Kentte risk olgusu: İstanbul'da sosyolojik bir inceleme
The urban risk phenomenon: A sociological study in Istanbul
Yazar: FATMA SOLMAZ
Danışman: PROF. DR. YÜCEL BULUT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Göç politikaları = Migration  policies ; Göçler = Migrations ; Göçmenler = Emigrants ; Mülteciler = Refugees ; Risk = Risk ; Sosyal risk = Social risk ; Suriyeliler = Syrians ; Uluslararası göç = International migration ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Göç, bireylerde başlayan ve toplumsal düzeye kadar etkisi olan ve detaylı araştırmaları gerekli kılan sosyolojik bir olgudur. Özellikle savaş gibi yaşanan durumlarda kitlesel göçlerin gerek göçmenleri gerekse göç edilen bölge halkını çeşitli şekillerde etkilediği görülmektedir. 2011 yılında Suriye'de gerçekleşen iç savaş neticesinde Türkiye'ye yönelen göç de bu minvalde dikkate alınabilecek bir olgudur. Suriyelilerin ülkeye gelişlerinden beri yaşanılan istihdam, eğitim ve sosyalizasyon konularındaki problemlerin, risklerin planlı bir şekilde çözüme kavuşturulması gerekmektedir. Dolayısıyla bu tez çalışması, Türkiye'de yaşayan Suriyelilerin Türkiye'de maruz kaldıkları sosyal ve ekonomik risk faktörlerini ortaya koymaya çalışmaktadır. Bu amaçla risk ve göç kuramları üzerinde durularak ilgili konu ile ilgili literatürdeki tartışmalar incelenmiş, Türkiye'nin karşılaştığı Suriyeli kitlesel göçe ilişkin izlediği ve izlemesi gerekli politikalar da ortaya konmuştur. Bir anlamda bahsi geçen politikalara dönük Suriyelilerin talep ve beklentileri göz önünde tutulmuştur.  Özellikle İstanbul ilinde yaşayan Suriyelilerin içinde bulundukları sosyal ve ekonomik şartlar incelenmiş, onların İstanbul'da hem sosyal hem de ekonomik olarak yaşadıkları risk dinamikleri ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Suriyelilerin yaşadıkları sosyal ve ekonomik sorunlar ve bu sorunlara yönelik çözüm önerileri ortaya koyulmaya çalışılmıştır.  Araştırma, nitel yöntemle yapılmış ve bu amaçla İstanbul'da 26 kişiyle derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Çalışmanın örneklem grubu, farklı yaş ve gelir grubuna ait bireylerden oluşmuştur. Bu kapsamda İstanbul'da yaşayan Suriyelilerin iktisadi ve toplumsal olarak maruz kaldıkları risklerden olan çalışma koşulları, yoksulluk boyutları, nitelikli iş gücü kaybı, istihdamda yaşanan ayrımcılık ve belirsizlikler, sosyal dışlanma, kültürel yozlaşma gibi meseleler sorgulanmaya çalışılmıştır.

Abstract:
Migration is a sociological phenomenon that begins with individuals and has an impact up to the societal level and requires detailed research. Mass migration affects both migrants and local people in various ways, particularly in areas where wars occur. The Syrian Civil War in 2011 leading to migration from Syria to Turkey, can be considered as an important sociological phenomenon in this regard. Since the arrival of Syrian refugees in Turkey, various risk and socioeconomic problems such as employment, education, and socialization have occurred, and these problems should be addressed effectively. Thus, this thesis attempts to investigate the socioeconomic risk factors that have been experienced by Syrian refugees living in Turkey. To that end, we focused on risk and migration models by reviewing the relevant literature as well as Turkish policies toward mass Syrian immigration. In this regard, the demands and expectations of Syrian refugees concerning the aforementioned policies have been taken into account. In particular, social and economic conditions of Syrian refugees living in Istanbul were examined, and potential social and economic risk factors were discussed in detail. Furthermore, social and economic problems experienced by Syrian refugees and possible proposed solutions have been presented in this thesis. The research was conducted with a qualitative research method and in-depth interviews were made with 26 Syrian refugees living in Istanbul. The target group of the study consisted of individuals from different age and income groups. As such, this thesis addressed various social and economic issues or risk factors such as working conditions, poverty, loss of skilled labour, discrimination and uncertainties in employment, social exclusion, and cultural degeneration experienced by Syrian refugees living in Istanbul.