Üniversite öğrencilerinin istihdam edilebilirlik algısına etki eden kişisel ve çevresel faktörler
Personal and contextual factors affecting university students' percevied employability
Yazar: MERİÇ ERGÜN
Danışman: PROF. DR. HARUN ŞEŞEN
European University of Lefke / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration
Dizin: Algılanan istihdam edilebilirlik = Self-perceived employability ; Kişisel faktörler = Individual factors ; Çevre faktörleri = Environmental factors ; Öğrenci algısı = Students perceptions ; Üniversite öğrencileri = University students ; İstihdam = Employment

Özet:
Bu çalışmada üniversite öğrencilerinin İEA'na etki eden kişisel ve çevresel faktörleri kapsamlı bir yaklaşımla analiz etmek ve öğrencilerin istihdam edilebilirlik algısına etki eden kişisel ve çevresel faktörleri birbirleriyle mukayese ederek hangisinin daha etkili olduğunu tespit etmek amaçlanmıştır. Üniversite öğrencilerinin İstihdam Edilebilirlik Algısının (İEA) araştırıldığı bu tez çalışmasında araştırmaya kişisel faktörler kapsamında genel yetenekler (takım çalışması, duygusal zekâ ve girişimcilik yeteneği), akademik performans, iş tecrübesi ve öğrencilerin koşulları (sermayeye erişim ve sosyal ağlar); çevresel faktörler kapsamında üniversitenin katkısı (üniversitenin markası ve müfredatı), akademik danışmanın/öğretim üyesinin katkısı ve öğrencilerin dış işgücü piyasasına ilişkin algısı dahil edilmiştir. 
Araştırmanın örneklemi İstanbul'daki üniversitelerin hukuk, işletme yönetimi ve mühendislik fakültesinde eğitim gören 463 üniversite öğrencisinden meydana gelmektedir. Araştırmanın verileri yüz yüze ve online olarak kolayda örneklem yöntemi ile elde edilmiştir. Elde edilen verilerin açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri ile geçerliklerinin ve ayrıca güvenilirliklerinin test edilmesini müteakip hipotezler korelasyon ve hiyerarşik regresyon analizleriyle test edilmiştir. Analiz sonucunda üniversite öğrencilerinin İEA üzerinde genel yetenekler, akademik performans, kişisel durumlar ve dış işgücü piyasasının anlamlı ve pozitif etkisi tespit edilirken, öğrencilerin iş tecrübesi ile birlikte üniversitenin ve akademik danışmanın katkısının anlamlı bir ilişkisi olmadığı tespit edilmiştir. Bu değişkenler arasında öğrencilerin dış işgücü piyasasına yönelik algısı en güçlü etkiye sahip değişken olarak tespit edilmiştir. Ayrıca İEA üzerinde çevresel faktörlerin kişisel faktörlere nazaran daha güçlü bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın sonucunda İEA ile ilgili olarak politika yapıcılar, üniversite yönetimleri, öğretim personeli, işverenler, yöneticiler, öğrenciler, aileler, medya ve mezunlar gibi paydaşlar için önemli bir dizi öneriler sunulmaktadır.

Abstract:
The aim of the thesis study in which the Perceived Employability (PE) of university students is to analyze the personal and environmental factors affecting the PE of university students with a comprehensive approach and to compare the personal and environmental factors that affect the employability perception of students and to reveal which one is more effective. As personal factors, generic skills (teamwork, emotional intelligence, and entrepreneurial ability), academic performance, work experience, and personal circumstances (access to capital and social networks); as environmental factors, the contribution of the university (the university's brand and curriculum), the contribution of the academic advisor/faculty member and the perception of the external labor market are included. These factors are the variables that were found to affect the PE as a result of a comprehensive literature search.
The sample of the research consists of 463 university students studying at the law, business administration, and engineering faculties of universities in Istanbul. The data of the research were collected via face-to-face and an online survey with a random sampling method. After testing the validity and reliability of the data with explanatory and confirmatory factor analyses, hypotheses were also tested with correlation and hierarchical regression analysis. As a result of the analysis, it was determined that generic skills, academic performance, personal circumstances, and the external labor market had a significant and positive effect on the university students' PE, while the students' work experience, the contribution of the university and the academic advisor did not. Among these variables, students' perception of the external labor market was determined as the variable with the strongest effect. In addition, it has been determined that environmental factors have a stronger effect on PE than personal factors. As a result of the research, some important suggestions are presented for stakeholders—including the policy makers, university administrations, teaching staff, employers, students, families, media, and graduates—vis-à-vis perceived employability.