Emziren annelerin emzirme özyeterliliklerinin, bebek beslenmesi tutumlarının ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Assessing of breast-feeding attitude and self-efficacy in mothers, infant feeding attitudes and related factors
Yazar: EZGİ ÖZEN
Danışman: PROF. DR. ERSİN AKPINAR
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Anne sütü = Milk-human ; Anneler = Mothers ; Bebek beslenmesi = Infant nutrition ; Emzirme = Breast feeding ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu çalışmada emziren annelerin, emzirme konusundaki benlik algılarının, yeterlilik hislerinin, bebeğin gelişimi ve annenin bu konudaki algı ve tutumunun tespit edilmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Balcalı Hastanesi Sağlam Çocuk Polikliniği'ne başvuran sağlıklı bebeklerin anneleri ile yapılmıştır. 118 anneye bir sosyodemografik veri anketi, postpartum emzirme özyeterlilik ölçeği ve bebek beslenmesi tutum ölçeği soruları tarafımızca uygulanmıştır.
Bulgular: 118 katılımcı annenin % 36,4'ü ilköğretim mezunu, % 31,4'ü lise mezunu ve % 32,2'si de lisans ve üzeri eğitime sahiptir ve % 34,7'si çalışan annedir. Çalışmamıza katılan annelerin ortalama yaşı 29,5±4,4'tür. En genç anne 19 yaşında iken yaşı en fazla olan 40 yaşındadır. Baba yaşı ortalama olarak 33,1±4,7 yıl, en genç baba 20 ve en yaşlı baba da 48 olarak tespit edilmiştir. Aylık ortalama gelir 3312,3±2624,3 ₺'dir. Bebek yaşı (ay) ortalama olarak 9,6±8,3 olarak elde edilmiştir. Doğum boy ortalama değeri 49,6±2,6 cm iken minimum 30 ve maksimum 56 cm olarak saptanmıştır. Doğum kilosu ortalama olarak 3245,8±427,2 gr olarak saptanmıştır. Gebeliğini planlayanların oranı % 63,6, isteyerek sürdürenlerin oranı % 94,1 idi. Postpartum emzirme özyeterlilik ölçeği ortalama değerleri ve bebek beslenmesi tutum ölçeği ortalama değerleri ile anne eğitim seviyesi arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p=0,007, p˂0,001). Postpartum emzirme özyeterlilik ölçeği ortalama değerleri ve bebek beslenmesi tutum ölçeği ortalama değerleri ile annenin emzirme eğitimi alması arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p=0,001, p˂0,001). Postpartum emzirme özyeterlilik ölçeği ortalama değerleri ve bebek beslenmesi tutum ölçeği ortalama değerleri ile gebeliğin planlı olması arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p˂0,001, p=0,017). Bebek beslenmesi tutum ölçeği ortalama değerleri ile bebeğin cinsiyeti arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuş olup, erkek bebeği olan annelerde bu puan daha yüksek olarak tespit edilmiştir (p=0,016).
Sonuç: Ebeveynlerin eğitim seviyesinin artırılması ile bireysel özyeterlilik ve bebek beslenmesi konusunda bilinç ve tutum anlamında iyileşme görüleceği düşünülmektedir. Birinci basamakta; aile hekimlerine düşen en büyük rol, aile eğitimine katkıda bulunmak, aile planlaması konusunda ailelerin bilgi beceri ve tutumlarını geliştirmek ve bu sayede daha sağlıklı toplumlar oluşmasına katkıda bulunmaktır.

Anahtar Kelimeler: Bebek beslenmesi, emzirme, özyeterlilik, Aile Hekimliği

Abstract:
Introduction: The aim of the study was to assess self-perception and self-efficacy of the breast-feeding mothers growth-development infant and related perception and the attitude of the mothersduring breastfeeding period. 
	Material and Method: Mothers of the healthy infants who were admitted to Çukurova University, Faculty of Medicine, Balcali Hospital, Well Child Clinic were enrolled to the study. A sociodemographic questionnaire, Postpartum Self-efficacy Breastfeeding Scale and Iowa Infant Feeding Attitude Scale-IIFAS were applied to 118 mothers.
Results: Of participating mothers; 36.4% were graduated from primary school, 31.4% were from high school, 32.2% from university whereas 34.7% were working-mothers. The mean maternal age was 29.5±4.4; years the youngest mother was 19 years old whereas the oldest one was 40 years old. Mean paternal age was 33.1±4.7; years (20-48). The mean monthly income was 3312.3±2624.3 TL. Mean age of the infants were 9.6±8.3 months. Mean rate height at birth was 49.6±2.6 cm (min 30, max 56). Mean weight at birth was 3245.8±427 grams. Planned pregnancy rate was 63.6%; pregnancy willingness rate was 94.1%. Postpartum Self-efficacy Breastfeeding Scale and Iowa Infant Feeding Attitude Scale were significantly related to the education level of the mothers (p=0.007, p˂0.001 respectively). Postpartum Self-efficacy Breastfeeding Scale scores and Iowa Infant Feeding Attitude Scale scores were significantly related to the breastfeeding education status of the mothers (p=0.001, p˂0.001 respectively). Postpartum Self-efficacy Breastfeeding Scale scores and Iowa Infant Feeding Attitude Scale scores were significantly related to the planned pregnancy rate (p˂0.001, p=0.017 respectively). Iowa Infant Feeding Attitude Scale scores were significantly related to the gender of the infants whereas mothers who had male infants had higher Iowa Infant Feeding Attitude Scale scores (p=0.016).
Conclusion: I improving the parental education level may improve the awareness and attitude about self-efficacy and infant feeding. The role of family physicians is to contribute to family education and planning and to improve knowledge, skill and attitudes of the families and thus to contribute to community health.

Keywords: Infant feeding, Breast-feeding, Self-efficacy, family physician