İlkokul hayat bilgisi dersinde vatanseverlik değerinin etkinliklerle öğretimi
Teaching the value of "patriotism" through activities in life science course
Yazar: BEYZA KARABULUT
Danışman: PROF. DR. MEHMET FAİK YILMAZ ; DOÇ. DR. MEVLÜT GÜNDÜZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aktif öğrenme yöntemleri = Active learning methods ; Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Hayat bilgisi = Life science ; Hayat bilgisi dersi = Life science lesson ; Vatanseverlik = Patriotic ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Değerler, sosyal hayatı düzenleyen yol göstericilerdir. Bireylerin toplum içinde bir arada yaşayabilmeleri, toplumsal huzur ve dengeyi sağlayabilmeleri için rehber konumundadırlar. Okula yeni başlayan öğrencilerin de formel olarak değerlerle tanışmasını sağlayan derslerden biri hayat bilgisi dersidir. Müfredattaki değerlerden biri olan vatanseverlik değeri hayat bilgisi dersinde işlenen ve öğrencilere küçük yaşlardan itibaren öneminin anlatılması ve yaşatılması gereken bir değerdir. Bu araştırmada da amaç, vatanseverlik değeri üzerine ilkokul 2. sınıf öğrencileri ile yapılan etkinliklerin bu değeri öğrenmeye sağladığı katkıyı incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2019-2020 eğitim öğretim yılında İstanbul ili Ümraniye ilçesinde bulunan 1 devlet okulundaki bir 2. sınıf şubesi öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmaya 16 kız, 16 erkek olmak üzere toplam 32 öğrenci katılmıştır. Araştırmada verilerin tümü, araştırmacı tarafından geliştirilen ''Yarı Yapılandırılmış Görüşme'' ile sağlanmıştır. Çalışmanın güvenirliliğini sağlamak için 3 uzman görüşüne başvurulmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre ulaşılan sonuçlara bakıldığında; öncelikle öğrencilerin etkinlikler yapıldıktan sonra kavram olarak ''vatanseverlik'' ile ilgili kullandıkları ifadelerin, etkinlikler öncesinde kullandıkları ifadelere göre daha çeşitlendiği görülmektedir. Aynı zamanda öğretim programında geçen soyut kavramların 2. sınıfa devam eden öğrencilere öğretilmesinde, etkinliklerden yararlanarak olabildiğince somutlaştırılmasının yararlı olduğu görülmektedir. Etkinlik temelli öğretim yöntemi ile öğrencilerin derste aktif hale geldiği, eğlenceli deneyimler yaşadığı, eğlenerek öğrendiği gözlenmiştir. Vatanseverlik değeri ile ilgili etkinlikler yapıldıktan sonra öğrencilerin ürettiği metaforlarda, ''vatan ile ilişkili'' temasına yönelik daha çok kişinin metafor ürettiği görülmektedir. Öğrenciler daha anlamlı ilişkilendirmeler yapabilmişlerdir. Yapılan etkinlikler sonucunda, öğrencilerin İstiklal Marşı'na karşı hissettikleri duyguların daha da çeşitlendiği ve anlamlı hale geldiği, hislerini daha güzel ifade edebildikleri görülmüştür. Bu sonuç, öğrencilerin vatanseverlik değerini öğrenirken etkinliklerle sürece dâhil olduklarını ve bu durumun değeri öğrenmelerini olumlu yönde etkilediğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Hayat Bilgisi, Değer Eğitimi, Vatanseverlik Değeri, Etkinlik Temelli Öğretim Yöntemi

Abstract:
Values are guides that bring order to social life.They help individuals live together peacefully in a community and promote the order and balance needed for this purpose. Social sciences is one of the disciplines introducing the values in a formal way to the students who start the school. One of the at syllabus values, ''patriotism'', is a value that is covered in social sciences class, the importance of which must be taught and sustained from the very young ages. This study aims at examining the contribution of activities on ''patriotism'' practiced with the 2nd graders to the learning of this value. In the study, content analysis, which is one of the qualitative techniques has been used. The experimental group of the study is made up of the 2nd grade students in a public school in Ümraniye district of the province of İstanbul, in 2019-2020 education period. In total, 32 students consisting of 16 girls and 16 boys have participated in the study. All the data has been received through semi-structured interview developed by the researcher. To make the study more reliable, three experts have been consulted. Regarding the findings of the study, it has been observed that the expressions related to ''patriotism'' as a term have diversified after they've done the activities, compared to the ones before the activities are done. Besides, we can conclude that in terms of teaching 2nd graders the abstract terms, included in syllabus, it is pretty useful to materialize those terms as much as possible by making use of these activities. With the activity-based teaching students have been activated, had fun and learned better. After the activities on the value of ''patriotism'' have been practiced in the class, it has been observed that in the metaphors produced by the students, regarding the theme of ''patriotism'', more students have produced metaphors. They have been able to make more meaningful associations. With the result of the activities, the feelings arising when the students listen to and sing the national anthem have diversified and gained more meaning, moreover they have been able to express these feelings better. To sum up, while learning the value of ''patriotism'', the students have been engaged in the process through these educational activities, which has facilitated the learning process.

Key Words: Life Science, Value Education, the Value of Patriotism, Activity-Based Teaching