Ulus Tarihi Kent Merkezi kültürel peyzaj öğelerinin değişimi ve dönüşümü
Ulus Historic City Center cultural landscape components? change and transformation
Yazar: ALİ KEMAL ARKUN
Danışman: PROF. DR. İLKDEN TAZEBAY
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Mimarlık = Architecture ; Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Kültürel miras = Cultural heritage ; Kültürel ögeler = Cultural facts ; Kültürel özellikler = Cultural characteristics ; Peyzaj = Landscape ; Peyzaj analizi = Landscape analysis ; Peyzaj mimarlığı = Landscape architecture ; Peyzaj planlama = Landscape planning ; Peyzaj tasarımı = Landscape design ; Peyzaj yönetimi = Landscape management ; Peyzaj ögeleri = Landscape elements

Özet:
Tarihi alanların sahip olduğu değeri anlamak, değerlendirmek ve korumak açısından kültürel peyzaja ilişkin çalışmalar artmakta ve önem kazanmaktadır. Kültürel peyzaj özelliklerinin araştırılması, değerlendirilmesi ve korunması bu değerlerin geleceğe aktarılmasını sağlayacaktır.Ankara'nın en önemli kültürel peyzaj özelliklerine sahip Ulus Tarihi Kent Merkezi araştırmanın ana materyalini oluşturmaktadır. Ulus Tarihi Kent Merkezi'nin geçmişten günümüze geçirdiği değişim, bu değişimin etkileri, günümüz kullanımının belirlenmesi ve kültürel peyzaj kriterleri kapsamında alanın kültürel peyzaj öğelerinin durumu, değişimi ile dönüşümünün ortaya konulması çalışmanın temel amacıdır.Kültürel peyzaj değerlerinin irdelenebileceği açık, yarı açık ve kapalı mekanlar (tarihi doku ile ilişkili yapılar, yollar, meydanlar, yeşil alanlar ve diğer fiziksel elemanlar) ile mekanın sosyal ve kültürel özellikleri çalışmanın kapsamını oluşturmaktadır.Araştırmada geçmişten günümüze alanla ilgili dokümanlar irdelenmekte ve tarihi haritaların, planların, fotoğrafların, resimlerin ve çizimlerin değerlendirilmesi ve karşılaştırması ile farklı tarihi dönemler boyunca peyzajda meydana gelen değişimler saptanmaktadır. Bu kapsamda alan etütleri gerçekleştirilerek peyzajın mevcut durumu saptanmış ve önceki dönemlerin izleri tanımlanmıştır. Kültürel peyzaj öğelerinin değişim ve dönüşümü ile ilgili bulguların değerlendirilmesi ve öneriler sonuç olarak ortaya konulmuştur.

Abstract:
Researches on cultural landscape is increasing and gaining significance in order to understand, evaluate and protect the values of landscapes. Research, evaluation and protection of cultural landscape features provide this values to be transfered to the future.Ulus Historic City Center which have the most significant cultural landscape features of Ankara is main material of this research. The objective of this study is to research how Ulus Historic City Center is changed from past to present, how much of these are affected by this change, how it is used today and documenting situation, change and transformation of cultural landscape features within cultural landscape criteria.Cultural landscape values which can be examined in open, semi open and closed spaces (structures related to historic pattern, paths, squares, green spaces and other physical components) and besides social and cultural features of spaces is the content of this study.Research included examining all available documentation dating from early settlement of the local area through present day. Historic maps, plans, photographs, pictures and drawings were examined and compared to determine what changes occurred in the landscape throughout different periods of history. Field inspections were conducted to determine the existing features in the landscape and to identify what remnants remained from earlier periods. The conclusion provides a summary of the findings about the change and transformation as well as recommendations for future.