Dışkı bakısına göre Burdur ili koyunlarında bulunan helmintlerin yayılışı
Distribution of helminths in sheep in Burdur province according to fecal analysis
Yazar: MUSTAFA FURKAN PALA
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN ADANIR
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Parazitoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Parazitoloji = Parasitology
Dizin: Burdur = Burdur ; Dışkı = Feces ; Hayvan hastalıkları = Animal diseases ; Helmint enfeksiyonları =   ; Helmintler = Helminths ; Koyunlar = Sheep ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Bu çalışmada Burdur ili koyunlarında helmint türlerinin yayılışlarının belirlenmesi 
amaçlanmıştır.
Araştırma sürecinde, Burdur ilinin beş (Ağlasun, Tefenni, Gölhisar, Yeşilova ve 
Merkez) ilçesinden, toplamda 297 koyundan dışkı materyali alınmış ve alınan örnekler 
inceleme amacıyla Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Veteriner Fakültesi 
Parazitoloji Anabilim Dalına getirilmiştir. Her bir hayvanın rektumundan taze olarak
alınan dışkı örnekleri Fulleborn flotasyon, Benedek sedimentasyon ve BaermanWetzel yöntemleri ile incelenmiş not edilmiştir. 
Araştırmanın sonunda, incelenen 297 hayvanın 170'i (%57.24) en az bir helmintle 
enfekte bulunmuştur. Çalışma yapılan ilçelerde enfeksiyon oranı %49.1 ile %62.33 
arasında değişmiş olup Yeşilova ilçesinde %62.33, Tefenni ilçesinde %62, Merkez 
ilçede %57.4, Ağlasun ilçesinde %57.24 ve Gölhisar ilçesinde %53.96 tespit 
edilmiştir. İncelenen koyunlarda 6 nematod, 1 cestod ve 2 trematod bulunmuştur. 
Koyunlarda Trichostrongylidae %50.84 oranında tespit edilmiş ve bu ailede dışkı 
muayenesiyle tespit edilebilen Marshallagia sp. %15.48 oranında; Nematodirus sp. ise
%12.12 oranında tespit edilmiştir. Muayenesi yapılan koyunlarda Trichuris sp. %0.33 
oranında bulunmuştur. Karaciğer ve safra yollarında enfeksiyona neden olan türlerden 
Dicrocoelium dendriticum %6.06 oranında, Fasciola sp. ise %4.71 oranında tespit 
edilmiştir. Cestoda sınıfından sadece Moniezia sp. (%6.73) ile enfeksiyon 
görülmüştür. Akciğer kıl kurtlarından en yaygın görülen tür M. capillaris (%6,73) olup 
bunu P. rufescens (%6.06), D. filaria (%3.70) ve C. ocreatus (%1.68) izlemiştir.
Dişilerde enfeksiyon erkeklere göre daha yaygın görülmüş ancak bu farklılık istatistiki 
açıdan anlamlı bulunmamıştır.
İncelemesi yapılan koyunlar üç farklı yaş grubunda incelenmiş ve 3 yaşından büyük 
koyunlarda enfeksiyonun daha yaygın olduğu görülmüş, bunu 1-3 yaş grubu ve 0-1 
yaş grubu izlemiştir. Yaş gruplarında prevalans, istatistiki açıdan anlamlı 
bulunmamıştır.
Enfeksiyonun en yaygın görüldüğü ırk merinos ırkı olup bunu sakız ve tahirova ırkları 
takip etmektedir. Irklar arasında görülen prevalans farkı istatistiki açıdan anlamlı 
bulunmamıştır.
Sonuç olarak, Burdur ili koyunlarında helmint enfeksiyonlarının yaygın olduğu 
görülmüş ve yetiştiricilerin bu konuda bilgilendirilmesi gerektiği kanısına varılmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the presence and distribution of helminth 
species that cause infection in sheep in Burdur province.
During the research process, faecal material was collected from 297 sheep in total from 
five counties of Burdur (Ağlasun, Tefenni, Gölhisar, Yeşilova and Merkez) and the 
samples were brought to Burdur Mehmet Akif Ersoy University Veterinary Faculty 
Parasitology Department for examination. Fresh fecal samples taken from the rectum 
of each animal were examined by Fulleborn flotation, Benedek sedimentation and 
Baerman-Wetzel methods.
At the end of the study, 170 (57.24%) of the 297 animals examined were found to be 
infected with at least one helminth. In the districts where the study was conducted, the 
infection rate varied between 49.1% and 62.33%, and it was determined as 62.33% in 
Yeşilova, 62% in Tefenni, 57.4% in Merkez district, 57.24% in Ağlasun district and 
53.96% in Gölhisar district. 6 nematodes, 1 cestode and 2 trematodes were found in 
the sheep examined. In sheep, Trichostrongylidae was detected with a rate of 50.84% 
and Marshallagia sp. at a rate of 15.48%; Nematodirus sp. was found to be 12.12 %. 
Trichuris sp. It was found to be 0.33%. Dicrocoelium dendriticum, which is one of the 
species that cause infection in the liver and biliary tract, has a rate of 6.06%, Fasciola
sp. was found to be 4.71%. Of the Cestoda class, only Moniezia sp. (6.73%) infection 
was observed. The most common type of lung worms was M. capillaris (6.73%), 
followed by P. rufescens (6.06%), D. filaria (3.70%) and C. ocreatus (1.68%).
Infection was more common in females than males, but this difference was not 
statistically significant.
The sheep examined were examined in three different age groups and it was observed 
that the infection was more common in sheep older than 3 years, followed by the 1-3 
xii
age group and the 0-1 age group. The prevalence in age groups was not statistically 
significant.
The race in which the infection is most common is the merinos race, followed by the 
sakız and tahirova races. The prevalence difference between races was not statistically 
significant.
As a result, it was seen that helminth infections are common in sheep in Burdur 
province and it was concluded that breeders should be informed about this issue.