Prematüre bebeklerin yenidoğan yoğun bakım ünitesinde yatışları sırasındaki fiziksel gelişimlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the international development of premature babies during their hospitalization in the neonatal intensive care unit
Yazar: MELİKE GÖKÇEN AKSOY
Danışman: PROF. DR. NURİYE EBRU ERGENEKON
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş: Prematüre bebekler yaşamın ilk aylarında ekstrauterin büyüme geriliği (EUBG) riski altındadır. EUBG oluşumunda birçok faktör etkili olmakla birlikte en büyük risk faktörü yaşamın ilk haftalarında yetersiz veya suboptimal besin desteği sağlanmasıdır. EUBG gelişmesini önlemek ve prematüriteye bağlı morbiditeleri azaltmak için son dönemde 'erken ve yoğun beslenme' stratejisi uygulanmaktadır. EUBG gelişiminde etkili olan risk faktörlerinin tanımlanması ve erken teşhis edilmesi, prematüre bebeklerin sağlıklı büyümelerini ve gelişimlerini desteklemek için alınabilecek önlemleri kolaylaştırabilir. Bizim çalışmamızın amacı, hastanemizin yenidoğan yoğun bakım ünitesinde izlenen 32 hafta ya da önce doğmuş prematüre bebeklerin büyüme ve gelişimini değerlendirmektir. Bu amaç doğrultusunda, 2001-2010 dönemi ile 2011-2020 dönemi arasında doğan prematüre bebeklerin ekstrauterin büyüme geriliği açısından büyüme ve gelişimlerini karşılaştırmayı ve bu iki dönem arasında fark olup olmadığını araştırmayı hedefliyoruz. Ayrıca, bu değerlendirme sırasında Fenton ve INTERGROWTH-21st eğrilerini karşılaştırmayı, prematüriteye bağlı sorunların (NEK, ROP, RDS, BDP, İVK, sepsis gibi) büyüme ve gelişim üzerindeki etkilerini incelemeyi ve risk faktörlerini belirlemeyi amaçlıyoruz.
Materyal ve Metod: Araştırmamıza Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde 2001-2020 yıllarında izlenen 32. gebelik haftasında ya da önce doğmuş ve doğum ağırlığı 1500 gramın altında olan prematüre bebekler dahil edilirken, hasta verilerine ulaşılamayan, hastanede yatış süresi boyunca 36. gebelik haftasına ulaşmadan kaybedilen bebekler çalışma dışında tutuldu. Ekstrauterin EUBG açısından 2001-2010 yılları arasındaki ilk 10 yıllık dönem ile 2011-2020 yılları arasındaki ikinci 10 yıllık dönemde prematürelerin büyüme ve gelişmeleri INTERGROWTH-21st ve Fenton eğrileri ile değerlendirildi. Prematüriteye eşlik eden sepsis, NEC, ROP, RDS, İVK gibi komplikasyonlar kaydedildi. Bu çalışmada, EUBG her iki büyüme referans eğrisinde de doğum ağırlığı ile taburculuk ağırlığı arasındaki Z skoru farkının >1 olması ve büyüme eğrilerine göre 10. persentilin altında olması olarak tanımlandı.
