Radikal prostatektomi spesmenlerinde pozitif cerrahi sınır özellikleri ve tümörün cerrahi sınıra uzaklığının biyokimyasal rekürrens ile ilişkisi
The relationship between positive surgical margin characteristics and distance of tumor to surgical margin with biochemical recurrence of radical prostatectomy specimens
Yazar: AYŞE ÖZBEK
Danışman: PROF. DR. OLÇAY KANDEMİR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Abdurrahman Yurtaslan Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Tıbbi Patoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Patoloji = Pathology
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Nüks = Recurrence ; Prognoz = Prognosis ; Prostat hastalıkları = Prostatic diseases ; Prostat neoplazmları = Prostatic neoplasms ; Prostatektomi = Prostatectomy ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Radikal prostatektomi materyallerinde pozitif cerrahi sınır (PCS) varlığının, biyokimyasal rekürrens (BKR) olasılığını artırdığı, ancak her PCS varlığında BKR gelişmediği bildirilmektedir. Ayrıca, negatif cerrahi sınır (NCS) bulunan olgularda da BKR görülebilmesi, tümörün cerrahi sınıra yakınlığının da rekürrens gelişimine etki edip etmediği sorusunu aklımıza getirdi. Çalışmamızda, pozitif cerrahi sınıra sahip olgularda, cerrahi sınırdaki Gleason skoru ve cerrahi sınır uzunluğu; negatif cerrahi sınıra sahip olgularda ise tümörün cerrahi sınıra uzaklığı değerlendirilerek BKR ile ilişkisinin incelenmesi amaçlandı.
Gereç ve yöntem: Çalışmamızda, kliniğimizde 2012-2018 yılları arasında prostat adenokarsinomu tanısı almış 208 olguya ait radikal prostatektomi materyalinin Hematoksilen&Eozin boyalı lamları retrospektif olarak incelendi. Cerrahi sınır pozitifliği saptanan 66 olgunun ve cerrahi sınır pozitifliği saptanmayan 142 olgunun  klinikopatolojik verileri ve cerrahi sınır özellikleri incelenerek BKR ile ilişkisi değerlendirildi.
Bulgular: Pozitif cerrahi sınıra sahip olguların %36,4'ünde, negatif cerrahi sınıra sahip olguların ise %19'unda BKR saptandı. PCS izlenen ve BKR görülen grupta, preoperatif tanı PSA düzeyleri, pT evresi, ana tümör Gleason skoru, ekstraprostatik yayılım, seminal vezikül invazyonu, lenfovasküler invazyon ve lenf nodu tulumunun anlamlı olarak daha yüksek olduğu görüldü. PCS Gleason skoru, PCS Gleason grade'i ve cerrahi sınır uzunluğu ile BKR arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edildi. Kaplan Meier sağ kalım analizine göre, PCS Gleason skoru ve Gleason Grade'i ile BKR saptanma süresi arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlıydı. Yapılan çok değişkenli analizde ise; cerrahi sınırdaki Gleason grade 4 ve 5 varlığı, cerrahi sınır uzunluğu ve evre pT3b olma durumunun istatistiksel olarak BKR üzerine etkili olduğu görülürken, PCS Gleason skoru ile BKR arasında anlamlı ilişki saptanmadı. 
NCS olan 142 olgunun incelenmesinde, cerrahi sınıra 1 mm ve daha yakın tümör varlığı ile 1 mm'den uzak tümör varlığı arasında biyokimyasal rekürrens olasılığı açısından anlamlı ilişki gösterilemedi. NCS olan olgularda ana tümör Gleason skoru, pT evresi, ekstraprostatik yayılım, lenfovasküler invazyon ve seminal vezikül invazyonu ile BKR gelişimi arasında güçlü ve doğru orantılı ilişki saptandı. 
Sonuç: Çalışmamızda, pozitif cerrahi sınırdaki yüksek Gleason grade ve yüksek Gleason skor varlığının BKR olasılığını ön görmede önemli prediktif etkiye sahip olduğu gösterildi. Ayrıca cerrahi sınır uzunluğundaki lineer artışın da, artmış BKR riski ile ilişkili olduğu bulundu. Ancak, NCS olan olgularda, tümörün cerrahi sınıra yakınlığı ile BKR arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki görülmedi.
Daha önce yapılmış çalışmalarda olduğu gibi, çalışmamızda da PCS özelliklerinin prognostik belirteç olduğu görüşü ortaya çıktı. Bu nedenle PCS özelliklerinin rutin patoloji raporlarında yer alması gerektiği düşünüldü.

ANAHTAR KELİMELER: Prostat kanseri, Cerrahi sınır, Cerrahi sınırdaki tümörün Gleason skoru, Prognoz, Biyokimyasal rekürrens

Abstract:
Purpose: The presence of positive surgical margins (PSMs) in radical prostatectomy materials increases the likelihood of biochemical recurrences (BCR), but it is reported that BCR does not develop in the presence of each PSMs. In addition, in patients with negative surgical margins (NSMs) BCR can be seen, the tumor's proximity to the surgical border may affect the development of recurrence question has brought to mind. In this study, we aimed to investigate the relationship between Gleason score at the surgical margin and the length of the surgical margin with BCR in patients with PSMs. In addition, in patients with negative surgical margins, it was aimed to evaluate the extent of the tumor to the surgical margins and to examine the relationship with BCR.
Materials and Methods: In our study,  208 cases diagnosed with prostatic adenocarcinomas in our clinic, stained by  Hematoxylin and eosin  were examined retrospectively. Clinicopathologic data and surgical margin characteristics of 66 cases with surgical margin positivity and 142 cases without surgical margin positivity were evaluated and their relationship with BCR was statistically evaluated. 
Results: In patients with positive surgical margins 36.4% (24/66), in patients with negative surgical margins 19% (27/142) BCR was detected. In the study group with PSMs and developed BCR, preoperative diagnostic PSA levels, pT stage, main tumor Gleason Score, extraprostatic spread, seminal vesicles invasion, lymphovascular invasion and lymph node involvement were significantly higher. According to Kaplan meier survival analysis, the relationship between Gleason score and Gleason Grade of the PSM and the duration of BCR was statistically significant. In multivariate analysis; while the presence of Gleason grade 4 and 5 at the surgical margin, surgical margin length and stage pT3b  were statistically significant on BCR, no significant relationship was found between Gleason score of the PSM and BCR.
In the study of 142 cases with NSMs, there was no significant correlation between the presence of 1 mm closer to the surgical margin and the presence of 1 mm distant tumor and the likelihood of biochemical recurrence. There was a strong correlation between the main tumor Gleason score, pathological stage, extraprostatic extention, lymphovascular invasion and seminal vesicles invasion and biochemical recurrence development in patients with NSMs. 
Conclusion: In our study, it was shown that the presence of Gleason grade 4 and 5 at the positive surgical margin had a significant predictive effect on predicting the likelihood of BCR, and also the linear increase in the surgical margin length was found to be associated with an increased risk of BCR. However, there was no statistically significant difference between the proximity of the tumor to the surgical margin and BCR in cases with NSMs. 
As in the previous studies, our study revealed that PSM's characteristics are prognostic markers. Therefore, it was thought that PCS features should be included in routine pathology reports.
KEYWORDS: Prostate Cancer, Surgical Margin, Gleason Score of tumor at the margin, Prognosis, Biochemical recurrence