Yabancılara Türkçe öğretiminde sağlık Türkçesinin mevcut durumuna yönelik öğretici ve öğrenci görüşleri
Opinions of instructors and students on the current status of healthcare Turkish in teaching Turkish to foreigners
Yazar: HATİCE ÜNLÜ ALKAYA
Danışman: DOÇ. DR. ÜLKER ŞEN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mesleki dil = Occupational language ; Sağlık = Health ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Tıp terimleri = Medicine terms ; Uluslararası öğrenciler = International student ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Özel amaçlı dil = Language for speccial purpose

Özet:
Bu çalışma, yabancı dil olarak / yabancılara Türkçe öğretiminde özel amaçlı hazırlanmış bir çalışmadır. Araştırmanın amacı, Türkiye'ye sağlık alanında eğitim almak veya staj yapmak üzere gelen uluslararası öğrencilerle özel amaçlı Türkçe öğretimi yapmış öğreticilerin görüşlerinden hareketle sağlık Türkçesinin mevcut durumunu belirlemektir. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş olup durum çalışması modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2019-2020 eğitim-öğretim yılında 25 farklı ülkeden Türkiye'ye sağlık alanında staj yapmaya veya eğitim almaya gelen 44 uluslararası öğrenci ile özel amaçlı Türkçe öğretiminde tecrübe sahibi 10 öğretici oluşturmaktadır. Araştırmaya Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi ile T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yurt Dışı Türkler ve Akraba Toplulukları Başkanlığının sağladığı burslarla farklı üniversitelerde sağlık alanında eğitimlerine devam eden uluslararası öğrenciler; Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbn-i Sina Hastanesi ile Gazi Hastanesinde staj yapan yabancı doktor adayları ve Hacettepe Üniversitesi TÖMER, Gazi Üniversitesi TÖMER ile Sağlık Bilimleri Üniversitesi TÖMER'de Türkçe öğrenen sağlık alanındaki uluslararası öğrenciler katılmıştır. Araştırmanın öğreticiler kısmını ise Gazi Üniversitesi TÖMER, Hacettepe Üniversitesi TÖMER, Gaziantep Üniversitesi TÖMER, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi ile Yunus Emre Enstitüsünde özel amaçlı Türkçe öğretimi yapmış veya bu doğrultuda ders materyali hazırlamış öğreticiler oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin görüşlerinden hareketle elde edilen sonuçlardan bazıları şöyledir: Türkiye'ye sağlık alanında eğitim almaya veya staj yapmaya gelen uluslararası öğrencilerin büyük çoğunluğu, hem üniversite eğitimi sırasında hem de öncesinde uzmanlıklarını destekleyecek sağlık Türkçesi dersi almamaktadır. Ayrıca TÖMER'lerde aldıkları genel Türkçe kursları, uzmanlık alanları ile mesleki hayatları için yetersiz kalmaktadır. Bu gibi sebeplerden dolayı hedef kitle, lisans eğitimi süresince (özellikle ilk yıllarda) önemli düzeyde akademik başarısızlıklar yaşamaktadır. Öğrencilerin eğitim sürecinde yaşadığı sorunların başında ise sağlıkla ilgili terimleri bilmeme; ders kitaplarındaki metinlerle lisans derslerini anlayamama ve öğretim üyeleri, sınıf arkadaşları ve staj dönemindeki meslektaşlarıyla Türkçe iletişim kuramama gelmektedir. Ayrıca hedef kitle, Türkiye'deki herhangi bir hastanede staja veya göreve başladığı takdirde yaşayacağı en büyük iletişim sorununun bölgelere göre değişiklik gösteren ağızlardan kaynaklanacağını ifade etmiştir. Öğretici görüşlerinden elde edilen sonuçlardan bazıları ise şöyledir: Yabancı dil olarak / yabancılara Türkçe öğretiminde özel amaçlı Türkçe öğretimi gereklidir. Sağlık Türkçesi söz varlığı belirlenmeli ve bu doğrultuda bir sağlık Türkçesi öğretim programı hazırlanmalıdır. Araştırmaya katılan uluslararası öğrencilerin büyük çoğunluğu da sağlık Türkçesi dersinin gerekli olduğunu ifade etmiştir. Ayrıca söz varlığı belirlendikten sonra sağlık Türkçesine yönelik ders ve çalışma kitabıyla sözlüğün de hazırlanması gerektiğini belirtmişlerdir. Araştırmaya katılan öğrenciler de sağlık Türkçesi sözlüğüne ihtiyaç duyduklarını ifade etmiştir. Bunlara ek olarak sağlık Türkçesinin öğretileceği sınıflar, laboratuvar ortamı gibi olmalı; ders ve çalışma kitabının yanında reçete, stetoskop, ağız ve diş sağlığı broşürü, dengeli beslenme afişi, maske, aşı kartı ve termometre gibi otantik materyallerle tıbbi alet ve maketler gibi alana özgü materyaller de öğretim sürecine dâhil edilmelidir. Simülasyon tekniğini kullanmak; konuları, gerçek vakalar üzerinden işlemek; sağlıkla ilgili konferanslara katılmak; tıp, diş hekimliği ve eczacılık fakülteleriyle T.C. Sağlık Bakanlığı, aile sağlığı merkezi ve hastane gibi kurum ve kuruluşlara geziler düzenlemek; yaratıcı drama tekniği ile doktor-hasta, hasta-hemşire ve doktor-hemşire gibi mesleki hayata yönelik diyalogların canlandırılmasını sağlamak ve öğrenci buluşmaları düzenlemek öğretim sürecini eğlenceli ve verimli hâle getirecek en önemli etkinliklerdir. Öğrencilerin ihtiyaçlarından hareketle denilebilir ki: Sağlık Türkçesine yönelik hazırlanacak bir ders kitabında mutlaka "tıbbi terminoloji, anatomi, T.C. Devleti sağlık sistemi, tıbbi alet ve cihazlar, Türk tıp tarihi" gibi konular da yer almalıdır. Araştırmanın sonunda ise tespit edilen sorunlara ilişkin öneriler sunulmuştur. Ayrıca öneri olarak Pearson'ın "Küresel İngilizce Dil Ölçeği"nde yer alan (B2 düzeyi / 59-66 aralığına yönelik) mesleki dil hedeflerine uygun etkinliklerle sağlık Türkçesi temel söz varlığı ve sağlıkla ilgili kalıplaşmış ifadelerden hareketle oluşturulmuş örnek diyaloglar da sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: yabancılara Türkçe öğretimi, özel amaçlı dil öğretimi, sağlık Türkçesi, mesleki Türkçe

