hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Muhammed Müftü Efendi'nin (1868 - 1946) hayatı ve eserleri üzerine bir inceleme
A study of the life and works of Muhammed Mufti Efendi (1868 - 1946)
Yazar: HANA JOWDAH JAWAD
Danışman: PROF. MEHMET SOĞUKÖMEROĞULLARI
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Muhammed Müftü Efendi'nin Hayatı ve Eserleri Üzerine Bir inceleme (1868-1946) 
adını taşıyan bu çalışma, XIX. yüzyılda Erbil'de yaşamış ve hayatının neredeyse hepsini 
tasavvuf ve müftülükle sürdürmüş olan Muhammed Müftü Efendi ile ilgilidir. Bu tezde 
onun Türkçe yazmış olduğu divanındaki şiirleri, edebi hayatı, şiirlerin muhtevası 
incelenerek düzenli bir çalışma yapılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın giriş bölümünde 
araştırmanın konusu, amacı, önemi ve yöntemi hakkında bilgi verilmiştir. Birinci 
bölümde Muhammed Müftünün hayatı, sanat anlayışı ve eserleri üzerinde durulmuştur. 
İkinci bölümde şiirlerindeki kullandığı din ve tasavvufla ilgili mefhumlar muhteva 
yönünden incelenmiştir. Üçüncü bölümde şairin şiirlerinde kullanmış olduğu nazım 
şekilleri, vezin, kafiye, dil ve üslupla ilgili örneklerle beraber incelenmiştir. Dördüncü 
bölümde ise tezin temelini oluşturan "Metinler" bölümü yer almaktadır. Bu bölümün 
sonunda şiirlerin fotoğrafları, el yazma nüshası ve diplomaları ile ilgili açıklamaların 
belirtildiği bir bölüm (Ekler) eklenmiştir. Son olarak elde edilen neticeler "Sonuç" 
başlığı altında sıralanmıştır, ayrıca çalışmam hazırlanırken başvurulan eserler 
"Kaynakça" da verilmiştir.

Abstract:
Our study is about Muhammad Mufti Efendi, who lived in Erbil in the XIX. century and 
continued almost all of his life with Sufism and mufti. In the thesis, we tried to make a 
regular study by examining the poems in his divan written in Turkish, his literary life 
and the content of the poems. In the introduction section of the study, information was 
given about the subject, purpose, importance and method of the research. In the first 
part, a presentation was made about the life, understanding of art and works of 
Muhammad Mufti. In the second part, the content of religion and Sufism used in the 
poems was examined. In the third part, information is given together with examples of 
nazim forms, vezin, rhyme, language and style used by the poet in his poems. In the 
fourth section, there is the "Texts" section, which forms the basis of the thesis. At the 
end of this section, a section (Appendices) has been added in which the photographs of 
the poems, the manuscript copy and explanations about their diplomas are indicated. 
Finally, the results obtained are listed under the title of "Conclusion", and the works we 
applied while preparing our study were completed by giving them in the "References".
Hamzanȃme (62. cilt/41a-80b) (İnceleme-metin-gramatikal dizin-tıpkıbasım) /
Yazar: AVEEN MUSTAFA AHMED
Danışman: DOÇ. DR. HASAN KARACA
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Hamzanâmeler, Hz. Hamza'nın kahramanlığına dayanan ve zamanla destansı, olağanüstü varlıkların da yer aldığı hikâyeleri içeren bir eserdir. 72 ciltten oluşan bu eser, İslam coğrafyasının kültürel zenginliklerini barındırmaktadır. Arap toplumunda sözlü olarak ortaya çıkan bu eser, yüzyıllar içinde İran ve Türk toplumu gibi Müslüman halklar tarafından da benimsenmiştir. Her toplumun kendi kültürel öğelerini bu hikâyelerle birleştirmesi, eserin destansı bir hâl almasında etkili olmuştur. Hamzanâmeler, yapısı bakımından hem Hz. Hamza'nın hayat hikâyesinden parçalar barındırması hem de Müslüman halkının özelliklerini yansıtmasıyla çok önemli bir eser niteliğindedir. Çalışmada Hamzanâme'nin 62. cildin 41a varakından 80b varakına kadar olan bölümü incelenmiştir. Çalışmanın içeriği dört bölüme ayırıldıktan sonra, her bir bölümün içeriğine dair kısa bilgiler sunulmaktadır. Ayrıca, çalışmanın tıpkıbasımı sonrasında yapılacak çalışmalara yardımcı olması amaçlanmaktadır.

