Trafikte yasal hız sınırı ile işletme hızı arasındaki tutarsızlığın ülkemiz sürücü ve yol geometrisi göz önüne alınarak incelenmesi
Investigation of discrepancies between posted speed limits and operating speeds with particular reference to turkish drivers and road geometry
Yazar: GÖZDENUR ÇAYIRKUŞU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM AYDOĞDU
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Trafik = Traffic ; Ulaşım = Transportation

Özet:
Bazı ülkelerde bir takım nedenlerden dolayı, yasal hız sınırı ile gerçek işletme hızları arasında büyük farklılıklar oluşabilmektedir. Bu iki hız değeri arasındaki tutarsızlık sürücülerde, hız tabelalarına karşı bir itaatsizlik yaratmaktadır. Hız sınırı tabelalarında, karayolları tarafından belirlenmiş yasal hız ile yolun sürücüye vermiş olduğu "his hızı" arasındaki farkın büyüklüğü, bu çalışmanın motivasyonunu oluşturmaktadır. Bu tezde, karayolu kesimlerinde uygulanan yasa ile belirlenmiş hız sınırı ile serbest akım koşullarında taşıtların gözlemlenen hızları arasındaki tutarsızlığın önemini bilimsel olarak göstermek amacıyla aralarındaki farkı ölçecek hız histogramları oluşturulmuştur. Antalya kentinde seçilen on adet karayolunda yapılan hız okumaları sonucunda sürücülerin, yalnızca 24. Cadde ve Atatürk Bulvarı'nda hız sınırı aşmadıkları, diğerlerinde hız sınırının çok üzerinde seyahat ettikleri görülmüştür. Ülkemizde yasal hız sınırı ile işletme hızı arasındaki tutarsızlığın yol geometrisi göz önüne alınarak incelenmesi amacıyla Antalya kentinin şehiriçi yollarının toplamda 97,4 km'lik kısmı GPS cihazı yardımıyla gezilerek bu yollardaki hız sınırı tabelalarının sayısı, yeri ve işlevi araştırılmıştır. Elde edilen bulgular sonucunda ülkemizde, hız tabelaları ile ilgili belirli bir standart olmadığı görülmüştür. Ayrıca bu tutarsızlığın en büyük faktörü olan sürücülerin, neden hız sınırını aştıklarını ve hızlarını neye göre belirlediklerini öğrenmek amacıyla Antalya kentindeki; 100.Yıl Bulvarı, Atatürk Bulvarı ve Bülent Ecevit Bulvarı üzerinde bulunan benzin istasyonlarına gelen toplamda 150 kişiye 4 ana başlık altında 10 soruluk bir anket çalışması yapılmıştır. Anket verileri incelendiğinde sürücülerin, hız tabelalarına çok önem vermedikleri, yasal hız sınırına itaat etmedikleri ve hızlarını genelde trafik yoğunluğuna göre belirledikleri görülmüştür. Tasarımı ve işlevi açık olan yollar karakteristik özelliklerinden dolayı sürücüyü uygun hızda araç kullanmaya iter. Tüm yollar kendini açıklayan yol haline getirilerek ve sürücülerin kendi kendilerine uygun hızı bulmaları için altyapı düzenlenerek ülkemizdeki aşırı hız sorununa çözüm bulunabilir.

Abstract:
Due to a number of reasons, considerable discrepancies between legal speed limits and actual operating speeds occur in certain places. As a result, lack of compliance and respect to the posted speed limits become a common practice. The gap between the legal limits and the "felt speed" as a function of the road geometry has been the motive of the present research. Within the scope of this thesis, speed histograms are produced to be able to demonstrate and measure this gap. Ten different roads were selected in Antalya to collect spot speed data around free flow conditions and, except the 24th Street and Ataturk Boulevard, at all eight locations, drivers well exceeded the speed limits. Then, the pin point locations of speed signs were geocoded using a hand-held GPS device along 97.4 km of various classes of urban roads in Antalya. Their frequencies and functionalities were also studied. It has been discovered that no clear standards exist in Turkey in relation to the good practice of these signs in urban areas. To be able to ascertain the reasons behind the above-mentioned discrepancies, a questionnaire survey was conducted among 150 drivers at three petrol stations on 100. Yıl, Ataturk and Bulent Ecevit Boulevards, which contained 10 questions under four headings. The survey results revealed that drivers have very little respect to the posted speed limits and adjust their speed according to actual traffic densities rather than the statutory limits. If geometric design related mistakes in Turkish roads are handled professionally so that roads give the correct "felt speed" impression which is in agreement with the posted limits, then the problem of speed related accidents can only be dealt with at a satisfactory level.