Abstract:
This study is the one based on specific purposes in teaching Turkish as a foreign language to foreigners. The aim of the research is to determine the current situation of Turkish for healthcare based on the opinions of international students who come to Turkey to receive education or do their internship in healthcare and the teachers who have taught Turkish for specific purposes. In the study, a qualitative research approach was adopted and a case study model was implemented. The study group of the research consists of 44 international students from 25 different countries who came to Turkey to do their internship or training in the field of healthcare in the 2019-2020 academic year, and 10 instructors who have experience in teaching Turkish for specific purposes. Hacettepe University Faculty of Medicine, Ankara University Faculty of Medicine, Gazi University Faculty of Medicine and T.C. International students who continue their education in healthcare at different universities with scholarships provided by the Presidency of Turks Abroad and Related Communities of the Ministry of Culture and Tourism; Foreign doctor candidates who did internships at Ankara University Medical Faculty Ibn-i Sina Hospital and Gazi Hospital, and international students in the field of health who learned Turkish at Hacettepe University TÖMER, Gazi University TÖMER and Health Sciences University TÖMER participated. The instructors part of the research consists of instructors who taught Turkish for special purposes or prepared course materials in this direction at Gazi University TÖMER, Hacettepe University TÖMER, Gaziantep University TÖMER, Eskişehir Osmangazi University and Yunus Emre Institute. The data of the research were collected through a semi-structured interview form developed by the researcher. Some of the results obtained from the opinions of the students participating in the research are as follows: The majority of international students who come to Turkey to study or do their internship in the field of healthcare do not take Turkish lessons in healthcare to support their expertise both before and during their university education. In addition, the general Turkish courses they take at TÖMERs are insufficient for their field of specialization and professional life. Due to such reasons, the target audience experience significant academic failures during their undergraduate education (especially in freshman). At the beginning of the problems experienced by the students in their education is not knowing the jargon related to healthcare, which comes from the inability to understand undergraduate courses in the textbooks and to communicate in Turkish with faculty members, classmates and colleagues during their internship. In addition, the target audience stated that the biggest communication problem they will experience if they start an internship or job in any hospital in Turkey will be caused by dialects that vary according to the regions. Some of the results obtained from the teacher's opinions are as follows: Turkish teaching for specific purposes is required in teaching Turkish as a foreign language to foreigners. Healthcare Turkish vocabulary should be specified and a healthcare Turkish curriculum should be prepared accordingly. The majority of the international students participating in the research also stated that the healthcare Turkish course is a must. In addition, they stated that after the vocabulary set was specified, a textbook and workbook for healthcare Turkish and a special dictionary should also be prepared. The students participating in the research also stated that they needed a healthcare Turkish dictionary. In addition to these, the classes in which healthcare Turkish will be taught should be like a simulated laboratory. In addition to the course and workbook, authentic materials such as prescriptions, stethoscopes, oral and dental health brochures, nutrition posters, masks, vaccination cards and thermometers, and field-specific materials such as medical instruments and mannequins should be included in the teaching process. Using the simulation technique; to deal with issues through real cases; attending health-related conferences; with faculties of medicine, dentistry and pharmacy, Organizing trips to institutions and organizations such as the ones affiliated with the Turkish Ministry of Health, family healthcare centers and hospitals. Ensuring the revival of professional life dialogues such as doctor-patient, patient-nurse and doctor-nurse with creative drama technique and organizing student meetings are the most important activities that will make the teaching process fun and be productive. Based on the needs of the students, it can be said that in a textbook to be prepared for healthcare Turkish, "medical terminology, anatomy, Turkish healthcare topics such as "healthcare system, medical instruments and devices, history of Turkish medicine" should also be included. At the end of the research, suggestions regarding the identified problems were presented. In addition, as a suggestion, activities in line with the professional language objectives of Pearson's "Global Scale of English" (for B2 level / 59-66 range) and sample dialogues based on healthcare Turkish basic vocabulary and health-related phrases were also presented.

Keywords: teaching Turkish to foreigners, language teaching for specific purposes, healthcare Turkish, professional Turkish