Futbolda taktiksel dizilişlerin oyuna ve maç sonucuna etkisi
The effect of tactical formations on the game and match result in football
Yazar: ANIL CAN YOLGÖRMEZ
Danışman: PROF. DR. BAHTİYAR ÖZÇALDIRAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı futbolda farklı taktiksel dizilişlerin oyuna ve maç sonucuna etkilerini incelemek ve ayrıca bu çalışmadan elde ettiğimiz sonuçlarla dizilişlerin nasıl daha efektif kullanabileceğine dair bilimsel bir rehber sunabilmektir. Bu araştırma tanımlayıcı retrospektif tasarım ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini 2018-2021 (3 sezon) yılları arasında 5 büyük lig ve Türkiye Süper Liginde yer alan takımlar oluştururken, bu takımların oynadığı 6409 maç örneklemi oluşturmaktadır. Verilerin analizinde; sistem takımlarıyla, sistem takımı olmayanların galibiyet durumlarına göre karşılaştırılmasında ki-kare analizi yapılmıştır. Maç parametrelerinin karşılaştırılmasında ise tek yönlü ANOVA kullanılmıştır. Çalışmada anlamlılık düzeyi 0,05 olarak belirlenmiş ve istatistiksel analizler SPSS 22.0 paket programında yapılmıştır. Bulgular neticesinde sistem takımlarının sistem takımı olmayanlara göre, galibiyet durumunda, istatistiksel açıdan anlamlı bir fark tespit edilmiştir (χ^2 = 13,97; p<0,001). Sistem takımlarının galibiyet oranı %38,42 olarak tespit edilirken bu oran sistem takımı olmayanlarda %34,42'dir. Sistem takımlarının mağlubiyet oranı %34,42, iken sistem takımı olmayanların mağlubiyet oranı %38,81 olarak tespit edilmiştir. Sonuç olarak, sistem takımlarının sistem takımı olmayanlara göre daha başarılı olduğu söylenebilir. Elde edilen bu verilerden yola çıkarak kulüplerin ve antrenörlerin takım kurarken takıma en uygun dizilişi belirlemesi, transfer edilecek oyuncuların bu dizilişe uygun özellikte olması ve mümkünse genellikle sezon boyunca tek bir dizilişle oynaması başarılı olma ihtimalini arttırabilir.

Abstract:
The purpose of this study is to examine how different tactical formations affect the game and the result of a football match, as well as to offer a scientific guideline on how formations can be employed more effectively in light of the study's findings. This study was conducted using a descriptive-retrospective methodology. The teams competing in the five major leagues and the Turkish Super League between the years 2018–2021 (3 seasons) make up the research's universe, while the 6409 games these teams played constitute the sample. A chi-square analysis was made to compare the teams that stick with their set formation over an extended length of time and the teams that opt for different formation systems according to their winning status in the analysis of the data. The match parameters were compared using a one-way ANOVA. The study's threshold of significance was determined at 0.05, and the SPSS 22.0 package program was used to conduct statistical analyses. A statistically significant difference between the winning status of the teams that continue with the same formation for a sustained period of time and the teams that opt for different formation systems was identified as a result of the research findings (χ^2 = 13,97; p<0,001). While the winning rate of teams that stick to the same formation for a long time is 38.42%, this rate is 34.42% for those who are not teams with an established formation. The defeat rate of the teams that stick with their set formation over an extended length of time was determined to be 34.42%, while the defeat rate of the teams opting for different formation systems was 38.81%. As a result, teams with an established formation are considered to be more successful than teams that select different formation systems. Based on these data, the possibility of success can be increased by clubs and coaches determining the most suitable formation for the team when forming a team, making sure that the players to be transferred are suitable for this formation, and playing a single formation throughout the season.