Kırâat ilminin günümüz problemleri (Teganni örneği)
Today's problems of qiraat (Teganni example)
Yazar: İBRAHİM BURAK KIZILKAYA
Danışman: DOÇ. DR. AYDIN KUDAT
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Kıraat = Reading ; Makame = Maqamah ; Müzik = Music ; Teganni = Teganni ; İslamiyet = Islam

Özet:
Kur'ân-ı Kerîm, Hz. Muhammed'e vahiy yoluyla indirilmiş, Mushaflarda yazılmış, Hz. Muhammed'den bizlere kadar tevâtür yoluyla nakledilmiştir. Kur'ân-ı Kerîm "Oku" emri ile nâzil olmaya başlamıştır. Kur'ân'ı ilk okuyan ve onu ashâbına tâlim ettiren Hz. Muhammed olmuştur. Onu öğrenme ezberleme ve kırâat keyfiyetini muhâfaza etme noktasında sahâbîler birbiriyle yarışır hale gelmişlerdir. Aynı zamanda Kur'ân'ı tâlim ettikleri şekliyle kendilerinden sonraki nesillere tıpkı Muhammed'den (s.a.v.) öğrendikleri şekliyle aktarma gayretinde olmuşlardır. Ancak zamanla fetihler sonucu İslâm coğrafyasının genişlemesi ve Arap olmayan farklı toplulukların İslâm'a girmesi gibi sebeplerden dolayı lahn denilen hadise meydana gelmiştir. Arap olmayan farklı toplulukların İslâm'a girmesiyle Arap lahninin bozulmaya başlamasıyla harfleri seslendirme, kelimeleri telaffuz etme ve edâ ediliş biçimlerinde farklılıklar ortaya çıkmıştır. Tarihi süreç içerisinde nazarî ve pratik açılardan Kur'ân kırâatında birden fazla lahn olayı tespit edilmiştir. 
Kur'ân-ı Kerîm anlaşılsın ve ahkâmıyla amel edilsin diye nâzil olmuştur. (Yûsuf, 12/2; Meryem, 19/97; Kamer, 54/17-22-32-40) Kur'ân "Ne der, ne demek ister" terkibi Kur'ân muhatapları için mülâhaza edilmesi gereken dini bir vecîbedir. Gerek kırâat alanında gerekse dilbilim alanında yapılan bütün çabalar bu amaca mâtuftur. Maksat ise Allah'ın kelamından, Allah'ın iradesini Allah'ın murat ettiği biçimde anlamaktır. İşte buna muvafık olan her şey uygun ve gerekli, buna mâni olan şeyler ise gereksizdir. Allah'ın kelamını doğru anlamak doğru kırâata bağlıdır. Bunun garantisi ise öncelikle kırâat ve dilbilim disiplinleridir. Çünkü bunlar lahn ve tahrife karşı koruma sağlamaktadır. Tecvîd ve bağlantıları ise bunların muhteviyâtındandır. Tecvîdin de asıl gayesi hoş sadâdan ziyade, Kur'ân'ı ve onun tilâvet biçimini tahrif, tağyir ve lahndan muhafaza etmektir. Günümüzde bu konuda bazı ifrat ve tefritler yaşanmaktadır. Mesela Kur'ân'ın indiriliş gayesinden uzak olan aşırı ve abartılı bir şekilde teganniye kaçıldığı gözlemlenmektedir. Lahn kavramı içinde değerlendirilen bu durum ilmî, fikrî ve sosyal açılardan kritik edilmesi gereken bir husustur. 
