Yeni Asur dönemi metinlerinde geçen tarım ürünleri
Agricultural products in Neo-Assyrian period texts
Yazar: GİZEM ÖZIŞIK
Danışman: PROF. DR. ESMA ÖZ KİRİŞ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri = Ancient Linguistics and Cultures ; Tarih = History

Özet:
Yeni Asur Devleti (MÖ ± 911-612), Kuzey Mezopotamya'da yayılım gösteren, ekonomisi tarıma dayalı bir devlettir. Tarım, yalnızca Yeni Asur Devleti'nin ekonomisinin temelini oluşturmakla kalmamış, ayrıca siyasi gücün sağlamlaştırılması için de önemli bir araç olmuştur. Asur kralları, tarımsal faaliyetlerin düzenli bir şekilde sürdürülmesine özen göstermiş ve bu doğrultuda birtakım girişimlerde bulunmuşlardır. Yeni Asur Devleti'nin yayılım gösterdiği Kuzey Mezopotamya, aldığı yıllık yağış miktarı sayesinde kuru tarımın mümkün olduğu bir bölgedir. Ancak sınırları geniş alanlara yayılmış olan bu devletin sahip olduğu toprakların büyük bir kısmı bozkırlardan oluşmakla birlikte, gerek coğrafi gerekse iklim şartları bakımından farklılıklar da içermektedir. Bu sebeple toprakların büyük bir bölümü, kuru tarımın mümkün olduğu bu bölgenin dışında kalmaktadır. Nitekim coğrafi özellikler ve iklim şartlarındaki değişiklikler toprakta yetiştirilen ürünlerin de çeşitli olmasını sağlamıştır. Yeni Asur Dönemi'ne ait metinler incelendiğinde, bu dönemde yetiştirilen tarım ürünlerinin başında tahıllar ve baklagillerin geldiği anlaşılmaktadır. Asur'un tarım arazilerinde arpa başta olmak üzere, buğday ve emmer buğdayı, darı ve pirinç dahil 4 adet tahıl ürünü yetiştirilmektedir. Metinlerde nohut, mercimek, fiğ ve meyan kökü olmak üzere toplamda 4 adet baklagil ürününün yetiştirildiği görülmektedir. Susam, zeytin, keten, badem ve antepfıstığı ise yetiştirilen yağlı tohum ürünlerindendir. Tarımının yapıldığı bilinen bir diğer ürünler sebzeler ve meyvelerdir. Metinlerde soğan, sarımsak, pırasa, pancar ve salatalık olmak üzere toplam 5 adet sebzeye rastlanmaktadır. Ayrıca belgelerde kekik, tere, kimyon ve kişniş gibi baharatlı bitkiler de yer almaktadır. Metinlerde rastlanan meyveler ise toplamda 9 adet olup bunlar, elma, incir, hurma, üzüm, nar, muşmula, erik, şeftali ve ayvadır.
Bu çalışmanın amacı, Yeni Asur Dönemi'ne ait metinlerde sıklıkla geçtiği tespit edilen 31 adet tarım ürününü metin örnekleriyle açıklamaktır.

Abstract:
The Neo-Assyrian State (± 911-612 BC) whose economy was based on agriculture was a state that spread throughout Northern Mesopotamia. In this period agriculture not only formed the basis of state, but also served as an important tool for strengthening political power. The Assyrian kings paid attention to the regular continuation of agricultural activities and made some initiatives for that purpose. Northern Mesopotamia, where the Neo-Assyrian State had spread, was a region where dry farming is possible depends on the annual rainfall. However, the majority of the lands of this state spread over large areas, consist of steppes and also contain differences in terms of both geography and climate conditions. For this reason, a large portion of the lands remain outside this region where dry farming is possible. In fact, changes in geographical features and climatic conditions have also ensured that the products grown on the land are diverse.
In this study is discussed 31 agricultural products that are frequently mentioned in texts from Neo-Assyrian Period.  From the explanations of these texts can be understood that in the agricultural lands of Assyria, 4 different cereal products were grown: barley, wheat and emmer wheat, millet and rice. The texts in the indicate that a total of 4 legume products were grown: chickpea, lentil, vetch and licorice root. The oilseed products is sesame, olive, flax, almond and pistachio. Other products is vegetables and fruits. In the texts from this period, 5 vegetables are listed: onion, garlic, leek, beetroot and cucumber. Spicy herbs such as thyme, cress, cumin and coriander, and 9 fruits are also listed in these texts: apple, fig, date, grape, pomegranate, medlar, plum, peach and quince.