Yabancı dil öğrencilerinin öz düzenleme stratejileri kullanımı ile güdülenme seviyeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigating the relationship between foreign language learners' use of self-regulation strategies and their level of motivation
Yazar: MEBRUKE ÖMÜR
Danışman: PROF. DR. FATMA FERYAL ÇUBUKÇU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Motivasyon = Motivation ; Türkçe = Turkish ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Ölçekler = Scales ; Öz düzenlemeli öğrenme = Self regulated learning ; Üniversite öğrencileri = University students ; Üniversiteler = Universities ; İngilizce = English

Özet:
Bu çalışmada yabancı dil olarak İngilizce veya Türkçe öğrenen öğrencilerin bu derslere karşı güdülenme seviyelerinin ve bu dersler için öz düzenleme stratejilerini kullanma düzeylerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. İngilizce ve Türkçe öğrenen öğrenciler olmak üzere iki ayrı çalışma grubuyla yürütülen bu çalışmada ayrıca her iki grupta güdülenme ve öz düzenleme stratejileri arasındaki ilişkiler ile bu değişkenlerin ilgili derslerdeki öğrenci akademik başarısı üzerindeki etkileri incelenmiştir. Bunlara ek olarak, her iki grupta cinsiyetin güdülenme düzeyleri ve öz düzenleme stratejileri ile bağlantısı incelenmiş olup, İngilizce öğrenen Türk öğrenciler ile Türkçe öğrenen yabancı öğrencilerin güdülenme düzeyleri ve öz düzenleme stratejilerini kullanma düzeyleri karşılaştırılmıştır. Hem betimsel hem de ilişkisel model niteliğinde olan araştırmamızın çalışma grubunu Türkiye'nin batısındaki bir devlet üniversitesinde İngilizce hazırlık eğitimi gören 263 öğrenci ile Türkiye veya Amerika Birleşik Devletlerinde çeşitli üniversite ve Türkçe eğitim merkezlerinde Türkçe öğrenen 99 öğrenci oluşturmaktadır. Öğrencilerin güdülenme ve öz düzenleme stratejileri kullanım düzeylerini belirlemek için Pintrich, Smith, Garcia ve McKeachie (1991) tarafından geliştirilen ve Türkçeye uyarlaması Büyüköztürk, Akgün, Özkahveci ve Demirel (2004) tarafından yapılan Motivated Strategies for Learning Questionnaire, MSLQ (Güdülenme ve Öğrenme Stratejileri Ölçeği) Türkçe veya İngilizce olarak öğrencilere uygulanmıştır. Ölçeğin ön sayfasında yaş, cinsiyet ve bir önceki dönem sonu not ortalaması gibi demografik bilgiler yer almaktadır. Ölçekten elde edilen veriler SPSS istatistik hesaplama programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Araştırmada yapılan veri analizleri neticesinde, ilk grupta yer alan İngilizce öğrenen Türk öğrencilerin güdülenme durumları yüksek seviyede (X̄ =151,10, S=20,62), öz düzenleme stratejileri kullanım durumları ise orta düzeyde (X̄ =213,60, S=38,47) bulunmuştur. Çalışmamızın temel konusuna ilişkin olarak, güdülenme ve öz düzenleme stratejileri kullanım düzeyleri arasında bu grup için olumlu yönde ve anlamlı düzeyde ilişkinin olduğu ortaya çıkmıştır. Güdülenme düzeyi açısından, İngilizce öğrenen öğrenciler arasında cinsiyete bağlı anlamlı bir fark bulunmamıştır. Öte yandan, kız öğrencilerin öz düzenleyici öğrenme stratejileri puanları erkek öğrencilerinkinden anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Akademik başarı puanlarını etkileyen faktörlere bakıldığında, güdülenmenin akademik başarıyı olumlu yönde ve yüksek anlamlılık düzeyinde yordadığı görülmüştür. İngilizce öğrenen bu grup için öz düzenleme stratejileri kullanımı ise akademik başarı puanlarını anlamlı düzeyde yordamamaktadır. İngilizce öğrenen Türk öğrenciler için son olarak, yaşın akademik başarıyı olumsuz yönde ve anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür. Diğer bir deyişle, katılımcıların yaşlarının arttıkça, akademik başarı düzeylerinin azaldığı tespit edilmiştir. Türkçe öğrenen yabancı öğrencilerden edinilen veriler incelendiğinde ise, öğrencilerin hem güdülenme düzeyleri (X̄ =167,75, S=18,01) hem de öz düzenleme stratejileri kullanım seviyeleri (X̄ =241,71, S=31,41) yüksek bulunmuştur. Çalışmamızdaki temel iki değişken olan güdülenme ve öz düzenleme stratejileri arasında bu grup için olumlu yönde ve anlamlı düzeyde bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Güdülenme ve öz düzenleme stratejileri kullanımı açısından, Türkçe öğrenen yabancı öğrenciler arasında cinsiyete bağlı anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bu gruptaki yabancı öğrencilerin akademik başarı puanları göz önüne alındığında, güdülenmenin akademik başarıyı anlamlı düzeyde yordadığı, fakat bunun yanında, öz düzenleme stratejileri kullanımının akademik başarıyı anlamlı düzeyde yordamadığı belirlenmiştir. Son olarak, çalışmamızdaki Türkçe öğrenen yabancı öğrenciler için yaşın başarıyı olumsuz yönde ve anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür.

