Bazı turunçgil melezlerinin in vitro koşullarda çoğaltım ve köklendirme performanslarının araştırılması
Investigation of micropropagation and rooting performances of some citrus hybrids in in vitro conditions
Yazar: OĞUZCAN KURTULUŞ
Danışman: PROF. DR. YILDIZ AKA KAÇAR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Turunçgiller 	yetiştiriciliği yapılan ve yüksek tür çeşitliliğine sahip meyve gruplarından biridir. Taze olarak tüketilmesi ve farklı endüstrilerde ham madde olarak kullanılması turunçgillerin önemini artırmaktadır. Bu nedenle turunçgillerde yeni çeşit ve anaç geliştirme çalışmaları oldukça önemlidir. Melezleme çalışmaları sonucunda elde edilen değerli bitkilerin çoğaltılması için bitki doku kültürü çalışmaları güçlü bir alternatiftir. Tez çalışmasında, Sunki mandarin (Citrus sunki) x Rubidoux Üç Yapraklısı (Poncirus trifoliata var.Rubidoux) melez bireylerinin farklı besin ortamlarında (Murashige and Skoog Medium -MS, Woody Plant Medium -WPM, Rugini Olive Medium -ROM) mikroçoğaltım performansları incelenmiştir. Ayrıca bitkilerin köklendirilmesi üzerine farklı bitki büyüme düzenleyicilerin (indol bütirik asit - IBA ve naftalen asetik asit - NAA) etkisi araştırılmıştır. Elde edilen köklü bitkiler dış koşullara alıştırılmıştır. Tez çalışmasında kullanılan genotiplerden mikroçoğaltım aşamasında en başarılı genotipler SR-60 ve SR-75 olurken, kök aşamasında en başarılı genotipler SR-33, SR-41, SR-47 ve SR-60 olmuştur. Besin ortamlarının mikroçoğaltım üzerine etkisi istatistiksel olarak önemsiz bulunmuştur (P<0.05). Köklenme denemelerinde bitki boyu ve kök uzunluğu için en başarılı bitki büyüme düzenleyici IBA, kök sayısı için en başarılı bitki büyüme düzenleyici ise NAA olarak belirlenmiştir.

Abstract:
Citrus is one of the fruit species that is cultivated and has a high species diversity. Consuming fresh and using as raw material in different industries increases the importance of citrus fruits. Therefore, development of new varieties and rootstocks in citrus fruits is very important. Plant tissue culture studies are a powerful alternative to reproduce valuable plants obtained as a result of crossbreeding studies. In the thesis study, micropropagation performances of Citrus sunki x Poncirus trifoliata var. Rubidoux hybrid individuals in different nutrient media (Murashige and Skoog Medium -MS, Woody Plant Medium -WPM, Rugini Olive Medium -ROM) were investigated. In addition, the effect of different plant growth regulators (indole butyric acid - IBA and naphthalene acetic acid - NAA) on rooting of plants was investigated. Rooted plants acclimatizated to greenhouse conditions. Among the genotypes used in the thesis, the most successful genotypes in the micropropagation stage were SR-60 and SR-75, while the most successful genotypes in the root stage were SR-33, SR-41, SR-47 and SR-60. The effect of nutrient media on micropropagation was found statistically insignificant (P <0.05). In rooting assay, the most successful plant growth regulator for plant height and root length was determined as IBA, and the most successful plant growth regulator for root number was determined as NAA.