Öğretmen adaylarının benlik saygısı ve kişilik özelliklerinin sahip oldukları değerler açısından incelenmesi
Examination of candidate teachers' self esteem and personality traits in terms of human values
Yazar: MÜNEVVER YILDIZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BÜLENT DİLMAÇ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Benlik saygısı = Self esteem ; Değerler = Values ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğretmen adaylarının benlik saygısı ve kişilik özelliklerinin sahip oldukları değerler açısından incelenmesidir.Araştırma genel tarama modelinin bir alt türü olan ilişkisel tarama modeline uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemi 2010-2011 eğitim öğretim yılında Konya Selçuk Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi'nin farklı bölüm ve sınıflarında öğrenim görmekte olan öğrencilerden tesadüfî yöntemle seçilen 367'si erkek, 878'i kız olmak üzere toplam 1245 öğrenciden oluşmaktadır. Çalışmada araştırmaya katılan öğrencilerin bazı kişisel bilgileri için ?Kişisel Bilgi Formu?, sahip oldukları değerleri belirlemek amacıyla ?Schwartz Değerler Listesi?, kişilik özelliklerini belirlemek amacıyla ?Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi? ve benlik saygılarını belirlemek amacıyla da ?Benlik Saygısı Ölçeği? kullanılmıştır. Verilerin analizinde Korelâsyon ve Regresyon Analizi Tekniği kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizi SPSS 18. 00 paket programında yapılmıştır.Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, Öğretmen adaylarının benlik saygıları ile sahip oldukları değerlerden güç, başarı, hazcılık, öz denetim, evrensellik, yardımseverlik, uyum ve güvenlik arasında pozitif ilişkiler bulunmuştur. Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi ölçeğinin alt boyutlarından elde edilen sonuçlara göre; duygusal dengesizlik kişilik özelliğiyle, güç değeri arasında pozitif ilişkiler, öz denetim, evrensellik, yardımseverlik, uyum ve güvenlik değerleri ile negatif yönde ilişkiler; dışa dönüklük kişilik özelliği ile güç, başarı, hazcılık, uyarılma, öz denetim, evrensellik, yardımseverlik, ve güvenlik değerleri arasında pozitif ilişkiler; deneyime açıklık kişilik özelliği ile güç, başarı, hazcılık, uyarılma, öz denetim, evrensellik, yardımseverlik, uyum ve güvenlik değerleri arasında pozitif ilişkiler; yumuşak başlılık kişilik özelliği ile başarı, hazcılık, uyarılma, özdenetim, evrensellik, yardımseverlik, geleneksellik, uyum ve güvenlik değerleri arasında pozitif ilişkiler; sorumluluk kişilik özelliği ile güç, başarı, evrensellik, yardımseverlik, geleneksellik, uyum ve güvenlik değerleri arasında pozitif ilişkiler gözlemlenmiştir.Yapılan regresyon analizinde; benlik saygısını, değerler ölçeği alt boyutlarından başarı, hazcılık, öz denetim, yardımseverlik ve gelenekselliğin manidar şekilde açıkladığı bulunmuştur. Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi ölçeği alt boyutlarından; duygusal dengesizlik kişilik özelliğini, değerler ölçeği alt boyutlarından güç, başarı, hazcılık, yardımseverlik ve uyarılmanın manidar şekilde açıkladığı; dışa dönüklük kişilik özelliğini değerler ölçeği alt boyutlarından hazcılık, uyarılma, geleneksellik ve uyumun manidar şekilde açıkladığı; deneyime açıklık kişilik özelliğini değerler ölçeği alt boyutlarından hazcılık, uyarılma, öz denetim, evrensellik ve gelenekselliğin manidar şekilde açıkladığı; yumuşak başlılık kişilik özelliğini değerler ölçeği alt boyutlarından güç, öz denetim, yardımseverlik ve gelenekselliğin manidar şekilde açıkladığı; sorumluluk kişilik özelliğini ise değerler ölçeği alt boyutlarından başarı ve uyumun manidar şekilde açıkladığı bulunmuştur.

Abstract:
The purpose of this study is to examine candidate teachers? self esteem and personality traits in terms of values they have.This research was carried out in accordance with relational survey model which is a sub-species model of the general survey model. The sample of study consists of 367 male and 878 female in total 1245 students, who are studying in Selcuk University, Ahmet Kelesoğlu Education Faculty, 2010-2011 academic year, and they are chosen randomly sample method. In this study, for some of the personal information of the participating students ?Personal Information Form?, in order to determine their values ?Schwartz Values List?, in order to assess personality traits ?Adjective Based Personality Scale?, in order to determine their self esteem ?Self Esteem Scale? are used. Correlation and regression analysis were used to analyze data. For statistical analysis of data SPSS 18.00 packet program was used.According to the results obtained from study, it is observed that candidate teachers? self-esteem is positively related with their values, power, achievement, hedonism, self-direction, universalism, benevolence, conformity and security. From sub-dimensions of Adjective Based Personality Scale; neuroticism is positively related with power and negatively related with self-direction, universalism, benevolence, conformity and security values; extraversion is positively related with power, achievement, hedonism, stimulation, self direction, universalism, benevolence and security values; openness positively related with power, achievement, hedonism, stimulation, self direction, universalism, benevolence, conformity and security; agreeableness positively related with achievement, hedonism, stimulation, self direction, universalism, benevolence, traditionalism, conformity and security; conscientiousness positively related with power, achievement, universalism, benevolence, traditionalism, conformity and security.In regression analysis it is confirmed that; self esteem is described meaningfully by the sub-dimensions of the values scale, achievement, hedonism, self-direction, benevolence and traditionalism. From the sub-dimensions of Adjective Based Personality Scale; neuroticism is meaningfully described by the sub-dimensions of values scale, power, achievement, hedonism, self-direction, benevolence and stimulation; extraversion is meaningfully described by the sub-dimensions of values scale, hedonism, stimulation, traditionalism and conformity, openness is meaningfully described by the sub-dimensions of values scale, hedonism, stimulation, self direction, universalism and traditionalism; agreeableness is meaningfully described by the sub-dimensions of values scale, power, self-direction, benevolence and traditionalism; consciousness is meaningfully described by the sub-dimensions of values scale, achievement and conformity.