İlköğretim kurumları müdürlerinin yetki kullanımı
The use of authority by primary and secondary school principals
Yazar: MURAT ALTUN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YUNUS REMZİ ZORALOĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Müdürler = Directors ; Okul yöneticileri = School administrators ; Yasal otorite = Legal authority ; Yetki = Authority ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; İlköğretim kurumları = Institutions of primary education

Özet:
Bu araştırma ile ilköğretim kurumları müdürlerinin, ?kullandıkları yetki türlerine ve düzeylerine?, ?yetki kullanmada karşılaştığı engellere?, ?yetki kullanmaktan kaçınma nedenlerine?, ve ?yetkiyi aşan durumlarda gösterdikleri davranışlara?  ilişkin, ilköğretim kurumu (ilkokul ve ortaokul) müdürlerinin ve öğretmenlerinin görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırma tarama modelindedir.  
Araştırmada veri toplama aracı olarak ?İlköğretim Okulu Müdürlerinin Kullandıkları Yetki Türünü ve Düzeyini Belirleme Anketi? adlı beş dereceli Likert tipi ölçek kullanılmıştır.   
Araştırma evrenini, 2012-2013 eğitim öğretim yılında Antalya İli Merkez Muratpaşa İlçesi?nde MEB?e bağlı 54 resmi ilköğretim kurumunda görev yapan 54 okul müdürü ve 2468 öğretmen, araştırma örneklemini, evrendeki 51 okul müdürü ve rastgele belirlenen yirmi okulda görev yapan 354 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada örneklem kapsamındaki müdür ve öğretmenlerin görüşleri ölçek yoluyla alınmıştır. Verilerin çözümlenmesinde bulguların ortaya konmasında, Aritmetik ortalama, Standart Sapma, t-testi, Tek Yönlü Varyans Çözümlemesi, Tukey Testi kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda elde edilen bulgular şöyle özetlenebilir: 
Müdürler ve öğretmenler ilköğretim kurumları müdürlerinin rasyonel, geleneksel ve karizmatik yetkilerini Çok düzeyde kullandıkları görüşündedir.
Müdürler, ilköğretim kurumları müdürlerinin en çok karizmatik yetkilerini, sonra rasyonel yetilerini en az ise geleneksel yetkilerini kullandıkları görüşündedir.
Öğretmenler, ilköğretim kurumları müdürlerinin en çok rasyonel yetkilerini, sonra geleneksel yetilerini en az ise karizmatik yetkilerini kullandıkları görüşündedir.
İlköğretim kurumları müdürlerinin karizmatik yetkilerini kullanmalarına ilişkin müdür ve öğretmen görüşleri anlamlı farklılık göstermektedir. Müdürler öğretmenlere oranla ilköğretim kurumları müdürlerinin karizmatik yetkilerini daha çok kullandıkları görüşündedir.
Öğretmenlerin ilköğretim kurumları müdürlerinin rasyonel, geleneksel ve karizmatik yetkilerini kullanmalarına ilişkin görüşleri, onların cinsiyetlerine, yaşlarına, kurumlarına ve kıdemlerine göre anlamlı farklılık göstermemektedir.
Öğretmenlerin ilköğretim kurumları müdürlerinin rasyonel, geleneksel ve karizmatik yetkilerini kullanmalarına ilişkin görüşleri onların mezun olduğu okul türüne göre anlamlı farklılık göstermektedir. Lisans tamamlama mezunu öğretmenlerin görüşlerinin ortalaması; rasyonel yetki kullanımı boyutunda 2 veya 3 yıllık okul ve yüksek lisans mezunlarından, geleneksel yetki boyutunda 2 veya 3 yıllık okul, lisans ve yüksek lisans mezunlarından, karizmatik yetki kullanımı boyutunda 2 veya 3 yıllık okul mezunlarından daha düşüktür.
Müdürlerin, ilköğretim kurumu müdürlerinin yetki kullanmada karşılaştığı engeller boyutuna ilişkin görüşlerinin ortalaması Orta düzeydedir. 
Müdürlerin yetki kullanmaktan kaçınma nedenleri boyutuna ilişkin görüşlerinin ortalaması Az düzeydedir.
Müdürlerin yetkiyi aşan durumlara karşı gösterilen davranışlar boyutuna ilişkin görüşlerinin ortalaması Orta düzeydedir.

Abstract:
The aim of this research is to specify the opinions of both principals and teachers about primary school principals? authority types and levels, the obstacles while using their authority, the reasons they avoid while using their authority and their behaviors when the situation is beyond their authority. This research was carried out in scanning model.
In this research, a 5 point likert type scale named ?Defining the Authority Type and Level of the Primary School Principals? was used to collect information. 
In  2012- 2013 academic year, in Muratpaşa District / Antalya, in 54 public schools, 54 principals and 2468 teachers constitute the population of research, 51 principal in the research population and 354 teachers selected randomly from 20 different schools constitute sampling of research. In the research, principals and teachers? opinions were received by scale. For the analysis of datas, arithmetic mean, Standard deviation, T test, one way analysis of variance and Tukey Test were used.
The results of the research can be summarized as follows: 
The principals and the teachers think that primary school principals use their rational, traditional and charismatic authority so much.
The principals think that primary school principals use their charismatic authority primarily, then respectively their rational authority and then their traitional authorithy.
The teachers think that primary school principals use their rational authority primarily, then they use their traditional authority and then they use their charismatic authority for at least.
The principals and teachers? opinions about the use of charismatic authority of primary school principals show great differences. Compared to teachers, the principals think that primary school principals use their charismatic authority much more.
The teachers? opinions about the use of rational, traditional and charismatic authority of  primary school principals show great differences according to their gender, age, institutions and seniority.
The teachers? opinions about the use of rational, traditional and charismatic authority of  primary school principals show great differences according to their schools from which they graduated. The average of  teachers? opinions who have 4 year bachelor?s degree in terms of using rational authority  is lower than the ones who are 2 or 3 year school graduates and who have graduate degrees, in terms of using traditional authority it  is lower than the ones who are 2 or 3 year school graduates and the ones who have bachelor?s degree and graduate degree, and in terms of using charismatic authority it is lower than the ones who are 2 or 3 year school graduates. 
The average of the principals? opinions about the obstacles that the primary school principals face while using their authority is medium level.
The average of the pricipals? opinions about the reasons of avoidance of using their authority  is low level.
The average of the pricipals? opinions about primary school principles? behaviors when the situation is beyond their authority is medium level.