Karakoçan ilçesinin coğrafî etüdü
The geography phsical setting of Karakoçan district
Yazar: AHMET MOR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. M. DURSUN ÇİTÇİ
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Bölgesel Coğrafya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Coğrafya = Geography

Özet:
Karakoçan İlçesi, Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Fırat Bölümü'nde yer almaktadır. Elazığ İli'ne bağlı olan Karakoçan, 1936 yılında ilçe statüsü kazanmıştır. Bugün 1085 km2 yüzölçümüne sahip ve 89 köyü bulunan ilçemizin çok sayıda mahalle düzeyinde yerleşmesi bulunmaktadır.Karakoçan İlçesi, genellikle volkanik dağlar ve platolardan oluşmuş yeryüzü şekillerine sahiptir. Bu şekiller, Karakoçan fay zonu tarafından parçalanmıştır. Sahadaki akarsuların çoğu fay hatlarını takip etmektedir. Kolan Kaplıcası fay zonu üzerinde yer almaktadır. Karakoçan fay zonuna bağlı olarak gelişen ve Karakoçan Şehri'nin de üzerinde yer aldığı Karakoçan Ovası tektonik kökenli bir ovadır. Karakoçan'da ortalama yükselti fazladır. En yüksek noktalar Kurucadağ volkan konisi üzerinde yer alan tepelerdir (2372 m). Karakoçan İlçesi, bütünüyle Peri Suyu'nun drenaj sahasına girmektedir. Yarı nemli olan iklim daha çok karasal iklimin özelliklerini gösterir. Karakoçan'da meşe ormanları geniş yer tutar. Ancak tahribattan dolayı meşe ormanlarının önemli bir kısmı özelliğini yitirmiştir. Bu nedenle antropojen step sahaları giderek genişlemektedir.Yerleşme tarihî Kalkolitik Çağ'a kadar inen Karakoçan İlçesi'ndeki yerleşmeler daha çok Selçuklular döneminden sonra artmıştır. Nüfusun en belirgin özelliği göçlerdir. Hemen her ailede 2?3 kişi Avrupa'da işçi olarak çalışmaktadır. Gurbetçilerin yakınlarına sağladıkları yardımlarla Karakoçan'da modern bir yapılaşma görülmektedir. Günümüzde yurt içine de önemli miktarlarda göçler olmaktadır. Bu nedenle kırsal kesimde nüfus azalmaktadır. Hatta tüzel kişiliği devam ettiği halde, nüfusu olmayan köyler de vardır. Karakoçan şehri, ?Merkezi Özelliği? olan bir yerleşmedir. Yakın çevresinde gelişmiş şehirler olmadığı için Karakoçan'da çok canlı bir ticaret vardır. Yeraltı ve yerüstü şebekelerini büyük ölçüde tamamlayan şehir, planlı bir şekilde büyümektedir.Ekonomisi hayvancılığa dayanan ilçede, yaylacılığın tarihî bir önemi vardır. İlçenin kırsal kesimleri adeta boşaldığı için geleneksel yaylacılık kültürü, günübirlik yaylacılığa dönüşmüştür. Hatta mera hayvancılığı, yerini yavaş yavaş besi hayvancılığına bırakmaktadır. İlçede hayvancılık ekonomisine bağlı olarak hayvan ürünlerini işleyen tesisler gelişmiştir. Çok verimli bazaltik topraklara sahip olduğu halde karasal iklimin özelliğinden dolayı tarım faaliyetleri ikinci planda gelmektedir. Tarımsal faaliyetler içinde en çok tahıl tarımı yapılmaktadır. Bu tür faaliyetler daha çok ailelerin ihtiyacını karşılamaya yöneliktir. Bununla birlikte köyde oturduğu halde tarım ve hayvancılık faaliyetleri ile uğraşmayan aileler de vardır. Bu aileler yurtdışında çalışanlarının sağladığı yardımlarla geçinmektedirler.Karakoçan'da hayvancılığa dayalı birkaç sanayi tesisi vardır. Ancak finansman yetersizliğinden bu tesislerde istenilen gelişme sağlanılamamaktadır. Sahanın, yakınında büyük şehirler bulunmadığı için Karakoçan'da gelişmekte olan büyük bir ticaret hacmi vardır. Bu durum özellikle gurbetçilerin geldikleri yaz aylarında daha da belirginleşmektedir. Sahanın, bir diğer özelliği turizm potansiyelinden kaynaklanmaktadır. Kolan Kaplıcaları başta gelen turizm potansiyelidir. Kolan Kaplıcaları her yıl binlerce ziyaretçinin akınına uğramaktadır.Sahanın başlıca sorunları arasında depremsellik ve kütle hareketleri gelmektedir. Bu nedenle riskli bulunan köy yerleşim yerleri değiştirilmeli ve yapılarda deprem yönetmeliğine uyulmalıdır. Hayvancılığın tarihi bir önemi vardır. Ancak hayvancılık her geçen gün önemini yitirmektedir. Ayrıca meşe ormanları giderek daralmakta ve meralar bozulmaktadır. Bu nedenle ormanlar korunmalı, meralar ıslah edilmeli, hayvancılık geliştirilmelidir. Ayrıca terör olaylarına karşı halkın bilinçlendirilmesi ve göç olaylarının önlenmesi gerekir.Anahtar Kelimeler: Karakoçan, Şehir, Yerleşme, Ekonomi, Özlüce Baraj Gölü, Kolan Kaplıcası, Kurucadağ, Mahalle, Hayvancılık, Tahıl Tarımı, Meşe Ormanı, Mera

