Romatoid artrit hastalarında insülin direnci ve metabolik sendrom sıklığı
Insulin resistance and the frequency of metabolic syndrome in patients with rheumatoi̇d arthri̇ti̇s
Yazar: NİLÜFER AYGÜN BİLECİK
Danışman: DOÇ. DR. NEHİR SAMANCI KARAMAN
Sağlık Bakanlığı / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Romatoloji = Rheumatology

Özet:
Amaç: Hipertansiyon, obezite, glukoz intoleransı ve dislipidemi gibi kardiyovasküler risk faktörleri ile çerçevelenen Metabolik Sendrom'un (MS) romatizmal hastalıklarla ilişkili olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı, romatoid artrit (RA) hastalarında metabolik sendrom (MS) sıklığını ve insülin direncini incelemek ve inflamasyon semptomları, hastalık aktivitesi ve RA tedavisinde kullanılan ilaçların insülin direnci ve varlığı üzerine etkisini incelemektir. HANIM. Yöntem: American College of Rheumatology (ACR) tanı kriterlerine göre RA tanısı alan 100 kadın hasta ve 100 sağlıklı kadın kontrol olarak çalışmaya alındı. İnsülin direnci, insülin direnci için homeostaz modeli değerlendirmesi (HOMA-IR) yöntemi kullanılarak değerlendirildi ve MS tanısı iki Metabolik Sendrom tanımına göre konuldu (Ulusal Kolesterol Eğitim Programı 2004, Uluslararası Diyabet Federasyonu). RA'nın hastalık aktivitesi, 28 eklemi içeren hastalık aktivite skoru (DAS28) ile değerlendirildi. Bulgular: Kullanılan tanı ölçütlerine göre toplamda RA hastalarının %27 ve %33'ü ve kontrol grubu hastalarının %28 ve %44'ü de MS hastasıydı. Kullanılan iki tanı kriterine göre MS sıklığı ve insülin direnci açısından RA ve kontrol grupları arasında anlamlı fark yoktu. MS'li RA hastalarında DAS28, eritrosit sedimantasyon hızı (ESS) ve serum ürik asit düzeyleri, MS'siz RA hastalarına göre anlamlı olarak yüksekti. Metotreksat (MTX) kullanan RA'lı hastalarda MS prevalansı, RA'lı olmayanlara göre anlamlı derecede düşüktü. RA tedavisinde kullanılan diğer ilaçların RA'lı hastalarda MS prevalansı üzerine etkisi olmamıştır. Sonuç: İnflamasyon ve hastalık aktivitesinin kontrol altına alınması RA hastalarının MS sıklığını azaltabilir ve MTX tedavisi de MS'e karşı koruyucu bir faktör olabilir.

Abstract:
Purpose: Metabolic syndrome (MS), which is framed by cardiovascular risk factors such as hypertension, obesity, glucose intolerance and dyslipidemia, is thought to be associated with the rheumatic diseases. The aim of this study is to examine the frequency of metabolic syndrome (MS) and insulin resistance in patients with rheumatoid arthritis (RA) and to examine the effect of the inflammation symptoms, disease activity and drugs used in treating RA on insulin resistance and presence MS. Method: One hundred women patients diagnosed with RA according to the American College of Rheumatology (ACR) diagnosis criteria and 100 healthy women were included in the study as controls. Insulin resistance were evaluated using the homeostasis model assessment for insulin resistance (HOMA-IR) method and MS was diagnosed according to two Metabolic Syndrome definitions (National Cholesterol Education Programme 2004, International Diabetes Federation). The disease activity of RA was evaluated by the disease activity score including 28 joints (DAS28). Results: In total, 27% and 33% of the RA patients and 28% and 44% of the control group patients according to the diagnostic criteria used were also MS patients. There was no significant difference between the RA and control groups in MS frequency and insulin resistance according to two diagnostic criteria used. The DAS28, erythrocyte sedimentation speed (ESS) and serum uric acid levels in the RA patients with MS were significantly higher than those of the RA patients without MS. The prevalence of MS İn patients with RA using methotrexate (MTX) was significantly lower than without RA. Other drugs used in treatment of RA had no effect on the prevalence of MS in patients with RA. Conclusion: Controlling inflammation and disease activity can reduce the MS frequency of RA patients and MTX treatment also may be a protective factor against MS.