Kişisel veri gizliliği ve dijital çağda mahremiyet: Sesli sanal asistanlar
Personal data privacy and privacy in the digital age: Virtual voice assistants
Yazar: ELÇİN KÖKSALAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVDA ÜNAL
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Gizlilik = Confidentiality ; Kişisel iletişim = Personal communication ; Kişisel veri = Personal data ; Kişisel verilerin kaydedilmesi = Recording of personal data ; Mahremiyet = Privacy ; Makine öğrenmesi = Machine learning ; Sesli asistan = Voice asistant ; Yapay zeka = Artificial intelligence ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Dijitalleşen dünyada kişisel verilerin gizliliği ve korunabilirliği, insan hakları konusunun en öncelikli güncel problemlerinden biri haline gelmiştir. Bireyin gündelik yaşantısının her anında kullanmasının artık zorunlu hale geldiği dijital teknolojiler, olumlu yanlarının yanı sıra bireyin mahremiyetine yönelik tehditler de oluşturmaktadır. Bu teknolojilerden biri olan sesli sanal asistanlar, ses tanıma ve doğal dil işleme gibi yapay zekâ destekli çalışma sistemleriyle kullanıcılarının sesli komutlarını algılayabilen ve yanıtlayabilen yazılımlardır.  Cep telefonları ve ev tipi hoparlörler aracılığıyla hizmet sunabilen sesli sanal asistanlar, bu sayede kullanıcıların daima yanlarında bulundurdukları araçlar haline gelmişlerdir. Bu araçlar ihtiyaç çeşitliliğine bağlı olarak her gün daha fazla geliştirilmektedir ve bunun için kullanıcı verilerine ihtiyaç duymaktadır. 
Bu çalışmada, sesli sanal asistanlar kişisel veri gizliliği yönünden incelenerek, bu teknolojinin kullanımı sırasında yaşanabilecek risklere vurgu yapılmıştır. Kişisel veriye yönelik riskler karşısında kullanıcıların bilinçlenmelerinin öneminden dolayı, çalışma kapsamında İletişim Fakültesi öğrencilerinin sesli sanal asistanlar ve kişisel veri gizliliğiyle ilgili algı, tutum ve farkındalıklarını ortaya koymayı amaçlayan görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerde elde edilen bulgular MAXQDA nitel veri analizi programı ile analiz edilerek kodlara ayrılmıştır. Çalışmanın sonucunda kullanıcıların veri gizliliğine dair bilgisi ile mahremiyet endişelerinin her zaman doğru orantılı olmadığı, kullanıcıların bilgileri olsa da mahremiyet ihlallerini kabul eden, akıllı teknolojileri benimseyen ve kullanmaya devam eden bir tutum benimsedikleri görülmüştür.

Abstract:
In the digitalized world, the confidentiality and protection of personal data has become one of the most prioritized current problems of human rights. Digital technologies, which have become mandatory for individuals to use at every moment of their daily life, pose threats to the privacy of the individual, as well as having obvious positive aspects. Voice virtual assistants, one of these technologies, is software that can detect and respond to the voice commands of their users with artificial intelligence supported working systems, such as voice recognition and natural language processing. Voice virtual assistants can provide services through mobile phones and home speakers, having thus become tools that users always have with them. It is being developed exponentially every day depending on a wide variety of needs and it requires user data for this. 
In this study, voice virtual assistants are examined in terms of personal data privacy and the risks that can be experienced during the use of this technology are emphasized. Due to the importance of users' awareness of risks to personal data, interviews were conducted within the scope of the study, aiming to reveal the perception, attitude, and awareness levels of the students of the Faculty of Communication regarding voice virtual assistants and personal data privacy. The findings obtained from the interviews were analyzed with the MAXQDA qualitative data analysis program. As a result of the study, it has been seen that the users' knowledge of data privacy and privacy concerns are not always directly proportional, and that users adopt an attitude that accepts privacy violations even if they have information. They adopts this fact and continues to use smart technologies.