Yatlarda yangın, yakıt ve sintine sistemleri tasarımında DFMEA uygulanması
DFMEA application for fire, fuel and bilge system designs of yatchs
Yazar: EMRE ÖZEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞEBNEM HELVACIOĞLU ; YRD. DOÇ. DR. AYHAN MENTEŞ
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gemi İnşaatı ve Gemi Makineleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Gemi Mühendisliği = Marine Engineering

Özet:
Bir çok sektörde sistemlerin potansiyel hata türlerini analiz etmek için, hataları olasılıklarına ve benzerliklerine göre sınıflandıran bir ürün geliştirme ve operasyon yöntemi olarak Hata türleri ve etkileri analizi (FMEA: Failure mode and effects analysis) yöntemi kullanılır. Ürünlerin, sistemlerin tasarım aşamasında da Tasarım hata türleri ve etkileri analizi (DFMEA: Design failure mode and effect analysis) yöntemi tercih edilir. FMEA bir mühendisin ya da ekibin, sistem ya da ürünü tasarlanmış gibi düşünerek (bu düşüncelerin içine geçmişte yaşanan tecrübeler ve endişelere dayanan ve yanlış gitme ihtimali olan maddelerin analizi de dahil olmak üzere) ve bunu simule ederek oluşturduğu bir senaryonun özetidir. 
Bu çalışmada, kullanım alanı hızla artan DFMEA, yat inşaasında potansiyel risk taşıyan sistem tasarımları olarak öngörülen yangın, yakıt ve sintine sistemleri tasarımlarına uygulanmıştır. Bu özelliğiyle çalışma bu konudaki ilklerden biri olmaktadır. Sektörde tecrübe sahibi uzmanların görüşlerinden faydalanarak bahsi geçen sistemlerin tasarım aşamalarındaki olası hataları öngörüp, uygulama sırasında oluşabilecek etkilerini engellemek amacıyla DFMEA yöntemi ile risk analizi ve değerlendirmesi yapılmıştır. Uzman görüşlerine dayanılarak bahsi geçen yat sistemlerinin aşamaları belirlenip, bu aşamalara karşılık gelen hata türleri tanımlanmış ve DFMEA formatı oluşturulmuştur. Daha sonra her bir hata türü için şiddet,olasılık ve saptanabilirlik değerleri belirlenmiştir. Bu üç kavram için belirlenen değerler çarpılmasıyla risk öncelik sayısı el de edilerek hata türleri için risk sıralaması yapılmıştır. Riskli bulunan hata türleri için tavsiye edilen eylenmler belirlenerek, bu hata türlerinin risk potansiyelleri düşürülmeye çalışılmıştır. Çalışmanın sonuç kısmında yat sistemleri tasarımlarına DFMEA uygulamasının çıktıları değerlendirilmiştir.

Abstract:
In most industrial sectors, to analyze potential failure modes of a system, to classify the failures according to possibilities and similarities, FMEA (Failure mode and effects analysis) is utilized. In design level of the products or systems, DFMEA (Design failure mode and effect analyses) is preferred. FMEA aims to rank the failure modes from high to less risky in order to take the corrective actions.
In this study DFMEA is applied to fire, fuel and bilge system designs which have potential risk in yacht construction and this feature makes the study one of the first studies accordingly. With support of opinions of the experts who are experienced in the sector, to foresee the failures in design level and to avoid the effects of mentioned failures during production, risk analysis and assessment is applied. According to experts' opinions design levels of mentioned systems and corresponding failure modes are determined and following the format of DFMEA fulfilled.
In this study FMEA method could be applied to only three yacht systems, but future studies should be applied more systems and fields in yacht sector. Failure modes should be multiplied by a FMEA team with the attendance of shipyard crew. In this way more risk can be foreseen and more losses can be avoided.