Türkiye'deki serbest bölgelerde ihracata yönelik üretimin rekabet avantajları
The competitive advantages of production for export in the free zones in Turkey
Yazar: DERYA İNAN
Danışman: PROF.DR. ATİLA BAĞRIAÇIK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Uluslararası İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: İhracat = Export ; İthalat = Import

Özet:
Günümüzün globallesen dünyasında ayakta kalmak isteyen ülkeler rekabetçigüçlerini gelistirmek zorundadırlar. Bu yüzden ülkeler dünya ticaretinden daha çok pay almakiçin rekabetçi güçlerini olusturmak istemektedirler.Bu noktada serbest bölgeler bir ekonomiaracı olarak ortaya çıkmıstır.Serbest bölgelerin tarihi, tarihte oldukça eskiye dayanmaktadır ve ülkemizde 3218sayılı kanun ile 1985 yılında kurulmaya baslanmıstır.Bu yasayla serbest bölge yatırımcıları 6subat 2004 tarihinde geçerli olan 5084 sayılı yasaya kadar bir çok avantaj saglamıslardır.Avrupa birligine uyum çalısmaları ile ortaya çıkan bu yasa yatırım ve istihdam tesviklerindekidegisiklikler hakkındadır. Bu yeni düzenlemeler ile 6 subat öncesinde ruhsat alan firmalar,faaliyet ruhsatı süresince gelir ve kurumlar vergisinden muaftırlar. Bunun yanında 31 aralık2008 e kadar çalısanların ödemeleri de gelir vergisinden muaftır. 6 subattan sonra faaliyetruhsatı üretim alanlarıyla ilgili olan firmalar gelir ve kurumlar vergisinde muaf tutulmuslardır.Ancak faaliyet ruhsatı üretim alanlarının dısında olan firmaların artık hiçbir vergi avantajıolmamaktadır.Son zamanlarda çıkan yasa yüzünden bazı yatırımlar sirketler tarafından askıyaalınmıstır. Ancak üretim alanları ile ilgili çalısan firmaların hala avantajları oldugundanyatırımlarını askıya almak için bir sebepleri yoktur.Yatırımların askıya alınmasını sonaerdirmek ve yeni yatırımları tesvik etmek için gelir ve kurumlar vergisi stopajı avantajısaglanabilir.Örnek olarak: $1500 altında GSMH ı olan illeri destekleyen 5084 sayılı kanun ilestopaj, sigorta primleri ve enerji harcamaları konularında tesvikler gelmistir. Bu tesviklerserbest bölgelere uygulanabilir. Bu sayede istihdam ve üretim artısı saglanabilir.

Abstract:
The countries that want to stand on today?s globalizationing world, have to improvetheir competitive forces. So the countries want to constitute their competitive forces to takemore share from the world trade. to At this point the free trade zones occured as aneconomical solution.The free zones date back to early periods of history and start to establish with thelaw 3218 in 1985 at our country. With this law free trade zone investors had so manyadvantages until the law 5084 that becomes valid in 6 february 2004. this law which comesout with the activities of accommodation to europen union, is about the changes of promotinginvestments and emploment. With this new arrangements the companies that had licencebefore 6 february, are exempted from the income and company tax during their activitylicence duration,Besides this, they are exempted from the income tax that pays for employeestoo until 31 december 2008. After 6 february the companies that have activity licence abouttheir production business, are being exempted from income and company taxes. But thecompanies that have activity licence about the other businesses except production, did nothave any advantages for taxes anymore.Because of the law that comes out recently some investments are suspended by thecompanies. But the companies that work about their production business, do not have anyreasons to suspend the investments because of they still have advantages. ncome andcompany taxes stoppage advantage can be given to the companies, to end the suspension ofthe investments and to promote the new investments. For example: there are promotions thatcomes with the law 5084 and supports the cities that have GNP(gross national product )under $1500, about stoppage, insurance payments and energy expenses. These promotionscan be apply for the free zones. By this way employment and production increase can beoccure.