Ayaktan hasta olarak sağlık hizmeti için başvuran 18-64 yaşındaki erişkin bireylerin beslenme biçimleri ve uyku kalitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between nutritional TYPES and SLEEP quality of 18-64 years old adult individuals who registered for healthcare as outdoor patients
Yazar: TUĞÇE DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. GÜZİN ZEREN ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Uyku ve beslenmeyle ilgili sorunların birçok hastalıkla yakın ilişkisi olduğu ve bireylerin sağlık durumu ile yaşam kalitesini ciddi şekilde etkilediği bilinmektedir. Özellikle gıda üretiminde yapay kimyasal madde kullanımının yaygınlaşması, işlenmiş gıda üretiminin giderek artması, kentleşme, çevre ve gıdaya erişim sorunları, dünya ölçeğinde gelir dağılımının giderek bozulması, hızla değişen çalışma koşulları gibi çok sayıda etken, doğrudan veya dolaylı olarak bireylerin hem beslenme hem de uyku durumlarında değişikliklere ve sorunlara neden olmaktadır.  Bu sorunların giderek önemli halk sağlığı sorunlarına ve artan mali yüklere de neden olduğu görülmektedir. Bu nedenle, sağlık uzmanlarının birey ve toplum sağlığının korunmasına yönelik beslenme ve uyku programlarına ilişkin güncel bilgileri takip ederek, bilimsel gelişime katkı sunacak çalışmalar yapması ve edindikleri bilgileri hastalarıyla paylaşmaları büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada da yetişkin bireylerin sosyodemografik özelliklerinin belirlenerek, insan ve toplum sağlığının en önemli faktörlerden olan beslenme biçimi ile uyku kalitesi arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya alınan 150 katılımcının %63,3'ü (n=95) kadın, %36,7'si (n=55) erkekti. Katılımcıların %25,3'ü (n=38) çalışmayan, %59, 3'ü (n=89) beyaz yakalı, %15,4'ü (n=23) mavi yakalı çalışanlardan oluşmuştu. Katılımcıların toplam PUKİ puanı 4 ile 19 arasında değişmekte olup, ortalama puanları 6,65' dir. Toplam olarak 5 ve üzeri puan alan 'kötü uyku kalitesine sahip kişiler %99,3 (n=149) ile katılımcıların çoğunluğunu oluşturmaktaydı. Kadınlarda PUKİ toplam puanı erkeklere göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksekti. Cinsiyet, öğün atlama davranışı, kafein içerikli içecekleri tüketme sıklığı, günlük uyku saatlerinin düzenliliği ve günlük yeterli süreyle uyuma ile uyku kalitesi arasında istatistiki olarak anlamlı ilişki bulunmuştur. PUKİ toplam ve alt bileşen puanları ile meslek, eğitim seviyesi, gelir düzeyi ve tüketilen besin grupları arasında istatistiki olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. ÜFBA alt bileşen puanları ile PUKİ toplam ve alt bileşen puanları arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki saptanmamıştır.

Abstract:
It is known that problems related to sleep and nutrition are closely related to many diseases and seriously affect individuals' health status and quality of life. There are numerous factors such as the spreading use of artificial chemicals in food production, increasing processed food production, urbanization, environmental and food access issues, deterioration in income distribution on a global scale, and rapidly changing labor standards, which directly or indirectly lead to changes and problems in both the nutritional and the sleep status of individuals. It is observed that these are gradually causing significant public health problems and an increasingly high financial burden. Therefore, it is of great importance for health professionals to follow up-to-date information on nutrition and sleep programs for the protection of both individual and community health, to do studies that will contribute to scientific progress, and to share their findings with their patients. This study aims to determine the sociodemographic characteristics of adult individuals and to research the relationship between nutrition style, which is one of the most important factors of human and public health, and sleep quality.A total of 150 people participated in the study, of whom 63.3% (n=95) were female and 36.7% (n=55) were male. 25.3% (n=38) of the participants were not working, 59.3% (n=89) were in white-collar jobs, and 15.3% (n=23) were in blue-collar jobs. The total PSQI (Pittsburg Sleep Quality Index) score of the participants ranged between 4 and 19, with an average score of 6.65. Those with a total score of 5 or higher 'people with poor sleep quality' constituted the majority of the participants with 99.3% (n=149). The PSQI score of the women is statistically significantly high compared to the men. A statistically significant correlation was found between gender, meal-skipping behavior, frequency of consuming caffeine-containing beverages, regularity of daily sleep hours, and adequate daily sleep duration and sleep quality. No statistically significant correlation was found between total PSQI and subcomponent scores and occupation, education level, level of income, and the variety of food consumed. There is not a statistically significant correlation between total PSQI and its subcomponent scores and TFNQ (Three Factor Nutrition Questionnaire) subcomponent scores.