Impatiens glandulifera. bitkisinden elde edilen ekstraktın bal arısı Apis mellifera üzerindeki toksik etkileriüzerine araştırmalar
Investigations on the toxic effects of the impatiens glandulifera botanical extract on honey bee, Apis mellifera
Yazar: BÜŞRA ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. MEVLÜT EMEKCİ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada PRIMA 2021 Programı çerçevesinde TÜBİTAK 121N259	Sürdürülebilir Tarım Ürünü Üretimi Için Biyo-Pestisit Ve -Herbisitlerin Geliştirilmesi projesi kapsamında Münih Teknik Üniversitesi'nden (Almanya) temin edilen Impatiens glandulifera Royle (Ericales: Balsaminaceae) bitkisel ekstraktının (Ig), Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümünden temin edilen Bal Arısı (Apis mellifera) (L.) (Hymenoptera: Apidae)'ya karşı farklı dozlarda kontakt ve oral olarak toksik etkileri incelenmiştir. Bitkisel ekstraktın kontakt toksisitesi 2,73¬/ 0,273/ 0,0273 µg Ig/arı konsantrasyonlarında topikal aplikasyon yöntemiyle çalışılmıştır. Bitkisel ekstraktın oral toksisitesi ise 2,73¬/ 0,273/ 0,0273 µg Ig/arı konsantrasyonlarında sükroz solüsyonu ile arıların beslenmesi yöntemiyle çalışılmıştır. Dimethoate ve Aseton ise sırasıyla pozitif ve negatif kontrol olarak kullanılmıştır.
Kontakt tosisite denmelerinde, uygulamadan 48 saat sonra hesaplanan ölüm oranları doza bağlı olarak artmakla (%5,0-%21,67) birlikte tüm Ig dozlarında pozitif ve negatif kontrolden daha düşük olmuştur. Denemelerde oral uygulamadan 48 saat sonra hesaplanan kümülatif ölüm oranları da benzer şekilde doz artışına paralel olarak artmış (%26,67-%45,00) ve en yüksek Ig dozu dışındaki diğer Ig dozlarında pozitif ve negatif kontrolden daha düşük bulunmuştur.

Şubat 2024, 37 Sayfa
Anahtar Kelimeler: Impatiens glandulifera, Bitkisel Ekstraktı, Oral Toksisite, Kontakt Toksisite, Ölüm Oranı

Abstract:
In this study, hydro-distilled essential oil (Ig) of Impatiens glandulifera Royle (Ericales: Balsaminaceae) obtained from Munich Technical University (Germany) within a project supported by TUBITAK by Project Number 121N259 as a subproject of a PRIMA project entitled "Development of Bio-Pesticides and -Herbicides for Sustainable Agricultural Product Production" was tested on Honey Bee (Apis mellifera) (L.) (Hymenoptera: Apidae) in terms of its contact and oral toxicity. The contact toxicity essays were performed using topical application method at the concentrations of 2.73,  0.273, and 0.0273 µg Ig/bee. The oral toxicity tests were done by feeding the bees with sucrose solution at the concentrations of 2.73, 0.273, and 0.0273 µg Ig/bee. Dimethoate and Acetone were used as positive and negative controls, respectively.
In contact toxicity tests, mortality rates calculated 48 hours after topical applications increased dose-dependently (5.0%-21.67%), and were lower than both positive and negative controls in all Ig doses. Similarly, mortality rates calculated 48 hours after oral test trials increased parallel to dose increase (26.67%-45.00%), and were lower than positive and negative controls in all Ig doses except the highest one, 2.73 µg Ig/bee.
February 2024, 37 pages
Key Words: Impatiens Extract, Herbal Extract, Oral Toxicity, Contact Toxicity