a science literate classroom teacher
stated the salient features of curious researcher, reader, open to innovations. It has been determined that primary
school teachers have stated that they can improve their science literacy perceptions by participating in in-service
trainings and courses, following technology and scientific developments, and with the studies they have done.
Some suggestions were made in line with the findings of the study.
Keywords: Universal science literacy, Science Literacy, Classroom Teacher, Science Teaching,
Technology