Üstün zekâlı ve yetenekli öğrencilere genel eğitim okullarında sunulan eğitim hizmetlerine ilişkin öğretmenlerin deneyimlerine derinlemesine bakış
An in-depth analysis of the experiences of teachers on educational services provided to gifted and talented students in general education schools
Yazar: GAMZE İNCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİNE SÖNMEZ KARTAL
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim hizmetleri = Education services ; Eğitim ortamı = Educational environment ; Fenomenoloji = Phenomenology ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın temel amacı üstün zekâlı ve yetenekli öğrencilere genel eğitim okullarında sunulan eğitim hizmetlerine ilişkin öğretmenlerin deneyimlerini merkeze alarak derinlemesine incelemektir.
Yöntem: Araştırmada nitel araştırma yaklaşımlarımdan fenomenoloji (olgubilim) deseni kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını üstün zekâlı ve yetenekli öğrencilere genel eğitim ortamlarında hizmet veren beş öğretmen ve iki idareci oluşturmakta-dır. Araştırma kapsamında katılımcılarla yarı-yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve veriler içerik analizi yöntemine göre değerlendirilmiştir. İçerik analizinde görüşmelerden elde edilen veriler temalara ayrılmıştır. Veri analizi sonucunda dört ana tema ve on üç alt tema elde edilmiştir.
Bulgular: Araştırmanın bulguları üstün zekâlı ve yetenekli öğrencilerin, zihinsel özellikler, kişilik özellikleri ve istenmeyen davranış örüntüleri bakımından akranların-dan farklılaştığını göstermektedir. Bu farklılıklar genel eğitim ortamında bazı zorluklara yol açmaktadır. Bunlar öğretmenin karşılaştığı zorluklar, öğrencinin karşılaştığı zorluklar, sınıf ortamından kaynaklı zorluklar ve eğitsel yerleştirme sisteminden kaynaklı zorluklar olarak sınıflandırılmıştır. Katılımcıların üstün zekâlı ve yetenekli öğrencelerin eğitimine yönelik görüş ve önerileri ise lisans eğitimi, hizmet içi eğitim ve eğitim bek-lentileri halinde gruplandırılmıştır. Üstün zekâlı ve yetenekli öğrencilerin genel eğitim sınıflarında eğitimleri sürecinde sağlanan destek hizmetler ve işbirlikleri ise aile katılı-mı, idare desteği, uzmanlar ile-rehberlik servisinin işbirliği ve diğer destek hizmetler temalarına ayrılarak incelenmiştir.
Sonuç ve Öneriler: Sonuç olarak genel eğitim ortamındaki üstün zekâlı ve yetenekli öğrencilerin özellikle zihinsel performans anlamında akranlarından farklılık göstermesi nedeniyle farklılaştırılmış eğitime ihtiyaç duydukları görülmektedir. Ancak katılımcıların gerek hizmet öncesindeki lisans eğitimi gerek hizmet içi eğitimlerde aldıkları eğitimlerin yeterli olmadığı ortaya konmuştur. Bu nedenle üstün zekâlı ve yetenekli öğrencilere hizmet sunan idareci ve öğretmenlere gereksinimlerine uygun mesleki eğitim sunulması beklenmektedir. Ayrıca üstün zekâlı ve yetenekli öğrencilerin genel eğitim ortamlarında bazı destek hizmetlere ve uzmanlar arasında işbirliğine ihtiyaç duyul-maktadır. Sıralanan konularda ileri araştırmalara ve uygulamalara gereksinim duyulmaktadır.

Abstract:
Purpose: The main purpose of this research is to examine them in depth the teachers' experiences regarding the educational services offered to gifted and talented students in general education schools.
Method: Phenomenology design, which is one of the qualitative research designs, was used in this study. The participants of the study are five teachers and two administrators who serve gifted and talented students in general education settings. Within the scope of the research, semi-structured interviews were conducted with the participants and the data were analyzed according to the content analysis. In the content analysis, four main and thirteen sub-themes obtained from the interview data.
Results: The results of the study show that gifted and talented students differ from their peers in terms of mental performance, personality characteristics, and problem behavior patterns. These differences lead to some challenges in the general education environment. These are categorized as the challenges the teacher faces, the challenges the student faces, the challenges arising from the classroom environment and the challenges arising from the educational placement system. The experiences and opinions of the participants regarding the education of gifted and talented students were categorized into undergraduate education, in-service training and expected training. The support services and collaborations provided to gifted and talented students in the general education classrooms were examined in terms of parent participation, administrative support, a cooperation of specialist and guidance services, and other support services.
Conclusion and Suggestions: In conclusion, it is seen that gifted and talented students in general education settings need differentiated education especially due to their exceptional mental performance. However, it was revealed that the training received by the participants in pre-service and in-service training was not sufficient. Therefore, it is expected that administrators and teachers providing services to gifted and talented students will be provided with appropriate professional training. There is also needed for some support services and professional cooperation. Further research and practice are needed in the above-mentioned issues.