Kalmuk istilası ve Türk dünyasına etkileri
The Kalmyk invasion and its effects on the Turkish world
Yazar: OKTAY BERBER
Danışman: PROF. DR. SAADETTİN YAĞMUR GÖMEÇ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Tarih Ana Bilim Dalı / Genel Türk Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Tarih = History
Dizin: Başkurt Türkleri = Bashkir Turks ; Kalmuklar = Kalmyks ; Karakalpaklar = Karakalpaks ; Kırgız Türkleri = Kyrgyz Turks ; Moğol istilası = Mongol captured ; Moğollar = Mongoşs ; Nogaylar = Nogays ; Tatarlar = Tatars ; Türk dünyası = Turkish world ; Türkistan = Turkistan

Özet:
Çin'de Yüan Hanedanlığı'nın dağılmasından sonra Moğolistan'a dönmeye başlayan Moğollar, doğu ve batı olmak üzere iki ana kola ayrıldı. Batı Moğollar içerisinde önemli bir kısmı teşkil eden Kalmuklar, özellikle XVII. yüzyılın başından itibaren büyük bir göç ve istila hareketi başlattılar. 
Türkistan içlerinden Kırım Hanlığı'na kadar uzanan büyük coğrafyada gerçekleşen Kalmuk hareketi, Kazaklar, Kırgızlar, Özbekler, Türkmenler, Karakalpaklar, Başkurtlar, Nogaylar ve Tatarlar üzerinde telafisi çok güç bir sürece neden oldu. Kalmuk istilasından kaçan toplulukların bir kısmı yerlerini terk etmek zorunda kalırken, bir kısmı da büyük nüfus kayıpları yaşadı. 
Yaklaşık yüz elli yıl süren istila süreci sonunda ortaya çıkan parçalanmış siyasi yapı ve birbirinden kopan boylar, Çarlık Rusyası'nın Türkistan içlerine, Çin İmparatorluğu'nun da Doğu Türkistan'a sarkmasına neden oldu. Bu durum XIX. yüzyılın tümü ve XX. yüzyıl başlarında Türk dünyasının genel görüntüsünü ortaya çıkardı.
Kalmuk İstilası ve Türk Dünyasına Etkileri başlıklı bu çalışmamızın birinci bölümünde Kalmuk hareketi öncesi Türkistan'ın genel durumu ortaya konuldu. İkinci bölümde Kalmukların kim olduğu, istila süreci ve Türk dünyasına etkileri üzerinde durulurken, son bölümde istila sonrası siyasal, sosyo-kültürel, ekonomik durum aktarılmaya çalışılmıştır.

Abstract:
The Mongols, who started to go back to Mongolia after the Yuan Dynasty disintegrated in China, bifurcated into east and west.  The Kalmyks who constituted an important part of the Eastern Mongols commenced a big migration and invasion movement especially since the beginning of the 17th century.
The Kalmyk movement that was occurred over a large geography starting from inside of Turkestan and stretching to the Crimean Khanate,  caused a very hard process among the Kazakhs, the Kyrgyz, the Uzbeks, the Turkmens, the Karakalpaks, the Bashkirs, the Nogais, and the Tatars to repair.  While some of the people, who escaped from the Kalmyk invasion, had to abandon their places, the others experienced huge population losses. 
The fragmented political structures and the diverged clans which emerged at the end of the invasion process that lasted about a hundred and fifty years caused the Tsarist Russia to droop into inside of Turkestan as for the Chinese Empire to droop into the Eastern Turkestan.  This situation introduced the general picture of the Turkish world during all of the 19th century and the beginning of 20th century.
In the first section of study "The Kalmyk Invasion and Its Effects on the Turkish World" we present the general situation of Turkestan before the Kalmyk movement.  While we present who the Kalmyks are, the invasion process and its effects on the Turkish world in the second section, we try to lay out the political, socio-cultural and the economical situation after the invasion in the last section.