Kontrollü laboratuvar koşullarında zebra balığı (Danio rerio,  HAMİLTON 1822) yapay üretimi ve cinsiyet oranı
Artificial zebrafish (Danio rerio,  HAMİLTON 1822) breeding and sex ratio under controlled laboratory condition
Yazar: KEMAL DEDE
Danışman: PROF. DR. ŞEHRİBAN ÇEK YALNIZ
İskenderun Teknik Üniversitesi / Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products ; Zooloji = Zoology
Dizin: Akvaryum balıkları = Aquarium fishes ; Tatlı su balıkları = Freshwater fishes

Özet:
Zebra balıkları model organizma olarak, insan genlerini ve hastalıklarını incelemek amacıyla biyomedikal araştırmalarda yaygın kullanılmaktadırlar. Buna rağmen, zebra balığının yapay üretimi zayıf bir şekilde tanımlanmıştır ve evrensel olarak kabul edilen herhangi bir yapay kültür protokolü yoktur. Biyomedikal alanda çalışan bilim insanlarını tatmin etmek için kontrollü laboratuvar koşullarında standart bir zebra balığı kültür yöntemi geliştirilmelidir. Bu tez ile laboratuvar koşullarında zebra balığının yapay kültürü araştırılmıştır. Ek olarak embriyogenez, yumurta çapı ve cinsiyet oranı, incelenmiştir. Çalışmada, erkek ve dişiler için ortalama vücut uzunlukları sırasıyla 3,34 ± 0,40; 2,97 ± 0,3 cm ve ortalama ağırlıklar sırasıyla 0,38 ± 0,14; 0,25 ± 0,27g olarak ölçülmüştür.
Yumurtlama kapları ve çakıllar anaçların yumurtlatılması için kullanılmamıştır. Hem erkek hem de dişiler için olgunlaşma aşaması, kuluçkadan 90 gün sonra saptanmıştır. Abdomenleri şişmiş olan erkek ve dişi anaçlar önceden ürettiğimiz stoklardan seçilmiştir. Önce ovaryumlara yapılan baskı ile yumurtalar, sonra erkeklerden süt yumurtalar üzerine alınmıştır. Döllenme kuru yöntemle ile yapay olarak yapılmıştır. Yumurtalar 28±1ºC, 4- 5 günde açılmıştır. Ortalama yumurta çapları ve yumurta verimliliği ölçülmüştür. Embryogenez başlıca yedi aşamada tanımlanmıştır; zigot, bölünme, blastula, gastrula, segmentasyon, fargula ve çıkış aşamalarıdır. Örneklenen 163 balığın cinsiyet oranı 109: 54 (erkek: dişi) idi ve bu fark anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Buna ilaveten, Dişilerin canlı ortalama ağırlıkları erkeklerinkinden daha yüksek (p>0.05) olarak kaydedilmiştir. Bu çalışma sonuçları, cinsiyet oranının erkekler lehine olduğunu ve doğru yapay kültür koşulları ve uygun el ile sağım yönteminde biyomedikal araştırma için gerekli yumurta ve embriyoların kolayca elde edilebileceğini göstermektedir.

Abstract:
Zebrafish are considered as model organism and widely used in biomedical research to study human genes and human diseases. Despite this, the artificial reproduction of zebrafish is poorly described and there is not any standard universally accepted artificial culture protocol. In order to satisfy the scientist working in biomedical area, a standard culture method of zebrafish under controlled laboratory conditions must be developed. This thesis investigates artificial culture of zebrafish in the laboratory where culture conditions were maintained. In addition, embryogenesis, egg diameter, sex ratio were investigated. Mean body lengths for female and male were 3.34±0.40; 2.97±0.3cm and the mean weights were 0.38±0.14; 0.25±0.27g, respectively.
Spawn traps and gravels are not used for spawning of broodstock. The maturation stage for both male and females was detected at 90 days after hatching. Female and male broodstock were selected from our previously cultured stock, based on their swollen abdomens. First eggs were squeezed from the ovaries then milt was taken from the testes onto the eggs. Fertilization was done artificially by the dry method. The eggs hatched within 4-5 days at 28±1ºC. The mean diameter of eggs and fecundity were measured. Mainly seven developmental stages of embryogenesis were described; the zygote, cleavage, blastula, gastrula, segmentation, pharyngula and hatching stages. The sex ratio of the 163 sampled fish was 109:54 (male: female) and this difference was significant (p< 0.05). Additionally, final live mean weight of the females was higher than that of the males (p>0.05). The results of the present study suggests that sex ratio were male biased and with the right artificial culture conditions and proper manual stripping, the required number of eggs and embryos for biomedical research can be easily obtained.