Kemik iliği transplantasyonu yapılan hastalarda oksidatif stres ve antioksidan sistem parametrelerinin değerlendirilmesi
Evoluation of oxidative stress and antioxidant parameters on bone marrow transplantation patients
Yazar: SUNA SABUNCUOĞLU
Danışman: PROF. DR. HİLAL ÖZGÜNEŞ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Antioksidan enzimler = Antioxidant enzymes ; Kemik iliği hücreleri = Bone marrow cells ; Oksidatif stres = Oxidative stress

Özet:
Kemik iliği transplantasyonu (KİT) öncesi uygulanan hazırlık rejimi, genellikle yüksek doz kemoterapiyi ve total vücut ışınlamasını kapsamaktadır. Kemoterapi ve radyasyon tedavisi, serbest radikal oluşumunda artış, plazma ve doku antioksidanlarında kayıpla sonuçlanmaktadır. KİT hastalarında yapılan az sayıdaki çalışma ile de, transplantasyon öncesi uygulanan hazırlık rejiminin, oksidatif strese ve antioksidan kaybına yol açtığı bildirilmiştir. Bu tez çalışmasında, H.Ü. Çocuk Hastanesi KİT Ünitesinde, KİT öncesi hazırlık rejimi uygulanan, yaş ortalaması 8,5 olan 21 pediatrik allojenik KİT hastasından, kemoterapi sonrası olası oksidatif stres artışı ve antioksidan kaybının araştırılması amacıyla kan örnekleri toplanmış ve eritrosit ve plazma malondialdehit, plazma karbonil, eritrosit redükte ve okside glutatyon düzeyleri, eritrosit katalaz, süperoksit dismutaz, glutatyon peroksidaz, glutatyon-S-transferaz aktiviteleri, plazma ?-tokoferol ve ß-karoten düzeyleri ölçülmüştür. Eritrosit ve plazma malondialdehit düzeyleri, kemoterapi öncesine göre yükselmiştir. Protein oksidasyon parametresi olarak ölçülen karbonil düzeylerinde artış belirlenmiştir. Redükte glutatyon düzeylerinde ise kemoterapi öncesine göre anlamlı azalma tespit edilmiş, buna karşın okside glutatyon düzeyleri ise anlamlı şekilde önce artmış, daha sonra azalmıştır. Antioksidan enzim aktiviteleri değerlendirildiğinde, katalaz, süperoksit dismutaz ve glutatyon-S-transferaz aktivitelerinin anlamlı şekilde azaldığı, glutatyon peroksidaz aktivitelerinin değişmediği görülmüştür. Vitamin düzeyleri değerlendirildiğinde ise, ?-tokoferol düzeylerinde anlamlı artış gözlenirken, ß-karoten düzeylerinde değişime rastlanmamıştır.

Abstract:
Conditioning therapy preceding bone marrow transplantation, usually consist of high dose chemotherapy and total body irradiation. Chemotherapy and radiation therapy are associated with increased formation of free radicals and depletion of critical plasma and tissue antioxidants. In few previous studies, it was observed that the conditioning therapy resulted with oxidative stress and antioxidant depletion. In this study, blood samples were collected from 21 pediatric allogenic bone marrow transplantation patients with a mean age of 8.5 years, who had received conditioning therapy at Hacettepe University, Children?s Hospital, Bone Marrow Transplantation Unit. Erythrocyte and plasma malondialdehyde, plasma protein carbonyl, erythrocyte reduced and oxidized glutathione levels, erytrocyte catalase, superoxide dismutase, glutathione peroxidase and glutathione-S-transpherase activities, plasma ?-tocopherol and ß-caroten levels were determined. After high dose chemotherapy, erythrocyte and plasma malondialdehyde levels increased. A significant increase was observed in carbonyl levels as a parameter of protein oxidation. Reduced glutathione levels decreased and oxidized glutathione levels increased first and than decreased significantly compared to values before the chemotherapy regimen. Also, it was observed that catalase, superoxide dismutase and glutathione?S-transpherase activities decreased but there was not any change in glutathione peroxidase activity. On the other hand, plasma ?-tocopherol levels increased and ß-caroten levels did not change.