Gazi Üniversitesi Meslek Eğitim Fakültesi el sanatları eğitimi bölümü öğrencilerinin ürün oluşturma açısından niteliklerinin yeterliği ve ürün oluşumunu etkileyen faktörler
The students' of handcrafts department of Vocational Education Faculty of Gazi University capacity in constituting a product and determining the factors effecting the formation of product
Yazar: MİNE CAN KOCABAŞ
Danışman: PROF. BİLGE SAİN ; YRD. DOÇ. DR. BÜLENT ÖZTÜRK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / El Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Nakış Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Teknik Eğitim = Technical Education
Dizin: El sanatları = Handicrafts ; Mesleki eğitim = Vocational education ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Nitelik = Quality ; Sanat eğitimi = Art education ; Yeterlilik = Sufficiency ; Üniversite öğrencileri = University students ; Üniversiteler = Universities ; Ürün geliştirme = Product development

Özet:
ÖZET Bu araştırmada, Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi El Sanatları Eğitimi Bölümü öğrencilerinin ürün oluşturma açısından niteliklerinin yeterliği ve ürün oluşumunu etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini, 2002-2003 eğitim ve öğretim yılı güz döneminde Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi El Sanatları Eğitimi Bölümü'nde eğitim gören öğrenciler oluşturmuştur. Araştırma örneklemine ise, El Sanatları Eğitimi Bölümü Nakış Eğitimi Anabilim Dalı 4. sınıf öğrencileri alınmıştır. Çalışma, tarama modeline dayalı betimsel bir araştırmadır. Araştırmaya veri toplamak amacıyla iki farklı Likert tipi ölçek hazırlanmıştır. Ayrıca, araştırmacı 14 haftalık eğitim süresince "El Nakışları Teknolojisi ve Atölyesi II" dersine katılarak öğrencileri gözlemlemiş ve bu gözlemlerden elde ettiği bulgulardan faydalanılmıştır. Eğitim-öğretim dönemi sonunda araştırma kapsamına alman 37 öğrencinin oluşturdukları ürün aracılığı ile kendi niteliklerinin yeterliğini kendilerinin değerlendirmesi istenmiştir. Aynı ürün değerlendirme ölçeği ile öğrencilerin ürün oluşturma açısından niteliklerinin yeterliği araştırmacı tarafından da değerlendirilmiştir. Ürün oluşumunu etkileyen faktörlerin belirlenmesine yönelik olarak hazırlanan ölçek ise sadece öğrencilere uygulanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde kişisel bilgiler için frekans ve yüzde dağılımları alınmıştır. Ürün değerlendirme ölçeği ile elde edilen veriler araştırma kapsamına dahil olan bazı değişkenlere göre incelenmiştir. Öğrencilerin ürün oluşturma açısından kendi niteliklerinin yeterliğini değerlendirmeleri ile araştırmacının onları değerlendirmesi arasında anlamlı bir fark gösterip göstermediğini belirlemek için "t testi" yapılmıştır. Öğrencilerin ürün oluşumunuetkileyen faktörlerin analizinde ise her bir faktörün maddelerinin aritmetik ortalamaları ve standart sapmaları alınmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, öğrenciler ile araştırmacının değerlendirmeleri arasında anlamlı farklılıklar olduğu anlaşılmıştır. Bu verilere dayalı olarak öğrencilerin kendi niteliklerinin yeterliklerini yeterince tanımadıkları ortaya çıkmıştır. Genel olarak öğrenciler ile araştırmacının değerlendirmelerine göre, ürün oluşturma açısından öğrenci niteliklerinin yeterliği, teknik açıdan "orta düzeyde yeterli", tasarım açısından "oldukça yeterli" olduğu belirlenmiştir. Öğrenciler yaratıcılık açısmdan niteliklerinin yeterliğini "oldukça yeterli" düzeyde görürken, araştırmacıya göre "orta düzeyde yeterli" olduğu şeklinde değerlendirilmiştir. Öğrencilerin ürün oluşumunu etkileyen faktörlerin belirlenmesine yönelik sonuçlar incelendiğinde, öğrencilerin teknikleri hatırlamakta güçlük çekmedikleri ve alanla ilgili bilgi ve becerilere yeterince sahip olduklarına inandıkları anlaşılmıştır. Bu duruma karşılık alanla ilgili yayınları yeterince takip etmedikleri belirlenmiştir. Öğrencilerin tasarlamış oldukları ürüne uygun malzemeye ulaşmada güçlük çekmedikleri anlaşılmıştır. Ancak, atölye ortamındaki bazı ders araçlarının eksikliğini yaşadıkları ortaya çıkmıştır. Öğrencilerin yeni fikirlere karşı almış oldukları olumlu eleştirilerle kendilerini geliştirdiklerine inandıkları ve yanıldıklarında hoşgörü ile karşılandıkları belirlenmiştir. Ancak, tasarım aşamasında olumlu karşılanan öğrenci fikirlerinin ürüne dönüştürülmesinde daha çok çaba sarf etmeleri gerektiğine inandıkları belirlenmiştir.

Abstract:
ABSTRACT In this research, the students' of handcrafts department of vocational education faculty of gazi university capacity in constituting a product and determining the factors effecting the formation of product are aimed. The scope of this research is constructed by students studying at handcrafts department of vocational education faculty of gazi university in 2002- 2003 fall season. 4 th year students are taken to the sampling of the research. Study is a descriptive search based on scanning model. Two different type of likert scale are prepared to gather data for the search. Furthermore, researcher had attended the "technology of hand embroidery and workshop II" lesson, observing the students and those observations were used. At the end of the education season, product mediation of 37 students in research range and evalution of their own capacity is asked. The students' capacity of in forming is also evaluated with the same product evaluation scale. The scale, produced only for determining the factors for forming the product, had only been applied on students. In analyzing the search data frequency and percentage distribution are taken for personel information. The data, obtained with product evaluation scale, are examined according to variables in the search, "t test" is done todetermine if there is a significant difference between students evaluating their quality's capability in forming product and researcher's evaluating them In analyzing the factors that effect students' forming product, mean and standard deviation of each factor's substances are taken. mAccording to the research results, it is observed that there are significant differences between students and researcher's evaluations. Related to the data, students don't obey their qualities' capability enough. In general, according to the students' and researcher's evalution results, quality capacity of students is "medium sufficient" level on technical and design basis. Although students see themselves "fairly sufficient" level in creativity, researcher evaluates as "medium sufficient" leveL When the results of factors effecting students' product forming are examined, it is seen that students don't have difficulty in remembering the techniques and student believe that they have enough information and capacity in the field. It is seen that students don't have difficulty in supplying materiel for their planned product. However, they suffer from lack of lesson tools in the workshops. It is observed that students believe that they develop themselves with positive critique on new ideas and tolerance when they are mistaken. However, students ideas that are welcomed in design stage need more effort in product development. IV