Baş ağrısı şikayeti ile başvuran çocuklarda hipertansiyon sıklığı ve risk faktörlerinin belirlenmesi
The prevalence of hypertension and determination of risk factors in children applying with headache
Yazar: ZEYNEP GÖÇMEZ
Danışman: DOÇ. DR. ÜNSAL YILMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Dr.Behçet Uz Çocuk Hastalıkları Ve Cerrahisi Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Nöroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Baş ağrısı = Headache ; Baş ağrısı bozuklukları = Headache disorders ; Hipertansiyon = Hypertension ; Risk faktörleri = Risk factors ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş: Çocuklarda en sık hastane başvuru şikayetlerinden biri olan baş ağrısı okul günü ve iş gücü kaybına yol açması nedeniyle önemli bir sorundur. Çocukluk çağı baş ağrılarında genellikle migren ve gerilim tipi baş ağrıları gibi primer nedenler ön plandayken, geçirilen üst solunum yolu enfeksiyonu, travma, hipertansiyon (HT), kafa içi kitle gibi nedenlere sekonder baş ağrıları da önemli bir yer tutmaktadır. Çalışmamızda baş ağrısı yakınması ile başvuran hastalar eşlik eden hipertansiyon varlığı, baş ağrısına neden olan faktörün hipertansiyon olup olmaması ve hipertansiyona yol açabilecek risk faktörleri açısından değerlendirildi.
Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) İzmir Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi, çocuk nöroloji polikliniğine son iki yılda baş ağrısı şikayeti ile başvuran 5-18 yaş arasındaki 600 hasta çalışmamıza dahil edildi. Hastalar yaş, cinsiyet, ağrı süresi (ay), ağrı vasfı, ağrı sıklığı, baş ağrısı tanısı, ağrı yeri, ağrının hareketle ilişkisi, ağrı zamanı, eşlik eden bulantı, kusma, fotofobi, fonofobi, anormal nörolojik bulgu varlığı, anormal nörolojik bulgu tipi, eşlik eden kan basıncı yüksekliği, hipertansiyon evresi, hipertansiyon tedavisi, tedaviye yanıt, hipertansiyon saptanan hastalarda obezite ilişkisi, ailede baş ağrısı varlığı, ailede hipertansiyon varlığı, hipertansiyon saptanan hastalarda risk faktörleri ve baş ağrısına yol açan nedenin hipertansiyon olup olmaması açısından değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmamıza yaşları 5-18 arasında değişen 359'u kız, 241'i erkek olmak üzere toplam 600 hasta dahil edilen hastaların 73'ünde HT saptandığı, 457'sinde HT saptanmadığı, 70 hastanın poliklinik başvurusunda kan basıncı ölçümü kaydedilmediği görüldü. HT saptanan hastaların 14'ünün (%2.3) baş ağrısının HT'a bağlı olduğu, 59'unda HT ile ilişkisiz baş ağrısı olduğu görüldü. HT saptanan ve saptanmayan hastalar ile baş ağrısı HT bağlı olan ve olmayan hastalar karşılaştırıldığında iki grup arasında cinsiyet, ağrı vasfı, ağrı yeri, ağrının hareketle ilişkisi, ağrı zamanı, anormal nörolojik bulgu, başvuru ayları, ailede baş ağrısı yakınmasının olması, ailede HT olması ve obezite açısından anlamlı fark saptanmadı
(p>0.05). HT saptanan ve saptanmayan hastalar karşılaştırıldığında yaş açısından iki grup arasında anlamlı fark olduğu görüldü (p<0.05). Çalışmamıza dahil edilen hastalar ağrı tipi açısından değerlendirildiğinde migren ve gerilim baş ağrıları açısından HT saptanan ve saptanmayan gruplar arasında fark olmazken, sekonder ve tiplendirilemeyen baş ağrıları açısından iki grup arasında anlamlı fark olduğu görüldü (p<0.05). Baş ağrısına eşlik eden bulantı, kusma, fotofobi ve fonofobi açısından HT saptanan ve saptanmayan hastalar arasında anlamlı fark görülmezken (p>0.05), baş ağrısı HT bağlı olan ve olmayan hastalar arasında bulantı ve fonofobi açısından anlamlı fark olduğu saptandı (p<0.05). Baş ağrısı yakınması ile başvuran hastalar gruplandırıldığında, ayda 2-14 gün baş ağrısı olan ve ayda 15'ten fazla gün baş ağrısı olan hastalarda HT saptanan ve saptanmayan hastalar arasında anlamlı fark bulunurken (p<0.05), ayda 1 günden az baş ağrısı şikayeti olan hastalarda HT saptanan ve saptanmayan hastalar ile baş ağrısı HT bağlı olan ve olmayan hastalar arasında anlamlı fark olmadığı görüldü (p>0.05).
