Türkiye'de sosyal harcamalar ve yoksulluk ilişkisi
The relationship between social expenditures and poverty in Turkey
Yazar: ABDURRAHMAN KESKİN
Danışman: PROF. DR. RECEP SEYMEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Kamu politikaları = Public policies ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Refah devlet = Welfare state ; Sosyal harcamalar = Social expenditurese ; Sosyal politika = Social policy ; Sosyal refah = Social welfare ; Yoksulluk = Poverty

Özet:
Yoksulluk, günümüzde tüm dünyada en önemli problemlerden biridir ve yoksulların kendi başlarına yoksulluktan kurtulmaları oldukça zordur. Yoksullukla mücadelede birçok kurum ve kuruluşun politika ve uygulamaları olmasına rağmen yoksullukla mücadelede devlet en önemli kurumdur. Sosyal refahın artırılmasına yönelik kamu politikaları ve bu politikaların uygulanmasına yönelik yapılan sosyal harcamalar yoksulluğun azaltılması veya ortadan kaldırılmasına doğrudan ve dolaylı etki etmektedir. Türkiye'deki ekonomik ve siyasal problemler sosyal politikanın gelişmesini ve sosyal refahın artmasına engel olmuştur. Sosyal politikanın önemli araçları olan eğitim, sağlık ve sosyal güvenlik hizmetlerinin yeterince sunulamaması başta yoksulluk olmak üzere birçok probleme sebep olmuştur. Türkiye'de 2003 sonrasında ise ekonomik ve siyasal olarak daha istikrarlı bir dönemin yaşanmaya başlaması ile birlikte sosyal politika amaçlarının gerçekleştirilmesine yönelik sosyal harcamaların miktarı artmıştır. Bu çalışmanın temel amacı, Türkiye'de 12 bölge düzeyinde 2006-2021 dönemi içerisinde gerçekleşen sosyal harcamalar ile yoksulluk ilişkisinin tespit edilmesidir. Çalışmada yoksulluk göstergesi olarak %50 ve %60 yoksulluk oranı verileri ve sosyal harcamalar olarak sosyal güvenlik ve sosyal yardım, eğitim ve sağlık hizmetleri harcamaları kullanılmıştır. Sosyal harcamalar ile yoksulluk ilişkisi Görünürde İlişkisiz Regresyon yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Yoksulluk ile sosyal harcamalar ilişkisi dört model oluşturularak incelenmiş ve sosyal harcama alt bileşenlerinin hem %50 yoksulluk oranı hem de %60 yoksulluk oranı ile ilişkisinde bölgesel olarak farklı sonuçlar tespit edilmiştir.

Abstract:
Poverty is one of the most critical problems all over the world today and it is very difficult for the poor to get out of poverty on their own. Although many institutions and organizations have policies and practices in the fight against poverty, the state is the most important institution in the fight against poverty. Public policies aimed at increasing social welfare and social expenditures for the implementation of these policies have direct and indirect effects on poverty reduction or elimination. Economic and political problems in Turkey have hindered the development of social policy and increased social welfare. The insufficient provision of education, health and social security services, which are important tools of social policy, has caused many problems, especially poverty. After 2003, with the beginning of a more stable period economically and politically in Turkey, the amount of social expenditures for the realization of social policy objectives has increased. The main purpose of this study is to determine the relationship between social expenditures and poverty in the period of 2006-2021 at the level of 12 regions in Turkey. In the study, 50% and 60% poverty rate data were used as poverty indicators, and social security and social assistance, education and health services expenditures were used as social expenditures. The relationship between social expenditures and poverty was analyzed using the Seemingly Unrelated Regression. The relationship between poverty and social expenditures was examined by creating four models, and regionally different results were determined in the relationship of social expenditure sub-components with both 50% poverty rate and 60% poverty rate.