Fıkhi yönleriyle dijital oyunlar
Digital games in fiqhi aspects
Yazar: MUHSİN KARSLI
Danışman: PROF. DR. ALİ KUMAŞ
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Oyun ve eğlence, insan fıtratında var olan ve her dönem farklı vasıtalara başvurulmak suretiyle giderilmeye çalışılan bir ihtiyaçtır. Çağlar üzeri bir din olan İslâm, her dönemde ve her toplumda ortaya çıkan ihtiyaçlara çözüm üretebilecek ilke ve esasları bünyesinde barındıran dinamik bir dindir. İnsan fıtratına son derece uygun bir din olan İslâm, insan fıtratında var olan oyun ve eğlence ihtiyacını görmezden gelmeyerek gerekli sınırları çizmiş, belli ölçülere uymak kaydıyla bu tür faaliyetlere müsaade etmiştir.
Çağımızın tanınır oyun ve eğlence vasıtaları arasında yer alan dijital oyunlar, her yaşta kullanıcının oyun ve eğlence ihtiyacını karşılamak için başvurduğu vasıtaların başında gelmektedir. Hayatımızın her alanında olduğu gibi dijital oyun dünyasında da yaşanan pek çok gelişme, yeni meseleleri beraberinde getirmektedir. "Fıkhi Yönleriyle Dijital Oyunlar" isimli tez çalışmamız, başta dijital oyunların meşruiyeti olmak üzere, oyuncuların oyun dünyasında gerçekleştirmiş oldukları tasarrufları fıkhî boyutlarıyla ele almayı amaçlamaktadır. Tezimiz, üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde dijital oyunların mahiyetine ilişkin gerekli açıklamalar yapılarak bu tür oyunların hukuken korunması üzerinde duruldu. İkinci bölümde ise tarihsel süreci göz önünde bulundurup veri toplayabilme adına Cahiliyye, Asr-ı saadet, Emevi ve Abbasiler dönemi oyun ve eğlence vasıtaları irdelendi. Çalışmanın son bölümünde ise ilk iki bölümde elde edilen verilerden hareketle başta dijital oyunların meşruiyet şartları olmak üzere söz konusu oyunların mal, menfaat ve hak kavramlarıyla ilişkisi, alım-satım gibi oyun dünyasında gerçekleştirilen belli başlı tasarruflar fıkhî yönleriyle incelendi. 
Sonuç itibariyle, dinimizin genel ilkeleri ve temel esasları çerçevesinde tespit edilen şartlara riayet etmek kaydıyla dijital oyunların oynanabileceği müşahede edildi. Diğer taraftan başta dijital oyunların alım-satımı olmak üzere oyun dünyasında tahakkuk eden pek çok işlemin sahih bir şekilde gerçekleşebilmesi için tespit edilen şartlara ilaveten oyun firmalarının oyunculara yöneltmiş oldukları sözleşme koşullarına riayet edilerek bu çerçevede hareket edilmesi gerektiği bulgusuna ulaşıldı.

Abstract:
Games and entertainment are needs inherent in human nature, sought to be fulfilled through various means across different eras. Islam, as a religion transcending ages, encompasses principles and fundamentals capable of addressing needs arising in every period and society, embodying dynamic solutions. Islam, being highly compatible with human nature, acknowledges the need for games and entertainment, delineating necessary boundaries and permitting such activities within certain limits.
Among the recognizable means of entertainment of our time, digital games stand out as a primary recourse for meeting the entertainment needs of users of all ages. As in every aspect of our lives, numerous developments in the digital gaming world bring forth new issues. Our thesis titled 'The Juridical Aspects of Digital Games in Terms of Fiqh' aims to examine, particularly, the legitimacy of digital games, as well as the transactions carried out by players in the gaming world from a jurisprudential perspective. The thesis comprises three main sections. The first section elaborates on the nature of digital games and emphasizes the legal protection of such games. The second section examines the historical context, analyzing gaming and entertainment mediums during the periods of Jahiliyyah, the Islamic Golden Age, the Umayyad, and Abbasid eras, to collect relevant data. In the final section, based on the data obtained from the first two sections, various aspects of gaming activities are examined from a jurisprudential standpoint, including the legitimacy criteria of digital games, their relation to property, benefit, and rights concepts, and significant transactions such as buying and selling within the gaming world.
Ultimately, it is observed that digital games can be played in accordance with the general principles and fundamental tenets of our religion, provided that the specified conditions are adhered to. Furthermore, it is concluded that, in addition to the determined conditions for valid transactions, such as the buying and selling of digital games, adherence to the terms of service presented by gaming companies during the registration process is necessary, and actions should be taken within this framework.