Sağlık kurumları yönetiminde etik ilkelerin geliştirilmesi üzerine bir araştırma
Research on the development of ethical principles for healthcare management
Yazar: ECE ÇÖLKESEN
Danışman: PROF. DR. YASEMİN AKBULUT
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Araştırmanın amacı, sağlık kurumları yönetimine özgü etik ilkelerin geliştirilmesidir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden birisi olan Delphi yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Delphi, ardışık turlarla yapılan uzlaşı yöntemidir. Çalışmada amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmış ve 15 kişiden oluşan uzman grubu, sağlık yönetimi öğrenimine sahip akademisyen, kamu ve özel sağlık kurumlarında görev yapan yöneticilerden oluşmuştur. Araştırma sorularına dayalı olarak, araştırmanın birinci bölümünde uzmanlara çevrimiçi anketler aracılığı ile açık uçlu sorular iletilmiş ve 200 etik ilke önerisi alınmıştır. Nitel analiz yöntemlerinden tematik analiz kullanılarak, ikinci aşama için 50 madde oluşturulmuş ve 5'li Likert tipi ölçek ile uzmanların değerlendirmesi için gönderilmiştir. İkinci aşama sonrasında 49 maddede uzlaşma sağlanmış, uzlaşma sağlanamayan 1 ilke için üçüncü aşamaya gidilmiştir. Üçüncü aşama soncunda değerlendirilen ilke için uzlaşma sağlanamaması üzerine, çalışma sonlandırılmıştır. Uzlaşma değeri için ikinci ve üçüncü aşamada 1. çeyrek, 3. çeyrek, medyan ve çeyrekler arası genişlik değerleri hesaplanmıştır. Uzlaşma kriteri olarak çeyrekler arası genişliğin 1,2 değerinden küçük veya eşit olması kabul edilmiştir. "Sağlık Kurumu", "Meslek", "Toplum", "Hastalar", "Kurum Çalışanları" ve "Meslektaşlar" olarak belirlenen ana temalar altında 49 etik ilke üzerinde uzlaşı sağlanmıştır. Türkiye'de sağlık kurumları yönetimine özgü ilk kez geliştirilen ilkelerin meslek birlikleri tarafından tartışılması ve uygulanması yönünde çalışmaların yürütülmesi, daha geniş katılımlı araştırmalara konu edilmesi önerilmektedir.

Abstract:
The aim of the research is to develop ethical principles specific to the management of health institutions. The research was carried out with the Delphi method, which is one of the qualitative research methods. Delphi is a consensus method with consecutive rounds. The purposeful sampling method was used in the study and the expert group consisting of 15 people consisted of academicians with health management education and managers working in public and private health institutions. Based on the research questions, open-ended questions were sent to the experts through online questionnaires in the first part of the study and 200 ethical principle recommendations were received. Using thematic analysis, one of the qualitative analysis methods, 50 items were created for the second stage and sent for the evaluation of experts with a 5-point Likert-type scale. After the second stage, consensus was reached on 49 items, and for 1 principle that could not be agreed upon, the third stage was taken. At the end of the third stage, the study was terminated when a consensus could not be reached for the evaluated principle. For the consensus value, the first quartile, the third quartile, the median and the interquartile range width values were calculated in the second and third stages. As the consensus criterion, it was accepted that the width between the quarters should be less than or equal to 1.2. A consensus was reached on 49 ethical principles under the main themes determined as "Health Institution", "Profession", "Society", "Patients", "Institution Employees" and "Colleagues". It is suggested that the principles developed for the first time in the management of health institutions in Turkey should be discussed and implemented by professional associations, and that they should be subject to research with wider participation.