hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Çevresel kalite maliyetleri çerçevesinde karbon maliyetleri ve bir üretim işletmesinde uygulama
Carbon costs within the framework of environmental quality costs and application in a production business
Yazar: FARUK KAYGUSUZ
Danışman: PROF. DR. VEYİS NACİ TANIŞ
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Sanayi devriminden bu yana atmosferdeki karbondioksit oranındaki yoğun artış, küresel iklimde büyük değişikliklere sebep olmaktadır. Bu durum tüm canlı ve cansız ekosistemleri olumsuz etkilemektedir. Bu noktada işletmelere düşen görev ise sosyal sorumluluk ve sürdürülebilirlik bakış açısıyla faaliyetlerini yürüterek, doğal kaynakları verimli kullanmak, çevreye verilecek zararı ortadan kaldırmak için karbon maliyetlerini yöneterek, hem karbon maliyetlerini hem de karbon salınımlarını azaltmaktır. 
Bu tez çalışmasının amacı, karbon salınımlarının yoğun olduğu çimento sektöründe faaliyet gösteren bir işletmede, karbon maliyetlerini ve karbon salınımlarını tespit ederek incelemektir. Maliyet muhasebesi çalışmalarına uygun olduğu için yöntem olarak olay çalışması tercih edilmiştir. Çalışmada kullanılan veriler, işletmenin 2020, 2021 ve 2022 yıllarını kapsamaktadır.

Abstract:
The intense increase in carbon dioxide in the atmosphere since the industrial revolution has caused major changes in the global climate. This situation negatively affects all living and non-living ecosystems. At this point, the duty of businesses is to reduce both carbon costs and carbon emissions by carrying out their activities from a social responsibility and sustainability perspective, using natural resources efficiently, and managing carbon costs to eliminate damage to the environment.
The aim of this thesis is to identify and examine carbon costs and carbon emissions in a company operating in the cement sector, where carbon emissions are intense. Case study method was preferred as a method because it is suitable for cost accounting studies. The data used in the study covers the company's years 2020, 2021 and 2022.
Antepfıstığı çöğürlerinde düşük basınçlı farklı sulama yöntemlerinin bitki gelişimine etkisinin araştırılması
Investigation of the effects of different low pressureirrigation methods on plant development in pistachioseedling
Yazar: MEHMET NURULLAH EREN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÜNLÜ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, 2022 yılında Gaziantep ilinin Nizip ilçesine bağlı Günaltı mahallesinde Antepfıstığı çöğürlerinde (Buttum) düşük basınçlı farklı sulama yöntemlerinin bitki gelişimine etkileri araştırılmıştır. Araştırmada Damla sulama, Kapinet sulama ve Ahtapot sulama yöntemleri kullanılmıştır. Mayıs-Ekim ayları arasındaki altı aylık süre zarfında toplam 581.5 mm su verilmiştir. Çalışmada, bitki büyüme parametleri içerisinde standart analiz metoduna göre bitki boyu 31.91 cm, bitki taç gelişimi 21.47 cm, gövde çapı 8.54 mm ile damla sulama yönteminden en iyi sonuç alınmıştır.

Abstract:
In this study, the effects of different low pressure irrigation methods on plant growth were investigated in Pistachio seeds (Buttum) in Günaltı village of Nizip district of Gaziantep province in the year of 2022. Drip irrigation. Kapinet irrigation and Octopus irrigation methods were used in the study. A total of 581.5 mm of water was given during the six-month period between May and October. According to the standard analysis method, the best results were obtained in drip irrigation with the results of 31.91 cm in plant height, 21.47 cm in crown development and 8.54 mm in stem diameter among plant growth parameters.
Genelleştirilmiş dönüşüm yarıgrupları
Generalized transformation semigroups
Yazar: CANSU KAPLAN
Danışman: PROF. DR. GONCA AYIK
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı / Matematik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
ÖZ

X ve Y herhangi iki (ayrık) boştan farklı küme ve T(X,Y) kümesi de X kümesinden                    Y kümesine tanımlı tüm dönüşümlerin kümesi olsun. Sabitlenmiş herhangi bir θ: Y→X dönüşümü için T(X,Y) kümesi üzerinde "*"  sandviç işlemi her α,β∈T(X,Y) elemanları için
α*β=α∘θ∘β
olarak tanımlanır. O zaman T(X,Y) kümesi bu tanımlanan "*" sandviç işlemi ile bir yarıgrup olup bu yarıgruba genelleştirilmiş dönüşüm yarıgrubu denir ve bu yarıgrup T(X,Y;θ) ile gösterilir.
Bu tezde T(X,Y;θ) nin doğuray kümeleri ve rankları hakkındaki önemli sonuçlar içeren bazı çalışmaları derleyeceğiz ve bunları araştırmacıların bilgisine sunacağız.