Abstract:
The Hamzanama is a work based on the heroism of Hz. Hamza, containing epic stories that have evolved over time and include supernatural beings. This extensive work consists of 72 volumes and encompasses the cultural richness of the Islamic world. Originating as an oral tradition in Arab society, this work has been embraced by Muslim communities over the centuries, including those in Iran and Turkey. Each society incorporating its own cultural elements into these stories has contributed to the epic nature of the Hamzanama. Structurally, the Hamzanama is significant as it both contains elements of Hz. Hamza's life story and reflects the characteristics of Muslim society. In this study, the section of the Hamzanama from folio 41a of volume 62 to folio 80b has been examined. The content of the study is divided into four sections, each of which is briefly summarized. Additionally, the aim of the study is to assist future research after the facsimile publication of the Hamzanama
182 numaralı Besni Şer'iyye Sicilinin transkripsiyonu ve değerlendirmesi (R.1317-1323/M.1901-1907)
Transcription and evaluation of Besni Sharia Register No 182  (R.1317-1323/M.1901-1907)
Yazar: BENAY SEMİR BAKIR
Danışman: PROF. DR. ZEYNEL ÖZLÜ
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Şer'iyye sicilleri, Osmanlı Devleti'nin askeri, hukuki, iktisadi, dini ve idari
müesseseleri gibi alanlarında önemli bilgiler ihtiva etmektedir. Tarihi araştırmalarda
önemli bir yere sahip olan ve bölgenin toplumsal yaşantısı hakkında ilgili verileri
içinde barındıran şer'iyye sicilleri bu sebeple birinci elden kaynaklar konumundadır.
Şehir tarihçileri için önemli bir yere sahip olan şer'iyye sicillerinde, köy ve mahalle
isimleri; ticarî, cezaî ve her türlü hukukî kararlar; halkın geçim tarzı, ekonomik ve
sosyal yaşamı ile ilgili bütün ayrıntılar bu defterlerde geniş bir biçimde yer almaktadır.
Transkripsiyon ve değerlendirmesi yapılan 182 Numaralı Besni Şer'iyye Sicili 120
sayfa olup (R.1317-1323 / M.1901-1907) yılları arasını kapsamaktadır. Ayrıca deftere
başka bir defterden eklendiği düşünülen 30 Teşrin-i Sani 1337 (M. 30 Aralık 1921)
tarihli bir de tereke belgesi yer almaktadır. Belgelerin geneli evlenme-boşanma,
nafaka, miras, alacak-verecek, borç tahsili, haksız gasp, hırsızlık, mülk satışı gibi
davalardan ve nikâh akdinden oluşmaktadır. Dolayısıyla 182 Numaralı Besni Şer'iyye
Sicilinin transkripsiyonu ve değerlendirmesi ile Besni'nin (R.1317-1323 / M.1901-
1907) yılları arasındaki siyasi, sosyal, ekonomik, idari, mali ve hukuki durumuna
ilişkin somut bilgilere ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Şer'iyye Sicili, Besni, Tereke, Vekil

Abstract:
Sharia registers contain important information in many fields such as military, legal,
economic, religious and administrative institutions of the Ottoman Empire. Fort his
reason, the şer'iyye registers, which contain important data about historıcal researches
and the social life of the region, are in the position of primary sources. Names of towns,
villages and neighborhoods in the sharia registers, which have an important place for
city historians; commercial, criminal and all kinds of legal decisions: all the details
about the livelihood, economic and social life of the people are widely included in
these books. The Besni Şer'iyye Registry numbered 182, which was transcribed and
evaluated, has 120 pages; it covers the years (R.1317-1323 / M.1901-1907). In addition
there is a an estate record dated 30 Teşrin-i Sani 1337 (M.30 December 1921), which
is thought to have been added to the book from another book. The documents generally
consist of cases such as marriage-divorce, alimony, inheritance, receivables, debt
collection, unfair extortion, theft, sale of property and marriage contract. Therefore,
with the transcription and evaluation of the Besni Şer'iyye Registry No. 182, concrete
information on the political, social, economic, administrative, financial and legal
situation of Besni between the years (R.1317-1323 / M.1901-1907) has been obtained.
