Bazı mercimek (Lens culinaris Medic.) çeşitlerinin çimlenme ve fide döneminde tuza toleransı
Salinity tolerance during germination and seedling growth of some lentil (Lens culinaris Medic.) cultivars
Yazar: SARİYE UZUN KAYIŞ
Danışman: DOÇ. DR. ERCAN CEYHAN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Lens culinaris = Lens culinaris ; Mercimek = Lentil ; Tuz toleransı = Salt tolerance ; Çimlenme = Germination

Özet:
Araştırma mercimek çeşitlerinde çimlenme ve fide gelişimi üzerine tuz konsantrasyonlarının etkisini belirlemek amacıyla, 2013 yılında Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Laboratuar ve Seralarında yürütülmüştür. Çimlendirme denemesi "Tesadüf Parselleri Deneme Deseninde" iki faktörlü ve 4 tekerrürlü olarak kurulurken, sera denemesi yine "Tesadüf Parselleri Deneme Deseninde" iki faktörlü ve 3 tekerrürlü olarak oluşturulmuştur. Her iki çalışmada, Altın Toprak, Fırat-87, Kafkas, Malazgirt-89, Meyvesi-2001, Seyran-96, Sultan-I, Çağıl, Çiftçi ve Özbek mercimek çeşitleri deneme materyali olarak kullanılmıştır. Farklı tuz konsantrasyonlarının 0 (kontrol), 30 mM, 60 mM, 90 mM ve 120 mM) çimlenme oranı, çimlenme hızı, ortalama çimlenme zamanı, hassalık indeksi, sürgün ve kök uzunluğu, sürgün ve kök yaş ağırlıkları, sürgün ve kök kuru ağırlıkları ve tuza tolerans indeksleri üzerine etkileri incelenmiştir. Mercimek çeşitlerinin tuz konsantrasyonlarına gösterdikleri tepkiler de farklı olmuştur. Tüm çeşitlerde tuz içeriğindeki artışa bağlı olarak incelenen tüm özellikler kontrole göre önemli azalmalar belirlenmiştir. Tuz uygulamalarının çeşitlerin bitki kuru ağırlıklarında meydana getirdiği azalış oranları dikkate alındığında, Malazgirt-89, Fırat-87 ve Çiftçi çeşitleri tuza en toleranslı çeşitler olduğu belirlenirken, en hassas çeşitlerin ise Özbek ve Seyran-97 olduğu belirlenmiştir. Malazgirt-89, Fırat-87 ve Çiftçi çeşitlerinin tuza tolerans yüzdeleri de yüksek bulunmuştur.

Abstract:
Present research was conducted to determine effects of salt concentrations on emergence and seedling development of lentil varieties. Trials were made during the year of 2013 on the laboratory and greenhouse of Selcuk University, Agricultural Faculty. Emergency trial was set up according to "Randomized Plots Design" by two factors and four replications; greenhouse trial was also set up according to "Randomized Plots Design" by two factors and three replications. The lentil varieties; Altın Toprak, Fırat-87, Kafkas, Malazgirt-89, Meyvesi-2001, Seyran-96, Sultan-I, Çağıl, Çiftçi and Özbek were used as material for both of the trials. Effects of the five doses of salt concentrations [0 (control), 30 mM, 60 mM, 90 mM and 120 mM] on the ratio of emergency, speed of emergency, average time for emergency, index of sensibility, length of shoot and root, fresh weight of shoot and root, dry weight of shoot and root, index of salt tolerance were evaluated. Responses of the lentil varieties for salt concentrations were differed. Comparing to the control, all of the investigated characteristics on the lentil genotypes showed significant reduction by depending on the increasing salt level. According to the effects of salt application, the lentil varieties Malazgirt-89, Fırat-87 and Çiftçi were the most tolerance by view of plant dry weights while the lentil varieties Özbek and Seyran-97 were the most sensitive. Consequently, the lentil varieties Malazgirt-89, Fırat-87 and Çiftçi showed high tolerance ratio for the salt application.