HİV'le yaşayan bireylerin sağlık hizmetlerine erişim hakkı
Right of individuals living with HIV to access  health servi̇ces
Yazar: KEREM AKTAŞ
Danışman: PROF. DR. GÜRKAN SERT
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: AIDS = AIDS ; HIV = HIV

Özet:
HIV ve AIDS'in tedavisi, korunması, bakımı gibi konularda toplumun bilgi düzeyi maalesef yeterli değildir. Mevcut şikayetler, anketler, mahkeme kararları yahut araştırma sonuçları ışığında HIV/AIDS konusuna bakıldığında ise sorunlara yönelik olumlu neticeler alınması için bireysel, sosyal, kültürel, hukuksal ve siyasi anlamda büyük çaba gösterilmesine ihtiyaç vardır denilebilir. Bu bağlamda HIV/AIDS'in önlenmesi ve bireylerin sağlığa olan erişiminin sağlanmasında sağlık meslek mensuplarının da sorumluluğu büyüktür. Sağlık meslek mensuplarının olası negatif tutum ve davranışları HIV/AIDS bulaşını artırıcı yönde bir etki yaratmaktadır. Bu bağlamda sağlık hizmetlerine erişimde damgalayıcı ve ayrımcı yaklaşımlara son verilerek HIV/AIDS'le yaşayan bireylerin başta sağlık hakkı, yaşam hakkı ve önemli bir hak olan tedaviye erişim hakkı olmak üzere tüm bağlantılı haklarının da gerek ulusal gerekse uluslararası belgeler ışığında uygulanmasının sağlanması gereklidir. Sonrasında ise bu uygulamaların mutlaka ciddi takip ve denetime ihtiyacı vardır. Sağlık meslek mensuplarının HIV/AIDS'le yaşayan bireylere dönük yaklaşımlarında negatif anlamda artış yaşanması çoğu kez hasta bireylerin hak kaybıyla sonuçlanmaktadır. Aynı nedenlerle hastaların damgalanması, ayrımcılığa uğraması gerçekleşebilmektedir. Bu yaklaşımlar yine hastanın sağlığa, tedaviye ve ilaca erişimini sağlayamamalarına da sebep olmaktadır. Tüm bu negatif yaklaşımlar ve hak kayıpları sonrası bireyler sosyal, hukuksal, toplumsal, duygusal ve ekonomik anlamda büyük bir çöküntü içine girmektedirler. Her birey gibi HIV/AIDS'le yaşayan bireylerin de ancak yaşam hakkı, insan hakkı, sağlık hakkı ve tedaviye erişim hakkı gibi diğer tüm hukuki haklarını kullanarak hayatlarını devam ettirebilmesi mümkündür. Ancak bu şekilde hastalığın tespiti, durdurulması, tedavisi, bakımı, bulaşının önlenmesi ve bireyin sosyal hayata entegrasyonu mümkündür. Bu bağlamda HIV/AIDS'le yaşayan bireyler açısından sağlığa erişim hakkı çok önemli bir hak konumundadır. Aynı zamanda bir insan hakkı sorunu olan HIV/AIDS'le yaşayan bireylerin tüm sorunları günümüz modern hukuk sistemlerini de zorlamaktadır. Tam olarak çözülememiş tüm bu sorunlar ise HIV/AIDS'le mücadelenin önündeki ciddi engeller olarak kalmaya devam etmektedir

Abstract:
The treatment, prevention, and care of HIV and AIDS unfortunately lack sufficient public awareness. In light of existing complaints, surveys, court decisions, and research results, it can be said that significant efforts are needed at individual, social, cultural, legal, and political levels to achieve positive outcomes regarding the issues related to HIV/AIDS. In this context, healthcare professionals also bear a great responsibility in preventing HIV/AIDS and ensuring individuals' access to health. Negative attitudes and behaviors of healthcare professionals can contribute to the spread of HIV/AIDS. Therefore, it is essential to eliminate stigmatizing and discriminatory approaches in accessing healthcare and to ensure the realization of all related rights of individuals living with HIV/AIDS, including the right to health, the right to life, and the crucial right to access treatment, in accordance with both national and international documents. Subsequently, these practices must be subject to serious monitoring and oversight. The increase in negative attitudes of healthcare professionals towards individuals living with HIV/AIDS often results in the loss of patients' rights. As a result of these same reasons, patients may experience stigmatization and discrimination, which can prevent their access to healthcare, treatment, and medication. Following all these negative approaches and rights violations, individuals experience a significant decline in their social, legal, societal, emotional, and economic well-being. Like any other individual, those living with HIV/AIDS can only continue their lives by exercising their legal rights, such as the right to life, human rights, the right to health, and the right to access treatment. Only in this way can the detection, cessation, treatment, care, prevention of transmission, and social integration of the individual be possible. In this context, the right to access health is a very important right for individuals living with HIV/AIDS. At the same time, all the problems of individuals living with HIV/AIDS, which are also a human rights issue, continue to challenge modern legal systems today. All of these unresolved problems continue to remain serious obstacles to the fight against HIV/AIDS.