ABD'nin Ortadoğu politikasının dini radikalizme etkisi: El Kaide örneği
The effect of U.S. Middle East policy on religious radicalism: The case of Al Qaeda
Yazar: MURAT BULUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ M. FARUK ÇAKIR
Polis Akademisi / Güvenlik Bilimleri Enstitüsü / Uluslararası Güvenlik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; El Kaide = El Kaide ; Ortadoğu = Middle East ; Ortadoğu politikası = Middle East policy ; Radikalleşme = Radicalism ; Selefiye = Selefiye ; Uluslararası politika = International policy ; İslami radikalizm = Islamic radicalism

Özet:
Bu çalışmada, Amerika Birleşik Devletleri'nin Harry Truman dönemi ile Barack Obama yönetimi arası süreçteki Ortadoğu politikaları kronolojik olarak incelenmiş ve özellikle 1979 sonrası dönemde uyguladığı politikaların Ortadoğu'daki dini radikalizme etkisi terör örgütü El Kaide'nin ortaya çıkış ve yükselişi üzerinden belirlenmeye çalışılmıştır.
Vaka çalışması olarak ele alınan ve nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesinin kullanıldığı bu çalışmada ABD'nin Ortadoğu'ya yönelik politikaları, ABD başkanlarının konuşmaları, ilan ettikleri doktrinler, Ulusal Güvenlik Strateji belgeleri ve başkanlık emirleri ile Başkanların politikalarına etki eden bakanlar ve danışmanların söylemlerinin analizi üzerinden ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Yapılan çalışma neticesinde, ABD'nin İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra hegemonyasını tesis etmeye çalıştığı Ortadoğu'ya yönelik politikalarının, bölgede dini radikalizmin ortaya çıkmasında ve yükselişe geçmesinde birincil düzeyde etkiye sahip olduğu, terör örgütü El Kaide'nin de ABD'nin bölgesel ve küresel politikalarının bir sonucu olarak ortaya çıktığı tespit edilmiştir.
Sonuçta Ortadoğu'da dini radikalizmin azalması için ABD'nin İsrail-Filistin sorununda tarafsız bir yaklaşım sergilemesi, bölgedeki emperyal niyetlerinden ve kendi tercihlerini bölgeye empoze etmekten vazgeçmesi, bölgenin zenginliğini ve kaynaklarını gerçek sahibi olan bölge halklarına bırakması ve ABD çıkarlarına ters olsa dahi bölge ülkelerinin yönetimlerinin, ülkelerin halklarının iradelerine ait olduğunu kabul etmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: ABD, Ortadoğu, Dini Radikalizm, El Kaide, Selefilik

Abstract:
In this study, Middle East policies of the U.S. in the period between Harry Truman and Barack Obama administration were examined chronogically and especially the effects of policies implemented in the post-1979 period on religious radicalism in the Middle East have been tried to be determined through the emergence and rise of terrorist organization Al Qaeda.
In this study, which was considered as a case study and in which document analysis was used, the U.S. policies towards the Middle East were tried to be revealed through the analysis of the speeches of the U.S. presidents, the doctrines announced by the U.S. presidents, the National Security Strategy documents and the presidential directives and the statements of the ministers and advisors that affect the policy of the presidents.
This study has revealed that the policies of the U.S. towards the Middle East, where the U.S. has established hegemony since the World War II, are primarily responsible for the emergence and rise of religious radicalism in the region and it has been determined that the terrorist organization Al Qaeda emerged as a result of the regional and global policies of the U.S.
Ultimately, in order to reduce religious radicalism in the Middle East, the U.S. should adopt a neutral approach in the Israel-Palestine problem, abandon its imperial intentions and imposing its own preferences on the region, leave the wealth and resources of the region to the real owners of the region and the U.S. has to accept that the governments of the countries in the region belong to the will of the people of the countries, even if it is against the U.S.' interests.

Key Words: United States, Middle East, Religious Radicalism, Al Qaeda, Salafism