Acil serviste akut koroner sendrom (AKS) tanısı konulan hastalarda serum MMP-9 düzeyinin değerlendirilmesi
Evaluation of serum MMP-9 level in patients diagnosed with acute coronary syndrome (ACS) in the emergency department
Yazar: GÜLAY ÖZFİDAN
Danışman: DOÇ. DR. SONGÜL ARAÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğt. ve Arş. Hast. / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu çalışmamızda acil serviste göğüs ağrısı şikayeti ile başvuran, non ST
elevasyonlu miyokard enfarktüsü (NSTEMI) ve unstabile anjina pectoris (USAP) düşünülen
hastalarda ayırıcı tanı açısından Matriks metalloproteinaz-9 (MMP-9) düzeyinin tanısal
değerliliğini saptaması ile ayırıcı tanıda altın standart olarak kullanılan Kardiyak troponin
(cTn) ile ilişkisini incelemeyi ve akut koroner sendrom (AKS)'un erken evresinde tanı
konulmasını planladık.
Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi'nden tez onayı alındıktan sonra Gazi
Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi acil tıp kliniğine 2023-2024 arası göğüs ağrısı şikayeti
ile başvurup takip sonrası AKS düşünülen hastalardan NSTEMI ve USAP tanısı almış hasta
grubu ve kardiyak nedenli olmayan göğüs ağrısı ile sonuçlan hastalar kontrol grubunu
oluşturmak üzere 3 grup çalışmamızda oluşturuldu.
Bulgular: Çalışmaya katılan 162 hastadan 66'sı kontrol grubunda 96'sı hasta grubunda
olmak üzere kontrol grubunda 39'u kadın 27'si erkek, hasta grubunda 36'sı kadın 60'ı erkekti.
Hasta grubunda 68'i NSTEMI, 28'i USAP olmak üzere NSTEMI hastaların 26'sı kadın 42'si
erkek, USAP hastaların 10'u kadın 18'i erkekti. Kontrol grubunda yaşları 19-86 yıl arasında
olan hastaların yaş ortalaması 46,55±16,96 yıl, hasta grubunda ise 64,39±11,75 yıl,.NSTEMI
hastalarında 30-87 yıl arasındaki ortalama yaş 65,22±11,85 yıl, USAP hastalarında 27-84 yıl
arasındaki ortalama yaş 62,36±11,46 yıl olarak hesaplandı. Çalışmaya katılan hastalar klinik
ve laboratuvar özellikleri açısından incelendiğinde kontrol ve hasta grubu arasında cinsiyet,
yaş, komorbidite, HT, DM, KAH - İKH ile ACEİ, BB, KKB ve statin ilaç kullanım öyküsü ve
CRP (C-reaktif protein), CK(Kreatin kinaz), LDH(Laktat dehidrojenaz), glukoz ve 1.troponin
değerleri açısından incelendiğinde hasta ile kontrol grubu arasında anlamlı farklılık mevcuttu
(sırasıyla p= 0,007 , p<0,001, p=0,01 , p<0,001 , p<0,001 , p=0,031 , p<0,001 , p<0,001 , p<0,001 ,
p<0,001 , p<0,001 ve p<0,001 , p<0,001 ,p<0,001 , p=<0,04 , p<0,001). Sigara, KBH, diğer
komorbiditelerde ve MMP-9 düzey değeri açısından anlamlı fark izlenmedi (sırasıyla p= 0,478 , p=
0,242 , p= 0,103 , p=0,098). Hasta grubunda NSTEMI ile USAP tanısı alan hastalar arasında cinsiyet,
yaş, komorbidite, HT, DM, KAH- İKH ile ACEİ, BB, KKB ve statin ilaç kullanım öyküsü,
sigara, KBH ve diğer komorbiditelerde anlamlı fark izlenmedi (sırasıyla p=0,817 , p=0,28 , p=0,904 ,
p=0,125 , p=0,241 , p=0,51 , p=0,193 , p=0,064 , p=0,289 , p=0,064 , p= 0,079 , p= 0,176 , p= 0,308 ).
