1990 sonrası Çin-ABD ilişkilerinin "Güç geçişleri yaklaşımı" bağlamında incelenmesi
An analysis of the Chinese-American relations after 1990 according to the "Power transition" approach
Yazar: DUYGU ÇALIŞIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZDEN SELCEN ÖZMELEK
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Güç = Power ; Güç geçişkenleri kuramı = Power transitivity theory ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Yumuşak güç = Soft power ; Çin = China

Özet:
Bu tez çalışmasında, Soğuk Savaş sonrası Çin-ABD ilişkileri güç geçişi teorisi çerçevesinde ele alınmıştır. Çin-ABD ilişkisi iki büyük gücün ilişkisi olarak görülmektedir. Hegemon güç olarak kabul edilen ABD ve onun en önemli rakibi olarak kabul edilen Çin ilişkilerinin analizi için Organski'nin güç geçişi teorisi kullanışlı bir teori olarak görülmektedir. Çin yükselişi endüstriyel gelişimiyle ilgilidir. ABD ve Batı bloğu ülkeleriyle Çin'in uluslararası sistemde yükselmesi sebebiyle ilişkilerde sorunlar yaşanmıştır. Uluslararası sistemde gelişmekte olan ülkeler arasında açık ara farkla ekonomik bazında en önemli ülke Çin'dir. Çin bu nedenle uluslararası sistemde yeni dünyanın taşıyıcısı ve yönlendiricisi konumuna gelmiştir.  Küresel ve bölgesel ticarette Çin'in rekabet yeteneklerini sürekli olarak arttırması, eğitimli insan gücü, teknolojik ve alt yapı yatırımları ile dünya ticaretinden aldığı pay gibi avantajlar sayesinde hızla yükselmektedir. Çin'in yükselişi, uluslararası sistemde hegemon olan ABD tarafından tehdit olarak algılanması ve bunun sonucunda çeşitli yaptırımlar uyguladığı tarihsel verilerden anlaşılmaktadır. Bu çalışmada ABD'den Çin'e bir güç geçişinin olup olmayacağı ve bu geçişinin savaş ya da barış yoluyla mı olacağı konusu ele alınmıştır. Sonuç olarak, ilerleyen yıllarda Çin'in bu yükselişinin devam etmesi durumunda ABD'den Çin'e bir güç geçişinin gerçekleşeceği düşünülmektedir.

Abstract:
In this thesis, post-cold war China-USA relations are discussed within the framework of power transition theory. The China-USA relationship is perceived as the relationship between two great powers. Organski's power transition theory enables analyzing relations between the USA, considered the hegemonic power, and China, its most important rival. The rise of China is related to its industrial development. Due to the rise of China in the international system, there have been problems in relations with the USA and Western countries. Among the developing countries in the international system, China is by far the most important country in terms of economy.
For this reason, China has become the carrier and guide of the new world in the international system. China's global and regional trade competitiveness is increasing thanks to advantages such as its educated workforce, technological and infrastructure investments, and its share in world trade rapidly. It is understood from historical data that this rise of China is perceived as a threat by the USA, which is the hegemon in the international system, and various sanctions are imposed as a result. This study discusses whether there will be a power transition from the USA to China and whether this transition will be through war or peace. As a result, if this advancement in China continues, a power transition from the USA to China will likely occur.