Favipiravir ve radyokontrast maddeler arası ilaç etkileşimlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of drug interactions between favipiravir and radiocontrast agents
Yazar: SONAY AYDIN
Danışman: PROF. DR. SÜREYYA BARUN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
COVID-19 olgularında Favipiravir sıkça tedavi rejimine eklenen bir ajandır. Favipiravir ve diğer COVID-19 tedavisinde kullanılan ajanlar arası ilaç etkileşimlerinin sıkça araştırıldığı görülmektedir. Buna karşın, tedavinin bir parçası olmamakla birlikte, tanısal süreçlerde neredeyse vazgeçilmez hale gelmiş olan radyokontrast ajanlar ile Favipiravir arasındaki olası ilaç etkileşimlerini araştıran bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Bu araştırma kapsamında, Favipiravir ile radyokontrast maddeler arasında gelişen olası ilaç etkileşimlerinin tanımlanması amaçlanmaktadır. Bu amaçla çalışmaya dahil edilen olgulara ait elektronik hasta dosyaları ve adı belirtilen hastane bünyesindeki farmakovijilans formları incelenmiştir. Çalışmaya COVID- 19 tedavisi için Favipiravir kullanan ve bu ilacı kullandığı esnada kontrastlı BT veya MRG tetkiki bulunan hastalar dahil edilmiştir. Çalışma kapsamında 1045 hastaya ait veriler değerlendirilmiştir. BT ve MRG tetkikinde kullanılan kontrast ajanın molekül ismi, Favipiravir ve kontrast madde dozları, ilaç etkileşimi olup olmaması, ilaç etkileşimi mevcut ise olası mekanizması ve etkileşim sonucu ortaya çıkan bulgular, çalışmaya dahil edilen hastaların kullandıkları toplam ilaç/farmakolojik ajan sayısı, olguların yaş ve cinsiyetleri veri olarak kaydedilmiştir. Çalışma popülasyonunun ortalama yaşı 47,23±9,48 yıldır. İlaç etkileşimi tespit edilen olguların ortalama yaşları, tespit edilmeyenlere kıyasla istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksektir. İlaç etkileşimi görülme oranlarında kadın ve erkek cinsiyetlere göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Toplamda 42 olguda (%4) olası ilaç etkileşimi tespit edilmiştir. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar kontrast ajanlar ile favipiravirin birlikte kullanımı sonucu ortaya çıkan en belirgin bulgular kreatinin ve transaminaz değerlerinde yükselme ile bulantı-kusma sıklığında artış olduğunu göstermiştir. Tespit edilen ilaç etkileşimlerinin büyük çoğunluğunun kliniğe yansımayacak şekilde hafif düzeyde olduğu görülmüştür. İlaç etkileşimi sıklığı yaş ile anlamlı şekilde artmaktadır.

Abstract:
In cases of COVID-19, favipiravir is commonly included to the therapy regimen. Drug interactions between favipiravir and other COVID-19 therapy drugs are frequently researched. However, no research on possible drug interactions between Favipiravir and radiocontrast agents, which have become almost crucial in diagnostic processes while not being part of the treatment, has been found. The goal of this study is to identify potential medication interactions between Favipiravir and radiocontrast agents. The computerized patient files of the cases included in the study, as well as the pharmacovigilance forms in the designated hospital, were evaluated for this purpose. The study comprised patients who were taking Favipiravir for COVID-19 therapy and underwent a contrast-enhanced CT or MRI test while taking the medicine. The study included the evaluation of data from 1045 patients. The study population's mean age was 47.23±9.48 years. The mean age of cases with drug interactions was statistically substantially greater than that of cases with no drug interactions. There was no statistically significant difference in the occurrence of medication interactions between the sexes. Possible medication interactions were discovered in 42 cases (4%). The findings of this study revealed that the most notable findings as a result of the combined use of contrast agents and favipiravir were increased creatinine and transaminase values, as well as an increase in the frequency of nausea and vomiting. The majority of drug interactions discovered were modest enough that they were not reflected in the clinic. Drug interactions become more common as people get older.