Sürdürülebilir ambalaj tasarımlarının grafik tasarım eğitimi açısından incelenmesi
Investigation of sustainable packaging designs in terms of graphic design education
Yazar: UĞUR DERVİŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZNUR IŞIR
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Güzel Sanatlar Ana Bilim Dalı / Grafik Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Ambalaj tasarım = Packaging design ; Grafik eğitimi = Graphic education ; Grafik sanatlar = Graphic arts ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Tasarım = Design

Özet:
Sürdürülebilirlik kavramı hakkında birçok alanda çeşitli tanımlamalar yapıldığı görülmektedir. Yapılan bu açıklamaların içerisinde en geneli olarak; yaşamımızda yer alan ekolojik, toplum, ekonomik ortam ve şartları aynı doğrultuda bizlerden sonra gelecek olan yeni nesillere yine aynı ortam ve şartlar içerisinde aktarılabilmenin sağlanması olarak ifade edilebilinir. Yapılan tanımda da bahsedildiği gibi sürdürülebilirliğin, bizlerin ekonomi yönünden sürdürülebilir kalkınma yapmamıza yardımcı olması, sağlığımızı ele alması, çevreye ve doğaya uygun malzeme seçimine olanak sağlaması gibi durumlarında açıklaması yapılabilinir.Araştırmanın birinci bölümünde tezin amaç ve öneminin ne ifade ettiğinin açıklaması yapılmış olup, ele alınan bu ifadeden de tezin problem cümlesinin tanımı ortaya çıkartılmış,  bunun devamında da araştırma ile ilgili alt problem soruları oluşturulmuştur. Araştırma yöntemi olarak nitel araştırma yöntemi konu için uygun görülmüştür. Bu araştırma yönteminden de durum çalışması yöntemi ele alınmış, neden bu yöntemin seçildiği ve  aşamaları belirtilmiştir. Konu ile ilgili yapılan araştırmaların ve incelenilmiş olan üniversitelerin tablosu ortaya çıkartılmış, veri toplama aracı içerisinde ifade edilmiştir. Görüşme kavramının tanımı yapılmış olup, görüşmenin neden seçildiği ve görüşme türlerinden konuya uygun olarak standartlaştırılmış açık uçlu görüşme türünün tanımı ve neden seçildiği de belirtilmiştir.Araştırma ile ilgili görüşme sorularının konuya uygun vaziyette hazırlanmış olup görüşmelerin yapılması gerçekleştirilmiştir. Bunun sonucunda da katılımcılardan gelen yanıtlar doğrultusunda başlık türleri ve sorular ile ilgili temalar ortaya çıkarılarak verilerin analizi sağlanmıştır.İkinci bölümde ambalaj, ambalaj tasarımı, ambalajın tarihçesi ve ambalaj çeşitleri ve fonksiyonları açıklanmıştır.Üçüncü bölümde sürdürülebilirlik kavramı, prensipleri, gelişimi, sürdürülebilir ambalaj tasarımı, sürdürülebilir ambalaj tasarımının temel prensipler, sürdürülebilir ambalaj tasarımı değerlendirme aracı, ambalaj tasarımının temel ölçütleri ve eko tasarım konuları ifade edilmiştir.Dördüncü bölümde sürdürülebilirlik ve grafik tasarım konusu birlikte incelenmiş, reklam aracı olarak, toplumsal ve çevresel farkındalık için grafik tasarım, bununla beraber meslek etiği ve etik konuları da açıklanmıştır.Beşinci bölümde grafik tasarım eğitiminde sürdürülebilirliğin yeri incelenilen üniversiteler ile beraber ele alınmış, sürdürülebilir ambalaj tasarımı ile ilgili eğitimin hangi üniversitelerde verildiğinin tespiti yapılmış ve tespit edilen üniversitelerin ders programları tablo listesi şeklinde sunulmuştur. Altıncı bölümde grafik tasarım eğitiminde sürdürülebilirliğin öneminin açıklaması yapılmıştır.Yedinci bölümde ise katılımcılar ile yapılan görüşmeler sonucunda elde edilen yanıtlar doğrultusunda bulgu ve yorum , tartışma ve yorum kısımlarına yer verilmiştir.
    
Anahtar kelimeler: Ambalaj, geri dönüşümlü ambalaj, sürdürülebilir ambalaj, ambalaj tasarımı, sürdürülebilir tasarım, sürdürülebilir ve grafik tasarım

Abstract:
It is seen that various definitions are made about sustainability concept in many areas. The most general of these explanations; The ecological, social, economic environment and conditions that take place in our lives can be expressed as providing the next generations to be transferred to the next generations in the same environment and conditions. As mentioned in the definition, sustainability can be explained in situations such as helping us to make sustainable development in terms of economy, addressing our health and enabling the selection of materials suitable for the environment and nature. In the first part of the research, the aim and importance of the thesis is explained and the definition of the problem sentence of the thesis is revealed from this statement and the sub-problem questions about the research are formed. Qualitative research method was considered appropriate for the subject. In this research method, case study method has been discussed and why this method has been selected and its stages are mentioned. The table of the researches and the universities examined has been revealed and stated in the data collection tool. The definition of the interview concept was made and why the interview was selected and the definition of the open-ended interview type standardized in accordance with the subject and why it was selected. The interview questions about the research were prepared in accordance with the subject and the interviews were conducted. As a result of this, in line with the responses from the participants, themes related to the topic types and questions were revealed and the data was analyzed. In the second part, packaging, packaging design, history of packaging and packaging types and functions are explained. In the third chapter, sustainability concept, principles, development, sustainable packaging design, basic principles of sustainable packaging design, sustainable packaging design evaluation tool, basic criteria of packaging design and eco design are mentioned.In the fourth chapter, sustainability and graphic design are examined together and graphic design for social and environmental awareness, as well as professional ethics and ethical issues are explained as advertising tools. In the fifth chapter, the place of sustainability in graphic design education is discussed together with the universities examined, and the universities in which sustainable packaging design education is given are presented and the schedules of the identified universities are presented in the form of tables. In the sixth chapter, the importance of sustainability in graphic design education is explained. In the seventh section, findings and comments, discussions and comments are given in line with the answers obtained as a result of the interviews with the participants.

Keywords: Packaging, recycled packaging, sustainable packaging, packaging design, sustainable design, sustainable and graphic design.