Düşük doğum ağırlığı ile doğanlarda çocukluk döneminde kemik mineral yoğunluğu
Bone mineral density in children born with small gestation age
Yazar: DENİZ BALKÖSE
Danışman: PROF. DR. AYŞE MUDUN
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Bebek-düşük doğum ağırlığı = Infant-low birth weight ; Bebek-prematür = Infant-premature ; Bebek-prematür = Infant-premature ; Kemik dansitesi = Bone density ; Kemik dansitesi = Bone density ; Kemik hastalıkları-metabolik = Bone diseases-metabolic ; Osteoporoz = Osteoporosis

Özet:
İskelet gelişiminin ve mineralizasyonunun önemli kısmı fetal yaşamın sontrimestirinde ve erken bebeklik döneminde olur. Preterm ve gebelik haftasına göre düşük doğum ağırlığı (SGA) ile doğan bebeklerde ileri yaş döneminde kemik mineral yoğunluğunda (KMY) düşüklük olabilmektedir.Bu çalışmada, preterm veya SGA'lı doğan bebeklerin ileri yaş dönemlerinde KMY ölçerek osteopeni ve osteoporoz açısından değerlendimeyi hedefledik.Çalışma materyalini İstanbul Tıp Fakültesi Pediatrik Endokrinoloji Bilim Dalı polikliniğinden takipli preterm veya SGA'lı doğan 2-13 yaş aralığında 55 çocuk, kontrol grubunu ise term ve gebelik haftasına uygun ağırlıkta (AGA) doğan 18 çocuk oluşturdu. Kemik mineral yoğunluğu ölçümü lumbal vertebralardan Hologic QDR 4500C cihazı ile yapıldı. Çalışma grubu term ve preterm olarak iki gruba ayrılarak değerlendirildi ve grupların gestasyon haftası, doğum tartısı, boy, kilo, anne sütü alma süreleri, mamaya başlama zamanları, serum kalsiyum (Ca), fosfor (P), alkalen fosfataz (ALP) değerleri ve bunların KMY değerleri ile arasındaki ilişki incelendi. Daha sonra bu gruplar da boy yakalaması yapmalarına göre alt gruplara ayrıldı ve KMY değeri açısından kontrol grubu ile karşılaştırıldı. Veriler SPSS 17.0 istatistik programı ile değerlendirildi.Bulguların değerlendirilmesinde, term ve preterm grupların KMY değerleri arasında anlamlı fark bulunmadı ancak term-kontrol ve preterm-kontrol grubu arasında anlamlı fark saptandı. Alt gruplara bakıldığında term SGA boy yakalaması yapan, yapmayan, preterm AGA'lı boy yakalaması yapan grubun KMY değerleri kontrol grubundan anlamlı şekilde düşük bulundu. KMY değeri ile gestasyon haftası, doğum kilosu, kilo, boy ve serum fosfor seviyeleri arasında korelasyon olduğu bulundu.Sonuçta term SGA veya preterm doğan çocuklarda boy ve kilo yakalaması yapsa da yapmasa da ileri dönemde KMY değerlerinde düşüklük olabileceği görüldü. Bu nedenle bu grup çocukların ileri yaş dönemlerinde osteopeni veya osteoporoz açısından takip edilmesi gerektiği göz ardı edilmemelidir.

Abstract:
Major bone development and mineralization occur in the last trimester and prenatal period of fetus. Preterm and babies born with small gestation age (SGA) may have low mineral bone densities in late ages.In this study, we aimed to measure the bone mineral density (BMD) of preterm or SGA born children in late ages to evaluate the risc of osteopenia and osteoporosis development.The study included 55 preterm or SGA born children between the ages of 2-13 and the control group was made up of 18 term and appropriate gestation aged (AGA) born children who were followed up in the outpatients polclinics of Istanbul Medical Faculty Pediatric Endocrinology Department. BMD measurements were obtained from lumbar spine by Hologic QDR 4500C. The children were grouped as term and preterm patients. The gestational week, birth weight, length, weight, breastfeeding period, feeding with formula period, plasma calcium, phosphorous (P), alkaline phosphatase (ALP) values and relationships with BMD values were examined. These groups were also divided subgroups according to the length standard deviation score and were compared to control group for BMD valeus.When evaluating the findings, there was not significant difference between the BMD values of term and preterm groups but a significant difference was observed between the BMD values of term-control and preterm-control groups. The BMD values were significantly lower in term SGA subgroups, preterm AGA subgroups when compared to control group. Correlation was found between the BMD values and gestation week, birth weight, weight, lenght and serum phospor values.In conclusion, even term SGA or preterm born children either catch or don?t catch the normal length and weight, the BMD values may be lower in the late period of childhood. For this reason, these group of children must be followed in the later periods for the development of osteopenia or osteoporosis.