Bir fabrikada çalışan işçilerin sağlık okuryazarlıklarının belirlenmesi
Determination of health literacy of workers working in a factory
Yazar: MEHMET YAŞAR GEZER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL AKTAŞ
Sanko Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Fabrikalar = Factories ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; İşçiler = Workers

Özet:
Bu araştırmanın amacı bir çimento fabrikasında çalışan işçilerin Sağlık Okuryazarlıklarının belirlenmesidir. Kesitsel türdeki bu çalışma bir çimento fabrikasında Mayıs-Aralık 2018 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın evrenini çimento fabrikasında çalışan 227 işçi oluşturmaktadır. Araştırmada örneklem yöntemine gidilmeksizin fabrikada çalışan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 202 birey ile tamamlanmıştır. Verilerin toplanmasında sosyodemografik ve sağlıkla ilgili özellikleri içeren "Kişisel Bilgi Formu"  ve "Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (TSOY-32)" kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizi SPSS 23.0 istatistik paket programında yapılmıştır. Veriler değerlendirilirken yüzdelik, aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Normalite testi sonucuna göre t testi ve varyans analizi kullanılmıştır. Araştırmanın yapılması için Etik Kurul onayı, kurum izni, ölçeğin kullanım izni ve araştırmaya katılanlardan aydınlatılmış onam alınmıştır. Çalışma bulgularına göre işçilerin çoğunluğu 25-34 yaş arasındadır. Bireylerin Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (TSOY-32) puan ortalaması 32.8±8.2, Tedavi ve Hizmet Alt Boyutu puan ortalaması 34.27±7.97 ve Hastalıklardan Korunma ve Sağlığın Geliştirilmesi Alt Boyutu puan ortalaması 31.4±9.9 olarak belirlenmiştir. Sağlık Okuryazarlığı Ölçeğine göre (TSOY-32) bireylerin %41.1'inin sorunlu-sınırlı sağlık okuryazarlığına, %30.2'sinin yeterli sağlık okuryazarlığına, %15.8'inin yetersiz sağlık okuryazarlığına, %12.9'un mükemmel sağlık okuryazarlığına sahip olduğu belirlenmiştir. Bireylerin yaş, medeni durum, eğitim durumu, gelir durumu ve çocuk sayısına göre ölçek (TSOY-32) puan ortalamaları asasında istatiksel açıdan anlamlı farklılık olmadığı belirlenmiştir (p>0.05). bireylerin sağlıkla ilgili özelliklerine göre ölçek (TSOY-32) puan ortalamaları arasında sadece sağlığını değerlendirme ile anlamlı ilişki bulunmuş; diğerleri arasında istatiksel açıdan anlamlı bir farklılık olmadığı belirlenmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Sağlık Okuryazarlığı, İşçi, Hemşire

Abstract:
The aim of this research is to determine the health literacy of workers working in a cement factory. This cros-sectional study was conducted in a cement factory from May to December 2018. The study's universe is 227 workers working in a cement factory. The research was completed with 202 individuals who worked in the factory and agreed to participate in the research without the sampling method. In this study, "Personal Information Form" and "Turkish Health Literacy Scale (TSOY-32)" containing sociodemographic and health-related features were used. Statistical analysis of the data was conducted in the SPSS 23.0 statistical package program. Percentage, arithmetic mean and standard deviation values were calculated when evaluating the data. T test and variance analysis were used according to the normality test results. For the conduct of the research, the approval of the Ethics Committee, the institution's permission, the use of the scale and the informed consent of the participants were obtained. According to the study findings, the majority of workers were between 25 and 34 years of age. The Health Literacy Scale (TSOY-32) score average for individuals was 32.8±8.2, the treatment and service sub-size score average was 34.27±7.97 and the child dimension point average for prevention and health improvement was 31.4±9.9. According to the Health Literacy Scale (TSOY-32), 41.1% of individuals have problematic-limited health literacy, 30.2% have adequate health literacy, 15.8% have Inadequate Health Literacy, and 12.9% have Excellent Health Literacy determined. The total score averages of the Health Literacy Scale (TSOY-32) of individuals were compared according to their sociodemographic characteristics; According to age, marital status, educational status, income status and number of children, it was determined that there was no statistically significant difference in the health literacy scale (TSOY-32) point average (p>0.05). When comparing health-related features with health literacy scale (TSOY-32), only a significant relationship was found with health evaluation; there was no statistically significant difference between others.
Keywords: Health Literacy, Worker, Nurse