Meşrutiyet Dönemi'nde iki gazeteci eğitimci Ahmed Midhat ve 
İsmail Gaspıralı'nın eğitim görüşlerinin karşılaştırılması
Two journalist and educators in the Era of Meşrutiyet: The 
comparison of educational ideas of Ahmed Midaht and İsmail 
Gaspıralı
Yazar: ASLI SAMUR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM HAKAN KARATAŞ
Fatih Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Eko. Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ahmed Mithad Efendi = Ahmed Mithad Efendi ; Eğitim = Education ; Eğitim düşüncesi = Education thought ; Eğitim tarihi = Educational history ; Gaspıralı İsmail = Gaspıralı İsmail ; Meşrutiyet = Constitutional monarcy ; Türk eğitim tarihi = Turkish education history

Özet:
Bu araştırma modern Türkiye'nin kuruluşuyla beraber şekillenen Türk Eğitim
düşüncesinin oluşumunu ve kuruluşunu tanımaya, iki aydın gazeteci-eğitimci Ahmed
Midhat'ın ve İsmal Gaspıralı'nın eğitim çalışmalarını inceleyerek, karşılaştırma
yapmaya yöneliktir. Ahmed Midhat ve İsmail Gaspıralı Osmanlı Devleti'nin
Meşrutiyet Dönemi'nde yaşamış ve yazın hayatlarıyla aktif rol oynamışlardır.
Çalışmada iki ismin yaşamış oldukları dönemi anlamak adına Osmanlı toplum yapısı,
siyasal süreç ve eğitim ortamı tanıtılmıştır. Bu süreç, karışıklıkların yaşandığı bir
dönem olarak karşımıza çıkmaktadır. Ardından Ahmed Midhat ve İsmail
Gaspıralı'nın biyografilerine yer verilerek aldıkları eğitime, düşünce dünyalarında
etkili olan kişilere ve olaylara değinilmiştir. Eğitimci kişiliklerini ortaya koymak
adına yazar olarak eğitimci yönlerine, gazeteci olarak eğitimci yönlerine ve
öğretmenlik uygulamalarına yer verilmiştir. Eğitim alanında yapmış oldukları
çalışmalar, eğitime dair fikirlerini ortaya koydukları yazılar incelenmiştir. Eğitime
yükledikleri siyasal, ekonomik ve sosyal işlevler incelenmiştir. Her iki isim eğitimi
maddi ve manevi gelişimi sağlama adına araç olarak görmüş, temel nokta olan
okuma-yazmadan başlayarak, çalışmalarını devam ettirmişlerdir. Ahmed Midhat ve
İsmail Gaspıralı'nın birçok görüşünün örtüştüğü görülürken yaşadıkları coğrafyanın
etkisiyle görüşlerinde bazı farklılıklar tespit edilmiştir.



Anahtar kelimeler: Eğitim, Ahmed Midhat, İsmail Gaspıralı, Türkiye Cumhuriyeti,
Meşrutiyet

Abstract:
This research aims to identify the formation of Turkish Education system,
which was established along with modern Turkey, through examining and
comparing the related studies of the two prominent figures of the Constitutional
Monarchy Period of Ottoman Empire, two journalists and intellectuals who
played an active role by their publications in the era: Ahmed Midhat and İsmail
Gaspıralı. In this study, the social structure of the Ottoman Empire and the
political and the educational environment are introduced in order to facilitate an
understanding of the period these two wise man lived. The period appeared and
recognized to be a time of disordinance and disturbance. Subsequently, the
biographies of the intellectuals are introduced as to touch upon their educational
level and the individuals and incidences that have licked their thoughts and ideas
into shape. When these biographies are examined, it is revealed that both their
authorial and journalistic studies are at one point directed to and served
educational purposes. To that end, in this research, their studies on the field of
education where we can trace their ideas of education, and also the political,
economic, and social functions they attributed to education are investigated. Both
Ahmed Midhat and İsmail Gaspıralı took education as a tool to fulfill spiritual
mental development. They aimed to boost literacy by implanting the love of
learning to the minds. As can be seen in this research Ahmed Midhat and İsmail
Gaspıralı shared much commonalities in their ideas about educational system, yet
of course, due to the geography and the disturbed times they lived in there are also
differences of opinions.


Key words: Education, Ahmed Midhat, İsmail Gaspıralı, Republic of Turkey