Telekomünikasyon sektöründe örgütsel kültürün oluşmasında insan kaynakları uygulamalarının etkisi ve iş doyumu ile ilişkisi
Effect of human resources applications on organizational culture formation and relationship between organizational culture and job satisfaction in telecommunication sector
Yazar: SUAT SOYLU
Danışman: DOÇ. DR. MELEK GÖREGENLİ
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kültür = Culture ; Örgüt kültürü = Organizational culture ; İnsan kaynakları = Human resources ; İnsan kaynakları yönetimi = Human resources management ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu çalışmada, telekomünikasyon sektöründe faaliyet gösteren işletmelerde Örgütsel Kültür ve İş doyumu ilişkisi (1) ile bu ilişkinin dinamikleri içinde kişi örgüt uyumu (2) ve insan kaynakları uygulamalarının örgütsel kültürün oluşumuna etkileri (3) incelenmiştir. Araştırma bir model üzerinde Cameron ve Quinn'in Karşıt Değerler Modelini temel alarak (Cameron ve Quinn, 1998) telekomünikasyon sektöründe faaliyet gösteren işletmelerdeki 475 çalışanın örgütsel kültür profillerini çıkarmıştır. Modelde çalışanlar tarafından algılanan kültür ile işletmenin gerçek kültürel değerleri ve idealize edilen kültürün farkı ve yönü hedeflenmiştir. Karşıt Değerler Modeli'nin, örneklemimize uygulandığında çıkan sonuca göre örgütsel kültür profili bakımından kültür tiplerinin dağılımında her hangi bir kültür tipine doğru belirgin bir kayma çıkmamıştır. Algılanan kültür ile tercih edilen kültüre göre örneklemin aldığı genel ortalamaların karşılaştırmasında en çok Hiyerarşi kültürünün mevcutta algılandığı bunu Klan ve Piyasa izlediği buna karşın en çok tercih edilen kültür tipinin ise Klan olduğu görülmüştür. İş doyumu ve işe ilişkin olumlu tutumlar ile İnsan Kaynaklan uygulamalarından memnuniyet arasında olumlu ilişkiler çıkmıştır. Fark skorlarını almak suretiyle hesaplanan kişi-örgüt uyumu ile iş doyumu ilişkili bulunmuştur. Anahtar kelimeler: Örgütsel Kültür; İş doyumu; Kişi -Örgüt uyumu; İnsan Kaynakları 237

Abstract:
This study examines the relationship between Organizational Culture and Job Satisfaction (1), person-organiziation fit (2) and effect of Human Reosurces applications on the formation of organizational culture (3) in 12 sample firms which operate in telecom sector in Turkey. Data from 475 employees were analyzed to understand the organizational culture profiles on the basis of the Competing Values Model by Cameron and Quinn (Cameron ve Quinn, 1998). Hypoteses are tested about the differences between perceived and prefered cultural values, and about effect of HR applications on organizational culture and on job satisafaction. Results indicate that there is no remarkable preference or tendency toward a specific culture type that proposed in the model. On the culture profiles the most perceived culture type was Hierarchy whereas the most prefered culture type was Klan. There was strong relationship between job satisfaction and human resources applications. Additionally, person-organization fit and job satisfaction is considerably relational across difference scores. Our analysis provides some implications for organizations operating in genarally in Turkey and specifically in Turkish telecom sector. Interpretation of findings in the context of national culture and organizational culture are discussed. Keywords: Organizational culture; Job Satisfaction; Person-Organization fit; Human Resources 238