Yeni bir kinetik seruloplazmin ölçüm yöntemi geliştirilmesi
Development of a new kinetic ceruloplasmin measurement method
Yazar: SALİM NEŞELİOĞLU
Danışman: PROF. DR. ÖZCAN EREL
Sağlık Bakanlığı / Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Hücre dışı enzimler = Extracellular ezymes

Özet:
Seruloplazmin; ferroksidaz enzim aktivitesi gösteren, temel görevi kanda bakırın
taşınması olan, bunun yanı sıra antioksidan ve akut faz proteini olmak gibi işlevleri
bulunan çok fonksiyonlu globüler bir proteindir. Seruloplazmin proteini aynı zamanda
ferroksidaz aktivitesi ile demir metabolizmasında da önemli bir rol üstlenmektedir.
Genetik bir mutasyondan kaynaklanan Wilson hastalığı ile Menkes sendromu ve
edinilmiş hastalıklar olan karaciğer yetmezliği, infektif ve inflamatuvar hastalıklar gibi
oksidasyon seviyesinin arttığı durumlarda düzeyi değişir.
Seruloplazmin, sahip olduğu ferroksidaz enzim aktivitesi ile vücuttaki endojen
substratı olarak kabul edilen ferröz demir iyonlarını ferrik demir iyonları formuna
dönüştürür. Bu dönüşümün kinetik olarak izlenmesi ile ferroksidaz enziminin aktivitesi
tayin edilir. Serum içerisinde bulunan ferroksidaz enzimi, substrat olarak reaksiyon
ortamına eklenen ferröz demir iyonlarını, ferrik demir iyonlarına oksitler, oluşan ferrik
demir iyonları, hem şelatör hem de kromojen olarak fonksiyon gösteren
asetohidroksamik asit ile bağlanır ve bu bağlanma sırasında ferroksidaz enzim
aktivitesiyle doğru orantılı olarak gözlenen renk değişimi kinetik olarak izlenir.
Yöntemde gerçekleştirdiğimiz optimizasyon çalışmaları, ferroksidaz enzim
aktivitesi için referans olarak kabul edilen; substrat ve kromojen olarak O-dianizidin
kullanılan referans yöntem ile karşılaştırma yapılarak desteklendi. Bu iki yöntem
arasında anlamlı bir korelasyon (r: 0,981, p<0,001) bulundu.
Seruloplazmin proteininin tayin edildiği immünotürbidimetrik yöntemde, bu
proteinin sadece miktarı belirlenirken, teze konu olan ferroksidaz aktivitesi ölçüm
yönteminde, miktarı hakkında fikir sahibi olmanın yanında fonksiyonu hakkında da
kantitatif bir veri elde edildi. Aynı zamanda bu yöntem ile düşük maliyetli, hızlı sonuç
alınabilen ve tam otomatik sistemlere kolayca uyarlanabilen bir test elde edilmiş oldu.

Abstract:
Ceruloplasmin is a multi-function globular protein that shows ferroxidase enzyme
activity, and its main task is the transportation of the copper within the blood.
Additionally, ceruloplasmin has functions such as being an antioxidant and acute phase
protein. With the help of its ferroxidase activity it also plays an important role in iron
metabolism. In case of the following diseases the ceruloplasmin protein level is
changed; the Wilson's disease which is caused by a genetic mutation, liver failures
which is caused by the Menkes syndrome, and infectious and inflammatory diseases
which leads an increase in the oxidation levels.
By means of its ferroxidase enzyme activity, ceruloplasmin converts the ferrous iron
ions, which are accepted as the endogenous substrates in the body, into the ferric iron
ions. Ferroxidase enzyme activity is determined by kinetic investigation of this
transformation. The ferroxidase enzyme present in serum oxidizes the ferrous iron ions,
which are added as substrate to the reaction medium, into the ferric iron ions. The
resulting ferric iron ions are binded to the acetohydroxamic acid which functions as
both the chelator and the chromogen. The color change which is directly proportional to
the ferroxidase enzyme activity, is kinetically investigated during the binding process.
Optimization of the method is performed and results are supported by comparing the
method to the reference method that is used for the ferroxidase enzyme activity; the
method which uses the O-dianizidin as substrate and chromogen. A meaningful
correlation is found (r: 0,981, p<0,001) between two methods.
In the immunoturbodimetric method in which the ceruloplasmin protein is determined,
only the amount of the protein is obtained. However, in the ferroxidase activity
measurement method which is also the subject of the thesis, a quantitive data for both
the amount and function of the ceruloplasmin protein is obtained. At the same time with
this method a low cost and fast test which can be easily adapted to the fully automated
systems is obtained.