Ege denizi arama kurtarma bölgesinde gerçekleşecek arama kurtarma faaliyetleri kapsamında kullanılacak insansız hava araçlarının sahil istasyon mevkilerinin optimizasyonu
Optimization of coast control station locatios of unmanned aerial vehicles to be used in search and rescue operations carried out in Aegean sea search and rescue zone
Yazar: TURUĞSAN OLGAÇ
Danışman: DOÇ. DR. ALİ CEMAL TÖZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Denizcilikte Emniyet, Güvenlik ve Çevre Yönetim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Denizcilik = Marine

Özet:
Arama ve kurtarma (A/K) operasyonları kara veya denizlerde meydana gelen kaza/olaylarda insan hayatını kurtarmak amacıyla gerçekleştirilen faaliyetlerdir. Bu operasyonların kısa sürede ve doğru şekilde gerçekleştirilmesi gerekmektedir. İnsansız hava araçları (İHA) sürat avantajları, kamera, radar gibi kazazedeleri takip edebilecekleri faydalı yüklere sahip olmaları sebebiyle A/K operasyonlarında kullanılabilecek başarılı bir seçenek olarak karşımıza çıkmaktadır. Ege Denizi Arama ve Kurtarma Bölgesinde gerçekleşecek arama ve kurtarma faaliyetlerinde İHA'ları etkin bir şekilde kullanabilmek maksadıyla bu araçların kontrol edilecekleri istasyonların mevkilerinin en uygun şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Bu çalışmada İHA'ların sahil kontrol istasyonlarının yerlerini belirlemede etkili olan coğrafi ve meteorolojik koşullar, İHA'lardan kaynaklı kısıtlar, Çanakkale Boğazı gibi stratejik su yollarının önem derecesi, kaza/olay yoğunlukları gibi parametreler belirlenmiştir. Bu parametreler belirlendikten sonra problemi çözecek matematiksel modelin tasarımına başlanmıştır. Problem konusu itibariyle tesis yeri seçimi problemidir ve çözüm için hazırlanan model önce küme kaplama sonrasında da maksimum kaplama denklemleri kullanılarak oluşturulmuştur. Model oluşturulduktan sonra GAMS (General Algebraic Modeling System) isimli programlama diliyle çözülerek Ege Denizi Arama ve Kurtarma Bölgesi için en uygun mevkiler bulunmuştur. Hazırlanan matematiksel model, Ege Denizi dışındaki farklı coğrafi ve meteorolojik koşulların etkili olduğu, deniz kaza/olaylarının farklı derecede yaşandığı farklı coğrafyalar içinde kullanıma hazırdır.  Model, A/K dışında da hastanelerin, itfaiye istasyonlarının acil müdahale merkezleri gibi alanların konumlarının belirlenmesi amacıyla da kullanılabilecektir.

Abstract:
Search and rescue operations are activities carried out in order to save human life in accidents/incidents that occur on land or sea. These operations should be carried out in a short time and correctly. The speed advantages of unmanned aerial vehicles, having useful loads to track victims such as cameras and radars make these vehicles a successful option to be used in search and rescue operations. In order to use unmanned aerial vehicles effectively in the search and rescue activities that will take place in the Aegean Sea Search and Rescue Region, the locations of the stations where these vehicles will be controlled should be determined in the most appropriate way. In this study, parameters such as geographical and meteorological conditions that are effective in determining the locations of costal stations of unmanned aerial vehicles, constraints caused by unmanned aerial vehicles, the importance of Çanakkale Straight, accident/incident densities were determined. After these parameters were determined the design of the mathematical model to solve the problem was started. In terms of its subject, the problem is the facility selection problem and the solution model was prepared by using set coverage equations and maximum coverage equations. After the model was created, it was solved with GAMS (General Algebraic Modeling System) and the most suitable locations for the Aegean Sea Search and Rescue Region were found. The prepared mathematical model is ready for use in different geographies where different geographical and meteorological conditions outside the Aegean Sea are effective and where marine accidents/incidents occur at different degrees. Apart from the search and rescue, the model can also be used to determine the locations of areas such as hospitals, fire stations, emergency response centers.