Sanayi işçilerinde görülen iş kazalarının sağlık okuryazarlığı ve işyeri güvenlik iklimi ile ilişkisi
Relationship between occupational accidents of industrial workers and health literacy and workplace safety climate
Yazar: FAHRİ ÖZAYDIN
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN DEMİRCİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Endüstri = Industry ; Güvenlik = Security ; Güvenlik iklimi = Safety climate ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Yaşam = Life ; Ölçekler = Scales ; İş güvenliği = Work safety ; İş kazaları = Occupational accidents ; İş ortamı = Work environment ; İşçiler = Workers

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, sanayi işçilerinde görülen iş kazalarının sağlık okuryazarlığı ve işyeri güvenlik iklimi ile ilişkisinin araştırılması amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, Ağustos 2020-Aralık 2020 tarihleri arasında Bursa ili Gemlik ilçesi sanayi bölgesinde çalışan işçiler ile yapıldı. Bu kişiler çalıştıkları işyerlerinde ziyaret edildi. Çalışmaya katılmayı kabul edenlerden Sosyodemografik veri formu, İşyeri Güvenlik İklimi Ölçeği ve En Yeni Yaşamsal Bulgu Ölçeği'ni doldurmaları istendi. 
Bulgular: Sağlık okuryazarlık düzeyi iş kazası nedeni ile işten uzak kalan ve kalmayan çalışanlar arasında değerlendirildi ve işten uzak kalmayan çalışanlar lehine anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p=0.001). Yapılan değerlendirmeye göre toplam İşyeri Güvenlik İklimi Ölçeği alan puan ortalaması iş kazası nedeni ile işten uzak kalanlarda ortalama 35.45±10.6 (min.=20, maks.=70) ve iş kazası geçirmeyen katılımcılarda ortalama 48.82±7.81 (min.=27, maks.=70) olarak hesaplandı ve aralarında istatistiksel anlamlı fark tespit edildi (p<0.001). En Yeni Yaşamsal Bulgu Ölçeği ile İşyeri Güvenlik İklimi Ölçeği arasındaki ilişki analiz edildiğinde; katılımcıların olumlu yöndeki güvenlik iklimi algılarının, sağlık okuryazarlık puan ortalamalarını pozitif yönlü ve anlamlı olarak etkilediği belirlendi (r=0.294; p=<0.001).  
Sonuç: Yapılan bu araştırma çalışanların sağlık okuryazarlığı düzeyinin iş kazası geçirme durumları üzerine etkili olduğunu göstermiştir. Bu sonuçtan hareketle yüksek riskli alanlarda çalışanların daha iyi sağlık okuryazarlığına sahip işçilerden seçilmesi önerilebilir. Genel anlamda kaza oranlarını düşürmek amacıyla düzenli eğitimlerin önemi de bu çalışmada bir kez daha ortaya konmuştur.
Anahtar Kelimeler: İş kazası; İşyeri Güvenlik iklimi ölçeği; En Yeni Yaşamsal Bulgu Ölçeği

Abstract:
Aim: The aim of this study was to research the relationship between occupational accidents of industrial workers and health literacy and workplace safety climate.
Material and Method: This study was conducted with workers working in the industrial zone of Gemlik, Bursa between August 2020- December 2020. These individuals were visited in their workplaces. The volunteers were asked to fill in sociodemographic data form, Workplace Safety Climate Survey and the Newest Vital Sign Form.
Results: Health literacy level was evaluated among the workers with and without days away from work due to occupational accident and the results were found significantly high for the ones without days away from work (p=0.001). According to this assessment, total mean score of Workplace Safety Climate Survey was calculated as 35.45±10.6 (min.=20, max.=70) in individuals with days away from work due to occupational accident and as 48.82±7.81 (min.=27, max.=70) in participants without occupational accident and statistically a significant difference was detected between them (p<0.001). When the relationship between The Newest Vital Sign Scale and Workplace Safety Climate Survey was analyzed; it was specified that positive safety climate perception of the participants significantly and positively affected their health literacy mean scores (r=0.294; p=<0.001).  
Conclusion: This study has demonstrated that health literacy level of the employees is effective on their state of occupational accident experiences. From this point of view, it may be suggested that the employees to work in high risk fields can be chosen among the ones with higher health literacy levels. In general terms, the importance of regular trainings for the purpose of decreasing accident ratios has been once more exhibited with this study.
Key Words: Occupational accident; Workplace Safety Climate Survey; The Newest Vital Sign Scale