Türk hamamlarının kültür ekonomoisi açısından değerlendirilmesi (Tarihi yarımada örneği)
Evaluation of Turkish bath in terms of cultural economy (Sample of the historic peninsula)
Yazar: AYŞENUR İKİZ DEMİRCAN
Danışman: PROF. DR. ABDULKADİR EMEKSİZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Kelime anlamı olarak yıkanılacak yer anlamına gelen hamamlar, tüm yapıyı belirli derecelerde ısıtabilecek, içerisinde kullanılacak sıcak suyu yapı içerisinde dolaştırabilecek özel ısıtma sistemlerine sahip olan ve ücret karşılığında yıkanma hizmeti sunan ticari yapılardır.
Toplumlar yıkanma ve temizlenme mekânlarına ihtiyaç duymuşlardır. Su ve özellikle sıcak su kaynağına ulaşmanın bireysel zorluğu karşısında, daimi sıcak suyun bulunduğu, kapalı ve sıcak bir yıkanma ortamı sunan hamamlar Antik Roma medeniyetinden tüm dünyaya yayılmıştır. Anadolu coğrafyasındaki hamamların Roma hamam kültüründen Bizans hamam kültürene evrilen, oradan da Türklerin bu coğrafyaya yerleşimi ile hem mimarî hem kültürel açıdan değişim ve gelişim gösteren uzun bir yolculuğun eseri olduğu görülmektedir. 
Türklerin temizlenme ritüeli ve İslamiyet'in yönlendirmesiyle ortaya çıkan Türk hamam kültürü Osmanlı Devleti döneminde büyük gelişim göstererek günümüzde "Türk Hamamı" markasının oluşmasını sağlamıştır. Hem kadınların hem erkeklerin özel günlerini kutladıkları Türk hamamları, Osmanlı Devleti döneminde saray, konak- yalı, çarşı, deniz, kışla, hastane hamamları olarak farklı amaçlarla hizmet vererek günümüze zengin bir kültürel miras olarak ulaşmıştır ve değerlendirilmeyi beklemektedir.
Kültürel miras yönetiminin giderek önem kazandığı günümüzde Tarihi Yarımada hamamlarının kültürel açıdan incelenmesine yönelik yürütülen çalışma ile hamamların sosyal yaşamımıza ve kültür turizmine katkı sağlaması hedeflenmektedir. 
Anahtar Kelimeler: İstanbul, Türk Hamamı, Kültür Ekonomisi, Rekreasyon, Su, Temizlik.

Abstract:
Baths, which literally mean a place to wash, are commercial buildings that have special heating systems that can heat the entire building to certain degrees, circulate the hot water to be used throughout the building, and offer bathing services for a fee.
Through the ages, societies had needed places for washing and cleaning because of individual difficulty in accessing water, especially hot water. Baths, which offer a closed and warm bathing environment with permanent hot water, have spread all over the world from the Ancient Roman civilization. It is seen that the baths in the Anatolian geography are the result of a long journey that evolved from the Roman bath culture to the Byzantine bath culture, and from there, with the settlement of the Turks in this geography, they changed and developed both architecturally and culturally.
The Turkish bath culture, which emerged under the guidance of the Turkish cleansing ritual and Islam, showed great development during the Ottoman Empire and led to the formation of the "Turkish Bath" brand today. Turkish baths, where both men and women celebrate their special days, served for different purposes as palaces, mansions, bazaars, sea, barracks and hospital baths during the Ottoman Empire, and have reached today as a rich cultural heritage and are waiting to be evaluated.
Today, when cultural heritage management is becoming increasingly important, the study carried out to examine the baths of the Historical Peninsula from a cultural perspective aims to contribute to our social life and cultural tourism.
Keywords: İstanbul, Turkis Bath, Cultural Economy, Recreasyon, Water, Cleaning.