Yahudilik'te ve Hıristiyanlık'ta vahiy anlayışı üzerine bir araştırma
A Study in revelatin in Judaism and Christianity
Yazar: MUHAMMET TARAKÇI
Danışman: PROF.DR. ABDURRAHMAN KÜÇÜK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Din = Religion
Dizin: Dinler tarihi = History of religions ; Hristiyanlık = Christianity ; Vahiy = Revelation ; Yahudilik = Judaism

Özet:
Hinduizm, Yahudilik, Hıristiyanlık, Zerdüştîlik ve İslam, vahiy düşüncesine yer veren dinlerdir. Yahudilik'te vahiy, "Tann'nm, kendisini ve irâdesini açıkladığı bir fiil" olarak tanımlanmıştır. Yahudi Kutsal Kitabı'nda vahyin terim anlamını karşılayan bir kavram olmamakla birlikte, İbranice gâlâ (açmak, ortaya çıkarmak), yâda' (açıklamak, bildirmek), nir'ah (kendisini göstermek), noda' (kendisini bildirmek) gibi kelimeler vahyi ifade etmektedir. Vahyin geliş şekillerindeki çeşitlilik, Tanah'ın vahiy anlayışında ilk göze çarpan hususlardan birisidir. Vahyin kaynağı olan Tanrı Yehova, kimi zaman niyetlerle, kimi zaman da rüyalar aracılığıyla insanlarla iletişim kurmuştur. Tanah'ın ilk bölümlerinde Tann'nın, insanla doğrudan konuştuğu ve insana göründüğü açıklansa da, sonraki bölümlerde Tann'nın, Meleği vasıtasıyla insanlarla konuştuğu görülmektedir. Yahudi Kutsal Kitabı'nda Tann'nın Ruhu ve Eli'nin de vahiy sürecindeki fonksiyonlarına değinilmiştir. Yahudilik'te birtakım tabiat olaylarının ve tarihî hadiselerin de vahiy niteliği taşıdığı belirtilmiştir. Yahudi teolojisinde, konu ile ilgili uzun tartışmaların ardından, bu olayların, ancak anlamlarını ve dinî önemlerini açıklayan nebevî yorumlarla birlikte vahiy olarak anlaşılabileceği kabul edilmiştir. Yahudilik'te Urim ve Thummim denilen kehânet usûlü de vahyin vasıtalan arasına dâhil edilmiştir. Urim ve Thummim, Tann'nın irâdesini tespit etmek için kâhinlerin kullandığı kutsal kuralardır. Tanah'ta, sadece peygamberlere değil, aynı zamanda krallara, dinî liderlere ve sıradan insanlara da vahyin geldiği görülmektedir. Hıristiyanlık'ta, Tann'nın Meleği, Ruhu, rüya, niyet, kura ve tabiat olaylan vahyin vasıtan olarak görülmekle birlikte, Yeni Ahit'in ve Hıristiyan teolojisinin asıl üzerinde durduğu konu, İsa aracılığıyla gerçekleşen vahiydir. Daha önce dilin sınırlan içinde tam olarak açıklanamayan Tann, İsa'mn bedeninde apaçık ortaya çıkmış ve görülmüştür. Bu sebeple İsa'da gerçekleşen vahiy, en son ve en mükemmel vahiydir.

Abstract:
Revelation is basic theme in Hinduism, Judaism, Christianity and Islam. In Judaism revelation is the process by which God makes known His will to man. Although Tanakh lacks a technical term for idea of revelation, there are many words which explain it such as gâlâ (to uncover, unveil), yâda' (to proclaim, make oneself known), nir'ah (to make himself seen, show himself) and noda' (to make himself known). It is one of basic characteristics of revelation in Tanakh that variety of it's means. Yahweh communicated to man in vision and dream. According to the primary parts of Tanakh, Yahweh show himself and speaks to man directly; nevertheless, in the following sections of Tanakh, God talks to man by means of His Angel. Jewish Sacred Book also touches on functions of the Spirit and Hand of God in the process of revelation. In Judaism it is stated that some historical events is revelatory too. After long discussions, it is accepted these events aren't revelatory until explaining prophetic speach was with them. In Judaism Urim and Thummim also included means of revelation. Urim and Thummim is oracular media by which the will of God in relation to particular problems was ascertained. According to the Tanakh recipients of revelation are not only prophets, but kings, religious leaders and anyone in Jewish community. Although it is said in Christianity that the Angel of God, His Spirit, dream, vision, lot and events of nature are means of revelation, the most significant theme according to the New Covenant is revelation fulfilled by means of Jesus. The process of divine revelation come its climax in Jesus Christ; because that revelation broke out of limitation of language and became a living actuality.