Karikatür tekniğinin fen ve çevre eğitimde kullanılabilirliği üzerine bir araştırma
A study on implementing the technique of caricature in science and environmental education
Yazar: IŞILAY ÖZALP
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SAMİ OLUK
Celal Bayar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Biyoloji = Biology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
VIIIÖZETKARİKATÜR TEKNİĞİNİN FEN VE ÇEVRE EĞİTİMDE KULLANILABİLİRLİĞİÜZERİNE BİR ARAŞTIRMAIşılay ÖZALPBu araştırmanın amacı, ilköğretim 7. sınıf Fen Bilgisi dersinde çevre konularınınkarikatür tekniği ile öğretiminin, geleneksel öğretime göre öğrencilerin fen başarısına, çevreyeyönelik tutumlarına ve fen bilgisi ders kitaplarına yönelik tutumlarına etkilerini ortaya koymaktır.Araştırmada ön-test, son-test kontrol gruplu yarı deneysel desen (Karasar, 2000)kullanılmıştır. Araştırmanın deney evresi 2004-2005 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde 6 haftaboyunca, Manisa ili Gördes ilçesine bağlı Beğel İlköğretim okulunda öğrenim görmekte olan 22yedinci sınıf öğrencisi ve Çiçekli İlköğretim okulunda öğrenim görmekte olan 30 yedinci sınıföğrencisi içinden, I.dönem ders başarıları ve sınıf öğretmenleri yardımıyla seçilen 15'er öğrenciile ? Tüm canlılarla ortak yuvamız mavi gezegenimizi tanıyalım ve koruyalım? ünitesikapsamında gerçekleştirilmiştir. Araştırma deneysel bir çalışma olduğundan evren ve örneklemseçimine gidilmemiş, çalışma grubu kullanılmıştır. Çalışma toplam 8 hafta sürmüştür. Deneygrubunda araştırmacı tarafından hazırlanan karikatür- illüstrasyonlu ders kitabı ve öğrenmedöngüsü yaklaşımı, kontrol grubunda ise MEB fen bilgisi ders kitabı ve geleneksel öğretimteknikleri kullanılmıştır.Araştırmanın alt problemlerinin sınanması için gerekli olan veriler, araştırmacıtarafından literatür taraması yapılarak geliştirilmiş olan Fen Bilgisi başarı testi, çevreye yöneliktutum ölçeği ve Fen Bilgisi ders kitabına yönelik tutum ölçeği ile elde edilmiştir. Verilerinçözümlenmesinde; Fen Bilgisi başarı testi için madde güçlüğü, maddelerin ayırıcılık indeksleri,güvenirlik katsayısı (KR-20), aritmetik ortalama, standart sapma ve ikili gruplarınkarşılaştırılmasında t-testi yapılarak gerçekleştirilmiştir. Çevreye yönelik tutum ölçeği ve FenBilgisi ders kitabına yönelik tutum ölçeği verilerinin çözümlenmesinde ise; madde güçlüğü,madde ayırıcılık indeksi, Chronbach alpha güvenirlik katsayıları, t-testi ve kovaryans analizi(ANCOVA) kullanılmıştır. Bu istatistik tekniklerin hesaplanmasında SPSS 11.00 istatistik paketprogramından yararlanılmıştır. Karikatür tekniği ile öğretimin derse olan ilgiyi arttırıp arttırmadığıise öğrencilerin ders hakkındaki görüşlerine yer verilerek belirlenmeye çalışılmıştır.Araştırmada şu sonuçlara ulaşılmıştır: 1. Karikatür tekniği Fen Bilgisi dersinde öğrencibaşarısını arttırmada geleneksel yönteme göre daha etkilidir. 2. Karikatür tekniğinin uygulandığıdeney grubunda kalıcılık düzeyi, geleneksel yönteme oranla daha fazladır. 3. Karikatür tekniğiile öğrenim gören deney grubu ile geleneksel yönteme göre öğrenim gören kontrol grubuöğrencilerin çevreye yönelik tutumlarını olumlu yönde arttırmada etkili olamadığı gözlenmiştir. 4.Karikatür tekniği, geleneksel yönteme göre Fen Bilgisi ders kitaplarına yönelik olumlu tutumgeliştirmede daha etkilidir. 5. Karikatür tekniğinin öğrencilerde öğrenmeyi kolaylaştırdığı,öğrenciyi daha etkin hale getirdiği, işbirliği ve grupla çalışma olanağı sağladığı belirlenmiştir.Ayrıca karikatür tekniği ile öğretimin öğrencilerin derse olan ilgisini arttırdığı sonucunavarılmıştır.Anahtar Kelimeler: Fen bilgisi öğretimi, çevre eğitimi, karikatür, öğrenme döngüsü,yapılandırmacı yaklaşımVIII

Abstract:
IXABSTRACTA STUDY ON IMPLEMENTING THE TECHNIQUE OF CARICATURE IN SCIENCE ANDENVIRONMENTAL EDUCATIONIŞILAY ÖZALPThe aim of the present study was to examine the effects of environmental topics givenin science lessons to the 7th grade students of primary schools on the success of the students inscience lessons, their attitude toward the environment and toward the books of science lessonand to compare these effects with traditional educational methods.Semi-experimental study design with pre-test and post-test control groups was used inthe study. Experimental phase of the study was carried out in the context of the lesson unitnamed ?Let?s recognize and protect our world where we share our life with all living beings? on15 students chosen for their success in the first educational season of the study period from 307th grade students attending on Çiçekli Primary School and 22 students from Begel Primaryschool in Gördes County of Manisa. As the study was an experimental one, no sampling andpopulation determining was made and only study group was used in the current study. Thestudy lasted 8 weeks. Illustrated textbook with caricatures prepared by the investigator andapproach of educational cycle were used in the experimental group whereas science bookprepared by the Ministry of Education and conventional educational techniques were used inthe control group.The data required to inquire the sub-problems in the study were achieved by theinvestigator using Success Test in Science developed by the investigator, scale of attitudetoward the environment and scale of attitude to science books. Data were analyzed usingarithmetical mean, standard deviation and t-test for comparing groups, idem difficulty for thesuccess test for Science lesson, item discriminative indexes, reliability coefficient (KR-20). Foranalyses of scale of attitude toward the environment and scale of attitude to science books, itemdifficulty, item discriminative indexes, Chronbach alpha reliability coefficients, t-test and analysisof covariance (ANCOVA) were used. These statistical calculations were made using SPSSStatistic Software (version 11.0). Whether the caricature technique enhanced the interest intothe science lessons was attempted to be determined by taking the views of the students aboutthe lesson into the consideration.The study drew the following conclusions: (1) Caricature technique is more efficient inelevating the students? success in Science Lesson than conventional methods. (2) Permanencylevel in the caricature group is higher than in the group of conventional method. (3) It wasobserved that caricature technique was not efficient in improving the attitudes of the studentstoward the environment compared to the conventional methods. (4) The caricature technique ismore efficient in improving the attitudes of the students into the Science Lesson than theconventional methods. (5) It was determined that the caricature technique facilitated learning inthe students, rendered the students more effective and provided the chance of cooperation andworking in the group. It was also concluded that it increased the interest of the students into thescience lesson.