İndirimli orana tabi işlemlerde KDV iadesi ve muhasebesi
VAT return and accounting in transactions subject to reduced rates
Yazar: YÜCEL ARSLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜSEYİN MERT
Okan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Anayasal vergi politikası = Constitutional tax policy ; Dolaysız vergiler = Direct taxes ; Gümrük vergisi = Customs tax ; Katma değer vergisi = Value added tax ; Tüketim vergileri = Consumption taxes ; Türk vergi sistemi = Turkish tax system ; Türk vergi sistemi = Turkish tax system ; Vergi tevkifatı = Tax witholding ; İşlem vergileri = Transaction taxes

Özet:
Muamele vergileri arasında yer alan Katma Değer Vergisi, harcamaların vergilendirilmesi alanında günümüzde ulaşılmış olan en ileri aşama olup, modern bir vergileme tekniğidir.  
	Katma Değer Vergisi, yayılı fakat katlanmış etkisi bulunmayan bir muamele (işlem) vergisi türüdür. Ancak, vergi bütün üretim ve dağıtım safhalarında alındığı ve birbirini takip eden safhalardaki firmalar arasında menfaat ilişkisi bulunduğu için daha kolay ve etkin bir biçimde uygulanabilmektedir.
	Katma değer vergisinin en önemli kurumu vergi indirimi rejimidir. Bu katma değer vergisinin diğer muamele vergilerine olan üstün ve farklı yönünü teşkil eder.
	Katma değer vergisi 1985 yılında malî sistemimiz içinde yer almıştır. Bu haliyle vergi sistemimiz içindeki en yeni vergi türüdür. 
	Katma değer vergisi, toplam vergi gelirlerinin üçte birini oluşturması nedeniyle, mali ve ekonomik bakımdan özel bir önem taşımaktadır.
	Gelişmiş ve gelişmekte olan tüm ekonomilerde olduğu gibi Katma Değer Vergisi, vergi gelirleri içinde çok önemli ve vazgeçilmez bir öneme sahiptir. Devletlerin ekonomi içinde küçülmesi ancak sosyal devlet olma ihtiyacına yönelik olarak giderek artan oranda büyük bütçelere sahip olma ihtiyaçları ve bu ihtiyaçların karşılandığı en önemli girdi kaynağı olarak vergiler ve tabii bu kalem içinde diğerlerine göre çok daha büyük bir yer tutan Katma Değer Vergisi çalışmamızın asıl amacını oluşturmaktadır. Katma Değer Vergisinin ekonomik ve mali etkileri bölümünde konu detaylıca işlenmiştir. 
	KDV uygulamasında genel olarak, bir vergilendirme döneminde indirilecek katma değer vergisi toplamı, vergiye tabi işlemler dolayısıyla hesaplanan katma değer vergisi toplamından fazla olduğu taktir de aradaki fark sonraki döneme devredilir, iade edilmez (KDVK md.29/2). Ancak, bu genel kuralın iki istisnası bulunmaktadır:
	1- İstisnaya tabi işlemler
	2- İndirimli orana tabi işlemler
	Katma değer vergisi teorisine göre, mükelleflerin hesapladıkları KDV'nin mal ve hizmet alımı nedeniyle ödedikleri KDV'den yüksek olması halinde aradaki farkı her ay vergi dairesine ödedikleri gibi vergi dairesinin de devreden katma değer vergisini her ay sonunda mükellefe iade etmesi gerekmektedir. Hiç olmazsa bu mahsuplaşma her yılsonunda bir kez yapılmalıdır. Ancak, belge ve kayıt düzeninin tam olarak işletilemediği ekonomilerde bu yöntemin uygulanması imkânsızdır. 
	Bu çalışmada, KDV kanununda yer alan İndirimli orana tabi işlemler ve bu işlemlerden doğan KDV iadesi müessesi, teorisi, uygulamaları ve karşılaşılan sorunlar ele alınacaktır. 
	Birinci bölüm giriş kısmıdır.
	İkinci bölümde Katma Değer Vergisinin teorisi, yöntemleri ve tarihsel gelişimi genel olarak ele alınmış olup, mukayeseli olarak faydaları ve karşıt görüşleri konu hakkında bütüncül bir bakış açısı vermesi açısından irdelenmeye çalışılmıştır. 
