İmalat sektöründe CMM kullanımının verimlilik ve kaliteye etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of CMM use on productivity and quality in manufacturing sector
Yazar: MUSTAFA İMAMOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OĞUZ POYRAZOĞLU
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İmalat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering
Dizin: Ölçme aletleri = Measurement devices ; Ölçme araçları = Measurement tools ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
İmalat sektörü düzeyinde CMM (Koordinat Ölçüm Makinesi) kullanımı işletmelerde ürünlerin kalitesinin saptanmasına imkân sağlamaktadır. Koordinat Ölçüm Makineleri işletmelerde verimlilik ve kalite düzeyinin artışına önemli katkı sağlamaktadır. Günümüzde gelişen teknoloji ile CMM cihazlarının ölçüm hassasiyetleri artmış; daha kaliteli ölçümler yapılır hale gelmiştir. Ülkemizde her geçen gün işletmelerimizin bu cihazları kullanım oranı artmaktadır. Artık günümüzde imalat sanayinde öncelikli olarak savunma ve havacılık firmalarında bu cihazların kullanılması kalite ve verimlilik uygulamalarına önemli katkı sağlanmaktadır. Kalite kontrol laboratuvar cihazları imalat sanayinde çok önemli bir yeri vardır. Koordinat Ölçüm Makineleri, talaşlı imalattan çıkan parçaları mikron mertebesinde ölçüm yapabilmektedir. Koordinat Ölçüm Makineleri boyutsal doğruluk ve geometrik tolerans sınırlarının belirlenmesinde kullanılmaktadır. Tasarımdan sonra CNC'de işlenen parçaları Koordinat Ölçme Makinelerinde elektronik hassas prob denilen ölçüm uçları ile belirlenen noktalardan malzemeye temas etmesi sağlanmaktadır. Temas edilen noktaların ölçüm sinyalleri bilgisayara iletilmektedir. İstenilen paralellik, diklik gibi geometrik toleranslarının belirtilen standart ve ölçülere uygunluğu raporlanabilmektedir. Böylece imalatı yapılan parçanın şekil ve geometrik bozuklukları, ölçüm sapmaları tespit edilip müdahale edilmektedir. Koordinat Ölçüm Makinelerinde kaliteli ölçüm yapılabilmesi için gerekli çevresel şartların sağlanmış olması gerekir. Ortam sıcaklığı, havadaki toz miktarı, parça ısısı gibi önemli etkenler kaliteli ölçüm yapılabilmesi için dikkat edilmesi gereken noktalardır. Geometrik toleranslama ve Koordinat Ölçüm Makineleri kullanım eğitimi de kaliteyi artırmada önemli bir yere sahiptir. Makinelerin iyi kullanımı işletmelerde kaliteyi artırmaktadır. Bu tez çalışmamızda işletmelere, Koordinat Ölçüm Makinelerinin kalite ve verimlilik açısından katkıları, belirlenen firmalar bünyesinde kullanımı anket uygulanarak incelenmiştir. İstatistiksel olarak anket sonuçları paylaşılmıştır. Sonuç itibariyle literatüre önemli bir çalışmanın eklenmesi sağlanmıştır.

Abstract:
The use of CMM (Coordinate Measuring Machine) at the level of the manufacturing sector enables the determination of the quality of the products in the enterprises. Coordinate Measuring Machines make a significant contribution to the increase of productivity and quality level in enterprises. Today, with the developing technology, the measurement accuracy of CMM devices has increased; better quality measurements have been made. In our country, the rate of use of these devices by our enterprises is increasing day by day. Today, the use of these devices in the manufacturing industry, primarily in defense and aerospace companies, makes a significant contribution to quality and efficiency practices. Quality control laboratory devices have a very important place in the manufacturing industry. Coordinate Measuring Machines can measure the parts coming out of machining at the micron level. Coordinate Measuring Machines are used to determine dimensional accuracy and geometric tolerance limits. After the design, the parts processed in CNC are contacted with the material from the points determined by measuring tips called electronic precision probes in Coordinate Measuring Machines. The measurement signals of the contacted points are transmitted to the computer. Compliance of the desired geometric tolerances such as parallelism and perpendicularity with the specified standards and dimensions can be reported. Thus, the shape and geometrical defects of the manufactured part, measurement deviations are detected and intervened. In order to make quality measurements in Coordinate Measuring Machines, the necessary environmental conditions must be met. Important factors such as the ambient temperature, the amount of dust in the air, the temperature of the parts are the points to be considered in order to make a quality measurement. Geometric tolerance and Coordinate Measuring Machines usage training also has an important place in increasing quality. Good use of machines increases the quality in enterprises. In this thesis, the contribution of Coordinate Measuring Machines to businesses in terms of quality and efficiency and their use within the determined companies were examined by applying a questionnaire. Statistically, the results of the survey were shared. As a result, an important study has been added to the literature.