Foucault, Derrida ve Erasmus'ta delilik
Madness in Foucault Derrida and Erasmus
Yazar: ZEHRA VAHAPOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN GÜNDOĞDU
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Delilik = Madness ; Derrida, Jacques = Derrida, Jacques ; Descartes = Descartes ; Erasmus = Erasmus ; Foucault, Michel = Foucault, Michel

Özet:
Kuşkusuz ki 20. yüzyılı Foucault çağı olarak adlandırmak mümkündür. Onu bu kadar
etkileyici yapan zekâsı, üslubu ve insandan yola çıkarak ortaya koyduğu toplumsal yapıya
yön veren kavramlarıdır. Bu çalışmanın amacı Mıchel Foucault‟nun Deliliğin Tarihi
eserinden yola çıkarak, toplumların deliliği çağlara göre anlamlandırışını irdelemek,
Derrida ve Erasmus‟un düşünce ya da eleştirileri ilave edilerek „deli insan‟ın kimliğini
ortaya koymaktır. Çalışmanın ilk ve en geniş bölümü Foucault‟yla ilgilidir. Birinci bölümde,
Deliliğin Tarihi‟nden yola çıkılarak delinin Ortaçağ‟dan Aydınlanmaya değin varoluş
serüveni irdelenmiş, delinin tarihselliği tıp statüsüne erinceye değin ayrıntılarıyla
anlatılmıştır. Ġkinci bölümde deliliğe farklı yaklaşımlar getiren Erasmus‟un Deliliğe
Övgü‟sünde „deliliğin mi bilgelik yoksa bilgeliğin mi delilik‟ olduğu sorularına cevap
aranmış ve Derrida‟nın "Cogito ve Deliliğin Tarihi" makalesiyle Foucault ve Derrida
arasında Descartes‟ın Cogito‟su üzerinden bir köprü kurulmuştur. Modern düşünüşün
başlatıcısı olarak anılan Descartes‟ın „cogito ergo sum‟u, büyük bir eşik atlayarak Tanrı-
özne ilişkisini, insan-özne ilişkisine dönüştürmüştür. Ontolojik varlığı epistemolojik varlığa
dönüşen insanın, varoluşsal koşulu varlığından kendisinin emin olmasıdır. Peki,
varolduğundan emin olmayanlar, kendilerini kral, zengin ya da camdan olduğunu
sananlar. Ġşte bunlar modern öznenin varlığının delilleridir. Her şeyin zıddıyla varolduğu
düzende, akıllı insanın zıddı da deli olandır. Toplumsal yaşayışta her daim ben ve öteki
ayrımı olmuştur. Kendinden olmayanı öteleyen yaşantı, Descartes‟dan itibaren deli
olanları toplumdışı addeder ve deli olanın hastane, hapishane, tımarhanelere kapatılma
süreci başlar. Foucault Descartes‟ın modern özne anlayışını, deliliğin yanlış
anlaşılmasına yol açtığı için eleştirir, Derrida ise birazda Descartes‟çı bir düşünme
şekliyle, Foucault‟nun Descartes‟ı yanlış anladığını açıklamaya çalışır. Çalışmanın
bundan sonraki bölümünde her iki düşünüründe Descartes yorumları irdelenerek ortak
noktalarını ve karşıtlıklarını ortaya koymak amaçlanmaktadır. Çalışmanın varacağı nokta,
delinin tarihsel süreçteki yeri ve konumunun toplumsal yaşantıdaki düşünüşler aracılığıyla
nasıl farklılaştığını gözler önüne sermek, biz aklı başında olanların, aklını yitirmiş olanları
nasıl anlamlandırdığımızı ortaya koymaktır.

Anahtar Kelimeler : 
Foucault, Derrida, Erasmus, Descartes, Delilik

Abstract:
Undoubtedly, 20th century can be called as the century of Foucault. What makes Foucault
impressive is his intelligence, style, and concepts which are based on human and shapes
the social structure. The aim of this study is to analyze how societies perceive the
madness in different ages with reference to the work of Michel Foucault, History of
Madness and to lay bare the identity of „mad man‟ by referring to the ideas or criticisms of
Derrida and Erasmus. The first and the broadest part of the study is related to Foucault.
In the first chapter, the existential process of the mad man from the Middle Ages to the
Enlightenment discussed on the basis of History of Madness, and the historicity of the
mad man up to the period when it makes sense in the field of medicine analyzed in
detail.In the second chapter with respect to Erasmus‟ work, The Praise of Folly which
presents different perspectives to 'madness', the questions, 'is madness a wisdom? or is
wisdom a madness?' are tried to be answered and through Derrida's article called
"Cogito and History of Madness", it is established a relationship between Foucault and
Derrida in terms of Descartes‟ Cogito.As the initiator of modern thinking, Descartes‟
„cogito ergo sum‟, making a breakthrough, transforms the relation of God-Subject into the
relation of Man-Subject. Existential condition of the Man, whose ontological being
transforms into epistemological being, is the fact that he is sure of his existence. Then
what about the ones who are not sure of their existence or the ones who suppose
themselves to be a king, a rich, or a man made of glass...These all prove the existence of
modern subject. In a system where everything exists together with its exact opposite, the
exact opposite of the reasonable man is the mad man. Social life always requires the
distinction of „I‟ and „other‟. Since life excludes the odd one out, after Descartes, mad
people are regarded as outcasts and started to be confined in hospitals, prisons, and
lunatic asylums. Foucault criticizes Descartes‟ understanding of modern subject due to
the fact that it causes the misunderstanding of madness. Yet, Derrida, in a Descartian
way of thinking, tries to explain that Foucault misunderstood Descartes. In the remaining
part of the study, it is aimed to discuss the common and opposite views of each thinker in
terms of their comments on Descartes. The main aim of this study is to clarify how the
position of the mad man varies by means of the thoughts in social life and to reveal how
we, the reasonable ones, consider the mad ones.

Key Words : 
Foucault, Derrida, Erasmus, Descartes, Madness