İktidar ideolojisinin çocuk dergilerine yansımaları: Türk Çocuğu (1944-46) Dergisinin incelenmesi
Reflection of government ideology on children's magazines: Instance of Türk Çocuğu (1944-46)
Yazar: AKIN DEMİRYÜREK
Danışman: PROF. DR. AYTÜL TAMER TORUN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Dergiler = Magazines ; Türk Çocuğu dergisi = Türk Çocuğu magazine ; Çocuk dergileri = Child magazines ; İdeoloji = Ideology ; İdeolojik yönelim = Ideological orientation ; İktidar = Government ; İktidar ilişkileri = Government relations

Özet:
Bu çalışmada, 1944-46 yılları arasında 25 sayı halinde 15 günlük periyotlar ile yayımlanan Türk Çocuğu isimli çocuk dergisinin içeriğinde yer alan resmi ideoloji unsurları, milliyetçilik ve toplumsal cinsiyet unsurları, ulus devlet inşası sürecinin yeni nesil arayışı ve kitle iletişim araçları vasıtasıyla biçimlendirilmesine yönelik örnekler ele alınır. Bu tezde, Türk Çocuğu dergisinde, dönemi itibarıyla tek partili dönemden çok partili yaşama geçiş sürecinde Türkiye Cumhuriyeti'nin içinde bulunduğu siyasi, toplumsal, uluslararası ve ekonomik koşullar da değerlendirilerek geleceğin yurttaş ve makbul vatandaşının yetiştirilmesine yönelik içerikler, belirlenen temalar ekseninde incelenmektedir. Derginin tüm sayılarında yer alan ulus devlet unsurları etrafında belirlenen anahtar kelimelerin ele alınmasında niteliksel içerik analizine başvurulur. Tezde, resmi ideoloji etrafında makul değerlendirilen hikâye, resim, çizim, masal gibi türlerdeki ulus devlet unsurlarının saptanmasının yanı sıra Cumhuriyetçi yurttaş bilincinin oluşturulmasında bir kitle iletişim aracı olarak çocuk dergiciliğinin, Türk Çocuğu dergisi özelinde anlaşılması amaçlanır. Tezin sonucunda, iktidar ideolojisi ve ulus devletin kitle iletişim araçları yoluyla toplumsal cinsiyet normlarını zihinlerde yeniden belirleyerek inşa ettiği görülürken makul ve makbul toplumsal kabulün de kitle iletişim araçları tarafından tasarlandığı anlaşılır.

Abstract:
In this study, examples of the elements of official ideology, nationalism and gender
elements, the search for a new generation and the shaping of the nation-state building process
through mass media, in the content of the children's magazine Türk Çocuğu, which was
published in 25 issues in 15 day periods between 1944-46, are discussed. is taken. In this
thesis, the content of raising citizens and acceptable citizens is examined under the headings
created around the determined themes, by evaluating the political, social, international and
economic conditions of the Republic of Turkey, as well as the period before and during the
transition from the single-party period to the multi-party system in the Türk Çocuğu magazine.
Qualitative content analysis is used to deal with the keywords determined around the nationstate elements in a total of 25 issues of the journal. In the thesis, it is aimed to determine the
nation-state elements in genres such as stories, pictures, drawings and fairy tales that are
considered reasonable around the official ideology, as well as to understand children's
magazines in the context of the Türk Çocuğu magazine, as a mass media tool to create a
republican citizen consciousness. As a result of the thesis, it is understood that while the
ideology of power and the nation-state are reconstructing gender norms in minds through mass
media, reasonable and acceptable social acceptance is also designed by the mass media.