hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Türkiye'nin farklı bölgelerinde yayılış gösteren Sclerodermataceae corda (1842) üyelerinin moleküler filogenisi
Molecular phylogeny of Sclerodermataceae corda (1842) members distributed in different regions of Turkey
Yazar: AMIR SAGHAFIAN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM ÖZKOÇ ; PROF. DR. ILGAZ AKATA
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
Makrofunguslar çıplak gözle görülebilen fruktifikasyon yapıları oluşturan organizmalar grubudur. Bu organizmaların yenilebilir formları olduğu gibi oldukça zehirli formları da mevcuttur. Makrofunguslar denilince akla Basidiomycota ve Ascomycota üyeleri gelmektedir. Bu araştırmanın konusunu oluşturan Sclerodermataceae üyeleri Basidiomycota içinde Boletales takımı içerisinde değerlendirilmektedir. Ancak söz konusu familyanın taksonomik durumuna ilişkin hem familya seviyesinde hem de içerdiği cins ve türleri bakımından belirsizlikler hala devam etmektedir. Yakın zamana kadar fenotipik olarak değerlendirilen ilişkiler günümüzde gelişen moleküler ve filogenetik teknikler sayesinde moleküler filogenilerle değerlendirilmektedir. Ayrıca bu tip organizmalarla ilgili fungoryum materyalleri giderek önem kazanmakta ve bunların moleküler filogenilerle yeniden değerlendirilmesi güvenilir veriler oluşturmaktadır. Çalışmamızın amacını da bu değerlendirme oluşturmuştur. Sonuçta ülkemizin değişik bölgelerinde toplanan örnekler yukarıda belirtilen metodolojiye göre değerlendirilerek K01'in (ve diğerleri) Sc. verrucosum , K07'nin (ve diğerleri) ise Sc. meridionalr , K11'in (ve diğerleri) ise Sc.  geaster, K15'in (ve diğerleri) ise Sc. citrinum , K18'in (ve diğerleri) ise Sc. cepa , K21'in (ve diğerleri) ise Sc. bovista ve K21'in (ve diğerleri) ise Sc. areolatum ile ilişkili olduğu gösterilmiştir.

Abstract:
Macrofungi are a group of organisms that form fructification structures visible to the naked eye. These organisms have edible forms as well as highly toxic ones. When mentioning macrofungi, members of Basidiomycota and Ascomycota come to mind. The members of the Sclerodermataceae, which are the subject of this study, are evaluated within the Boletales order in Basidiomycota. However, uncertainties still persist regarding the taxonomic status of this family both at the family level and in terms of the genera and species it contains. Relationships that were evaluated phenotypically until recently are now assessed with molecular phylogenies thanks to advanced molecular and phylogenetic techniques. Moreover, fungal materials related to these types of organisms are becoming increasingly important, and their re-evaluation with molecular phylogenies is producing reliable data. The aim of our study was to conduct this evaluation. As a result, samples collected from different regions of our country have been evaluated according to the aforementioned methodology. It was shown that K01 (and others) is related to Sc. verrucosum, K07 (and others) to Sc. meridionalr, K11 (and others) to Sc. geaster, K15 (and others) to Sc. citrinum, K18 (and others) to Sc. cepa, K21 (and others) to Sc. bovista, and K21 (and others) to Sc. areolatum.
2000 sonrası dini muhtevalı Türk romanları bağlamında İslami roman teorisi
Islamic novel theory in the context of Turkish novels with religious content after 2000
Yazar: İLHAN YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİL İBRAHİM HAKSEVER
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
"Dinî muhtevalı roman" ve "İslâmî roman" kavramları birbirinden farklı anlamlara sahiptir. Bir romanda dinî konulardan bahsedilmesi o romanı İslâmî yapmaya yetmez. İslâmî roman, İslâmî bakış açısıyla şekillenmiş romanı işaret eder. Bir romanın İslâmî kabul edilebilmesi için romanın yapısal unsurlarının ve söylemin İslâmî mesajın aktarılmasında işlevsel olması gerekmektedir. Buna göre öz, romanın yapısal unsurları ve söylem olmak üzere üç temel ölçüt bulunmaktadır. Bu çalışma, "İslâmi roman nedir", "bir romanın İslâmîliği hangi ölçütlerle belirlenebilir" sorularına cevap aramaktadır.

