Kronik bel ağrılı hastalarda lomber erektör spina kas tonusunun değerlendirilmesi ve klinik parametrelerle ilişkisi
Evaluation of lumbar erector spinae muscle tone, stiffness and elasticity in patients with chronic low back pain
Yazar: TUĞBA DAYANIR
Danışman: PROF. DR. SİBEL BAŞARAN
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Artropati = Arthropathy ; Ağrı = Pain ; Bel ağrısı = Back pain ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Kas tonüsü = Muscle tonus ; Kaslar = Muscles ; Lomber vertebra = Lumbar vertebrae ; Omurga = Spine ; Spondilit = Spondylitis

Özet:
Amaç: Kronik bel ağrılı hastalarda erektör spina kasının biyomekanik özelliklerini değerlendirmek ve klinik parametrelerle ilişkisini göstermek.
Gereç ve Yöntem: Ocak-Haziran 2016 tarihleri arasında polikliniğimizde kronik lomber strain tanısı konan 70 hasta (MBA grubu) ve spondiloartropati tanısı konan 68 hasta (IBA grubu) olmak üzere toplam 138 kronik bel ağrılı hasta ve bel ağrısı olmayan 42 kontrol çalışmaya alınmıştır. Myotonometri cihazı ile (MyotonPro) lomber ve torakal erektör spina kasından tonus, sertlik ve elastisite ölçümleri yapıldı. Hasta gruplarında spinal metrik ölçümler, ağrı, özürlülük ve genel sağlık durumunu değerlendiren anketler uygulandı.
Bulgular: Demografik özellikler açısından gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı. Lomber bölgeden yapılan ölçümlerden elastisite ve sertlikte gruplar arasında anlamlı fark mevcut olup elastisite hasta grubunda kontrol grubuna göre daha az, sertlik ise daha fazla idi. Ancak MBA ve IBA grupları arasında anlamlı fark yoktu. Tonusta en yüksek değerler IBA grubunda ölçülmesine rağmen gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı. Torakal bölgeden yapılan ölçümlerde üç değerde de gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmadı. Cinsiyete göre yapılan değerlendirmede lomber myotonometrik ölçümlerde kontrol grubunda tonus ve sertlik (sağ) erkeklerde daha fazla, elastisite (sol) kadınlarda anlamlı olarak daha az idi. MBA grubunda elastisite ve tonus erkeklerde daha fazla bulunurken sertlikte anlamlı farklılık bulunmadı. IBA grubunda tonus, sertlik ve elastisite (sağ) erkeklerde kadınlardan daha fazla saptandı.  
Sonuç: Her iki hasta grubunda lomber erektör spina kası sertliğinde artma, elastisitesinde ise azalma tespit edilmiştir. Ağrının orjininden bağımsız olarak (inflamatuar veya mekanik kökenli), primer tedaviye ilaveten, artan sertliğe yönelik olarak benzer tedavi stratejileri uygulanabilir. Bu tedavi yöntemlerinin etkinliğini objektif olarak değerlendirmede myotonometrik ölçümlerin kullanılabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Bel ağrısı, erektör spina kası, myofasial sertlik, myotonometri, spondiloartropati.

Abstract:
Objective: To determine the tone, stiffness and elasticity of the erector spinae muscles in patients with chronic low back pain and to evaluate its associations with clinical variables.
Material and Method: Between January and June 2016, a total of 138 patients with chronic low back pain were evaluated. Seventy patients with chronic lumbar strain (CLS group), 68 patients diagnosed with spondyloarthropathy (SPA group) and 42 controls without low back pain were evaluated. Muscle tone, stiffness and elasticity measurements were performed with a myotonometer device (MyotonPro) from the lumbar and thoracic erector spinae muscles. Spinal metric evaluations and questionnaires evaluating pain, disability and general health status were performed in the patient groups. 
Results: Demographic characteristics of the groups were similar. There was a significant difference among groups in terms of lumbar stiffness and elasticity. Elasticity was lower and stiffness was higher in the patient groups compared to the control group. However, no significant differences were detected between CLS and SPA groups. Regarding the thoracic measurements, there was also no significant difference in myotonometric values. When we evaluate the results of the lumbar measurements according to gender, muscle tone and stiffness (right) were significantly higher in males, and the elasticity (left) was significantly lower in females in the control group. No significant difference in stiffness was detected in the CLS group, whereas elasticity and tone were higher in males.  In the SPA group, tonus, stiffness, and elasticity (right) were higher in males than females.
Conclusions: Lumbar erector spinae stiffness was high and elasticity was found to be low in both patient groups. Regardless of the nature of pain (inflammatory or mechanic origin), similar treatment strategies-along with the primary treatment- can be tailored to treat increased stiffness. Myotonometric measurements can be used to evaluate the efficacy of these treatment approaches objectively.

Keywords: Erector spinae muscle, low back pain, myofascial stiffness, myotonometry, spondyloarthropathy,