Türkiye'de siyasal popülizm: Demokrat Parti ve Adalet ve Kalkınma  Partisi
Political populism in Turkey: The Democrat Party and The Justice  and Development Party
Yazar: CEMRE ASLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CAN ULUSOY
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Adalet ve Kalkınma Partisi = Adalet ve Kalkınma Party ; Demokrasi = Democracy ; Demokrat Parti = Democrat Party ; Demokratikleşme = Democratization ; Popülizm = Popülism ; Siyaset = Politics ; Siyasi partiler = Political parties

Özet:
Sosyal bilimlerde çok tartışılan ve popülerliğini koruyan popülizm kavramı, 21. yüzyılda
siyaseti, siyasi aktörleri ve hareketleri tanımlamada yaygın kullanımıyla önem arz
etmektedir. Farklı yaklaşımların ilgi odağı olan popülizm, farklı coğrafyalarda, üretildiği
sosyokültürel, siyasal ve ekonomik bağlama göre şekillenerek çeşitli görüngüler
sunabilmektedir. Referans aldıkları halkın genel iradesi ve egemenliği unsurlarının ortaklığı
yönüyle sıklıkla birlikte anılan popülizm ve demokrasi, demokrasinin tür ve aşamalarına
bağlı olarak çatışmalı bir ilişki ortaya koyabilmektedir. Bu çalışmada, Türkiye'de 1945-46
dönemeci ile başlayan çok partili siyasal yaşam denemelerinin demokratikleşme aşaması
olarak anıldığı bu serüvenin Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde başlatılan ıslahatlar
ve yeni rejimin ilanıyla şekillendirildiği gelişmeler üzerinde durulmuştur.
Bu tez çalışması, Türkiye'de siyasal popülizmin 1946'da kurulan Demokrat Parti (DP) ile
başladığını kabul ederek, onun popülist siyasetinin başat argümanlarının yansımasını
bulabildiği ve bu minvalde mirasını aldığını iddia ettiği Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP)
örnek vakaları kapsamında siyasal popülizmi düşünsel yaklaşım üzerinden okumaya
çalışmaktadır. Türkiye sağ siyasetinde 1950-1960 yılları arasında iktidarda yer alan DP ile
2002 yılından günümüze kadar iktidarda olan AKP'nin takip ettiği siyasal popülizmlerin,
demokrasiden uzaklaştığı durumlar değerlendirilerek, otoriterleşmeyi görünür kıldığı aşamalar
kaydedilmiştir. Bu doğrultuda, örnek vakalar üzerinden ortaya koyulan siyasal popülizmin
analizleri neticesinde ülkenin demokratikleşmesi konusunda yarattığı sonuçlar
değerlendirilmektedir.

Anahtar Sözcükler
popülizm, demokrasi, demokratikleşme, Demokrat Parti, Adalet ve Kalkınma Partisi

Abstract:
The concept of populism, which is widely discussed and remains popular in social
sciences, is important by its widespread use in identifying politics, political actors and
movements in the 21st century. Populism, which is the focus of attention of different
approaches, can present various phenomena in different geographies by being shaped
according to the sociocultural, political and economic context in which it is produced. Populism
and democracy are often mentioned together in terms of the common will and sovereignty of
the people they refer to and there can be a conflicting relationship between them depending
on the types and stages of democracy. This study focuses on the adventure of the
democratization phase of the multi-party political life trials that started with the 1945-46 turn
in Turkey that were shaped by the proclamation of the new regime and the reforms intiated
in the last period of the Ottoman Empire.
This thesis study acknowledges the start of political populism in Turkey with the Democratic
Party (DP) which was established in 1946 and claims that the reflection of the dominant
arguments of its populist politics inherited to the Justice and Development Party (AKP). The
purpose is this study is to read the political populism through a ideational approach within
the scope of case studies. In the right-wing politics of Turkey, the DP, which was in power
between 1950 and 1960, and the AKP, which was in power from 2002 to the present, the
political populisms followed by the situations where they decayed from democracy were
evaluated and the stages where authoritarianism became visible were recorded. In this
respect, as a result of analyzes of political populism revealed through case studies, the
results of the democratization of the country are evaluated.

Keywords
populism, democracy, democratization, Democrat Party, Justice and Development Party