40-65 yaş arası erkeklerin score eşitliği ile kardiyovasküler ölüm risklerinin hesaplanması ve kardiyovasküler risk faktörleri bilgi düzeyi farkındalığının değerlendirilmesi
The calculation of cardiovascular mortal risk and the evaluation of the level of knowledge of cardiovascular risk factors with score equality between 40-65 years age
Yazar: AHMET TEKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA MELTEM KOÇ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Erkekler = Men ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Kardiyovasküler sistem = Cardiovascular system ; Risk faktörleri = Risk factors ; Ölçekler = Scales ; Ölüm = Death

Özet:
Amaç: Kardiyovasküler hastalıklar tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de morbidite ve
mortalitenin en sık görülen nedenleri arasındadır. Üretken yaş popülasyonunda, KVH
erkeklerde kadınlara göre daha yüksek oranda görülmektedir. KVH' dan korunmada yaklaşım
kardiyovasküler riskin hesaplanıp toplam riskin düşürülmesi yönünde olmalıdır.
Kardiyovasküler toplam riski hesaplamak için kardiyovasküler risk modelleri geliştirilmiştir.
Değiştirilebilir kardiyovasküler risk faktörlerinin kontrol altına alınması ile KVH'ın büyük
oranda önlenebileceği gösterilmiştir. Kardiyovasküler hastalıklardan korunma için
uygulanacak programların planlanması ve değerlendirilmesi için KVH risk faktörleri
konusundaki bilgi düzeyini ölçmeye gerek duyulmaktadır. Amacımız, 40-65 Yaş arası
erkeklerin kardiyovasküler hastalık risklerini hesaplamak ve kardiyovasküler hastalık risk
faktörleri hakkındaki bilgi düzeyi farkındalığını değerlendirmekti.
Yöntem: Araştırma kesitsel tanımlayıcı zeminde planlandı. Evrenini 01.02.2018- 31.03.2018
tarihleri arasında İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile
Hekimliği ve Dahiliye polikliniklerine başvuran 390 hasta oluşturdu. Çalışmaya dahil olma
kriterleri; 40 -65 yaş arası erkek olma, çalışma hakkında bilgilendirilmiş ve çalışmaya katılmayı
kabul etmiş olma, son 3 ay içinde bakılmış kolesterol değerleri olması olarak belirlendi.
Çalışma dışı bırakılma kriterleri; kardiyovasküler hastalık öyküsü olması, diyabet hastalığı
öyküsü olması, hedef organ hasarı olan tip 1 diyabet hastası olma şeklindeydi. Katılımcılara
yüzyüze görüşme tekniği ile sosyodemografik veri anketi ve Kardiyovasküler Hastalıklar Risk
Faktörleri Bilgi Düzeyi (KARRİF-BD) Ölçeği (28 soru) uygulandı. Kardiyovasküler riski
hesaplamak için Systemic COronary Risk Evulation (SCORE) modellerinden Avrupa yüksek
risk skoru modeli kullanıldı. SCORE risk hesaplamasında da kullanılmak için tüm hastalardan
standardize tansiyon ölçümü yapılıp sistolik kan basıncı değerleri ve son 3 ay içinde bakılmış
total kolesterol değerleri kaydedildi. Tüm hastaların SCORE riski ve KARRİF-BD Ölçeği ile
KVH hakkında bilgi düzeyi hesaplandı.
Bulgular: Yaşları 40- 65 arasında değişen 390 erkek hastanın yaş ortalaması 53.24±7.70 idi.
Hastaların sistolik kan basıncı değerleri ortalaması 131.88+- 10.18 mm/hg olarak bulundu. En
çok sistolik kan basıncı değeri 130-139 olan %41,54(n=162) ve 120-129 olan %25,64(n=100)
hesaplandı. Kaydedilen total kolesterol değerlerinin ortalaması 206+-36.05 mg/dl olarak 
hesaplandı. Hastaların %35,9'unun total kolesterol değerleri 200 mg/dl üzerindeydi. SCORE
risk ortalaması değeri 4.79±4.01 bulundu. SCORE değerleri kendi içinde risk düzeyine göre
gruplandırıldığında ise en fazla hastanın (n=188) orta risk grubunda (>%1 ve ≤%5) dağıldığı
görüldü. Hastaların %9 (n=35)' u ise çok yüksek risk (>%10) grubundaydı. SCORE risk
puanları üzerine etkili faktörler çoklu lineer regresyon ile değerlendirildiğinde; yaş, medeni
durum, eğitim durumu, sigara kullanımı, sistolik kan basıncı değeri ve total kolesterolün etkili
olduğu bulundu (p<0,001). KARRİF-BD ölçeğinden alınan puanlar 3-27 arasında değişmekte
olup ortalaması 18.91±3.83, ortanca 19 hesaplandı. Eğitim durumu ve aylık gelir durumunun
KARRİF-BD ölçek puanı üzerine etkili olduğu saptandı (p<0,001). Hastaların SCORE Risk
Puanları ile KARRİF-BD ölçeği puanları arasında istatistiksel olarak anlamlılık saptanmadı.
