Erenler (merkez-Artvin) köyü çevresinin jeolojik özellikleri ve maden yatakları
Geological features and mineral deposits of Erenler (central-Artvin) village surroundings
Yazar: TUĞRUL KOÇAL
Danışman: PROF. DR. FETULLAH ARIK
Konya Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Erenler (Artvin/Merkez) köyü ve civarında yer alan yaklaşık 2,5 km2 lik bir alanı kaplayan çalışma alanının en yaşlı birimini Santoniyen yaşlı asidik volkanizma ürünlerinden dasit, riyodasit, riyolit ve bunların piroklastikleri ile yer yer mikritik kireçtaşları ve tüf seviyelerinden oluşan Kızılkaya formasyonu oluşturur. Birimin üst kesiminde yer alan mikritik kireçtaşları volkanizmanın duraksadığı dönemde bu asidik volkanizma ürünleri üzerine uyumlu olarak yerleşmiştir. Bölge genelinde Doğu Pontidler ile Toridler'in, Selandiyen-Erken Tanesiyen zaman aralığında çarpışmasından sonra, gerilmeli tektonik rejim sonucu olarak denizel ortam koşulları egemen olmuş ve Geç Tanesiyen-İpresiyen yaşlı Erenler formasyonu açısal uyumsuzlukla çökelmiştir. Erenler formasyonu uyumsuz olarak çoğunlukla türbiditik kırıntılı kayaçlardan oluşur. Çalışma alanında Santoniyen yaşlı Kızılkaya formasyonuna ait dasit-dasitik tüf ve piroklastikleri daha genç olan Erenler formasyonu üzerine tektonik olarak yerleşmiştir. 
MTA Genel Müdürlüğü tarafından 1974-1984 yılları arasında lokal bir alanda çalışılan Erenler alterasyon sahasının, potansiyeli nedeniyle daha geniş alanda VMS cevherleşmesi açısından önemli olabileceği için sahanın Cu-Au-Ag-Zn-Pb cevherleşmelerinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Cevher içinde ortalama % 0.46 Fe2O3, % 0.77 CuO, % 8.23 ZnO, % 3.36 PbO, % 40.83 BaO ve % 27.66 SO3 bulunmakta olup bu bileşenler pirit, kalkopirit, fahlerz grubu, galenit, sfalerit ve baritlerin oluşumunu sağlamıştır.
Erenler sahasında yapılan küme analizlerine göre ana bileşenler ve NTE ayrı bir grup olarak ana bileşenler – NTE kümesini oluştururken Fe, Cu, Pb, Zn, Ba ve S yöredeki sülfidli cevherleşemeye bağlı olarak kümelenmişlerdir. 
Alterasyon zonlarında alınan mineralojik-petrografik ve XRD örneklerinin analiz sonuçlarına göre çalışma alanında arjilik (kuvars, illit, kaolinit) alterasyonun geliştiği tespit edilmiştir.
Bütün volkanik kayaçlar büyük iyon çaplı litofil elementler açısından kalıcılığı yüksek elementlere göre zenginleşme göstermesi magmanın dalma batma süreci ile ilişkili olarak geliştiğine işaret eder

Abstract:
The oldest unit of the study area, which covers an area of approximately 2.5 km2 in Erenler (Artvin/Merkez) village and its surroundings, is the Kızılkaya formation, which consists of Santonian aged acidic volcanism products such as dacite, rhyodacite, rhyolite and their pyroclastics, and occasionally micritic limestones and tuff layers. . Micritic limestones located in the upper part of the unit settled harmoniously on these acidic volcanism products during the period when volcanism paused. After the collision of the Eastern Pontides and the Taurids throughout the region in the Selandian-Early Thanetian time interval, marine environmental conditions prevailed as a result of the tensional tectonic regime and the Late Thanetian-Ypresian aged Erenler formation was deposited with angular unconformity. The Erenler formation unconformably consists mostly of turbiditic clastic rocks. In the study area, dacite-dacitic tuffs and pyroclastics belonging to the Santonian aged Kızılkaya formation were tectonically deposited on the younger Erenler formation.
It was aimed to reveal the Cu-Au-Ag-Zn-Pb mineralizations in the Erenler alteration area, which was investigated locally by the MTA General Directorate between 1974 and 1984, considering that they may be important for VMS mineralization in a wider area. The ore contains an average of 0.46% Fe2O3, 0.77% CuO, 8.23% ZnO, 3.36% PbO, 40.83% BaO and 27.66% SO3, and these components have provided the formation of pyrite, chalcopyrite, fahlerz group, galenite, sphalerite and barite. 
According to the cluster analyses conducted in the Erenler mineralization, the main components and REE form a separate group, the main components - REE cluster, while Fe, Cu, Pb, Zn, Ba and S are clustered depending on the sulfide mineralization.
According to the analysis results of mineralogical-petrographic and XRD samples taken in the alteration zones, it was determined that argillic (quartz, illite, kaolinite) alteration developed in the study area.
All volcanic rocks are enriched in lithophile elements with large ion diameters compared to elements with high persistence, indicating that the magma developed in relation to the subduction process.