Stratejik yönelimlerin işletme performansına etkisi: Girişimcilik yönelimi ve girişimcilik yetenekleri etkileşiminin aracılık rolü
The effect of strategic orientations on business performance: The mediating role of entrepreneurial orientation and entrepreneurial capabilities interaction
Yazar: MUSTAFA YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VOLKAN POLAT
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Firma performansı = Firm performance ; Girişimcilik = Entrepreneurship ; Girişimcilik yönelimi = Entrepreneurial orientation ; Performans = Performance ; Strateji = Strategy ; Stratejik yönelim = Strategic orientation ; Stratejik yönetim = Strategic management ; Yetenek = Ability

Özet:
Girişimcilik kavramı ülkelerin istihdam, refah ve sürdürülebilir kalkınmalarına olan pozitif etkisi dolayısıyla önemi gittikçe artan bir kavram ve araştırma alanıdır. Girişimcilik, yönetim, pazarlama gibi birçok farklı disiplinde ele alınan önemli başlıklardan birisi işletmelerin sahip oldukları yönelimler ve yeteneklerdir. İşletmelerin sahip oldukları yönelimler sürdürülebilirliklerini devam ettirebilmesi ve üstün performans elde edebilmesi için, işletmelerin stratejik yönetim felsefesi doğrultusunda gerçekleştirdikleri eğilimlerdir. Kaynak temelli görüşten hareketle yönelimler işletmelerin sahip oldukları kaynaklar arasındadır, fakat çevresel dinamizmin artması sonucunda işletmeler üstün performans ve rekabet avantajı için belirli yeteneklere veya kaynak-yetenek etkileşimine ihtiyaç duymaktadır. Artan çevresel dinamizme uyum sağlayabilmek için işletmelerin sahip olması gereken yetenekleri ifade eden dinamik yetenekler teorisinden hareketle işletmelerin sahip oldukları dinamik yeteneklerden birisi de girişimcilik yetenekleridir. İşletmeler belirli yönelimler ve yeteneklere sahip olabilir fakat bunların bütünlüğünü ve etkileşimini sağlayabildiği zaman bu kaynak ve yetenekler işletmelere daha üstün performans ve rekabet avantajı sağlayabilecektir. Bu noktadan hareketle çalışmamızda işletmelerin sahip oldukları pazar yönelimi ve teknoloji yöneliminden oluşan stratejik yönelimlerin işletmelerin finansal ve finansal olmayan performansları üzerindeki etkisinde, girişimcilik yönelimi ve girişimcilik yetenekleri etkileşiminin aracılık rolü araştırılmaktadır. Marmara bölgesinde yer alan girişimciler veya işletmelerin üst düzey yöneticilerinden elde edilen 348 anket analizi sonucunda, girişimcilik yönelimi ve girişimcilik yetenekleri arasındaki etkileşimin, işletmelerin finansal ve finansal olmayan performansları üzerinde pozitif etkiye sahip olduğu elde edilmiştir. Ayrıca girişimcilik yönelimi ve girişimcilik yetenekleri etkileşiminin stratejik yönelimler ve işletme performansı arasındaki ilişkiye aracılık ettiği gözlemlenmiştir.

Abstract:
The concept of entrepreneurship is an increasingly important concept and research field due to its positive impact on employment, welfare and sustainable development of countries. One of the important topics discussed in many different disciplines such as entrepreneurship, management and marketing is the orientations and capabilities of businesses. The orientations of the businesses are the tendencies that the businesses carry out in line with the strategic management philosophy in order to maintain their sustainability and achieve superior performance. Based on the resource-based view, orientations are among the resources that businesses have, but as a result of the increase in environmental dynamism, businesses need certain capabilities or resource-capability interaction for superior performance and competitive advantage. Starting from the dynamic capabilities theory, which expresses the capabilities that businesses should have in order to adapt to the increasing environmental dynamism, one of the dynamic capabilities that businesses have is entrepreneurial capabilities. Businesses may have certain orientations and capabilities, but when they can ensure their integrity and interaction, these resources and capabilities will provide businesses with superior performance and competitive advantage. From this point of view, in our study, the mediating role of the interaction of entrepreneurial orientation and entrepreneurial abilities in the effect of the strategic orientations of the businesses, consisting of market orientation and technology orientation, on the financial and non-financial performance of the businesses is investigated. As a result of the analysis of 348 questionnaires obtained from entrepreneurs or senior managers of businesses in Marmara region, it has been found that the interaction between entrepreneurial orientation and entrepreneurial capabilities has a positive effect on the financial and non-financial performances of businesses. It has also been observed that the interaction of entrepreneurial orientation and entrepreneurial capabilities mediates the relationship between strategic orientations and business performance.