Üniversite öğrencilerinde ereksel ve araçsal değerler
Terminal and instrumental value hierarchies of the university students
Yazar: ARZU TAŞDELEN
Danışman: DOÇ. DR. HAYRETTİN AKYILDIZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1998
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerler = Values ; Öğrenciler = Students

Özet:
ÖZET Bu araştırmada, üniversite öğrencilerinin değer hiyerarşileri saptanmaya çalışılmıştır. Bu genel çerçevede üniversite öğrencilerinin değer önceliklerinin; cinsiyet, öğrenim gördükleri bölüm, en uzun süre yaşadıkları yerleşim merkezi, politik görüşleri değişkenlerine bağlı olarak farklılaşıp farklılaşmadığı araştırılmıştır. Çalışmada üniversite öğrencilerinin değer hiyerarşilerini belirlemek amacıyla, Milton Rokeach'ın geliştirdiği Rokeah Değer Envanteri D Formu kullanılmıştır. Araştırmada, 1996 -1997 eğitim yılında Dokuz Eylül ve Ege Üniversitesine devam eden öğrenciler araştırmanın evrenini oluşturmuştur. Örneklem grubu 141 kız, 121 erkek olmak üzere 262 öğrenci tesadüfi örneklem yoluyla belirlenmiştir. Verilerin istatiksel analizlerinde "varyans analizi", "F testi" ve "korelasyon analizi" kullanılmıştır. Araştırmamızın verilerine göre üniversite öğrencilerinin, ereksel değerler de öncelikli tercihleri; "özgürlük, kendine saygı, barış içinde bir dünya, gerçek dostluk ve iç huzur", alt sıralarda ise; "heyecanlı bir yaşam, ulusal güvenlik, sosyal onay, zevk ve ahiret selameti" olarak sıralanmıştır. Araçsal değerlerde öncelikli değer tercihleri; "dürüst, bağımsız, cesaretli, geniş görüşlü ve mantıklı", alt sıralarda ise; "neşeli, muktedir, temiz, kibar ve itaatkar" olarak sıralanmıştır. Deneklerin cinsiyet ve en uzun süre yaşadıkları yerleşim merkezi değişkenlerinde, benzerlikler farklılıklardan; öğrenim gördükleri bölüm ve politik görüş değişkenlerinde ise, farklılıklar benzerliklerden daha dikkat çekici bulunmuştur.

Abstract:
ABSTRACT In this study, value hierarchies of the university students were studied. Whether value priorities of the university students differ according to their sex, studydig branch, their residential area and political view point were studied. For the determine of rating value hierarchies of the students, Rokeach Value Survey, Form D developed by Milton Rokeach was used in this study. The study was run on Dokuz Eylül and Ege University students for the 1996-1997 academic year. Sampling group, 264 students -141 famale and 121 male- was randomly determined. Variance analysis, F test, correlation analysis were used for statistical evaluation of the data. Based on the results of this study, freedom, self respect, a world at peace, true friendship, inner harmony were rated the most important terminal value priorities of the university students. An exciting life, national security, social recognation, pleasure and salvation were evaluated the least important As for the Instrumental value, honest, independent, courageous, broadminded and logical were rated the top while cheeful, capable, clean, polite and obedient were ordered the lowest priorities. Acording to sex and residential area in which they lived the longest of subjects the similarities were more than the differences. As for the studying branch and political point of view the differences were more striking than the similarities. VI