Diriliş Ertuğrul dizisinde Türk halk kültürü unsurları
Elements of Turkish folk culture in Diriliş Ertuğrul series
Yazar: RUMEYSA TAĞ
Danışman: DOÇ. DR. EBRU ŞENOCAK
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Halk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Diriliş Ertuğrul = Diriliş Ertuğrul ; Halk bilimi = Folklore ; Halk kültürü = Folk culture ; Televizyon = Television ; Televizyon dizileri = Television serials ; Türk halk edebiyatı = Turkish public literature

Özet:
Kültür, toplumların tarihleri boyunca biriktirdikleri bütün oluşumları kapsayan bir kavram olarak bilinmiştir. Kültürün bünyesinde ele alınan her konu, insanla gelişen psikolojik ve sosyolojik unsurları içinde barındırmaktadır. Bilinçaltına etki edip davranışlara yansıyan olaylar araştırılarak insanın yaşam dünyası anlamlandırılmaya çalışılmıştır. Toplum bünyesinde başlayan, devam eden ve son bulan birçok unsur bulunmaktadır. Bunların içinde geniş bir yelpazeye sahip olan ve incelenmesi insana bağlı olarak devam eden halk kültürüne ait değerler yer almıştır. Halk kültürü; toplumların dil, din, yaşam olgularını içerisinde barındırıp aktaran bir bilim olmuştur. Halk kültür değerlerinin bilinip tanınmasına ve aktarımına yardımcı olan çalışmalar yapılmıştır. Zamanla medya sektörü, halk kültürünün tanınmasını sağlayan yapımlar ortaya çıkarmışlardır.
Medyanın iki büyük kuvveti sinema ve televizyon, batı dünyasından örnekle Türk yaşam kültürüne alınan, evrenselde ve özelde ses ve görüntüyle ilerleyecek olan bir sürecin başlangıcı olmuştur. Önce batı televizyonlarından alınıp Türk televizyonlarına sunulan yapımlardan sonra, zamanla gelişen Türk sinema ve televizyon sektörü, Türk toplum yaşamı doğrultusunda diziler, filmler, programlar hazırlamıştır. Özellikle milli sinemanın oluşmasıyla; inanç, tarih ve kültür gibi temel konulara ekranlarda yer verilmeye başlanmıştır. Böylelikle batının bu sektör üzerinden değiştirmeye uğraştığı öz kültür değerlerinin, öğrenme duyularının en yükseği olan görsellik ve işitsellik üzerinden korunmaya alındığı görülür. Bu bağlamda tarih ve Türk halk kültürü unsurlarından yararlanılarak senaryoya dökülen konular aracılığıyla, izleyicilere milli bilincin unutulmaması, yaşanması ve yaşatılması sağlanmaya çalışılmış, kimlik bilinci kazandırmak, ata kültüne bağlılığın önemini hatırlatmak amaçlanmıştır.
Sinema ve televizyonun, tarih ve halk kültürünü harmanlayarak kurguladığı pekçok örnek bulunmakta olup bunlardan birisi de Diriliş Ertuğrul dizisidir. Söz konusu dizi, yayına başladığı günden, final yaptığı zamana kadar inceleme ve araştırma konusu özelliklerine sahip olduğu görülmüştür. Senaryonun içinde yer alan kültürel oluşumlar sinema, televizyon ve tarih ilişkisine göre dizinin ekrana, Türk insanı ve kültürüne bağlı olarak sunduğu konulardır. Kültürün içinde yer alan halk edebiyatı, dönem insanlarının anlattığı; destanlar, hikâyeler söylediği; atasözü ve deyim gibi özlü sözler, verdiği; öğütler, ettiği dualar, ağıtlar, ninniler, söyleşmeler vb. konular sosyo-psikolojinin değerlendirmesine uygundur. Eski Türk inancı, ozanlık, insanın bilinçaltı ve davranışlarının gizi olan motifler ve Türk yaşam kültürü oluşumlarını incelemek eski Türk toplum yapısını anlaşılabilir kılmıştır. Popüler kültürde yayınlanan bir dizi olduğu için modern çağın bu tarz dönem yapımlarına gösterdiği ilgi ve tepkiler bağlamında eskinin bugüne etkileri çalışmanın amacını oluşturmuştur.

Abstract:
Culture defined as the concept that collections accumlated by the societies. Every subject dealt with in culture contains psychological and sociological elements that develop with people. It will be tried to make sense of the events that can be experienced in the events that are reflected in the subconscious. The society have many events that starts, continues and ends. There is a folk culture that has a wide range and its analysis is connected to people. Folk culture; It has become a science that contains and transfers the language, religion and life lives of societies. Studies have been carried out to help the recognition and transfer of folk cultural values. Over time, the media sector has produced productions that make the folk culture known.
The two great powers of the media, cinema and television, have been the beginning of a process that will be taken into Turkish life culture with an example from the western world and that will progress with sound and image in the universal and in particular. After the productions were first taken from western television and presented to Turkish television, the Turkish cinema and television industry, which developed over time, prepared series, films and programs in line with Turkish society life. Especially after the national cinema is developed, basic subjects such as faith, history and culture began to be featured on the screens. Thus, it is seen that the core cultural values that the West is trying to change through this sector are protected through visual and auditory, which are the highest senses of learning. In this context, it is aimed to ensure that the national consciousness is not forgotten, lived and kept alive, to bring identity awareness and to remind the importance of loyalty to the ancestor cult, through the subjects poured into the scenario by making use of the elements of history and Turkish folk culture.
There are many examples of cinema and television, blending history and folk culture, and one of them is the Diriliş Ertuğrul series. It has been seen that the series in question has the characteristics of the subject of examination and research from the day it started broadcasting until the time it made its finale. The cultural elements in the script are the subjects that the series trying to present to the screen, depending on the Turkish people and culture, according to the relationship between cinema, television and history. Folk literature, which is included in the culture, is told by the people of the period; epics, told stories; concise words such as proverbs and idioms; advice, prayers, laments, lullabies, conversations, etc are the topics are suitable for social-psychological evaluation. Examining the old Turkish belief, the poet, the motives that are the secret of human subconscious and behavior, and the formation of Turkish life culture made the old Turkish society structure understandable. Since it is a serial published in popular culture, the aim of the study is the effects of the past to the present in the context of the interest and reactions of the modern age to such period productions.