Yeme reddi olan çocukların aile işlevlerinin ve annelerinde kişilik bozuklukları, depresyon ve anksiyete belirtilerinin değerlendirilmesi
Assessment of family functioning, personality disorders, depressive and anxiety symptoms in mother's of children with food refusal
Yazar: GÜLŞEN ÜNLÜ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞAHBAL ARAS
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2004
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Yazında erken çocukluk dönemindeki beslenme sorunlarının çocuğun gelişimini olumsuz yönde etkilediği ve annelerdeki ruhsal hastalıklarla ilişkili olabileceği bildirilmektedir. Bu çalışmada yeme reddi ile getirilen çocukların sosyodemografîk özellikleri ile gelişim düzeylerinin belirlenmesi, annelerinde kişilik bozukluklarının sıklığı, depresyon ve anksiyete belirtilerinin düzeylerinin saptanması, aile işlevlerinin değerlendirilmesi ve yeme reddine neden olabilecek etkenlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya yeme reddi nedeniyle DEÜTF Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı ve Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Gastroenteroloji, Beslenme ve Metabolizma Bilim Dalı'na başvuran 1-6 yaşlan arasında 30 çocuk ve annesi alınmıştır. Beslenme sorunu olmayan 30 çocuk ve annesi kontrol grubunu oluşturmuştur. Yeme reddi olan çocuklar tıbbi hastalıkların ayırt edilmesi amacıyla bir pediatri uzmanı tarafından değerlendirilmiştir. Her iki gruptaki çocuklara fiziksel gelişim değerlendirmeleri yapıldıktan sonra Ankara Gelişim Tarama Envanteri uygulanmıştır. Çocukların annelerine Beck Depresyon Envanteri, Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri, SCID Kişilik Envanteri ve Aile Değerlendirme Ölçeği uygulanmış, anneler SCID II görüşmesi ile kişilik bozuklukları açısından değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonucunda, yeme reddi olan çocukların kontrol grubundakilere göre daha düşük doğum ağırlığı ile doğdukları, daha kısa süre anne sütü aldıkları ve ek gıdalara daha geç başladıkları belirlenmiştir. Yeme reddi olan çocuklarda malnutrisyonun daha sık görüldüğü saptanmıştır. Beden kitle indeksi, % boy standartı ve boya göre ağırlık oram ortalamaları da yeme reddi olan çocuklarda daha düşüktür. Ankara Gelişim Tarama Envanteri ile değerlendirilen gelişimsel gerilik açısından iki grup arasında farklılık bulunmamıştır. Yeme reddi olan çocukların annelerinin depresyon ve anksiyete belirti düzeylerinin kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu, aile işlevlerinin de daha sağlıksız olduğu saptanmıştır. Çocuğun beden kitle indeksi ile Aile Değerlendirme Ölçeğinin genel işlevler alt ölçeği puanı arasında olumsuz korelasyon vardır. Ek gıdaya daha geç başlayan, annelerinin sürekli kaygı düzeyi ıxyüksek olan ve genel aile işlevlerinde sorunlar olan çocuklarda yeme reddi anlamlı olarak daha fazla görülmektedir. Yeme reddinin çocuğun gelişimi üzerine olumsuz etkileri göz önüne alındığında, bu çocukların uzun dönem izlem ve tedavilerinin gerekli olduğu düşünülmektedir. Ek gıdalara geç başlayan, annelerinin kaygı düzeyi yüksek olan ve aile işlevleri sağlıksız olan çocuklar, yeme reddi açısından risk altındadır. Bulgularımız, yeme reddinin sadece çocuğun ya da annenin değil, tüm ailenin işlevlerindeki bozukluğun belirtisi olduğunu akla getirmektedir. Bu nedenle yeme sorunları olan çocukların değerlendirmesi ve tedavisi sırasında tüm aileyi ele alan bütüncül bir yaklaşımın gerekli olduğu düşünülmektedir.Anahtar Kelimeler: yeme reddi, aile işlevleri, annede ruhsal sorunlar

Abstract:
Search of literature reveals that feeding problems during early childhood, have an adverse effect on children's development and can be related with maternal psychiatric disorders. We aimed to determine the developmental level and sociodemographic features of the children with food refusal in addition to the frequency of personality disorders, levels of depression and anxiety symptoms in their mothers. We also intended to evaluate family functioning and additonal factors which can be associated with food refusal. Thirty children aged between 1 and 6 years and their mothers were included in the study who have admitted to DEU Faculty of Medicine, Department of Child and Adolescent Psychiatry and to Department of Pediatric Gastroenterology, Nutrition and Metabolism for food refusal. Control group was consisted of 30 healthy children and their mothers. For differential diagnosis of medical diseases, children with food refusal were examined by a pediatrician. The Ankara Developmental Screening Inventory was performed in two groups, after the evaluation of their physical development. Beck Depression Inventory, State-Trait Anxiety Inventory, Structured Clinical Interview for DSM-IH-R Personality Disorders and the McMaster Family Assesment Device were performed in mothers and the presence of any personality disorders were evaluated with SCID-II Interview. It was found that birth weight is lower, breastfeeding period is shorter and introduction of solid foods is delayed in children with food refusal compared with control children. Also malnutrition is more frequent and averages of body mass index, height standart % value and weight for height were lower in these patients. The Ankara Developmental Screening Inventory did not show a difference in two groups for developmental delay. Patient's mothers' depression and anxiety scores were higher and family functioning was more problematic than controls. There was a positive correlation between body mass index and the McMaster Family Assesment Device general functioning subscale scores. Food refusal is significantly frequent in children with delayed introductions of solid foods, with general family functioning problems and with mothers having higher trait anxiety scores. XILong term follow-up and treatment are necessary in these children, when negative effects of food refusal are taken into account. Food refusal risk is high in children with problematic family functioning, having mothers with high trait anxiety level and with delayed introductions of solid foods. As a result, food refusal is not due only to child's or his/her mother's problems but also related to problems in family functioning. So it is thought that an integrative approach which evaluates the whole family is necessary to assess and treat the children with food refusal.Key words: food refusal, family functioning, maternal psychopathology.