Ateş eden kişi ile yanında duran veya silahla temas eden kişiler üzerindeki atış artıklarının tespiti
Detection of traces of residues on shooters and on persons standing next to the shooter or in contact with the gun
Yazar: NEBAHAT TÜRKDOĞAN
Danışman: PROF. DR. ENES ŞAYAN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Proses ve Reaktör Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering

Özet:
Mermi kovanı içerisinde bulunan barutun yanması ile oluşan barut gazı basıncıyla fişek diye adlandırılan maddeleri namludan geçerek ileri doğru fırlatan silahlar, ateşli silahlar olarak adlandırılır. Ba, Pb ve Sb gibi parçacık birleşiminden oluşan ve özel bir yapıya sahip yanmamış veya kısmen yanmış barut artıklarından oluşan toz bulutu atış artıkları (GSR) olarak tanımlanır. Ateşli silahın tetiği çekildikten sonra, silahın atım yatağında bulunan mekanizmaya ait boşluklardan ve namlusundan çıkan gazlar atış yapan kişinin ellerine, saçlarına ve giysilerine bulaşır. Bulaşan atış artıkları, şüphelinin ellerinden veya giysilerinden svap alma yöntemi ile elde edilen bulgular incelip; şüpheli şahsın ateş edip etmediği belirlenebilir. Suç ile ilgisi olmadığını belirten veya olay yerinde bulunmadığını/bulunduğunu belirten kişilerin üzerinde atış artığının tespit edilerek bunun incelenmesi soruşturmanın seyrini değiştirebilecektir. Bu çalışmada üç faklı tipte silah ile tek ve beş atış sonrasında atış yapan şahıs ile bu şahsa belirli mesafe uzaklıkta bulunan şahıslar üzerinden ayrıca silaha atış sonrası farklı kısımlarından birinci, ikinci,    üçüncü, dördüncü, beşinci dokunan kişilerin ellerinden, namluya ilk dokunan kişinin ellerini birbirine sürtmesi sonucu ellerinde kalan atış artıklarının analizi ETAAS cihazı kullanılarak antimon miktarına bakılmıştır. Sonuçlar ateş eden kişinin yakınında bulunanların 1 m mesafeye kadar üzerlerinde kullanılan silah cinsine göre atış artığı kalabileceğini göstermiştir. Ayrıca el üstünde atış artığı tespiti o kişinin ateş etmiş olduğunun göstergesiyken ateş etmediği halde silaha namlu kısmından temas edip ellerini birbirine sürten kişilerin el üstünde de atış artığı tespit edilmesi kişiyi olası şüpheli durumuna koyabileceği kanaatine varılmıştır. Kişilerin ellerinde ve kıyafetlerinde atış artığı bulunması o kişinin kesin olarak atış yapmış olduğunun göstergesinin olamayacağı anlaşılmış ancak kıyafetlerinde atış artığı bulunması olay yerinde olduğu kanaatine varılabileceğini göstermiştir.

Abstract:
The guns, which fire the gunpowder gas formed by the combustion of the gunpowder in the bullet casing, which shoots forward the bullets, are called firearms. The dust cloud consisting of unburnt or partly burnt gunpowder with a special structure composed of particle assemblies such as Ba, Pb and Sb is defined as gunshot residue (GSR). After the trigger of the firearm is pulled out, the spaces of the mechanism in the weapon's bed and the gases coming out of the barrel are scattered to the hands, hair and clothes of the shooter. By analyzing the findings obtained by swabbing residue from the suspect's hands or clothes, it can be determined whether or not the suspect person shoots. It can be changed the course of the investigation, by testing the people's hands and clothing for shooting residue who hadn't had anything to do with crime or has or hasn't been at the crime scene. In this study, the amount of antimony from shooting residue that found from the shooter hands who fired once and then five shoots from three different type of weapons, and people who have been staying at a certain distance from the shooter, and also the first five people's hand who had been touched to the gun and rubbed their hands, has been analyzed by utilizing ETAAS device. Result has been shown that people within 1 meter of shooters proximity might have contracted some amount of residue dependent on the type of the gun fired. Meantime, residue on hand is considered to be the proof that the person has fired the gun. People who have touched the gun from barrel side and rubbed their hands can place them under suspicion if residue has been tested positive on their hands. The residue on a persons hands and clothing is not a certain proof that he/she has fired a gun, however it is considerable as a proof to determine that the person was present at the scene of the firing.