CRP, CK, LDH, glukoz, 1.troponin değerleri açısından incelendiğinde hasta ile kontrol grubu
arasında anlamlı farklılık mevcuttu (p=0,003 , p=0,012 , p=0,029 , p=0,04 , p<0,001 ). CRP ortalama
değeri kontrol grubunda 2,0 (2-78)mg/L, hasta grubunda 9,5 (2-113) mg/L, NSTEMI hastalarında
13,0 (2-113)mg/L, USAP hastalarında 6,5 (2-59)mg/L idi. CK ortalama değeri kontrol grubunda
78 (28-697) U/L, hasta grubunda 120,5(31-1529)U/L, NSTEMI hastalarında 129 (31;1529) U/L,
USAP hastalarında 91,5 (32-597) U/L idi. LDH ortalama değeri kontrol grubunda 158,5 (98-315)U/L,
hasta grubunda 246 (128-655) U/L, NSTEMI hastalarında 264,5 (128-655) U/L, USAP hastalarında
213 (139-371) U/L idi. Glukoz ortalama değeri kontrol grubunda 129,5 (54-764) mg/dL, hasta
grubunda 129,5 (54-764) mg/dL, NSTEMI hastalarında 142 (71-764) mg/dL, USAP hastalarında 102
(54-310) mg/dl idi. 1.Troponin ortalama değeri kontrol grubunda 3,5(3-11) ng/L, hasta grubunda 90
(3-6982) ng/L, NSTEMI hastalarında 162,5 (5-6982) ng/L, USAP hastalarında 11(3-189) ng/L idi.
MMP-9 ortalama değeri kontrol grubunda 996,00(188-4988) ng/L, hasta grubunda 999,5 (188-4800)
ng/L, NSTEMI hastalarında 1073(188;1988) ng/L, USAP hastalarında 926 (310;1979) ng/L idi.
Anjiografi sonrası PCI ya da Bypass kararı verilen hasta sayısı NSTEMI hasta grubunda 46, USAP
hasta grubunda 12, medikal tedavi kararı verilen hasta sayısı NSTEMI hasta grubunda 22, USAP hasta
grubunda 16 olmak üzere anlamlı fark izlendi (p=0,024). PCI ya da Bypass kararı verilen hastalarda
v
CRP 10,5mg/L, CK 128,5U/L, LDH 246,5U/L, Glukoz 142,5mg/Dl, 1.Troponin 108ng/L, MMP-9
1096 ng/L ortalama değeri idi. Medikal tedavi kararı verilen hastalarda CRP 8mg/L, CK 89U/L, LDH
243,5U/L, Glukoz 1155mg/Dl, 1.Troponin 34ng/L, MMP-9 916,5ng/L ortalama değeri idi. PCI ya da
Bypass kararı verilen hastalar ile medikal tedavi kararı verilen hastalar arasında CRP, LDH, glukoz ve
1.troponin değerleri açısından incelendiğinde anlamlı fark görülmedi (p= 0,447, p= 0,773, p=
0,265, p= 0,167). CK ve MMP-9 düzeyi değerleri açısından incelendiğinde anlamlı fark
görüldü (p= 0,045, p <0,001). NSTEMI hasta grubunda yapılan anjiografide sorumlu vasküler
yapının müdahale gerektiren seviyesi total 14, ostıum/proksimal 6, mid ve/veya distal 25
olmak üzere toplamda 45 hastadır. NSTEMI hasta grubunda ise total 3, ostıum/proksimal 4,
mid ve/veya distal 5 olmak üzere toplamda 12 hastadır. Gruplar arasında anlamlı fark
görülmedi (p=0,086). Sorumlu vasküler yapı düzeyi total olanlarda CRP 15mg/L, CK 98,5U/L,
LDH 246,5U/L, Glukoz 182,5mg/Dl, 1.Troponin 175ng/L, MMP-9 1084 ng/L ortalama değeri idi.
Sorumlu vasküler yapı düzeyi ostıum/proksimal olanlarda CRP 9mg/L, CK 113,5U/L, LDH
229,5 U/L, Glukoz 111,5mg/Dl, 1.Troponin 36,5ng/L, MMP-9 1228,5 ng/L ortalama değeri idi.
Sorumlu vasküler yapı düzeyi mid ve/veya distal olanlarda CRP 7,5mg/L, CK 161U/L, LDH
269,5 U/L, Glukoz 138mg/Dl, 1.Troponin 131ng/L, MMP-9 1159ng/L ortalama değeri idi. CRP, CK,
LDH ve glukoz değerleri açısından incelendiğinde sorumlu vasküler yapı düzeyi total,
ostıum/proksimal ve mid ve/veya distal olanlar arasında anlamlı fark görülmedi (p= 0,318, p=
0,138, p= 0,605, p= 0,089). 1.Troponin ve MMP-9 değerleri açısından incelendiğinde sorumlu
vasküler yapı düzeyi total, ostıum/proksimal ve mid ve/veya distal olanlar arasında anlamlı
fark görüldü (p=0,035, p=0,007).
