Metamfetamin kullanım bozukluğu olan erkek hastalarda cinsel doyumun yaşam kalitesi, bağlanma stilleri, depresyon, anksiyete ile ilişkisi
The relationship between sexual satisfaction and quality of life, attachment styles, depression, and anxiety in male patients with methamphetamine use disorder
Yazar: NAZİFE OKUR
Danışman: DOÇ. DR. RUKİYE AY DİKER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı metamfetamin kullanım bozukluğu (MKB) olan
erkek hastalarda cinsel doyumun yaşam kalitesi, bağlanma stilleri, depresyon,
anksiyete ile ilişkisini incelemektir.
Gereç ve Yöntemler: Araştırmada Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bursa Yüksek
İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi AMATEM servisinde yatan, AMATEM ve
psikiyatri polikliniğe ayaktan başvuran DSM-5'e göre MKB tanısı olan 75 erkek hasta
ve madde kullanım öyküsü olmayan 75 sağlıklı erkek birey alınmıştır. Araştırmaya
dahil olmaya gönüllü katılımcılar sosyodemografik veri formu, Arizona Cinsel
Yaşantılar Ölçeği (ACYÖ) Erkek Formu, Golombok-Rust Cinsel Doyum Ölçeği
(GRCDÖ) Erkek Formu, Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalite Ölçeği Kısa Formu
(WHOQOL-BREF), Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II (YİYE-II), Beck
Depresyon Envanteri (BDE), Beck Anksiyete Envanteri (BAE) ile değerlendirilmiştir.
 Bulgular: MKB tanılı hastaların %20'sinin cinsel doyum amacıyla
metamfetamin kullandığı, ACYÖ (p=0,036) ve GRCDÖ (p<0,001) ortalamalarının
KG bireylerinkine göre istatistiksel olarak anlamlı seviyede daha yüksek olduğu
bulundu. MKB olan bireylerde, KG'ye göre depresif belirtilerin daha fazla olduğu
(p<0,001) ; ancak anksiyete belirtilerinin MKB olan ve olmayanlar arasında
istatistiksel açıdan anlamlı seviyede farklı olmadığı (p>0,05) bulundu. MKB olan
vakaların KG'a göre YİYE-Kaygı (p<0,001), YİYE-Kaçınma (p<0,001)
ortalamalarının istatistiksel olarak anlamlı seviyede daha yüksek olduğu bulundu.
MKB olanların KG kişilerine göre WHOQOL (p<0,001) ortalamalarının anlamlı
seviyede daha düşük olduğu bulundu. Pearson korelasyon analizine göre MKB olan
vakaların ACYÖ ile GRCDÖ, YİYE-Kaygı, YİYE-Kaçınma, BDE, BAE ve
WHOQOL arasındaki ilişkinin istatiksel açıdan anlamlı olmadığı (p>0,05) bulundu.
MKB olan bireylerde GRCDÖ ile YİYE-Kaçınma (r=0,407, p=0,007) ve BAE
(r=0,299, p=0,009) arasında anlamlı seviyede pozitif ilişki, GRCDÖ ile WHOQOL
(r=-0,429, p<0,001) arasında negatif ilişki olduğu bulundu. Hiyerarşik regresyon
analizinde MKB grubu vakaların GRCDÖ puanlarının %30'unun istatistiksel açıdan
anlamlı seviyede BDE, BAE, WHOQOL ve YİYE-II tarafından açıklandığı; model
alt değişkenleri incelendiğinde sadece WHOQOL (p<0,05) ve YİYE-Kaçınma
(p<0,05) puanlarının anlamlı seviyede etkili olduğu bulundu. Hiyerarşik regresyon
analizine göre KG vakaların GRCDÖ skorlarının %45'inin istatistiksel açıdan
anlamlı seviyede BDE, BAE, WHOQOL ve YIYE-II skorları tarafından açıklandığı;
model alt değişkenleri incelendiğinde sadece BDE (p<0,05) ve YİYE-Kaçınma
(p<0,05) skorlarının istatistiksel açıdan anlamlı seviyede etkili olduğu bulundu.
