Rugae palatinae'ların morfolojik özellikleri ve bireysel farklılıklar
Morphological characteristics and individual differences of palatal rugae
Yazar: RABİA GEZER
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA DENİZ
Harran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Adli tıp = Forensic medicine ; Anatomi = Anatomy ; Damak = Palate ; Malformasyonlar = Abnormalities ; Türk toplumu = Turkish society ; Yarık damak = Cleft palate

Özet:
Rugae palatinae damağın ön 1/3'ünde, papilla incisiva'nın arkasında bulunan ve raphe palatinae'dan yanlara doğru uzanan, asimetrik ve düzensiz mukoza kıvrımlarıdır. Yutma, konuşma, dilin dorsal yüzündeki tat reseptörlerinin gıdaya temasını artırma ve çocuklarda emme fonksiyonuna yardımcı olurlar. Rugae palatinae'lar toplumsal ve etnik farklılıklar gösterdiği gibi bireysel farklılıklar da göstermektedir. Bu çalışmanın amacı, Türk toplumunda rugae palatina'ların sayısı, simetrisi, şekil ve bireysel özelliklerini belirlemektir.
Çalışmamız, yaşları 16–57 (23,01±7,12)  arasında değişen toplam 230 (108 kadın ve 122 erkek) denek üzerinde yapıldı. Her bireyden aljinant ölçü maddesi ile üst çeneye ait ölçü alınıp sert alçı dökülerek kalıplar elde edildi. Rugae şekilleri, uzunlukları ve yönleri bu kalıplar üzerinden ölçüldü.  Damak fotoğrafları Samsung marka 13 MP fotoğraf makinası ve ortodontik ayna kullanılarak çekildi. 100 deneğe ait kalıp ve fotoğraf rastgele seçildi. Fotoğraflar arasından rastgele seçilen 10 adet fotoğraf diğer 100 kalıpla  eşleştirildi. Doğru eşleştirmelerin oranları belirlendi. Rugae fotoğraflarının, rugae kalıplarıyla benzerliklerinin saptanması amaçlandı. 
Çalışmamızda toplam rugae palatinae sayısı kadınlarda 9,49±1,87, erkeklerde 9,42±1,92 olarak bulundu. Her iki cinste de en fazla görülen rugae palatinae tipi dalgalı rugae tipi idi. En az görülen rugae palatinae tipi ise erkeklerde yakınsak rugae tipi, kadınlarda dairesel rugae tipi idi. Rugae uzunlukları açısından bakıldığında en fazla görülen rugae palatinae tipi birincil tip rugae idi. Her iki cinste de yönleri açısından pozitif yönlü rugae tipi daha fazla idi. Damağa ait kalıplar ile fotoğrafların eşleştirilmesinde doğruluk oranı %35,42 olarak bulundu. İleri yaş grubunda rugae sayısının daha az olduğu ve damağın sağ yarısında kavisli rugae sayısı ve pozitif yönlü rugae sayısının daha fazla olduğu görüldü. Rugae sayısındaki farklılık 18 altı yaş grubu ile 41 üstü yaş grubu arasında anlamlı (p=0,003) iken kavisli ve pozitif yönlü rugae sayısının ileri yaşta fazlalığı istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı.
Çalışmamızdan elde ettiğimiz veriler daha önce yapılan çalışmalarla karşılaştırıldığında rugae palatinae'ların şekil, uzunluk ve yönlerinin kişiye özgü olduğu, farklı topluluklar arasında ayırt edici özelliklere sahip olduğu görüldü. Ancak, farklı topluluklar arasında daha büyük örneklemlerle kapsamlı çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Çalışmamızda elde ettiğimiz bulguların adli antropologlara kimlik belirlemede ışık tutacağı kanısındayız. 

Anahtar Kelimeler: Rugae Palatinae, Adli Kimlik, Rugae Desenleri

Abstract:
Palatal rugae are asymmetrical and irregular mucosal folds extending laterally from  the palatal raphe in the anterior third of the palate behind the incisive papilla . It helps speaking, suction and it improves contact of taste receptors on tongue's dorsal surface. As well as that rugae palatinae shows social and ethnic differences, they have got individual differences. The aim of this study is to determine number, symmetry, shape and individual characteristic of palatal rugae in Turkish population.
Our study was performed on subjects ages 16-57 (23.01 ± 7.12), ranging from a total of 230 (108 female and 122 male). Dimensions of the upper jaw were taken by alginant impression material from the each individual. Then molds were obtained by pouring hard casts. The shapes, lengths and directions of rugae were measured on these casts. The palatine photos were taken by using a mobile phone-Samsung brand with 12 MP camera and by using orthodontic mirror. The casts and photographs were selected at random belonging to 100 subjects. Selected at random 10 photographs were matched among 100 casts. The ratios of correct matches were determined. It was aimed to detect the similarity of rugae photos with rugae molds.
In our study, total number of  palatal rugae was found as 9,49±1,87 in females and 9,42±1,92 in males. The most detected rugae pattern was wavy on both females and males. The most rarely seen rugae pattern was converge in the males and circular in the females. In terms of lengths of rugae, the most detected rugae pattern was primary one. In terms of direction of rugae pattern, positive-sided one was the most dominant in both genders. The ratio of matching the casts belonging to palatine with the photos was determined as %35,42. The number of rugae was found less in older ages but the number of curved rugae and the number of positive-sided rugae were found more on the right side of palatin. The number of rugae aged under 18 and above 41 was found to be statistically significant (p=0,003), but the number of curved and positive-sided rugae in older ages wasn't found to be statistically significant.
Compared with data from earlier studies, the shapes, length and direction of palatal rugae were seen specific in every individual and it was seen to have discriminating characteristics among different populations. The possible differences in palatal rugae in different population necessitate further studies involving larger samples. We believe that the evidence we have obtained in our study enlighten on the forensic anthropologist to determine identity.

Key words: Palatal rugae, Forensic Identification, Rugae Patterns