Güçlendirici liderlik, bilgi paylaşımı, proaktif iş davranışı ilişkisinde katılımcı iş uygulamalarının düzenleyici rolü; savunma sanayii işletmeleri'nde bir uygulama
Moderator role of high involvement work practices in the relationship of empowering leadership, knowledge sharing and proactive work behavior; an application in defense industrial enterprises
Yazar: SAMET ÇELEBİ
Danışman: PROF. DR. CEMAL ZEHİR
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bilgi paylaşımı = Information sharing ; Güçlendirici liderlik = Empowering leadership ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Proaktif işyeri davranışı = Proactive work behavior ; Proaktif kişilik = Proactive personality ; Savunma endüstrisi = Defence industry

Özet:
Çalışma, Türk Savunma Sanayii'ne katkı sağlayabileceği düşünülen ana değişken olan proaktif iş davranışı ve bu davranışı etkilemesi muhtemel modern kavramlar olan; güçlendirici liderlik, bilgi paylaşımı ve günümüz dünyasında sürekli ileriye gitme adına önemli görülen katılımcı iş uygulamalarının düzenleyici rolünü araştırmak üzere gerçekleştirilmiştir. Herhangi bir sektörde proaktif olabilmek hızla değişen ve gelişen teknolojik altyapı ve oyun kuralları noktasında çok büyük önem taşımaktadır. Savunma Sanayii'de bu noktada stratejik bir alan olarak karşımıza çıkar. Bu değişkenler kapsamında Savunma Sanayii alanında bir çalışma yürütebilmek ve sonuçlandırabilmek hem literatür hem de ilgili profesyoneller için önemli ipuçları barındırmaktadır. Bu kapsamda çalışma verileri; ülke sınırları içerisinde faaliyet gösteren savunma sanayii firmalarından rastgele örnekleme yöntemi ile toplanan 305 anketten, kullanılabilir 301 anket yardımıyla elde edilmiştir. Daha önce geçerlilik ve güvenilirlik çalışmaları tamamlanmış ölçeklerin kullanıldığı bu araştırmada cevaplar 5'li likert tipindedir (1: Kesinlikle katılmıyorum – 5: Kesinlikle Katılıyorum). Veriler En küçük Kareler Yapısal Eşitlik Modellemesi ile analiz edilmiştir. Modellerin test edilmesinde ise WarpPLS 8.0 paket programından yararlanılmıştır. Çalışma sonuçlarına göre, güçlendirici liderliğin; proaktif iş davranışı ve bilgi paylaşımı üzerinde pozitif etkisi olduğu, bilgi paylaşımının da proaktif iş davranışı üzerinde pozitif etkisi olduğu bu çalışma kapsamında ortaya koyulmuştur. Bununla birlikte güçlendirici liderlik ve proaktif iş davranışı arasındaki ilişkide bilgi paylaşımının aracı değişken rolü bu çalışma kapsamında ortaya koyulmuştur. Bunlara ek olarak; güçlendirici liderlik ve bilgi paylaşımı, bilgi paylaşımı ve proaktif iş davranışı, güçlendirici liderlik ve proaktif iş davranışı ilişkilerinde katılımcı iş uygulamalarının düzenleyici değişken rolü analiz edilmiş olup; güçlendirici liderlik ve proaktif iş davranışı arasındaki ilişkide katılımcı iş uygulamalarının düzenleyici aracı rolü olmadığı, güçlendirici liderlik ve bilgi paylaşımı arasındaki ilişkide katılımcı iş uygulamalarının negatif etkili düzenleyici rolünün olduğu, bilgi paylaşımı ve proaktif iş davranışı ilişkisinde ise katılımcı iş uygulamalarının pozitif etkili düzenleyici rolünün olduğu ortaya koyulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Proaktif İş Davranışı, Güçlendirici Liderlik, Bilgi Paylaşımı, Katılımcı İş Uygulamaları

Abstract:
The study examines proactive work behavior, which is the main variable that is
thought to contribute to the Turkish Defense Industry, and modern concepts that are
likely to affect this behavior; It was conducted to explore the moderator role of high
involvement work practices, which are considered important for empowering
leadership, knowledge sharing, and constantly moving forward in today's world.
Being proactive in any sector is of great importance in terms of rapidly changing and
developing technological infrastructure and game rules. At this point, the Defense
Industry appears as a strategic area. Being able to carry out and conclude a study in
the field of Defense Industry within the scope of these variables contains important
clues for both the literature and related professionals. In this context, study data; It
was obtained with the help of 301 usable questionnaires from 305 questionnaires
collected by random sampling method from defense industry companies operating
within the borders of the country. In this study, in which scales of which validity and
reliability studies have been completed before, the answers are in a 5-point Likert
type (1: Strongly disagree – 5: Strongly Agree). Data were analyzed by Partial Least
Squares Structural Equation Modeling. WarpPLS 8.0 package program was used in
testing the models. According to the results of the study, it was seen that empowering
leadership had a positive effect on knowledge sharing and proactive work behavior,
and it was revealed within the scope of this study that knowledge sharing also had a
positive effect on proactive work behavior. In addition, the mediating variable role of
knowledge sharing in the relationship between empowering leadership and proactive
work behavior has been revealed within the scope of this study. Finally, the
moderator role of high involvement work practices in the relationships between
empowering leadership and knowledge sharing, proactive work behavior and
knowledge sharing, and empowering leadership and proactive work behavior has
been analyzed; It has revealed that high involvement work practices do not have a
moderating role in the relationship between empowering leadership and proactive
work behavior, high involvement work practices have a negative moderator role in
the relationship between empowering leadership and knowledge sharing, and high
involvement work practices have a positive moderator role in the relationship
between knowledge sharing and proactive work behavior.

Key Words: Proactive Work Behavior, Empowering Leadership, Knowledge Sharing, High Involvement Work Practices