Manganez süperoksit dismutaz ve glutatyon peroksidaz gen 
polimorfizmlerinin parkinson hastalığındaki rolü
The role of manganese superoxide dismutase and glutathione peroxidase gene polymorphisms in parkinson's disease
Yazar: EVRİM SAYGIN
Danışman: PROF. DR. BENSU KARAHALİL
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Glütatyon peroksidaz = Glutathione peroxidase ; Manganez = Manganese ; Nörodejeneratif hastalıklar = Neurodegenerative diseases ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Süperoksit dismutaz = Superoxide dismutase

Özet:
Parkinson hastalığı (PH), 65 yaş üstü popülasyonun %1-2'sini etkileyen, Alzheimer Hastalığı (AH)'ndan sonra en sık görülen ikinci nörodejeneratif hastalıktır. PH'nın etiyolojisindeki faktörlerden birisi oksidatif stresdir. Serbest radikalleri de içeren Reaktif Oksijen Türleri (ROT), DNA, RNA, lipitler ve proteinler gibi makromoleküllerle reaksiyona girerek hasar meydana getirmektedir. Sunulan tez çalışmasında amaç, manganez süperoksit dismutaz (Mn-SOD) ve glutatyon peroksidaz 1 (GPZ1) genlerinde ortaya çıkan genetik farklılığa sahip bireylerin PH'ya yakalanma riskinin test edilmesidir. PH tanısı almış 99 birey hasta grubu; 96 sağlıklı birey ise kontrol grubu olarak alınmıştır. Mn-SOD Ala16Val ve GPZ1 Pro198Leu gen polimorfizmlerinin analizi Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PZR) ve Restriksiyon Parça Uzunluk Polimorfizmi (RPUP) yöntemleri kullanılarak yapılmıştır. Mn-SOD Ala16Val gen polimorfizmi ile PH riski arasındaki ilişki Ala/Ala genotipi referans alınarak incelenmiştir. Mn-SOD Ala16Val gen polimorfizmi ile PH riski arasında bir ilişki tespit edilmemiştir. GPZ1 Pro198Leu gen polimorfizmi yabanıl tip Pro/Pro genotipi referans alınarak incelenmiştir. GPZ1 Pro/Leu ve Leu/Leu varyant genotipini taşıyanlarda hasta ve kontrol grubu arasında PH riski açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Her iki polimorfizmi birlikte taşımanın PH riskinde herhangi bir artışa neden olmadığı tespit edilmiştir. Serbest radikalleri de içeren ROT'un detoksifikasyonunda önemli rol oynayan Mn-SOD ve GPZ1 enzimlerinde görülen polimorfizmler ile PH riski arasındaki ilişkinin daha geniş örnek populasyonunda tekrar edilmesi hastalık riskinde genetik faktörlerin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayacaktır.

Abstract:
Parkinson's disease (PD) is the second most common neurodegenerative disorder after Alzheimer Disease, affecting 1–2% of the population over the age of 65. Oxidative stress is one of the factors in the etiology of PD. Reactive Oxgyen Species (ROS), including free radicals, can damage biomolecules such as lipids, proteins, DNA and RNA due to react with them. The purpose of this study is to determine that individuals with inherited differences of the genes manganese superoxide dismutase (Mn-SOD) and glutathione peroxidase 1 (GPX1) are at an increased risk of PD. A total of 99 PD patients and a group of 96 healthy individuals is selected as a control group. Mn-SOD Ala16Val and GPX1 Pro198Leu gene polymorphisms were determined by using Polymerase Chain Reaction (PCR) and Restriction Fragment Length Polymorphism (RFLP). The relationship of Mn-SOD Ala16Val gene polymorphism and PD risk were examined by selecting Ala/Ala genotype as a reference. There is no association between Mn-SOD Ala16Val gene polymorphism and PD risk. The relationship of GPX1 Pro198Leu genotype and PD risk were examined by selecting Pro/Pro wild type genotype as a reference. There is not a statistically significant result between patients and control in individuals with GPX1 Pro/Leu and Leu/Leu variant genotype. Carrying the two gene polymorphisms together has not been found to have an increased risk factor for PD. Investigation of polymorphisms in Mn-SOD and GPX1 enzymes, have a crucial role in detoxification of ROS including free radicals, with a large sample size again, contribute to understanding the role of genetic factors in development of PD.