Primer hipertansiyon hastalarında endotelyal nitrik oksit sentaz gen polimorfizmi (Glu298Asp) ve nitrik oksit düzeylerinin araştırılması
Investigation of endothelial nitric oxide synthase gene polymorphism (Glu298Asp) and nitric oxide levels in patients with primary hypertension.
Yazar: RAZİYE DİDEM TUNCER
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN DEMİR
Pamukkale Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Genler = Genes ; Hipertansiyon = Hypertension ; Nitrik oksit = Nitric oxide ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; eNOS = eNOS

Özet:
Günümüzde tüm dünyadaki ölümlerin %30'undan kardiovasküler nedenlersorumludur. Kardiovasküler hastalık riskini en az iki kat arttıran hipertansiyon, aynızamanda serebrovasküler olay, koroner arter hastalığı (Akut myokard infarktüsü),konjestif kalp yetmezliği, böbrek fonksiyon bozukluğu gibi ciddi birçok hastalık içinde tek başına major bir risk faktörüdür.Primer Hipertansiyonun kesin nedeni henüz tam olarak açıklanamamıştır.Epidemiyolojik araştırmalar, genetik ve çevresel faktörlerin primer hipertansiyonoluşumunda önemli rol oynadığını göstermiştir. Genetik etki bu faktörlerden enönemli olanlardan birisidir.Hipertansiyonda gözlenen vasküler tonus artışının, endotel tarafındansalgılanan vazodilatatör ve vazokonstriktör mediyatörler arasındaki dengesizliktenkaynaklandığı öne sürülmüştür. Endotelden salınan güçlü bir vazodilatör olan nitrikoksitin, kan basıncının düzenlenmesi, tromboz ve ateroskleroz oluşumunda önemlibir rol oynadığı düşünülmektedir. Damar endotelindeki nitrik oksitin başlıca kaynağıendotelyal nitrik oksit sentaz enzimidir. Yapılan çalışmalar, eNOS geni ile ilişkilimutasyonların, nitrik oksit salınımını azaltarak vasküler tonus artışına nedenolduğunu, bunun da hipertansiyon gelişimine yol açabileceğini göstermektedir.eNOS geninde promotor bölgede, ekzonlarda ve intronlarda pek çok dizi (allel)varyasyonları tanımlanmıştır. Tek bir bazın değişmesinden kaynaklanan teknükleotid polimorfizmleri ve bazı dizilerin tekrarlanmasından kaynaklanan tekrarpolimorfizmleri bulunmuştur. Şu ana kadar tanımlanan tek ekzon bölgesipolimorfizmi Glu298Asp'dir. Ekzon bölgesi genin kodlayıcı kısmı olduğundan, bubölgedeki polimorfizmler protein yapıyı etkileyerek enzim aktivitesinideğiştirebilmektedir.Bu çalışmada eNOS geninin 7. ekzonundaki, 894. pozisyonda bulunan guaninbazının timin bazı ile yer değiştirmesinden kaynaklanan Glu298Asp polimorfizminin(G894T) primer hipertansiyon ile ilişkisi ve NO düzeyi araştırıldı.Kardiyoloji Kliniğine başvurmuş ve primer hipertansiyon tanısı almış 123 hastave sağlıklı olarak kabul edilen 78 kontrol çalışmaya dahil edildi. Tüm katılımcılarınPCR ve RFLP yöntemi ile genotipleri saptandı ve Griess yöntemi kullanılarakplazma NO düzeyleri ölçüldü.Glu298Asp polimorfizmi genotipi ve T allel sıklığı primer hipertansiyon veplazma NO düzeyleriyle ilişkili bulunmadı. Plazma NO düzeyleri primerhipertansiyon grubunda farklı değildi.Sonuç olarak Denizli toplumunda yapılan bu çalışmada Glu298Asppolimorfizmi, plazma NO düzeyi ve primer hipertansiyon arasında anlamlı bir ilişkisaptanmadı.Anahtar kelimeler; Primer Hipertansiyon, Nitrik Oksit, eNOS, Polimorfizm.

Abstract:
Today, cardiovascular events (reasons) are responsible for 30% of all deaths inall over the world. Hypertension that increases the risk of cardiovascular disease atleast twice is also a stand-alone major risk factor for many serious diseases such ascerebrovascular disease, coronary artery disease (acute myocardial infarction),congestive heart failure and renal dysfunction.The exact cause of primary hypertension is not yet fully elucidated.Epidemiological researches show that genetic and environmental factors playimportant roles in the etiology of primary hypertension. Genetic impact is the mostimportant one of these factors.An imbalance between vasodilatator and vasoconstrictor mediators secreted byendothelial cells was suggested to increase the vascular tonus which is observed inhypertension. Nitric oxide a strong vasodilatator secreted from the endothel isthought to play an important role in the regulation of blood pressure, in the formationof thrombosis and atherosclerosis. The major source of nitric oxide in vascularendothel is formed by the reaction catalyzed by endothelial nitric oxide synthaseenzyme. Studies have shown that the mutations associated with eNOS gene resultswith decreased nitric oxide secretion resulting with increase in the vascular tonusleading to hypertension.At the promoter region of eNOS gene many sequence (allele) variations inexons and introns have been described. Single nucleotide polymorphism caused bythe change of a single base and repeated polymorphisms resulting from repetition ofsome sequences were demonstrated. The only exon region polymorphism describedso far is Glu298Asp polymorphism. As the exon region is the coding part of thegene, the polymorphisms in this region can change the enzyme activity by affectingthe protein structure.In this study the relationship between primary hypertension and Glu298Asppolymorphism (G894T, replacement of guanine base with thymine base at the 894thposition of the 7th exon of eNOS gene) and the level of NO is evaluated.One hundred twentythree patients who attended to the cardiology clinic anddiagnosed as primary hypertension and 78 controls accepted as healthy wereincluded to the study. The genotypes of all the participants were determined by PCRRFLPmethod and plasma NO levels were measured by using Griess method.Glu298Asp polymorphism genotype and T allele frequency were not associatedwith primary hypertension and plasma NO levels. Plasma NO level of primaryhypertension group was comparible to the control group.In conclusion, no significant relationship between Glu298Asp polymorphism,plasma NO levels in primary hypertension was detected in this study.Keywords; Primary Hypertension, Nitric Oxide, eNOS, Polymorphism.