Krizler ve finansal risk yönetimi: İnşaat sektörü üzerine bir araştırma
Crisis processes and financial risk management: A research on the construction industry
Yazar: SEVDENUR BAŞOK
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN KARABACAK
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Denetim ve Risk Yönetimi (Disiplinlerarası) Ana Bilim Dalı / Denetim ve Risk Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance

Özet:
2018-2023 yılları arasında meydana gelen olaylar hem dünya hem de Türkiye ekonomisinde oldukça zorlu bir süreç yaşanmasına neden olmuştur. 2018 yılında Amerika ve Çin arasında yaşanan ticaret savaşı dünya ekonomisinde güven ortamının bozulmasına ve belirsizliklerin artmasına sebebiyet vermiştir. Aynı süreçte Amerika ve Avrupa'nın bazı siyasi nedenlerden dolayı Türkiye'ye yaptırımlar uygulayacaklarını söylemesi Türkiye'de kur oranlarının aniden artmasına neden olmuştur. 2020 yılında dünya ekonomisi toparlanmaya başlamışken 2019 yılında Çin'de meydana gelen Covid-19 salgını tüm dünyaya yayılmıştır. Salgına karşı alınan önlemler Türkiye dahil tüm dünya ekonomisini olumsuz etkileyerek salgının kısa sürede küresel bir ekonomik krize dönmesine sebep olmuştur. Salgının olumsuz etkilerinden henüz tam olarak kurtulamadan 2022 yılında dünyanın en büyük enerji, emtia ve gıda tedarikçileri olan Rusya ve Ukrayna arasında kriz patlak vermiştir. Yaşanan bu kriz sonrasında dünya genelinde fiyatlar yükselmiştir. Rusya ve Ukrayna arasında yaşanan savaşın etkisi diğer ülke ekonomilerine göre Türkiye ekonomisinde daha şiddetli hissedilmiştir. 2018-2023 yılları arasında yaşanan olaylar Türkiye'nin makroekonomik değişkenlerinde sürekli dalgalanmalar meydana getirmiştir. Krizlere karşı hassas bir yapıya ve Türkiye ekonomisinde önemli bir yere sahip olan inşaat sektörü bu dalgalanmalardan ve beraberinde getirdiği risklerden ciddi şekilde etkilenmiştir. 
Bu çalışma ile 2018-2023 yılları arasında yaşanan olayların Türkiye'de inşaat sektörüne etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda öncelikle 2018-2023 yılları arasında inşaat sektöründe meydana gelen değişiklikler incelenmiştir ve 2018 ve 2022 yılları arasında geçen sürecin Türkiye'de inşaat sektörü için kriz dönemi olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca bu süreçte sektörde faaliyet gösteren işletmelerin karşılaştıkları finansal riskler ve finansal risk yönetimi için uyguladıkları yöntemlerin araştırılması amacıyla anket çalışması yapılmıştır. Yapılan çalışma sonucunda inşaat sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin bu süreçten ne şekilde etkilendiği, hangi risklerle karşılaştıkları ve bu riskleri yönetmek için uyguladıkları yöntemler hakkında bilgi toplanmıştır. İşletmelerin çoğu söz konusu sürecin hem kendi işletmeleri hem de ülke ekonomisi açısından olumsuz olduğunu düşünmektedir. Ayrıca bu süreçte en fazla karşılaşılan riskin kur riski; en az karşılaşılan riskin ise kredi riski olduğu görülmektedir. 2018-2023 yılları arasında işletmeler için en büyük sorun maliyetlerdeki beklenmedik artışlar olmuştur. Ankete katılan işletmeler finansal risklerini yönetmek için genellikle kendi geliştirdikleri firma içi yöntemleri kullanmaktadır. İşletmelerin türev ürün kullanımının yeterli olmadığı görülmektedir. 
Çalışmanın sonunda elde edilen bilgiler doğrultusunda işletmelere finansal risk yönetimi konusunda önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The events that took place between 2018 and 2023 have led to a very challenging period in both the world and Turkish economies. In 2018, the trade war between the US and China led to a deterioration in confidence and increased uncertainty in the world economy. In the same period, the US and Europe said that they would impose sanctions on Turkey for some political reasons, which led to a sudden increase in exchange rates in Turkey. In 2020, as the world economy started to recover, the Covid-19 outbreak that occurred in China in 2019 spread all over the world. The measures taken against the outbreak negatively affected the world economy, including Turkey, causing the outbreak to turn into a global economic crisis in a short time. In 2022, before we had fully recovered from the negative effects of the pandemic, a crisis erupted between Russia and Ukraine, the world's largest energy, commodity and food suppliers. After this crisis, prices increased worldwide. The impact of the war between Russia and Ukraine was felt more severely in the Turkish economy than in other economies. The events that took place between 2018 and 2023 caused continuous fluctuations in Turkey's macroeconomic variables. The construction sector, which is sensitive to crises and has an important place in the Turkish economy, has been seriously affected by these fluctuations and the risks they bring with them. 
This study aims to investigate the impact of the events between 2018 and 2023 on the construction sector in Turkey. For this purpose, firstly, the changes in the construction sector between 2018 and 2023 were analyzed and it was concluded that the period between 2018 and 2022 was a crisis period for the construction sector in Turkey. In addition, a survey was conducted to investigate the financial risks faced by the enterprises operating in the sector in this process and the methods they apply for financial risk management. As a result of the study, information was collected about how the enterprises operating in the construction sector were affected by this process, which risks they faced and the methods they applied to manage these risks. Most of the enterprises think that this process is negative for both their own businesses and the national economy. In addition, it is seen that the most common risk encountered in this process is currency risk, while the least common risk is credit risk. The biggest problem for businesses between 2018-2023 was the unexpected increases in costs. The surveyed enterprises generally use in-house methods developed by themselves to manage their financial risks. It is seen that the use of derivative products by enterprises is not sufficient. 
In line with the information obtained at the end of the study, recommendations were made to enterprises on financial risk management.