Hemşirelerin güdülenmeye ilişkin görüşleri ve hemşire güdülenme ölçeğinin geliştirilmesi
Nurses' views on motivation and development of the nurse motivation scale
Yazar: DEVRİM EREN TEKİN
Danışman: PROF. DR. ÜLKÜ BAYKAL
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Hizmetleri Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşirelik = Nursing ; Yönetici hemşireler = Nurse administrators

Özet:
Bu araştırma; hemşirelerin güdülenmeye ilişkin görüşlerinin belirlenmesi ve hemşirelerin güdülenme düzeylerinin değerlendirilmesine yönelik bir ölçeğin geliştirilmesi amacıyla, nitel (bireysel derinlemesine görüşme yöntemi) ve nicel (metodolojik yöntem) tasarımda gerçekleştirilmiştir.	
Araştırma, iki aşamada gerçekleştirilmiş olup birinci aşamayı oluşturan nitel aşamada 42 hemşire, ikinci aşamayı oluşturan metolojik aşamada ise 657 hemşire araştırmaya katılmıştır. Nitel aşama verileri "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" kullanılarak bireysel derinlemesine görüşme yöntemiyle, nicel veriler ise "Tanıtıcı Bilgi Formu ve Hemşire Güdülenme Ölçeği Taslağı" aracılığıyla toplanmıştır. Nitel veriler MAXQDA 2022 programında, nicel veriler ise IBM SPSS Statistics 21. Programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Hemşirelerin güdülenmeye ilişkin görüşlerini yansıtan nitel veriler; güdülenme kavramına bakış, güdülenmeyi arttıran etmenler, güdülenmeyi azaltan etmenler, güdülenmenin sonuçları ve güdülenmeyi sağlamada yönetici hemşirenin rolü olarak beş temada incelenmiştir. Güdülenme kavramını tanımlarken iş temelli ve duygu temelli söylemlerde bulunulduğu belirlenmiştir. Güdülenmeyi azaltan ve arttıran etmenler; fiziksel yapı ve donanım, insan kaynakları süreçleri ve çalışma ortamı olmak üzere üç alt tema altında toplanmıştır. Güdülenmenin artması ve azalmasına ilişkin sonuçları ise performans, memnuniyet, başarı, iş verimi, enerji vb. üzerinde etkileri şeklinde değerlendirilmiştir. Güdülenmeyi sağlamada yönetici hemşirenin önemli rolünün olduğu üzerinde durulmuştur. Araştırmanın ikinci aşamasında, birinci aşamanın nitel verilerinden yararlanılarak oluşturulan 65 maddelik taslak ölçek uzman görüşüne sunulmuş ve maddelerin kapsam geçerlik indekslerinin 0,78 ile 1,00 arasında olduğu saptanmıştır. Kapsam geçerlik indeksi 0,80 altında olan bir madde, madde havuzundan çıkarılarak 64 madde ile çalışmanın uygulama aşamasına geçilmiştir. 657 hemşireden elde edilen veriler incelendiğinde; madde toplam puan korelasyonu düşük (0,70 altındaki) maddeler ölçekten çıkarıldığında, ölçek maddelerin korelasyonları 0,73–0,95 arasında bulunmuştur. Ölçek taslağına açıklayıcı faktör analizi yapıldığında, iki boyutlu (çalışma ortamı ile kurumsal bağlılık ve yönetici tutumu) ve 43 maddeli bir yapı elde edilmiştir. Açıklayıcı faktör analizi sonrasında keşfedilen, 43 maddeden oluşan iki boyutlu yapıdaki ölçeğin 30 kişilik bir gruba 2 hafta ara ile uygulanmasından elde edilen ölçümlerin, zamana göre değişmezliğini sınamak amacıyla gerçekleştirilen analiz sonuçları incelendiğinde; ölçek toplamında ve alt boyutlarda istatistiksel olarak anlamlı farklar olmadığı belirlenmiştir. Ölçek toplamı ve alt boyutlarında tekrarlayan ölçümler arasında olumlu yönlü, güçlü ve anlamlı ilişkilerin olduğu saptanmıştır (p<,05). Ölçeğin, Cronbach's alpha değeri ölçek toplamında ve alt boyutlarında 0,99 olarak saptanmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında geliştirilen "Hemşire Güdülenme Ölçeği" nin hemşirelerin güdülenme düzeyini belirlemek amacıyla kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This study was conducted with the aim of determining nurses' views on motivation and developing a scale to evaluate their motivation levels, using both qualitative (individual in-depth interview method) and quantitative (methodological method) designs. 
The research was conducted in two stages, with 42 nurses participating in the qualitative stage that formed the first stage and 657 nurses participating in the methodological stage that formed the second stage. Qualitative stage data was collected through individual in-depth interviews using a "Semi-Structured Interview Form" while quantitative data was collected through an "Introductory Information Form and a Draft of the Nurse Motivation Scale". Qualitative data were analyzed using MAXQDA 2022 software, and quantitative data were analyzed using IBM SPSS Statistics 21. 
Nurses' views on motivation are reflected in the qualitative data; five themes have been examined regarding motivation: perspectives on motivation, factors increasing motivation, factors decreasing motivation, outcomes of motivation, and the role of the nurse manager in ensuring motivation. Both task-based and emotion-based discourses were used to define the concept of motivation. Factors that increase and decrease motivation are categorized under three themes: physical structure and equipment, human resource processes, and work environment. The outcomes of increased and decreased motivation were evaluated in terms of performance, satisfaction, success, job productivity, energy, and so on. Nurse managers also play an important role in ensuring motivation. In the second phase of the research, a draft scale consisting of 65 items was presented to experts based on the qualitative data from the first phase. The scope validity indices of the items ranged from 0.78 with 1.00. Items with a scope validity index below 0.80 were removed from the item pool, and the study proceeded to the implementation phase with 64 items. When the data obtained from 657 nurses were examined, after removing items with low item-total score correlations (below 0.70), the scale items showed correlations between 0.73 and 0.95. An exploratory factor analysis of the draft scale revealed a two-dimensional structure (work environment with organizational commitment and managerial attitude) consisting of 43 items. After examining the analysis results conducted to test the stability of the measurements obtained by applying the scale, consisting of two dimensions with 43 items discovered after exploratory factor analysis, to a group of 30 individuals with a 2-week interval, it was determined that there were no statistically significant differences in the total scale and sub-dimensions. Positive, strong, and significant relationships were found between repeated measurements in the total scale and the sub-dimensions (p<.05). The Cronbach's alpha value of the scale was found to be 0.99 in both the total scale and sub-dimensions. In the second stage of the research, it was determined that the "Nurse Motivation Scale" could be used as a valid and reliable measurement tool to determine the motivation level of nurses.