Akaryakıt istasyonu seçme problemine coğrafi bilgi sistemleri ve bulanık analitik ağ prosesi yaklaşımı
Geographic information systems and fuzzy analytical network process approach to the gas station location selection problem
Yazar: AYŞENUR KODALAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ FUAT GÜNERİ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Akaryakıt istasyonları = Gas station ; Analitik ağ süreci = Analytical network process ; Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Bulanık mantık = Fuzzy logic ; Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems

Özet:
Türkiye'de akaryakıt istasyonu yatırımcısını zorlayan faktörlerden ilki, teklif ettikleri yerin imar planlarına uygun olması gerekliliğinin birçok kritere bağlı olmasıdır. İmar, itfaiye, ulaşım, zemin deprem, su ve kanalizasyon tesisleri, koruma alanları, doğal gaz ve elektrik hatları açısından, sektör için gereken ölçütlerin sağlanması İstanbul gibi metropolitan şehirlerde oldukça zor olmaktadır. Yatırımcının karar vermesi gereken ikinci önemli konu ise sektördeki vergi oranlarının yüksekliği ve yapılacak yatırımın büyüklüğü düşünüldüğünde satış hacminin en üst düzeyde olabileceği bölgenin seçilmesidir.Bu çalışmada akaryakıt sektörü hakkında genel bilgi verilmiş olup; akaryakıt istasyonu kurulma süreci incelenmiştir. Uygulama safhasında, İstanbul Avrupa Yakasında kurulu 8 adet akaryakıt istasyonu arasından, yatırımcının devralacağı istasyonunun seçiminin ilk aşaması için karar destek aracı olan Coğrafi Bilgi Sistemleri kullanılmıştır. Daha sonrasında satış hacmini etkileyen yerin mevcut ve gelecek potansiyeli, yapısal, dağıtıcı firma ve ekonomik faktörlerin ve alt kriterlerin hiyerarşisi oluşturulup, seçim kısmının ikinci bölümünde, belirsizlik ortamında çok kriterli karar verme problemine çözüm getiren Bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesi ve Bulanık Analitik Ağ Prosesinden yararlanılarak elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir.

Abstract:
Gas station investor in Turkey has difficulties in choosing the right place. Firstly, the place proposed must have zone plan criteria. These criteria can be mainly classified as in the title of zone, fire, transport, ground-earthquake, water and sewer system, protection areas, electric and natural gas line. To ensure these criteria is very difficult in metropolitan cities like İstanbul. Secondly, decider should take into consideration of sales volume against high taxes and huge investment.In this study, general information was given about gas sector, then the gas station establishing process was examined. In implementation stage, 8 gas station installed in İstanbul are evaluated in terms of zone plan with decision support tool Geographic Information Systems (GIS). After that, transfer sub-criteria of 4 station chosen via GIS have been determined in title of present and future potential, structural, distributor firm and economic factors. Computations have been done using multi-criteria decion making model under uncertainty, Fuzzy Analytic Hierarchy Process and Fuzzy Analytic Network Process. Finally, the results obtained are compared.