Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Avşar Yerleşkesi içerisinde pilot alanda yayılım gösteren toprakların erozyona duyarlılıklarının belirlenmesi
Determination of susceptibility to erosion of soils in a plot area within Avsar Campus of Kahramanmaras Sutcu Imam University
Yazar: DAMLA KARAGÖKTAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TUĞRUL YAKUPOĞLU
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Su erozyonu = Water erosion

Özet:
Rüzgar ve su erozyonu, tarım arazilerinin organik maddece zengin olan yüzey toprakların aşınıp taşınmasına neden olmakta ve tarımın sürdürülebilirliğini kısıtlamaktadır. Toprakların erozyona karşı hassasiyetleri birçok yöntem ile belirlenebilmekte ve toprak özellikleri ile ilişkilendirilebilmektedir. 
Bu araştırmada, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Avşar Kampüsü içerisinde seçilen pilot alanda yayılım gösteren toprakların, erozyona karşı duyarlılığının belirlenmesi ve ölçülen aşınabilirlik göstergeleri ile bazı fiziksel ve kimyasal toprak özellikleri arasındaki ilişkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. 
Erozivitenin belirlenmesinde, yaygın olarak kullanılan ortalama ağırlıklı çap (OAÇ), dispersiyon oranı (DO), erozyon oranı (EO), strüktür stabilite indeksi (SSI), Boekel oranları (BOE-I ve BOE-II), kil oranı (KO) ve toprak aşınım parametresi (USLE-K) göstergeleri kullanılmıştır. Laboratuar analizleri sonucunda elde edilen veri kümesine istatistiksel testler uygulandığında genel olarak toprakların aşınabilirlik özellikleri bakımından birbirlerinden farklı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 
Otuz adet toprak örneğinde USLE-K değerleri 0.17-0.50 t ha h ha-1 MJ-1 mm-1 arasında değişirken DO değerleri % 1.1-18.1 arasında, EO değerleri ise % 1.70-47.4 değerleri arasında değişmiştir. BOE-I ve BOE-II indekslerinin en düşük değerleri sırasıyla 1.03 ve 0.61 olarak bulunmuş, en yüksek değerler ise yine sırasıyla 1.60 ve 1.10 olarak bulunmuştur. Toprak örneklerinde minimum KO değeri 3.0 ve maksimum KO değeri 20.0 şeklinde ölçülmüştür. Toprakların SSI değerleri 41.0-77.1 arasında değişim gösterirken OAÇ değerleri 4.59-7.18 mm arasında bulunmuştur. Diğer taraftan topraklar, BOE-II hariç bütün aşınım parametreleri bakımından istatistiksel olarak P<0.001 düzeyinde farklılık gösterirken, BOE-II bakımından P<0.01 önem seviyesinde farklılık göstermişlerdir. 
Elde edilen bulgular, peyzaj özellikleri bakımından arazinin, bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri bakımından toprakların birbirinden farklılık göstermesine atfedilmiştir. Toprak fizikokimyasal özellikleri ile aşınım göstergeleri arasındaki ilişkiler korelasyon testi ile incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Aşınabilirlik indeksleri, erozyon, toprak, yapısal stabilite

Abstract:
Wind and water erosion result in erosion – transportation of soil which abundant by organic matter and this act restricts to sustainability of agriculture. Susceptibility of soil to erosion can be determined by using several methods and correlated with soil properties. 
The objective of this study was to determining of soil erodibility and investigating relations between physicochemical soil properties and soil erodibility indices in a plot area, Kahramanmaraş Sutcu Imam University, Avsar Campus. In this research, we are aimed to be determined susceptibility of soil to erosion and examined some physical and chemical properties of soil with erosion susceptibility indices that were measured which were determined as plot area in Kahramanmaras Sutcu Imam University. 
In determination of erosivity, indicators were used such as mean weight diameter (MWD), dispersion ratio (DR), erosion ratio (ER), structural stability index (SSI) Boekel ratios (BOE-I and BOE-II), clay ratio (CR) and soil erodibility factor (USLE-K) which are used as common. When statistical test applied on data obtained from laboratory analyses, it was reached results what soils were generally different from each other in terms of soil erodibility. 
In thirty soils samples values changed for USLE-K 0.17-0.50 t ha h ha-1 MJ-1 mm-1, DR % 1.1-18.1 and ER % 1.70-47.4. BOE-I and BOE-II indices were found which the lowest are between 1.03 and 0.61, the highest are 1.60 and 1.10, respectively. Minimum CR was measured as 3.0 and maximum CR was measured as 20.0 in the soil samples. Structure stability indices of soils changed between 41.0-77.1 and MWD values were found between 4.59-7.18 mm. Soils were statistically different from each other (P < 0.001) in terms of erodibility indices except for BOE-II. Also soils were statistically different (P < 0.01) in terms of BOE-II. 
These obtaining findings were attributed to variations of the landscape features and differences in soil physicochemical properties. Relations between erodibility indices and soil physicochemical properties were examined correlation test with.

Key Words: Erodibility indices, erosion, soil, structural stability