Andiferansiye spondiloartrit ve ankilozan spondilitli hastaların klinik demografik özellikleri ve serum anti-ccp prevalansı
Clinical demographic characteristics and serum anti-ccp prevalence of patients with undifferentiated spondyloarthritis and ankylosing spondylitis
Yazar: EMİN GEMCİOĞLU
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRAN ERTEN
Sağlık Bakanlığı / Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Romatoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing

Özet:
Amaç: Spondiloartrit/spondiloartropati (SpA), günümüzde tanı sıklığı ve farkındalığı artan birbirleriyle klinik özellikler ve genetik açıdan ilişkili hastalıklar grubunu tanımlamak için kullanılmaktadır. Bu çalışmada, SpA' nın en sık görülen iki alt grubunun- ankilozan spondilit (AS) ve andiferansiye (farklılaşmamış) spondiloartrit (USpA) - Türk toplumu için klinik ve demografik özelliklerini saptamak, ayrıca son yıllarda romatoid artrit (RA) için tanı kriterleri arasına giren cyclic citrullinated peptide antikorunun (anti-CCP) bu grup hastalıklardaki pozitifliğini ve klinik önemini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Bu grup hastalıklarda anti-CCP pozitifliği ve klinik önemi ile ilgili şu ana kadar yapılmış bir çalışma yoktur.
Materyal-metod: Çalışmaya Ocak 2010 ile Ocak 2014 tarihleri arasında Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Romatoloji polikliniğine başvuran ve modifiye New York kriterlerine göre tanı konulan, 18 yaş üstü,  USpA ve AS' li 200 hasta, RA tanısı olan 100 kontrol grubu hasta ve sağlıklı gönüllü 100 kontrol grubu retrospektif olarak dahil edildi. Overlap (çakışma) sendromu, gebelik, malignite ve akut enfeksiyon durumu olan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Her hastanın ayrıntılı anamnezleri, yapılan sistemik  muayene ve romatolojik muayeneleri ile hemogram, eritrosit sedimentasyon hızı (ESR), C reaktif protein (CRP), anti-CCP, rutin biyokimyasal testleri, HLA-B27 test sonucu, ayak grafisi, sakroiliak grafisi ve sakroiliak MRG görüntülemesi değerlendirildi. Göğüs ekspansiyonu ve Modifiye Schober Testi ölçüm sonucu kaydedildi. Hastalık aktivasyonunu değerlendirmede, ASDAS ve BASDAİ skorları ile sabah tutukluğu kullanıldı. Kontrol grubunun hemogram, rutin biyokimyasal testleri, ESR, CRP, anti-CCP sonucu, çalışmada kullanıldı. Hastalar ve kontroller demografik özellikler, tetkik sonuçları, MPV (mean platelet volume) ve anti-CCP sonucu ile karşılaştırıldı.
Bulgular: Çalışmaya alınan 200 SpA (AS ve USpA) hastasının 125' i kadın (%62,5), 75' i erkek (37,5), RA kontrol grubunun 66' sı kadın (%66), 34' ü erkek (%34) ve sağlıklı kontrol grubunun ise 66' sı kadın (%66), 34' ü erkekti (%34). Hastaların yaş ortancası AS grubunda 45 yıl (19-79), USpA grubunda 49,5 yıl (20-68), RA kontrol grubunda 55 yıl (20-80) ve sağlıklı kontrol grubunda 42 yıl (18-64) olarak belirlendi. Ortanca tanı yaşı AS grubunda 41 yıl (18-74) ve USpA grubunda 47 yıl (16-65), tanı gecikmesi AS grubunda 21,5 ay (0-240) , USpA grubunda 28,5 ay (0-228) olarak belirlendi. İki grup arasında tanı yaşı ve tanı gecikmesi açısından anlamlı farklılık saptanmadı (p>0,05).  AS grubundaki hastaların 73' ünün (%73), USpA grubundaki hastaların 58' inin (%58) ilk geliş semptomu aksiyel eklemde ağrı olarak belirlendi. SpA aile öyküsü her iki gruptaki hastaların 32' sinde (%32) mevcuttu. HLA-B27 genetik test pozitifliği, AS grubunda %55 oranında, USpA grubunda %25 oranında saptandı ve iki grup arasında anlamlı farklılık gösterdi (p<0,001). Ayrıca ailesinde SpA aile öyküsü olanların HLA-B27 pozitiflik oranı anlamlı olarak daha yüksek saptandı (p=0,022). Sakroiliyak MRG ile aksiyel eklem tutulumu AS grubunda %100, USpA grubunda %45' di ve iki grup arasında anlamlı farklılık belirlendi (p=0,008). Anti-CCP sonucu RA grubunda %56 oranında pozitifdi ve diğer gruplara göre anlamlı derecede yüksek saptandı (p<0,001). AS ve USpA grubundaki hastaların anti-CCP sonucu sağlıklı grup ile karşılaştırıldığında anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0,001). SpA grubu arasında bu açıdan anlamlı farklılık yoktu. SpA grubundaki hastaların anti-CCP sonucunun ESR, CRP, BASDAI ve ASDAS sonuçları ile anlamlı korelasyonu saptanmadı (p>0,05). SpA ve RA hastalarında, MPV değeri sağlıklı populasyona göre düşük bulundu. Ayrıca MPV ile ESR ve CRP değerleri arasında negatif yönde anlamlı ilişki olduğu tespit edildi (p<0,001).
