Psikodrama temelli bir müdahale programının hafif düzey depresyonu olan üniversite öğrencilerinin umutsuzluk ve intihar eğilim düzeyleri üzerine etkisi
The effect of a psychodrama based intervention program on the level of hopelessness and suicidality in university students with mild depression
Yazar: DENİZ ŞARLAK
Danışman: PROF. DR. ERDİNÇ ÖZTÜRK
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Depresyon = Depression ; Klinik psikoloji = Clinical psychology ; Müdahale = Intervention ; Müdahale programları = Intervention programs ; Psiko-eğitim programı = Psycho-educational program ; Psikodrama = Psychodrama ; Umutsuzluk = Hopelessness ; Üniversite öğrencileri = University students ; İntihar = Suicide

Özet:
Araştırma, psikodrama temelli müdahale programı uygulanarak hafif düzey depresyonu olan üniversite öğrencilerinin umutsuzluk ve intihar eğilim düzeyleri üzerine etkisini incelemek üzere deneysel desene göre yapılmıştır. Araştırmaya Beck depresyon envanterinden hafif düzey depresyon puanı    (11-16 puan) alan, umutsuzluğu ve intihar eğilimi olan 60 üniversite öğrencisi (30 öğrenci kontrol grubu ve 30 öğrenci deney grubu) alınmıştır. Oturumlar umutsuzluk çerçevesi üzerine yarı yapılandırılmış süreç odaklı psikodrama müdahale programı ile yürütülmüştür. Çalışma 13 oturum olarak haftada 2 gün olmak üzere 3 saatlik oturumlarla toplamda 1.5 ay süre ile devam etmiştir. Araştırmada, gerçek denemeli modellerden "ön test/son test kontrol gruplu deneysel model" üzerinde çalışılmıştır. Verilerin toplanmasında veri ölçme aracı olarak Beck Depresyon, Beck Umutsuzluk ve İntihar Olasılığı Ölçekleri katılımcılara uygulanmıştır. Ölçekler, deney grubundaki ve kontrol grubunda katılımcılara öntest ölçümü, sontest ölçümü ve izlem testi ölçümü olarak sunulmuştur.
Ölçekler öğrencilere deney öncesi ve sonrasında verilmiş; ayrıca deney grubuna program bitiminden 4 hafta sonra tekrar uygulanmıştır. Araştırmanın amaçlarını test etmek amacıyla frekans, t testi ve tekrarlı ölçüm testleri ile veriler analiz edilmiştir.Çalışmanın deney grubundaki öğrencilerin % 46.7'si kadın, % 50'si 18-21  yaş; kontrol grubundaki öğrencilerin 46.7'si erkek, % 56.7'si 22-25 yaş grubundan oluşmaktadır.  Öğrencilerin %93.3' ü bekar, çoğunluğunun 4. sınıfta, % 83.3'ünün çalışmadığı tespit edilmiştir. Deney grubundaki ve kontrol grubundaki katılımcıların ilk ölçümlerinin (ön-test) puanlarının ortalamaları arasında anlamlı düzeyde bir farklılaşma yoktur.
Çalışmada deney grubuna katılanların depresyon, umutsuzluk ve intihar eğilim düzeyleri öntest/sontest puan ölçümleri arasında anlamlı bir farklılışma varken, sontest ölçümlerinin öntest ölçümlerinden anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlenmiştir.Kontrol grubunun depresyon, umutsuzluk ve intihar eğilim düzeyleri öntest/sontest ölçümlerinin puanlarının istatiksel olarak anlamlılık bulunmamıştır. Deney grubunun depresyon, umutsuzluk ve intihar ölçeğinden aldıkları sontest ölçümleri ile izlem ölçümlerinde istatistiksel olarak anlamlılık tespit edilmemiştir.
Deney grubuna psikodrama temelli müdahale programı bittikten 4 hafta sonra uygulanan izlem ölçümünün sonucunda programın etkiliğinin devam ettiği belirlenmiştir.Elde edilen bu sonuçlar doğrultusunda; psikodrama temelli müdahale programının grup üyelerinin depresyon, umutsuzluk, intihar eğilim   düzeylerini azalttığı görülmüştür.

Abstract:
This study was conducted according to experimental design to examine the effects of mild depression on hopelessness and suicidal tendency levels by applying a psychodrama-based intervention program. 60 university students (30 students control group and 30 students study group) who had mild depression scores from the Beck Depression Inventory (11-16 points), had hopelessness and suicidal tendency were included to the study. Sessions were carried out with a semi-structured, process-focused psychodrama intervention program on hopelessness concept. The study consisted of 13 sessions with 2 sessions per week and 3 hours sessions with a total duration of 1.5 months. In this study, "experimental model with pretest / posttest control group" was studied from real experimental models. Beck Depression, Beck Hopelessness and Suicide Probability scales were used as data measurement tools in the collection of data. The scales were presented as pre-test measures, post-test measures and follow-up test measures in the study group and in the control group. The scales were given to the students before and after the study; it was also applied to the study group again 4 weeks after the end of the program. In order to test the aims of the study, frequency, t test and repeated measurement tests were used to analyze data. There was no significant difference between the average scores of the initial measures (pre-test) of the participants in the study group and the control group. Significant differences were found between pretest/posttest scores of depression, hopelessness and suicidal tendency levels of participants in the study group. Posttest measurements were significantly higher than pretest measurements. Depression, hopelessness, and suicidal tendency levels of the pretest/posttest measures were not statistically significant in the control group. There was no statistical significance between the posttest measurements and the follow-up measurements of the depression, hopelessness and suicide scale of the study group. It was determined that the effectiveness of the program continued on the study group at the follow-up measurement 4 weeks after the end of the psychodrama-based intervention program.With these results is: It was seen that the psychodrama-based intervention program reduced the levels of depression, hopelessness, and suicidal tendencies of the group members.