Eğitimli Afgan göçmenlerin Türkiye'ye bakışları ve geleceğe ilişkin beklentileri
The views of educated Afghan migrants on Turkey and their prospects for the future
Yazar: ALIMA POYA
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN ÇİL
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu çalışma, eğitimli Afgan göçmenlerin farklı açılardan Türkiye'ye dair bakış açılarını değerlendirerek bu bakış açısının oluştuğu deneyimlerle birlikte, Türkiye'deki gelecek beklentilerini nasıl şekillendiği ele almaktadır. Çalışmada, Türkiye'nin farklı şehirlerinde yaşayan lisans, yüksek lisans ve doktora seviyesinde eğitim almış yirmi kişiyle yarı yapılandırmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, tematik analiz yoluyla belirli temalar üzerinden analiz edilmiştir. Veriler öncelikle küçük kodlar şeklinde parçalanmış ve sonra kategorileştirilerek genel temaların oluşumu gerçekleştirilmiş ve üç ana tema oluşturulmuştur. Bu ana temalar; 1- Kültür ve Kariyer: Olumlu ve Olumsuz Deneyimler; 2- Kariyer Öncesi Deneyimler; 3- Geleceğe Bakış şeklindedir. Elde edilen verilere göre, kültürel açıdan Afgan göçmenlerin Türkiye'deki yaşamlarına adapte olma sürecinde; kültürel benzerlikler, misafirperverlik ve yardımlaşma kültürü, göçmenlerin topluma entegrasyonunu kolaylaştırıcı etkenlerdir. Buna karşın dil bariyerleri, önyargılar ve ayrımcılık gelecek beklentileri üzerinde olumsuz bir etki oluşturmaktadır. 
Katılımcıların gelecek beklentileri ve planlarını etkileyen önemli bir diğer husus ise mevcut iş ve eğitim deneyimleridir. Katılımcılar, kendileri açısından Türkiye'deki iş ve eğitim geleceğinin belirsizliği ve eğitimli göçmenlere yönelik göç politikalarının net olmaması nedeniyle Türkiye'de uzun süre kalmayı düşünmemekte, daha iyi yaşam koşulları sunduğunu düşündükleri Batı ülkelerine göç etmeyi planlamaktadır. Özellikle kariyer öncesi olumsuz iş deneyimleri ve ekonomide belirsizlik, katılımcıların Türkiye'den herhangi bir beklenti içinde olmamalarına yol açmıştır. Türkiye'de kalma konusundaki isteksizlik, kariyer ilerlemesi ve sosyal hareketlilik için sınırlı fırsat algısıyla yakından ilişkilidir. Bu durum, uzun vadeli ikamet veya vatandaşlığa giden net bir yolun eksikliği ile daha da pekişmektedir; bu da istikrar ve aidiyet arayanlar için Türkiye'yi daha az çekici bir seçenek haline getirmektedir.

Abstract:
This study examines the perspectives of educated Afghan immigrants in Turkey from various angles, evaluating how these perspectives, shaped by their experiences, influence their future expectations in Turkey. The research involved semi-structured interviews with twenty individuals who have completed undergraduate, master's, and doctoral degrees, residing in different cities in Turkey. The collected data was analyzed through thematic analysis, initially broken down into small codes, then categorized to form general themes, resulting in three main themes: 1- Culture and Career: Positive and Negative Experiences; 2- Career Experiences; 3- Future Outlook. According to the data, cultural aspects such as cultural similarities, hospitality, and the culture of mutual aid facilitate Afghan immigrants' integration into Turkish society. In contrast, language barriers, prejudices, and discrimination have a negative impact on their future expectations.
Another significant factor affecting participants' future expectations and plans is their current job and education experiences. The uncertainty surrounding their job and education prospects in Turkey, due to unclear immigration policies for educated immigrants, leads them to consider migrating to Western countries that offer better living conditions. Specifically, negative job experiences and economic uncertainty have resulted in a lack of expectations from Turkey. The reluctance to stay in Turkey is closely related to the perception of limited opportunities for career advancement and social mobility. This situation is further reinforced by the lack of a clear pathway to long-term residence or citizenship, making Turkey a less attractive option for those seeking stability and belonging.