Panik bozukluk hastalarında aleksitimi, anksiyete duyarlılığı, sirkadiyen tercihler ve biyokimyasal ölçümlerin değerlendirilmesi
The evaluation of alexithymia, anxiety sensitivity, circadian preferences and some biochemical alterations in the panic disorder patients
Yazar: HÜLYA ÇEÇEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. PINAR GÜZEL ÖZDEMİR
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Affektif semptomlar = Affective symptoms ; Anksiyete = Anxiety ; Biyokimya = Biochemistry ; Panik bozukluk = Panic disorder ; Panik bozukluk = Panic disorder ; Sirkadiyen ritim = Circadian rhythm

Özet:
Panik bozukluk (PB) hastalarında ruhsal ve bedensel belirtiler arasındaki ilişkiyi açıklayan kavramlar veya nörobiyolojik mekanizmalar yeterli değildir. Bu çalışmada Panik bozukluk (PB) hastalarında aleksitimi düzeyinin, anksiyete duyarlılığının, sirkadiyen tercihler ve bazı biyokimyasal değişikliklerin değerlendirilmesi ve kontrol grubu ile karşılaştırılması planlanmıştır. 
Çalışmaya Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi Psikiyatri polikliniğine başvuran ve çalışma ölçütlerini karşılayan 50 PB hastası ile yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 40 sağlıklı birey alındı. Hasta ve kontrol grubuna Sosyodemografik Veri Formu, Panik Bozukluğu Şiddet Ölçeği (PBŞÖ), Panik ve Agorafobi Ölçeği (PAÖ), Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ–20), Anksiyete Duyarlılığı İndeksi-3 (ADİ-3) ve Sabahlılık-Akşamlılık Ölçeği (MEQ) uygulandı. Uygulanan ölçeklere ek olarak her iki gruptan da kan alınarak kortizol, dehidroepiandesteron-sülfat (DHEA-S) ve troid hormonlarının düzeyleri ölçülerek karşılaştırıldı.
Araştırmamızın sonucunda hasta grubunun kontrol grubuna göre aleksitimi düzeyi daha yüksek olarak bulundu. Aleksitiminin, duyguları tanımada ve ifade etmede zorluk boyutu ile panik bozukluğu şiddeti arasında pozitif yönde korelasyon saptandı. Yani hasta grubunun kontrole göre duygularını tanıma ve tanımlamada daha çok güçlük çektiği, daha yüksek aleksitimik özellik gösterdiği söylenebilir. Ayrıca Panik bozukluk hasta grubunda aleksitimik olan ve aleksitimik olmayan alt gruplar arasında aleksitimik olan grubun Panik Bozukluk Şiddet Ölçeği puanları, Anksiyete Duyarlılığı İndeksi puanları ve ortalama DHEA-S düzeyleri aleksitimik olmayan alt gruptan daha yüksek bulundu.
Hasta grubunun kontrol grubuna göre anksiyete duyarlılığı daha yüksekti. Sirkadiyen tip sınıflamasına göre sabahlılık ve akşamlılık özellikleri açısından hem panik bozukluk hasta grubu hem de kontrol grubu "ara tip" olarak değerlendirildi.
Hem sirkadiyen tercihlerle hem de panik bozuklukla ilgili olduğu düşünülen ve uyku kalitesi ile miktarından etkilenen ortalama kortizol değerleri açısından hasta ve kontrol grubu arasında anlamlı fark bulunmaz iken, troid fonksiyon testlerinden sT3, sT4, TSH değerlerinden sadece ortalama sT3 değeri kontrol grubunda hasta grubuna göre daha yüksek olarak bulundu. Adrenal bezden salgılanan bir diğer hormon olan DHEA-S' nin ortalama değeri hasta grubunda daha düşük olarak bulundu.
Sonuç olarak panik bozukluk hastalarında anksiyete duyarlılığı yüksektir. Ayrıca panik bozukluk hastaları çoğunlukla aleksitimik oldukları için duygularını bedensel belirtilerle ifade ediyor olabilirler.

Anahtar kelimeler: Panik bozukluk, aleksitimi, anksiyete duyarlılığı, sirkadiyen tercih, biyokimyasal ölçümler

Abstract:
The concepts that explain the relationsip between mental and physical symptoms or neurobiological mechanism are not sufficient in the patients with Panic disorder (PD). The aims of the present study was to assess the alexithymia, anxiety sensitivity, circadian preferences and some biochemical alterations of PD patients and compare with healty group.
This study investigated in 50 PD patients who were treated at the University of Yüzüncü Yıl Dursun Odabaşı Medical Center,  psychiatry outpatient clinic and 40 healty volunteers who were matched for age and gender as control group. The sociodemographic data form, Panic Disorder Severity Scale (PDSS), Panic and Agoraphobia Scale (PAS), Toronto Alexithymia Scale ( TAS-20), Anxiety Sensitivity Index-3 (ASI-3) and Morningness and Eveningness Questionnaire (MEQ) were administered to the participants.  In addition to the scales, blood samples were taken from both groups and compared the levels of cortizol, DHEA- sulfate and thyroid hormones.
According to the results of this study alexithymia levels of patients were higher than control group. The subscale of alexithmia which were emotion's recognition and expression difficulty were found positively correlated with PD. In other words,  it can be said that patient group had more diffuculties to identify and describe emotions and showed higher alexithymia rather than control group. Also between the subgroup which are alexithymic and not alexithymic Panic Disorder Violence scale, Anxiety Sensitivity Index, average DHEA's level scores were higher than not alexithymic patients with PD. 
Additionally the anxiety sensitivity in patient group was higher than control group. According circadian type of in terms of morningness and eveningness characteristics, both patients and control group were as 'intermediate type'.  
The average values of cortizol which effected from the sleep quality and quantity also related with circadian preferance and PD, were not found a significant difference between the control group and patients. In terms of thyroid function tests fT3, fT4 and TSH levels,  only fT3 levels were found higher in the control group compare to the patient group. About the other hormone DHEA- S levels were found lower in the patients than control group.  
Consequently, the anxiety sensitivity was higher in the patients with panic disorder. Also, because of the patients with panic disorder are often alexithymic, they may be express their emotions via phsical symptoms. 

Key Words: Panic disorder, alexithymia, anxiety sensitivity, circadian preferences, biochemical measurements.