Hava-jeti ile tekstüre yapan büküm makinesi: Endüstriyel bir prototipinin tasarımı, imalatı ve denemeleri
Design, manufacturing and processing of an industrial prototype of air-jet texturing and twisting machine
Yazar: MEHMET ALPARSLAN KUTLU
Danışman: PROF. DR. ADNAN DİKİCİOĞLU
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Malzeme ve İmalat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering
Dizin: Tekstil makineleri = Textile machinery ; Tekstüre işlemi = Texturing

Özet:
Bu projede, hava-jeti ile tekstüre işleminin sahip olduğu işlem hızı dezavantajı bir üstünlük olarak değerlendirilmiş ve geliştirilen yeni işlem ile ikinci dezavantaj ortadan kaldırılmıştır. Projenin kapsamında hava-jeti ile tekstüre edilen iplikler, bir Türk patenti olan DirecTwist® prensibi ile bükülüp filamentlerin dolaşıklığına ilave olarak kalıcı bir katkı sağlanmıştır. Bu sayede filamentler herhangi bir kuvvet etkisi altında olsa dahi ayrışıp yeniden paralel hale gelemeyecektir.AJT2 işlemi olarak adlandırılan ve Türk Patent başvurusu yapılmış olan bu yenilikçi işlemi gerçekleştirmek üzere, tasarım ve imalatı yapılan laboratuvar tipi ve endüstriyel uygulama amaçlı olan ikinci prototip makinaların tasarımı, 2 ve 3 boyutlu CAD imkânları kullanılarak geliştirilmiş ve mümkün oldukça CAM imkânları kullanılarak imal ettirilmiştir. Laboratuvar tipi prototip makina imal edildikten sonra denemeler yapılmış ve gereken düzeltmelerden ve geliştirmelerden sonra endüstriyel tip prototip makine tasarım ve imalatı tamamlanmıştır. Daha sonra ilk iplik üretim denemeleri yapılarak bu ipliklerle dokuma denemeleri yapılmış ve hem ipliklerin hem de dokunan kumaşların özellikleri incelenmiştir. Bu aşamadan sonra çekim oranı, aşırı besleme oranı, tekstüre hava basıncı ve büküm sayısı değerleri farklı olan çok sayıda iplik denemesi yapıldı ve üretilen ipliklerin kullanımdaki davranışları incelenerek, işlemin yaygın kullanımı için gereken doğru parametrelerin elde edilmesi amaçlanmaktadır. Bundan sonraki çalışmalarda daha detaylı iplik denemeleri yapılarak sistem modeli üzerinde çalışılacak ve çalışır durumdaki bu makinelerde akıllı kontrol uygulamaları yapılacaktır.

Abstract:
In this project, the process speed of the air-jet texturing process is taken as an advantage and hence the second problem is eliminated with a novel process. With the aid of the DirecTwist® principle, a patented principle, air-jet textured yarns are twisted on-line with the texturing process, which provides a permanent force keeping the filaments together. After this novel process, it is proven that the filaments are no longer to go back to the parallel form.In order to realize this novel process, named as AJT2 process, Turkish patent application has been filed, a laboratory type prototype was designed with the help of the 2 and 3-dimensional CAD tools and was manufactured by the use of CAM systems. After the manufacturing and testing of the laboratory type prototype, an industrial prototype was designed and manufactured. Manufactured air-jet textured and twisted yarns were woven and then the properties of the yarns and woven fabrics have been investigated. After this phase, the effects of the draw ratio, overfeed ratio, texturing air pressure and twisting rate have been tested and the optimum parameters have been obtained for broad use of the process. In the future studies, a system model will be obtained by performing more detailed yarn tests and intelligent control mechanisms will be tested on these ready-to-work prototype machines.