Nafta bazlı petrokimya tesislerindeki finansal risk faktörleri ve risk optimizasyonu
Financial risk factors and risk optimization in nafta based petrochemical plants
Yazar: ELKHAN HASANOV
Danışman: DOÇ. DR. VOLKAN ÖNGEL
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Eşbütünleşme = Cointegration ; Finansal risk = Financial risk ; Kaçınmalar = Hedges ; Nafta = Naphta ; Optimizasyon = Optimization ; Petrokimya = Petrochemistry ; Petrokimya endüstrisi = Petrochemical industry ; Risk = Risk ; Risk belirleme = Risk determination ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Petrol ve petrokimya endüstrisi, dünya enerji ve sanayi pazarında büyük bir paya sahiptir. Petrokimya endüstrisinde üretilen ürünler, ulaşım, yakıt, otomotiv, tekstil ve kimyasal proseslerde hammadde olarak insan hayatında olmazsa olmazlardandır. Petrol fiyatları aşırı dalgalanma gösterdiği için, petrokimyasal ürünlerin fiyatları da aşırı dalgalanmaktadır. Bu da, doğal olarak, petrokimya sektöründeki üreticileri yüksek fiyat riskine maruz bırakmaktadır. Bu çalışmada, nafta bazlı petrokimya tesislerinde en çok risk oluşturan faktörlerden biri olan fiyat riskine karşı korunmak için uygun hedge stratejisinin geliştirilip geliştirilemeyeceği analiz edilmiştir. Bu amaçla, petrol fiyatları ile petrokimya sektörünün hammadde ve nihai ürünlerinin fiyatları arasındaki ampirik ilişki analiz edilmiştir. Analiz, Ocak 2000 – Mayıs 2018 dönemini kapsamaktadır. Veriler, Reuters, ICIS ve Bloomberg veri tabanından alınmıştır. Yapılan analizler, petrol fiyatları ile petrokimyasal ürünlerin fiyatları arasında hem kısa dönemli, hem de uzun dönemli kuvvetli ilişki olduğunu göstermiştir. Bu sonuçlar, petrole dayalı türev araçları kullanılarak nafta bazlı petrokimya üreticilerinin hammadde ve nihai ürün fiyatlarındaki risklere karşı korunabilmek için uygun bir hedge stratejisi geliştirebileceği anlamına gelmektedir. Çalışmada, fiyat riskine karşı örnek bir hedge stratejisi de sunulmuştur.

Abstract:
BASED PETROCHEMICAL PLANTS
The oil and petrochemical industry has a large share in the world energy and industrial market. The petrochemical industry, which holds the economy of many countries, is a must in human life as raw material in the products produced in its facilities and in transportation, fuel, automotive, textile and chemical processes. In this study, temperature analysis was performed from the most risk factors in naphtha based petrochemical plants. The relationship and impact of price fluctuations in Brent, ethylene, benzene products are described in detail. It is stated that the relationship between these products and the existence of a correlation with each other and whether they can make a forward-looking prediction at the same time. The data covers the period of January 2000 - May 2018. Data are taken from Reuters, ICIS and Bloomberg database. The natural logarithm of the data was taken before all statistical analyzes. These results mean that naphtha-based petrochemical producers can develop an appropriate hedge strategy to protect against risks in raw material and final product prices using petroleum-based derivatives. In the study, an exemplary hedge strategy against price risk was presented.