Kolorektal kanserli bireylerde iki farklı yöntemle uygulanan ayak masajının semptom kontrolü üzerine etkisi
Effect of two different foot massage methods on symptom control of colorectal cancer individuals
Yazar: NEŞE UYSAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEVİNÇ KUTLUTÜRKAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Onkoloji = Oncology

Özet:
Araştırma, kemoradyoterapi tedavisi alan kolorektal kanserli hastalarda iki farklı yöntemle uygulanan ayak masajının semptom kontrolü üzerine etkisini belirlemek amacıyla prospektif randomize kontrollü klinik çalışma olarak yapılmıştır.  Araştırma,  Ankara Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyasyon Onkoloji Polikliniğinde yapılmıştır. Örnekleme 20 klasik masaj, 20 refleksoloji, 20 kontrol grubu olmak üzere 60 hasta alınmıştır. Araştırmada veriler, Tanıtıcı Özellikler Bilgi Formu, Advers Olaylar İçin Ortak Terminoloji Kriterleri, Avrupa Kanser Araştırma ve Tedavi Organizasyonu C 30 ve CR 29 yaşam kalitesi ölçeği, Bristol Dışkı Kıvamı Skalası, Laboratuvar Bulguları Değerlendirme Formu ve Semptom Kontrolüne Yönelik İlaç Kullanım Formu kullanılarak toplanmıştır. Klasik masaj grubundaki bireylere kemoradyoterapinin devam ettiği 5 hafta boyunca klasik masaj teknikleri kullanılarak haftada 2 kez 20 dakika ayak masajı uygulaması; refleksoloji grubundaki hastalara semptomlara yönelik refleksler üzerine yoğunlaşılarak haftada 2 kez 30 dakika ayak refleksolojisi uygulanmıştır. Kontrol grubundaki hastalara herhangi bir uygulama yapılmamış olup, hastalar rutin klinik bakımı almıştır. Verilerin değerlendirilmesinde  ki kare testi, tek yönlü varyans analizi, Kruskal Wallis testi, Siegel-Castellan testi, tekrarlı ölçümlerde varyans analizi ve Friedman testi kullanılmıştır.  Klasik masaj ve kontrol grubundaki hastalarda ağrı şiddetinin haftalar ilerledikçe artış gösterdiği; refleksolojinin ağrı şiddetini azaltmada etkili olduğu belirlenmiştir. Yorgunluk ve idrar aciliyeti şiddetinin haftalar ilerledikçe her üç grupta artış gösterdiği,  refleksolojinin yorgunluk şiddetini ve idrar aciliyeti insidansını azaltmada etkili olduğu belirlenmiştir. Kontrol grubunda tedavi süresince artış gösteren distansiyon semptomunun klasik masaj ve refleksoloji grubunda ikinci haftadan sonra azaldığı, refleksolojinin distansiyon insidansını azaltmada etkili olduğu saptanmıştır.  Yaşam kalitesi fonksiyonel ölçeğinde yer alan fiziksel ve emosyonel fonksiyonlar,  beden imajı, anksiyetede refleksolojinin olumlu etkisi olduğu belirlenmiştir.  Yaşam kalitesi semptom alt ölçeğinde yer alan; yorgunluk, ağrı, uykusuzluk, iştah kaybı, kilo kaybı, diyare, idrar sıklığı, abdominal ağrı, pelvik ağrı, şişkinlik semptomlarını azaltmada refleksolojinin etkili olduğu saptanmıştır. Kanserli hastalarda semptom kontrolünün sağlanmasında refleksolojinin kullanılması önerilmektedir.

Abstract:
Study was done as a prospective randomized controlled clinical study to determine the effect of foot massage two different methods on symptom control of colorectal cancer patients receiving chemoradiotherapy. Study was conducted at the Radiation Oncology Polyclinic of Ankara Oncology Training and Research Hospital. Sample included a total of 60 patients in 3 groups, being 20 for classic massage, 20 for reflexology and 20 for control group. Data was collected with Patient Information Form, Common Terminology Criteria for Adverse Events, European Organization for Research and Treatment of Cancer- Quality of Life C30 and CR 29, the Bristol Stool Form Scale, Laboratory Test Assessment Form and Form of Drug Utilization for Symptom Control. The individuals in classic massage group had foot massage for 20 minutes twice a week by using conventional massage techniques; and the individuals in reflexology group had foot reflexology for 30 minutes twice a week by focusing on symptom-related reflexes for 5 weeks. Patients who are in the control group were subjected to no procedure. Chi-square test, one-way analysis of variance, Kruskal-Wallis test, Siegel-Castellan test, analysis of variance for repeated measures, and Friedman test were used for data analysis. Pain level increased as the weeks passed by in classic massage and control group, and reflexology is effective in decreasing the pain level. It was also found that fatigue and urinary urgency level had increased in all three groups as the weeks passed and reflexology is effective in decreasing the level of fatigue and incidence of urinary urgency. Distension, which increased in the control group during the treatment, had decreased in reflexology group after the second week, and reflexology is effective in decreasing the incidence of distension. Reflexology has a positive impact on physical and emotional functions in the functional quality of life scale, body image, and anxiety. Also reflexology is effective in decreasing the symptoms in the quality of life symptom sub-scale, namely fatigue, pain, insomnia, loss of appetite, weight loss, diarrhea, urinary frequency, abdominal pain, pelvic pain, and bloating. The use of reflexology is recommended for providing symptom control in patients with cancer.