Tapestry dokumaların özelliklerinin incelenmesi ve deneysel Tapestry uygulamaları
Investigation of properties of Tapestry wovens and experimental Tapestry applications
Yazar: MUSTAFA BÜYÜKTÜRKMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜLYA SERPİL ORTAÇ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / El Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2023
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Dokuma sanatı = Weaving art ; Dokuma teknikleri = Weaving techniques ; Dokumalar = Weavings ; El dokumaları = Handwovens ; Lif sanatı = Fiber art ; Tapestry sanatı = Tapestry art

Özet:
Tapestry dokuma tekniklerinin ve Tapestry dokumaların özelliklerinin araştırılması yönünde yapılan bu araştırmanın genel amacı; Tapestry dokumaların özelliklerinin belirlenmesi, kullanılan dokuma tekniklerinin araştırılması ve farklı materyaller ile deneysel-özgün tasarımlar yapılmasıdır. Araştırmada tarama, betimsel ve deneysel araştırma modelleri kullanılmıştır. Deneysel Tapestry uygulamaları için Türk soyut resim sanatının öncülerinden olan ressam Nejad Melih Devrim'e ait 2 adet yağlıboya eser seçilmiştir. Yapılan uygulamalar deneysel nitelikte olup çözgü ve atkı ipliği olarak çeşitli iplikler ve farklı materyallerin iplik formunda kullanılması ile yüzey oluşturulmuştur. Deneysel Tapestry uygulamalarında toplam 17 adet farklı iplik ve materyal kullanılmış olup, teknik olarak da toplam 10 ayrı Tapestry dokuma tekniği kullanılarak uygulamalar yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre çözgü sıklığının artmasıyla birlikte atkı ipliklerinin hareketi ve iplik yüzmelerinin oluşumu da sınırlanmaktadır. Atkı ipliği olarak kullanılan iplik ya da iplik formundaki materyal çözgüye sarılamamakta ve dolayısıyla uygulanan Tapestrynin dokusu, görüntüsü ve tuşesi de farklılığa uğramaktadır. Çözgü sıklığı arttıkça çözgülerin daha çok dokuma yüzeyinde göründüğü, dokusunda dalgalanmaların oluştuğu, tuşesinin sertleştiği tespit edilmiştir. Her iki deneysel uygulamada da gümüş renkli tel kırma teli kullanılarak özellikle arka planlarda başarılı bir görünüm oluşturulmuş ve tasarım üzerinde birçok şekilde kullanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Düz, sert, bükümlü ve kalın iplikler Tapestry dokuma yüzeyinde çizgisel bir doku izlenimi vermekte; düz olmayan, sert, kalın iplik formundaki materyaller ise dokumanın yükseltili etkisinin derecesini arttırmaktadır. Yapılan iki deneysel uygulamada da çok farklı nitelikte olan iplik ve materyaller birarada kullanılarak oluşturabilecekleri yüzey görüntüleri sergilenmiştir. Böylelikle Tapestry dokumalarda uygulanacak olarak tasarımlara istenilen etkiyi verebilecek, iplik haricinde fakat iplik formunda kullanılabilecek materyallerle tapestry yüzeyinde oluşturulabilecek form-hacim-doku ilişkileri görülmüştür.

Abstract:
The general aim of this research, which is to investigate the Tapestry weaving techniques and the properties of Tapestry weaving; Determining the properties of Tapestry weaving, researching the weaving techniques used and making experimental-original designs with different materials. Survey, descriptive and experimental research models were used in the research. For experimental Tapestry applications, 2 oil paintings of painter Nejad Melih Devrim, one of the pioneers of Turkish abstract painting, were selected. The applications are experimental and the surface is created by using various yarns and different materials as warp and weft yarn. A total of 17 different yarns and materials were used in experimental Tapestry applications, and technically, applications were made using a total of 10 different Tapestry weaving techniques. According to the findings, the movement of the weft yarns and the formation of yarn floats are also limited with the increase in warp density. The material in the form of yarn or yarn used as weft yarn cannot be wrapped around the warp, and therefore the texture, appearance and touch of the Tapestry applied are also different. It has been determined that as the warp density increases, the warps appear more on the weaving surface, fluctuations occur in the texture, and the touch becomes harder. In both experimental applications, a successful appearance was created especially in the backgrounds by using silver colored wire breaking wire and it was concluded that it could be used in many ways on the design. Straight, hard, twisted and thick threads give the impression of a linear texture on the Tapestry weaving surface; The materials in the form of uneven, hard, thick yarn increase the degree of the raised effect of the weaving. In both experimental applications, surface images that they can create by using yarn and materials of very different qualities were displayed. Thus, the form-volume-texture relations that can be created on the Tapestry surface with materials other than yarn but which can be used in yarn form, which can give the desired effect to the designs to be applied in Tapestry weavings have been observed.