Maternal azatioprin kullanımı sonrası gebelik sonuçlarının ve neonatal komplikasyonların değerlendirilmesi: Sistematik derleme ve meta-analiz
Evaluation of pregnancy outcomes and neonatal complications after maternal azatioprine exposure: A systematic review and meta-analysis
Yazar: GİZEM BAŞARAN
Danışman: PROF. DR. AYŞE EROL
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı / Tıbbi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Azatioprin = Azathioprine ; Fetal malformasyonlar =   ; Gebelik = Pregnancy ; Gebelik komplikasyonları = Pregnancy complications

Özet:
Bu çalışmanın amacı, gebelikte azatioprin kullanımı sonrası majör malformasyon ve advers gebelik sonuçlarında risk artışı olup olmadığını saptayarak medikal kılavuzlara ve klinisyenlere azatioprin (AZA) kullanımının etkilerini daha iyi anlamalarına kanıt gücü yüksek meta-analiz çalışması ile katkıda bulunmaktır. 
Literatür taraması 31.05.2021 tarihine kadar Pubmed/MEDLINE, Cochrane Central Register of Controlled Trials (CENTRAL), REPROTOX®, Web of science veri tabanlarında, belirlenen arama terimleri ile gerçekleştirildi. Çalışmalar için spesifik bir endikasyon belirlenmedi. AZA maruziyeti olmayan gebelikler ve bebekleri kontrol grubu olarak belirlendi. Bu kontrol grupları sağlıklı gebelerden ve/veya çalışma grubu ile benzer hastalıkları olan gebelerden oluşuyordu. Kontrol grupları ile karşılaştırma gerçekleştirildikten sonra sadece benzer hastalıklara sahip kontrol gruplarından oluşan verilerle ayrı meta-analizler gerçekleştirildi. 
Veriler, rastgele etki metodu kullanılarak Review Manager 5.3 (Cochrane Collaboration, Oxford, UK) programı ile birleştirildi. Toplam 6 kohort, 1 vaka kontrol, 1 özet çalışma dahil edildi. Vaka kontrol çalışması hatırlama biası olması nedeniyle, özet metin ise veri çekilemediği için dışlandı. Sonuçta, 6 kohort çalışması meta-analize dahil edildi.
Meta-analizimizde gebelikte AZA kullanımı sonrası majör malformasyon, prematürite, ölü doğum açısından istatistiksel olarak anlamlı risk artışı saptandı. Canlı doğum oranlarında benzer hastalıkları olan kontrol grubuyla karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı azalma vardı. Konjenital malformasyon, gestasyon yaşına göre küçük olma ve düşük doğum ağırlığı açısından istatistiksel olarak anlamlı risk artışı yoktu. 
Bu çalışmaların sonuçları değerlendirilirken maternal hastalıklar, hastalıkların aktivitesi, kullanılan diğer ilaçlar, örneklem büyüklüğünün az olması ve diğer maternal karıştırıcı faktörler göz önünde bulundurulmalıdır. Bu alanda uzun dönemli takibi olan ve anne geçmişi, immün sistemi anomalileri, genetik, sosyo-ekonomik ve kültürel faktörler gibi çeşitli değişkenleri dikkate alan büyük ölçekli popülasyonla, çok merkezli çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
This high-evidence meta-analysis study aims to better understand the risk of major malformations and adverse pregnancy outcomes caused by azathioprine exposure, thus contributing to information available to medical guidelines and clinicians.
Literature review was performed in Pubmed/MEDLINE, Cochrane Central Register of Controlled Trials (CENTRAL), REPROTOX®️, Web of science databases from inception to 31.05.2021. 
No specific indications for the studies were determined. Pregnancies and infants without azathioprine (AZA) exposure were designated as the control group. These control groups consisted of healthy pregnant women and/or disease-matched pregnant women. After comparison with the control groups, separate meta-analyses were performed with data consisting only of control groups with similar diseases. Data were combined with the Review Manager 5.3 (Cochrane Collaboration, Oxford, UK) program using the random effects method.
A total of 6 cohorts, 1 case-control and 1 summary study were included in the analysis. The case-control study was excluded due to the recall bias, and the summary text was excluded due to insufficient data. Ultimately, 6 cohort studies were included in the meta-analysis.
In our meta-analysis, a statistically significant increase in risk of major malformations, prematurity, and stillbirth was found in terms of exposure to AZA during pregnancy. There was a statistically significant decrease in live birth rates compared with disease-matched control group. There was no statistically significant increase in risk for congenital malformation, small for gestational age and low birth weight.
Maternal diseases, disease activity, co-medication, small sample size, and other maternal confounding factors should be considered when evaluating the results of these studies. There is need for multicenter studies with large-scale population and long-term follow-up in this field that takes various variables such as maternal history, immune system anomalies, genetic, socio-economic and cultural factors into consideration.