Vermikompostun farklı tekstürlere sahip topraklarda bitki gelişimine ve toprakların fiziksel kimyasal özelliklerine etkisi
Effect of vermicompost on plant growth and soil physical and chemical properties in soils with different textures
Yazar: TEZCAN AKTAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ORHAN YÜKSEL
Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, organik bir gübre olan vermikompostun farklı tekstüre sahip iki toprağın bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri ile bitki gelişimi üzerine etkisi araştırılmıştır. Deneme 2 aşamalı olarak yürütülmüştür. Birinci aşamada vermikompostun buğday bitkisinin gelişimine etkisi incelenmiştir. İkinci aşamada ise vermikompostun toprak özelliklerine etkisi incelenmiştir. Her iki aşamada kurulan denemeler, 2 toprak çeşidi x 5 vermikompost dozu (0, 2, 4, 8, 16 t da-1 (kuru ağırlık olarak)) x 3 tekerrürlü olarak toplam 30 saksıdan oluşmaktadır. Kuru ağırlık üzerinden hesaplanan vermikompost dozları 5 kg'lık saksılara uygulanmış ve bitki ekimleri yapılmıştır. Deneme süresince başka bir kimyasal uygulanmamıştır. Deneme sonunda elde edilen verilere göre, vermikompost dozları hem killi ve hem de tınlı toprakta gövde ağırlığı, yaprak sayısı (killi toprakta), gövde uzunluğu ve kök uzunluğu (tınlı toprakta) değerlerini arttırdığı ve bu artışların istatiksel anlamda önemli olduğu bulunmuştur. Denemenin ikinci aşamasında deneme tekrar kurulmuş ve bitki ekimi yapılmadan toprak-vermikompost karışımları laboratuvar koşullarında inkübasyona bırakılmışlardır. Bitki aşaması ile aynı süre sonunda topraklarda fiziksel ve kimyasal analizler yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre kil ve tın bünyeli topraklara uygulanan vermikompost, her iki toprak çeşidinde de organik madde, tuz (EC), Katyon değişim kapasitesi (KDK), yarayışlı P, Mg, Cu ve Zn içeriklerini arttırmıştır. Toprak pH sını düşük pH ya sahip tınlı topraklarda arttırken, yüksek pH ya sahip topraklarda düşürmüştür. Vermikompost toprakların fiziksel özelliklerini de olumlu etkilemiş ve agregat stabilitesini arttırırken hacim ağırlığını düşürmüştür. 

Anahtar Kelimeler: vermikompost, toprak, tekstür, (triticum aestivum L.), besin elementleri

Abstract:
This study examined the effect of vermicompost, an organic fertilizer, on the physical and chemical properties of two soil types with different textures and plant development. The experiment is performed in two stages. The first stage examined the effect of vermicompost on the development of wheat, while the second stage examined the effect of vermicompost on soil properties. In both stages, the experimental setup consisted of 30 pots including 2 soil types x 5 different doses of vermicompost (0, 2, 4, 8, 16 t da-1 (dry weight)) x 3 repetitions. Different doses of vermicompost were applied in 4 kg pots and the planting was performed. During the experiment, no other chemical other was applied into the pots. According to the findings obtained from the experiment, vermicompost applied in different doses increased the leaf weight, the number of leaf (clayey soil), shoot length and root length (loamy soil) in both clay soil and loam soils and the increases were statistically significant. In the second stage of the experiment, the setup was built again and the mixtures of soil and vermicompost were incubated in the laboratory environment without planting wheat. At the end of the period equal in time to the period of the first stage, physical and chemical analysis of the soils was performed. The analysis results showed that vermicompost increased organic matter, salt (EC), Cation exchange capacity (CEC), P, Mg, Cu, and Zn in both clay and loam soils. It also increased soil pH in loam soil which has low pH, but decreased pH in soils with high pH. Vermicompost was found to have a positive effect on the physical properties of soils. It also increased aggregate stability and decreased bulk density.

Keywords : vermicompost, texture, soil, triticum aestivum L., plant nutrients