Hasta refakatçilerinin hastane enfeksiyonları hakkında bilgi düzeyleri, tutum ve davranışlarının belirlenmesi
Determination of patient companions' knowledge level abouthospital infections, their attitudes and approaches
Yazar: ŞEYMA BAŞKAN
Danışman: DOÇ. DR. SELMA ATEŞ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hastane Enfeksiyonları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Davranış = Behavior ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Tutumlar = Attitudes ; Yatan hastalar = Inpatients ; Çapraz enfeksiyon = Cross infection

Özet:
Hastane enfeksiyonları, hastanede bulunan hasta, sağlık personeli, refakatçi ve
ziyaretçilerin sağlığını yüksek oranda tehdit eden sağlık hizmetleri ilişkili enfeksiyonlardır.
Hastane enfeksiyonlarının oluşmasında ve önlenmesinde hasta refakatçileri önemli bir yere
sahiptir. Bu tanımlayıcı ve kesitsel çalışma ile hasta refakatçilerinin hastane enfeksiyonları
hakkında bilgi durumları ile tutum ve yaklaşımlarının belirlenmesi amaçlandı.
Çalışma, Temmuz 2018– Haziran 2019 tarihleri arasında yürütüldü. Araştırmanın evren
ve örneklemini Kahramanmaraş il merkezindeki Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
(KSÜ)'ne bağlı Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi (SUAH) ile Kahramanmaraş İl Sağlık
Müdürlüğü Kahramanmaraş Necip Fazıl Şehir Hastanesi (NFŞH) bünyesindeki tıbbi onkoloji
ve hematoloji servisi, enfeksiyon hastalıkları servisi ile palyatif bakım servisinde tedavi
görmekte olan hastaların yanında bulunan hasta refakatçileri ile gerçekleştirildi. Araştırma,
ulaşılabilen ve araştırmaya katılmayı kabul eden 500 hasta refakatçisi ile tamamlandı.
Araştırmada veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu (KBF)" ve "Hastane Enfeksiyonları
Hakkında Bilgi Tutum ve Yaklaşım Soru Formu" nu içeren bir anket formu kullanıldı.
Araştırmanın yapılabilmesi için etik kurul onayı ile kurum izinleri alındı. Toplanan veriler
bilgisayar ortamında SPSS 23.0 istatistik paket programları ile değerlendirildi. Araştırıma
verilerinin değerlendirilmesinde; sayı ve yüzde dağılımları, tanımlayıcı istatistikler, Ki-Kare
analizi, Pearson Korelasyon analizleri kullanıldı.
Araştırmaya katılan hasta refakatçilerinin yaş ortalamasının 40, %20'sinin ise 26-33 yaş
aralığında, %57.6'sının kadın, %71.6'sının evli ve %26.2'sının öğrenim durumlarının lise
düzeyinde olduğu belirlendi. Hasta refakatçilerinin refakat ettikleri hastaların %49.4'ünün
kanser ve %20.6'sının enfeksiyon tanılarıyla yattığı, refakatçilerin %62.0'sinin hastaya refakat
eden bir kişi olduğu ve refakatçilerin ortalama 12 gün hastaya refakat ettikleri saptandı.
