hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Dual sonlu oplus büyük tümlenmiş modüller üzerine
On cofinitely oplus essential supplemented modules
Yazar: AYŞENUR GEYİK
Danışman: PROF. DR. AYTEN PEKİN ; DOÇ. DR. GÖKHAN ŞAHAN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı / Matematik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
M bir R-modül olmak üzere M modülünün tüm dual sonlu büyük alt modüllerinin direkt toplam terimine sahip tümleyenleri var ise bu M modülüne dual sonlu ⊕-büyük tümlenmiş modül denir. Bu tez çalışmasında, bu türdeki modüller incelendi ve bu modüllerle ilgili yeni birtakım cebirsel özellikler ve sonuçlar elde edildi. Sonlu tane dual sonlu ⊕-e-tümlenmiş modüllerin direkt toplamı alındığında yine dual sonlu ⊕-e-tümlenmiş modül olacağı gösterildi. Ayrıca, M dağılma özelliği olan dual sonlu ⊕-e-tümlenmiş bir modül olmak üzere M'nin her bölüm modülünün ve her homomorfik görüntüsünün de dual sonlu ⊕-e-tümlenmiş tümlenmiş olduğu gösterildi. M dual sonlu ⊕-e-tümlenmiş bir modül olmak üzere M/RadM bölüm modülünün bir büyük öz alt modülünün mevcut olmadığı kanıtlandı.

Abstract:
Let M be an R-module. If every cofinitely essential submodule of M has a supplement that is a direct summand of M, then M is called a cofinitely ⊕-essential supplemented (briefly, cofinitely⊕-e-supplemented) module. In this thesis work, these modules are investigated and some results of these modules are obtained. In this thesis work, it is proved that the finite direct sum of cofinitely ⊕-e-supplemented modules is also cofinitely ⊕-e-supplemented. Let M be a distributive and cofinitely ⊕-e-supplemented module. In this case, every factor module of M and every homomorphic image of M are also cofinitely ⊕-e-supplemented. Let M be cofinitely ⊕-e-supplemented module. It is also proved that M/RadM have no proper cofinitely ⊕-e-supplemented.
Ebû Şekûr es-Sâlimî ve Eş'ariyye'nin nübüvvete dair görüşlerinin mukayesesi
Comparison of Abū Shakūr al-Sālimī and Ash'ariyya's views on prophethood
Yazar: SELMA TAŞ AKIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED YUŞA YAŞAR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kelam Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Karşılaştırmalı Edebiyat = Comparative Literature

Özet:
Ebû Şekûr es-Sâlimî, hicri V. asrın ikinci yarısında Semerkant'ın Keş beldesinde doğmuş ve tahmini hesaplamalara göre hicri V. asrın sonları ile hicri VI. asrın başlarında vefat etmiştir. Sâlimî, döneminin Hanefî-Mâtürîdî kelâm geleneği içerisinde Ebu'l-Hasen el-Eş'arî'yi ve Eş'ariyye mezhebini Ehl-i Sünnet içerisinde zikretmeyerek ileri derece tenkit eden bir kelâmcı olma özelliği ile ön plana çıkmıştır. Eş'arî âlimlerin de nübüvvet başlığı altında Mâtürîdî âlimlerine muhalif birtakım görüşleri bulunmaktadır. Kadın peygamberin mümkün oluşu bu görüşlerden en çarpıcı olanıdır. Bu bağlamda Ebû Şekûr es-Sâlimî ile Eş'ariyye'nin nübüvvete dair görüşleri mukayese edilmiştir. Sâlimî'nin günümüze tek bir eserinin ulaşmış olması ve hakkında yapılan incelemelerin az oluşu sebebiyle çalışmanın konu başlıkları, tek eseri et- Temhîd fî beyâni't-tevhîd'de nübüvvete dair ele aldığı konular ile sınırlandırılmıştır. Çalışmanın giriş bölümünde Sâlimî'nin hayatı, ilmî kişiliği ve kelâm ilmindeki yerinden bahsedilmiştir. Birinci bölümde peygamberlik olgusuna dair, Sâlimî ve Eş'ariyye'nin belirli görüşleri aktarılarak; ikinci bölümde ise peygamberliğin en büyük ispatı mûcize konularına ağırlık verilerek ortaya konan fikirler mukayese edilmiş ve sonuç bölümünde çalışmaya dair tüm bilgiler nihayete erdirilmiştir.

