Sağlık okuryazarlığının sağlık iletişimi sorunlarına etkisi: Manisa ili için değerlendirme
The effect of health literacy on health communication problems: Evaluation for Manisa province
Yazar: NAZLI GÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HİLAL AKMAN DÖMBEKCİ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
İletişim; verici, alıcı, kanal, mesaj gibi öğelerin meydana gelmesiyle 
oluşmakta, geribildirimler sayesinde de sağlık alanında uygun teşhis ve tedaviyle 
sonuçlanmaktadır. Bu doğrultuda da sağlıklı insan profili çizilmektedir. Sağlık 
iletişiminin bu denli başarılı olmasının üzerinde sağlık okuryazarlık düzeyinin etkisi 
bulunmaktadır. Bu çalışmada yetişkinlerin sağlık okuryazarlık düzeylerinin sağlık 
iletişimi sorunlarına etkisinin değerlendirilmesi hedeflenmektedir. 
Çalışma Manisa ilinde yaşayan 18 yaş ve üstü bireyler üzerinde yapılmıştır. 
Çalışmada nicel araştırma tipi kullanılmıştır. 586 yetişkin birey çalışmanın örneklem 
büyüklüğünü oluşturmuştur. Çalışmada kullanılan sağlık okuryazarlık ölçeği Suka ve 
arkadaşları (2013) tarafından geliştirilmiş olup Türkoğlu ve Kılıç (2021) tarafından 
Türkçeye uyarlanıp geçerlilik ve güvenilirlik çalışması yapılmıştır. Bu ölçek 
fonksiyonel, iletişimsel (interaktif) ve kritik (eleştirel) olmak üzere 3 boyuttan 
oluşmaktadır. Çalışmada kullanılan bir diğer ölçek ise Yeşildal ve arkadaşları (2021) 
tarafından geliştirilen sağlık iletişimi sorunları ölçeğidir. Ölçekte etkili iletişim, sosyal 
iletişim ve iletişim engelleri olmak üzere 3 alt boyut bulunmaktadır. Katılımcıların 
sağlık okuryazarlık ölçeğinden aldıkları ortalama puan x̄=3,56 ve sağlık iletişimi 
ölçeğinden aldıkları ortalama puan x̄=2,79 olarak tespit edilmiştir. 
Çalışmanın sonuçlarına göre sağlık okuryazarlığı, cinsiyet, medeni durum, 
eğitim düzeyi, yaş ve sağlık durumuna göre farklılık göstermektedir. Sağlık iletişimi 
sorunları ise eğitim düzeyi, cinsiyet ve sağlık durumuna göre farklılık göstermektedir. 
Ayrıca sağlık okuryazarlığı ölçeği ile sağlık iletişimi sorunları ölçeği arasında yapılan 
regresyon analizine göre istatistiksel olarak anlamlılık tespit edilmiştir. Sağlık 
okuryazarlığı ölçeğindeki artış sağlık iletişimi sorunlarını yordadığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: İletişim; Sağlık okuryazarlığı; Sağlık iletişimi

Abstract:
Communication; It is formed by the occurrence of elements such as transmitter, 
receiver, channel, message, and results in appropriate diagnosis and treatment in the 
field of health thanks to the feedbacks. In this direction, a healthy human profile is 
drawn. The level of health literacy has an effect on the success of health 
communication. In this study, it is aimed to evaluate the effect of health literacy levels 
of adults on health communication problems.
The study was conducted on individuals aged 18 and over living in Manisa. 
Quantitative research type was used in the study. 586 adult individuals constituted the 
sample size of the study. The health literacy scale used in the study was developed by 
Suka et al. (2013) and adapted into Turkish by Türkoğlu and Kılıç (2021), and its 
validity and reliability study was conducted. This scale consists of three dimensions: 
functional, communicative (interactive) and critical (critical). Another scale used in 
the study is the health communication problems scale developed by Yeşildal et al. 
(2021). There are 3 sub-dimensions in the scale: effective communication, social 
communication and communication barriers. The mean score of the participants from 
the health literacy scale was determined as x̄=3.56 and the mean score from the health 
communication scale was determined as x̄=2.79.
According to the results of the study, health literacy differs according to gender, 
marital status, education level, age and health status. Health communication problems 
differ according to education level, gender and health status. In addition, statistical 
significance was determined according to the regression analysis between the health 
literacy scale and the health communication problems scale. It is determined that the 
increase in the health literacy scale predicts health communication problems.

Keywords: Communication; Health literacy; Health communication