Anahtar Kelimeler: Genelleştirilmiş dönüşüm yarıgrupları, doğuray kümesi, rank.

Abstract:
ABSTRACT

Let X and Y be two non-empty (disjoint) sets and let T(X,Y) denote the set of all (full) transformations from X to Y. For any fixed transformation θ: Y→X define a sandwich operation   "*" on T(X,Y) by
α*β=α∘θ∘β
for all α,β∈T(X,Y). Then, the set T(X,Y) together with the sandwich operation "*" is a semigroup which is called a generalized  transformation semigroup, and it is denoted by T(X,Y;θ).
In this thesis we will compile some studies that contain important results about generating sets and ranks of T(X,Y;θ) and present them to the information of the researchers.

Keywords: Generalized transformation semigroups, generating set, rank.
Sigortacının bilgilendirme yükümlülüğü
Insurer's obligation to inform
Yazar: LEYLA GÜMÜŞ
Danışman: PROF. DR. FATİH BİLGİLİ
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Sigorta sözleşmesinin güçsüz tarafına gerekli korumanın sağlanmasında başvurulacak yegâne hükümlerin genel hükümler olması,  özel hükümlerle bu yükümlülüğün düzenlenmesi gerektiği sonucunu doğurmuştur. Hukukumuzda olduğu gibi karşılaştırmalı hukukta da sigortacının sözleşmenin kurulmasından önce ve sözleşmenin devamı süresince bilgilendirme yükümlülüğü yerini almıştır. 
Sigorta sözleşmelerinde daha bilgili taraf olan sigortacının sözleşme öncesi ve sözleşme süresince mevcut olan bilgilendirme yükümlülüğüne bilgi sağlayan ve tavsiyede bulunan danışmanlık görevinin dâhil edilmesi gerekmektedir. Böylece görece daha tecrübesiz taraf olan sigorta ettiren daha kapsamlı bir korumadan faydalanacak, danışmanlık yapmayarak veya sessiz kalarak sigorta ettirenin zarara uğramasına sebep olan sigortacının sorumluluğu doğacaktır. 
Türk hukukunda sigortacının bilgilendirme yükümlülüğü 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1423. maddesinde ve Sigortacılık Kanunu m.11/3 hükmüne dayanılarak çıkarılan Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmelikte ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir. Kısmen de olsa çakışan mevzuat sigortacının bilgilendirme yükümlülüğünü ihlal etmesi halinde sigortacıya uygulanacak yaptırım sorununu gündeme getirmiştir. Yükümlülüğün ihlalinde uygulanacak yaptırımın kanun ve yönetmelikte farklı düzenlenmesi uygulamada karışıklığa yol açmaktadır. Bu kapsamda TTK ve söz konusu Yönetmelik hükümleri arasında ihlalin sonuçları bakımından öngörülen farklılıklar ve belirsizlikler üzerinde durulmuştur. 

Anahtar Kelimeler: Sigortacının bilgilendirme yükümlülüğü, Sigortacının aydınlatma yükümlülüğü, bilgilendirme yükümlülüğünün ihlali, sözleşmenin yapılmasına itiraz, itiraz hakkı.

Abstract:
In order to provide the necessary protection to the policyholder, the duty to inform is regulated by special provisions. As in comparative law, the insurer's duty to inform is also regulated in our law. The duty to advise and counsel should be included in the insurer's duty to inform. Thus, the policyholder will benefit from a more comprehensive protection.
Article 1423 of the Turkish Commercial Code and Article 11/3 of the Insurance Activities Code regulate the duty to inform. It is also regulated in detail by the Regulation Regarding Insurance Contracts about Information Obligation of the Insurers. However, the applicability of this regulations along with the provisions of the Turkish Commercial Code is doubtful. The foreseen differences in the consequences of the breach of the duty are analyzed.