Anahtar Sözcükler: İslâmî roman, dinî muhtevalı roman, öz, roman unsurları, söylem.

Abstract:
The concepts of "religious novel" and "Islamic novel" have different meanings. Mentioning religious subjects in a novel is not enough for it to be Islamic. The Islamic novel refers to the novel that is fictionalized from an Islamic point of view. For a novel to be considered Islamic, the structural elements and discourse of the novel must be functional in conveying the Islamic message. Accordingly, there are three basic criteria, namely the essence, the structural elements of the novel and the discourse. This study seeks answers to the questions "what is an Islamic novel", "by what criteria can a novel be considered as an Islamic novel".

Keywords:  Islamic novel, religious novel, essence, elements of novel, discourse.
Bir halka ailesi üzerinde tanımlı skew constacyclic kodlar
Skew constacyclic codes over a family of rings
Yazar: BURAKCAN KARADENİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH DERTLİ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu tez çalışmasında, ilk olarak tanımlanan, v_i^2=v_i, v_1v_2=v_2v_1, v_iv_j=v_jv_i=0 (i=1,2,3,4, j=3,4, i≠j) ve p bir tek asal, m pozitif bir tamsayı, q=p^m olmak üzere B_q=F_q+v_1F_q+v_2F_q+v_3F_q+v_4F_q+v_1v_2F_q sonlu, birimli, değişmeli halka ailesi üzerinde eleman sayısı ve minimum uzaklığı yüksek kod aileleri elde etmek amacıyla aşikar olmayan bir 𝛩 
otomorfizması yardımıyla skew constacyclic kodlar çalışılmış ve bunların polinom temsilleri belirlenmiştir.
İlk bölümde, kodlamanın tarihi kısaca özetlenmiş ve kullanım alanlarına değinilmiştir. Daha sonra kodlama teorisinin ortaya çıkışı ve temel problemlerinden bahsedilmiştir. Son olarak cyclic, skew cyclic, skew constacyclic kodlarla ilgili literatür bilgisi verilmiştir.
İkinci bölümünde cebir, kodlama teorisi ile ilgili temel tanım ve teoremler verilmiştir. 
Üçüncü bölümde, B_q=F_q+v_1F_q+v_2F_q+v_3F_q+v_4F_q+v_1v_2F_q halka ailesi tanıtılmıştır. B_q^n den F_q^6n e bir Gray dönüşümü tanımlanıp F_q^6 üzerinde devirli kodlar verilmiştir. Daha sonra B_q üzerinde aşikar olmayan bir 𝛩 otomorfizması tanımlanıp bu otomorfizma yardımıyla 𝐵_𝑞[𝑥,𝛩] skew polinom halkası oluşturulmuştur. Son olarak 𝜆 birimseliyle birlikte bu halka üzerinde skew 𝜆-constacyclic kodlar tanımlanıp özellikleri incelenmiş ve bazı örnekler verilmiştir.

