Hızlı görsel tarama yöntemleri ile Kahramanmaraş depremi öncesi ve sonrası durumlarının karşılaştırılması
Comparison of before and after Kahramanmaraş earthquakes by rapid visual scanning methods
Yazar: GÖZDE KIRLI TURHAN
Danışman: PROF. DR. HASAN ÖZKAYNAK
İSTANBUL BEYKENT ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Deprem Riskli Yapılar ve Kentsel Dönüşüm Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Çalışmanın temel amacı, ülkemizin fay hatlarına olan yakınlığı sebebiyle mevcut yapıların deprem etkisi altındaki dayanımını ve deprem sonrası hasar derecelerini ekonomik ve hızlı olarak tespit edilebilmesi amacıyla hızlı görsel tarama yöntemlerinin etkinliği çalışılmıştır. Bu çerçevede 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrası, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı verileri üzerinden hasar tespitleri kapsamında elde edilen sonuçlar göz önüne alınmıştır. Google Street uygulaması üzerinden gerçekleştirilen değerlendirmelerde hızlı görsel tarama yöntemlerinden FEMA P-154, Kanada Sismik ve Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslar Ek-2 (RYTEIE) yöntemleri kullanılmıştır.
Araştırma iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamada 2023 Kahramanmaraş depremi sonrasında Kahramanmaraş ili Dulkadiroğlu ilçesi Pınarbaşı Mahallesi'nde hasar tespit yöntemleri kullanılarak hasar görmüş binalar yerinde incelenmiştir. İkinci aşamada ise Hatay ilinde seçilen ilçe ve mahallelerde deprem öncesi ve sonrası durumlar Google Street uygulaması üzerinden gerçekleştirilmiştir. Yapıların deprem öncesi ve sonrasında gerçekleştirilen incelemeler ile sonuçların mevcut durumlarının karşılaştırılması yapılmıştır. Az katlı binaların çoğunlukla yer aldığı ve sert zemine sahip Pınarbaşı'nda incelenen yapıların Kanada Sismik Yöntemi ile hasarsız yapı tespit etme oranının yüksek olduğu tespit edilmiştir.  Hatay bölgesinde incelenen yapıların, FEMA P-154 ile RYTEIE yöntemleri ile riskli yapı bulma becerisinin Kanada Sismik yöntemine göre daha hassas olduğu sonucuna varılmıştır. FEMA P-154 yönteminin değerlendirme puanında en etkili parametrenin bina yapım yılı olduğu görülmektedir. RYTEIE yöntemi değerlendirme puanında üzerinde deprem tehlike bölgesi, kat sayısı ve yapı nizamı etkili olan parametreler arasında yer almaktadır.

Abstract:
The main purpose of the study is to use rapid visual screening methods to economically and quickly determine the earthquake extent and post-earthquake damage levels of existing structures as a result of their proximity to fault lines. The results obtained by this association within the scope of damage determinations based on the data of the Ministry of Environment, Urbanization and Climate after the 2023 Kahramanmaraş earthquakes were taken into consideration. FEMA P-154, one of the rapid visual screening methods, and Canadian Seismic and Risky Structures Detection Annex-2 (RYTEIE) methods were used in the configuration evaluations via the Google Street application.
The research was carried out in two stages. In the first stage, after the 2023 Kahramanmaraş earthquake, damage detection methods are found on-site in damaged assemblies in the Pınarbaşı District of Dulkadiroğlu district of Kahramanmaraş province. In the second stage, the situations before and after the earthquake in selected districts and neighborhoods in Hatay province were realized through the Google Street application. Storage examinations of the buildings before and after the earthquake were made and the results were compared with their current conditions. It has been determined that the structures examined in Pınarbaşı, which has a large number of small amounts and hard ground, were cleaned at a high rate by detecting undamaged structures with the Canadian Seismic Method. It has been concluded that the ability to find structures examined in the Hatay region with FEMA P-154 and RYTEIE methods is more sensitive than the Canadian Seismic. It seems that the most effective parameter in the evaluation of the FEMA P-154 method is the building production process. RYTEIE  method evaluation point of the Principles for Identification of Risky Buildings, earthquake danger zone, number of floors and building order are among the effective effects.