hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Suriyeli öğrencilerin Türk eğitim sistemi içerisindeki yeri ve eğitimde karşılaştıkları problemler: Kilis ili örneği
The place of Syrian students in the Turkish education system and the problems they face in education: The example of Kilis province
Yazar: NURETTİN GIRGIN
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH ALTUNCU
Kilis 7 Aralık Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orta Doğu ve Göç Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Göç hareketleri, insanlık tarihinin ilk zamanlarından itibaren ortaya çıkmış bir durumdur. Günümüzde Orta Doğu'da yaşanan olumsuz olaylar nedeniyle göçler bu coğrafyada artmış ve çeşitli ülkelere göç dalgası yaşanmıştır. Bu göç dalgalarından en çok etkilenen ülkelerden birisi de Türkiye olmuştur. 2011 yılında Suriye'de başlayan savaş durumundan dolayı Göç İdaresi Genel Müdürlüğü'nün 01.12.2022 tarihi güncel verilerine göre Suriye'den Türkiye'ye 3.570.234 kişi göç etmiştir. Türkiye, bu göçler sebebiyle göç eden bireyler için çeşitli çalışmalar yapmıştır. Bu çalışmaların başında da eğitim gelmektedir. 
Bu çalışmamızda yaşadığı bölgeyi terk etmek zorunda kalan geçici koruma altında olan Suriyeli öğrenciler için Türk Eğitim Sistemi içerisinde hangi çalışmaların yapıldığı incelenmiştir. Bunun yanında göç edenlerin büyük çoğunluğunu oluşturan ilköğretim ve ortaöğretim çağındaki çocukların Türk Eğitim Sistemine nasıl katıldığı ve Suriyeli öğrencilerin eğitim sistemine katıldıktan sonra eğitim öğretim içerisinde hangi sorunlarla karşılaştığı araştırılmış, karşılaşılan sorunlara çözüm önerisi getirilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Migration movements have emerged from the earliest times of human history. Today, due to the negative events in the Middle East, migration has increased in this geography and there has been a wave of migration to various countries. One of the countries most affected by these migration waves has been Turkey. Due to the war situation that started in Syria in 2011, 3.570.234 people migrated from Syria to Turkey, according to the current data of the General Directorate of Migration Management, dated 01.12.2022. Turkey has carried out various studies for individuals who migrated due to these migrations. Education is at the forefront of these studies.
In this study, it was examined which studies were carried out in the Turkish Education System for Syrian students under temporary protection who had to leave the region they lived in. In addition, it has been researched how the children of primary and secondary school age, who make up the majority of the immigrants, participate in the Turkish Education System and what problems Syrian students encounter in education after they join the education system, and it is tried to offer solutions to the problems encountered.
Uzaktan çalışma ile ilgili beklentiler ve uygulanmasında karşılaşılan zorluklar
Expectations regarding remote work and challenges in its implementation
Yazar: HAYRETTİN HÜSEYİN ELALİ
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM HALİL SEYREK
Kilis 7 Aralık Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Pandemiler = Pandemics ; Uzaktan çalışma = Remote worker ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Günümüzde bilişim teknolojilerindeki gelişmelere bağlı olarak uzaktan çalışma organizasyonlar için önemli bir seçenek haline gelmiştir. Uzaktan çalışmanın hem işletmeler hem çalışanlar hem de genel olarak toplum için çeşitli faydaları bulunmaktadır. Özellikle COVID-19 pandemisi döneminde küresel düzeyde yaşanan sorunlar, belirli bir dönemde uzaktan çalışmayı bir tercih olmanın ötesinde bir zorunluluk haline getirmiştir. Ancak uzaktan çalışmanın hem işletmeler hem de çalışanlar açısından faydalarına karşın birtakım riskleri ve uygulanmasında çeşitli zorluklar da bulunmaktadır. Bu çalışmada işveren, yönetici ve çalışanların uzaktan çalışma ile ilgili beklentileri ve uygulanması konusundaki görüşleri araştırılmıştır. Bu doğrultuda 103 kişiye anket uygulanmıştır. Anketlerden elde edilen veriler tanımlayıcı istatistikler ile özetlenmiş, farklı demografik özelliklere sahip katılımcıların görüşleri istatistiksel testler yapılarak karşılaştırılırmıştır. Analiz sonuçlarına göre çocuk sahibi olan katılımcıların olmayanlara göre uzaktan çalışmanın bireysel ve aile mahremiyetlerini riske ettiğini ve ev yaşamından strese neden olduğunu daha yüksek düzeyde düşündükleri gözlemlenmiştir.