Bulgular: Çalışmamıza 318 kız (%51,5) ve 299 erkek (%48,5) olmak üzere 617 prematüre bebek dahil edildi. Bebeklerin 261'i (%35) ilk 10 yıllık döneme (2011 öncesi) aitken, 356'sı (%65) ikinci 10 yıllık (2010 sonrası) döneme aitti. Taburculuk ağırlığı (TA) ilk 10 yıllık dönemde ortalama 1948 gr iken, ikinci 10 yıllık dönemde ortalama 2200 gr olarak hesaplandı. (p<0,001). TA Z skoru, INTERGROWTH-21st' e göre ilk 10 yıllık dönemde ortalama: -1,74 iken son 10 yıllık dönemde ortalama: -1,02 olarak hesaplandı (p<0,001). Fenton'a göre ilk 10 yıllık dönemde TA Z skoru ise ortalama: -1,79 iken son 10 yıllık dönemde ortalama: -1,39 olarak hesaplandı (p:0,01). Taburculukta baş çevresi (TBÇ) her iki dönemde ortalama 32 cm olarak saptandı. Ancak, TBÇ Z skoru Fenton'a göre, ilk 10 yıllık dönemde ortalama: -0,34 iken ikinci 10 yıllık dönemde ortalama: -0,7 olarak tespit edildi (p:0,003). INTERGROWTH-21st'e göre TBÇ Z skoru ise ilk 10 yıllık dönemde ortalama: -0,52 iken ikinci 10 yıllık dönemde ortalama: -0,9 olarak hesaplandı (p:0,08). TA persentili <10 olan bebek sayısı ilk 10 yıllık dönemde INTERGROWTH-21st'a göre 134 (%51,3) iken, Fenton'a göre 152 (%58,2) olarak bulundu. İkinci 10 yıllık dönemde INTERGROWTH-21st'a göre 136 (%39,1) iken, Fenton'a göre 180 (%51,7) olarak bulundu. TBÇ persentili <10 olan bebek sayısı ilk 10 yıllık dönemde INTERGROWTH-21st'a göre 41 (%15,7) iken, Fenton'a göre 33 (%12,6) olarak bulundu. İkinci 10 yıllık dönemde INTERGROWTH-21st'a göre 135 (%38,8) iken, Fenton'a göre 104 (%29,9) olarak bulundu. Ağırlık Z skoru farkına göre EUBG, INTERGROWTH-21st'a göre ilk 10 yıllık dönemde 87 bebekte (%33,3) görülürken ikinci 10 yıllık dönemde 63 bebekte (%18,1) saptandı (p<0,001). Fenton'a göre ise ilk 10 yıllık dönemde 150 bebekte (%57,5) EUBG görülürken ikinci 10 yıllık dönemde 124 bebekte (%35,6) saptandı (p<0,001). Baş çevreleri Z skoru farkına göre EUBG, INTERGROWTH-21st'a göre ilk 10 yıllık dönemde 34 bebekte (%13) görülürken ikinci 10 yıllık dönemde 103 bebekte (%29,6) saptandı. Fenton'a göre ise ilk 10 yıllık dönemde 39 bebekte (%14,9) EUBG görülürken ikinci 10 yıllık dönemde 105 bebekte (%30,2) saptandı. İkinci 10 yıllık dönemde 36. haftadaki oksijen ihtiyacı, sepsis, NEK, ROP, İVK görülme sıklığının arttığı görüldü (p sırasıyla: 0,01, <0,001, 0,04, 0,003 ve <0,001). Ağırlık açısından NEK, baş çevresi açısından ise SGA doğum, 36.haftada oksijen ihtiyacı ve sepsis EUBG gelişiminde istatistiksel olarak etkili bulundu.
Sonuç: Çalışmamızda, ikinci 10 yıllık taburculuk ağırlığının ve Z skorlarının daha iyi olduğu ve ağırlığa göre ekstrauterin büyüme geriliği oranlarının azaldığı gözlemlendi. Ancak, taburculukta baş çevresi büyümesi açısından iki dönem arasında fark saptanmadı. Baş çevresi Z skorlarının ikinci 10 yıllık dönemde daha düşük olduğu ve baş çevresine göre ekstrauterin büyüme geriliği oranında artış gözlendi. Bu durumun ikinci 10 yıllık dönemde "erken ve yoğun" beslenme stratejisinin etkili bir şekilde uygulanmasıyla daha iyi bir beslenme sağlanabilmiş olmasına karşın prematürite komplikasyonlarının ikinci 10 yıllık dönemde daha sık görülmesine bağlı olabileceği düşünüldü. Kullanılan büyüme eğrilerinin birbirlerine belirgin üstünlüğü gösterilemedi.

Abstract:
Introduction: Premature infants are at risk of extrauterine growth restriction (EUGR) in their early months of life. While various factors contribute to EUGR, the primary risk factor is inadequate or suboptimal nutritional support in the initial weeks of life. To prevent EUGR and reduce prematurity related morbidities, a recent strategy of "early and aggressive nutrition" has been implemented. Identifying the risk factors for EUGR and diagnosing them early can facilitate measures to support the healthy growth and development of premature infants. Our study aims to assess the growth and development of premature infants born before 32 weeks of gestation and monitored in our hospital's neonatal intensive care unit. To achieve this goal, we will compare the growth and development of premature infants born between 2001-2010 and 2011-2020 in terms of EUGR. Additionally, during this evaluation, we will examine the impact of prematurity related problems (such as NEC, ROP, RDS, BPD, IVH, sepsis) on growth and development by comparing the Fenton and INTERGROWTH-21st growth curves and identifying risk factors.
