Kırâat ilmi bağlamında şâz kırâatların özellikleri ve imamları
Shadhdh qiraah in the context of qiraah science features and imams
Yazar: EMRAH KESKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURETTİN ÇİFTÇİ
Hakkari Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion

Özet:
Kırâatlar, Kur'ân-ı Kerim ile sıkı bir ilişki içinde olup büyük bir önem arz etmektedir. Bu öneme binaen âlimler nezdinde kırâatlar sahih ve şâz olarak iki kısma ayrılmıştır. Sahih kırâat ile ilgili bugüne kadar çeşitli ilmi çalışmalar yapılmış olmakla birlikte şâz kırâatlar ile ilgili sınırlı sayıda müstakil çalışma mevcuttur. Kırâat alanında böyle bir durumun yaşanmasında; sahih kırâatların tevatür derecesine sahip olması, şâz kırâatların ise ahad haber seviyesinde kalmasının etkili olduğu söylenebilir. Bu farkın meydana gelmesinde sahih kırâatların tartışmasız ve mutlak bir seviyesinin olması, şâz kırâatların ise tartışmalı ve sınırlı bir sonucunun olması etkili olmuştur.
Bu çalışmanın birinci bölümünde kırâat ilminin ortaya çıkışı ve ilk dönem ile ilgili genel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümünde, sahih olan on kırâatın genel bilgileri ve imamları hakkında bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümünde; çalışmanın asıl konusu olan şâz kırâatlar ile ilgili bilgilere yer verilmiştir. Öncelikle şâz kırâatın anlamı hakkında dönemsel olarak âlimlerin görüşleri ve çeşitli İslâmî ilimler bağlamında özellikleri dile getirilmiştir. Dördüncü bölümünde şâz kırâatların genel özellikleri ve şâz kırâatları oluşturan en önemli dört imamı hakkında genel bilgiler verilmiştir. Çalışmada çeşitli birincil ve ikincil kaynaklar kullanılarak konuya açıklık getirilmeye çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kur'ân, Kırâat, Sahih, Şâz, Kırâat'ı Âşere, Kırâat'ı Erbaate Aşer.

Abstract:
Kur'ân recitation (Qiraah) have an important relationship with the Kur'ân. In this respect, scholars have divided the qiraah into two parts. These are sahih qiraah and shadhdh qiraah. Although there have been various scientific studies on khaber al-wâhid from past to present, less scientific research has been done on shadhdh qiraah. The reason why such a situation occurs in the science of qiraah; It can be mentioned about the effect of shadhdh qiraah being in the form of tawātur and sahih qiraah being at the level of khaber al-wâhid. The fact that sahih qiraah are of an absolute, non-argumental view, and that shadhdh qiraah have a debatable and limited conclusion are effective in the formation of this difference.
In the first part of this study, how the science of qiraah came into existence and general information about the first period of this science were mentioned. In the second part of the research, the general information of the ten qiraah that are sahih and various information and evaluations about their imams were made. The third chapter is the main subject of the study and information about shadhdh qiraah is given in this chapter. First of all, the ideas of scholars about the meaning of shadhdh qiraah and its features within the framework of Islamic sciences were examined. In the fourth part of the research, the general characteristics of the shadhdh qiraah and the biographical information about the four most important imams who make up the shadhdh qiraah are given. Various primary and secondary sources were used in this study, and in this context, the subject was clearly explained.

Key Words: Kur'ân, Kur'ân Recitation (Qiraah), Sahih, Shadhdh, Ten Qırâat, Fourteen Qırâat.