Hiperlökositozu olan akut miyeloid lösemi hastalarında lökosit aferezin erken dönem mortalite üzerine etkisi
The effect of leukocytapheresis on early mortality rate in acute myeloid leukemia patients presenti̇ng with hyperleukocytosis
Yazar: RABİA HACER HOCAOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. AHMET EMRE EŞKAZAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Kan bileşenlerini ayırma = Blood component removal ; Lökositler = Leukocytes ; Lökositoz = Leukocytosis ; Lösemi = Leukemia ; Lösemi-miyeloid-akut = Leukemia-myeloid-acute ; Mortalite = Mortality

Özet:
Giriş: AML hastalarının hiperlökositoz veya lökostaz ile başvurması EDM riskini arttırmaktadır. Komplikasyonları engellemek ve EDM'yi azaltmak amacı ile hızlı bir şekilde lökosit sayısının düşürülmesi için kullanılan yöntemlerden biri lökositaferezdir. 
Amaç: Bu çalışmada AML tanılı hastalar arasında lökosit değeri 100 x 109/L saptanan ve/veya lökostaz lehine semptomu olup, lökositaferez uygulanmamış hastalar (HLLS) ve lökositaferez uygulanmış olanlarda EDM açısından lökositaferez işleminin etkinliğini değerlendirmeyi amaçladık.
Metod: 2003-2019 yılları arasında HLLS grubu ve lökositaferez grubundaki hastalarda ilk 30 günlük EDM ve EDM üzerine etkisi olan faktörler açısından karşılaştırıldı. 
Bulgular: Toplam 347 AML hastası içerisinde hiperlökositoz ve/veya lökostaz lehine semptomları olan 97 hastadan 51'i lökositaferez grubunda, 46'sı ise HLLS grubundaydı. Lökositaferez grubunda ilk 30 günlük EDM, semptomatik hasta oranı ve Novotny skoru HLLS grubuna göre anlamlı olarak yüksek saptandı (p<0,05). Her iki grup arasında EDM üzerine etkili olabilecek faktörler değerlendirildiğinde, iki grup arasında TLS, YDP, uç organ hasarı gelişimi arasında anlamlı fark görülmedi (p=NS). Lökositaferezden fayda gören hastalarda EDM daha düşüktü. EDM üzerine etkili olabilecek faktörler çoklu değişken regresyon analizi ile değerlendirildiğinde kemoterapi ve ECOG performans skoru dışında anlamlı faktör saptanmadı (p<0,01).  
Tartışma: Çalışmamızda, hiperlökositoz veya staz bulguları ile başvuran AML hastalarından lökositaferez grubunda EDM anlamlı olarak yüksek saptanmasına karşın, bu grupta klinik tablonun da daha ağır olduğunu saptadık. Lökositaferez grubunda EDM daha yüksek olmasına karşın lökositaferezden fayda gören hastalarda EDM'nin daha düşük olması nedeniyle, her ne kadar güncel ASFA kılavuzunda öneri düzeyi düşürülmesine karşın uygun hastalarda kullanımına devam edilmesi gerektiğini düşündürmektedir.

Anahtar Kelimeler: Akut miyeloid lösemi, Hiperlökositoz, Lökostaz, Lökositaferez, Erken
dönem mortalite

Abstract:
Introduction: Early mortality rate (EMR) is increased in acute myeloid leukemia (AML) patients who presents with hyperlukocytosis or leukostasis. Leukocytapheresis is a treatment modality that can reduce the leukocyte counts rapidly, in order to prevent complications and reduce early mortality rate. 
Aim: In this study, we aimed to evaulate the impact of leukocytapheresis on EMR, and to compare AML patients that present with leukocyte counts over 100 x 109/L and/or symptoms of leukostasis who received leukocytapheresis (leukocytapheresis group) with cases who didn't receive leukocytapheresis (HLLS group). 
Methods: AML patients diagnosed between 2003 and 2019 were evaluated retrospectively. Leukocytapheresis and HLLS groups were compared with each other in terms of 30 days early mortality and regarding the factors that might have an impact on early mortality.
Results: A total of 347 AML patients were included. Among these patients, 97 cases were found to be presented with hyperleukocytosis and/or leukostasis. Of these 97 patients, 51 received leukocytapheresis and 46 didn't receive leukocytapheresis (HLLS group). When compared with HLLS group, EMR, percentage of symptomatic patients, Novotny scores were significantly higher in the leukocytapheresis group (p<0,05). EMR was lower in patients who benefited from leukocytapheresis. The percentages of patients who had tumour lysis syndrome, disseminated intravascular coagulation and organ failure were comparable between groups (p=NS). Receiving chemotherapy and ECOG performance status were the only significant factors detected by multivariate logistic regression analysis (p<0,01). 
Conclusion: In our study, EMRs were higher in the leukocytapheresis group rather than HLLS group. However, clinical presentation of the patients was more severe in leukocytapheresis group. Despite the fact that EMRs were higher in leukocytapheresis group, this rate was lower in patients who benefited from leukocytapheresis. Although the recommendation for leukocytapheresis is weak for symptomatic hyperleukocytosis in the latest ASFA guidelines (2019), we believe that leukocytapheresis is still an effective treatment modality that should be used in selected cases.

Key Words: Acute myeloid leukemia, Hyperleukocytosis, Leukostasis, Leukocytapheresis,
Early mortality