Üniversite öğrencilerinde bilinçli farkındalık düzeyi ile stresle başa çıkma tarzının depresyon, kaygı ve stres belirtileriyle ilişkisi
The relationship between mindfulness and coping styles with depression, anxiety and stress symptoms in university students
Yazar: ESRA ÜLEV
Danışman: DOÇ. DR. SEDAT İŞIKLI
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Depresyon = Depression ; Farkındalık = Awareness ; Kaygı = Anxiety ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinde bilinçli farkındalık düzeyi ile stresle başa çıkma tarzlarının (kendine güvenli yaklaşım, iyimser yaklaşım, sosyal destek arama yaklaşımı, kendini suçlayıcı yaklaşım ve boyun eğici yaklaşım), depresyon, anksiyete ve stres belirtileriyle ilişkisini incelemektir. Araştırma verileri Hacettepe Üniversitesi'nde öğrenim gören 427 katılımcıdan toplanmış ancak nihai analiz 414 katılımcı üzerinden yapılmıştır. Araştırmaya katılmış olan bireylere, Demografik Bilgi Formu, Bilinçli Farkındalık Ölçeği (BİFÖ), Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği (DASÖ) , Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği (SBTÖ) uygulanmıştır.Yapılan korelasyon analizleri sonucunda, bilinçli farkındalık ile aktif stresle başa çıkma yöntemlerinden olan kendine güvenli yaklaşım, iyimser yaklaşım ve sosyal destek arama yaklaşımı arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur. Bilinçli farkındalık ile depresyon, anksiyete, stres ve pasif stresle başa çıkma yöntemlerinden olan kendini suçlayıcı yaklaşım ve boyun eğici yaklaşım arasında ise negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Kendine güvenli yaklaşım, iyimser yaklaşım ve sosyal destek arama yaklaşımı ile depresyon, anksiyete ve stres arasında negatif yönde anlamlı ilişki; kendini suçlayıcı yaklaşım ve boyun eğici yaklaşım ile depresyon, anksiyete ve stres arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur.Yapılan regresyon analizleri sonucunda, bilinçli farkındalık düzeyinin depresyon, anksiyete ve stres puanlarındaki değişimi açıkladığı görülmüştür. Bilinçli farkındalık toplam puanının, kendine güvenli yaklaşım, iyimser yaklaşım ve sosyal destek arama yaklaşımı puanlarının depresyon puanını anlamlı düzeyde yordadığı bulunmuştur. Bu değişkenlerin ana etkilerinin yanı sıra, bilinçli farkındalık ve kendine güvenli yaklaşımın etkileşim etkisi ve bilinçli farkındalık ve sosyal destek arama yaklaşımının etkileşim etkisinin depresyon puanını anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür. Aynı yordayıcı değişkenlerin anksiyete üzerindeki yordayıcı gücü değerlendirildiğinde, bilinçli farkındalık düzeyi, kendine güvenli yaklaşım,  kendini suçlayıcı yaklaşım ve iyimser yaklaşımın ve bilinçli farkındalık ile sosyal destek arama yaklaşımının etkileşim etkisinin anksiyete belirtilerini anlamlı düzeyde yordadığı bulunmuştur. Son olarak, yordayıcı değişkenlerin stres üzerindeki yordama gücü değerlendirildiğinde ise, bilinçli farkındalık puanı, kendine güvenli yaklaşım, kendini suçlayıcı yaklaşım ve iyimser yaklaşımın stres düzeyini anlamlı derecede yordadığı bulunmuştur.



Anahtar Kelimeler: Bilinçli Farkındalık, Stresle Başa Çıkma, Depresyon, Kaygı, Stres.

Abstract:
The aim of this study is to investigate whether or not there is a relationship between mindfulness and coping styles (self confident approach, optimist approach, self-blame approach,  submissive approach and social help searching approach) with depression, anxiety and stress symptoms.
The sample of this study was collected from 427 undergraduate students at Hacettepe University and the final analysis was done over 414. The Demographic Information Form, 	Mindfulness Attention Awareness Scale (MAAS), Depression Anxiety Stress Scale (DASS), Ways of Coping with Stress Inventory (WCSI) were applied to the students who volunteered to participate in this study. 
Correlation analyses revealed that there is a positive significant relationship between mindfulness and 'self confident approach', 'optimist approach' and 'social help searching approach'. And it is found that there is a negative significant relationship between mindfulness and depression, anxiety, stres, self blame approach and submissive approach. Also, it found that there is a negative significant relationship between self confident approach, optimist approach and social help searcing approach and depression, anxiety and stres symptoms and there is a negative significant relationship between self blame approach, submissive approach and depression, anxiety and stres symptoms.  
Based on regression analyses, it is found that mindfulness level explained depression, anxiety and stres levels. Mindfulness, self confident approach, optimist approach and social help searching approach predict depression level. Beside the main effects of these variables, interaction effect of mindfulness and self confident approach and interaction effect of mindfulness and social help searching approach predict depression level. Also, mindfulness, self confident approach, optimist approach predict anxiety level. Interaction effect of mindfulness and social help searching approach predict anxiety significantly. Lastly, mindfulness, self confident approach, self blame approach and optimist approach predict stress level.



Key Words: Mindfulness, Coping, Depression, Anxiety and Stress