Ergenlerde siber zorbalık/siber mağduriyet yaşantıları ve bu davranışlara ilişkin öğretmen ve eğitim yöneticilerinin görüşleri
Cyber bullying and cyber victimization experiences of adolescents and the views of educators and managers related to these issues
Yazar: HÜSEYİN SERİN
Danışman: PROF. DR. İRFAN ERDOĞAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Okul yöneticileri = School administrators ; Siber zorbalık = Cyberbullying ; Zorbalık = Bullying ; Ölçekler = Scales ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ergenlerde siber zorbalık /siber mağduriyet yaşantılarını ve bu davranışlara ilişkin öğretmenlerin ve eğitim yöneticilerinin farkındalık düzeylerini incelemektir.Araştırma, İstanbul ilindeki 74 resmi ilköğretim okulunun 5., 6., 7. ve 8. sınıflarında eğitim - öğretim gören 2226'sı kız, 2065'i erkek olmak üzere toplam 4291 öğrenci ile bu okullarda görevli 230'u kadın, 497'si erkek olmak üzere toplam 727 müdür ve müdür yardımcısı, 506'sı kadın, 410'u erkek olmak üzere toplam 916 öğretmen ile yürütülmüştür.Araştırma sonucunda öğrencilerin % 26.52'sinin siber zorbalığa bir şekilde karıştığı görülmüştür. Öğrencilerin % 9.42'sinin siber zorbalık yaptıkları, % 11.79'unun siber mağdur oldukları ve % 5.31'inin ise hem siber zorba hem de siber mağdur oldukları bulunmuştur. Siber zorbalık davranışlarında bulunma / siber zorbalık davranışlarına maruz kalma yaygınlığı cinsiyete göre incelendiğinde, kız öğrencilerin erkek öğrencilerden hem daha az siber zorbalık davranışlarında bulundukları hem de daha az siber mağdur oldukları belirlenmiştir.İnternete internet kafeden giren çocukların; internete ev, okul ve arkadaşının evinden giren çocuklardan daha fazla siber zorbalık davranışları gösterdikleri, internete günde beş saat ve daha fazla bağlı kalan öğrencilerin internete bundan daha az süre ile bağlanan öğrencilerinden daha fazla siber zorbalık davranışlarında bulundukları ve daha fazla siber mağdur oldukları bulunmuştur.Araştırma sonuçlarına göre düşük sosyo - ekonomik çevredeki okullarda okuyan öğrenciler orta ve üst sosyo - ekonomik çevredeki okullarda okuyan öğrencilerden daha fazla siber mağduriyet yaşamaktadırlar.Okul yöneticilerinin % 53.2'si, öğretmenlerin % 47.6'sının daha önceden ?siber zorbalık? şeklinde bir kavramı duydukları, yöneticilerin % 58.7'sinin ve öğretmenlerin % 58.3'ünün ise bu kavramın tanımını bildikleri görülmüştür.Okul yöneticilerinin % 51,7'sinin, öğretmenlerin % 65,4'ünün siber zorbalığa karşı herhangi bir önleyici çalışmada bulunmadıkları görülmüştür.Araştırma sonucunda elde edinilen bulgulara göre, okul yöneticilerinin % 6.3'ünün, öğretmenlerin ise % 7.6'sının siber zorbalığa maruz kaldıkları bulunmuştur.Anahtar Sözcükler: Zorbalık, Siber Zorbalık, Siber Zorba, Siber Mağdur.

Abstract:
The aim of this study is to examine cyber bullying/ cyber victimization experiences of adolescents and the awareness levels of teachers and education managers about the behaviours of the adolescents on the related topic.This research is applied in primary public schools in the city of İstanbul over 916 teachers (506 females, 410 males), 727 principals and vice principals (230 females and 497 males) and 4291 students who are at the 4th, 5th, 6th, 7th and 8th grades (2226 female and 2065 male students).Reports are resulted in the following: 26.52 % of students are somehow involved in cyber bullying. 9.42 % of them did cyber bullying, 11.79 % are cyber victims and 5.31 % are involved in both cyber bullying and victimization. When two genders are considered: Male students are involved in cyber bullying and victimization more than the female students.According to internet connection places: Students who connect to internet in internet cafes demonstrate more cyber bullying behaviours than those who connect to internet in their houses, schools or their friend?s houses. According to their internet usage frequency: Students who are connected to internet for 5 hours or more than 5 hours are involved in cyber bullying and victimization more than the students who spent less than 5 hours on the internet.According to the research results: Students who go to schools that are in a low socio-economic environment are exposed to more cyber bullying than those who are in a middle and high socio-economic environment.According to the research results: 53.2 % of school maganers, 47.6 % of teachers have heard the concept ?cyber bullying?, 58.7 % of the school managers and 58.3 % of the teachers have already known the definition of ?cyber bullying?.51.7% of school managers and 65.4% of school teachers haven?t done any preventive work against cyber bullying, the only work that the school manager did was to inform the students (19.39 %) and parents (18.02 %) and the only thing that the school teachers did was to inform the students ( 21.83 %) and the parents (4.91 %).According to the research results 6.3 % of the school managers and 7.6 % of the school teachers weren?t exposed to any cyber bullying behaviours.Key Words: Bullying, Cyber Bullying, Cyber Bullies, Cyber Victims.