Cinsel tutumların young şema modeli çerçevesinde incelenmesi
Analyzing sexual attitudes in the framework of young schema model
Yazar: EZGİ YAVAŞOĞLU ALGÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLBAHAR CÖMERT AGOURİDAS
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan ebeveynlik biçimleri = Perceived parenting styles ; Cinsel davranış = Sexual behavior ; Cinsel tutumlar = Sexual attitudes ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Young Şema Modeli = Young Schema Model

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı erken dönem uyum bozucu şemalar, algılanan ebeveynlik biçimleri ve cinsel tutumlar arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Amaç doğrultusunda araştırmacı tarafından hazırlanan Demografik Bilgi Formu,Young Şema Ölçeği, Hendrick Cinsel Tutum Ölçeği ve Young Ebeveynlik Ölçeği kullanılmıştır. Kullanılan ölçekler yaşı 20-40 arasında değişen 207 genç yetişkine uygulanmıştır. Araştırmanın temel sorularını yanıtlamak amacıyla yürütülen regresyon analizleri sonucunda; cinsel tutumun "onaylayıcılık" boyutu ile yetersiz öz denetim/öz disiplin şeması, "doğum kontrol" boyutu ile onay arayıcılık ve kusurluluk/utanç şeması, "paylaşım" boyutu ile yetersiz öz denetim/öz disiplin ve kusurluluk/utanç şeması, "araç olarak değerlendirme" boyutu ile yüksek standartlar şeması arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Algılanan ebeveynlik biçimlerinden ise; duygusal bakımdan yoksun bırakıcı annenin ve küçümseyici/kusur bulucu babanın "onaylayıcılık", aşırı koruyucu/evhamlı, aşırı izin verici/sınırsız, kötümser/endişeli babanın "doğum kontrol", duygusal bakımdan yoksun bırakıcı annenin "paylaşım", kuralcı/kalıplayıcı, küçümseyici/kusur bulucu, koşullu/başarı odaklı ve duygusal bakımdan yoksun bırakıcı annenin "araç olarak değerlendirme" ile ilişkili olduğu görülmüştür. Analizler sonucunda elde edilen bulgular kuramsal çerçevede tartışılmıştır. Sonuç olarak, cinsel tutumların algılanan ebeveynlik biçimleri ve erken dönem uyum bozucu şemalarla ilişkili olabileceğini göstermiştir.

Abstract:
The aim of this study is to search the relationship between Early Maladaptive Schemas, Perceived Parental Styles and Sexual Attitudes. By using a Sociodemographic Information Form prepared by the researcher, Young Schemas Scale,  Hendrick Sexual Attitude Scale and Young Parenting Scale. 207 young adult between 20 and 40 years old answered the questionnaires. Regression analysis is used to examine the relationship between the variables; there was a significant relation between tendency of permissiveness dimension of sexual attitude with insufficient self-control/self discipline schema, birth control dimension with approval-seeking and defectiveness/shame schema, communion dimension with insufficient self-control/self discipline and defectiveness/shame schema, instrumentality dimension with unrelenting standards/hypercriticalness schema. There is significant relation between perceived parenting styles; emotionally depriving mother and belittling/fault finding father with tendency of permissiveness; overprotective/anxious, overpermissive/boundless, pessimistic/worried father with birth control; emotionally depriving mother with communion; normative/former, belittling/fault finding, conditional/achievement focused and emotionally depriving mother with instrumentality. Results of analysis was discussed in the theoretical framework. As a result, it was shown that sexual attitudes may be correlated with parenting styles and early maladaptive schemas.