Lavanta kokusu içeren mikrokapsüllerin pamuklu kumaşlara aktarılması ve kumaşların yıkama performansları
Application of microcapsules containing lavender scent to cotton fabrics and washing performances of fabrics
Yazar: HATİCE ÇOŞKUN
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE EBRU TAYYAR
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Aromatikler = Aromatics ; Kalıcılık = Permanence ; Kapsüller = Capsules ; Lavanta = Lavender ; Yıkama dayanıklılığı = Washing resistance

Özet:
Bu çalışmanın amacı; pamuklu kumaşlara lavanta kokulu mikrokapsül uygulaması ve yıkama performanslarının belirlenmesidir. Bu amaçla ticari olarak satın alınan lavanta kokulu mikrokapsüllerin pamuklu dokuma kumaşlara iki farklı yöntem kullanarak aktarılmış ve aplikasyon yöntemlerinin, tekrarlı yıkamalar sonucunda kumaşlardaki koku kalıcılığına etkisi araştırılmıştır. Emdirme ve rotasyon baskı yöntemleri ile kumaşlara aktarılan mikrokapsüllerin morfolojik karakterizasyonları SEM (taramalı elektron mikroskobu analizi) ile gerçekleştirilmiştir. Elde edilen kumaş numuneleri 20 kez tekrarlı yıkamalara maruz bırakılmıştır. Yıkama sonucunda SEM ile kumaşların morfolojik analizleri, FTIR-ATR (fourier dönüşümü kızılötesi zayıflatılmış toplam yansıma) ile kumaşların kimyasal yapıları analiz edilmiştir. Ayrıca kumaşlardaki koku kalıcılığı ve koku azalma oranları, birbirinden bağımsız ve farklı demografik özelliklere sahip denek grupları tarafından sübjektif olarak değerlendirilmiştir. Sübjektif değerlendirmeler, anket metodu uygulanarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar tekrarlı ölçümler (ANOVA) istatistiksel yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Tekrarlı yıkama sonrası koku kalıcılı en yüksek olan kumaş grubunun haslık ve performans testleri ilgili stadandartlar doğrultusunda tamamlanmıştır.
Tez çalışmasının sonuçları; tekrarlı yıkama yapılan tekstil yüzeylerindeki koku kalıcılığının sağlanması, mikrokapsüllerin aplikasyon yöntemlerine göre değiştiğini göstermiştir. Yapılan SEM ve FTIR analizleri sonucunda kumaşlardaki mikrokapsüllerin varlığı tespit edilmiştir. Kumaşların 20 yıkama sonuçları sübjektif olarak değerlendirildiğinde baskı yöntemiyle üretilen kumaşların, emdirme yöntemine göre daha güçlü kokulara sahip olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca rotasyon baskı prosesi esnasında kullanılan mikrokapsüller, yardımcı kimyasal maddeler ve ajanlar, kumaşlardaki haslık ve performans değerlerini olumsuz yönde etkilemediği belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study; application of lavender scented microcapsules to cotton fabrics and determining their washing performance. For this purpose, commercially purchased lavender-scented microcapsules were transferred to cotton woven fabrics using two different methods, and the effect of application methods on the odor permanence of the fabrics after repeated washing was investigated. Morphological characterization of the microcapsules transferred to the fabrics via impregnation and rotary printing methods was performed via SEM (Scanning electron microscopic analysis). The obtained fabric samples were repeatedly washed 20 cycles. After washing, the morphological analyses of the fabrics were analyzed via SEM and the chemical structures of the fabrics were analyzed via FTIR-ATR (Fourier transform infrared attenuated total reflectance). In addition, the odor persistence and odor reduction of the fabrics were subjectively evaluated using independent and different demographic characteristics. The subjective evaluations were made via applying the survey method. The obtained results were analyzed using the repeated measures (ANOVA) statistical method. The fastness and performance tests of the group of fabrics with the highest odor persistence after repeated washing were performed in accordance with the relevant standards.
The results of the dissertation study; ensuring odor permanence on textile surfaces subjected to repeated washing showed that microcapsules vary depending on the application method. Using SEM and FTIR analyzes, the presence of microcapsules in the textiles was determined. In the subjective evaluation of the washing results of the fabrics, it was found that the fabrics produced by the printing method had a stronger odor than those produced by the impregnation method. In addition, it was found that the microcapsules, auxiliary chemicals and agents used during the rotary printing process do not negatively affect the fastness and performance values of the fabrics.