Bölgesel kalkınma ajanslarının yapılanması ve işlevselliği: İzmir ve Çukurova örnekleri
Structure and functionality of regional development agencies case study: İzmir and Çukurova
Yazar: YUNUS EMRE ÖZER
Danışman: PROF. DR. ZERRİN TOPRAK KARAMAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kentleşme ve Çevre Sorunları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Bölgesel kalkınma = Regional development ; Bölgesel kalkınma ajansları = Regional development agencies ; Bölgesel politikalar = Regional policies ; Bölgeselleşme = Regionalization ; Kalkınma = Development ; Çukurova bölgesi = Çukurova region ; İzmir = Izmir

Özet:
Kalkınma ajansları, kalkınmanın yeni popüler araçlarından birisidir vedünyanın birçok ülkesinde başarıyla uygulanmaktadır. Bölgelerin kendigelişme potansiyelini tespit ederek buna uygun kalkınma stratejisiniuygulamaya koyabilmeleri ve toplumdan gelen sinerjiyle yerelden ulusalakalkınma anlayışının ağırlık kazanması paralelinde kalkınma ajansı modelleride öne çıkmaya başlamıştır. Ajansların yapılanmaları çoğu kere ülkelerinsiyasi, yönetsel, hukuki ve diğer birçok unsurlarından etkilenmektedir. Bubağlamda da uygulamada değişik yapılarda ajans modelleri görülmektedir. Buçalışmanın temel amacı, kalkınma ajanslarını önce teorik ve kurulma felsefesiitibariyle incelemek ve dünyadaki ajans yapılanmalarını ve Türkiye'ye mahsusolan ajans yapılanmasını ve işlevselliğini ortaya koymaktır.Türkiye'deki kalkınma ajansları modeli, çalışmamız süresince, kurulmanedenlerinden daha çok sürekli eleştirilmesi ve yargıya taşınmasıylakamuoyunun gündemine aktarılmıştır. Nitekim çalışmamızın örnek uygulamaolarak dayandığı ve kalkınma ajanslarının ilk pilot örneklerinden olan İzmir veÇukurova Kalkınma ajanslarının kalkınma hamleleri daha uygulamayageçtikten kısa bir süre sonra yargılama süreciyle kesintiye uğramıştır. Her nekadar İzmir ve Çukurova Kalkınma Ajansları, yargılama süreci nedeniylefaaliyetlerine ara vermiş olsa da kendilerinden daha sonra kurulan 24 yeniajansa, yapılanmalarını tamamlamaları, proje teklif çağrılarına çıkmaları gibideneyimleri nedeniyle örgütlenme ve uygulama alanlarında yol göstericiolacaklardır. Çalışmamız kapsamında İzmir ve Çukurova Kalkınma Ajanslarınınörnek uygulama olarak seçilmesinin temel nedeni de budur.Kalkınma ajansları uygulamasında en dikkat çeken konular tüzel kişilik,statü, mevzuattaki açık noktalar, katılımı sağlamadaki güçlükler başta olmaküzere çok çeşitlidir. Bu sorunlara hem teorik kısımda hem de katılımın unsuruolan kalkınma kurulu üyelerine anket uygulamasıyla birlikte cevap aranmayaçalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Bölgesel Kalkınma Ajansları, Türkiye'de Kalkınma Ajansları,Kalkınma, Kalkınma Kurulu

Abstract:
Regional development agencies are one of the new popularinstruments of development and applied in the most of countries of world withsuccess. Obtaining the potential of region and enhancing the appropriatedevelopment strategy and bottom-up development strategies took over withregional development agencies.Mostly the structure of agencies are affected from political,administrational and some other facts. And also in application there arevarious agency models in different structures. The main goal of this study isto examine regional development agencies in theoretical perspective. Thenstructure of agencies in world and structure and functionality of regionaldevelopment agencies are also examined.Regional development agency model in Turkey is discussed in publicopinion with judgement process and various critics instead of establishmentgoals of agencies. Also the İzmir and Çukurova are the first and pilot regionaldevelopment of Turkey and they had to stop their activity due to thisjudgement process. İzmir and Çukurova Regional Development Agencies hadto stop their activities due to judgement process. But they will be a guide fornew 24 regional development agencies of Turkey. Because they completedtheir structuring and made their project proposals. That?s why we chooseİzmir and Çukuroca as an application and made a survey among our study.The main problems of regional development agencies are various butmajır ones are juristic personality, status, problems in regulations andparticipation. The problems are held both in theoric and survey chapters.