Öğretmenlerde duygusal emeğin kişiler arası sorun çözme becerisini yordama düzeyinin incelenmesi
Investigation of the level of predicting emotional labor's interpersonal problem solving skill in teachers
Yazar: HİLAL ZORLU
Danışman: PROF. DR. SELAHİDDİN ÖĞÜLMÜŞ
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygusal emek = Emetional labor ; Duygusal yeterlilik = Emotional suficiency ; Empati = Empathy ; Kendini ayarlama = Self monitoring ; Kişiler arası ilişkiler = Interpersonal relations ; Kişiler arası problemler = Interpersonal problems ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Yordama = Predict ; Ölçekler = Scales ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Duygusal emeğin kişiler arası ilişkileri içeren mesleklerde görülen bir olgu olarak öğretmenler arasında sıklıkla yaşandığı ve öğrenci, veli ve diğer öğretmenlerle kurulan ilişkiler bağlamında kişiler arası sorun çözme becerilerini etkilediği düşünülmektedir. Bu çalışmanın temel amacı kendini ayarlama, empati ve duygusal öz yeterliğin duygusal emek üzerindeki etkilerini ve duygusal emeğin kişiler arası sorun çözme becerisini yordama düzeyini öğretmenler üzerinde incelemektir. Araştırmanın modeli ilişkisel modeldir. Araştırmanın verileri Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda görev yapan 471 öğretmenden oluşan bir çalışma grubundan toplanmıştır. Araştırmada Empatik Eğilim Ölçeği, Gözden Geçirilmiş Kendini Ayarlama Ölçeği, Duygusal Öz Yeterlik Ölçeği, Öğretmenlerde Duygusal Emek Ölçeği, Sosyal Sorun Çözme Envanteri Kısa Formu ve Kişisel Bilgi Formu veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Verilerin işlenmesi ve çözümlenmesi sürecinde SPSS 20.00 ve LISREL 8.51 paket programlarından yararlanılmıştır.
Araştırmada ilk olarak öğretmenlerde duygusal emek davranışları ve kişiler arası sorun çözme becerileri cinsiyet, mesleki tecrübe ve görev yapılan okul kademesi açısından incelenmiştir. Daha sonra kendini ayarlama, empati ve duygusal öz yeterliğin duygusal emeği; duygusal emeğin ise kişiler arası sorun çözme becerilerini yordayıp yordamadığı incelenmiştir. Bu işlem ölçme modellerini ve yapısal modelleri bir araya getiren melez (hybrid) model aracılığı ile sağlanmıştır. Elde edilen sonuçlar empati ve duygusal öz yeterliğin duygusal emeği anlamlı düzeyde yordadığını, kendini ayarlamanın ise duygusal emeği anlamlı şekilde yordamadığını göstermiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar ilgili alanyazın dikkate alınarak tartışılmış ve araştırma bulguları doğrultusunda araştırmacılara, uygulayıcılara ve politika yapıcılara yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
It is thought that emotional labor is frequently experienced among teachers as a concept seen in professions involving interpersonal relations and affects interpersonal problem solving skills in the context of relations with students, parents and other teachers. The purpose of this study is to examine the effects of self monitoring, empathy and emotional self-efficacy on emotional labor and the level of predicting emotional labor's interpersonal problem-solving ability on teachers. The model of the research is the relational model. The data of the research were collected from a research group of 471 teachers working at schools of Ministry of National Education. In the research, Empathic Tendency Scale, Revised Self-Adjustment Scale, Emotional Self-Efficacy Scale, Emotional Labor Scale in Teachers, Social Problem Solving Inventory Short Form and Personal Information Form were used as data collection tools. SPSS 20.00 and LISREL 8.51 package programs were used in the process of data processing and analysis.
In the research, primarily, emotional labor behaviors and interpersonal problem-solving skills of teachers were examined in terms of gender, professional experience and school level in that teachers working. Secondarly,  it was examined whether self monitoring, empathy and emotional self-efficacy predicted emotional labor or not and whether emotional labor predicted interpersonal problem-solving skills or not. This process was provided by hybrid model that combines measurement models and structural models. The findings showed that empathy and emotional self-efficacy predicted emotional labor significantly, and self monitoring did not. The results obtained from the research were discussed by considering the related literature and  in line with the research findings, suggestions for researchers, practitioners and policy makers were presented.