Opere evre ı- ııı meme kanseri hastalarında metabolik sendrom sıklığı ve belirleyicileri
The frequency and determinants of metabolic syndrome in patients with operable stage i-iii breast cancer
Yazar: SAİM FURKAN SARICI
Danışman: PROF. DR. KADRİ ALTUNDAĞ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Hipertansiyon = Hypertension ; Hipertrigliseridemi = Hypertriglyceridemia ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Metabolik hastalıklar = Metabolic diseases ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Obezite = Obesity ; Östrojen eksikliğini giderme tedavisi = Estrogen replacement therapy ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Metabolik sendrom obezite, insulin rezistansı, hipertrigliseridemi, düşük HDL ve hipetansiyondan oluşan multiple kardiyak risk faktorlerinin birlikteliğinden oluşan bir durumdur. Metabolik sendromun meme kanseri riskini artırdığı yönünde ciddi bulgular vardır. Bu çalışmada opere evre I-III meme kanserli hastalarda metabolik sendrom sıklığı ve belirleyicileri tanımlamayı amaçladık. Merkezimize Nisan 2009-Nisan 2010 tarihleri arasında başvuran opere evre I-III meme kanserli hastalar kesitsel olarak olarak incelenmiştir. Hastalarda metabolik sendrom tanımı NCEP kriterlerine göre yapılmıştır. Metabolik sendrom kriterleri, demografik veriler, tümör boyutu, grade, lenf nodu, östrogen, progesteron, HER2 durumu ve kemoterapi/endokrin tedavi hikayeleri hastalardan ve hastane kayıtlarından öğrenilmiştir. Ortanca yaşı 50.4 olan 600 hasta analiz edildi. 164 hasta tamoksifen, 203 hasta aromataz inhibitörü alıyordu. Geri kalan 233 hasta hormonal tedavi almıyor idi (yeni tanı ve/veya triple negatif hastalar). NCEP kriterlerine göre hastaların %42.0' sinin metabolik sendromu vardı. Aromataz inhibitörü alan grupta tamoksifen alan gruba göre metabolik sendrom daha sık bulundu (%50.2 vs. %25.6, p < 0.001). Herhangi bir hormonal tedavi almayan grupta ise MS sıklığı %46.3 idi. Postmenapozal hasta grubunda premenapozal olan gruba göre metabolik sendrom daha sıktı (%46.4 vs. %26.0 p<0.001). HER2 pozitif tümörlü ve oral kontraseptif kullanma öyküsü olan hasta gruplarında metabolik sendrom sıklığı daha düşük bulundu. (33,5% vs. 44,7% HER2, p=0.12 ve 37,5% vs. 41,9% oral kontraseptif kullanım öyküsü, p=0.28). Hastaların %76.1'i adjuvan kemoterapi almıştı. Adjuvan kemoterapi alan ile almayan grup arasında metabolik sendrom sıklığı açısından fark yoktu. Metabolik sendrom varlığı ile östrogen/progesteron reseptör durumu, tümor boyutu, lenf nodu, evre, grade, hormon replasman tedavisi, kemoterapi ve sigara içme öyküsü arasında istatistiksel anlamlı bir korelasyon saptanmadı. Opere evre I-III meme kanserli hastaların %42.0' sinin metabolik sendromu vardı. Adjuvan aromataz inhibitorü kullanan hasta grubunda daha sık metabolik sendrom saptanırken, oral kontraseptif ve HER2 poziitif hasta grubunda daha az metabolik sendrom tespit edildi. Bu bulgularla aromataz inhibitörlerinin metabolik sendrom gelişimi sürecine bir katkısı olabileceği anlaşılmaktadır. Bu ilişkiyi açıklayacak prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Metabolic syndrome is a cluster of multiple risk factors including obesity, insulin resistance, hypertriglyceridemia, low HDL and hypertension. Metabolic syndrome is associated with an increased risk of breast cancer. We evaluated the frequency and determinants of metabolic syndrome in patients with operable stage I-III breast cancer. In this cross-sectional study we analyzed the frequency and determinants of metabolic syndrome in patients with stage I-III breast cancer. Metabolic syndrome was defined according to NCEP definitions. Data on metabolic syndrome criteria were collected along with demographic data, tumor size, grade, lymph node, estrogen, progesterone, HER2 status, grade and history of chemotherapy/endocrine therapy. A total of 600 patients were analyzed. Median age was 50.4 years. 164 patients were using tamoxifen, 203 patients were using aromatase inhibitors and the remaining 233 patients were not receiving hormonal therapy (newly diagnosed and/or triple-negative patients). According to the NCEP criteria 42.0% of the patients had metabolic syndrome. More patients receiving aromatase inhibitors had metabolic syndrome than those receiving tamoxifen (50.2% vs. 25.6%, p < 0.001). The frequency of MS among those not taking any hormonal therapy was 46.3%. Additionally, post-menopausal patients had higher rate of MS compared to pre-menopausal ones (46.4% vs. 26.0% p ? 0.001). Patients with HER2 positive tumors and patients who had a history of oral contraceptive use had lower rates of metabolic syndrome than those with HER2 negative tumors and no oral contraceptive use, respectively (33,5% vs. 44,7% for HER2, p=0.12 and 37,5% vs. 41,9% for oral contraceptive use, p=0.28). There was no significant correlation between the presence of metabolic syndrome and estrogen/progesterone receptor status, tumor size, nodal status, stage, grade, adjuvant chemotherapy, hormone replacement therapy, smoking history. 42.0% of the patients with stage I-III breast cancer had metabolic syndrome. Adjuvant aromatase inhibitor therapy was found to be associated with higher rate of metabolic syndrome whereas history of oral contraceptive use and HER2 positivity were associated with lower rate. Whether the aromatase inhibitors contribute the development of metabolic syndrome or not needs to be elucidated by future prospective studies.