Telekomünikasyon sektöründeki regülasyonun rekabet üzerindeki etkisi: OECD ülkeleri için ampirik bir uygulama
The effect of regulation in telecommunication sector on competition: An emprical application of OECD countries
Yazar: FAZLI YILDIZ
Danışman: PROF. DR. AHMET KARAASLAN
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Panel veri modelleri = Panel data models ; Regülasyon = Regulation ; Rekabet = Competition ; Telekomünikasyon sektörü = Telecommunication sector ; Özelleştirme = Privatization

Özet:
Regülasyon iktisadı, bir iktisat alt disiplini olarak gelişmeye devam etmektedir. Regülasyonun kamu yararı teorisinden bu yana pek çok iktisadi regülasyon teorisi geliştirilmiştir. Bu teorilerin tamamı kendi içinde tutarlı olmakla birlikte, değişen iktisadi koşullar ve devletin ekonomiye müdahale şeklinin hızla değişiyor olması, bu alanda genel bir teorinin kabul görmesini zorlaştırmaktadır. Günümüzde rekabet politikasının bir aracı olarak kabul edilen regülasyonlar, bağımsız düzenleyici kurumlar tarafından yürütülmekte, piyasalarda rekabeti geliştirmek ve rekabeti engelleyici uygulamaları ortadan kaldırmayı hedeflemektedir. Doğal tekel özelliğine sahip olan telkekomünikasyon sektörü, rekabetçi bir yapıya dönüşmeye başlamış, kamuya ait operatörler özelleştirilmiş ve sektörde bağımsız düzenleyici kuruluşlar oluşturulmuştur.Bu çalışmada, literatürdeki çalışmalardaki yöntemlere paralellik gösterecek şekilde, telekomünikasyon sektöründeki düzenleyici reformların OECD ülkelerindeki telekomünikasyon sektörünün rekabetçi performansı üzerindeki etkileri panel veri yöntemi ile analiz edilmiştir. OECD ülkeleri için yapılan çalışmada, telekomünikasyon sektöründeki regülasyon çalışmalarının fiyatlar ve abone başına düşen gelir seviyesi üzerinde azalış; istihdam, yatırım, gelir, İnternet kullanımı, abone sayısı ve işgücü verimliliği üzerinde artış etkisi sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca sektörde rekabetçi katkısı olduğu düşünülen özelleştirme çalışmalarının fiyatlar, istihdam ve abone başına düşen gelir üzerinde azaltıcı; yatırım, abone sayısı, İnternet kullanımı, gelir ve işgücü verimliliği üzerinde ise arttırıcı etkisi vardır. Araştırmanın uygulama sonuçlarına göre, telekomünikasyon sektöründeki düzenleyici faaliyetlerin oluşturulmasının sektörün rekabetçi yapısının gelişimi ve sektörün büyüme dinamikleri üzerinde olumlu etkileri olduğu, panel veri sonuçlarının teorik beklentilerle genel olarak tutarlı ve araştırmanın hipotezlerini destekleyici nitelikte olduğu sonucuna ulaşılmıştır.Anahtar Kelimeler: Regülasyon, Rekabet, Telekomünikasyon, Panel Veri, Bağımsız Düzenleyici Kurum, Özelleştirme.

Abstract:
Regulation economy has been improving as a sub-discipline of economy. Various economic regulation theories have been improved since the public interest theory of regulation. Although all these theories are coherent within itself, changing economic conditions and way of states? intervention to economy make it difficult for a general theory to be acceptable in this field. Regulations which are accepted as a means of competition policy today are being conducted by independent organizing institutions, aim to improve competition in markets and remove practices which prevent competition. The telecommunication sector which has the characteristics of natural monopoly has transformed into a competitive structure, public operators have been privatized and independent regulatory institutions have been formed in the sector. In this study, in parallel to the methods in literature, the effect of organizing reforms in telecommunication sector on competitive performance of telecommunication sector in OECD countries were analyzed with panel data method. In the study which is carried out for OECD countries, it was concluded that regulation studies in telecommunication sector has brought decrease on prices and level of income per capita; and has brought increase on employment, investment, income, internet usage, number of subscribers and labor efficiency. Moreover, privatization studies which are thought to have competitive contribution to sector brought decrease on prices, employment and income per capita; increase on investment, number of subscribers, internet usage, income and labor efficiency. According to application results of the study, it was concluded that forming organizing activities in telecommunication sector have positive effects on the improvement of competitive structure of sector and growth dynamics of the sector, and that panel data results are coherent with theoretical expectations in general sense and support hypotheses of the study.Keywords: Regulation, Competition, Telecommunication, Panel Data, Independent Regulatory Institutions, Privatization.