COVID-19 salgınının turizm sektörü üzerindeki etkisi: Türkiye örneği
The effect of COVID-19 on the tourism sector: The case of Turkey
Yazar: BURAK BEDİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FERDA NAKIPOĞLU ÖZSOY
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics ; Turizm = Tourism
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; COVID 19 = COVID 19 ; Ekonomik etki = Economic effect ; Pandemiler = Pandemics ; Turizm = Tourism ; Turizm sektörü = Tourism sector

Özet:
Turizmin ülkelerin ekonomileri içerisindeki yeri ve önemi oldukça yüksektir. Turizmin, ekonomi üzerinde gelir yaratıcı etkisine sahip olması, ödemeler bilançosu dengesi üzerinde pozitif katkılar sağlaması ve istihdam üzerinde yarattığı olumlu etkisi gibi ülke ekonomileri açısından birçok yararı bulunmaktadır. Turizm talebinin esnek olması; turizmin kriz, savaş, terör, doğal afet, salgın hastalık gibi olumsuz durumlardan en çok etkilenen sektörlerden biri olmasına sebebiyet vermektedir. Bugüne kadar Dünyada medyana gelen Veba, SARS, Domuz Gribi, Ebola gibi hastalıkların Dünya Turizm ekonomisinde büyük kayıplara sebebiyet verdiği bilinmektedir. Dünyada ilk olarak 2019 yılının Aralık ayında Çin ülkesinin Wuhan eyaletindeki, deniz ürünleri ile canlı hayvan satışının yapıldığı bir pazarda ortaya çıktığı tespit edilen yeni Koronavirüs (COVID-19) çok hızlı bir şekilde tüm dünyaya yayılmış ve her yeri etkisi altına almıştır. Bu çalışmada COVID-19 salgının Türkiye'deki turizm sektörü üzerinde yarattığı etki araştırılmış, söz konusu etki öncelikle turizmden elde edilen gelir, ülkeye giriş ve çıkış yapan ziyaretçi sayıları, ortalama kalış süreleri, tesis doluluk oranları, tesis geceleme süreleri ele alınarak incelenmiş ve yapılan inceleme sonucunda COVID-19 salgını sebebiyle turizm gelirinde, ziyaretçi sayılarında, otel doluluk oranlarında çok ciddi oranda düşüşler yaşanarak turizm sektörünün oldukça olumsuz etkilendiği sonucuna varılmıştır. Daha sonrasında 2020:03 ile 2020:12 dönemi arasındaki, COVID-19 salgını kaynaklı günlük vaka ve günlük ölüm sayıları ile Borsa İstanbul'da işlem göre turizm şirketlerinin hisse performansını gösteren BİST Turizm endeksi arasındaki ilişki zaman serisi analizi yöntemi ile incelenmiş, yapılan analiz sonucunda ise COVID-19 kaynaklı vefat sayıları ile turizm sektörü arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiş ve vefat sayısındaki %1'lik bir artışın, turizm sektöründe % 0.036 negatif etki meydana getirdiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The place and importance of tourism in the economies of countries is quite high. Tourism has many benefits for the economies of countries such as having an income generating effect on the economy, positive contribution to the balance of payments and a positive effect on employment. Tourism demand is flexible; This causes tourism to be one of the sectors most affected by adverse events such as crisis, war, terrorism, natural disaster, and epidemic. It is known that diseases such as Plague, SARS, Swine Flu and Ebola, which have been common in the world until today, have caused great losses in the World Tourism economy. The new Coronavirus (COVID-19), which was first detected in the world in a market where seafood and live animals are sold in Wuhan province of China in December 2019, spread rapidly all over the world and affected everywhere. In this study, the impact of the COVID-19 epidemic on the tourism sector in Turkey was investigated, and the impact was primarily examined by considering the income generated from tourism, the number of visitors entering and leaving the country, average length of stay, facility occupancy rates, facility overnight stays, and the study was carried out. As a result of the COVID-19 outbreak, it was concluded that the tourism sector was affected negatively by experiencing a very serious decrease in tourism income, number of visitors, and hotel occupancy rates. Afterwards, the relationship between the number of daily cases and daily deaths caused by the COVID-19 epidemic between the period 2020: 03 and 2020: 12 and the BIST Tourism index, which shows the share performance of tourism companies according to the transaction in Borsa Istanbul, was examined by time series analysis, and as a result of the analysis. On the other hand, a significant relationship was determined between the number of deaths caused by COVID-19 and the tourism sector, and it was concluded that a 1% increase in the number of deaths had a negative effect of 0.036% in the tourism sector.