Türkçe öğretim merkezlerinde görev yapan öğretim elemanlarının kurumlarındaki etik iklime yönelik algıları
Perceptions of the instructors working in turkish language education centers toward the ethical climate in their institutions
Yazar: OĞUZ PEHLİVANOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ŞENGÜL
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Yabancılara Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Etik duyarlılık = Ethical sensitivity ; Etik iklim = Ethical climate ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching

Özet:
Bu araştırmanın amacı TÖMER'lerde çalışan öğretim elemanlarının kurumlarındaki etik iklime yönelik algılarını ve bu algılar üzerinde etkili olan; cinsiyet, yaş, unvan, hizmet süresi, eğitim durumu gibi değişkenleri belirlemektir. Türkiye genelindeki TÖMER'lerde çalışan öğretim elemanları arasında yapılan çalışmaya 67 farklı TÖMER'den toplam 230 kişi katılmıştır. Bu çalışmada niceliksel araştırma modellerinden betimsel model üst başlığında tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın verileri Örgütsel Etik İklim Ölçeği ile yüz yüze ve online olarak toplanmıştır. Toplanan veriler düzenlenerek SPSS 26 programıyla analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular yorumlanarak sonuca ulaşılmıştır. Elde edilen bulgulara göre TÖMER'lerde görev yapan öğretim elemanlarının kurumlarındaki etik iklime yönelik algı düzeyleri oldukça yüksektir (X̄=4.0070). Bununla birlikte etik iklim algıları üzerinde cinsiyet, yaş, meslekteki hizmet süresi, kurumlarındaki çalışma süresi, unvan ve kurumdaki öğrenci sayısı değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermemektedir. TÖMER'lerde çalışan öğretim elemanlarının etik iklim algılarının çalıştıkları kuruma ve kurumdaki görevlerine göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Buna göre TÖMER'lerde çalışan öğretim elemanlarından devlet üniversitelerinde çalışanlar vakıf üniversitelerinde çalışanlara göre verimli etik iklim tipini daha fazla algılamaktadır. Bu durum devlet üniversitelerinde çalışan öğretim elemanlarının hedeflerine giden en kısa yolu en verimli yol olarak gördüklerini ve mevcut kaynakları en verimli şekilde kullandıklarını göstermektedir. Vakıf üniversitelerinde kaynakların daha zengin olması vakıf üniversitelerinde çalışan öğretim elemanlarının verimlilik algısının daha düşük çıkmasına sebep olduğu söylenebilir. Bununla birlikte idari görevi olmayan öğretim elemanları, olanlara göre çıkarcı yardımsever iklim tipini daha fazla algılamaktadır. Bu durum idari görevi olan öğretim elemanlarının kurumda görev ve sorumluluğunda olmayan işleri kişisel çıkar gözetmeksizin gerçekleştirdiklerini göstermektedir. İdari görev ve sorumluluklara olan bağlılık ve etik davranış normları bu farklılıkla ilişkili olabilir. Çalışmada yüksek bulunan öğretim elemanlarının kurumlarındaki etik iklime yönelik algılarının bu durumunu korumak ve daha yüksek ortalamalara çıkarmak için etik iklim eğitim programları düzenlenebilir ve etik iklimin önemi her fırsatta vurgulanabilir. Çalışmanın genelinde çıkarcı yardımsever iklim algısının düşük olduğu görülmüştür, bu durumun iyileştirilmesi için kurum içi dayanışmayı ve yardımlaşmayı artıracak programlar ve etkinlikler düzenlenmelidir. Bu faaliyetler kurumun ortak çıkarlarının ön plana çıkmasını sağlayacaktır.

Abstract:
The aim of this study is to determine the perceptions of instructors working in TÖMERs about the ethical climate in their institutions and the variables such as gender, age, title, length of service, and educational background that affect these perceptions. 230 participants from 67 different TÖMER hass participated in the study, conducted among the lecturers working in TÖMER's across Turkey. In this study, survey method was used under the title of descriptive model, which is one of the quantitative research models. The data of the study were collected face-to-face and online with the Organizational Ethical Climate Scale. The collected data were organized and analyzed with SPSS 26 program. The findings were interpreted and by thşs way the conclusions of this study were reached. According to the findings, the perception levels of the instructors working in TÖMER's towards the ethical climate in their institutions, are quite high (X̄=4.0070). However, there is no significant difference in their perceptions of ethical climate according to gender, age, length of service in the profession, length of service in their institutions, title and number of students in the institution. It was determined that the ethical climate perceptions of the instructors working in TÖMERs differed according to the institution they work in and their duties in the institution. Accordingly, among the lecturers working at TÖMERs, those working at state universities perceive the productive ethical climate type more than those working at foundation universities. This situation shows that the lecturers working at state universities see the shortest way to their goals as the most efficient way and use the available resources in the most efficient way. It can be said that the fact that the resources are richer in foundation universities causes the efficiency perception of the academic staff working in foundation universities to be lower. In addition, lecturers without administrative duties perceive the manipulative benevolent climate type more than those with administrative duties. This situation shows that academic staff with administrative duties performs tasks that are not within their duties and responsibilities in the institution without considering personal interest. Commitment to administrative duties and responsibilities and ethical behavior norms may be related to this difference. Ethical climate training programs can be organized and the importance of ethical climate can be emphasized at every opportunity in order to maintain and increase this situation of the perceptions of the academic staff towards the ethical climate in their institutions. In the overall study, it was observed that the perception of self-interested benevolent climate was low; in order to improve this situation, programs and activities should be organized to increase solidarity and cooperation within the institution. These activities will ensure that the common interests of the organization come to the fore.