Lider-üye etkileşiminin örgütsel adalet üzerindeki etkisi: Turizm sektörü çalışanları üzerinde bir araştırma
The effect of leader-member exchange on organizational justice: A research on tourism sector employees
Yazar: ÜMİT KAZAN
Danışman: DOÇ. DR. BORAN TOKER
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Bu araştırmanın amacı, insanoğlunun en temel düşüncelerini yönlendiren adalet ve liderlik kavramlarını örgütsel çerçevede ele alarak aralarındaki ilişki ve etkileri ortaya koymaktır. Bu kavramlar, kişiden kişiye değişen fenomenleri kapsayabildiği için her iki kavramın tanım ve ölçümlerine ilişkin çok sayıda yaklaşım bulunmaktadır. Yaklaşımlardaki bu çeşitlilik göz önüne alınarak çalışanlarda oluşan adalet algıları örgütsel adalet kapsamında ele alınmaktadır. Çalışmada bu doğrultuda kavramsal bir zemin oluşturulmasının ardından kuramsal süreçlere ışık tutulmaktadır. İncelenen örgütsel adalet düzleminde etkinliği sorgulanmaya çalışılan bağımsız değişken ise liderlik araştırmalarına yön vermiş olan lider-üye etkileşimi (Leader-Member Exchange, LMX) kuramıdır. Bu araştırmada, üyelerin liderleriyle karşılıklı olarak kurdukları etkileşimler sonucunda algıladıkları örgütsel adalette bir takım değişmeler olduğu öne sürülmektedir.
	Bu doğrultuda konunun ampirik olarak incelenmesi amacıyla bir saha araştırması gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Antalya'da yer alan çeşitli destinasyonlarda görev yapan çalışanlar oluşturmaktadır. Araştırma örneklemini ise Antalya'nın turistik anlamda en çok rağbet gören turizm bölgelerinden Belek, Kadriye, Side, Kundu, Kemer, Manavgat ve Antalya merkezde yer alan beş yıldızlı konaklama işletmelerinde çalışanlar oluşturmaktadır. Araştırma verileri, lider-üye etkileşimi, örgütsel adalet ve demografik ölçek olmak üzere üç bölüm halinde tasarlanmış olan anket formu ile elde edilmiştir. Bu doğrultuda öncelikle 132 katılımcının yer aldığı bir pilot çalışma gerçekleştirilmiş ve anketlerin güvenirlikleri sınanmıştır. Ölçeklerin araştırmaya uygun oldukları tespit edildikten sonra saha araştırması gerçekleştirilmiş ve kolayda örnekleme yöntemi kullanılarak 552 adet anketten oluşan veri seti elde edilmiştir. Bu veriler SPSS 23 paket istatistik programı ile değerlendirilmiştir. Araştırma verilerinin güvenli ve tutarlı olduğunu ispatlamak amacıyla, güvenirlik ve geçerlilik analizleri gerçekleştirilmiştir. Araştırma hipotezlerinin istatistiksel olarak sınanması amacıyla korelasyon ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Bu analizler sonucunda turizm sektörü çalışanlarının örgütsel adalet algılarında lider-üye etkileşiminin önemli bir etki düzeyine sahip olduğu ve bu iki değişken arasındaki ilişkilerin dikkate değer düzeylerde olduğu saptanmıştır.

Abstract:
The aim of this research is to examine the concepts of justice and leadership, which direct the most basic thoughts of human beings, within the organizational framework and to reveal the relationships and effects between them. Since these concepts can cover phenomena that vary from person to person, there are many approaches to the definition and measurement of both concepts. Considering this diversity in approaches, justice perceptions of employees are discussed within the scope of organizational justice. In this study, after establishing a conceptual ground in this direction, the theoretical processes are shed light on. The independent variable whose effectiveness is tried to be questioned in the organizational justice level examined is the leader-member exchange (LMX) theory, which has shaped leadership research. In this research, it is suggested that there are some changes in the organizational justice perceived by the members as a result of their mutual interactions with their leaders.
In this direction, a field study was carried out in order to empirically examine the subject. The universe of the research consists of employees working in various destinations in Antalya. The research sample consists of employees working in five-star accommodation enterprises located in Belek, Kadriye, Side, Kundu, Kemer, Manavgat and the center of Antalya, which are the most popular touristic regions of Antalya. The research data were obtained by means of a questionnaire designed in three parts: leader-member interaction, organizational justice and demographic scale. In this direction, first of all, a pilot study with 132 participants was carried out and the reliability of the questionnaires was tested. After it was determined that the scales were suitable for the research, field research was carried out and a data set consisting of 552 questionnaires was obtained by using the convenience sampling method. These data were evaluated with SPSS 23 package statistics program. In order to prove that the research data are safe and consistent, reliability and validity analyzes were carried out. Correlation and regression analyzes were applied to test the research hypotheses statistically. As a result of these analyzes, it has been determined that the leader-member exchange has a significant effect on the organizational justice perceptions of the tourism sector employees and the relations between these two variables are at remarkable levels.