Abstract:
Abū Shakūr al-Sālimī, born in the first half of the 5th Hijrī century in Kash, a town near Samarkand, is estimated to have passed away in the first quarter of the 6th Hijrī century. al-Sālimī stands out as the first theologian within the Hanafī-Māturīdī kalām (Islamic theology) tradition of his period, who criticized the Ash`arism by not acknowledging it within the Ahl al-Sunnah and with his discourses that amounted to takfīr (accusation of disbelief). Ash`arī scholars also have some views opposing Māturīdī scholars under the title of nubuwwah (prophethood). The possibility of a female prophet is the most striking of these views. In this context, a comparative analysis of Abū Shakūr al-Sālimī's and Ash'arism's views on prophethood has been conducted. Since only one of al-Sālimī's works has survived to the present day and there are few studies on him, the topics of this study are limited to the topics he discussed on nubuwwah in his only work al-Tamhīd fī Bayān al-Tawhīd. The introductory section of the study discusses al-Sālimī's life, scholarly identity, and his position in the field of Kalām. The first section relays specific views of al-Sālimī and Ash`arism regarding the critical topic of nubuwwah, while the second section focuses on the concepts of miracles as the greatest proof of prophecy, comparing the presented ideas. The conclusion synthesizes all information pertinent to the study.
Sis odasında parçacık tanımlama sistemi
Particle identification system in cloud chamber
Yazar: HANDE AYGENLİ
Danışman: PROF. DR. SEHBAN KARTAL
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Yüksek Enerji ve Plazma Fiziği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering

Özet:
Fizikteki en büyük zorluklardan biri, parçacıkları net bir şekilde görüntüleyebilmektir. Sis odaları, parçacıkların net bir şekilde görüntülenebilmesini sağlayan etkili bir yöntem sunmaktadır. En küçük temel parçacıklar bile sıvı damlacıklarının çökelmesiyle belirgin izler bırakmaktadır. Modern teknolojik cihazlar yaygınlaşmış olsa da, sis odaları uygulamalı deneyim açısından eşsiz bir konumdadır. Bu yüksek lisans tezinde, YOLO ve R-CNN gibi nesne tanımlama algoritmaları kullanılarak bir sis odasında parçacık tanımlama sistemi geliştirilmiştir. Çalışmanın amacı, yüksek enerjili parçacıkların otomatik olarak tanımlanmasını sağlamaktır. Bu bağlamda, OpenCV, PyTorch ve TensorFlow gibi derin öğrenme kütüphaneleri kullanılarak algoritmaların etkinliği ve doğruluğu artırılmıştır. Bu yüksek lisans tezi ile makine öğrenmesi algoritmaları kullanılarak sis odası dedektörlerinden alınan görüntülerde parçacık izleri başarılı bir şekilde tanımlanması amaçlanmaktadır ve sis odasında parçacık tanımlama sistemi başarılı bir şekilde geliştirilmiştir.

