Periferal konumlarda naftil kalkon grupları içeren yeni tip ftalosiyaninlerin sentezi ve karakterizasyonu
Synthesis and characterization of novel type of phthalocyanines containing naphtyl chalcone groups on peripheral positions
Yazar: DERYA CEMEK SARI
Danışman: PROF. DR. HÜLYA TUNCER
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Organik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmada, 1-naftil kalkon bileşiğinden çıkılarak yeni tip metalli ve metalsiz ftalosiyanin bileşikleri sentezlenmiş ve yapıları spektroskopik yöntemlerle karakterize edilmiştir.
Bu tez çalışmasında, ilk olarak literatüre göre 1-naftaldehit ve 4-hidroksi asetofenonun Claisen–Schmidt tipi baz katalizli aldol kondenzasyon reaksiyonundan 1-naftil kalkon bileşiği (3) sentezlenmiştir. Sentezlenen 1-naftil kalkon bileşiğinin (3), baz olarak K2CO3 varlığında kuru DMF içerisinde 70 oC'de azot atmosferi altında                    4-nitroftalonitril ile nükleofilik aromatik sübstitüsyon reaksiyonundan 4-(1-naftil kalkon) sübstitüe ftalonitril bileşiği (5) elde edilmiştir.  
Bu tezin ikinci bölümünde, periferal tetrasübstitüe metalli ftalosiyanin kompleksleri (6-9) 'katı katıya ısıtma' yöntemi kullanılarak sentezlenmiştir. Bu yöntemin kullanılması ile 4-(1-naftil kalkon) sübstitüe ftalonitril bileşiğinin (5), uygun metal tuzları (Co(II), Zn(II), Ni(II) ve Cu(II) asetatları) kullanılarak azot atmosferi altında gerçekleştirilen halkalaşma reaksiyonu, yeni tip metalli ftalosiyanin bileşiklerinin (6-9) oluşumu ile sonuçlanmıştır. 
Metalsiz ftalosiyanin bileşiği (10) ise, 4-(1-naftil kalkon) sübstitüe ftalonitril bileşiğinin (5) bazik katalizör olarak 1,8-diazabisiklo[5.4.0]undek-7-en (DBU) varlığında aynı reaksiyon koşullarında yapılan halkalaşma reaksiyonundan elde edilmiştir.
Sentezlenen bileşiklerin yapıları UV-Görünür bölge, FT-IR, 1H,  13C-NMR ve kütle spektroskopik yöntemleri kullanılarak karakterize edilmiştir.
Anahtar Kelimeler : Naftil Kalkon, Ftalosiyanin, CoPc, ZnPc, NiPc, CuPc

Abstract:
In this study, starting from 1-naphtyl chalcone compound some novel metallo and metal-free phthalocyanine compounds were synthesized and their structures were characterized by spectroscopic methods.
In this thesis, firstly 1-naphtyl chalcone compound (3) was synthesized from the reaction of 1-naphtaldehyde and 4-hydroxyacetophenone using the Claisen–Schmidt base-catalyzed aldol condensation according to the literature.  4-(1-Naphtyl chalcone) substitue phtalonitrile compound (5) was obtained from the nucleophilic aromatic substitution reaction of synthesized 1-naphthyl chalcone (3) and 4-nitrophthalonitrile in the presence of K2CO3 in dry DMF at 70 oC under nitrogen atmosphere.  
In the second part of this thesis, periferal tetrasubstituted metallo-phthalocyanine complexes (6-9) were synthesized by 'heating of solid phase' method. By using this technique, the cyclotetramerization of 4-(1-naphthyl chalcone) substitue phthalonitrile compound (5) with corresponding metal salts (Co(II), Zn(II), Ni(II) and Cu(II) acetates) under nitrogen atmosphere resulted with the formation of novel metallo-phthalocyanines (6-9).
Metal-free phtalocyanine compound (10)  was also obtained from the cyclotetramerization reaction of 4-(1-naphthyl chalcone) substitue phthalonitrile (5) at the same conditions using 1,8-diazabicyclo[5.4.0]undec-7-ene (DBU) as basic catalyst.   
The structures of the synthesized novel compounds were confirmed by using UV-Visible, FT-IR, 1H and 13C-NMR, and mass spectroscopic technices.
Key Words: Naphthyl Chalcone, Phthalocyanine, CoPc, ZnPc, NiPc, CuPc