Bilimkurgunun bir alt türü olarak siberpunk filmlerinin çözümlenmesi
Analysis of cyberpunk movies as a subgenre of science fiction
Yazar: BAHADIR ALPTEKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİDEM NARMANLI
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Bilim-kurgu = Science-fiction ; Siberpunk = Cyberpunk ; Sinema = Cinema ; Sinematografik bilim-kurgu = Cinematographical science fiction ; Tür film = Genre film

Özet:
Sinema tarihinin başlangıcından günümüze kadar geçen süre içerisinde ticari kaygılar ön planda tutularak izleyicilerinin beklentileri doğrultusunda benzer konuları benzer karakter formlarıyla yeniden hikâyeleştiren tür filmlerinin üretimleri gerçekleştirilmiştir. Bilime ve teknolojiye olan merakın sonucu olarak bilimkurgu, tür sinemasının bir ürünü olarak varlık göstermeye başlamıştır. Bilimin ve teknolojinin getirmiş olduğu imkân ve yeniliklerle beraber bilimkurgu türü içerisinde dünyadışı gezegenler, uzay yolculukları, istilacı yaratıklar, fantastik evrenler, süper kahramanlar, robotlar, yapay zekâlar ve geleceğin yüksek teknolojileri temalarla filmler üretilmiştir. Farklı bakış açıları ve temaların ortaya çıkmasıyla bilimkurgu içerisinde yeni alt türler ortaya çıkmaya başlamıştır. Gelecekte insanlığın yüksek teknoloji tarafından yönetileceği düşüncesiyle karamsar gelecek tasviri yapan Cyberpunk (Siberpunk) türü de bu türlerden birisidir. 
Siberpunk sineması "Yüksek teknoloji, düşük yaşam kalitesi" düşüncesini savunmuş ve filmlerinde distopik bir evren tasarlamıştır. Bu çalışma kapsamında siberpunk sinemasının distopik evreninde geçen "Blade Runner, Matrix, I,Robot, Transcendence ve Ghost in The Shell" filmleri seçilerek türün çözümlemesi yapılmıştır. Yargısal örneklem yöntemiyle seçilen filmler tür eleştirisi bağlamında çözümlenmiş ve siberpunk filmlerinin türsel özellikleri belirlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre içermiş olduğu teknoloji paronayası, ana karakterlerin anti kahramanlar arasından seçilmesi, punk kültürünün etkilerini barındırması ve temasal özellikleriyle bilimkurgu sinemasından ayrılan siberpunk, tür sinemasının diğer örnekleri gibi kendine özgü ortak özellikleri taşıdığı görülmüştür.

Abstract:
From the beginning of the history of cinematography to the present commercial interests have been at the center of attention and the production of genre films, which retell similar stories with similar character forms, has been realized in accordance with the expectations of the audience. As a result of the interest in science and technology, science fiction has begun to exist as a product of genre cinema. Along with the possibilities and innovations of science and technology in the science fiction genre, films have been made on the themes of extraterrestrial planets, space travel, invading beings, fantasy universes, superheroes, robots, artificial intelligence and high technologies of the future. With the advent of different perspectives and themes, new subgenres began to emerge in science fiction. Cyberpunk, which portrays a pessimistic future with the idea that humanity will rule high technologies in the future, is one of these genres.
Cyberpunk cinema defended the idea of "High technology, low quality of life" and designed a dystopian universe in its films. Within the scope of this study, "BladeRunner, Matrix, I,Robot, Transcendence and Ghost in The Shell" movies set in the dystopian universe of cyberpunk cinema were selected and the genre was analyzed. The films selected by the judgmental sampling method were analyzed in the context of genre criticism and the genre characteristics of cyberpunk films were determined. According to the findings, it has been seen that it has unique common features such as cyberpunk, which differs from science fiction cinema with its technology paranoia, the selection of main characters among anti-heroes, the effects of punk culture and thematic features such as other examples of genre cinema.