Farklı mekanik mine aşındırma yöntemlerinin etkinliğinin incelenmesi
Evaluating of the efficiency of different stripping methods
Yazar: DEFNE YANIK
Danışman: PROF. DR. SÖNMEZ FIRATLI
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental aygıtlar = Dental instruments ; Dental mine = Dental enamel ; Dental restorasyon = Dental restoration ; Radyografi-dental = Radiography-dental ; Yüzey aşınması = Surface wear

Özet:
Bu çalışmanın amacı ortodontide sıklıkla kullanılan 2 farklı disk ve metal şerit zımpara ile uygulanan mekanik mine aşındırma yöntemlerinin etkinliğinin ayrıntılı olarak incelenmesidir.
Çalışmada tümü erkek bireylerden olmak üzere 120 çekilmiş daimi küçük azı dişleri farklı aşındırma yöntemleri ile aşındırılmış (Komet elmas kaplı çelik disk, Ortho-Strips, Komet elmas kaplı zımpara) ve Sof-Lex diskleri ile cilalanmıştır. Dişlerin standart bir şekilde aşındırılması ve röntgenlerinin çekilmesi amacıyla pleksiglasdan bir düzenek hazırlanmıştır. Dişler dental ünit üzerine dijital kronometre ilave edilmiş elektrikli mikromotor ile aşındırılmıştır. Farklı çalışma gruplarındaki aşındırma süreleri ve hızı bu şekilde standardize edilmiştir. 120 diş 12 gruba ayrılmıştır. 60 diş farklı aşındırma yöntemleri ile farklı sürelerde aşındırılmıştır. Diğer 60 diş ise önceden kullanılmış aşındırma materyalleri ile aşındırılarak yıpranmış aşındırma materyallerinin aşındırma miktarını ne şekilde etkilediğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Aşındırılan ve cilalanan mine miktarını tespit etmek amacıyla aşındırma öncesi ve sonrası ve cila sonrası Dentaline RVG cihazı ile radyografiler alınmıştır. Aşındırılan mine miktarını değerlendirmek için görüntüleri kalibre eden özel bir bilgisayar programı kullanılmıştır. Veriler istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. 
Ortalama aşındırılan mine miktarları Komet elmas kaplı çelik disk ve Ortho-Strips ile 10 sn süre ile aşındırmada sırasıyla 0.218 mm ve 0.052 mm ve Komet elmas kaplı çelik disk, Ortho-Strips ve elmas kaplı metal zımpara ile 20 sn süre ile aşındırmada ise sırasıyla 0,338 mm, 0,089 mm ve 0,052 mm bulunmuştur. Elmas kaplı çelik disklerin anlamlı olarak en etkin aşındırmayı sağladığı görülmüştür (p<0.01). Aşındırma yöntemleri arasında etkinliği en az olan yöntemin şerit zımpara ile elde yapılan aşındırma yöntemi olduğu görülmüştür (p<0.01). Aşındırılan mine miktarı, aşındırma süresiyle doğru orantılı olarak artarken aşındırma materyalinin kullanılma miktarıyla ters orantılı olarak azalmaktadır. Cila sonucu oluşan mine kaybı minimal düzeydedir (ort:0.015 mm).
Tedavi planı ve diş sağlığı ile ilişkili olarak farklı aşındırma yöntemleri ve süreleri ile aşındırılan mine miktarını bilmek önem taşımaktadır. Cila işlemi ile aşındırılan mine miktarı dikkate alınmayacak düzeydedir.

Abstract:
Purpose of this study is to investigate the efficiency of interproximal enamel stripping methods frequently used in orthodontics. 
120 extracted male premolar teeth were stripped by different stripping methods (Komet stripping discs, Ortho-Strips, metal strips) and polished by Sof-Lex discs in a standart way. For stripping and taking radiography at a standard position, a plexiglass setup was prepared. Teeth were stripped by electrical micromotor including digital chronometer at the dental unit. Stripping times in different groups and stripping  speed were standardized in this way. 120 teeth were divided into 12 groups. 60 teeth were stripped by different stripping methods and times. Other 60 teeth were stripped by previously used stripping materials with the same procedure by the aim of evaluating how the stripping amount was effected by worn stripping materials. Radiographic images were taken by Dentaline RVG device before and after stripping and after polishing to determine stripped and polished enamel amount. For evaluating enamel reductions a special computer programme that calibrates the images was used. Data were analysed statistically.
The mean enamel reduction amounts with Komet stripping discs and Ortho-Strips  at 10 sn were 0.218mm, 0.052mm respectively, and with Komet stripping discs, Ortho-Strips  and diamond coated metal strips  at 20 sn were 0.338mm, 0.089 mm, 0.052mm respectively. Stripping discs were found significantly the most effective method (P<0.01). Stripping efficiency is the lowest at the stripping method made with metal strips (P<0.01). The stripped enamel amount increases directly with stripping time and decreases indirectly with the worn level of stripping materials.  Loss of tooth substance by polishing (mean: 0.015 mm) was minimal.
 It is important to know the enamel reduction amounts by different stripping methods and times concerned with treatment plan and dental health. The stripped enamel amount by polishing could be omitted.