Raylı sistemlerde veri görselleştirme: İzmir ili metrosu örneği
Data visualation in the railway systems: Metro Izmir sampling
Yazar: GÜLSÜM KAHYAOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ÇINLA ŞEKER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Bilgilendirme tasarımı = Information design ; Görsel iletişim = Visual communication ; Görsel iletişim tasarımı = Visual communication design ; Metro = Metro ; Raylı sistemler = Railway systems ; Raylı taşıtlar = Railway vehicles ; Tasarım = Design ; Veri görselleştirme = Data visualization ; Yönlendirme = Routing ; İşaretleme = Marking

Özet:
Bilginin üretimi ve paylaşımı arttıkça daha iyi anlaşılması için çeşitli veri görselleştirme 
teknikleri önem kazanmıştır. Veri görselleştirme günlük yaşamda birçok alanda 
kullanılmaktadır. Bu alanlardan biri de bireylerin yoğun olarak kullandığı toplu ulaşım araçları 
olarak karşımıza çıkmaktadır. Toplu ulaşımda yer alan görselleştirilmiş veriler bireylerin 
gereksinimlerine ve görsel algılarına etki etmektedir. Buralarda kullanılan görsel iletişim 
araçlarının çeşitli boyutlarda uygunluğunun araştırılması, yerli, yabancı ve özel gereksinimli 
bireylerin bu tasarımlar ile nasıl etkileşimler kurduğunun incelenmesi ve bireylerin nasıl bir 
görsel iletişim tasarımına gereksinim duyduklarının belirlenmesinin önem taşımaktadır. Bu 
noktadan hareketle çalışmada toplu ulaşım araçlarından metroyu kullanan bireylerin metro 
içinde ve istasyonlarında görsel iletişim araçlarına yönelik değerlendirmelerinin araştırılması 
amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından 
geliştirilen demografik bilgi formu ve "metro görsel iletişim araçları değerlendirme ölçeği" 
kullanılmıştır. Veri toplama aracı İzmir'de metro kullanan 417 katılımcıya uygulanmıştır. 
Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yürütülen veri toplama aracından alınan puanlar araştırma 
problemi bağlamında çeşitli değişkenler açısından incelenmiştir. Verilerin analizinde yüzde, 
frekans, betimsel istatistikler ve tek yönlü varyans analizinden yararlanılmıştır. Araştırma 
sonucunda cinsiyete, yaşa, mesleğe, eğitim durumuna, metro kullanım sıklığına ve renk 
tercihlerine göre gruplar arasında farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Çalışmadan elde edilen 
sonuçlar alan yazın ışığında tartışılarak öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Veri görselleştirme, bilgilendirme tasarımı, yönlendirme tasarımı.

Abstract:
As the production and sharing of information increases, various data visualization 
techniques have gained importance for better understanding. Data visualization is used in 
many areas in daily life. One of these areas is the public transportation vehicles used 
extensively by individuals. Visualized data in public transportation affect the needs and visual 
perceptions of individuals. It is important to investigate the suitability of the visual 
communication tools used in various dimensions, to examine how domestic, foreign and 
special needs individuals interact with these designs, and to determine what kind of visual 
communication design individuals need. From this point of view, it is aimed to investigate the 
evaluations of individuals using the metro, one of the public transportation vehicles, about 
visual communication tools in the metro and at their stations. Within the scope of the study, 
demographic information form developed by the researcher and "metro visual communication 
tools evaluation scale" were used as data collection tools. The data collection tool was applied 
to 417 participants using the subway in Izmir. The scores obtained from the data collection 
tool, whose validity and reliability studies were carried out, were examined in terms of various 
variables in the context of the research problem. Percentage, frequency, descriptive statistics 
and one-way analysis of variance were used in the analysis of the data. As a result of the 
research, it was determined that there were differences between the groups according to 
gender, age, profession, education level, frequency of subway use and color preferences. The 
results obtained from the study were discussed in the light of the literature and suggestions 
were presented.

Keywords: Data visualization, information design, routing design