Koklear implant kullanıcılarında uzamsal biliş becerilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of spatial cognition in cochlear implant users
Yazar: NİZAMETTİN BURAK AVCI
Danışman: DOÇ. DR. BETÜL ÇİÇEK ÇINAR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat) ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Uzamsal biliş becerileri işitsel, görsel ve vestibüler girdiler öncelikli olmak üzere tüm duyusal girdilerin entegrasyonuyla gerçekleşir. Duyusal girdilerdeki eksiklikler uzamsal becerilerde etkilenime yol açabilir. Bu çalışmanın amacı ileri ve çok ileri derecede işitme kaybı olan koklear implant kullanıcılarının uzamsal biliş becerilerinin değerlendirilmesi ve otolit disfonksiyonu olan ve olmayan koklear implant kullanıcılarının uzamsal biliş becerilerinin karşılaştırılmasıdır. Çalışmaya otolit disfonksiyonu olan 19, otolit disfonksiyonu olmayan 21 koklear implant kullanıcısı ve yaş ve cinsiyete göre eşleştirilmiş 20 sağlıklı katılımcı dahil edilmiştir. Katılımcıların uzamsal becerileri üçgen tamamlama görevi (ÜTG), uzamsal oryantasyon testi (UOT) ve 4 dağ testi (4DT) ile değerlendirilmiştir. Çalışmamız sonucunda ÜTG'de otolit disfonksiyonu olan koklear implant kullanıcıları otolit disfonksiyonu olmayanlara ve sağlıklı kontrollere kıyasla daha fazla sapma açısı ve sapma mesafesi göstermişlerdir (p<0,001). UOT açı farkı değerlerinde gruplar arası anlamlı fark elde edilmiştir (p<0,001). Otolit disfonksiyonu olan koklear implant kullanıcıları en yüksek açı farkına sahipken sağlıklı kontrollerin en düşük açı farkına sahip olduğu bulunmuştur. 4DT'de ise otolit disfonksiyonu olan ve olmayan koklear implant kullanıcıları sağlıklı kontrollere kıyasla daha yüksek hata sayısına sahip olduğu görülmüştür (p<0,005). Uzamsal navigasyon becerisinde otolit disfonksiyon etkiliyken, uzamsal hafıza becerisinde işitme kaybının daha fazla etkili olduğu bulunmuştur. Uzamsal oryantasyon becerisini hem otolit disfonksiyonun hem de işitme kaybının etkilediği gözlenmiştir. Koklear implant kullanıcılarında uzamsal biliş becerilerinin daha zayıf olduğu ve otolit disfonksiyonu olan kullanıcıların uzamsal bilişin uzamsal navigasyon ve oryantasyon becerilerinde daha düşük performans gösterdiği bulunmuştur. Çalışmamız koklear implantlı bireylerde otolit disfonksiyon göz önünde bulundurularak uzamsal biliş becerilerinin değerlendirildiği ilk çalışmadır.

Abstract:
Spatial cognition skills are realized by the integration of all sensory inputs, primarily auditory, visual, and vestibular inputs. Deficiencies in sensory inputs can affect spatial skills. The aim of this study is to evaluate the spatial cognition skills of cochlear implant users with severe and profound hearing loss and to compare the spatial cognition skills of cochlear implant users with and without otolith dysfunction. The study included 19 cochlear implant users with otolith dysfunction, 21 cochlear implant users without otolith dysfunction, and 20 age- and sex-matched healthy participants. The spatial skills of the participants were evaluated with the triangle completion task (TCT), the spatial orientation test (SOT), and the 4 mountains test (4MT). As a result of our study, cochlear implant users with otolith dysfunction in TCT showed a greater angle of deviation and distance of deviation compared to those without otolith dysfunction and healthy controls (p<0.001). There was a significant difference between the groups in the UOT angle difference values (p<0.001). Cochlear implant users with otolith dysfunction had the highest angle difference, while healthy controls had the lowest angle difference. On the other hand, in 4DT, cochlear implant users with and without otolith dysfunction had a higher error number compared to healthy controls (p<0.005). While otolith dysfunction was effective in spatial navigation skills, it was found that hearing loss was more effective in spatial memory skills. It has been observed that both otolith dysfunction and hearing loss affect spatial orientation ability. It has been found that cochlear implant users have poorer spatial cognition skills, and users with otolith dysfunction have lower performance in spatial cognition, spatial navigation, and orientation skills. Our study is the first to evaluate spatial cognition skills in individuals with cochlear implants, considering otolith dysfunction.