Yağmur suyu hasadı ile kendi kendine yetebilen peyzaj alanlarının oluşturulması
Creating self-sufficient landscape areas with rainwater harvesting
Yazar: ÖMER FARUK ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. ASLIHAN ESRİNGÜ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, Erzurum ili kent merkezinde yerel yönetimlerce peyzaj çalışmalarında yaygın olarak kullanılan 6 farklı bitki türünün 4 farklı ortamda yetiştirilerek farklı yetişme ortamlarının bitki gelişim parametreleri üzerine etkisinin araştırmak ve yağmur suyu hasadı ile bitkilerin su ihtiyaçlarını karşılayarak kendi kendine yetebilen peyzaj alanlarını oluşturmak amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışma Atatürk Üniversitesi Botanik bahçesine ait araştırma alanında (39o 54' 29N 41o 15'02" E) deneme sahası üzerinde şansa bağlı tam bloklar deneme desenine göre toplam 4 parsel, 1 malç çeşidi (ağaç kabuğu), pomza ve 6 farklı bitki türü (Euonymus alatus "Compactus", Spirea japonica, Berberis thunbergii "Atropurpurea", Juniperus virginniana
"Skyrocket", Juniperus sabina "Tamarixifolia'' ve Thuja (Platycladus) orientalis "Aurea Compacta Nana") 5 tekrarlı olarak yer almıştır. Deneme parsel büyüklüğü 36 m2 ' (6,5x5,5) olan 4 farklı parsel alanından oluşmaktadır. Parseller kontrol grubu, malç (ağaç kabuğu) uygulaması, pomza uygulması ve malç+ pomza uygulamasından oluşmaktadır. Toplam deneme alanı ise 143 m2'dir. Bir parselde 30 adet (5x6) bitki ve toplamda 120 (6x5x4) adet bitki kullanılmıştır. Bitkilerin su ihtiyaçlarının bir kısmında bahçe içerisinde yer alan 140 m2 çatı alanına sahip hizmet binasından hasat edilen yağmur suyu kullanılmıştır ve parsellerin sulanması için alana döşenen damla sulama sistemi kullanılmıştır. Ayrıca tez çalışması TÜBİTAK 1002 projesi kapsamında desteklenmiştir.
Bulgular: Yapılan çalışmada ağaç kabuğu ve pomza uygulamalarının toprağın nem seviyesini uzun süre koruduğu buna bağlı olarakta bitki gelişim parametrelerini olumlu yönde etkilediği ortaya konulmuştur. Bunun yanısıra yağmur suyu hasadı ile de bitkilerin ihtiyaç duymuş oldukları sulama suyununun % 22,8' sinin karşılandığı belirlenmiştir.
Sonuç: Su kıtlığı ve kuraklık tüm dünyanın yaşadığı en büyük sorunlardan biri olarak dikkat çekmektedir. Türkiyenin'de su kıtlığı ile karşı karşıya olan bir ülke konumunda olması ve iklim değişikliğinin yarattığı kuraklık sorunu ülkemiz için çok önemli bir risk olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu noktada su kaynaklarının daha dikkatli kullanılması gerekmektedir. Bu amaçla yapmış olduğumuz çalışmada toprağa malç (Ağaç kabuğu) serilmesi ve bitki kök bölgesine pomza materyalinin uygulanması toprakların nem seviyesinin normalden daha uzun süre korunayabildiği için kullanımı önerilmektedir. Ayrıca kentlerde yağmur suyu hasadı uygulamalarının yaygınlaştırılarak yeşil alanların su ihtiyaçları buradan karşılanarak tatlı su kaynaklarından tasarruf ve kaynakların korunması sağlanmış olacaktır. Böylece hem çevre
sağlığı korunmuş olacak hemde kurulum maliyeti dışında bir bedel ödenmediğinden oldukça makul bir çözüm önerisidir.

Anahtar Kelimeler: Malç, Ağaç Kabuğu, Pomza, Damla Sulama, Yağmur Suyu Hasadı

Abstract:
Purpose: In this study, it was aimed to investigate the effect of 6 different plant species, which are widely used in landscape studies by local governments in the city center of Erzurum, on plant growth parameters by growing in 4 different environments and to create self-sufficient landscape areas by meeting the water needs of plants with rainwater harvesting. 
Method: The study was carried out in the research area of Atatürk University Botanical Garden (39o 54' 29N 41o 15'02" E) on the trial area according to the random full blocks trial design, a total of 4 plots, 1 mulch type (bark), pumice and 6 different plant species (Euonymus alatus "Compactus", Spirea japonica, Berberis thunbergii "Atropurpurea", Juniperus virginniana "Skyrocket", Juniperus sabina "Tamarixifolia and Thuja (Platycladus) orientalis "Aurea Compacta Nana") with 5 replicates. The trial consists of 4 different plot areas, each plot of which is 36 m2 (6.5x5.5). The parcels are composed of the control group, mulch (bark) application, pumice application and mulch + pumice application. The total trial area is 143 m2. 30 (5x6) plants and a total of 120 (6x5x4) plants were used in one plot. In addition, the water
needs of the plants were met by the drip irrigation system installed on the parcels by harvesting rain water on the 140 m2 roof area of the service building located in the garden. The thesis work was supported within the scope of TÜBİTAK 1002 project.
Findings: In the study, it was revealed that the bark and pumice applications protect the moisture level of the soil for a long time and accordingly affect the plant growth parameters positively. In addition, it was determined that 22.8% of the irrigation water needed by the plants was met with the rain water harvest.
Results: : Water scarcity and drought draw attention as one of the biggest problems experienced by the whole world. The fact that Turkey is a country facing water scarcity and the drought problem caused by climate change is a very important risk for our country. At this point, water resources should be used more carefully. For this purpose, in our study, it is recommended to use mulch (tree bark) on the soil and applying pumice material to the root zone of the plant, since the moisture level of the soil can be preserved longer than normal. In addition, rainwater harvesting practices in cities will be widespread and the water needs of green areas will be met from here, thus saving and protecting fresh water resources will be ensured. Thus, both environmental health will be protected and it is a very reasonable solution proposal since no cost other than the installation cost is paid.

Keywords: Mulch, Bark, Pumice, Drip Irrigation, Rainwater Harvesting