Yönetişim aktörü olarak Avrupa kent ağları: Türk belediyelerinin Eurocities deneyimi
European city networks as governance actors: Eurocities experience of Turkish municipalities
Yazar: SELÇUK MUTLU
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL DEMİRKAYA
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yerel Yönetimler Ana Bilim Dalı / Mahalli İdareler ve Yerinden Yönetim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Avrupalılaşma = Europeanization ; Belediyeler = Municipalities ; Kent ağları = City networks ; Kent yönetimi = City management ; Kentsel politika = Urban policy ; Yönetişim = Governance

Özet:
Bu tezde amaçlanan, Avrupa düzeyinde örgütlenen ulusötesi kent ağlarının bir yönetişim aktörü olarak gelişip gelişmediklerinin ve bu bağlamda Türkiye'deki belediyelerin fotoğrafın neresinde durduğunun araştırılmasıdır. Yönetişim, yeni kamu yönetimi yaklaşımı, belli yönleriyle Avrupalılaşma, çok katmanlı yönetişim ve yönetişim ağları bağlamında kent ağları yeni bir aktör olarak mı gelişiyor? Türkiye'deki belediyeler bu aktörün sahip olduğu rolün bir parçası olabiliyor mu?  
Yönetişim anlayışının küresel ölçekte meydana getirdiği dinamikler, AB'nin yönetimsel süreçlerinin olduğu gibi yerelleşme siyasalarının temellerinin oluşturulmasında da oldukça belirleyici olmuştur. Her ne kadar Avrupa kentleri AB bütünleşmesinin birçok sürecinden geçmişten bu yana fazlasıyla etkilenmiş olsa da; günümüzde AB yönetsel alanında özellikle yönetişim ve yeni kamu yönetimi yaklaşımlarıyla birlikte daha fazla etkinlik kazanmaya başlamıştır. Bir yönüyle yeni kamu yönetimi ve yönetişim anlayışlarının tesir ettiği yerelleşme siyasasına da bağlı olarak AB müktesebatının önemli bir kısmının yerel yönetimler tarafından uygulanıyor olması, bu müktesebatın kapsadığı çerçevenin birçok alanında kentlerin AB ile etkileşim halinde olmasını ve yönetişim yapıları içinde hareketlilik kazanmalarını dikkat çekici hale getirmektedir. Bu bağlamda birçok alanda kentler, yeni kamu yönetimi anlayışı ve yönetişim çerçevesinde muhatap oldukları siyasaların pasif uygulayıcıları olmaktan öteye geçmeye başlamıştır. Kendilerini etkileyen AB düzeyindeki siyasaların şekillendirilmesi ve onlara yön verilmesi kentlerin gündemlerinde daha fazla yer bulmaktadır. Dolayısıyla, kentler Brüksel'deki temsiliyet yapılarını güçlendirmeye ve aralarında kurdukları ağlar vasıtasıyla AB kurumları tarafından yönetişim süreçlerinin etkin bir aktörü olarak kabul görülmeye başlanmıştır. Diğer bir yönüyle, kent ağlarının ileri sürülen etkileşim ve politika süreçlerine dahil etme rolü onların Avrupa yönetişiminin yeni bir aktörü gibi gelişmeye başlaması bağlamında araştırmaya değer bir alan sunmaktadır.  
Araştırmada, kavramsal ve kuramsal çerçevenin sahip olduğu perspektifi yansıtan ve kamu yönetimi, kamu politikaları, karşılaştırmalı politikalar ve kent politikaları literatüründe sıklıkla işlenen yönetişim yaklaşımı merceğinden kent ağları ele alınmıştır. Bununla birlikte, AB'nin salt uluslararası bir örgüt veya ulusüstü bir yapılanmadan ziyade, idare yapısı itibarıyla kendine özgü bir oluşum olduğuna ilişkin bir yaklaşımın da araştırma alanının daha iyi anlaşılmasına katkı yapacağı öngörülmüştür. Bu bağlamda, belli yönleri ile Avrupalılaşma ile yatay ilişkilerin daha iyi anlaşılmasına yönelik olarak yönetişim ağları yaklaşımı da kuramsal ve kavramsal perspektife zenginlik katan boyutlar sunmuştur.  
