Hemşirelerin kişilik özelliklerine göre çatışma yönetim yaklaşımlarının belirlenmesi
Determination of conflict management approaches based on personality traits of nurse
Yazar: NİGAR ERDENK
Danışman: DOÇ. DR. SERAP ALTUNTAŞ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik hizmetleri = Nursing services ; Kişilik = Personality ; Çatışma yönetimi = Conflict management ; Çatışma-psikoloji = Conflict-psychology

Özet:
Amaç: Bu araştırma, hastanede çalışan hemşirelerin kişilik özelliklerine göre çatışma yönetim yaklaşımlarını belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tasarımda gerçekleştirilmiştir. 
Materyal ve Metot: Araştırma, Aralık 2013-Şubat 2016 tarihleri arasında Erzurum il merkezinde bulunan 3 hastanede gerçekleştirilmiştir. Araştırma, ulaşılabilen ve araştırmaya katılmayı kabul eden 237 hemşire ile tamamlanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak ''Kişisel Bilgi Formu'', "Rahim Örgütsel Çatışma Envanteri -2'' ve "Beş Faktör Kişilik Özellikleri Ölçeği" ni içeren bir anket formu kullanılmıştır. Veri toplamadan önce çalışmada kullanılan ölçekleri geliştiren araştırmacıların izni, etik kurul onayı ve kurum izni alınmıştır. Toplanan veriler bilgisayar ortamında frekans ve yüzde dağılımı, tanımlayıcı istatistikler, Pearson Momentler Çarpımı korelasyon analizi, t Testi, Cronbach Alfa katsayısı, Basit Doğrusal Regresyon analizi testleri ile değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelerin büyük çoğunluğunun bayan ve evli olduğu, genel olarak genç, servis hemşiresi, kadrolu ve lisans mezunu, çoğunluğunun 0-5 yıllık mesleki deneyime sahip olduğu, bazen gündüz bazen de gece çalıştığı, haftada 25-40 saat arası çalıştıkları ve genelinin 16 ve üzeri hastaya bakım verdikleri saptanmıştır. Hemşirelerin çoğunluğunun ayda birkaç kez çatışma yaşadıkları ve çatışma yaşadıkları kişilerin çoğunluğunu hasta ve yakınlarının oluşturduğu, bir kısmının ise birden fazla kişi ile çatışma yaşadığı tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda hemşirelerin çoğunluğunun kişilik özelliklerinin daha çok ''sorumluluk'' ve ''açıklık'' olduğu, araştırmaya katılan hemşirelerin çatışma ile karşılaştıklarında daha çok ''tümleştirme'' stratejisini kullandıkları ve hemşirelerin kişilik özelliklerinden "sorumluluk" ve "açıklık"ın çatışma yönetiminde ''tümleştirme'' yaklaşımı üzerinde; "duygusal dengesizlik"in çatışma yönetiminde ''ödün verme'' ve ''uzlaşma'' yaklaşımı üzerinde; "açıklık'' ve "duygusal dengesizlik" in çatışma yönetiminde ''uzlaşma'' yaklaşımı üzerinde etkili olduğu ve kişilik özelliklerinin çatışma yönetiminde ''hükmetme'' ve ''kaçınma'' yaklaşımı üzerinde etkili olmadığı saptanmıştır.
Sonuç: Hemşirelerin kişilik özelliklerinin çatışma yönetimi yaklaşımları üzerinde etkili olduğu ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler: Çatışma, çatışma yönetimi, hemşirelik, kişilik.

Abstract:
Aim: This study was carried out to specify the conflict management approaches of nurses who work at a hospital basing on their personality traits, by using descriptive and relational design.
Material and Method: The research was conducted at 3 hospitals located in the centre of Erzurum between December 2013 and February 216.The research was completed together with 237 nurses that could access to and accept taking part in the research. A survey form that consists of "Personal Information Form", "Rahim Organizational Conflict Inventory-2" and "Five Factor Personality Traits Scale" was used for data collection purposes. Approval of researches that developed scales used in the study, ethics committee approval and institutional approval were obtained before collecting data. The collected data were evaluated in computer environment with frequency and percentage distribution, descriptive statistics, Pearson Product-Moment Correlation Analysis, t-test, Cronbach's Alpha Coefficient, Simple Linear Regression Analysis Test. 
Result: It was specified that the great majority of the nurses that took part in the research was married females and in general young staffs of hospital's medical departments with bachelor's degree; the majority of them had 5 years of professional experience, worked sometimes at day shift sometimes at night shift, worked 25-40 hours of a week and provide 16 and over patients in general. It was found out that most of the nurses had a few conflicts monthly and most of the people with whom the nurses have conflict are the patients or their relatives, and a part of the nurses have conflicts with more than one person. As a result of the research, it was concluded that personality traits of the majority of nurses were rather "responsibility" and "clarity" and that the nurses taking part in the research rather adopted ''integration'' strategy when they experience a conflict; among the personality traits of nurses, "responsibility" and "clarity" had an impact on the ''integration'' approach during conflict management, "neuroticism" had an impact on ''compromise'' and ''conciliation'' approach during conflict management; "clarity and "neuroticism" had an impact on ''conciliation'' approach during the conflict management, and personality traits had no impact on ''domination'' and ''avoiding'' approaches during the conflict management.
Conclusion: It was found out that personality traits of nurses had an impact on their conflict management approaches.
Keywords: Conflict, conflict management. nursery, personality.