Kazdağı Milli Parkı'nda ziyaretçi yönetimi
Visitor management at Kazdaği National Park
Yazar: DİLEK DERELİ
Danışman: DOÇ. DR. YILMAZ ARI
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Kaz Dağı = Kaz Mountain ; Kazdağı Milli Parkı = Kazdağı National Park ; Milli parklar = National parks ; Ziyaretçiler = Visitors

Özet:
Korunan alanların planlanması ve yönetimi sürecinde taşıma kapasitesi ve ziyaretçi yönetimi önemli konular olarak öne çıkmaktadır. Ancak Türkiye'de koruma alanlarının planlanmasında ziyaretçi yönetimi ve taşıma kapasitesi üzerinde yeterince durulmadığı bilinmektedir. Bu çalışma, Kazdağı Milli Parkı'nda en çok kullanılan alan olan Kartalçimen ile Sarıkız Tepe arasındaki alanın ziyaretçi yönetim planlamasına ilişkin taşıma kapasitesinin belirlenmesini amaçlamaktadır. Bugünkü planlama ile Kazdağı Milli Parkı'nın sürdürülebilir yönetimi mümkün değildir. Bu nedenle bu çalışma Kazdağı Milli Parkı'nda ziyaretçi yönetiminin nasıl yapılması gerektiği üzerinde duracaktır. Bu kapsamda aşağıdaki sorula cevap aranacaktır: Milli parkın taşıma kapasitesi nedir? Taşıma kapasitesi belirlenirken neler dikkate alınmalıdır? Ziyaretçiler taşıma kapasitesini aşıyor mu? Aşıyorsa bunun milli parka etkileri nelerdir? Ne gibi önlemler alınmalıdır? Park yönetimi ve ziyaretçiler arasında yaşanan sorunlar ve bu sorunlara sebep olan olaylar nelerdir? Nasıl çözülmelidir? Yeni oluşturulan ziyaretçi yönetim planının temel öğeleri neler olmalıdır?Bu soruları cevaplamak için alanda 2 yıl yaz döneminde saha çalışmaları yapılmıştır. Bu çalışmalar sırasında ilgi grupları olarak ziyaretçiler, yöre halkı ile park yönetimine ilgi, tutum ve düşünceleri hakkında mülakatlar yapılmıştır. Katılımlı gözlem yolu ile halkın alanı kullanma şekilleri ve geleneksel kullanımların etkileri yerinde gözlemlenmiştir. Araştırmamızın sonucunda farklı ziyaretçi grupları ve farklı taleplerin doğal çevrenin ve yerel halkın beklentilerinin ziyaretçi yönetimini karmaşık bir hale soktuğu görülmüştür. Bu karmaşıklığı en aza indirmek için Kazdağı Milli Parkı'nın taşıma kapasitesi belirlenmiştir. Buna göre parka günlük girmesi gereken ziyaretçi sayısı maksimum 103'tür. Ancak özellikle ağustos ayında günlük ziyaretçi sayısı bu rakamın çok üzerine çıkmaktadır.Anahtar Kelimeler: Kazdağı Milli Parkı, Ziyaretçi Yönetimi, Taşıma Kapasitesi, Sürdürülebilir Kullanım

Abstract:
Carrying capacity and visitors management have become important concepts in protected area management recently. However, these concepts have not been paid attention while planning the protected areas in Turkey. This study aims at determining the carrying capacity of the area between Kartalçimen and Sarıkıztepe in Kazdağı National Park. With the current practice of visitor management it is impossible to manage the park sustainably. This work focuses on how best the visitor management can be done in the national park. We hope to answer the foloowing questions: What is the carrying capacity of the area between Kartalçimen and Sarıkız in Kazdağı National Park? How does the current practice of visitor management affect the park? Does the number of visitors exceed the carrying capacity? If so, what kind of visitor management is required to better protect the park?s resources? What are the major problems the visitors have experienced in the park? What measures should be taken to better manage the visitors?In order to answer these questions fieldwork was conducted in the area in the summers of 2008 and 2009. Open-ended interviews were done with the stakeholders and participant observation was used to understand the visitors? use of the park. The results showed that the various visitor groups, the unique natural charasteristics, expectation of local cultural groups have complicated the visitor management. The study determined that the maximum number of visitors should be allowed into the park is 103 daily, and especially in August the number well exceeds that number.Key Words: Kazdağı National Park, Visitor Management, Carrying Capacity, Sustainable Use.