Alzheimer hastalarına bakan kişilerin psikolojik dayanıklılık düzeylerinin algılanan stres, sosyal destek ve demografik özelliklere göre incelenmesi
An investigation of psychological hardiness levels of alzheimer caregivers according to perceived stress, social support and demographi̇c factors
Yazar: ELİF ÖZKOÇAK
Danışman: PROF. DR. HAYRİYE GÜZİN SÜBAŞI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Demografik özellikler = Demographic characteristics ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Sosyal destek = Social support ; Stres = Stress

Özet:
Bu araştırmada Alzheimer hastalarına bakan kişilerin algılanan stres ve sosyal destek düzeyleri ile psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu amaçla literatür çerçevesinde önerilen ve Şekil 1-2 ve 3'te sunulan modeller test edilmiş, önerilen modelin araştırma kapsamında toplanan veriler ile desteklenip desteklenmediği belirlenmiştir. Araştırmaya bir üniversite hastanesinde klinikte tedavi gören Alzheimer hastalarına birinci dereceden bakım veren 124'ü kadın, 87'si erkek olmak üzere toplam 211 hasta yakını katılmıştır. Araştırma verileri 2014-2015 yılları arasında toplanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (PDÖ), Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ) Kısa Formu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) kullanılmıştır. İki ortalama arasındaki farkın önemlilik testinden (t-testi), tek yönlü varyans analizinden (ANOVA), anlamlı tek yönlü varyans analizi sonrası çoklu karşılaştırma için Tukey HSD testinden ve path analizi yönteminden yararlanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre algılanan stres ters yönde psikolojik dayanıklılığı ve sosyal desteği etkilemiştir. Sosyal destek Alzheimer hastalarına bakan kişilerin psikolojik dayanıklılığını olumlu yönde etkilemiştir. Araştırmada elde edilen bulgular ilgili literatür ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
In this study the relationship between the perceived stress and social support levels and psychological hardiness levels of Alzheimer disease caregivers has been investigated. The models that were suggested in the literature and shown in Figure 1, 2 and 3 have been tested and it was determined whether these models were supported by the data collected in the study or not. 124 patient's relatives (124 female and 87 male), who were family caregivers of Alzheimer disease patients clinically treated in a university hospital participated in the study. Data were collected between the years 2014-2015 and by Personal Information Form, Psychological Hardiness Scale (PDÖ), a short form of Perceived Stress Scale and Multi-dimensional Perceived Social Support Scale (ÇBASDÖ). Data were analyzed using t-test, one way ANOVA with Tukey's post hoc test and path analyze. Results showed that perceived stress affects the psychological hardiness and social support inversely. Social support affects the psychological hardiness of the Alzheimer caregivers positively. The results were discussed with regard to the literature.