Fen defteri uygulamasının öğrencilerin fen ve teknoloji dersindeki başarıları ve derse karşı tutumlarına yansımaları
The effects of science notebooks application with respect to the achievements and attitudes of the students towards the lessons
Yazar: ESMA GÜL
Danışman: PROF. DR. FİTNAT KAPTAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Fen ve teknoloji dersi = Science and technology course ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğrenci tutumu = Student attitude ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Araştırmanın amacı, araştırmacı tarafından geliştirilen ve uygulanan tamamlayıcı (süreç) ölçme ve değerlendirme yaklaşımlarının kullanımını ve fen defterleri uygulamasını içeren bir modelin uygulama sürecine katılan sekizinci sınıf öğrencilerinin fen ve teknoloji dersine olan tutumları, erişi ve kalıcılık düzeyleri üzerindeki etkisini ve bu yaklaşımların kullanımı ve etkiliğine ilişkin öğrenci algılarını belirlemektir. Araştırma, Ankara ili, Sincan ilçesi Melikşah İlköğretim Okulu'ndaki 70 öğrenci ile 8. sınıf Maddenin Halleri ve Isı ünitesi kapsamında, tamamlayıcı (süreç) ölçme ve değerlendirme yaklaşımlarının kullanıldığı beş haftalık model çerçevesinde yapılmıştır. Araştırma, durum belirleme çalışması niteliğinde olup, araştırmada nicel ve nitel yöntemler birarada kullanılmıştır. Ölçme araçları olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen Maddenin Halleri ve Isı Ünitesi Başarı Testi (MHIBT), alanyazından alınan Fen ve Teknoloji Dersi Tutum Ölçeği (FTDTÖ), 9 adet yarı yapılandırılmış görüşme sorusu kullanılmıştır. Deney grubunda tamamlayıcı (süreç) ölçme ve değerlendirme yaklaşımları kullanılmış, tartışma sorularını, ders planlarında belirlenmiş etkinlikler çerçevesinde görselleri içeren, öğrencilerin kendi cümleleri ile oluşturdukları portfolyo tarzında fen defterleri oluşturularak doküman analizinde kullanılmıştır. Süreç sonunda, başlangıçta denkliği belirlenen deney ve kontrol gruplarına MHIBT ve FTDTÖ yeniden uygulanarak gruplarda tutum ve başarı açısından farklılık olup olmadığına bakılmıştır. Ayrıca, sürece ilişkin öğrencilerin algıları saptanmıştır. Uygulamanın tamamlanmasından üç hafta sonra, kalıcılık testi uygulanarak gruplarda başarıların kalıcılığına bakılmıştır. Araştırma, ön-test son-test kontrol gruplu desene uygun olarak tasarlanmıştır. Araştırmada elde edilen nicel veriler t-testi; görüşme, gözlem ve dokümanlara (fen defterleri) ait nitel veriler betimsel analiz ve içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir. Uygulama sonrasında, tutum açısından deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu saptanmıştır. Her iki grupta da uygulamanın başarı ve kalıcılık üzerinde etkili olduğu tespit edilmiş, başarı ve kalıcılığı sağlama açısından, bu yaklaşımların birlikte kullanılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Öğrenci görüşmelerinden, gözlemlerden ve doküman analizlerinden elde edilen nitel veriler nicel bulguları destekler niteliktedir. Uygulamanın yaratıcı, eleştirel, yansıtıcı düşünme becerilerini geliştirdiği, öğrencilerin derse karşı motivasyon ve özgüvenlerini arttığı sonuçlarına ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this research is to find out the opinions of students related to the utilization and the effectiveness of the attitude, ability and permanency levels of the eighth class students who joined into the application process of a model that contains the application of complementary measurement and assessment approaches and science notebooks which were developed and applied by the researcher. The research was completed by the seventy students, in the framework of a five-week model in which complementary measurement and assessment were used within eighth grade ?States of Substances and Heat? unit in Ankara City Sincan District at Melikşah Elementary School. The research is a case study and both qualitative and quantitative methods were used together in this research. As measurement tools; ?Stated of Substances and Heat Unit Achievement Test (SSHUS)? which was developed by the researcher, ?Science Attitude Scale (SAS)? which was taken from literature, nine pieces of semi-constructed interview questions were utilized. In the experiment group; complementary measurement and assessment approaches were utilized, also science notebooks constructed at the style of portfolio, which were developed using the own sentences of students and contains discussion questions and the images determine in the framework of lessons schedule were used in document analysis. At the end of the process, SSHUS and SAS were re-applied to the experiment and control groups which were determined the eguivalence at the beginning and it was observed that whether there are some differences at the attitude and success of the groups or not. Also the opinions of the students about the process were obtained. Three weeks later from the completion of the process, the permanence of success in the groups was observed by applying the permanency test. Research was designed for experiment methods ?pre-test post-test control group model.? Quantitative data was analysed by t-test, qualitative data taken from the interviews, observations and documents (science notebooks) were analyzed by descriptive analysis and content analysis methods. After the process, it was established that there is a significant difference in the favour of the experiment group towards their attitude. In both of the groups it was observed that, this process is effective on the achievement and permanency and it was stated that those approaches should be used together to provide achievement and permanency. The quantitative data obtained from student interviews, observations and document analysis supports qualitative findings. It was stated that the process develops creative, critical, reflective thinking skills and also increases student motivation and self-confidence.