Eğitim Bilişim Ağı'nda (EBA) yer alan 8. sınıf matematik dersi interaktif etkinliklerin matematiksel potansiyel boyutu açısından incelenmesi
An investigation of the 8th grade mathematics course interactive activities in the Education Information Network (EBA) in terms of mathematical potential dimension
Yazar: ABUBEKİR SIDDIK BUDAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HİLAL YILDIZ
Kafkas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: EBA = Education information network ; Eğitim Bilişim Ağı = Education Information Network ; Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education

Özet:
Bu araştırmada Eğitim Bilişim Ağı (EBA) içeriklerinde yer alan 8. sınıf matematik dersi interaktif etkinliklerinin Etkinlik Değerlendirme ve Geribildirim Aracı (EDGA) içerisindeki matematiksel potansiyel kapsamında incelenmesi ve öğretmenlerin bu interaktif etkinlikler hakkındaki görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiştir. Araştırmanın deseni araçsal durum çalışmasıdır. Araştırma kapsamında ilk olarak EBA 8. sınıf matematik dersi içerisinde bulunan tüm etkinlikler içerisinden interaktif olanlar seçilmiş ve bu seçim sonucunda elde edilen 78 adet interaktif etkinlik doküman analizi yöntemi ile incelenmiştir. Matematik dersi interaktif etkinlikleri EDGA kriterleri kullanarak matematiksel potansiyel açısından betimsel olarak analiz edilmiştir. Matematik dersi interaktif etkinlikleri geçerlik ve güvenirliğin sağlanması için bir alan eğitimi uzmanı tarafından tekrar analiz edilerek karşılaştırılmış ve elde edilen sonuçlar paylaşılmıştır. Ayrıca bu 78 adet etkinlik içerisinden alan eğitim uzmanı ile birlikte farklı konular arasından seçilen altı etkinlik için ilköğretim matematik öğretmenlerine görüşleri sorulmuştur. Bu çalışmanın katılımcıları cinsiyet, aldığı eğitim ve hizmet süreleri göz önünde bulundurularak seçilen altı ilköğretim matematik öğretmeninden oluşmaktadır. Öğretmenlerin etkinlikler ile ilgili görüşleri yarı yapılandırılmış görüşme soruları kullanılarak alınmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen veriler soru soru ele alınarak betimsel analiz yapılmıştır.
Sonuçlar incelendiğinde, etkinliklerin matematiksel potansiyel içerisinde bulunan derinlik bileşeninin büyük çoğunluğunun ilk iki düzeyde kaldığı bu nedenle derinlik bileşenine ilişkin etkinlik seviyelerinin arttırılmasının öğrenciye fayda sağlayacağı, komplekslik açısından bakıldığında ise etkinliklerin büyük bir kısmının ilk düzeyde kaldığı bu nedenle etkinliklerin komplekslik açısından tekrar ele alınması gerekliliği, matematiksel odak bakımımdan ise etkinliklerin dengeli dağıldığını bu nedenle etkinlikler açısından bir değişikliğe genel anlamda ihtiyaç olmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır.
Öğretmenler, matematik etkinliklerini genellikle öğrencilerin matematiksel becerilerini geliştirmeye yönelik fırsatlar olarak görmekte ancak bu etkinliklerde yönergelerin anlaşılır olmaması, öğrenci katılımının düşük olması ve bazı etkinliklerin beklentileri karşılamaması gibi durumlarla karşılaşıldığını ifade etmektedirler. Öğretmenlerin görüşleri, etkinliklerin matematiksel hedeflerinin belirginliği, öğrenci düzeyi ve katılımı konusunda farklılık gösterirken, bazı öğretmenler etkinlikler için öğrencilerin matematiksel düşünme becerilerini geliştirmekte etkili olduğunu vurgularken, diğerleri ise yetersiz olduğunu ifade etmektedir. Bu farklılıklar, öğretmenlerin matematik etkinliklerinden bekledikleri öğrenci çıktıları konusunda değişen beklentilere sahip olduğunu ve etkinliklerin öğrencilerin matematiksel düşünme ve fikir üretme becerilerini geliştirmede farklı seviyelerde etkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca etkinliklerde farklı çözümler arasında ilişkilendirme yapılması gerekliliği, farklı temsiller arasında bağlantı kurulması ve disiplinler arası bağlantı konularında da öğretmenlerin etkinlikler için farklı bakış açıları ve değerlendirmeleri bulunmaktadır. Bu da seçilen etkinliklerin öğrencilere matematiksel düşünme ve etkinlik görevlerini yerine getirme becerilerini geliştirmek açısından farklı yaklaşımlar benimsediğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: EBA, EDGA, Ġnteraktif Etkinlik, Matematik Eğitimi

Abstract:
In this research, the aim is to examine the interactive activities of 8th-grade mathematics lessons in the Education Informatics Network (EBA) within the scope of mathematical potential in the Activity Evaluation and Feedback Tool (EDGA) and to determine the opinions of teachers about these interactive activities. A qualitative research approach was adopted in this study. The design of the research is instrumental case study. Firstly, among all the activities in the 8th-grade mathematics course within the EBA, the interactive ones were selected, and these selected 78 interactive activities were analyzed descriptively through document analysis method. The mathematics lesson interactive activities were analyzed descriptively in terms of mathematical potential using the EDGA criteria. In order to ensure validity and reliability, the mathematics lesson interactive activities were re-analyzed by a subject area specialist and the results were shared. Additionally, opinions of primary school mathematics teachers were obtained for six activities selected from different topics with the collaboration of the subject area specialist. The participants of this study consisted of six primary school mathematics teachers selected considering gender, education, and service periods. Teachers' opinions about the activities were obtained using semi-structured interview questions. The data obtained from semi-structured interviews were analyzed descriptively by addressing each question.
When the results were examined, it was found that the majority of the depth components within the mathematical potential of the activities remained at the first two levels, therefore, increasing the levels of the activities related to the depth component would benefit the students. In terms of complexity, most of the activities remained at the first level, hence, there is a necessity to reconsider the activities in terms of complexity. Regarding the mathematical focus, it was concluded that the activities were distributed evenly, therefore, there is generally no need for a change in the activities. Teachers generally see mathematical activities as opportunities to improve students' mathematical skills; however, they express encountering situations such as unclear instructions, low student participation, and some activities not meeting expectations. Teachers' opinions vary regarding the clarity of mathematical objectives, student level, and participation, with some teachers emphasizing the effectiveness of activities in developing students' mathematical thinking skills while others expressing inadequacy. These differences indicate that teachers have varying expectations regarding the student outcomes of mathematical activities and that activities are effective at different levels in developing students' mathematical thinking and idea generation skills. Additionally, teachers have different perspectives and evaluations for activities regarding the necessity of making connections between different solutions, establishing connections between different representations, and interdisciplinary connections. This also indicates that the selected activities adopt different approaches in developing students' mathematical thinking and performing activity tasks.

Keywords:EBA, EDGA, Interactive activity, Math Education