Ofis yapılarındaki ortak mekanların insan-mekan ilişkisi bağlamında incelenmesi
A research of common spaces in office buildings in the context of human-space relationship
Yazar: MERVE ŞAHİKA TAN
Danışman: DOÇ. EMİNE NUR OZANÖZGÜ
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Tarihin başlangıcından itibaren insan, kullandığı mekanla etkileşime geçmiştir. Ancak özellikle sanayi devrimi ile; en çok kullandığı mekan olan konuttan giderek uzaklaşmak zorunda kalmış, zamanının çoğunu çalışma mekanlarında geçirir olmuştur. Konutta geçirilen zamanın ve işlevlerin kişinin kendisine bağlı olmasına karşın çalışma mekanlarındaki süre ve davranışlar; çalışmanın koşullarıyla, yönetmelikler ve kurallarla sınırlandırılmıştır. Çalışmaya ayrılan zamanın giderek arttığı ve kişisel yaşantının giderek daha kısa zaman dilimlerine sıkıştığı günümüzde, günün en az sekiz saatinin geçirildiği mekanlar olarak ofis yapıları insan hayatında çok önemli bir yere sahiptir. İnsan mekan ilişkisi açısından ofis yapıları, çalışma ortamları üzerinden olduğu kadar ortak sosyal ortamları üzerinden de incelenmesi gereken bir konudur. Özellikle son yıllarda inşa edilen ofis yapılarının daha fazla ortak mekan ve böylece sosyal ortam oluşturmaya yönelik tasarlandığı gözlemlenmektedir. Çalışanların bir araya geldikleri, işyerinin birer parçası oldukları, kabul gördükleri mekanlar olarak bu ortak alanların önemi ancak insan mekan ilişkisi temelinde incelendiğinde detaylıca anlaşılabilecektir. Bu bağlamda çalışmanın amacı ofis yapılarındaki ortak mekanların kullanıcıyla ilişkisi ve bu ilişkinin çalışma motivasyonuna etkisinin olup olmadığıdının ölçülmesidir. Bu sebeple; Davranış Bilimleri, Örgüt Psikolojisi  ve Çevre Psikolojisi dalları üzerinden; mekansal etmenlerin insan davranışına etkileri incelenmiştir. Bu yaklaşımların, pratikte nasıl karşılık bulduğunun anlaşılabilmesi için ise; nitel temelli bir durum belirleme yaklaşımıyla; amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenen şirketlere uygulanan anket bulguları SPSS programı ile analiz edilerek, çalışanların bu ortak mekanlar hakkındaki görüşleri ve istekleri tespit edilmiştir.

Abstract:
From the beginning of history, human beings have interacted with the space they use. But especially with the industrial revolution; they had to get away from the residence which is the most used place and spent most of his time in working places. Although the time spent and functions in the house depend on the person himself, the time and behaviors in the working places; limited to the conditions of the study, regulations and rules. In today's world, where the time allocated to the work is increasing and personal life is getting stuck in shorter time periods, office buildings  have a very important place in human life where at least eight hours of the day are spent. In terms of human-space relation, office buildings are an issue that needs to be examined through common social spaces as well as working environments. It is observed that especially the office buildings constructed in recent years are designed to create more common spaces and thus social places. The importance of these common areas as the places where employees come together, are part of the workplace and accepted, can only be understood in detail when the human space relationship is examined. In this context, the aim of the study is to measure the relationship between the common spaces in the office buildings and the user and whether this relationship has an effect on the motivation of the work.Therefore; from the Behavioral Psychology, Organizational Psychology and Environmental Psychology disciplines; effects of spatial factors on human behavior were investigated. In order to understand how these approaches are found response in practice; with a qualitative based situation determination approach, a survey was conducted. The survey findings, applied to companies determined by purposive sampling method, were analyzed with SPSS program and the opinions