Ekstrakte edilmiş damarlıca'nın (Plantago lanceolata L.) gökkuşağı alabalıklarında (Oncorhynchus mykiss W.) büyüme performansı, kan parametreleri, bağışıklık sistemi ve antioksidan enzim aktiviteleri üzerine etkisi
Effects of ribwort plantain (Plantago lanceolata L.) extract on growth performance, blood parameters, immune system and antioxidant enzyme activity of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss W.)
Yazar: RANDA TAHER A ELBESHTI
Danışman: DOÇ. DR. ADEM YAVUZ SÖNMEZ
Kastamonu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu tez çalışmasında gökkuşağı alabalıklarının (Oncorhynchus mykiss) yemlerine farklı dozlarda damarlıca bitkisi (Plantago lanceolata) özütü ilave edilmiş ve bu yem ile beslenen balıkların büyüme performansı, kan parametreleri, bağışıklık sistemi ve antioksidan enzim aktivitesinde meydana gelen değişimler incelenmiştir. Bu amaçla damarlıcanın (D) sulu metanolik özütü çıkartılmış, balık yemlerine %1, %2 ve %3 oranında katılmıştır. Balıklar 3 adet deneme grubu ve 1 adet kontrol grubu olmak üzere, her bir grup 3 tekerrürlü olacak şekilde, 12 adet 100 litrelik tanka yerleştirilmiş ve hazırlanan yemlerle 90 gün boyunca beslenmiştir. Gerçekleştirilecek olan analizler için 30, 60 ve 90. günlerde balıklardan karaciğer, kas dokusu ve kan örnekleri alınmıştır. Çalışmada balıkların; eritrosit, hemoglobin, hematokrit, ortalama eritrosit hacmi, eritrosit başına düşen ortalama hemoglobin miktarı, eritrosit başına düşen ortalama hemoglobin konsantrasyonu, oksidatif radikal salınımı, myeloperoksidaz aktivitesi, lizozim aktivitesi, süperoksit dismutaz (SOD) aktivitesi, katalaz (CAT) aktivitesi, glutatyon peroksidaz (GPx) aktivitesi, glukoz-6-fosfat dehidrogenaz (G6PDH) aktivitesi, lipit peroksidasyonu, ağırlık artışı, spesifik büyüme oranı ve yem değerlendirme oranı değerleri tayin edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre hematolojik değerlere bakıldığında kontrol grubu ile deneme grupları arasında önemli bir fark gözlemlenmemiştir (p>0.05). İmmünolojik değişimler değerlendirildiğinde lizozim aktivitelerinde kontrol grubuna kıyasla bir azalma meydana gelmiş ancak oksidatif radikal salınımı ve myelporoksidaz aktivitesi artmıştır. Antioksidan enzim aktiviteleri incelendiğinde ise damarlıcanın SOD ve CAT değerlerine bir etkisi olmadığı fakat %3 D grubunda GPx ve G6PDH değerlerindeki artışın istatistiksel açıdan anlamlı olduğu gözlemlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre alabalık yemine damarlıca ilavesinin antioksidan özelliği teşvik edici nitelikte olabileceği ve bağışıklık destekleyici olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this thesis study, different doses of ribwort plantain extract (Plantago lanceolata) were added to rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) feed and changes in growth performance, hematologic parameters, immune system and antioxidant enzyme activities of fish were investigated. For this purpose, aqueous methanolic extraction of ribwort plantain (D) were performed and obtained extracts were mixed with feed in proportion of 1%, 2% and 3%. Fish, 3 experimental groups and 1 control group (3 replicates of each group), were placed in 12 tanks (100-liter) and fed with prepared feed for 90 days. On the 30th, 60th and 90th days liver, muscle and blood samples were taken from fish for analyses. In the study; erythrocyte, hemoglobin, hematocrit, mean corpuscular volume, mean corpuscular hemoglobin, mean corpuscular hemoglobin concentration, oxidative radical production, myeloperoxidase activity, lysozyme activity, superoxide dismutase (SOD) activity, catalase (CAT) activity, glutathione peroxidase (GPx) activity, glucose-6-phosphate dehydrogenase (G6PDH) activity, lipid peroxidation, weight gain, specific growth rate and feed conversion ratio values of fish were determined. According to the results, when the hematological values were investigated, there was no significant difference between the control group and the experimental groups (p> 0.05). When immunological changes were evaluated, it was seen that lysozyme activity decreased compared to the control group weheras oxidative radical production and myelporoxidase activity were increased significantly. In terms of antioxidant enzyme activities, it was observed that ribwort plant had no effect on SOD and CAT values. However the increase of GPx and G6PDH values in 3% D group was statistically significant. According to the findings, it was concluded that the supplementation of ribwort plantain to the rainbow trout feed could promote the antioxidant property and can be used as an immunostimulant.