Kadın çalışanların kariyer gelişimlerinde cam tavan sendromunun etkisi: Doğu Karadenizdeki devlet üniversitelerinin kadın akademisyenleri üzerinde bir araştırma
The effect of glass ceiling syndrome on the career developments of women employees: A research on female academicians of state universities in the Eastern Black Sea
Yazar: TUĞBA ATACAN
Danışman: PROF. DR. KURTULUŞ YILMAZ GENÇ
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Akademik kariyer = Academic career ; Cam tavan sendromu = Glass ceiling syndrome ; Cinsel ayrımcılık = Gender discrimination ; Kadın akademisyenler = Women academicians ; Kadınlar = Women ; Kariyer = Career ; Kariyer engelleri = Career barriers ; Çalışan kadınlar = Working women

Özet:
Cam tavan sendromu, iş yaşamında kadın çalışanların yetkinliklerine bakılmaksızın yükselmeleri ile ilgili zorlukları ifade eden görünmez ve aşılması zor engellerdir. Pek çok sektörde etkisi görülen bu sendromun yaşandığı bir alan da üniversitelerdir. İstatistikler kadın istihdamının yükseköğretim kurumlarında gün geçtikçe artmasına rağmen idari görevlerde bu sayının oldukça yetersiz olduğunu ortaya koymaktadır. 
Bu bağlamda bu araştırmanın amacı kadın akademisyenlerin cam tavan algılarını incelemek, cam tavan kapsamında karşılaştıkları engelleri belirlemek ve sosyo-demografik değişkenler ile bu bileşenlerin ilişkilerini ve değişkenler açısından farklılık gösterip göstermediğini tespit etmektir. Çalışmanın örneklemini Doğu Karadenizdeki devlet üniversitelerinde görev yapmakta olan 338 kadın akademisyen oluşturmaktadır. Nitel ve nicel yöntemlerin bir arada olduğu araştırmada karma yöntem benimsenmiştir. Araştırmanın nitel kısmından elde edilen veriler içerik analizine tabi tutulmuş ve tablolar halinde verilerek yorumlanmıştır. Nicel kısımda ise SPSS 26. paket programı aracılığıyla faktör analizi, korelasyon analizi, non parametrik testler ve regresyon analizi yapılarak elde edilen veriler yorumlanmıştır. 
Nitel araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre kadın akademisyenlerin idari görevlere yükselmeleri önündeki engellerin toplumsal faktörler, kadınların birden çok rol üstlenmesi ve örgüt kültürü ve politikalarının olduğu görülmüştür. Nicel analiz sonucunda elde edilen bulgulara göre ise kadın akademisyenlerin cam tavan algıları ile yaşları ve mesleki deneyimleri arasında bir ilişki bulunmazken, çocuk sayıları ile istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Kadın akademisyenlerin cam tavan algıları medeni durumları, mesleki unvanları, idari görev alma durumları ve idari görev türlerine göre farklılık göstermemiştir. Ayrıca kurumda yapısal engeller alt boyutunun algılanan cinsiyetçi engeller alt boyutunu pozitif bir şekilde etkilediği belirlenmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Cam Tavan Sendromu, Cinsiyet Ayrımcılığı, Kariyer Engeli, Kadın Akademisyenler, Kariyer.

Abstract:
Glass ceiling syndrome is invisible and insurmountable barriers that express the difficulties related to the advancement of women employees in business life, regardless of their competencies. Universities are the areas in where this syndrome is experienced. Statistics reveal that although women's employment is increasing day by day in higher education institutions, this number is quite insufficient in administrative duties.
In this context, the aim of this research is to examine the glass ceiling perceptions of female academicians, to identify the obstacles they encounter within the scope of the glass ceiling, and to determine the relationships between socio-demographic variables and these components and whether they differ in terms of variables. The sample of the study consists of 338 female academicians working at state universities in the Eastern Black Sea Region. Mixed method was adopted in the research, in which qualitative and quantitative methods were used together. The data obtained from the qualitative part of the research were subjected to content analysis and interpreted in tables. In the quantitative part, the data obtained by factor analysis, correlation analysis, non-parametric tests and regression analysis were interpreted through the SPSS 26th package program.
According to the findings obtained as a result of the qualitative research, it has been observed that the barriers to the promotion of female academicians to administrative positions are social factors, women's multiple roles, and organizational culture and policies. According to the findings obtained as a result of the quantitative analysis, while there was no relationship between the glass ceiling perceptions of female academicians and their age and professional experience, it was achieved that there was a statistically significant and positive relationship with the number of children. Glass ceiling perceptions of female academicians did not differ according to their marital status, professional titles, administrative duties and types of administrative duties. In addition, it was identified that the sub-dimension of structural barriers in the institution positively affected the sub-dimension of perceived sexist barriers.
Keywords: Glass Ceiling Syndrome, Gender Discrimination, Career Barrier, Female Academicians, Career.