Aflatoksinlerin ince tabaka kromatografisi ile analizinde kromatografik ayrım süresini kısaltan yeni bir teknik: Hareketli kromatografik pencere
A new technique to shorten developing duration in determination of aflatoxins by thin layer chromatography: Moving chromatographic window
Yazar: BERFİN ELMAS
Danışman: PROF. DR. FİKRET NAFİ ÇOKSÖYLER ; YRD. DOÇ. DR. GÖKHAN BORAN
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering ; Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Aflatoksinler = Aflatoxins ; Kromatografi = Chromatography

Özet:
İnce Tabaka Kromatografisi (TLC) aflatoksinlerin analizinde ilk kullanılan yöntemdir.  Klasik TLC'de ayrım işleminin uzun sürmesi ve ayrımın çok iyi olmaması nedeniyle, aflatoksinlerin tayininde HPLC kullanılmaya başlanmıştır. Ayrımı iyileştirmek için plaka boyu uzatılırsa da solvent akışı yavaşlayacağı için benekler yayılmakta ve ayrım yine yetersiz kalmaktadır. Çözüm Yüksek performanslı TLC plakaları (HPTLC) kullanmakla mümkündür, ancak bunlar da çok pahalıdır. İkinci bir çözüm ise TLC plakasında solventin hızlandırılması olabilir. Bu çalışmada, uzun bir plaka içinde kısa bir plaka boyunda ve hareket eden bir kromatografik pencere ile aflatoksin beneklerinin hem hızlı hareketi hem de pencerenin plaka boyunca ilerlemesiyle beneklerin uzun plakanın üstlerine taşınması ve böylece daha iyi ayrımı denenmiştir. Ön denemeler ve bölümümüzde yapılan diğer çalışmalardan yararlanarak solvent hareketi ile aflatoksin beneklerinin hareketi arasındaki ilişki belirlenmiş ve bu ilişki kullanılarak kısa pencere içinde aflatoksinlerin hareketi ve pencerenin plaka üzerinde yukarıya doğru ilerlemesi ile beneklerin plaka üst bölmelerine taşınımı ve birbirlerinden ayrımları matematiksel olarak modelleme ile gösterilmiştir. Bu modele dayanarak 70 dakikalık süre içinde içinde aflatoksin beneklerinin 8.51-10.94 cm yol alarak birbirlerinden de yeterli ayrılabilecekleri gösterilmiştir. Bu çalışma amaca özel tasarlanan bir dar tankta doğrulanmıştır, ancak bu tankın plaka üzerinde kalıntı bırakması nedeniyle deneme başarısız kabul edilmiştir. Çok uzun bir süre sonunda geliştirilen yeni tank ile model verileri yakalanmamakla birlikte 100 dakika içinde aflatoksin benekleri 5.9-9.3 cm yol alarak aralarındaki ayrıma ait rezolüsyon değerleri 1.48-1.88 gibi oldukça yüksek değerlere gelmiştir. Bu düzeyde rezolüsyon 210 dakikalık ayrımda bile elde edilememiştir. Tasarlanan yöntem başarılıdır ve ileride geliştirilebilmesi için elverişlidir.

Abstract:
Thin Layer Chromatography (TLC) is the first method is used for aflatoxin analysis.  In the recent decades, because of the long duration and insufficient chromatographic separation in classic TLC, HPLC has been used for aflatoxin determination. For better separation a longer plate may necessary, in this circumstances, solvent and spots migration rates drop sharply and spots spread and resolution become worse again. The problem can be solved by using High Performance TLC (HPTLC) plates, but they are rather expensive. In this study, a moving chromatographic window on a 20 cm length TLC plate is designed. In the window solvent and spots rising are faster. Moving the window upwards, also moves the spots upwards and resolution becomes better. According previous study in our department and preliminary experiments in this study, a simulation model is performed for moving  chromatographic window by a spread sheet program. According to simulation, in a short duration, superior separation of aflatoxins is possible. An experimental study is performed to test the simulation results, by a TLC chamber which is designed according to simulation. Although, the experiments verified the simulation results, some leakage and impurities problem are appeared. Solving the problems get a long time. At the second experiment, we couldn't obtain simulation parameters, but in 100 minutes, aflatoxin spots travelled 5.9-9.2 cm on the plate and very high resolution values such as 1.48-1.88 are obtained. At same plate and solvent system, 210 minute development at the stationary conditions is resulted smaller resolution values.   The designed apparatus for moving chromatographic window is successful and suitable for further development.