Otomotiv yedek parça yönetiminde çok ölçütlü karar verme yaklaşımlarının uygulanması
Application of multi-criterative decision making approachesin automotive spare parts management
Yazar: GİZEM YAVUZKAN KAYA
Danışman: DOÇ. DR. ZEHRA KAMIŞLI ÖZTÜRK
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Yedek parça yönetiminde alternatif tedarikçiler içinden seçim yapabilmek için tedarikçilerin hangi ölçütlere göre değerlendirileceklerini belirlemek, ölçütlerin önem derecelerini belirlemek ve kriterlere göre tedarikçilerin performanslarını anlamak gerekmektedir. Buna göre tedarikçi seçimi çok ölçütlü karar verme (ÇÖKV) problemi
haline gelmektedir. Tezin uygulama kısmında üç alternatif tedarikçisi olan bir ana ürün üreticisinin değerlendirme süreci incelenmiştir. Sürecin ilk adımı ana ürün üreticisinin üç uzmanının hangi kriterlere göre değerlendirme yapması gerektiğini belirlemek olmuştur. Ortak belirlenen kriterler olan maliyet, kalite, güvenilirlik, esneklik, daha sonra alt kriterlere ayrılmıştır. Böylelikle sürece hassasiyet kazandırmak amaçlanmıştır. Kriterlerin belirlenmesinden sonraki aşama alternatif tedarikçilerin belirlenen kriterlere göre ne düzeyde performans gösterdiklerini saptamaktır. Bu aşamadan sonra sıra ÇÖKV metotlarının kullanılmasıdır. Sırasıyla TOPSIS, AHP, Bulanık TOPSIS ve Bulanık AHP kullanılan metotlardır. Metotlarla elde edilen sonuçlardan sonra sıra duyarlılık analizine gelmiştir. ÇÖKV problemlerinde duyarlılık analizi birkaç şekilde yapılabilmektedir. Bir yaklaşım kriterlerin önem derecelerini değiştirmektir. Pek çok halde önem derecelerinin değişimi bir düzeyden sonra sıralamayı değiştirmektedir. Tezin ana katkısı literatürde rastlanmayan ÇÖKV problemlerinin çözüm için detayları ve püf noktalarını ortaya çıkararak ana ürün üreticilerinin yedek parça yönetim
süreçlerini rasyonalize etmelerine yol göstermek ve doğru metotla çalışmalarına katkıda bulunmaktır.

Abstract:
In spare part management, to make a selection among the alternative suppliers, we
have to decide assessment criteria, importance of criteria and understanding the
performance of suppliers against the criteria. Accordingly, supplier selection becomes a
problem of multi criteria decision making (MCDM).
In the application division of the thesis an original product manufacturer's supplier
selection process is examined. The first step of the process is determining the criteria that
the company's three experts have to make the assessment against three criteria. Jointly
defined criteria are; cost, quality, reliability, flexibility are then detailed to sub criteria.
The aim of doing this is to gain sensitivity and precision to the process. Right after this
determination comes the assessment of the performance of the suppliers. Then the process
goes on to apply the Methods. Orderly TOPSIS, AHP, Fuzzy TOPSIS, and Fuzzy
TOPSIS are the used Methods.
After obtaining the outcomes of the Methods new step is to make the sensitivity
analysis. In MCDM problems sensitivity analysis can be made via several ways. A way
is to change the importance level of criteria. In many cases change of importance weights
of criteria change the ranking of the suppliers.
The major contribution of this thesis is to reveal and provide details and crux to the
original product manufacturer's to better manage their spare part management process, to
rationalize this process and to show how to select the right method and contribute to
its right usage.