Farklı yetiştirme sistemlerinden elde edilen yumurtaların kalite özelliklerinin karşılaştırılması
Comparison of quality characteristics of eggs obtained from different housing systems
Yazar: ŞAHİN ÖZYÜREK
Danışman: PROF. DR. ALİ AYGÜN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Izgara sistemleri = Grid systems ; Kafesler = Lattices ; Yumurta kalitesi = Egg quality

Özet:
Bu araştırmanın amacı farklı yumurta üretim sistemlerinden elde edilen yumurtaların kalite özelliklerinin karşılaştırılmasıdır. Bu amaçla yumurta üretim sistemleri olarak, geleneksel kafes, zenginleştirilmiş kafes, kapalı sistemi, serbest dolaşımlı sistem-I ve serbest dolaşımlı sistem-II incelenmiştir.  Serbest dolaşımlı sistem-I'de gezinti alanına herhangi bir bitki ekilmemiş ve doğal vejetasyonundan yararlanılmıştır. Serbest dolaşımlı sistem-II'de ise gezinti alanına yonca bitkisi ekilmiştir. Her iki serbest dolaşımlı sistemde hayvanların günde en az sekiz saat gezinti alanına çıkmasına imkân sağlanmıştır. Yumurta üretim sistemlerindeki yerleşim sıklığı yumurta tavukları refahına uygun olarak sağlanmıştır. Çalışmamızda hayvan materyali olarak yerli tavuk hibriti olan ATAK-S yumurtacı hibrit kullanılmıştır. Yumurta analizleri 28. hafta ve 35. haftada olmak üzere iki periyotta yapılmıştır. Art arda iki gün üretilen yumurtalarda alt grup bazında rastgele alınan 5'er adet yumurtada, yumurta ağırlığı, yumurta şekil indeksi, yumurta özgül ağırlık, kabuk kırılma direnci, ak yüksekliği, Haugh birimi ve kabuk kalınlığı özellikleri tespit edilmiştir. Araştırmada her periyotta 200 yumurta olmak üzere toplam 400 adet yumurta kullanılmıştır. Yumurta ağırlığı üzerine yumurta üretim sistemlerinin etkisi sadece 28. haftalık yaşta üretilen yumurtalarda olmuştur. 
Yumurta üretim sistemlerinin şekil indeksi üzerine etkisi 28. ve 35. haftalarda önemsiz olmuştur. Yumurta üretim sistemlerinin yumurta özgül ağırlığı üzerine etkisi sadece 35. haftada önemli olmuştur (P<0.05). Yumurta üretim sistemlerinin kabuk kırılma direnci üzerine etkisi 28. ve 35. haftalarda önemsiz olmuştur. Yumurta üretim sistemlerinin ak yüksekliği ve Haugh birimi üzerine etkisi sadece 35. haftada önemli olmuştur (P<0.05). Kabuk kalınlığı üzerine yumurta üretim sistemlerinin etkisi sadece 35. haftada önemli olmuştur (P<0.05). Araştırma sonuçları genel olarak incelendiğinde, yumurta ağırlığı, şekil indeksi, kabuk kırılma direnci, ak yüksekliği ve Haugh birimi yumurta üretim sistemlerinden önemli derecede etkilenmemiş (P>0.05), fakat özgül ağırlığı ve kabuk kalınlığı yumurta üretim sistemlerinden önemli derecede etkilenmiştir (P<0.05).

Abstract:
The aim of this research is to compare the quality characteristics of eggs obtained from different egg production systems. As egg production systems, conventional cage, enriched cage, barn system, free-range system-I, and free-range system-II were investigated. In the free-range system-I, no plants were planted in the outside space, which was instead utilized for its natural vegetation. In the outdoor area of the free-range system-II, alfalfa plants were planted. Animals were permitted to spend at least eight hours a day out-door area in both free-range systems. The welfare of laying hens has been taken into consideration while determining the stocking density in egg production systems. The domestic chicken hybrid ATAK-S layer hybrid was used as the source of animal material for our study. Analyses of the eggs were carried out at two different time intervals: 28 weeks and 35 weeks.
Egg weight, shape index, specific gravity, eggshell strength, albumen height, Haugh unit, and shell thickness were measured in 5 randomly selected eggs produced on two consecutive days at 28 and 35 weeks. In the study, a total of 400 eggs were utilized, 200 during each time period. Only eggs produced at 28 weeks of age were affected by egg production systems in terms of egg weight. At 28 and 35 weeks, the effect of egg production systems on shape index was insignificant. The effect of egg production systems on egg specific gravity was significant only at 35 weeks (P<0.05). At 28 and 35 weeks, the effect of egg production systems on eggshell strength was insignificant. The effect of egg production systems on albumen height and Haugh unit was significant only at 35 weeks (P<0.05). The effect of egg production systems on shell thickness was significant only at 35 weeks (P<0.05). When the study's findings are considered generally, specific gravity and shell thickness were significantly influenced by egg production systems (P<0.05), while egg weight, shape index, eggshell strength, albumen height, and Haugh unit were not (P> 0.05).