Astımlı olgularda ekshale nitrik oksit ölçümünün önemi ve ölçümü etkileyen faktörler
The importance of exhaled nitric oxide in asthma and its correlation with host and environmental factors
Yazar: OLGUN KESKİN
Danışman: PROF. DR. M. MELTEM TOR
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Allerji ve İmmünoloji = Allergy and Immunology ; Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Astım = Asthma ; Nitrik oksit = Nitric oxide ; Solunum yolları hastalıkları = Respiratory tract diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Astımlı hastalarda ekshale havada fraksiyone nitrik oksit (FeNO) arttığı gösterilmiş ve basit ve invaziv olmayan yöntemle FeNO ölçümünün, hava yolu inflamasyonunun bir göstergesi olarak antiinflamatuar tedavinin etkinliğinin ve hastalık kontrolünün değerlendirilmesinde kullanılabileceği gösterilmiştir Ancak FeNO ölçümü cinsiyet, atopi gibi kişiye ait faktörler, diyet, fizyolojik şartlar, çevresel faktörler, ölçüm yöntemi gibi pek çok faktörden etkilenmektedir. Bu çalışmada astımlı hastalarda FeNO düzeylerinin hastalık kontrolü ile olan ilişkisini, kişisel ve çevresel faktörlerin FeNO ölçümüne olan etkilerini araştırmayı amaçladık. Bu amaçla astım tanısı almış olan 40 hasta ve 20 sağlıklı kişi çalışmaya alındı. Olguların hava kirliliği değerlerinin düşük ve yüksek olduğu tarihlerde (T1:Haziran-Eylül ve T3: Kasım-Ocak) FeNO, serum ECP, total IgE, periferik kan eozinofil ölçümü, spirometrik ölçümleri yapıldı ve hasta grubuna ayrıca Astım Kontrol Anketi (AKT) uygulandı ve ilk ölçümden sonra iki hafta boyunca zirve ekspiratuar akım hızı (PEF) kayıtları alınarak iki haftanın sonunda (T2) aynı ölçümler tekrarlandı. Astımlı olgularda FeNO kişisel faktörlerden ve hava kirliliğinden etkilenmemişti, fakat sağlıklı kişilerde hava kirliliğine maruziyet FeNO'yu arttırmaktaydı. Sigara içen kontrol ve astım grubunda içmeyenlere ve bırakanlara göre FeNO daha düşük bulundu. Atopisi olanlarda nonatopiklere göre FeNO değerleri anlamlı yüksek bulundu (p=0.022). Başlangıç eozinofil değerleri ile FeNO değerleri arasında da anlamlı ilişki saptandı (p=0.008). Kontrol altında olan (AKT?20) astım olgularında FeNO düzeyleri düşük saptanmasına rağmen AKT ve FeNO düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı Bununla birlikte FeNO'in <25ppb iken astım kontrolunu belirlemedeki sensititivitesi %72,2, spesifisitesi % 75, PPV % 96,2 ve NPV % 23, <50 ppb iken ise sırası ile % 97,2, % 75, % 97,2 ve % 75 olarak bulundu. Sonuç olarak astımlı hastalarda yüksek FeNO saptanması halinde atopi mutlaka araştırılmalıdır. Astımda kontrolü belirlemede düşük FeNO'in yüksek pozitif prediktif değere sahiptir.Anahtar Kelimeler: Nitrik Oksit, astım, ekshale edilen hava

Abstract:
Measurement of exhaled nitric oxide (FeNO) levels provides a simple, reproducible, and noninvasive test which may reflect airway inflammation and disease control in asthma. FeNO measurement is influenced by many host factors like atopy, sex, diet, and environmental factors like ambient conditions, measurement technique. In this study, we aimed to assess the correlation between FeNO levels and disease control, host and environmental factors in asthma. We enrolled 40 asthmatics and 20 controls and measured FeNO, serum ECP, total IgE, blood eosinophilia and performed spirometry both on a less polluted summer day (T1) and 14 days later (T2) ( asthmatics only) and on a polluted winter day (T3). Peak Expiratory Flow (PEF) variability was calculated for asthmatics between T1 and T2. We also assessed disease control in asthmatics with Asthma Control Test (ACT) at both time-points and ACT?20 were accepted as controlled asthma, and ACT<20 as uncontrolled asthma. We found no correlation between FeNO levels and host factors and air pollution in asthmatics but FeNO levels increased significantly in normal controls in correlation with increasing air pollution. FeNO levels were insignificantly lower in active smokers as compared to exsmokers and nonsmokers both in asthmatics and controls. Atopic asthmatics had significantly higher FeNO levels compared to nonatopics (p=0.022). Initial blood eosinophilia were found to be correlated with FeNO levels (p=0.008). Although controlled asthmatics had low mean FeNO level, we found no significant correlation between ACT and FeNO. But sensititivity, specificity, PPV and NPV of FeNO in relation to asthma control were calculated as 72,2%, 75%, 96,2% and 23% for FeNO<25ppb and 97,2%, 75%, 97,2% and 75% respectively for FeNO<50 ppb. In conclusion, asthmatics with high FeNO levels should be investigated for atopy and asthmatics with low FeNO levels (<25ppb) have potentially controlled asthma with high positive predictive value.Keywords: Nitric oxide, asthma and exhaled air