Basında batılılaşma tasarımı: Jön Türk gazeteciliği ile günümüz gazeteciliğinin karşılaştırılması
Westernization concept in the press: A comparison of Young Turk journalism and present journalism
Yazar: UĞUR GÜNDÜZ
Danışman: PROF. DR. MURAT ÖZGEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Basın tarihi = Press history ; Batılılaşma = Westernization ; Gazetecilik = Journalism ; Jön Türkler = Jön Turks ; Meşrutiyet II = Constitutional Monarcy II ; Tanzimat Dönemi = Tanzimat Period ; Tasarım = Design ; Türk basını = Turkish press

Özet:
Gazeteler yayınlandıkları döneme ait olayları, toplumsal gelişmeleri kamuoyuna yansıtan önemli bir iletişim aracı ve tarihsel kaynak niteliğini taşımaktadır. Tezimizde Batılılaşma hareketlerinde önemli bir rol oynayan basının, bu hedef doğrultusunda nasıl bir Batılılaşma tasarımında bulunduğu, üstlendiği misyonu ne şekilde yerine getirdiği incelenecektir. Tez çalışmamız gerek konusu gerekse çalışma yöntemi itibariyle tarih, sosyoloji ve kalitatif (niteliksel) araştırma yöntemlerinden yararlandığımız multi disipliner bir çalışma olacaktır. Batılılaşma hareketlerinin başlangıcı olan Tanzimat ve Meşrutiyet dönemlerinin gazetecilik anlayışını incelerken dönemin gazetelerinden, bu dönemlerle ilgili yazılmış makale, tez ve kitaplardan kaynak tarama yöntemiyle yararlanılacaktır.Batılılaşma üzerine kuramsal çalışmalar, modernizm kuramları ve bu konuda yapılan araştırmalar, Türk modernizmi üzerine düşünceler ve basın ilişkisi tezimizin birinci bölümünde irdelenecektir.Tanzimat, Meşrutiyet ve Cumhuriyet döneminin toplum yapısı, siyasal olayları, Jön Türk basınının tarihsel gelişim süreci ve yayınladıkları haberler ve köşe yazıları tezimizin ikinci bölümünde incelenecektir. İkinci bölümde ayrıca 1868-1870 yılları arasında çıkan Hürriyet gazetesi ile 1904-1932 yılları arasında İçtihad dergisinde yayımlanan makale ve haberler basit tesadüfi örneklem metoduyla seçilecek ve Batılılaşma olgusuyla ilgili metinler analiz edilecektir. Elde edilen bulgular sonucunda basının batılılaşma sürecindeki rolü geçmişten günümüze incelenerek toplumsal etkileri sorgulanacaktır.Tezimizin üçüncü bölümünde 1980'den günümüze değişen toplum ve basın olgusu ortaya konularak, Batılılaşma çabalarının günümüzde en son geldiği nokta olan Avrupa Birliği sürecinin basındaki yansımaları incelenecektir. Dönemin en çok okunan gazeteleri olan Sabah, Hürriyet ve Milliyet gazetelerinden basit tesadüfî örneklem metoduyla seçilen haber ve yazılar analiz edilecek, Türkiye'nin Batılılaşma ve Avrupa'nın bir parçası olma çabalarının geçmişten günümüze geldiği nokta karşılaştırmalı sonuçlarla ortaya konularak basının batılılaşma sürecindeki işlevi irdelenecektir.

Abstract:
Newspapers are vital communication media and historical resources that reflect their time?s events and sociological developments. In this thesis, the role of media in westernization process will be studied. This thesis will be a multi-disciplinary study in points of its subject and method. It benefits from history, sociology and qualitative ? quantitative research methods. While studying journalism conception of Tanzimat and Meşrutiyet eras which are starting points of westernization movement, newspapers of the period and articles, thesises and books relating to that period will be used as sources.Academic studies on westernization, modernism theories and researches that are made in this subject; the thoughts on Turkish modernism with relation to press will be examined in the first part of our thesis.Structure of society and political events of Tanzimat, Meşrutiyet and Republic era, historical development process of Young Turk press, and the articles and colums which they published will be studied in the second part of our thesis. Moreover, in the second part, Hürriyet newspaper published within 1868-1870; İctihad magazine published within 1904-1932 and the articles and news which are published in today?s best seller newspapers will be chosen through simple casual sample analysis method then the texts which are about westernization fact will be analysed. According to the findings, by considering the role of media in westernization process until today, its sociological effects will be questioned.In the third part of our thesis; European Union process? reflections in the press, which is the end point of the westernization attempts, will be examined through the changing concept of society and press from 1980s to our modern day. The news and writings which are chosen through simple casual sample analysis from the most read newspapers of that period; Sabah, Hürriyet, Milliyet will be analysed, The function of media in the process of Westernization will be examined through introducing the end point of Turkey?s effort on westernization and being a part of Europe with the compared conclusions from past to our modern day.