Prostat kanseri ve benign prostat hiperplazi (BPH) hastalarında miRNA ekspresyon profilinin belirlenmesi
Determination of miRNA expression profile in patients with prostate cancer and benign prostate hyperplasia (BPH)
Yazar: OKAN SANCER
Danışman: DOÇ. DR. PINAR ASLAN KOŞAR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Gen ifadesi = Gene expression ; Gen ifadesi profili = Gene expression profiling ; Mikro RNA = Micro RNA ; Mikro RNA = Micro RNA ; Mikrodizilim analizi = Microarray analysis ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prostat hastalıkları = Prostatic diseases ; Prostat hiperplazisi = Prostatic hyperplasia ; Prostat neoplazmları = Prostatic neoplasms ; RNA = RNA

Özet:
Dünyada ölümlerin ikinci sebebi kanserdir. Erkeklerde kansere bağlı ölümlerin en sık nedeni olarak yerini alan prostat kanseri, Avrupa ve Amerikalı erkeklerde en sık görülen kanserdir. Türkiye'de 2020 yılında erkeklerde tüm kanser türleri arasında prostat kanseri görülme sıklığı ikinci sırada ve ölüm sıklığı ise dördüncü sırada yer almaktadır. Yaşlanan erkeklerde en yaygın görülen benign neoplazm, benign prostat hiperplazisidir (BPH). BPH, prostat bezinin büyümesi olup 60 yaşındaki erkeklerin >%50'sinde ve 85 yaşındaki erkeklerin ~% 90' ında histolojik olarak tanımlanabilmektedir. Prostat kanserinde de diğer kanserlerde olduğu gibi erken tanı, tedavi yönteminin belirlenmesi ve etkinliği için oldukça önemlidir. Periferik kan mononükleer hücreleri (PKMH), bağışıklık sistemindeki maligniteye karşı ilk savunma hattı olarak hareket ederler. Disfonksiyonları durumunda ise, kanser immünojenitesi veya immün evazyon ortaya çıkabilmektedir. Bu nedenle, PKMH'lerin moleküler profilleri, malignitelerin erken tespiti için yeni biyobelirteçler sağlayabilir. Prostat kanseri ve BPH'ta PKMH üzerine mikroarray yöntemi ile yapılan çok fazla çalışma bulunmamaktadır. Mikro array yöntemi ile bu iki grupta doku ve PKMH'lere ait miRNA çalışması yapılmıştır. Prostat kanseri hastalarında, BPH hastalarına kıyasla doku örneklerinde 37 adet miRNA dowregüle olarak belirlenmiştir. Bunlar içerisinden downregüle ve büyük oranda korunmuş olan miRNA'lar ise hsa-miR-27b-3p,  hsa-miR-30a-5p, hsa-miR-22-3p, hsa-miR-99a-5p, hsa-miR-100-5p, hsa-miR-24-3p, hsa-miR-181a-5p, hsa-miR-140-3p, hsa-miR-221-3p, hsa-miR-143-3p olarak belirlenmiştir. Prostat kanseri hastalarında, BPH hastalarına kıyasla PKMH örneklerinde 27 adet miRNA dowregüle olarak belirlenmiştir. Bunlar içerisinden downregüle ve büyük oranda korunmuş olan miRNA'lar ise hsa-miR-451a, hsa-miR-16-5p, hsa-let-7e-5p, hsa-miR-23b-3p olarak belirlenmiştir. Prostat kanseri kesin tanısı için düzenli aralıklarla tekrarlanan multipl biyopsi yönteminin invazif olmasından dolayı, prostat kanserin erken tanısında kullanılmak üzere sensitivite ve spesifitesi daha yüksek yeni biyomarkörlerin arayışı içine girilmiştir. Araştırılan markerlerde olması istenen başlıca özellik sadece prostata spesifik olmayıp BPH ve prostat kanseri arasında ayrım yapabilecek farklı düzeyde miRNA profiline sahip olmalarıdır. Bu amaçla günümüzde genel olarak dünyada yapılan çalışmalar miRNA ekspresyon profil çalışmalarıdır.

Abstract:
In the world cancer is the  second cause of death. Prostate cancer, which is the most common cause of cancer-related death in men, is the most common cancer in European and American men. In Turkey, prostate cancer is in the second place among all cancer types in men in 2020, and the frequency of death is in the fourth place. The most common benign neoplasm in aging men is benign prostatic hyperplasia (BPH). BPH is an enlargement of the prostate gland that can be histologically identified in >50% of men aged 60 years and in ~90% of men aged 85 years. In prostate cancer, as in other cancers, early diagnosis is very important for the determination and effectiveness of the treatment method. Peripheral blood mononuclear cells (PKMH) act as the first line of defense against malignancy in the immune system. In the case of their dysfunction, cancer immunogenicity or immune invasion may occur. Therefore, molecular profiles of PKMHs may provide new biomarkers for early detection of malignancies. There are not many studies with microarray method on PKMH in prostate cancer and BPH. In these two groups, miRNA studies were carried out of tissues and PKMHs by microarray method. In prostate cancer patients, 37 miRNAs were downregulated in tissue samples compared to BPH patients. Among these, downregulated and broadly conserved miRNAs were determined as; hsa-miR-27b-3p, hsa-miR-30a-5p, hsa-miR-22-3p, hsa-miR-99a-5p, hsa-miR-100-5p, hsa-miR-24-3p, hsa- miR-181a-5p, hsa-miR-140-3p, hsa-miR-221-3p, hsa-miR-143-3p. In prostate cancer patients, 27 miRNAs were downregulated in PKMH samples compared to BPH patients. Among these, downregulated and broadly conserved miRNAs were determined as hsa-miR-451a, hsa-miR-16-5p, hsa-let-7e-5p, hsa-miR-23b-3p. Due to the invasiveness of the regularly repeated multiple biopsy method for the definitive diagnosis of prostate cancer, new biomarkers with higher sensitivity and specificity have been sought for use in the early diagnosis of prostate cancer. The main desired feature of the investigated markers is that they are not only prostate specific, but also have different levels of miRNA profiles that can differentiate between BPH and prostate cancer. For this purpose, studies conducted in the world today are miRNA expression profiling studies.