Turunçgil bahçelerinde spiroplasma citri. saglio et al. enfeksiyonuna ara ekim-Neoaliturus (Circulifer) haematoceps (Mulsant & Rey) (Hemiptera: Cicadellıdae) ilişkisinin etkisi
Effect of relationship of interplanted weeds-Neoaliturus (Circulifer) haematoceps (Mulsant & Rey) (Hemiptera: Cicadellidae) to spiroplasma citri. saglio et al. infection in citrus orchards
Yazar: HACI FATİH ATEŞ
Danışman: PROF. DR. SERDAR SATAR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tez çalışmasında göbekli portakallarda problem olan Spiroplasma citri Saglio et al.'nin Neoaliturus (Circulifer) haematoceps (Mulsant et Rey) (Hemiptera: Cicadellidae)'e bağlı olarak yayılımı araştırılmıştır. Çalışmaların bir bölümünü oluşturan ara ekim ile N. haematoceps popülasyon takibi için 2018-2020 yılları arasında, Adana ili Kozan ilçesinde 3 farklı bölgede 1-3 yaş aralığında Washington navel çeşidi portakal bahçeleri seçilmiştir. Bu bahçelere de sıra aralarına N. haematoceps'in konukçusu olduğu bilinen kışlık sebzelerden  turp ve ıspanak ekilmiş ve bunlar üzerinde N. haematoceps'in popülasyon dalgalanması takip edilmiştir. Bölgede kış aylarında farklı yabancı ot mücadele yöntemlerinin yapıldığı veya ara ekimin yapıldığı bahçelerde S. citri enfeksiyon oranları karşılaştırılmıştır. Bunun yanında S. citri'nin konukçusu olabilecek bazı yabancı otlar testlenmiş ve farklı aylarda toplanmış N. haematoceps bireylerinde S. citri bulaşıklığına PCR yöntemi kullanılarak P89-f/r ve Php-orf1-f/r primer çiftleri ile bakılmıştır. Zararlı popülayonu 2018 yılının Aralık ayında bir aktivite gösterirken 2019 yılının Ocak-Şubat-Mart aylarında bir aktivite göstermemiş, Nisan ayından başlayarak ürünün sürüldüğü Mayıs ayına kadar aktivitesine devam etmiştir. Benzer dalgalanma 2020 yılında da gözlenmiştir. Farklı kültürel işlemlerin yapıldığı bulaşık bahçelere bakıldığında ise en yüksek enfeksiyon oranına sonbahar ve kış döneminde yabancı ot mücadelesi yapılmayan bahçelerde rastlanırken en düşük S. citri enfeksiyon oranına ise yabancı ot mücadelesinin iyi yapıldığı bahçelerde gözlemlenmiştir. Spiroplasma citri ile bulaşık olduğundan şüphelenilen yabancı otların PCR yöntemi ile testlenmeleri sonucu; Convolvulus arvensis, Taraxacum officinale, Sorghum halepense, Cynodon dactylon, Conyza canadensis, Amaranthus viridis, Chenopodium album, Paspalum dilatatum, Euphorbia heterophylla, Solanum nigrum, Mercurialis annua, Fumaria officinalis türleri pozitif sonuç vermiştir. Spiroplasma citri ile bulaşıklık durumu araştırılmak için yakalanan N. haematoceps bireylerinin ve simptom gösteren meyvelerin de PCR yöntemi ile testlenmeleri sonucu ve pozitif sonuçlar elde edilmiştir.

Abstract:
In this study, the spread of Spiroplasma citri Saglio et al., Which is a problem in navel oranges, was investigated due to Neoaliturus (Circulifer) haematoceps (Mulsant et Rey) (Hemiptera: Cicadellidae). For the N. haematoceps population follow-up, which is part of the studies, between 2018 and 2020, Washington navel orange orchards were selected in 3 different regions in the Kozan district of Adana province, between 1-3 years of age. In these orchards, radish and spinach, which are known to be the hosts of N. haematoceps, were planted between the rows the population fluctuation of N. haematoceps was followed on them. The infection rates of S. citri were compared in the orchards in the region where different weed control methods were used during the winter months or where intermediate planting was made. In addition, some weeds that may be the hosts of S. citri were tested and S. citri infestation in N. haematoceps individuals collected in different months was examined using the PCR method with primer pairs P89-f/r and Php-orf1-f/r. While the pest population showed an activity in December 2018, it did not show any activity in January-February-March 2019, and continued its activity from April until May, when the product was applied. Similar fluctuation was observed in 2020. When we look at this orchards where different cultural processes are carried out, the highest infection rate was observed in the orchads where the weed control mesearument were not taken in autumn and winter season, while the lowest S. citri infection rate was observed in the orchards where the weed control was done well. As a result of the PCR testing of weeds suspected of being contaminated with S. citri; Convolvulus arvensis, Taraxacum officinale, Sorghum halepense, Cynodon dactylon, Conyza canadensis, Amaranthus viridis Chenopodium album, Paspalum dilatatum, Euphorbia heterophylla, Solanum nigrum, Mercurialis annua, Fumaria officinalis were positive. As a result of PCR testing of N. haematoceps individuals caught to investigate the contamination status with S. citri and fruits showing symptoms, and positive results were obtained.