Öğretmenlerin artırılmış gerçeklik teknolojisini öğretim amaçlı kullanımlarının Teknoloji Kabul Modeli ile incelenmesi
Examining teachers' use of augmented reality technology for educational purposes through the Technology Acceptance Model
Yazar: KÜBRA KAYA
Danışman: PROF. DR. ASLIHAN KOCAMAN KAROĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişim teknolojisi = Information technology ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers

Özet:
Bu çalışma, ortaokul öğretmenlerinin artırılmış gerçeklik teknolojisini öğretim amacıyla kabul ve kullanma niyetlerini belirlemek, bu niyetlerin teknoloji kabul modeli çerçevesinde incelenmesini sağlamak ve artırılmış gerçeklik teknolojisinin kabulünün farklı değişkenlerle ilişkisini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Bu kapsamda araştırmanın örneklemini 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Ankara ilinde ortaokullarda görev yapan 609 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden kesitsel tarama modeli kullanılmıştır. Verileri toplamak amacıyla Ursavaş (2014) tarafından geliştirilen Öğretmen Teknoloji Kabul ve Kullanım Ölçeği (Ö-TKKÖ) kullanılmıştır. Normallik analizi sonucunda normal dağılım gösteren veriler için bağımsız örneklemler için t-testi, tek yönlü ANOVA ve Spearman korelasyon analizleri yapılmıştır. Normal dağılım göstermeyen veriler için ise Kruskal-Wallis H analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda, araştırmaya katılan öğretmenlerin %23,5'inin derslerinde artırılmış gerçeklik teknolojisinden faydalandığı, bu teknolojiyi kullanmayanların en yaygın nedeninin ise artırılmış gerçeklik teknolojisi hakkında yeterli bilgi ve farkındalığa sahip olmamaları olduğu görülmüştür. Öte yandan, artırılmış gerçeklik teknolojisini kullanan öğretmenlerin, bu teknolojiyi öğretim amacıyla kabul ve kullanma düzeylerinin yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ortaokul öğretmenlerinin artırılmış gerçeklik teknolojisini kabul ve kullanım düzeyleri cinsiyet, öğrenim durumu ve branş değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği bulunmuştur. Bununla birlikte, aynı düzeylerin yaşa ve öğretmenlik deneyimi yıllarına göre farklılaştığı ortaya çıkmıştır. 25 yaş ve altı öğretmenlerin diğer yaş gruplarına kıyasla daha yüksek kabul ve kullanım düzeyi sergiledikleri, mesleki deneyim açısından 20 yıl ve üzeri deneyime sahip öğretmenlerin artırılmış gerçeklik teknolojisini daha düşük düzeyde kabul edip kullandıkları görülmüştür. Araştırma kapsamında gerçekleştirilen korelasyon analizleri sonucunda, öğretmenlerin artırılmış gerçeklik teknolojisini kabul ve kullanımlarını etkileyen alt boyutlar arasında çeşitli anlamlı ilişkileri ortaya çıkmıştır. Algılanan kullanışlılık ve algılanan kullanım kolaylığı boyutları; kullanıma yönelik tutum, davranışsal niyet, algılanan eğlence, öz-yeterlik, teknolojik karmaşa ve kaygı ile pozitif ve anlamlı ilişkiler göstermiştir. Kullanıma yönelik tutum boyutu; davranışsal niyet, algılanan eğlence, öz-yeterlik ve teknolojik karmaşa ile pozitif ve anlamlı ilişkiler içindeyken, davranışsal niyet boyutu tüm diğer boyutlarla pozitif ve anlamlı ilişkiler göstermiştir. Algılanan eğlence, öz-yeterlik, teknolojik karmaşa, kaygı ve öznel norm boyutları arasında da çeşitli pozitif ve anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Uygunluk ile öznel norm boyutları arasında da pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Diğer boyutlar arasındaki ilişkiler ise ya çok zayıf ya da istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır.

Abstract:
This study aims to determine secondary school teachers' acceptance and intention to use augmented reality technology for instructional purposes, examine these intentions within the framework of the technology acceptance model, and investigate the relationship between the acceptance of augmented reality technology and various variables. The sample of the research consists of 609 teachers working in secondary schools in Ankara during the 2023-2024 academic year. The cross-sectional survey model, one of the quantitative research methods, was used in the study. "Öğretmen Teknoloji Kabul ve Kullanım Ölçeği (Ö-TKKÖ)" developed by Ursavaş was used to collect the data. Independent samples t-test, one-way ANOVA, and Spearman correlation analyses were performed for normally distributed data, as determined by normality analysis. For data not normally distributed, the Kruskal-Wallis H analysis was conducted. As a result of the research, it was seen that 23.5% of the teachers participating in the research utilized augmented reality technology in their lessons, and the most common reason for not using this technology was that they did not have sufficient knowledge and awareness about augmented reality technology. On the other hand, it was concluded that teachers who use augmented reality technology have a high level of acceptance and use of this technology for teaching purposes. It was found that secondary school teachers' levels of acceptance and use of augmented reality technology did not show a significant difference according to gender, educational level and branch variables. However, it was found that the same levels differed according to age and years of teaching experience. Teachers aged 25 and under demonstrated higher levels of acceptance and use compared to other age groups, while teachers with 20 or more years of professional experience showed lower levels of acceptance and use of augmented reality technology. Correlation analyses conducted within the scope of the research revealed various significant relationships between the sub-dimensions affecting teachers' acceptance and use of augmented reality technology. The perceived usefulness and perceived ease of use dimensions showed positive and significant relationships with attitude towards use, behavioral intention, perceived enjoyment, self-efficacy, technological complexity, and anxiety. The attitude towards use dimension had positive and significant relationships with behavioral intention, perceived enjoyment, self-efficacy, and technological complexity, while the behavioral intention dimension had positive and significant relationships with all other sub-dimensions. Various positive and significant relationships were also identified among the perceived enjoyment, self-efficacy, technological complexity, anxiety, and subjective norm dimensions. A positive and significant relationship was found between the compatibility and subjective norm dimensions. Relationships between other dimensions were either very weak or not statistically significant.