Dini kimliğin inşasında kutsal ve tabu olan yiyecek ve içeceklerin işlevleri: Antakya örneği
The role of holy and taboo food and drink in the formation of religious identity: Antakya case
Yazar: KADRİYE ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. ERHAN GÜRSEL ERSOY
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Antropoloji = Anthropology
Dizin: Dini kimlik = Religious identity ; Hatay-Antakya = Hatay-Antakya ; Kutsallık = Holiness ; Tabu = Taboo ; Yiyecek içecek = Food and beverage ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Bu tez çalışmasında Hatay İli merkez ilçesi olan Antakya'da köklü bir tarihe sahip ve bugün halen dinsel kimliklerini katı bir şekilde koruyan Musevi, Hıristiyan, Nusayri ve Sünni cemaatlerin, din ve yemek arasında kurdukları ilişki etnografik bir yöntemle ele alınmıştır. Din ve yemek arasındaki ilişkiler cemaat tarafından kutsal veya tabu olan yiyecek ve içeceklerin işlevi üzerinden ortaya konmuştur. Bu cemaatler dinsel inançlar ve uygulamalar doğrultusun da yiyecek (gıda) ve içecekleri tabusal veya kutsal bir alana dönüştürmektedir. Bu alan dinsel inançlar ve uygulamalar ışığın da yiyecek ve içeceklere yeniden simgesel anlam yüklemekle oluşturulmaktadır. Yiyecek ve içeceklerin simgesel anlam ağı, söz konusu dinsel cemaatler, kutsal kitaplar, dini liderler, sözlü gelenekler aracılığıyla kültürel belleğin oluşmasından ve dinsel ritüellerin birer nesnesi haline getirilmelerinden oluşmaktadır. Kutsal ve tabu olan yiyecek ve içecekler Antakya'da Museviler, Hıristiyanlar, Nusayriler ve Sünniler arasında ortak bir alan oluştururken aynı zamanda inanç temelli farklılıklar ve işlevsellikleri açısından ayrışan bir alana dönüşmektedir. Bu durum cemaatlerin aynı zamanda birbirlerine olan mesafelerinin yiyecekler ve içecekler üzerinden simgeselleşmesidir. Sonuçta, Antakya'da yeme içmeye dair dinsel kökenli bütün uygulamaların dini kimliğin inşa edilmesinde ve sonraki kuşaklara aktarılmasında işlevselsel bir öneme sahip olduğu görülmüştür. Bu işlevsellik aynı zamanda sosyal arenada cemaat bilincinin oluşmasını da sağlamaktadır.Anahtar Kelimeler: Antakya, Din, Ritüel, Simge, Kutsal, Tabu, Yiyecek, İçecek,

Abstract:
In this dissertation, the relation of Jewish, Christian, Nusayri and Sunni communities, who have long established history in Antakya, head district of Hatay province, with religion and food has been examined by conducting ethnographical methods. The relation between food and religion is determined through holy and taboo food and drink by each community. These communities make consume and food and drink, through religious beliefs and practices, into holy and taboo areas. This area, therefore, is formed through ascribing a new symbolic meaning for food and drink in the light of religious beliefs and practices. The network of symbolic meaning of food and drink is carried by means of religious communities, holy books, religious leaders, oral traditions in the formation of cultural memory and becoming an object of religious ritual. In Antakya, holy and taboo food and drink form a central area among Jewish, Christian, Nusayri and Sunni communities. However, holy and taboo food and drink turns out to be an area which has differences in terms of beliefs and practices. Therefore, this is considered as the symbolization of the distance of the religious communities through food and drink. In short, in Antakya, it has been observed that all of the religious practices, for food and drink, have and a functional importance for the formation of religious identity and passing on the later generations. This functionality, also gives way to the formation of community consciousness in the social arena.Key Words: Antakya, Religion, Ritual, symbol, Holy, Taboo, Food, Drink.