Afrika menekşesinde organogenezis ve ın vitro çiçeklenme olanaklarının araştırılması
Investigation of organogenesis and in vitro flowering possibilities in Saintpaulia varieties
Yazar: EMRAH SÜNDÜK
Danışman: PROF. DR. NESLİHAN YEŞİM YALÇIN MENDİ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
In vitro çiçeklenme süs bitkileri biyoteknolojisi açısından oldukça önemlidir. Pazar değeri yüksek bitkilerin doğal koşullarda veya klasik yöntemlerle çiçeklenmesi oldukça yavaştır. Bitki Biyoteknolojisi içerisinde yer alan doku kültürü bu süreci oldukça kısaltır. 
Bu tez çalışmasında ticari değeri yüksek olan bazı Afrika menekşelerinin in vitro koşullarda çiçeklenmesini amaçlanmaktadır. Daha önceki çalışmalarda çiçeklenme üzerine etkili olduğu düşünülen hormonların, besiyerlerinin ve fotoperiyodun etkileri çalışıldı. Hormon olarak BA, TDZ, NAA ve Kontrol grupları kullanılmıştır. Organogenezis çalışmasında ve in vitro çiçeklenme çalışmalarında farklı hormon, MS ortamları ve fotoperiyod kullanılmıştır. Besiyeri olarak, MS Bazal tercih edilmiştir. Organogenezis çalışmalarında MS Bazal 4.4 g/L kullanılmıştır. In vitro çiçeklenme çalışmasında MS Basal (4.4 g/L, 2.2 g/L ve 1.1 g/L ) farklı miktarlarda kullanılmıştır. BBD * Bitki boyu kriterine göre değerlendirilmiş, pembe renge sahip Afrika menekşesinde 4.4 g/L MS bazal + 2 mg/L BA + 1 mg/L NAA içeren ortamda bitki boyu 2,75 cm ile en yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Beyaz renkli Afrika menekşesinde; En yüksek yaprak sayısı, 29,8 adet ile 4.4 g/L MS bazal ve 2 mg/L BA + 1 mg/L TDZ içeren besiyerinde ulaştığı tespit edilmiştir. Pembe çiçek renkli Afrika menekşesi, 4.4 g/L MS bazal ve 2 mg/L BA + 1 mg/L NAA içeren besiyerinde 12,80 adet ile maksimum sayıda kardeşlenme katsayısına ulaştığı tespit edilmiştir. Beyaz ve Mor çiçek renkli Afrika menekşelerinde 0.50 mg/L IBA içeren besiyerinde en yüksek köklenme yüzdesi %31.03 olarak tespit edilmiştir. Organogenezis denemelerinden üretilen pembe, mor ve beyaz renkli Afrika menekşeleri, in vitro şartlarda çiçeklenebilmesi için stres faktörü olarak, üç farklı aydınlanma sürelerine sahip fotoperiyod, üç farklı dozlarda MS bazal ve 6 farklı bitki büyüme düzenleyicileri kullanılmıştır.

Abstract:
In vitro flowering is very important in terms of ornamental plant biotechnology.  Flowering of plants with high market value under natural conditions or by conventional methods is rather slow.  Tissue culture in Plant Biotechnology shortens this process considerably.  
In this thesis, it is aimed to bloom in vitro conditions of some Saintpaulia sp. with high commercial value.  The effects of hormones, media and photoperiod, which were thought to be effective on flowering in previous studies, were studied.  BA, TDZ, NAA and Control groups were used as hormones.  Different hormones, MS media and photoperiod were used in organogenesis and in vitro flowering studies.  As the medium, MS Basal was preferred.  MS Basal 4.4 g/L was used in organogenesis studies.  Different amounts of MS Basal (4.4 g/L, 2.2 g/L and 1.1g/L) were used in the in vitro flowering study.  The highest plant height was observed to be 2.75 cm in the pink flower colored Saintpaulia in the medium containing 4.4 g/L MS basal + 2 mg/L BA + 1 mg/L NAA. The highest number of leaves was obtained in the white flower colored African violet, 29.8 pieces in the medium containing 4.4 g/L MS basal + 2 mg/L BA + 1 mg/L TDZ. The maximum number of tillering coefficient was obtained in 12.80 pieces of pink flower colored African violet in medium containing 4.4 g/L MS basal + 2 mg/L BA + 1 mg/L NAA. The highest rooting percentage was determined as 31.03% in the medium containing 0.50 mg/L IBA in Saintpaulia with white and purple flowers. In order for the pink, purple and white colored Saintpaulia produced from organogenesis experiments to bloom in vitro, three different photoperiods with illumination durations, three different doses of MS basal and 6 different plant growth regulators were used as stress factors.