Sağlık çalışanları açısından sosyal güvenlik hukuku anlamında koronavirüsün (Covıd-19) meslek hastalığı kapsamında değerlendirilmesi
Evaluation of coronavirus (Covid-19) within the scope of occupational disease from the point of the view of the meaning of social security law for healthcare professionals
Yazar: ZEYNEP DEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASİYE ŞAHİN EMİR
İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law

Özet:
2020 yılında akciğer enfeksiyonuna neden olan ve bu zamana kadar tanımlanmamış bir virüs ortaya çıkmıştır. Dünya Sağlık Örgütü tarafından bu virüs SARS-CoV-2 olarak adlandırılmış ve bu virüsün neden olduğu hastalık Covid-19 olarak tanımlanmıştır. Bu virüsün birçok kıtaya ve ülkeye yayılması nedeniyle Dünya Sağlık Örgütü tarafından pandemi ilan edilmiştir. Pandemi süreci ülkemizde çalışma hayatını birçok yönden olumsuz etkilemiştir. Bunun yanında sosyal güvenlik hukuku anlamında Covid-19 vakasının mesleki risk olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği sorunu gündeme gelmiştir. Sağlık çalışanlarının çalışma ortamları dikkate alındığında SARS-CoV-2 virüsüne maruz kalma durumu diğer meslek mensuplarına nazaran daha fazladır. Bu durum sağlık çalışanlarının Covid-19 hastalığına yakalanması halinin hangi mesleki risk kapsamında değerlendirileceği sorusunun cevaplanmasını gerektirmektedir. Ancak sağlık çalışanları Covid-19 hastalığına, çalışma hayatından kaynaklı olarak yakalanmayabilir. Bu durumda sağlık çalışanının Covid-19 hastalığına yakalanması hali, mesleki risk olarak kabul edilmeyecektir. Böylece sağlık çalışanının Covid-19 hastalığına yakalanması hali sosyal güvenlik hukuku anlamında hastalık kavramı dahilinde değerlendirilecektir. Sağlık çalışanının Covid-19 hastalığına yakalanmasının çalışma hayatından kaynaklı olup olmadığı sorusu Covid-19 hastalığının iş kazası, meslek hastalığı veya hastalık kavramı dahilinde değerlendirilip değerlendirilemeyeceği açısından önemlidir.
Sağlık çalışanlarının sosyal güvenlik hukuku anlamında sigortalılık statüleri değişebilmektedir. Bu durumda sağlık çalışanlarının çalışma hayatından kaynaklı Covid-19 hastalığına tutulması hali, farklı kavram dahilinde değerlendirilecektir. Kamu görevlisi olarak çalışan sigortalının sosyal güvenlik hukuku anlamında sigortalılık statüsü de değişmektedir. Kamu görevlisi statüsünde bulunan sağlık çalışanının, çalışma hayatından kaynaklı olarak Covid-19 hastalığına yakalanması hali vazife malullüğü olarak kabul edilecektir. Amacımız sağlık çalışanlarının Covid-19 hastalığına tutulması halinin, sosyal güvenlik hukuku anlamında iş kazası, meslek hastalığı, hastalık veya vazife malulü kavramı dahilinde değerlendirilip değerlendirilemeyeceğinin incelenmesidir.
Araştırmamızda öncelikli olarak sağlık çalışanlarının tanımı yapılmış ve kapsamı belirlenmiştir. Sonrasında, sosyal güvenlik hukuku anlamında iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve son olarak vazife malullüğü kavramlarına açıklık getirilmiştir. Son olarak, sağlık çalışanlarının Covid-19 hastalığına yakalanması halinin iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve vazife malullüğü kapsamında değerlendirmesi yapılmıştır.

Abstract:
A hitherto unidentified virus has emerged in 2020, which causes lung infection. This virus was named SARS-CoV-2 by the World Health Organization and the disease caused by this virus was defined as Covid-19. Due to the spread of this virus to many countries in several continents, a pandemic has been declared by the World Health Organization. The pandemic process has negatively affected the working life in our country in many ways. In addition, the question of whether the Covid-19 case can be considered as an occupational risk in terms of social security law has come to the fore. Considering the working environments of healthcare workers, exposure to SARS-CoV-2 virus is higher than that of other professionals. This situation necessitates answering the question of which occupational risk will be taken into consideration in the case of health workers catching the infection of Covid-19. However, the healthcare workers may not get Covid-19 disease because of their working life. In this case, the state of health worker catching Covid-19 infection will not be considered as an occupational risk. Thus, the case of the health worker catching the Covid-19 disease will be evaluated within the concept of illness in the sense of social security law. The question of whether the health worker's contracting the Covid-19 disease is due to his working life is important in terms of whether the Covid-19 disease can be evaluated within the concept of either work accident or occupational disease or disease. 
The insurance status of health workers in terms of social security law may change. In this case, the case of health workers being infected with Covid-19 disease due to working life will be evaluated within a different concept. The insurance status of the insured working as a public official also changes in terms of social security law. The case of a health worker in the status of a public official, catching Covid-19 disease due to his working life will be considered as duty disability. Our aim is to examine whether the case of health workers being infected with Covid-19 disease can be evaluated within the concept of work accident, occupational disease, illness or duty disability in the sense of social security law. 
In our research, firstly, the definition of health workers was made and their scope was determined. Afterwards, the concepts of work accident, occupational disease, illness and finally duty disability in the sense of social security law have been clarified. Lastly, the case of healthcare workers catching Covid-19 disease has been evaluated within the scope of work accident, occupational disease, illness and duty disability.