Romantik ilişki doyumu ile cinsiyet, bağlanma stilleri, rasyonel olmayan inançlar ve aşka ilişkin tutumlar arasındaki ilişkilerin incelenmesi
The association of romantic relationship satisfaction with gender, attachment styles, irrational beliefs and love attitudes
Yazar: F. GÜLŞAH BEŞTAV
Danışman: PROF. DR. ORHAN AYDIN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Sosyal Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akılcı olmayan inançlar = Irrational beliefs ; Aşk = Love ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Romantizm = Romanticism ; Tutumlar = Attitudes ; İlişki doyumu = Relationship satisfaction

Özet:
Bu arastırma romantik iliski doyumu ile bağlanma stilleri, rasyonel olmayaniliski inançları, aska iliskin tutumlar, cinsiyet ve doğup yasanan yerlesim birimideğiskenleri arsındaki iliskileri ve bu değiskenlerin romantik iliskilerden sağlanandoyuma yaptıkları göreli katkıları incelemek amacıyla yürütülmüstür. Bunun yanı sıra,romantik iliskilerden sağlanan doyum ile bağlantısı arastırılan bu değiskenlerin kendiaralarındaki iliskiler de incelenmistirBu amaçla üniversitelerin değisik fakülte ve bölümlerinde okuyan 322 kız ve264 erkek olmak üzere toplam 586 katılımcının Griffin ve Bartholomew'in (1994)`'?liski Ölçekleri Anketi''; Eidelson ve Epstein'ın (1982) `'?liski ?nançları Ölçeği''ninJames, Hunsley ve Hemsworth (2002) tarafından düzenlenen formu, Hendrick,Hendrick ve Dicke'in (1998) `'Aska ?liskin Tutumlar Ölçeği'' ve Hendrick'in (1988)gelistirdiği `'?liski Doyumu Ölçeği''inden aldıkları puanlar ile bir bilgi formunaverdikleri yanıtlar değisik istatistiksel teknikler kullanılarak analiz edilmistir.Kız ve erkek katılımcıların iliski doyumu puanları arasında t test, farklı yerlesimbirimlerinde (köy, sehir, büyüksehir) doğup büyüyen katılımcıların iliski doyumupuanları arasında ise tek yönlü varyans analizi kullanılarak yapılan karsılastırmalarınsonuçları romantik iliskilerden sağlanan duyum açından cinsiyete ve doğup yasanılanyerlesim birimine bağlı herhangi bir farklılığın bulunmadığını göstermistir. Yine t testve tek yönlü varyans analizi kullanılarak kız ve erkek katılımcıların ve farklı yerlesimbirimlerinde doğup büyüyen katılımcıların iliski anketleri ölçeği, iliski inançları ölçeğive aska iliskin tutumlar ölçeğinden aldıkları puanlar arasında yapılan karsılastırmalarbağlanma stilleri, rasyonel olmayan iliski inançları ve aska iliskin tutumlar açısındancinsiyete ve doğup yasanan yerlesim birimine bağlı bazı farklılıkların olduğunu ortayakoymustur. Ayrıca, katılımcıların iliski inançları, aska iliskin tutumlar ve iliski ölçeklerianketinden aldıkları puanlar arasında hesaplanan korelasyon katsayıları, bazı bağlanmastilleri ile bazı rasyonel olmayan iliski inançları ve aska türleri arasında anlamlıiliskilerin bulunduğunu göstermistir.?liski doyumu puanları ile bağlanma stili, iliski inançları ve aska iliskin tutumpuanları arasında hesaplanan korelasyon katsayıları romantik iliskilerden sağlanandoyum ile korkulu, saplantılı ve kayıtsız bağlanma stilleri; ?oyun gibi ask? olarakadlandırılan ask türü ve ?kadın ve erkek birbirini anlayamaz, ?anlasmazlık yıkıcıdır?,?kadın ve erkek birbirini anlayamaz?, ?zihin okuma beklentisi? ve ?kadın ve erkekleriniliski ihtiyaçları farklıdır? seklinde ifade edilen rasyonel olmayan iliski inançlarıarasında negatif yönde iliskiler olduğunu ortaya koymustur. ?Arkadasça ask? ve?tutkulu ask? olarak adlandırılan ask türleri ile iliski doyumu arsında ise pozitif yöndeiliski bulunmustur.Değisik bağlanma stilleri, ask biçimleri ve rasyonel olmayan iliski inançlarınınromantik iliskilerden sağlanan doyuma yaptıkları göreli katkıları belirlemek amacıylayapılan hiyerarsik regresyon analizi sonuçları iliski doyumunun yordanmasına en fazlakatkıyı ?tutkulu ask? biçiminin yaptığını, tutkulu ask biçiminin ardından sırasıyla ?oyungibi ask?, olarak adlandırılan ask türünün, ?saplantılı bağlanma stilinin?, ?zihin okumabeklentisi? seklinde ifade edilen rasyonel olmayan inancının ve ?oyun gibi ask olarak?adlandırılan ask türünün iliski doyumunun yordanmasına anlamlı katkılarının olduğunuortaya koymustur.Anahtar Kelimeler İliski Doyumu, Bağlanma Stilleri, Rasyonel Olmayan ?nançlar, Aska ?liskin Tutumlar.

Abstract:
The present study was carried out to investigate the association of satisfaction inromantic relationship with attachment styles, irrational beliefs, love attitudes, sex andthe place of birth and dwelling. In addition, relative contribution of these factors to theprediction of relationship satisfaction and their correlations with each other were alsoexamined.A total of 586 (322 female and 264 male) students from various universities participatedin the study. Participants were administered Relationship Scales Questionnaire (Griffinand Bartholomew,1994), Relationship Belief Inventory (James, Hunsley ve Hemsworth,2002), ``Love Attitudes Scale?? (Hendrick, Hendrick and Dicke, 1998) and RelationshipSatisfaction Scale (Hendrick, 1988) together with a demographic information form.Data were analyzed using t test, one way ANOVA, pearson correlation coefficient andhierarchical regression .The results of t tests and analysis of variance indicated no significant differencebetween mean relationship satisfaction scores of male and female participants andbetween participants who were born and grown up in different regional backgroundssuch as villages, towns and cities. Some significant sex regional differences inattachment styles, irrational relationship belief and love style scores were observed.Some significant correlations were also found among participants? attachment styles,irrational relationship belief and love style scores.Correlations coefficients calculated between relationship satisfaction scores and scoresobtained from subscales of Relationship Scales Questionnaire, `?Relationship BeliefInventory?? and ``Love Attitudes Scale?? revealed that relationship satisfaction wassignificantly, but negatively correlated with fearful, preoccupied dismissing attachmentstyles; irrational relationship beliefs expressed as `?difficulty understanding oppositesex??, `?disagreement is destructive??, ??mind-reading expected?? and `?sexes aredifferent in needs?? and love style identified as ?game playing love (ludus)??. Incontrast, relationship satisfaction were found to be positively correlated with love stylesidentified as ?friendly love (storge)? and `?passionate love (eros)??The results of the hierarchical regression analysis which was performed to determinethe predictive ability of the attachment styles, love types and irrational relationshipbeliefs on relationship satisfaction indicated that ?passionate love? made the largestcontribution fallowed by `game playing love?, `?preoccupied? attachment style andirrational belief expressed as ?mind-reading is expected??Keywords Relationship Satisfaction, Attachment Styles, Irrational Beliefs, Love Attitudes