9 ay -12 ay arası sağlıklı çocuklarda profilaktik demir desteğine uyumun değerlendirilmesi ve profilaksinin etkinliğinin gösterilmesi
Evaluation of adaptation to prophylactic iron support in healthy children between 9 months - 12 months and showing the effectiveness of prophylaxi̇s
Yazar: TAHA METİN
Danışman: DR. MUHARREM BOSTANCI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anemi = Anemia ; Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Demir = Iron ; Profilaksi = Prophylaxis ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş-Amaç: Demir eksikliği dünya genelinde en sık karşılaşılan mikro besin eksikliğidir. Demir desteğinin bu dönemdeki önemli etkileri nedeni ile demir eksikliği olmasa bile demir desteği sağlanması önerilmektedir. Ülkemizde "Demir gibi Türkiye" projesiyle demir profilaksisi 4 aydan itibaren tüm bebeklere başlanmakta ve aile sağlığı merkezlerince demir içeren preparatlar ücretsiz temin edilebilmektedir. Demir eksikliği anemisinde tedavi başarısızlığının en önemli sebebi tad, karın ağrısı, kabızlık, ishal gibi yan etkilerden dolayı ilaç kullanım devamlılığının sağlanamamasıdır. Ülke genelinde de demir desteğine uyumun düşük seviyelerde olduğunu düşünmekteyiz. Çalışmamızda ülkemizde demir desteğine ailelerin uyumunu değerlendirmek ve ilaç kullanımını azaltan etkileri ortaya koyarak literatüre katkıda bulunmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza, Ocak 2020-Aralık 2020 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğine başvuran, 9 ay ile 12 ay arası olan, düzenli kontrolleri yapılan ve beslenme şekilleri bilinen, aktif şikâyetleri olmayan sağlıklı bebekler alındı. Çalışmada, hastalara başvuru esnasında kısa bir anket doldurularak bebeklerin kilo (kg), hemogram (CBC), hematokrit (HCT), ortalama eritrosit hacmi (MCV), eritrosit dağılım genişliği (RDW), değerlerine bakıldı.
Bulgular: Çalışmamıza 9 ay-12 ay 566 olgu dâhil edilmiştir. Ailelerin %98,6'sına demir profilaksisi önerildiği ancak %62,8'i demir profilaksisi kullandığını belirtmiştir. Demir profilaksisi kullanmayan ailelere sebepleri sorulduğunda; %24,6'sı karın ağrısı, kabızlık yapması, %22,7'si dişleri boyaması, %22,7'si tat bozukluğu, %22,2'si ihmal, %3,9'u gerekli olmadığını düşünmesi, %2,4'ü sağlık çalışanı tarafından bilgilendirilmediği için, %1,4'ü ise demir profilaksisi ile ilgili bilgisi olmadığı için kullanmadığını belirtmişlerdir.
Sonuç: Global bir halk sağlığı sorunu olan demir eksikliğinden, ilk 6 ay sadece anne sütü ve sonrasında demirden zengin tamamlayıcı gıdaların eklenmesi, koruyucu demir profilaksisinin uygun yöntemler ile uygun ayda ve dozda uygulanabilmesi ile korunmak mümkündür.
Anahtar Kelimeler: Demir eksikliği, anemi, demir, tedaviye uyum

Abstract:
Introduction-Aim: Iron deficiency is the most common micronutrient deficiency worldwide. Due to iron supplementation's essential effects in this period, experts have recommended providing iron support even if there is no iron deficiency. Our country "Demir Gibi Türkiye" project is initiated with iron prophylaxis to all infants from 4 months. The most important reason for treatment failure in iron deficiency anemia is the inability to maintain drug use due to side effects such as taste, abdominal pain, constipation, and diarrhea. We think that compliance with iron support across the country is at low levels. Our study aimed to evaluate families' adaptation to iron supplementation in our country and contribute to the literature by revealing the effects that reduce drug use.
Materials and Methods: Healthy individuals who applied to Health Sciences University Bursa Yüksek İhtisas Training and Research Hospital Child Health and Diseases outpatient clinic between January 2020 and December 2020 were between 9 months and 12 months, had normal controls and available diet. We accepted those who did not have active complaints and filled a questionary. In the study, we evaluated hemogram (CBC), hematocrit (HCT), mean erythrocyte volume (MCV), erythrocyte distribution width (RDW) values of the babies.
Results: Our study included 566 cases 9 months-12 months. 98.6% of the families stated that iron prophylaxis was recommended, but 62.8% used iron prophylaxis. When asked the reasons of the families who did not use iron prophylaxis; 24.6% of the families stated that they did not use because of abdominal pain, constipation, 22.7% of teeth staining, 22.7% of taste disturbance, 22.2% of neglect, 3.9% of them because they did not see it necessary.
Conclusion: It is possible to prevent iron deficiency, a global public health problem, by adding only breast milk for the first six months and supplementary foods rich in iron afterward and applying protective iron prophylaxis with appropriate methods at the proper month and dose. Keywords: Iron deficiency, iron, compliance with treatment