Elektif cerrahi öncesi diyabetik hastalarda gastrik rezidüel volüme etkili faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of factors effecting gastric residual volume in diabetic patients before elective surgery
Yazar: BERRAK SEBİL AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. IŞIL KÖSE GÜLDOĞAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi-genel = Anesthesia-general ; Anesteziyoloji = Anesthesiology ; Aç kalma = Fasting ; Cerrahi = Surgery ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Gastrik boşalma = Gastric emptying ; Mide = Stomach ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Amaç: Elektif cerrahi öncesi aç bırakılan Tip 2 diyabet hastalarının ultrason ile gastrik volümleri ölçülüp, aspirasyon açısından düşük ve yüksek riskli gruplar belirlenerek bu duruma etki eden faktörlerin araştırılması.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Sağlık Bilimleri Üniversitesi İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde, 26.12.2019 tarihinde Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulu onayı alındıktan sonra elektif cerrahi geçirecek 18-86 yaş aralığında, diyabetik ASA II-III grubu toplam 65 hastanın onamları alınarak olguların demografik verileri kaydedildi. Premedikasyon odasında USG ile sağ lateral dekübit ve supin pozisyonda gastrik antrum ölçümünü takiben PERLA'nın formülü ile gastrik rezidüel volümü hesaplanan hastalar aspirasyon açısından düşük risk (boş mide) ve aspirasyon açısından yüksek risk (dolu mide) olarak kabul edildi. 
Bulgular: Hastaların 31'i aspirasyon açısından düşük riskli, 34'ü yüksek riskli olarak belirlendi. Yaş(p=0,006) dışındaki demografik veriler (cinsiyet, ağırlık, VKİ, HbA1c, diyabet süresi) açısından iki grup arasında istatistiksel anlamlı fark yoktu(p>0.05). Artan yaşla beraber aspirasyon riskinin azaldığı görüldü. Açlık süresi(p=0,017), GRV(p=0,00), CSA(p=0,00) ve Açlık kan şekeri(p=0,005) açısından karşılaştırıldığında ise istatistiksel anlamlı fark saptandı(P=0,005). Hiperglisemi gecikmiş mide boşalımı ve aspirasyon için yüksek riskle ilişkiliydi. 
Sonuç: Tip 2 diyabet hastalarında klasik kılavuzlarda belirlenmiş açlık sürelerine uyulmuş olunsa dahi mide boşalması gecikebilir ve aspirasyon pnömonisi için risk oluşturabilir. Hastaları değerlendirirken ultrason ile yatakbaşı yapılacak ölçüm hem kolay ulaşılır hem de noninvaziv olması açısından avantajlıdır. Gastrik ultrason kılavuzlarda diğer hasta popülasyonları (obez, gebe, çocuk) için daha uygun açlık süreleri belirlenmesine katkıda bulunabilir. Genç Tip 2 diabetes melitus hastalarının aspirasyon için daha riskli olabileceği değerlendirilmelidir. Tip 2 diyabet hastalarına operasyona başlanmadan yapılacak açlık kan şekeri düzeyi ölçümü bize mide boşalması açısından fikir verebilir. HbA1c düzeyi, diyabet süresi gibi parametreler bizim çalışmamızda aspirasyon riski ile ilişkili saptanmamış olmasına rağmen bu konuyla ilgili daha detaylı çalışmalar yapılmalıdır.

Abstract:
Aim: In this study; it is aimed to investigate on factors affecting low and high-risk groups in terms of aspiration by measuring gastric volume with ultrasound in diabetic patients who fasted for elective surgery. 
Materials and Methods: The study is conducted as observational (cross-sectional/analytic) study. Sixty-five patients scheduled for elective surgery, at ages between 18-86, whose ASA scores are 2 or 3 and have diabetes were included after local ethics committee approval was taken. Demographic data of cases who gave consent for study were recorded. After gastric antrum was measured using ultrasound in right lateral decubitus and supine position in the preoperative waiting room; gastric residual volume was calculated using PERLA's Formula. Antrum was recorded assessed by its content and shape as grade 0 being empty, grade 1 being fluid content only in right lateral position, grade 2 being fluid content both in supine and right lateral position, and as solid content. Patients that were in grade 1 and whose gastric volumes were <1.5ml/kg were assessed in low risk group for aspiration (empty stomach), those who were in grade 2 and whose gastric volumes were above 1.5 ml/kg evaluated in high risk group. (full stomach)
Results: 31 patients were assessed as having low risk for aspiration, 34 patients as having high risk. Two groups were compared by demographic data excluding age (sex, weight, BMI), by HBA1c values or by duration of diabetes; and none was found to be statistically significant. (p>0.5). When age was evaluated for both groups it was found to be statistically significant.  (p=0.006). Aspiration risk decreases with age. Fasting blood glucose was found to be statistically significant when two groups were compared. (p=0.005). Hyperglycemia is related to delayed gastric emptying and high risk for aspiration. Duration of fasting, gastric residual volume (GRV) and cross-sectional area (CSA) were found to be statistically significant when two groups were compared. (p=0,017, p=0,00 p=0,00 respectively)
Conclusion: Gastric emptying might be delayed in diabetic patients even though appropriate fasting times determined by classical guidelines are followed and this might create high risk for aspiration pneumonia. When evaluating patients, a bedside measurement done with ultrasound has many advantages since it is easy to reach and a non-invasive method. Gastric ultrasound may contribute to guidelines to determine more appropriate fasting times for other patient populations (obese, pregnant or child patients). It should be kept in mind that young diabetic patients might have increased risk for aspiration. In our opinion, pre-operative fasting blood glucose measurements might give us an idea about gastric emptying in diabetic patients. Even though parameters such as HbA1C levels, duration of diabetes history showed no relation to aspiration risk in our study; we think that more comprehensive and precise studies must be carried on this subject.