Çoklu doymamış yağ asitlerinin parkinson hastalığında in vitro incelenmesi
In vitro investigation of polyunsatural fatty acids in parkinson's disease
Yazar: ŞEYDA KURT
Danışman: PROF. DR. NECATİ UTLU ; PROF. DR. AHMET HACIMÜFTÜOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Parkinson hastalığı = Parkinson disease

Özet:
Parkinson Hastalığı (PH), Alzheimer Hastalığından (AH) sonra en sık görülen ikinci nörodejeneratif bir hastalık olmakla birlikte, yaşa bağlı olarak en sık rastlanan motor hareket bozukluğudur [1,2]. Hastalığın nöropatolojik açıdan belirgin özelliği, beyinde yaygın olarak ifade edilen küçük bir protein olan α-sinüklein (α-syn), içeren Lewy (body) cisimleri (LC) ve Lewy nevritleri (LN) olarak adlandırılan intrasitoplazmik inklüzyonların varlığıdır [3]. Hastaların yaşam kalitelerinin büyük ölçüde azalmasına ve sonunda ölümlerine neden olan Parkinson Hastalığının prevalansı binde 2-3, 55 yaş üzerinde ise %1 civarındadır, başlangıç yaşı genellikle 50-60 yaş aralığında olup prevalansı ilerleyen yaşla artmaktadır [4]. Bu araştırmada 6-hidroksidopamin (6-OHDA) kullanarak in vitro Parkinson Hastalığı modeli oluşturulması, etki mekanizmalarını incelemek için çeşitli testler ile Parkinson modeline sahip in vitro ortamı değerlendirmek, kognitif ve nöroprotektif özellik taşıdığı düşünülen çoklu doymamış yağ asitlerinin (ÇDYA) terapötik özelliklerinin olup olmadığının değerlendirilmesi hedeflenmektedir. Bütün bu hedefler doğrultusunda araştırmalarda çoklu doymamış yağ asitleri (ÇDYA) sınıfında olan dokosaheksaenoik asit (DHA) (22:6w-3), eikosapentaenoik asit (EPA) (20:5w-3) ve oktadekadienoik asit (linoleik asit) (18:2w-6) esansiyel yağ asitleri kullanılacak ve hastalığı tedavi edici etki mekanizmaları gözlemlenecektir. Bu çalışma çoklu doymamış yağ asitlerinin Parkinson Hastalığı modellerinde in vitro ortamda henüz çalışılmadığı için özgündür ve α-syn ile ilişkili literatürlere kaynaklık edecektir.

Abstract:
Although Parkinson's Disease (PD) is the second most common neurodegenerative disease after Alzheimer's Disease (AD), it is the most common age-related motor movement disorder [1,2]. The neuropathologically distinctive feature of the disease is the presence of intracytoplasmic inclusions called Lewy bodies (LC) and Lewy neurites (LN) containing α-synuclein (α-syn), a small protein commonly expressed in the brain [3]. The prevalence of Parkinson's Disease, which causes a great decrease in the quality of life of patients and eventually their death, is 2-3 per thousand, and around 1% over 55 years of age, the age of onset is usually in the range of 50-60 years, and its prevalence increases with advancing age [4]. In this study, it was aimed to create an in vitro Parkinson's Disease model using 6-hydroxydopamine (6-OHDA), to evaluate the in vitro environment with the Parkinson's model with various tests to examine its mechanisms of action, and to determine whether polyunsaturated fatty acids (PUFAs), which are thought to have cognitive and neuroprotective properties, have therapeutic properties. evaluation is intended. In line with all these goals, in the researches, docosahexaenoic acid (DHA) (22:6w-3), eicosapentaenoic acid (EPA) (20:5w-3) and octadecadienoic acid (linoleic acid) (18:2w), which are in the polyunsaturated fatty acids (PUFA) class -6) essential fatty acids will be used and the therapeutic mechanisms of the disease will be observed. This study is unique as polyunsaturated fatty acids have not yet been studied in vitro in Parkinson's Disease models and will serve as a source for literature on α-syn.