Akut koroner sendrom geçiren hastalarda taburculuk sonrası uygulanan kardiyak rehabilitasyonun kardiyak fonksiyonlar üzerine etkisi
The effect to the cardiac function of cardiac rehabilitation to the acute coronary sendrom patiens after discharge
Yazar: JEYHUN MAMMADOV
Danışman: PROF. DR. OSMAN YEŞİLDAĞ
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Ekokardiyografi = Echocardiography ; Kalp fonksiyon testleri = Heart function tests ; Koroner dolaşım = Coronary circulation ; Koroner hastalık = Coronary disease ; Taburcu olmak = Patient discharge

Özet:
Kardiyak rehabilitasyon, kardiyovasküler hastalığı olan hastalarda kişiye göre düzenlenmiş, egzersiz, psikososyal destek ve hasta eğitiminden oluşan, bireylerin normal yaşama yeniden uyumunu kolaylaştıran, fonksiyonel kapasitesini arttıran, mortalite ve morbiditeyi azaltmaya yönelik bir programdır. Çalışmamıza akut koroner sendrom kliniği ile yoğun bakıma yatırılan ve primer perkutan girişim sonrası medikal tedavi ile taburcu edilen, kardiyak rehabilitasyon programına katılmaları için kontraendike durumu olmayan ardışık 44 hasta dahil edildi. Hastalar taburcu edildikten altı hafta sonra 30 seanslık (yaklaşık 2-2.5 ay) kardiyak rehabilitasyon programına (Faz 3) alındı. Tüm hastalara rehabilitasyon öncesi ve sonrası egzersiz testi, iki boyutlu (2D) ve üç boyutlu (3D) transtorasik ekokardiyografi ile speckle tracking ekokardiyografi ve stres ekokardiyografi yapıldı, fiziksel aktivite ile yaktığı günlük kalori harcanımı hesaplandı, pro-beyin natriüretik peptit (ProBNP) değerleri ölçüldü. Sol ventrikül peak sistolik strain değerinin % -18.6' nın üstünde olması normal olarak kabul edildi. Kardiyak rehabilitasyon sonrası hastaların sol atriyum hacim indeksinde (LAVI) istatistiksel olarak anlamlı bir azalma (18.1 ± 4.5mL/m2'e karşılık17.5 ± 4.1 mL/m2, p<0.001) görülürken, sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonunda (LVEF) ise anlamlı olarak artış (%56.5 ± 8.5'e karşılık %59.1 ± 7.3, p<0.001) saptandı. 3D ekokardiyografik incelemede de sol ventrikül sistol sonu hacminde anlamlı bir azalmaya (33.4 ± 4.5mL' ye karşılık 31.0 ± 7.6mL, p=0.018) karşılık LVEF' de istatistiksel olarak anlamlı bir artış (%57.8 ± 6.3'e karşılık %59.8 ± 8.1, p=0.036) saptandı. Yirmi yedi hastanın sol ventrikül peak sistolik strain değerleri % -18.6' dan düşüktü. Rehabilitasyon sonrası bu hastaların onbirinin strain değerleri normal değerlere ulaşırken rehabilitasyon öncesi strain değeri normal olan hastaların hiçbirinin strain değerlerinde düşüklük gelişmedi (p= 0.001). Hastaların sol ventrikül global longitudinal strain (% -18.6 ± 3.0' e karşılık %-20.0 ± 3.3, p<0.001), global radyal strain (%-18.7 ± 3.6' ya karşılık %-21.0 ± 4.8, p<0.001) ve sirkumferansiyal strain değerlerinde (%-31.1 ± 5.6' ya karşılık %-34.1 ± 7.5, p<0.001) anlamlı artış saptandı.  Rehabilitasyon programı sonrasında hastaların   proBNP değerlerinde anlamlı azalma (410.9 ± 529.4pg/mL' e karşılık 218.8 ± 274.1 pg/mL, p<0.001), egzersiz testi esnasında ulaşılan METs (5.1 ± 1.0 METs' e karşılık 6.2 ± 1.2 METs, p<0.001), harcanan güç (92.6 ± 27.7 watt' a karşılık 120.3 ± 30.2 watt, p<0.001) ve tüketilen oksijen miktarında (1.4 ± 0.4 L/dk' ya karşılık 1.8 ± 0.4 L/dk, p<0.001) istatistiksel olarak anlamlı artış izlendi. Çalışmamız kardiyak rehabilitasyonun akut koroner sendrom geçiren hastalarda sol ventrikül fonksiyonlarını ve fiziksel aktiviteyi olumlu yönde etkilediğini göstermektedir.

Abstract:
Cardiac rehabilitation is a program designed individually for coronary artery disease patients to improve mortality, morbidity and functional status and includes exercise program, pscyhological support and patient education. We included consecutively 44 patients with acute coronary syndrome who underwent successful primary percutaneous coronary intervention and were discharged with medical treatment and did not have any contraindication for cardiac rehabilitation. The patients were recruited to 30 sessions of phase 3 cardiac rehabilitation program (approximately 2-2.5 months). All the patients underwent exercise testing, two-dimensional (2D) and three-dimensional (3D) echocardiography, speckle tracking echocardiography and stress echocardiography before and after rehabilitation. The daily calorie burn with physical activity and pro-brain natriuretic peptide (ProBNP) levels were assessed before and after rehabilitation. A left ventricular peak systolic strain > -18.6% is accepted as normal. After rehabilitation program, there was a significant decrease in left atrial volume index (LAVI) (18.1 ± 4.5mL/m2 versus 17.5 ± 4.1 mL/m2, p<0.001) while left ventricular ejection fraction (LVEF) was increased significantly (56.5 ± 8.5% versus 59.1 ± 7.3%, p<0.001). 3D echocardiography revealed a significant decrease in left ventricule end-systolic volume (33.4 ± 4.5mL versus 31.0 ± 7.6mL, p=0.018) with a significant increase in LVEF (57.8 ± 6.3% versus 59.8 ± 8.1%, p=0.036). Twenty-seven patients had left ventricular peak systolic strain lower than -18.6%. Eleven of these patients had normal left ventricular peak systolic strain after rehabilitation while none of the patients with normal left ventricular peak systolic strain prior to rehabilitation had impaired strain after program (p=0.001). Left ventricular global longitudinal strain (-18.6 ± 3.0% versus -20.0 ± 3.3%, p<0.001), global radial strain (-18.7 ± 3.6% versus -21.0 ± 4.8%, p<0.001) and circumferential strain (-31.1 ± 5.6% versus -34.1 ± 7.5%, p<0.001) increased significantly. proBNP levels decreased significantly after rehabilitation program (410.9 ± 529.4pg/mL versus 218.8 ± 274.1 pg/mL, p<0.001). Cardiac rehabilitation increased METs (5.1 ± 1.0 METs versus 6.2 ± 1.2 METs, p<0.001), power (92.6 ± 27.7 watt versus 120.3 ± 30.2 watt, p<0.001) and oxygen consumption (1.4 ± 0.4 L/min versus 1.8 ± 0.4 L/min, p<0.001) significantly. Our study shows the positive impact of cardiac rehabilitation on left ventricular function and physical activity in post-acute coronary syndrome patients.