İbn Battûta Seyahatnâmesi'nde yeralan mimârî eserler
Ibn Battuta contained in his travel architectural works
Yazar: HALE AKKURT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET MEMİŞ
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Mimari eserler = Architectural works ; Seyahatname = Seyahatname ; İbn Battuta = İbn Battuta

Özet:
Bu çalışmada 14. yüzyıl gezginlerinden İbn Battûta (1304-1368) Seyahatnâmesinde yeralan mimari eserlerlerle ilgili İbn Battûta'nın tespitlerine yer verilmiştir. İbn Battûta'ya yakın kaynaklar ve günümüze yakın kaynaklarla birlikte ele alınmıştır. Böylece hem tarihi süreç içinde, eserlerin durumları ortaya konulmaya çalışılmış, hemde İbn Battûta'dan önce eserlerin yapıldığı tarihe de değinilmiştir. İbn Battûta'nın Seyahatnâmesinde bazı mescid ve camiler hakkında genellleme yaparak ?mescidleri güzeldir? ve benzeri ifadelere yer verip, eserleri ayrıntılı olarak anlatmadığı görülmektedir.Tanca şehrinden çıktığı günden itibaren yirmisekiz yıl süren gezileri boyunca İbn Battûta Mısır, Arap yarımadası, Irak, İran, Anadolu, Detşt-i Kıpçak, Bizans (İstanbul), Orta , Hindistan, Maldivler, Çin ve Endülüs'ü gezmiştir. İbn Battûta devlet ve toplum yapıları, İnanç ve adetleri, doğal özellik ve ürünleriyle birlikte gittiği yerlerde şehirlerin kuruluşu, çarşıları, kaleleri, mescidlerini anlatmış tanıttığı bu ülke ve şehirlerin yediyüzyıl önceki durumlarını yansıtmıştır.Bu çalışmada İbn Battûta'nın gezi güzergahında, ortadoğu coğrafyasında yeralan mimari eserlerden İskenderiye Feneri günümüze ulaşmamıştır. Amr İbn-i Âs Mescidi, Piramitler, Haremü'l- Halil Mescidi, Mescid-i Aksâ, Kubbe-tü's Sahrâ, Halep Kalesi ve Camii, Ben-i Ümeyye (Dımaşk) Mescidi, Kûfe Camii, Bağdat Halife Camii, Musul Kalesi ve Camii, geçirdikleri onarım ve değişimlerle birlikte varlığını sürdürmektedir. Arabistan yarımadasında yeralan, Mescid-i Nebevî, Ravza-i Mutahhara, Mescid-i Kûba, Mescid-i Haram, Kâbe-i Muazzama'ya dair İbn Battûta'nın vermiş olduğu bilgilerin birçok kaynakta da yer verilen gözlemler olduğu tespit edilmiştir. Ve bu yerlerin geçmişi ve bugünü ortaya konulmuştur. Anadolu coğrafyasında yeralan Alaya (Alanya) Kalesi'nin turistik bir anlam kazanmış olduğu görülmüştür. İznik Kalesi ve Mardin Kalesi'nin de kalıntıları halen mevcuttur. Antalya Cuma Camii, günümüze ulaşmamıştır, Ayasluğ Ulu Camii, Sinop Alaaddin Camii, geçirdikleri değişimlerle birlikte varlığını sürdürmektedir, Ayasofya ise İbn Battûta döneminde Bizans kilisesiyken günümüzde müzedir. Orta ve Güney Asya'da yeralan mîmârî eserlerden Belh Mescidi ve Delhi Mescidinin de bu gün varlığını geçirdiği değişimlerle birlikte sürdürdüğü gözlemlenmiştir.

Abstract:
This study is contained , one of the 14 century browsers Ibn Battuta's travel book about the findings contained in the given architecture works.We tried to examine the resources which are close to Ibn Battûta and the resources are close today. Thus, both states have carried out the works within the historical process going back centuries, at the same time, I've talked to the date on the works of Ibn Battûta'dan ago. Ibn Battuta genellleme about his travel through some of the mosque and the mosque "is beautiful mosques," and similar expressions, whether in our research to direct us to resources that specifies a number of statements found in the city.Twenty-eight years from the day-long trips out of Tangier, Ibn Battuta throughout Egypt, the Arabian peninsula, Iraq, Iran, Anatolia, Detşt-i Kipchak, Byzantium (Istanbul), Central, India, Maldives, China, and traveled to Andalusia. Ibn Battuta structures of government and society, religion and customs, natural features and products from the cities where the organization goes, markets, castles, and cities in this country introduced mescid told sever century reflected the previous situation.We travel the route of Ibn Battuta, the geography of the Middle East today, Lighthouse of Alexandria is located in the architectural works. Amr Ibn al-As Mosque, Pyramids, Haremü'l-Khalil Mosque, Masjid al-Aqsa, Dome-i Sahara, Aleppo Citadel and the mosques, I-i Ümeyye (Damascus) mosque, Kufa Mosque, the Mosque of the Caliph of Baghdad, Mosul and Castle Mosque, together with changes in the presence of repair, and continues to spend. Arabian peninsula located, Holy Mosque, Ravda-i Mutahhara, Cuba Masjid, Masjid al-Haram, Kaaba-i Ibn Battuta had given the many sources of information about Muazzama'ya place we found that the observations. And the history of these places and have carried out this day. Located in the Anatolian geography Alaya (Alanya), meaning the fortress of winning we saw a tourist in the ruins of the fortress of Nicaea and Mardin Castle We have detected that remained. Cuma Mosque in Antalya, there is not today, Ayasluğ Great Mosque, Sinop, Alaeddin Mosque, its presence continues to spend with the changes,while Ayasofya was a Byzantium church in the Battuta period,today it is used as a museum today. Architectural works in Central and South Asia, located in Balkh Masjid and Masjid in Delhi continues to this day with the observed changes in his presence.