Diyabetik ketoasidoz tanısı ile acil servise başvuran hastaların geliş klor düzeyi, tedavi sırasında verilen klor miktarı ile asidozdan çıkış süresi arasındaki ilişki
Assosication between initial chloride concentration, infused chloride amount during the treatment and the duration of acidosis recovery of patients who refer to emergency department with diabetic ketoacidosis
Yazar: MÜGE SEZER
Danışman: PROF. DR. CAN DEMİR KARACAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dr. Sami Ulus Çocuk Sağl. ve Has. Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Asidoz = Acidosis ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetik ketoasidoz = Diabetic ketoacidosis ; Diabetik ketoasidoz = Diabetic ketoacidosis ; Hipokalemi = Hypokalemia ; Klor = Chlorine ; Potasyum = Potassium

Özet:
Amaç: Diyabetik Ketoasidoz (DKA), tip 1 diyabetin, insülin miktarının azalmasına ve insülin karşıtı hormonları artışına bağlı olarak gelişen, metabolik asidoz, ciddi dehidratasyon ve elektrolit anormallikleriyle hayatı tehdit edebilen en önemli komplikasyonudur. Klor, DKA tedavi süresince fazla miktarda klordan zengin sıvı verilmesi ve keton atılımı artışı ile renal absorbsiyonu artan, buna bağlı olarak da hiperkloremik metabolik asidoz yol açarak asidozda kalma süresini etkileyen bir elektrolittir. Bu çalışmadaki amacımız, DKA ile başvuran çocuklarda serum klor düzeyi değişimi ve tedavi sırasında verilen klor miktarı ile hastanın asidozdan çıkış süresi arasındaki ilişkiyi belirlemektir. 
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya, Ocak 2015 ve Aralık 2017 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Dr. Sami Ulus Kadın Doğum Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servise diyabetik ketoasidoz tanısı ile başvuran, 0-18 yaş arasında 96 hasta verisi dahil edildi. 
Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 8.33 yıl, 50'si (%52.9) erkekdi. En sık görülen semptom 73 (%76) hastada poliürü ve polidipsiydi. 19 hastada (%19.8) hafif, 32 hastada (%33.3) orta, 45 hastada (%46.9) ağır diyabetik ketoasidoz tespit edildi. Tanı anında ortalama pH değeri 7.07±0.13, HCO3 değeri 8.4±2.98 mmol/L, anyon gap düzeyi 19.6±5.54 mmol/L olarak hesaplandı. 43 (%45) hastada takip sırasında hipopotasemi (K<3.5 mmol/L) meydana geldiği görüldü. 8 ve 16. saatlerde verilen potasyum miktarının tedavi protokollerinde önerilen miktarın altında kaldığı saptandı. HCO3 değerine göre 16. saatte asidozu devam eden hastalarda etmeyenlere göre ilk 16 saatte verilen toplam sıvının 100 ml'sindeki ortalama klor miktarının daha fazla olduğu görüldü. (p=0.031) Asidoz düzelme süresi ise ortalama 13.4±7.1 saat idi. Başvurunun 16. saatinde asidozu düzelen hastaların ortalama başvuru pH değeri 7.10, düzelmeyenlerin ise pH değeri 6.98 (p<0.05) idi. Asidozun 16 saatten uzun sürmesi ile başvuru anındaki serum pH düzeyi ile anlamlı ilişki saptandı. (p=0.039) 
Sonuç: Verilen klor miktarı ile asidoz düzelme süresi arasında HCO3'e göre anlamlı ilişki saptanırken pH ve HCO3'e göre birlikte bakıldığında anlamlı ilişki saptanmadı. Bunun sebebinin ise hastaların %97'sinin 8. saatte hiperkloremik olması, toplamda verilen klor miktarının idame ve kayıp miktarı kadar olması ve hastalara benzer tedavi protokolü uygulanması olduğu düşünüldü.

Abstract:
Aim: Diabetic ketoacidosis, is a life threatening major complication of type 1 diabetes which results from deficiency of insülin and increased level of counterregulatory hormones with metabolic acidosis, severe dehydration and electrolyte abnormalities. Chloride, influences of acidosis period with hyperchloremic metabolic acidosis which results the use of large amount of chloride-rich fluids and prefential renal excretion of ketones over chloride. The aim of this study is to determine the relationship between the change in serum chloride concentration and the amount of chloride given during treatment with the duration of acidosis withdrawal in the children who applied with diabetic ketoacidosis.
Materials and Methods: This study was carried out between January 2015 and December 2017 by Health Sciences University Ankara Dr. Sami Ulus Maternity, Children Health and Disease Training and Research Hospital Emergency Service with 96 patients between 0-18 years old, who were diagnosed with diabetic ketoacidosis, were included. 
Results: The mean age of diagnosis of the patients included in the study was 8,33 years. Fifty patients (52.9%) were male. The most common symptom was polyuria and polydipsia in 73 patients (76%). 19 (%19.8) patients were mild, 32 (%33.3) patients were moderate, 45 (%46.9) patients were severe diabetic ketoacidosis. At initial presentation, the mean pH value was 7.07 ± 0.13, the HCO3 value was 8.4 ± 2.98 mmol / L, and the anion gap level was 19.6 ± 5.54 mmol / L. In 43 (45%) patients, hypopotasemia (K <3.5 mmol / L) occurred during follow-up. The amount of potassium given at 8 and 16 hours was found to be below the recommended amount in treatment protocols. According to the HCO3 value, the amount of chloride in 100 ml of the total fluid given in the first 16 hours was found to be higher than those in patients who did not have acidosis at 16th hour (p=0.031). Mean duration of acidosis recovery was 13.4±7.1 hours. The mean reference pH value of the patients whose acidosis was improved at the 16th hour of the application was 7.10 and whose acidosis was continued at the 16th hour of the application was 6.98 (p<0.05). There was a significant correlation between the duration of acidosis was longer than 16 hours with the serum pH level at admission (p=0.039).
Conclusion: There was a significant correlation between the infused chloride amount during the treatment and the duration of acidosis recovery with respect to HCO3, but no significant relationship was found between the pH and HCO3 together. The reason for his was thought to be that %97 of the patients were hyperchloremic at 8 hours, the infused chloride amount during the treatment was equal to the amount of loss and continuation, and the disease treatment protocol was similar.