Non-brakiosefalik kedilerde periodontal hastalığa yatkınlığın klinik ve termografik olarak değerlendirilmesi
Clinical and thermographic evaluation of susceptibility to periodontal disease in non-brachiocephalic cats
Yazar: DOĞUKAN POLAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KÜRŞAD YİĞİTARSLAN
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışmada; Gingival İndeks (Gİ), Papil Kanama İndeksi (PKİ) ve Plak İndeksi (Pİ)'ne göre kedilerin diş eti yangısı ve ağız hijyen derecesi belirlendi. Bu indeks dereceleri arasında, diş etinin farklı anatomik bölgelerinin, termal kamera yardımıyla ölçülen sıcaklıklarının karşılaştırılması amaçlandı. Çalışmanın materyalini Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Veteriner Fakültesi Hayvan Hastanesine ovariohisterektomi ve kastrasyon için getirilen, non-brakiosefalik ve diş etlerinde periodontal yıkımlanma gözlemlenmeyen, 1 yaş ve üzeri 50 kedi oluşturdu. Kliniğe getirilen kedilerin muayene odasında 30 dakika süre ile istirahati sağlandı. Anestezinin indüksiyonu sırasında pre entübe dönemde kedilerin dudakları kaldırılarak diş etleri görünür haldeyken termal kamera ile ilk termogramları alındı. Daha sonra kediler entübe edilerek anestezi cihazında inhalasyon anestezisine alındı. Kedilerin dudakları kaldırılarak diş etleri görünür hale getirildi ve 20 cm mesafeden termal kamera yardımıyla sağ ve sol maksiller ve mandibular yarımın termogramları alındı. Aynı prosedür rostral olarak insisiv dişler içinde uygulandı. Daha sonra tüm diş etlerine ait hiperemi, ödem, kanama ve plak yoğunluğu indeks sistemlerine göre kayıt altına alındı ve kediler işlemlerinin ardından taburcu edildi. Elde edilen termogramlardan, kedilerin her bir dişine ait diş etinin, serbest gingiva (SG), bağlı gingiva (BG) ve alveolar mukoza (AM) olmak üzere üç ayrı anatomik bölgesine ait sıcaklıkları kaydedildi. Kaydedilen sıcaklıklar kullanılan üç ayrı indeks sistemine göre ayrı ayrı sınıflandırıldı. Post entübe dönemde maksiller diş etlerinde Gİ dereceleri arasında SG bölgesinde (p=0,044<0,05); ayrıca mandibula bölgesinde ise SG, BG ve AM bölgelerinde (p=0,002<0.05) Gİ derecesi arttıkça sıcaklıkta önce düşüş sonrasında artış tespit edildi. Maksiller ve mandibular diş etlerinde Gİ0 derece olan SG, BG ve AM bölgelerinin kendi arasında bölgesel olarak SG-AM (r= 0,909°C ve p=0,000<0,05) ve BG-AM (r= 0,538°C ve p=0,037<0,05) arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulundu. Maksillar ve mandibular dişeti bölgelerinde sıcaklık farkında maksiller diş eti bölgelerinin (SG (r= 0,419±0,231°C ve p=0,071>0,05), BG (r= 0,457±0,231°C ve p=0,048<0,05) ve AM (r= 0,612±0,23°C ve p=0,006<0,05)) daha yüksek sıcaklığa sahip olduğu tespit edildi. Post entübe dönemde mandibulada PKİ dereceleri arttıkça AM bölgesinde sıcaklığın arttığı (p=0,048<0,05) sonucuna varıldı. Yine post entübe dönemde maksillada Pİ derecesi arttıkça SG bölgesinde (p=0,013; p<0,05) sıcaklıkta öncelikle bir düşüş sonrasında ise artış olduğu bulundu. Pre ve post entübe dönemde farklı Gİ, PKİ ve Pİ derecelerine sahip SG, BG ve AM bölgelerinin sıcaklık farkının karşılaştırıldığı analizde PKİ 2 hastalık derecesine sahip SG ve BG bölgelerinde istatiksel olarak pre entübe dönem sıcaklıklarının post entübe dönemden daha düşük olduğu (SG (r= -1.0334 ve p=0,023<0,05) ve BG (r=-0.8583p=0,043<0,05)) bulundu. Kedilerde yaş arttıkça Gİ derecesinin düştüğü ve Pİ derecesinin arttığı tespit edildi. Termal kameranın kedilerde diş eti hastalıklarının teşhisinde önemli katkıları olabileceği öngörüldü.

Abstract:
In this study, the degree of gingival inflammation and oral hygiene of cats were determined according to the Gingival Index (GI), Papillary Bleeding Index (PBI) and Plaque Index (PI). It was aimed to compare the temperatures of different anatomical regions of the gingiva measured with a thermal camera between these index degrees. The material of the study consisted of 50 non-brachiocephalic cats, aged 1 year and older, brought to Burdur Mehmet Akif Ersoy University, Faculty of Veterinary Medicine Animal Hospital for ovariohysterectomy and castration, with no periodontal destruction in the gums. The cats brought to the clinic were allowed to rest in the examination room for 30 minutes. During the induction of anesthesia, the lips of the cats were lifted during the preintubation period and the first thermograms were taken with a thermal camera while the gums were visible. The cats were then intubated and placed under inhalation anesthesia in the anesthesia device. The lips of the cats were lifted to expose the gingiva and thermograms of the right and left maxillary and mandibular halves were taken with a thermal camera at a distance of 20 cm. The same procedure was performed rostrally for the incisive teeth. Then, hyperemia, edema, hemorrhage and plaque density of all gingiva were recorded according to the index systems and the cats were discharged after the procedures. From the thermograms obtained, the temperatures of three different anatomical regions of the gingiva of each tooth of the cats were recorded: free gingiva (FG), attached gingiva (AG) and alveolar mucosa (AM). The recorded temperatures were classified separately according to the three different index systems used. In the post-intubated period, there was an initial decrease and then an increase in temperature as the degree of GI increased in the SG region (p=0.044<0.05) in the maxillary gingiva and in the FG, AG and AM regions (p=0.002<0.05) in the mandibular region. Statistically significant differences were found between FG-AM (r= 0.909°C and p=0.000<0.05) and AG-AM (r= 0.538°C and p=0.037<0.05) regionally among the FG, AG and AM regions with GI0 degree in maxillary and mandibular gingiva. In the temperature difference between maxillary and mandibular gingival regions, maxillary gingival regions had higher temperatures (FG (r= 0.419±0.231°C and p=0.071>0.05), AG (r= 0.457±0.231°C and p=0.048<0.05) and AM (r= 0.612±0.23°C and p=0.006<0.05)). In the post-intubated period, it was concluded that the temperature in the AM region increased (p=0.048<0.05) as the PBI degrees increased in the mandible. Again, it was found that as the degree of PI increased in the maxilla in the post-intubated period, there was an initial decrease and then an increase in temperature in the FG region (p=0.013; p<0.05). In the analysis comparing the temperature difference of FG, AG and AM regions with different degrees of GI, PBI and PI in the pre and post intubated period, it was found that the temperatures in the FG and BG regions with PBI 2 disease grade were statistically lower in the pre intubated period than in the post intubated period (FG (r= -1.0334 and p=0.023<0.05) and AG (r=-0.8583 and p=0.043<0.05)). It was determined that the degree of GI decreased and the degree of PI increased with increasing age in cats. It was predicted that the thermal camera may have important contributions in the diagnosis of gingival diseases in cats.