Pandemi döneminde öğretmenlerin uzaktan eğitime ilişkin görüşlerinin mesleki mutluluk açısından incelenmesi
Investigation of teachers' opinions on distance education in the pandemic period in terms of professional happiness
Yazar: ALPER KARAHAN
Danışman: DOÇ. DR. AHMET FARUK LEVENT
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mutluluk = Happiness ; Pandemiler = Pandemics ; Uzaktan eğitim = Distance education ; Örgütsel mutluluk = Organizational happiness ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, pandemi döneminde öğretmenlerin uzaktan eğitime ilişkin görüşlerinin mesleki mutluluk açısından incelenmesidir. Öğretmenlerin uzaktan eğitime ilişkin görüşleri ve bu görüşlerin mesleki mutluluk açısından incelenmesi sayesinde, öğretmenlerin bu dönemdeki mesleki mutluluk kaynakları ve mesleki mutsuzluk nedenleri ortaya çıkarılmıştır. Ayrıca, öğretmenlerin görüşlerinden elde edilen bulgular ve ortaya çıkan sonuçlar neticesinde öğretmenlerin mesleki mutluluklarını arttırıcı öneriler geliştirilmiş olup tüm bunlar araştırmanın önemini ortaya koymaktadır. Literatür incelendiğinde, öğretmenlerin uzaktan eğitim dönemindeki mesleki mutluluğuna ilişkin az sayıda çalışma yapıldığı görülmektedir. Bu açıdan, bu araştırmanın eğitim yönetimi ve denetimi literatürüne katkı sağlayacağı düşünülmektedir. 
Nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim deseninde yürütülen bu araştırmada, çalışma grubunun belirlenmesi için amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örnekleme kullanılmıştır. Buna göre, İstanbul ilindeki Bağcılar, Bakırköy, Bayrampaşa Esenler, Sultanbeyli ve Sultangazi ilçelerinde bulunan farklı okul türlerinden, branşlardan ve sınıf kademelerinden 18 öğretmen araştırmanın çalışma grubunda yer almıştır. Katılımcı öğretmenlerin tümü, uzaktan eğitim sürecinde ders veren öğretmenlerdir. Araştırmada kullanılan veri toplama aracı yüz yüze ve online gerçekleştirilen görüşmelerdir. Katılımcı öğretmenler ile gerçekleştirilen görüşmeler, yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Görüşmelerden elde edilen veriler, içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Veriler analiz edilirken verileri bir arada daha rahat şekilde görebilmek ve veri kaybını en aza indirebilmek adına MAXQDA 2020 programı kullanılmıştır. Elde edilen verilerden benzer olanlar gruplanmış ve kodlanmıştır. Kodlama işleminin ardından kodlar uygun olabilecek temalar altında toplanmış ve ana temalar ile alt temalar oluşturulmuştur. Ana temalar; "Uzaktan Eğitimde Eğitim-Öğretim Ortamına İlişkin Görüşler", "Uzaktan Eğitimde İletişime İlişkin Görüşler", "Uzaktan Eğitimde Akademik Başarıya İlişkin Görüşler", Öğretmenlerin Mutluluğa İlişkin Genel Görüşleri", "Uzaktan Eğitimde Mesleki Mutluluğa İlişkin Görüşler" şeklinde sırasıyla sunulmuştur. Her ana temanın çeşitli sayılarda alt temaları bulunmaktadır. Uzaktan eğitim döneminde mesleki mutluluğun yüksek veya az olması, öğretmenlerin uzaktan eğitimdeki deneyimlerine göre değişkenlik göstermiştir.
Öğretmenlerin uzaktan eğitim döneminde mesleki mutluluklarına ilişkin en çok dile getirdikleri hususlar; öğretmenlerin ve öğrencilerin fiziksel olarak uzak olmaları, fırsat eşitsizliklerinin çok fazla yaşanması, derslere katılım seviyesinde düşüş yaşanması, ölçme değerlendirme sorunları ve öğrenci başarısının olumsuz yönde etkilenmesi olarak gösterilebilir. Araştırmacı, katılımcı öğretmenlerin görüşlerinden hareketle, fırsat eşitsizliğinin giderilmesi, öğretmenlerin desteklenmesi, ölçme ve değerlendirmenin daha uygun gerçekleştirilmesi, çevrimiçi seminerlerin kalitesinin arttırılması, derse katılımın arttırılması gibi öğretmenlerin uzaktan eğitim dönemindeki mesleki mutluluğunu arttırabilecek çeşitli önerilerde bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Mutluluk, mesleki mutluluk, öğretmen, uzaktan eğitim, pandemi.

Abstract:
The main purpose of this research is to investigate teachers' opinions on distance education in the pandemic period, in terms of professional happiness. Thanks to the teachers' opinions on distance education and the investigation of these opinions in terms of professional happiness, the sources of professional happiness of teachers in this period and the reasons for professional unhappiness were revealed. Besides, as a result of the findings and the results obtained from the opinions of the teachers, suggestions were developed to increase the professional happiness of the teachers, and all these reveal the importance of the research. When the literature is examined, it is seen that there are few studies on the professional happiness of teachers in the distance education period. In this respect, it is thought that this research will contribute to the literature on educational administration and supervision.
In this research, phenomenology design which is one of the qualitative research methods was used. As the sampling method, maximum variation sampling, one of the purposive sampling methods, was used to determine the study group. Accordingly, 18 teachers from different school types, branches and grade levels in the districts of Bağcılar, Bakırköy, Bayrampaşa, Esenler, Sultanbeyli and Sultangazi in the province of Istanbul took part in the study group of the research. All the participating teachers have taught in the distance education process. The data collection tool used in the research is face-to-face and online interviews. The interviews with the participating teachers were carried out using the semi-structured interview form prepared by the researcher. The data obtained from the interviews were analyzed with the content analysis method. While analyzing the data, the MAXQDA 2020 program was used in order to see the data together and to minimize data loss. Similar ones among the obtained data were grouped and coded. After the coding process, the codes were gathered under the appropriate main themes and sub-themes. Main themes are "Opinions on the Education-Teaching Environment in Distance Education", "Opinions on Communication in Distance Education", "Opinions on Academic Achievement in Distance Education", Teachers' General Opinions on Happiness", "Opinions on Professional Happiness in Distance Education" respectively. Each main theme has several sub-themes. The high or low level of professional happiness during the distance education period varied according to the teachers' experiences in distance education. 
The most frequently mentioned issues by teachers regarding their professional happiness during the distance education period can be shown as the physical distance of teachers and students, the inequalities of opportunity, the decrease in the level of participation, the measurement and evaluation problems and negative impact on students' academic achievement. Various suggestions, such as eliminating the inequality of opportunity, supporting teachers, performing measurement and evaluation more appropriately, increasing the quality of online seminars, and increasing class participation were made by the researcher.
Key Words: Happiness, professional happiness, teacher, distance education, pandemic.