Gebelik döneminde cep telefonu kullanımının kord kanında oksidan ve antioksidan madde düzeyleri üzerine etkisi
The effect of using mobile phone on oxidant and antioxidant levels in cord blood during pregnancy
Yazar: GÜLSÜM ÖZEN
Danışman: DOÇ. DR. MEDİNE AYŞİN TAŞAR ; DOÇ. DR. DİLEK KAHVECİOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Akıllı telefonlar = Smartphones ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Cep telefonu = Mobile phone ; Fetal kan = Fetal blood ; Gebelik = Pregnancy ; Oksidanlar = Oxidants ; Umbilikal kord = Umbilical cord

Özet:
Giriş: Günümüzde giderek yaygınlaşan cep telefonları kaynaklı iyonize olmayan radyasyonun sağlık üzerine birçok olumsuz etkileri olduğu kabul edilse de çalışmalarda çelişkili sonuçlar bulunmaktadır. İyonize olmayan radyasyon maruziyeti sonucu serbest oksijen radikallerinin üretimi ile bunların antioksidanlar tarafından ortadan kaldırılması arasındaki dengenin bozulması sonucu oksidan stres oluşur.
Bu çalışma ile gebelik döneminde cep telefonu kullanımının oksidan ve antioksidan madde düzeyleri üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Ek risk faktörü bulunmayan sağlıklı 67 gebenin tanımlayıcı özellikleri, cep telefonu kullanım süreleri ve özgül emilim/soğurma oranı (SAR) değerleri kaydedildi. Kord kanında oksidan ve antioksidan maddeler total antioksidan durum (TAS), total oksidan durum (TOS), iskemi modifiye albümin (İMA), total tiyol, native tiyol, disülfit düzeyleri ve disülfit/ total tiyol, disülfit/ native tiyol, native tiyol/ total tiyol oranları değerlendirildi.
Bulguların istatistiksel değerlendirilmesi SPSS 22.0 (IBM SPSS Statistics 22) paket programı ile yapıldı. Testlerin tümünde p<0,05 anlamlı olarak kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 67 yenidoğanın %52,2'si kız, %47,8'i erkekti. Annelerin yaş ortancası 25 yıl idi. Tamamı cep telefonu kullanıyordu. Cep telefonlarının baş ve vücut SAR ortanca değeri 0,64'tü. Anne eğitim düzeyi yükseldikçe gebelik sayısı ve yaşayan çocuk sayısı azalırken, günlük cep telefonu ile konuşma ve internet kullanım sürelerinin arttığı saptandı (sırası ile, p=0,048; 0,036; 0,048; 0,021).
Kord kanında oksidan ve antioksidan madde düzeyleri ile cep telefonu kullanım süresi, günlük telefon ile konuşma ve internet kullanım süresi, baş SAR değerleri arasında istatiksel ilişki saptanmadı (p>0,05). Gece yatak odasında başka bir telefon daha bulunanlarda TAS, TOS, native tiyol ve total tiyol düzeyleri daha yüksekti (sırası ile, p=0,003; 0,024; 0,019; 0,044). Cep telefonuyla günlük konuşma süresi uzunluğu ile İMA düzeyi arasında negatif, native tiyol ve total tiyol düzeyleri arasında pozitif ilişki saptandı (sırası ile, p=0,042, r=-0,249; p=0,015, r=0,296; p=0,017, r=0,291). Cep telefonlarının vücut SAR değeri ile disülfit/native tiyol ve disülfit/total tiyol oranları arasında pozitif, native tiyol/ total tiyol ve İMA düzeyleri arasında negatif ilişki saptandı (sırası ile, p=0,044, r=0,250; p=0,041, r=0,247; p=0,041, r=-0,250; p=0,043, r=-0,248).

Sonuç: Annelerde eğitim düzeyi yükseldikçe gebelik sayısı ve bunla ilişkili olarak yaşayan çocuk sayısının daha az, günlük cep telefonu ile konuşma ve internet kullanım sürelerinin daha uzun olduğu saptanmıştır. Gebelik sürecinde cep telefonu kaynaklı iyonize olmayan radyasyon maruziyet süresi ve kullanılan cep telefonlarının SAR değeri yükseldikçe kord kanında oksidan madde düzeyleri artarken, antioksidan madde düzeylerinin azaldığı saptanmıştır.

Gebelik döneminde cep telefonu maruziyeti kord kanında oksidan stres yaratabilecek önemli bir etken olabilir. Bu nedenle gebelerin gebelik süresince mümkün olduğunca cep telefonundan uzak kalarak hem kendilerini hem fetüsü korumalarının önemli olduğunu düşünmekteyiz.

Abstract:
Introduction: Although it is accepted that non-ionizing radiation from mobile phones, which is becoming more common today, has many negative effects on health, there are contradictory results in the studies. As a result of this non-ionizing radiation exposure, oxidant stress occurs when the balance between the production of free oxygen radicals and their elimination by antioxidants is disrupted.
It is aimed to investigate the effect of using mobile phone on oxidant and antioxidant levels during pregnancy.
Material and Method: Descriptive features, cell phone usage times and specific absorption rate (SAR) values of 67 healthy pregnant women without additional risk factors were recorded. Oxidant and antioxidant substances total antioxidant status (TAS), total oxidant status (TOS), ischemia modified albumin (IMA), total thiol, native thiol, disulfide levels and disulfide/ total thiol, disulfide/ native thiol, native thiol/ total thiol ratios evaluated in umblical cord blood.
Statistical evaluation of the findings were conducted with SPSS 22.0 (IBM SPSS Statistics 22) program. All analyses were considered significant p value <0.05.
Results: Of the 67 newborns included in this study, 52,2% were girls and 47,8% were boys. The median age of the mothers' was 25. All were using mobile phones. The median head and body SAR value of mobile phones was 0,64. As the mother education level increased, the number of pregnancies and the number of living children decrea-sed, while the daily mobile phone talk and internet usage times increased (respectively, p=0,048; 0,036; 0,048; 0,021).
There was no significant difference between cord blood oxidant, antioxidant levels and cell phone usage time, daily phone and internet usage time, head SAR values (p>0,05). TAS, TOS, native thiol and total thiol levels were higher in the mothers who have another mobile telephone in their bedroom at night (respectively, p=0,003; 0,024; 0,019; 0,044). A negative correlation was found between daily talking duration by mobile phone and IMA levels; a positive correlation was found between daily talking duration and the native thiol, total thiol levels (respectively, p=0,042, r=-0,249; p=0,015, r=0,296; p=0,017, r=0,291). A positive correlation was found between body SAR value of mobile phones and disulfide / native thiol and disulfide / total thiol ratios, and negative correlation was found between body SAR value of mobile phones and native thiol / total thiol, IMA levels (respectively, p=0,044, r=0,250; p=0,041, r=0,247; p=0,041, r=-0,250; p=0,043, r=-0,248).
Conclusion: It is found that as the level of education increased in mothers, the numbers of pregnancies and living children are decrased, mobile phone daily talking and internet usage times are longer. It is found that during the pregnancy period as the duration of non-ionized radiation exposure caused by mobile phones and the SAR value of the mobile phones increased, the levels of oxidants increased, the levels of antioxidant decreased in the cord blood.

Mobile phone exposure during pregnancy could have an important potential to cause oxidative stress in cord blood. Therefore, we think that it is important for pregnant women to protect themselves and the fetus by staying away from mobile phones as much as possible during pregnancy.