Bilişsel çarpıtmaların obsesif kompulsif belirtiler ve obsesif inançlarla ilişkisinin incelenmesi
Examination of the relationship between obsessive compulsive symptoms and obsessive beliefs of cognitive distortions
Yazar: GİZEM YAĞMUR ÇOPUR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KUNTAY ARCAN
Maltepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel çarpıtma = Cognitive distortion ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Çarpıtma = Memory distortion ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırmanın amacı bilişsel çarpıtmaların obsesif kompulsif belirtiler ve obsesif inançlarla ilişkilerini incelemektir. Çalışma yaşları 18-64 yaş arasında değişen 183 kadın ve 119 erkek olmak üzere toplam 302 klinik olmayan katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Demografik Bilgi Formu, Düşünce Özellikleri Ölçeği, Padua Envanteri-Washington Eyalet Üniversitesi Revizyonu ve Obsesif İnanışlar Ölçeği-44 kullanılarak katılımcılardan veri toplanmıştır.

Uygulanan korelasyon analizleri sonuçlarına göre; "zihin okuma" bilişsel çarpıtması ile "önem verme/düşüncelerin kontrolünün önemsenmesi" obsesif inancı arasındaki ilişki hariç, diğer bilişsel çarpıtmalar ile obsesif inançlar arasında anlamlı düzeyde pozitif yönde ilişki olduğu bulunmuştur. Bilişsel çarpıtmalar ile obsesif kompulsif belirtiler arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğu görülmüştür. Benzer şekilde, bazı obsesif inançlar alt değişkenleri ile bazı obsesif kompulsif belirtiler alt değişkenleri arasında da yine anlamlı düzeyde pozitif yönde ilişki saptanmıştır. Uygulanan çoklu regresyon analizine ait bulgular çerçevesinde, en az bir bilişsel çarpıtmanın obsesif kompulsif belirtilerin her birinde öne çıktığı bulunmuştur.  Bilişsel çarpıtmalar ile obsesif inançlar arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla uygulanan çoklu regresyon analizine ait bulgular kapsamında, "önem verme/düşüncelerin kontrolünün önemsenmesi" obsesif inancı hariç diğer obsesif inançlarda öne çıkan bilişsel çarpıtmaların olduğu belirlenmiştir. Bulgular literatür çerçevesinde yorumlanmış ve tartışılmıştır.


Anahtar Sözcükler: Bilişsel çarpıtmalar, obsesif kompulsif belirtiler, obsesif inançlar.

Abstract:
The purpose of this study is the examination of the relations between cognitive distortions and obsessive compulsive symptoms and obsessive beliefs. The study was conducted with 302 nonclinical participants (183 females and 119 males) between 18-64 age range. The data of the participants have been collected by using The Demographic Questionnaire, The Cognitive Distortions Scale (CDS), Padua Inventory-Washington State University Revision (PI-WSUR), and Obsessive Beliefs Questionnaire-44 (OBQ-44).
According to the results of the correlational analyses, there were significantly positive relations between obsessive beliefs and cognitive distortions except the relation between "mind reading" cognitive distortion and "thought control emphasizing" obsessive belief. In addition, significant positive relations have been found between cognitive distortions and obsessive compulsive symptoms. Similarly, there were significant positive realtionships between some of the obsessive compulsive symptoms subscales and some of the obsessive belief subscales. According to the results of the multiple regression analyses, at least one of the cognitive distortions was found to be robust associate of each obsessive compulsive symptoms. Similarly, some cognitive distortoions were found to be prominent as compared to others in relation to the obsessive beliefs except "thought control emphasizing". Findings were interpreted and discussed in the light of the relevant literature.


Keywords: Cognitive distortions, obsessive compulsive symptoms, obsessive beliefs.