Jeneralize irregüler teta dalgalarının klinik önemi
Clinical significance of generalized irregular theta waves
Yazar: CANAN YILDIZ
Danışman: PROF. DR. VİLDAN AYŞE YAYLA ; UZMAN METİN MERCAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı / Nöroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Cinsiyet = Gender ; Elektroensefalografi = Electroencephalography ; Kadınlar = Women ; Teta dalgası = Theta waves ; Yaş faktörleri = Age factors

Özet:
Giriş: Elektroensefalografi (EEG) kayıtlarında izlenen yavaş dalga aktiviteleri (YDA) terimi, teta ve delta frekansındaki dalgalar için kullanılır ve çoğunlukla altta yatan patolojik bir süreçle ilgili olarak ortaya çıkarlar. Aralıklı tekrarlayan bilateral senkron irregüler teta aktivitelerinin ise, başka bir EEG anormalliğinin eşlik etmemesi halinde klinik önemi halen belirsizdir. Çalışmamızda, uyanıklıkta ortaya çıkan jeneralize irregüler teta aktivitelerinin (JİTA) ilişkili olabileceği durumları araştırmayı amaçladık.
Gereç ve yöntem: Çalışmada Ocak 2019 ve Mayıs 2021 tarihleri arasında EEG laboratuvarına yönlendirilen 2156 hastanın EEG kaydı retrospektif olarak değerlendirildi. Normal EEG'ye sahip ve dahil edilme/dışlama kriterlerini karşılayan bireyler çalışmaya dahil edildi. Rutin laboratuvar incelemeleri bireylerin toplumda sık gözlenen metabolik hastalıklara sahip olup/olmadığının doğrulanması için kullanıldı. Her bir bireyin JİTA'larının, bir EEG kaydındaki tekrarlama sayısı ve JİTA ortalama süresi kaydedildi.  Kriterleri karşılayan bireyler; normal EEG'ye sahip (normal EEG grubu) ve herhangi bir EEG anormalliğinin gözlenmediği ve sadece JİTA gözlenen bireyler (JITA grubu) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Demografik özellikler, komorbit hastalıklar antiepileptik kullanımı ve kraniyal MR'da lezyon varlığı değerlendirildi. Kraniyal MR görüntülemelerindeki lezyonun tipi ve yerleşimleri tanımlandı. 
Bulgular: Çalışmamızda 204'ü kadın, 149'u erkek toplam 353 birey dahil edilme kriterlerini karşılıyordu. Bu bireylerin %14,2'sinde (n=50) EEG kayıtlarında en az bir kez JİTA gözlendi. JİTA'ların görülme sıklığı kadın bireylerde (n=39, %78), erkek bireylere (n=165, %54,5) göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksekti (p=0,002; p<0,01). Ayrıca, JİTA grubundaki bireylerin ortanca yaşları 28 yıl, normal gruptaki bireylerin ise 40 yıl idi ve JİTA grubunda yaşlar istatistiksel olarak anlamlı derecede daha düşüktü (p=0,002). JİTA tekrarlama sayısı; kortikal lezyonu veya fokal epilepsisi olanlarda, olmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha azdı. JİTA ortalama süreleri açısından eşlik eden komorbid hastalıkların veya bulguların varlığına göre istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p>0,05),
Sonuç: Çalışmamızda JİTA'ların görülme sıklığı kadın cinsiyette erkek
cinsiyete göre daha fazladır ve yaşla birlikte JİTA görülme sıklığı da azalmaktadır.
Kortikal lezyonu veya fokal epilepsisi olanlarda, olmayanlara göre JİTA tekrarlama
sayısı daha düşük bulunmuştur. Tüm bu veriler, JİTA'ların bireylerde beynin fizyolojik değişikliklerinin bir yansıması olduğunu düşündürmektedir. Elde ettiğimiz sonuçlar, EEG'de tek bir bulgu olarak ortaya çıkan JİTA'ların spesifik bir anormallik olarak yorumlanmaması gerektiğini düşündürmektedir.

Abstract:
Introduction: The term slow wave activities (SWA) observed in electroencephalography (EEG) recordings is used for waves in theta and delta frequencies, and they mostly occur in relation to an underlying pathological process. The clinical significance of intermittent recurrent bilateral synchronous irregular theta activities, in the absence of any other EEG abnormality, is still unclear. In our study, we aimed to investigate the situations that may be associated with generalized irregular theta activities (GITA) occurring during wakefulness.
Materials and methods: In this study, the EEG recordings of 2156 patients who were referred to the EEG laboratory between January 2019 and May 2021 were evaluated retrospectively. Individuals with a normal EEG and meeting the inclusion/exclusion criteria were included in the study. Routine laboratory examinations were used to confirm whether individuals have metabolic diseases that are common in the population. The number of repetitions of each individual's GITA in an EEG recording, the mean duration of GITA were recorded. Individuals who met the criteria were divided into two groups as individuals with normal EEG (normal EEG group) and individuals with only GITA without any EEG abnormalities (GITA group). Demographic features, comorbid diseases, antiepileptic use, and presence of lesions in cranial MRI were evaluated. The type and location of the lesion on cranial MR imaging were defined.
Results: In our study, a total of 353 individuals (204 women and 149 men) met the inclusion criteria. GITA was observed at least once in EEG recordings in 14.2% (n=50) of these individuals. The incidence of GITA's was statistically significantly higher in females (n=39, 78%) than in males (n=165, 54.5%) (p=0.002; p<0.01). In addition, the median age of the individuals in the GITA group was 28 years, and the individuals in the normal group were 40 years, and it was statistically significantly lower in the GITA group (p=0.002). The number of GITA repetitions was statistically significantly lower in those with cortical lesions or focal epilepsy than in those without. There was no statistically significant difference in the mean duration of GITA according to the presence of accompanying comorbid diseases or findings (p>0.05).
Conclusion: In our study, the incidence of GITA is higher in female than male gender, and the incidence of GITA decreases with age. The number of GITA recurrences was found to be lower in patients with cortical lesions or focal epilepsy compared to those without. All these data suggest that GITAs are a reflection of physiological changes in the brain in individuals. Our results show that GITAs appearing as a single finding on EEG should not be interpreted as a specific abnormality.