Mesken nitelikli gayrimenkul değerlerini etkileyen faktörlerin mekânsal ekonometri ile analizi: ankara ili örneği
Analysis of factors affecting residential real estate values with spatial econometrics: ankara province example
Yazar: RAİF UĞUR UYAR
Danışman: DOÇ. DR. YEŞİM TANRIVERMİŞ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gayrimenkul Geliştirme ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Değerleme = Valuation

Özet:
Gayrimenkul, sosyoekonomik birçok değişken ile ilişkili ve bu ilişkiler sebebi ile insanların hayatında neredeyse başrol oynayan ve barınma ihtiyacının çok ötesinde bir kavram olarak hayatla hemen her açıdan etkileşimli bir kavramdır. İnsanoğlunun gündelik hayatında bu kadar kompleks yapıda çok az kavram bulunmaktadır. Gayrimenkul kavramı üzerine hemen her açıdan konuyu ele alan birçok çalışma bulunmakla birlikte bunlar içerisinde en ilgi çekeni fiyata ilişkin olanlarıdır. Türkiye ekonomisinde insanlar bu gayrimenkul kavramının alt başlığı niteliğindeki mesken nitelikli bir gayrimenkulü edinebilmek için yıllar harcamaktadırlar. Bu sebeple konu oldukça önemli olarak görülmelidir.
Bu çalışma hem sosyal hem de ekonomik bir unsur olan mesken nitelikli bağımsız bölümlerin fiyatını belirleyen değişkenlerin belirlenebilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma mekânsal ekonometrik yöntemler ile ilgili değişkenleri belirlemeye çalışmaktadır. Bu amaçla iki farklı model kullanılmıştır. Kullanılan modeller aracılığıyla mekânsal etkilerin belirlenmesinin yanı sıra uygun model seçimi de gerçekleştirilebilecektir. Çalışmada Ankara iline bağlı Çankaya, Keçiören, Mamak ve Yenimahalle ilçelerinde 2019 yılında gerçekleşen satış-ipotek verileri kullanılmıştır. Çalışmanın sonuç bulguları her ilçenin fiyata etki eden değişkenlerinin farklı olduğu yönündedir. Bu bulgulara ek olarak ilçelerde mekânsal bağımlılık bulgusuna da ulaşılmıştır. Çalışmadan elde edilen ve planlanmayan bir bulgu ise emlak beyan değerinin modelin yapısını tamamen değiştirdiğidir.

Abstract:
Real estate is a concept that is related to many socio-economic variables and plays a leading role in people's lives due to these relations, and is an interactive concept with life in almost every aspect, as a concept far beyond the need for shelter. There are very few concepts with such a complex structure in the daily life of human beings. Although there are many studies on the concept of real estate that deal with the subject from almost every aspect, the most interesting among them are the ones related to price. In the Turkish economy, people spend years in order to acquire a residential real estate, which is the subtitle of this real estate concept. For this reason, the issue should be seen as very important.
This study was carried out in order to determine the variables that determine the price of residential independent sections, which are both social and economic elements. The study tries to determine the variables related to spatial econometric methods. For this purpose, two different models were used. By means of the models used, besides determining the spatial effects, appropriate model selection will be possible. In the study, sales-mortgage data in 2019 in Çankaya, Keçiören, Mamak and Yenimahalle districts of Ankara province were used. The results of the study are that the variables affecting the price of each district are different. In addition to these findings, the finding of spatial dependence in districts was also reached. An unplanned finding obtained from the study is that the real estate declaration value completely changes the structure of the model.