Rowland evrensel demans ölçeği'nin (rudas) türk toplumunda hafif demans tanısında geçerlilik ve güvenilirliği
Reliability and validity of the rowland universal dementia assessment scale (rudas) in the diagnosis of mild dementia in turkish population
Yazar: GİZEM AYAN
Danışman: DOÇ. DR. ALPER DÖVENTAŞ
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Geriatri = Geriatrics
Dizin: Demans = Dementia

Özet:
AMAÇ: Demans taramasında geçerli ve güvenilir  kognitif testler mevcuttur. Testlerin eksik yönlerini ortadan kaldırabilecek ölçeklerin geliştirilmesi gerekmektedir. Amacımız; eğitim ve sosyokültürel farklılıkları ortadan kaldırdığı gösterilmiş "Rowland Evrensel Demans Ölçeği"nin (RUDAS), toplumumuzda hafif demans tanı ve taraması amacıyla; Türkçe versiyonunun geçerlilik, güvenilirliğini belirlemektir.
HASTALAR VE YÖNTEM: Çalışmaya 70 kişilik kontrol grubu, 70 hafif demans, ≥65 yaş 140 kişi alındı. Demans tanısında DSM-V kriterleri; yapılabilen vakalarda nöropsikometrik test (NPT) uygulandı. Yerli bir çevirmenin Türkçe'ye çevirdiği RUDAS'ı, tez yürütücüsü uyguladı. Aynı araştırmacı kişilere, tekrarlanabilirlik, açısından 48 saat içerisinde testi tekrarladı. RUDAS sonuçları, sMMT ile karşılaştırıldı. Klinik, DSM-V ve nöropsikometrik batarya sonuçları ile tekrarlanabilirlik, geçerlilik, güvenilirlik, duyarlılık, özgünlük, pozitif (PPV) ve negatif (NPV) prediktif değerleri belirlendi.
BULGULAR:  Zaman geçerliliği sağlandı. Paralel test MMT ile kontrol grubunda % 45,3, demans grubunda %73 korelasyon vardı. Faktör analizinde; faktör yükleri 0,44-0,81 arasında saptandı. Maksimum 30 puanlık testte kesim noktası 25 seçildiğinde; duyarlılık %92,86; özgüllük %92,86; PPV %92,9; NPV %92,9 olarak hesaplandı. Tüm maddeler için kapsam geçerliliği, %100 saptandı. Güvenilirlik analizinde, Cronbach's alpha değeri 0,692 ile iç tutarlılığı iyi düzeyde saptandı. Test-retest güvenilirliği ise (ICC= 0.987) olarak belirlendi. RUDAS'ın eğitim seviyesi, göç durumu, anadilden etkilenmediği; erkek cinsiyette puanların anlamlı yüksek olduğu, yaşın belirleyici olduğu görüldü.
TARTIŞMA VE SONUÇ:  RUDAS Türkçe versiyonunun, hafif demans taramasında ortalama 5 dakikada yapılabilen; zaman, paralel test, yapı ve kapsam olarak geçerli, güvenilir; kesim noktası 25 seçildiğinde %92,86 duyarlılık ve özgüllükle hastaları seçebilen; eğitim seviyesi, dil ve göçmenlikten etkilenmeyen, karma bir yapıya sahip ülkemizde, klinik pratikte kullanıma uygun bir test olabileceği sonucuna varılmıştır

Abstract:
BACKGROUND: Several cognitive tests are available to screen dementia. New tests are needed to top up lacking parts of current tests. Our aim is, to validate Turkish version of Rowland Universal Dementia Scale (RUDAS) .
PATIENTS AND METHODS: 140 patients ≥65 years of age (70 control/ 70 mild dementia) were included. Dementia diagnosis was supported by DSM V criteria, in 79 patients (40 control/ 39 dementia ) neuropshychometric tests were applied. RUDAS, translated into Turkish by a native speaker, was applied to patients by the executive researcher. Same researcher, applied test in 2 days to determine test-retest reliabilitiy. Results of RUDAS compared wtih MMSE, and  reliability, validity, sensitivity, specificity and predictive values were determined.
RESULTS: Time validity were verified. MMSE ,as paralel test, was correlated wtih results of RUDAS with 45.3 % in control,73% in mild dementia group. Factor analysis showed, all items having more than 0.40 and factor construct was verified. When 25 was cut-off point, sensitivity,spesificity,PPV, NPV were found as %92.86 %92.86, %92,9%92,9 respectively. Content validity was found 100%. Determining reliability of test, Cronbach's alpha was found as 0.692. Test-retest reliability (ICC= 0.987) were determined as shown. Results were independent from educational status, language used, immigrant status, whereas, age and gender were not.
CONCLUSION: Turkish version of RUDAS, is validated as construct, time, paralel test, content. Reliability was verified.  Clinicians can apply the test in 5 minutes approximately and  results are not effected by educational status, language used, immigrant status; however age,gender have effect on results