COVİD-19 salgınının ailelerin tüketim örüntülerine etkileri: İstanbul/Bağcılar örneği
The effects of the COVID-19 epidemic on consumption patterns of families: The case of Istanbul/Bağcılar
Yazar: SEMANUR ÇAKIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MAZHAR İSLAM RAHMAN
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile = Family ; Aile yapısı = Family structure ; COVID 19 = COVID 19 ; Pandemiler = Pandemics ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Tüketim = Consumption ; Tüketim alışkanlıkları = Consumption habits ; Tüketim davranışları = Consumption behaviours ; İstanbul-Bağcılar = İstanbul-Bağcılar

Özet:
Günümüzde tüm dünya üzerinde etkili olan Covid-19 salgını başta toplumsal kurumlar olmak üzere birçok alanı etkilemektedir. Bu etkiyle birlikte gündelik yaşam aynı seyirde devam etmemiş ve belli başlı değişiklikler meydana gelmiştir. Tüketim alanında da değişimlerin yaşandığı bu dönemde, tüketime ilişkin yaklaşımlar ile salgın döneminin etkileri arasında doğrudan ve dolaylı bağlantılar söz konusudur.
Yapılan bu araştırmada, salgın döneminde ailelerin tüketim örüntülerindeki değişim ve etkinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu çalışmayla, ailelerin beklenmedik durumlar karşısındaki endişeleriyle, salgın döneminde aldıkları tedbirler araştırılarak  bu doğrultuda ailelerin tüketim eğilimleri incelenmiş ve sosyal bir bakış açısı geliştirilmeye çalışılmıştır. Araştırmanın çalışma alanı, İstanbul/Bağcılar'da yaşayan ailelerden oluşmaktadır. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirilen bu çalışmada 17 aileyle yüz yüze derinlemesine mülakat yapılmıştır. Kartopu örneklem tekniğiyle bu ailelere ulaşılmıştır. Yapılandırılmamış görüşme türü ile mülakatların gerçekleştiği bu çalışmada, görüşme esnasında elde edilen veriler yorumlayıcı yöntem ile analiz edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgulara göre; salgın döneminde en çok gıda tüketiminde değişikliklerin olduğu ortaya çıkmaktadır. Bu durumun nedenleri arasında referans gruplarının etkisi ve yaşanılan endişe ve risk algısı yer almaktadır. Ailelerin giyim tüketimini en aza indirgediği, medya tüketiminde artışın yaşandığı, stok yapma ihtiyacının ve bitkisel ürün kullanımının arttığı da elde edilen önemli bulgular arasındadır.

Anahtar Kelimeler: Covid-19, pandemi, tüketim, aile, referans grubu

Abstract:
Nowadays, the Covid-19 pandemic, which is effective all over the world, affects many areas, especially social institutions. With this effect, daily life did not continue on the same course and certain changes occurred. In this period, when changes are also experienced in the field of consumption, there are direct and indirect connections between approaches to consumption and the effects of the pandemic period.
In this study, it is aimed to examine the change and effect of consumption patterns of families during the pandemic period. With this, families' concerns about unexpected situations and the precautions they took during the epidemic were examined and a social perspective was tried to be developed. The study area of the research consists of families living in Istanbul/Bağcılar. In this study, which was carried out using the qualitative research method, in-depth interviews were conducted with 17 families. These families were reached by snowball sampling technique. In this study, in which the interviews were conducted with the unstructured interview type, the data obtained during the interview were analyzed with the interpretive method. According to the results in the study, it was determined that the changes were most common in food consumption during the pandemic. Among the reasons for this situation are the effect of reference groups and the anxiety and risk perception experienced. It is also among the important findings that families minimize their clothing consumption, increase in media consumption, the need to stock up and the use of herbal products increases.

Keywords: Covid-19, pandemic, consumption, family, reference group