Yoğun Bakım hemşirelerinin bireysel ve mesleki özellikleri, karar verme tarzları ve kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumları arasındaki ilişkiye yönelik bir araştırma
A research on the relationship between Intensive Care nurses' individual and professional characteristics, decision making styles and attitudes towards evidence-based nursing
Yazar: SONGÜL TÜRKEL
Danışman: DOÇ. DR. ŞEHRİNAZ POLAT
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Yoğun Bakım Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Tanımlayıcı-ilişki arayıcı türdeki bu araştırma yoğun bakım hemşirelerinin bireysel ve mesleki özellikleri, karar verme stilleri ve kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma Ekim 2022-Aralık 2022 tarihleri arasında İstanbul'da bulunan iki üniversite hastanesinin yoğun bakım ünitelerinde aktif olarak çalışan 412 yoğun bakım hemşiresi ile yürütülmüştür. Araştırmada veriler "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Hemşirelikte Karar Verme Ölçeği" ve "Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutum Ölçeği" nin yer aldığı anket formu ile toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS sürüm 26 programı kullanılmıştır. Frekans, ortalama, standart sapma, Anova, Tukey testi, Kolmogorov-Smirnov testi, Pearson korelasyon testlerinden faydalanılmıştır. Elde edilen verilere göre hemşirelerin KDHYTÖ toplam puanı 61,70±8,67 (aralık: 37-75), "inanç ve beklentiler" alt boyut puanı 29,56±3,87 (aralık: 17-35), "uygulama niyeti" alt boyut puanı 15,47±2,96 (aralık: 5-20) ve "duygular" alt boyut puanı 16,67±3,53 (aralık:4-20) olarak hesaplanarak hemşirelerin kanıta dayalı hemşireleriğe yönelik tutumlarının olumlu olduğu sonucuna varılmıştır. KDHYTÖ toplam puanıyla hemşirelerin yaş, mesleki deneyim süresi, yoğun bakımda çalışma süresi arasında istatistiksel olarak anlamlı düşük pozitif yönlü bir ilişki olduğu saptanmıştır. Hemşirelerin HKVÖ puanı 97,67±10,98 (aralık: 53-120) olarak hesaplanırken; hemşirelerin %95'inin sezgisel karar verme tarzına yatkın olduğu belirlenmiştir. Evli olan hemşirelerin karar verme düzeyinin istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek olduğu, eğitim durumuna göre hemşirelerin karar verme düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı derecede bir farklılık olduğu saptandı. Alt grup analizinde bu farklılığın yüksek lisans mezunu hemşire grubu ile SML mezunu hemşire grubu arasında olduğu saptandı. HKVÖ puanı ile hemşirelerin yaş, mesleki deneyim süresi, yoğun bakımda çalışma süresi ve birimde çalışma süresi arasında istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük pozitif yönlü bir ilişki varlığı olduğu saptandı.

Anahtar Kelimeler: Hemşire, Karar Verme, Klinik Karar Verme, Kanıta Dayalı Hemşirelik, Yoğun Bakım

Abstract:
This descriptive-correlational study was conducted to examine the relationship between intensive care nurses' personal and professional characteristics, decision-making styles and attitudes towards evidence-based nursing. The study was conducted with 412 intensive care nurses actively working in the intensive care units of two university hospitals in Istanbul, between October 2022 and December 2022. The data were collected with a questionnaire including "Descriptive Information Form","Nursing Decision Making Instrument" and "Attitudes Towards Evidence-based Nursing Scale". SPSS version 26 program was used to analyze the data and benefited from Frequency, mean, standard deviation, Anova, Tukey test, Kolmogorov-Smirnov test, Pearson correlation tests. According to the data obtained, it was concluded that the nurses' attitudes towards evidence-based nursing were positive by calculating the total score of the NDMI as 61.70±8.67 (range: 37-75), the "beliefs and expectations" sub-dimension score as 29.56±3.87 (range: 17-35), the "intention to practice" sub-dimension score as 15.47±2.96 (range: 5-20) and the "emotions" sub-dimension score as 16.67±3.53 (range: 4-20). It was found that there was a statistically significant low positive correlation between the total score of the ATEBNS and the nurses' age, duration of professional experience, and duration of working in intensive care. While the score of the nurses was calculated as 97.67±10.98 (range: 53-120), it was determined that 95% of the nurses were predisposed to intuitive decision-making style. It was found that the decision-making level of married nurses was statistically significantly higher, and there was a statistically significant difference in the decision-making levels of nurses according to educational status. In subgroup analysis, it was found that this difference was between the nurse group with master's degree and the nurse group with health profession high school degree. It was found that there was a statistically significant low positive correlation between NDMI score and nurses' age, duration of professional experience, duration of working in intensive care unit and duration of working in the unit.

Key Words: Nurse, Decision Making, Clinical Decision Making, Evidence Based Nursing, Intensive Care