Yüz kontakt dermatitlerinde kozmetik allerjenlerle patch test sonuçlarının değerlendirilmesi
Evaluation of contact sensitivity to cosmetics in patients with face contact dermatitis
Yazar: PERTEVNİYAL BODAMYALI
Danışman: PROF. DR. AYNUR AKYOL
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Alerjenler = Allergens ; Dermatit = Dermatitis ; Kozmetikler = Cosmetics ; Yüz = Face

Özet:
Amaç: Günümüzde kozmetik allerjenlere bağlı kontakt duyarlanma, kullanımlarında artış olması nedeniyle daha fazla ön plana çıkmış ve kozmetik kullanımı yaygınlaştıkça da allerjik reaksiyon görülme sıklığında artış olduğu görülmüştür. Kozmetik maddeler içinde kontakt allerjiden en sık sorumlu olan allerjenler, koku maddeleri ve koruyuculardır. Bu ürünlerin kozmetik amaçla en çok yüze uygulanması nedeniyle de kontakt dermatit görülme sıklığı bu bölgede diğer bölgelere göre daha fazladır. Çalışmamızda ışık duyarlığı olmayan yüz kontakt dermatitli olgularda kozmetik ürünlere bağlı kontakt duyarlanma oranlarının saptaması amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntem: Eylül 2009 ve Ocak 2011 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Deri ve Zührevi Hastalıkları Anabilim Dalı'nda takip edilen ve kozmetik kullanımına bağlı yüz kontakt dermatiti geliştiğinden şüphelenilen 137 hasta çalışmaya alındı. Prospektif olarak yapılan çalışmada kozmetik patch test serisi ile yapılan test sonuçları değerlendirmeye alındı. Test sonuçlarının klinik tablo ile uyumluluğu değerlendirildi.Bulgular: Çalışmaya alınan hastaların 111'i (%81) kadın, 26'sı (%19) erkekti. Çalışmaya alınan hastaların yaşları 19 ile 76 (ortalama 38,23±13,7) arasında değişiklik gösteriyordu ve hastalık sürelerinin ortancası 5 ay olarak saptandı. Çalışmaya alınan olguların %66,4'ünde atopi öyküsü bulunmazken, %33,6'sında atopi kriterleri bulunmaktaydı. Çalışmaya alınan 137 hastanın 39'unda (%28,5) test sonucunda herhangibir allerjene karşı pozitiflik elde edildi.En çok pozitiflik saptanan allerjenler sırasıyla fragrance mix (%18), octyl gallate (%18), fragrance mix 2 (%15,4), balsam of peru (%15,4), Euxyl K 400 (MDGN) (%12,8), Kathon CG (%7,7), Thimerasol (merthiolate) (%7,7), Lauryl glycoside (%7,7) olarak saptandı. Çalışmaya alınan ve herhangibir allerjene karşı pozitif reaksiyon saptanan 39 olgunun yaş ortalaması 40,8±15,7 iken, pozitiflik göstermeyenlerin yaş ortalaması 37,2±12,8 olarak saptandı. Aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. Cinsiyetlere göre kadınlar ve erkekler arasında kozmetik allerjen pozitifliği veya negatifliği yönünden istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı. Lezyonların yüz lokalizasyonu ile allerji varlığı arasındaki ilişki incelendiğinde çalışmamızda en çok tutulan alanlar, yanaklar (%35,0), göz kapakları (%27,4) ve alın (%14,2), çene (%12,3), dudak (%7,10) ve burundu (%3,8). Çalışmaya alınan ve kozmetik seri patch testte duyarlılık saptanan 39 olgu ilişkili allerjenler yönünden değerlendirildiğinde allerjen pozitifliği ile klinik tablo arasındaki ilişki; octyl gallate ve fragrance mix 1 için sırasıyla %14,2 ve %71,4 olarak hesaplandı. Fragrance mix 2, balsam of Peru ve Euxyl K 400 için sırasıyla %83,3, %50 ve %20 olarak bulundu.Sonuç: Çalışmamızda yüz kontakt dermatitlerinde kozmetik kullanımının önemli rolü olduğu saptanmıştır. Bu nedenle yüzünde kontakt dermatit saptanan hastalarda şüpheli allerjenin tespit edilmesi için kozmetik seri patch testlerin yapılmasının gerekli olduğu sonucuna varılmıştır.Anahtar sözcükler: Kontakt dermatit, yüz, kozmetik

Abstract:
Objective: Nowadays contact sensitivity and allergic reactions related to cosmetics are much more seen because of the increasing usage.The most sensitizing agents are fragrances and preservatives. We aimed to evaluate the contact sensitivity to cosmetics in patients with facial contact dermatitis.Material and Method: Between September 2009 and January 2011, 137 patients, were followed up at the Department of Dermatology, Ankara University School of Medicine with the suspected clinical diagnosis of contact sensitivity to cosmetics who had facial contact dermatitis. In this prospective study the patch test results carried out with cosmetic patch test allergens were evaluated. Clinical relevance of test results was assessed.Results: Out of 137 patients included in the study, 111 (81%) were female and 26 (19%) were male. Median age of the patients was 38 and the median of disease duration was 5 months. Atopy history was present at 66,4% and absent in 33,6% of the patients. Positive patch test reaction to one or more than one allergens was found in 39 (28,5%) of 137 patients included in the study. Fragrance mix (18%) and octly gallate (18%) were found to be the most common allergens. The sensitivity rates of other allergens were as follows; fragrance mix 2 (15,4%), balsam of Peru (15,4%), Euxyl K400 (MDGN) (12,8%) Kathon CG (7,7%), Thimerosal (merthiolate) (7,7%) and Lauryl glycoside (7,7%).In 39 of 137 patients with positive patch test reactions the mean of age was detected as 40,8 ± 15,7. The mean age of the patients who had negative patch test results was 37,2 ± 12,8. The difference with these results and the gender of the patients did not affect the rate of cosmetic sensitivity statistically. The most common affected areas over face were as following; cheeks (35,0%), eyelids (27,4%) and forehead (14,2%), chin (12,3%), lips (7,10%) and nose (3,8%). The 39 patients with positive patch test reactions were evaluated for the relation between allergen positivity and the clinical presentation. The results were as following: octlyl gallate 14,2%, fragrance mix 1 71,4%, fragrance mix 2 83,3%, balsam of Peru 50% and Euxyl K400 20%.Conclusion: The results of our study show that cosmetics applied to face are a frequent cause of allergic contact dermatitis. Therefore in patients with the clinical diagnosis of allergic contact dermatitis on face, the probability of contact sensitivity to cosmetics should be considered and suspected cases should be further evaluated with cosmetic series patch testing in order to find the responsible allergens.Key words: Contact dermatitis, face, cosmetics