Tarımsal yayım ve danışmanlık hizmetlerinin etkililiği üzerine bir araştırma: Antalya ili örneği
A research on the efficiency of agricultural extension and advisory services: The case of Antalya
Yazar: NİLÜFER CENGİZ
Danışman: PROF. DR. AYDIN GÜREL
Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Tarım sektöründe yaşanan değişim ve dönüşümlerin gerçekleştirilmesinde tarımsal yayım ve danışmanlık hizmetlerinin önemi büyüktür. Bu kapsamda ele alınan tez çalışmasında Antalya ilinde 2009 yılından itibaren uygulanmaya başlanılan tarımsal yayım ve danışmanlık hizmetinin bölgedeki etkililiği değerlendirilmeye çalışılarak, sistemin ne derece uygun işlediği, karşılaşılan sorunların neler olduğu, sistemin daha faydalı işleyebilmesi için çözüm önerilerini saptamak amaçlanmıştır. Aynı zamanda Antalya ilinde tarımsal yayım ve danışmanlık hizmetini yerine getiren tarım danışmanlarının da bu hizmeti ne derece yerine getirdikleri, hangi sorunlarla karşılaştıkları ve bu konudaki çözüm önerilerinin neler olabileceği de irdelenmiştir. Çalışmada Antalya ili ve ilçelerinde, 2013 yılı itibariyle tarımsal yayım hizmetinden faydalanan üreticilerden 227'si ve hizmeti sunan danışmanların tamamı 
(21 danışman) ile yüzyüze görüşülerek anket yapılmıştır. Bulgulara göre üreticilerin, % 67,8'i danışmanlık hizmetini Ziraat Odasından, % 32,2 ise serbest tarım danışmanlarından almaktadırlar. Yaşı 51 ve üzeri olanlar daha geleneksel yaklaşarak Ziraat Odasını tercih ederken 26-50 yaş grubundakiler (% 60) serbest tarım danışmanını tercih eden ve yeni bilgi kaynaklarını deneyimlemek isteyenlerden oluşmaktadır. Araştırmada en fazla danışmanlık hizmeti alanlar 1-20 dekar arazi büyüklüğüne sahiptir. Bu üreticilerin %79,2 si ziraat odasından %87,7 serbest tarım danışmanlarından bu hizmeti aldıklarını belirtmişlerdir. Ayrıca üreticilerin %61,2'si danışmanlık hizmeti almanın ürün kalitesine orta ve üst düzeyde katkıda bulunduğunu vurgulamıştır. Benzer şekilde tarım danışmanlığı hizmeti alan üreticilerin girdi maliyetlerinde özellikle de gübre (%69,2) ve ilaç kullanımında (%74,4) önemli ölçüde azalma olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada işletmelerin arazi büyüklüğü ile tarım danışmanı ve bazı tarımsal kuruluşlarla görüşme sıklıkları arasında önemli ilişkiler bulunmuştur. Türkiye tarımında önemli bir yere sahip olan Antalya'da üreticilerin büyük çoğunluğunun farklı kurum ve kuruluşlardan tarımsal danışmanlık hizmeti almasına rağmen tarımsal yayım ve danışmanlık sisteminin gelişim hızının oldukça yavaş olduğu söylenebilir. 

Anahtar kelimeler: Antalya, tarımsal yayım ve danışmanlık, üreticiler, danışman,

Abstract:
Agricultural advisory and extension services have a significant role in the implementation of agricultural changes and transformations. Extension services are highly important to attain technological changes and knowledge, determine the variety of necessities and transmit them to the related persons. The aim of this thesis is to determine possible solutions for the system to function more productively by evaluating the efficiency of agricultural and advisory services upon the area which in 2009 started to be practiced in Antalya and presenting to what extent the system is working properly and what kind of problems are encountered during the process. The study also explores to what extent agricultural advisors in Antalya perform this service; what kind of problems they face and the possible solutions they can put forward concerning that issue. Within this context in Antalya and the districts around the city, a survey through face to face interviews is conducted with 227 producers who get extension services and 21 advisors who provide those services.  According to the findings, 67,8 % of producers receive extension services through Chamber of Agriculture and 32,2% through free agricultural advisors. Producers between the ages of 26 and 50 (60 %) with the aim of experiencing new sources of knowledge receive extension services through free agricultural advisors while the ones who are above 51 prefer Chamber of Agriculture in a traditional way. The ones who benefit from extension services at the highest percentage have land as 1-20decare. Among these producers, 79,2% of them receives those services via Chamber of Agriculture and 87,7% of them receive them through free advisors. Furthermore, 61, 2 % of producers emphasize that receiving extension services contributes to the quality of crops at the highest and lowest level. Similarly, the cost of input such as the use of fertilizer (69,2%) and pesticide (74,4%) decreases among the producers who receive extension services. It is revealed in the study that there is an important relationship between the acreage and the frequency of meeting advisors and some agricultural institutions. As a result, it can be stated that the growth rate of agricultural advisory and extension services in Antalya which has a potential for agricultural production and develops tremendously in this area is highly slow although the majority of producers are open to new ideas.

Keywords: Antalya, agricultural advisory and extension, producers, advisor,