Cerrahi tedavi uygulanan kolorektal kanserli hastaların sosyal destek ve psikolojik dayanıklılık düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Identifying the relation between social support and the psychological resilience levels of the patients having had a surgical operation for colorectal cancer
Yazar: HATİCE ÇAKIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLDEN KÜÇÜKAKÇA ÇELİK ; DR. ÖĞR. ÜYESİ RABİYE ÇIRPAN
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Cerrahi tedavi uygulanan kolorektal kanserli hastaların sosyal destek ve psikolojik
dayanıklılık düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapılan araştırma,
tanımlayıcı-kesitsel ve ilişki arayıcı niteliktedir. Araştırmanın evrenini Ekim 2018-
Haziran 2019 tarihleri arasında bir devlet hastanesinin Genel Cerrahi, Gastro Cerrahi ve
Onkolojik Cerrahi Kliniklerinde yatan, kolorektal kanser nedeniyle ameliyat olan 115
hasta oluşturdu ve belirtilen tarihlerde araştırma kriterlerine uyan 103 hasta, çalışmanın
örneklemini oluşturdu. Veri toplama aracı olarak; Tanıtıcı Özellikler Formu, Çok
Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Connor-Davidson Psikolojik Sağlamlık
Ölçeği kullanıldı ve hasta taburcu olmadan hemen önce uygulandı. Çalışmada elde
edilen veriler; IBM SPSS Statistics 22 programında analiz edildi. Veriler; ortalama,
standart sapma, frekans, Mann Whitney U, Kruskall Wallis, Shapiro-Wilk, post-hoc
Games Howell, Pearson Korelasyon Analizi ve Doğrusal Regresyon Analizi ile
değerlendirildi. Araştırma bulgularında; hastaların, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal
Destek Ölçeği toplam ve aile, arkadaş, özel insan alt grup puanlarının sırasıyla;
67.78±24.61, 25.29±6.82, 21.33±10.22, 21.15±10.23 olarak belirlendi. Connor-
Davidson Psikolojik Sağlamlık Ölçek toplam puanları iyi düzeyde ve 78.68±20.35
olarak saptandı. Erkeklerin ve evli olanların aileden, arkadaştan ve özel insandan
algıladıkları sosyal destek düzeylerinin ve psikolojik dayanıklılıklarının daha yüksek,
okuryazar olmayanların ise daha düşük olduğu belirlendi (p<0.05). Geliri giderinden
fazla olan ve çalışan, evde eşi ve çocukları ile yaşayan hastaların tüm boyutlarda sosyal
destek düzeyinin yüksek olduğu saptandı. 30-49 yaş aralığında olan hastaların ise
algılanan özel insan desteği puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak
anlamlıydı (p<0.05).
Connor-Davidson Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ile aile desteği ve özel insan desteği
arasında çok güçlü bir ilişki olduğu saptandı (p<0.01). Özel insan desteğinden meydana
gelen bir birimlik artışın psikolojik dayanıklılıkta, yaklaşık 1 puanlık artışa neden
olduğu belirlendi (p:0.014; p<0.05). Çalışma sonuçları doğrultusunda; kolorektal kanser
nedeni ile cerrahi uygulanan hastalara sunulacak sosyal desteğin, psikolojik
dayanıklılığı artırmada önemli rol oynayabileceği söylenebilir.

Anahtar kelimeler : Kolorektal Kanser, Cerrahi Tedavi, Sosyal Destek, Psikolojik
Dayanıklılık, Hemşirelik

Abstract:
With the aim of identifying the relationship between social support and the
psychological resilience levels of the patients who have had a surgical operation for
colorectal cancer, the present study is of a descriptive nature and in pursuit of
establishing correlation. The participants of the study consisted of 115 patients, but 103
of them proved to be the right samples for the study, who received surgical operations
for colorectal cancer and were in-patients in general surgery clinic, gastro-surgery
clinic, and oncological surgery clinic in a publıc hospital from October 2018 to June
2019. The Data, Self-description Form, and Multi-Dimensional Perceived Social
Support Scale were gathered before the patients were discharged from the hospital. The
data were analyzed with the help of IBM SPSS Statistic 22 to conduct Mann Whitney
U, Kruskall Wallis, Shapiro-Wilk, post-hoc Games Howell, and Pearson Correlation
Analysis. Multidimensional Perceived Social Support Scale overall score, family score,
friends score, and special person sub-group score were 67.78±24.61, 25.29±6.82,
21.33±10.22, 21.15±10.23, respectively. Their score of Connor- Davidson
Psychologıcal Resilience Scale (78.68±20.35) was at a considerable level. The patients
who were men and marriedshowed a higher level of psychological resilience and
perceived social support from family, friends and special person than illiterate people
(p<0.05). The patients with a job whose income is higher than their expenses and those
who live with their spouses and children proved to have a higher level of social support
in all dimensions. The average difference in the score of perceived special person
support for those aged between 30-49 was statistically significant (p<0.05). We found a
strong relationship between of Connor- Davidson Psychologıcal Resilience Scale,
family support and special person support (p <0.01). An increase of 1 unit in special
person support triggered an increase of 1 unit in psychological resilience (p:0.014;
p<0.05). In line with the results of the study, social support provided to patients who
have had colorectal cancer surgery can play a significant role in building up
psychological resilience.

Key Words :Colorectal Cancer, Surgery Treatment, Social Support,
Psychological Resilience, Nursing