Poli(1,5-diaminoantrakinon)/co3o4 nanokompozitinin üretimi ve fotokatalitik uygulamaları
Production and photocatalytic applications of poly(1,5-diaminoanthraquinone) nanocomposite
Yazar: AHMET HANCI
Danışman: PROF. DR. HANDAN KAMIŞ
Konya Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Kimya Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering

Özet:
Boya atıkları nedeniyle oluşan çevre kirliliği hem doğal ekosistemleri hem de insan sağlığını tehdit eden bir sorundur. Boya atıkları, su kaynaklarını, toprağı ve havayı kirletirken, aynı zamanda kanserojen, alerjen ve toksik maddeler içerir. Bu atık boyalar, yüksek toksisite, kararlılık ve biyo-yaşam sistemleri üzerinde olumsuz etkileri nedeniyle çevresel bir tehdit oluşturmaktadır. Bu nedenle, tekstil endüstrisi boya atıklarının bertaraf edilmesi için çeşitli yöntemler geliştirmelidir. Bu yöntemler arasında fiziksel, kimyasal ve biyolojik arıtma teknikleri bulunmaktadır. Bu tekniklerin amacı, boyaların zararlı etkilerini azaltmak veya ortadan kaldırmak ve suyun yeniden kullanılabilir hale getirilmesini sağlamaktır.
Fotokataliz yöntemi, bu atık boyaların ortadan kaldırılmasında umut vadeden bir teknolojidir. Bu yöntemde, fotokatalizör malzemeleri kullanılarak, güneş veya yapay ışık kaynaklarından alınan enerji yardımıyla reaktif oksijen türleri oluşturulur ve atık boyalar fotokimyasal olarak parçalanır. Fotokataliz yöntemi kullanılarak, sadece boyalı atıkların değil, atık suda bulunan zararlı mantarlar, virüsler ve bakteriler gibi biyolojik türlerin bozunması da sağlanabilir. Bu nedenle fotokataliz yöntemi, çevre kirliliğinin önlenmesinde ve sürdürülebilir bir gelecek için önemli bir araçtır.
Bu çalışmanın birinci aşamasında, 1,5-diaminoantrakinon (DAAQ) monomerinin kimyasal polimerizasyonu ile poli(1,5-diaminoantrakinon) (PDAAQ) polimeri ve ilk kez ayçekirdeği ekstraktı kullanılarak yeşil sentez yöntemi ile manyetik kobalt oksit nanopartikülleri üretilmiş ve fotokatalitik aktiviteleri incelenmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında ise üretilen manyetik Co3O4 nanopartikülleri polimerizasyon sırasında ortama eklenerek PDAAQ-Co3O4 manyetik polimer nanokompoziti sentezlenmiş ve fotokatalitik aktivitesi incelenmiştir. Fotokatalitik aktivite incelemelerinde model bileşik olarak metilen mavisi boyası kullanılmıştır. Üretilen tüm malzemelerinin karakterizasyonu için FT-IR, XRD, SEM, SEM_EDX ve UV-Vis Absorpsiyon spektroskopisi yöntemleri kullanılmıştır. 
Ayrıca üretilen tüm malzemelerin fotokatalitik aktiviteleri sentetik olarak oluşturulan atık suyun ve tekstil boyama ünitelerinden salıverilen boyalı atık sulardan boyaların giderilmesinde fotokatalizör olarak kullanılmıştır.
Bu tez kapsamında, fotokatalitik aktivitesi yüksek, manyetik özelliğe sahip ve doğal güneş ışığında etkili olan yeni fotokalizörler sentezlenmiştir. Fotokatalitik aktivitenin arttırılması ile boyaların parçalanması ve renk giderimi işlemlerinde gerekli sürenin kısaltılması, manyetik olması ile ilave ayırma prosedürlerinin ortadan kaldırılması, fotokatalitik aktivitenin görünür bölgede yüksek olması nedeniyle doğal güneş ışınları ile prosesin gerçekleştirilmesine olanak sağlaması ile de enerji maliyetinin azaltılması özelliklerine sahip olan yeni fotokatalizörler üretilmiştir.

Abstract:
Environmental pollution caused by paint waste is a problem that threatens both natural ecosystems and human health. While paint waste pollutes water resources, soil and air, it also contains carcinogens, allergens and toxic substances. These waste dyes pose an environmental threat due to their high toxicity, stability and adverse effects on bio-living systems. Therefore, the textile industry should develop various methods for the disposal of dye waste. These methods include physical, chemical and biological treatment techniques. The purpose of these techniques is to reduce or eliminate the harmful effects of dyes and to make water reusable.
The photocatalysis method is a promising technology for the elimination of this waste. In this method, photocatalyst materials are used to create reactive oxygen species using energy from sunlight or artificial light sources, and waste paints are photolytically decomposed. The photocatalysis method can also degrade biological species such as harmful fungi, viruses, and bacteria found in wastewater. Therefore, the photocatalysis method is an important tool for preventing environmental pollution and ensuring a sustainable future.
In the first stage of this study, poly(1,5-diaminoanthraquinone) (PDAAQ) polymer was produced by chemical polymerization of 1,5-diaminoanthraquinone (DAAQ) monomer and magnetic cobalt oxide nanoparticles were produced by green synthesis method using sunflower seed extract for the first time and photocatalytic activities have been studied. In the second stage of the study, the magnetic Co3O4 nanoparticles produced were added to the medium during polymerization and the PDAAQ-Co3O4 magnetic polymer nanocomposite was synthesized and its photocatalytic activity was studied. Methylene blue dye was used as the model compound in photocatalytic activity thinning. FT-IR, XRD, SEM, SEM_EDX and UV-Vis Absorption spectroscopy methods were used for the characterization of all materials produced. FT-IR (Fourier Transform Infrared Spectroscopy), XRD (X-Ray Diffraction), SEM (Scanning Electron Microscopy), UV-Vis (Ultraviolet-Visible Spectroscopy) methods were used for the characterization of all materials produced 
Additionally, the use of the newly synthesized PDAAQ/Co3O4 nanocomposite as a photocatalyst for removing paints from wastewater released from textile dyeing units was also targeted. 
Within the scope of this thesis, new photocatalyst with high photocatalytic activity, magnetic properties and effective in natural sunlight have been synthesized. By increasing the photocatalytic activity, new photocatalysts have been produced that have the characteristics of reducing the time required for dye degradation and decolorization processes, eliminating additional separation procedures by being magnetic, enabling the process to be performed with natural sunlight due to the high photocatalytic activity in the visible light, and reducing the energy cost.