Kambiyo senetlerinde şahsi defiler
Personal defences on bills of exchange
Yazar: NUMAN SABİT SÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. KEMAL ŞENOCAK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Ticaret Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Defiler = Pleas ; Kambiyo senetleri = Bill of exchange ; İspat = Proof

Özet:
Kambiyo senetlerinde şahsi defiler konusu kıymetli evrakın en temel konularından birini teşkil eder. Defilerden kasıt kambiyo borçlularının alacaklı karşısında sahip olduğu savunma imkanlarıdır. Şahsi defiler kavramı bizzat Kanun ile yapılan tasnif sonucunda ortaya çıkmaktadır. Şahsi defiler temel ilişkiden, özel bir anlaşmadan veya üçüncü bir ilişkiden kaynaklanabilir. Bunlardan ilkine bedelsizlik, ikincisine açık senet, üçüncüsüne ise takas defi örnek gösterilebilir. Emre ve hamiline yazılı senetlerde, borçlu şahsi deiflerini üçüncü kişilere karşı ileri süremez, meğerki üçüncü kişi bilerek borçlu zararına hareket etmiş olsun. Ancak bu kural senedin kıymetli evrak hukuku usullerine göre devredilmesi halinde söz konusu olup, diğer hallerde senedi devralan üçüncü kişinin koruması ortadan kalkabilmektedir. Bilerek borçlu zararına hareket kavramının anlaşılması da şahsi defiler açısından kritik öneme sahiptir. Öncelikle bilerek borçlu zararına hareket iyiniyetten daha öte bir kavramı ifade etmekte, ancak hileli itilafa da ulaşmamaktadır. Hamilin senedi devralırken borçlunun sahip olduğu defileri bilmesi ve yine de borçlu zararına senedi devralması durumunda bilerek borçlu zararına hareket söz konusu olur. Şahsi deiflerin ispatında senede karşı senetle ispat kuralı cari olacakken, bilerek borçlu zararına hareket her türlü delille ispat edilebilir. Dolayısıyla bilerek borçlu zararına hareketin ispatında borçlunun en azından bu durumu haklı gösterir gerekçe ve delillere başvurmasının aranması, devreden ile devralan arasındaki kişisel ilişkilere ispat noktasında sınırlı olarak imkan tanınması gereklidir.

Abstract:
Personal defences on bills of exchange is one of the most important topics of law of commercial papers. Defences means defence instruments of debtor against holder of a bill of exchange. Term of personal defence stems from the very terminology of the Commercial Code. Those defences may be originated from founding legal relationship, a special agreement or a third relationship. Examples might be; being without consideration, blank bill or barter, respectively. In bills to order and holder, debtor cannot raise his personal defences to holder, unless the holder, in acquiring the bill, has knowingly acted to the detriment of the debtor. This provision prevails if only the bill has been transferred accordingly to the methods of bills of exchange law. The term of "knowingly acting to the detriment of the creditor" has a crucial role in personal defences. First of all it is beyond the term of bad faith but does not reach to fraudulent agreement. It means that holder had known personal defences but yet acted to the detriment of the debtor, when acquiring the bill. Proving personal defences is subject to proof by deed rule. However, acting to the detriment of the debtor can be proved by any kind of evidence. Therefore in terms of proof, debtor at least has to put forward probable justifications, and the role of personal relationship between holder and his endorser might be limited.