Bilgi ekonomisi - ekonomik büyüme ilişkisi: Türkiye örneği /
Yazar: AYSUN AKKURT
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM ÇÜTCÜ
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Bilgi ekonomisi = Knowledge economy ; Birim kök testleri = Unit root tests ; Dış ticaret dengesi = Foreign trade balance ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Eşbütünleşme testleri = Cointegration tests ; Nedensellik testleri = Causality test ; Patentler = Patents

Özet:
Günümüzde bilgi ekonomisinin önemli unsurları niteliğinde olan AR-GE faaliyetleri,
bilişim teknolojileri, patent sayıları ve diğer telif haklarının ekonomi üzerinde yarattığı etkiler
literatürde teorik ve ampirik olarak birçok çalışmaya konu olmuştur. Büyüme konusu üzerinde
çalışan iktisatçılar tarafından ekonomik büyümeyi etkileyen unsurların başında bilgi ekonomisi
değişkeni olduğu görüşünü ileri sürmektedirler.
 Bu tez çalışmasında bilgi ekonomisi ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki 1984- 2019
dönemleri arasında analiz edilmiştir. Analize konu olan bilgi ekonomisi ölçütü olarak patent
başvuruları ve hizmet ihracatının yüzdesi değişkenleri kullanılmıştır. Değişkenlerin birim kök
analizleri ADF, PP ve Lee Strazicich testleri kullanılarak yapılmıştır. Değişkenler arasında eş
bütünleşmenin varlığını sınamak amacıyla Hatemi- J eş bütünleşme testi kullanılmıştır.
Değişkenler arasında nedensellik ilişkilerini saptamak amacıyla ise Hacker ve Hatemi- J
Nedensellik testi gerçekleştirilmiştir.
Gerçekleştirilen ampirik bulgulara gore modele konu olan değişkenlerin I (1) seviyesinde
durağan olduğu sonucuna varılmıştır. Eşbütünleşme testi sonucuna gore ise Türkiye Ekonomisi
üzerinden bilgi ekonomisi ile ekonomik büyüme arasında uzun dönemli ilişki olduğu
saptanmıştır. Nedensellik ilişkisi sonuçlarına göre ise ekonomik büyümeden iletişim teknolojileri
ihracatına yönelik tek yönlü ilişki olduğu sonucuna varılmıştır

Anahtar Kelime: Bilgi Ekonomisi, Ekonomik Büyüme, Patent Başvuruları; Dış Ticaret Dengesi

Abstract:
Today, the effects of R&D activities, information technologies, number of patents and
other copyrights, which are important elements of the knowledge economy, on the economy have
been the subject of many theoretical and empirical studies in the literature. Economists working
on the subject of growth argue that the factors affecting economic growth are the information
economy variables at the beginning.
In this thesis, the relationship between the knowledge economy and economic growth was
analyzed between 1984 and 2019. Patent applications and percentage of service exports were
used as the criterion of knowledge economy, which is the subject of the analysis. Unit root
analyzes of the variables were made using ADF, PP and Lee Strazicich tests. In order to test the
existence of co-integration between the variables, the Hatemi-J co-integration test was used. In
order to determine the causality relations between the variables, the Hacker and Hatemi-J
causality test was performed.
According to the empirical findings, it was concluded that the variables subject to the
model were stationary at the (1) level. According to the results of the cointegration test, it has
been determined that there is a long-term relationship between the knowledge economy and
economic growth over the Turkish Economy. According to the causality relationship results, it
was concluded that there is a one-way relationship from economic growth to communication
technologies exports.

Key Words: Knowledge Economy, Economic Growth, Patent Applications, Foreign Trade Balance