Kistik Fibrozis hastalığı olan çocuğa sahip ebeveynlerin başa çıkma tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of coping attitudes of parents with children with Cystic Fibrosis disease
Yazar: ELİF EZGİ ARSLAN ŞAHBAZ
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM CANKURTARAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Başa çıkma = Coping ; Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Ebeveynler = Parents ; Kistik fibroz = Cystic fibrosis ; Sosyal hizmetler = Social services ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma, kistik fibrozis hastalığı olan çocuğa sahip ebeveynlerin başa çıkma tutumlarının değerlendirilmesi amacı ile gerçekleştirilmiştir. 
Nicel araştırma yöntemi ile gerçekleştirilen bu çalışmada; tarama modellerinden "ilişkisel tarama" kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini; Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Göğüs Hastalıkları Ünitesine 03.04 2021 – 28.05.2021 tarihleri arasında başvuran ve araştırmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden kistik fibrozis tanısı olan çocukların ebeveynleri (n:112) oluşturmaktadır. 
Veri toplama araçları olarak Sosyodemografik Veri Formu ve Başa Çıkma Tutumlarının Değerlendirilmesi Ölçeği kullanılmış ve anket formu uygulanmıştır. İstatistiksel analizler IBM SPSS Statistics 24.0 paket programı kullanılarak yapılmıştır. Verilerin analizinde parametrik olmayan test tekniklerinden Mann Whitney, Kruskal Wallis testleri kullanılmıştır.
Ebeveynlerin başa çıkma tutumları sosyodemografik özellikler ve çocukların özelliklerine göre değerlendirilmiştir. 
Araştırma kapsamında; Kistik fibrozis hastalığı olan çocuğa sahip ebeveynlerin başa çıkma tutumlarını değerlendirirken ölçeğin alt boyutları ve başa çıkma yolları kapsamında betimleyici istatistiklerine bakılmıştır. Bu kapsamda ebeveynlerin hastalık süreci ile baş ederken Duygu Odaklı Başa Çıkma Yollarını daha sıklıkla kullandıkları, ölçek alt boyutlarında ise Dini Odaklı Başa Çıkmanın ön plana çıktığı görülmektedir. 
Bulgular kapsamında değerlendirildiğinde ebeveynlerin başa çıkma tutumlarının sosyodemografik özelliklere ve çocukların özelliklerine göre değiştiği, farklı grupların farklı başa çıkma yollarını benimsedikleri söylenebilmektedir. 
Bu kapsamda ebeveynlerin genetik geçişli ve kronik bir hastalık olarak sınıflandırılan kistik fibrozis tanısı olan çocukların hastalık süreci ile başa çıkmasının artırılmasında sosyal hizmet müdahale ve stratejilerinin belirlenmesi bu temelden hareketle mikro, mezzo, makro boyutta uygulama planlarının yapılması ihtiyacı doğmaktadır. Bu anlamda çalışmanın alana önemli katkılar sunacağı düşünülmektedir.   

Anahtar Sözcükler: Tıbbi Sosyal Hizmet,  Kistik Fibrozis,  Başa Çıkma, Ebeveyn

Abstract:
This research was carried out to evaluate the coping attitudes of parents who have a child with cystic fibrosis disease. 
In this study conducted by quantitative research method, "relational scanning" was used from screening models. The sample of the research; The parents (n:112) of children with CF who applied to Hacettepe University İhsan Doğramacı Children's Hospital, Department of Pediatrics, Chest Diseases Unit between 02.04 2021 – 28.05.2021 and agreed to participate voluntarily in the study. 
Sociodemographic data form and Assessment Scale of coping attitudes were used as data collection tools and questionnaire form was applied. Statistical analyses were performed using the IBM SPSS Statistics 26.0 package program. Mann Whitney and Kruskal Wallis tests, which are non-parametric test techniques, were used in the analysis of the data.
Parents ' coping attitudes were evaluated according to sociodemographic characteristics and characteristics of children. In the scope of the research; While evaluating the coping attitudes of parents with a child with CF disease, descriptive statistics were examined within the scope of the scale's sub-dimensions and coping ways. In this context, it is seen that parents use Emotion-Focused Coping Ways more frequently when coping with the disease process, and Religious-Focused Coping comes to the fore in the scale sub-dimensions.
In the context of the findings, it can be said that parents ' coping attitudes vary according to sociodemographic characteristics and children's characteristics, and that different groups adopt different coping ways. 
In this context, it is necessary to determine social work interventions and strategies to increase the coping with the disease process of children with CF, which is classified as a genetically transmitted and chronic disease, and to make micro, mezzo and macro-scale implementation plans. In this sense, it is believed that the study will make significant contributions to the field.

Keywords: Medical Social Work, Cystic Fibrosis, Coping, Parent