Abstract:
In this thesis, skew constacyclic codes are investigated to obtain code families 
with a high number of elements and minimum distance on a finite, unitary, 
commutative ring family B_q=F_q+v_1F_q+v_2F_q+v_3F_q+v_4F_q+v_1v_2F_q, where
v_i^2=v_i, v_1v_2=v_2v_1, v_iv_j=v_jv_i=0 (i=1,2,3,4, j=3,4, i≠j) and 𝑝 is an 
odd prime, 𝑚 is a positive integer and 𝑞 = 𝑝^𝑚, using a non-trivial 𝛩-automorphism. 
Their polynomial representations have been determined.
In the first section, a brief overview of the history of coding is provided, along 
with discussions on its applications. Subsequently, the emergence of coding theory 
and its fundamental problems are discussed. Finally, literature information related to 
cyclic, skew cyclic and skew constacyclic codes is presented.
In the second section, basic definitions and theorems related to algebra and 
coding theory are provided.
In the third section, the ring family B_q=F_q+v_1F_q+v_2F_q+v_3F_q+v_4F_q+v_1v_2F_q is introduced. A Gray map from 𝐵_𝑞^𝑛 to 𝔽_𝑞^6𝑛 is defined and cyclic codes over 𝔽_𝑞^6 are given. Then, a non-trivial 𝛩-automorphism is defined over 𝐵𝐵𝑞𝑞 and using this automorphism, the 𝐵𝑞[𝑥,𝛩] skew polynomial ring is constructed. Finally, skew 𝜆-constacyclic codes over this ring, along with their properties, are defined and some examples are given.
Elektif sezaryen doğumlarda postpartum uterotonik olarak karbetosin ve oksitosin uygulamasının retrospektif olarak postpartum hemogram ve diürez üzerine etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of postpartum uterotonicapplication of carbetocin and oxytocin on postpartumhemogram and diuresis as a retrospective in electivecaesarean birth
Yazar: SADAT MALIKLI
Danışman: PROF. DR. HANDAN ÇELİK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç: Uterotonik olarak kullanılan karbetosinin ve oksitosinin postpartum kanama,
hemogram ve diürez üzerine etkilerini değerlendirmek
Yöntem: Çalışmaya 1 Ocak  2022- 1 Eylül 2022 tarihleri arasında  sezaryen ile
doğum yapan hastalar dâhil edildi. Hastalardan karbetosin ve oksitosin uygulananlar
olarak 2 gruba ayrılarak incelendi. Hastaların demografik verileri, preoperatif
hemoglobin değeri, postoperatif hemoglobin değeri, preoperatif hematokrit değeri,
postoperatif hematokrit değeri, 1000 cc diurezi kaçıncı saatte gerçekleştirdikleri, ek
uterotonik ihtiyaçları, toplam aldığı uterotonik miktarı dosyalardan taranarak veri
formuna aktarıldı.
Bulgular: Uterotonik olarak kullanılan karbetosin ve oksitosin kıyaslandığında
diürez üzerine etkileri bakımından oksitosin karbetosine göre daha avantajlı olduğu
saptandı.
Tartışma ve Sonuç: Her iki ilacın diürez üzerine etkileri konusunda ilacın
uygulanma anından itibaren daha yakın takip açısından prospektif bilimsel çalışma
yapılabilir. Diürez dışında diğer sonuçlar arasında anlamlı farklılık saptanmadı.

Anahtar Kelimeler: Postpartum Kanama, Uterotonik, Karbetosin, Oksitosin, Diürez

Abstract:
Objective: To evaluate the effects of uterotonic carbetocin and oxytocin on
postpartum bleeding, hemogram and diuresis.
Materials and Methods: Patients who gave birth by cesarean section between
January 1, 2022 and September 1, 2022 were included in the study. The patients were
divided into two groups: those administered carbetocin and those administered
oxytocin. Demographic data of the patients, preoperative hemoglobin value,
postoperative hemoglobin value, preoperative hematocrit value, postoperative
hematocrit value, at what hour they performed 1000 cc diuresis, additional uterotonic
needs, total uterotonic amount received were scanned from the files and transferred
to the data form.
Results: When uterotonic carbetocin and oxytocin were compared, it was determined
that oxytocin was more advantageous than carbetocin in terms of its effects on
diuresis.
Discussion and Conclusion: A prospective scientific study can be conducted
regarding the effects of both drugs on diuresis for closer follow-up from the moment
of drug administration. No significant difference was found between other results
except diuresis.
Keywords: Postpartum Bleeding, Uterotonic, Carbetocin, Oxytocin, Diuresis
Flört şiddeti mağduru üniversite öğrencilerinin flört ilişkisi, evlilik ve aileyi anlamlandırma biçimleri: Nitel bir çalışma
Ways of understanding marriage and family of university students who are victims of dating violence: A qualitative study
Yazar: HİLAL DURAN
Danışman: PROF. DR. HATİCE KUMCAĞIZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kadın ve Aile Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Bu araştırma flört şiddeti mağduru üniversite öğrencilerinin evlilik ve aileye yönelik düşüncelerini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda, yaşları 20 ile 26 arasında değişen 31 üniversite öğrencisi ile yarı-yapılandırılmış görüşmelerle nitel bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Yarı-yapılandırılmış görüşmeler için bir görüşme formu hazırlanmıştır. Ardından nitel veri analizi için MAXQDA (2022) programı kullanılmıştır. Verilerin yorumlanmasında ise betimsel analiz tekniğine başvurulmuştur. Elde edilen bulgulardan yola çıkarak üniversite öğrencilerinin aile ve evlilik konusunda flört şiddeti mağduriyeti yaşadıkları sırada ve bu zaman dilimine yakın esnalarda olumsuz karşıladıklarını fakat zaman geçtikçe daha olumlu algılara sahip oldukları, söz konusu durumun kadın ve erkek öğrenciler arasında farklılık göstermediği görülmüştür. Flört şiddeti mağduru üniversite öğrencileri günümüzde hala ailenin ve evliliğin önemli olduğunu ifade etmişlerdir. Evlilikte kadın ve erkeğin evlilik birlikteliği içerisinde daha eşitlikçi bir rol dağılımına sahip olmaları gerektiğini ifade etmişlerdir. Öğrenciler ebeveynlerinin çift ilişkisini geleneksel şekilde yorumlamış ve ebeveynlerinin çift ilişkisine benzer çift ilişkisi yaşamak istemedikleri görülmüştür. Çalışma bulguları neticesinde sonuç ve öneriler sunulmuştur.

