Farklı büyüme hızlarına sahip ticari etçi piliçlerde besi performansı, et kalitesi ve bazı kemik özellikleri ile kan değerlerinin belirlenmesi
Determination of fattening performance, MEAT quality, some bone and blood parameters in broilers with different growth rates
Yazar: HİLAL ÇAPAR AKYÜZ
Danışman: PROF. DR. ESİN EBRU ONBAŞILAR
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Besi performansı = Fattening performance ; Et kalitesi = Meat quality ; Etlik piliç = Broiler chickens ; Etlik piliç performansı = Broiler performance ; Kan özellikleri = Blood properties ; Kemik ve kemikler = Bone and bones ; Tavukçuluk = Chicken farming ; Tavukçuluk işletmeleri = Poultry enterprises

Özet:
Bu çalışmada yavaş ve hızlı büyüyen etçi piliçlerde cinsiyete göre besi performansı, et kalitesi, bazı kemik özellikleri ile kan değerlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada hayvan materyali olarak 168 adet yavaş büyüyen (Hubbard-Isa Red JA; 84 dişi, 84 erkek) ve 168 adet hızlı büyüyen (Ross-308; 84 dişi, 84 erkek) günlük etçi civciv kullanılmıştır. Araştırmada besi performansının değerlendirilmesinin yanında her hafta her gruptan ortalama canlı ağırlığa yakın bir piliç (toplam her gruptan 6 piliç) kesilerek; sıcak karkas ağırlığı, bazı iç organ ağırlıkları, villus gelişimi hem göğüs hem de but eti kalitesi, bazı kemik özellikleri tespit edilmiştir. Ayrıca denemenin 1, 6 ve 10. haftasında kanda IgG ve Ca düzeyleri ile deri yanıkları belirlenmiştir. Hızlı büyüyen piliçlerde canlı ağırlık artış hızının en fazla olduğu dönem 6 haftalık yaşa kadar iken yavaş büyüyen piliçlerde bu dönem 7 haftalık yaşa kadar sürmüştür. Her iki genotipte de canlı ağırlıktaki artış hızı ve yem tüketimi 9 haftalık yaştan itibaren hızla azalmaya başlamıştır. Hem 42 günlük besi boyunca hem de 70 günlük besi boyunca hızlı büyüyen piliçlerin en iyi yemden yararlanma kabiliyetine sahip olduğu belirlenmiştir. Yemden yararlanma kabiliyeti bakımından cinsiyetler arasındaki farklılık 4. haftalık yaştan sonra ortaya çıkmış olup bu farklılık 9 haftalık yaşa kadar devam etmiştir. Bir haftalık yaştan itibaren hızlı büyüyen piliçlerde jejenum bölgesindeki villus uzunluğu ve kript derinliğinin yavaş büyüyen piliçlere göre daha fazla olduğu belirlenmiştir. Karkas randımanı bakımından yavaş ve hızlı büyüyen piliçler arasındaki farkın 5 haftalık yaşta en yüksek seviyede olduğu ve bu farklılığın 10 haftalık yaşa kadar devam ettiği belirlenmiştir. Hızlı büyüyen piliçlerde incelenen tüm organ yüzdelerinin yavaş büyüyen piliçlere göre daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Hızlı büyüyen genotipte hem göğüs hemde but etinde su tutma kapasitesi, pişirme kaybı, pH ve L* değerleri daha yüksek tespit edilmiştir. Su tutma kapasitesi ve pişirme kaybı göğüs etinde tüm haftalarda hızlı büyüyenlerde yüksek iken but etinde pişirme kaybı besinin 6. haftasından itibaren, su tutma kuvvetinin ise besinin son iki haftasında yüksek olduğu belirlenmiştir. Hem göğüs hem but etinde kuru madde oranı yavaş büyüyenlerde daha yüksek bulunmuştur. Göğüs etindeki yağ oranı ise besinin 6. haftasından sonra genotipler arasında önemsizdir. Kül oranı göğüs ve but etinde bazı haftalarda hızlı büyüyenlerde yüksek çıkmıştır. Kemik oranları sternum hariç yavaş büyüyen genotipte yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ross-308 piliçlerinde Hubbard-Isa Red piliçlerine göre tibia dayanıklılık indeks değerinin daha düşük ve Sedoor indeks değerinin ise daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Buna göre Ross-308 piliçlerinde tibia kemiğinde kalite değerlerinin daha iyi olduğu ortaya çıkmıştır. Hızlı büyüyen piliçlerde dermatitlerin görülme sıklığının arttığı gözlenmiştir. Genotipin IgG düzeyinde etkili olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
This study was aimed to determine the fattening performance, meat quality, some bone and blood parameters according to the gender in slow and fast growing broilers. In this study, 168 slow growing (Hubbard-Isa Red JA; 84 male, 84 female) and 168 fast growing (Ross-308; 84 male, 84 female) male and female chicks were used as animal material. In the research, beside of evaluation of the fattening performance, one broiler close to the average body weight from each pen (6 broilers in the group) has been slaughtered each week and hot carcass weight, some internal organ weights, villus development, both breast and thigh meat quality and some bone characteristics were determined. Additionally, IgG and Ca levels in the blood and dermatitis were determined at the 1st, 6th and 10th weeks of the experiment. While the period in which the body weight gain rate was highest in the fast growing broilers was up to 6 week of age, this period lasted until the 7 week of age in the slow growing broilers. In both genotypes, the rate of increase in body weight and feed consumption started to decrease rapidly from 9 weeks of age. It has been determined that fast growing broilers have the best feed efficiency ability during both 42 days of fattening period and 70 days of fattening period. The difference between the gender in terms of the feed efficiency appeared after the age of 4 weeks and this difference continued until the age of 9 weeks. It was determined that villus length and crypt depth in the jejunum region were higher in fast growing broilers from the age of one week than in slow growing broilers. It was determined that the difference between slow and fast growing broilers in terms of carcass yield was at the highest level at 5 weeks and this difference continued until the age of 10 weeks. It was determined that the percentages of all organs examined in fast growing broilers were lower than slow growing broilers. Water holding capacity, cooking loss, pH and L* values were found to be higher in both breast and thigh meat in fast growing genotype. It was determined that water holding capacity and cooking loss in breast meat were higher in fast growing broilers in all weeks, while cooking loss in thigh meat was high from the 6th week and water holding capacity was higher in the last two weeks of the fattening. Dry matter ratio in both breast and thigh meat was higher in slow growing genotype. The fat ratio in breast meat is insignificant among genotypes after the 6th week of fattening. Ash rate was higher in breast and thigh meat in fast growing genotype in some weeks. Bone ratios were found to be higher in slow growing genotye, except sternum. It was determined that the tibia strength index value was lower and the Sedoor index value was higher in Ross-308 broilers compared to Hubbard-Isa Red broilers. Accordingly, it was revealed that Ross-308 broilers had better tibia bone quality values. It was observed that the incidence of dermatitis increased in the fast growing broilers. It has been determined that the genotype is effective at the IgG level.