Uluslararası hukukta azınlık haklarının gelişimi ve ortaya çıkardığı hukuki sorunlar
The development of minority rights in international law and the legal problems it revealed
Yazar: OLGUN AKBULUT
Danışman: PROF. DR. OKTAY UYGUN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Bu çalışmada, öncelikle, azınlık haklarının uluslararası hukukta tarihsel gelişimi, azınlık haklarına ilişkin mevcut hukuki düzenlemeler ve bunların uygulamadaki yeri inceleniyor. Bu kapsamda çalışmada ilkin, Birinci Dünya Savaşı'ndan önce azınlıklara dair düzenlemeler kısaca incelendikten sonra, savaş sonrası yapılan azınlık antlaşmaları ve azınlıklara dair hükümler içeren diğer antlaşmalar ayrıntılı biçimde ele alınmıştır. Ayrıca, Birleşmiş Milletler sonrası dönemde uluslararası azınlık haklarının normatif düzeyde gelişimi yine tarihsel süreç içinde incelenmiştir.İkinci olarak, ?azınlık? kavramı üzerindeki kavramsal tartışmalar ele alınmıştır. Bu bağlamda, birçok tanımda yer alan azınlıklara ait öznel ve nesnel ölçütler inceleme konusu yapılmış; ayrıca, ?azınlık? kavramı, benzer kavramlar olan ?yerli halklar?, ?kabile halklar? ve ?halk? kavramları ile karşılaştırılmıştır.Çalışmada, üçüncü olarak, uluslararası belgeler tarafından düzenlenen azınlık hakları inceleniyor. Bu bölümde incelenen haklar kültürel ve dilsel haklar, eğitime dair haklar, katılım hakları ve dini azınlıkların haklarıdır. Bu bölüm ayrıca, uluslararası hukuk temelinde hangi hakların azınlık hakları olduğu ve gerek bağlayıcı gerekse bağlayıcı olmayan uluslararası hukuk belgelerinde azınlık haklarının yeterince düzenlenmiş olup olmadığına dair soruları irdelemeye çalışıyor.Son bölümün amacı, kendi kaderini tayin hakkı ile özerklik hakkının azınlıklara uygulanıp uygulanamayacağını araştırmaktır. Bu bölümde incelenen haklar, uluslararası hukukta açıkça azınlık hakları olarak düzenlenmediğinden ayrı bir bölümde incelenmeleri uygun görülmüştür.

Abstract:
This work, first of all, concerns the historical development of minority rights in international law with examination of the current law and its practice. Under this scope, after analysing the regulations on minorities before the First World War in brief, the work makes a thorough examination of minority treaties and treaties including minority clauses concluded after the War. Further, the development of international minority rights at normative level after the United Nations era is investigated in a historical perspective.Secondly, the work deals with the conceptual discussions on the concept of ?minority?. Under this scope, subjective and objective characteristics of minorities placed in various definitions are analysed. Further, the concept of ?minority? is compared with the similar concepts such as ?indigenous peoples?, ?tribal peoples?, and ?people?.Thirdly, it examines the rights of minorities regulated by the international instruments. These rights under inquiry in this chapter include cultural rights, linguistic rights, educational rights, participation rights, and the rights of religious minorities. The chapter further explores the controversial question of which rights are minority rights on the basis of which international law instrument, and the question of whether we have adequate provisions in hard and soft international law instruments to serve the best interests of minorities.The purpose of the last part of the thesis is to analyse the applicability of some rights, namely right to self-determination and autonomy, to minorities. Due to the fact that these rights under inquiry in this chapter are not explicitly considered as minority rights in international law, they deserve to be analysed in a separate chapter.