Lise öğrencilerinin enneagram kişilik tipleri ile sosyal ağ bağımlılığı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between high school students' enneagram persolnality types and social network addiction levels
Yazar: GÜLSER ACA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FERİDE KARACA ; DOÇ. DR. MÜGE AKBAĞ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Enneagram = Enneagram ; Kişilik tiplemeleri = Personality types ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Lise öğrencileri = High schools students ; Sosyal ağlar = Social networks ; Teknolojik bağımlılık = Technological dependence ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Bu araştırmanın amacı, lise öğrencilerinde Enneagram kişilik tiplerinin sosyal ağ bağımlılığını yordayıcı gücünün incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini İstanbul ili Ataşehir ilçesindeki üç farklı devlet lisesinde öğrenim gören 11. ve 12. sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Veriler Sosyal Ağ Bağımlılığı Ölçeği, Enneagram Kişilik Ölçeği ve araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde Pearson Momentler Çarpım Korelasyon tekniği, basit ve çoklu regresyon analizi, bağımsız grup t-Testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Tukey HSD tekniklerinden yararlanılmıştır.

Araştırmadan elde edilen bulgular, sosyal ağ bağımlılığı toplam puanları ve sosyal ağ bağımlılığı alt boyutları ile Enneagram kişilik tipleri arasında anlamlı ilişkiler olduğunu göstermiştir. İlişki analizi sonrası yapılan regresyon analizleri sonucunda, Enneagram kişilik tiplerinden sade Yardımcı (Tip 2) kişilik tipinin sosyal ağ bağımlılığını yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, sosyal ağ bağımlılığı alt boyutlarından "Dikkat Çekme"nin Enneagram tiplerinden Maceracı (Tip 7) kişilik tipi tarafından, "Duygu Durum Değişikliği"nin Yardımcı (Tip 2) kişilik tipi tarafından, "Geri Çekilme"nin Başaran (Tip 3) kişilik tipi tarafından, "Çatışma" nın Uzlaşmacı (Tip 9) kişilik tipi tarafından ve "Nüksetme"nin Yardımcı (Tip 2) kişilik tipi tarafından yordandığı tespit edilmiştir. Elde edilen bulgulardan yola çıkarak, Enneagram kişilik tiplerinden bazılarının sosyal ağ bağımlılığı ve alt boyutlarını yordama gücüne sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Cinsiyet değişkeni bağlamında sosyal ağ bağımlılığının "Çatışma" alt boyutu erkeklerin lehine anlamlı bir farklılık göstermiştir. Son olarak; lise öğrencilerinin internette bulunma süreleri arttıkça sosyal ağ bağımlılığı toplam puanlarında da artış olduğu sonucuna varılmıştır. Elde edilen bulgular mevcut alanyazın ışığında tartışılmış, uygulamacılara ve daha sonra yapılacak araştırmalara yönelik öneriler getirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Sosyal Ağ, Sosyal Ağ Bağımlılığı, Enneagram, Kişilik Tipleri, Dokuz Tip Mizaç Modeli (DTMM), Lise Öğrencileri

Abstract:
The aim of this study is to investigate the predictive power of Enneagram personality types on social network addiction in high school students. The sample of the study consists of totally 484 11th and 12th grade high school students studying in three different public high schools in Ataşehir district of Istanbul. In the study, data were collected by Social Network Addiction Scale, Enneagram Personality Types Indicator and Personal Information Form developed by the researcher.  Pearson Moments Product Correlation technique, simple and multiple regression analysis, Independent Group t-Test, ANOVA and Tukey HSD techniques were used in the data analysis.

The findings of the study showed that there were significant relationships between Enneagram personality types and social network addiction and its sub-dimensions. As a result of the regression analysis, it was concluded that Helper (Type 2), one of the Enneagram personality types, predicted social network addiction. Also in the study, it was concluded that "Drawing Attention" from the sub-dimensions of social network addiction were predicted by Enthusiast (Type 7), "Mood Change" predicted by Helper (Type 2), "Withdrawal" predicted by Achiever (Type 3), "Conflict" predicted by Accommodating (Type 9) and "Relapse" predicted by Helper (Type 2). Based on the findings obtained from this study, it was concluded that some of the Enneagram personality types have the power to predict social network addiction and its sub-dimensions.  In terms of gender variable, "Conflict" from sub-dimension of social network addiction showed a significant difference in favor of men. Finally, it was concluded that as the time for high school students to stay on the internet increases, the total scores of social network addiction increases. The findings were discussed based on the relevant literature and suggestions were made for practitioners and future research.

Key Words: Social network, Social network addiction, Enneagram, Personality types, Nine Types Temperament Model (NTTM), high school students