Kemik metastazı olan metastatik meme kanseri hastalarında intravenöz zolendronik asit kullanımının meme dokusunda mikrokalsifikasyon oluşumu üzerine etkisi
The effect of intravenous zolendronic acid USE on microcalcification in breast tissue in metastatic breast cancer patients with bone metastasis
Yazar: ZEYNEP BERİRE KURTULUŞ
Danışman: DOÇ. DR. NEYRAN KERTMEN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Bifosfonatlar = Biphosphonates ; Kalsifikasyon = Calcification ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazm metastazları = Neoplasm metastasis ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Zolendronik asit = Zolendronic acid

Özet:
Meme kanseri dünyada kadınlarda en sık tanı konulan kanser türüdür ve kansere bağlı ölümlerde ikinci sıradadır. Hastaların yaklaşık %20'sinde uzak metastaz saptanmakta ve uzak metastatik hastaların yaklaşık %80'inde kemik metastazı tespit edilmektedir. Kemik metastatik hastalıkta bifosfonat kullanımının hastalıksız sağ kalıma olumlu etkilerinin gösterildiği çalışmalar sonrasında bu hastalarda bifosfonat kullanımı yaygınlaşmıştır. Fakat uzun süreli bisfosfonat kullanımının vücutta kalsiyum metabolizmasına olan etkileri ve patolojik kalsiyum depozitlerine neden olabildiği gösterilmiştir. Literatürde uzun süreli bifosfonat kullanımından kaynaklandığı düşünülen distrofik kalsifikasyon vakaları mevcuttur. Ayrıca yapılan çalışmalarda meme dokusunda mikrokalsifikasyonların varlığının artmış meme kanseri riski ile ilişkili olduğunu bildirilmiştir. Biz de bu çalışmamızda bifosfonatların dokuda kalsiyum birikimi üzerine etkileri ve mikrokalsifikasyonların artmış malignite ile ilişkisinden yola çıkarak kemik metastatik meme kanseri hastalarında zolendronik asit kullanımının meme dokusundaki kalsifikasyonlar üzerine etkisini inceledik. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Onkoloji Hastanesi Medikal Onkoloji bölümünde 2016-2021 yılları arasında meme kanseri tanısı ile başvurmuş, kemik metastazı olan ve zolendronik asit tedavisi almış 568 hasta incelenmiş, düzenli takiplerine ulaşılabilen 219 hastanın zolendronik asit tedavisi öncesi ve sonrasındaki mamografi görüntüleri karşılaştırılmıştır. Çalışmada değerlendirilen hastaların aralıklı olarak ortalama 3.6 yıl, 22.8 doz zolendronat aldığı saptanmıştır. Toplamda 72 hastada takipleri süresince kalsifikasyon izlenmiş, bunların 55'inin zolendronik asit tedavisi öncesinde de var olduğu, 17'sinde ise kalsifikasyonların zolendronik asit tedavisi başlandıktan sonra oluştuğu tespit edilmiştir. Zolendronat tedavisi başlandıktan sonra kalsifikasyon gelişen 17 hastanın hiç birisinde malignite ile uyumlu olabilecek şüpheli morfolojide kalsifikasyon görülmemiştir. Bu hastalarda zolendronat tedavisi başlandıktan sonra kalsifikasyon gelişene kadar ortalama 2,7 yıl geçtiği, hastaların kalsifikasyon gelişene kadar aralıklarla ortalama 19,9 doz zolendronat aldıkları saptanmıştır. Zolendronat tedavisi başlandıktan üç yıl sonra hastaların dörtte üçünde kalsifikasyon geliştiği görülmüştür. Elde edilen bulgularla meme dokusunda malign kalsifikasyon oluşumunun zolendronik asit kullanımı ile direk etkisi gösterilememiştir. Kemik metastatik meme kanseri hastalarında zolendronik asit tedavisinin yoğun uygulandığı ilk yıllarda meme dokusunda kalsifikasyon gelişiminin daha hızlı olabileceği düşünülmüştür. Fakat kalsifikasyon sürecine etki edebilecek başka etkenlerin de olduğu göz önüne alındığında zolendronat kullanımı ile kalsifikasyon oluşumu arasında kesin ilişki kurulamamıştır.

Abstract:
Breast cancer is the most common type of cancer diagnosed in women and the second leading cause of cancer-related deaths in the world. Distant metastases are detected in approximately 20% of patients, and bone metastases are detected in approximately 80% of distant metastatic patients. After studies showing the positive effects of bisphosphonate use on disease-free survival in bone metastatic disease, the use of bisphosphonates in these patients has become widespread. However, it has been shown that long-term use of bisphosphonates can cause pathological calcium deposits with its effects on calcium metabolism in the body. There are cases of dystrophic calcification thought to be caused by long-term use of bisphosphonates in the literature. In addition, studies have reported that the presence of microcalcifications in breast tissue is associated with an increased risk of breast cancer. In this study, we examined the effects of zolendronic acid use on calcifications in breast tissue in patients with bone metastatic breast cancer, based on the effects of bisphosphonates on calcium accumulation in the tissue and the relationship of microcalcifications with increased malignancy. 568 patients with the diagnosis of breast cancer who applied to the Medical Oncology Department of Hacettepe University Faculty of Medicine between 2016-2021, who had bone metastases and received zolendronic acid treatment, were examined. Mammography images of 219 patients, whose regular follow-ups could be reached, before and after zolendronic acid treatment were compared. It was determined that the patients evaluated in the study received 22.8 doses of zolendronate intermittently for an average of 3.6 years. A total of 72 patients had calcification during their follow-up. 55 of these were present before zolendronic acid treatment. In 17 patients, it was determined that calcifications occurred after zolendronic acid treatment was started. None of the 17 patients who developed calcification after the initiation of zolendronate therapy had calcifications of suspicious morphology that could be compatible with malignancy. It was found that after the initiation of zolendronate therapy in these patients, an average of 2.7 years passed until calcification developed, and the patients received an average of 19.9 doses of zolendronate at intervals until calcification developed. Three-quarters of the patients developed calcification three years after starting zolendronate therapy. With these findings, the direct effect of malignant calcification formation in breast tissue with the use of zolendronic acid could not be demonstrated. It was thought that the development of calcification in the breast tissue may be faster in the first years when zolendronic acid treatment was applied intensively in patients with bone metastatic breast cancer. However, considering that there are other factors that may affect the calcification process, a definite relationship could not be established between the use of zolendronate and the formation of calcification.