Farklı branşlardaki sporcuların proprioseptif duyularının incelenmesi
Investigation of proprioceptive sense of athletes in different branches
Yazar: EMİNE BÜŞRA AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ÇEBİ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırma farklı branşlarda yer alan sporcuların proprioseptif duyularının değerlendirilmesi amacıyla planlanmıştır. Çalışmaya 125 takım sporcusu 125 bireysel sporcu olmak üzere farklı branşlardan toplam 250 sporcu dahil edilmiştir. Her gruptaki 125  sporcunun 65'i erkek 60'ı kadındır. Sporcuların demografik bilgileri, dominant ekstremiteleri,  ağırlık antrenmanı yapma durumları, spor yaşları ve antrenmana yönelik bilgileri sorgulanmıştır. Sporcuların 60 derece fleksiyon açısında omuz propriosepsiyon değerleri ve 45 derece fleksiyon açısında diz propriosepsiyon değerleri ölçülmüştür. Sporcuların yaş ortalamaları 20,44±1,73 yıldır. Her iki omuz ve her iki dizin propriosepsiyon değerlerinde kadın ve erkek sporcular arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir (p>0,05). Takım sporcularının her iki dizde propriosepsiyon değerleri bireysel sporculara göre anlamlı şekilde daha iyi bulunmuş olup (p<0,05), her iki omuz ekleminde takım ve bireysel sporcular arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir (p>0,05). Futbolcuların  her iki dizde proprosepsiyon değerleri voleybolculardan daha iyi bulunmuştur (p<0,05). Nondominant diz propriosepsiyonunda futbolcular hentbolculardan, basketbolcular voleybolculardan anlamlı şekilde daha iyi bulunmuştur (p<0,05). Bunun dışındaki değerlerde takım sporcuları arasında anlamlı farklılık tespit edilmemiştir (p>0,05). Bireysel sporcularda spor branşları arasında herhangi bir eklem propriosepsiyonunda anlamlı farklılık tespit edilmemiştir (p>0,05). Sporcuların dominant omuz propriosepsiyon değerleri nondominat omuzdan anlamlı şekilde iyi bulunmuştur (p<0,05). Sporcuların dominant diz ile  nondominat dizleri propriosepsiyon değerleri arasında anlamlı farklılık tespit edilmemiştir (p>0,05). Futbol, basketbol, voleybol, hentbol branşlarında kendi içinde dominant ve nondominant tarafta anlamlı farklılık tespit edilmemiştir (p<0,05).  Tenisçilerde her iki eklemin propriosepsiyonu dominant tarafta nondominant taraftan anlamlı şekilde daha iyi bulunmuştur (p<0,05). Atletizmcilerde dominant omuz propriosepsiyon değeri nondominant omuzdan anlamlı şekilde daha iyi olup (p<0,05), diz ekleminde dominant ve nondominant taraf arasında anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir (p>0,05). Diğer bireysel branşlarda her iki eklemde dominant ve nondominant taraf arasında anlamlı farklılık tespit edilmemiştir (p>0,05). Sonuç olarak sporcularda propriosepsiyon değeri çeşitli değişkenlere ve spor branşlarına göre farklılık göstermektedir. Genel olarak takım sporcuları bireysel sporculardan, dominant ekstiremite nondominant ekstrmiteden daha  iyi proprioseptif duyuya sahiptir.

Abstract:
This research was planned to evaluate the proprioceptive senses of athletes in different branches. A total of 250 athletes from different branches, 125 team athletes and 125 individual athletes, were included in the study. Of the 125 athletes in each group, 65 are men and 60 are women. The athletes' demographic information, dominant extremities, weight training status, sports age and training information were questioned. Athletes' shoulder proprioception values were measured at 60 degrees of flexion angle and knee proprioception values at 45 degrees of flexion angle. The average age of the athletes is 20.44±1.73 years. No significant difference was detected between male and female athletes in the proprioception values of both shoulders and both knees (p>0.05). Proprioception values of team athletes in both knees were found to be significantly better than individual athletes (p<0.05), and no significant difference was detected between team and individual athletes in both shoulder joints (p>0.05). Proprioception values in both knees of football players were found to be better than volleyball players (p<0.05). Non-dominant knee proprioception was found to be significantly better in football players than handball players and basketball players than volleyball players (p<0.05). No significant difference was detected between team athletes in values other than this (p>0.05). No significant difference was detected in any joint proprioception between sports branches in individual athletes (p>0.05). The athletes' dominant shoulder proprioception values were found to be significantly better than the nondominant shoulder (p<0.05). No significant difference was detected between the proprioception values of the athletes' dominant and nondominant knees (p>0.05). No significant difference was detected between the dominant and non-dominant sides in football, basketball, volleyball and handball branches (p<0.05). In tennis players, proprioception of both joints was found to be significantly better on the dominant side than the non-dominant side (p<0.05). In athleticism player, the proprioception value of the dominant shoulder is significantly better than the nondominant shoulder (p<0.05), and no significant difference was detected between the dominant and nondominant side in the knee joint (p>0.05). In other individual branches, no significant difference was detected between the dominant and non-dominant sides in both joints (p>0.05). As a result, proprioception value in athletes varies according to various variables and sports branches. In general, team athletes have better proprioceptive sense than individual athletes, and the dominant limb has a better proprioceptive sense than the nondominant limb.