Eskişehir'de bir makine imalat fabrikasında çalışan işçilerin üçüncü el sigara dumanı inançları ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi
Determination of third-hand smoke beliefs and related factors ofworkers working in a machinery factory in Eskişehir
Yazar: LEVENT ÖZCAN
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMED FATİH ÖNSÜZ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Eskişehir = Eskişehir ; Fabrikalar = Factories ; Makine üretim endüstrisi = Machine manufacturing industry ; Sağlık inanç modeli = Health belief model ; Sigara dumanı kirliliği = Tobacco smoke pollution ; Sigara içme = Smoking ; İşçiler = Workers

Özet:
Çalışmanın amacı Eskişehir'de bir makine imalat fabrikası 
işçilerinin üçüncü el sigara dumanı inançları ve ilişkili faktörlerin belirlenmesidir.
Çalışma Nisan 2021-Mart 2022 tarihleri arasında, Eskişehir ili Organize Sanayi 
Bölgesinde bulunan bir makine imalat fabrikası işçilerinde yapılan kesitsel tipte bir 
çalışmadır. Toplamda 513 işçiye ulaşıldı. Tüm işçilere Üçüncü El Sigara Dumanı 
İnanışlar Ölçeği (BATHS-T) isimli 5'li Likert tipinde dokuz adet önermeden oluşan 
ölçek kullanıldı. Sigara içmeyen işçilere Sigara İçme Alışkanlığına Yönelik Tutum 
Değerlendirme Anketi uygulandı. Sigara içen işçilere ise bağımlılığı ölçmek için 
kullanılan Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT) kullanıldı. SPSS istatistik 
paket programı kullanıldı. Mann-Whitney U, Kruskal Wallis ve Ki-kare testi ile 
Hiyerarşik Çoklu Doğrusal Regresyon analizi yapıldı. Katılımcıların yalnızca %13.1'i 
üçüncü el sigara dumanı kavramını duymuştu. Üçüncü el sigara dumanı inancına etki 
eden faktörler olarak öğrenim durumu, Beden Kitle İndeksi (BKİ), sigara içme 
durumu, çalıştığı işyerinde dumana maruz kalma durumu, otel/konaklama yerinde 
kaldığında sigara içilmiş olup olmadığına dikkat etme durumu bulundu. Bu konuda 
geniş kapsamlı, ayrıntılı araştırmalara ve durum tespiti yapılıp müdahale aşamasına 
geçilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: İşçi, Üçüncü el sigara dumanı

Abstract:
The aim of the study is to determine the third-hand smoke 
beliefs and related factors of workers in a machinery manufactoring factury in 
Eskişehir. The study is a cross-sectional type study conducted beetween April 2021 
and March 2022 in a machinery manufacturing factory in Eskişehir Organized 
Industrial Zone. A total of 513 workers were reached. A 5-point Likert-type scale 
consisting of nine propositions called the Third-Hand Smoke Beliefs Scale (BATHS-T) was used for all workers.The Attitude Assesment Questionnaire towards smoking 
habits was administered to non-smoker workers. The Fagerström Nicotine 
Dependence Test (FNBT), which is used to measure addiction, was used for 
smokers. SPSS statistical package program was used. Hierarchical Multiple Linear 
Regression analysis was performed with Mann-Whitney U, Kruskal Wallis and ChiSquare test. Only 13.1% of the participants had heard of the concept of third-hand 
smoke. Educational status, Body Mass Index (BMI), smoking status, exposure to 
smoke at the workplace, and paying attention to whether or not smoked when staying 
at a hotel/accommodation were found as factors affecting third-hand smoke belief. It 
has been concluded that comprehensive and detailed research and due diligence should 
be carried out on this issue and the intervention stage should be started.
Key Words: Worker, Third-hand cigarette smoke