XXI. yüzyılda kent, ekoloji ve tasarım ilişkisini expo ve festivaller üzerinden okumak
Exploring the relationship between city, ecology and design in the 21st century by means of expos and festivals
Yazar: MEVA ECEM ÇİFTCİ
Danışman: DOÇ. DR. EBRU ERBAŞ GÜRLER
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kentsel Tasarım Ana Bilim Dalı / Kentsel Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture ; Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Ekoloji = Ecology ; Fuarlar = Fairs ; Kentsel tasarım = Urban design ; Peyzaj mimarlığı = Landscape architecture ; Uluslararası fuarlar = International fairs

Özet:
Uluslararası organizasyonlar olarak expo ve festivaller küresel boyutlu ekolojik meselelerin tartışılmasına fırsat tanımaktadır. Farklı ülkelerde farklı temalar özelinde düzenlenen bu etkinlikler, kent, ekoloji ve tasarım ilişkisi hakkında söylem ve içerik üretmekte olup bunların çözümlenmesi gelecek için ipuçlarını ortaya çıkarma potansiyeli barındırmaktadır.  Bu çalışma ile XXI. yüzyılda düzenlenen expo ve festivallerin tasarım ortamını nasıl şekillendirdiğini anlayarak bu tip organizasyonların tasarım dünyasını içerik ve söylem bağlamında nereye yönlendirdiğini görmek amaçlanmıştır. Bu amaçla ilerleyen çalışmanın ilk bölümünde konuya giriş yapılarak tezin amacı, kapsamı ve yöntemi hakkında bilgi verilmiştir. İçerik analizi yöntemine başvurulan çalışma veri toplama, veri analizi ve veri yorumlama olmak üzere üç aşamada gerçekleştirilmiştir. İkinci bölümde yer alan veri toplama aşamasında çalışmaya dahil olan organizasyonlara ilişkin literatür taraması yapılmış, içerik analizinde kullanılan veri seti oluşturulmuştur. Bu veri setinde 2000-2018 yılları arasında düzenlenen ve mimari-kent-peyzaj ara kesitinde ürünler veren expo ve festivallere ait metinler yer almaktadır. Tezin üçüncü bölümünde veri analizi yapılmış, veri setinin incelenmesi ile ortaya çıkan kavramlar yoluyla 36 kod belirlenmiştir. Bu kodlar gelecek öngörüleri, ekolojik kaygılar, insan ve doğa ilişkisi şeklinde 3 kategoriye ayrılarak gruplanmıştır. Değerlendirme yapmayı kolaylaştırmak adına kategorilerin her biri için 3 adet olmak üzere toplam 9 alt kategori oluşturulmuştur. Kodlama ile veri setinin çözümlenmesinin ardından üçüncü bölümün devamında dönemlere ve bölgelere göre değerlendirmenin yapıldığı veri yorumlama aşamasına geçilmiştir. 2000-2018 dönemini oluşturan 19 yıl her biri beş yılı kapsayan 4 alt döneme ayrılmış ve bu alt dönemler çalışma kapsamında incelenmiştir. Expo ve festivallere katılan ve ev sahipliği yapan ülkeler ise 13 bölgeye ayrılarak XXI. yüzyılda kent, ekoloji ve tasarım ilişkisi çerçevesinde irdelenmiştir. Ülkelere ve bölgelere yapılan değerlendirme ile ulaşılan sonuçlar söylem üretme gücüne sahip olan ülke profilinin XXI. yüzyıl içerisinde değiştiğini ve Doğu Asya'nın adından söz ettirmeye başladığını göstermektedir.  Uluslararası ölçekli iş birliği ve koordinasyon sağlamanın gerekliliği incelenen organizasyonlarda okunmaktadır. Dünya genelinde üzerinde durulan ekolojik problemlerin yarattığı küresel kaygılar gelecek öngörülerini şekillendirmektedir. Bu çalışma ile saptandığı üzere, geleceğe ve gezegene yeni bir biçim vermek üzere çözüm odaklı olarak iş birliğini ve bilgi alışverişini içeren keşfetmeye yönelik ve kapsayıcı çalışmalar XXI. yüzyılın gerektirdiği başlıca unsurlardandır.

Abstract:
As international organizations, expos and festivals provide an opportunity to discuss global-scale ecological issues. These events, organized on different themes in different countries, produce discourse and content about the relationship between city, ecology and design, and their analysis has the potential to reveal clues for the future. The aim of this study is to understand how the expos and festivals in the 21st century shape the design environment and to see where such organizations lead the design world in terms of content and discourse. For this purpose, in the first part of the study, an introduction to the subject is given and information about the purpose, scope and method of the thesis is given. Content analysis method was applied in three stages as data collection, data analysis and data interpretation. In the second part of the thesis which is data collection stage, the literature was searched for the organizations involved in the study and the data set used for content analysis was created. This data set contains the texts of the expos and festivals organized between 2000-2018 and which produce products in the architectural-urban-landscape cross-section. In the third part of the thesis, data analysis was performed and 36 codes were determined through the concepts that emerged by examining the data set. These codes are grouped into 3 categories as future predictions, ecological concerns, human and nature relations. In order to facilitate evaluation, a total of 9 sub-categories were created, 3 for each of the categories. After the analysis of the data set with coding, the data interpretation stage, which was evaluated according to periods and regions, was started in the continuation of the third part. The 19 years of the 2000-2018 period were divided into 4 sub-periods each covering five years and these sub-periods were examined within the scope of the study. The countries participating and hosting the expo and festivals were divided into 13 regions and examined in the 21st century within the framework of the relationship between city, ecology and design. The results of the evaluation of the countries and regions show that the country profile, which has the power to produce discourse, has changed in the 21st century and has started to make the name of East Asia. The necessity of providing international cooperation and coordination is legible in the organizations examined. Global concerns created by the ecological problems emphasized around the world shape the future predictions. As determined by this study, exploratory and inclusive studies involving solution-oriented collaboration and exchange of information to give a new shape to the future and the planet are essential elements of the 21st century.