Yoğun bakım hastalarında hipervolemi ve mortalite
In intensive care unit patents hipervolemia and mortality
Yazar: CEMİLE HATUN YÜCE
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM YILDIRIM
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Hipervolemi = Hypervolemia ; Mortalite = Mortality ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
GİRİŞ: Son zamanlarda yapılan çalışmalarda yoğun bakım ünitelerinde takip edilen hastaların hipervolemi ile ilişkili mortalite oranlarında artışlar bildirilmektedir. Bu çalışmalar genellikle sepsisli hastalarda ilk birkaç günlük sıvı dengelerine odaklanarak yapılmış çalışmalardır ve tüm yatış süresince volüm dengesini takip eden çalışma bulunmamaktadır. Biz çalışmamızda hastaların exitus olana kadar yada yoğun bakım ünitesinden servise nakil olana kadar olan tüm yatış süresince olan sıvı dengelerini ve mortaliteye etki edecek diğer faktörleri inceledik. 
YÖNTEM: Çalışmamızda Temmuz 2021 – Ekim 2022 tarihleri arasında TOGÜ Tıp Fakültesi hastanesi yoğun bakım ünitelerinde yatarak tedavi edilmiş sağ kalan ve ölen hastaların verileri retrospektif olarak incelenmiştir. Çalışmaya toplam 61 hasta dâhil edilmiştir. Hastaların takip süresi en fazla 28 gün idi. 28 günden daha uzun süre kalıp sonradan exitus olan hastalar 28 günlük mortalitede sağ kalanlar olarak değerlendirilmiştir. Katılımcıların vital bulguları, hipervolemi fizik muayene bulguları, yatışı sırasında tüm aldığı ve çıkardığı sıvı miktarları, sıvı dengeleri, görüntüleme yöntemleri, solunum cihazına bağlanıp bağlanmadıkları, aldıkları nefrotoksik ilaç ve ajanlar, vazokonstrüktif ilaçları ve diüretik tedavileri ve diyaliz tedavileri kayıt edilmiştir. Kategorik olan verilerde Ki-Kare testi, parametrik datalarda Man Whitney U testi, nonparametrik ölçümlerde student T testi uygulanarak hipervolemi ve mortalite sıklıkları karşılaştırılmıştır.
BULGULAR: Çalışmamız toplam 61 hasta ile tamamlanmıştır. Bu hastalardan 46 (%75) tanesi hipervolemik iken 15 (%25) hastada hipervolemi yoktu. Hipervolemik hastaların %87'si exitus olurken bu oran hipervolemik olmayan hastalarda %53 idi. Enfeksiyon varlığı, norepinefrin kullanım dozu, hastaların çıkardığı sıvı miktarı, sistolik ve diyastolik kan basıncı ortalamaları hem hipervolemi hem de mortalite ile ilişkili idi. Hipervolemik hastalarda diüretik ve steradin kullanım sıklığı ve dozu daha fazla idi. Exitus olan hastaların günlük çıkarılan idrar miktarı ortalamaları sağ kalanlara göre daha azdı. Ölen hastalar istatistiksel olarak anlamlı olmasa da daha yaşlı insanlardı.
SONUÇLAR: Yoğun bakım hastalarında hipervolemi gelişiminde kalp yetmezliği, enfeksiyon, aşırı sıvı verilmesi, ABH gelişimi gibi faktörler daha ön plana çıkmaktadır. Hastalarda yatış süresinin uzaması hem hipervolemi sıklığını hem de mortalite oranını artırmaktadır. Günlük çıkardığı sıvı miktarı ortalaması 1,8 litre/gün olan hastalarda ölüm oranı daha düşük bulunmuştur.

ANAHTAR KELİME: Pozitif Sıvı Dengesi, Hipervolemi, Sağ kalım

Abstract:
INTRIDUCTION: Recent studies have reported increases in mortality rates associated with hypervolemia in patients followed in intensive care units. These studies are generally focused on the first few days of fluid balance in patients with sepsis, and there are no studies that follow the volume balance during the entire hospitalization. In our study, we examined the fluid balances of the patients during the entire hospitalization until their death or transfer from the intensive care unit to the service and other factors that will affect mortality.
METHOD: In our study, the data of surviving and dying patients who were hospitalized in the intensive care units of TOGU Faculty of Medicine between July 2021 and October 2022 were retrospectively analyzed. A total of 61 patients were included in the study. The follow-up period of the patients was 28 days at the most. Patients who stayed longer than 28 days and subsequently died were considered survivors of 28-day mortality. The vital signs of the participants, the physical examination findings of hypervolemia, the amount of fluids taken and removed during hospitalization, fluid balances, imaging methods, whether they were connected to a ventilator, nephrotoxic drugs and agents they took, vasoconstrictive drugs and diuretic treatments, and dialysis treatments were recorded.. Frequencies of hypervolemia and mortality were compared by using Chi-Square test for categorical data, Man Whitney U test for parametric data, and Student T test for nonparametric measurements.
RESULTS: Our study was completed with a total of 61 patients. While 46 (75%) of these patients were hypervolemic, 15 (25%) patients did not have hypervolemia. While 87% of hypervolemic patients died, this rate was 53% in non-hypervolemic patients. Presence of infection, dose of norepinephrine use, amount of fluid excreted by patients, mean systolic and diastolic blood pressure were associated with both hypervolemia and mortality. The frequency and dose of diuretic and steradine were higher in hypervolemic patients. The mean daily urine output of the patients with exitus was less than the survivors. Patients who died were older people, although not statistically significant.
CONCLUSION: In the development of hypervolemia in intensive care patients, factors such as heart failure, infection, excessive fluid administration, and the development of AKI become more prominent. Prolongation of hospital stay increases both the frequency of hypervolemia and the mortality rate. The mortality rate was found to be lower in patients with an average daily fluid output of 1,8 liters/days.

KEYWORDS: Hypervolemia, survival, positive fluid balance