Perkütan nefrolitotomi operasyonu sonrası yüksek akım oksijen uygulamasının solunum parametreleri ve derlenme üzerine etkisi
Effect of high flow oxygen practice on respiratory parameters and recovery after percutaneous nephrolithotomy
Yazar: FERHAT YILDIZ
Danışman: UZMAN FATİH DOĞU GEYİK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı / Tıp Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anesteziden ayılma dönemi = Anesthesia recovery period ; Cerrahi-ürolojik = Surgery-urologic ; Nefrolitotomi = Nephrolithotomy ; Oksijen solutma tedavisi = Oxygen inhalation therapy ; Postoperatif dönem = Postoperative period

Özet:
Amaç: Kuru ve soğuk hava solunum yolları için irritandır, nazal inflamasyona sebep olur. Ayrıca perkütan nefrolitotomi operasyonu sonrası hastalarda asidoza eğilim gelişmektedir. Bu çalışmada postoperatif erken dönemde yüz maskesiyle 6 L/dk'dan ve yüksek akım nazal kanülle 60 L/dk'dan oksijen uygulanan hastalara ait vital parametreler, kan gazları, postoperatif derlenme skorları ve akciğer ilişkili komplikasyonların karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Perkütan nefrolitotomi operasyonu planlanan ASA I-II-III risk skoruna sahip, 18 yaş üstü her 2 cinsiyetten toplam 60 hasta dahil edildi. Çalışma prospektif ve randomize olarak planlandı. Hastalar rastgele; yüksek akım oksijen grubu (Grup YA, n=30) ve maske oksijen grubu (Grup Maske, n=30)  olmak üzere ikiye ayrıldı. Perkütan nefrolitotomi operasyonu sırasında ve postoperatif arter kan gazları değerlendirildi. Ameliyat sonrası erken dönemde iki gruptaki hastaların vital değerleri (kalp tepe atımı, SpO2, arteryel tansiyon, dakika solunum sayısı) karşılaştırıldı. Postoperatif derlenme açısından QoR-40 anketi uygulandı. Akciğer ilişkili komplikasyonlar kaydedildi.
Bulgular: Demografik veriler açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Kan gazı incelemesinde postoperatif birinci saatte yüksek akım grubunda SpO2'nin daha yüksek olduğu, PaO2, SaO2 artışının anlamlı olduğu görüldü(sırasıyla p=0,01, p<0,001, p=0,03). Yüksek akım grubunda postoperatif 1. saat solunum sayısındaki düşüklük ve ekstübasyon sonrasına göre pH artışı anlamlıydı(sırasıyla p<0,001, p=0,007).  PaCO2 düzeylerinde gruplar arasında anlamlı fark yoktu. Sistolik-diastolik arter basıncı, kalp tepe atımı açısından istatistiksel fark yoktu. Postoperatif 24. saatte hasta derlenmesi açısından anlamlı fark saptanmadı. Postoperatif akciğer ilişkili komplikasyonlar, mortalite, hastane yatış süreleri ve reentübasyon gerekliliği açısından iki grup arasında fark yoktu.
Sonuç: Postoperatif yüksek akım oksijen uygulamasının erken dönemde kan gazında oksijenlemeyi ve pH'ı artırıp dakika solunum sayısını azalttığı görüldü.  Postoperatif derlenme ve akciğer komplikasyonları açısından anlamlı farklılık oluşturmadığı anlaşıldı. Postoperatif yüksek akım oksijen uygulamalarının daha geniş gruplarda çalışılması gerektiği düşünüldü.
Anahtar Kelimeler: Yüksek akım nazal oksijen, postoperatif erken dönem, derlenme

Abstract:
Aim: Dry and cold air irritates airway, it causes nasal inflammation. Furthermore, patients are prone to asidosis in arterial blood gases after percutaneous nephrolithotomy surgery. We performed basic mask oxygen flow at 6 liters per minute and high flow nasal oxygen flow at 60 liters per minute and aimed to compare vital parameters, arterial blood gases, postoperative recovery levels, lung related complications in patients whom performed mask oxygen or high flow nasal oxygen during postoperative early period.
Materials and Methods: This study is included 60 patients, in two gender, over 18 years old with a risk score of ASA I-II-III planned for percutaneous nephrolithotomy surgery. The study is planned as prospective and randomized. Patients were seperated ramdomly as; high flow oxygen group(Group HF, n=30), mask oxygen group(Group Mask, n=30). During percutaneous nephrolithotomy surgery and postoperative arterial blood gases were evaluated. Vital parameters (heart rate, SpO2, arterial blood pressures, respiratory rate) of two groups were compared in postoperative early period.  QoR-40 survey was used for postoperative recovery. Lung related complications were recorded.
Results: There is no statistically difference between groups in terms of demographic data. İn arterial blood gas analysis at postoperative 1. hour, SpO2 levels were higher, PaO2 and SaO2 increase were statistically significant in high flow group.(respectively p=0,01 p<0,001 p=0,03). Lower respiratory rate and pH increase is statistically significant in high flow group after 1 hour oxygen therapy, when we compare blood gases at postextubation versus after 1 hour oxygen therapy. (respectively p<0,001 p=0,007).  There is no stastically significant difference in PaCO2 levels. We didn't see any difference in systolic-diastolic blood pressure, heart rate, recovery level in postoperative 24. hour, postoperative lung complications, mortality, hospital stay, reintubation rate between two groups.
Conclusion: High flow oxygen therapy increases oxygenation and pH in blood gases and decrease respiratory rate in postoperative early period. There is no difference in terms of postoperative recovery and lung complications. We believe that larger groups are needed to examine in postoperative high flow oxygen practice
KeyWords: High flow nasal oxygen, postoperative early period, recovery