Abstract:
Today, due to the developments in information technologies, remote working has become an important option for organizations. Remote working has several benefits for businesses, employees, and society at large. Especially during the COVID-19 pandemic, for a certain period, the problems experienced at the global level have made remote work a necessity rather than an alternative. However, while remote working has benefits for both businesses and employees, there are also risks and challenges to its implementation. In this study, the expectations of employers, managers and employees regarding remote work and their opinions on its implementation were investigated. For this purpose, data were collected from 103 participants using a questionnaire. The data obtained were summarized with descriptive statistics and the opinions of the participants with different demographic characteristics were compared by performing statistical tests. According to the results of the analyses, it was found that the participants who had children thought that remote work risked individual and family privacy and caused stress in home life more compared to those who did not have children.
Zeytin atığı karasu ve prina ile solucan gübresinin nane, kuzukulağı ve ingiliz çiminde kullanılma imkânlarının belirlenmesi
Determination of usage opportunities of olive mill wastewater and pomace and vermicomposting fertilizer in mint, sorrel and perennial ryegrass
Yazar: YASEMİN SALİHOĞLU
Danışman: PROF. DR. İSMAİL GÜL
Kilis 7 Aralık Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Karasu, zeytinyağı eldesi aşamasında oluşmakta olup birçok toksik ve fenolik bileşikler içermektedir. İçerdiği yağlar ve zararlı bileşikler nedeniyle toprakla bulaştırılması tehlikelidir. Solucan gübresi ve prina gibi organik materyallerle birlikte yararlı bir kompost gübreye dönüştürülmesi ile birçok faydalar sağlamaktadır. Araştırmamızda farklı karasu, prina ve solucan gübresinin nane, kuzukulağı ve İngiliz çimi bitkilerinin bazı bitkisel parametreleri ile kimyasal içeriklerine etkileri incelenmiştir. Yapılan uygulamalar sonucunda nane bitkisindeki en fazla yeşil herba ağırlığı Karasu1 (5 ton/da) + prina (1 ton/da) uygulamasından, en düşük değer karasu 1 uygulamasından elde edilmiştir. Kuzukulağı bitkisinde yeşil yaprak ağırlığının en yüksek değeri solucan gübresi 2 (2 ton/da ) uygulamasından (12,89 g), en düşük değeri ise karasu 2 (10 ton/da) uygulamasından (1,20 g) elde edilmiştir. Uygulamaların İngiliz çiminde yeşil ot değerlerimiz; 2,11 ile 6,39 g arasında değişim göstermiştir. En yüksek değer solucan gübresi 2 (2 ton/da) uygulamasından (6,39 g), en düşük değer ise karasu 2 uygulamasından (2,11g) elde edilmiştir. Solucan gübresi ve prina uygulamalarının bitkilerde karasuyun olumsuz etkilerini azalttığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Wastewater is formed during olive oil production and contains many toxic and phenolic compounds. Contamination with soil is dangerous due to the oils and harmful compounds it contains. Converting it into a useful compost fertilizer, together with organic materials such as vermicompost and pomace, provides many benefits. In our study, we investigated the effects of different wastewater, olive pomace, and vermicompost on some herbal parameters and chemical contents of mint, sorrel, and perennial ryegrass plants. As a result of the applications, the highest green herb weight in the mint plant was obtained with wastewater (5 tons/da) + pomace (1 ton/da), and the lowest value was obtained with wastewater1. In the sorrel plant, the highest value of green leaf weight was obtained from vermicomposting 2 (2 tons/da) (12.89 g), and the lowest value was obtained from wastewater 2 (10 tons/da) (1.20 g). For the perennial ryegrass, the green herbage values ranged from 2.11 to 6.39 g. The highest value was obtained from vermicompost 2 (2 tons/da) (6.39 g), and the lowest value was obtained from wastewater 2 (2.11 g). The applications of vermicompost and pomace affected the negative results of wastewater on plants.
