Okul yöneticilerinin öğretimsel liderliği ile örgütsel öğrenme arasındaki ilişki
The relationship between instructional leadership of school principals and organizational learning
Yazar: TANER YEL
Danışman: DOÇ. DR. ENDER KAZAK
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada öğretmenlerin okul yöneticilerinin öğretimsel liderliğine ilişkin algıları ile örgütsel öğrenme algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi hedeflenmiştir. İlişki düzeyini tespit etmek amacıyla araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2023-2024 eğitim öğretim yılında Düzce Merkez ilçede ortaokul kademesinde görev yapan 995 öğretmen oluşturmaktadır. Bu evrende görev yapan 350 öğretmen seçkisiz örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiş ve araştırmanın örneklemi oluşturulmuştur. İhtiyaç duyulan verilere ulaşmak için Kişisel Bilgi Formu, Öğretimsel Liderlik Ölçeği ve Örgütsel Öğrenme Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen verilerin çözümlenmesinde 2 kategorili değişkenler arasındaki farkı incelemek için Mann Whitney-U testinden, 3 ve daha üzerinde kategorisi olan demografik değişkenlerin fark testlerinde Kruskal Wallis-H testinden yararlanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmak için Spearman Korelasyon analizinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucuna göre, araştırmaya katılan öğretmenlerin, okul yöneticilerinin öğretimsel liderliğine ilişkin algılarının "sıklıkla" düzeyinde olduğu görülmüştür. Öğretimsel liderliğin her bir boyutuna ilişkin öğretmen algılarının "sıklıkla" düzeyinde olduğu ortaya çıkmıştır. Boyutlar arasında öğretmenler tarafından en yüksek düzeyde algılanan boyutun "okul misyonunu tanımlama", en düşük düzeyde algılanan boyutun ise "öğretim programını yönetme" olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin örgütsel öğrenmeye ilişkin algı düzeylerinin "katılıyorum" düzeyinde olduğu görülmüştür. Örgütsel öğrenmenin alt boyutlarından "güven ve işbirliği iklimi" öğretmenler tarafından "kesinlikle katılıyorum" düzeyinde algılandığı görülmüştür. Örgütsel öğrenmenin "gözlenen ve paylaşılan vizyon", "inisiyatif ve risk alma" ve "mesleki gelişim" alt boyutlarının öğretmenler tarafından "katılıyorum" düzeyinde algılandığı sonucuna ulaşılmıştır. Örgütsel öğrenme boyutları arasında öğretmenler tarafından en yüksek düzeyde algılanan boyutun "güven ve işbirliği iklimi", en düşük düzeyde algılanan boyutun ise "mesleki gelişim" olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin cinsiyetleri, öğrenim durumu, kıdem ve branşları ile okul yöneticilerinin öğretimsel liderliğine ilişkin algı düzeyleri ve örgütsel öğrenmeye yönelik algıları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Öğretimsel liderliğin genel ortalaması ile örgütsel öğrenmenin alt boyutlarından "Güven ve İşbirlikçi İklim", "Paylaşılan ve Gözlenen Vizyon", "İnisiyatif ve Risk Alma", "Mesleki Gelişim" ve "Örgütsel Öğrenme" arasında pozitif yönlü, istatistiksel olarak anlamlı ve orta düzeyde bir ilişki olduğu görülmüştür.

Abstract:
This study aimed to examine the relationship between teachers' perceptions of school administrators' instructional leadership and their perceptions of organizational learning. In order to determine the level of relationship, the relational screening model was used in the research. The universe of the research consists of 995 teachers working at the secondary school level in Düzce Central district in the 2023-2024 academic year. 350 teachers working in this universe were determined using the random sampling method and the sample of the research was created. Personal Information Form, Instructional Leadership Scale and Organizational Learning Scale were used to access the needed data. In the analysis of the data obtained within the scope of the research, Mann Whitney-U test was used to examine the difference between 2-category variables, and Kruskal Wallis-H test was used in the difference tests of demographic variables with 3 or more categories. Spearman Correlation analysis was used to reveal the relationship between the variables. According to the research results, it was seen that the perceptions of the teachers participating in the research regarding the instructional leadership of school administrators were at the level of "often". It was found that teachers' perceptions of each dimension of instructional leadership were at the "frequently" level. It was observed that the dimension perceived at the highest level by teachers among the dimensions was "defining the school mission", while the dimension perceived at the lowest level was "managing the curriculum". It was observed that teachers' perception levels regarding organizational learning were at the "I agree" level. It was observed that "trust and collaboration climate", one of the sub-dimensions of organizational learning, was perceived by teachers at the "I strongly agree" level. It was concluded that the sub-dimensions of organizational learning such as "observed and shared vision", "initiative and risk taking" and "professional development" were perceived by teachers at the "I agree" level. It was observed that the dimension perceived at the highest level by teachers among the organizational learning dimensions was "trust and collaboration climate", while the dimension perceived at the lowest level was "professional development". It was observed that there was no significant difference between teachers' gender, educational status, seniority and branches, and school administrators' perception levels regarding instructional leadership and their perceptions regarding organizational learning. It was observed that there was a positive, statistically significant and moderate relationship between the general average of instructional leadership and the sub-dimensions of organizational learning, namely "Trust and Collaborative Climate", "Shared and Observed Vision", "Initiative and Risk Taking", "Professional Development" and "Organizational Learning".