Sibernetik sanatta hipergerçeklik ve mekan zaman ontolojisi
Hyperrealism in cybernetic art and the ontology of space-time
Yazar: KUSAY TATLI
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP RÜÇHAN ŞAHİNOĞLU ALTINEL ; PROF. DR. SİMBER RANA ATAY
Marmara Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
İnsan varoluşundan bu yana, ölüme-doğru-varoluşunu mesele edinmiştir. Bu kaygı ile çevresine ilgi duymuştur. Bu kaygıyla açığa çıkan varlığın, yeryüzünde tekrar örtük duruma geçeceği döngüsel hakikat (aletheia) düşüncesi, Platon'un mağarasında başlayıp, Dasein'ın dünya-içinde-fırlatılmış tarzından, dijital mekanda (cyber-space) kendi hipergerçekliğini üreten duruma gelmiştir.

Sibernetik (cybernetics) kavramının etimolojik anlamını içeren Antik Yunan'da, Kubernan, "κυβερνητες" (kybernētes) kelimesinden türetilmiştir. "Dümen kullanma Sanatı", "yönlendirici" anlamına gelmektedir. Sibernetik bilimi ile trans-human, doğanın ürettiği gerçeklikle sınırlı olmamakla birlikte kendi gerçekliğinin dümenini tutmaktadır. Hümanizm düşüncesini İkarus imgesi üzerinden düşünürsek, İkarus, ölüme-doğru yeryüzünün örtücü fırlatılmışlığından (geworfenheit), siber güneşin yakmayan ışığına doğru kanatlanmaktadır. Bu bağlamda, hakikat ilkesinin yerini alan simülasyon kuramının, hakikat sonrası dönemle ilişkisini ortaya çıkarmaktadır. Dijital sanat, siber sanat, yeni medya sanatı gibi pek çok isimle ve bağlamla karşımıza çıkan Sibernetik Sanat'ın ve Post-modern estetiğin olanaklarının incelendiği, trans-hümanizm, trans-estetik kavramlarının ortaya çıktığı sanatta yeterlik tez çalışması amaçlanmıştır. 

Bir başka mesele, entropi ilkesine göre; her şey düzenli bir halden düzensiz bir hale akış içindedir. Hızı ivmelenerek artan dağılma ve bozulma ilkesi logos'ta çeşitlenmeye neden olmaktadır. Platon'un mağarasında başlayan, Zerdüşt'ün mağarasında yitirmeye başlanan, daha sonrasında ise devam eden post-modern süreçle birlikte çeşitlenen bir tür anlam entropisinden bahsedebilir mi? Disiplinler, kuramlar iç içe geçmekte, sanat hızla üretilip, hızla tüketilmektedir. Hakim olamayacağımız kadar içerik üretilmekte ve bu durum anlam karmaşasına neden olmaktadır. Bu anlam karmaşasının önüne, fenomenolojik ve ontolojik bir "varlık" ve "bilgi" sabiti aramak amaçlanmaktadır. Sibernetik sanat ve tasarım, sanat nesnelerinin değişen anlamlarından, değişen estetik görüşlerden yalınlaşmış bir estetik modeli ortaya koymaktadır. Sanat siber uzay ve zamanda, hipergerçek ortam ve koşullarda yeniden açığa çıkmaktadır.

Abstract:
Since the existence of humanity, it has been concerned with its existence towards death, giving attention to its surroundings with this anxiety. The cyclical truth (aletheia) concept, in which the existence revealed by this concern will return to an implicit state on Earth, starting in Plato's cave and evolving from Dasein's thrownness into the world, has now reached a state where it generates its own hyperreality in the digital space (cyber-space).

The term cybernetics, which includes the etymological meaning of cybernetics in Ancient Greece, is derived from the word Kubernan, "κυβερνητες" (kybernētes), meaning "the art of using the helm" or "steersman." With the science of cybernetics, transhumanism holds its own helm, not limited to the reality produced by nature but steering its own reality. If we think through the imagery of humanism's Icarus, Icarus wings toward the non-burning light of the cyber sun, away from the covering thrownness of the earthly existence towards death. In this context, the theory of simulation, replacing the principle of truth, reveals its relationship with the post-truth era. This research aims to explore the possibilities of Cybernetic Art and Post-modern aesthetics, examining the field of art under various names and contexts such as digital art, cyber art, and new media art, and the emergence of concepts like trans-humanism and trans-aesthetics.

Another issue, according to the principle of entropy, everything is in a flow from an ordered state to a disordered state. The principle of increasing disintegration and decay, accelerating in speed, causes diversification in logos. Can we talk about a kind of meaning entropy that started in Plato's cave, begins to lose in Zoroaster's cave, and continues with the ongoing post-modern process? Disciplines and theories intertwine, art is rapidly produced and consumed. Content is generated beyond our control, leading to a chaos of meaning. The aim is to seek a phenomenological and ontological "being" and "knowledge" constant to overcome this chaos of meaning. Cybernetic art and design present a simplified aesthetic model derived from the changing meanings of art objects and evolving aesthetic perspectives. Art re-appears in cyberspace and time, in hyper-real environments and conditions.