Siirt ilinde medrese olgusuna sosyolojik bir yaklaşım
A sociological approach to the fact of madrassas in Siirt province
Yazar: MEHMET HALİT AKDEMİR
Danışman: PROF. DR. ABDULVAHAP TAŞTAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Din = Religion
Dizin: Din eğitimi = Religious education ; Medreseler = Madrasahs ; Siirt = Siirt ; Sosyal yapı = Social structure

Özet:
Bu çalışmada günümüzde varlığını devam ettiren medrese olgusu, sosyolojik olarak ele alınmıştır. Bu bağlamda Siirt medreselerinde eğitim alan öğrencilerin sosyo ekonomik durumları, medrese eğitimini seçme nedenleri, geleceğe yönelik beklentileri, medrese eğitimiyle ilgili düşünceleri ve sosyal yaşantıları araştırılmıştır.
Araştırmada anket, gözlem ve mülakat tekniklerinin kullanıldığı karma yöntem benimsenmiştir. Siirt ilinde bulunan 35 medresede okuyan 185 erkek, 26 kız olmak üzere toplam 211 öğrenciden araştırmacı tarafından geliştirilen anketle veri toplanmıştır. Medreselerde ders okutan 4 molla, 6 müderris ve eğitim alan 6 medrese öğrencisi ile mülakat yapılmıştır. Ayrıca medreseler ziyaret edilerek gözlemler yapılmıştır.
Araştırma neticesinde Siirt ilindeki medreselere ülkenin pekçok yerinden öğrenci geldiği, bu öğrencilerin önemli bir kısmının kırsal kesimden (köy, belde ve ilçelerden) geldiği tespit edilmiştir. Öğrencilerin daha çok düşük gelirli, dini yaşantıya özen gösteren ve medrese geleneği bulunan ailelerden geldiği görülmüştür.
Araştırmaya katılan öğrencilerin tamamının ilkokul ya da ilköğretim mezunu olduğu, ezici bir çoğunluğun aynı zamanda açık öğretim yoluyla öğrenimine devam ettiği tespit edilmiştir. Öğrenciler çoğunlukla örgün eğitimde başarılı olduklarını belirtse bile, müderris ve mollaların bir kısmı bu konuda aksi görüş ifade etmiştir. Ayrıca öğrencilerin büyük çoğunluğunun aile baskısıyla değil, aksine kendi istek ve iradesiyle medrese eğitimini tercih ettiği anlaşılmıştır.
Medrese eğitiminden memnun olduğu anlaşılan öğrencilerin büyük bir kısmı medrese eğitiminden sonra medrese hocası, imam, Kur'an kursu öğreticisi gibi kendi alanlarında görev almak istediği, ancak medreseden alınan icazetnamelerin resmi geçerliliği olmamasından dolayı İmam Hatip Liseleri ve İlahiyat Fakültelerine ilgi gösterdiği tespit edilmiştir.
Araştırmada ulaşılan bazı sonuçlar şunlardır:
Medreselerin statüsü ile ilgili taleplere yönelik çözüm yolları aranabilir. Medrese ile diğer dini eğitim kurumları arasında tecrübelerden istifade etmek için karşılıklı işbirliği yapılabilir.


Anahtar Kelimeler: medrese; Siirt medreseleri; medrese eğitimi; dini eğitim, sosyal yapı, itibar göstergeleri

Abstract:
In this study, the madrasa's phenomenon of Siirt that continues to exist today was studied as a sociological perspective. It was investigated in this context; the education, socio economic status, causes of selecting of madrasa education, future expectations, social lives and thoughts of students in Siirt madrasas. 
Using mixed methods of survey, observation and interview techniques have been adopted in the research. Collected data from a total 211 students, including 26 girls, 185 boys who study in 35 Siirt madrassas thorough  developed questionnaire. It was conducted interviews with lecturing 4 mullahs, 6 instructors and studying 6 students of madrasa education. Also, an observations made by visiting madrasas.
As a result of this research, was understood that students of many parts of the provinces of country have participated in Siirt madrasas and a lot of these students came from the rural areas. More low -income and middle-income students, he found came from family care to the religious life, it has been the madrasa tradition.
All of the students participating in the research is the primary or elementary school, by a majority at the same time open education has been found to continue his education. Students often in formal education even reported they are successful, some of the instructors and mullahs have expressed opposite views on this issue. Also, students are not the majority of family pressure, unlike the madrasa education has been found to prefer his own will and desire.
The students appeared to be satisfied with the madrasah education a large part of the madrasah education after madrasa instructor, imam, the Quran course tutorial as they wanted to take part in their own area, but received the madrasas certificate official. Therefore, the lack of validity of religious high schools to the faculties of theology has been identified as interested.
Some results of the research are as follows:
On demand solution for the status of madrasa path can be found. Madrasa can be done with the experience of other religious educational institutions to benefit from mutual cooperation.



Key Words: madrasah; Siirt madrasas; education; religious education, social structure,marks of prestigge