Radiküler semptomlu kronik bel ağrılı hastalarda transforaminal enjeksiyonun etkinliğinin uzun dönem retrospektif değerlendirilmesi
Investigating the long time efficiency of transforaminal epidural steroid injection in patients with chronic radicular lumbal pain, retrospectively
Yazar: GULUSTAN BAYRAMOVA
Danışman: DOÇ. GÜNGÖR ENVER ÖZGENCİL
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Bel ağrısı = Back pain ; Hasta memnuniyeti = Patient satisfaction ; Lomber vertebra = Lumbar vertebrae ; Omurga = Spine ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Spinal hastalıklar = Spinal diseases ; Steroidler = Steroids ; Ölçekler = Scales ; İntervertebral disk deplasmanı = Intervertebral disc displacement

Özet:
Bireylerin %70-90'ı yaşamları boyunca en az bir kez bel ağrısı çekmektedir.
Kronik bel ağrısı sebepleri arasında hernie nukleus pulposus, fraktür, cerrahi
müdahale, mekanik instabilite, araknoidit, psödomeningosel ve travma sayılabilir.
LDH ve dejeneratif spinal stenozis lumbasakral radikülopatinin en sık
nedenlerindendir. Radiküler bel ağrısı ile başvuran hastalara flouroskopi eşliğinde
epidural steroid enjeksiyonu başta olmak üzere birçok konservatif tedavi yöntemi
uygulanmaktadır.
Çalışmamızın amacı; kronik radiküler bel ağrılı, bir veya bir kaç seviye
lumbal disk herniasyonu ve/veya spinal stenozu olan hastalarda TFESE etkinliğini
araştırmaktır. Bu nedenle Ocak 2010 ile Ocak 2014 tarihleri arasında Algoloji
kliniğinde TFESE yapılan 200 hastanın dosyası (73 E,127 K) retrospektif olarak
incelenmiştir. İşlem öncesi ve işlemden sonraki 6.,12. ve 24. ay kontrollerde
hastalara VAS skalası, hasta memnuniyet skalası, nöropatik ağrı değerlendirimi için
DN4 (Douleur Neuropathique 4) Ağrı Tanı Anketinin Türkçe versiyonu testi,
fonksiyonel kapasite değerlendirimi için Oswestry Özürlülük Skalası (oswestry
disability index -ODI) uygulanmıştır. Ayrıca TFESE uygulama seviyesi, sayısı ve
TFESE yapılan taraf kaydedilmiştir. Hasta bilgilerine ulaşabilmek için hastanemiz
bilgi işlem birimi tarafından kullanılan Avicenna programından faydalanılmıştır.
Olguların 6.,12. ve24. ay VAS,ODI, DN4, global hasta memnuniyet değerleri geliş
değerlerine göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p<0.001).
Kadın ve erkek gruplarının VAS değerlerini zamana göre karşılaştırdığımızda
anlamlı fark bulunmamıştır (p= 0,739) İşlem sonrası 6. ayda hasta memnuniyeti %84
(168), 12. ve 24.ayda %63 (125) olarak değerlendirilmiştir (p<0.001). Nöropatik ağrı
skorunda iyileşme ise tüm zaman aralıklarında gözlenmiştir (p<0.001). En sık işlem
yapılan seviyenin L4-L5 ve L5-S1 seviyesi (%39), ikinci sırada L4-L5 (%30) olduğu
saptandı.
Sonuç olarak TFESE'nin kronik radiküler bel ağrısı, nöropatik ağrı, yaşam
kalitesi ve orta değer özürlülük üzerine uzun dönem etkin bir tedavi yöntemi olduğu
sonucuna varılmıştır.
Anahtar kelimeler: Lomber disk hernisi, transforaminal epidural steroid
enjeksiyonu, kronik bel ağrısı, global hasta memnuniyeti skoru; VAS, ODI,DN4

Abstract:
Investigating the long time Efficiency of Transforaminal Epidural Steroid
İnjection in patients with Chronic Lumbal Pain, retrospectively.
Lumbosacral radiculopathy is a common medical and socioeconomic problem
with a lifetime prevalence estimated to be around 70%– 90%.Chronic lumbal pain
caused by many etiologies like surgical interventions, herniated nucleus pulposus,
infections, fracture of the vertebral corpus, arachnoiditis, mechanical instability,
pseudomeningocel and trauma. Intervertebral disk herniation and degenerative
lumbar spinal stenosis are the two most common causes of lumbosacral
radiculopathy. Lumbar transforaminal epidural steroid injection (TFESI) is used to
treat lumbar radicular pain and radiculopathy.
In this retrospective study, we aimed to evaluate TFESI efficiency in patients
with unoperated one or several level lumbar disc herniation with radiculopathic
symptoms. We retrospectively inspected the files of patients who presented to the
algology clinic for lumbar TFESİ (73 male, 127 female) between January 2010 and
January 2014. Visual Analogue Scale (VAS) for pain, Oswestry Low Back Pain
Disability Questionnaire also known as Oswestry Disability Index (ODİ), the Turkish
version of the DN4 questionnaire for the assessment of neuropathic pain and patient
global satisfaction scores were used before treatment and 6,12, 24 months after the
procedure. Information of patients was obtained from patients files on the Avicenna
program. Transforaminal Epidural steroid and local anesthesic injections was done.
How many times intervertion was realized, in how many levels operations were done
The VAS scores at 6, 12th and 24th months were found significantly decreased
compared to baseline scores (p<0.001).Significant reduction in ODİ were found too
(p<0.001). A statistically significant improvement was observed in their neuropathic
pain scores (p<0.001). Although patient satisfaction was %84 at 6th and %63 at 12th
and 24 th months (p<0.001). Most of our patients had one or two level intervention.
In all operational levels mostly L4-L5 ve L5-S1 levels (%39) and L4-L5 (%30) of
patients were seen. There were not statistically differences between VAS time scores
in men and women (p= 0,739).
Conclusion: Transforaminal epidural steroid injection considered to be
successful therapeutic modalities to be used in chronic back pain. The present
research found that implementation of transforaminal epidural steroid injections for
low back pain was successful in achieving a significant degree of improvement for
the long time in the back pain and neuropathic pain patients were experiencing as
well as in their improvement moderate disability.
Key words: Lomber disc herniation, transforaminal epidural steroid injection, low
back pain, VAS, ODİ, DN4 questionnaire, global satisfaction scores