Teke yöresi Delbekçi kadınları
Delbekci women in Teke region
Yazar: FİKRİYE KOCABIYIK
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET SURUR ÇELEPİ
Pamukkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Halk Bilim (Folklor) Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ağıtlar = Dirges ; Biyografi = Biography ; Delbek = Delbek ; Kadınlar = Women ; Maniler = Manis ; Ninni = Lullaby ; Somut olmayan kültürel miras = Intangible cultural heritage ; Teke yöresi = Teke region ; Türküler = Folk songs ; Çalgılar = Musical instruments

Özet:
Teke yöresi delbekçi kadınları, Anadolu'nun birçok yerine konumlanmış mühim kültür temsilcileridirler. Bu temsilciler kendilerine gelenek içerisinde varlık alanı oluşturmuşlardır. Bu varlık alanı çalışmanın konusunu
oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı unutulmaya yüz tutmuş kadim bir gelenek olan delbekçiliğin bugün değişen ve dönüşen şartlar neticesinde azalan icra ve icra ortamlarını tespit etmek, kayıt altına almak ve geleneğin yaşatılarak korunmasına katkı sağlamaktır. Çalışmada, giriş, dört ana bölüm ve bu bölümlerin alt başlıkları
bulunmaktadır. Giriş bölümünde araştırma konusu verilmiş, ardından araştırmanın konusu ve amacı verilerek yöntemi ortaya konulmuştur. Çalışmanın birinci bölümünde kadın merkezli ritüelistik uygulama olarak delbekçilik geleneği üzerinde durulmuştur. Bu bölümde delbekçi kadınlardan derlenen mani, ninni, ağıt, türkü, şiirler ve köy seyirlik oyunları konularına göre sınıflandırılarak kayıt altına alınmıştır. İkinci bölümde saha çalışmasında bilgilerinden yararlanılan delbekçi kadınların biyografileri aktarılmıştır. Üçüncü bölümde ise delbekçiliğin
kökenine dair elde edilen bulgular ve kadim kültür ile bağlantısı bağlamsal kuram ile tartışılmıştır. Dördüncü ve son bölümde ise delbekçiliğin, küreselleşen ve tek tipleşen dünya anlayışı karşısında Somut Olmayan Kültürel Miras Sözleşmesi ile koruma altına alınması ve yaşatılarak korunması gerekliliği ortaya konulmuştur. Çalışma sonuç ve değerlendirme, sözlük kaynakça ve kaynak kişilerin verilmesi ile sona ermiştir.
Anahtar Kelimeler: Teke yöresi, delbekçi kadınlar, bağlamsal kuram, somut olmayan kültürel miras

Abstract:
Delbekci Women in Teke Region are prominent cultural representatives located in many parts of Anatolia. These representatives have created a realm of existence for themselves within the traditional values. This realm of existence of delbekci women is discussed in this study as the research subject. The aim of the study is to identify and record performance and performance environments of delbek culture, an ancient tradition that is nearly forgotten, which have decreased as a result of today's changing and transforming conditions, and to contribute to the protection of this tradition by keeping it alive. The study is comprised of an introduction section and four main parts with subtitles. In the introduction, the scope and the purpose of the study are given, and then the methodology of the study is presented. The first part of the study deals with the tradition of delbekism as a woman-centred ritualistic practice. In this section, Turkish poem (mâni), lullaby, lament, folk songs, poems and village theatrical performances compiled from delbekci women were classified and recorded according to their subjects. The second part presents the biographies of the delbekci women, who were referred to for their knowledge for the field study. In the third part, the findings about the origin of delbekism and its connection with ancient culture are discussed within the framework of contextual theory. The fourth and last part mentions about the necessity of preserving delbek culture by means of the Intangible Cultural Heritage Agreement and maintaining it by keeping it alive in the face of a more globalised and standardised world understanding. The study was ended by presenting the results and discussion, dictionary bibliography and references.
Keywords: Teke Region, delbek women, contextual theory, intangible cultural heritage