Sınıf öğretmenleri için fen-teknoloji-toplum (ftt) yaklaşımına yönelik bir hizmet-içi eğitim kurs programı geliştirilmesi ve etkinliliğinin araştırılması
Development of an in-service education program concerning science-technological-society (sts) approach for primary teachers and investigating its effectiveness
Yazar: SİNAN ÇINAR
Danışman: PROF. DR. SALİH ÇEPNİ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education

Özet:
Bu çalışmada, sınıf öğretmenlerinin Fen-Teknoloji-Toplum (FTT) yaklaşımına dayalı fen ve teknoloji öğretim yapabilmeleri için gerekli olan bilgi ve beceriyi kazanmalarını amaçlayan bir Hizmet-içi Eğitimi (HİE) kurs programı geliştirilmiş, uygulanmış ve kursa katılan öğretmenlerin uygulamaları ve onların öğrencilerinin kavram bilgisi, tutum ve yaratıcılıkları üzerinde etkililiğini araştırılmıştır. Çalışmanın örneklemini 15 sınıf öğretmeni ve onların öğrencileri oluşturmuştur. Özel durum çalışma yönteminin kullanıldığı çalışmada, veriler; anket, mülakat, gözlem ve doküman analizi incelemesi yolu ile toplanmıştır. Çalışma; HİE kursunun geliştirilmesi, pilot uygulaması, esas uygulaması ve değerlendirmesi olmak üzere birbirini takip eden dört aşamada tamamlanmıştır.Elde edilen verilerden, HİE kursunun sınıf öğretmenlerinin fen, teknoloji, toplum ve çevre arasındaki ilişkiyi kavramalarında önemli etkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Öğretmenler HİE kurunda ?FTT yaklaşımına yönelik öğretim yapma bilgi ve becerisi?ni farklı seviyede kazanmışlardır; 7 öğretmenin iyi seviyede, 4 öğretmenin orta seviyede ve 4 öğretmenin düşük seviyede olduğu görülmüştür. HİE kursunun değerlendirme aşamasında üç farklı seviyeden ikişer öğretmen olmak üzere toplam altı öğretmenin fen ve teknoloji öğretim uygulamalarına bakıldığında; iyi ve orta seviyede olan öğretmenlerin öğretim davranışları önceki haftalara göre pozitif yönde bir değişme gösterirken, düşük olan seviyede öğretmenlerde fark edilecek bir değişmenin meydana gelmediği görülmüştür. Öğretmenlerin öğretimleri sonucunda öğrenci grupları arasında, konu kavram bilgisi kazanımında anlamlı bir farklılığın olmadığı, fen ve teknoloji dersine karşı tutum ve yaratıcı düşünme becerilerinin gelişimi karşılaştırıldığında ise başarı seviyesi iyi ve orta olan öğretmenlerin öğrenci grupları lehine anlamlı bir farklılığın olduğu tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: FTT Yaklaşımı, Fen ve teknoloji öğretim programı, Hizmet-İçi EğitimBu çalışmada, sınıf öğretmenlerinin Fen-Teknoloji-Toplum (FTT) yaklaşımına dayalı fen ve teknoloji öğretim yapabilmeleri için gerekli olan bilgi ve beceriyi kazanmalarını amaçlayan bir Hizmet-içi Eğitimi (HİE) kurs programı geliştirilmiş, uygulanmış ve kursa katılan öğretmenlerin uygulamaları ve onların öğrencilerinin kavram bilgisi, tutum ve yaratıcılıkları üzerinde etkililiğini araştırılmıştır. Çalışmanın örneklemini 15 sınıf öğretmeni ve onların öğrencileri oluşturmuştur. Özel durum çalışma yönteminin kullanıldığı çalışmada, veriler; anket, mülakat, gözlem ve doküman analizi incelemesi yolu ile toplanmıştır. Çalışma; HİE kursunun geliştirilmesi, pilot uygulaması, esas uygulaması ve değerlendirmesi olmak üzere birbirini takip eden dört aşamada tamamlanmıştır.Elde edilen verilerden, HİE kursunun sınıf öğretmenlerinin fen, teknoloji, toplum ve çevre arasındaki ilişkiyi kavramalarında önemli etkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Öğretmenler HİE kurunda ?FTT yaklaşımına yönelik öğretim yapma bilgi ve becerisi?ni farklı seviyede kazanmışlardır; 7 öğretmenin iyi seviyede, 4 öğretmenin orta seviyede ve 4 öğretmenin düşük seviyede olduğu görülmüştür. HİE kursunun değerlendirme aşamasında üç farklı seviyeden ikişer öğretmen olmak üzere toplam altı öğretmenin fen ve teknoloji öğretim uygulamalarına bakıldığında; iyi ve orta seviyede olan öğretmenlerin öğretim davranışları önceki haftalara göre pozitif yönde bir değişme gösterirken, düşük olan seviyede öğretmenlerde fark edilecek bir değişmenin meydana gelmediği görülmüştür. Öğretmenlerin öğretimleri sonucunda öğrenci grupları arasında, konu kavram bilgisi kazanımında anlamlı bir farklılığın olmadığı, fen ve teknoloji dersine karşı tutum ve yaratıcı düşünme becerilerinin gelişimi karşılaştırıldığında ise başarı seviyesi iyi ve orta olan öğretmenlerin öğrenci grupları lehine anlamlı bir farklılığın olduğu tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: FTT Yaklaşımı, Fen ve teknoloji öğretim programı, Hizmet-İçi Eğitim

Abstract:
This study firstly aims to design and implement an in-service education (INSET) program which enables primary teachers to acquire necessary knowledge and skills in order to teach science and technology based on Science-Technology-Society (STS) approach. Later, it purposes to identify its effectiveness on teachers? attitudes and practices and their students? conceptions, creativeness and attitudes. The study sample consisted of 15 primary teachers in the city of Rize within the case study research method, data were collected by the survey, interviews, observation and document analysis.The data obtained revealed that the INSET program significantly impacted on classroom teachers? comprehension of relations amongst STS. It was found out that the INSET program got the teachers to acquire different levels of knowledge and skills with STS Approach. That is, 7 teachers were labeled as optimum (above average) whilst 4 teachers were classified average level and 4 teachers were categorized under average. In evaluation phase of the INSET program, where 6 teachers (two for each levels) were selected, revealed that behaviors of the teachers from above average and average levels showed a positive change as compared to previous weeks, whereas those from under average indicated very little change. It has been found out that there has been no significant difference amongst the sample teachers? student groups in acquiring concepts, while the sample students? attitudes towards science and technology courses and creativeness showed statistically significations changes in favor of the students who are above average and average level.Key Words: STS Approach, Science and Technology Curriculum, In-service Education