Pediatrik hemofilili hastalarda egzersiz eğitiminin ağrı, fiziksel aktivite ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of exercise training on pain, physical activity and quality of life in patients with pediatric hemophilia
Yazar: TUĞBA GÖNEN
Danışman: PROF. DR. YAVUZ YAKUT
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Beden stabilizasyonu = Core stabilization ; Diz eklemi = Knee joint ; Egzersiz = Exercise ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Hemofili = Hemophilia ; Spor eğitimi = Sport education ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu çalışma, pediatrik hemofilili hastalarda egzersiz eğitiminin ağrı, fiziksel aktivite ve yaşam kalitesi üzerine etkisini incelemek amacıyla yapıldı. Çalışmaya, dizde hedef eklemi olan toplam 21 Hemofili A hastası dahil edildi. Hastalar basit randomizasyon yöntemiyle çalışma grubu, klasik tedavi grubu ve kontrol grubu olmak üzere 3 gruba ayrıldı. Çalışma grubunda yer alan hastalara profilaksi tedavisine ek 12 hafta boyunca haftada 2 gün alt ekstremiteye özgü geliştirilmiş kapalı kinetik zincir, ko-kontraksiyon ve core stabilizasyondan oluşan egzersiz protokolü, klasik tedavi grubuna literatürde yer alan egzersiz eğitimi verildi. Kontrol grubunda yer alan hastalar 12 haftalık süreçte profilaksi tedavilerine devam ettiler. Tedavi öncesi ve sonrası hastaların kas iskelet sistemine ilişkin propriosepsiyon ve eklem hareket açıklığı (EHA) digital gonyometre, kısalık ölçümleri mezura ile yapıldı. Eklem sağlığı Hemofili Eklem Sağlığı Skorlama Sistemi (HESS) ile değerlendirildi. Ağrı için Mc Gill Kısa Form ölçeği kullanıldı. Fiziksel aktivite değerlendirilmesinde Zamanlı Kalk Yürü Testi (ZKYT), 5 Defa Otur Kalk Testi (5DOKT), 2 Dakika Yürüme Testi (2DYT) ve Hemofili Fonksiyonel Bağımsızlık Skoru (HFBS) kullanıldı. Yaşam kalitesi Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇİYKÖ) ile değerlendirildi. Çalışma grubunda yer alan hastalara uygulanan egzersiz protokolünün propriosepsiyon üzerinde etkisi diğer iki gruba göre daha fazlaydı (p<0,01). EHA ve kısalık ölçümleri çalışma ve klasik tedavi grubunda artış göstermesine rağmen üç grup arasında sonuçlar tedavi sonunda benzerlik gösterdi (p>0,05). HESS'nde tedavi sonrası gruplar arası fark gözlendi (p<0,03). Çalışma grubunda yer alan hastalar diğer iki gruba göre daha iyi iyileşme gösterdiler. Çalışma grubunda tedavi sonrası ağrı, fiziksel aktivite ve HFBS'nda iyileşme diğer iki gruba göre daha fazlaydı (p<0,05). ÇİYKÖ tedavi sonunda çalışma grubunda tedavi öncesine göre artış göstermesine rağmen, gruplar arasında sonuçlar benzerdi (p>0,05). Geliştirilen egzersiz protokolünün propriosepsiyon, eklem sağlığı, ağrı, fiziksel aktivite ve fonksiyonel bağımsızlık üzerinde daha etkili olduğu ve rehabilitasyon programlarının içerisine dahil edilebileceği sonucuna varıldı.

Abstract:
The aim of the study was to examine the effect of exercise training on pain, physical activity and quality of life in patients with pediatric hemophilia. A total of Hemophilia A 21 patients with a target joint in the knee were included in the study. The patients were divided into 3 groups using the simple randomization method: the study group, the classical treatment group, and the control group. In addition to the prophylaxis treatment, the patients in the study group were given an exercise protocol consisting of lower extremity-specific closed kinetic chain, co-contraction and core stabilization, 2 days a week for 12 weeks, and exercise training in the literature in the classical treatment group. The patients in the control group continued their prophylaxis treatments for 12 weeks. Before and after the treatment, proprioception and range of motion (ROM) of the patients regarding the musculoskeletal system were made with a digital goniometer, and muscle shortening measurement were made with a tape measure. Joint health was assessed with the Hemophilia Joint Health Score (HJHS). Mc Gill Short Form scale was used for pain. In the evaluation of physical activity, Timed Up and Go Test (TUG), 5 Times- Sit-to-Stand test (5STS), 2 Minutes Walk Test (2MWT) and Hemophilia Functional Independence Score (FISH) were used. Quality of life was assessed with the Pediatric Quality of Life Inventory (PedsQL). The effect of the exercise protocol applied to the patients in the study group on proprioception was higher than the other two groups (p<0.05). Although ROM and muscle shortening measurements increased in the study and classical treatment groups, the results were similar between the three groups at the end of the treatment (p>0.05). There was a difference between the groups after treatment in HJHS (p<0.05). The patients in the study group showed better recovery than the other two groups. Post-treatment pain, physical activity and improvement in FISH were higher in the study group than in the other two groups (p<0.05). Although PedsQL increased at the end of treatment in the study group compared to before treatment, the results were similar between the groups (p>0.05). It was concluded that the developed exercise protocol is more effective on proprioception, joint health, pain, physical activity and functional independence and can be included in rehabilitation programs.