Total diz protezi uygulanan hastalarda öz yeterliliğin ağrı, hareket korkusu, fonksiyonel iyileşme ve yaşam kalitesine etkisinin incelenmesi
Examining the impact of self-efficacy on pain, kinesiophobia, functional recovery, and quality of life in patients undergoing total knee arthroplasty
Yazar: GÜLSÜM ABALI ÇAKAR
Danışman: PROF. DR. EMEL YILMAZ
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Hareket korkusu = Kinesiophobia

Özet:
Amaç: Çalışma; total diz protezi (TDP) uygulanan hastalarda öz yeterliliğin ağrı, hareket korkusu, fonksiyonel iyileşme ve yaşam kalitesine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. 
Gereç ve Yöntem: Araştırma ileriye dönük izlem çalışmasıdır. Çalışmaya TDP yapılan 145 hasta dahil edildi. Araştırma verileri Kişisel Bilgi Formu, Visual Analog Skala (VAS), Ağrı Öz Yeterlilik Anketi (AÖYA), TAMPA Kinezyofobi Ölçeği (TKÖ), WOMAC Osteoartrit İndeksi ve SF-12 ölçeği ile toplandı. Veriler ameliyattan önce, sonra, birinci ve üçüncü ayda toplandı. Veriler tanımlayıcı istatistikler ve tek değişkenli analizler ile değerlendirildi. 
Bulgular: Araştırma grubunun yaş ortalaması 66,24±6,99 yıl ve %77,9'u kadındır. VAS-istirahat ve VAS-aktivite ağrı değerleri, TKÖ, WOMAC Osteoartrit İndeksi toplam ve alt boyut puanlarının ilk ölçümden son ölçüm zamanına kadar azaldığı ve farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi (p<0,05). Ağrı Öz Yeterlilik Anketi, SF-12 fiziksel ve mental özet skor puanlarının ise ilk ölçümden son ölçüm zamanına kadar arttığı ve farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı (p<0,05). Ayrıca ameliyattan önce, sonra, birinci ve üçüncü ay AÖYA puanları ile VAS-istirahat ve VAS-aktivite ağrı, TKÖ, WOMAC alt boyutları arasında negatif yönde, SF-12 fiziksel ve mental özet skorları arasında pozitif yönde ilişki bulundu (p<0,05). 
Sonuçlar: Araştırma sonucunda; hastaların ağrı özyeterlilik düzeylerinin arttığı, ağrı yoğunluklarının ve hareket korkularının azaldığı, fonksiyonel iyileşme ve yaşam kalitelerinin arttığı saptandı.

Abstract:
Aim: This study aimed to determine the effects of self-efficacy on pain, kinesiophobia, functional recovery, and quality of life in patients undergoing total knee arthroplasty (TKA).
Materials and Methods: The study is a prospective follow-up investigation. The study included 145 patients who underwent TKA. The data was collected using the Personal Information Form, the Visual Analog Scale (VAS), the Pain Self-Efficacy Questionnaire (PSEQ), the Tampa Scale for Kinesiophobia (TSK), The Western Ontario and McMaster Universities Arthritis Index (WOMAC), and the SF-12 scale. Data were collected before, after, and in the first and third months after surgery. Descriptive statistics and univariate analysis were used to analyze the data. 
Results: The study group's mean age was 66.246.99 years, and 77.9% of them were female. From the initial measurement to the last measurement period, it was found that the VAS-resting and VAS-activity pain values, TSK, and WOMAC Osteoarthritis Index total and sub-dimension scores reduced, and the difference was statistically significant (p<0.05). Pain Self-Efficacy Scale, SF-12 physical and mental summary scores increased from the first measurement to the last measurement, and the difference was statistically significant (p<0.05). In addition, there was a negative correlation between the pre-operative, postoperative, first month and third-month AAQ scores and VAS-rest and VAS-activity pain, TSK, WOMAC sub-dimensions, and a positive correlation between SF-12 physical and mental summary scores (p<0.05). 
Conclusion: As a result of the study, it was found that the pain self-efficacy levels of the patients increased, their pain intensity and kinesiophobia decreased, and their functional recovery and quality of life improved.