Cerrahi tedavi uygulanan skolyoz hastalarının postoperatif yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of postoperative quality of life of patient with scoliosis that undergo surgery
Yazar: MURAT İZGİ
Danışman: PROF. DR. FATMA SARICAOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Cerrahi tedavi = Surgical treatment ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Skolyoz = Scoliosis ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Ayakta çekilen direkt grafilerde, frontal planda 10° ve üzerindeki lateral eğrilikler skolyoz olarak tanımlanmaktadır. Skolyoz frontal planda lateral deviasyon, horizontal planda torsiyon ve sagittal planda düzensizlikten oluşan, vertebral kolonun üç boyutlu deformitesidir. Hastalar açısından en önemli faktörlerden birisi de skolyozun hastalar üzerinde yarattığı sosyo-psikolojik etkilerdir. Bu etkiler kişinin yaşam kalitesini etkilemektedir. Kesin bir tanımı olmamakla birlikte yaşam kalitesi bireyin kendi yaşamına bakış açısı olarak değerlendirilmekte; yaşam doyumu, yaşam memnuniyeti, mutluluk yaşam kalitesi ile eş anlamlı olarak kabul edilmektedir.
Hacettepe Üniversitesi Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulu tarafından onay verilen çalışma 1 Aralık 2012-31 Mayıs 2013 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı?nda yapılmıştır. 01 0cak 2010-31 Aralık 2012 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi?nde Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı tarafından cerrahi tedavi uygulanmış 40 skolyoz hastasının postoperatif yaşam kalitelerinin ve bu hastaların demografik ve hastalık özelliklerinin yaşam kalitelerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Hastaların geçirdikleri operasyonlara ait bilgiler ve demografik verileri hasta dosyalarının retrospektif olarak taranması ile elde edildi. Yaşam kalitesi değerlendirmesi ise Skolyoz Araştırma Cemiyetinin Sağlık İlişkili Yaşam Kalitesi-22 (SRS-22) anket formunun araştırmacı tarafından hastanın kendisiyle veya kendisi görüşme yapabilecek durumda olmayan hastaların birinci derece bir yakınıyla irtibata geçilerek telefon görüşmesiyle uygulanması şeklinde yapıldı. Çalışmamızda özellikle skolyoz hastalarının yaşam kalitelerinin değerlendirilmesinde ön plana çıkan SRS-22 anket formu kullanıldı. SRS?22 anketi ağrı, imaj, fonksiyon, ruh sağlığı ve tedaviden tatmin olmak üzere 5 alt gruptan oluşan ve cerrahi tedavi uygulanan skolyoz hastalarının yaşam kalitelerini değerlendirmek için kullanılan geçerli, güvenilir ve iç tutarlılığı olan bir ankettir.
Elde edilen veriler SPSS programının 17. sürümü kullanılarak değerlendirildi.
Çalışmamıza dahil ettiğimiz 40 hastanın 26?sı kadın (%65) 14?ü erkekti (%35). Hastalarımızın opere oldukları anki yaşları 13,5 ± 6,4 yıldı. Anket formları operasyondan en az 6 ay sonra uygulandı. Çalışmamızda düzeltme yapılan vertebra sayısı ortalama 11,7 ± 4,2 seviye idi. Bu, kadınlarda 11,73 ± 4,045 seviye iken erkeklerde 11,64 ± 4,668 seviye olarak tespit edildi. Çalışmamızda intra-operatif kan kaybı miktarı 1164 ± 884,177 ml olarak tespit edildi. Çalışmamıza dahil edilen hastaların hiçbirinde operasyon sonrası nörolojik hasar tespit edilmedi.
