Multiple skleroz hastalarında oksidatif stresin değerlendirilmesi
The evaluation of oxidative stress in the patients multiple sclerosis
Yazar: GİZEM ÇİTAK
Danışman: YRD. DOÇ. ZELİHA CANSEL ÖZMEN
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Glütatyon peroksidaz = Glutathione peroxidase ; Merkez sinir sistemi hastalıkları = Central nervous system diseases ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Nitrik oksit = Nitric oxide ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Süperoksit dismutaz = Superoxide dismutase

Özet:
Multiple Skleroz (MS), santral sinir sisteminin bir hastalığı olup; kronik inflamatuvar seyreden bir süreçtir. Genellikle genç bireylerde görülen, önemli sorunlara ve iş gücü kaybına neden olan, ilerleyici bir hastalıktır. MS patofizyolojisi tam olarak aydınlatılamamakla beraber oksidatif stresin bu süreçte rol oynadığı bilinmektedir. MS hastaları oksidatif hasara sağlıklı kişilere göre daha duyarlıdır. Diğer yandan TAS (total antioksidan seviye)  seviyelerinin kontrollere göre azaldığı bilinmektedir.
Bu çalışmada amacımız, MS hastalarında, antioksidan enzimler olan Paraoksonaz (PON), Süperoksit Dismutaz (SOD), Glutatyon Peroksidaz (GPX) ve oksidatif stresi gösteren Malondialdehit (MDA), Protein Karbonil (PC) ve Nitrik Oksit (NO) düzeylerinin hastalığın etiyopatogenezine katkıda bulunup bulunmadığını incelemektir. Bu amaçla çalışmaya Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji polikliniğine başvuran ve MS tanısı alan 30 hasta ve 30 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Serum SOD, GPX, MDA, PC ve NO düzeyleri spektrofotometrik yöntemle PON seviyesi ise ELİSA yöntemi ile ölçülmüştür.
	Çalışmamızda MS hasta grubu ile kontrol grubu karşılaştırıldığında, serum PON, SOD, MDA ve NO düzeyleri MS grubunda kontrol grubuna göre daha yüksek bulundu ve bu fark istatistiksel olarak anlamlı idi. Ancak bireylerin GSH-Px ve PC düzeylerinin MS ve kontrol grubu arasındaki farkı istatistiksel açıdan anlamlı bulunamadı.
Çalışmamız sonuçlarına göre MS'li hastalarda MDA ve NO gibi oksidatif stres parametrelerin yüksek olduğu görülmüş ve oksidatif stresin MS etiyopatogenezine katkı sağlayabileceği düşünülmüştür. PON ve SOD gibi antioksidan parametrelerde görülen artış ise artmış oksidatif strese karşı oluşan adaptasyon mekanizması olabileceğini akla getirmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Multiple Skleroz, Süperoksit Dismutaz, Nitrik Oksit, Glutatyon Peroksidaz.

Abstract:
Multiple Sclerosis (MS) is a central nervous system disease which process as chronic inflammation. Also, it is a progressive disease which is usually seen among young individuals and causes significant problems andloss of the capability to work. Even though MS pathophysiology cannot be clarified precisely, it is known that oxidative stress has a role within this process. In comparison to healthy people, the patients with MS are more sensitive to oxidative damages. According to the examinations, it is also known that total antioxidant levels (TAS) decrease. 
The aim of this study is to investigate whether the antioxidant enzymes such as Paraoxonase (PON), Superoxide Dismutase (SOD), Glutathione Peroxidase (GPX) as well as Malondialdehyde (MDA), Protein Carbonyl (PC), Nitric Oxide (NO) levels, which point out oxidative stress, make contribution to aetiopathogenesis of the disease. For this purpose, besides the 30 healthy volunteers, the 30 patients having applied to Gaziosmanpaşa University Hospital, Neurology Department and having been diagnosed as MS were included in this study. The serum levels of SOD, GPX, MDA, PC and NO were determined by the spectrophotometric method and PON levels were measured by ELISA method.
In the study, when the patient and the control groups were compared, the serum levels of PON, SOD, MDA and NO were found to be higherin the MS group than in the control group; also, this difference was statistically significant. However, in terms of the GSH-Px and PC levels, the difference between the groups was not statistically significant.
As a result of the study, it was found that the oxidative stress parameters such as MDA and NO were high in the patients with MS. Therefore, it can be thought that oxidative stress may contribute to MS aetiopathogenesis. Regarding the increased in the antioxidant parameters such as PON and SOD, it can be suggested that an adaptation mechanism developing against the escalating oxidative stress is possible.

Keywords: Multiple Sclerosis, Superoxide Dismutase, Nitric Oxide, Glutathione Peroxidase.