Türkiye'de bilim haberciliğine yönelik sorunların sağlık haberciliği üzerinden değerlendirilmesi: CNN Türk, NTV ve TRT Haber sağlık muhabirleri örneği
Evaluating the problems related to science journalism in Turkey through health journalism: The example of CNN Türk, NTV and TRT Haber health reporters
Yazar: AYŞEGÜL KÖSE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YILDIRAY KESGİN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yeni Medya ve Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Bilim, geçmişten bugüne toplumların gelişmişlik seviyesi ile ilgili evrensel bir güç olarak karşımıza çıkmaktadır. Bilimsel güce sahip toplumlar, bilime dair gündemi belirleme yetkisini elinde bulundurmaktadır. Bilimin kitlesel bir form kazanabilmesi için halka mal edilebilmesi ve toplumun bilimsel gelişmelerden haberdar olması gerekmektedir. Bu noktada, bilim ile halk arasında köprü vazifesi gören bilim gazeteciliği devreye girmektedir. Bilimin topluma nitelikli bir şekilde aktarılabilmesi için bilim iletişimini oluşturan taraflar arasındaki iş birliği önem kazanmaktadır. Fakat gerek bilim insanları gerek bilim gazetecileri gerekse hedef kitlenin beklentileri söz konusu iş birliğine ket vurabilmektedir. Bu noktada, bilim haberciliğine dair sorunlar gündeme gelmektedir. Bu sorunlar, bilim gazeteciliğinde en sık karşılaşılan konuların başında gelen sağlık alanında da koşut bir şekilde ortaya çıkmaktadır. Sağlık alanındaki problemler, bilim haberciliğinin alt dallarından biri olan sağlık haberciliği pratikleri çerçevesinde şekillenmektedir. Bu anlamda medyanın ekonomi politik yapısından kaynaklanan problemler, medikal ve halka yönelik yayıncılık faaliyetleri arasındaki farkın yeterince kavranamaması, alanında uzman sağlık muhabirlerinin eksikliği, kaynak seçiminde karşılaşılan problemler, teknik jargondan dolayı dil ve üsluptan kaynaklanan hatalar, sağlık sektörünün endüstrileşmesi ve halkla ilişkiler şirketlerinin faaliyetleri, alternatif tıp gibi sözde bilimsel inanış ve yöntemler karşımıza çıkmaktadır. 
Bu tez çalışmasında bilim haberciliğine yönelik sorunlar sağlık haberciliği üzerinden, sağlık muhabirlerinin görüşleri doğrultusunda değerlendirilmeye tabi tutulmuştur. Bu kapsamda 2020-2021 TİAK verileri baz alınarak en çok izlenen tematik haber kanalları tespit edilmiş ve CNN Türk, NTV, TRT Haber kanallarının sağlık muhabirleri ile derinlemesine görüşme yapılmıştır. Görüşme sonucunda mevcut sorunların devam ettiği tespit edilmiş hedef kitlenin beklenti ve ihtiyaçlarının değişmesi, dijitalleşme gibi sebeplerle problemlerin de dönüşmeye başladığı vurgulanmıştır.

Abstract:
Science appears as a universal force related to the level of development of societies from the past to the present. Societies with scientific power have the authority to set the agenda for science. In order for science to take on a mass form, it must be accessible to the public and society must be aware of scientific developments. This point, science journalism, which serves as a bridge between science and the public, comes into play. In order for science to be to society in a qualified way, cooperation between the parties that make up science communication becomes important. However, the expectations of scientists, science journalists and the target audience can hinder the cooperation in question. At this point, problematic issues related to science journalism are raised. These problematic issues also arise in the field of health, which is one of the most common issues in science journalism. Problems in the field of health are formed within the framework of health journalism practices, which is one of the sub-branches of science journalism. In this sense, the problems arising from the economic and political structure of the media, failure to grasp the in medical and public broadcasting tools, the lack of specialized health correspondents in the field, problems encountered in the selection of resources, errors caused by language and style due to technical jargon, industrialization of the health sector and the activities of public relations companies, pseudo-scientific beliefs and methods such as alternative medicine come across.
In this thesis study, problematic issues related to science journalism were evaluated through health journalism in accordance with the opinions of health correspondents. In this context, the most watched thematic news channels were identified based on the 2020-2021 TİAK data and in-depth interviews were conducted with the health correspondents of CNN Türk, NTV, TRT Haber channels. As a result of the interview, it was determined that the current problematic issues continue, it was emphasized that the problems also began to transform due to reasons such as changing the expectations and needs of the target audience and digitalization.