Evde sağlık hizmeti alan perkütan endoskopik gastrostomili hastalara bakım verenlerin yaşam modeli bileşenlerine göre deneyimleri, yaşadıkları sorunlar ve çözüm önerileri: Nitel bir çalışma
Experiences, problems and solution suggestions of caregivers of percutaneous endoscopic gastrostomy patients receiving home health care according to life model components: A qualitative study
Yazar: RAMAZAN YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. BAHAR ÇİFTÇİ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Evde Sağlık Hizmeti Alan Perkütan Endoskopik Gastrostomili Hastalara Bakım Verenlerin Yaşam Modeli Bileşenlerine Göre Deneyimleri, Yaşadıkları Sorunlar Ve Çözüm Önerileri: Nitel Bir Çalışma
Amaç: Bu araştırmanın amacı, evde sağlık hizmeti alan perkütan endoskopik gastrostomili (PEG) hastalara bakım verenlerin, Roper, Logan ve Tierney'in Yaşam Modeli bileşenlerine göre deneyimlerini, yaşadıkları sorunlarını ve çözüm önerilerini belirlemektir.
Metot: Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden tanımlayıcı fenomenoloji desenine dayalı olarak gerçekleştirildi. Araştırma, 1 Ocak - 1 Haziran 2024 tarihleri arasında Erzurum Evde Sağlık Hizmetleri'ne kayıtlı PEG'li hastaların bakım vericileri ile gerçekleştirildi. Örneklem, ölçüt örnekleme yöntemi ile seçilen ve araştırmaya katılmayı kabul eden 10 hasta yakını ile sınırlandırıldı. Veriler, yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yoluyla toplandı ve betimsel analiz yöntemi kullanılarak değerlendirildi.
Bulgular: Araştırma bulguları, PEG'li hastalara bakım veren bireylerin bakım sürecinde çeşitli zorluklarla karşılaştığını ortaya koydu. Bu araştırma, 5 ana tema, 22 alt tema, ve 65 koddan oluştuğu belirlendi. Temalar "Yaşam Süreci", "Bağımlılık/Bağımsızlık Dizgesi", "Günlük Yaşam Aktiviteleri", "Günlük Yaşam Aktivitelerini Etkileyen Fakörler", "Yaşamda Bireysellik" olmak üzere Yaşam Modeli'nin bileşenlerinden oluşmaktadır.
Sonuç: PEG'li hastalara bakım sürecinde güvenli çevrenin sağlanması ve sürdürülmesi, beslenme, kişisel temizlik ve giyinme, hareket ve uyku gibi konular, bakım verenler için en zorlayıcı alanlar olarak öne çıkmaktadır. Bu zorluklar, biyofizyolojik (fiziksel ağrılar ve rahatsızlıklar) ve sosyokültürel (sosyal izolasyon ve destek eksikliği) faktörlerden büyük ölçüde etkilenmektedir. Bakım sürecinde bağımsız olarak gerçekleştirilebilen aktiviteler ise boşaltım ve cinselliğin ifadesi yaşam aktiviteleridir.
Anahtar Kelimeler: Bakım verici, bakım yükü, evde sağlık hizmetleri, nitel araştırma, PEG, Roper Logan ve Tierney yaşam modeli

Abstract:
Experiences, Problems and Solution Suggestions of Caregivers of Percutaneous Endoscopic Gastrostomy Patients Receiving Home Health Care Services According to Life Model Components: A Qualitative Study
Aim: The purpose of this study is to determine the experiences, problems and solution suggestions of caregivers of patients with percutaneous endoscopic gastrostomy (PEG) receiving home health care according to the components of Roper, Logan and Tierney's Life Model.
Method: The study was conducted based on the descriptive phenomenology design, one of the qualitative research methods. The study was conducted with caregivers of PEG patients registered with Erzurum Home Health Services between January 1 and June 1, 2024. The sample was limited to 10 relatives of the patients who were selected with the criterion sampling method and agreed to participate in the study. Data were collected through semi-structured in-depth interviews and evaluated using the descriptive analysis method.
Findings: The research findings revealed that individuals caring for patients with PEG encountered various difficulties during the care process. This study was determined to consist of 5 main themes, 22 subthemes and 65 codes. The themes consist of the components of the Life Model, namely "Life Process", "Dependency/Independence System", "Activities of Daily Living", "Factors Affecting Activities of Daily Living", and "Individuality in Life".
Conclusion: In the process of caring for patients with PEG, issues such as providing and maintaining a safe environment, nutrition, personal hygiene and dressing, movement and sleep stand out as the most challenging areas for caregivers. These difficulties are largely affected by biophysiological (physical pain and discomfort) and sociocultural (social isolation and lack of support) factors. Activities that can be performed independently in the care process are excretion and sexual expression life activities.
Keywords: Caregiver, caregiving burden, home healthcare, qualitative research, PEG, Roper, Logan, and Tierney Model of Living.