Tutunamayanlar romanında metinlerarası ilişkiler
Intertextual relations in the novel "Tutunamayanlar"
Yazar: HASAN ÖZKAN YILDIZ
Danışman: PROF. DR. CEMAL SAKALLI
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Atay, Oğuz = Atay, Oğuz ; Metinlerarasılık = Intertextuality ; Roman = Novel ; Tutunamayanlar = Tutunamayanlar ; Türk romanı = Turkish novel

Özet:
Bu çalışmada Oğuz Atay'ın Tutunamayanlar romanı metinlerarası ilişkiler bakımından incelenmiştir. Tutunamayanlar romanında ortakbirliktelik, türev ve yanmetinsellik ilişkileri olmak üzere üç temel metinlerarasılık ilişkisi saptanmıştır. Ortakbirliktelik ilişkileri içinde alıntı, gönderme, anıştırma en yoğun ilişki biçimleridir ve romanın geneline yayılmıştır. Türev ilişkileri bakımından ise yansılama (parodi), taklit, öykünme yöntemleri en çok karşılaşılanlardır. Tutunamayanlar'da karşılaşılan bir diğer metinlerarasılık ilişkisi, yan-metinselliktir. Bunların dışında montaj ve kolaj olarak adlandırılabilecek metinlerarası ilişkiler de mevcuttur.  Bütün bu metinlerarası ilişkiler çerçevesinde, Tutunamayanlar bir bütünleşik yazı niteliğindedir. 
Tutunamayanlar'ın anlatıcı öznelerinin her tür metinden alıntı yapması, karakterleri, düşünürleri, yazarları anması, ya da anlatılanın diğer metinlerdeki olayları, motifleri anıştırması, onu ilişki içinde bulunduğu metinlerle bütünleştirmektedir. Anıştırma ve parodi, Tutunamayanların temel metinlerarası kurgu biçimleri olarak gösterilebilir. 
Romanda tarih kitaplarının, ansiklopedik maddelerin, tarihi ve ideolojik olayların pek çok kez parodisi yapılır. Bu alanların bu kadar fazla alay (parodi) konusu yapılmasının sebebi, onları yapısöküme almaktır. Gönderme ve anıştırma, romanın diğer önemli ve yoğun olarak görülen metin oluşturma biçimidir. Anıştırma bir sözcük, cümle veya durum ile başka bir sözcük, cümle, durum,  yazar, eser, kahraman vb. arasında göndermeye oranla üstü kapalı, belirsiz; ancak okuyucunun çabası ve algısıyla ortaya çıkarılabilecek bir bağlantı kurma işlemidir. 
Tutunamayanlar, yoğun metinlerarasılık niteliğinden dolayı, ilişki içerisinde bulunduğu metinlerarası ilişkilerle, onlara tutunarak ilerleyen, üretme estetiğine ilişkin geleneksel algıyı ve anlatı geleneklerini yapısöküme uğratan bir romandır.

Anahtar Sözcükler: Oğuz Atay, Tutunamayanlar, Metinlerarası İlişkiler, Gönderme, Anıştırma, Parodi

Danışman: Prof. Dr. Cemal SAKALLI, Mersin Üniversitesi, KarşılaştırmalıEdebiyatBölümü, Mersin.

Abstract:
This study analyzes the novel "Tutunamayanlar" by Oğuz Atay in terms of intertextual relations. 3 (three) basic intertextual relations, namely co-collocation, derivative and paratextuality relations, have been determined in the aforesaid novel. Such co-collocation relations as citation, reference and allusion are intensely and dominantly used in the overall novel. Mostly used derivative relations in the novel are parody, mimic and imitation. Another intertextual relation determined in the aforesaid novel is paratextuality. Besides these, there are also other intertextual relations such as montage and collage. In the framework of all these intertextual relations, "Tutunamayanlar" has the characteristics of an integrated writing.
The fact that the narrator subjects of "Tutunamayanlar" quote from all kinds of texts and commemorate the characters, thinkers and writers, and the things told evoke the events in other texts and motifs unifies this novel with the texts that it is in relation with.Allusion and parody can be shown as the basic intertextual forms of fiction used in this novel.
This novel includes so many parodies of history books, encyclopedic articles, historical and ideological events.The reason why these fields are heavily used as an object of derision (parody) in the novel is to deconstruct them.
Another important and dominant form of text formation used in this novel isreference and allusion. Allusion is a process of establishing a more implicit and ambiguous link (comparing to reference), which can be revealed by the effort and perception of the reader, between a word, sentence or situation and another word, sentence, situation, writer, work, hero and so on.
Tutunamayanlar is a novel that progresses by holding onto the intertextual relations that it is in relation with due to its intense intertextuality and deconstructs the traditional perceptions and the narrative traditions related to the aesthetics of generation.
Key Words:Oğuz Atay, Tutunamayanlar, Intertextual Relations, Reference, Allusion, Parody
Advisor:Prof. Dr. Cemal SAKALLI, Mersin University, Department of Comparative Literature, Mersin.