İç Anadolu Bölgesinde yeme bağımlılığı ve aleksitimi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Exami̇nati̇on of the relationshi̇p between eati̇ng addiction and alexi̇thymi̇a in The Central Anatolia Regi̇on
Yazar: AYŞENUR YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN ÜNÜBOL
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aleksitimi = Alexithymia ; Bağımlılık = Dependency ; Ruh sağlığı = Mental health ; Yeme bağımlılığı = Food addiction ; İç Anadolu bölgesi = Central Anatolia region

Özet:
Bu araştırma, Türkiye Bağımlılık ve Ruh Sağlığı Profili Çalışması kapsamında İç Anadolu Bölgesi'nde yaşayan 18-65 yaş aralığında ki bireylerin Yeme Bağımlılığı ve Aleksitimi düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmaya İç Anadolu Bölgesi'nden 2800 kişinin katılımı sağlanmış ve demografik bilgiler, yeme bağımlılığı ve aleksitimi düzeylerini saptamak için anket ve ölçek çalışması yürütülmüştür. Araştırmada, Sosyodemografik Bilgi Formu, Davranış Etkileme Yükü Formu ve Toronto Aleksitimi Ölçeği veri ölçüm araçları olarak kullanılmıştır. Araştırma betimsel ve karşılaştırmalı analiz yöntemlerini içeren nicel araştırma yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir.
Araştırmanın sonuçları doğrultusunda, cinsiyet ve yaş değişkenine göre yeme bağımlılığı düzeyinin anlamlı düzeyde farklılaştığı saptanmıştır. Erkek katılımcılarda ve 18-23 yaş arası olan katılımcılarda yeme bağımlılığı puan ortalamalarının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Toronto Aleksitmi Ölçeği alt kategorilerine göre yeme bağımlılığı düzeyleri farklılaşmaktadır.  Yeme bağımlılığını yordayıcı değişkenlerin analizine ilişkin bulgular doğrultusunda, cinsiyet, eğitim düzeyi, medeni durum, çocuk sayısı ve aleksitimi düzeyinin yeme bağımlılığını anlamlı düzeyde yordadığı saptanmıştır.
TAO DTG puanlarının yüksek olması yeme bağımlılığı puanlarının yüksek oluşu ile anlamlı bir ilişki içerisinde olduğu yordanmaktadır. TAO DİG düzeylerinin yeme bağımlığı seviyeleri ile karşılaştırılmasında, katılımcıların puan ortalama farklarının yüksek ile düşük ve yok yeme grupları arasında olduğu saptanmıştır.
Yapılan araştırmanın verileri önümüzdeki yıllarda Türkiye ve İç Anadolu bölgesinde bağımlılık ve aleksitmiyle ilgili çalışmalarda veri olarak kullanılabileceği ve yapılacak olan değerlendirme ve müdahalelerde göz önünde bulundurulacağı bölge için katkısı olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
This research aimed to examine the relationship between food addiction and alexithymia of individuals living in Central Anatolia as a part of the research titled as "Addiction and Mental Health Profile of Turkey". 2800 participants from the Central Anatolia Region were included in the study and survey research was conducted to determine demographic information, food addiction and alexithymia levels. Sociodemographic Information Form, Behavior Impact Load Form and Toronto Alexithymia Scale were used as data measurement tools in the study. The research was carried out using quantitative research methods including descriptive and comparative analysis methods.
According to the results of the study, it was determined that food addiction level was significantly different according to gender and age variables. It was found that the mean score of food addiction was higher in the male participants and in the participants aged between 18-23. The levels of food addiction also significantly varied according to the Toronto Aleksitmi Scale subscales. It was found that sex, education level, marital status, number of children and alexithymia level predicted food addiction significantly.
High scores in difficulties in identifying emotions subscales significantly predicted higher food addiction scores. In comparison of difficulties in expressing emotions levels with food addiction, it was found that the mean scores of the participants were higher among low and without food addiction groups
The data suggest that it may contribute to the research which may be conducted in Turkey and may be used as data in studies on addiction and alexithymia which will be held in Central Anatolia and will be considered in the assessment and intervention.