Aile hekimliği çalışanlarının Covıd-19 pandemi sürecinde pandemik kaygı, mesleki tükenmişlik ve işten ayrılma niyetlerinin belirlenmesi
Determining the pandemic anxiety, professional burnout, and intention to leave work of family medicine professionals during the Covid-19 pandemic
Yazar: MELİKE AVAN
Danışman: DOÇ. DR. FATİH ŞANTAŞ
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Bu çalışma, aile sağlığı merkezlerinde görev yapan aile hekimi ve aile sağlığı çalışanlarının Covid-19 pandemi sürecinde mesleki tükenmişlik, işten ayrılma niyeti ve pandemik kaygı durumlarının belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Ayrıca mesleki tükenmişlik, işten ayrılma niyeti ve pandemik kaygı durumlarının katılımcıların kişisel ve demografik özelliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığının belirlenmesi de çalışmanın amaçları arasındadır. Araştırmanın evrenini Kahramanmaraş ili merkezinde bulunan Aile Sağlığı Merkezinde çalışan 386 aile hekimi 355 aile sağlığı çalışanı olmak üzere toplamda 741 sağlık personeli oluşturmaktadır. Çalışmada örneklem seçilmemiş olup, tüm evrene ulaşılmaya çalışılmıştır. Çalışma, 392 sağlık personeli ile yürütülmüştür. Veri toplamak için Pandemi Tutum Ölçeği, İşten Ayrılma Niyeti Ölçeği ve Mesleki Tükenmişlik Ölçeği olmak üzere 3 ölçek kullanılmıştır. Araştırmanın hipotezlerinin testinde iki ortalama arasındaki farkın anlamlılık testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizinden yararlanılmıştır. Analizler sonucunda, katılımcıların pandemi ile ilgili bireysel olarak olumsuz tutumlarının ve pandemide olumlu örgütsel tutumlarının yüksek düzeyde olduğu saptanmıştır. Kişisel başarı hissi ve duyarsızlaşmanın orta, duygusal tükenme ve işten ayrılma niyetlerinin ise düşük olduğu saptanmıştır. Fark analizleri sonucunda, üç ölçek için katılımcıların kişisel ve demografik özelliklerinden bazıları (yaş, meslek, eğitim, görevi süresi gibi) arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu belirlenmiştir. Analizler sonucunda pandemide olumsuz bireysel tutumun tükenme ve işten ayrılma niyetini artırdığı ve olumlu örgütsel tutumun ise tükenme ve işten ayrılma niyetini azalttığı saptanmıştır. Pandemi gerçeği, toplumun sağlık personeline ve onların sağlıklı, mutlu ve özverili bir şekilde çalışabilmesine olan ihtiyacı daha belirgin kılmıştır. Bu nedenle özellikle pandemi sürecinde aile sağlığı merkezi çalışanlarının görev tanımlarının açık ve net bir şekilde belirlenmesi, aile sağlığı merkezi çalışanlarına yönelik hizmet içi eğitimler verilerek ve sürekli bilgilendirmeler yapılarak oluşabilecek belirsizliklerin bertaraf edilmesi; personelin özellikle pandemi sürecinde daha da artan iş yükünün dengeli ve adaletli olmasının sağlanması ile tükenmişlik ve işten ayrılma niyetinin azaltılabileceği söylenebilir.

Abstract:
This study was conducted to determine the occupational burnout, intention to leave work and pandemic anxiety of family physicians and family health professionals working in family health centers during the COVID-19 pandemic. In addition, one of the aims of the study was to determine whether or not professional burnout, intention to leave and pandemic anxiety differ according to the personal and demographic characteristics of the participants. The population of the study consisted of a total of 741 healthcare professionals including 386 family physicians and 355 family health professionals, working in the Family Health Center located in the city center of Kahramanmaraş. The sample was not selected in the study, and the whole population was tried to be reached. The study was conducted with 392 health professionals. Three scales (the Pandemic Attitude Scale, the Intention to Leave Work Scale, and the Occupational Burnout Scale) were used to collect data. Significance test of the difference between two means, one-way analysis of variance (ANOVA), correlation analysis and multiple regression analysis were used to test the hypotheses of the study. As a result of the analyses, it was determined that the participants' individual negative attitudes about the pandemic and their organizational attitudes in the pandemic were high. The sense of personal accomplishment and depersonalization were moderate, while emotional exhaustion and intention to leave work were low. As a result of the difference analyses, it was determined that there was a statistically significant difference between some of the personal and demographic characteristics of the participants (such as age, occupation, education, duration of duty) for the three scales. As a result of the analyses, it was determined that negative individual pandemic attitude increased burnout and intention to leave work, and positive organizational attitude decreased burnout and intention to leave work. The reality of the pandemic has necessitated the need for the health personnel of the society and their ability to work in a healthy, happy and self-sacrificing manner. For this reason, it can be asserted that burnout and intention to leave work can be decreased by identifying clearly and evidently the job descriptions of family health center professionals especially during the pandemic, providing in-service trainings and continuous information for family health center professionals, eliminating the uncertainties that may occur, and ensuring that the workload of the professionals, which has increased particularly during the pandemic process, is balanced and fair.