Doğu Akdeniz'de Yunan kolonizasyonu /
Yazar: SELİN UZUNO
Danışman: PROF. DR. MURAT DURUKAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ SABRİ ARICI
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Akdeniz = Mediterranean ; Al Mina = Al Mina ; Doğu Akdeniz = East Mediterranean ; Kilikya = Cilicia ; Kolonileşme = Colonisation ; Kıbrıs = Cyprus ; Yunan = Greek

Özet:
MÖ 8. yüzyıl ve MÖ 6. yüzyıl arasında Yunan kolonizasyonu olarak adlandırılan kitlesel nüfus hareketi yalnızca bir yöne doğru değil, birçok yöne doğru yayılmıştır. Yunan dünyası için genel olarak MÖ 8. yüzyılda başladığı kabul edilen bu kolonizasyon hareketleri, eski zamanlardan beri bilinen deniz yollarını kullanarak Yunanlıların Akdeniz'e yayılmalarına ve yeni sömürü alanları bulmalarına olanak sağlamıştır.
Yunan kolonizasyonu kendi içinde iki evreye ayrılmaktadır. MÖ 750- MÖ 650 yılları arasında kurulan koloniler daha çok tarım, kıtlık, nüfus fazlalığı gibi sosyal ve coğrafi nedenlere bağlanmıştır. MÖ 650- MÖ 550 yılları arasında Batı Anadolu kentlerinin de kolonizasyon hareketlerine katıldığı ve bunun sonucunda tüm Akdeniz ve Karadeniz kıyılarının koloni kentleri ile kaplandığı bir süreç yaşanmıştır. Söz konusu sürecin ana teması yoğun ticari aktiviteleri içermiştir.
Doğu Akdeniz'de bulunan bazı önemli merkezler, kolonizasyon hareketleri kapsamında Yunanlılar tarafından kurulmuş yerleşimler olarak adlandırılmaktadır. Kuzey Suriye'deki Al- Mina ve Anadolu'nun güney kıyılarında kurulan kentlerin bazıları arkeolojik, bazıları da yazınsal kaynaklar ışığında koloni kentler gibi gösterilmektedir. Kilikia'da bulunan Nagidos, Kelenderis, Aphrodisias, Soli ve Tarsus gibi yerleşimler Yunan kolonizasyon hareketleri ile ilişkilendirilmektedir.
Kolonizasyon hareketlerinin en yoğun olduğu dönem olarak bilinen MÖ 750 - 550 yılları arasında hem Kilikia Bölgesi'nde hem de Kuzey Suriye'de egemen güç Asur İmparatorluğu'dur. Dolayısıyla asıl sorulması gereken soru, söz konusu bölgelerde Asur gibi güçlü bir imparatorluğun gölgesinde bahsi geçen yerleşimlerin Yunanlılar tarafından kurulmuş olmasının mümkün olup olamayacağıdır.

Abstract:
Between the 8th century BC and the 6th century BC the mass population movement, called Greek colonization, spread not only in one direction but in many directions. These colonization movements, which are generally accepted to have started in the 8th century BC for the Greek world, enabled the Greeks to spread to the Mediterranean and find new areas of exploitation by using the sea routes known since ancient times.
	Greek colonization is divided into two phases. The colonies established between 750 BC and 650 BC were mostly attributed to social and geographical reasons such as agriculture, famine, and overpopulation. Between 650 BC and 550 BC, there was a process in which Western Anatolian cities also participated in the colonization movements and as a result, the entire Mediterranean and Black Sea coasts were covered with colonial cities. The main theme of this process included intensive commercial activities.
	Some important centers in the Eastern Mediterranean are called settlements established by the Greeks within the scope of colonization movements. Some of the cities established in Al-Mina in Northern Syria and on the southern coasts of Anatolia are shown as colonial cities in the light of archaeological and literary sources. Settlements in Cilicia such as Nagidos, Kelenderis, Aphrodisias, Soli and Tarsus are associated with Greek colonization movements.
	The dominant power in both the Cilicia Region and Northern Syria was the Assyrian Empire between 750 and 550 BC, which is known as the period when colonization movements were most intense. Therefore, the real question to be asked is whether it is possible for the mentioned settlements under the shadow of a powerful empire like Assyria to have been established by the Greeks.