Karakaya baraj gölü'nde kafes balıkçılığının su kalitesi ve bazı balık populasyonlarının biyolojik parametreleri üzerine etkileri
The effects of cage culture on water quality and biological parameters of some fish populations in Karakaya dam lake
Yazar: AYSEL ALKAN UÇKUN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DİDEM GÖKÇE
İnönü Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Zooloji = Zoology
Dizin: Acanthobrama marmid = Acanthobrama marmid ; Cyprinion macrostomus = Cyprinion macrostomus ; Su kalitesi = Water quality

Özet:
Karakaya Baraj Gölü, Malatya ili ve çevre yerleşim alanları tarafından sulama, balıkçılık ve rekreasyonel amaçlı olarak kullanılan önemli bir sucul ekosistemdir.Karakaya Baraj Gölü'nde kafes balıkçılığının, su kalitesi ve Alburnus mossulensis, Acanthobrama marmid, Cyprinion macrostomus ve Cyprinion kais türlerinin büyüme ve üreme özellikleri üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla 4 örnekleme noktası seçilmiştir. Örnekleme noktalarından Aralık 2008-2009 tarihleri arasında aylık olarak vertikal su örneği ile birlikte eş zamanlı balık örnekleri alınarak suyun fiziksel ve kimyasal değişkenleri analiz edilmiştir. Su kalite değerlerine göre Karakaya Baraj Gölü'nün trofik durumu, oligotrofik-mezotrofik olarak belirlenmiştir.Toplanan balıkların boy-ağırlık-eşey dağılımı, yaş-eşey kompozisyonu, boyca ve ağırlıkça mutlak-oransal büyüme, boy-ağırlık, yaş-boy, yaş-ağırlık ilişkisi, kondisyon faktörü, gonadosomatik indeks, yumurta çapı ve fekondite değerleri belirlenmiştir. Dişi ve erkek bireylerin aylara ve örnekleme noktalarına göre farklılıkları ile farkın önem derecesi varyans analizi ve Tukey testiyle belirlenmiştir. Ayrıca uygulanan Kanonik Uyum Analizi'nde, baraj gölünün ekosistem yapısını etkileyen çevresel değişkenler ile büyüme-üreme parametreleri arasındaki çoklu ilişkiler analiz edilmiş; örnekleme noktalarına göre çevresel faktörlerin, balık kompozisyonuna olan etkisi ve derecesi gösterilmiştir.Üreme dönemleri değerlendirildiğinde, A.mossulensis, C.macrostomus ve C.kais'in Mayıs ayında, A.marmid'in ise Mayıs-Haziran aylarında yumurta dökmeye başladığı tespit edilmiştir. Dişi bireylerde çevresel değişkenlere göre tür dağılımlarının çok fazla farklılık göstermediği, ist.1. ve 2.'nin benzer olduğu; erkek bireylerde ise tür dağılımının dişilere göre daha fazla farklılık gösterdiği ve ist.1 ile ist.2'nin benzer olduğu gözlenmiştir.Sonuç olarak, kafeslerin ilk kurulduğu bölgeler olan 1. ve 2. örnekleme noktalarında diğer noktalara göre azot ve fosfor miktarının fazla olduğu ve balık biyolojik parametrelerinin buna bağlı olarak etkilendiği belirlenmiştir.

Abstract:
Karakaya Dam Lake is an important aquatic ecosystem, used for irrigation, fishing and recreational activity by Malatya province and the surrounding residential areas.Four sampling points were selected to determine the impact of cage aquaculture in Karakaya Dam Lake on water quality and growth and reproductive characteristics of Alburnus mossulensis, Acanthobrama marmid, Cyprinion macrostomus ve Cyprinion kais. Vertical water and fish samples were collected from the selected locations at the same time between December 2008-2009 and physico-chemical parameters of water were analyzed on a monthly basis. According to water quality values, the trophic level of Karakaya Dam Lake was determined as oligotrophic and mesotrophic.Length-weight-sex distribution, age-sex composition, the absolute-proportional growth in lenght and weight, length-weight, age-lenght, age-weight relationship, condition factor, gonadosomatic index, egg diameter and fecundity of collected fish were determined. Differences in male and female individuals according to months and sampling points with the degree of importance were determined by ANOVA and Tukey test. In addition, by the Canonical Correspoinding Analysis (CCA) used, multiple relations between environmental variables that effect ecosystem structure of dam lake and growth-reproduction parameters have been analysed and depending on the sampling points, the effect and degree of environmental factors on fish composition have beenshown.Evaluation of reproductive periods show, spawning periods of A.mossulensis, C.macrostomus and C.kais begin in May and A.marmid begins in May-June. In female subjects, distributions of species were not affected significantly by the environmental variables and ist. 1 and ist. 2 were similar.As a result, amounts of nitrogen and phosphorus in the sampling points 1 and 2 were higher than the sampling points 3 and 4 which were built after the first two and biological parameters of fish were affected accordingly.