Sosyal medya kullanan genç yetişkin bireylerde ruhsal belirti profilleri ile beden algısı, görünüş kaygısı ilişkisi
Relationship between mental symptom profiles and body image, appearance anxiety in young adult individuals using social media
Yazar: NERGİS KARADENİZ
Danışman: PROF. DR. DEVRAN TAN
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırma sosyal medya kullanan genç yetişkin bireylerde ruhsal belirti profilleri ile beden algısı, görünüş kaygısı ilişkisini incelemeyi amaçlamıştır. İnternet ve sosyal medyanın günümüzde her alanda kullanıma uygun hale gelmesiyle beraber hayatlarımızın sosyal medya ve internetle entegre olduğunu söyleyebiliriz. Beden algısı bireyin bedenini pozitif veya negatif bir şekilde değerlendirmesi ve görmesi durumudur. Sosyal görünüş kaygısı ise kişinin görünüşünün negatif değerlendirileceğine karşı ne hissettiğidir. Bu araştırma ışığında Beden Algısı ve Sosyal Görünüş Kaygısının Ruhsal Belirti Profilleri ile ilişkisi incelenmiştir. Bununla beraber gönüllü bireylerin cinsiyet, internet kullanım amacı, anne ve baba eğitim seviyesi gibi değişkenler de incelenmiş ve değişkenlik gösterip göstermediğine bakılmıştır. Bu araştırma 146 kadın, 128 erkek ve 1 cinsiyetini belirtmek istemeyen kişiyle beraber 18 ve 26 yaş aralığındaki 275 kişilik bir örneklem grubundan oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak sosyodemografik veri formu, beden algısı ölçeği (BAÖ), sosyal görünüş kaygısı ölçeği (SGKÖ), ruhsal belirti tarama testi (SCL-90-R) kullanılmıştır. Anket form verileri SPSS 21 veri analiz programına aktarılarak analizler yapılmıştır. Araştırma bulgularına göre Sosyal Görünüş Kaygısı ile Ruhsal Belirti Profilleri arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı ilişki olduğu görülmüştür. Elde edilen veriler sosyal medya kullanım süresinin arttığı durumlarda Sosyal Görünüş Kaygı düzeyinin yüksek olabileceğini göstermiştir. Sosyal medya kullanım süresinin artması durumunda Somatizasyon, Obsesif Kompulsif Belirtiler, Kişiler Arası Duyarlılık, Depresyon, Anksiyete, Öfke/ Düşmanlık, Fobik Anksiyete, Paranoid Düşünceler, Psikotizm ve Ek Skalalar düzeyinin de yüksek olabileceği görülmüştür. Beden Algısı değişkenin sosyal medyaya atılan fotoğraf ve videoları düzenleme durumuna göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Bu sonuçlar sosyal medyaya atılan fotoğraf ve videoları düzenleyen bireylerin Beden Algısı değişkeni ortalamasının düzenlemeyen bireylerin ortalamasından yüksek olduğuna işaret etmektedir. Beden Algısı düzeyinin cinsiyete göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Bu sonuçlar kadınların erkeklerden daha yüksek Beden Algısı düzeyine sahip olduğuna işaret etmektedir. Yaş aralığının daha geniş olması, araştırmaya katılımın İstanbul ile kısıtlı tutulmaması, örneklem sayısının daha yüksek olması ile ileride yapılacak araştırmaların literatüre daha anlamlı katkı sağlayabileceği düşünülmektedir. Bu araştırma ile sosyal medya kullanım süresi ve etkilerinin takip çalışmalarıyla incelenmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Beden algısı, sosyal görünüş, kaygı, ruhsal belirti, sosyal medya

Abstract:
This research aimed to investigate the relationship between mental symptom profiles, body image, and appearance anxiety in young adults who use social media. With the widespread availability of the internet and social media in various aspects of our lives today, we can say that our lives are integrated with social media and the internet. Body image involves an individual's positive or negative evaluation and perception of their body. Social appearance anxiety, on the other hand, refers to how a person feels about the negative evaluation of their appearance. In light of this research, the relationship between Body Image, Social Appearance Anxiety, and Mental Symptom Profiles has been examined. Additionally, voluntary participants were examined for variables such as gender, purpose of internet use, and parental education level to determine whether there was variability. The research includes a sample group of 275 individuals aged between 18 and 26, comprising 146 females, 128 males, and 1 person who chose not to specify their gender. Data collection tools in the research included a sociodemographic data form, Body Image Scale (BIS), Social Appearance Anxiety Scale (SAAC), and Symptom Checklist-90-Revised (SCL-90-R). Survey data were transferred to the SPSS 21 data analysis program for analysis. According to the research findings, there is a moderately significant positive relationship between Social Appearance Anxiety and Mental Symptom Profiles. The obtained data also indicated that Social Appearance Anxiety levels could be higher when the duration of social media use increases. An increase in social media use duration was associated with higher levels of Somatization, Obsessive-Compulsive Symptoms, Interpersonal Sensitivity, Depression, Anxiety, Anger/Hostility, Phobic Anxiety, Paranoid Thoughts, Psychoticism, and Extra Scales. It was observed that the Body Image variable differed based on the editing of photos and videos posted on social media. These results suggest that individuals who edit photos and videos posted on social media have a higher average Body Image variable compared to those who do not edit. The level of Body Image was found to differ based on gender, with females having a higher Body Image level than males. For future research, it is suggested that a wider age range, broader geographical inclusion beyond Istanbul, and a higher sample size could contribute to further insights. This research also recommends further examination of social media usage duration and its effects.
Keywords
Body image, social appearance, anxiety, mental symptom, social media