Temporal lob epilepsi hastalarında manyetik rezonans görüntüleme verileri üzerinden epileptojenik odakların yapısal ve fonksiyonel değişimlerinin incelenmesi
Investigation of structural and functional changes of epileptogenic foci on magnetic resonance imaging data in patients with temporal lobe epilepsy
Yazar: EDİBE BİLİŞLİ KARA
Danışman: PROF. DR. ÜMİT SÜLEYMAN ŞEHİRLİ
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Difüzyon manyetik rezonans görüntüleme = Diffusion magnetic resonance imaging ; Epilepsi-temporal lob = Epilepsy-temporal lobe ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging

Özet:
Amaç: Manyetik rezonans görüntüleme (MRG) ve difüzyon tensör görüntüleme (DTG) yöntemleri birlikte kullanılarak, klinik görünümü temporal lob epilepsisi (TLE) ile uyumlu ve hipokampal sklerozis (HS) tespit edilen hastalar (MRG pozitif grup) ile konvansiyonel MRG ile lezyon tespit edilemeyen hastaların (MRG negatif grup) ayırıcı tanısına katkı sağlayabilmek ve sağlıklıklarla (kontrol) karşılaştırarak epileptojenik odağın kantitatif değerlendirilmesini yapabilmektir.  
Gereç ve Yöntem: Yeditepe Üniversitesi Hastanesi Radyoloji Bölümü'nden elde edilen klinik görünümü uyumlu, HS tespit edilen ve tanı alan 15 TLE hastasına, klinik görünümü uyumlu ancak MRG'de lezyon tespit edilemeyen 28 TLE hastasına ve 13 sağlıklı bireye ait kraniyal MRG verileri retrospektif olarak değerlendirildi. Toplam 56 bireye ait konvansiyonel MRG verilerine ek olarak DTG verileri Neuroquant® yazılımıyla değerlendirildi. Her birey için 208 beyin bölgesi/yapısına ait hacim ve DTG ölçümleri gerçekleştirildi.
Bulgular: Gruplar arası hacim ve DTG ölçümleri karşılaştırmalarında 49 farklı beyin bölgesi/yapısında anlamlı değişiklikler saptanmıştır (p<0,05). MRG pozitif grupta kontrollere göre 7 beyin bölgesi/yapısında, MRG negatif gruba göre ise 7 beyin bölgesi/yapısında anlamlı hacim azalması tespit edilmiştir. DTG ölçümleri incelendiğinde ise, MRG pozitif grupta kontrollere göre 5 beyin bölgesi/yapısında ve MRG negatif gruba göre 3 beyin bölgesi/yapısında fraksiyonel anizotropinin (FA) anlamlı derecede azaldığı gösterilmiştir. Ortalama yayılım ölçümlerinde (MD) ise, MRG pozitif grupta kontrollere göre 35 beyin bölgesi/yapısında, ve MRG negatif gruba göre 30 beyin bölgesi/yapısında anlamlı artış tespit edilmiştir.
Sonuç: Konvansiyonel MRG'nin yanında DTG, TLE tanısında yapısal değişimlere ışık tutabilir ayrıca MRG'de lezyon tespit edilemeyen hastalarda epileptojenik değişikliklerin tespitine katkı sağlayabilir.
Anahtar Kelimeler: Temporal lob epilepsisi, manyetik rezonans görüntüleme, difüzyon tensör görüntüleme

Abstract:
Objective: To contribute to the differential diagnosis of temporal lobe epilepsy (TLE) patients with hippocampal sclerosis (HS) and TLE patients without any magnetic resonance imaging (MRI) changes by using diffusion tensor imaging (DTI) in addition to MRI. Furthermore, to make a quantitative evaluation of the epileptogenic focus by comparing patients with healthy individuals.
Materials and Methods: In this study, cranial MRIs from the Radiology Department of Yeditepe University Hospital of 15 TLE patients with HS (MRI-positive); 28 TLE patients without MRI changes (MRI-negative), and 13 healthy controls were evaluated retrospectively. Neuroimaging data were evaluated with Neuroquant® software. 208 brain regions/structures were analyzed, and volumetry and DTI measurements were achieved. 
Results: In comparisons of measurements, significant volume reduction was detected in the MRI-positive group for 7 brain regions/structures compared to controls and 7 brain regions/structures compared to the MRI-negative group. The fractional anisotropy (FA) was significantly decreased in the MRI-positive group for 5 brain regions/structures compared to controls and 3 brain regions/structures compared to the MRI-negative group. In mean diffusivity measurements (MD), a significant increase was detected in the MRI-positive group for 35 brain regions/structures compared to controls and for 30 brain regions/structures compared to the MRI-negative group (p<0,05).
Conclusion: In addition to conventional MRI, DTG can shed light on structural changes in the diagnosis of TLE and may also contribute to the detection of epileptogenic changes in TLE patients without diagnostic MRI changes.
Keywords: Temporal lobe epilepsy, Magnetic resonance imaging, Diffusion tensor imaging