Toplumsal cinsiyet kavramı üzerinden Onur Yürüyüşü eylemlerinin Türk basınında yer alan haber metinlerindeki ideolojik çözümlemesi
Ideological analysis of Pride March actions in news texts in Turkish press through the concept of gender
Yazar: ALİ GEYLANİ
Danışman: DOÇ. DR. FERİDUN NİZAM
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Bu çalışmanın amacı LGBT+ oluşumlarının haber metinlerinde nasıl ele alındıklarını göz önünde bulundurarak ideolojik söylemlerin tekrar üretilmesinde haber metinlerinin katkılarını incelemektir. Son yıllarda, Türkiye'de de dünya genelinde olduğu gibi LGBT+ bireyler daha görünür hale geldikleri görülmektedir. Bu artan görünürlükte kitle iletişim araçları ve sosyal medya büyük katkı sağlamaktadır. LGBT+ bireyler ve kuruluşlar; ulus ötesi örgütler, uluslararası şirketler ve özellikle batılı devletlerden maddi ve manevi destek almaktadır. Bu durum, onları dezavantajlı gruplardan çıkararak haklarını savunmalarında güçlendirmektedir. Bu araştırmada, böylesine maddi ve siyasi desteğe sahip grupların sahip olduğu ideolojilerin, medya metinlerinde nasıl yeniden üretildiği incelenmiştir. Bu çalışmada Teun Adrian van Dijk'in haber çözümleme modeli kullanılarak Birgün, Cumhuriyet, Yeni Şafak ve Sabah gazetelerinin internet sitelerinde "Onur Yürüyüşü" ile ilgili haberlerin çözümlemeleri yapılmıştır. İki farklı ideolojik artalana sahip olan ve Türkiye'de ulusal düzeyde yayın yapan söz konusu gazetelerin Onur Yürüyüşü" eylemlerini okuyucularına nasıl sundukları incelenmiştir. Bu bağlamda muhafazakâr ve sağ görüşe sahip medyanın iktidarın ideolojik söylemlerinin, sol görüşe sahip medyanın ise LGBT+ oluşumlarının ideolojik söylemlerinin tekrar üretilmesine katkı sağladıkları ya da sağlamadıkları test edilmeye çalışılmıştır. Yapılan çalışmada, Onur Ayı kapsamında düzenlenen yürüyüş eylemleri ile ilgili yayınlanan haberlerde muhafazakâr ve sağ görüşe sahip gazeteler iktidarın ideolojik söylemlerinin yeniden üretimini sağladıkları, sol görüşe sahip gazetelerin LGBT+ ideolojisinin yeniden üretimini sağladıkları sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study aims to examine the contributions of news texts to the reproduction of ideological discourses, considering how LGBT+ formations are portrayed in these texts. In recent years, LGBT+ individuals have become more visible both in Turkey and globally. Mass media and social media have significantly contributed to this increased visibility. LGBT+ individuals and organizations receive financial and moral support from transnational organizations, international corporations, and particularly Western states. This empowers them to advocate for their rights, elevating them from disadvantaged groups. This research investigates how the ideologies of groups with such material and political support are reproduced in media texts. Using Teun Adrian van Dijk's news discourse analysis model, this study analyzes news articles about "Pride Parades" on the websites of Birgün, Cumhuriyet, Yeni Şafak, and Sabah newspapers. It examines how these newspapers, representing two different ideological backgrounds and operating at a national level in Turkey, present "Pride Parade" events to their readers. In this context, the study seeks to reveal whether conservative and right-wing media reproduce the ideological discourses of the government, and whether left-wing media reproduce the ideological discourses of LGBT+ formations. The findings indicate that, in news articles about Pride Month parades, conservative and right-wing newspapers reproduce the government's ideological discourses, while left-wing newspapers reproduce the LGBT+ ideology.