Abdominal girişim sonrası n-asetilsistein'in intraperitoneal uygulamasının adezyon oluşumu üzerine etkisinin araştırılması
Effect of the use of intraperitoneal n-acetylcysteine on postoperative adhesions after abdominal intervention
Yazar: GİZEM İNAL ASLAN
Danışman: PROF. DR. AKGÜN HİÇSÖNMEZ
Başkent Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Çocuk Cerrahisi = Pediatric Surgery
Dizin: Adezyonlar = Adhesions ; Cerrahi = Surgery ; N-asetilsistein = N-acetylcysteine ; Periton = Peritoneum ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Postoperatif komplikasyonlar = Postoperative complications ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Postoperatif intraabdominal adezyonların azaltılmasına yönelik olarak yaptığımız
çalışmada, sıçanlarda deneysel olarak oluşturulan intraabdominal adezyonları önlemek için
N-asetilsistein'in (NAS) ampul formunun intraperitoneal olarak verilmesinin etkisini
araştırdık.
Bu çalışmada yaşları 5-7 ay arasında değişen, 160-300 gr ağırlığında 20 adet dişi Wistar
Albino sıçan kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan sıçanlar 2 gruba ayrılmışlardır; Grup 1
adezyon oluşum modeli sonrası intraperitoneal serum fizyolojik (SF) verilen grup (n=10);
Grup 2 adezyon oluşum modeli sonrası intraperitoneal NAS verilen gruptur (n=10).
Deneysel yapışıklık modeli oluşturulmasının ardından Grup 1'de karın içine 2 cc SF
verildi, Grup 2'de ise 150 mg/kg NAS (SF ile sulandırılarak 2 cc'ye tamamlandı) verildi.
Postoperatif dönemde oral yoldan normal beslenme başlandı.
Postoperatif 10. gün sakrifiye edilan ratlar, yapışıklık gelişimi açısından makroskopik ve
mikroskopik olarak değerlendirildi. İntraperitoneal yapışıklıklar makroskopik olarak Evans
modeline uygun olarak kör değerlendirildi. Grup 1'de kendi kendine ayrılan adezyon 3
sıçanda, çekme ile ayrılan adezyon 4 sıçanda, ayırmak için disseksiyon gereken adezyon
ise 3 sıçanda mevcuttu. Grup 2'de adezyon olmayan 6 sıçan, kendi kendine ayrılan
adezyonu olan 4 sıçan mevcuttu, çekme ile ayrılan veya ayırmak için disseksiyon gereken
adezyonu olan sıçan ise bulunmamaktaydı. Histopatolojik incelemede Grup 1'de üç
sıçanda hafif fibrozis, 6 sıçanda orta derecede fibrozis, 1 sıçanda yoğun fibrozis mevcuttu.
Bu grupta 6 sıçanda hafif, 2 sıçanda orta derecede, 2 sıçanda ise yoğun inflamatuar hücre
reaksiyonu saptandı. Grup 2'de 4 sıçanda inflamatuar hücre reaksiyonu ve interstisyel
fibrozis bulunmazken, 6 sıçanda hafif inflamatuar hücre reaksiyonu ve fibrozis mevcuttu.
Bu gruptaki sıçanların hiçbirinde orta veya yoğun inflamatuar hücre reaksiyonu ya da
interstisyel fibrozis yoktu. Cerrahi sonrası makroskopik yapışıklık ve mikroskopik
interstisyel fibrozis ve inflamatuar hücre reaksiyonu gelişimi, kontrol grubu ve NAS
verilen grup incelendiğinde, kontrol grubu ve NAS grubu arasında yapışıklık gelişimi
açısından NAS leyhine anlamlı fark olduğu bulunmuştur (p<0,05, p<0,05, p<0,05).
Bu deneysel çalışmada NAS'ın intraperitoneal olarak tek doz kullanımının karın içi
yapışıklık oluşumunu azalttığı gösterilmiştir. NAS, intraabdominal yapışıklıkların
azaltılmasında umut verici bir ilaç olabilir.

Abstract:
Postoperative intraabdominal adhesions are important health problems. In this study we
researched the effect of N-acetylcysteine (NAC) local administration on postoperative
intraabdominal adhesion formation in the rat models.
We used 20 female Wistar Albino rats which were 5-7 months old and 160-300 gr. Rats
were divided into 2 equal groups; Group 1 was administered 2 cc saline solution after
caecal abrasion, Group 2 was administered 150 mg/kg NAC (completed to 2 cc with saline
solution). Rats were fed orally after the surgery.
Rats were sacrificed on postoperative tenth day and were examined macroscopically and
microscopically for the adhesion formation. Intraperitoneal adhesion formation was scored
blinded with Evans model. In Group 1 there were no rats without adhesion, 3 rats had
adhesions can be separated simply, 4 rats had adhesions can beseparated by traction and 3
rats had adhesions needed dissection. In Group 2, 6 rats had no adhesions, 4 rats had
adhesions can be separated simply there were no rats with adhesions needed traction or
dissection. In histopathologic examination, all of the Group 1 rats had interstitial fibrosis
and inflammatory cell reaction. Three rats had minimal, 6 rats had moderate and 1 rat had
dense fibrosis. In this group, 6 rats had mild, 2 rats had moderate and 2 rats had severe
inflammatory cell reaction. In Group 2, 4 rats had no interstitial fibrosis or inflammatory
cell reaction. Six rats had mild inflammatory cell reaction and interstitial fibrosis. None of
the rats of Group 2 had severe inflammatory cell reaction or dense interstitial fibrosis.
Macroscopic adhesion formation and microscopic inflammatory cell reaction and
interstitial fibrosis formation after surgery were evaluated between sham group and the
NAC group and was found in the benefit the NAC group (p<0.05, p<0.05, p<0.05).
In this experimental study we showed that the intraperitoneal single dose use of NAC has
decreased the postoperative intraabdominal adhesions. NAC can be a promising drug for
decreasing the postoperative adhesions.