Deneysel hayvan modelinde ağır kafa travması sonrası sildenafil'in etkinliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of sildenafil after severe head trauma in experimental rat model
Yazar: BİLAL KILIÇARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. HAMİT SELİM KARABEKİR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Beyin yaralanmaları = Brain injury ; Kafa yaralanmaları = Head injuries ; Mannitol = Mannitol ; Sildenafil = Sildenafil ; Yara iyileşmesi = Wound healing ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Amaç: Bu çalışmada ağır kafa travmasında sildenafil sitratın etkinliğinin araştırılması ve sildenafil sitratın etkinliğinin kafa travmalarında sıklıkla kullanılan osmotik bir ajan olan mannitolün etkinliğiyle karşılaştırılması amaçlanmıştır. 
Gereçler ve yöntem: 28 adet Wistar türü Albino suşu dişi sıçanın oluşturduğu dört grup çalışmaya alındı. Gruplar şu şekilde oluşturuldu: Grup 1, Sham: Anestezi uygulanıp travma yapılmayan; Grup 2:  Travma yapılıp, tedavi uygulanmayan; Grup 3: Travma yapılıp, tedavide mannitol %20'lik 1 gr/kg intraperitoneal uygulanan; Grup 4: Travma yapılıp, tedavide sildenafil sitrat 10 mg/kg intraperitonal uygulanan gruplardı. Kafa travması yapıldıktan bir saat sonra 3. ve 4. gruplara belirtilen tedaviler uygulandı. Travma sonrası 4. saatte sakrifikasyon sonrası alınan beyin doku örneklerinin rutin histolojik doku takibi sonrası sağ prefrontal korteks ve hipokampustan hazırlanan kesitleri Stereoinvestigator Software programında (MicroBrightField) canlı ve ölü nöron sayımı yapılarak değerlendirilmiştir.  
Bulgular: Sadece travma uygulanan gruptaki piknotik nöron sayısı ve piknotik nöron/toplam nöron sayısı oranı sham grubuna göre hem prefrontal bölgede hem de hipokampusta anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Travma sonrası tedavide mannitol (grup 3) ve sildenafil (grup 4) uygulanan gruplardaki piknotik nöron sayısı ve piknotik nöron/toplam nöron sayısı oranının sadece travma uygulanıp tedavi uygulanmayan gruba (grup 2) göre anlamlı olarak azaldığı görülmüştür. Travma sonrası tedavide sildenafil (grup 4) ve mannitol uygulanan (grup 3) gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır.
Sonuç: Sonuç olarak; akut travmatik beyin hasarının tedavisinde sildenafil sitratın, eskiden beri kullanılan osmotik bir ajan olan mannitol gibi nöroprotektif etkisi olduğu gösterilmiştir. Sildenafil sitratın insanlarda akut travmatik beyin hasarına bağlı gelişen özellikle sekonder beyin hasarının tedavisinde yararlı bir seçenek olabileceğini düşünmekteyiz.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to investigate the effects of sildenafil citrate in rats with severe head trauma and to compare the effects of sildenafil citrate and mannitol which is widely used in head trauma management.
Materials and methods: In this study 28 Wistar Albino type female rats divided into four groups. The groups were like this: Group 1, Sham: rats anesthetized but not induced to trauma, Group 2: rats induced to trauma, no treatment has given. Group 3: rats induced to trauma, intraperitoneal %20 mannitol 1 gr/kg has given as treatment, Group 4: rats induced to trauma, intraperitoneal sildenafil citrate 10 mg/kg has given as treatment. One hour after trauma, the treatments were given to group 3 and 4. Four hours after trauma the rats were sacrified. Then the tissues resembling prefrontal cortex and hippocampus were sampled from the right hemisphere of each brain. The tissue samples were submitted for routine histological processing. Dead neurons and neurons with normal morphology were the cells of interest. Fractionator method via the StereoInvestigator software program (MicroBrightField) is used to count the cells of interest. 
Results: Number of pycnotic neurons and the ratio of pycnotic neurons/ all of neurons in both prefrontal cortex and hippocampus were significantly increased in trauma group compared to sham group. Number of pycnotic neurons and the ratio of pycnotic neurons/ all of neurons in both prefrontal cortex and hippocampus significantly decreased in mannitol (group 3) and sildenafil citrate (group 4) treated groups compared to trauma group. However, there was no significant difference between group 3 and group 4 histopathologically.
Conclusion: As a result, we demonstrated mannitol and sildenafil citrate had similar neuroprotective effects. We think sildenafil citrate may be a useful option in the treatment of secondary brain injury due to acute traumatic brain injury.