Sonuç: Baş ağrısı yakınması ile başvuran çocuklarda en sık görülen nedenler primer baş ağrıları olmakla birlikte, erken tanınıp tedavi edilmediği takdirde ciddi komplikasyonlara yol açabilecek hipertansiyon da altta yatan bir neden olabilir. Bu nedenle baş ağrısı şikayetiyle başvuran tüm hastalarda uygun tansiyon ölçümü muayenenin bir parçası olmalıdır.

Abstract:
Introduction: Headache, which is one of the most common hospital admissions complaints in children, is an important problem due to the fact that it causes school day and labor loss. While primary causes such as migraine and tension-type headaches are at the forefront in childhood headaches, headaches secondary to such conditions as upper respiratory tract infection, trauma, hypertension (HT) and intracranial mass are also important. In our study, patients presenting with headache were evaluated in terms of the presence of concomitant hypertension, whether the cause of headache was hypertension or not and in terms of the risk factors that may cause hypertension.
Material and Method: 600 patients with headache in the last two years aged between 5 and 18 years who were admitted to our pediatric neurology clinic in University of Health Sciences İzmir Dr. Behçet Uz Pediatric Diseases and Surgery Education Research Hospital, were included in our study. Patients were evaluated according with age, gender, duration of pain (months), pain characteristics, pain frequency, headache diagnosis, pain location, the relation of pain with movement, pain time, accompanying nausea, vomiting, photophobia, phonophobia, presence of abnormal neurological findings, abnormal neurological finding types, concomitant blood pressure, hypertension stage, hypertension treatment, treatment response, obesity relationship in patients with hypertension, presence of headache in the family, presence of hypertension in the family, risk factors in patients with hypertension and the cause of headache is the hypertension or not.
Results: In our study there are 359 female and 241 male patients whose ages vary from 5 to 18; 73 of them have been detected to have HT, 457 of them don't have HT and 70 out patients' blood pressure measurement was not recorded. Among the patients suffering HT, it is seen that the headache of 14 patients depends on HT and the headache of 59 patients is with no connection. While patients with and without HT detected headache compared with patients with and without HT there were no significant differences between the two groups in terms of gender, painfullnes, pain location, the relation of pain with movement, pain time, abnormal neurological findings, application months, family headache, family HT and obesity (p>0.05). When the patients with and without HT were compared, a significant
xi
difference was found between the two groups in terms of age (p <0.05). Although when the patients included in our study were evaluated in terms of pain type, there was no difference between the groups with and without HT in terms of migraine and tension headaches. there was a significant difference between two groups in terms of secondary and non-typeable headaches (p <0.05). while no significant difference was found between the patients with and without HT in terms of nausea, vomiting, photophobia and phonophobia accompanying headache (p> 0.05), there was a significant difference between nausea and phonophobia in patients with and without headache HT (p <0.05). When the patients with headache complaints were grouped, there was a significant difference between the patients who had headache and had headache more than 15 days a month and had no headache whereas in patients with headache complaints less than 1 day per month, no significant difference was found between patients with and without HT and those with and without headache HT (p> 0.05).
Conclusion: Although the most common causes of children presenting with headache are the primary headaches, hypertension, which may lead to serious complications if not diagnosed and treated early, may be an underlying cause. Therefore, appropriate blood pressure measurement should be a part of the examination in all patients presenting with headache.