İnflamatuvar bağırsak hastalıklarında hastalık şiddeti ile fekal kalprotektin düzeyi arasındaki ilişkinin retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of disease severity and fecal calprotectin level relationship in inflammatory bowel diseases
Yazar: ÖZLEM MELİS KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. MACİT GÜLTEN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Crohn hastalığı = Crohn disease ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Kalprotektin = Calprotectin ; Kolit-ülseratif = Colitis-ulcerative ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases

Özet:
İnflamatuvar bağırsak hastalıkları Ülseratif kolit ve Crohn hastalığı olmak üzere iki ana gruba ayrılır. Genetik olarak yatkınlığı olan bireylerde nedeni tam olarak aydınlatılamayan mekanizmalar sonucunda kronik seyirli, remisyon ve alevlenmelerle seyreden hastalık grubudur. Bu hastalıkların tanısında ve klinik seyrinde; çeşitli klinik aktivite skorları, serum belirteçleri ve endoskopi gibi invaziv tanı yöntemleri kullanılır. Bu çalışmada fekal kalprotektin düzeyi ile inflamatuvar bağırsak hastalıklarında hastalık şiddeti arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Çalışmaya inflamatuvar bağırsak hastalığı tanısı alan 74 Ülseratif kolit hastası ve 74 Crohn hastası alındı. Hasta dosyalarından; hastaların demografik, klinik özellikleri, laboratuvar parametreleri ile ilişkili bilgileri retrospektif olarak toplandı. Hastalık klinik şiddeti ÜK hastaları için Truelove-Witts, CH için CDAI skorlama ölçekleri kullanıldı. Fekal kalprotektin düzeyleri ile hastalık klinik şiddetleri, beyaz küre (WBC), nötrofil, hemoglobin, trombosit, eritrosit sedimentasyon hızı (ESH), C-reaktif protein (CRP) değerleri karşılaştırıldı. 
ÜK hastalarında hastalık şiddeti arttıkça hemoglobin değeri düşmekte, CH'de ise hastalık şiddeti arttıkça hem hemoglobin değeri düşmekte hem de CRP, ESH değerlerinin arttığı saptandı. Her iki hastalık grubunda hastalık şiddeti arttıkça kalprotektin düzeyinin arttığı görüldü. ÜK hastalarında aktif hastalık döneminde kalprotektin düzeyi daha yüksek bulundu (p=0,002). CH'de benzer şekilde istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,009). Her iki hastalıkta da hastalık süresi arttıkça kalprotektin düzeyi daha yüksek bulundu. Her iki hastalık grubunda da hastalık lokalizasyonu ile kalprotektin düzeyi arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı ve her iki hastalık grubunda hastalık şiddeti ile trombosit sayısı arasında korelasyon saptanmadı.

Anahtar kelimeler: İnflamatuvar bağırsak hastalığı, fekal kalprotektin

Abstract:
Inflammotary bowel diseases dintinguish to two main groups: Ulserative colitis and Crohn disease. The disease has remission and exacerbation periods and affects people with a genetic predisposition although reasons not fully understood. For diagnose and evaluating clinical process there are several activity scores, labratuary tests and invasive procedurs like endoscopy. In this study our aim to show correlation between fecal calprotectin levels and disease severity.
In this research, 74 patients who diagnosed with Crohn's disease and 74 patients who diagnosed with Ulcerative colitis are included. Patients files were retrospectively researched and patients demographics, clinical status, laboratory findings were written down. For ulserative colitis patients Truelove-Witts and for Crohn disease patients CDAI score were used as marker of disease severity. Fecal calprotectin levels were compared with disease severity and WBC, neutrophil, Hgb, platelet, ESH, CRP levels.
In patient with UC, hemoglobin value decreases with increasing disease severity while hemoglobin decreases with increasing disease severity and CRP and ESR values increase in CD. Calporectin levels increased with increasing desease severtiy in both groups. In patients with UC, calprotectin levels were higher in active desease period (p=0.002). Smilarly, CD was also statistically significant (p=0.009). The calprotectin level was found to be higher in both diseases as the duration of the disease increased. There was no significant correlation between the localization of the disease and calprotectin levels in both groups and there was no correlation between the severity of the disease and platelet count in both groups.


Key words: İnflammotary bowel diseases, fecal calprotectin