Key Words: Sharia Registry, Besni, Estate, Attorney
Migrenli hastalarda YKL-40/kitinaz 3 benzeri protein 1 ile tiyol-disülfit homeostazının araştırılması
In patients with migraine YKL-40/chitinase 3 like protein 1 with thiole-disülfide investigation of homeostasis
Yazar: FİRDEVS EMEKLİ
Danışman: PROF. DR. SEYİTHAN TAYSI
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Migren hastalığı, yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen en sık rastlanan baş ağrısı 
türüdür. Bu klinik araştırmada, YKL-40 ve tiyol-disülfit homeostazi parametrelerini 
auralı ve aurasız migren hastalarının serumlarında ölçerek, hastalığın şiddeti ve seyri 
arasında ilişkili olup olmadığını araştırmayı hedefledik. 4 auralı, 37 aurasız migrenli hasta 
ve 40 gönüllü sağlıklı birey çalışmaya dahil edilmiştir. Ölçülen parametrelerden YKL 40, 
Disülfit, Total tiyol ölçümleri kontrole göre anlamlı derecede düşük bulunurken, ölçülen 
Natif tiyol, Disülfit/Ntiyol, Disülfit/Total tiyol, Ntiyol/Total tiyol değerleri hasta ve 
kontrol grubunun karşılaştırılması sonucunda gruplar arasında herhangi bir anlamlı bir 
fark bulunamamıştır. Aynı zamanda her gruptaki parametreler arasında da önemli negatif 
ve pozitif korelasyonlar tespit edildi.

Abstract:
Migraine is the most common type of headache that negatively affects quality of life. In 
this clinical study, we aimed to measure the YKL-40 and thiol-disulfide homeostasis 
parameters in the sera of migraine patients with and without aura, to investigate whether 
there is a correlation between the severity and course of the disease. 4 patients with aura, 
37 patients with migraine without aura and 40 healthy volunteers were included in the 
study. While YKL 40, Disulfite, Total thiol measurements of the measured parameters 
were found to be significantly lower than the control, no significant difference was found 
between the groups as a result of the comparison of the measured Native thiol, 
Disulfite/Nthiol, Disulfite/Total thiol, Nthiol/Total thiol values between the patient and 
control groups. At the same time, significant negative and positive correlations were 
detected between the parameters in each group.
Pandemi sürecinin vergi gelirlerine etkisi: Türkiye örneği
The effect of the pandemic process on tax revenues: The case of Türkiye
Yazar: ZAFER ONUR AKÖZEL
Danışman: PROF. DR. SELİM ERDOĞAN
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Maliye = Finance

Özet:
2019 yılının Aralık ayında Çin'de başlayıp tüm dünyayı etkisi altına alan Covid-19 salgını küresel düzeyde ve Türkiye'de ekonomik hayata olumsuz etkileri olmuştur. Dünya çapında ticaret, ulaşım, turizm, tarım ve gıda sektörü olumsuz etkilerde bulunan salgın; ülkelerin istihdam düzeylerinin düşmesine, işsizlik sayısının artmasına, işletmelerin talep düzeyinin düşmesine bağlı olarak maliyetlerini karşılayamamasından dolayı kapanmasına neden olmuştur. Türkiye'de Covid-19 salgınıyla beraber salgının olumsuz etkilerinin vergi mükelleflerine olan zararlarını en aza indirmek amacıyla vergi muafiyeti, vergi istisnası, vergi ertelemesi ve mücbir sebep hükümleri şeklinde mali tedbirler hayata geçirilmiştir. Ekonominin durgunlaşması kamu gelirlerinin düşmesine sebep olmuştur. Gelir Vergisi, Kurumlar Vergisi, Katma Değer Vergisi, Özel Tüketim Vergisi, Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi gelirlerinde azalma yaşanmasına rağmen; Özel İletişim Vergisi ve Dijital Hizmet Vergisi gelirlerinde artış yaşanmıştır. Azalan kamu gelirlerine karşılık artan kamu harcamaları bütçe açığında artış yaşanmasına sebep olmuştur. 
Anahtar Sözcükler: Pandemi, vergi, mücbir sebep.

Abstract:
The Covid-19 epidemic, which started in China in December 2019 and affected the whole world, had negative effects on economic life at the global level and in Turkey. The epidemic, which had negative effects on the trade, transportation, tourism, agriculture and food sectors around the world, caused the countries to decrease their employment levels, increase the number of unemployment, and close the businesses due to the inability to meet their costs due to the decrease in the demand level. In Turkey, with the Covid-19 epidemic, financial measures in the form of tax exemption, tax exemption, tax deferral and force majeure provisions have been implemented in order to minimize the damages of the negative effects of the epidemic to taxpayers. The stagnation of the economy caused a decrease in public revenues. Despite the decrease in Income Tax, Corporate Tax, Value Added Tax, Special Consumption Tax, Banking and Insurance Transactions Tax; There was an increase in Special Communications Tax and Digital Services Tax revenues. Increasing public expenditures in response to declining public revenues caused an increase in the budget deficit.
