Kronik obstrüktif akciğer hastalığı akut atakta hasta profili
Patient profile in chronic obstructive pulmonary disease exacerbation
Yazar: TUĞBA NAZİROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SEVDA CÖMERT ; DOÇ. DR. ELİF TORUN PARMAKSIZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer = Lung ; Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Göğüs hastalıkları = Thoracic diseases ; Hastalar = Patients ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Nüks = Recurrence ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
GİRİŞ: Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH), genellikle zararlı partikül veya
gazlara ciddi maruziyetin neden olduğu havayolu ve/veya alveoler anormalliklere
bağlı kalıcı hava akımı kısıtlanması ve solunumsal semptomlarla karakterize, yaygın,
önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalıktır. KOAH akut atak; hastanın
semptomlarında ek tedavi gerektirecek düzeyde kötüleşme ile karakterize bir olaydır.
KOAH, uzun süren kronik bir hastalık olması, çalışma gücünü sınırlaması, sık akut
ataklar ile seyretmesi, akut ataklarda oluşan solunum yetmezliği ve hastanın uzun süre
yoğun bakımda kalması, erken ölümle iş gücü kaybı oluşturması gibi sonuçları
nedeniyle sosyoekonomik yönden toplum için ciddi bir yük oluşturur. Çalışmamızda
KOAH akut atak hasta profilinin ve risk faktörlerin belirlenmesi, atağa sebep olan
patojenlerin saptanmasını amaçladık.
MATERYAL VE METOD: Ağustos 2017 – Kasım 2018tarihleri arasında Sağlık
Bilimleri Üniversitesi Kartal Dr. Lütfi Kırdar Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs
Hastalıkları Kliniğinde KOAH akut atak tanısı ile yatırılan hastalar çalışmamıza dahil
edildi. Çalışmaya katılan hastaların sosyodemografik özellikleri, medikal öyküleri ve
semptomları sorgulandı. Hastalara kliniğimizde yatarak takip edildiği zaman
içerisinde solunum fonksiyon testi (SFT) ve karbonmonoksit diffüzyon kapasitesi
(DLCO) ölçümleri, kantitatif balgam kültürü, ekokardiyografi (EKO), altı dakika
yürüme testi (6 DYT) yapıldı. C-reaktif protein (CRP), prokalsitonin, D-Dimer
değerlerini içeren biokimyasal değerlendirme yapıldı. Veriler IBM SPSS 17.0 (SPSS
Inc., Chicago, IL, USA) ile istatistiksel olarak karşılaştırıldı.
BULGULAR: Çalışmamıza alınan 100 hastanın 74'ü (%74) erkek, 26'sı (%26) kadın;
yaş ortalaması 69,05±10,21 yıl olarak bulundu. Hastaların vücut kitle indeksi (VKİ)
ortalaması 25,52±5,31 kg/m2, KOAH süresi 99,31±98,58 ay, sigara kullanımı
51,06±35,75 paket-yıldı. Sigara içme yönünden cinsler arasındaki fark anlamlı
bulundu (p<0.001). Erkeklerin toplam sigara tüketimi (paket/yıl) istatistiksel olarak 
anlamlı derecede kadınlardan daha fazla olduğu tespit edildi (p<0.001). En sık başvuru
semptomu 100 hastada (%100) bulunan nefes darlığıydı. Bakteriyel patojenler 25
(%25) vakada izole edilebildi. En sık izole edilebilen patojenler sırasıyla Hemophilus
influenza %12,7, Pseudomonas aeruginosa %7,1 ve Acinetobacter baumani %4 oldu.
Balgam kültürlerinde normal flora elemanları üreyenler ile balgam kültüründe
patolojen ajan üreyenlerin CRP, prokalsitonin değerleri kıyaslandığında istatistiksel
olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p>0,05, p>0,05). Çalışmaya alınan hastaları
VKİ<25 kg/m2 ve VKİ ≥25 kg/m2 olarak iki gruba ayırdığımızda, VKİ ≥25 olan
grubun daha iyi DLCO, DLCO/VA değerlerine, daha az hastane yatışı gerektiren akut
atak sayısına ve daha düşük PABs değerlerine sahip olduğu saptandı.
