İş yaşamında var olmama durumu ve iş-yaşam dengesi arasındaki ilişkinin belirlenmesine yönelik bir araştırma
A research on determining the relationship between presenteeism and work-life balance
Yazar: BURÇAK YALÇIN
Danışman: DOÇ. DR. OLCA SÜRGEVİL DALKILIÇ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Hastalık = Disease ; Presenteeizm = Presenteeism ; Çalışanlar = Workers ; İş hayatı = Work life ; İş-yaşam dengesi = Work-life balance

Özet:
Daha önceleri devamsızlık (absenteeism) kavramı ile karıştırılan işte var olmama durumu (presenteeism), 1990'lı yıllarda ekonomik durgunluk dönemlerine denk gelen işletme küçülmeleri sırasında ortaya çıkmıştır. İşte var olmama (presenteeism), çalışanların hasta oldukları halde işe gelmeleri ve eksik kapasite ile çalışmaları durumunda meydana gelmektedir. Son dönemlerde işletmelerde yaygın olarak görülen işte var olmama durumu (presenteeism), bireylerin fiziksel olarak iş yerinde bulundukları ancak zihinsel olarak iş gücüne tam katılım sağlayamadıkları durumları ifade etmektedir. İş yaşamında var olmama durumunun (presenteeism) hem bireyler hem de örgütler için oluşturacağı zararları önlemek adına kavramın yakından incelenmesi önemli görülmektedir. 
İş-yaşam dengesi ise bireylerin, iş ve özel yaşamlarından gelen taleplere tatmin edici düzeyde yanıt verebilmelerini ifade etmektedir. Metafor olarak kullanılan denge kelimesi bireyin yaşam alanlarına en düşük seviyede rol çatışması ile katılım sağlayabilmesini ifade etmektedir. Bu tez çalışmasının amacı presenteeism ile iş yaşam dengesi arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır.
Tez çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır.
Tez çalışmamızın birinci bölümünde iş yaşamında var olmama (presenteeism) kavramı, tarihçesi, önemi ve nedenleri ile incelenmiştir. Ardından kavramı ölçmeye yönelik geliştirilen ölçekler tanıtılmıştır. 
İkinci bölümde, iş yaşam dengesinin tanımı, önemi ve teorileri incelenmiştir. Ardından iş yaşam dengesini belirleyici unsurlar ve denge kuramamanın sonuçları incelenmiştir. Ardından yaygın olarak kullanılan iş yaşam dengesi ölçekleri tanıtılmıştır. Son olarak, tez çalışmasının sonuçları ile karşılaştırmak için literatürde iş yaşamında var olmama durumu (presenteeism) ve iş yaşam dengesi arasındaki ilişkiyi inceleyen geçmiş çalışmalar sunulmuştur.
Çalışmanın son bölümü olan araştırma bölümünde iş yaşamında var olmama durumu (presenteeism) ile iş yaşam dengesi arasındaki ilişkinin belirlenmesine yönelik bir alan araştırmasına yer verilmiştir. Alan araştırması kamu sektöründe çalışan 274 kişi üzerinde gerçekleştirilmiştir. İş yaşamında var olmama durumu (presenteeism) ve iş yaşam dengesini ölçmek için Standford Presenteeism Ölçeği ve Çiğdem Apaydın (2011) tarafından geliştirilen iş yaşam dengesi ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre yüksek işte var olmama (presenteeism) puanının, iş yaşam dengesi üzerinde pozitif bir etkisinin olduğu saptanmıştır. İş yaşam dengesinin sağlanmasının ise iş yaşamında var olmama durumu (presenteeism) puanını arttırdığı gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler:  İş Yaşamında Var Olmama (Presenteeism), İş Yaşam Dengesi, Sonuca Odaklanma, Sürece Odaklanma

Abstract:
Previously mixed with absenteeism concept, presenteeism was a concept that emerged during the economic downturn in 1990s. Presenteeism occurs when employees come to work when they are sick and work with incomplete capacity. Presenteeism, which is a common problem in enterprises in recent years, refers to situations where individuals are physically present at work but cannot mentally participate fully in the workforce. It is necessary to examine the concept closely in order to prevent the damages of Presenteeism for both individuals and organizations. Work-life balance means that individuals can respond satisfactorily to demands from their work lives and private lives. The word balance is used as a metaphor means that the individual can participate in the living spaces with minimum role conflict. The aim of the study is to reveal the relationship between presenteeism and work life balance.
Dissertation consists of three sections.
First section devoted to presenteeism concept, history, importance and reasons are examined. Then, the scale and measurement questions developed to measure the concept of presenteeism are mentioned. 
Second section includes the definition of work-life balance, importance and theories of explaining the concept are examined. Then, the determinants of work-life balance and the results of imbalance were examined. Afterwards, there are widely used measurement tools of work-life balance. Finally, previous presenteeism and work-life balance relationship researches are examined to compare with thesis research.
The final section of the study is including the field research of the dissertation determining the relationship between presenteeism and work-life balance. The field research was conducted on 274 participant working in public sector. Standford Presenteeism Scale and work-life balance scale which developed by Çiğdem Apaydın(2011) were used in the research to measure presenteeism and work-life balance score. According to the results of the study, high presenteeism score had a positive effect on the work-life balance. Also ensuring work life balance increased presenteeism score.

Keywords: Presenteeism, Work Life Balance, Focus on Work Process, Focus on Work Outcome.