Scratch İle Programlama Öğretiminin Ortaokul 5. ve 6. Sınıf Öğrencilerinin Problem Çözme Becerileri Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi
Examining The Effects Of Using Scratch Programming on 5th and 6th Graders' Problem Solving Skills
Yazar: ÖZKAN VATANSEVER
Danışman: DOÇ. DR. ŞEHNAZ BALTACI GÖKTALAY
Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar oyunları = Computer games ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Programlama öğretimi = Programming instruction ; Scratch = Scratch

Özet:
Pek çok yerel, ulusal ve uluslararası araştırmaların sonuçları ilköğretim ve ortaöğretim öğrencilerinin en başarısız oldukları alanlar içerisinde problem çözme becerisinin olduğunu göstermiştir. Bu araştırmanın amacı, Scratch ile programlama öğretiminin ortaokul 5. ve 6. sınıf öğrencilerinin problem çözme becerileri üzerindeki etkisini araştırmak ve bu sürece ilişkin öğrenci görüşlerini değerlendirmektir. Karma yöntem araştırmalarından açıklayıcı desen kullanılan bu araştırmanın nicel aşamasında basit deneysel modellerden tek grup ön test / son test model, nitel aşamasında araştırma deseni olarak durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Bursa-Osmangazi Şükrü Naili Paşa Ortaokulunda öğrenim gören 109 erkek, 117 kız öğrenci olmak üzere toplam 226 5. ve 6. sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. 5. ve 6. sınıf öğrencilerinin problem çözme becerilerini belirlemek amacıyla ön test ve son test olarak yapılandırılmamış problemlerin çözümüne yönelik Ge (2001) tarafından geliştirilen, Coşkun (2004) tarafından Türkçe 'ye çevrilen problem çözme becerisi ölçeği uygulanmıştır. Çalışma sırasında, öğrencilerin yapılandırılmamış problemleri çözerken uyguladıkları işlem adımlarını belirlemek için, 27 öğrenciye ölçekteki problem çözme adımlarına ilişkin görüşme soruları yöneltilmiştir.
Wilcoxon işaretli sıralar testi sonucuna göre, problem çözme becerisi ölçeğinin birinci ve ikinci ölçümlerinin ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Öğrencilerin problem çözme becerileri cinsiyete ve sınıf seviyesine göre farklılık göstermemektedir. Etki büyüklüğü (d=0,39) bize Scratch ile programlama öğretiminin ortaokul 5. ve 6. sınıf öğrencilerinin problem çözme becerileri üzerinde orta düzeyde bir etkisi olduğunu göstermektedir. Öğrenciler Scratch ile oyun tasarımında ağırlıklı olarak sırasıyla; oyunu zihinlerinde gerçek hayat şartlarına uygun kurgulamaktadırlar, kurguladıkları oyunun tasarımını metne dökmektedirler, tasarıma uygun olarak kod bloklarını yerleştirmektedirler, programı çalıştırıp bir sonraki aşamaya geçmektedirler ve hata durumunda ilgili bölümü tasarıma göre kontrol etmektedirler.
Ortaya çıkan sonuçlara göre; problem çözme becerilerine sahip öğrenciler yetiştirmek için alternatif bir metot olarak Scratch ile programlama öğretiminde oyun tasarımının gerçekleştirilmesi önerilmektedir. Öğrencilerin problem çözme adımlarını incelediğimizde Scratch ortamında yapılandırılmamış problemleri çözebilmeleri ve oyun projesini başarı ile tamamlamaları için tasarım odaklı yaklaşım uygulanması önerilmektedir.

Abstract:
The results of many local, national and international researches have shown that primary and secondary schools' students are having the most difficulties on problem solving. The aim of this study is to investigate the effect of teaching programming with Scratch on the skills of problem solving of 5th and 6th grade students and to evaluate student views on this process. Mixed method was used for the data analysis with pretest/posttest explanatory design for the quantitative data and case study design for the qualitative data. The sample of the study consisted of 109 male students and 117 female students; that is, totally 226 students from the 5th and 6th grade at Bursa-Osmangazi Şükrü Naili Paşa Secondary School. In order to examine the 5th and 6th grade students' problem solving process, Problem Solving Scale, which was developed by Ge (2001) and translated into Turkish by (Coşkun, 2004), was applied as pretest and posttest. In order to determine the process steps applied by students on solving the unstructured problems, 27 students were interviewed based on the steps of problem solving scale.
Wilcoxon signed-rank test results showed a statistically meaningful difference between the mean of pretest and posttest scores of problem solving scale.  Problem solving skills of the students do not differ according to gender and class level. The effect size (d=0,39) showed a medium level effect of Scratch programming on 5th and 6th grade students' problem-solving skills. The students mainly carry out the following procedures about the game design with Scratch respectively: They fictionalize the game in their minds in accordance with real life conditions, write the game design they have fictionalized in mind, place the code blocks according to the design, go to the next stage after running the program and check the relevant part in case of error regarding the design.
According to the results, to raise the students with adequate problem-solving skills, Scratch might be used as an alternative method. It is advised to the teachers to use design-based instruction giving unstructured problems to students and having them solve those using Scratch programming.