Erken dönem Multipl Skleroz hastalarında alt ekstremite reaksiyon zamanının araştırılması ve yürüyüş üzerine etkisinin belirlenmesi
Investigation of lower extremity reaction time and determination of its effect on gait in early multiple sclerosis patients
Yazar: MUKADDES BETÜL REYHAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YELİZ SALCI
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörolojik Fizyoterapi Ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Nöroloji Fizyoterapistliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Reaksiyon zamanı = Reaction time ; Yürüyüş = Gait ; Üst ekstremite = Upper extremity

Özet:
Erken dönem Multipl Skleroz (MS) hastalarında alt ekstremite reaksiyon zamanını ve yürüyüş üzerine
etkisini araştırmak amacıyla planlanan bu çalışmaya; Genişletilmiş Özürlülük Durum Ölçeği (EDSS) puanı
0-3 olan, 20-50 yaş arasında 28 kesin MS tanılı birey katıldı. MS'li bireyler kendi arasında EDSS puanına
göre 0-1,5 arasında olanlar Grup I, EDSS 2-3 arasında olanlar Grup II olacak şekilde iki gruba ayrıldı. Bu
bireylere yaş ve cinsiyet bakımından benzer özellikte; 20 sağlıklı kontrol Grup III olarak çalışmaya dâhil
edildi. Reaksiyon zamanı, programlanabilir bir mikro-denetleyici kullanılarak oluşturduğumuz düzenekte,
yüzeyel elektromiyografi (EMG) kayıtları ile değerlendirildi. Reaksiyon zamanı ile ilgili incelediğimiz
veriler; ortalama reaksiyon zamanı, reaksiyon zamanı değişkenliği, öğrenme etkisi, minimum ve maksimum
reaksiyon zamanı, minimum-maksimum reaksiyon zamanı farkı ve hatalı yanıt sayısıdır. Yürüyüşün klinik
değerlendirmelerinde, 6 Dakika Yürüme Testi (6DYT) ve Süreli Kalk Yürü Testi (SKYT) kullanıldı.
Yürüyüşün zaman-mesafe karakteristiklerini ve yürüyüşü başlatmayı değerlendirmek için GAITRite
bilgisayarlı yürüyüş analiz sistemi kullanıldı. Yürüyüşü başlatma için incelenen yürüyüş parametreleri; ilk
adım uzunluğu, ikinci adım uzunluğu, adım genişliği, ilk adım süresi, ikinci adım süresi ve ilk çift destektir.
Gruplar arası karşılaştırmalarda; reaksiyon zamanı, yürüyüş (6DYT, SKYT, spatio-temporal parametreler)
sonuçları açısından üç grup arasında fark bulunmazken (p>0,016), yürüyüşü başlatma sırasındaki
spatiotemporal parametrelerin değişkenliğinden ilk çift destek değişkenliğinde istatistiksel olarak anlamlı bir
fark bulundu (p<0,016). Farkın nerden kaynaklandığı incelendiğinde, hem Grup I ve Grup II arasında hem
de Grup II ve Grup III arasında Grup II'den kaynaklanan fark olduğu görüldü (p<0,05). İlişki analizlerine
bakıldığında, Grup I'de reaksiyon zamanı değişkenliği (RZD) ile yürüyüşün zaman karakteristiklerinden sağ
sallanma fazı ve sağ duruş fazı arasında orta düzey bir ilişki (rho = 0,59 rho = -0,59 sırasıyla) bulunurken,
Grup II'de ise RZD ile yürüyüşün mesafe karakteristiklerinden sol adım genişliği ve sağ adım genişliği
arasında ilişki (rho=0,62 rho=0,56 sırasıyla) bulundu. Yürüyüşü başlatma parametrelerinde ise Grup II'de ilk
çift destek değişkenliği ile RZD arasında ilişki bulundu (rho=0,52). Reaksiyon zamanının fonksiyonel
etkilenimi olmayan ve minimal fonksiyonel etkilenimi olan MS hastalarında ve sağlıklılarda benzer
bulunması, erken dönemde başlayan reaksiyon zamanındaki artışların ancak daha yüksek özürlülük
düzeylerinde anlamlılığa ulaşacağını düşündürmektedir. Fonksiyonel kaybı olmayan MS hastalarında bile
yürüyüşün zamansal parametreleri ile ilişkili bulunması; reaksiyon zamanını geliştirecek uygulamaların
yürüyüş üzerine olumlu etkileri olabileceğini desteklemektedir. Daha uzamış ve daha değişken reaksiyon
zamanı; yürüyüşte spatiotemporal bozukluklar ve yürüyüşü başlatmadaki artmış değişkenliğin altında yatan
nörofizyolojik mekanizmalardan biri olabilir.

Abstract:
. In this study,
which was planned to investigate the lower extremity reaction time and its effect on gait in early stage
Multiple Sclerosis (MS) patients; 28 individuals with a definite diagnosis of MS between the ages of 20 and
50, with an Expanded Disability Status Scale (EDSS) score of 0-3, participated in the study. Individuals with
MS were divided into two groups according to their EDSS score between 0-1,5 as Group I, and those between
EDSS 2-3 as Group II. Individuals with MS were divided into two groups according to their EDSS score
between 0-1,5 as Group I, and those between EDSS 2-3 as Group II. These individuals are similar in terms
of age and gender; 20 healthy controls were included in the study as Group III. The reaction time was
evaluated by surface electromyography (EMG) recordings in the setup we created using a programmable
microcontroller. The data we examined about the reaction time; mean reaction time, reaction time variability,
learning effect, minimum and maximum reaction time, minimum-maximum reaction time difference and
number of wrong answers. The 6-Minute Walk Test (6MWT) and the Timed Up-Go Test (TUG) were used
in clinical evaluations of gait. The GAITRite computerized gait analysis system was used to evaluate the
spatio-temporal parameters of gait and gait initiation. The gait parameters examined for initiation of gait; first
stride length, second stride length, step width, first stride time, second stride time, and first double support.
In comparisons between groups, there was no difference between the three groups in terms of reaction time
and gait (6MWT, TUG, spatio-temporal parameters) results (p>0.016), while a statistically significant
difference was found in the variability of the first double support from the variability of the spatiotemporal
parameters during initiation of the gait (p<0.016). When the origin of the difference was examined, it was
seen that there was a difference between Group I and Group II, as well as between Group II and Group III,
arising from Group II (p<0.05). Considering the correlation analyses, a moderate correlation was found
between reaction time variability (RZD) and right swing phase and right stance phase (rho = 0.59 rho = -0.59
respectively), which are time characteristics of gait in Group I. In Group II, a relationship was found between
RZD and the distance characteristics of gait, left step width and right step width (rho=0.62, rho=0.56
respectively). In gait initiation parameters, a correlation was found between first double support variability
and RZD in Group II (rho=0.52). The fact that the reaction time was found to be similar in MS patients with
no functional and minimal functional involvement and in healthy individuals suggests that the increase in
reaction time that starts in the early period will only reach significance at higher disability levels. It is
associated with temporal parameters of gait even in MS patients without functional loss; supports that
applications that will improve reaction time can have positive effects on gait. Longer and more variable
reaction time; spatio-temporal disturbances in gait and increased variability in gait initiation may be one of
the underlying neurophysiological mechanisms