Peyzaj görsel analizi ve değerlendirilmesi: TEM otoyolu örneği
Landscape visual analysis and evaluation: A case study of TEM highway
Yazar: EMEL ENGİN DERE
Danışman: PROF. DR. RÜYA YILMAZ
Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Araştırmanın amacı; Tem otoyol bitkilendirmelerinin görsel peyzaj analizi kullanılarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma, Tem Otoyolu Çamlıca Gişeler -Kartal Kavşağı ile Boğaziçi Köprüsü (15 Temmuz Şehitler Köprüsü) -Altunizade Kavşağı arası ve bu otoyolları birbirine bağlayan bağlantı yollarında yürütülmüştür. Gerçekleştirilen çalışmada TEM otoyolu üzerinde görsel peyzaj özellikleri anket yoluyla uzman görüşü ve  toplumun farklı kesimlerince değerlendirilmiş olup, algı ve beğeni parametreleri arasındaki ilişki ANOVA analizi aracılığıyla incelenerek, psikofiziksel yaklaşım modeli bağlamında ele alınmıştır. Farklı peyzaj karakterine sahip alanlarda algı ve beğeniye dayalı kullanıcı tercihlerini belirlemek amacıyla, 107 katılımcının çalışmada yer alan görsellere verdikleri beğeni puanları analiz edilmiştir. Bu amaçla alanları temsil eden tipik görüntüler tercih edilmiş, her bir alanda 2'şer ya da 3'er adet fotoğraf kullanılarak, toplam 21 adet fotoğrafla görsel peyzaj kalitesi değerlendirilmiştir. Anket çalışması kullanıcı ve uzman olmak üzere iki gruba uygulanmıştır. Kullanıcı grubunu araştırma alanındaki yol güzergahını kullanmış kişiler, uzman grubu ise peyzaj mimarları, peyzaj mimarlığı öğretim üyeleri ve öğretim elemanları oluşturmuştur. Kullanıcı grubu ile uzman grubu arasında kullanımlara bağlı olarak mekan tercihinde farklılık olup olmadığını tespit etmek için her iki gruba da aynı anket çalışması uygulanarak sonuçlar bağımsız örneklem t testi ile analiz edilmiştir. Anket çalışmasında rassal olmayan örnekleme yöntemlerinden anlamsal farklılaşım tekniği kullanılarak 12 sıfat çiftinin sorgulandığı yüz yüze anket çalışması uygulanmıştır. Bu bağlamda, çalışmanın görsel değerlendirme kapsamında sorgulanan sıfat çiftleri; "yapay – doğal", "sıkıcı – ilginç", "alışılagelmiş – yeni", "tedirgin – rahatlatıcı", "güvensiz – güvenli", "itici – çekici", "karışık – anlaşılır", "uyumsuz – uyumlu", "yorucu – dinlendirici", "bakımsız – bakımlı", "estetik değil – estetik" olarak sıralanmaktadır.  Katılımcılar tarafından her bir fotoğrafa, algısal parametreler göz önüne alınarak puan verilmiş,  görsel kalite ortaya konmuştur. Analiz sonuçlarına göre elde edilen bulgular değerlendirilmiş, peyzaj çalışmalarının geliştirilmesi için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Purpose of this research is to assess the plantation along the TEM from a landscape perspective. The research has been carried out along the TEM, Çamlıca toll booths -Kartal intersection and the Bosphorus Bridge (July 15th Martyrs' Bridge) - Altunizade roundabout including the connecting roads linking to these particular highways. The evaluation is based on a questionnaire aimed at both the experts and commuters, with regards to the relationship between perception an sensation that's examined through "ANOVA Analysis" in the context of psychophysical approach model. In order to evaluate the different landscape characteristics, and identify the participants' preferences based on the perception and likeability, 107 participants have been asked for their opinion to grade the displayed images. These images are selected through the typical images of the target areas. The quality of the landscapes' visual has been evaluated based on 21 pictures in total, which are 2 or 3 pictures each as a typical representation of the areas focused on this research. The survey has been conducted on 2 different groups and so type of participants: The commuters, who has been traveling along the dedicated research area and the experts who are the Landscape Architects, faculty members, and instructors. The same questionnaire has been applied to all participant for the purpose of getting uninfluenced results and highlighting the choice of difference in landscape. And, the results have been analysed based on independent sampling that's collected via T- Test. During this research, the non-random purposive sampling method and semantic differentiation technique are used. In addition to that, 12 adjective pair have been directed to participants in face to face questionnaire polling. In this context, pairs of adjectives questioned within the visual evaluation of the work: "un-natural vs natural", "boring vs interesting", "ordinary vs  innovative", "worrisome vs relaxing", " unsafe vs safe ", " undesirable vs  desirable", "complicated vs understandable", "not matching vs matching ", "Tiring vs calming", "not maintained vs well-maintained ","aesthetic vs esthetic ". And, the participants have graded each and every photos by considering the perceptual parameters and visual quality, so the visual quality is revealed. As a result of this analysis,  the findings are analysed based on the analysis results and the suggestions for the development of landscape studies were presented.