Hastanelerde bilgi yönetim sistemlerinin Sağlık Bakanlığı Sağlık Kalite Standartları yönünden değerlendirilmesi
Evaluation of information management systems in hospitals within the health Qualty Standarts of the Ministry of Health
Yazar: DERYA KONAÇOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SELMA SÖYÜK
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlıkta Kalite Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Bilgi yönetim sistemi = Information management system ; Hastane bilgi sistemleri = Hospital information systems ; Kalite standartları = Quality standards ; Sağlık Bakanlığı = Ministry of Health ; Sağlık bilgi yönetimi = Health information management

Özet:
Sağlık hizmetinin en iyi şekilde sunulması, kaynakların doğru yönetilebilmesi ve yöneticilerin stratejik kararlar alabilmeleri için hastanelerde bilgi sistemlerinin kullanımını önemli bir yere sahiptir. Bu araştırma, hastane bilgi yönetim sistemlerinin Sağlık Kalite Standartlarını karşılama düzeyi ve hizmet sunum kalitesine etki derecesini ölçmek amacıyla yapılmıştır.
Araştırma kesitsel ve tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. Veri toplama aracı olarak anket kullanılmıştır. İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı kamu, özel ve üniversite hastanelerinde çalışan kalite yönetim direktörlerine online anket uygulanmıştır. Araştırma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; kalite ile ilgili temel kavramlar ve Sağlık Bakanlığı Sağlıkta Kalite Standartları, ikinci bölümde; hastane bilgi yönetim sistemleri ve türleri incelenmiştir. Araştırmanın son bölümünde ise; anket sonuçlarına yer verilmiştir. Araştırmanın sonucunda elde edilen bulgulara göre, hastanelerde bilgi yönetim sistemleri Sağlık Bakanlığı Sağlık Kalite Standartları yönünden incelendiğinde; hastane türü ile bilgi yönetim sistemi tüm alt boyutları arasında farklılık olduğu, özellikle özel hastanelerin ortalamalarının kamu ve üniversite hastanelere göre düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sağlık Kalite Standartları ile ilgili HBYS özelliğinin hastane bilgi sistemlerinde mevcut olup olmama durumları arasındaki istatistiksel ilişki incelendiğinde ise; hasta güvenliğini yakından ilgilendiren özelliklerin çoğunun hastane türü ve hastane yatak sayıları ile istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür. Bu bakımdan hastanelerin türü ve özellikleri ne olursa olsun hasta güvenliği uygulamaları öncelikli tutulmuştur.
Elde edilen veriler doğrultusunda hastane bilgi sistemlerinin Sağlık Kalite Standartlarının belirlediği özelliklere paralel olarak gelişim sağladığı görülmüştür. Özellikle hasta güvenliğini ilgilendiren hastane bilgi yönetim sistemi özelliğinin hizmet sunum kalitesine etkilerinin daha çok olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The use of information systems at hospitals occupies an important position in providing health service ideally, managing the resources properly and strategic decision- making of administrators. This study has been conducted to measure the level of hospital information management systems meeting the Health Quality Standards and the degree of impact on service delivery quality.
The study is a cross-sectional and descriptive type of study. Survey has been used as the data collection tool. An online survey has been conducted to quality management directors working in public, private and university hospitals of Istanbul Provincial Health Directorate. The study consists of three parts. In the first part, basic terms of quality and the Health Quality Standards of the Ministry of Health have been introduced. In the second part, the hospital information management systems and their types have been examined. In the last part of the study, the results of the survey have been presented. According to the study findings, when the hospital information management systems have been analyzed in terms of the Health Quality Standards of the Ministry of Health, it has been concluded that there is a difference between the type of hospital and all sub-dimensions of the information management system, especially the average of private hospitals is lower than that of public and university hospitals. When the statistical relationship between the availability of HIS feature related to Health Quality Standards in hospital information systems has been investigated, it has been seen that there is no statistical discrepancy between most part of the features which are closely related to patient safety and the type of the hospital and the number of the beds. In this respect, patient safety practices have been taken as a prime concern regardless of the type and characteristics of hospitals.
According to the obtained data, it has been observed that the hospital information systems have developed in parallel with the characteristics determined by the Health Quality Standards. It has been concluded that the feature of hospital information management system, which is particularly relevant to patient safety, has more effects on service delivery quality.