2024 Türkçe dersi öğretim programlarındaki okuma becerisi öğrenme çıktılarının uluslararası okuma becerisi yeterlikleri ile uyumunun incelenmesi
Examination of the compatibility of reading skills learning outcomes in 2024 Turkish course curriculum with international reading skills competencies
Yazar: HÜSEYİN AYBAR
Danışman: DOÇ. DR. NURAY KAYADİBİ
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Okuma becerisi; bireylerin çevrelerindeki bilgi akışını anlayabilmeleri, analiz edebilmeleri ve bu bilgiyi günlük yaşamlarına aktarabilmeleri açısından vazgeçilmez bir yetkinliktir. Okumanın, bireylerin yaşamlarında başat beceri olması ve nitelikli öğretim programlarının toplumun ilerlemesinde temel rol oynamasından dolayı Millî Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan 2024 Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli İlkokul ve Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programlarının uluslararası okuma becerisi yeterliklerine ne düzeyde uyumlu olduğunun ortaya konmasının bir gereklilik arz ettiği düşünülmektedir.  Bu çalışmada; 2024 Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ne göre hazırlanan İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı'ndaki okuma becerisi öğrenme çıktıları ile süreç bileşenlerinin ve Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı'ndaki okuma becerisi öğrenme çıktılarının, PIRLS ve PISA okuma becerisi yeterlikleri ile uyumunun incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda verilerin toplanması ve analizinde nitel yaklaşım tercih edilmiştir. Bu araştırmanın içeriği ve amacı bakımından en uygun yaklaşım olduğu için araştırma modeli olarak da içsel durum çalışması benimsenmiştir. Araştırmanın verilerini elde etmek için doküman incelemesi tercih edilmiş ve elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Araştırma sonuçlarında İlkokul Türkçe Dersi Öğretim Programı'ndaki okuma becerisi öğrenme çıktılarında anlam oluşturma ve çözümleme alan becerilerinin temele alındığı görülmüştür. Sınıf düzeyleri arttıkça bu becerilerle ilgili öğrenme çıktılarının altında yer alan süreç bileşenlerinin de niteliğinin ve niceliğinin arttığı belirlenmiştir. Bu doğrultuda 1. sınıf düzeyinden okuma becerisi öğrenme çıktılarının PIRLS alt düzey okuma becerisi yeterliği ve PISA 1a düzeyi okuma becerisi yeterliği ile uyumlu olduğu ancak 4. sınıfa gelindiğinde ise PIRLS ileri düzey ve PISA 4. düzey okuma becerisi yeterliği ile uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Ortaokul Türkçe Dersi Öğretim Programı'ndaki toplam 25 okuma becerisi öğrenme çıktısının 3'ünün (%12) alt düzey, 7'sinin (%28) orta düzey, 7'sinin (%28) üst düzey ve 8'inin (%32) ileri düzey PIRLS okuma becerisi ile uyumlu olduğu belirlenmiştir. Ayrıca toplam 25 okuma becerisi öğrenme çıktısının 1'inin (%4) 1a düzeyi, 7'sinin (%28) 2. düzey, 4'ünün (%16) 3. düzey, 4'ünün (%16) 4. düzey, 4'ünün (%16) 5. düzey ve 5'inin (%20) 6. düzey PISA okuma becerisi yeterliklerine uyumlu olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Okuma becerisi, Türkçe Dersi Öğretim Programı, PIRLS ve PISA Okuma Becerisi Yeterlikleri

Abstract:
Reading skills are an indispensable competence for individuals to be able to understand, analyze the flow of information around them, and transfer this information to their daily lives. Since reading is the main skill in the lives of individuals and qualified educational programs play a fundamental role in the progress of society,  it is considered necessary to reveal the level of compliance of the 2024 Türkiye Century Education Model Primary and Secondary School Turkish Course Teaching Programs prepared by the Ministry of National Education with international reading skill competencies. This study aims to examine the reading skill learning outcomes and process components in the Primary School Turkish Course Curriculum prepared according to the 2024 Turkey Century Education Model and the reading skill learning outcomes in the Secondary School Turkish Course Curriculum in terms of their compatibility with PIRLS and PISA reading skill competencies. For this purpose, a qualitative approach was adopted in the collection and analysis of data. Since it is the most appropriate approach in terms of the content and purpose of this research, an internal case study was adopted. Document review was preferred to obtain the data of the research and the obtained data were analyzed with the descriptive analysis method. The research results show that the learning outcomes of reading skills in the Primary School Turkish Course Curriculum are based on the skills of creating meaning and analyzing. It has been determined that as the grade levels increase, the quality and quantity of the process components underlying the learning outcomes related to these skills also increase. In this direction, it has been determined that the learning outcomes of reading skills at the 1st grade level are compatible with the PIRLS lower level reading skill proficiency and the PISA 1a level reading skill proficiency, but when it comes to the 4th grade, it is compatible with the PIRLS advanced level and the PISA 4th level reading skill proficiency. It has been determined that 3 (%12) of the total 25 reading skill learning outcomes in the Secondary School Turkish Course Curriculum are compatible with low-level, 7 (%28) intermediate level, 7 (%28) upper-level and 8 (%32) advanced PIRLS reading skills. In addition, it was determined that 1 (4%) of the 25 reading skills learning outcomes were compatible with level 1a, 7 (28%) with level 2, 4 (16%) with level 3, 4 (16%) with level 4, 4 (16%) with level 5 and 5 (20%) with level 6 PISA reading skills competencies.

Keywords: Reading skills, Turkish Course Curriculum, PIRLS and PISA Reading Skills Competencies