Örgüt kültürünün bilgi yönetim sürecine ve örgütsel performansa etkisi: beş yıldızlı otel işletmelerinde bir uygulama
Determining the effect of organizational culture on knowledge management process and organizational performance: an application in five star hotels
Yazar: DİLEK UZUN
Danışman: PROF.DR. ÖMÜR ÖZMEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration

Özet:
Günümüzün hızla değişen dünyasında işletmelerin ayakta kalmaları budeğişimlere uyum sağlamalarına bağlı olmaktadır. Örgüt kültürü bu uyumu sağlamadaönemli bir rol üstlenmektedir. Örgüt kültürü örgütün amaçlarının, stratejilerinin vepolitikalarının oluşumunda belirleyici konumdadır. Dolayısıyla örgütün rekabetüstünlüğü kazanmasında da kültürün önemli bir payı vardır. Bilgi toplumuna geçişsürecinin yaşandığı bu dönemde, bilgi temel üretim faktörü haline gelmiştir. Bu şartlaraltında, işletmelerin rekabet üstünlüğü sağlamaları, en önemli rekabet üstünlüğü aracıdurumuna gelmiş olan bilgiyi etkili şekilde yönetebilmelerine bağlı olmaktadır. Bununda örgütsel performansı arttıracağı görüşü hakimdir. Ancak, bilgi yönetimi temelindeinsanın yer aldığı süreçleri kapsamaktadır ve dolayısıyla örgüt kültüründenetkilenmektedir. Bu durumda bilgi yönetimi hem örgüt kültüründen etkilenen, hem deörgütsel performansı etkileyen bir aracı değişken olmaktadır.Bu tez çalışmasında, dört farklı kültür tipinde örgüt kültürü ve örgütselperformans arasındaki ilişki ve bilgi yönetiminin bu ilişkideki aracılık etkisiincelenmiştir. Çalışma Ege bölgesindeki beş yıldızlı otel işletmelerinden seçilenörneklem üzerinde yürütülmüştür. Araştırmaya kaynak olan veriler araştırma sorularıçerçevesinde yapılandırılmış soru formu yoluyla toplanmıştır. Çalışmada, bilgiyönetimi ile örgütsel performans ilişkisi, bilgi yönetimi ve örgütsel performansın farklıkültür tiplerindeki durumu, örgütsel performans üzerinde etkili olan bilgi yönetimisüreçleri ve bilgi yönetiminin aracılık etkisini belirlemeye yönelik olarak analizleryapılmıştır. Aracılık etkisinin ortaya konması için Yapısal Eşitlik Modellemesiçerçevesinde yol analizinden yararlanılmıştır.Anahtar Kelimeler: 1) Bilgi Yönetimi, 2)Örgüt Kültürü, 3)Örgütsel Performans, 4)Otelİşletmeleri 5)Yapısal Eşitlik Modeli

Abstract:
In today?s everchanging world, organizations can only survive by adapting thesechanges. Organizational culture plays an important role in this adaptation. It is themain determinant of organization?s objectives, strategies and policies. Thus, it is thekey factor for organizations to gain competitive advantage. The world is in thetransition period to knowledge society and knowledge has become the most importantfactor of production recently. In this circumstances, it is believed that managingknowledge as the key factor of competitive advantage raises organizationalperformance. But, as knowledge management refers to the human centered process, itis affected by organizational culture. In this case, knowledge management would be amediator variable that affects organizational performance and at the same time isaffected by the organizational culture.In this thesis, the relationship between organizational culture and organizationalperformance and the mediating effect of knowledge management on this relationshipis investigated for four different types of organizational culture. The study isconducted on the sample selected from the five star hotel establisments in Aegeanregion. Data for the research is provided by a questionaire which is structuredaccording to the research questions. Analysis are made to compare four types ofculture by the relationship between knowledge management and organizationalperformance Structural Equation Modelling and Path analysis is used for verifyingmediating effect of knowledge management on different culture types.Key Words: 1)Knowledge Management, 2)Organizational Culture, 3)OrganizationalPerformance,4)Hotel establishments, 5)Structural Equation Modelling