Sayısal hava kamerası ve analog hava kamerası kullanılarak üretilen fotogrametrik sayısal yükseklik modellerinin karşılaştırılması
Comparison of digital elevation models generated from digital aerial camera and analog aerial camera
Yazar: MUSTAFA KAYA
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT BAYRAM
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Hava fotoğrafları = Aerial photographs ; Sayısal görüntü işleme = Digital image processing ; Sayısal yükseklik modelleri = Digital elevation models

Özet:
Sayısal yükseklik modeli üretimi için kullanılan yöntemlerden biri basılı topoğrafik haritalardan eş yükselti eğrilerinin sayısallaştırılması ve diğeri stereo modellerden doğrudan sayısal yükseklik modeli üretimidir. Eş yükselti eğrisi üretimi zaman alıcıdır, bununla birlikte topoğrafik haritalar için vazgeçilmez bir detaydır. Otomatik görüntü eşleme ile üretilen sayısal yükseklik modellerinden de eş yükselti eğrileri üretilebilir. Bu çalışmanın amacı ise hem sayısal hava kamerasından, hem de Analog hava kamerasından elde edilen hava fotoğraflarından otomatik olarak üretilen sayısal yükseklik modellerinin karşılaştırılmasıdır. Bunun için öncelikle hava fotoğraflarından blok oluşturularak fotogrametrik dengeleme işlemleri yapılmıştır. Bu aşamada, farklı sayıda yer kontrol noktası seçilerek dengeleme sonuçları irdelenmiş ve bunlardan en uygun sayıda olan yer kontrol noktası belirlenerek dengeleme işlemi yapılmıştır. Bu işlemler için 1:60.000 ölçekli sayısal renkli hava fotoğrafları ile 1:35.000 ölçekli analog siyah-beyaz hava fotoğrafları kullanılmıştır. Bunun ardından dengelenmiş değerler kullanılarak resim çiftlerinden stereo modeller oluşturulmuş ve bu modeller kullanılarak otomatik görüntü eşleme yöntemi ile farklı aralıklarda sayısal yükseklik modelleri oluşturulmuştur. Oluşturulan sayısal yükseklik modelleri kullanılarak jeodezik koordinatları bilinen noktalarda modeller üzerinden yükseklik okuması yapılmıştır. Sonuçlar karşılaştırılmış ve ihtiyaç duyulduğunda sayısal renkli hava fotoğraflarından elde edilen sayısal yükseklik modellerinin homojen yapıya sahip alanlardaki edit işlemleri sonrasında kullanılabileceği görülmüştür.

Abstract:
One of the method that use to generate digital elevation models is digitazing contour lines from a published map and another one is generating digital elevation model directly from stereo models. Producing contour lines takes time, but also it is crucial for topographic maps. Also contour lines can be generated from digital elevation models which produce automaticly by image matching method. The porpuse of this study is, comparison of digital elevation models generated from aerial photographs which taken by both digital aerial camera and analog aerial camera. For this purpose firstly photogrametric block prepared and then photogrametric traiangulation process take place. At this stage, diffirent numbers of ground control points choosen after that triangulation process results examined and the optimum ground control point number determined to proceed. For these processes 1:60.000 scaled digital colored aerial photographs and 1:35.000 scaled analog black-white aerial photographs used. Afterwards, stereo models produced from aerial photograph pairs by using triangulated values and digital elevation models generated by using automatic image matching method at different sampling distances with these stereo models. By using generated digital elevation models altitude readings made on points which their geodesic coordinates well known. After all results compared if needed digital elevation models generated from digital colored aerial photographs can be used after editing at ares which have homogeneous structure.