Somatik hastalığı olan okul öncesi dönem çocuklarında ebeveyn tutumları ve kaygı düzeyinin ilişkisinin incelenmesi
Examination of the relationship between parental attitudes and anxiety levels in preschool children with somatic disease
Yazar: ELVIRA TEKINCEER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDAN DOĞAN
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Ebeveynler = Parents ; Kaygı = Anxiety ; Kaygı düzeyi = Anxiety level ; Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Tıbben açıklanamayan semptomlar = Medically unexplained symptoms ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi çocuklarda görülen somatik bozuklukların gelişiminde psikolojik faktörlerin etkisinin incelemesidir. Okul öncesi çocuklarda somatik bozukluğun görülmesindeki en önemli psikolojik faktörlerin ise ebeveynlerinin sergiledikleri tutumlar ve çocukların yaşadıkları kaygılar olduğu anlaşılmıştır. Bu doğrultuda araştırmada okul öncesi çocuklarının ebeveyn tutumları ve kaygı düzeyleri incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubu, somatik bozukluk tanısı alan okul öncesi çocuğa sahip olan 120 ebeveynden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla Kişisel Bilgi Formu, Yeniden Düzenlenen Okul Öncesi Kaygı Ölçeği-Ebeveyn Formu ve Ebeveyn Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 24.0 programı kullanılmış ve ölçeklerin normal dağılım gösterdiği durumlarda parametrik testler, göstermediği durumlarda parametrik olmayan testler kullanılmıştır. Bu doğrultuda ilişkilerinin belirlenmesi amacıyla Pearson korelasyon katsayısı, farklılıkların belirlenmesi amacıyla dağılımın normal olduğu durumlarda Bağımsız Örneklemler t testi veya Tek Faktörlü Varyans Analizi dağılımın normal olmadığı durumlarda ise Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri ve etki gücünü belirlenmesi amacıyla çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre somatik hastalığı olan okul öncesi çocukların kaygı düzeyleri ile genel, otoriter, aşırı koruyucu ve izin verici ebeveyn tutumu arasında pozitif yönlü anlamlı; demokratik ebeveyn tutumu ile arasında ise negatif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu anlaşılmıştır. Somatik hastalığı olan okul öncesi çocukların ebeveyn tutumlarının kaygı düzeyleri üzerinde %20 ile %38 arasında etki gücüne sahip olduğu anlaşılmıştır. Bu etki gücünün ise aşırı koruyucu ve otoriter ebeveyn tutumlarından kaynaklandığı belirlenmiştir. Somatik hastalığı olan okul öncesi çocukların kaygı düzeyleri ile cinsiyet ve baba eğitim düzeyi arasında anlamlı bir farklılık olmadığı ancak kardeş sayısı, anne eğitim durumu, anne çalışma durumu, baba çalışma durumu ve ailede ruhsal bozukluk olma durumu ile kaygı düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık olduğu anlaşılmıştır. Buna göre iki kardeşe sahip çocukların kaygı düzeylerinin üç kardeşe sahip olan çocuklara göre daha yüksek olduğu, anne eğitim düzeyi arttıkça kaygı düzeyinin arttığı, anneler çalıştıkça çocuklarda ayrılık kaygısının daha yüksek olduğu,  babalar çalışmadıkça ayrılık kaygısının daha yüksek olduğu ve ailede ruhsal bozukluk oldukça kaygı düzeyinin arttığı anlaşılmıştır. Somatik hastalığı olan okul öncesi çocukların algıladıkları ebeveyn tutumları ile anne çalışma durumu, baba çalışma durumu ve ailede ruhsal bozukluk olma durumu arasında anlamlı bir farklılık olmadığı ancak cinsiyet, kardeş sayısı, anne eğitim ve baba eğitim durumu ile ebeveyn tutumları arasında anlamlı bir farklılık olduğu anlaşılmıştır. Buna göre erkek çocukların algıladıkları izin verici ebeveyn tutumunun kız çocuklarına göre daha yüksek olduğu, kardeş sayısı arttıkça otoriter ebeveyn tutumunun daha yüksek olduğu, eğitim durumu yükseldikçe annelerin demokratik ebeveyn tutumunun da yükseldiği ve babaların da eğitim durumu yükseldikçe demokratik ebeveyn tutumlarının yükseldiği görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of psychological factors on the development of somatic disorders in preschool children. It has been understood that the most important psychological factors in the occurrence of somatic disorder in preschool children are the attitudes of their parents and the concerns that children experience. In this direction, the study examined the parental attitudes and anxiety levels of preschool children. The study's working group consisted of 120 parents who had preschool children diagnosed with somatic disorder. In order to collect data, the Personal Information Form, the reorganized preschool Anxiety Scale-parent form and the parental attitude scale were used. The SPSS 24.0 program was used in the analysis of the data and non-parametric tests were used as it was understood that the scales did not show normal distribution. In this direction, Spearman correlation test was performed to determine their relationship, Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis tests were performed to determine the differences, and multiple regression analysis was performed to determine the strength of the effect. According to the results of the research, somatic anxiety levels of pre-school children and the General disease, domineering, overprotective permissive parental attitudes between positive and meaningful way; it is understood that there is a meaningful relationship between Democratic parental attitude a negative way. It has been found that parental attitudes of preschool children with somatic disease have an effect on anxiety levels decidedly between 20% and 38%. It has been determined that this power of influence stems from overprotective and authoritarian parental attitudes. It was found that there was no significant difference between the anxiety levels of preschool children with somatic disease and the level of gender and decadent education, but there was a significant difference between the number of siblings, maternal decadent education, maternal work status, paternal work status, and family mental disorder, as well as anxiety levels. Accordingly, the two siblings three siblings of children with levels of anxiety than children with higher it is, the education of the mother as the level increases, increased levels of anxiety, separation anxiety in children of mothers work, as the higher it is, the fathers of separation anxiety is anxiety a mental disorder in the family unless you try and revealed increased levels of quite higher. Perceived parental attitudes of preschool children with somatic illness and mother's work status, dad status and working in the family is a significant difference between the state of being a mental disorder, but not in gender, number of siblings, mother's education and father's educational status of parents ' attitudes it is understood that there is a significant difference between. Accordingly, we perceive permissive parental attitudes of girls is higher than male children, siblings increases as the number of authoritarian parental attitudes of higher educational status increases, the Democratic parental attitudes of mothers and the father of the rise of educational attainment increases, are reported to be elevated in Democratic parental attitudes.