BRICS-T ülkeleri için yönetişim göstergelerinin bütçe dengesi üzerindeki etkileri: Panel veri analizi
The effects of governance indicators on budget balance in BRICS-T countries: Panel data analysis
Yazar: HİLAL KURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CANAN GÜNEŞ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonometri = Econometrics

Özet:
Ekonomik istikrar ülke ekonomileri için önem arz etmektedir. Bu noktada bütçenin etkin yönetimi önemli bir etken olarak görülmektedir. Devlet bütçesinin etkili bir şekilde yönetilmesi, bütçe dengesi ile yönetişim göstergeleri arasındaki ilişkinin anlaşılmasıyla daha da önemli hale gelmiştir. Günümüzde bütçe dengesi üzerine yapılan araştırmalarda, yönetişim göstergelerinin dahil edildiği çalışmaların az olduğu gözlemlenmektedir. Çalışmanın temel amacı, yükselen ekonomiler olan BRICS-T ülkeleri için 2002-2021 yıllık verilerini kullanarak yönetişim göstergelerinin bütçe dengesi üzerindeki etkilerini doğrusal panel veri modeli ile analiz etmektir.
Bütçe dengesinin bağımlı değişken olduğu çalışmada; Dünya Bankası tarafından sunulan yönetişim göstergeleri ve literatür çerçevesinde belirlenen makroekonomik değişkenler (kişi başına düşen GSYİH, enflasyon, ticaret hacmi, nüfus artışı) bağımsız değişkenler olarak modellerde yer almıştır. Ayrıca F ve LR testleri sonucunda tespit edilen zaman etkiyi modellere dahil etmek amacıyla finansal kriz ve COVID-19 pandemisi kuklaları analizlerde yer almıştır. Yönetişim göstergelerinin birlikte modele eklenmesi sonucunda modelde çoklu doğrusal bağlantı sorunu ortaya çıkmıştır. Bu nedenle yönetişim göstergeleri makroekonomik değişkenlerin olduğu modele ayrı ayrı eklenmiştir. Değişen varyans, otokorelasyon ve birimler arası korelasyona karşı dirençli standart hatalar veren Driscoll-Kraay tahmincisi kullanılarak modeller tahmin edilmiştir.
Analiz sonuçları incelendiğinde, hükümet etkinliği, yolsuzluğun kontrolü, siyasi istikrar ve şiddetin/terörün yokluğu ve düzenleyici kalitenin bütçe dengesini artırdığı tespit edilmiştir. Yönetişim göstergelerinden hukukun üstünlüğü ile söz hakkı ve hesap verebilirlik değişkenlerinin bütçe dengesi üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı gözlemlenmiştir. Makroekonomik değişkenlerden kişi başına GSYİH ve ticaret hacminin bütçe dengesini artırdığı, enflasyon ve nüfus artışının ise azalttığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre 2008 finansal krizi bütçe dengesi üzerinde pozitif, COVID-19 pandemisi ise negatif etki yaratmıştır.

Abstract:
Economic stability is crucial for national economies. Effective management of the budget is seen as a key factor in this regard. The effective management of government budgets has become even more important with the understanding of the relationship between budget balance and governance indicators. Currently, there is observed to be a scarcity of studies incorporating governance indicators in research on budget balance. The main aim of this study is to analyze the effects of governance indicators on budget balance using annual data from 2002 to 2021 for the BRICS-T countries, which are emerging economies, through a linear panel data model.
In this study where budget balance is the dependent variable, governance indicators provided by the World Bank and macroeconomic variables determined within the literature framework (such as GDP per capita, inflation, trade volume, population growth) are included as independent variables in the models. Additionally, in order to incorporate the time effect identified through F and LR tests, proxies for financial crisis and the COVID-19 pandemic are included in the analyses. When governance indicators are added together in the model, multicollinearity problem arose. Therefore, governance indicators are separately added to the model with macroeconomic variables. Models are estimated using the Driscoll-Kraay estimator, which provides robust standard errors resistant to heteroscedasticity, autocorrelation, and cross-sectional dependence.
Upon examining the analysis results, it is found that government effectiveness, control of corruption, political stability and absence of violence/terrorism and regulatory quality increase budget balance. It is observed that the governance indicators of rule of law, voice and accountability does not have a significant effect on budget balance. Among the macroeconomic variables, GDP per capita and trade volume are found to increase budget balance, while inflation and population growth decrease it. According to the findings, the 2008 financial crisis has a positive effect on budget balance, while the COVID-19 pandemic has a negative effect.