Melek yatırımcıların yatırım kararları üzerinde etkili faktörler: Girişimci ekibin yeterliliği ve güçlü bağ fırsat kaynağı odaklı bir araştırma
Factors affecting business angels' investment decisions: A research with a focus on entrepreneurial team strength and strong tie deal source
Yazar: CEM ADNAN ENER
Danışman: PROF. DR. YONCA DENİZ GÜROL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Girişimciler = Entrepreneurs ; Girişimcilik = Entrepreneurship ; Melek yatırım = Angel financing ; Teknogirişim = Techno-enterprise ; Teknoloji yatırımları = Technology investments ; Vekalet teorisi = Agency theory ; Yalın yeni girişimcilik = Lean startup ; Yatırım kararları = Investment decisions ; Yeni girişim = Startup

Özet:
Bu tez çalışması kapsamında i) melek yatırımcıların erken aşamadaki teknoloji girişimlerine yatırım yaparak maruz kaldıkları ortak riskler (icra riski, piyasa riski ve vekâlet riski) ve bu risklerin melek yatırımcılar açısından önemi bağlamında ele alındığında, melek yatırım kararlarında belirleyici olan az sayıda ama kritik önemdeki değerlendirme kriterlerinin hangileri olduğunun keşfedilmesi, ii) geçmiş araştırmacıların savunduğu "melek yatırımcıların en çok önemsediği riskin vekâlet riski olduğu" tezinden hareketle, girişimci ekibin yeterliliğinin yatırım kararı üzerinde hâkim olup olmadığının test edilmesi, iii) melek yatırımcı ile girişimcinin eşleşmesini sağlayan bir güçlü bağ fırsat kaynağının karar denklemine dahil olmasının yatırım kararı üzerinde herhangi bir etkisinin bulunup bulunmadığının incelenmesi amaçlanmaktadır. Tez çalışması melek yatırımcılığa yeni başlayacak olan kişilere yatırım fırsatlarının değerlendirilmesi sürecinde yararlanmaları için bir 'kontrol listesi' sunması ve melek yatırımcılardan fon temin etmeyi hedefleyen girişimcilerin melek yatırımcıların karar sistematiğini daha iyi anlamalarına katkı sağlaması bakımından önemlidir. Tez çalışması kapsamında geliştirilen hipotezler, 122 Türk melek yatırımcı tarafından geçmişte tamamlanmış olan 239 farklı değerlendirme sürecine ilişkin veriler analiz edilerek test edilmiştir. Tez çalışmasının ulaştığı sonuçlara göre, girişim fırsatı ile ilgili olarak 1) ürün geliştirme riski, 2) iş modeli, 3) gelir yaratma potansiyeli, 4) çıkış potansiyeli, 5) pazardaki giriş bariyerleri, 6) pazarın büyüme hızı; girişimci ekip ile ilgili olarak 7) güvenilirlik, 8) akıl verilebilirlik, 9) başarı geçmişi, 10) alan hâkimiyeti, 11) güçlü bir ekip, 12) güçlü mentör ve danışmanlar ve tüm bu kriterlerin ne seviyede karşılandığına bağlı olarak 13) yatırım fırsatının beklenen getirisinin melek yatırım kararları üzerinde yüksek ölçüde belirleyici olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, girişimci ekibin yeterliliğinin yatırım kararı üzerinde hâkim olduğu tespit edilmiştir. Tez çalışması girişimcilik akademik yazınına teknoloji girişimleri ve melek yatırımcılık konsepti ile ilgili geniş bir bilgi tabanı kazandırmaktadır. Ayrıca, çok sayıda melek yatırımcıyı kapsayan geniş bir örnekleme sahip olması, Türk melek yatırımcıların yatırım kararlarını odağına alan ilk akademik araştırmalar arasında yer alması ve geçmişte Kuzey Amerika ve Avrupa ülkelerinde yapılmış olan melek yatırımcılık odaklı araştırmaların ulaştığı bazı bulguları Türkiye'den ampirik kanıtlarla desteklemesi bakımından akademik yazına katkıda bulunmaktadır.

Abstract:
Business angels invest in early-stage startups under conditions of uncertainty and high risk. Execution risk, market risk and agency risk are common risks in angel investing. The purpose of this thesis study is to i) discover which execution/market/agency-related due diligence criteria are commonly used by business angels in the pre-investment stage, ii) test whether entrepreneurial team strength is the dominant factor affecting business angels' investment decisions, iii) understand what effects presence of a strong tie deal source may have on pre-investment processes. The findings of this thesis are important for both novice business angels and entrepreneurs seeking funding from investors. Novice business angels will be able utilize the suggested list of criteria as a 'checklist' in their future due diligence processes. Entrepreneurs will be able to better understand the reasons behind business angels' investment decisions, and thus be better prepared for their future investment pitches. Data from 239 previously completed due diligence processes (shared by 122 Turkish business angels) are analyzed to test the hypotheses in this thesis. The results clearly show that venture opportunity strength measured by 1) product development risk, 2) business model, 3) revenue potential, 4) exit potential, 5) market entry barriers, 6) market growth rate; entrepreneurial team strength measured by 7) trustworthiness, 8) coachability, 9) track record, 10) domain expertise, 11) strong team, 12) strong mentors and advisors; lastly, depending on how the investment opportunity meets the first twelve criteria, 13) angel's expected return from a potential investment, are the key criteria that shape up the outcome (positive/negative) of a due diligence process. Results also show that entrepreneurial team strength is the dominant factor affecting business angels' investment decisions. This research contributes to entrepreneurship literature by bringing together a knowledge base on angel investing and by examining investment decisions of Turkish business angels for the very first time on a doctoral thesis level.