Yeni doğum yapan primipar kadınlara verilen bebek bakımına ilişkin eğitimin kadınların bebek bakımı özgüveni ve uyku kalitesi üzerine etkisi
The effect of education on baby care given to primiparal women who has baby care and sleep quality of women
Yazar: EBRU BAYAR
Danışman: DOÇ. DR. DEMET AKTAŞ
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bebek bakımı = Infant care ; Bebekler = Infant ; Doğum = Delivery ; Kadınlar = Women ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Öz güven = Self confidence

Özet:
Araştırma, yeni doğum yapan primipar kadınlara verilen bebek bakımına
ilişkin eğitimin kadınların bebek bakımı özgüveni ve uyku kalitesi üzerine etkisini
belirlemek amacıyla yapılan yarı deneysel randomize kontrol çalışmasıdır.
Araştırmanın örneklemine, sosyal medya kullanımı olan (instagram), 92 müdahale,
91 kontrol grubu olmak üzere 183 primipar kadın alınmıştır. Araştırma 01 Mayıs- 31
Aralık 2021 tarihleri arasında araştırmanın seçim kriterlerine uyan araştırmaya
katılmayı gönüllü olarak kabul eden primipar kadınlarla yürütülmüştür.
Veriler, her iki grup için Kişisel Bilgi Formu, Pharis Özgüven Ölçeği (PÖÖ)
ve Postpartum Uyku Kalitesi Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Müdahale grubundaki
primipar kadınlara doğum sonrasında bebek bakımına ilişkin 1.-7.günler ve 7-14.
günler arasında haftada 2 saat olacak şekilde eğitimler verilmiştir ve sonraki aşamada
deney grubundaki kadınlarla zoom üzerinden bağlantı sağlayarak görüntülü olarak
bebek bakımına ilişkin eğitim sağlanmıştır. Ayrıca müdahale grubundaki kadınlara
eğitim içeriği eğitim öncesinde kitapçık olarak gönderilmiştir. Kontrol grubundaki
kadınlara, sosyal medya (instagram) üzerinden iletişim sağlanmış ve bu gruba
sonrasında herhangi bir eğitim ve danışmanlık hizmeti sağlanmamıştır. Verilerin
analizinde Ki-Kare testi, Independent Sample t Testi, tek ve iki faktörlü varyans
analizi (ANOVA) ve gruplar arası farklılıkları belirlemek için de post hoc
testlerinden Least Significant Difference (LSD) testi kullanılmıştır.
Araştırmada deney grubundaki kadınların toplam PÖÖ puan ortalaması
57,41±5,65 iken, kontrol grubundaki kadınların 51,48±10,66 bulunmuştur. Deney
grubundaki primipar kadınların meslek, aile gelir durumu, aile yapısı, bebeğin
cinsiyeti ve doğum şekli değişkenlerine göre bebek bakımı özgüven düzeyleri
arasında anlamlı fark bulunurken (p<0,05), kontrol grubundaki kadınlarda yaş,
doğum şekli, daha önce bebek bakma durumları değişkenlere göre bebek bakımı
özgüven düzeyleri arasında anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). Araştırmada deney
grubundaki kadınların toplam Postpartum Uyku Kalitesi Ölçeği puan ortalaması
26,50±7,87 iken, kontrol grubundaki kadınların 28,93±7,63 bulunmuştur. Deney
grubundaki primipar kadınların tüm değişkenlere göre postpartum uyku kalitesi
düzeyleri arasında anlamlı fark bulunmazken (p>0,05), kontrol grubundaki
kadınlarda, daha önce bebek bakma durumları değişkenine göre postpartum uyku
kalitesi düzeyleri arasında anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05).
Sonuç olarak, deney grubundaki kadınların bebek bakımı özgüven ve
postpartum uyku kalitesi düzeyleri kontrol grubundakilere göre yüksek bulunmuştur.
Buna göre yeni doğum yapan kadınlara postpartum erken dönemde verilen bebek
bakımına ilişkin eğitimin kadınların bebek bakımı özgüveni ve uyku kalitesi üzerine
etkili olduğu bulunmuştur. Postpartum süreçte primipar kadınlara yönelik bebek
bakımına ilişkin eğitimler konusunda çalışmaların yaygınlaştırılmasının, kadınların
bebek bakımına ilişkin bilgi eksikliklerinin, özgüveninin ve uyku kalitesinin
artırılmasında katkı sağlayacağını düşündürmektedir.
Anahtar Kelimeler: Bebek Bakımı Eğitimi, Özgüven, Postpartum, Primipar
Kadın, Uyku Kalitesi.

Abstract:
The research is a quasi-experimental randomized control study conducted to
determine the effect of infant care education given to primiparous women who have
just given birth, on their infant care self-confidence and sleep quality. The sample of
the study included 183 primiparous women, 92 of whom were in the intervention
group and 91 were in the control group. The study was conducted with primiparous
women who voluntarily accepted to participate in the study, who met the selection
criteria of the study, between 01 May and 31 December 2021.
Data were collected using the Personal Information Form, Pharis SelfConfidence Scale (PSS) and Postpartum Sleep Quality Scale for both groups.
Postpartum infant care for primiparous women in the intervention group on days 1-7
and 7-14. Trainings were given for 2 hours a week between days and days, and in the
next stage, training on baby care was provided by connecting with the women in the
experimental group via Zoom. In addition, the training content was sent to the
women in the intervention group as a booklet before the training. The women in the
control group were contacted via social media (Instagram), and no training or
consultancy services were provided to this group afterwards. In the analysis of data;
Chi-square test, Independent Sample t Test, single and two factor analysis of
variance (ANOVA) and post hoc test Least Significant Difference (LSD) test were
used to determine the differences between groups.
In the study, the mean PSS score of the women in the experimental group was
57.41±5.65, while it was 51.48±10.66 in the women in the control group. While there
was a significant difference between the baby care self-confidence levels of the
primiparous women in the experimental group according to the variables of
occupation, family income, family structure, the sex of the baby and the mode of
delivery (p<0.05), the age, mode of delivery, and previous baby care status of the
women in the control group were not related to the variables. A significant difference
was found between infant care self-confidence levels (p<0.05).
In the study, the total Postpartum Sleep Quality Scale mean score of the
women in the experimental group was 26.50±7.87, while it was 28.93±7.63 for the
women in the control group. While there was no significant difference between the
postpartum sleep quality levels of the primiparous women in the experimental group
according to all variables (p>0.05), there was a significant difference between the
postpartum sleep quality levels of the women in the control group according to the
variable of their previous baby care status (p<0.05).
As a result, baby care self-confidence and postpartum sleep quality levels of
the women in the experimental group were higher than those in the control group.
Accordingly, it was found that the education on baby care given to women who gave
birth in the early postpartum period was effective on their baby care self-confidence
and sleep quality. It is thought that the dissemination of studies on baby care training
for primiparous women in the postpartum period will contribute to increasing
women's lack of knowledge about baby care, self-confidence and sleep quality.
Key Words: Baby Care Education, Postpartum, Primiparous Woman, SelfConfidence, Sleep Quality.