Kosova cumhuriyeti'nin bağımsızlığı ve devlet inşa süreci
Independence of the republic of kosovo and the state building process
Yazar: SELİN NAS
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TURGAY CİN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Balkanlar = Balkans ; Bağımsızlık = Independence ; Devlet inşaası = State building ; Kosova = Kosovo ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Kosova, hem Sırplar hem de Arnavutlar için önemli bir bölgedir. 1912 yılına kadar Osmanlı toprağı olan Kosova, daha sonra Sırpların eline geçmiş ancak İkinci Dünya Savaşı sonrasında Yugoslavya'nın kontrolünde özerk toprak ilan edilmiştir. Ancak hala Sırbistan'a bağlı kalan Kosova'da Tito'nun ölümü ardından başlayan ekonomik sıkıntıların da etkisiyle ayaklanmalar meydana gelmiş ve bu ayaklanmalar kanlı bir şekilde bastırılmıştır. 1989 yılında Kosova'nın özerklik hakkının elinden alınması sonucunda 1991 yılında Kosova Cumhuriyeti ilan edilerek Sırbistan ile olan ilişkiler kesilmiştir. 2008 yılına kadar ABD, NATO ve Birleşmiş Milletler gibi güçlerin barış sürecine katıldığı dönemin sonunda, Türkiye ve ABD başta olmak üzere birçok ülke tarafından Kosova Cumhuriyetinin bağımsızlığı tanınmıştır. Avrupa Birliği günümüzde ekonomik, siyasi ve sosyal açılardan Kosova ile ilgili desteğine katkı sağlamaktadır.
Bu çalışmada; Kosova'nın bağımsızlığına giden sürecin anlatılmasının yanında, NATO'nun Kosova'ya müdahalesi ve hukuki sonuçlarına değinilmiştir. Ayrıca Kosova'daki bağımsızlığın Balkanlara ve küresel düzeydeki etkileri de ele alınmıştır. Bunun yanında Devlet inşa sürecine bağlı olarak UNMIK ve Desentralizasyon kapsamında Kosova'nın yerel yönetim yapısı ele alınarak Kosova'nın kurumsal yapısı değerlendirilmeye çalışılmıştır. Kosova Cumhuriyeti'nde yaşayan farklı etnik kökene sahip halkların ve resmi kurumlarda/yönetimde yer alan katılımcıların bağımsızlık algıları, siyasi, sosyal, ekonomik durumu ve beklentileri, Türkiye'nin ve diğer ülkelerin Kosova'ya etkilerine yönelik görüşleri analiz edilmiştir. 3 genel tema altında değerlendirilen görüşmelerden elde edilen bulgulara göre, Kosova'nın bağımsızlığı öncesinde Arnavutların Sırp işkencelerine maruz kaldığı, işsiz bırakıldıkları, ayrımcılığa uğradıkları ve göç etmek zorunda kaldıkları ifade edilmiştir. Kosova'nın Cumhuriyetle yönetilmeye başlaması ile halkın siyasi olarak kendilerini ifade etmeye başladıkları da tespit edilmiştir. Kosova'nın yerel yönetimi kapsamında devlet inşa sürecinin daha çok UNMIK vasıtasıyla devam ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Sosyal ve kültürel anlamda Kosova hükümetinin azınlıklara yönelik saygı ve kültürü yaşatma politikalarından memnun olunduğu belirlenmiştir. Kosova'nın bağımsızlık sürecinde ülkelerin etkilerine ilişkin bulgular incelendiğinde; özellikle ABD'nin aktif rolü yanı sıra Türkiye, BM ve AB'nin desteklerinin de ön planda olduğu tespit edilmiştir. Rusya'nın ise Kosova ile ilişkilerinin kopuk olduğu belirtilmiştir. Kosova sorunu nedeniyle Sırplar ve Arnavutlar arasındaki sorunların ise hala sürdüğü ve Kosova halkının bağımsızlığını korumak ve Avrupa'da söz sahibi olabilmek açısından kurumsallaşma çabalarının devam ettiği sonucuna varılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Kosova, Bağımsızlık, UNMIK, Kosova Halkları, Devlet İnşası, Balkanlar.

Abstract:
Kosovo is an important region for both the Serbians and the Albanians. Kosovo, being in the Ottoman territories until 1912, was later conquered by the Serbians however it was deemed as an autonomous land under the control of Yugoslavia after the World War II. However, riots started also with the effect of financial difficulties after Tito's death in Kosovo, which was still under the ruling of Serbia, and these riots were suppressed gorily. After Kosovo's right of self-government was taken away in 1989, the Kosovo Republic was proclaimed in 1991 and relations with Serbia were broken off. At the end of the period in which USA, NATO and United Nations joined the peace process, the independence of Kosovo Republic was recognized by many countries, Turkey and USA being in the first place. The European Union supports Kosovo in economic, political and social aspects today.
In addition to the process leading to Kosovo's independence, NATO's interference in Kosovo and its legal consequences were addressed in this study. Moreover, the effect of Kosovo's independence in the Balkans and in global terms was also discussed. Furthermore, Kosovo's local government structure was addressed within the scope of UNMIK and Decentralization, in line with the state building process and Kosovo's institutional structure was evaluated. The sense of independence, political, social, economic states and expectations of communities with different ethnicities living in Kosovo and the participants in public institutions/administration and their opinions regarding the effects of Turkey and other countries on Kosovo were analyzed. According to the findings obtained from the interviews evaluated within the scope of 3 main themes, it was stated that the Albanians were subjected to Serbian tortures before Kosovo gained its independence, that they lost their jobs, were discriminated and had to immigrate. As of Kosovo's starting to be a Republican administration, it was also determined that the public started to express themselves politically. It was concluded that Kosovo's process of state building within the scope of local authority was rather pursued through UNMIK. It was determined that in social and cultural terms, the policies of Kosovo government to sustain respect and culture aimed at minorities were pleasing. When the findings regarding the countries' effects in Kosovo's independence process were studied, it was also found that Turkey's, UN's and EU's supports were in the forefront other than the USA's active role. It was also noted that Russia's relationships with Kosovo were broken down. It was concluded that, the problems between Serbians and Albanians still persists due to the Kosovo conflict and that Kosovo public's efforts to institutionalize continues in terms of having a say in Europe. 

Keywords: Kosovo, Independence, UNMIK, Communities of Kosovo, State Building, Balkans.