Türk romanında toplumsal gerçeklik: Kemal Tahir örneği
The question of 'social reality' in the turkish novel: The case of Kemal Tahir
Yazar: OLGUN GÜNDÜZ
Danışman: PROF. DR. HAYATİ TÜFEKÇİOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Gerçeklik = Reality ; Kemal Tahir = Kemal Tahir ; Roman = Novel ; Sosyal gerçeklik = Social realizm ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk romanı = Turkish novel

Özet:
Bu çalışmada genelde toplumsal gerçeklik meselesinin değişik disiplinlerde yansıma biçimi özelde ise Kemal Tahir'in toplumsal gerçekliği ele alma biçimi analiz edilmektedir. Çalışmanın birinci bölümünde toplumsal gerçeklik meselesinin sanat ve edebiyatla birlikte sosyal bilimlerdeki karşılığı ortaya konmaktadır. Özellikle sosyal bilimlerdeki yöntem tartışmalarında toplumsal gerçekliğin belirlenmesinde objektifliğin mümkün olup olmadığı sorunsallaştırılmaktadır.Çalışmanın ikinci bölümünde, Türk edebiyatında toplumcu gerçeklik akımı temsilcileri ile Tahir'in gerçekliği yorumlama biçimi arasındaki fark ortaya konmaktadır. Bu bölümde Tarihsel roman türü ile ilintili olarak Tahir'in roman anlayışı ve gerçeklik görüşü hakkında bir çerçeve sunulmaktadır.Tezin üçüncü bölümünde ise Tahir'in romanlarından örneklerle yazarın gerçeklik hakkındaki düşünceleri ortaya konmaktadır. Yazarın gerçeklik anlayışının detaylıca incelendiği bu bölüm Batılı gerçekliğe karşı yerli gerçeklik, tarihsel ve toplumsal koşullarda değişen gerçeklik ve bakış açısında göre anlatıcının gözünden farklılaşan gerçeklik gibi başlıklardan oluşmaktadır. Tezde Tahir'in gerçeklik hakkındaki görüşlerinin roman örnekleri ile karşılaştırmalı analizi sunulmaktadır.Tez, Kemal Tahir'in gerçekliğin tarihsel ve toplumsal koşullara bağlı olarak değiştiği görüşünden hareketle sosyal bilimlerde tek, evrensel, mutlak gerçekliklerin olmadığını, bir seferlik tespit edilen gerçekliklerin sürekli güncellenmesi gerektiği düşüncesini desteklemektedir.Anahtar Kelimler: gerçeklik, yöntem, şüphe, roman

Abstract:
Various reflections of the question of social reality in different disciplines in general, and Kemal Tahir's problematization of social reality in particular, are investigated in this dissertation. In Part I, the corresponding forms of social reality in art and literature, as well as in the social sciences, are put forth. Special emphasis is placed on the problematization of whether or not objectivity is possible in defining social reality throughout methodological discussions in the social sciences.In Part II, Kemal Tahir's way of interpreting social reality is compared and contrasted with that of the leading representatives of the School of Social Realism in Turkish literature. A theoretical framework about Kemal Tahir's understanding of the novel and of social reality with regard to historical novel as a literary genre is also presented in Part II.In Part III, Kemal Tahir's thoughts about social reality are examined on the basis of examples from his individual novels. This part, in which a detailed analysis of the author's understanding of social reality is made, also includes themes and titles such as universal (Western) realism versus local (national)realism, reality changing according to historical and societal conditions, and reality differentiated by the eyes of the narrator in line with the perspective used. In summary, Kemal Tahir's ideas about reality are analyzed in a comparative way with reference to examples from his novel.Taking as its point of departure Kemal Tahir's relativistic vision defining reality as changing according to historical and societal conditions, the dissertation suggests that there are no single, universal, and absolute realities in the social sciences, and realities once defined should continually be updated and upgraded.Key Words: reality, method, suspicion, novel