Vitrifiye üretiminde oluşan deformasyonlar ve giderilmesi
Deformations in vitrified production and solutions
Yazar: MUSTAFA URAL
Danışman: DOÇ. BUKET ACARTÜRK AKYURTLAKLI
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Seramik ve Cam Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; İşletme = Business Administration
Dizin: Deformasyon = Deformation ; Endüstriyel seramik = Industrial ceramics ; Endüstriyel tasarım = Industrial design ; Seramik sanatı = Ceramic art ; Tasarım = Design ; Vitrifiye seramikler = Vitrified ceramics ; Yüzey deformasyonu = Surface deformation ; Ürün geliştirme = Product development

Özet:
Seramik ürünler, üretim süreçlerinde birçok faktöre bağlı olarak deformasyonlara maruz kalırlar. Bunun en temel sebebi seramiğin fiziksel ve kimyasal değişime uğramasıdır. Vitrifiye üretiminde de deformasyon oluşumu istenmeyen bir durumdur. Oluşabilecek deformasyonları önlemek veya oluşmuş deformasyonları gidermek gerekir. 

Tasarım geliştirme sürecinde deformasyonu önlemek için çeşitli çalışmalar yapılır. Model ve model kalıba tadilat yapılabileceği gibi, farklı ürün geliştirme çalışmaları da gerçekleştirilebilir. Tasarım geliştirme sürecinin her aşamasının takibinin yapılması gerekmektedir. Ortaya çıkan sonuca göre ölçüm ve değerlendirme işlemleri yapılır. Problem çözülene kadar tadilat işlemleri devam eder. Ölçüm sonuçları uygun bulunduğunda model ve kalıp üzerinde yapılan tüm değişiklikler, teksir kalıbına aktarılır. Teksir kalıbından iş kalıbı çoğaltılır. İş kalıpları kurutmadan çıktıktan sonra işletmeye alınır.  Seri üretimde takibi yapılır. Problem yoksa sorun çözülmüş demektir. Yeni ürünlerde deformasyonu önleme çalışmaları yapıldığı gibi, üretime alınan ürünlerde oluşan deformasyonlar için de deformasyonu giderme çalışmaları yapılır.

Yapılan tez çalışmasında,  seramik sektörünün bir kolu olan Vitrifiye üretiminde karşılaşılan deformasyonların önlenmesine ve giderilmesine yönelik çözüm önerileri sunulmuştur. Birinci bölümde vitrifiyenin tanımı yapılmış, oluşan deformasyonlara ve nedenlerine değinilmiştir. İkinci bölümde deformasyonları önlemek için tasarım geliştirme sürecindeki yöntemler anlatılmıştır. Üçüncü bölümde, oluşan deformasyonların tespiti, giderilmesi ve yapılan çalışmalar sonucunda ortaya çıkan verilerin değerlendirilmesi ele alınmıştır. Dördüncü bölümdeyse yapılan uygulamalar değerlendirilmiştir. 

Üniversite-Sanayi arasındaki bağların çok güçlü olmadığı, vitrifiye sektöründe, tasarım ve ürün geliştirme sürecine dair bilimsel yayın sayısının az olduğu göz önüne alınarak hazırlanan bu tez çalışmasının, Vitrifiye sektörü için faydalı olması amaçlanmıştır.

Abstract:
Ceramic products change physically and chemically and get smaller during the process of production. So deformations can occur on the surface of the product. It is an unwanted situation in the vitrified ceramics production. It is needed to prevent the already occured deformation or prevent the possible deformations.  There are several ways to realize this aim.

During the process of desing development, some methods are used to prevent deformations. One is to make small changes on the model and mold or to choose different product developments. Every step of design develepment should be monitored. According to the results, some measurement and evaluation processes are done. Changing process goes on until the problem is solved. When all the measurements are appropriate, all the changes done on the model and the mold are applied to the main mold. Production mold is acquired from the main mold. Productions mold are got into production after they are dried. They are watched during the serial production. If there is no any problem, the process is accepted appropriate. Both in new products and the products that are already in production, we can apply some methods to prevent deformations.

In this thesis study, some methods are stated to prevent and eliminate the deformations occuring during the vitrified ceramic production. In part one, vitrified ceramic is defined and the reasons of the deformations are given. In part two, some methods are explained to prevent deformation during designing process. In part three, the occured deformations, their reasons and the ways to prevent them are evaluated. In part four, practices are evaluated.

In terms of weak relations between industry and university and too few scientific studies done about design and product improving, this thesis aims to help in the field of vitrified ceramics.