Ortaokul öğrencilerinin politik okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi
Examination of political literacy levels of secondary school students
Yazar: GÜRKAN IŞIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YILMAZ KESKİN
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Politika =   ; Siyaset = Politics ; Siyaset okuryazarlığı = Political literacy ; Sosyal bilgiler = Social studies

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin politik okuryazarlık düzeylerini farklı değişkenler açısından incelemektir. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden biri olan tarama (survey) modelinden faydalanılmıştır. Çalışmanın örneklemini, 2020-2021 Eğitim ve Öğretim yılı içerisinde Ağrı il merkezinde bulunan 834 ortaokul öğrencisi oluşturmuştur. Ortaokul öğrencilerinin politik okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi amacıyla yapılan bu çalışmada, Aslan (2019) tarafından geliştirilen ''Politik Okuryazarlık Ölçeği'' kullanılmıştır. Ölçeklerden toplanan veriler analiz edilmeden önce, normallik sayıltısını sağlamak için, Skewness ve Kurtosis katsayılarına, z puanlarına ve p-p grafiklerine bakılmıştır. Araştırmada ''Kişisel Bilgi Formu ve Politik Okuryazarlık Ölçeği'' kullanılarak elde edilen veriler, istatistik programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırmanın verileri, betimsel tekniklerle analiz edilmiştir. Verilerin analizi araştırmanın alt amaçları bağlamına göre yapılmıştır. Ortaokul öğrencilerinin ''Politik Okuryazarlık'' düzeylerinin ve ölçeğin alt boyutları olan "Politik Davranış", "Politik Bilgiye Yönelik Algı", "Gündemi Takip Etme" ve "İnsan Haklarına Yönelik Bilinç" düzeylerinin demografik değişkenlere göre analizi için ikili gruplarda "Bağımsız Örneklemler t-Testi" ve çoklu gruplarda "Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA)" testleri kullanılmıştır. ANOVA sonucunda manidar farklılığın hangi gruplar arasında olduğunun tespiti için "post-hoc (çoklu) karşılaştırmalar" testlerine bakılmıştır. Bu testler arasında araştırmalarda yaygın olarak kullanıldığı gözlenen "Scheffe testi" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analiz sonucuna göre, ortaokul öğrencilerinin ''Politik Okuryazarlık'' düzeylerinin orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Politik okuryazarlık alt boyutları olan ''Politik Davranış'' düzeylerinin düşük, ''Politik Bilgiye Yönelik Algı'', ''Gündemi Takip Etme'' ve ''İnsan Haklarına Yönelik Bilinç'' düzeylerinin orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to identify the level of politicial literacy of secondary school students in terms of various variables. The survey model, which is one of the quantitative research methods, was used in the study. The sample of the study consisted of 834 secondary school students in the city center of Ağrı in the 2020-2021 academic year. In this study, which was conducted to examine the politicial literacy levels of secondary school students, the ''Politicial Literacy Scale'' developed by Aslan (2019) was used. Before the data collected from the scales were analysed, Skewness and Kurtosis coefficients, z scores and p-p graphs wereexamined to ensure normality. The data obtained by using the Personal Information From and the Politicial Literacy Scale in the research were analyzed through the statistical program. In the analysis of data, it was analysis of the data was made accordingto the context of the sub-objectives of the research. ''Independent Sample t-Test'' in paired groups for the analysis of secondary school students ''Politicial Literacy Levels and the sub-dimensions of the scale  ''Politicial Behavior'', ''Perception of Political Knowledge'', ''Following the Agenda'' and ''Awareness  of Human Rights'' according to democraphig variables and ''One-Way Analysis of Narcissism(ANOVA)'' tests were used in multiple groups. ''Post-hoc (multiple) comprasions'' tests were used to determine between which groups the significant difference was as a result of ANOVA. Among these tests, the ''Scheffe test'', which is widely used in research, was used. According to the results of the data obtained, it has been determined that the ''Political Literacy'' levels of the secondary school students are at an intermediate level. It has been found that the levels of ''Political Behavior'', which are sub-dimensions of political literacy, are low, and the levels of ''Perception of Political Information'', ''Following the Agenda'' and ''Awareness of Human Rights'' are moderate.