Hacettepe Üniversitesi hastanelerinde çalışan hemşirelerin hastane afet ve acil durum planları ile ilgili görüşlerinin incelenmesi
The examination of views of nurses working at Hacettepe University hospitals on Hospital disaster and emergency plans
Yazar: AYSUN İYTEMÜR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SIDIKA TEKELİ YEŞİL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Afetlerde Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Acil durum planlaması = Emergency planning ; Acil durum yönetimi = Emergency management ; Acil durumlar = Emergencies ; Afet tıbbı = Disaster medicine ; Afet yönetimi = Disaster management ; Hastaneler = Hospitals ; Hastaneler-üniversite = Hospitals-university ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
İytemür, A, Hacettepe Üniversitesi Hastanelerinde çalışan hemşirelerin hastane afet ve acil durum planları ile ilgili görüşlerinin incelenmesi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Afetlerde Sağlık Yönetimi Programı Yüksek Lisans Tezi, Ankara 2017. Bu çalışmanın amacı, Hacettepe Üniversitesi Hastanelerinde çalışan hemşirelerin Hastane Afet ve Acil Durum Planlarına ilişkin görüşlerini incelemektir. Araştırma tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. Veri toplama süreci Nisan 2016 ile Temmuz 2016 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Hacettepe Üniversitesi Hastanelerinde çalışan tüm hemşireler oluşturmaktadır. Çalışma, tüm katılımcılara ulaşmayı hedeflemiştir. Araştırma kapsamında 637 anket dağıtılmış, bu anketlerden 402 tanesi yanıtlanmıştır. Araştırmaya katılan hemşirelerin anketleri yanıtlama yüzdesi %63,1'dir. Veri toplama aracı olarak kullanılan anket formu 3 bölümden ve 28 sorudan oluşmaktadır. İlk bölümdeki 8 soru sosyo-demografik özelliklerini ve eğitim durumlarını, sonraki bölümdeki 8 soru afet ve acil durumlarla ilgili deneyimlerini, son bölümdeki 12 soru ise hastane afet ve acil durum planları ile ilgili görüşlerini öğrenmek amacıyla hazırlanmıştır. Verilerin analiz sonuçları sayı ve yüzde dağılımları şeklinde verilmiştir. Olası ilişkileri değerlendirirken Pearson ki-kare anlamlılık testi kullanılmıştır. Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalaması 30±5,53'dür. Hemşire olarak çalışma sürelerine bakıldığında 0-5 yıl aralığında olanlar %46,0'dır. Hemşirelerin %57,8'i Hastane Afet ve Acil Durum Planlarından haberdar olduğunu ifade etmişlerdir. HAP'dan haberi olmadığını ya da bilmediğini ifade eden hemşirelerin %76,0'ı 21-30 yaş grubu aralığındadır. Hemşirelerin %29,2'si afet ya da acil durum ile ilgili eğitim almadığını ifade etmiştir. Eğitim almadığını ifade edenlerin %60,7'si 0-5 yıl süreyle çalışan hemşirelerden oluşmaktadır. Hemşirelerin en az yarısı Hastane Afet ve Acil Durum Planları dokümanını görmediğini, önemli bir kısmı da HAP'daki görevini bilmediğini ifade etmiştir. Çalışma sonuçlarına bakıldığında, Hacettepe Üniversite Hastanelerinde çalışan hemşireler Hastane Afet ve Acil Durum Planları konusunda yeterli bilgiye sahip değildir. Bu sonuçlara dayanarak HAP ile ilgili farkındalık düzeyinin daha düşük bulunduğu gruplara, özellikle mesleğin ve kurumda çalışmanın ilk yıllarında, farkındalık oluşturma, tatbikatlara dahil edilme ya da kurumu benimsemeleri için girişimlerde bulunma konularında öncelik verilmesi önerilmektedir. Ayrıca HAP ile ilgili eğitimler meslek içi ve kurum içi eğitimlere dahil edilebilir. Bu konuda daha detaylı ve daha kapsamlı araştırmalar yapılması, ileride yapılması planlanan çalışmalara da önemli katkılar sağlayacaktır.

Abstract:
İytemür A, The examination of views of nurses working at Hacettepe University Hospitals on hospital disaster and emergency plans, Hacettepe University Health Science Institute, Master Thesis in Disaster Health Management, Ankara 2017. The aim of this study is to examine the views of the nurses working in Hacettepe University Hospitals on the Disaster and Emergency Plans. It is a descriptive study. Data collection was conducted between April and July 2016. The universe of the research was composed of all the nurses working in Hacettepe University Hospitals. It was aimed to reach all participants. Within the scope of the research, 637 questionnaires could be distributed and of them 402 were collected as answered.  The percentage of nurses participating in the survey was 63.1%. The questionnaire that was used as the data collection tool was consistings of 3 parts and 28 questions. The 8 questions in the first part were about socio-demographical and educational information, 8 questions in the next part were about experiences of nurses regarding disasters and emergencies and 12 questions in the last part were about views of nurses on hospital disaster and emergency plans. The results of the analysis of distributions were given as numbers and percentages. The Pearson chi-square test was used to assess eventual associations. The average age of the nurses participating in the survey was 30 ± 5.53. When the period of working as a nurse was examined, it was found that 46.0% were in the period of 0-5 years. 57.8% of nurses stated that they were aware of Hospital Disaster and Emergency Plans. 76.0% of the nurses who stated that they didn't know Disaster and Emergency Plans of the Hospital were in the age range of 21-30 years. 29.2% of the nurses stated that they did not receive disaster or emergency training. 60.7% of those who stated that they did not receive training consisted of nurses who were working for 0-5 years. At least half of the nurses stated that they did not see the document of the Disaster and Emergency Plans of the Hospital and that a significant part of them did not know their role in Disaster and Emergency Plans of the Hospital. According to the results of the study, nurses working in Hacettepe University Hospitals did not have sufficient knowledge about Hospital Disaster and Emergency Plans. Based on these results, it is recommended that groups with lower levels of awareness regarding disaster and emergency plans of the hospital, especially who are in the first years of work in the profession and in the institution, should be prioritized during awareness-raising activities, exercises and drills, and any activity about adapting to the institute. In addition, trainings about disaster and emergency plans of the hospital could be included in general in-service and in-house trainings. Detailed further research on this issue will make significant contributions to future work.