Sa'lebî'nin el-Keşf Ve'l-Beyân ile Beğavî'nin Me'âlimu't-tenzîl adlı tefsirlerinin şekil ve muhteva açısından karşılaştırılması
Comparison of Sa'lebi's tafsir al-kashf wa-al-beyan and begavi̇'s tafsir me'alim al-tenzil in terms of shape and content
Yazar: HİLAL YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH AYGÜN
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion
Dizin: Begavi = Begavi ; El-Keşf ve`l-Beyan = Al-Keşf ve`l-Beyan ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Salebi = Salebi ; Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam

Özet:
Sa'lebî, el-Keşf ve'l-beyân adlı eseriyle tefsir alanında mühim bir yere sahiptir. Kendinden sonraki müfessirler için de güçlü bir kaynak olmuştur. el-Keşf ve'l-beyân'ın kaynaklık ettiği en önemli tefsir, Beğavî'nin Me'âlimu't-tenzîl adlı eseridir. Bakıldığında eserler arasında büyük benzerlikler olduğu görülmekte ve bu benzerliklerin tam anlamıyla tespit edilmesi gerekmektedir. Bu sebeple bu çalışmada, bahsedilen eserlerin ve müfessirlerin tanıtılıp önemlerinin belirtilmesi hedeflenmiştir. Aynı zamanda iki tefsir arasındaki benzerlikler ve farklılıklar gözler önüne serilmeye çalışılmıştır. Bahsedilen bu hususlar şekil ve muhteva açısından incelenmiştir. Bu iki eser; dil, üslup, konu, izah, yorum, rivayet, dirayet, istişhad, isrâiliyat, ahkam, kelâmî yorumlar, fıkhî izahlar, Kur'ân ilimleri açılarından mukayese edildiğinde benzerliklerin fazla olduğu görülmüştür. Ancak el-Keşf ve Me'âlimu't-tenzîl arasında az da olsa farklılık arzeden yerler vardır. Bunlar; kısa surelerin tefsiri, dil izahları, işârî tefsir, şiir ile istişhâd, fıkhî izahlar, kıssalar, zayıf ve mevzû rivayetler, isrâiliyat gibi konulardır.
Anahtar Kelimeler: Sa'lebî, Beğavî, el-Keşf, Me'âlim, Tefsir.

Abstract:
COMPARISON OF SA'LEBI'S TAFSIR AL-KASHF WA-AL-BEYAN AND BEGAVİ'S TAFSIR ME'ALIM AL-TENZIL IN TERMS OF SHAPE AND CONTENT

Sa'lebî has an important place in the field of tafsir with his work named al-Kashf wa-al-Beyan. It has also been an powerful source for the commentators after him. The most important tafsir that al-Kashf wa-al-Beyan's sourced from is Beğavî's Me'alım al-Tenzıl. When looked at, it is seen that there are great similarities between the works and it is thought that these similarities should be determined exactly. For this reason, in this study, it is aimed to introduce the mentioned works and commentators properly and to reveal their importance. At the same time, the similarities and differences between the two tafsir have been tried to be revealed. The mentioned similarities and differences were examined in terms of form and content. These two works; When compared in terms of language, style, subject, explanation, interpretation, narration, acumen, İstishad, İsraılıyyat, judgments, theological interpretations, fiqh explanations and Qur'anic sciences, it is seen that there are many similarities. However, there are places that show slight differences between al-Kashf and Me'alım al-Tenzıl. These; Tafsir of short suras, explanations of language, ishari tafsir, poetry and istishad, fiqh explanations, parables, weak and topical narrations, ısraılıyyat. 

            Keywords: Sa'lebî, Beğavî, al-Kashf, Me'alım, Tafsir.