Geçici kamusal yerleştirme sanatının kolektif akılda kalıcılığı üzerine Tate Modern Müzesi türbin salonu içerisinde bir inceleme
An examination of the collective memorability of temporary public installation art in the turbine hall of the tate Modern Museum
Yazar: İPEK ÖZER
Danışman: DOÇ. DR. SENEM KAYMAZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bina Araştırma ve Planlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Mimarlık = Architecture

Özet:
Enstalasyon sanatında nesne ve mekan arasındaki ilişki büyük bir öneme sahiptir. Nesnelerin ve mekanın hangi gerekçelerle seçildiği, nesnelerin mekana nasıl yerleştirildiği ve mekanın enstalasyona olan etkisi bu sanat türünde ön plana çıkan unsurlardandır. Nesnelerin yerleştirildiği mekan; meydanlar, sokaklar ve parklar gibi kamusal alanlar veya galeri ve müze gibi yapıların halkın serbestçe erişimine açık olan yarı kamusal alanları da olabilmektedir. Bu tez çalışmasında enstalasyon sanatı ve sanatın gerçekleştiği mekan olan kamusal alanla beraber geçici enstalasyonlar ve akılda kalıcılık tartışılmıştır. Yukarıda bahsedilen konular üzerinde yapılan literatür taraması sonucunda yere özgü olma, sanatın sunumu ve materyalize olma şekli, sanatın içeriği ve izleyicisine dokunaklığı, izleyicinin ne derece dahil olduğu ve kolektif olarak deneyimini içeren 5 parametrenin geçici enstalasyonların akılda kalıcılığına etkisi olduğu belirlenmiştir. Bu parametrelerin sınanması için Tate Modern Müzesi içerisinde yer alan ve yarı kamusal bir alan olarak ele alınan Turbine Hall'da sergilenmiş 5 enstalasyon çalışması seçilmiştir. Bunlar son beş yılda Hyundai Commission adı altında geçici süreliğine sergilenmiş toplumsal konuları ele alan "10,148,451", "Fons Americanus", "Brain Forest Quipu" ve sanatçıların dışavurumu olan "One Two Three Swing!" ve "In Love With The World" isimli enstalasyonlardır. Bu eserlerin akılda kalıcılık durumları internet, Instagram ve YouTube gibi sosyal medya kanallarından elde edilen ziyaretçi yorumlarında yer alan kavramlar üzerinden yukarıda bahsedilen 5 parametreye göre irdelenmiştir. Ayrıca seçili enstalasyonlarla ilgili sanat eleştirmenlerinin yorumları da değerlendirmeye alınmıştır. Yapılan analizler sonucunda enstalasyonların akıldaki kalıcılığının enstalasyonlar özelinde değişkenlik gösterdiği ve akılda kalıcılığı ifade eden kavramların sınırlı olması nedeniyle hipotez tam anlamıyla ölçülememiştir.    

Anahtar Kelimeler: Kamusal alan, akılda kalıcılık, geçici enstalasyon, Tate Modern Müzesi Turbine Hall

Abstract:
The relationship between object and space has great importance in installation art. The reasons why objects and space are chosen, how the objects are placed in the space, and the effect of the space on the installation are among the prominent elements in this type of art. The space where objects are placed may be public spaces such as squares, streets and parks, or semi-public areas of buildings like galleries and museums that are freely accessible to the public. In this thesis study, installation art, the public space which is the place where art takes place, as well as temporary installations and memorability are discussed. As a result of the literature review on the above-mentioned topics, it was determined that 5 parameters, including being site-specific, the way art is presented and materialized, the content of art and its touchingness to its audience, the extent of audience participation and its collective experience, have an impact on the memorability of temporary installations. To test these parameters, 5 installation works exhibited in the Turbine Hall which is located within the Tate Modern Museum and treated as a semi-public space, were selected. These are "10,148,451", "Fons Americanus", "Brain Forest Quipu" which deals with social issues and "One Two Three Swing!" and "In Love With The World" installations which are the expression of artists and have been exhibited temporarily under the name of Hyundai Commission in the last five years. The memorability of these works was examined according to the 5 parameters mentioned above, based on the keywords included in visitor comments obtained from social media channels such as the internet, Instagram and YouTube. Additionally, comments from art critics regarding selected installations were also taken into consideration. As a result of the analyses, it has been shown that the memorability of the installations varies from one installation to another and hypothesis can't be fully measured due to the limited number of keywords expressing memorability.

Keywords: Public space, memorability, temporary installation, Tate Modern Museum Turbine Hall