Bellek yanlılığı ve depresif belirtiler arasındaki ilişkide duygu düzenlemenin aracı rolü
The mediating role of emotion regulation on the relationship between memory bias and depressive symptoms
Yazar: HAZAL GÜNGÖR
Danışman: PROF. DR. FERYAL ÇAM ÇELİKEL
Işık Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı kişilerin belleğinde yanlı olarak işlemlenen negatif verilerin depresif belirtiler üzerindeki yordayıcı etkisinde duygu düzenleme stratejilerinin aracı etkisini Yönlendirilmiş Unutma (YU) paradigmasını kullanarak incelemektir.
Yöntem: Bu araştırmanın örneklemi 100'ü (%61.7) kadın, 62'si (%38.3) erkek olmak üzere toplam 162 katılımcıdan oluşmaktadır. Katılımcıların yaş aralığı 18-56 arasında değişmekte olup yaş ortalaması 23.69±5.23 yıldır. Katılımcıların toplam eğitim süre ortalaması 16.10±2.34 yıldır. Madde-metodu Yönlendirilmiş Unutma, katılımcıların kasıtlı unutmalarını pozitif, negatif, nötr kelimeler kullanarak ölçmek için kullanılmıştır. Deney pavlovia.org aracılığıyla çevrimiçi olarak gerçekleştirilmiştir. Tüm katılımcılara Sosyodemografik ve Diğer Bilgi Formu, Beck Depresyon Envanteri, Duygu Düzenleme Anketi ve Ruminatif Düşünce Biçimi Ölçeği formlar.gle aracılığıyla iletilmiştir.
Bulgular: Hatırla yönergesi alan kelimeler, unut yönergesi alan kelimelere göre daha fazla hatırlanmıştır. Duygusal değerli kelimeler nötr kelimelere göre daha fazla hatırlanmıştır. Unut yönergesinde negatif kelimeler pozitif ve nötr kelimelere göre daha fazla hatırlanmıştır. Unutulması gereken negatif kelimeler ile depresif belirtiler arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Çalışmamızın sonuçları, duygu düzenlemede bilişsel yeniden değerlendirme stratejisinin kullanımı arttıkça depresif belirtilerinin düzeyi azaldığını saptanmıştır. Bununla beraber, duygu düzenlemede gözlemlenen ruminatif düşüncelerdeki artış, depresif belirti düzeyindeki artışı öngörmektedir. Depresif belirtilerin varyansındaki değişimi en güçlü olarak açıklayan faktörlerin ruminasyon ve bilişsel yeniden değerlendirme olduğu gözlenmiştir. YU puanları ile depresif belirtiler arasında duygu düzenlemenin aracılık etkisi elde edilememiştir.
Sonuç: Çalışmamız depresyon bozuklukları geçirmemiş depresif eğilimler gösteren bireylerde bellek yanlılığını ölçerek, depresyonun risk faktörlerini incelemiş ve çalışmamızda duygu düzenlemenin depresif eğilimler üzerinde etkisinin, bellek yanlılıklarından daha güçlü ve tutarlı olduğunu saptamıştır.

Abstract:
Objective: This research aims to investigate the mediating effect of emotion regulation strategies on the predictive impact of negatively processed information in memory on depressive symptoms using the Directed Forgetting (DF) paradigm.
Method: The sample of this research consisted of 162 participants, with 100 (61.7%) females and 62 (38.3%) males. The age range of the participants was between 18 and 56 years, with a mean age of 23.69±5.23 years. The average total duration of education for participants was 16.10±2.34 years. The Directed Forgetting paradigm was employed to measure intentional forgetting of participants using positive, negative, and neutral words. The experiment was conducted online via pavlovia.org. All participants were administered the Socio-Demographic and Other Information Form, Beck Depression Inventory, Emotion Regulation Questionnaire, and Ruminative Thought Style Scale through forms.gle.
Results: The words directed as remember were recalled more than words directed as forget. Emotional words were recalled more than neutral words. In the forget condition, negative words were recalled more than positive and neutral words. A positive and significant relationship was found between negative words directed as forget and depressive symptoms. The findings of our study indicate that as the utilization of cognitive reappraisal in emotion regulation increased, the level of depressive symptoms decreased. However, an increase in observed ruminative thoughts in emotion regulation predicted an increase in depressive symptom levels. The factors that most strongly explained the variance in depressive symptoms were rumination and cognitive reappraisal. The mediating effect of emotion regulation between DF scores and depressive symptoms could not be established.
Conclusion: Our study, by measuring memory biases in individuals exhibiting depressive tendencies without experiencing depressive disorders, examined the risk factors of depression. The study found that the impact of emotion regulation on depressive tendencies was stronger and more consistent than memory biases.