Asil-vekil ilişkisinde asilin körlüğü:Türkiye'de asil-vekil ilişkisinde vekilin sahip olduğu güce bağlı olarak asilin tutumunun incelenmesi
The blindness of acting in principal-agent relationship:Review of principal attitude, depending on the power that he/she possess within the relationship of principal-agent in Turkiye
Yazar: YASEMİN DALĞIRAN
Danışman: DOÇ. DR. HULUSİ CENK SÖZEN
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Güç = Power ; Sosyal sermaye = Social capital ; Vekalet = Representation ; Vekalet teorisi = Agency theory

Özet:
Hızla büyüyen işletmeleri düşündüğümüzde örgüt sahiplerinin örgütün başında bulunabilmesi ve aynı zaman da örgütü yönetebilmesi, dahası üst düzey yöneticilerin tüm yönetim işlerini tek başlarına üstlenmesi gittikçe zorlaşmaktadır. Bunun sonucunda örgüt sahipleri de üst düzey yöneticiler de yönetim faaliyetlerini yürütmek üzere profesyonel yöneticilerle birlikte çalışmaya başlamışlardır. Bu zorunluluk yazında vekâlet kuramı diye adlandırılmaktadır.
Bir çok farklı uygulama alanında kullanılan vekâlet teorisini incelediğimizde diğer örgüt kuramlarıyla iç içe olduğunu görürüz.Özellikle sosyal sermaye ve buna bağlı olarak güç-bağımlılık kuramları bir arada incelediğinde "Sosyal sermaye; güç isteyen veya elindeki gücü korumaya çalışan vekilin kullandığı bir taktik mi?" sorusunu akıllara getirmektedir. Buradan hareketle bu çalışmada vekilin sahip olduğu gücün asilin vekili denetlemesinde ve buna bağlı olarak alacağı kararlarda nasıl etkili olduğu araştırılmıştır.
Bu çalışma, Türkiye de asil-vekil arasındaki ilişkinin yönetilmesinde sosyal sermaye ile güç-bağımlılık kavramlarının ne derece etkili olduğu ile ilgilidir. Çalışmada orta ve büyük ölçekli şirketlerde çalışan yöneticilerin onlara bağlı çalışan vekilleri seçerken ve denetlerken bu vekillerin sahip olduğu gücün etkisi incelenmiştir. 
Çalışma bu konularla ilgili araştırma sorularını yanıtlayarak, vekâlet kuramına ilişkin Türkiyede yapılan çalışmalara katkı sağlamayı ve uluslararası yazında yer alan çalışmalara Türkiye özelinde asil-vekil ilişkisini sosyal sermaye ve güç-bağımlılık kuramları ile ilişkilendirilerek farklı bir bakış açısı kazandırmayı amaçlamaktadır.
Nitel araştırma yöntemi kullanılarak gerçekleştirilen bu çalışma ile işletmelerde vekâlet veren ile vekâlet eden aktörler, yani asil-vekil ilişkisi çerçevesinde Türkiyedeki vekilin sahip olduğu sosyal sermayenin asil ve örgüt için önemini daha iyi anlaşılacak, bununla birlikte sosyal sermayenin yarattığı gücün asili hangi konularda baskı altına aldığı daha iyi kavranabilecektir.
Anahtar Kelimeler: Vekâlet kuramı, sosyal sermaye, güç-bağımlılık kuramı

Abstract:
When rapid growth of companies are taken into consideration, the adversity of being incharge of the company and at the same time managing the company , moreover taking all management responsibilities by executive managers is unavoidable from the his point of view. As a result of this, both the company owners and executive managers have started working with professional managers in order to carry out the managing activities.This obligation is named as "agency theory" in literature.When we examine the "agency theory" which is utilized in several different practical fields, we will see that it is in close proximity with the other organizational theories.
In particular, when power-dependancy theories which are conditionally bonded to social capital are reviewed together, the following question arises; "Is social capital a tactical usage of the agent who demands power or trying to encourage the power in hand?" Starting from this point, the effect of the power possessed by the agent on the supervision of the principal on the agent and the decisions to be taken related with this are investigated in this study.
This study reveals the importance of social capital and power-dependancy concepts in managing the relationship between principal and agent in Turkiye.In addition, the effect of the authority possessed by the agent while managers are selecting and supervising agent both medium-sized and big-sized companies.
The purpose of this study is to provide a different viewpoint to the world technical literature on Turkiye's basis by associating with power-dependancy and social capital in principal – agent relationship and to provide contribution to the studies related with agent theory accomplished in Turkiye via questionnaires with this study, the principal and agent will understand the following facts within the relationship of principal-agent;
- The importance of social capital possessed by the agent from the principal's and organization's point of view in Turkiye,
- How power of social capital takes the principals under pressure for various subjects. 
It is qualitative research.Yöntem of structured interview has been used for collecting data.The data analysis, which is a type of content analysis.
Key Words: Agency Theory, Social Capital, Power-Dependence Theory