Duygusal yeme, depresyon ve stresin beslenme durumu üzerine etkisi
The effect of emotional eating, depression and stress on nutritional status
Yazar: MERVE BETÜL KARAKUŞ
Danışman: DR. DUYGU SAĞLAM
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme durumu = Nutritional status ; Depresyon = Depression ; Duygusal yeme = Emotional eating ; Stres = Stress

Özet:
Bu çalışmada yetişkin bireylerde duygusal yeme, depresyon ve stresin beslenme durumu ve antropometrik ölçümler üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma etik kurul onayı aldıktan sonraki 6 ay içinde  (Kasım 2018- Mayıs 2019 ) Mezura Sağlıklı Beslenme ve Danışmanlık Ltd. Şti'ye ilk kez başvuran, kliniğe başvuru sürecinde herhangi özel bir diyet listesine bağlı olarak beslenmeyen ve çalışmaya katılmayı kabul eden,  19-65 yaş arası 106 (69 kadın, 37 erkek) birey ile yürütülmüştür. Katılımcılara uygulanan anket formu beş bölümden oluşmaktadır. Anketin ilk bölümünde demografik bilgiler, ikinci bölümünde genel sağlık durumunu ve antropometrik ölçümleri değerlendirmeye yönelik bilgiler yer almaktadır.  Beslenme durumlarını belirlemek için bir günlük besin tüketim kaydı, depresyon ve stres durumlarını değerlendirebilmek için Depresyon, Anksiyete ve Stres Ölçeği, duygusal yeme durumlarını değerlendirebilmek içinse Hollanda Yeme Davranışı Anketi uygulanmıştır. Depresyonu ve stresi olan ve olmayan katılımcıların antropometrik ölçümleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür (p>0.05). Erkek katılımcılarda depresyon puanı ile beden kütle indeksi (BKİ) değeri (r= -0.38) ve bel çevresi (r= -0.34) arasında negatif yönde, orta düzeyde istatistiksel açıdan anlamlı ilişki saptanmıştır  (p<0.05). Depresyon puanı ile günlük tüketilen karbonhidrat (r= -0.22), glukoz (r= -0.22) ve suda çözünebilen lif (r= -0.21) miktarları arasında negatif yönde, zayıf düzeyde ilişki saptanmıştır (p<0.05). Katılımcıların stres puanı ile günlük tüketilen karbonhidrat (r= -0.20) ve  glukoz (r= -0.21) miktarları arasında negatif yönde, zayıf düzeyde istatistiksel açıdan anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0.05). Stresi olan bireylerin duygusal yeme puanı olmayanlardan anlamlı olarak yüksektir (p=0.023). Depresyon ve stres arasında pozitif bir ilişki olduğu saptanmıştır. Erkeklerde stresin depresyon ve duygusal yeme ile ilişkisi pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı bulunmuşken, kadınlarda stres ve depresyon arasında pozitif ilişki olmasına rağmen stres ve duygusal yeme arasında anlamlı bir ilişkisi bulunmamıştır. Erkeklerde; duygusal yeme puanı ile BKİ değeri (r=0.52) arasında pozitif yönde, güçlü düzeyde, bel çevresi (r=0.46) ve kalça çevresi (r=0.43) arasında ise yine pozitif yönde, orta düzeyde istatistiksel açıdan anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0.05). Duygusal yeme puanı ile günlük alınan enerji (r=0.21) arasında genel popülasyonda pozitif yönde zayıf düzeyde ilişki bulunurken(p>0.05), erkek katılımcılarda bu ilişkinin orta seviyede (r= 0.38), genel popülasyona ve kadınlara oranla daha güçlü, olduğu bulunmuştur. Katılımcıların HYDA duygusal yeme puanı ile DASÖ42 depresyon puanı arasında pozitif yönde, orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (r=0.26)  (p<0.05). Duygusal yeme puanı ile stres puanı arasında  pozitif yönde, zayıf düzeyde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir (r=0.22) (p<0.05). Sonuç olarak duygusal yeme ile stres ve depresyon arasında pozitif yönde bir korelasyon saptanmış olup, duygusal yeme yeme puanı arttıkça bireylerin günlük aldıkları toplam enerji ve yağ  tüketim miktarının arttığı gösterilmiştir. Çalışmanın süresi ve örneklem sayısı sınırlı olmasına karşın, elde edilen veriler bu konuda yapılacak olan diğer çalışmalara ışık tutacak niteliktedir. Farklı popülasyonlarda yapılacak destekleyici çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: Beslenme Durumu, Depresyon, Duygusal Yeme, Stres

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the effects of emotional eating, depression and stress on nutritional status and anthropometric measurements in adult individuals. The study was carried out on 106 individuals (69 woman, 37 man) who applied to Mezura Healthy Nutrition and Consulting Ltd. for the first time in 6 months after receiving the approval of the ethics committee (November 2018- May 2019), who were not fed on any special diet list during the application process to the clinic, and who were between 19-65 years of age. The questionnaire form applied to the participants consists of five sections. The first part of the survey includes demographic information, and the second part includes information on evaluating the general health status and anthropometric measurements. A one-day food consumption record was used to determine nutritional status, the Depression, Anxiety and Stress Scale were used to evaluate depression and stress, and the Dutch Eating Behavior Questionnaire was used to evaluate emotional eating states. There was no statistically significant difference between the anthropometric measurements of participants with and without depression and stress (p> 0.05). Only in male participants; A moderate, statistically significant correlation was found between the depression score and body mass index value (r = -0.38) and waist circumference (r = -0.34) (p <0.05). A negative correlation was found between the depression score and the amount of carbohydrates (r = -0.22), glucose (r = -0.22) and water-soluble fiber (r = -0.21) consumed daily (p <0.05). There was a negative and weakly statistically significant relationship between the stress score of the participants and the amount of carbohydrates (r = -0.20) and glucose (r = -0.21) consumed daily (p <0.05). Individuals with stress are significantly higher than those without emotional eating points (p = 0.023). There was a positive and weak statistically significant relationship between emotional eating score and stress (r = 0.22) score (p <0.05). A positive relationship was found between depression and stress. While the relationship of stress with depression and emotional eating was found to be statistically significant in men, there was no significant relationship between stress and emotional eating in women, although there was a positive relationship between stress and depression. In men; a statistically significant relationship was found between emotional eating score and BMI value (r = 0.52) in a positive, strong level, waist circumference (r = 0.46) and hip circumference (r = 0.43) in a positive direction (p <0.05). While there was a positive weak correlation in the general population between emotional eating score and daily energy received (r = 0.21) (p> 0.05), this relationship was found to be moderate (r = 0.38) in male participants, stronger than the general population and women. A positive and moderate statistically significant relationship was found between the participants' DEBQ emotional eating score and DASS42 depression (r = 0.26) score (p <0.05) (Table 4.22). Finally, there is a positive and weak statistically significant relationship between emotional eating score and stress score (r= 0.22) (p <0.05). Consequently, a positive correlation was found between emotional eating both stress and depression, and it was shown that as the emotional eating score increased, the total amount of energy and fat intake increased by individuals. Although the duration of the study and the number of samples are limited, the data obtained will shed light on other studies on this subject. Supportive studies are needed in different populations. 
Keywords: Emotional Eating, Nutritional Status, Depression, Stress