Geriatrik travma hastalarında yaş gruplarına göre mortalite ve morbiditeye etki eden faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of the factors that affect mortality and morbidity in geriatric trauma patients according to age groups
Yazar: BURCU TÜRKÖZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. LATİF DURAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Geriatri = Geriatrics ; Glasgow koma ölçeği = Glaskow coma scale ; Mortalite = Mortality ; Yaralanma skalası-kısaltılmış = Abbreviated injury scale ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Yaş faktörleri = Age factors ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Amaç: Yaşlı olarak nitelenen 65 yaş ve üzeri nüfus gün geçtikçe artmakta ve böylece geriatrik travmaların sıklığı da buna paralel olarak artmaktadır. Yaşlanmayla oluşan fizyolojik değişiklikler nedeniyle travma sonrası yaşlılarda gençlere daha olumsuz sonuçlar görülmektedir. Fizyolojik rezervlerinin daha düşük olması, yaralanma stresini telafi etmede güçlük yaşamalarına, iyileşme sürecinde gelişebilecek her türlü komplikasyondan daha fazla zarar görmelerine neden olur. Bu çalışmayla acil servisimize başvuran 65 yaş ve üzeri geriatrik travma hastalarının travma öncesi durumlarını, travma sonrası sonuçlarını, morbidite ve mortaliteyi etkileyen faktörleri irdeledik ve geriatrik travmann neden bu derece önemli olduğunu vurgulamayı amaçladık.
Materyal ve Metod: Çalışmamız Ocak 2009 ve Aralık 2011 tarihleri arasında, 3. Basamak acil servisinde yapılan retrospektif bir çalışmadır. Çalışmaya 65 yaş ve üzeri her türlü travmaya maruz kalmış hastalar dahil edildi. Hastaların yaş gruplarına göre demografik verileri, yaralanma nedenleri, travma bölgeleri, yaralanma şiddetleri, travma oluş mekanizmaları, yandaş hastalıkları ve bunlara yönelik kullandıkları ilaçlar, Glasgow Koma Skoru ve Revize Travma Skoru değerleri, hastanede kalış süreleri, morbidite ve mortalite nedenleri ve nasıl sonuçlandırıldıkları veri kayıt formuna kaydedidi.
Bulgular: Çalışmamıza 565 hasta dahi edildi. Hastaların 312 (% 55.2)' si erkekti. Yaş ortalaması 74.8 ±6.6 (dağılım 65-99 yaş) idi. Hastalarımızda görülen en sık yandaş hastalık her iki cinsiyet için de hipertansiyondu. En sık tespit edilen travma nedeni ev içi düşmelerdi. Yaş gruplarının travma nedenlerine göre dağılımı farklılık gösterdiği bulundu. Mortal seyreden hastalarda sık tespit edilen travma bölgesi toraks (% 50.9) iken mortal seyretmeyen hastalarda ekstremite (% 52.4) idi. Hastaların 55 (% 9.7)' i hayatını kaybetti. Glasgow Koma Skoru ve sistolik kan basıncının mortalite üzerine etki eden bağımsız risk faktörleri olduğu belirlendi.
Sonuç: Yaşlı hastalarda basit diye nitelenebilecek yaralanmalarda dahi genç hastalara nazaran son derece ciddi, olumsuz sonuçlar meydana gelebilir. Benzer travmalarda genç hastalara kıyasla mortalite 3 kat daha artmıştır. Fizyolojik rezervin azalması ve yaşlı hastanın travmaya olan adaptasyon mekanizmalarının zayıflaması nedeniyle, bu grup hastalar tıpkı pediatrik hastalar gibi ayrı bir grup olarak ele alınmalı, travma yönetimleri genç hasta popülasyonuna göre daha agresif ve multidisipliner olmalıdır. Travmaya maruz kalmış bu hasta grubunu daha iyi anlamak ve daha iyi sonuçlar elde edebilmek amacıyla ileri araştırmalara ihtiyaç olduğunu düşünüyoruz. 
Anahtar Kelimeler: Travma, Geriatrik hastalar, Acil Servis, Yaş grupları, RTS, GKS

Abstract:
Objectives: The population; 65 years and over that is named elderly is growing day by day and correspondingly the geriatric trauma incidence increases. Because of getting older some physiologic changes occur and geriatric trauma patients' outcomes are worse than their younger counterparts. As their physiologic reserves are less, they hardly tolerate the injury stress and any complication seen during the recovery period could give them much more harm. In this study we aimed to emphasize the importance of the geriatric trauma and find out how the elderly trauma patient's condition before  and after the trauma is and the factors affecting the morbidity and mortality who is aged 65 and over.
Materials and methods: This is a retrospective study which was done at a tertiary Emergency Department (ED) between January 2009 and December 2011. The patients who were subjected to any kind of trauma and aged 65 and over were included in this study. Patients demographics according to their age groups, causes of the trauma, regions of the trauma, trauma strenght, trauma mechanisms, comorbidities and medications, GCS and RTS, hospital lenght of stay, morbidity and mortality causes and their conclusions were recorded in a data registration form.
Results: The study included 565 patients, men being predominant (n= 312, 55.2 %). Mean age of all patients was 74.8 ±6.6 (65-99). For both genders; the most seen comorbidity was hypertension and the most common injury course was ground level falls in the house. The distribution of the age groups onto trauma courses were not similar to each other. Most common injury sites of the dead patients were thorax (50.9 %). For the survivors; the most affected sites were extremities (52.4 %). 55 patients were dead (9.7 %). GCS and systolic blood pressure were the independent risk factors on mortality.
Conclusions: Elderly patients could be affected badly even after simple trauma mechanisms when compared to their younger counterparts. The mortality rate is increased 3 times more in the geriatric trauma patients than in the younger patients when objected to similar trauma patterns. Decrease in the physiologic reserve and the deterioration in the elderlies? adaptation mechanisms due to trauma; make them another group of patients like pediatrics. The trauma management of this group must be more aggresive and multidisciplinary than the younger groups. To understand this group better and to achieve better results; more further researchs are needed.
Key words: Trauma, Geriatric patients, Emergency Department, RTS, GCS