Evre 2-3-4 kronik böbrek hastalığı olan diyabetik nefropatili ve primer glomerulonefritli hastaların Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi ve SF-36 indeksi açısından değerlendirilmesi
Evaluation of stage 2-3-4 chronic kidney disease patients withdiabetic nephropathy and primary glomerulonephritis in terms of Pittsburgh Sleep Quality index and DF-36 index
Yazar: MERT SEYHAN
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE ZEYNEP BAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetik nefropatiler = Diabetic nephropathies ; Glomerülonefrit = Glomerulonephritis ; Nefropati = Nephropathy ; SF-36 Sağlık Taraması = SF-36 Health Survey ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş ve Amaç:. Kronik böbrek hastalığı (KBH), nedeni ne olursa olsun, üç veya daha
fazla ay boyunca böbrek hasarı veya azalmış glomerüler filtrasyon hızı (GFR) varlığı
ile tanımlanır. KBH'nin en yaygın nedenleri kötü kontrol edilen diabetes mellitus ve
hipertansiyondur. "Glomerülonefrit" terimi, hematüri, proteinüri ve azotemi ile
sonuçlanan bazal membran, mesangium veya kapiller endotelde immün aracılı hasar
ile karakterize edilen bir böbrek hastalıkları alt grubunu kapsar. Glomerülonefritin
çoğu formu ilerleyici bozukluklar olarak kabul edilir. KBH'de uyku bozuklukları çok
yaygındır ve hastaların çoğu bir tür uyku bozukluğundan şikayet eder. Pittsburgh Uyku
Kalite İndeksi(PUKİ) iyi ve kötü uykunun tanımlanması amacıyla uyku kalitesinin
niceliksel ölçümünü veren bir ölçektir. Hastalık ilişkili hayat kalitesini en iyi veren
ölçeklerden birisi Kısa Form (SF)-36'dır ve birçok koşul ve popülasyonla birlikte
diyaliz ve böbrek transplantasyonu da dahil olmak üzere KBH hastalarında yaygın
olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmamızda KBH ile takip edilen ve Son Dönem Böbrek
Yetmezliği tablosunda olmayan hasta grubunda bozulmakta olan hayat ve uyku
kalitesinin etiyoloji bağımlı olup olmadığını ve bu bozuklukları en çok etkileyebilecek
parametreleri analiz etmeyi amaçladık.
Gereç ve yöntem: Çalışmamıza Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne başvuran
KBH ile takipli etiyolojileri Diyabetik Nefropati ve Primer Glomerulonefrit olarak iki
ana grupta incelediğimiz 240 hasta dahil edildi. Prospektif olarak yapılan
çalışmamızda hastalara poliklinik başvurularında PUKİ ve SF-36 anket formları
üzerinden sorular yöneltildi ve alınan yanıtlarla oluşturulan puanlamalar ile hastaların
demografik verileri, kullandığı ilaçlar, hemogram ve biyokimya içeren laboratuvar
parametreleri aralarındaki ilişiler araştırıldı.
Bulgular: Çalışmamıza 35 ile 75 yaş arasında Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi
Nefroloji Kliniği'ne başvuran 240 adet Kronik Böbrek Hastası dahil edildi. Bunların
%55'i kadın(n:132), %45'i erkekti(n:108). Etiyolojik olarak sınıflandırıldığında 134
hasta Diyabetik Nefropati tanısı , 106 hasta Primer Glomerulonefrit tanısı ile takip
edilmekteydi. Yapılan karşılaştırmalı analizlerde hem PUKİ skorunda hem SF-36 alt
12
parametrelerinde etiyolojik olarak istatistiksel anlamlı farklar elde edildi. Hastalarının
eGFR değerlerindeki düşüş kötü PUKİ skoru ve kötü Genel Sağlık Algısı puanı ile
ilişkilendirildi. Laboratuvar parametreleri de incelemeye dahil edildiğinde kullandığı
ekstra ilaç sayısının fazla olması, yüksek potasyum, düşük hemoglobin düzeyi, yüksek
HbA1c düzeyi ve yüksek CRP düzeyi kötü PUKİ skoru ve kötü Genel Sağlık Algısı
puanı ile ilişkilendirildi. Yapılan Binary Regresyon Analizinde hastaların Primer
Glomerulonefrit olması yerine Diyabetik Böbrek Hastalığının olması, PUKİ skorunu
en çok etkileyen parametre olduğu analiz edildi(OR:3,252 95 CI: 1,887-5,605
p<0,001). Yine yapılan Binary Regresyon Analizinde hastaların eGFR değerinin 60
ml/dk/1.73m2 ve altında olması ve hastaların etiyoloji spesifik tedavilerinin haricinde
kullandıkları ilaç sayısının artması hayat kalitesini olumsuz yönde en çok etkileyen iki
parametre olduğu analiz edildi (sırasıyla OR:2,040 95 CI: 1,114-3,734 p:0,021 ve
OR:0,830 95 CI:0,717-0,961 p<0,001).
