Öğretmen ve okul yöneticilerinin görüşlerine göre milli eğitim bakanlığı örgütsel kariyer yönetimi uygulamaları ile eğitim çalışanlarının iş motivasyonu arasındaki ilişki
The relationship between the organizational career management practices of the ministry of national education and the work motivation of education employees according to the opinions of teachers and school administrators.
Yazar: MEHMET DABAN
Danışman: PROF. DR. KEMAL KAYIKÇI
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı; eğitim çalışanlarının Milli Eğitim Bakanlığındaki mevcut örgütsel kariyer yönetimi uygulamaları hakkındaki görüşlerini belirlemek ve bu uygulamaların çalışanların iş motivasyonuyla ilişkisini incelemektir. Bu çalışmada nicel ve nitel verilerin birlikte kullanıldığı karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Karma araştırma yöntemlerinden ise açıklayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Nicel araştırma yaklaşımının kullanıldığı birinci bölümde tarama modeli kullanılmıştır. Birinci bölümün evreni 2022-2023 eğitim öğretim yılında Antalya ilindeki 5 merkez ilçe (Aksu, Döşemealtı, Kepez, Konyaltı, Muratpaşa) sınırları içindeki 357 resmi okul/kurumda görev yapan 5015 öğretmen, 760 müdür yardımcısı ve 357 okul müdüründen oluşmaktadır. Çalışmanın örneklemini 798 eğitim çalışanı (357 öğretmen, 255 müdür yardımcısı ve 186 okul müdürü) oluşturmuştur. Nitel araştırma yaklaşımının kullanıldığı ikinci bölüm ise fenomenoloji deseni ile yürütülmüştür. Nitel bölümün çalışma grubu her ilçeden 1. öğretmen, 1 müdür yardımcısı ve 1 okul müdürü olmak üzere 15 eğitim çalışanından oluşmuştur. Nicel araştırma verileri örgütsel kariyer yönetimi ölçeği ve çok boyutlu iş motivasyonu ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Nitel araştırma verileri yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Nicel verilerin analizinde yüzde, frekans, aritmetik ortalama, standart sapma, basit korelasyon, parametrik testlerden ilişkisiz örneklemler için t-testi, ilişkisiz örneklemler için tek faktörlü varyans analizi (One Way ANOVA) kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise tema analizi, betimsel analiz ve içerik analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda eğitim çalışanlarının mevcut örgütsel kariyer yönetimi uygulamalarını yetersiz buldukları sonucuna ulaşılmıştır. Eğitim çalışanlarının örgütsel kariyer yönetimi uygulamalarına ilişkin görüşlerinin cinsiyet değişkenine göre işe alma boyutunda; yaş değişkenine göre yükselme ve memnuniyet boyutunda; görev değişkenine göre emeklilik ve planlama boyutunda; okul türü değişkenine göre yükselme ve memnuniyet ile emeklilik boyutlarında anlamlı farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Eğitim çalışanlarının iş motivasyonuyla ilgili olarak dışsal düzenleme-maddesel ve dışsal düzenleme-sosyal unsurların kendilerini motive etmediği sonucuna ulaşılmıştır. Eğitim çalışanlarının çok boyutlu iş motivasyonu ilişkin görüşlerinin yaş değişkenine göre dışsal düzenleme-maddesel, dışsal düzenleme-sosyal ve içsel motivasyon boyutlarında; öğrenim durumu değişkenine göre dışsal düzenleme-maddesel boyutunda; görev değişkenine göre dışsal düzenleme-maddesel boyutunda anlamlı farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Eğitim çalışanlarının görüşlerine göre mevcut örgütsel kariyer yönetimi uygulamaları ile iş motivasyonu arasında anlamlı bir ilişki olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Eğitim çalışanları Milli Eğitim Bakanlığının örgütsel kariyer yönetimi uygulamalarında özellikle liyakat, adil bir yükselme sistemi ve mali konularda sorunlar olduğunu; bu sorunların kendilerini olumsuz olarak etkilediğini ifade etmişlerdir. Eğitim çalışanları Milli Eğitim Bakanlığının örgütsel kariyer yönetimi uygulamalarına yönelik öneriler getirmişlerdir. Eğitim çalışanları; yükselme sisteminin adil olması, liyakata önem verilmesi ve ücretlerin artırılması durumunda iş motivasyonlarının artacağını ifade etmişlerdir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the opinions of education employees about the current organisational career management p,ractices in the Ministry of National Education and to examine the relationship between these practices and employees' work motivation. In this study, mixed research method was used in which quantitative and qualitative data were used together. Among the mixed research methods, explanatory sequential design was used. In the first part which was conducted with quantitative research approach, survey model was used. The population of the first part, consists of 5015 teachers, 760 assistant principals and 357 school principals working in 357 official schools / institutions within the borders of 5 central districts (Aksu, Döşemealtı, Kepez, Konyaltı, Muratpaşa) in Antalya province in the 2022-2023 academic year. The sample of the study consisted of 798 education employees (357 teachers, 255 assistant principals and 186 school principals). The second part of the study, in which qualitative research approach was used, was conducted with phenomenological design. The study group of the qualitative part consisted of 15 educational employees, including 1 teacher, 1 assistant principal and 1 school principal from each district. Quantitative research data were collected using organisational career management scale and multidimensional work motivation scale. Qualitative research data were collected using a semi-structured interview form. In the analysis of quantitative data, percentage, frequency, arithmetic mean, standard deviation, simple correlation, t-test for unrelated samples from parametric tests, one-factor analysis of variance (One Way ANOVA) for unrelated samples were used. In the analysis of qualitative data, theme analysis, descriptive analysis and content analysis were used. As a result of the research, it was concluded that education employees found the current organisational career management practices inadequate. It was concluded that the opinions of education employees on organisational career management practices differed significantly in the recruitment dimension according to gender variable; in the promotion and satisfaction dimension according to age variable; in the retirement and planning dimension according to job variable; in the promotion and satisfaction and retirement dimensions according to school type variable. It was concluded that extrinsic regulation-material and extrinsic regulation-social factors did not motivate the educational employees in relation to work motivation. It was concluded that the opinions of education employees on multidimensional work motivation differed significantly in extrinsic regulation-material, extrinsic regulation-social and intrinsic motivation dimensions according to age variable; in extrinsic regulation-material dimension according to educational status variable; in extrinsic regulation-material dimension according to task variable. According to the opinions of education employees, it was concluded that there is no significant relationship between current organisational career management practices and work motivation, Education employees stated that there are problems in the organisational career management practices of the Ministry of National Education, especially in merit, a fair promotion system and financial issues and these problems affect them negatively. Education employees made suggestions for the organisational career management practices of the Ministry of National Education. Education employees stated that their work motivation would increase if the promotion system was fair, merit was given importance and wages were increased.