Kahramanmaraş ili merkez ve çevresindeki çeşitli firma ve mandıralardan temin edilen çiğ keçi sütlerinden staphylococcus türlerinin izolasyonu ve virülans faktörlerinin moleküler yöntem ile araştırılması
Isolation of staphylococcus species from raw goat milk procured from various firms and dairies in and around Kahramanmaraş province and investigation of virulence factors by molecular method
Yazar: ÜMMÜGÜLSÜM KÜÇÜKÖNDER UNCU
Danışman: PROF. DR. KEZBAN TÜLAY YALÇINKAYA
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Keçi sütü = Goat milk ; Moleküler tanı = Molecular identification ; Staphylococcus = Staphylococcus ; Virülans faktörleri = Virulence factors

Özet:
Kahramanmaraş ili Türkiye'de keçi varlığının en yoğun bulunduğu Akdeniz bölgesinde yer almaktadır. Keçi sütü, sadece Türkiye'de değil dünyada da tanınan ve sevilerek tüketilen Kahramanmaraş dondurmasının imalinde kullanılmakta, dondurmaya beğenilen tat ve aromayı kazandırmaktadır. Son yıllarda dondurma sanayisinin hızla gelişmesi hem yurtiçi hem de yurtdışı pazarlara açılması sebebiyle mevcut keçi sütü üretimi daha da önem kazanmıştır. Dondurma dışında içme sütü, peynir ve yoğurt üretimi de mevcuttur.
​Dünya çapında klinik ya da subklinik mastitli sığır-keçilerden elde edilen Staphylococcus türleri ile kontamine sütten çiğ olarak üretilen dondurma, içme sütü, peynir ve yoğurt halk sağlığı açısından büyük risk oluşturmaktadır.
​Staphylococcus cinsi bakteriler hareketsiz, sporsuz, düzensiz üzüm salkımı şeklinde yerleşim gösteren, yuvarlak, katalaz pozitif, kapsülsüz veya az miktarda kapsül içeren, 0,5-1,5 µm çapında gram pozitif koklardır. Staphylococcus aureus bu cinsin asıl önemli olan ve gıda teknolojisinde dikkatleri üzerine çeken türüdür. S. aureus suşlarının gıdalarda gelişmeleri sırasında ürettikleri toksinlerin vücuda alınması ile görülen hastalık en yaygın olan gıda zehirlenmelerinden biridir. S. aureus hemolizinler, lökosidin, epidermolitik toksin, enterotoksinler ve toksik şok sendrom toksini-1 (TSST-1) gibi çeşitli toksinleri salgılar. S. aureus çok çeşitli enterotoksinler üretir. Stafilokokların neden olduğu gıda zehirlenmelerinde en çok SEA (stafilokokal enterotoksin A) rol oynar.  Bakterilerin üremesi ve toksin üretmesi için gerekli koşullar gıda maddesinin kimyasal bileşimine, pH değerine, su aktivitesi değerine, redoks potansiyeli değerine ve üretim sırasındaki ısı ve depolama koşullarına bağlıdır.
​Ülkemizde keçi sütü ve ürünlerinin üretimi yüksek olan Kahramanmaraş ilinde çoğu küçük işletmelerde ve mandıralarda üretim kontrolsüz bir şekilde gerçekleştirilmektedir. ​Yetersiz üretim koşullarından dolayı süt ve süt ürünleri kaynaklı enfeksiyon ve gıda zehirlenmelerinin riski artmakta ve üretimde kayıplar oluşmaktadır. Üretim-satış kayıpları ve medikal masraflar nedeniyle ciddi ekonomik kayıplara neden olmakta, insanların sağlığını ve yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilemekte ve kaygılara yol açmaktadır.
​Çalışma kapsamında, ülkemizde keçi üretiminin en yoğun olduğu Kahramanmaraş İli Merkez ve çevresindeki çeşitli firma ve mandıralardan temin edilen 135 çiğ keçi sütü örneğinin Staphylococcus türleri ile kontaminasyon düzeyi belirlenmiş ve moleküler yöntem ile stafilokokal virülans faktörleri bakılmıştır.
