SWOT analizinin bulanık analitik hiyerarşi süreci ile sayısallaştırılması üzerine bir uygulama
An application of quantitative SWOT analysis by fuzzy analytic hierarchy process
Yazar: NADİRE ÜSTÜNOL
Danışman: DOÇ. DR. VELİ ALPAGUT YAVUZ
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Bulanık analitik hiyerarşi süreci = Fuzzy analytical hierachy process ; SWOT analizi = SWOT analysis ; Sayısallaştırma = Digitization ; Stratejik yönetim = Strategic management ; Stratejik yönetim = Strategic management

Özet:
Günümüzde artan rekabet ortamında varlıklarını sürdürebilmek işletmeler için giderek zorlaşmaktadır. Bu nedenle stratejik hedeflerini belirleyen ve değişen çevre koşullarına göre eylemlerini planlayan örgütler devamlılığını sürdürme şansı elde edebilmektedir. Stratejik yönetim sürecinde örgütler bir bütün olarak ele alındığından, örgütü oluşturan alt birimlerin hedefleri örgütün hedefleriyle uyumlu, eş güdümlü ve destekleyici olmak zorunda olup, alt birimlerdeki kendini en iyileme güdüsü baskılanarak örgüt bütününün en iyilemesi için alt birimler arasında uyum ön plana çıkmaktadır.	
	Bu çalışmanın konusu, Hatay ilinde yerel kalkınma odağında stratejik bir sektör olarak belirlenen ve desteklenen Antakya ilçesinde kümelenmiş olan mobilya sektörünün gelişmesi ve rekabet gücünün arttırılmasına yönelik stratejiler için gerçekleştirilen SWOT analizinin Bulanık ve Tereddütlü Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) yöntemleriyle sayısallaştırılması ve fırsat ve tehditler odağında alternatif projelerin değerlendirilmesidir.
	Çalışmanın amacı, SWOT analizinin stratejik planlama sürecinde etkinliğini arttırmaya yönelik AHS yönteminin daha önce uygulanmamış olan bulanık ve tereddütlü bulanık versiyonlarıyla sayısallaştırıp analizde yer alan faktörlerin önem düzeylerinin belirlenmesi ve bu faktörlerin önerilen projelerle etkileşiminin analitik olarak değerlendirilmesini sağlamaktır.  Bu yöntemler kullanılarak SWOT analizinde özetlenmiş olan örgütün geleceğini etkileyecek içsel ve dışsal faktörlerin karar verme sürecinde etkin kullanılması sağlanacaktır. Ayrıca, yöntem Hatay ili Antakya ilçesi mobilya sektöründe uygulanarak, sektörün gelişmesi ve artan rekabet ortamında etkin ve etkili bir konum alabilmesi için önerilen projeleri SWOT analizi faktörleri odağında önceliklendirip karar verme sürecine katkı sağlayacaktır.  
Çalışma kapsamında uygulanan ankette ikili karşılaştırmalar yoluyla sektör tüm SWOT faktörleri çerçevesinde değerlendirilmiştir. Anket uygulamasıyla elde edilen sonuçlar değerlendirmelerdeki belirsizlik ve kararsızlık durumlarını da kapsayan Bulanık AHS ve Tereddütlü Bulanık AHS yöntemleri ile analiz edilmiş olup iki yönteme göre tutarlı sonuçlara ulaşılmıştır. SWOT faktörlerinin sayısal olarak anlamlandırılmasının yanı sıra, önerilen projeler de SWOT faktörleriyle ilişkilendirilerek değerlendirilmiştir. Sektöre fayda sağlayacak proje önerilerinin öncelik sıralaması iki yönteme göre belirlenmiş ve herbirinde benzer bir sıralama elde edilmiştir.

Abstract:
Nowadays, it is becoming increasingly difficult for businesses to survive in an increasingly competitive environment. For this reason, organizations that determine their strategic goals and plan their actions according to changing environmental conditions can have the chance to maintain their continuity. Since the organizations are considered as a whole in the process of strategic management, the objectives of the sub-units that make up the organization have to be coordinated and supportive with the objectives of the organization, and the self-optimization motive in the sub-units is suppressed and the harmony among the sub-units comes to the forefront for the optimization of the whole organization. 
The subject of this study is the quantification of SWOT analysis with the Fuzzy and Hesisant Fuzzy Analytic Hierarchy Process (AHP) methods and the evaluation of alternative projects in the focus of opportunities and threats for the development of the furniture sector and the competitiveness of the clustered furniture sector in Antakya, which is identified as a strategic sector and supported by local development in Hatay. 
The aim of the study is to determine importance levels of factors involved in the analysis by quantifying AHP method which enhance efficiency of SWOT analysis in strategic planning process, with Fuzzy and Hesitant Fuzzy versions which had not been applied before and to evaluate the interaction of these factors with the proposed projects analytically. Using this method, internal and external factors that will affect the future of the organization summarized in SWOT analysis will be used effectively in decision making process. With the survey applied within the scope of the study, the sector was evaluated within the framework of all SWOT factors by using pairwise comparisons. The results which include the status of uncertainty and indecision in evaluations obtained by the questionnaire were analyzed with Hesitant Fuzzy AHP and Fuzzy AHP methods and consistent results were obtained in both methods. In addition to the quantitative meaning of SWOT factors, the proposed projects have been evaluated in relation to SWOT factors. Among the project proposals' priority ranking that will benefit the sector, the most important project advice was determined using two methods and a similar ranking was obtained according to two methods' results for each.