Çocuk yazını ürünü olarak Özlem Aytek'in "Zamanda Yolculuk Dizisi" üzerine bir derlem uygulaması
A corpus of Özlem Aytek's "Zamanda Yolculuk" seriesas a children literature work
Yazar: AHMET CİHAN BULUNDU
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT ÖZKAN
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Aytek, Özlem = Aytek, Özlem ; Derlem = Corpus ; Derlem dil bilim = Corpus linguistics ; Söz varlığı = Vocabulary ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk kitapları = Children's books

Özet:
Çalışma, Türk Çocuk Yazını Derlemi ve Türk Çocuk Yazını Üzerine Uygulamalar adlı ve TÜBİTAK-112K479 numaralı projenin altyapısından yararlanılarak gerçekleştirilmiştir. Özlem Aytek'in Zamanda Yolculuk Dizisi'ni oluşturan 2 ve 3. sınıflara yönelik hazırlanmış olan 10 adet çocuk kitabı(Umut Gemisi, Ormandaki Giz, Sihirli Balık, Uzaya Yolculuk, Hazine Peşinde, Sihirli Işık, Yer Altına Yolculuk, Zaman Tüneli, Korkular Prensi ve Deniz Cinleri) adı geçen projenin amaçları doğrultusunda ele alınmıştır. Çalışmanın her aşaması, yürütülmekte olan bir proje dâhilinde gerçekleştirildiği için yöntem, veri toplama teknikleri, verilerin analizi ve değerlendirilmesi gibi aşamalarda proje için özel olarak hazırlanmış bir yazılım kullanılmıştır; dolayısıyla projenin özgün yapısına bağlı kalınmıştır. Türk Çocuk Yazını Derlemi'nin oluşturulması aşamalarında olduğu gibi bu çalışmada da metinlerin taranması ve sayısallaştırılması, sayısallaştırılan verilerin işaretlenebilir-etiketlenebilir hale getirilmesi, verilerin amaca uygun olarak işaretlenmesi ve etiketlenmesi, işaretlenmiş-etiketlenmiş verilerin raporlanması aşamaları izlenmiştir. Bu çalışmada, müdahalesiz veri toplama yöntemleri kullanılmış olup betimsel ve ilişkisel bir araştırma örneği ortaya konulmuştur. Çalışmanın çocuk yazını alanında yapılacak olan çalışmalara yöntemsel açıdan da katkı sunacağı düşünülmektedir.Çocukların gelişimsel özellikleriyle uyumlu kitapların seçilmesi kitaplardan gerekli kazanımların sağlanabilmesi açısından çok önemlidir. Bu çalışmayla beraber bu amaçtan yola çıkılmıştır. İleri düzeyde dilbilimsel uygulamalara bu çalışmada yer verilmiştir.
Eserlerin:
1. Türk Çocuk Yazını'nda Dil Öğretimi Açısından Öncelikli Söz Varlığı açısından incelendiğinde okurların seviyesine uygun oldukları gözlenmiştir.
2. Türk Çocuk Yazını'nda Eserlerin Okunabilirlik Düzeyleri adlı başlık ve uygulanan formüller kapsamında dizideki eserler okunabilir kolaylıkta tespit edilmiştir.
3. Türk Çocuk Yazını'nda Eserlerin Yaşa Uygunluk Düzeyleri formüller ve diğer ölçütlerden yola çıkılarak tespit edilmiştir; eserlerin yaşa uygunluğunun olduğu sonucuna varılmıştır.
4. Türk Çocuk Yazını'nda Sözcüksel Çeşitlilik ve Sözcüksel Alan Örüntüleri konusu daha ileri bir uygulama olarak değişik yordama olanakları sunmuştur.
5. Türk Çocuk Yazını'nda Biçimbirimsel, Sözcükbirimsel ve Sözdizimsel Yapılar çalışmada incelenerek değişik görünümler ve tespitler elde edilmiştir.
6. Türk Çocuk Yazını'nın İç ve Dış Yapısal Ögeler Açısından İncelenmesi konusunda da gerekli ölçütler kapsamında gerekli yaklaşımlar sergilenerek çalışmada verilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Çocuk yazını, derlem dilbilim, Özlem Aytek, söz varlığı.

Abstract:
Study, has been conducted by utilizing background structure of the project TÜBİTAK-112K479 which is named as Turkish Children Literature Corpus As a Specific Field Corpus and Advanced Practices Upon Turkish Children Literature. In accordance with project aims, Özlem Aytek's Travelling in Time Series have been examined in detail which are specifically prepared for 2 and 3rd graders and include ten respective child books (Ship of Hope, Mystery in Forest, Magic Fish, Travelling to Space, In pursuit of Treasure, Magic Light, Travelling to Underground, Time Tunnel, Prince of Horrors and Sea Demons). Because every stage of this study are being conducted within scope of the project which has already been completed, a software which was specifically developed for the project has been used for such stages like method, data collection tools, data analysis and evaluation; therefore, this study adheres to original structure of this project. In this study, stages followed as in the following sequence: Text scanning and quantification, making possible to mark and label quantitative data, marking data suitably for the purpose, reporting marked and labelled data; the sequence is the same in the case of 'Turkish Children Literature Corpus' composing stages. In this study, non-intervening data collection methods have been preferred and a descriptive and correlational study has been conducted. It is assumed that this study will contribute to children literature studies which will be done in future in terms of its method. 
It is vital to select books which are suitable for developmental characteristics of students in terms of accomplishing learning outcomes. This study is basically conducted by considering this situation. Advanced level linguistic applications have been included in this study. 
It is observed that:
1. Literary works are suitable for readers' level when they are analyzed in terms of vocabulary of high priority in language teaching in Turkish Children Literature.
2. Within the context of the readability levels, headings and applied formulas in Turkish Children Literature, literary works in series are found to be easy-to-read. 
3. The age-suitability levels of literary works in Turkish Children Literature are identified by considering formulas and other criteria.
4. The subject of lexical diversity and lexical area patterns in Turkish Children Literature presents different interpretation opportunities as an advanced application. 
5. Different appearances and findings have been obtained in this study by analyzing morphemic, lexical and syntax structures in Turkish Children Literature.
6. Within the context of key criteria related to analysis of Turkish Children Literature in terms of internal and external structural elements, necessary approaches are displayed and covered in the study.

Keywords: Children Literature, corpus linguistics, Özlem Aytek, vocabulary.