Bilimin doğasını İlköğretim 7. sınıf öğrencilerine öğretmeye yönelik bir çalışma
A study toward teaching the nature of science for seventh grade primary students
Yazar: MEHMET KÜÇÜK
Danışman: PROF.DR. SALİH ÇEPNİ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
ÖZETBİLİMİN DOĞASINI İLKÖĞRETİM 7. SINIF ÖĞRENCİLERİNE ÖĞRETMEYEYÖNELİK BİR ÇALIŞMAMehmet KÜÇÜKBu çalışmanın amacı doğrudan yansıtıcı araştırma merkezli yaklaşıma dayalı bilimindoğası etkinliklerinin ilköğretim 7. sınıf öğrencilerinin ve bir fen bilgisi öğretmenininbilimin doğası kavramları üzerindeki etkisini incelemektir. Bu proje, katılımcıların bilimindoğasının unsurlarına yükledikleri anlamlara odaklandığından dolayı, yorumlayıcı birçalışmadır. Bu araştırmada bilimin; deneysel, kesin olmayan, çıkarıma dayalı, hayâlci veyaratıcı doğasına dayanan on iki öğretim etkinliği tasarlanarak 17 kişiden oluşanilköğretim 7. sınıf öğrencilerine uygulanmıştır. Bu etkinlikler öğrencilere haftada iki saatolmak üzere toplam on hafta sürede uygulanmıştır. Bu etkinlikler aynı zamanda kendi?bilimin doğası? kavramları incelenen bir fen bilgisi öğretmeni tarafından yürütülmüştür.Veriler, ilk-son öğrenci ve öğretmen bilimin doğası anketleri ve yarı yapılandırılmışmülâkatlar, ilk-son tutum anketi, ilk-son bilimsel bilginin doğası anketi ve her biretkinlikten sonra öğretmen ve öğrenciler tarafından yazılan yansıtıcı yazılarla toplanmıştır.Etkinlik sunularının tümüne ait video kayıtları alınmıştır. Her bir öğrencinin ve öğretmeninçalışmadan önce ve sonra bilimin doğasıyla ilgili profilleri çıkarılmış ve karşılaştırılmıştır.Bu yolla etkinliliklerin katılımcıların bilimin doğasıyla ilgili kavramları üzerindeki etkisinekarar verilmiştir. Doğrudan-yansıtıcı bilimin doğası etkinliklerinin öğrencilerin fenderslerine yönelik tutumları ve bilimsel bilgiyle ilgili görüşleri üzerindeki etkisiniincelemek için bağımlı t testi kullanılmıştır. Bu çalışma sonunda başlangıçta bilimindoğasının unsurlarıyla ilgili zayıf düşüncelere sahip olan öğrencilerin ve ders öğretmeniningörüşlerinin ?yeterli? düzeyde değiştiği ortaya çıkmıştır. Yaklaşık olarak öğrencilerintamamına yakınının bilimin doğasının vurgulanan dört unsuruyla ilgili düşüncelerideğişmiş ve öğretmen ise bilimin doğasının bir unsuru haricinde -bilimsel bir teori ve yasaarasındaki fark- yeterli görüşlere sahip olmuştur. Etkinlikler ayrıca öğrencilerin fenne karşıtutumlarını da olumlu yönde değiştirmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda bilimin doğasınınunsurlarının öğretimi bilişsel bir öğretim hedefi olarak kabul edilmesi ve doğrudan-yansıtıcı bir öğretim yaklaşımı kullanılarak öğrencilere öğretilmesi önerilmiştir.Anahtar Kelimeler: Bilimin Doğasının Öğretimi, Doğrudan-Yansıtıcı Yaklaşım, FenneKarşı Tutumlar, Bilimsel Bilgi Hakkında Görüşler, Fen BilgisiEğitimi.

Abstract:
SUMMARYA STUDY TOWARD TEACHING THE NATURE OF SCIENCE FOR SEVENTHGRADE PRIMARY STUDENTSMehmet KÜÇÜKThis study investigated the influence of nature of science teaching activities based onexplicit-reflective inquiry oriented approach on seventh grades students and their scienceteachers? nature of science concepts. This project was interpretive in nature because itfocused on the meanings that participant ascribed to the emphasize aspects of nature ofscience. Twelve teaching activities based on the empirical, tentative, inferential, andcreative and imaginative nature of scientific knowledge were designed and implemented toa group of 17 grade 7 students. This intervention finished for ten weeks, and implementedtwo 40 minutes periods lessons in each week. These activities were implemented by ascience teacher whose nature of science concepts was also assessed throughout theactivities. Data were gathered by a pre-post student and teacher ?nature of sciencequestionnaire? and semi-structured interviews, a pre-post attitude questionnaire and pre-post ?views of the nature of scientific knowledge questionnaire?, and also reflective notesfor each of the activity by both students and science teacher. Nature of science activitieslesson presentiations were recorded by a video. Each student?s and teacher?s pre and postnature of science profiles were constructed and compared, thus, effect of the activities onthe participants was determined. In order to learn about the effects of the explicit-reflectivenature of science teaching activities on student?s attitudes toward science and views onscientific knowledge, dependent t test was used. From the data, it was concluded thatstudents and also science teacher had naÃ¯ve views about the nature of science tenets at thebeginning, however after the intervention, both students and science teacher had veryinformed views about it. Nearly all of the students? nature of science views about the fourtenets of nature of science was changed and teacher had informed views about the natureof science tenets accept for difference between a theory and rule. Nature of scienceactivities had also hanged students? attitudes toward science lessons. It is suggested thatdeveloping informed conceptions of the nature of science for students and also teachers is acognitive instructional outcome that requires an explicit-reflective instructional approach.Key Words: Teaching the Nature of Science, Explicit-Reflective Approach, AttitudesToward Science, Views about Scientific Knowledge, Science Education.