Estetik ölçüt ile yapılandırılmış gezgin bakışa yeniden bakış
A new look on the travelller's gaze restructered with an aesthetic criterion
Yazar: BENAL DİKMEN
Danışman: DOÇ. GÜLÇİN ÖZDEMİR
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Bölümü / Resim Ana Sanat Dalı / Resim Bilim Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2009
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Estetik = Aesthetics ; Fotoğraf = Photograph ; Gezi motifi = Wandermotiv ; Görme = Vision ; Görsel algılama = Visual perception ; Peyzaj = Landscape ; Resim sanatı = Painting art ; Ressamlar = Painters ; Sanatçılar = Artists ; Turizm = Tourism

Özet:
Yerler artan bir biçimde, tüketim merkezleri olarak yeniden yapılandırılmaktadır. İnsanların bir yere ilişkin anlamlı buldukları neredeyse her şey, zaman içinde, özellikle görsel açıdan tüketilmektedir.Turizm endüstrisinin gelişmesiyle birlikte ortaya çıkan görsel algılamanın yeni biçimleriyle, turist bakışının gelişmesi arasında bağlar bulunduğu ve fotoğrafın bu süreçlerde önemli rol oynadığı ileri sürülmektedir.`Görme'nin salt `bakmak'tan farkı, kavrama ve anlama niteliklerine vurgu yapmak için kullanılmasıdır. Oysa fotoğraf makinesi bakmakla görmek arasındaki ayrımı bulandırır, görüneni anlama çabasını gereksiz kılar.Yirminci yüzyılın sonlarındaki tüketim olgusuna, yalnızca ekonomik bir süreç olarak değil, sosyal ve kültürel bir süreç olarak da bakmak mümkündür. Günümüzde imaj üretiminin ulaştığı yoğunluk, gündelik yaşamın estetikleştirildiği, yeni topluma, simülasyon dünyasına taşımıştır.Modern kentin kamusal alanlarında karşılaşılan durumları kavramaya yönelik çabanın kaynağı, Baudelaire'ın `flâneur'üdür. Fransızca'da ?avare gezinen? anlamını taşıyan sözcük, Benjamin'de temel kavram niteliğindedir. Baudelaire'ın gözlemini yorumlayan Benjamin `flâneur'ü modern kentin sembolik figürü haline getirmiştir. Bauman ise, bu kavramı günümüzdeki tüketim merkezlerini gezen insanları yorumlamak üzere kullanmıştır.Günümüzde yeni ulaşım ve iletişim teknolojilerinin gelişmesiyle insanlar çok kısa sürelerde, uzak mesafelere ulaşabilmektedirler. Bunun sonucunda, toplumsal hareketlerin, bilginin, imgelerin vb. giderek artan biçimde uluslar arası akışı sağlanmaktadır. Ne var ki kültürlerarası ilişkilerin çok yoğunlaştığı günümüzde dahi, bazı kalıpyargılar kırılamamıştır. Özellikle, oryantalist bakış açısının, bugün de kültürün ve sanatın pazarlanmasında kullanıldığını gözlemlemekteyiz.Sanatçılar, bugün önceki dönemlerden daha fazla dolaşmakta ve diğer insanlarla yoğun bir iletişim kurmaktadırlar.Bugün sanatçılar Modernizmin savunduğu gibi bireyselleşmenin değil, sosyalleşmenin peşinde koşuyorlar. Bu anlamda sanatın sunduğu fırsat, insanları bir araya getirmesine, `öteki'yle ilişkinin barındığı olanakları irdeleyen, kolektif ve katılımcı projelere açık olmasında yatmaktadır.ANAHTAR KELİMELER: Sanatçı, Estetik, Bakış, Gezgin, Tüketim,

Abstract:
Places are increasingly being restructured as consumers? centers where items and services are compared, evaluated, purchased and used. Whatever we find meaningful in a given place, such as natural surroundings, history, buildings, artifact environment, almost everything, is used and consumed in time. This consumption is essentially on a visual level.Under the impact of the continually growing tourism industry, modern ways of life developed new forms in the visual perception during the twentieth century. Many authors have set forward that there is some relation between this new kind of visual perception and the tourist gaze, on the other hand it has been suggested that photography plays an important part in this process.To see a single thing or a scene, it is sufficient to look at it, but look does not mean see. The difference between `seeing? and `looking? is that `to see? accentuates the grasping and understanding rather than capturing the light arrangement. Yet the camera disturbs and distorts the border between seeing and looking: it does as if it gives us some authentic knowledge; indeed it renders unnecessary our effort to realize the apparent world.We can consider the occidental consumption capitalism not only as a fact of an economic process but also a social and cultural one in which signs and symbols take part. Nowadays the commercial handling of the image acquires a crucial importance through consumption, modern advertisement, exhibitions, all kind of activities in the urban texture, and performances; as a result, we have to face a continuous reprocess of our wishes by means of images.In our epoch in which the border between the reality and the image has been almost abolished, and our daily life has acquired an aesthetic character, the density of images actually reached transmits us into a new society, namely that of simulation.This is why the new consumers? places (theme parks, malls, holiday camps) attract so many people. The inspiration source of the effort to grasp the very significance of what is happening in the modern city is personified in Baudelaire?s flâneur. This French word for idle indicates an essential concept in the work of Walter Benjamin who used it in the meaning of ?a person who, while strolling, produces reflections out of his impressions from the environment?. Thanks to Benjamin, interpreting Baudelaire?s observation, flâneur has been one of the well-known concepts of the well-known cultural analysis, and the main symbolic figure of modern cities. As to Bauman, he used this concept in his interpretation of visitors to modern consumers? centers. Physically or fictively, people can now reach very remote points very rapidly thanks to the development of new communication technologies. Therefore, international flow of social movements, items, knowledge, signs and practices, in short worldwide remote contacts take place in a manner more and more fluently. However, some prejudices are not overcome by this entire schedule yet. Especially the age-old orientalist conception, namely the Westerner?s gaze toward Orient, is still being misused in the marketing of culture, art and cities.Artists will travel, as they used to do in the past, for various reasons. Nevertheless, their circulation is nowadays more widespread, their relation to other people more dense.Artists are seeking socialization, reciprocal activities rather than individualization as the Modernism advocated in the past. The theoretical and practical future of today?s art is going to rise mainly on the human relationships. From this point of view, art give us a perfect occasion to gather different people, create participatory live projects handling the possibilities where the ties with the other take refuge.KEY WORDS: Artist, Aesthetics, Gaze, Traveler, Consumption.