6-8 yaş arası çocukların dil becerilerinin öyküleme yoluyla değerlendirilmesi
Evaluation of language skills of children between the ages of 6-8 through narrative
Yazar: CANSU BAŞKAN ÇELİKLİ
Danışman: DOÇ. DR. PELİN PİŞTAV AKMEŞE
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Alıcı dil becerileri = Receptive language abilities ; Dil becerileri = Language skills ; Dil gelişimi = Language development ; Hikaye = Story ; Sözcük bilgisi = Word knowledge ; Çocuklar = Children ; İfade edici dil = Expressive language

Özet:
6-8 Yaş Arası Çocuklarda Öyküleme Yoluyla Dil Becerilerinin Değerlendirilmesi
Amaç: Öyküleme becerisi okul öncesi ve ilköğretim çağındaki çocukların iletişim becerisinin gelişiminde önemli rol oynamaktadır. Çocukların öyküler günlük kullanılan dilden daha karmaşık dil kullanımı gerektirdiğinden ifade edici dilin değerlendirilmesi amacıyla kullanılmaktadır. Çocukların anlattıkları öykülerin değerlendirilmesi ile kavramsal gelişim, zamansal kavramlar ve neden-sonuç ilişkisi becerilerine ilişkin bilgi elde edilmektedir. Bu çalışma da anadili Türkçe 6-8 yaş arası çocukların öyküleme yoluyla dil becerilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Araştırmaya Ege Üniversitesi Hastanesi Kulak Burun Boğaz Ana bilim Dalı'na başvuru yapan anadili Türkçe olan normal işitmeye sahip 6-8 yaş arası 100 çocuk dahil edilmiştir. Çalışmada çocukların alıcı ve ifade edici dil becerilerini değerlendirmek amacıyla Türkçe Erken Dil Gelişimi Testi (TEDİL) ve dil becerisini öyküleme yoluyla değerlendirmek için The Edmorton Narrative Norms Instrument (ENNI) öyküleme aracı kullanılmıştır. Öyküleme analizi ile alınan verilerde Ortalama Sözce Uzunluğu (OSU), Farklı Sözcük Sayısı (FSÖZS) ve Toplam Sözcük Sayısı (TSÖZS) hesaplanmıştır.
Bulgular: Çocukların 50'si 72-83 ay, 50'si 84-95 ay arasındadır. 72-83 ay arası çocukların TEDİL alıcı dil puan ortalaması 103.40±7.98, ifade edici dil puan ortalaması 106.48±5.87; 84-95 ay arası çocukların TEDİL alıcı dil puan ortalaması 102.38±5.74, ifade edici dil puan ortalaması 103.02±5.62'dır.  Çocukların yaşlarına göre alıcı dil puanları arasında anlamlı farklılık olmadığı ifade edici dil puanları arasındaki farkın anlamlı olduğu bulunmuştur (p<.05). Çocukların öyküleme becerilerinin değerlendirilmesi sonucunda elde edilen  OSU, FSÖZS ve TSÖZS puan ortalamalarının  72-83 ay arası çocuklarda 84-95 ay arası çocuklardan daha yüksek olduğu saptanmıştır. Ancak aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı bulunmuştur. Cinsiyetine göre TEDİL test puanları karşılatırıldığında kızların alıcı ve ifade edici dil ortalamalarının erkeklerden göre daha yüksek olduğu ve aradaki farkın hem alıcı hem de ifade edici dilde istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı (p<,05). Ayrıca alıcı dil puanı ile ifade edici dil puanı ve A3, B1, B2, B3 FSÖZS'lar arasında pozitif ilişki bulundu. İfade edici dil puanı ile A2, A3, B1 ve B2 OSU' lar arasında pozitif ilişki tespit edildi. 72-83 ay yaş arası çocukların anne eğitimi ilkokul-üniversite üstü olanlara göre alıcı ve ifade edici dil puanları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. 
Sonuç: Çocukların öykülerinin yaşla birlikte gelişim gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Normal gelişim gösteren çocukların öyküleme yolu ile dil becerilerinin değerlendirilmesi çocukların birbiriyle ve farklı yaş gruplarıyla ya da risk grubundaki çocukları belirleme açısından yapılacak çalışmalara katkı sağlayacaktır. 
Anahtar Kelimeler; Öyküleme; Dil Değerlendirmesi; Alıcı Dil; İfade Edici Dil; Ortalama Sözce Uzunluğu; Sözcük Dağarcığı.

Abstract:
Evaluation of Language Skills of Children between the ages of 6-8  through Narrative
Aim : Storytelling skill plays an important role in the development of communication skills of preschool and primary school children. Since children's stories require more complex language use than the language used daily, they are used to evaluate the expressive language. By evaluating the stories told by children, information about conceptual development, temporal concepts and cause-effect relationship skills is obtained. In this study, it was aimed to evaluate the language skills of children between the ages of 6-8, whose mother tongue is Turkish, through narration.
Method: 100 children between the ages of 6-8 years, whose native language is Turkish, who applied to Ege University Hospital Ear Nose and Throat Department, were included in the study. In the study, Turkish Early Language Development Test (TEDİL) was used to evaluate children's receptive and expressive language skills, and The Edmorton Narrative Norms Instrument (ENNI) storytelling tool was used to evaluate language skill through narration. Average Word Length (OSU), Number of Different Words (FSÖZS) and Total Number of Words (TSÖZS) were calculated in the data obtained by narration analysis.
Results: 50 of the children are between 72-83 months and 50 of them between 84-95 months. Between 72-83 months, the mean of TEDİL recipient language is 103.40 ± 7.98, the mean of expressive language is 106.48 ± 5.87, the verbal language compound average point is 104.94 ± 6.92; The mean TEDIL receiving language score of the children between 84-95 months is 102.38 ± 5.74, the mean expression point is 103.02 ± 5.62 and the verbal language compound point average is 102.7 ± 5.68. A significant difference was found between expressive language standard scores according to the age of the children (p <.05). When the recipient language and verbal language compound score was evaluated by age, no significance was found (p> .05). OSU, FSÖZS, and TSÖZS score averages, which were obtained as a result of the evaluation of children's storytelling skills, were found to be higher in children between the ages of 84-95 months than children between the ages of 72-83 months. However, it was found that the difference was not statistically significant. When TEDİL test scores were compared according to gender, it was found that the mean of the girls' expressive and expressive language was higher than that of the boys and the difference was statistically significant in both the receptive and expressive language (p <, 05). In addition, positive correlation was found between the recipient language score and expressive language score and A3, B1, B2, B3 FSÖZS. A positive relationship was detected between the expressive language score and A2, A3, B1 and B2 OSUs. The maternal education of children aged 72-83 months was found to be statistically significant compared to those who are above primary school-university. found to be absent (p> .05).
Conclusion: It was concluded that children's stories develop with age. Assessment of language skills of children with normal development through narration is important to contribute to the studies to determine children with each other and with different age groups or risk groups.

Keywords; Narration; Language Assessment; Receiving Language; Expressive Language; Average Word Length; Vocabulary.