Allerjik kontakt dermatit tanısıyla başvuran hastalarda koruyuculara karşı kontakt duyarlılık sıklığının belirlenmesi
Evaluation of contact sensitivity to preservatives in patients with contact dermatitis in Turkey
Yazar: ECE SÜRGÜN
Danışman: PROF. DR. AYŞE BOYVAT
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Alerjenler = Allergens ; Alerji ve immünoloji = Allergy and immunology ; Deri hastalıkları = Skin diseases ; Dermatit = Dermatitis ; Dermatit-kontak = Dermatitis-contact ; Dermatit-kontak = Dermatitis-contact ; Hipersensitivite = Hypersensitivity ; Yama testi = Patch tests

Özet:
Amaç: Allerjik kontakt dermatitin (AKD) en sık sebeplerinden biri olan koruyucular dönem dönem kontakt dermatit sıklığında ciddi bir artış ile seyreden epidemilere yol açmıştır. Her geçen yıl piyasaya yeni bir koruyucu antijen sürülmektedir. Çalışmamızdaki amacımız üniversite hastanemizin Deri ve Zührevi Hastalıklar Anabilim Dalı polikliniğine başvuran ve AKD düşünülerek yama testi yapılan hastalarda koruyucu duyarlılığının sıklığını belirlemek, aradan geçen zamanda koruyucu duyarlığının sıklığındaki değişimi saptamak, duyarlılık oranında belirgin bir artış gözlenen yeni koruyucuların ortaya çıkıp çıkmadığını göstermek ve literatürdeki çalışmalar ile kıyaslayıp ülkemizdeki durumu değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Kasım 2018-Mart 2020 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Deri ve Zührevi Hastalıkları Anabilim Dalı'nda AKD tanısıyla izlenen ve çalışmaya onay veren 201 hasta dahil edilmiştir. Tüm hastalara Avrupa Standart Yama Testi Serisi antijenlerine ek olarak bu seride bulunmayan, daha az duyarlandırıcı oldukları bilinen ve günümüzde kişisel bakım ürünleri ve kozmetiklerde sıklıkla yer alan 7 koruyucu antijen: imidazolidinil üre (IMID), diazolidinil üre (DIAZ), benzalkonyum klorür (BAK), 2-fenoksietanol (2-FE), iyodopropinil bütikarbamat (IPBC), dimetil dimetilol hidantoin (DMDM hidantoin) ve 2-bromo-2 nitropropan-1,3-diol (bronopol) ile de yama testi uygulandı. Testin değerlendirmeleri 48 ve 96. saatlerde yapıldı. Koruyucu duyarlılığı ile yaş, cinsiyet ve atopi öyküsü ilişkisi değerlendirildi. Ayrıca koruyucu duyarlılıklarının birlikteliği, koruyucu duyarlılığına eşlik eden koruyucu dışı standart seri antijenlerine karşı duyarlılık ve klinik korelasyon araştırıldı.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 201 hastanın %58,2'si kadın (n=117), %41,8'i (n=84) erkekti. Hastaların %52,2 si (n=105) kırk yaş ve altındaydı. Hastaların %22,9'unda (n=46) atopi öyküsü tespit edildi. Hastalık süreleri bir hafta ila 30 yıl arasında değişmekteydi. Ortalama hastalık süresi 30,11 ay olarak tespit edildi. Hastaların %17,4'ünde (n=35) yama testinde koruyucu antijenlere karşı pozitiflik saptandı. Uygulanan 13 koruyucu antijenden en sık duyarlılık saptanan antijenler sırasıyla %9,5 prevalansla metildibromoglutaronitril (MDBGN), %6,5
prevalansla metilkloroizotiyazolinon/metilizotiyazolinon (MCI/MI), %5 prevalansla metilizotiyazolinon (MI), son olarak %1 prevalansla bronopol ve BAK'tı. Diğer beş antijenle ile duyarlanma %1'in altında olarak saptandı. Kuaterniyum-15 (Q-15), 2-FE ve DMDM hidantoin ile herhangi bir duyarlanma saptanmadı. Koruyucu duyarlılığı ile yaş, cinsiyet ve atopi öyküsü arasındaki ilişkiler istatistiksel olarak anlamlı değildi. Koruyucu pozitifliği ve standart seride yer alan koruyucu dışı antijen pozitifliği ilişkisi incelendiğinde sadece MDBGN ve Peru balsamı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edildi (p=0,001). Koruyucu duyarlılıklarının birlikteliği de araştırıldığında MCI/MI ile MI ve MCI/MI ile MDBGN test sonuçları arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlıydı (sırasıyla p<0,001, p=0,024). Koruyucu pozitifliği olan 35 hastanın 14'ünde koruyucular ile klinik korelasyon saptandı. Koruyuculara olan duyarlanmanın prevalansındaki değişim kliniğimizin 2000-2004 yıllarındaki çalışma baz alınarak değerlendirildi. 2000-2004 yılları arasında koruyucularla duyarlanma prevalansı %7,47 iken, çalışmamızda bu oran %17,4 olarak tespit edildi. Arada geçen zamanda koruyucularla duyarlanma sıklığında ciddi bir artış olduğu görüldü. Duyarlanma sıklığında artış görülen koruyucular MDBGN, MCI/MI ve MI olarak tespit edildi.
