Lied sanatında modülasyon için kullanılan ortak akorların karşılaştırmalı olarak incelenmesi
A comparative analysis of common chords used for modulation in lied art
Yazar: GAMZE KURTÇU
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM ÖZALTUNOĞLU
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzik Ana Bilim Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2020
Konu: Müzik = Music
Dizin: Akor = Chord ; Alterasyon = Alteration ; Lied = Lied ; Modülasyon = Modulation

Özet:
Bu çalışma, modülasyon sırasında kullanılan ortak akorların yazılı kaynaklardaki kullanım önerileri ile eserler içerisindeki kullanımının, lied sanatı üzerinde değerlendirildiği karşılaştırmalı bir analiz çalışmasıdır.
Araştırmada, klasik ve romantik dönem bestecilerinin eserleri içerisinden seçilmiş 232 lied, modülasyonlar ve bu modülasyonlarda kullanılan ortak akorlar açısından incelenmiştir. Bir tondan diğer bir tona geçişte kullanılan ortak akorların bulunulan tonda ve gidilen tondaki görevlerinin tespit edilmesi ve bu akorların alterasyon bakımından çeşitlilik düzeylerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır.
Araştırma, daha önce, modülasyonlar ve modülasyon sırasında kullanılan ortak akorlar ile ilgili çalışma yapılmamış olması sebebiyle, bu alanda bir eksikliğe dikkat çekeceği için önemlidir.
Araştırmanın sonucunda, modülasyonda kullanılan ortak akorların, yazılı kaynaklardaki tanımlaması ve kullanım önerileri ile eserler üzerinde uygulanışı arasında dikkate değer farklılıklar tespit edilmiştir. Genel olarak bilinen ve yapılması istenen ortak akor kullanımı gidilen tonda sırasıyla II., IV. ve VI. dereceler iken; örneklemi oluşturan eserlerde önerilen bu sıralamanın dışındaki derecelerin de tercih edilebildiği görülmüştür. Dönemsel farklılıklar açısından değerlendirildiğinde ise, Klasik dönem ile romantik dönem arasında bulunulan tonda kullanılan ortak akorlar arasında herhangi bir farklılık görülmezken; gidilen tonda durum değişmektedir. Klasik dönemde IV. ve II. dereceler eşit oranda kullanılırken, romantik dönemde II. derecenin kullanımının azaldığı; IV. derecenin kullanımının arttığı tespit edilmiştir. Ayrıca, Romantik dönemde Klasik döneme kıyasla daha fazla olması beklenen alterasyon kullanımı konusunda, iki dönem arasında belirgin bir farklılık olmadığı görülmüştür.

Abstract:
This study is a comparative analysis study that evaluates suggestions for the usage of common chords used during modulation in written sources and in works in view of lied art.
232 lieds selected from the works of classical and romantic period composers were examined in terms of modulation and common chords used in these modulations in the research. It was aimed to determine the functions of common chords used in the transition from one tone to another in the current tone and the selected tone and to reveal the diversity levels of these chords in terms of alteration.
This study fills a gap in the literature since there has been no previous study on modulations and the common chords used during modulation, which renders it important.
The results of the study have revealed that there are significant differences between the definition and suggestions for usage of common chords used in modulation in written sources and their application on works. The common chord usage, which is generally known and desired to be made, is II., IV. and VI. grades in the selected tone respectively whereas it has been observed that the grades other than this suggested order can be preferred in the works that constitute the sample. Considering periodic differences, it has been found that there is no difference between the common chords used in the tones during classical and romantic periods while the case changes in the selected tone. It has also been concluded that the use of the grade II has decreased in the romantic period while IV and II grades are equally used in the classical period, and the use of the IV grade has increased.  Finally, it has been observed that there is no significant difference between the two periods in terms of the use of alteration, which is expected to be more frequent in the romantic period compared to the classical period.