Yetişkinlerde sirkadiyen uyku ritmi ve beslenme arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
An assesment of relation between nutrition and sleep rhythm on circadian on adults
Yazar: FATMA GİZEM BAHADIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RABİA İCLAL ÖZTÜRK
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Pittsburg uyku kalitesi ölçeği = Pittsburg sleep quality index ; Sirkadiyen ritim = Circadian rhythm ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Bu çalışma,  uyku ile beslenme arasındaki ilişkiyi saptamak amacıyla yapılmıştır. Çalışma İstanbul'da bulunan iki özel hastanede çalışan 19-65 yaş arası 177 gönüllü birey üzerinde yapılmıştır. Bireylerin demografik özellikleri ile beslenme alışkanlıkları yüz yüze görüşme tekniği ile elde edilmiştir. Uyku kalitelerini saptamak için Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi, gün içerisinde uykulu olma durumunu tespit etmek için Epworth Skalası kullanılmıştır. Bireylerin beslenme durumlarını belirlemek için iki günlük besin tüketim kaydı alınmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 32,79±11,05 yıl, ağırlık ortalaması ise 69,43 ±13,90 kg olarak bulunmuştur. Günlük enerji ortalaması iyi uyku kalitesine sahip kadın bireylerin 1004,838±257,82 kkal, kötü uyku kalitesine sahip kadın bireylerin  971,429±186,77 kkal iken kötü uyku kalitesinde sahip erkek bireylerin 1086,071±293,38, iyi uyku kalitesine sahip erkek bireylerin ise 1060,934±224,95 kkal olarak bulunmuştur. İyi uyku kalitesine sahip kadın bireylerin çoklu doymamış yağ asitleri alımı 8,995±3,10 mg, kötü uyku kalitesine sahip bireylerin ise 8,345±2,75 mg olup iyi uyku kalitesine sahip bireylerin alımlarının daha fazla olduğu saptanmış ve aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). A vitamini alımı iyi uyku kalitesine sahip kadın bireylerde 466,220±233,47 ug iken kötü uyku kalitesine sahip bireylerde 617,285±344,79 ug olup aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,05). Çoklu doymamış yağ asitleri ve A vitamini alımı ile uyku arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. 
Anahtar kelimeler: Besin tüketimi, Epworth Skalası, Pittsburg Uyku Kalite İndeksi, Uyku kalitesi, Uyku ritmi.

Abstract:
This study was conducted to determine the relationship between sleep and nutrition.
This assessment is conducted on 177 volunteer personals of two private hospital in Istanbul between the ages of 19 and 65. Demographic and nutritional information of every volunteer is gathered via face-to-face interview. To establish sleep quality and drowsiness of the volunteers, Pittsburgh Sleep Quality Index and Epworth Scale are used respectively. Volunteers' nutritional status is diagnosed by tracking food consumption for two days. Volunteers' average age and weight average is calculated as 32,79±11,05 years and 69,43 ±13,90 kg respectively. Daily energy averages were found to be 1004,838 ± 257,82 kcal for female subjects with good sleep quality, 971,429 ± 186,77 kcal for female subjects with poor sleep quality, and 1086,071 ± 293,38 for male subjects with poor sleep quality and 1060,934 ± 224.95 kcal for the individuals. Consumption of polyunsaturated fatty acid for volunteers with high-quality sleep and woman volunteers with low-quality sleep are 8,995±3,10 mg and 8,345±2,75 mg respectively. Higher consumption of polyunsaturated fatty acid recorded for volunteers with high-quality sleep which indicates that there is a statistical relation between person with a good sleep quality and bad sleep quality on absorption of high amount of polyunsaturated fatty acid (p<0,05). Daily consumption of vitamin A for volunteers with high-quality sleep and volunteers with low-quality sleep are 471,51±250,12 μg and 591,24±325,28 μg respectively, and there is a statistically solid relation between high-quality sleep and low consumption of vitamin A (p<0,05). Inconclusion, a relation between consumption of polyunsaturated fatty acid and vitamin A have been detected. 
Key words: Food consumption, Epworth Scale, Pittsburgh Sleep Quality Index, Sleep Quality, Sleep Rhythm.