Sesbilgisel farkındalık (Fonolojik farkındalık) eğitiminin okuma sorunu olan çocuklar üzerindeki etkisinin incelenmesi
The effectiveness of phonological awareness instruction on children with reading difficulties
Yazar: DİDEM YÜCEL
Danışman: DOÇ. DR. FİGEN TURAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Yapılan araştırma, sesbilgisel farkındalık eğitiminin okuma sorunu olan çocuklar üzerindeki etkilerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Ankara İl Merkezi'nde bulunan ve Milli Eğitim Bakanlığına bağlı İlköğretim Okullarının 1,2 ve 3. Sınıflarına devam etmekte olan, okuma ve yazma becerisini yeni kazanmış ve okuma sorunu yaşayan 7'si kız ve 10'u erkek olmak üzere toplam 17 çocuk oluşturmuştur. Deneysel desende yürütülmüş olan araştırmada, örneklemde bulunan çocuklar tesadüfi örnekleme yolu ile uygulama ve kontrol gruplarına dahil edilmişlerdir. Ön test aşaması öncesinde, tesadüfi örnekleme yolu ile uygulama ve kontrol gruplarına dahil edilen çocuklar arasında dile bağlı okuma güçlüğüne, işitsel süreç becerilerine ve iletişim becerilerine ilişkin fark olup olmadığının belirlenmesi amacı ile ?Dile Bağlı Okuma Güçlüğünün Belirlenmesi Kontrol Listesi?, ?Genel İşitsel Süreç Becerileri Kontrol Listesi? ve ?Çocuk İletişim Kontrol Listeleri? uygulanmıştır. Ön test aşamasının ardından, uygulama grubuna 20 oturumdan oluşan sesbilgisel farkındalık becerileri eğitimi verilmiştir. Uygulama grubu ve kontrol grubu, ön test ve son test aşamalarında ?Ankara Artikülasyon Testi? ve ?Sesbilgisel Farkındalık Becerileri Değerlendirme Aracı? ile değerlendirilmiştir. Elde edilen verilerin istatistiksel analizinde, Mann Whitney U, Wilcoxon Eşleştirilmiş İki Örnek Testi ve Spearman Korelasyonu kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar, sesbilgisel farkındalık eğitiminin, okuma sorunu olan çocukların tüm sesbilgisel farkındalık becerilerini ve okuma becerilerini olumlu yönde etkilediğini göstermiştir. Ayrıca, yapılan korelasyon analizleri, sesbilgisel farkındalık becerileri ile okuma becerileri arasında güçlü bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur.Anahtar sözcükler: Sesbilgisel farkındalık, fonolojik farkındalık, okuma sorunu, müdahele

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effectiveness of phonological awareness instruction on children with reading difficulties. Sample of the study consists of 7 female and 10 male, total 17 children with reading diffculties, who are attending first, second and third grades of primary schools and who acquired reading skills recently. The study has been conducted in an experimental design and random selection is used in the distribution of children into test and control groups. In order to match the two groups in language based reading difficulties, general auditory process skills and communication skills, Early Identification of Language Based Reading Difficulties Checklist, General Auditory Process Skills Checklist and Children?s Communication Check List were used before pretest process. Right after pretest process, a phonological awareness instruction were administered to test group in 20 sessions. Within the assessment processes of two groups during pretest and posttest, Ankara Articulation Test and Evaluation of Phonological Awareness Skills Instruments were used. Current data are statistically analyzed with Mann Whitney U Test, Wilcoxon Signed-Rank Test and Spearman Correlation Coefficient. Given data showed that, phonological awareness instruction has positive effects on both phonological awareness skills and reading skills of children with reading difficulties and furthermore, there is a strong correlation between phonological awareness skills and reading skills.Key words: Phonological awareness, reading difficulty, instruction