Baş boyun kanserli olgularda dört farklı hacimsel ayarlı ark terapi (VMAT) planının dozimetrik olarak incelenmesi: Retrospektif çalışma
Examination of dosimetric study of four different volumetric modulated arc therapy (VMAT) plans in cases of head and neck cancer: Retrospective study
Yazar: OĞUZ AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. CANDAN DEMİRÖZ ABAKAY
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı / Sağlık Fiziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Doz-cevap ilişkisi-radyasyon = Dose-response relationship-radiation ; Kafa ve boyun neoplazmları = Head and neck neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyometri = Radiometry ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Radyoterapi-bilgisayar yardımlı = Radiotherapy-computer assisted ; Radyoterapi-yoğunluk ayarlı = Radiotherapy-intensity-modulated ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Bu çalışmanın amacı; baş boyun kanseri (BBK) tanılı olgular için hazırlanmış 4 farklı hacimsel ayarlı ark terapi (VMAT) planını dozimetrik olarak karşılaştırıp, hedef hacim dozlarını, konformite indeksi (KI), homojenite indeksi (HI), kritik organ dozlarını, monitör unit (MU) değerini ve tedavi süresini incelemektir. Çalışmada değerlendirilmek üzere 10 BBK tanılı olgunun arşiv dosyaları taranarak rasgele olarak seçildi. Hastaların sanal tedavi planları için kullanılacak olan kesit görüntüleri Simens Somatom Emotion Duo Bilgisayarlı Tomografi (BT) cihazı ile elde edilmiş olup Monaco 5.1 Tedavi Planlama Sistemine (TPS) aktarıldı. Radyoterapi planlarında; 3600 rotasyona sahip 1 ark (VMAT1), saat yönü ve tersinde 1800'den başlayıp 3600 dönen 2 ark (VMAT2), 1800'den başlayıp 3600 çift rotasyon 1 ark (2rVMAT) ve 150-3450 kolimatör açılı olacak şekilde çift ark (kVMAT) planları hazırlandı.  4 tedavi planı da PTV dozları açısından benzer sonuçlar vermiş ve klinik olarak uygulanabilir bulunmuştur. Ancak VMAT1 planında 1 olguda hedef hacim de istenilen doz sağlanamamıştır. Ayrıca VMAT1 planı kritik organ dozları açısından diğer tekniklere göre daha yüksek bulunmuştur. Sağ parotis bezi dozu birden fazla olguda VMAT1 planında istenilen sınırlar içerisinde tutulamamıştır. Diğer 3 tedavi tekniği arasında ise PTV dozları benzer olsa da 2rVMAT tekniği ile daha düşük kritik organ doz sonuçları elde edilmiştir. Tedavi süreleri karşılaştırıldığında ise en kısa süren tedavi planı VMAT1 olurken en uzun süren tedavi planı VMAT2 planı olmuştur. Sonuç olarak dozimetrik olarak karşılaştırdığımız 4 farklı planda da tümör dozu istenilen şekilde sağlanmıştır. Ancak kritik organ doz değerlerinde 2rVMAT tekniğinde diğer teknikler ile kıyaslandığında daha düşük doz değeri gözlenmesi sebebiyle tercih edilebileceğini düşünmekteyiz.


Anahtar Kelimeler: Ark, BBK, Monaco TPS, VMAT

Abstract:
The purpose of this study is; to evalıuate conformity index (CI), homogeneity index (HI), critical organ doses, and monitor unit (MU) values in the treatment of head and neck cancer (H & N) cases by dosimetrically comparing 4 different volumetric modulated arc therapy and duration of treatment durations.  The files of ten H & N were scanned and randomly selected in this study. The cross-sectional images were used for the patients virtual treatment plans were obtained with the Simens Somatom Emotion Duo Computerized Tomography (CT) device and transferred to the Monaco 5.1 Treatment Planning System (TPS). The plans with; one arc (VMAT1) with 3600 rotations, two arcs (VMAT2) starting from 1800 and rotating 3600 clockwise and reversely double arcs (kVMAT) starting from 1800 to 3600 double rotations one arc (2rVMAT) and 150-3450 collimator angles, were prepared.  Four treatment plans had similar results in terms of PTV doses and was found to be clinically feasible. However in one case, the target volume of the VMAT1 plan was not obtained as it should be. In addition, the VMAT1 plan was found to have higher critical organ doses than other techniques. In particular, parotid gland dose has not been kept within the desired limits on the VMAT1 schedule more than one patients. PTV doses were similar among the other 3 treatment methods, but much lower critical organ dose results were obtained with the 2rVMAT technique. In comparison of treatment duration, the shortest treatment plan was VMAT1 and the longest treatment plan was the VMAT2 plan.  As a result, four different treatment plans provide a good coverage of tumors. However, we believe that the 2rVMAT technique could be preferred because of the decreased doses in critical organ compared to the other tecniques.


Key Words: Arc, H&N, Monaco TPS, VMAT