Muğla bölgesi'nde endemik olan Ladigesocypris irideus (LADIGES, 1960)'un ve Güneybatı Anadolu'da endemik olan Petroleuciscus smyrnaeus (BOULENGER, 1896)'un biyo-ekolojileri üzerine bir araştırma
A study on the bio-ecology of ladigesocypris irideus (LADIGES, 1960) endemic to Muğla region and Petroleuciscus smyrnaeus (BOULENGER, 1896) endemic to Southwest Anatolia
Yazar: NESA DOOSTI ŞENTÜRK
Danışman: PROF. DR. FEVZİ YILMAZ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de endemik olarak bulunan iki tatlı su balığı türünün (Ladigesocypris irideus ve Petroleuciscus smyrnaeus) dağılım, büyüme, üreme ve beslenme özellikleri ile habitat seçimlerini belirlemektir. 
Bu çalışmada L. irideus bireylerinin ise 0-V yaş arasında dağılım gösterdiği ve bireylerin total boy dağılımlarının 18,96–79,38 mm arasında olduğu tespit edilmiştir. Boy-ağırlık ilişkisi denklem sonuçları dişi bireyler için W= 1x10-5TB3,04, R2 = 0,92 ve erkek bireyler için ise W= 2x10-06TB3,43, R2 = 0,93 olarak bulunmuştur. Ayrıca üreme döneminin en yüksek Gonadosomatik değerlerine (dişi GSI=11,45) ve en yüksek yumurta çapı değerlerine (1,50 mm) Mart ayında ulaştığı belirlenmiştir. Çoğunlukla 2 metreyi geçmeyen derinlikte bulunan tür, yavaş akıntılı dere kenarlarında ve küçük oyuklarda bulunmaktadır.
Bu çalışmanın sonucunda P. smyrnaeus bireylerinin 0-VI yaş arasında dağıldığı belirlenmiştir. Popülasyonun total boyları 22,19-115,7 mm arasında değişim göstermiştir. Türün boy ve ağırlık ilişkisi denklemleri dişi ve erkeklerde sırasıyla W=9x10-06TB3,11, R2 = 0,95 ve W=6x10-6 TB3,21, R2 = 0,95 şeklinde elde edilmiştir. Bu çalışmanın sonuçlarına göre türün üreme döneminin en yüksek değerleri (dişi GSI= 16,73/erkek GSI=8,18) ve yumurta çapının en yüksek ortalama GSI değeri (1,15 mm) Nisan ayında bulunmuştur. P. smyrnaeus, suyun akış hızının yavaş olmadığı nehir kenarlarında ve en fazla 2 metre derinlikte olan su kaynaklarında yaşamaktadır.  
Her iki tür çoğunlukla sucul omurgasızlar ve bitkilerle beslenmektedir. Beslenme tercih ve miktarı mevsimlere göre değişmektedir. Bu sonuçlara göre insan faaliyetlerine bağlı hızlı habitat kaybı ve iklim değişiminden kaynaklanan kuraklıklar sonucunda her iki türün durumu tehlike altında olarak değerlendirilmiştir.

Abstract:
The aim of this study was to determine the distribution, growth, reproduction, feeding characteristics, and habitat preferences of two freshwater fishes (Ladigesocypris irideus ve Petroleuciscus smyrnaeus) endemic to Turkey. 
In this study, the life span of L. irideus was found to be 5 years. Total length ranges between 18,96 – 79,38 mm. Length-weight relationships of females and males were found as W= 1x10-5TL3,04, R2 = 0,92 and W= 2x10-06TL3,43, R2 = 0,93. With regard to the reproduction, maximum mean GSI value for femailes was found as 11,45 in March with the maximum egg diameter of 1,50 mm. L. irideus inhabits slow-running waters stream at depths not exceeding two meters.    
According to the results, P. smyrnaeus individuals live up to 6 years. Their total length ranges between 22,19-115,7 mm. Length-weight relationships of females and males were found as W=9x10-06TL3,11, R2 = 0,95 and W=6x10-6 TL3,21, R2 = 0,95. According to this study, maximum GSI values (female GSI= 16,73/male GSI=8,18) and maximum mean egg diameter (1,15 mm) were found in April. P. smyrnaeus inhabits rivers and water sources with a maximum depth of 2 m and slightly high velocity.
Both species mostly prefer aquatic invertebrates and plant materials with change preferences among seasons. The major threats for both species are human activities such (water abstraction and pollution) and climate changes (drought).