Postmonepozal kadınlarda non alkolık karaciğer yağlanması ile kemik mineral yoğunluğu arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the relationship between non-alcoholic fatty liver and bone mineral density in postmonopausal women
Yazar: MERVE ASLAN ÇAĞLAR
Danışman: DOÇ. DR. HANİFE ŞERİFE AKTAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Kadınlar = Women ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Kemik dansitesi = Bone density ; Menopoz = Menopause ; Osteoporoz = Osteoporosis ; Postmenopoz = Postmenopause

Özet:
Amaç: Son yıllarda NAYKH' nın kemik mineral yoğunluğu( KMY) üzerine  olumsuz etkisi olup osteoporoza yol açtığı iddia edilmektedir. Postmenopozal  dönemdeki kadınlarda non alkolik karaciğer yağlanması ile KMY arasındaki ilişkiyi  araştırmak amacıyla bu çalışma tasarlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma kesitsel olarak tasarlanmıştır. Sağlık Bilimleri  Üniversitesi Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Polikliniği'ne  01/11/2021- 01/04/2022 tarihleri arasında başvuran 118 postmenopozal kadın  çalışmaya dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen kişiler NAYKH olan 59 kişi ve  NAYKH olmayan 59 kişi olarak iki gruba ayrıldı. Gruplar VKİ, HOMA-IR, AST,  ALT, GGT, HbA1c, glukoz, albümin, total bilirubin, total kolesterol, trigliserid,  kalsiyum, fosfor, PTH, 25-OH D vitamini değerleri ve menopoza girme yaşı  yönünden karşılaştırıldı. Sonuçlar istatiksel olarak değerlendirildi.  
Bulgular: Çalışmaya katılanların yaş ortalaması 59,09 ± 9,22 olduğu  görülmektedir. Çalışmaya katılanlar yağlanma derecelerine göre 59 kişi NAYKH  olmayan (%50), 21 kişi grade 1 (%17,8), 34 kişi grade 2 (%28,8) ve 4 kişi grade 3 (  %3,4) idi. Çalışmaya katılanlar Femur T skoru göre 2 kişi (%1,7) osteoporoz, 34 kişi  (%28,8) osteopeni, 82 kişi ( %69,5) normaldi. Çalışmaya katılanlar L1-L4 T skoruna  göre 18 kişi (%15,3) osteoporoz, 44 kişi (%37,3) osteopeni, 56 kişi (%47,5)  normaldi. NAYKH olan grupta BMI, trigliserid (p=0,000), ALT (p=0,001), AST  (p=0,044), Glukoz (p=0,008), HbA1c, GGT (p=0,005) ve HOMA-IR( p=0,000) daha  yüksekti. Her iki grup arasında Femur T skoru ve L1-L4 T skoru arasında fark yoktu.  Yaş (p<0.001) ve BMI, GGT(p<0,05) Femur T skorunu %36,6 oranında,  BMI(p<0,05) L1-L4 T skorunu %21 oranında negatif yönde etkilemektedir.  
Sonuç: Bu çalışmada NAYKH ile KMY arasındaki ilişki incelenmiştir.  Ultrasonografik olarak non alkolik karaciğer yağlanması olan ve olmayan gruplar  arasında KMY açısından fark olmadığını ancak çalışmaya dahil edilen kişilerde GGT  ile Femur T skoru arasında negatif bir korelasyon olduğunu bulduk. NAYKH' nın  osteoporoza yol açıyor olabileceğini tesbit ettik. 
Anahtar Kelimeler: Postmenopoz, non alkolik karaciğer yağlanması,  osteoporoz

Abstract:
Aim: In recent years, it has been claimed that NAFLD has a negative effect  on bone mineral density (BMD) and causes osteoporosis. This study was designed to  investigate the relationship between non-alcoholic fatty liver disease and BMD in  postmenopausal women. 
Material ve Method:This study was designed prospectively. 118  postmenopausal women who applied to the Health Sciences University Ümraniye  Training and Research Hospital Internal Diseases Polyclinic between 01/11/2021 and  01/04/2022 were included in the study. The people included in the study were  divided into two groups as 59 people with NAFLD and 59 people without NAFLD.  The groups were compared in terms of BMI, HOMA-IR, AST, ALT, GGT, HbA1c,  glucose, albumin, total bilirubin, total cholesterol, triglyceride, calcium, phosphorus,  PTH, 25-OH vitamin D values and age at menopause. The results were evaluated as  statistical. 
 Results: It is seen that the mean age of the participants in the study was 59.09  ± 9.22. According to the degree of adiposity of the participants in the study, 59  people were non-NAFLD (50%), 21 people were grade 1 (17.8%), 34 people were  grade 2 (28.8%), and 4 people were grade 3 (3.4%). According to the Femur T score  of the participants, 2 (1.7%) were osteoporosis, 34 (28.8%) osteopenia, 82 (69.5%)  were normal. According to the L1-L4 T score of the participants, 18 (15.3%) were  osteoporosis, 44 (37.3%) osteopenia, 56 (47.5%) normal. In the NAFLD group, BMI,  triglyceride (p=0.000), ALT (p=0.001), AST (p=0.044), Glucose (p=0.008), Hba1c,  GGT (p=0.005) and HOMA-IR( p=0.000) was higher. There was no statistical  difference between the two groups in terms of femoral T score and L1-L4 T score.  Age (p<0.001) and BMI negatively affect the GGT(p<0.05) Femur T score by 36.6%  and BMI(p<0.05) L1-L4 T score by 21%. 
Conclusion: In this study, the relationship between NAFLD and BMD was  examined. Ultrasonographically, we found that there was no difference in BMD  between the groups with and without non-alcoholic fatty liver disease, but there was 
a negative correlation between GGT and Femur T score in the subjects included in  the study. We determined that NAFLD may cause osteoporosis.  
Key Words: Postmenopause, non-alcoholic fatty liver disease, osteoporosis