Kadın cinayetlerinin medyadaki yansımaları üzerine söylem analizi (Özgecan Aslan-Münevver Karabulut cinayetleri)
Discourse analysis of the reflections of femicides in the media(Özgecan Aslan-Münevver Karabulut femicides)
Yazar: TÜLİN TURAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERHAN ARSLAN
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Alternatif medya = Alternative media ; Aslan, Özgecan = Aslan, Özgecan ; Cinayet = Murder ; Elektronik medya = Electronic media ; Kadınlar = Women ; Karabulut, Münevver = Karabulut, Münevver ; Medya = Media ; Söylem analizi = Discourse analysis

Özet:
İnsan topluluklarının kendisini var ettiği tüm toplumsal süreçlerden günümüze kadar olan süreçte her canlı eşit yaşamsal haklara sahip olmasına rağmen, kadın toplumsal cinsiyet kategorileri doğrultusunda toplum içerisinde konumlandırılmıştır. Dolayısıyla ikincilleşen, erkeğe ve aileye bağımlı olarak var olan ve tahakküm altına alınması gereken bir varlık olarak görülmüştür. Bu güç eşitsizliklerinin yarattığı koşullar neticesinde ise erkeğin kurduğu güç ilişkisi şiddet ve örüntüleriyle inşa edilmiştir. Kadına yönelik şiddet her geçen gün artarak, yeniden üretilen bir noktada bulunmuştur. Medya da bu ilişkilerin yansıdığı, meşrulaştırıldığı ve yeniden üretildiği önemli alanlardan biri olmuştur. Bu bağlamda, bu çalışma medyada ve toplumda büyük yankı uyandıran, birbirine yakın yaşlarda olan, cinayet şekillerinin şiddetin en vahşi boyutlarında yer alması noktasında da benzer özellikler taşıması sebebiyle Özgecan Aslan (2014) ve Münevver Karabulut (2009) cinayetleri seçilerek, farklı habercilik anlayışına sahip medya kuruluşlarındaki sunumları üzerinden incelenmiştir. Bu doğrultuda bu iki kadın cinayetinin işlendiği ve medyada yer almaya başladığı süreçler ve mahkeme süreçleri de dahil edilerek farklı ideolojilere sahip gazetelere ( Cumhuriyet, Posta, Yeniçağ, Yenişafak) ve kadın odaklı habercilik anlayışıyla internet haberciliği yapan Bianet'e ulaşılmıştır. Bu gazetelerde yer alan haberler söylem ve içerik analizi yöntemi ile incelenerek benzer özelliklere sahip iki kadın cinayetinin farklı ideolojilere sahip olan gazeteler ve kadın odaklı habercilik anlayışına sahip Bianet'te sunuş biçimlerindeki benzerlik ve farklılıklarının gösterilmesi amaçlanmıştır. Elde edilen verilerle bu iki kadın cinayetinin de haberlerin niteliksel boyutunda cinsiyetçi şekillerde yer aldığını, ancak Münevver Karabulut cinayetinin cinayetin işleniş şekli sebebiyle ahlaken sorgulanabilen/yargılanabilen şekillerde, daha magazinsel/sansasyonel habercilik anlayışlarıyla sunulmuş ve münferit bir olay şeklinde yer almıştır. Özgecan Aslan cinayeti ise Münevver Karabulut'a kıyasla toplum nezdinde kabul gören yaşantısı sebebiyle ve cinayetin işleniş biçimiyle "masum ve saflık" söylemleri üzerinden haberleştirilmiştir. Şiddetin ölümcül boyutuna maruz kalan iki kadın cinayetinin toplumda ve ana akım medyada ataerkil cinsiyetçi kodlar üzerinden, şiddetin nesnesi şeklinde yer almıştır. Bianet'in ise burada kişilere değil cinayetin olgusunun kendisine odaklanarak hak ihlalleri üzerinden haberleştirme bağlamını kurmuştur.

Abstract:
Although all living creatures have equal vital rights beginning from the social processes, in which human communities have existed until now, women have been positioned within society in line with social gender categories. Hence, they have been considered as a creature that needs to be dominated, subordinated and that could exist depending upon male or family. As a consequence of conditions constructed by these strength inequalities, strength relation established by male has been built with violence and its patterns. Violence against women has been increasing each day and it is reconstructed. Media has transformed into one of the crucial areas, where these relationships are reflected, legitimated and reconstructed. Within this context, Özgecan Aslan (2014) and Münevver Karabulut (2009) murders have been chosen to be analyzed in this study based on the manner in which they were reported by the media institutions of different journalism mentality, since they created serious reactions within society, the victims were of close age and the murders have similar properties due to the fact that they were committed in the most vicious way of violence and murder type. In this direction, including processes when both femicides were committed and started to appear on media, we have reached to newspapers of different ideologies (Cumhuriyet, Posta, Yeniçağ, Yenişafak) and Bianet, which reports new on the internet with woman-oriented journalism mentality. News on these newspapers have been analysed based on discourse and content analysis method and it has been aimed to indicate similarities and differences regarding the two femicides having similar properties, between reporting manners of Bianet, which has a woman-oriented journalism mentality and newspapers of different ideologies. As per data obtained, it has been observed that these two femicides have been discussed in a sexist manner in terms of quality dimensions of news, however Münevver Karabulut case has been reported in morally questionable/justiciable manner, with a more tabloid/sensational journalism mentalities and appeared on media as an isolated event. Compared to Münevver Karabulut case, Özgecan Aslan case was reported through "innocence and naivete" discourses due to the way, the murder was committed and due to the lifestyle approved by the society. Femicides of the two women exposed to lethal dimension of violence, have appeared on mainstream media and in society as objects of violence through patriarchal sexist codes. Bianet, however, has established the context to report the cases by focusing not on persons, rather on murder phenomenon itself.