Yüksek enerjili travmalarda skapula kırığına eşlik eden yaralanmaların incelenmesi
Investigation of injuries accompanying scapula fracture in HIGH-energy trauma
Yazar: HALECAN ZEYNEP PEKYÜREK
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET OKUMUŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Göğüs yaralanmaları = Thoracic injuries ; Kırıklar-kapalı = Fractures-closed ; Kırıklar-kemik = Fractures-bone ; Skapula = Scapula ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Amaç: Bu çalışmada skapula kırığı tanısı alan hastaların travma nedenleri, skapula kırığının tedavi yöntemi ve eşlik eden yaralanmaların incelenmesi planlanmıştır. Amacımız skapula kırığına başta toraks yaralanmaları olmak üzere önemli yaralanmaların eşlik edebileceğini göstermektir.
Gereç ve Yöntem: 01.01.2014 ve 31.10.2018 tarihleri arasında acil servisimize travma nedeniyle başvuran ve toraks görüntülemesi yapılan hastalar retrospektif olarak tespit edildi. 18 yaş altı hastalar dışlandı. 18 yaş ve üzeri hastalardan skapula kırığı saptanmış olanlar çalışmaya dahil edildi. Yanlış tanı alanlar, gebeler ve gerekli verilerine ulaşılamayanlar dışlandı. Çalışmaya dahil edilen hastaların kayıtları eşlik eden yaralanmalar açısından ayrıntılı olarak incelendi. Ayrıca hastanın yaşı ve cinsiyeti, skapula kırığına neden olan travma türü, skapula kırığının yeri ve tedavi yöntemi, hastaneye yatış gerekliliği kaydedildi. Verilerin analizinde SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows vs 23.0 programı kullanıldı.
Bulgular: 01.01.2014 ve 31.10.2018 tarihleri arasında acil servisimize travma nedeniyle başvuran ve toraks görüntülemesi yapılan 29271 hasta mevcuttu. Bu hastaların %22,40'ı 18 yaşın altında, %77,59'u ise 18 yaş ve üzerindeydi. 18 yaş ve üzeri hastalardan 84'ü skapula kırığı tanısı almıştı. 1 hasta yanlış tanı nedeniyle, 4 hasta veri eksikliği nedeniyle dışlandı. Gebe hastaların dışlanması planlanmıştı, ancak skapula kırığı tanısı almış gebe hasta yoktu. Kalan 79 skapula kırıklı hasta çalışmaya dahil edildi. Acil servisimize toraks travması ile başvuran 18 yaş ve üzeri hastalarda skapula kırığı görülme oranı %0,34 olarak hesaplandı. Dahil edilen hastaların %22,8'i kadın, %77,2'si erkekti. Median yaş 48 ve ortalama yaş 49,75 (± SD 17,586) olarak hesaplandı. Hastaların %94,93'ü künt travma nedeniyle, %3,79'u penetran travma nedeniyle, %1,26'sı hem künt hem penetran travma nedeniyle başvurmuştu. Skapula kırığına yol açan en sık travma nedeni %40,50 ile düşme idi. Bunu %26,58 ile araç içi trafik kazaları takip etmekteydi. Hastaların %2,53'ünde bilateral skapula kırığı mevcuttu. Hastaların %64,55'inde skapula gövde kırığı, %8,88'inde akromion kırığı, %7,59'unda korakoid kırığı, %24,05'inde spina kırığı ve %22,7'sinde glenoid kırığı saptandı. Hastaların %18,98'inde ise skapulanın anatomik yapılarının en az ikisinde kırık vardı. Skapula kırığı için, hastaların %96,2'sine konservatif tedavi, %3,79'una cerrahi tedavi uygulandı. Cerrahi tedavi uygulanan tüm hastalarda glenoid kırığı vardı. Skapula kırığına eşlik eden yaralanma oranı %55.6 idi. Hastalarda toraks yaralanması %43,03, ekstremite yaralanması %21,51, vertebral yaralanma %17,72, kranial yaralanma %13,92, pelvik yaralanma %8,86 ve batın yaralanması %2,53 oranında saptandı. Çalışmamızdaki hastaların %1,26'sı acil serviste exitus olmuştu, %45,56'sında yatış gereksinimi vardı. Ortalama yatış süresi ise 9,96 gün idi.
Sonuç: Skapula kırığı daha çok yüksek enerjili travmalarda görülen nadir bir kırıktır. Skapula kırığı saptanan hastalar, başta toraks yaralanması olmak üzere eşlik eden diğer yaralanmalar açısından dikkatli şekilde değerlendirilmelidir. Literatürde skapula kırığı ile ilgili çok sayıda çalışma mevcuttur. Ancak nadir görülen bir kırık olması nedeniyle çalışmalardaki vaka sayıları kısıtlıdır. Daha kapsamlı çalışmalar literatüre daha fazla katkı sağlayabilir.

