Hemşilerin yetki ve özerklik algılarını etkileyen faktörler
Factors affecting nurses'perceptions of authority and autonomy
Yazar: GÜLCAN OKUMUŞ
Danışman: DOÇ. DR. YILDA ARZU ABA
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı /  Hemşirelikte Yönetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma, hastanelerde çalışan hemşirelerin yetki ve özerklik algılarını etkileyen faktörleri incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden tanımlayıcı ve yordayıcı tür kullanılarak yapılmış ve 312 hemşirenin katılımı ile yürütülmüştür. Veriler, katılımcıların tanımlayıcı ve mesleki özelliklerini içeren, "Tanımlayıcı ve Mesleki Özellikler Bilgi Formu" ve "Hemşirelik Yetki ve Özerklik Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde betimsel istatistikler (yüzde, frekans, ortalama, standart sapma, medyan, minimum ve maksimum), t-testi, ANOVA testi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi, pearson korelasyonu ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmaya katılan hemşirelerin hemşirelik yetki ve özerklik ölçeği toplam puan ortalamasının orta düzeyde (138,54±15,37) olduğu belirlenmiştir. Kadın hemşirelerin yetki ve özerklik algı düzeyleri erkek hemşirelere göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. Eğitim durumlarına göre hemşirelerin yetki ve özerklik algı düzeyleri farklılık göstermemiş olup, mesleki tecrübe olarak yetki ve özerklik ölçeği algı düzeyleri, 1-5 yıl deneyime sahip hemşirelerin 16 yıl ve üzeri deneyimi olan hemşirelere göre daha yüksek bulunmuştur. Katılımcıların hemşirelik yetki ve özerklik ölçeği toplam puanlarındaki değişimin %12,1'i bağımsız değişkenlerin bütünü tarafından açıklanmaktadır (R^2=,121). Sonuç olarak, hemşirelerin cinsiyet (kadın), mesleki tecrübe (1-5 yıl arası), çalışılan hastane (Üniversite Hastanesi), komite üyesi olma ve yasa-yönetmelikler hakkında eğitim almış olma durumları, hemşirelik yetki ve özerklik algı düzeylerini etkileyen faktörler olarak bulunmuştur (p<,05).

Anahtar Kelimeler: Hemşire, hemşirelikte yetki ve özerklik, mesleki yetki ve özerklik.

Abstract:
This research was conducted in order to examine the factors affecting the perceptions of authority and autonomy of nurses working in hospitals. The research was conducted using descriptive and predictive type of quantitative research methods and was conducted with the participation of 312 nurses. The data were collected by using the "Descriptive and Professional Characteristics Information Form" and the "Nursing Authority and Autonomy Scale", which contains the descriptive and professional characteristics of the participants. Descriptive statistics (percentage, frequency, mean, standard deviation, median, minimum and maximum), t-test, ANOVA test, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis H test, Pearson correlation and multiple linear regression analysis were used in the evaluation of the data. It was determined that the average total score of the nurses participating in the study on the nursing authority and autonomy scale was at a moderate level (138.54±15.37). It has been found that the perception levels of authority and autonomy of female nurses are higher than male nurses. The perception levels of authority and autonomy of nurses did not differ according to their educational status, and the perception levels of authority and autonomy scale as professional experience were found to be higher for nurses with 1-5 years of experience than for nurses with 16 years and more experience. 12.1% of the change in the total nursing authority and autonomy scale scores of the participants is explained by the totality of independent variables (R^2=,121). As a result, gender (women), professional experience (between 1-5 years), hospital (University Hospital), committee membership and education about laws and Decrees of nurses were found to be the factors affecting the perception levels of nursing authority and autonomy (p<,05).
Keywords: Nurse, authority and autonomy in nursing, professional authority and autonomy.