Bakü-Tiflis-Ceyhan petrol boru hattının azerbaycan ve Türkiye ekonomilerine muhtemel etkileri
The likely effects of Baku-Tbilisi-Ceyhan oil pipeline upon the Azerbaijan and Turkey economies
Yazar: KENAN SEYİDOV
Danışman: Y.DOÇ.DR. SEYHUN DOĞAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Politikası Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Petrol = Petroleum ; Türk ekonomisi = Turkish economy

Özet:
Enerji kaynagı olarak yerini tutacak baska bir seçenek bulununcaya kadar,petrol dünya ekonomisi üzerinde erisilmesi çok güç olan etkisini daima koruyacaktır.Ekonominin itici gücü olan petrolün sanayide kullanılması ile birlikte dünyada petrolkaynaklarına sahip olmak, üretimini elde tutmak, ulasım güzergahlarını denetimaltında bulundurmak mücadelesi baslamıs ve bu ugurda sayısız savaslar yapılmıstır.Sovyetler Birligi'nin dagılmasından sonra, kanıtlanmıs 20 milyar ton petrol rezervinesahip Hazar havzasının ortaya çıkısı, bu enerji kaynagının paylasımı mücadelesini deberaberinde getirmistir.Hazar Denizinde varolan petrol yataklarının önemli bir kısmına sahip olanAzerbaycan, aynı zamanda uluslararası petrol sirketleri ile ortak üretim anlasmalarıyapan ilk ülke konumunda olmustur. Yapılan anlasmalardan sonra, üretilecekpetrolün hangi güzergahtan piyasalara ulastırılacagı meselesi uzun ve çetinmücadeleler sonucunda çözüme kavusturulmustur.Bu çalısmada, Azerbaycan'ın petrol tarihi ele alınmıs, yabancı sirketlerleyapılan petrol anlasmalarına yer verilerek üretilecek petrolün nakli konusunda ilerisürülmüs alternatif güzergahlar incelenmistir. Ana hraç Boru Hattı olarak gelistirilenprojeler içinde Türkiye ve Azerbaycan tarafından desteklenen Bakü-Tiflis-Ceyhan(BTC) boru hattı projesinin seçimi sürecinde etkin olan faktörler ve projenin her ikiülke ekonomisine muhtemel etkileri arastırılmıstır.Sonuç olarak, Türkiye ve Azerbaycan'ın BTC boru hattı projesi kapsamındaönemli parasal gelirler elde edecegi, sosyal yapılarında, stratejik konumlarında vepolitik güçlerinde ciddi degisikliklerin yasanabilecegi ve her iki ülke ekonomisininde uzun vadede olumlu etkilenecegi ortaya konulmustur.

Abstract:
Oil will protect its effect for world economy which is so difficult to bereached, until any other material will be discovered that can substitude oil as anenergy source. As soon as oil has been used for industry, the struggle for having oilresources, keeping the production, controling the transport way of oil has beenstarted and therefore countless war had started. After the USSR had dissolved, theHazar region that has minimum 20 billion tons oil reserve was appeared, and itstarted struggle sharing of this oil source.Azerbaijan that has the majority of the oil sources in Hazar region, is also thefirst country that made the partnership agreements about the production with theinternational oil companies. After the agreements, the problem of transporting way ofoil had been solved at the end of the long and the though negotiations.In this framework the oil history of Azerbaijan was discussed, the agreementswith the foreign companies about oil were mentioned, the alternative ways wereinvestigated that were offered. The factors that were effective by the choosingprocess The BTC pipeline project that was supposed by Turkey and Azerbaijanamong the projects that were developed for the Main Export Pipeline and thepossible influences in economy of both countries were investigated.In conclusion, Turkey and Azerbaijan will acquire big revenues because ofBTC project, and it is said that important changes would be appeared in their socialstructure, strategic place, political value. The economy of both countries will beeffected pozitively in the long term.