Füyuzi'nin Makbul Der Hal-i Huyul adlı baytarnamesi: Giriş-tenkitli metin-dizin
Füyuzi̇'s baytarname called Makbul Der Hal-i̇ Huyul: Introduction-critique of the text-index
Yazar: TÜLAY İRFANOĞLU
Danışman: PROF. DR. MESUT ŞEN
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu dil çalışması, Süleymaniye Kütüphanesinin Hacı Mahmud bölümünde 2055 
numarada kayıtlı bulunan Makbūl Der Ĥal-i Ħuyūl adlı baytarnāmenin üzerinedir. 
Bu eser Füyūzi tarafından 17. Yüzyılda Sultan Mustafa b. Mehmed Han 
devrinde Eski Anadolu Türkçesi ile oluşturulmuş ve dönemin padişahına sunulmuştur. 
Makbūl Der Ĥal-i Ħuyūl bir mukaddime, bir hatime ve üç bölümden 
oluşmaktadır. Bu eserin Şeyh Muhammed Kadızade'nin eseri olduğuna dair görüşler 
bulunmakla birlikte baytarnameler üzerinde tüm çalışmalar tamamlanmadığı için bu 
konuda kesin bir kanı bulunmamaktadır. Yapılan ve yapılmakta olan çalışmalar ile 
birlikte kesin bir sonuca varılacaktır. 
Bu tez Giriş, Tenkitli Metin ve Dizin olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. 
Giriş bölümünde eserin yazarı, eserin içeriği, eserin bölümleri ve nüshaları 
hakkında genel bilgiler verilmiştir. Ayrıca metnin dil ve imlâ özellikleri bu bölümde 
incelenmiştir. 
Tenkitli Metin bölümünde eserin varaklarının transkripsiyonlu metni 
bulunmaktadır. Metin oluşturulurken diğer nüsha ile karşılaştırılmış, en doğru olduğu 
düşünülen kelimeler tercih edilmiş ve nüsha farkları belirtilmiştir. Metinde okumayı 
kolaylaştırma ve anlam bütünlüğü sağlama amacıyla satır başları yapılmış, bazı 
kelimeler kalın olarak yazılmış, her iki nüshanın sayfa numaraları belirtilmiş,noktalama 
işaretleri kullanılmış ve kompozisyon kurallarına uyulmuştur. 
Gramatikal bir dizin oluşturulmuş ve transkripsiyonu yapılmış metinde yer alan 
tüm kelime ve kelime grupları gösterilmiştir.

Abstract:
This thesis is a linguistic study on the baytarnāme which is called Makbūl Der 
Ĥal-i Ħuyūl registered in number 2055 at Hacı Mahmud Department in Süleymaniye 
Library. 
This work had been crated with the old Anatolian Turkish by Füyūzi in the 
17th century during the reign of the Sultan Mustafa b. Mehmed Han and was presented 
to the Sultan of that period. 
Makbūl Der Ĥal-i Ħuyūl consists of intruduction section, conclusion section 
and other three sections. Although there are some opinions that this work is belongs to 
Şeyh Muhammed Kadızade, there is no definite idea since all the studies have not been 
completed on this work. 
This thesis consists of three chapters including introduction, critique of the text 
and index. 
In the introduction chapter some details about name, content, chapters and the 
copies of the work is given. Also language and spelling features of the text are 
examined in this chapter. 
Critique of the text chapter contains the varak's transcribed text. The text is 
compared with the other copy and the words in the texts are chosen that thought to be 
most accurate and the differences between the copies is also specified. To ease the 
reading and to ensure the integrity of meaning of the text; beginning of lines are formed, 
some words are written bold, number of pages is specified in both copies, punctuation 
marks are used and composition rules are followed. 
In the last chapter a gramatical index is formed and all the words and group of 
words that located in the transcribed text are shown.