Anahtar Sözcükler: Güdülenme, öz düzenleme, öz düzenleyici öğrenme stratejileri, akademik başarı, yabancı dil eğitimi

Abstract:
The aim of our study is to find out the level of motivation and self-regulation strategies of students who learn English or Turkish as a foreign language. The relationship between these two variables and their impact on the academic achievement were also examined in the study, which was conducted with two separate groups consisting of students who learn English and those who learn Turkish. Whether there are any differences between genders in each group regarding their level of motivation and self-regulation strategies and a comparison between the two groups of students in terms of these variables are also within the scope of our study. The participants of our research, which is both descriptive and relational type, are two groups of students, the first of which consists of 263 students who are learning English at a state university in the western part of Turkey, and the second of which consists of 99 students who are learning Turkish in Turkey or the United States of America. In order to determine their level of motivation and use of self-regulatory strategies, students were asked to fill in, either in Turkish or English, the Motivated Strategies for Learning Questionnaire, which was developed by Pintrich, Smith, Garcia and McKeachie (1991) and adapted to Turkish by Buyukozturk, Akgun, Ozkahveci and Demirel (2004). The first page of the questionnaire includes some demographic information such as the students' age, gender and GPA. The data collected from the questionnaire was analysed by using the IBM SPSS Statistics.
As a result of the data analysis, the motivational level of the first-group students learning English was found to be high (X̄ =151,10, S=20,62) whereas the students showed a moderate level of self-regulatory strategy use (X̄ =213,60, S=38,47). The study revealed a positive and significant relationship between the level of students' motivation and their self-regulatory strategy use. No significant difference was observed between male and female students of this first group in terms of motivational level. However, it was observed that the mean of self-regulatory strategy use of female students was significantly higher than those of male students. As to the factors affecting the academic achievement, it was discovered that motivation was the positive and significant predictor of the academic achievement, while self-regulatory strategy use was not detected to be a significant predictor of the academic achievement. Lastly, it was found that the age was a negative and significant predictor of the academic achievement. In other words, the study revealed that as the students in the first group got older, their academic achievement level decreased. According to the data received from the second group consisting of foreign students learning Turkish, both the main of the students' motivation (X̄ =167,75, S=18,01) and the mean of their self-regulatory strategy use (X̄ =241,71, S=31,41) are high. Similar to the first group, it was discovered that there was a positive and significant relationship between the level of these Turkish-learning students' motivation and their self-regulatory strategy use. No significant difference was observed between male and female students regarding their motivational level and self-regulatory strategy use. When the academic achievement scores of these students were analysed, motivation was found to be the positive and significant predictor of the academic achievement whereas self-regulatory strategy use was not detected to be a significant predictor of the academic achievement. Finally, just as in the first group, it was observed that the age was a negative and significant predictor of the academic achievement.

Keywords: Motivation, self-regulation, self-regulatory learning strategies, academic achievement, foreign language education