Soğuk iklim bölgelerinde kentsel tasarım ve yayalaştırma ilişkisi, Ağrı ili örneği
The relationship between urban design and pedestrianization in cold climate regions, the sample of Ağrı city
Yazar: HATİCE TOTU
Danışman: PROF. DR. NESLİHAN DEMİRCAN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kentsel Tasarım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, Ağrı kentinde konumu ile sosyal, ekonomik ve çevresel etkenlerin düğüm noktasını oluşturan Cumhuriyet Caddesi ve Nevzat Güngör Caddesini kapsayan yayalaştırma bölgesi ele alınmıştır. Yayalaştırılmış bu alan kentsel tasarım ilkeleri doğrultusunda incelenmiştir. Yapılan incelemeler ışığında seçilen çalışma alanının sürdürülebilirliği için, soğuk iklim duyarlılığı değerlendirilmiştir. Çalışmada; alanın kentsel tasarım ilkeleri çerçevesinde yaya bölgesi olabilmesi için potansiyelleri ortaya konarak önerilerde bulunulmuştur.
Yöntem: Bu çalışmada literatür taraması, anket çalışması, mekânsal ve gözlemsel analizler çalışmanın yöntemi olarak kullanılmıştır. Alanın mevcut durumu ortaya konularak, alanda hâkim olan soğuk ilkim bölgesi parametrelerinin alana yansıması ve kent kullanıcısı tarafından alanın algılanabilirliği tespit edilmeye çalışılmıştır. Anket çalışmasında katılımcılara kullanıcı profilleri ve alanı tercih etme nedenleri, alanı kullanım sıklıkları, alandan beklentileri, yayalaştırmanın gerekli olup/olmadığı vb. gibi sorular yöneltilmiştir.  Yapılan mekânsal analizler ve anket sonuçları ışığında alan kentsel tasarım ilkeleri kapsamında değerlendirilmiştir.  
Bulgular: Mekânsal analiz ve yapılan anket sonuçlarına göre yöre iklim koşulları ile kentli talep ve ihtiyaçlarının alanın yaya bölgesi olarak tasarlanmasında göz ardı edildiği belirlenmiştir. Cumhuriyet Caddesi ve Nevzat Güngör Caddesi kapsayan yayalaştırma alanının kentliyi sosyal, ekonomik ve psikolojik açıdan olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. 
Sonuç: Alanda yapılan araştırma ve elde edilen bulgular doğrultusunda Cumhuriyet Caddesi ve Nevzat Güngör Caddesini kapsayan yayalaştırma bölgesi için kentsel tasarım ilkeleri kapsamında sürdürülebilir, yaşanabilir ve kentlinin ihtiyaçlarını karşılayabilecek yaya alanı önerilerinde bulunulmuştur.

Abstract:
Purpose: In this study, the pedestrianization zone covering Cumhuriyet Street and Nevzat Güngör Street, which is the nodal point of social, economic and environmental factors with its location in the city of Ağrı, is discussed. This pedestrianized area has been examined in line with urban design principles. In the light of the examinations, cold climate sensitivity was evaluated for the sustainability of the selected study area. In the study; Within the framework of urban design principles, the potential of the area to be a pedestrian zone has been revealed and suggestions have been made.
Method: In this study, literature review, survey study, spatial and observational analyzes were used as the method of the study. By revealing the current situation of the area, the reflection of the cold climate zone parameters that dominate the area and the perceptibility of the area by the city user were tried to be determined. In the survey study, the participants were asked about user profiles and reasons for choosing the area, frequency of use of the area, expectations from the area, whether pedestrianization is necessary or not, etc. such questions were asked. In the light of spatial analyzes and survey results, the area was evaluated within the scope of urban design principles.
Findings: According to the results of the spatial analysis and the survey, it was determined that the local climatic conditions and the demands and needs of the citizens were ignored in the design of the area as a pedestrian zone. It has been determined that the pedestrianization area, which includes Cumhuriyet Street and Nevzat Güngör Street, negatively affects the citizens in terms of social, economic and psychological aspects.
Results: In line with the research conducted in the area and the findings obtained, suggestions for a sustainable, livable and sustainable pedestrian area that can meet the needs of the citizens have been made within the scope of urban design principles for the pedestrianization zone covering Cumhuriyet Street and Nevzat Güngör Street.