İmalat sanayiinde yeniliği belirleyen örgütsel etmenler: Merkeziyetçilik, biçimsellik ve yenilik iklimi /
Yazar: YAŞAR SELÇUK
Danışman: DOÇ. DR. İRFAN SÜER
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1997
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Biçimcilik = Formalism ; Merkeziyetçilik = Centralism ; Yenilik = Innovation ; Yenilik iklimi = Innovation climate ; Örgütler = Organizations ; Örgütler = Organizations ; Örgütsel değişim = Organizational change ; Üretim endüstrisi = Production industry

Özet:
imalat sanayinde yeniliği belirleyen örgütsel etmenler : merkeziyetçilik, biçimsellik ve yenilik iklimi SELÇUK, Yaşar İşletme Doktorası Danışman: Doç. Dr. İrfan Süer Haziran, 1997, 188 Sayfa. Bu çalışmada, Ankara imalat sanayinde yenilik yapılıp yapılmadığı, yapılıyorsa, ne derece yapıldığı;, toplam yenilik sayısı ve yenilik tiplerinin başlıcalarının yenilik iklimi; yaş, büyüklük, merkeziyetçilik ve biçimsellik gibi önemli faktörler tarafından belirlenip belirlenmediği araştırılmıştır. Bu alanda yapılmış olan araştırmalar ve ilgili teoriler gözden geçirilmiştir. Araştırma buna göre düzenlenmiş, hipotezler geliştirilmiş ve İmalat sanayinde bir örneklemde test edilmiştir. Örgütsel yenilik ile ilgili kaynaklarda ve geliştirilen teorilerde; karmaşıklık, biçimsellik ve merkeziyetçilik gibi faktörlerle yenilik ilişkisi araştırılmıştır. Bunlardan yenilikle ilişkisi hem pozitif, hem de yüksek olan karmaşıklıktır. Merkeziyetçilik ve biçimsellik ile yenilik arasında tutarlı bir korelasyon bulunmamıştır. Ayrıca son zamanlarda yenilik iklimi ile yenilik arasındaki ilişkiler üzerinde çalışmalar da başlatılmıştır. Ancak bu başlangıç aşamasında olduğundan, henüz yenilik iklimi ile yenilik benimseme arasındaki ilişkiler hipotez olarak ele alınmamıştır. İİİBu araştırmanın bulgularına göre: Anlara imalat sanayinde yeniliğin yapılmakta olduğu gözlenmiştir. Gelişmiş ülkelerde yapılan yeniliklerle karşılaştırma yapıldığında, ülkemizde yapılan yenilik sayısının düşük olduğu gözlenmektedir. Küçük ve orta ölçekli işletmelerde yapılan yenilik sayısı ortalamaları karşılaştırılmış, sonuçta 50-100 personel çalıştıran işletmelerin 10-49 personel çalıştıranlardan iki kat fazla yenilik yaptıkları saptanmıştır. Yenilik iklimi ile toplam yenilik, üründe, metotta, teknikte ve yönetimde yenilik tipleri; bu yeniliklerle iki örgütsel değişken olan merkeziyetçilik ve biçimsellik arasındaki sebeb-sonuç ilişkisi araştırılmıştır. Sonuçta, yenilik iMiminin toplam yeniliği ve yenilik tiplerim; örgütsel değişkenlerin de yenilik iklimini belirlemediği ama etkilediği saptanmıştır. Merkeziyetçiliğin toplam yenilik ve yenilik tipleri ile ilişkileri orta düzeydedir. Biçimselliğin toplam yenilik ve yemlik tipleri arasındaki çok düşüktür. Büyüklük toplam yeniliği ve yenilik tiplerini etkilemektedir, ama yüksek bir ilişki yoktur. Örgüt yaşı sadece üründe yemliği ve teknik yeniliği etkilemektedir. IVAnahtar Kelimeler Yenilik, yenilik iklimi, üründe yenilik, metotta yenilik, yönetimde yenilik, merkeziyetçilik, biçimsellik, örgütsel değişkenler ve örgütsel boyutlar çalışmanın anahtar kelimeleridirler.

Abstract:
This study has been designed to determine the extent innovations are adopted in the manufacturing industry in Ankara. It also aims to discover whether there are causal relationships between the climate for innovations and the total number of innovations or types of innovations; and whether there are causal relationships between the climate for innovations and important organizational factors such as centralization and formalization. The theories developed and the investigations conducted so far have been reviewed. This research has been designed according to the Damanpour's theory of contingency. Hypotheses have been stated and tested on a sample drawn from the manufacturing industry in Ankara, Turkey. Some of the studies conducted so far have revealed a strong and positive relationships between the innovations adopted and the complexity of organizations. However, the relationship between VIformalization and innovation; and between centralization and innovation are not found to be stable stable and consistent. In addition, some recent studies have assumed a causal relationship between the climate for innovation and the innovations adopted. Because the these studies are new, the relationship between the climate for innovation and the innovations adopted have not been tested yet. According to the results of the present study, innovations have been adopted in the manufacturing industry in Ankara but when compared to those adopted in the developed countries, the innovations are fewer. When the statistical means of innovations adopted by small and medium scale firms are compared, the innovations adopted by the firms which employ 50-100 employees are almost two times higher than those of firms which employ 10-49 employees. The relationship between the climate for innovations and the total number of innovations or types of innovations such as product innovations, process innovations, administrative, technical innovations are effective but not determining. The relationship between the climate for innovation and two organizational factors formalization and centralization were also found to be effective but not determining. The relationship between centralization and the total number of innovations is not high. There is no relationship between formalization and total innovations. The size of organizations influences the total and all types of innovations, but relationships are not high. The age of organizations influences only product and technical innovations. Vll