 Sonuç: Araştırmamızda metamfetamin kullanım bozukluğu olan hastalarda
azalmış cinsel doyumun kaçıngan bağlanma ve yaşam kalitesi ile bağlantılı olduğu
sonucuna varılmıştır. Metamfetamin kullanım bozukluğu olmayan sağlıklı bireylerde
ise azalmış cinsel doyumun depresyon ve kaçıngan bağlanma ile ilişkili olduğu
sonucuna varılmıştır.
 Anahtar Kelimeler: Anksiyete, bağlanma stilleri, cinsel doyum, depresyon,
metamfetamin kullanım bozukluğu, yaşam kalitesi

Abstract:
Aim: The aim of this study is to examine the relationship between sexual
satisfaction and quality of life, attachment styles, depression, and anxiety in male
patients with methamphetamine use disorder (MUD).
Materials and Methods: In the study, 75 male patients diagnosed with SUD
(Substance Use Disorder) according to DSM-5, who were either inpatients at the
AMATEM unit of Health Sciences University Bursa Yüksek İhtisas Training and
Research Hospital or outpatients at the AMATEM and psychiatry clinics, and 75
healthy male individuals without a history of substance use were included. Volunteers
who participated in the study were assessed using the Sociodemographic Data Form,
the Arizona Sexual Experiences Scale (ASEX) Male Form, the Golombok-Rust Sexual
Satisfaction Inventory (GRISS) Male Form, the World Health Organization Quality of
Life Scale Short Form (WHOQOL-BREF), the Experiences in Close Relationships
Inventory-Short Form (ECR-R), the Beck Depression Inventory (BDI), and the Beck
Anxiety Inventory (BAI).
Results: It was found that 20% of patients diagnosed with SUD used
methamphetamine for sexual satisfaction, and the mean scores of ASEX (p=0.036) and
GRISS (p<0.001) were statistically significantly higher compared to the control group
(CG). Individuals with SUD had more depressive symptoms compared to the CG
(p<0.001); however, there was no statistically significant difference in anxiety
symptoms between those with and without SUD (p>0.05). It was found that the mean
scores of ECR-Anxiety (p<0.001) and ECR-Avoidance (p<0.001) were statistically
significantly higher in individuals with SUD compared to the CG. The mean
WHOQOL scores of individuals with SUD were statistically significantly lower
compared to CG (p<0.001). According to Pearson correlation analysis, there was no
statistically significant relationship between ASEX and GRISS, ECR-Anxiety, ECRAvoidance, BDI, BAI, and WHOQOL in individuals with SUD (p>0.05). In
individuals with SUD, a significant positive correlation was found between GRISS
and ECR-Avoidance (r=0.407, p=0.007) and BAI (r=0.299, p=0.009), while a negative
correlation was found between GRISS and WHOQOL (r=-0.429, p<0.001). In the
hierarchical regression analysis, it was found that 30% of the GRISS scores of
individuals with SUD were statistically significantly explained by BDI, BAI,
WHOQOL, and ECR-R; when the sub-variables of the model were examined, only
WHOQOL (p<0.05) and ECR-Avoidance (p<0.05) scores were found to be
significantly influential. According to the hierarchical regression analysis, 45% of the
GRISS scores of the CG were statistically significantly explained by BDI, BAI,
WHOQOL, and ECR-R scores; when the sub-variables of the model were examined,
only BDI (p<0.05) and ECR-Avoidance (p<0.05) scores were found to be statistically
significantly influential.
Conclusion: Our study concluded that reduced sexual satisfaction in patients
with methamphetamine use disorder is associated with avoidant attachment and quality
of life. In healthy individuals without methamphetamine use disorder, reduced sexual
satisfaction was found to be related to depression and avoidant attachment.
Keywords: Anxiety, attachment styles, depression, methamphetamine use
disorder, sexual satisfaction, quality of life