Genişletilmiş Orta Doğu ve Kuzey Afrika Projesi (GOKAP)'nin Türkiye ve komşu ülkeler üzerine sosyolojik etkileri
The sociological effecets of "Broader Middle East and North Africa Project (BMENAP)" over Turkey and neigboring countries
Yazar: MEHMET FATİH ÇETİNKAYA
Danışman: DOÇ. DR. RÜSTEM ERKAN
Dicle Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Bölümü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika = America ; Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Değişim = Change ; Dönüşüm = Transformation ; Etnik yapı = Ethnic structure ; Genişletilmiş Orta Doğu ve Kuzey Afrika Projesi = Broader Middle East and North Africa Project ; Kültürel emperyalizm = Cultural imperialism ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Türkiye = Turkey

Özet:
Medeniyetlerin başlangıcı Orta Doğu, geçmişten günümüze birçok kavim tarafından kimi zaman göç yolu, kimi zaman da yurt olarak kullanılmıştır. Bu nedenle birçok etnik grubun yaşadığı bu coğrafya eskiden beri birçok güç merkezi tarafından zapt edilmiş veya kontrol edilmeye çalışılmıştır. Bu istilalar ise her seferinde kültürel bir emperyalizmi de beraberinde getirmiştir.Geçmişte Büyük İskender'in yaptığı Helenleştirme, daha sonrasında Araplar tarafından yapılan Araplaştırma bu emperyalizmin adı olmuştur. Günümüzde ise bunun adı ABD'nin tek taraflı değişim dayatması olarak Genişletilmiş Orta Doğu ve Kuzey Afrika Projesi (GOKAP) olarak karşımıza çıkmış bulunmaktadır.Kimi çevreler tarafından projenin ölü doğduğu söylensede, proje birçok etnik grubun birlikte yaşadığı bu coğrafyada bir değişim politikası olarak batılı insan tipini ve batı değerlerini bölgede uygulama koymuştur. Proje ölmek üzere veya can çekişmektedir. Ancak değişimin ilk ivmesi verilmiştir. Esas problem ise bu değişimin yaratacağı dönüşümün nasıl kontrol edileceğidir.Bölge ülkeleri ve Türkiye bu kontrolsüz değişimin yaratacağı kültürel travmayı önlemek için kontrollü bir dönüşümün çarelerini aramalıdır. Bu kapsamda Türkiye tarafından iç kültürel düzeyde (İletişim ve Bilişim alanında, Eğitim alanında, Kültürel Kimlik ekseninde, Ahlak ve Hukuk alanında) ve dış kültürel düzeyde (Pozitif Dışa Dönüklük, Çok Yönlülük, Çevresel İz Düşüm, Yumak Güç (Soft Power) Kullanımı, İmparatorluk Mirasından Faydalanma) alınması gereken önlemler vardır. Bu sayede dönüşüm, bölgenin kültürel geçmişi ile bağlantılı ve otantik olacaktır. Önemli olan dönüşümü geleceğe yönelik bir atılımın ilk hareketi olarak kullanabilmektir.

Abstract:
The Middle East that is the starting point of civilizations was sometimes used as migration route or as homeland by many tribes from past to present day. For this reason this region on which many ethnic groups have been living was conquered or was tried to be controlled by many powerful centers from past. Those invades also brought cultural imperialism with theirselves everytime.The Hellenize that was adopted by Alexander The Great and later the Arabize that was adopted by Arabs in the past have been the name of this imperialism. In the present day we take its name as The Broader Middle East and North Africa Project (BMENAP) that is exposed by USA unilateral.Even if it is said that the project was born dead by some environments, the project set into action the western type of human and western values as a changing politics in the region on which many ethnic grıoups are living together. This project is about to die or agony. But the first acceleration was given. Main problem is how to control the transformation that was caused by changing.The countries of the region and Turkey should search for the remedies of controlled transformation in order to prevent the cultural trauma which was caused by uncontrolled changing. In this content, there are some precautions that has to be taken by Turkey in internal-cultural-base (e.g. in the bases of Communication and Informatics, Education, Cultural Identity, Moral and Justice) and external-cultural-base (e.g. in the bases of Positive Extroversion, Versality, Environmental Projection, Using of Soft Power, Having the benefit of Empiral Heritage. Now the transformation will be autantic and related to cultural past of the region. The important thing is to use this transformation as the first action of the advance towards future.