İlköğretim okullarında görev yapmakta olan yönetici ve öğretmenlerin öğrenen örgüt algısı
Perception of learning organization of the primary school managers and teachers
Yazar: KÖKSAL BANOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEVİNÇ PEKER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Eko. Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Okullar, devlet kurumları, şirketler gibi pek çok sistemin, çözülmesi güç, büyük problemleri varmış gibi görünür. İletişimsizlik, mali sorunlar ya da üretim krizleri gibi problemlerle başa çıkmaya çalışırlar. Öğrenen örgüt anlayışına sahip örgütler sorunlarını doğru tespit eden, çözülmesi zor görünen sorunlara sistem bütünlüğü içerisinde bakarak müdahalede bulunabilen örgütlerdir. Paydaşlarını geliştirirken, kendisi de gelişen, örgütsel öğrenme ile hatalarından öğrenen, sistem anlayışı ile görünenin ötesindeki gerçeğe ulaşan, değişimin nesnesi değil taşıyıcı öznesi olan öğrenen örgütler, pek çok örgüt için ilham kaynağı olmaya devam etmektedir. Bu araştırma, okul yöneticileri ve öğretmenlerinin algılarına bağlı olarak, okullarımızın öğrenen örgüt özelliklerini ne düzeyde gösterdiklerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Tarama modeline dayalı betimsel bir araştırma yapılarak, Kağıthane ilçesindeki 47 ilköğretim okulunda görev yapmakta olan 1 müdür, 1 müdür yardımcısı ve 8 öğretmene araştırma anketleri ulaştırılmıştır. Geriye dönen 254 anket t-testi, varyans analizi, kruskal-wallis ve mann-whitney testlerine dayanarak istatistiksel yöntemlerle incelenerek, araştırmada şu sonuçlar elde edilmiştir:Öğrenen örgüt disiplinlerinin (kişisel hakimiyet, zihni modeller, paylaşılan vizyon, sistem düşüncesi, takım halinde öğrenme) gerçekleşme düzeyine ilişkin yönetici algılarının, öğretmenlerden daha yüksek düzeyde olduğu görülmektedir. Hem okul yöneticilerinin hem de öğretmenlerin sistem düşüncesi disiplinine ilişkin algılarının ?bazen? düzeyinde kaldığı görülmektedir. Okul yöneticisi ve öğretmenlerin, kişisel gelişimleri için toplantılar düzenlendiği ve yazılı kaynak temin edildiği konularında düşük algı düzeyinde oldukları görülmektedir. Müdür yardımcılarından oluşan 20-35 yaş arasındaki okul yöneticileri, kurumlarında sorunların kaynağını bulmak için detaylı çalışmalar yapıldığını daha az algılamaktadır. 5 yıldan az süredir yöneticilik yapan, çoğunluğunu müdür yardımcılarının oluşturduğu okul yöneticileri, daha kıdemli diğer yöneticilere göre kurumlarında fikirlerini daha zor açıkladıklarını ve kendilerine kurumlarında daha az değer verildiğini algılamaktadır. Öğretmenler, okul sorunlarının çözümünde yöneticilerden daha düşük düzeyde, ?bazen? etkili olduklarını algılamaktadır. Öğretmenler, kurumlarında kendilerine değer verildiğini yöneticilerden daha düşük, ?genellikle? seviyesinde algılamaktadır. Öğretmenler okullarda uygulamalar yapılmadan önce ?bazen? fikirlerinin alındığını ifade etmektedir. Takım çalışmasına katılan yönetici ve öğretmenlerin, kişisel hakimiyet ve takım halinde öğrenme disiplini algı düzeylerinin daha yüksek olduğu görülmektedir.

Abstract:
With so many social systems ? schools, governments, companies - it usually seems that there is always big knots that can hardly be untied: communication breakdowns, financial problems, and productivity problems. Organizations committed to the understanding of organizational learning can accurately fix their organizational problems, so they can approach comprehensively to challenge through system understanding. While enhancing their workforce conditions, they build a path to self-improvement; while making mistakes, they as well learn from them. System thinking is a way of understanding so that it enables organizations to reach substance beyond appearance and transform themselves from an ?object of change? to an ?agent of change?. Learning organizations have long inspired a lot of organizations with their methods. The main goal of this research is to determine the level of learning organization specifications presented on primary education schools by means of participants, which include a school principal, a school assistant director and eight teachers of 47 primary schools in Kagıthane district. To this end, the survey-type research method was used in this study. As a result, 254 inquiry forms were returned and analyzed by statistical methods based on t-test, variance analysis, Kruskal-Wallis and Mann-Whitney tests. As a result of this research:It was observed that the school managers perceive the realization level of the five disciplines of learning organizations (personal mastery, mental models, building shared vision, team learning, system thinking) better than teachers. It was observed that both of the school managers and teachers perceive the realization of system thinking in ?sometimes? level perception. Both of the school managers and teachers stated that they have low level perception with regard to opportunites provided them with their personel development. It was observed that the school managers aged between 20-35, consisting of totally assistant managers, perceive the realization of detailed research on the problem source less often than other school managers. It was observed that the school managers, mostly assistant managers, who have seniority under 5 years perceive that they can not obviously express their ideas and they feel themselves valuless more than other school managers. Teachers perceive themselves ?sometimes? effective in terms of participation in the school problem solving process. Teachers perceive themselves less apprecaited than the school menagers. Teachers stated that it is ?sometimes? consulted with them about implementations before they are carried out. It was observed that the school managers and teachers who participate in teamworks perceive the realization levels of personal mastery and team learning better than other school managers and teachers.