Uzun etkili intramüsküler antipsikotik tedavisinin klinik değişkenler ve psikotrop ilaç kullanımına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of long acting intramuscular antipsychotic treatment on clinical variables and psychotropic drug use
Yazar: BEGÜM ESER UYAR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KEMAL YAZICI
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Psikotik belirti gösteren psikiyatrik bozukluklar toplumun tüm kesimlerinde görülebilen, kişinin işlevselliğini her alanda etkileyen, mortalite ve morbiditesi yüksek olan bir psikiyatrik hastalık grubudur. Bu hastalıkların sağaltımındaki temel yöntem ilaç tedavisidir. Tedavi uyumunun iyi olması ilaç tedavisinin işe yaraması için gerekli olan en önemli unsurdur. Kötü tedavi uyumu, psikozlu bireylerde yineleme oranlarının artması ve işlevselliğin bozulması ile yakından ilişkilidir. Uzun etkili antipsikotik enjeksiyon tedavisi kötü tedavi uyumu olan hastalar için oldukça iyi bir seçenektir.
Yaptığımız çalışmanın amacı Mersin Üniversitesi Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğinde psikozun belirti olarak bulunduğu psikiyatrik bozukluklar ile takip edilen UEAP kullanan hastaların genel olarak klinik seyirlerini ve oral tedavi ihtiyaçlarını değerlendirmek, UEAP kullanmaya başlamadan önceki klinik seyirlerini ve oral tedavi ihtiyaçlarını kullanım sonrası ile karşılaştırmak, aynı zamanda halen UEAP kullanmakta olan hastalar ile sadece oral AP kullanan hastalar arasında karşılaştırma yapmaktı.
Çalışmamıza UEAP kullanan 66 hasta ve sadece oral AP kullanan 65 hasta olmak üzere toplam 131 kişi dahil edilmiştir. Katılımcılara sosyodemografik ve klinik veri formu, İçgörü Değerlendirme Ölçeği (İDÖ), Morisky İlaç Uyum Ölçeği, UKU (Udvalg for Kliniske Undersogelser) Yan Etki Değerlendirme Ölçeği, İşlevselliği Global Değerlendirme Ölçeği (İGD), Klinik Global Izlenim – Şiddet ve Yan Etki Ölçeği, Kısa Psikiyatrik Değerlendirme Ölçeği uygulanmıştır. UEAP alan hastalara ve hastaların yakınlarına ek olarak tedavi memnuniyet skalası verilmiştir. Çalışmaya dahil edilen tüm hastaların polikliniğimizde son 6 ay içinde bakılmış olan rutin kan tetkikleri (açlık kan şekeri, karaciğer fonksiyon testleri, trigliserid, total kolesterol, LDL kolesterol (düşük yoğunluklu lipoprotein), HDL kolesterol (yüksek yoğunluklu lipoprotein) ve prolaktin hormonu) değerlerinden faydalanılmıştır. UEAP alan hastaların UEAP başlanmadan önceki kan değerleri de çalışmaya dahil edilmiştir. İstatistiksel analizler SPSS Statistics 25.0 kullanılarak yapılmıştır.
Çalışmamızın sonucunda UEAP kullanan grupta total oral AP, 2. kuşak oral AP, DDD sayılarının ve hastane yatış sayılarının kullanmayan gruba kıyasla daha az olduğu görülmüştür. UEAP kullanan grupta HL görülme sıklığının ve KVH için tedavi alma sıklığının kullanmayanlara göre daha az olduğu saptanmıştır. Ayrıca UEAP kullanan grubun UEAP öncesi klinik seyrinin ve hastalık şiddetinin sadece oral AP kullanan gruba göre daha kötü olduğu saptanmıştır. UEAP kullanan hastalara ve bakım verenlerine uygulanan TMS'de genellikle yüksek memnuniyet bildirildiği ve bakım verenlerin memnuniyet puanlarının hastalara göre anlamlı derecede daha yüsek olduğu görülmüştür. UEAP kullandıktan sonra hastaların epizot ve hastaneye yatış sayılarında UEAP başlanmadan öncesine göre azalma olduğu ve aynı zamanda 1. kuşak AP kullanımında da azalma olduğu görülmüştür. UEAP alanlarda laboratuvar değerlerinden sadece trigliserit değerinde anlamlı olarak azalma saptanmıştır.
