Ege gırgır balıkçılığında Kaydırma'nın (istenmeyen avın denize bırakılması) araştırılması
Investigating of slipping (releasing of unwanted species) in the Aegean Sea purse seine fishery
Yazar: ÖZLEM GÜLEÇ
Danışman: PROF. DR. ZAFER TOSUNOĞLU
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Avlama ve İşleme Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Boca deniz işlemi Türkiye denizlerinde, Marmara Denizi'nde denizanası dışlamada sıkça uygulansa da, Ege Denizi'nde uygulanan boca denizin sıklığı, boca edilen miktar ve türler ile ilgili herhangi bir kayıt ve bilimsel bir çalışma bulunmamaktadır. Bu tezde, denize boca işleminin uygulanışı, denize boca edilen balık miktarı ve en çok boca edilen türler araştırılmıştır. Ayrıca Ege Denizi'nde gırgır balıkçılığı yapan teknelerin özellikleri, donanımları, teknede bulunun gırgır ağlarının özellikleri, av sahaları, avlanan türler de incelenmiştir. Çalışma bulguları, 15 Nisan 2019 - 1 Eylül 2019 tarihleri arasında gırgıra yasak zamanda Ege'deki limanlara kayıtlı tekne reisleri ile yüz yüze yapılan anket sorularından elde edilmiştir.
Ege Denizi'nde 56 gırgır teknesinin Kuzey Ege ve Orta Ege'de boca deniz işlemi gerçekleştirme yüzdeleri sırası ile %100 ve %89 olarak tespit edilmiştir. Güney Ege (%23) ise, bocadeniz yüzdesi en düşük denizdir. Katılımcıların boca deniz yapmasının en önemli nedenleri arasında, %46 ile hem yakalanan balığın ince (boy standartlarına uymaması) olması hem de yakalanan çok fazla miktarda balığın tekne depolama kapasitesini aşmasıdır. Bu durumu, %18 ile balığın ince, fazla ve ekonomik olmayan türlerin olması takip etmektedir. Boca deniz işleminin türler üzerinde uygulanma oranlarına bakıldığında, ilk sırayı %72,4 ile hamsi (Engraulis encrasicolus) almaktadır. 2018 -2019 balıkçılık sezonu boyunca 2.550 ton balığın da denize boca edildiği tespit edilmiştir. Tezde elde edilen denize boca edilen miktarı, stok değerlendirmelerinde açıklanamayan ölüm oranlarına veri sağlaması açısından oldukça önemlidir.

Abstract:
Although mostly jellyfish slipping (excluding) process applied particularly in the Sea of Marmara, there is no landing statistics or a scientific study regarding slipping procedure, slipped species and their amount in the Aegean Sea. In this thesis, the application of slipping process, slipping amount and most slipped species in the Aegean sea purse seine fishery were investigated. In addition, the characteristics, equipment and rigging of the purse seine vessel and nets, the fishing areas and landing components of the fishing were also investigated. The study findings were obtained from face-to-face questionnaires with purse seiner skippers in the Aegean ports between April 15, 2019 and September 1, 2019, at the time of the purse seine closed season.
Percentages of the purse seiner in the Northern Aegean and Middle Aegean, applied slipping process, were determined as 100% and 89%, respectively of 56 purse seiner registered to the Aegean ports. On the other hand, South Aegean is the lowest percentage (23%). Among the most important reason of slipping applied by the seiner is small size fishes (below Minimum Landing Size) and storage deck capacity of the purse seiner with 46 percentage. This is followed by 18% of the fish being juvenile and bycatch species. Considering the application rates of the slipping process on the species, anchovy (Engraulis encrasicolus) takes the first place with 72.4%. It was determined that 2.550 tonnes of fish were slipped into the sea during the 2018 -2019 fishing season. The determined of slipped amount of fish in the thesis is very important in terms of providing data to the unaccounted mortality rates in stock assessments.