İzlenim yönetimi taktiklerinin görev performansına etkisi: Örgütsel vatandaşlık davranışının rolü
The impact of impression management tactics on task performance: The role of organizational citizenship behaviors
Yazar: EMEL ÜNLÜ KÖSE
Danışman: PROF. DR. SAİT GÜRBÜZ
Bahçeşehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Görev performansı = Duty performance ; Performans = Performance ; Örgütsel vatandaşlık = Organizational citizenship ; Örgütsel vatandaşlık davranışı = Organizational citizenship behavior ; İzlenim yönetimi = Impression management

Özet:
İzlenim yönetimi taktikleri, karşı tarafta olumlu bir izlenim ve imaj uyandırmak ve sürdürmek için çalışanlar tarafından sergilenen davranışlardır. Konuyla ilgili araştırmalara bakıldığında, izlenim yönetimi taktiklerinin çalışanlar tarafından özellikle; işe alım mülakatlarında ideal bir aday gibi görünmek için, performans değerlendirme sürecinde yüksek performans puanı alabilmek için ve terfi değerlendirmelerinde daha yüksek bir terfi değerlendirme notu alabilmek için sıklıkla kullanıldığı görülmektedir. Bununla birlikte izlenim yönetimi taktiklerinin görev performansı ile ilişkisine ilişkin yapılan araştırmalar incelendiğinde,  tutarsız sonuçların elde edildiği tespit edilmektedir. 

Bu araştırmanın iki amacı bulunmaktadır: Birincisi, izlenim yönetimi taktiklerinin çalışanların görev performansı ve örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisini tespit etmektir. İkincisi ise izlenim yönetimi taktikleri- görev performansı ilişkisinde örgütsel vatandaşlık davranışının aracılık rolü olup olmadığını saptamaktır. İlgili yazından ve daha önce yapılan araştırmalardan hareket edilerek araştırmanın modeli ve hipotezleri oluşturulmuştur. Modelde, izlenim yönetimi taktikleri bağımsız değişken, görev performansı ise bağımlı değişken olarak kurgulanmıştır. Örgütsel vatandaşlık davranışı ise iki boyutlu (Örgütsel vatandaşlık davranışı Birey ve örgütsel vatandaşlık davranışı -Örgüt) altında aracı değişken olarak modele dâhil edilmiştir.

Araştırmanın hipotezleri, Ankara'da faaliyet gösteren beş farklı işletmelerde çalışan ve kolayda örneklem tekniği ile seçilmiş 238 iş görenden toplanan verilerle test edilmiştir. Araştırmanın verileri IBM SPSS 25 ve IBM AMOS 24 paket programları ile analiz edilmiştir. Araştırmada doğrulayıcı faktör analizleri, korelasyon analizleri, regresyon analizleri, aracılık analizleri yapılmıştır. 

Yapılan analizler sonucunda, işgörenlerin sergiledikleri izlenim yönetimi taktiklerinin, örgütsel vatandaşlık davranışını ve görev performansını olumlu yönde etkilediği tespit edilmiştir.  Bu sonuçlardan yola çıkarak, performans değerlendirme ve diğer ödül dağıtım kararları verilirken değerlendiricilerin, izlenim yönetimi kaynaklı potansiyel yanlılığa dikkat etmeleri gerekmektedir. İzlenim yönetimi kaynaklı oluşabilecek muhtemel bir yanlılığın engellenmesi, diğer işgörenlerin örgütsel adalet algılarını olumlu yönde etkileyerek iş çıktıları yükseltmelerine katkı sağlayabilir.

Anahtar Kelimeler: İzlenim Yönetimi Taktikleri, Görev Performansı, Örgütsel Vatandaşlık Davranışı

Abstract:
Impression management tactics are behaviors exhibited by employees in order to evoke and maintain a positive impression and image on the opposite side. Looking at the research on the subject, impression management tactics, especially by employees; it is frequently used to appear as an ideal candidate in recruitment interviews, to obtain a high performance score in the performance evaluation process, and to obtain a higher promotion rating in promotion evaluations. However, when the studies on the relationship between impression management tactics and task performance are examined, it has been found that inconsistent results are obtained.

This research has two purposes: First, to determine the impact of impression management tactics on employee performance and organizational citizenship behavior. The second is to determine whether organizational citizenship behavior has a mediating role in the relationship between impression management tactics and task performance. The model and the hypotheses of the research have been developed based the relevant literature and previous studies. In the model, impression management tactics are constructed as independent variable and task performance as dependent variable. On the other hand, organizational citizenship behavior was included as a mediating variable under two-dimensional (organizational citizenship behavior -Individual and organizational citizenship behavior -Organization).

The hypotheses of the present study were tested with data collected from 238 employees who were selected by convenience sampling technique in five different enterprises operating in Ankara. Data were analyzed with IBM SPSS 25 and IBM AMOS 24 package programs. Confirmatory factor analysis, correlation analysis, regression analysis and mediation analysis were performed in the study.

As a result of the analyses, it was determined that impression management tactics of employees had a positive effect on organizational citizenship behavior and task performance. Based on these results, evaluators should pay attention to potential bias due to impression management when making performance evaluation and other award distribution decisions. Preventing possible bias due to impression management can positively affect the perception of organizational justice of other employees and contribute to the increase of work outcomes.

Keywords: Impression Management Tactics, Task Performance, Organizational Citizenship Behaviors