Özel bir hastanede çalışan sağlık personeline verilen beslenme eğitiminin ortoreksiya nervoza üzerine etkisi
The effect of nutrition education given to the health staff in a private hospital on orthorexy nervosa
Yazar: DERYA DALĞA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE ÖNGÜN YILMAZ
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme eğitimi = Nutrition education ; Hastaneler = Hospitals ; Hastaneler-özel = Hospitals-private ; Ortoreksiya nervoza = Orthorexia nervosa ; Sağlık personeli = Health personnel

Özet:
Ortoreksiya Nervoza'da beslenme eğitiminin sağlık personeli üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla planlanmış ve yürütülmüş olan bu araştırma, Kocaeli il sınırları içerisinde yer alan özel bir hastanede yapılmıştır. Tüm sağlık personeli 4 gruba ayrılmış olup, 3 ay süreli 3 hafta ara ile birer saat beslenme eğitimi verilmiştir. Katılımcılar araştırmaya gönüllülük esasına dayalı olarak katılmışlardır. Veri toplama aracı olarak eğitim öncesi ve sonrası araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu ve ORTO-15 ölçeği uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin istatistiksel analizleri için IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Türkiye) programı kullanılmıştır. Araştırma 20 yaş ve üzeri 111 sağlık personelinin katılımı ile tamamlanmıştır. Katılımcıların, %75,7'si kadın, %24,3'ü erkek olup, yaş ortalaması 32,75+10,37 yıldır. Araştırmaya katılan bireylerde, erkeklerin BKI ortalaması kadınlara göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur (p<0.05). Eğitim öncesi ORTO-15 ölçeğinden alınan puanlar ile cinsiyet, yaş, medeni durum, meslek ve BKI arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır (p>0.05). Araştırmaya katılan sağlık personelinde beslenme eğitimi öncesi ve sonrası ORTO-15 ölçeğinden aldıkları puanlar ölçeğin kesim noktası olan 33 puana göre sınıflandırılarak karşılaştırıldığında, eğitim öncesi ve sonrası Ortoreksiya Nervoza varlığı bakımından p<0.001 düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır. Eğitim öncesi 13 bireyde ortoreksiya saptanırken, eğitim sonrası yalnızca 1 kişide ortoreksiya saptanmıştır. Eğitim öncesi ORTO-15 ölçeğinden alınan puanların ortalaması 37,35+3,62 iken, eğitim sonrası puanların ortalaması 42,51+4,01'e yükselmiştir. Yapılan çalışmanın sonucunda, sağlık personelinde beslenme eğitiminin ortoreksiya üzerine olumlu etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Verilen beslenme eğitiminin ortorektiklerin beslenmeye ilişkin sağlık davranışlarını genel olarak geliştirdiği saptanmıştır. Beslenme bilgi düzeyinin artırılması ve ortorektik davranışlara yönelimin azalması için bireylerin beslenme uzmanları tarafından eğitilmelerinin önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This research, which was planned and carried out in order to determine the effect of nutrition education on health personnel in Ortoreksiya Nervosa, was carried out in a private hospital in the city of Kocaeli. All healthcare personnel are divided into four groups and one hour of nutrition education is given with three weeks intervals for three months.  The participants involved in the research on a voluntary basis.  The survey form prepared by the researcher and the ORTO-15 scale were reached by the researcher before and after the education. For statistical analysis of the data obtained from the research IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Turkey) program is used. The research was completed with the participation of 111 healthcare personnel who are over 20 years old. 75.7% of the participants are women and 24.3% are men and the average age is 32.75 + 10.37 years. Among the participants in the study, the mean BMI of men was significantly higher than women (p <0.05). In this study, no significant relationship was found between the scores obtained from the ORTO-15 scale before the education and the gender, age, marital status, professions and BMI in healthcare personnel (p> 0.05). When the scores obtained from the ORTO-15 scale before and after nutritional education were classified according to 33 points, which is the cut-off point of the scale, a statistically significant difference was found in the presence of Orthotexia Nervosa at the level of p <0.001. While orthorexia was detected in 13 individuals before the education, orthorexia was detected only in one person after the education. While the average of the points received from the ORTO-15 scale before education was 37.35 ± 3.62, the average of the points after the education increased to 42.51 ± 4.01. As a result of the study, it has been concluded that nutrition education has a positive effect on orthotexia in healthcare professionals. It has been determined that the nutrition education provided generally improves the health behaviors of the orthorectics. It has been deemed appropriate for individuals to be educated by nutritionists to increase the knowledge of nutrition and to decrease the orientation towards ortorectic behavior.