Atatürk Döneminde Kocaeli'de ekonomik gelişmeler (1923-1938)
Kocaeli's economic developments in Ataturk Period (1923-1938)
Yazar: ŞÜKRİYE GÖKSU HÜLAGÜ
Danışman: DOÇ. DR. FUNDA SELÇUK ŞİRİN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Atatürk Dönemi = Atatürk Period ; Atatürk, Mustafa Kemal = Atatürk, Mustafa Kemal ; Ekonomi = Economy ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik gelişmeler = Economic developments ; Kocaeli = Kocaeli

Özet:
Konumu itibariyle Kocaeli, tarihsel gelişim süreci içerisinde ulaşım ağlarına hakimiyeti, hammadde bakımından elverişliliği gibi avantajları sayesinde önemli bir konumda yer almıştır. Osmanlı döneminde başlayan sanayi yatırımları ile sanayinin önemli merkezlerinden biri olarak görülmeye başlamış ve 19. yüzyıl ortalarından itibaren Kocaeli sanayileşen bir konuma gelmiştir. Hereke Halı Fabrikası, Karamürsel Mensucat Fabrikası, Çuha Fabrikası, Arslan Çimento Fabrikası gibi fabrikaların kurulmasıyla kentin önemi bu dönem artmıştır. Osmanlı döneminde sürdürülen temel ekonomik kavramlar devralınmış bu bağlamda da tarım temel geçim kaynağı olmuştur.  Cumhuriyet'in ilk yıllarında da şehir hayatında tarım temel geçim kaynağı olarak varlığını sürdürmeye devam etmiştir. Kocaeli'nin geniş ziraat ovalarına sahip oluşu tarımın başlıca yapılmasına etkendir. Tarımın yanı sıra hayvancılık, meyve yetiştiriciliği, ipek böcekçiliği, tütüncülük de başlıca geçim kaynakları arasındadır. 1923'de Cumhuriyet'in ilanı ile başlayan ve 1938 yılına kadar süren Atatürk Dönemi kapsamında Kocaeli ekonomisi yurt genelinde önemli bir konumda yer almıştır. 1927 Sanayi Sayımı'nda Kocaeli'de yer alan işletme sayısı 1.215, çalışan sayısı ise 3.821 olarak belirlenmiş bu durumda Kocaeli'nin Türkiye genelinde ekonomik yaşamdaki konumunu ortaya koymuştur. 1923-1938 yılları arasında Kocaeli, kurulan bankaları, sanayi kuruluşları, işletmeleri, üretilen tarım ürünleri ve madenleri ile ekonomiye katkısını sunmuştur. Cumhuriyet'in ilanından sonra başlatılan sanayileşme kapsamında Türkiye Cumhuriyeti'nin ekonomik programlarında Kocaeli de yer almaya başlamıştır. 1936 yılında yurt genelinde devletçi sanayileşme kapsamında kurulan, İzmit Kağıt Fabrikası'nın faaliyete geçmesiyle şehrin hem ekonomik hem de sosyal hayatında canlanmalar meydana gelirken aynı zamanda tarım, hayvancılık, meyvecilik, ticaret gibi alanlarda ekonomik hayatta önemli konumda yer almıştır.

Abstract:
In terms of its location, Kocaeli has taken an important place in the historical development process thanks to its advantages such as dominance of transportation networks and availability of raw materials. It started to be seen as one of the important centers of industry with industrial investments started in the Ottoman period and Kocaeli became an industrializing position since the middle of 19th century. With the establishment of factories such as Hereke Carpet Factory, Karamürsel Textile Factory, Broadcloth Factory and Arslan Cement Factory, the importance of the city increased in this period. The basic economic concepts maintained during the Ottoman period were taken over and agriculture became the main source of livelihood in this context. In the early years of the Republic, agriculture continued to be a main source of livelihood in urban life. The fact that Kocaeli has large agricultural plains is a major factor in agriculture. In addition to agriculture, farming, fruit growing, silkworm and tobacco production are among the main sources of livelihood. The Kocaeli economy, which started with the declaration of the Republic in 1923 and lasted until 1938, occupied an important position throughout the country. In 1927, the number of businesses located in Kocaeli Industry Census was 1215, the number of employees in this case designated as 3821 in Kocaeli in Turkey has revealed its position in economic life. Between 1923 and 1938, Kocaeli has contributed to the economy with its established banks, industrial enterprises, enterprises, agricultural products and mines. Within the scope of industrialization in the economic program launched after the proclamation of the Republic of Turkey has started to take place in Istanbul. With the opening of the İzmit Paper Mill, which was established in 1936 within the scope of statist industrialization throughout the country, revival took place in both the economic and social life of the city, and at the same time, it took an important place in economic life in agriculture, farming, fruit growing and trade.