Diriliş Ertuğrul dizisinin Urdu-Türkçe çevirilerinin Gıdeon Toury'nin erek odaklı çeviri kuramına göre incelenmesi
Investigation of the Urdu-Turkish translations of the Diriliş Ertuğrul series according to Gideon Toury's targeted translation theory
Yazar: BURCU YILMAZ ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. YASİN MURAT DEMİR
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı / Çeviri ve Kültürel Çalışmalar Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation

Özet:
Günümüz küreselleşen dünyasında kitle iletişim araçlarının artması ve teknolojinin gelişmesiyle birlikte çeviri amaçları ve yöntemleri de çağımıza göre değişiklik göstermektedir. Dünya genelinde yaşanan COVID-19 pandemi süreciyle birlikte teknolojik gelişmeler, toplumların birbirleriyle etkileşiminin artması gibi çeşitli sebeplerle film-dizi çevirileri günlük hayatta sıkça karşılaştığımız hususlardan olmuştur. Dizi ve film çevirileri çoğunlukla dublaj ve altyazı şeklinde karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada Orta Doğu ülkeleri başta olmak üzere Türk dizilerine yoğun ilginin olduğu bu dönemde Diriliş Ertuğrul dizisinin 1. Sezon ilk beş bölümün Urduca dublaj çevirisi incelenmiştir. Çeviri eleştirisi, kaynak metnin erek metninle kıyaslanmak suretiyle detaylı bir çözümlemesini içerir. Gideon Toury 'nin erek odaklı betimleyici çeviri kuramı bu çalışmanın kuramsal çerçevesini oluşturmaktadır. Diriliş Ertuğrul dizisinin Türkçe 'den Urdu diline çevirisinin, kaynak metin ile erek metin arasında Toury 'nin normları ışığında karşılaştırmalı bir çözümlemesi yapılmış ve çeviri metni incelenmiştir. İlgili kuramın ortaya attığı normlar bağlamında edimsel örnekler dâhilinde çevirinin "yeterlilik" eksenine mi yoksa "kabul edilebilirlik" eksenine mi daha yakın olduğu belirlenmiştir. Araştırmamız neticesinde, bu çalışma ilk Urdu Dili çeviribilim incelemesi olması itibariyle alana yeni bir ufuk açmıştır.

Abstract:
In today's globalizing world, together with the increase in mass media and the development of technology, the purposes and methods of translation also differ according to our age. Due to various reasons such as technological developments and the increase in the interaction of societies with each other during the COVID-19 pandemic process experienced worldwide, movie-series translations have become one of the issues we frequently encounter in daily life. TV series and movie translations are mostly in the form of dubbing and subtitles. When there has been a great interest on Turkish series, especially in the Middle East countries, Urdu-dubbing translation of the first five episodes of the 1st season of Diriliş Ertuğrul series have been examined in this period. Translation criticism includes a detailed analysis of the source text by comparing it with the target text. Gideon Toury's target-oriented descriptive translation theory constitutes the theoretical framework of this study. A comparative analysis of the translation of Diriliş Ertuğrul from Turkish into Urdu was made between the source text and the target text in the light of Toury's norms, and the translation text was examined. In the context of the norms put forward by the relevant theory, it has been tried to determine whether the translation is closer to the "proficiency" axis or the "acceptability" axis within the context of the performative examples. As a result of our research, this study has opened a new horizon to the field as it is the first Urdu Language translation studies study.