Sinop ili Gerze ilçesi berber ailesi evi restorasyon projesi
Restoration project of berber family house in Sinop province, Gerze district
Yazar: HİKMETGÜL TURAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ IŞIL POLAT PEKMEZCİ
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Geleneksel konut mimarisi = Traditional house architecture ; Restorasyon = Restoration ; Sivil mimari = Civilian architecture

Özet:
Gerze, coğrafi konumu, kültürel ve doğal zenginlikleri ile geçmişten günümüze önemli bir yerleşim yeri olmuştur. Tarih boyunca birçok uygarlığa, farklı din ve kültürlere ev sahipliği yapmıştır. Gerze, Karadeniz Bölgesi'nin 19. yüzyıl sonu ve 20. yüzyıl başına tarihlenen ahşap konut dokusunu barındıran, kültürel miras açısından zengin ilçelerinden biridir. Coğrafyasına ve topoğrafyasına uygun zengin bir ahşap konut dokusuna sahip iken 1956 yangını başta olmak üzere, kültürel mirasın korunmasına ilişkin bilincin olmaması, sosyal, ekonomik ve kültürel gelişimin yeterli düzeyde olmaması gibi sebeplerden dolayı ilçe istenilen düzeyde gelişememiş ve günümüze az sayıda çevresel değeri olan konut kalabilmiştir. Günümüze ulaşabilen bu konutlar, Gerze'nin mimari mirasının büyük bir bölümünü oluşturmaktadır. Bu konutların korunması, onarılması ve geleceğe aktarılması büyük önem arz etmektedir.
Bu tez çalışması kapsamında, yangından günümüze kalmış sayılı tescilli ahşap konuttan biri olan Berber Ailesi Evi'nin rölöve, restitüsyon projeleri hazırlanmış, yapıya ait ahşap malzemelerin, malzeme ve bozulma analizleri yapılmış, müdahale yöntemlerine karar verilerek restorasyon projeleri hazırlanmıştır. Düzenli bakım, yapının uzun yıllar ayakta kalmasını sağlayan en önemli etkenlerden biridir. Bu yapının da uzun yıllar yaşaması için yapı kullanıcısına yönelik, restorasyon sonrası bakım yöntemlerini içeren bir kılavuz metin hazırlanmıştır.
Tez 6 ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm olan giriş bölümünde, tezin amacı, kapsamı ve çalışma yöntemi hakkında bilgi verilmektedir. İkinci bölümde Berber Ailesi Evi'nin bulunduğu Sinop ili, Gerze ilçesinin fiziki, sosyal ve ekonomik özellikleri, tarihsel gelişimi, geleneksel yerleşim düzeni ve mekansal gelişimi, Gerze Yangını ve ilçede bulunan kültür varlığı ve geleneksel yapılar ele alınmıştır. Üçüncü bölümde Berber Ailesi Evi'nin konumu, vaziyet planı, plan, cephe, strüktür ve malzeme özellikleri ile yapıdaki bozulmalar, yapılan alan çalışmalarına bağlı olarak detaylı bir şekilde anlatılmıştır. Çalışmanın dördüncü bölümünde Berber Ailesi Evi'nin özgün durumunu belirlemek amacıyla yapılan çalışmalar yer almaktadır. Bu kapsamda güvenilirlik derecelerine göre restitüsyona ışık tutan kaynaklar, bilgi ve belgeler anlatılmış ve bunlara bağlı olarak restitüsyon kararları verilerek vaziyet planı, plan ve cephe restitüsyon projeleri hazırlanmıştır. Beşinci bölümde restitüsyon verilerine ve yapılan malzeme, bozulma analizlerine bağlı olarak müdahale ve restorasyon kararları verilmiş, onarıma ve işleve yönelik öneriler geliştirilerek restorasyon projesi hazırlanmıştır. Gerze'deki sayılı tescilli yapıdan biri olan Berber Ailesi Evi'nin daha fazla zarar görmeden, korunarak geleceğe aktarılabilmesi için hazırlanan düzenli bakım kılavuzu bu bölümde ele alınmıştır.
Sonuç ve öneri bölümü olan altıncı bölümünde rölöve, restitüsyon, restorasyon projelerinden elde edilen veriler değerlendirilmiştir.

Abstract:
Gerze has been an important settlement with its geographical location, cultural and natural richness from past to present. Throughout history, it has hosted many civilizations, different religions and cultures. Gerze is one of the richest cultural heritage sites of the Black Sea Region. The wooden housing texture of the district is dated to end of the 19th century and the beginning of the 20th century. While the district has a rich wooden housing texture suitable for its geography and topography, it has not developed at the desired level due to the fire of 1956, lack of awareness about the preservation of cultural heritage and lack of social, economic and cultural development. The houses, which still extand today, constitude a large part of Gerze's architectural heritage. It is very important that these houses are protected, restored and bring to future.
Within the scope of this study, the survey, restitution projects of the Berber Family House have been prepared, materian and deterioration analyzes of the wooden materials of the building have been made and the restoration project have been prepared by deciding the intervention methods. Regular maintenance is one of the most important factors that make the structure extant for many years. In order for this structure to extant for many years, a guideline has been prepared which includes post restoration maintenance methods.
The thesis consists of 6 main chapters. In the introduction, which is the first chapter, the aim, scope and operation mode of the thesis are given. In the second chapter, the physical, social and economic characteristics, historical development process, traditional settlement, Fire of Gerze, cultural assets and the traditional houses of Gerze district are explained. In the third chapter, the location, site plan, floor plans, sections, elevations, structure and material properties of the Berber Family House are explained in detail according to the field studies. In the fourth part of thesis, the studies conducted to determine the original status of the Berber Family House are explained. In this context, resources, informations and documents are explained and restitution projects are prepared depending on these. The drawings consists of site plan, floor plans, sections and elevations. In the fifth part, after completing the restitution projects, restoration drawings are prepared according to the data reached and material, deterioration analysis. In the drawings; site plan, floor plans, sections, elevations and details are seen.
Datas obtained from the survey, restitution and restoration projects are evaluated in the sixth chapter, which is the coclusion and suggestion chapter. A regular maintenance guide for the Berber Family House is described in this section.