Hanefi fıkhında alışveriş (bey') ile ilgili asıllar
Principles regarding shopping (bey') in Hanefi fiqh
Yazar: YUNUS KOTAMAN
Danışman: DOÇ. DR. İLYAS YILDIRIM
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion
Dizin: İslam hukuku = Islamic law

Özet:
Fetihlerin artması ve İslam dininin hızla yayılmaya başlaması sonucunda farklı insan grupları ve kültürlerle karşılaşılması kaçınılmaz olmuştur. Buna ek olarak da sosyal hayatta meydana gelen problemlere çözüm arayışı ve bu arayış sonucu ortaya çıkan yorum farklılıkları meselelerin daha pratik şekilde hükme bağlanmasını elzem hale getirmiştir. Tam bu noktada da küllî kâideler ve prensipler devreye girmiştir. Bu kâideler ilk dönemlerde asıl kavramıyla ifade edilirken sonraki dönemlerde ise asıl kavramı daha şümullü hale getirilerek kâidenin yansıra delil, dâbıta vb. manalarda kullanılmaya başlanmıştır.
Çalışmanın birinci bölümünde nitel araştırma yöntemi kullanılarak "asıl" kavramının ilk dönemlerde nasıl kullanıldığı ve bu kavramla ilişkilendirilen diğer terimler incelenmiştir. İkinci bölümünde veri toplama ve mukayese yöntemi kullanılarak "asıl" kavramının sonraki dönemlerde hangi anlamlarda kullanıldığı ele alınmış, üçüncü bölümde de aynı yöntem kullanılarak çeşitli eserlerde yer alan asılların mukayesesi yapılarak Hanefi mezhebine dair alışveriş bahsindeki asılların tespitine odaklanılmıştır. Bu analizler, kavramın tarihsel gelişiminin ve fıkhî uygulamalardaki rolünün derinlemesine anlaşılmasına olanak sağlamış, asılların sonraki dönem eserlerde daha sık kullanıldığını ve kavâid ilminin belirli bir seviyeye geldiğini göstermiştir.

Abstract:
As a result of the increase in conquests and the rapid spread of the Islamic religion, it became inevitable to encounter different people groups and cultures. In addition, the search for solutions to the problems occurring in social life and the differences in interpretation that arise as a result of this search have made it essential to decide the issues in a more practical way. At this point, universal rules and principles come into play. While these rules were expressed with the concept of principal in the early periods, in later periods the concept of principal was made more comprehensive and in addition to the rule, evidence, documents, etc. were used. It started to be used in different meanings.
In the first part of the study, using the qualitative research method, how the concept of "origin" was used in the early periods and other terms associated with this concept were examined. In the second part, the meanings in which the concept of "original" was used in later periods were discussed using the data collection and comparison method, and in the third part, the originals in various works were compared using the same method and focused on the identification of the originals in the shopping issue of the Hanafi sect. These analyzes enabled an in-depth understanding of the historical development of the concept and its role in fiqh practices, showed that the originals were used more frequently in later works and that the science of kavaid had reached a certain level.