Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin psikolojik yardım alma tutumlarının psikolojik sağlamlık ve eş desteği ile ilişkisi
The relationship of seeking psychological help attitude of parents who have children with special needs with psychological resilience and support of spouse
Yazar: GÖZDE ATALAN
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE ZEKAVET KABASAKAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile danışmanlığı = Family counseling ; Aile eğitimi = Family education ; Ebeveyn davranışı = Parenting behaviors ; Ebeveynler = Parents ; Eş desteği = Spousal support ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Psikolojik yardım = Psychological help ; Özel gereksinimli bireyler = Special needs individuals ; Özel gereksinimli çocuklar = Children with special needs

Özet:
Bu araştırmada özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin psikolojik yardım alma tutumlarının psikolojik sağlamlık ve eş desteği ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini özel gereksinimli çocuğa sahip 223 ebeveyn oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak 'Psikolojik Yardım Almaya İlişkin Tutum Ölçeği', 'Yetişkin Psikolojik Sağlamlık Ölçeği', 'Eş Destek Ölçeği' ve çalışmacının hazırladığı 'Kişisel Bilgi Formu' kullanılmıştır. Ölçekler sonucunda ulaşılan verilerin analizi için SPSS 22 programı kullanılmıştır. Bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Pearson korelasyon analizi ile veri analizi gerçekleştirilmiştir.
Araştırma sonuçları incelendiğinde; özel gereksinimli çocuk sahibi ailelerin psikolojik yardım alma tutumları ile cinsiyet, çalışma durumu ve evlilik yılı arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Özel gereksinimli çocuğa sahip ailelerin psikolojik sağlamlık düzeyleri ile gelir düzeyi ve özel gereksinimli çocuğun başka kardeşi olması arasında anlamlı farklılık ortaya çıkmıştır. Özel gereksinimli çocuk sahibi ailelerin algıladıkları eş desteği ile medeni durum, özel gereksinimli çocuğun başka kardeşi olması durumunda özel gereksinimli çocuğun eğitim, bakım, ihtiyaçlarının karşılanması gibi süreçlere destek olması ve kişinin daha önce psikolojik destek alması ile arasında anlamlı farklılık ortaya çıkmıştır. Özel gereksinimli çocuk sahibi ebeveynlerin psikolojik yardım almaya ilişkin tutumları arttıkça psikolojik sağlamlık düzeylerinin arttığı, algıladıkları eş destek düzeylerinde ise düşme olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveyn, psikolojik yardım alma tutumu, psikolojik sağlamlık, eş desteği.

Abstract:
In this study, it was aimed to analyze the relationship between psychological help-seeking behavior of parents with special needs children and psychological resilience and spousal support. In the sample of the study, there are 223 parents with children with special needs. In the research, "Attitude Scale Towards Seeking Psychological Help", "Adult Psychological Resilience Scale", "Spousal Support Scale" and "Personal Information Form" prepared by the researcher were used as data collection tools. The SPSS 22 program was used to analyze the data obtained as a result of the research. Data analysis was performed with one- way analysis of variance (ANOVA), independent sample t-test and Pearson correlation analysis.
According to the results of the research, it was observed that there was a significant difference between the psychological help-seeking attitudes of families with special needs children and gender, employment status and marriage year. It has been observed that there is a significant difference between the psychological resilience levels of families with special needs children, their income level and the presence of another sibling of the child with special needs. It has been observed that there is a significant difference between the perceived spousal support of families with special needs children and marital status, if the child with special needs has another sibling, support for processes such as education, care, meeting the needs of the special needs child and whether the person has received psychological support before. It was seen that as the behavior of parents with special needs children towards seeking psychological help increase, their levels of psychological resilience increase sand their perceived spousal support levels decrease.

Keywords: Parents with special needs children, psychological resilience, spousal support.