Rorschach'da nesne kavramı ölçeği geçerlilik ve güvenirlik çalışması
Concept of object on the Rorschach scale validity and reliability study
Yazar: MEHMET FIRAT URCAN
Danışman: PROF. DR. TEVFİKA TUNABOYLU İKİZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilimsel araştırmalar = Scientific researchs ; Geçerlik = Validity ; Güvenilirlik = Reliability ; Klinik psikoloji = Clinical psychology ; Projektif testler = Projective tests ; Psikolojik testler = Psychological tests ; Rorschach testi = Rorschach test ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Hermann Rorschach tarafından geliştirilen, klinikte ve bilimsel araştırmalarda kullanılmaya başlanan projektif bir yöntem olan Rorschach Mürekkep Lekesi Testi, günümüzde psikiyatrik problemlerin tanı ve tedavisinde önemli bir yere sahiptir. Araştırmanın konusu olan "Nesne Kavramı Ölçeği" de Rorschach Testi'nde insan temsilini değerlendirmek için Blatt ve arkadaşları tarafından (1976) tarafından geliştirilmiş, yapı geçerliliği başta olmak üzere çok sayıda çalışmayla geçerlilik ve güvenirliği ortaya konmuştur. Bu çalışmada, ülkemizde kullanılması için "Rorschach'da Nesne Kavramı Ölçeği"nin geçerlilik ve güvenirlik çalışmasının yapılması amaçlanmıştır.
DSM IV-TR Kılavuzu'na göre Borderline (Sınır) Kişilik Bozukluğu tanısı almış psikiyatrik örneklem ile herhangi bir psikiyatrik tanı almamış sağlıklı erişkin bireylere "Rorschach'da Nesne Kavramı Ölçeği" ve ülkemizde geçerlilik ve güvenirlik puanları saptanmış "Belirti Kontrol Listesi- 90- Gözden Geçirilmiş Formu" ve "Borderline Kişilik Envanteri" ölçekleri birlikte uygulanarak, elde edilen sonuçlar, özel yöntemle kodlanıp, istatistiksel analize tabi tutulmuş, böylece Nesne Kavramı Ölçeği'nin geçerlilik ve güvenirlik puanları belirlenmiştir.
Araştırmanın örneklemi 19 ila 32 yaşları arasında değişen 40 kadın ve 40 erkek olmak üzere toplam 80 kişiden oluşmaktadır. Demografik bilgileri alınan katılımcılara ölçek ve test uygulamaları yapılmıştır. SPSS 20.0 for Windows programından yararlanılarak veriler çözümlenmiş ve Betimleyici İstatiksel Analiz, Spearman's Korelasyon ve Mann-Whitney U Testi istatistiksel yöntemleri kullanılmıştır. 
Ölçeğin Güvenirlik analizinde değerlendiriciler arası uyum güvenilirliğine bakılmış; NKÖ'nün güvenilirliğinin yüksek olduğu saptanmıştır. Geçerlilik çalışmasında örneklem grupları üzerinden yapı geçerliliği temel alınmıştır. Hasta grubunu normal örneklemden ayırt edebildiği tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, Rorschach'da Nesne Kavramı Ölçeğinin, geniş bir örneklem içermemekle birlikte Türkiye toplumu için, nesne temsilinin gelişimsel düzeyini ve kalitesini ölçmede güvenilir ve yapı geçerliliğinin yeterli düzeyde olduğu bulgulanmıştır.

Abstract:
Rorschach Inkblot Test was developed by Hermann Rorschach and used in clinical and research settings, has a significant place today in the diagnosis and treatment of psychiatric problems. ""Concept of Object Scale", which is the subject matter of this research has been developed by Blatt et al. in 1976 to asses human representation in Rorschach Test. Its validity and reliability including construct validity have been demonstrated by numerous research studies. This work was aimed at assessing the reliability and validity of "Concept of Object on the Rorschach Scale"  in order to be used in Turkey.
"Concept of Object on the Rorschach Scale" was administered to a sample of people with Borderline Personality Disorder diagnosis under DSM IV-TR and a group of healthy people without psychiatric diagnosis, along with "Symptom Check List-90- Revised Form" and "Borderline Personality Inventory", validity and reliability scores of which have been determined in Turkey. The data was coded with a special method and statistically analysed. Thus the validity and reliability scores of Concept of Object Scale were calculated. 
The sample is 80 people; 40 men and 40 women between the ages of 19 and 32. Demographical information of the participants was taken, and the scale and the tests were administered. The data was analysed by using SPSS 20.0 for Windows; Descriptive Statistical Analysis, Spearman's Correlation and Mann-Whitney U Test statistical methods were applied. 
In the reliability analysis, inter-rater reliability was assessed, COR is found to have high reliability. The validity assessment was based on the construct validity in the sample groups. It was established that COR was able to distinguish the patient group from the normal sample. 
In conclusion, despite a limited sample, it was demonstrated that the reliability and construct validity of Concept of Object on the Rorschach Scale is adequate to assess the developmental level and the quality of object representation in Turkish society.