7-12 yaş arası bireylerin gelişiminde grafik tasarımın yeri
The role of graphic design as a creative element in the development of individuals with dyslexia (Reading disorder) and studies on learning
Yazar: EMİNE BAŞAR GÖZÜTOK
Danışman: PROF. DR. GÜLTEKİN AKENGİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Uygulamalı Sanatlar Ana Bilim Dalı / Grafik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Özgül öğrenme bozukluklarının bir alt tipi olarak sınıflandırılan disleksi (okuma bozukluğu) toplumda en yaygın görülen öğrenme güçlüğüdür. Disleksi: kelimelerin akıcı ve doğru bir şekilde tanınması ve okunmasında yaşanan güçlük ve yetersizliktir. Günümüzde diğer özgül öğrenme bozukluklarının tedavi edilebilir olduğu gibi disleksili bireylerin de özel eğitimle tedavi edilebilmeleri mümkündür. Bu amaçla dünyada farklı metotlar uygulanmaktadır. Bu tezin amacı ülkemizde yaygın olarak uygulanan metotlara alternatif olabilecek, grafik tasarım temelli bir uygulama olan ve Hollanda'da başarı ile uygulanan "Küplerin İçinde Dil Metodu"nu incelemek ve ülkemizde uygulanabilirliğini ortaya koymaktır.
Bu çalışmanın ilk bölümünde tezin amacı ve literatür araştırması kapsamlı bir şekilde ortaya konulmuştur. Araştırma anket çalışması olup, uzman görüşleri alınarak analiz edilmiştir. Anket formu grafik tasarım unsurlarının ön planda "Küplerin İçinde Dil Tekniği" ile disleksili bireylerin eğitiminde grafik tasarımın yerini kanıtlamak amacıyla nitel, sıralı ve açık uçlu sorulardan oluşmaktadır. Anket Samsun'da bulunan eğitim merkezi uzmanlarına uygulanacaktır. Samsun'da 145-150 uzman olduğu tahmin edilmektedir. Örneklem belirleme yöntemlerinden biri olan "Tabakalı Rastgele Örneklemi" metodu kullanılmakta olup %95 güvenilirlik seviyesinde örneklem belirlenmiştir. Demografik sorularla birlikte 20 maddeden oluşan bir anket uygulaması ile "Küplerin İçinde Dil Eğitim Metodu" ve klasik eğitim metotları karşılaştırılmış ve grafik tasarım unsurlarının disleksili bireylerin eğitimi üzerindeki etkisi ölçülmüştür. Bu çalışmada 3 farklı analiz uygulanmıştır. Bunlar; güvenirlik analizi, one-sample kolmogory-smimoy testi ve çapraz tablo karşılaştırmalarıdır. Analizler sonucunda, Disleksili bireylerin eğitiminde görsel materyallerin kullanımının öneminin fark edildiği ve disleksili bireylerin tedavisinde kullanılan yöntemler açısından grafik tasarım unsurlarının önemi tespit edilmiştir.

Abstract:
Dyslexia, classified as a subtype of specific learning disorders, stands as the most prevalent learning disability in society. Dyslexia is characterized by difficulties and an inability to recognize and read words fluently and accurately. Presently, much like other specific learning disorders, dyslexia is amenable to treatment through specialized training. Various methods are employed globally for this purpose. The focus of this thesis is to scrutinize the 'Language in Cubes Method,' a graphic design-based approach that has shown success in the Netherlands and could serve as an alternative to commonly applied methods in our country. The primary goal is to demonstrate its applicability within our national context.The introductory segment of this study provides a comprehensive presentation of the thesis's purpose and the literature review. This research adopts a survey methodology, analyzed through expert opinions. The survey questionnaire incorporates qualitative, sequential, and open-ended questions. Its objective is to establish the role of graphic design, specifically the 'Language Technique in Cubes,' in the education of individuals with dyslexia. The survey will be administered to experts in training centers in Samsun, with an estimated count of 145-150 experts. The 'Stratified Random Sampling' method, a sample determination technique, is utilized at a 95% confidence level. The survey, comprising 20 items alongside demographic questions, compares the 'Language Education Method in Cubes' with classical education methods. It aims to measure the impact of graphic design elements on the education of individuals with dyslexia. Three distinct analyses are employed: reliability analysis, one-sample Kolmogorov-Smirnov test, and cross-table comparisons. The analysis results indicate the realization of the significance of employing visual materials in the education of individuals with dyslexia and underscore the importance of graphic design elements within dyslexia treatment methods.