Serbest zaman ilgileniminin mutluluk üzerindeki etkisinde fiziksel ve psikososyal yararların aracılık rolü
The mediating role of physical and psychosocial benefits in the impact of leisure interests on happiness
Yazar: ABDULLAH ÇUHADAR
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF ER ; PROF. DR. MEHMET DEMİREL
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rekreasyon Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Günümüzde, yoğun iş temposu ve yaşamın stresi, bireylerin boş zamanlarında kendilerine ayırdıkları zamanın ve serbest zaman etkinliklerinin önemini artırmıştır. Serbest zaman etkinlikleri, bireylerin ruhsal ve fiziksel sağlıklarını destekler, kişisel becerilerini geliştirir ve genel yaşam kalitelerini iyileştirir. Bu etkinlikler, bireylerin stresle başa çıkma yeteneklerini artırarak ruhsal dengelerini korumalarına katkı sağlar ve fiziksel aktiviteler sayesinde genel sağlıklarını olumlu bir şekilde etkiler. Ayrıca, kişisel ilgi alanlarına yönelik yapılan bu etkinlikler, bireylerin yeteneklerini keşfetmeleri ve geliştirmeleri için fırsatlar sunarak yaşam kalitelerini yükseltir. Bu alanda yapılan araştırmalar, serbest zaman etkinliklerinin bireylerin mutluluğu üzerinde derinlemesine bir etkisi olduğunu göstermektedir. Bu noktadan hareketle çalışmanın amacı; Konya ilinde faaliyet gösteren fitness merkezlerinde spor etkinliği deneyimi elde eden bireylerin serbest zaman ilgilenimi ile ilgili algılarının mutluluk üzerindeki etkisinde, fiziksel ve psikososyal yararların aracılık rolü anlamında etkisini tespit etmektir. Çalışmanın örneklemini amaçlı örnekleme yöntemi ile belirlenen Konya ilinde faaliyet gösteren fitness merkezlerinde spor aktivitesi yaparak deneyim elde eden (n=640) katılımcı oluşturmaktadır. Çalışmanın verilerinin toplanmasında katılımcıların; Serbest zaman ilgilenim düzeylerini belirlemek için "Serbest Zaman İlgilenim Ölçeği (SZİÖ)", mutluluk düzeylerini ölçmek için "Oxford Mutluluk Ölçeği", fiziksel ve psikososyal yararları ölçmek için ise "Sportif Rekreasyonel Aktivitelere İlişkin Sağlık İnancı Ölçeğinin" alt boyutları arasında yer alan "Fiziksel Yararlar" ve "Psikososyal Yararlar" ölçeğinden ve sosyodemografik bilgi formundan faydalanılmıştır. Verilerin analizinde IBM SPSS Statistics 25 paket programı ve IBM AMOS 24 programı kullanılmıştır. Çalışmada serbest zaman ilgileniminin mutluluk üzerindeki etkisinde, fiziksel ve psikososyal yararların aracılık rolünü tespit etmek amacıyla yapısal eşitlik modeli oluşturularak test edilmiştir. Sonuç olarak gerçekleştirilen test ve analizler neticesinde; fiziksel ve psikososyal yararların, serbest zaman ilgilenimi ile mutluluk arasında aracılık/mediatörlük anlamında olumlu ve anlamlı düzeyde etki ettiği tespit edilmiştir.

Abstract:
In today's world, the high demands of work and the stress of daily life have heightened the significance of personal time and leisure activities. Leisure activities support individuals' mental and physical health, enhance their personal skills, and improve overall quality of life. These activities contribute to maintaining mental balance by enhancing stress-coping abilities and positively impact overall health through physical exercise. Additionally, activities tailored to personal interests provide individuals with opportunities to discover and develop their abilities, thereby enhancing their quality of life. Research in this area indicates that leisure activities have a profound impact on individuals' happiness. Based on this, the aim of the study is to investigate the effect of perceptions related to leisure interests on happiness among individuals who have experienced fitness activities at fitness centers in Konya. Specifically, it seeks to determine the mediating role of physical and psychosocial benefits in this relationship. The sample of the study consists of participants (n=640) who have gained experience by engaging in fitness activities at fitness centers in Konya, selected using a purposive sampling method. To collect data for the study, the following instruments were used: the "Leisure Time Engagement Scale" (LTES) to determine participants' levels of leisure time engagement, the "Oxford Happiness Questionnaire" to measure happiness levels, and the "Health Belief Scale for Sport and Recreational Activities," specifically the subscales of "Physical Benefits" and "Psychosocial Benefits," along with a sociodemographic information form. The data analysis was conducted using IBM SPSS Statistics 25 and IBM AMOS 24 software. A structural equation model was developed and tested to identify the mediating role of physical and psychosocial benefits in the effect of leisure time engagement on happiness. The results of the tests and analyses indicated that physical and psychosocial benefits have a significant and positive mediating effect between leisure time engagement and happiness.