Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı çocuklarda ve ebeveynlerinde otizm spektrumuna ilişkin bulguların incelenmesi
Investigation of autism spectrum symptoms in children with attention deficit hyperactivity disorder and their parents
Yazar: ESRA OKYAR
Danışman: PROF. DR. IŞIK GÖRKER
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Ana-baba = Parents ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Çocuklar = Children

Özet:
Çalışmamızda polikliniğimizde Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tanısı ile izlenen çocuklarda ve ebeveynlerinde otizm belirtileri incelenmiştir.
Araştırma grubu olarak polikliniğimizde DEHB tanısıyla takip edilen ve kronik hastalığı bulunmayan 6-15 yaş aralığındaki 66 olgu ve ebeveynleri ile kontrol grubu olarak tıbbi ve psikiyatrik hastalığı olmayan, yaş ve cinsiyet açısından benzer 33 olgu ve ebeveynleri dahil edildi.
Çalışmaya alınan araştırma ve kontrol grubu olgularına sosyodemografik veri formu, Çocuk ve Ergenlerde Davranım Bozuklukları İçin DSM-IV'e Dayalı Tarama ve Değerlendirme Ölçeği ve Otizm Davranış Kontrol Listesi (ODKL) uygulandı. Olguların anne ve babalarına Erişkin DEHB Ölçeği, Wender Utah Derecelendirme Ölçeği (WUDÖ) ve Otizm Anketi (OA) uygulandı.
DEHB'li olgularda ODKL toplam ve alt ölçek puanları kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek saptandı. DEHB grubunda erkek cinsiyette ve karşıt olma karşı gelme bozukluğu varlığında, ODKL toplam puanı daha yüksekti. Gebelikte sigara maruziyeti, doğumda komplikasyon ve doğum sonrası sorun olmasının daha yüksek ODKL puanı ile ilişkili olduğu saptandı. DEHB'li olguların anne ve babalarında WUDÖ ve Erişkin DEHB Ölçeği puanları kontrol grubu ebeveynlerinden daha fazlaydı. OA alt ölçek ve toplam puanları arasında DEHB grubu ile kontrol grubu anne ve babaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Maternal ve paternal WUDÖ ve Erişkin DEHB ölçeği toplam puanları ile ODKL puanları arasında anlamlı korelasyon gözlendi. Maternal ve paternal OA puanları ile ODKL arasında korelasyon saptanmadı.
Çalışmamız sonucunda polikliniğe başvuran DEHB tanılı çocuklarda DEHB tanısı olmayan kontrol grubuna kıyasla daha fazla otizm belirtisi olduğu bulunmuştur. DEHB tanılı çocukların ebeveynlerinde daha fazla DEHB belirtisi saptanırken, otizm belirtileri açısından kontrol grubu ebeveynlerinden farklılık göstermedikleri saptanmıştır.

Anahtar kelimeler: dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, otizm, otizm belirtisi, ebeveyn, çocuk

Abstract:
In our study autistic traits were investigated in children who were diagnosed with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) and their parents.
66 cases diagnosed ADHD without chronic disease and their parents and 33 cases without medical and psychiatric disease and their parents were included in our study.  Sociodemographic data form, Turgay DSM-IV Based Distruptive Behavior Disorders Child and Adolescent Rating Scale Screening and Assessment Scale and Autism Behavior Checklist (ABC) were applied all children. Wender Utah Rating Scale (WURS), Adult Attention Deficit Hyperactivity Disorder Scale, and Autism Questionnaire (AQ) were administered to parents of  all cases.
We found that ABC subscale and total scores were higher in ADHD group than control group. In ADHD group, the total score of ABC was higher in males and presence of oppositional defiant disorder. ABC scores were significantly higher in who had a history of maternal smoking during pregnancy, intrapartum complications and postpartum problems.  Parents of ADHD children had significantly higher scores in WURS and Adult ADHD Scale than parents of control group. There was no statistically significant difference between AQ subscale and total scores between parents of ADHD group and control group. Significant correlation was observed between total scores of maternal and paternal WURS, Adult ADHD Scale and ABC scores. There was no correlation between maternal and paternal AQ scores and ABC.
As a result of our study, we found that ADHD children had more autistic symptoms compared to the control group. While parents of ADHD children had more ADHD symptoms than parents of control group, no significant difference was found in terms of autistic traits.

Key words: ADHD, autism, autistic traits, parent, children