Genel ve mesleki lise yöneticilerinin etik liderlik davranışlarının okullardaki sosyal adalet üzerindeki etkisi
The effect of ethical leadership behaviors of high school and vocational high school principals on social justice in schools
Yazar: MUHAMMED TURHAN
Danışman: PROF.DR. VEHBİ ÇELİK
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
BuÂ  araştırmanınÂ  genelÂ  amacı,Â  genelÂ  veÂ  meslekiÂ  liseÂ  yöneticilerininÂ  veÂ öğretmenlerininÂ  görüşlerineÂ  göre,Â  okulÂ  yöneticilerininÂ  etikÂ  liderlikÂ davranışlarının,Â  okullardaÂ  sosyalÂ  adaletinÂ  algılanmaÂ  düzeyineÂ  etkisiniÂ belirlemektir.Â BuÂ amaçlaÂ 84Â maddedenÂ (etikÂ liderlikÂ içinÂ 46Â madde,Â sosyalÂ adaletÂ içinÂ  36Â  madde)Â  oluşanÂ  birÂ  anketÂ  formuÂ  geliştirildi.Â  Adıyaman,Â  Diyarbakır,Â Elazığ,Â Iğdır,Â Kahramanmaraş,Â MalatyaÂ veÂ TunceliÂ illerindekiÂ genelÂ veÂ meslekiÂ liselerdeÂ  görevÂ  yapanÂ  82Â  okulÂ  yöneticisiÂ  veÂ  1195Â  öğretmendenÂ  anketÂ  yoluylaÂ veriÂ  toplandı.Â  VerilerÂ  yüzde,Â  frekans,Â  aritmetikÂ  ortalama,Â  tÂ  testi,Â  ANOVAÂ  veÂ kanonikÂ korelasyonÂ analiziÂ teknikleriÂ kullanılarakÂ analizÂ edildi.Â AraştırmaÂ sonuçlarınaÂ göre;Â okulÂ yöneticileriÂ etikÂ liderlikÂ rolleriniÂ başarıÂ ileÂ  gerçekleştirdikleriniÂ  düşünürken,Â  öğretmenlerÂ  etikÂ  liderliğinÂ  etikÂ  ikilemleriÂ çözmeÂ  veÂ  etikÂ  kararÂ  vermeÂ  veÂ  güveneÂ  dayalıÂ  liderlikÂ  boyutlarındaÂ  okulÂ yöneticileriniÂ tamÂ olarakÂ yeterliÂ bulmamaktadır.Â Ayrıca,Â OkulÂ yöneticileriÂ görevÂ yaptıklarıÂ okullardaÂ sosyalÂ adaletinÂ sağlandığına,Â öğretmenlerdenÂ dahaÂ yüksekÂ düzeydeÂ  katılmaktadırlar.Â  YapılanÂ  KanonikÂ  KorelasyonÂ  analizlerinde,Â  okulÂ yöneticilerininÂ etikÂ liderlikÂ davranışlarıyla,Â okullardaÂ sosyalÂ adaletinÂ algılanmaÂ düzeyiÂ  arasındaÂ  çokÂ  yüksekÂ  birÂ  korelasyonÂ  bulunmuştur.Â  BunaÂ  göre,Â  okulÂ yöneticileriÂ  etikÂ  liderlikÂ  davranışlarınıÂ  neÂ  kadarÂ  yüksekÂ  düzeydeÂ  gösterirlerse,Â okullardaÂ sosyalÂ adaletinÂ algılanmaÂ düzeyininÂ oÂ kadarÂ arttığıÂ söylenebilir.Â Â Â AnahtarÂ Kelimeler:Â Etik,Â EtikÂ Liderlik,Â SosyalÂ Adalet.Â

Abstract:
TheÂ  mainÂ  aimÂ  ofÂ  theÂ  studyÂ  isÂ  toÂ  determineÂ  effectsÂ  ofÂ  ethicalÂ  leadershipÂ behaviorsÂ ofÂ highÂ schoolsÂ andÂ vocationalÂ highÂ schoolsÂ principalsÂ onÂ perceptionÂ ofÂ socialÂ justice.Â TheÂ surveyÂ hasÂ beenÂ carriedÂ outÂ amongÂ teachersÂ andÂ principalsÂ whoÂ workÂ there.Â Â Thus,Â aÂ questionnaireÂ form,Â whichÂ includesÂ 84Â questionsÂ (46Â itemsÂ  forÂ  ethicalÂ  leadership,Â  38Â  itemsÂ  forÂ  socialÂ  justice),Â  wasÂ  developed.Â  DataÂ wereÂ collectedÂ fromÂ 82Â principalsÂ andÂ 1195Â teachersÂ workingÂ inÂ highÂ schoolÂ andÂ vocationalÂ  highÂ  schoolsÂ  locatedÂ  inÂ  Adıyaman,Â  Diyarbakır,Â  Elazığ,Â  Iğdır,Â Kahramanmaraş,Â  MalatyaÂ  andÂ  TunceliÂ  cities.Â  CollectedÂ  dataÂ  wereÂ  analyzedÂ usingÂ  Percent,Â  Frequency,Â  Mean,Â  tâTest,Â  ANOVAÂ  andÂ  CanonicalÂ  CorrelationÂ Analysis.Â ResultsÂ  ofÂ  theÂ  studyÂ  indicateÂ  thatÂ  theÂ  principalsÂ  findÂ  themselvesÂ  asÂ successfulÂ  inÂ  theÂ  rolesÂ  ofÂ  ethicalÂ  leadershipÂ  whileÂ  teachersÂ  doÂ  notÂ  findÂ  themÂ entirelyÂ successfulÂ inÂ solvingÂ theÂ ethicalÂ dilemmasÂ andÂ decidingÂ ethicallyÂ andÂ inÂ theÂ trustÂ basedÂ leadership.Â  InÂ addition,Â  principalsÂ muchÂ  moreÂ  stronglyÂ  believeÂ thanÂ  teachersÂ  doÂ  thatÂ  socialÂ  justiceÂ  inÂ  schoolsÂ  isÂ  maintained.Â  AccordingÂ  toÂ  theÂ CanonicÂ  CorrelationÂ  Analysis,Â  aÂ  veryÂ  highÂ  correlationÂ  wasÂ  foundÂ  betweenÂ ethicalÂ leadershipÂ behaviorsÂ ofÂ schoolÂ principalsÂ andÂ perceptionÂ ofÂ socialÂ justiceÂ inÂ  schools.Â  Consequently,Â  itÂ  canÂ  beÂ  saidÂ  thatÂ  ethicalÂ  leadershipÂ  behaviorsÂ  ofÂ principalsÂ areÂ positivelyÂ relatedÂ toÂ perceptionÂ ofÂ socialÂ justiceÂ inÂ schools.Â Â Keywords:Â ethics,Â ethicalÂ leadership,Â socialÂ justice.