İlkokul 3.sınıf öğrencilerinin bilişim teknolojileri ve yazılım dersinde bilgisayarsız etkinlikler ile yaşantıları: Bir eylem araştırması
Experiences of 3rd grade students with unplugged activities in information technologies and software course: An action research
Yazar: BURCU BONCUKÇU
Danışman: PROF. DR. TUFAN ADIGÜZEL
Bahçeşehir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Teknolojileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar yazılımları = Computer softwares ; Bilgisayarsız bilgisayar bilimi = Computer science unplugged ; Bilişim teknolojileri ve yazılım dersi = Information technology and software course ; Bilişim teknolojisi = Information technology ; Bilişsel süreç = Cognitive processes ; Programlama öğretimi = Programming instruction ; Yazılım = Software ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Programlama eğitimi son yıllarda ülkemizde ve dünyada geleceğe yön veren bireyler yetiştirmek için büyük ölçüde üzerinde durulan bir alandır. Küçük yaştan itibaren öğrencilere programlama becerilerini kazandırmak amacıyla verilen bu eğitimlerde bilgisayar, tablet gibi dijital araçlar kullanılarak yapılan çalışmaların yanı sıra herhangi bir dijital araç kullanmadan ve her yaş grubuna uygun hazırlanabilen kağıt-kalem etkinlikleri, kinestetik faaaliyetler içeren "bilgisayarsız etkinlikler" olarak adlandırılan çalışmalar da dikkat çekmektedir. Bu araştırmada, ilkokul 3.sınıf öğrencilerine Bilişim Teknolojileri ve Yazılım (BTvY) dersinde "Programlama ve Problem Çözme" temasını bilgisayarsız etkinlikler ile işlenmesi süreci incelenmiştir. Çalışma 2019-2020 Eğitim-Öğretim yılında İstanbul'da bir özel öğretim kurumunun ilkokul 3.sınıfında okuyan 13 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir.
Araştırma bir eylem araştırması olarak tasarlanmış, süreçte nitel ve nicel veriler toplanmıştır. Araştırma öncesinde öğrencilerin üstbilişsel farkındalıkları, problem çözme yeterliliklerine ilişkin kullanılan ölçekler ve her ders sonu toplanan etkinlik algısı ölçeği ile nicel veriler, derslerde yapılan etkinliklere yönelik hazırbulunuşluk düzeylerini ortaya çıkarmak amacıyla uygulanan hazırbulunuşluk sınavı, araştırma sürecinde alınan gözlem notları, odak grup görüşme notları ve öğrenci çalışma kağıtları ile nitel veriler toplanmıştır. Elde edilen nicel verilerin analizi ortalama ve standart sapmaları hesaplanarak betimsel istatistik yöntemiyle, nitel verilerin analizi de betimsel analiz yöntemi ile yapılmıştır. Süreç boyunca farklı veri toplama araçlarından elde edilen bulgular birbiriyle harmanlanarak tutarlılığın sağlanmasına çalışılmıştır.
Dört hafta süren araştırma sürecinin sonunda öğrencilerin, "Programlama ve Problem Çözme" temasına yönelik yapılan özellikle kinestetik faaliyetler içeren bilgisayarsız etkinlikleri eğlenceli buldukları, daha durağan etkinliklerde sıkıldıkları, hedef kazanımlar doğrultusunda öğretilen kavramları öğrenmede zorluk yaşamadıkları, yönergeleri takip etme, planlı hareket etme gibi bilişsel süreçlerde gelişim gösterdikleri, etkinlikler sırasında grup çalışması yapmanın motivasyonlarını arttırdığı, bilgisayar kullanarak yaptıkları çalışmaları faydalı bulsalar da bilgisayarsız etkinliklerin de öğrenmelerine katkı sağladığını düşündükleri görülmüştür. Bu çalışmada bilgisayarsız etkinliklerin öğrenme stiline uygun ve kinestetik formda hazırlandığında çok daha olumlu sonuçlar verdiği ortaya çıkarılmıştır. Bilgisayarsız etkinlikler ile yapılan derslerde öğrencilerin ilgilerinin kaynağının öğrendikleri konu ve kavramlar olması, bunun da kalıcı öğrenmeye destek olduğunun saptanması araştırmanın önemli sonuçlarından biridir.

Abstract:
Programming education is getting a more central role in recent years in the pursuit of raising pupils who are going to be driving the future, both globally and here in Turkey. This education aiming to let the pupils have programming abilities from a young age could be done with digital tools like computers and tablets as well as non-digital ones like pen and paper and kinesthetic activities (also called unplugged activities) that are suitable for pupils from all ages. This study was about cultivating the topic of "Programming and Problem Solving" in the "Information Technologies and Software" class for 3rd-grade children with unplugged activities. The study was conducted with 13 third grade students in the 2019-2020 academic year at a private school in Istanbul. 
The study was designed as an action research, and both qualitative and quantitative data were gathered during the study. While quantitative data were gathered by the scales such as students' metacognitive awareness and problem-solving proficiency before the study, and their perceptions on the activities during the study; qualitative data were constructed with their readiness level before the study, student worksheets, notes taken during the observations at the study, and focus group interviews. The analysis for the quantitative data was done with descriptive statistics methodology by calculating the mean and standard deviations. Analysis of qualitative data was done with descriptive analysis method. There has been a significant effort to have consistency by blending different findings gathered with different data collection tools throughout the study. 
The key findings at the end of the four-week study were that the students found the activities, especially the kinesthetic ones for the topic of "Programming and Problem Solving", entertaining, they were bored in the more inert ones, they didn't have any difficulties in learning concepts taught aligned with the learning outcomes, they got better in cognitive skills like following the instructions and planning ahead, and they found the unplugged activities helped their learning while believing that the computerized ones were also beneficial. It is also observed that teamwork during the activities helped with their motivation. With this study, it is revealed that unplugged activities do yield more favorable outcomes when designed kinesthetically and appropriate to the learning styles of students. One of the important results of the study was students' attention shifted from the activity of using the computer to the exact content of the class with the unplugged activities.