Abstract:
One of the greatest challenges in physics is to visualize particles clearly. Cloud chambers provide an effective method for visualizing particles distinctly. Even the smallest fundamental particles leave discernible tracks as liquid droplets condense. Although modern technological devices have become widespread, cloud chambers remain unparalleled in terms of practical experience. In this master's thesis, a particle identification system in a cloud chamber was developed using object detection algorithms such as YOLO and R-CNN. The aim of the study is to enable the automatic identification of high-energy particles. In this context, powerful deep learning libraries such as OpenCV, PyTorch, and TensorFlow were utilized to enhance the efficiency and accuracy of the algorithms. This master's thesis aims to successfully identify particle tracks in images obtained from cloud chamber detectors using machine learning algorithms, and a particle identification system in the cloud chamber has been successfully developed.
Karl Jaspers düşüncesinde Tanrı, özgürlük ve etik kavramları
The concepts of God, freedom and ethics in the thought of Karl Jaspers
Yazar: MELİKE ÇİNAR
Danışman: PROF. DR. AYDIN TOPALOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy

Özet:
Varoluşçu felsefenin Alman temsilcilerinden biri olan Karl Jaspers'a göre, Varoluş Tanrı ile ilişkili bir kavramdır. İnsanın varoluş bilincini Tanrı'ya ulaşmakla elde ettiğini söyleyen Jaspers, insanın özgürlüğünü de Tanrı'ya ulaşması ile ilişkilendirir. İnsan esasen Tanrı'yı bilebildiği ölçüde özgürdür ve onun bu özgürlüğü Tanrı tarafından insana hediye edilir. Kendi özgür irade ve isteğiyle kendini gerçekleştirmiş olan insan ise ahlaki bakımdan doğru olanı da gerçekleştirmiştir. 
Bu çalışmada Jaspers'ın Tanrı, Özgürlük ve Etik kavramları ve aralarındaki ilişki ele alınmıştır. Bu bağlamda, onun varoluş felsefesini, varoluş aydınlanmasını ve varlığın üç noktası olarak açıkladığı Dünya, İnsan ve Tanrı varlığını ele alışı incelenmiştir. Jaspers varlıktan var oluşa gidişi, insan varlığını ele alarak incelemiştir. İnsanın varoluşunu aydınlatmasında Tanrı'ya ulaşmasıyla birlikte Tanrı ve Aşkın Varlık kavramının Jaspers için önemi üzerinde durulmuştur. Tanrı inancına sahip bir varoluşçu olarak Jaspers, insanın varlığını da özgürlüğünü de Tanrı sayesinde kazandığını söyler. İnsan özgürdür, çünkü Tanrı vardır. Onun özgürlük ve etik düşüncesi insanın özgürlüğü, sorumluluk, suç ve kötülük kavramlarını beraberinde getirmiştir.

Abstract:
According to Karl Jaspers, one of the German representatives of existential philosophy, existence is a concept related to God.  Saying that man attains his existential consciousness by reaching God, Jaspers associates man's freedom with reaching God.  Man is essentially free to the extent that he can know God, and his freedom (this freedom) is gifted to man by God.  A person who has realized himself with his free will has also realized what is morally right.
Jaspers' concepts of God, freedom and ethics and the relationship between them are discussed.  In this context, his philosophy of existence, the enlightenment of existence, and his treatment of the existence of the world, man and God, which he explains as the three points of existence, were examined.  Jaspers examined the process from being to existence by considering human existence.  The importance of the concept of God and Transcendent Being for Jaspers is emphasized, as man reaches God in enlightening his existence.  As an existentialist who believes in God, Jaspers says that man gains his existence and freedom thanks to God.  Man is free because God exists.  His idea of freedom and ethics brought with it the concepts of human freedom, responsibility, crime and evil.
Deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasında hakkaniyet ilkeleri ve Doğu Akdeniz'e yansımaları
Equitable principles in the delimitation of maritime areas and their reflections on the Eastern Mediterranean
Yazar: SALİHA NUR ÇOLAK
Danışman: DOÇ. DR. GALİP ENGİN ŞİMŞEK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Akdeniz = Mediterranean ; Doğu Akdeniz = East Mediterranean ; Münhasır ekonomik bölge = Exclusive economic zone

