Sinyalize dönel (yuvarlakada) kavşakların tasarım esaslarının araştırılması
The investigation of design principles of signalized roundabouts
Yazar: ZİYA ÇAKICI
Danışman: PROF. DR. YETİŞ ŞAZİ MURAT
Pamukkale Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Trafik = Traffic ; Ulaşım = Transportation ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Dünya nüfusundaki sürekli artışa bağlı olarak, karayollarındaki motorlu ve motorsuz taşıt sayısı günden güne artmakta ve bu durum çeşitli trafik problemlerini de beraberinde getirmektedir. Genel olarak, karayollarının kesişim alanlarını oluşturan kavşaklarda meydana gelen bu problemler, maddi ve manevi kayıplara yol açmakta ve insan hayatını birçok açıdan olumsuz yönde etkilemektedir.
        Kavşaklar, karayollarındaki taşıtların birbirleri ile kesişme olasılıklarının en fazla görüldüğü alanlar olduğu için, bu alanlarda söz konusu karmaşıklıkları önlemek amacı ile çeşitli trafik denetimi teknikleri uygulanmaktadır.
        Özellikle son yıllarda, ülkemizde ve gelişmekte olan birçok ülkede uygulanan söz konusu trafik denetimi tekniklerinden birisi de sinyalize dönel kavşak uygulamalarıdır. Sinyalize kavşaklar ile dönel kavşakların kombinasyonu sonucu ortaya çıkan sinyalize dönel kavşakların kavşak performans özellikleri ise halen büyük bir merak konusudur.
        Bu çalışmada öncelikli olarak, sinyalize dönel kavşakların tasarım prosedürleri ele alınmıştır. Çalışma kapsamınca, sinyalize dönel kavşakların depolama alanı gereklilikleri, sinyal sistemi tasarımları ve diğer faktörler de incelenmiştir.
        Analiz çalışmaları dört başlıkta gerçekleştirilmiştir. Birinci kısımda Denizli- Pekdemir Kavşağı' nda hafta içi ve hafta sonu birer gün süre ile sabah, öğle ve akşam pik saatlerde yapılan gecikme gözlemlerinin sonuçları, Vissim simülasyon programı sonuçları ile karşılaştırılmıştır. İkinci kısımda, on iki farklı trafik senaryosu dikkate alınmış, farklı tip kavşaklar farklı faz planları göz önünde bulundurularak ve gecikme performans kriteri baz alınarak birbirleri ile karşılaştırılmıştır. Üçüncü kısımda sinyalize dönel kavşakta, sinyal optimizasyonu üzerine deneysel bir çalışma yapılarak, iki fazlı ve üç fazlı denetim durumları ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Analizlerin son kısmında ise, farklı sola dönüş hacimlerinin ve depolama şeridi sayısının kavşak performansına etkisi detaylı olarak incelenmiştir. Analizler sonucunda elde edilen tüm bulgular, ilgili bölümlerde yorumlanmış ve sonuçlar kısmında özet olarak sunulmuştur.

Abstract:
Depending on the incessant growth of the world population, number of motorized and non-motorized vehicles on the roads have been increasing day by day and this situation brings about various traffic problems. These problems which occur at intersections generally, lead to spiritual and material losses and affect the human lifes in many ways.
        Intersections are the traffic areas that the possibilities of the conflicts of vehicles on the highways are seen most commonly. So,  the various traffic management techniques are applied on these areas for preventing confusions.
        Especially in recent years, one of these traffic management techniques applied in our country and many developing countries is also signalized roundabout application. Intersection performance properties of signalized roundabouts which occur with resulting from the combination of signalized intersections and roundabouts is still a major topic of interest.
        In this study, design principles of signalized roundabouts are discussed primarily. Besides, the storage area requirements and signal system principles of signalized roundabouts and other factors are also investigated.
        The analyses made in the study consist of four part. In the first part, the results of Pekdemir Intersection delay observations which were made at three peak periods in two days (in a weekday and weekend) were compared with the results obtained from Vissim traffic simulation program. In the second part, twelve different traffic scenarios were considered and different types of intersections were compared with each other (based on the delay performance criterias) considering different phases plans. An experimental analyses on signal timing optimization at signalized roundabouts were conducted in the third part of the study. Two-phase and three-phase control forms were evaluated separately. In the last part of the analyses, effects on ıntersection performance of different left-turning traffic volumes and the number of storage lanes were examined in detailed. The results obtained from analyses were interpreted in the relevant sections and were presented briefly in the results section.