Tüketici yenilikçiliği
Consumer innovativeness
Yazar: MUSTAFA HALİD KARAARSLAN
Danışman: PROF. DR. M. ŞÜKRÜ AKDOĞAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Tüketiciler = Consumers ; Yeni ürünler = New products ; Yenilik = Innovation ; Yenilikçi davranış = Innovative behaviour

Özet:
Tüketici yenilikçiliği, literatürde yenilikçilik eğilimi, ilgi alanına özel yenilikçilik ve yenilikçi davranış boyutlarıyla tartışılmaktadır. Yenilikçi tüketiciler; yenilikleri daha fazla takip etme, daha kolay benimseme ve çevresindeki kişilere de tanıtma eğiliminde olmaları sebebiyle, diğer tüketicilere göre pazarlama disiplini açısından daha fazla öneme sahiptirler.Araştırmanın uygulaması, kolayda örnekleme yöntemi ile sosyal paylaşım sitelerinde paylaşılan anketler aracılığıyla yapılmıştır. Anketi toplamda 5054 kişi doldurmuş ancak var olmayan bir ürünü bilmiyorum seçeneği haricinde işaretleyenler elenerek, analizler 2841 anket formu üzerinden yapılmıştır. Araştırma kapsamında; dokuz farklı ürün grubunda yenilikleri arama istekliliği (ilgi alanına özel yenilikçilik), 12 üründe gerçekleşen yenilikçi davranış ve ayrıca yenilikçilik eğilimi ölçülmüştür. Yenilikçilik eğilimi ?tüketici yenilikçiliği motivasyon ölçeği? ile ölçüldükten sonra; rasyonel yenilikçilik, hazcı yenilikçilik ve sosyal yenilikçilik faktörleri bulunmuştur. Ardından tüketici yenilikçiliğinin yenilikçilik eğilimi, ilgi alanına özel yenilikçilik ve yenilikçi davranış boyutlarının kendileri aralarındaki ilişki ve bunların sosyo-demografik özelliklerle olan ilişkisi incelenmiştir. Sonuç olarak tüketici yenilikçiliğinin boyutlarının birbiriyle ilişkili olduğu ancak bu ilişkilerin zayıf olduğu tespit edilmiştir. Yenilikçilik eğilimlerine göre üç farklı pazar bölümü (yenilikçiler, bireysel yenilikçiler ve çekingenler) tanımlanmış bu pazar bölümlerinin; sosyo-demografik, ilgi alanına özel yenilikçilik ve yenilikçi davranış olarak birbirlerinden farklılaştıkları görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Yenilik, tüketici yenilikçiliği, yenilikçilik eğilimi, ilgi alanına özel yenilikçilik, yenilikçi davranış.

Abstract:
In literature, consumer innovativeness is argued by innate innovativeness, domain-speci ? c innovativeness and innovative behavior dimensions. Because of the fact that innovative consumers follow innovations more, adopt easier and tend to introduce people around themselves; they are more valued by marketing discipline.Convenience sampling method is used in this research and the data is obtained from questionnaires by using social networking sites. 5054 people filled out the questionnaire. "Not existing product" is selected as a filtering question. After the filtering question, 2841 questionnaires were suitable for analyzed. In context of this research, innovation seeking willingness (domain-speci ? c innovativeness) in 9 product groups, innovative behavior in 12 products and innate innovativeness are measured. After innate innovativeness is measured by rational innovativeness, hedonic innovativeness and social innovativeness factors are found. Then the relationship among innate innovativeness, domain-speci ? c innovativeness and innovative behavior of consumer innovativeness, and the relationships among the consumer innovativeness dimensions and the socio-demographic attributes were analyzed. As a result, it is found that dimensions of consumer innovativeness are related to each other, but the relations are weak. According to innate innovativeness, three different market segments are defined (innovatives, modest innovatives and non-innovatives) and these market segments are differed by socio-demographic, domain-speci ? c innovativeness and innovative behavior aspects.Keywords: Innovation, consumer innovativeness, innate innovativeness, domain-speci ? c innovativeness, innovative behavior.