Öğretmen algılarına göre okul yöneticilerinin yönetim tarzları ile öğretmen özerkliği arasındaki ilişki
The relationship between the management styles of school managements and teacher autonomy
Yazar: HALİD HAMZA SEVİNÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PÜREN AKÇAY
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Mesleki özerklik = Professional autonomy ; Okul yöneticileri = School administrators ; Okul yönetimi = School administration ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Yönetsel tarz = Managerial style ; Ölçekler = Scales ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada sınıf öğretmenlerinin görüşleri doğrultusunda, öğretmen algılarına göre okul yöneticilerinin yönetim tarzları ile öğretmen özerkliği arasındaki ilişki öğretmenlerin cinsiyet, yaş, branş, mesleki kıdemi,  yöneticilik deneyimi, eğitim durumu ve okul türü değişkenleri dikkate alınarak incelenmiştir. Okul yöneticilerinin sergiledikleri yönetim tarzı ile öğretmen özerkliği arasındaki ilişkinin, sağlıklı bir okul ikliminin oluşması ve okul etkililiği üzerindeki önemi araştırmanın çıkış noktasını oluşturmaktadır. Araştırmada problem durumuna ilişkin bölümden sonra yönetim tarzları kuramsal açıdan detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Alan yazının ikinci bölümünde ise özerklik kavramı açıklanarak öğretmen özerkliği üzerinde durulmuştur.
Nicel araştırma yöntemi kullanılarak yapılan bu çalışmada ilişkisel tarama modeline göre veriler toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak ''Öğretmen Özerklik Ölçeği'' ve ''Algılanan Müdür Yönetim Tarzı Ölçeği'' kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, amaçlı örnekleme yöntemlerinden rastgele örnekleme yöntemi ile belirlenen ve 2020-2021 eğitim öğretim yılında Adıyaman ili Kahta İlçesindeki ilkokullarda görev yapmakta olan 367 öğretmen oluşturmaktadır.
Araştırmada elde edilen bulgulara göre, yöneticilerin yönetim tarzını işbirlikçi olarak algılayan öğretmenlerin işbirlikli yönetim tarzında kendini daha özerk hissettiği; otoriter, karşı koyucu ve ilgisiz yönetim tarzında ise öğretmenlerin yönetim ve karar alma süreçlerinde yer almadıkları sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Okul yönetimi, yönetim tarzı, öğretmen özerkliği.

Abstract:
In this study, in line with the opinions of classroom teachers, the relationship between school administrators 'management styles and teacher autonomy was examined by taking into account teachers' gender, age, branch, professional seniority, management experience, educational status and school type variables. The importance of the relationship between the management style of school administrators and teacher autonomy on the formation of a healthy school climate and school effectiveness constitute the starting point of the study. In the research, after the section on the problem situation, the management styles are explained in detail in theoretical terms. In the second part of the literature, the concept of autonomy is explained and teacher autonomy is emphasized.
In this study conducted using quantitative research method, data were collected according to the relational screening model. "Teacher Autonomy Scale" and "Perceived Principal Management Style Scale" were used as data collection tools. The sample of the study consists of 367 teachers who are determined by random sampling method, one of the purposeful sampling methods, and working in primary schools in Kahta district of Adıyaman in the academic year of 2020-2021.
According to the findings of the study, teachers who perceive the management style of the administrators as collaborative feel more autonomous in the cooperative management style; In the authoritarian, oppositional and disinterested management style, it was concluded that teachers do not take part in the management and decision-making processes.

Keywords: School management, management style, teacher autonomy.