Doğrudan yabancı yatırımların verimlilik ve girişimcilik üzerindeki etkisi: Gelişmekte olan ülkeler
The impact of foreign direct investments on host country productivity and entrepreneurship: An analysis on developing countries
Yazar: OĞUZHAN GÜMÜŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE BEYZA SATOĞLU
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Finansal Ekonomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; Girişimcilik = Entrepreneurship ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Toplam faktör verimliliği = Total factor productivity ; Verimlilik = Productivity ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments

Özet:
Doğrudan yabancı yatırımlar, evsahibi ülkelerin tasarruf ve dış ticaret açıklarının kapatılmasına yardımcı olmanın yanı sıra, teknoloji ve yönetimsel becerilerin de evsahibi ülkeye aktarılmasını sağlamaktadır. Böylelikle, uzun dönemli büyüme ve kalkınmanın önemli iki bileşeni olan toplam faktör verimliliği ve girişimcilik faaliyetlerini de etkileyebilmektedir. Bu yüzden, özellikle gelişmekte olan ülkeler uzun bir süredir çeşitli teşvikler sunarak doğrudan yabancı yatırımları ülkelerine çekmeye çalışmaktadırlar. Ancak, ilgili literatürde de görüldüğü gibi, doğrudan yabancı yatırımların toplam faktör verimliliği ve girişimcilik üzerine etkisi belirsizdir. Bu tez çalışmasının amacı, doğrudan yabancı yatırımların evsahibi gelişmekte olan ülkelerde verimlilik ve girişimcilik üzerinde nasıl bir etkiye sahip olduğunun ayrı ayrı tespit edilmesidir. Bu bağlamda, kullanılan veri seti 17 adet ülkeden oluşmaktadır. Doğrudan yabancı yatırımların toplam faktör verimliliği üzerindeki etkisi veri erişimi imkânlarına bağlı olarak 2002-2019 dönemi için, girişimcilik üzerindeki etkisi ise 2010-2019 dönemi için panel veri yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Çalışmanın sonucunda ise doğrudan yabancı yatırımların evsahibi gelişmekte olan ülkelerin toplam faktör verimliliğine oldukça küçükte olsa olumsuz, yerel girişimcilik faaliyetlerine ise olumlu etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Foreign direct investments are key for the host countries in transfer of technology and managerial skills, in addition to providing funds under trade deficits and limited domestic savings. Thus, it can affect the total factor productivity and entrepreneurial activities, which are two important components of long-term growth and development. Therefore, especially developing countries have been trying to attract foreign direct investments to their countries by offering various incentives for a long time. However, given the existing literature on developing countries, the impacts of foreign direct investment on total factor productivity and entrepreneurship is not clear. Therefore, the thesis aims to analyze how foreign direct investments have an impact on productivity and entrepreneurship in host developing countries. The quantitative analysis covers 17 countries for the periods 2002-2019 on total factor productivity and 2010-2019 on the entrepreneurship. As the result of the panel data analysis, we have concluded that foreign direct investments have a very small negative effect on the total factor productivity of the host developing countries and a positive effect on local entrepreneurship activities.