Psikolojik danışman adaylarının umutsuzluk düzeylerinin incelenmesi
Examination of hope levels of psychological counselor candidates
Yazar: TAHA BERKAY BÖREKÇİ
Danışman: PROF. DR. MÜCAHİT DİLEKMEN
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı psikolojik danışman adaylarının umutsuzluk düzeylerinin
incelenmesidir. Çalışmada temel amaç psikolojik danışman adaylarında öz-belirleme
kuramında temel psikolojik ihtiyaçlar olarak kavramsallaştırılan özerklik, yeterlik ve ilişkili
olma ihtiyaçlarının doyumu ile umutsuzluk düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesidir
Yöntem: Örneklem Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesinde Rehberlik ve Psikolojik
Danışmanlık Ana Bilim Dalında öğrenim gören 300 Öğrenciden oluşmaktadır. Bu araştırmada
belirlenen değişkenler arasındaki ilişkiler inceleneceğinden dolayı korelasyonel araştırma
deseni kullanılmıştır. Değişkenler için betimleyici istatistik ve regresyon analizi, bağımsız
gruplar için t testi ve tek yönlü varyans analizi ve Ki-Kare Bağımsızlık Testi yapılmıştır. Bu
çalışmada spss analiz programından faydalanılmıştır. Çalışmada, Kişisel Bilgi Formu "Beck
Umutsuzluk Ölçeği" ve "İhtiyaç Doyumu Ölçeği" kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırma sonuçlarına göre şu bulgular elde edilmiştir. Öğrencilerin Beck
umutsuzluk ölçeğinden almış oldukları puanlarla ihtiyaç doyumları arasında negatif ilişki
bulunmuştur. Buna göre ihtiyaç doyumları puanı arttıkça umutsuzluk puanı anlamlı şekilde
azalmaktadır. Beck Umutsuzluk ölçeği toplam puanlarına verilen cevapların cinsiyetler
bakımından farklılık gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla gerçekleştirilen Bağımsız
Gruplar t testi sonucunda Beck Umutsuzluk ölçeği toplam puanlarına verilen cevapların
cinsiyet bakımından anlamlı bir farklılık oluşturduğu tespit edilmiştir. Kadınların umutsuzluk
düzeylerinin erkeklerden anlamlı düzeyde daha düşük olduğu görülmüştür. Beck Umutsuzluk
ölçeği toplam puanlarına verilen cevapların sınıf düzeyleri bakımından anlamlı olup olmadığını
belirlemek amacıyla uygulanan Tek Yönlü Varyans Analizi sonucunda anlamlı bir farklılığın
olmadığı ortaya çıkmıştır. Araştırma bulgularına göre Beck Umutsuzluk Ölçeği toplam puan
ortalamalarının, mesleklerini benimseme durumlarına göre anlamlı bir farklılık olup olmadığını
incelemek amacıyla yapılan tek yönlü varyans analizi sonuçları incelendiğinde gruplar arası
anlamlı bir fark olduğu görülmektedir. Mesleki benimseme durumu yüksek olanların
umutsuzluk düzeylerinin, orta düzey benimseyenler ve benimsemeyenlerden daha düşük
olduğu görülmüştür.
Sonuçlar: Sonuç olarak Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim dalı öğrencilerinin
umutsuzluk düzeylerinin çeşitli değişkenler tarafından incelendiği ve mesleki bilgi kazanarak
Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık öğrencilerinin değerlendirilmesi yapılarak, umutsuzluk
düzeyinin belirlendiği ve etkileyen faktörlerin tanımlandığı bu çalışmada; İhtiyaç doyumunun
alt boyutları ve mesleki kabul değişkenlerinin umutsuzluk ile olan ilişkileri alanyazınla
paralellik gösterirken; cinsiyet değişkeni umutsuzlukla ilişkisi alanyazın çalışmalarının
bazılarıyla paralel bazılarıyla da farklı sonuçlar ortaya koymuştur. Sınıf düzeyi değişkeni ise
alanyazın çalışmalarından farklı sonuçlar ortaya koymuştur.
Anahtar Kelimeler: umutsuzluk, öz-belirleme, özerklik, yetkinlik, ilişkisellik

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to examine the relationship between hopelessness levels,
gender, autonomy, competence, close relationships, professional acceptance, personality
suitability of the department and class level of the students studying in the Department of
Guidance and Psychological Counseling. The sample of the research is Erzurum Atatürk
University, Guidance and Psychological Counseling Department students.
Method: The sample consists of 300 students studying in the Department of Guidance and
Psychological Counseling at Kazım Karabekir Faculty of Education. In this study, correlational
research design was used because the relationships between the determined variables will be
examined. Descriptive statistics and hierarchical regression, independent group t-test and one-
way analysis of variance and Chi-Square Independence Test were performed for the variables.
In this study, spss analysis program was used. Personal Information Form "Beck Hopelessness
Scale" and "Need Satisfaction Scale" were used in the study.
Findings: According to the results of the research, the following findings were obtained. A
negative correlation was found between the students' scores on the Beck hopelessness scale and
their need satisfaction. Accordingly, as the need satisfaction score increases, the hopelessness
score decreases significantly. As a result of the Independent Groups t-test performed to
determine whether the answers given to the Beck Hopelessness scale total scores differ in terms
of genders, it was determined that the responses given to the Beck Hopelessness scale total
scores made a significant difference in terms of gender. It was observed that women's
hopelessness levels were significantly lower than men's. As a result of the One-Way Analysis
of Variance, which was applied to determine whether the answers given to the Beck
Hopelessness scale total scores were significant in terms of grade levels, it was revealed that
there was no significant difference. According to the research findings, when the results of the
one-way analysis of variance, which was conducted to examine whether there is a significant
difference between the Beck Hopelessness Scale total score averages and their professional
adoption, are examined, it is seen that there is a significant difference between the groups. The
hopelessness levels of those with high professional adoption were higher than those of moderate
adopters and non-adopters. was found to be low.
Conclusions: As a result, Department of Guidance and Psychological Counseling. In this study,
in which students' hopelessness levels were examined by various variables, the relationships
between autonomy, competence, close relationships and professional acceptance variables with
hopelessness were parallel to the literature; The relationship between gender variable and
hopelessness has shown parallel results with some of the literature studies and different results
with others. The grade level variable revealed different results from the literature studies.
Keywords: hopelessness, self-determination, autonomy, competence, relatedness