Atrial fibrilasyonu olan hastalarda ön hipofiz hormon düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of anterior pituitary hormone levels in patients with atrial fibrillation
Yazar: REYHAN YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. ESİN BEYAN
Sağlık Bakanlığı / Ankara Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Dahiliye Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Atriyal fibrilasyon = Atrial fibrillation ; Hipotalamo hipofizeal sistem = Hypothalamo hypophyseal system

Özet:
Amaç: Atriyal fibrilasyon (AF), en sık görülen kardiyak aritmi olup genel populasyonun %1- 2'sinde görülmektedir. Yaş, hipertansiyon, kalp yetersizliği, romatizmal kalp hastalığı, hipertrofik kardiyomyopati, mitral valv prolapsusu ve tirotoksikoz AF için risk faktörleridir. Hastalarda iskemik inme riski 5 kat artmıştır. Hipofiz bezi infarktı, Sheehan sendromu ve hipofizer apopleksi ön hipofiz bezi yetersizliğinin vasküler bozuklukları arasında yer almaktadır. Bu çalışmanın amacı, aşikar inme kliniği olmayan AF tanılı hastalarda, ön hipofiz hormonlarında yetersizlik gelişip gelişmediğinin araştırılmasıdır.
Yöntem: Bu çalışmaya 50-85 yaş arasında kronik A veya paroksismal AF tanısı konulan 65 hasta ile ritm bozukluğu olmayan 65 sağlıklı kontrol grubu alındı. AF tanısı EKG veya 24 saatlik ritm holter ile konuldu. Hasta ve kontrol grubunda serum insülin, C-peptid, TSH, serbest T3, T4, ACTH, kortizol, total testosteron, estradiol, FSH, LH, SHBG, prolaktin, ve HbA1c değerlendirildi. Verilerin normal dağılım analizi Kolmogorov Smirnov ile yapıldı. Normal dağılan veriler Student-t test, normal dağılmayan veriler Mann-Whitney U testi, kategorik değişkenler için Kikare testi ve korelasyon analizleri Pearson, Spearman ile yapıldı. p<0.05 istatistiksel olarak anlamlı olarak kabul edildi.
Bulgular:Atriyal fibrilasyon gurubuna alınan 65 hastanın 16'si (%24,6) erkek, 49'u (%75,4) kadındı. Kontrol grubuna alınan 65 olgunun 18'i (%27,7) erkek, 47'si (%72,3) kadındı. Hasta grubunun yaş ortalaması 68 ± 7, kontrol grubunun yaş ortalaması 67 ± 6 idi. Cinsiyet ve yaş dağılımı arasında istatiksel fark saptanmadı. AF grubunda hastaların 31'i (%47,7) warfarin, 26'sı (%40) asetilsalisilik asit (ASA), 3'ü (%4,6) klopidogrel kullanıyordu. Kontrol grubunda ise warfarin kullanan hasta yoktu ve 5'i (%7,7) ASA, 1'i (%1,5) klopidogrel kullanıyordu.Serum IGF-1, ACTH ve kortizol düzeyleri AF'li hastalarda, kontrol grubuna göre anlamlı düşük saptandı. AF grubunda SHBG düzeyi kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek ve LAD ile pozitif koreleydi. Serum sT3 düzeyi AF'li hastalarda kontrol grubuna göre düşük olarak bulundu.
Sonuç: AF'da meydana gelen sessiz serebral emboliler, inme habercisi olmakla beraber, klinik olarak inme belirtisi meydana gelmeden de serebral infarktlar gelişebilmektedir. Bizim çalışmamızda, hasta grubunda başlıca IGF-1, ACTH ve kortisol düşüklüğü saptandı ve bunun hipofizer iskemiye bağlı bir büyüme hormonu ve ACTH eksikliği olabileceği düşünüldü. Hipopituitarizm gelişen bireyler, sağlıklı bireylere göre daha yüksek morbidite ve mortalite riski taşımaktadır. Bulgularımız AF'si olan ve serebrovasküler olay öyküsü olmayan hastalarda sessiz serebral iskemilerin pitutiter disfonksiyona yol açabileceği düşüncesini desteklemektedir.

Abstract:
Aim: Atrial fibrillation (AF) is the most common cardiac arrhythmia and is seen in 1-2% of the general population. Age, hypertension, heart failure, rheumatic heart disease, hypertrophic cardiomyopathy, mitral valve prolapse and thyrotoxicosis are risk factors for AF. The risk of ischemic stroke in patients with AF increases 5-fold. Pituitary gland infarction, Sheehan syndrome and pituitary apoplexy are among the vascular disorders of anterior pituitary gland insufficiency. The aim of this study is to investigate whether insufficiency in anterior pituitary hormones develops in patients diagnosed with AF without overt stroke clinic.
Methods: 65 patients between the ages of 50-85 diagnosed with chronic AF or paroxysmal AF and 65 healthy control groups without any arrhythmia were included in this study. AF was diagnosed by ECG or 24-hour rhythm holter. Serum insulin, C-peptide, TSH, free T3, T4, ACTH, cortisol, total testosterone, estradiol, FSH, LH, SHBG, prolactin, and HbA1c were evaluated in the patient and control groups. Normal distribution analysis of the data was performed with Kolmogorov Smirnov. Student-t test was used for normally distributed data, Mann-Whitney U test was used for non-normally distributed data, Chi-square test was used for categorical variables, and correlation analyzes were performed with Pearson and Spearman. p<0.05 was considered statistically significant.
Results: Of the 65 patients included in the atrial fibrillation group, 16 (24.6%) were male and 49 (75.4%) were female. Of the 65 cases included in the control group, 18 (27.7%) were male and 47 (72.3%) were female. The mean age of the patient group was 68±7 years, and the mean age of the control group was 67±6 years. No statistical difference was found between gender and age distribution. In the AF group, 31 (47.7%) of the patients were using warfarin, 26 (40%) were using acetylsalicylic acid (ASA), and 3 (4.6%) were using clopidogrel. In the control group, there were no patients using warfarin and 5 (7.7%) were using ASA and 1 (1.5%) was using clopidogrel. Serum IGF-1, ACTH and cortisol levels were significantly lower in patients with AF compared to the control group. SHBG levels in the AF group was significantly higher than that in the control group and was positively correlated with LAD. Serum fT3 level was found to be lower in AF patients than in the control group.
Conclusion: Although silent cerebral emboli occurring in AF are a sign of stroke, cerebral infarcts may develop without clinical signs of stroke. In our study, mainly IGF-1, ACTH and cortisol levels were found to be lower in the patient group, and it was thought that this might be a growth hormone and ACTH deficiency due to pituitary ischemia. Individuals who develop hypopituitarism have a higher risk of morbidity and mortality than healthy individuals. Our findings support the idea that silent cerebral ischemia may lead to pituitary dysfunction in patients with AF and no history of cerebrovascular event.