Türk inşaat sektöründe verimlilik faktörleri uygulamalarının değerlendirilmesi: En iyi verimlilik uygulamaları endeksi
Evaluation of construction labor productivity factors in turkish construction industry: Labor productivity  index
Yazar: TURGUT ACIKARA
Danışman: PROF. DR. AYNUR KAZAZ
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Günümüz ekonomik koşullarında verimlilik her sektör için rekabet edebilmenin ana unsuru olarak kabul edilmektedir. Ancak son yıllarda inşaat sektörü verimlilik unsurunda imalat sektörünün gerisinde bulunmaktadır.  Bu tez çalışmasında Türk inşaat sektöründe verimlilik unsurunun arttırılması için verimlilik uygulamaları endeksi yönteminin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Verimlilik uygulamaları endeksi inşaat projelerinde proje düzeyinde işgücü verimliliğini olumlu yönde etkileyen uygulamalar için bir kontrol listesidir. Bu listenin oluşturulmasında literatür taramasından ve sektördeki uzmanların görüşlerinden yararlanılmıştır. Verimlilik uygulamaları içerisindeki faktörler biçimselleşmiş bir şekilde kategorilere, bölümlere ve elemanlara ayrılmıştır. Bu uygulamaların her biri ve bunların planlanma ve uygulama düzeyleri açık bir şekilde anlatılmıştır. Oluşturulan endeksde her bir uygulama işgücü verimliliğini etkileme önemi düzeyine göre göreceli olarak ağırlıklandırılmıştır.

Verimlilik faktörü; önceden tahmin edilen ve gerçekleşen üretim miktarlarının  oranıdır ve işgücü verimliliği için bir ölçüm faktörü olarak kullanılmaktadır. Araştırmanın hipotezi verimlilik endeksi kapsamında tanımlanmış verimlilik pratiklerinin yüksek uygulama seviyesine sahip olan projelerin bu pratiklerin düşük seviyede uygulandığı projelerden daha yüksek verimlilik performansı sergiledikleridir. Bu amaçla üç kısımdan oluşan bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında gerekli verilerin elde edilmesi için, 136 şantiye çalışanı ile yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir.

Tez çalışmasının ilk kısmında, inşaat sektöründeki işgücü verimliliğini etkileyen faktörler belirlenmiş, tanımlanmış ve ayrıntılı ir şekilde anlatılmıştır. Sonuç olarak; Türk inşaat sektöründe işgücü verimliliğini etkileyen 52 adet verimlilik faktörü; malzeme yönetimi, inşaat makineleri ve ekipmanları, yönetimsel yaklaşımlar, insan kaynakları yönetimi, şantiye yönetimi ve iş sağlığı ve güvenliği olmak üzere toplam 6 kategori altında incelenmiştir. Bu kategoriler arasından insan kaynakları yönetimi kategorisi işgücü verimliliği üzerinde en büyük etkiye sahip faktör grubu olarak belirlenmiştir. Daha sonra sırasıyla; şantiye yönetimi, malzeme yönetimi, inşaat makineleri ve ekipmanları, yönetimsel yaklaşımlar ve iş sağlığı ve güvenliği faktör grupları gelmektedir. Belirtilen kategori başlıkları altından incelenen 52 adet verimlilik faktörü ele alındığı zaman ise; işgücü verimliliği üzerinde en etkili olduğu saptanan ilk 10 faktör; işçilere ödenen ücret miktarı, işçilerin sigortalı olarak çalıştırılması, işçilerin yemekhane ve yatakhane şartları, işçilere fazla mesai ücret ödenmesi, işçilere yönelik maddi olan ödüllendirilmeler, işçilere çalışırken dinlenme arası verilmesi, el ekipmanları ve cihazlarının şantiye içerisinde dağıtımlarının yapılması, işçiler için mesai saatleri düzenlenmesi yapılması, malzemenin aksamasız temini için malzeme tedarik planının olması, malzemenin aksamasız temini için malzeme tedarik ekibinin olması olarak sıralanmaktadır.

	Tez çalışmasının ikinci bölümünde ise; verimlilik faktörlerinin önem dereceleri göz önünde tutularak, Türk inşaat sektörü için verimlilik endeksi geliştirilmiştir. Geliştirilen endeks, verimlilik faktörlerinin şantiye sahalarında hangi düzeyde planlanma ve uygulanma seviyelerine sahip olduklarını saptamak amacını taşımaktadır. Sonuç olarak; işgücü verimliliği, verimlilik faktörlerinin şantiye sahalarında hangi aşamada uygulandıklarına birinci dereceden bağlı olmaktadır. 

	Tez çalışmasının son kısmında ise; Türk inşaat sektöründe yapım faaliyetleri devam eden 3 adet farklı tipteki pilot proje geliştirilen endeksleme yöntemi kullanılarak değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmenin yapılmasındaki amaç; Türk inşaat sektöründeki mevcut durumun belirlenmesi yöneliktir.

	Çalışmanın temel amacı; insan emeği yoğunluklu olma özelliğini günümüz koşullarında koruyan inşaat sektöründe işgücü verimliliğinden maksimum fayda sağlatılması için; gereken tedbirlerin alınması adına sektör temsilcilerine yardımcı olmaktır ve ileride konu ile ilgili gerçekleştirilecek muhtemel akademik çalışmalar için bir başlangıç olma niteliğini taşımaktadır.

Abstract:
Productivity is considered as the main factor for competition in every sector under today's economic circumstances. For the last several decades, unfortunately, productivity in the construction industry has lagged behind the manufacturing industry. The aim of this study is development of productivity factors implementation index to improvement the efficiency construction labour productivity in Turkish construction industry. Productivity factors implementation index is a checklist for productivity factors affecting construction labour productivity in positive way. The development of the productivity factors implementation index manly depends on academic literature and experts opinions. These practices have been grouped together into a formalized set of categories. Planning and implementation levels of each productivity factors are described clearly. Each productivity factor weighted by the view of construction labours. 

	
The term of productivity factor is predictable and used as a ratio of construction labor productivity.  The hypothesis of the research is projects with the higher level of productivity factors implementation exhibit higher productivity performance than projects with the lower level productivity factors implementation.  To prove that, the study that consists of three different parts is conducted. To obtain necessary data, face to face interviews were carried out with the 136 craft workers.

	In the first part of the study, the factors affecting construction labor productivity are identified, defined and described in detail. 52 factors affecting construction labor productivity categorized under 6 different categories namely; (1) Materials Management, (2) Construction Machinery and Equipment (3) Execution Approach (4) Human Resource Management (5) Construction Site Management and (6) Health and Safety. The most affecting category; Human resource management, construction site management, materials management, construction machines and equipment, execution approach and health and safety in descending order. The most affecting productivity factors are; amount of pay, working in social insurance, camping conditions, overtime payments, incentive payment programs, relaxation allowances, distribution of site tools and equipment, working hours, procurement plan and procurement team in descending order.

	In the second part of the study, productivity practices implementation index developed for Turkish construction industry by the taking into consideration of relative importance of each productivity factor. The index determines planning and implementation levels of each productivity in construction work sites. Construction labor productivity connected with planning and implementation levels of productivity factors linearly.

	The last part of the study, three different types of construction projects  are evaluated by the perception of productivity index in Turkey. The purpose of making real assessment is determination of the current productivity status of construction projects in Turkey.
	
	Construction industry is still labor intensive industry, and the main purpose of this study is improvement high construction labor productivity. This study is beneficial for industry practitioners and academics.