Dayanıklılık sporuyla uğraşan yetişkin bireylerin sporcu beslenmesi bilgi düzeylerinin ve yaşam kalitelerinin belirlenmesi
Determination of athlete nutrition knowledge level and quality of life of adult individuals engaged in endurance sports
Yazar: DİLARA SAK
Danışman: PROF. DR. ADİLE ÖNİZ ÖZGÖREN
Yakın Doğu Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü / Besin Analizleri ve Beslenme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Besin Hijyeni ve Teknolojisi = Food Hygiene and Technology ; Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Amaç: Düzenli olarak spor yapma ve doğru beslenme gibi faktörler bireylerin
sürdürülebilir kaliteli yaşam sağlamasında etkilidir. Bu noktadan hareketle çalışmanın
amacı, dayanıklılık sporcularının beslenme bilgi düzeyleri, beslenme alışkanlıkları ve
yaşam kalitelerinin saptanmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, duyurulara yanıt verip gönüllü olan Kıbrıs Türk
Bisiklet Federasyonuna bağlı "müsabık bisiklet sporcuları" (n:58), Kıbrıs Türk amatör
bisiklet kulüplerine bağlı "rekreasyonel bisiklet sporcuları" (n:58) ve sosyal medya
araçları aracılığı ile davet edilen "spor yapmayan sedanter bireyler" (n:58) katılmıştır.
Beslenme bilgi düzeyi 'Sporcu Beslenme Bilgisi Ölçeği (SBBÖ)' ile
değerlendirilmiştir (sınıflama; zayıf, ortalama, iyi, mükemmel) ve yaşam kalite
düzeyleri 'Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kısaltılmış Versiyonu
(WHOQOL-BREF-TR)' kullanılarak saptanmıştır. Yaşam kalitesi alt grup skorları
artıkça yaşam kalitesi de artmaktadır.
Bulgular: Sporcu beslenmesi bilgisi skorları en yüksekten düşüğe sırasıyla müsabık
bisikletçiler (ort. 30,46±9,07/68), rekreasyonel bisikletçiler (ort. 27,46±7,72/68) ve
sedanter bireyler (ort. 24,15±10,13/68) olarak bulunmuştur (p:0.001). Ancak, tüm
grupların beslenme bilgisi yetersiz bilgi aralığında toplanmıştır. Ergojenik destek
kullanan müsabık bisikletçilerin SBBÖ skorlarının ortalamasının 32,21±7,66/68,
rekreasyonel bisikletçilerin 28,69±8,81/68 ve sedanter bireylerin 30,76±8,26/68 puan
olduğu görülmüştür (p:0,027). Fiziksel sağlık, psikolojik sağlık, sosyal ilişkiler,
çevresel sağlık, ulusal çevre sağlığı alt gruplarından oluşan yaşam kalitesi skorlarının
ise sporcularda sedanter bireylere göre daha yüksek olduğu görülmüştür (p<0.05).
2
Sonuçlar: Özetle bu çalışmanın sonucunda bisiklet sporu yaşam kalitesini
artırmaktadır ve bu konuda toplumsal farkındalık artırılmalıdır. Tüm gönüllülerin
beslenme bilgi düzeyinin yetersiz bilgi aralığında olması önemlidir ve özellikle artmış
sporcu performansı ve sağlıklı yaşam biçimi için sporcularda beslenme bilgi
düzeylerinin artırılmasına yönelik beslenme eğitimlerinin yapılmasına ihtiyaç vardır.
Anahtar kelimeler: Beslenme bilgisi, ergojenik destekler, yaşam kalitesi, sağlık,
dayanıklılık sporu

Abstract:
Objective: Factors such as regular exercise and proper nutrition are effective in
providing a sustainable quality life for individuals. From this point, the aim of this
study is to determine the nutritional knowledge, nutritional habits, quality of life of
endurance athletes.
Materials and Methods: "Competitive cycling athletes" (n:58) affiliated to the
Turkish Cyprus Cycling Federation, the "recreational cycling athletes" affiliated to
Turkish Cyprus amateur cycling clubs (n:58), and "non-sports sedentary individuals
invited through social media tools" (n:58) participated. Nutritional knowledge levels
(i.e. poor, moderate, good and excellent) were determined using "Nutrition for Sport
Knowledge Questionnaire (NSKQ)" and quality of life levels" WHO Quality of Life
Scale-Short Form (WHOQOL-BREF-TR)". As the quality of life subgroup scores
increase, the quality of life also increases.
Results: Sports nutrition knowledge scores were (from highest to lowest respectively)
competitive cyclists (mean 30.46 ± 9.07/68), recreational cyclists (mean 27.46 ±
7.72/68), and sedentary individuals (mean 24,15±10,13/68) (p = 0.001). However, the
nutritional information of all groups was found to be relatively poor. It was observed
that the mean SNKQ scores of competitive cyclists using ergogenic support were
32.21±7.66/68, recreational cyclists 28.69±8.81/68, and sedentary individuals
30.76±8.26/68 (p:0.027). Quality of life scores consisting of physical, psychological,
social, environmental, national environment subgroup scores were found to be higher
in athletes than in sedentary individuals (p <0.05).
4
Conclusions: In summary, as a result of this study, cycling improves the quality of
life. Social awareness on this issue should be increased. It is important to realize the
insufficiency of nutritional knowledge level in all volunteers, and to provide training
to increase the nutritional knowledge level of athletes, especially for increased athlete
performance and a healthy lifestyle.
Key Words: Nutritional knowledge, ergogenic aids, quality of life, health, endurance
sports