Demiryolu ulaşımının şehir ekonomisine muhtemel etkileri: Aksaray İli örneği
The possible effects of railway transportation on the city economy: the case of Aksaray Province
Yazar: BAHAR KOÇ
Danışman: PROF. DR. ERŞAN SEVER
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Ulaşım = Transportation
Dizin: Aksaray = Aksaray ; Demir yolları = Railways ; Demir yolu taşımacılığı = Railway transportation ; Ekonomik etki = Economic effect ; Ulaşım = Transportation ; Ulaşım sektörü = Transportation sector ; Ulaşım sistemleri = Transportation systems ; Şehir ekonomisi = Urban economy

Özet:
Demiryolu ulaşım sistemleri ekonomik, güvenli, hızlı, konforlu ve çevre dostu olma gibi özellikleri bünyesinde barındırmaktadır. Bu özelliklerinden dolayı demiryolu ulaşım sistemleri günümüzde küresel ölçekte büyük rağbet gören bir ulaşım altyapı sistemidir. Bulunduğu şehirlerde iktisadi açıdan büyük hareketlilik sağlamakla birlikte, dolaylı olarak da birçok etkiye sahiptir. Bu sebeple bulunduğu ya da bulunacağı şehir ekonomileri için büyük bir fırsat olma niteliği taşımaktadır.   
Bu çalışmada demiryollarının şehir ekonomisi üzerindeki etkileri, Aksaray ili için analiz edilmiştir. Çalışmada demiryollarının genel olarak sağladığı avantaj ile dezavantajlar göz önünde bulundurulmuştur. Küresel ölçekte seçilmiş ülke ve şehirlerinde demiryollarının nasıl birer etki oluşturduğu incelenmiştir. Aksaray ilinin içerisinde bulunduğu mevcut 2 tane demiryolu altyapı projesi bulunmaktadır. Bunlardan birincisi; Antalya-Konya-Aksaray-Nevşehir-Kayseri demiryolu altyapı projesidir. Bir diğeri ise; Samsum-Merzifon-Çorum-Kırıkkale-Kırşehir-Aksaray-Ulukışla-Yenice-Adana-Mersin demiryolu altyapı projesidir. Antalya-Kayseri arasında yapılması planlanan birinci demiryolu projesi, yolcu kapasiteli yüksek hızlı tren şeklinde yapılacaktır. İkinci demiryolu altyapı projesi ise yük ve yolcu kapasiteli yüksek hızlı tren şeklinde inşa edilecektir. Aksaray ilinin bulunduğu konum ve sosyo-ekonomik yapı çeşitli yönlerle ele alınmıştır. Olası bir demiryolu altyapısının şehir ekonomisi üzerinde oluşturabileceği muhtemel etkiler araştırılmıştır. Araştırma yapılırken, Aksaray ilini kapsayan söz konusu bu projelerde bağlantılı olacağı bahsi geçen şehirlerde göz önünde bulundurulmuştur. Çalışmada elde edilen bulgular değerlendirildiğinde, şehirdeki ulaşım sektörünün %40 ile %63 oranları arasında bir payın demiryolu ulaşımına ait olması beklenmektedir. Şehrin seyahat talebinde genel bir artış yaşanacağı ifade edilebilir.  İş seyahatlerinde %33 ile %43 oranları arasında bir artış gerçekleşebileceği beklentiler arasındadır. Olası bir demiryolu sistemiyle beraber Aksaray ilinin; genel istihdam oranında %20, tarım sektöründe %30, sanayi sektöründe %40 ve hizmet sektöründe %50 civarında artışların yaşanabileceği muhtemel etki varsayımlarımız arasında yer almaktadır. Sektörlerde gerçekleşmesini beklediğimiz muhtemel artışlardan yola çıkarak, Aksaray ilinin GSYH değerinin yaklaşık %35 oranında yükselebileceği sonucuna varılmıştır.  Genel olarak araştırma sonucunda; Aksaray iline olası bir demiryolu hattı inşa edildiği takdirde şehir ekonomisinin demiryolu hattından olumlu etkilenebileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Railway transportation systems are economical, safe, fast, comfortable and environmentally friendly features. Due to these characteristics, railroad transportation systems are a transportation infrastructure system which is in demand today on a global scale. In addition to providing great economic mobility in the cities, it has indirect effects. For this reason, it is a great opportunity for the city economies where it is or will be located.
In this study, the effects of the railways on city economies were analyzed for Aksaray. In the study, the advantages and disadvantages of the railways are taken into consideration. It has been examined how the railways have an impact on selected countries and cities on a global scale. There are two existing railway infrastructure projects in the province of Aksaray. The first of these; Antalya-Konya-Aksaray-Nevsehir-Kayseri railway infrastructure project. The second is; Samsum-Merzifon-Çorum-Kırıkkale-Kırşehir-Aksaray-Ulukışla-Yenice-Adana-Mersin railway infrastructure project. The first railway project planned to be constructed between Antalya and Kayseri will be made as a high-speed train with passenger capacity. The second railway infrastructure project will be constructed as a high-speed train with burden and passenger capacity. The location and socio-economic structure of Aksaray province have been discussed in various aspects. The possible effects of a probable railway infrastructure on the city economy were investigated. While the research was carried out, the mentioned projects covering Aksaray province were taken into consideration in the mentioned cities. Considering the assumptions obtained in the study, it is expected that a share of 40% to 63% of the transportation sector in the city will belong to railway transportation. A general increase in the demand for travel in the city can be expressed. It is expected that an increase of between 33% and 43% can occur in business trips. Aksaray province with a possible rail system; It is among our possible assumptions that 20% increase in general employment rate, 30% in agricultural sector, 40% in industrial sector and 50% in service sector. Based on the possible increases that we expect to occur in the sectors, it is concluded that the GDP of Aksaray province can be increased by approximately 35%. As a result of the research in general; It is concluded that if a possible railway line is built to Aksaray province, the city economy can be positively affected by the railway line.