Osmanlı Devleti'nden ayrılma sürecinde Mısır'da Arap milliyetçiliği
In the process of leaving from the Ottoman State Arab nationalism in Egypt
Yazar: MURAT ERKOÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET BİÇİCİ
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Arap milliyetçiliği = Arabian nationalism ; Araplar = Arabs ; Milliyetçilik = Nationalism ; Mısır = Egypt ; Orta Doğu ülkeleri = Middle eastern countries ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Türkler = Turks

Özet:
Fransa, Napolyon Bonapart'ın öncülüğünde 1798 yılında İngiltere'nin Hin-distan ticaret yolunu ele geçirmek ve bölgede kalıcı olabilmek için Osmanlı Devle-ti'nin Mısır eyaletini işgal etti. İşgalden sonra bir takım reform hareketleri gerçekleş-tiren Napolyon Bonapart'ın faaliyetleri, onun milliyetçilik hareketlerinin doğuşu açı-sından önemli bir yere sahip olmasını sağladı. Osmanlı ve İngiltere'nin mukavemeti karşısında 1801 yılında Fransa ordusunun Mısır'dan ayrılması, gençlik döneminden beri Fransız sempatizanı olan Mehmet Ali Paşa'nın vali olmasına ve Mısır'da yeni bir dönemin başlamasına neden oldu. 
Napolyon'un Mısır'da başlattığı reform çalışmalarını devam ettirerek başta askeri olmak üzere siyasi ve ekonomik alanlarda yaptığı ıslahat çalışmalarıyla Mısır'ın kalkınmasına ve Arap milliyetçiliğinin doğuşuna neden olan Mehmet Ali Paşa, bunların yanı sıra Arap milliyetçilik akımının temsilcileri olacak olan genç aydınların batıda eğitim görmelerini sağladı. Batıya gönderilen ve burada batı ekolü ile eğitim-lerini tamamlayarak ülkelerine dönen bu aydınlar, Araplara Arap dili ve kültürünü anlatıp Arapların eski ihtişamlı dönemlerine ancak Türklerin hegemonyası altından çıkılmasıyla mümkün olacağına vurgu yaparak, halkı Arap Milliyetçiliği ekseninde toplamaya çalıştılar. 
Gerek Arap aydınlar, gerekse de Mehmet Ali Paşa döneminde imtiyazlı sta-tüye sahip olan Misyonerler, açtıkları okullar, kurdukları cemiyetler ve çıkarttıkları dergi ve gazeteler sayesinde Suriye merkezli Arap Milliyetçiliğin doğuşuna neden oldular.

Anahtar Kelimeler: Millet, Milliyetçilik, Arapçılık, Araplar, Türkler, Mısır

Abstract:
To seize England's trade route to India and become permanent in the region France occupied the Egyptian state of the Ottoman Empire in 1798 under the lea-dership of Napoleon. The reform movements carried out by Napoleon Bonaparte after the occupation, made him gain an important place in the birth of nationalist mo-vements. The resignation of the French army from Egypt in 1801 due to the strength of the Ottomans and English caused Mehmet Ali Pasha who was a French sympathi-zer since the youth, to become the governor and thus started a new era in Egypt.
Mehmet Ali Pasha who led to the development of Egypt and the emergence of Arab nationalism with his reform movements not only mainly in the military but also in the political and economic fields by continuing the reform movements initia-ted by Napoleon also provided education in the West for young intellectuals who will be the representatives of the Arab nationalis movement. These intellectuals who were sent to the West and returned. These intellectuals, who were sent to the West and returned to their countries by completing their education with the Western School, explained the Arab language and culture to the Arabs and tried to gather the people in the axis of Arab nationalism by emphasizing that returning to those exalted periods of Arabs would be possible by rescuing themselves under the hegemony of the Turks.
Both Arab intellectuals and missionaries with privileged status during the period of Mehmet Ali Pasha caused the emergence of Syrian-centered Arab nationa-lism thanks to the schools they established, the societies they founded, and the maga-zines and newspapers they published.

Key Words: Nation, Nationalism, Arabism, Arabs, Turks, Egypt