Yaşlı bireylerde umutsuzluk, depresyon düzeyleri ve ilişkili faktörler
Hopelessness, depression levels and associated factors in elderly individuals
Yazar: RAHMİ ZİREK
Danışman: DOÇ. DR. SAFİYE ÖZVURMAZ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, 65 yaş üstü bireylerde umutsuzluk, depresyon düzeyleri ve ilişkili faktörleri belirlemek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma kesitsel tipte bir çalışmadır. Çalışma Muğla il merkezinde bulunan 1 Nolu Aile Sağlığı Merkezinde yapılmıştır. Araştırmada veri toplama zaman aralığı Eylül 2023 ve Eylül 2024 tarihleri arasındadır. 
Araştırmanın evrenini Muğla Merkez 1 Nolu Aile Sağlığı Merkezinde bulunan 5 Aile Hekimliği nüfusuna kayıtlı 2528, 65 yaş üstü birey oluşturmuştur. Araştırmada örneklem büyüklüğü 375'tir. Çalışmadaki veriler; araştırmacılar tarafından literatür doğrultusunda hazırlanan 'Kişisel Bilgi Formu' Geriatrik Depresyon Ölçeği-Kısa Formu ve Beck Umutsuzluk Ölçeği ile toplanmıştır.
Verilerin analizinde SPSS 22.0 istatistik paket programı kullanılmıştır. Veriler bilgisayar ortamında değerlendirilmiştir. Araştırmanın başlangıcında Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan etik kurul izni alınmıştır. Kurum izni, ve katılımcılardan yazılı onam alındı ve araştırmaya katılım gönüllülük esasına dayandırılmıştır. Araştırmada kullanılan 'Geriatrik Depresyon Ölçeği-Kısa Formu (GDÖ-15)' ile 'Beck Umutsuzluk Ölçeği (BUÖ)' ölçekleri kullanımı için izin alınmıştır.
Bulgular: Katılımcıların Geriatrik Depresyon Ölçeği-Kısa Formu ve Beck Umutsuzluk Ölçeği ortalamaları sırasıyla 4,28±3,15(3,00); 7,21±6,27(5,00) bulunmuştur. Katılımcıların eğitim durumu, medeni durumu, gelir durumu, birlikte yaşadığı kişilere göre Geriatrik Depresyon Ölçeği puanları ve Beck Umutsuzluk Ölçeği puanlarının farklılaştığı görülmüştür.
Sonuç: Araştırmaya katılan yaşlıların umutsuzluk ve depresyon düzeylerinin kişisel özelliklerinden etkilendiği bulunmuştur. Elde edilen bulgular doğrultusunda; konuyla ilgili daha kapsamlı ve farklı örneklem gruplarını içeren araştırmaların yapılması, umutsuzluk ve depresyonla başa çıkmada çeşitli müdahale ve destek yöntemlerini uygulanması, yaşlıların duygularını ifade etmeleri konusunda desteklenmesi önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: Depresyon, Hemşirelik, Umutsuzluk, Yaşlanma, Yaşlılık.

Abstract:
Aim: This study aims to determine hopelessness, depression levels and associated factors in individuals over the age of 65.
Materials and Methods: This study is a cross-sectional study conducted at the Family Health Center No. 1 located in the center of Muğla. The data collection period for the study was between September 2023 and September 2024. 
The population of the study consisted of 2528 individuals aged 65 and over, registered in the population of 5 Family Medicine Units at Muğla Central Family Health Center No. 1. The sample size in the study is 375. The data in the study were collected using the 'Personal Information Form', the Geriatric Depression Scale-Short Form, and the Beck Hopelessness Scale, prepared by the researchers based on the literature. 
SPSS 22.0 statistical package program was used for data analysis. The data were evaluated in a computer environment. At the beginning of the study, ethical approval was obtained from the Ethics Committee for Non-Interventional Clinical Research of Aydın Adnan Menderes University Health Sciences Institute. Institutional permission and written informed consent from the participants were obtained, and participation in the research was based on volunteerism. Permission was obtained for the use of the 'Geriatric Depression Scale-Short Form (GDS-15)' and the 'Beck Hopelessness Scale (BHS)' used in the study. 
Results: The participants' mean scores on the Geriatric Depression Scale-Short Form and the Beck Hopelessness Scale were found to be 4.28±3.15 (3.00) and 7.21±6.27 (5.00), respectively. It was observed that the Geriatric Depression Scale scores and the Beck Hopelessness Scale scores differed according to the participants' educational status, marital status, income status, and the people they live with. 
Conclusion: It was found that the levels of hopelessness and depression of the elderly participants were affected by their personal characteristics. Based on the findings, it is recommended to conduct more comprehensive studies with different sample groups on the subject, to implement various intervention and support methods to cope with hopelessness and depression, and to support the elderly in expressing their feelings.
Keywords: Aging, Depression, Hopelessness, Nursing, Old age.