Prıncıpatus döneminde (MÖ 27 – MS 284) Asıa Mınor kökenli Roma İmparatorluk ordusu askerleri: Epigrafik verilerin ışığında Asıa Mınor'un askeri karakteri ve askerlerin kimlikleri
Anatolian soldiers in the Roman army during the principate (27 B. C. – 284 AD.): Military character of the region and identities of soldiers in the light of epigraphical evidence
Yazar: RAMAZAN HAKAN ARSLANBABA
Danışman: PROF. DR. HAMDİ ŞAHİN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Principatus dönemi boyunca Roma İmparatorluk ordusunun lejyon, yardımcı birlikler (auxilia – numeri), donanma ve kent birlikleri cohors praetoraie, cohortes urbanae'de görev yapmış Asia Minor kökenli olan (ya da olduğu düşünülen) yüzbaşı (centurio) rütbesine kadar askerler arkalarında bıraktıkları birincil epigrafik kaynakları ışığında ele alındı. Yazıt, papirüs ve askeri diplomalarda tek tek isimlerini okuduğumuz toplam 477 asker tespit edildi ve onlara ait epigrafik belgeler mercek altına alındı. Onurlandırma yazıtlarında ya da papirüslerde Roma ordusunda görev yaptığı anlaşılan, doğrundan isimleri verilmeyen yüzlerce ve binlerce Asia Minor kökenli asker de bu doktora tezinde değerlendirildi. Böylece antik dönem yazarlarının neredeyse daima "büyük adamlara" ve komutanlara ayırdıkları sahnede bu sıradan ancak en büyük emekleri veren askerler kendilerini gösterdiler. Bugüne kadar yapılan modern çalışmaların aksine sadece belirli bir birlik türünde görev yapanlar değil, Roma ordusunun tüm birlik türlerinde hizmet etmiş Asia Minor kökenli askerler toplu bir şekilde incelendi. Anadolu'nun hem bölgesel hem de eyaletler bazında askeri katkısı aydınlatıldı. Asia Minor kökenli sıradan askerlerin kimliklerini kendi bıraktıkları yazıtlarda nasıl ifade ettikleri ve bunlara dair olası anlamlar sorgulandı. Bununla onların düşünce dünyalarına dair bir bakış arandı. Hem tezin içinde hem de tüm epigrafik verilerin ayrı ayrı işlendiği Testimonia'da detaylı Türkçeye çeviriye yaklaşır düzeyde açıklamalarla, yer yer kritik ve farklı edisyonların da karşılaştırmalı olarak ele alınmasıyla Roma Dönemi Asia Minor'un (Anadolu'nun) askeri tarihine ilk defa bütünlüklü bir bakış açısı mümkün oldu. Hellen ve Roma klasik çağlarında yaşamış tarih yazarları tarafından Ege Denizi'nin doğusundaki halkların genellikle hor görülen, azımsanan askeri katkısı ve karakteri, epigrafik verilere kulak verilerek yeniden sorgulanmıştır.

Abstract:
In this study, soldiers from Asia Minor (or believed to be from Asia Minor) who served in the Roman army during the Principate period, up to the rank of centurion, were examined through their primary epigraphic sources. These soldiers, serving in legions, auxiliary units, fleets, the praetorian guard, and urban cohorts, are identified through inscriptions, papyri, and military diplomas. A total of 477 soldiers from Anatolia were individually analyzed along with their epigraphic testimonies. Additionally, hundreds or even thousands of unnamed soldiers, mentioned anonymously in honorary inscriptions and papyri as serving in the Roman army, were included in the scope of this research.
This thesis seeks to shed light on the contributions of these ordinary soldiers, who, unlike commanders and other high-ranking individuals, are rarely featured in the narratives of ancient historians. Unlike previous modern studies, which often focus on specific unit types, such as legions or fleets, this research encompasses all unit types in which soldiers from Asia Minor served. The military contributions of Anatolia were examined both regionally and at the provincial level. Furthermore, the identities of these ordinary soldiers, as expressed in their inscriptions, were analyzed, offering insights into their thoughts and perspectives.
The thesis and its accompanying Testimonia provide a comprehensive overview of these soldiers, including detailed explanations and critical comparisons of different editions of epigraphic documents. This approach allowed for the proposal of new interpretations and readings. By reevaluating the often-dismissed military contributions of Anatolian soldiers, this study challenges the stereotypical portrayal of "easterners"  in ancient historical texts, offering a more nuanced understanding of their role and consistency in the Roman army.