İdiyopatik pulmoner fibrozis (IPF) ve platelet kökenli büyüme faktörü reseptörü β (PDGFR-β) polimorfizmleri, arasındaki ilişki
The relationship between idiopathic pulmonary fibrosis (IPF) and platelet-derived growth factor receptor β  (PDGFR-β) polymorphisms
Yazar: SEREN DURAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA KAYA
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Büyüme faktörleri = Growth factors ; Fibroz = Fibrosis ; Genotip = Genotype ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Pulmoner fibroz = Pulmonary fibrosis ; Reseptörler = Receptors ; Trombosit kaynaklı büyüme faktörü = Platelet-derived growth factor

Özet:
İdiyopatik pulmoner fibrozis (İPF) nedeni bilinmeyen kötü prognoz ile karakterize olan kronik ve ilerleyici bir interstisyel akciğer hastalığıdır. İPF değişik klinik fenotiplerde ortaya çıkan heterojen bir hastalık olup, çeşitli risk faktörleri ve
komorbiditelerden etkilenmektedir. İPF'in 5 yıllık sağkalım oranı %20'dir ve erkeklerde daha fazla
görülmektedir. Ülkemizde İPF görülme sıklığı az olup, bu oran 5/100.000 olarak bildirilmiştir. Platelet
kökenli büyüme faktörleri (PDGF) kan damarı oluşumunda rol oynayan büyüme faktörleridir. PDGF'ler
akciğer fibroblastlarının büyümesini ve göçünü uyararak pulmoner fibroziste önemli rol oynar. PDGF
reseptörü-β (PDGFR-β) tümör mikroçevresinde artan bir reseptör tirozin kinazdır. PDGFR'lerinin inhibe
edilmesinin İPF ilerlemesini yavaşlatabileceği bildirilmiştir. Bununla birlikte İPF ve PDGFR-β
polimorfizmleri arasındaki ilişkiyi gösteren bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Çalışmamızın amacı,
Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi popülasyonunda İPF hastalarında PDGFR-β polimorfizmlerinin
(rs246395, rs3828610, rs138008832, rs2302273) allel ve genotip frekanslarını belirlemek ve bu
polimorfizmlerin İPF hastalığı yatkınlığı ile ilişkisini tanımlamaktır. Bu çalışma 2020-2021 yılları
arasında 11 İPF hastası ve 12 kontrol grubundan toplanan kan örnekleri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Kan
örneklerinden izole edilen DNA'dan Gerçek Zamanlı PZR (qPZR) kullanılarak Taqman yöntemi ile
genotipleme yapılmıştır. Hasta ve kontrol grubu arasında PDGFR-β polimorfizmleri allel ve genotip
frekansları (rs3828610 hariç) ve klinik/demografik özellikler istatistiksel olarak anlamlı değildi (p>0.05).
rs3828610 için hasta ve kontroller arasında A alleli taşımayanlar (CC) A-alleli taşıyanlara göre anlamlı
şekilde yüksekti (p=0.03). Sonuç olarak rs3828610 CC genotipi İPF için bir risk faktörü olabilir, ancak
PDGFR-β polimorfizmlerinin hastalığa yatkınlığının belirlenebilmesi için daha fazla çalışmaya ihtiyaç
vardır

Abstract:
Idiopathic pulmonary fibrosis (İPF) is a chronic and progressive interstitial lung disease characterized by a poor prognosis of unknown cause. İPF is a heterogeneous disease which occurs in different clinical phenotypes and is influenced by different
risk factors and comorbidities. The 5-year survival rate of İPF is 20%, and it is more common in men.
The incidence of İPF is low in our country, and this rate has been reported as 5/100,000. Platelet-derived
growth factors (PDGF) are growth factors that play a role in blood vessel formation. PDGFs play an
important role in pulmonary fibrosis by stimulating the growth and migration of lung fibroblasts. PDGF
receptor-β (PDGFR-β) is a receptor tyrosine kinase that is increased in the tumor microenvironment. It
has been reported that inhibiting PDGFRs may slow the progression of IPF. However, no study was
found showing the relationship between İPF and PDGFR-β polymorphisms. The aim of our study is to
determine the allele and genotype frequencies of PDGFR-β polymorphisms (rs246395, rs3828610,
rs138008832, rs2302273) in İPF patients in the Eastern Anatolian Region of Turkey population and to
describe the relationship of these polymorphisms with İPF disease susceptibility. This study was carried
out on blood samples collected from 11 İPF patients and 12 control groups between 2020-2021.
Genotyping was performed by Taqman method using Real Time PCR (qPCR) from DNA isolated from
blood samples. Allele and genotype frequencies (except rs3828610) and clinical/demographic
characteristics were not statistically significant between the patient and control groups for all PDGFR-β
polymorphisms (p>0.05). rs3828610 A allele-non carriers (CC) compared the A allele-carriers were
significantly higher in patients than in controls (p=0.03). In conclusion, rs3828610 CC genotype may be a
risk factor for İPF, but more studies are needed to determine the disease susceptibility of PDGFR-β
polymorphisms.