Adölesan bireylerde irrasyonel inanışlar ile sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivite öz yeterlilik düzeyi arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determination of the relationship between irrational beliefs and the level of HEALTHY nutrition and physical activity self-efficacy in adolescents
Yazar: MELTEM GÜRER
Danışman: DOÇ. DR. ESMA ATASOY
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Fiziksel sağlık = Physical health ; Halk sağlığı = Public health ; Hemşirelik = Nursing ; Okul hemşireliği = School nursing ; Okullar-halk sağlığı = Schools-public health

Özet:
Araştırma, adölesan bireylerde irrasyonel inanışlar ile sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivite öz yeterlilik düzeyi arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılan tanımlayıcı, ilişki arayıcı, nicel tipte bir araştırmadır.
Araştırmada veri toplama aracı olarak, Sosyodemografik Bilgi Formu, Çocuklar İçin Sağlıklı Beslenme ve Fiziksel Aktivite Öz Yeterliliği Ölçeği, Ergenler için Mantıkdışı İnançlar Ölçeği, İlköğretim Öğrencileri için Fiziksel Aktivite Soru Formu kullanılmıştır. Araştırma örneklemini, 15 Mayıs 2022- 15 Haziran 2022 Ankara Pursaklar Feride Bekçioğlu Ortaokulu ve Şehit Ali İhsan Lezgi Ortaokulu'nda okuyan, 387 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır.
Araştırmanın istatistiksel analizinde, Independent Sample-t testi, ANOVA test, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis H test, Bonferroni düzeltmesi, Spearman korelasyon katsayısı ve Binary Lojistik Regresyon: Backward LR testleri kullanılmıştır.
Öğrencilerin Ergenler İçin Mantıkdışı İnançlar ölçeği ve bu ölçeğin alt ölçeği olan Rahatlık talebi puanları arttıkça Çocuklar İçin Sağlıklı Beslenme ve Fiziksel Aktivite Öz Yeterliliği ölçeği puanlarının azaldığı, irrasyonel inanışı fazla olan öğrencilerin daha az sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivite öz yeterlilik düzeyine sahip olduğu bulunmuştur. Öğrencilerin fiziksel aktivite skoru incelendiğinde; 19 öğrencinin (%4,9) inaktif (sendanter), 129'unun (%33,4) düşük düzeyde, 175'inin (%45,2) orta derecede aktif ve 64'ünün (%16,5) aktif olduğu belirlenmiştir. COVID-19 enfeksiyonu geçirmenin, inaktif fiziksel aktivite durumunu etkileyen önemli bir değişken olduğu bulunmuştur (p<0,05).
Araştırma adölesan bireylerde irrasyonel inanışlar ile sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivite öz yeterlilik düzeyi arasındaki ilişkiyi inceleyerek okul sağlığı hemşireliği eğitimlerinde rasyonel duygucu düşüncenin önemine katkı sağlamaktadır.

Abstract:
The research is a descriptive, relationship-seeking, quantitative type of research conducted to examine the relationship between irrational beliefs and healthy nutrition and physical activity self-efficacy levels in adolescents.
Sociodemographic Information Form, Healthy Eating and Physical Activity Self-Efficacy Scale for Children, Irrational Beliefs Scale for Adolescents, Physical Activity Questionnaire for Primary School Students were used as data collection tools in the research. The research sample consists of 387 secondary school students studying at Ankara Pursaklar Feride Bekçioğlu Secondary School and Şehit Ali İhsan Lezgi Secondary School, between 15 May 2022 and 15 June 2022.
Independent Sample-t test, ANOVA test, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis H test, Bonferroni correction, Spearman correlation coefficient and Binary Logistic Regression: Backward LR tests were used in the statistical analysis of the study.
As the students Irrational Beliefs for Adolescents scale and its subscale Comfort demand scores increased, the scores of the Healthy Nutrition and Physical Activity Self-Efficacy for Childrenscale decreased. The students with more irrational beliefs had less healthy eating and physical activity self-efficacy levels found to have. When the physical activity score of the students is examined; It was determined that 19 students (4.9%) were inactive (sendanter), 129 (33.4%) were low level, 175 (45.2%) moderately active and 64 (16.5%) active. Having COVID-19 infection was found to be an important variable affecting inactive physical activity status (p<0.05).
The research contributes to the importance of rational emotive thinking in school health nursing education by examining the relationship between irrational beliefs and healthy nutrition and physical activity self-efficacy levels in adolescents.