Zeynep Cemali öykü yarışmalarında (2011- 2017 yılları) ödüllü eserlerin söz varlığı incelemesi
Vocabulary review of award-winning works in Zeynep Cemali story contests (2007-2011)
Yazar: FAHRİYE ELİF AKÇAKOYUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET TURAN SİNAN
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dilbilgisi = Grammar ; Dilbilim = Linguistics ; Edebiyat = Literature ; Hikaye = Story ; Hikaye yazma = Story writing ; Söz varlığı = Vocabulary ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yarışmalar = Competitions

Özet:
Söz varlığı bir dilin zenginliğini ve ifade gücünü gösteren temel unsurdur. Ayrıca toplumun kültürünün aynasıdır. Bu sebeple yeni nesillere ana dilinin söz varlığını öğretmek ve bu ögelerin yeni nesillerce etkili şekilde kullanılmasını sağlamak önemlidir.  
Çalışmada Zeynep Cemali Öykü Yarışmalarında (2011- 2017) başarılı olan 30 öykü söz varlığı ögeleri bakımından incelenmiş ve her öykü için söz varlığı ögelerinin kullanılma sıklıkları ve yüzdeleri tabloyla gösterilmiştir. Öykülerdeki söz varlığı ögeleri tanık cümleleri ve yer aldıkları sayfa numaralarıyla beraber belirtilmiştir. Elde edilen sonuçlardan hareketle 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin Türkçenin söz varlığını kullanma düzeyi değerlendirilmiş ve yıllara göre karşılaştırılmıştır. Çalışmanın sonunda öğrencilerin öykülerinde deyimleri ve ikilemeleri diğer söz varlığı ögelerine göre daha sık kullandıkları; fakat atasözlerine, özdeyişlere ve Anadolu ağızlarına yeterince yer vermedikleri sonucuna varılmıştır. İlişki sözleri ve terimlere hemen her öyküde yer verilmiştir. Yarışma Türkiye genelinde düzenlenen bir yarışma olduğu için sonuçlar toplum dilbilim ölçütleri bakımından da değerlendirilmiştir. Öğrencilerin söz varlığı ögelerini kullanma düzeyleri, Türkçe öğretimi programlarında yer alan, öğrencilerin söz varlığını artırmaya yönelik ilgili kazanımların hedefe ulaşma düzeyleri hakkında da bilgi verici olmuştur. Elde edilen verilerden hareketle öğrencilerin söz varlıklarını ve bu konu hakkındaki farkındalıklarını artırıcı önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
Vocabulary is a key element of a language's capacity and power of expression. It is also a mirror of the culture of a society. For this reason, it is necessary to teach new generations the vocabulary of the mother tongue and ensure their effective use of these elements.
In this study, 30 stories, which were successful in Zeynep Cemali Short Story Competitions (2011-2017), were examined in terms of vocabulary items. The frequency and percentages of each vocabulary item across stories were demonstrated in tables. The vocabulary items in the stories are indicated with "sentence" and "page numbers" in which they appear. By means of the results obtained, the level of using vocabulary of Turkish by the students of 6th, 7th and 8th grades was evaluated and compared across years. At the end of the study, it was concluded that students' use of the idioms and the reduplication are more frequent than other vocabulary items. It was also understood that they also did not sufficiently use proverbs and dialects that are prevalent throughout Anatolia. Words and terms about relationship, on the other hand, are included in almost every story.
As the competition has been held throughout Turkey, the results were also evaluated in terms of social linguistic criteria. The level of students' use of vocabulary items has also been informative about the level of achievement of relevant outcomes that aimed to increase the vocabulary of Turkish education programs. Based on the data obtained, suggestions have been made to increase students' vocabulary and awareness about this subject.