Bir fen bilimleri öğretmeninin fen öğretimini etkileyen sosyal dezavantajlar ve bu dezavantajlar ile baş etme stratejileri
Social disadvantages that affect science teaching of a science teacher and strategies to cope with these disadvantages
Yazar: ZUHAL AKDEMİR
Danışman: PROF. DR. AHMET KILINÇ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Baş etme stratejileri = Coping strategies ; Başa çıkma = Coping ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Sosyal sorunlar = Social problems ; Öğretim = Teaching ; Öğretim sorunları = Teaching problems ; Öğretim süreçleri = Teaching processes ; Öğretim uygulamaları = Teaching practices ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmada sosyal açıdan dezavantajlı bir bölgede görev yapan bir Fen Bilimleri öğretmeninin (Selim Öğretmen) Fen öğretimini etkileyen sosyal dezavantajlar ve öğretmenin bu dezavantajlarla baş etme stratejileri ortaya çıkarılmıştır. Bu kapsamda uygunluk örneklemesi ile dezavantajlı bir bölgede görev yapan Selim Öğretmen seçilmiş ve kendisiyle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Ayrıca dezavantajları daha detaylı incelemek adına sınıf içi gözlemler yapılmış ve dezavantajları doğrudan yaşayan bazı öğrenciler ile Selim öğretmen aynı durum içerisinde değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda Selim Öğretmen 1) Okulun alt yapısal eksikleri, 2) Ailelerin sosyokültürel eğilimlerinin sınırlandırıcı etkisi, 3) Eğitim bürokrasisini istenen şekilde işlememesi, 4) Farklılaştırılmamış öğretmen merkezli eğitim, 5) Kızların okula devam edememesi, 6) Çocuk işçiliği, 7) Dil problemi ve 8) Devamsızlık olmak üzere toplam sekiz sosyal dezavantajdan bahsetmiştir. Ayrıca Selim Öğretmen her bir sosyal dezavantaj ile baş etme noktasında çeşitli baş etme stratejileri geliştirmiştir. Çalışmanın sonunda sosyal dezavantajların kaynakları ve baş etme stratejileri ile ilgili olarak bazı önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Eğitimde fırsat eşitliği, Sosyal dezavantajlar, Fen öğretimi

Abstract:
In this study, the social disadvantages affecting science teaching of a science teacher (Mr. Selim) who works in a socially disadvantaged area and the strategies he uses to cope with these disadvantages have been revealed. In this context, Mr. Selim working in a disadvantaged area was selected with a convenience sampling, and semi-structured interviews were conducted with him. Moreover, in-class observations were made in order to examine the disadvantages in more detail, and some students who experience these disadvantages directly were evaluated within the case of Mr. Selim. As a result of the study, Mr. Selim stated totally eight social disadvantages as, 1) The infrastructural deficiencies of the school, 2) The restricting effect of sociocultural tendencies of the families, 3) The education bureaucracy not functioning as desired, 4) Non-differentiated, teacher centered education, 5) Girls not being able to continue school, 6) Child labor, 7) Language problems, and 8) Absenteeism. Furthermore, Mr. Selim developed various coping strategies in order to cope with each social disadvantage. As a conclusion, some suggestions were made about the sources of social disadvantages and coping strategies.

Keywords: Equality of opportunity in education, Social disadvantages, Science teaching