Mustafa Orakçı'nın çocuk kitaplarındaki eğitsel iletiler üzerine bir inceleme
An examination of Mustafa Orakçi's educational messages in children's books
Yazar: BANU ULUSU
Danışman: DOÇ. DR. TALAT AYTAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitsel iletiler = Educational messages ; Orakçı, Mustafa = Orakçı, Mustafa ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk kitapları = Children's books

Özet:
Okuma kültürü edinmiş birey yetiştirmedeki en etkili yollardan biri de çocuk edebiyatı ürünlerini kullanmaktır. Çocuk kitapları, çocuğun sanatsal, kişisel, zihinsel ve eğitsel gelişim sürecini etkilemektedir. Bu itibarla çocuk edebiyatı ürünlerindeki karakter, konu, ileti, dil anlatım ve resim gibi ögelerin seçimi çok önemlidir. Çocuk edebiyatında çocuğun duygu ve düşünce evrenini zenginleştirmeyi hedefleyen yazarlar, hikâyelerinde ve romanlarında iletileri sezdirmeye çalışırlar. Yazarların eserleri aracılığıyla aktardıkları iletilerin, eğitselliği ve sunuluş biçimleri edebî metin ölçütlerine uygun olmalıdır.  İleti, yazarın okurla paylaşmak istediği asıl düşüncedir. Yazarların, duygu ve düşünce ortaklığı oluşturmaya çalıştığı bir edebî zeminde vücut bulan iletilerin araştırılması önem arz etmektedir. Bu araştırma modern çocuk edebiyatı mecrasında çocukça duyarlılık ile eser veren ve alanının önemli yazarlarından olan Mustafa Orakçı'nın çocuk kitaplarındaki eğitsel iletileri tespit etmek ve bu iletilerin durumunu saptamak amacıyla yapılmıştır. Bu araştırmanın inceleme nesnelerini Mustafa Orakçı'nın kaleme almış olduğu 45 çocuk kitabı oluşturmaktadır. Yazarın incelenen 45 çocuk kitabında yer alan eğitsel iletiler nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesiyle tetkik edilmiş ve yorumlanmıştır. Araştırmadan elde edilen eğitsel iletiler betimsel analiz ile değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda yazarın eserlerinde 1185 adet eğitsel ileti tespit edilmiştir. Eserlerde en fazla kullanılan eğitsel iletiler bilgi vermek ve büyüklere saygılı davranmaktır.

Abstract:
One of the most effective ways of educating individuals who have acquired a reading culture is to use children's literature products. Children's books affect the artistic, personal, mental and educational development of the child. In this respect, the selection of elements such as character, subject, message, language expression and painting in children's literature products is very important. The authors aim to enrich the child's emotion and thought universe in children's literature and try to sense the messages in their stories and novels. The educational and presentation styles of the messages conveyed by the authors should be in line with the literary text criteria. The message is the original thought the author wants to share with the reader. It is important to investigate the messages that come into being on a literary basis where the authors try to form a partnership of emotions and thoughts. This research was carried out in order to determine the educational messages in the children's books of Mustafa Orakçı, one of the most important writers of the field, who works with childish sensitivity in the field of modern children's literature and to determine the status of these messages. The objects of this research are 45 children's books written by Mustafa Orakçı. The educational messages in the author's 45 children's books were examined and interpreted through document analysis, one of the qualitative research methods. The educational messages obtained from the research were evaluated with descriptive analysis. As a result of the research, 1185 educational messages were identified in the author's works. The most commonly used educational messages in the works are to give information and to respect the elders.