Subklinik hipotiroidide aort elastisitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of aortic elasticity in subclinical hypothyroidism
Yazar: SEVİL ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. DURSUN DUMAN
İstanbul Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Dahiliye Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2005
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Kardiyoloji = Cardiology

Özet:
Subklinik hipotiroidinin ateroskleroza yol açtığı yapılan birçok çalışmada gösterilmiştir.
Bazı çalışmalar subklinik hipotiroidinin dislipidemiye yol açmasının ateroskleroz nedeni
olarak gösterirken, diğer çalışmalarda dislipidemiden bağımsız olarak tiroid hormonunun
direkt endotele olan etkileri nedeniyle ateroskleroza yol açtığı ileri sürülmüştür. Birçok
çalışmada subklinik hipotiroidili hastalarda kardiovasküler hastalıklara bağlı mortalitenin
çeşitli nedenlerle arttığı bildirilmektedir
Yapılan çalışmalarda subklinik hipotiroidinin sol ventrikül diyastolik fonksiyon
bozukluğu, eforla sistolik disfonksiyon ve artmış ateroskleroz ve miyokard infarktüs riskiyle
beraber olduğunu göstermiştir.
Aortun mekanik özelliklerinin invaziv olmayan yöntemlerle değerlendirilmesi
aterosklerozun erken tanısında oldukca yararlıdır. Aort sertliği aterosklerozun bir belirteci
olarak kullanılmaktadır. Ayrıca büyük arterlerdeki sertleşmenin kardiyovasküler mortalite ve
morbiditenin en iyi belirteci olduğu bildirilmiştir. İnvaziv ve non-invaziv olarak ölçülen nabız
dalga hızı ise arteryel damar sertliğinin araştırıldığı çalışmalarda kullanılmıştır. Aort
elastisitesi parametreleri olarak aortik strain ve distensibilite kullanılır. Aortik strain ve
distensibilite ekokardiyografik parametrelerin hesaplanması ile tespit edilir.
Çalışmaya Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları
Polikliniğinde tanısı konulan 38 subklinik hipotiroidili hasta ve 20 tiroid fonksiyon testleri
normal aynı yaş ve cins ile uyumlu kontrol grubu alındı. Subklinik hipotiroidi serum tiroid
stimulan hormon (TSH) düzeyinin yüksek, serum serbest tiroksin (ST4) düzeyinin normal
olması ile tanı konuldu. Çalışmaya alınan olgularımızın yaşı 19- 70 arasında değişmekte ve
ortalama yaş 41.29+12.82 'idi.
Her iki grubtada aortik elastik özellikleri ekokardiyografik değerlendirme ile saptandı.
Aortun elastik parametreleri olarak aortik strain ve distensibilite alındı. Bu parametrelerin
hesaplanmasında aşağıdaki formüller kullanıldı:
 Aortik Strain (%)= (sistolik çap- diyastolik çap) x 100 / diyastolik çap
 Distensibilite (cm²/dyn-1) = 2 (aortik strain) / (sistolik basınç– diyastolik basınç)
Subklinik hipotiroidi grubunun aortik strain düzeyi kontrol grubuna göre ileri düzeyde
anlamlı düşük olarak bulundu (p< 0,001).
45
Subklinik hipotiroidili grubun distensibilite düzeyi kontrol grubu ortalamasına göre ileri
düzeyde anlamlı düşük bulundu ( p<0,005) .
Subklinik hipotiroidili grubun mitral erken diyastolik akım hızı (E) ortalaması, mitral geç
diyastolik akım hızı ortalaması (A), izovolümetrik relaksasyon zamanı (IVRZ) (p< 0,05),
mitral diyastolik akım hızı/mitral geç diyastolik akım hızı (E/A) (p<0,01) kontrol grubu
ortalamasına göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulundu ( p<0,05).
