D vitamini eksikliğinin diz osteoartriti üzerine etkisi
The effect of vitamin d insufficiency on knee osteoarthritis
Yazar: GÖKHAN ALKAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜRKAN AKGÖL
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Diz = Knee ; Diz eklemi = Knee joint ; Osteoartrit = Osteoarthritis ; Osteoartrit-diz = Osteoarthritis-knee ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency

Özet:
ÖZET
Bu çalışmanın amacı diz osteoartriti olan hastalarda D vitamini eksikliğinin hastalık progresyonu ve hastaların fonksiyonel durumları üzerine olan etkisini göstermektir.
Amerikan romatoloji cemiyetinin diz osteoartriti tanı kriterlerini karşılayan 100 hasta çalışmaya dahil edildi. Tüm hastaların diz radyografileri çekildi ve Kellgren ve Lawrence'ın radyolojik evreleme skalasına göre değerlendirilerek evre 1, 2, 3 düzeyinde olan hastalar çalışmaya alındı. Hastaların ağrı, fonksiyon ve yaşam kalitesi sorgulamaları için vizüel analog skala (VAS), Nottingham sağlık profili (NHP), The Western Ontario and Mcmaster Universities Osteoarthritis İndeks (WOMAC), Lequesne Diz Osteoartrit İndeksi kullanıldı. Hastaların rutin kontrolleri için bakılan tam kan sayımı, kan sedimentasyon değerleri, serum CRP, RF, ALT, AST, ALP, sodyum, potasyum, kalsiyum, fosfor, parathormon, TSH ve D vitamini seviyeleri kaydedildi.
Hastalar D vitamini ölçümlerine göre D vitamini eksikliği olanlar ve olmayanlar olmak üzere iki gruba ayırıldı. Gruplar arasında yaş, hastalık süresi, cinsiyet, osteoporoz varlığı dağılımı açısından anlamlı farklılık yoktu (sırasıyla p=0.793, p=0.092, p=0.250, p=0.835). Çalışma hastalarının diz osteoartriti radyografik evrelerine göre gruplara dağılımında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamaktaydı (p=0.257). Hasta grupları arasındaki NHP değerlerinin karşılaştırılmasında ağrı, fiziksel aktivite, yorgunluk, sosyal izolasyon ve emosyonel reaksiyonlar alt başlıklarında, WOMAC değerlerinin karşılaştırılmasında tüm alt başlıklarda ve Lequesne indeks değerlerinin karşılaştırılmasında tüm alt başlıklarda  D vitamini seviyesi düşük olan hasta grubunda istatistiksel olarak anlamlı daha yüksek skorlar elde edildi (p < 0.05).
Bu çalışma D vitamini eksikliğinin diz osteoartriti hastalarında ağrı şiddetini arttırdığını ve hastaların fonksiyon ve hayat kalitelerinde azalmaya yol açtığını göstermektedir. D vitamini eksikliğinin, yapısal hasar üzerine olan etkisinin incelenmesi için daha uzun süreli çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Osteoartrit, diz osteoartriti, D vitamini eksikliği

Abstract:
ABSTRACT
THE EFFECT OF VITAMIN D INSUFFICIENCY ON KNEE OSTEOARTHRITIS
The aim of this study is to evaluate the effect of vitamin D insufficiency on progression of the knee osteoarthritis and the functional status of the patients.
100 patients with knee osteoarthritis according to American Collage of Rhematology criteria enrolled in this study. All patients knee radiographs were taken and osteoarthritis was defined as the presence of at least one knee with a Kellgren-Lawrence grade 1,2 or 3. Pain, physical function and life quality was asssessed with visual analog scale (VAS), Nottingham health profile (NHP), The Western Ontario and Mcmaster Universities Osteoarthritis Index (WOMAC), Lequesne knee  osteoarthritis index. Complete blood count, sedimentation rate, CRP, RF, ALT, AST, ALP, sodium, potassium, calcium, phosphore, parathormone, TSH ve vitamin D levels were determined by routine laboratory methods.
Patients divided in two groups according to vitamin D levels. There was no significant difference with respect to the age, disease duration, gender and osteoporosis (respectively p=0.793, p=0.092, p=0.250, p=0.835). There was no significant difference with respect to the radiologic progression (p=0.257). NHP physical function, pain, fatique, social isolation and emotional reactions subtitle values and all WOMAC and Lequesne knee index subtitle valus were significantly higher in patients with vitamin D insufficiency (p < 0.05).
This study shows that vitamin D insufficiency increases the severity of pain and reduces the function and the life quality in patients with knee osteoarthritis. Long term studies to evaluate the structural damage are needed.
Key words: Osteoarthritis, knee osteoarthritis, vitamin D insufficiency