Koyun (Ovis aries) ve keçi (Capra hircus)'de duodenum mukozasındaki glikokonjugatların lektin histokimyasal karakterizasyonu
Lectin histochemical characterization of glycoconjugates in mucosa of duodenum in the sheep (Ovis aries) and goat (Capra hircus)
Yazar: HATİCE GÜN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KENAN ÇINAR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu tez çalışmasında koyun (Ovis aries) ve keçi (Capra hircus) duodenumunda bulunan glikokonjugatların, HPA (Helix pomatia), MAA (Maackia amurensis) ve DSA (Datura stramonium) lektinleri ile histokimyasal olarak belirlenmesi amaçlandı.
Isparta Et Entegre Tesisleri ve Gülköy Et Entegre Tesislerinden temin edilen 5 adet koyun (Ovis aries) ve 5 adet keçi (Capra hircus)'ye ait duodenumdan alınan örnekler Bouin solusyonunda 16 saat süreyle tespit edildi. Tespit işleminden sonra rutin histolojik doku takibinden geçirilen örnekler parafinde bloklandı. Parafin bloklardan 5-6 μm kalınlığında alınan kesitlere genel histolojik yapının belirlenmesi için Hemotoksilen-Eosin ve lektin histokimya yöntemi uygulandı.
Uygulanan lektin histokimyasal yöntemi sonucunda koyun ve keçi duodenum villus lamina epitelyalisindeki epitel hücrelerinin büyük çoğunluğunda ve Goblet hücrelerinde HPA reaksiyonu belirlendi. Ayrıca HPA uygulamasında reaksiyonun keçi duodenumunda villus lamina epitelyalis hücrelerinin özellikle çekirdeğe yakın sitoplazma bölgelerinde lokalize olduğu gözlendi. Koyun duodenumunda Lieberkühn kriptlerine ait lamina epitelyalis hücrelerinde, Goblet hücrelerinde ve Brunner bez hücrelerinde HPA reaksiyonu tespit edildi.  Keçide Brunner bezlerinin hem lamina hem de tunika muskularise komşu olan bazı hücrelerinde HPA reaksiyonunun çekirdek çevresinde gerçekleştiği saptandı.
DSA uygulaması sonucunda keçi duodenum villus lamina epitelyalis hücrelerinin yüzeyinde ve Goblet hücrelerinde reaksiyon belirlenirken, koyun Lieberkühn kriptlerindeki az sayıda lamina epitelyalis epitel hücresinde, endotel ve bazı kan hücrelerinde farklı yoğunluklarda DSA reaksiyonu tespit edildi.
Koyun ve keçi duodenum villus lamina epitelyalis hücelerinde çok zayıf, zayıf, orta ve güçlü MAA pozitivitesi belirlendi. Koyunda Goblet hücrelerinde, Brunner bezlerinde ve Lieberkühn kriptlerine ait epitel hücreleri ile Goblet hücrelerinde pozitif reaksiyon saptanırken, keçide bu bölgelerde MAA reaksiyonuna rastlanmadı.
Sonuç olarak keçi ve koyun duodenumlarının villus, Lieberkühn kriptleri ve Brunner bezlerinin D-GalNAc rezidülü glukokonjugatları içerdiği tespit edildi. Koyun duodenumunun belirtilen mukoza kısımlarında Neu5Acα2,3Gal (siyalik asit); keçide sadece villuslarda siyalik asit rezidülü glikokonjugat varlığı belirlendi. Koyun ve keçide yine çalışılan tüm bölgelerde GlcNAc rezidülü glukokonjugata sahip olmadığı saptandı.

Abstract:
In this study, it was aimed to histochemically determine glycoconjugates in duodenum of sheep (Ovis aries) and Goat (Capra hircus) by HPA (Helix pomatia), MAA (Maackia amurensis) and DSA (Datura stramonium) lectins.
The samples taken from duodenum of 5 sheep (Ovis aries) and 5 goat (Capra hircus) obtained from Isparta Meat Integrated Plant and Gülköy Meat Integrated Plant were fixed in Bouin's solution during 16 hours. After fixation, the samples were passed through tissue following procedure and embedded in paraffin. The Haemotoxylin-Eosin staining method was performed to determine general histological structure and the lectin histochemical method was performed to determine glycoconjugate character to the5-6 µm thickness sections taken from paraffin blocks.
As a results of lectin histochemical method, HPA reaction was detected in the most of epithelial cells and Goblet cells in lamina epithelialis of villus in sheep and goat duodenum. The raction was observed to be localized in villus lamina epithelialis cells especially in cytoplasm region that close to the nucleus in goat by HPA application. The HPA reaction was detected in lamina epithelialis cells and Goblet cells of Lieberkühn crypts and Brunner glands cells in sheep duodenum. In goat, it was found that HPA reaction occured around the nucleus in some cells of Brunner's glands neighbouring both lamina muscularis and tunica muscularis.
While the reaction was detected on the surface of villus lamina epithelialis cells and in Goblet cells in goat duodenum by DSA application the different densities of DSA reactions were found in a few epithelium cells of lamina epithelialis of Lieberkühn crypts, in endothelial cells and in some blood cells of sheep. Very weak, weak, moderate and strong MAA positivity was found in villus lamina epithelialis cells of sheep and duodenum. While MAA positive reaction was detected in Goblet cells, Brunner's glands and epithelium and Goblet cells of Lieberkühn crypts in sheep; this reaction was not fount in mentloned regions of goat.
Consequently, it was detected that villus, Lieberkühn crypts and Brunner's glands of goat and sheep duodenum contained glycoconjugates with D-GalNAc residue. The presence of glycoconjugates with Neu5Acα2,3Gal (sialic acid) residue was determine in mentioned mucosa regions of sheep duodenum, but in only villus of goat. Also studird regions of sheep and goat did not have glycoconjugates with GlcNAc residue.