İzmir Arkeoloji Müzesi'nde bulunan III. Aleksandros ve III. Philippos Dönemine atfedilen Makedon kralı bronz sikkeleri
Macedonian regal bronze coins attributed to Alexander III and Philip III in İzmir Archaeology Museum
Yazar: ÖMER TATAR
Danışman: DOÇ. DR. DİNÇER SAVAŞ LENGER
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Tarih = History
Dizin: Makedon Krallığı = Kingdom of Macedonia ; Sikke = Coin ; İzmir Arkeoloji Müzesi = İzmir Archaelogy Museum

Özet:
Bronz sikkeler MÖ. V. yüzyılın ikinci yarısı itibariyle Hellen dünyasının farklı coğrafyalarında darp edilmeye başlanmıştır. Temelde, gümüş sikkeler ile karşılanması pek
pratik olmayan küçük alışverişlerin gerçekleştirilmesi amacıyla kullanılan bronz sikkeler, kısa süre içinde Kara Yunanistanı ve ardından Küçük Asya'nın kentleri tarafından da benimsenmiştir.
Makedon Krallığı da I. Arkhelaos (MÖ. 413-399) dönemiyle birlikte bronz sikke darp
etmeye başlamıştır. Söz konusu sikkelerin basımına halef krallarca da aralıksız olarak devam edilmiştir. III. Aleksandros (MÖ. 336-323) ve III. Philippos Arrhidaios (MÖ. 323-316)
dönemlerinde de çok sayıda darphane bronz sikke basmıştır.
III. Aleksandros, Perslere karşı giriştiği ve yaklaşık 13 yıl süren seferi sonunda Pers
Krallığı'nı tarih sahnesinden silmiş, o dönem için bilinen dünyanın sınırlarını zorlayarak
oldukça geniş bir coğrafyayı Makedon Krallığı'na tabi kılmıştır. Bu süreçte Pers hazinelerini ele geçiren III. Aleksandros, bu doğrultuda finansal bir politika belirlemiştir. Bunun sonucunda
bir de sikke reformu gerçekleştiren Kral, kendi adına altın, gümüş ve bronzdan oldukça geniş hacimde, ölümünden sonra uzun bir süre daha darp edilmeye devam edilen sikkeler bastırmıştır. III. Philippos döneminde ise söz konusu sikkelerin yanı sıra, yeni kralın adına da krali sikkeler basılmıştır.
İzmir Arkeoloji Müzesi Koleksiyonu'nda III. Aleksandros ve III. Philippos dönemlerine
tarihlenen en az 206 adet krali bronz sikke mevcuttur. Söz konusu sikkelerin kataloglandığı ve değerlendirildiği bu çalışma ile III. Aleksandros ve III. Philippos dönemleri özelinde, Makedon krali sikkelerine dair yapılacak olan numismatik araştırmalarına katkı sağlanması amaçlanmaktadır.


Anahtar Kelimeler: Bronz Sikke, İzmir Arkeoloji Müzesi, Makedon Krallığı, III.Aleksandros, III. Philippos

Abstract:
By the middle of the 5th century B.C., bronze coinage was being minted in different
locations of the Hellenic world. Basically, bronze coins were used to make small payments
which was not practical to carry out using silver coins. Bronzes were soon began to be minted in various cities of mainland Greece and Asia Minor as well.
Also Macedonian Kingdom began to mint bronze coinage during the reign of Archelaus
I (413-399 B.C.). Minting of bronze coins continued uninterrupted during the periods of
successors as well. Likewise, during the reigns of Alexander III (336-323 B.C.) and Philip III Arrhideos (323-316 B.C.) numerous mints struck bronze coins.
Alexander III demolished the Persian Empire at the end of his campaign which lasted
almost 13 years and he took a very far and wide territory under the control of Macedonian
Kingdom by pushing the limits of the known world. During this period, Alexander III captured
the Persian treasures and in this regard he established a financial policy. The King, who also carried out a coinage reform within this context, made a vast amount of gold, silver and bronze coinage struck in his name which continued to be minted for a long time even after his death. During the reing of new king Philip III, royal coins bearing his name were struck as well right along with aforementioned coins.
There are at least 206 royal bronze coins dated to the periods of Alexander III and Philip
III in the Collection of Izmir Archaeology Museum. It is hoped that this study in which those aforesaid coins were catalogued and evaluated will contribute to the future numismatics studies about Macedonian royal coinage, particularly the periods of Alexander III and Philip III.


Keywords: Bronze coinage, Izmir Archaeology Museum, Macedonian Kingdom, Alexander III, Philip III