Ortaokul öğrencilerinin sportmenlik davranışlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi: Erzurum ili örneği
An investigation of secondary school students' sportsmanship behaviors in terms of diverse variables: Erzurum sample
Yazar: MEHMET FATİH IŞIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUNCAY ÖKTEM
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beden eğitimi = Physical education and training ; Değerler eğitimi = Values education ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Sportmenlik = Sportsmanship

Özet:
Ortaokul öğrencilerinin sportmenlik davranışlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Buradan hareketle sporun ve sportmenliğin yeni yetişen neslin üzerinde ne kadar önemli olduğu, gelecekte yapılacak araştırmalara katkı sağlamanın ve daha fazla araştırma ile desteklenmesinin elzem olduğu da görülmektedir. Çalışmanın evrenini, Erzurum ilinde eğitim gören ortaokul öğrencileri, örneklem grubunu ise rastgele yöntemle seçilmiş 5. sınıf, 6. sınıf, 7. sınıf ve 8. sınıfta öğrenim gören toplam 303 gönüllü öğrenci oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu ve Beden Eğitimi Dersi Sportmenlik Davranışı Ölçeği (BEDSDÖ) yer almıştır. Araştırmada Kruskal Wallis, Mann Whitney u Testi ve Normallik Testi uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 26 paket programı ile analiz edilmiştir. Çalışmada cinsiyet değişkenine göre yapılan analiz sonucunda, alt boyutlar ve toplam puan açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılaşmaya rastlanmamıştır. Kulüp sporcusu olma durumuna göre yapılan analiz sonucunda, pozitif davranış sergileme alt boyutunda ve ölçek toplam puanında bir kulübün sporcusu olmayanlar lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılaşma tespit edilmiştir (p <0.05). Negatif davranışlardan kaçınma alt boyutlarında ise anlamlı bir farklılaşmaya rastlanmamıştır. Sınıf değişkeni temel alınarak yapılan analiz sonucunda, sınıf değişkeni ile ölçek toplam puanı, pozitif davranış sergileme alt boyutu ve negatif davranıştan kaçınma alt boyutu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilememiştir. Anne- Baba eğitim düzeyi ile okul başarı durumu değişkenleri temel alınarak yapılan analiz sonucunda ise ölçek toplam puanı, pozitif davranış sergileme alt boyutu ve negatif davranıştan kaçınma alt boyutu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Okul takımında oynama değişkeni temel alınarak beden eğitimi sportmenlik davranış ölçeği alt boyutları ve toplam puanları arasındaki ilişkiyi belirlemek için Man Whitney U testi yapılmıştır. Yapılan Man Whitney U testi sonuçlarına göre okul takımında oynama değişkeni ile pozitif davranış sergileme alt boyutunda, negatif davranıştan kaçınma alt boyutunda ve ölçek toplam puanında istatistiksel olarak anlamlı farklılaşma görülmemiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the sportsmanship behaviors of secondary school students in terms of various variables. From this point of view, it is seen that how important sports and sportsmanship are on the new generation, it is essential to contribute to future research and to support it with more research. The study population consists of secondary school students studying in Erzurum, and the sample group is a total of 303 randomly selected volunteers studying in the 5th, 6th, 7th and 8th grades. Personal Information Form and Physical Education Course Sportsmanship Behavior Scale (PECSBS) were used as data collection tools. Kruskal Wallis, Mann Whitney U Test and Normality Test were applied to the data. SPSS 26 package program was used for the analysis. The analysis of the gender variable shows no statistically significant difference in terms of sub-dimensions and total scores. Being a club athlete creates a statistically significant difference showing positive behavior and the total score of the scale in favor of those who are not athletes of a club (p <0.05).  No meaningful difference was found in the sub-dimensions of avoiding negative behaviors. The analysis conducted based upon the grade of the students does not indicate any statistically significant difference between the total score and the sub-dimension of exhibiting positive behavior and the sub-dimension of avoiding negative behavior. As for the result of the analysis based upon the parents' education level and the students' academic achievement, a statistically significant difference was detected between the total score and the sub-dimension of exhibiting positive behavior and avoiding negative behavior. The Man Whitney U test was conducted to determine the correlation between the physical education sportsmanship behavior scale based upon the variable of playing in the school team, and total scores. According to the results of the Man Whitney U test, with the variable of playing in the school team no statistically meaningful differentiation was observed in the sub-dimension of exhibiting positive behavior, negative behavior avoidance sub-dimension and scale total score.