Bazı ümitvar taze fasulye (Phaseolus vulgaris L.) çeşit adaylarının morfolojik ve moleküler karakterizasyonu
Molecular characterization on some fresh beans (Phaseolus vulgaris L.) cultivar candidates via ISRR method
Yazar: HAMZA ULUTAŞ
Danışman: PROF. DR. ÖNDER TÜRKMEN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada; Türkiye'nin çeşitli yörelerinden toplanıp teksel seleksiyon yöntemi ile seçilmiş ümitvar çeşit adayları olarak belirlenen 34 taze fasulye genotipi ile  üç ticari çeşit (Sarıkız, Bulduk ve İspir)  ISSR tekniği kullanılarak aralarındaki akrabalık ilişkileri ortaya konmuştur. Kullanılan genotiplerin her birinden 12 örnek izole edilmiş ve toplamda 444 izolasyon yapılıp konsantrasyonları eşitlendikten sonra iki adet Bulk grup elde edilmiştir. PCR uygulamalarında toplam 27 primer denenmiş, polimorfizm oranı en yüksek 21 adet ISSR primeri kullanılmıştır. Elde edilen bantlar var yok prensibine göre skorlanmış ve Bulk-1 grubu için 104, Bulk-2 grubu için 108 adet polimorfik fragman bulunmuştur. Veri analizinde NTSYS pc2.1 paket programı kullanılmıştır. Moleküler karakterizasyonda Simple Matching benzerlik katsayısı ile dendrogram oluşturulup genotipler arasındaki akrabalık ilişkileri belirlenmiştir. Bulk-1 grubu içerisinde genetik mesafenin 0.58-0.86 arasında, Bulk-2 grubunda 0.58 ile 0.88 arasında olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen her iki dendrogramda da iki ayrı dal oluşmuş sırık ve oturak hatlar birbirlerinden ayrılmıştır.
Bulk-1 ve Bulk-2 gruplarına ait skorlama verilerinde oluşturulan matrislerin karşılaştırılması için verilere Mantel Testi yapılmıştır. NTSYS paket programı kullanılarak gerçekleştirilen Mantel Testi'nden elde edilen grafik sonucunda iki grubun birbirleri ile yüksek düzeyde benzerlik gösterdiği tespit edilmiştir. İki grubun arasındaki benzerliğin bir ölçüsü olarak test sonucu "r" değeri 0.87916 olarak bulunmuştur.

Abstract:
34 Genetic materials of the present research are promising genotypes which were collected from different regions of Turkey according to the single selection method were selected and three cultivar (Sarıkız, Bulduk, İspir) determined genetic relationship between them. 12 individual DNA were extracted from each genotype and two Bulk group were made from equally diluted each individuals after totally 444 extraction were performed. In this context, 27 primers were tested in PCR reactions and highly polymorphic 21 ISSR used for differentiate all genotypes. Bands were scored according to presence or absence, 104 polymorphic were obtained for Bulk-1 and 108 polymorphic fragments were obtained for Bulk-2 group. Analysis of data was made by using NTSYS pc2.1 computer based program. For molecular characterization, Simple Matching similarity coefficient was used to create dendrogram and were used to define genetic relatedness within genotypes. For Bulk-1, genetic distance was ranged between 0.58-0.86 values while it was ranged from 0.58 to 0.88 for Bulk-2 group. Both of the dendrograms showed two main groups while the pole and dwarf genotypes were separated. 
Comparing of matrix which was constructed from Bulk-1 and Bulk-2 scored data, Mantel Test was performed by NTSYS software. The graphic of Mantel Test that was drawn by NTSYS software showed high similarity between both of the groups. The "r" value was found 0.87916 as a result of similarity rate of the two groups.