Sanayide endüstriyel robot kullanımının çalışan sağlığına etkileri
The impact of industrial robot usage on employee HEALTH
Yazar: MUSTAFA HIRLAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RÜŞTÜ UÇAN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology

Özet:
Sanayide endüstriyel robot kullanımı, teknolojinin gelişmesi ile akıllı fabrikaların kurulması yönünde atılan ilk adımlardan biri olmakla birlikte hızlıca yaygınlaşmaktadır. Robot yatırımlarının başlıca nedenleri, ağır ve tehlikeli işlerden insanların uzaklaştırılması ile tesislerdeki iş kazası ve meslekli hastalıklarının azaltılması ve üretimde hız ve kalitenin artmasıdır. 
Bu tezin öncelikli amacı, çapak temizleme prosesinde insan yerine robot ile yapılan işlerin iş sağlığı ve güvenliği açısından incelenmesi, iş kazalarına etkilerinin araştırılması, robot kullanımının avantaj ve dezavantajlarının gözlemlenmesidir.
Tez çalışması, İstanbul'da faaliyet gösteren bir motor üretim tesisinin çapakhane bölümünde kurulan robot hücresi üzerinde yapılmıştır. Robot hücresinin tasarımı ve imalatı boyunca öngörülen riskler ve bunlara karşılık alınan önlemler incelenmiş, robot kullanımı ile ortadan kaldırılması planlanan riskler üzerinde durulmuştur.
Çapakhane bölümünde robot hücresi kurulumu ile; yolluk kesme, çapak kırma, çapak alma, freze işlemleri robot ile yapılmaya başlanmıştır. Bu operasyonlarda kullanılan dikey şerit testere, hilti, manuel freze, orbital el zımparası gibi tehlike arz eden ekipman kullanımına gerek kalmamıştır. Fabrikada en sık iş kazası görülen testere operasyonu sırasında gerçekleşen kesik, çapak batması gibi kazalar ve el aletleri kaynaklı oluşan el kol titreşim sendromu hastalıkları gibi çalışan sağlığını tehlikeye sokan etmenler giderilmiştir. 
İnsan yerine robot ile yapılan sürekli tekrarlayan tehlikeli işler hem işçi hem işveren perspektifi ile incelenmiş ve güvenlik, maliyet, süre, kalite karşılaştırılmaları yapılmıştır. Prosese uygun tasarlanan makineler ile kurulan robot hücresinin incelenen açılardan faydaları tespit edilmiştir.

Abstract:
The use of industrial robots in industry is rapidly spreading, although it is one of the first steps taken towards the establishment of smart factories with the development of technology. The main reasons for robot investments are the removal of people from heavy and dangerous works, the reduction of work accidents and occupational diseases in the facilities, and the increase in speed and quality in production. 
The primary purpose of this thesis is to examine the work done with a robot instead of a human in the deburring process in terms of occupational health and safety, to investigate the effects on occupational accidents, and to observe the advantages and disadvantages of robot use.
The thesis study was carried out on the robot cell installed in the burring section of an engine production facility operating in Istanbul. The risks envisaged during the design and manufacture of the robot cell and the measures taken against them are examined, and the risks that are planned to be eliminated with the use of robots are emphasized. With the installation of the robot cell in the burr section; runner cutting, deburring, milling operations started to be made with the robot. There is no need to use dangerous equipment such as vertical saw, unit, hilti, manual milling cutter, orbital hand sander that were used in these operations in manual process. Factors that endanger employee health, such as cuts and burrs during sawing operation, which is the most common occupational accident in the factory, and hand-arm vibration syndrome diseases caused by hand tools have been eliminated.
Repetitive and dangerous jobs done with robots instead of humans were examined from both the employer and employee perspectives, and comparisons of safety, cost, time and quality were made. The benefits of the robot cell installed with the machines designed in accordance with the process have been determined.