Panel veri yaklaşımıyla uluslararası turizm talebinin modellenmesi: Antalya örneği
Modelling of international tourism demand wi̇th panel data aproach: Sample of Antalya
Yazar: SABRİYE GÜVEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÇİĞDEM DEMİR
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Turizm = Tourism
Dizin: Antalya = Antalya ; Modelleme = Modelling ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Turizm = Tourism ; Turizm talebi = Tourism demand ; Türk turizmi = Turkish tourism ; Uluslararası turizm = International tourism

Özet:
Turizm hızlı bir şekilde gelişim göstererek, dünyada en önemli sektörlerden birisi haline gelmiş ve böylece turizm gelirleri ekonomide oldukça önemli rol almaya başlamıştır. Dünyada olduğu gibi Türkiye'de de 1982 yılında Turizm Teşvik Kanunu'nun çıkmasıyla birlikte turizm sektörü hızlı bir gelişim göstermiş ve Türkiye'nin ekonomik olarak kalkınmasına büyük katkı sağlamıştır. Türkiye turizminde en büyük paya şüphesiz 2013 yılında 12 milyonu aşan ziyaretçi sayısıyla dünyanın en çok turist çeken şehirlerinden biri olan Antalya sahiptir ve turizm gelirleriyle ülke ekonomisine ciddi şekilde destek olmaktadır.
Bu çalışmada turizm gelirlerinin arttırılabilmesi, arzın talebe uygun hale getirilebilmesi ve bu alanda yapılacak yatırımlara yön verilebilmesi amacıyla Türkiye turizmine en büyük desteği sağlayan Antalya'ya yönelik uluslararası turizm talebi modellenmiştir. Bu bağlamda Antalya'ya en çok turist gönderen on ülkenin 1996 – 2013 yılları arasında gelen turist sayılarının, ilgili ülkelerin kişi başına düşen gayri safi yurtiçi hasılası, Türkiye'nin ilgili ülkeye göre fiyatı, gecikmeli turist sayısı, trend ve mevsim kuklaları ile ilişkileri analiz edilmiş ve çeyreklik, mevsimsellikten arındırılmış ve yıllık veriler kullanılarak oluşturulan modeller panel veri yaklaşımıyla tahminlenmiştir. Elde edilen tahmin sonuçlarıyla uluslararası turizmde bir marka olan Antalya'ya yönelik turizm talebinin sürdürülebilirliği için geliştirilecek stratejilere katkıda bulunacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: 
Uluslararası turizm talebi, Antalya, panel veri yaklaşımı

Abstract:
With its rapid growth,  tourism has become one of  the most important industries in the world, and thus tourism incomes have begun to take an important role in the economy. With the enactment of the Law for the Encouragement of  Tourism in 1982, tourism sector has developed rapidly in Turkey as well as in the world and has made great contributions to economic development of Turkey. Turkish tourism with no doubt owes its largest portion of income to Antalya, one of the most important tourist attracting cities in the world with the number of visitors exceeding 12 million in 2013 and Antalya continues to make a considerable contribution to the country's economy with its tourism incomes.
In this study, the international tourism demand for Antalya, the major contributor to Turkish tourism, is modelled with the aim of increasing tourism incomes, aligning supply and demand and shaping future investments in the sector. In this context, tourist numbers of the countries sending the most tourists to Antalya and their numbers from 1996 to 2013 and its relationship with gross domestic product of the countries concerned, the price of Turkey in comparison with the country concerned, lagged tourist numbers, trend and seasonanl dummy variables were analyzed. Additionally, the models formed by using quarterly, deseasonalized, annual data were estimated by panel data approach. The predictive results are thought to contributed to the strategies that will be developed for sustainability of tourism demand towards Antalya the brand in the international tourism.  

Keywords: 
International tourism demand, Antalya, panel data approach