Kazakistan aile hukuku ile islam aile hukukunun mukayesesi
Comparison of Kazakhstan family law and islamic family law
Yazar: ISSATAY BERDALIYEV
Danışman: PROF. DR. MURAT ŞİMŞEK
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Aile hukuku = Family law ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Karşılaştırmalı hukuk = Comparative law ; Kazak hukuku = Kazakh law ; Kazakistan = Kazakhstan ; İslam hukuku = Islamic law

Özet:
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliğinden ayrılarak 1991 yılında bağımsızlık aldığı günden bu yana Kazakistanlılar bin yılı aşkın süreyle mensubu oldukları İslam'a yeniden bir dönüş, yöneliş ve arayış içindedirler. Sovyetler Birliği dönemi sonrasında kendini gösteren bu arayışlar bazı hatalı fikirleri de beraberinde getirmiştir. Onun için ailedeki anlaşmazlıklar ve boşanmaların çoğalması, çok evliliğe müsaade etmeyen mevcut yasalar toplum için bazı sorunları beraberinde getirmiştir. Ayrıca gerekli olan metodoloji ve usûl çerçevesinde bir arayış ve anlam çalışması yapılamadığı için dinin bazı hükümlerini yanlış anlayanlar veya kendi arzu ve mevcut düşünce yapısına göre yorumlayan kişiler ortaya çıkmıştır. Bunun neticesinde medeni kanun bizim için uygun değil diyerek sadece imam nikâhı ile evlenen ve boşanan vatandaşların yanısıra "talak" sonucu sokağa bırakılan kadınların sayısı artmaktadır. Sadece resmi nikâh ile evliliğe devam etmenin eksik veya yanlış olduğunu zannederek tekrar imam nikâhı kıyanlar da çoğalmaktadır. Bu ve benzeri sebeplerden ötürü İslâm hukukundaki evlenme ve boşanma hükümlerinin medeni kanunla ilişkisi bağlamında ele alınmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Bir başka ifadeyle bu durum İslâm hukukunda yer alan aile, evlilik, boşanma, çocukların bakımı ve velayeti gibi meselelerin hükümlerini Kazak Medeni Kanunu'ndaki hükümler ile birlikte değerlendirip mukayeseli olarak çalışmaya bizi sevketmiştir. Şüphesiz aile konusunun boyutları hem geniş hem çoktur. Biz bu çalışmamızda İslâm'dan önce Kazak toplumundaki aile hukuku uygulamalarına ve bu hususlarda İslâm'ın Kazak toplumundaki örf ve uygulamaları verdik. Ayrıca Kazak topraklarında yetişen İslâm âlimlerinin eserlerinde aile hakkındaki söyledikleri sözler, evlenme, aile içi sorumluluklar, boşanma ve sonrasındaki bazı hukuki işlemler üzerinde durulmuştur.

Abstract:
Since the day it left the Union of Soviet Socialist Republics and gained independence in 1991, Kazakhs have been in search of a return to Islam, to which they have been a member for more than a thousand years. These pursuits, which emerged after the Soviet Union period, brought some wrong ideas. For this reason, the increase in family conflicts and divorces, and the existing laws that do not allow polygamy have brought some problems for the society. In addition, since a search and meaning study could not be carried out within the framework of the required methodology and procedure, people who misunderstood some of the provisions of religion or interpreted them according to their own desires and current mentality emerged. As a result of this, the number of women who are left on the street as a result of "talak" is increasing, as well as citizens who only get married and divorced by imam marriage, saying that the civil law is not suitable for us. There are also more people who perform an imam marriage, thinking that it is incomplete or wrong to continue marriage only with official marriage. For these and similar reasons, there is a need to consider the marriage and divorce provisions in Islamic law in the context of their relationship with civil law. In other words, this situation prompted us to evaluate and compare the provisions of Islamic law on issues such as family, marriage, divorce, care and custody of children together with the provisions in the Kazakh Civil Code. Undoubtedly, the dimensions of the family issue are both wide and numerous. In this study, we have given the family law practices in Kazakh society before Islam and the customs and practices of Islam in Kazakh society. In addition, the words of the Islamic scholars who grew up in Kazakh lands about the family in their works, marriage, family responsibilities, divorce and some legal proceedings after it are emphasized.