Sosyobilimsel sorgulayıcı araştırmaya dayalı öğrenmenin ortaokul öğrencilerinin bilimsel araştırmanın doğası anlayışlarına etkisi
The effect of socio-scientific inquiry based learning on secondary school students' understandings of the nature of scientific inquiry
Yazar: NAZLI COŞKUN
Danışman: DOÇ. DR. DUYGU METİN PETEN
Ege Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, fen öğretiminde sosyobilimsel sorgulayıcı araştırma yaklaşımının ortaokul öğrencilerinin bilimsel araştırmanın doğası anlayışlarına etkisini incelemektir. Araştırma, 2023-2024 eğitim öğretim yılı içerisinde İzmir'de bulunan bir devlet okulunun 7. sınıfında öğrenim görmekte olan 69 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, nitel deney (qualitative experiment) yöntemi kullanılmıştır. Dersler, deney grubunda sosyobilimsel sorgulayıcı araştırma yaklaşımı kullanılarak, bilimsel araştırmanın doğasına dayalı etkinliklerle işlenirken; kontrol grubunda öğretim programının olağan akışına uygun olarak yürütülmüştür. Ayrıca deney grubuyla her etkinlik sonunda sınıfta açık yansıtıcı tartışmalar yapılmış ve bilimsel araştırmanın doğasına ait boyutlar derinlemesine tartışılmıştır. Araştırmanın verileri, ön-test ve son-test şeklinde uygulanan "Bilimsel Araştırma Hakkındaki Görüş Anketi (VASI)", yarı yapılandırılmış görüşmeler ve açık yansıtıcı tartışma kayıtları ile toplanmıştır.  Elde edilen nitel verilerin analizi sonucunda, uygulama öncesinde her iki grubun da, bilimsel araştırmanın doğası boyutları hakkında genel olarak yetersiz ve kısmen yeterli düzeyde görüşe sahip olduğu belirlenmiştir. Deney grubu öğrencilerinin tüm boyutlarda gelişme gösterdiği, kontrol grubu öğrencilerinin ise bilimsel araştırmanın doğası anlayışlarının yeterince gelişmediği görülmüştür. Ayrıca, deney ve kontrol grubu öğrencilerinin anketten elde ettikleri puan ortalamaları arasında istatiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuç, açık yansıtıcı tartışmalar eşliğinde işlenen sosyobilimsel sorgulayıcı araştırmaya dayalı etkinliklerin, öğrencilerin bilimsel araştırmanın doğası hakkındaki görüşlerini geliştirdiğini göstermektedir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effect of the socioscientific inquiry approach in science education on secondary school students' understanding of the nature of scientific inquiry (NOSI). The study was conducted with 69 students in the 7th grade of a public school in Izmir during the 2023-2024 academic year. Qualitative experiment method was used in the study. While the experimental group was taught using the socioscientific inquiry approach with activities based on NOSI, the control group was taught according to the current curriculum. In addition, explicit-reflective discussions were conducted in the classroom at the end of each activity with the experimental group and each NOSI aspect was discussed in depth. The data were collected with Views about Scientific Inquiry questionaire and semi-structured interviews as pre-test and post-test, and explicit-reflective discussion recordings. As a result of the analysis, it was concluded that both groups had naive and mixed level views about NOSI aspects before the instruction. Experimental group developed in almost every NOSI aspects, but the control group did not develop their understanding of NOSI sufficiently. Additionally, there was a statistically significant difference between the mean scores of two groups. This results showed that socioscientific inquiry based activities accompanied by explicit-reflective discussions improved students' views about NOSI.