Aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin çocuklara kötü muamele hakkında bilgi, tutum ve davranışları ile kendi tecrübeleri arasındaki ilişki
The relationship between the knowledge, attitudes, and behaviors of family medicine specialist students about childhood maltreatment and their own experiences
Yazar: MİHRİBAN ÖZGÜR
Danışman: PROF. DR. SADIK SAMİ HATİPOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tanımsız / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Bilgi = Knowledge ; Davranış = Behavior ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Kötü muamele = Bad treatment ; Tutumlar = Attitudes ; Çocuk ihmali = Child negligence ; Çocuk istismarı = Child abuse ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas ; İntörnlük ve asistanlık = Internship and residency

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı İstanbul ilindeki Aile Hekimliği uzmanlık öğrencilerinin 
çocuklara kötü muamele ile ilgili bilgi, tutum ve davranışları ve kendi tecrübeleri ile 
ilişkisini değerlendirmektir. 
Gereç ve Yöntem: Araştırmamız gerekli izinler alındıktan sonra 30/11/2021-
30/01/2022 tarihleri arasındaki 2 aylık periyotta İstanbul ilinde bulunan hastanelerde 
görev yapan 264 Aile Hekimliği uzmanlık öğrencisi hekim ile yapılmıştır.
Sosyodemografik sorular ve Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeğinden oluşan anket
çevrimiçi ortamda doldurulmuştur. İstatistiksel analizde SPSS 25.0 paket programı 
kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmamız 264 hekim ile yapılmış olup; hekimlerin %68,9'u (n=182) 
kadın, %31,1'i (n=82) erkektir. Yaş grupları incelendiğinde, %58,3'ünün (n=154) 23-
29 yaş grubunda, %38,3'ünün (n=101) 30-39 yaş grubunda, %3,4'ünün (n=9) 40 yaş 
ve üzeri olan grupta yer aldığı gözlenmiştir. Medeni durumlarına bakıldığında %48,1'i 
(n=127) evli, %51,9'u (n=137) bekârdır; %24,6'sının (n=65) çocuğu vardır. Çocuk 
istismarı olgusu veya şüphesi ile karşılaştığında bildirim yapacağını belirten hekim 
oranı %94,7 (n=250) iken; %5,3'ü (n=14) bildirim yapmayacağını belirtmiştir. 
Bilgi düzeyini ölçmek için sorulan sorular doğru seçenek bazında puanlanıp bir 
hesaplama yapılmıştır. Bu durumda alınabilecek minimum puan 0 olup, maksimum 
puan 21'dir. Çalışmamızda ise hesaplama sonucu elde edilen bilgi düzeyi puanları 2 
ile 15 arasında değişmekte olup, ortalama 11,40±2,89 olarak hesaplanmıştır. Çocukluk 
Çağı Ruhsal Travma Ölçeği toplam puanları 25 ile 82 arasında değişmekte olup, 
ortalama 35,73±11,09 saptanmıştır.
 Aile Hekimliği uzmanlık öğrencilerinin çocuklara kötü muamele hakkında bilgi 
düzeyi ve Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği alt ölçek puanları ile ilişkisi 
incelendiğinde, fiziksel istismar ve fıziksel ihmal puanları ile çocuğun kötüye 
kullanımında hekimin bilgi düzeyi arasında negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05). Çalışmamıza katılan hekimlerin toplam ÇÇRTÖ puanı ile
Çİİ hakkındaki bilgi düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki yoktur (p>0,05).
Sonuç: Çalışmamızda çocukluğunda fiziksel istismar ve fiziksel ihmal mağduru olan 
hekimlerin, çocuklara kötü muameleyi tanıma ve farkındalık düzeylerinin daha düşük 
olduğu bulunmuştur. Bu sonuç çocukluk çağında fiziksel olarak kötü muameleye 
maruz kalan bireylerin bu davranışları normalleştirdiğini düşündürmektedir. Bu 
yüzden çocukluk çağında kötü muameleye maruz kalmış hekimlerin profesyonel 
destek almaktan çekinmemeleri gerektiğini, kendi travmalarını iyileştirmelerinin Çİİ 
bilgi ve farkındalığını da arttıracağını düşünmekteyiz. Çalışmamıza katılan hekimlerin 
%25,4'ü Çİİ bildirimi ile yasal olarak yükümlü olduklarını bilmediğini belirtmiştir. 
Ayrıca Çİİ bildiriminde bulunan hekimlerin en zorlandığı aşamanın yasal süreç/gerekli 
kurumlarla temasa geçme olduğu bulunmuştur. Bu konuda hekimlere yönelik 
eğitimlerin düzenlenmesinin, hekimlerin önemli bir halk sağlığı sorunu olan Çİİ ile 
ilgili bilgi düzeyini ve adli bildirim yükümlülüğü bilincini arttıracağını 
düşünmekteyiz.

Abstract:
Aim: Our study aims to evaluate the relationship between knowledge, attitudes, 
and behaviors of family medicine residency students in Istanbul and their own 
experiences with childhood maltreatment.
Materials and Methods: Our research was conducted with 264 family medicine 
residency student physicians working in hospitals in Istanbul for 2 months between 
30/11/2021-30/01/2022 after the necessary permissions were obtained. The 
questionnaire consists of sociodemographic questions and the Childhood Trauma 
A questionnaire (CTQ) was filled out online. SPSS 25.0 package program was used for 
statistical analysis.
Results: Our study was conducted with 264 physicians; 68.9% (n=182) of the 
physicians were female and 31.1% (n=82) were male. When age groups are examined, 
58.3% (n=154) of them are in the 23-29 age group, 38.3% (n=101) are in the 30-39 
age group and 3.4% (n=9) are 40. was observed in the age group and above. 
Considering their marital status, 48.1% (n=127) were married and 51.9% (n=137) were 
single; 24.6% (n=65) have children. While the rate of physicians who stated that they 
would report a case or suspicion of child abuse was 94.7% (n=250); 5.3% (n=14) stated 
that they would not say.
The questions asked to measure the level of knowledge were scored based on the 
correct option and a calculation was made. In this case, the minimum score that can be 
obtained is 0 and the maximum score is 21. In our study, the knowledge level scores 
obtained from the calculations ranged from 2 to 15, and the average was calculated as 
11.40±2.89. Childhood Trauma Questionnaire total scores ranged from 25 to 82, with 
a mean of 35.73±11.09.
 When the relationship between the level of knowledge of family medicine 
residency students about child maltreatment (CM) and their CTQ subscale scores were 
examined, a negative statistically significant association was found between physical 
abuse and physical neglect scores and the physician's level of knowledge about child 
abuse (p<0.05). There was no statistically significant relationship between the total 
CTQ score of the physicians participating in our study and their level of knowledge 
about childhood maltreatment (p>0.05).
Conclusion: Our study found that physicians who were victims of physical 
abuse and physical neglect in childhood had lower levels of awareness and recognition 
of child maltreatment. This result suggests that children exposed to physical 
maltreatment normalize these behaviors. Therefore, we think that physicians who have
been maltreated in childhood should not hesitate to seek professional support. Curing their trauma will increase their knowledge and awareness of CM. 25.4% of the 
physicians who participated in our study stated that they did not know that they were 
legally liable for the CM notification. In addition, it was found that the most difficult 
stage for the physicians who reported the CM was the legal process/of contacting the 
necessary institutions. We think that organizing training for physicians on this subject 
will increase the level of knowledge and awareness of the forensic reporting obligation 
of physicians about CM, which is an important public health problem.