Sinyalize kavşaklarda doygun akım değerinin belirlenmesi
Determination of the saturated current value at signalized intersections
Yazar: CANSU ÖNCÜLOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE GÖÇMEN DEMİR
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ulaşım = Transportation ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Doygun akım sinyalize kavşaklarda, sinyal devre süresi, kavşak kapasitesi, hizmet düzeyi
ve gecikme değerinin hesaplanmasında temel parametredir. Doygun akım değeri
hesabında farklı yöntemlerden yararlanıldığı gibi literatürde varsayılan değerin
kullanılması da önerilmektedir. Bu çalışmada doygun akım değerinin hesaplanmasında
takip aralığı, HCM ve olaslık dağılımlarından yararlanılmıştır. Takip aralığı yönteminde
kavşağı boşaltan taşıtlar arasındaki zaman cinsinden takip aralık değeri, gözlem yoluyla
elde edilmiştir. Bunun için Niğde'de sinyalize olarak kontrol edilen Sabancı Kavşağı'na
ait bir yaklaşım kolu için sahada farklı zamanlarda video çekimleri yapılmış ve dolaylı
gözlemler ile takip aralık değerleri bulunmuştur. Bu değerler istatistiki olarak analiz
edilmiş ve irdelenmiştir. Zaman cinsinden taşıt aralıklarının tanımlayıcı istatistikleri
taşıtların kuyruktaki sıralamalarına ve şeritlere göre analiz edilmiş, dağılımları
modellenmiş ve dağılımların ortalama değerleri kullanılarak doygun akım değeri
hesaplanmıştır.HCM yöntemiyle temel doygun akım değerinin hesabında, kavşağın
trafik, yol ve geometrik koşullarını yansıtan düzeltme faktörlerinden yararlanılmıştır.
Hesaplanan doygun akım değerlerinin sinyalize kavşak performansına etkisi mikroskopik
analitik simülasyon programı SIDRA ile ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler: HCM Yöntemi, taşıt takip aralığı, sinyalize dönel kavşak, dağılım

Abstract:
Saturation flow is the main parameter for intersections to determine cycle time, capacity,
level of service and delay. Though there are many methods defined in the literature for
saturation flow, it is usually selected default value. In this study, saturation flow was
calculated by using the discharge headway and Highway Capacity Manual method.
Discharge Headway was obtained from observing discharging vehicles passing stop line
after the green interval. For this purpose, video recordings were made at different times
in the field for an approach of Sabancı Intersection, which is signalized in Niğde and
discharge headway was calculated with indirect observations. These values were
analyzed statistically and discussed. Descriptive statistics of vehicle intervals in terms of
time were analyzed according to the queues and lanes of the vehicles, their distribution
was modeled, and the saturation flow value was calculated using the mean values of the
distributions. The correction factors reflecting the traffic, road and geometric conditions
of the intersection were used in the calculation of the basic saturation flow value with the
HCM method.The effect of saturation flow values on traffic flow performance at
signalized intersections has been demonstrated with the microscopic analytical simulation
program SIDRA.
Keywords: HCM Method, discharge headway, signalized intersection, probability distributions