Sorgulama temelli matematik etkinliklerinin çocukların matematiksel becerilerine etkisi
The effects of inquiry based mathematics activities on children's mathematical abilities
Yazar: ABDULHAMİT KARADEMİR
Danışman: PROF. DR. BERRİN AKMAN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim etkinliği = Effectiveness of training ; Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Matematiksel beceri = Mathematical skill ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Sorgulayıcı öğretme = Inquisitorial teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu araştırmanın amacı; 60-72 aylık çocukların gelişim özelliklerine, ilgi, ihtiyaç ve beklentileriyle okul öncesi eğitim programına uygun, çocuklara yönelik sorgulama temelli matematik etkinlikleri modülünün geliştirilerek bu modülün çocukların matematiksel becerilerine etkisinin belirlenmesiyle, sorgulama yaklaşımı etkisi ve sürecine ilişkin öğretmen ve ebeveyn görüşlerine göre değerlendirilmesidir. Araştırmada karma yöntem araştırma desenlerinden açımlayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Araştırma 2016-2017 güz döneminde, Ankara Sincan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı bir anaokulunda deney grubunda 19, kontrol grubunda 19 ve plasebo grubunda 19 olmak üzere toplam 57 çocuk ile gerçekleştirilmiştir. 3x3 (üç grup; deney, kontrol ve plasebo grubu, 3 ölçüm; ön test, son test, kalıcılık testi) deneysel araştırma modelinde yürütülen bu araştırmanın bağımsız değişkeni, Sorgulama Temelli Matematik Etkinlikleri Modülüyken, bağımlı değişkeni ise çocukların matematiksel becerileridir. Bu araştırmanın deney grubunu Sorgulama Temelli Matematik Etkinlikleri Modülü'ne katılan çocuklar, kontrol grubunu bu modüle katılmayan çocuklar oluşturmaktadır. Plasebo grubunu ise matematik eğitimiyle ilgili olmayan uygulamalara katılan çocuklar oluşturmaktadır. Deney grubunu oluşturan çocuklara 10 hafta süre ile haftada üç gün, 30 etkinlikten oluşan ve araştırmacı tarafından geliştirilen matematik etkinlikleri modülü uygulanmıştır. Plasebo grubuna 6 hafta süren Türkçe okuma etkinlikleri düzenlenmiş, kontrol grubuna ise herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Uygulamaların ardından deney grubu öğretmeni ve aynı grupta yer alan çocukların ebeveynlerinden 12 tanesi ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Bununla birlikte uygulamalar süresince gözlemler yapılmış ve gözlem formları doldurulmuştur. Araştırmanın verileri çocuk, öğretmen ve ebeyevn boyutlarında ayrı ayrı elde edilmiştir. Modülün çocukların matematiksel becerileri üzerindeki etkisine ilişkin veriler elde etmek için; "Erken Matematik Yeteneği Testi-3 (TEMA-3)" kullanılmıştır. Öğretmen ve ebeveynlerden eğitim sürecine ve çocuklarda yaşanan değişimlere ilişkin daha detaylı bilgi almak için araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılmıştır. Araştırmada Sorgulama Temelli Matematik Etkinlikleri Modülü'nün çocukların matematiksel becerileri üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla, (faktöriyel-split-plot) ANOVA sonuçlarından yararlanılmıştır. Grupların son test puanları arasındaki anlamlı farkın hangi gruplar ve ölçümler arasında oluştuğu, Bonferroni testi sonuçlarına göre belirlenmiştir. Sorgulama Temelli Matematik Etkinlikleri Modülü'nün etkisinin uzun süreli olup olmadığını belirlemek amacıyla ise 5 hafta sonra kalıcılık testi yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular, Sorgulama Temelli Matematik Etkinlikleri Modülü'nün çocukların matematiksel becerilerini olumlu yönde etkilediğini göstermiştir. Modülün çocukların matematiksel becerileri üzerindeki etkisinin kalıcılığı incelendiğinde, modülün matematiksel becerileri geliştirmede etkili olduğu ve bu etkinin uzun süreli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca yapılan görüşmeler ve gözlemlerin; nicel analiz sonuçlarını desteklediği, öğretmen ve ebeveynlerin sorgulamaya dayalı öğrenme uygulamalara ilişkin olumlu görüşlere sahip oldukları belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study was to develop a module of inquiry-based mathematics activities that are suitable for 60-72 month-old children's developmental characteristics, interests, needs and expectations as well as the preschool curriculum, determine the effect of this module on children's mathematical abilities, and evaluate the effectiveness and process of the inquiry-based approach based on teachers' and parents' views. Explanatory sequential design, a mixed-method design, was employed in the study. The participants were 57 children, 19 in the experimental group, 19 in the control group and 19 in the placebo group, who were attending a kindergarten affiliated to Sincan District Directorate of National Education in Ankara during the fall semester of 2016-2017 school year. The independent variable of this study that was conducted in accordance with the 3x3 experimental research design (i.e. three groups: experimental, control and placebo groups; three measurements: pretest, posttest and monitoring test) was the module of inquiry-based mathematics activities, whereas the dependent variable was children's mathematical abilities. The experimental group consisted of children who were involved in the module of inquiry-based mathematics activities, while the control group included children who were not involved in the module. On the other hand, the placebo group comprised of children who were engaged in activities that were not related to mathematics education. The module that contained 30 activities and was developed by the researcher was administered to the children in the experimental group three days a week for 10 weeks. Turkish reading activities were done in the placebo group for six weeks, but no intervention was performed in the control group. Following the research procedure, semi-structured interviews were conducted with the teacher of the experimental group, and 12 parents of the children from the same group. Additionally, observations were made, and observation forms were filled during the activities. The research data were gathered separately for the dimensions of children, teacher and parents. Test of Early Mathematics Ability (TEMA-3) was used to gather data with regard to the effect of the module on children's mathematical abilities. A semi-structured interview form developed by the researcher was employed to obtain in-depth data regarding the instructional process and the changes observed in children from the teacher and parents. The results of (factorial-split-plot) ANOVA were used to determine the effect of the module of inquiry-based mathematics activities on children's mathematical abilities. Bonferroni test was performed to see between which groups and measurements significant differences occurred in the posttest scores of the groups. A trail test was administered five weeks after the posttest to reveal whether the module of inquiry-based mathematics activities had a long-term effect. The findings showed that the module of inquiry-based mathematics activities positively affected the children's mathematical abilities. Moreover, it was also found to have a long-term effect on the children's mathematical abilities when the retention of its effectiveness was examined. Finally, the interviews and observations supported the results of the quantitative analysis, and the teacher and parents had positive views on inquiry-based learning activities.