Obstrüktif uyku apne sendromlu hastalarda sempatik deri yanıtlarının değerlendirilmesi
Evaluation of sympathetic skin responses in patients with obstructive sleep apnea syndrome
Yazar: MEHMET DEMİR
Danışman: DOÇ. SAİME FÜSUN DOMAÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Galvanik deri cevabı = Galvanic skin response ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Otonom sinir sistemi = Autonomic nervous system ; Uyku = Sleep ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders

Özet:
Amaç: Obstrüktif Uyku Apne sendromu (OUAS), uyku sırasında üst hava yolunun sürekli olarak tekrarlayan tıkanmaları ile seyreden bir tablodur. OUAS birçok medikal problemlere eşlik etmekte veya neden olmaktadır. OUAS'ta tekrarlayan hipoksi kemoreseptör refleksler aracılığıyla sempatik sistemi aktive ederek otonomik disfonksiyona neden olur. Biz bu çalışmada obstruktif uyku apne sendromlu hastalarda sempatik sudomotor etkilenme olup olmadığını ve hastalık şiddeti ile ilişkisini araştırdık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Eylül 2017-Eylül 2018 tarihleri arasında Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi Uyku Bozuklukları Tanı ve Tedavi Merkezinde yapılan polisomnografi sonrasında OUAS veya basit horlama tanısı alan  olgular alındı. AHI değerleri <5 olanlar kontrol grubu, 5-15 olanlar hafif OUAS, 15-30 olanlar orta düzeyde OUAS ve 30 üzeri olanlar ağır OUAS olarak kabul edildi. Tüm gece polisomnografi tanısı ile OSAS tanısı almış 94 hasta ve 36 kontrol olgu (basit horlama) bu prospektif çalışmaya kabul edildi. OUAS şiddetine göre ise 25 hafif OUAS, 30 orta OUAS, 39 ağır OUAS'lı hasta alındı. Tüm olguların sempatik deri yanıtları bilateral el, ayak ve boyun sol ve sağ yanından incelendi. Elde edilen yanıtların amplitüd ve latansları ölçüldü.
Bulgular: Hasta grubu 24 (%25) kadın ve 70 (%75) erkek olmak üzere 96 hastadan ve kontrol grubu 22 kadın (%60) ve 14 (%40) erkek olmak üzere 36 olgudan oluşmuştur. Hasta grubunun yaş ortalaması 44,71±7,7 yıl kontrol grubunun yaş ortalaması 44,56±9,9 yıldır. OUAS'lı 6 hastada (% 6) ve bir kontrolde (% 2) ellerden SDY elde edilmedi; SDY'lerin ellerden elde edilebilirliği hastalar ve sağlıklı kontroller arasında benzerdi (p = 0,672). OSAS'lı 27 hastada (% 29) boyundan SDY elde edilemezken, sadece dört kontrol olgusunda (% 12, p = 0,03) elde edilemedi. OUAS'lı hastalarda sağ ve sol eldeki SDY'leri ile boynun sağ ve sol taraflarındaki SDY'lerin ortalama amplitüdleri kontrol grubundakilere göre anlamlı olarak düşüktü (p <0.001). Gruplar arasında SDY ortalama latans değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p> 0.05).
Sonuç: OUAS hastalarında otonomik disfonksiyon gelişmektedir. OUAS'ta, el ve boyun bölgesinden gelen anormal sudomotor yanıtlarla sempatik disfonksiyon olduğunu göstermektedir. Bu nedenle el ve boyun bölgesinden SDY çalışmaları OUAS'ta sempatik disfonksiyonu göstermek için kolay ve etkili bir yöntem olarak kabul edilebilir.

Anahtar Kelimeler: Obstruktif Uyku Apne Sendromu, Otonom Sinir Sistemi,
Sempatik Deri Yanıtları

Abstract:
Objective: Obstructive Sleep Apnea syndrome (OSAS) is a condition in which ever-repeating obstruction of upper airway during the sleep. OSAS is accompanied by many medical problems or causes other medical problems. Repeated hypoxia in OSAS causes autonomic dysfunction by activating the sympathetic system through chemoreceptor reflexes. In this study, we investigated whether sympathetic sudomotor involvement in patients with obstructive sleep apnea syndrome and its relationship with disease severity.
Material and Methods: Study was performed between September 2017 and September 2018, following the polysomnography performed at the Sleep Disorders Diagnosis and Treatment Center of Erenköy Mental Health and Neurological Disorders Hospital. Those with AHI values <5 were considered as simple snorers (control cases), 5-15 ones with mild OUAS, 15-30 with moderate OSAS and 30 with severe OSAS. A total of 94 patients with OSAS diagnosed by whole-night polysomnography and 36 control cases (simple snorers) were consecutively enrolled into this prospective study. 25 mild OSAS, 30 middle OSAS, 39 severe OSAS patients according to the severity of OSAS were included in the study. Sympathetic skin responses of all cases were examined from the left and right side of neck and bilateral hand, foot. The amplitudes and latencies of the responses were measured.
Results: Patient group included 96 patients consists of 24 women (25%) and 70 men (75%) and control group included 30 cases consists of 22 women (60%) and 14 men (40%). The mean age was 44,71±7,7 years for the patient group and 44,56±9,9 years for the control group. The SSRs from hands were not obtained in 6 patients with OSAS (6%) and in one control (2%); the attainability of SSRs from hands was similar between patients and controls (p = 0.672). The SSRs from neck were not obtained in 27 patients with OSAS (29%), but only in four control cases (12%, p=0,03). The mean amplitudes of SSRs from both right and left hands and both right and left sides of neck were significantly lower in patients with OSAS than those in controls (p<0.001). No statistically significant difference was found for the values of mean SDY latency, between groups (p>0.05).
Conclusions: Significant autonomic dysfunction was found in patients with OSAS. There is sympathetic dysfunction in OSAS, which could be demonstrated by sudomotor response abnormalities from hand and neck area. SSR studies from the hand and the neck area may therefore be accepted as an easy and effective method for demonstrating the sympathetic dysfunction in OSAS.

Key Words: Obstructive sleep apnea syndrome, autonomic nervous system,
Sympathetic skin responses