Arkeolojik kalıntıların mimari tasarım sürecine dahil edilmesinin sürdürülebilir kalkınmaya etkileri
The impact of inclusion of archaeological remains in the architectural design process on sustainable development
Yazar: FATMA DEMİRHAN
Danışman: DOÇ. DR. GÖZDE ÇAKIR KIASIF
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Ülkemizde yakın zamanda kazı esnasında arkeolojik buluntular ortaya çıkmakta ve korunması zorunlu bu alanlar daha sonrasında farklı tasarım projeleriyle yeniden üretilmektedir. Bu çalışma projelerin sürdürülebilir kalkınmaya olan etkilerine odaklanmakta ve arkeolojik alanların mimari tasarım projeleriyle dönüşümü sürecindeki tasarım yaklaşımları, alanın işlevlendirilmesi ve üretilen projenin sürdürülebilir kalkınmaya etkilerini ele almaktadır. Projenin yeni işleviyle birlikte südürülebilir kalkınmaya, ekonomik, sosyal ve çevresel etkilerinin yanı sıra ülkemizde ve Dünya'da ki benzer örneklerinde neler yapıldığı irdelenmiştir. Çalışma vaka çalışması yöntemiyle,  Antakya'daki Antakya Müze Otel projesi, İstanbul'daki Haydarpaşa Garı ve çevre projesi örneklerini analiz etmektedir. Antakya Müze Otel projesinin tamamlanması ile kent için ne kadar fayda sağladığı, sürdürülebilir kalkınma bağlamında çevresel, sosyal ve ekonomik açıdan ne tür etkiler aldığı yada almadığı konusuna değinilmiştir. Sürdürülebilir kalkınmaya olan etkileri detaylandırılarak değerlendirilmiş ve değerlendimre neticesinde yorumlanmıştır. Devam eden Haydarpaşa Garı çalışmaları esnasında  projenin çevresel, sosyal ve ekonomik yankıları incelenmiştir. Projenin dönüştürülmesinin kente katkısı, olumlu ve olumsuz etkileri tartışılmaktadır. Restorasyon ve arkeolojik kazı çalışmaları devam eden projenin değerlendirmesi de aynı şekile değerlendirilerek yorumlanmış olup, sadece inşai süreçteki çevresel etkileri ön görüleri yorumlanmıştır. Dokümantasyon çalışmalarının yanı sıra niteliksel saha araştırmalarına ve yüzyüze görüşmelere dayanan çalışma, projelerle korunacak alanların nasıl işlevlendirildiğini, tarihinin ne kadar eskilere dayandığını, kent kimliği üzerindeki etkisi, sürdürülebilir kalkınmaya etkilerinin çevresel, sosyal, ekonomik ve kültürel bağlamda incelenmektedir. Sonuç olarak, buluntuların mimari bağlamda işlevlendirilmesinin olumlu ve olumsuz etkilerinin olduğu görülmektedir. Olumsuz etkilerin azaltılması, önceki çalışma deneyimlerinden fayda sağlayarak ne yapılıp, yapılmaması gerektiği konusunda bir rehber niteliğinde incelemeler değerlendirilmiştir.

Abstract:
In our country, archaeological discoveries have recently been uncovered during excavations and these areas, which must be protected, are then reproduced with different design projects. This study focuses on the impacts of these projects on sustainable development and examines the design approaches in the transformation of archaeological sites through architectural design projects, the functionalization of the site and the impacts of the project on sustainable development. In addition to the economic, social and environmental impacts of the new function of the project on sustainable development, it is analyzed what has been done in similar examples in our country and in the world. The study analyzes the examples of the Museum Hotel project in Antakya and Haydarpaşa Station and its environment project in İstanbul using the case study method. The completion of the Museum Hotel project is discussed in terms of how much benefit it provides for the city, what kind of environmental, social and economic impacts it has or has not received in the context of sustainable development. Its impacts on sustainable development have been detailed and scored and interpreted according to the results. Regarding the ongoing Haydarpaşa Station works, the environmental, social and economic repercussions of the project were analyzed. The contribution of the transformation of the project to the city and its positive and negative impacts are discussed. The evaluation of the ongoing restoration and archaeological excavation works  in the same way were scored and interpreted, but only the predictions of the environmental impacts during the construction process are considered.  The analysis, which is based on qualitative field research and face-to-face interviews as well as documentation studies, examines how the areas to be protected by the projects are functionalized, their impact on urban identity, and their social, economic and cultural impacts on sustainable development. As a result, it is seen that there are positive and negative effects of the functionalization of the archaeological discoveries in the architectural context. In order to mitigate the negative effects and to benefit from the experiences of previous studies, a guide on what to do and what not to do has been assessed.