Türkiye'de siyasal partilerin özgürlüklere yaklaşımları (Cumhuriyet Halk Partisi ve Adalet Partisi örneği: 1960-1980)
Approaches of political parties towards freedom in Turkey (an example of Republican People?s Party (RPP) and Justice Party (JP): 1960-1980)
Yazar: GAZANFER KAYA
Danışman: DOÇ. DR. METİN EROL
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Bölümü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyal Yapı Sosyal Değişme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Adalet Partisi = Adalet Party ; Cumhuriyet Halk Partisi = Cumhuriyet Halk Party ; Siyasi partiler = Political parties ; Türkiye = Turkey ; Özgürlük = Freedom

Özet:
Türkiye'de siyasal partilerin özgürlüklere yaklaşımları konulu bu araştırmanın amacı, toplumdaki sosyo-ekonomik, siyasal, hukuksal değişmeler ile dış dünyadaki değişmelerin ne tür özgürlük taleplerine yol açtığı, bu taleplerin siyasal partilerin politikalarında nasıl yer aldığı ve bunların ne ölçüde uygulamaya geçirildikleri, sonuçta da özgürlüklere ilişkin yaklaşımların toplumdaki özgürlüklerin gelişimini nasıl etkilediğinin araştırılmasıdır.Araştırma yöntemi betimsel olup, dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, özgürlük ve siyasal parti kavramları açıklanmıştır. Özgürlülüklerin dünyada ortaya çıkış süreçleri ve bu süreçlerde rol oynayan faktörler incelenmiştir. İkinci bölümde, kavramsal çerçevede elde edilen değişkenler ve ilişkiler çerçevesinde Türkiye'de 1960'a kadar tarihsel bir arka plan çerçevesinde, Türk siyasetinde 1960'a kadar özgürlüklerin gelişimi değerlendirilmiştir. Araştırmanın ana bölümünü oluşturan üçüncü bölümde ise 1960-1980 arasında Türk siyasetinde öne çıkan CHP ve AP'nin özgürlüklere yaklaşımları ortaya konulmuştur. Son bölümde ise varılan sonuçlar üzerinde değerlendirmeler yapılmıştır.Türkiye'de özellikle 1960 sonrasında sosyo-ekonomik, siyasal, hukuksal alanlardaki değişmeler ve dış dünyadaki değişmeler ile hızlanan toplumsal yapıdaki farklılaşmaya bağlı olarak, değişik çıkar grupları ve toplumsal sınıfların güçlenmesi özgürlük taleplerinin yükselmesinde rol oynamıştır. Toplumda alt yapısal gelişmelerden kaynaklı gerek sınıfsal talepler, gerekse de bu talepler için verilen mücadele, siyasal ve hukuksal süreçlerin de etkisiyle, CHP ve AP'nin özgürlüklere yaklaşımlarında belirleyici olmuştur. Öte yandan iktidara gelmeyi amaçlayan partilerin, yaklaşım ve uygulamaları da özgürlüklerin boyutlarının kısıtlanması ya da genişletilmesi üzerinde rol oynamıştır.

Abstract:
This research focusing on the approaches of political parties in Turkey towards freedom aims to search what kind of freedom requests are due to outer world changes and socio-economic, political and legal changes in the society and how these requests take place in political parties? policies and how much of them are applied. As a result of them the research finds out how the approaches towards freedom influence the development of freedom in the society.This is a descriptive research and it has four chapters. In the first chapter, freedom and political party concepts have been explained on the conceptual frame. The process of freedom?s arise in the world and important factors affecting this process have been analysed on the theoratical perspective. In the second chapter, the developments of freedom in Turkish politics until 1960 have been evaluated on the frame of the historical back plan in Turkey until 1960 on the relations and variables gathered in the conceptual frame. On the main chapter of the research, which is called the third chapter, the approaches of majority voted RPP and JP between the years 1960 and 1980 towards freedom have been described.On the last chapter, accumulated results have been evaluated.Different interest groups and social groups being strong depending on the differentiation of social structure which accelerated on the outer world?s changes and the changes in the socio-economic, political and legal areas especially after 1960 in Turkey have had an important role on the increasement of the requests of freedom. Both class-based requests and the struggle for these requests with the effect of political and legal process have determined the approaches of RPP and JP towards freedom. On the other hand, approaches and the applications of the parties who aim to be the main party of the country have had an important role on the dimensions becoming larger or limited.