Yetişkin bireylerde diyet kalitesi ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
The relationship between diet quality and life quality in adults
Yazar: MEHMET AKİF ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. ZEHRA BÜYÜKTUNCER DEMİREL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Diyet = Diet ; SF-36 Sağlık Taraması = SF-36 Health Survey ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yetişkinler = Adults ; Ölçekler = Scales

Özet:
Yetişkin bireylerde diyet kalitesi ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beslenme Bilimleri Programı Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2014. Araştırma Edirne ili merkezinde yer alan 19 Aile Sağlığı Merkezi'ne müracaat eden 19-65 yaş arası 1181 bireyin diyet kalitesi ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Oluşturulan soru formu ile bireylerin genel özellikleri, antropometrik ölçüm verileri ve fiziksel aktivite kayıtları alınmıştır. Ayrıca diyet kalitesini belirlemek için besin tüketim sıklığı anketi, yaşam kalitesini belirlemek için Kısa Form-36 yaşam kalite ölçeği formu kullanılmıştır. Bireylerin Sağlıklı Yeme İndeksi (Healthy Eating Index-2005 / HEI-2005) hesaplanmış ve puanlar iyi (80 üzeri puan), orta (51-80 puan arası) ve kötü (50 ve altı puan) olmak üzere üç sınıfa ayrılmıştır. Bireylerin Kısa Form-36 yaşam kalite ölçeği puanları ise mental göstergeler puanı ve fiziksel göstergeler puanı olmak üzere iki sınıfta incelenmiştir. Erkek bireylerin Sağlıklı Yeme İndeksi (SYİ) puanı ortalaması 58.3, kadın bireylerin SYİ puanı ortalaması ise 63.8 bulunmuştur. Bireylerin diyet kalite puanı arttıkça yaşam kalitesi mental göstergeler puanı artmaktadır (p<0.01). Ayrıca SYİ bileşenleri incelendiğinde bireylerin toplam sebze, tam tahıl ve süt grubu tüketiminin yetersiz, sodyum alımının ise yüksek olması diyet kalitesini olumsuz etkilerken; toplam tahıl, et ve kurubaklagil grubu besin tüketiminin yeterli, doymuş yağ alımının ise düşük olması diyet kalitesini olumlu etkilemiştir. Yaşam kalitesinin arttırılması toplumların en önemli hedeflerinden biridir. Yaşam kalitesi ile diyet kalitesi arasında kuvvetli bir bağ bulunmuştur; dolayısıyla toplumların yaşam kalitesinin arttırılmasında diyet kalitesinin arttırılması yönünde yapılacak çalışmalar halk sağlığı stratejilerinin temel hedefidir. Edirne'de özellikle sebze, tam tahıl ve süt grubu besin tüketimlerinin arttırılması ve tuz tüketiminin azaltılması yönünde yapılacak çalışmaların, bu bölgede yaşayan bireylerin diyet kalitelerinin geliştirilmesinde önemli rol oynayacaktır.

Abstract:
The relationship between diet quality and life quality in adults. Hacettepe University Institute of Health Sciences, M.Sc. Thesis in Nutritional Sciences, Ankara, 2014.  This study aimed to determine the relationship between diet quality and life quality in an adult population. The study was conducted on 1181 individuals, aged 19 to 65 years who were admitted to 19 Family Health Centers in Edirne. General characteristics, anthropometrical measurements and physical activity data of individuals were recorded. Food frequency questionnaire was used to determine diet quality; and Short Form-36 life quality questionnaire was used to determine the life quality. Healthy Eating Index-2005 (HEI-2005) scores of individuals were calculated, and then classified into three groups: good (over 80 points), moderate (between 51-80 points), and poor (50 and under points). Short Form-36 life quality questionnaire was used to calculate mental components score and physical components score. The mean of Healthy Eating Score was 58.3 for males, 63.8 for females. The diet quality score was significantly associated with mental components score (p<0.01). A strong relationship between diet quality and life quality was shown in this study. Moreover, individuals had low scores for consumption of total vegetables, whole grains and dairy products, and intake of sodium whereas high scores for consumption of total grains, meats and legumes and intake of saturated fat. Improving the life quality of populations is one of the main goals of public health strategies. This study showed that improving diet quality can help improving society's life quality. Encouraging people for increasing their vegetable, grain and dairy consumption, and decreasing salt intake should be prior foresight to improve diet quality of people living in Edirne.