Doğum sonu dönemde whatsapp temelli ve yüz yüze verilen eğitim ve danışmanlığın kadınların yaşam kalitesi ve geleneksel uygulamaları üzerine etkisi
The effect of whatsapp-based and face-to-face education and counseling on women's quality of life and traditional practices in the postpartum period
Yazar: GAMZE DERMAN
Danışman: PROF. DR. SERMİN TİMUR TAŞHAN
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Araştırma, doğum sonu dönemde WhatsApp temelli ve yüz yüze verilen eğitim ve danışmanlığın kadınların yaşam kalitesi ve geleneksel uygulamaları üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve metot: Araştırma, randomize kontrollü deneme modeli olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini 44 WhatsApp, 44 yüz yüze ve 45 kontrol grubu olmak üzere toplam 133 kadın oluşturmuştur. Araştırmada veriler, Katılımcı Tanıtım Formu ve DSÖYKÖ-KF kullanılarak toplanmıştır. Kadınlara eğitimler doğum sonu 2 ay süresince verilmiştir. Eğitimler WhatsApp grubuna videolar ile gönderilmiş yüz yüze grubuna ise yüz yüze eğitim şeklinde verilmiştir. Araştırmanın verileri doğum sonu 12-24 saat içerisinde, 2. ayda ve 6. ayda toplanmıştır.
Bulgular: Araştırmada kadınların emzirme ve beslenmeye yönelik geleneksel uygulamaları son testte WhatsApp ve yüz yüze grubu ile kontrol grubu arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Tekrar testte ise sadece yüz yüze grubu ile kontrol grubu arasında anlamlı ilişki saptanmış ve yüz yüze grubunun daha az geleneksel uygulama yaptığı görülmüştür (p<0.05). Araştırmada WhatsApp grubundaki kadınların DSÖYKÖ-KF puan ortalamaları ile kontrol grubundaki kadınların puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak fark olmadığı saptanmıştır (p>0.05). Son testte yüz yüze grubundaki kadınların DSÖYKÖ-KF tüm alt boyutlarında yaşam kaliteleri kontrol grubuna göre yüksek bulunmuştur (p<0.05). Ayrıca yüz yüze grubundaki kadınların DSÖYKÖ-KF bedensel alan yaşam kalitesinin son testte WhatsApp grubuna göre yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.05).
Sonuç: Araştırmada kadınların emzirme ve beslenmeye yönelik geleneksel uygulamaları azaltmada ve yaşam kalitesini artırmada yüz yüze eğitimin etkili olduğu saptanmıştır. Ayrıca yüz yüze eğitimin bedensel alan yaşam kalitesini artırmada WhatsApp temelli eğitime göre daha üstün olduğu bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Doğum Sonu Dönem, Eğitim, Geleneksel, Hemşirelik, Yaşam Kalitesi

Abstract:
Aim: The study was conducted to determine the effect of WhatsApp-based and face-to-face training and counselling on women's quality of life and traditional practices in the postpartum period.
Material and method: Research was conducted as a randomised controlled trial model. The sample of the study consisted of 44 WhatsApp, 44 face-to-face and 45 control group, totalling 133 women. Data were collected using the Participant Introduction Form and WHOQOL-BREF. Trainings were sent to the WhatsApp group via videos and face-to-face training was provided to the face-to-face group. The data of the study were collected within 12-24 hours, 2 months and 6 months after delivery.
Results: In the study, a significant relationship was found between the WhatsApp and face-to-face group and the control group in the post-test in terms of women's application of traditional methods for breastfeeding and nutrition. In the retest, a significant relationship was found only between the face-to-face group and the control group and it was observed that the face-to-face group made less traditional practices (p<0.05). The QoL of the face-to-face group in all sub-dimensions of WHOQOL-BREF in the post-test is higher than that of the control group (p<0.05). It was found that the physical QoL of the face-to-face group was higher than that of the WhatsApp group (p<0.05).
Conclusion: The study found that face-to-face education was effective in reducing women's traditional practices regarding breastfeeding and nutrition and improving their quality of life. In addition, face-to-face education was found to be superior to WhatsApp-based education in improving physical quality of life.
Keywords:  Education, Nursing, Postpartum Period, Traditional, Quality of Life