Refail Oğuztürk Dağlı'nın şiir ve poemalarında yapı ve tema
The theme in Refail Oğuztürk Dağlı's poems and poemas
Yazar: YAŞAR SÖZEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SONER SAĞLAM
Pamukkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dağlı, Refail Oğuztürk = Dağlı, Refail Oğuztürk ; Poemalar = Poems ; Tema = Theme ; Türk şiiri = Turkish poem ; Yapısal analiz = Structural analysis ; Şiir = Poem

Özet:
Refail Oğuztürk Dağlı, Çağdaş Azerbaycan edebiyatının önde gelen şairi, yazarı, tarihçisi, fikir, sanat ve ilim adamıdır. Birçok şiirin, tarihî ve dinî poemanın, dram eserinin, makalenin, sanatlı ve ilmî film senaryolarının ve birçok kitabın müellifidir. Oğuztürk'ün şimdiye kadar yayınlanmış ''Sızan Hakikatler, Vahdet Hasreti, Cennet Kapıları, Hazreti Zul Kar Neyn ve Hızı Siyazen Bölgesinin Tarihi'' adında beş kitabı mevcuddur. ''Vatan Sevgisi, Beşparmak-Hun Seddi, Bir Millet-İki Devlet, Aypara ve Şehitlik Zirvesi'' adında Azerbaycan televizyonlarında gösterime sunulmuş beş tane ilmî, sanatlı ve publisistik film senaryosu vardır. Ayrıca bu eserlerinden farklı olarak kitaplarının içerisine almadığı birçok şiiri, gazeli ve poemaları da bulunmaktadır. Refail Oğuztürk Dağlı, Çağdaş Azerbaycan edebiyatında bir şair, yazar, fikir ve sanat adamı olmasının yanında daha çok tarihçi kimliğiyle ön plana çıkan ve tanınan bir şahsiyettir. Çünkü eserleri içerisinde daha çok tarihî poemalara ağırlık vermekte ve edebî kişiliği bu poemalarda kendini göstermektedir. Oğuztürk, aynı zamanda bir askerdir ve Azerbaycan ordusunda yıllarca hizmet etmiştir. Bundan dolayı Oğuztürk'ün edebî şahsiyetini; sahip olduğu askerî kişiliği, şair kişiliği ve tarihçi kimliği oluşturmaktadır. Çalışmamızda Oğuztürk'ün hayatı, edebî kişiliği ve eserleri hakkında ayrıntılı olarak bilgi verilerek, şairin şiirleri ve poemaları yapı ve tema bakımından detaylı olarak incelenmiştir. Ayrıca çalışmamızın metinler bölümünde, şairin bütün şiirlerine ve poemalarına hacim bakımından yer vermek mümkün olmadığından dolayı şairin daha çok ön plana çıkan ve temalar bakımından zengin olan şiir ve poemalarına yer verilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Refail Oğuztürk Dağlı, Çağdaş Azerbaycan Edebiyatı, şiir, poema.

Abstract:
Refail Oğuztürk Dağlı is leading poet, writer, historian and headworker of contemporary Azerbaijan literature. He is the writer of several poetries, historical and religious poems, dramatic work, articles and scientific film scripts and many books. He has five books that are published so far; Sızan Hakikatler, Vahdet Hasreti, Cennet Kapıları, Hazreti Zul Kar Neyn, Hızı Siyazen Bölgesinin Tarihi. He has five scientific and publical film scripts showed on Azerbaijani televisions; Vatan Sevgisi, Beşparmak-Hun Seddi, Bir Millet-İki Devlet, Aypara and Şehitlik Zirvesi. Apart from these works, he has a lot of poems, lyricand poemas that didn't take part in his books. Refail Oğuztürk Dağlı is known better as a historian, besides his being a poet, writer, historian and headworker of contemporary Azerbaijan literature. Because, he gives more dominance to historical poemas among his work and his literary personality manifests itself in these poemas. Oğuztürk is soldier as well and he served in Azerbaijan Army for many years. So, Oğuztürk's litearary personality has been costitued by his military personality, poet personality and historian identity. In our studies, we have given detaieled information about Oğuztürk's life, work and his literary personality and his poems and poemas have been examined in terms of theme and structure. Also, in the texts section of our study we have given place to his richer than in terms of theme and more leading poems and poemas as it isn't possible to give place to his all poems and poemas because of their sizes. 
Key Words: Refail Oğuztürk Dağlı, Contemporary Azerbaijan Literature, poem, poema.