Ebeveynlerde algılanan öz yeterlı̇lik sevı̇yelerı̇ ile ebeveynlı̇k stillerı̇ arasındakı̇ ı̇lı̇şkı̇de, erken dönem uyum bozucu şemaların düzenleyı̇cı̇ rolü
The moderating role of early maladaptive schemas in the relationship between parents' perceived self-efficacy levels and parenting styles
Yazar: ÖZLEM ŞİRİN
Danışman: PROF. DR. ÖMER FARUK ŞİMŞEK
İstanbul Rumeli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, ebeveynlerin öz yeterlilik seviyelerinin çocuklarına yönelik olan ebeveyn stillerindeki ilişkisinde, sahip oldukları erken dönem uyum bozucu şemaların bu ilişkinin düzeyini ne kadar etkilediğini psikolojik yaklaşımlar ve yöntemlerle incelemektir. Araştırmanın örneklemini 33-64 yaş arasında yer alan ve 2023 yılı içerisinde Türkiye'de ikamet eden, bunlara ek olarak 14-22 yaş arasında en az bir çocuğu olan anne ve babalar içerisinden basit rastgele örnekleme yoluyla ulaşılan toplam 359 anne veya babadan oluşmaktadır. Araştırmanın verileri Kişisel Bilgi Formu (KBF), Leuven Algılanan Ana Babalık Ölçeği-Ana/Baba Sürümü (LAABÖ), Genel Öz Yeterlilik Ölçeği (GÖÖ) ve Young Şema Ölçeği - Kısa Form-3 (YŞÖ) ile toplanmıştır. Araştırmamızda verilerin analizi, SPSS 25 istatistik programı ve Process Macro eklentisi kullanılarak nicel analiz yöntemleri ile yapılmıştır. Araştırma sonucunda, algılanan öz yeterlilik ile olumlu ebeveyn tutumları arasındaki ilişkilerin tamamı pozitif ve anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Uyum bozucu şemalar ile öz yeterlik toplam puanı arasındaki ilişkilerin tamamı ise negatif ve anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Ayrıca uyum bozucu şema alanlarının hiçbirinin ebeveynlerin algıladıkları öz yeterlilik ve ebeveyn stilleri ilişkisinde düzenleyici bir role sahip olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The main purpose of this research is to examine the relationship between parents' self-efficacy levels and parenting styles towards their children, and how much their early maladaptive schemas affect the level of this relationship, using psychological approaches and methods. The sample of the study consists of a total of 359 mothers or fathers, randomly selected through simple random sampling, aged between 33-64, residing in Turkey in the year 2023, and having at least one child aged 14-22. The data of the research were collected using the Personal Information Form (KBF), Leuven Perceived Parenting Scale - Parent Version (LAABÖ), General Self-Efficacy Scale (GÖÖ), and Young Schema Questionnaire - Short Form-3 (YŞÖ-S3). The analysis of the data in our study was conducted using quantitative analysis methods with the SPSS 25 statistical program. As a result of the research, all relationships between perceived self-efficacy and positive parenting attitudes were found to be positive and significant (p <0.05). All relationships between maladaptive schemas and total self-efficacy scores were found to be negative and significant (p <0.05). Furthermore, it was determined that none of the maladaptive schema domains had a moderating role in the relationship between parents' perceived self-efficacy and parenting styles.