Kronik inmeli bireylerde denge değerlendirmeleri için kullanılan yöntemlerin yüz yüze, senkron ve asenkron kullanımının karşılaştırılması
Comparison of face-to-face, synchronous and asynchronous use of methods used for balance assessments in individuals with chronic stroke
Yazar: BİROL ÖNAL
Danışman: PROF. DR. NEZİRE KÖSE
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörolojik Fizyoterapi Ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Nöroloji Fizyoterapistliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Çalışma, kronik inmeli bireylerde Berg Denge Ölçeği (BDÖ) ve Tinetti Denge Testinin (TDT), senkron ve asenkron olarak uygulanmasının güvenirliği ve geçerliğini incelemek amacıyla yapıldı. Çalışmaya yaşları 30-77 yaş aralığında 12  kadın ve 24 erkek olmak üzere 36 kronik inmeli birey dahil edildi. Tüm bireyler yüz yüze,  senkron tele-değerlendirme ve asenkron tele-değerlendirme olmak üzere 3 farklı yöntemle değerlendirildi. Yüz yüze değerlendirme 1. değerlendirici tarafından klinik ortamda gerçekleştirildi. Yüz yüze değerlendirmede bireylerin sosyodemografik bilgileri, inme hastalığı ile ilgili bilgileri, denge, fonksiyonel ve klinik durumlarına ait değerlendirmeler yapıldı. Asenkron ve senkron tele-değerlendirmeler, 1. ve 2. değerlendirici tarafından gerçekleştirildi. Asenkron ve senkron tele-değerlendirmelerde bireyler sadece BDÖ ve TDT ile değerlendirildi. Güvenirlik iç tutarlılık, değerlendirici içi ve değerlendiriciler arası güvenirlik ile araştırıldı. Değerlendirici güvenirliği için 18 bireyin hem senkron video kayıtları hem de asenkron video kayıtları 10 gün sonra 2 değerlendirici tarafından değerlendirildi. Geçerlilik ise birleşim geçerliği ve eşzaman geçerliği ile incelendi. Birleşim geçerliğinin incelenmesinde Motor Değerlendirme Ölçeği (MDÖ), Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADÖ), Brunnstrom alt ve üst ekstremite iyileşme evreleri kullanıldı. Eşzaman geçerliği ise BDÖ, TDT, mediolateral salınım (MLS), anteroposterior salınım (APS) ve salınım hızı ile ilişki incelenerek araştırıldı. Çalışmamız sonucunda; her iki tele-değerlendirme yöntemi için BDÖ ve TDT'nin iç tutarlılığının (Cronbach a=0,930 ile 0,970 arası), değerlendirici içi güvenirliğinin (ICC=0, 970 ile 0,990 arası) ve değerlendiriciler arası güvenirliğinin (ICC=0, 970 ile 0,990 arası) mükemmel derecede olduğu tespit edildi. Yapı geçerlik analizinde ise her iki tele-değerlendirme yöntemi için  de BDÖ' nün iki faktörlü bir yapısının olduğu görüldü. TDT'nin ise tek faktörlü yapıya sahip olduğu belirlendi. BDÖ ve TDT'nin senkron ve asenkron tele-değerlendirilmesinin birleşim geçerliği incelendiğinde; MDÖ puanı, alt ekstremite Brunnstrom seviyeleri ile mükemmel düzeyde pozitif yönde, üst ekstremite Brunnstrom düzeyi ile ise BDÖ'nün mükemmel, TDT'nin iyi düzeyde korelasyonları olduğu saptandı (p<0,05). HADÖ puanıyla ise önemsiz düzeyde negatif korelasyon saptandı. Her iki tele-değerlendirme yönteminin eşzaman geçerliği için yapılan analizlerde; BDÖ ve TDT'nin, yüz yüze yapılan BDÖ ve TDT ile pozitif yönde mükemmel düzeyde, MLS, APS ve salınım hızı ile ise negatif yönde orta düzeyde ilişkili bulundu. Çalışmamız sonucunda; BDÖ ve TDT'nin senkron ve asenkron tele-değerlendirme yöntemlerinde geçerli ve güvenilir olduğu tespit edildi.

Abstract:
The study was conducted to examine the reliability and validity of the synchronous and asynchronous application of  Berg Balance Scale (BBS) and Tinetti Balance Test (TBT) in individuals with chronic stroke. Thirty-six chronic stroke individuals, 12 women and 24 men, aged between 30-77 years, were included in the study.All individuals were evaluated with 3 different methods: face-to-face, synchronous tele-assessment and asynchronous tele-assessment. Face-to-face evaluation was performed by the 1st evaluator in a clinical setting.In the face-to-face evaluation, evaluations of individuals' sociodemographic information, information about stroke disease, balance, functional and clinical status were made. Asynchronous and synchronous tele-assessments were performed by the 1st and 2nd evaluator. In asynchronous and synchronous tele-assessments, individuals were evaluated only with BBS and TBT. Reliability was investigated with internal consistency, intra-rater and inter-rater reliability.For rater reliability, both synchronous and asynchronous video recordings of 18 individuals were evaluated by 2 raters 10 days later. Validity was examined with concurrent validity and concurrent validity. Reliability was investigated with internal consistency, intra-rater and inter-rater reliability. Both synchronous and asynchronous video recordings of 18 individuals were evaluated by 2 raters 10 days later for rater reliability. Validity was examined with concurrent validity and concurrent validity. Motor Assessment Scale (MAS), Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS), Brunnstrom lower and upper extremity recovery stages were used to examine the convergent validity. Concurrent validity was investigated by examining the relationship with BBS, TBT, mediolateral sway (MLS), anteroposterior sway (APS) and oscillation velocity. As a result of our study; For both tele-assessment methods, the internal consistency (Cronbach a=0.930 to 0.970), intra-rater reliability (ICC=0.970 to 0.990), and inter-rater reliability (ICC=0.970 to 0.990) of the BBS and TBT  was found to be excellent. In the construct validity analysis, it was seen that the BBS had a two-factor structure for both tele-assessment methods. It was determined that TBT had a single factor structure.When the convergent validity of the synchronous and asynchronous tele-assessment of BBS and TBT is examined; It was determined that the MAS score had excellent positive correlations with the lower extremity Brunnstrom levels, and excellent correlations with the upper extremity Brunnstrom level and BBS and good correlations with the TBT (p<0,05). There was an insignificant negative correlation with HADS score. In the analyzes made for the concurrent validity of both tele-assessment methods; BBS and TBT were positively correlated with face-to-face BBS and TBT, and moderately negatively correlated with MLS, APS and oscillation velocity. As a result of our study; It was found that BBS and TBT were valid and reliable in synchronous and asynchronous tele-assessment methods.