Tedavi uyumsuzluğu öyküsü olan ve sosyal destek yönünden yetersizliği olan hastalarda UEAP tercih etmek tedavi devamlılığı için oldukça iyi bir seçenektir. Bu şekilde oral psikotrop ilaç yükünde azalma sağlanabilir ve hastalık seyri daha iyi bir hale getirilebilir. Günümüzde UEAP'ler ile ilgili birçok çalışma yapılmış olmasına rağmen halen geniş örneklemli ve uzun süreli araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Uzun etkili antipsikotik, intramüsküler antipsikotik, depo antipsikotik, klinik değişkenler, psikotrop tedavi

Abstract:
Psychiatric disorders with psychotic symptoms are a group of disorders that can be seen in all segments of the society, affect the functionality of the person in every aspect, and have high mortality and morbidity. The main method in the treatment of these disorders is drug treatment. Good treatment adherence is the most important factor required for medication to work. Poor treatment compliance is closely associated with increased relapse rates and impaired functionality in individuals with psychosis. Long-acting antipsychotic injection treatment is considered quite a good option for patients with poor treatment compliance.
The aim of this study was to evaluate the clinical course and oral treatment needs of patients on LAIs (long acting injection) who were followed up in the psychiatric outpatient clinic of Mersin University Hospital, to compare the clinical course and oral treatment needs of patients before and after they started using LAIs, and to make a comparison between patients who were still using LAIs and patients taking only oral antipsychotics.
A total of 131 patients, including 66 patients on LAI and 65 patients on oral antipsychotics only were included in our study. Sociodemographic and clinical data form, Insight Assessment Scale (IAS), Morisky Drug Compliance Scale, UKU (Udvalg for Kliniske Undersogelser) Side Effect Rating Scale, Global Assessment of Functioning Scale (GAS), Clinical Global Impression-Severity and Side Effect Scale, Brief Psychiatric Rating Scale were administered to the participants. Patients who received LAI and their relatives were additionally given a treatment satisfaction scale. Routine blood tests (fasting blood glucose, liver function tests, triglycerides, total cholesterol, LDL cholesterol (low-density lipoprotein), HDL cholesterol (high-density lipoprotein) and prolactin hormone) values of all patients included in the study were utilized. Blood tests of patients receiving LAI before the initiation of LAI were also included in the study. Statistical analyses were performed using SPSS Statistics 25.0.
The results of our study showed that the number of total oral antipsychotics, 2nd generation oral antipsychotics, mood stabilizing medicines and hospitalizations were lower in the group using LAI compared to the non- users. The incidence of treatment for hyperlipidemia and cardiovascular disease was lower in the group using LAIs. It was also found that clinical course and disease severity of the group using LAI before the initiation of LAI was worse than the group using only oral antipsychotics. Patients using LAI and their caregivers generally reported high satisfaction on the Treatment Satisfaction Scale, and satisfaction scores of caregivers were significantly higher than the patients. It was observed that the number of episodes and hospitalizations of the patients decreased after LAI use compared to period before the initiation of LAI and there was also a decrease in the use of first generation antipsychotics after the initiation of LAI treatment. Among the laboratory values, only triglyceride levels decreased significantly in LAI users.
In patients with a history of treatment non-compliance and inadequate social support, choosing LAI is a very good option for treatment continuity. In this way, the burden of oral psychotropic drugs can be reduced and the course of the disease can be improved. Although many studies have been conducted on LAIs, there is still a need for long-term studies with large samples.
Keywords: Long-acting antipsychotic, intramuscular antipsychotic, depot antipsychotic, clinical variables, psychotropic treatment