Rekreasyonel basketbolda ciddi boş zaman algısı ve optimum performans duygu durumu ilişkisi
The relationship of serious leisure and flow state in recreational basketball
Yazar: KIVANÇ DİNLER
Danışman: DOÇ. DR. HAMDİ ALPER GÜNGÖRMÜŞ
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Basketbol = Basketball ; Basketbolcular = Basketball players ; Duygu hayatı = Affect ; Duygudurum = Mood ; Rekreasyon = Recreation ; Rekreasyonel aktiviteler = Recreational activities ; Spor performansı = Athletic performance ; Zaman algısı = Time perception

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı Ciddi Boş Zaman Ölçeğinin (CBZÖ) rekreasyonel basketbolcularda Türkçe geçerlik ve güvenliğini test edilmesi ve CBZÖ ile Sürekli Optimum Performans Duygu Durumu Ölçeği-2'ye (SOPDDÖ-2) ilişkin bulguların demografik değişkenler ile karşılaştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Geçerliği ve güvenirliği bu araştırma kapsamında kanıtlanan CBZÖ ve buna ek olarak SOPDDÖ-2 veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Araştırmanın evreni Türkiye'de rekreasyonel amaçlı basketbol oynayan sporculardır. Örneklemi ise; Çalışma I'de CBZÖ'nün Türkçe geçerli ve güvenilirliği için 315, çalışma II'de ise (602 erkek ve 125 kadın) 727 gönüllü katılımcıdan oluşmuştur. Elde edilen veriler SPSS ve AMOS paket programlarında analiz edilmiştir. Kolayda örnekleme yöntemiyle elde edilen verilerin analizlerinde DFA, frekans, aritmetik ortalama, standart sapma; parametrik dağılım sergileyen bağımsız örneklemlerde t testi ve ANOVA testleri; non-parametrik dağılım sergileyen bağımsız örneklemlerde Mann-Whitney U testi ve Kruskal Wallis H-Testlerinin yanı sıra, ölçekler arasındaki ilişki ve etkiyi belirlemek için ise Sperman Korelasyon ve Regresyon testlerinden yararlanılmıştır. Ölçüm araçlarının iç tutarlıkların incelemesi için Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı hesaplanmıştır. 
Bulgular: CBZÖ Türkçe formunun geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu gözlemlenmiştir. Aynı zamanda CBZÖ'nün cinsiyet, yaş, basketbola katılım düzeyi, kariyer, lisans yılı ve haftalık boş zaman süresi değişkenine göre; SOPDDÖ-2'nin ise cinsiyet, basketbola katılım düzeyi ve lisans yılı değişkenine göre anlamlı olarak farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. CBZÖ ile SOPDDÖ-2'nin tüm alt boyutları arasında pozitif bir ilişki ve etki tespit edilmiştir.
Sonuçlar: CBZÖ 18 boyutu nedeniyle ayrıntılı bir boş zaman etkinliği analiz aracı olarak adlandırılabilir. Amatör basketbol katılımcıları, Ciddi Boş Zaman özelliklerinin çoğuna sahiptir ve katılım düzeylerine göre değişen seviyelerde Optimum Performans Duygu Durumu (Akış) yaşarlar.

Abstract:
Purpose: The purpose of this study is to test the Turkish validity and safety of the Serious Leisure Inventory and Scale (SLIM) in recreational basketball players and to compare the findings of the SLIM and Flow State Scale-2 (FSS-2) with demographic variables.
Materials and Methods: SLIM, the validity and reliability of which was proven within the scope of this study, and FSS-2 were used as data collection tools. The study population are athletes who play recreational basketball in Turkey. The sample were 315 volunteers for the validity and reliability of SLIM in Turkish in Study I, and 727 volunteers (602 men and 125 women) in study II. The obtained data were analyzed with SPSS and AMOS package programs. DFA, frequency, arithmetic mean, standard deviation were used in the analysis of data obtained by convenience sampling method. T test and ANOVA tests were used in independent samples displaying parametric distribution. In addition to Mann-Whitney U test and Kruskal Wallis H-Tests being used for independent samples displaying non-parametric distribution, Sperman Correlation and Regression tests were used to determine the relationship and effect between scales. Cronbach Alpha reliability coefficient was calculated to examine the internal consistency of measurement tools.
Findings: It was found that SLIM Turkish form is a valid and reliable measurement tool and significantly differentiates according to gender, age, level of involvement in basketball, career, licensed years and weekly free time. On the other hand, it has been concluded that FSS-2 significantly differentiates according to gender, level of participation in basketball and licensed year variables. A positive relationship and effect have been examined between SLIM and all sub-dimensions of FSS-2.
Results: SLIM can be named as a detailed leisure activity analysis tool due to its 18 dimensions. Recreational basketball participants have most of the Serious Leisure traits and experience Flow at varying levels according to their level of participation.