Keywords: The ınsurer's duty to inform, information obligation, breach of duty to inform, objection to the conclusion of the contract, right to object.
Farklı turunçgil anaçlarının navelate portakal çeşidinde bitki besin elementi düzeyleri ve fizyolojik özellikler üzerine etkileri
Effects of different citrus rootstocks on plant nutrient levels andphysiological properties of navelate orange varieties
Yazar: AHMET TAŞ
Danışman: PROF. DR. BİLGE YILMAZ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma kapsamında, 9 farklı özelliklere sahip turunçgil anacının Navelate portakal çeşidinin yaprak bitki besin elementi seviyeleri ve fizyolojik özellikler üzerindeki değişimleri 2021-2022 vejetasyon periyodunda bir yıl süreyle incelenmiştir.
Çalışma sonuncunda anaçların bitki besin elementi alınımı üzerine önemli etkilere sahip olduğu gözlemlenmiştir. Fhlorag 1 anacı P, Fe, Zn ve Cu elementlerinde en yüksek, N alımında da ikinci anaç olduğu bulunmuştur. FAO-SRA anacı Mn düzeyi bakımından en yüksek; K elementinde ise en düşük değere sahip olmuştur. Tuzcu 891 Turuncu anacı Mg ve K da en yüksek, Fe ve P elementinde de en düşük değere sahip anaç olarak belirlenmiştir. En yüksek N içeriği Swingle Sitrumelo anacı, en yüksek Ca seviyesi için FA 517 anacı bulunmuştur. Fizyolojik parametreler bakımından en yüksek SPAD değeri Swingle Sitrumelo ve FA 517; en düşük FA 5 anacında bulunmuştur. En yüksek PSII değerleri FAO-SRA, Swingle Sitrumelo, FA 517 ve Volkameriana; en düşük ise Carrizo Sitranjı anacında belirlenmiştir.

Abstract:
Within the scope of this study, the leaf nutrient levels and physiological characteristics of Navelate orange variety on 9 different rootstocks were examined for one year during the 2021-2022 vegetation period.
At the end of the study, it was observed that rootstocks have significant effects on plant nutrient uptake. Fhlorag 1 rootstock was found to be the highest in P, Fe, Zn, and Cu elements, and the second highest in N uptake. FAO-SRA rootstock had the highest level of Mn and the lowest value in K. Tuzcu 891 orange rootstock was identified as having the highest values in Mg and K, and the lowest values in Fe and P elements. Swingle Citrumelo rootstock had the highest nitrogen content, and FA 517 rootstock had the highest calcium level. In terms of physiological parameters, the highest SPAD values were found in Swingle citrumelo and FA 517, while the lowest were in FA 5 rootstock. The highest PSII values were determined in FAO-SRA, Swingle Citrumelo, FA 517, and Volkameriana, while the lowest were in Carrizo Citrange rootstock.
Çukurova koşullarında Paçuli (Pogostemon cablin ) bitkisinin   verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi
Determination of yield and quality characteristics of Patchouli (Pogostemon cablin) plant in Çukurova conditions
Yazar: MELİHA POLEN ARTUN
Danışman: PROF. DR. SALİHA KIRICI
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Paçuli, dünyada ticareti yapılan ve uçucu yağı değerli olan hem terapötik özellikleri bakımından önemli hem de parfümeri sektöründe çokça kullanılan bir bitkidir. Bu araştırma; Paçuli (Pogostemon cablin (Blanco) Benth.) bitkisinin Çukurova koşullarında verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada çiçeklenme öncesi, tam çiçeklenme ve çiçeklenme sonrası olmak üzere 3 farklı dönemde biçimler yapılmıştır. Araştırma sonucunda en yüksek bitki boyu (47.39 cm) çiçeklenme sonrası, dal sayısı (16.13 adet), taze toprak üstü verimi (2106.78 kg/da), taze yaprak verimi (1022.36 kg/da), kuru toprak üstü verimi (458,74 kg/da) ve kuru yaprak verimi (209.88 kg/da) ise tam çiçeklenme dönemde yapılan biçimden elde edilmiştir. En yüksek uçucu yağ oranı (%1.77) çiçeklenme öncesi dönemde ve uçucu yağ verimi (207.36 kg/da) ise tam çiçeklenme döneminde yapılan biçimden elde edilmiştir. Uçucu yağın ana bileşenlerini Asetofenon %41.56,  Patçuli alkol  %28.30, trans-Nerolidol %17.17 oluştururken diğer bileşenler ise Karyofilen %8.71, α-Guaien %5.86,  Seyşellen %4.84, α-Bulnesen %2.53, Pogostol %1.24 olarak GC-FID ve GC/MS (+/-0.5, n=3) ile tespit edilmiştir.

