Sosyal medya bağımlılığı, sosyal medya kullanım motivasyonları ve karanlık üçlü kişilik özellikleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi
The relationships between social media addiction, motivations for social media use and dark triad traits
Yazar: ZEYNEP DÖLAY
Danışman: DOÇ. DR. KUNTAY ARCAN
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada sosyal medya bağımlılığı, sosyal medya kullanım motivasyonları ve karanlık üçlü kişilik özellikleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda iki araştırma yürütülmüştür. İlk araştırmada Sosyal Medya Kullanım Motivasyonları Ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Uyarlama çalışması için 18-69 yaş aralığındaki (Ort. = 30.73, ss = 10.55), 209 kadın (%69.7) ve 89 erkek (%29.7) olmak üzere 300 katılımcıdan Sosyal Medya Kullanım Motivasyonları Ölçeği, Beş Faktör Kişilik Ölçeği, Yaşam Doyumu Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, UCLA Yalnızlık Ölçeği Kısa Formu ve Bergen Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği kullanılarak veri toplanmıştır. Elde edilen bulgular, Sosyal Medya Kullanım Motivasyonları Ölçeği Türkçe formunun geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanılabileceğini ortaya koymuştur. Sonrasında gerçekleştirilen ikinci araştırmada sosyal medya bağımlılığı, sosyal medya kullanım motivasyonları ve karanlık üçlü kişilik özellikleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. İkinci araştırma verileri Bergen Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği, Sosyal Medya Kullanım Motivasyonları Ölçeği ve Kısaltılmış Karanlık Üçlü Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın örneklemini 18-71 yaş aralığındaki (Ort. = 33.44, ss = 10.919) 173'ü kadın (%56.0) ve 133'ü erkek (%43.0) olmak üzere 309 katılımcı oluşturmuştur. Sonuçlar, sosyal medya bağımlılığının, sosyal medya kullanım motivasyonları ve karanlık üçlü kişilik özellikleri ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca, demografik değişkenlerin etkisi kontrol edildiğinde, katılımcıların Makyavelizm kişilik özellikleri ve sosyal medyayı sosyal bağlantıları sürdürme ve eğlenme motivasyonları ile kullanım düzeylerinin sosyal medya bağımlılığını yordadığı saptanmıştır. Araştırma bulguları literatür çerçevesinde değerlendirilmiştir.

Abstract:
This study aimed to examine the relationships between social media addiction, social media use motivations and dark triad traits. For this purpose, two studies were conducted. In the first study, the validity and reliability studies of the Turkish version of Scale of Motives for Using Social Networking Sites were conducted. For the adaptation study, data was collected from 300 participants consisting of 209 females (69.7%) and 89 males (29.7%) between the ages of 18-69 (M = 30.73, SD = 10.55) using the Scale of Motives for Using Social Networking Sites, the Five Factor Personality Scale, the Life Satisfaction Scale, the Multidimensional Perceived Social Support Scale, the UCLA Loneliness Scale-Short Form and the Bergen Social Media Addiction Scale. The findings revealed that the Turkish version of the Scale of Motives for Using Social Networking Sites can be used as a valid and reliable measurement tool. In the second study, the relationships between social media addiction, social media use motivations and dark triad personality traits were examined. The data of the second study were collected using the Bergen Social Media Addiction Scale, the Scale of Motives for Using Social Networking Sites and the Short Dark Triad Scale. The sample of the study consisted of 309 participants consisting of 173 females (56.0%) and 133 males (43.0%), aged 18-71 (M = 33.44, SD = 10.919). The results showed that social media addiction was associated with social media use motivations and dark triad personality traits. Also, when the effect of demographic variables is controlled, it was found that the participants' Machiavellianism personality traits and the social media use motivations of social connectedness and entertainment predicted social media addiction. The research findings have been discussed within the frame of the literature.