İşbirlikli öğrenme yönteminin 11. sınıf öğrencilerinin atomun yapısı ve atom modelleri konusundaki kavramsal başarılarına etkisi
The effect of cooperative learning method on the 11th grade students' conceptual achievement of on subject atomic structure and atomic models
Yazar: NAZAN ERDAMAR
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN AKKUŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Kavram gelişimi = Concept development ; Kavramsal yetenek = Conceptual skill ; Kavramsal öğrenme = Conceptual learning ; Kimya eğitimi = Chemistry education ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods ; İşbirlikli öğrenme = Cooperative learning

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ortaöğretim 11. sınıf kimya dersi "Atomun Yapısı ve Atom Modelleri" konusunda işbirlikli öğrenme yönteminin öğrencilerin kavramsal başarılarına etkisinin incelenmesidir. Araştırma Ankara'nın Çankaya ilçesindeki bir Anadolu Lisesinde 2015–2016 eğitim-öğretim yılı güz döneminde öğrenim gören 11. sınıf öğrencileri ile, ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılarak, 25 kişilik deney ve 24 kişilik kontrol grubu üzerinden yürütülmüştür. Deney grubunda, işbirlikli öğrenme tekniklerinden: Jigsaw, Öğrenci Takımları Başarı Bölümleri ve Takım-Oyun-Turnuva teknikleri kullanılarak dersler işlenmiş, kontrol grubunda ise, geleneksel öğrenme yaklaşımı kullanılarak dersler işlenmiştir. Uygulama öncesi her iki gruba, öğrencilerin mantıksal düşünme yeteneklerini belirlemek için Mantıksal Düşünme Yetenek Testi, Atomun yapısı ve atom modelleri konusundaki kavramsal başarılarını belirlemek amacıyla Atomun Yapısı ve Atom Modelleri Kavramsal Başarı Testi (KBT-i) ön test olarak ve öğrencilerin kimya derslerine olan tutumlarını belirlemek amacıyla Tutum Testi (TT-i) uygulanmıştır. Uygulama sonunda, yine deney ve kontrol grubu öğrencilerinin kavramsal öğrenme düzeyleri arasındaki farklılıkları belirlemek amacıyla Atom Modelleri Kavramsal Başarı Testi (KBT-s),  grupların tutumları arasında farkın olup olmadığını belirlemek için Tutum Testi (TT-s) son test olarak kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler t-testi ve Ancova kullanılarak analiz edilmiş ve sonuçlar 0,05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre işbirlikli öğrenme yönteminin geleneksel öğrenme yaklaşımına göre öğrencilerin Atomun yapısı ve atom modelleri ile ilgili kavramsal başarıları üzerinde daha etkili olduğu tespit edilirken, tutumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı tespit edilmiştir. Bu çalışmanın bir diğer amacı ise; ortaöğretim 11. sınıf öğrencilerinin, atomun yapısı ve atom modelleri konusundaki kavramsal başarılarını ölçmek amacıyla, seçeneklerde cevabın nedeninin de yer aldığı iki aşamalı çoktan seçmeli sorulardan oluşan "Atomun Yapısı ve Atom Modelleri Kavramsal Başarı Testi" geliştirilmesidir. 27 soru olarak hazırlanan test, ortaöğretim 11. sınıf öğretim programında belirtilen Modern Atom Teorisi ünitesinin ilk 3 kazanımı ve bu kazanımlarla ilgili açıklamalar gözetilerek hazırlanmıştır. Testin kapsam geçerliği için fen eğitiminde uzman 2 profesör, 1 doçent, 1 Dr. Arş. Görevlisi ve 25 yılık deneyime sahip 2 kimya öğretmeninin görüşüne başvurulmuş ve çalışmanın amacına uygun olduğuna karar verilmiştir. Testin güvenirliği, güvenirlik hesaplama yöntemlerinden biri olan cronbach alpha (α) ile hesaplanmıştır. Test, daha önceden bu konuyu görmüş olan 140 tane 12.sınıf öğrencisine uygulanmış ve cronbach α güvenirliği 0,92 olarak hesaplanmıştır. Geliştirilen Atomun Yapısı ve Atom Modelleri Kavramsal Başarı Testinin geçerlik ve güvenirliğinin çok yüksek olduğu, madde analizine göre değerlendirildiğinde ise testten çıkarılan 1 soru hariç tüm maddelerin "çok iyi madde" sınıfında olduğu görülmüştür.

Abstract:
The aim of the study is to investigate the effect of cooperative learning method on the 11th grade students' conceptual achievement of on subject atomic structure and atomic models. Target population of the study was 11th grade students who were schooler at an Anatolian High School in Çankaya, Ankara, in 2015-2016 academic year in fall semester, and sampling of the study consisted of totally 49 students selected from two 11th grade classes. One of the classes was determined as experimental group (n: 25), which cooperative learning method was administered and the other class was determined as control group (n: 24) which traditional learning method was administered. This study was performed by designing pre-test, post-test, control group, and using quasi-experimental design. Cooperative learning techniques such as Jigsaw, student teams and achievement divisions technique and teams-games-tournaments technique were administered to the experimental group. In both groups, before administration, logical thinking ability test was performed to determine students' ability of logical thinking, concept achievement test was performed to determine students' concept achievement about atomic structure and atomic models, attitude test was performed as pretesting to determine students' attitude to chemistry lesson. After administration, in both groups, atomic models concept achievement test was performed to determine differences among the students' concept achievement levels, attitude test was performed as posttesting to determine whether there was difference between attitudes of groups. The results obtained were analysed by t-test, Ancova and differences were considered statistically significant at P<0.05. According to our results, we found out cooperative learning method was more effective than traditional learning method on concept achievement of students' about atomic structure and atomic models. We also found out there was not statically difference for attitude of groups. Another aim of the study was to develop concept achievement test of atomic structure and atomic models to evaluate 11th grade students' concept achievement on atomic structure and atomic models. This test consisted of 27 questions which multiple choice, two-stage and the reason of the answer was written in the options. This test was also prepared by looking out for both first three achievements of the unite of modern atomic theory and instructions of these achievements. We consulted two professor, an associate professor, a research assistant in the science education for content validity of the test. Moreover, we also consulted opinion of two chemistry teacher who experienced for 25 years and then we decided that it was suitable to aim of the study.  The reliability of the test was calculated with Cronbach Alpha (α) which was one of the reliability calculation methods. This test was applied to 140 12nd grade students who had been taken these courses previously than reliability of Cronbach Alpha was calculated as 0,92. In conclusion, we revealed that the validity and reliability of this newly developed concept achievement test of atomic structure and atomic models were very high and when evaluated according to substance analysis, all of the substance were very well substance except for only one question, excluded from the test finally.