Premenstrual sendromlu üniversite öğrencilerinde ayak banyosunun premenstrual sendrom, uyku kalitesi ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of foot bath on premenstrual syndrome, sleep quality and quality of life among university students with premenstrual syndrome
Yazar: HÜSNE YÜCESOY
Danışman: PROF. DR. NÜLÜFER ERBİL
Ordu Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırma, premenstrual sendromlu olan üniversite öğrencilerinde premenstrual dönemde uygulanan ayak banyosunun, premenstrual sendrom, uyku kalitesi ve yaşam kalitesine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Randomize kontrollü deneysel tipte olan bu araştırmanın örneklemine, 2021-2022 Eğitim Öğretim Yılında öğrenim gören Ordu Üniversitesi Eğitim Fakültesi öğrencileri alınmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında ilk olarak öğrencilere Kişisel Bilgi Formu ve Premenstruel Sendrom Ölçeği (PMSÖ) uygulanmıştır. PMS'li öğrenciler arasından randomizasyon ile 39'ar kişilik müdahale ve kontrol grubu oluşturulmuştur. Gruplardaki öğrencilere Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ve SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği (SF-36) uygulanmıştır. Araştırmanın verileri 10 Kasım 2021 - 30 Haziran 2022 tarihleri arasında toplanmıştır. Müdahale grubundaki öğrenciler tarafından premenstrual dönemde 7-10 gün süre ile her gece yatmadan önce, ısısı 38°C-42 °C arasında olan su ile ayak banyosu yapılmıştır. Öğrencilere her menstrual siklus bitiminde olmak üzere 3 siklus boyunca PMSÖ, PUKİ ve SF-36 uygulanmıştır. Verilerin analizinde ortalama, standart sapma, medyan, sıklık, yüzde, Shapiro-Wilk testi, iki yönlü karma ANOVA modeli kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmada son testte müdahale grubunun PMSÖ ile depresif duygulanım, anksiyete, yorgunluk, sinirlilik, depresif düşünceler, ağrı ve uyku değişimleri alt boyutları puan ortalamalarının, kontrol grubuna göre azaldığı ve gruplar arası farkların istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p<.05). Son testte müdahale grubu ve kontrol PUKİ puan ortalamaları farklarının istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlenmiştir (p>.05). Son testte müdahale grubunun SF-36 alt ölçeklerinden ağrı, vitalite (enerji), rol kısıtlılığı (emosyonel), mental sağlık puan ortalamalarının, kontrol grubuna göre arttığı ve gruplar arası farkların istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (p<.05).
Sonuç: PMS'li öğrencilerde ayak banyosu uygulamasının PMS semptomlarını azalttığı, uyku kalitelerini etkilemediği, yaşam kalitelerini arttırdığı bulunmuştur.

Abstract:
Aim: This study was carried out to determine the effect of footbath applied in the premenstrual period on premenstrual syndrome, sleep quality and quality of life in university students with premenstrual syndrome.
Materials and Methods: Ordu University Faculty of Education students studying in the 2021-2022 academic year were included in the sample of this randomized controlled experimental study. Firstly, Personal Information Form and Premenstrual Syndrome Scale (PMSS) were applied to the students to collect the research data. Intervention and control groups of 39 each were formed by randomization among students with PMS. Pittsburgh Sleep Quality Index (PUKI) and SF-36 Quality of Life Scale (SF-36) were applied to the students in the groups. The data of the research were collected between 10 November 2021 and 30 June 2022. In the premenstrual period, the students in the intervention group took a foot bath with water between 38°C-42°C every night before going to bed for 7-10 days. PMSÖ, PUKI and SF-36 were applied to the students in the groups for 3 cycles, at the end of each menstrual cycle. Mean, standard deviation, median, frequency, percentage, Shapiro-Wilk test, and two-way mixed ANOVA model were used in the analysis of the data.
Results: In the study, it was found that the mean scores of the intervention group's depressive affect, anxiety, fatigue, irritability, depressive thoughts, pain and sleep changes sub-dimensions with PMSS in the post-test decreased compared to the control group, and the differences between the groups were statistically significant (p<.05). In the posttest, it was determined that the difference between the intervention group and control PSQI scores was not statistically significant (p>.05). In the posttest, pain, vitality (energy), role limitation (emotional), mental health score averages of the intervention group, which are SF-36 subscales, increased compared to the control group, and the differences between the groups were found to be statistically significant (p<.05).
Conclusion: It was found that footbath application in students with PMS reduced PMS symptoms, did not affect their sleep quality, and increased their quality of life.