COVID-19 sebebiyle yoğun bakımda takip edilen hastalarda uygulanan pulse steroid tedavisinin etkinliğinin araştırılması
Investigation of the efficiency of pulse steroid therapy applied to patients followed in intensive care unit due to COVID-19
Yazar: SERDAR AYDIN
Danışman: DOÇ. TUNCER ŞİMŞEK
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Antiinflamatuar ajanlar-steroid = Anti inflammatory agents-steroidal ; COVID 19 = COVID 19 ; Pnömoni-viral = Pneumonia-viral ; Steroidler = Steroids ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Amaç: COVID-19 enfeksiyonunun akut viral döneminden sonra ortaya çıkan aşırı sitokin salınımı romatizmal hastalıklarda ortaya çıkan sitokin salınımı ile benzerlik gösterir. Bu nedenle pulse steroid tedavisi, COVID-19 hastalarında ortaya çıkan hiperenflamatuar süreci baskılamakta yararlı olabilir. Bu çalışmada COVID-19 nedeniyle yoğun bakım ünitesinde takip edilen ve mekanik ventilatör desteğine ihtiyaç duyan hastalarda uygulanan pulse steroid tedavisinin inflamatuar süreci baskılamaktaki etkinliği araştırılmıştır.

Gereç ve yöntem: Çalışma, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Hastanesinde 01.01.2020 ve 01.12.2020 tarihleri arasında COVID-19 nedeniyle tedavi gören 50 entübe yoğun bakım hastası üzerinden retrospektif olarak yapılmıştır. Hastaların pulse steroid tedavisi öncesi parametreleri ile pulse steroid tedavisi sonrası üçüncü gün ve yedinci gün değerlerinin değişimi karşılaştırılmıştır. Tedaviye yanıtı değerlendirmek için hemogram, arteriyel kan gazı, sedimentasyon, CRP, Prokalsitonin, D-dimer, Ferritin, Fibrinojen, AST, Troponin-I ve Laktat Dehidrogenaz tetkikleri bilgisayar kayıtlarından toplanmıştır.
Bulgular: Yaptığımız çalışmada hastalarda tedavi sonrası CRP ve fibrinojen değerlerinde üçüncü ve yedinci günlerde anlamlı olarak düşüş görülmüştür (p<0,05). Ancak wbc, trombosit sayısı, laktat düzeyi, sedimentasyon, prokalsitonin, D-dimer, ferritin, LDH, PaO2/fiO2 oranı AST değerlerinde anlamlı değişim olmamıştır(p>0,05). Hastalarda tedavi sonrası nötrofil/lenfosit oranı üçüncü ve yedinci günlerde anlamlı ölçüde artmış(p<0,05), lenfosit sayısı ise tedavi sonrası üçüncü ve yedinci günlerde anlamlı ölçüde düşmüştür(p<0,05). 

Sonuç: Yaptığımız çalışma sonrasında entübe olan orta ve ağır ARDS mevcut olan COVID-19 hastalarında uygulanan pulse steroid tedavisi, hastalarda görülen hiperenflamatuar sürecin baskılanması ve hastaların iyileşmesi üzerine anlamlı katkı sağlamamıştır. COVID-19 hastalarında pulse steroid tedavi etkinliğini göstermek için çok merkezli ve daha geniş çalışmalara ihtiyaç olduğu görüşündeyiz.

Anahtar kelimeler: COVID-19, Pulse steroid tedavisi, inflamasyon, ARDS

Abstract:
Objective: The intense cytokine release that occurs after the acute viral phase of the COVID-19 infection is similar to the cytokine release that occurs in rheumatic diseases. For this reason, pulse steroid treatment may be useful in suppressing the hyperinflammatory process that occurs in COVID-19 patients. In this study, the effectiveness of pulse steroid treatment in suppressing the inflammatory process was investigated in patients who were followed in the intensive care unit due to COVID-19 and needed mechanical ventilator support.

Materials and Methods: The study was conducted retrospectively on 50 intubated intensive care patients who were treated for COVID-19 at Çanakkale Onsekiz Mart University Hospital between 01.01.2020 and 01.12.2020. The changes in the parameters of the patients before the pulse steroid treatment and the values on the third and seventh days after the pulse steroid treatment were compared. In order to evaluate the response to treatment, complete blood count, arterial blood gas, sedimentation, CRP, Procalcitonin, D-dimer, Ferritin, Fibrinogen, AST, Troponin-I and Lactate Dehydrogenase tests were collected from computer records.

Results: In our study, significant decrease was observed in CRP and fibrinogen values of the patients on the third and seventh days after treatment (p<0.05). However, there was no significant change in wbc, platelet count, lactate level, sedimentation, procalcitonin, D-dimer, ferritin, LDH, PaO2/fiO2 ratio, AST values (p>0.05). The neutrophil/lymphocyte ratio increased significantly on the third and seventh days after the treatment (p<0.05), and the lymphocyte count decreased significantly on the third and seventh days after the treatment (p<0.05).

Conclusion: After our study, pulse steroid treatment applied in COVID-19 patients with moderate and severe ARDS who were intubated did not significantly contribute to the suppression of the hyperinflammatory process seen in the patients and the recovery of the patients. We are of the opinion that multicentric and larger studies are needed to demonstrate the effectiveness of pulse steroid treatment in COVID-19 patients.

Keywords: COVID-19, Pulse steroid treatment, inflammation, ARDS