Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ketem Polikliniği'ne meme kanseri taraması için başvuran hastaların değerlendirilmesi ve meme kanseri farkındalık düzeylerinde aile hekimlerinin rolü
The evaluation of patients attending to the outpatient clinic ketem (cancer early diagnosis, screening and education center) of aneah (Ankara Numune Training and Research Hospital) for breast cancer screening and the role of their family physicians on their breast cancer awareness
Yazar: AYŞENUR MERVE TURAN
Danışman: DR. İSMAİL KASIM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Farkındalık = Awareness ; Kitle taraması = Mass screening ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms

Özet:
Meme kanseri, ülkemizde kadınlarda en sık görülen ve 2. en sık mortalite nedeni olan kanserdir. Primer ve sekonder korunma bu kanser türünde oldukça değerlidir. Çalışmamızda Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezi (KETEM)'nde şüpheli veya ek tetkik gerektiren mamografi sonucu olup Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi (EAH)'ne başvuranların tetkik sonuçlarının, tarama davranışlarına etki eden bilgilerinin kaynağının, aile hekimleri ve diğer sağlık çalışanları ile bu konudaki iletişimlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Ankara Numune EAH KETEM Polikliniği'ne 28.05.2015 - 31.08.2017 tarihlerinde Meme Kanseri Tarama Programı kapsamında başvuran 40-69 yaş arasındaki 188 hasta değerlendirildi. Ulaşılamayan/anket çalışmamıza katılmak istemeyen 71'ine anket uygulanamadı, sadece sistemdeki tetkik sonuçları değerlendirildi.  Çalışmamıza katılmayı kabul eden 117 hastanın anket ve tetkik sonuçları değerlendirildi. Veriler IBM SPSS Statistics Ver. 23 ile analiz edildi, p<0.05 anlamlı farklılık olarak alındı.
Biyopsi alınanların %11,1'inde atipisiz proliferatif, %11,1'inde atipili proliferatif lezyon, %11,1'inde karsinoma in situ, %33,3'ünde invaziv karsinom saptanmıştı. %82,1'ine meme kanseri hakkında bir sağlık çalışanı tarafından bilgi verilirken (çoğunlukla KETEM) %41,9'u meme kanseri risk faktörleri hakkında bir sağlık çalışanı tarafından bilgilendirilmediğini, sadece %9,4'üne aile hekimlerince meme kanseri risk faktörleri hakkında önerilerde bulunulduğunu belirtti. %82,1'i kendi kendine meme muayenesi yapmayı biliyor, %23,1'i ayda 1 uyguluyordu. %72,6'i tarama için KETEM'e aile hekimi tarafından yönlendirilmişlerdi. %87,2'si sonucunu öğrendiği vizitte tekrar tarama zamanının kendisine söylendiğini, %80,3'ü tekrar tarama zamanını bildiğini, %75,2'si bundan sonraki taramalarını hatırlatmaya gerek olmaksızın kendisinin planlayabileceğini belirtti. 
Hastalar çoğunlukla aile hekimleri tarafından KETEM'e yönlendirilmekte fakat sadece ulusal kanser tarama programındaki gibi yaşı dikkate almaktadırlar. İşyükleri oldukça fazla olan ve kısa zaman ayırabilen aile hekimlerinin bireysel risk faktörlerini irdelemediği, gerek hastalıkla, gerekse koruyucu olabilecek önerilerle ilgili danışmanlık yapmadığı görülmüştür. Tarama yaptıran kesimin bile yeterli eğitim/danışmanlık almadığı ve yeterli bilinç düzeyine ulaşmadığı görülmektedir. Daha detaylı standart protokoller ile tarama programı bireyselleştirilebilir ve daha etkin kullanılabilir.

Abstract:
Breast cancer is the most common cancer and the second most common cause of cancer mortality in women. Primer and secondary preventions are very valuable in this type of cancer. In the present study, it was aimed to evaluate the results of the examination, the source of information affecting their screening behaviors and communication with family physicians and/or other health professionals of the patients who have suspicious results or requiring advanced investigations in Cancer Early Diagnosis, Screening and Education Center (KETEM) and hence those referred to Ankara Numune Training and Research Hospital.
188 patients who are between the ages of 40-69 and presented to the KETEM outpatient clinic in Ankara Numune Training and Research Hospital between 28.05.2015 - 31.08.2016 due to the breast cancer screening program were evaluated. The questionnaires were not applied to 71 patients who could not reach or who did not want to participate, thus they were evaluated with just examination results in the system. The results of the questionnaires and examinations of 117 patients who agreed to participate in our study were analyzed with IBM SPSS Statistics Ver. 23, p<0.05 was considered as significant difference.
Respectively, proliferative lesion with atypia, without atypia, carcinoma in situ and invasive carcinoma were found as 11.1%, 11.1%, 11.1% and 33,3% of the patients performed a biopsy. 82.1% of the patients be informed about breast cancer was given by a health professional (commonly by KETEM) and 41.9% were not informed by a health professional about breast cancer risk factors. Only 9.4% of the patients were advised concerning breast cancer risk factors by family physicians. 82.1% of the patients knew how to do self-examination, but 23.1% of them continued it monthly. 72.6% of the patients were referred to KETEM for screening by a family physician. 87.2% of the patients had been informed about the next screening test in the last examination appointment, 80.3% knew the time of re-screen, and 75.2% said that they could plan themselves without recalling their subsequent screening. 
Patients are often referred to KETEM by family physicians, but they are referred only according to age as in the National Cancer Screening Program. It has been seen that the family physicians who have a lot of workloads and who can spare limited time to the patients, can not evaluate the individual risk factors and give consultation regarding neither the diseases nor the preventive advice. Despite the study population was screened patients they did not have enough education or counseling and did not reach sufficient level of consciousness. The screening program can be individualized and used more effectively with more detailed standard protocols.