Trabzon ilinde IPARD programı kapsamındaki arıcılık hibelerinin etkinliğinin belirlenmesi
Determination of efficiency of beekeeping grants as part of IPARD program in Trabzon province
Yazar: OSMAN CELİL KELEŞ
Danışman: DOÇ. NURAY DEMİR
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı / Tarım Politikası ve Yayım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Arıcılık = Beekeeping

Özet:
Arıcılık, sahip olduğu kolay ulaşılabilir imkanlar neticesinde son yıllarda gözde bir üretim dalı haline gelmektedir. Türkiye, ekolojik ve flora yönünden arıcılığa uygun olmasının yanı sıra sahip olduğu kovan sayısının da yüksek olması dünyada da arıcılıkta bizi söz sahibi duruma getirmektedir. Son yıllarda Avrupa Birliği'ne uyum kapsamında yürütülmekte olan IPARD Programı diğer bütün tarımsal faaliyetleri kapsadığı gibi arıcılığı da kapsamaktadır. TKDK tarafından yürütülen hibeler kapsamında arıcı işletmelerine çiftlik faaliyetlerinin modernizasyonu ve çeşitlendirilmesine dayalı olarak desteklemeler verilmektedir.
Araştırmanın materyalini, 2016 yılı sonuna kadar Trabzon ilinde TKDK'dan hibe alan 40 arıcı ile benzer özelliklere sahip 54 adet hibe almayan arıcı işletmesi oluşturmaktadır. Belirlenen işletmeler ile yüz yüze görüşülerek anket tekniği ile veri temini sağlanmıştır. Bu çalışma TKDK tarafından verilen hibe desteklemelerin etkinlikleri ölçüleri Crosstab, CART, MARS analizleri kullanılarak yapılmaktadır.
Araştırma sonucuna göre arıcılık ile uğraşan bireylerin %55'lik kısmı 41-60 yaş aralığındadır. %51'lik kısmı 101-300 adet arasında arılı koloniye sahiptir. Hibe almayan işletmelerin kovan başı verimleri destekleme alanlarınkilerden % olarak daha yüksektir. Ortalama kovan başı gelir 201-400 tl arasındadır. CART algoritmasına göre en etkin grup; SGK'lı olup 165'den fazla kovanı olan, kovan başı verimi de 13,27 kg'dan fazla olan ve eğitim durumu da ilkokul, ortaokul ve lise olan gruptur. MARS algoritmasına göre de benzer sonuçlar bulunmuş olup hibe kullanmayanların kovan başı verimlerinin kullananlara göre daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. TKDK'dan hibe alınması sırasında oluşan maliyet kalemlerinden dolayı, destek alan işletmelerde girdi kullanımı azaldığından verimlilik düşmektedir. Bunun bürokratik işlemleri azaltarak ve hibelerin takibinin etkin bir şekilde yapılarak problemlerin giderilebileceğine değinilmektedir.

Abstract:
Beekeeping has been a favorable production sector recently owing to accesible facility, in Turkey. Turkey is suitable for beekeeping in terms of ecology and flora, moreover, has much number of hives and this is what makes Turkey leading country at beekeeping in the World. In the last years, IPARD program covers beekeeping as well as all agricultural activities in the European Union accession process. Beekeeping farms are supported for modernisation and diversification in context of grants carried out by ARDGI
The material of the study consists of 40 ARDGI grantee and 54 non-granted farms that has same features in Trabzon province. The data was obtained from the selected farms on the basis of  face to face questionnaries. In the study, efficiency of granted farms were measured by using statistical approaches i.e. chi square, CART and MARS.  Result was obtained in accordance with data that was assessed to 3 different analysis.
As a result of the study, 55% of beekeepersage were in age between 41-60 years. 51% of them had 101 to 300 colonies of bee. Yield per hive of non-granted farms was proportionally more than granted farms. Average income per hive 200 TL to 400 TL. The most efficient group in CART algorithm is social insurant, more than 165 hives, yield per hive more than 13,27 kg and graduate of primary, secondary and high school. Besides, Similar results were found in MARS algorithm that average yield per hive of non-granted beekeepers is more than granted beekeepers. Because of the costs while granting from ARDGI cause decreasing input use and this is why yield falls down. It is stated that problems can be solved by decreasing bureaucratic procedure and efficiently following the grants.