İnoperabl akciğer kanserinde diffüzyon ağırlıklı MR görüntülemenin prognostik rolü
Prognosti̇c role of diffusion weighted MRİ in inoperable lung cancer
Yazar: ESER BULUT
Danışman: PROF. DR. POLAT KOŞUCU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Akciğer neoplazmları = Lung neoplasms ; Difüzyon manyetik rezonans görüntüleme = Diffusion magnetic resonance imaging ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prognoz = Prognosis ; Tedavi = Treatment

Özet:
Amaç:  Çalışmamız; Evre III-IV akciğer kanserinde (inoperabl akciğer 
kanseri) kemoterapiye  kitlenin yanıtını değerlendirmede difüzyon MRG'nin rolünü 
araştırmayı amaçlamaktadır.
Gereç ve  Yöntem:  Çalışmamıza Kasım 2015 -  Aralık 2016 tarihleri arasında 
BT çekildikten sonra patolojik olarak akciğer kanseri tanısı konulmuş evre III-IV 
hastaların kemoterapi (KT) öncesi ve 3. kür sonrası ADC değerleri ölçüldü. 
Çalışmaya 32 hasta dahil edilmiştir. Difüzyon MRG ile eşzamanlı olarak RECIST 
kriterlerine göre kitlenin en uzun boyutu esas alınarak KT sonrası kitle cevabı 
değerlendirildi. Çalışma prospektif olarak gerçekleştirildi. KT den 1 hafta önce ve 3. 
kür KT den 3 hafta sonra çekilen toraks MRG  ve difüzyon MRG görüntüleri iş 
istasyonunda incelendi. Diffüzyon ağırlıklı görüntülerde b faktörü 50, 400, 800 
sn/mm² olarak seçildi. 
Bulgular:  Hastaların yaş ortalaması  63.8yıl ( ±8.45, 44-84) idi  ve 31 hasta 
erkek ve 1 hasta kadın cinsiyetindeydi.  Hastalardan 21 (%65.6)'i küçük hücreli dışı 
akciğer karsinomu tanısı alırken kalan 11 hasta küçük hücreli akciğer kanseri tanısı 
aldı. KHDAK tanısı alan hastalardan 11 i (%34.4) adenokanser, 9 u (%28.1) 
skuamöz hücreli kanser ve 1 (%3.1) hastada büyük hücreli kanser histopatoloji tanısı 
almıştı.  Progresyon ve regresyon özelliğine bakılmaksızın kemoterapi öncesi 
ADCmean değeri 0.957 (±0.310) x 10ˉ³ iken kemoterapi sonrası ADCmean değeri 
1,122 (±0.303) x 10ˉ³ olup istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0.006). 
Progresyon ve regresyon özelliğine bakılmaksızın KHDAK grubunun kemoterapi 
öncesi ortalama ADC değeri 1.026 (±0.286) x 10ˉ³ iken kemoterapi sonrası ADC 
değerleri 1.266 (±0.297) x 10ˉ³ olup ADC değeri değişimi anlamlı bulunmuştur 
(p=0.044).  Progresyon ve regresyon özelliğine bakılmaksızın KHAK tanısı alanlarda 
kemoterapi öncesi ortalama ADC değeri 0.825 (±0.325) x 10ˉ³ iken kemoterapi 
sonrası ortalama ADC değerleri 1.038(±0.311) x 10ˉ³ olarak saptandı. KT sonrası 
elde edilen ADC değerleri daha yüksek olup istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur 
(p=0.046).
Tedavi öncesi ortalama kitle boyutu 54.4mm (±23.6) iken kemoterapi 
sonrasında ortalama kitle boyutu 37.7 mm (±19.9) olarak hesaplanmıştır.
