Gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss Walbaum, 1792)'nda infeksiyöz pankreatik nekrosiz virüs (IPNV)'ünün araştırılması
Investigation of infectious pancreatic necrosis virus (IPNV) in rainbow trout (Oncorhynchus mykiss Walbaum, 1792)
Yazar: ŞEYDANUR KAN
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL KUBİLAY
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Su Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu tez çalışmasında; Muğla İli Seydikemer İlçesi Eşen çayı üzerinde bulunan 3 adet gökkuşağı alabalığı işletmesinden alınan örneklerde eş zamanlı ters transkriptaz polimeraz zincir reaksiyonu (Real Time Reverse transcription polymerase chain reaction) (rRT-PCR) yöntemi IPNV varlığının araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda işletmelerden Mart-Nisan 2023 tarihleri arasında 0,5-120 g ağırlığındaki 120 (30 adet rRT-PCR, 30 histopatoloji, 30 bakteriyolojik inceleme, 30 parazitolojik inceleme için) maribund gökkuşağı alabalığı seçilmiştir. Enfekte balıklarda rRT-PCR için steril antibiyotikli (10000 IU/ml penisilin+10 mg/ml streptomisin) Phosphate-buffered saline (PBS) içine 10 gr ve altı ağırlığa sahip balıklar bütün olarak alınmış, 20 gr üstü olan balıkların pankreas, böbrek, dalak ve karaciğerleri alınmıştır. Histopatolojik inceleme için küçük balıkların karnı kesilerek, büyük balıkların karaciğer, pankreas, bağırsak ve solungaçları %10 formalin solüsyonu içerisine alınarak tespit edilmiştir. 
Maribund balıklarda klinik ve otopsi bulguları; asites, renkte koyulaşma, ekzoftalmus, deride lezyonlar, gözde kanama, kasta erime, solungaçlarda anemi, iç organlarda peteşiyal kanamalar, böbrekte erime, sarı eksudat, karaciğerde hemoraji, dalakta büyüme olarak gözlemlenmiştir. Yapılan rRT-PCR çalışması sonucunda 3 işletmenin her birinde 0,5-120 gr ağırlığındaki örneklenen bireylerde prevalansın %100 olduğu saptanmıştır. Histopatolojik çalışmada; pankreas, karaciğer, mide, bağırsak ve solungaçlarda patolojik değişiklikler gözlemlenirken özellikle pankreasın asinar hücrelerinde yoğun nekroz odakları ve karaciğerde inklüzyon cisimcikleri gözlenmiştir.

Abstract:
In this thesis study; It was aimed to investigate the presence of IPNV using the Real Time Reverse transcription polymerase chain reaction (rRT-PCR) method in samples taken from 3 rainbow trout farms located on the Eşen stream in Seydikemer District of Muğla Province. For this purpose, 120 maribund rainbow trout weighing 0.5-120 g (30 for rRT-PCR, 30 for histopathology, 30 for bacteriological examination, 30 for parasitological examination) were selected from the enterprises between March and April 2023.  For rRT-PCR in infected fish, fish weighing 10 g or less were taken whole into Phosphate-buffered saline (PBS) with sterile antibiotics (10000 IU/ml penicillin + 10 mg/ml streptomycin), and fish weighing more than 20 g were examined for pancreas, kidney, and spleen. and their livers were removed. For histopathological examination, the abdomen of small fish was cut and the liver, pancreas, intestine and gills of large fish were placed in 10% formalin solution.
Clinical and autopsy findings in maribund fish were ascites, dark coloration of the skin, exophthalmia, skin lesions, hemorrhage in the eye, anorexia, anemia in the gills, petechial bleeding in the internal organs, kidney wasting, yellow exudate, hemorrhage in the liver, enlarged spleen.  As a result of the rRT-PCR study, the presence of IPNV was detected in all 3 farms and in all individuals weighing 0.5-120 g. In the histopathological study, pathological changes were observed in the pancreas, liver, stomach, intestines and gills, especially intense necrosis in the acinar cells of the pancreas and inclusion bodies in the liver.