Türkiye'deki oyuncak müzelerinde somut olmayan kültürel mirasa yönelik eğitim etkinliklerinin incelenmesi
Investigation of education activities for intangible cultural heritage in the toy museums in Turkey
Yazar: FATMA KÖSE
Danışman: DOÇ. DR. KADRİYE TEZCAN AKMEHMET
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı / Müzecilik Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Müzecilik = Museology
Dizin: Eğitim etkinliği = Effectiveness of training ; Müze eğitimi = Museum education ; Müzeler = Museums ; Oyuncak müzesi = Toy museum ; Somut olmayan kültürel miras = Intangible cultural heritage

Özet:
UNESCO, 1972 yılında imzalanan maddi kültür varlıklarını ve sit alanlarını korumaya yönelik Dünya Kültürel ve Doğal Mirasın Korunması Sözleşmesi'nden hemen sonra, sözlü kültür ortamında yaratılan ve yaşatılan kültür varlıklarının da korunması yönünde girişim başlatmış; 2003 yılında Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi kabul edilmiştir. 2003 SOKÜM Sözleşmesi sayesinde, sözlü kültür mirasın çok sayıda ve zengin çeşitlilikteki bileşenleri, kültürel kimlik, yaratıcılık ve farklılığın temel kaynakları olarak resmen kabul edilmektedir. 2007 yılında SOKÜM müze tanımı içerisine de girmiş; somut mirasın yanında somut olmayan mirasın korunması, araştırılması ve topluma aktarılması önemli görülmüştür. Bu noktada somut olmayan kültürel mirasın araştırılması, belgelenmesi, muhafaza edilerek sergilenmesinde olduğu kadar eğitiminde de müzelere önemli roller düşmektedir.
Müzelerin günümüzdeki temel işlevi eğitimdir. Toplumun, eğitim ve gelişiminde müzelerde sunulan eğitim etkinliklerinin önemli olduğu kabul edilmekte; SOKÜM ile ilgili olarak da müzelerde yapılacak eğitim etkinlikleri önemli görülmektedir. Ancak somut olmayan kültürel mirasa yönelik eğitim etkinlikleri müzelerde ne kadar yer bulmaktadır? Bu konu üzerine alanda yeterli bilgi bulunmamaktadır. Somut olmayan kültürel miras kapsamı ve müze kültüründeki yeri üzerine çalışmalar olduğu, fakat SOKÜM'e yönelik eğitim etkinlikleri hakkında yayınların az olduğu görülmektedir. Bu konuda araştırma yapılması ve yayınların oluşturulması ile; konunun öneminin anlaşılmasına ve müzelerde SOKÜM'e yönelik çalışmaların desteklenmesine katkıda bulunulacaktır. Bu bakımdan çalışmanın örneklemi olan oyuncak müzelerinde somut olmayan kültürel mirasa yönelik eğitim etkinliklerinin uygulama stratejilerinin incelenmesi noktasında bir araştırmaya ihtiyaç duyulmuştur. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de bulunan oyuncak müzeleri örneğinde müzelerdeki somut olmayan kültürel mirasa yönelik eğitim uygulamalarının anlaşılmasına katkıda bulunmaktır. Çalışmada, Türkiye'deki oyuncak müzelerinin eğitim etkinlikleri alan yazın taraması ve görüşme verilerine dayanarak incelenmektedir. Araştırma sonuçları, katılımcı müzelerde SOKÜM alanları kapsamında çok az sayıda eğitim etkinliklerinin yapıldığını ve bu unsurların deneyimlenerek aktarılmasını sağlayacak alanların az olduğunu göstermektedir.

Abstract:
UNESCO, immediately after the World Cultural and Natural Heritage Protection Convention for the protection signed in 1972 tangible cultural heritage and protected areas, created in verbal culture and has launched an initiative on the protection of viable cultural assets; In 2003, the Convention for the Protection of Intangible Cultural Heritage was adopted. I ripped through the 2003 Convention, verbal and cultural heritage of the many components in the rich diversity of cultural identity, it is officially recognized as the main source of creativity and diversity. In 2007, ICH was included in the definition of museum; Besides the concrete heritage, it has been deemed important to protect, research and transmit the intangible heritage. At this point, museums have important roles in researching, documenting, preserving and displaying intangible cultural heritage as well as in education. The museum is the basic function of education today. Society, education and the importance of museums in the development of educational activities offered are accepted; Educational activities to be held in museums regarding ICH are considered important. But how much space do educational activities for intangible cultural heritage find in museums? There is not enough information in this area. It is seen that there are studies on the scope of intangible cultural heritage and its place in museum culture, but there are few publications on educational activities for ICH. Done research on this subject, and with the creation of publications; the understanding of the importance of the issue and museums will contribute to supporting the efforts to get ripped off. In this regard, a research was needed to examine the implementation strategies of educational activities for intangible cultural heritage in toy museums, which are the sample of the study. The aim of this study was found in Turkey Toy Museums are to contribute to the understanding of educational practices for intangible cultural heritage in museums, for example. In the study, type Toy Museums field of education activities in Turkey are examined based on scan data and interviews. The results of the research show that very few educational activities are held in participating museums within the scope of the ICH areas, and there are few areas that will enable these elements to be experienced and transferred.