Hidroelektrik santrallerinde enerji verimliliğine türbinin etkisi
The effect of turbine on energy efficiency in hydroelectric power plants
Yazar: GÖKHAN ÖZBEK
Danışman: PROF. DR. SABİR RÜSTEMLİ
Bitlis Eren Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Elektrik Elektronik Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering
Dizin: Boya dilüsyon tekniği = Dye dilution technic ; Erozyon = Erosion ; Türbin = Turbine ; Verimlilik analizi = Productivity analysis

Özet:
Her geçen gün artan enerji ihtiyacını karşılamak için güçlü enerji politikalarına ihtiyaç
bulunmaktadır. Dünya, enerji ihtiyacını karşılamak için yıllardır fosil yakıtları kullanmaktadır.
Ancak bu kaynakların zararlı olması, yakın tarihte tükeneceğinin öngörülmesi gibi sebepler,
yenilenebilir enerji ve verimlilik çalışmalarını ülkeler için öncelik haline getirmiştir.
Hidroelektrik santralleri yenilenebilir enerji kaynakları arasında gösterilmektedir ve bu
santrallerin verimlilikleri de yüksektir. Ancak zaman içerisinde yaşanan yıpranmalar santrallerde
performans ve verimlilik düşüşlere neden olmaktadır. Santral verimliliğini etkileyen en önemli
faktör ise türbindir. Santrallerde yapılacak olan saha performans testleri ile teçhizatın mevcut
durumu sağlıklı bir şekilde görülebilir, verim izleme sistemi ile ünite, generatör, türbin, santral
verimleri anlık olarak izlenebilir. Böylece teçhizatlara gerekli müdahaleler zamanında
yapılabilir, performanstaki düşüşlerin önüne geçilebilir. Bu çalışmada, Hidroelektrik
Santrallerinde Enerji Verimliliğine Türbinin Etkisini tespit etmek için Alpaslan-1 HES'te verim
izleme sistemi kurulmuş, boya seyreltme ile debi ölçüm metodu ve Winter-Kennedy metodu
kullanılarak türbin saha performans testleri gerçekleştirilmiştir. Yapılan testlerde türbin
veriminde %3,5 oranın da bir kaybın olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Strong energy policies are needed to meet the ever-increasing energy demand. The world
has been using fossil fuels for years to meet its energy needs. However, reasons such as the
harmfulness of these resources and the prediction that they will be exhausted in the near future
have made renewable energy and efficiency studies a priority for countries. Hydroelectric power
plants are among the renewable energy sources and the efficiency of these power plants is also
high. However, wear and tear over time causes performance and efficiency decreases in power
plants. The most important factor affecting the power plant efficiency is the turbine. With the
field performance tests to be carried out at the power plants, the current status of the equipment
can be seen in a healthy way, with the efficiency monitoring system, unit, generator, turbine and
power plant efficiencies can be monitored instantly. Thus, necessary interventions to the
equipment can be made in a timely manner, and performance degradation can be prevented. In
this study, in order to determine the Effect of Turbine on Energy Efficiency in Hydroelectric
Power Plants, an efficiency monitoring system was installed at Alpaslan-1 HEPP, and turbine
field performance tests were carried out using the dye dilution and flow measurement method
and the Winter-Kennedy method. In the tests performed, it was determined that there was a 3.5%
loss in turbine efficiency.