Kur'ân tilâvetiyle ilgili güncel problemlerden biri sınırları ihlal eden teganni, nağme, makam ve ezgi gibi gelişmelerdir. Diğer yandan teganni ile ilgili hadislere bakıldığında Kur'ân'ın nağmeli, hoş sadâ ve teganni ile okunmasının gerekliliğinden bahsedildiği görülmektedir. Bu kayıtlar nasıl okunmalı, nasıl anlaşılmalı, ölçü ve sınırları nasıl tespit edilmelidir. Bu teganninin elbette bir ölçüsü bulunmaktadır. Bu çalışmamızda icra edilişin mâhiyetini ve sınırlarını belirlemek açısından teganni ile tilâvet etmeyi ve bu hususta meydana gelen hataları ele alacağız. Bu minvalde, tarihte tespit edilmiş hatalar günümüzde belkide kılıf değiştirerek devam etmekte midir?. Maksadımız tarihi süreç içerisinde var olan hataları tespit etmek, günümüzdeki benzer hataları ile mukayeseli bir yaklaşım sergileyerek bu hataların asgarî düzeye indirilmesine vesile olabilecek bir çalışma sunmaktır.
Bu anlamda çalışmamız tespitler, analizler ve önerilerden oluşacaktır. Çalışmamız bir giriş üç bölüm ve bir sonuçtan oluşmaktadır.

Abstract:
The Quran was revealed to Prophet Muhammad through angel Gabriel, has been written down and collected into a book, and passed down through generations through an Islamic concept called tawatur which broadly translates to having an incident or quote reported verbatim through multiple narrrators thus transmitted through generations with sound authenticity. The very first verse to be revealed is the imperative, "Recite!". Prophet Muhammad was the first to read and instruct Quran to his companions. Soon after, companions of the prophet were so eager to learn, memorize and protect its recital style, they were almost competing for the best results. They also put forth a sincere effort to pass down the ways of recital exactly as they have learned it from prophet Muhammad himself to the next generations. However, over time, due to wars and conquests, an event named "lahn" had taken place due to geographical expansion as well as conversion of a variety of non-Arab societies to Islam. After the inclusion of other societies to the land, a degeneration or evolution of Arab lahn was inevitable; thus variations in pronunction of letters, enunciation of words and intonation has risen/appeared. In the historical process, more than one lahn events have been identified in the Qur'anic recitation from theoretical and practical aspects. Within the historical period, in terms of visual and practicality/comvenience,  more than one incident of lahn has been detected, hence there is a diversity in recitation of the Quran.
 The Quran was revealed in order to be understood and practiced according to its law (Yûsuf, 12/2; Meryem, 19/97; Kamer, 54/17-22-32-40). "What does the Quran say and what is intended with this message" are questions to be considered as a responsibility for Muslims.
  All efforts in terms of both fields of recital as well as  grammar serve this purpose. The ultimate aim is to understand Allah's will through His language in the way He wishes. Anything that achieves this purpose is appropriate and necessary, and anything that prevents this purpose is unnecessary/worthless. To understand Allah's word /message goes through reciting it accurately. The way to assure goes through grammer and recitation. Because these two fields provide protection against lahn and destruction. Tajweed and its connections are within their content. The true intention and purpose of tajweed is to protect Quran and its tilawat (recital) from deterioration and destruction rather than providing/creating just a pleasant sound/melody. 
Today, extreme ends of the spectrum are being practiced. For instance, far from its purpose of revelation,  it is observed that Quran is recited in an exaggerated way, almost like singing (teganni). This is a situation mentioned within the context of lahn, and must be scholarly, philosophically and socially critiqued. 
One of the current problems regarding Quran recitation is transgression of boundaries which leads up to singing, namely teganni, tune, maqam and melody. On the other hand, there exists hadiths regarding teganni, in which it is advised that Quran be recited with a pleasent melody and tune. How should these narrations from the prophet be interpreted, how can the boundaries be determined, and where should the line be drawn? Surely there is limit to this teganni. In our study, we aim to set the limits and determine the boundaries of Quran recital; we will also examine the common mistakes that this style of reciting leads to. 
In this context, do similar mistakes which have historically been detected, perhaps, continue in our current times with a slightly different shape? In this paper, we intend to detect the mistakes made within the diverse history of Quran recitation and demonstrate with a comparative approach, similar mistakes from current times; thus by diagnosing the issue, help decrease these mistakes to a minimum.
In this context, our study is comprised of identification of the issues,   analysis and recommendations. This paper includes an introduction, three main parts as well as a conclusion.