Toplumsal cinsiyete duyarlı bütçeleme: Belediyelerin etkinliğine yönelik bir çalışma
Gender responsive budgeting: A study for the effectiveness of municipalities
Yazar: FATMA ALKAN
Danışman: DOÇ. DR. HATİCE DAYAR
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Belediyeler = Municipalities ; Bütçeleme = Budgeting ; Etkinlik = Efficiency ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Toplumsal eşitsizlik = Social inequality ; Yerel yönetimler = Local administrations

Özet:
Günümüzde demokrasi, adalet ve eşitlik için, siyasi, sosyo-ekonomik ve kültürel yaşama eşit katılımın sağlanmasının temel şartının toplumsal cinsiyet eşitliğinin görülmeye başlanması ile birlikte toplumsal cinsiyete duyarlı bütçeleme daha önemli bir hale gelmiştir.
Toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması, bireylere yakınlık, hizmet götürme ve toplumsal cinsiyete duyarlı plan ve politikalar yapma konusunda yerel yönetimler özellikle de belediyeler, toplumsal cinsiyete duyarlı bütçeleme uygulamasının ana aktörleri olarak görülmektedir.  Bu doğrultuda çalışmanın amacı, Türkiye'de yerel düzeyde toplumsal cinsiyete duyarlı bütçelemeyi en iyi uygulayabilecek potansiyele sahip olan belediyelerde toplumsal cinsiyete duyarlı bütçelemenin etkinliğinin değerlendirilmesidir.
Çalışmada, öncelikle toplumsal cinsiyete duyarlı bütçelemenin kuramsal çerçevesi çizilerek, Dünyada ve Türkiye'de toplumsal cinsiyete duyarlı bütçelemeye yönelik çalışmalar ve uygulamalar incelenmiştir. Sonrasında belediyelerde toplumsal cinsiyete duyarlı bütçelemenin uygulanabilirliğinin ve etkinliğinin ölçülmesine yönelik Eskişehir ilinde gerçekleştirilen bir alan araştırmasına yer verilmiştir. Çalışma sonucunda Eskişehir'de ikamet eden vatandaşların toplumsal cinsiyete duyarlı bütçe talebi 4,2224'lük ortalama ile "çok yüksek" düzeydedir. Buna karşın Eskişehir'de toplumsal cinsiyete duyarlı bütçelemenin belediyeler tarafından uygulanma düzeyinin 3,3849'luk ortalama ile "orta" düzeyde olduğu görülmektedir. Buna göre talep ile mevcut durum arasındaki fark ise 0,8375'tir. Bu değerin 0-1 arasında yer alması genel olarak Eskişehir örnekleminde toplumsal cinsiyete duyarlı bütçe çalışmalarının talebi karşılayabilme anlamında etkin olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Today, gender responsive budgeting has become more important with be seen gender equality as the basic condition of ensuring equal participation in political, socio-economic and cultural life for democracy, justice and equality.
Local administrations, especially municipalities, are seen as the main actors in the implementation of gender responsive budgeting in terms of providing services and making gender responsive plans and policies, due to ensuring gender equality, proximity to individuals and their service duties. In this direction the purpose of the study, at the local level in Turkey in municipalities that have the potential to best implement gender responsive budgeting is to evaluate the effectiveness of gender responsive budgeting.
In the study, firstly budgeting studies and practices for gender responsive in the world and Turkey are examined by drawing the theoretical framework of gender responsive budgeting. Afterwards, a field research was place given performed in Eskişehir province was included to measure the applicability and effectiveness of gender responsive budgeting in municipalities. As a result of the study, the gender responsive budget demand of citizens residing in Eskişehir is at a "very high" level with an average of 4.2224. However, it is seen that the implementation level of gender responsive budgeting by municipalities in Eskişehir is at a "medium" level with an average of 3.3849. Accordingly, the difference between the demand and the current situation is 0.8375. The fact that this value is between 0-1, generally indicates that the gender responsive budget studies is effective in meeting the demand in Eskişehir case.