Öğretmenlerin öğretim dışı iş yüklerinin algılanan öğretim performansı üzerindeki etkileri
The influence of teachers' non-teaching workload on their perceived instructional performanc
Yazar: SEDA ŞAHAN ÖZER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KAMİL YILDIRIM
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul dışı etkinlikler = Extracurricular activities ; Performans = Performance ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Öğretim = Teaching ; Öğretimsel kapasite = Instructional capacit ; Öğretmenler = Teachers ; İş yükü = Workload

Özet:
Okullar, çocukların ve gençlerin yetiştirilmesi amacını uygulamaya aktaran eğitim
yönetiminin temel birimleridir. Okullar aynı zamanda eğitim yönetiminin amaç-yapı-eylem
uyumunun gözlemlenebileceği mekânlardır. Bir okulun temel işi eğitim-öğretim
faaliyetleridir. Bu faaliyetlerin gerçekleştirilmesinden sorumlu yapısal unsur öğretmenlerdir.
Öğretmenlerin gerçekleştirdiği mesleki işlerin amaç-yapı-eylem uyumunu karşılaması
örgütsel etkililiğin bir göstergesidir. Bu çalışmanın temel amacı öğretmenlerin görüşleri
temelinde onların öğretim dışı mesleki iş yükünün, öğretim kalitesini etkileme durumunu
saptayarak örgütsel etkililiğin bir göstergesi olan okuldaki eylem-yapı-amaç uyumu
açısından incelemektir.
Çalışma kendi içinde aşamalı şekilde tasarlanarak üç farklı çalışma grubundan
yapılandırılmamış ve yarı-yapılandırılmış görüşmelerle nicel ve nitel veriler toplanmıştır.
2017-2018 eğitim-öğretim yılında Aksaray ili şehir merkezinde ilkokul, ortaokul ve lise
kademesinde devlet okullarında görev yapan öğretmenlerden (N1=10, N2=88, N3=5) kasıtlı
ve kolay erişilebilir örnekleme yöntemiyle çalışma grupları oluşturulmuştur. Araştırmacı
tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla elde edilen veriler
nicel veri analiz tekniklerinden betimleyici istatistikler ve nitel veri analiz tekniklerinden
içerik analizi tekniği aracılığıyla incelenmiştir.
viii
Çalışma sonucunda öğretmenlerin bir ders yılındaki toplam mesleki iş yükü ortalaması 690
saat olarak bulunmuştur. Öğretim dışı mesleki iş yükünün toplam mesleki iş yükü içindeki
oranı yalnızca % 5 olarak saptanmıştır. Öğretim dışındaki mesleki iş yükü içinde sınıftaki
öğretimin kalitesini pozitif etkileyen en önemli iş yükü 'veli toplantısı yapmak'; negatif
etkileyen en önemli iş yükü ise 'nöbet tutmak' şeklinde saptanmıştır. Ulaşılan sonuçlar
eğitim yönetiminin etkililiği açısından tartışılmış ve amaç-yapı-eylem uyumunun sağlandığı
değerlendirilmiştir. Bu çerçevede uygulama ve araştırma alanlarına yönelik öneriler
geliştirilmiştir.

Abstract:
Schools as the basic units of educational administration, transform the aim of raising children and youth into practice. Schools are also places that we can observe the consistency between goal-structure-activity in educational administration. Main activity of a school is education and instruction. Teachers as the structural body of the school are the main responsible body for implementing these activities. Whether professional activities performed by teachers satisfies the consistency between goal-structure-activity can be analysed as its indicator. Therefore, this study mainly aimed at analysing and describing the influence of non-teaching professional activities on their perceived teaching quality in terms of consistency between activity-structure-goal.

The study, organized in a stepwise manner, gathered quantitative and qualitative data through both unstructured and semi-structured interviews. The study groups (N1=10, N2=88, N3=5) were consisted of teachers who work in primary, lower-secondary and upper-secondary level public schools located in city centre of Aksaray province in 2017-2018 school year through purposive and convenience sampling techniques. Data, collected by the researcher-made interview forms, were analysed by both descriptive statistical techniques and content analyse technique.

At the end of the study, the average professional workload of a teacher in a school year is found as totally 690 hours. The proportion of non-teaching workload in total professional workload is only 5 %. The biggest sized workload among the non-teaching professional activities that positively influence on teachers' instructional quality is to organize 'meeting

with parents' however, the similar but negative influence made by 'guarding duty in school'. Discussion of the results in terms of effectiveness in educational administration supported the satisfaction of consistency between goal-structure-activity. Along with the results, suggestions for implementation and research were developed.