Üniversite öğrencilerinde kripto para kullanım sıklığı, kripto para kullanımı ile erişkin dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu belirtileri, yaşam kalitesi ve uyku kalitesi ilişkisi
The relationship between use of cryptocurrency with adult attention deficit hyperactivity disorder symptoms, quality of life and SLEEP quality, frequency of cryptocurrency use among university students
Yazar: AHMETHAN TURAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ARI
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Kripto para birimi = Crypto currency ; Kripto varlık = Cryptocurrency ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yetişkinler = Adults ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Amaç: Kripto para ticareti gelişen teknoloji ve kullanım kolaylığıyla son yıllarda yaygınlaşmıştır. Bir finansal yatırım aracı ve ticaret türü olmakla beraber kripto para ticaretinin kumar oynama ve patolojik ticaret ile benzerlikleri, kripto para kullanımının potansiyel bir davranışsal bağımlılık olabileceğine işaret etmektedir. Bu çalışmada kripto para kullanımının daha önce davranışsal bağımlılıklarla ilişkisi karşılaştırılan DEHB belirtileri, yaşam kalitesi ve uyku kalitesi ile ilişkisini araştırmak amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışma HMKÜ öğrencileri arasında 921 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Tüm katılımcılar çevrimiçi anket yöntemi ile sosyodemografik veri formu, Erişkin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Formu, SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi'ni yanıtladılar. Kripto para kullanıcıları ek olarak Sorunlu Kripto Para Ticareti Ölçeği'ni yanıtladı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiklere ek olarak Mann-Whitney U testi, ANOVA testi, Kruskall Wallis-H testi, t-testi kullanıldı ve p<0,05 anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya katılanların yaş ortalaması 22,483,14'tü, %49,4'ü kadındı. Katılımcıların %11,7'si kripto para kullanıyordu, %27'1'i en az bir kez kripto para ticareti yapmıştı, %6,4'ü kumar oynuyordu. Kripto para kullanan grupta; ASRS puanları anlamlı derecede daha yüksekti (p=0,0001), SF-36 ağrı alt boyutu (p=0,335) dışında tüm alt boyutlarda (ruhsal sağlık için p=0,034 diğer alt boyutlarda p=0,0001) puanlar anlamlı derecede daha düşüktü. Bazı alt ölçeklerde ilişki görülmekle beraber toplam PUKİ skorları açısından iki grup arasında anlamlı fark görülmedi (p=0,14). Kripto para kullananlar arasında erkek cinsyet, kumar oynama, sigara kullanımı ve psikiyatrik öykü ya da psikiyatrik bozukluk varlığı ile SKPTÖ puanları arasında pozitif anlamlı ilişki saptanmıştır (sırasıyla p=0,017, p=0,002, p=0,029, p=0,011). SKPTÖ-ASRS (r=0,450 p=0,0001) ve SKPTÖ-toplam PUKİ (r=0,228 p=0,018) skorları arasında pozitif yönde anlamlı korelasyon görülmüştür.
Sonuçlar: Kripto para kullanımı ile DEHB belirtileri ve yaşam kalitesi arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Kripto para kullanıcıları kullanmayanlara göre daha fazla DEHB belirtileri ve daha düşük yaşam kalitesi göstermişlerdir. Kripto para kullanımı ile uyku kalitesi arasında anlamlı bir ilişki görülmemiştir. Sonuçlarımıza göre kripto para kullanımının üniversite öğrencileri arasında yaygın olduğu ve davranışsal bağımlılığa evrilebileceği gözden kaçmamalıdır.
Anahtar Kelimeler: Kripto para, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukuğu, Yaşam Kalitesi, Uyku Kalitesi

Abstract:
Background and Aim: Cryptocurrency trading has become widespread in recent years with developing technology and ease of use. Although it is a financial investment tool and a type of trading, the similarities of cryptocurrency trading with gambling and pathological trading indicate that use of cryptocurrenciy can be a potential behavioral addiction. In this study, it was aimed to investigate the relationship between the use of cryptocurrencies with ADHD symptoms, quality of life and sleep quality, which were previously compared with behavioral addictions.
Methods: The study was carried out with 921 participants among HMKU students. All participants answered the sociodemographic data form, Adult Attention Deficit Hyperactivity Disorder Self-Report Scale, 36-Item Short Form Survey and Pittsburgh Sleep Quality Index using the online questionnaire method. Cryptocurrency users additionally responded to Problematic Cryptocurrency Trading Scale. In addition to descriptive statistics; Mann-Whitney U test, ANOVA test, Kruskall Wallis-H test, t-test were used in the analysis of the data and p<0.05 was considered significant.
Results: The average age of the participants in the study was 22,483,14, %49,4 of them were women. %11,7 of respondents were using cryptocurrency, %27,1 had traded cryptocurrencies at least once, %6,4 were gambling. In the group using cryptocurrency ASRS scores were significantly higher (p=0.0001), scores were significantly lower in all sub-dimensions (for mental health p=0,034 other sub-dimension p=0,0001) except SF-36 pain sub-dimension (p=0,335). Although there was a correlation in some subscales, there was no significant difference between the two groups in terms of total PSQI scores (p=0,14). Among those who used cryptocurrency, a positive significant relationship was found between male gender, gambling, smoking and presence of psychiatric history or psychiatric disorder and PCTS scores (respectively p=0,017, p=0,002, p=0,029, p=0,011). There was a significant positive correlation between PCTS-ASRS (r=0.450 p=0.0001) and PCTS-total PSQI (r=0.228 p=0.018) scores.
Conclusion: A significant relationship was found between use of cryptocurrency and ADHD symptoms and quality of life. Cryptocurrency users showed more ADHD symptoms and lower quality of life than non-users. There was no significant relationship between use of cryptocurrency and sleep quality. According to our results, it has been observed that use of cryptocurrencies is common among university students and it should not be overlooked that it can evolve into behavioral addiction.
Keywords: Cryptocurrency, Attention Deficit Hyperactivity Disorder, Quality of Life, Sleep Quality