Türk toplu iş hukukunda yetki süreci
Authorization process in Turkish collective labor law
Yazar: NURAY AĞBABA
Danışman: PROF. DR. HAKAN KESER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
2012 yılında yürürlüğe giren ve hala yürürlükte bulunan 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu, sendikaların, işçilerin ve işverenlerin çalışma ilişkilerinde ortak ekonomik hak ve çıkarlarını korumak geliştirmek adına kurulabileceklerini düzenlemiştir. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu sendikaların bu amacı taşıyarak diledikleri işkolunda kurulabilecekleri ve serbestçe faaliyet gösterebileceklerini ifade etmektedir. Toplu iş sözleşmesi ise, sendikaların kuruluş amacının en nihai hedefini oluşturmaktadır.
Sendikaların örgütlenme ve toplu pazarlık hakları Anayasa ile güvence altına alınmıştır. Toplu pazarlık sürecinin sonucu olan toplu iş sözleşmesi, sendikaların üyelerinin haklarının korunması bakımından önemli olduğu gibi sendikaların varlığını sürdürebilmesi açısından da önemlidir. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu, tarafların toplu iş sözleşmesi yapabilmesini, ehliyet ve yetki koşullarına tabi tutmaktadır. İşçi sendikası, işveren sendikası ve sendika üyeliği bulunmayan işveren toplu iş sözleşmesinin tarafıdır. İşçi sendikaları toplu iş sözleşmesi yapma ehliyetine ve yetkisine sahip oldukları sürece toplu iş sözleşmesinin tarafı olabilmektedir. İşveren sendikaları için toplu iş sözleşmesi yapma ehliyetine haiz olmasının yanı sıra, üyesi bulunan işverenin üyeliğinin devam etmesiyle birlikte toplu iş sözleşmesi yapma yetkisine de sahip olacaktır. Sendika üyeliği bulunmayan işveren için toplu iş sözleşmesi yapma ehliyeti ve yetkisi aynı anlama gelmekte ve Kanun gereği belirli bir şart aranmamaktadır.
Türk toplu iş hukukunda yetki süreci bağlığıyla yazılan çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Toplu iş sözleşmesi, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu gereği yetki tespiti ile başlayıp, toplu pazarlık aşamasıyla ve toplu iş uyuşmazlıkları devam eden geniş bir süreci içermektedir. Toplu iş sözleşmesi yapma süreçleri içerisinde, çalışmamızda toplu iş hukukunda yetki sürecini ele alınmaktadır. Konuyla ilgili doktrindeki tartışmalar ve Yargıtay Hukuk Dairelerinin kararları, çalışmamızda incelenmiştir. Çalışmamızda sonuç olarak, konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunulmuş ve öneriler yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler, Toplu İş Sözleşmesi, Sendika, Yetki

Abstract:
The Trade Unions and Collective Bargaining Law No. 6356, which came into force in 2012 and is still in effect, regulates that unions can be established in order to protect the common economic rights and interests of workers and employers in labor relations. The Trade Unions and Collective Bargaining Law No. 6356 states that unions can be established in any branch of business and operate freely with this aim. The collective bargaining agreement, on the other hand, constitutes the ultimate goal of the establishment purpose of the unions.
The rights of unions to organize and collective bargaining are guaranteed by the Constitution. The collective bargaining agreement, which is the result of the collective bargaining process, is important for the protection of the rights of the members of the unions, as well as for the continuation of the unions. The Trade Unions and Collective Bargaining Law No. 6356 makes the parties' ability to enter into collective bargaining agreements subject to the conditions of competence and authority. A labor union, an employer's union and an employer who is not a union member is a party to the collective bargaining agreement. Workers' unions can be a party to a collective bargaining agreement as long as they have the capacity and authority to conclude a collective bargaining agreement. In addition to having the capacity to conclude collective bargaining agreements for employer unions, it will also have the authority to conclude a collective bargaining agreement with the continuation of the membership of the employer who is a member. For an employer who is not a union member, the capacity and authority to make a collective bargaining agreement have the same meaning and no specific condition is sought in accordance with the Law.
Our study, which was written in accordance with the authorization process in Turkish collective labor law, consists of three parts. Collective bargaining includes a broad process that starts with the determination of authority as per the Law on Unions and Collective Bargaining No. 6356, and continues with the stage of collective bargaining and collective labor disputes. Within the processes of making collective bargaining agreements, our study deals with the authorization process in collective labor law. Discussions in the doctrine and the decisions of the Supreme Court of Appeals Law Departments have been examined in our study. As a result of our study, evaluations on the subject were made and suggestions were made.

Keywords, Collective Bargaining Agreement, Union, Authority To Enter İnto A Contract