Afet yönetimi perspektifinden İstanbul Büyükşehir Belediyesinin deprem sonrası Hatay ilindeki sosyal hizmet uygulamalarının değerlendirilmesi
Evaluation of social work practices of Istanbul Metropolitan Municipality in Hatay province after earthquake from disaster management perspective
Yazar: DİLAN AKBAYIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİRA ASSADI
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Türkiye, Alp-Himalaya deprem kuşağında yer aldığı için her yıl depremin
yıkıcı gerçeği ile karşılaşmaktadır. Bu araştırma, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş
merkezli depremin etkilerine yönelik müdahaleyi, yerel yönetimin uygulamaları
üzerinden değerlendirmeye çalışmaktadır. Araştırmada, İstanbul Büyükşehir
Belediyesi'nin (İBB) deprem sonrası Hatay ilindeki sosyal hizmet uygulamaları, afet
yönetimi perspektifi ile değerlendirilmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemi
kullanılmış, veriler derinlemesine görüşme tekniği ile toplanmıştır ve örnekleme
yöntemi olarak amaç uygun yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın amacı
doğrultusunda, Hatay ilinde doğrudan depremzedelerle faaliyet yürüten İstanbul
Büyükşehir Belediyesi Sosyal Hizmetler Müdürlüğüne bağlı psikolog, sosyal
çalışmacı ve idari personelden oluşan toplam 15 kişi ile derinlemesine görüşme
gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre sahada gerçekleştirilen sosyal hizmet
uygulamaları sırasında koordinasyon sürecinde bazı aksaklıkların yaşandığı, İBB
personellerinin Hatay'a gönüllü olarak gittiği fakat gitmeden önce herhangi bir
hazırlık eğitiminden geçmediği, toplanan yardımların sahanın ihtiyaçlarını tam
anlamıyla karşılamadığı, personelin sahada dönüşümlü olarak çalışmasının özellikle
yürütülen psikososyal hizmetlerin depremzedelerle kurulan güven ilişkisine olumsuz
etki ettiği görülmüştür. Araştırma sonucunda; afetten etkilenen bireylerin
yaşamlarına devam edebilmesi ve afet sonucu meydana gelen kayıpların etkisini
azaltabilmek için sağlık, barınma, gıda gibi ihtiyaçların giderilmesinde yerel
yönetimlerin sunduğu sosyal hizmet uygulamalarının oldukça önemli olduğu, fakat
bu uygulamaların afet yönetimi perspektifi ile afet öncesi hazırlık ve planlama
aşamalarını da kapsayacak şekilde mikro, mezzo ve makro boyutlarda çok paydaşlı
şekilde ele alınmasının daha faydalı olacağı anlaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Afet Yönetimi, Yerel Yönetim, Deprem, Sosyal Hizmet.

Abstract:
Since Turkey is located in the Alpine-Himalayan earthquake belt, it faces the
devastating reality of earthquakes every year. This research attempts to evaluate the
response to the effects of the 6 February 2023 Kahramanmaraş earthquake through
the practices of local government. In the research, the social service practices of
Istanbul Metropolitan Municipality in Hatay province after the earthquake were
evaluated with a disaster management perspective. Qualitative research method was
used in the study, data were collected through in-depth interviews and purposive
method was used as sampling method. In line with the aim of the research, in-depth
interviews were conducted with a total of 15 people, including psychologists, social
workers and administrative staff of the Istanbul Metropolitan Municipality Social
Services Directorate, who were directly working with earthquake victims in Hatay
province. According to the findings of the research, it was observed that there were
some problems in the coordination process during the social service practices carried
out in the field, Istanbul Metropolitan Municipality personnel went to Hatay
voluntarily but did not undergo any preparatory training before going, the aid
collected did not fully meet the needs of the field, and the rotational work of the
personnel in the field had a negative impact on the trust relationship established with
the earthquake victims, especially the psychosocial services carried out. As a result
of the research, it has been understood that social service practices provided by local
governments are very important in meeting the needs such as health, shelter and food
in order for the individuals affected by the disaster to continue their lives and to
reduce the impact of the losses caused by the disaster, but it would be more
beneficial to address these practices in a multi-stakeholder manner in micro, mezzo
and macro dimensions, including the pre-disaster preparation and planning stages
with a disaster management perspective.

Keywords: Disaster Management, Local Government, Earthquake, Social Work.