Romatoid artritli hastalarda tedavi uyumunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi ve uyum artırma önerileri
Determination of factors affecting treatment adherence in patients with rheumatoid arthritis and recommendations to increase treatment adherence
Yazar: MURAT TEKİN
Danışman: PROF. DR. AYTEKİN OĞUZ
Sağlık Bakanlığı / Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2007
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
RA'lı hastaların tedavi uyumunu etkileyen faktörleri araştırmak amacı ile İstanbul Göztepe Eğitim Araştırma Hastanesi Romatoloji polikliniğinde, 2007 yılı Şubat-Haziran ayları arasında, 18'i erkek 92'si kadın olmak üzere toplam 110 hasta ile yapılan bu çalışmada; 
• Kadınların erkeklere göre günlük yaşamda başkasının yardımına daha fazla ihtiyaç hissettiği,
• Psikiyatriye başvurma ihtiyacı ve başvurma oranının kadınlarda daha yüksek olduğu,
• Hastaların eğitim seviyesi arttıkça DMARD tedaviye erken başlandığı,
• Hastalık hakkında bilgi kaynağı olarak internet, gazete ve dergi kullanma oranının eğitim seviyesi arttıkça yükseldiği,
• Hastaların çoğunun RA hakkında bilgi düzeyleri ve bilgilendirilme konusunda kendilerini yetersiz hissettikleri, buna rağmen yüksek oranda düzenli takibe geldikleri,
• Ayrıntılı ilaç kullanım düzeni sorgulandığında hastaların yaklaşık yarısının çeşitli nedenlerle ilaç kullanımını aksattıkları,
• Klorokin ve hidroksiklorokinin temininde yaşanan zorluklardan dolayı en çok aksatılan ilaçlar olduğu,
• Klasik DMARD'lardan en düzenli kullanılanın en çok yan etki yapmasına rağmen haftada bir gün kullanımı nedeni ile metrotreksat olduğu,
• Leflunomid, adalimumab, infliksimab, etanersept ve siklofosfomid gibi klasik ajanlara cevap vermeyen ve hastalık aktivitesinin kontrol altına alınmasının güç olduğu hastalarda kullanılan bu ilaçların daha düzenli kullanıldığı,
• Depresyonun kadınlarda, ek hastalığı olanlarda, hastalık sonrası eşinin ilgisi azalanlarda ve HAQ skoru yüksek olanlarda daha sık görüldüğü,
• Hastaların romatoloji uzmanına ulaşımı veya DMARD tedavi başlama zamanının geciktiği bulunmuştur.
Bu veriler RA'lı hastalarda tedavi hedeflerine ulaşılamamasında sadece ilaçların etkilerindeki yetersizlik veya hastalığın ağırlığı değil yüksek orandaki tedaviye uyumsuzluğun ve birinci ve ikinci basamakta RA tanı ve yönlendirilmesindeki eksikliklerin de önemli rolü olduğunu göstermektedir. Tedavi uyumunu arttırmak için birçok parametrenin değerlendirildiği hem hastalara hem de hekimlere yönelik bilinçlendirme programlarının uygulanmasına ihtiyaç vardır.

Abstract:
In this study, which was conducted in Istanbul Göztepe Training and Research Hospital Rheumatology Polyclinic, between February and June 2007, with a total of 110 patients, 18 males and 92 females, with the aim of investigating the factors affecting the treatment compliance of patients with RA;
• Women feel more in need of help from others in daily life than men,
• The need to apply to psychiatry and the rate of application is higher in women,
• As the education level of the patients increases, DMARD treatment is started early,
• The rate of using the internet, newspapers and magazines as a source of information about the disease increases as the level of education increases,
• Most of the patients feel inadequate about their level of knowledge and information about RA, yet they come to regular follow-up at a high rate,
• When the detailed drug use order is questioned, about half of the patients delay their drug use for various reasons,
• Chloroquine and hydroxychloroquine are the drugs that are most disrupted due to the difficulties in procurement,
• Although it has the most side effects, the most regularly used DMARD is metrotrexate because it is used once a week,
• These drugs, which are used in patients who do not respond to classical agents such as leflunomide, adalimumab, infliximab, etanercept and cyclophosphamide, and whose disease activity is difficult to control, are used more regularly,
• Depression is more common in women, those with comorbidities, those whose spouse's interest is reduced after the illness, and those with high HAQ scores,
• It has been found that the time of the patients to reach the rheumatologist or to start DMARD treatment is delayed.
These data show that not only the inadequacy of the effects of drugs or the severity of the disease, but also the high rate of non-adherence to treatment and the deficiencies in the diagnosis and guidance of RA in primary and secondary care play an important role in the failure to achieve treatment goals in patients with RA. In order to increase treatment compliance, there is a need to implement awareness-raising programs for both patients and physicians, in which many parameters are evaluated.