7. sınıf türkçe ders kitabında yapısal ve bilişsel ilkeler doğrultusunda tasarlanmış resimlemelerin öğrenme sürecineetkisi
The impact of illustrations designed in accordance with structural and cognitive principles in the learning process in the 7th grade turkish language textbook
Yazar: ALTUĞ ÇELİK
Danışman: PROF. DR. ALEV ÇAKMAKOĞLU KURU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Ana Bilim Dalı / Resim-İş Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education

Özet:
Bu çalışma, 7. sınıf Türkçe ders kitabında yapısal ve bilişsel ilkeler doğrultusunda tasarlanmış resimlemelerin öğrenme sürecine etkisini değerlendirmektedir. Öğrencilerin metinleri anlama becerilerini ölçmek amacıyla geliştirilen başarı testi kullanılarak, deney grubuna dağıtılan yeniden tasarlanmış resimlemelerin kontrol grubuna göre öğrenci başarısı üzerindeki etkisi incelenmiştir. Ayrıca, öğrenci görüş formları aracılığıyla öğrencilerin resimlemeler hakkındaki görüşleri de toplanmıştır.
Bu araştırmanın katılımcıları, yönetici ve öğretmenlerin gönüllülüğü ile Çankaya Güler Muharrem Pakoğlu Ortaokulundan seçilen iki farklı 7. sınıf Türkçe öğrencileridir. Bu araştırmada nicel araştırma modellerinden yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırma süreci, ön test-son test deseni kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Ön test aşamasında, her iki gruba da yapısal ve bilişsel ilkeler doğrultusunda tasarlanmış resimlemelerin yer aldığı 7. Sınıf Türkçe ders kitabından uygulama yapılmıştır. Deney grubuna dağıtılan M.E.B. ders kitabında yapısal ve bilişsel ilkeler doğrultusunda tasarlanmış resimlemeler yer almaktadır, kontrol grubunda ise M.E.B. ders kitabında değişiklik uygulanmamıştır.
Başarı testi, tezin konusuyla ilgili 13 adet kazanımı kapsayan ve derse giren Türkçe öğretmeni tarafından hazırlanan 19 açık uçlu sorudan oluşmaktadır. Bu test, ön test ve son test aşamalarında her iki gruba uygulanmıştır. Ayrıca, her ders sonunda öğrencilerin görüşlerini değerlendirmek amacıyla öğrenci görüş formları kullanılmıştır.
Araştırmanın sonuçlarına göre, deney grubuna dağıtılan yapısal ve bilişsel ilkeler doğrultusunda tasarlanmış resimlemelerin kullanıldığı kitap, kontrol grubuna göre öğrencilerin öğrenme becerilerini olumlu yönde etkilemiştir. Deney grubundaki öğrencilerin başarı puanları, kontrol grubundaki öğrencilerin başarı puanlarından anlamlı ölçüde yüksek bulunmuştur. Bu durum, yapısal ve bilişsel ilkeler doğrultusunda tasarlanmış resimlemelerin öğrencilerin metinleri anlama becerilerini desteklediğini göstermektedir. Öğrenci görüş formlarından elde edilen verilere göre, deney grubundaki öğrenciler resimlemelerin metni daha iyi anlamalarına ve hatırlamalarına yardımcı olduğunu ifade etmişlerdir.
Bu bulgular, Türkçe ders kitaplarının tasarımında yapısal ve bilişsel ilkelerin göz önünde bulundurulmasının önemini vurgulamaktadır. Öğrencilerin dil becerilerini geliştirmek için görsel unsurların etkili bir şekilde kullanılması gerekmektedir. Öğretmenler ve ders kitabı yazarları, yapısal ve bilişsel ilkeler doğrultusunda tasarlanmış resimlemelerin öğrenci öğrenmesine katkı sağlayabileceğini dikkate almalıdır.
Sonuç olarak, yapısal ve bilişsel ilkeler doğrultusunda tasarlanmış resimlemelerin 7. sınıf Türkçe ders kitabında öğrenme sürecine olumlu bir etkisi olduğu bu araştırma ile kanıtlanmıştır. Bu çalışma, gelecekte yapılabilecek benzer araştırmalara rehberlik ederek öğretim materyallerinin etkili bir şekilde tasarlanmasına katkı sağlayacaktır.

Abstract:
This study aims to evaluate the effects of illustrations designed in accordance with structural and cognitive principles on the learning process in the 7th grade Turkish language textbook. A achievement test was developed to measure students' reading comprehension skills, and the impact of the redesigned illustrations distributed to the experimental group was examined compared to the control group. Additionally, students' opinions about the illustrations were collected through student feedback forms.

The participants of this research consisted of two different 7th grade Turkish language classes selected from Çankaya Güler Muharrem Pakoğlu Middle School based on the voluntary participation of administrators and teachers. A semi-experimental design, a quantitative research model, was used in this study. The research process was conducted using a pretest-posttest design. In the pretest phase, both groups were given applications from the 7th grade Turkish language textbook that included illustrations designed in accordance with structural and cognitive principles. The experimental group received a book containing illustrations designed in accordance with structural and cognitive principles, while the control group was given the Ministry of National Education (M.E.B.) textbook.

The achievement test consists of 19 open-ended questions prepared by the Turkish language teacher, covering 13 learning outcomes related to the thesis topic. This test was administered to both groups in the pretest and posttest stages. Additionally, student feedback forms were used after each lesson to evaluate students' opinions.

According to the results of the research, the book distributed to the experimental group, which included illustrations designed in accordance with structural and cognitive principles, positively influenced students' learning skills compared to the control group. The achievement scores of the experimental group students were significantly higher than those of the control group students. This indicates that illustrations designed in accordance with structural and cognitive principles support students' reading comprehension skills. According to the data obtained from the student feedback forms, students in the experimental group expressed that the illustrations helped them understand and remember the text better.

These findings emphasize the importance of considering structural and cognitive principles in the design of Turkish language textbooks. Effective use of visual elements is necessary to improve students' language skills. Teachers and textbook authors should consider the contribution of illustrations designed in accordance with structural and cognitive principles to student learning.

In conclusion, this research proves the positive impact of illustrations designed in accordance with structural and cognitive principles on the learning process in the 7th grade Turkish language textbook. This study will guide future similar research and contribute to the effective design of instructional materials.