Bebeklik döneminde otizm spektrum bozukluğu riskini belirlemeye yönelik video tabanlı bir değerlendirme
A video-based evaluation to determine the risk of autism spectrum disorder in infancy
Yazar: ONUR DORUK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET NURİ ELGÖRMÜŞ
İstanbul Atlas Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat) ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder

Özet:
Erken çocukluk dönemi çocuklarda uzun dönemli gelişim kazançları sağlamak için kritik bir dönemdir. Bu nedenle bu dönemde gelişimi risk altında olan ve gelişimsel geriliği olan çocukların belirlenmesi ve gerekli hizmetlerin sağlanarak, erken müdahalede programlarının başlatılabilmesinin ilk basamağı gelişimsel tarama çalışmalarının yapılmasıdır. Erken teşhis ve müdahalenin OSB'deki gelişimsel sonuçları optimize ettiği bilinmektedir. Bu çalışmanın amacı, otizmli çocukların söz öncesi dönemlerindeki iletişim, dil ve konuşma becerilerini (ön pragmatik beceriler) videolarının izlenmesi ve ailelerinin görüşlerinin alınması suretiyle tipik gelişim gösteren çocuklarla karşılaştırmaktır. Araştırmada Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanısı almış çocukların geriye dönük olarak 0-12 ay arasındaki video kayıtlarının incelenerek alıcı dil becerileri, ifade edici dil becerileri ve ön pragmatik becerileri (göz teması, ortak dikkat, vokalizasyon, oyun becerileri, jest ve mimikler) incelendi. Bu vaka gözlem çalışması Bursa Anka Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezinde 05/11./2022 Ve 06/06./2023 tarihleri arasında yapıldı ve yaklaşık olarak 7 ay sürdü. Çalışmaya Çocuk ve Ergen Psikiyatri hekimi tarafından muayenesi yapılan Otizm Spektrum Bozukluğu tanısı ile rapor almış 15 çocuk ile tipik gelişim gösteren ve ek bir tanısı olmayan normal işitmeye sahip 15 çocuk dâhil edildi. Çocukların değerlendirmeleri ise 0-12 ay arasındaki video kayıtlarına ve ailelerden alınan bilgilere göre yapıldı. Çalışmaya dahil edilecek tüm çocukların 0-12 ay arasında kaydedilmiş videoları izlendi ve tipik gelişim gösteren çocuklar ile otizmli çocukların alıcı dil becerileri, ifade edici dil becerileri ve ön pragmatik becerileri karşılaştırıldı. Ayrıca ön pragmatik beceriler ailelerden alınan bilgilerle karşılaştırıldı. Sonuç olarak yaklaşık 12 aylık döneme yakın otizmli bebeklerin jest kullanımın daha az olduğu ortaya konuldu. Elde edilen bulgulara göre otizmli bebeklerin erken dönemde tanılanması ve eğitimlere başlanması için ön pragmatik beceriler ile alıcı ve ifade edici dil becerilerine yönelik değerlendirmelerin yapılması gerekmektedir. Bu becerilerin tipik gelişim gösteren bebeklerden ayrıldığı görülmektedir. Tarama çalışmalarının yapılması ise en ideal olanıdır.

Abstract:
Early childhood is a critical period for achieving long-term developmental gains in children. For this reason, the first step of starting early intervention programs is to carry out developmental screening studies, by identifying children whose development is at risk and with developmental delays in this period, and by providing the necessary services. Early diagnosis and intervention are known to optimize developmental outcomes in ASD. The aim of this study is to compare the communication, language and speech skills (pre-pragmatic skills) of children with autism in their preverbal stages with those of typically developing children by watching their videos and asking their families' opinions. In the study, receptive language skills, expressive language skills and pre-pragmatic skills (eye contact, joint attention, vocalization, game skills, gestures and mimics) were examined by retrospectively examining the video recordings of children diagnosed with Autism Spectrum Disorder (ASD). . This case observation study was conducted in Bursa Anka Special Education and Rehabilitation Center between 05/11/2022 and 06/06/2023 and lasted for approximately 7 months. The study included 15 children with a diagnosis of Autism Spectrum Disorder, who were examined by a Child and Adolescent Psychiatrist, and 15 children with typical development and normal hearing without any additional diagnosis. The evaluations of the children were made according to the video recordings between 0-12 months and the information received from the families. The videos recorded between 0-12 months of all children included in the study were watched, and receptive language skills, expressive language skills, and pre-pragmatic skills of typically developing children and children with autism were compared. In addition, pre-pragmatic skills were compared with the information obtained from the families. As a result, it was revealed that the use of gestures was less in babies with autism close to the age of 12 months. According to the findings, it is necessary to evaluate pre-pragmatic skills and receptive and expressive language skills in order to diagnose babies with autism in the early period and start education. These skills appear to differ from typically developing infants. Scanning studies are the most ideal.