Hemşirelerin yaptığı ev ziyaretlerinin yaşlıların fiziksel ve psikososyal sağlığı üzerine etkisi: Meta analiz çalışması
The effect of home visits by nurses on the physical and psychosocial health of the elderly: A meta-analysis
Yazar: EMİNE ERGİN
Danışman: PROF. DR. BELGİN AKIN ; DOÇ. DR. DENİZ TANYER
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ev ziyaretleri = Home visits ; Fiziksel özellikler = Physical properties ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik hizmetleri = Nursing services ; Meta analizi = Meta analysis ; Psikososyal özellikler = Psychosocial features ; Sağlık = Health ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Hemşire tarafından gerçekleştirilen ev ziyaretleri yaşlının sağlığını ve fonksiyonel durumunu olumlu yönde etkilemeyi ve bağımsızlığını arttırmayı amaçlamaktadır. Bu araştırmanın amacı sağlıklı ya da sağlık sorunu olan yaşlılara yönelik hemşireler tarafından gerçekleştirilen ev ziyaretle-rine dayalı girişimlerin yaşlıların, sağlığına etkisine (fiziksel, psikososyal sağlık)  ilişkin etki büyüklük-lerini incelemektir. Kapsamlı literatür taraması Aralık 2004- Aralık 2016 tarihleri arasında (Cinahl, Pubmed, Web of Sciences, Science Direct, Medline, Cochrane, YÖK, TÜBİTAK) gerçekleştirilmiştir. Seçilen makaleler iki bağımsız değerlendirici tarafından detaylı incelenmiş, dahil edilecek çalışmala-rın metodolojik kalitesi Nicel Çalışmalar için Kalite Değerlendirme aracı ile değerlendirilmiştir. Verile-rin analizinde Comprehensive Meta Analysis 3 programı kullanılmıştır. Yaşlılara yönelik ev ziyareti-ne dayalı girişimlerin etkinliğinin değerlendirildiği meta analize 26 çalışma dahil edilmiştir. Meta ana-lize dahil edilen on çalışmanın etki büyüklüğüne anlamlı katkı sağladığı bulunmuştur. Bu çalışmalar arasından dört çalışmanın psikososyal sağlık çıktısına yönelik olduğu, hastaneye başvuru, fiziksel sağlık ve düşme sonuç çıktısına ait ikişer çalışmanın yer aldığı görülmüştür. Düşme durumu, hasta-neye yatış, fiziksel sağlık ve psikososyal sağlık çıktıları ile ilgili etki büyüklüklerinin orta düzeyde olduğu saptanmıştır. Önemli moderatörler yaş, yaşlının sağlık durumu, çalışmalarda model kulla-nıp/kullanmama ve ziyaretin yalnızca hemşire tarafından gerçekleştirilmesidir (p<0,05). Bu meta analizin sonucunda ev ziyaretine dayalı girişimlerin yaşlılarda hastaneye yatma sıklığını azaltmada, fiziksel ve psikososyal sağlığı koruma ve geliştirmede etkili olduğu, düşme üzerinde ise tek başına önemli bir etkiye sahip olmadığı bulunmuştur. Bu çalışma PROSPERO veri tabanına (ID=CRD42017054228) kayıtlıdır.

Abstract:
The goal of nurses' home visits is to have a positive effect on elderly people's health and functional status, and to increase their independence. This study aims to analyze the effects of the interventions based on home visits by nurses to healthy or unhealthy elderly people on the health, both physical and psychosocial. The study is based on literature review of articles published between December 2004 and December 2016 from CINAHL, PubMed, Web of Science, Science Direct, Med-line, Cochrane, YÖK, TÜBİTAK. The selected articles were analyzed in detail by two independent reviewers; the methodological quality of the articles was assessed using the QATQS. The CMA3 prog-ram was used to analyze. The meta-analysis, which analyzes the effects of interventions included 26 studies. Ten of studies contributed to the effect size. Four studies involved the outcomes regarding psychosocial health; two studies were included on each of the following subjects: referral to a hospital, physical health; and falls. The effect sizes were at a moderate level for the subjects of falls, hospitali-zation, and physical and psychosocial health outcomes. Important factors were age, health of the elderly persons, and use of a model; studies were selected where the elderly subjects were visited only by nurses (p<0.05). This meta-analysis indicates that interventions based on home visits were effecti-ve in reducing the frequency of hospitalization, and protected and improved physical and psychoso-cial health. However, these interventions but alone did not have a significant effect on falls. This study is recorded in the PROSPERO database (ID=CRD42017054228).