Dijital medya bağımlılığının üniversite öğrencileri üzerinde bağlanma modellerine göre incelenmesi
Analysis of digital media addiction according to attachment models among university students
Yazar: FİRUZE SELEN ÇAĞLAR
Danışman: PROF. DR. SERHAT ULAĞLI
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler Ana Bilim Dalı / Kişilerarası İletişim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; Psikoloji = Psychology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Güvenli bağlanma = Attachment security ; Kayıtsız bağlanma = Indifferent attachmen ; Kişiler arası iletişim = Interpersonal communication ; Korkulu bağlanma = Fearful attachment ; Saplantılı bağlanma = Preoccupied attachment ; Sayısal yerliler = Digital natives ; Sosyal ağlar = Social networks ; Yetişkinlerde bağlanma = Adult attachment ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
İnternetin yaygınlaşması sonucunda hayatımıza giren dijital medya mecraları, birçok araştırmaya konu olmuştur. Özellikle internet kullanımı ve bu bağlamda internet bağımlılığı konusu, araştırmacıların ilgisini çeken bir konu olarak güncelliğini sürdürmekte olup internet kullanımının artışı ve dijital medya bağımlılığı, kişiler arası iletişim ve psikoloji bağlantısı açısından dikkat çekici bir konu halini almıştır. Günümüzde dijital medya bağımlılığı sadece psikoloji alanını ilgilendirmekle kalmayıp, kişilerarası iletişim ve kişilerarası ilişkilerimizi şekillendirmeye yarayan, bağlanma modelleri üzerinden iletişim alanında da incelenmesi gereken bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır. Çalışmada eş zamanlı dönüşümsel karma model uygulanmış olup, 5 farklı şehirden 25 üniversite öğrencisi ile görüşülmüştür. Araştırmanın nicel verilerinin analizinde SPSS for Windows 25.0 programı kullanılmıştır. SPSS analizinde, Demografik Form, GPİKÖ II ve YİYE II ölçeklerinden elde edilen sonuçlar değerlendirilmiştir. Nicel analiz sonucunda katılımcılar 8 kümeye dağıtılmışlardır ve nitel analiz esnasında, bu kümeler üzerinden katılımcıların tecrübeleri incelemeye alınmıştır. Araştırmanın nitel aşamasında derinlemesine görüşmeler sonrasında elde edilen veriler 2 ayrı analize tabi tutulmuştur. İlk adımda MAXQDA 2022 programından faydalanılarak betimsel analiz gerçekleştirilmiş, ikinci adımda ise yorumlayıcı fenomenolojik analiz uygulanmıştır. Bu bağlamda üniversite öğrencilerinin yetişkin bağlanma modellerinin, gündelik yaşamlarının büyük bir bölümünde varlığını sürdüren dijital medya mecralarını kullanım alışkanlıkları üzerine farklılık yaratıp yaratmadığını inceleyen bu tez çalışması, üniversite öğrencilerinin kendi deneyimleri üzerinden dijital platformlarda icra ettikleri kişilerarası iletişim pratiklerini ve dijital medya bağımlılığına yatkınlıklarını bağlanma modelleri üzerinden anlamlandırmayı amaçlamaktadır.

Abstract:
Digital media channels that have entered our lives as a result of the widespread use of the Internet have been the subject of many studies. Internet addiction continues to be a topic that attracts the attention of researchers, and the increase in problematic internet usage and digital media addiction has become a remarkable issue in terms of the connection between interpersonal communication and psychology. A simultaneous transformational mixed model was applied in the study, and 25 university students from 5 different cities were interviewed. SPSS for Windows 25.0 program was used to analyze the quantitative data of the study. In the SPSS analysis, the results obtained from the Demographic Form, GPİKÖ II, and YİYE II scales were evaluated. As a result of the quantitative analysis, the participants were assigned to 8 clusters, and during the qualitative analysis, the experiences of the participants were examined through these clusters. In the qualitative phase of the research, the data obtained after in-depth interviews were subjected to two separate analyses. In the first step, descriptive analysis was carried out using the MAXQDA 2022 program, and in the second step, interpretive phenomenological analysis was applied. This thesis study aims to examine whether the adult attachment models of university students make a difference in their usage habits of digital media channels and also to make sense of the interpersonal communication practices of university students on digital platforms through their own experiences and their predisposition to digital media addiction through attachment models.