Hümik maddelerin sulardan yumaklaştırma metodu ile gideriminin taguchi metodu ile optimize edilmesi
Optimization of humic substance removal from waters by coagulation with taguchi method
Yazar: GÖKÇE DİDAR HAŞILOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YALÇIN ŞEVKİ YILDIZ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Koagülasyon = Coagulation ; Optimizasyon = Optimization ; Taguchi yöntemi = Taguchi method

Özet:
Bu araştırmada Fe-III ve alüminyum iyonları kullanılarak sulardan hümik maddelerin yumaklaştırma ile gideriminin Taguchi Metodu ile optimizasyonu araştırılmıştır.Deneysel parametrelerin etkilerini belirlemek için beş seviyeli ve altı parametreyi içeren (suyun başlangıç pH değeri, humik maddenin başlangıç konsantrasyonu, hızlı ve yavaş karıştırma hızı, alkalinite ve yumaklaştırıcı dozajı) ortogonal (OA25)deney tasarımı kullanılmıştır. Performans ölçütü olarak hümik madde giderme verimi kullanılmış olup elde edilen veriler Taguchi'nin ?Daha büyük daha iyi? formülüne göre değerlendirilmiştir. Performans ölçütlerine değişken analizi (ANOVA) uygulanarak sistem parametrelerinin sonuç üzerindeki etkinlikleri belirlenmiştir.Optimum koşullar alüminyum için başlangıç pH değerinin 8, hümik madde başlangıç konsantarsyonun 40mg/L, hızlı karıştırma hızı 125dev/dak, yavaş karıştırma hızı 30dev/dak, alkalinite 50mgHCO3-/L ve dozajın 5 mgAl+3/L olduğu koşullar olup elde edilen giderme verimi %96,42'dır.Benzer şekilde Fe+3 iyonları için optimum koşullar başlangıç pH değeri 7, hümik madde başlangıç konsantrasyonu 150mg/L, hızlı karıştırma hızı 300dev/dak, yavaş karıştırma hızı 40 dev/dak, alkalinite 0mgHCO3-/L ve dozaj 10mgFe+3/L olup elde edilen giderme verimi %88,74 olmaktadır.

Abstract:
In this investigation, Taguchi method was applied to determine the optimum humic substance removal from aqueous solution by coagulation using aluminum and Ferrous ions.An orthogonal array (OA25) experimental design that allows to investigate the simultaneous variations of six parameters (Initial pH of the water, Initial humic substance concentration, rapid mixing rate, slow mixing rate, alkalinity, and coagulant dosage) having five levels was employed to evaluate the effects of experimental parameters. Performance measure analysis was followed by performing a variance analysis, in order to determine the optimum levels and relative magnitude of the effect of parameters. Because the desired characteristic for response has been maximum removal efficiency (in percentage), Taguchi?s `the larger the better? performance formula was used.While the optimum conditions were found to be Initial pH of the water, (8) Initial humic substance concentration (40 mg/L), rapid mixing rate (125 rpm), slow mixing rate (30 rpm), alkalinity (50 mgHCO3-/L), and coagulant dosage (5mgAl+3/L) for aluminum and similarly Initial pH of the water,(7) Initial humic substance concentration (150 mg/L), rapid mixing rate (300 rpm), slow mixing rate (40 rpm), alkalinity (0 mgHCO3-/L), and coagulant dosage (10mgFe+3/L) for ferrous. Under these optimum conditions, efficiencies are 96, 42% and 88, 74 respectively.