Deneysel periodontitis oluşturulan ratlarda uyku yoksunluğunun periodonsiyum ve oksidatif stres parametreleri üzerine etkisi
Effects of sleep deprivation on periodontium and oxidative stress parameters in rats with experimental periodontitis
Yazar: HİLAL GÜLCAN SEYFİOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP TAŞTAN EROĞLU
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Giriş: Uyku, tüm organizmanın işleyişi için son derece önemli olan hayati bir fizyolojik süreçtir.  Sinir sisteminin gelişimi ve onarımı, metabolik ürünlerin uzaklaştırılması, enerji seviyesinin korunması, vücut ısısının düzenlenmesi, hemostazın sağlanması, öğrenme ve bellek gibi süreçlerde rol oynamaktadır. Uyku yoksunluğunun yüksek kalori alımı, anabolik hormonlarda azalma, fırsatçı enfeksiyonların gelişmesi gibi pek çok  fizyolojik sorunu temsil ettiği bildirilmiştir. Uyku yoksunluğu ile oksidatif hasar arasındaki bağlantı ise hala tartışmalıdır. Kronik enflamatuvar bir hastalık olan periodontitis, diş eti ve çevresindeki destek kemiğin kaybına neden olabilmektedir. Konak ve bakteri etkileşiminin sonucunda pro-enflamatuvar sitokin seviyelerinin artması ve oksidatif stres, periodontal doku yıkımına sebep olmaktadır. Bu çalışmanın amacı ratlar üzerinde oluşturulan deneysel periodontitis modelinde uyku yoksunluğunun periodonsiyum, oksidatif stres ve enflamatuvar parametreler üzerindeki etkisinin incelenmesidir.
Yöntem: Çalışmamızda 56 adet albino Wistar rat kullanılmıştır. Denekler rastgele 4 gruba ayrılmıştır. Grup 1, periodontal açıdan sağlıklı, herhangi bir müdahalede bulunulmayan kontrol grubu (C grubu, n=14). Grup 2, deneysel periodontitis oluşturulan, uyku yoksunluğu oluşturulmayan grup (P grubu, n=14). Grup 3, periodontal açıdan sağlıklı, uyku yoksunluğuna maruz bırakılan grup (SU grubu, n=14). Grup 4, deneysel periodontitis oluşturulan ve uyku yoksunluğuna maruz bırakılan grup (PU grubu, n=14). Deneysel periodontitis, ilgili gruplarda maksiller birinci molar dişlerin etrafına 4-0 ipek süturların bağlanmasıyla oluşturulmuştur. Uyku yoksunluğu grupları deney süresince saat 09.00-17.00 arasında uyku kısıtlamasına maruz bırakılmıştır. On dördüncü günde tüm deneklerin sakrifikasyonu gerçekleştirilmiştir. Serum örnekleriden interlökin-1 Beta (IL-1β), interlökin-6 (IL-6) ve tümör nekrotizan faktör alfa (TNF-α) sitokin seviyeleri ile enflamatuvar etkinlik; Total Antioksidan Seviye (TAS), Total Oksidan Seviye (TOS), Tiyobarbitürik Asit Reaktif Substans (TBARS), Nitrik Oksit (NO) belirteçlerinin seviyeleri ile oksidatif stres Enzyme Linked Immunoabsorbent Assay (ELISA) yöntemiyle değerlendirilmiştir. Alveoler kemik kaybı histomorfometrik olarak imaj analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Osteoklast ve enflamatuvar hücreler sayılarak skorlanmıştır.
Bulgular: Çalışma gruplarının TNF-α, IL-1β, IL-6 ve TOS seviyeleri PU grubunda SU grubuna ve C grubuna göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,005). TAS, NO ve TBARS değerleri gruplar arasında benzerlik göstermiştir (p>0.05).
Sonuçlar: Uyku yoksunluğunun deneysel periodontitiste TOS'u arttırdığı, deneysel periodontitiste serum TNF-α, IL-1β, IL-6 seviyelerine olumlu veya olumsuz etkisinin olmadığı, TOS seviyelerinin enflamatuvar belirteçler olan TNF-α ve IL-6 ile pozitif yönde ilişkisinin olduğu görülmüştür. Enflamatuvar süreçler lipit peroksidasyonu (LPO) yoluyla oksidatif strese katkıda bulunabilir.
Anahtar Kelimeler: deneysel periodontitis, enflamasyon, uyku yoksunluğu, oksidatif stres

Abstract:
Introduction: Sleep is a vital physiological process that is extremely important for the functioning of the whole organism. It plays a role in the development and repair of the nervous system, removal of metabolic products, maintenance of energy levels, regulation of body temperature, hemostasis, learning, and memory. Sleep deprivation has been reported to represent many physiological problems, such as high caloric intake, decrease in anabolic hormones, and development of opportunistic infections. The link between sleep deprivation and oxidative damage is still controversial. Periodontitis, a chronic inflammatory disease, can cause loss of gingiva and surrounding supporting bone. Increased levels of pro-inflammatory cytokines and oxidative stress as a result of host and bacterial interaction lead to periodontal tissue destruction. The aim of this study was to investigate the effect of sleep deprivation on periodontium, oxidative stress, and inflammatory parameters in an experimental periodontitis model in rats.
Method: In our study, 56 albino Wistar rats were used. The subjects were randomly divided into 4 groups. Group 1, periodontally healthy control group without any intervention (C, n=14). Group 2, experimental periodontitis, no sleep deprivation (P, n=14). Group 3, periodontally healthy, sleep deprived group (SU, n=14). Group 4, experimental periodontitis induced and sleep deprived group (PU, n=14). Experimental periodontitis was induced by tying 4-0 silk sutures around the maxillary first molars in the respective groups. Sleep deprivation groups were subjected to sleep restriction between 09.00 and 17.00 hours during the experiment. On the fourteenth day, all subjects were sacrificed. Interleukin-1 Beta (IL-1β), interleukin-6 (IL-6) and tumor necrotizing factor alpha (TNF-α) cytokine levels and inflammatory activity were measured in serum samples; Total Antioxidant Level (TAS), Total Oxidant Level (TOS), Thiobarbituric Acid Reactive Substance (TBARS), Nitric Oxide (NO) markers and oxidative stress were evaluated by Enzyme Linked Immunoabsorbent Assay (ELISA). Alveolar bone loss was assessed histomorphometrically by image analysis and osteoclast and inflammatory cells were counted and scored. 
Results: TNF-α, IL-1β, IL-6 and TOS levels of the study groups were significantly higher in the PU compared to the SU and C (p<0.005). TAS, NO and TBARS levels were similar between the groups (p>0.05)
Conclusions: Sleep deprivation increased TOS levels in experimental periodontitis, had no positive or negative effect on serum TNF-α, IL-1β, and IL-6 levels in experimental periodontitis, and TOS levels were positively correlated with inflammatory markers TNF-α and IL-6. Inflammatory processes may contribute to oxidative stress through lipid peroxidation (LPO).
Keywords: experimental periodontitis, inflammation, oxidative stress, sleep deprivation