Soya bitkisinde bakteri aşılaması, fosfor ve demir uygulamalarının nodülasyon ve N2 fiksasyonuna etkisi
The effects of bacteria inoculation, phosphorus and iron application and N2 fixation of soybean
Yazar: EMİNE ÖDEN
Danışman: DOÇ. DR. SEVGİ ÇALIŞKAN
Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bakteri aşılaması, fosfor ve demir uygulamalarının soyada (Arısoy) bitki gelişimi, nodülasyon ve N2 fiksasyonuna etkisini araştırmak amacıyla yapılan bu çalışma, 2010 yılında Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Araştırma ve Uygulama Seralarında yürütülmüştür. Denemede, bakteri uygulaması (B0: Bakteri aşılamasız, B1: Bradyrhizobium japonicum bakterileri ile aşılı) ana parsellere, fosfor uygulaması (P0: 0 kg P/da, P8: 8 kg P/da) alt parsellere ve beş farklı demir dozu uygulamaları (0, 200, 400, 600 ve 800 g/ha) alt alt parsellere gelecek şekilde bölünen bölünmüş parseller deneme desenine göre dört tekrarlamalı olarak kurulup yürütülmüştür. Gerekli ölçüm ve analizler için R4 döneminde bitki örneklemesi yapılmıştır. Çalışma sonucunda, bakteri uygulamasının, toplam azot miktarı, yaprak fosfor ve demir içeriği, SPAD, bitki boyu, 100-tohum ağırlığı ve protein oranı üzerine olumlu etkide bulunduğu; fosfor uygulamasının, yaprak alanı indeksi, biyomas, kök, sap, yaprak ve dane fosfor içeriği, yaprak ve dane demir içeriği, klorofil a ve toplam klorofil içeriği, bitki boyu, ilk bakla yüksekliği, bitki başına dal sayısı, bakla ve tohum sayısı, dane verimi ile nodül kuru ağırlığı üzerine olumlu etkide bulunduğu; demir uygulamalarının ise nodül kuru ağırlığı, yaprak alanı indeksi, biyomas, dane fosfor içeriği, SPAD, klorofil, dal sayısı, bakla ve tohum sayısı ile dane verimi değerlerini artırırken; fotosentez, dane demir içeriği, bitki boyu, ilk bakla yüksekliği, boğum sayısı gibi özelliklerin ise kontrole göre artarken, yüksek dozlarda tekrar azalma gösterdiği saptanmıştır. Ayrıca, çiçeklenme süresi, nodül kuru ağırlığı, fotosentez, toplam azot miktarı, kök, sap, yaprak, dane fosfor ve demir içeriği, klorofil a ve toplam klorofil içerikleri, bitki boyu, ilk bakla yüksekliği, bakla ve tohum sayısı, yağ ve protein oranı ile bitki başına dane verimi açısından elde edilen değerler üzerine, bakteri x fosfor x demir dozları interaksiyonlarının da önemli etkide bulunduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This study was conducted to evaluate the effects of bacteria inoculation, phosphorus and iron (Fe) fertilization on plant growth, nodülation and N2 fixation of soybean (cv. Arısoy) at the greenhouse of research and application of Agricultural Faculty of the Mustafa Kemal University in 2010. The experimental design was randomized complete block in a split-split plot arrangement with four replications. Main plots were application of bacteria inoculation (B0: non-inoculated, B1: inoculated with Bradyrhizobium japonicum bacteria), split plots were phosphorus applications (P1: 0 kg Pda-1, P8: 8 kg P da-1) and split-split plots were iron applications (0, 200, 400, 600 and 800 g Fe ha-1). Soybean plants were sampled at R4 for the measurement and analysis. The results of experiments revealed positive effects of rhizobium inoculation on the amount of total nitrogen, phosphorus and iron content of leaves, SPAD, plant height, 100-seed weight and protein content. Phosphorus applications increased in leaf area index, biomass, phosphorus content of root, shoot, leaves and seed, iron content of leaves and seed, chlorophyll, plant height, first pod height, brunch number per plant, pod and seed number per plant, seed yield per plant and dry nodule weight. Fe fertilization increased dry nodule weight, leaf area index, biomass,phosphorus content of seed, SPAD, chlorophyll concentration, number of brunch, number of pod and seed, seed yield per plant. Furthermore, while some characteristics such as photosynthesis, iron content of seed, plant height, first pod height, node number per plant increased iron levels comparing to control, higher iron levels caused a decline on these characteristics. In addition, inoculation, phosphorus and iron rate interactions also had a significant effect on time of flowering, nodule weight, photosynthesis, amount of total nitrogen, phosphorus and iron content of root, shoot, leaves and seed, chlorophyll a and total chlorophyll concentration, plant height, first pod height, number of pod and seed, oil and protein content and seed yield per plant.