Ardahan ili andezit-bazaltik kırmataş agregaların beton 
yapımında kullanılabilirliğinin araştırılması
Research on availability of crushed andesite-basalt rock 
aggregates in Ardahan province for concrete production
Yazar: HAKAN KAYA
Danışman: PROF. DR. SEDAT KARAMAN
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bazaltik andezit = Basaltic andesite ; Kaba agrega = Coarse aggregate

Özet:
Bu çalışmada Ardahan ili Merkez ilçesinde kırmataş agrega gereksiniminin önemli
kısmını karşılayan agrega ocağından elde edilen agregaların, beton yapımına uygunluğu
araştırılmıştır. Bu amaçla seçilen agrega ocağından alınan örnekler üzerinde standartlara
uygunluk ve yeterlilik deneyleri yapılarak agregaların fiziksel, mekanik, kimyasal ve
mineralojik özellikleri belirlenmiş, beton için ise bu agregalarla laboratuvar ortamında
beton üretilerek mukavemet deneyleri gerçekleştirilmiştir. İncelenen ocaktan elde edilen
kırmataş agregalar üzerinde gerçekleştirilen deney sonuçlarına göre agregaların sıkışık
ve gevşek birim ağırlıkları, özgül ağırlık ve su emme miktarı, organik madde miktarı,
dona dayanıklılık, aşınma dayanımı gibi agreganın önemli özelliklerinin, standartlarda
verilen sınır değerler içerisinde kaldığı gözlenmiştir. Agregalardaki ince madde miktarı
ve alkali silika reaktifliği sonuçları istenilen koşulları zorlasa da, ocaktan elde edilen
agregalarla üretilen betonlar üzerinde yapılan gözlem ve deneylerde olumsuz etki
görülmemiş, beton dayanım değerleri standartlarda önerilen değerlerin üzerinde
çıkmıştır. Yörede kaliteli ve dayanıklı beton üretebilmek için agregalar yıkandıktan ve
granülometrik bileşimleri ayarlandıktan sonra beton üretiminde kullanılmalı, alkali
silika reaksiyonunun kontrol altına alınması için agregaların mineral katkı maddeleriyle
kullanımı gibi bazı önlemlerin kullanılıp kullanılmayacağı konusunda araştırmalar
yapılmalıdır.

Abstract:
In this study, availability of aggregates obtained from an aggregate quarry that meets the
significant portion of crushed rock aggregate demand of construction sector in central
town of Ardahan province has been investigated. Samples taken from the selected
quarry were subjected to physico-mechanical analyses to determine their compliance
with the relevant standards, sufficiency, physical, mechanical characteristics, chemical
and mineralogical properties. Then, concrete was produced from these aggregates in a
laboratory and strength tests were conducted on concrete samples. Strength tests on
concrete samples produced from these aggregates were conducted in a laboratory.
Results revealed that the values determined for loose and compacted unit weight,
specific gravity, water absorption, organic matter content, frost resistance, abrasive
strength of crushed stone aggregate of the quarry were within the limit values specified
in relevant standards. Although the amount of fine materials among the aggregates and
alkaline silicate reactivity were close to threshold values, concrete tests did not reveal
any negative effects and concrete strength values were found to be above the limits
specified in relevant standards. It was concluded that aggregates should be washed
through and separated granulametrically to produce quality and strong concrete. Further
research is recommended for mineral admixtures to control alkaline silica reaction.