Yiyecek içecek hizmetleri alanında mesleki eğitime 9. ve 10. sınıfta başlayan öğrencilerin mesleki bakış açılarının karşılaştırılması: İstanbul örneği
The comparison of occupational perspectives of students who start occupational education in the 9th and 10th grades in the field of food and drink sevices: The case of Istanbul
Yazar: İLKAY YORGANCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAŞAK SUNGUR
İSTANBUL TOPKAPI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı; 2017 yılı Yiyecek İçecek Hizmetleri Çerçeve Öğretim Programı ile 2020 Yiyecek İçecek Hizmetleri Çerçeve Öğretim Programının, öğrencilerin mesleki bakış açılarına etkisini karşılaştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda; eğitim programının değerlendirilmesi, işin doğası ve çalışma koşulları, aşçılık mesleği ve sosyal statü; cinsiyet, yaş, sınıf düzeyi, mesleki eğitime başlanan sınıf düzeyi, okul türü, yiyecek içecek hizmetleri alanını tercih etme sebebi gibi değişkenlerde farklılık olup olmadığı test edilmiştir. İstanbul'da yer alan Yiyecek İçecek Hizmetleri alanında eğitim veren ortaöğretim kurumları araştırmanın evrenini oluştururken, gelişigüzel ve kolayda örneklem belirleme yöntemiyle 565 öğrenci araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Eğitimin programının değerlendirilmesi boyutu; eğitim programına yönelik olumlu tutum, eğitim programına yönelik olumsuz tutum ve mesleki eğitime yönelik tutum olmak üzere üç alt boyutta incelenmiştir. İşin doğası ve çalışma koşulları; alana yönelik tutum, sektör-ücret beklentileri ve sosyal değerlere yönelik tutum olmak üzere üç alt boyutta incelenmiştir. Aşçılık mesleği; kişi-sektör uyumu ve kişi- sektör uyumsuzluğu olarak iki alt boyutta incelenmiştir. Sosyal statü ise; olumlu sos yo-kültürel ve olumsuz sosyo- kültürel olarak iki alt boyutta incelenmiştir. Çalışmaya katılan öğrencilerden erkek öğrencilerin kadın öğrencilere göre daha yüksek düzeyde sosyal değerlere yönelik tutuma sahip oldukları görülmektedir. Eğitim programına yönelik olumlu tutum faktöründe 12. sınıf öğrencilerinin 11. sınıf öğrencilerine göre daha yüksek düzeyde olumlu tutuma sahip olduğu belirlenmiştir.  Mesleki eğitime 10. sınıfta başlayan öğrencilerin 9. sınıfta mesleki eğitime başlayan öğrencilere göre daha yüksek düzeyde sosyal değerlere yönelik tutuma sahip oldukları tespit edilmiştir. Turizm meslek lisesi öğrencilerinin diğer meslek liselerinde eğitim gören öğrencilere göre daha yüksek düzeyde eğitim programına yönelik olumlu tutum ile olumsuz sosyo kültürel tutuma sahip olduğu tespit edilmiştir. Kendi isteği ile yiyecek içecek hizmetleri alanını tercih eden öğrencilerde mesleki eğitime yönelik tutum, alana yönelik tutum, kişi- sektör uyumu, olumlu sosyo-kültürel tutum boyutlarında daha yüksek ortalamaya sahip oldukları gözlenmiştir.

Abstract:
The main purpose of this study to compare the effects of the 2017 Food and Beverage Services Environmental Education and the 2020 Food and Beverage Services Environmental Education on students' professional perspectives. In accordance with this purpose, it has been tested whether there is a difference in variables such as evaluation of the training program, nature and working conditions of the job, cookery profession and social status; gender, age, class level, class level at which vocational education is started, school type, reason for choosing the field of food and beverage services. While secondary education institutions providing education in the field of Food and Beverage Services in Istanbul formed the universe of the research, 565 students formed the sample of the research with the random and easy sampling method. Evaluation dimension of the education program; positive attitude towards the training program, negative attitude towards the training program and attitude towards vocational education were examined in three sub-dimensions. The nature of the work and working conditions; it has been examined in three sub-dimensions: attitude towards the field, sector-wage expectations, and attitude towards social values. Cookery profession: it was examined in two sub-dimensions as person sector fit and person sector mismatch. Social status is it was examined in two sub-dimensions as positive socio-cultural and negative socio-cultural. Among the students participating in the study, it is seen that male students have a higher level of attitude towards social values than female students. In the factor of positive attitude towards the curriculum, it was determined that 12th grade students had a higher level of positive attitude than 11th grade students. It has been determined that students who start their vocational education in the 10th grade have a higher level of attitude towards social values than the students who star their vocational education in the 9th grade. Compared to students studying in other vocational high schools it has been determined that tourism vocational high school students have a higher level of positive attitude and negative socio-cultural attitude towards the education program. It was observed that students who voluntarily preferred the field of food and beverage services had higher averages in the dimensions of attitude towards vocational education, attitude towards the field, person-sector harmony, and positive socio-cultural attitude.