Araştırma, soru formlarına dayalı vaka/durum çalışması olarak biçimlendirilmiştir. 2016 yılı itibarıyla EUROCITIES'e üye Türkiye'den 14 belediye nezdinde görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmada kullanılan veri toplama aracı "soru formu/anket" şeklindedir. Yapılan anket uygulaması neticesinde araştırma sorularına ilişkin bulgular ortaya konarak, yorumlanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde tez konusuna ilişkin muhakemenin ve anlayışın gelişmesi ile benzer vaka/durumlarla kıyaslama yapılmasına imkân verecek derinliğin sağlanmasına önem verilmiştir. Araştırma; EUROCITIES'in üye Türk belediyelerin Avrupa düzeyinde hareketlilik kazanmasında ve kentler arasındaki etkileşimlerinde üstlendiği rolün henüz etkin bir safhada olmadığı, bununla birlikte ilgili belediyenin ağırlıklı olarak sahip olduğu liderliğin, vizyonun, beşeri ve mali kaynak kapasitesinin söz konusu role pozitif bir yön verebileceği sonucunu yansıtmaktadır.

Abstract:
This thesis addresses the questions whether the transnational city networks, based in Europe, emerge as governance actors, and in this context, where the Turkish municipalities stand in this picture? Do city networks develop and progress as new forms of governance at European level in the context of governance and new public management and of certain aspects of Europeanization, multi-level governance and governance networks approaches? Do the Turkish municipalities manage to be a part of the role of these actors play?
Dynamics and outcomes diffused by the governance approach through global scale had influence on the creation of the basic structure of decentralization policies as well as on EU administrative processes. Although European cities have always been susceptible actors of EU integration processes, recently they began to gain more efficiency within EU polity on the occasion of the perceptions of governance and the new public management approaches.
In a sense, the fact that the two-thirds of EU acquis is being implemented by local governments, based on the decentralization policies which came into prominence by governance and new public management approaches, made the mobilization of cities within governance structures and their interaction with the EU, more striking then before. In this regard, strengthening their representation in Brussels and establishing the networks between them, cities were proved to be qualified as "active players" instead of being "simple policy-implementers", and then they began to be seen as active interlocutor by the EU institutions. By this way, the fact that the role in interaction and mobilization of city networks creates a remarkable field which is worth to study further within the context of new actors of European governance.     
The conceptual and theoretical framework of the research have a certain disciplinary perspective. In other words, rather than the approaches characteristically peculiar to international relations, city network are discussed from the objectives of governance approach studying frequently in the literature of comparative politics, public policy and urban politics. In addition to this, an approach predicting that the EU has a unique formation rather than the one which purely takes the EU for an international or a supranational organization, is expected to contribute to a better understanding of the research subject. In this context, both Europeanization with certain aspects and governance networks approach with the aim of better understanding horizontal relations, added enriching dimensions to the theoretical and conceptual perspective.
The research based on a survey is patterned in the form of case study. Survey was conducted with representatives of 14 municipalities in Turkey which are members of EUROCITIES by year 2016. Survey employs a semi-structured questionnaire as a tool for data collection. Research data and findings were not analyzed with a method of generalization or induction, but with an emphasis having a depth to allow comparisons to be made with the similar cases accompanied by the development of reasoning and understanding giving insight to the thesis' subject. Findings related to research questions were revealed and commented as a result of conducted survey. Herewith the research reveals that EUROCITIES' role of encouraging mobilization and interaction between cities at European level for Turkish municipalities, actually is not in a triggering phase, mainly comes into play and reflects the positive results to occur depending on the leadership, strategic vision, financial and human resource capacity of these respective municipalities.