Hirsutizm ve serum çinko düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of association between serum zinc levels and hirsutism
Yazar: ULVİ ALİYEV
Danışman: PROF. DR. ORHAN DERMAN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Estradiol =   ; Hirsutizm = Hirsutism ; Hirsutizm = Hirsutism ; Menarş = Menarche ; Testosteron = Testosterone ; Testosteron = Testosterone ; Çinko = Zinc ; Çinko = Zinc ; Östradiol = Estradiol

Özet:
Bu çalışmada amacımız serum çinko düzeyleri ile hirsutizm arasında ilişki olup olmadığını araştırmaktır. Çalışma kesitsel ve vaka kontrol çalışması olarak Ekim 2017-Haziran 2018 tarihleri arasında, Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi Ergen Sağlığı Bilim Dalında yürütülmüştür. Hirsutizm nedeniyle polikliniğimize başvuran ya da fizik muayenesinde hirsutizm saptanan 12-19 yaşlar arasındaki 102 kız ergen çalışmaya dahil edilmiştir. Olguların serum çinko değerleri karşılaştırılmıştır. Hirsutizme neden olacak diğer hastalıklardan ayırım yapmak için tüm olguların karaciğer ve böbrek fonksiyon testlerine, estradiol, total testosteron, DHEAS, AS, LH, FSH, SHBG, prolaktin düzeylerine ve tiroid fonksiyon testlerine bakılmıştır. 
Serum çinko düzeyleri atomik absorbsiyon spektrofotometri metodu ile ölçülmüştür. Çalışmaya hirsutizmi olan 51 hasta ve 51 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 102 olgu dahil edilmiştir. Hirsutizm grubundaki hastaların yaş ortalaması 16,11±1,47 (min-maks:12,10-19,0) yıl, kontrol grubunun ise 15,5±1,40 (minmaks:12,11-17,90) yıl olduğu saptanmıştır. Olguların %37,3 idiyopatik hirsutizm, %35,3 polikistik over sendromu (PKOS), %27,4 idiyopatik hiperandrojenizm olarak saptanmıştır. 
Hasta grubunda ortalama çinko düzeyi 102,57±11,63µg/dl (min-max:79.5139,05), kontrol grubunda ise 100,87±16.70 µg/dl (min-max:69,19-146.71) olarak görülmüştür. İstatistiksel açıdan anlamlı fark saptanmamıştır. Çalışmaya katılan hirsutizmli olguların pubik kıllanma derecelerinin karşılaştırılmasında, evre 5 olanlarda diğer grup ve kontrol grubuna göre daha fazla 43 (%84,3) olduğu görülmüştür (p<0,001). Testosteron seviyesi ile serum LH seviyesi arasında (r=0,595) (p<0,001), testosteron ile FSH arasında ise orta derecede pozitif bir korelasyon saptanmıştır (r=0,259) (p=0,066). Testosteron düzeyi ile MFG skoru arasında orta derecede bir pozitif korelasyon görülmüştür (r=0.373) (p=0,007). Menarş yaşı ile estradiol negatif (r=-0,349), androstenedion ise pozitif korelasyon görülmüştür (r=0,305) (p=0,039). AS ile testosteron arasında pozitif bir korelasyon da dikkat çekmektedir (r=0,657) (p<0,001).

Anahtar sözcükler: Hirsutizm; çinko; testosteron; menarş yaşı; estradiol

Abstract:
The aim of our study was to investigate an association between serum zinc levels and hirsutism. The study was conducted as a cross-sectional and case control study between October 2017 and June 2018 in the Division of Adolescent Medicine Department of Pediatrics in Hacettepe University Ihsan Dogramaci Children`s Hospital. One hundred and two female adolescents between the ages of 12 and 19 years were included. The serum zinc levels of the cases were compared. Estradiol, total testosterone, DHEAS, FSH, LH, SHBG, AS, prolactin levels renal, liver and thyroid function tests were measured in all cases to differentiate hirsutism from other pathologic causes of hirsutism. 
 Serum zinc levels were measured by the atomic absorption spectrophotometry method. A total of 102 female patients, comprising of 51 patients with hirsutism and 51 healthy adolescents were included in the study. The mean age of the adolescents in the hirsutism group was16,11±1,47 (min-max:12,10-19,0) years and the mean age of the control group was 15,5±1,40 (min-max:12,1117,90) years. The cases were identified as idiopathic hirsutism 37,3%, polycystic ovary syndrome (PCOS) 35,3%and idiopathic hyperandrogenism 27,4%. 
 The mean zinc level in the hirsutism group was found as 102,57±11,63µg/dl (min-max:79,5-139,05), and as 100,87±16,70 µg/dl (min-max:69,19-146,71 in the control group. There were no statistically significant difference between the two groups. In the comparison of pubic hair stages phase 5 was seen 43 (84,3%) more than controls and other group. There were a correlation between testosteron and LH, FSH,FG scores on the positive side. While menarche age was negatively correlated with estradiol (r=-0,349) (p=0,012) it was positively correlated with androstenedion. It is pointed that androstenedione and testosterone were also positively correlated. 
(r=0,657) (p<0,001)

Key words: Hirsutism; zinc; testosterone; age at menarche; estradiol