Özel yetenekli öğrencilerin sosyal bilgiler dersinde mekânsal düşünme becerilerinin geliştirilmesi: Eğitim modülü
Developing spatial thinking skills in social studies course of gifted students: Education module
Yazar: AYŞE TOSUN
Danışman: PROF. DR. NAZLI GÖKÇE
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Düşünme becerileri = Thinking skills ; Mekansal beceri = Spatial skill ; Mekansal bellek = Spatial memory ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Öğretim modülü = Teaching module ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Bilim ve Sanat Merkezi'nde (BİLSEM) eğitim gören 5. sınıf Bireysel Yetenekleri Farkettirme (BYF) programı öğrencilerinin sosyal bilgiler dersinde mekânsal düşünme becerilerini destekleyecek bir eğitim modülünün tasarlanması, uygulanması ve öğrencilerin mekânsal kavram ile mekânsal düşünme becerilerindeki gelişiminin incelenmesidir. Araştırmada karma yöntemlerden gömülü deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmaya 2020-2021 eğitim-öğretim yılı bahar dönemi, Muğla ilinde yer alan Bilim ve Sanat Merkezi 5. sınıf BYF programındaki 30 öğrenci dahil edilmiştir. Öğrencilerin mekânsal kavram ve mekânsal düşünme becerilerini geliştirmek için araştırmacı tarafından Mekânsal Düşünme Becerisi Eğitim Modülü (MDBEM) hazırlanmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak; uzman görüşü formu, mekânsal düşünme becerisi testi, mekânsal kavram testi, öğretmen ve öğrenci odak grup görüşme formları ve öğrenci günlükleri kullanılmıştır. MDBEM uygulandıktan sonra nicel veriler için parametrik analizler yapılmıştır. Nitel verilerin analizi için betimsel ve içerik analizinden faydalanılmıştır. Araştırma sonucunda; özel yetenekli öğrencilerin Mekânsal Kavramlar Testi ile Mekânsal Düşünme Becerileri Testi'nden aldıkları ön ve sontest puanları arasında sontest lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p<0,05). Bu bağlamda modüller özel yetenekli öğrencilerin mekânsal kavram düzeyleri ile mekânsal düşünme becerilerinin gelişiminde etkili olduğu tespit edilmiştir. Tüm bu sonuçlar doğrultusunda MDBEM'nin BİLSEM sosyal bilgiler dersinde öğrencilerin mekânsal kavramlarını ve mekânsal düşünme becerilerini geliştirmede kullanılabileceği önerilmiştir.

Abstract:
The aim of this research is to design and implement an education module that will support spatial thinking skills in the social studies course of the 5th grade Individual Abilities Recognition program students studying at the Science and Art Center, and to examine the development of students in spatial concept and spatial thinking skills.  Embedded experimental design, one of the mixed methods, was used in the research. 30 students from the 5th grade Individual Abilities Recognition program of the Science and Art Center in Muğla province in the spring term of the 2020-2021 academic year were included in the research. The Spatial Thinking Skills Training Module was prepared by the researcher in order to improve the spatial concept and spatial thinking skills of the students. As data collection tools in the research; expert opinion form, spatial thinking skill test, spatial concept test, teacher and student focus group interview forms and student diaries were used. After the module was applied, parametric analyzes were made for quantitative data. Descriptive and content analysis were used for the analysis of qualitative data. As a result of the research; A significant difference was found between the pre- and post-test scores of gifted students in the Spatial Concepts Test and the Spatial Thinking Skills Test in favor of the posttest (p<0.05). In this context, it has been determined that the modules are effective in the development of the spatial concept levels and spatial thinking skills of gifted students. In line with all these results, it has been suggested that MDBEM can be used to develop students' spatial concepts and spatial thinking skills in BİLSEM social studies course.