Hollandalı ressamlar Pieter Aertsen ve Joachim Beuckelaer'in mutfak, pazar, köy ve festival konulu resimlerinin tür resmi ve natürmortun oluşumuna etkileri
Dutch painters Pieter Aertsen and Joachim Beuckelaer's kitchen, market, village and festival paintings and their effect on the development of genre and naturmprt paintings
Yazar: SEMİH ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. ZÜHRE İNDİRKAŞ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Aertsen, Pieter = Aertsen, Pieter ; Beuckelaer, Joachim = Beuckelaer, Joachim ; Natürmort = Still life ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Ressamlar = Painters ; İkonografi = Iconograpy

Özet:
16. Yüzyılda, Hollanda?lı iki ressam olan Pieter Aertsen ve Joachim Beuckelaer?ın, kendi oluşturdukları yeni ikonografik düzen doğrultusunda yapmış oldukları resimlerin, dinsel sanattan din dışı türlere doğru geçişteki etkilerini inceleyen bu tez üç bölümden oluşmaktadır. Tezin birinci bölümü sanatçıların yaşadıkları dönemi ve coğrafyayı, içinde bulundukları ortamın sosyal, siyasal, ekonomik ve dinsel dinamiklerini irdelemektedir. İkinci bölüm, sanatçıların yapıtlarının oluşumuna etki eden arka planı ele almaktadır. Bu arka plan kendi içinde felsefi arka plan ve görsel arka plan olmak üzere iki ana başlık altında ele alınmıştır. Felsefi arka plan, yapıtların oluşumuna etki eden felsefi argümanlar konusundaki kaynakları ve çeşitli farklı görüşleri incelemektedir. Görsel arka plan ise kendilerinden önceki sanatsal gelenekten ve kendi yaşadıkları çağdaki sanatsal eğilimlerden ne şekilde yararlandıkları ve bunun onların resimlerine nasıl etki ettiğini ele almaktadır. Çalışmanın ana metnini oluşturan üçüncü bölüm; sanatçıların yapıtlarını ve bu yapıtların gelişim sürecini ayrıntılı şekilde ele almaktadır. Bu bölümde sanatçıların yapıtları, tekrar ettikleri sahne türlerine göre ana başlıklar ve alt başlıklar halinde sınıflandırılarak ele alınmıştır. Bu ana başlıklar sırasıyla; ?Mutfak? konulu resimler, ?Pazar? konulu resimler ve ?Köy ve Festival? konulu resimler şeklinde sıralanmaktadır. Sanatçıların bu sahneler dışında kalan konulardaki yapıtları bu tezin kapsamının dışında tutulmuştur. Bu ressamların resimleri sanat tarihi literatüründe, 17. yüzyılda bağımsız bir resimsel tür haline gelen natürmort türünün oluşumunu hazırlayan yapıtlar olarak kabul edilmekle birlikte, resimlerin kendileri tümüyle bağımsız natürmort resmi türü örnekleri olmadığı için, tez içinde yapıtların sadece bu yönünden söz edilmiş, ancak kendilerinden sonra bağımsızlaşan natürmort türü ve bu türün ikonografisi kapsam dışında bırakılmıştır. Sanatçıların yapıtlarının detaylı değerlendirmesinin ardından sonuç bölümünde bu yapıtların kendilerinden sonra gelen süreçte, din dışı sanatı ne şekilde etkilediği ve ?Tür Resmi? ve ?Natürmort? gibi resim türlerinin oluşumuna nasıl etki ettiklerinin bir değerlendirmesi yapılmıştır. Tezin yazımı sırasında ikonografi terminolojisi konusunda başvuru kaynağı olarak ?Bedrettin Cömert, Mitoloji ve İkonografi, Ankara, Ayraç Yay., 1999? adlı kaynak kullanılmış olup, ?Eski Ahit? ve ?Yeni Ahit? referansları ile ilgili başvuru kaynağı olarak ?Kutsal Kitap, Eski ve Yeni Antlaşma, Kitabı Mukaddes Şirketi, İstanbul, 2007? adlı kaynak kullanılmıştır.

Abstract:
This study, which consist of three main chapters, is an attempt to examine how two 16th. century Dutch-Flemish painters effected the development from Christian religious art to profane art with their paintings which have a new iconography constituted by themshelves. The first chapter discusses the social, political, economical and religious dynamics of their period and lands they had lived. The second chapter focuses on the background which effected to formation of their paintings. This background is discussed under two headline, one is philosophical background and the other one is visual background. The philosophical background examines the philosophical sources which effected the development of paintings and also discusses the different argument about this issue. The visual background is examines how this works was affected by the artistic tradition before them and their contemporaries as well.The third chapter, which comprises the main body of the study, examines elaborately the works of the artists and development of their paintings. In this chapter, the paintings are classified under headlines according to scene kinds which are painted repeatedly by the painters. This scenes are; ?Kitchen? scenes, ?Market? scenes and ?Village and Festival? scenes. The other works of the painters, which are except of scenes mentioned above, were excluded from this study.  In the Art History literature, the works of these painters are agreed as pictures which affected the development of naturmort painting which had developed as an independant pictorial genre in 17th. century. But these paintings are not independant naturmort themselves as 17th. century examples. Thats why, these paintings are considered only on this side in this study and naturmort painting itself which became an independant pictorial genre after them is excluded. Following the elaborated examination of the paintings, how this art works affected the secularization of the art of subsequent periods, and the constitution of ?Genre? and ?Naturmort? was discussed in conclusion chapter. The treatise which used as reference source in this study for iconographical terminology  is; ?Bedrettin Cömert, Mitoloji ve İkonografi, Ankara, Ayraç Yay., 1999? and reference source of ?Old Testament? and ?New Testament? is; ?Kutsal Kitap, Eski ve Yeni Antlaşma, Kitabı Mukaddes Şirketi, İstanbul, 2007?



Keywords: Sixteenth century, Dutch, Flemish, Genre Painting, Naturmort