İşletmelerin finansal başarısızlıklarının erken uyarı sistemleri ile tespiti ve BİST'te 2005-2013 dönemi bir uygulama /
Yazar: TAHİR ÇAĞRI ZİNET
Danışman: PROF. DR. SALİH DURER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Diskriminant analizi = Discriminant analysis ; Erken uyarı sistemleri = Early warning systems ; Finansal başarısızlık = Financial failed ; Finansal oranlar = Financial rates ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Günümüzde rekabet koşullarının gitgide zorlaşması, işletmelerin pazardaki paylarını koruma mücadelelerini ve daha fazla paya sahip olabilme çabalarını ön plana çıkarmıştır. Gelişen teknolojinin yanında artan rekabet koşulları ve özellikle ekonomide oluşan dalgalanmalara bağlı krizler, işletmelerin finansal açıdan başarısız olmalarına neden olmaktadır. Ancak işletmeler finansal başarısızlık ile birden bire karşı karşıya kalmazlar. Daha önceden bazı başarısızlık sinyalleri verirler. Bu Çalışmanın amacı da başarısızlık sinyallerini önceden tespit ederek, işletmelere finansal başarısızlıktan kurtulabilme şansı tanımaktır. Çalışma kapsamında, 2005-2013 yıllarında BİST'te işlem gören ve bilançoları ile gelir tablolarına bu 9 yılda da ulaşılabilinen 167 işletme incelenmiştir. Öncelikle her işletme için her bir yıl ayrı ayrı finansal oranlar hesaplanmıştır. Daha sonra bu çalışmada finansal oranlar "Faktör Analizi Yöntemi" yardımıyla belirli faktörler altında toplanarak, oluşturulan faktörlerin "Güvenilirlik Analizi Yöntemi" yardımıyla güvenilirlikleri sağlanmıştır. Son aşamada ise erken uyarı sistemi yöntemlerinden olan "Diskriminant Analizi Yöntemi" kullanılarak tahminler yapılmıştır. SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 15.0 paket programı kullanılarak yapılan yukarıda belirtilen analiz yöntemleri ile finansal oranların finansal başarısızlığı belirlemedeki başarı yüzdeleri tespit edilmiştir. Ekonomik krizi de kapsayan bir dönemi içeren bu çalışmada oranlar yardımıyla ve erken uyarı sistemleri ile kriz dönemi öncesi ve krizin etkilerinin geçtiği dönemlerde oldukça iyi seviyede doğru tahminler yapılmıştır. Kriz dönemlerinde ise parametrelerdeki ani değişimler, istikrarsızlık nedeniyle doğru tahminleme oranında düşüş gerçekleşmiştir. Ancak orta seviyede doğru tahminler gerçekleştiği için sonuç olumludur.



Anahtar Kelimeler: Finansal Başarısızlık, Erken Uyarı Sistemleri, Finansal
Oranlar, Diskriminant Analizi Yöntemi.

Abstract:
Today, the increasingly difficult conditions of competition, companies struggle to protect their market share and be able to have a greater share of their efforts was highlighted. In addition to developing technologies, increasing competition conditions and especially crisis which caused by fluctuations in the economy, the financial aspect of the company to fail is caused. But companies are not subject to the financial failure of a sudden with. Previously, they give to some failure signals. The aim of this study is failure signals previously identified and the chance to get rid of financial failure is to give to companies. In the study, 167 companies examined that can be accessed during 2005-2013 in BİST to their balance sheets and income statements. First of all, financial ratios are calculated for each company and for each year. Later in this study, financial ratios are collected under specific factors with help of "Factor Analysis Method" and reliability of the factors that created are ensured with help of "Reliability Analysis Method". In the last step, estimates are made by using "Discriminant Analysis Method" which is one of the early warning systems methods. SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) 15.0 software made by using the above mentioned methods of analysis of financial ratios to determine the financial failure was detected in the percentage of success. In this study which contains period of including the economic crisis, before the period of crisis and when effects of crisis finished, quite well levels true estimates are made with help of ratios and early warning systems. In periods of crisis, the correct prediction rate has decreased due to instability and the sudden changes in parameters. However, accurate predictions occurred at a moderate level, the results are positive.


Key Words: Financial Failure, Early Warning Systems, Financial Ratios,
Discriminant Analysis Metho