Ortaokullarda görev yapan okul yöneticilerinin liderlik stilleri ve yönetim tarzları (Manisa ili örneği)
Leadership and management styles of school administrators working in secondary schools (Manisa province sample)
Yazar: MEHMET DENİZMEN
Danışman: DOÇ. DR. REMZİ YILDIRIM
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, resmi ortaokullarda görevli ortaokul öğretmenlerinin 
görüşlerine göre, okul yöneticilerinin liderlik stilleri ile yönetim tarzları arasındaki 
ilişkiyi incelemektir. Literatürde benzer konularda yapılan çalışmalara rağmen, bu 
araştırmanın özgünlüğü, Manisa ilindeki iki büyük ilçedeki okul yöneticilerinin 
liderlik stilleri ve yönetim tarzlarının eğitim ortamına olan etkilerini öğretmen algıları 
üzerinden analiz ediyor olmasıdır. Bu çalışma, söz konusu ilçelerdeki okul 
yöneticilerinin liderlik stilleri ve yönetim tarzlarının, eğitim örgütlerinin hedeflerine 
ulaşmasındaki rolünü inceleyerek, eğitim yönetimi alanında katkı sağlamayı 
amaçlamıştır. Araştırma, okul yöneticilerinin liderlik ve yönetim tarzlarının 
öğretmenlerin algıları doğrultusunda değerlendirilerek, eğitim ortamındaki etkilerinin 
belirlenmesine odaklanacaktır. Bu kapsamda, nicel veri analizi yöntemlerinden 
ilişkisel tarama deseni kullanılmıştır.
Araştırmanın evrenini, Manisa İli Yunusemre ve Şehzadeler İlçelerinde 2023-
2024 Eğitim Öğretim Yılı içerisinde ortaokullarda görev yapan öğretmenler 
oluşturmaktadır. Yunusemre İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü verilerine göre 
ortaokullarda 728 öğretmen bulunurken, Şehzadeler İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü 
verilerine göre ise 513 öğretmen bulunmaktadır. Toplamda bu iki ilçede ortaokullarda 
görev yapan 1241 öğretmenden 342'si örneklem olarak belirlenmiştir. Veri toplama 
sürecinde "Okul Yöneticilerinin Liderlik Stili Ölçeği" ve "Okul Yöneticilerinin 
Sergiledikleri Yönetim Tarzları Ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen veriler, Pearson 
Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi, Bağımsız Örneklemler için ilişkisiz 
örneklemler t-testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi şeklinde parametrik analiz 
yöntemleri ile incelenmiştir. Ayrıca, analiz varsayımları, betimsel ve dağılımsal 
istatistikler de gözden geçirilmiştir.
Araştırma sonuçları, ortaokullarda görev yapan okul yöneticilerinin liderlik 
stilleri ve yönetim tarzları arasında belirgin bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. 
Liderlik stillerinde en düşük puan otokratik liderlik stiline, en yüksek puan ise 
serbestlik tanıyan liderlik stiline aittir. Bu, okul yöneticilerin genellikle katılımcı ve 
özgürlükçü bir liderlik yaklaşımı sergilediklerini göstermektedir. Yönetim tarzlarında 
ise en düşük puan ilgisiz yönetim tarzına, en yüksek puan ise otokratik yönetim tarzına 
aittir. Bu bulgu, okul yöneticilerin karar alma süreçlerinde baskın olduklarını ve işlerin 
nasıl yapılacağı konusunda net yönlendirme sağladıklarını göstermektedir. Cinsiyetin 
liderlik stilleri ve yönetim tarzları konusundaki algılar üzerinde belirleyici bir faktör 
olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca, katılımcıların kıdem sürelerinin uzunluğunun 
yönetim tarzlarına yönelik algılarında anlamlı bir değişiklik yaratmadığı, kıdem 
seviyesinin bu algıyı etkilemediği gözlemlenmiştir.
