Meme kanseri sonrası evre II unilateral lenfödemi olan bireylerde üst ekstemite propriyoseptif duyunun incelenmesi
Examination of upper extremity propriyoseptive sense inindividuals with stage II unilateral lymphedem afterbreast cancer
Yazar: SİBEL HAYATSEVER
Danışman: DOÇ. DR. TURGAY ALTUNALAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Lenfödem = Lymphedema ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Propriyosepsiyon = Proprioception ; Üst ekstremite = Upper extremity

Özet:
Bu çalışmanın amacı; evre II unilateral meme kanseri ile ilişkili lenfödemi olan kadınlarda üst ekstremite propriyosepsiyon durumunu incelemektir.
Çalışmaya meme kanseri sonrası lenfödem tanısı almış, yaş ortalaması (55,94±7,10) yıl olan 50 kadın hasta çalışmaya dahil edildi. Katılımcıların demografik bilgileri kayıt edildikten sonra  lenfödem şiddetini ölçmek için mezura ile çevre ölçümü yapıldı. Üst ekstremite işlevselliklerini ölçmek için DASH anketi kullanıldı.  Üst ekstremite eklem pozisyon hissi akıllı telefon uygulaması ʺClinometerʺ ile omuz fleksiyon (55°,90°,125°), omuz abduksiyon (55°,90°,125°), omuz eksternal rotasyon (30°,60°), omuz internal rotasyon (30°,60°), ve dirsek fleksiyon (45°,60°,75°) hedef açılarında aktif pozisyon tekrarlama testi kullanılarak ölçüldü. Ölçümler 6 kez tekrarlanarak  mutlak sapma değerleri bulundu. Eklem pozisyon hissi ölçümü her iki üst ekstremiye yapıldı. 
LÖ gelişen kol ile LÖ gelişmeyen kol arasında ki omuz fleksiyonu ve abduksiyonu eklem pozisyon hissi ölçümlerinde 3 hedef açıda da anlamlı farklar bulundu (p<0,05). LÖ gelişen kol ile LÖ gelişmeyen kol arasında ki omuz external rotasyonu ve internal rotasyonu  eklem pozisyon hissi ölçümlerinde 2 hedef açıda da anlamlı farklar bulundu (p<0,05). LÖ gelişen kol ile LÖ gelişmeyen kol arasında ki dirsek fleksiyonu eklem pozisyon hissi ölçümlerinde 3 hedef açıda da anlamlı farklar bulundu (p<0,05). Tüm açıların eklem pozisyon hissi ile DASH skorları karşılaştırıldığında anlamlı bir ilişki yoktu (p>0,05). 
Sonuç olarak LÖ gelişen kolun  LÖ gelişmeyen kola göre üst ekstremite işlevselliğinin azaldığı ve eklem pozisyon hissinin etkilendiği görülmüştür. Bu sonuç; lenfödemi olan bireylere uygulanan komplex boşaltıcı fizyoterapi  programlarına ek olarak omuz işlevselliğinin arttırılması ve eklem pozisyon hissinin arttırılmasına yönelik tedavilerin eklenmesini vurgulamaktadır. 
            
     Anahtar kelimeler: Meme kanseri, Lenfödem, Propriyosepsiyon

Abstract:
The aim of this study; To examine the upper extremity proprioception status in women with lymphedema associated with stage II unilateral breast cancer.
Fifty female patients with a mean age (55.94±7.10) years who were diagnosed with lymphedema after breast cancer were included in the study. After the demographic information of the participants was recorded, circumference was measured with a tape measure to measure the severity of lymphedema. DASH questionnaire was used to measure upper extremity functionality. Upper extremity joint position sense with smartphone app ʺClinometerʺ, shoulder flexion (55°,90°,125°), shoulder abduction (55°,90°,125°), shoulder external rotation (30°,60°), shoulder internal rotation (30°,60°), and elbow flexion (45°,60°,75°) were measured using the active position repetition test at target angles. Absolute deviation values were found by repeating the measurements 6 times. Joint position sense measurement was performed on both upper extremities.
Significant differences were found in the shoulder flexion and abduction joint position sense measurements between the arm that developed LE and the arm that did not develop LE in all 3 target angles (p<0.05). Significant differences were found in both target angles in shoulder external rotation and internal rotation joint position sense measurements between the arm that developed LE and the arm that did not develop LE (p<0.05). Significant differences were found in the elbow flexion joint position sense measurements between the arm that developed LE and the arm that did not develop LE in all 3 target angles (p<0.05). When the joint position sense of all angles and DASH scores were compared, there was no significant difference (p>0.05).
As a result, it was observed that the upper extremity functionality was decreased and the joint position sense was affected in the arm with LE compared to the arm without LE. This result; emphasizes the addition of treatments to increase shoulder functionality and increase joint position sense, in addition to complex unloading physiotherapy programs applied to individuals with lymphedema. 

Keywords: Breast cancer, Lymphedema, Proprioception