Türkiye'de roman tartışmaları ve Türk romanının gelişimi
Novel discussions in Turkey and progress of Turkish novel
Yazar: SERDAR GÜLER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYŞEN ŞATIROĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aydınlar = Intellectuals ; Edebiyat = Literature ; Roman = Novel ; Siyaset = Politics ; Sosyal hayat = Social life ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Tartışma = Discussion ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk romanı = Turkish novel ; Türk toplumu = Turkish society

Özet:
Türkiye'de roman yeni bir edebi türdür. Batı kaynaklı bu sanat, ülkemizdeki bir buçuk asırlık serüveninde yerli olabilmeyi başarmıştır. Roman sanatının yerli nitelik kazanmasını sağlayan en önemli kaynak, edebiyat ve toplumun karşılıklı olarak birbirini etkilemesi gerçeğidir. Çalışmamızda bu gerçeği esas alarak, Türk toplum tarihinin yakın dönemindeki serüveni ile roman sanatının gelişimi arasındaki etkileşimi inceledik. 

Roman, Türk aydını arasında öncelikle toplumsal tartışma işlevine sahip bir metin olarak kabul gördü. Türk düşüncesindeki en kalıcı ürünler de siyasal alanın ve toplumsal hayatın tartışıldığı örnekler olmuştur. 

Türk toplumunun son bir buçuk asırlık serüveninde, siyasi tercihlerimiz toplumumuza yeni bir biçim kazandırmıştır. Türk toplumunun bu tecrübesi edebiyatta da karşılığını bulmuş, siyasi beklentilerimiz aydınlarımızın yazdıkları romanlarda tartıştıkları konuları şekillendirmiştir. Fakat aynı zamanda Türk aydını, siyaset eleştirisini, siyasi beklenti ve önerilerini roman üzerinden yapmıştır. Bu etkileşim, Türk toplum tarihi ile roman sanatının ülkemizde ne derece yakın olduğunu göstermektedir. 

XIX. yüzyıl Osmanlı devlet tecrübesi, Cumhuriyetin ilanından II.Dünya Savaşı'nın sona ermesine kadar geçen süre ve II.Dünya Savaşı sonrası dönem, farklı devlet siyasetimizin yürürlükte olduğu dönemlerdir. Her dönemde Türk düşünce ve siyasi hayatının gündemindeki konular Türk aydınının yazdığı romanlarda tartışılmıştır. Türk romanının ana sorunu da farklı siyasi istikametimizin olduğu her üç dönemde değişim göstermiştir.

Abstract:
In Turkey, the novel is a new literary type of art. This art originating from the West succeeded to be native through the adventure in our country during one and half century. The most important source, providing the novel art to have a native qualification, is the reality that the literature and society affects each other mutually. Based on this reality in our study, we examined the interaction between the near term adventure of Turkish society history and the progress of novel art. 

The novel was accepted through Turkish intellectuals initially as a text having social discussion function. The most lasting works of Turkish thinking are the examples in which the political area and social life is discussed about. 

In the adventure of Turkish society during the recent one and half century, our political options have brought a new type to our society. This experience of Turkish society has got its worth in literature, our political expectations have shaped the topics of which intellectuals discussed in the novels they wrote. However, in the same time Turkish intellectual has made his political criticising, political expectation and suggestions through the novel. This interaction shows the proximity degree of Turkish society history and the novel art in our country. 

The experience of Ottoman goverment in 19th century, the period from proclaim of Turkish Republic to the last of 2nd World War, and the period after 2nd World War are the terms running different government politics. In each period, the topics which were available on the agenda of Turkish thinking and political life were discussed in the novels Turkish intellectual wrote. The basic problem of Turkish novel changed in each three periods which had different political directions. 
Key Words: Novel, Discussion, Society, Sociology, Politics.