Avrupa Birliği'nin enerji politikası ve enerji arz güvenliği ekseninde Türkiye'nin rolü
The European Union's energy policy and Turkey's role in the energy supply security axis
Yazar: BEKİR YILDIZ
Danışman: PROF. DR. CEM SAATÇİOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Enerji = Energy ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Enerji = Energy ; Enerji arzı = Energy supply ; Enerji güvenliği = Energy security ; Enerji politikaları = Energy policies ; Türkiye = Turkey

Özet:
Enerji modern bir toplumdaki insanın yaşam kalitesi üzerinde doğrudan etkiye sahiptir. Dünyada artan nüfus ve ekonomik faaliyetler enerji talebini de artırmakta ancak günümüzün temel enerji kaynağını oluşturan fosil yakıtların, limitli rezervleri ile az sayıdaki ülkenin kontrolünde bulunor olması, bu kaynağa ihtiyaç duyanların enerji arz güvenliği sorununun oluşmasına yol açmaktadır.
Küresel enerji ticaretinin halen en büyük ithalatçısı konumunda bulunan Avrupa Birliği (AB) bugün ihtiyaç duyduğu enerjinin yarısından fazlasını dış kaynaklardan sağlamaktadır. Rusya açık ara en büyük tedarikçi konumundadır ve bu durum enerji arz güvenliği için önemli bir risk olarak değerlendirilmektedir. 
Gelişen ekonomisi ve artan nüfusuyla Türkiye, üyeliğine aday olduğu AB gibi dış enerji kaynaklarına yüksek oranda bağımlıdır ve enerji arz güvenliğini sağlama çabası içindedir. Ayrıca, izlediği enerji politikası ve boru hatları stratejisiyle bölgenin enerji dağıtım merkezi olma hedefindedir. Diğer taraftan da jeostratejik konumu sayesinde, AB için ihtiyaç duyduğu Kafkaslar, Hazar, Ortadoğu ve Doğu Akdeniz'deki hidrokarbon projelerini hayata geçirebilecek potansiyele sahip bir ülkedir. AB'nin 'Enerji Güvenliği Strateji Belgesi'nde yeri, enerji kaynaklarının alternatif iletim yolu olarak enerjide iş birliği kurulması gerekli stratejik ülkelerden biri olarak tanımlanmaktadır.
Çalışmada, AB'nin enerji arz güvenliği politikasında Türkiye'nin rolü ve önemi betimsel yöntemlerle araştırılacaktır. Bununla birlikte tarafların izlediği enerji politikaları arasındaki uyumun ikili ilişkilerin geleceği üzerine etkisi değerlendirilerek sürece katkı sağlayıcı politika önerilerinde bulunulması amaçlanmıştır.

Abstract:
Energy has a direct impact on the quality of life of people in a modern society.  Increasing population and economic activities in the world also increase the energy demand, but the fact that fossil fuels, which constitute the main energy source of today, are under the control of a small number of countries with limited reserves, causes the energy supply security problem of those who need this resource.
The European Union (EU), which is still the largest importer of global energy trade, today supplies more than half of its energy needs from external sources. Russia is by far the largest supplier, and this is considered an important risk for energy supply security.
With a booming economy and growing population, Turkey is a candidate for membership is still highly dependent on external energy sources, such as the EU and in an effort to ensure the security of energy supply. In addition, it aims to become the energy distribution center of the region with its energy policy and pipeline strategy. On the other hand, thanks to its geostrategic location, it is a country that has the potential to realize hydrocarbon projects in the Caucasus, Caspian, Middle East and Eastern Mediterranean, which the EU needs. Its place is defined in the "Energy Security Strategy Document" of the EU is as one of the strategic countries that require cooperation in energy as an alternative transmission route of energy resources.
In this study, Turkey's role and importance in the EU's energy supply security policy will be investigated by descriptive method. In addition, it is aimed to make policy suggestions contributing to the process by evaluating the effect of the harmony between the energy policies followed by the parties on the future of bilateral relations.