Farklı zamanlarda ve teknikle hasat edilen şeker pancarında (Beta vulgaris saccharifera L.) silolama süresinin verim ve kalite üzerine etkisi
The effect of storage and storage duration om the yield and quality of sugar beet (Beta vulgaris saccharifera L.), harvested different time and methods
Yazar: RAHİM ADA
Danışman: PROF. DR. FİKRET AKINERDEM
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, farklı zamanlarda ve teknikle hasat edilen şeker pancarı kökgövdelerinde verim, verim unsurları ve makinalı hasat kayıpları ile silolarda meydana gelen ağırlık ve kalite kayıplarını belirlemek amacıyla 2007-08, 2008-09 yetiştirme ve silolama döneminde Konya-Ilgın ekolojik şartlarında yürütülmüştür. Denemede, şeker pancarı kökgövdeleri beş farklı tarihte (15 Eylül, 1 Ekim, 15 Ekim, 1 Kasım, 15 Kasım) el ve makine ile hasat edilerek ve üç farklı süreyle (30, 60, 90 gün) silolarda bekletilmiştir. Tarla denemesi ?Tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller Deneme Deseni'ne göre, silolama ise ?Tesadüf Parsellerinde Faktöriyel Deneme Deseni'ne göre yapılmıştır.Araştırmada; kökgövde verimi, yaprak verimi, şeker oranı, şeker verimi, makinalı hasat kaybı, ağırlık ve şeker kayıplarına ait tespit ve analizler yapılmıştır. Denemede yaprak verimi, şeker oranı ve makinalı hasat kaybı hasat tarihlerine göre, ağırlık ve şeker kayıpları ise hasat tarihleri, hasat teknikleri ve silolama sürelerine göre istatistiki açıdan önemli bulunmuştur. En yüksek değerler kökgövde veriminde 15 Kasım (8088 kg/da), yaprak veriminde 1 Ekim (3075 kg/da), şeker oranında 15 Ekim (% 18.78), şeker veriminde 15 Kasım (1401 kg/da) ve makinalı hasat kaybında ise (% 17.95) 1 Ekim hasadından elde edilmiştir. Ağırlık ve şeker kaybı en yüksek 15 Eylül (sırasıyla % 40.54; 25.77) hasatlarında, 90 gün (sırasıyla % 30.54; 16.73) silolamasında ve makinalı hasat tekniği (% 28.20; 15.58) ile oluşturulan silolarda gerçekleşmiştir.Araştırma sonuçları dikkate alındığında, hasat zamanının kökgövde ve şeker verimimin en yüksek ve makinalı hasat kayıplarının en az olduğu 15 Kasım tarihinde, silolamanın ise 15 Kasım tarihinde yapılması gerektiği; silolama kayıplarının 30 gün süreyle ve el ile yapılan hasatlarda en az olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This research was conducted to determine the effects of different harvesting times and methods on yield, yield components and lost due to mechanical harvesting and reducing of the weight and quality in the silo in which the roots of sugar beet during 2007-08, 2008-09 growing and storage season in where Ilgın-Konya ecological conditions on T.Ş.F.A.Ş. Sugar Institute Experimental Fields of Ilgın Plant Breeding Station with 4 replications. Sugar beets were harvested with hand and machine on 5 different dates (15th September, 1st October, 15th October, 1st November and 15th November) and storaged at 3 different durations (30, 60 and 90 days). Field experiments were set up in ?Split Plots in Randomized Complete Blocks? and storage trials were set up in ?Factorial Design in Randomized Plots?.Root yield, leaf yield, sugar content, sugar yield, mechanized harvesting loss, weight and sugar loss were established and analyzed. According to the results of the research, statistically significant differences were found between leaf yield, sugar content, loss of mechanized harvesting as to harvesting dates, weight and sugar loss were determined depended to harvesting dates, harvesting methods and storage durations. According to the means, the highest root yield on 15th November (80.88 t ha-1), leaf yield on 1st October (30.75 t ha-1), sugar content on 15th October (18.78 %), sugar yield on 15th November (14.01 t ha-1) and loss of mechanized harvesting was found on 1st October (17.95 %). The highest means of the weight and sugar loss was found out on 15th September harvesting date (40.54 % ; 25.77 %), 90 days storage duration (30.54 % ; 16.73 %), and mechanized harvesting method (28.20 % ; 15.58 %), respectively.Regarding obtained results, the datas showed that the highest root and sugar yield with the lowest mechanized harvesting loss was on 15th November, loses of silo was the least at 30 days and harvesting by hand, storage time was on 15th November and for 30 days as harvested by hand.