Mental retarde bireylerde ağız diş sağlığı durum değerlendirmesi
Evaluation of mentally retarded individuals' oral health status
Yazar: MEHMET MUSTAFA HAMİDİ
Danışman: PROF. DR. ABDULKADİR ŞENGÜN
Kırıkkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Restoratif Diş Tedavisi ve Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dişler = Teeth ; Oral hijyen = Oral hygiene ; Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases ; Zeka geriliği = Mental retardation

Özet:
Mental retarde bireylerin ağız diş sağlığına ilişkin farklı ülkelerde yapılan çalışmalarda, toplum geneline oranla daha kötü ağız hijyenine ve daha yüksek çürük skorlarına sahip olduğu bildirilmiştir. Ülkemizde yapılmış çalışmalarda ise farklı sonuçların varlığı gözlenmektedir. Ülkemizdeki mental retarde bireylerin ağız diş sağlığı durumunun daha net ortaya konulabilmesi amacıyla, Kırıkkale il merkezindeki mental retarde bireylerin ağız diş sağlığı durumlarının belirlenmesi ve mental retarde olmayan sağlıklı bireylerle karşılaştırılmasının planlandığı bir vaka-kontrol çalışması gerçekleştirildi. Çalışma grubunu 289 mental retarde birey, kontrol grubunu 100 sağlıklı birey oluşturdu. Yaş aralığı 12-55 olarak belirlendi. Bireylerin muayenesi tek bir araştırıcı tarafından ağız aynası ve WHO sondu kullanılarak gerçekleştirildi. Çalışma grubunda en fazla hafif mental retardasyon (%59,17) gözlenirken, en az ileri mental retardasyon (%3,81) gözlendi. Çalışma grubunda kontrol grubuna kıyasla daha yüksek çürük diş, kayıp diş ve DMFT değerleri gözlenmesine rağmen anlamlı farklılık bulunmadı. Dolgulu diş sayısının kontrol grubunda anlamlı derecede yüksek olduğu, tedavi gereksiniminin ise çalışma grubunda daha yüksek olduğu gözlendi. Periodontal olarak sağlıklı sekstanta sahip birey yüzdesinin kontrol grubunda anlamlı derecede yüksek olduğu gözlendi. İyi oral hijyene sahip birey yüzdesi kontrol grubunda anlamlı derecede yüksek olarak bulundu. Çalışma grubunda fırçalama alışkanlığı (%68,5) kontrol grubuna göre (%91) anlamlı derecede düşük bulundu. Protez mevcudiyeti kontrol grubunda anlamlı derecede yüksek iken, protez gereksinimi çalışma grubunda anlamlı derecede yüksek olarak gözlendi. Sonuç olarak mental retarde bireylerin ağız diş sağlığının genel toplum ortalamasından daha kötü durumda olduğu belirlendi.

Anahtar Sözcükler: Ağız diş sağlığı, DMFT, Mental retardasyon, Oral hijyen, Periodontal durum

Abstract:
In the studies related to mentally retarded individuals' oral health in different countries, when compared to the general population, poor oral hygiene with a higher caries score have been reported. In the current studies carried out in our country, the presences of different results are observed. In order to reveal oral health status of the mentally retarded individuals in our country more clearly, an area study in case-control type was carried out in the center of Kırıkkale city to evaluate mentally retarded individuals' oral health status and to compare with healthy individuals without mental retardation. The study group included 289 mentally retarded individuals and the control group included 100 healthy individuals. Age range was set at 12-55. Examination of individuals was performed by a single researcher by using mouth mirror and WHO probe. In the study group, most often mild mental retardation (59.17%) was observed, at least profound mental retardation (3.81%) was observed. When the study group compared to the control group; although the higher decayed teeth, more missing teeth and higher DMFT scores were observed, differences were not significant. While the number of filled teeth was significantly higher in the control group, needs of treatment were higher in the study group. The percentage of individuals with periodontal healthy sextants was significantly higher in the control group. The percentage of individuals with good oral hygiene was significantly higher in the control group. Brushing habits of the individuals in the study group (68.5%) were found significantly lower than the control group (91%). While prosthetic presence was significantly higher in the control group, the prosthesis requirement was significantly higher in the study group. As a result, oral health of mentally retarded individuals was determined to be in poor condition than the average of the general population.

Key words: DMFT, Mental retardation, Oral health, Oral hygiene, Periodontal status