Metro İstanbul enerji yönetim sisteminin oluşturulması, modellenmesi ve değerlendirilmesi
Creating and modeling the energy management system of Metro Istanbul and its evaluation
Yazar: SERCAN İSÇAN
Danışman: DOÇ. DR. ÜMİT ÜNVER ; DR. ÖĞR. ÜYESİ TAYLAN GÜNEŞ
Yalova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Enerji Sistemleri Ana Bilim Dalı / Enerji Sistemleri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering ; Enerji = Energy

Özet:
Enerji, küresel ısınma ve enerji arz güvenliği hususları sebebi ile hem ulusal hem de uluslararası platformda günümüzün en önemli konularından biri olmuştur. Enerji kaynaklarının temini hususunda dışarıya bağımlı ülkelerde temel hedef enerjiyi etkin biçimde kullanmak ve bölgesel enerji kaynaklarına öncelik vermek olmuştur. Sürüdürülebilir bir gelişme sağlamak amacı ile günümüz enerji kaynakları yaşamsal aktiviteler için kullanılmalı gelecek nesillerin de enerji ihtiyacı dikkate alınıp enerji planlaması yapılmalı ve aynı zamanda çevre korumasıda sağlanmalıdır.
Sürdürülebilir gelişmenin önemli faktörlerinden olan taşımacılık sektörü ve enerji politikası insan yaşamını etkileyen iki önemli husustur. Kent yaşamının bilhassa metropollerde en önemli unsurları arasında ulaşım gelmektedir. Özellikle nüfus yoğunluğunun fazla olduğu kentlerde taşıma kapasiteleri, hızlı ulaşım ve konfor gibi üstünlükleri ile elektrikli raylı ulaşım sistemleri tercih edilmektedir. Ülkemizde de başta İstanbul, Ankara ve İzmir olmak üzere diğer büyükşehirlerde ulaşım sistemi olarak elektrikli raylı ulaşım sistemleri tercih edilmiştir. Nüfus yoğunluğu, günlük taşıma kapasitesi, ulaşım ağı uzunluğu ve diğer hususlar değerlendirildiğinde İstanbul kent içi elektrikli raylı ulaşım sistemleri işletmecesi olan İstanbul Ulaşım AŞ Türkiye'nin en büyük kent içi raylı ulaşım sistemleri işletmecisi konumundadır. 
Enerji tüketimi Türkiyenin elektrik tüketiminin yaklaşık 1/1000'i olan Metro İstanbul AŞ hatlarında enerji verimliliği ve stratejileri için bugüne kadar bazı çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmaların başında verimli sürüş teknikleri, sinyalizasyon sisteminin optimize edilmesi, faydalı frenleme teknolojisi ve sabit tesisler olarak anılan istasyonlardaki aydınlatmalarda enerji verimliliği gibi hususlar gelmektedir. Ancak taşıma kapasitesinin zamanla artması, teknolojinin gelişmesi, mevcut sistemlerin bakım-onarım maliyetlernin artması, enerji talebinin yükselmesi hizmet kalitesinin sürdürülebilirliği için tüm sistemin enerji yönetiminin yapılması gerekliliğini doğurmuştur. 
Bu tez çalışmasında, Metro İstanbul AŞ hatlarına ait enerji miktarının ölçülmesi, izlenmesi ve ISO 50001 enerji yönetim standardı çerçevesinde enerji yönetiminin oluşturulması için bir enerji ölçme, izleme ve yönetimi sistemi tasarlanmış, tasarlanan sistem kurulup devreye alınmış ve 2016-2017 yılları enerji verileri incelenmiştir. Veriler enerji yönetim sistemi doğrultusunda değerlendirilmiş olup ISO 50001 standardı referans alınarak enerji yönetim sistemi çalışması yapılmıştır.

Abstract:
Energy has become one of the most important issues of modern day in both national and international platform because of global warming and power supply safety. Main objective in countries that depends on external energy source which belong to other countries is efficiently using energy and give priority to domestic sources. There are two major subjects about sustainable development. One of these is taking into account of energy using for next generations and the other one is protecting the environment.
Transport sector and energy policies, have a vital importance in sustainable development. These are two major issues that affect human life. Because of this, transportation in metropole cities is also very important subject for city life. Especially in cities that are high population zone, electrical railway systems have been preferred because of high transportation capacity, rapid transit and comfort parameters. In Turkey, notably in İstanbul, Ankara and İzmir, electrical railway systems have been preferred for main transportation like other metropolises. When population density, transportation capacity per day, length of transportation network and other parameters are taken into account, İstanbul Transportation Incorporated Company, which is operator of the electrical railway transportation systems in İstanbul, is the biggest operator of the intracity electrical railway transportation systems in Turkey.
The company nearly consumes 1/1000 electrical energy of Turkey. So far, some operations have been implemented for energy efficiency and energy efficiency strategies. These are efficient driving techniques, optimisation of signalization, regenerative braking and lightening efficiency. On the other hand, increasing transportation capacity, development of technology, increasing of cost of maintenance and repair and energy demand forced to set up an energy management system for İstanbul Transportation Incorporated Company for sustainability of service quality.
In this thesis, an energy measurement, monitoring and management system was designed for the energy consumption of Istanbul Transport Inc. and an energy management within the framework of ISO 50001 Energy Management Standard was established. The designed system was installed and commissioned and the energy data of the years 2016-2017 were examined. The data were evaluated in line with the energy management system. The energy management system study was carried out with reference to ISO 50001 standard.