Ergenlerin akılcı olmayan inançları ile depresyon-umutsuzluk düzeyleri ve algıladıkları akademik başarıları arasındaki ilişkiler
The relationships between the irrational beliefs of adolescents and the levels of depression-hopelessness and perceived academic success
Yazar: LEVENT GÖLLER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET KÖK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Akılcı olmayan inançlar = Irrational beliefs ; Algı = Perception ; Başarı = Success ; Depresyon = Depression ; Ergenler = Adolescents ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Umutsuzluk = Hopelessness ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Bu araştırma, ergenlerin akılcı olmayan inançlarının depresyon ve umutsuzluk düzeyleri ve algıladıkları akademik başarıları ile ilişkisini belirlemek amacıyla yapılmış betimsel bir çalışmadır.Araştırma, 2009 ? 2010 eğitim öğretim yılında, Erzurum il merkezindeki liselere devam eden 412 öğrenci üzerinde yapılmıştır. Akılcı olmayan inançların belirlenmesi için Jones (1969) tarafından geliştirilen ve Yurtal (1999) tarafından Türkçe'ye uyarlaması yapılan Akılcı Olmayan İnançlar Ölçeği; depresyon ve umutsuzluk düzeylerinin belirlenmesi için Beck Depresyon ve Umutsuzluk Ölçekleri; diğer bağımsız değişkenler hakkında bilgi toplamak için ise Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde Pearson-Moment Çarpım Korelasyonu, Regresyon Analizi, t-testi, varyans analizi ve LSD Post Hoc testi kullanılmıştır. En düşük hata payı p<.05 olarak alınmıştırAraştırma sonuçlarına göre, ergenlerin akılcı olmayan inançları ile depresyon ve umutsuzluk düzeylerinin Duygusal Sorumsuzluk dışında AOİÖ'nin diğer bütün alt boyutları arasında anlamlı ilişkiler olduğu görülmüştür. AOİÖ'nin toplam puanlarının önemli yordayıcılarının BDÖ ve BUÖ puanları, sınıf ve cinsiyet olduğu görülmüştür. AOİÖ puanlarının en etkili yordayıcısının BUÖ puanları olduğu görülürken, ardından sınıf düzeyi ve cinsiyet gelmektedir. BDÖ puanları ve algılanan akademik başarı ise ikişer alt ölçek puanını yordamışlardır. Araştırma sonucunda ayrıca, akılcı olmayan inançların cinsiyete göre kızların aleyhine; sınıf düzeyine göre dokuzuncu sınıfların aleyhine; okul türüne göre Anadolu Lisesi öğrencileri aleyhine farklılaştığı görülürken, yaşanılan yerin köy ya da kent olması durumuna göre Mükemmeliyetçilik alt boyutu dışında önemli bir farklılaşma olmadığı görülmüştür.

Abstract:
This research is a descriptive study, which has been done in order to determine the relationships between depression and hopelessness levels and perceived academic success with irrational beliefs of adolescents.The research has been done on 412 high school students in the centre of Erzurum during 2009 ? 2010 school years. Irrational Beliefs Test, which is developed by Jones (1969) and is adapted by Yurtal (1999) into Turkish, is used to determine the irrational beliefs; Beck Depression Scale and Beck Hopelessness Scale are used to measure the levels of depression and hopelessness; for the other independent variables Personal Information Form is used. Pearson-Moment Correlate, Regression Analyze, t-test, One Way ANOVA and LSD Post Hoc test are used in analyze of obtained data. The lowest probability level is taken as p<.05.According to results of the research, meaningful relations were seen between the irrational beliefs of adolescences and all the other sub dimensions of IBS excluding their level of depression and hopelessness of Emotional Irresponsibility. It has been seen that main determiners of IBS are BDI and BHS, class and gender. The most effective determiners of IBS points were seen as BHS points while the level of class and gender following it. BDI points and perceived academic success have determined sub scale points in twos. As a result of the research, it was also concluded that irrational beliefs were in opposition of females according to gender; class level was in opposition of ninth class; school type was in opposition of Anatolian High School students, while there was not an important differentiation depending on the condition whether the place of living was a village or a city except for the sub dimensions of Perfectionism.