Popüler Amerikan sinemasında bir ideoloji olarak politik doğruluk
Political correctness as an ideology in popular American cinema
Yazar: ABDÜLKERİM TUNÇ
Danışman: DOÇ. DR. MELİHA ELİF DEMOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Sinema Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Amerikan sineması = American cinema ; Doğruluk = Accuracy ; Politik doğruluk = Political Correctness ; Popüler sinema = Popular cinema ; Sinema = Cinema ; İdeoloji = Ideology

Özet:
Bu çalışmada, Amerikan sinemasındaki popüler filmlerin anlatısının yıllar içindeki değişimi, politik doğruluğun ortaya koyduğu ideolojik yaklaşım üzerinden incelenmektedir. Toplumsal gelişmelere paralel olarak son yıllarda söz konusu popüler filmlerde çeşitlilik vurgusunun arttığı ve alışılagelmiş karakter temsillerinin değiştiği görülmektedir. ABD'de ortaya çıkan politik doğruluk kavramı da bu gelişmelerle birlikte anılmaktadır. Ayrımcılığı engellemek düşüncesinden hareketle tanımlanan politik doğruluk, öncelikli olarak dilsel kullanımlara ilişkin gündeme gelmiş, zaman içinde farklı alanlar üzerinden tartışılmıştır. Günümüzde çoğunlukla olumsuz anlamıyla kullanılan kavram, ayrımcılığı engelleme maksadının ötesine geçerek dayatmacı bir ideoloji haline geldiği şeklinde eleştirilmektedir. Sinema alanında bir yandan üretimin bağımsızlığı ve ifade özgürlüğü gibi başlıklar üzerinden tartışılırken, öte yandan özellikle yeniden çevrimler ve devam filmleriyle ilişkili olarak gündeme gelmektedir. En etkili kitle iletişim araçlarından biri olan sinemanın, tarihsel süreç içerisinde çeşitli ideolojilerin üretilmesi ve yayılması için kullanıldığı söylenebilir. Amerikan sinemasının küresel ölçekteki gücü ve etkisi göz önüne alındığında, her yıl milyonlarca insana ulaşan popüler filmlerin yansıttığı ideolojilerin önemi de daha iyi anlaşılacaktır. Bu çalışmanın amacı, popüler Amerikan filmlerinin anlatısında yıllar içinde yaşanan değişime politik doğruluk üzerinden bakmaktır. Bu doğrultuda örneklem olarak ele alınan yeniden çevrim filmler, devam filmleri ve reboot filmler, ideolojik eleştiri yöntemiyle karşılaştırmalı bir biçimde incelenmektedir. İlgili yapımların yeni versiyonlarında politik doğruluğun ortaya koyduğu çeşitlilik vurgusunun, ırksal/etnik dağılımlar ve cinsiyet dağılımları özelinde öne çıkarıldığı, anlatıların bu bakış açısına göre yeniden düzenlendiği görülmektedir.

Abstract:
This study examines the change in the narrative of popular films in American cinema over the years, through the ideological approach of political correctness. Parallel to social developments, it is seen that the emphasis on diversity has increased and the usual character representations have changed in these popular films. The concept of political correctness, which emerged in the USA, is also mentioned with these developments. Political correctness, which is defined with the idea of preventing discrimination, has come to the fore primarily regarding linguistic uses, and has been discussed over time in different fields. The concept, which is mostly used in a negative sense today, is criticized as going beyond the purpose of preventing discrimination and becoming an imposing ideology. While it is discussed over topics such as the independence of production and freedom of expression in the field of cinema, it comes to the fore especially in relation to remakes and sequels. It can be said that cinema, which is one of the most effective mass media, has been used to produce and spread various ideologies in the historical process. Considering the global power and influence of American cinema, the importance of the ideologies reflected by the popular films that reach millions of people every year will be better understood. The aim of this study is to look at the change in the narrative of popular American films over the years through political correctness. In this direction, remakes, sequels and reboot films, which are taken as samples, are examined comparatively with the method of ideological analysis. In the new versions of the related productions, it is seen that the emphasis on diversity brought about by political correctness is emphasized in terms of racial/ethnic distributions and gender distributions, and the narratives are rearranged according to this point of view.