Örgüt kültürü, yenilikçi iş davranışı ve örgütsel yenilik arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examining relationships among organizational culture, innovative work behavior and organizational innovation
Yazar: TUĞBA ÖZEL
Danışman: PROF. DR. ALİ EKBER AKGÜN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Buluş stratejisi = Discovery approach ; Kaynakların stratejileri = Strategies of sources ; Rekabet stratejileri = Competition strategies ; Sürdürülebilir rekabet = Sustainable competition ; Teknolojik inovasyon = Technological innovation ; Yenilik stratejileri = Innovation strategies ; Yönetim stratejileri = Management strategies ; Örgüt stratejileri = Organizational strategies ; Örgütsel yenilikçilik = Organizational innovations ; İşletme stratejisi = Business strategies

Özet:
Yenilik, rekabet gücü için stratejik bir kabiliyettir. Firma düzeyinde sürdürülebilir rekabetin önemli parçası, örgütsel yeniliği teşvik eden kültürel özelliklerin tanımlanabilmesidir. Diğer önemli parça, "örgüt kültürü ile örgütsel yenilik" arasındaki ilişkinin "nasıl" sağlandığı sorusunun cevaplanmasıdır. Daha önceki araştırmalarda gözden kaçırılan bu araştırma sorularından hareketle, bu tezin sonucunda "örgüt kültürünün, yenilikçi iş davranışının kısmi aracılığıyla, örgütsel yeniliği anlamlı ve pozitif yönde etkilediği" sonucuna ulaşılmıştır. Bu etki sadece adhokrasi kültüründe tespit edilmiştir. Ek olarak "adhokrasi kültürünün yenilikçi iş davranışı üzerinde anlamlı ve pozitif yönde etkisi" vardır. Ayrıca "yenilikçi iş davranışının, örgütsel yenilik üzerinde anlamlı ve pozitif etkisi" vardır. Kontrol değişkenlerinden sadece "firma yaşının örgütsel yenilik üzerinde anlamlı ve pozitif yönde etkisi" vardır. Bu sonuçlar, p≤0.05 anlamlılık seviyesindedir. Veriler, İstanbul İli Teknoloji Geliştirme Bölgelerinde bulunan 107 firmanın kurucu ve yönetim kademelerindeki 200 kişiden, objektif ölçeklerden oluşan anket yöntemiyle toplanmıştır. Analizler "varyans temelli en küçük kareler yapısal eşitlik modeli (PLS-SEM)" ile yapılmıştır. Doğrudan ilişkiler ve dolaylı ilişkiler "yeniden örnekleme (bootstrapping)" yöntemiyle, aracılık etkisi "Baron & Kenny (1986) üçlü hiyerarşik regresyon analizi" yöntemiyle ve son olarak aracılığın etki gücü "dolaylı etkinin toplam etkiye oranıyla varyans temelli" yöntemle hesaplanmıştır. Bu tezde, mikro-düzeydeki yenilikçi iş davranışı eylemleri ve eylem kalıpları aracılığıyla, adhokratik kültür rutinlerinin, makro-düzeydeki örgütsel yenilik üzerindeki etkileri arasında köprü kurulmaktadır. Bu açıdan bu tez, daha önce gözden kaçırılmış bu bağlantıları kavramsal ve kuramsal olarak biraraya getirerek, örgütsel yeniliğin nasıl sürdürülebileceğini ve değiştirilebileceğini teorik olarak tanımlayan ve ampirik olarak kanıtlayan, özgün ve yeni bir çalışmadır. Bu tezin sonucunda, uygulayıcılara, "kaynak temelli sürdürülebilir örgütsel yenilik ekosistemi" oluşturmanın anlamlı yolları önerilmektedir. Literatüre katkıları bakımından bu tez, önceki araştırmalarda, "örgüt kültürü ve örgütsel yenilik" arasında nasıl bir mekanizma olabileceğine yönelik merak edilen araştırma sorusunu cevaplayarak, yepyeni bir iç görü sağlamaktadır. Bu tezin sonuç ve önerileri "stratejik yönetim" ve "teknoloji ve yenilik yönetimi" alanında bilimsel araştırmaların ilerlemesine katkı sağlamaktadır.

Abstract:
Innovation is a strategic capability to achieve competitiveness. In order to sustain competitiveness at the firm level, it is important to identify cultural characteristics that favor organizational innovation. Additionally, it is crucial to address "how" the relationship between organizational culture and innovation is achieved. After performing a comprehensive literature review, it was noted that the relationship between organizational culture and organizational innovation has been neglected in terms of how it is achieved. This thesis assumes that "organizational culture has a positive effect on organizational innovation by means of innovative work behaviour as a partial mediator". Our findings supported this assumption. This effect was detected only in adhocracy culture. In addition, adhocracy culture also has a positive effect on innovative work behaviour, which in turn has a positive effect on organizational innovation. Among the control variables, only "firm age has a significant and positive effect on organizational innovation". These results were considered significant at p≤0.05. The data were collected from 200 individuals at the founder and management levels of 107 firms in the Technology Development Zones (TDZ) of Istanbul Province using a survey method. Data analysis was conducted using a "variance-based least-squares structural equation model (PLS-SEM)". Direct and indirect relationships were calculated using "bootstrapping method", the mediation effect was calculated using "Baron and Kenny's (1986) triple hierarchical regression analysis" and the mediation effect size was calculated using "a variance-based method with the ratio of indirect effect to total effect". This thesis bridges the effects of adhocratic culture routines on macro-level organizational innovation through micro-level innovative work behaviour actions and action patterns. In this regard, this thesis is an original and innovative study that conceptually and theoretically brings together these previously neglected links, theoretically defining and empirically demonstrating how organizational innovation can be sustained and changed. As a result of this research, important ways of creating a "resource-based organizational innovation ecosystem" are suggested to managers. In terms of its contribution and implications to the literature, this thesis provides fresh insights by answering the research question that has been wondered "what kind of the mechanism might be between organizational culture and organizational innovation". The conclusions and implications of this thesis contribute to the advancement of scientific research in the fields of "strategic management" and "technology and innovation management".