Keywords: Pandemic, tax, force majeure.
Eurohockey Indoor Clup 2022 Men organizasyonuna katılan sporcuların durumluk kaygı düzeylerinin mental iyi oluşlarına ve psikolojik dayanıklıklarına etkisi
The effect of statutory anxiety levels on mental welness and psychological stability of athletes participating in Euro Hockey Indoor Clup 2022 Men's organization
Yazar: MEHMET ALİ CEYLAN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN ÖZTÜRK
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu çalışmanın amacı Eurohockey indoor clup 2022 erkekler organizasyonuna katılan sporcuların durumluk kaygı düzeylerinin mental iyi oluşlarına ve psikolojik dayanıklılıklarına etkisini incelemektir. Bu amaçla çalışmaya 70 sporcu katılmıştır. Sporculara durumluk kaygı, mental iyi oluş ve psikolojik dayanıklılık anketleri uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizi için SPSS 22.0 paket programı kullanılmıştır. Analizler için One Way Anova testi kullanılmıştır. Ortaya çıkan anlamlı farklılıkların hangi grup lehine olduğunu belirlemek için ise Post Hoc LSD tekniğinden faydalanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre sporcuların durumluk kaygı düzeyleri, mental iyi oluş ve psikolojik dayanıklılık düzeyleri birbirlerinden anlamlı derecede farklılaşmıştır. Buna ek olarak durumluk kaygı düzeylerinin mental iyi oluş ve psikolojik dayanıklılık üzerinde etkisinin incelendiği verilerde de yine sporcular arasında anlamlı farklılıklar elde edilmiştir. Sonuç olarak sporcuların durumluk kaygı düzeylerinin mental iyi oluş ve psikolojik dayanıklılık üzerine anlamlı etki oluşturduğu söylenebilir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effects of the state anxiety levels of the athletes participating in the Eurohockey indoor club 2022 men's organization on their mental well-being and psychological resilience. For this purpose, 70 athletes participated in the study. State anxiety, mental well-being and psychological resilience questionnaires were administered to the athletes. SPSS 22.0 package program was used for the analysis of the obtained data. One Way Anova test was used for analysis. Post Hoc LSD technique was used to determine the significant differences in favor of which group. According to the results obtained, the state anxiety levels, mental well-being and psychological resilience levels of the athletes differed significantly from each other. In addition, significant differences were found among the athletes in the data examining the effects of state anxiety levels on mental well-being and psychological resilience. As a result, it can be said that the state anxiety levels of the athletes have a significant effect on mental well-being and psychological resilience.
Göçle gelen kadın girişimciliği mekân inşası "Gaziantep örneği"
Women's entrepreneurship coming by migration space construction "Gaziantep case"
Yazar: ÖMER YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. TUBA DİREKÇİ
Gaziantep Üniversitesi / Göç Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Girişimcilik, Yeni fikirlerin, buluşların ortaya çıkarılması ve hayata geçirilerek mal ve
hizmetlere dönüştürülmesi ile toplumsal yaşamının daha nitelikli bir hale
getirilmesi birbirleriyle doğrudan ilişkilidir. Ülkelerin ekonomik kalkınmasında güçlü bir rol üstlenen girişimler, üretimin ve kar elde etmenin yanı sıra sosyal, kültürel ve fiziksel değişimlerde de bulunmaktadır. Konu ile bağlantılı olarak bu değişimler ve mekânlar birbirlerinden sürekli etkileşim içindedirler. Mekânsal değişimin cinsiyetler arası olan değişimi göz önüne alındığında kadın girişimcilerin ve özellikle göçle gelen kadın girişimcilerin hangi mekânlarda faaliyet göstermekte ve bu mekânlarda yaşamış olduğu zorlukları araştırılacaktır. Girişimcilik eskiden daha çok erkeklere özgü olurken, ilerleyen dönemlerde kadınlar için de önemli bir unsur haline gelmiştir. Ancak kadınların girişimcilik çalışmaları sosyal, politik ve ekonomik yönden çok karmaşık bir yapıya sahiptir. Yapılan bu çalışmada; girişimcilik kelimesi ana unsur olarak ele alınarak, kadın girişimcilerin iş hayatındaki faaliyetleri ve yeri incelenerek bu bağlamda girişimcilik konusundaki kadının durumu çeşitli boyutlarıyla ele alınacaktır. Yöresel bağlamda Gaziantep ili ele alınarak göçle gelen kadınların mekân inşası mekânların fiziksel, ekonomik, sembolik mekânların kadın ve kadın girişimcilerle nasıl etkileşim içerinde olduğu araştırılacaktır.

