Kent parklarındaki farklı mekân tiplerinin psikolojik etkileri üzerine bir araştırma
A research on the evaluation of psychological effects of different space types in urban parks
Yazar: CEYDA PELİN DURSUN
Danışman: PROF. DR. OĞUZ YILMAZ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Bu yüksek lisans çalışmasında, kentlerin nefes alma noktaları olan kent parklarının doğru şekilde planlanması, hem fiziksel hem de kullanıcıların psikolojik açıdan daha mutlu, rahat ve güvende hissetmelerini sağlayabilmek amacıyla tasarlanabilmesi için gerekli olan ölçüler incelenmiştir. Bu inceleme aşamasında, gerek yurt içi gerekse yurt dışında yapılmış olan çalışmalar araştırılmış ve Ankara'daki farklı boyut ve mekân tiplerinde kent parklarının içerisindeki bu mekân tipolojileri incelenmiş olup, kullanıcıların bu mekânlarda ne hissettikleri araştırılmıştır. Böylece, daha nitelikli tasarımların, gerek işlev açısından, gerek estetik açıdan ve gerekse psikolojik açıdan önemli olduğu vurgulanmıştır.
Bu çalışmanın ana materyalini; Ankara'daki dört farklı kent parklarından olan Seğmenler Parkı, Botanik Park, Göksu Parkı ve Altınpark içerisindeki çeşitli mekân tiplerine ilişkin 25 adet görüntü oluşturmaktadır. Bu görüntülerin, mekân tanımları ve hissettirdikleri duygu tanımları kullanıcılara sorulmuştur. Kullanıcıları oluşturan grup seçilirken, görsel açıdan daha yetkin olabilecek bir grup olan, aralarında peyzaj mimarı, mimar, iç mimar ve inşaat mühendisi olan uzman grubu kullanıcılara anket çalışması yapılmıştır. 
Değerlendirme aşamasında, kullanıcılardan mekân tipleri tanımlarının yapılması istenmiş ve bu mekânların kendilerine hissettirdiği duygular incelenmiştir. Sonuçlar elde edildikten sonra görüntüler kendi içinde gruplara ayrılarak, ortak yüzdesel oranları incelenmiştir. Buna göre ise; Booth (1983)'un mekân tiplerine koşut mekânlar incelenmiştir. Kullanıcılar, bu yöntemle incelenmiş ve fotoğraflanmış olan bu mekânlara yüksek ölçüde aynı tanımları yapmışlardır. Aynı zamanda Kaplan vd. (1998)'ın yapmış olduğu çalışmadan esinlenilerek mekânların hissettirdiği duygu tanımları incelenmiş olup anket sonuçlarında bu mekânların kullanıcılar üzerinde benzer psikolojik etkileri olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This Master Thesis aims to analyze the nesessary critarias of the urban parks which are the breathing points of the city, to feel both physically and psychologically happier, comfortable and safer for the users and to plan them in a right way. While studying this analyze, both national and foreign sources about this topic has been researched and the different scales and different space types inside Ankara's urban parks have been searched to understand how those spaces affect the feelings of the park users. As a result, the importance of creating more qualifed designs, both functionally, esthetically and psychologically have been emphasized.
The majör material of the study is 25 photographs of different place types inside four different urban parks which are Seğmenler Park, Botanik Park, Göksu Park and Altınpark in Ankara. By looking at those photographs, the users have been asked to describe what are the space types and what that space types make the users feel. The questionaire has been asked to group of people involving, architects, landscape architects, interior architects and civil engineers who are educated in visual sciences more. 
At the evaluation phase, the users have been asked to describe the space types and the feelings of that place by looking at the photographs, are been analysed. After recieving the results, the photographs are grouped on their own and the ratios of the percentages have been analysed. As a result, the space types which before catagorised by Booth (1983), have been researched in the urban parks and the users gave approximately the same results for the definition of the space types. Also as an inspirational study that had been done by Kaplan etal (1998), the definitions of the space types has been analysed before, gave almost similar results about the psychological effects of the different space types that has been questioned to the users of the parks.