Türk kamu yönetiminde açık veri uygulamaları ve yerel yönetimlerin açık veri portallarının incelenmesi
An analysis on open data applicatios in Turkish public administration and open data portals of local goverments
Yazar: YAŞAR SAMED GÜNDOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EZGİ SEÇKİNER BİNGÖL
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Açık veri = Open data ; Belediyeler = Municipalities ; Bilgi portalı = Information Portals ; Kamu yönetimi = Public administration ; Türk kamu yönetimi = Turkish public administration ; Yerel yönetimler = Local administrations ; Şeffaflık = Transparency

Özet:
Yeni teknolojilerin vatandaşlara getirmiş olduğu önemli uygulamalarından biri "açık veri" teknolojisidir. Açık veri, bilgi ve iletişim teknolojilerin getirmiş olduğu bilgi ve veri kirliliği probleminin önemli çözüm araçlarından birisi olmuştur. Dolayısıyla veri toplayan, üreten ve analiz eden kamu kurumları ve özel sektörler tarafından son dönemlerde önemli bir uygulama ve politika haline gelmiştir. Kamu kurumları vatandaşlara açık veri platformları ile ücretsiz, ilk elden ve sınırlama olmadan bilgi aktarımı sağlayabilmektedir. Böylelikle açık veri yönetimde açıklığın, şeffaflığın ve hesap verebilirliğin gerçekleşmesine katkı sağlamaktadır. Ayrıca vatandaşların, açık veri portallarında ulaşmış olduğu kamusal bilgileri denetleyip geri dönüş sağlayabilmesi ise "ileri demokrasi" anlayışına katkıda bulunarak katılımcılığın artmasını da sağlamaktadır.
Bu tez çalışmasının amacı Türk kamu yönetiminde merkezi yönetim ve yerel yönetim düzeyinde açık veri çalışmalarını ortaya koymak ve yerel yönetimlerin açık veri portallarına ilişkin bir analiz sunmaktır. Türk kamu yönetimi literatüründe açık veri konusunda yeteri sayıda araştırmanın olmamasından dolayı çalışmanın kamu yönetimi literatürüne katkı sunması beklenmektedir. 
Çalışmanın ilk bölümünde, bilgi toplumuna paralel olarak gelişen veri odaklı internet teknolojilerinin literatür taramasıyla kavramsal çerçevesi çizilmiştir. Açık veriyi global bağlamda inceleyen ikinci bölümde, ABD, İngiltere ve Kanada'nın açık veri çalışmaları incelenmektedir. Ayrıca OGP gibi açı veriyi savunan küresel örgütlere de değinilmiştir. Üçüncü bölümde ise Türk kamu yönetiminde açık veri sisteminin yasal zeminde nasıl işlendiğine dair literatür taraması yapılmış ve merkezi yönetim kuruluşlarının açık veri çalışmaları sunulmuştur. Dördüncü bölümde ise yerel yönetimlerin açık veri çalışmaları analiz edilmiştir. Bu bölümde İstanbul, İzmir, Balıkesir, Konya ve Bursa Büyükşehir Belediyeleri'nin açık veri portalları incelenmiş ve mevcut portalların karşılaştırılması yapılarak sonuca bağlanmıştır. 
Çalışma sonucunda Türkiye'de açık veri girişimlerinin ulusal anlamda sınırlı olduğu, bundan dolayı hız kazanması gerektiği ve açık veri olgusunun farkındalığının hem yerel anlamda hem de kurumsal anlamda artırılması gerektiği sonucuna varılmıştır. İncelenen büyükşehir belediye portallarının karşılaştırma sonucunda ise belediyelerin açmış oldukları veri setlerinin diğer belediyelere örnek teşkil ettiği ve böylece birbirlerinden olumlu yönde etkilendiği gözlemlenmiştir. Belediyelerin portallarda açmış oldukları verilerin vatandaşlar tarafından ne sıklıkla takip edildiği, hangi kategorilerin daha popüler olduğu ve kategorilerin hangi veri setlerini barındırdığı bulgularına erişilmiştir. 
Anahtar Kelimler: Açık Veri Portalı, Açık Devlet Verisi, Belediye Verileri, Kamu Yönetimi, Yerel Yönetim, Türkiye, Şeffaflık.

Abstract:
One of the important applications that new technologies have brought to citizens is "open data" technology. Open data has become one of the important solution tools for the information and data pollution problem brought by information and communication technologies. Therefore, it has recently become an important practice and policy by public institutions and private sectors that collect, produce and analyze data. In Public institutions can provide free, first-hand and unrestricted information transfer to citizens through open data platforms. Thus, open data contributes to the realization of openness, transparency and accountability in management. In addition, the ability of citizens to monitor and respond to public information they have accessed on open data portals contributes to the understanding of "advanced democracy" and increases participation.
The aim of this thesis is to reveal the open data studies at the central and local government levels in Turkish public administration and to present an analysis of the open data portals of local governments. Since there is not enough research on open data in the Turkish public administration literature, it is expected that the study will contribute to the public administration literature.
In the first part of the study, the conceptual framework of data-oriented internet technologies, which developed in parallel with the information society, was drawn by literature review. In the second part, which examines open data in a global context, open data studies of the USA, England and Canada are examined. In addition, global organizations that advocate angle data such as OGP (Open Government Partnership) are also mentioned. In the third chapter, a literature review on how the open data system in Turkish public administration is processed on a legal basis and open data studies of central government organizations are presented. In the fourth chapter, open data studies of local governments are analyzed. In this section, open data portals of Istanbul, Izmir, Balikesir, Konya and Bursa Metropolitan Municipalities were examined and the results were concluded by comparing the existing portals.
As a result of the study, it was concluded that open data initiatives in Turkey are limited in the national sense, therefore they should accelerate and the awareness of the open data phenomenon should be increased both locally and institutionally. As a result of the comparison of the examined metropolitan municipality portals, it was observed that the data sets opened by the municipalities set an example for other municipalities and thus were positively affected by each other. It has been reached to the findings of how often the data opened by the municipalities on the portals are followed by the citizens, which categories are more popular and which data sets the categories contain.
Keywords: Open Data Portal, Open Government Data, Municipal Data, Public Administration, Local Government, Turkey, Transparency.