Bilişim ve iletişim teknolojileri kullanımının işletmelerin tedarikçileri ile olan ilişkileri ve işletme performansı üzerindeki etkilerinin belirlenmesi
Determining the effects of the use of information and communication technologies on the relationships of enterprises with suppliers and also on the enterprises performance
Yazar: FARID HADDADZADEHHENDOU
Danışman: PROF. DR. OSMAN DEMİRDÖĞEN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bilişim teknolojisi = Information technology ; Firma performansı = Firm performance ; Hizmet kalitesi = Service quality ; KOBİ = Small and Medium Sized Firms ; Servqual yöntemi = Servqual method ; Tedarik zinciri = Supply chain ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Ölçekler = Scales ; İletişim teknolojisi = Communication technology ; Şirket performansı = Company performance

Özet:
Günümüzde organizasyonlar arasındaki farklılığı belirleyen en önemli faktör bilgi akışıdır. Tedarikçiler ve KOBİ'ler arasında doğru ve kaliteli bilginin paylaşılması ve böylece esnek firma yapılarına ulaşılması işletme performansını olumlu yönde etkileyecektir. Böylelikle bilişim ve iletişim teknolojileri (BİT), işletmeler için rekabet unsuru haline gelmiştir.
Doğru iş süreci yapısı ve yönetimine ek olarak, dış faktörler de işletme performansını etkilemektedir. Tedarik süreci, diğer süreçlerin başarısını doğrudan etkileyen sistemdeki önemli süreçlerden biridir. İşletmelerin kullandığı bilişim sistemleri, tedarikçileriyle kurdukları ilişki ve iş birliklerinin yanı sıra tedarikçilerin sunduğu hizmet kalitesinin işletme performansı üzerindeki etkisinin belirlenmesi bu araştırmanın ana modelini oluşturmaktadır. Bu doğrultuda araştırmanın teorik bölümünde bilişim ve iletişim teknolojileriyle birlikte bilgi paylaşımı ve işletmelerde yaygın olan bilişim sistemleri ele alınmıştır. Daha sonra küçük ve orta ölçekli işletmelerin Türkiye ve dünyadaki önemi ve işletme performansı incelenmiştir. Son olarak tedarik zinciri, hizmet kalitesi ve Servqual ölçeği ile ilgili detaylı bilgilere yer verilmiştir. Ana konudan yola çıkarak, KOBİ'lerin tedarikçileri ile iletişimlerinde bilişim ve iletişim teknolojilerinin kullanımı ve tedarikçinin hizmet kalitesinin işletme performansı üzerindeki etkisini değerlendirmek araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Bu doğrultuda TRA1 bölgesinde faaliyet gösteren işletmelere anket uygulaması yapılmıştır. Eksik veya sorunlu anketler elenerek toplamda 422 veri SPSS paket programında araştırmanın amacına göre kodlanmış ve aritmetik ortalamalar, yüzde, frekans, Anova, T testi, doğrusal regresyon, çoklu doğrusal regresyon ve lojistik regresyon kullanılarak incelemeye alınmıştır.
Sonuç olarak KOBİ'lerde BİT kullanımının tedarikçilerle olan iletişim kalitesini artırdığı ve tedarikçileri iş birliğine daha çok zorladığı belirlenmiştir. İşletme ile tedarikçi iş birliğinin ise tedarikçilerin hizmet kalitesini pozitif yönde etkilediği sonucuna varılmıştır. Ayrıca BİT kullanımının tedarikçi hizmet kalitesini pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Son olarak BİT kullanımının işletmelerin performansını artırdığı belirlenmiştir. Yapılan çeşitli analizler sonucunda iller arası KOBİ'lerde BİT kullanımında farklılık tespit edilmemiştir. Yöneticilerin eğitim düzeyinin işletmelerdeki teknolojiye olan bakışı değiştirdiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca analizler sonucunda sektörler arası bilişim ve iletişim teknoloji kullanımında fark tespit edilmiştir.

Abstract:
Nowadays the most important factor determining the difference among organizations is the flow of information. Sharing correct and high quality information among the suppliers and the SMEs will make flexible firm structures and it will be positively affect the business performance. So, more flexible firm structures will respond faster to ever changing and increasingly uncertain customer needs. In this case, information and communication technologies (ICT) have become a competitive factor for enterprises.
In addition to the correct business processes and correct management structure, external factors also affect enterprise performance. The supply process is one of the important processes in the system that directly affects the success of other processes. The main model of this study is to determine the information systems used by enterprises and their relations and collaborations with their suppliers, as well as the impact of the service quality of these suppliers on enterprises performance. According to this, ICT, information sharing and enterprise`s common information systems are discussed in the theoretical part of the research. Later, the importance of small and medium-sized enterprises in Turkey and in the world and enterprise performance were examined. Finally, the supply chain, service quality and servqual scale are discussed in detail. Based on the main topic, the purpose of the research is to evaluate the use of information and communication technologies in the communication of SMEs with their suppliers and the effect of the service quality of the supplier on the enterprise performance. Accordingly, a questionnaire was applied to the enterprises operating in the TRA1 region. Incomplete or missing questionnaires were eliminated and the data of 422 enterprises in total were coded according to the purpose of the research in the SPSS package program and analyzed using arithmetic, means, percentage, frequency, Anova, T test, linear regression, multiple linear regression and logit regression.
As a result, it has been determined that the use of ICT in SMEs increases the quality of communication with suppliers and forces suppliers to cooperate more. It is concluded that, the cooperation between the enterprise and the supplier affects the service quality of the suppliers positively. In addition, it has been determined that the use of ICT positively affects the service quality of the supplier. Finally, it has been determined that the use of ICT increases the performance of enterprises. As a result of various analyzes, no difference was found in the use of ICT in SMEs among provinces. It was concluded that the education level of the managers changed the technological perspective in the enterprises. In addition, as a result of the analysis, a difference was detected in the use of information and communication technology among sectors.