Çanakkale ilinde şeftali filiz güvesi(Anarsia lineatella Zeller, Lepidoptera: Gelechiidae) ile mücadelede çiftleşmeyi engelleme tekniğinin kullanım olanaklarının araştırılması
Population development and the possibilities of using mating disruption technique for control of Anarsia lineatella Zeller (Lepidoptera: Gelechiidae) in Çanakkale province
Yazar: ÖZGÜL UÇAR
Danışman: PROF. DR. ALİ ÖZPINAR
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, şeftali zararlısı Anarsia lineatella Zeller (Lepidoptera: Gelechiidae)'nın popülasyon gelişmesi ve mücadelesinde çiftleşmeyi engelleme tekniğinin (ÇET) kullanım olanağı, Çanakkale ilinde 2015-2016 yıllarında araştırılmıştır. Bu amaçla, Merkez ilçede Yapıldak köyünde üreticiye ait (No:2) ve iki (No:1) hektar olan iki şeftali bahçesi belirlenmiştir. Popülasyon gelişiminin takibi için, 2015-2016 yıllarında her iki bahçeye 16 Mart'ta A. lineatella'nın tuzakları asılmış ve haftada iki kez yakalanan erginler sayılmıştır. 2016 yılında ise erginler yakalandıktan sonra 20.04.2016 tarihinde A. lineatella'ya karşı ÇET'in etkisini test etmek için 1 nolu bahçenin kenar sıralarındaki ağaçlara üçer ve diğerlerine ikişer adet Isonet-A (134 mg (%67,6 ) E,5 Decenly acetate + (%2,9) E,5 Decanol) yayıcısı asılmıştır. Bahçenin 0,2 hektarında ÇET ve geriye kalan 1,8 hektarında ise ÇET+insektisit uygulanmıştır. Bir hektarlık 2 nolu bahçede ise sadece insektisit uygulanmıştır. ÇET'in etkisi; feromon tuzaklarına yakalanan ergin sayısı ve hasat sırasında 1000 meyvedeki bulaşık meyve oranı diğer uygulamalarla karşılaştırılarak belirlenmiştir. 
Araştırmanın sonucunda 2015 yılında 1 ve 2 nolu bahçelerdeki tuzaklarda yakalanan toplam ergin sayısı sırasıyla 159 ve 162 adet olup, popülasyon eğrisi benzer çıkmıştır. İlk erginler 16 Nisan'da tuzaklara yakalanmış; 18 Mayıs, 10 Haziran, 15 Temmuz ve 22 Ağustos olmak üzere dört tepe noktası gerçekleşmiştir. 2016 yılında ise popülasyon yoğunluğu önceki yıla göre düşük kalmıştır. Sadece insektisit uygulanan 2 nolu bahçede toplam 32 ergin tuzaklara yakalanmış ve 19 Mayıs ile 20 Temmuz'da iki tepe noktası oluşmuştur. ÇET ve ÇET+insektisit uygulanan parsellerde ise mevsim boyunca 6'şar ergin tuzaklara yakalanmıştır. Bulaşık meyve oranı ÇET uygulanan parselde %2,2, ÇET+insektisit'de %2,0 ve sadece insektisit uygulanan parselde %3,6 olarak belirlenmiştir.
Anahtar sözcükler: Şeftali, Anarsia lineatella, Popülasyon Gelişmesi, Çiftleşmeyi Engelleme Tekniği

Abstract:
In this study, the possibilities of using mating disruption technique and the population development of peach pest, Anarsia lineatella Zeller (Lepidoptera; Gelechiidae) was investigated in Çanakkale province, in 2015-2016. For this purpose, two orchards which are 1 (No:2) and 2 (No:1) ha in size, belonging to the producer was selected in Yapıldak village of Central district. In 2015 and 2016, the pheromone traps of A. lineatella were hung on both gardens on 16 March, and captured adults in traps were counted twice a week. In 2016, after the adults were caught in the traps, on the 20th of April, to test mating disruption (MD) of A. lineatella in the orchard (No:1) of 2 ha, 3 and 2 dispensers (134 mg (%67,6 ) E,5 Decenly acetate + (%2,9) E,5 Decanol) were hung per tree in the edge rows and other trees, respectively. MD was tested only in 0,2 ha of the treated orchard, in the rest of the orchard  (1,8 ha) was applied MD+ insecticides to pest control. In the reference orchard (No:2) of one ha insecticides treatments were applied to control pest. Efficacy of MD was evaluated to compare the rate of damaged fruit in 1000 fruit at harvest and the captured adults in the traps were counted in the application plot. 
In the results, in 2015, during the season, the total number of adults caught in the traps of 1 and 2 number orchards was 159 and 162 respectively, the population curve in the both orchards were similar. The first adults were caught in the traps on April 16, and four peaks were made on May 18, June 10, July 15 and August 22. In 2016, the population density of adults was low compared according to 2015 year. A total of 32 adults were captured in the orchard (No:2) not applied MD and 2 peaks were observed on 19 May and 20 July. In plots of applied of MD and MD+ insecticides were counted 6 adults in pheromone traps. The infestation fruit rates were 2,2, 2,0 and 3,6 % in MD, MD+insecticides and only insecticides, respectively.
 
Keywords: Peach, Anarsia lineatella, Population Development, Mating Disruption Technique