Behçet hastalarında tükürük akış hızı, pH, tamponlama kapasitesi, tükürüğün mikrobiyolojik içeriği ile DMFT indekslerinin değerlendirilmesi
The evaluation of saliva flow rate, pH, buffer capacity, microbiological content and DMFT indexs in Behçet?s patients.
Yazar: VİLDAN ERDEM
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET YILDIZ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diş Hastalıkları ve Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Lactobacillus = Lactobacillus

Özet:
Behçet hastalığı (BH) nedeni bilinmeyen, rekürren oral ve genital ülserler, göz ve deri lezyonları, artrit, santral sinir sistemi, gastrointestinal ve damar tutulumu ile karakterize multisistemik inflamatuvar bir hastalıktır. Oral mikrobiyal floranın BH patogenezinde önemli rolü olduğuna dair çok sayıda delil vardır. Tükürük akış hızı, tamponlama kapasitesi ve tükürüğün mikrobiyolojik içeriğinin oral sağlığın sürdürülmesinde büyük önemi vardır.Konu ile ilgili çalışmaların azlığı ve bu çalışmalardan elde edilen sonuçların yetersizliği nedeniyle biz de çalışmamızda Behçet hastalarında tükürük akış hızı, pH, tamponlama kapasitesi, tükürüğün Streptokok mutans (S. mutans) ve Laktobasil içeriği ile DMFT indekslerini değerlendirmeyi ve bunları sağlıklı bireylerle karşılaştırmayı amaçladık.Çalışmaya 40 aktif Behçet hastası ile 40 sağlıklı kontrol alındı. Her hasta için standart bir çalışma formu hazırlandı ve dolduruldu. İlk önce oral muayenesi yapıldı ve DMFT indeksi hesaplandı. DMFT indeksi; DT (çürük diş sayısı), MT (kayıp diş sayısı) ve FT (dolgulu diş sayısı) hesaplanarak yapılmıştır. Çalışmaya katılan kişilere sabah 5 dakika parafin tablet çiğnetilerek uyarılmış tükürük akış hızı hesaplandı. Toplanan tükürük, tamponlama kapasitesi, pH, S. Mutans ve Laktobasil tayini için iki tane milimetrik tüpe bölündü. Tamponlama kapasitesinin ölçülmesinde CRT buffer strip kullanıldı. Mikrobiyolojik analizler için CRT bacteria kiti kullanıldı. pH analizi için pH metre kullanıldı. Elde edilen tüm verilerin istatistiksel analizleri SPSS 11,0 programı kullanılarak yapıldı.Hastaların 21'i kadın, 19'u erkek olup, yaş ortalamaları 31.05±11.08, kontrollerin 21'i kadın, 19'u erkek olup yaş ortalamaları 31.03±9.14 bulunmuştur. Hastalar ve kontroller arasında yaş ve cinsiyet olarak istatistiksel bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Hastaların tükürük pH'sı ortalaması 7,76±0,51 iken kontrollerin 7,18±0,46 olarak bulundu. Tükürük pH'sı açısından hastalar ve kontroller arasındaki istatistiksel olarak fark anlamlı saptanmıştır (p<0.001). Hastaların tükürüğünde S. Mutans ve laktobasil üreme oranı kontrollere göre yüksekti ve fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Hastaların DMFT indeksleri 1-28 arasında değişmekte olup ortalama 9,82±6,59 iken, kontrollerin 0-16 arasında değişmekte olup ortalama 6,05±3,35 olarak saptanmıştır. DMFT indeksleri açısından hastalar ve kontroller arasında istatistiksel olarak fark bulunmuştur (p<0.01). Tükürük akış hızı ve tükürük tamponlama kapasiteleri açısından hastalar ve kontroller arasında istatistiksel olarak fark bulunamamıştır (p>0.05).Behçet hastalığı sıklıkla oral bölgeden başladığı için; tükürükteki mikroorganizmalara karşı gelişen immün reaksiyon başlangıçta lokal olarak immün mediatörlerin artmasına neden olabilir, daha sonra sistemik dolaşıma geçen immün mediatörler endotelyal dokuları etkileyerek BH'nın patogenezinde rol oynayabilirler. Hastalığın genellikle rekürren oral ülserlerle başlayıp, diğer bulguların daha sonra oluşması da bunu desteklemektedir.Sonuç olarak; Behçet hastalarının etkili diş fırçalama gibi oral hijyeni sağlayan ve sürdüren önlemler alması, düzenli diş muayenesi ve gereğini yaptırmalarının hastalığın önlenmesi açısından çok önemli olduğunu düşünüyoruz.

Abstract:
Behçet?s disease (BD) is a multisystem inflammatory disorder of unknown origin, characterized by recurrent oral and genital ulcerations, ocular and cutaneous lesions, arthritis, central nervous system, gastrointestinal and vascular disease. Several evidences indicate that oral microbial flora has a critical role in the pathogenesis of BD. Saliva has a critical role in the survive of oral health. The saliva flow rate, buffer capacity and microorganism content are very important for survive of oral health.We aimed to evaluate saliva flow rate, pH, buffer capacity and Streptococcus mutans (S. Mutans) and Lactobacilli content and DMFT index in Behçet?s patients of Behçet because the studies related this issue is scant and results of these studies are inadequate.Forty active Behçet patients and forty healthy controls were included the study. A standart study form was prepared and filled for each patients and controls. Firstly, oral region was examined and DMFT index was calculated for each person. DMFT index were calculated according to DT (number of decay teeth), MT (number of absent teeth), FT (number of filled teeth). The subjects were made to chew parafin for 5 minutes to calculate the stimulated saliva flow rate. The saliva collected was divided into two seperate milimetric tubes for calculate buffer capacity of saliva and to determine S. Mutans and Lactobacilli levels and to measure pH of saliva. CRT buffer strip was used to calculate the buffer capacity of saliva. CRT bacteria kit was used to determine S. mutans and lactobacilli levels. pH meter was used to measure pH of saliva. Data were analysed by using SPSS 11,0 statistic programme.The patients were 21 women and 19 men, and their age was 31.05±11.08. The controls were 21 women and 19 men, and their mean age was 31.03±9.14. There was not statistical difference between patient and controls according to age and sex (p>0.05). While mean saliva pH pf the patients was 7,76±0,51 mean saliva pH of the controls was 7,18±0,46. There was a statistically significiant difference between the patients and the controls according to saliva pH (p<0.001). The mean level of S. Mutans and Lactobacilli in patients was higher than controls and difference was statistically significant (p<0.05). The DMFT index of patients were between 1-28 (mean 9,82±6,59) while the DMFT index controls were between 1-16 (6,05±3,35). There was a statistically significiant difference between the patients and the controls according to DMFT index (p<0.01). There were no statistically significantly differences between the patients and the controls according to saliva flow rate and saliva buffer capacity (p>0.05).Since BD starts mostly from the oral mucosal surfaces, it is possible that immune response to microorganism in saliva might initially cause elevation of the inflammatory mediators locally, which will consequently enter the systemic circulation and by interacting with endothelial tissues, is play a role pathogenesis of BD. It is supported this view that BD usually begins with recurrent oral ulcers, later other signs of BD ocur.In conclusion we think that maintenance of oral health by effective, rugular tooth brushing regular dental check-ups and dental treatments in patients of Behçet is very important for prevention BD.