Küçük Mecmua'da ortaya konulan milliyetçi söylem
Nationalist discourse in the Küçük Mecmua
Yazar: MUHAMMED ASIM YAYLA
Danışman: DOÇ. DR. KONUR ALP KOZ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Siyasal İletişim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Dergiler = Magazines ; Gökalp, Ziya = Gökalp, Ziya ; Küçük Mecmua dergisi = Küçük Mecmua magazine ; Milliyetçilik = Nationalism ; Siyasal iletişim = Political communication ; Türk milliyetçiliği = Turkish nationalism

Özet:
Fransız İhtilalinden sonra Batı Avrupa'dan bütün dünyaya yayılan milliyetçilik akımı, kısa
sürede tesirini artırmış ve bir norm haline gelmiştir. Bu yönüyle birçok araştırmacının da
ilgisini çeken milliyetçilik ve milletler farklı yaklaşımlar çerçevesinde tanımlanmaya ve
çözümlenmeye çabalanmıştır. Milletlerin ve milliyetçiliklerin nasıl, ne zaman ve nerede
ortaya çıktığı üzerine araştırmacılar arasında bir uzlaşıya varılamamasına rağmen bunlar
Dünya siyaset sahnesini derinden etkilemiş yapılardır. Ayrılıkçı etnik milliyetçiliklerin ve
ulus-devlet fikirlerin yaygınlaşması karşısında kırılgan bir yapıya sahip olan çok uluslu
imparatorluklar bunlara karşı refleksler geliştirmeye çabalamıştır. Bu imparatorluklardan biri
olan Osmanlı Devleti de zaman içerisinde Osmanlıcılık ve İslamcılık gibi politikaları
benimsese de nihayetinde Türkçülük politikaları diğerlerine baskın gelmiş ve Osmanlı
Devleti'nin yıkılmasının ardından kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nin de resmî ideolojisi
haline gelmiştir. İslamcılık politikalarının terk edilip Türkçülük politikalarının baskınlaştığı
yıllarda Türkçülük düşüncesinin önemli simalarından olan Ziya Gökalp tarafından
yayımlanan Küçük Mecmua dergisi üzerinden bu konunun izleri sürülebilir. Çalışmada
öncelikle milliyetçilik konusundaki temel kavramların tanımları yapılacak, ardından bahsi
geçen milliyetçilik araştırmaları yaklaşımları çerçevesinde değerlendirilecektir. Sonrasında
milliyetçilik akımları karşısında Osmanlı Devleti'nin geliştirdiği refleksler ve bu refleksler
etrafında şekillenen Osmanlıcılık, İslamcılık ve Türkçülük politikaları milliyetçilik
bağlamında derinlemesine incelenecektir. Son olarak Küçük Mecmua'daki amaçlı örneklem
yoluyla seçilen yazılar Kenneth Burke'un geliştirdiği pentad analizi yoluyla çözümlenecek
ve değerlendirilecektir.

Abstract:
After the French Revolution, the nationalist movement, which spread from Western Europe
to the whole world, increased its influence in a short time and became a norm. In this
respect, nationalism and nations, which attract the attention of many researchers, have been
tried to be defined and analyzed within the framework of different approaches. Although
there is no consensus among researchers on how, when and where nations and nationalisms
emerged, these are structures that have deeply affected the world political scene.
Multinational empires, which have a fragile structure in the face of the spread of separatist
ethnic nationalisms and nation-state ideas, have tried to develop reflexes against them.
Although the Ottoman Empire, one of these empires, adopted policies such as Ottomanism
and Islamism over time, Turkism policies eventually dominated the others and became the
official ideology of the Republic of Turkey, which was established after the collapse of the
Ottoman Empire. The traces of this issue can be traced through the journal Küçük Mecmua,
which was published by Ziya Gökalp, one of the important figures of Turkism thought in the
years when the policies of Islamism were abandoned and the policies of Turkism became
dominant. In the study, firstly, the definitions of the basic concepts on nationalism will be
made, and then they will be evaluated within the framework of the aforementioned
nationalism research approaches. Afterwards, the reflexes developed by the Ottoman Empire
in the face of nationalist movements and the policies of Ottomanism, Islamism and Turkism
shaped around these reflexes will be examined in depth in the context of nationalism.
Finally, the articles selected through purposive sampling in Küçük Mecmua will be analyzed
and evaluated through the pentad analysis developed by Kenneth Burke.