Özet:
Doğu Akdeniz'de deniz yetki alanlarının sınırlandırılması uyuşmazlığı, Türk dış politikasının siyasi vechesi yanında hukuki boyutu ile de ön plana çıkan temel konularından biridir. Türkiye'nin söz konusu uyuşmazlığa getirdiği hakkaniyet temelli çözüm önerisi ile bazı kıyıdaşların tezleri ve uygulamaları arasında çeşitli ihtilaflar bulunmaktadır. Deniz yetki alanlarının sınırlandırılması hukukunun hakkaniyet ilkeleri kapsamında genel bir hukuki çerçeve çizmekle yetinmesi, mevcut hukuk kuralının içeriğinin ayrıca tespitini zorunlu kılmaktadır. Hakkaniyet ilkelerinin rolünün ve somut uyuşmazlıklara nasıl uygulandığının ortaya konması, Doğu Akdeniz deniz yetki alanları uyuşmazlığının ve kıyıdaş devletlerin hukuki tezlerinin değerlendirilebilmesi bakımından da önem arz etmektedir. Bu tez, bahse konu tespit ve değerlendirmenin gerçekleştirilmesini amaçlamaktadır.

Abstract:
The dispute concerning delimitation of maritime areas in the Eastern Mediterranean stands as a focal point for Turkish foreign policy, with its political as well as legal dimension. Türkiye's equity-based arguments conflicts with the theses and practices of certain coastal states. The fact that the case law foresees a general legal framework within the scope of equitable principles necessitates the content of the delimitation law to be determined separately and concretely. Determining the role and application of equitable principles to concrete disputes is also important in terms of evaluating the dispute concerning delimitation of maritime areas in the Eastern Mediterranean and legal arguments of coastal states. This thesis aims to carry out the said determination and evaluation.
Eski Yunan görsel sanatında Odysseia
The Odyssey in Ancient Greek visual art
Yazar: TUĞBA AYKUT
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR TURAK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Klasik Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Odysseia Destanı = Odysseia Epic

Özet:
Bu çalışmanın konusunu öncül araştırmalarda Odysseia temasıyla ilişkilendirilmiş Eski Yunan kökenli eserlerin derlenmesi, tasnif edilmesi oluştururken ayrıca yakın dönemde ele geçmiş buluntuların da incelenerek Odysseia temasıyla ilişkilendirilmesi amaçlanmıştır. Mitoloji ve ikonografi konulu basılı yayın ve dijital veri tabanlarının incelenmesi, ilgili eserlerin destanla uyumlu olarak derlenmesi ve tasnifi araştırmanın başlıca yöntemini oluştururken, daha önce Odysseia'ya atfedilmemiş eserler için destan metni kılavuzluğunda hazırlanan olası sahnelerle ilgili bir envanter çıkarılarak bu doğrultuda veri tabanları incelenmiştir. Araştırma sonucunda iki yüz altmış üç eser üzerinde tespit edilen iki yüz yetmiş dört şema Odysseia'ya atfedilip üçüncü bölümde ikonografik değerlendirmeleri yapılmış; bu şemalarda tekrar eden sahneler, bu sahnelerin sıklık ve süreklilikleri destanın Eski Yunan ekonomi–politiği ve toplumsal yapısındaki konumunun görsel sanatlardaki dışavurumuyla ilişkilendirilmiştir.

