Bankacılık sektöründe kredi riski ve kredi türevleri: Ampirik bir uygulama
Credit risk and credit derivatives in the banking sector: An empirical application
Yazar: SERDAR ÖZGÜR
Danışman: PROF. DR. SEMRA KARACAER
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Ampirik yöntemler = Emprical methods ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Faiz oranları = Interest rates ; Granger Nedensellik Testi = Granger Causality Test ; Kredi riski = Credit risk ; Kredi temerrüt takası = Credit default swap ; Kredi türevleri = Credit derivatives ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector

Özet:
Bankalar hem taraf oldukları işlemler hem de sahip oldukları varlıklardan kaynaklı olarak kredi riskine maruz kalmaktadır. Kredi riski, fon aktarım sürecinde kredilendirme işlemlerinden kaynaklandığı gibi bankaların portföyünde yer alan varlıkların temerrüt veya değer düşüklüğü ihtimalinden dolayı da ortaya çıkmaktadır. Kredi riski, bir taraftan varlıkların değerinin azalmasına yol açarken diğer taraftan ilave sermaye gereksinimi doğurmakta ve yeni kredilendirme işlemlerinin kısıtlanmasına yol açmaktadır. Kredi riskinin etkin bir biçimde yönetimi ve azaltımı, bankaların varlıklarının kalitesi ve sermaye gereksinimlerinin ayarlanması bakımından oldukça önemlidir. Kredi riskinin azaltımına ilişkin yaygın bir biçimde kullanılan kredi türevleri ise; Kredi Temerrüt Swapları (CDS), Toplam Getiri Swapları (TRS), Krediye Bağlı Tahvil (CLN), Kredi Spread Opsiyonu (CSO), Teminatlı Borç Yükümlülükleri (CDO) şeklindedir. Bu çalışmada kredi işlemlerinin tanımlanması ve sahip oldukları özelliklere göre çeşitli sınıflara tabi tutulması, kredi riski kavramının tanımı, kredi riskinin unsurları, kredi riskinin ölçümü yaklaşımları, kredi riskinin ölçümüne ilişkin değişkenler, kredi portföyü risk ölçüm modelleri, kredi riskinin yönetimi ve Basel uzlaşılarında kredi riski yaklaşımı, Türk bankacılık sektöründe kredi riskinin büyüklüğü, kredi türevinin tanımı, kredi türevi türleri ve bankaların taraf olduğu kredi türevi işlemleri örnekleri konularına yer verilmiş olup çalışmanın üçüncü kısmında Norden ve Wagner (2008) tarafından ABD'de gerçekleştirilen çalışmada yer alan CDS primleri ile kredi faizleri ve diğer makroekonomik değişkenler arasındaki ekonometrik ilişki; Türkiye'ye ait göstergeler üzerinden test edilmiş, ekonometrik modelde Türkiye'nin 5 yıllık CDS primleri ile Türkiye'nin önemli faiz göstergeleri olan Türkiye'deki bankalar tarafından açılan TL ticari kredilerin faizleri, TR 2 yıllık devlet tahvilleri ve TL/USD 5 yıllık swap faizleri arasındaki ekonometrik ilişki analiz edilmiştir.Çalışmada kullanılan veriler, 2006 Haziran-2019 Şubat dönemlerine ait aylık veriler olup söz konusu veriler sırasıyla durağanlık (birim kök), eşbütünleşme, vektör hata düzeltme (VECM) ve Granger Nedensellik; ekonometrik model ve testlerine tabi tutulmuştur. Gerçekleştirilen testlerin ve modelin çıktılarına göre değişkenler arası eşbütünleşme ilişkisi tespit edilmiş, daha sonra VECM'e dayalı nedensellik ilişkisi ortaya konulmuştur.

Abstract:
Banks are exposed to credit risk arising from both the transactions to which they are a party and the assets they have. Credit risk arises from the possibility of default or impairment of the assets in the portfolio of the banks as a result of the lending transactions in the fund transfer process. Exposure to credit risk leads to a decrease in the value of assets on one hand, it also causes additional capital requirements and limits the new lending transactions. The effective management of credit risk and the reduction of credit risk are very important in terms of the quality of assets and adjustment of capital requirements. Credit derivatives that are widely used in credit risk mitigation are; Credit Default Swaps (CDS), Total Return Swaps (TRS), Credit Linked Notes (CLN), Credit Spread Option (CSO), Collateralized Debt Obligations (CDO). This study includes the definition of credit transactions and classifying them based on their characteristics, definition of credit risk, factors of credit risk, approaches to measurement of credit risk, parameters related to measurement of credit risk, credit portfolio risk measurement models, credit risk management and credit risk approach in Basel compromises, the size of credit risk in the Turkish banking sector, the definition of credit derivative, types of credit derivatives and examples of credit derivative transactions to which banks are a party. Furthermore, in the third part of the study, the econometric relationship between the CDS levels and loan rates (and the other macroeconomic variables) in the study conducted by Norden and Wagner (2008) is tested in terms of the indicators of Turkey. In econometric model the relationships between Turkey's 5 year CDS and Turkey's important interest rate indicators which are TL commercial loans dropped in interest rates by the banks in Turkey, TR 2-year government bonds and TL / USD 5 year swap rates are analysed. The data used in the study are monthly from June 2006 to February 2019 and are subjected to econometric models and tests respectively for stationarity (unit root), co-integration, vector error correction (VECM) and Granger Causality. According to the results of the tests and models, the co-integration relationship between the variables is determined and then applied Granger causality test, which is based on the vector error correction model.