Kullanımda olan sera pülverizatörlerindeki meme plakalarının püskürtme özelliklerinin belirlenmesi
Determination of spraying properties of nozzle plates in greenhouse sprayers in use
Yazar: MEHMET SİVRİ
Danışman: PROF. DR. MURAD ÇANAKCI
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Makineleri ve Teknolojileri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Tarım Makinelerı ve Teknolojileri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Tarımsal üretimde hastalık, zararlı ve yabancı otlarla mücadelede yaygın olarak
kimyasal yöntemler uygulanmaktadır. Kimyasal yöntemlerde kullanılan tarım
ilaçlarının (pestisitler) hedef yüzeylere uygulanmasında en fazla kullanılan makinalar
pülverizatörlerdir. Üretim sezonundaki pülverizatör kullanımını; ürün çeşidi,
yetiştiricilik şekli, üretim dönemi, hastalık, zararlı ve yabancı ot durumu, ürünün
ekonomik değeri gibi birçok faktör etkilemektedir. Pülverizatör kullanımının yoğun
olduğu üretim alanlarından birisi de sera yetiştiriciliğidir. Geleneksel seralarda elektik
motorundan hareketli, içi boş konik hüzmeli memelere sahip püskürtme çubuğu ile
ilaçlama yapılan, hidrolik pülverizatörler yaygın olarak kullanılmaktadır.
Pülverizatörlerin kullanımındaki başarı; gıda güvenliği, sağlıklı tarımsal üretim,
sürdürülebilir bir çevre, iş sağlığı ve güvenliği vb. konular açısından önemlidir. Bu
nedenle pülverizatör seçimine özen gösterilmesinin yanında, makinaların tamir ve
periyodik bakımlarının zamanında yapılması gereklidir. Meme başlıkları,
pülverizasyonun (püskürtme işlemi) başarısı açısından kritik bir parçadır ve kullanım
süresine bağlı olarak meme plakası delik şekli ve boyutları değişmektedir. Periyodik
bakımlarda yapılması gereken işlemlerden birisi de aşınmış meme plakalarının yenileri
ile değiştirilmesidir.
Bu araştırmada, geleneksel sera işletmelerinde kullanımda olan sera
pülverizatörlerinde bulunan mevcut meme plakalarının püskürtme özelliklerinin
incelenmesi amaçlanmıştır. Antalya İli'nde yürütülen denemelerde, 5 farklı ilçede
faaliyet gösteren 60 adet geleneksel sera işletmesinden toplanan sera pülverizatörlerine
ait 1.5 mm çapındaki meme plakaları ve üç adet yeni meme plakası kullanılmıştır.
Çalışmada meme plakalarına ait delik boyutları, hüzme açıları, debi ve dağılım
düzgünlük değerleri belirlenmiş ve yeni plaka (referans) değerleri ile karşılaştırılmıştır.
Araştırma bulgularına göre kullanımda olan meme plakalarının delik çapı ve debi
değerleri, yeni meme plakalarına göre her iki değişkende de ortalama %10.8 oranında
artış göstermiştir. Meme plakalarının değiştirilme zamanı gösteren önemli bir sınır
değer olan %10 değeri dikkate alındığında kullanımda olan meme plakalarının
%46.7'sinin değiştirilmesinin gerekli olduğu anlaşılmaktadır.

Abstract:
In agricultural production, chemical methods are widely used in the fight against
diseases, pests and weeds. Sprayers are the most used machines for the application of
pesticides (pesticides) used in chemical methods to target surfaces. The use of sprayers
in the production season; Many factors such as product variety, cultivation method,
production period, disease, pest and weed status, and economic value of the product
affect it. One of the production areas where the use of sprayers is intense is greenhouse
cultivation. In traditional greenhouses, hydraulic sprayers, which are powered by an
electric motor and sprayed with a spray bar with hollow conical nozzles, are widely
used. Success in the use of sprayers; food safety, healthy agricultural production, a
sustainable environment, occupational health and safety, etc. matters are important. For
this reason, in addition to paying attention to the selection of the sprayer, it is necessary
to perform the repair and periodic maintenance of the machines on time. The nozzle
heads are a critical part of the success of the pulverization (spraying process), and the
nozzle plate hole shape and dimensions change depending on the period of use. One of
the procedures to be done in periodic maintenance is to replace the worn nozzle plates
with new ones.
In this research, it is aimed to examine the spraying properties of the existing
nozzle plates in greenhouse sprayers used in traditional greenhouse enterprises. In the
trials carried out in Antalya Province, 1.5 mm diameter nozzle plates belonging to
greenhouse sprayers collected from 60 traditional greenhouse enterprises operating in 5
different districts and three new nozzle plates were used. In the study, the hole sizes,
beam angles, flow rate and drug distribution values of the nozzle plates were determined
and compared with the new plate (reference) values. According to the research findings,
the hole diameter and flow rate values of the nozzle plates in use increased by an
average of 10.8% in both variables compared to the new nozzle plates. Considering the
10% value, which is an important limit value indicating the replacement time of the
nozzle plates, it is understood that 46.7% of the nozzle plates in use need to be replaced.