Özel eğitim okulu öğretmenlerinin bakış açısıyla okul yöneticilerinin öğretimsel liderliği
School principal's instrutional leadership perception of special education teacher
Yazar: MUSTAFA DURSUNOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. GÖKÇE ÖZDEMİR
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Liderlik = Leadership ; Okul yöneticileri = School administrators ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitim öğretmenleri = Special education teachers ; Öğretimsel liderlik = Instructional leadership ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Araştırmanın amacı özel eğitim okullarında görev yapan okul yöneticilerinin öğretimsel liderlik becerilerine yönelik öğretmen ve yönetici görüşlerini belirlemektir. Araştırma karma yöntem araştırma desenlerinden açımlayıcı sıralı desen olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın nicel bölümünün çalışma grubu, 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Gaziantep İli merkez ilçelerinde bulunan resmi özel eğitim okullarında görev yapan 204 öğretmenden, nitel bölümünün çalışma grubu ise nicel araştırmaya katılan katılımcılar arasından seçilmiş farklı demografik değişkenlere sahip 15 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmanın nicel verileri, Kişisel Bilgi Formu ve Öğretimsel Liderlik Ölçeği ile nitel verileri ise araştırmacı tarafından oluşturulan yarı yapılandırılmış Öğretimsel Liderlik Görüşme Formu ile toplanmıştır. Nicel veri analizinde SPSS 25.0 istatistik programı kullanılmıştır. Demografik değişkenler betimsel istatistikler, ikili grup karşılaştırılmaları bağımsız örneklem t-testi, ikiden fazla grup arasında yapılan karşılaştırmalar ise tek yönlü Anova testi ile analiz edilmiştir. İkiden fazla grup karşılaştırmalarında ortaya çıkan farkın kaynağını bulmak için ise Scheffe testi kullanılmıştır.  Nitel veriler,  ATLAS. ti 9 programında içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Nicel bulguları incelendiğinde, öğretmen görüşlerine göre okul yöneticilerinin öğretimsel liderlik becerileri orta düzeyde sergiledikleri sonucuna ulaşılırken, okul yöneticilerinin kendi görüşlerine göre ise öğretimsel liderlik becerileri çok yüksek düzeyde sergiledikleri sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca okul yöneticilerinin öğretimsel liderlik becerilerileri sergileme düzeylerine yönelik öğretmen görüşleri ile cinsiyet ve medeni durum değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık ortaya çıkmamıştır. Araştırmanın nitel bulguları incelediğinde ise öğretmen görüşlerine göre, özel eğitim okul yöneticilerinin sergiledikleri öğretimsel liderlik rolleri, daha çok okulun düzen ve disiplinini sağlama, evrakların kontrolünü yapma, toplantı düzenleme, giriş-çıkış saatlerinin kontrolü şeklindedir. Bulgularından hareketle, öğretimsel liderlik çalışması yürüten araştırmacılara yönelik önerileri sunulmuştur.

Abstract:
The purpose of the study is to adjust teacher's and administrator's views on instructional leadership skills of school administrator's working in private educational institutions. The research was designed as an explanatory sequential design, one of the mixed method research designs. While the working group of the quantitative part of the research consists of 204 teachers in official private educational schools in the central districts of Gaziantep in 2019-2020, the working group of the qualitative department consists of 15 teachers with different demographic variables selected among the participants in the quantitative research. The quantitative data of the study were collected with Personal Information Form and Instructional Leadership Scale and the qualitative data were clustered together with the semi-structured Instructional Leadership Interview Form created by the researcher. SPSS 25.0 statistics program was used for quantitative data analysis. Demographic variables were analyzed with the descriptive statistics, pairwise group comparisons with the unpaired t-test, and the com parisons between more than two groups were analyzed by using one-way Anova test. Scheffe test was applied to find the source of discrepancy emerged inmore than two group comparison. Qualitative data was analyzed with content analysis method in ATLAS. ti 9 Program. When the quantitative findings were examined, it was concluded that school administrators displayed instructional leadership skills at a medium level according to teacher's opinions, while school administrators displayed instructional leadership skills at a very high level according to their own opinions. Besides, there was no significant difference between teacher's views on the level of instructional leadership skills of school administrators and the variables of gender and marital status. When the qualitative findings of the study were examined; according to the teachers' opinions, the instructional leadership roles that private educational school administrators perform are mostly ensuring the order and discipline of the school, checking the documents, organizing meetings, controlling the entrance and exit times. Based on their findings, suggestions for researches who conduct instructional leadership studies are presented.