Sıvı solucan gübresi uygulamalarının çilek çeşitlerinde (Fragaria x ananassa Duch.) bazı kalite parametrelerine etkileri
Effects of liquid vermicompost applications on some quality parameters of strawberry varieties (Fragaria x ananassa Duch.)
Yazar: MÜBERRA ÇINAR
Danışman: DOÇ. DR. GÜRSEL ÖZKAN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Amaç: Bu çalışma ile Monterey, Cabrillo, Albion, San Andreas ve Portola çilek çeşitlerinde sıvı solucan gübresi uygulamalarının bazı kalite parametreleri üzerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.  
Yöntem: Çilek fideleri, içerisinde toprak, gübre, kum (2:1:1) karışımı bahçe toprağı bulunan 2,5 lt'lik saksılara dikilmiştir. Fideler ısıtmalı cam seraya Ocak 2023 tarihinde dikilmiştir. Daha sonra bitkiler Haziran 2023 tarihinde Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümüne ait uygulama bahçesine aktarılmıştır. Araştırma tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü ve tekerrürde 4 bitki olacak şekilde kurulmuştur. Çalışmada her bir çeşit için Kontrol (sadece su uygulaması), Yaprak (Yapraktan sıvı solucan gübresi uygulaması), Toprak (Topraktan sıvı solucan gübresi uygulaması) ve Yaprak + Toprak (Hem yaprak hem de topraktan sıvı solucan gübresi uygulaması) olmak üzere 4 farklı uygulama yapılmıştır. Çalışma sonucunda uygulamalara bağlı olarak çeşitlerden alınan meyve örneklerinin SÇKM, pH, titre edilebilir asitlik, SÇKM/TEA oranı, C vitamini içerikleri belirlenmiştir. Ayrıca meyve örneklerinde ortalama meyve ağırlığı, meyve eni, meyve boyu, meyve rengi, delinme direnci değerleri belirlenmiştir. Yanısıra yaprak alanı, yaprak sayısı, bitki boyu parametreleri incelenmiştir. 
Bulgular: Çalışma sonucunda araştırmada kullanılan çilek çeşitlerinin ortalamalarına göre meyve örneklerinde SÇKM içeriği (%7,84), SÇKM/Asit oranı (10,27), ortalama meyve ağırlığı (13,21g), meyve eni (29,93mm) ve yaprak alanı (92,00), delinme direnci (80,75g/1,75mm), bitki boyu (22,53), pH (2,66), L* (37,87), a* (42,10), b* (35,12) değerleri ve chroma değeri (54,93) sıvı solucan gübresi uygulamalarından elde edilmiştir.  Kontrol uygulamasında ise titre edilebilir asitlik (0,84g/100ml), C vitamini (44,40mg/100ml), meyve eni (30,28mm) ve meyve boyu (42,21mm) parametreleri en yüksek değere sahip olmuştur.
Sonuç: Çalışmada farklı çilek çeşitlerine uygulanan sıvı solucan gübrelerinden incelenen parametrelerin çoğunda kontrole göre daha yüksek sonuçlar elde edilmiştir. Farklı uygulama şekilleri de çilek çeşitlerinden alınan sonuçlarda farklılıklara neden olmuştur. Genel olarak yapraktan yapılan sıvı solucan gübresi uygulamaları topraktan yapılan uygulamaya göre daha yüksek sonuçlar vermiştir.  Parametrelerin büyük bir kısmında elde edilen sonuçlar istatistiki açıdan çok önemli olarak değerlendirilmiştir.

Abstract:
Purpose: This study aimed to determine the effects of liquid vermicompost applications on some quality parameters in Monterey, Cabrillo, Albion, San Andreas and Portola strawberry varieties.
Method: Strawberry seedlings were planted in 2.5 liter pots containing garden soil, a mixture of soil, fertilizer and sand (2:1:1). The seedlings were planted in the heated glass greenhouse in January 2023. The plants were then transferred to the application garden of Atatürk University Faculty of Agriculture, Department of Horticulture, in June 2023. The research was designed according to the randomized block trial design with 3 replications and 4 plants per replication. In the study, 4 different applications were made for each variety: Control (only water application), Leaf (liquid worm fertilizer application from the leaf), Soil (liquid worm fertilizer application from the soil) and Leaf + Soil (Liquid worm fertilizer application from both leaves and soil). As a result of the study, SSC, pH, titratable acidity, SSC/TEA ratio and vitamin C contents of fruit samples taken from the varieties were determined depending on the applications. In addition, average fruit weight, fruit width, fruit length, fruit color and puncture resistance values were determined in the fruit samples. In addition, leaf area, number of leaves and plant height parameters were examined.
Findings: As a result of the study, according to the average of the strawberry varieties used in the research, the fruit samples contained SSC content (7,84%), SSC/Acid ratio (10,27), average fruit weight (13,21g), fruit width (29,93mm) and leaf area (92,00), puncture resistance (80,75g/1.75mm), plant height (22,53), pH (2.66), L* (37,87), a* (42.10), b* (35,12) values and chroma value (54,93) were obtained from liquid worm fertilizer applications. In the control application, titratable acidity (0,84g/100ml), vitamin C (44,40mg/100ml), fruit width (30,28mm) and fruit length (42,21mm) parameters had the highest values.
Results:.In the study, higher results were obtained from liquid worm castings applied to different strawberry varieties compared to the control in most of the parameters examined. Different application methods also caused differences in the results obtained from strawberry cultivars. In general, liquid vermicompost applications made from leaves gave higher results than applications made from soil. The results obtained in most of the parameters were evaluated as statistically very important.