Alzheimer tipi demans hastalarında yüz ifadelerinin tanınması
Recognition of emotional facial expressions in patients with alzheimer type dementia
Yazar: MELİS ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. DİLEK EVYAPAN AKKUŞ ; PROF. DR. SONİA AMADO
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Deneysel Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Nöroloji = Neurology ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Demans = Dementia ; Hastalar = Patients ; Tanıma = Recognition ; Tanıma teknikleri = Evaluation technique ; Yüz ifadesi = Facial expressions

Özet:
Bu çalışmanın amacı Hafif Bilişsel Bozukluk (HBB), erken evre ve orta evre Alzheimer tipi Demans (ATD) hastalarının duygusal yüz ifadelerini tanıma işlevlerini değerlendirmek ve farklı duygu ifadelerini tanıma performansını kapsamlı görevler kullanarak değerlendirmektedir.Araştırmanın örneklemi Ege Üniversitesi Nöroloji Bölümü Demans Polikliniğinden yönlendirilen HBB, erken evre ve orta evre ATD hastalardan (n = 55) oluşmuştur. Kontrol grubu (n = 18) ise herhangi bir nörolojik ya da psikiyatrik bozukluğu olmayan kişilerden oluşmuştur. Yüz ifadesi tanıma performansını değerlendirmek için duygu etiketleme, duygu ayırt etme ve duygu eşleme görevleri bilgisayar aracılığıyla sunulmuştur. Bu görevlerde Ekman ve Friesen' e (1976) ait fotoğraflar kullanılmıştır.Duygusal yüz ifadelerine ait performansı değerlendirmek üzere 5 (görev) x 6 (duygu) x 4 (grup) faktörlü tekrarlı ölçümler için MANOVA uygulanmıştır. Araştırma sonuçları kontrol grubu ile kıyaslandığında HBB, eThe aim of this study is to evaluate performance on emotional facial expression recognition in Mild Cognitive Impairment (MCI), and different Alzheimer type Dementia (ATD) stages and to compare different emotional expressions using extensive tasks for recognition performance.Study sample (n=55) was obtained from MCI, mild and moderate ATD patients who have been referred to the Ege University Neurology Department Dementia Polyclinic. Control subjects (n=18) were healthy people without any neurological and psychiatric disorder, matched with the study sample by age and education level. Tasks for emotion discrimination, emotion identification and emotion matching were presented by the computer in order to evaluate performance of the recognition of facial expressions. In these tasks Ekman and Friesen (1976) photographs were used.A 5 (task) x 6 (emotion) x 4 (group) repeated MANOVA was conducted to investigate the performance on emotional facial recognition. The results show that compared with control groups, MCI, mild and moderate ATD patients were significantly impaired on all tasks. Moreover, significant selective impairment in labeling and matching facial expressions of angry was observed in MCI, mild and moderate ATD patients. The ability to label happy, fear and disgust faces were selectively preserved in all groups except moderate ATD. Although happiness is the best known emotion in all groups, the result suggests that it is not an effective emotion for discriminating different groups' performances. The results pointed out that emotion identification task is the most effective task and fear is the most effective emotion for discriminating different groups' performances.rken evre ve orta evre ATD hastalarında tüm görevlerde anlamlı olarak bozulmalar olduğunu göstermiştir. Bununla beraber, HBB, erken evre ve orta evre ATD hastalarında etiketleme ve eşleme görevlerinde seçici olarak öfke duygusunda bozukluk olduğu görülmüştür. Orta evre ATD hariç tüm gruplarda mutluluk, iğrenme ve korku duygularına ait etiketleme performansı korunmuştur. Mutluluk duygusunun her ne kadar tüm gruplarda tanınan en iyi duygu olsa da, sonuçlar gruplar arasındaki farklılığı ayırt etmede etkili bir duygu olmadığını göstermiştir. Sonuçlar, mutluluk duygusunun tüm gruplarda en iyi tanınan duygu olduğunu, fakat bu duygunun gruplar arasındaki farklılığı ayırt etmede etkili olmadığını göstermiştir. Gruplar arası performans farklılığını ayırt etmede en etkili görevin Duygu Etiketleme Görevi, en etkili duygunun da korku olduğu bulunmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to evaluate performance on emotional facial expression recognition in Mild Cognitive Impairment (MCI), and different Alzheimer type Dementia (ATD) stages and to compare different emotional expressions using extensive tasks for recognition performance.Study sample (n=55) was obtained from MCI, mild and moderate ATD patients who have been referred to the Ege University Neurology Department Dementia Polyclinic. Control subjects (n=18) were healthy people without any neurological and psychiatric disorder, matched with the study sample by age and education level. Tasks for emotion discrimination, emotion identification and emotion matching were presented by the computer in order to evaluate performance of the recognition of facial expressions. In these tasks Ekman and Friesen (1976) photographs were used.A 5 (task) x 6 (emotion) x 4 (group) repeated MANOVA was conducted to investigate the performance on emotional facial recognition. The results show that compared with control groups, MCI, mild and moderate ATD patients were significantly impaired on all tasks. Moreover, significant selective impairment in labeling and matching facial expressions of angry was observed in MCI, mild and moderate ATD patients. The ability to label happy, fear and disgust faces were selectively preserved in all groups except moderate ATD. Although happiness is the best known emotion in all groups, the result suggests that it is not an effective emotion for discriminating different groups? performances. The results pointed out that emotion identification task is the most effective task and fear is the most effective emotion for discriminating different groups? performances.