Diyabetik bireylerde serum karnitin düzeyinin insülin direnci, lipid profili ve beslenme durumu ile ilişkisi
The relationship between serum carnitin level insulin resistance,  lipid profile and nutritional status in diabetic individuals
Yazar: ŞEHRİBAN DUYAR ÖZER
Danışman: DOÇ. DR. MAKBULE GEZMEN KARADAĞ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Karnitin = Carnitine ; Lipidler = Lipids ; İnsülin = Insulin ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Diyabetli bireylerde serum karnitin düzeyinin insülin direnci, lipid profili ve beslenme durumu ile ilişkisini belirlemek ve sağlıklı bireylerle kıyaslamak amacıyla planlanan bu çalışmaya: yaşları 30-55 yıl arasında değişen 32 Tip-2 diyabet hastası ve 32 sağlıklı olmak üzere toplam 64 birey katılmıştır. Bireylerin; genel özellikleri, besleme durumları ve fiziksel aktiviteleri sorgulanmış, antropometrik ölçümleri alınmış ve bazı biyokimyasal parametreler ile serum karnitin düzeyleri ölçülmüştür. Çalışma sonucunda: ortalama beden kütle indeksi erkeklerde 27,9 kg/m2; kadınlarda hasta grubunda 34,8 kg/m2, sağlıklı grupta 34 kg/m2 bulunmuştur. Sağlıklı grupta açlık kan glikozu, açlık insülin, trigliserid, çok düşük yoğunluklu lipoprotein kolesterol, yüksek yoğunlıklı lipoprotein kolesterol ve HOMA-IR değeri diyabetli bireylerden düşük olduğu gözlenmiştir (p<0,05). Ayrıca; serum total kolesterol düzeyinin de sağlıklı gruptaki erkeklerde (152,7±31,51 mg/dL), hasta grubundaki erkeklere göre (193,8±24,67 mg/dL) düşük olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Serum karnitin düzeyi diyabetli erkeklerde (50,6±20,83 nmol/mL), sağlıklı erkeklere (59,5±17,25 nmol/mL) göre anlamlı olarak düşük bulunmuştur (p<0,05). Bu farkın kadınlar arasında önemli olmadığı görülmüştür (p>0,05). Serum karnitin düzeyi ile erkeklerde hasta grubunda diyetle protein alımı, sağlıklı grupta çoklu doymamış yağ asitleri ve omega 6 yağ asidi alımı arasında pozitif ilişki gözlenmiştir (p<0,05). Kadınlarda serum karnitin düzeyi ile hasta grubunda diyetle B6 vitamini alımı arasında pozitif; sağlıklı grupta doymuş yağ (g) alımı arasında negatif ilişki tespit edilmiştir (p<0,05). Serum karnitin düzeyi ile sağlıklı gruptaki kadınlarda vucüt ağırlığı, beden kütle indeksi, kalça çevresi, vücut yağ miktarı ve yağsız vücut kütlesi arasında negatif ilişki saptanmıştır (p<0,05). Sonuç olarak: diyabetli bireyler dislipidemi ve insülin direncine yatkınlık göstermektedir. Diyabet, antropometrik ölçümler ve besin tüketimi bireylerin serum karnitin düzeyini etkilemektedir. Bu nedenle diyabetli bireylerde serum karnitin düzeyinin, obezite ve bireyin besin tüketimi göz önünde bulundurularak incelendiği çalışmalar planlanmalıdır.

Abstract:
This study was planned to determine the relationship of serum carnitine level with insulin resistance,  lipid profile and nutritional status in Tip-2 diabetic patients and to compare diabetics with healthy subjects. A total of 64 subjects, 32 diabetics and 32 healthy aged between 30 and 55 years were included in the study. The individuals'; general characteristics, nutritional status, and physical activities were questioned, anthropometric measurements were taken and some biochemical parameters and serum carnitine were analyzed. At the end of the study, mean body mass index was 27.9 kg / m2 in males; In female 34,8 kg / m2 in the diabetic group and 34 kg / m2 in the healthy group Fasting insulin, triglyceride, very low density lipoprotein cholesterol, high density lipoprotein cholesterol, and HOMA-IR were found to be lower in diabetics than in healthy individuals in both genders (p<0,05). Also; total cholesterol is lower in healthy male (152,7±31,51 mg/dL) than in diabetic male (193,8±24,67 mg/dL) (p<0,05). Serum carnitine levels were lower in diabetic male (50,6±20,83 nmol/mL) than in healthy male (59,5±17,25 nmol/mL) (p<0,05). This difference was not significant among female. In males, there was a positive relationship between serum carnitine and the percentage of protein in diabetics, and between serum carnitine and polyunsaturated fatty acids and omega 6 in the healthy group. It was found that there was a positive correlation between vitamin B6 and serum carnitine in diabetic female and a negative correlation between saturated fat intake and serum carnitine in healthy female (p<0,05). Serum carnitine levels were found to be negatively correlated with body weight, body mass index, hip circumference, body fat mass and lean body mass in healthy female (p<0,05). In conclusion: individuals with diabetes are predisposed to dyslipidemia and insulin resistance. Diabetes, anthropometric measurements and nutrient intake affect the serum carnitine level of individuals. Therefore, studies examined serum carnitine levels taking into account obesity and individuals' food consumption should be planned in diabetic individuals.