Bor maruziyetinin insanlar üzerindeki genotoksik etkilerinin araştırılması
Investigation on the genotoxic effects of boron exposure in humans
Yazar: ZUHAL UÇKUN
Danışman: PROF.DR. YALÇIN DUYDU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
67ÖZETBor Maruziyetinin İnsanlar Üzerindeki Genotoksik Etkilerinin AraştırılmasıBu çalışmanın amacı bora maruz kalınması halinde, borun insanlar üzerindegenotoksik bir etkiye neden olup olmadığını araştırmaktır. Bu amaçla ülkemizdeborun en fazla bulunduğu Bigadiç bölgesinde yaşayan insanlardan periferal kanörnekleri alınarak sitogenetik değerlendirmelerde en çok kullanılan yöntemler olankardeş kromatid değişimi (sister chromatid exchange, SCE) ve mikroçekir-dek (micronucleus, MN) test yöntemleri uygulanmıştır.Yapmış olduğumuz bu çalışma esnasında, maruz ve kontrol grubu için ortalamaSCE değerleri sırası ile 7,28 Â± 1,60 ve 9,50 Â± 1,83; ortalama MN değerleri isesırasıyla 9,81 Â± 1,94 ve 20,32 Â± 3,98 olarak tespit edilmiştir. Bu sonuçlara göreistatistiksel olarak bir değerlendirme yapıldığında kontrol grubu için tespit edilenortalama SCE değerlerinin, maruz grup için tespit edilen ortalama SCE değerlerinegöre daha yüksek olduğu ve her iki grubun ortalama SCE değerleri arasında anlamlıbir farkın olduğu görülmüştür (Whitney U-test, p<0.05). Her iki grubun ortalamaMN değerleri incelendiğinde ise kontrol grubu için tespit edilen ortalama MNdeğerlerinin, maruz grup için tespit edilen ortalama MN değerlerine göre göreceliolarak daha yüksek olmasına karşılık her iki grubun ortalama MN değerleri arasın -daki farkın anlamlı olmadığı görülmüştür (Ï2 testi, p>0.05).Bora maruz kalan bireylerdeki ortalama SCE ve MN değerlerinin kontrolgrubuna göre düşük olması, borun oluşabilecek genetik hasarlara karşı koruyucubir etkisinin olabileceğini düşündürmektedir.Anahtar Sözcükler: Bor, bor genotoksisitesi, kardeş kromatid değişimi, lenfosit,mikroçekirdek.

Abstract:
68SUMMARYInvestigation on the genotoxic effects of boron exposure in humansThe aim of the study was to investigate the genotoxic effects in boron exposedhumans. Accordingly blood samples were taken from the voluntary individulas(n=38) living in the boron rich area (Balıkesir-Bigadiç) of Turkey in order toevaluate the cytogenetic effects of bron exposure. The increase of sister chromatidexchange (SCE) and micronuclues (MN) frequencies in peripheral bloodlymphocytes were used as a cytogenetic biomarker of boron exposure.According to our results, SCE frequencies in boron exposed individuals (7,28 Â±1,60) were significantly (Mann Whitney U- test, p<0,05) lower than the controls(9,50 Â± 1,83). The same decrement was also observed for the MN values in boronexposed individuals. Nevertheless the difference was statistically not significant (Ï2testi, p>0,05). MN values in boron exposed and control group were 9,81 Â± 1,94 and20,32 Â± 3,98 respectively.Consequently, statistically significant decrease was observed in SCE frequenciesfor the boron exposed group when compared with the control group. In spite of thestatistical insignificancy, lower MN values were also observed in boron exposedgroup. When these results were taken into consideration the decrease in SCE andMN values might be a result of a protective effect of boron exposure. However thissuggestion surely needs further investigation.Key Words: Boron, genotoxicity of boron, lymphocytes, micronucleus, sisterchromatid exchange.