Lise öğretmenlerinin örgütsel yabancılaşma düzeyi
Levels of organizational alienation for high school teachers
Yazar: ARZU ERYILMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BERRİN BURGAZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anlamsızlık = Meaninglessness ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Kuraldışı davranışlar = Exeptinal behavious ; Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Yabancılaşma = Alienation ; Örgütsel davranış = Organizational behavior ; Örgütsel yabancılaşma = Organizational alienation ; Öğretmen davranışı = Teacher behavior ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı; devlet ve özel ortaöğretim kurumlarında görev yapanöğretmenlerin örgütsel yabancılaşma düzeylerini "güçsüzlük, anlamsızlık, kuralsızlık,yalıtılmışlık ve kendine yabancılaşma" (Seeman, 1959) alt boyutlarında ortaya koymakve öğretmenlerin örgütsel yabancılaşma düzeyleri arasındaki farkı bağımsız değişkenler(cinsiyet, medeni durum, kıdem, öğrenim durumu, okul türü) açısından belirlemektir.Araştırmanın verileri, "Altındağ, Çankaya, Etimesgut, Gölbaşı, Keçiören, Yenimahalleve Pursaklar" olmak üzere yedi ilçede görev yapan toplam 362 kişilik örneklem grubunaanket uygulanarak toplanmıştır.Öğretmenlerin örgütsel yabancılaşma düzeyini belirlemek için araştırmacı tarafından ikibölümden oluşan bir veri toplama aracı geliştirilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 16.0programında çözümlenerek yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, t-testi, tek yönlüvaryans analizi, ANOVA ve Pearson Korelasyon Katsayısı gibi istatistiksel tekniklerkullanılarak çözümlenmiş, yorumlanmış ve raporlaştırılmıştır. Araştırmadan şu sonuçlarelde edilmiştir. (1) Ankara İli Merkez İlçe sınırları içerisinde örnekleme alınanokullardaki öğretmenler "nadiren" örgütsel yabancılaşma yaşamaktadır. (2) Her iki okultüründe de öğretmenlerin alt boyutlarla ilişkin yabancılaşma düzeyleri benzerlikgöstermektedir. (3) Araştırmanın "güçsüzlük, kuralsızlık, kendine yabancılaşma"boyutlarında. 05 düzeyinde anlamlı farklılıklar bulunmuş, "anlamsızlık ve yalıtılmışlık"boyutlarında ise istatistiksel bakımından anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. (4)Öğretmenlerin yabancılaşma düzeyleri ile bağımsız değişkenler olan "cinsiyet, medenidurum, kıdem, öğrenim durumu" arasında istatistiksel bakımdan anlamlı bir farkbulunamamıştır. Okul türü açısından ise devlet okullarında görev yapan öğretmenler ileözel okullarda görev yapan öğretmenlerin örgütsel yabancılaşmaya ilişkin aritmetikortalamaları arasında .05 düzeyinde anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir.

Abstract:
The main objective of this study is to determine the organizational alienation perceptionlevels of high school teachers and to identify whether or not the teachers? perception ofalienation levels change in terms of independent variables gender, marital status, workexperience and type of schools at which they are working and from which they hadgraduated. The five dimensions of alienation are: "powerlessness, meaninglessness,normlessness, social-isolation, self-isolation". The data of the study were collected frompublic and private high school teachers in and around Ankara: "Altındağ, Çankaya,Etimesgut, Gölbaşı, Keçiören, Yenimahalle and Pursaklar", and administered to asample group of 362 teachers.An "Organizational Scale of Alienation" was developed by the researcher. The SPSS16.0 (Statistical Package for Social Sciences) was used to analyze the data. The dataobtained were analyzed using some statistical techniques such as mean, percentage,standard deviation, t-test, ANNOVA, and Pearson product correlation then interpretedand documented. The findings of the research lead to the following conclusions: (1)Private and public school teachers rarely had perceptions of organizational alienation.(2) Public school teachers perceived the five dimensions of alienation similarly toprivate school teachers. (3) There are statistically significant differences at the .05 levelbetween the levels of alienation with regard to "powerlessness, normlessness and selfisolation". However, there is an insignificant negative relationship between thedimensions of alienation with regard to "meaninglessness and social- isolation". (4)Key Words: Organizational alienation, alienation in education, teachers? alienation.There are statistically significant negative relationships between the alienationperception levels of high school teachers and independent variables such as gender,marital status, work experience and type of from which school they had graduated.However, there is a statistically significant relationship between the alienationperception levels of high school teachers and the type of schools at which they areworking.