Türkiye'de elektrik talebinin karşılanmasında güneş enerjisinin rolü ve güneş enerjisinin kullanımındaki yapısal sorunların incelenmesi
The role of solar energy in meeting electricity demand in Türkiye and investigation of structural problems in the utilization of solar energy
Yazar: ALPER KAHRAMANCA
Danışman: PROF. DR. HAYDAR ARAS
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Enerji Termodinamik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
İnsan nüfusunun artışı, endüstrideki ilerlemeler, ekonomik büyüme ve gelişen teknolojinin günlük yaşamda artan kullanımına paralel olarak dünyadaki elektrik ihtiyacı hızla artış göstermektedir. Türkiye'de de, hızlı kentleşme ve sanayileşmeyle birlikte elektrik talebinde artış yaşanmış olup, nihai elektrik tüketimi 1990 yılına göre 2 kattan fazla artış göstermiştir. 
Türkiye'de enerji ihtiyacı büyük oranda petrol ve doğalgaz gibi fosil yakıtların ithal edilmesi ile karşılanmaktadır. Bu durum bir yandan çevre ve insan sağlığı üzerinde olumsuz etkilere, diğer yandan da enerjide dışa bağımlılığa ve cari açıkta artışa neden olmaktadır. Hem bahsedilen bu olumsuz etkiler hem de enerji ihtiyacının büyük bir ivmeyle artışı nedeniyle enerji arzının sürdürülebilir ve çevre dostu kaynaklardan sağlanması, her zamankinden daha önemli hale gelmiştir.
Güneş enerjisi, yenilenebilir ve çevre dostu bir enerji kaynağıdır. Türkiye, coğrafi konumu ve yıllık güneşlenme süresinin uzunluğu gibi avantajları nedeniyle büyük bir güneş enerjisi potansiyeline sahiptir. Türkiye'nin halihazırda güneş enerjisi kurulu gücü 11 Gigawattın (GW) üzerinde olup, bu değerin 2050 yılında 52,9 GW'ye ulaşması hedeflenmektedir. Bu hedefe ulaşmak için yıllık 3,5 GW'lik kapasite kurulması gerekmektedir. Enerji depolama teknolojileri, şebeke entegrasyonu ve finansman gibi alanlardaki yapısal sorunlar; Türkiye'de bu sektörün ilerlemesini kısıtlamaktadır.
Bu çalışmada, Türkiye'nin elektrik talebinin karşılanmasında güneş enerjisinin oynadığı rol ile güneş enerjisinin bu amaç için kullanımında karşılaşılan yapısal sorunlar ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Çalışma, Türkiye'de güneş enerjisinin kullanımını artırmak için gerekli olan yasal ve kurumsal düzenlemelere, finansman eksikliklerine ve teknolojik zorluklara odaklanarak, bu sorunların çözümüne yönelik öneriler geliştirmektedir.

Abstract:
The global demand for electricity is increasing rapidly in parallel with the increase in human population, advances in industry, economic growth, and the increasing use of developing technology in daily life. In Türkiye, there has also been an increase in electricity demand with rapid urbanization and industrialization. Final electricity consumption has tripled compared to 1990.
Energy needs in Türkiye are largely met by importing fossil fuels such as oil and natural gas. This situation causes negative effects on the environment and human health, as well as foreign dependence on energy and a high rate of current account deficit. Due to these adverse effects and the rapid increase in energy needs, providing energy supply from sustainable and environmentally friendly sources has become more important than ever.
Solar energy is a renewable and environmentally friendly energy source. Türkiye has a great solar energy potential owing to its geographical location and long annual sunshine hours. Current installed solar power capacity of Türkiye exceeds 11 Gigawatt (GW), and it is aimed to reach 52.9 GW by 2050. To achieve this target, an annual installation of 3.5 GW of capacity is required. Structural problems in areas such as energy storage technologies, grid integration, and financial difficulties hinder the progress of this sector in Türkiye.
In this study, the role of solar energy in meeting Türkiye's electricity demand and the structural challenges encountered in the use of solar energy for this purpose are examined in detail. The study focuses on the legal and institutional regulations, financing deficiencies, and technological difficulties to enhance the use of solar energy in Türkiye and provides solutions to address these issues.