Abstract:
The subject of this study is the compilation and classification of the artifacts of Ancient Greek origin that have been associated with the Odyssey theme in previous researches, and it is also aimed to examine the recent finds and associate them with the Odyssey theme. The main methodology of the research consists of examining printed publications and digital databases on mythology and iconography, compiling and classifying the relevant monuments in accordance with the epic, and in order to determine the monuments that have not been attributed to the Odyssey to associate, an inventory of possible scenes guided by the epic text was made and databases were examined accordingly. As a result of the research, two hundred and seventy-four schemes identified on two hundred and sixty-three artifacts were attributed to the Odyssey and iconographic evaluations were made in the third chapter; the recurring scenes in these schemes, the frequency and continuity of these scenes were associated with the expression in the visual arts of the Odyssey's position in Ancient Greek political economy and social structure.
Doğu Trakya ve Güney Marmara'da M.S. 1.–M.S. 6. yüzyıl köprüleri: Tipolojik ve mimari açıdan bir değerlendirme
Bridges of the 1st- 6th centuries ad in Eastern Thrace and Southern Marmara: A typological and architectural evaluation
Yazar: DİCLE KAYA
Danışman: DOÇ. DR. AŞKIM ÖZDİZBAY
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Köprüler, yol ağlarının bir parçası olarak, ihtiyaca yönelik inşa edilen yapılardır. Yolun kullanıcı kitlesi ve kullanım sıklığı, köprü mimarisi için önemli unsurlardır. Aynı zamanda bölgenin iklimi, yüzey şekilleri, akarsuyun fiziki özellikleri, dönemin siyasi ve ekonomik koşulları ile sosyokültürel yapısı da köprü tipolojisi için belirleyici olmuştur.

Roma İmparatorluk Dönemi'nde standart hale gelen kemer ve tonoz teknolojisi sayesinde taş malzeme ile inşa edilen köprülerin bir kısmı günümüze kadar korunmuştur. Bu köprüler tekil örnekler halinde incelendiğinde topoğrafya, yerel mimari üsluplar ve antik mühendislik pratikleri açısından bilgi vermektedir. Kent, bölge veya yol güzergahı kapsamında ele alındıklarında ise günlük yaşam pratikleri, dönemin sosyokültürel ve siyasi konjonktürü hakkında yeni fikirler üretilmesine yardımcı olmaktadırlar. Doğu Trakya ve Güney Marmara'da Roma İmparatorluk Dönemi başlarından İmparator Iustinianus Dönemi sonlarına kadar inşa edilen köprülerin tipolojik ve mimari açıdan ele alındığı bu çalışmada toplam 19 köprü belirlenmiştir.  Bu köprülerin her biri önce yapı bazında, sonra bölge ve yol güzergahı kapsamında incelenmiştir.

Abstract:
Bridges, as part of road networks, are structures built to meet transportation needs. The user base and frequency of use of the road are important factors for bridge architecture. Additionally, the region's climate, surface features, physical characteristics of rivers, and the socio-cultural structure of the period have also been decisive in bridge typology.  

Thanks to the arch and vault technology that became standard during the Roman Empire period, some of the bridges built with stone material have been preserved to this day. When these bridges are examined individually, they provide information on topography, local architectural styles, and ancient engineering practices. However, when considered within the scope of a city, region, or road route, they contribute to the generation of new ideas about daily life practices and the socio-cultural and political context of the period. In this study, which examines the typological and architectural aspects of bridges built from the beginning of the Roman Empire period to the end of the Justinian Era in Eastern Thrace and Southern Marmara, a total of 19 bridges have been identified. Each of these bridges has been examined first on a structure basis and then within the scope of the region and road route.
Türk hukukunda aşkın zarar uygulamaları
Excess damage practices in Turkish law
Yazar: MERVE UYAROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. TÜLAY AYDIN ÜNVER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Aşkın zarar, temerrüdün para borçlarına özel sonuçlarındandır. Temerrüt faizinden
farklı olarak aşkın zarar için kusur ve zarar şartı vardır. Paranın değer kaybına uğradığı
dönemlerde gündemi oldukça meşgul etmesi nedeniyle aşkın zarar kavramı daha
önemli hale gelmiştir. Aşkın zararı ispat yönteminin nasıl olacağı hakkında yasal
düzenleme yoktur. Bu sebeple soyut metot ve somut metot ispat yöntemleri
bakımından yargıda görüş ayrılığı bulunmaktadır.
Çalışmamızda, aşkın zararın kavramsal ve hukuki niteliği incelenerek diğer benzer
kavramlardan farklarından bahsedilmiştir. Ardından aşkın zararın talep edilme
koşulları incelenmiştir. Aşkın zararı ortaya çıkaran durumlar ve yargı uygulamaları
üzerinde durulmuştur. Aşkın zarar tazminatının hesaplanması ve indirime etki
edebilecek hususlar değerlendirilmiştir.

