Üniversite öğrencilerinin genetiği değiştirilmiş organizmalara bakış açısının ve sürdürülebilir beslenme davranışlarının antropometrik ölçümlere etkisi
The effect of university students' perspective on genetically modified organisms and sustainable nutrition behaviours on anthropometric measurements
Yazar: SUAT KIRKLER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ JİYAN ASLAN CEYLAN
Mardin Artuklu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Bu çalışma, üniversite öğrencilerinin genetiği değiştirilmiş organizmalar (GDO) konusundaki
bakış açılarını ve sürdürülebilir beslenme davranışlarının antropometrik ölçümler üzerindeki
etkisini incelemek amacıyla tanımlayıcı nitelikte bir araştırmadır. Araştırma, Mardin Artuklu
Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi'nde öğrenim gören Beslenme ve Diyetetik, Ebelik ve
Hemşirelik bölümü öğrencileri ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, sosyodemografik bilgiler,
GDO'lara yönelik tutumlar, sürdürülebilir beslenme davranışları hakkında soruları ve
antropometrik ölçümleri içeren anket formu ile araştırmacı tarafından toplanmıştır. Evrenden
amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilen 499 öğrenci çalışmaya dahil edilmiştir. Toplanan veriler
SPSS paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Ortalama yaşları 21.2±2.3 yıl olan bireylerin
büyük çoğunlu kadın öğrencilerden oluşmaktadır. Öğrencilerin çoğunluğu GDO'ları "genetiği
değiştirilmiş gıda" olarak tanımlamış ve kullandıkları bilgi kaynağının internet olduğu
bulunmuştur. Bireylerin büyük çoğunluğu, GDO'lu besinlerin alerjiye neden olabileceğini
düşündüğü ve GDO'ların açlık sorunlarını çözmede uzun vadeli faydaları konusunda belirsizlik
yaşadığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin sürdürülebilir beslenme davranışları ortalama puanları;
besin tercihi 19.8±4.1, gıda israfının azaltılması 32.0±6.4, mevsimsel ve yerel beslenme 28.3±5.6,
besin satın alma 19.0±4.7 ve sürdürülebilir beslenmeye yönelik davranış ölçeği toplam puanı
99.23±17.5 bulunmuştur. Cinsiyet ile sürdürülebilir beslenme davranışları ölçeğinin toplam
puanı, ölçeğin besin tercihi, gıda israfının azaltılması ve besin satın alma alt boyutları arasında
anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Öğrencilerin "GDO kullanımı ile uzun vadede açlığa çözüm
bulunabilir" ifadesi dışındaki sorulara verdikleri yanıtlar ile sürdürülebilir beslenmeye yönelik
davranışları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin
sürdürülebilir beslenme davranışları ile antropometrik ölçümleri arasındaki korelasyon
analizlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığın olmadığı görülmüştür. Üniversite
öğrencilerinin GDO'lar ve sürdürülebilir beslenme konusunda daha bilinçli hale gelmesi için, bu
konularda eğitim programları düzenlenmeli ve öğrencilerin doğru bilgiye ulaşmaları
sağlanmalıdır.
Anahtar Kelimeler: GDO'lu Organizmalar, Antropometrik Ölçüm, Sürdürülebilir Beslenme,
Besin Alımı, Gıda İsrafının Azaltılması.

Abstract:
This study is a descriptive study to examine the perspectives of university students on genetically
modified organisms (GMO) and the effect of sustainable nutrition behaviours on anthropometric
measurements. The study was carried out with the students of Nutrition and Dietetics, Midwifery
and Nursing departments of Mardin Artuklu University Faculty of Health Sciences. The data were
collected by the researcher with a questionnaire form including sociodemographic information,
attitudes towards GMOs, questions about sustainable nutrition behaviours and anthropometric
measurements. A total of 499 students selected from the population by purposive sampling
method were included in the study. The collected data were analysed using SPSS package
programme. The majority of the individuals with an average age of 21.2±2.3 years were female
students. The majority of the students defined GMOs as "genetically modified food" and the
source of information they used was found to be the internet. The majority of the individuals
thought that GMO foods could cause allergies and were uncertain about the long-term benefits of
GMOs in solving hunger problems. The mean scores of the students' sustainable nutrition
behaviours were found as follows: food preference 19.8±4.1, reduction of food waste 32.0±6.4,
seasonal and local nutrition 28.3±5.6, food purchasing 19.0±4.7 and the total score of the
behaviour scale for sustainable nutrition 99.23±17.5. A significant relationship was found
between gender and the total score of the sustainable nutrition behaviour scale, food preference,
reduction of food waste and food purchasing sub-dimensions of the scale. It was determined that
there were statistically significant differences between the students' responses to the questions
other than the statement "The use of GMOs can solve hunger in the long term" and their
behaviours towards sustainable nutrition. According to the correlation analysis between the
sustainable nutrition behaviours of the students and their anthropometric measurements, there was
no statistically significant difference. In order for university students to become more aware of
GMOs and sustainable nutrition, training programmes should be organised on these issues and
students should be provided with accurate information.