Türk toplumunda paylaşılan onur ögelerinin incelenmesi: Yozgat-Boğazlıyan örneği
Examination of honor items shared in Turkish society: The example of Yozgat-Boğazlıyan
Yazar: MUSTAFA CEM BİROL
Danışman: PROF. DR. ÜNSAL YETİM
Toros Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Namus = Honour ; Onur = Honour ; Türk toplumu = Turkish society ; Yozgat-Boğazlıyan = Yozgat-Boğazlıyan ; Şeref = Dignity

Özet:
Bu araştırma işçilerin, çiftçilerin ve çobanların onur ile ilgili değerlendirmelerini incelemeyi amaçlamaktadır. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından hazırlanan genel bilgi formu ve görüşme soruları kullanılmıştır. Veriler amaçlı örnekleme yöntemi ile toplanmıştır. Formların uygulanacağı katılımcılar kolay ulaşılabilir birimlerden seçilmiştir. Araştırma için uygun olduğu belirlenen katılımcılara ölçekler yüz yüze uygulanmıştır. Araştırmaya Yozgat ili Boğazlıyan ilçesinde bulunan toplam 150 kişi katılmıştır. Bu kişiler işçi, çiftçi ve çoban olarak homojen dağılmıştır. Katılımcıların tamamı erkektir. Verileri analiz etmek için frekans analizi kullanılmıştır. Meslek grupları arasında onurun anlamını inlcemek için yapılan frekans analizi sonuçlarına göre; işçiler için kişilik, çiftçiler için gurur ve çobanlar için namus ve şeref kategorilerinin en çok tekrarlandığı sonucuna ulaşılmıştır.  Erkek onurunun anlamı incelendiğinde; işçiler, çiftçiler ve çobanlar için şeref kategorisinin en çok tekrarlandığı sonucuna ulaşılmıştır. Kadın onurunun anlamı incelendiğinde; işçiler, çiftçiler ve çobanlar için namus kategorisinin en çok tekrarlandığı sonucuna ulaşılmıştır. Onurun kaynağı incelendiğinde; işçiler ve çiftçiler için kişilik, çobanlar için aile kategorisinin en çok tekrarlandığı sonucuna ulaşılmıştır. Başkanının onurunu yükseltme durumu incelendiğinde; işçiler için iyi davranmak ve saygı duymak, çiftçiler ve çobanlar için, hakkında olumlu konuşmak kategrosinin en çok tekrarlandığı sonucuna ulaşılmıştır. Başkasının onuruna saldırma durumu incelendiğinde; işçiler için eleştirme ve rencide etme, çiftçiler ve çobanlar için hakkında kötü konuşma kategorisinin en çok tekrarlandığı sonucuna ulaşılmıştır. Onuru koruma durumu incelendiğinde; işçiler için dürüst yaşama, çiftçiler için çevresiyle uyumlu yaşama ve çobanlar için kendi ve yakınlarını koruma kategorisinin en çok tekrarlandığı sonucuna ulaşılmıştır. Sonuçlar araştırmanın amacına uygun olarak tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Onur Kültürü, Namus, Şeref

Abstract:
This research aims to examine the evaluations of workers, farmers and shepherds regarding honor. A general information form and interview questions prepared by the researcher were used to collect the data. The data were collected by purposive sampling method. Participants to whom the forms will be applied were selected from easily accessible units. The scales were applied face to face to the participants who were determined to be suitable for the research. A total of 150 people from Boğazlıyan district of Yozgat province participated in the research. These people are homogeneously distributed as workers, farmers and shepherds. All of the participants are male. Frequency analysis was used to analyze the data. According to the results of the frequency analysis made to examine the meaning of honor among professional groups; It was concluded that the categories of personality for workers, pride for farmers and purity and dignity for shepherds were the most repeated. When the meaning of male honor is examined; It was concluded that the dignity category was the most repeated for workers, farmers and shepherds. When the meaning of women's honor is examined; It was concluded that the purity category was the most repeated for workers, farmers and shepherds. When the source of honor is examined; It was concluded that the personality category was the most repeated for workers and farmers, and the family category was the most repeated for shepherds. When the situation of raising the honor of the president is examined; It was concluded that the category of behaving well and respecting the workers was the most repeated, while the category of talking well about the farmers and shepherds was the most repeated. When the situation of attacking another's honor is examined; It was concluded that the category of criticizing and offending for workers and the category of bad talk for farmers and shepherds were the most repeated. When the status of protecting dignity is examined; It was concluded that the category of honest living for workers, living in harmony with the environment for farmers, and protection for oneself and their relatives for shepherds were the most repeated. The results were discussed in accordance with the purpose of the research.

Keywords: Honor Culture, Purity, Dignity