Koklear implant kullanan bireylerde spektral ve temporal çözünürlük becerilerinin araştırılması
Investigation of spectral and temporal resolution skills in individuals using cochlear implants
Yazar: CANSU TOSYALI SALMAN
Danışman: DOÇ. DR. MERVE BATUK
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Koklea = Cochlea ; Koklea hastalıkları = Cochlear diseases ; Koklear implantlar = Cochlear implants ; Konuşma algısı = Speech perception ; Konuşmayı ayırdetme testleri = Speech discrimination tests ; Kulak hastalıkları = Ear diseases ; Spektral çözünürlük = Spectral resolution

Özet:
Koklear
implant kullanıcısı bireylerin günlük yaşamdaki iletişim becerilerini etkileyen işitsel
performans, temporal ve spektral bilgiyi kodlama yeteneği ile ilişkilidir. Dil edinimi
zamanına göre oluşan işitme kaybı, koklear implant kullanıcılarında konuşma algısını
şekillendirirken hangi ipuçlarından daha fazla yararlandığı konusunda fikir birliği
yoktur. Mevcut çalışmada, prelingual ve postlingual işitme kayıplı koklear implant
kullanıcılarının spektral ve temporal çözünürlük becerileri psikofiziksel yöntemlerle
değerlendirilmiş ve bu testlerin, sessizlik ve gürültü koşullarında konuşma algısı
arasındaki ilişki incelenmiştir. Amaç kapsamında çalışmaya 18-55 yaş aralığında
koklear implant kullanan 15 postlingual ve 15 prelingual işitme kayıplı birey ve
normal işitmeye sahip, aynı yaş aralığında 30 birey dahil edilmiştir. Dahil etme
kriterlerini sağlayan tüm katılımcılara sessizlik ve gürültü koşullarında Türkçe Matriks
Test (TMT) uygulanmıştır. Spektral çözünürlüğün değerlendirilmesi için Spectraltemporally Modulated Ripple Test (SMRT) ve Easy Quick Spectral Modulation
Detection Test (EasyQSMD) uygulanmıştır. Temporal çözünürlüğün
değerlendirilmesi için boşluk tespiti paradigmalarından Random Gap Detection Test
(RGDT) ve Gaps In Noise Test (GIN); temporal modülasyon eşiğini değerlendirmek
için Easy Modulation Detection Threshold Test (EasyMDT) uygulanmıştır.
Çalışmadan elde edilen bulgular, araştırma grupları arasında tüm konuşma testlerinde
ve spektral çözünürlük testlerinde istatistiksel olarak anlamlı fark gözlenmiştir
(p<0,05). GIN testi, 100Hz ve 200Hz modülasyon frekansındaki MDT'ler araştırma
grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark gösterirken (p<0,05); RGDT ve
10 Hz modülasyon frekansındaki MDT'ler araştırma grupları arasında istatistiksel
olarak anlamlı bir fark göstermemiştir (p>0,05). Prelingual işitme kayıplı grup, tüm
psikofiziksel değerlendirmede her iki gruptan daha zayıf performans göstermiştir.
Postlingual işitme kayıplı grupta spektral çözünürlük test bulguları, sessizlikte
konuşmayı ayırt etme puanlarıyla istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon
gösterirken (p<0,05) GIN sonuçları gürültüde konuşmayı ayırt etme puanları ile
istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon göstermiştir (p<0,05). Prelingual işitme
kayıplı grupta ise, yalnızca GIN sonuçları, sessizlikte ve gürültüde konuşmayı ayırt
etme sonuçları ile istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon göstermiştir (p<0,05).
Bulgular, spektral çözünürlük ile konuşma testleri arasında önceki çalışmalarda elde
edilen yüksek korelasyon katsayısı göstermemiştir. Fakat koklear implant
kullanıcılarında dil edinimi zamanına göre oluşan işitme kaybı nedeniyle, konuşma
kodlaması sırasında farklı ipuçlarından yararlandığı kabul edilebilir. Bireysel bağımsız
değişkenler incelendiğinde, koklear implant kullanım süresinin testler üzerinde
etkisinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Bu çalışma, prelingual ve postlingual
koklear implant kullanıcılarının spektral ve temporal çözünürlük değerlendirmelerini
psikofiziksel olarak birçok alt test ile değerlendirmiş ve ilişkili olduğu durumları bir
arada incelemiştir.
Anahtar Kelimeler: Spektral çözünürlük, temporal çözünürlük, koklear implant,
gürültüde konuşma algısı

Abstract:
Auditory
performance, which affects the communication skills of individuals with cochlear
implants in daily life, is associated with the ability to encode temporal and spectral
information. While hearing loss which occurs as per language acquisition process
shapes speech perception at cochlear implant users, there is no consensus on which
cues are more likely to be benefitted. In the current study, tests evaluating the spectral
and temporal resolution skills of cochlear implant users with hearing loss according to
language acquisition time and the relationship between speech perception in silence
and noise conditions were evaluated. For this purpose, 15 individuals with postlingual
hearing loss using unilateral cochlear implants in the 18-55 age range, 15 individuals
with prelingual hearing loss, and 30 individuals in the same age range with normal
hearing thresholds were included in the study. Turkish Matrix Test (TMT) was applied
to all participants who met the inclusion criteria under silence and noise conditions.
Spectral-Temporally Modulated Test (SMRT) and Spectral Modulation Detection Test
(EasyQSMD) were applied to evaluate spectral resolution. Random Gap Detection
Test (RGDT) and Gaps In Noise Test (GIN) from gap detection paradigms for
evaluation of the temporal resolution; Temporal Modulation Detection Threshold Test
(EasyMDT) for evaluation of the temporal modulation threshold were applied.
Findings of the study showed that there was a statistically significant difference
between research groups in all speech tests and spectral resolution tests (p<0,05).
While GIN test, MDTs at 100Hz and 200Hz modulation frequency showed a
statistically significant difference between research groups (p<0,05); RGDT and
MDTs at 10 Hz modulation frequency did not show a statistically significant
difference between research groups (p>0,05). The prelingual hearing loss group
performed poorer than both groups in the overall psychophysical assessment. In the
postlingual hearing loss group, spectral resolution test findings showed a statistically
significant correlation with the speech discrimination scores in silence (p<0.05),
whereas the GIN results showed a statistically significant correlation with the speech
discrimination scores in noise (p<0.05). In the prelingual hearing loss group, only GIN
results showed a statistically significant correlation with speech discrimination in
silence and noise (p<0.05). The findings did not show the high correlation coefficient
between spectral resolution and speech tests observed in previous studies. However,
hearing loss in cochlear implant users according to the time of language acquisition
can be considered to benefit from different cues during speech coding. When the
independent individual variables were examined, it was seen that the effect of the
duration of cochlear implant use on the tests was higher. This study evaluated the
spectral and temporal resolution evaluations of prelingual and postlingual cochlear
implant users with many psychophysical subtests and examined the associated
conditions together.
Keywords: Spectral resolution, temporal resolution, cochlear implant, speech
 perception in noise