Gümüşler nekropolü
Gumusler nekropolis
Yazar: REMZİYE ARINÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MAKBULE EKİCİ BULUT
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Nekropol = Necropolis ; Seramik kaplar = Ceramic pots

Özet:
Bu Tez çalışmasının konusunu 1997 yılında Denizli ili Gümüşler Beldesi'nde yer alan Erbakır Fen Lisesi'nin yapımı sırasında tespit edilen ve kazısı Denizli Müzesi'nce gerçekleştirilen 17 adet mezar ve bu mezarlara ait buluntular oluşturmaktadır. Gümüşler Nekropolü, Lykos Vadisi içerisinde yer almakta olup Laodikeia territoriumuna dahil edilmekte ve bu kentin batısına yaklaşık 8,4 km.'lik mesafede yer almaktadır. Laodikeia territoryumunun yaklaşık 30.000 hektarlık bir alanı kapladığı, bunun da Lykos Vadisi'nin üçte ikisine tekabül ettiği bilinmektedir. 
Gümüşler Nekropolü'nde lahitler ve pişmiş toprak kiremit çatma mezarlar olmak üzere iki farklı tipte mezar açığa çıkarılmıştır. Gümüşler Nekropolü'nde açığa çıkarılan bu lahitlerden sayıca en fazla olanı fosilli traverten tekne mezarlardır. Pişmiş toprak kiremit çatma ve fosilli traverten lahit tekne mezarlar Laodikeia Nekropolü'nde açığa çıkarılan mezar tiplerindendir. Ayrıca Gümüşler Nekropülü'ne ait mezar hediyelerinin de yine Laodikeia Nekropolü'nde açığa çıkarılan eserler ile paralel olduğu anlaşılmıştır.  
Gümüşler Nekropolü'ndeki mezar sahiplerinin, çok az bir kısmının refah seviyesinin yüksek, büyük çoğunluğunun ise daha düşük gelirli kişilerden oluştuğu anlaşılmaktadır. Erken Hellenistik Dönem'e tarihlendirilen A1 No'lu mezar bu konuda aydınlatıcı olup zengin buluntuları sayesinde refah seviyesi yüksek bir kadına ait olduğu tespit edilebilmiştir. Bazı mezarlardan ölü hediyesi açığa çıkarılmamış olması Antik Dönem'de soyulmuş olabileceğini akla getirse de G1, G2 ve G3 no'lu kiremit çatma mezarlardan iskelete ait kemik parçalarının bulunmuş olmasına rağmen ölü hediyesine rastlanmaması nekropol alanında farklı statü ve refah düzeylerinin ispatı niteliğindedir. Gümüşler Nekropolündeki mezarlara yönelik yapılan tipolojik değerlendirmeler ve ölü hediyelerinin stilistik, tipolojik değerlendirilmeleri ışığında Erken Hellenistik Dönem'den MS 2. yy. ortasına kadar uzandığını göstermiştir.

Abstract:
Master's Thesis consists of 17 graves and archaeological finds belonging to these graves, which were discovered during the construction of Erbakır Science High  School in Gümüşler Town of Denizli Province in 1997 and excavated by Denizli Museum. Gümüşler Necropolis is located in the Lycus Valley and is included in the Laodikeia territorium, approximately 8.4 kilometres to the west of this city. It is known that the territory of Laodicea covers an area of approximately 30.000 hectares, which corresponds to two-thirds of the Lycus Valley. 
Two different types of graves were unearthed in Gümüşler Necropolis: sarcophagi and terracotta tile roof graves. The most numerous of these sarcophagi unearthed in Gümüşler Necropolis were fossilised travertine boat graves. Terracotta tile-roofed and fossilised travertine sarcophagus boat graves were among the grave types unearthed in Laodicea Necropolis. It was also found that the grave goods belonging to the Gümüşler Necropolis were parallel to the artefacts unearthed in the Laodikeia Necropolis.  
It is understood that only a few of the grave owners in Gümüşler Necropolis had a high level of wealth, while the majority of them had lower incomes. Grave No. A1, dated to the Early Hellenistic Period, was enlightening in this regard, and thanks to its rich finds, it could be determined that it belonged to a woman with a high level of wealth. The fact that no grave goods were recovered from some graves suggested that they might have been robbed in the Antiquity Period. However, the fact that no grave goods were found in the tiled tombs G1, G2 and G3, despite the presence of bone fragments belonging to the skeleton, could be evidence of different status and welfare levels in the necropolis area. In the light of the typological evaluations of the graves in Gümüşler Necropolis and the stylistic and typological evaluations of the funerary gifts, it was shown that they belonged to a period extending from the Early Hellenistic Period to the middle of the 2nd century AD.