İstanbul ilinde bir ilkokulda obez olan ve olmayan 5-7 yaş arası okul çağı çocuklarında besin alımını etkileyen faktörler
The factors which affect aged 5-7 obese and not obese school aged kids's food intake in A primary school in İstanbul
Yazar: BİLLUR FİLİZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ZEYNEP ÖZERSON
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Aile = Family ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Obezite = Obesity ; Çocuklar = Children ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Okul çağı, çocukların beslenme alışkanlıklarının aile, arkadaşlar, okul vb. çevresel etmenlerle değişime açık olduğu bir evredir ve bu çağda obezite sıklığı giderek artmaktadır. Bu çalışma obez olan ve olmayan çocukların besin alımını etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya Beykoop 2.Bölge Dr. Haydar Aslan İlkokulu'nda okuyan 100 öğrenci katılmıştır. Bireylere genel bilgiler, aileye ilişkin bilgiler, okul, arkadaş çevresi ve medyanın etkisini sorgulayan çocuğa ilişkin bilgilerin bulunduğu anket yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler için SPSS 16.0 programı kullanılmıştır. Anlamlılık p<0.05 düzeyinde değerlendirilmiştir. Bulgular değerlendirildiğinde; çocukların %55'i kız, %45'i erkek ve yaş ortalaması 6 ± 0,5'tir. Çocukların %6'sı zayıf, %61'i normal, %23'ü hafif şişman ve %10'u şişmandır. Anne ve babanın BKİ durumu ile çocuğun persentil değeri, annenin eğitim durumu, çalışma durumu ve aileyle birlikte tüketilen öğün ile çocuğun persentil değeri arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p>0.05). Tüm çocuklar okulda beslenme saati yapmakta olup, beslenme saatinde tüketilen besinleri seçen kişi ile çocuğun persentil değeri arasında da anlamlı bir fark bulunamamıştır (p>0.05). Televizyon izleme süreleri ile çocuğun persentil değeri birbirinden bağımsızken (p>0.05), televizyon izlerken yemek yeme sıklığı ile persentil değerinde anlamlılık fark edilmiş olup, normal çocukların televizyon karşısında ara sıra yemek yediği sonucuna varılmıştır (p=0.025). Çocukların persentil değerinin yiyecek içecek reklamlarında hoşlanılan üründen bağımsız olmadığı sonucu elde edilmiş olup, çocukların meyve suyu ve fast food reklamlarından hoşlanmaları ile hafif şişman ve şişman olmaları arasında pozitif yönde bir anlamlılık elde edilmiştir (p=0.006). Diyetle günlük olarak alınan; enerji, karbonhidrat, protein, yağ, lif, A vitamini, E vitamini, C vitamini, B1 vitamini, B2 vitamini, B6 vitamini, kalsiyum, sodyum, demir, fosfor ve çinko açısından çocuğun persentil değeri ile anlamlı bir fark bulanmazken (p>0.05), normal olanların yağ tüketimleri ile şişman olanların yağ tüketimi arasında istatistiki olarak önemli bir fark olduğu görülmüştür (p<0.05).

Anahtar Kelimeler: Okul çağı, obezite, besin alımı, aile, televizyon, reklam

Abstract:
SUMMARY
The Factors which Affect Aged 5-7 Obese and Not Obese School Aged Kids's Food Intake in A Primary School in İstanbul
School age is a stage that children's nutritive habits are open for changing by peripheral factors like family, friends, school, and in this stage obesity frequency increases gradually. This study is made to identify the factors which affect obese and not obese kids' food intake. One hundred students from Beykoop 2. District Dr. Haydar Aslan Primary School participated in the study. With face to face meeting method, individuals is applicated a survey that includes knowledge of general information, information about family, and information about the child who questions the effects of school, entourage and media. As the findings, which are achieved from the study, are considered; SPSS 16.0 program is used for the statistical analysis. Significance is considered in the level p<0.05. When the findings are considered, 55 % of the children are the girls, 45 % are boys, and average of age is 6 ± 0,5. 6 % of children are thin, 61 % are normal, 23 % are overweight, and 10 % are obese. No significant correlation is found with the parents BMI status and child's percentile rate (p>0.05). And no significant correlation is found between child's percentile rate and mother's educational status, working condition, the meals which are taken with family and boarding out with his/her friends (p>0.05). All the kids have feeding time in school, no significant correlation is found between percentile rate and the person who chooses the food for feeding time (p>0.05). The time while watching TV and child's percentile rate are unconnected (p>0.05), but there is a significance between frequency of food intake and percentile rate about normal children eating in front of television occasionally (p=0.025). A conclusion that admirable products in food-drink advertisements and percentile rate are not unconnected and there is a positive significance between juice and fast food commercials and being overweight or obese (p=0.006). Though no significant difference is found among with child's percentile rate and energy, carbohydrate, protein, fat, fiber, vitamin A, vitamin E, vitamin C, vitamin B1, vitamin B2, vitamin B6, calcium, sodium, iron, phosphor, zinc which are daily intake with their diet (p>0.05); yet there is significant difference fat intake between normal children and obese children (p<0.05).
Key Words: School age, obesity, food intake, family, television, advertisemet