Çevre temalı bahçe etkinliklerinin okul öncesi öğrencilerinin çevre bilincine etkisi: Eylem araştırması
The effect of environmental themed garden activities on preschool students' environmental awareness: Action research
Yazar: AYŞEGÜL BAYAZIT ERGİN
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH ÇETİN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ekolojik çevre = Ecological environment ; Okul bahçeleri = School gardens ; Çocuk-okul öncesi =

Özet:
Daha sonra doldurulacaktırBu araştırmanın amacı çevre temalı bahçe etkinlikleriyle işlenen derslerin okul öncesi öğrencilerinin çevre bilincini nasıl geliştirdiğini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda araştırma eylem araştırması şeklinde desenlemiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Kahramanmaraş ilinin Dulkadiroğlu ilçesinde bulunan bir ilkokulda öğrenim gören beş yaş grubu 12 okul öncesi öğrencisi oluşturmaktadır. 
Araştırmanın sürecinde ve sonucunda veriler, görüşme, gözlem, araştırmacı günlüğü ve öğrenci ürünleri ile toplanmıştır. Araştırmada öncelikle öğrencilerin çevreye karşı problemli davranış sergiledikleri fark edilmiştir. Problemli davranışlar fark edildikten sonra sistematik bir şekilde gözlemlenmiş öğrencilerle görüşmeler yapılmıştır. Öğrencilerin çevreye karşı sergiledikleri problemler ve nedenleri net bir şekilde belirlenmiştir. Bu problemleri gidermek için bir eylem planı hazırlanmış ve uygulamaya konmuştur. Uygulama eylem araştırması süreci döngülere dayalı olarak yürütülmüş, her döngüde belirlenen temalara yönelik hazırlanan ders planının uygulama aşaması izlenmiştir. Süreçte karşılaşılan yeni durumlara göre eylem planları sürekli geliştirilmiştir. Eylem planı 20 derste, 20 etkinlikle, 10 hafta uygulanmıştır. Eylem araştırma sürecini değerlendirmek için toplanan veriler içerik analizi tekniği ile çözümlenmiştir.
Araştırma sonuçları, çevre temalı bahçe etkinliklerinin öğrencilerin çevre bilincini olumlu yönde etkilediğini göstermiştir. Öğrenciler çevreye karşı olumlu tutum sergiler hale gelmiş ve çevreye karşı duyarlılıkları artmıştır. Öğrenciler çevreyi tanıma kapsamında; çevreyi tanımlayabilme, canlıları sınıflandırma, canlı-doğa ilişkisinin farkına varma, geri dönüşüm maddelerini bilme, çevre kirliliğini ve zararlarını bilme, bitki ve hayvanlara zarar vermenin yanlış bir davranış olduğunun farkına varma gibi özellikler geliştirmişlerdir. Öğrenciler çevreyi tanıdıkça çevreye karşı sergiledikleri problemli davranışlarda azalma olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin canlılara zarar verme, çevre kirliliğine sebep olma gibi çevreye yönelik olumsuz davranışları çözümlenmiştir. Öğrenciler çevreyi korumak adına; bitki yetiştirme/koruma, hayvan besleme/koruma, çevre kirliliğinin önlenmesi sorumluluk alma, atıkların geri dönüşüme gönderilmesi konusunda istekli olma, çevreyi korumaya yönelik neler yapılması gerektiğinin farkında olma, atıkları azaltmak için çaba sarf etme gibi özellikler geliştirmişlerdir. Aynı zamanda etkinlikler sayesinde öğrencilerin sosyal yönü gelişmiş ve iş birliği yapma becerisi artmıştır. Katılımcılar etkinliklere karşı olumlu tutum geliştirmişler ve etkinlik yapmaktan mutlu olduklarını ifade etmişlerdir. Araştırmanın sonucunda okul öncesi öğrencilerinde çevre bilincinin geliştirilmesinde çevre temalı bahçe etkinlikleri kullanılması önerilmiştir.

Abstract:
The purpose of this research is to reveal how lessons taught with environmentally themed garden activities develop the environmental awareness of preschool students. For this purpose, the research was designed as action research. The study group of the research consists of 12 five-year-old preschool students studying in a primary school in Dulkadiroğlu district of Kahramanmaraş province in the 2022-2023 academic year. group of the research consists of 12 five-year-old preschool students studying in a primary school in Dulkadiroğlu district of Kahramanmaraş province in the fall semester of the 2022-2023 academic year.
During and at the end of the research, data was collected through interviews, observations, researcher diaries and student products. First of all, it was noticed in the research that students exhibited problematic behavior towards the environment. After the problematic behaviors were noticed, interviews were conducted with the students who were systematically observed. The problems students exhibit towards the environment and their reasons are clearly identified. An action plan has been prepared and implemented to solve these problems. The application action research process was carried out in cycles, and in each cycle, the implementation phase of the lesson plan prepared for the determined themes was monitored. Action plans are constantly developed according to new situations encountered in the process. The action plan was implemented in 20 lessons, with 20 activities, for 10 weeks. The data collected to evaluate the action research process was analyzed with the content analysis technique.
Research results showed that environmentally themed garden activities positively affected students' environmental awareness. Students' environmental awareness has increased and they have become more sensitive to the environment. Within the scope of students' environmental awareness development, classification of living things, being able to define the environment, awareness of the relationship between living things and nature, the importance of recycling and knowing recyclable materials; Regarding the development of awareness in eliminating problematic behaviors towards the environment, knowing environmental pollution and its harms, realizing that harming plants and animals is a wrong behavior, being aware of situations and behaviors that harm the environment; A positive contribution has been made to the development of environmental protection awareness, plant growing/protection, animal feeding/protection, willingness to take responsibility for preventing environmental pollution, willingness to reduce waste and send waste for recycling, and partial awareness of what needs to be done to protect the environment. At the same time, students' negative behaviors towards the environment, such as harming living things and throwing their garbage into the environment, were analyzed. Thanks to the activities, students' social skills improved and their ability to cooperate increased. Participants developed positive attitudes towards the activities. They stated that they were happy to organize the event. As a result of the research, it was suggested that environmentally themed garden activities could be used to develop environmental awareness in preschool students.