Abdullah Harmancı'nın çocuk kitaplarının çocuk edebiyatının temel öğeleri açısından incelenmesi
Analysis of the children's books of Abdullah Harmancı as the main elements of the children literature
Yazar: RAHİME ÖZKAN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET AKKAYA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Çocukların ihtiyaçları, düşünceleri, istekleri ve beklentileri yetişkinlere göre farklıdır. Bu istek ve ihtiyaçlar çocukların yaşlarına ve gelişim dönemlerine göre de değişiklik gösterir. Bu sebeple, çocukların dünyasına hitap eden, onların kelime dağarcığını zenginleştiren, dil gelişimini destekleyen, düşünme becerilerine katkıda bulunan ve hayal güçlerine hitap eden edebi türlere ihtiyaç vardır. Çocuk edebiyatı bu ihtiyaçlar sonucu ortaya çıkmıştır. Günümüzde çocukların edebi ihtiyaçlarını karşılayan çeşitli çocuk edebiyatı eseri bulunmaktadır. Bu çalışmada Abdullah Harmancı' ya ait olan "Hışırtı Avcısı", "Aynalı Baba İle Râci", "Küçük Prens Hakem Olsun", "Bilgenin Gölgesi", "Kışın Şarkısını Kim Söyleyecek", "Evliya'nın Sırları", "Ötücü Kuşlar Festivali", "Dağın Kalbi Güm Güm Eder", "Leylaklar Prensesi" ve "Bir Şehir Kalbimi Çaldı" adlı on çocuk kitabı, çocuk edebiyatının temel öğelerine uygunluğu açısından incelenmiştir. Çalışmada nitel araştırma deseni olan doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Eserlerin dış yapı özellikleri bakımından çocuklara uygunluğu boyut, kapak ve cilt tasarımı, kâğıt, sayfa düzeni, harf, resim ve iç yapı özellikleri bakımından çocuklara uygunluğu konu, ileti, değerler eğitimi, kahramanlar, dil ve anlatım ve çevre temaları üzerinden betimsel analiz yapılarak incelenmiştir. Araştırma sonucunda elden edilen bulgulara göre Abdullah Harmancı'nın ele alınan on çocuk kitabının dış yapı özellikleri incelendiğinde sadece "Evliya'nın Sırları" ve "Leylaklar Prensesi" adlı kitaplardaki görsellerde renklendirme yapıldığı, diğer sekiz kitaptaki görsellerin siyah beyaz kullanıldıkları görülmüştür. "Evliya'nın Sırları" ve "Leylaklar Prensesi" adlı kitaplarda, öyküde anlatılanlar ile uyumlu olmayan görsellere yer verildiği görülmüştür. Bunun dışında kitapların dış yapı özelliklerinin çocuklara uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kitapların iç yapı özellikleri incelendiğinde ise "Evliya'nın Sırları", "Dağın Kalbi Güm Güm Eder" ve "Bir Şehir Kalbimi Çaldı" adlı kitaplarda yer alan bazı öykülerin çocuklara uygun olmadığı tespit edilmiştir. Bunun dışında kitapların iç yapı özellikleri bakımından çocuklara uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Children's needs, thoughts, wishes and expectations are different from adults. These wishes and needs vary depending on the age and developmental stages of children. For this reason, there is a need for literary genres that appeal to children's world, enrich their vocabulary, support language development, contribute to their thinking skills and appeal to their imagination. Children's literature emerged as a result of these needs. Today, there are various works of children's literature that meet the literary needs of children. This study was limited to nine children's books by Abdullah Harmanci: "Hışırtı Avcısı", "Aynalı Baba ile Râcî", "Küçük Prens Hakem Olsun", "Bilgenin Gölgesi", "Kışın Şarkısını Kim Söylecek?", "Evliya'nın Sırları", "Ötücü Kuşlar Festivali", "Dağın Kalbi Güm Güm Eder", "Leylaklar Prensesi" and "Bir Şehir kalbimi Çaldı". The suitability of Yaşar's books to be suitable for children in terms of their internal structure; The subject, theme, characters, environment, language and expression themes were analyzed by descriptive analysis. The suitability of the books for the child in terms of external structure features; size, cover-volume, paper, page layout, letters and picture themes were analyzed by descriptive analysis. According to the findings obtained as a result of the research, when the external structure features of the ten children's books of Abdullah Harmancı were examined, it was seen that only the images in the books titled "Secrets of Saints" and "Princess of Lilacs" were colored, while the images in the other eight books were used in black and white. It was observed that the books titled "Secrets of Saints" and "Princess of Lilacs" included images that were not compatible with what was told in the story. Apart from this, it has been concluded that the external structure features of the books are suitable for children. When the internal structure features of the books were examined, it was determined that some of the stories in the books named "Secrets of the Saints", "The Heart of the Mountain Goes Thumping" and "A City Stole My Heart" were not suitable for children. Apart from this, it was concluded that the books are suitable for children in terms of their internal structure features.