Erişkin kalp cerrahisinde bilateral erektör spina plan bloğunun postoperatif ağrı üzerine etkisi
Effect of bilateral erector spina plane block on postoperative pain in adult heart surgery
Yazar: SÜLEYMAN ALPER KOZAK
Danışman: DOÇ. DR. YAVUZ ORAK
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Analjezi = Analgesia ; Anestezi = Anesthesia ; Anestezi-spinal = Anesthesia-spinal ; Ağrı = Pain ; Ağrı-postoperatif = Pain-postoperative ; Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Kalp hastalıkları = Heart diseases

Özet:
Amaç: Erektör spina plan (ESP) bloğu paraspinal bölgeye uygulanan, visseral ve somatik analjezik etkinliği olan bir interfasial plan bloğudur. Çalışmamızda kardiyopulmoner bypass altında erişkin kalp cerrahisi geçiren hastalarda bilateral ESP bloğunun postoperatif analjezik tüketimi üzerine olan etkinliğini araştırdık.  
Materyal ve Metod: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Klinik Araştırmalar ve Etik kurulunun ve hastanın onayı alınarak 18-65 yaş arası, Kardiyak Cerrahi Risk Değerlendirme skoru kategori 1 ve 2 olan, kardiyopulmoner bypass altında elektif koroner arter bypass greftleme cerrahisi ve/veya elektif kapak replasmanı cerrahisi planlanan 40 hasta çalışmamıza dahil edildi. Hastalar randomize olarak kontrol grubu (Grup Kontrol) ve ESP bloğu yapılan grup (Grup ESP) olarak iki gruba ayrıldı. ESP hasta grubuna, prone pozisyonunda, T5 vertebra seviyesinden in-plane teknikle, toplamda 40 ml %0,25 bupivakainle bilateral ESP bloğu yapıldı. Kontrol grubu hastalara herhangi bir rejyonel anestezi tekniği uygulanmadı. Her iki grup hastaya postoperatif morfin içeren hasta kontrollü analjezi parenteral yolla uygulandı. Operasyon sonrası hasta ekstübe edildikten sonra 1, 4, 12 ve 24. saatlerde morfin tüketimi ve Vizüel Analog Skala (VAS) skoru değerlendirildi. 24 saatin sonunda kullanılan analjezik miktarı, VAS skorları, yan etki gelişimi ile yoğun bakım yatış günleri kaydedildi. İstatistiksel analiz SPSS 22 programı ile; bağımsız gruplarda t testi, Mann-Whitney U testi ve Kikare analizi uygulanarak yapıldı.
Bulgular: Postoperatif ekstübasyon sonrası 1. saat, 4. saat, 12. saat ve 24.saat VAS skorları açısından gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark vardı. ESP blok grubunda, kontrol grubuna göre VAS skorları daha düşüktü (sırasıyla, p=0.002, p=0.002, p=0.001, p=0.001). Postoperatif ekstübasyon sonrası 1. saat, 4. saat, 12. saat ve 24.saat morfin tüketimleri açısından gruplar arasında istatistiksel açıdan fark vardı. ESP blok grubunda, kontrol grubuna göre postoperatif morfin tüketimi daha düşüktü (sırasıyla, p=0.034, p=0.038, p=0.032, p=0.009). Postoperatif bulantı, kusma ve kaşıntı açısından gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark görülmedi (sırasıyla, p=0.091, p=0.633, p=0.311). Ejeksiyon Fraksiyon (E/F), kardiyopulmoner bypass süresi (KPBS), aortik kros klemp süresi (AKKS), postoperatif ekstübasyon süresi, postoperatif analjezi amaçlı kullanılan intaroperatif morfin dozu, intraoperatif kullanılan remifentanil dozu ve yoğun bakım yatış gün süresi açısından gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark görülmedi (sırasıyla, p=0.391, p=0.655, p=0.935, p=0.957, p=0.759, p=0.720, p=0.963). Çalışmamızda blok ve/veya cerrahi ilişkili herhangi bir komplikasyonla da karşılaşılmadı.
Sonuç: Çalışmamızda multimodal analjezinin bir parçası olarak uygulanan ESP bloğun, erişkin hastalarda kalp cerrahisinde, cerrahi sonrası ek analjezik ihtiyacını azalttığı, postoperatif uzun süreli ve etkin bir ağrı kontrolü sağladığı gösterilmiştir.

Abstract:
Objective: Erector spina plane block (ESPB) is an interfacial plane block with visceral and somatic analgesic activity applied to the paraspinal region. In our study, we investigated the effectiveness of bilateral ESP block on postoperative analgesic consumption in patients undergoing adult cardiac surgery under cardiopulmonary bypass.
Material and Method: With the approval of Kahramanmaraş Sütçü İmam University Health Practice and Research Hospital Clinical Research and Ethics Committee and the patient, between the ages of 18-65, Cardiac Surgery Risk Evaluation score category 1 and 2, elective coronary artery bypass grafting surgery and/or elective valve surgery under cardiopulmonary bypass 40 patients who were scheduled for replacement surgery were included in our study. The patients were randomly divided into two groups as the control group (Group Control) and the ESP block group (Group ESP). In ESP patient group, bilateral ESP block was performed with a total of 40 ml of 0.25% bupivacaine using the in-plane technique at the level of the T5 vertebra, in the prone position. No regional anesthesia technique was applied to the control patient group. Patient controlled analgesia containing morphine was administered parenterally to both groups of patients. Morphine consumption and Visual Analogue Scale (VAS) score were evaluated at 1, 4, 12 and 24. hours after the patient was extubated after the operation. At the end of 24 hours, the amount of analgesic used, VAS scores, development of side effects and intensive care hospitalization days were recorded. Statistical analysis was done with SPSS 22 program, t-test, Mann-Whitney U test, and Chi-square analysis were applied in independent groups.
Results:  There was a statistically significant difference between the groups in terms of VAS scores at the 1st hour, 4th hour, 12th hour and 24th hour after postoperative extubation. VAS scores were lower in the ESPB group than in the control group (respectively p=0.002, p=0.002, p=0.001, p=0.001). There was a statistical difference between the groups in terms of morphine consumption at the 1st hour, 4th hour, 12th hour and 24th hour after postoperative extubation. Postoperative morphine consumption was lower in the ESP group compared to the control group (respectively, p=0.034, p=0.038, p=0.032, p=0.009). There was no statistically significant difference between the groups in terms of postoperative nausea, vomiting and itching (respectively, p=0.091, p=0.633, p=0.311). There were statistically no significant difference was observed in terms of between the groups in terms of ejection/fraction (E/F), cardiopulmonary bypass time, aortic cross-clamp time, postoperative extubation time, intraoperative morphine dose used for postoperative analgesia, intraoperative remifentanil dose and intensive care unit length of stay (respectively p=0.391, p=0.655, p=0.935, p=0.957, p=0.759, p=0.720, p=0.963). No complications related to block and/or surgery were encountered in our study.
Conclusion: In our study, it has been shown that ESP block applied as a part of multimodal analgesia reduces the need for additional analgesic after surgery in cardiac surgery in adult patients, and provides long-term and effective postoperative pain control.