Uzamsal boyut ve hareket yönünün, öznel zaman algısına etkisi
The effect of spatial dimension and movement direction on subjective time perception
Yazar: SÜEDA ÖZGER
Danışman: PROF. DR. SULTAN TARLACI
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörobilim Ana Bilim Dalı / Nörobilim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Boyut = Dimension ; Hareket = Movement ; Mekansal algı = Spatial perception ; Zaman algısı = Time perception

Özet:
Öznel zaman algısı kişinin zamanın nasıl geçtiğine dair yaşadığı içsel bir deneyim olarak tarif edilir. Kişinin algıladığı zaman içsel ve dışsal faktörlerden etkilenerek olayın gerçekleşme süresinden daha kısa, daha uzun ya da hemen hemen aynı algılanabilir. Araştırmalar boyut, konum, hareket yönü gibi uzaysal faktörlerin zaman algısı üzerinde etkisi olduğunu göstermektedir. Bu çalışmada uzaysal algı parametrelerinden boyut ve hareket yönünün zaman algısı üzerinde ki etkisi ileriye yönelik paradigma dizaynlarından süreyi sözel tahmin etme görevi yöntemiyle incelenmiştir. Çalışmanın amacı, sunulan görselin hareket yönünün ve boyutunun değiştirilmesi ile zaman algısı üzerinde ki etkilenimi değerlendirmektir. 
Araştırma 101 katılımcıya (36 erkek, 65 kadın) uygulanmıştır. Katılımcıların cinsiyete göre yaş istatistiği, Erkek: M=31,25, SD=3,4; Kadın: M=26,9, SD=4,8 değerlerine sahiptir. Katılımcılara Opensesame Documentation programı aracılığı ile farklı boyut (kısa, uzun) ve farklı hareket yönlerinde; sağdan sola (RL), soldan sağa (LR), yukarıdan aşağıya (TB), aşağıdan yukarıya (BT) oluşan çizgi animasyon görüntüleri sunulmuştur. Katılımcılardan görüntünün oluşum süresine dair sözel tahmin yapmaları istenmiştir. Değişen deney parametrelerine göre katılımcıların süre tahminlerinde anlamlı bir fark bulunamamıştır. Veriler detaylı incelendiğinde soldan sağa hareket yönünde ilerleyen görüntülerin sağdan sola ilerleyen görüntülere kıyasla süre tahmini ortalamalarının daha uzun olduğu görülmüştür (Kısa boyut LR M=4,36, kısa boyut RL M=4,3; uzun boyut LR M=8,35, uzun boyut RL M=8,22). Yukarıdan aşağıya hareket yönünde ilerleyen görüntülerin aşağdıan yukarıya ilerleyen görüntülere kıyasla süre tahmini ortalamalarının daha uzun olduğu görülmüştür (Kısa boyut TB M=4,37, kısa boyut BT M=4,27; Uzun boyut TB M=8,386, uzun boyut BT M=8,38). Bu sapma değeri uzaysal algı ve zaman algısının incelendiği literatür çalışmaları ile uyumludur. Bu sonuçlar zaman öznel zaman algısının, uzaysal algı parametrelerinden etkilenen karmaşık bir yapı olduğu hakkında bilgi vermektedir.

Abstract:
Subjective time perception is described as an inner sensation of how time passes. The time that the person perceives can be perceived as shorter, longer, or similar to the actual time of the event by being affected by internal and external factors. Studies show that spatial factors such as size, location, and direction of movement have an effect on time perception. In this study, the effects of spatial perception parameters such as size and direction of movement on time perception were investigated by comparing the estimated time perceived by the participants to the actual time. The aim of the study is to evaluate the effect on the perception of time by changing the movement direction and size of the presented image. 
The research was carried out on 101 participants (36 Male, 65 Females). Age statistics of the participants by gender, Male: M=31.25, SD=3.4; Female: M=26.9, SD=4.8. Participants had been presented animation of line images in different sizes (short, long) and in different movement directions. Such as the right to left (RL), left to right (LR), top to bottom (TB),  bottom to top (BT). Participants were asked to make verbal predictions about the formation time of the image. According to the various experimental parameters, no significant difference was found in the time estimates of the participants. In reference to the detailed examination of data, the results show that the mean time estimates of the images moving from left to right are longer than the images moving from right to left. (Short size LR M=4.36, short size RL M=4.3; long size LR M=8.35, long size RL M=8.22). It was observed that the images moving in the direction of moving from top to bottom had longer mean time estimates compared to images moving from the bottom up (Short size TB M=4.37, short size CT M=4.27; Long size TB M=8.386, long size CT M=8 ,38). This deviation value is compatible with literature studies examining spatial perception and time perception. These results provide information that subjective time perception is a complex structure affected by spatial perception parameters.