201 numaralı Mardin Şer'iyye sicili (Değerlendirme metin transkiripsiyonu ve dizin ) /
Yazar: VEYSİ AKAY
Danışman: PROF. UFUK GÜLSOY
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Tarih = History

Özet:
Ser`iyye sicilleri yerel tarih arastırmalarında son derece önemli yer tutmaktadır. Tezkonumuz olan 201 nolu Mardin Ser'iyye Sicili de Mardin'in yerel, sivil, sosyal ve ekonomikyapısını son derece ayrıntılı bir sekilde bizlere ulastıran essiz bir kaynaktır.Tez çalısmamızda öncelikle Mardin sehrinin genel tarih ve cografi özelliklerini elealdık. Daha sonra sehrin ser'iyye sicilini inceledigimizden dolayı slam hukuku ve Osmanlıdevlet geleneginde varolan ser'iyye mahkemelerini ve bu mahkeme kayıtlarının önemiüzerinde durduk. Bir sonraki asamada da 201 nolu Mardin Ser'iyye Sicili'nin metintranskripsiyonunu gerçeklestirdik. Metnin okunmasından ve yazılmasından sonra en önemlikısım olan degerlendirme bölümüne geçtik. Mardin sehrinin yogunluklu olarak 1840- 1850' lıyıllarına denk gelen bu dönemlerinde sehrin mahallelerini, sosyal yapısını, bina ve evlerinsekil ve mimarisini, ekonomik istigal alanlarını, dönemin fiyat listelerini, sehirde yasayandini grupları ve bunlar arasındaki sosyal münasebetleri, miras ve veraset gibi medeni hukukuolusturan konuları, vergi, iltizam, masraf listeleri gibi yönetim unsurlarını, tereke defterlerini,diyet, nafaka, hapis cezası, ihtida vb. gibi hukuki islemleri söz konusu sicil vasıtasıyla ortayaçıkartabilmekteyiz. Aynı sekilde Mardin ve çevresindeki bölgenin idarecileri ve ilerigelenlerini köy, kasaba, mezra ve asiretlerini defter incelemesinden çıkartabilmekteyiz.201 nolu Mardin Ser'iyye Sicil defterini konu edinen yüksek lisans tezimizin bölgetarihi arastırmalarına önemli bir katkı saglayacak olmasıyla beraber yeni arastırmalara davesile olması, çalısmanın neticeye ulasacagının kanıtı olacaktır.

Abstract:
Ser`iyye judicial record has an extreme importance in historical researches.Which is our thesis topic, numbered 201 Mardin Ser`iyye judicial record is thevaluable source which carries the knowledge of the local, civil, social, and economiclife of MardinIn our study, firstly we dealt with historical and geographic features of Mardin.Then, we explain the importance of the Ser`iyye law courts, which took place inOttoman and Islamic law as we examine the Ser`iye judicial record of the city. On theother level, we prepared the transcription of the numbered 201 Mardin Ser`iyyejudicial record. Having been read and written the text, it was evaluated which is theother most important part of a research. By the help of the study, we can bring up thetopics like districts, social structure, architecture, economy, price lists, religiousgroups, and the social relations among them, the topics about inheritance, tax,expense, lists, punishments etc. administration elements and legal events of the cityetc. about the years 1840 - 1850. On the other hand, we can bring up administrators,important persons, villages, small towns, hamlets, tribes of Mardin and the region byexamining the records.Contribution of the historical researches and causing the new researches willbe the proof of our thesis, which is about the numbered 201 Mardin Ser`iyye judicialrecord.