Behçet hastalığının kardiyak ve vasküler tutulumunda klinik özelliklerin, laboratuvar sonuçlarının, tedavi yanıtlarının ve mortalitenin değerlendirilmesi
Clinical features, laboratory results, treatment responses and mortality evaluation in cardiac and vascular involvement of behçet's disease
Yazar: NURÇİN ÖĞRETEN YADİGAROĞLU
Danışman: PROF. DR. REFİK ALİ SARI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Allerji ve İmmünoloji = Allergy and Immunology
Dizin: Behçet sendromu = Behcet syndrome ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Mortalite = Mortality ; Tedavi = Treatment ; Teşhis testleri = Diagnostic tests

Özet:
Amaç: Çalışmamızda Behçet hastalığı tanısı ile takip edilmekte olan hastaların klinik özelliklerinin incelenerek kardiyovasküler tutulum sıklığının, lokalizasyonunun, tutuluma etkili faktörlerin, verilmiş olan tedavi yanıtlarının değerlendirilmesi ve Behçet hastalığındaki kardiyovasküler tutulumun hastalığın genel mortalitesine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Farabi Hastanesi'nde 2009-2019 yılları arasında takip edilmekte olan Behçet hastalarının bilgileri retrospektif olarak incelendi. Çalışmaya International Study Group (ISG) kriterlerine göre Behçet hastalığı tanısı almış 18 yaş ve üzerinde olup kendilerinden tam kan sayımı ve biyokimya tetkiki gönderilmiş olan bilgilerine ulaşılabilen hastaların dahil edilmesi planlandı. Kardiyovasküler sistem (KVS) tutulumu olan ve olmayan gruplar arasında laboratuvar parametreleri kıyaslandı. KVS tutulumu olan Behçet hastalarının klinik özellikleri detaylı olarak incelendi. KVS tutulumlu hastalar takip sürecinde gelişen vasküler ataklar, anatomik tutulum bölgeleri, aktif atak anında laboratuvar parametreleri ve verilen tedaviler açısından değerlendirildi. Ayrıca KVS tutulumunun hastalık mortalitesine olan etkisi incelendi.
Bulgular: Behçet hastalığı tanısı ile takipli 271 hastanın verileri analiz edildi. Çalışmaya dahil edilen 271 hasta içerisinde kardiyovasküler sistem (KVS) tutulumu olan hasta sayısı 61 (%22,5) olarak tespit edildi. KVS tutulumlu hastalarda erkek hasta sayısının anlamlı derecede daha yüksek olduğu görüldü (p<0,001). KVS tutulumu olan Behçet hastalarında lökosit, nötrofil, nötrofil-lenfosit oranı (NLR), platelet-lenfosit oranı (PLR), eritrosit sedimentasyon hızı (ESR) ve CRP düzeylerinin KVS tutulum olmayan Behçet hastalarına göre anlamlı derecede yüksek olduğu görüldü (p<0,001).
İlk vasküler atak sonrası immünsupresif (IS) tedavi 47 hastaya (%77), antikoagülan (AC) tedavi 36 (%59) hastaya, IS+AC tedavi 25 (%40,9) hastaya başlandığı görüldü. Vasküler relaps gelişiminin yalnızca AC tedavi alan hastalarda yalnızca IS tedavi alanlara göre anlamlı derecede daha yüksek oranda olduğu tespit edildi (p=0,009). Yalnızca IS ve IS+AC kombine tedavi alan hastalar vasküler relaps gelişimi açısından kıyaslandığında benzer etkilere sahip olduğu görüldü (p=0,61).
KVS tutulumlu hastalarda mortalite oranının olmayanlara göre anlamlı derecede yüksek olduğu saptandı (p=0,002). KVS tutulumlu hastaların mortalite gelişme oranlarına baktığımızda; arteriyel tutulumu olan hastalardaki mortalite oranının, tutulum olmayanlara göre anlamlı derecede yüksek olduğu belirlendi (p=0,011).
Sonuç: KVS tutulumu, Behçet hastalığı tanısı alan hastalarda morbidite ve mortalite açısından son derece önemli olup; aktif hastalık mevcut olan hastalarda tutulumu ön görmek açısından NLR, ESR, CRP düzeyleri fikir verici olabilir. KVS tutulum içerisinde arteryal tutulumun mortalite oranı venöz tutuluma göre yüksek olup; arteryal tutulumlu hastaların yakın takibi büyük önem kazanmaktadır. Ayrıca KVS tutulumlu hastalarda IS tedaviye AC tedavi eklemenin yeni atak gelişimini önlemede istatistiksel olarak anlamlı bir faydası görülmemiştir.
Anahtar Kelimeler: Behçet hastalığı, vasküler tutulum, mortalite, tedavi

Abstract:
Objective: In our study, it was aimed to evaluate the clinical features of patients who are being followed up with the diagnosis of Behçet's disease, to evaluate the frequency of cardiovascular involvement, localization, factors affecting the involvement, treatment responses, and to investigate the effect of cardiovascular involvement in Behçet's disease on the overall mortality of the disease.
Materials and Methods: The information of Behçet patients who were being followed up at Karadeniz Technical University Faculty of Medicine Farabi Hospital between 2009-2019 was analyzed retrospectively. It was planned to include patients aged 18 and over who were diagnosed with Behçet's disease according to the International Study Group (ISG) criteria, and who could have access to complete blood count and biochemistry tests. Laboratory parameters were compared between the groups with and without cardiovascular system (CVS) involvement. The clinical features of Behçet patients with CVS involvement were examined in detail. Patients with CVS involvement were evaluated in terms of vascular attacks, anatomical involvement sites, laboratory parameters and treatments during the active attack period. In addition, the effect of KVS involvement on disease mortality was examined.
Results: The data of 271 patients who were followed up with the diagnosis of Behçet's disease were analyzed. Among 271 patients included in the study, the number of patients with CVD involvement was 61 (22.5%). The number of male patients was significantly higher in those with CVS involvement (p <0.001). In Behçet patients with CVS involvement; leukocyte, neutrophil, neutrophil-lymphocyte ratio (NLR), platelet-lymphocyte ratio (PLR), erythrocyte sedimentation rate (ESR) and CRP levels were found to be significantly higher compared to Behçet patients without KVS involvement (p <0.001).
After the first vascular attack, it was observed that immunosuppressive (IS) treatment was initiated in 47 patients (77%), anticoagulant (AC) treatment in 36 (59%) patients and IS + AC treatment in 25 (40.9%) patients. It was found that the development of vascular relapse was significantly higher in patients who received AC treatment only compared to those who received IS treatment only (p=0,009). Patients who only received IS treatment and received IS + AC combined treatment had similar effects when compared to the development of vascular relapse (p = 0.61).
It was found that the mortality rate was significantly higher in patients with CVS involvement than those without (p = 0.002). When we look at the mortality development rates of patients with CVS involvement; The mortality rate in patients with arterial involvement was found to be significantly higher than those without involvement (p = 0.011).
Conclusion: CVS involvement is extremely important in terms of morbidity and mortality in Behçet patients; NLR, ESR, CRP levels may be suggestive in order to predict the involvement in patients with active disease. In CVS involvement, the mortality rate of arterial involvement is higher than that of venous involvement; close monitoring of patients with arterial involvement is of great importance. In addition, in patients with KVS involvement; there was no statistically significant benefit of adding AC therapy to IS treatment in preventing the development of new attacks.
Key words: Behçet's disease, vascular involvement, mortality, treatment