8-10 yaş çocuğa sahip tek çocuklu ve çok çocuklu ebeveynlerin özyeterlilik algısı ve çocuklarındaki ayrılma
genel kaygı arasındaki ilişkinin karşılıklı olarak incelenmesi / A reciprocal investigation of the relationship between self-efficacy perceptions and separation / general anxiety of parents with 8-10 years-old one-child and
Yazar: EMREHAN MUTLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE TASA
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada, tek çocuklu ve çok çocuklu ebeveynlerin öz yeterlilik algısı ve çocuklarındaki ayrılma kaygısı ve genel kaygı düzeyi karşılaştırılmalı olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, 8-10 yaş çocuğa sahip ebeveynlere çevrimiçi platform aracılığı ile ulaştırılıp, elektronik ortamda yürütülmüştür. Araştırmaya 295 anne 107 baba olmak üzere toplam 402 ebeveyn katılım sağlamıştır. Araştırmada erişebilir örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmaya katılan ebeveynlerden demografik özellikleri ile ilgili bilgi toplamak için kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Çocuklarındaki genel kaygı ve ayrılma kaygısını ölçmek için Çocuklarda Anksiyete ve Depresyon Ölçeği Ebeveyn Formu, ebeveyn öz yeterliliğini ölçmek için ise Ebeveyn Rolüne İlişkin Kendilik Algısı Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler ikili karşılaştırma için t testi, çoklu karşılaştırma için varyans analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Ayrıca değişkenlerin ilişkisini belirlemek için korelasyon analizi yapılmıştır. Araştırmanın bulgularına bakıldığında çok çocuklu ebeveynlerin tek çocuklu ebeveynlere göre çocuklarında genel kaygı ve ayrılma kaygısı toplam puan ortalaması anlamlı şekilde yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Bu bulgu literatür ile paralellik göstermektedir. Tek çocuklu ebeveyn olmak ile çok çocuklu ebeveyn olmak karşılaştırıldığında Ebeveynlik Rolüne İlişkin Kendilik Algısı Ölçeği'nin yeterlilik, rol doyumu, rol dengeleme, yatırım alt boyutu incelendiğinde anlamlı bir fark bulunmamıştır. Fakat çocuk sayısı kendi arasında teker teker incelendiğinde Ebeveynlik Rolüne İlişkin Kendilik Algısı Ölçeği'nin alt boyutlarında anlamlı farklılık bulunmuştur. Yeterlilik ve rol dengeleme alt boyutu toplam puan ortalaması göre iki çocuklu ebeveynlerin bir, üç, dört çocuklu ebeveynlere göre daha yüksektir. Rol doyumu alt boyutu toplam puan ortalaması incelendiğinde bir çocuklu ebeveynlerin iki, üç ve dört çocuklu ebeveynlere göre anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur. Ölçeğin yatırım alt boyutu toplam puan ortalamasına bakıldığında dört çocuklu ebeveynlerin aldığı toplam puan ortalaması anlamlı bir şekilde bir, iki, üç çocuğu olan ebeveynlerden daha yüksek bulunmuştur. 

Anahtar Kelimeler: Ayrılma Kaygısı, Ebeveyn Öz Yeterliliği, Çocuklarda Genel kaygı

Abstract:
In this study, it is aimed to compare the self-efficacy perception of only a child and multi-child parents and the level of separation anxiety and general anxiety in their children. The research was conducted electronically through online platform to parents with 8-10 year old children. A total of 402 parents, including 295 mothers and 107 fathers, participated in the study. The accessible sampling method was used in the research. A personal information form was used to collect information about the demographic characteristics of the parents participating in the study. Parental Form of the Anxiety and Depression Scale was used in Children in order to measure the general anxiety and separation anxiety in their children,  and  Self-Perception Scale Related to the Parental Role was used to measure parental self-efficacy. The data obtained were analyzed by T-test for binary comparison, and variance analysis method were used for multiple comparison. In addition, correlation analysis was performed to determine the relationship between the variables. The result of study observed that multi-child parents had a significantly higher average total score of General Anxiety and Separation Anxiety in their children while the rate of score compared to single-child parents. This finding is directly proportionate to the literature. Compared to being a parent with one child and being a parent with many children,the result of examination of the Competence, Role Satisfaction, Role Balancing, and Investment sub-dimensions of the Self-Perception Scale Related to the Parenting Role, there was not determined significant difference. However, when the number of children was examined one by one, there was a significant difference in the sub-dimensions of the Self Dec Perception Scale related to the Role of Parenting. The Qualification and Role Balancing sub-dimension is higher for parents with 2 children than for parents with 1,3,4 children according to the total score average. When the total score average of the role satisfaction sub-dimension was examined, it was found that the parents with 1 child were significantly higher than the parents with 2, 3 and 4 children. When the total score average of the Investment sub-dimension of the scale was examined, the total score average of the parents with 4 children was significantly higher than that of the parents with 1, 2, 3 children. 

Keywords: Separation Anxiety Disorder, Parental Self-Efficacy, General Anxiety in Children.