Acil hemşirelerinde merhamet yorgunluğunu etkileyen faktörler
Factors affecting compassion fatigue in emergency nurses
Yazar: TUĞBA ÇINARLI
Danışman: DOÇ. DR. ZELİHA KOÇ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Acil Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Acil hemşirelik = Emergency nursing ; Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Merhamet = Mercy ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Amaç: Bu araştırma acil servis hemşirelerinde merhamet yorgunluğunu etkileyen
faktörleri belirlemek amacıyla tanımlayıcı, ilişki arayıcı ve metodolojik bir çalışma
olarak yürütülmüştür.
Materyal ve Metot: Araştırmanın örneklemini 01.11.2016-01.08.2017 tarihleri
arasında Samsun Kamu Hastaneleri Birliği Genel Müdürlüğüne bağlı 17 hastanenin acil
servisi ile Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi acil
servisinde çalışmakta olan toplam 253 hemşire oluşturmuştur. Veriler araştırmacı
tarafından literatür doğrultusunda hazırlanan hemşireleri tanıtıcı bilgi formu, Merhamet
Doyumu ve Merhamet Yorgunluğu Ölçeği, Minnesota İş Doyum Ölçeği ve Maslach
Tükenmişlik Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Nitel verilerin toplanmasında ise yarı
yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır.
Bulgular: Bu çalışmada Merhamet Doyumu ve Merhamet Yorgunluğu Ölçeği'nin
geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yürütülmüştür. 21 madde ve üç faktör ile doğrulanan
ölçeğin güvenirlik seviyesi 0,728 olarak belirlenmiştir. Merhamet Doyumu ve
Merhamet Yorgunluğu Ölçeği'nin Merhamet Doyumu, Tükenmişlik ve Sekonder
Travmatik Stres alt boyutlarının puan ortalamasının sırasıyla 25,39±4,85, 14,45±3,80,
21,96±5,58 olduğu saptanmıştır. Acil hemşireleri ile yapılan odak grup görüşmelerinde
elde edilen veriler doğrultusunda merhamet yorgunluğu kavramının bilinirliği,
merhamet yorgunluğuna neden olan faktörler, merhamet yorgunluğunun belirtileri ve
merhamet yorgunluğunu önleme stratejileri olmak üzere 4 tema belirlenmiştir.
Sonuç: Merhamet Doyumu ve Merhamet Yorgunluğu Ölçeği'nin ülkemizde
hemşirelere uygulanabilecek geçerli ve güvenilir bir araç olduğu belirlenmiştir. Çalışma
yılı, mesleği bırakmayı isteme durumu, mesleğini ekonomik olarak tatmin edici bulma
durumu gibi özeliklerin merhamet yorgunluğunu etkilediği bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Merhamet doyumu; merhamet yorgunluğu; tükenmişlik

Abstract:
Aim: This study has been conducted as a descriptive, relational and methodological
study to determine the factors affecting the compassion fatigue in emergency nurses.
Material and Method: The population of the study consists of a total of 253 nurses
who were working in the emergency services of 17 hospitals affiliated to the General
Directorate of Samsun Public Hospitals Union and the emergency service of Ondokuz
Mayis University Health Application and Research Center between the dates
01.11.2016 and 01.08.2017. Data were collected by using the introductory information
form prepared by the researcher in accordance with the literature, Compassion
Satisfaction and Compassion Fatigue Scale, Minnesota Job Satisfaction Scale and
Maslach Burnout Scale. Semi-structured interview form was used to collect qualitative
data.
Findings: In this study, the validity and reliability studies of the Compassion
Satisfaction and Compassion Fatigue Scale (Version 5) were conducted. The reliability
level of the scale confirmed by 21 items and three factors was determined as 0,728. It
was determined that the mean score Compassion-Satisfaction, Burnout and Secondary
Traumatic Stress sub-dimensions of the Compassion Satisfaction and Compassion
Fatigue Scale were 25.39 ± 4.85, 14.45 ± 3.80, and 21.96 ± 5.58 respectively. In line
with the data obtained from focus group interviews with emergency nurses 4 themes
were determined including recognition of compassion fatigue, factors causing
compassion fatigue, signs of compassion fatigue and strategies to prevent compassion
fatigue.
Result: It was designated that the Compassion Satisfaction and Compassion Fatigue
Scale was a valid and reliable tool that could be applied to nurses in our country. It was
found that features such as working year, request to leave the profession, finding the
occupation economically satisfactory affect the compassion fatigue.

Keywords: Burnout; compassion fatigue; compassion satisfaction