Tokatlı Aşık Selmani'nin Aşıklık geleneğindeki yeri
The place of Asik Selmani from Tokat in minstrel tradition
Yazar: MUHAMMED AVŞAR
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA SEVER
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Aleviler = Alawis ; Aşık Selmani = Lover Selmani ; Aşık edebiyatı = Minstrel literature ; Aşıklar(Aşıklık geleneği) = Minstrel tradition ; Halk edebiyatı = Folk literature ; Tokat = Tokat

Özet:
Hakkında kaynaklarda kalıp bilgiler dışında geniş bir bilgi bulunmayan; ancak araştırmacılar tarafından gelenek içinde önemli âşıklardan biri sayılan Âşık Selmani bu çalışmada tüm yönleriyle incelenmiştir. Çalışmamızın amacı Selmani'nin Tokat âşıklık geleneği içinde tanıtılmasını sağlamak, yayımlanmamış şiirlerini bir araya getirerek bu şiirlerin kaybolup gitmesini önlemek ve bu şekilde 20. yüzyıl Türk halk şiirine katkıda bulunmaktır.Âşık Selmani, 1934 yılında doğmuş olup Tokat'ın Almus ilçesine bağlı Kuruseki köyündendir. Kendisi Alevi olup bu kültür içinde yetişmiş, manevî etki ve Musa Kazım adlı bir mürşidin verdiği bade ile âşık olmuştur. Mahlasını verecek ustası olmadığı için mahlasını kendisi almıştır. İrticalen söyleme yeteneği yüksek bir âşıktır. Hemen hemen geleneğe ait her türde şiir yazmasına rağmen, özellikle tasavvufi deyişleri ve taşlama konusundaki ustalığıyla tanınmaktadır. Konya Âşıklar Bayramı'nda 1967- 1973 yılları arasında yedi yıl üst üste atışma dalında derece almış sonrasında bayramlara katılmamıştır. Konya dışında da birçok yerde dereceler kazanmıştırBu çalışmada; daha önce yayımlanmış iki kitabından ve özellikle, incelediğimiz 392 adet yayımlanmamış şiirinden yola çıkılarak Selmani'nin; hayatı, fikirleri, sanatçı kişiliği, şiirlerinin biçimsel özellikleri ve şiirlerindeki içeriğe değinilmiştir. Konu olarak hem zahirî, hem Batıni birçok konuya birlikte değinen Selmani; biçim olarak da âşık edebiyatında ve dini ? tasavvufi edebiyatta kullanılan biçimsel özellikleri şiirlerine başarıyla yansıtmıştır. Âşık tarzı şiirlerinde genellikle halk dilini kullanan âşığın; yaşadığı çevrenin ağız özelliklerini yaşattığı, deyimlere, atasözlerine yer verdiği ve milli kültüre bağlı olduğu görülür. Dini- tasavvufi şiirlerinde ise Arapça- Farsça kelimelere yer verdiği için dili ağırlaşır.Tüm bu özellikler göz önüne alındığında Selmani'nin geleneğin gereklerine sahip, yetkin bir âşık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Âşık Selmani, şu anda İstanbul Esenyurt'ta eşi ve çocuklarıyla ikamet etmekte ve ev ortamında saz çalıp şiir söylemeye devam etmektedir.Anahtar Kelimeler:1. Türk Halk Şiiri2. Âşıklık Geleneği3. Âşık Selmani4. Tokat

Abstract:
Âşık Selmani is known as pattern information without having wide information the references about him, but Asık Selmani, who is one of the significant in the tradition, is examined all aspects of this study by researchers. The aim of our work is to provide Selmani be promoted in the tradition of minstrelsy in Tokat, to prevent loss of unpublished poems by gathering these poems and that way Turkish folk poetry in 20 century is to be contributed.Âşık Selmani, who is born in 1934, and he is from Kuruseki village which is under Almus districts of Tokat. He is Alaouite and he grew up in this culture, he became minstrel by spiritual influence and almond given by Musa Kazim who was teacher. He took master of the pen by himself because of no people to give it. His ability of telling extemporaneous was high. Although, he almost wrote every kind of poetry relating to tradition, especially he was known for technique about mystical phrases and issue. He received a degree about branch of satirizing seven years over and over within 1967 to 1973 in Konya Minstrel Day but afterwards he didn?t participate in the festival. He earned degrees in many places of the outside of Konya too.In this study, by leading previously published two boks and particularly our examination of 392 pieces of unpublished poems; Selmani?s life, his ideas, his artist personality, his formal properties in poems and the content of his poems are mentioned. Selmani mentioned many issues as topic both apparent and mystic, he reflected formal properties used in minstrel literature and religious - mystical literature as formal to his poetry successfully. He usually uses colloquial language in the style of minstrel poets, it is seen that he depend on national culture, usage of proverbs and idioms and sustenance of the dialect properties of society having lived. His language becomes severe due to using Arabic-Persian words in his religious-mystical poetryAll these features are taken into consideration, it is concluded that Selmani to be perfect minstrel and to have requirements of tradition. The minstrel of Selmani has resided with his wife and children in Esenyurt of İstanbul now and he has carried on playing wattle and poetizing in home enviroment.Key Words1. Turkish Folk Poetry2. Minstrel Tradition3. Âşık Selmani,4. Tokat