Türkiye - İsrail ilişkilerinde Mavi Marmara Krizi 
kriz yönetimi açısından bir inceleme
Mavi Marmara Crisis in Turkish - Israeli relations  
an analysis from the perspective of crisis management
Yazar: AYŞE KÜÇÜK
Danışman: DOÇ. DR. FUAT AKSU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Kriz = Crisis ; Kriz yönetimi = Crisis management ; Mavi Marmara = Mavi Marmara ; Türk-İsrail ilişkileri = Turkish-Israeli relations ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; İHH = IHH ; İsrail = Israel

Özet:
Bu tez çalışmasında, Türkiye ve İsrail arasında 2010 yılının Mayıs ayında başlayan ve halen devam etmekte olan "Mavi Marmara Krizi" incelenecektir. İnsan Hak ve Hürriyetleri Vakfı (İHH), The Free Gaza Movement, Ship To Free Gaza, Ship to Gaza Sweden, The International Committee to Lift Siege on Gaza, The European Campain to End the Siege on Gaza adlı sivil toplum kuruluşlarının Gazze'ye deniz yoluyla yardım ulaştıracağını kamuoyuna ilan etmesi, İsrail'de tepkilere neden olmuştur. İsrail, filonun yola çıkmasına izin verilmemesi gerektiğini birçok kanaldan Türkiye'ye iletmiştir. Türk karar alıcılar ise, Türkiye'nin demokratik bir ülke olduğunu ve sivil toplum faaliyetlerinin zorla engellenemeyeceğini belirten açıklamalar yapmışlardır.
Yardım Filosu'na 31 Mayıs 2014 sabahı 4.30 sıralarında İsrail karasularının 70-80 deniz mili açığında düzenlediği operasyon sonucunda 10 kişi hayatını kaybetmiş 50'den fazla aktivist ise yaralanmıştır. İsrail'in askeri müdahalesi nedeniyle sivil toplum-devlet arasında başlayan bir kriz, Türkiye-İsrail krizine dönüşmüştür. Türkiye için "Mavi Marmara Krizi" filoya uluslararası sularda askeri operasyon düzenlenmesi ve aktivistlere ölçüsüz şiddet uygulanmasıyla başlamıştır. Sivil toplum örgütlerinin bir eyleminin İsrail tarafından askeri operasyonla karşılık bulması, İsrail için de bir krizin varlığını göstermektedir. Çalışma, karar alıcıların algılamalarına, göreceli güç kavramına, ulusal faktörlere atıfta bulunan Neoklasik Realizm temeli üzerinden kurgulanacaktır. Karar alıcıların eylemleri, hedef ülke, üçüncü aktör üzerindeki etki ve tepkileri önemli bir yere sahiptir. Farklı biçim, şekil ve coğrafyalarda, yine birbirinden farklı süreçlerle gelişen krizlerin varlığı hem bir tanım hem de tasnif yapılmasını gerektirmiştir. Karar alma mekanizmasının başında bulunan liderler, dönemlerinde ulusal çıkarlarını korumak ve kriz yönetiminin zorluklarıyla mücadele etmek durumundadırlar. Ayrıca,  bu süreçte hangi stratejinin seçileceğine, kaynakların nasıl kullanılacağını da belirlemektedirler. Kriz yönetim sürecinde benimsenen strateji, krizleri yönetmede tek başına etkili olmayıp, sürecin başarısını etkileyen faktörler birçok faktör bulunmaktadır. Çalışmada, Türkiye ile İsrail ilişkilerinin "11 Eylül'ü" olarak ifade edilen Mavi Marmara Krizi, karar alıcıların uygulamaları dâhilinde ele alınıp, neden bir krizin ortaya çıktığını belirlemek açısından önemli olacaktır.

Abstract:
In this thesis, the crisis between Turkey and Israel called 'Mavi Marmara' that started in May 2010 and is still going on today is examined. Israel reacted negatively to the announcements that several civil society organizations such as Humanitarian Relief Foundation (İHH), Ship To Free Gaza, Ship to Gaza Sweden, The International Committee to Lift Siege on Gaza, The European Campain to End the Siege on Gaza had made on their plans to transport humanitarian help by sea to Gaza. Israel asserted that Turkey had to prevent the departure of the ship declaring this initiative as an attempt to interrupt the Israeli blockade in Gaza. Turkish decision-makers, on the other hand, responded with several statements underlining that Turkey, being a democratic country, cannot ban civil society activities unilaterally. 
Despite all the warnings, the ship departed from Istanbul on May 22, then from Antalya on May 28 and finally met the other ships near Cyprus. As a result of Israeli operation against the fleet 80 miles off its territorial waters on May 31 at around 04.30, ten people died and more than 50 activists were wounded. A crisis between the civil society and a state that arose after the operation turned to be a crisis between Turkey and Israel afterwards. According to Turkey, the crisis began with the Israeli attack to the fleet in the international waters and its disproportional violence against the activists. That Israel preferred to react militarily to a civil society action indicates, on the other hand, that it considered this action as a crisis. This study is based on the theory of neoclassical realism. The choice of neoclassical theoretical framework inevitably necessitates a foreign policy analysis. In the study, the actions of decision-makers, target country and effects as well as reactions of third actors are significant. 
The leaders, as the heads of decision-making mechanisms are in the position to defend national interests and struggle with the difficulties of crisis management. They also choose which strategy to follow and decide how to use the resources. However, the strategy chosen in the process crisis management is not the sole factor, as there are many more factors that influence the process. In its analysis of 'Mavi Marmara Crisis', which was labeled as the '9/11 of Turkish-Israeli relations' within the context of the activities of decision-makers, this study will contribute to determine why a crisis arose.