Akiyoshi Kitaoka'nın "Çevresel Sürüklenme Yanılsaması" kuramı ve görsel çevrede yarattığı hareket algısının irdelenmesi
An investigation of Akiyoshi Kitaoka's "Peripheral Drift Illusion" theory and motion perception created in the visual periphery
Yazar: BİNGÜL SARDOĞAN
Danışman: PROF. CANER KARAVİT
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Temel Bilimler Ana Sanat Dalı / Temel Sanat ve Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Görsel yanılsama = Visual illusion

Özet:
Algılama aşamasında beyin sadece gözlerden gelen uyarıları değil, daha önceki deneyimlerden de kaynaklanan beklentileri de dikkate alır ve gerçek dünyada olmayan uyarıları sanki oradaymış gibi yorumlar, yani bir yanılsama olayı yaşanır. Bilenen yanılsamaların en önemli ve çekirdek geometrik yanılsama türleri arasında Muller-Lyer, Ebbinghaus ve Ponzo yanılsaması vb. sayılabilir. Aslında tüm optik yanılsamaların birçok alanda kullanıldığı bilinmektedir. Diğer görsel yanılsama üzerine yapılan çalışmalar da bu çekirdek yanılsamaların çeşitlemeleri olarak yapılmıştır. Bunlardan bazıları renk, geometri, perspektif ve hareket üzerinden yapılan uygulamaları içermektedir. Akiyoshi Kitaoka'nın optik yanılsama kuramı üzerinden oluşturduğu tasarımlarında, durağan zemin üzerinde hareket algısının oluştuğunu gözlemlemekteyiz. Yarattığı desenlerdeki oluşan hareketler gift uygulaması değildir, durağan görsellerdir. Biçim, renk ve hareketlere dayalı yanılsamalar aslında gözlerin sabit bakamadığı gerçeğini ortaya koyar. Bir noktaya baktığımızda gözün yaptığı küçük istemsiz hareketleri, yanılsamayı tetiklemede önemli bir rol oynamaktadır. Çizgi, renklerin konumları ve ince hesaplamaları doğrultusunda görsel duyumda ve devamında beynimizde hayali hareketin algılanmasına neden olmaktadır. Değer değişikliğinin neden olduğu hareket yanılsamaları genel olarak "Çevresel Sürüklenme Yanılsama"ları olarak anılır. Bu yanılsama, hayali bir hareket deneyimi oluşturur. En önemli örneklerini, A. Kitaoka'nın "Dönen Yılanlar Yanılsaması" oluşturmaktadır. Akiyoshi Kitaoka'nın kuramı, Fraser ve Wilcox yanılsama çalışmaların takiben ortaya çıkmıştır. Araştırmanın amacı, Temel Sanat Eğitim Bölümü öğrenci çalışmalarının temelini oluşturan algı, görsel algı ve yanılsama üzerinden kompozisyonların nasıl oluşturulduğunun ve özellikle öğrencilerinin hareket ve ritim konulu çalışmalarında "Çevresel Sürüklenme Yanılsaması" yanılsama etkilerinin ne kadarını deneyimleyebildiğimizi hedeflemektedir. Ayrıca Dönen Yılanlar Yanılsaması tasarımlarından detaylar öğrenci çalışmalarıyla sentezlendiğinde, bu hayali hareket yanılsamalarını nasıl kullanabileceklerini ve hareket-ritim etkisinin daha da artacağı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In the perception stage, the brain pays attention not only to signals coming to the eyes, but also to expectations based on previous experiences, and the brain responds to signals not in the real world as if they were there, in other words, an illusion occurs. Among the most important and core types of geometric illusions are the Muller-Lyer, Ebbinghaus, Ponzo, and similar illusions. Actually, it is known that all optical illusions are used in many fields. Studies of other visual illusions have also been done through varieties of core illusions. Some of these include applications based on color, geometry, perspective, and movement. In Akiyoshi Kitaoka's designs based on optical illusion theory, we observe the perception of motion on still ground. The movements occurring on these created patterns are a still image, not a gif application. Actually, illusions based on shape, color, and movement reveal the fact that the eye cannot remain stable while looking at an object. When looking at a point, the small involuntary movements of the eye play an important role in triggering illusion. According to the positions and fine calculations of colors, lines cause visual perception and subsequent perception of imaginary movement in the brain. Illusions of motion caused by value change are generally "peripheral drift illusions." This illusion evokes an imaginary experience of movement. The most important example of this is A. Kitaoka's "rotating snakes" illusion. Akiyoshi Kitaoka's theory arose following Fraser and Wilcox's study on illusions. The aim of the research is to analyze the creation of compositions based on perception, visual perception and illusion, which form the basis of Foundational Art Education studies, and to examine how much of the peripheral drift illusion effect we can experience, especially in students' work on movement and rhythm. In addition, when we synthesized the design details of the "rotating snakes" illusion with students' work, it was concluded that their use of this imaginary movement and the movement-rhythm effect would also increase further.