Senkron genaratörlerde kaskad yapılı uyarma kontrolü
Cascade excitation controller desing for synchrnous generators
Yazar: BİLAL ÇAKIRCA
Danışman: DR. MUSTAFA NALBANTOĞLU
Kilis 7 Aralık Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering

Özet:
Bir güç sistemi tüketicilere kesintisiz, düşük maliyette, belirli gerilim ve frekans sınırları 
içinde enerji sağlaya bilmelidir. Aktif ve reaktif güç değişimleri bir güç sisteminde büyük 
dinamik salınımlara neden olur. Buda güç sisteminde oluşan kararsızlık ve dahi gerilim 
çökmelerine neden olur. Aşırı yük talebi ve reaktif güç ihtiyacının artmasına bağlı olarak 
değişen genaratör çıkış geriliminin genliği ve frekansını nominal değerde tutabilmek için 
kontrol sistemlerine ihtiyaç duyulmaktadır. Bunun için enerji üretim santrallerinde OGR
kullanılır. Ancak OGR tek başına yeterli değildir. OGR sisteminin performansını artırmak 
için OGR sistemleri ile birlikte kontrolörlerde kullanılır. Araştırmacılar birçok yöntem ile 
kontrolör tasarlamışlardır. Bu çalışmada OGR sistemler için önerilen KYUK yönteminin 
tasarım aşamaları gösterilmiştir. Önerilen KYUK ile literatürdeki EO-PID, WCA-PID, 
CS-PID, EO-PIDD2, PSO-PIDD2
, OBASO-PIDD2
, EO-FOPID ve MSFA-FOPID
kontrolörlerin performansları karşılaştırılmaktadır. Önerilen KYUK'un diğerlerinden 
daha üstün performans sergilediği gösterilmiştir

Abstract:
A power system must be able to provide energy to consumers uninterruptedly, at low cost, 
within certain voltage and frequency limits. Active and reactive power variations cause 
large dynamic oscillations in a power system. This causes instability in the power system 
and even voltage collapses. Control systems are needed to keep the amplitude and 
frequency of the generator's output voltage, which changes depending on the overload 
demand and the increase in the reactive power demand, at the rated value. For this, AVR
is used in power generation plants. However, AVR alone is not enough. It is used in 
controllers with AVR systems to increase the performance of the AVR system. 
