Faizsiz ekonomi modeli (DSGD modeli çerçevesinde bir analiz)
Interest-free economy model (An analysis within the framework of the DSGE model)
Yazar: ERDAL HARUNOĞULLARI
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÇALIŞIR
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Ana akım paradigmanın konvansiyonel iktisadi problemleri çözmede başarılı olamadığı konusundaki görüşler yaygınlık kazanmıştır. İktisadi problemlerin çözülmesi için yapılan arayışlara çözüm sunan alternatif yaklaşımlardan biri de İslam iktisadı ve finansı yaklaşımıdır. İslam ekonomisi ve finansı literatürü konvansiyonel iktisadi problemlere çözüm üretmek için yeterince zengin olmakla birlikte İslam ekonomisi ile ilgili literatür incelendiğinde, çalışmaların genel olarak finansal ağırlıklı olduğu görülmektedir. İslam iktisadı ile ilgili literatür göz önüne alındığında iktisadi teorik çalışmaların yeterli olmadığı kabul edilmektedir. İslam ekonomisi teorik anlamda konvansiyonel iktisadi teoriden çok farklı yapısal dinamiklere sahiptir. Bunun en başında faiz yasağı gelmektedir. Faiz yasağının olduğu bir ekonomik model inşa etmek İslam iktisadı ile ilgili teorik çalışmalara önemli bir zemin oluşturacaktır. 
Bu çalışmada İslam ekonomisi için teorik olarak faiz yasağının uygulandığı bir model tasarlanmıştır. Modelde faiz yerine parasal aktarım aracı olarak kâr- zarar ortaklık (mudarebe) finansman yöntemi kullanılmıştır. Buna göre modelde hane halkları sahip oldukları sermayeleri firmalara vermekte ve üretim sürecine kâr- zarar ortaklığı esasına göre katılmaktadır. Çalışmada küçük açık ekonomi modeli için dinamik stokastik genel denge (DSGD) analizi temel alınmıştır. Küçük dışa açık ekonomi için Türkiye verileri kullanılmış, dış ekonomi için ise ABD ekonomik verileri baz alınmıştır. Türkiye ile ilgili veriler TÜİK verileri, ABD ile ilgili veriler ise FED verileridir. Elde edilen veriler mevsimsellikten arındırılarak Bayesyen tahmin yöntemiyle analize dahil edilmiştir. Bu analizin sonuçlarına göre faizsiz bir ekonomi kurgulamak mümkündür. Böyle bir ekonomide reel faaliyetler ön planda olmakta ve daha istikrarlı bir ekonomik yapı görülmektedir. Çalışma literatürdeki önemli bir boşluğu dolduracağı için önemlidir.

Abstract:
The views that the mainstream paradigm has not been successful in solving conventional economic problems have become widespread. One of the alternative approaches that offer solutions to the search for the solution of economic problems is the Islamic economic and finance approach. Although the literature on Islamic economics and finance is rich enough to produce solutions to conventional economic problems, when the literature on Islamic economics is examined, it is seen that the studies are generally financially focused. Considering the literature on Islamic economics, it is accepted that economic theoretical studies are not sufficient. Islamic economics theoretically has structural dynamics that are very different from conventional economic theory. The first of these is the prohibition of interest. Building an economic model with a prohibition on interest will form an important basis for theoretical studies on Islamic economics.
In this study, a model in which the interest prohibition is applied theoretically for Islamic economics is designed. In the model, profit-loss partnership (mudaraba) financing method is used as a monetary transfer tool instead of interest. Accordingly, in the model, households give their capital to companies and participate in the production process on the basis of profit-loss sharing. The study is based on dynamic stochastic general equilibrium (DSGE) analysis for the small open economy model. Türkiye's data is used for the small open economy, and US economic data is used for the foreign economy. Data for Türkiye is TÜİK data, data for the USA is FED data. The data obtained were seasonally adjusted and included in the analysis with the Bayesian estimation method. According to the results of this analysis, it is possible to construct an interest-free economy. In such an economy, real activities come to the fore and a more stable economic structure is observed. The study is important as it fills an important gap in the literature.