Türkiye'deki müzik öğretmeni yetiştiren kurumlarda eğitim alan görme engellilerin müzik eğitimi sürecine ilişkin eğitimci ve öğrenci görüşleri
Educator and student views on the music education process of visually impaired students in the music teacher training institutions in Turkey
Yazar: BETÜL YAZAR
Danışman: PROF. DR. BELİR TECİMER
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Eğitim sorunları = Education problems ; Görme engelliler = Visually impaired ; Müzik eğitimi = Music education ; Üniversite öğrencileri = University students ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Türkiye'deki müzik öğretmeni yetiştiren kurumlardalisans düzeyinde eğitim alan görme engelli öğrencilerin müzik eğitimi sürecinde yaşanan sorunları/ihtiyaçlarını tespit etmek ve bu sorunlara yönelik çözüm önerileri getirmektir. Bu sürece ilişkin sorunlar, görme engelli öğrenciler ve bu öğrenciler ile çalışmış müzik eğitimcilerinin görüşlerine dayalı olarak ortaya konulmuştur. Bu araştırma, nitel bir araştırma deseni olan durum çalışmasıdır. Araştırmanın çalışma grubunun belirlenebilmesi için Türkiye'deki toplamda 26 müzikeğitimi anabilim dalı başkanlarına ve bu kurumlarda görev yapan akademisyenlere, sosyal medya, e-posta, WhatsApp ve telefon gibi iletişim kanalları kullanılarak ulaşılmıştır. Ön görüşmeler sonucunda, 2019-2020 eğitim-öğretim yılında 8 müzik eğitimi anabilim dalında lisans düzeyinde 16 görme engelli öğrencinin öğrenim gördüğü tespit edilmiş ve bu öğrencilerin tamamı araştırmaya katılmıştır. Diğer taraftan, 12 müzik eğitimi anabilim dalında görev yapan ve görme engelli öğrenciler ile çalışmış 32 müzik eğitimcisi araştırmaya katılmıştır.Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler, katılımcıların görüşlerinden alıntılar yapılarakbetimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir.Araştırma sonucunda, müzik öğretmeni yetiştiren kurumlarca yapılan giriş yetenek sınavlarında deşifre, solfej okutma, dikte yazdırma, diksiyonlarına bakma amacıyla sesli metin okutma gibi aşamaların uygulanmasında Braille materyal yoksunluğu nedeniyle sorunlar yaşandığı saptanmıştır. Eğitim sürecinde ise, görme engellilerin Braille nota okuyamaması nedeniyle öğretim hızının düşmesi,teorik derslerde tahtada yazılanlar seslendirilmediği için armoni, işitme gibi derslere dahil olmakta zorlanma sorunları ortaya çıkmıştır. Ayrıca, göstererek örnekleme yapılamadığı için çalgı tekniklerinin aktarımında zorlanılması gibi engeller olduğu da tespit edilmiştir. Bunların yanı sıra sınavlarda öğrenciye soruları okuyup, yazacak bir yardımcıya ihtiyaç duyulması, müzik eğitimcilerinin görme engellilerin eğitimi hakkında yeterli donanıma sahip olmaması gibi sorunlar da yaşanmaktadır. Araştırma sonucunda tespit edilen ihtiyaçların giderilmesine yönelik olarak müzik eğitimi anabilim dallarında görme engellilerin eğitimi konusunda yetişmiş en az bir uzmanın bulunması, üniversiteler tarafından görme engelli öğrencilerin Braille notaları dijital olarak temin etmelerini sağlayacak müzik teknolojilerinin temin edilmesi, uluslararası kütüphanelerden bu öğrenciler için müzik materyallerinin temin edilmesi gibi çözüm önerileri sunulmuştur. Ayrıca, görme engellilerin eğitimi konusunda online çalıştaylar düzenlenmesi, çalgı eğitimi metotları yazılması ve materyaller/projeler geliştirilmesinin alana önemli katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this research is to identify the problems/needs of visually impaired students who are studying music at the undergraduate level of departments of music education in Turkey and to provide solutions to these problems. Problems related to this process have been put forward based on the opinions of the visually impaired students and the music educators who had worked with these students. This research is a case study, a qualitative research pattern. All of the heads of 26 departments of music education and the academicians working in these institutions have been reached through social media, e-mail, WhatsApp and telephone in order to determine the working groups of the research. As a result of the preliminary research, it has been determined that 16 visually impaired students were studying at 8 music education departments in the 2019-2020 academic year. On the other hand, 32 music educators who had worked with the visually impaired students at 12 departments of music education were included in the study. The data has been collected through structured interview forms developed by the researcher. The data obtained has been analyzed by quoting the opinions of the participants and by using descriptive analysis. As a result of the research, it has been determined that there were problems due to the lack of Braille materials for sight-reading, solfege, writing down the music and reading the written materials at the entrance exams conducted by the departments. In addition, there was a need for an assistant to read and write questions for the students at the entrance exams. In the educational process, it has been revealed that there were obstacles because the visually impaired students could not read Braille notes. These students have had difficulties in the music theory courses because the teachers did not play the music written on the board. The teachers could also not show the techniques to the students in the instrument courses. These problems were due to the fact that the music educators did not have special training for the visually impaired students. It has been suggested that at least oneperson who specialized in the training of the visually impaired students to be provided at each department of musiceducation. Furthermore, universities should provide music technologies and materials for the visually impaired students. There were also needs for projects in the area to be developed. Online workshops should be held and methods and materials be written by the educators who are specialized in visually impaired students' training.