Türkiye'de genital muayene uygulamaları ve avukatların genital muayene uygulamalarına ilişkin farkındalıkları
Genital examination practices and awareness of lawyers about genital examination practices in Turkey
Yazar: DENİZ ÇELİK TATARKA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DERYA TEKİN
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tıp Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Avukatlar = Lawyers ; Aydınlatılmış onam = Informed consent ; Farkındalık = Awareness ; Fizik muayene = Physical examination ; Genital muayene = Genital examination ; Muayenehane = Dector?s office ; Tıp hukuku = Medical law

Özet:
Genital muayene, Ceza Muhakemesi Hukukunda beden muayenesi kavramının bir alt başlığı olan iç beden muayenesi kapsamında incelenmekte iken Ceza Hukukunda da Genital Muayene Suçu olarak yer almaktadır. Genital muayene, özellikle rıza alınmaksızın gerçekleştirildiği durumlarda kadın ve çocuklarda büyük travmaları da beraberinde getiren, daha ileri boyutta ise kadın cinayetlerine ve intiharlara sebep olabilen bir süreçtir. Ayrıca genital muayenenin hekimin sır saklama yükümlülüğü ve gizlilik kavramlarına da aykırı olduğu görülmektedir. Çünkü muayene neticesinde elde edilen bilgi hasta ile hekim arasında kalmamakta, yargılama mercilerine bildirilmektedir. Bu nedenlerle de genital muayene hem tıbbi hem de hukuki boyutta oldukça eleştirilen bir kavram olmuştur. Genital muayene uygulamaları neticesinde ortaya çıkabilecek hak ihlâlleri nedeni ile mağdur olan bireylerin hakları avukatlar tarafından savunulacağından, mevzuat hükümleri ve uygulama ile ilgili olarak avukatların bilgi, görüş ve tecrübeleri büyük önem taşımaktadır. 
Çalışmanın amacı hem tıp hem de hukuk bilimini yakından ilgilendiren genital muayene uygulamalarını mevzuatımız ışığında değerlendirmek, konu ile ilgili AİHM kararlarını incelemek ve son olarak da avukatların genital muayene uygulamaları hakkındaki bilgi ve görüşlerini saptayarak güncel durum ile ilgili veri tespiti yapmaktır. 
Çalışma tanımlayıcı tiptedir. Çalışmada veri toplama yöntemi olarak anket formu kullanılmıştır. Anket formu Google Forms üzerinden hazırlanmış olup, oluşturulan anket linki avukatlara elektronik ortamda iletilmiştir. Anket verileri 11.02.2022 - 11.05.2022 tarihleri arasında toplanmıştır. Çalışmaya İstanbul Barosu mensubu 212 avukat katılmıştır. 
Çalışma neticesinde avukatların %97,6'sının genital muayene yapılmadan önce mutlaka kişiden aydınlatılmış rıza alınması gerektiğini düşündüğü, yine katılımcıların %97,6'sının genital muayene ile ilgili olarak mevzuat hükümlerimizin yeterli olmadığını ve değişikliklerin/düzenlenmelerin yapılması gerektiğini düşündüğü, katılımcıların %96,7'sinin hak ihlâllerinin azalması ve uygulamada hata yapılmaması için hekim ve sağlık çalışanlarının mevzuat hakkında daha çok bilgilenmeleri gerektiğini düşündükleri ve %97,2'sinin hak ihlâllerinin azalması ve uygulamada hata yapılmaması için kolluk görevlilerinin mevzuat hakkında daha çok bilgilenmeleri gerektiğini düşündükleri görülmüştür.

Abstract:
While genital examination is examined within the scope of internal body examination, which is a sub-title of the concept of physical examination in Criminal Procedure Law, it is also included as a Genital Examination Offense in Criminal Law. Genital examination is a process that brings great traumas to women and children, especially in cases where it is performed without consent, and can lead to femicide and suicide at a more advanced level. In addition, it is seen that genital examination is in breach of the physician's obligation to keep confidentiality and the concepts of confidentiality. Because the information obtained as a result of the examination does not remain between the patient and the doctor, it is reported to the judicial authorities. For these reasons, genital examination has been a highly criticized concept in both medical and legal aspects. Since the rights of individuals who are victims of violations of rights that may arise as a result of genital examination practices will be defended by lawyers, the knowledge, opinions and experiences of lawyers regarding the provisions of the legislation and practice bears great importance.
The aim of the study is to evaluate the genital examination practices, which are closely related to both medicine and legal science, in the light of our legislation, to examine the relevant ECHR decisions, and finally to determine the current situation by determining the knowledge and opinions of lawyers about genital examination practices.
The study stands as descriptive type. As a method for the data collection a questionnaire form was used in the study. The survey form was prepared via Google Forms, and the survey link was sent to the lawyers electronically. Survey data were collected between 11.02.2022 - 11.05.2022. 212 lawyers from Istanbul Bar Association participated in the study.
As a result of the study, 97.6% of the lawyers thought that informed consent must be obtained from the person before the genital examination, and 97.6% of the participants thought that our legislative provisions regarding genital examination were not sufficient and that changes/arrangements should be made, 96% of the participants, It was observed that 7 of them thought that physicians and health workers should be informed more about the legislation in order to reduce violations of rights and avoid mistakes in practice, and 97.2% thought that law enforcement officers should be more informed about the legislation in order to reduce violations of rights and avoid mistakes in practice.