Bodrum geleneksel ve güncel konut mimarisinin biçim grameri yöntemi ile araştırılması
An investigation of traditional and modern architectures of estates by utilizing shape grammer method
Yazar: MİNE KARAKOYUN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM BAKIR
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Turizm ve çağdaş yaşamın getirdiği ihtiyaçlar sonucu geleneksel mimari doku üzerinde olumsuz etkiler yer almaktadır. Bu çalışmada; bu olumsuz etkileri önlemek amacıyla Bodrum'da yer alan 6 tescilli yapı ve 2 güncel konutun tipolojileri analiz edilerek bina ve doku bazında eklemeler, değişimler ve bozulmalar tespit edilmiştir. Analiz çalışmaları sırasında biçim grameri yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntem sayesinde mekanların birbiriyle olan ilişkileri, geleneksel dokuyu oluşturan mimari elemanları ve kuralları tespit edilmesi hedeflenmiştir. Gerçekleştirilecek analizler için, çalışma alanlarına ait projeler, plan, konuya ilişkin tez, makale, internet kaynakları ile yerinde yapılan incelemeler ve tespitler, temel materyaller olmuştur. Elde edilen veriler değerlendirilerek sonuca ulaşılmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlar aşağıda sıralanmıştır;?Geleneksel konut dokusunun korunarak geliştirilmesine dönük yapılan Koruma Amaçlı İmar Planlarında, son yapılan 2003 planına kadar, bu değerlerin yeterince dikkate alınmadığı ve bu değerlerin büyük bölümünün yitirildiği görülmüştür.?Turizmin; kentte plansız yapılaşma, çevre kalitesinde bozulma, yapı-insan yoğunluğunda artış, sosyo-kültürel yapıda bozulma, yerel mimari dilin bozulmasına yönelik olumsuzluklara neden olduğu tespit edilmiştir.?Geleneksel Bodrum Evlerinin süngercilikle ve balıkçılıkla geçinen insanların asgari koşullarda gerçekleştirdiği ve kendine has plan ve doku karakteristikleri olan konutlar olarak ortaya çıktığı,?Kentte 1960lardan sonra ortaya çıkan turizm ve iletişim hızı ile bu konutlardan beklenti artmış ve yapılan eklerle karakteristiklerini önemli ölçüde yitirdikleri görülmüştür.?Seçilen tescilli yapıların ve bu yapılardaki eklerin biçim grameri yöntemiyle analiz edilerek geleneksel dokudaki değişim tespit edilmiştirYine biçim grameri yöntemi ile seçilen güncel konutların, geleneksel dokuya uygun, farklı tipolojide, mekânsal ilişkileri ve kurallar çerçevesinde biçimlenmesinin ortaya çıktığı görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Geleneksel mimari doku, biçim grameri, Bodrum evleri, mimari dil, konut tipolojileri

Abstract:
There are some adverse effects are seen on the traditional architecture because of the tourism and needs of the modern life. In this study, to avoid that adverse , some insert texture, changes and deformations were determined by analysing 6 registered structure and 2 current house typology in Bodrum. During that analysis shape grammar method was used. Thanks to this method, determining relation between the spaces ,the elements make up traditional architecture and rules ,was aimed. Basic materials for this analysis; projects about working area ,plans, thesis related to issue, articles,internet resources ,and the local investigations and determinations. By evoluating the data,results have been reached. The results are listed below;?İt is seen that,in the plan to protect traditional housing ,until 2003 plans, some values are not taken into account and a significant part of them have been lost.?İt is determined that tourism causes unplanned construction in the city, the degradation of environmental quality , increase in building- person density and also deformation of socio-culturel structure and local architectural language.?Traditional Bodrum house were built by the people who live on sponge and fishing and the house were built with their own performs, their own texture characteristics,?After 1960s, with the communication speed and tourism, the expectation from this house has increased and the insert structures cause to lose their characteristics significantly.?Chosen registered structures and inserts have been analysed by shape grammar method and the changes are determined.?Again, chosen by the method of grammar , current house are suitable for traditional architecture , in different typologies and also in spatial relations and rules.Keywords: Traditional architectural pattern, shape grammar, Bodrum houses, architectural language, house typologies