Spondiloartropati tanılı hastalarda n-asetil sisteninin klinik parametreler üzerine etkileri
Effects of the n-acetyl cystein on clinical parameters in patients with spondyloarthropathy
Yazar: YAKUP SERCAN MUĞURTAY
Danışman: PROF. DR. SEMA BASAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Spondiloartropatiler (Spa) kronik inflamasyonla seyreden, aksiyel iskeletin tutulduğu, inflamatuvar bir hastalıktır. Osteoartrit ve romatoid artritte de spondiloartropati görülebilmektedir fakat klinikte seronegatif  Spa'lar, Spa'larda esas grubu oluşturmaktadır. Spa'larda kronik inflamasyona sekonder tiyol gruplarının harcandığı bulunmuştur. N-asetilsistein (Nac ) tiyol gruplarının yenilenmesini sağlamaktadır. Literatürde Spa'lı hastalar üzerinde Nac etkisini inceleyen bir çalışmaya rastlanmamıştır. Çalışmamızın amacı Nac kullandıkları dönemde, Nac'ın klinik olarak Spa'lı hastalar üzerindeki etkilerini gözlemlemekti. 

    	Yöntem: Çalışmamızda 01.06.23-01.09.23 tarihleri arasında Ümraniye Eğitim Araştırma Hastamesi Romatoloji Kliniğine başvuran, en az bir aydır Nac kullanan, ASAS kriterlerine göre en az bir yıldır Spa tanısı mevcut ve hali hazırda Spa nedeniyle tedavi alan hastaların, Nac kullanımı öncesi ve sonrası klinik parametrelerini inceledik. Hastaların klinik durumlarını değerlendirirken Nac kullanmadıkları dönemdeki BASMİ, BASFİ, BASDAİ, Beck Depresyon Endeksi, ASQol, el-yer mesafesi, göğüs ekspansiyonu düzeyi değerleri ile hastalarda mevcut olan toplam semptom sayısı hesaplanmıştır. Bu değerler ile hastaların Nac kullandıktan sonraki değerleri karşılaştırılmıştır. 

	Bulgular: Çalışmamıza 21'i erkek, 8'i kadın 29 hasta dahil edilmiştir. Cinsiyetten bağımsız hastaların Nac kullanımı öncesi ve sonrası arasında ortalama semptom sayısında 1.74 adet, BASFİ puanında 0.5, BASDAİ puanında 1.48, ASQoL puanında 2.8, Beck Depresyon İndeksi puanında 3.3,  göğüs ekspansiyonu düzeyinde 0.5 cm'lik iyileşme görülmüştür. Bu değişimlerin tamamı istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur, El-parmak zemin, BASMİ puanlarında ise anlamlı değişim görülmemiştir. Kadın hastaların el-parmak zemin düzeyinde 2,8 cm'lik iyilişme olmasına rağmen kadın hasta sayısının az olması bu verinin kadın hasta özelinde değerlendirilememesine neden olmuştur. Nac kullanımı öncesi puanlar cinsiyete göre ayrıldığında kadın hastaların ortalama BASDAİ puanı erkek hastaların ortalama BASDAİ puanından 0.43, ortalama BASFİ puanından 0.63, ortalama ASQoL puanından 1.5, ortalama Beck Depresyon endeksi puanından 7.7 puan yüksek çıkmıştır. Bu parametrelerdeki artış artmış morbiditeyi göstermektedir. Nac kullanımı sonrası kadın hastaların ortalama BASDAİ puanı erkek hastaların ortalama BASDAİ puanından 0.61, ortalama ASQoL puanından 1, ortalama Beck Depresyon Endeksi puanından 4.3 puan, ortalama el-parmak zemin düzeyinden 2,8 cm, ortalama göğüs ekspansiyonu düzeyinden 0.4 cm daha fazla iyileşmiştir.Bu iyileşmeler istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05) Nac kullanımı sonrası ortalama sempton sayılarında iki cinsiyet arasındaki iyileşme benzer bulundu.                                                          
                                                            
