Çağdaş İslam düşüncesinde insan ve siyaset Said Nursi örneği
Human being and politics in contemporary İslamic thoght the case of Said Nursi
Yazar: CÜNEYT DEĞİRMENCİ
Danışman: DOÇ. DR. ALİM YILMAZ
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Din-siyaset ilişkileri = Religious-politics relations ; Dini akımlar = Religious trends ; Modern İslam düşüncesi = Modern İslam thought ; Risale-i Nur = Risale-i Nur ; Said Nursi = Said Nursi ; Siyaset = Politics ; Yönetim = Management ; İnsan = Human ; İslamiyet = Islam

Özet:
Günümüzdeki din akımlarından biri olan ve "Risale-i Nur" adlı eserlerin etrafında
teşekkül eden topluluğun önderi olan Said Nursi, 20. Yüzyılda fikirleriyle kendinden
çokça bahsettirmiş bir İslam âlimidir. Görüşleri, dini ve siyasi çevrelerde, gerek
hayatında gerekse vefatından sonra çokça tartışılmış, muhalifleri tarafından
eleştirilmiş, birçok kişi tarafından da hayat tarzı olarak benimsenmiştir. Kendisini
takip ettiğini iddia eden talebeleri arasında dini, siyasi ve içtimai birçok meselede
farklı yorumlar yapılmaktadır. Bugüne kadar görüşleri hakkında birçok araştırma
yapılmasına rağmen, hâlâ incelenmeye ve araştırılmaya değer açığa çıkmamış veya
üzerinde tartışılan birçok mesele bulunmaktadır.
Said Nursi'nin eserlerinde İslam'ın dört temel esası olan Kur'an, sünnet, icma ve
kıyasın dışına çıkılmadığı görülmektedir. Eserlerinde pozitif bilimlere ters düşecek
izahlar göze çarpmamaktadır. Yazdığı Risale-i Nur adlı tefsirinde, İslam dini ile pozitif
bilimleri uzlaştırmayı hedeflemiştir. Modern bilimin ve demokratik yönetim
anlayışının İslam dini ile uyumlu olduğunu ortaya koymaya gayret etmiştir.
Osmanlı'nın son dönemlerinde İslamcılık ve İttihadı İslam düşünce akımının
içerisinde yer almıştır. Toplumdaki bağların güçlenmesi için çalışmalar yapmıştır.
Eğitim kurumlarında medrese, tekke, mektep arasındaki ayrılıkları gidermek için
yaptığı çalışmaları, İslam coğrafyasında menfi milliyetçiliğin zarar vermemesi için
yaptığı çalışmaları, sosyal hayatta da imtiyaza karşı çıkarak halkın kaynaşması için
yaptığı çalışmaları bunlardan bazılarıdır. Bu açıdan bakıldığında, Said Nursi'nin
eserlerinden siyaset ve yönetime temas eden kısımlarının incelenmesinin önem arz
ettiği anlaşılmaktadır.

Abstract:
Said Nursi, who is one of the leading figures of the current religious movements in
the Islamic world, formed his unique works called "Risale-i Nur." Indeed, he is an
Islamic scholar who has been mentioned and followed by many people in 20th
century. His views have been widely discussed, criticized by his opponents and also
embraced by many as a lifestyle in religious and political circles. There are many
different interpretations of religious, political and social issues among those who
claim to follow him. Although there have been many researches on their views to
date. I argue, moreover, that there are still many complicated issues that have not
yet been explored and are worth investigating. It appears that Said Nursi's works do
not go beyond the Qur'an, Ijma, Sunna and Qiyas, which has fashioned the essences
of Islam. In his works, the explanations that will contradict positive sciences do not
exist. In his commentary, Risale-i Nur, he aimed to reconcile Islam with positive
sciences. He aimed to show that modern science and democratic governance are
compatible with the Islamic religion. In the last days of the Ottoman period, the idea
of "Islamic Union" were involved in the Islamic political and intellectual movement.
As it grows, Nursi has worked to strengthen the bonds in the Muslim society. He tried
to associate traditional education with the modern one by purging the madrasa, the
tekke and the modern school in the educational institutions. Moreover, he worked to
make differences by preventing the damage of the ethnic nationalism in the Islamic
world, and struggled for the integration of the people. From this point of view, it is
understood that the parts of Said Nursi's works which are in contact with human
being, politics and governance is crucial to study.