Abstract:
Patchouli is a valuable plant, which is traded in the world and whose essential oil is important in terms of its therapeutic properties and widely used in the perfumery industry. In this study was determined the yield and quality characteristics of patchouli (Pogostemon cablin (Blanco) Benth.) plant in Çukurova conditions. In the research, harvest were made in 3 different periods: before flowering, full flowering and after flowering.  As a result of the research, the highest plant height (47.39 cm) after flowering, number of branches (16.13 units), fresh herb yield (2106.78 kg/da), fresh leaf yield (1022.36 kg/da), dry herb yield (458.74 kg/da) and dry leaf yield (209.88 kg/da) was obtained  during the full flowering period. The highest essential oil yield (1.77%) was obtained before flowering and the essential oil yield (207.36 kg/da) was obtained during the full flowering period. The main components of essential oil are Acetophenone %41.56, Patchouli alcohol  %28.30, trans-Nerolidol %17.17, while other components are Caryophyllene %8.71, α-Guaiene %5.86, Seychellene %4.84, α-Bulnesene %2.53, Pogostole %1.24 respectively, which were characterised by GC/MS (+/-0.5, n=3).
Bir toplu yemek işletmesinde iş güvenliği uygulamaları ve risk analizi değerlendirmesi
Occupational safety applications and risk analysis evaluation in a catering company
Yazar: GÖKÇE İÇDEMİR
Danışman: PROF. DR. TURGUT CABAROĞLU
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering

Özet:
İşletmeler için iş sağlığı ve güvenliği konusu hayati önem taşımaktadır. İş sağlığı ve güvenliği konusu yıllardır literatürde işlenmesine ve işletmelerce bu alanda adımlar atılmasına rağmen, halen birçok uygulama eksikliği söz konusudur. Bu noktada özellikle işverenlerin, kendi işletmelerinde en iyi iş güvenliği uygulamalarını hayata geçirmeleri beklenmektedir. Bunun için öncelikle doğru adımların atılması ve analiz edilmesi gerekir. Söz konusu analizler için işletmenin kendisi için uyarlanabilir bir risk analiz değerlendirmesi yapılmalıdır. Bu çalışmada bir toplu yemek firması özelinde 5x5 L tipi matris yöntemi kullanılarak risk analizi ve değerlendirmeler yapılmıştır. Çalışmayla toplu yemek işletmesindeki iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili yanlışların düzeltilmesi, güvenli ve sağlıklı ortam sağlanması amaçlanmıştır. Çalışmada 100 risk tespit edilmiş ve bunlar, 2 tolere edilemez risk, 26 kabul edilemez risk, 67 dikkate değer risk ve 5 kabul edilebilir risk olarak belirlenmiştir. 18 başlık altında toplanan riskler için mevzuata uygun olarak önlemler ve çözümler bildirilmiştir.

Abstract:
Occupational health and safety is of vital importance for companies. Although the issue of occupational health and safety has been covered in the literature for years and companies have taken steps in this field, there are still many lack of implementation. At this point, employers are especially expected to implement the best occupational safety practices in their own companies. For this, the right steps must first be taken and analyzed. For these analyses, an adaptive risk analysis assessment should be made for the company itself. In this study, risk analysis and evaluations were made using the 5x5 L type matrix method specifically for a catering company. The aim of the study is to correct the mistakes regarding occupational health and safety in the catering company and to provide a safe and healthy environment. 100 risks were identified in the study and these were determined as 2 intolerable risks, 26 unacceptable risks, 67 notable risks and 5 acceptable risks. Precautions and solutions in accordance with the legislation have been reported for the risks grouped under 18 headings.
Uzaktan algılama verilerinde derin öğrenmeye dayalı vejetasyon tespiti: Aydıncık örneği
Detecting the presence of vegetation by deep learning in remotely sensed data: Case of Aydıncık
Yazar: SÜLEYMAN SELMAN NARLI
Danışman: PROF. DR. HAKAN ALPHAN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Peyzaj planlama ve doğal kaynak yönetiminde arazi örtüsü sınıflaması, verilecek kararları doğrudan etkileyen verileri elde etmeyi sağlayan temel araçlardandır. Bu sınıflamada temel belirleyicilerden biri de vejetasyon varlığıdır.
Bu çalışmanın amacı, arazi örtüsü sınıflandırmasında vejetasyonun varlığının tespit edilmesi için derin öğrenme modelinde kullanılabilecek veri tiplerinin karşılaştırılması ve uzaktan algılanmış uydu verileri ile hazırlanan bant kombinasyonlarının Aydıncık ilçesi (Mersin) örneğinde test edilmesidir. Bu amaçla Aydıncık ilçesini kapsayan Sentinel-2 uydu verilerinden dört farklı bant kombinasyonu (gerçek renk kompoziti; yalancı renk kompoziti; NDVI ve kırmızı, yakın kızılötesi ve kısa dalga kızılötesi kombinasyonu) oluşturulmuş, oluşturulan veriler derin öğrenme modelinde test edilerek vejetasyon varlığı tespitinde verilerin performansları karşılaştırılmıştır. NDVI verileri %96; kırmızı, yakın kızılötesi ve kısa dalga kızılötesi kombinasyonu %92; yalancı renk kompoziti %90; gerçek renk kompoziti %86 doğrulukta sonuç vermiştir.