Anahtar Kelimeler: Skapula kırığı, skapula kırığına eşlik eden yaralanmalar, toraks yaralanması, travma

Abstract:
Aim: In this study, it was planned to examine the causes of trauma of patients diagnosed with scapula fracture, treatment method of scapula fracture and accompanying injuries. Our aim is to show that the scapula fracture may be accompanied by major injuries, especially thoracic injuries.
Materials and Methods: Between 01.01.2014 and 31.10.2018, patients who applied to our emergency room for trauma and underwent thoracic imaging were determined retrospectively. Patients under 18 were excluded. Patients with a scapula fracture from 18 years and older were included in the study. Misdiagnoses, pregnant women and those whose necessary data were not available were excluded. The records of patients included to the study were examined for accompanying injuries. In addition, the age and gender of the patient, the type of trauma that caused the scapula fracture, the location and treatment method of the scapula fracture, and the need for hospitalization were recorded. SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows vs 23.0 program was used to analyze the data.
Results: Between 01.01.2014 and 31.10.2018, there were 29271 patients who applied to our emergency room for trauma and underwent thoracic imaging. 22.40% of these patients were under the age of 18 and 77.59% were 18 years and older. 84 of the patients aged 18 and over were diagnosed with scapula fracture. One patient was excluded due to misdiagnosis and 4 patients were excluded due to lack of data. The exclusion of pregnant patients was planned, but there were no pregnant patients diagnosed with scapula fracture. The remaining 79 scapula fractured patients were included in the study. The incidence of scapula fractures in patients 18 years and older who applied to our emergency department with thoracic trauma was calculated as 0.34%. 22.8% of the patients included were female and 77.2% were male. Median age was calculated as 48 and mean age was 49.75 (± SD 17.586). 94.93% of the patients applied with blunt trauma, 3.79% with penetrating trauma, 1.26% with mix blunt and penetrating trauma. The most common cause of trauma causing scapula fracture was falls, with 40.50%. This was followed by in-vehicle traffic accidents with 26.58%. 2.53% of the patients had bilateral scapula fractures. 64.55% of the patients had scapular body fracture, 8.88% acromion fracture, 7.59% coracoid fracture, 24.05% spina fracture and 22.7% glenoid fracture. In 18.98% of the patients, at least two of the anatomical structures of the scapula were broken. For scapula fracture, 96.2% of the patients were applied conservative treatment and 3.79% of the patients were applied surgical treatment. All patients undergoing surgical treatment had a glenoid fracture. The injury rate accompanying to the scapula fracture was 55.6%. Thoracic injuries were 43.03%, limb injuries 21.51%, vertebral injuries 17.72%, cranial injuries 13.92%, pelvic injuries 8.86% and abdominal injuries 2.53%. 1.26% of the patients in our study dead in the emergency room, and 45.56% of the patients were need hospitalization. The mean length of stay at hospital was 9.96 days.
Conclusion: Scapula fracture is a rare fracture and mostly seen in high energy traumas. Patients with scapula fractures should be carefully evaluated for other injuries, especially thoracic injuries. There are many studies on scapula fracture in the literature. But it is a rare fracture and so the number of cases in studies is limited. More comprehensive studies can contribute more to the literature.

Keywords: Injuries accompanying the scapula fracture, scapula fracture, thoracic injury, trauma