Laparoskopik cerrahilerde postoperatif ağrı tedavisi için hasta kontrollü morfin kullanılan olgularda intravenöz ketorolak ile ibuprofenin etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of intravenous ketorolac and ibuprofen in patients using patient controlled morphine for postoperative pain management after laparoscopic surgery
Yazar: EZEL ŞEKER
Danışman: PROF. DR. HAKKI ÜNLÜGENÇ
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Analjezi = Analgesia ; Ağrı = Pain ; Ağrı-postoperatif = Pain-postoperative ; Ketorolak = Ketorolac ; Laparoskopi = Laparoscopy ; Morfin = Morphine ; İbuprofen = Ibuprofen

Özet:
Amaç: Çalışmamızda jinekolojik laparoskopik cerrahi uygulanan ve postoperatif dönemde HKA yöntemi ile morfin kullanan olgularda intravenöz ketorolak ile intravenöz ibuprofenin analjezik etkinliğinin hem birbirleri hem de kontrol grubu ile karşılaştırılması amaçlandı. 
Gereç ve yöntem: Plasebo kontrollü, randomize, çift kör çalışmamıza etik kurul onayı ve hastalardan aydınlatılmış onam alındıktan sonra elektif jinekolojik laparoskopik cerrahi geçiren 18-65 yaş arası ASA I-II grubu 104 hasta alındı. Hastalar rastgele üç gruba ayrıldı. Cerrahi sonlanmadan 30 dakika önce birinci gruba (Grup I, n=33) intravenöz 800 mg ibuprofen, ikinci gruba (Grup K, n=35) intravenöz 30 mg ketorolak, plasebo grubu olan üçüncü gruba (Grup S, n=34)  intravenöz salin verildi. Her hastaya yükleme dozu olarak intraoperatif 0,01 mg/kg morfin yapılıp postoperatif dönemde hasta kontrollü analjezi (HKA) cihazı ile morfin kullanmalarına izin verildi. Postoperatif 24 saat boyunca hastalar hemodinamik parametreleri, vizüel analog skala (VAS), sedasyon skorları, hasta memnuniyeti, toplam morfin tüketimleri, ek analjezik ihtiyacı ve yan etkiler açısından takip edildi.
Bulgular: VAS değerlerinin grup S'de grup I ve grup K'ya göre postoperatif 12.saate kadar istatistiksel olarak daha yüksek olduğu saptandı (p˂0,01). HKA cihazından verilen toplam analjezik dozu Grup I'da 12,84±8,62 mg, Grup K'da 10,66±7,14 mg ve Grup S'de 14,05±9,65 mg olup gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p=0,736). Ek analjezik (meperidine) ihtiyacının Grup S'de Grup I ve Grup K'ya göre istatiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptandı (p<0,001).Sedasyon skorları Grup I'da Grup K ve S'e göre postoperatif ilk 6 saatte anlamlı olarak daha düşük bulundu (p˂0,05). Grup S'de hasta memnuniyeti Grup I ve Grup K'dan daha düşük bulundu  (p<0,05).Yan etkiler açısından gruplar arasında fark olmadığı belirlendi.
Sonuç: Jinekolojik laparoskopik cerrahi sonrasında postoperatif analjezi amacıyla hasta kontrollü morfin kullanılan hastalarda tedaviye eklenen intravenöz ibuprofen ve ketorolakın ağrı skorlarını ve ek analjezik ihtiyacını azaltarak hasta memnuniyetini artırdığı, bu nedenle multimodal analjezinin bir komponenti olarak kullanılmasının faydalı olabileceği kanısına varıldı. 

Anahtar kelimeler: ibuprofen, ketorolak, hasta kontrollü analjezi, morfin, laparoskopik cerrahi

Abstract:
Aim: In this study, we aimed to compare the effects of intravenous ketorolac and ibuprofen on analgesic efficacy in patients using patient controlled morphine for postoperative pain management after laparoscopic surgery
Material and Method: Following approval of Faculty drug research ethical committee and patient written consent, 104 patients, aged between 18-65 years undergoing gynecologic laparoscopic surgery were recruited to this randomized, double-blinded, placebo-controlled study. Patients were randomly divided into three groups.30 minutes before the end of the surgery,intravenous 800 mg ibuprofen was given to the first group (Group I, n = 33),30 mg ketorolac was given to the second group (Group K, n = 35) and 0.9% saline iv was given to the third group (Group S, n = 34) .Intraoperative 0.1 mg / kg morphine was administered as loading dose to all patients and they were allowed to usePCA device including morphine. Visuel analog scale (VAS) scores, patient satisfaction, sedation, totalmorphine consumption, supplement meperidine requirement and side effects were recorded for postoperative 24 hours.
Results: The pain (VAS) scores were found to be statistically significantly higher in S group thanin K and I groups until postoperative 12th hr (p <0.001). Total morphine consumptions from PCA were 12,84±8,62 mg in group I, 10,66±7,14 mg in group K and 14,05±9,65 mg in group S, respectively, and there was no significant difference between three groups (p=0,736). Supplement meperidine requirement was significantly higher in group S than in group I and K(p <0.001).Sedation scores were found to be statistically significantly lower in group I than in group K and S for the first six hours (p˂0,05). Patient satisfaction scores were significantly higher in group K and I than in group S (p <0.05).There was no significant difference between the gruops with respect to the side effects. 
Conclusion: It was concluded that additionally given ibuprofen and ketorolac, as a part of multimodal analgesic regimen, led to significantly reduced VAS scores, less supplement analgesic (meperidine) requirement and increased patients satisfaction in patients using patient controlled morphine for postoperative pain management after laparoscopic surgery.

Key words: ibuprofen, ketorolac patient controlled analgesia, morphine, laparascopic gynecologic surgery