Madde kullanım bozukluğu tanısı almış bireylerde pilates destekli kabul ve kararlılık (ACT) temelli farkındalık eğitiminin benlik saygısı ve sosyal işlevsellik üzerine etkisi
The effect of pilates-assisted acceptance and commitment therapy (ACT) based mindfulness training on self-esteem and social functioning of individuals diagnosed with substance use disorder
Yazar: FİLİZ ERSÖĞÜTÇÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİNE EKİNCİ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Farkındalık = Awareness ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Pilates = Pilates ; İşlevsellik = Functionality

Özet:
Amaç: Araştırma madde kullanım bozukluğu tanısı almış bireylerde pilates destekli kabul ve kararlılık (ACT) temelli farkındalık eğitiminin, benlik saygısı ve sosyal işlevsellik üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı.
Materyal ve Metot: Araştırma; kontrol gruplu, ön test-son test ve izlem ölçümlü yarı deneysel araştırma deseni kullanılarak yapıldı. Araştırma, 1 Eylül 2018 - 22 Kasım 2019 tarihleri arasında Elazığ Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi AMATEM servisinde yapıldı. Yatarak tedavi gören ve araştırmaya alınma kriterlerine uygun toplam 79 kişi ile araştırma tamamlandı. Deney grubundaki bireylere 12 seans pilates uygulaması ve 9 oturum ACT temelli farkındalık eğitimi verildi. Verilerin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu", "Coopersmith Benlik Saygısı Ölçeği" ile "Sosyal İşlevsellik Ölçeği" kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, ortalama, ki kare, bağımsız gruplarda t testi, tekrarlı ölçümler için Repeat Measure, ileri analizler için LSD testi kullanıldı.
Bulgular: Müdahale öncesi "Coopersmith Benlik Saygısı Ölçeği" ortalaması deney grubu için 54.32±17.55, kontrol grubu için 52.83±12.53, "Sosyal İşlevsellik Ölçeği" ortalaması deney grubu için 107.90±31.01 kontrol grubu için 98.75±24.65 olarak bulundu. Deney grubu müdahale sonrası testinde "Sosyal İşlevsellik Ölçeği"; sosyal uğraşı, kişiler arası işlevsellik, öncül sosyal etkinlikler ve bağımsızlık düzeyi-yetkinlik alt boyutları puan ortalamalarının kontrol grubuna göre arttığı bulundu (p<0.05). Deney grubu 3. ay izlem testinde "Sosyal İşlevsellik Ölçeği" toplam puan ortalamasının kontrol grubuna göre arttığı (p<0.05), "Coopersmith Benlik Saygısı Ölçeği" puan ortalamalarında müdahale sonrası test ile 3. ay izlem testinde gruplar arası anlamlı bir fark olmadığı bulundu (p>0.05).
Sonuç: Araştırma sonuçları doğrultusunda müdahale öncesi hastalarda orta düzeyde benlik saygısı ve sosyal işlevsellik olduğu, pilates destekli kabul ve kararlılık (ACT) temelli farkındalık eğitiminin sosyal işlevselliği olumlu etkilediği belirlenmiştir. Hemşirelerin sosyal işlevselliği geliştirmeye yönelik hizmetleri bütüncül bakım planına eklemesi önerilebilir.

Anahtar Kelimeler: Benlik saygısı, hemşirelik, madde kullanım bozukluğu, sosyal işlevsellik

Abstract:
Aim: The aim of this study was to determine the effect of pilates-assisted acceptance and commitment therapy (ACT) based mindfulness training on social functioning and self-esteem of individuals diagnosed with substance use disorder.
Materials and Methods: The research was carried out using a research design that included control group and that was pre-test, post-test and quasi-experimental with follow-up measurement. The study was carried out between September 1, 2018 and November 22, 2019 at AMATEM unit of Elazığ Mental Health and Diseases Hospital. It was completed with a total of 79 inpatients who met the inclusion criteria. 12 sessions of pilates and 9 sessions of ACT-based mindfulness training were given to individuals in the experimental group. Data were collected using "Personal Information Form, "Coopersmith Self-Esteem Inventory (CSEI)" and "Social Functioning Scale (SFS)". Number, percentage, mean, chi-square, t test in independent groups, repeat measure for repeated measurements, LSD test for further analysis were used in the evaluation of the data.
Results: The pre-intervention mean score of the "Coopersmith Self-Esteem Inventory" was 54.32±17.55 for the experimental group, 52.83±12.53 for the control group, and the pre-intervention mean score of the "Social Functioning Scale" was 107.90±31.01 for the experimental group and 98.75±24.65 for the control group. In the experimental group post-intervention test, it was found that social engagement, interpersonal functionality, pro-social activities, and independence-competence sub-dimensions mean scores of "Social Functioning Scale" were found to increase when compared to the control group (p<0.05). In the third month follow-up test of the experimental group, the mean total "Social Functioning Scale" score was found to be higher than the control group (p<0.05), and there was no significant difference between the groups in the mean "Coopersmith Self-Esteem Inventory" scores in post-intervention test and in 3rd month follow-up test (p>0.05).
Conclusion: As a result, moderate self-esteem and social functioning were found in the patients in pre-intervention, and pilates-assisted ACT-based mindfulness training had a positive effect on social functionality. It is recommended for nurses to add services towards improving social functionality to the holistic care plan.

Key Words: Self-esteem, nursing, substance use disorder, social functioning