Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran hipertansiyon hastalarının tansiyon takibinde etkisi olan faktörlerin araştırılması /
Yazar: GÜL ÖZGE BABALIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL ARSLAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Hipertansiyon, ölüm ve morbiditenin en önemli bulaşıcı olmayan
sebeplerinden biridir. Bu çalışmada, hipertansiyon hastalarında, tansiyon takibi
yapılırken etkileyen faktörlerin saptanması amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 1 Ekim 2022 ile 31 Aralık 2022 tarihleri
arasında Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Poliklinikleri'ne
başvuran ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan 18-85 yaş arası hipertansiyon
hastalığı olan 259 kişi dahil edildi. Katılımcılara sosyodemografik veri formu,
hipertansiyon ile ilgili özellikleri, 5 günlük sabah ve akşam tansiyon ölçümleri, öz-
etkililik ölçeği ile ilgili sorular içeren anket formu uygulandı. Araştırma boyunca
toplanan veriler, IBM SPSS 25.0 (International Business Machines Statistical
Package for Social Sciences) programı ile analiz edildi. İstatistiksel olarak p<0,05
değeri anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Çalışmaya 264 kişi katıldı. Katılımcıların 157'si (%59,5) kadın,
107'si (%40,5) erkekti. Katılımcılardan okuryazar olmayan, sigarayı bırakan,
ASM'de takipli olan, DM hastalığı olanların tansiyon takipleri daha düşük ve
istatistiksel olarak anlamlı tespit edildi. Ancak katılımcıların diğer sosyodemografik
ve klinik özelliklerinin tansiyon takipleri üzerine istatistiksel olarak anlamlı bir
etkisinin olmadığı saptandı. Katılımcıların öz-etkililik puanı ortalamaları erkeklerde,
geliri giderinden çok olanlarda, sigarayı bırakanlarda, ilacın adını bilenlerde,
tansiyon ölçümünü sık yapanlarda, düzenli doktor kontrolüne gidenlerde tansiyon
aletine sahip olanlarda ve tansiyon hastalığının yol açabileceği sağlık problemlerini
bilenlerde daha yüksek ve istatistiksel olarak anlamlı tespit edildi. Öz-etkililik düzeyi
daha yüksek olan grubun kan basıncı ortalamasının öz-etkililik düzeyi daha düşük
olan gruba kıyasla anlamlı bir şekilde daha düşük olduğu saptandı.
Sonuç: Çalışmamızın sonuçları birlikte değerlendirildiğinde, öz-etkililik
seviyesinin, ASM'de takipli olmanın, kronik bir hastalığa sahip olmanın, sigarayı
bırakmanın kan basıncı düzeyini etkilediği görülmüştür. Diğer sosyodemografik ve
klinik özelliklerin katılımcıların kan basıncını belirgin şekilde etkilemediği sonucuna
varılmıştır. Öz-etkililik düzeyinin HT tedavisinde etkinlik göstermesi nedeniyle HT
hastalarının takibinde kullanılmasının faydalı olacağı kanısına varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Hipertansiyon, Tansiyon Değerleri, Öz-etkililik Ölçeği

Abstract:
Aim: Hypertension is one of the leading non-communicable causes of death
and morbidity. The aim of this study was to identify the factors influencing blood
pressure monitoring in hypertensive patients.
Materials and Methods: A total of 259 individuals aged between 18 and 85
with hypertension, who applied to the Family Medicine Clinics at Ankara Education
and Research Hospital between October 1, 2022, and December 31, 2022, and
volunteered to participate in the study, were included. Participants were administered
a socio-demographic data form, questions related to hypertension characteristics, 5-
day morning and evening blood pressure measurements, and a self-efficacy scale
questionnaire. The data collected throughout the study were analyzed using IBM
SPSS 25.0 (International Business Machines Statistical Package for Social Sciences)
software. A significance level of p<0.05 was considered statistically significant.
Results: A total of 264 participants took part in the study. Among them, 157
(59.5%) were female and 107 (40.5%) were male. It was found that participants who
were illiterate, had quit smoking, had follow-ups in family medicine, or had diabetes
mellitus (DM) had lower blood pressure monitoring, and this difference was
statistically significant. However, it was determined that the other socio-demographic
and clinical characteristics of the participants did not have a statistically significant
effect on blood pressure monitoring. The average self-efficacy scores of the
participants were found to be higher and statistically significant in males, those with
higher income than expenses, those who had quit smoking, those who knew the name
of their medication, those who measured their blood pressure frequently, those who
had regular doctor check-ups, those who owned a blood pressure device, and those
who were aware of the health problems caused by hypertension. It was observed that
the mean blood pressure of the group with higher self-efficacy levels was
significantly lower compared to the group with lower self-efficacy levels.
Conclusion: When the results of our study were evaluated together, it was
observed that self-efficacy level, having follow-ups in family medicine, having a
chronic illness, and quitting smoking influenced the blood pressure level. It was
concluded that the other socio-demographic and clinical characteristics did not
significantly affect the participants' blood pressure. Considering the effectiveness of
self-efficacy level in hypertension treatment, it is believed that its utilization in the
management of hypertensive patients would be beneficial.
Keywords: hypertension, blood pressure readings, self-efficacy scale