Mehmet Zeki Oral'ın hayatı ve eserleri
Intelligent life and works of Mehmet Zeki Oral
Yazar: SAVAŞ YILMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NEVZAT TOPAL
Niğde Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Tarih Ana Bilim Dalı / Ortaçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Bibliyografya = Bibliography ; Tarih = History
Dizin: Biyografi = Biography ; Oral, Mehmet Zeki = Oral, Mehmet Zeki ; Tarih = History ; Tarih araştırmacıları = History researcher

Özet:
Bu çalışma Mehmet Zeki Oral'ın (1901-1962), hayatının ve eserlerinin incelendiği bir araştırmadır. Mehmet Zeki Oral'ın hayatı hakkında fazla neşriyat olmadığından dolayı, memleketi olan Sinop'un Boyabat kazasına bağlı Cuma köyü muhtarlığıyla irtibata geçilmiştir. Araştırmamız sırasında İstanbul'da ikâmet eden M. Zeki Oral'ın oğlu olan Baha Oral'a ulaşılmıştır. 06-07/07/2009 tarihleri arasında İstanbul'da Baha Oral ile röportaj yapılmış, hocanın hayatına dair yeni bilgilere ulaşma imkanı sağlanmıştır. Hocanın hayatı hakkında birinci derece yakınından bilgi alındıktan sonra; Milli Kütüphane, Türk Tarih Kurumu, Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğü'nde araştırmalarımı yaparak M. Zeki Oral, tarafından kaleme alınan kitaplar, makaleler ile memuriyet hayatı hakkında kayıtlara ulaşılmıştır.İnceleme ve araştırmalarının sonunda, Türk Tarih ve Kültürüne büyük katkılar sağlamış olan M. Zeki Oral, tarihin karanlıkta kalan sahifelerine ışık tutmuştur. Bazı müphem bilgilerin yer aldığı özellikle Anadolu Selçuklu Devleti ile Karamanoğulları ve beylikler dönemine ait vakaları ve tarihi eserleri titiz bir inceleme ve araştırmayla gün yüzüne çıkararak sağlıklı bilgilere ulaşmamızı sağlamıştır.Bilhassa tarihin yardımcı kaynakları arasında gösterilen Epigrafi bilimiyle ilgilenmiş; zaviyeler, hanlar, hamamlar, camiiler, mescitler, türbeler vs. mimarî eserler üzerinde yer alan yazıları okuyup, bu yazıları daha önce elde etmiş olduğu metinlerle karşılaştırmıştır. Bu mimarî yapıların hangi döneme ait olduğu, kim tarafından yaptırılıp hangi amaca hizmet etmiş olduğu ve bu eserler yapılırken dönemin siyasî, kültürel, sosyo-ekonomik özellikleri hakkında malumatlar vermiştir. Böylece, Epigrafi biliminin tarih için ne denli bir öneme haiz olduğunu genç nesil tarihçilere göstermiştir.Tarihi eserleri ve vakaları incelemesinin yanı sıra Türk Milli Kültürü'ne de emsalsiz hizmetlerde de bulunmuştur. Şöyle ki; müfettişken gitmiş olduğu yerlerde vatandaşlarla yaptığı görüşmeler sırasında halk ozanlarına dair bilgilere ve o ozanlar tarafında yazılan şiirlere, edebî metinlere ulaşıp bunları derleyerek, Türk Kültür Tarihi'ne hizmet etmiştir. Milletleri var eden temel unsurlardan biri Kültür olduğuna göre, bu kültür elçileri hakkında araştırmalarını yoğunlaştırarak elde etmiş olduğu bilgileri eserinde göstermiştir. Türk Kültür ve Folklor hayatına hizmet etmiştir. Böylece bu değerlerimizin zaman içerisinde unutulup gitmesine izin vermemiştir.Sonuç olarak diyebiliriz ki; Mehmet Zeki Oral, yapmış olduğu inceleme ve araştırmalarıyla bir devrin tarihine ışık tutmuştur. Türk Milleti'nin kültürel değerlerini de bu tarihî eserleri ve olayları araştırarak incelemiştir. Kültürel değerlerimize de ulaşarak adeta bu değerlere de hayat vermiştir.

Abstract:
This is a reseach on which Zeki Oral?s (1901-1962) life and warlis are studied since there are not many editions of Zeki Oral?s life, the elected headman of Cuma which is a village of Boyabat, which is a town of Sinop was contacted.Between the dates 06-07/2009 B. Oral was interviewed in İstanbul, so some new information about Zeki Oral?s life could be reached. After being informed about his life from his closset relative, not only boolis and essays which were written by him but also the records of his duty lıfe could be reached by doing some research in National Library, Turkish History Institution and General Directorate of Fondations.Mehmet Zeki Oral, who contributed to Turkish History and Culture , enlightened the periods of history in darkness to his research. He provided people to reach the accarete knownedge about the events and hstorical monuments belongig to Anadolu Selçuklu Devleti and Karamanoğulları, about which there had been inaccurate knowledge before by doing his research very carefully and by clarifying it.He was especillay interested in Epiogrofy which is accepted one of the main resources of history. He read the writting on the architectural monuments like small drvish lorges, road houses, baths, mosques, prayer rooms, tombs, etc. And compared these writing with essays which he had obtained before.He gave information about the period of these architectural monuments, by whom they were built, the reason for their being built and the the political, cultural, socio-economic features of the period when they were built. In this way, he has showed young historians how important Epigrafy is for history.Besides his research into the historical monuments and events, he made unique contri butions to Turkish National Culture. He served to Turkish Culturu History by reaching information about the poets, poems which were written by them and literary essays as a result of his interviews with the people in the places where he went as an inspector and compiling them.Since culture is one of the main elements which brings nation into existence, he gave enough information about these poets in his studies as a result of intensifying his research on them. He served to Turkish Culture. In this way, he didn?t let our cultural values be forgotten with time.