Yenidoğanlarda topuk kanı alma işlemi sırasında hissedilen ağrıyı azaltmada farklı yöntemlerin karşılaştırılması
Comparison of different methods for reducing pain in heel blood in newborns
Yazar: TUĞBA KARGA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL YAVUZ
Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Emzirme = Breast feeding ; Kan alma = Bloodletting ; Ten teması = Skin contact ; Topuk = Heel

Özet:
Amaç: Bu çalışma miadında doğmuş yenidoğanlarda topuk kanı alma işlemi sırasında
hissedilen ağrının azaltılmasına yönelik üç farklı yöntemin karşılaştırılması amacıyla
randomize kontrollü deneysel olarak yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, 18 Kasım 2019-31 Mayıs 2020 tarihleri arasında Kütahya Sağlık
Bilimleri Üniversitesi, Evliya Çelebi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Doğum Servisinde
yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini dahil edilme kriterlerine uyan Kadın Doğum Servisinde
doğum sonrasında anneleriyle birlikte yatmakta olan miadında doğan (38-42 hafta) sağlıklı
yenidoğanlar oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini her bir çalışma grubu için 30 yenidoğan
(emzirme grubu; n=30 tentene temas grubu; n=30, sarmalama+kucağa alma grubu; n=30)
olacak şekilde toplam 90 yenidoğan oluşturmuştur. Veriler araştırmacı tarafından "Ebeveyn ve
Yenidoğan Bilgi Formu", "Yenidoğan Bebek Ağrı Ölçeği (NIPS)" ve "Yenidoğan Ölçüm
Çizelgesi" kullanılarak toplanmıştır. Kalp atım hızı ve oksijen saturasyonu pulse oksimetre
cihazı, ağlama/işlem süresi kronometre ve ses kayıt cihazı kullanılarak belirlenmiş ve ilgili
forma kaydedilmiştir. Yenidoğanların ağrı düzeyi, oksijen saturasyonu, kalp atım hızı ve
ağlama süreleri işlem öncesi (t0: işlemden 2 dakika önce), işlem sırasında (t1: topuk delme
işleminden sonraki ilk 10 saniyedeki en yüksek değer) ve işlem sonrası (t2: işlemden 2 dakika
sonra) olmak üzere üç farklı zaman diliminde ölçülerek kaydedilmiştir. Araştırma verileri SAS
9.4 paket programı ve IBM SPSS 26 (Statistical Package for the Social Sciences) paket
programı kullanılarak bir uzman yardımıyla değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonunda yapılan
istatistiksel güç analizinde α=0.05 anlamlılık düzeyinde araştırmanın gücü 0.81-0.99, etki
büyüklüğü ise 0.02 ile 0.68 aralığında bulunmuştur.
Bulgular: Araştırmada çalışma gruplarının sosyodemografik özellikleri ile yenidoğanların bazı
özelliklerinin birbirine benzer olduğu bulunmuştur (p>0,05). Çalışma gruplarındaki
yenidoğanların işlemden önceki 2. dakika NIPS ağrı puanı medyan değerleri arasında
istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı (p>0,05), işlem başladıktan sonraki 10. saniye ve 
işlemden sonraki 2. dakika NIPS ağrı puanı medyan değerleri arasında istatistiksel olarak
anlamlı fark olduğu bulunmuştur (p<0,05). İşlem başladıktan sonraki 10. saniye ve işlemden
sonraki 2. dakika yenidoğanların NIPS ağrı puanı medyan değerinin en düşük emzirme
grubunda ardından ten tene temas, sarmalama + kucağa alma grubunda olduğu saptanmıştır.
Çalışma gruplarındaki yenidoğanların işlemden önceki 2. dakika kalp atım hızı medyan
değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı (p>0,05), işlem başladıktan sonraki
10. saniye, işlemden sonraki 2. dakika ise çalışma gruplarındaki yenidoğanların kalp atım hızı
medyan değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu bulunmuştur (p<0,05).
Yenidoğanların kalp atım hızı medyan değerinin işlem başladıktan sonraki 10. saniye en düşük
emzirme, sonra sarmalama + kucağa alma, ardından ten tene temas grubunda olduğu
saptanmıştır. İşlemden sonraki 2. dakika kalp atım hızı medyan değerlerinin ise en düşük
sarmalama+kucağa alma, sonra emzirme ardından, ten tene temas grubunda olduğu
bulunmuştur. Çalışma gruplarındaki yenidoğanların ölçüm zamanlarına göre oksijen
saturasyonu medyan değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı bulunmuştur
(p>0,05). Çalışma gruplarının işlemden önceki 2 dakika boyunca, işlem süresince ağlama süresi
medyan değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı (p>0.05), işlemden sonraki
2 dakika boyunca ağlama süresi medyan değerleri arasında ise istatistiksel olarak anlamlı fark
olduğu saptanmıştır (p<0,05). Araştırmada işlemden sonraki 2 dakika boyunca ağlama süresi
medyan değerlerinin en düşük emzirme grubunda ardından sarmalama + kucağa alma ve ten
tene temas grubunda olduğu bulunmuştur.
