Az tehlikeli işlerde çalışanlarda iş sağlığı ve güvenliği bilincinin değerlendirilmesi: Bir kamu kurumu çalışanları uygulaması
Evaluation of occupational health and safety awareness of employees in less hazardous jobs: A case of public institution employees
Yazar: FURKAN İMANCI
Danışman: DOÇ. DR. BABEK ERDEBİLLİ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Güvenliği ve Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Bilinç = Consciousness ; Kamu kuruluşları = Public institutions ; Çalışanlar = Workers ; İş güvenliği = Work safety ; İş sağlığı = Occupational health

Özet:
İş sağlığı ve güvenliğinin (İSG) amacı, çalışanların sağlık ve güvenliğini tehlikeye atabilecek tüm unsurların kaza yaşanmadan tespit edilerek bunlar hakkında gerekli önlemlerin alınması ve çalışanlar için sağlık ve güvenlik sunan bir ortamın tesis edilmesidir. İSG bilinci ise kişilerde güvenli davranış olgusunu geliştirmenin yanında İSG kavramının içselleştirilmesini, kişilerin algı ve tutumlarının sistemsel bir dönüşümle yeniden dizayn edilmesini ifade eder. Yapılan bu çalışma, bir kamu kurumunda İSG bilincinin incelenmesi maksadıyla bir kamu kurumunda çalışmakta olan personele bir anket uygulanması suretiyle gerçekleştirilmiş olup, bahsedilen ankete 320 kişinin katılım sağlamış olduğu bu çalışmada İSG bilincinin; çalışanların cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, tecrübe, iş kazası geçirme durumu, İSG eğitimi alma durumu değişkenlerine göre fark oluşturup oluşturmadığı analiz edilmiştir. "IBM SPSS Statistics" adlı istatistik analiz programının yirmi altıncı versiyonu ile yapılan analizler neticesinde, katılımcıların İSG bilinçlerinin cinsiyete ve iş kazası geçirmiş olma haline göre fark oluşturmadığı sonucunun ortaya çıkmasıyla buna uygun kurulmuş olan hipotezler kabul edilirken; İSG eğitimi almış olma durumu, yaş, tecrübe ve eğitim düzeyi değişkenlerine göre iş sağlığı ve güvenliği bilincinde anlamlı bir fark oluşturduğu sonucunun ortaya çıkmasıyla bu duruma dayalı oluşturulmuş hipotezler kabul edilmiştir. İş sağlığı ve güvenliği bilinci için anlamlı fark oluşturan değişkenler göz önüne alındığında İSG bilincinin geliştirilmesi için İSG eğitimlerinin işe başlandığında ve başladıktan sonra belirli periyotlarla uygulanması ve İSG'nin eğitim müfredatına alınarak en azından temel düzeyde de olsa kişilerin eğitim hayatında bir ders olarak aldırılması, İSG kapsamında bir farkındalık oluşturmada ve bu çerçevede bir bilinç oluşturmada temel taşı olacaktır. Ulaşılması istenen iş sağlığı ve güvenliği bilincinin tesis edilmiş olması, iş sağlığı ve güvenliğinin bir kültür olarak yerleşmesi ve bu kavramın tüm taraflarca benimsenerek içselleştirilmesinin sağlanması durumunda çalışanlar için tesis edilmesi gereken sağlıklı ve güvenli çalışma ortamı sağlanabilecek ve çalışanlar iş kazaları ve meslek hastalıklarından mümkün olabilecek en yüksek seviyede korunabileceklerdir.

Abstract:
The purpose of Occupational Health and Safety (OHS) is to detect all the elements that may endanger the health and safety of the employees before an accident occurs, to take the necessary precautions about them and to establish an environment that provides health and safety for the employees. OHS awareness, on the other hand, refers to the internalization of the concept of OHS and the redesign of people's perceptions and attitudes with a systemic transformation, as well as developing the phenomenon of safe behavior in people. This study is carried out by making a questionnaire to the personnel working in a public institution in order to examine the OHS awareness in a public institution. It is analyzed whether the employees make a difference according to the variables of gender, age, education level, experience, occupational accident status, and the status of receiving OHS training. As a result of the analyzes made of "IBM SPSS Statistics", it is concluded that the OHS awareness of the participants does not make a difference according to gender and having had a work accident, while the hypotheses established accordingly were accepted; based on the variables of OHS training, age, experience and education level that there is a significant difference in occupational health and safety awareness. According to considering the variables that make a significant difference for occupational health and safety awareness, in order to develop OHS awareness, OHS trainings at the beginning and at certain intervals after starting work, and inclusion of OHS in the training curriculum, at least at a basic level, to take it as a course in the education life of people, within the scope of OHS will be the cornerstone in creating an awareness and in creating a consciousness in this framework. If the desired occupational health and safety awareness is established, occupational health and safety is established as a culture, and this concept is adopted and internalized by all parties, a healthy and safe working environment that should be established for employees will be provided and employees will be protected from work accidents and occupational diseases at the highest possible level.