Kadının modernlikle karşılaşması: Dindarlığın kentsel gündelik yaşamdaki dönüşümleri
Women and modernity: Transformations of piety in urban everyday life
Yazar: FATMATÜZ ZEHRA FİDAN
Danışman: PROF. DR. NURAN EROL IŞIK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din sosyolojisi = Religious sociology ; Dindarlık = Religiousness ; Dönüşüm = Transformation ; Günlük yaşam = Daily life ; Kadınlar = Women ; Kentler = Cities ; Kentsel yaşam = Urban life ; Müslümanlık = Muslimism ; İslamiyet = Islam

Özet:
Evrensel anlamda etkisini sürdürmeye devam eden modernitenin, ortaya çıktığı dönemlerde öne sürdüğü dinin toplumsal yaşamda ortadan kalkacağıyla ilgili tezi çürümüş, din, insan yaşamındaki önemini arttıra-rak devam ettirmiştir. Toplumun farklı birimlerinde değişik şekillerde et-kisini gösteren din, kadın yaşantılarının değişip dönüşmesinde de rol oy-nayan önemli faktörlerden biridir. Bu bağlamda kadın dindarlığı, modern toplum dünyasındaki farklı tezahürleriyle son dönemlerde sosyal bilimle-rin önemli araştırma alanlarından biri haline gelmiştir. Bu çalışmanın temel problemi, kentsel modern dünyada kadın din-darlığının dönüşümünün arka planını anlamaktır. Toplum ve insanın kar-şılıklı etkileşimi sonucunda birbirini ürettiği düşüncesinden hareketle, ça-lışmamızda öncelikle insan zihinlerindeki değişim ve dönüşümün anlaşıl-ması esas alınmıştır. Bu bakımdan araştırma problemimiz, Weberyan ba-kış açısının bir uzantısı olan Anlamacı/ Yorumsamacı yaklaşım rehberli-ğinde yürüttüğümüz nitel araştırma teknikleriyle incelenmiştir. Araştırma sonuçları, Türkiye?deki kadın dindarlığının 1990?larda tespit edilen özelliklerinin önemli ölçüde değiştiğini ve dönüştüğünü orta-ya koymuştur. Son dönemin kendisini ?dindar bir Müslüman? olarak ta-nımlayan kadınları, modern toplum dünyasında bugüne kadar hiç olma-dığı kadar fazla yer almak isteyen, bu bağlamda çalışmayı, para ve statü kazanmayı hedefleri arasına koyan, bu hedeflerine ulaşmak için kendince gerekli gördüğü noktalarda dinin emirlerinden taviz veren, bütün bunları yaparken de dinsel meşrulaştırma yoluna giden sosyal öznelerdir. Bu değişim ve dönüşümün arka planında ekonomik, sosyal, psiko-lojik kaynaklı pek çok neden yer almaktadır. Gündelik yaşam dünyasında kadınların karşılaştığı öngörülmeyen durumlar, onların zihin dünyasın-daki dinsel kurguyu önemli ölçüde değiştirmiş, dinsel olana sırtını dönme-den yeni bir dünyanın ikamesini sağlamıştır.

Abstract:
The thesis of modernity, which continues to be universally effective, brought forward during the period when it first emerged, about religion that it would disappear from social life has been confuted and religion has sustained its effect increasingly in human life. Religion showing its effect in different forms in various units of the society is one of the important factors changing and transforming women?s experiences. From this as-pect, women?s piety has recently been one of the leading research areas of social sciences with its varying manifestations in the world of modern soci-ety. 
The main problem of this study is to understand the background of the transformation of women?s piety in the urban modern world. From the point of view that society and man generate each other as a result of mutual interaction, our study is based on understanding primarily the change and transformation in people?s minds. In this respect, our study problem has been studied with qualitative research techniques maintained under the guidance of Hermeneutical/Comprehensive approach which is an extension of Weberian point view. Study results have revealed that the qualities of female religious-ness in Turkey determined in 1990?s have changed and transformed sig-nificantly. The women of recent period defining themselves as ?religious Muslims? are social subjects who want to be more involved in modern so-vi ciety world than ever before and in this context, putting earning money and gaining a status among their aims and compensating from the words of religion in certain points when necessary from their point of view in or-der to reach these aims and doing religious legitimizing when doing all these. There are many reasons in the background of this change and transformation resulting from economic, social and psychological situa-tions. Unpredicted conditions which women confront in daily life have changed the religious fiction in their minds and ensured the substitution of a new world without turning their back to the religious one.