Tesis içi tezgah yerleşim probleminin sıralı örüntü madenciliğine dayalı bir yaklaşımla çözülmesi
Solving facility layout problem with a sequential pattern mining-based approach
Yazar: GİZEM TOPGÜLOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SERKAN ALTUNTAŞ ; PROF. DR. TÜRKAY DERELİ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Tesis yerleşim düzenlemesi = Facility layout ; Veri madenciliği = Data mining

Özet:
Üretim sistemlerinde uygun tesis yerleşiminin belirlenmesi, üretim verimliliğini etkileyen en kritik kararların başında gelmektedir. Verimliliği arttırmak için üretim tesisleri çoğunlukla malzemelerin, ara mamullerin ve bitmiş ürünlerin tesis içerisinde olabildiğince az taşınacağı şekilde düzenlenir. Tesis içinin düzenlenmesi ve tesis içerisindeki makinelerin/tezgahların uygun konumlandırılması, tesis yerleşim problemi olarak adlandırılmaktadır. Literatürde tesis yerleşim probleminin çözümü için oldukça fazla çalışma yürütülmüştür ancak yürütülen çalışmalarda çözüm yöntemi olarak veri madenciliği yöntemlerinin kullanımı son derece kısıtlıdır. Veri madenciliği kullanılan çalışmalarda ise ağırlıklı olarak birliktelik kuralları tercih edilmiştir. Bilgilerimize göre, literatürde veri madenciliği yöntemlerinden bir diğeri olan Sıralı Örüntü Madenciliği'ni kullanan yalnızca bir çalışma mevcuttur ve bu çalışmada bir hastanenin yerleşimi düzenlenmiştir. Buna göre, bir üretim tesisinin yerleşimini düzenlemek amacıyla sıralı örüntü madenciliği algoritmalarını kullanan çalışma bulunmamaktadır. Literatürdeki eksiklik dikkate alındığında, bu tez çalışmasında bir üretim tesisinin düzenlenmesi için sıralı örüntü madenciliği yöntemine dayalı bir yaklaşım önermek ve önerilen yaklaşımı iki farklı gerçek üretim tesisinde uygulamak amaçlanmıştır. Önerilen yaklaşımın gerçek hayat problemlerinde kolaylıkla kullanılabilmesi için tez çalışmasında bir yazılım da geliştirilmiştir. Önerilen yaklaşım ile elde edilen sonuçlar ise üretim tesislerinin mevcut yerleşimleri ile ve bilgisayar destekli algoritmalardan biri olan CRAFT algoritmasıyla elde edilen sonuçlar ile karşılaştırılmıştır. Uygulama sonuçları, önerilen yaklaşımın gerçek hayat problemlerinin çözümünde kolaylıkla kullanılabileceğini göstermiştir.

Abstract:
Determining the appropriate facility layout in production systems is one of the most critical decisions affecting efficiency. Production facilities are often arranged in such a way that materials, intermediates and finished products are transported as little as possible to increase efficiency. Finding an appropriate layout by arranging the facility is defined as a facility layout problem. In the literature, many studies have been conducted to solve the facility layout problem. However, the use of data mining methods is extremely limited and association rules were mainly preferred in the studies using data mining. To the best of our knowledge, there is no study that uses Sequential Pattern Mining which is another data mining method to arrange the layout of a production facility. The aim of this study is to propose an approach based on sequential pattern mining for facility layout and to apply the proposed approach to different real production facilities. In the study, a software is also developed to apply the proposed approach easily. The results obtained with the proposed approach have been compared with the current layouts of production facilities and the results obtained by applying CRAFT algorithm which is one of the computer-aided facility layout algorithms. The application results showed that the proposed approach can be easily used in solving real life problems.