Kentsel dönüşümün dini ve sosyal hayata etkileri: Ankara örneği
Effects on religious and social life of urban transformation: Case of Ankara
Yazar: MUSA YILMAZ
Danışman: PROF. DR. NİYAZİ AKYÜZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ankara = Ankara ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Dini hayat = Religious life ; Kentlileşme = Urbanized ; Kentsel dönüşüm = Urban transformation ; Sosyal hayat = Social life

Özet:
Bu çalışma kentsel dönüşüm sürecinde bireylerin sosyal hayat, dini yaşam ve sosyo-kültürel değerlerinde ortaya çıkan başlıca farklılaşmaları, Ankara ili Keçiören ilçesi Yükseltepe ve Şehit Kubilay mahalleleri örneğinde ele almıştır. Çalışma teorik ve uygulamalı olmak üzere iki kısımdan oluşmaktadır. Araştırmanın teorik kısmı dokümantasyon metoduyla, uygulamalı kısmı ise tarama (tasvir) metodu ile gerçekleştirilmiştir. Hazırlanan anket formu, evreni oluşturan Yükseltepe ve Şehit Kubilay mahallelerinde oturan bireylerden 405 kişiye uygulanmıştır. Sahadan elde edilen bulguların istatistiksel çözümlenmesinde ise, yüzde ve frekans dağılımları, aritmetik ortalama, ki-kare testi, t-testi, varyans analizi ve Lsd Post-Hoc çoklu karşılaştırma testi kullanılmıştır.
Araştırmanın giriş bölümünde, çalışmanın konusu, amacı, önemi, hipotezleri, sınırlıkları ve yöntemiyle ilgili bilgilere yer verilmiştir. Birinci bölümde, kent olgusu, kentleşme, kentsel dönüşüm ile kent ve din ilişkisi sosyolojik açıdan incelenerek, kavramsal ve kuramsal bilgiler üzerinde durulmuştur. Söz konusu kavramların tarihsel gelişimi panoramik bir düzlem üzerinden ele alınmıştır. İkinci bölümde, Ankara ili ve araştırma sahası ile ilgili genel bilgilere yer verilmiştir. Bu bağlamda Yükseltepe ve Şehit Kubilay mahallesinde araştırmaya katılan bireylerin yaşadığı konut, sosyal yaşam ve dini hayat ilişkisi ve kentsel mekânda bazı sosyo-kültürel değerlerin çeşitli değişkenler karşısındaki durumu belirlenmiştir. Son olarak ise sonuç ve önerilere yer verilmiştir.

Anahtar Kavramlar: Kentsel dönüşüm, Kentleşme, Kentlileşme, Sosyal hayat, Din

Abstract:
This study deals with the main differences in the social life, religious life and socio-cultural values of individuals in the process of urban transformation, in the example of Yükseltepe and Şehit Kubilay neighborhoods in Keçiören district of Ankara. The study consists of two parts including theoretical and applied. The theoretical part of the research was carried out with the documentation method, and the applied part was carried out with the scanning (description) method. The prepared questionnaire was applied to 405 individuals living in Yükseltepe and Şehit Kubilay neighborhoods that make up the universe. In the statistical analysis of the findings obtained from the field were used percentage and frequency distribution, arithmetic mean, chi-square test, t-test, analysis of variance and Lsd Post-Hoc multiple comparison test.
In the introduction part of the research was given information about the subject, purpose, importance, hypotheses, limitations and method of the study. In the first part was emphasized the concept of the city, urbanization, urban transformation and the relationship between the city and religion, examining sociologically, and conceptual and theoretical information. The historical development of the aforementioned concepts was discussed on a panoramic plane. In this context were determined the relationship between residence, social life and religious life and the situation of some socio-cultural values in the urban space against various variables of the individuals participating in the research in Yükseltepe and Şehit Kubilay neighborhoods. Finally, conclusions and recommendations were given.

Key Words: Urban transformation, Urbanization, Urbanizing, Social life, Religion