Sosyal fonksiyonları açısından zekât kurumu
Zakat institution in terms of social functions
Yazar: HAKAN ÇELİK
Danışman: PROF. DR. EMİNE ÖZTÜRK
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Sosyal ahlak = Social ethics ; Sosyal davranış = Social behavior ; Sosyal etki = Social affect ; Sosyal hayat = Social life ; Sosyal ilişkiler = Social relations ; Zekat = Alms ; İbadet = Worship ; İslamiyet = Islam

Özet:
Zekât, İslam dininin emrettiği mali bir ibadet çeşididir. Bu ibadetin amacı, toplumda yer alan fakir ve zengin gruplar arasında oluşabilecek sosyo-içtimai ve sosyo-ekonomik olumsuzlukları ortadan kaldırmak ve toplum içerisindeki her bir Müslümanın temel ihtiyaçlarını gidermek, huzur ve güven içerisinde yaşamalarını sağlayabilmektir. Bu ibadet özü itibariyle malı temizleme ve ruhu arındırma gibi önemli görevleri bünyesinde barındırmaktadır. Zekât zengine farz olan bir ibadettir. Zengin Müslüman gerekli şartlar oluştuğunda malının zekâtını ayırıp Kur'an'da belirtilen yerlere, zekât kurumu aracılığıyla ulaştırmak mecburiyetindedir. Zekât ibadeti, İslam hükümlerini prensip edinmiş bir devletin eliyle düzenlenmeli, tertip edilmeli ve toplatılıp ilgili yerlere dağıtımı sağlanmalıdır. Peygamberimiz ve devam eden Raşit Halifeler dönemlerinde bu metot kullanılmış ve mevcut delillerle de zekât ibadetinin yerine getirilme görevinin İslam devletine ait olduğu belirtilmiştir. Takip eden süreçte ise bu ibadet devletin düzenlediği bir uygulama olmaktan çıkmış ve ferdi olarak yerine getirilen bir yapıya dönüşmüştür.
Günümüzde Suudi Arabistan, Endonezya ve Malezya gibi ülkelerde devlet eliyle yürütülmeye çalışılan bir zekât organizasyonundan bahsedebiliriz. Ferdi olarak yürütülmeye çalışılan ve bağlamından koparılan zekât ibadeti, organize bir şekilde ve devlet eliyle yürütülmesi neticesinde hem çok daha verimli hale getirilerek güzel sonuçlar doğuracak, hem de çok daha geniş kitlelere ulaşılması sağlanmış olacaktır.
Sunduğumuz bu bilgiler ışığında özetle, zekât ibadetinin devletçe yerine getirilecek ve kurumsal bir kimliğe kavuşacak bir durumundan söz edilebilir. Ülkemizin siyasi ve hukuki yapısı nazarı itibara alınarak oluşturulacak bir model ile Türkiye'de, zekât ibadetinden beklenilen hedefler gerçekleştirilmiş olacaktır.

Abstract:
Zakat is a kind of financial worship that is ordered by the Islamic religion. The purpose of this worship is to eliminate the socio-economic and economic negativities which might occur between the poor and the rich groups in the society and to provide the basic needs of every Muslim in the society moreover provide them to live in peace and security.In fact, this worship includes important duties such as flourishing the goods and purifying the soul. Zakat is compulsory for rich ones. The rich Muslim has to separate the zakat of the goods and to deliver them to the places indicated in the Qur'an.The worship of the Zakat must be arranged and distributed also delivered by the state which has adopted the principles of Islam. This method was used in the times of our Prophet and the ongoing Rashid Khalifa periods and it was stated that the duty to fulfill the worship of the zakat by the available evidence belongs to the Islamic State. In the following process, this worship was no longer a practice regulated by the state and turned into a personalized practice.
Nowadays, we can talk about zakat organization conducted by countries such as Saudi Arabia, Indonesia, and Malaysia. Zakat worship, which is tried to be sustained as a person, and which is away from the context, zakat will be more productive and organized ıf it is conducted by the state, and it will have good results as well as reaching a wider mass.
To sum up, In light of the information we provide, we can talk about a situation where the zakat will be fulfilled by the state and will have an institutional identity. Our country's political and legal structure will be established taking into consideration the date with a model in Turkey, it aims to be expected from the charity worship will be realized.