Metropoliten alanlarda trafik kazası müdahale birimlerinin yer seçimi; Ankara örneği
Locating the traffic accident intervention units in metropolitan areas; The case of Ankara
Yazar: ÖMÜR KAYGISIZ
Danışman: PROF. DR. ORHAN KUNTAY
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Bölümü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Trafik = Traffic ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Gerek doğal, gerekse teknolojik afetler beklenmedik anda oluşmakta ve oluşan zararı asgariye indirmek ancak acil müdahale ile sağlanabilmektedir. Etkin acil müdahale ise, ancak doğru acil durum yönetimi ile mümkündür. Acil durum yönetimi; hazırlıklı olma, zarar azaltma, müdahale ve iyileştirme olmak üzere 4 temel evreden oluşmaktadır. Hazırlıklı olma evresi alınacak önlemler bütününü, yani acil müdahale işlevlerini ortaya çıkarmaktadır. Temel acil müdahale işlevleri; yangına müdahale birimleri (itfaiye), acil tıbbi müdahale birimleri (ambulans) ve güvenlik birimleri (polis) olarak sayılabilir. Tüm acil müdahale hizmetlerinde olduğu gibi trafik kazalarına müdahale hizmetinde de hizmetin topluma en kısa zamanda, en etkili ve en güvenli şekilde erişebilmesinde hizmet merkezinin ?konumu?; yani ?erişilebilirlik düzeyi? en önemli etkendir. Ayrıca trafik kazası gibi saniyelerin bile çok önemli olduğu acil müdahale gerektiren olaylarda, erişilebilirliğin önemi katlanmaktadır. Çalışmada trafik kazalarına müdahale hizmetleri / erişilebilirlik arasındaki bu yakın ilişki göz önüne alınarak; Ankara Kenti örneklem çalışma alanında, 2005 yıllarında meydana gelen ölümlü, yaralamalı trafik kazalarının mekânsal verileri değerlendirilerek, trafik kazalarına müdahale birimlerinin yer seçiminin nasıl olabileceği erişilebilirlik analizleri uygulanarak tartışılmıştır. Çalışmada acil durum, trafik kazası, erişilebilirlik ve coğrafi bilgi sistemi kavramları ve bu kavramların birbiriyle olan ilişkisi teorik olarak irdelenmiştir. Alan çalışması kapsamında, müdahale birimlerinin yer seçiminde, iki yöntem kullanılmıştır. İlk yöntemde, mevcut kaza ve erişilebilirlik verileri; ikinci yöntemde ise, potansiyel kaza ve erişilebilirlik verileri analiz edilmiş ve müdahale birimlerinin yer seçimi yapılmıştır.

Abstract:
Since natural and technological disasters cannot be foreseen, minimizing the impact of a disaster is only possible with emergent interventions. Effective emergent intervention is only possible with the right emergency management methods. The process of emergency management involves four phases: mitigation, preparedness, response, and recovery. Preparedness phase unfolds the plans of action i.e. emergency services. Fire Service, Emergency Medical Service and Police are the ?Core Emergency Services. Parallel to the others; degree of accessibility i.e. ?service location? is the core issue for an effective, safe and rapid response of the traffic accidents emergency services. Furthermore accessibility gains more importance in traffic accidents emergency services since rapid response plays a much more crucial role. In this study, considering the relation between traffic accidents emergency services and accessibility; convenient locations for the traffic accidents emergency services for Ankara- case study location-, are discussed in light of the accidents resulted with injuries and death penalties of year 2005 database. During the study; accessibility analysis is considered as the primary parameter. The concepts: emergency, accident, accessibility, Geographical Information Systems and their interrelation is also discussed. In the scope of areal studies; two methods are taken into consideration for the location choices of the service centers. First method bases on the analysis of present accident and accessibly data, where the second one bases on the analysis of the potential accident and accessibility data.