Behçet hastalarında Nrf2, Keap11 ve sestrin2 yolağının araştırılması
Investigation of Nrf2, Keap1 and sestrin2  pathway in behçet disease patients
Yazar: MEHMET EMİN ÇAKAR
Danışman: DOÇ. DR. ORHAN ZENGİN
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Literatürde NRF2, Keap1 ve Sestrin2 molekülleri antioksidan yolaklardaki ana düzenleyici moleküllerin en önemlilerindendir. Bu moleküllerin çok sayıda kronik inflamatuar hastalığın etyopatogenezinde rol aldığı gösterilmiştir. Biz de bu
 çalışmamızda NRF2, Keap1 ve Sestrin2'nin Behçet Hastalarındaki düzeyini belirlemek suretiyle Behçet Hastalığının etiyopatogenezini aydınlatmaya katkı sunmayı amaçladık. Böylece sonraki araştırmalarda bu molekülleri hedef alan tedavi yöntemlerini geliştirebilme fırsatı da doğabilecektir.

Gereç ve Yöntem: Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Eğitim ve Araştırma Hastanesi Romatoloji polikliniğimizde takip edilen Behçet hastalığı tanısı almış hastalardan ve sağlıklı (bilinen hiçbir hastalığı olmayan) gönüllülerden kan tahlili alınarak serum CRP, ESH, Nrf2, Keap1, Sesn2 parametreleri çalışıldı. Ayrıca demografik veriler, hastalığın süresi, hastaların hangi organları tuttuğu, hastaların kullandığı tedavi yöntemleri gibi veriler hastalardan sorularak ve sistemden taranarak alındı.

Bulgular: Çalışmamıza 50 hasta ve 30 kontrol grubu olmak üzere gönüllü toplam 80 kişi dahil edildi. Çalışmaya katılan hastalardan 25'i kadın 25'i erkek ve kontrol grubunun 15'i kadın 15i erkekti. Hastaların tamamında mukokutanöz tutulum vardı, eklem tutulumu 32(%64) hastada, göz tutulumu 16(%32) hastada vasküler tutulum 9(%18) hastada nörolojik tutulum ise 3(%6) hastada mevcuttu. Gastrointestinal tutulumu olan hastamız hiç yoktu. Hastaların aldığı tedavi türleri Nsaii-Steroid-Kolşisin, Geleneksel Dmard ve Biyolojik Dmard olarak araştırıldı. 

            Çalışmamızda hasta ve kontrol gruplarında CRP, ESH parametleri karşılaştırıldı. CRP ve ESH değerlerinde gruplar arasında anlamlı fark bulunamadı (CRP p=0,410 ve ESR p=0,972). Nrf2, Keap1 ve Sesn2  düzeyleri de hasta ve kontrol grubu arasında karşılaştırıldı. Çalışmamızdaki bu sonuca göre Nrf2(p=0,003), Keap1(p=0,001) ve Sesn2(p=0,004) düzeyleri hasta grubunda kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük bulundu.

Sonuç: Nrf2 ve Sesn2 antioksidan moleküller olup beklentilerimiz doğrultusunda Behçet hastalarında kontrol grubuna göre yüksek çıkması bu moleküllerin hastalığın etiyopatogenezinde rol alabileceğini düşündürmektedir. Nrf2'yi baskılayan Keap1 proteini oksidan bir molekül olup hastalarımızda kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük çıkması beklentilerimizin aksine olmuştur. Fakat Nrf2'yi baskılayan farklı moleküllerin varlığı bu konuda daha fazla araştırma yapma ihtiyacı doğurmaktadır.

Anahtar kelimeler: Behçet hastalığı, Keap1, Nrf2, Sesn2, antioksidan, oksidan

Abstract:
Background and aim: : In the literature, NRF2, Keap1 and Sestrin2 molecules are among the most important regulatory molecules in antioxidant pathways. These molecules have been shown to be involved in the etiopathogenesis of many chronic inflammatory diseases. In this study, we aimed to elucidate the etiopathogenesis of Behçet's Disease by determining the levels of NRF2, Keap1 and Sestrin2 in patients. Thus, there may be an opportunity to develop treatment methods targeting these molecules in subsequent researches.

Methods: Serum CRP, ESR, Nrf2, Keap1, Sesn2 parameters were studied by taking blood tests from healthy volunteers (without any known disease) and patients diagnosed with Behçet's disease who were followed by the Rheumatology Clinic of Gaziantep University. In addition, information such as demographic data, duration of the disease, the organs affected by the disease, and the treatment methods used by the patients were obtained by history taking or scanning the medical records available.

Findings: A total of 80 volunteers, 50 patients and 30 control groups, were included in our study. Among the patients participating in the study, 25 were women and 25 were men, and the control group included 15 women and 15 men. All patients had mucocutaneous involvement. Other organ involvements were as follow; joint involvement in 32 (64%) patients, eye involvement in 16 (32%) patients, vascular involvement in 9 (18%) patients, and neurological involvement in 3 (6%) patients. We had no patients with gastrointestinal involvement. The types of treatment received by the patients were classified as Nsaid-Steroids-Colchicine, Traditional Dmards and Biological Dmards.

            In this study, we compared CRP, ESR parameters in the patient and control groups. No significant difference was found between the groups in CRP (p = 0.410 ) and ESR(p = 0.972) levels. Nrf2, Keap1 and Sesn2 levels were also compared between the patient and control groups. According to this result in our study, Nrf2(p=0.003), Keap1(p=0.001) and Sesn2(p=0.004) levels were found to be significantly lower in the patient group than in the control group.

Conclusion; Nrf2 and Sesn2 are antioxidant molecules, and in line with our expectations, they were found to be higher in Behcet's patients than in the control group, suggesting that these molecules may play a role in the etiopathogenesis of this disease. Keap1 protein, which suppresses Nrf2, is an oxidant molecule, and it was significantly lower in our patients than in the control group, which was contrary to our expectations. However, the existence of different molecules that suppress Nrf2 creates the need for further researches on this subject.

Keywords: Behçet's disease, Keap1, Nrf2, Sesn2, antioxidant, oxidant