Madde kullanım bozukluğu olan ergenlerde katı-duygusallıktan yoksun kişilik özellikleri ile kendine zarar verme davranışının ilişkisi
The relationship of callous-unemotinal traits and self-harm behavior in adolescent with substance use disorder
Yazar: NURAY ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. GÜL KARAÇETİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Psikiyatrisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Kendine zarar verme davranışı = Self-injurious behavior ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders

Özet:
AMAÇ: Madde kullanım bozukluğu ve kendine zarar verme davranışı ergen döneminin önemli ruhsal sorunlarından olup, sıklıkla birbirlerine eşlik ettikleri bilinmektedir. Çalışmamızda madde kullanım bozukluğu olan ergenlerde katı duygusallıktan yoksun kişilik özellikleri ile kendine zarar verme davranışının ilişkisini incelemeyi hedefledik.
GEREÇ VE YÖNTEM: Araştırmamıza DSM-5-TR'e göre MKB tanısını karşılayan remisyonda olan ve olmayan toplam 105 olgu ve 54 kontrol dahil edilmiştir. Sosyodemografik bilgiler, araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik veri formuyla çalışmaya katılan çocuk ve ergenler ile ebeveynlerinden alınmıştır. Çalışmaya alınan tüm hastaların psikiyatrik muayenesi, Çocuklar için Genel Değerlendirme Ölçeği değerlendirmesi çalışmaya katılan çocuk psikiyatristi tarafından yapılmıştır. Tüm katılımcılara Okul Çağı Çocukları İçin Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli-Türkçe Versiyonu (K-SADS-PL), Kendine Zarar Verme Davranışı Değerlendirme Envanteri, Beck Depresyon Ölçeği, Çocuklarda Anksiyete ve Depresyon Ölçeği- Yenilenmiş (ÇADÖ-Y), Katı-Duygusuz Özellikleri Tarama Ölçeği-Gençlik Formu (ICU-TR), Reaktif –Proaktif Saldırganlık Ölçeği uygulanmıştır. Bakım verenler tarafından Sosyal Cevaplılık Ölçeği-2, Turgay DSM-IV Kökenli Yıkıcı Davranış Bozuklukları Belirti Tarama Ölçeği doldurulmuştur.
BULGULAR: Çalışmamızda katı-duygusallıktan yoksun kişilik özellikleri, kendine zarar verme davranışı, reaktif-proaktif agresyon, sosyal yanıtlılıkta azalma madde kullanım bozukluğu olgularında kontrol grubuna göre anlamlı ölçüde daha yüksek saptanmıştır. Katı duygusallıktan yoksun kişilik özellikleri ile sosyal yanıtlılıkta azalmayı değerlendiren ölçek skorları korelasyon göstermiştir. Katı-duygusallıktan yoksun kişilik özellikleri ile reaktif-proaktif saldırganlığı değerlendiren ölçek skorları arasında korelasyon tespit edilmiştir. MKB olan ergenlerde kendine zarar verme davranışı öyküsü olanlarda olmayan gruba göre katı-duygusallıktan yoksun kişilik özellikleri düzeyi daha yüksek saptanmıştır. MKB grubunda KZVD öyküsü olan ergenler olmayanlara göre madde kullanmaya daha erken yaşta başlamaktadır. Katı kişilik özellik şiddeti ile madde kullanım başlangıç yaşı negatif yönlü korelasyon göstermektedir. MKB olgularında KZVD öyküsü olanlarda olmayan göre reaktif-proaktif agresyon düzeyi daha yüksek saptanmıştır. KZVD öyküsü olan olgularda BECK depresyon ve ÇADÖ-Y ölçeğinden alınan puanların otonom işlevleri, ÇADÖ- Y ve SCÖ-2 ölçeğinden alınan puanların ise sosyal işlevleri ayrı ayrı anlamlı bir şekilde yordadıkları tespit edilmiştir. ICU-TR Katılık alt ölçeği ile KZVD'nin afekt regülasyonu, öz kıyımı önleme, sıkıntıyı etiketleme, kendimi cezalandırma, çözülmeyi önleme, kişiler arası etkileşim, kişiler arası sınırlar, intikam alma, heyecan arama, dayanıklılık, özerklik ve kendiyle ilgilenme alt boyutların arasında korelasyon gösterdiği saptanmıştır. ICU-TR Kayıtsızlık/ duyarsızlık alt ölçeği ile KZVD'nin afekt regülasyonu, özerklik, kendiyle ilgilenme alt boyutları arasında korelasyon izlenmiştir. ICU-TR toplam puanları ile afekt regülasyonu, öz kıyımı önleme, sıkıntıyı etiketleme, çözülmeyi önleme, kişiler arası sınırlar, intikam alma, heyecan arama, dayanıklılık, özerklik, kendiyle ilgilenme alt boyut ölçek puanları arasında korelasyon mevcuttur.
