Cicero'da Tanrı, İnanç ve Yazgı Özgür İstenç'te Assensio'nun yeri
God, Belif and Fate in Cicero: The Place of Assensio in free will
Yazar: SABRİYE AKOĞLU
Danışman: PROF. DR. FİLİZ ÖKTEM
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eskiçağ Dilleri ve Kültürleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri = Ancient Linguistics and Cultures ; Felsefe = Philosophy

Özet:
Akoğlu, Sabriye, Cicero'da Tanrı, İnanç ve Yazgı, Özgür İstenç'teassensio'nun Yeri, Doktora Tezi, Danışman: Prof. Dr. Filiz Öktem, ıı-240s.Bu çalışmada Cicero'da ortaya çıkan tanrı, inanç ve yazgı olgularıirdelenmiş ve Cicero'nun De fato'da insan aklının temel yetilerinden biri olarakvurguladığı assensio'nun özgür istencimizin oluşmasındaki yeri tartışılmıştır.Cicero'nun yapıtları içinde De natura deorum, De divinatione ve De fatoplanlanmış bir üçlü oluşturur. Tanrı ve inanç olguları, Cicero'nun bu olgularıEpicurus, Stoa ve Academia öğretileri doğrultusunda işlediği De natura deorum'daincelenerek yorumlanmıştır. Yazgı için De fato irdelenmiş, özgür istenç veassensio, vurgulanarak verilmiştir. Academica'da assensio'nun izi sürülerekAcademia'nın, Cicero'da sustinere assensionem ya da retentioassensionis olarak verilen epokhe, onayı askıya alma öğretisi irdelenmiştir.Cicero'nun boş inancı irdelediği ve gerçek dinde buna yer olmadığını dile getirdiğiDe divinatione, bu çalışmanın dışında tutulmuş, ancak gerekli görülen bölümleralınarak tartışılmıştır. Aynı paralelede, Cicero'nun diğer yapıtlarındaki ilgilibölümler çalışmaya alınmıştır.Cicero De natura deorum'u, bu başlık altına girecek her türlü sorgulamayıiçeren bir yapıt olarak betimler. Cicero'nun din ve dine ilişkin tüm olgularınaraştırılması ve açıklığa kavuşturulması isteği, insanlar var oldukça geçerliliğinisürdürecek bir sesleniş olarak ortaya çıkar.Cicero De fato'da istenç özgürlüğünü, voluntas olarak işler. Bu, innostra potestate olan bir olgudur. Cicero istenç özgürlüğü üzerine, naturaecontagio dediği çevrenin etkisini, sympatheia'yı yadsır. Çünkü bu, beraberindeneden-sonuç bağıntısını getirir. Kişinin eğilimleri doğal nedenlerden kaynaklanıyorolabilir; ancak düzeltilmesi olgusu sadece istenç, çaba ve disiplinde yatar. Evrenselnedensellik yazgıyı içerir, ancak zorunluluğu getirmez; bazı nedenler bütünü ilerastlantısal, fortuitus'tur. Assensio, duyum ile davranışı buluşturan bir yetiolarak ortaya çıkar. Duyumlar sadece önümüze konulan seçeneklerdir; açıkavucumuzun içine konmuş gibidir. Assensio burada devreye girer ve kişinin, kendiyargılarına, değerlerine ve seçeneklerine dayanarak bu duyumu `ben' bakışı iledeğerlendirmesini sağlar. Ardından davranış gelir. Her duyum kişinin birdeneyimidir; assensio'sunu vererek onu kendinin yapar, ya da yapmaz. Böylecekendi özyapısını oluşturur.Cicero Academica'da Academia'nın bilgi öğretisini, özünü ve ilkeleriniirdeler. Gerçeğin ölçütü, duyumlardan kaynaklanıyor olsa da duyumlarda değildir.Nesneleri tanımlayan akıldır; yalın, özgün ve gerçek olanı algılayan sadece akıldır.Academia, duyulur alana giriyor görünen hiçbir şeyin algılanabilir olmadığınısöyler ve bu şeyler için opinabilis sözcüğünü kullanır. Bir şey algılanabilir olsabile onaylama eyleminin kendisi tehlikeli ve tartışmaya açıktır. Bu nedenleassensio, bütünü ile askıya alınmalıdır.

Abstract:
Akoğlu, Sabriye, God, Belief and Fate in Cicero; The Place of assensio inFree Will, phD Thesis, Advisor: Prof. Dr. Filiz Öktem, ıı-240p.This dissertation presents a critical analysis on god, belief and fate conceptsin Cicero and the place of assensio, as an essential faculty of human mind in freewill.In Cicero?s philosophical works, De natura deorum, De divinatione and Defato form a projected triplet. In De natura deorum, Cicero treats the themes of godand belief from the point of Epicurean, Stoic and Academic disciplines. For fate, Defato is throughly studied and special attention is given to the concepts of assensioand free will. Tracing the assensio in Academica, Academia?s doctrine of epokhe,given as sustinere assensionem in Cicero, is ascertained and discussed. Dedivinatione, in which Cicero examines superstition and makes clear that there is noplace for it in true religion, is not included in this study. However, the relevant partsof De divinatione and the other works of Cicero are considered and taken in.Cicero describes his De natura deorum as a three volumes of work whichcontains the discussion of every question under that head. His address aboutreligion and the matters pertinents to religion is like a remark which would keepleading as long as men exist.In De fato, Cicero defines freedom of the will as voluntas; this is a featurethat in nostra potestate. He denies the influence upon human character ofenvironment, which he calls naturae contagio. It implies necessary sequence ofcause and effect. Moral obligation can be inculcated by will, effort and discipline.Universal causation implies fate, but not necessity. Some causes are fortuitous.Assensio functions as a power that mediate between sensation and impulses and ineach case, essentially belongs to the self. A sensation is only an alternative to select,like a choice left in our open palm. It does not impel us to act accordingly. Thefaculty that answers this, is assensio. We can make it our choice, our merit, ourobligation or not, by giving or withholding assent and shape our outlook.In Academica Cicero reveals the epistemology of Academia. The criterion oftruth arises from senses, yet is not in the senses: The judge of things is the mind;and it alone perceives that which is eternally simple and uniform and true to its ownquality. Academia holds that, all the things supposed to fall within the province ofthe senses are entirely unperceptive and accordingly, for this portion of things theyuse the word of opinabilis. Even if anything could be perceived, nevertheless, themere habit of assensio appears dangerous and slippery, and therefore preferablyall assent is to be withheld.