Pseudoxanthoma elasticum tanısı konan kişilerin ve akrabalarının genetik analizi
Genetic analysis of the confirmed pseudoxanthoma elasticum diagnosis and their relatives
Yazar: ŞULE GÜRSOY
Danışman: PROF. DR. BÜLBİN SUNAR AKBAŞAK
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology

Özet:
Pseudoxanthoma elasticum (PXE), deride, retinada ve kardiovasküler sistemdeki elastik fihrillerin zaman içinde artan kalsifikasyonu ile karakterize, bağ dokusunun otosomal dominant özellikte kalıtımsal bir hastalıktır. PXE de ortalama hastalığın gözlem yaşı 13 olmasına rağmen pekçok vakada erişkin yaşa kadar klinik olarak bulgular ortaya çıkmayabilir. PXE'li hastaların erken koroner arter hastalıkları riskine sahiptirler, anjina ve ani ölümle karşılaşabilmektedirler. Bu nedenle risk altındaki ailelerde teşhisin erken (klinik bulgu göstermeden önce ) yapılabilmesi önem arz etmektedir. Çalışmamızın amacı PXE' li ailelerin tesbiti ile ailenin hangi bireylerin hastalık olasılığına sahip olduğunun erken tespiti bu aile içindeki hastalık riski taşıyan bireylerin klinik olgudan önce bulunarak koruyucu tedbirlerin bildirilmesi önem kazanmaktadır. Bu ayrımı yapabilmek için rutinde kullanılan iki sitogenetik teknik olan giemsa bantlama ve FISH kullanılmıştır. Çalışmamızda probandın bulunduğu 17 kişilik aile ağacı çizilerek çıkarılmıştır. Olguların klinik PXE bulgusu gösteren 2 kadın 2 erkek 4 hasta PXE hasta kontrol grubunu oluşturmuştur. Geri kalan 13 aile bireyi de PXE taşıma riskli hasta grubu olarak kabul edilip genotipik olarak hasta olup olmadıkları Giemsa bantlama ve FISH ile karşılaştırmalı olarak sitogenetik metotlarla çalışılmıştır. Giemsa boyamasıyla bu bölgede sayısal veya yapısal anomalilere, hasta olgularda bile rastlanmamıştır. FISH metodu ile PXE geni olduğu bilinen ABCC6 genini içeren bölgeye spesifik MYH11 16pl3.1 probu kullanılarak yapılan incelemede, 116 nolu hastanın, klinik bulgu göstermeyen 9 yaşındaki 117 nolu kızında FISH metodu ile delesyon saptanmıştır, İnformatif ailenin klinik bulgu gösteren bütün bireylerinde aynı bulgu söz konusudur. Diğer hastalık riskli bireyler sinyal kaybı ile belirlenen bu delesyonu göstermemişlerdir. Bulunan delesyonun çeşidi ve büyüklüğü kullanılan FISH metodu ile belirlenmesi mümkün olmadığından delesyon olduğu düşünülen olguların ileri moleküler genetik yani sekans analizi ile sense ve antisense DNA' sının baz sırasının belirlenmesi gerekmektedir. Bulgularımızdan anlaşıldığı üzere FISH metodu 17 kişilik aile içerisinde klinik bulgu göstermeksizin hastalık taşıma riski olan birey sayısını bire indirgediği için aile ön taramasında kullanılabilir, faydalı, ucuz ve çabuk bir metottur. Çünkü 17 kişinin kromozom 16 p bölgesinin tamamen sekans analizi daha fazla zaman harcamayı ve maddi külfeti gerektiren bir metottur. Bu tür ailelerde FISH ile ön taramanın faydalı kullanılabilir bir metot olduğu düşünülmektedir. 53

Abstract:
Genetic Aıtâlvâjrof the Patients with Confirmed Pseudoxanthoma Elasticum Diagnosis and Their Relatives (SUMMARY) PXE is an otosomal dominant inherited disorder of connective tissue characterized by progressive calsification of elastic fibers in skin, retina, and cardiovascular system. Altough the averege age of onset in PXE is 13 years, most cases are not diagnosed until adulthood. PXE patients are known to be at risk for earry coronary artery disease and can experience angina and sudden death. For this reason early diagnosis ( before clinical manifestations) is most important in families at risk. The aim of this study is early diagnosis of PXE families, which individuals of family has probability of disorder and to advise protective measures to these individuals. In our study we determined pedigree of 17 person who has proband. Four patient (2 female and 2 male) who were diagnosed clinicary and histopatologycary PXE, used at our control grup. Remaining 13 family members is considered as risky grup and studied with compararative sitogenetk methods by using FISH and giemsa banding to see if they are genotypically sick. At this region numerical or structural anomalies are not found by Giemsa banding. In this study using FISH method on the region that detect ABCC6 gene, known as PXE gene, applying region specific MYH11 16pl3.1 prob, the daughter of the patient number 116, who does not show any clinical symptoms at the age 9, designated as numbered IQ7 demostrated a deletion on the PXE gene by FISH. All the family members of the informative family who had clinical PXE diagnosis has the same diagnosis. However other family members did not show this deletion which is proven by signal loss detection. Because of the variety and size of deletion it is not possible to use FISH method for screening suspected families. For the confirmation of the PXE, it must be used sense and antisense DNA sequence of the cases, considered to have deletion. So confirmation of suspected family members, PXE must be determine by using adevanced moleculer genetic means such as sequence analysis by capillary electrophoresis It is concludeted that FISH is useful, quick and a cheap method for pre-screening of family members who have PXE patients. Because sequence analysis is expensive there for it is not suitable for family pre-screening and that is why FISH method is suitable for screening high risk families who have not show clinically PXE symtomsyet. 54