Tersane iş kazalarının önlemesi için bulanık çıkarım tabanlı bir risk değerlendirme modeli önerisi
A risk assessment model proposal based on fuzzy inference to prevent occupational accidents at ship building industry
Yazar: ÖZGE ACUNER
Danışman: DOÇ. DR. SELÇUK ÇEBİ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Ülkemizdeki kaza istatistikleri incelendiğinde, tersanelerde yaşanan kazaların sayısının fazla olduğu ve bu kazalarda ödenen can kaybı ve uzuv kaybı gibi bedellerin de oldukça yüksek olduğu görülmektedir. Buna rağmen, sanayi uygulamalarında ve bilimsel uygulamalarda tersanelerde yaşanan bu kazaların önlenmesine yönelik çalışmaların sayısı oldukça azdır. Ayrıca, risk kontrol tedbirlerinin belirlemesi ve buna yönelik planlama çalışmalarının iş sahasına adaptasyonunda etkin çözümler sağlanamamaktadır. Bu nedenle, bu tez çalışmasıyla birlikte, hem literatürdeki bu boşluğun doldurulması hem de tersanelerde meydana gelen iş kazalarının ve meslek hastalıklarının önlenmesi için yeni bir risk değerlendirme yaklaşımı sunulmaktadır. İş kazalarının önlenmesi için proaktif bir yaklaşım olarak işletmelerin risk analizlerini gerçekleştirmeleri gerekmektedir. Böylece, risk değerlendirmesiyle birlikte kazaların meydana gelmeden önlenmesi hedeflenmektedir. Çalışma kapsamında, olasılık ve şiddet tanımlarında esneklik sağlayacak bulanık mantık temelli bir risk analizi yöntemi önerilmektedir. Ayrıca, literatürde kullanılan mevcut tekniklerde risk şiddeti sadece çalışana verilen zarar olarak ele alınmıştır. Tez çalışmamızın özgün değeri ise, literatürden farklı olarak, şiddet belirlenirken olası kazanın çalışana, çevreye ve donanıma verdiği zararın boyutu dikkate alınarak tanımlanmasıdır. İlaveten, risk derecesi, risk olasılığı ve risk şiddeti bulanık olarak tanımlanarak hesaplanır.
 

Anahtar Kelimeler: İş Sağlığı ve Güvenliği, Tersane İş Süreçleri, Risk Değerlendirme, Kaza Önleme, Bulanık Mantık

Abstract:
According to the statistics of accidents in our country, it is seen that the number of accidents happen in shipyards is too high and compensation for death and injuries are more expensive. However, the number of the studies to prevent these accidents in both industrial and scientific practices is considerably low. Besides, they do not provide effective solutions to determination of risk control measures and adaptation to workplace planning. Therefore, a new risk assessment approach has been proposed by this study in order to fill up the gap in literature and to prevent occupational accidents and illnesses. As a proactive approach, it is required to analyze risks of organizations so as to avoid accidents. Thus, it is aimed at avoiding accidents before they happen by the way of a risk assessment model. In the scope of this study, a risk analysis method that is based on fuzzy logic, providing elasticity on probability and severity has been proposed to literature. Furthermore, risk severity is considered solely in terms of harm to worker by the techniques in the literature. The originality of the project, different from literature, is to consider risk severity in terms of harm to worker, environment, and hardware. Furthermore, risk degree is obtained by the definition of risk severity and risk likelihood under fuzzy environment.  


Key Words: Occupational Safety and Health, Shipyards' Work Process, Risk Assessment and Analysis, Accident Prevention, Fuzzy Logic