Emine Işınsu'nun romanlarında yolculuk arketipi
Novels of the Emine Işınsu journey archetype
Yazar: ŞENGÜL ÖZGÜL
Danışman: DOÇ. DR. MÜMTAZ SARIÇİÇEK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Arketip = Archetype ; Işınsu, Emine = Işınsu, Emine ; Roman = Novel ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk romanı = Turkish novel ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature ; Yolculuk = Journey

Özet:
Bu tez çalışmasında Türk romancılığında önemli bir yere sahip olan Emine Işınsu'nun
1966 - 2013 yılları arasında yayımlamış olduğu on yedi romanın olay örgüsü Joseph
Campbell'ın "Kahramanın Sonsuz Yolculuğu" adlı eserinden yola çıkılarak, mitolojik
yolculuk sistematiği yöntemiyle tahlil edilmiştir. Her romanın seçilmiş kahramanları
üzerinden değerlendirme yapılarak hem iç hem de dış yolculukları takip edilmiştir.
Jung'un arketip kuramından hareket eden edebiyat kuramcılarından Campbell, söz
konusu edilen eserinde "mit"lerin, arketiplerin sembolleşmiş şekli olduğunu
söylemektedir. Campbell, mitolojik anlatılarda kahramanın benlik bütünlüğüne
ulaşabilmesi için yolculuğa çıkması yani dış dünyadaki bazı olaylarla yüzleşmesi
gerektiğini belirtmiştir.
Bu çalışmada sadece Campbell'ın sistematize ettiği yolculuk arketip değil, alt aşamalar
içerisinde karşılaşılan persona, anima/animus, gölge ve yaşlı bilge adam gibi arketipler
de yorumlanmıştır. Psikanalitik açıdan bu yolculuk bireyin kendisi ile hesaplaşma ve
kişilik geliştirme sürecidir. Eserlerinde, bireysel bunalımları ve bireyin içinde
bulunduğu çıkmazları tarihi olaylarla beraber ele alan yazarın, incelemeye konu olan on
yedi romanı, olay örgülerinden yola çıkılarak kahramanların psikolojik gelişmeleri de
takip edilmiştir.
Giriş bölümünde James G. Frazer, Sigmund Freud, Carl Gustav Jung, Erich Fromm,
Mircea Eliade, Vladimir Propp ve Northrop Frye bağlamında arketip düşüncesinin
kuramsal çerçevesi oluşturulmuştur. İnceleme bölümünde ise Emine Işınsu'nun
inceleme konusu romanında Campbell'ın ifade ettiği yolculuk arketipi aşamalarının
yansıyış biçimi ele alınmıştır. Elde edilen bulgular ve yargılar sonuç bölümünde ana
hatlarıyla ortaya konmuştur.

Anahtar sözcükler: Arketipsel inceleme, yolculuk, Joseph Campbell sistematiği,
Emine Işınsu'nun romanları.

Abstract:
In this thesis, the plot of seventeen novels published between 1966 and 2013 by Emine
Işınsu, who has an important place in Turkish novel, was analyzed with the method of
mythological journey systematics based on J. Campbell's Infinite Journey of the Hero.
Both internal and external journeys were followed by evaluating the selected heroes of
each novel.
Joseph Campbell, who works from the archetypal theory of Jung, says that in his book,
"myt"hs eden are the symbolized form of archetypes. In mythological narratives,
Campbell stated that the hero must embark on a journey to reach his self-integrity, and
that he must face certain events in the outside world.
In this study, not only the archetype of Campbell's systematized journey, but also
archetypes such as persona, anima/animus, shadow and old wise man were encountered
in the lower stages. From a psychoanalytic point of view, this journey is the process of
reckoning and personality development of the individual. In her works, the author deals
with the individual crises and the dilemmas that the individual has with historical
events. Her seventeen novels, which are the subject of the study, have been followed
through the psychological developments of the heroes.
The theoretical framework of archetypal thought was created in the context of James G.
Frazer, Sigmund Freud, Carl Gustav Jung, Erich Fromm, Mircea Eliade, Vladimir Propp
and Northrop Frye. In the review section, Emine Işınsu's novel in the subject matter of
the subject is examined by Campbell's reflections of the travel archetype stages. The
findings and judgments obtained are outlined in the conclusion section.

Key Words: archetypal review, journey, Joseph Campbell systematics, Emine Işınsu's
novels.