20. yüzyıl dramasında imajinatif karşıt diskur olarak anaerkil mitografya
Matriarchal mythography as imaginative counter – discourse in 20th century drama
Yazar: BAHAR KUŞANAÇ
Danışman: PROF. DR. NEVZAT KAYA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Karşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı / Karşılaştırmalı Edebiyat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Karşılaştırmalı Edebiyat = Comparative Literature
Dizin: Karşılaştırmalı edebiyat = Comparative literature

Özet:
Drama, edebi ve performatif bir tür olarak edebiyatın kurucu metinlerinden olan tragedyaların hem konu hem biçim itibariyle günümüze kadar gelen en yakın halefidir. Kültür ile doğa arasındaki çatışmayı ve her ikisinin arasında gidip gelmekte olan insanın sorunsalını diyaloglar aracılığıyla doğrudan dile getirir. Gelişim süreci boyunca kültür, doğadan beslenmesi açısından onunla pek çok benzerlik geliştirmiş; bu benzerlikleri inceleyen Kültürel Ekoloji kuramının meydana çıkmasına olanak sağlamıştır. Kültürel Ekoloji kuramı Hubert Zapf tarafından üretilmiş olup; hem doğa ve kültür arasındaki benzerlikleri göstermekte; hem de kültürün doğayla olan ilişkisi esnasındaki eksikliklerini ya da aşırıya kaçan yönlerini tespit etmekte; bu aşırılıklara bir denge olanağı sunmaya çalışmaktadır. Tespit esnasında ise Kültür Eleştirel Meta Diskur, İmajinatif Karşıt Diskur ve Uzlaştırıcı Söylemlerarasılık gibi alt başlıkları olan bir üçlü işlev yöntemi kullanılır. Bu çalışmanın amacı ise; özellikle yirminci yüzyılda kültürde meydana gelen aşırılıkların ve sonuçlarının logosantrik ataerkil kültüre karşı yarattığı güvensizliğin edebiyat aracılığıyla nasıl bir dengeye ulaştırılmaya çalışıldığının incelenerek gösterilmesidir. Bu çaba içerisindeki edebiyat; yirminci yüzyılda türlü felakete sebebiyet vermiş babaların kültürünün karşısına Kurmaca Karşıt Diskur işleviyle anaerkil mitografyayı yeniden yerleştirir. Ataerki öncesinde dişil prensiplerin üstün olduğu dönemi ifade eden ve en önemli kuramcısı Johann Jakob Bachofen'in kuramsal temellerini attığı Anaerki, bu çalışmada kültürün apollonik tek yönlülüğünün dikotomik karşıtı olarak eril prensiplerin giderek zayıfladığı yirminci yüzyılda kültürün aşırılıklarını eleştirerek dengenin sağlanmasına katkıda bulunur. 

Anahtar Kelimeler: kültürel ekoloji, imajinatif karşıt diskur, anaerki, drama, üçlü işlev yöntemi

Abstract:
Drama, as a literary and performative genre, is the closest successor of the tragedies, one of the founding texts of literature, both in terms of subject and form. It directly expresses the conflict between culture and nature and the problematic of the humanity drifting in and out between them through dialogue. Throughout the development process, culture has developed many similarities with it in terms of feeding from nature; this has led to the emergence of the theory of Cultural Ecology which examines these similarities. The Theory of Cultural Ecology was produced by Hubert Zapf; it shows the similarities between nature and culture; it also identifies the deficiencies or excessive aspects of culture during its relationship with nature; it tries to offer a balance to these extremes. During the determination, a "Triadic Functional Model" method with subtitles such as Culture - Critical Metadiscourse, Imaginative Counter - Discourse and ReintegrativeInterdiscourse is used. The aim of this study is; especially in the twentieth century, and the results of the excesses in culture created by logoscentric patriarchal culture is examined by showing how the balance is tried to reach the balance through literature. Literature in the twentieth century, in this effort; resettled the matriarchal mythography against the culture of fathers who caused various kinds of catastrophe. Matriarchy, which expressed the period when patriarchy was inferior to the feminine principles and laid the theoretical foundations of his most important theorist Johann Jakob Bachofen, contributes to the equilibrium of culture in the twentieth century, when the apollonian unidirectionality of culture is weakened by the dichotomous aspect of culture.

Keywords: cultural ecology, imaginative counter - discourse, matriarchy, drama, triadic functional model