İstanbul Kurtuluş caddesi 19. yüzyıl sonu ve 20. yüzyıl ilkyarisi korunmasi gerekli sivil mimarlik örnekleri üzerine bir çalişma
The research on late 19th and the first half of the 20th century civil architecture examples which require protection in Istanbul Kurtuluş street
Yazar: CANSU KISAT TÜFEKÇİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER FARUK TUNCER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Rölöve-Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Envanter = Inventory ; Koruma = Conservation

Özet:
İstanbul ili Şişli ilçesine bağlı bir semt olan Kurtuluş (Tatavla) bölgede iskana açılan ilk yerleşim alanı olarak tarihi bir öneme sahiptir. 16. yüzyılda Aya Dimitri Kilisesi etrafında kurulan semt zamanla yayılarak, 19 yy'da Pangaltı ve Osmanbey'in oluşmasıyla Kurtuluş (Tatavla) Caddesi'ne doğru büyümüştür. 19. yy'da önce atlı sonrasında elektrikli tramvay hattının Kurtuluş (Tatavla) Caddesi üzerinden geçmesiyle cadde üzerinde çok katlı apartmanlar yapılmaya başlanmıştır. Bu dönemde Rum azınlığın çoğunlukta olduğu aynı zamanda Ermeni, Yahudi ve Türk vatandaşların da yaşadığı kozmopolit bir yapıya sahip semt, yaşanan siyasi gelişmeler sonucu azınlıkların bölgeden ayrılması ile sosyal ve fiziksel yapısında değişim meydana gelmiştir. Tez konusu kapsamında Kurtuluş (Tatavla) semtinin coğrafi verileri ve sosyal yapısı incelendikten sonra Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinde bölgenin tarihi ve fiziksel gelişimi ele alınmıştır. Çalışma alanı olarak seçilen Kurtuluş (Tatavla) Caddesi'nin kentsel doku analizleri yapılarak alanın günümüzdeki durumunun tespit edilmesi amaçlanmıştır. Cadde üzerinde yer alan 19. yüzyıl sonu ve 20. yüzyıl ilk yarısı çok katlı kargir konutların envanterleri oluşturularak, koruma durum tespitleri yapılmıştır. Bozulmuş dokunun işlevlendirmeye ve restorasyonlara bağlı bozulma nedenleri irdelenerek sonra yapılacak müdahalelerin korumaya yönelik olması amaçlanmıştır.

Abstract:
Kurtulus (Tatavla) located within the border of Sisli, Istanbul has a historical importance as the first district to be given residential license, in the region. Kurtulus was firstly located around Aya Dimitri Church in16th century, extended to its current borders by the establishment of Osmanbey and Pangalti in 19th century. Multiple storey buildings were constructed firstly after the use of horsecars, than by electrical trams in 19th century on Tatavla Street. At that time period, the street had a cosmopolit nature, habited mostly by the Greek minorities,
followed by Turkish, Jewish and Armenian citizens, transformed socially and physically when the minorities left due to political changes. In scope of this thesis, after examination of the social structure and geographical
data of Kurtulus (Tatavla) district, the physical and historical evolution in Ottoman and Republic periods is discussed. By analyzing the urban texture of Kurtulus (Tatavla) street as the chosen area, the objective is to establish the current state of that district. The protection statuses were assesed by making the inventory of late 19th and early 20th century multi-storey masonry buildings on the street. Reasons of negative effects on urban texture due to functionalization and restorations were examined for the purpose of making protective interventions in future restorations.