KOAH atak nedeniyle acil servise başvuran hastalarda hospitalizasyon ve prognozu etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi /
Yazar: KADİR HÖBEL
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM TÜRKÇÜER
Pamukkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid

Özet:
Giriş ve amaç: KOAH, kronik dispne ve öksürük zemininde zaman zaman ortaya
çıkan öksürük ve/veya balgam değişiklikleri ile karakterize, hastada uygulanmakta
olan mevcut tedavi rejiminin değişikliğini gerektirebilen akut alevlenmelerle
seyreden bir hastalıktır. KOAH akut alevlenmeleri ise ciddi morbidite ve mortalite
nedenidir. Alevlenmelerin doğru bir şekilde tespit edilmesi için standart belirti, bulgu
ve koşullar üzerinde henüz bir konsensus sağlanamamıştır. Çalışmamızda KOAH
atak ile acil servise başvuran hastalarda hospitalizasyon ve yoğun bakım
gereksinimini belirleyen ve hastalığın prognozu üzerinde etkili olan faktörleri ortaya
çıkarmayı amaçladık.
Yöntem: Çalışmamızda PAÜTF Hastanesi acil servisine 01.01.2011-31.12.2013
tarihleri arasında nefes darlığı ile başvuran ve J44 ICD tanı kodu ile KOAH olduğu
kabul edilen 2840 hastanın dosyaları geriye dönük olarak incelendi. Bu amaçla
hastaların yaş, cinsiyet, başvuru mevsimleri, alt solunum yolu enfeksiyon varlığı,
laboratuar tetkikleri ve sonuç parametrelerini inceledik.
Bulgular: Çalışmada süresince PAÜTFH Acil servisine nefes darlığı ile başvuran
2840 hastanın dosyaları geriye dönük olarak incelendi ve KOAH atak olduğu
kanıtlanabilen 1113 hasta çalışmaya dahil edildi.
Hastaların %51,8 (n=576)'inin taburcu edildiği, %7,2 (n=80)'sinin yoğun bakım
ünitesine yatırıldığı ortaya çıktı. Çalışmaya dahil edilen vakaların %84,9'u erkek
(n=945) idi ve %51,4 (n=572)'ünün yaşlı hasta grubunda olduğu saptandı. Hastalar
atak ağırlık derecelerine göre sınıflandığında %37,8 (n=421)'inin hafif, %19,4
(n=216)'ünün ağır atakta olduğu ortaya çıktı. 514 vakada alt solunum yolu
enfeksiyonu tespit edildi ve pmönoninin hospitalizasyon gereksinimi olan vakalarda
anlamlı şekilde fazla olduğu belirlendi (p=0,000). Hospitalizasyon gereksinimi arasında cinsiyetler arası farka rastlanmadı (p=0,183), ancak yoğun bakım
yatışlarının bayanlarda daha fazla olduğu görüldü (p=0,000). Yaşlı hasta grubunda
hospitalizasyon ve yoğun bakım gereksiniminin daha fazla olduğu bulundu
(p=0,000). Kan gazı parametlerlerinin hospitalizasyon ve yoğun bakım gereksinimini
belirlemede önemli olduğu anlaşıldı. Arteryel ve venöz hematokrit değerlerindeki
yüksek ile hospitalizasyon ve yoğun bakım gereksinimi arasında anlamlı pozitif
korelasyon olduğu ancak arteryel hematokrit değerinin hastalığın prognozunu
belirleme daha belirleyici olduğu saptandı. KOAH atak ağırlık derecelerinin yaş,
cinsiyet, pnömoni varlığı, KKY varlığı, arteryel kan gazı ve venöz hemogram
değerleri ile anlamlı şekilde ilişkili olduğu ortaya çıktı.
Sonuç: Araştırmamız sonucunda yaşlı, bayan, pnömonisi olan, KKY tanılı
hastalarda, solunumsal asidozda, hipoksik ve hiperkapnik hastalarda hospitalizasyon
ve yoğun bakım gereksiniminin daha fazla olduğunu ortaya çıkardık. Kış aylarında
KOAH atak sayısının daha fazla olduğu ve acil servislerde potansiyel hastalar için
önceden önlem alınması gerektiği ortaya çıktı. Ayrıca hastanın hematokrit düzeyinin
tanı konulmamış pulmoner hipertansiyonun ve kor pulmonalenin belirteci olabileceği
görüldü.
Anahtar kelimeler: KOAH, prognostik değerler, arteryel kan gazı, pnömoni,
hospitalizasyon

Abstract:
Introduction and aim: COPD is a disease that's course can contain acute
exacerbations and is characterised by chronic dyspnea and cough and/or sputtum
changes which may require changes at the initial therapy regime. Acute
exacerbations of COPD are serious causes of morbidity and mortality. There is no
consensus on standard signs, findings and conditions in order to identify
exacerbations correctly. In our study, we aimed to identify the factors for
hospitalisation, intensive care need and the factors that affect prognosis in COPD
patients that refer to emergency services.
Method: We retrospectively analyzed the files of 2840 patients that referred to
PAÜTF Hospital Emergency Service between 01.01.2011 – 31.12.2013 with
shortness of breath and accepted as COPD with ICD diagnosis code of J44. In this
manner, we identified patient's age, sex, referral season, lower respiratory tract
infections, and we assessed their hemogram and arterial blood gas parametres.
Findings: In this study, files of 2840 patients who referred to PAÜTF Emergency
Service with shortness of breath complaint were analyzed retrospectively and 1113
patients thats proven to be COPD attacks were included in the study.
It became evident that 51.8% (n= 576) of the patients were discharged and 7.2% (n=
80) were taken into intensive care unit. Of the patients that were included in this
study, 84.9% (n= 945) were male and 51.4%(n= 572) were elderly. When the
patients were classified according to their attack severity, 37.8% (n= 421) were mild
and 19.4% (n= 216) were in severe attack. 514 cases were spotted to have lower
respiratory track infection and it is found that pneumonia was significantly more
evident in patients with hospitalisation need (p= 0.000). There was no difference in
hospitalization need between sexes (p= 0.183), but it is found out that intensive care
unit admission were seen more on women (p= 0.000). Elderly patients were spotted
to need more hospitalization and intensive care requirement (p= 0.000).Arterial blood gas parametres were important for determining hospitalisation and intensive
care requirements. Elevations in arterial or venous haematocrit values were in
positive corelation with hospitalisation and intensive care requirement, but arterial
haemotocrit values were spotted to be more decisive at prognosis of the disease.
Severity of the COPD attack was found out to be significantly associated with age,
sex, existence of pneumonia and CHF, arterial blood gas and venous hemogram
values.
Conclusion: We found that elderly, female sex, having pneumonia or CHF, and in
patients with respiratory asidosis, hypoxic and hypercapnic patients hospitalisation
and intensive care requirement was more evident. We also found that COPD attack
numbers were higher in winter season so emergency services has to prepared for
potential patients. In addition, it is found that hematocrit levels can be an indicator of
unspecified pulmonary hypertension and cor pulmonale.
Key Words: COPD, prognostic values, arterial blood gas, pneumonia,
hospitalisation.