Meme kanserli kadınlara verilen destek grup eğitiminin cinsel uyum, beden imajı ve algılanan sosyal desteğe etkisinin incelenmesi
Examining the effects of support group education for women with breast cancer on sexual adjustment, body image and perceived social support
Yazar: FİGEN EROL URSAVAŞ
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜL KARAYURT
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Beden imajı = Body image ; Cinsellik = Sexuality ; Hasta eğitimi = Patient education ; Kadınlar = Women ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Roy Adaptasyon Modeli = Roy Adaptation Model ; Sosyal destek = Social support

Özet:
Amaç: meme kanseri tanısı konulan Türk kadınlarında Cinsel Uyum ve Beden İmajı Ölçeği (CUBİÖ)'nin geçerlilik ve güvenilirliğini incelemek ve Roy Uyum Modeli temel alınarak oluşturulmuş destek grup eğitiminin meme kanserli kadınlarda cinsel uyum, beden imajı ve algılanan sosyal desteğe etkisini incelemektir. 
Yöntem: araştırma metadolojik ve ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel araştırma tasarımlarından oluşmaktadır. Metadolojik araştırmada meme kanseri tanısı konulan (n=161) kadından veri toplanmıştır. Yarı deneysel aşamada, kontrol (n=42), girişim (n=37) olmak üzere meme kanseri tanısı konulan hastadan veri toplanmıştır. Veriler destek grup eğitimi öncesi ve eğitimden 3 ay sonra toplanmıştır. Veriler Mann Whitney U testi ile analiz edilmiştir. 
Bulgular: Metadolojik aşamada Cinsel uyum ölçeği için ölçek içerik geçerlilik indeksi 0.92 iken, Beden imajı ölçeği 1.00 olarak bulunmuştur. Ölçeğin yapı geçerliliğinde, açıklayıcı faktör analizi faktör yükleri cinsel uyum ölçeğinde 0.83 ile 0.90, beden imajı ölçeğinde ise 0.52 ile 0.86 arasında değişmektedir. Ölçeğin güvenirliğinde cinsel uyum ölçeğinin alt boyut cronbach alpha değerleri 0.86, 0.83, 0.89 iken beden imajı ölceği alt boyut cronbach alpha değerleri 0.77 ve 0.81 olarak bulunmuştur. Yarı deneysel araştırmada; destek grubun, meme kanseri tanısı sonrası beden imajını geliştirmede ve cinsel fonksiyon üzerinde etkili olduğu saptanmıştır (p=0.0001). Destek grup eğitiminin algılanan sosyal desteği arttırdığı bulunmuştur (p=0.0001). 
Sonuç: Metadolojik aşamada, CUBİÖ'nin Türk toplumunda geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu bulunmuştur. Yarı deneysel aşamada destek grup eğitiminin meme kanserli kadınların tanı sonrası beden imajlarını, cinsel fonksiyonlarını ve sosyal desteğini arttırdığı ve hastaların uyumunu desteklediği görülmektedir. 

Anahtar kelimeler: meme kanseri, CUBİÖ, Roy Uyum Modeli, destek grup eğitimi, cinsel uyum, beden imajı, sosyal destek

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to determine validity and reliability of the Sexual Adjustment and Body Image Scale (SABIS) for Turkish women with diagnosis of breast cancer and examining the effects of support group education on sexual adjustment, body image and perceived social support, which has been carried based on Roy Adaptation Model.
Method: The research has consisted of methodological and quasi-experimental study parts. At methodological phase, data has gathered from women (n=161) with the diagnosis of breast cancer. At quasi-experimental phase, data has gathered from control group (n=42) and intervention group (experimental group) (n=37), both of whom are patients with breast cancer. All the datas have been gathered before the support group study and in the third month of the study. They have been analysed with Mann Whitney U test.
Results: At the methodological phase the content validity index for the sexual adjustment was found as 0.92 while it was concluded as 1.00 for the body image scale. Factor loadings of explanatory factor analysis for construct validity ranged from 0.83 to 0.90 for the sexual adjustment scale while it was 0.52 to 0.86 for body image scale. The Cronbach's Alpha values at the reliability of scale were measured as 0.86, 0.83 and 0.89 for the subscales of the sexual adjustment while it was 0.77 and 0.81 for the subscales of body image. It was determined from the quasi-experimental research that support group studies have a positive impact (p=0.0001) on enhancing body image and sexual function for supported group after diagnosis of breast cancer. Support group education have been concluded to increase (p=0.0001) social support.
Conclusion: SABİS has been concluded as a valid and reliable scale at methodological phase. It is clear from quasi-experimental phase that support group initiatives after the diagnosis have increased body image, sexual function and social support of women with breast cancer and affect their adaptation. 
 
Key words: Breast cancer, SABIS, Roy Adaptation Model, support group education, sexual adjustment, body image, social support