Obezite ile ilişkili SH2B1 gen varyantlarının uyku apnesi ile bağlantı potansiyelinin belirlenmesi
Determination of the potential relationship of obesity related SH2B1 gene variants with sleep apnea
Yazar: SERKAN KÜÇÇÜKTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. HASİBE VURAL
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases ; Moleküler Tıp = Molecular Medicine ; Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Obezite = Obesity ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Taguchi yöntemi = Taguchi method ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes

Özet:
Obstrüktif uyku apnesi (OSA) genellikle obez bireylerde yaygın görülen çok odaklı bir hastalıktır. Obezite ve OSA çoklu patofizyolojik mekanizmaları paylaşmaktadır. Leptin ve reseptörü iştah ve enerji harcanmasının düzenlenmesinden sorumludur. SH2B1 JAK/STAT yolağında leptin reseptörünün hücre içi sinyallenmesinde adaptör ve sinyal arttırıcı olarak görev yapmaktadır. Çalışmanın amacı SH2B1 varyantlarının OSA ile bağlantısının olup olmadığını açıklamaktır. 
Çalışmaya Konya popülasyonundan cinsiyeti erkek 160 hasta ve 76 sağlıklı bireyden oluşan kontrol grubu dahil edilmiştir. Hasta grubu VKİ'ye (≤25 kg/m2 ve ≥30 kg/m2) göre alt gruplara ayrılmıştır. Klinik olarak uyku ve antropometrik ölçümler ile kan yağları parametreleri karşılaştırmalarda kullanılmıştır. Bütün bireylere polisomnografi testi uygulanmıştır. SH2B1'de bulunan Rs7498665 (G>A), rs4788102 (A>G) ve rs7359397 (C>T) varyantlarının genotiplemesi Tetra-ARMS-PZR ile yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar RFLP ve dizi analizi ile de test edilmiştir. Ayrıca çalışmada ARMS PZR'ı optimize etmek için Taguchi metodu uygulanmıştır.
Klinik olarak alt gruplarda kan yağları ve boy değişkenleri hariç diğerleri farklı değerlendirilmiştir. Bütün bireyler dahil edilerek her bir varyanta ait genotipler arası karşılaştırma da, üç varyant için mutant genotiplerde VKİ diğer genotiplere göre anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. AHI rs7498665 hariç diğer iki varyanta ait normal genotiplerde [rs4788102 (A) ve rs7359397 (C)] anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Alt gruplarda da AHI değeri benzer şekilde daha yüksek ve anlamlı çıkmıştır. Taguchi metodu Tetra-ARMS PZR optimizasyonunda kolay ve güvenilir bir şekilde uygulandı.
Sonuç olarak, her üç varyant literatürle uyumlu olarak VKİ ile ilişkiliydi. Ancak rs7498665 hariç rs4788102 ve rs7359397 varyantların normal genotipleri AHI ile ilişkili olarak OSA için risk oluşturabilir. Yapılacak çalışmalar daha fazla örneklem ile Türk popülasyonunda SH2B1 varyantlarının OSA ile bağlantısının araştırılması uygun olacaktır

Abstract:
Obstructive sleep apnea (OSA) is a very common disease commonly seen in obese individuals. Obesity and OSA share multiple pathophysiological mechanisms. Leptin and its receptor are responsible for regulating appetite and energy expenditure. SH2B1 acts as an adapter protein and signal enhancer in the intracellular signaling of the leptin receptor on the JAK / STAT pathway. The purpose of our study is to explain the relationship of SH2B1 variants to OSA.
The study population of 160 patients from Konya male gender and consisting of 76 healthy individuals were included in the control group. The patient group was divided into subgroups according to BMI (≤25 kg / m2 and ≥30 kg / m2). Clinically, sleep, anthropometric measurements and blood fat parameters were used to compare parameters. Polysomnography test was applied to all the subjects. Genotyping of variants rs7498665 (G>A), rs4788102 (A>G) and rs7359397 (C>T) found in SH2B1 was performed with tetra-ARMS-PZR and confirmed by RFLP and sequence analysis. In addition, the Taguchi method was applied to optimize Tetra-ARMS PCR in the study.
Clinically, the subgroups were statistically different except for blood fat and height variables. In comparison between genotypes of each variant, including all individuals, the BM index in mutant genotypes of the three variants was significantly higher than the other genotypes. The AH index was significantly higher in normal genotypes than the other two variants except rs7498665. Similarly, the AHI score in the subgroups was significantly higher. Taguchi method was applied easily and reliably in tetra-ARMS PCR optimization.
As a result, all three variants were associated with BMI in accordance with the literature. However, except for rs7498665, normal genotypes of variants rs4788102 and rs7359397 may pose a risk for OSA in relation to AHI. With more samples in further research, it would be appropriate to investigate the linkage of SH2B1 variants to OSA in the Turkish population.