Türk-İran ilişkileri bağlamında Rıza Pehlevi'nin Türkiye seyahati
Reza Pahlavi visit Turkey
Yazar: NEZAHAT DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET PINAR
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Pehlevi, Muhammed Rıza = Pehlevi, Muhammed Rıza ; Seyahat = Travel ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türk-İran ilişkileri = Turkish-Iran relations ; Türkiye = Turkey ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; İran = Iran

Özet:
Orta Doğu'nun iki büyük devleti olan Türkiye ve İran ilişkilerinin tarihi geçmişi oldukça eskilere dayanmaktadır. Bu anlamda Türkiye ve İran arasında siyasal, kültürel, ekonomik ilişkiler kaçınılmaz olmuştur. Bu uzun ve zengin tarihin arka planında iki ülke arasında zaman zaman dostane zaman zaman da gergin politikalar egemen olmuşken buna karşın karşılıklı etkileşiminde kaçınılmaz olduğu gerçeği unutulmamalıdır.
Bu çalışmada Cumhuriyetin kurulmasından sonra Türk dış politikasının genel olarak komşularıyla sıfır problem ilkesi doğrultusunda şekillendiği söylenilebilir. Mustafa Kemal genel olarak "Yurtta Sulh, Cihanda Sulh" eksenli bir politikayla komşu devletlerle barış içinde yaşama ve Türkiye'nin milli sınırlarına zarar vermediği sürece bütün dünya devletleriyle barış politikasıyla yaşama arzusuydu. Türkiye, bu bağlamda komşu devletlerle dostluk antlaşmaları imzalayarak niyetinin barıştan yana olduğunun imajını vermişti. Türkiye'de cumhuriyetin kurulmasıyla birlikte İran'da Kaçar Hanedanlığının sona ermesiyle iki ülke ilişkilerinde bir yakınlaşmanın oluşmaya başladığı ve iki komşu ülke arasında yeni bir dönemin başlamasına vesile olmuştu.Pehlevi Hanedanlığı'nın iktidar olmasıyla birlikte Türk-İran ilişkilerinde iyi gelişmeler meydana gelmeye başlamıştı. Şah Rıza Pehlevi'nin Türkiye'ye ziyareti bu bağlamda iki devletin ilişkilerinde yeni bir dönemin başlangıcı olmuştur.
Rıza Pehlevi'nin Türkiye ziyareti iki dünya savaşı arası dönemde, bağımsız devletler olarak var olmaya çalışan Türkiye ve İran'ın, birbiri ile yakınlaşma çabalarının somutlaştığı önemli bir diplomatik olaydır

Abstract:
History of the Middle East's two major state relations with Turkey and Iran are based on very old. In this sense, Turkey and Iran in political, cultural and economic relations was inevitable. In the background of this long and rich history, it should not be forgotten that the tension between the two countries is occasionally tense, while the mutual interaction is inevitable.
In this study, after the establishment of the Republic, it can be said that Turkish foreign policy is generally shaped by its neighbors with the principle of zero problem. Mustafa Kemal as the "Peace at Home, Peace in the World" as long as not to damage the axis of a policy to live in peace with neighboring countries and Turkey's national borders was the desire to live with the policy of peace with all the world states. Turkey, the intent signing friendship treaties with neighboring states in this context, he gave the impression that it is in favor of peace. With the establishment of the republic in Turkey between the two countries by the end of the Qajar dynasty in Iran that begin to form a rapprochement and had been instrumental in the start of a new era between the two neighboring countries. As the Pahlavi dynasty became ruled, good developments were taking place in Turkish-Iranian relations. Shah Reza Pahlavi's visit to Turkey was the beginning of a new era in relations between the two states in this regard.
Reza Pahlavi's visit to Turkey in the period between the two world wars, running to exist as independent states Turkey and Iran, is an important diplomatic event that embodied the rapprochement with each other.