COVID-19 pandemi sürecinde tüketici davranışlarındaki değişimler ve e-ticarete etkileri
Changes in consumer behaviors and effects on e-commerce during the COVID-19 pandemic process
Yazar: MERVE BAYAR
Danışman: PROF. DR. REFİK FATİH SAYGILI
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Elektronik ticaret = Electronic commerce ; Pandemiler = Pandemics ; Rasyonellik = Rationality ; Satın alma davranışı = Purchasing behavior ; Tüketici davranışı = Consumer behavior

Özet:
Ekonomik krizler, salgın hastalıklar gibi kriz durumları insanları normal davranış kalıplarından farklı hareket etmeye sevk etmektedir. Covid-19 pandemisi ile beraber tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de alınan çeşitli önlemler, hâkim olan belirsizlik, tedirginlik gibi haller, tüketicilerin davranışlarını dönüştürmüştür. Pandemi döneminde ortaya çıkan tüketim kalıplarının pandemi sonrasında gelecek dönemlere sirayet edip etmeyeceği merak konusudur.
Bu araştırma, Covid-19 pandemisi sürecinde tüketici davranışlarına odaklanmış; pandemi koşulları altındaki mevcut online alışveriş eğilimlerinin gelecek dönemlerdeki online alışveriş davranışsal niyetlerine etki ettiği varsayımından yola çıkarak, tüketicilerin bu dönemdeki online alışveriş eğilimleri ile gelecek dönemdeki olası online alışveriş davranışını sürdürme niyetini konu edinmiştir. 
Araştırmada tüketicilerin rasyonel eğilimleri adı altında ele alınan rasyonel satın alma eğilimi, tasarruf eğilimi, ihtiyatlı bütçeleme eğilimi ve sorumlu harcama eğilimi doğrultusunda online alışverişe olan eğilimlerinin, ayrıca pandemi sonrasında da online alışveriş yapmayı sürdürmek noktasındaki davranışsal niyetin ve bu değişkenler arasındaki ilişkilerin tespit edilmesi amaçlanmıştır.
Bu amaç doğrultusunda bir nicel araştırma kapsamında, kolayda örnekleme yöntemine dayalı olarak erişilen 568 katılımcıdan anket yoluyla elde edilen yanıtlar araştırmanın verisini oluşturmuştur. İstatistiksel analizler neticesinde elde edilen bulgular, tüketicilerin pandemi döneminde online alışverişi geleneksel alışverişe kıyasla daha çok tercih ettiklerini ortaya koymuştur. Bu dönemde tüketicilerin satın alma davranışları çoğunlukla rasyoneldir. Rasyonel satın alma eğilimi, tasarruf eğilimi, ihtiyatlı bütçeleme eğilimi ve sorumlu harcama eğilimi, online alışveriş eğilimi ve online alışveriş davranışsal niyeti arasında anlamlı ilişkiler bulunmaktadır.

Abstract:
Crisis situations such as economic crises and epidemics lead people to act differently from their normal behavior patterns. Along with the Covid-19 pandemic, various measures taken in Turkey as well as in the whole world, the prevailing uncertainty and uneasiness have transformed the behavior of consumers. It is a matter of curiosity whether the consumption patterns that emerged during the pandemic period will spread to future periods after the pandemic.
This research focused on consumer behavior during the Covid-19 pandemic; Based on the assumption that current online shopping trends under pandemic conditions affect online shopping behavioral intentions in the future, it deals with consumers' online shopping trends in this period and their intention to continue their possible online shopping behavior in the future.
In the research, it is aimed to determine the tendencies of consumers to online shopping in line with rational purchasing tendency, saving tendency, prudent budgeting tendency and responsible spending tendency, which are considered under the name of rational tendencies, as well as the behavioral intention to continue shopping online after the pandemic and the relationships between these variables.
For this purpose, within the scope of a quantitative research, the answers obtained through a questionnaire from 568 participants, who were accessed based on the convenience sampling method, formed the data of the research. The findings obtained as a result of statistical analyzes revealed that consumers prefer online shopping more than traditional shopping during the pandemic period. In this period, the purchasing behavior of consumers is mostly rational. There are significant relationships between rational purchasing tendency, saving tendency, prudent budgeting tendency and responsible spending tendency, online shopping tendency and online shopping behavioral intention