İmazamox tolerant mercimek genotiplerinin bazı çeşitlerle tarımsal özellikleri bakımından karşılaştırılması
Comparison of imazamox tolerant lentil genotypes with some varieties in terms of agricultural characteristics
Yazar: BELGİN ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH KAHRİMAN
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada imidazolinon grubu (İMİ) herbisitlere dayanıklı bulunan mercimek genotiplerinin 
tescilli çeşitlerle karşılaştırılarak verim ve bitkisel özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma 
Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Osmanbey Yerleşkesi Tarımsal Araştırma ve Uygulama Alanında 
tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekrarlı olarak yürütülmüştür. Çalışmada materyal olarak 2 
İMİ tolerant mercimek genotipi ile 8 tescilli mercimek çeşidi (Fırat87, Çağıl, Tigris, Şahan, Ahsen, 
Mansur, Ceren ve 1 adet yurt dışı tescilli çeşit) materyal olarak kullanılmıştır. Çalışma sonucunda; 
bitki boyu 24-42 cm, çiçeklenme gün sayısı 114-142 gün, bakla bağlama 132-150 gün sayısı, bitki taç 
genişliği 11-15 cm, olgunlaşma gün sayısı 162-165, ilk bakla yüksekliği 11-23 cm, bitkide ana dal 
sayısı 1-4 adet, birincil anadal sayısı 1-5, ana sap kalınlığı 1-3 mm, ana dal kalınlınlığı 1-3 mm, 
bitkide bakla sayısı 22-55 adet, bitkide tane sayısı 16-40 adet, biyolojik verim 284-573 kg/da, bin tane 
ağırlığı 25-43 gr, tane verimi 61-148 kg/da, protein oranının %25-30 ve hasat indeksinin % 15-33 
arasında değiştiği gözlenmiştir. İncelenen özelliklerde EMS (Etyl metyl sulfonate) mutasyonu ile elde 
edilen imi tolerant genotiplerde mutasyonun yukarda anılan özellikleri olumsuz etkilemediği ve 
tescilli çeşitler ile karşılaştırıldığında birçok özellik bakımından (verim, 1000 tane ağırlığı, bitki boyu 
vb) daha yüksek değerler gösterdikleri belirlenmiştir. İmi tolerant genotiplerin çeşit adayı olarak 
tescile sunulabileceği belirlenmiştir

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the yield and agronomic characteristics of lentil genotypes 
resistant to imidazolinone group (IMI) herbicides by comparing them with registered varieties. The 
study was carried out in randomized complete block design with 3 replications in the Harran 
University, Faculty of Agriculture, Agricultural Research and Application Area. In the study, 2 IMI 
tolerant lentil genotypes and 8 registered lentil varieties (Fırat87, Cagil, Tigris, Sahan, Ahsen, Mansur, 
Ceren and 1 Canadian variety) were used as seed materials. According to the results; plant height 24-
42 cm, days to flowering 114-142 days, days to pod set 132-150 days, plant canopy width 11-15 cm, 
days to maturity 162-165, first pod height 11-23 cm, number of main branches per plant 1-4 pieces, 
number of primary branch 1-5, main stem thickness 1-3 mm, main branch thickness 1-3 mm, pod 
number per plant 22-55, grain number per plant 16-40, biological yield 284-573 kg/da, thousand grain 
weight 25-43 gr, grain yield 61-148 kg/da, protein ratio 25-30% and harvest index varied between 
15% and 33%. In the traits examined, it was determined that imi tolerant genotypes obtained by EMS 
(Ethyl methyl sulfonate) mutation, mutation did not adversely affect the aforementioned traits and 
showed higher values in terms of many traits (yield, 1000 grain weight, plant height, etc.) compared to 
registered varieties. Imi tolerant genotypes can be submitted to registration as candidate varieties.