Aydın ili geleneksel giysileri desen ve süsleme motifleri ve çağdaş tasarım uygulamaları
Aydin city traditional clothes and patterns and ornament motifs and contemporary design practices
Yazar: BÜŞRA ÖZDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURSEN GEYİK DEĞERLİ
Nişantaşı Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı / Tekstil ve Moda Tasarımı Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Maddi kültür simgesi olan giyim, milletlerin geleneklerini, göreneklerini, kültürlerini yansıtan önemli öğelerden birisidir. İlk çağlarda doğadan korunmak ve örtünmek sebebiyle başlamış olsa da, daha sonra coğrafya, kullanılan malzemeler, inanç, iklim koşulları vb. etkilerle malzeme, biçim ve kullanım açısından çeşitlenmiştir. Kültürlerin en canlı belgelerinden olan giysiler bir ülkenin, dönemin, kişinin ya da topluluğun özelliklerini yansıtırlar. Bu sebeplere dayanarak birçok medeniyete ev sahipliği yapan Anadolu'daki illerin, ilçelerin ve köylerin kendilerine has yöresel kıyafetleri ve aksesuarları oluşmuştur. 
Yöresel giysiler, o bölgedeki toplulukların gelenek ve göreneklerinin yanı sıra bölgesel özellikleri hakkında da bilgi verdiği içi önemli kültür öğeleri arasında yer alır (Çulcuoğlu, 2007: 91). Geleneksel giysiler toplumların yöresel yaşamlarını yansıtan gerçek birer unsur ve kaynak olarak kabul edilir. Bu kıyafetler incelendiğinde çok önemli ve benzersiz sanat özellikleri dikkat çekmektedir (Çivitçi, Harmankaya, Üstün, 2012: 99). Anadolu'da yaşamakta olan Türkler yüzyıllar boyunca dokuma yoluyla duygularını ve düşüncelerini yalnızca kilimlere ve halılara aktarmakla kalmamış, kendi el emekleriyle ailelerinin giyim ihtiyaçlarını karşılamış; şekillerle, nakışlarla, renklerle, motiflerle bu yöresel kıyafetlere sanat anlayışlarını yansıtmışlardır. Bir bakıma yöresel giysilerde kullanılan motif ve desenlerle kendi sessiz alfabelerini oluşturmuşlardır. 
Küreselleşen dünyada zamanla kullanımları azalan yöresel kıyafet ve aksesuarlar, eski dönemlere ışık tutması, bilimsel çalışmalara yön vermesi, gelecek kuşaklara aktarılması, geçmişle bugün arasında bir köprü görevi görmesi açısından önemlidir. Bu araştırmanın amacı; Aydın ili geleneksel kıyafetlerini desen, renk, süsleme, motif özelliklerinin araştırılıp incelenerek açığa çıkarılmasını sağlamak ve bu kültürü tanıtmaktır. Yöresel desenlerin ve motiflerin modern tasarımlarda kullanılabilmesi, yeni nesil tasarımcılara yol göstermesi ve geleneksel kültürün yaşatılması amaçlanmaktadır. Çalışmanın sonunda Aydın ili geleneksel giysilerinde kullanılan desen ve süsleme motiflerinden ilham alınarak 15 adet çağdaş giysi tasarımı yapılmış ve bunlardan altı adet üretilmek üzere seçilmiştir.

Abstract:
As an item of material culture, clothing is one of the most important elements that reflect the culture, traditions and customs of a nation. The need to dress, which started in the early ages in order to be protected from natural activities and to be covered, become evident with the change of civilization level living conditions. In addition, the way of dressing is shaped by the cultural values of the society they are in and they have distictive features from other societies. Strating from this point the fact that the regions in Anatolia, which hosted many civilizations for centuries and where different cultures lived together in harmony have their unique traditional clothes cause the formation of dressing differences in the same province, even between the center and the village.
Local clothes are among the important cultural elements as they provide information about the regional characteristics as well as the traditions and customs of the communities in that region (Çulcuoğlu, 2007:91). Traditional clothing is considered as a real element and resource that reflects the local life of societies. When these clothes are examined, very important and unique art features attract attention (Çivitçi, Harmankaya, Üstün, 2012; 99). Turks living in Anatolia have not only transferred their feelings and thoughts to rugs and corpets through weaving for centuries; with shopes, embroideries, colors and motifs, they have reflected the understanding of art to these local clothes. In a way, they created their own silent alphabet with the motifs and patterns used in local clothes.
Local clothing and accessories, whose use has decreased over time in the globalizing world, are important in terms of shedding light on ancient times, directing scientific studies, transferring them to future generations, and serving as a bridge between the past and the present. The purpose of this research; The aim is to research and examine the pattern, color, ornament and motif features of the traditional clothes of Aydın and to introduce this culture. It is aimed to use local patterns and motifs in modern designs, to guide the new generation designers and to keep the traditional culture alive. At the end of the study, 15 pieces of contemporary clothing were designed, inspired by the patterns and ornament motifs used in the traditional clothing of Aydın, and six of them were selected to be produced.