Azalma zamanı (DT), aort sistolik çap (ASD) ve aort diyastolik çap (ADD) ' ye göre
gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmadı (p> 0,05).
Sonuç olarak; yaptığımız çalışma subklinik hipotiroidili hastalarda aortun elastisite
özelliklerinin azalması ile sol ventrikül diyastolik fonksiyon bozukluğunun birlikteliği
gösterilmiştir.
Aortun elastisite özelliklerinin azalması afterload artışına ve sonuçta sol ventrikül duvar
gerilimi artışı yaratarak sol ventrikül diyastolik disfonksiyonu gelişmesinde nedensel rol
oynayabileceği düşünülmüştür.
Noninvaziv metod ile ölçülen aortik elastisite parametreleri subklinik hipotiroidili
hastaların erken döneminde kardiyovasküler riski tahmin etmede ve önlemede faydalı
olabileceği sonucuna ulaştık. Ancak daha fazla sayıda hasta içeren prospektif çalışmalara
ihtiyaç vardır.

Abstract:
Subclinical hypothyroidism has been shown to bring about atherosclerosis in many studies. Some studies has addressed subclinical hypothyroidism as a cause of atherosclerosis, since it gives rise to dyslipidemia, while other studies have suggested that subclinical hypothyroidism leads to atherosclerosis because thyroid hormones have a direct effect on the endothelial cells independent of dyslipidemia. Numerous studies have reported that mortality due to cardiovascular diseases in patients with subclinical hypothyroidism increases for various reasons. Studies have pointed out that subclinical hypothyroidism is accompanied by left ventricular diastolic dysfunction, systolic dysfunction induced by effort and increased atherosclerosis as well as risk for myocardial infarction. Evaluation of mechanical properties of the aorta by non-invasive methods is quite useful for early diagnosis of atherosclerosis. Aortic stiffness has been used as a marker of atherosclerosis. Also, large artery stiffness has been reported to be the best predictor of cardiovascular morbidity and mortality. The pulse wave velocity measured noninvasively and invasively has been used in studies investigating arterial atherosclerosis. The aortic strain and distensibility are utilized as aortic elasticity parameters. Aortic strain and distensibility is determined by calculating the echocardiographic parameters. The study included 38 patients diagnosed with subclinical hypothyroidism and 20 people with thyroid function tests who were at the same age and sex at the department of internal medicine of Haydarpasa Numune Training and Research Hospital. Subclinical hypothyroidism was diagnosed when serum thyroid stimulating hormone (TSH) value was high, and serum free thyroxine (FT4) was at normal levels.  The ages of the patients in the study ranged from 19 to 70 years and the average age was 41.29 + 12.82 years. The aortic elastic properties were determined by echocardiography evaluation in both groups.  Aortic strain and distensibility were considered as aortic elastic parameters. In the calculation of these parameters the following formula was used: Aortic Strain (%) = (systolic diameter- diastolic diameter) x 100 / diastolic diameter. Distensibility (cm² / dyne-1) = 2 (aortic strain) / (systolic pressure-diastolic pressure): Aortic Strain (%)= (systolic 1) = 2 the level of aortic strain in the subclinical hypothyroidism group was found to be significantly much lower in the control group (p <0.001). The distensibility level in 45 patients with subclinical hypothyroidism was significantly much lower than the average of the control group (p <0.05), mitral diastolic flow velocity / mitral late diastolic flow velocity (E / A) (p 0.05). As a result, our study has shown that decreased elasticity of the aorta in patients with subclinical hypothyroidism was associated with left ventricular diastolic dysfunction. It has been concluded that decreased elasticity of the aorta may result in increased afterload, thus playing a causal role in the development of left ventricular diastolic dysfunction, creating increased left ventricular wall stress. Aortic elasticity parameters measured by non-invasive method may be useful in predicting and preventing early the cardiovascular risks for patients with subclinical hypothyroidism. However, comprehensive prospective studies of larger numbers of patients are needed.