Türkiye sağlık sisteminde mali alan yaratma: Paydaş görüşleri ve değerlendirmeleri
Creating fiscal space in the Turkish health system: Views and assessments of stakeholders
Yazar: MURAT KONCA
Danışman: DOÇ. HASAN HÜSEYİN YILDIRIM
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Finansal kaynaklar = Financial resources ; Finansal sürdürülebilirlik = Financial sustainability ; Gelirler = Incomes ; Mali alan = Fiscal space ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık sistemleri = Health systems ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye sağlık sisteminde mali alan yaratma konusunda paydaşların görüş ve değerlendirmelerinin neler olduğu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu ve ek olarak sağlıkta mali alan değerlendirme ölçeği kullanılmıştır. Çalışmada amaçlı örnekleme yöntemi yoluyla toplam 45 kişiye ulaşılmıştır. Çalışmaya katılan paydaşların görüşleri dikkate alındığında, Türkiye sağlık sisteminde mali alan yaratmanın en öne çıkan gerekçesi artan sağlık harcamalarıdır (%11,5). Paydaşlara göre Türkiye sağlık sisteminde mali alan yaratmak öncelikli bir konudur (%75,6). Katılımcılar Türkiye sağlık sisteminde mali alan yaratma yöntemleri konusunda çoğunlukla; kullanıcıları katkılarını artırma (%14,4), verimlilik artışları sağlama (%12,6) ve tüketimi negatif dışsallık yayan ürünlere (örneğin sigara) ek sağlık vergileri getirilmesi (%11,7) yöntemlerini ifade etmişlerdir. Çalışmaya katılan paydaşların %55,6'sı Türkiye sağlık sisteminde mali alan yaratmanın finansal sürdürülebilirliğe olumlu katkı sağlayacağını düşünmekteyken %4,4'ü olumsuz etkisi olacağını; %11,1'i, herhangi bir etkisinin olmayacağını düşünmektedir. Bu çalışma ile Türkiye'de ilk defa paydaş görüşlerine dayalı olarak sağlıkta mali alan yaratma konusu araştırılmıştır. Çalışmada, Türkiye Sağlık sisteminin finansal açıdan mevcut durumu ortaya konularak hâlihazırdaki finansal kaynaklarını artırma konusunda politika önerileri sunulmaktadır. Politika yapıcılar tarafından dikkate alınması durumunda, Türkiye sağlık sistemine yeni finansal kaynaklar sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
In this study, it is aimed to reveal the views and assessments of the stakeholders regarding creating fiscal space in the Turkish Health System. In the study, semi-structured interview form and assessment form of creating fiscal space for health were used as a data collection tool and 45 participants were accessed with the method of purposive sampling. According to the views and assessments of stakeholders, increasing health spending is the most prominent reason for creating fiscal space in the Turkish health system (11,5%). For stakeholders, creating fiscal space in the Turkish health system is a priority (75,6%). The participants highlighted the increasing user charges (14,4%); providing efficiency gains (12,6%) and additional taxes to the consumptions spreading negative externalities like smoking (11,7%) as a method for creating fiscal space in the Turkish health system. While 55,6% of the participants think that creating fiscal space in the Turkish health system will influence the fiscal sustainability in a positive way, 4,4% of the participants think the opposite; 11,1% of the participants think that it will have no impact on fiscal sustainability. By this study, for the first time in Turkey, creating fiscal space in healthcare were investigated based on stakeholder views. Policy proposals about adding new financial source to available financial sources in the Turkish health system are presented by exhibiting the current financial structure of the the Turkish health system. In case of Turkey's health policy makers take the study into account, it is thought that new financial sources can be supplied to the Turkish health system.