Konya ili müze ve özel koleksiyonlarında bulunan geleneksel Türk giysi süsleme tekniklerinden örnekler
Samples from traditional Turkish garment decoration in Konya province's museum and special collections
Yazar: ÜLKÜ KOÇHAN
Danışman: Y.DOÇ. HATİCE SAADET BEDÜK
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Giyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Ana Bilim Dalı / Giyim Sanatları Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry
Dizin: Müzeler = Museums

Özet:
?Süsleme, bir binayı veya eşyayı kullanım amacı yanında göze daha güzel göstermekiçin çeşitli türlerde yapılan estetik çalışmaların genel adıdır?( Eronç, 1984: 9 ).İnsanların özellikle de kadının süslenme tutkusu ve gereksinimi yalnız bugün değililk çağlardan bu yana süregelen bir serüvendir. Süsleme ilk olarak kendini barınaklardagöstermiş daha sonraları insanların vücutlarında takı olarak yer bulmuş, zamanla giysilerede yansıyarak çok daha geniş bir yelpazeye kavuşmuştur. Günümüzde hemen hemen heralanda süslemeye yoğun biçimde yer verildiği göze çarpmaktadır.Mensup oldukları milletlerin ve fertlerin zevklerine göre şekillenerek farklılaşansüsleme; toplumların sosyal, kültürel ve ekonomik yapılarına göre farklılıklar göstermekteve şekillenmektedir. Süsleme, her toplumun kendine has karakteristik özelliklerini,ekonomik yapısını, dini inançlarını, gelenek ve göreneklerini ortaya çıkaran ve buunsurlara göre şekillenen bir sanat dalıdır. Geçmişin sanatsal ve kültürel değerleriniüzerinde taşıyan geleneksel Türk giysilerinin korunması ve bu giysilerin; süsleme, dikimve kullanılan malzemeler yönünden incelenerek, bilimsel açıdan belgelenmesi her açıdanönem arz etmektedir.Çalışma kapsamında; araştırmanın örneklemini oluşturan Konya ilinde bulunan 1müze ve 6 özel koleksiyondaki 70 adet geleneksel giysi örneği, alan araştırması yöntemi ilearaştırılmış ve hazırlanan kapsamlı gözlem fişleri yardımı ile incelenmiştir. Oluşturulangözlem fişleri sayesinde, geleneksel giysilerdeki; kumaş, astar, malzeme, renk ve süslemeözellikleri ortaya çıkarılmıştır. Bu veriler yardımı ile ulaşılan bilgiler ışığında tablolarhazırlanarak değerlendirme ve sonuca varılmıştır.İncelenen yetmiş örneğin geneline bakıldığı zaman; kumaş cinsi olarak kadife, giysiastarı olarak krem rengi pamuklu astar, süsleme malzemesi olarak balıksırtı kordon,süsleme konusu olarak ise bitkisel bezemenin daha fazla tercih edildiği gözlemlenmiştir.Araştırma sonucunda Konya ili müze ve özel koleksiyonlarında bulunan gelenekselgiysi örnekleri birbirleriyle kıyaslandığında bazı giysilerin birçok açıdan benzerliklertaşıdığı görülmekle beraber küçük farklılıklarla birbirinden ayrıldığı gözlemlenmiştir.

Abstract:
Decoration is the general name of aesthetic works that is made in various forms torepresent any building or good better as well as intended use (Eronç, 1984: 9)Decoration desire and requirement of human, especially of women is an adventurethat is not only today, but also has been continuing from antiquity. Decoration showeditself first in housings and then found place on the bodies of human as ornament, and in thecourse of time, it reached to a much wider range by being reflected on clothes. Today, itdraws the attention that decoration is densely given place nearly in all areas.Decoration that takes form and differentiates according to the appreciations ofnations and individuals that they are connected represents and takes form in accordancewith social, cultural and economic structures of societies. Decoration is a branch of art thatcalls forth its specific characteristic features, economic structure, religious beliefs,traditions and customs of society and takes form according to these components.Protection of traditional Turkish clothes that bears artistic and cultural values of the pastand examination of these clothes in respect of decoration, sewing and materials used andalso scientific documentation of them are also critically important.Within the context of this study, 70 pieces of traditional garments in 1 museum and6 special collections in Konya province that constitute the sample of study has beenresearched with the field research method and examined with observation record cardsprepared. With the observation record cards constituted, cloth, undercoat, material, colorand decoration features on traditional clothes were found out. It was reached to anevaluation and a conclusion by preparing tables under the light of information obtained bythe aid of these data.When looking at the overall the seventy samples examined; it has been observed thatit was more likely preferred velvet as type of cloth, cream color cotton as dress undercoat,diagonal cordon as decoration material and plant decoration as the matter of adornment.At the end of research, when traditional samples of garments in Konya province?smuseum and in special collections were compared to each other, it was observed that someclothes have similarity from many aspect, but also differentiates from each other withsmall distinctions.