Râfiî'nin Fethu'l-Azîz isimli eserinde Ebû Hanîfe'ye nispet edilen görüşlerin tespit ve tahlili (Had cezaları özelinde)
Determining and analyzing the opinions applied to Ebû Hanife in Râfii's work titled Fethu'l-Aziz (Specific to had penalties)
Yazar: YUNUS COŞKUN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA HAYTA
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: Ebu Hanife = Ebu Hanife ; Kazvini = Kazvini ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; İmam Rafii = İmam Rafii ; İslamiyet = Islam ; Şafiler = Shafis

Özet:
Râfiî el-Kazvînî, bugünkü İran topraklarında doğmuş ve tarihte kendisinden Alimu'l-'acem ve'l-Arab olarak söz ettirmiş Şâfiî bir alimdir. Mezhep içerisindeki dağınık görüşleri toplaması ve sahih olan ile şaz olan görüşleri birbirinden ayırıp mezhebin görüşünün belirlenmesinde önemli bir rol oynaması sebebiyle kendisine iki şeyten biri anlamına gelen "şeyhân" unvanı takdir edilmiştir. Râfiî, çok sayıda eser telif etmiş, bu eserler içerisinde en önemlilerinden birisi de hiç şüphesiz Gazzâlî'nin el-Vecîz'i üzerine yaptığı şerh çalışması Fethu'l-azîz'dir. Şâfiî Mezhebine ait olan görüşlerin aktarılıp zayıf ve sahih olan görüşleri belirtmesi, farklı mezhep imamlarının görüşlerini aktarıp delilleri tartışması mukayeseli bir fıkıh kitabı havası katmıştır. Râfiî, Fethu'l-azîz isimli eserinde özellikle Ebû Hanîfe'ye diğer imamlara nispetle daha fazla atıfta bulunmuştur. 
Çalışmamız, giriş, üç ana bölüm ve sonuç kısımlarından oluşmaktadır. Giriş kısmında araştırmamızın önemi, kapsamı ve yöntemi hakkında bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde Râfiî el-Kazvînî'nin hayatı, mezhep içerisindeki konumu ve özelde Fethu'l-azîz olmak üzere diğer eserleri de tanıtılmıştır. İkinci bölümde ise okuyucularımıza tezimizin ana konusu olan üçüncü kısmı daha iyi anlamlandırabilmeleri için temel teşkil edecek İslam ceza hukuku ile ilgili bazı bilgiler verildi. Üçüncü bölümde ise tezimizin ana konusu olan Fethu'l-azîz'de Ebû Hanîfe'ye nispet edilen görüşlerin tespit ve tahlili yapıldı. Sonuç kısmında ise çalışma hakkında bilgi verilerek ulaşılan sonuçları bir veri halinde okuyucuların istifadesine sunuldu.

Abstract:
Rafi al-Kazvini is a Shafi'i scholar who was born in the lands of today's Iran and had been called as Aleemu'l-'acam wa'l-Arab in history. The title of "Shayhan" was given by sectarian scholars because he collected the scattered opinions in the sect and played an important role in determining the opinion of the sect by separating the authentic and the saz views from each other. Rafi copyrighted a lot of works. No doubt that one of the most impartant ones in these works is Fathu'l Aziz which is his interpretation work about Ghazali's Al-Wacez. The fact that he conveyed the Shafi'i Sect's views and stated the weak and authentic opinions, conveyed the opinions of the imams of different sects and discussed the evidences, added the atmosphere of a comparative fiqh book. In his work called Fethu'l-aziz, Râfiî especially compared Ebu Hanife more than other imams.
Our study consists of introduction, three bodies and conclusion. Information about the importance, content and method of our research was given in the introduction. In the first part, the life of Rafi al-Kazvini, his position in the sect, especially Fethu'l-aziz and his other works, were introduced. In the second part, some information about İslâmic Criminal Law, the basis for our readers to understand better the third part(the main topic) of our thesis, was given. In the third part, the views compared to Ebu Hanife in Fethu'l-aziz, which is the main topic of our thesis, were determined and analyzed. In the conclusion, we gave information about our study and presented the results we reached as a data for the benefit of our readers.