Yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde B1 seviyesi için materyal olarak sözlük geliştirme
Developing dictionary material in teaching Turkish as a foreign language
Yazar: MURAT KÜÇÜK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM EKTİ
Hacettepe Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türkiyat Araştırmaları Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişim teknolojisi = Information technology ; Materyal geliştirme = Material development ; Sözlük = Dictionary ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe sözlükler = Turkish dictionaries ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Çok duyulu dil öğretimi = Multisensory language teaching ; Öğretim teknolojileri ve materyal geliştirme dersi = Instructional technologies and material development course ; İkinci dil öğretimi = Second language teaching

Özet:
Çalışmanın amacı yabancı dil olarak Türkçe öğrenenler için sözcük öğretimine yönelik B1 düzeyinde dinleme ve anlama materyali geliştirmektir. Geçmişten günümüze yabancı dil öğretimi çeşitli yöntem ve tekniklerle sağlanmaya çalışılmıştır. Yabancı dil öğretimini daha etkin kılan, kalıcılığı sağlayan ve kullanımı kolay olan bir materyale her zaman ihtiyaç duyulduğu yadsınamaz bir gerçektir. Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi ise henüz gelişmekte olan bir alandır. Bu alanda çağdaş yaklaşım ve yöntemlere uygun materyal eksikliği yaşandığından, özgün, kalıcı ve güncel materyallere ihtiyaç duyulduğu düşünülebilir. Bu bağlamda yabancı dil olarak Türkçe öğretimine katkı sağlaması hedeflenen bir çalışmaya ihtiyaç olduğu fark edilmiş ve özgün bir materyal hazırlanmıştır. Günday (2015) multimedya araç ve materyallerinin yabancı dil öğretiminde kullanılmasıyla daha etkili bir öğrenme sağlanacağını savunmaktadır. Günümüz neslinin teknoloji ile olan ilişkisi düşünüldüğünde dijital bir materyalin geliştirilmesi söz konusu kitleye hitap edebilir. Arıkan ve Alemdari'ye (2012) göre hedef dilde başarılı bir şekilde iletişim kurabilmek için yeteri kadar sözcük bilmek gereklidir. Bu bağlamda hedef dilde sözcük dağarcığının etkili iletişim açısından büyük bir öneme olduğu belirtilebilir.  Gairns ve Redman (2002) ise sözcük öğretiminde görsellik kullanımının etkili olduğunu belirtmektedir. Bu bağlamda ilgili çalışmamızda Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi alanında B1 düzeyinde kullanılan Yabancı Dil Olarak Türkçe Gazi Üniversitesi, Yeni Hitit Yabancılar İçin Türkçe Ders Kitabı, İstanbul Yabancılar İçin Türkçe Ders Kitabı ve Yedi İklim Türkçe taranmıştır. Söz konusu kitaplardan sözcükler ve günlük hayatta sıkça kullanılan ifadeler çıkarılarak anlamları bulunmuş, sözcüklerin türleri belirtilmiş, her bir sözcüğe örnek cümle ve sözcüğü görsel anlamda ifade eden bir görsel eklenmiştir. Birden fazla duyuya hitap edebilmek adına sözcüklerin seslendirilmesi yapılmış ve işaret dilindeki karşılıkları da çalışmaya dâhil edilmiştir. İlgili çalışmamızda materyalin etkililiğine yönelik deneysel bir çalışma yapılmamıştır. Dolayısıyla yabancı dil olarak Türkçe öğrenenler açısından materyalin ne derece etkili olduğuna ilişkin bir değerlendirme yapılmamıştır. Bu çalışma Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi alanına ve kullanmak isteyenlere destek bir materyal olarak hazırlanmıştır.

Abstract:
This study aims to develop a material concerning both listening and comprehension skills for those learning Turkish as a foreign language at B1 level. Various techniques and methods have been used in the field of teaching foreign language from past to present. It is a fact that a material, which makes language teaching efficient, provides permanence and is easy to handle, is a requirement at all times. The field of Teaching Turkish as a Foreign Language is ever-developing. It can be thought that materials which are authentic, permanent and up-to-date are needed because the lack of material exists in that field. Within this context, it was noticed that a study that aims to contribute the field of Teaching Turkish as a Foreign Language was needed and that is why this authentic material has been prepared. Günday (2015) states that multimedia devices have an important impact on teaching foreign language. When it is considered that the rising generation has close relationship with technology, developing that kind of material may appeal to the relevant generation. Arıkan and Alemdari (2012) state that vocabulary is important for people to communicate efficiently in the target language. So, it can be said that vocabulary has great importance in terms of effective communication. Gairns and Redman (2002) state that using visuality on materials is efficient. In this study, Yabancılar İçin Türkçe Gazi Üniversitesi, Yeni Hitit Yabancılar İçin Türkçe Ders Kitabı, İstanbul Yabancılar İçin Türkçe Ders Kitabı and Yedi İklim Türkçe were scanned. Words and expressions which are frequently used in the daily life were found. Also, their meanings and part of speech were given. An example sentence and a visual item were given for each word. Each word has an audio and sign language in order to appeal more senses. An experimental research has not been carried out to check its efficiency. So, this study has not been evaluated in terms of its efficiency on those learning Turkish as a foreign language. This study has been prepared as a support material in Teaching Turkish as a Foreign Language and for those who want to use.