Ahır Dağı (Kahramanmaraş) bitki örtüsünün ekolojik koşullara bağlı olarak zamansal değişiminin incelenmesi
Investigation of the temporel change of the Ahır Mountain (Kahramanmaraş) vegetation depending on ecological conditions
Yazar: YILDIZ CİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YILDIZ GÜNEŞ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Bitki coğrafyası = Plant geography

Özet:
Dağlık alanlar ekolojik açıdan duyarlı ve zengin biyoçeşitlilik sergileyen sahalardır. Ayrıca sağladıkları farklı ortam şartları, kısa mesafelerde yükselti, eğim, bakı gibi unsurların değişimi, bitki örtüsü ile diğer canlılara farklı habitatların oluşmasını sağlayan alanlardır. Ahır Dağı, Akdeniz ile İran-Turan fitocoğrafya bölgelerine ait bitki türlerini içeren ve ekolojik açıdan zengin biyoçeşitliliğe sahip bir dağdır. Dağın bitki örtüsünü iklim, rölyef, toprak, hidrografik özellikler ve biyotik faktörler belirlemektedir. Ancak bitki örtüsü üzerine etki eden en önemli faktör iklim ve biyotik faktörlerdir. Bu tez çalışmasının amacı; Ahır Dağı bitki örtüsünün ekolojik koşullara bağlı olarak zamansal değişimini ortaya çıkarmaktır. Bitki örtüsünün değişimini belirlemek amacıyla coğrafi bilgi sistemi (CBS), uzaktan algılama yöntemleri ile yüzey analizleri ve 24 sorudan oluşan anket çalışması yapılmıştır. CBS ve uzaktan algılama teknikleri kullanılarak yapılan NDVI, BU, YYS indeks modelleri, yüzey analizleri ve anket çalışmasının sonuçlarına göre çalışma alanında kısa mesafelerde değişim gösteren ekolojik şartlardan kaynaklı bitki örtüsü dağılışında ve zamansal değişiminde farklılıklar gözlemlenmiştir. Dağın kısa mesafelerde değişen yükselti farkları iklim şartlarını değiştirmektedir. Böylece dağ üzerinde 800-2000 metreler arasında saf ve karışık meşcereler oluşturan orman vejetasyonu ile 2000 m üzerinde yer alan subalpin ot formasyon kuşağı görülmektedir. Buna ek olarak yöre halkının Ahır Dağını mera alanı olarak kullanması ve bu mera alanlarına yaylacılık faaliyeti yapmak amacıyla yörüklerin göç etmesi doğal bitki örtüsünün tahribatına neden olmaktadır. Buna rağmen 1950 yılından sonra yapılan ağaçlandırma çalışması neticesinde ormanlık alanların artış trendinde olduğu ve ormanlık alanların 1956 yılında %10,26 oranında iken 2020 yılında %43,37 oranına yükselmiş olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Mountainous areas are ecologically sensitive areas that exhibit rich biodiversity. In addition, they areas the different environmental conditions they provide, changes in elements such as elevation, slope and aspect in short distances, these are areas that provide different habitats for other living things with their vegetation. Ahır mountain is a mountain with ecologically rich biodiversity, the mountain contains plant species belonging to the Mediterranean and Iran-Turan phytogeographic regions. The vegetation of the mountain is determined by climate, relief, soil, hydrographic features and biotic factors. However, the most important factors affecting vegetation are climate and biotic factors. The aim of this study is to reveal the temporal change of Ahır Mountain vegetation depending on ecological conditions. In order to determine the change in vegetation cover, surface analysis using geographical information system (GIS), remote sensing methods and a survey consisting of 24 questions were conducted. According to the results of NDVI, BU, YYS index models, surface analyzes made by GIS to remote sensing techniques and survey, in the study area differences were observed in vegetation distribution and temporal change due to ecological conditions that change over short distances. The elevation differences of the mountain over short distances change the climate conditions. Thus, on the mountain pure and mixed forest vegetation occurs between 800-2000 meters and subalpine grass formation zone located above 2000 meters can be seen. In addition, the local people's use of Ahır Mountain as a pasture area and the migration of nomads to pasture areas for transhumance activities causes destruction of natural vegetation. Despite this, as a result of the afforestation work carried out after 1950, forest areas were in an increasing trend and it was concluded that forest areas increased from %10.26 in 1956 to %43.37 in 2020.