Abstract:
This research aims to examine the thoughts of university students who are victims of dating violence towards marriage and family. In this context, a qualitative research was conducted with semi-structured interviews with 31 university students between the ages of 20 and 26 Dec. An interview form has been prepared for semi-structured interviews. Then, MAXQDA (2022) program was used for qualitative data analysis. In the interpretation of the data, descriptive analysis technique was applied. Based on the findings obtained, it has been observed that university students have negative attitudes towards family and marriage during and near this time period when they are victims of Decoy violence, but they have more positive perceptions as time goes on, and this situation does not differ between male and female students. University students who have been victims of dating violence have stated that family and marriage are still important today. They stated that men and women should have a more egalitarian distribution of roles in marriage within the marriage union. Students interpreted their parents' couple relationship in the traditional way and it was seen that they did not want to experience a couple relationship similar to their parents' couple relationship. Conclusions and recommendations are presented as a result of the study findings.
Samsun Tersakan Çayı'ndan yakalanan altı balık türünün otolit morfometrisi ve şekil analizi
Otolith morphometry and shape analysis of six fish species caught from Tersakan stream in Samsun province
Yazar: CEREN ÇETİN
Danışman: PROF. DR. SAVAŞ YILMAZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Hidrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Otolit morfolojisinin türe özgü olduğu bilindiğinden, bu yapılar uzun zamandır balık tanımlama ve ayrımı için kullanışlı araçlar olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmada, Samsun ili (Türkiye) Tersakan Çayı'ndan elde edilen altı Cypriniform balık türünün (Barbus tauricus, Capoeta tinca, Abramis brama, Alburnoides kurui, Scardinius erythrophthalmus ve Squalius cephalus) lagenar (asteriskus) ve utrikular (lapillus) otolit morfolojisi taramalı elektron mikroskobu görüntülerine dayanarak tanımlanmıştır. Ayrıca otolit şeklindeki türler-arası farklılıklar şekil indeksleri, eliptik Fourier katsayıları ve dalgacık dönüşümü ile değerlendirilmiştir. 
Otolitlerin morfolojik analizi, lapillusların asteriskuslara göre daha fazla türe özgü tanısal karaktere sahip olduğunu ortaya koymuştur. Tür ayrımında otolit şekil analizinin morfometrik analizden daha etkili olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte, en yüksek sınıflandırma başarısı %90.6 ile lapillus otolitlerine uygulanan dalgacık dönüşümü tekniğinde elde edilmiştir. Bu çalışmanın sonuçları, otolit şeklinin türe özgü olduğunu doğrulayarak, Cypriniform balık türlerinin ayrımı için otolit morfolojisinin kullanışlılığını göstermektedir.

Abstract:
Because otolith morphology is known to be species-specific, these structures have long been considered useful tools for fish identification and discrimination. In this study, lagenar (asteriscus) and utricular (lapillus) otolith morphology of six Cypriniform fish species (Barbus tauricus, Capoeta tinca, Abramis brama, Alburnoides kurui, Scardinius erythrophthalmus and Squalius cephalus) obtained from Tersakan Stream in Samsun province (Türkiye) were described based on scanning electron microscopy images. In addition, interspecies differences in otolith shape were evaluated with shape indices, elliptic Fourier coefficients and wavelet transform. 
Morphological analysis of otoliths revealed that lapilli have more species-specific diagnostic characters than asterisci. Otolith shape analysis was found to be more effective than morphometric analysis in species discrimination. However, the highest classification success was achieved in the wavelet transform technique applied to lapillus otoliths with 90.6%. The results of this study suggest the usefulness of otolith morphology for differentiation of Cypriniform fish species, confirming that the otolith shape is species-specific.
Finansal zaman serisi tahmininde açıklanabilir yapay zeka ile makine öğrenimi tahmin performansının geliştirilmesi
Improving machine learning prediction performance with explainable artificial intelligence in financial time series prediction
Yazar: TAHA BUĞRA ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. ELİF BULUT ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR İCAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İstatistik = Statistics ; İşletme = Business Administration

