Fen öğretiminde Mendel genetiği konusuna yönelik eğitsel oyun tasarımı ve değerlendirilmesi
Educational game design and evaluation for Mendelian genetics in science teaching
Yazar: SEFA MERVE KILIÇASLAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET YILMAZ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Fen bilimleri dersi, 'DNA ve Genetik Kod' ünitesinde yer alan kalıtım konusunun içeriğinde öğrencilerin daha önce görmedikleri soyut ve yabancı kavramlar mevcuttur. Bu nedenle kalıtım konusunun kavranması hem öğrenciler hem öğretmenler için güçtür. Yapılan araştırmalarda da öğrencilerin, fen bilimleri dersinde yer alan bu konuyu öğrenmede sıkıntı yaşadıkları görülmektedir. Bu nedenle fen öğretiminde Mendel genetik konusuna yönelik etkinliklerin yapılması önem kazanmıştır. Bu araştırmada, fen bilimleri dersi öğretim programında yer alan Mendel genetiği konusuna yönelik tasarlanan eğitsel oyunun 8. Sınıf öğrencilerinin akademik başarısını ve farkındalıklarını nasıl etkilediğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Araştırma, 2021-2022 eğitim-öğretim yılının güz döneminde 8. sınıfta öğrenim gören 15 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Uygulanan eğitsel oyunun öğrencilerde oluşturduğu akademik başarı ve farkındalığı belirlemek amacıyla uzmanların görüşleri doğrultusunda araştırmacı tarafından hazırlanıp son halleri verilen açık uçlu soru formları ön test ve son test şeklinde katılımcılara uygulanmıştır. Ayrıca araştırmada, katılımcıların açık uçlu soru formlarına vermiş oldukları cevaplara göre açık uçlu anket soruları uygulanarak veri çeşitlemesi gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda, Mendel genetiği konusunda yer alan terim ve kavramların katılımcılara uygulanan ön test ve son test arasında farklılık olduğu ve akademik başarılarının arttığı, katılımcıların fen bilimleri dersinde uygulanan etkinliklere yönelik olumlu görüşlerinin olduğu belirlenmiştir. Katılımcılar, fen bilimleri dersinde uygulanan etkinliklerin akılda kalıcılığı artırdığını, konuyu pekiştirmelerini sağladığını, günlük hayatla ilişkilendirdiklerini, dikkat ve ilgilerini çekerek derslerin daha eğlenceli geçtiğini ifade etmişlerdir. Sonuç olarak, uygulanan eğitsel oyun temelli etkinliğin Mendel genetiği konusunda öğrencilerin akademik başarı ve farkındalığını artırması açısından önemli olduğu söylenebilir. Bu nedenle soyut, yabancı terim ve kavramlar içeren Mendel genetiği gibi konuların öğrencilerdeki öğrenme süreçlerinin başarılı gerçekleştirilebilmesi için eğitsel oyun temelli etkinliklerin kullanılması gerektiği ifade edilebilir.

Abstract:
In the content of heredity in the "DNA and Genetic Code" unit of the science course, there are abstract and foreign concepts that students have not seen before. Therefore, understanding the subject of inheritance is difficult for both students and teachers. In the researches, it is seen that the students have difficulties in learning this subject in the science course. For this reason, it has gained importance to carry out activities on Mendelian genetics in science teaching. In this research, it is aimed to examine how the educational game designed for Mendelian genetics in the science curriculum affects the academic success and awareness of 8th grade students. Case study, one of the qualitative research methods, was used in the research. The research was carried out with 15 8th grade students in the fall semester of the 2021-2022 academic year. In order to determine the academic success and awareness created by the educational game applied in the students, open-ended question forms prepared and finalized by the researcher in line with the opinions of the experts were applied to the participants in the form of pre-test and post-test. In addition, in the research, data diversification was carried out by applying open-ended questionnaires according to the answers given by the participants to the open-ended question forms. As a result of the research, it was determined that the terms and concepts in Mendelian genetics differed between the pre-test and post-test applied to the participants, their academic success increased, and the participants had positive opinions about the activities applied in the science course. The participants stated that the activities applied in the science lesson increase the memorability, reinforce the subject, associate it with daily life, attract their attention and interest and make the lessons more enjoyable. As a result, it can be said that the applied educational game-based activity is important in terms of increasing the academic success and awareness of the students about Mendelian genetics. For this reason, it can be stated that educational game-based activities should be used in order for students to successfully realize the learning processes of subjects such as Mendelian genetics, which include abstract and foreign terms and concepts.