Avrupa Birliği sosyal politikasında toplumsal cinsiyet eşitliği: Hedefler ve gerçekler
Gender equality in the European Union's social policy: Goals and truths
Yazar: CEREN GÜLER
Danışman: PROF. DR. ŞENAY GÖKBAYRAK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği ve Uluslararası Ekonomik İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Eşitlik = Equality ; Sosyal politika = Social policy ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Kuruluş amacı ekonomik nedenlere dayanan bir topluluk olan Avrupa Birliği içerisinde sosyal politikanın ve sosyal politika içerisinde de toplumsal cinsiyet eşitliğinin incelendiği bu çalışmada AB'nin zamanla değişen sosyokültürel ve ekonomik yapısı içerisinde kadınların iş hayatına katılım oranını toplumun kadınlara yüklediği toplumsal cinsiyete dayalı rol ve beklentiler neticesinde düşük olduğu görülmektedir. Bu sorunun çözülmesi için ev ve iş hayatının uyumlaştırılması gerekmekte ve bu noktada da devreye sosyal politika girmektedir. Sosyal politika ise refah devleti modellerine dayandığından ve AB içerisinde tek bir sosyal politikanın varlığından söz etmek mümkün olmadığından bu politikanın hayata geçmesinde bazı sorunlar yaşanmaktadır. Her ne kadar iş ve aile yaşamının uyumlaştırılması ve toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması meseleleri Avrupa Birliği'nin belgelerinde uzun zamandır yer edinse de bu mesele AB'nin kuruluşundan bu yana sadece istihdam başlığı altında ele alınmıştır. Amaç iş ve aile yaşamının uyumlaştırılmasıyken bu alanda yapılan çalışmalar sadece özel alan sorumluluklarının sadece kadınların omuzlarına yüklenmemesiyle ilgili tavsiyeler olarak karşımıza çıkmaktadır. Dolayısıyla bakım sorunu kamusal alana sirayet edememekte, Üye Devlet inisiyatifinden çıkıp bağlayıcı AB hukuku çerçevesi içerisinde yer alamamakta ve iş-yaşam dengesinin sağlanması meselesi hep ertelenmektedir. Sonuç olarak bu zamana kadar istihdam başlığı altından çıkmayı bir türlü başaramamış olan toplumsal cinsiyet eşitliği meselesi kadın için hala eşit işe eşit ücret alamama, bakım sorumluluğu üzerinden alınmadığından istihdama katılamama ya da yarı zamanlı işleri tercih etme, kariyer molaları, doğum sonrası işten ayrılma gibi sorunları ortaya çıkarmaktadır. Bu sebeple istihdam başlığı altındaki toplumsal cinsiyet eşitliği aslında kadının insan haklarının ihlaline dönüşmektedir. Toplumsal cinsiyet eşitliği ancak AB'nin tavsiye vermekten öteye gidip yasa yapıcı kurum ve kuruluşlarının, bağlayıcı ve yasal bir mevzuat oluşturmasını sağlaması ve topumsal cinsiyet eşitliğini ana akımlaşması ile mümkün olacaktır.

Anahtar Kelimeler: Avrupa Birliği, sosyal politika, toplumsal cinsiyet, toplumsal cinsiyet eşitliği

Abstract:
In this study which examines social policy in the European Union, whose establishment reasons are economic, and gender equality in social policy; it is seen that women's participation in business life is low as a result of the gender-based roles and expectations imposed on women by the society within the socio-cultural and economic structure of the EU that has changed over time. In order to solve this problem, it is necessary to harmonize home and work life, and at this point, social policy comes into play. Since social policy is based on welfare state models and it is not possible to talk about the existence of a single social policy in the EU, there are some problems in the implementation of this policy. Although the issues of harmonization of work and family life and ensuring gender equality have long been included in the documents of the European Union, this issue has been discussed only under the title of employment since the establishment of the EU. While the aim is to harmonize work and family life, the studies conducted in this field appear as recommendations on not putting the responsibilities of private sphere only on the shoulders of women. Therefore, the problem of care cannot spread to the public sphere, it cannot leave the initiatives of the Member State and take place within the framework of binding EU law, and the issue of ensuring work-life balance is always postponed. As a result, the issue of gender equality, which has not been able to get out of the employment title until now, still reveals problems for women such as not being able to get equal pay for equal work, not being able to participate in employment because it is not taken over care responsibility, or preferring part-time jobs, career breaks, leaving work after giving birth.  For this reason, gender equality under the title of employment actually turns into a violation of women's human rights. Gender equality will only be possible if the EU goes beyond giving advice and ensures that its law-making institutions and organizations create a binding and legal legislation and mainstreams gender equality.


Key Words: European Union, social policy, gender, gender equality