Ortaokul öğrencilerinde fiziksel aktivite ve sedanter süre ile ilişkili faktörlerin yapısal eşitlik modeli ile incelenmesi
Investigation of factors related to physical activity and sedentary time in secondary school students with structural equation model
Yazar: BETÜL BEYZA DURMUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EREN TİMURTAŞ
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kardiyopulmoner Fizyoterapi Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Engeller = Barriers ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Okul çağı dönemi = Latency period ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Sedanterler = Sedentary ; Sosyal destek = Social support ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Amaç: Öz-yeterlilik, sosyal destek ve çevresel bariyerlerin fiziksel aktivite düzeyi ile ilişkisinin yapısal eşitlik modellemesi (YEM) yöntemi kullanılarak araştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Yaşları 9-14 arasında değişen sağlıklı, okul çağı çocukları ve ebeveynleri araştırmaya dahil edildi. Çocukların sosyo-demografik verileri ve fiziksel aktivite düzeyine ilişkin veri ebeveyn tarafından bildirildi. Çocuklar İçin Fiziksel Aktivite Öz-yeterlik Ölçeği, sosyal destek ve çevresel bariyerler anketleri çocuk tarafından yanıtlandı. 
Bulgular: %58,9'u kız olan 389 kişilik popülasyonun ortalama yaşı 11,9±1 yıldı. 60 dakika OYFA ile geçirilen gün sayısı haftalık ortalama 2,3±1,9 oldu. Öz-yeterlilik, sosyal destek ve çevresel bariyerler değişkenleri üzerinden tanımladığımız model kabul edilebilir uyum değerlerini karşıladı (X2/sd=2,01, SRMR=0,06, GFI=0,91, AGFI=0,89, RMSEA= 0,05, CFI=0,91 ve NFI=0,84). Öz-yeterlilik değişkeninin fiziksel aktivite düzeyine doğrudan etkisi anlamlı bulundu (β=-0,42, p<0,05). Sosyal destek değişkeninin fiziksel aktivite düzeyine doğrudan etkisi anlamlı bulunmazken (β=0,07, p=0,6); öz-yeterlilik düzeyi üzerinden dolaylı etkisi anlamlı bulundu (β=0,33, p<0,05). 
Sonuç: Tanımladığımız model, analizler sonucu uyum değerlerini karşılamıştır. Modelimize göre fiziksel aktivite düzeyi öz-yeterlilik ve sosyal destek ile ilişkili bulundu. Aktivite teşvik müdahaleleri kapsamında bireyin öz-yeterlilik ve sosyal destek düzeyinin arttırılması hedeflenerek fiziksel aktivite düzeyi geliştirilmelidir.
Anahtar Kelimeler: Okul çağı çocukları, fiziksel aktivite, öz-yeterlilik, sosyal destek, çevresel bariyerler

Abstract:
Objective: We aimed to investigate the relationship between self-efficacy, social support, environmental barriers and physical activity by using the structural equation modelling (SEM).
Material and Methods: School-age children aged 9-14 years and their parents were included in the study. The socio-demographic data and physical activity level of the children were reported by the parents. The Physical Activity Self-Efficacy Scale for Children, social support and environmental barriers questionnaires were answered by the child.
Results: The mean age of the 389 participants was 11.9±1 years and 58.9% of them were girls. The number of days spent with 60 minutes of MVPA was 2.3±1.9 per week. The model we defined based on self-efficacy, social support and environmental barriers met acceptable fit values (X2/sd=2.01, SRMR=0.06, GFI=0.91, AGFI=0.89, RMSEA= 0.05, CFI=0.91 and NFI=0.84). The direct effect of the self-efficacy on physical activity level was found to be significant (β=-0.42, p<0.05). While the direct effect of the social support on physical activity level was not significant (β=0.07, p=0.6); the indirect effect of social support through self-efficacy on physical activity level was found to be significant (β=0.33, p<0.05). 
Conclusion: The model we defined showed good fit values. According to our model, self-efficacy and social support are related to physical activity. In order to promote physical activity, it should be aimed to increase the perceived self-efficacy and social support level of school-aged children.
Keywords: School age children, physical activity, self-efficacy, social support, environmental barriers