Dürtüsel ve obsesif-kompulsif satın alma davranışlarının satın alma sonrası pişmanlık ve tekrar satın alma niyeti üzerindeki etkisi
The effect of impulsive and obsessive-compulsive buying behaviors on post-purchase regret and repurchase intention
Yazar: PELİNSU UÇAR
Danışman: PROF. DR. SERTAÇ ÇİFCİ
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Dürtüsel ve obsesif-kompulsif satın alma davranışları günümüz dünyasında satın alma davranışlarının büyük çoğunluğunu oluşturmaktadır. Dürtüsel satın alma davranışı güçlü ve beklenmedik bir isteğin ortaya çıkmasıyla aniden, planlanmadan yapılan alışverişleri ifade etmektedir. Obsesif-kompulsif satın alma davranışı ise olumsuz duygu durumlarına tepki olarak akla gelen, sürekli ve tekrarlayan satın alma davranışlarını ifade etmektedir. Obsesif-kompulsif satın alma davranışı kontrolsüz, takıntılı bir durumu ifade etmektedir. Yapılan araştırmada, dürtüsel ve obsesif-kompulsif satın alma davranışlarının satın alma sonrası pişmanlık ve tekrar satın alma davranışı üzerindeki etkisinin incelenmesi ve satın alma sonrası yaşanılan pişmanlığın tekrar satın alma niyetine etkisini araştırmak amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında karma araştırma yöntemi benimsenmiş olup, nitel araştırma yöntemlerinden olan derinlemesine görüşmeler yapılmış ve ardından nicel araştırma yöntemlerinden olan anket formu ile veriler toplanmıştır. Araştırmada sırasıyla açıklayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi ve yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. Analizler için SPSS 2.0 ve LISREL 8.7 programları kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, giyim mağazalarında dürtüsel ve obsesif-kompulsif satın alma davranışlarının tekrar satın alma niyeti üzerindeki etkisi ortaya çıkmıştır. Dürtüsel ve obsesif-kompulsif satın alma davranışlarının satın alma sonrası pişmanlığa etkisi ve satın alma sonrası pişmanlığın da tekrar satın alma niyeti üzerinde etkisi ortaya çıkmıştır. Ortaya çıkan sonuçlar yapılan derinlemesine görüşme sonuçları ile paralellik göstermektedir.

ANAHTAR KELİMELER: Dürtüsel, Obsesif-Kompulsif Satın Alma Davranışı, Tekrar Satın Alma Niyeti, Satın Alma Sonrası Pişmanlık

Abstract:
Impulsive and obsessive-compulsive buying behaviors constitute the majority of purchasing behaviors in today's world. Impulse buying behavior refers to sudden, unplanned purchases made as a result of a strong and unexpected desire. Obsessive-compulsive buying behavior refers to persistent and repetitive buying behaviors that come to mind in response to negative emotional states. Obsessive-compulsive buying behavior refers to an uncontrolled, obsessive state. The aim of the study was to examine the effect of impulsive and obsessive-compulsive buying behaviors on post-purchase regret and repurchase behavior, and to investigate the effect of post-purchase regret on repurchase intention. Within the scope of the research, mixed research method was adopted, in-depth interviews, which are one of the qualitative research methods, were conducted and then data were collected with a survey form, which is one of the quantitative research methods. Explanatory factor analysis, confirmatory factor analysis and structural equation model were used in the research, respectively. SPSS 2.0 and LISREL 8.7 programs were used for analyses. As a result of the research, the effect of impulsive and obsessive-compulsive purchasing behaviors in clothing stores on repurchase intention was revealed. The effect of impulsive and obsessive-compulsive buying behaviors on post-purchase regret and the effect of post-purchase regret on repurchase intention have been revealed. The results are parallel to the results of the in-depth interview.

KEYWORDS: Impulse, Obsessive-Compulsive Buying, Repurchase Intention, Post-purchase Regret