Suat Uğurlu Baraj Gölü'nün (Samsun) su kalitesi ve trofik seviyesinin araştırılması
Investigation of water quality and trophic level ofSuat Uğurlu Dam Lake (Samsun)
Yazar: TÜRKAN GÜRBÜZTÜRK ORAK
Danışman: PROF. DR. BEYHAN TAŞ
Ordu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada, Yeşilırmak Havzası'ndaki Yeşilırmak Nehri üzerinde aşağı havzada kurulan en son baraj olan Suat Uğurlu Barajı suyunun bazı fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik özelliklerinin, rezervuarın trofik yapısının, su kalitesinin ve ekolojik durumunun, kirlenme ile ilgili bir problemin olup olmadığının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik özellikleri tespit etmek için pH,sıcaklık, çözünmüş oksijen, iletkenlik, toplam çözünmüş madde, tuzluluk, bazı makro,mikro ve iz elementler (Fe, Co, Ni, Cu, B, Zn, A, Se, Cd, Sb, Ba, Hg ve Pb; μg/L),Escherichia coli ve toplam koliform (kob/100 mL) gibi belirleyici analizler yapılmıştır.
Araştırma sonucunda Suat Uğurlu Baraj Gölü'nün su kalite parametrelerinin ortalama değerleri "Kıtaiçi yerüstü su kaynaklarının sınıflarına göre kalite kriterleri"
ile karşılaştırıldığında, su kalite sınıfı I-II aralığında kaydedilmiştir. Rezervuar suyu
sıcaklık, pH, çözünmüş oksijen, nitrat-N, toplam N ve iz elementler ve inorganik
kirlilik parametreleri (B, Al, Cr, Mn, Fe, Co, Ni, Cu, Zn, As, Se, Cd, Sb, Ba, Hg ve
Pb) bakımından "I. Sınıf" yani yüksek kaliteli su olup "Çok İyi"; kondüktivite, nitrit-
N, amonyum-N, toplam Kjeldahl-N, toplam P, fekal koliform ve toplam koliform
bakımından "II. Sınıf" yani az kirlenmiş su olup "İyi" su durumuna sahiptir.
Baraj Gölü'nün trofik seviyesini belirlemek için "Göl, Gölet ve Baraj Gölleri
Ötrofikasyon Kriterleri"ne göre karşılaştırma yapıldığında; toplam P ve toplam N
bakımından "Hipertrofik", seki disk derinliği bakımından "Mezotrofik", klorofil-a
bakımından "Ötrofik"tir. Trofik Statü İndeksi (TSI) değeri 60.84, Trofik Seviye
İndeksi (TLI) değeri ise 4.821 olarak hesaplanmıştır. İndeks sonuçlarına göre
rezervuar alanı "Ötrofik" karaktere sahiptir. Barındırdırdığı balık çeşitliliği ve enerji
potansiyeli bakımından rezervuar alanının bölge için oldukça önemli olduğu
düşünüldüğünde, ötrofik koşulları hızlandıran faktörlerin bertaraf edilerek, alanda
uzun süreli periyodik izleme çalışmalarının yapılması önem arz etmektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine some physical, chemical,
microbiological characteristics, trophic structure of the reservoir, water quality and
ecological structure, whether there is a problem with pollution and evaluate the
suitability of aquaculture production, the water of Suat Uğurlu Dam, which is the last
dam established in Yeşilırmak River in Yeşilırmak Basin. Deterministic analyzes were
performed such as pH, temperature, dissolved oxygen, conductivity, total dissolved
solids, salinity, some macro, micro and trace elements (Fe, Co, Ni, Cu, B, Zn, A, Se,
Cd, Sb, Ba, Hg and Pb; μg/L), Escherichia coli and total coliform (cfu/100 mL) to
determine physical, chemical and microbiological properties.
The results show that, according to the "Intra-continental surface water quality
classes", the average water quality parameters of dam are registered between Class I
and II. According to research results, the water quality of dam is classified as Class I,
namely high qualified water "Very Good", while considering the temperature value of
the reservoir, pH, dissolved oxygen, nitrat-N, total N and trace elements and inorganic
pollution parameters (B, Al, Cr, Mn, Fe, Co, Ni, Cu, Zn, As, Se, Cd, Sb, Ba, Hg ve
Pb) and classified as Class II, namely slightly polluted water, "Good" considering
conductivity, nitrite-N, ammonium-N, total Kjeldahl-N, total P, fecal coliform and
total coliform.
The study also determine's the trophic level of the reservoir according to
"Eutrophication Criteria of Lake, Pond and Dam" and the results indicate that it is
"Hypertrophic" in terms of total P and total N, is "Mesotrophic" in terms of Secchi
disc depth, is "Eutrophic" in terms of chlorophyll-a concentration. Trophic State Index
(TSI) and Trophic Level Index (TLI) calculated as 60.84 and 4.821 respectively. This
implies that the reservoir area has eutrophic character. Considering the reservoir area
is very vital for the region in terms of the fish diversity and energy potential it contains,
it is important to carry out long-term periodic monitoring studies by eliminating the
factors that accelerate eutrophic conditions.