Abstract:
Entrepreneurship is the creation and implementation of new ideas and inventions.social life becomes more qualified with its transformation into services.are directly related to each other. Initiatives, which play a strong role in the economic development of countries, are involved in social, cultural and physical changes as well as in production and profit. In connection with the subject, these changes and spaces are in constant interaction with each other. Considering the change between the genders of the spatial change, it will be investigated in which places women entrepreneurs and especially women entrepreneurs who come with immigration operate and the difficulties they have experienced in these places. While entrepreneurship used to be more for men, it has become an important element for women in the future. However, women's entrepreneurship studies have a very complex structure in terms of social, political and economic aspects. In this study; The word entrepreneurship will be considered as the main element, the activities and place of women entrepreneurs in business life will be examined, and in this context, the situation of women in entrepreneurship will be discussed with various dimensions. Considering the province of Gaziantep in the local context, it will be investigated how the women who migrated, the construction of spaces, the physical, economic and symbolic spaces interact with women and women entrepreneurs.
Gurâbzâde Ahmed el-Bağdâdî'nin "Akâidü'd-dîni'l-efham Şerhu Vasiyyeti'l-İmâmi'l-A'zam" adlı eserinin tahkîki ve incelenmesi
Edition critical and analysis of Gurâbzâde Ahmed Albagdâdî's work titled "Akâidü'd-dîni'l-efham Şerhu Vasiyyeti'l-İmâmi'l-A'zam"
Yazar: MOUSTAFA ALSHAWI
Danışman: PROF. DR. MAHMUT ÇINAR ; DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHMUD NEFİSE
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
İslam kültüründe şerh geleneğinin çok önemli bir yeri vardır. Bu nedenle, danışman ve hocalarımızla istişarenin sonucunda Kelâm alanında yazılmış, ama edisyon kritiği henüz yapılmamış mahtût bir eser olan "Akâidü'd-dîni'l-efham Şerhu Vasiyyeti'l-İmâmi'l-A'zam" adlı çalışmanın tahkik ve tahlilinin yapılması kararlaştırıldı. Bu eserde Ebû Hanîfe'nin bazı öğrencilerine yönelik vasiyyetleri şerh edilmiştir. Vasiyyetü'l-İmâmi'l-A'zam'ın birden çok şerhi yapılmıştır. Yapılan şerhler içinde ve bizim de tahkikini gerçekleştirdiğimiz Gurâbzâde Ahmed el-Bağdâdî şerhi çok önemli bir yere sahiptir. Her milletin iftihar ettiği bir kültürel birikimi vardır. Mensubu olduğumuz İslam milletinin kültürü içinde de tahkik edilmeye ve incelenip gün yüzüne çıkarılmaya muhtaç binlerce değerli el yazma eseri vardır. Bu el yazma eserleri telif etmekten maksat, sadece kütüphanelerde belirlenen rakamlarla bulundurulması değil, aksine yayımlanmaları ve bunlardan hedeflenen amacın gerçekleştirilmesidir.

Abstract:
Annotation tradition has a very important place in Islamic culture. For this reason, as a result of consultation with our advisors and teachers, we will try to analyze and analyze the work called "Akâidü'd-dîni'l-efham Şerhu Vasiyyeti'l-İmâmi'l-A'zam", we decided which is a limited work written in the field of Kalam but whose edition has not been critiqued yet. In this work, the wills of Ebû Hanîfe for some of his students are annotated. More than one commentary of Vasiyyetü'l-İmâmi'l-A'zam has been made. The commentary of Gurâbzâde Ahmed el-Bağdâdî, which we have also verified, has a very important place among the annotations made. Every nation has a cultural heritage that it is proud of. There are thousands of valuable manuscripts in the culture of the Islamic nation, of which we belong, that need to be investigated, examined and unearthed. The purpose of copyrighting these manuscripts is not only to keep them in the determined numbers in the libraries, but also to publish them and realize the intended purpose from them.