Sonuç: Kontrol grubu ile hasta grubu karşılaştırılınca MMP-9 istatistiksel olarak anlamlı
bulunmadı (p=0,098). Hasta grubu içinde bulunan NSTEMI ile USAP hasta grupları
karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,001). MMP-9 düzeyi Bypass
kararı verilen hastalar ile medikal tedavi kararı verilen hasta grupları arasında istatistiksel
olarak anlamlı bulundu (p<0,001). Ayrıca anjiografide sorumlu vasküler yapının müdahale
gerektiren total, ostıum/proksimal, mid ve/veya distal seviye olmak üzere 3 grup arasında da
istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,007). Bu çalışmamızda MMP-9 AKS gelişen
hastalarda plak hassasiyetinin saptayarak kardiyovasküler hastalığın
ciddiyetinin öngörülmesinde invazif olmayan test olarak yararlı olabileceği görülmüştür.
Ancak kontrol grubunu oluşturan nonkardiyak tipte göğüs ağrısı ile hastalar ile kardiyak tipte
göğüs ağrısı şikayeti ile başvuran hasta grubu arasında troponine kıyasla kardiyak bir
biyomarkır olarak ilişkilendirilemedi.
ANAHTAR KELİMELER: AKS, Acil Servis, MMP-9, Laboratuvar Parametreleri, NSTEMI, USAP

Abstract:
OBJECTİVE: In this study, we determined the diagnostic value of matrix metalloproteinase9 (MMP-9) level in patients who presented to the emergency department with chest pain and
were considered to have non-ST-elevation myocardial infarction (NSTMI) and unstable
angina pectoris (USAP). We planned to examine its relationship with cardiac troponin (cTn),
which is used as a standard, and to diagnose acute coronary syndrome (ACS) in the early
stage.
MATERİAL AND METHOD: After receiving thesis approval from the University of Health
Sciences, patients who applied to Gazi Yaşargil Training and Research Hospital emergency
medicine clinic between 2023 and 2024 with complaints of cardiac chest pain and were
considered to have ACS were included in our study. Three groups were included in the study,
including the patient group diagnosed with NSTEMI and USAP and the patients resulting in
non-cardiac chest pain to form the control group.
RESULTS: Of the 162 patients participating in the study, 66 were in the control group and 96
in the patient group, 39 were female and 27 were male in the control group, and 36 were
female and 60 were male in the patient group. In the patient group, 68 of them had NSTEMI
and 28 had USAP; 26 of the NSTEMI patients were female and 42 were male, and the USAP
patients were 10 female and 18 male. The average age of patients aged between 19-86 years
in the control group is 46.55±16.96 years, and in the patient group it is 64.39±11.75 years.
The average age of NSTEMI patients between 30-87 years is 65.22±11.85 years. years, the
average age of USAP patients between 27 and 84 years was calculated as 62.36±11.46 years.
When the patients participating in the study were examined in terms of clinical and laboratory
characteristics, there were differences between the control and patient groups in terms of
gender, age, comorbidity, HT, DM, CAD - IHD, and history of ACEI, BB, KKB and statin
drug use, and CRP (C reactive protein), CK (Creatine kinase). ), LDH (Lactate
dehydrogenase), glucose and 1.troponin values were examined, there was a significant
difference between the patient and the control group (p= 0.007, p<0.001, p=0.01, p<0.001,
p<0.001, p= respectively). 0.031, p<0.001, p<0.001, p<0.001, p<0.001, p<0.001 and p<0.001,
p<0.001, p<0.001, p=<0.04, p<0.001). No significant difference was observed in terms of
smoking, CKD, other comorbidities and MMP-9 level value (p = 0.478, p = 0.242, p = 0.103,
p = 0.098, respectively). In the patient group, no significant difference was observed between
patients diagnosed with NSTEMI and USAP in gender, age, comorbidities, HT, DM, CADIHD, ACEI, BB, CCB and statin drug use history, smoking, CKD and other comorbidities (p
= 0.817, p respectively). =0.28, p=0.904, p=0.125, p=0.241, p=0.51, p=0.193, p=0.064,
p=0.289, p=0.064, p= 0.079, p= 0.176, p= 0.308 ). When examined in terms of CRP, CK,
LDH, glucose, 1.troponin values, there was a significant difference between the patient and
the control group (p=0.003, p=0.012, p=0.029, p=0.04, p<0.001). The mean value of CRP is
2.0 (2-78) mg/L in the control group, 9.5 (2-113) mg/L in the patient group, 13.0 (2-113) mg/L
in NSTEMI patients, 6.5 in USAP patients. It was (2-59)mg/L. The mean CK value was 78
(28-697) U/L in the control group, 120.5 (31-1529) U/L in the patient group, 129 (31;1529)
U/L in NSTEMI patients, 91.5 (32-597) U/L in USAP patients. ) was U/L. The mean LDH
value was 158.5 (98-315) U/L in the control group, 246 (128-655) U/L in the patient group,
264.5 (128-655) U/L in NSTEMI patients, 213 (139-371) U/L in USAP patients. ) was U/L.
