Ergenlerde akıllı telefon bayğımlılığının sosyal dışlanma (Ostrasizm) ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship of smartphone addiction with social exclusion (ostracism) in adolescents
Yazar: AYNUR BAĞIR
Danışman: PROF. DR. HATİCE BİRGÜL CUMURCU
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akıllı telefonlar = Smartphones ; Bağımlılık = Dependency ; Cep telefonu = Mobile phone ; Ergenler = Adolescents ; Sosyal dışlanma = Social exclusion

Özet:
Amaç: Bu araştırmada liseye devam eden öğrencilerin akıllı telefon bağımlılığının sosyal dışlanma ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: Araştırmamızın çalışma grubunu 2019-2020 eğitim- öğretim yılı Diyarbakır il merkezi ve Çınar ilçesinde bulunan toplam 10 lisede öğrenim görmekte olan 502 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmanın verileri ''Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği'' ve ''Ergenler İçin Ostrasizm (Sosyal Dışlanma) Ölçeği'' aracılığı ile toplanmıştır. Araştırma nicel bir araştırma olup, genel tarama modeli türlerinden olan ilişkisel tarama modeline uygun olarak desenlenmiştir. Araştırmada elde edilen veriler SPSS paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma verilerinin analizinde iki bağımsız grup için Mann-Whitney U, çoklu grup karşılaştırmaları için Kruskal-Wallis, kategorik değişkenler arasındaki ilişkilerin analizi için Ki-kare analizi ve Spearman's Rho korelasyon analizi kullanılmıştır. Çalışmanın tamamında p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Sosyal dışlanma ile akıllı telefon bağımlılığı arasındaki korelasyon katsayısı Rho=0,049 (p=0,451) anlamlı bulunmamıştır. Ergenlerin akıllı telefon kullanım süresi arttıkça sosyal ilişki geliştirmeleri artmaktadır (X2=35,26; p<0,001). Kırsal kesimde yaşayan ergenlerin akıllı telefon bağımlısı olma olasılığı kentte yaşayan ergenlere göre daha yüksek bulunmuştur (p=0,035). Aşırı kullanım ve dayanma puanları ile sosyal dışlanma arasında düşük düzeyde ve negatif yönlü ilişki tespit edildi (R=-0,297; p=0,030 ve R=-0,344; p=0,003 sırasıyla). Çevresi tarafında önemsenmeyen ergenin akıllı telefon bağımlısı olma riski yüksek bulunmuştur (R=0,456; p<0,001).
Sonuç: Araştırmada elde edilen sonuçlara göre ergenlerde akıllı telefon bağımlılığının sosyal dışlanmayla ilişkisi bulunmamıştır. Ancak yaşanılan yer, eğitim seviyesi ve başarı durumuna göre bağımlılık düzeylerinde farklılıklar görülmüştür. ATBÖ ile SDÖ alt boyutları arasında anlamlı ilişki bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Bağımlılık, Akıllı telefon bağımlılığı, Sosyal dışlanma, Ergen.

Abstract:
Investigation of the relationship between smartphone Addiction and Social Exclusion (Ostracism) in Adolescents
Objective: In this study, it was aimed to investigate the relationship between smartphone addiction and social exclusion of students attending high school.
Material and Method: The study group of our study consisted of 502 students studying in 10 high schools in Diyarbakır city center and Çınar district in 2019-2020 academic year. The data of the research were collected by means of "Smart Phone Addiction Scale" and "Adolescence Ostracism (Social Exclusion) Scale". The research is a quantitative research and is designed in accordance with the relational screening model, which is one of the general screening model types. The data obtained in the study were analyzed using the SPSS package program. In the analysis of the research data, Mann-Whitney U was used for two independent groups, Kruskal-Wallis for multiple group comparisons, Chi-square analysis and Spearman's Rho correlation analysis were used to analyze the relationships between categorical variables. In the whole study, p <0.05 value was accepted as statistically significant.
Results: The correlation coefficient between social exclusion and smartphone addiction was not significant in Rho = 0,049 (p = 0,451). As the usage time of adolescents increases, social relationship development increases (X2 = 35,26; p <0,001). Rural adolescents were more likely to be smartphone addicted than urban adolescents (p = 0.035). A low and negative correlation was found between overuse and endurance scores and social exclusion (R = -0,297; p = 0.030 and R = -0.344; p = 0.003 respectively). The risk of adolescents who are neglected by their environment is high in smartphone addiction (R = 0.446; p <0.001).
Conclusion: According to the results obtained in the study, the relationship between smartphone addiction and social exclusion was not found in adolescents. However, there were differences in addiction levels according to the place of residence, education level and success level.

Keywords: Addiction, Smartphone addiction, Social exclusion, Adolescent.