Dış ticaret teorisinde heterojenlik ve finansal kısıtlar
Heterogeneity in the international trade theory and
Yazar: ALMILA BURGAÇ ÇİL
Danışman: PROF. DR. FİKRET DÜLGER
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Dış ticaret politikaları = Foreign trade policies ; Finansal kısıt = Financial constraint ; Kısıtlılık analizi = Contraint analysis ; Ticaret = Trade ; Ticaret teorisi = Trade theory ; Uluslararası ticaret = International trade ; Yeni ticaret teorisi = New trade theory

Özet:
Son yıllarda firma bazlı verilere ulaşılabilirliğin artmasıyla, 1990'lı yılların ortalarında gözlemlenmeye başlayan temel ve kapsamlı değişim ile uluslararası ticaretin nedenleri ve sonuçlarının ortaya konmasında firma düzeyinde alınan kararların önemi ve firmanın karakteristik özellikleri giderek daha fazla vurgulanmaktadır (Bernard, Jensen, Redding ve Schott, 2007). Uluslararası dış ticarette ortaya çıkan bu değişim Yeni Yeni Dış Ticaret Teorisi (YYDT) olarak adlandırılmaktadır. YYDT bağlamında Melitz (2003) öncülüğünde gelişen heterojen firma modelleri, firma verimliliği ile aynı sektör içindeki firmaların farklı karakteristik özellikler sergilemesi üzerine odaklanmaktadır. 
Bu bağlamda, çalışmanın amacı, 2003-2013 döneminde heterojen firma bağlamında geliştirilen modellerle, Türkiye ekonomisi imalat sanayinde, finansal kısıtların ve firmanın diğer karakteristik firmaların ihracat davranışlarını nasıl etkilediğinin, Levinsohn (1999)'da belirtilen dış ticaret serbestleşmesi sonrasında sektör içerisinde firmalar arasında başlıca gözlemlenen yeniden tahsis mekanizmasının araştırılması ve Melitz (2003)'te de belirtilen ekstra dış ticaret kazançlarının incelenmesi amaçlanmaktadır. İmalat sanayi analiz sonuçları, toplam faktör verimliliği ve firmanın ihracatı arasında pozitif ilişki olduğunu ortaya koyarken finansal kısıtların firmanın ihracat performansı üzerinde kısıtlayıcı etkisi olduğunu göstermektedir. Diğer taraftan bulgular, ihracat hacmini arttırmaya yönelik olarak politika oluşumlarında ihracatçı olmayıp ancak ihracat piyasasında açılabilme potansiyeline sahip çok sayıda firmanın faaliyet gösterdiği göz önüne alınarak kaynak dağılımı etkinliğini arttıracak daha etkin kaynak kullanımına yönelik firma bazlı politikaların oluşması gerekliliğini vurgulamaktadır.

Abstract:
In recent years, the importance of the decisions made by the firm and the firm characteristics are emphasized increasingly to reveal the reasons and the consequences international trade with the fundamental and extensive alterations that started to be observed since the mid 90's, under favor of the increase in accessibility of firm level data. The alteration that has emerged in international trade is called New New Trade Theory (NNTT). In the context of NNTT heterogeneous firm models that were improved with the leadership of Melitz (2003) must focus on firm productivity and on the situation of what different characteristics the firms within the same sector will display.
	In this context, purpose of the study is the survey of how the financial constraints and the firm influence the export conduct of the other firm characteristics, and of the reallacotion mechanisms that were mainly observed in the sector after the trade liberalization that were stated in Levinshon (1999), in the models that were developed in the context of heterogeneous firm, using firm level data between 2003 and 2013 about Turkish economy manufacturing industry; and the survey of extra gains from trade that were stated in Melitz (2003). Manufacturing sector analysis results show us the restrictive effect of financial constraints on the export performance of the firm while revealing the positive relationship between total factor productivity and the export of the firm. On the other hand, findings emphasize the necessity of formation of the firm-based policies that aim for a more efficient use of resources to increase resource allocative efficiency having regard to many operating firms that has the potential to get into the export market but is not an exporter in the policies that aim to increase the export volume.