Türkiye ekonomisinde teknoloji yoğunluğuna göre dış ticaret ve sürdürülebilir büyüme
Foreign trade according to technology intensity and sustainable growth in Turkey economy
Yazar: SEMA YAŞAR
Danışman: PROF. DR. MEHMET OKAN TAŞAR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Granger Nedensellik Testi = Granger Causality Test ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji yoğunluğu = Technology intensity ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
Teknoloji, bir ülkenin sürdürülebilir bir ekonomik büyüme performansı yakalayabilmesi için gerekli olan en önemli değişkenlerden birisidir. Teknolojik gelişmenin ekonomik büyümeyi artırdığı pek çok uygulamalı çalışma ile de ortaya konulmuştur. Özellikle de yüksek teknoloji yoğunluklu ürünler daha fazla katma değer sağladıkları için büyüme üzerinde önemli bir katkı sağlamaktadırlar. 
Bu çalışma GSYH ile yüksek teknoloji yoğunluklu ürünlerin dış ticareti (HT), orta yüksek teknoloji yoğunluklu ürünlerin dış ticareti (MHT), orta düşük teknoloji yoğunluklu ürünlerin dış ticareti (MLT) ve düşük teknoloji yoğunluklu ürünlerin dış ticareti (LT) arasındaki ilişkiyi incelemek için yapılmıştır. Bu amaçla bu çalışmada Türkiye ekonomisinde 1996Q1- 2016Q2 dönemine ait HT, MHT, MLT, LT yoğunluklu imalat sanayi sektörlerinde ihracatın ithalatı karşılama oranı ile GSYH arasındaki ilişkiyi açıklamak için ekonometrik analiz yapılmıştır. Bu değişkenlerin yanı sıra iki tane de kontrol değişken eklenmiştir. Bu değişkenler sabit sermaye yatırımları ile işgücüne katılım oranıdır. Çalışmada dört farklı model kurulmuştur. Değişkenler arsındaki ilişkiyi incelemek için önce ADF birim kök testi yapılmıştır ve ardından ilişkileri belirlemek için Johansen Eşbütünleşme testi yapılmıştır. Değişkenler arasında ilişki bulunduktan sonra VEC Granger Nedensellik testi yapılmıştır.
GSYH ve HT arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla kurulan birinci modelin sonuçlarına göre GSYH'dan HT'ye doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. GSYH ve MHT arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla oluşturulan ikinci modelin sonuçlarına göre GSYH ile MHT arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi bulunmuştur. GSYH ve MLT arasındaki ilişkinin yönünü belirlemek için oluşturulan üçüncü modelin sonuçlarına göre tıpkı GSYH ve MHT arasındaki ilişki gibi GSYH ve MLT arasında da çift yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir. Son olarak GSYH ve LT arasındaki nedensellik ilişkisini inceleyen dördüncü modelin sonucuna göre de GSYH'dan LT'ye doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Teknoloji, Ekonomik Büyüme, Dış Ticaret, Granger Nedensellik

Abstract:
Technology are one of the key variables which countries have focused on to attain a sustainable growth performance. Technological progress stimulates economic growth has been demonstrated in many empirical works. Especially high technology intensive products increases export revenues and makes a significant contribution to economic growth because high technology intensive products yield more value added products.
This study is conducted to examine the relationship between GDP and foreign trade of high technology intensive products (HT), foreign trade of medium- high technology intensive products (MHT), foreign trade of medium- low technology intensive products (MLT) and foreign trade of low technology intensive products (LT). In this reason, the study is analyzed relationship between GDP and export- import rations of HT, MHT, MLT and LT intensive manufacturing industries in period of 1996Q1-2016Q2 in Turkey economy. Also two additional variables are added as control variables. These are fixed capital formation and the labor force participation rate. Four different models are constracted. In order to test of existing of relationship among variables firstly ADF unit root tests are applied and then Johansen Cointegration test is used to determine relations. After finding the relationships among the variables VEC Granger Causality test is applied. 
In this result of the first model which is costracted to determine direction of relationships among the GDP and HT,  one way causality relationship from GDP to HT has been identified. In this result of the second model to determine the relationship between GDP and MHT,  two way causality relationship between GDP and MHT has been identified. According to the results of the third model which is constracted to determine direction of relationship between the GDP and MLT, there is also two way causality relationship between GDP and MLT. Finally as a result of the fourth model which examines the causality relationship between GDP and LT, a one way causality relationship from GDP to LT has been founded.
Key Words: Technology, Economic Growth,  Foreign Trade, Granger Causality