Son trimester nullipar gebelerde bazı sosyo-demografik ve obstetrik özelliklerin psikososyal sağlık düzeyine etkisi
The effect of some socio-demographic and obstetric traits on psycho-social health status of nullipara pregnants at the last trimester
Yazar: SAADET BOYBAY KOYUNCU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEMA DERELİ YILMAZ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Gebelik = Pregnancy ; Psikososyal özellikler = Psychosocial features ; Risk faktörleri = Risk factors ; Sağlık = Health ; Sosyal destek = Social support

Özet:
Araştırmanın örneklemini, Gaziantep il merkezinde bulunan Gaziantep Şehitkamil Devlet Hastanesi?nin kadın hastalıkları ve doğum polikliniğine başvuran gebeliğin son trimesterinde olan 222 nullipar gebe oluşturmuştur. Araştırmanın örneklem büyüklüğünün belirlenmesinde, bağımlı değişkene ait belirleyicilerin tanımlanması çalışmalarında önerilen örneklem büyüklüğü analizden yararlanılmıştır. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından hazırlanan 19 soruluk anket formu ve Gebelikte Psikososyal Sağlığı Değerlendirme Ölçeği (GPSDÖ) kullanılmıştır. Veriler 30.01.2013-01.05.2013 tarihleri arasında araştırmacı tarafından hastanenin kadın doğum polikliniğine başvuran gebelerden toplanmıştır. Verilerin analizinde; sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, Mann Whitney U, Kruskal Wallis Varyans Analizi kullanılmıştır. İstatistiksel olarak 0,05?in altındaki değerler anlamlı kabul edilmiştir.
GPSDÖ toplam puanının 3,95±0,45 olduğu saptanmış ve gebelerin psikososyal sağlık durumlarının iyi oldukları belirlenmiştir. Yaş gruplarına, öğrenim durumuna, çalışma durumuna, algılanılan gelir durumuna, aile tipine, en uzun yaşanılan yere, evlilik kararına, eş yaş gruplarına, eş öğrenim durumuna, eş çalışma durumuna, bebeğini cinsiyetine, düşük öyküsüne, ilk ve ikinci trimesterde bulantı, ikinci trimesterde kusma, ilk, ikinci ve üçüncü trimesterde uyku problemi, ilk, ikinci ve üçüncü trimesterde kas ağrıları yaşama durumuna göre GPSDÖ toplam puanı ve alt boyut puan ortalaması bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0,05).
Sonuç olarak antenatal dönemde; sosyo-demografik, obstetrik özelliklerin ve gebeliğe özgü sorun yaşama durumunun psikososyal sağlığı etkilediği saptanmıştır. 
Sağlık profesyonellerine gebelerin psikososyal sağlığını etkileyen faktörlerin farkında olmaları ve sosyal destek kaynaklarının kullanımı konusunda danışmanlık yapmaları önerilebilir.

Anahtar Sözcükler: psikososyal sağlık; sosyal destek, gebelerin psikososyal sağlık durumlarını etkileyen risk faktörleri.

Abstract:
This descriptive study aims to investigate the of some socio-demographic and obstetric traits on psycho-social health status of nullipara pregnant at the last trimester.
The sample consists of 222 nullipara pregnant at the last trimester who applied to the gynecological diseases and birth policlinic at Gaziantep Şehitkamil Public Hospital in Gaziantep city center. Sample size analysis that was advised for studies identifying determiners which are belongs to the dependent variable was utilized to determine sample size. Data was collected through a survey, which was prepared by the researcher, consisting of 19 questions and Pregnancy Psychosocial Health Assessment Scale (PPHAS). The researcher collected data pregnant who applied to the gynecology policlinic between 01.04.2013-01.05.2013 dates. Numbers, percent, mean, standart deviation, Mann Whitney U, Kruskal Wallis Analysis of Variance was used to analyze data. The values which are below 0,05 were assumed to be statistically significant.
PPHAS total score was evaluated as 3,95±0,45 and it was determined that psycho-social health of pregnant is well. There is not a statistically significant mean difference between PPHAS total score and subdimension score in terms of age groups, educational background, perceived income situation, family type, the city in which was lived long time, marriage decision, age groups of couples, couples? educational background, couples? work situation, gender of baby, miscarriage story, nauseation at the first and second trimester, vomit at the second trimester, hypno issue at the first second and third trimester, muscle ache at the first, second and third trimester (p<0,05).
As a result, it was determined that socio-demographic, obstetric traits, and issues at pregnancy affect psycho-social health status of nullipara pregnant at the last trimester. 
It can be advised that health professionals should be aware of the factors affecting psycho-social health of pregnant and consult regarding the use of social support sources. 

Key words: psycho-social health; social support, the risk factors affecting psycho-social health of pregnant.