Sera koşullarında kuraklık stresi altında yetiştirilen domates bitkisinde yapraktan kalsiyum uygulamasının etkisi
Effects of foliar application of calcium on tomato plant underdrought stress in greenhouse conditions
Yazar: ÖZLEM BİRGİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YELDEREM AKHOUNDNEJAD
Şırnak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma 2020 yılı bahar döneminde Şırnak ili Silopi ilçesi Birlik köyünde yürütülmüştür. Araştırmada domates bitkisinin kuraklık stresi altında yapraktan uygulanan kalsiyuma karşı tepkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, tesadüf blokları deneme desenine göre 4 uygulama düzeyinde [(%100 sulama (kontrol), %50 sulama, %50 sulama+ %1 kalsiyum ve %100 sulama+ %1 kalsiyum)] ve 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Domates bitkisinde kalsiyum sülfat (CaSO4) %1 oranda yapraktan püskürtülerek uygulanmış ve %50 su kısıtlaması uygulanarak bitki kuraklık stresine maruz bırakılmıştır. Böylece domates bitkilerinde %1 oranda kalsiyum sülfatın yapraktan uygulanmasının kuraklık stresini tolere edip edemeyeceği araştırılmıştır. Araştırmada yeşil aksam değerlendirmesi, yapraklardaki klorofil miktarı, yaprakta kuru madde miktarı, yaprak sıcaklığı ve yaprak oransal nem içeriği ölçülmüştür. Ayrıca meyve eni ve boyu, ortalama meyve ağırlığı, toplam meyve verimi, meyvede kuru madde miktarı, meyve eti sertliği, pH, meyve suyu EC miktarı, meyve et kalınlığı, suda çözünebilir kuru madde miktarı, tohum sayısı, yaprak ve meyvede makro ve mikro besin elementleri (Ca, K, Mg, N, Cu, Fe, Mn, Zn), toplam fenolik ve flavonoid bileşikler ve klorofil konsantrasyonu (klorofil a, b, toplam klorofil) analizleri yapılmıştır. Araştırma sonucunda kalsiyum sülfatın yapraktan uygulanmasının magnezyum konsantrasyonunu, klorofil miktarı, yaprak oransal nem içeriğini ve meyve eti sertliğini arttırdığı tespit edilmiştir. Ayrıca kuraklık stresi ve kalsiyum sülfat uygulamasının, domates bitkisi yaprak ve meyvesinde makro ve mikro besin elementi içeriklerinde, toplam fenolik ve flavonoid bileşiklerin miktarında ve klorofil konsantrasyonunda (klorofil a, b, toplam klorofil) oldukça etkili olduğu saptanmıştır. Çalışmadan elde edilen bütün bulgular değerlendirildiğinde, kalsiyum sülfatın (CaSO4) domates bitkisinin kuraklığa toleransı açısından umut verici etkilerinin olduğunu ortaya koymuştur.

Abstract:
This study was carried out in the Birlik village of Silopi district of Şırnak province in the spring term of 2020. In this study, it was aimed to determine the response of tomato plant to foliar applied calcium under drought stress. The study was carried out in 4 application levels [(100% irrigation (control), 50% irrigation, 50% irrigation + 1% calcium and 100% irrigation + 1% calcium)] and 3 replications according to randomized blocks experimental design. Calcium sulfate (CaSO4) was applied on the tomato plant by spraying at a rate of 1% from the leaves and the plant was exposed to drought stress by applying 50% water restriction. Thus, it was investigated whether the foliar application of 1% calcium sulfate in tomato plants can tolerate drought stress. In the study, the evaluation of green parts, the amount of chlorophyll in the leaves, the amount of dry matter in the leaf, the temperature of the leaves and the relative moisture content of the leaves were measured. In addition, fruit width and length, average fruit weight, total fruit yield, the amount of dry matter in the fruit, fruit pulp firmness, pH, EC amount of fruit juice, fruit wall thickness, water-soluble dry matter amount, number of seeds, macro and micro in leaves and fruit. nutrient elements (Ca, K, Mg, N, Cu, Fe, Mn, Zn), total phenolic and flavonoid compounds and chlorophyll concentration (chlorophyll a, b, total chlorophyll) analyzes were made. As a result of the research, it was determined that the foliar application of calcium sulfate increased the magnesium concentration, the amount of chlorophyll, the relative moisture content of the leaves and the firmness of the fruit flesh. In addition, drought stress and calcium sulfate application were found to be quite effective on macro and micro nutrient contents, total phenolic and flavonoid compounds amount and chlorophyll concentration (chlorophyll a, b, total chlorophyll) in tomato plant leaves and fruit. When all the findings obtained from the study were evaluated, it was revealed that calcium sulfate (CaSO4) had promising effects in terms of drought tolerance of tomato plant.