Mobilya üreten işletmelerde ağaç ve kompozit panel tozlarının insan sağlığı üzerine etkileri
The effects of trees and composite panel dusts on human health in furniture producing
Yazar: ERKAN OKURCAN
Danışman: DOÇ. DR. HAMZA ÇINAR
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ağaç İşleri = Wood Products
Dizin: Ahşap mobilya = Wood furniture

Özet:
Bu araştırmada, mobilya üreten işletmelerdeki ağaç ve kompozit panel tozlarının insan sağlığı üzerindeki etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaca yönelik olarak 20 farklı işletmede toz ölçümleri, anket çalışması ve gözlemler yapılmıştır. Tüm işletmelerin toz ölçümleri Kişisel Toz Maruziyet Ölçüm Cihazı (TSI SIDEPAK AM 510) ile yapılmış, ortalaması 1,43 mg/m3, anlık maksimum ölçüm değeri ise 19,46 mg/m3 olarak tespit edilmiştir. Toz değerleri küçük ölçekli işletmelerde 1,89 mg/m3, orta ölçekli işletmelerde 0,96 mg/m3, ağaç işleyen işletmelerde 1,27 mg/m3, kompozit işleyen işletmelerde 1,58 mg/m3 olarak ölçülmüştür. En düşük toz ölçüm ortalamasına 0,55 mg/m3 ile Cnc makinasında rastlanmıştır. Toza maruz kalma seviyelerinde tekli ve çoklu değişkenlerin (işletme büyüklükleri, işletme türleri, havalandırma sistemleri, kullanılan makineler) çeşitli etkilerinin olduğu gözlenmiştir. Anketler sonucunda, sağlık sorunu yaşadığını belirten çalışan oranı %88, sağlık sorunlarının mesleki nedenlerden kaynaklandığını düşünenlerin oranı %60, bu sağlık sorunlarının tozdan kaynaklı olduğunu düşünenlerin oranı %45 bulunmuştur. Ayrıca toz koruyucu donanım kullanmayan çalışanların oranı %29 olarak tespit edilmiştir. Yaşanılan sağlık sorunlarının %67'sini solunum yolu rahatsızlıkları, %11'ini dermatolojik ve alerjik rahatsızlıklar oluşturmaktadır. Ağaç ve kompozit panel tozlarının içeresindeki kimyasalların bu rahatsızlıklara neden olabileceği düşünülerek, çalışanlara rotasyon uygulanması ve koruyucu önlemlerin alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
This research aims to determine the effects of wood and composite panel dust on human health in furniture producing enterprises. For this aim, dust measurements, a questionnaire and observations were conducted in 20 different establishments. Dust measurements of all establishments were made with Personal Dust Exposure Meter (TSI SIDEPAK AM 510). Dust measurement average of all enterprises is 1,43 mg/m3 and instantaneous maximum dust measurement value is determined as 19,46 mg/m3. Dust values were measured as 1,89 mg/m3 in small-scale enterprises, 0,96 mg/m3 in medium-sized enterprises, 1,27 mg/m3 in wood processing enterprises and 1,58 mg/m3 in composite processing enterprises. The lowest dust measurement average was 0,55 mg/m3 on CNC machine. Single and multiple variables (operating sizes, operating types, ventilation systems, machines used) have various effects on dust exposure levels. As a result of the surveys, 88% of the employees stated that they had health problems, 60% of those who thought that health problems were caused by occupational reasons, and 45% of those who thought that these health problems were caused by dust. In addition, 29% of employees did not use dust protection equipment. 67% of the health problems experienced are respiratory diseases and 11% are dermatological and allergic diseases. Considering that chemicals in wood and composite panel dusts may cause these discomforts, it is concluded that employees should be given rotation and protective measures should be taken.