Rekürren glial tümörlerde fraksiyone stereotaktik radyoterapi/radyocerrahi ile ikinci seri ışınlama sonuçlarımız
Treatment outcomes of recurrent glial tumor patients reirradiated with fractionated stereotactic radiotherapy and radiosurgery
Yazar: GÜLNİHAN EREN
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH FARUK ZORLU
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Beyin neoplazmları = Brain neoplasms ; Cerrahi = Surgery ; Glioma = Glioma ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Nüks = Recurrence ; Radyocerrahi = Radiosurgery ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Sinir cerrahisi = Neurosurgery

Özet:
Glial tümörler en sık tanı konulan primer beyin tümörleridir ve definitif primer tedaviye rağmen nüks kaçınılmazdır. Nükslerin çoğunun primer bölgede radyoterapi alanı içinde olması 2.seri ışınlamayı zorlaştırmaktadır. Bu prospektif çalışmada 31 rekürren glial tümör hastasının
görüntüleme kılavuzluğunda stereotaktik radyoterapi/radyocerrahi (SRC/fSRC) yöntemi ile tedavi sonuçlarını değerlendirdik. İlk radyoterapi ve 2. seri ışınlama arasında geçen süre ortanca 26 aydır (4-232 ay). İlk radyoterapi sonrası 27 (%87) hastada nüks primer radyoterapi bölgesinde gelişmiştir. İkinci seri ışınlamada CyberKnife® ile (Accuray Incorporated, Sunnyvale, CA, USA) ortanca 5 fraksiyonda (1-5 fraksiyon) ortanca 30 Gy (18-40 Gy) uygulanmıştır. Ortanca tümör hacmi 13 ml'dir (6-100 ml). İkinci seri ışınlama sonrası genel sağkalım tüm grupta 15 aydır (6-33 ay). İkinci seri ışınlama sonrası genel sağkalım glioblastom hastalarında 11 ay, grad 3 tümörlü hastalarda 30 aydır (p:0.04). Çok değişkenli analizler sonunda tümör hacmi (≥15 ml'e karşılık <15 ml) 2.seri ışınlama sonrası sağkalım sonuçlarını istatistiksel olarak anlamlı etkileyen tek parametredir (p:0.015). Ortanca takip süresi 12 aydır (6-37 ay). Son kontroldeki radyolojik bulgulara göre 3 hastada regresyon, 6 hastada stabil hastalık, 17 hastada progresif hastalık, 4 hastada grad 4 radyonekroz saptanmıştır. Bir hastada radyonekroz ve progresyon ayrımı net yapılamamıştır. fSRC sonrası 12. ayda genel durumda ani bozulma sonrası kaybedilen bu hastanın kliniği de göz önüne alınarak lezyon radyonekrozla uyumlu bulunmuştur. Progresyon görülen hastalardan 8 hastada alan içi progresyon, 3 hastada alan içi ve dışı progresyon, 3 hastada alan içi progresyon ve olası radyonekroz, 2 hastada leptomeningeal metastaz, 1 hastada beyin parankimal dokusunda gliomatozis serebri benzeri yaygın hastalık gelişmiştir. Grad 4 radyonekroz gelişen hastaların hepsinde tümör hacmi 25 ml'den fazladır. Büyük ışınlama hacimleri radyonekroz riskini arttırırken tümör kontrol olasılığını düşürmektedir. Stereotaktik radyoterapi/radyocerrahi fokal küçük hacimli tümörlü rekürren glial tümör tanılı seçili hasta grubunda etkin ve güvenilir tedavi yöntemi olabilir.

Abstract:
Glial tumors are the most frequently diagnosed primary brain tumors and reccurence is inevitable despite definive primary treatment. Recurrence mostly occurs in the primary high dose radiotherapy area which makes reirradiation a challenge. In this prospective study we evaulated treatment outcomes of 31 recurrent glial tumor patients who were reirradiated with an image-guided stereotactic radiotherapy/ radiosurgery (SRC/fSRC) technique between December of 2012 and December of 2013. The median time between primary radiotherapy and reirradiation was 26 months ( 4-232 months). After the first radiation treatment 27 (%87) patients relapsed in the primary radiotherapy region. A median total dose of 30 Gy (18-40 Gy) was delivered in median fractions of 5 (1-5 fraction) with CyberKnife® (Accuray Incorporated, Sunnyvale, CA, USA). Median tumor volume was 13 cc (6-100 cc). The median overall survival after reirradiation was 15 months ( 6-33 months). Median survival after reirradiation was 11 months for patients with glioblastom, 30 months for patients with grade 3 tumors (p:0.04). At the end of multi-variate analysis only tumor volume (≥15 ml vs < 15 ml) was significant in influencing survival after reirradiation (p:0.015). Median follow up was 12 months (6-37 months). According to the radiologic findings at last examination 3 patients had regression, 6 patients had stable disease; 17 patients had progressive disease and 4 patients had grad 4 radionecrosis. The distinction between radionecrosis and progression was not clear in 1 patient who died 12 months after fSRC treatment following sudden deterioration in his general condition. This patient was considered to develop radionecrosis based on radiologic and clinical findings. Among patients who developed progression; 8 had in-field, 3 had in/out field, 3 had in-field progression and potential radionecrosis, 2 had leptomeningeal metastasis and 1 developed gliomatosis cerebri like disease. All the patients who developed grade 4 radionecrosis had tumor volumes greater than 25 cc. Large irradiation volumes increase radionecrosis risk and decrease tumor control probability. Stereotactic radiotherapy/radiosurgery is a safe and may be an effective treatment option for selected recurrent high-grade glioma patients with focal small tumor volumes.