Dinleme/izleme becerisi alanında yapılan lisansüstü araştırmalar üzerine bir meta sentez çalışması
A meta synthesis study on the postgraduate researches in the field of listening/watching skills
Yazar: KÜBRA KAVUM
Danışman: PROF. DR. ŞENER DEMİREL
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dinleme = Listening ; Dinleme becerisi = Listening skill ; Lisansüstü eğitim = Postgraduate education ; Lisansüstü tezler = Postgraduation thesises ; Meta-sentez yöntemi = Meta-synthesis method ; Tezler = Theses

Özet:
Dil, insanların kullandıkları en gelişmiş iletişim aracıdır. Günlük iletişimde,
akademik hayatta, sosyal ilişkilerde oldukça önemlidir. Dil dört beceri alanından oluşur.
Bunlar dinleme, konuşma, okuma ve yazma alanlarıdır. İyi bir dil gelişimi için bu dört
beceri alanının da geliştirilmesi gerekir. Dinleme, dil becerileri içerisinde ilk
edindiğimiz, diğer dil becerilerinin edinimine de öncülük eden bir beceridir. Dinlemenin
doğuştan getirildiği doğrudur. Ancak dinleme de bir beceridir ve eğitimle geliştirilebilir.
Araştırmamızın amacı 2005-2019 yılları arasında Türkçe Eğitimi bölümlerinde
dinleme alanında yapılmış olan lisansüstü araştırmaları çeşitli değişkenlere göre
inceleyip bir bütün hâlinde ortaya koymaktır. Dinleme becerisinin önemi, diğer beceri
alanlarına göre ihmal edildiği gösterilmeye çalışılmıştır.
Dinleme alanında yapılmış olan lisansüstü araştırmaları bir araya getirip
incelemeyi amaçlayan bu araştırmanın modeli nitel araştırma türünde meta-sentez desen
olarak belirlenmiştir.
Araştırmamızda 2005-2019 yılları arasında üniversitelerimizin Türkçe Eğitimi
bölümlerinde yapılmış olan lisansüstü araştırmaların meta sentezlerine yer verilmiştir.
YÖK Ulusal Tez Sayfasında ''dinleme'' anahtar kelimesiyle tarama yapılıp Türkçe
Eğitimi bölümlerinde toplamda 55 yüksek lisans ve doktora çalışmasına ulaşılmıştır. Bu 
araştırmalara eskiden günümüze doğru olacak şekilde sırasıyla A1, A2, A3.….A55
kodları verilmiştir. Kodlaması yapılan araştırmaların öncelikle genel bilgileri
sınıflandırılmıştır. Bu kapsamda tez yayım yılları, tez türleri, yapıldığı üniversiteler,
danışman unvanları, anahtar kelimelerin tekrar etme sayılarına yer verilmiştir. Daha
sonra araştırmalar yöntemsel açıdan incelenmiştir. Bu kapsamda da araştırmalarda
kullanılan yöntemlere, modellere, veri toplama araçlarına, veri analiz yöntemlerine,
örneklem gruplarına ve örneklem sayılarına yer verilmiştir. En son olarak 55
araştırmada yapılan öneriler incelenmiş ve en çok tekrar eden öneriler 27 temaya
ayrılarak incelenmiştir. Bu bulgular gerekli tablo ve grafiklerle gösterilmiştir.
Araştırmalardan çıkarılan bulgu ve sonuçlara göre önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Language is the most advanced communication tools to people use. It is very
important in daily communication, academic life and social relations. Language consists
of four skill areas. These are the areas of listening, speaking, reading and writing. All
four skill areas need to be developed for good language development. Listening is a
skill that we first acquire in language skills, leading to the acquisition of other language
skills. It is true that listening is innate. However, listening is also a skill and can be
improved through training.
The aim of our research is to examine the postgraduate research conducted in
Turkish Education departments in the field of listening according to various variables
and to reveal them as a whole between 2005 and 2019. It has been tried to show that the
importance of listening skill is neglected compared to other skill areas.
The model of this research, which aims to bring together and examine the
postgraduate research in the field of listening, is determined as a Meta-Synthesis pattern
in the qualitative research type.
In our research, Meta-Synthesis of postgraduate research conducted in Turkish
Education departments of our universities between 2005 and 2019 were included. A
total of 55 master's and doctoral studies in Turkish Education departments have been
reached by searching the Y.O.K. (Higher Education Institution) National Thesis Page
with the keyword "listening". These studies were given the codes A1, A2, A3.., A55 in
order from the past to the present. First of all, general information of the coded
researches are classified, in this context, the publication years of the thesis, the types of
the thesis, the universities where it was made, the titles of the advisor, the number of
repetitions of the keywords are included. Later, researches were examined methodically.
In this context, the methods, models, data collection tools, data analysis methods,
sample groups and sample numbers used in research are included. Finally, the
suggestions made in 55 studies were examined and the most repetitive suggestions were
divided into 27 themes. These findings are shown with the necessary tables and
graphics. Suggestions were made based on the findings and results of the research.