Hayalden çizgiye Karagöz'ün penceresinden Çanakkale savaşı
The battle of gallipoli imagination to illustration from Karagoz's point of view
Yazar: HÜSEYİN SEDAT KARACALAR
Danışman: PROF. DR. ABDULKADİR EMEKSİZ
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dergiler = Magazines ; Karagöz gazetesi = Karagoz newspaper ; Karikatür = Caricature ; Karikatür dergisi = Karikatür journal ; Mizah dergisi = Mizah journal ; Türk tiyatrosu = Turkish theatre ; Çanakkale Savaşı = Çanakkale War

Özet:
Yüzyıllar boyu Türk insanının duygu ve düşüncelerine aracılık etmiş, kimi zaman siyasi bir taşlamaya dönüşen, kimi zaman ise izleyicilerinin yüzünde buruk bir gülümseme bırakan Karagöz oyununun başkahramanları Karagöz ve Hacivat, Türk toplumu üzerinde derin etki yaratmışlardır. Bu etkinin farkında olan mizah dergilerimiz de Geleneksel Türk Tiyatrosu'nun en önemli dalı olan Karagöz'ü perdeden çizgilerine taşımışlardır. 1908 yılında Karagöz adıyla çıkardığı mizah dergisinde karikatürlerini yayınlayan Ali Fuat ilk Türk karikatüristi olarak bilinmektedir. Ali Fuat'ın karikatürlerinde karikatür bir sahne, Karagöz ve Hacivat da oyunculardır. Karikatürler, Karagöz dergisinin başyazısında ele alınan güncel olayı dile getirmeye çalışmıştır.
Tezde 3 Ağustos 1914 ile 10 Ağustos 1915 yılları arasında Çanakkale Savaşı'nın ortamı, Karagöz dergisinde yayınlanan ve o dönemde geniş halk kitlelerine seslenen karikatürler üzerinden incelenmiştir. 1915 yılında sadece Karagöz dergisi yayımlanmaktadır. Bir bakıma büyük savaşın tek gözü Karagöz olmuştur. Çanakkale Savaşları sadece karada, havada ve denizde kalmamış, yazılı basının satırları arasında da gerçekleşmişti. Bu savaşta etkili olan silah değil, kılıçtan keskin kalem ve yerinde kullanıldığında bombadan daha güçlü yazıya dökülmüş sözdür. Yazılı basının bunlardan daha etkili, belki kamuoyunda bomba etkisi yapan silahı ise yazı ve görselin birleştiği betimlemelerdir. Bu betimlemelerden biri de karikatürlerdir. Alt yazıya bağlı olarak kurulan Karagöz karikatürlerinde halka ümit ve moral verilmiştir. Bütün bunlar verilirken de Karagöz ve Hacivat'ın söz söyleme gücünden yararlanılmıştır.

Anahtar Kelimeler:  Geleneksel Türk Tiyatrosu, mizah, karikatür, Çanakkale Savaşları, Karagöz.

Abstract:
Karagöz and Hacivat, the main charecters of the famous play Karagöz which has been a source of joy and sometimes a source of lampoon for Turkish people, have influenced all the nation for decades. Some of the Turkish comic books ,who are aware of this act converted the play to a type of comics.
Ali Fuat, who has published his comics in a comic book called Karagöz in 1908 which was influenced by the famous play of the Traditional Turkish Theatre is known as the first Turkish caricaturist. In  the comic book of Ali Fuat, the scene is represented as a comic and Karagöz and Hacivat are the two main characters. His comics has tried to voice the conflict mentioned in the lead artical. In the these the Battle of Gallipoli who took place between 3rd of August 1914 and 10th August 1915 has been analyzed via the comics inspired by the play, Karagöz. In 1915, Karagöz was the only comic book which was being published. We can say that "Karagöz" (the comic book) was the only observor of the Battle of Gallipoli. The Battle of Gallipoli wasn't just a battle in air, land, nor in the sea. It is a battle that also took place within the lines of the printed media. The weapons weren't the only power. Words were even more powerful than the bombs when they were used at the right time and at the right place. Moreover, there was a more powerful thing in the hands of the printed media: The power of image combined with the power of words, it was called as "comics". And the Karagöz comics aimed to give people hope. In order to attain that aim, the caricaturists took advantage of the power of words and litterature within the dialogues of Hacivat and Karagöz.

Key words:    Traditional Turkish theater, humor, comics, the Battle of Gallipoli, Karagöz.