The mean glucose value was 129.5 (54-764) mg/dL in the control group, 129.5 (54-764)
mg/dL in the patient group, 142 (71-764) mg/dL in NSTEMI patients, 102 (54-310) mg/dL in
vii
USAP patients. ) mg/dl. 1.The mean troponin value is 3.5(3-11) ng/L in the control group, 90
(3-6982) ng/L in the patient group, 162.5 (5-6982) ng/L in NSTEMI patients, 11(3) in USAP
patients. -189) ng/L. The mean value of MMP-9 was 996.00(188-4988) ng/L in the control
group, 999.5 (188-4800) ng/L in the patient group, 1073(188;1988) ng/L in NSTEMI patients,
926 (310) ng/L in USAP patients. ;1979) ng/L. A significant difference was observed in the
number of patients for whom PCI or Bypass was decided after angiography: 46 in the
NSTEMI patient group and 12 in the USAP patient group, and the number of patients for
whom medical treatment was decided was 22 in the NSTEMI patient group and 16 in the
USAP patient group (p = 0.024). In patients for whom PCI or Bypass decision was made,
CRP 10.5mg/L, CK 128.5U/L, LDH 246.5U/L, Glucose 142.5mg/Dl, 1.Troponin 108ng/L,
MMP-9 1096 ng/L average was the value. In patients for whom medical treatment was
decided, the average value was CRP 8mg/L, CK 89U/L, LDH 243.5U/L, Glucose 1155mg/Dl,
1.Troponin 34ng/L, MMP-9 916.5ng/L. When examined in terms of CRP, LDH, glucose and
1.troponin values, no significant difference was seen between the patients for whom PCI or
Bypass decision was made and the patients for whom medical treatment was decided (p=
0.447, p= 0.773, p= 0.265, p= 0.167). When examined in terms of CK and MMP-9 level
values, a significant difference was seen (p = 0.045, p < 0.001). In the angiography performed
in the NSTEMI patient group, the level of the responsible vascular structure requiring
intervention was 14, ostium/proximal 6, mid and/or distal 25, in a total of 45 patients. In the
NSTEMI patient group, there are 12 patients in total, 3 in total, 4 in ostium/proximal, and 5 in
mid and/or distal. There was no significant difference between the groups (p = 0.086). In
those with total responsible vascular structure level, the average value was CRP 15mg/L, CK
98.5U/L, LDH 246.5U/L, Glucose 182.5mg/Dl, 1.Troponin 175ng/L, MMP-9 1084 ng/L. In
those with responsible vascular structure level ostium/proximal, CRP 9mg/L, CK 113.5U/L,
LDH 229.5 U/L, Glucose 111.5mg/Dl, 1.Troponin 36.5ng/L, MMP-9 1228.5 ng/L was the
average value. In those with mid and/or distal responsible vascular structure levels, the
average value of CRP 7.5mg/L, CK 161U/L, LDH 269.5 U/L, Glucose 138mg/Dl, 1.Troponin
131ng/L, MMP-9 1159ng/L was. When examined in terms of CRP, CK, LDH and glucose
values, no significant difference was seen between the responsible vascular structure level,
total, ostium/proximal and mid and/or distal (p= 0.318, p= 0.138, p= 0.605, p= 0.089). 1.
When examined in terms of troponin and MMP-9 values, the responsible vascular structure
level is significantly different between total, ostium/proximal and mid and/or distal ones.
CONCLUSION:MMP-9 was not found to be statistically significant when comparing the
control group with the patient group (p = 0.098). When the NSTEMI and USAP patient
groups were compared, it was found to be statistically significant (p<0.001). MMP-9 level
was found to be statistically significant between the patients who were decided to bypass and
the patient groups who were decided on medical treatment (p<0.001). In addition, the vascular
structure responsible for angiography requiring intervention was found to be statistically
significant among 3 groups: total, ostium/proximal, mid and/or distal level (p=0.007). In our
study, MMP-9 may be useful as a non-invasive test in predicting mortality and morbidity by
detecting plaque sensitivity in patients with ACS. However, it could not be associated as a
cardiac biomarker compared to troponin between the control group of patients with noncardiac type chest pain and the patient group with cardiac type chest pain.
KEYWORDS: ACS, Emergency Department, MMP-9, Laboratory Parameters, NSTEMI,
USAP