Avrupa Birliği'nin genişleme sürecinde Polanya
Poland in the enlargement process European Union
Yazar: SÜHAL ŞEMŞİT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NİLÜFER KARACASULU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Avrupa Birliği = European Union ; Genişleme = Enlargement ; Kopenhag Kriterleri = Kopenhag Criterias ; Polonya = Poland ; Üyelik = Membership

Özet:
1957 yılında Roma Andlaşması ile kurulan ve günümüze kadar dört genişleme süreci geçirerek 6 üyeden 15 üyeye yükselen Avrupa Birliği, 1997 yılı Aralık ayında yapılan Lüksemburg Zirvesi'nde beşinci genişleme sürecini resmen başlatmıştır. Bulgaristan, Çek Cumhuriyeti, Estonya, Güney Kıbrıs, Macaristan, Letonya, Litvanya, Malta, Polonya, Romanya, Slovak Cumhuriyeti ve Slovenya Avrupa Birliği'nin beşinci genişleme sürecine dahil edilmiş ve Türkiye 1999 yılı Aralık ayında Helsinki Zirvesi'nde bu sürecin içerisine alınmıştır. Polonya, beşinci genişleme sürecine dahil olan ülkeler içerisinde nüfus ve yüzölçümü bakımından Türkiye'den sonra ikinci büyük ülkedir. Bunun yanında, Polonya 1993 yılında Kopenhag Zirvesi'nde belirlenen tam üyelik kriterlerini karşılama açısından Türkiye'ye benzer özelliklere sahiptir. Uzun süreli komünist yönetimden sonra 1989 yılında demokratikleşme ve piyasa ekonomisine geçiş sürecini yaşamaya başlayan Polonya'nın Avrupa Birliği ile ilişkileri aynı yıl imzalanan Ticaret ve İşbirliği Anlaşması ile başlamıştır. 30 Mart 1998' de başlayan tam üyelik müzakereleri 2002 Aralık ayında yapılan Kopenhag Zirvesi'nde tamamlanmış ve Polonya'nın 1 Mayıs 2004 tarihinde tam üye olması öngörülmüştür. Polonya, AB üyeliğine adaylık sürecinde Kopenhag siyasi kriterlerini 1997 yılından itibaren karşılamaktadır. Ülke, ekonomik kriterlerden ilki olan işleyen bir piyasa ekonomisine 1997 yılından beri sahip iken henüz Birlik içindeki rekabet baskısı ve piyasa güçleriyle baş edebilme kapasitesine tam olarak erişememiştir. Üyelik yükümlülüklerini üstlenebilme yeteneğini gerektiren üçüncü kriter çerçevesinde Polonya, Topluluk müktesebatının büyük kısmım benimsemiş durumda olmasına rağmen idari kapasitenin güçlendirilmesi konusunda aynı düzeyde ilerleme sağlayamamıştır.

Abstract:
European Union, which was founded in 1957 with Treaty of Rome and grew from six to fifteen members throughout four enlargement processes, has started its fifth enlargement process officially at Luxembourg Summit in December 1997. Bulgaria, Czech Republic, Estonia, Southern Cyprus, Hungary, Latvia, Lithuania, Malta, Poland, Romania, Slovak Republic and Slovenia were included in the fifth enlargement process of European Union and Turkey was included in this process in Helsinki Summit in December 1999. Poland is the second largest country after Turkey among the countries in the fifth enlargement process in the scope of population and area. Besides, Poland is similar with Turkey concerning meeting the full membership criteria which were determined at Copenhagen Summit in 1993. The relations of Poland which began to live the transition process to democratization and market economy in 1989 after a long period of communist rule, with European Union started with Trade and Cooperation Agreement which was signed in 1989. Full membership negotiations which were started on 30 March 1998, have been comcluded at Copenhagen Summit in December 2002 and Poland's membership on 1 May 2004 was decided. Poland has been meeting the Copenhagen political criteria since 1997 through its candidacy to EU membership. While the country has a functioning market economy which is the first one of the economic criteria since 1997, it could not reach the capacity to cope with competitive pressure and market forces within the Union completely yet. In the framework of the third criteria requiring the ability to take on the obligations of membership, Poland could not make the same level of progress in terms of strengthening the administrative capacity though it has implemented largest part of the Acquis Communautaire.