Sonuç: Miadında doğmuş yenidoğanlarda topuk kanı alma işlemi sırasında hissedilen ağrının
azaltılmasında kullanılan non-farmakolojik yöntemlerden emzirmenin en etkili yöntem olduğu,
bunu sırasıyla sarmalama + kucağa alma ve ten tene temas yönteminin izlediği bulunmuştur.
Anahtar kelimeler: Ten tene temas, emzirme, sarmalama ve kucağa alma, ağrı, topuk kanı

Abstract:
Aim: This study was carried out as a randomized controlled experimental trial to compare three
different methods regarding reducing pain felt during heel lance procedures in term neonates.
Materials and Methods: The study was conducted at the Gynecology Obstetrics Department
of Kütahya Health Sciences University, Evliya Çelebi Training and Research Hospital, between
November 18, 2019, and May 31, 2020. The population of the study consisted of healthy
neonates (38-42 weeks) born at term, who met the inclusion criteria and were hospitalized with
their mothers in the Gynecology Service after delivery. The sample of the study consisted of
newborns in total 90, and 30 newborns (breastfeeding group; n=30 skin-to-skin contact group;
n=30; swaddling and holding group; n=30) for each study group. Data were collected by the
researcher using the "Parent and Newborn Information Form", "Newborn Infant Pain Scale
(NIPS)", and "Newborn Measurement Chart". Heart rate and oxygen saturation were
determined using a pulse oximeter device and crying/procedure time was determined using a
stopwatch and voice recorder and then recorded on the relevant form. The pain level, oxygen
saturation, heart rate and crying times of the newborns were measured and recorded in three
different time periods as before (t0: 2 minutes before the procedure), during (t1: the highest
value in the first 10 seconds after the heel lance) and after the procedure (t2: 2 minutes after the
procedure). The research data were evaluated with the help of an expert using the SAS 9.4
package program and IBM SPSS 26 (Statistical Package for the Social Sciences) package
program. At the end of the study, in the statistical power analysis, the power of the study was
found to be 0.81-0.99 at the α=0.05 significance level, and the effect size was found to be
between 0.02 and 0.68.
Results: In the study, it was found that the sociodemographic characteristics of the study groups
and some characteristics of the newborns were similar to each other. (p>0.05). There was no
statistically significant difference between the 2nd minute NIPS pain score median values of
the newborns in the study groups before the procedure (p>0.05). However, it was found that
there was a statistically significant difference between the median NIPS pain score at the 10th
second after the procedure and the 2nd minute after the procedure (p<0.05). It was determined
that the median NIPS pain score of newborns at 10 seconds after the start of the procedure and 
iv
at the second minute after the procedure was the lowest in the breastfeeding group, followed by
skin-to-skin contact, swaddling and holding groups. There was no statistically significant
difference between the median heart rate values of the newborns in the study groups at the 2nd
minute before the procedure (p>0.05). However, it was found that there was a statistically
significant difference between the median heart rate values of the newborns in the study groups
at the 10th second after the procedure and the second minute after the procedure (p<0.05). It
was determined that the median heart rate value of newborns was the lowest in the 10th second
after the start of the procedure, in the breastfeeding group, then in the swaddling and holding
group, then in the skin-to-skin contact group. The median heart rate values at the 2nd minute
after the procedure were found to be the lowest in the skin-to-skin contact group after swaddling
and holding and then breastfeeding. According to the measurement times of the newborns in
the study groups, there was no statistically significant difference between the median oxygen
saturation values (p>0.05). There was no statistically significant difference between the median
crying time values of the study groups during the 2 minutes before the procedure and during
the procedure (p>0.05). However, there was a statistically significant difference between the
median crying time values for 2 minutes after the procedure (p<0.05). In the present study, it
was found that the median crying time for 2 minutes after the procedure was the lowest in the
breastfeeding group, followed by the swaddling and holding and skin-to-skin contact group.
Conclusion: It was found that breastfeeding among the non-pharmacological methods used to
reduce the pain felt during the heel lance procedure was the most effective method in term
neonates, followed by the swaddling and holding and skin-to-skin contact methods,
respectively.
Keywords: Skin to skin contact, breastfeeding, swaddling and holding, pain, heel lance