Kardiyopulmoner resüsitasyon uygulanan hastalarda santral venöz ve arteriyel parsiyel oksijen (PO2) ve parsiyel karbondioksit (PCO2) basınçlarının laktat ile korelasyonu ve prognoz ile ilişkisi
The correlation between central venous and arterial partial oxygen (PO2) and partial carbon dioxide (PCO2) pressures with lactate and prognosis in cardiopulmonary resuscitated patients
Yazar: ABİDİN BARAN
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN KÖYLÜ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil tıp = Emergency medicine ; Kan gaz analizi = Blood gas analysis ; Karbon dioksit = Carbon dioxide ; Kardiyopulmoner reanimasyon = Cardiopulmonary resuscitation ; Laktatlar = Lactates ; Oksijen = Oxygen ; Oksijen satürasyonları = Oxygen saturation ; Prognoz = Prognosis ; SOFA skorlama sistemi = SOFA scoring system

Özet:
Amaç: Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi erişkin acil servise arrest olarak gelen yada acil serviste arrest olan 18 yaş üstü, travma hastası olmayan  hastalardanKPR esnasındasantral venöz ve arteriyel parsiyel oksijen (PO2) ve parsiyel karbondioksit (PCO2) basınçlarının laktat ile korelasyonu ve prognoz ile ilişkisini araştırmayı planladık.
Gereç ve yöntem :Çalışmaya Kasım 2016 ile Haziran 2017 tarihleri arasında acil servise gelen kardiyak arrest tanısı olan hastalardan 18 yaş üstü, gebe olmayan acil serviste arrest olan veya arrest getirilen hastalar dahil edildi.Ağır kafa travmalı hastalar,18 yaş altı hastalar, gebe hastalar ,kanama diyatezi olan hastalar, hastanın klinik durumuna göre santral juguler kateter endikasyonu olmayan ve yakınları tarafından onam alınamayan hastalar çalışma dışı bırakıldı.Çalışmaya alınan hastaların; demografik özellikleri, özgeçmişi (bilinen kronik obstrüktif akciğer hastalığı, koroner arter hastalığı, kronik böbrek yetmezliği, diyabetes mellitus, hipertansiyon, kronik karaciğer hastalığı)kaydedildi.Arrest hastaların başlangıç ritmi(NEA,VF,VT,asistoli),defibrilasyon uygulanıp uygulanmadığı,uygulandıysa kaç kez uygulandığı, kardiyopulmoner resüsitasyon süresi,arrest nedeni,kardiyak olup olmadığı ve spontan sirkülasyona dönüp dönmediği kaydedildi.Spontan sirkülasyona dönen hastalarda;takiplerinde hipotansiyon süresi APACHE (Acute Physiology and Chronic Health Evaluation),SOFA (Sepsis-related Organ Failure Assessment) skorları,multiorgan yetmezliği gelişimi kaydedildi.
Bulgular: Çalışmaya 99 hasta dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların 54'ü ( % 54,5) erkek 45'i (%45,5) kadındı. Çalışmaya dahil edilen hastaların ortalama yaşının 65,7 ± 18,3 olduğu tespit edildi.Çalışmaya alınan 99 hastanın 29'unda (%29,3) spontan dolaşım geri dönmüştür.Yine hastaların 61'inin (% 61,6) kardiyak nedenli arrest olduğu, 38'inin ( % 38,4) ise non-kardiyak nedenler ile arrest olduğu tespit edildi. Kardiyak nedenler ile arrest olan vakaların 12'sinin (%19,7) non- kardiyak nedenler ile arrest olan vakaların 17'sinin (%44,7) SDGD (+) olduğu saptandı. Arrest nedenleri ile spontan dolaşımın geri dönüşü (SDGD) arasında anlamlı ilişki saptandı (p<0.05).Hastaların acil servisteki arrest ritmleri incelendiğinde hastaların 60'ında (% 60,5) asistoli ,  1 (%1)  hastada VT, 14 (%14,1) hastada VF ve 24  (%24,2) hastada ise NEA tespit edildi. Asistoli gelişen 60 hastanın 20'si (%33,3) , VF gelişen 14 hastanın 8'inde (%53,3), NEA ritminde olan 24 hastanın ise yalnızca 1'inde (%4,2) SDGD (+) olarak saptandı. Juguler PH , juguler PO2  , juguler SpO2  ve juguler laktat düzeyleri ile SDGD arasında anlamlı ilişki saptandı (p<0.05).J.SpO2≥ % 50 olan 31 hastanın 15'inde (% 48,4) spontan dolaşım dönerken,  J.SpO2<% 50 olan 68 hastanın 14'ünde spontan dolaşımın döndüğü tespit edildi. Elde edilen veriler incelendiğinde Hastaların tansiyon verileri incelendiğinde hipotansif olan 17 hastanın 11'nin (%78,6)  J.SpO2değerlerinin % 50'nin altında olduğu, hipotansif olmayan 12 hastanın ise 3'ünün ( %21,4)  J.SpO2değerlerinin % 50'nin altında olduğu tespit edildi. Yine veriler incelendiğinde hipotansif olan hastalara vazopressör desteği başlandığı ve yine bu hastaların 11'inde  ( %78,6)  J.SpO2değerlerinin % 50'nin altında olduğu tespit edildi. Vasopressör ihtiyacı ile J.SpO2<% 50 olması arasında anlamlı ilişki tespit edildi( p<0.05). 
