Poisson, üstel ve gumbel uç değerler dağılım modelleri kullanılarak batı Anadolu Bölgesi'nin depremselliğinin incelenmesi
Investigation of the seismicity of the western anatolia by using poisson, exponential and gumbel extreme values distribution models
Yazar: FİLİZ GİZEM AKIN
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN LÜTFİYE SAYIL
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering
Dizin: Jeofizik = Geophysics

Özet:
Dünyadaki en hareketli deprem kuşaklarından biri olan Alp-Himalaya deprem kuşağı üzerinde bulunan Türkiye, deprem aktivitesi bakımından oldukça etkin bir ülkedir. Ülkemizde yer alan Kuzey Anadolu Fay Zonu, Doğu Anadolu Fay Zonu, Bitlis Bindirme Zonu ve Batı Anadolu'da yer alan Graben Zonları gibi aktif deprem zonları geçmişte birçok yıkıcı deprem ürettiği gibi gelecekte de oluşacak depremlerde büyük can ve mal kaybına sebep olacağı bilinmektedir. Bu yıkıcı sonuçları minimuma çekmek için çeşitli istatistiksel çalışmalar yapılarak depremlerin önceden belirlenmesi amaçlanmaktadır.
Türkiye'de en aktif bölgelerden birisi olan Batı Anadolu bölgesi nüfus yoğunluğu bakımından oldukça önemli ve yüksek deprem riskine sahip bir alan olarak görülmektedir. Bu nedenle Batı Anadolu bölgesi iki ana bölgeye ayrılmış ve üç faklı istatistiksel model (Poisson model, Üstel dağılım modeli ve Gumbel uç değerler modeli) uygulanarak deprem olma olasılıkları hesaplanmıştır. Çalışmada elde edilen sonuçlar, bölgeler ve modeller arasında karşılaştırılarak yorumlanmış ve modellerin birbirlerinden farklı ya da benzer olduğu yanlar incelenmiştir. Yapılan olasılık çalışmalarında kuvvetli (Mw ≥ 6.0) ve büyük (Mw ≥ 7.0) depremler için üç modelin sonuçlarının uyumlu olduğu görülmüştür.
Belirlenen iki bölge ve üç yöntem dikkate alındığında elde edilen sonuçlara bakılarak 1.bölgede magnitüdü Mw ≥ 4.0 olan depremlerin oluşma olasılıklarının daha yüksek, tekrarlanma periyodlarının ise daha kısa olduğu söylenebilir.

Abstract:
One of the most active earthquake zones in the world Alpine-Himalayan seismic zone located in Turkey, a country that is highly effective in terms of seismic activity. Active earthquake zones such as the North Anatolian Fault Zone, East Anatolian Fault Zone, Bitlis Thrust Zone located in our country and Graben Zones in Western Anatolia have produced many destructive earthquakes in the past and will cause great loss of life and property in future earthquakes. In order to minimize these destructive results, various statistical studies are aimed to determine earthquakes in advance.
Western Anatolia region, which is one of the most active regions in Turkey, is seen as an area with dense population and high earthquake risk. For this reason, Western Anatolia region was divided into two main regions and earthquake probability was calculated by applying three different statistical models (Poisson model, Exponential distribution model and Gumbel extreme values model). The results obtained in the study were compared in terms of regions and models and the situations where the models were different or similar from each other were examined. Probability studies have shown that the results of three models are consistent for strong (Mw ≥ 6.0) and large (Mw ≥ 7.0) earthquakes.
When the two regions and three methods are taken into consideration, it can be said that the earthquakes having a magnitude of Mw ≥ 4.0 are more likely to occur and the recurrence periods are shorter in the first region.