Hipertansiyon hastalarının COVID-19'a yakalanma korkusunun uyku kalitesi ve beslenme alışkanlıkları üzerine etkisinin değerlendirilmesi
The evaluation of the effect of fear of getting COVID-19 in hypertension patients on sleep quality and nutritional habits
Yazar: ZEYNEP YOLDAŞ SEÇKİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASGHAR AMANPOUR
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; COVID 19 = COVID 19 ; Korku = Fear ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
COVID-19 hastalığı, özellikle hipertansiyon gibi kronik hastalığı olan bireylerde korkuya, strese, anksiyeteye neden olabileceği, dolayısıyla bu psikolojik tepkilerin ise beslenme alışkanlıkları ve uyku kalitesi üzerinde olumsuz rol oynayabileceği düşünülmektedir. Hipertansif bireylerde yüksek COVID-19 korkusu, beklenen bir bulgudur çünkü COVID-19 pandemi süreci boyunca tüm resmi bilgi kaynakları, kronik sağlık sorunları olan kişilerin daha fazla etkilendiğini bildirmiştir ve bu durum yapılan çalışmalarla doğrulanmıştır. Bu araştırmada; hipertansiyon hastalarının COVID-19'a yakalanma korkusunun, uyku kalitesi ve beslenme alışkanlıkları ile ilişkisini değerlendirmek amaçlanmaktadır. Daha önce hekim tarafından hipertansiyon tanısı almış, halen İstanbul'un çeşitli semtlerinde yaşamakta olan, yaş ortalaması 54,2±11,2 yıl olan yetişkin 183 kadın, 67 erkek bireylerin verileri değerlendirilmiştir. Tümü hipertansif olan hastalarda, COVID-19 korkusu ölçeği, Beslenme Alışkanlıkları İndeksi, Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) gibi çeşitli ölçekler kullanılarak veriler değerlendirilmiştir. Kadın hipertansif bireylerin pandemi döneminde vücut ağırlıklarının önemli derecede arttığı belirlenmiştir. Katılımcıların sigara içme, alkol kullanımı ve yemek yeme hızının ayrıca kadınlarda ana öğün ve ara öğün atlama durumlarının, Beslenme Alışkanlıkları İndeksi sonuçlarını önemli derecede olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. PUKİ ölçeğinden alınan puanların cinsiyete göre farklılaştığı görülmektedir. Katılımcıların ana veya ara öğün atlama durumlarının PUKİ sonuçları üzerinde önemli derecede olumsuz etkili olduğu saptanmıştır. Yüksek korku duyduğu belirlenen kadın katılımcıların, aldıkları puanların PUKİ sonuçlarına göre farklılaşmakta olduğu, ayrıca kadınların yaşları arttıkça daha iyi uyku kalitesine sahip olduğu görülmüştür. COVID-19 pandemi dönemi özellikle yüksek risk grubundaki bireyleri fazlaca etkilemektedir. Pandeminin sebep olduğu korkunun ve etkilediği faktörlerin belirlenmesi için daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
It is anticipated that COVID-19 disease may cause fear, stress, and anxiety especially on individuals with chronic illnesses such as hypertension, and thus, these psychological reactions may play a negative role on nutritional habits and sleep quality. An extreme fear of COVID-19 in hypertensive patients is an expected symptom because during the COVID-19 pandemic, all the official information sources reported that people with chronic illnesses are more likely to be affected by the disease and such claim has been confirmed by the studies conducted. The aim of this study is to investigate the relationship between the fear of getting COVID-19 and sleep quality and nutritional habits. The data taken from 183 women and 67 men with a 54.2±11.2 age average who have been diagnosed with hypertension by a doctor priorly and continue to live in the various neighborhoods of İstanbul are evaluated. The data of patients who are all hypertensive have been investigated using various scales such as COVID-19 fear scale, Nutritional Habits Index and Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). It has been discovered that there has been a significant increase in the body weight of female hypertensive individuals. It is depicted that smoking, alcohol consumption and speed of eating, also women skipping main meals and other meals, have a highly negative effect on the results of Nutritional Habits Index. It is observed that points taken from PSQI scale vary depending on the sex. It is depicted that skipping main meals and other courses have an immensely negative effect on the results of PSQI. It is observed that the points of women participants who have extreme fear vary compared to PSQI results and that women tend to have better sleep quality as they age. COVID-19 pandemic era immensely impacts the individuals in the high-risk group in particular and further study is required to determine the fear caused and the factors affected by the pandemic.