Uzun segment koroner arter hastalığında koroner endarterektominin postoperatif erken dönem sonuçlar üzerine etkisi
The postoperative early results of long-segment coronary artery diseas patients with coronary enderectectomy
Yazar: ORHAN GÜVENÇ
Danışman: PROF. DR. AHMET FATİH ÖZYAZICIOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery
Dizin: Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Endarterektomi = Endarterectomy ; Endarterektomi = Endarterectomy ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Koroner arter bypass = Coronary artery bypass ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease ; Postoperatif dönem = Postoperative period

Özet:
Amaç: Komplet revaskülarizasyon koroner arter baypas greftlemenin (KABG) asıl amacıdır. Bazı hasta gruplarında komplet revaskülarizasyon için koroner endarterektomi kaçınılmazdır. Bu çalışmamızda koroner endarterektomi uygulanmış hastalarda erken dönem mortalite ve morbiditeye etki eden faktörlerin ortaya konulması amaçlanmıştır.
Yöntemler: Kliniğimizde 1 Ocak 2012 – 30 Ekim 2016 tarihleri arasında koroner arter baypas greftleme (KABG) uygulanıp koroner endarterektomi yapılan 98 hastaya ait preoperatif, operatif ve postoperatif veriler retrospektif olarak kayıtlardan incelendi. Bu verilerin analizi ile mortalite ve morbiditeye etki eden faktörler araştırıldı. KABG dışında ilave kardiyak prosedür uygulanan hastalar çalışma dışı bırakıldı.
Bulgular: Koroner endarterektomi uygulanan hastaların 22'si (%22.4) kadın, 76'sı (%77.6) erkek olup yaşları ortalama 60.4 ± 9.9 (Min: 36 – Maks: 81) arasındaydı. Değişik koroner arterlere toplam 113 endarterektomi uygulandı. Sol ventriküler ejeksiyon fraksiyonu (SVEF) normal olanlarda mortalite, orta ve düşük olanlarda, oranla anlamlı oranda daha düşüktü (p< 0.05). Mortalite yüksek ve orta EuroSCORE risk grubundaki hastalarda daha yüksekti (p< 0.05). Endarterektomi uygulanan 10 hastada (%10.2) mortalite gözlemlendi. En yüksek mortalite sol ön inen artere (LAD) endarterektomi uygulanan hastalardaydı (%9.1) (p< 0.05). Kadınlarda mortalite erkeklere oranla daha yüksekti (p< 0.05). Postoperatif inotrop ihtiyacı en çok LAD endarterektomi uygulanan 32 (%32.6) ve sonrasında sağ koroner arter (RCA) endarterektomi uygulanan hastada 31 (%31.6) oldu (p> 0.05). İntraaortik balon pompası (IABP) ihtiyacı LAD 12 (%12.2) ve RCA 12 (%12.2) endarterektomi uygulanan hastalarda eşitti (p> 0.05). Postoperatif miyokard enfarktüsü (MI) en sık LAD, İkinci sıklıkta RCA endarterektomi uygulanan hastalarda saptandı (%11.1 vs %6.1) (p< 0.05). En sık karşılaşılan ritim problemi atriyal fibrilasyon (AF) olup RCA endarterektomi uygulanan hastalarda daha sık görüldü (%27.5) (p< 0.05).
Sonuç: KABG operasyonlarında komplet revaskülarizasyon esastır. Bu nedenle bazı hastalara koroner endarterektomi uygulanması gerekmektedir. Bu işlem mevcut risk faktörleri göz önüne alınarak gerekli önlemler eşliğinde uygulanabilir.
Anahtar Kelimler: Endarterektomi, Baypas Cerrahisi, Koroner Arter

Abstract:
Objective: Main goal of coronary bypass surgery is complete revascularization. In some patient groups coronary endarterectomy, is inevitable for complete revascularization. In this study, it was aimed to reveal factors affecting early mortality and morbidity in patients undergoing coronary endarterectomy.
Methods: Retrospective records of preoperative, operative, and postoperative data of 98 patients who undergoing coronary artery bypass grafting (CABG) with coronary endarterectomy between January 1, 2012, and October 30, 2016, were reviewed in our clinic. Factors affecting mortality and morbidity were investigated by analysis of these data. Patients who underwent additional cardiac procedures other than CABG were excluded from the study.
Results: Coronary endarterectomy was performed in 22 (22.4%) females and 76 males (77.6%) with a mean age of 60.4 ± 9.9 (Min: 36 - Max: 81). A total of 113 endarterectomy procedures were performed on different coronary arteries. The mortality rate is very lower in the patients with normal left ventricular ejection fraction (LVEF) than the patients who have moderate and low LVEF (p< 0.05). Mortality was highest in the high and moderate EuroSCORE risk groups patients (p< 0.05). Mortality was observed in 10 patients (10.2%) who underwent endarterectomy. The highest mortality was in patients undergoing endarterectomy for left anterior descending coronary artery (LAD) (9.1%) (p< 0.05). Female mortality was higher than male (p< 0.05). The postoperative inotropic requirement was the highest in 32 (32.6%) patients LAD endarterectomy, second in right coronary artery (RCA) endarterectomy 31 (31.6%) patients (p> 0.05). Intraaortic balloon pump (IABP) requirement was equal for patients with LAD and RCA endarterectomies 12 (12.2%) vs 12 (12.2%) (p> 0.05). Postoperative myocardial infarction (MI) was the most frequent patients with LAD endarterectomy, and the second was found in patients who underwent RCA endarterectomy (11.1% versus 6.1%) (p< 0.05). The most common rhythm problem was atrial fibrillation (AF), which was more frequent in patients who underwent RCA endarterectomy (27.5%) (p< 0.05).
Conclusion: Complete revascularization is essential for CABG operations. For this reason, some patients require coronary endarterectomy. Coronary endarterectomy can be done in accordance with the necessary precautions taking into consideration the existing risk factors.
Key Words: Endarterectomy, Bypass Surgery, Coronary Artery