Transisyonel bakım modeli: Açık kalp cerrahisi geçiren yaşlı hastalarda fonksiyonel bağımsızlık düzeyi ve yaşam kalitesi üzerine etkileri
Transitional care model: The effects on level of functional autonomy and quality of life in elderly patients with open heart surgery
Yazar: SİMGE ÇOŞKUN
Danışman: DOÇ. SERGÜL DUYGULU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery ; Hemşirelik = Nursing ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Fonksiyonel analiz = Functional analysis ; Fonksiyonel özellikler = Functional properties ; Geriatri = Geriatrics ; Hasta bakımı = Patient care ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşlılar = Aged ; Özerklik = Autonomy

Özet:
Çalışma açık kalp cerrahisi geçiren yaşlı hastalarda Transisyonel Bakım Modeli doğrultusunda verilen hemşirelik bakımının; hastaların fonksiyonel bağımsızlık düzeyleri, yaşam kalitesi ile hastaneye tekrarlı başvuru ve yatış oranları üzerine etkilerini değerlendirmek amacıyla randomize, kontrollü müdahale çalışması olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma, Sağlık Bakanlığı- Abant İzzet Baysal Üniversitesi İzzet Baysal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Fakülte Ünitesi Kalp-Damar Cerrahisi Kliniği'ne açık kalp ameliyatı olmak için yatan 60 ve üzeri yaş grubundaki hastalar ile Kasım 2017- Aralık 2018 tarihleri arasında yürütülmüştür. Çalışma örneklemini bilgisayar destekli randomizasyonla seçilmiş 32 müdahale ve 32 kontrol olmak üzere toplam 64 hasta oluşturmuştur. Müdahale grubunda yer alan hastalara, kliniğe yatışlarından taburculuk sonrası dokuz haftaya kadar Transisyonel Bakım Modeli temel alınarak bakım verilmiştir. Model kapsamında müdahale grubunda yer alan hastaların aldığı hizmetler, multidisipliner iş birliği ile bakımını, taburculuk sonrası dört ev ziyaretini ve hasta/yakınının gereksinimleri doğrultusunda verilen telefonla danışmanlık hizmetlerini içermiştir. Kontrol grubunda yer alan hastalar standart bakım hizmetlerini almışlardır. Verilerin toplanmasında tanıtıcı bilgiler formları, Otonomi Değerlendirme Ölçeği, SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği, Taburculuk Sonrası Hastaların Hastaneye Tekrarlı Başvuru İzlem Formu kullanılmıştır. Araştırma verileri, hastanın kliniğe kabulünün ilk günü ile hastanın hastaneden taburculuğundan sonra 9. hafta ve 6. aylarında toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Bağımsız Örneklem t Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi ve Ki-Kare kullanılmıştır.  Çalışmada müdahale grubunda yer alan hastaların taburculuk sonrası 9. hafta izlemlerindeki Otonomi Değerlendirme Ölçeği puan ortalamalarının ve SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği alt boyutları puan ortalamalarının kontrol grubunda yer alan hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Ayrıca kontrol grubunda yer alan hastaların  taburculuk sonrası izlem sürecinde (6 ay) hastaneye tekrarlı başvuru ve yatış oranlarının müdahale grubunda yer alan hastalara  göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). Çalışmada Transisyonel Bakım Modeli kapsamında sunulan bakım hizmeti uygulamalarının hastaların fonsiyonel bağımsızlık düzeylerini ve yaşam kalitesi düzeylerini arttırdığı; hastaların taburculuk sonrası hastaneye başvuru ve tekrarlı yatış oranlarını azaltmada etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular doğrultusunda, Transisyonel Bakım Modeli'nin cerrahi işlem geçirecek olan yaşlı hasta grubunun hemşirelik bakım uygulamalarında kullanılması önerilmiştir. 

Anahtar kelimeler: Transisyonel Bakım Modeli, kalp cerrahisi, hemşirelik bakımı, otonomi, yaşam kalitesi, yaşlı birey.

Abstract:
This randomized, controlled interventional study aimed to assess the effects of nursing care provided in line with the Transitional Care Model on functional autonomy levels, quality of life and recurrent admission and hospitalization rates in elderly patients with open heart surgery. The study was carried out between November 2017- December 2018 on the patients in the age group of 60 years and over who were admitted to the Cardiovascular Surgery Clinic of İzzet Baysal Education and Research Hospital Faculty Unit of Ministry of Health-Abant İzzet Baysal University, for open heart surgery. The study sample consisted of a total of 64 patients, including 32 patients in intervention group and 32 patients in control group, who were selected by computer assisted randomization. The patients in the intervention group were offered care based on the Transitional Care Model up to nine weeks after discharge from the hospital. Within the scope of the model, the services provided by the patients in the intervention group included care with multidisciplinary collaboration, four home visits after discharge and telephone counseling services in line with the needs of the patient / relatives. Patients in the control group received standard care services. In the collection of data, identifying information forms, Functional Measurement System, SF-36 Quality of Life Form and Follow-up Form for Recurrent Admission of Patients after Discharge were used. The research data were collected on the first day of admission to the clinic and in the 9th week and 6th month after the discharge of patients from the hospital. Descriptive statistics, Independent Sample t-Test, One-Way Analysis of Variance and Chi-Square were used to evaluate the data. It was found that Functional Measurement System average scores and SF-36 Quality of Life sub-dimension average scores of the patients in the intervention group in their follow-up of 9th week after discharge were statistically significantly higher than those of the patients in the control group (p<0,05). Also, recurrent admission and hospitalization rates of the patients in the control group in the follow-up process after the discharge (6 months) were found to be statistically significantly higher than those of the patients in the intervention group (p<0,05). In the study, it was concluded that the care service practices offered under the Transitional Care Model improve the functional autonomy levels and quality of life of the patients and are effective in decreasing the post-discharge recurrent admission and hospitalization rates of the patients. In line with the findings of the study, the Transitional Care Model is recommended to be used in nursing care practices for elderly patients who will undergo surgery.

Keywords: Transitional Care Model, heart surgery, nursing care, autonomy, quality of life, elderly person.