Tip-2 diyabetli bireylerde aile desteği, tedaviye uyum ve hastalık öz yönetimi
Family support, treatment adaptation and disease self management in individuals with type-2 diabetes
Yazar: ŞEYMA YALÇINKAYA
Danışman: PROF. DR. MUKADDER MOLLAOĞLU
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aile desteği = Family support ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma, Tip 2 diyabetli bireylerin aile desteği alma durumlarının tedaviye uyum ve hastalık özyönetimi arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı ve analitik olarak gerçekleştirilmiştir.
Araştırma, Nisan 2022- Kasım 2022 tarihleri arasında Tokat il merkezinde bulunan Tokat Devlet Hastanesi'nin dâhiliye ve endokrinoloji polikliniklerine başvuran Tip 2 diyabetli bireyler arasından rastgele örnekleme yöntemi ile seçilen 184 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri, hasta tanıtım formu, Hensarling'in Diyabet Aile Destek ölçeği, Tip 2 Diabetes Mellitus Tedavisine Hasta Uyum Ölçeği ve Tip 2 Diyabet Öz Yönetim Ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Araştırmanın yapılabilmesi için etik kurul onayı ile kurum izinleri alınmıştır. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde, SPSS 22.0 programı kullanılarak tanımlayıcı istatistik testleri ile sayı ve yüzdelik dağılımlar, t testi, Tek Yönlü ANOVA varyans analizi, Pearson Korelasyon analizi ve Lineer Regresyon analizi kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde p<0.05 değeri anlamlı kabul edilmiştir.
Tip 2 diyabetli bireylerin Hensarling'in Diyabet Aile Destek Ölçeği toplam puan ortalaması 69.66±10.37; Tip 2 Diabetes Mellitus Tedavisine Hasta Uyum Ölçeği toplam puan ortalaması 76.49±12.01 ve Tip 2 Diyabet Öz Yönetim Ölçeği toplam puan ortalaması 40.26±12.38 puan aldıkları, Tip 2 diyabetli bireylerin diyabette algılanan aile desteğinin orta düzeyde, diyabet tedavisine uyumlarının orta düzeyde ve diyabet öz yönetimlerinin ise düşük düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Tip 2 diyabetli bireylerin diyabet tedavisine uyum düzeyi ile diyabet öz yönetimi arasında düşük düzeyde ve pozitif yönde anlamlı ilişki bulunurken; diyabette algılanan aile destek düzeyi ile bireylerin diyabet tedavisine uyum düzeyi ve diyabet öz yönetimi arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığı belirlenmiştir. 
Sonuç olarak, Tip 2 diyabetli bireylerin diyabette algılanan aile desteğinin orta, diyabet tedavisine uyumlarının orta ve diyabet öz yönetimlerinin ise düşük düzeyde olduğu belirlenmiştir. Tip 2 diyabetli bireylerin diyabet tedavisine uyum düzeyi ile hastalık öz yönetimi arasında anlamlı ilişki bulunduğu, diyabette tedaviye uyum düzeyinin artması ile hastalık öz yönetiminin de anlamlı bir şekilde arttığı saptanmıştır.

Abstract:
The study was conducted with a descriptive and analytical design in order to determine the relationship between receiving family support and treatment adherence and disease self-management in individuals with type 2 diabetes.
The study was conducted with the participation of 184 randomly selected individuals with type 2 diabetes who presented to the internal diseases and endocrinology outpatient clinics of Tokat State Hospital located in Tokat provincial center between April 2022-November 2022. The study data were collected by using patient information form, Hensarling Diabetes Family Support Scale, Patient Adherence to Type 2 Diabetes Mellitus (DM) Scale, and Type 2 Diabetes Self-Management Scale. Ethics committee approval and institutional permission were obtained for the study. In the analysis of the data, SPSS 22.0 software was used, and descriptive statistics were expressed as numbers and percentages. In addition, t test, One-Way ANOVA, variance analysis, Pearson correlation analysis, and linear regression analysis were performed. Statistical significance level in the analysis of the data was accepted as p<0.05.
The mean score of the individuals with type 2 diabetes was 69.66±10.37 on Hensarlings Diabetes Family Support Scale, 76.49±12.01 on Patient Adherence to Diabetes Mellitus Treatment Scale, and 40.26±12.38 on Type 2 Diabetes Self-Management Scale. Accordingly, it was determined that perceived family support in diabetes was at a moderate level, adherence to diabetes treatment was at a moderate level, and diabetes self-management was at a low level in the individuals with type 2 diabetes. While a positive, low-level, and significant relationship was found between the level of adherence to diabetes treatment and diabetes self-management level in the individuals with type 2 diabetes, no significant correlation was determined between perceived family support in diabetes and level of adherence to diabetes treatment and diabetes self-management level.
In conclusion, it was determined that in the individuals with type 2 diabetes, perceived family support in diabetes level was moderate, adherence to diabetes treatment level was moderate, and diabetes self-management level was low. A significant relationship was determined between adherence to diabetes treatment levels and disease self-management levels of the individuals with type 2 diabetes, and it was found that as adherence to diabetes treatment levels increased, their disease self-management levels also significantly increased.