Marmara Üniversitesi nâdir eserler koleksiyonu 811 arşiv numarası ile kayıtlı şiir mecmûası (İnceleme-metin-tıpkıbasım)
University of Marmara rare works collection poem journal 
registered with archive number 811 (Review-text-facsimile)
Yazar: SEYİT YAVUZ
Danışman: PROF. DR. ATABEY KILIÇ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Aleviler = Alawis ; Bektaşiler = Bektashis ; Divan şiiri = Court poem ; Şiir = Poem ; Şiir mecmuaları = Poetry magazines

Özet:
İncelememize konu olan şiir mecmûası 19. yüzyılın ikinci yarısında El-Hâc Ali Baba isminde Bektaşî olduğunu düşündüğümüz bir kişi tarafından derlenmiştir. Manzûm ve mensûr metinlerden oluşan bir mecmûadır. Manzûm kısımda Alevî-Bektaşî şiirleri, mensûr kısımda ise Hacı Bektaş-ı Velî'nin şeceresi, doğumu, seyr-i sülûku, kerâmetleri ve Ahmed-i Yesevî'ye intisâbı anlatılmaktadır. Kütüphane kataloğunda 133 varak olarak kaydedilmesine rağmen mecmûanın 137 varak olduğu tespit edilmiştir. Yazı çeşidi olarak manzûm bölümün ilk kısımlarında nesih, daha sonraki kısımlarda ise ta'lîk kırması; mensûr bölümde ise dîvânî kırması kullanılmıştır. Manzûm bölümde yer alan şiirlerin mürekkebin bitmesinden ötürü solduğu, bazı varakların sağ ve sol üst köşelerinin de nemden hasar gördüğü anlaşılmaktadır. 
Mecmûanın 1b-130b varakları arasında yer alan manzûm bölümde toplam 80 şâire âit ikisi mahlassız 298 şiir bulunmaktadır. 130b-136b arasındaki bölüm ise mensûrdur. Çalışmanın ilk bölümünde Türk edebiyatında genel olarak mecmûanın tanımı, tasnîfi ve önemi üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde mecmûanın muhtevasına dâir incelemeler yapılmıştır. Üçüncü bölümde ise mecmûanın transkripsiyonlu metni çıkarılmış, ardından çalıştığımız mecmûanın tıpkıbasımına yer verilmiştir. Transkripsiyonlu metinde yer alan ve yayımlanmış dîvân neşirlerinde tespit edebildiğimiz şiirlerin farklılıklarını aparatlarla göstermeye gayret ettik. Mecmûada yer alan Arapça âyet ve hadîslerinde Türkçe karşılıklarını dipnotlarda aktarmaya çalıştık.  

Anahtar Kelimeler: Mecmûa, şiir mecmûası, klâsik Türk edebiyatı.

Abstract:
The poetry journal that is the subject our this study is compiled in the second part of the 19th century by a person named El-Hâc Ali Baba of which we think is a Bektashi. This journal consists of a poetic and prose part. The poetic part exists of Alevi-Bektashi poems, while in the prose part the family tree, birth, spiritual journey, oracles and the attachment to Ahmed-i Yesevi of Hacı Bektaş-ı Veli is described. Despite the journal was saved to the library catalog as 133 leafs, it is found as 137 leafs. As writing style, ta'lik-derivation is used in the poetic part while in the prose part divani-derivation is used. İt is understood that the poems in the poetic part faded because the ink ran out and some right and left upper corners of some leafs were damaged by moisture.
The journal leafs 1b to 130b that make the poetic part of the journal, consist of 298 poems that belong to 80 poets. Leafs 130b to 136b make the prose part. In the first part of the study, the general definition, classification and the importance of a journal in Turkish literature is accentuated. In the second part, the content of the journal is analyzed. İn the third part the whole text of the journal is transcibed whereafter the facsımıle of the journal is included. The differences between the poems that stand in the transcribed text and the poems that we could find in published divan publications are given in footnotes. The Arabic Verses and Hadith that are written in the journal are given in the notes by its Turkish translation.

Keywords: journal, poem journal, classic Turkish literature.