İşletmelerin sürdürülebilir yetkinliklerinin stratejik analizi:Bir alan araştırması
A strategic analysis of sustainable competencies in businesses: An empirical research
Yazar: ZEYNEP ODABAŞI FİLİZ
Danışman: PROF. DR. MURAT KASIMOĞLU
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Dinamik yetenekler = Dynamic capabilities ; İşletme yetenekleri = Business capabilities

Özet:
Çalışmanın amacı değişen piyasa koşulları çerçevesinde işletmelerin ticari uyum modellerini anlamak ve zaman içinde yönetim süreçlerine ilişkin temel eylemlerinin neler olduğunu ortaya koymaktır. İşletmelerin dinamik yeteneklerini analiz etmeye yönelik bu araştırmanın metodolojisi, 2010 ve 2022 yıllarında farklı küçük ve orta ölçekli işletmelerden veriler elde edilmesiyle geliştirilmiştir. Büyüme ve gelişme eğilimlerini belirlemek için kesit veriler boylamsal olarak analiz edilmiştir. Bu kapsamda bilgi formu; işletmelere ilişkin temel tanımlayıcı verileri, insan kaynağı ihtiyaçlarını, işletmelerin stratejik hedeflerini (14 madde), işletmelere yönelik stratejik alanların belirlenmesini (7 madde), stratejik yönetim modelini (18 madde), işletmenin rekabet gücünün belirlenmesini içermektedir. Bu çalışmada işletmelerin alanlardaki temel verileri ve değerlendirme verileri (13 madde) toplanmıştır. Bu veriler uygun niteliksel ve niceliksel modellerle analiz edildi ve sınıflandırılmıştır. Araştırmanın bulguları, araştırma sürecinde örnekleme dahil edilen işletmelerin 2010 yılından itibaren izlendiğini ve farklı çalışmalardan elde edilen kesitsel verilerin boylamsal olarak analiz edildiğini göstermektedir. Bu süreçte veriler niteliksel ve niceliksel olarak bütünleştirilerek çalışmada yer alan model çerçevesinde analiz edilmiş ve araştırma verileri sınıflandırılarak işletmelerin fırsatları anlama, algılama ve değerlendirme unsurlarına temel yaklaşımları değerlendirilmiştir. 2010-2022 yılları arasında fırsatları algılama, yakalama, harekete geçirme ve dönüşüm süreçleri incelenmiştir. Araştırma modeline göre elde edilen veriler bu model çerçevesinde üç boyutta ele alınmış analiz ve değerlendirmeler özellikle 2010 ve 2022 verilerindeki varyansa göre değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçları genellenirken hem veri toplama aracı hem de toplanan verilerin sınırlı olması konusunda tartışma ortaya çıkabilir. Bu nedenle, gelecekteki araştırmalar daha fazla veri toplama yöntemi kullanmayı ve veri toplama kaynaklarını daha büyük hedefleri kapsayacak şekilde genişletmeyi seçebilir. Dinamik yeteneklerin pratik sonuçları, işletmelerin günlük faaliyetleriyle ilgili operasyonel özelliklerinden farklıdır. Dinamik yetenekler, kaynak yapısının stratejik olarak oluşturulması, genişletilmesi veya değiştirilmesi faaliyetlerini ifade eder. Bu tür stratejik uyum modelleri, işletmelerin işlerini rekabetçi ve sürdürülebilir şekilde yürütmelerine olanak tanır. Dolayısıyla işletmelerin bu yetenekleri geliştirecek liderlik kapasitelerini geliştirmeleri kurumsal çeviklik ve adaptasyon açısından oldukça önemlidir. Bu çalışmanın özgünlüğü iki farklı dönemdeki işletmeler hakkında kapsamlı bilgi toplamasıdır. Bu süreçte elde edilen veriler boylamsal olarak analiz edilmiştir. İşletmelerin eylem ve yeteneklerinin aynı değişkenlere, araştırma yapısına ve boylam tarihine göre boylamsal olarak değerlendirilmesi, araştırmayı diğer araştırmalardan farklı kılmaktadır.

Abstract:
The purpose of the study is to understand the commercial adaptation models of businesses within the framework of changing market conditions and to comprehend their basic actions regarding management processes over time. The methodology of this research is to analyze the dynamic capabilities of businesses. Data were obtained from different small and medium-sized businesses in 2010 and 2022. Cross-sectional data were analyzed longitudinally to determine growth and development trends. In this context, the information form includes basic descriptive data about businesses, human resource needs, strategic goals of businesses (14 items), determination of strategic areas for businesses (7 items), strategic management model (18 items), determination of competitiveness of businesses (13 items). Data regarding basic data and evaluations in their fields were collected. These data were analyzed and classified with appropriate qualitative and quantitative models. The findings of study indicate that the businesses included in the sample during the research process have been monitored since 2010 and the cross-sectional data obtained from different studies have been analyzed longitudinally. In this process, the data were integrated qualitatively and quantitatively and analyzed within the framework of the model in the study, and the research data was classified to evaluate the basic approaches of businesses in understanding opportunities, perception and evaluation, capturing and mobilizing opportunities and transformation processes between 2010 and 2022. The data obtained according to the research model were discussed under three dimensions within the framework of this model, and the analyses and evaluations were evaluated especially according to the variance in the data of 2010 and 2022. When generalizing research results, a discussion may arise regarding both the data collection tool and the only limited data collected. Therefore, future research may choose to use more data collection methods and expand the data collection sources to cover larger targets. Practical implications of dynamic capabilities are different from the operational characteristics of businesses that are related to their daily activities. Dynamic capabilities refer to the activities of strategically creating, expanding or changing the resource structure. Such strategic alignment models enable businesses to conduct business in a competitive and sustainable manner. Therefore, it is very important for businesses to develop sufficient leadership capacities to develop these capabilities in terms of corporate agility and adaptation. Originality of this study collects comprehensive information about businesses in two different periods. The data obtained in this process was analyzed longitudinally. The longitudinal evaluation of the actions and capabilities of businesses based on the same variables and research structure and longitude date make the research different from other research.