Gramsci'de sivil toplum ve aydınlar
Civil society and intellectuals in gramsci
Yazar: FEHMİ KARAASLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVER IŞIK
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde ve Sosyal Hayatta Sivil Toplum Örgütlenmeleri Ana Bilim Dalı /  Eğitim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Felsefe = Philosophy ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aydınlar = Intellectuals ; Gramsci, Antonio = Gramsci, Antonio ; Sivil toplum = Civil society

Özet:
Bu çalışma Antonio Gramsci'nin sivil toplum düşüncesini ve aydınları konu edinen ve değişen rollerini beraber değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Gramsci'de sivil toplum ve aydınlar konusunu değerlendirirken genelden özele doğru bir çerçevede öncelikle Gramsci'deki temel kavramlar açıklığa kavuşturulmaya çalışılmıştır. Ardından Gramsci'nin sivil toplumdan ne anladığı ortaya konulmuştur. Gramsci, sivil toplumu ''pozisyon savaşı'' metaforu ile anlatmaktadır. Modern demokrasilerde hegemonya ve politik iktidarın konumlandırılması anlamında sivil toplum merkezi bir öneme sahiptir. Sivil toplum, sosyolojik ve politik düzeyde mütehakkim düşüncelerin pozisyon savaşına sahne olur. Bu sahnede aydınların özel bir anlamı vardır. Zira aydınlar üst yapının gelişiminde etkin bir rol oynarlar. Gramsci düşüncesinde aydınlar geleneksel ve organik olmak üzere iki kategoride ele alınır. Geleneksel aydınlar toplumun otantik varoluşundan doğmuş olup toplumdaki köklü ilişkileri temsil ederler. Egemen sınıfa entegre olmuş, dar uzmanlıklara ve pragmatik ilişkilerle karakterize olan organik aydınlar, kurumsal ve profesyonel anlamda egemenlerin sözcüsü konumundadırlar. İktidar ilişkilerinde bir pozisyon savaşı olarak sivil toplumda egemen düşüncelerin hegemonik ilişkilerin yegâne faili olarak organik aydınlar belirleyici bir rol üstlenirler. Zira egemen düşüncelerin temsil ettiği egemen ideoloji toplumsal meşruiyetini ve hegemonyasını organik aydınlar vasıtasıyla inşa etmek istemektedir. Geleneksel aydınlar ise organik aydınlara göre egemen düşüncenin dışında konumlandırırlar. Yeni tarihsel blokun oluşumu sürecinde geleneksel aydınların rolü farklı amaçlarla organik aydınların yerine geçmiştir. Ancak entelektüel blok anlamında söz konusu iki aydın kategorisi iç içe geçmiştir. Bu çalışmada Gramsci'nin sivil toplum çözümlemelerinde aydınların rolü ve hegemonik ilişki biçimlerinin belirlenmesindeki etkileri araştırılmıştır. 


Anahtar kelimeler: Gramsci, sivil toplum, aydınlar, geleneksel aydınlar, organik aydınlar

Abstract:
This study aims to evaluate Antonio Gramsci's civil society fiction and the changing roles of intellectuals. While evaluating the issue of civil society and intellectuals in Gramsci, first of all, the basic concepts in Gramsci were clarified in an orbit from general to specific. Then, what Gramsci understands from civil society was revealed. Gramsci describes civil society in the metaphor of the war of position. Civil society has a central importance in terms of positioning hegemony and political power in modern democracies. Civil society is the scene of the position war of the dominant ideas at the sociological and political level. Intellectuals have a special meaning in this scene. Because intellectuals play an active role in the development of the superstructure. In Gramscian thought, intellectuals are divided into two categories, traditional and organic. Traditional intellectuals were born out of society's authentic existence and represent deep-rooted relationships in society. Integrated into the ruling class, characterized by narrow specializations and pragmatic relations, organic intellectuals are the spokespersons of the rulers in institutional and professional terms. As a war of positions in power relations, organic intellectuals play a decisive role as the sole agents of dominant ideas and hegemonic relations in civil society. Because the dominant ideology represented by dominant ideas wants to build its social legitimacy and hegemony through organic intellectuals. Traditional intellectuals, on the other hand, position it outside of the dominant thought according to organic intellectuals. The role of traditional intellectuals in the formation of the new historical bloc replaced organic intellectuals for different purposes. However, in terms of the intellectual bloc, the two categories of intellectuals are intertwined. In this study, the effects of Gramsci on determining the roles of intellectuals and hegemonic relations in civil society analyzes were investigated.


Keywords: Gramsci, civil society, intellectuals, traditional intellectuals, organic intellectuals