Postpartum dönemdeki annelerde uygulanan kişilerarası ilişkiler psikoterapi destekli yaklaşımın anksiyete ve aleksitimi üzerine etkisi
Interpersonal relationships in postpartum mothers the effect of psychotherapy-supported approach on anxiety and alexithymia
Yazar: VESİLE ADIGÜZEL
Danışman: PROF. DR. AYŞE OKANLI
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Bu çalışmanın amacı postpartum dönemdeki annelerde uygulanan kişilerarası ilişkiler psikoterapisi (KİPT) destekli yaklaşımın anksiyete ve aleksitimi üzerine etkisini belirlemektir. Araştırmanın verileri ''Kişisel Bilgi Formu'' , "Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ)"  ve "Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ-20)" ile elde edildi. Araştırma İstanbulda özel bir hastanede 23-39 yaş aralığında 14 postpartum dönemdeki anne (Deney grubu=7 kişi, Kontrol grubu:7 kişi) ile gerçekleştirildi. Araştırma ön test ve son test uygulamalı randomize kontrollü deneysel bir çalışmadır.  Araştırmanın bağımsız değişkeni: "kişilerarası ilişkiler psikoterapi destekli yaklaşım"dır. Bağımlı değişkenleri: Anksiyete ve aleksitimi puan ortalamalarıdır. Deney grubuna KİPT destekli yaklaşım uygulandı. Kontrol grubuna ise herhangi bir uygulama yapılmadı. Verilerin analizinde ölçek puanlarının karşılaştırılmasında Tekrarlı Ölçümler Varyans Analizi, Grup*Zaman etkileşiminin çoklu karşılaştırılmasında Fisher LSD testi kullanıldı. Araştırma verilerinin sonucunda deney grubunun KİPT destekli yaklaşım öncesi anksiyete ölçeği puan ortalamalarının 19,71 ± 4,11 ve aleksitimi ölçeği puan ortalamasının 55,43 ± 9,05 olduğu belirlendi. Yaklaşım sonrası deney grubunun Anksiyete Ölçeği puan ortalamasının(8,86 ± 3,02) ve  Aleksitimi Ölçeği puan ortlamasının (41,00 ± 7,44) istatistiksel açıdan anlamlı derecede azaldığı saptandı (p<0,05). Buna göre postpartum dönemdeki annelerin anksiyete ve aleksitimi düzeylerini düşürmede KİPT destekli yaklaşımın etkili olduğu sonucuna ulaşıldı.

Abstract:
The objective of this study was to examine the impact of an interpersonal relationship psychotherapy (IRPT) supported approach on anxiety and alexithymia in postpartum mothers. Data were collected using the "Personal Information Form," "Beck Anxiety Scale (BAE)," and "Toronto Alexithymia Scale (TAE-20)." The research was conducted at a private hospital in Istanbul, involving 14 postpartum mothers (Experimental group = 7 individuals, Control group = 7 individuals) aged between 23 and 39. The study employed a pre-test and post-test randomized controlled experimental design. The independent variable was the "interpersonal relationships psychotherapy supported approach," while anxiety and alexithymia served as dependent variables measured by mean scores. The experimental group received an IRPT-supported approach, whereas the control group did not receive any treatment. Data analysis involved utilizing Repetitive Measures Analysis of Variance to compare scale scores and Fisher LSD test for multiple comparisons of Group * Time interaction. The research findings revealed that the mean anxiety scale score for the experimental group prior to the IRPT-supported approach was 19.71 ± 4.11, and the mean score for alexithymia scale was 55.43 ± 9.05. Following the approach, it was observed that the mean Anxiety Scale score (8.86 ± 3.02) and the mean score for the Alexithymia Scale (41.00 ± 7.44) in the experimental group significantly decreased (p<0.05). Consequently, it can be concluded that the IPT-supported approach effectively reduced anxiety and alexithymia levels in postpartum mothers.