Yetişkinlerin psikolojik dayanıklılık ve bilişsel duygu düzenlemeleri ile bağlanma stili arasındaki ilişkinin incelenmesi
Relationship between resilience, cognitive emotion regulation and attachment style in adults
Yazar: NİLAY AYVAZ HALICI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ ŞARLAK
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada yetişkinlerin psikolojik dayanıklılık ve bilişsel duygu düzenlemeleri ile bağlanma stili arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın veri toplama araçları Kişisel Bilgi Formu, Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği, İlişki Ölçekleri Anketi ve Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği'dir. Çalışmanın verileri online olarak 325 katılımcı üzerinden toplanmıştır. Örneklemin %57.2'si kadın, yaş ortalaması 31.78, %55.1'i bekar ve %63.1'i üniversite mezunudur.
Verilerin analizinde gruplar arası farkları karşılaştırmalar için bağımsız örneklem t-test ve ANOVA, değişkenlerin birbirleriyle ilişkisini incelemek için Pearson Korelasyonu ve yordayıcılığı test etmek için çoklu doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. Analiz sonuçlarına göre psikolojik dayanıklılık, bağlanma stilleri ve bilişsel duygu düzenlemenin bazı alt boyutlarının (pozitif tekrar odaklanma, düşünceye odaklanma, diğerlerini suçlama, yıkım gibi) demografik değişkenlere göre anlamlı farklılıklar gösterdiği bulunmuştur. Güvenli bağlanma ile psikolojik dayanıklılık arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki; korkulu, saplantılı ve kayıtsız bağlanma stilleri ile psikolojik dayanıklılık arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Ayrıca uyumlu bilişsel duygu düzenleme stratejilerinden olan plana tekrar odaklanma, bakış açısına yerleştirme, pozitif yeniden gözden geçirme ve pozitif tekrar odaklanmanın psikolojik dayanıklılık ile pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bilişsel duygu düzenleme alt boyutları ve bağlanma stillerinin psikolojik dayanıklılık üzerindeki yordayıcı etkisini incelemek için gerçekleştirilen analiz sonuçlarına göre ise; orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki bulunmuş, yordayıcı değişkenlerin tümü birlikte psikolojik dayanıklılıktaki değişimin (varyansın) %39'unu açıklamıştır. Araştırmanın bulguları literatür ışığında tartışılmıştır. Klinik örneklem ya da psikopatoloji anlamında riskli gruplar ile gerçekleştirilen müdahale çalışmalarında güvenli bağlanma ve uyumlu bilişsel duygu düzenleme stratejileri kullanımına dair içerikleri programlara dahil etmenin psikolojik dayanıklılığı arttırıcı etkisi olabileceği önerilmektedir.
Anahtar Sözcükler: psikolojik dayanıklılık, bilişsel duygu düzenleme, bağlanma

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the relationship between psychological resilience and cognitive emotion regulation andattachment style in adults. Data collection tools of the research are Personal Information Form, Adult Resilience Scale, Relationship Scales Questionnaire and Cognitive Emotion Regulation Scale. The data of the study were collected online from 325 participants. 57.2% of the sample is female, mean age is 31.78, 55.1% is single and 63.1% is university graduate.

In the analysis of the data, independent samples t-test and ANOVA were used to compare the differences between groups, pearson correlation was used to examine the relationship of variables with each other and multiple linear regression was used to test predictiveness. According to the results of the analysis, it was found that some sub-dimensions of cognitive emotion regulation (such as positive refocusing, focus on thought, blaming others, catastrophizing), attachment styles and resilience showed significant differences according to demographic variables. Positive and significant relationship between secure attachment and resilience was found. Also it was found that there is a negative and significant relationship between resilience and fearful, preoccupied, dismissive attachment styles. In addition, it was concluded that refocus on planning, putting into perspective, positive reappraisal and positive refocusing which are among the adoptive cognitive emotion regulation strategies, were positively and significantly related to resilience. According to the results of the regression analysis, a significant relationship was found and all of the predictive variables together explained 39% of the variation in resilience. The findings of the study were discussed in the light of the literature. It is suggested that incorporating the contents of secure attachment and the use of adaptive cognitive emotion regulation strategies into programs may increase resilience in intervention studies conducted with risky groups in terms of clinical samples or psychopathology.

Keywords: psychological resilience, cognitive emotion regulation, attachment style