Paranazal sinüs patolojilerinin konik ışınlı bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi
Evaluation of paranasal sinus pathologies by cone beam computed tomography
Yazar: ÖZGE DÖNMEZ TARAKÇI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN ÖZKAN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Anatomik özellikler = Anatomical properties ; Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography ; Paranazal sinüs hastalıkları = Paranasal sinus diseases ; Paranazal sinüsler = Paranasal sinuses

Özet:
Nazal kavite etrafında yer alan sinüs frontalis, sinüs etmoidalis, sinüs sfenoidalis ve sinüs maksillaris olarak adlandırılan hava boşluğu içeren ve kemikle çevrili yapılar paranazal sinüsler olarak tanımlanır ve fasiyal yapıların, çenelerin ve hava yollarının gelişiminde etkilidirler. Bu yapılar ince kemik laminalarla birbirinden ayrılmakla beraber ostiumlar aracığıyla da birbirilerine bağlıdırlar. Ayrıca paranazal sinüsler internal karotid arter, orbita, kavernöz sinüs, optik sinir gibi birçok önemli anatomik yapıyla ilişkilidir. Paranazal sinüslerin anatomisinin ve varyasyonlarının iyi bilinmesi fonksiyonel endoskopik sinüs cerrahisi, maksilla posterior bölgeyi içeren implant cerrahisi gibi uygulamalar ve oluşabilecek komplikasyonlar açısından oldukça önemlidir. Çalışmamızda paranazal sinüslerin tamamını içeren 180 adet konik ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntüsü kullanılarak anatomik varyasyon ve patoloji varlığı açısından retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Çalışmamızda en çok rastlanan anatomik varyasyonlar agger nazi hücresi (%80,6), konka bülloza (%65,6) ve septum pnömatizasyonu (%60.3) olurken en az izlenen varyasyonlar sfenomaksiller plate (%2.1), ikinci orta konka (%1.8) ve alt konka bülloza (%1.7) olmuştur. Çalışmamızda en sık rastlanan patolojik bulgu maksiller sinüs mukozal kalınlaşması (%25) olmuştur. Paranazal sinüslerin radyolojik olarak 3 boyutlu incelenmesinde altın standart olan bilgisayarlı tomografiye oranla daha düşük radyasyon dozu ve maliyeti nedeniyle konik ışınlı bilgisayarlı tomografi daha iyi bir seçenek olarak öne çıkmaktadır.

Abstract:
Air-filled and bony surrounded structures around the nasal cavity, called sinus frontalis, sinus ethmoidalis, sinus sphenoidalis, and sinus maxillaris, are defined as paranasal sinuses and are effective in the development of facial structures, jaws and airway. Although these structures are separated from each other by thin bone lamina, they are connected via ostiums. In addition, paranasal sinuses are associated with many important anatomical structures such as internal carotid artery, orbit, cavernous sinus, optic nerve. Knowing of the anatomy and variations of the paranasal sinuses is very important in terms of applications such as functional endoscopic sinus surgery, implant surgery involving posterior maxilla and complications that may occur. In our study, 180 cone beam computed tomography images containing all of the paranasal sinuses were evaluated retrospectively in terms of anatomical variation and pathology. The most common anatomic variations in our study were agger nazi cell (80.6%), concha bullosa (65.6%) and septum pneumatization (60.3%), while the least observed variations were sphenomaxillary plate (2.1%), second middle turbinate (1.8%) and concha bullosa of the inferior turbinate. (1.7%). The most common pathological finding in our study was the maxillary sinus mucosal thickening (25%). In 3-dimensional radiological examination of the paranasal sinuses, cone beam computed tomography stands out as a good option due to its lower radiation dose and less cost compared to gold standard computed tomography.