Van il merkezindeki kamu binalarında,özürlü insanlar için var olanmimari düzenlemelerin değerlendirilmesi
Evaluation of the architectural arrangements that have been disabled for public buildings in The Van province center
Yazar: HAKAN ORAKCI
Danışman: PROF. DR. AYŞE YÜKSEL
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
VAN İL MERKEZİNDEKİ KAMU BİNALARINDA ÖZÜRLÜ İNSANLAR İÇİN VAR OLAN MİMARİ DÜZENLEMELERİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Giriş ve Amaç
Toplumsal hayatın insanlara sunduğu olanak ve hizmetlerden bireyin yararlanabilmesi ve kendi hizmetini sunabilmesi ancak bireyin söz konusu faaliyetlerin gerçekleştiği mekanlara erişebilmesi ile mümkündür. Özürlülerin, olumsuz fiziksel çevreden ve binaların mimari yetersizliğinden kaynaklanan erişimsel sorunlar yaşadığı ve kamu hizmetlerinden yeterli ölçüde yararlanamadığı bilinen bir gerçektir. Bu çalışmanın amacı; kamu binalarının, özürlü bireylerin erişimi ve kullanımı açısından evrensel standartlara uygunluğunu saptamaktır.
Gereç ve Yöntem
Çalışma, özürlülerin kamu binalarında yaşadığı mimari sorunlara yönelik öneriler geliştirmek üzere, tanımlayıcı tipte bir araştırma olarak planlandı. Çalışmanın evrenini, Van il merkezinde bulunan tüm kamu binaları oluşturmaktadır. Çalışmada örneklem grubunu, özürlülerin kullanım, ulaşım, yararlılık, verimlilik ve de gereklilik gibi özelliklerin değerlendirmesi yapılarak seçilen, şehir merkezindeki 51 kamu biriminin hizmet verdiği, 79 kamu binası oluşturdu. Veri toplama aracı olarak, Türk Standartları Enstitüsü (TSE) 9111/ Nisan 1991 "Özürlü İnsanların İkamet Edeceği Binaların Düzenlemesi Kuralları" standartlarının yer aldığı, standartlara göre yetersizlik ve uygunsuzlukları tespit içerikli hazırladığımız Bina Değerlendirme Formu kullanıldı. Veriler, Mayıs - Kasım 2009 tarihleri arasında toplandı. Verilerin analizi SPSS 11.0 istatistik paket programı kullanılarak yapıldı.
Bulgular
Çalışmada; özürlü bireylerin kullanımı açısından, bina girişlerinin %20.3 (n:16)'nün, sirkülasyon alanları ve koridorların %19 (n:15)'nun, odaların %48.1 (n:38)'nin, tuvalet bölmelerinin %68.4 (n:54)'nün, banyoların %50 (n:2)'sinin, duş bölmelerinin ise %72.2 (n:13)'sinin standartlara göre hiç uygun olmadığı, aynı zamanda bina yapı elamanlarından rampaların %22.8 (n:18)'inin, merdivenlerin %26.6 (n:21)'sının, yer kaplamaların %22.8 (n:18)'inin,  iç kapıların %22.8 (n:18)'inin, pencerelerin %32.9 (n:26)'unun, asansörlerin %10.1 (n:8)'inin, elektrik tesisatların %54.4 (n:43)'nün standartlara göre hiç uygun olmadığı, bu alanlarda gerekli tasarım ve düzenlenmelerin uygulamaya geçirilmediği tespit edildi. 
Sonuç
Çalışmada; Van ilindeki kamu binalarının, özürlü bireylerin gereksinimlerini karşılayacak ölçüde  kullanıma uygun olmadığı saptanmıştır. Bu sonuçlar ışığında, kamu binalarında özürlü kullanımı için gerekli düzenlemelerin ve iyileştirmelerin en kısa sürede yapılmasını önermekteyiz. 
Anahtar Kelimeler: Özürlü, mimari düzenlemeler, kamu binaları, erişilebilirlik, Van

Abstract:
EVALUATION OF THE ARCHITECTURAL ARRANGEMENTS THAT HAVE BEEN DISABLED FOR PUBLIC BUILDINGS IN THE VAN PROVINCE CENTER.
Introduction and purpose
It is possible for the individual to benefit from the opportunities and services that social life offers to people and to offer his / her own service only by accessing the places where the individual is involved. It is a well-known fact that disabled people experience accessibility problems arising from the negative physical environment and architectural insufficiency of buildings and cannot benefit from public services sufficiently. The purpose of this study; To determine the compliance of public buildings with universal standards in terms of access and use of disabled people.
Materials and Methods
The study was planned as a descriptive study to develop suggestions for architectural problems that disabled people experience in public buildings. The universe of the study consists of all public buildings in the city center of Van. In the study, the sample group was formed by 79 public buildings served by 51 public units in the city center, which were selected by evaluating the features such as usage, transportation, usefulness, efficiency and necessity of the disabled. As a data collection tool, the Building Evaluation Form, which contains the standards of Turkish Standards Institute (TSE) 9111 / April 1991, "Rules for the Arrangement of Buildings for the Disabled People", and which we determined with inadequate content, was used. The data were collected between May and November 2009. The data were analyzed using SPSS 11.0 statistical software.
Results
Study; In terms of the use of disabled people, 20.3% (n: 16) of the building entrances, 19% (n: 15) of the circulation areas and corridors, 48.1% (n: 38) of the rooms, 68.4% of the toilet partitions (n: 54) ), 50% (n: 2) of the bathrooms and 72.2% (n: 13) of the shower partitions are not suitable according to the standards, at the same time, 22.8% (n: 18) of the ramps of the building elements 26.6% (n: 21), 22.8% (n: 18) of floor coverings, 22.8% (n: 18) of interior doors, 32.9% (n: 26) of windows, 10.1% of elevators (n : It was determined that 54.4% (n: 43) of the electrical installations were not suitable according to the standards, and the necessary designs and arrangements were not implemented in these areas.
Result
Study; It has been determined that the public buildings in Van province are not suitable for use to meet the needs of disabled people. In the light of these results, we propose to make the necessary arrangements and improvements for the use of disabled people in public buildings as soon as possible.
Keywords: Disability, architectural arrangements, public buildings, accessibility, Van