Kentsel dönüşüm sürecinin fizik-mekan değişimine etkisi bağlamında Kayseri Sahabiye kentsel dönüşüm projesinin irdelenmesi
Examination the effect of urban transformation process on physical-space change: The case of Kayseri Sahabiye neighborhood urban transformation
Yazar: EDA ÖZSOY
Danışman: PROF. DR. ŞAYESTE TÜLİN GÖRGÜLÜ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Aidiyet = Belonging ; Katılım = Participation ; Kayseri = Kayseri ; Kentsel dönüşüm = Urban transformation ; Kimlik = Identity ; Süreç yönetimi = Process management ; Uzlaşma = Reconciliation ; Şeffaflık = Transparency

Özet:
Kentlerin bozuma uğrayan yaşam çevrelerinin olumsuz koşullarının bütüncül yaklaşımlarla iyileştirilmesine yönelik eylemlerin tamamı kentsel dönüşüm olarak karşımıza çıkmaktadır. Ülkemizde 1999 depremi sonrası riskli alanların dönüşümünün gündeme gelmesiyle hızlanan kentsel dönüşüm faaliyetleri, etki alanı oldukça geniş ve çok boyutlu bir süreci tariflemektedir. Yapılan doktora çalışmasında kentsel dönüşümlerde yaşanan süreç ile fizik-mekan değişimi arasında bir dizi ilişkiler ağı kurulması hedeflenmektedir. Araştırmanın yapılması için tartışmalı bir sürecin irdelenmesi amacıyla Kayseri Sahabiye Mahallesi Kentsel Dönüşüm örneği seçilmiştir.  Yapılan çalışmada teorik analiz ile saha araştırması birleştirilerek model önerisi oluşturulmuştur. Araştırmada Türkiye'den seçilen örneklerle yapılan teorik analiz ve literatür taramasından elde edilen çıkarımlar doğrultusunda parametreler belirlenerek bu ölçütlerle saha incelemesi yapılmıştır. Buna göre saha araştırması fiziksel değişimin mekânsal, sosyal, ekonomik ve çevresel boyut etkileri bağlamında irdelenmiştir. Dönüşümün süreç işleyişi ise karar verme, tasarım, uygulama ve kullanım olmak üzere 4 aşamada şekillendirilmiştir. Sürecin bu aşamaları incelenirken aktörlerin katılımı, uygulama ve uzlaşma yöntemi, yasal ve yönetsel boyutu ile ele alınmıştır. Alan çalışmasında anket yöntemiyle elde edilen bulgularla dönüşümün fiziksel etkilerinin ve süreç işleyişinin yarattığı etkiler çakıştırılarak sürecin şekillendirdiği fiziksel etki mekanizması ortaya konulmuştur. Çalışmanın sonunda, bu etki mekanizmasının yarattığı olumsuz durumların ortadan kaldırılması için yapılması gereken bir dizi çözüm önerisi ve gelecekte yapılabilecek önermeler sunulmuştur. Böylece kentsel dönüşümlerin süreç irdelemesinden elde edilen çözüm odaklı sonuçlar ile başından sonuna kadar sürecin şekillendirdiği dönüşümün çok boyutlu etkisinin ortaya konulması ve buna bağlı hedef ve stratejilerin yönetilmesine imkan sağlayacak akademik argüman oluşturulmuştur. 
Anahtar Kelimeler: Kayseri Sahabiye Mahallesi, kentsel dönüşüm, dönüşüm süreci, süreç yönetimi, aidiyet, kimlik, katılım, uzlaşma, şeffaflık

Abstract:
Urban transformation is all of the actions aimed at improving the negative conditions of the deteriorated living environments of cities with holistic approaches. The urban transformation activities, which accelerated with the transformation of risky areas on the agenda, after the 1999 earthquake in Turkey, describe a very wide and multidimensional process. In this doctorate study, it is aimed to establish a series of relations between the process experienced in urban transformations and the change of physics-space. In order to examine a controversial process for conducting the research Kayseri Sahabiye Neighbourhood Urban Transformation was chosen as an example. In the study, a model proposal was created by combining theoretical analysis and field research. In the research, parameters were determined in line with the theoretical analysis made with the samples selected from Turkey and the inferences obtained from the literature review so field investigation was carried out with these criteria. Accordingly, the field research was examined in the context of the spatial, social, economic and environmental effects of physical change. The process of transformation consists of 4 stages: decision making, design, application and use. While examining these stages of the process, the participation of the actors, the method of implementation and reconciliation, and the legal and administrative dimensions are discussed. In the field study, the physical effects of the transformation and the effects of the process operation were overlapped with the findings obtained by the survey method so the physical effect mechanism shaped by the process was revealed. At the end of the study, a series of solutions and suggestions that can be made in the future are presented in order to eliminate the negative situations created by this effect mechanism. Thus, an academic argument, which has the solution-oriented results obtained from the process analysis of urban transformations, has been formed that will enable the multidimensional effect of the transformation shaped by the process from the beginning to the end and the management of the related goals and strategies.
Keywords: Kayseri Sahabiye Nighborhood, urban transformation, transformation process, process management, belonging, identity, participation, reconciliation, transparency