Tedarik zinciri sürdürülebilirlik risk stratejilerinin aralık değerli nötrosofik bulanık yöntemlerle değerlendirilmesi
Evaluation of supply chain sustainability risk strategies with interval-valued neutrosophic fuzzy methods
Yazar: ECENUR ALİOĞULLARI
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF SAİT TÜRKAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Sürdürülebilirlik, gelecek ve şimdiki nesillerin ihtiyaçlarını karşılamak için mevcut kaynakların en etkin ve verimli şekilde kullanılması anlamına gelmektedir. Günümüzde küresel çevre sorunlarının yanı sıra sosyal ve ekonomik sorunların da artmasıyla birlikte otomotiv sektörünün tedarik zincirindeki sürdürülebilirlik konusu giderek önemini artırmıştır. Çalışmada, otomotiv sektöründe sürdürülebilirlik risklerine dair kapsamlı bir literatür taraması yapılmıştır. Aynı zamanda Türkiye'nin önde gelen lojistik firmasından alanında uzman kişilere danışılmıştır. Tüm bu veri toplama ve literatür tarama işlemleri ile beraber uzman kişilere yapılan anket çalışmalarından sonra 5 sürdürülebilirlik boyutu ve 35 farklı sürdürülebilirlik riski belirlenmiştir. Belirlenen sürdürülebilirlik risklerini azaltmak için bu çalışmada toplam 40 risk stratejisi önerilmiştir. Riskin olduğu problemlerde belirsizlik ve olasılık durumları söz konusudur. Belirsizlik durumlarına iyi cevap verdiği ve tutarsızlık ve belirsizlik gibi durumları ortadan kaldırdığı için bu çalışmada IVN (Interval Valued Neutrosophic- Aralık Değerli Nötrosofik) kümeler kullanılmıştır. Risk stratejilerinin önceliklendirilmesi için IVN bulanık EDAS, IVN bulanık TOPSIS ve IVN bulanık CODAS olmak üzere üç ayrı yöntem kullanılmış ve bu yöntemler birbirleriyle kıyaslanarak her biri için duyarlılık analizleri de yapılmıştır. Her üç yöntem için de en iyi risk stratejisi 17 numaralı risk stratejisi olarak belirlenmiştir. Buna göre şirketler için en uygun yaklaşımın; Şirketlerin yasalara yönelik uyum prosedürleri ve programları geliştirmesi ve var olan yönetmeliklere/esaslara uyması olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmada IVN bulanık EDAS, IVN bulanık TOPSIS ve IVN bulanık CODAS yöntemleri ilk kez otomotiv endüstrisindeki sürdürülebilirlik riskleri konusuna uygulanmıştır. Aynı zamanda bu çalışmada sürdürülebilirlik boyutlarına yönetimsel ve organizasyonel boyutlar eklenerek literatüre katkı sunması amaçlanmıştır.

Abstract:
Sustainability means using existing resources in the most effective and efficient way to meet the needs of future and current generations. Nowadays, with the increase in social and economic problems as well as global environmental problems, the issue of sustainability in the supply chain of the automotive industry has become increasingly important. In the study, a comprehensive literature review was conducted on sustainability risks in the automotive industry. At the same time, experts in the field from Turkey's leading logistics company were consulted. After all these data collection and literature scanning processes, as well as surveys conducted with experts, 5 sustainability dimensions and 35 different sustainability risks were determined. A total of 40 risk strategies were proposed in this study to reduce the identified sustainability risks. In problems where there is risk, there are situations of uncertainty and probability. IVN (Interval Valued Neutrosophic) sets were used in this study because they respond well to uncertainty situations and eliminate situations such as inconsistency and uncertainty. Three different methods were used to prioritize risk strategies: IVN fuzzy EDAS, IVN fuzzy TOPSIS and IVN fuzzy CODAS, and these methods were compared with each other and sensitivity analyzes were conducted for each of them. The best risk strategy for all three methods was determined as risk strategy number 17. Accordingly, the most appropriate approach for companies is; It has been determined that companies develop legal compliance procedures and programs and comply with existing regulations/principles. In this study, IVN fuzzy EDAS, IVN fuzzy TOPSIS and IVN fuzzy CODAS methods were applied for the first time to the issue of sustainability risks in the automotive industry. At the same time, this study aims to contribute to the literature by adding managerial and organizational dimensions to sustainability dimensions.