1960 sonrası heykelin kamusal alandaki yeri
The place of the sculpture in the public space after 1960
Yazar: ÇAĞRI GÖZKONAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELÇUK YILMAZ
Anadolu Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Heykel Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: 1960 sonrası = After 1960 ; Heykel = Sculpture ; Heykel sanatı = Sculpture art ; Kamusal alan = Public space ; Kentsel mekan = Urban space ; Mekan = Space

Özet:
Bu çalışmada kamusal alan kavramı, anıt heykellerinin yanında diğer sanat yapıtlarının kent değerlerini koruması ve izleyici-mekân ilişkisi incelenmiştir. Bu bağlamda, kamusal alan heykelinin çevreyle, izleyiciyle ve birbirleriyle olan ilişkisi örnek verilerek açıklanmıştır.
Heykel sanatının farklı dönemlerde ve bölgelerde özgün kullanımları, işlevleri ve biçimleri vardır. Kamusal alanlar, bu üretilen sanat eserlerinin sergilenmesi için her zaman en uygun yerler olmuştur. Kamusal alanda bulunan sanat eserleri, toplumsal kültürün ve yaşamın bir göstergesi niteliğini taşımaktadır.
Kentlerde kamusal alanlar; hem sembolik hem de fiziksel sorunları çözümler. Bu çözümlemede sanatın etkili bir yolu vardır. Kent ve kamusal alan sanatı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi ve çerçevelenmesi, kentsel tasarımda farklı disiplinler tarafından ortaklaşa ele alınmaktadır. Açık alan heykeli, çevresiyle kurduğu ilişkiyle beraber, mekânın dinamikleri ile kaynaşarak, düşünsel ve fiziksel bütünlüğü oluşturmaktadır.
Çeşitli form ve tekniklerle ifade edilen kamusal alan heykeli, özellikle 1960'tan günümüze kadar kent ve sanatın bütünleşmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Heykel, bir avuç içinde tutulacak kadar küçük olabileceği gibi, insan ile gökyüzü arasında ilişki kuracak kadar büyük de olabilir. Heykel, bu çeşitliliği ile tarih boyunca pek çok farklı işlevi barındırmış, insanın karşısında durarak kendisini ve dünyayı algılamasına yardımcı olmuş, çevresiyle olan ilişkisini nesnelleştirmiştir.
Kamusal alanın toplum üzerindeki belirleyici rolü ile birlikte kamusal alanda heykel, kentin vazgeçilmez bir unsuru haline gelmiştir. Modern sanatın etkisiyle 1960 yılından sonra kamusal alan heykelleri soyut eserlere yönelip çeşitli biçim, anlatım ve malzemelerle daha zengin hale gelmiştir. Kent kavramı geliştikçe, kamusal mekanlar önem kazanmakta ve bu alanlardaki heykeller kentin kimliğini şekillendirmektedir.
Kamusal alan heykelinin 1960 sonrasındaki gelişim süreci ve sanattaki açılımları tanımlanırken, başta sanat yapıtlarının ve mekanlarının çeşitlenmesi olmak üzere; izleyici, mekân ve heykel ilişkisi, sanatçıların bu alanda yaptıkları çalışmalarla birlikte incelemiştir.

Abstract:
This work examines the concept of public space, the preservation of urban values by other works of art besides monumental sculptures, and the spectator-space relationship. The relationships between public space sculptures, the environment, and the audience are discussed and exemplified in this context.
The art of sculpture has unique uses, functions, and forms in different periods and regions. Public spaces have always been the most suitable places to exhibit these artworks. The artworks in the public space are an indicator of social culture and life.
Public spaces in cities contribute to the solution of both symbolic and physical problems. Art has a significant role in solving these problems. Different disciplines of urban design jointly address the specification and evaluation of the relationship between the city and public space art. The public space sculpture, together with its relationship with its environment, creates intellectual and physical integrity by fusing with the dynamics of the space.
Public space sculpture, expressed in various forms and techniques, constitutes a vital role in integrating city and art, especially since 1960. The sculpture can be small enough to be held in a palm or large enough to connect man with the sky. Due to this diversity and the freedom it offers, the sculpture has had many different functions throughout history, helping people to perceive themselves and the world by standing in front of them and objectifying their relationship with their environment.
Sculpture in public spaces has become an indispensable element of the city, with a significant impact on public space in society. With the influence of modern art after 1960, public space sculptures have turned into more abstract works and have been enriched with various forms, expressions, and materials. As the concept of the city evolves, public spaces gain importance, and the sculptures in these areas begin to play a more significant role in shaping the city's identity.
While the development process of public space sculpture after 1960 and its expansions in the art are defined mainly in terms of the diversification of artworks and spaces, the relationship between the audience, space, and sculpture have been examined together with the works of the artists in this field.