Tokat ili sebze alanlarında görülen kök ur nematod türleri (Meloidogyne spp)'nin belirlenmesi ve mücadelesinde bazı bitki ekstraktlarının kullanılabilirliği
Determination of the root knot nematode species (Meloidogyne spp) and availability of some plant extracts as control in Tokat province
Yazar: FARUK AKYAZI
Danışman: PROF. DR. OSMAN ECEVİT
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ziraat Bölümü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, Tokat ili sebze yetiştirilen alanlarda zarar yapan kök ur nematodları (Meloidogyne spp)'nın tür ve ırklarının saptanması ve bölgedeki yayılış alanları ve bulaşıklık oranları, populasyon yoğunluklarının ortaya konması ve mücadelesine yönelik bazı bitki ekstraklarının nematisit etkisini ortaya çıkarmak amacıyla 2003-2008 yılları arasında yürütülmüştür. Yapılan sürveyler sonucunda kök ur nematodu bulaşıklık oranı Erbaa ilçesinde %34,5, Niksar ilçesinde %5,5 bulunmuştur. Kök ur nematodu türlerinden yalnızca Meloidogyne incognita (Kofoid, White 1919) Chitwood 1949 türü tespit edilmiştir. Tokat ili sebze yetiştirilen alanlarda M. incognita'ya ait ırk 1 (%87,8) ve ırk 2 (%12,1) bulunmuştur. 2006 ve 2007 yıllarında kök ur nematodu türleri (Meloidogyne spp)'nin topraktaki populasyon yoğunlukları araştırılmıştır. İkinci dönem (J2) larvaların yoğunlukları genellikle Mayıs sonundan itibaren artış göstermeye başlamıştır. Populasyon maksimum seviyesine genelde hasat sonrası ulaşmıştır. Dört bitki türü Melia azaderach L., Humulus lupulus L., Sambucus nigra L., Conium maculatum L.'un su ve methanol ekstraklarının M. incognita'nın yumurta açılımına ve larva ölümlerine etkisi test edilmiştir. Yumurta açılımına en yüksek engellemeyi %98,1 ile M. azaderach'ın %10'luk methanol ekstraktı gerçekleştirmiş ve bunu %94,1 ile S. nigra'nın %10'luk konsantrasyonu takip etmiştir. Uygulamada 24 saat sonunda M. azaderach'ın methanol ekstraktının %5 ve %10'luk konsantrasyonu, S. nigra'nın %2,5, %5 ve %10'luk konsantrasyonları larvalarda %100 ölüm meydana getirdiği görülmüştür.

Abstract:
This research was conducted in plant growing areas in Tokat province between 2003-2008 for the purpose of determining the root knot nematode species (Meloidogyne spp) and races, and their spreading areas, their rate of infestation in this region and their population density and nematicidal effect of some plant extracts to point out. As the results of the surveys, it was found that the rate of infestation of root knot nematodes was 34,5% in Erbaa district and 5,5% in Niksar district. Among the species of root knot nematodes species, only Meloidogyne incognita (Kofoid, White 1919) Chitwood 1949 was found. In vegetable growing areas in Tokat province, race 1 (87,8%) and race 2 (12,1%) belonging to M. incognita were found. The population density of species of root knot nematodes (Meloidogyne spp) in soil was researched in 2006 and 2007. The density of juvenile 2 (J2) generally started to increase from the end of May. In general population reached its maximum level after harvest. The effect of water and methanol extracts of four plant species; Melia azaderach L., Humulus lupulus L., Sambucus nigra L., Conium maculatum L. on M. incognita?s on egg hatch and juvenil mortality were tested. It was seen that M. azaderach?s 10% concentiration of methanol extract with the ratio of 98,1% gave the maximum inhibition of egg hatching and it was followed by S. nigra?s 10% consantration with the ratio of 94,1%. At the end of 24 hours, it was discovered that 5% and 10% consantration of M. azaderach methanol extract and 2,5%, 5% and 10% consantration of S. nigra caused 100% death in juvenils.