Öğretmenlerin fen öğretiminde sanal gerçeklik kullanma niyetlerine ilişkin kavramsal bir modelin geliştirilmesi
Development of a conceptual model related to teachers intentions to use virtual reality in science teaching
Yazar: RABİA ATEŞ
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH AYDIN ; DOÇ. DR. HÜSEYİN ATEŞ
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Günümüzde, teknoloji ve eğitim entegrasyonu ile ilgili olarak yapılan araştırmalar
oldukça değerlidir. Sanal gerçeklik programları ise bilim ve teknoloji gelişiminin de
etkisiyle günümüzde son derece önemli bir noktaya gelmiştir. Bu bağlamda çalışmada
fen bilimleri öğretmenlerinin sanal gerçeklik kullanma niyetleri üzerindeki faktörlerin
belirlenmesi amaçlanmıştır. Söz konusu faktörleri belirlerken üç farklı model göz önüne
alınmıştır. Bu modellerden; i) Teknoloji Kabul Modeli, ii) Planlanmış Davranış Teorisi
ve iii) Öz Belirleme Teorisidir. Bu araştırma fen bilimleri öğretmenlerinin sanal
gerçeklik kullanımı ile fen öğretim ortamını çeşitlendirecek eylemlerde bulunmalarına
rehberlik edecek teorik ve pratik çıkarımları ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu
çalışma, nicel araştırma yöntemleri arasında yer alan kesitsel tarama araştırma deseni
kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın örnekleminde 298 fen bilimleri öğretmeni yer
almaktadır. Hazırlanan ölçekler beşli Likert tipi olup 30 maddeden oluşmaktadır.
Verilerin analizi sırasında; i) betimsel analizler, ii) doğrulayıcı faktör analizi ve iii) yol
analizi kullanılmıştır. Araştırmanın güvenirliğinin hesaplanması için kullanılan
Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı ve yapı geçerliğinin sağlanması için elde edilen
değerlerin uygun olduğu tespit edilmiştir. Yol analiz sonuçlarına göre ilişki katsayıları
(β) .22 - .37 aralığında yer almaktadır. Böylelikle çalışmada yer alan 13 hipotezin
tamamının kabul edildiği sonucuna ulaşılmaktadır (p<.001). Araştırmadan elde edilen
sonuçların öğretmenlere, program geliştiricilere ve araştırmacılara yol göstermesi beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler: Fen öğretimi, Öz belirleme teorisi, Planlanmış davranış teorisi, Sanal gerçeklik, Teknoloji kabul modeli.

Abstract:
Today, research on the integration of technology and education is highly valuable.
Virtual reality programs have reached a significant point in today's world, influenced by
advancements in science and technology. In this context, the study aims to identify
factors influencing science teachers' intentions to use virtual reality. Three different
models were considered to determine these factors; i) Technology Acceptance Model,
ii) Theory of Planned Behavior, and iii) Self-Determination Theory. This research aims
to provide theoretical and practical implications to guide science teachers in
diversifying their science teaching environment using virtual reality. The study was
conducted using a cross-sectional survey design, a method among quantitative research
techniques. The sample of the study consists of 298 science teachers. The prepared
scales are of the five-point Likert type and consist of 30 items. During the data analysis,
i) descriptive analyses, ii) confirmatory factor analysis, and iii) path analysis were used.
The Cronbach Alpha reliability coefficient used to calculate the reliability of the
research and the obtained values ensuring structural validity were found to be
appropriate. According to the path analysis results, the relationship coefficients (β)
range from .22 to .37. Thus, all 13 hypotheses in the study were concluded to be
accepted (p<.001). It is expected that the results obtained from the research will guide
teachers, curriculum developers, and researchers.

Keywords: Science teaching, Virtual reality, Theory of planned behavior, Self-determination theory, Technology acceptance model.