Kitle turizminde yabancılaşma, "hedonik tüketim" ve "hedonik iyi oluş" arasındaki ilişki
The relationship between alienation, "hedonic consumption" and "hedonic well-being" in mass tourism
Yazar: SÜHEYLA GOLCHESHMEH
Danışman: PROF. DR. METİN KOZAK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Araştırmanın amacı, 1) turizm destinasyonlarında turistlerin turizme karşı yabancılaşmasını, 2) yerli halkın yabancılaşma yaşayıp yaşamadığını, 3) bu durumun arkasında yatan nedenlerin neler olduğunu, ve 4) yabancılaşma, "hedonik tüketim" ve "hedonik iyi oluş" arasında nasıl bir ilişki olduğunu ortaya çıkarmaktır. Nitel araştırma yöntemi kullanılan araştırmanın kapsamını, Kuşadası'nın yerli halkı ve orayı ziyaret eden yerli turistler oluşturmaktadır. Ölçüt örneklem ve kartopu örneklem teknikleri kullanılarak yerli halktan 27 kişi ve 24 yerli turistle görüşüldü. Veriler, görüşme tekniğiyle elde edildi. Katılımcılara yarı-yapılandırılmış yedi adet açık-uçlu soru sorulmuş ve görüşmeler ortalama 30 dakika sürdü. Elde edilen verilerin analizinde içerik analizi tekniği kullanıldı.
Araştırmanın sonuçlarına göre; turizmin olumsuz ekonomik etkileri ve uzun çalışma saatlerinden dolayı yerli halkın hedonik tüketim gerçekleştirememesi, turizmin diğer olumsuz ekonomik etkileri, olumsuz toplumsal ve çevresel etkileri ve yerel yönetimlerin yetersizliği nedeniyle turizme yabancılaşmasının yerli halkın hedonik iyi oluşunu olumsuz etkilediği görüldü. Yerli turistin tatil esnasında hedonik iyi oluşunu olumsuz etkileyen destinasyonun zayıf yanları, onun tatil deneyimi esnasında hedonik tüketim yaşamasına engel olduğu için bu durumun yerli turistin turizme karşı yabancılaşmasına neden olduğu görüldü. 
Çalışma, özellikle turistler ve turist karşılayan destinasyonların sakinleri tarafından da yaşanabilecek olan yabancılaşma konusunu ele alan turizm araştırmalarıyla ilgili mevcut alanyazındaki boşluğa katkı sağlamaktadır. Yabancılaşmayı, hedonik tüketim ve hedonik iyi oluşla birlikte ele alıp inceleyen bu araştırma kavramlar arasındaki ilişkiye yönelik teorik bir model önerisi getirmektedir. Ayrıca çalışma turist motivasyonu, yerli halkın turizme karşı tutumu ve turizmin destinasyona etkileri yaklaşımlarına dair bir anlayış geliştirmektedir. 

Anahtar Sözcükler: Kitle Turizmi, Yabancılaşma, Hedonik Tüketim, Hedonik İyi Oluş, Yerli Halk, İç Turizm, Kuşadası

Abstract:
The aim of this study is to reveal 1) the alienation of tourists from tourism activities, 2) whether the local residents experience alienation or not, 3) the reasons behind this situation, and 4) the kind of relationship among alienation, "hedonic consumption" and "hedonic well-being". The scope of the study carried out using the qualitative research method consists of the local residents of Kusadasi, Turkey and domestic tourists visiting the destination. Using both the criterion and snowball sampling techniques, a total of 51 individuals (27 local residents and 24 domestic tourists) were interviewed. Participants were asked seven semi-structured questions and the interviews lasted an average of 30 minutes. The data was analyzed by using content analysis.
According to the results, due to the negative economic effects of tourism, long working hours, the local residents may not consume what they want hedonically. In addition, due to the inadequacy of local authorities, there are also other factors such as negative economic effects of tourism, and negative social and environmental effects leading to the alienation from tourism activities. This form of alienation negatively affects the hedonic well-being of local residents. The weaknesses of the destination, which negatively affect the hedonic well-being of domestic tourists, prevent tourists from experiencing hedonic consumption during the holiday experience, and this situation causes domestic tourists to become alienated. 
The study contributes to filling the gap in the current body of tourism literature dealing with the issue of alienation (loss of meaning and purpose of tourism/tourism activities), which can be experienced particularly by tourists and residents. Having examined the alienation together with hedonic consumption and hedonic well-being, this study proposes a theoretical model for the relationship among these three concepts. In addition, the study also develops an understanding of the approaches to the subjects of tourist motivations, attitudes of locals towards tourism, and impacts of tourism on a destination.

Keywords: Mass Tourism, Alienation, Hedonic Consumption, Hedonic Well-being, Local Residents, Domestic Tourism, Kusadasi, Turkey