Taksim yapmaya yönelik tutum ölçeğinin geliştirilmesi
Development of an attitude scale towards a taksim performance
Yazar: NURTEN ÇALHAN
Danışman: DOÇ. DR. HAMİT YOKUŞ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Müzik = Music
Dizin: Konservatuvar = Conservatory ; Müzik eğitimi = Music education ; Taksim sanatı = Instrumental improvisation ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Tutumlar = Attitudes ; Türk sanat müziği = Turkish art music ; Çalgı eğitimi = Instrumental education ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu araştırmada üniversite düzeyinde öğrenim gören ve Geleneksel Türk Sanat Müziği türünde çalgı eğitimi alan öğrencilerin taksim yapmaya yönelik tutumlarını ölçmede kullanılabilecek Taksim Yapmaya Yönelik Tutum Ölçeği'nin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın uygulama grubunu, Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi, Eğitim Fakülteleri Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümleri Müzik Eğitimi Bilim Dallarında ve Türk Müziği Konservatuvarlarında 2019-2020 eğitim-öğretim yılı Güz-Bahar yarıyılında öğrenim gören Geleneksel Türk Sanat Müziği türü kapsamında çalgı eğitiminde taksim eğitimi alan 1, 2, 3 ve 4. sınıf öğrencileri (N=151) oluşturmaktadır. Araştırma sürecinde geliştirilen "Taksim Yapmaya Yönelik Tutum Ölçeği" Likert tipi bir ölçektir. Uzman görüşleri sonucunda oluşan ölçeğin 30 maddelik hali, ön deneme için Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Bilim Dalında ve Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Antakya Devlet Konservatuvarı 1, 2, 3 ve 4. sınıf öğrencilerinden Geleneksel Türk Sanat Müziği Çalgısı çalan toplam 26 öğrenciye uygulanmıştır. Ön denemenin ardından hazırlanan ölçeğin deneme uygulaması kapsamında, Eğitim Fakülteleri Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümleri Müzik Eğitimi Bilim Dallarında, Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi Türk Sanat Müziği Anasanat Dalı ve Türk Müziği Konservatuvarlarında 2019-2020 eğitim-öğretim yılı Güz-Bahar yarıyılında öğrenim gören ve 1, 2, 3 ve 4. sınıf Geleneksel Türk Sanat Müziği türünde çalgı eğitimi kapsamında taksim eğitimi alan öğrenciler (N=151) araştırmaya dâhil edilmiştir. Uygulama yapılan üniversiteler, Türkiye'nin her coğrafi bölgesinden en az bir üniversite olacak şekilde seçkisiz (random) belirlenmiştir.
Ölçek verilerinin faktör analizine uygunluğunu belirlemek için Kaiser-Meyer-Olkin ve Barlett's test sonuçlarına bakılmıştır. Kaiser-Meyer-Olkin değeri .86 (p>.60), Barlett's test (p<.05) sonucu anlamlı olduğu belirlenmiş ve ölçek verilerinin faktör analizine uygun olduğu saptanmıştır. Faktör analizleri sonucu çıkarılan maddelerden sonra ölçek son halini almıştır. Ölçek, "taksime ilişkin kaygı", "taksimden haz alma" ve "taksimin eğitsel katkısı" olmak üzere 3 alt boyuttan oluşan toplam 19 maddelik bir ölçektir. Taksime ilişkin kaygı alt boyutundaki maddeler haricinde olumsuz ifade içeren maddeler ters maddedir. Ölçeğin Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı .91 olarak hesaplanmıştır. Araştırma sonucunda, öğrencilerin taksim yapmaya yönelik tutumlarını ölçmede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir "Taksim Yapmaya Yönelik Tutum Ölçeği" geliştirilmiştir. Anahtar kelimeler: Müzik eğitimi, Türk sanat müziği eğitimi, çalgı eğitimi, taksim, tutum, ölçek.

Abstract:
The aim of this research is Develop of an Attitude Scale Towards a Taksim Performance, which can be used to measure the attitudes of students who study at the university level and receive Traditional Turkish Art Music İnstrument education. The application group of the research was Taksim, who received training in musical instrument education within the scope of Traditional Turkish Art Music, which was studied in the Faculty of Fine Arts and Design, Faculty of Education, Fine Arts Education Departments, Music Education Sciences and Turkish Music Conservatories in the Fall-Spring semester of 2019-2020 academic year. It consists of 1st, 2nd, 3rd and 4th grade students (N=151). "Attitude Scale Towards Taksim Performance" is a Likert type scale. The 30-item version of the scale, which is formed as a result of expert opinions, is the Traditional Turkish Art Music Instrument in Muğla Sıtkı Koçman University Faculty of Education Fine Arts Education Department Music Education and Hatay Mustafa Kemal University Antakya State Conservatory students. It was 1st, 2nd, 3rd and 4th grades.Within the scope of the trial application of the scale prepared after the pre-trial application, Faculty of Education Fine Arts Education Department Music Education, Faculty of Fine Arts and Design Turkish Art Music Department and Turkish Music Conservatories in the Fall-Spring semester of 2019-2020 academic year. Traditional Turkish Classical Music instrument training in 1st, 2nd, 3rd and 4th grades total (N) 151 students who received training in the scope of the study were included in the study. The study group of the study was randomized to be at least one university from each region. Kaiser-Meyer-Olkin and Barlett's test results were examined to determine the suitability of the scale data for factor analysis. Kaiser-Meyer-Olkin value .86 (p>.60), Barlett's test (p<.05) was determined to be significant and scale data were found to be suitable for factor analysis. As a result of factor analysis, a total of 11 items were removed from the scale. As a result of factor analysis, a total of 11 items were removed from the scale. The scale is a 19 item scale consisting of three sub-dimensions: "anxiety about taksim", "get pleasure from taksim" and "education contribution of taksim". Substances containing negative expression except for items of anxiety sub-dimension related to division are reverse. Cronbach Alpha reliability coefficient of the scale was calculated as .91. As a result of the research, a valid and reliable "Attitude Scale Towards Taksim Performance" was developed, which can be used to measure students attitudes towards taksim. Keywords: Music education, Turkish art music education, instrument education, taksim, attitude, scale.