Teknoloji çağında cep telefonu kullanım alışkanlıkları ve motivasyonlar: Selçuk Üniversitesi öğrencileri üzerine bir inceleme
Cell phone usage habits and motivations in technology age: A study on Selcuk University students
Yazar: ENES BAL
Danışman: PROF. DR. M. BİLAL ARIK
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Kullanımlar ve doyumlar = Uses and gratifications ; Telefon = Telephone ; İletişim = Communication ; İletişim modelleri = Communication models ; İletişim teknolojisi = Communication technology

Özet:
Bilgi ve iletişim teknolojilerinin hızla hayatımızı dönüştürdüğü bu dönemde, yeni bir iletişim teknolojisi olarak cep telefonları artık sosyal ve kültürel bir fenomen haline gelmektedir. İletişimde yer ve zaman kısıtlamasını ortadan kaldıran cep telefonları, ileri teknolojik unsurları da içine katarak günden güne başta gençler olmak üzere toplumun tüm bireylerini kuşatmaktadır. Bu bağlamda toplumsal alanda gençler tarafından büyük ilgi gören cep telefonlarına yönelik araştırmalar da son yıllarda giderek artmaya başlamıştır. 
Benzer şekilde gençleri odak noktasına alan bu çalışma da, kullanımlar ve doyumlar perspektifinden hareket ederek Selçuk Üniversite öğrencileri özelinde gençlerin cep telefonu kullanım alışkanlıklarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Rastlantısal örneklem tekniği kullanılarak seçilen 1175 denek üzerinde yapılan araştırmada verilen cevaplar T-testi, Ki-kare testi, tek yönlü varyans analizi, korelasyon analizi ve de faktör analizi gibi istatistik testleri kullanılarak yorumlanmış ve faktörler açıklanmaya çalışılmıştır. Buna göre üniversite öğrencilerinin cep telefonu kullanımında etkili olan beş faktör önem sırasına göre şu şekilde ortaya çıkmıştır: Moda/statü, işlevsellik/sosyalleşme, eğlence/rahatlama, mobilite ve bilgilenme. Araştırma sonuçlarına göre, kadınların erkeklere göre cep telefonları üzerinden daha fazla konuştuğu ve mesajlaştığı tespit edilmiştir. Diğer taraftan erkekler ise cep telefonlarının 3-G özelliğinin olması ve oyun imkânı sağlaması gibi teknik özelliklere daha çok önem atfetmektedirler.



Anahtar Kelimeler: İletişim araştırmaları, kullanımlar ve doyumlar yaklaşımı, gençlik, cep telefonları.

Abstract:
In this age, as information and communication technologies are transforming our lives faster than ever, cell phones have become a social and cultural phenomenon. By removing time and place restraints in communication, and by inclusion of ever advanced technologies, cell phones are surrounding day by day the lives of all members of the society and in particular those of the youth. Thus, studies focusing on cell phones in connection with youth have increased.
Similarly, this study aims to explore the cell phone using habits on the example of Selcuk University students from a "uses and gratifications" perspective. 1175 participants selected randomly, have been surveyed and subjected to statistical tests including T-test, Chi-square test, one-way variance analysis, correlation analysis and factor analysis. The resulting findings suggested that the factors most effective on cell phone using habits of university students has been found as fashion-status, functionality-socialization, entertainment-recreation, mobility and information gathering as listed in order of importance. It has been also found that women spoke more and used SMS more than men by cell phone while men attached more importance to technical features of their cell phones like 3G ability and game play ability. 



Key words: Communication studies, uses and gratifications approach, youth, cell phones.