Sonuç ve Tartışma: Çalışmamızda kardiyovasküler risk puanı ortalamasının yüksek olduğu
görüldü. SCORE risk puanı ile KVH bilgi düzeyi arasında anlamlı bir fark olmadığı saptandı.
Hastaların KVH risk faktörleri hakkında farkındalığı artırıldığı zaman kardiyovasküler
risklerinde azalacağını ve yaşam kalitelerinde, yaşam sürelerinde artış olacağını
düşünmekteyiz. KVH risk faktörlerinin takibi ve mücadelesi, hastalarla ilişkinin yoğun ve
sürekli olduğu yaşam şartlarının doğrudan izlenebildiği ve hastaya en kolay ulaşılabilecek
birinci basamakta sürdürülebilir. Bu sebeplerle KVH Risk Faktörleri'nin yönetiminde primer
ve sekonder korumada birinci basamak sağlık hizmetleri çalışanlarına pek çok görev
düşmektedir.

Abstract:
Objectıve: Cardiovascular diseases are among the most common causes of morbidity and
mortality in our country as well as all over the world. In the productive age population, CVD is
seen higher in men than in women. The approach to protection from CVD should be to reduce
the total risk by calculating cardiovascular risk. Cardiovascular risk models have been
developed to calculate the total cardiovascular risk. It has been shown that CVD can be avoided
in large scale by controlling alterable cardiovascular risk factors. It is necessary to measure the
level of knowledge of CVD risk factors for the planning and evaluation of programs to be
implemented for protection from cardiovascular diseases. Our aim was to calculate the risk of
cardiovascular disease in men aged 40-65 years and to assess the level of knowledge about
cardiovascular disease risk factors.
Methods: The study was planned in a cross-sectional descriptive zone. The study's universe
consisted of 390 patients who consulted the outpatient clinics of Atatürk Training and Research
Hospital Family Medicine and Internal Medicine of Kâtip Çelebi University of Izmir between
01.02.2018 and 31.03.2018. Work inclusion criteria has been identified in being a man between
the ages of 40 and 65, being informed about the study and agreeing to participate in the study,
having the values of cholesterol over the last 3 months. Exclusion criteria; Having a history of
cardiovascular disease, have a history of diabetes, type 1 diabetes that was in the form of target
organ damage. Sociodemographic data questionnaire and cardiovascular disease risk factors
knowledge level ((CARRF-KL) scale (28 questions) were applied to the participants. The
European high-risk score model of the Systemic Coronary Risk Evolution (SCORE) models
was used to calculate cardiovascular risk. To be used in the SCORE risk calculation,with
standardized blood pressure measurement all patients' systolic blood pressure values and total
cholesterol values were recorded during the last 3 months. The SCORE risk of all patients and
the level of knowledge about CVD with the (CARRF-KL) Scale were calculated.
Results: The mean age of 390 male patients aged 40-65 years was 53.24 ± 7.70. Mean systolic
blood pressures of the patients were 131.88 ± 10.18 mm/hg. The highest systolic blood pressure
was calculated as 41.54% (n=162), which was 130-139 and 25.64% (n=100), which was 120-
129. The average of the recorded total cholesterol was calculated as 206 + -36.05 mg/ dl. Total
cholesterol levels of 35.9% of the patients were above 200 mg/dl. The SCORE risk averaging
value was found to be 4.79 ± 4.01. When the SCORE values were grouped according to their
risk level, it was seen that the highest number of patients (n = 188) was distributed in the
medium risk group (> 1% and ≤ 5%). 9% (n = 35) of the patients were at very high risk (>
10%). When factors affecting SCORE risk scores are assessed by multiple linear regression;
age, marital status, education level, smoking status, systolic blood pressure and total cholesterol
were found to be effective (p<0,001). The scores on the CARRF-KL scale ranged from 3 to
27, with an average of 18.91 ± 3.83 and median was calculated 19. Education status and
monthly income status were found to have an effect on the CARRF-KL scale score (p <0.001).
There was no statistically meaningfulness between the SCORE Risk Scores of the patients and
the CARRF-KL scale scores.
Conclusion And Discussion: In our study cardiovascular risk score average was seen to be
high. It has been determined that there was no significant difference between the SCORE risk
score and the level of knowledge of CVD. We believe that when patients are raised awareness 
of CVD risk factors, they will decrease their cardiovascular risks and increase their quality of
life and lifespan. The follow-up and struggle of CVD risk factors can be sustained in the first
step, where patients can be monitored directly and their life conditions are constantly and
constantly accessible. For this reason, under the management of the CVD Risk Factors, many
tasks are devoted to primary health care workers in primary and secondary care.