İstanbul`da kent mobilyalarının değerlendirilmesi-Sultanahmet meydanı örneği
Evaluation of street furniture in Istanbul examination of Sultanahmet Square as an example
Yazar: EDA YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. NİLGÜN ERGUN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
insanlar yerleşik hayata geçtiklerinden bu yana şehirler kurmaya başlamışlar ve zamanla kurulan bu şehirlerde çeşitli ihtiyaçlarını karşılayacak alanlar düzenlemeye yönelmişlerdir. Düzenlenen bu alanlarda insanların birbirleriyle iletişim kurmalarını sağlayacak, görsel, fiziksel ve ruhsal ihtiyaçlarını karşılayacak elemanlar olan kent mobilyaları, bu sürecin ayrılmaz parçası olarak insan ve kent hayatına girmiş, zamanla endüstriyel birer ürün haline dönüşerek kent planlamacıları, tasarımcılar, sosyal bilimciler, yerel yönetimler ve endüstri ürünleri tasarımcılarının işbirlikçi çalışmalarının sonucu olarak kaliteli, yaşanabilir, kimlikli çağdaş kentler yaratılabilmesinde en önemli öğeler haline gelmiştir. Hızlı kentleşme, değişen yaşam şartları, toplum yapıları ve teknolojik gelişmeler özellikle tarihi geçmişi olan kentlerin yapısını, çehresini etkilemektedir. Bütün dünyada olduğu gibi tarihi kentlerin gelişiminde kültürel dokuyu koruyan, tarihi ve kültürel çevreye uygun projelerin üretilmesi o kentlerin kimliklerini koruma yolunda atılmış en büyük adım olacaktır. Bu sebeple bu çalışmada bir dünya kenti, medeniyetler beşiği İstanbul' un en turistik yerlerinden biri olan Sultanahmet Meydanı kent mobilyaları açısından incelenmiş, Avrupa' dan Paris "Place de la Concorde" ve Roma "Piazza Novana" örnekleri ile karşılaştırılıp kullanıcılarla anket çalışması yapılarak parktaki kent mobilyalarının gerek işlevsel, gerek estetik, gerekse de içinde bulundukları tarihi çevreye uyumu irdelenmiştir. Bu çalışma altı bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm olan giriş bölümünde çalışmanın konusu ve önemi açıklanmıştır. Kent mobilyalarının tanımı ve özelliklerinin anlatıldığı ikinci bölümde,. Kent mobilyalarının tanımı ve tarihsel gelişimi,. Amaçlarına, içinde bulundukları mekana bağlı olarak, teknik donatısına göre ve hareketliliklerine göre kent mobilyalarının sınıflandırılması,. Kent mobilyalarının tasarım ilke ve ölçütleri,. Kent mobilyalarında malzeme seçimi ve yapım tekniği,. Kent mobilyalarının bakımı ve xıı. Kent mobilyaları ve vandalizm başlıkları altında temel bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde, dünyadan örnekler olan "Place de la Concorde"- Paris, "Piazza Navona" - Roma, Trafalgar Square - Londra, kent mobilyaları açısından incelenmiş, ortak özellikleri çıkarılmaya çalışılmış ve tarihi açık alanlarda kent mobilyalarının anlatıldığı bölüm sonucu verilmiştir. Dördüncü bölümde, Sultanahmet Meydanı kent mobilyaları açısından incelenmiştir. Öncelikle Sultanahmet Semti ve Sultanahmet Meydanı' nın konumu, tarihsel süreç içindeki yeri ile ilgili bilgi verilmiş, daha sonra meydanda mevcut bulunan kent mobilyaları ayrı ayrı başlıklar altında incelenmiştir. Beşinci bölümde ise, Sultanahmet Meydanı' nı ziyaret eden yetmiş beş kullanıcı ile kent mobilyaları hakkında yapılan anket çalışmasının değerlendirilmesi yapılmış ve çalışmanın sonuçları verilmiştir. Tez çalışmasının altıncı bölümde ise tarihi açık alanlarda kullanılan kent mobilyalarının önemine değinerek, bu açıdan incelenen Paris, Roma ve Londra örnekleri Sultanahmet Meydanı ile karşılaştırılmış, çalışma alanında bu konuda tespit edilen eksikliklere yönelik önerilere yer verilmiştir. X111

Abstract:
Since human beings progressed to a more settled lifestyle, they started to develop cities. They were inclined to arrange places to meet their various needs in these cities. "Street furniture", as elements in these places is known, meet visual, physical and emotional needs and help people to communicate with each other. "Street furniture" entered into the human and city life and became an inseparable part of this process. In the course of the time, by cooperative studies of planners, designers, social scientists, local management and industrial product designers, "Street furniture" transformed to be one of the most important products in the creation of good quality, liveable and modern cities. Fast urbanization, changing life conditions, social structure and technological developments affect the appearance and structure of cities, especially those with a historical past. As in the rest of the world, when developing historical cities, produce projects, these should be in harmony with the cultural and historical environment. This would be a big step in preserving the identity of the cities. Because of the above reasons, one of the most popular tourist places of the "World City" Istanbul, named Sultanahmet Square is examined in terms of street furniture. Sultanahmet Park is compared with the "Place de la Concorde" in Paris, "Piazza Navona" in Rome and "Trafalgar Square" in London, which have similar characteristics. Questionnaires completed by the visitors of the Sultanahmet Square helped to determine functionality and esthetical harmony with the environment of street furniture in the square. This study comprises of 6 sections. In the first section, the subject and importance of the study is explained. The titles listed below in the second section characterize and describe the street furniture.. Description and historical development of street furniture.. Classification of street furniture according to purposes, places they are in, technical hardware and activation.. Design principles and criteria of street furniture. xiv. Material selection and manufacturing techniques of street furniture.. Street furniture and vandalism In the third section, "Place de la Concorde" in Paris, "Piazza Navona" in Rome and "Trafalgar Square" in London, which are similar to Sultanahmet Square are examined in terms of street furniture. Common properties of the street furniture in the four square are identified. Regarding these studies, the conclusions of the street in open historical places are explained. In the fourth section, an explanation is given of the location of Sultanahmet, Sultanahmet Square in the historical development and today's situation are explained and the street furniture in Sultanahmet Square is examined. In the fifth section, results of the questionnaire done by the visitors of Sultanahmet Square is evaluated and opinions of visitors about the street furniture in Sultanahmet Square are explained. In the sixth section, importance of street furniture used on the historical open places is explained and squares with similar characteristics in Paris, Rome and London are compared with Sultanahmet Square. In the conclusion of the study proposals to improve the deficiencies in the study area are given. xv