Yapay zeka uygulamalarının sanat algısı üzerinde yarattığı etki
The impact of artificial intelligence applications on the perception of art
Yazar: EGEMEN UMUT ŞEN
Danışman: PROF. DR. FATİH ÖZDEMİR
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Görsel İletişim Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Generatif sanat = Generative art ; Görsel sanatlar = Visual arts ; Sanal sanat = Virtual art ; Sayısal sanat = Digital art ; Yapay zeka = Artificial intelligence

Özet:
Bu çalışmada genel bir sanat tanımı yapıldıktan sonra, sanatın mağara duvarlarından dijital ekranlara taşınma süreci özetlenmiştir. Sanat tarihi boyunca teknolojik gelişmeler ile sanat arasındaki, birbirini geliştiren ve birbirinden etkilenen ilişkiden doğan dijital sanat kavramı üzerinde durulmuştur. Dijital sanat üretim pratiklerinden biri olarak yapay zeka teknolojisinin gelişimi, yapay zekanın genel çalışma prensibi ve çeşitleri ele alınmıştır. Yapay zeka destekli sanat uygulamalarına ait örnekler incelenmiştir. Tüm bu araştırmanın odağı, yapay zeka teknolojisinin sanat algısında yaratmakta olduğu ya da yaratma potansiyeli taşıdığı etki olmuştur.

Araştırma yapılırken, yerli ve yabancı veri tabanlarındaki araştırmalardan, dijital ve fiziksel kaynaklardan yararlanılmıştır. Güncel birçok yapay zeka ve NFT teknolojisi yanında DALL-E ve Midjourney gibi yapay zeka uygulamaları ile sanatsal üretim pratikleri tecrübe edilmiştir.

Yapay zeka uygulamalarının sanat algısı üzerine yarattığı etkiyi değerlendirmeyi amaçlayan bu araştırmada, fenomenolojik yöntem izlenmiştir. Araştırma kapsamında geleneksel ve yenilikçi sanatçılar, sanat eğitimi veren akademisyenler, sanat tarihçisi, sanat eleştirmeni, sanat koleksiyoneri, sanat düşünürü ve yazarı gibi sanat ile ilişkili kişilerden oluşan amaçlı örneklemle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Sanat aktörleri dışında yapay zeka uzmanı ve yapay zekanın kendisi ile de görüşme yapılmıştır. Katılımcılara yöneltilen sorular, araştırmanın yapıldığı tarih itibariyle en popüler geniş dil modeli olan ChatGPT 3.5 yapay zeka aracına da sorulmuş ve yanıtlar çalışmaya dahil edilmiştir. Bu görüşmelerden elde edilen veriler, içerik analizi yöntemiyle analiz edilerek yorumlanmıştır.

Sonuç olarak, bu çalışma, yapay zekanın sanat dünyasındaki konumunu kapsamlı bir şekilde ele alarak, sanat ve teknoloji ilişkisine dair yeni perspektifler sunmaktadır. Yapay zekanın sanat algısında yarattığı etki ya da etki yaratma potansiyeli geniş bir zeminde değerlendirilmiştir. Sanatın dijitalleşme süreci ve yapay zekanın sanatsal üretimdeki rolü, gelecekte de önemli araştırma konuları olmaya devam edecektir. Bu çalışma, sanatın evrimine ışık tutarak, teknoloji ve sanat ilişkisi bağlamında yapılacak çalışmalar için değerli bir kaynak oluşturmaktadır.

Abstract:
In this study, after a general definition of art is made, the process of transferring art from cave walls to digital screens is summarized. Throughout the history of art, the concept of digital art, which arises from the relationship between technological developments and art, developing and influencing each other, has been emphasized. The development of artificial intelligence technology as one of the digital art production practices, the general working principle of artificial intelligence and its types are discussed. Examples of artificial intelligence-supported art applications were examined. The focus of all this research has been the impact that artificial intelligence technology has or has the potential to create on the perception of art.

While conducting the research, research in domestic and foreign databases, digital and physical resources were used. In addition to many current artificial intelligence and NFT technologies, artistic production practices have been experienced with artificial intelligence applications such as DALL-E and Midjourney.

In this research, which aims to evaluate the impact of artificial intelligence applications on art perception, the phenomenological method was followed. Within the scope of the research, semi-structured interviews were conducted with a purposeful sample of people related to art such as traditional and innovative artists, academics teaching art, art historians, art critics, art collectors, art thinkers and writers. Apart from art actors, interviews were also held with artificial intelligence experts and artificial intelligence itself. The questions asked to the participants were also asked to the ChatGPT 3.5 artificial intelligence tool, which is the most popular large language model as of the date of the research, and the answers were included in the study. The data obtained from these interviews were analyzed and interpreted using the content analysis method.

As a result, this study offers new perspectives on the relationship between art and technology by comprehensively addressing the position of artificial intelligence in the art world. The impact of artificial intelligence on the perception of art, or its potential to create an impact, has been evaluated on a wide range of grounds. The digitalization process of art and the role of artificial intelligence in artistic production will continue to be important research topics in the future. This study sheds light on the evolution of art and constitutes a valuable resource for studies to be carried out in the context of the relationship between technology and art.