Müzik öğretmeninin dönüştürücü potansiyeli: Müzik eğitiminde diyalektik yöntem ve pedagojik model
Music teachers' transformative potential: The dialectical method ans the pedagogical model in music education
Yazar: AYÇE İDİL KAYIKÇI
Danışman: DOÇ. DR. İLKAY EBRU TUNCER BOON
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Felsefe = Philosophy ; Müzik = Music
Dizin: Diyalektik yöntem = Dialectic method ; Dönüştürücü öğrenme = Transformative learning ; Dönüştürücüler = Transformers ; Müzik = Music ; Müzik dersi = Music lesson ; Müzik eğitimi = Music education ; Pedagoji = Pedagogy ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Zamansal bir değer ve gerçeklik içerisinde biçim alan insan ve sanat, bununla
birlikte zamansal akış içerisinde bir devinime sahiptir. Sanatın ve insanın aynı imleç
üzerinde gerçekleşen hareketleri, bir öz alışverişi ile birlikte günümüze değin ulaşmaktadır.
Bu öz, yaratıcılık, yaşam-müzik-öğrenme-ifade-deneyim-dönüşüm süreçlerinin birbiri ile
ortaklığında yatar. Bütün bu kavramların içerisinde gerçekleşen süreçler olarak; hareket,
çelişki, devinim, gelişim, dönüşüm, bu çalışmanın felsefi temeli olan diyalektik
materyalizmde geniş anlatımını bulur. Genel bir düşünce biçimi ve yöntem olan diyalektik,
"zihinsel ve eylemsel" olarak gerçekleşen yaşamda, insana, özü anlama ve bugünü
dönüştürme bilincini verir. Müziğin bir sanat olarak kendisinde içkin ve böylece müzik
ediminde teorik ve duyumsal olarak sürekli insan ile iletişime giren bilgiler, insanın özüne
dayanan dönüştürücü bir güce sahiptir. Diyalektik yöntem, bu bilgileri ortaya çıkarma ve
insanın öz eylemine katma potansiyelini, yaşamın her alanında olduğu gibi, müzik edimi
alanında da gerçekleştirme yollarını gösteren, bütünlüklü bir "gelişim yasaları bütünü"
olarak tanımlanabilir. Karl Marx ve Friedrich Engels'in diyalektik anlatımıyla yola çıkan bu
çalışma, tekrardan Marx'a ait olan yabancılaşma kavramı ile, insanın müzikal pratiğinin
özüne, kendi pratiğine, dönüştürücü ve yaratıcı özüne yabancılaşması üzerinden bir sorunu
ortaya koymaktadır. Eğitim sürecinde, genel olarak öz anlamından uzak bir kullanışlılıkla
varlığını sürdüren müzik eğitimi, insanın, kendi dışında bir şey "miş" gibi emek verdiği
süreç ve deneyimlerden "özüne yabancılaşmış" olarak ayrılmasına neden olur. Bu çalışmanın
amacı, müziğe, müzik edimine ve öğrenme süreçlerine içkin diyalektiğin bir kaynak olarak
kullanımı ve bilince çıkarılmasıdır. Diyalektik, yabancılaşmanın aşımında bir yol olarak ele
alınacaktır ve araştırmanın sonucunda, müzik öğretmeninin dönüştürücü potansiyelini ortaya
çıkaracak bir yöntem olarak ortaya konacaktır.

Abstract:
Man and art, which together take shape in the temporal, also move in the temporal
flow. Themovements of art and people have reached the present day owing to an exchangeof
essence. This essence lies in the partnership of creativity and life-music-learning-expression-
experience transformation processes. The processes taking place within all these concepts
include movement,contradiction, development, transformation, all part of the spectrum of
dialectical materialism, which is the philosophical basis of this work. Through dialectical
materialism art finds its broadest expression. The dialectic,which is a general way of
thinking and a method, gives people the consciousnessto understand essence and to
transform the present in life that takes place "mentallyand actively." The information
inherent in music thus constantly communicateswith people through a transformative power
based on the essence of the humanbeing. The dialectical method can be defined as a holistic
"law of development" that shows ways of realizing the potential of revealing this
information and adding to it human action in the field of performance, as in all areas of
life.Starting with the dialectical expressions of Karl Marx and Friedrich Engels, this study
revealsa problem with Marx's concept of alienation—the alienation of man to the essence of
his musical practice, to his own practice, and to his transformative and creative essence.
Music education, which continues to exist in the educational process with a usefulness far
from its essence, causes people to leave the processes and experiences in which they work as
if they are something other than themselves, i.e. "alienated from their essence." For the
purpose ofthis study, the use of the dialectic in music, musical performance, andlearning is
considered as a way to overcome alienation. Dialectics, on theother hand, has been revealed
as a method that will reveal the transformativepotential of the music teacher as a result of the
research.