Geçici Koruma Statüsü'ndeki Suriyeli gençlerin kimlik gelişimi ve aidiyet duygularının incelenmesi
Investigation of identity development and feelings of belonging among Syrian youth under temporary protection status
Yazar: MOHAMMAD ATRASH
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELMAZİYE TEMİZ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Afet Eğitimi ve Yönetimi Ana Bilim Dalı / Afet Eğitimi ve Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aidiyet duygusu = Sense of belonging ; Geçici hukuki korumalar = Temporary legal protection ; Göçler = Migrations ; Kimlik gelişimi = Identity development ; Kültürel uyum = Cultural adaptation ; Mülteciler = Refugees ; Sosyal kimlik = Social identity ; Suriyeliler = Syrians ; Uluslararası göç = International migration ; Zorunlu göç = Forced emigration

Özet:
Bu çalışmanın amacı Geçici Koruma Statüsünde yer alan Suriyeli gençlerin kimlik ve aidiyet sorunsalını benlik algısı, sosyal çevre, ailevi etkenler, eğitim ve kültürel uyum boyutlarıyla ortaya koymaktır. Araştırmanın çalışma grubunu savaş nedeniyle zorunlu göç eden ve yaşamını Türkiye'de sürdüren 12-18 yaş aralığındaki Suriyeli 3 erkek ve 3 kız gençten oluşmaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada amaçlı örneklem kullanma yoluna gidilmiş ve veriler ölçüt örnekleme yöntemiyle ele alınmıştır. Araştırmanın verileri yarı-yapılandırılmış görüşmelerden elde edilmiş olup veriler içerik analizi yöntemiyle incelenmiştir.
Aile desteği zayıf olan, savaş sebebiyle Türkiye'ye zorunlu bir şekilde göç eden mülteci gençlerin kimlik gelişimi ve aidiyet duygularının olumsuz yönde etkilendiği tespit edilmiştir. Göçe sebep olan sorunun çözülmemiş olması belirsizlik ve karamsarlık duygularını besleyerek benlik saygılarını olumsuz yönde etki etmektedir. Ailesinden duygusal ve sosyal destek görmekte olanların kimlik gelişiminin başarılı ve benlik saygısının yüksek olduğu görülmektedir. Aile çevresinin dışında bulundukları tek gerçek sosyal çevre okul ortamıdır. Okul ortamı başarı ölçütünden bağımsız olarak gençlerin bir varlık alanıdır. Altı yılı aşkın bir süredir Türkiye'de bulunmalarına rağmen Türkçeyi iyi düzeyde öğrenememiş olmalarının en büyük nedeni aile ve sosyal çevrelerinin kapalı grup özellikleri taşımasıdır. Aileler gençler üzerinde otorite konumunda olmalarına rağmen gençlerin ailelerine aidiyet bağlarını güçlü ve süreklilik arz ettiği görülmektedir. Etnik kimlik tanımını hiç yapmayan gençlerin vatanları olan Suriye'ye bağlılıklarının zayıf olduğu görülmektedir. Gerek Suriye'de devam eden durumu takip etmedikleri için gerek ise büyüklerinin anlattıklarına ilgi göstermedikleri ve dönmeyi düşünmedikleri için vatanlarına aidiyetlerinin zayıf olduğu görülmektedir. 
Sonuç olarak mülteci gençlerinin bir bütün olarak hayatında savaşın ve zorunlu göçün etkileri devam etmektedir. Mülteci gençlerde "güvenli" bir çevrede yaşamak önemli bir şarttır. Nihai olarak Suriye'deki savaşın uzamış olması göçmen gençlerini kültürel bir yabancılaşma içine sürüklemektedir. Bu da göçmen gençlerinin hem Türkiye hem de Suriye ile aidiyet bağları kurmasını olumsuz yönde etkilemektedir.

Anahtar Kelimeler: Kimlik gelişimi, zorunlu göç, aidiyet duygusu, sosyal kimlik, kültürel uyum, Suriyeli mülteciler

Abstract:
This study explores issues of identity and belonging among Syrian youth under temporary protection status. In order to do so, the study focuses on five factors: self-perception, social environment, family circumstances, educational status and cultural adaptation. The study participants include 3 Syrian boys and 3 Syrian girls between the ages of 12 and 18 who were forced to leave Syria due to the Syrian Civil War and now live in Turkey. In order to carry out this research, the case study method - a qualitative research design - was used. Research participants were selected through purposive sampling methods, and research themes were selected through the criterion sampling method. The research data was obtained through semi-structured interviews, and subsequently analyzed through content analysis methods. 
Overall, this study illuminates the negative impact of forced migration to Turkey on the development of identity and belonging among Syrian youth with weak family support. The non-resolution of the experience of migration has negatively impacted these study participants' self-esteem through fostering feelings of uncertainty and pessimism. The study reveals that those who receive emotional and social support from their families have higher levels of self-esteem. Aside from the family environment, the only other social environment for the study participants was the school environment. Regardless of their success in school, the school environment is a place of existence for these young people. However, despite having been in Turkey for over 6 years, the study participants have been unable to learn Turkish, in large part due to the closed characteristics of their family and social circles. Although the study participants' families have authority over them, the project demonstrates how these young people have also developed strong and continuous feelings of belonging which tie them to their families. The study also demonstrates how Syrian refugee youth who have not clearly defined their ethnic identity also have a weak attachment to their homeland in Syria. Moreover, those with a weak sense of belonging to Syria - due to either not keeping up with current events in the country or not showing interest in their elders' stories - do not wish to return to Syria. Consequently, the effects of war and forced migration continue in the lives of these refugee youth, for whom living in a safe environment is an important condition. Nevertheless, the prolongation of the war in Syria has dragged them into a perpetual state of cultural alienation, in turn negatively affecting their ability to establish a sense of belonging in either Turkey or Syria.
 
Keywords: Identity development, forced migration, sense of belonging, social identity, cultural cohesion, Syrian refugees