COVID-19 enfeksiyonu geçiren hastalarda periferik sinir sisteminde subklinik etkilenmenin varlığının araştırılması
Investigation of the presence of subclinical involvement in the peripheral nervous system in patients with COVID-19 infection
Yazar: TEA BEQIROSKI BAHADIRLI
Danışman: PROF. DR. TÜLAY KURT İNCESU
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
Giriş ve Amaç: COVID-19 hastalığı, yeni bir koronavirüsün neden olduğu ve ilk olarak Aralık 2019'da Çin'in Wuhan şehrinde tespit edilen bir solunum yolu hastalığıdır. SARS-CoV-2 her ne kadar öncelikle solunum yollarını etkilese de deneysel çalışmalar ve olgu raporları virüsün nörotropik etkisini gündeme getirmektedir. COVID-19 virüsünün, enfeksiyonun akut ve uzamış döneminde periferik sinir sistemini etkilediği gösterilmiştir. Ancak literatürde COVID-19 enfeksiyonunun periferik sinir sistemi üzerine subklinik etkisi ile ilgili yeterli prospektif çalışma bulunmamaktadır. Yayınlar daha çok vaka sunumları veya retrospektif analizler şeklindedir. Bu çalışmada COVID-19 enfeksiyonunun periferik sinir sistemi üzerindeki olası subklinik etkisinin araştırılması amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Mikrobiyoloji Laboratuvarında COVİD PCR testi pozitifliği ile COVİD-19 enfeksiyonu tanısı alan, fakat periferik sinir sistemi yakınması olmayan 23 hasta (23-62 yaş aralığında (38,9±21,4) 13 kadın ve 10 erkek) dahil edildi. Çalışma prospektif, kontrollü ve açık etiketli olarak yapıldı. Hastalar enfeksiyonun izolasyon dönemi bittikten sonra ve ilk çalışmadan 4 ay sonra EMG laboratuvarında değerlendirildi. Alt ve üst ekstremitelerde rutin sinir incelemeleri, median ve posterior tibial F-yanıtı, sempatik deri yanıtları ve R-R interval incelemeleri yapıldı.
Bulgular: Posterior tibial F yanıtı minimum değerinin ikinci ölçüme göre ilk ölçümlerde anlamlı olarak uzun olduğu bulundu (p=0.030). İstirahatteki R-R İntervali değerleri ikinci ölçümlerde ilk ölçümlere göre anlamlı düşüktü (p=0,033). Bir hastada supraventriküler taşikardi saptandı ve kardiyoloji tarafından tedavi edildi.
Sonuç: Bu çalışmada COVID-19 enfeksiyonunun periferik sinir sisteminde F-yanıtı ve kardiyak otonom sinirlerde subklinik etkilenmeye yol açtığı görülmüştür. Bu bulgular, COVID-19'un periferik sinir sistemine olan etkilerinin enfeksiyon sonrası dönemde subklinik düzeyde kalabileceğini düşündürmektedir. Sonuç olarak, COVID-19 enfeksiyonunun periferik sinir sistemi üzerindeki uzun vadeli etkilerini tam olarak anlamak için daha geniş katılımlı ve uzun süreli takip çalışmalarına ihtiyaç vardır.

Abstract:
Introduction and Objective: COVID-19 is a respiratory illness caused by a novel coronavirus, first identified in Wuhan, China, in December 2019. Although SARS-CoV-2 primarily affects the respiratory system, experimental studies and case reports have highlighted the virus's neurotropic effects. It has been demonstrated that the COVID-19 virus can affect the peripheral nervous system during both the acute and prolonged phases of infection. However, there are not enough prospective studies in the literature regarding the subclinical effects of COVID-19 infection on the peripheral nervous system. Most publications are in the form of case reports or retrospective analyses. This study aims to investigate the potential subclinical effects of COVID-19 infection on the peripheral nervous system.
Materials and Methods: The study included 23 patients (13 females and 10 males, aged between 23-62 (38,9±21,4) years) who were diagnosed with COVID-19 infection with a positive COVID PCR test at the Microbiology Laboratory of Izmir Katip Celebi University Atatürk Training and Research Hospital but had no peripheral nervous system complaints. The study was conducted prospectively, controlled, and open-label. Patients were evaluated in the EMG laboratory after the isolation period of the infection ended and again four months after the initial study. Routine nerve conduction studies were performed on the upper and lower extremities, including median and posterior tibial F-waves, sympathetic skin responses, and R-R interval analyses.
Result: The minimum value of the posterior tibial F-response was found to be significantly longer in the first measurements compared to the second measurements (p=0.030). The resting R-R interval values were significantly lower in the second measurements compared to the first (p=0.033). Supraventricular tachycardia was detected in one patient and treated by cardiology.
Conclusion: This study demonstrated that COVID-19 infection leads to subclinical involvement in the peripheral nervous system, as indicated by F-response,and in the cardiac autonomic nerves. These findings suggest that the effects of Covid-19 on the peripheral nervous system may remain at a subclinical level in the post-infection period. Consequently, to fully understand the long-term effects of COVID-19 on the peripheral nervous system, larger-scale and long-term follow-up studies are needed.