Conflict management for retail store project development process: Personality perspective
Perakende mağaza açılış sürecinde çatışma yönetimi: Kişilik perspektifi
Yazar: ANLAM ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. HÜSNÜ MURAT GÜNAYDIN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Proje ve Yapım Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering ; İşletme = Business Administration

Özet:
Perakendecilik, üretici ve tüketici arasında malların naklini sağlayan aracılık hizmetleridir. Perakende sektörü üreticilerin temsilcisi, tüketicilerin de garantörüdür. Perakende sektörü üretici ile tüketicinin arasındaki iletişimi yıllardır mağazalar/satış noktaları üzerinden kurar. 20 yy'ın son çeyreğindeki teknolojik gelişmeler ışığında online mağazacılık kavramı da perakende sektöründe önemli rol oynamaya başladı.
Globalleşen dünyada popüler kültür tüketim modellerinin başında olan perakende sektörünün temel yapı taşı olan mağazaların müşteri ile buluşma serüveninde birden çok parametre ve katılımcı vardır. Bu katılımcıların herbiri mağaza açılış sürecinin bir parçasıdır ve tüm katılımcıların kişisel memnuniyeti, motivasyonu ve iş etikleri, proje yöneticileri ve diğer katılımcılar için önemlidir. Mağaza açılış sürecindeki her adım bir diğer adımı etkilediği için uyum içinde çalışmak sürecin verimliliğini arttırır. Bu sebeple proje yöneticileri ve insan kaynakları uzmanları kişilik temelli değerlendirme modellerinin takım kurma ve yönetmedeki etkilerini sık sık vurguluyor. Bu ihtiyaca karşılık birçok araştırmacı kişilik temelli değerlendirme modellerinin geliştirilmesine katkıda bulundu. 
Bu tez çalışmasında, perakende mağaza geliştirme sürecindeki katılımcıların çatışma yönetimi tarzı ile, Enneagram tipleri arasındaki ilişki incelendi. Ülke çapına yayılmış belirli bir perakende firmasının mağaza açılış süreci üzerine değerlendirme yapıldı. Bu sebeple katılımcılar da bu firmadan seçildi. Mağaza açılış süreci çok disiplinli bir süreç olduğu için, sürece etkisi olan tüm departman çalışanlarından belirli sayıda katılımcı üzerinden araştırma yapıldı. Departmanlara göre katılımcı sayıları: Kiralama: 5 katılımcı, İnşaat: 5 katılımcı, Proje: 3 katılımcı, Hukuk: 2 katılımcı, Finans: 2 katılımcı, İnşaat Satın Alma: 3 katılımcı, Talep Planlama: 3 katılımcı, Ürün Satın Alma: 2 katılımcı, Operasyon: 2 katılımcı, Süreç yönetimi: 1 katılımcı ve Tesis yönetimi: 2 katılımcı. 
Enneagram kişilik modeli, kişilik tiplerini belirlemek ve değerlendirmek için kullanılır. Enneagram, insan kaynaklarından orduya, psikolojiden politikaya kadar çok farklı alanlarda kullanılmaktadır. Enneagram kişilik modelinde 9 farklı kişilik tipi tanımlanmış ve her bir tipe ait baskın özellikler, iyi ve kötü yönler, öğrenilmiş huylar, temel tutkular ve temel kaygılar detaylı bir şekilde açıklanmaktadır. Model perakende mağaza geliştirme süreci katılımcıları üzerinde daha önce kullanılmadı.
Çalışmanın temel amacı, çatışma yönetimi tarzı ile Enneagram tipleri arasındaki ilişkiyi analiz etmek, perakende mağaza açılış sürecini çatışma yönetimi ışığında analiz etmek, üst, orta ve operasyonel yönetim sınıfları ve çatışma yönetimi methodları arasında ilişkiyi analiz etmek ve kişilik tipleri ile mağaza açılış süreçleri arasındaki ilişkileri çatışma yönetimi bağlamında anlamaktır. 
Bu çalışmanın literatür taraması, çatışma kavramını detaylı bir şekilde tanımlayarak başlar. Çatışma yaratıcılığın olmazsa olmaz koşulu olarak gelişimi hızlandırır (Dewey, 2011). Çatışma nedenlerini, çatışma süreci ve başa çıkma yöntemlerini ve çatışma yönetimini açıklayarak devam eder. Aktif çatışma yönetimi için çatışma doğru bir şekilde analiz edilmelidir. İnşaat sektöründeki çatışmanın nedenleri çok çeşitlidir. Çatışmanın ana nedenleri; projenin fiziksel ve beşeri özellikleri, proje yönetimi prosedürleri, proje tasarımı ve iç ve dış iletişim kanallarıdır. Aynı zamanda yaşamımızın her alanında var olan çatışmanın doğru bir şekilde çözülmesi çok önemlidir. Çatışmaları doğru şekilde yönetebilirsek, bireysel ve iş yaşamımızda planladığımız hedeflere ulaşabiliriz. Bireysel ve iş hayatımızda hedeflerimize doğru bir şekilde ulaşmak için çatışma durumunda; kaçınma, yumuşatma, zorlama, uzlaşma  ve yüzleşme gibi uygun yöntemler seçilebilir. Literatür taramasının ikinci bölümünde Enneagram kişilik modeli ve Enneagram kişilik modelinin çatışma yönetimi ilişkisi tanımlandı. Enneagram, güvenilirliği uzmanlarca onaylanmış ve ceşitli alanlarda şıkca kullanılan bir kişilik değerlendirme modelidir. Enneagram modeli, bir çember etrafındaki dokuz noktada dokuz kişilik tipini temsil eder. Son olarak, üzerinde araştırma yapılan perakende firmasında görev alan, ortalama 15 yıllık sektör tecrübesine sahip beş uzman ile birlikte firmanın mağaza proje geliştirme süreci incelendi. Bununla birlikte mağaza proje geliştirme sürecinde sıklıkla meydana gelen çatışma durumları, yine aynı beş uzman ile tartışılarak belirlendi.
