Covid-19'a yönelik algı ve tutumların değerlendirilmesi: Obsesif inançlar ve ölüm kaygısının rolü
Evaluation of perceptions and attitudes towards Covid-19: The role ofobsessive beliefs and death anxiety
Yazar: SEVDE NUR TARGIT
Danışman: DOÇ. DR. FATMA YEŞİM CAN
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Covid-19 pandemisi, 2019 yılının son aylarında ortaya çıkmış ve tüm dünyayı etkisi
altına almıştır. Hastalığın yayılmasını önlemek amacıyla Türkiye'de ve dünyada
seyahat kısıtlamaları,toplu aktivitelerin kısıtlanması, karantina, maske, sosyal mesafe
gibi tedbirler alınmıştır.
Pandemi bireylerin günlük rutinlerinde, yaşamlarında değişikliklere yol açmıştır.
Medyada yayınlanan Covid-19 haberleri, ölüm oranları, hastalıktan dolayı kendi
hayatını kaybetme ya da yakınlarını kaybetme ihtimali insanlara ölüm kavramını
hatırlatmaktadır. Tüm bu durumlar bireylerde çeşitli psikolojik tepkilere sebep
olmaktadır. Bu tepkiler kaygıdan kayıtsızlığa genişbir yelpazede görülebilmektedir.
Bu çalışmada Covid-19'a yönelik algı ve tutumların değerlendirilmesi, algı ve
tutumların obsesif inançlar ve ölüm kaygısıyla ilişkisinin incelenmesi
amaçlanmaktadır. Çalışmanın örneklemini Türkiye'de yaşayan 18-65 yaş arası
bireyler oluşturmaktadır. Katılımcıların 231'i kadın, 113'ü erkektir. Araştırmanın
verilerinin elde edilmesi için Sosyodemografik Bilgi Formu, Koronavirüse Yönelik

Algı ve Tutumları Değerlendirme Ölçeği (KATDÖ), Obsesif İnanışlar Ölçeği (OİÖ-
44) ve Ölüm Kaygısı Ölçeği (ÖKÖ) kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizi için

ise IBM SPSS 25.0 programı kullanılmıştır. Çalışma verilerinin analizi, Bağımsız
örneklem t Testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Mann Whitney-u, Kruskal
Wallis, Pearson Korelasyon Analizi ve Çoklu Regresyon Analizi ile yapılmıştır.
Araştırmanın bulgularına göre mükemmelliyetçilik/belirsizliğe tahammülsüzlük ve
düşüncelerikontrol/önem verme koronavirüse yönelik algı ve tutumları pozitif yönlü
ve anlamlı yordamaktadır. Kaçınma davranışlarıyla ölüm kaygısı, obsesif inançlar
arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki saptanmıştır. Obsesif inançlar ile yaş, eğitim
durumu, medeni durum ve cinsiyet değişkenleri arasında anlamlı farklılıklar olduğu
görülmüştür. Ölüm kaygısı ile yaş ve cinsiyet değişkenleri arasında anlamlı
farklılıklar olduğu görülmüştür.

Abstract:
The Covid- 19 disease surfaced in the last months of 2019 and affected the whole
world. In order to prevent the spread of the disease, measures such as travel
restrictions, restriction of collective activities, quarantine, masks and social distance
have been taken in Turkey and in the world. The pandemic has led to changes in the
daily routines and lives of individuals. Covid-19 news published on media, death
rates, the possibility of losing their own life or losing their relatives due to the
disease remind people of the concept of death. All these situations cause various
psychological reactions in individuals. These reactions can be seen in a wide range
from anxiety to indifference.
In this study, it is aimed to evaluate perceptions and attitudes towards Covid-19, and
to examine the relationship of perceptions and attitudes with obsessive beliefs and
death anxiety. The sampleof the study consists of individuals between the ages of 18-
65 living in various provinces of Turkey, 231 women and 113 men.
Sociodemographic Information Form, Perceptions and Attitudes towards COVID-19
Pandemic Questionnaire, Obsessive Beliefs Questionnaire (OBQ- 44) and Death
Anxiety Scale were used to obtain the data of the study. IBM SPSS 25.0 program

was used for data analysis. Analysis of the data was done with Independent sample t-
Test, one- way analysis of variance (ANOVA), Mann Whitney-u, Kruskal Wallis,
Pearson Correlation Analysis and Multiple Regression Analysis.
According to the findings of the research, perfectionism/intolerance of uncertainty
and importance/control of thoughts predict positive and significant perceptions and
attitudes towards coronavirus. A positive and significant relationship was found
between avoidance behaviors and death anxiety and obsessive beliefs. It was
observed that there were significant differences between obsessive beliefs and
variables of age, gender, marital status and education level. It was observed that there
were significant differences between death anxiety and age and gender variables.