Kalkınmacı dış politika: Türkiye ve Güney Afrika karşılaştırması
Developmental foreign policy: Comparative analysis of Turkey and South Africa
Yazar: YASEMİN UĞUR ÇAM
Danışman: PROF. DR. EMEL PARLAR DAL
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Politik Ekonomi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Ekonomik kalkınma = Economic development ; Kalkınma politikaları = Development policies ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Uluslararası politik ekonomi = International political economy ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
21. yüzyıl itibarıyla kalkınma kavramının geçirdiği dönüşüm nedeniyle kalkınmacı devlet anlayışlarında farklılıklar ortaya çıkmıştır. Salt ekonomik büyümeye odaklı faaliyetlerini yürüten Doğu Asya kalkınmacı devletlerinin yerine daha dinamik, toplum ve iş dünyası arasındaki koordinasyonu sağlayabilen ve buna uygun kurumsal yapıyı kendi bünyesinde oluşturabilen kalkınmacı devletlerden bahsedilmeye başlanmıştır. Özellikle gelişmekte olan ülkelerin kalkınmacı devlet uygulamalarını hem iç hem de dış politikada yürütmesi kalkınma hedeflerine ulaşmak için önemli hale gelmiştir. 
Kalkınma ve dış politika bağlamında yapılan çalışmalarda, kalkınma yardımları çerçevesinde yürütülen dış politika faaliyetlerinin ele alındığı, bağışçı devletlerin bağış alan devletler üzerindeki kalkınma etkileri, kalkınma ve güvenlik konuları arasındaki nedensellik bağları tartışma konuları haline gelmiştir. Bu çalışma, Güney Afrika ve Türkiye'nin "Kalkınmacı Dış Politika" kavramına ilişkin araçların belirlenebilmesi amacıyla ekonomik, sosyal, diplomatik ve güvenlik ana boyutları altında belirlenen alt başlıklar üzerinden yeni bir model önerisinde bulunmuş; kalkınma ve dış politika bağlantısına ilişkin bir kalkınmacı dış politika endeksi oluşturulmaya çalışılmıştır. 
Yeni model içerisinde yer alan her bir boyut dikkate alınarak Güney Afrika ve Türkiye'nin kalkınmacı dış politika uygulamaları kurumsal, tarihsel ve politika dönüşümleri anlaşılmaya çalışılmıştır. Söz konusu iki ülkenin sosyal boyut anlamında sivil toplum ve akademi yapısı ile devlet-özel sektör işbirliği eksenlerinde politika alanının bulunmadığı görülmüştür. Günümüzde ortaya çıkan pandeminin etkisi ve yeşil ekonomi vurgusunun artması ile birlikte kalkınmacı dış politika uygulamaları çevre ve sağlık gibi yeni boyutları ile birlikte yeniden ele alınmaya başlanmıştır. Özetle, bu çalışmada yeni bir kalkınmacı dış politika modellemesi çerçevesinde ekonomik, sosyal, güvenlik ve diplomatik boyutlar dikkate alınarak Güney Afrika ve Türkiye'nin uyguladıkları kalkınmacı dış politika mercek altın alınmıştır.

Abstract:
Due to the transformation of the concept of development as of the 21st century different developmental state understandings have emerged. Instead of the East Asian developmental states, which carry out their activities solely focused on economic growth, more dynamic developmental states that can provide coordination between the society and the business world and create the appropriate institutional structure have begun to be mentioned. It has become important for developing countries to carry out developmental state practices in both domestic and foreign policy in order to achieve their development goals.
In studies carried out in development and foreign policy, the development effects of states on donor states, causality links between development and security issues have become topics of discussion, in which foreign policy activities carried out within the framework of development assistance are discussed. This study proposed a new model based on the main dimensions of economic, social, diplomatic and security in order to determine the tools related to the concept of "Developmental Foreign Policy" of South Africa and Turkey and a new developmental foreign policy index regarding the connection between development and foreign policy was created.
With the increasing emphasis on green economy and the impact of the emerging pandemic, developmental foreign policy practices have begun to be reconsidered with new dimensions such as environment and health. In summary, the developmental foreign policies of South Africa and Turkey will be examined by considering the economic, social, security and diplomatic dimensions within the framework of a new developmental foreign policy model.