Çocuklarla felsefe eğitim modeli için yeni bir metodoloji denemesi: Sosyo-fenomenoloji
A new methodology experiment for the education model of philosophy with children: Socio-phenomenology
Yazar: DUYGU ŞİMŞEK
Danışman: PROF. SENEM KURTAR
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Çocuklar İçin Felsefe (P4C) eğitim ve uygulama modeli Matthew Lipman tarafından 1970'de oluşturulmaya başlanmış olup yaklaşık elli yıllık süreç içerisinde gerek Lipmancı teori ve yöntem esasında gerekse bu teori ve yönteme yönelik eleştiriler ekseninde geliştirilerek varlığını sürdürmüştür. Sürece yön veren eleştirel yaklaşımların en başında Garreth Matthews'ın çocuk kavrayışına yönelik varoluşçu yaklaşımı gelmektedir. Yöntemin geliştirilme ve zenginleştirilme gereksinimi ve kullanılan materyallerin önemi ise özellikle 1990'larda kendini hissettirmeye başlamış olup bu konuda kayda değer çalışmaların başında T.E. Wartenberg gelir. Ancak Lipman'ın diyaloğa dayalı yöntemine alternatif yöntemler ortaya koyma konusunda pek fazla çalışma bulunmamaktadır. Tezin temel amacı ilgili eksikliği gidermek adına kapsamlı ve bütünlüklü bir yöntem önerisinde bulunmaktır. Bu yöntem, yalnızca Çocuklar İçin değil, Çocuklarla Birlikte de Felsefe yapmayı (PwC) mümkün kılmak ve çocuklarda eleştirel düşüncenin yanı sıra yaratıcı düşünme, arı ya da önyargısız düşünme, benliğin beden ve zihin olarak bir birliktelik olduğunun farkındalığını geliştirme, başkalarının benliğine ve çevresine duyarlı olma, kendi anlam dizgelerini oluşturma gibi yetilerini geliştirmeye uygun olduğu iddia edilen sosyo-fenomenolojik yöntemdir. Sosyo-fenomenolojik yöntemin fenomenoloji kısmı oluşturulurken uygulamalarda çocuklarda geliştirilmek ya da açığa çıkarılmak istenen ilgili parametrelere uygunluğu gerekçesiyle Maurice Merleau-Ponty'nin algı ve beden fenomenolojisi esas alınmıştır. Pek çok fenomenoloji düşünürü gibi Merleau-Ponty'nin algı ve beden fenomenolojisi de öznelerarasılık konusunda eksiklikler içerdiğinden yöntemin toplumsallık boyutunu şekillendirmek adına Alfred Schütz'ün çoklu yaşantı dünyasından destek alınmıştır. Bu yolla 1970'lerden bu yana dünya genelinde gelişmekte ve farklı şekillerde uygulanmakta olan Çocuklarla ve Çocuklar İçin Felsefe uygulamalarına hem yeni bir bakış açısı geliştirilmiş hem de alternatif bir yöntem önerisinde bulunulmuştur.

Abstract:
The Philosophy for Children (P4C) model of education and practice was initiated by Matthew Lipman in 1970 and has continued to exist for nearly fifty years, both on the basis of Lipmanian theory and method and on the axis of criticism of this theory and method. Garreth Matthews's existentialist approach to children's understanding was one of the most critical approaches that shaped the process. The need for the development and enrichment of the method and the importance of the materials used began to be felt especially in the 1990s, and T.E. Wartenberg is one of the leading figures in this field. However, there are not many studies on alternative methods to Lipman's dialogic method. The main purpose of this thesis is to propose a comprehensive and holistic method to overcome this deficiency. This method is the socio-phenomenological method, which is claimed to make it possible to philosophize not only for children but also with children (PwC) and to develop in children critical thinking as well as creative thinking, pure or unprejudiced thinking, awareness of the self as a unity of body and mind, sensitivity to the self and environment of others, and the development of their own strings of meaning. While creating the phenomenology part of the socio-phenomenological method, Maurice Merleau-Ponty's phenomenology of perception and body was taken as a basis for its suitability to the relevant parameters to be developed or revealed in children in practices. Since Merleau-Ponty's phenomenology of perception and body, like many phenomenological thinkers, contains deficiencies in intersubjectivity, Alfred Schütz's world of multiple experiences was used to shape the sociality dimension of the method. In this way, a new perspective has been developed and an alternative method has been proposed to philosophy practices with and for children, which have been developing and being implemented in different ways around the world since the 1970s.