Epilepsi tanısı alan çocuk hasta ve ailelerinin psikososyaldeğerlendirilmesi
Psychosocial assessment of chidren with epilepsy and theirparents
Yazar: FUNDA GÖKGÖZ DURMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. FATMA GÖKŞİN CİHAN
Sağlık Bakanlığı / Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
AMAÇ: Bu araştırmada epilepsisi olan ve olmayan çocukların psikososyal
değerlendirilmesi ve ailelerinin durumluk ve sürekli kaygı düzeylerini karşılaştırmak
amaçlanmıştır.
GEREÇ-YÖNTEM: Bu çalışma analitik tipte bir vaka kontrol çalışmasıdır. Çalışmamıza
Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi çocuk nörolojisi polikliniğine başvuran 83 epilepsili
çocuk vaka grubu olarak ve benzer yaş ve cinsiyette herhangi bir hastalığı olmayan sağlıklı
172 çocuk kontrol grubu olarak alındı. Çocukların ebeveynlerine sosyodemografik özellikleri
içeren bir anket, çocukları için Güçler ve Güçlükler Anketi (GGA) ve kendileri için Durumluk
ve Sürekli Kaygı Envanteri (STAI) ölçekleri uygulandı. İstatistiksel analizler için SPSS 15
paket programı kullanıldı.
BULGULAR: Vaka ve kontrol grubu yaş ve cinsiyet açısında benzerdi. Epilepsisi
olanların (vaka grubu) % 39.8'i (n=33) kız, % 60.2'si (n=50) erkek idi. Epilepsisi
olmayanların (kontrol grubu) % 43.6'sı (n=75) kız, % 56.4'ü (n= 97) erkek idi. Vaka
grubunun yaş ortalaması 9.34 ± 3.99 (4-16, ortanca: 9) yaş, kontrol grubunun yaş ortalaması
10.10 ± 3.4 ( 4-16, ortanca: 11) yaş bulundu. Epilepsi hastalık süresi ortalama 33.10 ± 41 (1-
180 , ortanca: 12) ay idi.
Her iki grubun anne ve baba eğitim düzeylerini karşılaştırdığımızda epilepsili çocuğu olan
anne ve babaların olmayanlara göre eğitim düzeylerinin daha düşük olduğu saptandı
(p=0.002, p=0.001). Epilepsili çocuğu olan ailelerin gelir düzeylerinin olmayanlara göre daha
düşük olduğu saptandı (p=0.001). Okul başarı düzeyleri karşılaştırıldığında epilepsisi
olmayan çocukların epilepsisi olanlardan daha başarılı oldukları tespit edildi (p=0.001).
iii
Vaka ve kontrol grupları GGA parametreleri açısından karşılaştırıldığında; epilepsisi olan
çocukların duygusal sorunlar puanı epilepsisi olmayan çocuklarınkinden daha yüksek bulundu
(p=0.001). Vaka grubunun davranış sorunları puanı kontrol grubunun puanlarından daha
yüksekti (p=0.001). Vaka grubunun dikkat eksikliği ve aşırı hareketlilik puanı kontrol
grubunun puanlarından daha yüksekti (p=0.009). Akran sorunları puanları arasında anlamlı
bir fark saptanmadı (p=0.063). Kontrol grubunun olumlu sosyal davranış puanları vaka
grubunun puanlarından daha yüksekti (p=0.004). Her iki grubun toplam güçlük puanları ve
zorluk puanları arasında anlamlı ilişki saptandı (p=0.001), (p=0.002). Epilepsili çocukların
ebeveynlerinin durumluk ve sürekli kaygı düzeyleri, çocuğunda epilepsi hastalığı olmayan
ailelerinkinden daha yüksek bulundu (p=0.001), (p=0.001). Epilepsisi olan çocukların
ebeveynlerinde kontrol grubunun ebeveynlerine göre sürekli kaygı düzeyi 2.3 kat daha fazla
bulunmuştur OR=2.285 %95 CI (1.332-3.920).
SONUÇ: Önceki çalışmalarda önerildiği üzere bizim çalışmamız da göstermiştir ki GGA
epilepsili çocukların ruhsal sorunlarının değerlendirilmesinde birinci basamakta
kullanılabilecek uygun bir araçtır. Sorun tespit edilen alanlarda çocuk psikiyatrisi tarafından
ileri değerlendirme yapılarak tanı ve gerekiyorsa tedavi almaları sağlanabilir. Çocukluk
dönemindeki ruhsal sorunların atlanması yetişkinlikte büyüyen ve daha dirençli psikiyatrik
rahatsızlıklara yol açabilir. Aile hekimleri, toplumda yaklaşık %1 sıklıkta görülen bu
hastalıkta çocuk hasta ve ebeveynlerle iletişim halinde olup epilepside nöbet kontrolünün yanı
sıra ailenin psikolojik sağlığı açısından da yardıma hazır olmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Epilepsi, GGA, Aile Hekimliği

Abstract:
AIM: In this study we aimed to compare the psychosocial assessment of children with
and without epilepsy and their parents' state and trait anxiety levels.
METHODS: This was an analytic case-control study. 83 patients with epilepsy attending
to child neurology outpatient clinics of Konya Training and Research Hospital were included
in the case group. 172 children whose have not got any chronic disease were included in the
control group. Parents were asked to fulfill a socio-demographic and epileptic history
questionnaire, the Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ) (a brief behavioral
screening questionnaire) for their children and State-Trait Anxiety Inventory for themselves.
The obtained data have been analyzed by SPSS 15.0.
RESULTS: Case and the control groups were similar in terms of age and gender. Those
with epilepsy (case group), 39,8% (n=33) were girls, 60,2% (n=50) were boys. Those without
epilepsy (control group), 43,6 % (n=75) were female, 56,4% (n=97) were male. Case group's
mean age was 9.34 ± 3.99 (4-16, median: 9) years old. Control group's mean age was
10.10±3.4 (4-16, median: 11) years old. The mean illness duration of epileptic patients was
33.10 ± 41 (1-180, median: 12) months.
When we compare the education level of the mothers and fathers of children in both
groups, the education level of the epileptic children's parents was found as lower (p=0.002,
p=0.001). The income levels of families have compared, case group's income has found as
lower (p = 0.001). By comparing school performance of epileptic children with healthy
children, it has determined as the control group was more successful (p = 0.001).
Case and control groups were compared in terms of the parameters of SDQ, emotional
problems score in children with epilepsy was higher than children without epilepsy (p=0.001).
Case group's behavior problems and attention deficit hyperactivity scores were higher than the
scores of the control group (p=0.001, p=0.009). There was no significant difference between
peer problem scores (p = 0.063). Prosocial behavior scores of the control group were
significantly higher than the case group (p = 0.004). State and trait anxiety levels of parents of
epileptic children were higher than the control group's parents (p =0.001), (p = 0.001).
v
CONCLUSION: As suggested in previous studies, our study showed that the SDQ is a
convenient tool for the assessment of epileptic children's mental health problems in primary
care. Areas which problem has been identified for further evaluation made by child psychiatry
diagnosis and receiving treatment can be provided if necessary. Skipping of childhood mental
health problems may lead to growing and more resistant psychiatric disorders in adulthood.
Family physicians should be in contact with pediatric epileptic patients and their parents not
just for seizure control in epilepsy, but also for helping the psychological health of the family.
Keywords: Epilepsy, SDQ, Family Medicine