İnsan cesetleri üzerinden toplanan entomolojik delillerle ölüm zamanı tayini
Estimating time of death using the entomological evidences collected on the human corpses
Yazar: ALİ AÇIKGÖZ
Danışman: PROF. DR. İ. ÖZER KENDİ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Biyoloji = Biology
Dizin: Adli tıp = Forensic medicine

Özet:
Cinayet ve kuşkulu ölüm vakaları ile intihar olaylarının bazılarında ölümden hemen sonra cesedin bulunması mümkün olmayabilir. Bu nedenle ölümün erken evresi geçildikten sonra cesette çürümenin başlaması ile ölüm zamanını doğru tespit veya tahmin etmek zorlaşmaktadır. Süre uzadıkça ölüm zamanını tahminde yapılan hata payı artmaktadır. Ölümden sonra hava sıcaklığına bağlı olmak üzere dakikalar ve saatler içinde cesede gelen böceklerden yararlanarak yapılan ölüm zamanı tayini en az hata payıyla en doğru süreyi verir. Bu çalışma, cesetler üzerinden toplanan entomolojik delillerin tür tayini ve boylarından gelişim zamanlarını hesaplamak ve larvaların yaş tespitini yapmak suretiyle ölümden, cesedin bulunduğu ana kadar geçen sürenin (PMI) hesaplanması, adli tıp hekimlerinin ve kolluk kuvvetlerinin dikkatini bu konunun önemine çekip, eksiklikleri ve yapılan hataları belirleyerek bunların giderilmesine katkıda bulunmak amacıyla yapılmıştır.Adli Tıp Kurumu (ATK) Ankara Grup Başkanlığına Cumhuriyet Savcılıkları tarafından gönderilen vakalardan, entomolojik deliller içeren cesetlerden usulüne uygun olarak toplanan örneklerden teşhis anahtarları kullanılarak tür tayini yapılmıştır. Örneklerin boyları ölçülmüş ve birikmiş derece-saat yöntemiyle ölüm zamanı belirlenmiştir.Bu çalışmada ilk vakanın çıktığı 21.09.2006 tarihinden son vakanın görüldüğü 26.10.2007 tarihine kadar geçen 13 aylık sürede 16 vaka değerlendirilmiştir. Onaltı vakanın 14'ünde Calliphoridae, bu 14 vakanın 6'sında ayrıca Sarcophagidae familyasından türlere, iki vakadan birinde Heleomyzidae (Diptera), diğerinde Coleoptera larvalarına rastlanmıştır. Birikmiş derece gün/saat yöntemiyle belirlenen ölüm zamanları, tanık, sanık, bilirkişi doktor raporları, polis delilleriyle uyumludur.On altı vaka incelendiğinde, larvalar çok belirgin olmasına rağmen olay yeri inceleme ve ölü muayene tutanaklarında larvalardan söz edilmemesi, olay yerinden ortam sıcaklıklarının alınmaması, ölüm zamanı belirlemede önemli bir kriter olan entomolojik delillerden ölüm zamanı tayininde hatalara neden olabilmektedir. Bu konulardaki bilgi eksikliklerinin hizmet içi eğitimler, seminerler ve kongrelerle giderilmesi gerekmektedir. Ülkemizde ilk kez yapılan bu çalışmanın, ölüm zamanı belirlemede daha doğru sonuçların elde edilmesi için öncü bir çalışma olduğu düşünülmektedir.Anahtar kelimeler: Adli entomoloji, Adli Tıp, birikmiş derece gün, Entomolojik delil, ölüm zamanı tahmini.

Abstract:
In some of the murders, suspicious death and suicide cases it may not be possible to find the corpse immediately after the death. For this reason it becomes harder to determine or estimate the time of death after the early phase of the death and corpse beginning to decay. The more the time passes the margin of error increases. Estimating time of death by using the insects coming to the corpse in minutes and in hours after the death depending on temperature yields the most accurate time with least margin of errorThis study was carried out to estimate the post mortem interval (PMI) by determining the types of entomological evidences collected over corpses and estimating the development time of lengths and determining the age of larvae so that enabling forensic medicine doctors and police force focus more on this crucial subject they can determine the deficiencies and mistakes and contribute to dissolution of these problems.Determination of types was performed by using the diagnostic keys collected appropriately to the methods from the corpses including entomological evidences sent from Republic of Turkey, Ministry of Justice, Council of Forensic Medicine, Presidency of Ankara Group, Department of Morgue. The lengths of the larvae were measured and by the accumulated degree-hours method the time of death was determined.In this study 16 cases were evaluated in the 13 months period beginning from the date of first case, 21.09.2006, to the date of the last case, 26.10.2007. In 14 of 16 cases Calliphoridae, in 6 of this 14 cases species of Sarcophagidae family, one of the two cases Heleomyzidae (Diptera), and in the other Coleoptera larvae were found.When sixteen cases were examined although the larvae were so significant not mentioning of these larvae in crime scene examination and death treatment records, not recording the environment temperature of the crime scene may cause mistakes in estimating the time of death by using entomological evidences those are significant as a criteria for estimating time of death.Before the corpses are washed with a chemical agent the larvae should be collected appropriately and sent to the forensic entomologist. Insufficient information on this subject should be dissolved by in-service trainings, seminars and congresses. It is thought that this study being made for the first time in our country is a leading study for obtaining more accurate results for the estimating time of death.Key words: Accumulated degree day, Entomological evidence, estimating time of death Forensic entomology, Forensic medicine