Lökoferez yapılan hastaların retrospektif değerlendirilmesi /
Yazar: ELKİN MEHRALIYEV
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ ERKURT
İnönü Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Hematoloji = Hematology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Aferezis =   ; Hematoloji = Hematology ; Lökositoz = Leukocytosis ; Lösemi = Leukemia

Özet:
AMAÇ: Lösemi, kan hücrelerinin bazılarının kontrolsüz üretimi sonucu oluşan bir hastalık
durumudur. Lökoferez, lösemi hastalığında kullanılan bir tedavi seçeneği olup bu araştırmada,
Malatya İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde lökoferez işlemi uygulanan lösemi hastalarının
laboratuvar değerlerinin işlem öncesi ve sonrasında değişiminin belirlenmesi ve bu hastaların
sağ kalımını etkilediği düşünülen durumların incelenmesi amaçlanmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırma Malatya İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji
Kliniği'nde veya Hematoloji Yoğun Bakım Ünite'sinde yatarak takip edilen ve araştırmaya
alınma kriterlerini karşılayan 67 hastanın verilerinin değerlendirildiği kesitsel tipte bir
araştırmadır. Araştırmada lökoferez tedavisi olan hastaların bu tedavi öncesinde ve
sonrasındaki bazı kan ve idrar değerleri karşılaştırılmıştır. Hastaların ek hastalığı olma oranı
ve mortalite oranları karşılaştırılmıştır. İstatistiksel analizler SPSS 22.0 programı ile
yapılmıştır. Sıklıkların karşılaştırılması Ki-kare testi ile yapılmıştır. Grupların
karşılaştırılmasında bağımlı gruplarda T testi ve Wilcoxon testi kullanılmıştır. Kaplan Meier
yaşam analizi ile lökoferez işlemi sonrasında hastaların sağ kalım durumu değerlendirilmiştir.
İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
BULGULAR: Lökoferez işlemi öncesi ve sonrasında Hb, Htc, INR, CRP, Na, K, AST, ALT
değerleri değerleri ortalamalarında anlamlı bir değişiklik olmadığı görülmüştür. Lökoferez
işlemi sonrası P ortancasının daha yüksek olduğu, Ca değeri, LDH ve albümin ortancasının
ise daha düşük olduğu görülmüştür. Lökoferez işlemi sonrası WBC, lenfosit, nötrofil,
monosit, platelet sayısı ortancasının daha düşük olduğu saptanmıştır. Lökoferez işlemi
sonrasında WBC sayısının azalma yüzdesi %68,9 olarak belirlenmiştir. 65 yaş altı hastalarda
lökoferez işlemi sonrasında WBC ortalaması %63,3, 65 yaş ve üzeri hastalarda %70,3
azalmıştır. Lökoferez işlemi sonrası BUN ortancasının daha yüksek, kreatinin sayısı
ortancasının ise daha düşük olduğu görülmüştür. Araştırmaya alınan hastalardan vefat etmiş
olanların komorbiditesi olma sıklığının vefat etmemiş hastaların komorbiditesi olma
sıklığından daha yüksek olduğu ancak istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlenmiştir.
Hastaların kadın veya erkek olma, 65 yaş ve üzeri veya 65 yaş altı olma, nüks gelişmesi veya
yeni tanı almış olma, komorbiditesi olma durumuna göre yaşam analizi yapıldığında takip
süresinin ilk, orta ve son dönemlerindeki sağ kalımın gruplar arasında anlamlı oranda
değişiklik olmadığı belirlenmiştir.
SONUÇ: Lökoferez işlemi sonrasında WBC sayısının azalma yüzdesi araştırmamızda
uygulanan işlemin başarısını ifade etmektedir. 65 yaş ve üzeri grupta lökoferez işlemi
sonrasında WBC sayısında 65 yaş altı gruba göre daha fazla düşme olmasının nedenleri hem
lösemi tipleri hem de olası karıştırıcı faktörler değerlendirmeye alınarak ileri bir araştırma ile
araştırılabilir. Sağkalımı etkileyen değişkenlerin tanı konulmasından itibaren başka bir
araştırma ile daha geniş değerlendirilmesi uygun olacaktır.

Abstract:
OBJECTIVE: Leukemia is a disease condition resulting from the uncontrolled production of
some of the blood cells. Leukapheresis is a treatment option used in leukemia and in this
study, it was aimed to determine the changes in laboratory values of leukemia patients who
underwent leukapheresis at Malatya İnönü University Faculty of Medicine before and after
the procedure and to examine the conditions that are thought to affect the survival of these
patients.
MATERIALS AND METHODS: The research is a cross-sectional study in which the data
of 67 patients who were followed up in Malatya İnönü University Faculty of Medicine
Hematology Clinic or Hematology Intensive Care Unit and met the inclusion criteria were
evaluated. In the study, some blood and urine values of patients with leukopheresis treatment
before and after this treatment were compared. The rate of comorbidity and mortality rates of
the patients were compared. Statistical analyzes were made with the SPSS 22.0 program. The
comparison of the frequencies was made with the chi-square test. T test and Wilcoxon test
were used in dependent groups for comparison of groups. The survival status of the patients
after the leukopheresis procedure was evaluated with Kaplan Meier survival analysis.
Statistical significance was accepted as p<0.05.
RESULTS: There was no significant change in the mean values of Hb, Htc, INR, CRP, Na,
K, AST, ALT values before and after the leukapheresis procedure. After the leukapheresis
procedure, the median of P was higher, and the median of Ca value, LDH and albumin were
lower. After the leukapheresis procedure, the median of WBC, lymphocyte, neutrophil,
monocyte and platelet counts were found to be lower. The percentage of decrease in WBC
count after leukapheresis was determined as 68.9%. After the leukopheresis procedure in
patients under 65 years of age, the mean WBC decreased by 63.3% and 70.3% in patients
aged 65 and over. After the leukapheresis procedure, the median of BUN was higher and the
median of creatinine count was lower. It was determined that the frequency of comorbidity of
deceased patients among the patients included in the study was higher than the frequency of
comorbidity of non-deceased patients, but it was not statistically significant. When the
survival analysis of the patients was performed according to the status of being female or
male, aged 65 and over or under 65 years of age, relapsed or newly diagnosed, and having
comorbidities, it was determined that the survival in the first, middle and last periods of the
follow-up period did not differ significantly between the groups.
CONCLUSION: The percentage of decrease in the number of WBCs after the leukapheresis
procedure indicates the success of the procedure applied in our study. The reasons for the
higher decrease in WBC count in the 65-year-old and older group compared to the group
under 65-year-old after leukapheresis can be investigated by further research by considering
both leukemia types and possible confounding factors. It would be appropriate to evaluate the
variables affecting survival in a wider manner with another study, starting from the diagnosis.