Materials and Methods: Our study included premature infants born at or before the 32nd week of gestation with a birth weight of less than 1500 grams, who were monitored at Gazi University Faculty of Medicine Hospital's Neonatal Intensive Care Unit between 2001 and 2020. Premature infants for whom patient data could not be accessed, those who did not reach the 36th week of gestation during their hospital stay, and those born beyond the 32nd week of gestation or with a birth weight exceeding 1500 grams were excluded from the study. The growth and development of premature infants in terms of extrauterine growth restriction (EUGR) were evaluated using the INTERGROWTH-21st and Fenton curves for two 10 year periods: the first one between 2001 and 2010, and the second one between 2011 and 2020. Complications accompanying prematurity, such as sepsis, NEC, ROP, RDS, and IVH, were recorded. In this study, EUBG was defined in both growth reference curves as a Z score difference between birth weight and discharge weight greater than 1, and being below the 10th percentile on growth curves.
Results: Our study included 617 premature infants, comprising 318 girls (51,5%) and 299 boys (48,5%). Of these, 261 (42,3%) were from the first 10 year period (prior to 2011), and 356 (57,7%) were from the second 10 year period (after 2010).
The mean discharge weight in the first 10 year period was 1948 grams, whereas it was calculated as 2200 grams in the second 10 year period (p<0,001). The Z score for discharge weight, according to INTERGROWTH-21st, averaged - 1,74 in the first 10 year period, while it averaged -1,02 in the last 10 year period (p<0,001). According to Fenton, the Z score for discharge weight in the first 10 year period averaged -1,79, whereas it was calculated as an average of -1,39 in the last 10 year period (p:0,01).
At discharge, head circumference measured an average of 32 cm in both periods. However, the Z score for head circumference at discharge, according to Fenton, averaged -0,34 in the first 10 year period and -0,7 in the second 10 year period (p:0,003). According to INTERGROWTH-21st, the average Z score was - 0,52 in the first 10 year period and -0,9 in the second 10 year period (p:0,08).
In the first 10 year period, the number of premature infants with a weight percentile of <10 at discharge was 134 (51,3%) according to INTERGROWTH-21st and 152 (58,2%) according to Fenton. In the second 10 year period, according to INTERGROWTH-21st, it was 136 (39,1%), and according to Fenton, it was 180 (51,7%).
The number of premature infants with a head circumference percentile of <10 at discharge was 41 (15,7%) in the first 10 year period according to INTERGROWTH-21st, and 33 (12,6%) according to Fenton. In the second 10 year period, it was 135 (38,8%) according to INTERGROWTH-21st, and 104 (29,9%) according to Fenton.
Regarding the difference in weight Z scores, EUBG was observed in 87 infants (33,3%) during the first 10 year period as per INTERGROWTH-21st, and 63 infants (18,1%) during the second 10 year period (p<0,001). According to Fenton's criteria, EUBG was observed in 150 infants (57,5%) during the first 10 year period and 124 infants (35,6%) during the second 10 year period (p<0,001).
As for the difference in head circumference Z scores, EUBG was observed in 34 infants (13%) during the first 10 year period according to INTERGROWTH- 21st and 103 infants (29,6%) during the second 10 year period. According to Fenton's criteria, EUBG was observed in 39 infants (14,9%) during the first 10 year period and 105 infants (30,2%) during the second 10 year period.In the second 10 year period, it was observed that the oxygen requirement at 36 weeks, the frequency of sepsis, the occurrence of NEC, the frequency of ROPVand the frequency of IVH increased (p values: 0,01, <0,001, 0,04, 0,003 and <0,001). In terms of weight, NEK was effective in the development of EUBG, whereas in terms of head circumference, SGA was found to be statistically effective in the development of EUBG, including birth, oxygen requirement at 36 weeks, and sepsis.
Conclusion: In our study, the results showed that during the second 10 year period, discharge weight and Z scores improved, leading to a decrease in the rates of extrauterine growth restriction relative to weight. Nevertheless, no difference was found between the two periods in terms of head circumference growth at discharge. Z scores for head circumference were lower in the second 10 year period, and an increase in the rate of extrauterine growth restriction relative to head circumference was observed. Despite the provision of better nutrition through the effective implementation of the 'early and aggressive' feeding strategy over the second 10 year period, it was considered that the increased occurrence of prematurity complications during the second decade might be the reason. It could not be demonstrated that the utilized growth curves (Fenton and INTERGROWTH- 21st) had a clear superiority over each other.