Çalışan bireylerin anne-babalarına yönelik algıladıkları çocuk yetiştirme davranışları ile benlik saygıları, örgütsel tutumları ve psikosomatik şikayetleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Analysing the relations between perceived parental attitudes of employees, self-esteem, organizational attitudes and psychosomatic symptoms
Yazar: AHMET VAHDİ TÜRKER
Danışman: DOÇ. DR. PINAR ÜNSAL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba algısı = Parents perception ; Benlik saygısı = Self esteem ; Psikososyal nedenler = Psychosocial causes ; Psikososyal sorunlar = Psychosocial problems ; Çalışan ebeveynler = Working parents ; Çocuk yetiştirme = Child rearing ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Örgütsel tutum = Organizational attitude ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırmanın amacı, aile tutumlarının benlik saygısının gelişimine katkı sağlayarak, iş yaşamındaki örgütsel tutumları etkilediğini, çalışanların negatif tutumlar sonrasında psikosomatik şikayetlerinin daha belirgin hale gelip gelmediğini test etmektir. Aynı zamanda araştırmamızda kullandığımız tüm değişkenler açısından, kamu ve özel sektör karşılaştırmalarını yaparak, farklılıklara yönelik nedensel analizler gerçekleştirmektir.Bu amaca yönelik olarak araştırmamız; kamu ve özel sektörde, farklı büyüklük ve kapsamdaki sağlık kuruluşlarında ve farklı görevlerde çalışan 296 kişi üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya katılanlara; S-EMBU algılanan anne ? baba tutumları ölçeği, Rosenberg benlik saygısı ölçeği, Neuberger iş tatmin ölçeği, örgütsel bağlılık, algılanan liderlik tarzı ölçekleri ile kişisel bilgi formu uygulanmıştır.Araştırma sonuçları, ailelerin çocuk yetiştirme tutumlarının benlik saygısını etkileyerek, özellikle iş tatmini ve psikosomatik şikayetler üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermiştir. İş tatmini düşük olan çalışanların iş değiştirme isteği ve psikosomatik şikayetleri de anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Sağlık alanında kamu ve özel sektör çalışanları arasında; aile tutumları açısından anlamlı bir farklılık görülmezken; toplam iş tatmini ile amir, çalışma saatleri ve iş güvencesi iş tatmin alt boyutlarında kamu sektörü lehine anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Örgütsel bağlılık açısından da kamu sektörü çalışanları özel sektöre göre daha güçlü bağlılık göstermektedir.

Abstract:
The main purpose of this research is to find out whether self-esteem mediates the relationship between parental attitudes and organizational attitudes; and parental attitudes and psychosomatic symptoms. Another purpose of the study is to compare health care employees working in private and public sectors in relation to the study variables.For these purposes; this research was carried out with 296 employees (doctors, nurses, administrative personel etc.) from various sizes of private and public health care institutions. The participants of the study filled in scales measuring their perception of parental child-rearing attitudes, self-esteem, psychosomatic complaints, job satisfaction, organizational commitment, perceived leadership style of their superior and a personal information form.The results of the study showed that self-esteem of the employees mediated the relationship between parental child rearing behaviours as perceived by their adult children and job satisfaction. A similar meadiating effect of self-esteem was also found for the relationship between parental child rearing behaviours as perceived by their adult children and psychosomatic complaints. Low job satisfaction was found to be related with high intention of job change and psychosomatic complaints. Although, employees in public and private health care institutions were not found to differ significantly from each other with respect to the perception of parental attitudes, employees in public sector reported higher levels of total job satisfaction, satisfaction from supervisors, working hours and job security. Finally, public sector employees were shown to have higher level of organizational commitment than private sector employees.