Schiller ve Schopenhauer'ın sanat felsefesinde özgürlüğün işlevi
The function of freedom in the philosophy of art of schiller and schopenhauer
Yazar: TUĞÇE SULTAN SİNE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET CÜNEYT GÜLTEKİN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Sistematik Felsefe ve Mantık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Bu çalışmada Schiller ve Schopenhanuer'ın felsefelerinde özgürlük ve zorunluluk arasındaki temel karşıtlığı uzlaştırma çabaları ele alınmıştır. Özgürlüğe farklı anlamlar yüklemelerine rağmen her ikisi de sanatı, özgürlüğü mümkün hale getiren temel kavram olarak ele alır. Her iki filozof da özgürlüğe ulaşırken insandaki içsel estetik değeri, doğanın nedenselliğinin altında eritmemeye özen gösterir. Bu bağlamda Schiller ve Schopenhauer'ın felsefelerinde sanata ihtiyaç duyma nedenlerinin gösterilmesiyle iki filozofun özgürlüğe verdiği anlam farklılıkları ortaya konulmuştur. 
Schopenhauer'da sanat geçici de olsa, insan ile dünya arasındaki duvarın ortadan kalkmasına sebep olurken, Schiller'de doğa yasalarınca sınırlanmış insan, sanat ile politik bir özgürlüğe ulaşabilmektedir. Schopenhauer tüm varlığın temelinde bulunan kendinde şey olarak istemeye ulaşmayı hedefler. Bunun ancak sanat ile mümkün olduğunu göstererek, sanat ile insanın dünyayı anlamlandırmasını mümkün hale getirir. Schiller ise sanatı insan eylemlerinin temeline yerleştirerek, sanatı insanı özgürleştiren yegâne şey olarak ele alır. 
Schiller insanı duyusal ve akılsal olarak; Schopenhauer ise tasarım ve isteme olarak ikili bir yapı içinde ele alır. Schiller duyusal ve akılsal yasayı çatışma halinde görerek aralarındaki dengeyi estetik ile kurmaya çalışır. Schiller insanın duyusal yasasını nedensel bağlar içinde görürken, Schopenhauer'a göre tasarım olarak dünyada nedensel bağlar insan üzerinde hakimiyet kurar. Tasarım olarak dünyada özgürlüğün mümkün olmadığını gösteren Schopenhauer'a göre insan tasarım olarak dünyanın yasası olan yeter-sebep ilkesinden çıkarak özgürlüğe ulaşabilir. Schopenhauer'ın aksine Schiller nedensel bağları tamamen dışarda bırakmayarak, insanın duyusal ve akılsal yasası arasında denge kurmayı hedefler. Her iki filozofa göre de temelde özgürlük ve zorunluluk bir arada bulunur. 
İnsanın duyusal yapısını tamamen terk etmeyen Schiller'e göre güzellik duyular dünyasından köklenerek sanatın ürünü haline gelir. Schopenhauer ise zorunluluğu varlığın temeline alarak onu dünyaya içkin hale getirir. Schiller'e oranla nedenselliği daha sert bir şekilde sınırlandıran Schopenhauer, sanatçının ancak nedensel bağlardan kurtularak özgürleşebileceğini gösterir. Schiller özgürlüğü tek tek bireylerin ve bu bireylerin oluşturduğu devletin özgürlüğü olarak ele alırken, Schopenhauer için özgürlüğün mümkün hale gelmesi insanın bireysel istemesini aşması ile mümkündür. Bu nedenle Schiller'in aksine Schopenhauer'ın ulaştığı özgürlük bireysel bir özgürlük değildir. Yine de iki filozof da özgürlüğe ulaşırken sanata önemli bir yer verir. Schiller insanın duyusal ve akılsal yasası arasındaki dengeyi oyun dürtüsü ile kurarak, insanın ancak oynadığı zaman eksiksiz görüntüsüne ulaştığı sonucuna varır. Schiller'in bahsettiği oyun, estetik bir oyundur. Estetik oyun ile özgür bir devlete ulaşmayı mümkün hale getiren Schiller için sanat, özgürlüğün temeli haline gelir. Schopenhauer ise kendinde şeye ulaşmanın yolunu sanat olarak belirler. Ona göre sanatçı deha, seyre dalma anında yeter-sebep ilkesinin dışına çıkarak kendinde şeyin idesine ulaşabilir. Schopenhauer'a göre özgürlük yalnızca kendinde şey olan isteme için mümkündür. Sanatçı bireysel istemesini susturarak kendinde şeye ulaşabilir. 
