İlköğretim ve ortaöğretim öğrencilerinin çevreye karşı tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of primary and secondary grade students ' attitudes towards the environment
Yazar: EMİNE MERCAN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA SARIKAYA
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Lise öğrencileri = High schools students ; Tutumlar = Attitudes ; Çevre = Environment ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Çevresel davranışlar = Environmental behaviours ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu çalışmada bazı değişkenlere (cinsiyet, kademe, sınıf düzeyi, ders notu, anne ve babanın eğitim durumu) bağlı olarak ilköğretim ve ortaöğretim öğrencilerin çevreye karşı tutumlarını tespit etmek amaçlanmıştır. Bu çalışmada ?Çevresel Davranış Alt Ölçeği? ve ?Çevresel Düşünce Alt Ölçeği? olmak üzere iki alt ölçekten oluşan ?Çevresel Tutum Ölçeği? kullanılmıştır.Yapılan araştırmanın sonunda öğrencilerin çevresel davranış puan ortalamasının ( = 44.31) çevreye karşı olumlu düzeyde olduğu; çevresel düşünce puan ortalamasının ise  ( =55.56)   çevresel düşünce bakımından olumluya yakın düzeyde olduğu ve çevresel tutum puan ortalamasının ise ( =99.86) olumlu düzeyde olduğu görülmüştür.
Sınıf düzeylerine göre yapılan değerlendirmede; çevresel düşünce puan ortalamaları  10.,11. ve 12.sınıflar lehinde bulunmuşken çevresel davranış puan ortalamaları 4.,5.ve 6.sınıflar lehinde anlamlı bulunmuştur. Öğrencilerin çevresel tutumları 4., 5., 6., 10.,11 ve 12. sınıflar lehinde puan dağılımına sahiptir.  Sonuçlar, sınıf düzeyi artarken çevresel düşüncenin arttığı ancak çevresel davranışlarının azaldığını göstermiştir.Kademelere göre yapılan değerlendirmede çevresel davranış ve çevresel tutum puan ortalamaları 1. kademe lehinde anlamlı farklılık gösterirken çevresel düşünce puan ortalamaları ise 3.kademe lehinde anlamlı farklılık göstermiş ve bu da sınıf düzeyine göre yapılan değerlendirme sonuçları ile paralellik göstererek tutarlılık sağlamıştır.Cinsiyete bağlı yapılan değerlendirme sonucunda ise kız öğrencilerin çevresel davranış, düşünce ve tutum puanları ortalamaları erkeklere kıyasla yüksek bulunmuştur.  İstatistik analizi sonucunda ise davranış puanları arasında anlamlı farklılık bulunmamış, düşünce ve tutum puanları arasında ise anlamlı fark bulunmuştur. İlköğretim ve ortaöğretim öğrencilerinin çevreye yönelik düşünce, davranış ve tutum puan ortalamaları ders notu açısından incelendiğinde, akademik başarının çevresel tutum üzerinde önemli bir değişken olduğu görülmüştür. İlköğretimde Fen notu, ortaöğretimde Biyoloji notu yüksek olan öğrencilerin çevreye karşı düşünce, davranış ve tutum puanları da yüksek bulunmuştur. Anne eğitimi düzeyinde yapılan değerlendirmede çevresel davranış ve tutum puanları arasında anlamlı farklılık bulunmamış, düşünce puanları arasında anlamlı farklılık bulunmuştur.  Davranış puanları içerisinde en yüksek ortalamaya sahip öğrencilerin anne eğitim düzeyi üniversite olarak tespit edilmiştir. Düşünce puanları ortalamaların da anne eğitim düzeyi ilkokul olan öğrenciler lehine olduğu görülmüştür. Anne eğitim seviyesi arttıkça çevresel tutum puanın da artması, öğrenci anne eğitim düzeyine paralel olarak çevresel tutumlarının da değiştiğini göstermiştir.Baba eğitimi düzeyinde yapılan değerlendirmede öğrencilerin çevresel davranış puanları arasında anlamlı farklılığın olmadığı görülmüştür. Sadece baba eğitim seviyesi ortaokul ve lise olan öğrencilerin çevresel tutum ve düşünce puanları arasında anlamlı fark bulunmuştur.Yapılan çalışmalar incelendiğinde genellikle ebeveynlerin eğitim durumu ile çevresel tutum arasında pozitif bir ilişki saptanmıştır.





Anahtar Kelimeler: çevresel davranış, çevresel düşünce, çevresel tutum, ilköğretimde çevre eğitimi

Abstract:
In this study, some parameters (gender, grade, grade level, course notes, the level parents 'of education) aimed to determine, depending on primary and secondary grade the students' attitudes towards the environment.
For this purpose, "Environmental Attitude Scale" which is composed of "Environmental Behavior Sub-Scale" and "Environmental Thought Lower Scale" is used. At the end of the study, it has been concluded that there are positive effect of the environment on the average score of students' environmental behavior ( = 44.31), student?s of the environmental thinking is the average score ( = 55.56) and student?s of the environmental attitudes is average score ( = 99.86) were found to be positive in terms of thought. According to grade level assessment, environmental thinking average scores were found to favor of 10th, 11th and 12th  grades and environmental behavior scores were found to favor of 4th, 5the and 6th grades.  Student?s environmental attitudes were found to against to 7th, 8th and 9th grades. The results showed that the environmental thinking was increased with grade level, but the environmental behavior showed decreased with grade level.In the results of the evaluation according to the levels; environmental behavior and environmental attitude scores showed a significant difference in favor of the 1st level and environmental thinking scores showed a significant difference in favor of the 3rd level and this is corresponding with the results of the evaluation carried out by grade level provided showing the consistency.As a result of the evaluation according to gender, female students' environmental behavior, attitude and think in scores were higher than men. There is no significant difference between the scores of the behavior; however important difference was found between the scores of thinking and attitude statistically.Primary and secondary grade students? score averages for the environment in terms of thinking, behavior and attitude are examined and it is found that academic achievement is an important parameter on environmental attitudes. Both students with higher scores in science classes in primary education, and, students with higher scores in biology classes in secondary education were found to be higher in thinking, behavior and attitude towards the environment.There are no significant differences the assessment of mother education level the scores of the environmental behavior and attitude, but there are significant differences between the thinking scores. It has been detected that the education level of mother is university level for the students have the highest average scores in the behavior. It has been seen that thinking score averages were in favor of the students with the education of mother?s level of primary. As the mother educational level increases, the environmental attitude scale also increases and it shows that environmental attitude alters parallelly to the student mother educational level.Assessment of the father education level there is no significant differences between environmental behavior of the students. İt seen that there are significant differences between environmental attitude and thinking scores of  the students whose father educational level is secondary school and high school only.Positive relationship between the parents' educational level and environmental attitudes were determined.



Key Words: Environmental behavior, Environmental thinking, Environmental attitudes, Environmental education, Primary and secondary education