Antakya'daki Suriyeli mültecilerin mekânsal toplanması/ayrışması: örüntüler, süreçler ve sonuçlar
Spatial congregation/segregation of Syrian refugees in Antakya: Patterns, processes and outcomes
Yazar: DENİZ CENGİZ
Danışman: PROF. DR. ERTUĞRUL MURAT ÖZGÜR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Göçler = Migrations ; Hatay-Antakya = Hatay-Antakya ; Kentsel mekan = Urban space ; Mekansal kümelenme = Spatial cluster ; Mülteciler = Refugees ; Sosyo-mekansal ayrışma = Socio-spatial segregation ; Suriyeliler = Syrians ; Uluslararası göç = International migration ; Uluslararası göç = International migration ; Zorunlu göç = Forced emigration

Özet:
Kentsel alanda ortaya çıkan mekânsal ayrışma, orada yaşayan iki ya da daha fazla topluluğun sosyal, kültürel ya da ekonomik temelli farklılaşmasından kaynaklanmaktadır. Antakya kenti, bu tür toplumsal farklılaşmalara bağlı olarak toplanma ya da mekânsal ayrışmaya sahne olmuş oldukça dikkat çekici bir örnektir. Bu tez çalışması, Antakya'daki Suriyelilerin ev sahibi toplum ile etnisite, dil, din ve benzer kültürel özelliklere sahip olmalarına karşın ortaya çıkan mekânsal toplanma/ayrışma örüntülerini anlamayı ve bunda etkili olan dinamikleri ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. 
Çalışma, hem nitel hem de nicel araştırma tekniklerinden faydalanılarak tasarlandı. Bu kapsamda, yapılandırılmış ve yarı yapılandırılmış olarak hazırlanan sorular derinlemesine görüşme tekniği ile Suriyeli mültecilere ve yerli katılımcılara yöneltilerek, çalışmanın veri seti oluşturuldu. İlerleyen aşamada elde edilen bu veriler, MAXQDA 11 nitel analiz programıyla analiz edilerek, betimsel ve içerik analizine tabi tutuldu. Araştırmacı, yorumsamacı bir perspektif üzerinden geliştirdiği bir yaklaşım ile Antakya'da ortaya çıkan bu sosyo-mekânsal süreçleri değerlendirmiştir.
Antakya, çok etnisiteli/kültürlü yaşam pratiği hafızasına sahip bir kenttir. Ancak ne bu hafıza ne de bu toplumların ortak bir dine sahip olması toplumsal ayrışmanın ortaya çıkmasına engel olmuyor. Aksine mezhepsel ayrımlar yerleşik nüfus ile göçmenler arasındaki sosyo-mekânsal ayrışmayı derinleştiriyor. Diğer taraftan işgücü piyasasındaki rekabet mülteci nüfusa karşı bir kabulsüzlüğe yol acarken, sosyo-mekânsal ayrışma toplumsal kutuplaşmayı daha görünür hale getiriyor.

Abstract:
Spatial segregation in urban area arise from as a result of the differentiations between communities' social, cultural and economic situations. Antakya is a remarkable example to see how these differentiations between communities appear in congregation or spatial segregation. This thesis aims to understand the spatial congregation/segregation patterns between the host society and Syrian refugees in Antakya in relation to their similar and different etnic, religius, linguistic and cultural backrounds. 
	The study used both qualitative and quantitative research techniques by adopting interpretive research approach to evaluate socio-spatial process in Antakya. Interviews with Syrian refugees and the host community were conducted to reveal deeper understanding of this process by using structured and semi-structered questions. Then descriptive and content analysis of these interviews were completed by using MAXQDA 11 qualitative analysis programme.
	Antakya has a memory of multicultural/ethnic living practices from the ancient civilization to today. In spite of this memory, this thesis found out that having same religion does not enough to bring these communities together. Contrary, sects of Islam cause spatial segregation between Sunni Syrian refugees and Alevies in the host community. While, the competiton in the labour market causes tensions between the refugee and the host communities, socio-spatial segregation makes polarization of society more apparent.