Hava limanı kaynaklı çevresel etkiler: Ankara Esenboğa Hava Limanı örneği
The environmental factors caused by airport: Ankara Esenboğa Airport sample
Yazar: AYŞE DANIŞMAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYŞE TEKEL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Hava taşımacılığının temel unsurlarından biri olan havalimanları; yerel, ulusal ve bölgesel ölçekte hareket merkezleridir. Havalimanlarından kaynaklanan bir takım kirletici unsurların çevreye etkileri de olasıdır. Bu nedenle işletmeler çevre kirliliğinin önlenmesi/azaltılması yoluna gidilerek, işletmeler tarafından çevre yönetim sistemi oluşturulması gerekmektedir.Çevresel yönetim sistemi, havalimanlarının çevreyle olası etkilerinin oluşmadan önlenmesine ya da oluşan etkilerin azaltılması/bertaraf edilmesine yönelik kapsamlı ve uzun süreçli bir yönetim sistemidir.Ankara Esenboğa Havalimanı kaynaklı çevresel sorunlar; arazi kullanım ilişkisi, gürültü kirliliği ilişkisi, ekolojik denge ilişkisi, su ve hava kirliliği ilişkisi başlıkları altında irdelenmiştir. Yapılan değerlendirme sonucunda Türkiye'de havalimanlarının çevreye verdiği zararları önlemek amacıyla etkin bir çevre yönetim sistemi sayesinde, meydana gelen yada oluşabilecek etkilerin azalımı ve korunmaya yönelik çalışmalar bu sistem çerçevesinde değerlendirilmiştir.Bu kapsamda; çevresel yönetim sistemi basamaklarından gürültüye ilişkin Esenboğa Havalimanında yapılan gürültü izleme ve ölçüm değerleri ile gürültü kontrol çalışmaları ve anlık gürültü seviyesi ölçümüyle çevrede oluşan etkinin değerlendirilmesinin daha da kolaylaştığı sonucuna varılmaktadır. Aynı şekilde çevrede yaşayan diğer canlıların bundan etkilenerek (ürkmesi, kaçması, psikolojik zararlar oluşturması vb.) ekolojik dengenin bozulmasına yol açacağından izleme ve kontrol önem taşımaktadır.Esenboğa Havalimanında atık su arıtma tesisi olması bu yönetim sistemi bilincinin oluştuğunu ifade etmektedir. Ayrıca arazi kullanımı çeşitliliği de Esenboğa Havalimanın varlığından dolayı avantaj (istihdam yaratarak yerleşim alanlarının genişlemesi, çeşitli iş kollarının bu alana yakın konumlandırılması vb.) niteliğinde gelişim göstermektedir. Tüm bu çalışmalarda yerel halkın desteği ve görüşü, havacılık kalitenin arttırılmasında ve alana sahiplenme ölçeğinde fayda sağlamaktadır.Ülkelerin çevresel kirliliğin kontrolüne yönelik koordineli çalışmaların yanı sıra; kapsamlı ve uzun süreçte çevresel etkin bir yönetim planı oluşturulması gereklidir. Her ülke için değişkenlik göstermekle birlikte çevre yönetim sisteminin oluşturulması gereklidir. Yerel halkın da görüşleri sürecin her aşamasında desteklenerek, çevresel stratejiler oluşumu ile etkinliğinin daha belirleyici olması sağlanabilir.Anahtar Kelimeler :Sivil Havacılık Kurumları, Havalimanı-Çevre İlişkisi, Çevre Yönetim Sistemi, Ankara Esenboğa Havalimanı

Abstract:
The airports, one of the basic elements of the air transportation, are the centers on local, national and regional scales. Also, some polluting effects caused by airports are possible for the environment. Therefore, an environmental management system is to be formed by enterprises by preventing /decreasing the pollution caused by the enterprises.The environmental management system is a comprehensive and long term management system that is designed to prevent the environmental effects of the airports before their existence, or to decrease/eliminate the existed effects.The environmental problems caused by Ankara Esenboğa Airport has been investigated under the titles as the land use relationship, noise pollution relationship, the ecological balance relationship, and water and air pollution relationship. At the end of the evaluations carried out, in order to prevent the harms caused by the airports in Turkey via an effective environmental management system, the studies about decreasing the possible and present effects and preventing from these effects have been appreciated in the scope of this system.In this context, it is thought that the evaluation of the effect occurred upon the environment by the noise has been eased much more by the noise watching and noise measurement values, the noise control works, and the immediate noise measurement in Esenboğa Airport according to the steps of the environmental management system. In the same way it is important that since it will lead to break the ecological balance because of affecting the all livings (Their winces, escapes, and causing the psychological damages), the monitoring and controlling are important.As there is a waste water facility, it is thought that there is an existed management system consciousness. Also variety of the land use makes progress on an advantage basis due to the existence of the Esenboğa Airport (creating employment opportunities causes enlarging the residential areas, and so the various work branches are located around the area). The local people?s support and view in all these studies make contributions to the increase the aviation quality and the appropriation of the field.A comprehensive, long term, and effective environmental management system plan is to be designed as well as the coordinative works of the countries against controlling the environmental pollution. Although it varies from country to country, the environmental management system is necessary. Supporting also the local people?s thoughts on every stage, the activity can be much more decisive with the formation of the environmental strategies.Key words :Civil Aviation Institutes, Airport-Environment Relationship, Environmental System, Ankara Esenboğa Airport