 SONUÇ: Çalışmada MKB olgularında kendine zarar verme davranışı ile katı- duygusallıktan yoksun kişilik özellikleri, reaktif-proaktif saldırganlık ve sosyal yanıtlılıkta azalma arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Ayrıca, madde kullanım bozukluğu olan ergenlerde katı-duygusallıktan yoksun kişilik özelliklerinin kendine zarar verme davranışını artırdığı gözlemlenmiştir. Yüksek CU özelliklerine sahip çocuklarda klinik müdahalelere daha az yanıt alındığı belirtilmiştir. Bu bulgular, madde kullanımı ve kendine zarar verme davranışını anlamak ve tedavi stratejileri geliştirmek için önemli ipuçları sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Ergen, Madde Kullanım Bozukluğu, Katı Duygusuz Kişilik Özellikleri, Kendine Zarar Verme Davranışı

Abstract:
PURPOSE: Substance use disorder and self-harming behaviour are significant mental health issues during adolescence and are often known to co-occur. In our study, we aimed to examine the relationship between callous unemotional traits and self-harming behaviour in adolescents with substance use disorders.
METHOD: In our research, a total of 105 cases, both in remission and non-remission, meeting the substance use disorder (SUD) diagnosis according to the DSM-5-TR, as well as 54 healthy controls, have been included. Sociodemographic information was collected from children and adolescents participating in the study and their parents using a sociodemographic data form prepared by the researcher. The psychiatric examination of all patients included in the study and the assessment with the General Assessment Scale for Children was conducted by the child psychiatrist participating in the study. All participants were administered the Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children-Present and Lifetime Version-Turkish Version (K-SADS-PL), Self-Harm Behavior Questionnaire, Beck Depression Inventory, Screen for Child Anxiety Related Emotional Disorders-Revised (SCARED- R), Inventory of Callous-Unemotional Traits-Youth Version (ICU-TR), and the Reactive-Proactive Aggression Questionnaire. Caregivers completed the Social Responsiveness Scale-2 and the Turgay DSM-IV Based Disruptive Behavior Disorders Screening Scale.
RESULTS: In our study, CU traits, self-harming behaviour, reactive-proactive aggression, and decreased social responsiveness were significantly higher in substance use disorder cases than in the control group. The scores of scales assessing CU traits and decreased social responsiveness showed correlations. Correlations were identified between CU traits and scores of scales assessing reactive-proactive aggression. Among adolescents with SUD, the level of CU traits was found to be higher in those with a history of self-harming behavior than in the group without. In the SUD group, adolescents with a history of self-harm behaviour started using substances at an earlier age than those without. There is a negative correlation between CU traits and the age of onset of substance use. In SUD cases, CU traits and reactive-proactive aggression were found to be more severe in those with a history of self-harm behaviour compared to those without. In cases with a history of self-harm behaviour, it has been determined that the scores obtained from the BECK depression and SCARED-R scales significantly predict autonomous functions, and the scores obtained from the SCARED-R and SRS-2 scales separately predict social functions. Correlations were observed between the callousness subscale of ICU-TR and affect regulation, anti- suicide, marking distress, self-punishment, anti-dissociation, interpersonal influence, interpersonal boundaries, revenge, sensation seeking, toughness, autonomy, and self- care subdimensions. The correlation was also observed between the uncaring subscale of ICU-TR and affect regulation, autonomy, and self-care subdimensions of ISAS. There is the correlation between total scores of ICU-TR and affect regulation, anti- suicide, marking distress, anti-dissociation, interpersonal boundaries, revenge, sensation seeking, autonomy, toughness, and self-care sub-dimension scale scores.
CONCLUSION: In the study, significant associations were found between self-harm behavior and callous-unemotional personality traits, reactive-proactive aggression, and decreased social responsiveness in individuals with substance use disorder. Additionally, it was observed that rigid callous-unemotional personality traits increased self-harm behavior in adolescents with substance use disorder. It was noted that children with high callous- unemotional traits responded less to clinical interventions. These findings provide important insights for understanding substance use and self-harm behavior and for developing treatment strategies.
Keywords: Adolescent, Substance Use Disorder, Callous Unemotional Traits, Self Harm Behavior