Hamur'un (Ağrı)coğrafi etüdü
The geographical Survey of Hamur (Ağrı)
Yazar: TOLGA KORKUSUZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. CEMAL SEVİNDİ ; YRD. DOÇ. DR. SİNAN KOCAMAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Ağrı = Ağrı ; Ağrı-Hamur = Ağrı-Hamur ; Coğrafi etüd = Geographical research ; Coğrafya = Geography

Özet:
Hamur İlçesi'nin yüz ölçümü 873 km2 (Harita Genel Komutanlığı, 2009) olup Doğu Anadolu Bölgesi'nin, Yukarı Murat – Van Bölümü'nde Ağrı İl Merkezi'nin güneyinde yer almaktadır. İlçedeki başlıca dağlar Aladağlar silsilesi içinde yer alan Aladağlar Biçare Dağı ve Kandil Dağı'dır. Başlıca akarsuları ise; Murat Nehri ve Murat Nehri'ne dökülen Tükenmez, Mandalık ve Tuzlusu çaylarıdır (Hamur Kaymakamlığı). 
İlçe DPT'ye göre 872 ilçe arasında 863. olarak son sıralarda yer almıştır (DPT, 2004). Bu tez çalışması ile bu sorunun altında yatan sebepler coğrafi bir bakış açısı ile ele alınmıştır.
Ağrı (Eleşkirt) Ovası'nın hemen güneyinde bulunan Hamur'da dağların uzanış yönü KD - GB doğrultusundadır. İlçe merkezinin hemen bitiminden itibaren dağların yükseltisi başlar. 
Araştırma sahasında tipik bir Doğu Anadolu Karasal İklimi yaşanmaktadır. Kış aylarını zorlu şartlar altında geçiren saha, yaz aylarında ise kısa ve ılıman sıcaklıkta geçirmektedir. 
1958 yılında 960 nüfusu ile ilçe olan Hamur, günümüzde 3.127'ye kadar ulaşmıştır. 2014 yılında 17.237 olan bucak nüfusu ile toplamda 20.364 kişi olmuştur. Araştırma sahasının yerleşme şekilleri ilçe genelinde toplu bir yapı göstermektedir. Sahada etkili olan iklim şartlarına bağlı olarak uzun ve soğuk geçen kış evresi, meskenlerin bir araya toplanmasını zorunlu hale getirmiştir. 
Bölgede ekonomik faaliyetler tarıma bağlıdır. Başlıca tarım ürünleri buğday ve arpadır. Bunun yanında hayvansal yem olarak yonca, korunga ve fiğ ekilmektedir. Bölgedeki ticari faaliyetler Ağrı İl Merkezi'ne yakınlıktan dolayı fazla gelişme gösterememiştir. 
Sonuç olarak kanunen ilçe olarak gözüken Hamur, coğrafi anlamda bir köy ve köy altı yerleşmesi olan kasabaya örnektir. İdari anlamda ilçe olabilmesi ve daha fazla gelişimin olması için bölgenin hemen yakınında bulunan Diyadin sıcak sularının seracılıkta kullanılması amacıyla Hamur'a getirilmesi gerekmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Hamur, Ağrı, Doğu Anadolu, Yukarı Murat Van.

Abstract:
Hamur district covers 873 km2 (General Command of Mapping, 2009) and located in the Upper Murat – Van part of East Anatolia Region as a district of Ağrı Province. Major mountains in the district are Aladağlar mountains, Biçare Mountains and Kandil Mountain located within Aladağlar chain. Some of the main rivers are Murat River; Tükenmez, Mandalık and Tuzlusu rivers which are feeding Murat river (Hamur District Governorship). 
According to the State Planning Organization Hamur is 863th among 872 districts (DPT, 2004). With this thesis, reasons, underling this problem, are approached with a geographic perspective.
Hamur is just located South of Ağrı (Eleşkirt) plain and the mountains lie from NE – SW direction.
In research field a typical East Anatolian Continental Climate is seen. Field experiences the long and harsh, short and temperate summers.
The population of Hamur was 960 in 1958 and today it showed an upward trend to 3.127. Moreover, with the rural population of 17.237 total population is 20.364. Settlement patterns shows a cumulative structure in the research field. Depending on the climatic conditions, long and cold winters are seen, settlements were forced to have a cumulative structure.
Economic activities are tied to agriculture in the region. Main agricultural products are wheat and barley. Besides, clover, trefoil and wetch are planted as an animal fodder. Trade activities are not developed because of its closeness to the Ağrı City Center. 
As a result, Hamur can be a district with law, but geographically it can be an example of a small town. In order to be a county and to develop more in a geographic sense, hot water springs should be carried to Hamur from Diyadin in order to use for green houses.

Key Words: Hamur, Agri, East Anatolia, Upper Murat Van.