Fibromiyalji sendromunun şema modeli ve duygu düzenleme güçlüğü çerçevesinde incelenmesi
Investigation of the fibromyalgia syndrome in the frame of schema model and emotion regulation difficulty
Yazar: ÖZGÜR ERDEM ARICI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHAR KÖSE KARACA
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Duygu düzenleme güçlüğü = Emotion dysregulation ; Fibromiyalji = Fibromyalgia ; Şema = Schema ; Şema terapi modeli = Schema therapy model

Özet:
Bu araştırmanın amacı,  fibromiyalji sendromu ile erken dönem uyumsuz şemalar ve duygu düzenleme güçlüğü ilişkisini incelemek ve erken dönem uyumsuz şemalar ile fibromiyalji sendromu arasında duygu düzenleme güçlüğünün aracılık etkisini araştırmaktır. Araştırmanın katılımcıları, araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden ve katılma kriterlerini karşılayan 153'ü deney ve 153'ü kontrol olmak üzere toplam 306 kişiden oluşmaktadır. Araştırmada erken dönem uyumsuz şemaları ölçmek amacıyla Young şema Ölçeği - KF3, duygu düzenlemede yaşanılan güçlükleri ölçmek amacıyla Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği, fibromiyaljinin yaşam kalitesi üzerindeki etkisini ve düzeyini ölçmek amacıyla Fibromiyalji Etki Sorgulama Ölçeği ve katılımcıların genel belirti düzeyini ölçmek amacıyla SCL-90 Belirti Tarama Envanteri kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucu fibromiyalji tanısı alan deney grubu katılımcılarının tanı almayanlara göre şemalara daha fazla eğilimli olduğu, daha fazla duygu düzenleme güçlüğü yaşadığı ve genel belirti düzeylerinin daha yüksek olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Ayrıca erken dönem uyumsuz şemalar ve şema alanları ile fibromiyalji düzeyi arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüğü alt boyutlarının aracılık rolüne ilişkin Hayes (2013) tarafından geliştirilen PROCESS makrosu kullanılarak yapılan 63 analizden 33'ünde aracılık etkisi anlamlı bulunmuştur. Bulgular, ilgili alanyazın ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the relationship between fibromyalgia syndrome and early incompatible schemas and emotion regulation difficulties and the mediating effect of the difficulty of emotion regulation between early maladaptive schemas and fibromyalgia syndrome. The participants of the study, voluntarily agree to participate and met the participation criteria, consist of 306 people in total, 153 of whom are experimental and 153 of whom are control. In this study in order to measure early discordant schemas, The Young Schema Questionnaire-SF3,  in order to measure the difficulties of emotion regulation, Emotion Regulation Difficulty Scale, in order to measure the level of fibromyalgia and the effect of fibromyalgia on quality of life,  Fibromyalgia Impact Questionnaire, and in order to measure the general symptom level of the participants, Symptom Check List is used. As a result of the analyzes, it is found that the participants of the experiment group who are diagnosed with fibromyalgia are  more prone to schemas than those who are not diagnosed, and it is reached that they experienced more difficulty in emotion regulation and higher levels of general symptoms. In addition, the mediation effect of the relation between early maladaptive schemas and schema domains and the level of fibromyalgia is  found to be significant in 33 of 63 analyzes using the PROCESS macro, which was developed by Hayes (2013) on the mediating role on  sub-dimensions of  emotion regulation difficulties. The findings are discussed in the light of the related literature.