Unilateral transtibial amputasyonlu bireylerde telerehabilitasyon temelli yapılandırılmış egzersiz uygulamasının sonuçlarının araştırılması
Investigation of results of structured exercise application based on telerehabilitation in individuals with unilateral transtibial amputation
Yazar: MEHMET KURTARAN
Danışman: PROF. DR. DERYA ÇELİK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Ampütasyon = Amputation ; Egzersiz = Exercise ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Fizik tedavi yöntemleri = Physical therapy modalities ; Protezler ve implantlar = Prostheses and implants ; Telerehabilitasyon = Telerehabilitation ; Teletıp = Telemedicine

Özet:
Giriş: Transtibial amputasyon fiziksel, psikolojik ve sosyal problemlere yol açarak kalıcı özürlülükle sonuçlanan, alt ekstremite protez kullanıcıları arasında en yaygın olan amputasyon seviyesidir. Amaç: Bu tez çalışmasının amacı transtibial amputasyonlu bireylerde telerehabilitasyon tabanlı yapılandırılmış egzersiz programı ile ev egzersiz programın etkilerini karşılaştırmalı olarak araştırmaktır. Yöntem: Çalışmamızda 40-60 yaş aralığında olup mobilite düzeyi K2-K3 olan 48 transtibial amputasyonlu birey tabakalı randomizasyon yöntemi ile Telerehabilitasyon (n=24) ve Kontrol (n=24) gruplarına atandı. Çalışmada kapsamında haftada 3 gün, 6 hafta boyunca Telerehabilitasyon Grubuna telerehabilitasyon tabanlı yapılandırılmış egzersiz programı, Kontrol Grubuna ise ev egzersiz programı uygulandı. Olguların tedavi öncesi ve tedavi sonrasında yürüme hızı zamanlı kalk ve yürü testi (ZKYT) ile, kas kuvveti 30 sn sandalyede otur-kalk testi ile, denge güveni aktiviteye özgü denge güven ölçeği (AÖDGÖ) ile, aktivite kısıtlaması, protez uyumu ve protez kullanım memnuniyeti Trinity amputasyon ve protez deneyim ölçeği (TAPES) ile, vücut imajı ampute vücut imajı ölçeği (AVİS) ile, yaşam kalitesi Nottingham sağlık profili (NSP) ile değerlendirildi. Verilerin analizinde SPSS istatistik programı ve "2x2 mixed model repeated measures ANOVA" testi kullanıldı. Bulgular: Çalışma sonuçları incelendiğinde olguların demografik ve klinik özellikleri ile başlangıç ölçümleri arasında fark saptanmadı (p>0,05). Çalışma 6 haftalık tedavi sonucunda 43 olgu ile tamamlandı.  Tedavi sonrası grup x zaman etkileşim sonuçlarına göre ZKYT (p=0,002), 30 sn sandalyede otur-kalk testi (p=0,001), AÖDGÖ (p=0,0004), TAPES ölçeğinin alt parametrelerinden aktivite kısıtlama (p=0,0001) ve protez memnuniyeti (p=0,004) ile NSP (p=0,0002) sonuçları Telerehabilitasyon Grubunda istatiksel anlamlı olarak daha iyi bulundu. Sonuç: Transtibial amputasyonlu bireylerde telerehabilitasyon tabanlı egzersiz uygulamasının yürüme performansı, kas kuvveti, denge güveni, aktivite kısıtlaması, protez memnuniyeti ve yaşam kalitesini iyileştirmede ev egzersiz programına göre daha üstün olduğu bulundu. Amputasyonlu bireyler için telerehabilitasyon yöntemi birçok avantaja sahiptir. Bu çalışmada transtibial amputasyonlu bireylerde telerehabilitasyon tabanlı egzersiz uygulamasının etkinliği gösterilmiştir.

Abstract:
Introduction: Transtibial amputation is the most common level of amputation among lower limb prosthetic users, causing physical, psychological, and social problems and resulting in permanent disability. Purpose: The aim of this thesis is to compare the effects of telerehabilitation-based structured exercise programs and home exercise programs in individuals with transtibial amputation. Methods: In our study, 48 transtibial amputated individuals aged 40-60 years and with mobility levels K2-K3 were assigned to the Telerehabilitation (n=24) and Control (n=24) groups by stratified randomization sampling. A telerehabilitation-based structured exercise program was applied to the Telerehabilitation Group, and a home exercise program was applied to the Control Group 3 times a day for 6 weeks. Subjects were assessed before and after treatment, by using the timed up and go test (TUG) for walking speed, the 30 second sit to stand test for muscle strength, the activities-specific balance confidence scale (ABC) for balance confidence, the Trinity amputation and prosthesis experience scales (TAPES) for activity restriction, prosthetic adaptation, prosthetic satisfaction, the amputee body image scale (ABIS) for body image and the Nottingham health profile (NHP) for quality of life. SPSS statistical program and the "2x2 mixed model repeated measures ANOVA" were used to analyze the data. Results: When the results of the study were examined, no difference was found between the demographic, clinical characteristics, and baseline measurements of the participants (p>0.05). The study was completed with 43 participants after 6 weeks of treatment. According to the post-treatment group x time interaction results, the TUG (p=0,002), the 30 second sit to stand test (p=0.001), the ABC (p=0.0004), the activity restriction (p=0.0001), and prosthetic satisfaction (p=0.004) of the TAPES and the NHP (p=0.0002) were found significantly better in the Telerehabilitation Group. Conclusion: It was found that telerehabilitation-based exercise therapy was more effective in improving walking performance, muscle strength, balance confidence, activity limitation, prosthesis satisfaction, and quality of life in individuals with transtibial amputation, compared to the home exercise program. The telerehabilitation method has many advantages for individuals with amputations. In this study, the effectiveness of telerehabilitation-based exercise in individuals with transtibial amputation has been demonstrated.