İstanbul'un belirli ilçelerindeki eczane eczacılarının ilaç güvenliğindeki yeni yapılanma hakkındaki bilgileri ve farmakovijilansa olan yaklaşımlarının değerlendirilmesi
Information of community pharmacists in given districts of İstanbul about new structuring of drug safety and evaluation of their approach to pharmacovigilance
Yazar: GÜNSELİ CANSU AŞKIN
Danışman: PROF. DR. GÜLDEN ZEHRA OMURTAG
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Eczacılar = Pharmacists ; Eczaneler = Pharmacies ; Komplikasyonlar = Complications ; İlaçlar = Drugs ; İlaçlar-araştırma safhasında = Drugs-investigational ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Bu araştırma, 31.03.2011 ile 30.04.2011 tarihleri arasında İstanbul ilinde, İstanbul Eczacı Odası onayı ve desteğiyle, eczane eczacılarına yüz yüze anket formu doldurularak yapılmıştır (Ek-1, Ek-2). Çalışmanın amacı, İstanbul'un belirli ilçelerindeki eczane eczacılarından 2005 yılı öncesi ve sonrası mezun olanlara yapılmış olan anket çalışmasıyla, bu bölgelerdeki eczacıların ilaç güvenliğindeki yeni yapılanma ve farmakovijilans hakkındaki bilgi ve bilinç düzeyini ölçmek, bu konuda eczacıların farkındalıklarını arttırmak ve eczacıların advers etki bildirimlerinin arttırılmasına ve iyileştirilmesine yönelik katkı sağlamaktır.Anket çalışması 78 adet eczane eczacısıyla yapılmış olup, İstanbul'un çeşitli semtlerine gidilmiştir. Hastalardan bildirim alınan, en sık advers etki görülen ilaç grubu olarak sırasıyla, antidepresanlar, non-steroidal antiinflamatuar ilaçlar, antibiyotikler, oral kontraseptifler, zayıflamada kullanılan ilaç grupları olduğu görülmüştür. Advers etki ile karşılaşıldığında advers etki formunu nereden temin edeceği eczacılara sorulmuş, %59 eczacı nereden temin edeceğini bilmediğini, %41 eczacı nereden temin edeceğini bildiğini belirtmiştir. Mezun olma yıllarına göre istatiksel açıdan belirli bir farklılık gözlemlenmemiştir. Yapılan ve yapılacak olan mesleki eğitimlerle eczacının ilaç güvenliğiyle ilgili izleyeceği adımlar gelişecektir.Eczacılara, bildirimleri ulaştırmama nedenleri sorulmuştur. En sık olarak sunulan nedenler, zamansızlık ve bildirimin nasıl yapılacağına dair bilgi yetersizliğidir. Eczacıların ilaç güvenliliği hususunda en fazla güven duyduğu ve daha iyi eğitim verebileceğini düşündükleri eğitim kurumları, eczacılık fakülteleridir.Eczacılara farmakovijilans, advers etki, bildirim formları hakkında bilgi verilmiştir. 2005 sonrasında mezun olan eczacıların ilaç güvenliği kavramlarına olan farkındalıklarının arttığı, farmakovijilans eğitiminin öğrenime girmesiyle ilaç güvenliği hakkında genel bilgilerinin arttığı gözlemlenmiştir. Bu konuda daha fazla eğitime, bilgilendirilmeye ve çalışmaya ihtiyaç duyulduğu, eğitimlerle eczacıların bilgi birikiminin artacağı öngörülmektedir.

Abstract:
This study was carried out as a face to face questionnary with pharmacists in Istanbul city in between 31.03.2011-30.04.2011, with the support of Istanbul Pharmacists? Chamber. Aim of the study is by using the questionnaire, to survey information and awareness level of the pharmacists in given districts about the new structuring of drug safety and to increase the awareness level, contribute to increment and improving of adverse effect notice of pharmacists The questionnaire was carried out with two group of pharmacists who are graduated before and after year 2005.The questionnaire was applied to 78 community pharmacists and the pharmacies were located in the neighborhood of Istanbul. The most frequently reported drug classes are, anti-depressants, non-steroidal anti inflamation drugs, antibiotics, oral contraceptives, anti-obesite drugs. When pharmacists are being asked about how to find the adverse drug reporting form, it is observed that 59% of pharmacists do not know, 41% of parmacists know how to find reporting forms. There is no statistical difference according to the year of graduation. Past and future professional educations which are followed by pharmacists are improving the steps of drug safetyPharmacists are being asked about the reasons for not-transmitting the adverse drug reaction. Primary reasons are lack of time and information about how to report the reaction. Pharmacists mostly rely on pharmacy faculties for the better education of adverse drug reaction and reporting.Pharmacists are informed about adverse drug reaction, reporting forms and pharmacovigilance. For the pharmacists who are graduated after 2005, it is observed that information and the awareness of basic terms about drug safety is improved more than the other group. With implemention of pharmacovigilance education into faculty programme, the information about drug safety improvement and awareness to basic terms of drug safety has increased. There is a huge need for more education, information, studies and programmes about pharmacovigilance for well-informed healthcare professionals.