Çocukluk çağı baş ağrısı ve hava durumu ilişkisinin incelenmesi
Evaluation of the weather and headache in children
Yazar: NÜLİFER YILMAZ
Danışman: PROF. DR. BÜLENT ÜNAY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Baş ağrısı = Headache ; Baş ağrısı bozuklukları = Headache disorders ; Hava durumu = Weather ; Migren hastalıkları = Migraine disorders ; Çocukluk dönemi = Childhood

Özet:
Amaç: Baş ağrısı, çocuklarda yaygındır ve çocuk nöroloji polikliniğine en sık
başvuru sebebi olan yakınmadır. Çocuklarda görülme sıklığının yüksek olması,
fonksiyonellikte azalma ( okul devamsızlığı veya iş gücü kaybı), ekonomik olarak
maliyetinin yüksek olması sebebiyle, dikkatle değerlendirilmelidir. Hava durumu
ölçümleri ve ani hava durumu değişiklikleri baş ağrısı oluşumu ile ilişkilendirilmiştir.
Fakat hava durumunun baş ağrısı üzerine etkisini bildiren, çocukluk çağında yapılan
ve ülkemizi kapsayan çok fazla çalışma yoktur. Bu araştırmada, çocukların baş ağrısı
olan günlerin baş ağrısı günlüğü ile saptanması, hava durumu verileri ve bu verilerdeki
ani değişimlerin baş ağrısı ile ilişkisinin değerlendirilmesi ve literatüre yeni bilgilerle
katkıda bulunulması amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada çocuk nöroloji polikliniğine başvuran yaşları
7–18 yaş arası 61 migren ve gerilim tipi baş ağrısı tanısı konulan çocuk çalışma grubu
olarak alındı. Bu çocuklarda baş ağrısının olduğu günler, 30 günlük baş ağrısı günlüğü
ile prospektif olarak saptandı. Ankara merkez istasyonundan elde edilen rasat verileri,
hastalarda baş ağrısı olan ve olmayan günlerde ayrı ayrı değerlendirildi.
Bulgular: Ankara ilinde migren ve gerilim tipi baş ağrısı tanısı konulan yaşları
7-18 arasında değişen 61 hastanın, hava durumu verileri ve ani değişiklikler karşısında
baş ağrısı oluşumu araştırıldı. Çalışmaya toplam 61 birincil baş ağrısı olan hasta dahil
edildi ve baş ağrısı olan hastalardan %57,4'i migren tanısı(35/61), %42,6'sı gerilim
tipi baş ağrısı tanısı (26/61) almıştı. Çalışmaya katılanların %19,7 (12/61)'si erkek ve
%80,3 (49/61)'ü de kadındır. Migren hastalarında baş ağrısı olan günlerin günlük
ortalama hava sıcaklığı, olmayan günlere göre daha düşük iken, gerilim tipi baş
ağrısında baş ağrısı olan günlerde, olmayan günlere göre ortalama hava sıcaklığı daha
yüksektir. Migren baş ağrısının olduğu günlerde ortalama atmosferik basınç daha
yüksektir. Sıcaklık fark değişiminin fazla olduğu günlerde hem migren hastalarında,
hem de gerilim tipi baş ağrısı olan hastalarda baş ağrısı artmıştır. Ortalama atmosferik
basınç değişiminin arttığı günlerde ise yalnızca migren hastalarında baş ağrısı görülme
viii
sıklığı artmıştır. Rüzgâr hızı, rüzgâr hızı değişimi, rüzgâr yönü ile migren ve gerilim
tipi baş ağrısı arasında herhangi bir ilişki bulunamamıştır.
Sonuç: Çocuklarda baş ağrısını tetikleyebilen değişikliklerin önemi olduğunu,
hava durumunu baş ağrısına yol açabildiğini ve baş ağrısının doğru yönetiminin
çocuklarda okul devamsızlığında azalmayı sağladığını, gereksiz tetkikten kaçınarak
ekonomik açıdan fayda sağladığını vurguladık. Ülkemizdeki çocuklarda baş ağrısının
yönetiminin önemini, hastanın hayatında sağlayabileceği faydaları anlatıp, hasta
eğitimlerin verilmesi gerektiğini düşünmekteyiz. Daha detaylı bilgiler elde edebilmek
adına daha geniş kapsamlı tüm bölgeleri içine alan çalışmalara ihtiyaç duyulduğunu
düşünüyoruz.

Anahtar Kelimeler : Baş ağrısı, hava durumu, migren, gerilim tipi baş ağrısı

Abstract:
Objective: Headache is common in children and it is the most common
complaint for admission to the department of pediatric neurology. It should be
carefully evaluated due to the high prevalence in children, reduced functionality
(school absenteeism or loss of workforce), and high economic cost. Weather and
sudden weather changes have been associated with the occurrence of headaches.
However, there are not many studies that report the effect of weather on headache,
which are conducted in childhood and that cover our country. In this study, it was
aimed to determine the headache days of children with headache diary, to evaluate
weather data and the relationship between headache and sudden changes in these data,
and to contribute to the literature with new information
Materials and Methods: In this study, 61 children aged between 7 and 18
years who were diagnosed with migraine and tension-type headache were included in
the study group. The days of headache in these children were prospectively determined
with a 30-day headache diary. Observation data obtained from Ankara central station
were evaluated separately on days with and without headache.
Results: The occurrence of headache was investigated in the presence of
weather data and sudden changes in 61 patients, aged 7-18, diagnosed with migraine
and tension-type headache in Ankara. A total of 61 patients with primary headache
were included in the study and 57.4% of the patients with headache were diagnosed
with migraine (35/61) and 42.6% were diagnosed with tension-type headache (26/61).
19.7% (12/61) of the participants in the study are male and 80.3% (49/61) of them are
female. While the mean daily air temperature of the days with headache in migraine
patients is lower than the days without headache, the mean air temperature is higher in
tension headache days compared to the days without headache. Mean atmospheric
pressure is higher on days with migraine headache. Headache increased in both
migraine patients and patients with tension-type headache on days when the
temperature difference was high. On the days when the mean atmospheric pressure
change increased, the incidence of headache increased only in migraine patients. No
x
relationship was found between wind speed, wind speed change, wind direction and
migraine and tension headache.
Conclusion: We emphasized that the changes that can trigger headaches in
children are important, weather can cause headaches, and proper management of
headache reduces school absenteeism in children, and provides economic benefits by
avoiding unnecessary examinations. We think that the importance of headache
management in children in our country, the benefits it can provide in the patient's life,
and patient education should be given. In order to obtain more detailed information,
we think that studies covering all the more comprehensive regions are needed.
Key Words : Headache, weather, migraine, tension type headache