Deniz kazalarında örgütsel faktörlerin etkisinin incelenmesi
Analysis of the organizational factors in maritime accidents
Yazar: ALAADDİN YILDIRAY ERTAŞ
Danışman: PROF. DR. CEM GAZİOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü / Deniz İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Denizcilik = Marine ; Kazalar = Accidents
Dizin: Deniz güvenliği = Maritime safety ; Deniz işletmeciliği = Maritime business ; Deniz yolu taşımacılığı = Sea transportation ; Denizcilik = Maritime ; Denizcilik sektörü = Maritime sector

Özet:
Tez çalışmasında deniz kazalarına neden olan iletişim sorunlarının incelenmesinde sıklıkla odaklanılan insan kaynaklı hatalar yerine iletişimin örgütsel boyutunun irdelenmesi amaçlanmıştır. Örgütsel etkileri insan kaynaklı etkenlerden ayırabilmek için İnsan Faktörü Analizi ve Sınıflandırması Sistemi (HFACS) denizcilikte iletişim başlığına uyarlanmış ve HFACS-MarComm (Marine Communication) yapısı oluşturulmuştur. Bu amaç ile "çok ciddi" ve "ciddi" olarak belirlenmiş deniz kazalarına ait raporlar incelenerek, kazalara doğrudan ve dolaylı şekilde etki eden iletişim sorunları HFACS-MarComm katmanlarında sınıflandırılmıştır. İncelenen kaza raporlarının insan faktörü ve örgütsel faktörler bakımından iletişim sorunlarını kayda almış olmalarına dikkat edilmiştir. Raporları incelenen kazalar, Uluslararası Emniyet Yönetim Sisteminin uygulanmasının zorunlu hale geldiği 2002 yılından sonra gerçekleşmiş ciddi ve çok ciddi sınıftaki çatışma/temas türü kazalardır. Belirtilen ölçütler kapsamında IMO GISIS veri tabanında yapılan ayrıntılı taramalarda tez çalışmasına kapsamına veri sağlayabilecek 58 kaza ve bu kazalara ait raporlarda toplamda 155 faktör tespit edilmiştir. Sonuç olarak, oluşturulan HFACS-MarComm yapısı kapsamında, örgütsel etkiler alt başlıklarının öncelikle kaza ve gemi demografik özellikleriyle, sonra gerek kendi aralarında gerekse HFACS-MarComm yapısının diğer başlıklarıyla olan ilişkileri IBM SPSS Statistics v.25 programı ile analiz edilmiştir. Analizler sonucunda elde edilen bulgular ışığında, Gemi Personeli İletişim Yeterlik Takip Sistemi önerisinde bulunulmuştur.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the organizational dimension of communication instead of human-induced errors, which are frequently focused on the examination of communication problems leading to maritime accidents. In order to distinguish organizational effects from human-induced factors, the Human Factor Analysis and Classification (HFACS) System is adapted to the maritime communication concept and the HFACS-MarComm (Marine Communication) structure is created. For this purpose, maritime accident investigation reports categorized as "very serious" and "serious" are examined, and communication problems that affect the accidents directly and indirectly are classified in HFACS-MarComm layers. Attention was paid that the analysed accident reports recorded communication problems in terms of human and organizational factors. The accidents whose reports are examined are serious and very serious collision/contact type accidents that took place after 2002 when the implementation of the International Safety Management System became mandatory. Within the scope of the specified criteria, 58 accident reports determined by detailed scans made in the IMO GISIS database. Analysing these reports, 155 factors related to communication problems are detected. As a result, within the scope of the HFACS-MarComm structure created, the organizational effects sub-layers are firstly analysed with accident and ship demographic characteristics, and then their relationships with each other and with other titles of the HFACS-MarComm structure by means of IBM SPSS Statistics v.25 program. In the light of the findings obtained as a result of the analysis, Ship Personnel Communication Competence Tracking System was proposed.