4-10 yaş çocuklarda yatak paylaşımı ve uyku alışkanlığının günlük yaşam becerileri ve ebeveyn tutumu ile ilişkisi /
Yazar: CANSU ÇERİ
Danışman: DOÇ. DR. MELAHAT MELEK OĞUZ
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Şehir Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Çocuklarla yatak paylaşımı (birlikte uyuma) birçok toplumda hala sürdürülen geleneksel bir çocuk yetiştirme uygulamasıdır. Ancak yatak paylaşımının, çocuk üzerindeki etkileriyle ilgili literatürde çok az bilgi mevcuttur. Literatürde yatak paylaşımı konusunda yapılan önerilerdeki değişkenlik nedeniyle bu çalışmada, 4-10 yaş arası çocuklarda yatak paylaşımı sıklığının belirlenmesi, yatak paylaşımı varlığı ile çocukların günlük yaşam becerileri ve ebeveyn tutumları arasındaki ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlandı. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Dr. Sami Ulus Kadın Doğum, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi genel pediatri polikliniklerine başvuran 4-10 yaş arasındaki 174 sağlıklı çocuk dahil edildi. Çocukların ebeveynlerine, yüz yüze görüşme yöntemi ile demografik bilgiler veri formu, Çocuklarda Uyku Alışkanlığı Anketi (ÇUAA), Ebeveyn Tutum Ölçeği (ETÖ) ve Vineland 2 Uyum Davranış Ölçeği uygulandı.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen çocukların %46.6'sında (n:81) ebeveyni yatak paylaşımı mevcuttu. Yatak paylaşım oranı 4-6 yaş grubunda %62, 6-8 yaş grubunda %44, 8-10 yaş grubunda %29 bulundu. Çocukların %70.7'sinde klinik olarak anlamlı uyku bozukluğu olduğu görüldü. Yatak paylaşımı olan çocukların %66'sında, olmayanların ise %57'sinde klinik olarak anlamlı uyku bozukluğu saptandı. Çocukların %35.1'inde (n=65) günlük yaşam becerileri Z skoru   ≤-1 SDS idi. Yatak paylaşımı yapan çocukların %45.7'sinin, yapmayanların %25.8'nin günlük yaşam becerileri Z skoru ≤-1 SDS'dir. Günlük yaşam becerileri standart skor ortalaması, yatak paylaşımı yapan çocuklarda ortalama 100.9±13.8, yatak paylaşımı yapmayanlarda 105.2±13.9 hesaplandı (p<0.05). Yatak paylaşımının %55.3'lük oran ile en çok izin verici tutum sergileyen ebeveynlerde olduğu görüldü. Günlük yaşam becerileri Z skoru -1 ve altında olan çocuk oranı %42.3 ile en çok koruyucu tutum gösteren ailelerde saptandı. En çok otoriter tutum sergileyen ailelerin çocuklarında (%83) ÇUAA'ya göre klinik olarak anlamlı uyku bozukluğu saptandı.
Sonuç: Sağlıklı çocuklarda günlük yaşam becerileri ile yatak paylaşımı arasındaki ilişkinin değerlendirildiği bu çalışmada yatak paylaşımı yapan çocukların günlük yaşam becerileri standart puanlarının düşük olduğu görüldü. Bu çerçevede ailelere, çocuklarına tek başına ve düzenli uyuma alışkanlıklarını kazandırmalarına yönelik danışmanlık verilmelidir. 

Anahtar Kelimeler: yatak paylaşımı, birlikte uyuma, günlük yaşam becerileri, uyku, ebeveyn tutumu, Vineland ӀӀ

Abstract:
Aim: Bed-sharing with children (co-sleeping) is a traditional child-rearing practice still prevalent in many societies. However, there is limited information available in the literature regarding the effects of bed-sharing on children. Due to variability in recommendations regarding bed-sharing in the literature, this study is aimed to determine the frequency of bed-sharing in children aged from 4 to 10 and evaluate the relationship between the presence of bed-sharing and children's daily life skills and parental attitudes.
Materials and Methods: The study included 174 healty children aged from 4 to 10 years who were presented to general pediatric clinics at Ankara Dr. Sami Ulus Women's and Children's Health and Diseases Training and Research Hospital, Health Sciences University. Demographic information data form, Children's Sleep Habit Questionnaire (CSHQ), Parental Attitude Scale (PAS), and Vineland 2 Adaptive Behavior Scale were all administered to the parents of the subject children through face-to-face interviews.
Results: In the study, 46.6% (n:81) of the included children had parents who practiced bed-sharing. The bed-sharing rate was found to be 62% in the 4-6 age group, 44% in the 6-8 age group, and 29% in the 8-10 age group. Clinically significant sleep disturbances were observed in 70.7% of the children. Among the children who practiced bed-sharing, 66% had clinically significant sleep disturbances, whereas 57% of those who did not practice bed-sharing had such disturbances. Approximately 35.1% of the children (n:65) had daily life skills Z scores ≤ -1 SDS. Among the children who practiced bed-sharing, 45.7% had Z scores ≤ -1 SDS for daily life skills, compared to 25.8% of those who did not practice bed-sharing. The mean standard score for daily life skills was calculated as 100.9±13.8 in children who practiced bed-sharing and 105.2±13.9 in those who did not (p<0.05). It was observed that bed-sharing was most common among parents with permissive attitudes, accounting for 55.3% of the cases. The rate of children with Z scores for daily life skills of -1 or below highest, at 42.3%, among families exhibiting protective attitudes. Among families with the most authoritarian attitudes, 83% of children were found to have clinically significant sleep disturbances according to the CSHQ.
Conclusion: In this study evaluating the relationship between daily life skills and bed-sharing in healthy children, it was observed that children who practiced bed-sharing had lower standard scores for daily life skills. In the context, counselling should be provided to families to help their children develop the habit of sleeping alone and regularly.

Keywords: Bed-sharing, co-sleeping, daily life skills, sleep, parental attitude, Vineland 2