Diyabetik ayak hastalarında uygulanan farklı tedavi yöntemlerinin hücresel düzeyde; yara iyileşmesi, hipoksi ve vaskülarizasyon üzerine etkisi
The effect of different treatment methods on wound healing, hypoxia and vascularisation at the cellular level in diabetic foot patients
Yazar: YASİN GÜLAP
Danışman: PROF. DR. KERİM BORA YILMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery

Özet:
Amaç: Diyabetik ayak ülserleri, diyabetes mellitus hastalarında periferik nöropati ve vasküler patolojiler sonucu gelişen, en sık görülen ve ciddi sonuçlara yol açan komplikasyonlardan biridir. Tedavi edilmediğinde enfeksiyon, uzuv kaybı ve amputasyon gibi sorunlara neden olan bu yaralar, hem hastaların yaşam kalitesini düşürmekte hem de önemli ekonomik maliyetler doğurmaktadır. Diyabetik ayak ülserlerinin tedavisinde glisemik kontrol, cerrahi müdahaleler, debridman, hiperbarik oksijen tedavisi ve büyüme faktörleri gibi birçok yöntem uygulanmaktadır. Bu çalışmada, konvansiyonel ve adjuvan tedavilerin diyabetik ayak ülserlerinde hücresel düzeydeki etkilerinin incelenmesi ve karşılaştırılması hedeflenmiştir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Mart 2023-Temmuz 2024 tarihleri arasında SBÜ Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne diyabetik ayak nedeniyle başvuran 41 gönüllü hasta üzerinde gerçekleştirilmiştir. Konvansiyonel yöntemler, negatif basınçlı yara tedavisi, topikal EGF ve intralezyonel EGF olmak üzere 4 farklı tedavi grubu oluşturularak hastaların uygulanacak tedavi başlangıcında ve belirlenen zaman aralığı sonrasında yara boyutları ölçülmüş; yaradan alınan doku örnekleri akım sitometri yöntemi ile analiz edilmiştir. Yara boyutları, CD38/M1+, CD80/M1+, CD86/M1+, CD169, CD206/M2+ ve EGFR parametrelerinin tedavi öncesi ve sonrası düzeyleri her tedavi grubu için ayrı ayrı ve sonrasında grupların birbiri arasında kıyaslanarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmada tedavi öncesi ve sonrası CD38/M1+, CD86/M1+, CD169, CD206/M2+ ve EGFR düzeylerinde tedavi gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı değişiklikler gözlendi. Özellikle CD38/M1+, CD86/M1+ ve CD169 değişim oranlarında topikal ve intralezyonel EGF gruplarının konvansiyonel tedavi grubuna üstün olduğu görüldü. CD80 düzeylerinde gruplar arasında anlamlı fark bulunmazken, EGFR düzeylerinde intralezyonel EGF ve negatif basınçlı yara tedavisi gruplarında belirgin farklılıklar saptandı.
Sonuç: Çalışmamız, diyabetik ayak tedavisinde özellikle negatif basınçlı yara tedavisi ve intralezyonel EGF gibi güncel yaklaşımların klinik ve hücresel düzeyde olumlu etkilerini göstermiştir. Negatif basınçlı yara tedavisinin üstün etkisi dikkat çekerken, immünmodülasyon ve proliferatif yanıtların optimize edilmesiyle yara iyileşmesinin hızlandırılabileceği vurgulanmıştır.
Anahtar kelimeler: Diyabetik ayak ülseri, Epidermal büyüme faktörü, Negatif basınçlı yara tedavisi, İmmünolojik belirteçler

Abstract:
Aim: Diabetic foot ulcers are common and serious complications in patients with diabetes mellitus, often caused by peripheral neuropathy and vascular issues. If left untreated, these ulcers can lead to infections, limb loss, and amputations, significantly impairing patients' quality of life and imposing high economic costs. Treatment options for diabetic foot ulcers include glycemic control, surgical interventions, debridement, hyperbaric oxygen therapy, and growth factors. This study aims to investigate and compare the cellular-level effects of conventional and adjunctive treatments for diabetic foot ulcers.
Materials and Methods: This study was conducted at SBU Gulhane Training and Research Hospital between March 2023 and July 2024, involving 41 volunteer patients with diabetic foot ulcers. Four treatment groups were formed: conventional methods, negative pressure wound therapy, topical EGF, and intralesional EGF. Wound size was measured, and tissue samples from the ulcers were analyzed using flow cytometry at the beginning and after a predetermined time interval. Wound sizes and the levels of CD38/M1+, CD80/M1+, CD86/M1+, CD169, CD206/M2+, and EGFR were assessed before and after treatment in each group and compared across groups.
Results: Statistically significant changes in the levels of CD38/M1+, CD86/M1+, CD169, CD206/M2+, and EGFR were observed between pre-treatment and post-treatment in the different groups. Notably, the topical and intralesional EGF groups exhibited greater improvements in CD38/M1+, CD86/M1+, and CD169 levels compared to the conventional treatment group. No significant differences were found in CD80 levels across groups, but significant differences in EGFR levels were observed in the intralesional EGF and negative pressure wound therapy groups.
Conclusion: This study highlights the clinical and cellular benefits of modern treatment approaches, particularly negative pressure wound therapy and intralesional EGF, for diabetic foot ulcers. The superior effects of negative pressure wound therapy are emphasized, and optimizing immune modulation and proliferative responses may further accelerate wound healing.
Keywords: Diabetic Foot Ulcer, Epidermal Growth Factor, Negative Pressure Wound Therapy, Immunological Markers