Polimerik implant kullanımında karşılaşılan problemlerinyaratıcı problem çözme teorisi ile değerlendirilmesi
The evaluation of problems in the use of polymeric implantwith creative problem solving theory
Yazar: ŞERİFE ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. CEM AKÇA
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Malzeme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering

Özet:
Çözümü bilinmeyen, yaratıcılık/yenilikçilik gerektiren, çelişki içeren problemler yaratıcı
problem olarak adlandırır. Çelişki, sistem içinde bir özelliğin iyileşirken bir özelliğin
kötüleşme durumudur.Çelişkiyi gidermek için geleneksel çözümlerde deneme yanılma
yöntemi kullanılır. TRIZ (Teorijz Rezhenija Izobretatel'skich Zadach) Yaratıcı Problem
Çözme Teorisi Genrich Altshuller isimli Rus mühendis tarafından geleneksel çözümlere
karşı çıkması sonucu yaptığı çalışmalar sonucunda bulunmuştur. Farklı alanlardaki
200,000 patent üzerinde yapılan çalışma sonucunda aynı tip problemlerin tekrar tekrar
40 temel yaratıcı prensipten biri ile çözüldüğü görülmüştür. TRIZ belirli bir problem için
çözüm bulmayı amaçlayan tasarım yöntemlerinin aksine, problemin özet probleme
dönüşümünün organize edilmesidir . Böylece düşünme ve araştırma dönemi küçülür ve
hızlı bir şekilde çözüm bulunur. TRIZ ile problem çözümünde, çelişkiler matrisi, ideallik,
madde-alan analizi, 76 standart çözüm gibi pek çok metot sunulmaktadır.
Bakır rahim içi araçlar ilk kez 1970'lerde kullanılmaya başlanmıştır. Bu araçlar doğum
kontrolü sağlarken ağrı, şiddetli kanama, iltihaplanma gibi yan etkileri olmuştur.
Araçların kullanım süresi arttırmak, doğum kontrolünü arttırmak ve yan etkilerini
azaltmak için pek çok test yapılmıştır. Bu doğrultuda farklı bakır miktarlarına ve
geometriye sahip rahim içi araçlar geliştirilmiştir. Günümüzde TCu380A en yaygın
xi
kullanılan rahim içi araçtır ve aracın yan etkilerini azaltmak için çalışmalara devam
edilmektedir.
TCu380A rahim içi aracın en yaygın yan etkilerinin, kullanımın ilk aylarında gözlemlenen
pelvik ağrılar ve şiddetli kanama olduğu görülmüştür. Kullanımın ilk ayındaki bakır salım
miktarının yüksek olması bu yan etkilere neden olmaktadır.
Bu çalışmada, bakır salım miktarını kontrol altına almak için TRIZ yönteminden
faydalanılmıştır. Gebelik önleme oranını arttırmak için bakır miktarının yüksek olması
fakat pelvik ağrı, kanama gibi yan etkilerin azalması için bakır miktarının düşük olması
gerekmektedir. Bu çelişkiden yola çıkılarak TRIZ'in "Çelişkiler Matrisi" yöntemi
kullanılmış çözüm önerileri değerlendirilmiştir. Matris yardımı ile bulunan 40 buluş
presibinden uygun olan metot TCu380A rahim içi araca uygulanmıştır. Bu doğrultuda
TCu380A rahim içi araca biyobozunur kaplama yapmaya karar verilmiştir. Seçilen
biyobozunur malzemenin bozunma hızı ve kaplama yüzey alanından yola çıkılarak
0,2mm kalınlığında kaplama yapılması gerektiği hesaplanmıştır. Yan etkilerin azaltılması
için yapılan deneysel çalışmaların sonuçları ve TRIZ'in çelişkiler matrisi ile bulunan
sonuçlar karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma sonucunda TRIZ yönteminin, zaman, maliyet ve
iş gücü kazanımı sağladığı görülmektedir

Abstract:
Problems that have contradiction, need creativity/innovation and without solutions are
creative problems. The contradiction is the deterioration of a property in the system
while a feature is improving. In order to solve the contradictions, the traditional solution
uses trial and error method. TRIZ (Teorijz Rezhenija Izobretatel'skich Zadach) The Theory
of Creative Problem Solving was found by the Russian engineer Genrich Altshuller as a
result of his efforts to oppose the traditional solutions. At the end of the study on
200,000 patents in different areas the same type of problems were repeatedly solved
by one of the 40 basic creative principles. TRIZ is organizing the transformation of the
problem to the summary problem, unlike design methods that seek to find a solution to
a specific problem. Thus, the period of thinking and research becomes smaller and the
solution is found quickly. Problem solving with TRIZ presents many methods are such as
contradictions matrix, ideals, Su-Field Analysis and 76 standard solutions.
Copper intrauterine devices were first introduced in the 1970s. These intrauterine
devices have had side effects such as pain, severe bleeding or inflammation while
providing birth control. Many tests have been carried out to increase the duration of use
of the devices, increase contraception and reduce side effects. In this respect,
intrauterine devices with different amounts of copper and geometry have been
developed. Today, the TCu380A is the most widely used intrauterine device and studies
are under way to reduce the side effects of the device. In this study, TRIZ method was
xiii
used to control the amount of copper release. The amount of copper should be high to
increase the rate of prevention of pregnancy and it should be low to decrease the side
effects such as pelvic pain and bleeding. Based on this contradiction, "Contradictions
Matrix" of TRIZ method was used to evaluate the solutions. The appropriate method of
the 40 inventive principles was applied to the intrauterine device TCu380A. Accordingly,
it was decided to coat a biodegradable material on the TCu380A intrauterine device.
Based on the degradation rate of the selected biodegradable material and the coating
surface area, it was calculated to coat 0.2mm thickness. The results of the experimental
studies for reducing the side effects and the results of the contradictions matrix of TRIZ
were compared. As a result of the comparison, it is seen that TRIZ method provides time,
cost and labor gain.