Hemşirelerin travma ile başa çıkmalarında içsel dini yönelimin etkisi
The effect of internal religious orientation on nurses' coping with trauma
Yazar: MUHAMMED ŞÜKRİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE DURMAZ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Hemşirelerin Travma İle Başa Çıkmalarında İçsel Dini Yönelimin Etkisi
Amaç: Bu araştırma hemşirelerin travma ile başa çıkmalarında içsel dini yönelimin etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Araştırma 15 Ağustos 2023 – 7 Şubat 2024 tarihleri arasında Atatürk Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkez'inde çalışan hemşirelerle yürütülmüştür (N=975). Örneklem belirlemede evreni belirli olan gruplardan örneklem hesaplama formülü kullanılmış ve 405 hemşire ile çalışma tamamlanmıştır. Araştırmada Sosyodemografik Veri Formu, Travma ile Başa Çıkma Algı Ölçeği ve İçsel Dini Motivasyon Ölçeği kullanılmıştır. Toplanan veriler SPSS 22 paket programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde sayı, yüzdelik, en az ve en çok değerler ile ortalama ve standart sapmanın yanı sıra ilişkisel çıkarımlarda Correlation Analizi kullanılmıştır. Ayrıca verilerin ileri analizi için Regresyon yapılmıştır.
Bulgular: Araştırmada hemşirelerin Travma İle Başa Çıkabilme Algısı Ölçeği (TBÇA)
 toplam puanı 91.71+17.21, İçsel Dini Motivasyon Ölçeği toplam puanı 27.51+8.13 bulunmuştur. Travma İle Başa Çıkabilme Algısı Ölçeği ve altboyutları toplam puanları ile İçsel Dini Motivasyon Ölçeği (İDMÖ)  toplam puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü ve düşük düzeyli bir ilişki vardır (p<0.05).  Travma İle Başa Çıkabilme Algısı Ölçeği toplam puanları arttıkça, İçsel Dini Motivasyon Ölçeği toplam puanı da artmaktadır.
Ölçekler arasında yapılan ileri analiz sonucunda İçsel Dini Motivasyon değişkeni ile Travma İle Başa Çıkabilme Algısı değişkeni arasında anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (R=0.266, R2adjusted=0.068, F(1,403)=30.629; p=0.000). İçsel Dini Motivasyon, Travma İle Başa Çıkabilme Algısındaki değişimin %6.8' ini açıklamaktadır.
Sonuç: Ölçeklerden aldığı min ve max punanlar incelendiğinde hemşirelerin travma ile orta düzeyin üzerinde baş edebildikleri, içsel dini motivasyonlarının ise ortalamanın üzerinde olduğu söylenebilir. Hemşirelerin içsel dini yönelimleri arttıkça, travma ile başetme algıları da artmaktadır. İçsel Dini Motivasyon, Travma İle Başa Çıkabilme Algısını etkileyen bir faktördür.
Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, içsel dini yönelim, konsültasyon liyezon psikiyatri hemşireliği,travma ile başa çıkma

Abstract:
The Effect of Intrinsic Religious Orientation on Nurses' Coping with Trauma
Aim: This study was conducted to examine the effect of intrinsic religious orientation on nurses' coping with trauma.
Material and Method: The study was conducted with nurses working at Atatürk University Health Practice and Research Centre between 15 August 2023 and 7 February 2024 (N=975). In determining the sample, the sample calculation formula was used from the groups with a certain universe and the study was completed with 405 nurses. Sociodemographic Data Form, Trauma Coping Perception Scale and Intrinsic Religious Motivation Scale were used in the study. The collected data were analysed with SPSS 22 package programme. In the analysis of the data, number, percentage, minimum and maximum values, mean and standard deviation as well as Correlation Analysis were used for relational inferences. Regression was also used for further analysis of the data.
Results: In the study, the Nurses' Perception of Coping with Trauma Scale (TBÇA) The total score of the Perception of Coping with Trauma Scale and its sub-scales and the total score of the Intrinsic Religious Motivation Scale (IDMÖ) were found as 91.71+17.21 and 27.51+8.13, respectively. There is a statistically significant, positive and low-level relationship between the total scores of the Perception of Coping with Trauma Scale and its subscales and the total score of the Intrinsic Religious Motivation Scale (IDMS) (p<0.05).  As the total score of the Perception of Coping with Trauma Scale increases, the total score of the Intrinsic Religious Motivation Scale also increases. As a result of the further analysis between the scales, it was determined that there was a significant relationship between the Intrinsic Religious Motivation variable and the Perception of Coping with Trauma variable (R=0.266, R2adjusted=0.068, F(1,403)=30.629; p=0.000). Intrinsic Religious Motivation explains 6.8% of the change in Perception of Coping with Trauma.
As a result of the further analysis between the scales, it was determined that there was a significant relationship between the Intrinsic Religious Motivation variable and the Perception of Coping with Trauma variable (R=0.266, R2adjusted=0.068, F(1,403)=30.629; p=0.000). Intrinsic Religious Motivation explains 6.8% of the change in Perception of Coping with Trauma.
Conclusion: When the min and max scores obtained from the scales are examined, it can be said that the nurses can cope with trauma above the average level and their intrinsic religious motivation is above the average. As the nurses' intrinsic religious orientation increases, their perceptions of coping with trauma also increase. Intrinsic religious motivation is a factor affecting the perception of coping with trauma.
Keywords:  Consultation-liaison psychiatric nursing, coping with trauma, intrinsic religious orientation, nursing