Türk bankacılık sektöründe ürün çeşitlendirmesinin karlılığa olan etkisi
Effects of product diversification on profit in the Turkish banking sector
Yazar: BUSE TURGUT
Danışman: PROF. DR. SEÇKİN POLAT
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Savunma Teknolojileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Bankacılık = Banking ; Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Bankacılık = Banking ; Karlılık = Profitability ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Regresyon analizi = Regression analysis ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector ; Ürün çeşitlendirme = Product diversification

Özet:
Türkiye bankacılık sektörü incelendiğinde, son 5 yılda vergi sonrası özkaynak karlılığı gibi temel performans göstergelerinde önemli düşüşler görülmektedir. Bu çalışmada çeşitlenme stratejisinin Türkiye'deki bankaların performanslarına olan etkisi incelenerek, performans artırıcı bir strateji olarak Türk Bankacılık Sektöründe kullanılıp kullanılamayacağının belirlenmesi amaçlanmaktadır.Çalışma 2007-2012 yılları arasında Türkiye'de faaliyet gösteren 41 bankanın 3 aylık dönemler itibariyle bilanço ve gelir tablosu verileri kullanılarak gerçekleştirilmektedir. Bu çalışmada, Türkiye bankacılık pazarında sıklıkla kullanılan ve banka performansını arttıran üst düzey yönetim stratejisi olduğu düşünülen çeşitlenmenin nicel ölçümleri yapılmıştır. Literaturde çokca adı geçen ve kapsamlı bir ölçüm yöntemi olan entropi ve Herfindahl endeksleri olmak uzere iki farklı ürün çeşitlenme ölçümü yapılmışır. Daha sonra çeşitlenme ölçümleri ve bazı banka özelliklerinin karlılığa olan etkisi panel veri regresyon analizi yöntemi kullanılarak incelenmiştir.Bu araştırma kapsamında karlılığı en fazla Sermaye Yeterliliği ve Şube Başına Toplam Aktif etkilemiştir. Sermaye yeterliliği için pozitif etki, Şube başına toplam aktif için ise negati etki söz konusudur. Aktif kalitesi ile performans arasında anlamlı ilişki gözlemlenmemiştir. Herfindahl endeksiyle bulunan çeşitlenme ROA ve RAPROA'yı negatif yönde etkilerken, ROE ve RAPROE için anlamlı etki gözlemlenmemiştir. Tam ters bir etki ile Entropi ile ölçümlenen çeşitlenme ROA ve RAPROA'yı pozitif yönde etkilerken, ROE ve için anlamlı etki gözlemlenmemiştir. Her iki endeks ile de hesaplanan çeşitlenmeler için, banka özelliklerinin etkileri benzer olarak bulunmuştur.

Abstract:
In the last 5-year period of Turkish Banks, a sharp fall in main performance indicators like return of equity of is continued. This study aims to answer if product diversification strategy is a solution for the decreasing trend of the return of assets and return of equities in Turkish banking sector.The study seeks to examine the effect of product diversification on bank profitability ratios by using a quarterly panel data of 41 banks that are active in the Turkish banking sector over the period 2007-2012. There are two different indexes is used to analyse product diversification: Herfindahl Hirshman and entropy. By calculating both of the indexes that are widely used in the literature, panel data regressions analyse applied for determining the effect of diversification and control variables.Within this study, the results show that, capital adequacy ratio and assets per branch office are mainly correlated with the performance. Capital adequacy is positively and an asset per branch office is negatively correlated with performance. But there is no significant correlation between asset quality. Product diversification calculated by Herfindahl Hirshman index is found negatively correlated with ROA and RAPROA, but not significantly correlated with ROE and RAPROE. In direct contradiction, product diversification calculated by entropy index is positively correlated with ROA and RAPROA, but not significantly correlated with ROE and RAPROE. For both calculation of product diversification, bank specific effects on profits are same.