Oğuz grubu Türk kahramanlık destanlarında kadın
Woman in the Oghuz group Turk heroism legend
Yazar: ASUMAN GÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. İSA ÖZKAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Halk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Destanlar = Epics ; Kadınlar = Women ; Oğuzlar = Oghuzs ; Türk destanları = Turkish legends ; Türk kadını = Turkish women

Özet:
?Oğuz Grubu Türk Kahramanlık Destanlarında Kadın? adlı tezde genel olarak Oğuz grubu Türk Kahramanlık Destanlarında yer alan kadınların rolleri, konumu, işlevi, bunları belirleyen sosyokültürel yapı ve destan anlatıcısının dinleyicileri eğitme, yönlendirme, eğlendirme gibi amaçlarla bunu nasıl kullandığı incelenmeye çalışılmıştır.Tez, giriş bölümüyle birlikte toplam dokuz bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde antropolojik (işlevsel) yöntemin özellikleri; Malinowski'nin ve W. Bascom'un konuyla ilgili çalışmaları; Oğuz grubu Türk kahramanlık destanlarında yer alan kadınların işlevsel yöntemle incelenişi hakkında bilgi verilmiştir.Birinci bölümde annenin aile ve toplumdaki işlevi, ideal anne tipi, annenin uzlaştırıcı tutumu, bilgeliği, şefkati, çocuğun yetişmesi ve eğitimindeki rolü, anneye saygı, olumsuz kahraman tiplerinin anneleri, üvey annelik, kayınvalidelik konuları incelenmiştir.İkinci bölümde kadının eş olarak rolü, kadın telakkisinin değişimi, eşler arasındaki sevgi bağı, kadının uyarıcı ve yol göstericilik rolü, otoritesi, kahramanlığı, karı-koca arasındaki çatışma sebepleri, kadına yönelik iftira ve yas tutma konuları incelenmiştir.Üçüncü bölümde evlenilecek kişide aranan özellikler, aşk, kaçarak ve kaçırarak evlenme, görücü usulü evlilik, kız verme, beşik kertme, öldüğü sanılan kişinin karısıyla, nişanlısıyla veya sözlüsüyle evlenme, kuzen evliliği, çok eşlilik ve kuma konuları incelenmiştir.Dördüncü bölümde kadınların kız çocuk ve kız kardeş olarak destandaki rolü; beşinci bölümde kadınların karşı cins tarafından küçümsenme sebepleri; altıncı bölümde ihtiyar kadınlar ve cadılar; yedinci bölümde hizmetçi ve köle kadınlar; sekizinci bölümde kadınlarla ilgili sembol ve kültler (geyik ve av, at, bağ, su) incelenmiştir.Sonuç bölümünde ise yapılan çalışmalarla ilgili genel bir değerlendirme yapılmıştır.

Abstract:
In the thesis called ?Women in the Heroism Legends of the Oghuz Turks?, the roles of the women in the epics of the Oghuz Turks, their position, function, the sociocultural structures that determine these and how the epic narrator uses this in order to educate, direct and entertain the audience have been tried to be studied in general. The thesis consists of nine parts including the introduction part. The characteristics of the anthropological method; Malinowski?s and W. Bascom?s studies on the topic; how the women in the epics of the Oghuz Turks have been studied with the functional methods have been given.In the first part, the function of mothers in the family and society, the ideal mother, the conciliatory attitude of the mother, her wisdom, her tenderness, her role in the bringing up and the education of the child, respect to mother, mothers of the negatory type of heros, stepmotherhood and the topic of being a mother-in-law have been studied.In the second part, the role of the women as a wife, the love bond between the spouses, the role of the woman as a warner and leader, her authority, her heroism, the reasons for conflict between husband and wife, the topics of slander to woman and mourning have been studied.In the third part of the thesis, the characteristics of the ideal spouse, love, marriage by eloping, arranged marriages, letting your daughter marry, being betrothed while still an infant, marrying someone else?s wife or fiancé, marriage between cousins, and the topics polygamy and fellow wives have been studied.In the third part, the role of the women in the epics as daughter and wife; in the fifth part the reasons why men despise women; in the sixth part old women and witches; in the seventh part female servants and slaves; in the eighth part symbols and cult related to women (deer and hunting, horses, vineyards, water) have been studied.In the conclusion part a general evaluation has been carried out.