Arkaik Dönemden Roma Dönemine önemli donanma savaşları
Important navy wars from Arcaic Period to the Roman Period
Yazar: HASAN MENTEŞE
Danışman: DOÇ. DR. ASUMAN BALDIRAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Sualtı Arkeolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Tarih = History
Dizin: Antik Yunan = Ancient Greece ; Antik Çağ = Ancient Ages ; Arkaik Dönem = Archaic Period ; Deniz kuvvetleri = Naval forces ; Deniz savaşları = Naval warfares ; Deniz savaşları = Naval warfares ; Donanma = Navy ; Persler = Persians ; Roma Dönemi = Roman Period ; Roma İmparatorluğu = Roman Empire ; Savaş = War ; Savaş gemileri = Naval ships ; Yunanlılar = Grecian

Özet:
İ.Ö. 3. Binyılın başlarından itibaren deniz, insanların yaşantısında önemli bir yere sahip olmuştur. 3. Binyılın sonlarında donanma savaşlarının temel öğesi olan savaş gemisi ortaya çıkmıştır.Elimize ulaşabilen kayıtlar, ilk savaş gemilerinin amacının askerleri nakletmek olduğunu göstermiştir. İ.Ö. 1150 ? 900 yılları arasında bulunan bir donanım olan ?mahmuz? deniz savaşlarını derinden etkilemiştir. Mahmuzun bulunmasıyla gemiler, deniz üzerinde hareket eden mermilere dönüşmüştür. Mahmuz, gemilerin ön kısmına monte edilen bronzdan yapılmış bir donanımdır. Mahmuzun bulunmasıyla, mahmuzlama teknikleri kullanılmaya başlanmıştır. Amacı düşman gemisine çarparak onu saf dışı bırakmak olan mahmuzlama teknikleri, periplus, diekplus ve kyklostur.Dünya siyasi tarihini etkileyen önemli donanma savaşları Pers ? Yunan savaşlarıyla başlamıştır. Bu savaşların en önemlileri: Lade, Artemision ve Salamis Deniz Savaşlarıdır. Bu savaşların sonunda Persler; Yunanistan ve Batı Anadolu'dan atılmışlardır.Bu savaşlardan sonra Yunanlılar'ın kendi iç çekişmelerinin bir sonucu olan ?Peloponnesos Savaşları? başlamıştır. 27 yıl süren bu savaşı Peloponnesoslular kazanmış, Atina yenilmiş ve eski gücünü yitirmiştir. Bu savaşın sonunda Persler kaybetmiş oldukları Batı Anadolu'yu yeniden ele geçirmişlerdir.İ.Ö. 3. Yüzyılın sonlarında İtalya Romanın kontrolüne girmiştir. Kartaca ve Roma'nın menfaatlerinin çatışması sonucu Phön Savaşları çıkmıştır. 130 yıl süren bu savaşları Roma kazanmıştır.Roma'nın İ.Ö. birinci yüzyılda denizlerdeki en büyük sorunu Kilikyalı korsanlar olmuştur. İ.Ö. 85 ? 66 yılları arasında güçlenip Ege ve Akdeniz'i kontrolleri altına alan korsanlar Roma'nın kâbusu durumuna dönüşmüştür. Korsanlarla olan savaşları İ.Ö. 66 yılında Romalı General Pompeius sonlandırmıştır.Antik dönemde Roma'da son önemli donanma savaş İ.Ö. 31 yılında Romalı yöneticilerden olan Antonius ve Octavianus arasında olmuştur. Bu savaşı Octavianus kazanmış ve Roma'nın tek hakimi olmuştur.Bu savaşlar, dönemlerinin en önemli deniz savaşları olmaları ve dünya siyasi tarihinde büyük etkiler bırakmaları bakımından oldukça önemlidir.

Abstract:
From the beginning of 3000 B.C. the sea has had a special part in the life of men. Through the end of 3000 B.C the principal object of sea wars, the war ships, has come to being.The records we have found show us that the purpose of the first war ships was to carry soldiers. Rostrum, the equipment found between the years 1150-900, has affected the sea wars deeply. With advent of Rostrum ships has turned in to bullets moving on seas. Rostrum is a bronzed equipment assembled at the front of the ships. With the advent of Rostrum the Rostrum techniques has been used. The Rostrum techniques, the purpose of which is to hit and eliminate enemy ships, are Periplus, Diekplu and Kyklostur. The navy wars that affected the political history of World have started with Persian ? Greek wars. The most important of these wars are Lade, Artemision and Salamis sea wars. At the end of these wars Persians has been moved out of Greece and Western Anatolia.After these wars the Peloponneser wars, which is a result of Greek internanquerelen has begun. This war has lasted for 27 years with the triumph of Peloponnes and Athens has lost its former strength. At the end of these war Persians re-gained Western Anatolia.In 3000 B.C. Italy has been under the control of Rome. Phön wars have broken out between Rome and Carthage. Rome has won these wars that lasted for 130 years. The biggest problem of Rome in the first century B.C. was Cilician pirates. Pirates that have gained strength and taken the control of Aegean and Mediterranean have been the nightmare of Rome. The roman general Pompeius has lasted the wars with pirates in 66 B.C.The most important navy war in ancient era has been in 31 B.C. between Roman administrators Antonius and Octavianus. Octvianus has won this war and been the only ruler in Rome.These wars are very important as they are the most important sea wars have had a great effect on the political history of World.