Arktika bölgesindeki uluslararası mücadelenin analizi
Analysis of international struggle in the Arctic region
Yazar: GÖKÇE CAN
Danışman: PROF. DR. BİLAL KARABULUT
Ufuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Arktik Okyanusu = Arctic Ocean ; Arktika = Arctic ; Egemenlik = Sovereignty ; Güç = Power ; Güç mücadelesi = Power struggle ; Jeopolitik = Geopolitic ; Mücadele = Struggle ; Uluslararası politika = International policy ; Uluslararası rekabet = International competition

Özet:
Arktika Bölgesi, küresel iklim değişikliği ile beraber buzulların erimesi ve gelişen teknoloji ile hem bölgedeki hem de bölge dışı aktörlerin ilgisini çeken bir bölge olmuştur. Dünyada giderek tükenen hidrokarbon rezervlerinin yerini doldurabilecek potansiyele sahip olan Arktika, bu sebeple adeta bir çekim merkezidir. Doğalgaz ve petrol yatakları aynı zamanda balıkçılık anlamında da zengin olan bu bölge için yeni deniz yollarının keşfedilmesiyle birlikte bölgede gittikçe büyüyen bir güç mücadelesi hakimdir. Bu mücadelenin ana aktörleri ABD, Rusya, Norveç, Kanada ve Danimarka'dır. Bu çalışmanın amacı Arktika bölgesindeki uluslararası mücadelenin bölge ve bölge dışı aktörlerin Arktika politikaları ve anlaşmazlık yaşanan alanlar bağlamında analiz edilmesidir. İlk bölümde Arktika Bölgesinin jeopolitik ve stratejik önemi, farklı sınır tanımlamaları ve bölgenin tarihinden bahsedilmiştir. İkinci bölümde ise Arktik Beşlisi bağlamında  bu ülkelerin Arktika politikalarına yoğunlaşılmış ancak diğer bölge ülkeleri , bölge dışı ülkeler ve uluslararası aktörlerin Arktika'daki politikası da incelenmiştir. Son bölümde ise Arktika Bölgesinde bazısı çözüme kavuşmuş bazısı hala çözüm arayan anlaşmazlıklar, anlaşmazlık alanları bağlamında incelenmiştir. Teknolojinin gelişmesi ve buzulların erimesiyle bölge potansiyelinin artacağı bilinen bir gerçektir ancak nasıl bir güç mücadelesine dönüşeceği de merak konusudur. Türkiye'nin henüz bu bölge için yeterli çalışmaları yoktur ve mevcutta yapılanlar da oldukça yetersizdir. Arktika'nın öneminin giderek artacağı ve yakın zamanda derin mücadelelerin yaşanacağı bir bölge olması yadsınamaz bir gerçektir. Buzulların erimeye devam etmesiyle beraber bölge dışı ve bölge devletlerinin aynı zamanda uluslararası aktörlerin dahil olduğu egemenlik mücadelesi farklı bir boyut kazanacaktır.

Abstract:
The Arctic Region has caused both regional and non-regional actors to turn their eyes to this region with the melting of glaciers and developing technology together with global climate change. The Arctic, which has the potential to fill the world's increasingly depleted hydrocarbon reserves, has therefore become a region of attraction. With the discovery of new sea routes for this region, which is rich in both natural gas and oil as well as fisheries, a growing power struggle prevails. The main actors of this struggle are the USA, Russia, Norway, Canada and Denmark. The aim of this study is to analyze the international struggle in the Arctic region in the context of the Arctic policies of regional and non-regional actors and areas of conflict. In the first part, the geopolitical and strategic importance of the Arctic Region, different border definitions and the history of the region are mentioned. In the second part, in the context of the Arctic Five, the study focused on the Arctic policies of these countries, but the policies of other regional countries, non-regional countries and international actors in the Arctic were also examined. In the last chapter, some of the disputes in the Arctic Region, some of which have been resolved and some still seeking a solution, are examined in the context of areas of disagreement. It is a known fact that the potential of the region will increase with the development of technology and the melting of glaciers, but it is also a matter of curiosity how it will turn into a power struggle. Turkey does not have enough studies for this region yet and the current ones are quite insufficient. It is an undeniable fact that the Arctic is a region where its importance will gradually increase and there will be deep struggles in the near future. As the glaciers continue to melt, the struggle for sovereignty involving extra-regional and regional states as well as international actors will gain a different dimension.