Caz festival afişlerinde deneysel tipografi kullanımı
The utilisation of experimental typography in jazz festival posters
Yazar: ALEV GÖRBİL
Danışman: DOÇ. DR. PELİN ÖZTÜRK GÖÇMEN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Medya Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Afişler = Posters ; Caz = Jazz ; Deneysel tipografi = Experimental typography ; Festivaller = Festivals ; Müzik festivalleri = Music festivals ; Tipografi = Typography

Özet:
Görsel iletişimin önemli araçlarından biri olan tipografinin, toplumsal ve kültürel yaşamımızın içinde yer alan ve iletilmek istenen mesajı hedef kitleye oldukça hızlı aktarma özelliğine sahip olan afişlerin tasarımında etkin bir role sahip olduğu yadsınamaz bir gerçektir. Uyandırdığı görsel ve algısal etki ile sanat değeri taşıyan ürünlerin ortaya çıkmasına olanak sağlayan deneysel tipografi kullanımı aynı zamanda da kural tanımaz, alışılmadık ve yenilikçi yaklaşımıyla afiş sanatında yeğlenen bir uygulama haline gelmiştir. İçinde taşıdığı başkaldırı güdüsüyle doğaçlama olarak üretilen caz müzik de yaratıcılık bakımından deneysel tipografiyle ortak özelliğe sahiptir. Deneysel tipografi kullanımının en güzel örneklerine caz müzik ile ilgili afişlerde rastlanabileceği düşüncesinden yola çıkarak bu tez çalışması kapsamında Caz Derneği tarafından 1996 yılından beri düzenlenen Uluslararası Ankara Caz Festivali'nin seçilen afişlerinin tasarımlarında deneysel tipografi kullanımı incelenmiştir. Çalışma sürecinde nitel araştırma yönteminden yararlanılarak deneysel tipografi, afiş sanatı ve caz müzik alanlarında literatür taraması yapılmış, yayımlanan kaynaklar incelenmiştir. Çalışma sırasında ayrıca nitel araştırmada veri toplama yöntemi olarak görüşme yapılmış, uygulama biçimi olarak hem yüz yüze hem de görüntülü (Google Meet) görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Tüm bu araştırma ve inceleme süreci sonucunda, ilerleyen süreçte düzenlenmesi öngörülen 28. Uluslararası Ankara Caz Festivali için bir tema belirlenmiş, ulusal düzeyde yapılacak tanıtım etkinliklerinin deneysel tipografiden yararlanılarak görselleri hazırlanmış ve tanıtım kanallarında yayınlanacak çalışmalar örneklendirilmiştir.

Abstract:
It's an established fact that as one of the important tools of visual communication, typography plays an active role in the design of posters, which is a part of our social and cultural life and holds the ability to deliver the desired message to the target audience rapidly. The utilisation of experimental typography allows the creation of products that have artistic value. Jazz music, which is improvised with the instinct of rebellion it carries, has a common feature with experimental typography in terms of creativity. Based on the idea that the best examples of experimental typography can be found in posters for jazz music, the utilisation of experimental typography in the designs of selected posters of the International Ankara Jazz Festival, which has been organized by the Jazz Society of Türkiye since 1996, has been examined within the scope of this thesis. During the course of the study by utilising the qualitative research method, a literature review was done in the fields of experimental typography, poster art and jazz music, and the published literature was examined. During the study, interviews - face to face and video (Google Meet) - were conducted as a data collection method in qualitative research. As a result of the research and examination process, for the "28th International Ankara Jazz Festival", supposed to be organized in the future, a theme is determined, visuals of the nationwide promotional activities are prepared while using experimental typography elements, and the designs to be published on the promotional channels are exemplified.