Dijital ortamın gençlerin okuma alışkanlıklarına etkisi: İstanbul'da durum
The effect of digital environment on reading habits of young people: A sample of Istanbul
Yazar: GÜLSEMİN GENÇTÜRK
Danışman: PROF. DR. HÜLYA DİLEK KAYAOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management
Dizin: Halk kütüphaneleri = Public libraries ; Kütüphaneler = Libraries ; Okuma alışkanlığı = Reading habit ; Okuma kültürü = Reading culture ; Sanal ortamlar = Virtual environments ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmelerin özellikle yeni medya platformlarının, ağlarının ve teknolojilerin okuma alışkanlıklarında / davranışlarında değişikliğe yol açtığı literatürde sıklıkla dile getirilmektedir. Dijital teknolojilerin bütününün gençlerin okuma alışkanlıklarını değiştirmekte olup olmadığını; gençlerin neleri okuduklarını ve nasıl okuduklarını bilmek, onlara rehberlik edebilmenin ön koşuludur. Bu tezin temel amacı da gençlerin basılı ve dijital ortamdaki okuma alışkanlıklarını ortaya koymaktır. Ayrıca bilgi ve iletişim teknolojilerinin ürünü olan internet ve diğer dijital kaynakların gençlerin okuma alışkanlıklarına etkisini irdelemek ve halk kütüphanelerinin basılı ve dijital ortamda okumayı özendirme konusundaki rollerini ortaya koymak da amaca dahil edilmiştir. Bu amacı gerçekleştirmek üzere araştırmanın örneklemi İstanbul olarak belirlenmiş ve İstanbul'un Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı halk kütüphanesine sahip 26 ilçesinde 12-18 yaş arasındaki gençlerin basılı ve dijital ortamdaki okuma alışkanlıklarına ve kütüphane kullanımlarına yönelik web tabanlı bir anket uygulanmıştır. Araştırmanın örneklemi 410 (n) kişiden oluşmaktadır. Araştırmanın bulguları göstermektedir ki dijital teknolojilerin çok yaygın olduğu bu dönemde basılı ortamda (sık sık + her zaman) okumayı tercih eden gençlerin oranının dijital ortamda (sık sık ve her zaman) okumayı tercih edenlerden daha fazla olmasıdır. Ayrıca, kızların basılı ortamda okuma oranları erkeklere göre anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Basılı ortamı tercih etme oranı her ne kadar yüksek olsa da gençler dijital ortamda okumadan kopuk durumda da değildirler.

Abstract:
In the literature, it is frequently mentioned that development in information and communication technologies, especially in new media platforms, networks, and technologies, causes changes in reading habits / behaviours. Whether it is completely certain that all digital technologies are changing the reading habits of young people or not; knowing what young people read and how they read is a prerequisite for guiding them. The main purpose of this thesis is to reveal the reading habits of young people both in print and in digital environment. A further aim of this research is to examine the effects of other products of information and communication technologies, which are the Internet and other digital resources, on the reading habits of young people and to reveal the role of public libraries in encouraging the reading habit in both print and digital environment. To realize this aim, Istanbul was determined as the sample of the research, and a web-based questionnaire was applied to determine the reading habits and library use of young people aged between 12 and 18 in both the printed and digital environment in 26 districts of Istanbul that have a public library affiliated to the Ministry of Culture and Tourism. The sample of the study consists of 410 (n) people. The findings of the research show that in this period where digital technologies are very common, the proportion of young people who prefer to read in print environment (often + always) is higher than those who prefer to read in digital environment (often and always). In addition, girls' reading rates in print environment were found to be significantly higher than boys. Although the rate of preferring the printed environment is high, young people are not disconnected from reading in the digital environment.