Farklı onkolojik cerrahi geçiren hastalarda fonksiyonel kapasiteyi etkileyen faktörlerin belirlenmesi
Determining the factors affecting functional capacity in patients undergoing different oncologic surgery
Yazar: FATMA RÜMEYSA KASAP
Danışman: DOÇ. DR. NACİYE VARDAR YAĞLI
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Kardiopulmoner Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Fonksiyonel analiz = Functional analysis ; Fonksiyonel yetkinlik = Functional competency ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Solunum kasları = Respiratory muscles ; Tıbbi onkoloji = Medical oncology

Özet:
Farklı onkolojik cerrahi geçiren hastalarda postoperatif dönemde preoperatif döneme göre fonksiyonel kapasitede bir düşüş yaşanmaktadır ve bu düşüşü etkileyen birçok etmen bulunmaktadır. Bu nedenle farklı onkolojik cerrahi geçiren bireylerde solunum ve periferal kas kuvveti, fonksiyonel kapasite, günlük yaşam aktiviteleri ve ağrı parametreleri değerlendirilebilir. Çalışmanın amacı farklı onkolojik cerrahi geçiren hastalarda fonksiyonel kapasiteyi etkileyen faktörleri belirlemekti. Meme, mide, kolon, pankreas ve karaciğer onkolojik cerrahisi geçiren geçiren 32 birey çalışmaya dahil edildi. Bireylerin fiziksel ve demografik özellikleri kaydedildi. Bütün değerlendirmeler preoperatif dönem, postoperatif 2. Gün, poatoperatif 5. Gün ve postoperatif 6. Gün olmak üzere dört kez tekrarlandı. Solunum kas kuvveti ağız içi basınç ölçüm cihazı ile değerlendirildi. Periferal kas kuvveti değerlendirmesi için el dinamometresi ile el kavrama kuvveti değerlendirildi. Fonksiyonel kapasite değerlendirmesinde 6 dakika yürüme testi (6DYT), 5 tekrarlı otur kalk testi (5OKT) ve süreli kalk yürü testi (SKYT) kullanıldı. Günlük yaşam aktivitesi değerlendirmesi için Barthel İndeksi'nden yararlanıldı. Ağrı değerlendirmesi Mcgill Kısa Form Ağrı Anketi ile yapıldı. MİP ortalaması preoperatif dönemde 63,28±22,98 cmH2O, MEP ise 80,97±27,25 cmH2O olarak belirlendi. Postopeartif 2. günde bu değerler MİP için 43,06±16,16 cmH2O, MEP için 59,00±16,16 cmH2O şeklindeydi. 6DYT mesafe ortalaması preoperatif dönem ölçümünde 444,13±80,65 m idi. Postoperatif 2. günde ise 192,63±144,02 m bulundu.  Solunum kas kuvveti ve fonksiyonel kapasite değerlendirmelerinde preoperatif ölçümler ve postoperatif 2. gün ölçümleri arasında anlamlı fark bulundu (p<0,05). 6DYT'nin MİP ile çok güçlü (r=0,788, p=0,007), MEP ile güçlü (r=0,667, p=0,035) ve SKYT ile güçlü (r =-0,672, p=0,033) ilişkisi bulundu. Sonuç olarak, farklı onkolojik cerrahi geçiren hastalarda fonksiyonel kapasite ve solunum kas kuvveti ciddi düzeyde etkilenmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Onkolojik cerrahi, fonksiyonel kapasite, solunum kas kuvveti.

Abstract:
Patients with different oncologic surgery experience a decrease in functional capacity in the postoperative period compared to the preoperative period and there are many factors affecting this decrease. For this reason, respiratory and peripheral muscle strength, functional capacity, daily living activities and pain parameters can be evaluated in individuals who have undergone different oncologic surgery. The aim of the study was to determine the factors affecting functional capacity in patients with different oncologic surgery. Thirty-two individuals who underwent breast, stomach, colon, pancreas and liver oncologic surgery were included in the study. Physical and demographic characteristics of the subjects were recorded. All evaluations were repeated four times: preoperative period, postoperative day 2, postoperative day 5 and postoperative day 6. Respiratory muscle strength was evaluated with intraoral pressure measurement device. Hand grip strength was evaluated by hand dynamometer for peripheral muscle strength assessment. Functional capacity assessment included a 6-minute walk test (6MWT), 5 repetitive sit-and-go test (5XSST), and time up-go test (TUG). The Barthel Index was used to evaluate daily living activity. Pain was assessed by Mcgill Short Form Pain Questionnaire. The mean MIP was 63.28 ± 22.98 cmH2O and MEP was 80.97 ± 27.25 cmH2O in the preoperative period. On postoperative second day, these values were 43.06 ± 16.16 cmH2O for MIP and 59.00 ± 16.16 cmH2O for MEP. The mean 6MWT distance was 444.13 ± 80.65 m in preoperative measurement. On the second postoperative day 192,63 ± 144,02 m was found. A significant difference was found between preoperative and postoperative 2nd day measurements in respiratory muscle strength and functional capacity (p <0.05). 6MWT was found to have a very strong correlation with MİP (r=0,788, p=0,007), strong correlation with MEP (r=0,667, p=0,035) and correlation with TUG (r = -0.672, p = 0.033). In conclusion, functional capacity and respiratory muscle strength are severely affected in patients with different oncologic surgery.
Key words: Oncological surgery, functional capacity, respiratory muscle strength.