Antik tiyatro sahne unsurlarının, günümüz tiyatro sahnesine uyarlanışına yönelik bir sentez çalışması
The synthesis work towards the adoption of the elements of ancient theatre stage to contemporary theatre stage
Yazar: YUSUF PARLAK
Danışman: DOÇ. DR. PINAR ARAS
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Aksesuar = Accessory ; Antik Yunan = Ancient Greece ; Antik tragedya = Antique tragedy ; Dekor = Decor ; Efekt = Effect ; Işık = Light ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Kostüm = Costume ; Modern sanat = Modern art ; Sahne sanatları = Stage arts ; Sahne tasarımı = Stage design ; Tasarım = Design ; Tiyatro = Theatre

Özet:
Sahne tasarımı, bir tiyatro oyununun sahne üzerinde canlandırılması için dekor, kostüm, aksesuar, butafor, ışık, efekt ve diğer tüm görsel işitsel ortamının tasarımıdır.Orta çağda başlayan bu sanat dalı, XIX. yüzyılda en parlak ve görkemli devrini yaşamıştır. XX. yüzyılda gelişen teknolojinin sahnelere uyarlanmasıyla oluşturulan sahne mekaniği, görselliğin yanı sıra illüzyonu da devreye sokmuştur.Sahne tasarımı, günümüzde gelişen ve değişen diğer sanat dalları gibi yeni bir yapılanma içerisine girmiştir.Bu amaçla geçmişin izlerini taşıyan mimari unsurlar, günümüz anlayışıyla sahne tasarımında yeniden yorumlanmıştır.Antik Yunan ve Roma tiyatro mimarisinin geleneksel unsurları, günümüz çağdaş tiyatro mimarisi ve çağdaş tiyatro sahnesi ile kaynaştırılarak yeni bir sentez oluşturulmaya çalışılmış, böylece gelenek ve yenilik iç içe kullanılmış, gelenek-yenilik ilkesine uygun modern tiyatro sahnesi oluşturulmaya çalışılmıştır.Antik Gelenekten alınan tiyatro mimari unsurları, çağdaş sahne tasarımıyla kaynaştırılarak yep yeni sahne tasarımları oluşturulmaya çalışılmıştır. Bu tasarımlarda İon sütunu, Dor ve Korint tarzı sütunlar, oval tasarımlı oyun sahneleri, sahneyi çepe çevre kuşatan yine oval tasarımlı oturma sekileri antik gelenekten gelen unsurlar olarak değerlendirilebilir. Buna ek olarak günümüz modern tiyatro sahnelerinin teknoloji ile birlikteliğini yansıtan spotlar, renk filtreleri kullanılarak aydınlatılmış sahneler, bunun yanında çağdaş mimari unsurlar ve çağdaş mimari malzemesine ( beton, cam, çelik ) dayanan çok katlı uygulamalar, antik geleneğin Roma'daki Colloseum'a dayanan ve çağdaş mimaride yaygınlaşarak kullanılan çok katlı mimari anlayışı, çok katlı tiyatro mimari düzeni ile birleştirilmiştir.Tüm bunlar, antik gelenekle çağdaş mimari anlayışın tiyatro mimarisinde ve modern tiyatro sahnesinde birleştirilmesine yönelik çalışmalar olarak değerlendirilebilir.

Abstract:
Stage design is the design of stage decor, costumes, accessories, butafor, lighting, effects and all other things for he animation of a theater play on the stage.Having started in the Middle ages, this art lived its most brillant and glorious era through the 19.th century.Stage mechanics, created by the adaptation of develeping technologies of the 20 th century, has activated illusion as well as imagenery.Stage design has entered into a restructuring process likewise all other branches of art evolving and changing today.Fort his purpose, architectural elements having the traces of the past have been reinterpreted with present approach for he stage design. Mixing the traditional elements of architecture of ancient Greek and Roman theater with comtemporary theater architecture and theater stage a new synthesis is tried to be formed and so using the tradition and innovation together, it is aimed to form a modern theater stage suitable to the principle of tradition-innovation.With he fusio of theatre architectural elements acquired from ancient tradition with contemporary stage designs, new stage designs are tried to be formed.Ion columns, Dor, Corinthian?style columns, eliptical designed stage of the play, sitting design that is surrounding all around the scene can be evaluated as the elements coming from ancient tradition.In addition, spots reflecting the association with today?s modern stage technology, stages lightened with the use of colour filters, as well as modern architectural elements and multi-layer applications based on modern architectural materials (concrete, glass, steel), multi-layer architecture idea which has its roots in Collosesum of Roman ancient tradition and which is being used in modern architecture commonly have all been combined with the multi-layer theatre architectural style.All of these can be considered as the works to combine the ancient tradition with the contemporary architectural style in theatre architecture and in modern theatre stage.