Şırnak ili Silopi ilçesinde ortaokullarda bina içi radon gazı ölçümü
Indoor radon gas measurement in secondary schools in Şirnak province Silopi district
Yazar: HATİCE TÖRER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDAL KÜÇÜKÖNDER
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı / Fizik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering
Dizin: Radon = Radon ; Radon konsantrasyonu = Radon concentration

Özet:
Bu tez çalışmasında Şırnak ili Silopi ilçesinde bulunan ortaokullarda yaz ve kış dönemlerinde ölçümler yapılarak yıllık radon konsantrasyonlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Ölçümler, Durridge RAD7 elektronik radon ölçüm cihazı kullanılarak yapılmıştır. Radon konsantrasyonu ölçümleri katlara bağlı olarak yapılmış ve radon konsantrasyonun artış gösterdiği noktaların belirlenmesi sağlanmıştır.
Çalışmanın gerçekleştirildiği farklı konumlarda bulunan Silopi ilçesindeki 5 ortaokulda yaz dönemi ve kış döneminde yapılan ölçümler karşılaştırılmıştır. Kış dönemi en yüksek ortalama radon konsantrasyonu Çukurca Ortaokulunda zeminde 7,02±1,70 Bq/m3, en düşük ortalama radon konsantrasyon değeri ise Kavallı Ortaokulunda zeminden 1 metre yüksekte 4,51±1,10 Bq/m3 olarak hesaplanmıştır. Yaz dönemi en yüksek ortalama radon konsantrasyonu Şehit Üsteğmen Ahmet Konuksever Ortaokulunda zeminde 5,51±1,40 Bq/m3, en düşük ortalama radon konsantrasyon değeri ise Buğdaylı Ortaokulunda zeminden 1 metre yüksekte 4,27±1,15 Bq/m3 hesaplanmıştır.
Yıllık radon konsantrasyonu, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) göre 100 Bq/m3, Türkiye Atom Enerjileri Kurumu'na (TAEK) göre 400 Bq/m3, Uluslararası radyasyondan korunma komisyonuna (ICRP)'ye  göre 400 Bq/m3 olmalıdır. Bu verilere göre kış ve yaz döneminde ölçüm yapılan okullar karşılaştırıldığında, okulların yıllık radon konsantrasyon değeri normal kabul edilmektedir. Binalardaki radon miktarının belirlenmesi oluşabilecek risklere karşı alınacak önlemler açısında önemlidir.

Abstract:
In this thesis, it is aimed to determine annual radon concentrations by making measurements in summer and winter periods in secondary schools in Silopi district of Şırnak province. Measurements were made using the Durridge RAD7 electronic radon meter. Radon concentration measurements were made depending on the floors and the points where the radon concentration increased were determined. 
The measurements made during the summer and winter periods in 5 secondary schools in Silopi district, located in different locations where the study was conducted, were compared. The highest average radon concentration in the winter period was calculated as 7.02±1.70 Bq/m3 on the ground at Çukurca Secondary School, and the lowest average radon concentration value was calculated as 4.51±1.10 Bq/m3 at 1 meter above the ground at Kavalli Secondary School. The highest average radon concentration in the summer semester was calculated at 5.51±1.40 Bq/m3 on the ground at Şehit First Lieutenant Ahmet Konuksever Secondary School, and the lowest average radon concentration value was calculated at 4.27±1.15 Bq/m3 at 1 meter above the ground at Buğdaylı Secondary School.
The annual radon concentration should be 100 Bq/m3 according to the World Health Organization (WHO), 400 Bq/m3 according to the Turkish Atomic Energy Agency (TAEK), 400 Bq/m3 according to the International Commission on Radiation Protection (ICRP). According to these data, the annual radon concentration value of the schools is considered normal when the schools measured in the winter and summer periods are compared. Determining the amount of radon in buildings is important in terms of measures to be taken against risks that may occur.