Çiftlerin mizah kullanma tarzlarının ilişki doyumlarına ve stresle çift olarak baş etmelerine olan etkisi
The effect of couples' styles of using humor on their relationship satisfaction and coping with stress as a couple
Yazar: AYÇA ILGAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KADER BAHAYİ
İstanbul Kent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Stresle başetme = Coping with stress

Özet:
Bu araştırmanın amacı çiftlerin stresle çift olarak baş etme düzeylerinin mizah tarzlarının aracı etkisiyle ilişki doyumlarına etkisini diyadik modelle araştırmaktır. Araştırmada stresle çift olarak baş etme düzeylerinin ilişki doyumunu mizah tarzları aracılığıyla yordaması beklenmiştir. 
Araştırmanın örneklem grubunu Türkiye'de yaşayan, 18 yaş ve üzeri, romantik ilişkisi içerisinde olan (flört, sevgililik, söz/nişan, evli) 528 katılımcı ve 264 çift oluşturmaktadır.  Katılımcılara Kişisel Bilgi Formu, Stresle Çift Olarak Baş Etme Ölçeği, Mizah Tarzları Ölçeği ve İlişki Doyumu Ölçeği uygulanmıştır. Çalışmanın hipotezleri Aktör Partner Karşılıklı Bağımlı Etki Modeli (APIM) kullanılarak test edilmiştir. Araştırmanın analizinde SPSS 20, APIM_SEM ve APIMoM uygulamaları kullanılmıştır. 
Çalışmanın sonucunda mizah tarzlarının etkileri sıfırlandığında stresle toplam ve olumlu çift olarak baş etme değişkenlerinin ilişki doyumunu sadece aktör etkisinde yordadığı, olumsuz stresle çift olarak baş etmenin ise katılımcı, kendini geliştirici ve kendini yıkıcı mizah tarzlarında sadece aktör etkisinde, saldırgan mizah tarzında ise hem aktör hem partner etkisinde ilişki doyumunu yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Mizah tarzlarının aracı etkileri incelendiğinde, kadın ve erkeklerde ortak sonuçlar yalnızca iki modelde gözlenmiştir. Toplam stresle çift olarak baş etme değişkeninde yalnızca saldırgan mizah tarzının sadece aktör etkisinde ilişki doyumunu yordadığı tespit edilmiştir. Olumsuz stresle çift olarak baş etme değişkeninde yine yalnızca saldırgan mizah tarzının sadece aktör etkisinde ilişki doyumunu yordadığı gözlenmiştir. Araştırmanın sonuçları alan yazında konuyla ilgili yapılan diğer çalışmalar ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
The aim of this research is to examine the relationship between couples' levels of dyadic coping with stress as a couple and their relationship satisfaction through the mediating role of humor styles in a dyadic model. It was expected that the levels of dyadic coping with stress would predict relationship satisfaction through humor styles.
 The sample of the study consisted of 528 participants and 264 couples who were 18 years of age and older, living in Turkey, and in a romantic relationship (dating, engaged, married). Participants completed the Personal Information Form, Dyadic Coping with Stress Scale, Humor Styles Scale, and Relationship Satisfaction Scale. The hypotheses of the study were tested using the Actor-Partner Interdependence Model (APIM). SPSS 20, APIM_SEM, and APIMoM applications were used for the analysis of the study. 
The results of the study indicated that when the effects of humor styles were controlled, the variables of total and positive dyadic coping with stress predicted relationship satisfaction only through the actor effect, while negative dyadic coping with stress predicted relationship satisfaction through the actor effect in an affiliative, self-enhancing, self-defeating styles and partner effect on aggressive humor styles. When examining the mediating effects of humor styles, common results were observed in only two models for both women and men. It was found that only the aggressive humor style predicted relationship satisfaction through the actor effect in the variable of total dyadic coping with stress. Similarly, in the variable of negative dyadic coping with stress, only the aggressive humor style predicted relationship satisfaction through the actor effect. The findings of the study were discussed in light of other relevant studies in the field.