Kamu yönetiminde etkinlik arayışları çerçevesinde mali yönetim ve sayıştay
Fiscal administration and Turkis Court of Account in the frame of the research of the effectiveeness in public administration
Yazar: HASAN BAŞ
Danışman: PROF. DR. S. ATEŞ OKTAR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Mali Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Hukuk = Law

Özet:
1970'li yıllarda petrol kriziyle başlayan sarsıntı Dünyanın değişik ülkelerindepatlak veren krizlerle sürmüş; pek çok ülke ciddi sıkıntılarla karşılaşmış, bütçeaçıkları ve borçlar artmıştır. Bu durum hemen her alandaki politikalarınsorgulanmasını gündeme getirmiş; devletin ne olup olmadığı, görev alanı tartışılankonular olmuştur.Değişen dünyamızda giderek artan borç yükü, bütçe açıkları, globalleşme verekabet, devletleri yeniden yapılanmaya zorlamakta; yurttaşların devletten dahakaliteli ve ucuz hizmet talepleri artmaktadır.Bu ortamda, hemen hemen bütün Dünyada yeni bir yönetim felsefesiışığında kamu yönetimlerinin yeniden yapılandırılması gündeme gelmiştir. Yeniyönetim felsefesi, merkezi hiyerarşik yapıların yaygınlaştırılmasını, verimlilik, etkinlikve hizmet kalitesi temelinde sonuçlara odaklanılmasını, kamu yönetiminde hesapverme sorumluluğunun ve saydamlığın yerleştirilmesini esas almaktadır.Dünyadaki bu değişim rüzgârı pek çok ülke gibi Türkiye'ye ulaşmakta dagecikmemiştir.Cumhuriyetin Osmanlıdan devraldığı, hemen her dönemde eleştirilen idariyapımız son yıllarda iyice aksamaya başlamıştır. Türkiye'de 24 Ocak 1980kararlarıyla serbest piyasa ekonomisine geçilmiş; kamunun üretimden çekilmesi,deregülasyon ve özelleştirme, serbest rekabete dayalı bir strateji içinde dışa açılmapolitikaları benimsenerek birtakım yapısal reformlar yapılmıştır. Ne var ki, zatensorunlu olan yönetim yapıları, rekabete açık hızlı ve esnek karar almayı veuygulamayı gerektiren bu yeni ortama ayak uydurmakta zorlanmıştır. Bu durum,kamu yönetimi alanında değişimi uyaran önemli bir faktör olarak ortaya çıkmıştır.Bu konuda bir başka faktör, ilişki içinde olduğumuz Uluslar Arası Para Fonuve Dünya Bankası gibi örgütlerin kamu yönetimimizin iyileştirilmesi konusundakiısrarlı telkinleridir. Keza, girmek için yoğun çaba harcadığımız Avrupa Birliği de,yönetim yapımızın çağdaşlaştırılmasını öngörmektedir.Tüm bu nedenlerle ülkemizde de kamunun iyileştirilmesi gündemde olup;kamu yönetiminin ve bu meyanda kamu mali yönetiminin yeniden yapılandırılmasıçabaları sürmektedir.Bu değişim sürecinde, bütçesi faiz ödeme bütçesine dönüşen, nakit ve borçyönetiminde ciddî sorunları olan, muhasebe ve raporlama sistemi iyi işlemeyen,insan kaynakları yönetimi sorunlarla dolu kamu mali yönetimiyle bunun bir ögesiolan denetim yapımızın ve özellikle 1862'de kurulmuş olmasına rağmen henüzçağdaş bir çizgiyi yakalamaktan uzak görünen Sayıştayın nasıl yenidenyapılandırılabileceği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu yapılırken önce ?olmasıgereken? sonra ?mevcut durum? ortaya konulmakta ve nihayet önerileryapılmaktadır. Örneğin, yüksek mali denetim kurumlarının ortak özellikleri olançağdaş ölçütler açıklanarak yer yer çağdaş sayıştaylardan örnekler verilmekte; dahasonra Türk Sayıştayının bu özellikleri taşıyıp taşımadığı tartışılarak bazı önerilerdebulunulmaktadır.

Abstract:
The unstable environment which has started with the petrol crisis in the1970?s has continued with crises around the World in the different countries; manycountries have faced important problems and debts have grown up. This situationhas caused interrogations in almost all policy area on what the state is and whatshould be its duty fields.In the changing world, the grooving debt charge, budget deficit, globalizationand competition is forcing the state for restructuring. Meanwhile the demand onhigher quality and cheaper service of citizens from the state is increasing.According to this requirements, almost all around the world, the restructurionof public governance has become a current issue in the frame of a new philosophyof governance. This new philosophy is based on generalization of central hierarchicbodies in the bases of productivity, efficiency and service quality focus on the resultsand establishment of the responsibility on render account and transparency.This wind of changes, as many countries, has reached Turkey.Our administrative structure which has taken over from the Ottomans to theTurkish Republic and always been subject to criticism and has started to have ahitch dramatically in the last years. As the result of January 24th 1980 decisions,Turkey has accepted the free market economy. According to this transition, somechanges has been adopted as the retirement of the state from production, thederegulation and privatization, the free competition based strategy of openingabroad policies based and many structural reforms has been accomplished in thisscoop. But the governance bodies which were already facing many problems, hadmajor difficulties on adaptation to this new need of competitive fast and effectivedecision taking and putting into practice mechanisms. This is one of the majorreasons for the need of reforms in public governance.Another important factor is the insistence suggestions of improving our publicgovernance expressed by institutions as International Money Found or World Bankthat we are in relations with. Likewise, the European Union where we want toparticipate requires the modernization of our governance systemsFor all those reasons, the cure of administrative bodies is in our agenda, andin this frame efforts of restructuration of our administration and also financialadministration are going on.Our budget became a budget paying interests our public administration isfacing serious problems on the management cash and debts, our system ofaccounting and put in report does not work as it should be and our human resourcehas problems. In this frame, I have tried to define how the Court of Account ofTurkey, which is a part of this problematic public financial institutions system shouldbe modernized, beside of being established in 1862 has not yet a contemporarystructure. For this purpose first of all ?what should be? than ?present situation? hasbeen definer and at last propositions has been suggested.For example, by explaining contemporary criterions common to high auditinstitutions examples has been given from present Court of Accounts; than bydiscussing if the Court of Account of Turkey contains those features, someproposals has been given.