Enerji etkin tasarım anlayışının yüksek yapılarda incelenmesi
Energy efficient design concept, investigation in high-rise building
Yazar: DARIOUSH BASHIRI HAMIDABAD
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HASAN BEGEÇ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bina Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Kentsel çevre = Urban environment ; Sürdürülebilir enerji = Sustainable energy ; Sürdürülebilir çevre = Sustainable environment ; Yapısal çevre = Structural environment ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy ; Yenilenebilir enerji kaynakları = Renewable energy resources ; Yüksek yapılar = High structures

Özet:
İnsan ve çevre sağlığı sorunlarına bir çözüm önerisi olarak ileri sürülen sürdürülebilirlik kavramının gündelik yaşam için uygulama metotları, diğer birçok disiplinde olduğu gibi mimarlık alanında da araştırılmaktadır. Yapılar, üretim aşamalarından itibaren enerji ve kaynak tüketmekte, biyolojik çeşitliliğe zarar vermekte ve atık üretmektedir. Yapım, kullanım ve yıkım aşamalarında, büyük ölçekleri ve barındırdıkları yoğun kullanıcı nüfusu nedeni ile çevre yükleri diğer yapı tiplerine göre çok daha fazla olan yüksek yapıların, sürdürülebilir mimarlık ilkeleri ile tasarım metotlarının geliştirilmesi, sürdürülebilirlik kavramının uygulama araştırmaları içinde önemli bir yere sahiptir. Günümüzde sanayileşme ve gelişen teknoloji ile birlikte hızla artan kentleşme, ekolojik dengelerin zarar görmesine, kültürel ve tarihsel değerlerin yok olmasına neden olmaktadır ve  kullandığımız fosil kaynaklı enerji kaynaklarının sınırlı ve tükenir olmasının yanı sıra çevreye verdiği zararlar daha çok hissedilmeye başlamıştır. Bu gerçekler, enerji kaynaklarının daha tasarruflu tüketimine yönelik önlemleri içerirken, önemli bir bölümü de bizi sürdürülebilir enerji kaynaklarına yönlendirmektedir. Mimarlık disiplini de bu gerçekler doğrultusunda doğal çevreye zarar vermeden insanların ihtiyaçlarına cevap verecek, sürdürülebilir yaklaşıma yönelmektedir. Mimarlık alanında en fazla enerji tüketen bina tipi olarak yüksek yapılar görünmektedir. Yüksek yapılar yapım ve kullanım sıralarında fazla enerji tüketiminden dolayı çevre kirliliğine neden olmaktadır. Bu bağlamda yapılan çalışma; sürdürülebilir mimarlık kavramlarının, yeşil yapı ve sürdürülebilir yapım ilke ve yöntemlerinin, ekolojik çevre ve enerji etkin kullanımı ve enerji korunumu başlıklarının, Türkiye ve Avrupa'daki yüksek yapı örnekleri üzerinden, irdelenmesini kapsamaktadır.

Anahtar kelimeler: Yüksek yapılar, enerji, sürdürülebilirlik, pasif sistemler, aktif sistemler, çevre performansı

Abstract:
Application methods for sustainability concept, put forward as a solution proposal for human and environment health problems in daily life are also being researched in the architectural field as other disciplines. Development of design and application methods for high rise buildings in accordance with principles of sustainable architecture has a great importance since they have a bigger amount of environmental change due to their scale and the intense user population regarding the phases of construction, use and deconstruction. Besides being restricted and consumed in our days, fossil energy sources are perceived more and argued because of giving harm to environment. Nowadays, while these facts includes precautions intended more provident consumption of energy sources, we are obliged to be directed to sustainable energy sources with the most important part of it. Architectural discipline, without giving any harms to natural environment via the facts, begins to lead the ecological and sustainable approaches that responds the needs of humanity. In this context high-rise building known as a most energy-consuming building type, during the construction and life time of high-rise buildings, they have most energy consumption and environmental pollution, which is unacceptable. The study area in this concept includes the examples of high buildings in Turkey and in the world with the concepts of ecological environment, active energy using and energy saving of ecological and sustainable architectural concepts, green construction and sustainable building principles and methods.

Keywords: High-rise building, energy, sustainability, passive systems active systems, environmental performance