Researchers have designed controllers with many methods. This study shows the design 
stages of the proposed KYUK method for AVR systems. The performances of EO-PID, 
WCA-PID, CS-PID, EO-PIDD2, PSO-PIDD2
, OBASO-PIDD2
, EO-FOPID, MSFAFOPID, controllers in the literature are compared with the proposed KYUK. The 
proposed KYUK has been shown to outperform the others
6 numaralı Name-i Hümayun Defterindeki Nemçe (Avusturya) ile ilgili belgelerin transkripsiyonu ve değerlendirmesi
Nemçe (Austria) in the Name-i Hümayun Book number 6 (Transkriptsiyon and evaluation)
Yazar: SAFİYE KAYNAK
Danışman: DOÇ. DR. SERHAT KUZUCU
Kilis 7 Aralık Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Tarih yazımının başlaması ile birlikte arşiv fikrinin temelleri oluşturulmuştur. Dolayısıyla geçmiş ile gelecek arasında köprü görevi ihya eden arşiv milletlerin geleceğine ışık tutar. Bütün milletler tarihi bir mirasa sahip olup bu mirasın en önemli mihenk taşını arşivler meydana getirir. Devletler için tarih yazımı önemli bir husus olmuş, Osmanlı İmparatorluğu da arşivciliğe büyük önem vermiştir. Osmanlı devletinin bakiyesi olan Türkiye Cumhuriyet'ine bıraktığı devasa arşiv bunu kanıtlar niteliktedir. Bu belgeler günümüz Başbakanlık Osmanlı Arşivlerinde muhafaza edilmektedir. XVIII. yy. da belgelerin tahribatlardan korunması için 1846 yılında "Hazine-i Evrak" kurumunun oluşturulması ile bugün ki belgeler güvenle günümüze kadar ulaşmıştır. Osmanlı arşiv belgeleri içinde yer alan Name-i Hümayun Defterlerinde dönemin ekonomik, sosyal, siyasi ve idari yapısı hakkında bilgilere ulaşabiliriz. Transkripsiyon ve değerlendirmesini yaptığımız 6 numaralı Name-i Hümayun Defteri Avusturya ile ilgili olan (H.115/1116-1133) Miladi 1704-1714 yılları arasını kapsamaktadır. Çalışmada defterin genel özellikleri, hüküm özetleri ve transkripsiyona ulaşabilmek mümkündür.

Abstract:
With the beginning of historiography, the foundations of the archive idea were formed. Therefore, the archive, which serves as a bridge between the past and the future, sheds light on the future of nations. Dec. All nations have a historical heritage and archives constitute the most important touchstone of this heritage. Historiography has been an important issue for the states, and he attached great importance to archivism in the Ottoman Empire. The huge archive left by the Ottoman Empire to the Republic of Turkey, which is its balance sheet, proves this. These documents are kept in the Ottoman Archives of the Prime Ministry today. XVIII. with the establishment of the "Treasury-i Evrak" institution in 1846 for the protection of documents from destruction in the century, the documents of today have safely reached our days. In the Name-i Humayun Notebooks contained in the Ottoman archive documents, we can access information about the economic, social, political and administrative structure of the period. The Name-i Humayun Book No. 6, which I have transcribed and evaluated, is related to Austria (H.115/1116-1133) covers the Gregorian period between Dec. 1704 and 1714. In the study, it is possible to access the general characteristics of the notebook, summary of judgments and transcription.
Uzay eğrisi boyunca ˄-frenet çatısı
The ˄-frenet frame along the space curve
Yazar: AYKUT TOPLAMA
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA DEDE
Kilis 7 Aralık Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı / Matematik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu çalışmada öncelikle kesirli türev ve integrallerden bahsedilmektedir. Daha sonra Frenet çatısı ve formüllerine yer verilmektedir. Frenet çatısı üzerinde ˄-kesirli türevin ne ifade ettiği incelenerek ˄-kesirli Darboux vektörü inşa edilmiştir. ˄-kesirli Darboux vektörü ile standart Frenet çatısı ve Bishop çatısı karşılaştırılmıştır. Bunların yanısıra konformal kesirli türevi yardımıyla α-Frenet çatısı ve formülleri elde edilmiştir.

Abstract:
In this study, firstly fractional derivative and integral are mentioned. Then, Frenet frame and formulas are given. The ˄-fractional Darboux vector is constructed by examining what the ˄-
fractional derivative means on the Frenet frame. The ˄-fractional Darboux vector is compared with the standard Frenet frame and the Bishop frame. In addition, the α-Frenet frame and formulas are obtained with the help of the conformable Fractional derivative.
