Öğretim elemanlarını etkileyen psikososyal risk faktörlerinin belirlenmesi üzerine bir çalışma
A study on determining psychosocial risk factors affecting teaching staff
Yazar: AHMET ÇABUK
Danışman: PROF. DR. BÜLENT MERTOĞLU ; DOÇ. DR. SERAP TEPE
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Akademik dünyada faaliyet gösteren akademisyenler için, psikososyal risk faktörleri büyük önem taşımaktadır. Yoğun iş yükü, sürekli performans beklentileri, zaman baskısı ve çalışma ortamındaki rekabet gibi etmenler, akademisyenlerin sağlığı ve refahı üzerinde olumsuz etkiler yaratabilmektedir. Ayrıca, sosyal izolasyon, çalışma dengesizliği ve akademik kaygı gibi psikososyal risk faktörleri, akademik başarıyı da olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Bu nedenle, bu risk faktörlerini tanımak, önlemek ve yönetmek için etkili stratejiler geliştirmek büyük önem arz etmektedir. Böylelikle, akademisyenlerin sağlıklı bir çalışma ortamında üretmeleri, verimli ve başarılı olmaları sağlanabilir. Tesadüfi örnekleme tekniği dikkate alınarak 2697 öğretim elemanına uygulanan anket sonucu elde edilen veriler için istatiksel analiz yapılmıştır. Çalışmada elde edilen sonuçları karşılaştırmak için farklı bir yöntem kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre değerlendirilen 25 faktörden tükenmişlik, iş doyumu eksikliği, çalışma koşulları güvencesizliği, güven eksikliği, adalet ve saygı eksikliği, iş güvencesizliği, gelişme olanağı eksikliği ilk sıralarda yer almıştır ve bu kriterleri diğer kriterler takip etmiştir. Çalışma hayatında tüm tarafların, psikososyal risklerin önlenmesine yönelik aktif bir şekilde hareket etmeleri, sorunu çözme sürecinde önemli bir faktördür. Tarafların üzerlerine düşen sorumlulukları yerine getirerek iş birliği yapmaları ve çalışma ortamlarını geliştirmek, adaleti sağlamak ve ilerleme fırsatları sunmak için gerekli önlemleri almaları son derece önemlidir. Proaktif yaklaşımlar sayesinde iş memnuniyeti artacak, motivasyon ve performans seviyeleri yükselerek daha sağlıklı ve verimli bir çalışma ortamı sağlanacaktır. Tespit edilen ve önlemek için çözüm üretilen her risk faktörü, aslında bir iş kazası veya meslek hastalığının önlenmesi anlamına gelmektedir.

Abstract:
or academics operating in the academic world, psychosocial risk factors hold significant importance. Factors such as heavy workload, constant performance expectations, time pressure, and competition within the work environment can have adverse effects on the health and well-being of academics. Additionally, psychosocial risk factors like social isolation, work imbalance, and academic anxiety can negatively impact academic success. Therefore, recognizing, preventing, and managing these risk factors is of utmost importance in order to develop effective strategies. Statistical analysis was performed for the data obtained as a result of the survey applied to 2697 faculty members, taking into account the random sampling technique. A different method was used to compare the results obtained in the study. According to the findings evaluated from 25 factors, burnout, lack of job satisfaction, precarious working conditions, lack of trust, lack of fairness and respect, job insecurity, and lack of developmental opportunities ranked at the top, followed by other criteria. In the context of occupational life, active engagement of all parties in preventing psychosocial risks is a crucial factor in the problem-solving process. It is highly important for parties to fulfill their responsibilities, collaborate, improve working environments, ensure fairness, and provide opportunities for advancement. Through these proactive approaches, job satisfaction will increase, motivation and performance levels will rise, and a healthier and more efficient work environment will be established. Each identified risk factor that is addressed and prevented actually translates into the prevention of work accidents or occupational diseases