Kanser tanılı çocukların kardeşlerinde utanç ve suçluluk duygularının değerlendirilmesi
Evaluation of shame and guilt in siblings of children diagnosed with cancer
Yazar: NEŞE KAVRUK ERDİM
Danışman: DOÇ. DR. BURAK DOĞANGÜN
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Çocukluk çağı kanserlerinde; hastalık sonrası sağlıklı kardeşte oluşabilecek utanç ve suçluluk duygularıyla ilgili çalışmalar kısıtlıdır. Bu çalışmanın amacı, kanser tanılı çocukların 11-18 yaş kardeşlerinde utanç ve suçluluk duygularını değerlendirmektir. Ayrıca bu çalışmada 11-18 yaş ergenlerin utanç ve suçluluk duyguları ile depresyon ve anksiyete arasındaki ilişki araştırılmıştır.
Yöntem: Kesitsel desenli çalışmaya Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji Bilim Dalı'nda kanser tanısıyla takip edilen çocukların 64 sağlıklı kardeşi ve Endokrinoloji Bilim Dalı'nda Tip 1 diyabet tanısıyla takip edilen çocukların 54 sağlıklı kardeşi ve kontrol grubu olarak 200 ergen katılmıştır. Veri toplama araçları olarak Sosyodemografik Veri Formu, Kanser ve Diyabet Tanılı Çocuk İçin Bilgi Formu, Ergenler için Özbilinçlilik Duygulanımları Testi (EÖDT), Çocuk Depresyon Ölçeği (ÇDÖ) ve Çocuklar İçin Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri (ÇDSKE) kullanılmıştır. Sürekli değişkenler için Tek yönlü ANOVA, Student t, Mann-Whitney-U, Kruskal Wallis, Spearman's Rho testleri ile analiz edilirken kategorik değişkenler Ki-Kare ve Fisher's Exact Ki-Kare analizi ile değerlendirilmiştir.
Bulgular: Kanser tanılı çocukların kardeşlerinde suçluluk puanları kontrol grubuna göre fazladır(p=0.009).Kanser ve diyabet tanılı çocukların kardeşleri arasında utanç ve suçluluk puanları açısından fark bulunmamıştır(p=0.508).Gruplar arasında anksiyete ve depresyon puanları arasında fark bulunmamıştır. Tüm örneklemde utanç puanları ile depresyon ve anksiyete puanları arasında pozitif yönde, yeterince etkili bir bağ bulunmuştur.
Sonuç: Kanser tanılı çocuklarda suçluluk duygularını sağlıklı kontrollere göre yüksektir. Kanser ve diyabet tanılı çocukların kardeşleri arasında utanç ve suçluluk puanları açısından fark bulunmamıştır. 
Anahtar kelimeler: Çocukluk Çağı Kanserleri, Tip 1 Diyabet, Özbilinçlilik Duygulanımları, Utanç, Suçluluk

Abstract:
Aim: In childhood cancers, studies on the feelings of shame and guilt in healthy siblings after the disease are limited. The aim of this study was to assess the feelings of shame and guilt in 11-18 year-old siblings of cancer-diagnosed children. In addition, in this study, the relationship between shame, guilt and depression, anxiety was investigated for 11-18 year old adolescents.
Method: In this cross-sectional study, 64 healthy siblings of children diagnosed with cancer and 54 healthy siblings of children diagnosed with Type 1 diabetes and 200 adolescents as control group were participated. Sociodemographic Data Form, Information Form For Children With Cancer and Diabetes Diagnosis, Test of Self-Consciousness Affect for Adolescents (TOSCA-A), Children's Depression Inventory (CDI) and State Trait Anxiety Inventory For Children (STAI) were used as data collection tools. Student's t, Mann-Whitney-U, Kruskal Wallis and Spearman's Rho tests were used for continuous variables. Categorical variables were assessed by Chi-square and Fisher's Exact Chi-Square analysis.
Results:  Guilt scores in siblings of children diagnosed with cancer are higher than control group (p=0.009). There was no difference between the siblings of children with cancer and diabetes in terms of shame and guilt scores and anxiety and depression scores (p=0.508). The positive correlation was found between the shame scores and depression and anxiety scores in the whole sample.
Discussion: Guilt scores in siblings of children diagnosed with cancer are higher than control group. There was no difference between the siblings of children with cancer and diabetes in terms of shame and guilt scores.
Key Words: Childhood Cancers, Type 1 Diabetes, Self-Conscious Emotions, Shame, Guilt