Abstract:
In landscape planning and natural resource management, land cover classification is one of the basic tools that allow us to obtain data which directly affects the decisions to be made. One of the main determinants in this classification is the presence of vegetation.
This study aims to compare the data types that can be used in the deep learning model to detect the presence of vegetation in land cover classification and to test the band combinations prepared with remotely sensed satellite data in the example of Aydıncık district (Mersin). For this purpose, four different band combinations (natural color composite, false color composite, NDVI and a combination of red, near infrared, short wave infrared) were created from SENTINEL-2 satellite data covering the Aydıncık district, and their performances were compared in detecting vegetation presence by testing the generated data in the deep learning model. The NDVI data yielded an accuracy rate of 96%, while the red, near infrared and shortwave infrared combination demonstrated a 92% accuracy rate. The false color composite exhibited an accuracy level of 90% and the true-color composite data showed an accuracy rate of 86%.
Aralıklı patlayıcı bozukluk tarama anketinin Türkçe uyarlaması, geçerlilik ve güvenirlik çalışması
Turkish adaptation of intermittent explosive disorder screening questionnaire,validity and reliability study
Yazar: SİNEM ÇETİN DEMİRTAŞ
Danışman: PROF. DR. LUT TAMAM
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Çalışmamızın amacı Coccaro ve ark. tarafından geliştirilen Aralıklı Patlayıcı 
Bozukluk Tarama Anketi'nin DSM-5'e göre APB tanısı almış hasta ve sağlıklı popülasyonda 
Türkçe Uyarlaması, Geçerlilik ve Güvenirlik Çalışmasının yapılmasıdır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışma araştırmaya katılmayı kabul eden 71 APB tanısı almış ve 
68 sağlıklı birey olmak üzere 139 kişilik örneklemde yapılmıştır. Katılımcılara 'Barratt 
Dürtüsellik Ölçeği', 'Minnesota Dürtü Kontrol Bozukluğu Görüşme Ölçeği', 'Buss Perry 
Agresyon Ölçeği', 'Scl 90 Belirti Tarama testi', 'Wender Utah Derecelendirme Ölçeği', 
'Aralıklı Patlayıcı Bozukluk Tarama Anketi' ölçekleri uygulanmıştır. 
Bulgular: Yapılan analizlerde APB-TA ölçeği için iç tutarlılık değeri 0.74 olarak 
bulunmuştur Çalışmada kullanılan ölçeklerin iç tutarlılığa sahip olduğu gösterilmiştir.
Diskriminant analizine göre, ölçeğin tanı grubu ile sağlıklı kontrol grubunu ayırmada etkili 
olduğu saptanmıştır. APB-TA grupları bağımlı değişken, cinsiyet, öfke atağı, intihar girişimi, 
WUDÖ, Minnesota APB alt ölçeği ve SCL genel indeksi bağımsız değişkenler olarak kabul 
edilerek lojistik regresyon analizi uygulanmıştır. Bağımsız değişkenler APB-TA değişkeninin 
%88'ini açıklamıştır. Oluşturulan modele göre doğru sınıflandırma yüzdesi %95 olarak 
bulunmuştur. APB-TA ölçeği ile Minnesota APB ölçeği arasında ilişki olması (p<0.001)
APBTA ölçeğinin eş değer geçerliliğe sahip olduğunu göstermiştir.
Sonuç: Aralıklı Patlayıcı Bozukluk Tarama Anketi Türkçe Formunun geçerli ve 
güvenilir olduğunu gösterildi. 
Anahtar kelimeler: Aralıklı patlayıcı bozukluk, geçerlilik, güvenirlik, ölçek uyarlama

Abstract:
Results: In the analyses, the internal consistency value for the IED-SQ scale was found 
to be 0.74. It was shown that the scales used in the study had internal consistency. According 
to discriminant analysis, it was determined that the scale was effective in distinguishing the 
diagnosis group and the healthy control group. Logistic regression analysis was applied, 
considering IED-SQ groups as dependent variables and gender, anger attack, suicide attempt, 
WURS, Minnesota APB subscale and SCL general index as independent variables. Independent 
variables explained 88% of the IED-SQ variability. According to the created model, the correct 
classification percentage was found to be 95%. The presence of a relationship between the IEDSQ scale and the Minnesota IED scale (p<0.001) showed that the IED-SQ scale has equivalent 
validity.