Katar'da Türk diaspora diplomasisi ve mütekabiliyet ilkesinin konumlandırılması
Turkish diaspora diplomacy in Qatar and the positioning of the reciprocity principle
Yazar: FAZLICAN ALTUNTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. HASAN DURAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Dış Türkler = Turkish diaspora ; Kamu diplomasisi = Public diplomacy ; Yeni diplomasi = New diplomacy

Özet:
Çalışma kapsamında tarihsel olarak diplomasi ile diaspora kavramının gelişimine de-ğinilmiş ve diaspora diplomasisi kavramı açıklanmıştır.  Türk diaspora diplomasisi, bu tezde üretilen yeni diaspora diplomasisi modeli ve politika araçları aracılığıyla ele alı-narak Katar vaka çalışmasıyla analiz edilmiştir. Katar'daki Türk diasporasının varlığı, neoklasik realist teoriye uygun olarak uluslararası ilişkilerde bir nispi güç kabul edilen diaspora analiziyle ortaya konmuş ve diaspora diplomasisi politika araçları ile açık-lanmaya çalışılmıştır. Değerlendirme için mütekabiliyet kavramı, uluslararası ilişkiler-deki tanımı çerçevesinde incelenmiştir. Mütekabiliyet ilkesi gereğince uluslararası hukuka göre iki devlet arasında diasporik ilişkileri besleyebilecek karşılıklı uyum süre-cinin sürdürülebilir bir diaspora diplomasisine dönüşüp dönüşemeyeceği irdelenmiştir. Bu kapsamda diasporayı etkileyen politikalar arasında ekonomik, kültürel, askeri, eği-tim, göç kapsamı ve potansiyel diasporik kuruluşların varlığı arasında karşılıklı analiz yapılmıştır. Analiz neticesinde ele alınan siyasi pratikler, Türk ve Katarlı vatandaşlar nezdinde ikili ilişkilerdeki konumlamalardaki benzerlik ve farklılıklar aracılığıyla göz-lemlenerek ortaya konulmaya çalışılmıştır. Elde edilen bulgularla mütekabiliyet ilkesi-nin diaspora diplomasisine konumlandırılmasına zemin hazırlanmış ve bu ilke vasıta-sıyla Türk diasporasının işlevselliği ortaya konularak çok yönlü uluslararası diaspora diplomasisi anlayışı geliştirilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Within the scope of the study, the historical development of the concept of dip-lomacy and diaspora are discussed and the concept of diaspora diplomacy is explai-ned. Turkish diaspora diplomacy is analyzed through the case study of Qatar by using the new diaspora diplomacy model and policy instruments produced in this thesis. The existence of the Turkish diaspora in Qatar has been revealed through the analy-sis of diaspora, which is considered a relative power in international relations in ac-cordance with the neoclassical realist theory, and diaspora diplomacy is tried to be explained with policy tools. For the evaluation, the concept of reciprocity is analyzed within the framework of its definition in international relations. Under the principle of reciprocity, it is examined whether the mutual harmonization process that can nurture diasporic relations between two states according to international law can turn into sustainable diaspora diplomacy. In this context, a reciprocal analysis is made between the economic, cultural, military, education, migration scope, and the existen-ce of potential diasporic organizations among the policies affecting the diaspora. As a result of the analysis, the political practices addressed in the analysis are tried to be revealed by observing the similarities and differences in the positioning of Turkish and Qatari citizens in bilateral relations. With the findings obtained, the ground is prepared for the positioning of the principle of reciprocity in diaspora diplomacy and the functio-nality of the Turkish diaspora through this principle has been revealed and a multi-faceted understanding of international diaspora diplomacy has been developed.