Güzel sanatlar lisesi müzik bölümü öğrencilerinin mesleki olgunluk düzeyleri ve ailelerin meslek seçimlerine etkisinin incelenmesi
Professional maturity levels of fine arts high school music department students and examining the effect of families on career choices
Yazar: ÇAĞLAR ARAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZÜHAL DİNÇ ALTUN
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music
Dizin: Aile işlevleri = Family functions ; Aile katılımı = Family participation ; Aile müdahalesi = Family intervention ; Güzel sanatlar = Fine arts ; Güzel sanatlar liseleri = Fine arts high schools ; Liseler = High schools ; Meslek seçimi = Vocational choice ; Mesleki olgunluk = Career maturity ; Müzik = Music ; Müzik eğitimi = Music education

Özet:
Yapılan bu araştırmada Türkiye'nin farklı illerinde yer alan Güzel Sanatlar Lisesi (GSL) Müzik Bölümlerinde öğrenim gören öğrencilerin mesleki olgunluk düzeylerinin belirlenmesi ve meslek seçimlerinde ailelerinin etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Araştırmada, daha önceden güvenirlik ve geçerlikleri yapılmış olan "Mesleki Olgunluk Ölçeği" ile "Kariyer Seçiminde Aile Etkisi Ölçeği" kullanılmıştır. 
Alan yazın tarandığında mesleki olgunluk ölçeğinin farklı çalışmalarda kullanıldığı görülmüştür ancak kariyer seçiminde aile etkisi ölçeğinin Türkçe'ye uyarlanma çalışması yapıldıktan sonra herhangi bir çalışmada kullanılmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle yapılan bu tez her iki ölçeğin birlikte kullanıldığı çalışma olması, kariyer seçiminde aile etkisi ölçeğinin de ilk kez bir çalışmada kullanılıyor olması açısından önem taşımaktadır. Ayrıca GSL'lerde öğrenim gören veya görmek isteyen öğrenci ile ailelerine ve ileride yapılacak araştırmalara ışık tutması ve temel oluşturması açısından da önem taşımaktadır. 
Araştırma verileri Nicel yaklaşım kapsamında yer alan tarama yöntemi kullanılarak elde edilmiştir. 
Araştırmanın evrenini Türkiye'nin 7 bölgesinden rastgele seçilen 24 Güzel Sanatlar Lisesi farklı sınıf düzeylerinde öğrenim gören 1586 müzik bölümü öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan Güzel Sanatlar Lisesi Müzik Bölümü öğrencilerinin 895'i kadın, 691'i erkektir. 
Araştırma verileri bir paket program ile analiz edilmiş ve verilerin analizinde t testinden ve ANOVA testinden yararlanılmıştır. ANOVA testi sonucunda anlamlı fark görülmesiyle birlikte farkın tespit edilmesi amacıyla LSD post hoc testi uygulanmıştır. Analiz sonuçlarına göre güven aralığı %95 (anlamlılık düzeyi ,05, p<,05) olarak belirlenmiştir.
Mesleki olgunluk ölçeğinden elde edilen sonuçlara göre GSL'lerini tercih eden öğrencilerin mesleki olgunluklarının düşük olduğu, öğrencilerin mesleki olgunluk ham puanlarının cinsiyet değişkeni açısından anlamlı farklılık gösterdiği, erkek öğrencilerin mesleki olgunluklarının kadın öğrencilere göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. 
Kariyer seçiminde aile etkisi ölçeği sonuçlarına göre öğrencilerin meslek seçimlerinde aile etkisi puanları cinsiyet değişkenine göre anlamlı farklılık gösterdiği, kadın öğrencilerin meslek seçimlerinde aile desteklerinin anlamlı düzeyde yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Her iki ölçek arasındaki ilişkiye bakıldığında öğrencilerin kariyer seçimlerinde aile etkisi puanlarının mesleki olgunluk düzeyleri açısından anlamlı farklılık göstermediği tespit edilmiştir.

Abstract:
In this research, the vocational maturity level of Fine Art High School (FAHS) students in the Music Department that are situated in different provinces of Turkey has been determined and the effect of families on career choices are aimed.
In the study, "Occupational Maturity Scale" and the "Scale of Family Effectiveness in Career Selection" were used. 
When the aimed literature was sreened, it was seen that the professional maturity scale was used in different studies. However, it was found that the family effect in career choice scale was not used in any study after adaptation study was done to Turkish. Therefore, this thesis is important for the fact that both scales are used together and the family effect in career choice scale and it is also used for the first time in a study. It is also important for the students and their families who is studying or who want to study in the FAHS to provide a basis for future research.
Research data were obtained by using the scanning method within the scope of the quantitative approach.
The target of this study is 1586 music students from 24 FAHS who are selected randomly and at different grades studying in 7 regions in Turkey. 895 of the students of Fine Arts High School Music Department who participated in the research are women and 691 of them are men.
The data were analyzed by a package program and t test and ANOVA test were used for data analysis. The results of the ANOVA test revealed a significant difference and LSD post hoc test was used to determine the difference. According to the results of the analysis, the confidence interval was 95% (significance level was ,05, p <,05).
According to the results obtained from the professional maturity scale, it was found that the students who preferred Fine Arts High Schools had low professional maturities, and the students' vocational maturity scores were significantly different in terms of gender variables and male students' vocational maturity was significantly higher than that of female students.
According to the results of the family effect scale in career choice, it was found that there was a significant difference in the family effect scores of the students according to the gender variable.  It was also concluded that family support is significantly higher in female choices.
When the relationship between the two scales was examined, it was determined that the family effect scores of the students did not show a significant difference in terms of their professional maturity.