Göç ve yönetişim: Sosyal uyum sürecinde yerel yönetimlerin rolü
Migration and governance: The role of local governments in social cohesion
Yazar: AYBİKE AÇIKEL
Danışman: DOÇ. DR. FULYA MEMİŞOĞLU ZAİMOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Düzensiz göç = Irregular immigration ; Sosyal uyum = Social adjustment ; Çok düzeyli yönetişim = Multi-level governance

Özet:
Çok düzeyli yönetişim modelinde yerel yönetimler, ulusal ve uluslararası aktörlere tamamlayıcı niteliktedir. Yerel yönetimler bu süreçte liderlik rolü üstlenerek etkin politikaların geliştirilmesinde önemli paydaşlar olarak ön plana çıkmaktadırlar. Kentlerin yerel dinamiklerini iyi değerlendirebilen ve hızla değişen ihtiyaçlara cevap verebilen yerel yönetimler, sığınmacıların sosyal uyum sürecinde de belirleyici bir rol oynamaktadır. Bu tez çalışmasının temel bir amacı, belediyelerin sunduğu çeşitli hizmetlerin sığınmacıların uyum sürecini nasıl/ne yönlerden etkilediğini bu çalışma kapsamında Türkiye ve Almanya'da yürütülen araştırmanın bulgularına dayanarak incelemektir.  Nitekim araştırmanın bulguları dil eğitimi ve kültür programları gibi hizmetlerin sığınmacıların yerel toplumla iletişim kurmalarına yardımcı olurken, istihdam destekleri ekonomik bağımsızlık kazandırarak sosyal uyumun temelini oluşturduğuna işaret etmektedir. Sağlık hizmetlerine erişim kolaylığı, konut bulma süreçlerine rehberlik ve hukuki danışmanlık gibi temel ihtiyaçlara yönelik belediyelerin sağladığı destekler, sığınmacıların güvenli bir şekilde yerleşmelerine yardımcı olmaktadır. Türkiye ve Almanya'da belediyelerin sığınmacılara yönelik farklı yaklaşımlarını ele alan tez, bu iki ülkedeki yerel göç yönetişimi modellerini karşılaştırarak benzerlikleri ve farklılıkları inceler. Türkiye'de, özellikle İstanbul'da, belediyeler uluslararası kurumlarla işbirlikleri yaparak dil eğitimi, istihdam projeleri, sağlık hizmetleri ve kültürel etkinlikler gibi çeşitli stratejiler uygulamaktadır. Ancak, bütçe sorunları ve kaynak kısıtlamaları, bu hizmetlerin sürdürülebilirliğini zorlaştırmaktadır. Almanya'da ise belediyeler, göç eden bireylerin temel ihtiyaçlarını karşılamak üzere özel programlar ve politikalar geliştirmektedir. Bu, sığınmacıların ve göçmenlerin topluma hızlı bir şekilde uyum sağlamalarına ve yerel yaşama aktif bir şekilde katılmalarına olanak tanır. Ancak burada sistemin katı kurallarının sığınmacı ve göçmenlere yaşam alanlarını tercih etmelerinin kısıtlanması gibi sosyal uyuma negatif etkileri de bulunmaktadır. Araştırma kapsamında birincil kaynak kişiler (key informants) ve sığınmacı/göçmenlerle gerçekleştirilen derinlemesine görüşmelerden elde edilen geri bildirimlere göre, sığınmacıların temel ihtiyaçlarına yönelik belediye hizmetlerinin nispeten yeterli olduğu, ancak sığınmacıların kendi ayakları üzerinde durma ve uzun vadeli adaptasyon süreçleri konusundaki endişeleri göz önüne alındığında, daha kapsamlı ve uzun vadeli programların gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Sonuç olarak, bu tez, yerel yönetimlerin sığınmacıların sosyal uyum sürecinde oynadığı rolü vurgulayarak, belediyelerin sunduğu hizmetlerin önemini açıklamaktadır. Ancak, bu hizmetlerin sürdürülebilirliği için bütçe, kaynak ve uzun vadeli stratejilere odaklanılması gerektiğini belirterek, ilgili karar alıcılara yönelik istihdam, eğitim, sağlık ve barınma alanlarında hayata geçirilebilecek politika önerileri sunar.

Abstract:
In the multi-level governance model, local governments complement national and international actors. Local governments take on a leadership role in developing effective policies as key stakeholders. Local governments that can assess the local dynamics of cities well and respond to rapidly changing needs play a decisive role in the social integration process of refugees. The main purpose of this thesis study is to examine how various services provided by municipalities affect the adaptation process of refugees, based on the findings of research conducted in Turkey and Germany. Indeed, the findings indicate that services such as language education and cultural programs help refugees communicate with the local community, while employment support leads to economic independence, forming the basis of social integration. Moreover, support provided by municipalities for basic needs such as ease of access to health services, guidance in finding housing, and legal counseling helps refugees settle safely. The thesis examines the similarities and differences between local migration governance models in Turkey and Germany by comparing the approaches of municipalities to refugees. In Turkey, especially in Istanbul, municipalities implement various strategies such as language education, employment projects, health services, and cultural activities in collaboration with international organizations. However, budget issues and resource constraints make the sustainability of these services challenging. In Germany, municipalities develop special programs and policies to meet the basic needs of migrating individuals. This allows refugees and migrants to adapt to society and actively participate in local life quickly. However, the strict rules of the system also have negative effects on social integration. Based on feedback from primary sources and in-depth interviews with refugees/migrants, the research suggests that while municipal services for the basic needs of refugees are relatively adequate, more comprehensive and long-term programs are needed considering refugees' concerns about standing on their own feet and long-term adaptation processes. In conclusion, this thesis emphasizes the importance of municipal services in the social integration process of refugees. It suggests focusing on budget, resources, and long-term strategies for sustainability, presenting policy recommendations in employment, education, health, and housing areas to relevant decision-makers.