Odun korumada bitkisel yağların yanmaya karşı etkinliğinin arttırılması
Increasing fire resistance of plant oils in wood protection
Yazar: SERDAR DEMİR
Danışman: PROF. DR. ALİ TEMİZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ağaç İşleri = Wood Products ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Emprenyeli odun = Impregnated wood

Özet:
Bu çalışmada, epoksitlendirilmiş ve epoksitlendirilmemiş bitkisel yağlarla emprenye edilen ağaç malzemenin yanmaya karşı etkinliğinin arttırılması araştırılmıştır. Çalışmada diğer bitkisel yağlardan doymamış yağ asidi oranı yüksek olan bezir ve soya yağı kullanılmıştır. Bu amaçla hidrojen peroksitle bezir ve soya yağında bulunan doymamış çifte bağlar aktif hale getirilmiştir. Epoksitlendirilmiş ve epoksitlendirilmemiş bitkisel yağlarla tek retensiyon (140-170 kg/m3) aralığında sarıçam (Pinus sylvestris L.) diri odunu emprenye edilmiştir. Bitkisel yağlarla emprenye edilmiş ağaç malzemeye yanmayı geciktirici özellik kazandırmak amacıyla %18' lik montmorillonit kili (MMT) ile tek retensiyon (50-150 kg/m3) aralığında ikinci bir emprenye işlemi uygulanmıştır. Emprenye edilmiş test ve kontrol örneklerinin fiziksel (su alma oranı, su itici etkinlik, genişlemeyi önleyici etkinlik ve teğetsel değişim), biyolojik (Coniophora puteana ve Trametes versicolor çürüklük mantarları), termal (TGA ve DSC) ve yanma (LOİ) özellikleri incelenmiştir. İki hafta sonunda kontrol örneklerine kıyasla bitkisel yağlar ve MMT ile emprenye edilen varyasyonların su alma oranları yarı yarıya düşmüş, %67 oranında su itici etkinlik sağlanmış, genişlemeyi önleyici etkinlik değerleri epoksitlendirilmiş bitkisel yağlar ve bitkisel yağlar+MMT ile emprenye edilmiş varyasyonlarda artmıştır. Epoksitlendirilmiş bitkisel yağlar ve MMT ile emprenye edilmiş gruplarda teğetsel değişim oranı azalmıştır. MMT ile emprenye edilmiş ağaç malzemede çürüklük mantarları ağırlık kayıplarını arttırmıştır. TGA ve LOİ test sonuçlarına göre MMT ile emprenye edilmiş ağaç malzemenin yanmaya karşı direncinin arttığı tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, the increase in efficacy of wood samples impgrenated with epoxidixed and non-epoxidized plant oils against burning was investigated. Soya bean and linseed oils having higher unsaturated fatty acid were used. Unsaturated double bonds in soya bean and linseed oils were activated by hydrogen peroxide.The sapwood of Scotch pine (Pinus sylvestrisL.)were impregnated with epoxidized and non-epoxidized plant oil with arange of single retention (140-170 kg/m3). Second impgrenation was made with 18% of montmorillonite clay in the range of single retention (50-150 kg/m3) in order to give the plant oil-impregnated wood samples as fire retardant property. There after the physical properties (water up take, water repellency, anti-swelling efficiency and tangential change), biological properties (Coniophora puteana and Trametes versicolor rot fungi), thermal properties (TGA and DSC) and burning properties (LOI) of the plant oil-impregnated wood samples and control samples were investigated. After two weeks of experimentation, the rate of water up take by plant oil and montmorillonite clay (MMT) impregnated wood samples decreased by half as compared to the control, 67% of water repellent activities was observed and the anti-swelling efficiency and the values of other epoxidized plant oil and plant oil with montmorillonite clay (MMT) impregnated wood samples variations were increased. Thegroup of wood samples impregnated with epoxidized plant oil and montmorillonite (MMT) decreased with respect to the tangentiall change. Decay fungi found on montmorillonite clay (MMT) impregnated wood samples increased in weight loss. The results of TGA and LOI tests also showed that resistance against burning of wood samples impregnated with montmorillonite clay (MMT) increased.