Monaco tedavi planlama sistemiyle sol meme kanserli hastaların VMAT ve IMRT tekniği ile yapılan tedavi planlarının dozimetrik açıdan karşılaştırılması
Dosimetric comparison of the VMAT and IMRT treatment plans of patients with left breast cancer by using Monaco treatment planning system
Yazar: MERTAY GÜNER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FÜSUN ÇETİN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Fiziği Ana Bilim Dalı / Sağlık Fiziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyometri = Radiometry ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Radyoterapi-bilgisayar yardımlı = Radiotherapy-computer assisted ; Radyoterapi-yoğunluk ayarlı = Radiotherapy-intensity-modulated

Özet:
Bu çalışmada, sol meme kanserli hastaların Hacimsel Yoğunluk Ayarlı Ark Tedavisi (VMAT) ve Yoğunluk Ayarlı Radyotereapi (IMRT) tekniği ile yapılan tedavi planlarının risk altındaki kritik organ (OAR) dozları ve tedavi süreleri bakımından karşılaştırılması amaçlanmıştır. Günümüzde meme kanseri kadınlarda en sık görülen kanserler arasında yer almaktadır. Meme radyoterapisinde de kullanılan en güncel tekniklerden olan VMAT ve IMRT tekniğinde, tümör homojen bir şekilde ışınlanırken, kritik organlar ve çevre dokular mümkün olduğunca korunmaktadır. Sol Meme kanserli hastalarda tedavi planlanırken OAR'ların mümkün olan en düşük doza maruz kalmasını sağlamak hayati öneme sahiptir. Üç boyutlu konformal radyoterapi tekniğinin gelişmiş yöntemleri olan VMAT ve IMRT teknikleri, hedef etrafındaki keskin doz düşüşüyle sağlıklı dokuların daha iyi korunmasını sağlamaktadır. Bu çalışmada bu iki farklı tekniğin OAR'lar üzerindeki etkisinin dozimetrik olarak karşılaştırılarak en uygun tekniğin belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu çalışmada 15 sol meme kanserli kadın hastanın planları geriye dönük olarak tekrar ele alınmış ve Monaco tedavi planlama sistemi (TPS) bilgisayarında tedavi planları VMAT ve IMRT teknikleriyle yeniden yapılarak OAR dozları hesaplatılmıştır. Karşılaştırmanın anlamlı olması için hedef hacmi kapsayan doz değeri sabit tutulmuştur (V95% = 5880cGy). Hastaların tedavi planları, OAR'lar, ve tedavi süreleri açısından karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar değerlendirilerek P değerleri hesaplanmıştır. Ayrıca sonuçların ortalamaları ve standart sapma değerleri de ayrı ayrı hesaplanarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, monitör birimi (MU) değerlerini, ışınlama süreleri ve toplam tedavi sürelerini de hesaba katarak değerlendirdiğimizde VMAT tekniğinin hasta konforu açısından daha uygun olduğu bulunmuştur. Her iki tekniğin de genel anlamda doz kriterlerini karşıladığı fakat özellikle planlardaki sol akciğerin V20, V5 ve ortalama dozlarında VMAT tekniğinin daha avantajlı olduğu (sırasıyla; p=0.001, p=0.003, p=0.001) ortalama karşı meme dozlarında IMRT tekniğinin daha avantajlı olduğu (p<0.001), diğer kalan parametrelerde ise her iki tekniğin de birbirlerine bariz bir üstünlük sağlamadığı, p değerleri VMAT lehine olsa da klinik rutinde uygulamaya değer bir fark olmadığı görülmüştür.

Abstract:
In this study, it was aimed to compare the treatment plans of the left breast cancer patients with the Volumetric Modulated Arc Therapy (VMAT) and Intensity Modulated Radiotherapy (IMRT) technique in terms of the organ at risk (OAR) doses and duration of treatment. Today, breast cancer is among the most common cancers for women. In the VMAT and IMRT techniques, which are the most recent techniques used in breast radiotherapy, the tumor is irradiated homogeneously while the organ at risk and surrounding tissues are protected as much as possible. It is vital to ensure that OARs are exposed to the lowest possible dose when planning treatment in patients with left breast cancer. VMAT and IMRT techniques, which are the advanced methods of three-dimensional conformal radiotherapy technique, provide better protection of healthy tissues with a sharp dose reduce around the target. In this study, it is aimed to determine the most appropriate technique by comparing the effects of these two techniques on OARs. In this study, plans of 15 female patients with left breast cancer were reviewed retrospectively and by using Monaco treatment planning system (TPS), treatment plans were re-planned with VMAT and IMRT techniques and OAR doses were calculated. In order to make the comparison meaningful, the dose value covering the target volume was kept constant (V95% = 5880cGy). The treatment plans of the patients were compared and evaluated in terms of OARs' doses and treatment time. P values were calculated by evaluating the obtained results. In addition, the mean and standard deviation values of the results were calculated and evaluated separately. In conclusion, when we evaluated MU values, irradiation times and total treatment times, VMAT technique was found to be more suitable for patient comfort.  Both techniques met the dose criteria in general, but the VMAT technique was more advantageous in the V20, V5 and mean doses of the left lung (p = 0.001, p = 0.003, p = 0.001). Also, the IMRT technique was found to be more advantageous in the mean contralateral breast doses (p < 0.001). In the other remaining parameters, both techniques did not give each other a clear advantage. Although p values were in favor of VMAT, it was decided that there would be no difference worth for use in routine clinical practice.