Tekirdağ Arkeoloji Müzesi'nde bulunan mezar ve adak stelleri
Funerary and votive reliefs from Tekirdağ Archaeology Museum
Yazar: HALDUN ARDA BÜLBÜL
Danışman: PROF. DR. CHRISTINA BRUNS ÖZGAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Adak = Vow ; Adak levhaları = Votive reliefs ; Arkeolojik eserler = Archaeological materials ; Arkeolojik kazılar = Archaeological excavations ; Mezarlar = Graves ; Steller = Steles ; Tekirdağ = Tekirdağ ; Tekirdağ Arkeoloji ve Etnoğrafya Müzesi = Tekirdağ Arkeoloji ve Etnoğrafya Museum ; Tekirdağ Müzesi = Tekirdağ Museum

Özet:
Tez kapsamında yirmi bir adet eser değerlendirilmiş olup bu eserler Tzuorlu (Çorlu), Apri (Kermeyan), Heraion Teikhos (Karaevlialtı), Perinthos (Marmara Ereğlisi), Bisanthe (Barbaros), Rhaidestos (Tekirdağ) gibi antik kentlerden, yanı sıra Malkara yakınlarındaki Elmalı Köyü'nden, Gazioğlu Köyü gibi henüz antik yerleşim olarak lokalizayonu yapılamamış yerlerden Tekirdağ Arkeoloji Müzesi'ne gelmiştir.
Eserlerin dokuz adeti adak steli olup on iki adeti mezar stelinden oluşmaktadır. Adak stellerinde Zeus, Aklepios, Artemis, Hekate, Herakles, Kybele gibi tanrı ve tanrıçalar betimlenmiş olup 2 adet adak stelinin adandığı tanrıça/tanrı/kahraman literatürde karşılığı olmadığından kimlikleri tespit edilememiştir. Çalışma kapsamında değerlendirilen adak stelleri Arkaik Dönem'den, Geç Roma Dönemi'ne dek uzanan geniş bir tarih skalası oluşturmuşlardır. 
Mezar stelleri ise "ölü yemeği" sahnesi, "oturan kadın ve yün sepeti" konuları işlenmiştir. Konularda yer alan figürlerde ise "pudicitia" ve "palliatus" tipleri sıklıkla kullanılmıştır. En erken stel M.Ö. 5. yüzyıl sonuna, en geç stel ise M.S. 2.  yüzyıl sonuna tarihlenmiştir.
Özellikle Adak stellerinde "Kybele"'ye ait olan, mezar stellerinde M.Ö. 5. yüzyıla ait olan ve M.Ö. 2. yüzyıla ait olanlar için atölye önerisi getirilmiştir. Ayrıca literatürde "Pudicitia" olarak geçen tip için sorunsal ortaya konmuş ancak yeni bir öneri getirilememiştir.

Abstract:
Within the scope of thesis, twenty one stelai were evaluated. These objects come to Tekirdağ Archaeological Museum fom ancient cities such as Tzuorlu, Apri, Heraion Teikhos, Perinthos Bisanthe and Rhaidestos.
Nine of them are the votive stelai and twelve of them consist of funerary reliefs. Godesses and gods such as Kybele, Artemis, Hekate, Herakles, Asklepios and Zeus were depicted in the votive stelai. 
Only the godesses or gods of two stelai could not be identified due to the lack of analogies example in the literature. The votive stelai which were evaluated within the scope this thesis study formed a wide historical scale from the Archaic Period to the Late Roman Period.  
The funerary reliefs include scenes of funerary banquet, seated woman with kalathos. Pudicitia and palliatus types were frequently used. The earliest stele is dated to the end of the 5th century BC and the latest to the end of the 2nd century AD.
Local workshops was suggested especially regarding the votive stele. For example the Kybele votive could be connected to a whorshop from Samos. The early grave stele of the 5th century BC was probably work of Attic or Islands atelier. The 2nd century BC stelai are probably products of a Propontic workshop, with connection to Byzantion. These relation clearer in the Roman İmperial Period. The pudicitia type also was matter of investigation.