Modern dönem Türkiye'de dini gruplar: Işıkçılar cemaati
Contemporary religious communities in Turkey: The case of Işıkçılar religious community
Yazar: ABDULKERİM ÖZDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM HAKKI İNAL
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Cemaatler = Communities ; Din anlayışı = Understanding of religion ; Dini gruplar = Religious groups ; Islah = Improvement ; Işık, Hüseyin Hilmi = Işık, Hüseyin Hilmi ; Işıkçılar Cemaati = Işıkçılar Community ; Nakşibendiyye tarikatı = Nakşibendiyye religious order ; Reform = Reform ; Tecdid = Tecdid ; İçtihatlar = Judicial decisions

Özet:
Modernizm'in, Batı toplumlarına olan etkisi kadar ülkemizdeki cemaatlere de etki ettiği görülmektedir. Bu anlamda tezimizde geleneksel din anlayışına sıkı bir şekilde bağlı olan Işıkçılar Cemaatinin modern etki ile yaşadığı değişim süreci ele alınmaktadır. Amacımız Nakşi gelenekten gelen Işıkçılar Cemaatinin modern etki ile hangi anlamda dönüşüm yaşadığını ortaya koymaktır. Bu anlamda cemaatin sahip olduğu medya ve yayın organları Işıkçılar Cemaatinin dönüşümünü anlamamızda yardımcı olacaktır. Giriş bölümü ve üç bölümden oluşan tezimizde birinci bölümde Nakşî geleneği ve Işıkçılar Cemaatinden sonra Hüseyin Hilmi Işık'ın hayatı ve eserleri üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde ise Hüseyin Hilmi Işık sonrası Işıkçılar Cemaatinin durumu ve faaliyetleri anlatılmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde ise Işıkçılar Cemaatinin din algısı üzerinde durulmuştur. Işıkçılar Cemaatini incelediğimizde karşımıza üç önemli isim çıkmaktadır. Bunlardan birincisi Hüseyin Hilmi Işık'ın hocası olan Abdülhakim Arvasi'dir. İkinci isim Işıkçılar Cemaatinin rehber kitabı Tam İlmihal Seâdet-i Ebediyye eserinin yazarı, kanaatimizce cemaatteki en önemli isim olan Hüseyin Hilmi Işık'tır. Işık'ın bu eserinin cemaatin temel kaynağı olmasının yanında diğer eserleri de Ehl-i Sünnet anlayışını muhafaza etmeyi amaç edinmesi bakımından önemlidir. Cemaatteki üçüncü isim ise Işık'ın damadı olan, aynı zamanda gazetecilik ve holdingleşme sürecinde cemaatin geleneksel görünümünden uzaklaşmasında önemli bir rol oynayan ve klasik anlamdaki bir cemaat lideri görünümünden uzak olan Enver Ören'dir. Işıkçılar Cemaatini ele alırken kendi kaynakları üzerinden inceleme yapılmış ve söylem analizi metodu benimsenmiştir.
Sonuç olarak geleneksel din anlayışına sahip olan ve içtihat, dinde reform tartışmaları gibi yenilikçi yaklaşımlara karşı çıkan Işıkçılar Cemaatinin, Hüseyin Hilmi Işık sonrası geleneksel din anlayışının modern etki ile büyük bir değişime uğradığı kanaatine ulaşılmıştır. Cemaate ait olan medya ve yayın organlarındaki değişim bize bunu göstermektedir. Işıkçılar Cemaatinin bundan sonraki süreçte nasıl bir görünüme sahip olacağı ya da mevcut yapısını koruyup koruyamayacağı zamanla görülecektir.

Abstract:
It is obvious that Modernism has an impact on the religious communities in our country as much as its impact on western societies. In this respect, our thesis paper discusses the process of change of the Işıkçılar religious community which is closely connected to the traditional sense of religion. Our purpose is to demonstrate in which sense the Işıkçılar religious community, coming from the Naqshi tradition, has had a change with modern influence. In this regard, the media organs owned by the community will be helpful in understanding the change of Işıkçılar religious community. This paper consists of three chapters in addition to the introduction. In the first chapter, the Nakshi tradition and the community of Işıkcılar are emphasized primarily, and then the life and works of Hüseyin Hilmi Işık are focused on. The second chapter emphasizes the activities and the current situation of the Işıkçılar religious community after Hüseyin Hilmi Işık. In the third chapter, sense of religion of the Işıkçılar religious community is mentioned. When we examine the Işıkçılar religious community, we come across three important figures. The first of them is Abdülhakim Arvasi who was a tutor of Hüseyin Hilmi Işık. Second figure is the author of the guide book- Tam İlmihal Seadet-i Ebediyye- of the Işıkçılar religious community, Hüseyin Hilmi Işık who is the most prominent figure of the community in our view. The third figure of the community is Enver Ören who is Işık's son-in-law, played an important role in the movement of the community away from its traditional view during the journalism and conglomerate process, and who is far from the appearance of a religious community leader in the classical sense. While examining the religious community of Işıkçılar, we have analyzed their own publications and predicated discourse analysis method on.
In conclusion, it has been inferred that the Işıkçılar Community, which has a traditional sense of religion and opposed innovative approaches such as ijtihad and religious reform discussions, has had a great change with the modern effect after Hüseyin Hilmi Işık. The change in the media organs belonging to the community shows us this. Over time, it will be seen how the Işıkçılar religious community will look in the future or whether it will preserve its current structure or not.