Açık kaynak kodlu petool yazılımına coğrafi ve atmosferik koşulları ele alan eklentiler geliştirilmesi
Developing geographic and atmospheric add-ons for the open source petool software
Yazar: VOLKAN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. ASIM EGEMEN YILMAZ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering
Dizin: Elektromanyetik dalgalar = Electromagnetic waves ; Parabolik denklemler = Parabolic equations

Özet:
Elektromanyetik dalgaların yayılımı esnasında ortam kırılma indislerinin değişmesi sonucu dalgalarda sapma meydana gelir. Bu sapmaya, ani sıcaklık ve nem değişimi gibi atmosferik etkiler neden olabilir. Verici platformların kurulacağı yerlerin belirlenmesinde, sapmaların yayılıma etkisini incelemek büyük önem arz etmektedir. Elektromanyetik dalga yayılımının analiz edilmesinde yaygın olarak parabolik denklem yöntemi kullanılmaktadır. 
Kullanıcının belirlediği frekans, atmosferik koşullar altında dalga yayılımının parabolik denklem yöntemi analiz edilmesine imkan sağlayan açık kaynak kodlu PETOOL (Parabolic Equation Tool) yazılımı MATLAB ortamında geliştirilmiştir. 
Bu tez kapsamında; PETOOL programının V2.0 versiyonunun gerçek yeryüzü şekilleri ve gerçek atmosferik değerleri kullanarak analiz yapmasına imkan sağlayacak eklentiler geliştirilmiştir. Gerçek yeryüzü şekilleri için, "National Imagery and Mapping Agency (NIMA)", "Digital Terrain Elevation Data (DTED-0)" veriler kullanılmıştır. Gerçek atmosferik verileri elde etmek için, "World Meteorological Organization (WMO)" tarafından geliştirilen "Binary Universal Form for the Representation of meteorological data (BUFR)" formatı kullanılmıştır.
Atmosferik verilerin değişimi sonucunda oluk yapıları oluşmaktadır. Bu tez kapsamında BUFR verileri ile kırılma indisin hesaplanarak yayın yapılacak ortamın karakteristiği çıkarılmıştır. Ayrıca buharlaşma oluklarının hesaplanmasında kullanılan Paulus-Jeske modeline göre oluk yüksekliğinin hesaplanması PETOOL yazılımına eklenmiştir.
Dalga yayılımın tek bir doğrultu yerine 360 dereceyi kapsayacak şekilde analiz edilmesine imkan sağlayacak bir eklenti eklenmiştir.

Abstract:
During electromagnetic wave propagation the change of the refractivity index causes deviations on the propagation direction. Refractivity indexes changes due to, temperature changes and moisture releases. It is so important to examine these kinds of effects, especially in determining where the transmitter platforms will be installed. The method parabolic equation is used for analysis of the electromagnetic wave propagation,
Open-source PETOOL (Parabolic Equation Tool) software was developed in the MATLAB environment that allows graphical analysis of wave propagation under user defined frequency and atmospheric conditions by the parabolic equation method.
In this thesis; add-ons have been developed to enable PETOOL V2.0 to analyze with real terrain and atmospheric values. "National Imagery and Mapping Agency (NIMA)" and "Digital Terrain Elevation Data " data were used for terrain data.
In this thesis, "Binary Universal Form for Representation of meteorological data (BUFR)" which is developed by "World Meteorological Organization (WMO)" has been used to for real atmospheric data to calculate atmospheric refractivity indices.
 Atmospheric cause changes in the refractivity index which affect ductings. This thesis includes, change of refractivity index automatically calculated by BUFR data. Also the Paulus-Jeske model is used to calculate evaporation duct heights.
It would be easier for the user to analyze the propagation of the waves with omnidirectional instead of a bidirectional. In this thesis, an add-on is developed which will allow user to analyze electromagnetic propagation in 360 degrees by sweeping with a step size of 10 degrees.