Bu çalışmada kullanılmak üzere iki adımlı anket düzenlendi. Katılımcıların ana dilleri gözetilerek ve anketteki soruların katılımcılar tarafından daha detaylı anlaşılabilmeleri için, anketler Türkçe düzenlenip, uygulandı. Araştırma kapsamında anketi yanıtlayan katılımcı sayısı 30'dur. İlk adımda katılımcıların kişisel bilgileri, iletişim/mail adresleri, eğitim dereceleri, mezun oldukları bölümler ve perakende sektöründeki deneyim sürelerinin sorgulanmasının yanında Enneagram kişilik tipi ölçümü yapıldı. Bu çalışmada Riso Hudson Enneagram Tip Göstergesi (RHETI) yöntemi kullanıldı. RHETI farklı sektörlerde kullanılan geçerli testlerden biridir. Seçilen Enneagram tipi göstergesi, katılımcıların kendilerini en iyi tanımlayan ifadeyi seçmelerini gerektiren 144 eşleştirilmiş ifadeden oluşur. İlk adımın tamamlanması ile birlikte kişilerin Enneagram tipleri analiz edildi. İkinci adımda ise, katılımcılara Enneagram tipleri ile ilgili geri bilgilendirme yapıldı ve 5 uzman ile belirlenen mağaza proje geliştirme sürecinde sıklıkla meydana gelen çatışma durumlarının en yoğun yaşandığı adımlar seçildi ve çatışma durumlarına göre 7 farklı çatışma durumu için 7 farklı soru hazırlandı. Sorular oluşturulurken çatışma ile başa çıkma yöntemleri kaçınma, yumuşatma, zorlama, uzlaşma ve yüzleşme olarak sınıflandırıldı. Bu sorular ile katılımcıların çatışma yönetimi tarzlarının analizinin yapılması amaçlandı.
Çalışmanın sonuçları perakende mağaza proje geliştirme sürecinde görev alan aktörlerin çatışma yönetim tarzları ve Enneagram tipleri arasındaki ilişkiyi belirledi. Çalışma, perakende sektörü mağaza açılış yöneticilerine ve insan kaynakları uzmanlarına mağaza proje geliştirme sürecinde görev alacak personel seçiminde dikkate alınabilecek makul sonuçlar sunuyor. Çalışma sonuçlarına göre: genel olarak katılımcıların tercih ettikleri çatışma yönetimi yöntemlerinin ağırlıklı sıralaması: yüzleşme, uzlaşma, zorlama, yumuşatma ve kaçınmadır. Ek olarak katılımcının çatışma yönetimi yöntemlerine yaklaşımları unvanlarına ve sorumluluklarına göre farklılık gösterir. Beklendiği gibi, üst düzey yöneticiler kaçınma yöntemini en az tercih etti. Operasyonel yönetim sınıfı da zorlu yönetim otoritesine sahip olduğu için zorlamayı kullanma olasılığı en düşüktü. Mükemmelliyetçi tip 1'lerin detaycı olmaları ve doğru bilgiyi kabul etme, ettirme ve uygulatma arzuları tip 1'leri zorlama yöntemini kullanmaya itiyor olabilir.  Barışçıl tip 9'lar ikili ilişkilerin yoğun olduğu görevlerde, tarafların arabulucusu görevinde olmayı tercih eder. Bu yönelimlerinden dolayı tip  9'lar yumuşatma yöntemini tercih ediyor olabilir.
Bu çalışma ışığında proje yöneticileri, mağaza proje geliştirme sürecinde  görev alacak aktörlerin Enneagram kişilik tipleri, süreç etkinlikleri ve süreçte ortaya çıkan çatışma durumlarına karşı tutumları arasındaki ilişkiyi anlayıp yönetebilir. Ayrıca, istatiksel olarak daha anlamlı sonuçlar elde etmek için, gelecekteki çalışmalarda perakende sektöründen farklı şirketlerin de katılımı sağlanarak katılımcı sayısı arttırılmalıdır.
