Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi'ndeki gram negatif bakteriyemilerin klinik ve mikrobiyolojik özellikleri
Clinical and microbiological characteristics of gram- negative bacteremias in Hacettepe University İhsan Dogramaci Children's Hospital
Yazar: DİLAN DEMİR GÜMÜŞ
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN ÖZSÜREKCİ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bakteriler = Bacteria ; Bakteriyel hastalıklar = Bacterial diseases ; Bakteriyemi = Bacteremia ; Gram negatif bakteriler = Gram negative bacteria ; Hastane enfeksiyonları =   ; Klebsiella enfeksiyonları = Klebsiella Infections ; Mikrobiyoloji = Microbiology ; Risk faktörleri = Risk factors ; Çapraz enfeksiyon = Cross infection ; Çocuklar = Children

Özet:
Gram-negatif bakterilerin neden olduğu kan dolaşımı enfeksiyonları pediatri kliniklerinde mortalite ve morbiditenin önemli bir nedeni olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışma ile hastanemizde kan kültürlerinden en sık izole edilen Gram-negatif bakterileri, direnç durumlarını, bakterilerin ve direncin yıllar içindeki değişimini, hastaların bu bakterilere göre klinik durumlarındaki farklılıkları ve çocuk hastalarda Gram-negatif bakteriyemiye zemin hazırlayan risk faktörlerinin belirlenmesi amaçlandı. Çalışmada 2017 ve 2021 yılları arasındaki 5 yıllık dönemde Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi'nde yatırılarak takip edilen, kan dolaşımında Gram-negatif bakteri üremesi olan 349 hastanın 412 adet epizodu retrospektif olarak incelendi. Ayrıca veriler eski yıllarda aynı merkezden rapor edilen verilerle de karşılaştırıldı. Çalışmaya dahil edilen 349 olgunun 154'ü kız (%44,2), 195'i erkekti (%55,8). Hastaların yaş aralığı 0 ay ile 18 yaş arasında değişmekteydi. Ortanca yaş 12,5 ay olarak hesaplandı. Hastaların 252'si (%61) 2 yaş altındaydı. Gram-negatif bakteriyemilerin 43'ü (%10,5) toplum kökenli, 369'u (%89,5) nozokomiyal kökenli bakteriyemilerdi. En sık görülen mikroorganizmalar %43,9 (n=181) Klebsiella spp., %13,5 (n=56) E. coli, %10,6 (n=44) Acinetobacter spp., %7,2 (n=30) Pseudomonas spp. ve Enterobacter spp.'di. Tüm Gram-negatif bakterilerde %27,6 karbapenem direnci mevcut olup bakterilerin %41,2'si MDR (multi drug resistance), %13,5'i XDR (extensively drug resistance ) ve %0,4'ü PDR (pan-drug resistance) idi. Ayrıca yıllar içinde karbapanem direncinin %2 oranında arttığı tespit edildi. Gram-negatif bakteriyeminin en sık görüldüğü hastalıklar hematolojik ve onkolojik maligniteler (%22,9), primer immün yetmezlikler %12,6) ve kardiyovasküler hastalıklardı (11,7). Gram-negatif bakteriyemi gelişimine en sık neden olan risk faktörleri santral venöz kateter varlığı (%77), YBÜ'de yatış (%67) ve son bir ay içerisinde geniş spektrumlu antibiyotik kullanımıydı (%45,6). Çalışmamızda enfeksiyon ilişkili mortalite %15,7 ve kaba ölüm hızı %28'di. Hastaların yoğun bakım yatışlarının olması, santral venöz kateter varlığı, mekanik ventilatör desteği alıyor olmaları, inotropik ilaç ihtiyaçlarının olması ve periton diyalizi desteği alıyor olmaları ile klinik cevapsızlık ve enfeksiyon ilişkili mortalite arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Çok dirençli Klebsiella suşlarının artışı hastane enfeksiyonları ile mücadelemizde önümüzdeki en büyük engellerden biri gibi görünmektedir. Gram-negatif bakterilerde yıllar içinde artan karbapenem direnci kan dolaşımı enfeksiyonlarının hem klinik cevabını etkilemekte hem de mortaliteyi arttırmaktadır. Bu lokal verilerin yakın takibi hem artan direnç ile mücadelede hem de ideal ampirik antimikrobiyal tedavilerin belirlenmesinde çok önemlidir.

Abstract:
Bloodstream infections caused by Gram-negative bacteria emerge as an important cause of mortality and morbidity in pediatric clinics. In this study, we aimed that to determine the most isolated Gram-negative bacteria from blood cultures, their resistance and the variation over the years, the epidemiologic changes of bacteria, the differences in the clinical conditions of the patients according to bacteria, and the risk factors that predispose to a Gram-negative bacteremia in pediatric patients. In the study, 412 episodes of 349 patients with Gram-negative bacteriemia and the data of children aged 0-18 years who were hospitalized in Hacettepe University Ihsan Dogramacı Children's Hospital between 2017 and 2021 were retrospectively analyzed. In addition, the data were compared with our previous findings. Of all, 154 (44.2%) were female and 195 (55.8%) were male. The median age was calculated as 12.5 months and 252 (61%) of the patients were under 2 years of age. Of the Gram-negative bacteremia, 43 (10.4%) were community-acquired, and 369 (89.5%) were nosocomial. The most common microorganisms were Klebsiella spp. (43.9%, n=181), E. coli (13.5%, n=56), Acinetobacter spp. (10.6%, n=44), Pseudomonas spp. and Enterobacter spp. (7.2%, n= 30). Carbapenem resistance was present in 27.6% of all Gram-negative bacteria, 41.2% of the bacteria were MDR (multi drug resistance), 13.5% were XDR (extensively drug resistance) and 0.4% were PDR (pandrug resistance). In addition, it was determined that carbapanem resistance increased by 2% over the years. The most common underlying diseases were hematological and oncological malignancies (22.9%), primary immunodeficiencies (12.6%), and cardiovascular diseases (11.7%). The most common risk factors for the development of Gram-negative bacteremia were the presence of a central venous catheter (77%), hospitalization in the intensive care unit (67%) and the use of broad-spectrum antibiotics within the last month (45.6%). Infection-related mortality was 15.7% and overall mortality rate was 28%. Being hospitalized in the ICU, presence of central venous catheter, receiving mechanical ventilator support, need for inotropic medication, and receiving peritoneal dialysis support were found to be associated with clinical unresponsiveness and infection-related mortality in patients with Gram- negative bacteremia. The increase in multi-resistant Klebsiella spp. seems to be one of the biggest obstacles ahead in our fight against nosocomial infections. Increasing carbapenem resistance in Gram-negative bacteria over the years affects both the clinical response of bloodstream infections and increases mortality. Close follow-up of these local data is very important both in the fight against increasing resistance and in determining the ideal empirical antimicrobial treatments.