6 numaralı Nâme-i Hümâyun defterindeki İsveçle ilgili belgelerin transkripsiyonu
Transcription of Sweden-related documents in Nâme-i Hümâyun book no. 6
Yazar: MEHMET AKGÜL
Danışman: DOÇ. DR. SERHAT KUZUCU
Kilis 7 Aralık Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: 18. yüzyıl = 18. century ; Ahmed III = Ahmed III ; Name-i Hümayun Defteri = Name-i Humayun Book ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Prut Seferi = Prut Campaign ; Türk-İsveç ilişkileri = Turkish-Sweden relations ; İsveç = Sweden

Özet:
18.yy'ın başlarında yoğunlaşan Osmanlı Devleti - İsveç Krallığı ilişkileri, XII. Şarl'ın Poltava Savaşı'nda aldığı ağır yenilgiden sonra Osmanlı Devleti topraklarına sığınması ile yeni bir döneme girmiştir. Osmanlı Devleti topraklarında misafir olan İsveç Kralı, kalmış olduğu beş sene boyunca Osmanlı siyasetinde ve ekonomisinde etkinlik göstermiştir. XII. Şarl'ın Osmanlı Devleti'nde kaldığı süre ve sonrasında meydana gelen hadiseler iki ülke ilişkilerini uzun süre etkilemiştir. Bu ilişkiler neticesinde her iki ülke arasında ticaret ve ittifak antlaşmaları imzalanmış olması iki ülkenin dostluğunun pekişmesine neden olmuştur.
XII. Şarl'ın Osmanlı ülkesinde ikameti sırasında, İsveç Kralı'nın bilfiil müdahil olduğu siyasi olaylar ve savaşların yanında, Osmanlı Devleti'nden ve Osmanlı tebaasından oldukça yüklü miktarlarda aldığı borçlar neticesinde iki ülke arasındaki ilişkileri uzun süre belirleyici konumunda olmuştur.

Abstract:
The relations between the Ottoman Empire and the Kingdom of Sweden, which intensified at the beginning of the 18th century, After the heavy defeat of Charles in the Battle of Poltava, he took refuge in the Ottoman Empire and entered a new era. The Swedish King, who was a guest on the territory of the Ottoman Empire, was active in the Ottoman politics and economy during his five years. XII. The events that took place during and after Charles's stay in the Ottoman Empire affected the relations between the two countries for a long time. As a result of these relations, the signing of trade and alliance agreements between the two countries has strengthened the friendship of the two countries.
XII. During the residence of Charles in the Ottoman country, besides the political events and wars in which the Swedish King was actively involved, the relations between the two countries became decisive for a long time as a result of the debts he received from the Ottoman State and Ottoman subjects in large amounts.
Tanzimat'tan Cumhuriyet'e Kilis'te sosyo-kültürel hayat
From Tanzimat to Republic Kilis socio-cultural life
Yazar: HAVVA AKTAŞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ YILDIRIM
Kilis 7 Aralık Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Anadolu ve Mezopotamya'nın kesiştiği bölgede yer alan Kilis kazası tarih boyunca farklı toplumlara ev sahipliği yapmıştır. Farklı toplumlara ev sahipliği yapması şehrin kültürel anlamda da zengin olmasını sağlamıştır. Osmanlı Devleti'nin himayesi altına girdiği zamandan itibaren ise bayındır olmaya başlamıştır. "Tanzimat'tan Cumhuriyet'e Kilis'te Sosyo-Kültürel Hayat" başlıklı tez çalışmamızda bahsedilen zaman dilimi içerisinde Kilis'in idari yapısı ele alınmıştır. Aynı zamanda Kilis'te sosyal hayatla ilgili bilgilere yer vermiş olup nüfus, din ve inanış, ibadethaneler, hamamlar, çeşmeler, ticari mekânlar ve mahalle ile sokak yapılarından da bahsedilmiştir. Bunun yanı sıra kültürel hayat hakkında değerlendirmelerde bulunulmuş, Tanzimat ile başlayan eğitimdeki yenileşme hareketlerinden ve bu yeniliklerin Kilis'e yansımasından bahsedilmiştir. Temel eğitimin yanı sıra Kilis'teki azınlık ve yabancı mektepleri de incelenmiştir. Mantık ilmine zirveyi yaşatan Kilisli Mantık âlimlerinden de bahsedilmiştir. Temel kaynaklarımızı ise arşiv belgeleri, Maarif Salnameleri ve Halep Vilayet Salnamelerine ek olarak çağdaş tarihi kaynaklar oluşturmuştur.

