Cumhuriyet Dönemi kadınının üretkenlik kavramı ekseninde portrelerle yorumlanması
An interpretation of the women of the Republican Period in the axi̇s of productivity with portraits
Yazar: AYŞE ONUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE NEVİN GÜVEN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Kadınlar = Women ; Portre = Portrait ; Resim sanatı = Painting art ; Sanat = Art ; Tasarım = Design ; Üretkenlik = Generativity

Özet:
Cumhuriyet ilke ve devrimleriyle Türk kadını, özgür bir kimlik;
çağdaş, aydın ve öncü yapısı ile 'Cumhuriyet Kadını' kimliğini oluşturur.
Cumhuriyet'le birlikte kadının kültür, bilim ve sanatta daha çok yer
alabilmesinin nedeni, bu konuda uygulanan politikaların sonucudur. Her
alanda etkin olan kadının kültür, bilim, sanat ve sosyal oluşumda bilinçli,
akılcı konuma gelmesi Cumhuriyet devrim ve atılımlarıyla
gerçekleşmiştir. Bunun yanı sıra eğitimden faydalanma oranının
artmasıyla da ulusun her alanda kalkınmasına önemli katkı ve hizmetler
sağlanmıştır.
Bu çalışma; Cumhuriyet döneminin kazanımları doğrultusunda
kültür ve sanat politikaları ve Cumhuriyet kadınının üretim alanları, Türk
toplumunda üretkenlikleriyle öncü kadınlardan bir seçki ve Türk toplumu
yaşamına katkıları olan kadın portrelerinin resimsel yorumları olmak
üzere üç temel başlık altında ele alınmış, üretken kadınlar, tarihsel süreç
içinde irdelenmiştir. Cumhuriyet dönemiyle beraber ön plana çıkan
kadınların çabaları ve uğraş alanları doğrultusunda, üretkenlik imgesini
vurgulamak amaçlanmış ve elde edilen verilerle yapılan çalışmaların
izleği kadın üretkenliği olarak belirlenmiş; kültür, bilim ve sanat alanında
Cumhuriyet kadını incelenmiştir.
Bununla birlikte araştırma içerisinde Cumhuriyet dönemi kültür ve
sanat politikalarına değinilmiş ve aydın kadınların kültür, bilim ve sanat
alanında katkıları araştırılmıştır. Cumhuriyet dönemi 'Üretken Kadın'
izleği öncü kadınlar bağlamında incelenmiştir. Cumhuriyet dönemi temel
alınarak oluşturulan ve üç yıllık süreci temsil eden çalışmalar kadın
üretkenliği çerçevesinde biçimlenmiş ve bunları temsil eden imgelerin
resimsel yorumlarını içermektedir. Ağırlıklı olarak seçilen kadınların
portreleri üzerinden açığa çıkan bu çalışmalar üretken kadın bağlamında
resimsel bir dille aktarılmaya; Aliye Berger, Füreya Koral, Semiha
Berksoy, Muazzez İlimiye Çığ, Türkan Saylan ve Yıldız Kenter'in
fotoğrafları resmedilerek yeni bir izlek olarak görünür kılınmaya
çalışılmıştır.

Abstract:
With the principles and revolutions of the Republic, the Turkish
woman forms the identity of the 'Republican Woman with a free identity,
contemporary, intellectual and pioneering structure. With the Republic,
the reason why women can become more involved in culture, science and
art is the result of the policies implemented on this issue. The women's
influence in every field became conscious and rational in culture, science,
art and social formation. In addition, with the increase in the rate of
benefiting from education, important contributions and services were
provided to the development of the nation in every field.
This work; In line with the achievements of the Republican era,
cultural and artistic policies and production areas of Republican women
were discussed under three main headings: a selection of pioneering
women with their productivity in Turkish society and portraits of women
who contributed to the life of Turkish society, and productive women were
examined in the historical process. In line with the efforts and fields of
work of women who came to the forefront with the Republican period, it
was aimed to emphasize the image of productivity and the data obtained
was determined as the productivity of women. Republican women in the
field of culture, science and art were examined.
At the same time, in the research, cultural and artistic policies of
the Republican period were discussed and the contributions of intellectual
women in the field of culture, science and art were investigated. The
theme of Republican Productive Women was examined in the context of
pioneering women. The studies, which were formed on the basis of the
Republican period and represent the three-year period, include pictorial
interpretations of images that have been shaped within the framework of
women's productivity. These works, which are revealed through the
portraits of predominantly selected women, are aimed to be conveyed in
a pictorial language in the context of productive women; the photographs
of Aliye Berger, Füreya Koral, Semiha Berksoy, Muazzez İlimiye Çığ,
Türkan Saylan and Yıldız Kenter are illustrated and tried to be transferred
as a new theme.