Çalışmamıza dahil olan hastaların: Ağrı alt grup skor ortalaması 4,390 ± 0,49604 (4,4/ 3,2/ 5 (med/ min/ maks)), imaj alt grup skor ortalaması 3,3787 ± 0,62315 (83,4/ 2/ 4,6 (med/ min/ maks)), fonksiyon alt grup skor ortalaması 3,67 ± 0,81089 (3,8/ 1,8/ 5 (med/ min/ maks)), ruh sağlığı alt grup skor ortalaması 3,665 ± 0,58246 (3,8/ 1,8/ 4,6 (med/ min/ maks)), tedaviden tatmin alt grup skor ortalaması 4,6625 ± 0,51125 (5/ 3/ 5 (med/ min/ maks)), yaşam kalitesi genel toplam skor ortalaması ise 3,84042 ± 0,446627 (3,909/ 2,636/ 4,681 (med/ min/ maks)) olarak bulundu. Bulgularımızın literatürle uyumlu ve skorların yüksek olması beklediğimiz ve hastalar açısından olumlu bir sonuçtur.
Çalışmamızdan elde edilen veriler ışığında uygulanan cerrahi tedavi, intra-operatif iyi takip ve yoğun bakım sürecindeki post-operatif iyi bakımın skolyoz hastalarının yaşam kalitelerini olumlu yönde etkilediği sonucuna ulaşıldı.

Abstract:
On plain X- ray scenes, 10 degrees or above lateral curves on frontal plane are defined as scoliosis. Scoliosis is a three dimensional deformity of vertebral column that  consist of lateral deviation on frontal plane, torsion on horizontal plane and irregularity on sagittal plane. One of the most important factors for patients is socio-psychological effect of scoliosis. These may affect quality of life of patients. Although there is no clear definition, quality of life is defined as point of view of patient to his life; it is accepted as equal as life satisfaction, happiness and pleasure from the life.
The study that is approved by Hacettepe University Non-interventional Researches Ethical Committee, is carried out between 1st December 2012 to 31th May 2013 at Hacettepe University Faculty of Medicine, Department of Anesthesiology and Reanimation. Between 1st January 2010 to 31th December 2012, 40 scoliosis patients that treated surgically by Hacettepe University Faculty of Medicine, Department of Orthopedics and Traumatology, evaluation of  postoperative quality of life and affects of their demographic features or  illness to these patients is aimed in this retrospective.study.
Information and demographic data were obtained from retrospective screening of patients records. Quality of life evaluation was carried out by phone interviewing of the researcher with the patient himself/herself or with one of the first degree relatives if he/she is not capable of interviewing, by using questionnaire of Scoliosis Research Society Health Related Quality of Life-22 (SRS-22). In our study, SRS-22 questionnaire that is used, especially evaluates scoliosis patients quality of life. SRS?22 questionnaire is a confidential way to evaluate quality of life of scoliosis patients who underwent surgery and it consists of 5 subgroups as pain, image, function, mental health and treatment.
Data were evaluated by SPSS version 17.
Out of 26 of 40 patients were women (%65), 14 were men (%35). Ages at operation  were 13,5 ± 6,4 years. Questionnaires were applied at least 6 months following surgery. Mean vertebra level that fixed were 11,7 ± 4,2. This level was 11,73 ± 4,045 in women and 11,64 ± 4,668 in men. Intra-operative blood loss was 1164 ± 884,177 ml. Neurological damage was not noticed following surgery in this study group.
Other results such as pain subgroup, mean score was 4,390 ± 0,49604 (4,4/ 3,2/ 5 (med/ min/ max)), whereas in image subgroup, mean score was 3,3787 ± 0,62315 (3,4/ 2/ 4,6 (med/ min/ max)). Other subgroups such as function subgroup, mean score was 3,67 ± 0,81089 (3,8/ 1,8/ 5 (med/ min/ max)), and mental health subgroup mean score was 3,665 ± 0,58246 (3,8/1,8/4,6 (med/ min/ max)). Treatment satisfaction subgroup mean score was 4,6625 ± 0,51125 (5/ 3/ 5 (med/ min/ max)) and quality of life total mean score was 3,84042 ± 0,446627 (3,909/ 2,636/ 4,681 (med/ min/ max)). Our findings were compatible with the literature and scores were high as expected and these are favorable findings for patients.
Data from this study show that surgical procedure applied for scoliosis with good intra-operative follow-up and well post-operative care in the ICU, positively effect patients? quality of life.