Göçmen kadınların kültürel uyum sürecinde dinin rolü üzerine bir araştırma (Bursa örneği)
A study on the role of religion in the cultural adaptation process of immigrant women
Yazar: MAHTA TAYYAR
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM GÜRSES
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu çalışma, göçmen kadınların yeni bir topluma uyum sağlama süreçlerinde dinin rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Kültürel uyum, bireylerin ve grupların yeni bir kültürel çevreye adapte olma sürecini ifade eder ve bu süreç, göçmen kadınlar için özel zorluklar ve fırsatlar sunar. Araştırmada, farklı kültürel ve dini geçmişlere sahip göçmen kadınların deneyimleri, niteliksel araştırma yöntemleri kullanılarak incelenmiştir. Derinlemesine mülakatlar ve odak grup görüşmeleri yoluyla elde edilen veriler, dinin kimlik inşası, toplumsal destek sistemleri ve kültürel köprüler oluşturma konularında önemli bir rol oynadığını göstermektedir.
Araştırma, Ocak ve Nisan 2024 tarihleri arasında, Türkiye'ye en az 8 yıl önce gönüllü olarak göç etmiş, 24-56 yaş aralığındaki 11 kadın katılımcıyla yapılan derinlemesine görüşmelere dayanmaktadır. Görüşmelerde, araştırmacı tarafından oluşturulan sorular yüz yüze katılımcılara yöneltilmiştir. Bulgular, dinin sadece bireysel manevi bir kaynak olmanın ötesinde, göçmen kadınların toplumsal uyum süreçlerinde aktif bir aracı olarak işlev gördüğünü ortaya koymuştur. Ayrıca, dini toplulukların sunduğu sosyal destek ağlarının, göçmen kadınların yeni çevrelerinde karşılaştıkları sosyo-kültürel engelleri aşmalarına yardımcı olduğu saptanmıştır.
Dini inançların, teselli sağlama, aidiyet duygusunu güçlendirme ve kültürel geçişler sırasında psikolojik uyumu kolaylaştırmada etkili olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışma, din ve göç arasındaki kesişimi anlamaya katkı sağlamakta olup, göçmen topluluklarında kültürel olarak duyarlı uygulamaların teşvik edilmesi ve ruh sağlığı müdahaleleri için önemli çıkarımlara işaret etmektedir. Araştırmamızın sonuçlarına göre, katılımcılar göç sonrası zorluklar ile başa çıkmak için tevekkül-kader inancı, dua ve ibadet, dini cemaat desteği ve Kur'an okuma gibi dini başa çıkma unsurlarına başvurmuşlardır.

Abstract:
This study aims to examine the role of religion in the adaptation processes of immigrant women to a new society. Cultural adaptation refers to the process by which individuals and groups adjust to a new cultural environment, presenting specific challenges and opportunities for immigrant women. The research investigates the experiences of immigrant women from diverse cultural and religious backgrounds using qualitative research methods. Data obtained through in-depth interviews and focus group discussions indicate that religion plays a significant role in identity construction, social support systems, and the creation of cultural bridges.
The study is based on in-depth interviews conducted between January and April 2024 with 11 women, aged 24 to 56, who voluntarily migrated to Turkey at least eight years ago. During the interviews, questions prepared by the researcher were posed face-to-face to the participants. The findings reveal that religion functions as an active agent in the social adaptation processes of immigrant women, extending beyond mere individual spiritual resources. Additionally, the social support networks provided by religious communities help immigrant women overcome the socio-cultural barriers they encounter in their new environments.
Religious beliefs were found to be effective in providing solace, strengthening the sense of belonging, and facilitating psychological adaptation during cultural transitions. This study contributes to understanding the intersection of religion and migration and highlights significant implications for promoting culturally sensitive practices and mental health interventions within immigrant communities. According to the results, participants relied on religious coping mechanisms, such as belief in divine destiny, prayer, and worship, support from religious communities, and reading the Quran to navigate post-migration challenges.