Su kısıtı koşullarında yüzeyaltı damla sulama ile sulanan dane mısırın verim ve su kullanım etkinliğinin belirlenmesi
Determination of corn yield and water use efficiency in deficit irrigation condition with subsurface drip irrigation
Yazar: GONCA KARACA BİLGEN
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN KODAL
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada kısıtlı su koşullarında yüzeyaltı damla sulama sistemi ile sulanan dane mısırın verim ve su kullanım etkinliğini belirlemek amaçlanmıştır. Araştırma 2017 ve 2018 yıllarında Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Haymana Araştırma ve Uygulama Çiftliğinde yürütülmüştür. Araştırma, tesadüf blokları deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Araştırmada su tresi oluşturmak amacı ile dört farklı (S100, S70, S40, S0) su uygulama düzeyleri oluşturulmuştur. Araştırmada yüzeyaltı damla sulama lateralleri 40 cm derinliğe yerleştirilmiştir. Sulama uygulamaları bitki su tüketimi esas alınarak yapılmıştır. FAO Penman Monteith eşitliğinden yararlanılarak ET0 değerleri hesaplanmış ve bitki katsayısı ile düzeltilerek ETc değerleri elde edilmtir. Sulamalar, birikimli ETc değeri, toprağın 60 cm derinliğindeki kullanılabilir su tutma kapasitesinin %30±5'ine ulaştığında yapılmıştır. Kısıtlı su konularında ise kontrol konusunun oranları şeklinde sulamalar uygulanmıştır. Araştırmada su kullanım etkinliği (WUE) ve sulama suyu kullanım etkinliği (IWUE) belirlenerek su kısıtı konularının sulama ile ilişkisi araştırılmıştır. Aynı zamanda hasat sonrası bazı bitki verim parametreleri (bitki boyu, koçan boyu, koçan çapı, koçan ağırlığı, bin dane ağırlığı, koçan başına dane verimi, hasat indeksi) belirlenmiştir. Araştırmada konulara uygulanan sulama suyu miktarı 2017 yılında 189 - 448 mm arasında 2018 yılında ise 152 - 373 mm arasında olmuştur. Bitki su tüketim değerleri ilk yıl konulara göre 281-621 mm, ikinci yıl 231-499 mm arasında bulunmuştur. Verim değerleri kontrol konusunda 1726 kg da-1, S70 konusunda                         1454 kg da-1, S40 konusunda 1061 kg da-1, yağışa dayalı S0 konusunda 613 kg da-1 olarak elde edilmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the yield and water use efficiency of corn irrigated with subsurface drip irrigation system under limited water conditions. The research was conducted at Haymana Research and Application Farm, Faculty of Agriculture, Ankara University in 2017-2018. The research was established with a randomized block design with three replications in each treatment. To create water stress, four different irrigation application levels (S100, S70, S40 and S0) were applied. In the research, sub-surface drip irrigation laterals were laid to a depth of 40 cm. Irrigation applications were made based on evapotranspiration. Irrigation requirements were calculated by using the FAO Penman-Monteith equation and ETc values were obtained by correcting with crop coefficient. The irrigation was carried out when the cumulative ETc values reached 30±5 % of the readily available water capacity at 60 cm depth of the soil. In the research, irrigation application was started when 30 ± 5% of the available moisture at 60 cm soil depth was consumed. It was applied to the limited irrigation subjects as multiples of the control subject. 
Also, water use efficiency (WUE), irrigation water use efficiency (IWUE) and their relationship between treatments were examined. In the mean time plant growth yield parameters (plant height, ear height, ear diameter, ear weight, thousand seed weight, seed yield per ear, harvest index) were determined. While the amount of applied irrigation water varied between 189 – 448 mm and 231 – 373 mm, calculated evapotranspiration (ET) was between 281 – 621 mm and 231 – 499 mm in 2017 and in 2018, respectively. Crop yield were obtained as 1726, 1454, 1061 and 613 kg da-1 in control, S70, S40 and S0 treatments, respectively