9-11 yaş arası çocuklarda ekran kullanım düzeyleri ile ilişkili faktörler; Algılanan stres, yaşam doyumu, otomatik düşünceler
Factors related to screen use in children aged 9 – 11;stress, life satisfaction, automatic thoughts
Yazar: RAMAZAN ÇAĞLAR ERCEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUZAFFER ŞAHİN
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ekran bağımlılığı = Screen addiction ; Ekran kullanımı = Screen use ; Otomatik düşünce = Automatic thoughts ; Stres = Stress ; Televizyon = Television ; Televizyon izleme eğilimleri = Television watching tendencies ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Bu araştırmada, 9 – 11 yaş arası çocukların ekran karşısında geçirdikleri süre ile algıladıkları stres, yaşam doyumları ve otomatik düşünceleri arasındaki ilişkiyi incelenmiştir. Araştırmada 9 – 11 yaş arası 852 çocuğa (498 kız 354 erkek) Kişisel Bilgi Formu,  Ekran Kullanımı Belirleme Çizelgesi, Çocuklar İçin Yaşam Doyum Ölçeği Otomatik Düşünceler Ölçeği, Çocuklarda Algılanan Stres Ölçeği uygulanmıştır. Korelasyon ve regresyon analizleri ve karşılaştırma testleri yapılmıştır. Araştırmada çocukların büyük çoğunluğunun bilgisayar sahibi ve yarısından fazlasının akıllı telefonu ile tableti olduğu görülmüştür. Çocukların büyük çoğunluğunun sosyal medya hesabının olduğu görülmüştür. Sosyal medya kullanım düzeyi arttıkça hem okul hem tatil döneminde algılanan stres ve otomatik düşünceler puanı artmakta yaşam doyumu puanı da azalmaktadır. Mesajlaşma düzeyi arttıkça, algılanan stres ve otomatik düşünceler artmakta yaşam doyumu da azalmaktadır. Youtube üzerinden video izlemede de sonuçlar sosyal medya ve mesajlaşma kullanımında olduğu gibi gözlenmiştir. Okul günü TV izlemek düzeyleri ile yaşam doyumu ve otomatik düşünceler arasında, tatil gününde ise TV izleme ile algılanan stres ve otomatik düşünceler arasında fark gözlenmiştir. Algılanan stres ile; ekrandan dizi film izleme, sosyal medya kullanımı, mesajlaşma,  Youtube üzerinden video seyretme arasında hem okul hem tatil gününde okul gününde tekli ve online oynama,  tatil günü tekli oyun oynama ,tatil günü ekrandan gazete okuma ile arasında fark görülmüştür. Yaşam doyumu ile; ekrandan dizi film izleme, gazete dergi okuma, sosyal medya kullanımı, mesajlaşma, Youtube üzerinden video seyretme arasında hem okul hem tatil günü arasında okul günü TV izleme, okul günü tekli ve online oyun, tatil günü tekli ve online oyun arasında fark görülmüştür. Otomatik düşünceler ile; TV izleme, sosyal medya kullanımı, mesajlaşma, Youtube üzerinden video seyretme ile hem okul hem tatil günü ,okul günü ekrandan dizi film izleme, okul günü tekli ve online oyun, tatil günü tekli oyun tatil günü ekrandan ödev yapma düzeyleri arasında da fark görülmüştür.

Abstract:
In this study, the relationship between the time spent in front of the screen by children between the ages of 9 and 11 and their perceived stress, life satisfaction and automatic thoughts were examined. In the study, Personal Information Form, Screen Usage Determination Chart, Automatic Thoughts Scale for Children's Life Satisfaction Scale and Perceived Stress Scale for Children were applied to 852 children (498 girls and 354 boys) between the ages of 9-11. Correlation and regression analyzes and comparison tests were performed. In the study, it was seen that the majority of the children had a computer and more than half of them had a smart phone and tablet. It has been observed that the vast majority of children have social media accounts. As the level of social media use increases, the perceived stress and automatic thoughts score increases and the life satisfaction score decreases during both school and vacation periods. As the level of messaging increases, perceived stress and automatic thoughts increase and life satisfaction decreases. The results were observed in watching videos on Youtube as well as in the use of social media and messaging. A difference was observed between the levels of watching TV on school day and life satisfaction and automatic thoughts, and between watching TV on vacation days and perceived stress and automatic thoughts. With perceived stress; There was a difference between watching TV series on the screen, using social media, messaging, watching videos on Youtube, playing single and online games on school days, playing single games on vacation days, reading newspapers on the screen on vacation days. With life satisfaction; There was a difference between watching TV series on the screen, reading newspapers and magazines, using social media, messaging, watching videos on Youtube, watching TV on school days, single and online games on school days, single and online games on vacation days. With automatic thoughts; There was also a difference between the levels of watching TV, using social media, messaging, watching videos on Youtube and watching TV series on the screen on both school days and holidays, single and online games on school days, single games on vacation days, and doing homework on vacation days.