Sosyal güvenlik sorunlarının çözümünde özel sigortalar /
Yazar: UFUK AYDIN
Danışman: - -
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Doktora, 1996
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Sigorta sektörü = Insurance sector ; Sigortacılık = Insurance ; Sosyal güvenlik = Social security ; Özel sigortacılık = Private insurance

Özet:
ÖZET 19. yüzyılda insancıl amaçlarla uygulamaya başlanan sosyal güvenlik politikaları, temelde insanların yarınlarına güvenle bakmalarını amaçlamış; bunun yanında bazı sosyal, ekonomik ve siyasal hedeflere ulaşılmasına da yardımcı olmuştur. Ancak, 20. yüzyılın son çeyreğinde sosyal güvenlik bazı sorunlarla karşılaşmıştır. Özellikle finansmanın güçleşmesi, sosyal güvenlik kuruluşlarının yapılanmasındaki problemler, siyasal ve bürokratik etkiler sebebiyle baştaki hedeflere ulaşmak oldukça zorlaşmıştır. Bu bağlamda, sosyal güvenlik amacına ulaşma ve sorunlarının çözümünde yeni açılımlar gündeme getirilmeye başlanmıştır. Bunlardan en önemlisi özel sigorta uygulamalarıdır. Özel sigortalar yöntem olarak sosyal güvenliğin temel araçlarından sosyal sigortalara benzemekte, ancak amaçsal yönden, kuruluş ve uygulamalar bakımından sosyal sigortalardan önemli ölçüde ayrılıklar göstermektedir. İşte bu noktada özel sigorta aracının sosyal güvenlik alanında devreye sokulması düşüncesi bazı çevrelerde geniş bir kabul görmekte, bazılarınca ise reddedilmektedir. Sosyal güvenlik alanında özel sigortalardan yararlanma konusunda farklı görüşlere karşın, 1980'lerde konuya ilişkin uygulamalara rastlanmaktadır. Bu alanda, Şili Ulusal Emeklilik Sistemi, özel sigorta uygulamasına verdiği yer ile önemli bir örnektir. Öte yandan ABD'de, İngiltere'de ve İtalya'da yaşlılık sigortası; Almanya'da ise sağlık sigortası açısından özel sigorta uygulamalarına yer verildiği görülmektedir. Ülkemizde ise, konuya ilişkin çalışmalar yapılmakta ve ILO ile Avustralya Sağlık Sigortası Komisyonu Raporlarında, sosyal güvenlik alanında özel sigortalardan yararlanma önerileri getirilmektedir. Çalışmamızda bizim de ulaştığımız nokta, sosyal güvenlik sorunlarının çözümünde ve özellikle yaşlılık sigortası bakımından, sosyal sigortaya ek ve isteğe bağlı bir özel sigorta uygulamasının yerinde olacağı şeklindedir. Kanımızca diğer sigorta kollarında bugün için bu tür bir uygulamaya gerek bulunmamaktadır.

Abstract:
ABSTRACT Social security politics being applied with humanistic purposes since the 19th. century have basically aimed at helping human beings to feel secure for their futures, as well as helping some social, economic and political objectives to be fulfilled. Unfortunately, there have been some problems in the social security applications since the last quarter of the 20th. century; especially because of the financial problems, problems in the construction of the social security foundations, political and bureaucratic effects, it has been quite difficult to reach the aimed objectives. As a result, it has been inevitable to think about new solutions in reaching the objectives and solving the problems of social security. The most important of these are the private insurance applications. Although private insurance has some similarities with social insurance in terms of their methods, they have so many differences in their objectives, constructions and applications. From this point of view, the idea of using private insurance in social security has been accepted by some groups, while being rejected by others. In spite of the different opinions in using the private insurance in addition to social insurance, there were some applications about the topic in 1980's. With its private insurance applications, Chilean National Pension System is an important example about the topic. Other examples of private insurance applications can be observed in the United States, England and Italy in their old-age insurance applications, and in Germany with its health insurance application. In Turkey, there have been some studies about the topic and the idea of using private insurance was proposed in the ILO and Australian Health Insurance Commission Reports prepared for the Turkish Government. In our study, the final point we arrived is that it would be beneficial to use an optional private insurance in addition to the existing social insurance system in terms of solving the problems. At the moment there seems no need for such an application in other branches of social insurance.