Türk imalat sanayi sektörü performans analizi: 2009-2014
Turkish manufacturing industry performance analysis: 2009-2014
Yazar: AYŞE BEGÜM KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. MİNE ÖMÜRGÖNÜLŞEN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Sayısal Yöntemler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Firma performansı = Firm performance ; Malmguist Verimlilik İndeksi = Malmguist Efficiency Index ; Performans = Performance ; Veri zarflama analizi = Data envelopment analysis ; Üretim işletmeleri = Production companies ; Üretim performansı = Production performance ; Üretim sektörü = Production sector

Özet:
Bu çalışma Türk İmalat Sanayi'nde alt sektörler itibariyle etkinlik ve verimlilik değerleri hesaplanarak ve karşılaştırmalar yaparak performans analizi gerçekleştirmeyi amaçlamaktadır. Yöntem olarak 2014 yılı verileri ile parametrik olmayan bir doğrusal programlama modeli olan Veri Zarflama Analizi (VZA) kullanılmıştır. Ayrıca 2009-2014 yılları arasındaki performans değişiminin gözlemlenebilmesi için Malmquist toplam faktör verimliliği indeksi uygulanmıştır. Çalışmada her bir alt sektörün incelenen dönem içerisinde teknik etkinlik ve teknolojik değişim değerleri hesaplanarak toplam faktör verimliliğindeki değişmenin yönü belirlenmiştir. Etkinlikte artışı sağlayan ve azalışa sebep olan sektörler belirlenerek etkinsizliğin kaynakları bulunmaya çalışılmıştır.  Performans göstergesi olarak yarattığı gelir ve istihdam açısından ülke ekonomisi için büyük öneme sahip olan katma değer ele alınmıştır. Analizlerin yapılmasında Coelli tarafından 1996 yılında geliştirilen DEAP 2.1 programı kullanılmıştır. TÜİK'ten sağlanan ve Türk İmalat Sanayinde faaliyet gösteren 19 sektöre ait 2009-2014 yılı verileriyle panel veri seti oluşturulmuştur. VZA analizinde kullanılacak girdi değişkenlerinin belirlenmesi için Sıradan En Küçük Kareler Yöntemi  (SEK) ile regresyon analizi yapılmış ve değişkenlerin katma değer değişkeniyle aralarında anlamlı bir ilişki olup olmadığı tespit edilip, uygun bulunan değişkenler VZA analizine sokulmuştur. VZA analizinde fazla sayıda etkin birim elde edilmesinden dolayı sektörleri sıralamak amacıyla sektörlerin Süper Etkinlik değerleri hesaplanmıştır. Sonuç olarak en etkin birim tütün ürünleri imalatı olduğu tespit edilmiştir. Ardından kayıtlı medyanın basılması ve çoğaltılması sektörü ve kâğıt ve kâğıt ürünleri imalatı sektörü gelmektedir. En düşük göreli etkinlik değerine sahip olan üç sektör ise gıda ürünleri ve içecek ürünleri imalatı, plastik ve kauçuk ürünleri imalatı ve dokuma ürünleri imalatı olmuştur. Malmquist İndeks sonuçlarına göre ise, Türk İmalat Sanayi sektörü verimliliğinde 6 yıllık dönem sonunda % 4,8'lik bir düşüş gözlemlenmiştir. Bu durumun sebebinin etkinlik değişmesi bileşeninde meydana gelen %10,1'lik artışa rağmen, teknolojik değişme bileşeninde meydana gelen %13,5'lik azalış olduğu tespit edilmiştir. Yıl bazında bakılacak olursa verimlilik endeksi değişimi değerleri 2012 ve 2014 yıllarında artış göstermiş, diğer yıllarda ise negatif yönde bir değişim göstermiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to perform a performance analysis by calculating and comparing efficiency and productivity values for the sub-sectors of the Turkish Manufacturing Industry. Data envelopment analysis (DEA), a non-parametric linear programming approach to calculate efficiency has been applied by using 2014 data. Then, in order to observe the productivity changes between 2009 and 2014, the Malmquist total productivity change index has been used. By finding each sub-sector's technical efficiency and technology change, the direction of the change in total factor productivity has been determined. The reasons behind the total sector inefficiency have been found out by calculating the decrease or increase in sub-sectors' efficiency. The value added, which has a large pre-requisite for income and employment for the country's economy, has been addressed as performance indicator. The DEAP 2.1 program, developed by Coelli in 1996, has been used for analyses. A panel data set between 2009 and 2014 for 19 sub-sectors in the Turkish Manufacturing Industry were created by using the data from Turkish Statistical Institute. To determine the input variables used in the DEA, the Ordinary Least Squares Method (OLS) has been applied.  The results of the regression revealed the variables that have statistically significant relationship with the value added. Those variables that have a significant relationship with value added were selected as input variables in DEA. Due to the high number of relatively efficient units in the DEA results, Super Efficiency values of the sectors were calculated. The results show that, the manufacture of tobacco products sector is the most relatively efficient unit in the manufacturing sector. Then, the printing sector and the manufacture of paper and paper products sector follow the tobacco sector. The manufacture of food products and beverages sector, the manufacture of plastic and rubber products sector and the manufacture of textile sector have been found as the least efficient sectors. The Malmquist Index results indicate a 4,8 % decline in the Turkish Manufacturing Sector productivity at the end of the 6-year period. Despite the 10,1 % increase in technical efficiency change, a decrease of 13,5 % in the technological change component has seen as the cause of this situation. The change in the productivity index shows an increase in 2012 and 2014, and a decline for the remaining years.