Anasınıfına devam eden altı yaş çocuklarının sosyal uyum ve becerilerine oyun temelli sosyal beceri eğitiminin etkisinin incelenmesi: Çankırı örneği
A study on the effects of play-based social skills training on social adaptation and skills of six-year-old preschool children: Sample of Çankiri
Yazar: ENDER DURUALP
Danışman: PROF. DR. NERİMAN ARAL
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ev Ekonomisi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul öncesi çocuklar = Preschool children ; Oyunlar = Plays ; Sosyal beceri = Social skill ; Sosyal beceri eğitimi = Social skills training ; Sosyal uyum = Social adjustment

Özet:
Bu araştırmada, anasınıfına devam eden altı yaşındaki çocukların sosyal uyum ve becerilerinin incelenmesi, çocukların ilgi ve ihtiyaçlarına uygun Oyun Temelli Sosyal Beceri Eğitimi Programı'nın geliştirilmesi ve çocukların sosyal uyum ve becerilerinde uygulanan eğitim programının etkili olup olmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini, 2008-2009 öğrenim yılında Çankırı il merkezinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı ilköğretim okullarının bünyesinde yer alan anasınıflarına devam eden, normal gelişim gösteren, anne ve babaları sağ ve öz olan altı (60-72 ay) yaşındaki çocuklar oluşturmuştur. Araştırma basit tesadüfi örnekleme yoluyla seçilen iki ilköğretim okulunun anasınıflarında gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya dahil edilen okullardan biri deney diğeri kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Araştırma ön test-son test-kalıcılık testi kontrol gruplu deneysel desende gerçekleştirilmiştir. Deney grubuna anasınıfına devam eden 48 çocuk, kontrol grubuna da anasınıfına devam eden 48 çocuk dahil edilmiştir. Deney grubundaki çocuklara okul öncesi eğitim programlarına ek olarak sekiz hafta süreyle haftada üç kez Oyun Temelli Sosyal Beceri Eğitimi Programı uygulanmıştır. Kontrol grubundaki çocuklar ise okullarında uygulanan okul öncesi eğitim programına devam etmişlerdir. Araştırmada ?Aile Bilgi Formu?, Işık (2007) tarafından geliştirilen ?Sosyal Uyum ve Beceri Ölçeği? ile Acun-Kapıkıran vd. (2006) tarafından geliştirilen ?Sosyal Beceri Ölçeği? kullanılmıştır. Verilerin analizinde, tek faktörlü Kovaryans analizi (ANCOVA), t testi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda deney ve kontrol grubundaki çocukların sosyal uyum ve beceri puan ortalamaları arasında anlamlı düzeyde farklılık olduğu (p<0,001) belirlenmiştir. Deney grubundaki çocukların son test ve kalıcılık testi puan ortalamaları arasında farklılığın anlamlı olmadığı (p>0,05) ve Oyun Temelli Sosyal Beceri Eğitimi Programı'nın etkisinin halen devam ettiği görülmüştür.

Abstract:
This study aimed to examine the social adaptation and skills of 6-year-old preschool children, develop a Play-Based Social Skills Training Program in line with the children?s interests and needs, and determine its effectiveness in children?s social adaptation and skills. The study population consisted of normally-developing six-year-old (60-72 monhts) children who were attending the preschools of primary schools located in Çankırı and affiliated to the Ministry of Education during the 2008-2009 academic year, and who were living with their biological parents. The study was conducted in the preschools of two primary school selected randomly. One school was designated as the experimental group, and the other as the control group. The study was an experimental one with a pretest-posttest-retention test control group design. Experimental and control groups each had 48 preschool children. In addition to the regular preschool program, the children in the experimental group underwent the Play-Based Social Skills Training Program three times weekly for eight weeks. Control children, on the other hand, received regular preschool training. The data were gathered by using a ?Family Information Form?, the ?Social Adaptation and Skills Scale? developed by Işık (2007) and the ?Social Skills Scale? developed by Acun-Kapıkıran et al. (2006). Data were analyzed by using single factor analysis of covariance (ANCOVA), t test and Pearson correlation analysis. The results revealed a meaningful difference between experimental and control children?s social adaptation and skills mean scores (p<0,001). It was also found that the difference between experimental children?s posttest and retention test mean scores was not meaningful (p>0,05), thus showing that the effects of the Play-Based Social Skills Training Program was still continuing.