İdeal ego ve alter ego kavramları üzerinden sinemasal bir tartışma: Secret Window Ve Hide and Seek filmleri ekseninde çoklu kişilik bozukluğu
A cinematic discussion on the concepts of the ideal ego and alter ego: Multi-personal disorder on the axis of Secret Window And Hide And Seek movies
Yazar: VAHİDE ALKAN
Danışman: DOÇ. DR. BURAK MEDİN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Alter ego = Alter ego ; Ben durumları = Ego states ; Benlik = Ego ; Kişilik bozuklukları = Personality disorders ; Multipl kişilik bozuklukları = Multiple personality disorder ; Psikanaliz = Psychoanalysis ; Sinema = Cinema ; İdeal benlik = Ided selfconcept

Özet:
Bu çalışma yaşadıkları ihanetten travma düzeyinde etkilenen ve çoklu kişilik bozukluğu yaşayan karakterlerin psikanalitik kavramlar olan id, ideal ego ve alter ego üzerinden incelenmesini ve tartışılmasını amaçlamaktadır. Çalışmada ihanet travmasının kişinin benliğinde nasıl bir tahribata neden olabileceği üzerinde de durularak ihanetin travmatik boyutu ele alınmaktadır. Kişinin kendi benliğinden ziyade ikinci bir benliği ifade eden alter ego; şaşırtıcı ve tekinsiz yönüyle özellikle korku, gerilim ve gizem filmlerinde sıklıkla tercih edilmektedir. Bu bağlamda çalışmanın evrenini çoklu kişilik bozukluğunu ele alan gizem, korku ve gerilim türlerinden en az ikisini içinde barındıran filmler oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemi olarak ise yaşadıkları ihanet travması karşısında alter kimlikler yaratan karakterlerin ele alındığı Secret Window (2004) ve Hide and Seek (2005) filmleri amaçlı örneklem yöntemi ekseninde seçilmiştir. Filmlerin analizinde psikanalitik eleştiri yönteminin kullanılmasıyla filmlerdeki alter kişiliklerin saldırgan eylemleriyle id'e ve erişilmek istenen ideal erkek temsilleriyle ideal ego'ya işaret ettikleri ortaya konulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Sinema, Psikanaliz, Alter Ego, İdeal Ego, Çoklu Kişilik Bozukluğu.

Abstract:
This study aims to examine and discuss the characters who are affected by the betrayal at the level of trauma and have multiple personality disorder, through the psychoanalytic concepts of id, ideal ego and alter ego. In the study, the traumatic dimension of betrayal is discussed by emphasizing how the trauma of betrayal can cause damage to one's self. Alter ego, which expresses a second self rather than one's own self; with its surprising and uncanny aspect, it is often preferred especially in horror, thriller and mystery films. In this context, the universe of the study consists of films that contain at least two of the mystery, horror and thriller genres that deal with multiple personality disorder. As the sample of the study, the films Secret Window (2004) and Hide and Seek (2005), which deal with the characters who create alter identities in the face of the trauma of betrayal, were chosen on the axis of the purposeful sampling method. By using the psychoanalytic criticism method in the analysis of the films, it has been revealed that the alter personalities in the films point to the id with their aggressive actions and to the ideal ego with the ideal male representations to be reached.
Keywords: Cinema, Psychoanalysis, Alter Ego, Ideal Ego, Multiple Personality Disorder.