Isparta yöresinde gül ve gül yağı üretiminde mekanizasyon uygulamalarının araştırılması
Research on mechanization in rose and rose oil production in Isparta region
Yazar: OSMAN GÖKDOĞAN
Danışman: PROF. DR. FİKRET DEMİR
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Makineleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Isparta bölgesindeki yağlık gül bitkisi yetiştiriciliğinde uygulanan mekanizasyon durumu ile yağlık gül ve gülyağı üretimindeki enerji bilançosunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla 2008 yılında, üreticilerin mekanizasyon düzeyi 11 köy ve 121 işletmede, basit tesadüfi örnekleme yöntemine göre yapılmıştır. Enerji bilançoları ise 15 işletmede 2009 ve 2010 yıllarında gözlem ve ölçüm yoluyla belirlenmiştir. Araştırmada üretim faaliyetindeki etkinliğin ölçülmesinde parametrik olmayan VZA (Veri Zarflama Analizi) kullanılmıştır. Etkinlik ölçümlerinin tahmini, SPSS ve DEAP 2.1 paket programında yapılmıştır.Araştırma sonuçlarına göre işletme başına düşen traktör adedi 0.74, traktör başına düşen tarım makinesi 4.53 adet, ortalama traktör gücü 34.71 kW, birim alana düşen traktör gücü 30.18 kW, 1,000 ha alana düşen traktör sayısı 869.56 adet, bir traktöre düşen alan 1.15 ha, traktör başına düşen makine kütlesi 2.61 ton olarak saptanmıştır.Yağlık gül yetiştiriciliğinde 16,544.00 MJ ha-1 olarak enerji girdisi, 23,437.35 MJ ha-1 enerji çıktısı ve enerji çıktı/girdi oranı 1.42 olarak belirlenmiştir. Geleneksel gülyağı üretiminde enerji girdisi 40,967.43 MJ kg-1, enerji çıktısı 310,698.57 MJ kg-1 ve enerji çıktı/girdi oranı 7.58 olarak belirlenmiştir. Modern gül yağı üretiminde ise ortalama enerji girdisi 41,522.39 MJ kg-1, enerji çıktısı 250,380.01 MJ kg-1 ve enerji çıktı/girdi oranı 6.03 olarak belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Çıktı/girdi oranı, enerji, mekanizasyon düzeyi, yağ gülü.

Abstract:
In this study, it was aimed to determination of mechanization level applied to cultivation of rose plant and energy balance in rose and rose oil production in Isparta region. For this purpose, in 2008, mechanization level of producers in 11 villages and 121 plants was based on simple random sampling method. In 15 plants, energy balance sheets were also determinated by observation and measurement methods in 2009 and 2010. Non-parametric data envelopment analysis was used in measurement of productive activity efficiency. Prediction of efficiency measurement was made via SPSS and DEAP 2.1 pocket software.According to study results, it was found that number of tractor per plant was 0.74, number of agriculture machine per tractor was 4.53, mean tractor power was 34.71 kW, tractor power per unit area was 30.18 kW ha-1, number of tractor per 1,000 ha was 869.56, area per a tractor was 1.15 ha, machine mass per tractor was 2.61 tons.In cultivation of rose oil, it was determined that energy input was 16,544.00 MJ ha-1, energy output was 23,437.35 MJ ha-1 and output input ratio 1.42. In traditional rose oil production, it was determined that energy input was 40,967.43 MJ kg-1, energy output was 310,698.57 MJ kg-1 and output/input ratio was 7.58. In rose oil production with fabrication, mean energy input was found 41,522.39 MJ kg-1, energy output was found 250,380.01 MJ kg-1 and output/input ratio was found as 6.03.Keywords: Energy, mechanization level, output/input ratio, rose oil.