Doğu Akdeniz balıkçılık bölgelerinde trol balıkçılığının kıkırdaklı balık türleri üzerine etkisinin karşılaştırılması
Comparison of trawl fisheries effects on chondrichthyan species in fishing areas of Eastern Mediterranean sea
Yazar: EMRE YEMİŞKEN
Danışman: PROF. DR. LÜTFİYE ERYILMAZ
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Hidrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Biyoloji = Biology ; Deniz Bilimleri = Marine Science

Özet:
Bu çalışmada, Doğu Akdeniz'in önemli balıkçılık alanlarından İskenderun Körfezi ve Gökçeada çevresinde trol balıkçı teknesiyle elde edilen demersal kıkırdaklı balık türlerinin bulunurluklarını etkileyen faktörler değerlendirilmiş ve bölgeler arası farklılıklar ortaya koyulmuştur. Gerçekleştirilen deneysel trol örneklemeleri ile her iki bölgede trol balıkçılığında elde edilen kıkırdaklı balık türleri belirlenmiş ve biyokütle ve bolluk miktarları hesaplanmıştır. Eylül 2014 – Nisan 2016 tarihleri arasında iki farklı bölgede yürütülen çalışmada toplam 179 trol çekiminde Chondrichthyes grubundan 10 familyaya ait toplam 21 tür elde edilmiştir. Bölgelere göre Gökçeada çevresinde 16 tür, İskenderun Körfezi ve çevresinde 12 tür yakalanmıştır. Gökçeada çevresinde kıkırdaklı balık türlerinin toplam balık türlerine oranı % 1,71 iken İskenderun Körfezi çevresinde bu oran % 0,77 olarak tespit edilmiştir, Bu türlerin bulunurluk sıklığı, % 62,26 olarak hesaplanmıştır. Scyliorhinus canicula, her iki çalışma bölgesinde de köpekbalıkları arasında en fazla elde edilen tür iken (İskenderun Körfezi'nde 80 N / km2, Gökçeada'da 233 N / km2), Raja clavata (71 N / km2 Gökçeada; 17 N / km2 İskenderun Körfezi) vatoz türleri arasında en fazla elde edilen tür olduğu belirlenmiştir.
Ayrıca çalışmada, elde edilen türlerin beslenme ekolojileri ile ilgili mide içeriği incelemeleri ve karalı izotop analizleri yöntemleri kullanılarak veri değerlendirilmiştir. Bazı türler için trofik niş genişliğinin bir ölçütü olarak, Bayes izotopik standart elips alanları hesaplanmıştır. Gökçeada çevresinde standart alan değeri en yüksek Mustelus mustelus (2,36) için hesaplanırken en küçük değer, Raja radula (0,29) için hesaplanmıştır. İskenderun Körfezi çevresinde Dasyatis pastinaca (10,59) en yüksek değere sahipken, Glaucostegus cemiculus (0,46) için en düşük değer hesaplanmıştır.
Scyliorhinus canicula türüne ait İskenderun Körfezi ve Gökçeada çevresinden elde edilen bireylerin yanında Yunanistan sularından Eğriboz Körfezi'nden elde edilen bireyler ile beslenme ekolojilerine ait veriler karşılaştırılmıştır.

Abstract:
In this study, the factors affecting the availability of demersal cartilaginous fish species obtained from the major fishing areas of the Eastern Mediterranean such as the Iskenderun Bay and Gökçeada Island, were evaluated and compared between two areas. A total of 179 experimental trawls were conducted in two different regions between September 2014 and April 2016. Twenty-one species belonging to ten families of elasmobranch were obtained. 16 species from Gökçeada and 12 species from Iskenderun Bay were were caught during the study. The ratio of cartilaginous fish species was estimated as 1.71 % (from Gökçeada Island) and 0.77 % (from Iskenderun Bay) in total fish catch.
The frequency of occurrence of chondrichthyan species was 62.26. Scyliorhinus canicula was the most common shark species in both study areas (80 N / km2 in Iskenderun Bay, 233 N / km2 in Gökçeada), secondly, Raja clavata was determined to be the most abundant species among the species of batoids (71 N / km2 Gökçeada, 17 N / km2 Iskenderun Bay ).
In addition, feeding ecology of chondrichthyans were investigated using stomach content and stable isotopes analysis. Isotopic standard ellips area of species were estimated to determine the trophic niche width. The smallest value of standard ellips area aroun Gökçeada Island was calculated for Raja radula (0.29) and highest for Mustelus mustelus (2.36). Dasyatis pastinaca (10.59) was highest value among chondrichthyan species from Iskenderun Bay and the lowest for Glaustegus cemiculus (0.46). Also, Individuals belong to Scyliorhinus canicula were obtain from Gulf of Eubouia in Greek seas in order to compare feeding ecology data with other two regions.