Su stresinin yağ gülü (Rosa damascena Mill.) fidanlarında morfolojik ve biyokimyasal özellikler üzerine etkisi
Effect of water stress on morphological and biochemical properties in nursery trees of oil rose (Rosa damascena Mill.)
Yazar: TUĞBA TİRYAKİ
Danışman: PROF. DR. FATMA YILDIRIM
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Meyve Yetiştirme ve Islahı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Antioksidan enzimler = Antioxidant enzymes ; Bitki fenolikleri = Plant phenolics ; Su stresi = Water stress

Özet:
Bu çalışma, su stresi altındaki yağ gülü (Rosa damascena Mill.) fidanlarında meydana gelen morfolojik ve biyokimyasal değişimleri belirlemek amacıyla, 2017 yılında yürütülmüştür.  Bu amaçla üç farklı sulama seviyesi, serada polietilen tüpler içerisinde bulunan bir yaşlı yağ gülü fidanlarına sekiz hafta boyunca şu şekilde uygulanmıştır: kontrol olarak tam sulama (saksı kapasitesinin (SK) %100'ü) ve su stresi oluşturmak için iki farklı seviyede kısıtlı su uygulaması (SK'nin %50'si ve SK'nin %25'i). Eksilen su miktarı her 3 günde bir verilmiştir. Morfolojik özellikler olarak fidan boyu, sürgün sayısı, gövde çapı, yaprak alanı ve SPAD değerleri ölçülmüştür. Biyokimyasal özellikler olarak yapraklarda klorofil a, klorofil b, klorofil a+b, malondialdehid (MDA), toplam fenolik madde, toplam flavonoid madde, toplam çözünebilir protein, toplam prolin ve antioksidant enzim aktiviteleri (süperoksit dismutaz (SOD), peroksidaz (POD), askorbat peroksidaz (APX), katalaz (CAT)) saptanmıştır. Çalışmada, fidan boyu ve yaprak SPAD değerleri kontrol uygulamasında (%100 SK) nispeten yüksek  (sırasıyla 74.13 cm ve 40.86) olmuştur. En yüksek sürgün sayısı %25 SK uygulamasında (1.55 adet/bitki) belirlenmiştir. %50 ve %25 düzeyinde kısıtlı sulama uygulamaları klorofil a, klorofil b ve klorofil a + b, toplam fenolik, toplam flavonoid ve toplam protein içeriğini önemli ölçüde düşürürken, prolin miktarını arttırmıştır. Su stresi antioksidant enzim aktivitelerini önemli ölçüde etkilemiştir. %50 ve %25 düzeyinde sulama uygulamaları APX, CAT ve SOD aktivitesini arttırırken, POD aktivitesini azaltmıştır.

Abstract:
This study was carried out in 2017 in order to determine the morphological and biochemical changes of the oil rose (Rosa damascena Mill.) nursery trees under water stress. For this purpose three different irrigation levels were applied to the potted one-year-old nursery trees in a greenhouse for eight weeks as follows: full irrigation as control (100% of the pod capacity (PC) and two deficit irrigation treatments (50% of the PC and 25% of the PC) to perform water stress. Deficient water amount was given every 3 days. The nursery tree height, the number of shoot, the trunk diameter, the leaf area and SPAD values were measured as morphological characteristics. The contents of chlorophyll a, chlorophyll b, chlorophyll a+b, malondialdehyde (MDA), total phenolics, total flavonoids, total soluable protein, total proline and the activities of antioxidant enzyme (superoxide dismutase (SOD), peroxidase (POD), ascorbate peroxidase (APX), catalase (CAT)) as biochemical properties. In the study, the nursery tree height and SPAD values (respectively, 74.13 cm and 40.86) of the leaves was relatively higher in control irrigation treatment (100% PC). The highest number of lateral shoots was recorded in 25% PC treatment (1.55 no/plant). While 50% of the PC and 25% of the PC irrigation treatments significantly decreased the content of chlorophyll a, chlorophyll b, and chlorophyll a+b, total phenolicics, total flavonoids and total proteins, it increased the content proline. Water stress significantly affected the antioxidant enzymes activities. While 50% of the PC and 25% of the PC irrigation treatments increased the APX, CAT and SOD activities, it decreased the POD activities.