Beşinci sınıf öğretmenlerinin sosyal bilgiler dersindeki öğretme stillerinin incelenmesi
Consideration of the teaching styles of 5th grade teachers in social studies lesson
Yazar: SEDA ALTAY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZLEM KAF HASIRCI
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Adana-Seyhan = Adana-Seyhan ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; Öğretme = Teaching ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı; beşinci sınıf öğretmenlerinin sosyal bilgiler dersindeki öğretme stillerini incelemektir. Araştırmaya 2008-2009 eğitim-öğretim yılında Adana ili Seyhan, Çukurova ve Yüreğir ilçelerinde görev yapmakta olan 189 beşinci sınıf öğretmeni katılmıştır. Araştırmada beşinci sınıf öğretmenlerinin sosyal bilgiler dersindeki öğretme stillerini belirlemek için Grasha (1996) tarafından geliştirilen Öğretme Stili Ölçeği (Teaching Style Inventory) kullanılmıştır. Grasha'nın öğretme stili modelindeki dört öğretme stili grubunun her birini tercih eden birer öğretmenin sınıflarında gözlem yapılarak öğretmenlerin sınıf ortamındaki öğretme stilleri gözlemlenmiş ve öğretmenlerin yarı yapılandırılmış bir görüşme formuyla kendi öğretme stilleriyle ilgili görüşleri alınmıştır.Öğretmenlerin öğretme stilleri Grasha (1996) Öğretme Stilleri Ölçeği alt boyut puanlarına göre değerlendirildiğinde; öğretmenlerin temsilci, yol gösterici ve uzman öğretme stillerini baskın olarak tercih ettikleri tespit edilmiştir. Öğretme stilleri, Grasha'nın (1996) önerdiği ve birçok araştırmada kullanıldığı haliyle grup şeklinde değerlendirildiğinde ise, öğretmenlerin en fazla tercih ettikleri öğretme stili grubunun öğrenci merkezli öğretme yaklaşımlarını benimseyen temsilci/yol gösterici/uzman (%86,2) öğretme stili grubu olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin öğretme stillerinin cinsiyete, kıdeme, en son mezun olunan okul türüne ve okutulan sınıf mevcuduna göre dağılımları incelendiğinde en fazla tercih ettikleri öğretme stili grubunun temsilci/yol gösterici/uzman olduğu belirlenmiştir.Gözlem ve görüşme sonuçlarına göre ise öğretmenlerin Grasha (1996) öğretme stili modelinde belirlenen stillere uygun karakteristik özellikleri büyük oranda gösterdikleri görülmüştür. Sosyal Bilgiler Programı yapılandırmacı yaklaşımı temele alsa da öğrenci merkezli öğretme stilleri yerine öğretmen merkezli öğretme stillerini kullanan öğretmenlerin de var olduğu belirlenmiştir. Öğretim programının, öğretmen kılavuz kitapların, öğrenci ders ve çalışma kitaplarının, okul-öğrenci-çevre şartlarına uygun olmaması sebebiyle bazı okullarda kullanılmadığı, geleneksel öğretime devam edildiği ve öğretmenlerin geleneksel öğretme yaklaşımını temele alan öğretmen merkezli öğretme stillerini (uzman/otoriter ve kişisel/model/uzman/otoriter) sınıf ortamında kullandıkları ortaya çıkmıştır. Öğrencilerin ilgilerinin, yeteneklerinin ve derse katılımının öğretmenin öğretme stilini etkileyen bir faktör olabileceği ve öğretmenin de öğrencilerin öğrenme stillerini şekillendirebileceği tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Öğretme, Öğretim, Öğretme Stili, Sosyal Bilgiler, Öğretmen.

Abstract:
The purpose of this research is to consider the teaching styles of 5th grade teacher in social studies lecture. Researh has been conducted during 2008-2009 teaching year and 189 fifth grade teachers working in Seyhan, Çukurova and Yüreğir cities of Adana country have participated. Teaching Style Inventory founded by Grasha (1996) has been utilized in this research to determine the teaching styles of 5th grade teachers in social studies lesson. Teaching styles are considered by observing the teaching styles of each teacher chosing one of the four styles in Grasha?s Teaching Model in their classroom, and the opinions of the teachers about their teaching styles are taken by means of a semi-structured form.When the teachers teaching styles were evaluated according to the Grasha Teaching Style Inventory?s (1996) low level points; it was perceived that the teachers dominantly preferred the delegator, facilitator and expert teaching styles. When the Teaching styles were considered in forms of groups as recommended by Grasha and as utilized in numerous studies, it was realized that the teachers primarily preferred a student oriented teaching approach within the delegator/ facilitator/ expert (%86.2) teaching style group. When the proportion of the teacher?s teaching styles were considered according to gender, experience, lastly graduated school type, and population of the class; delegator/facilitator/expert were found to be mainly prefered teaching styles group.Observations and interviews concludes that teachers are seen to show quite appropriate characteristics within their teaching styles to that of Grasha?s Model (1996). It was realized that there were teachers utilizing teacher oriented teaching styles other than student oriented although Social Studies Program preserves the constructive approach as fundemantal. In some schools; it was found that; The Syllabus, Teacher?s Guide books, Course & Study Books, were found to be not utilized because of not being in line / coherent to the school-student-environment conditions. Traditional teaching was followed, and teachers oriented teaching styles (Expert/Formal Authority and Personal Model/Expert/ Formal Authority ) based on teachers traditional teachings styles were utilized in classroom environment. It was determined that the student?s interests, skills and taking part in the lesson may become a factor influencing the teacher?s teaching style, and the teacher can also guide the student?s learning style.Keywords: Teach, Teaching, Teaching Style, Social Study, Teacher.