1790'ların Britanya'sında ancien régime tartışmaları: Monarşist düşüncenin Fransız devrim ideolojisi karşısında gelişimi ve dönüşümü
Debating Britain's ancien régime in 1790s: Transition and evolution of monarchism against French revolutionary ideology
Yazar: CEMAL ALPGİRAY BÖLÜCEK
Danışman: PROF. DR. FATİH YEŞİL
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Bu tez çalışması, hükümetin ve parlamentonun, monarşist derneklerin, broşür ve risale yazarlarının, din adamlarının ve muhafazakâr düşünürlerin Fransız Devrimi'nin getirdiği siyasi ve toplumsal değişimlere, radikalizme ve Aydınlanma düşüncesine tepkilerini incelemektedir. 1790'larda monarşist düşünce Britanya'da devrim karşıtlarının ideolojilerini, söylemlerini ve siyasi stratejilerini yeniden kurgulamalarına zemin oluşturmuştur. Dönemin entelektüel tarihi üzerine yapılan çalışmaların çoğunluğu büyük ölçüde 18. yüzyılın sonlarındaki radikalizme odaklanmıştır. Tarihçiler, monarşist düşüncenin kırsal bölgelerde güçlü olan popülist bir akım olduğunu veya birçok Britanyalı için cazip ve ikna edici olmadığını savunma eğilimindedir. Bu tez, çok sayıda el yazması, gazeteler ve diğer periyodik yayınlar, broşürler, risaleler, mektuplar ve vaazlar analiz edilerek, monarşist ideolojinin doğası ve popülist söylemde sıklıkla geçen ortak kavramları inceler ve ideolojinin yaygın, popüler ve büyük ölçüde değişken olduğunu değerlendirir. 1790'ların ancien régime'i, katı muhafazakârların eserlerinde dahi esasen 18. yüzyıl Whig ideolojisine dayanıyordu ve 1688 Devriminin getirilerini, anayasayı, özel mülkiyeti ve Britanyalıların güvence altına alınan özgürlüğünü vurguluyordu. Çoğunlukla sekülerdi, ancak Anglikan Kilisesi'nin varlığını ve etkinliğini savunuyordu. Monarşist ideoloji Aydınlanma prensipleri tarafından kuşatılmıştı ve özellikle Aydınlanma düşüncesine karşı çıkarken veya şüpheyle yaklaşırken çoğu monarşist yazar bu düşüncenin etkilerinden kaçınamamıştır. Muhafazakâr Whig'lerin söylemi, popüler siyasetin doğasını değiştirmiştir. 19. yüzyıl Tory ideolojisinde dahi Aydınlanma değerlerinin etkisi ile modern liberalizme kapı aralanmıştır.

Abstract:
This thesis is a study of the responses of the royal government and parliament, monarchist associations, tract writers and pamphleteers, clergy, and conservative thinkers to revolutionary radicalism, and Enlightenment ideas of the French Revolutionary ideology. In the 1790s, monarchist thought provided a basis for the monarchists in Britain to reconstruct their ideology, discourses, and political strategies. Most of the studies on the intellectual history of the period have generally focused on the radicalism of the late 18th century. Historians tend to argue that monarchist thought was a populist movement strong in rural areas or that it was not appealing and convincing to many Britons. This thesis analyzes numerous manuscripts, newspapers and other periodicals, pamphlets, tracts, letters, and sermons to examine the nature of monarchism and the common concepts frequently mentioned in populist discourse and evaluates that the ideology was widespread and popular, and largely variable. The ancien régime of the 1790s, even in the works of persistent conservative thinkers, was essentially based on 18th-century Whig ideology and emphasized the gains of the Revolution of 1688, the constitution, private property, and the secured freedom of Britons. It was mostly secular but defended the existence and effectiveness of the Anglican Church. Monarchist ideology was surrounded by Enlightenment principles, and most monarchist writers could not escape the influence of these ideas, especially when criticising or being skeptical of Enlightenment thought. The discourse of conservative Whigs changed the nature of popular politics. Even in the 19th century Tory ideology, the influence of Enlightenment values opened the gate to modern liberalism.