Değişen piyasalarda büyüme, çeşitlendirme ve küçülme stratejilerinin firma performansına etkisi: Sektörel analiz
The effect of growth, diversification and downsizing strategies on firm performance in chaincing markets: Sectoral analysis
Yazar: BAHAN YENİLMEZ
Danışman: PROF. DR. YALÇIN KARATEPE
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Büyüme stratejileri = Growth strategies ; Firma performansı = Firm performance ; Küçülme = Downsizing ; Performans = Performance ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Rekabet piyasaları = Competition markets ; Rekabete açık piyasalar = Theory of contestability ; Üretim sektörü = Production sector

Özet:
Bu çalışma, Borsa İstanbul'da imalat sektöründe faaliyet gösteren firmaların piyasa yavaşlamalarında ve genişlemelerinde uyguladıkları büyüme, çeşitlendirme ve küçülme stratejilerinin firma performansı üzerindeki etkileri her sektöre göre karşılaştırmalı olarak incelemiştir. Bu amaçla 2000-2016 yılları arasında BIST 100 endeksinde yer alan ve inşaat, otomotiv, ilaç ve kimya, gıda sektöründe faaliyet gösteren firmaların piyasa yavaşlamalarında ve genişlemelerinde büyüme, çeşitlendirme ve küçülme stratejilerinden hangilerini uyguladıkları belirlenmiştir. Ayrıca bu stratejiler ile firma performansı arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığı araştırılarak ve bu etkinin yönü ve derecesi analiz edilmiş ve sektörel bazda ve dönemsel (yavaşlama ve genişleme) olarak karşılaştırılmıştır. Bu çalışmanın diğer çalışmalardan farklı olan yönü henüz Türkiye'de söz konusu stratejilerin üçünün de bir arada değerlendirilmemiş ve sektörel olarak bu stratejilerin etkisinin sektörel bazda ve yavaşlama genişleme dönemleri için karşılaştırılmamış olmasıdır. Çalışmada firma performansı, varlık getiri oranı (ROA), nakit akışlarının varlık getiri oranı (nakit akışı getirisi), Tobin's q, borsa kapanış fiyatları, varlıklardaki artış oranı, toplam performans, toplam hissedar getirisi ve hisse başına kazanç ile ölçülmüştür.

Abstract:
In this study, the effects of growth, diversification and downsizing strategies which implemented of companies which are trading in Borsa Istanbul on firm performance were examined comparatively according to each sector for slowdown-expansion periods. For this purpose, it has been determined which of the growth, diversification and downsizing strategies are implemented in slowdown-expansion periods by the companies operating in the construction, automotive, pharmaceutical and chemical and food sectors, which are trading in the BIST 100 index between the years 2000-2016. In addition, it has been investigated whether there is a significant relationship between these strategies and firm performance, and the direction and degree of this relationship were analyzed and compared on a sectoral basis for slowdown-expansion periods. The difference of this study from other studies is that all three of these strategies have not been evaluated together and the effects of these strategies have not been compared on a sectoral basis for slowdown-expansion periods. In the study, firm performance was measured by the return on assets (ROA), the return on assets of cash flows (return on cash flows), Tobin's q, closing prices, rate of increase in assets, overall performance, total shareholder return and earnings per share.