Kullanıcı deneyiminde hedonik ve pragmatik yaklaşımların zamana bağlı değişimlerinin kahve demleme ekipmanı üzerinden incelenmesi
A user experience investigation of time dependent changes of hedonic and pragmatic approaches over coffee brewing equipment
Yazar: AYBİKE ESER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YENER ALTIPARMAKOĞULLARI
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı / Endüstri Ürünleri Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design
Dizin: Beklentiler = Expectations ; Bilişsel ergonomi = Cognitive ergonomics ; Duygusal bellek = Emetional memory ; Endüstriyel tasarım = Industrial design ; Hedonik model = Hedonic model ; Kahve makinesi = Coffee machine ; Kullanıcı deneyimi = User experience ; Pragmatik anlam = Pragmatic meaning ; Ürün-kullanıcı ilişkileri = Product-user relationship

Özet:
Kullanıcı deneyimi kavramı son yıllarda araştırma ve uygulama alanlarında hızla gelişen tasarım yönelimlerinden biri haline gelmiştir. Yapılan araştırmalar ve kullanıcı deneyimi eğilimleri, uzun vadeli kullanımı anlamanın önemine değinmektedir. Kullanıcıların ürünleri deneyimleme ve değerlendirme şeklinin zamanla değişmesi, uzun vadeli deneyimlerin araştırılması gerektiğini göstermektedir. Bu bağlamda kullanıcı deneyimini etkileyen faktörlerin de benzer şekilde değiştiği varsayılmaktadır. Uzunlamasına yapılan çalışmalar kapsamında ortaya çıkan dinamik yapı, kullanıcıların kümülatif zamanda oluşan deneyimleri, duyguları ve beklentileri gibi faktörlerin değişimi üzerinden detaylı bilgi edinilmesine imkan tanımaktadır. Hedonik yaklaşımın haz seviyesi ve pragmatik niteliklerin işlevsellik ilişkileri kullanıcı deneyiminin bütünsel ilişkisini tanımlayan kavramlar arasındadır. Araştırmanın genel odak noktası, kullanıcı deneyiminin zaman bağlamındaki dinamik sürecin nedenselliğini keşfetmektir. Bu kapsamda hedonik ve pragmatik yaklaşım çerçevesinde ele alınan konu, etkilendiği alt bileşenler üzerinden derinlemesine araştırma yapma amacı taşımaktadır. Değişim yapılarının incelenmesi, filtre kahvenin Pour Over demleme yöntemini kullanan V60 ürünü üzerinden gerçekleştirilmiştir. Hedonik ve pragmatik yaklaşımların daha hızlı ölçülmesini kolaylaştıran kahve hazırlamaya yönelik ürünler, sektörde güncel bir deneyim alanı yaratarak yeni ürün tasarımları oluşmasına öncülük etmektedir. Mevcut ürünlerin süreç boyunca kullanıcı deneyimi değişimlerinin incelenmesi literatürdeki araştırmalara katkı sağlayarak, tasarımcılara uzun vadeli kullanıcı deneyimlerini olumlu yönde oluşturulmasına zemin hazırlamaktadır. Araştırmanın veri toplama süreci mülakat ve design probe olmak üzere iki bölümde gerçekleştirilmiştir. Günlük çalışmalar kapsamında ele alınan design probe yönteminde araştırmanın zaman kısıtı 30 gün olarak belirlenmiştir. Çalışmada filtre kahve V60 ürünün kullanımına yönelik oluşturulan likert ölçekli ve açık uçlu soruları içeren design probe kitapçığı, V60 ürünü ve ilişkili olan elemanlar set halinde katılımcılarla paylaşılmış ve belirlenen alanların doldurulması istenmiştir.

Abstract:
The concept of user experience has become one of the rapidly developing design orientations in the fields of research and application in recent years. Research and user experience trends address the importance of understanding long term use. Changing the way users experience and evaluate products over time suggests that long-term experiences need to be explored. In this context, it is assumed that the factors affecting the user experience vary similarly. The dynamic structure that emerged within the scope of longitudinal studies allows users to obtain detailed information through the change of factors such as their experiences, feelings and expectations that occur in cumulative time. The junkiness level of hedonic approach and the functionality relations of pragmatic qualities are among the concepts that define the holistic relationship of user experience. In this context, the subject addressed within the framework of hedonic and pragmatic approach aims to conduct in-depth research on the sub-components affected. Examination of the exchange structures was carried out via V60, a filter coffee brewing product. Coffee preparation products that facilitate faster measurement of hedonic and pragmatic approaches lead to the formation of new product designs by creating an up to date field of experience in the sector.The data collection process of the research was carried out in two sections: interview and design probe. In the design probe method, which is considered within the scope of daily studies, the time limit of the research was determined as 30 days.