I. Abdülhamid'in kızı Esma Sultan'ın hayatı (1778-1848)
The life Of Abdulhamit I's daughter Esma Sultan (1778-1848)
Yazar: TÜRKAN DURAN
Danışman: PROF. DR. ALİ AKYILDIZ
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Yakınçağ Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Tarih = History

Özet:
Sultan Abdülhamid'in yedinci çocuğu olarak dünyaya gelen Esma Sultan, diğersultanlar gibi iyi bir eğitim almıştı. III. Selim, Esma Sultan on dört yaşına geldiğinde çoksevdiği çukadar Hüseyin Ağa'yı Kapdân-ı Deryâlığa yükselterek sultanla nişanladı.Düğünleri nişandan yaklaşık yedi ay sonra yapıldı ve çift Esma Sultan'ın Divanyolu'ndabulunan sarayına taşındı. Ancak bu evlilik çok uzun sürmedi; zira, on bir yıl sonra HüseyinPaşa vereme yakalanarak vefat etti ve Esma Sultan bundan sonra mutadın aksine bir dahaevlenmedi.Esma Sultan Hüseyin Paşa'nın ölümünden sonra saray kadınlarına nazaran dahaözgür bir hayat sürmeye başladı. Babası Sultan I. Abdülhamid, kendisine Divanyolu'ndabulunan sarayı, Eyüp ve Tırnakçı Yalılarını tahsis etti. III. Selim döneminde ise bunlaraÇamlıca Köşkü eklendi. Ayrıca sultanın Maçka ve Cağaloğlu'nda da sarayları vardı. Çokşık giyinen Esma Sultan, kendisi gibi maiyetindeki cariyeleri de aynı güzellikte giydirerekmesire yerlerine gezmeye giderdi. Rivayete göre sultanın her giydiği moda olurdu. Ancakonun bu rahat yaşamı, delikanlılara düşkünlüğü yönünde bir sürü dedikodu çıkmasınaneden olmuştu.Sultanın bu ilgi çekici yönleri yanında asıl dikkati çeken onun devlet işlerinemüdahaleleriydi. Esma Sultan, yeniçeriler tarafından tahta aday gösterilmiş bir sultandı.IV. Mustafa'nın tahta çıkması için hayli çaba sarf eden Esma Sultan, Kabakçı Mustafaisyanında rol oynadığı gibi, II. Mahmud dönemindeki yeniçeri isyanının damüşevviklerindendi. Sultan bu nüfuzuyla bazı adamlarını istediği yerlere getirebilmişti.Hanedanın diğer üyelerine göre daha uzun yaşayan Esma Sultan yetmiş iki yaşındavefat etti. Son zamanlarında yaşlılığa bağlı olarak hafıza kaybına uğrayan sultanın naaşı,Divanyolu'nda bulunan II. Mahmud türbesine gömüldü.

Abstract:
Esma Sultan was the seventh child of Sultan Abdülhamid. She had been welleducatedlike other Sultans. Selim III promoted Çukadar Hüseyin Ağa, whom he liked, tobe the Kaptân-ı Deryâ and engaged Esma Sultan to him when she was fourteen. They weremarried seven months later and moved to Esma Sultan?s Palace which was situated inDivanyolu. However Hüseyin Pasha died of tuberculosis after only eleven years ofmarriage and extraordinarily, Esma Sultan didn?t get married again.After the death of Hüseyin Pasha, Esma Sultan started to lead a care free lifecompared to the other women of palace. Her father Abdülhamit assigned the Palace inDivanyolu and Eyüp and Tırnakçı Yalı?s. Selim III also assigned the Çamlıca Köşk. Sultanalso had palaces in Maçka and Cağaloğlu. Esma Sultan, who dressed so chic, made theconcubines in her entourage dressed as she did and would go to picnic?s just to walkaround. Reportedly; by all counts, everything she wore came into style. However her freelife caused much gossiping. There was also talk of her having a taste for young men.Besides her different lifestyle, the most interesting facet of Esma Sultan is herpolitical intermeddlings to the state affairs. She was nominated for the throne by theJanissaries. She played an active role in Mustafa IV.?s acceding to the throne, and also inthe rebellion of Kabakçı Mustafa. She was one of the provocators of the Janissary rebellionin the time of Mahmud II. She would post some of her men to the positions that she wantedusing her ascendance.Esma Sultan led a very long life compared to the other members of the Dinasty. Shepassed away when she was seventy two years old. She suffered from memory loss causedby her old age. Esma Sultan was burried into the Sultan Mahmud II?s Tomb that is locatedin Divanyolu.