Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerin yazılı metinlerinde metafor kullanım becerilerinin betimlenmesi
Description of students' skills to use metaphors in written texts in teaching Turkish as a foreign language
Yazar: FERİDE DÜN
Danışman: DOÇ. DR. ELÇİN ESMER
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilgiler Ana Bilim Dalı / Yabancılara Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kavramsal metafor kuramı = Conceptual metaphor theory ; Metafor = Metaphor ; Türkçe = Turkish ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğrenimi = Foreign language learning ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Yazma becerisi = Writing skills ; Üniversite öğrencileri = University students ; Üniversiteler = Universities

Özet:
İletişimi meydana getiren dil, anlamaya yardımcı birçok yardımcı unsuru da içinde barındırmaktadır. Metafor da anlamaya yardımcı bu unsurlardan biri olarak değerlendirilmektedir. Metafor en genel tanımıyla, bir şeyi başka şeye göre anlamaktır.
Metafor bağlamında ortaya konmaya çalışılan bu çalışmanın amacı, Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerin yazılı metinlerinde metafor kullanım becerilerinin betimlenmesidir. Araştırmanın modeli betimsel araştırma modelidir. Araştırmanın çalışma grubunu, Mersin Üniversitesinde eğitim gören yabancı uyruklu 30 (otuz) öğrenci oluşturmuştur. Verilerin çözümlenmesi Lakoff ve Johnson'ın Kavramsal Metafor Kuramı'na (1980) göre nitel olarak yapılmıştır. Ölçme aracı olarak, açık uçlu soru tekniğine göre hazırlanmış dört uyarandan oluşan yazılı girdiler kullanılmıştır. Kullanılan uyaranlar "Hayat nedir?", "Eğitim nedir?", "Özlemek nedir?" ve "Zaman nedir?"dir. C1 düzeyi göz önünde bulundurularak hazırlanan bu uyaranların seçiminde öğrenci edimlerinin uygunluğuna dikkat edilmiştir. Ayrıca hazırlanan dokuz açık uçlu uyaran sayısı, alan uzmanlarından alınan uzman görüşü sonucunda dörde indirilmiştir. Çalışmanın sonucunda, Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerin yazılı metinlerinde yapı metaforu, yönelim metaforu ve ontolojik metafor kullandıkları görülmüştür. En sık üretilen metafor türünün yapı metaforu olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Sözcükler: Metafor, kavramsal metafor, dil, zihin, yabancı dil olarak türkçe öğretimi, yazma becerileri

Abstract:
Language bringing communication into existence also includes many different contributive factors that make understanding easier. Metaphor is also considered as one of these elements that assist understanding. In the most general sense, metaphor is understanding something in terms of another one.
The purpose of the present study conducted within the framework of theories regarding metaphor is describing the skills of students learning Turkish as foreing language to use metaphor in written texts.  The model of the research is the descriptive research model.  Participants are recruited from thirty foreign-national students studying at Mersin University. Lakoff and Johnson's Conceptual Metaphor Theory (1980) is used in the data analysis process. As a measurement tool, written inputs consisting of four stimuli prepared according to the open-ended question technique are used. Chosen stimuli can be listed as following "What is life ?", "What is education ?", "What is missing?", "What is time?". While choosing these stimuli which are prepared by considering C1 level, the appropriateness of these stimuli to the readiness of students are also taken into account. Additionally, nine open-ended stimuli prepared are reduced to four in accordence with expert opinion taken from field experts. As a result of the present study, structural metaphor, orientational metaphor, and ontological metaphor are found in the written texts of students learning Turkish as a foreign language. Also, it is detected that the most frequently used conceptual metaphor type is structural metaphor.
Key Words: Metaphor, conceptual metaphor, language, cognition/mind, teaching Turkish, writing skills