Sonuç: Sonuçta AS ve USpA hastalarında sağlıklı gruba göre anti-CCP pozitifliği anlamlı olarak yüksek saptanmıştır, ancak hastalık aktivite indeksleri ile anlamlı ilişkisi tespit edilememiştir. Anti-CCP pozitifliğinin saptanması, ileride yapılacak daha geniş çaplı prospektif çalışmalarda, bu durumun özellikle tanı ve hastalık progresyonuna etkisinin araştırılmasına katkı sağlayacaktır.

Abstract:
Objective: Today, the terms spondyloarthritis and spondyloarthropathy (SpA) are used to define the group of diseases with increasing frequency of diagnosis and awareness and that are related to each other with clinical characteristics and genetics. This study was carried out to determine the clinical and demographic characteristics of the two most frequent sub groups of SpA – ankylosing spondylitis (AS) and undifferentiated spondyloarthritis (USpA) – for the Turkish population, and also to investigate the rate of positive cyclic citrullinated peptide antibody (anti-CCP), which has recently been included in the diagnostic criteria for rheumatoid arthritis, in this group of diseases. There are no studies on the positive anti-CCP in this group of diseases and its clinical significance.
Material and method: Two hundred patients with USpA ve AS, older than 18 years of age who applied to the Rheumatology Outpatient Clinic in Ankara Atatürk Training and Research Hospital between January 2010 and January 2014 and diagnosed according to modified New York criteria, 100 control patients with the diagnosis of RA and 100 healthy volunteers were included retrospectively in this study. The overlap syndrome, pregnancy, malignancy and patients under acute infectious conditions were excluded from the study. For each patient, the detailed medical histories, the physical examinations, rheumatologic examinations, whole blood counts, erythrocyte sedimentation rates (ESR), C-reactive protein (CRP), anti-CCP, routine biochemical tests, HLA-B27 test results, foot x-rays, sacroiliac x-rays and sacroiliac MRI imaging studies were evaluated. Chest expansion and Modified Schober Test measurement results were recorded. ASDAS and BASDAI scores and morning stiffness was used to evaluate the disease activation. The whole blood counts, routine biochemical tests and ESR, CRP and anti-CCP results of the control group were used in the study. Patients and control individuals were compared as regards the demographic characteristics, test results, MPV (mean platelet volume) and anti-CCP results.
Findings: Of the two hundred SpA (AS and USpA) included in the study, 125 were females (62.5%) and 75 were males (37.5%), while in the RA control group 66 were females (66%) and 34 were males (34%) and in the healthy control group 66 were females (66%) and 34 were males (34%). The median age of the patients in the AS group was 45 years (19-79), 49.5 years (20-68) in the USpA group, 55 years (20-80) in the RA control group and 42 years (18-64) in the healthy control group. The median age at diagnosis was 41 years (18-74) in the AS group and 47 years (16-65) in the USpA group. The delay in diagnosis in the AS group was 21.5 months (0-240), and 28.5 months (0-228) in the USpA group. No significant difference was found between the two groups as regards the diagnosis delay (p>0.05). The presenting symptom of the 73 (73%) patients in the AS group and 58 (58%) patients in the USpA group was found as pain in axial joints. SpA family history was positive in 32 patients from both groups (32%). Positive HLA-B27 genetic test results were found as 55% in the AS group and 25% in the USpA group with a significant difference between the two groups (p<0.001). In addition, positive HLA-B27 rates were found to be significantly higher in individuals with SpA cases in their family histories (p=0.022). The axial joint involvement according to sacroiliac MRI was 100% in the AS group, while the same was 45% in the USpA, and significant difference was found between these two groups (p=0.008). Anti-CCP result in the RA group was positive in 56% and was significantly higher as compared to other groups (p<0.001). When the anti-CCP results in the patients in AS and USpA groups were compared to those of the healthy group, they were found significantly high (p<0.001). There was no significant difference in this regard with the SpA group. No significant correlation was found in the SpA group between the anti-CCP result and the ESR, CRP, BASDAI and ASDAS results (p>0.05). MPV value was found lower in SpA and RA patients as compared to the healthy population. Furthermore, significant negative relation was found between MPV and the values of ESR CRP (p<0.001).
Conclusion: In conclusion, positive anti-CCP results were significantly higher in AS and USpA patients as compared to the healthy group; however, no relationship was found with disease activity indices. Positive anti-CCP will contribute to the investigations of the effects of this condition particularly on the diagnosis and progression of the disease in larger prospective studies in the future.