Bireysel yenilikçiliğin X, Y, Z kuşağı spor tüketicilerinin ekolojik ayak izi farkındalıkları ve yeşil satın alma davranışları üzerine etkisi
The effect of individual innovation on the ecological footprint awareness and green purchasing behaviors of generation X, Y, Z sports consumers
Yazar: AYKUT AKSU
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN ÜNAL
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Ayak izi = Foot mark ; Bireysel yenilikçilik = Individual innovativeness ; Ekolojik ayak izi = Ecological footprint ; Farkındalık = Awareness ; Spor = Sports ; Tüketiciler = Consumers ; X kuşağı = Generation X ; Y kuşağı = Generation Y ; Yenilikçilik = Innovativeness ; Z kuşağı = Generation Z

Özet:
Bu çalışmanın amacı, bireysel yenilikçiliğin X, Y, Z kuşağı spor tüketicilerinin, ekolojik ayak izi farkındalıkları ve yeşil satın alma davranışları üzerine etkisini araştırmaktır. Araştırmanın örneklemini Ege Bölgesinde yaşayan X kuşağı (1965-1979), Y kuşağı (1980-1999) ve Z kuşağı (2000-2019) yaş skalasında olan spor tüketicileri oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Ölçme araçları olarak, Türkçe uyarlaması Kılıçer ve Odabaşı (2010) tarafından yapılan Bireysel Yenilikçilik Ölçeği, Coşkun ve Sarıkaya (2014) tarafından geliştirilen Ekolojik Ayak İzi Farkındalık Ölçeği ve Uyar (2019) tarafından geliştirilen Yeşil Satın Alma Davranışı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler, bilgisayar ortamında SPSS 22,0 istatistik programı aracılığıyla değerlendirilmiştir. Araştırmaya katılan spor tüketicilerinin tanımlayıcı özelliklerinin belirlenmesinde frekans ve yüzde analizlerinden, ölçeğin incelenmesinde ortalama ve standart sapma istatistiklerinden faydalanılmıştır. Araştırma değişkenlerinin normal dağılım gösterip göstermediğini belirlemek üzere Basıklık ve Çarpıklık değerleri incelenmiştir. Değişkenlerin normal dağılım gösterdiği belirlenmiştir. Verilerin analizinde parametrik yöntemler kullanılmıştır. Bağımsız gruplarda kategorik değişkenlerin oranları arasındaki farklar Ki-Kare testi ile analiz edilmiştir. Spor tüketicilerinin ölçek düzeylerini belirleyen boyutlar arasındaki ilişkiler Pearson Korelasyon ve Lineer Regresyon analizleri aracılığıyla incelenmiştir. Spor tüketicilerinin tanımlayıcı özelliklerine göre ölçek düzeylerindeki farklılaşmaların incelenmesinde bağımsız t-testi (Independent Samples t Test), tek yönlü varyans analizi (Anova) ve post hoc (Tukey, LSD) analizlerinden faydalanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Sonuç olarak, X, Y, Z kuşağı spor tüketicilerinin, bireysel yenilikçilik düzeylerine göre, X ve Y kuşaklarında ekolojik ayak izi farkındalığının daha yüksek olduğu ve bireysel yenilikçiliğin X kuşağında yeşil satın alma niyeti ve yeşil satın alma davranışı üzerinde etkisi olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effect of individual innovativeness on the ecological footprint awareness and green purchasing behaviors of X, Y, Z generation sports consumers. The sample of the research consists of sports consumers living in the Aegean Region, who are in the age scale of X generation (1965-1979), Y generation (1980-1999) and Z generation (2000-2019). Questionnaire method was used as data collection tool in the research. Individual Innovation Scale, adapted in Turkish by Kılıçer and Odabaşı (2010), Ecological Footprint Awareness Scale developed by Coşkun and Sarıkaya (2014), and Green Purchasing Behavior Scale developed by Uyar (2019) were used as measurement tools. The data obtained in the research were evaluated in the computer environment through the SPSS 22,0 statistical program. Frequency and percentage analyzes were used to determine the descriptive characteristics of sports consumers participating in the research, and average and standard deviation statistics were used to examine the scale. Kurtosis and Skewness values were examined to determine whether the research variables showed a normal distribution. It was determined that the variables showed normal distribution. Parametric methods were used in the analysis of the data. Differences between the ratios of categorical variables in independent groups were analyzed with the Chi-Square test. The relationships between the dimensions that determine the scale levels of sports consumers were examined through Pearson Correlation and Linear Regression analyzes. Independent t-test, one-way analysis of variance (Anova) and post hoc (Tukey, LSD) analyzes were used to examine the differences in scale levels according to the descriptive characteristics of sports consumers. Significance level was accepted as p<0.05. As a result, it has been determined that according to the individual innovativeness levels of X, Y, Z generation sports consumers, ecological footprint awareness is higher in X and Y generations and individual innovativeness has an effect on green purchase intention and green purchasing behavior in X generation.