Ses, nefes, konuşma ve beden ilişkisi
The relation between voice, breathing, speech and body
Yazar: ALİ AZİZ ÇÖLOK
Danışman: PROF. CÜNEYT GÖKÇER
İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi / Müzik ve Sahne Sanatları Enstitüsü / Tiyatro Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Beden = Body ; Beden durumu = Postural sway ; Fiziksel dayanıklılık = Physical endurance ; Nefes = Breath ; Nefes egzersizleri = Breathing exercises ; Ses bilgisi = Phonetic ; Ses eğitimi = Voice training ; Solunum = Respiration ; Solunum mekaniği = Respiratory mechanics

Özet:
Ses, nefes, konuşma ve fiziksel durumun bütün bunlara etkisi üzerine yazılmış bu tezde, ilerleyiş planı olarak bir konservatuardaki oyunculuk ve diksiyon eğitiminin ilk bir-iki yılı temel alınmıştır. Ana konusu, ?ses ve konuşma? olan bu tezde amaçlanan, ?doğru sesle, doğru konuşabilmek? kavramının anlamı ve bu yolda bireyin uygulaması gerekenlerin açıklanmasıdır. İrdelenen bir diğer önemli nokta ise, bireyin beden durumunun sesini ve konuşmasını ne yönde etkileyeceği, fiziksel eksikliklerden ve hatalardan kaynaklanan olumsuz etkilerin nasıl giderileceğidir. Bu yolda gelişime yardımcı olacak birçok çalışmayı kapsayan bu tez, konuşmanın birey için önemi ve ?doğru konuşma?nın ne olduğuyla birlikte bu konuda çekilen güçlüklerin anlatımıyla başlamaktadır. Ardından bedensel durumun ses ve konuşmaya olan etkisi ve de bedeni, ?doğru sesi? çıkartabilmek için uygun forma sokma yollarını gösteren çalışmalar gelmektedir. Nefesin insan için önemi, nefes konusunda yapılan hatalar, solunum sistemini oluşturan organların kısa açıklamaları, nefes alış-verişin işleyişi ve ?doğru nefes? üzerine yapılan çalışmaların anlatıldığı ikinci bölümü, ?ses? konulu üçüncü bölüm izlemektedir. Bu bölümde, insan sesinin oluşumu, sesi oluşturmada kullanılan organların tanıtımı ve sesi kullanma ve geliştirme üzerine yapılabilecek çalışmalar yer almaktadır. Boğumlanma bölümünde, gırtlakta oluşarak bedenin içinde büyüyen ve kalite kazanan sesin konuşmaya dönüştürülmesi, bu konuda yapılan hatalar ve bunların düzeltilmesi için yapılması gereken çalışmaların bir bölümü yer almaktadır. Son bölüm olan ses bilimi başlığı altında ise, Türkçede kullanılan sesler, bu seslerin doğru boğumlanma kuralları ve örnek çalışmalar yer almaktadır.Tezde varılan sonuç, bedensel rahatlama ve gerginliklerden arınma, nefesi doğru ve verimli kullanabilme, nefesi sese dönüştürmede yeni ve doğru alışkanlıklar edinme, sesi konuşmaya dönüştürmeyi ise ustaca gerçekleştirmek için çalışmalar yapma gibi bazı ön koşullar yerine getirilmediği taktirde bireyin, doğru, güzel, etkileyici ve sağlıklı bir konuşmaya sahip olamayacağı ve kendini ifade etme adına güçlükler yaşayacağı ve sadece doğru çalışmaları, yeterince uygularsa bu yetiye kavuşabileceğidir.

Abstract:
The subject matters of this thesis are voice, breathing, speech and the effect of physical condition on all of them. The progress of the thesis is based on the progress of subjects in the first two years of the acting and diction education in a conservatory. ?Voice and speech? being the main subjects, the purposes are to lay bare the meaning of the phrase ?speaking correctly with the correct voice?, and to reveal what individuals need to do to realize this goal. Another point emphasized is that the body posture influences the voice and the speech in various ways.This thesis contains several methods to improve the negative results of physical defects and errors, and so, starts with the importance of speech for an individual, the definition of ?the correct speech? and the obstacles encountered while working towards it.In the first chapter, the influence of the body posture on voice and speech, and the exercises necessary to shape the body to gain the proper form which will enable ?the correct voice? are examined.In the second chapter, the importance of breathing, errors made while breathing, short information on the respiratory organs, how the respiratory system works and the exercises for ?the correct breathing? are studied.Following this chapter, ?the sound? itself is examined: how humans produce sound, introduction to vocal organs, the usage and improvement of ?the voice?. In the section on articulation, information on the process of changing the sound -which gained volume and quality with the proper voice exercises- into speech, the common errors in this process, and some of the exercises necessary to correct them are given.In the last chapter on phonetics, the phonemes used in Turkish, their correct articulation rules, and sample exercises are introduced.The conclusion of this thesis is: Unless preliminary exercises to relax the body, to relieve the mind from stress, to use the breath in a correct and fruitful way, to gain new and correct the habits of transforming the breath into sound and further, masterfully transforming the sound into voice are performed, an individual: cannot have a correct, beautiful, dramatic and healthy speech; will have problems of self expression; and so he/she can achieve the necessary abilities only by performing the correct exercises with the required amount.