İzmir Kültürpark ve fuar alanının tarihsel gelişim sürecinin araştırılması ve geleceğe yönelik tasarım programının oluşturulması
Researching historical development process of İzmir Kulturpark and fair zone and forming its design programme
Yazar: GÖKHAN KARPAT
Danışman: PROF. DR. SEZAİ GÖKSU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Bölümü / Şehir Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Tarih = History ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Kültürpark = Culture parks

Özet:
Kurtuluş Savaşı'nda işgalin tüm ağırlığını hissetmiş ve sonrasında zaferin bir sembolü haline gelmiş olan İzmir, kurtuluştan hemen sonra çıkan yangın ile sarsılmış, yangın kentin ticari kimliğinin yok olmasına ve umudun yitirilmesine neden olmuştur.Lozan Konferansı'nın devam ettiği günlerde batılı devletlere mesaj niteliğinde bir karar ile ülkenin, özellikle de İzmir'in yeniden kalkınması amacı doğrultusunda Birinci Türkiye İktisat Kongresi ile kongre dahilinde gerçekleştirilen ve İzmir Fuarı'nın ilk adımı sayılan `Numune Meşheri' İzmir'de düzenlenmiştir. Mustafa Kemal'in ?İzmir'i fuarlar şehri yapınız? önerisinde, kongre sırasında tüccar gurubun isteği doğrultusunda ülkenin önemli ticari merkezlerinde yerli ürünlerin sergileneceği genel ve daimi nitelikte sergilerin açılması kararının alınmasında `Numune Meşheri'nin oldukça başarılı geçmesinin etkisi büyüktür.Bu noktadan sonra 1927 yılında 9 Eylül Sergisi ile başlayıp günümüze ulaşan fuarın evrimsel öyküsü ve 1936 yılında açılan Erken Cumhuriyet Dönemi'nin aydınlık eserlerinden `Kültürpark', kentin kolektif emeğini, yerel aktörlerin ve halkın üretken düşünce ve eylemlerini yansıtan önemli olgulardır.Bu çalışmada fuar fikrinin doğuşundan günümüze kadar geçen süre içerisinde atılan adımlar ele alınmış, ilgili mekansal kararlar farklı kaynaklar üzerinden tartışılmıştır. Son olarak günümüzde işlevsizleşme tehdidi altında olan Kültürpark'ın geleceğine yönelik tasarım programı önerisinde bulunulmuştur.

Abstract:
Izmir, having felt of all weightyness of occupation during Turkish War of Independence, and having become a symbol of triumph later on, has shaken with the fire that had begun immediately after the liberation, the fire has caused the city?s commercial identity to be destroyed and to lose the hope.On the days when Lozan Conference was in progress, in the direction of redevelopment of the country, especially of Izmir, with a decision having the quality of a message, ?Model Exhibition? has been organized in Izmir that had been realized with and within the First Economic Congress and had been considered the first step of İzmir Fair. In the ?Make İzmir a city of fairs? recommendation of Mustafa Kemal, during congress in the direction of trade?sman group?s demands, in the making of decision to open exhibitions having general and permanent qualities in important commercial centers of the country, the effect of having passed with succession of ?Model Exhibition? is great.After this point, the evolutional history of the fair that began with 9th September Exhibition in the year of 1927 and reached to the day and `Kulturpark? that had been opened in the year of 1936 and having been considered one of the enlightened works of Early Republican Era, are the important phenomenons that reflect the city?s collective effort, productive thoughts and actions of local actors and people.In this study, the steps taken in the time passed from the origin of the thought of fair until today realized in the Kulturpark, discussions have been made over relevant geospatial decisions and different sources. Lastly a design programme for the future under threat of dysfunction is proposed for Kulturpark.