Sütre tipi yapıların patlama basıncı etkilerine karşı koruma kabiliyetinin incelenmesi
Investigation of the protection capability of blast wall type structures against explosion pressure effects
Yazar: MELİH YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ŞAHİN
Milli Savunma Üniversitesi / Alparslan Savunma Bilimleri ve Milli Güvenlik Enstitüsü / KBRN-P Savunma Ana Bilim Dalı / EYP ve Patlayıcılarla Mücadele Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies
Dizin: Analitik modelleme = Analytical modelling ; Savunma teknolojileri = Defence technologies

Özet:
Patlama, pek çok yıkıcı etki barındıran bir olaydır. Patlamalar, planlı olabildiği gibi 
plansız olarak da gerçekleşebilmektedir. Patlayıcı depoları, endüstriyel tesisler gibi 
yerlerde kazara yaşanan patlamaların yanı sıra, terör saldırıları, muharebe gibi 
faaliyetler veya bina yıkımı, boru hattı, tünel yapımı gibi durumlarda patlayıcıların 
kullanıldığı bilinmektedir. Patlamanın etkilerini en aza indirebilmek için alınacak 
önlemler çok kritik öneme sahip olmaktadır. Bu önlemlerden birisi de sütre ve barikat 
tipi yapılardır. Bu yapıların asıl amacı, patlama sonucu etrafa saçılan yüksek hızlı 
parçacıkları tutmaktır. Patlamaya direk maruz kalan bu yapıların, patlama basıncı ile 
ilişkisi de yadsınamaz. Sütre ve barikat tipi yapılar farklı geometrik şekillerde 
yapılabilmektedir. Bu çalışma, farklı tip yapıların, basınç etkilerini azaltmadaki 
etkinliği öğrenmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma kapsamında, sayısal 
modelleme ile sonlu elemanlar ve hidrokodlar kullanılmıştır. Modelleme ve analiz 
çalışmalar, ticari yazılım olan AUTODYN® kullanılarak yapılmıştır. Yapılan 
çalışmalar literatürdeki ampirik verilerle doğrulanmış ve dört farklı duvar tipinin 
basınç dalgaları karşısındaki koruma davranışları elde edilmiştir. Yapılan ölçümler 
neticesinde patlayıcıya olan uzaklıkla duvar tiplerinin farklı avantajlarının olduğu 
tespit edilmiştir. Tip – 1 ve Tip – 2 duvarları, yerden yüksek, koruma alanının dışına 
yaklaşan bölgelerde etkin koruma sağlamaktadır fakat çoklu tepe basınç oluşumunu 
tetiklemesinden kaynaklı dezavantajlar içermektedir. Tip – 3 ve Tip – 4 duvarlarının 
ardında tek tepe basıncı tespit edilmekte fakat koruma alanının dışına çıkıldıkça 
basıncın geçişini, diğer duvar tiplerine göre, daha az engelleyebildiği tespit edilmiş 
olup, spesifik duruma göre tasarım yapılmasının önemi ortaya konmuştur. 
Anahtar Sözcükler: Patlama, AUTODYN, Savunma, Sayısal Modelleme, 
Sütre.

Abstract:
An explosion is an event with many devastating effects. Explosions can be planned 
or unplanned. It is known that explosives are used in activities such as terrorist 
attacks, war, or building demolition, pipeline and tunnel construction, as well as 
accidental explosions in places such as explosive warehouses and industrial 
facilities. Precautions to be taken in order to minimize the effects of the explosion 
are of critical importance. One of these measures is blast wall, barricate type 
structures. The main purpose of these structures is to hold the high-speed particles 
scattered around as a result of the explosion. The relationship between these 
structures, which are directly exposed to explosion, and explosion pressure cannot 
be denied. This study was carried out to find out the effectiveness of these different 
types of walls in reducing the pressure effects. In this study, finite elements and 
hydrocodes were used in numerical modelling. These studies were performed using 
commercial software AUTODYN®. The studies were verified with the empirical 
data in the literature and the protection behaviors of four different wall types against 
pressure waves were obtained. As a result of the measurements, it has been 
determined that the wall types have different advantages with the distance to the 
explosive. Type - 1 and Type - 2 walls provide effective protection in areas high 
from the ground, approaching outside the protection area, but they have 
disadvantages due to triggering the formation of multiple peak pressures. A single 
peak pressure is detected behind the Type - 3 and Type - 4 walls, but as you go out 
of the protection area, it has been determined that it can prevent the passage of 
pressure less than other wall types, and the importance of designing according to 
the specific situation has been revealed. 
Keywords: Blast, AUTODYN, Defence, Numerical Modeling, Blast 
Wall, Barricate.