Bir sağlık sosyolojisi uygulaması olarak  periton diyaliz tedavisine etki eden  sosyal faktörler-Malatya örneği
Soci̇al factors that affect peri̇toneal di̇alysi̇s therapy as an appli̇cati̇on of madi̇cal soci̇ology-Malatya sample
Yazar: MEHMET ÇEKİM
Danışman: PROF. DR. MEHMET DÖNMEZ
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Hasta bakımı = Patient care ; Hastalar = Patients ; Malatya = Malatya ; Periton diyalizi = Peritoneal dialysis ; Periton hastalıkları = Peritoneal diseases ; Sağlık = Health ; Sosyal değişme = Social change ; Tıp sosyolojisi = Medical sociology

Özet:
Bu araştırmanın amacı, son dönem böbrek yetmezliğine sahip hastaların Periton Diyaliz Tedavisi görmeleri sonucunda, sosyal yaşamlarında ortaya çıkan sorunlarla baş etme yöntemlerini ortaya koymaktır. Bu çalışma Periton Diyaliz Tedavisi konusunda gerçekçi bakış açısı yakalayıp, bu tedavi yönteminin yaratmış olduğu sorunları önleme konusunda öneriler sunmaya çalışmaktadır. Araştırmanın evreni, Malatya'da son dönem böbrek yetmezliği yaşayıp periton diyaliz tedavisi gören hastalardır. Çalışma grubunun belirlenmesinde Olasılığa Dayalı Örneklem Seçim Tekniklerinden, Tabakalı (Katmanlı) Örneklem Tekniği kullanılmıştır. Bu doğrultuda Malatya Turgut Özal Tıp Merkezi Periton Diyaliz Servisinde tedavi gören tüm hastalar (125 hasta) sıralanmış, hastalar arasından bu tedaviyi en uzun (17 yıl) ve en erken (1 yıl) gören hastalar seçilmiş ve geriye kalan hastalar arasında tedavi süresi yönünden tabaka oluşturacak şekilde, cinsiyet dengesi aranarak çalışma grubuna (20 hasta) son hali verilmiştir. Nitel veri toplama tekniğinin kullanıldığı bu araştırmada, veri toplama aracı olarak hastaların servisten alınmış Epikriz Formu ve son hali uzmanlar tarafından hazırlanmış Görüşme Formu kullanılmıştır. Araştırmada, son dönem böbrek yetmezliği tanısı ile periton diyaliz tedavisi gören hastaların durumları belirlenmiş ve hastalığın yaratmış olduğu sorunlar incelenmeye çalışılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen temel bulgu, hastaların bu tedavi yönteminin kendisini bir hastalık olarak gördüklerine dair benzer bakış açıları olduğudur. Ancak alt temalar açısından hastaların bu tedavi yönteminin yaratmış olduğu sorunlarla baş etme durumlarının çeşitlilik gösterdiği görülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Sağlık Sosyolojisi, Son Dönem Böbrek Yetmezliği, Periton Diyaliz Tedavisi.

Abstract:
Aim of this study is to reveal strategies used by end-stage renal failure patients to cope with the problems in their social life caused by peritoneal dialysis therapy. This study tries to present suggestions to prevent problems caused the therapy by capturing a realistic point of view on peritoneal dialysis therapy. Study universe consists of patients of peritoneal dialysis therapy because of end-stage renal failure who live in Malatya province. Stratified sampling, one of the probabilistic sampling techniques, was used to determine work group. All patients who treated with peritoneal dialysis therapy in Malatya Turgut Özal Faculty of Medicine were listed (125 p.), patient who treated longest (17 years) and newly joined patient (1 year) were selected, others were (20 p.) chosen by stratifying in terms of treatment duration without considering gender balance. In this study disccussing with qualitative data, depth interview technique was used, epicrisis reports received from the service and interview form interview forms prepared by experts were used as a data collection tool. Conditions of patients diagnosed with end-stage renal failure who treated by peritoneal dialysis therapy were detected, and problems caused by illness were tried to examine. As conclusion of the study, the key finding is that the patients connately see the treatment itself as illness. However, in terms of subthemes, patients use different strategies to cope with the problems caused by the treatment.

Key words: Medical Sociology, End-stage Renal Failure, Peritoneal Dialysis Therapy.