Hatay ili birinci basamakta sık görülen kronik hastalıklarda bakımın hasta perspektifinden değerlendirilmesi
Evaluation of care from patients' perspective in frequently seen chronic illness in hatay primary health care
Yazar: MUSTAFA YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. ERHAN YENGİL
Mustafa Kemal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Astım = Asthma ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımı-hastane sonrası = After care ; Hatay = Hatay ; Hipertansiyon = Hypertension ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Toplum sağlık merkezleri = Community health centers ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Birinci basamağa başvuran bireylerde kronik hastalık bakımının hasta perspektifinden değerlendirilmesi ve bakımı etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı tasarıma sahip bu çalışma, Hatay ili merkez ilçesi Antakya' da, 4 Aile Sağlığı Merkezi' nde yürütüldü. Nisan 2016 -Temmuz 2016 ayları arasında, seçilen ASM' lere başvuran 18 yaş ve üzeri, 6 ay ve daha uzun süredir ankette belirtilen kronik hastalığı olan bireyler çalışmaya dahil edildi. Kronik hastalığa sahip bireylere sosyodemoğrafik özellikleri, hastalık özelliklerini ve hastaların aldığı sağlık hizmeti özelliklerini kapsayan, tarafımızdan hazırlanan 13 soruluk bir anket uygulandı. Ayrıca hastalara, aldıkları bakımı kendilerinin değerlendirmesine olanak veren Kronik Hastalık Bakımını Değerlendirme Ölçeği-Hasta Formu (Patient Assessment of Chronic Illness Care PACIC) anketi çalışma yürütücüsü tarafından yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulandı. Analiz için SPSS paket programı kullanıldı ve p<0.05 anlamlı olarak kabul edildi.
Bulgular: Anketi değerlendirmeye alınan 480 katılımcının 230 (% 47,9)' u kadın, 250 (% 52,1)' si erkek hastaydı. Çalışmaya katılanların yaş ortalaması 55,84 ± 12,87 idi. Çalışma kapsamındaki hastaların kronik hastalık bakım yönetimlerinden memnuniyet puan ortalaması toplam ölçek için 3,98 ± 0,58 olarak hesaplandı. Hastaların kronik hastalık bakımından memnuniyet puan ortalamaları, eğitimli olanlarda, hastalığına ilişkin bilgi alanlarda ve yıllık doktora başvuru sıklığı yılda dört veya daha az olan hastalarda anlamlı olarak daha yüksekti. (p<0.05).
Sonuçlar: Bu çalışmaya katılan hastaların, PACIC ölçeğine yüksek puan vermesi, kronik bakım yönetimlerine ilişkin aldıkları hizmetten memnuniyetlerini "iyi düzeyde" değerlendirdiklerini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler: PACİC Ölçeği, kronik bakım yönetimi, kronik hastalık

Abstract:
Aim: In this study, we aim to evaluate chronic illness care of individuals applying for primary health care from patient's perspective and determine factors effecting the care.
Methods: This cross sectional descriptive study was run in 4 Family Health Centers in Antakya, the central district of Hatay. 18 years old and older individuals who came to those Family Health Centers between the months of April 2016 and July 2016 and who have a chronic disease mentioned in the survey for at least 6 months were included in this study. A 13 question of survey prepared by us which includes questions about sociodemographic features of individuals, disease characteristics and properties of given patient health care were conducted. Additionally, Patient Assessment of Chronic Illness Care (PACIC) survey which lets patients to evaluate the given patient care by themselves were conducted by researchers with interview method. SPSS software was used for analysis and p<0.05 was accepted significant.
Results: Among 480 participants who were evaluated, 230 (47.9 %) of them were men, 250 (52.1 %) of them were women. The mean age of them was 54.84 ± 12.87. Average satisfaction scale point of participants for chronic illness care management methods was 3,98 ± 0,58. Averages of chronic illness care management satisfaction scale scores of patients were significantly higher in patients who are educated, been informed about the disease and who visit doctor annually four times or less (p<0.05).
Conclusion: As the participants give higher points of PACIC scale scores, it showed that they rate the given chronic illness care management service as "good".

Key words: PACIC scale, chronic care management, chronic disease