Gündelik yaşamda tüketilen nesne ve çevrenin plastik kaygılarla sanatsal olana dönüşüm denemeleri /
Yazar: MÜMTAZ DEMİRKALP
Danışman: DOÇ. O. METE DEMİRBAŞ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Heykel Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 1993
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Heykel = Sculpture ; Nesne = Object

Özet:
Bu çalışmada, sanatsal aktarıma uygun olarak, öğrenci sırası, masa, gözlük, kapı, tekerlek, gibi gündelik yaşamda tüketilen nesneler kullanılmıştır. Ayrıca, önceden yaşama mekanları olarak kullanılmış, ama bir süre sonra yetersizleşerek yıkıma terkedilen mekanlar da yukarıdaki tüketim nesneleriyle aynı bakış açısında ele alınmıştır. "Yıkıma Terkedilmiş Binanın Üçüncü Katı" adlı düzenleme mekanı, buradaki düzenlemelerin sınırı gibi algılansada, mekanın kendisi de tek başına tükenmiş bir nesne durumunda görülmüştür. Bu mekana taş, kum, demir, bez, ağaç gibi dışarıdan getirilen nesneler ile mekanın fiziksel yapısı duyusal içeriği arasındaki ilişkiler sağlanmış, düzenlemelerin gelişiminde bu ikili ilişkiler etkili olmuştur. Böyle bir mekanda nesne ve insan bireşiminin de kurulabileceği izlenmiştir. îç ya da dış mekanlardan edinilen izlenimler de düzenlemelere kaynaklık etmiştir. Örnek olarak "Savaş Tanrısı Mars" adlı bu çalışmanın kaynağını, Çanakkale'de Kurtuluş Savaşı'nın geçtiği yerlerden edinilen izlenimler oluşturmuştur. Hazır nesne kullanımı yanısıra, bu izlenimlerin sanatsal aktarımında gerekli görüldüğü için "Savaş Tanrısı Mars" figürü de yer almıştır. Bu figür, sanat tarihi kitaplarındaki fotoğraflardan yararlanarak amaç doğrultusunda kopye edilmiştir. Bu çalışmada yer alan düzenlemelerin bütünü içinde, gündelik yaşamda tüketilen nesnelerin kullanımında nesneler arası ilişkiler irdelenmiş, bunların kurulacak kompozisyonlarda tek başlarına ya da birlikte yer alıp almama durumları denenmiş ve etkileri gözlenmiştir. Kapının tekerlek ile, gözlüğün fare kapanı ile ikili, masanın ise tek başına kullanılması sonucunda, eski konumlarında tüketilmiş gündelik yaşam objeleri iken sonuçta çalışma alanında sanat nesnelerine dönüştükleri gözlenmiştir.

Abstract:
In this study, in accordance with the artistic expression, the objects worn out in our daily lives like desk, table, eye-glasses, door, wheel, staircase have been studied. Besides, the buildings that were previously used as dwellings and then left because of their insufficiencies have been tackled in the same respect with the above- mentioned objects. Eventhough the arrangement place named "The third floor of the building that was left to demolish" is conceived as the limit of the arrangement, the place itself is a "Worn-out object". Bringing materials like stone, sand, iron, cloth and wood to this place, the relations between the physical structure of the place and sensational content have been supplied and these relations have been effective in the progress of this arrangement. It has been observed that a relation between object and human being may be set up in such a place. Impressions obtained from interior and exterior have been used in the arrangements. For example, in this study named "Mars, the war-god", the impressions obtained from Çanakkale, especially the place where the War of Independence took place have been used. Beside the ready-made objects, the figure of "Mars, the war- god" has been taken part in the study since it is necessary to transfer the impressions mentioned above into art. This figure has been copied from the books of history of art. In the whole study, the relations between the objects worn-out in our daily lives have been analysed and it has been tried if they alone may take part in the compositions to be organised and also their effects have been observed. As the result of the use of door with wheel, the use of eye-glasses with mouse trap and the use of table alone, these worn-out objects have been coverted to artistic objects in the field of this study.