Özgül öğrenme bozukluğu olan hastalarda motor beceri ile yürütücü işlevlerin değerlendirilmesi ve lateralizasyonla ilişkilerinin belirlenmesi
Evaluation of motor skills and executive functions in patients with specific learning disorders and determination of their relationship with lateralization
Yazar: NURSEL AKTI KAVURAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKNUR UCUZ
İnönü Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Biliş = Cognition ; Lateralite = Laterality ; Motor beceriler = Motor skills ; Özgül öğrenme güçlüğü = Specific learning disability ; Öğrenme bozuklukları = Learning disorders

Özet:
Amaç: ÖÖB'de işitsel ve görsel algı becerileri, işlemleme hızı, organizasyon, bellek, ince ve kaba motor beceriler, dikkat, soyutlama, sosyal yeterlilik alanlarında güçlükler yaşanmakta olup, bu problemler bazı nörolojik lateralize defisitlerle ilişkilendirilmiştir. Bu çalışmada ÖÖB'lilerin motor beceri ile yürütücü işlevlerin değerlendirilmesi ve lateralizasyonla ilişkilerini araştırmayı amaçladık.
Materyal ve metot: Bu araştırma, İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi Çocuk ve Ergen Psikiyatri polikliniğine başvuran, klinik muayene ve değerlendirmeler sonucunda DSM-5 tanı ölçütlerine göre ÖÖB tanısı almış 7-10 yaş arasında olan 35 olgu dâhil edildi. Araştırma grubu ile yaş ve cinsiyet bakımından eşleştirilmiş 35 sağlıklı çocuk ile 35 DEHB tanısı almış olgulardan oluşan iki ayrı kontrol grubu oluşturuldu. Edinburgh El Tercihi Anketi, YCADÖKF, YİYDDE Aile Formu, MABC-2 uygulandı. Çalışmanın istatistiksel analizlerinde IBM SPSS Statistics 22.0 programı kullanıldı.
Bulgular: MABC-2 toplam puanlarında ÖÖB ve DEHB grubunda sağlıklı kontrol grubuna göre daha düşük ortalama puan bulundu. MABC-2 alt ölçeklerinde ise ÖÖB grubunda, DEHB grubuna ve sağlıklı kontrol grubuna göre el becerisi puanında belirgin düşüklük saptandı. Hedefleme ve yakalama puanı DEHB'lilerde diğer iki gruba göre daha düşüktü. ÖÖB grubu puanı ise sağlıklı kontrollere benzerdi. Denge alt alan puanında ÖÖB ve DEHB grubunda sağlıklı kontrol grubuna göre daha düşük puan saptandı. DEHB grubunun YİYDDE ölçek puanları daha yüksekti. YCADÖKF ve YİYDDE puanları arasındaki korelasyon analizinde ataklık/hiperaktivite YİYDDE alt ölçek puanlarıyla pozitif ilişkili bulundu. ÖÖB'de ise DEHB'ye göre global yönetici puan ve inhibisyon alt ölçeklerinde daha az bozulma ve set değiştirme, duygusal kontrol, başlatma, düzenli olma alt ölçeklerinde sağlıklı kontrollere benzer puanlar elde edildi. Yürütücü işlevler ve motor beceri puanlarının korelasyon analizinde MABC-2 puanı ile YİYDDE-GYİ puanı arasında negatif ilişki görüldü. El tercihi, ayak tercihi ve göz tercihi açısından gruplar arasında fark yoktu. Lateralizasyonlarına göre MABC-2 puanları ve YİYDDE puanları açısından fark yoktu.
Sonuç: ÖÖB grubunda motor beceri ve yürütücü işlevlerde bozulmaların mevcut olduğu, bu alanların lateralizasyonla belirgin ilişkisinin olmadığı görülmüştür. Çalışmanın sonuçları ÖÖB gibi nörogelişimsel bozukluklarda çeşitli alanlarda işlev bozukluklarının söz konusu olabileceği sonucuna vurgu yapmaktadır.

Abstract:
Aim: Difficulties are experienced in the areas of auditory and visual perception skills, processing speed, organization, memory, fine and gross motor skills, attention, abstraction, and social competence in SLD, and these problems have been associated with some neurological lateralized deficits. In this study, we aimed to evaluate the motor skills and executive functions of SLD patients and to investigate their relationship with lateralization.
Method: In this study, 35 patients aged 7-10 years who applied to the Child and Adolescent Psychiatry outpatient clinic of İnönü University Turgut Özal Medical Center and were diagnosed with SLD according to DSM-5 diagnostic criteria as a result of clinical examination and evaluations were included. The study group consisted of 35 healthy children matched in terms of age and gender, and two separate control groups consisting of 35 ADHD patients. Edinburgh Handedness Inventory, CPRS-48, BRIEF, MABC-2 were applied. IBM SPSS Statistics 22.0 program was used for statistical analysis of the study.
Results: MABC-2 total scores were lower in SLD and ADHD groups than healthy control group. In the MABC-2 subscales, there was a significant decrease in manual skill scores in the SLD group compared to the ADHD group and the healthy control group. Targeting and catching scores were lower in ADHD patients compared to the other two groups. SLD group score was similar to healthy controls. In the balance sub-domain score, a lower score was found in the SLD and ADHD groups compared to the healthy control group. The ADHD group had higher scores on the BRIEF scale. In the correlation analysis between the CPRS-48 and BRIEF scores, the aggression / hyperactivity was found to be positively correlated with the BRIEF subscale scores. In SLD, compared to ADHD, less disruption in global manager score and inhibition subscales, and similar scores were obtained in subscales of changing set, emotional control, initiation, and regularity as healthy controls. In the correlation analysis of executive functions and motor skill scores, a negative correlation was found between the MABC-2 score and the BRIEF score. There was no difference between the groups in terms of hand preference, foot preference and eye preference. There was no difference in terms of MABC-2 scores and BRIEF scores according to their lateralization.
Conclusion: It was observed that there were impairments in motor skills and executive functions in SLD group and these areas were not significantly associated with lateralization. The results of the study emphasize that there may be dysfunctions in various areas in neurodevelopmental disorders such as SLD.