Yaşlanma-geciktirici farklı bitki ekstraktlarının Saccharomyces cerevisiae kronolojik yaşam uzunluğuna etkileri
The effects of different aging-delaying plant extracts on chronological life span of Saccharomyces cerevisiae
Yazar: MÜMİN SARGIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TÜLAY TURGUT GENÇ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Biyoloji = Biology ; Genetik = Genetics ; Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Saccharomyces cerevisiae = Saccharomyces cerevisiae

Özet:
Maya hücrelerinin, yaşlanma mekanizmalarıyla bağlantılı yolakları ve ilgili genlerin, yüksek ökaryotlarla benzerliği yaşlanma mekanizmalarının anlaşılmasında sıklıkla kullanılmaktadır. Çalışmada, geroprotektif etkisi olduğu düşünülen mahlep ve hünnap bitkilerinin ekstraktları kullanılarak maya hücrelerinin kronolojik yaşam süresi üzerine etkileri araştırıldı. Mahlep yaprağı ve çekirdeği, hünnap yaprağı ve meyvesi ile söğüt gövdesinin nonpolar ve polar çözücüler (hekzan, aseton, metanol ve su) kullanılarak bitki ekstraktları elde edildi. Minimal büyüme ortamında logaritmik aşamaya kadar üretilen maya hücreleri, farklı ekstrakt dozları içeren taze kültürde inkübe edildi. Maya hücrelerinin çoğalması üzerine etkili dozları tespit edildikten sonra ilgili dozlar kullanılarak bitki ekstraktlarının maya hücrelerinin kronolojik yaşam süresi üzerine etkisi mikroskop sayım yöntemi, petri sayım yöntemi ve ikincil büyüme kronolojik yaşam deneyi yöntemleriyle belirlendi. GC-MS yöntemi kullanılarak bitki ekstraktlarının moleküler bileşen analizi gerçekleştirildi. Elde edilen sonuçlara göre, çalışmada kullanılan tüm bitki ekstraktlarının maya hücrelerinin kronolojik yaşam süresini arttırdığı belirlendi. Mahlep yaprak ve çekirdeğinin su ekstraktı ile hünnap yaprak ve meyvesinin aseton, metanol ve su ekstraktları, diğer bitki ekstraktlarına göre maya hücrelerinin kronolojik yaşam süresini daha fazla arttırdığı görüldü. GC-MS analizi sonuçlarına göre, hekzan ekstraktlarından elde edilen bileşenlerin diğer çözücülere göre daha fazla olduğu tespit edildi. Bu sonuçlara göre mahlep yaprak ve çekirdek ile hünnap yaprak ve meyvelerinin geroprotektif özelliğe sahip olduğu belirlendi. Bu sebeple mahlep ve hünnap bitkilerden elde edilen biyoaktif bileşenler ilaç ve kozmetik endüstrisi ile destekleyici tıp alanında kullanımı uygun olabilir.

Abstract:
Yeast cells are commonly used to investigate aging mechanisms due to having similar pathways associated with aging in higher eukaryotes. The aim of this study was to investigate the effects of mahaleb and jujube plant extracts, which are thought to have geroprotective effects, on the chronological lifespan of yeast cells. The plant extracts were obtained using solvents as hexane, acetone, methanol and water. Yeast cells grown in minimal growth medium up to the logarithmic stage were incubated in fresh culture containing different extract doses. After defining the effective doses, relevant doses was used to identify the effect of plant extracts on the chronological life span of yeast cells utilizing microscope counting method, petri counting method and secondary growth chronological life experiment methods. Additionally, the molecular component analysis of plants was conducted using the GC-MS method. The study results indicate that all plant extracts used in this study increased the chronological lifespan of yeast cells. It was shown that the water extract of mahlep leaf and seed, and acetone, methanol and water extracts of jujube leaf and fruit increased the chronological life span of yeast cells compare with other plant extracts. According to the results of GC-MS analysis, the components obtained from hexane extracts were greater than other extracts. Consequently, mahaleb leaves and seeds and jujube leaves and fruits were found to have geroprotective properties. Therefore, bioactive components derived from mahaleb and jujube plants may be suitable for use in the pharmaceutical, cosmetic industry, and complementary medicine.