Marmara Bölgesi özel işletme koşullarında yetiştirilen sığırların bazı verim özellikleri üzerinde araştırmalar
Researches on some yields of cattle under private farm conditions in Marmara Region
Yazar: AHMET UÇAL
Danışman: PROF. DR. HALİL GÜNEŞ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı / Zootekni Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine ; Zooloji = Zoology
Dizin: Döl verimi =   ; Holştayn sığırı = Holstein cattle ; Siyah alaca sığırlar = Holstein friesian cattles ; Süt sığırcılığı = Dairy herds ; Süt sığırcılığı işletmeleri = Dairy herds farms ; Süt sığırları = Dairy cattles ; Süt verimi = Milk yield ; İnek sütü = Cow milk

Özet:
Bu çalışmada; Siyah Alaca sığırların iyi uyum sağladığı bölgelerden birisi olan Marmara Bölgesi'nde bulunan işletmelerde yetiştirilen bu ırklardan sığırların döl ve süt verim özelliklerinin belirlenmesi ve bu özelliklere ait verilerin uygun istatistik metotlar ile değerlendirilerek sonuçlar çıkarılması ve bunların diğer araştırma sonuçları ile karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Araştırma, Marmara Bölgesi'nde bulunan ve rastgele seçilmiş Siyah Alaca ırkından sığır yetiştiren işletmelerde yürütülmüştür. Çalışmada 9 çiftlikteki sığırlara ait 22.422 kayıt kullanılmıştır. Araştırmada sınıflı variyasyon gösteren faktörlerin etki payları ve incelenen çevre etkilerinin genel variyasyondaki oranlarının bulunmasında, eldeki materyalin çok yönlü sınıflandırılmış tablolarından yararlanılmış ve verimler üzerindeki faktörlerin etki payları minimum kareler (least squares means, LSM) metodu ile belirlenmiştir. Verim özelliklerine ait ortalama değerlerin etki faktörü olarak belirlenen gruplar arasındaki karşılaştırılmalarında ve bu gruplar arasındaki farklılıkların önem kontrolleri Duncan-testi ile, etki faktörlerine göre hesaplanan minimum kareler ortalamaları arasındaki karşılaştırmaların önem kontrolleri ise contrast-testi ile yapılmıştır.
Verilerin istatistik analizlerinde, incelenen faktörler arasında önemli düzeyde interaksiyon bulunmadığı varsayılmış ve hazırlanan modellere göre kurulan çok bilinmeyenli denklem sistemleri General Linear Models (GLM) prosedürü kullanılarak çözülmüştür.
Çalışmada, ilk tohumlanma yaşı 16,06 ay, ilk gebelik yaşı 17,89 ay ve ilk buzağılama yaşı 27,68 ay, doğumdan sonraki ilk servis periyodu 78,60 gün, açık periyod 113,65 gün ve buzağılama aralığı 410,51 gün, gebelik için yapılan tohumlama sayısı 2,17 ve gebelik süresi 278,01 gün, laktasyon süresi 328,05 gün, kuruda kalma süresi 64,62 gün, laktasyon ve 305 günlük süt verimi 8741,96 kg ve 8137,39 kg bulunmuştur.
Sonuç olarak, incelenen işletmelerdeki verim düzeylerinin ve yönetim süreçlerinin iyi olduğu vurgulanmıştır. Bu işletmelerdeki zooteknik ve sürü yönetimi süreçlerinin daha da iyileştirilmesi için tutulan kayıtların incelenmesi ve bu kayıtların verim artırılması için daha etkin olarak kullanılması önerilmiştir.

Abstract:
This study aims to determine the fertility and milk yield characteristics of dairy cattle raised in farms located in the Marmara Region, one of the regions where Holstein Friesian cattle are well adapted, to evaluate the data related to these characteristics with appropriate statistical methods, to reach conclusions and to compare them with other research results. 
The study was conducted in farms raising Holstein Friesian cattle, which were randomly selected in the Marmara Region. In the study, 22,422 cattle records belonging to 9 farms were used. In this study, in determining the effect of the factors showing class variation and the ratios of the examined environmental effects within the general variation, the multidimensional classified tables of the existing data were utilized and the effect shares of the factors on the yields were determined with the least squares means (LSM) method. In comparing the average values of yield characteristics between groups determined as impact factors and the significance checks of the differences between these groups were made with the Duncan test, and the significance checks of the comparisons between the minimum squares averages calculated according to the impact factors were made with the contrast test.
In the statistical analysis of the data, it was assumed that there was no significant interaction between the factors examined and the equation systems with multiple unknowns established according to the prepared models were solved using the General Linear Models (GLM) procedure.
In the study, the first insemination age was 16.06 months, the first pregnancy age was 17.89 months and the first calving age was 27.68 months, the first service period after birth was 78.60 days, the open period was 113.65 days and the calving interval was 410.51 days, the number of inseminations for pregnancy was 2.17 and the gestation period was 278.01 days, the lactation period was 328.05 days, the dry period was 64.62 days, and the lactation and 305-day milk yields were 8741.96 kg and 8137.39 kg, respectively. 
As a result, it was emphasized that the productivity levels and management processes in the studied farms were good. It has been suggested that the records kept in these farms should be examined to further improve the animal husbandry and herd management processes and that these records should be used more effectively to increase efficiency.