Avrupa Birliği sürecinin Türk bankacılık sektörüne etkileri
The effets of European integration process on Turkish banking sector
Yazar: HÜLYA BAYIR
Danışman: DOÇ. DR. NECMİDDİN BAĞDADİOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Bölümü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Bankacılık = Banking
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector ; Türkiye = Turkey

Özet:
Bu çalışma, 2005 yılsonunda başlayan Avrupa Birliği'ne (AB) üyelik sürecinin Türk Bankacılık Sektörü'nün piyasa yapısına etkisini incelemektedir. Piyasa yapısındaki değişikliklere yönelik değerlendirmelerden önce, piyasa tanımları yapılmakta ve bankacılık sektörünün piyasa yapısı analizleri ile ilgili farklı uygulamalara yer verilmektedir. Avrupa Birliği'ne üyelik konusunda aynı yolu izleyen belirli ülkelerin bankacılık sektöründeki gelişmeler Türkiye ile karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır. Piyasa yapısını etkileyen AB düzenlemeleri, Türkiye'nin uyum konusundaki ilerlemeleri ve düzenlemelerin etkileri ele alınırken, Türk Bankacılık Sektörü'nün gelişme potansiyeli ortaya konulmaktadır. Son olarak, 2002'den sonra Türk Bankacılık Sektörü'ndeki ve genel ekonomik göstergelerdeki gelişmelerle beraber, AB düzenlemelerinin etkisi Panzar-Rosse modeli çerçevesinde ele alınmıştır. Modelde, 2002-2008 dönemine ilişkin 30 bankanın panel verisi kullanılmıştır. Tarama sürecinin başladığı 2006 yılından itibaren görülen etkinin Türk Bankacılık Sektörü'ne yansıması, marjinal maliyet ve hasılat fonksiyonlarını esas alarak kurulan indirgenmiş formdaki eşitliğe dayalı olarak bankaların karlılığını etkileyen diğer faktörler kapsamında göz önünde bulundurulmuştur. Sonuç olarak, Türk Bankacılık Sektörü'nün monopolcü rekabet şartları altında çalıştığı, 2006 yılından itibaren bankaların faaliyette bulundukları ortamda karlılıklarını etkileyen faktörler kapsamında AB düzenlemelerinden kaynaklanan bir değişim geçirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Türk Bankacılık Sektörü'nde yaşanan değişimlerin bilinmesi hem bankaların hem de düzenleyici otoritelerin doğru stratejiler oluşturmaları açısından önem arz etmektedir.

Abstract:
This study analyses the effects of Turkey?s EU membership process, which was initiated at the end of 2005, on Turkish Banking Sector. Before analyzing the changes in the market structure, market definitions and different practices on banking sector?s structure are given. Developments in the banking sectors of other countries, which followed a membership process similar to Turkey?s, are given in comparison to Turkey?s case. While evaluating the EU regulations, which affect the market structure, and the steps taken by Turkey, and the effects of all these regulations, growth potential of the Turkish Banking Sector is also put into consideration. Finally, the effects of European Union regulations are evaluated by Panzar Rosse model with the developments in the Turkish Banking Sector and general economic indicators after the year 2002. In the model, 30 banks? panel data is used for the period of 2002-2008. The effects of monitoring process which started to be observed since 2006 on Turkish Banking Sector are taken into consideration together with the other factors that influence banks? profit by marginal costs and revenues. As a result, it is concluded that Turkish Banking Sector is working under monopolistic competition conditions and they are under changing progress due to EU regulations since 2006 in the concept of the factors that affect their profitability. To determine appropriate strategies, it is very crucial for the banks and regulatory authorities to know that Turkish Banking Sector is in the process of changes.