Acil servis hemşirelerinin anksiyete düzeylerinin tıbbi hata yapma eğilimlerine etkisi: Karma yöntem çalışması
The effect of anxiety levels of emergency department nurses on their tendency to make medical errors: A mixed method study
Yazar: ASLI AKÇİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DURDANE YILMAZ GÜVEN
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Bilimi Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma, acil serviste çalışan hemşirelerin anksiyete düzeyleri ile tıbbi hata yapma 
eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla karma yöntem kullanılarak 
gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Karabük İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı 
hastanelerin acil servislerinde çalışan nicel veriler için 63, nitel veriler için 11 
hemşire oluşturmuştur. Nicel verilerin toplanmasında katılımcıların sosyodemografik 
bilgilerini içeren kişisel bilgi formu, "Bütünleşik Anksiyete Stres Ölçeği", 
"Hemşirelikte Tıbbi Hataya Eğilim Ölçeği"; odak grup görüşmeleri ile nitel verilerin 
toplanmasında ise yarı yapılandırılmış sorular kullanılmıştır. Çalışmaya katılan 
hemşirelerin Bütünleşik Anksiyete Stres Ölçeği puan ortalaması 60,87±27,9 olup 
hemşirelerin anksiyete düzeyleri çok düşük (%61,9) bulunmuştur. Hemşirelikte Tıbbi 
Hataya Eğilim Ölçeğipuan ortalaması ise 229,4±19,38 olup acil servis hemşirelerinin 
tıbbi hataya eğilimi düşük bulunmuştur. Araştırmanın nitel kısmında ise hemşireler 
acil servisteki tıbbi hata nedenlerini, 'acil servisin yoğun olması', 'acil servisin stresli 
ve gergin olması', 'yanlış order verilmesi', 'personelin anksiyetesinin yüksek 
olması', 'hemşirelerin görev tanımlarının geniş olması', 'personele mobbing 
uygulanması', 'personel sayısının yetersiz olması', hasta ve yakınları tarafından 'acil 
servisin poliklinik gibi görülmesi', 'hasta ve yakınlarının baskı yapması' olarak 
belirtmişlerdir. Çalışmaya katılan hemşireler anksiyeteyi tetikleyen faktörlerin ise 
'mobbing', 'yorgunluk', 'hata yapma korkusu', 'yoğun çalışma temposu', 'aile 
sorunları', 'meslektaşlarla anlaşmazlık', 'hasta ve yakınlarının baskısı', 
'uykusuzluk', 'iş yükünün fazla olması', 'sosyalleşememe', olarak ifade etmişlerdir. 
Çalışmanın nicel verilerine göre anksiyete ile tıbbi hata arasında anlamlı ilişki 
bulunmamasına rağmen nitel veriler doğrultusunda acil servis hemşirelerinin yoğun 
çalışma ortamında anksiyete düzeylerinin yüksek olmasının kaçınılmaz olduğu ve 
anksiyete nedeniyle tıbbi hata yapma riskinin arttığı tespit edilmiştir. Bu doğrultuda
acil servis çalışanlarının çalışma şartlarının iyileştirilmesi, tıbbi hata bildiriminin 
yapılması için çalışanların teşvik edilmesi, yapılan tıbbi hatalar için kök neden 
analizi yapılması ve çözümler üretilmesi önerilmektedir.

Abstract:
This study was carried out using mixed method to examine the relationship between 
anxiety levels of nurses working in emergency departments and their tendency to 
make medical errors. The population of the study consisted of 63 nurses for 
quantitative data and 11 nurses for qualitative data working in the emergency 
departments of hospitals affiliated to Karabük Provincial Health Directorate. 
Personal information form including sociodemographic information of the 
participants, "Integrated Anxiety Stress Scale", "Medical Error Tendency Scale in 
Nursing" were used to collect quantitative data; semi-structured questions were used 
to collect qualitative data through focus group interviews. The mean score of the 
Integrated Anxiety Stress Scale of the nurses participating in the study was 
60.87±27.9 and the anxiety levels of the nurses were found to be very low (61.9%). 
The mean score of the Tendency to Medical Error Scale in Nursing was 229.4±19.38 
vii
and the tendency to medical error of the emergency nurses was found to be low. In 
the qualitative part of the study, the nurses stated the reasons for medical errors in the 
emergency department as 'the emergency department is busy', 'the emergency 
department is stressful and tense', 'wrong orders are given', 'the anxiety of the 
personnel is high', 'the job descriptions of the nurses are wide', 'mobbing is applied to 
the personnel', 'the number of personnel is insufficient', 'the emergency department is 
seen as an outpatient clinic' by the patients and their relatives, 'the pressure of the 
patients and their relatives'. The nurses who participated in the study stated that the 
factors triggering anxiety were 'mobbing', 'fatigue', 'fear of making mistakes', 'intense 
working tempo', 'family problems', 'disagreement with colleagues', 'pressure from 
patients and their relatives', 'insomnia', 'high workload', 'inability to socialise'.
Although there was no significant relationship between anxiety and medical errors 
according to the quantitative data of the study, it was determined that it is inevitable 
that the anxiety levels of emergency nurses are high in the intensive working 
environment and the risk of making medical errors increases due to anxiety. In this 
direction, it is recommended to improve the working conditions of emergency 
department employees, to encourage employees to report medical errors, to perform 
root cause analyses for medical errors and to produce solutions.