Bu çalışma ışığında proje yöneticileri, mağaza proje geliştirme sürecinde  görev alacak aktörlerin Enneagram kişilik tipleri, süreç etkinlikleri ve süreçte ortaya çıkan çatışma durumlarına karşı tutumları arasındaki ilişkiyi anlayıp yönetebilir. Ayrıca, istatiksel olarak daha anlamlı sonuçlar elde etmek için, gelecekteki çalışmalarda perakende sektöründen farklı şirketlerin de katılımı sağlanarak katılımcı sayısı arttırılmalıdır.
Bu çalışma ışığında proje yöneticileri, mağaza proje geliştirme sürecinde  görev alacak aktörlerin Enneagram kişilik tipleri, süreç etkinlikleri ve süreçte ortaya çıkan çatışma durumlarına karşı tutumları arasındaki ilişkiyi anlayıp yönetebilir. Ayrıca, istatiksel olarak daha anlamlı sonuçlar elde etmek için, gelecekteki çalışmalarda perakende sektöründen farklı şirketlerin de katılımı sağlanarak katılımcı sayısı arttırılmalıdır.
Bu çalışma ışığında proje yöneticileri, mağaza proje geliştirme sürecinde  görev alacak aktörlerin Enneagram kişilik tipleri, süreç etkinlikleri ve süreçte ortaya çıkan çatışma durumlarına karşı tutumları arasındaki ilişkiyi anlayıp yönetebilir. Ayrıca, istatiksel olarak daha anlamlı sonuçlar elde etmek için, gelecekteki çalışmalarda perakende sektöründen farklı şirketlerin de katılımı sağlanarak katılımcı sayısı arttırılmalıdır.
Bu çalışma ışığında proje yöneticileri, mağaza proje geliştirme sürecinde  görev alacak aktörlerin Enneagram kişilik tipleri, süreç etkinlikleri ve süreçte ortaya çıkan çatışma durumlarına karşı tutumları arasındaki ilişkiyi anlayıp yönetebilir. Ayrıca, istatiksel olarak daha anlamlı sonuçlar elde etmek için, gelecekteki çalışmalarda perakende sektöründen farklı şirketlerin de katılımı sağlanarak katılımcı sayısı arttırılmalıdır.

Abstract:
Retail is a combination of services with the movements of the goods between consumers and suppliers. The retail sector is the representative of manufacturers and the warrantor of the end customers. The retail sector constitutes the communication between manufacturers and consumers through stores/sales points for many years. During the last quarter of the 20th century, with technological development, online platforms started to play a key role for retailers. 
There are many parameters and stakeholders in customer experience in the stores which is an integral part of the retail sector that is one of the most important consumption cultures in globalization. Each of these stakeholders is part of the store opening processes and personal satisfaction of them, their motivation and work ethic are very important for project managers and all other stakeholders. As all single steps in store opening processes affect the other steps, working as a team in harmony increases the efficiency of the process. Therefore, human resources specialists and project managers emphasize the importance of team-building with personality-based evaluation models. To be able to correspond to these needs, any kind of researches has contributed to the development of personality based evaluation models.
In this study, the relationship between conflict management style of the attendees who are part of the store opening process and the Enneagram personalities. In this study, an analysis of the store opening process has been done upon a selected retail company. Therefore attendees have been selected from the respective retailer. Because the store opening process is interdisciplinary, participants are selected from all relevant departments which play a role in the store opening process. (Real Estate, Construction, Law, Construction Procurement, Demand Planning, Finance, Procurement, Operations, Process management, and Facility Management).
The Enneagram personality model is used to analyze and understand the personalities. It is very critical to mention that this model has never been used on attendees in-store process developments.
The main goal of this study is to analyze the relationship between the conflict management style and Enneagram personalities, to analyze the store opening process regarding conflict management and finally to understand the relationship between personalities and store opening processes considering conflict management.
The literature review of this study starts with the definition of conflict concept in detail. It then continues with the explanations of conflict reasons, conflict management, and conflict processes and handling methods. In the second part of the literature review, the relationship of the Enneagram personality model between conflict management and the Enneagram personality model is defined. In this study, Riso Hudson Enneagram Type Indicator (RHETI) is used. RHEIT is an accepted test that is used in different sectors. Finally, the store project development process of the retail firm that was researched was announced.
Two-step survey is designed to be able to use in this study.  The number of participants in the survey was 30. In the first step, personal information, contact information, educational level, undergraduate degree, experience in the retail sector of attendees and Enneagram personality types are measured. The survey includes 144 matching options where participants need to select the best fitting option for them. In the second step, feedbacks to the participants about their Enneagram types are given and analysis of conflict management types of attendees has been done.
The results of the study explain the relationship between conflict management type of the actors who take part in-store project development processes in retail and Enneagram types of them. The study gives reasonable outputs to the project managers and human resource specialists who are responsible for recruiting  the staff that is going to take a role in project development processes. In light of this study, project managers can understand and manage the relationship between Enneagram personality types of project team members and process activities. Additionally, to be able to have statistically reasonable results, a number of participants should be increased from different companies in the retail sector for future studies.