Mental durum için kısa test (STMS) ve MOCA nın MMSE ye karşı normal-alzheimer hastalığı-hafif kognitif bozukluk spektrumunda ayrım yeteneğinin karşılaştırılması
Discrimination abilitiy of short test of mental status (STMS) and MOCA compared to MMSE in the spectrum of normal- mild cognitive impairment and alzheimer?s disease
Yazar: MERVE ÇEBİ
Danışman: PROF. DR. İ. HAKAN GÜRVİT
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı / Sinirbilim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Geriatri = Geriatrics ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Alzheimer hastalığı = Alzheimer disease ; Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Mental bozukluklar = Mental disorders ; Mental durum ölçeği = Mental status schedule ; Standartlar = Standards ; Türk toplumu = Turkish society

Özet:
Literatürde hem klinisyenler ve hastalar açısından pratik, hem de normal yaşlanma ile hafif kognitif bozukluk (HKB) ve Alzheimer hastalığı (AH) arasındaki ayrımı iyi yapabilecek bir mental muayene testinin eksikliği bilinmektedir. Emre Kökmen bu bakış açısıyla yola çıkarak Mayo Kliniği'nde Mental durum için kısa test'i (Short test of mental status:STMS) geliştirmiştir (1987). Uygulanması 10 dakika süren, yatak başında uygulanabilen ve ekonomik olan STMS özellikle normal, HKB ve AH farkını tespit edebilme açısından Mini Mental Durum Değerlendirmesi'ne (MMSE) göre avantajlı olabilir.Amaç: Bu çalışmada ülkemizde yapılacak çalışmalarda da kullanılabilmesi için STMS'in Türkçe'ye çevrilerek kültürümüze uyarlanması ve testin geçerlilik ve güvenilirlik çalışmasının yapılması; normal-HKB-AH ayrımında Montreal Bilişsel Değerlendirme'ye (MOCA) paralel, fakat MMSE'den daha iyi olduğunun gösterilmesi amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntem: STMS'in Türkçe versiyonu oluşturulmuş; geçerlililk ve güvenirlik çalışması 50 yaş üzeri kişiler ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya, % 57,5'i (n=93) kadın, % 42,5'i (n=68) erkek olmak üzere toplam 160 kişi katılmıştır. Kontrol grubu katılımcıların % 39,4'ünü (n=64), HKB olanlar % 21,3'ünü (n=34), AH olanlar ise %39,4'ünü (n=63) oluşturmaktadır. Katılımcıların yaş ortalamaları kontrol grubu için 60,08 (Ss=7,967), HKB için 70,91 (Ss=7,52), AH için 73,43 (Ss=6,20) olarak belirlenmiştir.Bulgular: STMS toplam puanının tüm grupları birbirinden ayırabildiği gözlenmiştir. Çalışma sonucunda kontrol-HKB ayrımı için kesme noktası 31,5 (sensitivite:81, spesifite:73); HKB-AH ayrımı için kesme noktası 24,5 (sensitivite:84, spesifite:89) olarak belirlenmiştir.Sonuç: Bulgular, testin mental muayenede, özellikle kontrol-HKB ve erken evre-AH ayırıcı tanısında klinisyenlere yardımcı olacağını göstermiştir.Anahtar kelimeler: STMS, mental muayene, Türk populasyonu, standardizasyon

Abstract:
The lack of an ideal cognitive screening test, which is easy to apply and able to differentiate normal cognition from mild cognitive impairment is well-acknowledged fact. This prompted Emre Kökmen to develop STMS (Short Test of Mental Status) in Mayo clinic (1987). As a time-saving, economic and practice test, STMS can be more advantegous in differentiating normal people from MCI and, MCI from AD, compared to Mini Mental State Examination (MMSE).Aim: In the study, it is aimed to establish the norms and analyze the realibility and validity of STMS in Turkish population and to demonstrate that STMS is parallel to Montreal Cognitive Assessment (MOCA) but better then MMSE, in differentiating controls from MCI and MCI from AD.Material and Method: Turkish version of STMS is adapted and reliability and validity analysis is applied to people older then 50. A total of 160 people were recruited in the study, consisting of 92 (57.5 %) women and 68 (42.5 %) men. Study groups are consisted of 63 cognitively normal subjects (39.4 %), 34 MCI (21.3 %) and 63 AH (39.4 %) patients. The mean of ages are 60.08 (Ss=7.967) for controls, 70.91 (Ss=7.525) for MCI, and 73.43 (Ss=6.20) for AH patients.Results: STMS can differentiate all groups from each other. As a result, cut-off point is 31,5 (sensitivity:81, specifity:73) to differentiate controls from MCI; and 24,5 (sensitivity:84, specifity:89) to differentiate MCI from AD.Conclusion: The results show that STMS can be used by clinicians to differentiate both MCI from AD and normal people from the cognitively impaired.Key words: STMS, mental status examination, Turkish population, screening tool standardization