Sanata ve özgürlüğe bakışlarındaki farklılıklara rağmen her iki filozof da özgürlük ile zorunluluk arasındaki karşıtlığı uzlaştırırken sanata önemli bir rol verir. Her iki filozof için de sanat özgürleştirici bir role sahiptir. Bu çalışmayla amaçlanan özgürlüğe ve sanata yüklenen anlamlar farklı olsa dahi sanatın özgürleştirici bir role sahip olduğunun gösterilmesidir.

Abstract:
In this study, the efforts to reconcile of the fundamental opposition between freedom and necessity in the philosophies of Schiller and Schopenhanuer are discussed Despite they attribute different meanings to freedom, both consider art as the fundamental concept that makes freedom possible. While both philosophers reach freedom, they take care not to melt the inner aesthetic value of human under the causality of the nature. In this context, by showing the reasons for the need for art in the philosophies of Schiller and Schopenhauer, the differences in the meaning of freedom by the two philosophers have been revealed.
In Schopenhauer, although art is temporary, it causes the disappearance of the wall between human and the world, while in Schiller, human, who is limited by the laws of nature, can reach a political freedom with art. Schopenhauer aims to reach will as the thing-in-itself, which is at the basis of all existence By showing that this is only possible with art, it makes it possible for people to make sense of the world with art. Schiller, on the other hand, places art at the foundation of human actions and considers art as the only thing that liberates people.
Schiller human sensory and mental; Schopenhauer, on the other hand, deals with design and will in a dual structure. Schiller sees the sensory and mental law in conflict and tries to establish the balance between them with aesthetics. While Schiller sees the sensual law of man in causal bonds, according to Schopenhauer, causal bonds dominate human in the world as a representation. According to Schopenhauer, who shows that freedom is not possible in the world as a representation, human can reach to freedom by leaving the principle of sufficient-reason, which is the law of the world, as a representation. Contrary to Schopenhauer, Schiller does not exclude causal bonds completely, and aims to establish a balance between the sensory and mental law of human. According to both philosophers, fundamentally freedom and necessity are coexist.
According to Schiller, who does not completely abandon the sensory structure of human beings, beauty becomes the product of art by rooting in the world of senses. Schopenhauer, on the other hand, takes necessity as the basis of existence and makes it immanent to the world. Limiting the causality more severely than Schiller, Schopenhauer shows that the artist can only be liberated by getting rid of the causal ties. While Schiller considers freedom as the freedom of individuals and the state formed by these individuals, for Schopenhauer, freedom becomes possible when people exceed their individual will. Therefore, unlike Schiller, the freedom that Schopenhauer achieved is not an individual freedom. Nevertheless, both philosophers give an important place to art while reaching freedom. By establishing the balance between the sensory and mental law of man with the impulse of play, Schiller concludes that man reaches his full image only when he plays. The game Schiller refers is an aesthetic game. Art becomes the basis of freedom for Schiller, who makes it possible to reach a free state through aesthetic play. Schopenhauer, on the other hand, determines the way to reach the thing-in-itself as art. According to him, the artistic genius can reach the idea of the thing-in-itself by going beyond the sufficient-reason principle at the moment of contemplationAccording to Schopenhauer, freedom is possible only for the will, which is the thing-in-itself. The artist can achieve something in theirself by silencing his individual will.
Despite the differences in their views on art and freedom, both philosophers give an important role to art while reconciling the opposition between freedom and necessity. For both philosophers, art has a liberating role. The aim of this study is to show that art has a liberating role even if the meanings attributed to freedom and art are different.