Kadın çalışanların kariyer engelleri: Eskişehir'de bir araştırma
Career obstacles of working women: A research in Eski̇şehi̇r
Yazar: HANDE AYOĞUL
Danışman: PROF. DR. AVNİ BARIŞ BARAZ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Eskişehir = Eskişehir ; Kadınlar = Women ; Kariyer = Career ; Kariyer engelleri = Career barriers ; Çalışan kadınlar = Working women ; İstihdam = Employment

Özet:
Günümüz bilgi çağı örgütlerinde, insan gücü ile makine gücüne dayalı üretim yerini bilgiye dayalı güce bırakmıştır. Nitelikli entelektüel sermaye birikiminin sağlayacağı rekabet avantajı ile istihdamda cinsiyete dayalı ayrımcılığın giderek etkisini yitirmesi kadınların istihdam oranlarını arttırırken kadın yönetici oranlarında aynı olumlu etkiyi yaratmamıştır. Kadınların yönetici pozisyonlarına yükselememelerinin sebepleri çeşitli örgütsel, toplumsal ve bireysel kariyer engelleri ile açıklansa da konuya ilişkin etkili bir çözüm önerisi getirilmediği için aşılamayan kariyer engelleri ile düşük kadın yönetici oranları güncelliğini koruyan bir problem alanı olmaya devam etmektedir.
Araştırma, kamu sektöründe çalışan kadınların üst düzey yönetim pozisyonlarına yükselirken karşılaştıkları kariyer engellerinin varlığını tespit etmek ve boyutlarıyla açıklamak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada kadın çalışanlar; tarihsel süreç, kuramlar ve kariyer engelleri alt başlıklarıyla açıklanmıştır. Türkiye'de ve Dünya'da kadın yöneticilerin durumu değerlendirilmiş ve kamu sektörü incelenmiştir. Araştırma kapsamında; Eskişehir ilinde kamu sektöründe faaliyet gösteren bir eğitim kurumunda görev yapmakta olan toplamda 200 erkek ve kadın yönetici ile çalışan üzerinde yapılan anket çalışmasında elde edilen verilerin istatistiksel analiz sonuçları değerlendirilmiştir.
Sonuç olarak, kadın katılımcıların toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin algılarını içselleştirdikleri ve geleneksel bir tutum sergiledikleri bu konuda erkeklerin daha eşitlikçi bir tutum sergiledikleri tespit edilmiştir. Ayrıca ölçek boyutlarının tümüyle cinsiyet değişkeni arasında anlamlı farklılıklar elde edilmiştir.
Kadın çalışanların, kadın yöneticilere yönelik tutum düzeylerinin olumsuz yönde olduğu tespit edilmiştir. Kadın yöneticilerin üst yönetim kademelerinde erkeksi davranışları benimsedikleri görülmüştür. Kadınların aile içi sorumluluklarından ötürü üst düzey yönetim kademelerine mesafeli durdukları ancak eğitim düzeyleri ve statüleri yükseldikçe kariyer gelişimlerine yönelik olumlu tutumlarının arttığı görülmüştür. Özellikle eğitim düzeyi düşük, bekar erkek çalışanların kadınların kariyer gelişimlerine karşı oluşturdukları olumsuz stereotipler tespit edilmiştir.


Anahtar Sözcükler: Kadın İstihdamı, Kadın Yöneticiler, Kariyer Engelleri, Toplumsal Cinsiyet, Çalışma Yaşamında Cinsiyet Eşitsizliği

Abstract:
Today, in information era organizations, production based on human power and machine power has been replaced by power based on information. Gradual decrease in gender discrimination in employment because of the competition advantage that is provided by qualified intellectual capital has increased the rate of women employment, yet hasn't had the same effect on the rate of women managers. Although the reasons why women cannot get promoted for administrative positions can be explained by various organizational, communal and individual career obstacles, the problem of low rate of women managers keeps its presentation as no effective solutions related to the subject hasn't been brought yet.
The study was conducted in order to determine and explain the existence of career obstacles that women working in public sector had experienced while getting promotion in senior management positions by its dimensions. In the study, women workforce, historic process, theories and career obstacles were explained by their sub-dimensions. Furthermore, situation of women managers in Turkey and the World was evaluated and lastly public sector was viewed. Within the scope of the study, results of statistical analysis of data gathered via a survey study conducted among 200 men and women as managers and workers working for a public sector educational institution in Eskişehir was assessed.
All in all, it was found out that women participants interiorized their perceptions regarding gender mainstreaming roles and embraced a traditional attitude while men embraced more equalitarian attitude.
Furthermore, significant differences between all scale dimensions and gender variable. It was found that the attitude level of women workers towards women managers was negative. It was seen that women managers embraced masculine behaviors in top management levels. It was seen that women remained aloof from top management positions due to domestic responsibilities, but that as their education levels and status got higher, their positive attitude towards career improvements increased. It was found out that especially single men workers education level of whom was lower had negative stereotypes against career improvements of women.


Keywords: Woman Employment, Women Managers, Career Obstacles, Gender Mainstreaming, Gender Inequality in Work Life