Güvenlik güçlerinin faili olduğu yaşam hakkı ihlallerinde etkili soruşturma yükümlülüğü
The Obligation to conduct effective investigation into violations of the right to life perpetrated by the  security forces
Yazar: RIDVAN DALMIŞ
Danışman: DOÇ. DR. ULAŞ KARAN
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı / İnsan Hakları Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi = European Court Human Rights ; Cinayet = Murder ; Güvenlik güçleri = Safety forces ; Kanuna aykırılık = Illegal ; Polis = Police ; Soruşturma = Investigation ; Yargı = Judgment ; Yaşama hakkı = Right to life ; İnfaz = Execution ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Bu çalışmanın amacı güvenlik güçlerinin faili olduğu haksız, yargısız ve keyfi infazlarda olayın aydınlatılması ve failin cezalandırılmasına yetecek etkili bir soruşturmanın standartlarını ortaya koymaktır. Çalışmada tümevarımcı yönteme sadık kalınmaya çalışılmıştır. Bunun için İnsan Hakları Komitesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi'nin kararlarını inceledim. Bu kararlar ışığında haksız ve keyfi öldürmelerin öğelerinin neler olduğunu ortaya koymaya çalıştım. Ardından etkili soruşturmanın standartları ve bu standartlara neden gereksinim duyulduğunu açıkladım. Son olarak etkili soruşturma yükümlülüğünü yakından ilgilendiren yaptırımlar ve af düzenlemelerine ilişkin olarak bu organların yaklaşımlarını ortaya koydum.  Çalışmada her organın belli konularda mağdura diğerlerine nazaran daha fazla avantaj sunduğunu gördüm. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi soruşturmanın nasıl yürütüleceğine ve ispat hukukuna dair daha ayrıntılı kararlar verirken, af düzenlemeleri ve cezalandırma söz konusu olduğunda İnsan Hakları Komitesinin gerisinde kalmaktadır. Anayasa Mahkemesi ise güvenlik güçlerinin öldürmeleri tümden hukuka uygun olsa bile bir yargılama yapılması gerektiği görüşündedir. Sonuç olarak bu yükümlülüğün araçlara yönelik bir yükümlülük olduğu ve mağdurların soruşturma sürecinde faillere nazaran daha dezavantajlı olduğu ortaya konulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to present the standards for effective investigation capable of shedding light on unfair, unlawful and arbitrary killings by the security forces and to secure the punishment of perpetrators. In the study an inductive method is attempted. For this, I analyse decisions of the Human Rights Committee, the European Court of Human Rights, and Turkey's Constitutional Court. I attempt to examine the elements of unfair and arbitrary killings in light of these decisions. Then I present effective investigation standards and why the standards have been deemed necessary. Finally, I present these bodies' approaches to punishment and amnesty provisions as they directly relate to the obligation to conduct effective investigations. In this study I observe that on certain areas each body offers greater advantages to victims than to others. While the ECtHR offers more detailed decisions on how to conduct an investigation and the evidentiary basis, it lags behind the Human Rights Committee in provisions for amnesties and punishment. The Constitutional Court takes the position that even where the security forces' killings completely comply with law, prosecutions are necessary. In conclusion it is shown that it is a procedural obligation and that in the investigation process victims are more disadvantaged than perpetrators.