Doksorubisin ile indüklenen sıçan testis hasarı modelinde fluvastatinin olası koruyucu ve tedavi edici etkilerinin histokimyasal ve immünohistokimyasal olarak değerlendirilmesi
Histochemical and immunohistochemical evaluation of possible protective and therapeutic effects of fluvastatin in doxorubicin induced rat testis damage model
Yazar: ÇEVİK GÜREL
Danışman: PROF. DR. ALTUĞ YAVAŞOĞLU
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Histoloji ve Embriyoloji = Histology and Embryology
Dizin: Doksorubisin = Doxorubicin ; Fluvastatin = Fluvastatin ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Histokimya = Histochemistry ; Kısırlık = Infertility ; Sıçanlar = Rats ; Testis = Testis ; İmmünohistokimya = Immunohistochemistry

Özet:
Klinikte ilk kez 1967 yılında kullanılmaya başlanan doksorubisin, günümüzde hala solid tümörlerin ve hematolojik malignetilerin tedavisinde sıklıkla kullanılan antrasiklin bir antibiyotiktir. Anti-neoplastik özelliğinin yanı sıra mutajenik, karsinojenik ve teratojenik etkilere de sahip olan doksorubisinin kullanımı, kalp, böbrek, karaciğer, beyin ve testis gibi organlarda ortaya çıkan akut ve kronik yan etkiler nedeniyle kısıtlanmaktadır. 
Yapılan çalışmalardan elde edilen bulgular, doksorubisin kullanımı nedeniyle germ hücrelerinde meydana gelen oksidatif stres ve lipid peroksidasyonunun bu ilaca bağlı ortaya çıkan testiküler hasarlanmada başlıca etkenler olduğununa işaret etmektedir fakat doksorubisin kaynaklı testis hasarlanmasından sorumlu mekanizmalar henüz tam olarak anlaşılamamıştır.
Statinler, kolesterol biyosentezi için kilit enzim olan hidroksil-metil glutaril koenzim A (HMG-CoA) redüktazı, yarışmalı bir şekilde inhibe ederek etki gösteren en etkili kolesterolü düşürücü ajanlardır. Tamamen sentetik bir statin olan fluvastatin HMG-CoA redüktazı inhibe ederek, HMG-CoA'nın, kolesterol dahil çok sayıda sterolün öncül molekülü olan mevalonata dönüşümünü engellemektedir. Kolesterol düşürücü etkisinin yanı sıra, hidroksil ve superoksit radikallerini temizleyemek suretiyle antioksidan etki gösterdiği saptanan fluvastatinin, obezite kaynaklı testiküler hasarda mTOR sinyal yolağı üzerinden etki ederek koruyucu bir rol oynayabileceği ortaya konmuştur.
Bu çalışmadaki amacımız, doksorubisin uygulaması ile indüklenen testiküler hasar modelinde fluvastatinin, olası koruyucu ve tedavi edici etkilerinin histokimyasal, immünohistokimyasal, biyokimyasal ve Real-Time PCR analizleri ile değerlendirilerek ortaya konulmasıydı.
Yaptığımız analizlerden elde ettiğimiz veriler, doksorubisin ile indüklenen testis hasarında fluvastatinin özellikle, kan testis bariyerinin düzenlenmesinde önemli roller üstlenen mTOR, Cx43 ve MMP-9 protein ve mRNA ekspresyonlarını düzenlemek sureti ile hem koruyucu hem de tedavi edici etki olabileceğini ortaya koymuştur. Öte yandan bu ilacın profilaktik olarak kullanılmasının, tedavi amaçlı kullanılmasına oranla daha olumlu sonuçlar verdiği gözlemlenmiştir.

Abstract:
Doxorubicin, which was first used clinically in 1967, is an anthracycline antibiotic commonly used in the treatment of solid tumors and hematological malignancies at the present time. This drug has mutagenic, carcinogenic and teratogenic effects as well as anti-neoplastic properties and its usage is restricted by acute and chronic side effects that occur in organs such as heart, kidney, liver, brain and testis.
Findings from previous studies indicate that oxidative stress and lipid peroxidation occurring in germ cells due to the use of doxorubicin are major contributors to doxorubicin associated testicular injury, but the mechanisms responsible for doxorubicin-induced testicular damage have not yet been fully understood.
Statins are the most effective cholesterol-lowering agents that competitively inhibit hydroxyl-methyl glutaryl coenzyme (HMG-CoA) reductase, the key enzyme for cholesterol biosynthesis. Fluvastatin, a totally synthetic statin, inhibits HMG-CoA reductase and blocks the conversion of HMG-CoA to mevalonate, a major sterol precursor molecule, including cholesterol. Fluvastatin has been shown to have antioxidant activity by clearing hydroxyl and superoxide radicals as well as cholesterol-lowering effects, and it has been shown that this drug may play a protective role by acting on the mTOR signaling pathway in obesity-induced testicular damage.
In our study, it was aimed to evaluate and explain the possible protective and therapeutic effects of fluvastatin in doxorubicin-induced testicular injury model by histochemical, immunohistochemical, biochemical and real-time PCR analyses.
The data obtained from our analyzes show that fluvastatin may have both protective and therapeutic effect in doxorubicin-induced testicular injury, particularly by regulating mTOR, Cx43 and MMP-9 protein and mRNA expressions, which play a crucial role in the regulation of the blood testis barrier. On the other hand, it has been observed that the use of this drug as a prophylactic agent provides more favorable results than the therapeutic use.