Ortaokul öğrencilerinin informal muhakeme örüntülerinin incelenmesi
Investigating middle school students' informal reasoning patterns
Yazar: MERVE UÇAR MUTLU
Danışman: DOÇ. DR. NURCAN CANSIZ
Artvin Çoruh Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen okuryazarlığı = Scientific literacy ; Karar verme = Decision making ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Sosyobilimsel konular = Soscioscientific issues ; İnformal çıkarımsal muhakeme = Informal inferential reasoning

Özet:
Öğrenciler, yaşamlarını etkileyen bilimle ilgili konularda problem çözme, farklı açılardan inceleme, bilimsel düşünme ve karar verme gibi becerileri kullanabilmelidir. Bunlar bilimsel okuryazar bireylerin sahip olduğu becerilerdir. Bu becerilerin geliştirilmesi için bireyler, ikilemli, açık uçlu ve karmaşık yapısı nedeniyle sosyobilimsel konuları müzakere etmek için kullanılan informal muhakeme sürecine dahil edilmelidir. Buradan hareketle bu çalışmanın amacı, 7. sınıf öğrencilerinin informal muhakeme örüntülerini kış lastiği bağlamında incelemektir. Bu amaçla araştırmacı tarafından geliştirilen veri toplama aracı ile durum çalışması yapılmıştır. Veri toplama sürecinde öğrencilerle günlük hayatta karşılaşabilecekleri bir sorun olan kış lastiği kullanımına ilişkin farklı bakış açılarını içeren senaryolar üzerinden görüşmeler yapılmıştır. Nitel veri analizi sonucunda, öğrencilerin kış lastiği bağlamında farklı görüşlere karşı farklı informal muhakeme örüntüleri gösterebildiklerini ortaya çıkmıştır. Aynı zamanda öğrencilerin ahlaki konularda ahlaki muhakeme yapabildikleri tespit edilmiştir. Öğrencilerin duygusal bir durumla karşılaştıklarında empati ve sempati ile yaklaştıkları ve duygusal informal muhakeme gösterdikleri gözlemlenmiştir. Öğrencilerin karar vermekte en çok zorlandıkları durum duygusal içerik olmuştur. Sağlıklı ve bilinçli kararlar verebilmek için, bireylerin duygusal muhakemenin yanı sıra çeşitli informal muhakeme örüntülerini kullanabilmeleri gerekir. Bu doğrultuda, bu araştırmada geliştirilen veri toplama aracının öğrencilerin informal muhakeme örüntülerini keşfetmede kullanılabileceği önerilmektedir. Bunun sonucunda sosyobilimsel konuları ve informal muhakeme örüntülerini içeren öğretim etkinlikleri bu doğrultuda tasarlanabilir ve uygulanabilir. Anahtar Kelimeler : İnformal muhakeme, Sosyobilimsel konular, İnformal muhakeme örüntüleri, Fen okuryazarlığı, Fen eğitimi

Abstract:
Students should be able to use skills such as problem solving, examining from different perspectives, thinking scientifically, and making decisions about science-related issues that influence their lives. These are the skills that scientifically literate individuals have. In order to develop these skills, individiuals should be engaged with informal reasoning process which is used to negotiate socioscientific issues due to its dilemma, open-ended and complex nature. With this in mind, the aim of this study is to examine the informal reasoning patterns of 7th grade students in the context of winter tires. For this purpose, case study was performed with the data collection tool developed by the researcher. During the data collection process, interviews were conducted with the students over scenarios containing different perspectives on winter tire use, which is a problem they may encounter in daily life. The qualitative data analysis revealed that students can show different informal reasoning patterns against different views in the context of the winter tire. At the same time, it was found that the students were able to make moral reasoning on moral issues. It has been observed that when students encounter an emotional situation, they approach with empathy and sympathy and show emotional informal reasoning. The situation in which students had the most difficulty in making decision was the emotional content. In order to make sound and informed decisions, individuals need to be able to use a variety of informal reasoning patterns besides emotional reasoning. In this direction, it is suggested that the data collection tool developed in this research can be used to explore students' informal reasoning patterns. As a result of this, teaching activities including socioscientific issues and informal reasoning patterns can be designed and implemented accordingly. Keywords: Informal reasoning, Socioscientific issues, Informal reasoning patterns, Scientific literacy, Science education