Ordu ilinde görev yapan aile hekimlerinin sigara içme durumları ile sigara bırakma tedavisi konusunda bilgi, tutum ve davranışları
Knowledge, attitudes and behaviors of family physicians working in ordu province on smoking status and smoking cessation treatment
Yazar: BEDİRHAN ERTEK
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜR ENGİNYURT
Ordu Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Ordu = Ordu ; Sigara içme = Smoking ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation ; Tedavi = Treatment ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Amaç:Çalışmada hastaların en çok başvurduğu birim olan birinci basamak hekimlerinde farkındalık yaratarak tütün kullanımının neden olduğu mortalite ve morbiditenin önüne geçmek, aile hekimlerinin sigara bırakma konusunda hastalarını teşvik etme oranlarını öğrenmek ve bu konuda önlerindeki engelleri belirlemek amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem:Araştırma evrenini 01.12.2021-01.06.2022 tarihleri arasında Ordu ilinde görev yapan aile hekimleri oluşturmuştur. Toplamda 276 hekime ulaşılmış olup online anket yöntemi kullanılmıştır. Sigara kullanan hekimlere "Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FBNT) Ölçeği" uygulanmıştır.
Bulgular:Araştırmaya katılanların %52,9'unun erkek, %58,7'sinin evli olduğu gözlemlenmiştir. Çalışmada cinsiyete göre sigara içme durumu karşılaştırıldığında anlamlı bir fark saptanmıştır(p=0,004). Kadınlarda düzenli sigara içenlerin oranı%17,7iken erkeklerde düzenli sigara içenlerin oranı %32,2 olarak saptanmıştır. Katılımcıların%68,5'i pratisyen aile hekimi, %21,7'si asistan aile hekimi, %9,8'i uzman aile hekimi idi. Katılımcıların %25,4'ü düzenli, %11,2'si ara sıra sigara kullanıyordu. Katılımcılar "Nikotin replasman tedavisinde günümüzde kullanılan nikotin formları; sakız, nazal sprey, oral inhaler ve transdermal banttır." önermesine %80,4 oranla doğru yanıt verdi.Katılımcılar "Hastalara sigarayı bıraktırmak zordur." önermesine %85 oranla katılıyorum yanıtını verdi. Sigara bırakma eğitimi alan katılımcıların davranış puanı, bilgi puanı ve tutum puanı ortanca değerleri anlamlı olarak yüksek bulunmuştur.
Sonuç: Aile hekimleri arasında sigara içme prevalansı yüksektir. Yüksek sigara içme prevalansı sigarayı bırakma uygulanmasının önünde önemli bir engeldir. Bu çalışma Ordu ilindeki aile hekimlerinin neredeyse üçte birinin sigara içtiğini göstermektedir.Hekimlerin hastalarına sigara bırakma teknikleri konusunda danışmanlık yapmadaki önemli rolü düşünüldüğünde bu oranlar rahatsız edici olmakla beraber ülke genelinde ciddi bir halk sağlığı sorununa işaret etmektedir. Tütünle mücadeleye yönelik ulusal düzeyde adımlar atılmalıdır.
Anahtar Kelimeler:Aile hekimi,Ordu, Sigara,Sigara bırakma tedavisi, Tutum

Abstract:
Aim: In our study, it was aimed to prevent mortality and morbidity caused by tobacco use by raising awareness in primary care physicians, which is the unit most frequently visited by patients, to learn the rate of family physicians encouraging their patients to quit smoking, and to determine the obstacles in front of them.
Material and Method: The population of the research consisted of family physicians working in Ordu between 01.12.2021 and 01.06.2022. A total of 276 physicians were reached and the online survey method was used. "Fagerström Test For Nicotine Dependence (FTND) Scale" was applied to smokers.
Results:It was observed that 52.9% of the participants were male and 58.7% were married. In the study, a significant difference was found when smoking status was compared according to gender (p=0.004). While the rate of regular smokers in women was 17.7%, the rate of regular smokers in men was found to be 32.2%. 68.5% of the participants were general practitioners, 21.7% were resident family physicians, and 9.8% were specialist family physicians. 25.4% of the participants smoked regularly and 11.2% of them were occasional smokers. Participants "The forms of nicotine currently used in nicotine replacement therapy are chewing gum, nasal spray, oral inhaler and transdermal patch." gave the correct answer to the proposition with 80.4%. Participants "It is difficult to get patients to quit smoking." gave the answer that I agree with the proposition with 85%. The median values of behavior score, knowledge score and attitude score of the participants who received smoking cessation training were found to be significantly higher.
Conclusion:The prevalence of smoking among family physicians is high. The high prevalence of smoking is a major barrier to the implementation of smoking cessation. This study shows that almost one third of family physicians in Ordu province smoke. Considering the important role of physicians in counseling their patients on smoking cessation techniques, these rates are disturbing and point to a serious public health problem throughout the country. Steps should be taken at the national level to combat tobacco.
Key words:Family physician,Ordu, Smoking, Smoking cessation treatment, Attitude