Yeme bozukluğunda beden ve görünüşle ilgili öz bilinçli duygular
Body and appearance related self-conscious emotions in eating disorder
Yazar: FADİME ECEMSU TEKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKNUR DİLEKLER ALDEMİR
TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Klinik psikoloji = Clinical psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı, yeme bozukluğu tanı geçmişi olan ve bozulmuş yeme davranışları ve tutumları sergileyen bireylerde beden ve görünüşle ilişkili suçluluk, utanç, mahcubiyet, haset, öz tiksinme, kibirli gurur ve otantik gurur olmak üzere yedi öz bilinçli duygunun nasıl deneyimlendiğini, anlamlandırıldığını ve düzenlendiğini incelemektir. Bunlara ek olarak, belirtilen yedi duygunun bozulmuş yeme davranışları ve tutumlarında oynadığı rolün daha derinlemesine araştırılması da amaçlanmıştır. Bu amaçlar doğrultusunda, yedi katılımcıyla senaryolara dayalı yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Analiz sonucunda tetikleyiciler, duygusal deneyimler, davranışsal deneyimler, bilişsel deneyimler, davranışsal stratejiler ve bilişsel stratejiler olmak üzere 6 ana temaya ulaşılmıştır. Bulgular, genel olarak mevcut alan yazınla uyumlu olup, beden ve görünüşle ilgili olumsuz öz bilinçli duyguların yeme bozukluklarında uyum bozucu bilişsel ve davranışsal örüntülerle deneyimlendiğine işaret etmiştir. Ayrıca, mükemmeliyetçiliğin bedenle ilgili otantik gurur deneyiminin olumlu sonuçlarını engelleyen bir rolü olabileceği tespit edilmiştir. Bununla birlikte, bedenle ve görünüşle ilgili öz bilinçli duyguların hem işlevsel hem de işlevsiz stratejilerle düzenlendiğine ve tıkınırcasına yeme, yemeği kısıtlama davranışlarının duygu düzenleme stratejisi olarak kullanıldığına dair izlenimler edinilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Bedenle İlgili Öz-bilinçli Duygular, Yeme Bozuklukları, Duygu Düzenleme, İçerik Analizi

Abstract:
The aim of this study was to examine how seven body and appearance related self-conscious emotions, namely guilt, embarrassment, shame, envy, self-disgust, hubristic and authentic pride, are experienced, made sense of, and regulated in individuals with a diagnostic history of eating disorders and disordered eating behaviors and attitudes. In addition, it was also aimed to further investigate the role of these seven emotions in disordered eating behaviors and attitudes. In line with these aims, scenario-based semi-structured interviews were conducted with seven participants and the data were analyzed using content analysis. As a result of the analysis, six main themes were reached: triggers, emotional experiences, behavioral experiences, cognitive experiences, behavioral strategies and cognitive strategies. The findings were generally consistent with the existing literature and indicated that negative self-conscious emotions related to body and appearance are experienced with maladaptive cognitive and behavioral patterns in eating disorders. It was also found that perfectionism may play a role in inhibiting the positive outcomes of the experience of body-related authentic pride. However, the findings suggest that body and appearance related self-conscious emotions are regulated by both functional and dysfunctional strategies and that binge eating and food restriction behaviors are used as emotion regulation strategies.

Keywords: Body Related Self Conscious Emotions, Eating Disorders, Emotion Regulation, Content Analysis