Menderes masifindeki orta miyosen yaşlı granitleirn jeodinamik konumu ve Ege genişleme tektoniği ile ilişkisi
Geodynamic setting of middle miocene granites in the Menderes massif and implications for the Aegan extensional tektonics
Yazar: BUKET YILDIRIM
Danışman: YRD. DOÇ. SİBEL TATAR ERKÜL
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Ege bölgesinin doğu kısmını oluşturan Batı Anadolu, metamorfik çekirdek kompleksleri ve beraberindeki gerilme ile eş yaşlı granitoyitlerin oluşumunu sağlayan kıtasal genişlemeye maruz kalmıştır. Bu çalışma Orta Menderes Çekirdek Kompleksindeki Orta Miyosen yaşlı Salihli ve Turgutlu granodiyoritleri ile ilişkilidir. Bu granitlerin sınıflaması ve magma oluşum/yerleşiminin olduğu tektonik ortamın ve olası kaynak bölgelerinin belirlenmesi amacı ile jeokimyasal verilerinden yararlanılmıştır. Ayrıca, Salihli ve Turgutlu granodiyoritleri, Ege bölgesindeki metamorfik çekirdek kompleksler içerisinde yeralan gerilme ile eş yaşlı diğer granitoyitik kayaçlar ile jeokimyasal ve jeodinamik ortamlar açısından karşılaştırılmıştır. Salihli ve Turgutlu granodiyoritleri yaygın bir şekilde granodiyoritik bileşimde olup, monzonitik-monzodiyoritik bileşimde mafik mikrogranüler enklavlar (MME) içermektedir. Salihli ve Turgutlu granodiyoritleri metalümino/peralümino, yüksek K, kalkalkali ve I-tipi karakter sergilemektedir. Ana elementlerin SiO2 verilerine göre yapılan Harker değişim diyagramlarına göre Salihli ve Turgutlu granodiyoritleri düzenli bir dağılım sergilemektedir. SiO2 de artış gözlenirken, Al2O3, Fe2O3, MgO, CaO, Na2O, TiO2, P2O5, Sr, Y, Nb, Zr elementlerinde azalma, K2O, Ba, Rb, Th elementlerinde ise artma görülmektedir. Salihli ve Turgutlu granodiyoritlerini oluşturan kayaçlar, büyük iyon yarıçaplı elementler (LILE) bakımından zenginleşme göstermektedir. Salihli ve Turgutlu granodiyoritleri jeokimyasal açıdan Batı Anadolu'da yüzlek veren diğer gerilme ile eş yaşlı granitoyidler ile büyük benzerlik sergilemektedir. Ege bölgesinde dalma batma zonunun güneye hareketi, geniş yayılımlı metamorfik çekirdek komplekslerinin oluşumu ve beraberindeki gerilme ile eş yaşlı Salihli ve Turgutlu granodiyoritlerinin yerleşiminde önemli bir role sahiptir.

Abstract:
The Western of Turkey, which forms the eastern part of the Aegean region, was subjected to continental extension that led to the formation of metamorphic core complexes and associated syn-extensional granitoids. This study deals with the syn-extensional Salihli, Turgutlu granitoids in the Menderes metamorphic core complex (MMCC). Geochemical data have been used to classify these granitoids, to determine their geochemical characteristics, and to estimate the possible source regions and tectonic environment of magma generation and emplacement. I have also attempted to correlate the geochemical features and geodynamic setting of the syn-extensional granitoids in the MMCC with those of the granitoids in the metamorphic core complex. Salihli and Turgutlu granodiorites have granitic and granodioritic compositions and contain mafic microgranular enclaves (MMEs) of monzonitic-monzodioritic composition. They show transitional metaluminous/peraluminous, high-K, calc-alkaline and I type character. The SiO2 versus major element plots of consistently show regular distribution patterns and negative correlation for Al2O3, Fe2O3, MgO, CaO, Na2O, TiO2, P2O5, Sr, Y, Nb, Zr, but positive correlation for K2O, Ba, Rb, Th. All intrusive rocks display enrichment in large ion lithophile elements (LILE). The granodiorites of Salihli and Turgutlu are geochemically similar to the another syn-extensional granitoids. Retreat of the Aegean subduction zone seems to play a major role for development of extensive metamorphic core complexes and associated syn-extensional granitoids in the Aegean region.