İlköğretim matematik öğretmen adaylarına yönelik görsel matematik okuryazarlığı ölçeğinin geliştirilmesi ve görsel matematik okuryazarlığı ile geometri başarıları arasındaki ilişkisinin incelenmesi
Development of visual mathematics literacy scale towards elementary school mathematics teacher candidates and investigation of the relationship between success in geometry and visual mathematics literacy
Yazar: AZİZ İLHAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TAYFUN TUTAK
Fırat Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Akademik başarı = Academic achievement ; Geometri = Geometry ; Görsel algılama = Visual perception ; Görsel okuryazarlık = Visual literacy ; Matematik = Mathematics ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik okuryazarlığı = Mathematical literacy ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın ilk aşamasında, ilköğretim matematik öğretmen adaylarının görsel matematik okuryazarlık seviyelerini belirlemek amacıyla 5'li likert tipli bir ölçme aracı geliştirmek amaçlanmıştır. İkinci aşamada ise geliştirilen bu ölçekle öğretmen adaylarının görsel matematik okuryazarlık düzeylerini belirleyip görsel matematik okuryazarlıkları ile geometri başarıları arasındaki ilişkiyi incelemek hedeflenmiştir. Bununla beraber görsel matematik okuryazarlığının geometri başarısını hangi düzeyde yordadığı da araştırılan bir diğer noktadır. 
Öncelikle literatür taramasına ve uzman görüşlerine başvurulmuş 60 maddelik ölçek madde havuzu formu oluşturulmuş bu form üzerinde gerekli düzenlemeler neticesinde 54 maddelik taslak ölçek formu elde edilmiştir. Bu taslak form 325 ilköğretim matematik öğretmen adayına uygulanarak elde edilen verilere göre ölçeğin faktör analizleri yapılmıştır. Faktör analizleri sonucunda 17 madde ölçekten çıkarılmış 37 maddelik nihai ölçek formu oluşturulmuştur. Faktör analizleri sonucunda ölçeğin faktör yapısının birbiriyle uyumlu maddelerden oluştuğu tespit edilmiştir. 
Öğrencilerin geometri başarı düzeylerini belirlemek amacıyla, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM)'nin 2010-2014 yılları arasında yapmış olduğu Akademik Lisansüstü Eğitim Sınavı (ALES) 'nda çıkan geometri sorularından faydalanılarak 20 soruluk geometri başarı testi hazırlanmıştır. Bu testin iç güvenirlik katsayısı (KR-20) 0.794 olarak hesaplanmıştır. Fırat Üniversitesi Eğitim Fakültesinde öğrenim görmekte olan 232 ilköğretim matematik öğretmen adayına 37 maddeden oluşan nihai görsel matematik okuryazarlığı ölçeği ve geometri başarı testi uygulanmıştır. Yapılan uygulamalar öğrenci geometri başarı seviyelerinin orta düzeyde, görsel matematik okuryazarlığı seviyelerinin orta düzeyin üzerinde olduğunu göstermiştir. Ayrıca öğrencilerinin görsel matematik okuryazarlıkları ile geometri başarıları arasındaki ilişkinin pozitif yönde ve düşük düzeyde olduğu belirlenmiştir. 
Ayrıca görsel matematik okuryazarlığının geometri başarısını yordama düzeyi incelenmiş görsel matematik okuryazarlığının geometri başarısının %3,6'sını yordadığı (açıkladığı) görülmüştür. Bu veri görsel matematik okuryazarlığının geometri başarısını yordama düzeyinin düşük olduğunu göstermektedir. Geometri başarısının orta düzeyde olmasına rağmen görsel matematik okuryazarlık düzeyinin orta düzeyin üstünde çıkması bu veriyi destekler niteliktedir.
	
Anahtar Kelimeler: İlköğretim matematik öğretmen adayları, geometri başarısı, görsel matematik okuryazarlığı, matematik okuryazarlığı, ölçek geliştirme.

Abstract:
In the first phase of this study, we aimed to develop a 5 part likert-type scale, in order to determine the visual mathematics literacy levels of elementary school mathematics teacher candidates. In the second stage, we aimed to determine the level of visual mathematics literacy of teacher candidates, and to investigate the relationship between visual mathematics literacy and success in geometry. In addition, we also investigated the answer to the question "on what level does the visual literacy of mathematics predict the success in geometry?". At first, we did a literature scan and referred to expert opinions, and formed a 60 clause scale pool form, and after necessary corrections were made on this form, we obtained a draft scale form with 54 clauses. We applied this draft scale to 325 elementary school mathematics teacher candidates, and with the data obtained, we did the factor analysis of the scale. As a result of this factor analysis, we took 17 clauses out of the scale, and created the final scale with 37 clauses. As a result of this factor analysis, we found out that the factor structure of the scale consists of mutually matching clauses. 
In order to determine the geometry achievement levels of students, we prepared a geometry achievement test with 20 questions, benefiting from the geometry questions that were included in the Academic Personnel and Postgraduate Education Entrance Exams (ALES) that were held in between 2010 and 2014, by the Student Selection and Placement Center (ÖSYM). The internal reliability coefficient of the test (KR-20) was calculated to be 0.794. 
We then applied the final visual mathematics literacy scale with 37 clauses and geometry success test, to 232 elementary school teacher candidates that continue to their studies in Fırat University Faculty of Education. These applications showed that student geometry success rates are in intermediate levels, and visual mathematics literacy rates are over upper-intermediate levels. Also, we determined that there is a positive but low level relationship between the students' mathematics literacy levels and their success rates in geometry. 
We also tried to find out the level of prediction of the success in geometry of the visual mathematics literacy, and observed that 3.6% of the geometry success was able to be predicted (explained) by visual mathematics literacy. This data shows that there is a low level of prediction of visual mathematics literacy over the success in geometry. What supports this data is the fact that even with an intermediate level of success in geometry, visual mathematics literacy can be in an upper-intermediate level.
	
Key Words: Elementary school mathematics teachers, success in geometry, visual mathematics literacy, mathematics literacy, scale development.