RV TAU türü post-AGB yıldızlarında kırmızıöte özellikler ve kimyasal bolluklar
Infrared properties and chemical abundances of RV TAU type post-AGB stars
Yazar: İLKNUR GEZER
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP BOZKURT
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Astronomi ve Uzay Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences

Özet:
Bu tez çalışmasında post-AGB yıldızlarının bir alt sınıfı olarak değerlendirilen RV Tau türü yıldızlara ilişkin bir çalışma yapılmıştır. RV Tau yıldızları Cepheid II değişenlerinin yüksek ışıtmalı üyeleridir ve karakteristik olarak ışık eğrilerinde bir sığ bir derin minimum gösterirler. Sınırlı sayıda RV Tau yıldızı IRAS tarafından keşfedilmiştir ve büyük kızılöte ışınım artıkları gösterdikleri için post-AGB yıldızları oldukları düşünülmektedir. Bu yıldızlar, çevrelerindeki sıcak, uzun ömürlü ve göreceli olarak kararlı toz disk yüzünden IRAS [12]-[25], [25]-[60] renk-renk diyagramında özel bir bölgede kümelenmektedirler. Bu tez ̧çalışması kapsamında ilk olarak, WISE verileri kullanılarak IRAS çalışması genişletilmiş, GCVS'deki RV Tau yıldızları ile diğer post-AGB yıldızlarının kızılöte ışınım ̈özellikleri karşılaştırılmıştır. Buna ek olarak, RV Tau yıldızları ile diğer post-AGB yıldızlarının ̧kızılöte özellikleri ile çift olma durumları ve tükenmişlik olarak bilinen kimyasal anormallikleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Ayrıca iki RV Tau yıldızı olan GK Car ve GZ Nor'un yüksek çözünürlüklü UVES tayfçekeri ile elde edilen tayf verisi kullanılarak iki yıldız için de ayrıntılı bolluk analizi yapılmıştır. Her iki yıldız da fotosferlerinde dayanıklı elementlerce tükenmişlik göstermektedirler. Son olarak, ASAS V-band verilerini kullanarak bu yıldızların zonklama dönemleri bulunmuştur ve Büyük Magellan Bulutsusu'ndaki popülasyon II Cepheid'leri için elde edilmiş olan dönem-ışıtma bağıntısı kullanılarak ışıtmaları hesaplanmıştır. Düşük ışıtmalarına dayanark bu yıldızlar post-RGB yıldızları olarak önerilmiştir. Sonuç olarak tüm RV Tau yıldızlarının post-AGB yıldızı olmadıkları, düşük ışıtmalı olanlarının post-RGB yıldızları oldukları önerilmiştir.

Abstract:
In this thesis, we present a study of RV Tauri stars which are considered as a pulsating subclass of post-AGB stars. RV Tauri stars are luminous population II Cepheids which show a characteristic light curve of alternating deep and shallow minima. A limited number of RV Tauri stars were detected by IRAS to show a large IR excess which led to the idea that RV Tauri stars are indeed post-AGB stars. These objects occupy a specific region in the IRAS [12]-[25], [25]-[60] colour-colour diagram due to the presence of a long-lived, hot, rather stable dusty disc. In this thesis, first of all we used the all sky survey of WISE to extend these studies and compare the infrared properties of all RV Tauri stars in the GCVS with a selected sample of post-AGB objects. Moreover, we correlated the IR properties of both the RV Tauri stars and the comparison sample with other observables like binarity and the presence of a photospheric chemical anomaly called depletion. Using high resolution spectras, which obtained at UVES spectrograph, we also performed abundance analysis for two RV Tauri type objects which are GK Car and GZ Nor. Both stars display depletion of refractory elements in their photospheres. Finally, pulsation periods have been found for both objects using ASAS V-band photometric data. The pulsations of the stars have been used to obtain their luminosities via the PLC relation of the population II cepheids in the LMC. Determined low luminosities of GK Car and GZ Nor shows that these objects have evolved off the canonical RGB track, making them post-RGB objects. We conclude that not all RV Tauri stars are post-AGB objects, once with low luminosities are possibly post-RGB objects.