Konfeksiyon sektörün kadın işgücü: Gülsuyu örneği
Woman workforce in the Turkish apparel sector and the case of Gülsuyu
Yazar: PERİHAN ULUĞ
Danışman: PROF. DR. TÜRKEL MİNİBAŞ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2000
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Hazır giyim endüstrisi = Ready made wear industry ; Hazır giyim işletmeleri = Ready made wear enterprises ; Hazır giyim sektörü = Ready wear sector ; Kadın iş gücü = Women labour force ; Tekstil endüstrisi = Textile industry ; Tekstil işletmeleri = Textile enterprises ; Tekstil sektörü = Textile sector ; Çalışan kadınlar = Working women

Özet:
?Türkiye'de Konfeksiyon Sektöründe Kadın sgücü ve GülsuyuÖrnegi? baslıklı bu çalısmada, Türkiye ekonomisinin dısa açılmasürecinde önemli basarı elde eden konfeksiyon sektöründe kadınisgücünün emek sürecine katılım biçimi ve kadının bu süreçteki rolü vesorunlarının belirlenmesi amaçlanmaktadır.Kadınların sanayi ve hizmet sektöründe ev dısı çalısma yasamınakatılımı, 1970'li yıllarda baslayan küresellesme süreciyle önemli artıslargöstermistir. Küresellesmenin ihracata dayalı ekonomiyi ön planaçıkarması, özellikle tekstil, konfeksiyon gibi sanayi kollarının ihracatlabüyümesini saglamıs, düsük ücretli emegin kullanıldıgı bu ihracatsektörlerinde kadın çalısan sayısının artmasına neden olmustur.Diger yandan gelisen sanayi, teknoloji alanındaki gelismeler,Fordist üretim ve Taylorist ayrımla belirlenen is bölümü, `her türlüparçalanmıs ve basitlestirilmis isi yapabilir hale gelmis' vasıfsızisgücüne duyulan talep, kadınların isgücü ordusuna daha yüksek orandakatılmasına neden olmustur.Türkiye de, 1980 yılından itibaren benzer bir süreci yasamayabaslamıs ve bu süreç özellikle konfeksiyon sektörünün büyümesiylesonuçlanmıstır. Konfeksiyon sektörünün enformel, esnek fasoniliskilerine dayalı üretim yapısı ve kadınların isgücü piyasası içindekikonumlanısları bu sektörde kadın emeginin yogunlukla yer almasınaneden olmustur.İstanbul Anadolu yakasının eski gecekondu mahallerinden biriolan Gülsuyu'nda 5 konfeksiyon atölyesinde atölye sahipleriyle ve 33çalısan kadınla yapılan örnek alan çalısması da, sektörün uluslararasıpazarlarda rekabet edebilmesinde kadın emeginin katılımının öneminigöstermektedir. Sektörde yaptıkları islerin dogal becerileri olarakgörülmesi nedeniyle, kadın isgücü becerisiz dolayısıyla da ucuz isgücüolarak degerlendirilmektedir. Arastırma bulgularına göre, konfeksiyonsektöründe kadınlar çok düsük ücretler almakta, yasal çalısma saatlerininüstünde çalısmakta, çalısma yasamları erken baslamakta, kötü çalısmakosulları içinde, sosyal güvenceden yoksun olarak çalısmaktadır.

Abstract:
This study that is titled as ?Women Workforce in the TurkishApparel Sector and The Case of Gülsuyu? aims to identify in what wayswoman workforce has participated in the labor process of the apparelsector and what have been the role and problems of women in thisprocess, as the sector has gained significant success since the Turkisheconomy has started exporting.Participation of women in industrial and service sectors outsidethe household has showed a major increase with the globalizationprocess since 1970s. As the consequences of the globalization that hasbrought the export based economy in the foreground, industries liketextile and apparel have grew by export and number of women has raisedin these sectors where cheap labor force is utilized.Besides, developments in industry and technology; division oflabor by Fordist production and Taylorist separation; demand fordeskilled workforce which has become ?able to do every kind of dividedand simplified task?, have resulted in participation of more women to thelabor force army.Turkey has also passed through a similar process since 1980 andthis process has resulted in the growth of apparel sector. Custom andflexible relations based informal production structure of apparel sectorand situation of women in labor force have caused women work force tocome up intensively.This paper on the case of Gülsuyu, which is an old suburb ofIstanbul in the Anatolian side of the city, is a field study that was held in5 apparel workshops by interviewing 33 women workers. It is anexample that reveals the importance of the participation of women to thelabor force for the sector to be able to compete in the internationalmarket. Since what they do is deemed as their natural skills, women areevaluated as deskilled and therefore treated as cheap labor force.According to the findings of this research women are paid very lowwages, work overload beyond the official work hours, start working atearly ages and work in bad working environments without any socialsecurity.