Kranioservikal bileşkenin morfometrik özellikleri
Morphometric features of craniocervical junction
Yazar: TALAT CEM OVALIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF ŞÜKRÜ ÇAĞLAR
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Nöroşirürji Ana Bilim Dalı / Nöroşirürji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2005
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery

Özet:
Kranioservikal bileşke, morfometrisi üzerinde çok fazla çalışılmamış
ancak tanıdaki gelişmelerle birlikte nöroşirürji tekniklerindeki ilerlemeler
sayesinde daha sık müdahale edilen bir bölge olmuştur. Bu bölgedeki anatomik
yapıların hayati oluşu ve birbirleriyle yakın ilişki içinde olması dolayısıyla,
cerrahi yaklaşımda komplikasyon riskinin azaltılması ve girişimin başarıya
ulaşması açısından bu bölgenin morfometrisinin iyi bilinmesi gerekmektedir. Bu
amaçla bu bölgeye ait verilerin toplu olarak bulunduğu ve referans verilerin elde
edileceği bir çalışma planlandı. Ayrıca çalışmada simetrik yapılar
karşılaştırılarak sağ-sol arasında anlamlı fark olup olmadığı tanımlanmaya
çalışıldı. Çalışmada 40'ar adet, Anadolu'da yaşamış insana ait oksipital kemik,
atlas ve axis kullanıldı. Spesmenler, cinsiyet ayrımı yapılmamış, yetişkine ait
ancak aynı kadavradan takım olmayan kuru kemiklerdi. Oksipital kemik
üzerinde; Foramen magnum ön-arka çapı, transvers çapı, sağ-sol occipital condyl
ön-arka uzunluk, sağ-sol occipital condyl transvers uzunluk, sağ-sol occipital
condyl arka kenarı-foramen magnum arka kenarı arası uzunluk, sağ-sol
proksimal(intrakranial) hypoglossal canal çapı, sağ-sol distal(ekstrakranial)
hypoglossal canal çapı, sağ-sol proksimal hypoglossal canal-occipital condyl
arka kenarı arası uzunluk, foramen magnum arka kenarı-internal protuberans
arası uzunluk, foramen magnum arka kenarı-eksternal protuberans arası uzunluk,
occipital condyl anterior uçlar arası uzunluk ölçüldü. Atlas üzerinde; vertebral
foramen ön-arka çapı, vertebral foramen transvers çapı, sağ-sol foramen
transversarium ön-arka çapı, sağ-sol foramen transversarium transvers çapı, sağ
ve sol foramen transversarium arası uzunluk, sağ-sol süperior facet ön-arka
uzunluk, sağ-sol süperior facet transvers uzunluk, sağ-sol inferior facet ön-arka
uzunluk, sağ-sol inferior facet transvers uzunluk, sağ-sol sulcus arteria
vertebralis medial kenar(iç korteks)-median hat arası uzunluk ölçüldü. Axis
üzerinde; vertebral foramen ön-arka çapı, vertebral foramen transvers çapı, sağsol
foramen transversarium ön-arka çapı, sağ-sol foramen transversarium
transvers çapı, sağ-sol süperior facet ön-arka uzunluk, sağ-sol süperior facet
transvers uzunluk, sağ-sol inferior facet kraniokaudal uzunluk, sağ-sol inferior
facet transvers uzunluk, C2 korpus inferior kenar-odontoid tip arası uzunluk,
odontoid boyun çap, sağ-sol pars interarticülaris transvers kalınlığı, sağ ve sol
pars interarticülaris kraniokaudal kalınlığı ölçüldü. Sağ-sol olarak ölçümü
yapılan 54 parametrenin verileri literatür ile karşılaştırıldı. Sağ-sol arasında
çıkan anlamlı farklar, minimum ve maksimum değerler arasındaki farkın
hissedilir şekilde büyük olduğu anatomik oluşumlar, yapıların birbirleri ile
ilişkisi ve anatomik varyasyonlar tanımlandı.

Abstract:
Craniocervical junction has become a commonly managed region by the
help of both developments in diagnosis and progression in neurosurgical
techniques although it has not been studied more common as morphometrically.
Because the anatomical structures in the region are vital and have close
relations between each others, the morphometry of the craniocervical junction
must be known well in order to get successful surgery and to decrease the risk
of complication during surgery. A study was planned to get a cumulative data
and to form a reference data. Additionally, symmetrical structures are compared
to define if there are significant differences between right and left sides. Forty
each occipital bone, atlas and axis of people from Anatolia were studied. The
specimens, not set of the same cadavers, from adults who were not identified
sexually, were dry bones. Anteroposterior diameter and transvers diameter of
foramen magnum, anteroposterior and transvers lengths of right-left occipital
condyl, the lengths between the posterior borders of the right-left occipital
condyl and the foramen magnum, the diameters of the right-left proximal
(intracranial) and distal (extracranial) hypoglossal canal, the lengths between
right-left proximal hypoglossal canal and the posterior border of the occipital
condyl, the length between the posterior border of the foramen magnum and the
internal protuberans, the length between the posterior border of the foramen
magnum and the external protuberans, the length between anterior tips of the
occipital condyl were measured on the occipital bone. Anteroposterior diameter
of the foramen vertebralis, transvers diameter of the foramen vertebralis,
anteroposterior diameters of the right-left foramen transversarium, transvers
diameters of the right-left foramen transversarium, the length between the right
and the left foramen transversarium, anteroposterior lengths of the right-left
superior facets, transvers lengths of the right-left superior facets, anteroposterior
legths of the right-left inferior facets, transvers lengths of the right-left inferior
facets, the lengths between the medial border (internal cortex) of the right-left
sulcus arteria vertebralis and the median line were measured on the atlas.
Anteroposterior diameter of the foramen vertebralis, transvers diameter of the
foramen vertebralis, anteroposterior diameters of the right-left foramen
transversarium, transvers diameters of the right-left foramen transversarium,
anteroposterior lengths of the right-left superior facets, transvers lengths of the
right-left superior facets, craniocaudal lengths of the right-left inferior facets,
transvers lengths of the right-left inferior facets, the length between inferior
border of the C2 corpus and the odontoid tip, the diameter of the odontoid
neck, the transvers thickness of the right-left pars interarticularis, cranicaudal
thickness of the right and the left pars interarticularis were measured on axis.
The data of 54 parameters measured on both right and left side were compared
with the literature. The significant differences between right and left sides,
anatomical structures having big differences between minimum and maximum
values, correlation of these structures and anatomical variations were defined in
thisstudy.