Kentsel kıyı alanlarında ekolojik düğüm noktalarının izlerinin aranması: Saroz Körfezi örneği
Searching for traces of ecological nodal points in urban coastal areas: The example of Saros Bay
Yazar: AHMED ALALI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GİLDİS TACHİR
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bina Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Kıyı alanları, dünyanın en yoğun nüfuslu yerleşim alanlarıdır. Kıyının özgün biçimlenişi, ekonomik olarak sağladığı faaliyet ve stratejik konum faktörleri, kıyı alanlarının kullanım cazibesini artırmaktadır. Kara ve deniz kombinasyonu ile sağlanan zengin ortam zamanla bir cazibe noktası durumuna gelmektedir. Bu durumun bir sonucu olarak ise kıyı alanlarında kentleşme baskısı artmaktadır. Kentleşmenin getirdiği yoğun kullanım, doğal ve yapılı çevre bileşenlerine zarar vermektedir. Başka bir anlatımla kentleşme, sadece tarım arazilerinin imar alanı olarak kullanılmasına neden olmakla kalmamakta, aynı zamanda doğal çevreyi tahrip etmekte, su kaynaklarını ve havayı kirletmekte, flora ve fauna biyolojik zenginliğe zarar vermektedir. 
Bu araştırmada, çevre ve mimarlık kavramlarının gelişimi ve aralarındaki ilişki incelenmiştir. Kent, kentleşme, kentsel çevre, kıyı alanı ve kullanımları, kentsel ekosistem ve ekolojik düğüm noktalarının kavramsal açılımları literatür desteği ile araştırılmıştır. Tez çalışması kapsamında, Keşan'ın özgün biçimlenmiş kamusal alanlarından Erikli ve Yayla kıyı yerleşimlerinin ekolojik düğüm noktalarının izleri üzerine bir araştırma kurgulanmıştır. Erikli ve Yayla yerleşimlerinin kent, ulaşım ve kıyı alan planlarını aksonometrik çizimler ile çakıştırılarak kesişen düğüm noktalarında ekolojik izler aranmıştır. Bulunan ekolojik izlerin olumlu veya olumsuz yönde gelişmeleri üzerine düşünceler üretilmiştir. Ekolojik yaklaşımlar ile kavramsal altlığı oluşturulan çalışmanın devamında örneklem alan analizleri yapılmıştır. Örneklem alan analizleri olarak yerinde gözlem ve haritalama yöntemleri ile çalışma desteklenmiş ve alana yönelik ekolojik izler aranmıştır. Çalışmanın sonuç bölümünde ise örneklem alanların olumlu veya olumsuz yönde gelişen izleri bütüncül olarak tablo sistematiğine aktarılarak paylaşılmıştır. Kıyı alanların ekolojik düğüm noktalarının izlerinin bulunması, tüm kıyı kentlerde ekolojik izlerin sürdürebilirliğini sağlamada önemli bir rolü olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Coastal areas are the most densely populated residential areas in the world. The unique formation of the coast, the economic activity it provides and its strategic location factors increase the attractiveness of the use of coastal areas. The rich environment provided by the combination of land and sea becomes a point of attraction over time. As a result of this situation, urbanization pressure increases in coastal areas. Intensive use brought about by urbanization damages natural and built environment components. In other words, urbanization not only causes the use of agricultural lands as development areas, but also destroys the natural environment, pollutes water resources and air, and damages the biological richness of flora and fauna.
In this research, the development of the concepts of environment and architecture and the relationship between them were examined. Conceptual expansions of city, urbanization, urban environment, coastal areas and their uses, urban ecosystem and ecological node points have been researched with the support of literature. Within the scope of the thesis, a research was conducted on the traces of the ecological nodes of the coastal settlements of Erikli and Yayla, one of the uniquely shaped public areas of Keşan. Urban, transportation and coastal area plans of Erikli and Yayla settlements were superimposed with axonometric drawings and ecological traces were searched at the intersecting nodes. Thoughts have been produced on the positive or negative developments of the ecological traces found. In the continuation of the study, the conceptual basis of which was formed with ecological approaches, sample area analyses were carried out. The study was supported by on-site observation and mapping methods as sample area analyses, and ecological traces were searched for the area. In the conclusion part of the study, the positive or negative traces of the sample areas were transferred to the table systematics in a holistic manner and shared with the readers. According to the results of the research, it was concluded that finding traces of ecological nodes of coastal areas has an important role in ensuring the sustainability of ecological traces in all coastal cities.