Çocuk acil kliniğinde nontravmatik acil nörogörüntülemelerin değerlendirilmesi
Assesment of nontraumatic neuroimaging in pediatric emergency department
Yazar: SERRA NUR GÜRBÜZ
Danışman: PROF. DR. NİLDEN TUYGUN ; DOÇ. DR. ÇİĞDEM ÜNER ; DR. RAZİYE MERVE YARADILMIŞ
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Şehir Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Birincil amaç çocuk acil serviste acil nörogörüntüleme yapılan hastaların demografik, klinik ve radyolojik verilerinin değerlendirilmesi, ikincil amaç nörogörüntüleme bulgularının tanıya ve bu hastaların yönetimine katkısının belirlenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya Ankara Etlik Şehir Hastanesi Çocuk Acil Kliniği'ne Ekim 2022-Mayıs 2023 tarihleri arasında travma dışı herhangi bir akut nörolojik semptom nedeniyle başvuran ve acil nörogörüntüleme yapılan hastalar dahil edildi. Hastaların yaş, cinsiyet, uyruk, başvuru yakınması, başvuru zamanı, bilinen hastalık öyküsü, fizik muayene bulguları, acil serviste nörogörüntüleme zamanı, BT ve MRG sonuçları, nihai tanıları, hastaneye yatış kayıtları, takip sırasında semptomların gelişimi ve uygulanan tedaviler geriye dönük incelendi.
Bulgular: Çalışmamıza 95 kız, 123 erkek olmak üzere toplam 218 hasta dahil edildi. Bu hastalara toplam 151 BT ve 101 MRG çekildi. Hastalarda ortanca yaş 120 aydı. En sık başvuru semptomlarının nöbet (%36,6) ve baş ağrısı (%33,5) olduğu görüldü. Çocuk acil serviste travma dışı nedenlerle BT çekilme oranının %0,09 ve MRG çekilme oranının %0,05 olduğu görüldü. Klinik anlamlı patolojik bulgu saptanma oranı %15 idi. Hastalar 22'si cerrahi acil, 102'si nörolojik acil ve 94'ü diğer hasta grubu olmak üzere 3 gruba ayrıldı. En düşük yaş cerrahi acil grubunda olup ortanca 63,5 ay, en yüksek yaş diğer hasta grubunda olup ortanca 150 ay idi. Cerrahi acil grubu hastaların şikayetleri başladıktan sonra acil servis başvurusuna kadar geçen süre ortanca 4320 dakika olup diğer gruplara göre anlamlı olarak daha yüksekti (p<0,001). Yürümede dengesizlik ve serebellar testlerde anormallik olan hastalar cerrahi acil grubunda anlamlı olarak daha yüksek saptandı (sırasıyla p=0,028 ve p<0,001). Ateş ve meningeal irritasyon bulguları varlığında BT'de anlamlı patoloji tahmininde olasılık oranı 9,66 [Güven Aralığı (GA) (%95); 0,94-98,77; p=0,023], ve olabilirlik oranı 4,40; ateş ve bilinç değişikliği varlığında, olasılık oranı 13,64 [GA (%95); 1,42-130,38; p=0,049] ve olabilirlik oranı 5,27 olarak saptandı.
Sonuç: Çalışmamızda yapılan nörogörüntülemelerin %15'inde klinik anlamlı patolojik bulgu saptandı. Bu oran, hastanemizde acil servis hekimlerinin nörogörüntüleme yöntemlerine gereksiz ve aşırı başvurmadıklarını göstermiştir. Yürümede bozukluk ile başvuran ve/veya fizik muayenede serebellar testlerde anormallik saptanan hastaların cerrahi müdahale gerektiren hasta grubunda daha fazla olduğunu saptadık, bu hastalarda acil nörogörüntüleme yapılmasını öneriyoruz. Ayrıca ateşe eşlik eden meningeal irritasyon bulguları veya bilinç değişikliği durumunda da görüntülemede klinik anlamlı patoloji görülme olasılığı artmakta olup bu hastalara da nörogörüntüleme yapılmasını öneriyoruz. Bu bağlamda özellikle öykü ya da fizik muayenede kırmızı bayrak bulgularını akılda tutmak, acil servis hekimleri için önemlidir. Nörolojik bir bozuklukla ilişkilendirilebilecek herhangi bir tıbbi durumu olan ve muayeneye yeterli kooperasyon sağlayamayan çocuklar, bu bulgular açısından mutlaka değerlendirilmelidir.
Anahtar Kelimeler: Çocuk acil, nörolojik semptomlar, nörogörüntüleme

Abstract:
Objective: The primary aim was to evaluate the demographic, clinical and radiologic data of patients who underwent emergency neuroimaging for non-traumatic reasons in the pediatric emergency department, the secondary aim is to determine the contribution of neuroimaging findings to the diagnosis and management of these patients.
Materials and Methods: Patients admitted to the Pediatric Emergency Department of Ankara Etlik City Hospital between October 2022 and May 2023 with any acute neurologic symptom other than trauma and underwent emergency neuroimaging were included in this study. Age, gender, nationality, presenting complaint, time of presentation, history of known disease, physical examination findings, time of neuroimaging in the emergency department, CT and MRI results, final diagnosis, hospitalization records, development of symptoms during follow-up, and treatments administered were retrospectively analyzed.
Results: A total of 218 patients (95 girls and 123 boys) were included in our study. A total of 151 CT scans and 101 MRI scans were performed in these patients. The median age of the patients was 120 months. The most common presenting symptoms were seizures (36.6%) and headache (33.5%). The rate of CT and MRI for non-traumatic reasons in pediatric emergency department was 0.09% and 0.05%, respectively. The rate of clinically significant pathologic findings was 15%. Patients were divided into 3 groups; 22 surgical emergency, 102 neurologic emergency and 94 other patient groups. The lowest median age was 63.5 months in the surgical emergency group and the highest median age was 150 months in the other patient group. The median time from the onset of complaints to emergency room presentation was 4320 minutes in the surgical emergency group, which was significantly higher than the other groups (p<0.001). Patients with gait instability and abnormal cerebellar tests were significantly higher in the surgical emergency group (p=0.028 and p<0.001, respectively).  In the presence of fever and signs of meningeal irritation, the odds ratio for predicting significant pathology on CT was 9.66 [Confidence Interval (CI) (95%); 0.94-98.77; p=0.023], and the likelihood ratio was 4.40; in the presence of fever and altered consciousness, the odds ratio was 13.64 [CI (95%); 1.42-130.38; p=0.049] and the likelihood ratio was 5.27.   
Conclusion: In our study, clinically significant pathologic findings were detected in 15% of the neuroimaging studies. This rate shows that emergency physicians in our hospital do not use neuroimaging methods unnecessarily and excessively. We found that patients presenting with gait disturbance and/or abnormal cerebellar tests on physical examination were more likely to require surgical intervention and we recommend urgent neuroimaging in these patients. In addition, in the presence of meningeal irritation findings or altered consciousness accompanying fever, the likelihood of clinically significant pathology on imaging is increased and we recommend neuroimaging in these patients as well. In this context, it is important for emergency physicians to keep red flag findings in mind, especially in the history or physical examination. Children with any medical condition that may be associated with a neurologic disorder and who are unable to cooperate adequately with the examination should be evaluated for these findings.
Keywords: Pediatric emergency, neurological symptoms, neuroimaging