Tuzluluk stresinde kanola bitkisinin morfolojik ve fizyolojik özellikleri üzerine salisilik asidin priming uygulamasının etkisi
The effects of priming by salicylic acid under salt stress on some morphological and physiological characteristics of canola plant
Yazar: GHOLAMREZA NAZARİAN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ÖZGÜR TATAR
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Araştırma, 2013–2014 yıllarında Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü'ne ait sera ve laboratuvarlarda yürütülmüştür. Denemede 5 farklı tuz (0, 2, 4, 6, 8 ds/m) ve salisilik asidin 5 farklı konsantrasyonu (0, 0.5, 1.0, 1.5, 2 mM) 4 kanola çeşidine (Brassica napus L.) uygulanmış ve bunların morfolojik ve fizyolojik özelliklere etkileri incelenmiştir.
Tuzluluk çalışmasında, tuz konsantrasyonunun artışı ile tüm çeşitlerde yaprak eni, yaprak boyu, gövde çapı, gövde boyu, tomurcuk oluşumu, çiçek oluşumu, yaş ağırlık, kuru ağırlık, SPAD değeri, kanopi sıcaklık depresyonu, yaprak oransal su içeriği, stoma yoğunluğu, stoma eni, stoma boyu, stoma şekil katsayısı, stoma alanı, potansiyel iletkenlik indeksi ve oransal stoma alanında azalma olmuş, prolin içeriği ve hücre zararlanmasında ise artış olmuştur. Ayrıca kapsül sayısı, kapsül boyu, kapsülde dane sayısı, bin dane ağırlığı ve tek bitki veriminde de düşüş gerçekleşmiştir. Salisilik asit (SA) uygulaması sonucunda, SA'in artışı ile beraber incelenen karakterlerde artış elde edilmiştir. SA uygulamasının tuzluluğun olumsuz etkisini giderdiği yada, azalttığı izlenmiş ve buna bağlı olarak SA uygulamalarında kontrollere göre daha yüksek verim elde edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre en yüksek verim 1.5 mM SA uygulamasında gerçekleşmiştir. 2 mM SA uygulaması bitkilerde toksik etkiye neden olmuştur. Çeşitlerin tuzluluk ve SA uygulamalarına tepkileri incelendiğinde SLM046 çeşidinin tuzluluğa en dayanıklı çeşit, Licord çeşidinin ise en hassas çeşit olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This study was conducted in the greenhouse of the Ege University, Faculty of Agriculture, Department of Field Crops in 2013–2014. The effect of different concentrations of Salicylic acid (0, 0.5, 1, 1.5, 2 mM) on morphological and physiological characteristics of four canola varieties (Brassica napus L.) grown under application of five different NaCl concentrations (0, 2, 4, 6, 8 ds/m) were evaluated.
As a result, in all varieties the increase of salt concentration led to a decrease in leaf width, leaf length, stem diameter, stem length, bud formation, flower formation, wet weight, dry weight, SPAD value, canopy temperature depression, relative water content (RWC), stomatal density, stomatal width, stomatal length, stomatal surface (SS), stomatal shape coefficient (SSC), potential conductance index (PCI) and relative stomatal surface (RSS). On the other hand it lead to increase in proline content and membrane injury index. In respect to yield and its components, the number of pod reduction, pod size, capsule grain count, weight of one thousand seeds and the single plant yield also decreased. Under salicylic acid (SA) application an increase in all growth traits were observed. SA concentration reduced the effect of salinity and higher yields were obtained as compared to the controls. Results showed that the highest yields were obtained by application of 1.5 mM SA concentration, while the concentration of 2 mM SA treatment caused toxicity in plant. Studying the plants resistance to SA treatments and salinity showed that the SLM046 variety was the most resistant one with highest yield, while Licord was the most susceptible with lowest yield between all varieties.