Takım sporları ile ilgilenen sporcuların hedef ve sportmenlik  yönelimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The examination of the relationship between the goals orientations and sportsmanship orientations of individuals engaged in team sports
Yazar: ÖMER ÜNAL
Danışman: DOÇ. DR. YEŞİM KARAÇ
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmanın amacı, takım sporcularının sahip oldukları hedef ve sportmenlik yönelimler arasındaki ilişkinin incelenmesidir.
Araştırmanın amacı doğrultusunda çalışmamızın evrenini 16 yaş ve üstü takım sporları yapan sporcular oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklem grubu ise hentbol, futbol, voleybol ve basketbol branşlarında  mücadele eden  202' si kadın 218'i erkek toplamda 420 lisanlı sporcu oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, Vallerand ve arkadaşları (1997) tarafından oluşturulan, Türkçeye uyarlaması Balçıkanlı (2009) tarafından gerçekleştirilen Çok Boyutlu Sportmenlik Yönelimi Ölçeği ve  Duda ve Nicholss (1992) tarafından geliştirilen Türkçeye uyarlanması Toros (2001) tarafından gerçekleştirilen Sporda Görev ve Ego Yönelimi Ölçeği  ve bunula birlikte araştıramaya katılan sporcuların yaş, cinsiyet, spor branşı gibi demografik bilgilerini ölçmek adına araştırmacı tarafından oluşturulan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır.
Elde edilen verilerin analizinde ölçeklerin Kolmogrov-Simirnov testine göre normal dağılım göstermediği tespit edilmiştir (p<0.05). Buna göre ölçeklerin değerlendirilmesinde nonparametrik testler kullanılmıştır. Normal dağılıma sahip olmayan ölçekler de niceliksel verilerin karşılaştırılmasında Mann Whitney U testi, ikiden fazla bağımsız grup karşılaştırmalarında ise Kruskal Wallis analizi uygulanmıştır.. Araştırmada kullanılan kişisel bilgi formu hazırlandıktan sonra Çok Boyutlu Sportmenlik Yönelimi ve Sporda Görev ve Ego Yönelimi ölçekleri kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda, Çok boyutlu sportmenlik yönelimi ölçeği ile sporda görev ve ego yönelimi ölçeği arasında (r=0.356, p<0.05) istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Cinsiyet bazında değerlendirmelerde kadın sporcuların erkek sporculara oranla sportmenlik yönelimlerinin fazla olduğu tespit edilmiştir. Branşlar üzerindeki değerlendirmelerde, hentbol ve basketbol sporcularının futbol ve voleybol sporcularından daha çok sportmenlik yönelimine sahip oldukları tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this research is to examine the relationship between the goals and sportsmanship orientations of team athletes. In line with the research objective, the population of our study consists of individuals aged 16 and above who engage in team sports. The sample group of the study consists of a total of 420 licensed athletes, 202 of whom are female and 218 are male, competing in handball, football, volleyball, and basketball. The Multidimensional Sportsmanship Orientation Scale, developed by Vallerand et al. (1997) and adapted to Turkish by Balçıkanlı (2009), and the Task and Ego Orientation in Sport Scale, developed by Duda and Nicholls (1992) and adapted to Turkish by Toros (2001), were used as data collection tools. Additionally, a Personal Information Form created by the researcher was used to measure demographic information such as age, gender, and sports discipline of the participating athletes. 
It was determined that the data obtained did not follow a normal distribution according to the Kolmogorov-Smirnov test (p<0.05). Therefore, nonparametric tests were used for the evaluation of the scales. The Mann-Whitney U test was used for comparing quantitative data with non-normally distributed scales, and the Kruskal-Wallis analysis was applied for comparisons among more than two independent groups. After the preparation of the personal information form used in the research, the Multidimensional Sportsmanship Orientation and Task and Ego Orientation in Sport scales were employed. 
As a result of the research, a statistically significant and positive relationship (r=0.356, p<0.05) was found between the Multidimensional Sportsmanship Orientation scale and the Task and Ego Orientation in Sport scale. When evaluated based on gender, it was determined that female athletes had a higher sportsmanship orientation compared to male athletes. In terms of sports disciplines, it was found that handball and basketball players had a higher sportsmanship orientation compared to football and volleyball players.