Kars Ardahan ilinde tıbbi atık yönetiminin iş sağlığı ve güvenliği yönünden değerlendirilmesi
Evaluation of medical waste management in terms of occupational health and safety in Kars and Ardahan province
Yazar: İLYAS YURT
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ KIRPIK
Kafkas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Ardahan = Ardahan ; Atık yönetimi = Waste management ; Risk analizi = Risk analysis ; Risk değerlendirmesi = Risk assesment ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sterilizasyon = Sterilization ; Tıbbi atık = Medical waste ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health ; İş sağlığı ve güvenliği = Occupational health and safety

Özet:
Bu çalışmada Kars ilinde bulunan tıbbi atık sterilizasyon faaliyeti gösteren bir tesiste atık yönetimi ve iş sağlığı ve güvenliği açısından oluşturması muhtemel risklerin belirlenmesi amaçlanmıştır. 
Bu çalışma 01.01.2022 - 01.01.2023 yılları arasında Kars İli alan sınırlarında hizmet veren sağlık kuruluşlarının faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan enfeksiyöz, patolojik ve kesici-delici atıklarını; toplayan, taşıyan ve bertaraf faaliyetlerini gerçekleştiren tıbbi atık sterilizasyon tesisinde yapılmıştır. 
Çalışma süresince tıbbi atık tesisinde atıkların bertaraf süreci gözlendi. Bertaraf sürecinde eksikler tespit edilmeye çalışıldı. Muhtemel oluşabilecek tehlikeler ile riskler belirlenmeye çalışıldı ve risk analizi ve risk Değerlendirmesi, L Tipi (5x5) Matris Yöntemi kullanılarak yapıldı. Değerlendirme sonunda elde edilen verilerin standart verilerle karşılaştırılması ile risk skorları belirlendi. 
Sonuç olarak tıbbi atık bertaraf tesisinde 40 maddeden oluşan risk grupların olduğu gözlendi. Tesiste paratonerin çalışıp çalışmadığı belirlenemedi. Kompresörün başka bir bölümde olmamasından ve etrafının açık olmasından dolayı iş sağlığı ve güvenliği açısından önemli riskler taşıdığı belirlendi. Bu nedenle hem paratoner hem de kompresör için risk skoru 15 olarak tespit edildi. Tıbbi atık bertaraf tesisinde yangın söndürücülerin periyodik muayenelerinin zamanında yapılmadığı gözlendi. Bunun yanında tesiste çalışanlar tarafından tatbikatların zamanında yapılmaması nedeni ile her iki durum için risk skoru olarak 15 olarak tanımladı.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the possible risks in terms of waste management and occupational health and safety in a facility that operates in medical waste sterilization in Kars province.
This study covers the infectious, pathological and sharp-penetrating wastes that emerged as a result of the activities of health institutions serving within the borders of Kars Province between 01.01.2022 and 01.01.2023; was carried out at the medical waste sterilization facility that collects, transports and disposes of.
During the study, the waste disposal process was observed in the medical waste facility. In the disposal process, deficiencies were tried to be determined. Possible hazards and risks were tried to be determined and risk analysis and risk assessment were done using L Type (5x5) Matrix Method. Risk scores were determined by comparing the data obtained at the end of the evaluation with the standard data.
As a result, it was observed that there were risk groups consisting of 40 items in the medical waste disposal facility. It could not be determined whether the lightning rod was working in the facility. It has been determined that the compressor carries significant risks in terms of occupational health and safety because it is not in another section and it is open around it. Therefore, the risk score for both lightning rod and compressor was determined as 15. It was observed that periodic inspections of fire extinguishers at the medical waste disposal facility were not carried out on time. In addition, It was defined the risk score as 15 for both situations due to the fact that the drills were not carried out on time by the employees at the facility.