65 yaş üstü düşme ile gelen hastalarda dehidratasyon ve kırılganlık düşme için bir risk faktörü müdür?
The effect of dehydration and frailty in over 65 years old patients presented with fall as A risk factor?
Yazar: ELTAF TORUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KURTULUŞ AÇIKSARI
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Dehidratasyon = Dehydration ; Düşme kazaları = Accidental falls ; Geriatri = Geriatrics ; Kazalar = Accidents ; Kırılganlık = Frailty ; Mortalite = Mortality ; Taburcu olmak = Patient discharge ; Yaşlılar = Aged

Özet:
AMAÇ: 65 yaş üstü acil servise başvuran hastaların dehidratasyon ve kırılganlık skorunun düşmeye olan etkisinin saptanması, düşme sonrası yatış, taburculuk ve mortalite arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
YÖNTEM: Bu çalışma İstanbul Medeniyet Üniversitesi Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği'ne başvuran 65 yaş ve üzeri 264 hastanın hastane otomasyon sistemindeki kayıtları esas alınarak yapıldı. Hastaların demografik verileri, vital bulguları, semptomlar, eşlik eden hastalıklar, daha önceden düşme öyküsü, kullandığı ilaçlar, ilk başvuruda hemogram ve biyokimya parametreleri, modifiye medical research skala skoru, kırılganlık skoru, ortostatik hipotansiyon ve dehidratasyon varlığı belirlenerek önceden oluşturulacak olan vaka veri formuna kaydedilerek prospektif gözlemsel tek merkezli bir çalışma yapıldı. Kırılganlık skoru Edmonton kırılganlık testi, Find anketi, Fresh kırılganlık testi, Prisma 7 anketi, ISAR testi, Rockwood kırılganlık ölçeği kullanılarak belirlendi.
BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen %56,8'i kadın, %43,2'si erkek ve yaş ortalamaları 79,94±8,16 yıldır. Çalışmaya dahil edilen hastaların %48,9'unun başvuru nedenin düşmedir. Sistemik hastalığı olan ve sürekli ilaç kullanan 245 kişinin, %92,2'sinde çoklu ilaç kullanımı mevcuttur. Hastaların, %5,3'ünde ortostatik hipotansiyon, %56,4'ünde anemi, %10,2'sinde ise dehidratasyon varlığı saptanmıştır. Hastaların Edmonton kırılganlık testine göre %69,7 kırılgan olduğu, Find kırılganlık testine göre %16,7'sinin kırılgan olduğu, Fresh kırılganlık testine göre %75,4'ünün kırılgan olduğu, Prisma 7 anketi sonucuna göre %60,6'sının yüksek oranda kırılganlık riskinin olduğu, ISAR (İdentification of Seniors At Risk) testine göre %54,2'sinin kırılgan olduğu, Rockwood kırılganlık ölçeği sonucuna göre ise  %12,5'inin az kırılgan, %13,6'sının kısmen kırılgan, %23,9'unun kırılgan ve %19,3'ünün şiddetli kırılgan olduğu gözlenmiştir. Edmonton (%95 CI:1,02-2,856), Find (%95 CI:1,02-2,873) ve Rockwood (%95 CI:1,04-3.032) kırılganlık modellerinde kadın cinsiyetinde düşme riski erkeklere göre daha fazla olduğu saptanmıştır. Düşme riskini en iyi açıklayan model %63,6 oranıyla rockwood kırılganlık ölçeğidir. Düşme öyküsü (p=0,024; p<0,05), ortostatik hipotansiyon (p=0,049; p<0,05), anemi (p>0,05), osteoporoz (p=0,015; p<0,05) varlığında düşme oranının arttığı saptanmıştır.
SONUÇ: Çalışmamızda 65 yaş üstü hastaların büyük çoğunluğunun düşme şikâyeti ile acil servis başvurusu bulunmaktadır. Düşme şikâyeti dışında başvurusu olan hasta grubunun ise neredeyse yarısında da, daha önceden düşme öyküsü mevcuttur. Düşme öyküsü, aritmi, osteoporoz, ortostatik hipotansiyon varlığı yaşlılarda düşme oranını artırmaktadır. Fresh kırılganlık ölçeği dışında kullanılan diğer tüm ölçeklerde kırılganlık ve kırılganlık şiddeti artıkça düşme oranı azalmıştır. Edmonton, Find ve Rockwood kırılganlık ölçeklerinde kadın cinsiyet düşme için risk faktörüdür.
Anahtar Kelimeler: Kırılganlık, dehidratasyon, düşme

Abstract:
OBJECTIVE: We aimed to determine the effect of dehydration and frailty scores of the patients who presented to the emergency service over 65 years of age on the fall, and to determine the relationship between the post-fall hospitalization, discharge and mortality.
METHODS: This study was based on the records of 264 patients from hospital automation system aged 65 and over who presented to the İstanbul Medeniyet University Göztepe Training and Research Hospital Emergency Medicine Department. Prospective observational single center study was performed by recording to preconditioned case data form that included patients' demographic data, vital signs, symptoms, concomitant diseases, previous fall history, medications used, hemogram and biochemistry parameters, modified medical research scale score, frailty score, orthostatic hypotension and presence of dehydration. Frailty score was determined with Edmonton fragility test, Find survey, Fresh fragility test, Prisma 7 survey, ISAR test, Rockwood frailty scale.
RESULTS: Average age is 79.94 ± 8.16 years and there is 56.8% women, 43.2% men included in the study. Presentation reason is fall in 48.9%) of the patients admitted to study. Of the 245 people who have systemic diseases and who use drugs continuously, 92.2% have multiple drug use. Orthostatic hypotension was found in 5.3% of the patients, anemia in 56.4%, and dehydration in 10.2%. Fragility is found 69.7% in edmonton frailty test, 16.7%  in find frailty test, 75.4% in fresh frailty test, 54.2% in ISAR test; high risk of frailty is 60.6% in prisma 7 questionnaire; mild fragile is 12.5%, moderate fragile is 23.9% and severe fragile is 19.3%  according to Rockwood frailty scale. Fall risk in female gender is higher in Edmonton (95% CI: 1.02-2.856), Find (95% CI: 1.02-2.873) and Rockwood (95% CI: 1.04-3.032) frailty models than male gender. Rockwood frailty scale is the best that describes risk of falling with a ratio of 63.6%. Fall history (p = 0.024; p <0.05), orthostatic hypotension (p = 0.049; p <0.05), anemia (p> 0.05) and osteoporosis (p = 0.015; p <0.05) were found to increase fall rate.



 
CONCLISUON: In our study, the majority of cases who is over 65 years have presented with falling. Almost half of cases who admitted to emergency services with other reasons, have had falling history before. Rate of fall has positively correlation with history of falling, arrhytmia, osteoporosis and presence of orthostatic hypotension in the elderly. Fall rate is decreased as frailty and its severity increased in all other scales used except fort he Fresh frailty scale. Female gender is a risk factor for falling in Edmonton, Find and Rockwood frailty scales.

Keywords: Frailty, dehydration, fall