Yeni dışavurumculukta kadın bedeni tasvirlerinin göstergebilim ile incelenmesi
Analysis of female body portrayals in new expressionism with semiotics
Yazar: RÜVEYDA GEDİKLİ
Danışman: DOÇ. DR. GÜLCAN BAŞAR
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim ve Baskı Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Almanya = Germany ; Ekspresyonizm = Expressionism ; Gösterge bilim = Semiotics ; Göstergebilimsel analiz = Semiotic analysis ; Kadın bedeni = Woman body ; Kadın imajı = Women image ; Neo-ekspresyonizm = Neo-expressionism ; Tasvir = Description

Özet:
''Yeni Dışavurumculukta Kadın Bedeni Tasvirlerinin Göstergebilim ile
İncelenmesi'' adlı tez çalışması nitel araştırma yöntemlerine dayanılarak
hazırlanmıştır. Bu çalışmanın giriş bölümünde araştırma ile ilgili problem durumu,
amaç, sınırlılıklar ve yöntem yer almaktadır. İkinci bölümde tarihsel süreçte kadın
bedeni tasvirlerinin geçmişten günümüze değin geçirdiği dönüşüm incelenmektedir.
Yeni Dışavurumcu akım sanatçılarının eserlerinde konu olarak ele aldıkları kadın
bedeni tasvirlerinde imge, işaret ve semboller anlamlarının göstergebilim açısından
incelenmesi amaçlanmaktadır. Göstergebilim yöntemi bir sanat eserinin analiz
edilerek çözümlenmesinde kullanılmaktadır. Bu doğrultuda sanat yapıtının görünen
içeriğinin altında yatan anlamların ortaya çıkarılmasına olanak sağlamaktadır. Bu
araştırmanın evreni Avrupa ve Amerika'da yaşayan Yeni Dışavurumcu akımında
eser üreten sanatçılardır. Bu araştırmanın örneklemini ise Anselm Kiefer, Francis
Bacon, George Baselitz, Paul Rego ve David Salle sanatçılarından oluşmaktadır. Bu
çalışmada Yeni Dışavurum akım sanatçılarının eserleri Göstergebilim yöntemle
incelenmiş, Ferdinand de Saussure'nin "Gösteren- Gösterilen" şeması ve Roland
Barthes 'in "Düz anlam-Yan anlam" kuramlarından yararlanılarak, biçim ve içerik
bakımından ele alınmıştır. Göstergebilim analizi sonucunda eserlerdeki simgelere ve
sembollerin yüklendiği anlamlara ulaşılmıştır. Göstergebilim yöntemi, sanatçıların
yaşanmışlıkları, II. Dünya Savaşı'nın etkisiyle yaşadıkları psikolojik bunalımlarının
ve içerisinde bulundukları dönemlerin irdelenmesi sonucunda ele alınan eserlerin
daha nesnel bir biçimde incelenmesine olanak sağlamıştır. Eserlerin göstergebilimsel
analizi doğrultusunda ortaya çıkan yan anlam ve düz anlam verileri, sanatçıların
sanat anlayışlarının desteğiyle araştırmacının yorumunu daha objektif kılmaktadır.
Bu bağlamda araştırmada yapılan göstergebilimsel eser analizleriyle, sanatçıların
eserleri hakkındaki gerçek anlayışlara, simge ve imgelemlere ulaşılmış, farklı sanat
disiplinleri arasındaki göstergelerarası ilişkileri objektif olarak sunulmuştur.

Abstract:
The thesis titled "Analysis of Female Body Portrayals in New Expressionism
with Semiotics" has been prepared based on qualitative research methods. The
introductory part of this study includes the problem status, purpose, limitations, and
the method about the problem. In the second part, the transformation of female body
portrayals in the historical process from past to present has been analyzed. It is aimed
to analyze the meanings of images, signs, and symbols in the portrayals of the female
body, which the New Expressionist movement artists deal with as a subject in their
works, in terms of semiotics. The semiotic method is used to analyze a work of art by
examining it. In this direction, it allows to reveal the meanings underlying the
apparent content of the artwork. The universe of this research is the artists who
produce works in the New Expressionist movement and living in Europe and
America. The sample of this research consists of the artists Anselm Kiefer, Francis
Bacon, George Baselitz, Paul Rego and David Salle. In this study, the works of the
artists of the Neo-Expression movement were analyzed with the Semiotic method,
and they were discussed in terms of form and content by using Ferdinand de
Saussure's "Signifier- Signified" scheme and Roland Barthes's "Denotation-
Connotation" theories. As a result of the semiotic analysis, the symbols in the works
and the meanings of the symbols were achieved. The method of semiotics has
allowed the works of art to be analyzed more objectively as a result of analyzing the
experiences of the artists, the psychological depressions they experienced under the
influence of the Second World War, and the periods they were in. Connotation and
denotation data, which emerged in line with the semiotic analysis of the works, make
the interpretation of the researcher more objective with the support of the artists'
understanding of art. In this context, real understandings, symbols, and imaginations
about the works of artists have been reached through the semiotic work analysis
made in the research, and the inter-semiotic relations between different art
disciplines have been presented objectively.