Çocuk kitaplarındaki kötü karakterlerin görünümleri ve ortaokul öğrencilerinin kötü karakterlere ilişkin algıları
The view of bad characters in children's books and perceptions of second school students on bad characters
Yazar: BİLGE DESTEGÜLOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. OĞUZHAN YILMAZ
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Karakter = Character ; Kötü = Bad ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk kitapları = Children's books

Özet:
Çalışma, çocuk kitaplarında yer alan kötü karakterlerin görünümlerinin ve ortaokul öğrencilerinin kötü karakterlere ilişkin fikirlerinin karşılaştırılması amacıyla yapılmıştır. Araştırma doküman analizi deseniyle kurgulanmıştır. Veri seti oluşturulurken yazar ve yayınevi çeşitliliği gözetilerek roman türündeki çocuk kitaplarından faydalanılmıştır. Ayrıca ortaokul öğrencilerinin görüşlerine ulaşabilmek için yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerin kötü karakter algılarını belirlemek amacıyla oluşturulan görüşme formunda öncelikle öğrencilerden kötü bir kimseyi merkez alarak bir hikâye yazmaları istenmiştir. Devamında hikâyeden bağımsız olarak kimlerin "kötü" olarak adlandırılabileceği sorusu yöneltilmiştir. Çalışmada, çocuk kitaplarında kötü karakterlere ilişkin görünümler, "alışkanlıklara ilişkin görünümler, davranışlara ilişkin görünümler, fiziksel özelliklere ilişkin görünümler, kıyafetlere ilişkin görünümler, lakaplara ilişkin görünümler, mesleklerine ilişkin görünümler, suç aletlerine ilişkin görünümler, yasa dışı işlere ilişkin görünümler ve diğer özelliklerine ilişkin görünümler" şeklinde çeşitli kategoriler altında adlandırılmıştır. Eserlerin incelenmesine ilaveten ortaokul çağı çocuklarının kötü karakterlere ilişkin algılarını tespit etmek adına ortaokul öğrencilerinin kötü karakterler ile ilgili düşünceleri yarı yapılandırılmış formlar aracılığıyla öğrenilip değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar dâhilinde kötü karakterler betimlenirken kimi kalıplaşmış ögelerden yararlanıldığı gözlemlenmiştir. Çalışmada yer alan öğrencilerin kötü karakter algıları ile incelenen kitaplarda kötü olarak betimlenen karakterlerin görünümlerinde benzerlikler tespit edilmiştir.

Abstract:
The study was carried out to compare the views of bad characters in children's books and the opinions of secondary school students about bad characters. The research was planned with document analysis pattern. While creating the dataset, children's books in novels were used by considering the variety of authors and publishers. In addition, semi-structured interviews were conducted to reach the views of secondary school students. In the interview form which is created to determine students' perceptions of bad characters, first of all, students were asked to write a story centered on a bad person. Then, the question of who could be called "bad" was asked, regardless of their stories. In the study, the views of bad characters in children's books, were named under several categories such as "views about habits, views about behaviors, views about physical properties, views about clothes, views about nicknames, views about their professions, views about criminal tools, views about illegal works and other features". In addition to examining the works, the opinions of secondary school students about bad characters were found out and evaluated through semi-structured interview forms in order to determine the perceptions of secondary school students about bad characters. Within the results obtained, it was observed that some stereotypes were used in describing bad characters. Similarities were detected in the appearance of the characters described as bad in the books with bad character perceptions of the students in the study.