Pratisyen hekim ve adli tıp uzmanlarının yaptıkları adli ölü muayenelerinin karşılaştırılması
Comparison of forensic examination of deceased made by practitioner and forensic medicine specialist
Yazar: AHMET ZAHİT DURSUN
Danışman: PROF. DR. BİROL DEMİREL
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Adli tıp = Forensic medicine ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Fizik muayene = Physical examination ; Kadavra = Cadaver ; Tıp eğitimi = Education-medical ; Ölüm = Death

Özet:
Türkiye'de halen geçerli olan mevzuata göre pratisyen hekim dahil herhangi bir branştan hekim adli olaylarda bilirkişi olarak görevlendirilebilmektedir. Adli tıp uzman sayısının yetersiz olmasından dolayı da birçok adli ölü muayenesinde pratisyen hekim görev almaktadır. Adli tahkikatın doğru şekilde yürütülmesinde önemli bir yeri olan adli ölü muayenesinin konunun uzmanı olmayan hekimler tarafından yapılmasının ciddi yanlışlıklara neden olması kaçınılmazdır. Pratisyen hekimin adli ölü muayenesinde yeterliliğini, adli tıp uzmanı ile karşılaştırarak saptamak amacıyla 2010 yılında, Adli Tıp Kurumu Ankara Grup Başkanlığı'na sevk edilen ve otopsisi yapılan olguların olay yeri, ölü muayene ve otopsi tutanakları elde edilebilen 590'ının kayıtlarına Adli Tıp Kurumu Ankara Grup Başkanlığı arşivinden ulaşılmış, cesedin ilk muayenesini de adli tıp uzmanının yaptığı olgular ile olay yeri, adli ölü muayene tutanağı eksik, yetersiz olan ve okunamayan olgular dışlanarak, çalışmaya 416 olgu dahil edilmiştir. Olgular; pratisyen hekim yaşı, adli tıp uzmanı yaşı, cinsiyeti, ölü muayene yeri, cesedin medikal, sosyal, psikiyatrik öyküsü, giysi tarifi, tıbbi kimlik bulguları tarifi ve olgunun özelliklerine göre yara nitelikleri açısından pratisyen hekimin ve adli tıp uzmanının elde ettiği bulgular karşılaştırılarak ayrıntılı şekilde incelenmiştir. Pratisyen hekimin adli ölü muayenesi için belirlediğimiz bir çok kriter açısından adli tıp uzmanına göre istatistiksel olarak anlamlı olacak düzeyde yetersizlik gösterdiği tespit edilmiştir. Bu durumun tıp fakültelerinde verilen adli tıp eğitiminde ciddi eksiklikler ile birlikte coroner-medical examiner sisteminde olduğu gibi konunun uzmanı hekimlerin olay yeri, adli muayene ve otopsi süreçlerinde rol alması gereken bir sistem eksikliğinden kaynaklandığı kanaatine varılmıştır. Mezuniyet öncesi adli tıp eğitimine verilen önem artırılmalı ve eğitim niteliği yükseltilmeli ayrıca mezuniyet sonrası da periyodik adli tıp eğitimleri düzenlenmelidir. Ülkemizde yeterli adli tıp uzmanı sayısına ulaşana kadar adli tıp hizmetlerinin bir kısmını yürütmek durumunda olan pratisyen hekimler adli hekimlik görevlerinin farkında olmalı, özellikle mezuniyet sonrası adli tıp eğitimi için Sağlık Bakanlığı bünyesinde çalıştırdığı adli tıp hizmetlerini yürütmek durumunda olan hekimlere yönelik periyodik adli tıp eğitimleri organize etmelidir.

Anahtar Sözcükler: adli tıp eğitimi, ölü muayenesi, pratisyen hekim

Abstract:
According to the laws and regulation in Turkey, from any medical branch also including general practitioner can be appointed as an expert in criminal cases due to insufficient number of forensic medicine specialist in many examination of deceased general practitioner take in charge. It is inevitable that the examination of deceased which has important role in judicial investigation made by non-expert doctor causes serious mistakes. To determine the adequacy of general practitioner knowledge about examination of deceased compare with forensic medicine specialist knowledge, we received 590 case records, which sent to Institution of Forensic Medicine Ankara Group Presidency, in 2010. With the exclusion records that first examination of deceased made by forensic medicine specialist, missing or inadequate crime scene and examination of deceased records or illegible records, 416 case records remained. The cases were examined in detail, by comparing general practitioner and forensic medicine specialist  in terms of doctors age, gender, the place where the examination of deceased done, the medical, social, psychiatric history of cases, clothes description of cases, medical identification signs of cases, wound characteristic of cases. We found that there was statistically significant inadequacy of general practitioner knowledge about many criteria in examination of deceased comparing with forensic medicine specialist. We think that the causes of this situation are serious deficiency of forensic medicine education at medical faculty and lack of system like coroner- medical examiner system in which the specialist physicians take place in process of crime scene, examination of deceased and autopsy. That's why in medical faculty the importance that given to forensic medicine education and quality of education should be increased also after graduation forensic medicine education should be organized periodically. Until it reached  sufficient number forensic medicine specialist in our country the general practitioners that carry out medicolegal cases should be aware of forensic medicine duty. Especially after graduation Ministry of Health should give periodically forensic medicine education to physicians that takes in medicolegal cases.

Key Words: forensic medicine education, examination of deceased, general practitioner