Teknolojik inovasyon ve yenilenebilir enerji üretimini teşvik etmeye yönelik kamu politikaları: Türkiye üzerine bir değerlendirme
Public policies to promote technological innovation and renewable energy generation: an assessment on Turkey
Yazar: EKREM TOPARLAK
Danışman: PROF. DR. NAZAN SUSAM
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Enerji = Energy ; Maliye = Finance
Dizin: Kamu politikaları = Public policies ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy ; İnovasyon = Innovation

Özet:
Teknolojik inovasyon günümüzde rekabet üstünlüğü amacıyla ülkelerin önem verdiği bir husustur. Teknolojik inovasyon için gereken altyapı kurmanın maliyeti devletin desteğini gerekli kılmaktadır. Bu alanda kamu politikaları yoluyla destek verilmektedir. Enerji alanında küresel ısınmanın neden olduğu çevresel sorunlara fosil yakıtlı kaynakların tükeniyor olması eklenince alternatif enerji kaynaklarına olan ihtiyaç her geçen gün önemini arttırmaktadır. Yenilenebilir enerji kaynakları bu açıdan hem çevreci hem de kaynakların tükenme sorunu bulunmamaktadır. Bu alanda da teşvik edici kamu politikaları uygulanmaktadır. Teknolojik inovasyon ve yenilenebilir enerji arasındaki ilişkinin istatistiksel olarak ortaya konularak her iki alanı da destekleyici tek politikanın belirlenebilmesi, hükümetler için oldukça cazip olabileceğinden çalışmada bu alana yoğunlaşılmıştır.
İlk üç bölümde teknolojik inovasyon ve yenilenebilir enerji sistemi incelenmiş, devletin müdahalesinin gerekliliği üzerinde durulmuştur. Çalışmaya konu olan Avrupa Birliği ile Türkiye'nin inovasyon ve enerji politikaları açıklanmıştır. Ayrıca teknolojik inovasyonu ölçüm yöntemleri ve teknolojik inovasyon ile yenilenebilir enerji arasındaki ilişkiye vurgu yapılarak yapılacak analizin özgünlüğü ortaya konmuştur.
Çalışmamızın dördüncü bölümünde teknolojik inovasyon ve yenilenebilir enerji üretimini teşvik etmeye yönelik kamu politikası önerilerinde bulunmak amacıyla ekonometrik analiz yapılmıştır. Ülke grubu olarak Avrupa Birliği ve Türkiye, örneklem periyodu olarak 2011-2019 dönemi yıllık verileri, yöntem olarak Driscoll-Kraay (1998) sabit etkiler panel veri model tahmincisi kullanılmıştır. Modelde bağımlı değişken olarak yenilenebilir enerji üretimi, bağımsız değişken olarak teknolojik inovasyonu temsilen küresel inovasyon endeksi verileri kullanılmıştır. Kamu politikalarının etkinliğini göstermek adına yenilenebilir enerji alanındaki kamu politikaları için kukla değişkeni oluşturulmuştur. Ayrıca karbon emisyonu (milyon ton), toplam enerji içindeki yenilenebilir enerji tüketimi (%), yıllık büyüme (%), yurt içi kredi miktarı ve milli gelir içinde doğrudan yabancı yatırımı (%) kontrol değişkenleri eklenmiştir.
Çalışmanın ampirik bulgularına göre yenilenebilir enerji alanında uygulanan kamu politikaları yenilenebilir enerji üretimi üzerinde pozitif bir etki oluşturmaktadır. Ayrıca küresel inovasyon endeksinin oluşturulmasında kullanılan alt endeks değerlerinden altyapı ve pazarın gelişmişliği endeksleri skor değerlerinin arttırılması toplam yenilenebilir enerji üretimi üzerinde pozitif etki oluşturmaktadır. Bu sebeple bu alanlarda oluşturulacak kamu politikalarının yenilenebilir enerji alanında katkı yapacağı sonucuna varılmaktadır.

Abstract:
Technological innovation is an issue that countries attach importance to for competitive advantage today. The cost of establishing the infrastructure required for technological innovation requires the support of the state. Support is provided in this area through public policies. When the depletion of fossil fuel resources is added to the environmental problems caused by global warming in the field of energy, the need for alternative energy sources increases its importance day by day. In this respect, renewable energy sources are both environmentally friendly and there is no problem of depletion of resources. In this area, encouraging public policies are implemented. Since the relationship between technological innovation and renewable energy can be determined statistically and a single policy that supports both areas can be very attractive for governments, this area has been focused on in the study.
In the first three chapters, technological innovation and renewable energy system are examined and the necessity of state intervention is emphasized. The innovation and energy policies of the European Union and Turkey, which are the subject of the study, are explained. In addition, the originality of the analysis to be made has been revealed by emphasizing the technological innovation measurement methods and the relationship between technological innovation and renewable energy.
In the fourth part of our study, econometric analysis has been made in order to make public policy recommendations to encourage technological innovation and renewable energy production. The European Union and Turkey were used as the country group, the annual data for the 2011-2019 period as the sampling period, and the Driscoll-Kraay (1998) fixed effects panel data model estimator as the method. In the model, renewable energy generation was used as the dependent variable and the global innovation index data representing technological innovation as the independent variable. In order to show the effectiveness of public policies, a dummy variable was created for public policies in the field of renewable energy. In addition, carbon emission (million tons), renewable energy consumption (%) in total energy, annual growth (%), amount of domestic credit and foreign direct investment (%) in national income are added to the control variables.
According to the empirical findings of the study, public policies implemented in the field of renewable energy have a positive effect on renewable energy production. In addition, increasing the score values of the infrastructure and market development indices, among the sub-index values used in the creation of the global innovation index, has a positive effect on the total renewable energy production. For this reason, it is concluded that public policies to be formed in these areas will contribute to the field of renewable energy.