Kadınlarda fertilite farkındalığının ve fertiliteyi etkileyen yaşam biçimi davranışlarının belirlenmesi
Determining fertility awareness and lifestyle behaviors affecting fertility in women
Yazar: ÖZGE KOCAARSLAN HASBEK
Danışman: DOÇ. DR. GÜLSEREN DAĞLAR
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Ebe hemşireler = Nurse midwives

Özet:
Araştırmada kadınlarda fertilite farkındalığının ve fertiliteyi etkileyen yaşam biçimi davranışlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, kesitsel ve tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Örneklemi, 01.08.2022-31.10.2022 tarihleri arasında Sivas Akıncılar İlçe Aile Sağlığı Merkezine başvuran, 19-49 yaş aralığında ve araştırmaya katılmayı kabul eden 305 kadın oluşturmuştur. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Fertilite Farkındalık Ölçeği (FFÖ) ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-II (SYBDÖ-II) ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatistik ölçütleri, tek yönlü varyans analizi, bağımsız gruplarda t testi, ki-kare testi ve pearson kolerasyon analizi kullanılmıştır. 
Kadınların yaş ortalaması 36,41±7,85 (min-max: 20-49)'dır. FFÖ toplam puan ortalaması 64,17±11,63; bedensel farkındalık ortalaması 36,46±6,82; bilişsel farkındalık ortalaması 27,71±6,30'dur. Kadınların %59,6'sı orta, %36,1'i yüksek, %4,3'ü düşük düzeyde fertilite farkındalığına sahiptir. SYBDÖ-II toplam puan ortalaması 132,84±21,16; manevi gelişim 27,17±4,32; sağlık sorumluluğu 21,55±5,02; fiziksel aktivite 15,68±4,98; beslenme 21,90±3,96; stres yönetimi 20,49±3,82; kişiler arası ilişkiler 26,06±4,61'dir. FFÖ ile SYBDÖ-II toplam ve alt boyut (manevi gelişim, sağlık sorumluluğu, beslenme, kişiler arası ilişkiler, stres yönetimi) puanları arasında orta düzeyde, pozitif yönlü, anlamlı; fiziksel aktivite arasında ise çok düşük düzeyde, pozitif yönlü, anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05). 
Sonuçta; kadınların fertilite farkındalık düzeyi orta düzeydedir. Fertilite farkındalık düzeyi arttıkça sağlıklı yaşam biçimi davranışları artmaktadır.
Bu sonuçlar doğrultusunda kadınlara fertilite farkındalığı ve fertiliteyi etkileyen yaşam biçimi davranışları hakkında eğitim ve danışmanlık yapılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Fertilite; fertilite farkındalığı; yaşam biçimi davranışları; ebe

Abstract:
The aim of the study was to determine fertility awareness and lifestyle behaviours affecting fertility in women. The study was cross-sectional and descriptive. The sample consisted of 305 women aged 19-49 years who applied to Sivas Akıncılar District Family Health Centre between 01.08.2022-31.10.2022 and accepted to participate in the study. Data were collected with Personal Information Form, Fertility Awareness Scale (FAS) and Healthy Lifestyle Behaviours Scale-II (HRBS-II). Descriptive statistical criteria, one-way analysis of variance, independent sample t test, chi-square test and Pearson correlation analysis were used in the evaluation of the data. 
The mean age of the women was 36.41±7.85 years (min-max: 20-49). The mean total score of FAS was 64.17±11.63, the mean physical awareness was 36.46±6.82, and the mean cognitive awareness was 27.71±6.30. Among the women, 59.6% had medium, 36.1% had high, and 4.3% had low fertility awareness. The mean total score of HRBS-II was 132.84±21.16; spiritual development 27.17±4.32; health responsibility 21.55±5.02; physical activity 15.68±4.98; nutrition 21.90±3.96; stress management 20.49±3.82; interpersonal relationships 26.06±4.61. There was a moderate, positive, significant relationship between the total and sub-dimension (spiritual development, health responsibility, nutrition, interpersonal relations, stress management) scores of the FAS and the HRBS-II, and a very low, positive, significant relationship between physical activity (p<0.05). 
As a result, women's fertility awareness level was moderate. As the level of fertility awareness increases, healthy lifestyle behaviours (HBSB) increase.
In line with these results, it is recommended that women should be educated and counselled about fertility awareness and lifestyle behaviours affecting fertility.
Keywords: Fertility; fertility awareness; lifestyle behaviors; midwife