TARTIŞMA: Enfeksiyöz nedenlerde etkenin saptanması antibiyoterapi açısından yol
gösterici niteliktedir. CRP ve prokalsitonin gibi inflamatuvar belirteçler KOAH akut
atakta yükselebilir fakat balgam kültüründe bakteriyel etken saptanması ile her zaman
korele olmayabilir. KOAH akut atak tanısı ile hastaneye yatan hastaların çoğunluğunu
erkek hastalar oluşturmaktadır. Erkek cinsiyet sigara için bir risk faktörüdür. Atak
sıklığını arttıran birçok risk faktörünün olduğu bilinmektedir. Hastaların düşük FEV1
ve FVC değerlerine sahip olması bu risk faktörleri arasında sayılabilir. Çalışmamızda
VKİ'nin artması ile diffüzyon kapasitesinde iyileşme olurken, PABs değerleri ve
hastane yatışı gerektiren akut atak sayısı azalmıştır. Bu nedenle VKİ KOAH'lı
hastaların prognozunu tahmin etmede yararlı bir gösterge olabilir.
SONUÇ: KOAH ve akut atakların farklı ağırlık ve şekillerde seyredebileceği, atak ile
başvuran hastanın değerlendirilmesinde tedavi yaklaşımı ve prognozu belirleyen pek
çok faktör göz önünde bulundurulmalıdır.

Abstract:
INTRODUCTION: Chronic obstructive pulmonary disease (COPD) is characterized
with airway and/or alveolar abnormalities leading to permanent airway obstruction and
respiratory symptoms, primarily caused by prolonged exposure to detrimental particles
or gases. It is an epidemic disease which can be prevented and treated. Acute
exacerbations are characterized with worsening of the symptoms requiring additional
treatment. COPD creates significant socioeconomic burden on the society, because it
is a chronic disease which limits work force, necessitates hospitalization during acute
exacerbations, and causes loss of of work force by increasing mortality. We aimed to
define patient profile and risk factors associated with, and pathogens causing acute
exacarbations.
MATERIAL AND METHOD: Patients admitted for acute COPD exacarbation
between August 2017 and November 2018 at the Department of Respiratory Medicine
of University of Health Sciences, Kartal Dr. Lutfi Kirdar Teaching and Research
Hospital were enrolled in the study. Each patient was questioned for demographics,
medical history and symptoms. Spirometry, diffusing capacity of lung for carbon
monoxide (DLCO) testing, quantitative sputum cultures, echocardiography and 6-
minute walk test were performed on all patients. C-reactive protein (CRP),
procalcitonin and D-Dimer values were obtained. Data were analyzed using IBM SPSS
17.0 software (SPSS Inc., Chicago, IL, USA).
RESULTS: Of the 100 patients included in the study, 74 (74%) were male. Mean±SD
age was 69.05±10.21 years. Mean±SD body mass index (BMI) was 25.52±5.31 kg/m2
,
duration of COPD 99.31±98.58 moths, and duration of cigarette smoking 51.06±35.75
pack-years. There was statistically significant difference between genders in terms of
cigarette smoking (p<0.001). The most common symptom was dispnea (n=100,
100%). Bacterial pathogens were isolated in 25 patients (25%). The most common
pathogens were haemophilus influenzae (12,7%), pseudomonas aeruginosa (7,1%) 
and acinetobacter baumanii (4%). C-reactive protein and procalcitonin values were
not significantly different between patient groups who had positive and negative
sputum cultures for pathogen microorganisms (p>0.05). Following separation of the
study population into 2 groups as BMI<25 and BMI≥25, the BMI≥25 group had better
results for DLCO and DLCO/VA, fewer numbers of acute exacarbations requiring
hospitalization, and lower pulmonary artery systolic pressure values.
DISCUSSION: Isolation of the pathogen in infection-related cases guides the
antibiotherapy. Inflamatory markers such as C-reactive protein and procalcitonin may
rise during acute exacarbations, however, this rise may not always be in correlation
with isolation of bacterial pathogens from sputum cultures. Most patients hospitalized
for acute COPD exacarbation are males. Male gender is a risk factor for smoking.
Many risk factors increasing the frequency of acute exacarbations are already defined.
Low FEV1 and FVC values are among them. In the present study, we found that
increased BMI is associated with increased diffusion capacity, and fewer numbers of
acute exacarbations requiring hospitalization, and lower pulmonary artery systolic
pressure values. Therefore, BMI may be useful for predicting the prognosis of patients
with COPD.
CONCLUSION: Patients with chronic obstructive pulmonary disease may present in
a wide range of clinical forms. Many different factors must be taken into consideration
during the evaluation of patients presenting with an acute exacarbation to guide the
therapy and predict prognosis.