İdare hukukunda mücbir sebep
Force majeure in administrative law
Yazar: DİLARA YEKEBAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELMAN SACİT BOZ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Mücbir sebep, idare hukukunun yanı sıra borçlar hukuku, ticaret hukuku gibi özel hukuk alanlarında da karşımıza çıkmakta ve hatta temeli özel hukuka dayanmaktadır. Mücbir sebep gerek idare gerekse kişiler bakımından alınan her türlü önleme rağmen önüne geçilemeyen ve öngörülemeyen, borcun yerine getirilmesine engel olan ve iddia eden tarafın iradesi dışında ve ondan bağımsız olarak gerçekleşen, beklenmeyen halden daha ağır nitelik teşkil eden olaylardır. Dolayısıyla mücbir sebebin varlığı için; dışsallık, öngörülemezlik ve önlemezlik unsurlarının varlığı aranır. Bununla birlikte günümüz koşullarında idarenin sahip olduğu teknolojik ve mali imkânlar, olayların öngörülemez ve önlenemez olma ihtimalini azaltmakta ve idare bakımından mücbir sebebin kapsamını daraltmaktadır. Mücbir sebep nispidir, bir olayın mücbir sebep teşkil edip etmediği her olay bakımından ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Mücbir sebep; gerçekleşmesi, mücbir sebebin varlığının ileri sürülmesi, ispatın arandığı hallerde de varlığının ispatlanması durumunda kişilerin/idarelerin sorumluluğu ve sözleşmesel sorumluluk alanında çeşitli sonuçlara yol açmaktadır. İdare hukukunda özel hukukta olduğu gibi mücbir sebebin varlığı halinde idarenin hem kusura dayalı sorumluluğu hem de kusursuz sorumluluğu ortadan kalkmaktadır. İdarenin taraf olduğu idarenin özel hukuk sözleşmeleri ile idari sözleşmeler bakımından meydana gelen mücbir sebep hallerinde sözleşmenin akıbetinin ne olacağı hususu ise KİK, KİSK, DİK gibi Kanunlarda düzenlenmiştir.

Abstract:
Force majeure is also encountered in private law fields such as the law of obligations, commercial law, as well as administrative law, and even its basis is based on private law. Force majeure is an event that cannot be prevented and unpredictable despite all the measures taken by both the administration and individuals, prevents the fulfillment of the debt, and occurs outside the will of the claiming party and independently of it, which is more severe than the unexpected case. Therefore, for the existence of force majeure; The existence of externality, unforeseeability and unavoidability elements is sought. However, in today's conditions, the technological and financial possibilities of the administration reduce the possibility of events being unpredictable and unpreventable and narrow the scope of force majeure in terms of administration. Force majeure is relative, whether an event constitutes a force majeure or not should be evaluated separately for each event. Force majeure; ıt leads to various consequences in the field of liability of persons/administrations and contractual liability in the event that the existence of force majeure occurs, the existence of force majeure is asserted, and its existence is proved in cases where proof is sought. In administrative law, as in private law, in the presence of force majeure, both the fault-based responsibility and the strict liability of the administration are eliminated. The issue of the outcome of the contract in the event of force majeure in terms of private law contracts and administrative contracts of the administration to which the administration is a party is regulated in Laws such as KİK, KİSK, DİK.