Kültürel mirasa katkı sağlayan kültür rotalarında yerelin katılımı ve sosyo-ekonomik kalkınması üzerine bir yaklaşım önerisi
An approach suggestion of rural participation on cultural routes that contribute cultural heritage and their socio-economical development
Yazar: EZGİ ÖZER
Danışman: DOÇ. DR. KEVSER İSMET ÜSTÜNDAĞ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Koruma ve Yenileme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Kültürel miras = Cultural heritage ; Kırsal kalkınma = Rural development

Özet:
Tüm insanlığa ait olan kültürel miras değerlerinin, hızlı kentleşme ve küreselleşme sürecinde tahribatının artması ve giderek yok olması ile korunması gerekliliği ortaya çıkmıştır. Bir toplumun sahip olduğu miras değeri, sadece o ülkeye ait değil, tüm dünyanın sahip olduğu ortak bir evrensel değerdir ve bu yüzden toplumlar ve devletler, sahip olduğu değerleri koruyarak gelecek kuşaklara aktarmakla yükümlüdür.
Miras değerlerini korumada pek çok araçtan biri olan kültürel rotalar, yörenin sahip olduğu doğal peyzaj, gelenekler, yaşam biçimi, tarihi ve mimari değerler gibi miras öğelerinin seyahatler aracılığıyla ve yürüme deneyimi ile keşfini sağlamaktadır. Bu seyahatler, aynı zamanda kırsal alanda yaşayan insanların sosyal ve ekonomik açıdan kalkınmasına katkı sağlamaktadır. Kültürel mirasın güzergahlar aracılığıyla bütüncül bir şekilde algılanması ve kültürel diyaloğu temsil ettiği görüşü ile uluslararası kurum ve kuruluşlar bu konuda pek çok çalışma yapmakta, yapılacak rotalar için uluslararası ölçekte konferans, anlaşma ve tüzüklerle kararlar alınmaktadır.
Bir bölgede gerçekleşen turizm faaliyetleri, kısa ve uzun vadede en yakından yerel halkı etkilemekte ve bu sebeple, alınacak kararlar ve uygulanacak projeler konusunda yerel halkın bilgilendirilmesi, onların desteğinin alınması ve sürece aktif katılımının sağlanması gereklidir. Bir kültür rotasının oluşturulmasında, araştırma, planlama, işletme, takip gibi süreçlere, kırsal alanda yaşayan nüfus dahil edilerek, yerinde istihdam, eğitim, sosyalleşme, bilgi ve deneyim paylaşımı gibi toplumsal ve ekonomik konularda kalkınma sağlanması mümkün olmaktadır.
Çalışma 3 ana bölümden oluşmaktadır. Kültürel miras kavramı ve korumanın gerekliliği, korumada araçların neler olduğu, bu araçlardan biri olan kültür rotalarının kavramsal gelişimi ile Dünya ve Türkiye'den örnekler incelenmiştir. Çalışmanın ana konusu olan kültür rotalarının bulunduğu bölgede, yerel halkın sosyal yapısı, beklentileri ve yörenin potansiyelleri göz önünde bulundurarak, bölgeye nasıl bir katkı sunabileceğini anlamak adına, kırsal kalkınma kavramı incelenmiştir. Bu bölümden sonra, tez çalışması için belirlenen iki kırsal alan ve çevresindeki yürüyüş güzergahları, bilfiil yapılan saha çalışmasında gerçekleştirilen görüşmelerden elde edilen veriler sonucunda, belirlenen ölçütlere göre karşılaştırmalı tablo hazırlanmıştır. Bu karşılaştırmalar sonucunda son bölümde ise, "Kültür Rotalarında Yerelin Katılımı ve Sosyo Ekonomik Kalkınması Üzerine Bir Yaklaşım Önerisi" sunulmuştur.

Abstract:
The need to conservate cultural heritage values that belong to all mankind has emerged because of increasing depradation on the course of rapid urbanisation and globalisation. Heritage values that a society has isn't only that countries but a universal value that belongs to all the world and because of this, societies and goverments are obligated to conservate and pass on the values they have for the generations to come.
Being one of many ways to conservate cultural heritage, cultural routes are providing discovery of regions heritages like natural landscapes, traditions, lifestyle, historical and architectural values through trips and walking experiences. Those trips are also contributing social and economical development to the people that live on these rural areas. Because the cultural heritage is being perceived as totalitarian with mediation of routes and with its remark of representing cultural dialog, international organizations and foundations are carrying out a vast number of practices and they are holding conferences on international scale for the routes to be held and having decisions with treadies and constitutions. 
Tourism activities that happen in a region are effecting the local residents of the area in long and short term by first hand and for this reason, there is a need to inform local residents on the decisions and projects to be made and their support with active participation to the process has to be achieved. In the creation process of a cultural route, the communal and economical processes such as research, planning, management, prosecution, employment on site, education, socialization, sharing of knowledge and experience is possible with the local residents incorporation.
This study is made of 3 main chapters. The concept of cultural heritage and necessity of preservation, the tools of preservation, the conceptional advencement of cultural routes; one these tools and examples of the World and Turkey are studied. The region where cultural routes; the main subject of this study are, rural development is studied to understand local residents social structure, understanding what kind of contribution can be presented with their expectations with regions potential taken into account. After this chapter, a comperative chart with predetermined criterions is made with the actual field study data from two rural regions and hiking course around them that are selected for this thesis. In the last chapter, after these comparisons "An Approach Suggestion Of Rural Participation On Cultural Routes That Contribute Cultural Heritage And Their Socio-economical Development" is enclosed