Sonuç: Çalışmamızın sonuçları değerlendirildiğinde en dikkat çeken bulgu genel olarak son yıllarda ülkemizde de gözlenen koruyucu duyarlılığındaki belirgin artıştır. MDBGN'nin kozmetik ürünlerde kullanımı yasaklanmış olmakla birlikte MCI/MI ve MI günümüzde kozmetik ve kişisel bakım ürünlerinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Elde ettiğimiz bulgular koruyucularla ilgili ek önlemler alınmasının gerekli olduğunu göstermektedir.

Abstract:
Aim: Preservatives, which are one of the most frequent causes of allergic contact dermatitis (ACD), have caused several epidemics over the years, presenting with an increase in contact dermatitis incidence. New preservatives are being introduced to the market almost every year. In this study, we aimed to determine the prevalence of preservative sensitivity, to assess the change in the frequency of preservative sensitivity over the years, to show whether there are new preservatives with an increase in sensitivity rates and to evaluate the situation in our country by comparing our findings with the current literature.
Materials and Methods: The study included 201 patients who were followed-up with the diagnosis of ACD at the Department of Skin and Venereal Diseases, Ankara University between November 2018 and March 2020. Patch testing with European Baseline Series and additional seven more preservative antigens which are frequently found in personal care products and cosmetics; imidazolidinyl urea (IMID), diazolidinyl urea (DIAZ), benzalkonium chloride (BAC), 2- phenoxyethanol (2-PE), iodopropynyl butylcarbamate (IPBC), dimethyl dimethylol hydantoin (DMDM hydantoin) and 2-bromo-2-nitropropane-1,3-diol (bronopol) was performed in all patients. Patch test results were evaluated at 48th and 96th hours. The relationship between preservative sensitivity and age, sex and personal atopy history were evaluated. Co-sensitivity to different preservatives and concomitant reactions of preservative antigens and non-preservative standart series antigens were investigated. Clinical relevance of positive patch test reactions to preservatives was evaluated.
Results: 58.2% of the 201 patients included in the study were female (n = 117) and 41.8% (n = 84) were male. 52.2% (n = 105) of the patients were under or equal to forty years old. Atopy history was present in 22.9% (n = 46) of the patients. The disease duration of the study group ranged from 1 week to 30 years. The average disease duration was calculated as 30.11 months. In 17.4% (n = 35) of the patients, patch test positivity was found against preservative antigens. The positivity rates with the 13 preservative antigens were as follows; methyldibromoglutaronitrile
(MDBGN) with a prevalence of 9.5%, methylchloroisothiazolinone / methylisothiazolinone (MCI / MI) with a prevalence of 6.5%, methylisothiazolinone (MI) with a prevalence of 5%, bronopol and BAC both with a prevalence of 1%. Sensitization rates of other antigens was found to be below 1%. No sensitization was detected to quaternium-15, 2-FE and DMDM hydantoin. Relationships between preservative sensitivity and age, sex and personal atopy history were not statistically significant. Evaluation of the relationship between positive patch test reactions to preservatives and non-preservative standard series antigens revealed a statistically significant relationship between MDBGN and Peru balm (p = 0.001). Co-sensitivities to different preservative antigens were investigated. The concomitant positivity rate of MCI / MI and MI, MCI / MI and MDBGN were calculated as statistically significant (p <0.001 and p=0.024 respectively). Among the 35 patients who had positive patch test results to preservative antigens, a clinical relevance was detected in 14 patients. While the prevalence of sensitization to preservatives in the previous study conducted at our department between 2000-2004 was 7.47%, in our current study, this rate was found to be 17.4%. Comparison of our results with the previous study indicates a significant increase in the frequency of sensitization to preservatives over the years. The most frequent preservative antigens were MDBGN, MCI / MI and MI.
Conclusion: The most striking finding of our study is the significant increase in preservative sensitivity in our country in recent years. Although MDBGN is prohibited in cosmetic products, MCI / MI and MI are still widely used in cosmetic and personal care products. Our findings indicate that additional precautions should be taken regarding the use of preservatives.