Sonuç:Biz bu çalışmamızda Diyabetik Nefropati ile takip edilen KBH hasta
grubunun Primer Glomerulonefrit ile takip edilen KBH hasta grubuna göre daha
belirgin olarak hayat kalitesinin ve uyku kalitesinin daha düşük seviyelerde olduğu
sonucuna vardık. Yine bu çalışmamızda genel sağlık algısı hususunda hastaların
önemli ölçüde KBH progresyonundan, bu progresyona bağlı gelişen KBH
komplikasyonlarından ve polifarmasiden etkilendiği sonucuna vardık. Diyabetik
Nefropati ile takipli KBH hasta grubunun uyku kalitesinin Primer Glomerulonefrit
ile takip edilen hasta grubuna göre yaklaşık 3 kat daha kötü uyku kalitesine sahip
olduğu sonucu ise çalışmamızda vardığımız başka bir sonuç oldu. Ancak bu
sonuçlara varmak için birçok çalışmaya daha ihtiyaç vardır.
Anahtar kelimeler: Diyabetik Nefropati, Primer Glomerulonefrit, Pittsburgh Uyku
Kalite İndeksi, Short Form – 36 İndeksi, Kronik Böbrek Hastalığı

Abstract:
Introduction and Aim: Chronic kidney disease (CKD) is defined by the presence of
kidney damage or decreased glomerular filtration rate (GFR) for three or more
months, regardless of the cause. The most common causes of CKD are poorly
controlled diabetes mellitus and hypertension. The term "glomerulonephritis"
encompasses a subgroup of kidney diseases characterized by immune-mediated
damage to the basement membrane, mesangium, or capillary endothelium resulting
in hematuria, proteinuria, and azotemia. Most forms of glomerulonephritis are
considered progressive disorders. Sleep disturbances are very common in CKD and
most patients complain of some form of sleep disturbance. The Pittsburgh Sleep
Quality Index (PSQI) is a quantitative measure of sleep quality to define good and
bad sleep. One of the best measures of disease-related quality of life is the Short
Form (SF)-36 and is widely used in CKD patients with many conditions and
populations, including dialysis and kidney transplantation. In this study, we aimed to
analyze whether the deteriorating quality of life and sleep quality is etiologydependent in the patient group followed up with CKD and not in the table of End
Stage Renal Failure, and to analyze the parameters that may affect these disorders the
most.
Materials and methods: Our study included 240 patients with CKD who applied to
Ankara Training and Research Hospital and whose etiologies were examined in two
main groups as Diabetic Nephropathy and Primary Glomerulonephritis. In our
prospective study, patients were asked questions on PSQI and SF-36 questionnaires
at their outpatient clinic applications, and the relations between the scores created by
the answers received and the demographic data of the patients, the drugs they used,
the hemogram and the laboratory parameters including biochemistry were
investigated.
14
Results: 240 Chronic Kidney Patients between the ages of 35 and 75 who applied to
Ankara Training and Research Hospital Nephrology Clinic were included in our study.
Of these, 55% were female (n:132), 45% were male (n:108). When classified as
etiological, 134 patients were followed up with the diagnosis of Diabetic Nephropathy
and 106 patients with the diagnosis of Primary Glomerulonephritis. Etiologically
significant differences were found in both the PSQI score and the SF-36 subparameters in the comparative analysis. The decrease in patients' eGFR values was
associated with poor PSQI score and poor General Health Perception score. When the
laboratory parameters were also included in the examination, high number of extra
drugs used, high potassium, low hemoglobin level, high HbA1c level and high CRP
level were associated with poor PSQI score and poor General Health Perception score.
In the Binary Regression Analysis, it was analyzed that instead of having Primary
Glomerulonephritis, Diabetic Kidney Disease was the parameter that most affected the
PSQI score (OR: 3.252 95 CI: 1.887-5.605 p<0.001). Again, in Binary Regression
Analysis, it was analyzed that the eGFR value of the patients 60 ml/min/1.73m2 and
below and the increase in the number of drugs used by the patients other than their
etiology-specific treatments were analyzed as the two parameters that most negatively
affected the quality of life (OR: 2.040 95 CI: 1.114- 3.734 p:0.021 and OR:0.830 95
CI:0.717-0.961 p<0.001).
Conclusion:. In this study, we concluded that the CKD patient group followed up with
Diabetic Nephropathy had significantly lower quality of life and sleep quality than the
CKD patient group followed up with Primary Glomerulonephritis. Again, in our study,
we concluded that patients were significantly affected by CKD progression, CKD
complications related to this progression, and polypharmacy in terms of general health
perception. Another result of our study was the conclusion that the sleep quality of the
CKD patient group followed up with Diabetic Nephropathy was approximately 3 times
worse than that of the patient group followed up with Primary Glomerulonephritis.
However, more studies are needed to reach these conclusions.
Keywords: Diabetic Nephropathy, Primary Glomerulonephritis, Pittsburgh Sleep
Quality Index, Short Form – 36 Index, Chronic Kidney Disease