Cemal Süreya'nın şiir estetiğinde poetik sadakat: Poetika ve şiir arasındaki mütekabiliyet
Poetic loyalty in the poetry aesthetics of Cemal Süreya: The  
reciprocity between the poetics and poetry
Yazar: MUSTAFA KARADENİZ
Danışman: PROF. DR. SONGÜL TAŞ
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Edebiyat = Literature ; Estetik = Aesthetics ; Poetika = Poetics ; Süreya, Cemal = Süreya, Cemal ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature ; Şiir = Poem

Özet:
Poetikalar, şairlerin veya edebî toplulukların sanat anlayışlarını yansıtan metinlerdir. Şiir pratiği, poetikada dile getirilen düşünceler doğrultusunda şekillenir. Şiir estetiğinde tutarlılık ve sadakatten söz edebilmek, poetikanın şiirde karşılık bulabilmesiyle mümkündür. Poetika ve şiir arasında diyaloğu esas alan eleştirel bir okuma yöntemi, şairlerin poetikalarına sadakat düzeylerine  ve şiirlerinin estetik temellerine ilişkin yeni ve özgün sonuçlar doğurabilir. 
"Cemal Süreya'nın Şiir Estetiğinde Poetik Sadakat: Poetika ve Şiir Arasındaki Mütekabiliyet" adlı bu çalışma, Cemal Süreya'nın poetikası ve şiirleri arasındaki denkliğin  derecesini "poetik sadakat" kavramsallaştırması ekseninde incelemeyi konu edinir. İnceleme yoluyla, şairin poetikasına sadakatinin düzeyi ve şiir estetiğinin temelleri hakkında birtakım sonuçlara ulaşılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, poetika ve şiir arasında, yeri geldiğinde kronolojik örtüşmeyi de gözeten eleştirel bir okuma yöntemi esas alınmıştır. 
Çalışmanın giriş bölümü, poetika ve sadakat kavramlarından hareketle, "poetik sadakat" kavramsallaştırması üzerine temellendirilen teorik bir çerçeve sunmaktadır. Cemal Süreya'nın poetikası ve şiirleri arasındaki mütekabiliyetin düzeyi, bu teorik zemin üzerinde gelişen "Temel Konular Bağlamında Mütekabiliyet", "'Etkiler Ağı' 
Bağlamında Mütekabiliyet" ve "Merkezî Kavramlar Bağlamında Mütekabiliyet" adlı üç ana bölümde incelenmiştir. Bölüm başlıkları şairin ağırlıklı olarak üzerinde durduğu 
konulara göre belirlenmiştir. Dolayısıyla çalışma, mevcut poetika tasniflerine ait konu 
başlıklarını da içermekle beraber, temelde Süreya'nın poetik düşünceleri ve şiirleri ekseninde şekillenmiştir. 
Poetikası ve şiirleri bir arada değerlendirildiğinde, Süreya'nın, poetikasında dile 
getirdiği görüşlere çoğunlukla bağlı kaldığı görülür. Poetikası ve şiirleri arasında yer yer 
görülen uyumsuzluk ve çelişkiler ise onun "kişilik" ve "otorite karşıtlığı" üzerine temellenen şiir estetiğinin modernist karakterinden kaynaklanır. Poetikasını ve şiirlerini bir arada değerlendirmek, Süreya'nın sadece poetikasına sadakatini değil şiir estetiğinin temellerini de daha iyi anlamaya imkân verir. 
Anahtar Kelimeler: Cemal Süreya,  poetika,  şiir, poetik sadakat, mütekabiliyet.

Abstract:
Poetics are texts that reflect the artistic understanding of poets or literary communities. The practice of poetry is shaped in line with the ideas expressed in poetics. It is only possible to mention consistency and loyalty in the aesthetics of poetry, with the presence of poetics in poetry. A critical method of reading which is based on the dialogue between poetics and poetry, can give rise to new and unique outcomes regarding the loyalty of poets to their poetics and the aesthetics basics of their poems.
This work titled "Poetic Loyalty İn The Poetry Aesthetics Of Cemal Süreya: The Reciprocity Between The Poetics And Poetry", is about the analysis of the degree of equivalence between the poetics and poetry of Cemal Süreya, in the axis of conceptualization of "poetic loyalty". Through this analysis, it is aimed to reach to some conclusions about the degree of loyalty of the poet to his poetics and the basis of his poetic aesthetics. For this purpose, the analysis is based on a critical method of reading,which also considers the chronological overlap between the poetics and poetry, if need 
be. 
The introduction to the analysis offers a theoretical framework based on the conceptualization of "poetic loyalty", through concepts of poetics and loyalty. The degree of reciprocity between the poetics and poetry of Cemal Süreya, has been studied in three main sections developed on this theoretical grounds, as "Reciprocity İn The Context Of Key İssues", "Reciprocity İn The Context Of 'İmpacts Loop'", and "Reciprocity İn The Context Of Central Concepts". The section headings have been determined based on issues which the poet mainly dealt with. Thus, the study has been shaped mainly in the axis of poetic thoughts and poems of Cemal Süreya, also including topics regarding current poetic classifications.
When his poetics and poems are considered together, it is seen that Süreya usually adheres to his views he expressed in his poetics. Occasional inconsistencies and contradictions between his poetics and poetry are caused by the modernist character of his poetic aesthetics which is based on his views of "personality" and "anti -authority". To evaluate his poetics and his poetry together allows us to better understand not just Süreya's loyalty to his poetics, but also the  fundamentals of his poetic aesthetics. 
Key words: Cemal Süreya, poetics, poetry, poetic loyalty, reciprocity.