Üniversite öğrencilerinde internet bağımlılığının serbest zaman yönetimi ile ilişkisi üzerine bir araştırma
A research into the relationship between intenet addiction and free time management of university students
Yazar: ZEYNEP YAĞMUR TOZ
Danışman: DOÇ. DR. ROJAN GÜMÜŞ
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Sağlık = Health ; Sağlık yönetimi = Health management ; Serbest zaman eğitimi = Leisure education ; Teknolojik bağımlılık = Technological dependence

Özet:
Genç yaş grupları üzerinde zararlı etkileri bulunan ve giderek artan internet 
bağımlılığını önlemek ve azaltmak amacıyla birçok çalışma yapılmıştır. İnternet 
bağımlılığının sebepleri ve alınabilecek önlemler, en çok tartışılan konuların başında 
gelmektedir. Zamanı iyi yönetmek de internet bağımlılığının önüne geçilmesinde önemli 
rol oynar. Bu çalışmada internet bağımlılığının sosyo-demografik değişkenler ile 
ilişkisinin yanı sıra serbest zaman yönetimindeki başarı ile internet bağımlılığı arasındaki 
ilişkiyi ortaya çıkarmak amaçlamıştır. 
Araştırmanın örneklemini Dicle Üniversitesi'nin tüm bölümlerinden toplam 1241 
öğrenci oluşturmaktadır. Bu kesitsel çalışmada orantılı kota örnekleme yöntemi 
kullanılmıştır. Öğrencilere ilgili birimlerin yöneticileri vasıtası ile ulaşılmış, çevrimiçi 
olarak anketler uygulanmıştır. Üç bölümden oluşan çevrimiçi anketler kişisel bilgi formu, 
Young'ın İnternet Bağımlılığı testi-kısa formu (YIAT-SF) ve Serbest Zaman Yönetimi 
Ölçeğinden oluşmaktadır. Çalışmadan elde edilen verilere tanımlayıcı, ilişkisel ve 
nedensel istatistik analizler uygulanmıştır.
Çalışmanın sonuçları internet bağımlılığı puanları ile öğrencilerin serbest zaman 
yönetimi becerileri arasında güçlü ve anlamlı bir negatif ilişki olduğunu ortaya koymuştur 
(β=-0,415, p<0,001). Bir diğer önemli bulgu ise İnternet bağımlılığı düzeyinin daha genç 
gruplara ait olanlar (F=3,324, p<0,05), ailelerinden uzakta yaşayanlar (F=4,105, p<0,01) 
ve düşük gelir gruplarından gelenler (F=5,177, p<0,01) arasında daha yüksek olduğudur.
Ancak, internet bağımlılığı düzeyi kadın ve erkek öğrenci gruplarında farklı 
bulunmamıştır. 
Öğrencilerin serbest zaman yönetimi becerileri göz önüne alındığında, ileri yaş 
(F=11.553, p<0.001), yüksek gelir (F=3.547, p<0.05) ve sosyal bilimler alanında eğitim 
almış olmak (F=4.265, p<0.05) gibi değişkenler serbest zaman yönetiminin belirleyicileri 
olarak bulunmuştur. Ancak, cinsiyet, aile tipi ve ikamet yeri gibi sosyo-demografik 
özelliklerin serbest zaman yönetimi ortalama puanları üzerinde etkisi bulunmamıştır. 
Çalışmanın bulgularına göre, fiziksel ve sosyal aktivitelere ayırılan zaman arttıkça 
öğrencilerin İnternet bağımlılığı düzeyleri düşmektedir (F=3.276, p<0.05).
Sonuç olarak bu çalışma göstermiştir ki, öğrencilerin fiziksel, sosyal, kültürel ve 
açık hava, etkinliklerine teşvik edilmesi veya grup ve hobi odaklı aktivitelere katılmaları 
gençlerin sosyal adaptasyonuna katkıda bulunabilir ve İnternet bağımlılığını azaltmaya 
yardımcı olabilir.

Abstract:
Internet addiction is increasing day by day. Many studies have been conducted to 
prevent and reduce internet addiction, which is harmful, especially for young groups. The 
causes of internet addiction and the precautions that can be taken are the most discussed 
topics. Managing time well also plays an important role in preventing Internet addiction. 
This study aimed to reveal the relationship between internet addiction and 
sociodemographic variables, as well as the relationship between success in leisure time 
management and internet addiction.
A total of 1241 students from all departments of Dicle University completed 
online surveys with the help of the management of the units. This cross-sectional study 
employed a proportional quota sampling method. The questionnaire included three 
sections: a personal information form, the Young's Internet Addiction test-short form 
(YIAT-SF), and the Free Time Management Scale. Descriptive, relational, and causal 
statistical analyses were applied to the data obtained from the study.
The study's results revealed a strong significant negative relationship between 
Internet addiction scores and the free time management skills of the students (β=-0.415, 
p<0.001). Another significant finding suggested that Internet addiction level is higher 
among students, belonging to younger groups (F=3.324, p<0.05), those living far away 
from their families (F=4.105, p<0.01), and those coming from lower-income groups 
(F=5.177, p<0.01). However, IA scores did not differ between sex groups. Considering 
the free time management skills of the students, variables such as older age (F=11.553, 
p<0.001), higher income (F=3.547, p<0.05), and being educated in social sciences 
(F=4.265, p<0.05) were determinants of free time management. However, sex, family 
type, and place of residence did not impact their mean scores of free time management. 
Additionally spending time on physical and social activities decreased the Internet 
addiction levels of the students (F=3.276, p<0.05). 
Encouraging students to participate in physical, social, outdoor, cultural, group, or 
hobby-oriented activities can contribute to young people's social adaptation and help 
reduce Internet addiction