Hastane işletmelerinde bütçeye ve finansal verilere dayalı performans ölçümü ve bir model önerisi /
Yazar: SERKAN DENİZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GANİTE KURT
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Hastane İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bütçe = Budget ; Finansal oranlar = Financial rates ; Finansal veriler = Financial datas ; Hastane işletmeleri = Hospital organizations ; Hastaneler = Hospitals ; Oran analizi = Rate analysis ; Performans = Performance ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Performans ölçümleri = Performance measurements

Özet:
ÖZET "Hastane İşletmelerinde Bütçeye ve Finansal Verilere Dayalı Performans Ölçümü ve Bir Model Önerisi" konulu çalışmayla, hastane işletmelerinde bütçeye ve finansal verilere dayalı performans ölçümünün yapılabilirliği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Hastanelerin tedarik, üretim, pazarlama, araştırma ve geliştirme, yönetim ve finansman gibi işletme fonksiyonlarına sahip olması hastanelerin işletmecilik kurallarıyla yönetilmesini zorunlu kılmıştır. Hastane işletmesi, hasta, yaralı ve sağlığından şüphe edenlerin sağlık ihtiyaçlarını karşılamak, sağlık sorunlarını gidermek, sağlık hizmeti üretmek, sağlık eğitimi vermek ve toplum sağlık düzeyini yükseltmek için gerekli üretim faktörlerinin bir araya getirildiği sosyal ve ekonomik hizmetişletmelerdir. Bu çalışmanın temel noktası performans ölçümüdür. Hastane işletmelerinde bütçeye ve finansal verilere dayalı performans ölçümü ile, aslında hastane işletmelerinin mali nitelikteki performansı ölçülür. Hastane işletmelerinde mali nitelikte performans ölçümü yapabilmek için doğru performans boyutlarını seçmek gerekir. Hastane işletmelerinde, verimlilik, iktisadilik, etkinlik, karlılık ve bütçeye uygunluk gibi performans boyutlarına göre mali nitelikte performans ölçümü yapılabilir. Hastane işletmelerinde, üretilen ürünün soyut oluşu ve üretim ile tüketimin eş zamanlı oluşu performans ölçümünü zorlaştırmaktadır. Hastane işletmelerinde mali nitelikte performans ölçümü yapabilmek için araç olarak bütçelerden ve oran analizinden yararlanılabilir.154 Bütçeler, hastane işletmelerinde koordinasyonu sağlayan, kaynakların amaçlara uygun bir biçimde verimli ve karlı kullanılmasına olanak sağlayan planlardır. Hastane işletmelerinde faaliyet, finansman ve yatırım bütçeleri hazırlanabilir. Hastane işletmelerinde bütçelere dayalı performans ölçümü, hastane bütçelerinde planlanan sonuçlarla, hastane faaliyetleri sonucu gerçekleşen fiili sonuçların karşılaştırılması suretiyle yapılır. Hastane işletmelerinde mali nitelikte performans ölçümünde kullanılan diğer bir araç oran analizidir. Oran analizi, hastane işletmelerinin mali tablolarında yer alan kalemler arasında ilişkiler kurularak bulunan oranlarla yapılan incelemeye denir. Hastane işletmelerinde oranlar kullanılarak yapılan mali performans ölçümünde, verimlilik, iktisadilik, likidite, mali yapı, etkinlik (faaliyet -devir) ve karlılık oranları kullanılabilir. Hastane işletmelerinde oran analizine dayalı olarak yapılan performans ölçümü, hastane işletmelerinde yapılan oran analizi sonuçlarının, önceki yıl sonuçları, sektör sonuçları, genel kabul görmüş sonuçlar ve bütçe hedefleriyle karşılaştırılması suretiyle yapılır. ANAHTAR KELİMELER: Hastane, Performans, Performans Ölçümü, Bütçe, Oran Analizi

Abstract:
ABSTRACT In the study of "Performance Measurement Based on The Financial Data and Budgeting in the Hospital Enterprises and A Suggestion of Model" it is aimed that to verify the possibility of performance measurement based on the financial data and budgeting in the hospital enterprises. As the hospitals have the supply, production, marketing, research and development, administration and financing functions, they are to be managed according to the management rules. Hospital enterprises are social and economical service enterprises where required production factors in order to provide sick, wounded and susceptibly unhealthy people health service, to remedy their health problems, to produce health service, to give health education and to enhance society's health level are aggregated. The basic point of this study is performance measurement. In the hospital enterprises, performance measurement depending on the budget and financial data, in fact the financial performance of the hospital enterprises are counted. In order to convey financial performance measurement, it is required to choose correct performance dimensions. In the hospital enterprises, due to the efficiency, economy, effectiveness, profitability and adequacy to the budget performance dimensions, financial performance measurement can be done. In the hospital enterprises, it makes it difficult to measure performance as the produced product is abstract and consumed simultaneously. In the hospital enterprises budgets and ratio analyse can be utilized as a tool to undertake financial performance measurement.156 Budgets are the plans that allow coordination within the hospital enterprise and utilize efficient usage of sources. In the hospital enterprises activity, finance and investment budgets can be prepared. In the hospital enterprises performance measurement depending on the budgets can be done by comparing the planned results in the hospital budget and actual consequence caused by the hospital's activity. The other tool used in the financial performance measurement in the hospital enterprise is ratio analyse. The ratio analyse is the inspection by the ratios found relating the items in the financial tables. In the financial performance measurement in the hospital enterprises efficiency, economy, liquidity, financial structure, effectiveness (activity - circle) and profitability ratios can be used. The financial performance measurement depending on the ration analyse in the hospital enterprises is done by comparing budget targets, generally accepted results, sectoral results, previous year results and the ratio analyse results made in the hospital enterprises. KEY WORDS: Hospital, Performance, Performance Measurement, Budget, Ratio Analyse