Küreselleşmenin Türkiye'de hanehalkı tüketim harcamalarına etkilerinin analizi
An analysis for the effects of globalization on household consumption expenditures in Turkey
Yazar: İHSAN OLUÇ
Danışman: PROF. DR. BEKİR GÖVDERE
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Eşbütünleşme = Cointegration ; Hanehalkı = Household ; Hanehalkı tüketimi = Household consumption ; Küreselleşme = Globalization ; Nedensellik = Causality ; Tüketim harcamaları = Consumption expenditures ; Vektör otoregresyon modeli = Vector autoregression model

Özet:
Türkiye'de hanehalkı tüketim harcamaları bütün dünyada olduğu gibi GSYH'nin oldukça büyük bir bölümünü oluşturmaktadır. GSYH'nin %80 ile %50'si arasında değişen oranlarda değerler alan hanehalkı tüketim harcamaları bu büyüklüğü nedeniyle birçok çalışmanın konusunu oluşturmuştur. Hanehalkı tüketimi sadece bir büyüklük olarak değil aynı zamanda ekonomik refah ve kalkınmışlığın da temel belirleyicisi sayılmaktadır. Farklı birçok ülkede hanehalkı tüketimi ile küreselleşme arasındaki ilişkinin incelenmiş olması karşın Türkiye için böyle bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Türkiye özelinde ilk kez bu çalışmayla hanehalkı tüketim harcamaları ve küreselleşme arasında ne tür bir ilişkinin olduğu araştırılmıştır.
  
Hanehalkı tüketimi ile küreselleşme ilişkisinin kapsamlı bir biçimde ortaya konulabilmesi için KOF küreselleşme endeksi seçilmiştir. 2018 yılında güncellenen bu endeks kırk iki farklı değişken ile oluşturulmakta küreselleşmeyi bir bütün olarak ele almaya imkan vermektedir. Yapmış olduğumuz çalışmada hanehalkı tüketim harcamaları ile KOF küreselleşme endeksi, De Jure Küreselleşme Endeksi ve De Facto Küreselleşme endeksi arasında ekonometrik analizler yapılmıştır. Serilerin durağanlıkları ADF, PP birim kök testleriyle araştırılmıştır. Nedensellik ilişkisi Granger nedensellik testi ile incelenmiştir. Eşbütünleşme ilişkisi Engle-Grenger eşbütünleşme testi ile incelenmiştir. Değişkenler arasındaki ilişki son olarak kurulan VAR modeliyle incelenmiş ve varyans ayrıştırma yapılmış ve etki-tepki fonksiyonları çizilmiştir.

Abstract:
In Turkey, household consumption expenditures constitute a sizable portion of GDP as in the whole world. Household consumption expenditures, which vary between 80% and 50% of GDP, have been the subject of many studies because of this size. Household consumption is considered not only as a size but also as the main determinant of economic prosperity and development. For many different countries, the relationship between household consumption and globalization has examined but such a study has not been observed for Turkey. This is the first study for Turkey which was investigated what kind of relationship have between household consumption expenditure and globalization.

The KOF globalization index was chosen to elucidate the relationship between household consumption and globalization in a comprehensive manner. This index, which was updated in 2018, provides the opportunity to consider globalization as a whole by creating forty-two different variables. In this study, econometric analyzes were conducted between household consumption expenditures and KOF globalization index, De Jure Globalization Index and De Facto Globalization Index. Stability of series was investigated by using ADF, PP, unit root tests. Causality relationships was determined by Granger method. The presence of cointegration between series was tested by Engle-Grenger cointegration test. Finally, the relationship between the variables was examined with the established VAR model and variance decomposition was performed and impulse-response functions were plotted.