Tarih yazımı ve öğretiminde ideoloji
Ideology in history writing and teaching
Yazar: OKTAY SİPAHİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SELAHATTİN TOZLU
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Tarih = History
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Tarih dersi = History lesson ; Tarih öğretimi = History teaching ; Tarihçilik = Historiography ; İdeoloji = Ideology

Özet:
Tarih üzerinde çok fazla zıt yorumların yapıldığı bir bilim dalıdır. Bu kadar değişik yorumlar içinde gerçeklerin saptırıldığı, saklandığı yorumlar da bulunmaktadır. Eski Çağlardan günümüze tarih değişik amaçlara hizmet etmek için bir vasıta olarak kullanılmıştır. Hatta bu dönemlerde tarih bir bilim dalı bile değildir. Devletlerin, hükümetlerin, büyük olayların meşruiyet kaynağıdır. Orta Çağda ve sonraki dönemlerde de tarih, üzerindeki baskıdan kurtulamadı. Geçmiş, yaşanılan ve gelecek için yasal zemin hazırlıyordu. Tarihin bilim özelliği kazanması için biraz daha beklemek gerekecekti. Bu bekleyiş devam ederken 18.Yüzyılda Fransız İhtilali yıllarında ideoloji kavramı yeniden gündeme geldi. Ancak bu kez "düşünceler bilimi" anlamını yitirmişti. İdeoloji, düşünceleri belli kalıplara sokmaya yarayan araçtı artık. Bütün bilimleri saran ideoloji en fazla da tarihten yararlandı. 20.Yüzyılda savaşlar ve emperyalizmin yasal kaynağı olarak tarih kullanıldı. Aynı yıllarda tarihte bilimsellik, objektiflik sesleri de duyuluyordu. Ama bastırılmış ve yeterli olmayan cılız seslerdi. Bunlar. Hem tarih yazımında hem de tarih eğitim ve öğretiminde ideoloji eksik olmadı. Ülkemiz de bu olumsuzluklardan payını almıştır. Tarih yazınım geç başlaması, kronolojik tarih yazımı ve cumhuriyet dönemi ile gelen yeni anlayış eleştirilere maruz kaldı. Bu dönemde tarih yazımı ve öğretiminde önemli gelişmeler oldu. Ancak sorunlarla birlikte. Devlet merkezli tarih anlayışı tarih biliminin önündeki bir engel olarak gösterilse de alternatif tarih tezlerinin çok daha fazla oranda ideolojilerden izler taşıdıkları söylenebilir. Tarihçi, ideolojik sapma eğilimi göstermemelidir. Ancak bu suretle tarih asli görevi ile hizmet etmeye başlayacaktır.

Abstract:
History is a science branche on which many opposite comments have been discussed of eachother. There are comments which are changed and hidden of the realities in so different comments. History has been used as a vehicle tor ender service to different aims from past ages to our times. Even History wasn't a science branche at those days. İt is the legality source of the governments, countries. The history didn't eccape the oppresson on it at the Middle Age and the later ages. The past was prepearing a legal ground for the time which was living and the future. Everybody had to be waited a little more to gain science peculiarity of history. While this waiting was continioning, the ideology conception was again on the agenda in the years of French Revolution at 18th. century. But at this time, "the science of thoughts" lost its meaning, ideology was more a vehicle to put the thoughts in known moulds. The ideology which surrounded all the sciences used mostly the history. At the 20th century, the history was used as a legal source of the wars and imperyalism. The scientific and objectivity voices in the history were also heard at the same years. But, these voices, that were overwhelmed and weren't enough, were pony voices. İn Both history writing and history learning and teaching, the ideology wasn't deficient. Our country also took her share of those negatives. The late beginning of history writing, the chronologial history writing and the new understanding which came with the republic age were targets of the criticisms. There were important developments abaut the history writing and teaching at this age. But with the problems, the history understand of directed by government was seen an obstracle in front of the history thesis had much more traces from the ideologies. The historian musn't change his ideology. Only in this way history starts to be a servant with its real duty.