Narrative(öyküsel) terapide dış şahit uygulamasına göre grupla psikolojik danışmanın ergenlerin olumsuz değerlendirilme korkusundaki etkililiği: karma yöntem
The effectiveness of group psychological counseling according to external witness practice in narrative therapy on adolescents' fear of negatively evaluated: mixed method
Yazar: EMİN KURTULUŞ
Danışman: DOÇ. DR. BETÜL DÜŞÜNCELİ
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Narrative (Öyküsel) terapide dış şahit uygulamasına odaklanan ve odaklanmayan grupla psikolojik danışmanın ergenlerin olumsuz değerlendirilme korkusu üzerindeki etkisini incelemek ve bu süreçlerin etkililiğine yönelik ergenlerden görüş almaktır. Bu araştırma, nicel ve nitel yöntemlerin bir arada kullanılması açısından karma yöntem araştırmasıdır. Araştırmanın karma yönteminin temel düzeyi, sıralı açıklayıcı tasarım; ileri düzeyi ise müdahale tasarımıdır. Araştırma, 2023-2024 eğitim öğretim döneminde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunda, ilk olarak 10. ve 11. Sınıfta
eğitim öğretim gören 454 öğrenci arasından olumsuz değerlendirilme korkusuna yönelik ortalama değere sahip en yüksek 71 öğrenci belirlenmiştir ve bu öğrencilerle ön görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yapılan ön görüşmeler sonucunda gönüllü olan ve ailesinin onayı alınan 24 öğrenci araştırmaya katılmıştır. Öğrenciler, her grupta 8 kişi olacak şekilde deney-1, deney-2 ve kontrol gruplarına eşit oranda ve yansız bir şekilde atanmıştır. Araştırmanın nicel modeli; 3×3'lük ön test, son test ve izlemenin de var olduğu iki deney bir kontrol gruplu, karmaşık desenli gerçek bir deneme modelidir. Müdahale sonrasındaki izleme görüşmeleri 10 hafta sonra gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nitel basamağında, deney-1 ve deney-2 gruplarının olumsuz değerlendirilme korkusuna yönelik grupla psikolojik danışma sonrası ve izleme görüşmelerinde devam eden etkilerini incelemek için fenomenolojik desen kullanılmıştır.
Araştırmanın nicel verilerini elde etmek için ilk olarak Leary (1983) tarafından geliştirilen ve Carleton, McCreary, Norton ve Asmundson (2006) tarafından ters maddeleri düz maddeler haline getirilen 12 maddelik Olumsuz Değerlendirilme Korkusu Ölçeği-Kısa Formu kullanılmıştır. Ölçeğin Türk kültürüne uyarlanması ise Gök ve Yalçınkaya-Alkar (2020) tarafından yapılmıştır. Araştırmada bu ölçekle ön test, son test ve izleme ölçümleri yapılmıştır. Son test ve izleme testinden sonra ise nitel sonuçlara ulaşmak için altı yarı yapılandırılmış soru kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz yapılmıştır. Araştırmanın nicel bulgularına göre, Narrative terapi müdahalesinde bulunulan iki deney grubunun ön test, son test ve izleme testi arasında anlamlı bir fark olduğu görülürken kontrol grubunun ön test, son test ve izleme testi arasındaki fark anlamlı değildir. Diğer bulguda ise, deney-1, deney-2 ve kontrol grupları arasında ön test, son test ve izleme testi puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu görülmektedir. Bu fark, deney-1 ve deney-2 grupları lehinedir. Bununla beraber, Narrative terapi müdahalesi uygulanan deney-1 ve deney-2 grupları arasında ön test, son test ve izleme testi puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı hesaplanmıştır. Nitel bulgulara göre ise, deney-1 ve deney-2 gruplarının olumsuz değerlendirilme korkusuna yönelik uygulanan grupla psikolojik danışma deneyimine ilişkin görüşlerinden "Grupla psikolojik danışmanın etkililiği ve bu etkililiğin nedenleri", "Mektubun etkililiği" ve "Mektubun muhafaza edilmesi" olmak üzere üç tema belirlenmiştir. Nitel bulgulara ek olarak, deney-1 ve deney-2 gruplarına yönelik grupla psikolojik danışmanın izleme görüşmelerinde devam eden etkilerine yönelik "Grupla psikolojik danışmanın devam eden etkililiği" ve "Mektubun izleme görüşmelerindeki etkililiği" olmak üzere iki tema elde edilmiştir. Sonuç olarak, araştırmadan elde edilen sonuçlar alanyazın ışığında tartışılmış ve çeşitli öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of group counseling with and without focusing on the outsider witness practice in Narrative therapy on adolescents' fear of negative evaluation and to obtain adolescents' opinions on the effectiveness of these processes. This research is a mixed method research in terms of using quantitative and qualitative methods together. The basic level of the mixed method research is sequential explanatory design and the advanced level is intervention design. The research was conducted in the 2023-2024 academic year. In the study group of the research, firstly, 71 students who scored the highest in the average value (z score between 2 and 3) for the fear of negative evaluation among 454 students studying in the 10th and 11th grades were identified and preliminary interviews were conducted with these students. As a result of the preliminary interviews, 24 students
who volunteered to participate in the study, and whose parents' consent was obtained were selected. The students were randomly assigned equally to the experimental-1, experimental-2, and control groups, with 8 students in each group. The quantitative model of the study was a real experimental model with a 3×3 pre-test, post-test and follow-up with two experimental and one control group. Follow-up interviews were conducted 10 weeks after the intervention. In the qualitative phase of the study, a phenomenological design was used to examine the ongoing effects of the experiment-1 and experiment-2 groups on the fear of negative evaluation after group counseling and in follow-up interviews. In order to obtain the quantitative data of the study, the 12-item Fear of Negative Evaluation Scale-Short Form, which was first developed by Leary (1983) and revised by Carleton, McCreary, Norton, and Asmundson (2006) into plain items, was used.The scale was adapted to Turkish culture by Gök and Yalçınkaya-Alkar (2020). In the study, pretest, posttest and follow-up measurements were made with this scale. After the post-test and follow-up test, six semi-structured questions were used to reach qualitative results. Descriptive analysis was used to analyze qualitative data. According to the quantitative findings of the study, there was a significant difference between the pre-test, post-test, and follow-up test of the two experimental groups in which Narrative therapy intervention was applied, while the difference between the pre-test, post- test, and follow-up test of the control group was not significant. In the other finding, there was a statistically significant difference between the pre-test, post-test, and follow-up test mean scores of the experimental-1, experimental-2, and control groups. This difference is in favor of experiment-1 and experiment-2 groups. However, it was calculated that there was no statistically significant difference between the pre-test, post-test, and follow-up test mean scores between the experimental-1 and experimental-2 groups in which Narrative therapy intervention was applied. According to the qualitative findings, three themes, namely "The effectiveness of group counseling and the reasons for this effectiveness", "The effectiveness of the letter" and "Preservation of the letter" were determined from the opinions of the experiment-1 and experiment-2 groups regarding the group counseling experience applied for the fear of negative evaluation. In addition to the qualitative findings, two themes, "The ongoing effectiveness of group counseling" and "The effectiveness of the letter in follow-up interviews", were obtained for the ongoing effects of group counseling in follow-up interviews for the experiment-1 and experiment-2 groups. In conclusion, the results obtained from the study were discussed in the light of the literatüre, and recommendations were presented.