Okul psikolojik danışmanlarında bilişsel esneklik, işle ilgili akış deneyimi ve örgütsel bağlılığın iş doyumu ile ilişkisi
The relationship of cognitive flexibility, work-related flow and organizational commitment to job satisfaction in school counselors
Yazar: ESLEM DEDE
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP AYDIN SÜNBÜL
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırmada okul psikolojik danışmanlarının bilişsel esneklik, işte akış deneyimi ve örgütsel bağlılık düzeylerinin iş doyumu ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Bu araştırmanın evrenini 2022-2023 eğitim-öğretim yılında özel/devlet okullarında çalışan okul psikolojik danışmanları oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi 339'u kadın 92'si erkek toplam 432 okul psikolojik danışmanından oluşmaktadır. Araştırma verileri araştırmacı tarafından oluşturulan Kişisel Bilgi Formu, Martin ve Rubin (1995) tarafından geliştirilen ve Altunkol (2011) tarafından uyarlaması yapılan Bilişsel Esneklik Ölçeği, Bakker (2008) tarafından geliştirilen ve Dervişoğulları (2019) tarafından uyarlanan İşle İlgili Akış Ölçeği, Davis vd. (1967) tarafından geliştirilen ve Baycan (1985) tarafından uyarlaması yapılan Minnesota İş Doyumu Ölçeği ve Meyer vd. (1993) tarafından geliştirilen ve Dağlı vd. (2018) tarafından uyarlaması yapılan Örgütsel Bağlılık Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizlerinde bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Kruskal Wallis H-testi, Pearson momentler çarpımı korelasyon testi ve hiyerarşik regresyon analizi kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda okul psikolojik danışmanlarının iş doyumu düzeyleri ile bilişsel esneklik, işle ilgili akış ve örgütsel bağlılık arasında istatistiksel olarak anlamlı, orta düzeyde ve pozitif yönlü ilişkiler tespit edilmiştir. Araştırma sonucuna göre okul psikolojik danışmanlarının iş doyumu düzeyi cinsiyet, eğitim düzeyi, medeni durum ve çalışılan kurum türü değişkenlerine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmamaktadır. Öte yandan okul psikolojik danışmanlarının iş doyumu düzeyleri çalışılan kademe, algılanan sosyoekonomik durum ve haftalık mesai saati değişkenlerine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Okul öncesi kademesinde çalışan okul psikolojik danışmanlarının iş doyumu düzeyleri ilkokulda çalışanlardan daha yüksektir. Ayrıca sosyoekonomik düzeyi düşük olan okul psikolojik danışmanlarının iş doyumu düzeyi diğer gruplara göre anlamlı olarak daha düşük çıkmıştır. Bunlara ek olarak, bilişsel esneklik, işle ilgili akış, örgütsel bağlılık ve iş doyumu ile ilişkisi tespit edilen sosyo-demografik değişkenlerin iş doyumuna ait varyansın %32'sini açıkladığı, bu değişkenlerin iş doyumunun anlamlı yordayıcıları olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the relationships of cognitive flexibility, work-related flow and organizational commitment levels of school counselors with their job satisfaction.
The universe of the research consists of school counselors working in private/public schools in the 2022-2023 academic year. In the study, "The Cognitive Flexibity Scale" developed by Martin and Rubin (1995) and adapted by Altunkol (2011), "The Work Related Flow Inventory" developed by Bakker (2008) and adapted by Dervişoğulları (2019), "The Organizational Commitment Scale" developed by Meyer, Alan and Smith (1993) and adapted by Dağlı, Elçiçek and Han (2018), "The Minnesota Satisfaction Questionnaire" developed by Davis (1967) and adapted by Baycan (1985) and "Personal Information Form" developed by the researcher were used to collect the data. The independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Kruskal Wallis h-test, Pearson product-moment correlation test and hierarchical regression analysis were used in the data analysis process. 
As a result of the research, statistically significant, moderate and positive relationships were determined between the job satisfaction levels of school counselors and cognitive flexibility, work-related flow and organizational commitment. According to the results, there are no significant differences between job satisfaction and gender, education level and school level of school counselors. On the other hand, there are significant differences between the job satisfaction levels of school counselors and the level of employment, perceived socioeconomic status and weekly working hours.  The job satisfaction levels of school counselors working at preschool level are significantly higher than those working in primary school. In addition, the job satisfaction level of school counselors with low socioeconomic status was found to be significantly lower than the other groups. Furthermore, it was determined that 32% of the variance in the job satisfaction scores was explained by cognitive flexibility, work-related flow, organizational commitment together with the socio-demographic variables significantly correlated to job satisfaction, and that all of these variables were significant predictors of job satisfaction.