Putin dönemi Rusya-Mısır ilişkileri
Russia-Egypt relations in the Putin era
Yazar: CAN KARADEMİR
Danışman: DOÇ. DR. VUGAR İMANBEYLİ
Marmara Üniversitesi / Orta Doğu ve İslam Ülkeleri Araştırmaları Enstitüsü / Ortadoğu Siyasi Tarihi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Arap Baharı = The Arab Spring ; Orta Doğu = Middle East ; Putin, Viladimir = Putin, Viladimir ; Realizm = Realism ; Rusya = Russia ; Sovyetler Birliği = Soviet Union

Özet:
Soğuk Savaş sonrası dönemde bozulan imajını değiştirme ve uluslararası ilişkilerde yeniden büyük güç olma isteğinin, post-Sovyet Rusya'nın başlıca amaçlarından olduğu söylenebilir. Özellikle Putin'in iktidara gelmesiyle bu arzu çok şiddetli bir şekilde hissedilmeye başlanmıştır. Bu süreçte petrol ve doğalgaz gelirleriyle toparlanan Rusya, yakın çevresinde nüfuzunu artırmaya çabalamasının yanında Batı-dışı alanlara da yeniden açılmaya çalışmıştır. Bu bağlamda "bakir" bir alan olarak öne çıkan Orta Doğu coğrafyasının Rusya'nın yeniden büyük güç olma arzusunu hayata geçirme sürecinde kendisine önemli bir hareket alanı sağladığı ileri sürülebilir. 
Bu noktada Rusya'nın, geçmişte derin tarihsel münasebetleri olan, Mısır ile yeniden gelişmekte olan ilişkileri dikkat çekmektedir. Özellikle "Arap Baharı" sürecinde gerçekleşen Sisi darbesi sonrasında Rusya'nın Mısır ile yakınlaşması araştırmaya değer bir konudur. İşte, bu çalışma Putin dönemindeki Rusya-Mısır ilişkilerine odaklanmaktadır. Öncelikle tarihsel süreç içerisinde Rusya-Mısır ilişkileri değerlendirilmiş, sonra Putin dönemindeki değişim ve süreklilik unsurları incelenmiştir. Burada ikili münasebetlerin hangi dinamiklerle tetiklendiği ve nasıl devam ettiği açıklanmaya çalışılmıştır. Bu çerçevede, bu çalışma, Rusya'nın Mısır ile geliştirdiği ilişkilerin Saldırgan Realizm ile incelenmesinin daha uygun olacağını ileri sürmektedir. Bu perspektife göre uluslararası sistemin güvensiz olması ve bu sistemdeki aktörlerin sürekli olarak tehdit hissetmeleri nedeniyle buradaki güçler (özellikle de büyük güçler) sınırsız güç biriktirmek zorundadır. Bu nedenle, bu tezin ana amacı da Rusya'nın Mısır ile geliştirmekte olduğu ilişkilerin yeniden büyük güç olma arzusuna hizmet ettiğini ortaya koymaya çalışmaktır.
Putin'in iktidara gelmesiyle birlikte Rusya-Mısır ikili ilişkileri, özellikle Sisi darbesi sonrasında siyasi-diplomatik, ekonomik-ticari ve askeri-güvenlik alanlarında çok fazla ivme kazanmıştır. İki lider arasında artan temaslarda siyasi-stratejik meseleler görüşülmüş, ticari-ekonomik ve turizm gibi konular ele alınmıştır. Bunun yanı sıra, Rusya, Mısır'ın silahlanmasında önemli bir rol üstlenmeye başlamış ve hatta iki ülke arasında askeri tatbikatlar yapılmıştır. Öte yandan, Rusya, Mısır'da nükleer enerji santrali inşası projesine de girişmiştir. Rusya-Mısır ilişkilerinde yaşanan bu gelişmeler sırasında, iki ülkenin benzer tehdit ve fırsatlarla karşılaştığı ve bu yüzden güçlerini maksimize etmeye çalıştıkları görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Saldırgan Realizm, Rusya Dış Politikası, Rusya-Mısır İlişkileri, Putin, Sisi

Abstract:
It can be said that the desire to change its deteriorated image in the post-Cold War period and to become a great power again in international relations is one of the main goals of post-Soviet Russia. Especially with Putin's coming to power, this desire has started to be felt very strongly. In this process, Russia, recovering with oil and natural gas revenues, not only tried to increase its influence in its "near abroad", but also tried to re-open to non-Western areas. In this regard, it can be argued that the Middle East region, which stands out as a "virgin" area, provides Russia with an important field of action in the process of realizing its desire to become a great power again.
At this point, Russia's developing relations with Egypt, with which it has deep historical ties in the past, draws attention. Russia's rapprochement with Egypt, especially in the aftermath of the Sisi coup during the "Arab Spring", is a topic worthy of research. Thus, this study focuses on Russia-Egypt relations during the Putin era. First of all, Russian-Egyptian relations are evaluated in the historical process, and then the elements of change and continuity in the Putin era are analyzed. Here, it is tried to explain which dynamics triggered the bilateral relations and how they continued. In this framework, this study argues that it would be more appropriate to analyze Russia's relations with Egypt from the perspective of Offensive Realism. According to this perspective, since the international system is insecure and the actors in this system constantly feel threatened, the powers (especially great powers) in it have to accumulate unlimited power. Therefore, the main objective of this thesis is to try to demonstrate that Russia's relations with Egypt serve its desire to become a great power again.
Since Putin came to power, Russian-Egyptian bilateral relations have gained a lot of momentum in the political-diplomatic, economic-commercial and military-security fields, especially after the Sisi coup. During the increased contacts between the two leaders, political-strategic issues were discussed, as well as trade-economic and tourism issues. In addition, Russia began to play an important role in Egypt's new armament program and even the two countries conducted joint military exercises. Furthermore, Russia has also embarked on a project to build a nuclear power plant in Egypt. During these developments in Russian-Egyptian relations, the two countries faced similar threats and opportunities and therefore sought to maximize their power.
Keywords: Offensive Realism, Russian Foreign Policy, Russia-Egypt Relations, Putin, Sisi