Instagram fenomenleri ve gençliğin mahremiyet algısı: Üniversite öğrencileri örneği
Instagram phenomena and the perception of privacy of youth: The case of university students
Yazar: HATİCE KARİPÇİN TEKE
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH TOPCUOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Sosyal medya kullanımının artmasıyla birlikte, bugün bir meslek olarak görülen influencer ya da fenomen adı verilen ünlüler hayatımıza girmiştir. Eğlenceli, komik videolar ile takipçi elde eden fenomenler daha sonra özel hayatlarına dair paylaşımlar yaparak takipçilerinde merak duygusu oluşturmaktadırlar. Fenomenleri belli bir süre takip eden kişilerin mahremiyet algılarında ne gibi değişiklikler meydana geldiğini ve onlardan etkilenip etkilenmediklerini anlamak amacıyla bu çalışma yapılmıştır. Tez çalışması üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm, sosyal medya gösterilerini tanımlamaya yardımcı olan teori ve yaklaşımlardan oluşmaktadır. İkinci bölüm mahremiyet ve gözetim olgusu üzerine kavramsal bir çerçeve sunmaktadır. Üçüncü bölümde ise alan analizleri ve bulguları yer almaktadır. Bu çalışma mahremiyet temeli üzerinde ve Instagram özelinde fenomen takibi yapan gençlerin, fenomenlerden etkilenip etkilenmediğini araştırmak amacıyla yazılmıştır. Karma araştırma yapılarak, Instagram fenomenlerinin üniversite gençliğini mahremiyet değeri açısından etkileyip etkilemediği somutlaştırılmaya çalışılmıştır. Konya ili içerisinde bulunan dört üniversitede gerçekleştirilen çalışmada 1508 anket ve 40 kişi ile görüşme yapılmıştır. Elde edilen bulgular ise betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırmaya katılan çoğu kişinin gerçek hayatlarında mahrem olarak gördüğü pek çok durumu sosyal medyada paylaşım yapmakta herhangi bir sakınca görmediği ortaya çıkmıştır. Fenomen takibi yapan öğrencilerin, fenomenleri kaç yıldır takip ettikleri, kaç tane fenomen takip ettikleri ile fenomenlere karşı kanaatlerin alt boyutları arasında anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Fenomen takip sayısı ve süresi arttıkça fenomenlerden etkilenme oranları ve takipçilerin fenomenlerle arasındaki güven bağının, samimiyetin, merak duygusunun arttığı görülmüştür. Sonuç olarak ise fenomenlerin, takipçilerinin mahremiyet algılarında değişikliklere sebep olduğu tespit edilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Mahremiyet Algısı, Sosyal Medya, Instagram Fenomenleri, Görünür Olmak, Gözetleme

Abstract:
With the increasing use of social media, celebrities called influencers or phenomena, which are seen as a profession today, have entered our lives. Influencers, who gain followers with entertaining and funny videos, then create a sense of curiosity in their followers by sharing their private lives. This study was conducted in order to understand what changes occur in the privacy perceptions of people who follow influencers for a certain period of time and whether they are affected by them. The thesis consists of three chapters. The first chapter consists of theories and approaches that help to define social media spectacles. Chapter two provides a conceptual framework on the phenomenon of privacy and surveillance. The third part presents the field analysis and findings. This study was written on the basis of privacy and to investigate whether young people who follow Instagram influencers are influenced by them. By conducting a mixed research, it was tried to concretize whether Instagram influencers affect university youth in terms of privacy value. In the study conducted in four universities in Konya province, 1508 questionnaires and 40 interviews were conducted. The findings obtained were analyzed by descriptive analysis method. It was revealed that most of the participants in the study do not see any harm in sharing many situations that they consider private in their real lives on social media. It was determined that there was a significant difference between the number of years the students who follow phenomena, the number of years they have been following phenomena, the number of phenomena they follow and the sub-dimensions of the opinions against phenomena. It was observed that as the number and duration of phenomenon followers increased, the rates of being influenced by phenomena and the bond of trust, sincerity and sense of curiosity between the followers and the phenomena increased. As a result, it has been determined that phenomena cause changes in the privacy perceptions of their followers. 
Keywords: Perception of Privacy, Social Media, Instagram Influencers, Being Visible, Surveillance