Tartışma:  Çalışmamızda kemoterapi sonrası ADC değerlerindeki değişim 
regresyon grubunda anlamlı düzeyde artış gösterdi. Bunula beraber progresyon 
grubunda ADC azalması regresyon grubu kadar yüksek düzeyde olmasada anlamlı 
olarak bulundu. Progresyon ve regresyon özelliğine bakılmaksızın KHDAK grubu ile 
KHAK grubunda ADC değişimlerinin istatistiksel olarak anlamlılığında belirgin 
farklılık görülmedi. Sırasıyla p değerleri 0.044 ve 0.046 bulundu. KHDAK grubunda 
ADC değişimi sadece skuamöz hücreli kanser grubunda anlamlı bulundu ve p değeri 
0.028 hesaplandı. Adenokanser ve büyük hücreli grupta ADC değişimi anlamlı 
bulunmadı. TNM evresi arttıkça ADC değerinin azaldığı görüldü ancak gruplar 
arasında sadece N evresindeki değişim anlamlı bulundu. Bununla birlikte TNM 
evresinin belirlenmesinde difüzyon ve toraks MRG tetkikleri kullanılabilmektedir. 
iii
Ancak yine de ADC'nin kemoterapi yanıtını değerlendirmedeki gerçek rolünü tespit 
etmek için çok merkezli daha geniş serili çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler:  İnoperabl akciğer kanseri, tedavi cevabı, difüzyon 
ağırlıklı MR görüntüleme.

Abstract:
Purpose:  Our study aims to determine the role of Diffusion MRG in 
evaluating the response of the bulk to chemotherapy in Stage III-IV Lung Cancer 
(Inoperable Lung Cancer).
Materials and Methods:  The ADC values of the patients, who were 
diagnosed with Stage III-IV Lung Cancer after CT between November 2015  -December 2016 before Chemotherapy (CTh) and after the 3
rd
cure, were determined 
in the study. Thirty-two patients were included in the study . The response of the 
bulk was evaluated according to RECIST Criteria by taking the longest size of the 
bulk as basis simultaneously with Diffusion MRI. The study was conducted 
prospectively. The Thorax MRI and Diffusion MRI images taken 1 week before the 
CT and 3 weeks after the 3
rd
Cure were examined in the work station. The  b  factor 
was taken as 50, 400, 800 sn / mm² in Diffusion-weighted images.
Results:  The average age  of the patients was 63.8 years (±8.45, 44-84); 31 
patients were male and 1 patient was female. 21 (65.6%) of the patients were 
diagnosed with Non-Small Cell Lung Cancer (NSCLC), and 11 of them were 
diagnosed with Small-Cell Lung Cancer (SCLC). 11 (34.4%) of those who were 
diagnosed with NSCLC were diagnosed with adeno-cancer, 9 (28.1%) were 
diagnosed with squamosal cell cancer and 1 (3.1%) was diagnosed with Large Cell 
Cancer Histopathology. Without considering the progression and regression status, 
the ADC-Mean value before chemotherapy was 0.957 (±0.310) x 10ˉ³; while the 
ADC-Mean value after chemotherapy became 1,122 (±0.303) x 10ˉ³, which is 
statistically significant (p=0.006). Without considering progression and regression 
status, the average ADC value of the NSCLC group was 1.026 (±0.286) x 10ˉ³, while 
the ADC values became 1.266 (±0.297) x 10ˉ³, and the ADC value change was found 
to be significant (p=0.044). Without considering the progression and regression 
status, the average ADC value before chemotherapy in those who were diagnosed 
with SCLC was 0.825 (±0.325) x 10ˉ³, while the average ADC values after the 
chemotherapy became 1.038 (±0.311) x 10ˉ³. The ADC values after the 
Chemotherapy were found to be higher and statistically significant (p=0.046).
The average bulk size before the treatment was 54.4mm (±23.6), and it was 
measured as 37.7 mm (±19.9) after the treatment. 
Discussion:  In our study, the change in the ADC values after chemotherapy 
increased at a significant level in the regression group.  On the other hand, although 
the ADC decrease in the progression group was not as high as that of the regression 
group, it was found to be significant. Without considering the progression and 
regression status, no statistically significant difference was determined in the ADC 
change values of the NSCLC Group and SCLS Group. The p values were found as 
0.044 and 0.046, respectively. The ADC change in the NSCLC Group was found to 
be significant only in the squamous-cell cancer group, and the p value was calculated 
as 0.028. The ADC change was not found to be significant in Adeno-cancer and 
large-cell group. As the TNM stage increased, it was observed that the ADC value 
v
decreased; however, only the change in N stage was found to be significant between 
the groups.  On the other hand, in determining the TNM stage, the diffusion and 
thorax MRG tests may be used. However, studies with wider series and multiple 
centers are needed in order to determine the actual role of ADC in the response to 
chemotherapy.
Key  Words:  Inoperable lung cancer, treatment response, diffusion weighted 
MR imaging.