Başarılı okullardaki yöneticilerin yönetici yeterliklerinin kurum kültürü ile uyumu
Harmony in between principals' proficiency and organizational culture in successful schools
Yazar: İREM AKIN
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL ÖZDEN
İbn Haldun Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Kurumları İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Güçlü ve pozitif bir okul kültürünün oluşturulmasında ve devamlılığının sağlanmasında, eğitim politikalarının okullardaki uygulayıcısı olan okul yöneticileri temel unsur teşkil etmektedir. Bu bağlamda okulun etkililiği ve verimliliğini üst seviyeye taşıması ve olumlu bir okul kültürü oluşturması bakımından yöneticilerin sahip oldukları yeterliklerin önemi araştırmalarca ortaya koyulmaktadır. Bu çalışmada başarılı okullarda görev yapan yöneticilerin yeterlikleri ile okul kültürünün uyumunun ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden olgubilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Araştırmada başarı ölçütü olarak Lise Giriş Sınavı (LGS) alınmıştır. Öncelikle, İstanbul ilinde bulunan liseler 2021 LGS başarı puanlarına göre sıralanmıştır. Araştırmaya istekli beş okulda okul müdürleri ve ilgili okulda görev süresi en az iki yıl olan öğretmenler ile gerçekleşen görüşmeler toplam 15 katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak alanyazın taranarak ve uzman görüşleri alınarak hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşmeler sırasında ses kayıt ve not alma yöntemleri kullanılarak veriler kayıt altına alınmıştır.  Katılımcıların görüşlerinden elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda bulgular, Katz (1955) 'ın Yönetici Yeterlikleri sınıflandırması esas alınarak 3 tema altında; Hofstede (1993) 'nin Örgüt Kültürü modeli esas alınarak 5 tema altında oluşturulmuştur. Bu bağlamda başarılı okul müdürleri yönetimde ihtiyaç duydukları temel becerinin resmi dile hakimiyet, kullandıkları en etkili motivasyon aracının başarıyı takdir etme olduğunu belirtmişlerdir. Katılımcıların görüşlerinden yola çıkarak bu okullarda güç mesafesinin düşük, belirsizlikten kaçınmanın yüksek, eril özelliklerin ve bireysel çalışmanın ön planda olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
School administrators, who are the implementers of education policies in schools, are the main elements in creating and maintaining a strong and positive school culture. Based on this, the importance of the competencies of the administrators in terms of bringing the effectiveness and efficiency of the school to the highest level and creating a positive school culture is revealed by the researches. In this study, it is aimed to reveal the harmony in between sufficiency of the administrators working in successful schools and culture of a school itself. Phenomenology design was used in this research. LGS(High School Entrence Exam) was taken as a success criteria in this research. First of all, high schools in Istanbul were ranked according to their 2021 LGS achievement scores. Interviews consisted 15 participants, those are 5 school principals and 10 teachers who are working over 2 years in the related schoolds. In the research, a semi-structured interview form was used so as to collect data. The data were analyzed by the content analysis method. Research results were constituted under themes of Katz's  Skills of Administrator and Hofstede's Organizational Culture model. In this context, successful school principals stated that the basic skill they need in management is mastery of the official language, and the most effective motivation tool they use is appreciating success. Based on the opinions of the participants, it was concluded that power distance is low, uncertainty avoidance is high, masculine characteristics and individual work are prioritized in these schools.