Pers idari sistemi perspektifinde bir satraplık merkezi Daskyleion
Dascylium, a Satrapial center in the perspective of the Persian administrative system
Yazar: SEVGİ SARIKAYA
Danışman: PROF. DR. MURAT ARSLAN
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eskiçağ Dilleri ve Kültürleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri = Ancient Linguistics and Cultures ; Tarih = History
Dizin: Daskyleion = Daskyleion ; Eyalet = State ; Persler = Persians ; Tarih = History ; Tarihsel gelişim = Historical development ; Yönetim sistemleri = Management systems ; İdari yapı = Administrative structure

Özet:
Persler Klasik Dönem'de antikçağın en önemli uygarlıklarından birini teşkil ettiler ve dönemin o zamana kadar gördüğü en büyük imparatorluğunu kurdular. Pers Krallığı'nın ktistes'i Kyros'tan itibaren halefleri Kambyses, ardından Dareios, Kserkses, Artakserkses'in uyguladıkları yayılımcı politika ve yürürlüğe soktukları mali reformlar neticesinde krallığın emperyal gücünün katlanarak artmasını sağladılar. Ak¬deniz havzasından Merkezi Asya'yı da içine alarak Kuzey Hindistan'a kadar uzanan geniş bir coğrafyada yaklaşık 220 yıl boyunca hüküm sürdüler. Hindistan'dan Trakya'ya sayısız etnik grubu hakimiyetleri altına aldılar. Böylelikle Klasik Dönem'de Akhaimenid Krallığı'nı bir dünya imparatorluğu haline getirdiler. Persler imparatorluğun kuruluş ve gelişme aşamalarındaki son de¬rece yetkin askeri güçleri sayesinde ele geçirdikleri yerlerde uyguladıkları yönetim organizas¬yonlarındaki başarılarıyla ön plana çıkmaktadırlar. Birçok farklı bölgeyi imparatorluğun çatısı altında birleştiren en önemli idari yapı, ele geçirdikleri bölgelerin askeri, idari ve stratejik açıdan en uygun merkezlerine yer-leşerek kurdukları satraplık/eyalet sistemidir. Öyle ki, imparatorluk yıkılmasına rağmen satraplık yönetimi yüzyıllar sonra bile ayakta kalan sağlam yeni bir kurum olmayı sürdürmüştür. Pers krallığında kurulan ilk satraplık bölgeleri arasında Anadolu'da Daskyleion ve Sardeis yer almaktadır. Bu bağlamda Daskyleion, M.Ö. yak. 539 yılından M.Ö. 334 yılına kadar neredeyse kesintisiz bir şekilde imparatorluğa hizmet veren en köklü eyalet merkez-lerinden biridir.
Bu tezde Daskyleion satraplık bölgesinin Klasik Dönem Anadolu'sunun şekillenme-sinde Pers imparatorluğu için oynadığı tarihi rolü ve önemi; ayrıca idari ve siyasi yapısı; satraplık sınırları; eyaletteki kentlerin idari merkezle kurdukları siyasi, eko¬nomik ve kültürel ilişkileri; Daskyleion'un diğer eyalet bölgelerindeki farklılık ve benzerlik arz eden noktaları ortaya konulmaktadır. Bu yapılırken konuya ilişkin antik kaynaklar, epigrafik belgeler ile arkeolojik kalıntılar ele alınmış; son zamanlarda ele geçen yeni veriler, modern literatür eşliğinde tekrar dikkatle incelenerek çok yönlü bir sentezle analiz edilmeye çalışılmıştır.


Anahtar Kelimler: Pers/Akhaimenid İmparatorluğu; Daskyleion; Sardeis; satraplık/eyalet; phoros; Artabazos; Pharnabazos; Arsites.

Abstract:
The Persians, during the Classical Period, established one of the most prominent civilizations of antiquity and formed the biggest ever empire of the period. From the reign of Cyrus, the ktistes of the Persian Kingdom onward to the rules of his successors Cambyses, Darius, Xerxes and Artaxerxes, their expansionist policies and financial reforms immensely increased the imperial power of the kingdom. The Persians ruled over a wide geography stretching from the Mediterranean Region, including Central Asia, towards North India for nearly 220 years. The innumerable ethnic groups from India to Thrace came under their rule. Thus, in the Classical Period, they transformed the Achaemenid Kingdom into a world empire. What is particularly striking about the Persians is the success of their administrative organizations in the areas they occupied thanks to their military might during the foundation and development stages of the empire. The most significant administrative structure which brought many different regions under the imperial roof is the satrapial/provincial system the Persians constructed by settling in the militarily, administratively and strategically most convenient centers of the regions they had invaded. The satrapial administration was so successfully rooted that even centuries after the fall of the empire it remained strong. Dascylium and Sardis of Anatolia are among the first satrapies regions established in the Persian kingdom. In this sense, Dascylium is one of the most essential provincial centers, serving the empire almost incessantly from ca.539 B.C. until 334 B.C.
This paper focuses on the historical role and the importance of the satrapial region of Dascylium for the Persian empire in the shaping of the Classical Period Anatolia; its administrative and political structures; the satrapial borders; the political, economic and cultural relations formed by the cities of the province with the administrative center and Dascylium's differences from and similarities to the other provincial regions. During this research, the related ancient sources, epigraphical documents and archaeological remains are studied; the recently discovered evidence is, in the light of the modern literature, carefully re-examined and analysed through a multi dimensional synthesis.



Keywords: Persian/Achaemenid Kingdom; Dascylium; Sardis; satrapy; phoros; Artabazus;
Pharnabazus; Arsites.