Uluslararası öğrencilerin Türkçe genel akademik amaçlı okuma becerilerinin geliştirilmesine yönelik bir eylem araştırması
An action research on developing international students' reading skills for general academic purposes in Turkish
Yazar: BİHTER DERELİ
Danışman: DOÇ. DR. MELTEM EKTİ
Hacettepe Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik dil = Academic language ; Akademik okuma = Academic reading ; Yabancı uyruklu öğrenciler = Foreign domestic students

Özet:
Yabancı/ikinci dil olarak Türkçe öğretiminde uluslararası öğrencilerin akademik ihtiyaçları üzerine yapılan araştırmalarda öğrencilerin bölümlerine başladıklarında akademik dil becerileri kaynaklı sorunlar yaşadıkları görülmektedir. Bu akademik beceri alanlarından birisi de akademik okumadır. Akademik okuma, yabancı/ikinci dil öğrencilerinin kısa sürede tek başlarına üstesinde gelemeyecekleri kadar karmaşık bir yapı sahip olup akademik okuma becerilerinde yetkin olmayı gerektirir. Öğrencilerin genel amaçlı dil derslerinde aldıkları okuma eğitimi, akademik amaçlı okuduğunu anlama becerileri gerektiren akademik okuma için yeterli olamamaktadır. Bu sorunlara yönelik olarak C1 düzeyi sonrasında öğrencilere akademik Türkçe dersleri verilmeye başlanmıştır; ne var ki akademik okuma, diğer akademik dil becerilerinin (akademik dinleme, akademik yazma ve akademik konuşma) geliştirilmesi için temel oluşturması bakımından önem taşımakta ve akademik okuma becerilerinin geliştirilmesi zaman almaktadır. Üstelik bu alanda yapılan araştırmalar akademik Türkçe derslerine rağmen öğrencilerin akademik okuma yaparken zorlandıklarını göstermektedir. Bu doğrultuda, yabancı/ikinci dil olarak Türkçe öğretiminde C1 düzeyi sonrasına bırakılmadan B1 düzeyinden itibaren genel akademik amaçlı dil öğretimi çerçevesinde akademik okuma eğitimi verilmesinin öğrencilerin akademik okuma becerilerinin geliştirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmüştür. Bu amaç doğrultusunda ise alan yazını temel alınarak öğrencilerin B1 düzeyinden itibaren akademik okuma becerilerinin geliştirilmesine yönelik beceriler belirlenmiştir. Belirlenen bu becerilerin geliştirilmesi amacıyla bilgilendirici okuma metinleri çerçevesinde etkinlikler hazırlanmış ve B2 düzeyi boyunca uygulanmıştır. Uygulama süreci eylem araştırması olarak desenlenen bu çalışma, altı haftalık bir ders sürecini kapsamakta olup toplamda dokuz hafta sürmüştür. Bu süreçte nitel ve nicel veri toplama araçlarından yararlanılmıştır. Elde edilen bulgular sonucunda verilen eğitimin etkili olduğu, öğrencilerin akademik okuma becerilerinin geliştiği ve akademik okuma eğitiminin genel Türkçe öğretimine ek olarak verilebileceği sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte, eğitimin akademik okuma konusunda farkındalıklarını artırdığı, öğrencilerin akademik okuma gelişimlerini desteklediği ve akademik okumaya yönelik olumlu tutum geliştirmelerini sağladığı tespit edilmiştir. Araştırma kapsamında B2 düzeyinde verilen genel akademik amaçlı okuma becerilerini geliştirmesinin akademik dil becerilerinin geliştirilmesi bakımından faydalı ve gerekli olduğu tespit edilmiştir. Bulgular doğrultusunda Türkçe kurslarında verilen genel Türkçe eğitimine ek olarak akademik okuma becerilerinin genel akademik amaçlı dil öğretimi çerçevesinde B1 düzeyinin ortasından itibaren öğretilmeye başlanması önerilmektedir.

Abstract:
Research on the academic needs of international students in teaching Turkish as a foreign/second language shows that as students start to study in their departments, they have problems related with academic language skills. One of these academic skill areas is academic reading. Academic reading, which requires high-level reading comprehension skills, forms the basis of academic language skills (academic listening, academic writing and academic speaking). The reading instruction that students receive in general purpose language courses is not sufficient for academic reading, which requires high-level reading comprehension skills. In order to address these problems, academic Turkish lessons have been started to be given to students after C1 level; however, the development of academic reading skills takes time and research in this field shows that students have difficulty in academic reading despite academic Turkish lessons. Accordingly, it is thought that providing academic reading instruction within the framework of language teaching for general academic purposes starting from the B1 level, will contribute to the development of students' academic reading skills. In line with this purpose, based on the literature, skills for the development of students' academic reading skills starting from the B1 level were determined. In order to develop these skills, activities were prepared within the framework of informative reading texts and implemented with the students throughout the B2 level. This study, whose implementation process was designed as an action research, covered a six-week course period and lasted nine weeks in total. Qualitative and quantitative data collection tools were utilized in this process. As a result of the findings, it was determined that the training was effective, improved students' academic reading skills, and that academic reading training can be given in addition to general purpose language courses. In addition, it was seen that the training increased students' awareness of academic reading, supported their academic reading development and helped them develop positive attitudes towards academic reading. Within the scope of the research, it has been determined that the  development of reading skills for general academic purposes at B2 level is beneficial and necessary for the development of academic language skills, and in line with the findings, it is suggested that in addition to Turkish language classes for general purposes, academic reading skills should be taught from B1 mid-intermediate level within the framework of language teaching for general academic purposes.