Hemşirelerde ahlaki cesaret ölçeği: Uyarlama, geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
Nurses' moral courage scale: adaptation, validity and reliability study
Yazar: EBRU AYAZ
Danışman: PROF. DR. YELİZ AKKUŞ
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ahlak = Morality ; Cesaret = Courage ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanı amacı "Hemşirelerde Ahlaki Cesaret Ölçeği"nin psikolinguistik özelliklerinin sağlanması, geçerlilik ve güvenilirliğinin araştırılmasıdır. Kafkas Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Hastanesi, Kars Harakani Devlet Hastanesi, Sarıkamış Devlet Hastanesi, Selim Devlet Hastanesi ve Arpaçay Devlet Hastanesi'nde çalışan toplam 480 hemşire araştırmanın evrenini oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemini 21-47 yaş aralığında değişik yaş ve eğitim durumuna sahip 250 hemşire oluşturmuştur. Veriler ''Hemşirelerde Ahlaki Cesaret Ölçeği/HACÖ'' ile toplanmıştır. Veriler SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) for Windows 22 paket programı ve LISREL (Linear Structural Relations) 8.80 paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırmaya katılan hemşirelerin %67.7'si kadın, %72.8'i lisans mezunu, %78'i servis hemşiresi ve %14.8'i acil servislerde çalışmaktadır. Hemşirelerin %43.2'si sağlık etiğine dair  temel bilgisini "iyi" düzeyde bulmakta ve %82.4'ü bu bilgiyi hemşirelik uygulamalarıyla öğrenmişlerdir. Hemşirelerin %98.4'ü her hengi bir etik kurulda aktif olarak yer almamış ve %44.4'ü hemşirelik uygulamalarında ahlaki cesaret göstermesi gerektiren bir durumla nadiren karşılaşmıştır. Hemşirelerin yaş ortalaması 29.02±4.76 olup, çalışma süresi ortalama 68.24±56.89 aydır. Örneklem büyüklüğünün yeterliğini belirlemek amacıyla Kaiser Meyer Olkin (KMO) analizi ve değişkenler arasındaki ilişkinin anlamlılığını test edebilmek için de Bartlett's Küresellik Testi yapılmıştır. Ölçeğin KMO değeri 0.934 ve Bartlett's Küresellik Testi sonuçları da (X2= 3639.923. p = 0.000)  olarak saptanmıştır. Hemşirelerin Ahlaki Cesaret Ölçeğine ait modelin uyumunu incelemek için bazı indekslerden yararlanılmıştır. Söz konusu indekslerden; X2/SD (Ki-kare/Standart Deviation) değeri 4.10, GFI (Groningen Fraility Index) 0.98, düzeltilmiş GFI 0.98, CFI (Composite Financial Index) 1.00, RMSEA (Root Mean Square Error of Approximation) 0.11 ve SRMR (Standardized Root Mean Square Residual) 0.06 olarak saptanmıştır. İlgili uyum indeks değerlerinden RMSEA hariç, tümünün istenilen aralıkta olduğu kabul edilmiştir. İç geçerliliği açısından cronbach alfa katsayısına bakılmıştır. Cronbach α katsayısı ölçek toplamı için 0.952 saptanmıştır. Sonuç olarak yapılan analizler neticesinde  Hemşirelerin Ahlaki Cesaret Ölçeğinin Türk toplumunda geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu saptanmıştır. Türk toplumu açısından geçerlilik ve güvenilirliği saptanan Hemşirelerin Ahlaki Cesaret Ölçeğinin klinik çalışmalarda kullanılarak hemşirelerin mesleki yaşantılarında karşılaştığı Ahlaki Cesaret göstermesi gerektiren durumları saptanmasında kullanılabilir. Bu ölçeğin kullanıldığı çalışmalardan elde edilen verilerin hemşirelerin eğitim sürecinde kullanılarak konu ile ilgili farkındalık oluşturulması önerilir.

Abstract:
The aim of this study is to adapt the psycholinguistic characteristics of the Nurses Moral Courage Scale and to investigate its validity and reliability. A total of 480 nurses working in Kafkas University Health Research and Practice Hospital, Kars Harakani State Hospital, Sarıkamış State Hospital, Selim State Hospital and Arpaçay State Hospital constitute the universe of the research. The sample of the study consisted of a total of 250 nurses aged between 21 and 47 years with different genders and educational statuses. Data were collected by Nurses' Moral Courage in Nurses Scale. Data were analyzed with SPSS for Windows 22 package program and LISREL 8.80 package program. 67.7% of the nurses participating in the study were women, 72.8% education level was bachelor's degree, 78% were service nurses and 14.8% were working in emergency services. 43.2% of the nurses found the basic knowledge of health education as "good ve and 82.4% of them learned this information through nursing. 98.4% of the nurses did not participate in the ethics committee decisions and 44.4% rarely encountered situations requiring moral courage. The mean age of the nurses was 29.02 ± 4.76 and the mean duration of the study was 68.24 ± 56.89 months. KMO analysis was used to understand the adequacy of the sample size and Bartlett's sphericity test was used to test the significance of the relationship between variables. KMO value of the scale was 0.934 and Bartlett's sphericity test results (X2 = 3639.923. P = 0.000). Many indices have been used to examine the harmony of the model of the scale of moral courage of nurses. Of them; X2/SD was found to be 4.10, GFI 0.98, AGFI (Adjusted Groningen Fraility Index) 0.98, CFI 1.00, Root Mean Square Error of Approximation (RMSEA) 0.11 and SRMR 0.06. It was assumed that all of the related fit index values were within the desired range except for the RMSEA. Cronbach's alpha coefficient was examined for internal validity. The Cronbach α coefficient was 0.952 for the scale total. As a result of the analyzes, it was found that the NMCS was a valid and reliable scale in Turkish society. It is recommended to determine the difficulties faced by nurses in their professional lives by using the NMCS whose validity and reliability was determined for the Turkish society in clinical studies. It is recommended to create awareness on the subject by using the data obtained from the studies using this scale in the education process of nurses.