Sigara bırakma polikliniklerine başvurarak sigarayı bir yıl veya daha uzun süre bırakmış bireylerin yeniden sigaraya başlama sıklığı ve ilişkili faktörler
Frequency of RE-smoking and related factors of individuals who have stopped smoking for one YEAR or more by applying to the smoking cessation polyclinics
Yazar: ABDULKADİR SÖZEN
Danışman: DOÇ. DR. TOLGA GÜNVAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Sigara = Cigarette ; Sigara içme = Smoking ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation

Özet:
Sigara, birçok kullanıcısının ölümüne neden olan tek yasal maddedir. Yılda çoğu kısmı erken ölüm olan ortalama altı milyon ölüme neden olmaktadır. Bu altı milyon ölümün altı yüz bin tanesi pasif içicilerde meydana gelmektedir. Sigara kullanımı bulaşıcı olmayan kronik hastalıklardan ötürü engelliliklere ve ölüme neden olmaktadır. Aynı zamanda bulaşıcı hastalıklardan dolayı meydana gelen ölümlerde risk artışına neden olmaktadır (1). Dünyadaki 1,3 milyar tütün kullanıcısının %80'inden fazlası düşük ve orta gelirli ülkelerde yaşamaktadır. Bu ülkelerdeki başlıca ölüm, hastalık ve yoksullaşma nedeni sigara kullanımıdır. Tütün salgını, dünyanın karşı karşıya kaldığı en büyük halk sağlığı tehditlerinden birisidir (2). Sigara tütün ve tütün ürünleri içinde en yaygın kullanılanıdır ve toplum sağlığını tehdit eden önemli bir sorundur (3). Sigara ile ilişkili ölümlerin 2015 yılında HIV/AIDS (Human Immunodeficiency Virus, Acquired Immune Deficiency Syndrome) epidemisinin neden olduğu ölümlerden %50 daha fazlasına yol açacağı ve meydana gelen tüm ölümlerin yaklaşık %10'undan sorumlu olacağı, 2030 yılında sigara ile ilişkili ölümlerin gelişmiş ülkelerde %9 azalacağı fakat gelişmekte olan ülkelerde %100 artarak 8.3 milyon ölüme ulaşacağı tahmin edilmektedir (4).  Türkiye sigara içme oranlarının yüksek olduğu ülkeler arasındadır (5). Ülkemizde sigara içenlerin yarısından çoğu (%55,1) sigarayı bırakmayı düşünmektedir (6).
  
	Çalışmamızın amacı Dokuz Eylül Üniversitesi Aile Hekimliği sigara bırakma polikliniğine ve 1 Ocak 2015-31 Aralık 2019 tarihleri arasında ayaktan başvuranların en az bir yıl sigarayı bıraktıktan sonra sigara kullanmaya tekrar başlama sıklığını ve tekrar başlaması ile ilişkili faktörleri saptayabilmektir.
Kesitsel analitik çalışma modelinde planlanmış olan bu çalışma Dokuz Eylül Üniversitesi Aile Hekimliği sigara bırakma polikliniğine 1 Ocak 2015-31 Aralık 2019 tarihleri arasında ayaktan başvuran 611 katılımcı dahil edilip araştırma yapılmıştır. Araştırmada araştırmacılar tarafından hazırlanan veri toplama formu ve sigarayı bırakmak için sigara bırakma polikliniğine başvuru anındaki Fagerstrom Nikotin Bağımlılığı Testi (FNBT) sonucu kullanılmıştır.
Katılımcılardan sigarayı bir yıl ve daha uzun süre bırakanların %56'sının tekrar sigara kullanmaya başladığı görülmüştür. Yaşadığı evde çocuk varlığı sigarayı bıraktıktan sonra tekrardan başlamamayı etkilediği görülmüştür (p:0.016). İzlem yapılan hastaların sigarayı bıraktıktan sonra sürdürme döneminde hiç izlem yapılmayanlara göre daha başarılı olduğu gözlenmiştir (p:0.034). Sigara bırakma polikliniğinden aldıkları destek puan ortalamasının sigara kullanmaya başlamayanlarda daha yüksek olduğu gözlenmiştir (p:0.01).

Abstract:
Cigarettes are the only legal substance that has killed many of its users. It causes an average of six million deaths a year, most of which are premature deaths. Six hundred thousand of these six million deaths occur in passive smokers. Smoking causes disability and death due to chronic non-communicable diseases. At the same time, it causes an increase in the risk of death due to infectious diseases (1). More than 80% of the world's 1.3 billion tobacco users live in low- and middle-income countries. The main cause of death, disease and impoverishment in these countries is smoking. The tobacco epidemic is one of the biggest public health threats facing the world (2). Cigarette is the most widely used among tobacco and tobacco products and is an important problem threatening public health (3). It is expected that smoking-related deaths will cause 50% more than the deaths caused by the HIV/AIDS (Human Immunodeficiency Virus, Acquired Immune Deficiency Syndrome) epidemic in 2015 and will be responsible for approximately 10% of all deaths in 2030. It is estimated that it will decrease by 9%, but will increase 100% in developing countries and reach 8.3 million deaths (4). Turkey is among the countries with high smoking rates (5). In our country, more than half of smokers (55.1%) consider quitting smoking (6).  
	The aim of our study is to determine the frequency of re-starting smoking and the factors associated with re-starting after quitting smoking for at least one year in outpatients who applied to Dokuz Eylül University Family Medicine smoking cessation outpatient clinic between January 1, 2015 and December 31, 2019.
	This study, which was planned in a cross-sectional analytical study model, included 611 outpatients who applied to the Dokuz Eylül University Family Medicine smoking cessation outpatient clinic between January 1, 2015 and December 31, 2019. In the study, the data collection form prepared by the researchers and the Fagerstrom Nicotine Dependence Test (FNBT) result at the time of application to the smoking cessation outpatient clinic were used to quit smoking.
	
	It was observed that 56% of the participants who quit smoking for one year or longer started smoking again. It has been observed that the presence of children in the house where they live affects not starting again after quitting smoking (p:0.016). It was observed that the patients who were followed up were more successful in the continuation period after quitting smoking than those who were not followed up at all (p:0.034). It was observed that the mean score of support they received from the smoking cessation outpatient clinic was higher in those who did not start smoking (p:0.01).