Mimarlık eğitiminin görsel imajların yorumu üzerine etkisi
Effects of architecture education on judgements of visual images
Yazar: EBRU ERDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. AYSU AKALIN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Karmaşıklık = Complexity ; Mimarlık eğitimi = Architectural education

Özet:
Bu çalışma; mimarlık öğrencilerinin, görsel imajları algılayıp yorumlamada, gerek kendi içinde, gerekse de eğitim kurumları arasında farklılıklar gösterebileceği genel hipotezine dayanmaktadır. Araştırmada iki farklı deneysel çalışma kurgulanmıştır. Birinci çalışmada, mimarlığa yeni girmiş öğrencilerle son sınıf öğrencilerinin mimari cephe algılarındaki farklılıkları ve benzerlikleri görebilmek adına, toplam 83 tane mimarlık öğrencisine 21 yapı imajı gösterilmiştir. INDSCAL yöntemiyle yapılan analiz sonuçlarına göre, imaj değerlendirmelerinde son sınıfların daha öznel, birinci sınıfların ise daha nesnel değerlendirmelerde bulundukları görülmüştür. Ayrıca bazı birinci sınıf öğrencileri, görsel imaj yorumlarını dördüncü sınıflara oldukça yakın değerlendirmişlerdir. Çalışma, bu öğrencilerin mimariye olan ilgilerinin varlığını göstererek, deneysel çalışmalarda birinci sınıf öğrencilerini `halk' statüsünde değerlendirmenin tehlikesine işaret etmektedir.İkinci çalışmanın amacı ise, son sınıf öğrencileri ve mimarlar arasındaki algı farklılıkları ve benzerliklerinin derecesini ve bazı bilimsel çalışmalarda son sınıf öğrencilerini `mimar' statüsünde değerlendirmenin gerçeklik boyutunu görmek içindir. Lens Model yöntemiyle gerçekleştirilen deneyde, iki farklı üniversiteden, 142 bitirme projesi öğrencisi ve 20 eğitimci mimara, 45 yapının imajları gösterilmiş ve `genel estetik', `karmaşıklık', `uyarım' ve `aşinalık' bilişsel kavramlarını derecelendirmeleri istenmiştir. Bu bilişsel kavramlara hangi fiziksel bileşenlerin neden olduğunu belirlemek için ise, aynı imajlar `uzman grubu' adı altındaki öğretim elemanlarına (10 kişi) sunulmuş, her bir imaj için 34 mimari fiziksel bileşeni değerlendirmeleri istenmiştir. Elde edilen analiz sonuçlarına göre tartışma ortamı oluşturulmuştur.

Abstract:
This study is based on the hypothesis that there might be differences in the perception and interpretation of visual images both among students of architecture from the same educational institution, and between students of different institutions. Two separate experiments were designed for the study. In the first experiment, a total of 83 architecture students were shown 21 building images, to be able to examine the differences and similarities in freshmen?s and seniors? perceptions of architectural facade. Results of the analysis conducted using the INDSCAL method showed that seniors make more subjective interpretations, whereas freshmen students make more objective interpretations. In addition, some freshmen students? visual image interpretations were very close to those of the senior students. The study draws attention to the presence of an interest in architecture among these students, and cautions against the risk of treating freshmen as ?layperson?.The purpose of the second experiment was to examine the level of differences and similarities between senior students? and architects? perceptions, and to evaluate the behavior seen in some scientific studies of treating senior students as ?architects?. In the experiment conducted using the Lens Model method, 142 graduation students and 20 architect instructors were shown the images of 45 buildings, and they were asked to rate the cognitive concepts of `general aesthetics?, `complexity?, `stimulation?, and `familiarity?. To find out which physical cues gave rise to these cognitive concepts, the same images were also shown to the `expert group? i.e. architect academicians (10 people), and they were asked to evaluate each image using 34 physical cues. Discussion was based on the results of the analysis.