Kaynaştırma uygulamaları kapsamında okul öncesi eğitimi alan özel gereksinimli öğrencilerinin pragmatik dil becerileri ile okula uyum düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the pragmatic language skills and the levels of school adjustment of students with special needs
Yazar: ELİF EMİNE TİRYAKİ
Danışman: DOÇ. DR. VEYSEL AKSOY
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Erken Çocuklukta Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil becerileri = Language skills ; Erken eğitim = Early intervention ; Kaynaştırma eğitimi = Inclusive education ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okula uyum = School adjustment ; Pragmatik dil = Pragmatic language ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Özel gereksinimli çocuklar = Children with special needs

Özet:
Bu araştırmanın amacı, kaynaştırma uygulamaları kapsamında okul öncesi eğitimi alan özel gereksinimli öğrencilerin pragmatik dil becerileri ile okula uyumları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırma betimsel-bağlantısal bir çalışmadır. Araştırmaya Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı anaokullarında ve ana sınıflarında eğitim gören 5-6 yaş düzeyindeki kaynaştırma uygulamaları kapsamında eğitim gören 52 özel gereksinimli öğrenci ve bu öğrencilerle aynı sınıfta eğitim alan aynı yaşta ve aynı cinsiyette olan 52 tipik gelişim gösteren öğrencinin öğretmenleri katılmıştır. Araştırma verileri "Demografik Bilgi Formu", "Okula Uyum Öğretmen Değerlendirme Ölçeği-Kısa Formu" ve "Pragmatik Dil Becerileri Envanteri" kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın bulgularına göre özel gereksinimli öğrencilerinin pragmatik dil becerileri ve okula uyum becerileri tipik gelişim gösteren akranlarından daha düşüktür. Pragmatik dil beceri düzeylerinde cinsiyete göre bir farklılaşma olmazken kız öğrencilerin okula uyum puanları erkek öğrencilerden daha yüksek bulunmuştur. Üst sosyo-ekonomik düzeydeki ailelerin çocuklarının pragmatik dil becerileri orta ve alt sosyo-ekonomik düzeydeki ailelerin çocuklarından daha iyiyken okula uyum becerilerinde sosyo-ekonomik düzeye göre bir farklılaşma saptanmamıştır. Araştırma sonucunda pragmatik dil becerileri ile okula uyum becerileri arasında pozitif anlamlı bir ilişki bulunmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to examine the relationship between pragmatic language skills and school adjustment of students with special needs who receive pre-school education within the scope of inclusion practices. The research is a descriptive-connective study. 52 students with special needs, who are educated within the scope of inclusion practices at the 5-6 age level, who are educated in kindergartens and nursery classes, and the teachers of 52 typically developing students of the same age and sex who receive education in the same class affiliated to the Ministry of National Education as these students. Research data were collected using the "Demographic Information Form", "School Adaptation Teacher Evaluation Scale-Short Form" and "Pragmatic Language Skills Inventory". According to the findings of the study, pragmatic language skills and school adjustment skills of students with special needs are lower than their typically developing peers. Whereas there was no difference in pragmatic language skill levels according to gender, school adjustment scores of female students were found to be higher than male students. While the pragmatic language skills of the children of the families at the upper socioeconomic level were better than the children of the families with the middle and lower socioeconomic levels, no difference was found in the school adjustment skills according to the socio-economic level. As a result of the research, a positive and significant relationship was found between pragmatic language skills and school adjustment skills.