Orlando ve Aşık Kadınlar'da androjini
Androgyny in Orlando and Women in Love
Yazar: SAKİNE UÇAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZEYNEP ZEREN ATAYURT FENGE
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / İngiliz Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: İngiliz Dili ve Edebiyatı = English Linguistics and Literature
Dizin: Androjenler = Androgens ; Aşık kadınlar = Women in love ; Edebiyat = Literature ; Lawrence, David Herbert = Lawrence, David Herbert ; Woolf, Virginia = Woolf, Virginia ; Çift cinsiyetli = Androgynous ; İngiliz edebiyatı = English literature

Özet:
Androjini, tarihi çok eskilere dayanan, sanatın ve edebiyatın birçok dalında karşılaşılan köklü ve karmaşık bir gelenektir. Kavramın geçmişine bakıldığında farklı dönemlerde ve alanlarda çeşitli düşünür, sanatçı ve yazarların dikkatini çektiği gözlemlenmektedir. Yazılı olarak ilk Platon'un Sempozyum'unda ortaya çıkan kavram, Rönesans sanatçılarına ilham vermiş, Shakespeare'in oyunlarında düğümü çözen kilit rollerde hayat bulmuş ya da Da Vinci'yi çözmeye çalışan Freud'a ışık tutmuştur. Romantik dönemin şairlerinden William Blake'in, Percy Bysshe Shelley'nin şiirlerinde ortaya çıkmış, simyacılıkla kurulan analoji bağlamında Carl Jung'un dikkatini çekmiştir. Özellikle Samuel Taylor Coleridge'ın muhteşem bir beynin androjen olması gerektiğine dair fikri ile androjini, salt kadın-erkek karşıtlığını aynı potada sentezleyen bir olgudan ziyade, toplumsal cinsiyet normlarına esneklik kazandıran ve nitekim gerçek yaratıcılığın ortaya çıkmasını kolaylaştıran bir görünüm kazanmıştır. Androjininin edebi düşsellikteki temsillerinden olan Virginia Woolf'un Orlando ve D.H. Lawrence'ın Âşık Kadınlar romanları ile kavram genelde kadın ve erkeğin aynı bedene hayat verdiği fiziksel boyuttan arındırılarak, çok daha ruhani bir çerçevede, bütüncül ve ideal insana dair bir model sunabilir. 16. yüzyıl İngiltere'sinde Elizabeth döneminde başlayıp, 20. yüzyılda sona eren ve fantastik öğelerle zenginleştirilen romanda Orlando'nun, yaşadığı cinsiyet, zaman ve mekan değişimlerine rağmen, ruhen ve zihnen aynı kalıp, sonunda gerçek bütünlüğü yakalaması kadın ve erkeği sentezleyen fiziksel bir androjiniden ziyade, karakterin yazma eğilimine istinaden, yaratıcı, özgün ve her koşula uyum sağlayan androjen eğilimli zihniyetine atfedilebilir. Öte yandan Orlando'dan daha önce yayımlanan Aşık Kadınlar'da dört ana karakterin aşkı, evliliği ve cinselliği sorgulatan karmaşık ilişkilerine odaklanmaktan ziyade Lawrence'ı temsil ettiği düşünülen Birkin karakterinin homoseksüel olarak addedilen eğilimleri, androjinin sık sık bağdaştırıldığı sanat ruhlu Uranian türüne bir gönderme yaparken toplumdaki yeri belli belirsiz ancak sanattan anlayan özgür ve hatta aykırı ruhlu düşünceleri ile Birkin, androjinin simgelediği yaratıcı, ideal ve tam insan modeline en azından ulaşmaya çalışan özgün bir karakter portresi çizmektedir. Androjinide aranan gerçek birlik ve bütünlüğü elde edebilmek için sadece sevdiği Ursula'ya değil aynı zamanda bir erkeğin de sevgisi ve yoldaşlığına muhtaç olduğunu belirten Birkin, Gerald ile Blutbrüderschaft adı verilen sembolik ancak kutsal bir dostluk ve yakınlaşma içine girerek androjininin fiziksel düzlemden arındırılarak daha ruhsal boyutta ele alınmasına örnek oluşturur. Lawrence'ın bir yıldızın birbirine zıt duran uçları olmasına rağmen birlik ve bütünlük oluşturduğu star-equilibrium adını verdiği yıldız dengesi,  kişilerin benliklerini kaybetmelerine yol açabilecek bir kaynaşmadan ziyade ayrı ama hür bireyler olarak da androjinide zıt güçlerin verdiği birlik ve mükemmel bütünlüğü simgeleyebileceği şeklinde yorumlanmıştır. Dolayısıyla bu çalışmanın esas amacı romanlardaki androjini bağlamının kadınsı ve erkeksi özelliklerin fiziksel birleşiminden ibaret olmadığını, cinsellikten ziyade daha insancıl ve yaratıcı bir yaklaşımla tam ve mutlu bir bireye dönüşümü simgelediğini göstermektir.

Anahtar Sözcükler: Androjini, Virginia Woolf, Orlando, Kendine Ait Bir Oda, D.H. Lawrence, Âşık Kadnlar, Uranian, Blutbrüderschaft, Star-equilibrium

Abstract:
Androgyny is a phenomenon that goes back to ancient times found in the fields of art and literature. An examination of the history of androgyny reveals that it has been an inspiration for many artists, writers and thinkers from various fields and in different ages. First appearing in written form in Plato's Symposium, the concept of androgyny went on to influence Renaissance art, take an active role in untangling the events in Shakespeare's plays, and has shed light on Freud's articulation of Leonardo da Vinci. Androgyny has also appeared in poems by both William Blake and Shelley, and has attracted the critical interest of Carl Jung thanks to its analogical link to alchemy. It would be misleading to categorize androgyny as simply a combination of feminine and masculine characteristics. In accordance with Samuel Taylor Coleridge's idea that a great mind must be androgynous, androgyny is thus viewed as facilitating creativity. In this respect, Virginia Woolf's Orlando and D.H. Lawrence's Women in Love, as two literary representations of this concept, present models that achieve a true sense of wholeness which points to an ideal formation of the human mind set free from restrictive boundaries. In Orlando, a novel which starts in 16th century England and ends in the 20th century, the novel's eponymous protagonist Orlando, in spite of going through dramatic changes in gender, time and location, spiritually and mentally remains the same. At the end of the journey, Orlando reaches a wholeness which is attributable to his/her androgynous nature. However, rather than a physical fusion based on male and female elements, it is the androgynous mind shaping his/her creative, distinctive and adaptable vision in relation to the act of writing. On the other hand, in Women in Love, a novel published before Orlando, the concept of androgyny tends to represent an idea in progress as the protagonist Birkin is portrayed in such a manner that through his original and radically subversive viewpoints, the author attempts to draw an ideal, creative, whole human model.  Birkin, a character considered to be based on Lawrence himself, and his homosexual tendencies are presented in accordance with androgyny, referencing the concept of the Uranian and their love of fine art. Birkin's quest for an alternative in a man's love and companionship in addition to his relationship with Ursula, and his proposal of Blutbrüderschaft, a symbolic pact, which implies a divine friendship, draws an analogy with androgyny's strong emphasis on spirituality rather than a physical bond. Lawrence's notion of star-equilibrium which signifies the balance that stars constitute despite their polarized ends can be interpreted as individuals representing androgynous homogeneity as separate, free beings. Therefore, this study aims to analyse the concept of androgyny removed from physicality as presented in both novels, a representation which is achieved in a mystical and spiritual sense that puts sexual interpretations aside and focuses on the humanistic and creative attributes.