Karotis plakların değerlendirlmesinde çok kanallı bilgisayarlı tomografi ve renkli doppler ultrasonografi
Multichannel tomography and color doppler ultrasonography in evaluation of carotid plaque
Yazar: KERİM ÇALAR
Danışman: PROF. DR. AKİF ŞİRİKÇİ
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Karotis arteri-eksternal = Carotid artery-external ; Karotis stenozu = Carotid stenosis ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed ; Ultrasonografi-doppler = Ultrasonography-doppler

Özet:
Ocak 2012-Nisan 2013 tarihleri arasında, Gaziantep Üniversitesi Radyoloji Anabilim Dalında RDUS ve ÇKBT incelemesi yapılan, ECA haricindeki ekstrakranial karotis sisteminde plak saptanan toplam 58 Hasta ve 86 plak analiz edilerek plak morfolojisi ve darlık oranları açısından değerlendirilmesi yapıldı.
Plak morfolojisinin değerledirilmesinde RDUS?ta gri skala görünümleri, ÇKBT incelemesinde ROI ölçüm değerleri ve renkli haritalama yöntemi kullanılarak iki yöntemin karşılaştırılması yapıldı.
RDUS incelemesinde Gray Weale sınıflandırması modifiye edilerek plak sınıflandırılması yapıldı. ÇKBT incelemesinde ise plaklar 20-60 HU arası düşük dansiteli plak, 60-130 HU arası orta dansiteli plak, 130 ve üzeri yüksek dansiteli plak olarak kabul edildikten sonra plaklar  4 tipe ayrılarak sınıflandırma yapıldı. Sonuçta bu iki sınıflandırma arasındaki uyumun kappa değerini 0.929 olarak bulduk ve iki yöntem arasında mükemmele yakın uyum olduğunu gördük. Ancak ÇKBT incelemesinin RDUS incelemesine göre fibröz koruma bandı göstermesi, plak içeriğini yüzdesel olarak hesaplayabilmesi ve kalsifiye plakları daha net değerlendirebilmesi gibi avantajlara sahip olması plağın takibinde bu incelemeyi ön plana çıkarmaktadır.
Çalışma grubundaki hastaların dosya bilgilerinden ipsilateral hemisferik semptomların olup olmadığı not edildi. Bu olgularda plak morfolojisinin ve yüzey özelliklerinin semptomatoloji ile olan ilişkisi lojistik regresyon analizi kullanılarak hesaplandı. Buna göre plağın yumuşak olması hastanın semptomatik olma olasılığını 13.5 kat ,plağın ülsere ve düzensiz yüzeyli olması hastanın semptomatik olma olasılığını 21 kat arttırdığı görüldü.
Ayrıca bu çalışmaya ek olarak RDUS görüntelemesinde 2003 Konsensus kriterleri, ÇKBT incelemesinde ise NASCET yöntemi kullanılarak iki çalışmanın karşılaştırılmsı yapıldı. Çalışmaya dahil edilen hastaların 25 tanesine DSA incelemesi yapıldı. Bu hastaların DSA darlık oranları baz alınarak iki yöntemin DSA ile olan uyumu değerlendirildi. Bu çalışmamızın sonucunda DSA ile RDUS arasındaki uyumun kappa değeri 0.965, DSA ile ÇKBT arasındaki uyumun kappa değeri 0.951, ÇKBT ile RDUS arasındaki uyumun kappa değeri ise 0.952 bulundu ve tüm yöntemler arasında darlık oranlarının hesaplanması açısından mükemmele yakın ilişki saptandı.

Anahtar kelimeler: Ekstrakranial karotis darlığı, plak morfolojisi, renkli haritalama

Abstract:
Between January 2012-April 2013, at Gaziantep University Department of Radiology total 58 patients and 86 plaques taken COLOR DOPPLER ULTRASONOGRAPHY and MULTICHANNEL TOMOGRAPHY examinations, detected plaque in their extracranial carotid systems other than ECA were evaluated in terms of  plaque morphology and stenosis rate by being analyzed.
Comparison of two methods was performed by being used grey scala images in COLOR DOPPLER ULTRASONOGRAPHY in the evaluation of plaque morphology, by being used ROI measurement values and color mapping in MULTICHANNEL TOMOGRAPHY examination.
In COLOR DOPPLER ULTRASONOGRAPHY examination the classification of plaque was made by being modified Gray Weale classification. In MULTICHANNEL TOMOGRAPHY examination after being considered plaques between 20-60 (HU) to be low-attenution plaque, between 60-130 (HU) to be moderate-attenution plaque, 130 and over (HU) to be high-attenution plaque, plaques were classified by being divided into 4 types. Consequently, we found the kappa value of compliance between two classifications as 0,929 and we saw that there was a near perfect correlation between these two methods. But it puts an emphasis on follow up examination of the plaque that MULTICHANNEL TOMOGRAPHY examination has advantages such as demonsrating a fibrous cap in comparison  with COLOR DOPPLER ULTRASONOGRAPHY, being able to calculate content of plaques as a percentage and being able to evaluate calsified plaques more clearly.
From the patients in the study group  file information, it was noted whether there were ipsilateral hemispheric symptoms. In these cases, the relationship of plaque  morphology and surface characteristics with symptomatology was calculated using logistic regression analysis. Accordingly, it was seen that soft plaque increased 13.5 times the possibility of being symptomatic, ulcerated and irregular plaque surface increased 21 times the possibility of being symptomatic.
In addition to this study, on comparison of the two studies was performed by being used 2003 Consensus criteria for  COLOR DOPPLER ULTRASONOGRAPHY imaging and NASCET for MULTICHANNEL TOMOGRAPHY analysis. DSA  was performed in 25 patients included in this study.Their compliance with the DSA was evaluated on the basis of DSA stenosis rates of these patients.As a result of this study, the kappa value  between DSA and COLOR DOPPLER ULTRASONOGRAPHY compliance  was found O.965, the kappa value between MULTICHANNEL TOMOGRAPHY and DSA was found 0.951 and the kappa value between MULTICHANNEL TOMOGRAPHY and COLOR DOPPLER ULTRASONOGRAPHY compliance was found 0.950. A near-perfect correlation was determined among  all the methods for the calculation of stenosis rate.

Keywords: Extracranial carotid stenosis, plaque morphology, Color Map