Deneysel olarak radyasyona bağlı fibrozis üzerinde süperoksid dismutazın etkisinin histopatolojk 0larak değerlendirilmesi
Estimating effectiveness of superoxide dismutase at radiation-induced fibrosis
Yazar: SERAP BAŞKAYA YÜCEL
Danışman: PROF. DR. M. EMİN DARENDELİLER
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Radyasyon = Radiation ; Radyasyon etkileri = Radiation effects

Özet:
Radyasyona bağlı fibrozis, radyoterapi sonrasında normal dokularda görülebilen geç yan etkilerden biridir. Fibrozisin oluşumunda çok çeşitli faktörler bulunmaktadır ve yakın zamana kadar geri dönüşümsüz olduğuna inanılmaktaydı. Mekanizmasının da anlaşılmasıyla çeşitli tedavi yöntemleri denenmektedir. Süperoksid dismutaz, tedavideki yeri araştırılan ilaçlardan biridir. Süperoksid dismutazın oral formunun etkinliğini göstermek amacıyla sıçanlarda radyasyon fibrozisi oluşturuldu. 18 sıçan sağ arka bacaklarının posterior bölgesindeki alandan ışınlandı. Radyoterapi ile fibrozis oluşturulduktan sonra erken ve geç etkilerin değerlendirilmesi yapıldı. Radyoterapi sonrası 9. ayda yaşamakta olan 13 sıçanın 8'ine süperoksid dismutaz uygulandı. 8 gün süresince günde iki defa oral gavaj yolu ile süperoksid dismutaz verilen sıçanlar tedavi sonrasında disseke edildi. Sıçanların RT gören ve görmeyen arka bacak bölgeleri histopatolojik olarak incelendi. Dermiste biriken kollajen ve hiyalin, fibrozisin dokulardaki göstergesidir. Patolojik olarak dermanın kalınlığı ölçülmesi, radyasyona bağlı oluşan fibrozisin derecesini yansıtmaktadır. RT gören sıçanlarda; ilaç almayan ve alan gruptakilerin derma kalınlığı sırasıyla ortalama 0,92 mm (standart sapma +0,23mm) ve 0,71 mm (standart sapma +0,17 mm) olarak bulundu. Bu değer istatiksel olarak anlamlıdır (p=0,002). Işınlanan ve ışınlanmayan bölgeler arasındaki kalınlık farkı analiz edildiğinde; ilaç almayanlarda belirgin farklılık (ortalama 0,47mm, standart sapma +0,16) izlendi. İlaç alan grupta ise fark belirgin değildi (ortalama 0,19mm, standart sapma +0,16mm). Farkların yüzdesinin hesaplanması ile ilaç kullanımının, derma kalınlığını %45'ten %24'e gerilettiği sonucuna varılmıştır ki istatistiksel olarak anlamlıdır (p=0,009). Süperoksid dismutazın oral formu radyasyona bağlı fibrozis üzerine etkilidir.

Abstract:
Radiation-induced fibrosis is one of the late effect of radiotherapy. They are many factors influencing fibrosis and it was believed that radiation-induced fibrosis was irreversible. With understanding the mechanism of fibrosis, several treatment schedules are tested. For showing the effect of oral superoxide dismutase on radiation-induced fibrosis, 18 mouses had radiation therapy on their right posteior hind. After inducing fibrosis, evaluation of early and late effects has been done. 9 months later, 8 of surviving 13 mouses treated with superoxide dismutase. Treatments were two times daily for 8 days by oral gavage. After treatments they were all dissected and right and left hinds were analysed hystopathologically. Accumulating of hyalin and kollagen at dermis is an indicator of fibrosis. Measurement of thickness of dermis can give a clue of radiation-induced fibrosis. The mean thickness and standard deviations in radiotherapy groups; 0,92 mm+0,23 mm at no-drug group and 0,71 mm+0,17 mm at drug group. This values are significant statistically (p=0,002). The differences of dermal thickness between radiated and unradiated mouses are mean 0,47 mm(SD+0,16mm) at drug-taken group and mean 0,19mm(SD+0,16mm) at no drug group. Also the ratios of differences between thickness are %45 and %24, respectively (p=0,009). Oral superoxide dismutase ameliorated effects of radiation induced fibrosis