Koroner arter hastalığı olan bireylerde endotelyal nitrik oksit sentaz gen polimorfizmi (Glu298Asp) ve nitrik oksit düzeyinin araştırılması
Researching on endothelial nitric oxide synthase gene polimorphism (Glu298Asp) and nitric oxide levels individuals who have coronary artery disease
Yazar: RAMAZAN AKBAY
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN DEMİR
Pamukkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Biyokimya ve Klinik Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Genetik = Genetics ; Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Koroner hastalık = Coronary disease ; Nitrik oksit = Nitric oxide ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic

Özet:
KAH, özellikle gelişmiş ülkelerde olmak üzere tüm dünyada önde gelen ölüm nedenlerindendir. Hangi durumlarla ilişkili olabileceği ve bunların nasıl önlenebileceği hakkında en fazla çalışma yapılan hastalıklardan birisidir.KAH oluşumuna yol açan en sık neden koroner arterlerin aterosklerozudur. Yapılmış çalışmalar ile endotel işlevlerinin aterosklerozda önemli rolleri olduğu gösterilmiştir. Endotelden salınan önemli moleküllerden birisi de NO'dur. NO, birçok farklı mekanizma ile aterosklerozun gelişimini önler. NO, NOS enzim ailesi tarafından sentezlenir. NOS enziminin eNOS, nNOS ve iNOS olmak üzere üç farklı izoenzimi vardır. Damar endotelindeki NO'nun başlıca kaynağı ise eNOS enzimidir. Bundan dolayı eNOS genindeki değişikliklerin NO düzeyini ve endotel işlevlerini etkileyerek ateroskleroza yol açabileceği düşünülmektedir.Günümüzde eNOS geninin farklı bölgelerinde çok sayıda polimorfizm tanımlanmıştır. Bulunabilmiş tek ekzon polimorfizmi ise Glu298Asp'dir. Ekzon bölgesi genin kodlayıcı kısmı olduğu için buradaki değişikliklerin enzim aktivitesini daha fazla etkilediği düşünülmektedir.Bu çalışmada Denizli toplumunda eNOS geninin 7. ekzonundaki, 894. pozisyonda bulunan guanin bazının timin bazı ile yer değiştirmesinden kaynaklanan Glu298Asp polimorfizminin (G894T) KAH ile ilişkisi ve NOx düzeyi araştırıldı.Anjiyografisinde herhangi bir ana damarı veya onun dallarında %50'den daha fazla darlığı olan 131 kişi KAH grubunu ve darlığı olmayan veya %50'den daha az darlığı olan 75 kişi kontrol grubunu oluşturdu. Tüm katılımcıların PCR ve RFLP yöntemi ile genotipleri saptandı ve Griess yöntemi kullanılarak plazma NOx düzeyleri ölçüldü.Glu298Asp polimorfizmi genotipi ve T allel sıklığı KAH ile ve plazma NOx düzeyleriyle ilişkili bulunmadı. Ayrıca plazma NOx düzeyleri KAH grubunda farklı değildi.Sonuç olarak Denizli toplumunda yapılan bu çalışmada Glu298Asp polimorfizmi, plazma NOx düzeyi ve KAH arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı.

Abstract:
CAD is the leading cause of death in the world especially in developed countries. It is one of the diseases that is mostly studied on its causes and how it can be prevented. The most common cause of CAD is atherosclerosis of coronary arteries.Some performed studies have demonstrated that endothelial function has important roles on developing atherosclerosis. One of the important molecules secreted from endothelium is NO. NO prevents the development of atherosclerosis by many different mechanisms. It is synthesized by the NOS enzyme family. NOS enzyme family has 3 different isoenzymes which are called eNOS, nNOS and iNOS. The main source of NO in vascular endothelium is eNOS. Therefore, it is considered that variations in NOS gene may cause atherosclerosis by affecting NO level and endothelial function.Up until this time, many polymorphisms have been described in different regions of NOS gene. The only exon polymorphism which has been found is Glu298Asp. It is considered that the changes in exon region affects enzyme activity more, since this region is the encoding part of the gene.In this study we examined association of Glu298Asp polymorphism (G894T) that is originated from exchange of guanin base with timin base located in 894th position of exon 7 on eNOS gene with CAD and NOx level in the population of Denizli.On the basis of angiography, 131 individuals who have %50 obstruction in any main vessel or it?s branches formed CAD group and 75 individuals who have no obstruction or <%50 obstruction formed control group. We determined genotypes by PCR and RFLP method and measured the plasma NOx levels from blood plasma using Griess method in all participants.Neither Glu298Asp polymorphism genotype nor T allele frequency was found associated with CAD and plasma NOx levels. Also there was no different plasma NOx levels in the CAD grup.As a conclusion, in the study that we performed in the population of Denizli, we did not detect a significant association between Glu298Asp polymorphism, plasma NOx level and CAD.