        Sonuç: Çalışmaya dahil edilen tüm hastalar halihazırda Spa nedeniyle tedavi almaktayken Nac kullanmışlardı. Nac kullanımı sonrası hastaların BASDAİ , BASFİ                                                              ASQoL, Beck Depresyon İndeksi puanları, göğüs ekspansiyon düzeyi, semptom sayısında anlamlı olarak iyileşme görüldü. Kadın hastalarda Nac kullanımı sonrası BASMİ, BASFİ, ASQoL, Beck Depresyon indeksinden aldığı puanlar erkek hastaların aldığı puanlardan daha iyi düzeyde değişim gösterdiği görülmüştür. Nac'ın tedaviye yardımcı ajan olarak değerlendirilmesi bu veriler ışığında değerlendirilebilir. 

        Anahtar kelimeler: Spondiloartropati, N-asetilsistein, Ankilozan Spondilit BASMİ, BASFİ, BASDAİ.

Abstract:
Objectives: Spondyloarthropathies (SPA) is an inflammatory disease that progresses with chronic inflammation, and involves the axial skeleton. Spondyloarthropathy can also be seen in osteoarthritis and rheumatoid arthritis, but in the clinic, seronegative SPA constitute the main group in SPA. It has been found that thiol groups are consumed secondary to chronic inflammation in SPA. N-acetylcysteine (Nac) provides the renewal of thiol groups. No study examining the effect of Nac on patients with SPA has been found in the literature. The aim of our study was to evaluate the clinical condition of patients with SPA during the period when they used Nac and to observe the clinical effects of Nac on patients with SPA.

	Methods: In our study, we examined the clinical conditions of patients who used Nac between 01.06.23 and 01.09.23, were diagnosed with Spa for at least one year according to ASAS criteria and were currently receiving treatment for Spa, before and after Nac use. While evaluating the clinical conditions of the patients, the values of BASMI, BASFI, BASDAI, Beck Depression Index, ASQol, Hand-floor distance, chest expansion level and the total number of symptoms present in the patients were calculated during the period when they did not use Nac. These values were compared with the patients' values after using Nac.

	Results: 29 patients, 21 men and 8 women, were included in our study. Before and after the use of Nac, the average number of symptoms improved by 1.74, BASFI score by 0.5, BASDAI score by 1.48, ASQoL score by 2.8, Beck Depression Index by 3.3 and chest expansion level by 0.5 cm. was seen. There were significant changes in all of these changes, but no significant changes were observed in the hand-finger floor and BASMİ scores. Although there was 3 cm improvement in the hand-finger floor level of female patients, the small number of female patients caused this data isn't evaluated specifically for female patients. Before using NAC, the scores were based on gender: the average BASDAI score for women was higher 0.63 point than the average BASDAI score for men, the average BASFİ point differency was 0.43, the average ASQoL score differency was 1.5, and the average 
Beck Depression İndex score differency was 7.7 points. İncrease in these points indicate morbidity. Nac award female patients' average BASDAI score is 0.61 point higher than male patients' average BASDAI score, 1 point higher than the average ASQoL score, 4.3 point higher than the average Beck Depression Index score, 2.8 cm higher than the average hand-finger floor level, and 0.4 cm higher than the average chest expansion level. After Nac use, the improvement in average symptom numbers was found to be similar between the two genders.
                                                            
	Conclusion: All patients included in the study had used Nac while they were already receiving treatment for Spa. After Nac use, a significant improvement was observed in the patients' BASDAI, BASFI, ASQoL, Beck Depression Index and chest expansion levels. It was observed that all these scores changed better after Nac use in female patients than in male patients. The evaluation of Nac as a treatment adjunct agent can be evaluated in the light of these data, but large-scale studies need to be conducted in larger populations to better understand the effects of Nac in patients diagnosed with SPA.