Pazarlarda satılan peynirlerde genişlemiş spektrumlu beta-laktamaz üreten enterobacteriaceae varlığının belirlenmesi
Determination of extended spectrum beta-lactamase producing enterobacteriaceae in cheese that are sold in pazar
Yazar: OMAR SALAH ABED AL RHMAN HUSAN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR ÇADIRCI
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Besin Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Besin Hijyeni ve Teknolojisi = Food Hygiene and Technology
Dizin: Antibiyotikler = Antibiotics ; Beta laktamazlar = Beta lactamases ; Enterobacteriaceae = Enterobacteriaceae ; Pazar = Market ; Pazarlar = Markets ; Peynir kalitesi = Cheese quality ; Peynirler = Cheeses ; Peynirler = Cheeses ; İlaçlara direnç-mikrobiyal = Drug resistance-microbial

Özet:
Amaç: Bu çalışma, Samsun bölgesinde satışa sunulan peynirlerde, genişlemiş spektrumlu beta laktamaz (GSBL) üreten Enterobacteriaceae varlığını belirlemek ve direnç oluşumundan sorumlu genleri PCR tekniğiyle saptamak amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metod: Samsun Merkezi'nde kurulan semt pazarlarından alınan toplam 150 adet peynir örneği (25 beyaz peynir, 25 kaşar peyniri, 25 örgü peynir, 25 köy peyniri, 25 kuymak peyniri ve 25 çökelek peyniri) materyal olarak kullanıldı. Numuneler, E.E. Broth içerisinde ön zenginleştirme işlemine alındı ve daha sonra GSBL kromojen agara geçildi. Şüpheli koloniler CLSI (2013) talimatlarına göre kombine disk difüzyon metoduyla GSBL yönünden analiz edildi. PCR ile CTX, TEM ve SHV genlerinin varlığı belirlendi. BD Phoenix sistemi kullanılarak elde edilen izolatların bakteriyel tanımlanması ve EUCAST kriterlerine göre antimikrobiyel (MİK değeri) duyarlılık testleri yapıldı.
Bulgular: İncelenen 150 peynır örneğinin 34 (% 26,6)ndan 148 adet GSBL pozitif izolat elde edildi. Bakteriyel tanımlamada 148 izolatın 79'u Escherichia coli (% 54,5), 39'u Klebsiella pneumoniae (% 26,3), 16'sı Klebsiella oxytoca (% 10,8), 5'i Citrobacter youngae (% 3,4), 4'ü Shigella bodii (% 2,7), 2'si Klebsiella ozaenae (% 1,53), 2'si Enterobacter cloacae (% 1,53) ve 1 tanesi Enterobacter aerogenes (% 0,67) olarak belirlendi. PCR analizinde, izolatların 64'ünün blaCTX-M genini (% 43,2), 39'unun blaTEM genini (% 26,3) ve 16'sının blaSHV genini (% 10,8) taşıdığı gözlendi. 
Sonuç: Semt pazarlarında satışa sunulan peynirlerin GSBL üretebilen enterik bakteriler için önemli bir kaynak olduğu, dolayısı ile gıda güvenliği ve halk sağlığı açısından büyük bir risk unsuru olabileceği belirlendi.

Abstract:
Aim: In this study, determination the prevalence of extended-spectrum beta lactamase (ESBL) producing Enterobacteriaceaeand genes responsible for resistance formation by PCR technique in cheeses that were sold in local markets in Samsun.
Material and Method: A total of 150 cheese samples (25 white cheese, 25 cheddar cheese, 25 plaited cheese, 25 farm cheese, 25 kuymak cheese and cottage cheese) were collected from the local markets established in Samsun Center were used as the material. Samples were pre-enriched in E.E. Broth and then were passed into ESBL chromogenic agar. According to CLSI instructions, suspected colonies were analyzed for ESBL by the combined disc diffusion method. The presence of CTX, TEM and SHV genes were determined by using PCR. By using the BD Phoenix system, bacterial identification of obtained isolates and according to EUCAST criteria antimicrobial (MIC value) susceptibility tests was performed.
Results: 148 ESBL positive isolates were obtained from 34 samples (26.6 %). Identification of 148 bacterial isolates was as following; 79 Escherichia coli (54.5 %), 39 Klebsiella pneumoniae (26.3 %), 16 Klebsiella oxytoca (10.8 %), 5 Citrobacter youngae (3.4 %), 4 Shigella bodii (2.7 %), 2 Klebsiella ozaenae (1.53 %), 2 Enterobacter cloacae (1.53%) and 1 Enterobacter aerogenes (0.67%). PCR analysis showed that 64 isolates carried the blaCTX-M gene (43.2 %), while 39 isolates carried the blaTEM gene (26.3%) and 16 isolates carried the blaSHV gene (10.8 %).
Conclusion: It was concluded that cheeses sold in local markets are an important source of enteric bacteria that can produce ESBLs, which will be determined as a major risk factor for food safety and public health.