Abstract:
Located in the region where Anatolia and Mesopotamia intersect, Kilis district has hosted different societies throughout history. Hosting different societies has made the city rich in cultural terms. It started to develop from the time it came under the protection of the Ottoman Empire. In our thesis titled "Socio-Cultural Life in Kilis from Tanzimat to the Republic", the administrative structure of Kilis during the mentioned time period was discussed. At the same time, it includes information about social life in Kilis, and population, religion and belief, places of worship, baths, fountains, commercial places, neighborhood and street structures are also mentioned. In addition, evaluations were made about cultural life, the innovation movements in education that started with the Tanzimat and the reflection of these innovations on Kilis were mentioned. In addition to basic education, minority and foreign schools in Kilis were also examined. Logic scholars from Kilis, who brought the science of logic to its peak, were also mentioned. Our main sources are archive documents, Education Yearbooks and Aleppo Provincial Yearbooks, as well as contemporary historical sources.
Sezgisel yamuksal bulanık çoklu sayılar üzerinde bazı yeni kavramlar ve çok kriterli karar-verme problemlerine uygulaması
Some new concepts on intuitionistic trapezoidal fuzzy multi-numbers and application to multi-criteria decision-making problems
Yazar: HÜMEYRA KARADÖL
Danışman: DOÇ. DR. İRFAN DELİ
Kilis 7 Aralık Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı / Matematik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu tez çalışmasında ilk olarak bulanık kümeler, bulanık sayılar, yamuksal bulanık çoklu-sayılar, sezgisel kümeler ve sezgisel yamuksal bulanık çoklu-sayıların bazı temel tanım ve işlemleri sunuldu. İkinci olarak, sezgisel yamuksal bulanık çoklu-sayıların (α,β)-kesim kümeleri tanımlandı ve bazı özellikleri verildi. Üçüncü olarak, Archimedean normlarıyla sezgisel yamuksal bulanık çoklu-  sayıların değerlendirilebilmesi için aritmetik ve geometrik operatörler geliştirildi. Dördüncü olarak, (α, β)-kesim kümesine bağlı olarak sezgisel yamuksal bulanık çoklu-sayıların değer ve belirsizlik kavramları verildi. Beşinci olarak, sezgisel yamuksal bulanık çoklu-sayıların (α, β)-kesim kümesine bağlı olarak verilen değer ve belirsizlik kavramları kullanılarak bazı yeni mesafe ölçümleri tanımlandı. Altıncı olarak, geliştirilen değerlendirme operatörleri ve mesafe ölçümleri kullanılarak sezgisel yamuksal bulanık çoklu-sayılarında çok kriterli karar-verme metotları geliştirildi. Son olarak, geliştirilen bu metotların etkililiğini ve uygulanabilirliğini göstermek için iki uygulama ¨ karşılaştırma analizi ile birlikte sunuldu.

Abstract:
In this thesis study firstly, some basic definitions and properties of fuzzy sets, fuzzy numbers, trapezoidal fuzzy multi-numbers, intuitionistic fuzzy sets and intuitionistic trapezoidal fuzzy multi- numbers are presented. Secondly, (α, β )-cut sets of intuitionistic trapezoidal fuzzy multi-numbers are defined and some desired properties are given. Thirdly, arithmetic and geometric operators are developed to evaluate intuitionistic trapezoidal fuzzy multi-numbers with Archimedean norms. Fourthly, the concept of value and ambiguity of intuitionistic trapezoidal fuzzy multi-numbers based on (α, β )-cut sets are given. Fifth, some new distance measures are defined using the concepts of value and uncertainty given by the (α, β )-cut sets of intuitionistic trapezoidal fuzzy multi-numbers. Sixthly, multi-criteria decision-making methods are developed for intuitionistic trapezoidal fuzzy multi-numbers using the developed evaluation operators and distance measures. Finally, two applications are presented with a comparison analysis to demonstrate the effectiveness and applicability of these developed methods.