Geçici koruma altına alınan Suriyelilerin dindarlık düzeyleri ve başa çıkma yöntemleri
Levels of religiosity and coping strategies among registered Syrian refugees
Yazar: HARUN ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ULU
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Din psikolojisi = Religious psychology ; Dindarlık = Religiousness ; Göçmenler = Emigrants ; Mülteciler = Refugees ; Suriyeliler = Syrians ; İslam psikolojisi = Psychology of Islam

Özet:
Bu tez çalışmasında Türkiye'de geçici koruma altına alınan Suriyeli sığınmacıların dindarlık düzeyleri, sıkıntılarla başa çıkma yöntemleri ve bunlar arasındaki ilişkiler araştırılmıştır. Suriyeli sığınmacıların dindarlık düzeylerini tespit etmek için kullanılan ölçeğe, daha önce geliştirilmiş İslami dindarlık ölçekleri psikometrik açıdan eleştirel bir yöntemle irdelenerek karar verilmiştir. Başa çıkma ölçeği olarak da dünya genelinde en yaygın ve güvenilir olarak kullanılan bir ölçek tercih edilmiştir. Bu ölçeklerle hazırlanan metin, tesadüfi örneklem yoluyla seçilen 269 gönüllü sığınmacıya anket tekniğiyle uygulanarak veriler toplanmıştır. Katılımcıların tamamı Kayseri ilinde yaşayan, 15 yaşın üzerinde, Müslüman ve geçici koruma altına alınan Suriyelilerdir.
Yapılan araştırma sonucunda, sığınmacıların dindarlıkları arttıkça daha işlevsel ve sorun (problem) odaklı başa çıkma yöntemleri kullandıkları görülmüştür. Dindarlık açısından; erkek olanların, bir işte çalışanların, yükseköğretim eğitimi alanların, savaş nedeniyle en az bir yakınını kaybedenlerin anlamlı olarak (p<0,05) daha dindar; Türkiye'de beş yıldan daha uzun süredir kalanların ise anlamlı olarak daha az dindar oldukları görülmüştür. Başa çıkma yöntemleri açısından; erkeklerin, Türkiye'de kaldıkları süre iki yıldan daha az olanların, bir işte çalışanların, yükseköğretim eğitimi alanların, savaş nedeniyle kaybettiği yakını bulunan sığınmacıların işlevsel başa çıkma yöntemlerini anlamlı olarak daha fazla kullandıkları; 15-25 yaş aralığındakilerin ise işlevsel başa çıkma yöntemlerini pek kullanamadıkları sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda Türkiye'de kalma süresi beş yıldan daha fazla olan, çalışmayan veya çalışamayan, Türkiye'ye sığınalı henüz iki yılı geçmeyen sığınmacıların dini ve psikolojik rehberlikle desteklenmeleri gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this dissertation; levels of religiosity, coping strategies and their relationship among registered Syrian refugees in Turkey are investigated. The scale used to determine the religiosity levels of the Syrian refugees is decided by examining the previously developed Islamic religiosity scales from a psychometric review perspective. As coping scale, a common and reliable worldwide scale is chosen. Data are collected by questionnaire technique using the text composed of the two scales applying to 269 voluntary refugees selected by random sampling. All of the participants are Muslim and Syrian refugees who are over 15 years old and living in Kayseri.
As a result of the research, it is observed that as the religiosity of refugees increases, they use more functional and problem-focused coping strategies. In terms of religiosity; men, employees, higher educated, those who lost at least one close relative in war are significantly (p <0.05) more religious; while residing in Turkey for more than five years are found to be significantly less religious. In terms of coping methods; men, residing in Turkey in less than two years, employees, higher educated, and those lost a close relative in war use functional coping strategies significantly more than others; whilst, in fact, group of 15-25 ages use functional coping strategies rarely. In this context, it is concluded that refugees residing more than five years in Turkey, unemployed or unable to work, and residing in Turkey for less than two years are required to be supported in terms of religious and psychological counseling.