Anadolu yerleşmelerinde konut alanlarının yeni gelişen planlama yaklaşımları bağlamında değerlendirilmesi: Boyabat örneği
Evaluation of residential areas in anatolian settlements in the context of the new / developing planning approaches - the case of Boyabat
Yazar: SEHER ERBEY
Danışman: PROF. DR. ZEKİYE YENEN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Mekan Organizasyonu ve Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Akıllı kentler = Smart cities ; Mekansal organizasyon = Spatial organization ; Mekansal yapılar = Spatial structures ; Mekansal özellikler = Space characteristics ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı toplumu = Ottoman society ; Sinop-Boyabat = Sinop-Boyabat ; Sürdürülebilir gelişme = Sustainable development ; Sürdürülebilir çevre = Sustainable environment ; Sürdürülebilirlik = Sustainability

Özet:
İlk yerleşmelerin bazılarının kurulduğu Anadolu'da yerleşmeler bölgelere göre farklılaşan coğrafi ve kültürel etkenler doğrultusunda gelişmiştir. 11. yüzyılda Anadolu'ya yerleşmeye başlayan Türkler, göçerlikten yerleşik hayata geçerken Anadolu'da kendilerinden önce yaşayan kültürlerden öğrenmiş ve kendi deneyimlerini katarak sentez bir yerleşme kültürü geliştirmişlerdir. Bugün eski kent olarak tanımladığımız bu alanlar terkedilmekte ve günün eğilimleri doğrultusunda ekonomik amaçlı kullanılmak üzere dönüşmektedir. (Osmanlı Dönemi'nde) Anadolu'da gelişen yerleşme kültürü yaşanmakta olan süreçte günlük yaşamın bir parçası olmaktan çıkmıştır. Oysa, yeni gelişen planlama yaklaşımlarının temeli de Anadolu'daki yerleşmelerde varolan geleneksel mekân oluşturma kültürünün bileşenlerini içermektedir. Bu nedenle, çalışma kapsamına konuya bu yönden eğilmek de dahil edilmiştir. Ancak, bu yaklaşımların, oluşturulması yüzyıllar süren kültür birikimi anlaşılmadan, yorumlanmadan uygulanması geleneksel doku için tehdit oluşturabilir.  
Çalışmanın temel amacı; öncelikle Anadolu yerleşme kültürünün öğelerini belirtmek, ögeler arasındaki ilişkileri çözümleyerek bu kültürü tanımlamak, yerleşmelerin konut alanlarında zamanla yaşanan değişimleri anlamlandırmaktır. Bunu izleyen amaç; 19. yüzyılın ikinci yarısında geleneksel yerleşmelerin geldiği aşamadaki dokuların -özellikle 1990'lı yıllardan sonra hızlı kentleşmenin tehlikelerine karşı önlem almak ve tüketilen doğal kaynakların akıllıca kullanımı amacıyla geliştirilen- yeni yaklaşımlar doğrultusunda incelenmesidir.
Çalışmanın hedefi; Anadolu'daki yerleşmelerin gelişimini takip etmek, bu sürecin sonucunda ortaya çıkmış konut dokularında geleneksel mekân oluşturma kültürlerini tanımlamak ve doğa ile birarada yaşayan bu kültürün yeniden gündeme gelmesini sağlamaktır.

Abstract:
The establishment of the first settlements in Anatolia is developed in accordance with the geographical and cultural peculiarities of the specific region. The Turks, who started to settle in Anatolia in the 11th century, learned about the settlement behaviors from the local people who lived before them in Anatolia and developed their own dwelling culture through the settlement procedure. Today, the traditional areas / the old towns are abandoned and returned to be used for economic purposes in parallel with nowadays trends. Culture of settlement developed in Anatolia during the Ottoman period is no longer a part of everyday life in our cities. In fact, the basis of newly developed planning approaches includes existing traditional venue to create the components of culture in the Anatolian settlements. Therefore, these approaches are also included in the context of the thesis with special care to understanding and evaluation of the cultural heritage progressed through centuries. 
The main objective of the study is the definition of the settlement culture in Anatolia during the Ottoman period primarily specifying the elements of settlements analyzing the relationship between the elements, definition of the changes taking place in time. The following purpose is to examine the peculiarities of the patterns in traditional settlements -particularly in the second half of the 19th century- in accordance with the new planning approaches developed in order to take precautions against the dangers of rapid urbanization after 1990, and judicious use of the consumption of natural resources.
The target of the study is to monitor the development of settlements in Anatolia and to describe cultural – traditional patterns and spaces in these processes, to revive living together with nature and provision of this subject come to the agenda for our cultural environment.