Buna karşın, branş alanlarına göre öğretmenlerin okul yöneticilerin liderlik 
stilleri algılarında önemli farklılıklar olduğu görülmüştür. Sözel-dil, sözel-sayısal ve 
sözel-özel yetenek grupları arasında bu farklılıklar belirginken, dil ve sözel grupları 
arasında okul yöneticilerin yönetim tarzları algıları açısından anlamlı bir farklılık 
gözlemlenmiştir. Ancak diğer branş alanlarında bu farklılıkların gözlenmediği 
belirtilmiştir. Okul yöneticilerinin öğretmenler tarafından daha olumlu bir şekilde 
algılandığı ve değerlendirildiği bulunmuştur. Bu durum, okul yöneticilerinin liderlik 
ve yönetim becerilerinin etkili olduğunu ve öğretmenler arasında güven ve 
memnuniyet oluşturduğunu düşündürmektedir.
Sonuç olarak, liderlik stilleri ile yönetim tarzı arasındaki ilişkinin yüksek 
düzeyde olduğu bulunmuştur. Okul yöneticilerin liderlik stillerinin ve yönetim 
tarzlarının öğretmenler üzerindeki etkileri dikkate değer bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Yönetim, Liderlik, Yönetim tarzı, Liderlik stilleri

Abstract:
The purpose of this study is to examine the relationship between school 
administrators' leadership styles and management styles according to the views of 
secondary school teachers working in public secondary schools. Despite the studies on 
similar topics in the literature, the originality of this study is that it analyzes the effects 
of leadership styles and management styles of school administrators in two large 
districts in Manisa province on the educational environment through teachers' 
perceptions. This study aims to contribute to the field of educational administration by 
examining the role of leadership styles and management styles of school 
administrators in these districts in achieving the goals of educational organizations. 
The research will focus on determining the effects of school administrators' leadership 
and management styles in the educational environment by evaluating them in line with 
the perceptions of teachers. In this context, relational survey design, one of the 
quantitative data analysis methods, was used.
The population of the study consists of teachers working in secondary schools 
in Yunusemre and Şehzadeler Districts of Manisa Province in the 2023-2024 
Academic Year. According to the data of Yunusemre District Directorate of National 
Education, there are 728 teachers in secondary schools, while according to the data of 
Şehzadeler District Directorate of National Education, there are 513 teachers. In total, 
342 out of 1241 teachers working in secondary schools in these two districts were 
determined as the sample. In the data collection process, "School Administrators' 
Leadership Style Scale" and "School Administrators' Management Styles Scale" were 
used. The data obtained were analyzed with parametric analysis methods such as 
Pearson Product Moment Correlation Analysis, Unrelated Samples t-test for 
Independent Samples and One-Way Analysis of Variance. In addition, analysis 
assumptions, descriptive and distributional statistics were also reviewed.
The results of the study revealed that there is a significant relationship between 
leadership styles and management styles of school administrators working in 
secondary schools. The lowest score belongs to autocratic leadership style and the 
highest score belongs to permissive leadership style. This shows that school 
administrators generally exhibit a participative and libertarian leadership approach. In 
management styles, the lowest score belongs to disinterested management style and 
the highest score belongs to autocratic management style. This finding shows that 
school administrators are dominant in decision-making processes and provide clear 
direction on how to do things. It was concluded that gender was not a determining 
factor on the perceptions of leadership styles and management styles. In addition, it 
was observed that the length of seniority of the participants did not create a significant 
change in their perceptions of management styles, and the level of seniority did not 
affect this perception.
On the other hand, it was observed that there were significant differences in 
teachers' perceptions of school administrators' leadership styles according to branch 
areas. While these differences were evident between verbal-linguistic, verbal-numerical and verbal-special ability groups, a significant difference was observed 
between language and verbal groups in terms of their perceptions of school 
administrators' management styles. However, it was stated that these differences were 
not observed in other branch areas. It was found that school administrators were 
perceived and evaluated more positively by teachers. This suggests that school 
administrators' leadership and management skills are effective and create trust and 
satisfaction among teachers.
As a result, the relationship between leadership styles and management style 
was found to be at a high level. The effects of school administrators' leadership styles 
and management styles on teachers were found to be remarkable.

Key words: Management, Leadership, Management style, Leadership styles