Verbascum napifolium ekstraktlarının bazı biyolojik özelliklerinin ve fenolik bileşenlerinin belirlenmesi
Determination of some biological properties and phenolic components of Verbascum napifolium extracts
Yazar: AYGUN TAGHIYEVA
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN MAMMADOV
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Antihelmintikler = Anthelmintics ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Artemia salina = Artemia salina ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid

Özet:
Bitkisel ürünlerin tüketiminin artmasının sağlığa faydalarının eski zamanlardan beri bilinmesine rağmen, bu faydalı etkiden hangi spesifik bileşenlerin sorumlu olduğu bilinmemektedir. Ancak günümüzde bitkisel içerikli birçok ürün daha fazla ilgi görmekte, faydaları ve kullanımları ile ilgili yapılan çalışmaların sayısı her geçen gün artmaktadır. Bitkiler, insan beslenmesi için önemli olan yağlar, basit ve kompleks karbonhidratlar, proteinler, mineraller ve ikincil metabolitler için iyi bir kaynaktır. Ayrıca bitkilerin kimyasal bileşimindeki fitokimyasallar gibi bazı maddelerin sağlığa olan faydaları da son zamanlarda oldukça ilgi görmektedir. Bu çalışmada Türkiye florasında yayılış gösteren ve endemik bir tür olan Verbascum napifolium'un metanol, aseton ve distile su ekstraktlarının antioksidan, toksik, antihelmint aktiviteleri ile fenolik bileşen kompozisyonları araştırılmıştır. Ekstraktların antioksidan aktivitesi DPPH, ABTS, fosfomolibdenyum, β-karoten/linoleik asit, bakır (CUPRAC) ve demir indirgeme (FRAP) yöntemleriyle belirlenmiştir. Metanol, aseton ve su çözücüleri ile hazırlanmış yaprak ve çiçek ekstraktlarının 1 mg/mL konsantrasyondaki serbest radikal süpürücülük aktiviteleri DPPH yönteminde %44.92±1.16 ile %92.83±0.26 arasında değişmektedir. Yapılan DPPH çalışmasında en yüksek süpürücülük aktivitesi bakımından %92.83±0.26 (0.29±0.01 mg/mL, IC50) değeri ile yaprak metanol ekstraktı olmuştur. En düşük aktivitenin ise %44.92±1.16 (1.18±0.05 mg/mL, IC50) değeri ile çiçek su ekstraktında olduğu tespit edilmiştir. En iyi antioksidan aktivite değeri bakımından yaprak metanol, aseton ve su ekstraktları sentetik antioksidan olan BHA'nın değerine (0.01±0.002 mg/mL, IC50) yakın bir aktivite sergiledikleri görülmüştür. Ayrıca Folin-Ciocalteu, alüminyum klorür ve vanilin reaktifi kullanılarak toplam fenolik, flavonoid ve tanen madde miktarları da tespit edilmiştir. Bitki ekstraktlarının fenolik bileşen içerikleri HPLC yöntemi ile tayin edilmiştir. Verbascum napifolium bitkisinin yaprak su ekstraktları fenolik madde miktarı bakımından en yüksek değere (20,11±1,24 mg GAE/g) sahip olmuştur. Flavonoid ve tanen madde miktarı bakımından yaprak aseton ekstraktı en yüksek değere (9.21±0.12 mg QE/g, 75.55±0.29 mg CE/g) sahiptir. Çiçek su ekstraktları ise fenolik madde, flavonoid ve tanen bakımından en zayıf etkiyi göstermişlerdir. HPLC içerik tanımlanmasında en yüksek fenolik bileşen kuersetin olmuştur. Brine shrimp (Artemia salina L.) letalite testi ile ekstraktların olası toksik etkisi incelenmiştir. En yüksek toksik etkiyi 0,033±0,015 mg/mL değeri metanol ekstraktı göstermiştir. Antihelmint aktivite testi farklı konsantrasyonlardaki bitki ektraktlarının Tubifex tubifex üzerindeki öldürücük süreleri kaydedilerek bulunmuştur. En yüksek antihelmintik aktiviteyi çiçek metanol ekstraktı (4 dk) göstermiştir. Bu çalışmanın elde edilen veriler, ilaç ve alternatif tıp gibi birçok alanda bitkilerden elde edilen ürünlerin kullanımına yönelik araştırmaların son zamanlarda geliştirilmesine katkı sağlayacağına inanılmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Antihelmint, Antioksidan, Artemia salina, HPLC, Verbascum napifolium

Abstract:
Although the health benefits of increased consumption of herbal products have been known since ancient times, it is not known which specific ingredients are responsible for this beneficial effect. However, today, many herbal products are attracting more attention, and the number of studies on their benefits and uses is increasing day by day. Plants are a good source of fats, simple and complex carbohydrates, proteins, minerals and secondary metabolites important for human nutrition. In addition, the health benefits of some substances such as phytochemicals in the chemical composition of plants have recently attracted a lot of attention. This study investigated antioxidant, toxic, anthelmintic activities and phenolic component compositions of methanol, acetone, and distilled water extracts of the endemic Verbascum napifolium species distributed in Turkey. The antioxidant activity of the extracts was determined by DPPH, ABTS, phosphomolybdenum, β-carotene/linoleic acid, copper (CUPRAC), and iron reduction (FRAP) methods. The free radical scavenging activities of leaf and flower extracts prepared with methanol, acetone, and water solvents at 1 mg/mL concentration ranged from 44.92±1.16/92.83±0.26% in the DPPH method. In the DPPH study, the highest scavenging activity was the leaf methanol extract with a value of 92.83±0.26% (0.29±0.01 mg/mL, IC50). The lowest activity was found in the flower water extract with a value of 44.92±1.16% (1.18±0.05 mg/mL, IC50).  In terms of the best antioxidant activity value, it was observed that the leaf methanol, acetone, and water extracts exhibited an activity close to the value of the synthetic antioxidant BHA (0.01±0.002 mg/mL, IC50). In addition, the total amount of phenolic, flavonoid, and tannin substances was determined using Folin-Ciocalteu, aluminum chloride, and vanillin reagent. The phenolic component contents of the plant extracts were determined by the HPLC assay. Leaf water extracts of Verbascum napifolium plant had the highest phenolic content value (20.11±1.24 mg GAE/g). Leaf acetone extract has the highest value (9.21±0.12 mg QE/g, 75.55±0.29 mg CE/g) in terms of flavonoid and tannin content. Flower water extracts showed the weakest effect in terms of phenolic substance, flavonoid, and tannin. Quercetin was the highest phenolic component in HPLC content identification. The possible toxic effects of the extracts were investigated by the lethality test of Brine shrimp (Artemia salina L.). The methanol extract showed the highest toxic effect with an LC50 value of 0,033±0,015 mg/mL. The anthelmintic activity test was found by recording the lethal times of plant extracts at different concentrations on Tubifex tubifex. Flower methanol extracts (4 min) showed the highest anthelmintic activity. It is believed that the data obtained from this study will contribute to the development of research on the use of products obtained from plants in many fields such as medicine and alternative medicine.

Keywords: Anthelminthic, Antioxidant, Artemia salina, HPLC, Verbascum napifolium