Türkiye'de antropometrik vücut yağlanması göstergelerine göre bölgelerin içindeki eşitsizlikler ve bölgelerin karşılaştırılması
Inequalities in and between geographical regions by anthropometric body fat indices in Turkey
Yazar: İSMAİL ERDEM ERKOYUN
Danışman: PROF. DR. BELGİN ÜNAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Obezite = Obesity ; Obezite-morbid = Obesity-morbid ; Sosyal sınıf = Social class ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation ; Sosyoekonomik statü = Socio-economic status ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Giriş	
	Epidemiyolojik dönüşüm sonrasında vücut yağlanmasında artış önemli bir risk etmeni durumundandır. 
	Araştırmanın amacı; Türkiye'de kadın ve erkeklerde 5 coğrafi bölgede, öğrenim durumu ve sosyal sınıflara göre beden kütle indeksi (BKİ) ve bel/boy oranında eğimde ve göreli eşitsizlikleri göstermek, bölgeler arası karşılaştırma yapmaktır.
Yöntem
	Cinsiyete ve bölgelere göre BKİ ve bel/boy oranı ortalamaları Kronik Hastalıklar ve Risk Faktörleri Saha Çalışması'ndan alınmış, coğrafi bölgeler 5'e, öğrenim durumu 4, sosyal sınıf 6 gruba ayrılmıştır.
	Her bir cinsiyet ve bölgede öğrenim durumu ve sosyal sınıf gruplarının ortalama BKİ ve bel/boy oranı değişkenleri bağımlı, grupların toplumdaki ağırlıkları bağımsız değişken olacak biçimde doğrusal regresyon modeli oluşturulmuş, oluşturulan modelden eğimde ve göreli eşitsizlik indeksleri elde edilmiş, yaş düzeltmesi yapılmıştır.
Bulgular
	Eğimde eşitsizlikler en düşük-en yüksek olarak sırasıyla; BKİ'de erkeklerde öğrenim durumuna göre Doğu-Kuzey (-2.396, -0.059), kadınlarda Doğu-Orta (2.552, 5.741); bel/boy oranında erkeklerde Güney-Doğu (-0.031, 0.069), kadınlarda Batı-Orta (0.070, 0.115); BKİ'de sosyal sınıflara göre erkeklerde Orta-Kuzey'de (-3.161, -1.363), kadınlarda Doğu-Orta (-0.241, 3.029), bel/boy oranında erkeklerde Orta-Doğu'da (-0.048, 0.032), kadınlarda Batı-Orta'da (0.017, 0.061) gözlenmiştir.
	Göreli eşitsizlikler ise öğrenime göre BKİ'de Doğu-Kuzey (0.918, 0.998), kadınlarda Doğu-Orta (1.105, 1.236), bel/boy oranında erkeklerde Güney-Doğu (0.942, 1.171), kadınlarda Güney-Orta (1.141, 1.232); sosyal sınıflara göre BKİ'de erkeklerde Orta-Kuzey'de (0.885, 0.949), kadınlarda Doğu-Orta'da (0.990, 1.114); bel/boy oranında erkeklerde Orta-Doğu (0.915-1.062), kadınlarda Batı-Orta'da (1.033-1.119) gözlenmiştir.
Sonuç
	Erkeklerde tüm bölgelerde öğrenim durumu düşük olanlar daha zayıfken kadınlarda tersi gözlenmiştir. Sosyal sınıflara göre ise erkeklerde bölgelerin çoğunda daha yüksek sınıfta yer alanlar daha zayıfken kadınlarda tersi izlenmiştir.

Abstract:
Introduction
	Increased body fat became an important risk factor as a result of epidemiologic transformation.
	This study aimed to determine absolute and relative inequality indexes in body mass index and waist/height ratio in both genders in geographical regions of Turkey and to make comparisons between regions.
Methods
	Mean BMI and waist/height ratio of education and social class groups in 5 geographic regions of Turkey were estimated from Chronic Diseases and Risk Factor Survey, Turkey. Linear regression models were used to estimate absolute and relative indexes of inequality for each gender and  geographic region.
Results
	Absolute lowest-highest inequalities observed were: in BMI in men by education groups East-North (-2.396, -0.059), in women East-Middle (2.552, 5.741); in waist/height ratio in men South-East (-0.031, 0.069), in women West-Middle (0.070, 0.115); BMI in social class in men Middle-North (-3.161, -1.363), in women East-Middle (-0.241, 3.029), waist-height ratio in men in Middle-East (-0.048, 0.032), in women in West-Middle (0.017, 0.061).
	Relative inequalities in BMI by education groups ranged between East-North (0.918, 0.998) in men, East-Middle (1.105, 1.236) in women, in waist/height ratio South-Wast (0.942, 1.171), South-Middle (1.141, 1.232), respectively; in social class in BMI in men Middle-North (0.885, 0.949), in women in East-Middle (0.990, 1.114); in waist/height ratio Middle-East (0.915-1.062), West-Middle (1.033-1.119), respectively.
Conclusion
	In men, higher education was associated with lower body fat while in women opposite was evident. Regarding social class, in men, higher social class was associated with lower body fat. In women this association was in the opposite direction.