Ataksik hastalarda pozisyon hissi ile postural kontrol ilişkisinin değerlendirilmesi
The assessment of the relationship between position sense and postural control in ataxic patients
Yazar: ÖZGE ONURSAL
Danışman: PROF. DR. SİBEL AKSU YILDIRIM
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Ataksi = Ataxia ; Beden = Body ; Denge = Equilibrium ; Duruş = Posture ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Kas-iskelet sistemi = Musculoskelatal system ; Postural denge = Postural balance

Özet:
Bu çalışma ataksik bireylerde pozisyon hissi ile postural kontrol arasındaki ilişkiyi sağlıklı bireylerle karşılaştırarak incelemek, gövde ve ekstremitelerden gelen pozisyon hissi bilgilerinin varsa farklı rollerini açığa çıkarmak amacıyla planlandı. Çalışmaya yaş ortalaması 34,75 ± 8,83 olan 20 ataksik birey ve yaş ortalaması 31,25 ± 6,33 olan 20 sağlıklı birey dahil edildi. Bireylerin demografik bilgileri kaydedildikten sonra; bireylerin hastalık şiddeti (Uluslararası Ataksi Oranlama Ölçeği), gövde kontrolü (Gövde Bozukluk Ölçeği), düşme riski (Zamanlı Kalk ve Yürü Testi), dinamik denge (Fonksiyonel Uzanma Testi), performans temelli denge (Berg Denge Ölçeği) değerlendirildi. Postural kontrole ait objektif değerlendirmeler, Bilgisayarlı Dinamik Postürografi'nin Duyu Organizasyon Testi, Kararlılık Sınırları Testi ve Tek Bacak Duruş Testi ile değerlendirildi. Bireylerin üst ekstremite, alt ekstremite ve gövde pozisyon hissi ölçümleri için Baseline Dijital İnklinometre cihazı kullanıldı. Çalışmanın sonucunda, ataksik hastalarda sağlıklı gruba göre gövde ve ekstremite pozisyon hissi sapma açısının daha fazla ve postural kontrol değerlendirmesinde kullanılan klinik ve objektif test puanlarının ise daha düşük olduğu görüldü (p<0,05). Ataksik hastalarda üst ekstremite pozisyon hissinin daha çok ataksi şiddeti ve stabilite limitleriyle (kararlılık sınırları), alt ekstremite pozisyon hissinin daha çok postural kontrolün dinamik süreçlerini içeren aktivitelerle ve gövde pozisyon hissinin ise duyusal bütünleşme, postural salınım, stabilite limitleri, performans temelli denge gibi hemen hemen değerlendirilen tüm parametrelerle ilişkili olduğu görüldü (p<0,05). Sonuç olarak; ataksik hastalarda günlük yaşamda aktivite ve katılım limitasyonu yaratan en önemli sebeplerden olan postural kontrol yetersizliği, sadece motor bozuklukların değil duyusal bozuklukların da etkisi altındadır. Sağlıklı bireylerle karşılaştırmalı olarak yürütülen çalışmamızın sonuçları, ataksik hastaların pozisyon hissinin sağlıklı bireylere göre daha çok etkilenmiş olduğunu, pozisyon hissindeki bozulmanın postural kontrolün farklı bileşenlerini etkilediğini ve gövde ve ekstremitelerin bu ilişkide farklı rolleri olduğunu gösterdi.

Abstract:
This study was planned to investigate the relationship between position sense and postural control and  reveal the different roles of the trunk and extremities in this relationship  in ataxic patients by comparing healthy individuals. Twenty ataxic individuals whose mean age  of 34.75 ± 8.83 years and 20 healthy individuals whose mean age of 31.25 ± 6.33 years  were  included. After the demographic informations of the individuals were recorded; disease severity (International Cooperative Ataxia Rating Scale), trunk control (Trunk Impairment Scale), risk of falling (Timed Up and Go Test), dynamic balance (Functional Reach Test), performance based balance (Berg Balance Scale) were evaluated. The objective assessment of postural control were performed by Sensory Organization Test, Limits of Stability Test and Unilateral Stance Test in Computerized Dynamic Posturography (CDP). Baseline Digital Inclinometer was used to measure the position sense of upper extremity, lower extremity and trunk of the individuals. As a result of the study, it were seen that repositioning error degree of the trunk and extremity position sense were higher in the ataxic patients than the healthy group and also the scores of the clinical and objective tests used in postural control evaluation were lower in ataxic patients (p <0,05). In ataxic patients, it was found that the trunk position sense was associated with almost all evaluated parameters including sensory integration, postural sway, limits of stability, performance-based balance; the lower extremity position sense was associated with dynamic process of postural control such as walking and turning activites and also the upper limb position sense was associated with disease severity and limits of stability (p <0.05). As a result; the impairment of postural control, which is the most important cause of activity and participitation limitations in ataxic patients, is not only affected by motor disorders, but also by sensory disturbances. The results of our study have been shown that the impairment of position sense in ataxic patients were higher than  healthy individuals, it affected the different components of postural control and trunk and extremities had different roles in this relationship