Abstract:
Karakoçan district is situated in the upper Ephratus area of The Eastern Anatolia. Karakoçan Which is a district of Elazığ Province gained this status in 1936. It has an area of 1085 km2, 89 villages and may quarters.Karakoçan district has a landscape composed of volkanic mountains and platos. These lanlandscapes are shattered by Karakoçan fracture zanes. The golan Thermal Spring takes place above the area of the fractures which fit into one another geometrically. Karakoçan Plain which improves depending on Karakoçan fracture zone and takes place on Karakoçan district is an active tectonic structure. İn Karakoçan average altitude is high. The highest peaks are hills which take place on Kurucadağ volcanicad coni. Karakoçan district entirely joins the drenage area of Peri River. The middle ? wet climate features especially show terrestrial climate specialities. İn Karakoçan oak woods largly occupy. But because of the destruction most of the oak trees lose its speciality. For this reason anthropojen step areas have been broadening day by day.The first settlement habitation goes back to Colcolitic Age but the main habitation increased after Selçuk Era. The clearest feature of settlement is migrations. Nearly in every family two of three people Works as a Worker in Europe. A modern structure has been seen by the help of assists that foreigner landers provide to their relatives. Today there has been considerable migration inside the country. For this reason the population of the country has decreased. Even legal characteristic has gone an, there are some villages that don?t have any population. Karakoçam District is a kind of quarter that has a ?Central Characteristic?. Because of not having developing cities in its environment, in Karakoçan there is a lively trade commercial. The district has been growing planned which has provided its underground face of the earth network considerably.High Plateau has a historical importonce in the district whose economy depends on stockbrecding. Because the country areas has become free, traditional high plateau culture had turned into fort he day high plateau. Even pasture stock breeding had slowly turned into nourishing stock breeding. Even in the district there are some establishments which manipulate animal products in terms of stock breeding economy. Although it has fertile lands, because of the continental climate speciality, agricultural activities ocur in the secont plan. Among the agricultural activities harvested grain agriculture has been done much. These activities are to encounter mostly the needs of families. In addition even they live in the village, there are some families who don?t take care of agricultural and stock breeding activities. These families get by by the help of helps that their relatives provide in abroa.In Karakoçan there are some industrial establishments depending on stockbreeding. But because of the lack of financial condition, in these faundations improvenent which has been hoped, can?t be provided. In Karakoçan there has been a great industry size because there aren?t any big cities near the area bulk. This condition has been evident especially in summer when foreign landers come. Another speciality of this area stems from tourism potential. Kolan Thermal Spring is a basic tourism potential. Kolan Thermal Spring is visited by thousands of visitors every yerar.Among the basic problems of the area are earthquake & mass movements. For this reason village settement areas which are found risky should be changed and earthquake regulations should be obeyed in the buildings. Stockbreeding has got a historical importance. Whereas day by day stockbreeding has been lasing its importance. In addition oak forest has been decreasing day by day and pastures has been spoiling. For this reason forests should be saved, pastures should be improved, stockbrecding should be developed. In addition people should become conscious against the terror occasionsand migrations should be prevented.Key Words: Karakoçan, City, Settlement, Economy, Özlüce Dam Lake, Kolan Thermal Spring, Kurucadağ, Neighborhood, Stockbreeding, Grain Agriculture, Oak Forest, Pasture.