Pamukta anter kültürü için uygun taraklanma dönemi ve besi ortamının belirlenmesi
Determination of suitable squaring period and growth medium for anther culture in cotton
Yazar: SEÇİL TAŞDEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ADEM BARDAK
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Pamuk, değişik kullanım alanlarıyla dünyada tarım, sanayi ve ticaret sektörlerinde önemli konumu olan ürünlerden birisidir. Pamuk bitkisinde yapılan çalışmalarda doku kültürü yöntemlerinden biri olan anter kültürü önemli yer tutmaktadır. Pamuk bitkisinde şimdiye kadar tam olarak kallus ve haploid bitki rejenerasyonu için uygun besi ortamı bulunamamıştır. Yapılan diğer çalışmalarda indirekt organogenesis yoluyla kallus oluşturma yoluna gidilmiştir.  Bu çalışma da Gossypium barbadense L. türüne ait Aşkabat 100 ve Gossypium hirsutum L. türüne ait Stoneville 453 genotipileri kullanılarak, MS (Muroshige and Skoog) ve NRM (Nas and Read Medium) ortamları farklı hormon konsantrasyonları, şok uygulaması ve tarak boyları denemeye alınarak anter kültürü için ideal doku kültürü ortamı belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın sonucunda MS besi ortamının anter kültürü tekniği için en ideal besi ortamı olduğu, hormon konsantrasyonu olarak 1 mg/l NAA + 1 mg/l 2,4-D + 1 mg/l Kinetin, alt kültür hormon konsantrasyonu olarak 1mg/l NAA + 0,5 mg/l BA + 0,5 mg/l TDZ, şok uygulaması olarak +4 °C ve +40 °C'nin birlikte uygulandığı şok uygulamasının en ideal uygulamalar olduğu sonucuna varılmıştır. Elde edilen sonuçlar kontrol grubuyla karşılaştırılırken çekirdek bölünmesi gerçekleşmeden alınan veya çekirdek bölünmesine yakın olan Aşkabat 100 genotipinde 2 mm ve 3 mm tarak boylarından yapılan ekimde en iyi kallus gelişiminin gözlendiği görülmüştür.

Abstract:
Cotton is one of the most important products in agriculture, industry and commerce due to its different areas of usage. In previous works involving the cotton plant, the anther culture which is a method of tissue culture plays an important role. The proper growth medium for the callus and haploid plant regeneration of cotton is yet to be discovered. In previous researches, it has been tried to create callus through indirect organogenesis. In this study, the Aşkabat 100 genotype from the Gossypium barbadense L. species and Stoneville 453 genotype from the Gossypium hirsutum L. species have been used. As the growth medium, MS (Muroshige and Skoog) and NRM (Nas and Read Medium) have been used in the study. The research showed that MS (Muroshige and Skoog) growth medium is the ideal one for the anther culture technique. As a hormon concentration 1 mg/l NAA + 1 mg/l 2,4-D + 1 mg/l kinetin had better results and 1mg/l NAA + 0,5 mg/l BA + 0,5 mg/l TDZ has better results as sub-culture and as a shock treatment +4 °C and +40 °C treatment had the higher callus number results. According to the results, it has been observed that the best callus growth was obtained from the 2 mm and 3 mm squaring length from Aşkabat 100 cultivar while the anthers picked during mid to late uninucleate stage compared to the control group.