Karşılaştırmalı anayasa hukukunda çevre hakkı
Environmental right in comperative constitutional law
Yazar: NAZLI ORAL ERKAN
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL METİN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa hukuku = Constitutional law ; Karşılaştırmalı hukuk = Comparative law ; Çevre = Environment ; Çevre hakkı = Environmental rights ; Çevre hukuku = Environmental law ; Çevre koruma = Environmental protection

Özet:
Çevre hakkına dair ilk endişeler dünyada yaşanan büyük çevresel felaketler sonrası yüksek sesle dile getirilmeye başlanmıştır. Her ulus bu çerçevede farklı gerekçelerle, farklı zamanlarda çevrenin korunması bilinci ile hukuk düzenlerinde düzenlemeler yapmaya başlamış olup anayasa metinlerinde hakkın düzenlenmesi de oldukça yaygınlaşmıştır. Türk hukukunda da çevre hakkı 1982 Anayasası ile bu düzeyde düzenlenmiş bulunmaktadır. İlgili düzenlemenin yeterliliğinin sorgulanması ve karşılaşılan sorunlar üzerinden çözüm yolları bulunmaya çalışılması bu tezin temel fikrini oluşturmaktadır. Çalışmada, karşılaştırmalı hukuk metodundan yararlanarak anayasalarında çevre hakkını doğrudan düzenleyen, dolaylı olarak düzenleyen ve düzenlemeyen çeşitli ülkelerdeki uygulamalar üzerinden bir irdeleme yapılmıştır. Ayrıca her ülkenin kendi somut durumları da bu karşılaştırmada göz önünde tutulmuştur.
Tez üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde, çevre hakkının nitelikleri ve tarihsel gelişimine yer verilmiştir. Çalışmanın anayasa hukuku çerçevesinden taşmaması adına çevre hukukuna hâkim olan temel ilkelere bu bölümde kısaca yer verilmiş olup çevre hakkını kavramamızda yardımcı olan bu ilkelerin uygulamadaki önemleri vurgulanmıştır. Bu bölümde ayrıca çevre hakkının bir insan hakkı olarak nitelendirilmesi tartışması üzerinde durulmuş ve bu konuda kaydedilen gelişmeler aktarılmıştır. İkinci bölümde ise Türk hukukunda çevre hakkına yer verilmiştir. Üçüncü ve son bölümde karşılaştırmalı hukukta çevre hakkı iki boyutlu olarak ele alınmış olup uluslararası sözleşmelerin çevre hakkına dair güvenceleri irdelendikten sonra örnek ülkeler üzerinden elde edilen veriler üzerinden sonuç bölümünde çözüm önerileri sunulmuştur.

Abstract:
The first concerns about the right to the environment has began to be voiced loudly after major environmental disasters in the world. In this context, each nation has started to make regulations in legal norms with the awareness of Environmental Protection, at different times, on different grounds, and the regulation of the right in constitutional texts has become quite common. In Turkish law, the right to the environment is regulated at this level in the 1982 constitution. Questioning the competence of constitutional regulation and trying to find solutions to the problems encountered in the constitute are the basic idea of this thesis. In the study, a study was conducted using the comparative law method through practices in various countries that directly regulate, indirectly regulate and do not regulate the right to the environment in their constitutions. In addition, each country's own concrete situations were also taken into account in this comparison.
The thesis consists of three parts. In the first chapter, the qualities and historical development of the Environmental right are mentioned. In order for the study not to overflow from the framework of constitutional law, the basic principles that dominate environmental law are briefly included in this section and the importance of these principles in practice, which help us understand the right to the environment, is emphasized. In this chapter, the discussion on the characterization of the right to the environment as a human right was also discussed and the developments recorded on this issue were conveyed. In the second part, the right to the environment is mentioned in Turkish law. In the third and final chapter, the right to the environment in comparative law is considered in two dimensions and after examining the guarantees of international conventions on the right to the environment, proposals for solutions are presented in the results section based on data obtained through sample countries.