Sonuç:Juguler venöz saturasyon ölçümü, KA ile gelen vakalarda SDGD 'nin bir göstergesi olabilir. Ayrıca döndükten sonraki post kardiyak arrest bakımda vazopressör ihtiyacı, şok gelişimi ve düşük SOFA skoru gibi parametreler ile ilişkili olabilir. Bundan sonra hastaya yapılacak müdahaleleri belirlemede yardımcı olabilir.

Abstract:
Objective:    The aim of this study correlation of central venous and arterial partial oxygen (PO2) and partial carbon dioxide (PCO2) pressures with lactate during CPR and relation with prognosisin patients over 18 years old who were admitted to emergency service with cardiac arrest in Konya Education and Research Hospital
Material and method : This study was performed between November 2016 and June 2017 in Konya Education and Research hospital. Patients who were 18 years old , patients with cardiac arrest in or before emergency service and patients with no pregnancy were included to study. Patients with severe head trauma, patients under 18 years, pregnant patients, patients with bleeding diathesis, patients with no central jugular catheter indication according to the clinical status of the patient, and patients who have no informed consent, were excluded from study. Patients' demographic characteristics, history of disease (known chronic obstructive pulmonary disease, coronary artery disease, chronic renal failure, diabetes mellitus, hypertension, chronic liver disease) were recorded. Initial rhythm (NEA, VF, VT, asistoli), defibrilation duration , duration of cardiopulmonary resuscitation, causes of cardiac arrest, cardiac status and spontaneous circulation, were recorded in patients with cardiac arrest. Hypotension durations , APACHE and SOFA scores,development of multiorgan failure were recorded in patients returning to spontaneous circulation.
Results:  99 patients were included to study.  54 of patients (% 54.5) were male and 45 (% 45.5) were female. The mean age of the patients was 65,7 ± 18,3. Spontaneous circulation returned in 29 (% 29.3) of 99 patients. 61 ( %61.6) of patients  were cardiac-induced arrest and 38 ( % 38.4) were arrested by non-cardiac causes. 12  (%19,7)  of cardiac -induced patients and 17 (%44,7)  of non-cardiac arrest patients were ROSC : (+).  Significant difference determined between  causes of cardiac arrest and ROSC  (p<0.05).  60 patients (60.5%) had asystole, 1 patient (1%) VT, 14 patients (14.1%) VF and 24 patients (24.2%) NEA. ROSC  was positive in 20 patients (33,3%) with asystole , 8 patients (53,3%)  with VF, and only 1 patient (4.2%) with NEA rhythm. Significant difference determined between jugular PH, jugular PO2 , jugular SpO2, jugular lactate and ROSC (p<0.05).  ROSC  was positive in 15 (% 48,4)  of 31 patients with J.SpO2 ≥ % 50 and 14 of 68 patients with J.SpO2 <% 50. J.SpO2  values were under %50 in 11 ( %78,6)    of 17  patients with hypotension and 13 (%21,4)    of 12  patients with no hypotension. Vasopressor support was initiated to hypotensive patients and J.SpO2 values were below % 50 in 11 ( %78,6) of these patients. Significant difference determined between vasopressor requirement and J.SpO2 <%50 (p<0.05). 
Conclusion: Jugular venous saturation measurement may be a sign of ROSC in cases of cardiac arrest. In addition it can be associated with , vasopressor requirement, shock development and low SOFA score in post-cardiac arrest care. It can help with any future interventions.