Üçüncü bölümde Türkiye'de Katma Değer Vergisi uygulaması, tartışmaları, kanun tasarısı, gerekçesi ve teorisi incelenmiştir. Yine bu bölümde mükellef, vergiyi doğuran olay, vergi sorumlusu, verginin matrahı, tam ve kısmi istisna, iade hakkı doğuran işlemler hakkında temel bilgiler anlatılmaya çalışılmıştır. 
Dördüncü bölümde bu çalışmanın esas amacı olan İndirimli Orana Tabi İşlemlerde KDV İadesi ele alınmış, iadenin genel ve özel esasları üzerinde durularak indirimli orana tabi mal ve hizmetler tek tek incelenmiştir. 
Beşinci bölüm indirimli orana tabi mal ve hizmet teslim türlerinden biri olan ve uygulamada sıkça karşılaşılan 150 m2'nin altındaki sosyal konut statüsündeki konut teslimlerini özel olarak incelenmiştir. Yine süreç içinde, gerek mükellefler nezdinde, gerekse de idare ve konuyla ilgisi bulunan meslek mensupları ve akademisyenler arasında tartışma konusu olan özellikli durumlar ele alınarak bu hususta ortaya çıkabilecek tereddütlere açıklık getirilmeye çalışılmıştır. Bu bölüme katkı sunması ve okuyucuya daha somut bilgiler sunması düşüncesiyle örnek bir uygulama çalışmaya eklenmiştir.

Abstract:
The Value Added Tax included in transaction taxes is currently the most advanced stage in the area of taxing the expenditures, and is a modern taxation technique. 
           The Value Added Tax is a transaction type that is spread, and has no folded effect. However, this tax can be applied more easily and effectively since it is collected throughout the production and distribution stages and there are relationships of interest between all the firms involved in successive stages.
            The most important institution in value added tax is the tax reduction regime. This constitutes the most superior and different aspect of the value added tax as compared to other transaction taxes.
            Value added tax was included in our financial system in 1985. As is, it is the newest tax type in our taxation system.
           Since it constitutes one-thirds of the total income from taxes, value added tax has a special importance in financial and economic aspects. Like in all developed and developing economies, Value Added Tax is very important and indispensable for all the tax incomes. Reduction of states within the economy together with their needs for gradually increasing budgets in response to the need of being a social state and taxes as the most important sources of input to provide for such needs, and the Value Added Tax, which occupies a much greater place than others constitute the main objective of our study. This subject has been handled in detail in the chapter dealing with the economic and financial effects of Value Added Tax.
            In the VAT application in general, in case the total of value added tax to be deducted in a taxation period is greater than the sum of the value added tax calculated in relation with transactions subject to taxation, the difference in-between shall be transferred to the next period, and it will not be returned (Law Act concerning VAT, art. 29/2). However, there are two exceptions to this rule:
            1- Transactions subject to exceptions, and 
            2- Transactions subject to reduced rates. 
            According to the value added tax theory, in case the VAT calculated by taxpayers is greater than the VAT they pay because of good and service purchasing, they must pay the difference to the tax office each month, while the transferred value added tax must be returned to the taxpayer at the end of the month. This settlement must be carried out at least once at the end of the year. However, application of this method is impossible in economies that documenting and recording order cannot be operated fully.
            In this study, transactions subject to reduced rates as mentioned in the law act concerning VAT and the organ of VAT return arising from such transactions, its theory, applications and problems encountered will be discussed.
            The first section is the introduction section.
            The theory, methods and historical development of Value Added Tax are discussed in the general sense in section two, and it was attempted to analyze its comparative benefits and contradictory ideas with the purpose of proving a holistic view.
Value Added Tax application in Turkey, related discussions, draft resolution, grounds and theory are examined in section three. It is attempted to explain the basic information about the taxpayer, events that give rise to tax, tax responsible, tax basis, full and partial exceptions, and transactions that give rise to the right of return, again in this section.
In the fourth section, VAT Return in Transactions Subject to Reduced Rates, which is the main objective of this study, is discussed, and the general and special principles of return have been handled to examine the goods and services subject to reduced rate one by one.
In the fifth section, the deliveries of houses under 150 sq. m. included in social dwellings were examined as one of the goods and service types subject to reduced rate that are commonly seen in practice. Again, the special issues that are subject of conflicts between the taxpayers and administrations and also between professionals in the area and academicians within the process have been discussed and, it was attempted to clarify any suspicions that might be seen in this area. A sample application was attached to the study with the purpose of making a contribution to this section and offering more concrete information to the reader.