Musavver Terakki (Üçüncü Sene) inceleme-tahlili dizin-seçilmiş metinler
Musavver Terakki (Third Year) review-analytical index-selected text
Yazar: YAVUZ BORAZAN
Danışman: PROF. DR. SÜHEYLA YÜKSEL
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Basın tarihi = Press history ; Dergiler = Magazines ; Kirkor Faik = Kirkor Faik ; Meşrutiyet I = Constitutional Monarcy I ; Musavver Terakki mecmuası = Musavver Terakki magazine ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Türk basını = Turkish press

Özet:
Basın hayatının önemli bir kısmını oluşturan süreli yayınlar, yayımlandığı dönemin toplumsal, siyasal, sosyal ve edebî ortamlarını aktarır. Bu bağlamda Musavver Terakki, I. Meşrutiyet Dönemi'ni anlamak, yorumlamak ve incelemek açısından dikkate değer bir kaynaktır. Musavver Terakki'nin on bir yıllık yayın hayatı da tamamıyla bu dönemin içerisinde yer almıştır. Dönemin siyasal ve sosyal yapısı derginin yayın politikasına ve içeriğine etki etmiştir. Bu doğrultuda özellikle siyaset dışı birçok tema dergide işlenmiştir. 
I. Meşrutiyet Dönemi'nin politikası gereğince süreli yayınlar siyasetten uzak durmak zorunda kalmış bunun sonucunda edebiyata daha fazla yer ayırmıştır. Musavver Terakki de bu anlamda dönemle paralel bir yayın politikası geliştirmiştir. Dergide edebiyat diğer türlere göre ön plandadır.   
Musavver Terakki'nin üçüncü senesi 21 Eylül 1899 - 23 Ağustos 1900 tarihleri arasında 42 sayıdan müteşekkildir. "Edebî, fennî ve musavver Osmanlı gazetesidir" ifadesiyle tanıtılan derginin, imtiyaz sahibi Kirkor Faik'tir. Sermuharrir ise üçüncü senede R. Faik, M. Nuri Şeyda, Muhyiddin ve İzmirli Hafız İsmail isimleri olmuştur. 
Bu çalışma "Ön Söz", "Özet", "Giriş", "Sonuç", "Kaynakça" gibi rutin bölümlerin dışında üç ana bölüme ayrılarak oluşturulmuştur. İlk bölüm "Musavver Terakki'nin 3. Senesi Üzerine İnceleme" başlığını taşımaktadır. Bu bölümde "Musavver Terakki'nin (3. Sene) Kimlik Bilgilerini Gösteren Tablo", "Musavver Terakki'nin (3. Sene) Yayın Politikası", "Musavver Terakki'nin (3. Sene) Şekil Özellikleri", "Musavver Terakki'nin (3. Sene) Muhteva Özellikleri" alt başlıkları ile üçüncü sene incelenmiştir. İkinci bölüm "Musavver Terakki'nin 3. Senesinin Tahlili Dizini" başlığını taşımaktadır. Bu bölüm kendi içerisinde ikiye ayrılarak "Sayılara Göre Sistematik Dizin" ve "Alfabetik Dizin" başlıklarıyla incelenmiştir. "Alfabetik Dizin" bölümü de "Yazar Adına Göre Alfabetik Dizin" ve "Konularına ve Türlerine Göre Alfabetik Dizin" başlıklarıyla iki farklı dizin şeklinde oluşturulmuştur.  Çalışmanın son bölümü olan "Seçilmiş Metinler" derginin üçüncü senesinde bulunan özellikle edebiyat ve sosyal hayatı ilgilendiren metinlerin Arap harflerinden Latin harflerine aktarımını kapsamaktadır. Bu bölümde dönemin özelliklerini ve derginin yayın politikasını yansıtan metinler seçilmiştir. 
Edebiyat tarihine yön verecek nitelikte dergiler bu dönemin temel unsurlarıdır. Musavver Terakki de bu bağlamda edebiyat tarihi bilgilerine yeni bilgiler ekleyebilecek niteliktedir. Bu çalışma neticesinde dergi araştırmacıların dikkatine sunulmuştur.

Abstract:
Periodicals, which constitute an important part of the press life, convey the social, political, social and literary environments of the period in which they were published. In this context, Musavver Terakki is a remarkable resource in terms of understanding, interpreting and examining the First Constitutional Period. The eleven years of publishing life of Musavver Terakki took place entirely within this period. The political and social structure of the period affected the publication policy and content of the magazine. In this context, many non-political themes were handled in the magazine. 
In accordance with the First Constitutional Period's policies, periodicals had to stay away from politics, and as a result, they allocated more space to literature. In this sense, Musavver Terakki developed a publishing policy parallel to the period, too. Literature is at the foreground compared to other genres in the magazine. 
The third year of Musavver Terakki consists of 42 units between September 21, 1899 - August 23, 1900. Kirkor Faik is the concessionnaire of the magazine, which was introduced with the phrase "It is a literary, scientific and illustrated Ottoman newspaper". Editors became R. Faik, M. Nuri Şeyda, Muhyiddin and İzmirli Hafız İsmail in the third year. 
This study was created by dividing into three main sections apart from the routine sections such as "Foreword", "Abstract", "Introduction", "Conclusion", "References". The first chapter is titled "A Study on the 3rd Year of Musavver Terakki". In this section, the third year was examined with the subtitles of "Table Showing the Identity Information of Musavver Terakki (3rd Year)", "Editorial Policy of Musavver Terakki (3rd Year)", "Forming Characteristics of Musavver Terakki (3rd Year)", "Content Characteristics of Musavver Terakki (3rd Year)". The second part is titled "Analysis Index of the 3rd Year of Musavver Terakki". This section is divided into two and examined under the headings of "Systematic Index by Units" and "Alphabetical Index". The "Alphabetical Index" section was created as two different indexes, with the headings "Alphabetical Index by Author's Name" and "Alphabetical Index by Subjects and Genres". The last part of the study, "Selected Texts", covers the transfer of texts, which are especially related to literature and social life, from Arabic letters to Latin letters in the third year of the journal. In this section, texts reflecting the characteristics of the period and the publication policy of the journal were selected.
Magazines that have qualifications to influence the history of literature are the basic elements of this period. In this context, Musavver Terakki has qualifications which may add new information to the knowledge of literature history. As the outcome of this study, the magazine is brought to the attention of the researchers.