Hz. Peygamber'e muâmelât ile ilgili yöneltilen sorularda muhatap- cevap ilişkisi (Bireysel- cinsiyet faktörü bağlamında)
The interlocutir-response relationshipin the question asked to Prophet Muhammad (Peace be upon him) on social relations(in the context of individual-gender factor)
Yazar: ZEHRA BÜŞRA KARAMAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ERTÜRK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion
Dizin: Cinsiyet = Gender ; Hz. Muhammed = Hz. Muhammed ; Hz. Muhammed Dönemi = Hz. Muhammed Dönemi ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Muamelat = Booking ; Sorular = Questions ; İslamiyet = Islam

Özet:
Hz. Peygamber, toplum ile kurmuş olduğu iletişimde yaşadığı çağ ve gönderildiği toplum arasında özel bir dil inşa etmiştir. Muhatap ile kurulan ilişkide muhatabın durumu ve Hz. Peygamber'in yaklaşım usûlü açısından çeşitli öncüllerin ve buna bağlı disiplinel bir düzenin oluşturulduğu görülmektedir.

İletişimin muhataba bakan yönünde kişilerin psikolojik ve sosyo- kültürel yapıları nebevî yaklaşımın alt yapısını oluşturmaktadır. Sahip olunan cinsiyet, yaş, ilgi, kabiliyet, mizaç ve karakter yapıları gibi bireysel farklılıklar "psikolojik durum" tespitini, toplumun özellikle örf ve adet olarak nitelendirdiğimiz kültürel fonksiyonları ve kişinin toplum içerisindeki konumu ise "sosyo- kültürel" yapının anlaşılmasını sağlamaktadır. İşte bu iki öncül Hz. Peygamber'in iletişimindeki muhatap kimliğini ifade etmektedir.

Bu çalışmada muhatap- cevap ilişkisi, muâmelâta dair yöneltilen sorular karşısında Hz. Peygamber'in cevabında cinsiyet, yaş, eğitim, psikolojik durum gibi bireysel faktörlerin ne derece etkili olduğu araştırılmıştır. Dolayısıyla sorular, temel verilerimizi oluşturmakla birlikte insanı, toplumu ya da dönemi analiz etmede önemli bir kaynaklık değeri taşımaktadır.

Yapılan araştırmalar sonucunda her bir insanın yaşadığı hayatta subjektif yaşantılara sahip olduğu görülmüştür. Bu yaşantılar ise öteki açısından psikolojik bir fenomen olduğu gibi kişiyi anlamayı, potansiyellerinin şekillendiği zaman ve mekâna dair bilgi sahibi olmayı gerektirmektedir. Bireysel farklılıklar olarak tanımlanan bu özgül duygu- durumlara karşı Hz. Peygamber'in uyguladığı yöntem ise "muhatapların zaviyesince iletişim" olmuştur. Böylece din- insan ilişkisinde kişiyi kendi kılan duygu, düşünce, davranış ve değer yapılarının ne derece mühim olduğu görülmüştür.

Abstract:
The Prophet Muhammad established a new language by considering the age and characteristics of the society in his communication with the society. In the interlocutor-response relationship, the status of the interlocutor is taken into consideration and thus, it is seen that there is a disciplined method of communication.

The psychological and socio-cultural situations of the interlocutor in communication constitute the infrastructure of the Prophet's approach method. Individual differences such as gender, age, interest, ability, temperament and character structures provide a "psychological state", on the other hand the cultural belonging of society such as customs and traditions provides an understanding of the socio-cultural "structure.

In this study, it is investigated that how important the effect of individual factors such as gender, age, education, psychological status in the response of the Prophet Muhamad to the questions on social life. Therefore the questions both constitute our basic data and also they have an important resource value in analyzing people, society or period.

As a result of researches, it has seen that each person has subjective experiences. These experiences as well as being a psychological phenomenon, also require an understanding of the person, and knowledge of the time and place of development. The method used by the Prophet Muhammad these special emotions, defined as individual differences, was the communication according to point of view of the interlocutors. Thus, the importance of the structures of emotion, thought, behavior and value that made the individual special in the relationship between religion and human was observed.