Okul öncesi öğretmenlerinin STEM eğitimine yönelik farkındalıklarının incelenmesi
Investigation of preschool teachers' awareness of STEM education
Yazar: DİLAN ÇEÇEN
Danışman: DOÇ. DR. ELÇİN AYAZ
Dicle Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, Diyarbakır ilinde çalışan okulöncesi öğretmenlerinin STEM eğitimine yönelik farkındalıklarını incelemektir. Bu amaç doğrultusunda uygun verileri toplamak ve analiz etmek için karma yöntemin eş zamanlı sıralı deseni kullanılmıştır. Bu desene uygun olarak önce nicel veriler, daha sonra nicel verilere dayalı olarak nitel veriler toplanıp analiz edilmiştir. Araştırmada üç farklı veri toplama aracı kullanılmıştır. Bu araçlardan ilki nicel verilerin toplanması için Çevik (2017) tarafından geliştirilen FeTeMM farkındalık ölçeğidir. Nitel verilerin toplanması için araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme ve gözlem formu kullanılmıştır. Araştırmanın nicel kısmının evren ve örneklemini 2021-2022 öğretim yılında Diyarbakır ilinde görev yapmakta olan okulöncesi öğretmenleri oluşturmaktadır.  Bu kapsamda merkez ve kırsal bölgelerde görev yapan 264 okulöncesi öğretmenine FeTeMM farkındalık ölçeği uygulanmış ve sonuçları ilişkisiz t testi ve tek yönlü varyans analizi (one-way ANOVA) kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın nitel kısmındaki katılımcılar ise FeTeMM farkındalık ölçeği uygulanan öğretmenler arasından amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemine göre belirlenmiştir. Bu kapsamda yarı yapılandırılmış görüşmeler için 13, gözlem için 3 katılımcı araştırmaya katkı sunmayı gönüllü olarak kabul etmiştir. Nitel veriler için içerik analizi yapılmıştır.
Araştırma sonucunda, okulöncesi öğretmenlerinin STEM eğitimi farkındalıkları konusunda cinsiyet, sınıf mevcudu, çalışılan yaş grubu, görev yapılan yer, mesleki kıdem, mezun olunan lise durumlarında anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Buna karşın "teknoloji dikkatimi çeker" ve "STEM eğitimi alma" gibi değişkenlerde   anlamlı bir farklılaşma tespit edilmiştir. 
Araştırma sonucunda, okulöncesi öğretmenlerinin STEM farkındalık düzeylerinin yüksek olduğu fakat bunun farkında olmadıkları, STEM etkinliklerini ve STEM eğitimi yaklaşımının aşamalarını sınıflarında ve etkinliklerinde uyguladıkları ancak STEM eğitimi konusunda hizmet içi seminerler vb. alınırsa kendilerini daha özgüvenli ve yeterli hissedecekleri tespit edilmiştir. Ayrıca okullara sunulacak materyal desteği, STEM eğitimi planları, fiziki şartların iyileştirilmesi gibi faktörlerle STEM eğitiminin yaygınlaşacağı ve kolaylaşacağı bundan dolayı öğretmenlerin STEM farkındalık düzeyinin artacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The main purpose of this research is to examine the awareness of preschool teachers working in Diyarbakır on STEM education. For this purpose, the simultaneous sequential design of the mixed method was used to collect and analyze appropriate data. In accordance with this pattern, first quantitative data, then qualitative data based on quantitative data were collected and analyzed. Three different data collection tools were used in the study. The first of these tools is the STEM awareness scale developed by Çevik (2017) for the collection of quantitative data. A semi-structured interview and observation form developed by the researcher was used to collect qualitative data. The universe and sample of the quantitative part of the research consists of preschool teachers working in Diyarbakır in the 2021-2022 academic year. In this context, STEM awareness scale was applied to 264 preschool teachers working in central and rural areas and the results were analyzed using unrelated t-test and one-way analysis of variance (one-way ANOVA). The participants in the qualitative part of the study were determined according to the easily accessible sampling method, one of the purposeful sampling methods, among the teachers who applied the STEM awareness scale. In this context, 13 participants for semi-structured interviews and 3 participants for observation voluntarily agreed to contribute to the research. Content analysis was performed for qualitative data.
According to the results of the research, no significant difference was found in terms of preschool teachers' awareness of STEM education in terms of gender, class size, age group, place of work, professional seniority, graduated high school. On the other hand, a significant difference was detected in variables such as "technology attracts my attention" and "taking STEM education".
As a result of the research, it was found that preschool teachers had high STEM awareness levels but were not aware of it, they applied STEM activities and the stages of STEM education approach in their classrooms and activities, but in-service seminars on STEM education etc. It was concluded that if they were taken, they would feel more self-confident and sufficient. In addition, it has been concluded that STEM education will become widespread and easier with factors such as material support to be offered to schools, STEM education plans, and improvement of physical conditions, and therefore the STEM awareness level of teachers will increase.