Sürdürülebilir performansın finansal performansa etkisi: Gelişmekte olan piyasalar üzerine bir uygulama
The impact of sustainability performance on financial performance: An application on emerging markets
Yazar: BİNALİ SELMAN EREN
Danışman: DOÇ. DR. SEVİNÇ GÜLER ÖZÇALIK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Finansal performans = Financial performance ; Gelişmekte olan piyasalar = Emerging markets ; Performans = Performance ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Yatırımlar = Investments

Özet:
Sürdürülebilir performans temel olarak sürdürülebilir kalkınmanın çevresel, sosyal ve ekonomik performansına odaklanmaktadır. Bu doğrultuda, işletmeler, sürdürülebilirlik faaliyetlerini kurumsal stratejilerinin merkezine yerleştirerek uzun vadeli değer yaratmayı amaçlamaktadır. İşletmelerin başarılı ve uzun vadeli kurumsal sürdürülebilirlik stratejileri geliştirmesi ile kurumsal finansal performans ölçümü son yirmi yıldır araştırmacıların dikkatini çeken bir konu olmuştur. Dolayısıyla, işletmelerin finansal varlıklarına yatırım yapan yatırımcılar sürdürülebilirlik ile ilgili faaliyetleri yakından takip etmektedir.
Son yıllarda sürdürülebilir yatırım fonlarının artışıyla birlikte, ulusal ve uluslararası düzeyde faaliyet gösteren birçok sürdürülebilirlik endeksi oluşturulmuştur. Bu endeksler, finansal ürünler için ölçüt sağlamak amacıyla işletmeleri çevresel, sosyal ve ekonomik açıdan değerlendirmektedir. Sürdürülebilirlik endeksleri tarafından sağlanan sürdürülebilir performans göstergeleri, kurumsal sürdürülebilirliğe önem veren yöneticilerin ve yatırımcıların karar alma sürecinde önemli rol oynamaktadır. Sürdürülebilirlik endeksleri, işletmeler tarafından rapor edilen sürdürülebilirlik bilgilerini değerlendirerek işletmeler ve çeşitli paydaşları arasında bilgilendirici aracılar olarak hizmet vermektedir. Kurumsal yatırımcılar portföylerini oluştururken artık bu endeksleri dikkate almaya başlamışlardır. Çünkü bu endeksler tarafsız aktörler tarafından değerlendirilen objektif ve profesyonel ölçütler olarak görülmektedir.
Bu çalışmada Dow Jones sürdürülebilirlik gelişmekte olan piyasalar (DJSI) endeksinde, 2013-2018 yılları arasında işlem gören işletmelerin sürdürülebilir performansının, finansal performansa etkisi analiz edilmiştir. 
Çalışmada analizler iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamada 2013-2018 yılları arasında "olay çalışması" yöntemi ile DJSI gelişmekte olan piyasalar endeksine eklenen, endeks kapsamından çıkarılan ve endekste kalıcı olan işletmelerin pay senetlerine yatırımcıların tepkisi incelenmiştir. İkinci aşamada ise 2013-2018 yılları arasında DJSI gelişmekte olan piyasalar endeksinde kalıcı olan işletmelerin finansal performansı panel veri analizi yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda hem piyasa hem de muhasebe bazlı ölçüm yöntemleri kullanılmıştır.
Olay çalışması analiz sonuçları, yatırımcıların DJSI gelişmekte olan piyasalar endeksine eklenen, endeks kapsamından çıkarılan ve endekste kalıcı olan işletmelerin pay senetlerine yatırımcıların karışık (pozitif, negatif ve nötr) tepkiler verdiğini göstermektedir. Genel olarak yatırımcıların DJSI gelişmekte olan piyasalar endeksine eklenen ve endeks kapsamında kalıcı olan işletmelere güçlü yönde bir tepki vermediği görülmüştür. Bununla birlikte yatırımcılar endeks kapsamından çıkarılmaya ise genellikle olumsuz tepki vermiştir.
Panel veri analizi sonuçları, çevresel sürdürülebilir performansın muhasebe (RAO ve ROE) ve piyasa (Tobin Q) bazlı finansal performans göstergeleri ile pozitif ve anlamlı bir ilişkisi olduğunu göstermektedir. Sosyal sürdürülebilir performans ile piyasa bazlı finansal performans göstergesi (Tobin Q) arasında pozitif bir ilişki söz konusuyken, muhasebe bazlı finansal performans göstergeleri (ROA ve ROE) arasında negatif bir ilişki söz konusudur. Ekonomik (veya yönetişim) sürdürülebilir performans ile finansal performans göstergeleri (ROA, ROE ve Tobin Q) arasında pozitif bir ilişki olduğu görülse de yalnızca öz sermaye karlılığı (ROE) ile istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki mevcuttur.

Anahtar Kelimeler: Sürdürülebilirlik, Sürdürülebilir Yatırım, Sürdürülebilir Performans, Finansal Performans, Gelişmekte Olan Piyasalar

Abstract:
Sustainable performance focuses mainly on the environmental, social and economic performance of sustainable development. Accordingly, businesses aim to create long-term value by placing their sustainability activities at the center of their corporate strategies. With enterprises developing successful and long-term corporate sustainability strategies, corporate financial performance measurement has been an issue that attracted the attention of researchers for the last two decades. Therefore, investors who invest in the financial assets of businesses closely follow sustainability-related activities.
With the increase in sustainable investment funds in recent years, a series of sustainability indices operating at national and international level have been created. These indices evaluate companies from an environmental, social and economic perspective to provide a benchmark for financial products. Sustainable performance indicators provided by these indices play an important role in the decision-making process of managers and investors who attach importance to corporate sustainability. Sustainability indices serve as informative intermediaries between businesses and various stakeholders by evaluating the sustainability information reported by businesses. Institutional investors have increasingly started to consider these indices when creating their portfolios because these indices are seen as objective and professional criteria evaluated by impartial actors.
In this study, the impact of sustainable performance on financial performance of businesses listed in the Dow Jones sustainability emerging markets (DJSI) index between 2013-2018 was analyzed.
Analyzes in the study were carried out in two stages. In the first stage, the reaction of the investors to the stocks of the companies that were included, deleted and continued in the DJSI emerging markets index between 2013-2018 with the "event study" method was examined. In the second stage, the financial performance of the businesses that are continued in the DJSI emerging markets index between 2013 and 2018 was performed using panel data analysis method. Accordingly, both market and accounting based measurement methods were used.
Event study analysis results show that investors have mixed (positive, negative and neutral) reactions to the stocks of businesses that are included, excluded, and non-excluded from DJSI emerging markets index. In general, it was observed that investors did not react strongly to businesses that were included and non-excluded from DJSI emerging markets index. However, investors generally reacted negatively to being excluded from the index.
Panel data analysis results show that environmental sustainable performance has a positive and a statistically significant relationship with accounting (RAO and ROE) and market (Tobin Q) based financial performance indicators. While there is a positive relationship between social sustainable performance and the market-based financial performance indicator (Tobin Q), there is a negative relationship between accounting-based financial performance indicators (ROA and ROE). Although there is a positive relationship between economic (or governance) sustainable performance and financial performance indicators (ROA, ROE and Tobin Q), there is only a statistically significant relationship with return on equity (ROE).

Keywords: Sustainability, Sustainable Investment, Sustainable Performance, Financial Performance, Emerging Markets