Şurâ-yı Ümmet gazetesi'ndeki siyasi makalelerinin değerlendirilmesi(1-44 sayılar)
The evaluation of political articles in Şurâ-yi Ümmet journal (1-44 issues)
Yazar: SİBEL ATAGÜN
Danışman: PROF. DR. FATMA ÜREKLİ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Tarih = History
Dizin: Gazeteler = Newspapers ; Makale = Article ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı basını = Ottoman press ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Siyaset = Politics ; Siyasi görüşler = Political thoughts ; Yakın Çağ = Modern Times ; Şura-yı Ümmet gazetesi = Şura-yı Ümmet gazetesi

Özet:
Bu tez çalışmasında Osmanlı Devleti'nin ve yakın dönem Türkiye siyasi tarihinin en önemli örgütü olan Jön Türk Hareketinin İttihat ve Terakki Cemiyeti olarak dönüştüğü siyasi oluşumda basının ve özellikle Şurâ-yı Ümmet gazetesinin rolü ve etkisi, Jön Türkler arasında fikir ayrılıklarının keskinleştiği 1902 kongresinden sonra yayımlanmaya başlayan gazetede Ahmed Rıza ve taraftarlarının Sultan II.Abdülhamid dönemi dış politik gelişmelere bakışı değerlendirilmiştir. İttihatçıların kendi iktidarları dönemine gidiş serüveninde fikrî ve eylemsel olarak tutarlılıkları incelenmiştir. Şurâ-yı Ümmet gazetesi, 1902 yılında Paris'te düzenlenen Osmanlı Hürriyetperveran Kongresi'nin ardından, Jön Türk hareketi içerisinde Osmanlı Devleti'nin ülke içindeki sorunlarına karşı yabancı müdahalesini istemeyen grubun temsilcisi olan, yabancı müdahalesini isteyenlerle fikir ayrılığına düşen Ahmed Rıza önderliğinde, Paris'te hazırlanıp Kahire'de basılan, 1902 yılından itibaren 1910 yılına kadar 220 sayı çıkan, 1908 ihtilalinde fikrî olarak büyük etkisi olan bir gazetedir. Bu gazetede özellikle Sultan II.Abdülhamid dönemi ve Sultan II.Abdülhamid dönemi sonrasını da etkileyen önemli siyasi sorunlar olarak Şark Meselesi, Boğazlar, Girit, Ermeni meselesi, Makedonya sorunu gibi konulara yer verilmiştir. Şurâ-yı Ümmet gazetesi dönemin siyasi olaylarının değerlendirildiği, aynı zamanda edebî makalelerin ve şiirlerin  yer aldığı bir gazetedir. Bu tez çalışmasında gazetenin 1902-1903 arasında yayınlanan 1-44 sayılarından özellikle dış  politik gelişmelerin ve bu gelişmelerin iç politikada, basında yansımalarının ele alındığı makaleler çevrilerek dönemin siyasetine gazetenin bakışı değerlendirilmiştir.Ayrıca yabancı müdahalesine karşı olan İttihatçıların çıkardığı bir gazete olarak gazetedeki söylemler, İttihat ve Terakki iktidarındaki faaliyetlerle karşılaştırılarak incelenmiştir. İttihat ve Terakki Cemiyeti'nde Osmanlıcılık, İslamcılık,Türkçülük fikirlerinin yeri ve fikrî değişimleri, dönemin siyasi olayları; Girit, Makedonya sorunu, Boğazlar, Mısır, Şark ve Ermeni meseleleri gibi önemli gelişmelerin Sultan II.Abdülhamid öncesi ve sonrası dönemi ile İttihatçıların iktidarları dönemi içerisinde karşılaştırma ve değerlendirmesi yapılmıştır.
İttihatçıların büyük bir mücadele ile sona erdirdikleri rejimde eleştirdikleri politikalara alternatif başarılı bir politika geliştirememelerinin nedenleri irdelenmiştir. Gazetede dış politikaya dair makaleler incelendikten sonra, gazetenin 1902-1903 yılları arasındaki nüshalarda yer alan siyasi yazıların transkriplerine yer verilmiştir.

Abstract:
In this thesis study,the role and the impact  of the press and especially  the Şura-yı Ümmet journal on the political  formation of transformation into as Union and Progress Association, of Young Turks action which was the most important organization of Ottoman Empire and the recent period Turkish political history, ,the view of Ahmed Rıza and his supporters  to Sultan Abdülhamid II period foreign policy developments in the journal published after the 1902 congress that the disagreements sharpened among Young Turks were evaluated. Unionists' consistency was analyzed as intellectual and actual during the going adventure of their own potency period.
After the Ottoman Hürriyetperveran Congress which was hold in Paris in 1902,Şura-yı Ümmet was a journal which had a great impact on 1908 revolution as mentally,published 220 times between the years 1902 and 1910,prepared in Paris and published in Cairo,in the leadership of Ahmed Rıza who was the representative of the group that did not want the foreign  intervention to the problems inside the country of Ottoman Empire in the movement of Young Turks,had a disagreement with the ones who wanted the foreign intervention. In this journal,the important political problems such as the East Issue, Straits, Creta , Armenian issue ,Macedonia problem which affected especially Sultan Abdülhamid II period and after Sultan Abdülhamid II period were taken place.Şura-yı Ümmet journal was a journal that the period's political actions were evaluated ,at the same time literary essays and poems took place.
In this thesis study,from the journal's 1-44 numbers published between 1902-1903 the journal's view the period's policy was evaluated by translating the essays about  especially foreign political developments  and these developments' reflections on  domestic policy and the press. Also,being a journal against the foreign intervention that the Unionists publish, the statements in the journal were anaylsed by compared with the actions in the potency period of Committee of Union and Progress.
The position of Ottomanism, Pan-islamism, Turkism opinions and their mental changes at the Union and Progress Association, political events of the period ;the important developments such as Creta ,Macedonia problem,Straits,Egypt , the East and Armenian issue were evaluated and compared in terms of Sultan Abdülhamid II period,before and after of it and unionists' potency period.    
 The reasons why the unionists could not develop a successful alternative politics against the politics they criticised in the regime that they ended with a great struggle were examined. After the evaluation of foreign policy  articles at the journal, the transcripts of the political articles which took place on the issues of 1902-1903 years of the journal.