Ergenlerde duygusal tepkisellik,bilişsel çarpıtmalar ve depresyon arasındaki ilişkinin incelenmesi
The research of relationship between the emotional responsiveness, cognitive distortion and depression on teenagers
Yazar: SERKAN CENGİZ
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL SEÇER
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel çarpıtma = Cognitive distortion ; Depresyon = Depression ; Duygusal tepkiler = Emotional responses ; Ergenler = Adolescents ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model

Özet:
Bu araştırmada ergenlerde duygusal tepkisellik ile bilişsel çarpıtma ve depresyon arasındaki ilişkiler ve duygusal tepkiselliğin, ergenlerde depresyon ve bilişsel çarpıtmalar arasındaki aracı rolü incelenmiştir.
Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. İlişkisel tarama modelleri iki ve daha fazla değişken arasındaki ilişkilerin betimlendiği ve derinlemesine analiz edildiği araştırmalardır. Buna yönelik olarak duygusal tepkisellik, bilişsel çarpıtma ve depresyon arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla da örtük değişken ile yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. Çalışma grubunun seçiminde ise uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu amaçla araştırmanın çalışma grubunu Erzurum şehir merkezinde yer alan 410 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı Duygusal Tepkisellik Ölçeği, Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği, Depresif Belirtiler Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre ilgili bulgular aşağıda belirtilmiştir.
Araştırmada; Ergenlerde depresyon puanlarının cinsiyet, yaş ve sınıf düzeyinde anlamlı farklılaşmalar gösterdiği tespit edilmiştir. Duygusal tepkisellik, bilişsel çarpıtma ve depresyon arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla uygulanan yapısal eşitlik modeli sonucunda; ergenlerde bilişsel çarpıtmaların duygusal tepkiselliği pozitif yönde yordadığı, duygusal tepkiselliğinde ergenlerin depresyon yaşamasında önemli bir risk kaynağı oluşturduğu belirlenmiştir. Ayrıca bilişsel çarpıtmalarında duygusal tepkisellik üzerinden depresyon üzerinde anlamlı bir yordayıcı etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. 
Araştırma bulguları sonucunda bilişsel çarpıtmaların ve duygusal tepkiselliğin ergenlerin depresyon yaşamalarında birer risk kaynağı oluşturdukları söylenebilir ve depresyon ile anksiyete puanlarının ilgili değişkenlere göre farklılaşmalar gösterdiği söylenebilir.



Anahtar Kelimeler: Duygusal tepkisellik, bilişsel çarpıtmalar, ergen, depresyon, yapısal eşitlik modeli.

Abstract:
In this research the relationship between emotional responsiveness, cognitive distortions and depression on teenagers and the mediator role of emotional responsiveness and cognitive distortion on depression experienced by teenagers were studied.
Relational scanning model was used in the research. Relational scanning models are the researches in which the relationships are described between two or more variants and they are analyzed deeply. Intended for this, structural equality model was also used with the aim of determining the relationship between emotional responsiveness, cognitive distortion and depression. Convenient sampling model was used in choosing the study group. With this aim, study group of the research consists of 410 high school students in the city center of Erzurum. In the research,  data collection device, the scale of emotional responsiveness, the scale of cognitive distortion, the scale of depressive symptoms and individual information form were used. According to the results of research, related findings were stated below:
In the research, it was identified that the points of depression on teenagers showed meaningful differentiation on the level of gender, age and class. As a result of structural equality model which was applied with the aim of revealing the relationship between emotional responsiveness, cognitive distortions and depression, it was determined that cognitive distortion on teenagers predicts emotional responsiveness positively and and emotional responsiveness creates a high risky predictor resource positively where the teenagers experience depression on the basis of this view, it can be said that cognitive distortions have a meaningful predictory effect on depression by the way of emotional responsiveness.
As a result of research findings, , it can be said that cognitive distortions and emotional responsiveness creats a risk resource in which teenagers experience depression.


Key Words: Emotional responsiveness, cognitive dıstortions, teenager, depression, structural equality model