Hastanede yatarak tedavi alan geriatrik hastalarda toplum ve hastane kökenli idrar yolu enfeksiyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of community and hospital - acquired urinary tract infections in hospitalized elderly patients
Yazar: SENA ALKAN
Danışman: PROF. DR. NEŞE SALTOĞLU
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Enfeksiyonlar = Infections ; Geriatri = Geriatrics ; Yatan hastalar = Inpatients ; Çapraz elemanlar = Bracing elements ; Üriner sistem = Urinary tract ; Üriner sistem enfeksiyonları = Urinary tract infections

Özet:
Amaç: Toplum kökenli ve hastane kökenli idrar yolu enfeksiyonu (İYE) tanısı ile takip edilen
geriatrik olgular ile geriatrik olmayan erişkin olguları, risk faktörleri, klinik bulgular,
laboratuvar bulguları, etken mikroorganizmalar, antimikrobiyal direnç yönünden
karşılaştırmayı amaçladık.
Hastalar ve Yöntem: Prospektif gözlemsel çalışmada, 1 Ekim 2019 – 30 Eylül 2020 tarihleri
arasında, idrar yolu enfeksiyonu tanısı ile hastanede yatarak izlenen hastalar 65 yaş altı ve 65
yaş ve üzeri olarak gruplara ayrılarak takip edildi.
Bulgular: Toplam 239 hastada, 302 İYE atağı belirlendi. Bu atakların 159'u (%52,6) toplum
kökenli, 143'ü (%47,4) hastane kökenli olarak değerlendirildi. 65 yaş altında 138 (%45,7) atak,
65 yaş ve üzerinde 164 (%54,3) atak mevcuttu. 80 (%26,5) olgu ürosepsis olarak
değerlendirildi. Olguların 26 (%8,6)'sında septik şok gelişip, 9 (%3) olgu kaybedildi. Ateş
görülme oranı yaşlılarda istatistiksel olarak anlamlı derecede daha düşük olarak bulundu
(p<0,001). Mental bozukluk yaşlılarda anlamlı oranda daha sık bulundu (p<0,001). En sık
etkenler E.coli (Escherichia coli), ikincisi Klebsiella spp. ve 121 (%63,4)'inde genişlemiş
spektrumlu beta laktamaz (GSBL) pozitifliği saptandı. GSBL yaşlı grupta daha sıktı (p=0,172).
Çok değişkenli regresyon analizinde, erkek cinsiyet (p=0,036, OR:1,99, CI:1,05-3,77), son 3
ayda antibiyotik kullanımı (p=0,017, OR: 2,18, CI:1,15-4,15), renal transplantasyon (p=0,038,
OR:4,04, CI:1,08-15,16) ve serebrovasküler hastalık (p=0,009, OR:4,54, CI:1,45-14,21) GSBL
için bağımsız risk faktörü olarak bulundu.
Sonuç: Ciddi komplikasyon ve mortalite potansiyeli nedeniyle, ürosepsis düşünülen yaşlı
hastalarda, risk faktörleri varlığında ampirik tedavi GSBL'yi içerecek şekilde düşünülmeli ve
takipte klinik bulgular, kültür ve antibiyogram sonuçları doğrultusunda antibiyoterapi yeniden
değerlendirilmelidir.
Anahtar kelimeler: Üriner sistem enfeksiyonu, geriatrik hasta, GSBL, risk faktörleri

Abstract:
Aims: We aimed to compare geriatric and non-geriatric adult patients with community and hospital-acquired urinary tract infection (UTI) in terms of risk factors, clinical and laboratory findings, causative microorganisms and antimicrobial resistance. 
Materials and Methods: In this prospective observational study, patients hospitalized with urinary tract infections between October 1, 2019 and September 30, 2020 were divided into two groups as under 65 years and, over 65 years old. 
Results: Totally 302 UTI attacks were detected in 239 patients. Of these attacks, 159 (52.6%) were community-acquired, and 143 (47.4%) were hospital-acquired. While there were 138 (45.7%) attacks under 65 years of age, there were 164 (54.3%) attacks over 65 years of age. Eighty (26.5%) cases were urosepsis. Septic shock developed in 26 (8.6%) and 9 (3%) cases died. The incidence of fever was found significantly lower in the elderly (p<0.001). Mental status changes were found more common in the elderly (p<0.001). The most common microorganism is E.coli, second is Klebsiella spp. and 63.4% of them were producing extendedspectrum beta-lactamase (ESBL). ESBL was more common in the elderly (p=0.172). In multivariate analysis, male gender (p=0.036, OR:1.99, CI:1.05-3.77), antibiotic use in the past 3 months (p=0.017, OR: 2.18, CI:1.15-4.15), renal transplantation (p=0.038, OR:4.04, CI:1.0815.16), and cerebrovascular disease (p=0.009, OR:4.54, CI:1.45-14,21) were found independent risk factors for ESBL. 
Conclusions: Due to possibility of serious complications and mortality, in elderly patients with suspected urosepsis, empiric therapy should be considered including ESBL in the presence of risk factors. 
Keywords: Urinary tract infection, elderly, ESBL, risk factor