Akromegalide endoskopik endonasal transsfenoidal cerrahi sonuçları ve endokrinolojik remisyonu predikte eden faktörler
Surgical outcomes of endoscopic endonasal transsfenoidal surgery in acromegaly and predictive factors of endocrinological remission
Yazar: MEHMET KANTAROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. NURİ ERALP ÇETİNALP
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroşirürji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Adenomlar = Adenoma ; Akromegali = Acromegaly ; Cerrahi = Surgery ; Endoskopi = Endoscopy ; Remisyon = Remission

Özet:
AMAÇ: Akromegali, genellikle bir pitüiter adenoma bağlı gelişen, akral büyüme ve yüksek büyüme hormonu(GH) ve insulin benzeri büyüme faktörü-1(IGF-1) düzeyleriyle seyreden bir hastalıktır. Endoskopik endonazal transsfenoidal cerrahi geçiren akromegalik hastalarda prognozu tahmin etmeye yardımcı faktörlerde bir fikir birliğinin olmaması, bu konu üzerinde ek araştırmalar gerektirmektedir. Bu çalışmamızda, büyüme hormonu salgılayan pitüiter adenomlarda endoskopik endonazal cerrahinin biyokimyasal sonuçlarını, remisyon oranlarını, remisyonu predikte eden faktörleri inceledik.
GEREÇ VE YÖNTEM: Büyüme hormonu salgılayan pitüiter adenom sebebiyle endoskopik endonazal yaklaşımla opere olan  akromegalik 47 hasta çalışmamıza dahil edildi. Ameliyat öncesinde ve sonrasında tümörün ve hastanın endokrinolojik özelliklerinin; tümör boyutu, invazyonu, GH/IGF-1 değerleri, histopatolojik subtipleri gibi; ameliyat sonrası hormonal remisyonu belirlemede potansiyel belirteç olup olmadığı değerlendirildi. Remisyon kriteri olarak, operasyon sonrası 6 ay içinde GH seviyesinin <1ng/ml olması, IGF-1'in yaşa ve cinsiyete göre normal değer aralıklarına gelmesi ve her ikisinin bu seviyelerde stabil kalması kabul edildi.
SONUÇLAR:47 hastanın yaş ortalaması 45,0±9,7 yıl ve ortalama takip süresi 21,6±2,6 ay olarak hesaplandı. 10 hastanın (%21,3) mikroadenomu, 36 hastanın (%76,6) makroadenomu ve 1 hastanın da (%2,1) dev adenomu vardı.12 tümörün (%25,5) kavernöz sinus invazyonu vardı. 27 hastaya (%57,5) gross total rezeksiyon ve 20 hastaya da subtotal rezeksiyon yapıldı. 31 hastada(%68) sadece  cerrahi rezeksiyon ile remisyon elde edildi. Bu oran operasyon sonrası medikal tedavi ile %76,5'a yükseldi. 10 mikroadenomun 7'sinde(%70), 37 makrodenomun 29'unda(%78,4) biyokimyasal remisyon sağlandı. Kadın cinsiyetin, post operatif 1.gündeki GH düzeyi ve rezeksiyon miktarının hormonal remisyon ile anlamlı ilişkisi saptandı. Yaşın, pituiter adenomun subtipinin, tümör boyutunun ve  kavernöz sinus invazyonunun hormonal remisyon ile anlamlı ilişkisi saptanmadı.
TARTIŞMA: Büyüme hormonu salgılayan hipofiz adenomlarının endoskopik transsfenoidal rezeksiyonu, hormonal remisyonu sağlamada ve tümörü kontrol altına almada güvenli ve etkili bir tedavi yöntemidir. Kadın hastalarda, operasyon sonrası birinci günde düşük GH seviyesi olan hastalarda ve gross total rezeksiyon sağlanan hastalarda yüksek  olasılıkla operasyon sonrası biyokimyasal remisyon elde edilecektir.

ANAHTAR KELİMELER: Pitüiter Adenom, Akromegali, Endoskopik Transsfenoidal Cerrahi, Remisyon

Abstract:
OBJECTIVE:Acromegaly is a disease of acral enlargement and elevated serum levels of insulin-like growth factor-1 (IGF-1) and growth hormone (GH), usually caused by a pituiter adenoma.  A lack of concensus of factors that reliably predict outcomes in acromegalic patients following endoscopic endonasal trannsfenoidal surgery requires additional investigation.  In this study, we assessed biochemical outcome of endoscopic endonasal surgery in growth hormone-secreting adenomas, including remission rate, predictors of remission.
MATERIALS AND METHODS: We identified 47 patients with acromegaly who underwent an endoscopic endonasal approacah for resction of a GH- secreting pituitary adenoma. Pre operative and postoperative tumor and endocrinological characteristics such as tumor size, invasiveness, GH/IGF-1 levels, histopathologic subtypes were evaluated as potential indicators of postoperative hormonal remission. The criteria of remission was post operative growth hormone levels < 1 µg/L  and normal age-adjusted  insulin like growth factor-1 concentration within the first 6 months after surgery.
RESULTS: The 47 patients had a mean age of 45,0 ±9,7 years and a mean follow up duration 21,6±2,6 months. 10 patients (%21,3) had microadenomas and 36(%76,6) had macroadenomas, 1 patient (%2,1) had giant adenoma. Twelve tumors (%25,5) were invading cavernous sinuses. 27 patients (%57,5) underwent gross total resection (GTR) and 20(%42,5) underwent subtotal resection. 31 patients (%68) achieved hormonal remission after endoscopic endonasal transsfenoidal surgery (EETS) alone. This rate increased to %76,5 with adjunctive medical therapy. Biochemical remission was achieved 7 of 10 microadenomas (%70) and 29 of 37 macroadenomas (%78,4). Female gender, post operative day 1 (POD1) GH levels, extent of resection were correlatedwith hormonal remission. No significant correlations were found between hormonal remission and age, pituitary adenoma subtype, tumor size or invasiveness.
CONCLUSIONS: Endoscopic endonasal transsfenoidal resection of GH secreting pituitary adenomas is a safe and highly effective treatment for achieving hormonal remission and tumor control. Female patients, patients who have lowers POD1 GH levels and patients who undergo GTR are more likely to achieve postoperative biochemical remission.

KEYWORDS: Pituitary Adenoma, Acromegaly, Endoscopic transsfenoidal surgery, Remission