Çalışanlarda zaman yönelimine bağlı olarak iş ve ilişki doyumsuzluğuna verilen tepkiler
Responses of workers to job dissatisfaction and romantic relationship dissatisfaction in terms of time perspective
Yazar: FATMA YAŞIN
Danışman: DOÇ. DR. AYDA BÜYÜKŞAHİN SUNAL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Sosyal Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Doyum düzeyi = Satisfaction level ; Doyumsuzluk = Dissatisfaction ; Gelecek odaklılık = Future orientation ; Sosyal psikoloji = Social psychology ; Zaman = Time ; Zaman yönelimi = Time perspective ; Çalışanlar = Workers ; İlişki doyumu = Relationship satisfaction ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı zaman yöneliminin iş doyumsuzluğuna verilen tepkiler ile arasındaki ilişkide iş doyumunun, ilişki doyumsuzluğuna verilen tepkiler ile arasındaki ilişkide ise ilişki doyumunun aracı rolünün incelenmesidir. Ayrıca, zaman yönelimi, iş doyumu, iş doyumsuzluğuna verilen tepkiler, ilişki doyumu ve ilişki doyumsuzluğuna verilen tepkiler ile bazı demografik değişkenler arasındaki ilişkiye bakılmıştır. 
Bu çalışmanın örneklemi özel ya da kamu kurumlarından çalışan ve romantik ilişkisi olan (flört, söz/nişan, evlilik) 264?ü kadın ve 245?i erkek olmak üzere toplam 509 kişiden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak, Zimbardo Zaman Perspektifi Envanteri (Zimbardo ve Boyd, 1999), İş Doyumu Ölçeği (Durak ve Batıgün, 1994), İş Doyumsuzluğuna Verilen Tepkiler Ölçeği (Rusbult, Farrell, Rogers ve Mainous, 1988), İlişki İstikrarı Ölçeği (Rusbult, Martz ve Agnew 1998) ve İlişki Problemlerine Tepkilerim Ölçeği (Kilpatrick, Bissonnette ve Rusbult, 2002) kullanılmıştır. 
Elde edilen bulgular araştırma denencelerini büyük oranda desteklemektedir. Çalışmada zaman yönelimi ile iş yaşamına ve ilişki yaşamına ait değişkenler arasınınki ilişkinin incelenmesi amacıyla iki ayrı model sunulmuştur. İş yaşamına ait değişkenlerin yer aldığı ilk model testinin sonuçlarına göre, zaman yöneliminin bazı boyutları iş doyumsuzluğuna verilen tepkiler için yordayıcı etkiye sahiptir. Ayrıca zaman yönelimi ve iş doyumsuzluğuna verilen tepkiler arasındaki ilişkide iş doyumunun aracı etkisine rastlanmıştır. İkinci model testinde ise, zaman yöneliminin ilişki doyumsuzluğuna verilen tepkiler üzerinde anlamlı etkisinin olduğu görülmüştür. Bununla beraber, zaman yöneliminin bazı boyutlarında ilişki doyumunun aracı etkisine rastlanmıştır. 
Tüm bunlara ek olarak, cinsiyet, eğitim gibi bazı demografik değişkenler ile zaman yönelimi, iş doyumu, iş doyumsuzluğuna verilen tepkiler ve ilişki doyumsuzluğuna verilen tepkiler arasında anlamlı ilişkiler olduğu görülmüştür.

Abstract:
The main purpose of this study is to investigate the relationship between time perspective and job satisfaction, relationship satisfaction, responses to job dissatisfaction and romantic relationships dissatisfaction. Furthermore, the relationship between demographical variables and time perspective, job satisfaction, responses to job dissatisfaction, relationship satisfaction, responses to dissatisfaction in romantic relationships was examined. 
A total of 509 people who have been working in a public corporation and been in a romantic relationship were participated in the study. The material set included Zimbardo?sTime Perspective Inventory (Zimbardo &Boyd, 1999), Job Satisfaction Inventory (Durak & Batıgün, 1994), Responses to Job Dissatisfaction Scale(Rusbult, Farrell, Rogers & Mainous, 1988), Relationship Stability Scale (Rusbult, Martz & Agnew 1998) and My Responses to Relationship Problems Scale (Kilpatrick, Bissonnette & Rusbult, 2002). In statistical analysis two seperate models were tested by path analysis in order to reveal the relationship between time perspective and variables related to job and romantic relationship. The results of the first model indicated a statistically significant effect of past-negative, present-hedonistic and future dimensions of time perspectiveon responses to job dissatisfaction. In addition, there is a mediating effect of job satisfaction on the relationship between time perspective and responses to job dissatisfaction. The results of the second model indicated a statistically significant effect of past-negative, present-hedonistic, and present-fatalistic time perspective on responses to dissatisfaction in romantic relationship. However, there is a mediating effect of relationship satisfaction only on the relationship between past-negative and future time perspective and responses to dissatisfaction in romantic relationship.