5393 sayılı belediye kanunu çerçevesinde yerel özerklik açısından belediyeler
Municipalities with respect to local autonomy in the act of 5393 concerning municipalities
Yazar: HALİL İBRAHİM AŞGIN
Danışman: DOÇ.DR. EMİN MEMİŞ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Demokratik bütün rejimler, yerel yönetimleri, özellikle de halka en yakınkamu birimleri olan belediyeleri, demokrasinin vazgeçilmez unsurları olarakgörmektedirler. Belediyelerin demokrasinin gelişimine katkısı, gerçek bir özerkliğesahip olmalarına bağlıdır. Belediyelerde yerel özerklikten bahsedebilmek için;organların seçimle işbaşına gelmesi, bunların etkili organlarınca alınan kararların üstmakamların ön iznine veya onayına bağlı olmaması, personelin merkezi yönetimceatanmaması veya azledilmemesi, yeterli gelir kaynaklarına sahip olması, yetkisınırları içindeki idari hizmetleri serbestçe belirleyebilmesi, örgütlenmesini kendiiradesiyle biçimlendirebilmesi ve uygulamayı yönlendirebilmesi gerekmektedir.Yerel özerklik ilkesinden beklenilen faydalara, Türkiye'nin özel koşullarınedeniyle, idarenin bütünlüğü ve devletin bölünmezliği ilkelerine zarar vermedenuygulanması durumunda ulaşılacaktır. Yerel özerklik; bağımsızlık ve egemenlikanlamına gelmediği gibi, denetimsizlik de değildir. Merkezi idarenin yerel yönetimlerüzerindeki denetiminin ağır bir vesayet denetimi biçiminden kurtarılıp, yerel yönetimbirimlerinin hukuka aykırı işlemleri aleyhine merkezi idarenin yargı organınabaşvurması ile sınırlandırılması yerel özerklik açısından önem taşımaktadırYerel özerklik ilkesi, demokratik bir yaşam biçimini benimsemiş olan Avrupaülkelerinde, geleceğin Birleşik Avrupa'sını kurmak için kullanılan bir bağ ve ortakdeğer olarak önem kazanmıştır. Bu düşünceyle Avrupa Konseyi tarafından,Türkiye'nin de bazı maddelerine çekince koymakla birlikte onayladığı, Avrupa YerelYönetimler Özerklik Şartı hazırlanmıştır. Bu Şart yerel özerklik açısından son dereceönemli bir belgedir.75 yıl yürürlükte kalan 1580 sayılı Belediye Kanunu'ndan sonra, 3 Temmuz2005 tarihinde TBMM'nde 5393 sayılı Belediye Kanunu kabul edilmiştir. 5393 sayılıKanun yapılırken; Kanun'un genel gerekçesinde açıkça belirtildiği gibi, Avrupa YerelYönetimler Özerklik Şartı ve AB'nin yerel yönetimlere ilişkin genel yaklaşımı dikkatealınmıştır. Yerel özerklik açısından önemli açılımlar sağlayan yeni Kanun, birçokmaddesi ile de eleştirilmektedir.

Abstract:
All democratic regimes consider local administrations especially municipalities that arethe closest organs to public as the indispensable elements of democracy. The contribution ofmunicipalities to the development of democracy depends on having a real autonomy bythem. In order for us to be able to talk about local autonomy it is necessary that organsshould be elected, the decisions taken by them should not have to be dependent on thepermission or the ratification of high rank authorities, personnel shouldn?t be appointed ordismissed by the centralized administration, they should have adequate income, they shouldbe able to determine administrative services freely within their authority and organize throughtheir free will and direct applications.Because of the special conditions of Turkey it can be benefited from local autonomy oncondition that it is applied without violating the principles of integrity of administration andindivisible structure of the country. Local autonomy doesn?t mean independence orsovereignty and it is not lack of inspection either. It is important for local autonomy that itshould be saved from the strict guardianship of centralized administration and the authority ofthe centralized administration should be limited to the right of filing suit against unlawfulapplications of the organs of local administrations.The principle of local autonomy has become important as a tie and common valueamong European countries which has adopted a democratic way of life to shape unitedEurope of future. With this thought European Local Administrations Autonomy Requirementwas prepared by European Council. Turkey has reservations about some of its articles. Thisrequirement is extremely important with regard to local autonomy.After the Act of 1580 which concerned municipalities and was in force for 75 years, on3 July, 2005 Turkish Grand National Assembly enacted the Act of 5393 about municipalities.While the Act of 5393 was being shaped, as it is pointed out in the general statement ofreasons, European Local Administrations Autonomy Requirement and general approach ofEuropean Union to local administrations were taken into consideration. Providing newexpansions with regard to local autonomy this new law is being criticized for many of itsarticles.