Kızılırmak nehrinde yayılış gösteren bazı balık türlerinin periferal kan hücrelerinin incelenmesi
The examination of peri̇pheral blood cells in some fish species living in Kızılırmak river
Yazar: AYSUN KANTER
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMET GAFFAROĞLU
Ahi Evran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışma, Kızılırmak Nehri'nde yayılış gösteren Cyprinidae familyasından
Alburnoides bipunctatus (Bloch, 1782), Capoeta baliki Turan, Kottelat, Ekmekçi &
İmamoğlu, 2006, Cyprinus carpio Linnaeus, 1758, Luciobarbus escherichii
(Steindachner, 1897), Squalius cephalus (Linnaeus, 1758) ve Tinca tinca (Linnaeus,
1758)'nın kan hücre morfolojilerini tespit etmek ve bu türlerin sahip olduğu eritrosit
hücrelerinin ve çekirdeklerinin çap uzunluklarını belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Çalışma sonunda elde edilen bulgulara göre eritrosit hücreleri türlerin
hepsinde oval şekillidir ve oval şekilde çekirdeğe sahiptir. Monosit hücreleri türlerin
hepsinde yuvarlak şekillidir. Hücrenin bir kenarına toplanmış olan çekirdekleri,
yuvarlak şekilde görüldüğü gibi at nalı ya da böbrek şeklinde de görülmüştür.
Lenfosit hücreleri yuvarlak olup çekirdekleri hücre şekliyle uyumlu ve neredeyse
tüm hücreyi kaplamıştır. Nötrofil hücreleri incelenen tüm türlerde yuvarlak şekillidir.
Çekirdekleri L. escherichii'de üç loblu diğer türlerde iki lobludur. İncelenen türlerde
eozinofil hücreleri yuvarlak şekildedir. Çekirdekleri hücrenin bir kenarına
toplanmıştır. S. cephalus dışındaki diğer türlerde çekirdekler yuvarlak, fakat S.
cephalus'da loblu yapıdadır. Trombosit hücreleri ise yuvarlak ya da oval yapıda, tek
tek veya bir araya toplanmış şekilde gözlenmiştir. Hücrenin merkezinde bulunan
çekirdekleri neredeyse hücrenin tamamını kaplamıştır. Eritrosit hücrelerinin
ölçümlerinden elde edilen sonuçların türler arasında birbirine yakın değerlerde
olduğu görülmüştür. Eritrositlerin uzun çapları 18-21 μm, kısa çapları 11-14 μm
arasında değişirken, çekirdeklerinin uzun çapları 7-10 μm arasında kısa çapları 4-5
μm arasında değişmektedir. Araştırma sonucunda elde edilen bulguların balık
hastalıkları ile mücadeleye ve balık hematolojisi alanında yapılacak bilimsel
çalışmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Cyprinid, Kızılırmak, kan hücreleri

Abstract:
This study has been conducted in order to specify blood cell morphologies of
Alburnoides bipunctatus (Bloch, 1782), Capoeta baliki Turan, Kottelat, Ekmekçi &
İmamoğlu, 2006, Cyprinus carpio Linnaeus, 1758, Luciobarbus escherichii
(Steindachner, 1897), Squalius cephalus (Linnaeus, 1758) ve Tinca tinca (Linnaeus,
1758) from Cyprinidae family living in Kızılırmak River, and to determine the
diameter dimensions of the eritrosyte celles and their nuclei these species have.
According the the data received in the study, eritrosyte cells are oval-shaped
in all the species, and they all have oval nuclei. Monosyte cells are also oval in all the
species. The nuclei gathering on one side of the cell are either oval, similar to the a
horseshoe or in the shape of a kidney. Lymphosyte cells are circular. Their nuclei is
suitable for the shape of the cells, and they almost cover all the cells. Netrophyll cells
are circular in all the species examined. Their nuclei are with three lobes in
escherichii, and two lobes in the rest. Ezinophyyll cells are circular in all the species
examined. Their nuclei is cumulated on one side of the cell. In the species other than
S. cephalus, the nuclei are circular, but in S. cephalus, the nucleus has a multi-lobe
structure. In the species examined, trombosyte cells are either oval or circular, and
are specified to be seperate or cumulated in one area. Their nulei, which is in the
center, cover almost all the cell. Results obtained through measurements of cells of
the species yield close values among them. The big çap of eritrosyte is 18-21 μm, the
small çap is 11-14 μm, whereas the big diameter of the nucleus is 7-10 μm, and the
small diameter is 4-5 μm. The results obtained in this study are expected to make
contributions in the fight against fish diseases and scientific studies to be carried out
in the field of fish haemaotology.
Key Words: Cyprinid, Kızılırmak, blood cells