Temporomandibular eklem rahatsızlığı olan hastalarda eklem içi trombositten zengin plazma ve enjekte edilebilir trombositten zengin fibrin enjeksiyonlarının retrospektif olarak karşılaştırılması
Retrospective comparison of intra-articular platelet rich plasma and injectable platelet rich fibrin injections in patients with temporomandibular joint disorders
Yazar: UTKU BAHRAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TAHSİN TEPECİK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı temporomandibular ekleme artosentez sonrası uygulanan PRP ve i-PRF enjeksiyonlarının etkinliğini ağrı ve fonksiyon bakımından karşılaştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: 2019-2022 yılları arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi Anabilim Dalı'nda tek taraflı artrosentez+PRP ve artrosentez+i-PRF tedavisi uygulanan temporomandibular eklem rahatsızlığı hastalarından 1,3 ve 6. ay takip seanslarına (T1, T3, T6) gelenler çalışmaya dahil edilmiştir. Retrospektif olarak tasarlanan çalışmada klinikte rutin olarak alınan ağrı skorları (VAS) ve maksimum ağız açıklığı (MAA) değerleri karşılaştırılmıştır. Birincil tahmin edici değişkenler i-PRF ve PRP enjeksiyonlarıdır. Birincil sonuç değişkenleri T6 kontrollerindeki VAS değerleridir. İkincil sonuç değişkenleri T3, T6 VAS değerleri ile T1, T3, T6 zamanlarındaki MAA değerleridir. Demografik veriler çalışmanın ortak değişkenlerini oluşturmaktadır.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastalar PRP grubunda 19, i-PRF grubunda 22 olmak üzere toplam 41 adettir. PRP grubunun yaş ortalaması 35,16±12,33, i-PRF grubunun yaş ortalaması ise 32,64±9,85'dir. I-PRF grubunun T1(p=0,0001), T3(p=0,003) ve T6 (p=0,001) VAS ortalamaları PRP grubundan istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur. PRP grubunun MAA ortalamaları T1 (p=0,021) ve T3(p=0,034)'de anlamlı olarak daha yüksek olarak görülürken T6 kontrollerinde i-PRF grubunun MAA ortalaması anlamlı şekilde daha yüksek olarak bulunmuştur (p=0,023). 
Grup içi analizlerde hem PRP hem de i-PRF grubunun başlangıç, T1, T3 ve T6 VAS ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı değişim gözlenmiştir (p=0,0001). Başlangıç VAS ortalamaları T1, T3 ve T6 VAS ortalamalarından istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p=0,0001).
Sonuç: Her iki grup da ağrının azaltılması ve fonksiyonun geri kazanımı bakımından anlamlı şekilde başarılıdır. I-PRF PRP'ye göre daha etkilidir.
Anahtar Kelimeler: Temporomandibular eklem, PRP, i-PRF, temporomandibular bozukluklar

Abstract:
Aim: The purpose of this study is to compare the effectiveness of PRP and i-PRF injections in terms of pain and function after temporomandibular joint arthrocentesis.
Materials and Methods: Patients with temporomandibular joint disorders who underwent unilateral arthrocentesis+PRP and arthrocentesis+i-PRF treatment at the Department of Oral and Maxillofacial Surgery, University of Health Sciences between 2019 and 2022, and attended the follow-up sessions at 1, 3, and 6 months (T1, T3, T6) were included in the study. In this retrospectively designed study, pain scores (VAS) and maximum mouth opening (MAA) values routinely taken in the clinic were compared.
Results: The number of patients included in the study is 41 in total, with 19 in the PRP group and 22 in the i-PRF group. The mean age of the PRP group is 35.16±12.33, while the mean age of the i-PRF group is 32.64±9.85. The VAS (Visual Analog Scale) averages at T1 (p=0.0001), T3 (p=0.003), and T6 (p=0.001) were found to be statistically significantly lower in the i-PRF group compared to the PRP group. The mean MMO (Maximal mouth opening) at T1 (p=0.021) and T3 (p=0.034) were significantly higher in the PRP group, whereas at T6, the mean MMO of the i-PRF group was significantly higher (p=0.023).
Statistically significant changes were observed in the VAS averages between baseline, T1, T3, and T6 for both the PRP and i-PRF groups (p=0.0001). The baseline VAS averages were statistically significantly higher than the VAS averages at T1, T3, and T6 (p=0.0001). In the i-PRF group, the VAS averages at T1 were higher than those at T3 and T6, and the VAS average at T3 was significantly higher than at T6, while in the PRP group, a significant difference was found only between T1 and T6. No significant differences were observed at other time intervals.
Statistically significant changes were also observed in the MMO averages between baseline, T1, T3, and T6 for both the PRP and i-PRF groups. The baseline MMO averages were statistically significantly lower than the MMO averages at T1, T3, and T6(p=0,002, p=0,0001), and the MMO averages at T6 were statistically significantly higher than at T1 and T3(p=0,003, p=0,008). However, there were no statistically significant differences between the MMO averages at T1 and T3(p=0,452).
Conclusion: Both groups were significantly successful in terms of pain reduction and functional recovery. I-PRF is more effective compared to PRP.
Key Words: Temporomandibular joint, i-PRF, PRP, temporomandibular disorders