Kavunda tuza tolerans sağlamak için aşılama ve tolerant anaç kullanımının etkileri
The effects of grafting and rootstocks in order to obtain tolerance to salinity in melons
Yazar: SELCEN AVCU
Danışman: PROF. DR. HAYRİYE YILDIZ DAŞGAN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tez çalışmasında "Kavun kavun üzerine aşılandığında" duyarlı kavun genotiplerinin tuz stresine hassasiyeti, dayanıklı anaç kullanımı ile ne kadar artırılabileceği incelenmiştir. Bunun için 3 adet dayanıklı ve 2 adet duyarlı olmak üzere 5 kavun genotipinin aşılama tekniği ile 17 farklı kombinasyon ve kendi üzerine aşılı genotipleri iklim odasında genç bitki aşamasında saksı denemesinde 150 mM NaCI stresi altında vermikulit ortamında yetiştirilmiştir. Bu çalışma sonuçlarına göre seçilen 2 adet dayanıklı (Mln-9 ve Mln-28) ve 1 adet duyarlı (CU-40) kavun genotipleri ile 7 kombinasyonda serada 50 mM tuz stresinde topraksız yetiştiricilik tekniği ile hindistan cevizi lifinde yetiştiricilik denemesi yapılmıştır. Denemede iklim odası koşullarında verime kadar gidilmezken sera koşullarında meyveye kadar gidilmiştir. Bu süreçte  bir seri morfolojik ve fizyolojik ölçümler ve analizler yapılmıştır. Bunlar; 0-5 skalasına göre genotiplerde semptomatik zararlanmanın puanlandırılması, yeşil aksam taze ve kuru ağırlıkları, kök taze ve kuru ağırlıkları, yaprak sayısı, bitki boyu, yaprak alanı, membran zararlanma indeksi, SPAD-klorofil metre okumaları, yaprak oransal su içeriği, yaprak su potansiyeli, yaprak osmotik potansiyeli, stoma geçirgenliği, yaprak sıcaklığı, yeşil aksam ve kökte N, P, K, Ca ve Cl analizleri, toplam meyve sayısı, meyvede ortalama ağırlığıdır.İklim odası denemsinde genel olarak tuz stresine dayanıklı anaçların duyarlı genotipleri olumlu desteklediği ancak bazı özelliklerde anaç/kalem uyumu seçiciliğinin ön plana çıktığı görülmüştür. Sera denemesinde tuz stresinde duyarlı genotip CU 40'ın dayanıklı anaçlar Mln-9 ve Mln-28 üzerine aşılanmasında vegetatif gelişme azaltılarak meyve eldesi ile meyvede kuru madde üretimi artırılmıştır.

Abstract:
In this study, it was examined how can be increased tolerance of susceptible melon genotypes to salt stress by the use of salt-tolerant rootstocks when melon grafted on melon. For this aim 2 experimetns carried out. First one was a pot experiment  in growth chamber, and 5 melon genotypes 3 of them salt-tolerant and 2 of them salt-susceptible with their 17 reciprocal grafting combinations were grown under 150 mM NaCl stress in vermiculite. According to the results of this study, 2 tolerant  (Mln-9 and Mln-28) and 1 susceptible (CU-40) melon genotypes were chosen and their 7 grafting combinations cultivated in coconut fiber in 50 mM salt stress  in greenhouse for fruit. In the experiments, a series of morphological and physiological measurements and analyzes were done. These are scoring symptomatic injuries in genotypes according to scale 0-5, fresh and dry weights of shoot, fresh and dry weights of root, number of leaf, height of plant, leaf area, membrane damage index, SPAD chlorophyll meter readings, leaf relatif water content, leaf water potential, leaf osmotic potential, stomtal conductance, of N, P, K and Cl concentrations in leaf and root, fruit yield and  fruit dry matter production were examined. The effects of the rootstock/scion were discussed. In growth chamber experiment in general, tolerant rootstocks positively supported to suscetbile scions for the measured parameters, however in some parameters rootstock/scion affinity seemed to be quite important. In greenhouse experiment in saline, when the suscetible scion CU 40 was grafted onto the tolerant rootstocks Mln 9 and Mln 28, scion vegetative growth was decreased, scion fruit set and fruit dry matter was increased.