Deri üzerine ekolojik baskı uygulamaları ve haslık değerlerinin belirlenmesi
Ecological printing applications on leather and determination of fastness values
Yazar: DERYA TOK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DUYGU İREM CAN
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Moda ve Tekstil Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry
Dizin: Baskı = Print ; Baskı teknikleri = Printing techniques ; Deri = Skin ; Deri konfeksiyon = Leather confection ; Ekolojik baskı = Ecological printing ; Haslık değerleri = Fastness values ; Hazır giyim endüstrisi = Ready made wear industry ; Hazır giyim sektörü = Ready wear sector

Özet:
Zaman içerisinde artan nüfusun ihtiyaçlarının karşılanması adına gelişen 
endüstriyelleşme beraberinde atık problemlerini ve çevre kirliliğini getirmiştir. 
Endüstriyelleşmeyle gelişen hazır giyim sektörü, kullanılan sentetik boya ve kumaşlarla 
insan sağlığını tehdit ederken endüstriyel atıkları ile doğa ve çevreye zarar vermektedir.
Bu sebeple tüketiciler doğal ürünlere yönelim göstermektedir. Bu yönelimin artışından 
giyim sektörü de etkilenmektedir. Tasarımcılar, çevreye ve insana daha duyarlı bir 
yöntem olan doğal boyama ve baskı tekniklerini tercih etmeye başlamışlardır. Doğal
boyama, hayvanlardan ve bitkilerden elde edilen materyallerle yapılan bir boyama 
türüdür. Ekolojik baskı ise ülkemizde köklü bir geçmişe sahip olan doğal boyamanın 
modern bir yorumudur. Ekolojik baskı, bazı bitkilerin yaprak ve çiçek gibi bölümleri 
kullanılarak doğal liflerden elde edilmiş kumaşlara ayrıca seramik yüzeylere ve kâğıda 
uygulanmaktadır. Deri, ekolojik baskı çalışmalarında kullanılan yeni bir malzemedir. 
Ayrıca deri sanayi, gıda endüstrisinden elde edilen ham deriyi işleyerek çevreci bir 
faaliyet sürdürmekte ve ekonomik sürdürülebilirliğe katkı sağlamaktadır. 
Yapılan çalışmalarda bitkisel tabaklanmış vejetal derilerden olan dana ve koyun 
derileri kullanılmıştır. Deri ile yapılan ekolojik baskıda dört ayrı mordanın baskı ve deri 
üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Bitki olarak okaliptüs ve gül yaprağının yanı sıra 
mevsimsel sebepler ve organik ev atıkları olması sebebiyle mor havuç ve soğan kabuğu 
kullanılmıştır. Farklı deri mordanlarla yapılmış olan ekolojik baskı uygulamaları ve 
haslık sonuçları değerlendirilmiştir.

Abstract:
Industrialization, which has developed to meet the needs of the increasing 
population over time, has brought waste problems and environmental pollution. The 
ready-made clothing industry, which has developed with industrialization, threatens 
human health with the synthetic dyes and fabrics used, while harming nature and the 
environment with industrial wastes. For this reason, consumers tend towards natural 
products. The clothing industry is also affected by the increase in this trend. Designers 
have started to prefer natural dyeing and printing techniques, which are more sensitive to 
the environment and people. Natural dyeing is a type of dyeing made with materials 
obtained from animals and plants. Ecological printing is a modern interpretation of 
natural dyeing, which has a deep-rooted history in our country. Ecological printing is 
applied to fabrics obtained from natural fibers by using parts of some plants such as leaves 
and flowers, as well as ceramic surfaces and paper. Leather is a new material used in 
ecological printing works. In addition, the leather industry maintains an environmentally 
friendly activity by processing the raw leather obtained from the food industry and 
contributes to economic sustainability.
In the studies, calf and sheep skins, which are vegetable tanned vegetal skins, were 
used. In ecological printing with leather, the effects of four different mordants on printing 
and leather were evaluated. In addition to eucalyptus and rose leaves as plants, purple 
carrot and onion peel were used due to seasonal reasons and organic household waste. 
Ecological printing applications and fastness results made with different leather mordants 
were evaluated.