Spor eğitmenlerinin beslenme alışkanlıklarının ve beslenme bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional habits and nutritional knowledge levels of sports instructors
Yazar: MUHAMMED ŞENTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP ÖZERSON KOÇ
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antrenör = Trainer ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme bilgisi = Nutrition knowledge ; Spor = Sports ; Spor eğitimi = Sport education ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Sporcular ve spor yapan pek çok birey yanlış bilgileri, doğru bilgilerden ayırmakta zorlanmakta ve sporcuların en çok sordukları soruların başında beslenme ile ilgili sorular gelmektedir. Bununla birlikte bireyler spor yaparken izleyecekleri programların yanı sıra beslenme alışkanlıkları ve doğru beslenme önerileri almak için başvurdukları önemli ve en ulaşılabilir kaynaklardan birisi de spor eğitmenleri olmaktadır. Bu bağlamda spor eğitmenlerinin sahip oldukları beslenme bilgi düzeyleri, kendilerine danışan bireyleri doğru yönlendirebilmek adına büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma spor eğitmenlerinin beslenme alışkanlıklarının ve beslenme bilgi düzeylerinin tespit edilmesi, değerlendirilmesi nedeniyle planlanmış ve yürütülmüştür. Katılımcıların beslenme bilgi düzeylerinin tespit edilebilmesi için Sporcu Beslenme Bilgisi Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmaya 44 erkek, 21 kadın olmak üzere toplam 65 kişi katımıştır. Araştırma verilerine göre günlük tüketilen enerji 2621±656 kkal (E: 2935±497 kkal, K: 1963±416 kkal) olarak belirlenmiştir. Bireylerin DRI enerji karşılama yüzdesi %112,1 (E: %117,4, K: %98,1) olarak saptanmıştır. Erkek bireylerde enerjinin karbonhidrat, protein ve yağdan gelen yüzdesi sırasıyla; %31,8, %24,9 ve %43,3 olarak saptanırken, bu oranlar kadınlarda sırasıyla; %33,8, %21,7 ve %44,8 olarak saptanmıştır. Yağ oranının iki cinsiyet içinde önerilen (%30-35) miktarın üstünde olduğu tespit edilmiştir. Karbonhidrat ve yağ yüzdesinin cinsiyete göre anlamlı bir farklılığı bulunmazken, enerjinin proteinden gelen yüzdesi erkeklerde daha fazla bulunmuştur (p<0,05). Visseral yağ doku oranı yüksek olan bireylerin (37,3±6,1) Sporcu Beslenme Bilgisi Ölçeği puan ortalaması, düşük (44,8±8,5) ve orta (41,0±10,7) yağ düzeyine sahip bireylere göre anlamlı şekilde düşük bulunmuştur (p<0,05). Araştırma sonucunda elde edilen bilgilere göre sporcu beslenme bilgisi; zayıf, ortalama ve iyi olan bireylerin oranı sırasıyla; %86,2, %12,3 ve %1,5 olarak belirlenmiştir. Yapılan çalışma sonucunda spor eğitmenlerinin beslenme konusundaki bilgi düzeylerinin düşük olduğu tespit edilmiştir. Sporcuların beslenme konusunda bilgi kaynağı olarak ilk başvurdukları kişilerin spor eğitmenleri olduğu göz önünde bulundurulduğunda, spor eğitmenlerinin bilgi düzeylerinin artırılması ve/veya sporcuların güvenilir bilgi kaynaklarına ulaşmaları için gerekli çalışmaların yapılması önerilmektedir.

Abstract:
Athletes and many individuals who do sports have difficulty in distinguishing false information from correct information, and the most frequently asked questions by athletes are questions about nutrition. In addition to the programs that individuals will watch while doing sports, one of the most important and most accessible sources they apply to get nutritional habits and proper nutrition recommendations is sports trainers. In this context, the nutritional knowledge levels of sports trainers are of great importance in order to guide the individuals who consult them correctly. This study was planned and carried out to determine and evaluate the nutritional habits and nutritional knowledge levels of sports trainers. The Sports Nutrition Knowledge Scale was used to determine the nutritional knowledge level of the participants. A total of 65 people, 44 men and 21 women, participated in the study. According to the research data, the daily consumed energy was determined as 2621±656 kcal (M: 2935±497 kcal, F: 1963±416 kcal). The percentage of individuals' DRI energy coverage was 112.1% (M: 117.4%, F: 98.1%). Percentage of energy from carbohydrates, proteins and fats in male individuals, respectively; 31.8%, 24.9% and 43.3%, respectively, in women; It was determined as 33.8%, 21.7% and 44.8%. It was determined that the fat ratio was above the recommended amount (30-35%) for both genders. While there was no significant difference in the percentage of carbohydrates and fat according to gender, the percentage of energy from protein was found to be higher in males (p<0.05). Individuals with high visceral adipose tissue ratio (37.3±6.1) Athlete Nutrition Information Scale mean score was significantly higher than individuals with low (44.8±8.5) and moderate (41.0±10.7) fat levels. was found to be low (p<0.05). According to the information obtained as a result of the research, athlete nutrition information; the ratio of weak, average and good individuals, respectively; 86.2%, 12.3% and 1.5%. As a result of the study, it was determined that the knowledge level of sports trainers about nutrition was low. Considering that the sports trainers are the first people to refer to as a source of information about nutrition, it is recommended that necessary studies be carried out to increase the knowledge level of sports trainers and/or to enable the athletes to reach reliable sources of information.