Kâr payı hakkı ve kâr payında imtiyaz
Dividend right and privilege on dividend
Yazar: ZEYNEP ÖZSOY
Danışman: PROF. DR. GÜL OKUTAN NILSSON
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anonim ortaklıklar = Incorporated companies ; Kar dağıtımı = Profit distribution ; Kar payı = Dividend ; İmtiyazlı pay = Privileged share

Özet:
Şirket pay sahiplerinin mali haklarından olan kâr payı hakkının, bu mali haklar içerisinde en önemlisi olduğu söylenebilir. Pay sahiplerini şirkete ortak olmaya sevk eden unsurların en başında şirketin iktisadi faaliyetleri sonucu bir kazanç, fayda elde edeceği yönündeki beklenti gelmektedir. Zira pay sahipleri, şirketin elde ettiği bu kazanç ya da faydadan kural olarak pay sahiplikleri oranında faydalanırlar. Kural her bir pay sahibinin şirket kârından, payları oranında yararlanması olmakla birlikte, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun ("TTK") 478. maddesinde tasfiye payı, rüçhan ve oy hakkı gibi haklar yanında kâr payı hakkında da, paya üstün bir hak tanınabileceği düzenlenmiş ve böylece bazı paylara kâr payı hakkında imtiyaz tanınabileceği belirtilmiştir. TTK'da anılan madde dışında kâr payı hakkında imtiyazı düzenleyen bir madde yer almadığından, kâr payı hakkında imtiyaza ilişkin detaylı düzenlemeler yargı kararlarına ve doktrine bırakılmıştır. 

Bu çalışmada öncelikli olarak kâr payı hakkına ve imtiyaza ilişkin düzenlemeler irdelenmiş olup, bu temel düzenlemelerden yola çıkılarak kâr payı hakkında imtiyaz tanınması nedenleri, yöntemleri, imtiyaz ile kanun hükümlerinin önceliklerinin yarıştığı durumlar ele alınmış ve bu imtiyaz türüne ilişkin Türk hukuk doktrininde henüz mutabakata varılmamış olan konular ortaya koyulmuştur. 

Çalışma halka kapalı anonim şirketler ile sınırlandırılmış olup, halka açık anonim şirketler açısından yalnızca çalışmanın temel konularında esaslı olduğu değerlendirilen incelemelere yer verilmiştir.

Abstract:
One can say that the dividend right, which is a financial right of company shareholders, is also the most important right amongst these financial rights. The main factor inciting the shareholders to participate in a company is the expectation that the company will derive a profit or benefit out of its economic activities. In fact, as a rule, shareholders benefit from the profit or benefit derived by the company pro rata to their shareholding. Notwithstanding the rule being that each shareholder should benefit from the company profit in pro rata to their shareholding, Article 478 of the Turkish Commercial Code numbered 6102 states that a privileged right may also be granted to dividend rights as well as to liquidation share, pre-emption and voting rights. As a result, the regulations are providing the possibility for certain shares to be granted with a privilege on dividends. As the Turkish Commercial Code does not provide for any other article on the privilege on dividends, the regulations on the privilege on dividends are left to the court decisions and to the doctrine.

This study focuses primarily on the regulations on the dividend right and the privilege concept. Then, based on these fundamental regulations, the study analyses the reasons and the methods of granting a privilege on dividend rights, as well as situations where the privilege and the law provisions' priorities are in conflict. Finally, the grey areas in the Turkish law doctrine in relation to this privilege type are reflected.

The study is limited to non-public joint stock companies, while the publicly held joint stock companies have been analysed only from their fundamental aspects where deemed essential in terms of the subject.