MÖ II. ve I. binyıl Anadolusu'nda gemicilik faaliyetleri
Shipping activities in Anatolia in the 2nd the 1st millennium BC
Yazar: HİLAL KURUM BÖLÜK
Danışman: DOÇ. DR. SUZAN AKKUŞ MUTLU
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Anadolu coğrafyası tarih boyunca birçok medeniyetin doğuşunu ve gelişimini içerisinde barındırmıştır. Günümüzde olduğu gibi Eski dönemde de hem kara hem de deniz ticaretinde köprü konumundadır. Oldukça zengin olan bu topraklarda ilk olarak yakın kentler arasında ilişki kurulmuştur. Anadolu topraklarında artan ve gelişen ekonomiyle birlikte ticarette hızlanmıştır. Zaman içerisinde merkezler büyümüş ve nüfusun yerel olarak yetiştirilen tahılla beslenmesi olanaksız hale gelmiştir. Bu ihtiyaçlar doğrultusunda ticaretin gelişimi ivme kazanmıştır. Bu gelişimi etkileyen en önemli faktörlerden biri denizcilik ve gemicilik faaliyetleri olmuştur. Birbirini takip eden olaylar sonucu gemicilik faaliyetlerinin de uluslararası bir boyuta taşınmasına sebep olmuştur. Denizcilik ile ticaretin gelişmesi gemi yapım teknolojisinin olgunlaşmasına zemin hazırlamıştır. Eski Çağ'da en ilkel haliyle doğan gemicilik Mısır, Hitit, Yunan, Lidya, gibi uygarlıklarda gelişimini devam ettirmiştir. Coğrafi faktörler ve ihtiyaçlar, gemi yapım teknolojisi üzerinde önemli bir etkiye sahip olmuştur.
Meydana gelen değişiklikleri ve gelişimleri değerlendirmek tezimizin esas konusunu oluşturmaktadır. Eski Çağ Tarihi boyunca Anadolu'da hâkimiyet kurmuş medeniyetlerin ihtiyaçları olan malzemeye nasıl ulaştıkları elde edilen bilgilerle aydınlatılmaya çalışılmıştır. Ticaretin yanı sıra askeri gemilere nasıl ve niçin dönüşüm sağladıkları gibi konular üzerinde durulmuştur. Askeri gemilerin devletlerin savunma ve yayılma politikalarıyla nasıl bir ilişkisi olduğu incelenmiştir. Siyasi boyutu ile medeniyetler için ne gibi değişimler ve sonuçlar ortaya çıkardığı irdelenmeye çalışılmıştır. Gemicilik tarihi çivi yazılı metinler, arkeolojik bulgular, kitabeler ve modern bilimsel eserler tetkik edilerek kanıtlanmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Anatolia has hosted the birth and development of many civilizations throughout history. As it is today, it is a bridge in both land and sea trade in ancient times. In these lands, which are very rich, relations were first established between nearby cities. With the increasing and developing economy in Anatolian lands, trade accelerated. Over time, the centers grew and it became impossible to feed the population with locally grown grain. In line with these needs, the development of trade gained momentum. One of the most important factors affecting this development was maritime and shipping activities. As a result of the events that followed each other, shipping activities also moved to an international dimension. The development of maritime and trade paved the way for the maturation of shipbuilding technology. Born in its most primitive form in the Ancient Age, shipping continued its development in civilizations such as Egypt, Hittite, Greek, Lydia. Geographical factors and needs have had a significant impact on shipbuilding technology.
Evaluating the changes and developments is the main subject of our thesis. How the civilizations that established dominance in Anatolia throughout the Ancient History reached the materials they needed has been tried to be illuminated with the information obtained. In addition to trade, issues such as how and why they transformed into military ships have been emphasized. The relationship between military ships and the defense and expansion policies of states is examined. With its political dimension, it has been tried to examine what changes and consequences it has brought about for civilizations. The history of shipping has been tried to be proved by examining cuneiform texts, archaeological findings, inscriptions and modern scientific works.