Matematiksel problem çözme stratejileri öğretiminin ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin problem çözme performanslarına ve öz düzenleyici öğrenmelerine etkisi
The effects of mathematical problem solving strategies instruction on problem solving performances and self regulated learning of 4th grade primary school students
Yazar: ASLIHAN KAYAPINAR
Danışman: PROF. DR. ASUDE BİLGİN
Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Matematik = Mathematics ; Matematiksel beceri = Mathematical skill ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Problem çözme yöntemi = Problem solving method ; Öz düzenleme becerisi = Self-regulation skill ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu araştırma Milli Eğitim Bakanlığı'nın yürürlükte olan eğitim öğretim programında önemini vurguladığı öz düzenleme ve matematiksel problem çözme becerilerini birbirleri ile olan etkileşimlerini ve bu becerilerin problem çözme stratejileri yoluyla kazanımının öğrencinin akademik başarısına olan etkisinin belirlenmesini amaçlanmaktadır. 
Araştırma öz düzenleyici öğrenme becerileri çerçevesinde problem çözme stratejilerinin öğretimini şeklinde tasarlanmıştır.Araştırma, ön test son test kontrol gruplu deneysel desen üzerine modellenmiştir.  Araştırma, 2012-2013 eğitim-öğretim yılında Bursa ili Yıldırım ilçesindeki bir ilkokulda, 4. sınıfa devam eden 56 öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırmanın deney grubunda bulunan öğrencilere (n=28), problem çözme becerilerini ve dolayısıyla öz düzenleyici öğrenme becerilerini geliştirmek amacıyla, on hafta süreyle problem çözme stratejileri öğretimi yapılmıştır. Kontrol grubunda (n=28) ise var olan normal akademik sürecin devam etmesi sağlanmıştır. Araştırmada kullanılan veriler, problem çözme stratejileri testi, matematik başarı testi ve öğrenmeye ilişkin motivasyonel stratejiler ölçekleri kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde SPSS programı ile bağımsız örneklem t testi, ilişkili örneklem t testi, Mann Whitney U testi, Wilcoxon İşaretli Sıralar testi kullanılmıştır. 
Verilerin analiz edilmesi ile elde edilen sonuçlarda, deney grubundaki öğrencilerin öğretim sonucunda hem problem çözme stratejilerinden edindikleri puanlar hem de matematik başarı testinden edindikleri puanlarda artış olduğu görülmüştür. Ayrıca bu artışın kontrol grubuna oranla daha yüksek olduğu gözlenmiştir. Deney grubunda yer alan öğrencilerin öğretim sonrasında cevapladıkları öğrenmeye ilişkin motivasyonel stratejiler ölçeğinin bilişüstü öz düzenleme ve öz yeterlik boyutlarında yer alan soruları daha yüksek puan verdikleri, dolayısıyla yapılan problem çözme stratejileri öğretiminin öğrencilerin bilişüstü öz düzenleme becerilerini ve öz yeterlik inançlarını olumlu şekilde etkilediği sonucu ortaya çıkmıştır. Elde edilen sonuçlar,  problem çözme stratejileri öğretiminin öğrencilerin problem çözme performanslarını, matematik başarı durumlarını, bilişüstü öz düzenleme becerilerini ve öz yeterlik inançlarını olumlu şekilde etkilediği; bilişsel strateji kullanımı durumuna yapılan öğretimin etkisi olmadığını göstermiştir.

Abstract:
The purpose of the study was to determine self regulation (which was emphasized by its importance on MEB's educational programs) and mathematical problem solving skills interaction and identify the problem solving strategies instructions' acquisition on 4th grade students. The research was designed the instruction of self regulated learning skills within the framework of problem solving strategies. A pre test- post test control group experimental study desing was used. The study took place in the 2012-2013 academic year with 56 fourth grade students in Yıldırım, Bursa. Students in the experimental group (n=28) instructed by self regulated learning skills within problem solving strategies for ten weeks to improve their mathematical achievement, problem solving performance and self regulated skills. The control group (n=28) continued to their normal academic lessons.  The data used in this research was collected by problem solving strategies test, mathematical achievement test and motivational strategies for learning scales. Data was analyzed by SPSS using independent samples t test, paired samples t test, Mann Whitney U test and Wilcoxon Signed Rank test.The results obtained by the analysis of the data, students in experimental group acquired both in problem solving scores and mathematical achievement scores. It had also been observed that this increase was more than control group students' gains.  After the instruction, students in experimental group gave high score answers to motivational strategies for learning scale on metacognitive self regulation and self efficacy dimensions, thus the insruction which was given to experimental group effect students's metacognitive self regulation skills and sef efficacy beliefs in positive way. According to the research results, the self regulated learning skils within problem solving strategies instruction affects the students problem solving performance, mathematics achievement, metacognitive self regulation skills and self efficacy beliefs on positively; but the instruction showed no effect on students' use of cognitive strategy skills.