UV absorplayıcı maddelerin tekstil materyallerinde kullanımı
The use of UV absorbers in textile materials
Yazar: SELCAN KAYAN
Danışman: PROF.DR. ERHAN ÖNER
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
ÖZETUV ABSORPLAYICI MADDELERİN TEKSTİLMATERYALLERİNDE KULLANIMIYapılan bu tez çalışmasında; giysi amaçlı kullanılan % 100 poliester örmekumaşların, üç farklı renkteki (Dianix Yellow S-4G, Dianix Red 2BSL- FS 150 (C.I.Disperse Red 184) ve Dianix Blue GSL 400 (C.I. Disperse Blue 165)) dispersboyarmaddeler ile farklı renk şiddetlerinde (% 0.05-3) boyanması sırasında, UVradyasyonu absorplama özelliğine sahip, farklı kimyasal yapıdaki Fadex ECS veCibafast P maddelerinin, % 2 oranında (e.a.ü.: elyaf ağırlığı üzerinden) uygulanmalarıdurumunda, kumaşa kazandırılacak olan UV koruyucu etki incelenmiştir. Kumaşlarakazandırılmak istenilen UV koruyucu özellik, işlem görmüş kumaşların, 290- 400 nmarasında ölçülen transmitans dağerlerinden hesaplanan UPF (Ultraviyole KorumaFaktörü) değerleri göz önüne alınarak karşılaştırılmıştır. UPF değerlerininhesaplanması, AS/ NZS 4399:1996 standardı esas alınarak yapılmıştır. Bununla birlikte,artan boyarmadde miktarının ve rengin, UV koruma üzerindeki etkisi incelenmiştir.Bu tezde yapılan diğer bir çalışma da, ev tekstili amaçlı kullanılan % 100 poliestervual ve saten kumaşların, % 1 renk şiddetinde boyanması sırasında, % 2 oranında(e.a.ü.) Fadex ECS ve Cibafast P'nin uygulanması durumunda, kumaş tarafındansağlanan ?Gölgeleme Faktörü?nü hesaplamak amacıyla yapılmıştır. Bu faktör, AS 4174-1994 standardına göre, 290-770 nm arasında ölçülen transmitans değerlerindenhesaplanmıştır.Ayrıca, muamele görmüş kumaşlara, yıkama, süblimasyon, sürtünme ve ışıkhaslığı testleri uygulanmış olup, kullanılan UV absorplayıcıların etkileri ele alınmıştır.Temmuz 2005 Selcan KAYANIV

Abstract:
ABSTRACTTHE USE OF UV ABSORBERS IN TEXTILE MATERIALSIn this study, 100 % polyester knitted fabrics which can be used for garment, havebeen dyed by three different colours of disperse dyes (Dianix Yellow S-4G, Dianix Red2BSL- FS 150 (C.I. Disperse Red 184) and Dianix Blue GSL 400 (C.I. Disperse Blue165)) at different concentrations (0.05 %-3 %). During these dyeings, two UV absorberswhich have different chemical structures, namely, Fadex ECS and Cibafast P, were usedto improve the UV protection of the fabrics. The UV protection properties imparted tothe fabrics, by the above mentioned UV absorbers, were compared according to the UPF(Ultraviolet Protection Factor) values calculated by the transmission data measuredbetween 290-400 nm wavelengths. The UPF values have been calculated in accordancewith the AS/ NZS 4399: 1996 standard. In addition to this, the effect of the increasingamount of the dye concentrations and the colour of the sample on UV protection wasinvestigated.Another study has been done to calculate the shade factor provided by the 100 %polyester voile and satin fabrics used as home textiles. These fabrics have been treatedwith 2 % (o.w.f.) Fadex ECS and Cibafast P during the disperse dyeing process with thedye concentration of 1 %. The shade factor was calculated according to the AS 4174-1994 standard with the transmission data measured between 290-770 nm.Also, washing fastness, sublimation fastness, colour fastness to rubbing and lightfastness tests were applied to the treated fabrics to find out the effects of UV absorbersused in this study.July, 2005 Selcan KAYANV