Erzurum ilinde organik ve konvansiyonel buğdayın etkinlik ve maliyet açısından karşılaştırılması
Comparison of organic and conventional wheat in terms of efficiency and cost in Erzurum province
Yazar: METEHAN TAMŞEN
Danışman: DOÇ. DR. AHMET SEMİH UZUNDUMLU
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı / Tarım İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmanın amacı Erzurum ilinde organik ve konvansiyonel olarak üretilen buğdayı etkinlik ve maliyet açısından karşılaştırıp hangi üretim kolunun daha avantajlı olduğu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Araştırma verilerini Erzurum iline bağlı Aşkale, Hınıs, Aziziye, Palandöken ve Yakutiye ilçelerinde yapılan 150 anket oluşturmaktadır. Elde edilen veriler doğrultusunda işletmelerin buğday üretim miktarı ile girdi olarak arazi büyüklükleri, sabit masrafları, değişim masrafları ve gübredeki azot, fosfor, potasyum oranları Veri Zarflama Analizi (VZA) ile değerlendirilmiştir. Sabit ve değişken getiriye göre VZA ve Önyükleme etkinlik değerleri belirlenmiştir. Çalışma sonucunda sabit getiriye göre VZA etkinlik %83,4 iken, Önyükleme'de %80,4, değişken getiriye göre VZA'da etkinlik %85,8 iken, Önyükleme'de %81,5 olduğu tespit edilmiştir. Önyüklemenin birinci aşamasında tohum ve gübrenin hem organik hem konvansiyonelde bir azaltma söz konusu olacağı tespit edilmiştir. Önyüklemenin ikinci aşamasında işletme ve işletmecilerin sosyo-demografik faktörleri etkinlik üzerinde büyük değişkenliğe sebep olduğu gözlemlenmiştir. Organik buğday üreten işletmeler konvansiyonel buğday üreten işletmelere göre verimlerinin yüksek, değişken masraflarının daha fazla olduğu çalışma sonucunda belirlenmiştir. Organik buğday üreten işletmeler değişken masraflarını azaltarak üretimde etkin ve verimli olmayı başarabilme potansiyeline sahiptirler.

Abstract:
The aim of this study was to compare organic and conventional wheat production in Erzurum province in terms of efficiency and cost to reveal which branch of production is more advantageous. The research data consists of 150 surveys from Aşkale, Hinis, Aziziye, Palandoken and Yakutiye districts of Erzurum province. According to the data obtained, the wheat production amount of the managements and land size as input, change costs, and nitrogen, phosphorus and potassium ratios in fertilizer were evaluated by Data Envelopment Analysis (DEA). According to fixed and variable return DEA and Bootstrap efficiency values were determined. As a result of the study, according to fixed return, while efficiency was 83,4% in DEA and 80,4% in Bootstrap, respectively. According to the variable return, efficiency was 85,8% in DEA and 81,5% in Bootstrap, respectively. In the first stage of the bootstrap has been determined that used of seed and fertilizer will be reduced in both organic and conventional management. In the second stage of the bootstrap has been observed that the socio-demographic factors of the agricultural enterprises and business manager may be cause great variability on efficiency. It was determined that organic wheat producing enterprises had higher yields and variable costs than conventional wheat producing enterprises. The enterprises producing organic wheat have the potential to be effective and efficient in production by reducing their variable costs.