Konuşma ve yazma eğitiminde beyin fırtınası tekniğinin etkililiği
The efficiency of brainstorming in speaking and writing instruction
Yazar: FERİDUN KARAARSLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HAVVA YAMAN
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beyin fırtınası = Brainstorming ; Konuşma = Speech ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yazma öğretimi = Writing training ; Öğretim teknikleri = Teaching techniques ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Günden güne değişen dünyanın, eğitim ihtiyaçlarına da yansımaları olmuş, gelişen teknoloji ve insanın rahat yaşama isteği, kendini tanıyan ve rahatlıkla ifade eden eğitimli bireylerin önemini daha da artırmıştır. İnsanın bitmek bilmeyen öğrenme merakı, nitelikli bir öğrenmenin gerçekleşmesi adına, her geçen gün farklı yol ve uygulamaların keşfedilmesine neden olmuştur. Herhangi bir konu hakkında bireylerin aklından geçenleri rahatlıkla açıklamaları temeline dayanan beyin fırtınası tekniği de yaratıcı düşünen, kendini sözlü ve yazılı biçimde rahatlıkla ifade edebilen bireylerin yetiştirilmesinde etkili olabilecek tekniklerdendir. Bu bağlamda ?Türkçe öğretiminin konuşma ve yazma alanlarında kullanılan beyin fırtınası tekniğinin öğrencilerin konuşma ve yazma becerilerinin gelişimini etkileyip etkilemediği?? sorusu, araştırmanın problem cümlesini oluşturmaktadır. Buna göre:?Beyin fırtınası tekniğinin öğrencilerin konuşma becerilerini bilişsel ve duyuşsal anlamda nasıl etkilediğini,?Beyin fırtınası tekniğinin öğrencilerin yazma becerilerini bilişsel ve duyuşsal anlamda nasıl etkilediğini,?Beyin fırtınası tekniğinin öğrencilerin yaratıcılık yeteneklerini nasıl etkilediğini,?ve Beyin fırtınası tekniğinin İlköğretim Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda değinilen konuşma ve yazmayla ilgili kazanımların gerçekleşmesini nasıl etkilediğini açıklamak, araştırmanın amaçlarını teşkil etmektedir.Bu doğrultuda İstanbul ili, Ümraniye ilçesinin, orta sosyo-ekonomik düzeydeki bir ilköğretim okulunda okuyan 6.,7. ve 8. sınıf öğrencilerinden 12 öğrenci seçilmiş ve 2 aylık süreçte beyin fırtınası tekniğinin merkezde olduğu konuşma/yazma etkinlikleri uygulanmıştır. Çalışma nitel araştırma yöntemleriyle gerçekleştirilen bir eylem araştırmasıdır. Araştırmanın konuşma alanına yönelik verileri 15 farklı konunun tartışıldığı beyin fırtınası oturumlarının kamera ile kayıt altına alınmasıyla toplanmıştır. Kayıtlar sonunda elde edilen diyaloglar yazıya aktarılmış, yazılı dokümanlar, tespit edilen değerlendirme ölçütlerine göre nitel içerik analizi ve söylem analizine tabi tutulmuştur. Çalışmanın yazma becerisine yönelik uygulamaları için ise 12 farklı konuda çalışma yaprağı hazırlanmıştır. Öğrencilerce doldurulan çalışma yapraklarından elde edilen veriler de nitel içerik analizi ve söylem analizlerinden geçirilmiştir.Araştırma sonunda beyin fırtınası tekniğinin konuşma ve yazma eğitiminde kullanımının, öğrencilerin konuşma ve yazma becerilerinin gelişimine olumlu etkisinin olduğu görülmüştür. Beyin fırtınası tekniğiyle işlenen derslerde öğrencilerin konuşma/yazma becerilerinin bilişsel ve duyuşsal anlamda geliştirilebildiği, aynı zamanda yaratıcı düşünme yeteneklerinin harekete geçirilebildiği tespit edilmiştir. Ayrıca tekniğin İlköğretim Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda yer alan konuşma ve yazmayla ilgili birtakım kazanımların gerçekleştirilmesine yardımcı olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.Elde edilen sonuçlara göre, beyin fırtınası tekniğinin konuşma ve yazma eğitiminde kullanımının uygun olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
The ever-changing nature of the world has reflected itself also on requirements for education and human beings? desire for leading a more convenient life has increased the importance of those individuals who are able to recognize themselves and express their opinions in an easy manner. Human beings? ever-lasting enthusiasm for learning has resulted in the discovery of different ways and practices each day in an effort to ensure high quality learning. Based on the principle of enabling individuals to express their opinions about any given subject in an easy way, brainstorming is one of the techniques that could prove effective in schooling the kind of individuals who think creatively and easily express themselves orally and in writing. Within this context, the research problem is whether the use of brainstorming in speaking and writing dimensions of the Turkish Language has an effect on the development of speaking and writing skills. Accordingly, the purpose of the study is to determine;?how brainstorming affects the speaking skills of students in cognitive and affective sense;?how brainstorming affects the writing skills of students in cognitive and affective sense;?how brainstorming affects the creative skills of students; and?how brainstorming affects the realization of the educational attainments regarding speaking and writing that are included in the Curriculum of Turkish Language for Primary Schools.For that reason, twelve 6th, 7th and 8th grade students were selected from a primary school with an intermediate socio-economic level located in Umraniye and exposed to speaking/writing activities based on brainstorming for two months. This is an action research conducted through qualitative research methods. The data on the speaking dimension of the study were collected by recording the sessions of brainstorming, in which 15 different topics were discussed, through a video camera. The dialogues obtained from recordings were put in writing; the written documents were exposed to a qualitative content analysis and discourse analysis in accordance with the evaluation criteria specified. As for the practices concerning the writing skill, worksheets were prepared on 12 different topics. The data obtained from the worksheets filled in by the students were exposed to a qualitative content analysis and discourse analysis, too.The study concluded that the use of brainstorming in speaking and writing instruction had a positive impact on the development of speaking and writing skills. It was observed that in those lessons carried out via brainstorming the speaking and writing skills of the students could be developed in cognitive and affective sense, and their creative thinking skills could be promoted. Moreover, it was discovered that the technique could be helpful in ensuring the realization of certain attainments regarding speaking and writing which are included in the Curriculum of Turkish Language for Primary Schools.According to the results, it is argued that the use of brainstorming in speaking and writing instruction could be appropriate.