Kalp yetersizliği olan 65 yaş üstü hastalara verilen video destekli eğitimin semptom yönetimi ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of video-assisted education on symptom management and quality of life in patients over 65 years of age with heart failure
Yazar: PINAR YEL
Danışman: PROF. DR. AYFER KARADAKOVAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Araştırmada kalp yetersizliği olan 65 yaş üstü hastalara verilen video destekli 
eğitimin semptom yönetimi ve yaşam kalitesine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Araştırmamız randomize kontrollü bir çalışma olarak planlanmıştır. 
Çalışmanın verileri, Haziran 2022-Haziran 2023 tarihleri arasında İstanbul Yeni 
Yüzyıl Üniversitesi Gaziosmanpaşa Hastanesi ile İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk 
Eğitim Araştırma Hastanesinde toplanmıştır. Çalışmanın örneklemini dahil edilme 
kriterlerine uyan; kontrol grubunda 51 birey, uygulama grubunda 47 birey olmak üzere 
toplamda 98 birey oluşturmuştur. Uygulama grubundaki bireyler; kalp yetersizliği 
semptomları, kalp yetersizliğinin tedavisinde kullanılan ilaçların etki ve yan etkileri,
beslenme ve egzersiz ile ilgili bilgileri içeren animasyon eğitim videosunun yüklendiği 
telegram grubuna dahil edilmiş ve grup üzerinden bireylerin videoları izlemeleri için 
haftada bir kez kısa mesaj yoluyla hatırlatma bildirimleri gönderilmiştir. Kontrol 
grubundaki bireylere kurumda yapılan rutin uygulamalara devam edilmiştir. Veriler;
Hasta Tanıtım Formu, Kalp Yetersizliği Semptom Durumu Ölçeği, Minnesota Kalp 
Yetersizliği İle Yaşam Anketi, Mishel Hastalıkta Belirsizlik Ölçeği- Toplum Formu
kullanılarak taburculuk (1. İzlem), 4. hafta (2. izlem) ve 12. hafta (3. izlem) olmak 
üzere üç kez toplanmıştır. Verilerde; bağımsız gruplarda kategorik değişkenlerin 
oranları arasındaki farklar Ki-Kare ve Fisher exact testleri ile analiz edilmiştir. İki 
bağımsız grup arasında niceliksel sürekli verilerin karşılaştırılmasında bağımsız 
gruplar t-testi kullanılmıştır. Grup içi ölçümlerin karşılaştırılmasında tekrarlı ölçümler 
anova testi ve tamamlayıcı bonferroni testi kullanılmıştır ve anlamlık düzeyi için 
p<0,05 kabul edilmiştir.
Bulgular: Araştırmaya katılım sağlayan uygulama ve kontrol grubundaki bireylerin 
homojen dağılım gösterdiği belirlenmiştir. Kontrol ve uygulama grubunda yer alan 
bireylerde ilk izlemde kalp yetersizliği semptomlarının, yaşam kalitesinin ve Mishel 
Hastalıkta Belirsizlik Ölçeği puanının orta düzeyde olduğu saptanmıştır. Uygulama 
grubuna alınan bireylerin kontrol grubuna göre video eğitim sonrasında; nefes darlığı, 
yorgunluk, ödem, uyku sorunları ve baş dönmesi semptomlarında azalmaların olduğu 
belirlenmiştir (p<0,05). Uygulama grubuna alınan bireylerin izlem zamanına göre Minnesota Kalp Yetersizliği ile Yaşam Anketi toplam ve alt boyutları puan 
ortalamalarındaki azalmanın anlamlı olduğu saptanmıştır (p<0,05). Uygulama 
grubuna alınan bireylerin kontrol grubuna göre Mishel Hastalıkta Belirsizlik Ölçeği
toplam ve alt boyutları puan ortalamalarındaki azalmanın anlamlı olduğu saptanmıştır
(p<0,05). 
Sonuç: Kalp yetersizliği olan altmışbeş yaş üstü bireylere verilen video destekli 
eğitimin semptom yönetimi üzerinde etkili olduğu, eğitim sayesinde bireylerin yaşam 
kalitesinin arttığı ve belirsizlik düzeylerinin azaldığı belirlenmiş olup, video eğitimin
kalp yetersizliği olan geriatrik popülasyonda kullanılabilir bir eğitim programı olduğu 
sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kalp Yetersizliği; Yaşam Kalitesi; Yaşlı; Semptom

Abstract:
Objective: The aim of this study was to investigate the effect of video-assisted 
education on symptom management and quality of life in patients over 65 years of age 
with heart failure.
Method: Method: Our study was planned as a randomized controlled trial. The data 
of the study were collected between June 2022 and June 2023 at Istanbul Yeni Yüzyıl 
University Gaziosmanpaşa Hospital and Istanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Training 
and Research Hospital. The sample of the study consisted of a total of 98 individuals 
who met the inclusion criteria; 51 individuals in the control group and 47 individuals 
in the intervention group. Individuals in the intervention group were included in the 
telegram group where an animated training video containing information about heart 
failure symptoms, effects and side effects of drugs used in the treatment of heart 
failure, nutrition and exercise was uploaded, and reminder notifications were sent via 
text message once a week for individuals to watch the videos through the group. 
Individuals in the control group continued the routine practices performed in the 
institution. Data were collected three times as discharge (1st follow-up), 4th week 
(2nd follow-up) and 12th week (3rd follow-up) by using Patient Introduction Form, 
Heart Failure Symptom Status Scale, Minnesota Living with Heart Failure 
Questionnaire, Mishel Uncertainty in Illness Scale - Community Form. In the data; the 
differences between the rates of categorical variables in independent groups were 
analyzed with Chi-Square and Fisher exact tests. Independent groups t-test was used 
to compare quantitative continuous data between two independent groups. Repeated 
measures anova test and complementary bonferroni test were used to compare withingroup measurements and p<0.05 was accepted for significance level.
Findings: It was determined that the individuals in the intervention and control groups 
who participated in the study showed homogeneous distribution. At the first followup, it was determined that the symptoms of heart failure, quality of life and Mishel 
Uncertainty in Illness Scale score were at a moderate level in the individuals in the 
control and intervention groups. It was determined that there were decreases in 
shortness of breath, fatigue, edema, sleep problems and dizziness symptoms of the individuals in the intervention group after video training compared to the control group 
(p<0.05). It was determined that the decrease in the mean scores of the total and subdimensions of the Minnesota Living with Heart Failure Questionnaire according to the 
follow-up time of the individuals in the intervention group was significant (p<0.05). It 
was found that the decrease in the mean scores of the total and sub-dimensions of the 
Mishel Uncertainty in Illness Scale of the individuals in the intervention group was 
significant compared to the control group (p<0.05). 
Conclusion: It was determined that video-assisted training given to individuals over 
the age of 65 with heart failure was effective on symptom management, the quality of 
life of individuals increased and their uncertainty levels decreased thanks to the 
training, and it was concluded that video training is a training program that can be used 
in the geriatric population with HF.

Keywords: Heart Failure; Quality of Life; Elderly; Symptom