Okuma çemberi tekniğinin söz varlığına, konuşma becerisine ve okuma tutumuna etkisi
The impact of the literature circle technique on vocabulary, speaking skills and reading attitude
Yazar: LATİF YARDIM
Danışman: PROF. DR. ALPASLAN OKUR
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Konuşma = Speech ; Konuşma becerisi = Speaking skills ; Okuma = Reading ; Okuma çemberi = Literature circle ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Söz varlığı = Vocabulary ; Tutumlar = Attitudes ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Bu çalışmanın amacı, okuma çemberini tekniğinin söz varlığı, konuşma becerisi ve okuma tutumu alanlarında gösterdiği etkiyi araştırmaktır. Türkçe öğretiminde bu alanlarla ilgili araştırmaların yapılmasına ihtiyaç duyulduğu görülmektedir. Okuma çemberinin sağladığı imkanlar bu alanlar üzerinde araştırma yapmayı mümkün kılmaktadır.
Araştırma karma yöntem araştırmasının yakınsayan paralel deseniyle yapılmıştır. Araştırmanın yapıldığı durumun veri toplama imkanları dikkate alınarak bu araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Araştırmanın nitel araştırma boyutunda durum çalışması, nicel araştırma boyutunda ise deney öncesi desenlerden tek grup ön test son test deseni kullanılmıştır. Söz varlığı ve konuşma becerisine ilişkin veriler araştırmanın nitel boyutunda, okuma tutumuna ilişkin veriler ise nicel boyutunda toplanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, 2018-2019 eğitim öğretim yılının ikinci döneminde Kocaeli ilinin Kandıra ilçesinin Kaymaz Araman Ortaokulunda 7. sınıfta öğrenim gören 29 öğrenciden oluşmaktadır. Veriler, yarı yapılandırılmış açık uçlu söz varlığı tarama testleri, yarı yapılandırılmış konuşma becerisi değerlendirme formu, kontrol listesi ve okumaya yönelik tutum ölçeği ile elde edilmiştir. Söz varlığı ve konuşma becerisine ilişkin veriler betimsel analiz kullanılarak, okuma tutumuna ilişkin veriler bağımlı ve bağımsız örneklemler t-testiyle, SPSS kullanarak analiz edilmiştir.
Araştırma sonucunda okuma çemberinin öğrencilerin söz varlığı kazanımlarına önemli katkılar sağladığı görülmüştür. Okuma çemberi rol görevlerini düzenli olarak yerine getiren öğrencilerin söz varlığı kazanımlarının yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Okuma çemberinin öğrencilerin konuşma becerilerinin gelişimine katkı sağladığı görülmüş, grup içindeki diğer öğrencilere göre konuşma başarısı düşük olan öğrencilerin süreç sonunda ciddi ilerlemeler kaydettiği sonucuna ulaşılmıştır. Okuma çemberi tekniğinin okuma tutumu üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olmadığı da ulaşılan sonuçlar arasındadır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar okuma çemberi tekniğinin söz varlığına ve konuşma becerisine eş zamanlı katkı sağladığını göstermektedir.

Abstract:
The aim of this study is to research the impact of literature circle on the vocabulary, speaking skills and reading attitude. It is seen that there is a need for research in the listed areas of Turkish teaching. The opportunities provided by the literature circle make it possible to conduct a research on these areas.
The research was conducted with the convergent parallel pattern of the mixed method research. Taking into consideration  the data collection possibilities of the conducted research, this research method was seen as more preferable. In the qualitative research dimension case study was used, and in the quantitative research dimension, a single group pre-test and  post-test pattern was used. Data on vocabulary and speaking skills were collected in the qualitative dimension of the research, while the data on reading attitude were collected in the quantitative dimension. The study group of the research consists of 29 7th grade students studying at Kaymaz Araman Secondary School in Kandıra district of Kocaeli in the second term of the 2018-2019 academic year. The data were obtained through semi-structured open-ended vocabulary screening tests, semi-structured speaking skills assessment form, checklist and attitude towards reading scale. Data on vocabulary and speaking skills were analyzed using descriptive analysis, and data on reading attitude were analyzed with dependent and independent samples t-test, using SPSS.
As a result of the research, it was seen that the literature circle contributed significantly to students' vocabulary acquisition. It was concluded that the students who regularly performed 	the role tasks had high vocabulary acquisition. It was observed that the literature circle contributed to the development of students' speaking skills, and the students with lower speaking success compared to other students in the group made significant progress at the end of the process. Regarding reading attitude, it can be said that the literature circle did not have a significant effect on the attitude to reading in the group. According to the obtained results, literature circle has simultaneous contribution to vocabulary enhancement and speaking skills.