Çevrimiçi öğrenme ortamlarında sohbet ve e-posta kullanımının öğrencilerin işlemsel uzaklık algılarına etkisi
The effect of using chat and e-mail on learners' transactional distance perceptions in online learning
Yazar: ESMA AYBİKE BAYIR
Danışman: PROF. DR. AHMET MAHİROĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Chat = Chat ; Elektronik posta = Electronic mail ; Eğitim teknolojisi = Education technology ; Çevrimiçi öğrenme = Online learning ; Öğrenci algısı = Students perceptions ; Üniversite öğrencileri = University students ; Üniversiteler = Universities ; İşlemsel uzaklık = Transactional distance

Özet:
Bu araştırmanın amacı, çevrimiçi öğrenme ortamlarında cinsiyet ve denetim odağı ile sohbet ve e-posta kullanımının öğrencilerin işlemsel uzaklık algılarına etkisini incelenmektir.
Araştırma Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı birinci sınıf öğrencilerinden oluşan 60 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Deneysel uygulama 2013-2014 bahar yarı yılında, "Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II" dersinde gerçekleştirilmiştir.
Araştırmanın modeli, son test kontrol gruplu deneysel desendir. Araştırmanın amacına yönelik olarak parametrik olmayan testlerden Kruskal-Wallis H, Mann-Whitney U ve ki-kare kullanılmıştır.
Araştırma bulgularına göre çevrimiçi öğrenme ortamlarında sohbet ve e-posta kullanımının öğrencilerin işlemsel uzaklık algıları üzerinde anlamlı etkisi bulunmaktadır. Öğrencilerin bireysel farklılıklarından cinsiyet ve denetim odağının işlemsel uzaklık algıları ile anlamlı bir ilişkisi olmadığı ortaya çıkmıştır. Aynı zamanda, cinsiyet ve denetim odağının sohbet ve e-posta kullanımı ile birlikte öğrencilerin işlemsel uzaklık algılarına anlamlı bir etkisi olmadığı görülmüştür.
Sonuç olarak, çevrimiçi öğrenme ortamlarında öğrencilerin iletişim aracı olarak hem sohbet hem de e-posta kullanımı işlemsel uzaklık algılarını azaltmaktadır. Öğrenciler, öğretim elemanlarıyla, eşzamanşız iletişim kurmayı eşzamanlı iletişime tercih etmektedirler. Öğrencilerin cinsiyetleri ve denetim odaklarının işlemsel uzaklık algılarına bir etkisi bulunmamaktadır.
Gerçekleştirilecek çevrimiçi öğrenme uygulamalarında, öğrencilerin öğretim elemanları ile mümkün olduğu kadar fazla iletişim içinde olmasının sağlanması, hangi iletişim ortamının kullanılacağına karar verilirken eşzamansız iletişim ortamlarına daha fazla yer verilmesi, öğrencilerin öğretim elemanına hem eşzamanlı hem de eşzamansız olarak ulaşabilmelerine imkan verilmesi, öğrencilerin belirlenen ders saati dışında da öğrenme materyalini incelemesinin teşvik edilmesi önerilmektedir.
Ayrıca, araştırmanın sınırlılıkları doğrultusunda, ilerleyen araştırmalarda, işlemsel uzaklık algısının daha iyi anlaşılabilmesi için; çalışma grubu olarak yüz yüze gelme ihtimali olmayan öğrenciler üzerinde deneysel sürecin tekrarlanmasında fayda vardır ve farklı derslerde de uygulamalar yapılarak bu uygulamaların öğrencilerin işlemsel uzaklık algılarına etkisi incelenebilir. İşlemsel uzaklık algısına etki edebileceği düşünülen bireysel farklılıklara yönelik uyarlanabilir çevrimiçi öğrenme ortamlarının yer aldığı araştırmalar gerçekleştirilebilir.





Anahtar Kelimeler : Çevrimiçi öğrenme, eşzamanlı öğrenme, eşzamansız öğrenme, işlemsel uzaklık algısı, denetim odağı

Abstract:
The aim of the study is to investigate the effect of gender and locus of control with using of chat and e-mail on learners' transactional distance in online learning.
The research was carried out with 60 participants that are freshmen of Gazi University, Faculty of Education, Department of Computer Education and Instructional Technology. Experiment was carried out in 2013-2014 spring semester, in Ataturk's Principles and History of Turkish Revolution II course. 
The research model is post-test control group experimental design. For the purposes of the study, the non-parametric Kruskal-Wallis H, Mann-Whitney U and chi-square tests were used. 
Based on the findings, in online learning environments, there was a significant effect using chat and e-mail on learners' transactional distance. It was observed that, there was no significant relationship between gender and locus of control with learners' transactional distance perceptions. At the same time, it was observed that, there was no significant effect gender and locus of control with the using of email and chat on learners' transactional distance.
As a result, in online learning environments using e-mail and chat together as a communication tool reduces students' transactional distance perceptions. Students prefers simultaneous communication to asynchronous communication when communicating with their lecturer. Students' gender and locus of control does not have an effect on their transactional distance perceptions.
It is suggested that, ensuring students in communication with their lecturers as much as possible, giving place to asynchronous communication environments when deciding which communication medium will be used, to enable student to use both synchronously and asynchronously access to their lecturer, to promote student to view the learning material except determinated course time.
Also, within the limitations of this research it is suggested that, the experimental process could be repeated with a group which have no possibility to meet. The implementation could be done in different lessons to investigate these implementations' effects on the learners' transactional distance. The researchs can be carried out with adaptive online learning materials which include individual differences that could effect transactional distance.



Key Words : Online learning, synchronous learning, asynchronous learning, transactional
distance, locus of control