​Bu çalışmada 135 süt örneğinin 98'inde (% 72,5) 122 bakteri izolatı elde edilmiştir. Bu 122 izolatın 94'ü (%77) Staphylococcus türü olarak belirlenmiştir. Geriye kalan 16 izolat tanımlanamamış ve 37 örnekte ise bakteriyel üreme görülmemiştir. Araştırmamız sonucunda izole edilen stafilokok türleri, genel olarak koagülaz negatif karakterde olup                           S. chromogenes (36), S. petrasii subsp. petrasii (14), S. caprae (12), S. borealis (4),               S. auricularis (4), S. croceilyticus (3), S. equorum subsp. equorum (3),                                    S. petrasii subsp. jettensis (3), S. hominis subsp. novobiosepticus (2), S. lugdunensis (2),         S. epidermidis (1), S. succinus (1), S. warneri (1), S. arlettae (1), S. simulans (1),                 S. heamolyticus (1) olarak belirlenmiştir (toplam 89 izolat). Koagülaz pozitif stafilokok türleri olarak S. argenteus (4) ve S. delphini (1) izole edilmiştir (toplam 5 izolat). Stafilokok türleri dışında Staphylococcaceae ailesine ait Mammaliicoccus sciuri (6), Mammaliicoccus vitulinus (1) ve Micrococcus luteus (5) türleri de izole edilmiştir.
135 çiğ keçi sütü örneğinin hiçbirinde stafilokokal virülans geni (sea, seb, sec, sed ve see) varlığına rastlanmamıştır. Örneklerin hiçbirinde insanda patojen olarak sık karşılaşılan     S. aureus gibi stafilokok türlerinin saptanmaması veya düşük oranda saptanması, çalışmada saptanan türlerin keçi sütünün normal florasını yansıttığını düşündürmektedir.

Abstract:
Kahramanmaraş province is in the Mediterranean region, where goats are the most concentrated in Turkey. Goat milk is used in the production of Kahramanmaraş ice cream, which is well-known and loved in Turkey and the world, which adds the popular taste and aroma to the ice cream. Due to the rapid development of the ice cream industry in recent years in domestic and foreign markets, local goat milk production has gained even more importance. Besides ice cream, drinking milk, cheese, and yogurt production are also available.
 Worldwide, ice cream, drinking milk, cheese, and yogurt produced from raw milk contaminated with Staphylococcus species obtained from cattle goats with clinical or subclinical mastitis pose a severe risk to public health.
 Staphylococcus bacteria are gram-positive cocci of 0.5-1.5 µm in diameter, non-motile, sporeless, irregularly located like grape clusters, round, catalase-positive, unencapsulated, or containing a small amount of capsule. Staphylococcus aureus is the most important species of this genus and draws the attention of the food industry. The disease caused by the ingestion of toxins produced by S. aureus strains during their growth in food is one of the most common food poisonings. S. aureus secretes toxins such as hemolysins, leukocidin, epidermolytic toxin, enterotoxins, and toxic shock syndrome toxin-1 (TSST-1). S. aureus produces a wide variety of enterotoxins. SEA (staphylococcal enterotoxin A) plays a significant role in food poisoning caused by staphylococci. The conditions required for bacteria to grow and produce toxins depend on the chemical composition of the foodstuff, its pH value, water activity value, redox potential value, temperature, and storage conditions during production.
 In Kahramanmaraş, where the production of goat milk and its products is high in our country, production is uncontrolled in most small businesses and dairy farms. Due to unsuitable production conditions, the risk of infection and food poisoning originating from milk and dairy products increases, and losses occur in production. It causes severe economic losses due to production-sales losses and medical expenses, negatively affecting people's health and quality of life, and causes concerns.
 Within the scope of the study, the contamination level with Staphylococcus species of 135 raw goat milk samples obtained from various companies and dairy farms in Kahramanmaraş Province, where goat production is most intense in our country, was tested, and staphylococcal virulence factors were investigated by molecular method.
In this study, 122 bacterial isolates were obtained from 98 (72.5 %) of 135 milk samples. Of these 122 isolates, 94 (77 %) were identified as Staphylococcus species. The remaining 16 isolates could not be identified and no bacterial growth was observed in 37 samples. Staphylococcus species isolated as a result of our research were generally coagulase negative and included S. chromogenes (36), S. petrasii subsp. petrasii (14), S. caprae (12), S. borealis (4), S. auricularis (4), S. croceilyticus (3), S. equorum subsp. equorum (3), S. petrasii subsp. jettensis (3), S. hominis subsp. novobiosepticus (2), S. lugdunensis (2), S. epidermidis (1), S. succinus (1), S. warneri (1), S. arlettae (1), S. simulans (1), S. heamolyticus (1) (total 89 isolates). S. argenteus (4) and S. delphini (1) were isolated as coagulase positive staphylococci species (total 5 isolates). Except staphylococcal species, Mammaliicoccus sciuri (6), Mammaliicoccus vitulinus (1) and Micrococcus luteus (5) species belonging to the Staphylococcaceae family were also isolated.
None of the 135 raw goat milk samples were found to contain staphylococcal virulence genes (sea, seb, sec, sed and see). The fact that staphylococci species such as          S. aureus, which are frequently encountered as pathogens in humans, were not detected in any of the samples or were detected at low rates suggests that the species detected in the study reflect the normal flora of goat milk.