Katkı payı analizinin yönetsel amaçlı kullanımı: Bir yiyecek içecek işletmesinde örnek olay çalışması
Managerial use of contribution margin analysis: A case study in a food and beverage establishment
Yazar: YUNUS YILMAZ
Danışman: PROF. DR. LEVENT KOŞAN
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Katkı payı, bir ürünün satış fiyatı ile değişken maliyeti arasındaki fark olarak tanımlanmaktadır. İşletmeler için katkı payı kavramı, sabit maliyetlerin karşılanması ve dönem sonu karının elde edilmesi açısından önemli bir konudur. Bu araştırma ile bir yiyecek-içecek işletmesinin menüsünde yer alan et ürünleri grubuna ait yiyeceklerin satış miktarı, satış fiyatı ve maliyet bilgilerine göre öncelikle katkı paylarının hesaplanması ve elde edilen sonuçların çoklu başabaş noktası, satış karması analizi, ürün karlılık analizi gibi çeşitli yönetimsel kararlara olan katkısının anlaşılmasını amaçlanmaktadır. Bu çerçevede, Mersin ilinde belirlenen bir yiyecek içecek işletmesinde yapılan örnek olay çalışması ile işletmeye ait 2023 yılının Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarının verileri kullanılmıştır. Araştırma kapsamında; İşletme menüsünde yer alan ürünlere ait katkı payları ve katkı oranları nedir ve aylar itibariyle farklılaşmakta mıdır? Hesaplanan katkı payı ve oranlarına göre ürünlerin menü içerisindeki durumları nasıl yorumlanabilir? Ve katkı payı analizi sonuçlarının yönetsel anlamda fiyatlandırma, başabaş noktası analizi, ürün kârlılık analizi, maliyet kontrolü, müşteri memnuniyeti ve stratejik planlama açısından alınacak kararlar için nasıl yorumlanabilir ve sunulacak öneriler neler olabilir? sorularına cevaplar aranmıştır. Çalışma sonucunda ürünlere ait katkı paylarının farklı tutarlarda olduğu görülmüş aynı zamanda satış miktarlarına göre toplam katkı payı açısından farklılaştıkları gözlemlenmiştir. Ek olarak, ürünlerin katkı payı oranlarının sabit bir düzeyde (%65) seyrettiği saptanmıştır. İşletmenin bazı ürünlerinde yüksek satış miktarlarına rağmen düşük katkı paylarına sahip olması dikkat çekmiş ve bu ürünler için öneriler geliştirilmiştir. Özellikle, başabaş noktası satış miktarı az olmasına rağmen birim katkı payının fazla olduğu ürünler incelenerek, bu ürünlerle ilgili fiyatlandırma stratejilerine yönelik öneriler sunulmuştur. Ayrıca, ürünlerin işletme sabit maliyetlerini karşılama düzeyleri, işletme karına katkı durumları ve kar hedefleri üzerinden yapılan yorumlamalarla birlikte, elde edilen sonuçların işletme için stratejik öneme sahip ürünlerin daha etkili yönetimi için alınacak kararlara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The contribution margin is defined as the difference between the selling price and variable cost of a product. The concept of contribution margin is crucial for businesses in terms of covering fixed costs and achieving end-of-period profits. This research aims to calculate the contribution margins of meat products in the menu of a food and beverage establishment based on sales quantity, selling price, and cost information. The obtained results will be utilized for various managerial decisions such as multiple break-even points, sales mix analysis, and product profitability analysis. The study utilizes data from a sample case study conducted in a food and beverage establishment in Mersin province for the months of June, July, and August 2023. The research addresses questions such as: What are the contribution margins and contribution ratios of the products on the menu, and do they vary by month? How can the status of products within the menu be interpreted based on calculated contribution margins and ratios? What managerial insights can be derived from the contribution margin analysis results for decisions related to pricing, break-even point analysis, product profitability analysis, cost control, customer satisfaction, and strategic planning? The study revealed varying contribution margins for different products, and total contribution margins differed based on sales quantities. Additionally, it was observed that contribution margin ratios for the products remained constant at 65%. Some products with high sales volumes had low contribution margins, prompting the development of recommendations. Particularly, products with low break-even sales quantities but high unit contribution margins were examined, and pricing strategies for these products were suggested. The interpretation of results, along with evaluations of how products contribute to covering fixed costs, impacting overall profit, and aligning with profit goals, is expected to contribute to more effective management decisions for strategically important products within the business.