Van depremini yaşayan öğrencilerin algıladıkları sosyal destek düzeyleri ile travma sonrası stres bozukluğu ve kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between perceived social support levels and stress disorders and posttraumatic stress of the students who experienced earthquake in Van province
Yazar: EDİZ KURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ARZU GÜLBAHÇE
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Deprem = Earthquake ; Deprem yaşantısı = Earthquake life ; Kaygı düzeyi = Anxiety level ; Lise öğrencileri = High schools students ; Sosyal destek = Social support ; Stres = Stress ; Stres bozuklukları = Stress disorder ; Travma = Trauma ; Travma sonrası hayata küsme bozukluğu = Post-traumatic embitterment disorder ; Van = Van

Özet:
Amaç: Van depremini yaşayan 12.sınıf öğrencilerinin Algıladıkları Sosyal Destek düzeyleri ile Travma Sonrası Stres Bozukluğu ve Kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin bazı değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemek. 
Yöntem: Yapılan bu araştırma, genel tarama modellerinden betimsel tarama ve ilişkisel tarama desenleriyle ile yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini, Van'ın Erciş ilçesinde okulların 12.sınıflarında okuyan öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise evren içinden seçkisiz (random) yöntemiyle seçilmiş 320 öğrenci oluşturmaktadır. Bu araştırmada verileri "Katılımcı Bilgi Formu", "Travma Sonrası Stres Belirti Ölçeği", "Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği" ve "Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde 11 farklı istatistiksel analiz kullanılmış olup bu analizler bilgisayarda SPSS 22.00 istatistik paket programı ile yapılmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan öğrencilerin "Orta Düzey" TSSB ve Kaygı yaşadıkları tespit edilmiştir. Algıladıkları Sosyal Destek düzeyi yüksek olan öğrencilerin düşük düzeyde TSSB ve Kaygı yaşadıkları, Algıladıkları Sosyal Destek düzeyi düşük olan öğrencilerin ise yüksek düzeyde TSSB ve Kaygı yaşadıkları saptanmıştır. Araştırmada öğrencilerin cinsiyetlerine göre Algıladıkları Sosyal Destek Düzeyleri arasında anlamlı bir fark olmadığı kız öğrencilerin erkek öğrencilere göre daha yüksek düzeyde TSSB ve Kaygı yaşadıkları saptanmıştır. Ayrıca öğrencilerin depremi hissetme, depremde yakınlarını kaybetme ve enkaz altında kalıp kalmama durumları ile TSSB düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur.
Sonuç: Depremin şiddeti, depremin kişiler üzerindeki etkisi gibi unsurların depremden sonra yaşanması muhtemel psikolojik sorunların oluşması üzerinde etkili olduğu, ayrıca Algılanan Sosyal Desteğin de depremin psikolojik etkileriyle başetme konusunda önemli bir unsur olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Purpose: To examine whether the relationship between the perceived social support levels of the 12th grade students who experienced the earthquake in Van and the levels of post-traumatic stress disorder and anxiety differ according to some variables.
Method: This survey study was carried out as a correlational research. The population of the study consisted of students studying in the 12th grade of schools in Erciş district of Van. On the other hand the sample of the study consisted of 320 students selected randomly from the population. In this study, data were collected by using  "Participant Information Form", "Post Traumatic Stress Symptom Scale", "Multidimensional Scale of Perceived Social Support" and "State-Trait Anxiety Inventory "In the analysis of the data, 11 different statistical analyzes were used and these analyzes were carried out by SPSS 22.00 statistical package program.
Findings: It was determined that the students participating in the study experienced "Intermediate Level" of PTSD and Anxiety. The study showed that students with high Perceived Social Support experienced low level of PTSD and anxiety, while those with low Perceived Social Support experienced a high level of PTSD and anxiety. In the research, it was found that there was no significant difference between the students' Perceived Social Support Level according to their genders, and female students experienced higher level of PTSD and Anxiety than male students. In addition, there was a significant relationship between PTSD levels and feeling of earthquakes, loss of relatives and staying under the ruins.
Result: It has been concluded that the factors such as the severity of the earthquake and the effect of the earthquake on people have an impact on the occurrence of psychological problems that may occur after the earthquake, and that Perceived Social Support is a crucial element in dealing with the psychological effects of the earthquake.