El-Buhturî'nin şiirinde gençlik ve yaşlılık
Youth and old age in al-Bukhturī's poetry
Yazar: DURMUŞ ALİ GÜNDÜZER
Danışman: PROF. DR. METİN PARILDI
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arap edebiyatı = Arabian literature

Özet:
Bu çalışma, Abbâsî Dönemi Arap edebiyatının önemli şairlerinden el-Buhturî'nin şiirlerinde sıklıkla yer verdiği gençlik ve yaşlılık temalarını derinlemesine incelemeyi amaçlamaktadır. Şair, insan hayatının bu iki temel evresini, içlerindeki çelişkili duyguları, özlemleri ve kaygıları ustalıkla yansıtarak evrensel bir tematik zenginlik sunmaktadır. 
Çalışmada, el-Buhturî'nin gençliği coşku, bahar ve siyah saçlarla; yaşlılığı ise hüzün, ağarmış saçlar, dökülen yapraklar ve hatta ölümle özdeşleştirdiği görülmüştür. Şair, gençliğin kaybıyla yaşanan üzüntüyü ve yaşlılığın getirdiği olumsuzlukları şiirlerinde yoğun bir şekilde dile getirerek, insanın zaman içindeki değişimi ve bu değişimin duygusal etkilerini gözler önüne sermektedir. Yaşlılığın getirdiği olumsuzlukların psikolojik etkilerini bastırabilmek için yaşlılığın da güzel yanlarını keşfederek bunları şairane bir şekilde ifade etmektedir. Bu kapsamlı inceleme, el-Buhturî'nin şiirlerindeki gençlik ve yaşlılık temalarının Arap edebiyatı ve genel olarak insan deneyimi açısından taşıdığı anlamları ortaya koymayı hedeflemektedir. Özellikle, şairin bu iki zıt kavramı nasıl ele aldığı, hangi sembolleri kullandığı ve şiirlerindeki gençlik ve yaşlılık tasvirlerinin ne anlama geldiği sorularına cevap aranmaktadır. el-Buhturî'nin şiirleri, insanın yaşam döngüsü ve bu döngünün duygusal etkileri üzerine inceleme yapmamıza geniş imkan sunar. 
Çalışmanın birinci bölümünde el-Buhturî'nin hayatı, edebi şahsiyeti, ortaya koyduğu eserleri ve şiirleri hakkında genel bir bilgi verilmiştir. İkinci bölümünde ise, şairin şiirlerindeki gençlik ve yaşlılık temalarından örnekler sunulmuş ve ayrıntılı olarak analiz edilmiştir.

Abstract:
This study aims to deeply examine the themes of youth and old age, which frequently appear in the poems of al-Buhturī, one of the prominent poets of Abbasid Arabic literature. The poet skillfully reflects the contradictory emotions, desires, and concerns within these two fundamental stages of human life, offering a universal thematic richness.
The study reveals that al-Buhturī associates youth with enthusiasm, spring, and black hair, while old age is linked to sadness, gray hair, falling leaves, and even death. The poet intensively expresses the sorrow of losing youth and the negative aspects of aging, thereby highlighting the emotional effects of time's passage and the transformation it brings. To suppress the psychological effects of aging's drawbacks, al-Buhturī also explores and poetically expresses the positive aspects of old age. This comprehensive analysis aims to uncover the significance of the themes of youth and old age in al-Buhturī's poetry, both in the context of Arabic literature and the broader human experience. Specifically, it seeks to answer questions about how the poet approaches these two opposing concepts, what symbols he uses, and the meaning behind the depictions of youth and old age in his poems. Al-Buhturī's works offer ample opportunity to examine the human life cycle and the emotional impacts of this cycle.
The first part of the study provides general information about al-Buhturī's life, literary persona, works, and poetry. The second part presents examples from his poems related to the themes of youth and old age, followed by a detailed analysis.