Khatena - Torrance Yaratıcılık Algı Envanteri'nin Türkiye koşullarına uyarlanması
Adapting Khatena - Torrance Creative Perception Inventory for Turkey
Yazar: GÖZEM KIRAY
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER FARUK ŞİMŞEK
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırma Khatena-Torrance yaratıcılık algı envanteri'nin Türkçe
versiyonunu geliştirmek için yapılmıştır. Araştırmanın evreni 4.-7. Sınıf normal zeka
seviyesine sahip çocukların devam ettiği okullarda eğitim gören üstün yetenekli
tanısı konmuş (IQ=125, Dünya Sağlık Örgütü) çocuklar ile normal zeka seviyesine
sahip çocuklar oluşturmaktadır ve örneklem grubu İstanbul ili Anadolu Yakası'ndaki
500 normal zeka seviyesine sahip (Nkız=238, Nerkek=262) 80 üstün yetenekli (Nkız=30,
Nerkek=50) toplam 580 çocuk bulunmaktadır.
Örneklemi oluşturan 500 çocuğa Khatena- Torrance Yaratıcılık algı envanteri
ile kişisel bilgi formu, 80 üstün yetenekli çocuğa Torrance yaratıcılık testi, KhatenaTorrance
yaratıcı algı envanteri, kişisel bilgi formu uygulanmıştır. Khatena-Torrance
Yaratıcılık Algı Envanteri, "Ne tür bir insansınız (WKOPAY)" ve "Kendim
hakkında birşeyler (SAM)" alt boyutundan oluşmaktadır.
Güvenirlik çalışmaları kapsamında üstün zekalı ve normal zekalı gruplara iç
tutarlılık analizleri yoluyla güvenirlik sınaması yapılmıştır. İstatistiki olarak anlamlı
sonuçlar elde edilmiştir. Geçerlik kapsamında yapı geçerliği(madde toplam, madde
hariç ve madde ayırt edicilik analizleri) yapılmıştır. "Kendim Hakkında Birşeyler"
Güvenirlik analizi sonuçlarında iç tutarlılığın yüksek olduğu sonucuna varılmıştır
(α=,891); "Ne Tür bir insansınız güvenirlik analizi sonuçlarında da iç tutarlılığın
yüksek olduğu sonucuna varılmıştır (α=,844). Öte yandan Pearson analizi ile
hesaplanan madde toplam ve madde kalan korelasyonları "Kendim hakkında
birşeyler" ve "Ne tür bir insansınız" alt boyutları için de anlamlılık (p<,001)
saptanmıştır. Elde edilen anlamlı istatistiki sonuçlara göre testin geçerli olduğu 
hükmedilmiştir. Torrance Yaratıcılık Testi için hakemler arası korelasyona Pearson
yöntemi ile bakıldığında anlamlı (p<,001) sonuç elde edilmiştir. Sonuç olarak
Khatena- Torrance Yaratıcılık Algı Envanteri'nin Türkçe formunun 4. Sınıf ile 7.
Sınıf aralığında kullanılabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: 
Yaratıcılık, Üstün Zeka, Zeka, Yaratıcılık Algısı

Abstract:
The purpose of this study is to adapt the Khatena-Torrance creative perception
Inventory into Turkish. Target population is normal and gifted (IQ=125, World
Health Organization) children, from grade 4 to grade 7, attending schools with
normal education. There are a total of 580 participants in the sample, 500 of which
are at normal level of intelligence (Nfemale=238, Nmale=262), and 80 are gifted
(Nfemale=30, Nmale=50).
Khatena- Torrance Creative Perception Inventory was conducted to 500
participants, while 80 gifted students completed the Torrance Creativity Test,
Khatena- Torrance Creative Perception Inventory and a personal information form.
Khatena- Torrance Creative Perception Inventory has two sub-dimensions called
"What Kind Of Person Are You? (WKOPAY)" and "Something About Myself
(SAM)".
Internal consistency analyses were conducted for both groups (normal and
gifted students) to check reliability and statistically significant results were obtained.
In order to check construct validity, item total, item remainder and item
discrimination analyses were carried out. Reliability analysis of "Something About
Myself" and "What Kind Of Person Are You" both revealed high internal
consistency (α=,891 and α=,844 respectively). Significant results from Pearson
analysis of item total and item remainder correlations (p<,001) were also obtained for
both sub-dimensions. Depending on these significant results, it is concluded that the
test is valid. In addition, Pearson inter-rater correlation for Torrence Creativity
test revealed significance results (p<,001). As a result, it is believed that 
Turkish version of Khatena- Torrance Creative Perception Inventory can be used
through grades 4 to 7.

Keywords: 
Creativity, Giftedness, Intelligence, Perception of Creativity