Öz duyarlık ve duygu düzenlemenin kadınlarda boşanma sonrası uyumla ilişkisinin incelenmesi
Examining the role of self compassion and emotion regulation in relation to post divorce adjusment among women
Yazar: ESRA ÜNSAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAŞAK BAHTİYAR
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Boşanma = Divorce ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Kadınlar = Women ; Psikolojik belirtiler = Psychological symtoms ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Uyum = Adjustment ; Öz duyarlılık = Self compassion

Özet:
Son yıllarda ülkemizde ve dünyada boşanma oranları oldukça artış göstermektedir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde toplumsal cinsiyet rolleri, istihdam, ekonomik durum gibi pek çok zorlukla mücadele eden kadınlarda boşanma sonrası uyum sürecini etkileyen faktörleri incelemek önem kazanmaktadır. Bu bağlamda mevcut çalışmada, öz duyarlık ve duygu düzenlemenin kadınlarda boşanmaya uyum süreciyle ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, araştırmaya yaşları 21-65 (Ort = 39.61, SS = 8.33) arasında değişen, 248 boşanmış kadın katılımcı dâhil olmuştur. Çalışmanın veri toplama sürecinde, Demografik Bilgi Formu, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği, Öz- Duyarlık Ölçeği, Fisher Boşanmaya Uyum Ölçeği, Kısa Semptom Envanteri, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği kullanılmıştır. Yapılan hiyerarşik regresyon analizinin sonuçları, duyguların netleştirilmesinde ve duygusal tepkilerin kontrolünde yaşanan zorluğun; ayrıca bireyin kendini çevresinden izole etme eğiliminin boşanmaya yönelik uyumu zorlaştırdığını göstermiştir. Bununla birlikte, duyguların farkındalığında, duygusal tepkilerin kabulünde ve duyguların açıklığında yaşanan güçlüğün artması; artan sosyal izolasyon ve çevreye yönelik paylaşım bilincinin azalması ve de boşanma sonrasında insanlara yönelik güven ve yakınlığın azalmasının psikolojik iyi oluştaki azalmayı ve psikolojik belirtilerdeki artışı yordadığı bulunmuştur. Kadınların boşanma deneyimine ve sonrasındaki uyum sürecinde rol oynayabilen bireysel faktörlerin incelendiği bu çalışma modeline dair sonuçlar ilgili alanyazınla birlikte değerlendirilmiştir. Bu sonuçlar, boşanmaya uyum sürecini destekleyen müdahale programlarının içeriğine ve önemine yönelik bir katkı sunmaktadır.

Abstract:
Divorce cases in the world, as well as in Turkey, have been recently increasing. Therefore, it is important to investigate the factors related to adjusment of divorce particularly among women who live in developing countries and struggle with many issues as social gender roles, unemployment, and also low income.  The aim of the current study was to examine the associations among self-compassion, emotion regulation and post divorce adjustment process in women.  For this purpose, 248 divorced female participant, aged between 21 and 65 (M=39.61, SD= 8.33) were included in the study.   Demographic Information Form, Emotion Regulation Difficulty Scale, Self-Compassion Scale, Fisher Divorce Adjustment Scale, Brief Symptom Inventory, Psychological Well-Beingwere were administered to the participants.The results of the hierarchical regression analysis revealed that the difficulties in impulse control and clarity of emotions as, and also increased isolation from the environment  a component of negative self compassion predicted poor adjustment.   Moreover, difficulties in reaching effective regulation strategies, awareness of emotions, acceptance of emotional responses and clarity of emotions; increased isolation and decreased shared human experience (common humanity); and also lessened trust and intimacy towards people after divorce predicted a decrease in psychological well being and heightened psychological symptoms. This study provided a model of personal factors associated with post-divorece adjustment and well-being. The findings were discussed with relevant literature and made a contribution to intervention programmes aimed to improve well-being and adjustment level after divorce.