Muğla yöresinde eski Türk inançlarının izleri
Traces of ancient Turkish beliefs in Muğla region
Yazar: SİNAN KURT
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA GÖKÇE
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Tarih = History
Dizin: Eski Türk dinleri = Old Turkish religions ; Eski Türk inançları = Old Turkish beliefs ; Halk inançları = Public beliefs ; Halk kültürü = Folk culture ; Kam = Cam ; Kültür = Culture ; Muğla = Muğla ; Türbeler = Tombs ; Türk kültürü = Turkish culture ; Şaman = Shaman

Özet:
Türk medeniyetinin en önemli kaynağı kültür, kültürü oluşturan en önemli unsurlardan bir tanesi de Türk milletine ait köklü inanışlardır. Bu inanışlar, Türk kültürünü oluşturan diğer kültür unsurları ile birleşip, tarihimizin bugününden geçmişine ve geleceğine uzanan büyük bir köprü vazifesi görmüşlerdir. Bu maksatla yaptığımız bu çalışma, Muğla Yöresinde hem Alevi-Bektaşi ahalinin, hem de Yörük-Türkmen sosyal yaşantısını inceleyerek, eski inanışların İslamiyet ile sentezlenerek günümüze kadar nasıl devam ettiğini ortaya koymaktadır.
Bu amaçla tezimizin birinci bölümünde eski Türk dini sisteminin Muğla Yöresindeki atalar, kurban, adak ve saçı kültlerine yansımaları incelenmiştir. İkinci bölümde; kam geleneğinin Muğla Yöresindeki varlığı tespit edilmiş, elde edilen bilgilerle kamlık fonksiyonunun İslamiyet öncesinden günümüze kadar süren değişimleri ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise; yine dağ, taş, su ve ağaç başlarında yapılan eren ziyareti, adak ve kurban, dilek tutma, ağaç kovuğundan geçme, çaput bağlama ve etrafında dönme gibi ritüeller, dördüncü ve son bölümde ise; geçiş dönemi ritüelleri bağlamında; doğan çocuğun göbek bağının saklanması, tuzlanması, aydaşı pişirme, adının verilmesi, çocuğu cinlerden ve perilerden korumak için muska ve hamayil yazdırılması, nazarlık takma, düğünlerde saçı saçmak, kına yakmak, ölen kişinin arkasından buhur yakma, mevlit okutma, 3, 7, 40 lokması döktürme gibi birçok inanç ve ritüeller ele alınmıştır.

Abstract:
The most important source of Turkish civilization is culture, and one of the most important elements that make up the culture is the deep-rooted beliefs of the Turkish nation. These beliefs combined with other cultural elements that make up the Turkish culture and served as a great bridge from the present to the past and the future of our history. This study, which we have done for this purpose, examines both Alevi-Bektashi people and Yoruk-Turkmen social life in Mugla Region, and reveals how old beliefs have been synthesized with Islam and continue until today.
For this purpose, in the first part of our thesis, the reflections of the old Turkish religious system on the ancestors, sacrifices, votive and hair cults in the Mugla region are examined. In the second part; The existence of the shamanism tradition in Mugla region has been determined, and with the information obtained, the changes in the function of shamanism from pre-Islamic times until today are discussed. In the third part; rituals such as visiting saints on the heads of mountains, stones, water and trees, voting and sacrifice, making wishes, passing through a tree hole, tying a rag and turning around, in the fourth and last part; in the context of transitional rituals; hiding the umbilical cord of the born child, salting it, cooking a moonlight, naming it, printing amulets and pregnant women to protect the child from jinn and fairies, wearing amulets, scattering hair at weddings, burning henna, burning incense on the back of the deceased person, reading the mevlid, 3, 7, 40 bites many beliefs and rituals such as pouring are discussed.