Nietzsche ve Dostoyevski'de bilimci insan tasarımının reddi
Nietzsche and Dostoyevsky reject scientist human desing
Yazar: HEDİYE ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. EREN RIZVANOĞLU
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Bilim = Science ; Bilim felsefesi = Science philosophy ; Dostoyevski, Fiodor Mihayloviç = Dostoyevski, Fiodor Mihayloviç ; Nietzsche, Friedrich Wilhem = Nietzsche, Friedrich Wilhem ; Varoluş = Existence ; Üstinsan = Superman ; İnsan = Human ; İnsan felsefesi = Human philosophy

Özet:
İnsan varoluşu ve insanın ne olduğu problemi uzun zamandır felsefenin temel konusu olmuştur, olmaya da devam edecektir. Fyodor M. Dostoyevski (1821-1881) ve Friedrich Nietzsche (1844-1900) 19. yüzyılda düşünce, felsefe ve edebiyat hayatına büyük katkı sağlamış ve damga vurmuş iki önemli düşünürdür. Her ne kadar farklı şehirlerde, farklı ortamlarda yaşamış olsalar da hayatları boyunca insan ve insanın problemlerine dair düşüncelerini ortaya koymuşlardır. Her iki düşünürde insanı ele alırken zaman zaman benzer sonuçlara varmışsa da çoğunlukla insanı farklı biçimlerde ele almışlardır. Dostoyevski ve Nietzsche, temelde insan hayatının anlamını ve değeri problemi çerçevesinde, insanın kendisinde sahip olduğu olanakları nasıl en üst değere çıkaracaklarına dair teoriler üretmişlerdir. Dostoyevski için insanın kendi varlığını gerçekleştirmesinin yolu; insan sevgisi, merhameti ve kendisinden üstün olan yegâne güç olan Tanrı'ya inanmak ile dinine temiz bir kalple bağlanmaktır. Nietzsche açısından ise bu yol, insana toplum tarafından dayatılmış ve sorgulamadan kabul ettiği ahlaki ve dini değerlerin özünde değersiz olduğunu bilmesi ve bu değer yargılarından kurtularak kendi içinde bulunan gücü keşfetmek kaydıyla üstinsana ulaştırabilmesidir. Her iki düşünürün ortaklaştığını iddia ettiğimiz yanları, ikisinin de insanın kendini gerçekleştirmesine ve bunu dışsal bir otoriteden bağımsız yapması gerektiğine dair vurgularıdır. Bizim bu tezde göstermeye çalışacağımız şey tam da bu otoritenin ideolojik görünümlü bir bilim tasarımı olduğudur.

Abstract:
Human existence, the problem of what human has long been the main subject of philosophy, and ıt will be continue. Fyodor M. Dostoevsky (1821-1881) and Friedrich Nietzsche (1844-1900) were two important thinkers who gave great importance to the life of thought, philosophy and literature in the 19th century. Although they have lived in different cities and different environments, they have revealed their thoughts on human and human problems throughout their lives. In human and human problems, some thoughts are similar in two thinkers, while others are separated from each other. 
Dostoevsky and Nietzsche basically produced theories about the meaning of human life and how to maximize the possibilities that human possesses around the problem of human value. For Dostoevsky, the way of human self-realization is to believe in human love, compassion and God, the only power that  of him, adhere to his religion with a clean heart. For Nietzsche, this way is  the human knows that the moral and religious values imposed by society and believed without question are worthless, and by getting rid of these values, one can reach himself to the superior by discovering the power within himself. 
In this study, different and similar aspects of thoughts about human will be discussed in both thinkers. In this context, although both thinkers tend to go different ways in human and human problems, the main purpose of both thinkers is to realize itself. They express that the process of human self-realization is a difficult and heavy process for both thinkers, but it is an important task to pass this difficult path.