Kuşadası yüzey araştırmaları ışığında Thebai
Thebai in the light of Kuşadasi surveys
Yazar: MERVE SULTAN ÇAKAN ÖZARABACI
Danışman: DOÇ. AYDIN ERÖN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Deneysel arkeoloji = Experimental archaeology ; Karia bölgesi = Caria region ; Kentsel arkeoloji = Urban archaeology ; İyonya = Ionian

Özet:
Thebai, Aydın İli, Söke İlçesi, Doğanbey Mahallesi'nin 1 km kuzeybatısında, Samsun (Mykale) Dağı'nın güneybatı yamacında yer almaktadır. Yerleşimdeki ilk çalışmalar 1896 yılında T. Wiegand, 2001-2006 yılları arasında ise H. Lohmann tarafından yapılmıştır. Kentteki yeni araştırmalar 2020-2022 yılları arasında Kuşadası İlçesi ve Samsun (Mykale) Dağı Arkeolojik Yüzey Araştırması [Proje Numarası-YA010903(2020)] kapsamında gerçekleştirilmiştir. Yüzey araştırması çalışmaları sırasında ele geçmiş olan Thebai buluntuları ve kalıntılardan yola çıkılarak, kentin iskan edildiği dönemdeki kimliği, yayılımı ve kültürel etkileşim alanı hakkında değerlendirmeler gerçekleştirilmiştir. Kentte yapılan çalışmalar sonucunda oldukça iyi durumda mimari kalıntılara rastlanmış, çok sayıda seramik ve küçük buluntu ele geçmiştir. Yüzey araştırmasında kentin planı elden geçirilmiş, daha önce tespit edilemeyen yapı kalıntıları eklenmiştir. Ayrıca tez kapsamında bulunan ve daha önce yayınlanmamış çok sayıda küçük buluntunun kataloglanarak ve olası bağlantılar kurularak literatüre kazandırılması da hedeflenmiştir.
Yazılı kaynaklarda Thebai sakinlerinin kültürel kimliği hakkında net bir bilgi bulunmamaktadır. Öte yandan kentin mimari dokusu bu konuya ışık tutmaktadır. Kentin bulunduğu bölge coğrafi sınır olarak Ionia Bölgesi içerisinde yer almaktadır. Ancak kültürel sınırlarını incelemek gerekirse Karia kimliği açıkça görülmektedir. Thebai kalıntıları Karia kültürünün kuzeye doğru yayılımını anlamak ve bu coğrafyadaki kültürel sürekliliği göstermek açısından oldukça önemlidir.

Abstract:
Thebai is located on the southwestern hillside of Samsun (Mykale) Mountain, 1 km northwest of Doğanbey Neighborhood, Söke District, Aydın Province. The first researches in the Thebai was by T. Wiegand in 1896, and by H. Lohmann between 2001-2006. New research in the city was carried out between 2020-2022 within the scope of the Kuşadası District and Samsun (Mykale) Mountain Archaeological Survey [Project Number-YA010903 (2020)]. Based on the Thebai findings and ruins uncovered during the survey, evaluations were made about the identity, spread, and cultural interaction area of the city during the period it was inhabited. As a result of the surveys carried out in the Thebai, architectural remains in quite good condition were encountered, and numerous pottery and small finds were found. During the survey, the city's plan was revised, and previously undetected building remains were added. In addition, it was aimed to add many small findings found within the scope of the thesis that have not been published before to the literature by cataloging them and establishing possible connections.
There is no clear information about the cultural identity of the inhabitants of Thebai in ancient texts. On the other hand, the architectural texture of the city sheds light on this issue. The region where the city is located is geographically located within the Ionia region. However, if we examine its cultural borders, the Carian identity is clearly seen. Thebai ruins are very important in understanding the spread of Carian culture to the north and in showing the cultural continuity in this geography.