Bursa Gölyazı bölgesine ait yapısal özelliklerin belgelenmesi ve incelenmesi
Documentation and investigation of constructional characteristics belong to Bursa Gölyazı region
Yazar: KÜBRA KOÇ
Danışman: DOÇ. SEDEN ACUN ÖZGÜNLER
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Çevre Kontrolü ve Yapı Teknoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Geleneksel yapı = Traditional structure

Özet:
Geleneksel konutlardaki yapım teknikleri, taşıyıcı sistem özellikleri ve kullanılan yapı malzemeleri mimari özgünlüğü oluşturan bileşenlerdir. Tez çalışmasında; geleneksel konut mimarisinin önemi vurgulanmış bölgeye ait yapılar inşa sistemi açısından ve malzeme ölçeğinde incelenmiştir.
 Bu incelemelerin amacı; kaybolan geleneksel mimari kültürünü belgelemek ve bu kültürün devamının sağlanmasında malzemenin önemini vurgulamaktır. Amaçlar doğrultusunda ilk olarak bölgedeki tescilli binaların yapı durumunu gösteren analizler hazırlanmış ve bölge ile ilgili genel tespitler yapılmıştır. Yapıda kullanılan malzemeler; yapı kimliğini oluşturmanın yanı sıra bir yapının uzun ömürlü olmasını da sağlayan etkenlerden biridir. İkinci olarak bölgeye özgü malzemeler deneyler ve ekolojik kriterler bağlamında incelenmiştir.
Birinci bölümde; tezin amacı, kapsamı, araştırma ve analiz yöntemleri ortaya konmuştur.
İkinci bölümde; çalışma alanının sahip olduğu fiziksel, tarihsel, sosyal ve ekonomik özellikleri anlatılmıştır. Bu bölümdeki amaç, sosyal ve fiziksel açıdan çevre analizi yapmaktır. Ayrıca çalışma alanının birinci dereceden Kentsel Arkeolojik Sit Alanı olarak seçilmesini sağlayan doğal güzellikler bu bölümde ele alınmıştır.
Üçüncü bölümde; bölgeye özgü yapım teknikleri; taşıyıcı sistem ve yapı elemanları başlığı altında analizi yapılmıştır. Ekolojik mimari yapı kriterlerine göre seçilen üç yapı mimari plan.kesit bazında "ekolojik yapı" kavram doğrultusunda irdelenmiştir. Ayrıca bölgedeki tescilli sivil mimari yapılar için taşıyıcı sistem ve fiziki durumunu gösteren genel analiz tabloları oluşturulmuştur.
Dördüncü bölümde; bölgede kullanılan geleneksel yapı malzemeleri "ekolojik yapı malzemesi" kavramı kapsamında incelenmiştir. Bölgeye ait yapı malzemelerinin fiziksel, mekanik ve kimyasal özelliklerini belirlemek için alınan malzeme numuneleri ile gerekli deney çalışmaları yapılmıştır.
Sonuç olarak Gölyazı'da yıkılmaya yüz tutmuş geleneksel mimari kültürünün önemi, bölge yapılarının kimliği ve durumu yansıtılmaya çalışılmıştır. Bu yapıların gelecek kuşaklara aktarılabilmesi bu yörenin mimari detaylarının bilinmesine bağlıdır. Özgün geleneksel Gölyazı, konutları ve yaşam biçimi ile korunması gereken önemli bir değerdir. Bu değeri vurgulamak ve belgelemek adına Ek.1 ve Ek.2' de tescilli yapıların bugünkü durumu belgelenmiştir.
Analizler doğrultusunda; Gölyazı tescilli yapıları, çağdaş konut yapılarının birçoğunda bulunmayan ekolojik yapı değerlerini sağlamıştır ve mekânsal konfor değerleri açısından önemli özelliklere sahiptir. Bugünkü duruma bakarak bir değerlendirme yapılacak olursa; gelecekte Gölyazı'nın sahip olduğu tescilli yapıların ve doğal güzelliklerinin birçoğunun geleceğe taşınmasının zor olduğu görülmektedir. Bu durum gelecekte ekonomi, enerji, çevre ve ekoloji yönünden oluşacak sorunlarda kaçınılmaz bir noktaya götürecektir.

Abstract:
The construction techniques at the traditional houses, the carrier system properties and the used building materials are components of architectural authenticity.In the thesis study; The importance of traditional residential architecture was emphasized and the buildings belonging to the region were examined in terms of construction system and material scale.
The purpose of these surveys; to document the lost traditional architectural culture and to emphasize the importance of the material in the continuation of this culture
For the purposes of the analysis, firstly the analyzes showing the structure status of the registered buildings in the region were prepared and general determinations about the region were made.
The materials used in the structure are one of the factors that provide the longevity of a building as well as the identity of the building.Secondly, materials specific to the region were examined through experiments and ecological criteria.
In the first chapter; The aim and scope of the thesis and research and analysis methods were put forward.
In the second chapter, the physical, historical, social and economic characteristics of the working area were explained.The purpose of this section, is to analyze the environment in terms of social and physical. In addition, the natural beauties which the working area has provided to be selected in the first degree Urban Archaeological Protected area, were examined.
In the third chapter; Construction techniques belong to region was analyzed of structural system and structural elements.Three buildings selected according to ecological architecture building were analyzed on the basis of architectural plan.section in accordance with the concept of plan ecological structure. In addition, the carrier system for the registered civil architectural structures in the region and general analysis tables showing the physical status were formed.
In the fourth chapter; The traditional building materials used in the region were examined within the scope of the concept of ecological building materials. In order to determine the physical, mechanical and chemical properties of the building materials at the region, the necessary tests were carried out with the material samples  As a result, the importance of the traditional architectural culture, which has been demolished in Gölyazı, has been tried to be reflected on the identity and situation of the regional buildings.
To the transferable of these structures to future generations depends on knowing the architectural details of this region. The original traditional Gölyazı is an important value that must be protected with its buildings and lifestyle. In order to emphasize and document this value, the current status of the registered structures in Attachment.1 and Attachment.2 were documented. According to the analysis; Gölyazı, has provided registered structures and ecological structure values not found in many of the current residential buildings and they have important features in terms of local comfort values.If an evaluation is made by looking at the current situation; in the future it is seen that is difficult to transfer many of the registered structures and natural beauties owned by Gölyazı into the future.  This will lead to an inavoidable problems in terms of economy, energy, environment and ecology, in the future.