Bursa siyahı (Ficus carica L.) incir çeşidinde aşılı köklü fidan üretimi
Grafted plant propagation in the fig (Ficus carica L.) cv. Bursa siyahı
Yazar: HACER AKTÜRK
Danışman: PROF. DR. ÜMRAN ERTÜRK
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Aşılar = Vaccines ; Ficus carica = Ficus carica ; Köklendirme = Rooting ; İncir = Fig ; İndol butirik asit = Indole butyric acid

Özet:
Bu çalışmada, aşılı köklü incir fidanı üretiminde farklı anaç adaylarının aşı tutma ve sürgün gelişimi üzerine etkileri araştırılmıştır. Çalışmada 3 dişi ve 3 erkek incir genotipinden alınan çelikler anaç olarak kullanılmış, bunlar üzerine 1 yaşlı sürgünlerden alınan Bursa Siyahı çeşidi (Ficus carica L.)  kalemleri Aralık ve Şubat ayı olmak üzere 2 farklı dönemde ve dilcikli aşı yöntemi kullanılarak aşılanmıştır. Aşılı çelikler köklendirme ortamına dikilmeden önce Kontrol (su uygulaması) ve 500 ppm IBA ile muamele edilmiştir. Aşılı çelikler 60 günün sonunda köklendirme ortamından sökülmüş ve aşı tutma oranı (%), köklenme oranı (%), kök sayısı (adet), kök uzunluğu (mm) ve sürgün uzunluğu (mm) parametreleri yönünden değerlendirilmiştir. 
Çalışma sonucunda en yüksek aşı tutma ve köklenme oranı (%100) Şubat döneminde aşılanan ve 500 ppm IBA uygulanan E2 çeliklerinde görülmüştür. En yüksek kök sayısı 29,4 adet ile Şubat ayı döneminde alınan ve 500 ppm IBA uygulanan D2 anacı çeliklerinden elde edilmiştir. Kök uzunluğu en yüksek 61,48 mm ile Aralık döneminde kontrol grubu E3 anacı çelikleri üzerine aşılı bitkilerde ölçülmüştür. Sürgün uzunluğu en yüksek 117,85 mm ile 500 ppm IBA uygulanan ve Aralık döneminde alınan E3 anacına aşılı bitkilerden elde edilmiştir. Tüm parametreler değerlendirildiğinde Şubat ayında aşılanan çeliklerin daha iyi performans gösterdiği belirlenmiştir. IBA uygulaması, yaşayan bitki oranı üzerine olumlu etkisi olmuştur. Yaşayan bitki oranı, erkek genotiplerden E3 (%45,55) ve dişilerde ise D2 (%54,44) genotipine ait bitkilerden elde edilmiştir.

Abstract:
In this study, the effects of different rootstock candidates on grafting and shoot development were investigated in the production of grafted rooted fig saplings. In the study, cuttings taken from 3 female and 3 male genotypes were used as rootstock, and Bursa Siyahı (Ficus carica L.) cuttings taken from 1-year-old shoots were grafted onto these genotype cuttings. It was grafted in two different periods, in December and February, using the tongue grafting method. Grafted cuttings were treated with 0 ppm and 500 ppm IBA before planting in rooting medium. Grafted cuttings were removed from the rooting medium at the end of 60 days and graft retention rate (%), rooting rate (%), root number (number), root length (mm) and shoot length (mm) parameters were evaluated.
In the results of the study, it was observed that the highest graft retention and rooting rate (100%) was in the plants grafted on E2 cuttings grafted in February and applied 500 ppm IBA. The highest number of roots was obtained from plants grafted on D2 rootstock, which was taken in February and applied 500 ppm IBA, with 29.4. It was obtained from plants grafted on E3 rootstock applied 0 ppm IBA in December with the highest root length of 61.48 mm. With the highest shoot length of 144.54 mm, it was obtained from plants that were applied 500 ppm IBA and grafted to E3 rootstock taken in December. When all parameters were evaluated, it was determined that the cuttings grafted in February performed better. IBA application had a positive effect on the rate of living plants. The surviving plant ratio was obtained from the male genotypes E3 (45.55%) and females genotypes D2 (54.44%).