Özet:
Son zamanlarda, makine öğrenimi tekniklerini kullanarak borsa fiyat yönünü başarılı bir şekilde tahmin etmede önemli miktarda çaba sarf edilmektedir. Makine öğrenmesi teknikleri ve modelleri, yapısı gereği literatürde kara kutu olarak adlandırılırlar, yani modelin yapmış olduğu tahmin ve çıkarımların nasıl yapıldığına dair çıkarsama yapılamaz. Bu duruma dair çözüm önerileri "açıklanabilir yapay zeka" çatısı altında geliştirilmektedir. Bu çalışmada daha başarılı makine öğrenmesi teknikleri geliştirmek yerine mevcut modellerin tahminlerinin güvenilirliğini değerlendirmek için kullanılabilecek ve böylece karar vericinin genel tahmin performansının düşmesinden sorumlu olan kötü kararlardan kaçınmasına olanak tanıyan bir açıklanabilir yapay zeka yaklaşımı önerilmektedir. Çünkü tahmin modelinin herhangi bir tahminden ne kadar emin olduğunun bir ölçüsü olsaydı, nispeten daha yüksek güvenilirliğe sahip tahminler karar vermek için kullanılabilirken, daha düşük kaliteli kararlardan kaçınılabilmesine olanak sağlanabilir. Bu çalışmada, makine öğrenimi, açıklanabilir yapay zeka ve deneysel mod ayrışımına dayalı borsa yönü tahmini için yeni bir iki aşamalı tahmin modeli önerilmiştir. Çalışmanın bulgularına göre tahmin modelinin literatürdeki mevcut tahmin modellerinden daha başarılı sonuçlar ürettiği gösterilmektedir.

Abstract:
Recently, significant efforts have been made to successfully predict the direction of stock prices using machine learning techniques. Machine learning techniques and models are inherently referred to as black boxes in the literature, meaning that no inference can be made about how the model makes its predictions and inferences. Solution proposals for this issue are being developed under the umbrella of "explainable artificial intelligence". In this study, we suggest using an explainable AI approach that can be used to evaluate the reliability of the predictions of existing models instead of developing more successful machine learning techniques, thereby allowing decision-makers to avoid bad decisions that are responsible for the overall prediction performance decrease. Because if there was a measure of how certain the prediction model is about any given prediction, relatively more reliable predictions could be used for decision-making, and lower-quality decisions could be avoided. In this study, a new two-stage prediction model based on machine learning, explainable artificial intelligence and empirical mode decomposition is proposed for predicting the direction of the stock market. According to the findings of the study, the prediction model produces more successful results than existing prediction models in the literature.
Saraylıların giyim kuşam masrafları (1790-1830)
Expenses of the garments in the palace (1790-1830)
Yazar: FEYZA BAKIR
Danışman: PROF. DR. MEHMET YAVUZ ERLER
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Bu çalışmada 19. Yüzyıl saray hanedan'ına ait giyim kuşam masrafları değerlendirilmiştir. Osmanlı piyasasında hizmet veren tekstil tüccarları ve alanda çalışan emekçiler üzerinden Osmanlı Saraylısı ile ortalama Osmanlı vatandaşı arasındaki giyim-kuşam farklılığı ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Ayrıca piyasa ve fiyat analizleri arşiv kaynakları dikkate alınarak tespit edilmiştir. Osmanlı iktisat tarihi açısından giyim-kuşam masraflarına ilişkin veriler saray terzi defterlerindeki kayıt alınan sipariş ve fiyatlar dikkate alınarak değerlendirilmiştir.

Abstract:
In this study, the clothing costs of the 19th century palace dynasty were evaluated. It has been tried to reveal the clothing difference between the Ottoman courtier and the average Ottoman citizen through the textile merchants serving in the Ottoman market and the laborers working in the field. In addition, market and price analyzes were determined by taking into account archival sources. In terms of Ottoman economic history, the data on clothing costs have been evaluated by taking into account the orders and prices recorded in the palace tailor books.