Bilişsel yanlılık değişimlemenin mükemmeliyetçilik ve belirsizliğe tahammülsüzlük üzerine etkisi: Deneysel bir çalışma
The impact of cognitive bias modification on perfectionism and intolerance of uncertainty: An experimental study
Yazar: KÜBRA TÖR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VOLKAN KOÇ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Belirsizliğe tahammülsüzlük = Intolerance of uncertainty ; Bilişsel yanlılık = Cognitive bias ; Mükemmeliyetçilik = Perfectionism ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmada bilişsel yanlılık değişimlemenin mükemmeliyetçilik ve belirsizliğe tahammülsüzlük üzerindeki etkisi incelenmiştir. Çalışma kapsamında kısa belirti ölçeğinden 70,5 puan üstü alan 54 üniversite öğrencisi deney ve plasebo kontrol grubu olarak seçkisiz atama yöntemiyle iki gruba ayrılmıştır. Bilişsel yanlılık değişimleme müdahalesi dört hafta boyunca çevrimiçi olarak uygulanmıştır. Katılımcılar uygulamaya katılmadan önce uygulamadan sonra ve uygulama bitiminden bir ay sonra mükemmeliyetçilik, belirsizliğe tahammülsüzlük ve kısa belirti ölçeklerini doldurmuşlardır. Birinci hafta uygulamanın başında ve dördüncü hafta uygulamanın sonunda mükemmeliyetçilik ve belirsizliğe tahammülsüzlük yorumlama yanlılığı ölçümleri alınmıştır. Yapılan analizler sonucunda deney grubundaki katılımcıların mükemmeliyetçilik ölçümünün alt boyutlarından olan hata yapma endişesi ve aileden eleştiri puanları kontrol grubundaki katılımcılara göre istatiksel olarak anlamlı bir düşüş göstermiştir. Belirsizliğe tahammülsüzlük ile ilgili analizlere bakıldığında zamanın istatiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğu görülmüştür. Ayrıca deney grubundaki katılımcıların mükemmeliyetçilik yorumlama yanlılığı ölçümlerinden biri olan PT puanlarının kontrol grubundakilere kıyasla müdahale sonrası istatiksel olarak anlamlı bir şekilde yükseldiği ve yorumlama yanlılıklarının olumlu mükemmeliyetçi olmayan yorumlamalara yöneldiği görülmüştür. Son olarak deney grubundaki katılımcıların belirsizliğe tahammülsüzlük yorumlama yanlılıkları kontrol grubundakilere kıyasla müdahale sonrası istatiksel olarak anlamlı düzeyde yükselme göstermiştir. Deney grubunda olan katılımcılar müdahale sonrası belirsizliğe tahammülsüzlük içerikli olan cümleleri ana kelimelerle daha alakasız olarak eşleştirmişlerdir. Elde edilen bulgular alan yazında mevcut olan çalışmalarla paralellik taşımaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Mükemmeliyetçilik, Belirsizliğe Tahammülsüzlük, Bilişsel Yanlılık Değişimleme, Deneysel desen

Abstract:
In this study, the efficacy of cognitive bias modification on perfectionism and intolerance of uncertainty was investigated. Within the scope of the study, 54 university students who scored above 70.5 points on the brief symptom measure were randomly assigned into two groups as experimental and placebo control. The cognitive bias modification intervention was administered online for four weeks. Participants completed the scales of perfectionism, intolerance of uncertainty and brief symptom at the beginning of the study, after the study and one month after the end of the intervention. At the beginning of the first week and at the end of the fourth week, perfectionism and intolerance of uncertainty interpretation bias measurements were taken. As a result of the analysis, the concern over mistakes and parental criticism, which are the sub-dimensions of perfectionism scale, of the participants in the experimental group showed a statistically significant decrease compared to the participants in the control group. Considering the analyses related to intolerance of uncertainty, it was seen that time had a statistically significant effect. In addition, it was observed that the PT scores, which is one of the perfectionism interpretation bias measures of the participants in the experimental group, statistically significantly increased after the intervention compared to those in the control group, and their interpretation biases tended towards more positive non-perfectionist interpretations. Finally, the intolerance of uncertainty interpretation biases of the participants in the experimental group showed a statistically significant increase after the intervention compared to those in the control group. Participants in the experimental group matched sentences with intolerance of uncertainty after the intervention as more irrelevant to the main words. The findings are in parallel with the studies available in the literature.
Keywords: Perfectionism, Intolerance of Uncertainty, Cognitive Bias Modification, Experimental design