Çocuk depresif semptom ölçeği geliştirme çalışması
Development of child depressive symtoms scale
Yazar: ELİF EROL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NESLİHAN ZABCI
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Depresif belirtiler = Depressive symptoms ; Depresyon = Depression ; Psikopatoloji = Psychopathology ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales

Özet:
Çocuk kliniğinde gelişimsel zorlukları tespit etmeye yönelik pek çok ölçme aracı olmasına rağmen davranış, semptom, patoloji ölçen ölçme araçları oldukça sınırlıdır. Var olan ölçme araçları ise genellikle uyarlama şeklindedir. Farklı kültürlerden uyarlanan testlerin dil, kültürel kodlar açısından zorlukları olduğu için her ülkenin kendi kültürüne, diline uygun ölçme aracının olması değerlidir. Çocukların davranışlarının, semptomatiğinin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracıyla tespit edilmesi, tedaviye yardımcı olacak bir enstrüman olabilecektir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, psikanalitik kurama göre uyarlanmış bir ölçme aracı geliştirmektir.

Ölçeğin geliştirilme aşamaları içinde kapsam geçerliği, yapı geçerliği, ölçüt geçerliği ile normal ve psikiyatrik grup karşılaştırması, iç tutarlılık, madde analizi ve test tekrar test güvenilirlik çalışmaları yapılmıştır. Madde havuzu oluşturulmasında kuramsal temel, ilgili araştırmalar, ölçekler ve uzman görüşünden yararlanılmıştır. Kapsam geçerliği kriterlerince uzman görüşleri .80'nin altında kalan maddeler ölçekten çıkarılmış; yapı geçerliği için açımlayıcı faktör analizi ile doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Örneklem büyüklüğünün faktör analizi uygulanması için yeterli olup olmadığını test etmek için KMO ve Bartlett testlerine bakılmıştır. Ölçeğin geçerlik ve güvenirliğini test etmek amacıyla; faktörler arası ilişkileri belirlemek için Pearson Korelasyon Analizi, ölçeğin alt boyutlar için güvenirlik testi için Cronbach's Alpha ve İki Yarı Test Korelasyonu, alt boyut ve toplam puanlarının ayırt ediciliklerini belirlemek için Bağımsız Grup t Testi, ölçüt geçerliği için Conners' Ana Baba Derecelendirme Ölçeği – Kısa Form (CADÖ–48) ile Korelasyon Analizi, test-tekrar test için Pearson Korelasyon Analizi, psikiyatrik grubu karşılaştırmaları için Mann Whitney U yapılmıştır. Tüm bu analizlerin sonucunda ölçeğin yüksek geçerlik ve güvenirlik koşullarını sağladığı belirlenmiştir.

Uygulama aşamasında ailelere, araştırmacı tarafından hazırlanan demografik bilgi formu, geliştirilmesi planlanan ölçek, ölçüt değerlendirmesi için Conners' Ana Baba Derecelendirme Ölçeği – Kısa Form (CADÖ–48) verilmiştir. Uygulama İstanbul il genelinde 60 adet anaokulunda 1626 adet (37-80) aylık çocukların aileleriyle görüşme yoluyla yapılmıştır.

Araştırmanın sonucunda açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizlere göre ölçeğin 8 boyutlu bir yapıda olduğu doğrulanmıştır. Faktörlere; Nesnel Gerçekliğe Uyumsuzluk, Yıkıcılık- Saldırganlık, Sosyal Uyum, Kayıp - Ayrılık Endişesi( Seperasyon Anksiyetesi), Erken Dönem (Arkaik) Kaygılar, Dürtüsellik ve Hiperaktivite, Bilişsel Süreçlerde Bozulma (Dikkat ve Öğrenme Yetisi) ve Somatizasyon (Bedenselleştirme) isimleri verilmiştir.

Abstract:
Although there are numerous means of measuring to detect developmental difficulties in children's clinics, measures of behavior, symptoms, pathology are very limited. Existing measurement tools are generally adaptation. As the tests adapted from different cultures have difficulties in terms of language and cultural codes, it is worth every country to have its own culturally appropriate measurement tool. The detection of the child's behavior and symptom through a valid and reliable measurement may be an useful instrument in the treatment. In this context, the purpose of this study is to develop a measurement tool adapted in accordance with the psychoanalytic theory.

	During the development phase of the scale, along with the content validity, construct validity and criterion validity, normal and psychiatric group comparison, internal consistency, item analysis and test retest reliability studies were performed. The item pool has been created through theoritical basis, relevant research, scales and expert opinion.  Under the criteria of content validity, items that score below .80 in expert opinions were removed from the scale; and to test the construct validity, exploratory and confirmatory factor analysis were performed. To test whether the sample size is sufficient for factor analysis, KMO and Bartlett tests have been examined. In order to test the validity and reliability of the scale; Pearson Correlation Analysis was performed to determine interrelationships between factors, Cronbach's Alpha and Split-Half Test Correlation to test the reliability of the subscales of scale, Independent t Test to determine the distinctiveness of sub-dimension and total scores, the correlation analysis with Conners' Parent Rating Scale Short Form (CPRS-48) to test construct validity, Pearson Correlation Analysis to test-retest reliability, and Mann Whitney U to make the psychiatric group comparisons. As a result of all these analyzes, it has been determined that the scale meets the conditions of high reliability and validity.

During the implementation phase, the demographic information form prepared by the researcher, the scale planned to be developed and the Conners' Parent Rating Scale-Short Form (CPRS-48) to evaluate construct validity were given to the families. The implementation was done through interviews with 1626 children who are 37-80 month-old in 60 kindergartens throughout Istanbul. 

As a result of the research, it is verified that the scale has an 8-dimensional structure according to the explanatory and confirmatory factor analyzes. These factors are named as Maladjustment to the Objective Reality, Agression, Social Adaptation, Loss- Separation Anxiety, Early (Archaic) Anxieties, Impulsivity and Hyperactivity, Deterioration in Cognitive Processes (Attention and Learning Ability) and Somatization.