Splenomegali, hepatomegali ve/ve ya trombositopenili olgularda gaucher sıklığı
Gaucher disease incidence in patients with  splenomegaly,hepatomegaly and/or thrombocytopenia
Yazar: NILUFAR IMANLI
Danışman: DOÇ. DR. İHSAN ATEŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Gaucher hastalığı = Gaucher disease ; Gukoserebrosidaz = Glucocerebrosidase ; Hepatomegali = Hepatomegaly ; Sitopeni = Cytopenia ; Splenomegali = Splenomegaly ; Trombositopeni = Thrombocytopenia

Özet:
Gaucher hastalığı (GH) glukoserebrosidaz (GBA) enzimi eksikliği sonucu meydana gelen ve retiküloendotelyal sistemde (RES) glukozilseramid birikimi ile karakterize metabolik hastalıktır. Lizozomal depo hastalıkları (LSD) arasında en sık gözlenen hastalık Gaucher hastalığıdır. GH nın insidansı 1/40.000 - 1/60.000 bir olmakla beraber, özellikle Aşkenaz yahudilerinde daha sık 450 kişide bir görülebilmektedir. Türkiye'de akraba evlilikleri fazla olduğu için otozomal resesif hastalıkların görülme olasılığı da fazladır. Yapılan lokal çalışmalarda ülkemizde görülme sıklığı 2.3/1.000.000 olarak tespit edilmiştir . Hastalar genellikle çocuk yaşlarında tanı alırlar. Ancak semptomların bariz olmaması ve aynı zamanda metabolik hastalık açısından değerlendirilmediği için tanısı gecikmiş erişkin hastalar da mevcuttur.
Çalışmamıza 2020-2022 yılları arasında Ankara Şehir Hastanesi İç Hastalıkları Polikliniklerine başvuran ve dahil etme kriterlerine uyan 91 olgu dahil edildi. Çalışmamıza dahil olan 79 hastada (%86,8) glukoserebrosidaz enzim düzeyi normal; 12 hastada ise (%13,2) GBA enzim düzeyi düşük saptandı.Enzim düzeyi düşük saptanan hastalarda mutasyon analizi yapıldı. Enzim düzeyi düşük olan 12 hastanın 3'ünde (%25) mutasyon saptandı. Bu hastalar GH olarak kabul edildi. Diğer 9 hastada (%75) mutasyon saptanmadı.
Gaucher olarak kabul edilen grup ile diğer grup arasında laboratuvar verileri (AST,ALT,GGT,LDH,TOTALKOLESTEROL,TG,LDL,HDL,VLDL,HCT,HGB,PLT,WBC),klinik bulgular (kırık , kemik ağrısı, kanama , karınağrısı,hepatomegali splenomegali,siroz) karşılaştırıldı. Her iki grup arasında istatiksel açıdan anlamlı fark saptanmadı. Her iki grup arasında Total Kolesterol ve LDL değerlerinde anlamlı fark bulundu.

Çalışmamızın sonucunda GH kabul edilen 3 hastadan biri enzim replasman tedavisi aldı.Diğer iki hasta tanı aşamasındayken GH a bağlı komplikasyonlar nedeni ile hayatını kaybetti. Enzim replasman tedavisi alan hastamızın laboratuar verileri ve klinik bulgularında belirgin düzelme gözlemlendi ve replasman tedavilerine devam edildi.
Biz çalışmamızda,İç hastalıkları polikliniklerine sık başvuru nedeni olan splenomegali,hepatomegali ve/veya trombositopeni gibi bulgular saptanan erişkin hastalarda GH nın sıklığının belirlenmesi amaçladık .
Çalışmamızdan alınan sonuçlar GH nın tedavi almasının yaşam şartları,yaşam süresi üzerinde ne kadar etkili olduğunu göstermektedir.Bu yüzden hastaların erken tanı alması çok önemlidir. Tanı alan hastaların tedavisine ivedilikle başlanmalı ve tanı alan hastaların ailelerine de gerekirse tetkikler yapılmalı ve genetik danışmanlık verilmelidir.
Sonuç olarak GH, yeterli farkındalık olduğu sürece tanı konulabilen ve tamamen ortadan kaldırılamasa da replasman tedavileri ile mortalite ve morbiditede belirgin azalma sağlanabilecek bir durumdur.

Abstract:
Gaucher disease (GH) is a metabolic disease caused by glucocerebrosidase (GBA) enzyme deficiency and characterized by accumulation of glucosylceramide in the reticuloendothelial system (RES).
Gaucher disease is the most common lysosomal storage disease (LSD). Although the incidence of GH is 1/40,000 - 1/60,000, it is more common especially in Ashkenazi Jews. GH can be seen in one person out of 450 in this community. GH is an autosomal recessive disease. Because consanguineous marriages are high in Turkey, the incidence of autosomal recessive diseases is also high. In local studies, the incidence in our country has been determined as 2.3/1,000,000 .
Patients are usually diagnosed in childhood. However, there are also adult patients whose diagnosis is delayed because the symptoms are not obvious and they are not evaluated in terms of metabolic disease. This study was planned to emphasize the importance of the need for evaluation in terms of metabolic diseases in patients who were examined for etiology due to hepatomegaly, splenomegaly and/or thrombocytopenia findings.
91 cases with hepatomegaly, splenomegaly and/or thrombocytopenia who met the inclusion criteria were included in our study. Glucocerebrosidase enzyme level was normal in 79 patients (86.8%); Beta glucosidase enzyme level was found to be low in 12 patients (13.2%). Mutation analysis was performed in patients with low enzyme levels. Mutation was detected in 3 (25%) of 12 patients with low enzyme levels. These patients were considered to have Gaucher Disease. No mutation was detected in the other 9 patients (75%).
Laboratory data between the group accepted as GH and the other group: (AST, ALT, GGT, LDH, TOTALCHOLESTEROL, TG, LDL, HDL, VLDL, HCT, HGB, PLT, WBC), clinical findings (fracture, bone pain, bleeding, abdominal pain, hepatomegaly, splenomegaly, cirrhosis) were compared. There was no statistically significant difference between the two groups. There was a significant difference in Total Cholesterol and LDL values between the two groups.
As a result of our study, one of the 3 patients who were accepted as GH was able to receive enzyme replacement therapy. We lost our other two patients due to complications related to GH at the time of diagnosis.
As a result of the study the patient accepted as GH and is able to receive enzyme replacement therapy showed a marked improvement in visceral and hematological parameters. The regression of complaints such as fatigue, nosebleeds, bone pain after the treatment affected our patient's quality of life in a good way. Enzyme replacement therapy is still ongoing.
The aim of our study is to consider Gaucher's disease in adult patients with findings such as splenomegaly, hepatomegaly and/or thrombocytopenia, which are common reasons for admission to internal medicine outpatient clinics.The results of our study show how effective GH treatment is on living conditions and life expectancy.
Therefore, early diagnosis of patients is very important. In conclusion, Gaucher is a condition that can be easily diagnosed as long as there is sufficient awareness, and although it cannot be completely eliminated, a significant reduction in mortality and morbidity will be achieved with replacement therapies.