Refakatçilerin; %40.2'sinin hastane enfeksiyonlarını bildikleri ancak %54.2'sinin hastane
enfeksiyonları ve korunma yolları konusunda bilgi almadıkları ve %80.4'ünün hastane
enfeksiyonu konusunda bilgilerinin yeterli olmadığı saptandı. Refakatçilerin %54'ünün 
III
hastasına temas eden hastane tıbbi atıklarını doğru (kırmızı poşete) tıbbi atık kovalarına attıkları
belirlenirken, %46'sının hastane tıbbi atıklarını yanlış atık kovalarına-poşete (siyah ya da mavi
poşet) attıkları ve refakat ettiği hastaya hastane enfeksiyonu bulaşmaması için önlemlere
%86.5'inin uyduğu belirlendi. Refakatçilerin eğitim düzeyi ile hastane enfeksiyonları bilgi
durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu (p<0.05) ancak; hastane
enfeksiyonları bilgi durumları ile cinsiyet, medeni durum, çalışma durumu, gelir durumu,
refakat edilen hastane ve hasta servisi ile hastayla birlikte yaşama durumu arasında ise
istatistiksel olarak anlamlı bir fark (p>0.05) olmadığı belirlendi. Refakatçilerin hasta yanında
refakat ettikleri süre ile hastada hastane enfeksiyonu gelişme durumu arasında anlamlı ilişki
(p<0.01) bulunduğu saptanırken, refakatçilerin hastane enfeksiyonuna maruz kalma durumu
arasında anlamlı bir ilişki olmadığı (p>0.05) belirlendi.
Hasta refakatçileri, hastane enfeksiyonu konusunda bilgilerini yeterli bulmadıkları ve
hastane enfeksiyonları hakkındaolumlu tutum ve yaklaşım sergiledikleri belirlendi.
Anahtar kelimeler: Hastane enfeksiyonları, hasta refakatçisi, bilgi düzeyi, tutum, yaklaşım.

Abstract:
Nosocomial infections are health-related infections that threaten the health status of
patients, health personnel, companions and visitors. Patient companions play an important role
in the development and prevention of nosocomial infections.
This research was carried out in descriptive and cross-sectional design in order to
determine the information states and attitudes and approaches of the patient relatives about
hospital infections.
The study was conducted between July 2018 and June 2019 The population of the study
consists of care services were provided with the patient relatives accompanying the patients
who were being treated in the medical oncology and haematology service, infectious diseases
service and palliative care service in the Health Research and Application Hospital of
Kahramanmaraş Sütçü İmam University, which is located in the city center of Kahramanmaraş
and which provides general diagnosis and treatment and care services, and in Necip Fazıl City
Hospital of Kahramanmaraş Provincial Health Directorate. The study was completed with 500
patients who could be reached and accepted to participate in the study. A questionnaire was
used as a data collection tool in the form of 'Personal Information Form' and 'Knowledge and
Approach about Hospital Infections' Questionnaire. In order to carry out the research, the
company has been granted with the approval of the ethics committee. The collected data were
evaluated with SPSS 23.0 statistical package programs in computer environment. In the
evaluation of the data; frequency and percentage distribution, descriptive statistics, Chi-Square
analysis, Pearson Correlation analysis were used.
It has been determined that the average age of the patient companions participating in
the study was 40 years, 20% were in the 26-33 age range, 57.6% were women, 71.6% were
married and 26.2% were at high school level. It was found that the patients who were
accompanied by the patient attendants were mostly diagnosed with cancer and infection, usually
accompanied by one person, and the attendants accompanied the patient for an average of 12
days. It has been determined 40.2% of companions knew about hospital infections; however, it 
V
has been detected that 54.2% did not receive information about nosocomial infections and
prevention methods, and 80.4% did not have enough information about nosocomial infections.
While 54% of companions dispose of hospital medical waste in contact with their patients in
the correct (red bag) medical waste buckets, 46% of them dispose of hospital medical waste in
the wrong waste buckets (black or blue bag) and 86,5% of the companions adhere to the
measures to prevent the hospital infection. There was a statistically significant difference
between the education level of companions and their knowledge of hospital infections (p
<0.05). There was no statistically significant difference (p> 0.05) between the information
status of hospital infections and gender, marital status, working status, income status,
accompanying hospital and patient service, living with the patient of the companion. While
there was a significant relationship (p <0.05) between the duration of hospital-acquired
infection and companion-accompanying patients, there was no significant relationship between
the companion's hospital infection exposure (p> 0.01).
The patients' companions were not satisfied with their knowledge about hospital
infections and they had positive attitude and approach towards hospital infections.
Key words: Infection, hospital infections, patient companion, attitude, approach.