Yulafta bazı organik gübre uygulamalarının verim, kalite ve bazı bitkisel özellikler üzerine etkisi
The effect of some organic fertilizer applications in oats on yield, quality and some herbal properties
Yazar: SONGÜL ÇİFTÇİ SAKİN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA YILDIRIM ; DR. TURHAN KAHRAMAN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Geleneksel tarım sisteminde yoğun ticari gübre faaliyetleri çevre kirliliği, doğal dengenin bozulması, ürünlerin kalitelerinin düşmesi, üründe kimyasal kalıntı oluşması gibi olumsuzlukların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Bu çalışmada, Kahraman yulaf çeşidinde farklı organik gübre uygulamaları (Sığır Gübresi, Leonardit ve Deniz Yosunu) verim, kalite ve bazı bitkisel özellikleri üzerine etkileri araştırılmıştır (Standart ticari gübre ile). Deneme, 2020-2021 ve 2021-2022 yetiştirme sezonunda Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama arazisinde kurulmuştur. 
Gübre dozları Leonardit için 50, 100, 150, 200 ve 250 kg da-1, Sığır gübresi için 1000, 1500, 2000, 2500 ve 3000 kg da-1, Deniz Yosunu için30, 40, 50, 60 ve 70 g da-1 ve Ticari Gübre için saf azot üzerinmden 5, 10, 15, 20 ve 25 kg da-1 şeklinde uygulanmıştır. Çalışmanın 2 yıllık ortalama sonuçlarına göre; incelenen özellikler bakımından tane dolum/olgunlaşma süresi, biyolojik verim ve hasat indeksi özellikleri hariç diğer özelliklerin uygulanan uygulamalar arasındaki farklılıkların istatistiki olarak önemli olduğu görülmüştür. Elde edilen verilere göre yabancı ot mücadelesi açısından organik tarıma uygun olan gübrelemenin deniz yosunu uygulamasında (2. doz) görüldüğü, erkencilik bakımından sığır gübresi (5. doz) ve kimyasal gübrenin (5.doz) etkili olduğu görülmüştür. Kimyasal gübrenin sadece bayrak yaprak genişliği (4. doz), bayrak yaprak uzunluğu (3. doz), bitki boyu (4. doz) ve protein oranı (5. doz) özellikleri üzerinde önde olduğu gözlemlenirken, sığır gübresinin sap kalınlığı (4. doz), salkımdaki tane sayısı (4 ve 5. doz), salkımdaki tane ağırlığı (5. doz), tane verimi (5. doz), hektolitre ağırlığı (5. doz) ve yağ oranı (3 ve 4. doz) bakımından, deniz yosununun üst boğumarası uzunluk (2. doz) bakımından, leonardit uygulamasının ise bin tane ağırlığı (5. doz) ve salkım uzunluğu (4. doz) bakımından en yüksek değere ulaşmıştır. 
Kimyasal gübreye ve diğer organik gübre formlarına kıyasla sığır gübresinin elde edilen verilerin sonuçlarına göre daha üstün olduğu görüşmüştür. Sığır gübresinin 5. dozu (3000 kgda-1) gübre dozunun Kahramanmaraş ekolojik koşullarında yulaf yetiştiriciliği için en uygun doz olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Sığır gübresi, deniz yosunu, leonardit, organik tarım, yulaf

Abstract:
In the convantional agricultural system, intensive commercial fertilizer activities cause negative effects such as environmental pollution, disruption of natural balance, decrease in product quality and chemical residue formation in the product. In this study, the effects of different organic fertilizer applications (Cattle Manure, Leonardite and Seaweed) on yield, quality and some plant characteristics of Kahraman oat variety were investigated (with standard commercial fertilizer). The experiment was established in the Research and Application land of Kahramanmaraş Sütçü İmam University, Faculty of Agriculture, during the 2020-2021 and 2021-2022 growing season.
Fertilizer doses are 50, 100, 150, 200 and 250 kg da-1 for Leonardite, 1000, 1500, 2000, 2500 and 3000 kg da-1 for cattle manure, 30, 40, 50, 60 and 70 g da-1 for Seaweed and 5, 10, 15, 20 and 25 kg da-1 for commercial fertilizer (on pure nitrogen). According to the 2-year average results of the study; In terms of the examined characteristics, except for grain filling/maturation time, biological yield and harvest index characteristics, the differences between the applied applications were found to be statistically significant. According to the data obtained, it was observed that the fertilizer suitable for organic agriculture in terms of weed control was seen in the seaweed application (2nd dose), while cattle manure (5th dose) and chemical fertilizer (5th dose) were effective in terms of earliness. It was observed that chemical fertilizer was ahead only in terms of flag leaf width (4th dose), flag leaf length (3rd sose), plant height (4th dose) and protein ratio (5th dose), while cattle manure was ahead in stalk thickness (4th dose). ), number of grains in the cluster (4th and 5th dose), grain weight in the cluster (5th dose), grain yield (5th dose), hectoliter weight (5th dose) and oil rate (3rd and 4th dose), seaweed seaweed reached the highest value in terms of upper internode length (2nd dose), and leonardite application reached the highest value in terms of thousand grain weight (5th dose) and bunch length (4th dose). 
Compared to chemical fertilizers and other forms of organic fertilizers, it was concluded that cattle manure was superior to the results of the data obtained. It has been determined that the 5th dose of cattle manure (3000 kg da-1) is the most suitable dose for oat cultivation in Kahramanmaraş ecological conditions.

Keywords: Cattle manure, seaweed, leonardite,  organic farming, oat