Abstract:
Excess damage is a consequence of default specific to monetary debts. Unlike
default interest, there is a fault and damage requirement for excess damage. The
concept of excess damage has become even more important as it occupies the agenda
during periods when money loses value. There is no legal regulation on how to prove
damage resulting from excess damage. For this reason, there is a difference of opinion
in the judiciary in terms of abstract method and concrete method proof methods.
In our study, the conceptual and legal nature of excess damage is examined and
its differences from other similar concepts are mentioned. Then, the conditions for
claiming excess damage compensation were examined. Situations that reveal excess
damage and judicial practices are emphasized. The calculation of excess damage
compensation and the issues that may affect the discount have been evaluated.
Mâcişûn ailesinin hadis ilmindeki yeri
The place of the family of Mājīshūn in hadith science
Yazar: ZÜLEYHA TUNCER
Danışman: PROF. DR. BEKİR KUZUDİŞLİ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu çalışma Medine'de 1./7. yüzyılın ikinci yarısından 3./9. yüzyılın ilk yarısına kadar varlığından söz ettiren Mâcişûn aile üyelerinin hem bireysel hem de aile olarak hadis ilmine olan katkılarını ortaya koymak amacıyla kaleme alınmıştır. Hadis rivayet eden bir ailenin üyesi olan râviler ve onlar arasındaki irtibatın incelenmesi erken dönem hadis rivayetinin mahiyetini anlamak için önemlidir. Bu amaçla çalışmada hadis tarihinde meydana gelen hadislerin tedvin ve tasnif edilmesi, hadislerin rivayet edildiği ortam ve bu ortamlarda meydana gelen değişimin rivayet kültürüne yansımaları gibi etkenler Mâcişûn ailesi üzerinden incelenmeye çalışılmıştır. Bu araştırmada, Mâcişûn ailesinin tespit edilen dokuz üyesinin biyografilerine yer verilmiş ardından Mâcişûn ailesinin hem aile içindeki hem de aile dışındaki rivayet akışı incelenmeye çalışılmıştır. Bunun yanında hadis rivayetinin hangi hocalarda, konularda ve alanlarda yoğunlaştığı üzerinde durulmuştur. Daha sonra 2./8. asır Medine'sinde Abdülazîz b. Abdullah el-Mâcişûn tarafından kaleme alınan Muvatta' incelenerek dönemin tasnif özelliği söz konusu eser üzerinden irdelenmiştir.

Abstract:
In this study, we aim to reveal the contributions of the members of the Mājishūn family, which existed in Medina from the second half of the 1st/7th century until the first half of the 3rd/9th century, to the science of hadīth both as individuals and as a family. The hadith narrators who were members of a hadith narrating family and the liaison between them is important for understanding the essence of early hadith narration. For this purpose, in this study, the factors that occurred in the history of hadith, such as the elaboration and classification of hadiths, the environment in which hadith were narrated, and the reflections of the changes in these environments on the culture of narration were tried to be analysed through the Mājishūn family. In this research, the biographies of the nine members of the Mājishūn family were mentioned and then the narration flow of the Mājishūn family both within and outside the family was tried to be analysed. In addition, it is emphasised in which hodjas, subjects and branches the hadith narration is concentrated. Afterwards, the Muwatta' written by 'Abd al-'Aziz b. 'Abdullah al-Mājishūn in Medina in the 2nd/8th century was analysed and the classification feature of the period was examined through this work.