Hiatus sacralis anatomisi ve epidural anestezi açısından önemi
Anatomy of sacral hiatus and its importance of caudal epidural block
Yazar: HASSAN BAGHERI
Danışman: PROF. DR. FİGEN GÖKMEN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Anatomi = Anatomy

Özet:
Kaudal epidural anestezi, hiatus sacralis'ten canalis sacralis içine anestezik solüsyonlar enjekte edilebilme işlemidir. Günümüzde kronik bel ağrısının önlenmesi, doğum ağrılarının ve genitoüriner cerrahi yaklaşımları içeren birçok ameliyatta analjezi ve anestezinin uygulanmasında epidural boşluğa yönelik sakral yaklaşımlar tercih edilmektedir. Bu çalışmanın amacı hiatus sacralis anatomik yapısını ve farklılıklarını sacrum'un kemik kılavuz noktalarını kullanarak kaudal epidural anestezide için başarısızlık kriterlerini gözden geçirmek ve uygulamada başarı kriterlerini arttırmaktır. Bu çalışmada 87 adet os sacrum örnekleri üzerinde detaylı morfometrik ölçümler, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalının Osteoloji arşivinde 0.01 duyarlılığındaki dijital kumpas kullanılarak yapıldı. 

       Hiatus sacralis'in açıklığının şekli genellikle ters U şekli % 33.33 sıklıkla, % 19.45 sıklıkla ters V, % 19.45 sıklıkla düzensiz şekilli saptandı. Ayrıca % 6.9 sıklıkla vakalarda hiatus sacralis dambıl şekli, % 6.9 sıklıkla ise hiatus sacralis yokluğu  % 3.45 sıklıkla hiatus bifida şekilli olarak bulundu. Hiatus sacralis'in tepe konumunun S3'te %10.34 sıklıkla, S4'de % 70.11 sıklıkla ve S5'te % 11.49 sıklıkla saptandı. % 6.9 olguda ise hiatus sacralis saptanmamıştır. Bu çalışmada hiatus sacralis'in taban seviyesi % 2.3 sıklıkla S4 segmentinde, % 82.76 sıklıkla S5 segmentinde saptanmıştır. Os sacrum'un eğriliğinin en fazla olduğu seviyeler S2, % 62.07 sıklıkla S3 ve % 28.78 sıklıkla S4 segmentleridir. 

        Hiatus sacralis'in uzunluğunu ortalama 28.07 ± 7.1 mm, cornu sacralis'ler arasındaki uzaklık ortalama 13.48 ± 2.69 mm, Hiatus sacralis'in tepe kısmı ile S2 vertebra'nın alt kenarının ortalaması 34.68 ± 7.09 mm olarak ölçüldü. Morfometrik açı ölçümleri Image J programı kullanılarak hesaplandı. Girişim için riskli örnekler ve ölçüm değerleri önemli çalışmalara uyumlu bulundu. 

        Sakralizasyon tam iki taraflı % 19.35 sıklıkla, kısmi tek taraflı sağ kenar ise % 6.45 ve kısmi iki taraflı % 16.13 sıklıkla, lumbalizasyon olguları ise tam iki taraflı olarak % 12.9 sıklıkla saptandı. Spina bifida'nın seviye bulguları; %16.13 sıklıkla L5 - S1 segmentin hizasında bulundu. Os sacrum üzerinde yapılan bilateral ölçümlerde istatistiksel olarak anlamlı bir fark belirlenmedi (p>0.05). 

        Kaudal epidural anestezide önemli olan anatomik noktalar; cornu sacrale, crista sacralis lateralis, hiatus sacralis'in tepe kısmı, crista sacralis mediana'nın en uç noktası, canalis sacralis'in ön arka mesafesi, cornu sacrale'ler arası mesafe, hiatus sacralis tepesi ve S2 delik arası mesafenin ortalaması sayılabilir. Bu kılavuz noktalarının dikkate alınmasıyla başarılı ve güvenli bir girişim yapılabilir. 
 


Anahtar kelimeler: morfometri sacrum; hiatus sacralis; kaudal epidural blok

Abstract:
Caudal epidural block is used for anaesthetic solution into sacral canal via sacral hiatus. Today, caudal anaesthesia is prefered a wider used for prevention of chronic low back pain backache pain, control of intraoperative analgesia such as genitourinary surgical approach and labor pain cases in sacral epidural space approach for the implementation of analgesia.

         The aim of this study using anatomical structure and differences of the sacral hiatus using the sacral bone guide point to failure criteria for reviewing the caudal epidural anesthesia, and to improve the criteria for success in practice. 

          In this study, detailed morphometric measurements on 87 specimens of sacra, Ege University Faculty of Medicine, Department of Anatomy of Osteology archive was made using digital calipers in 0.01sensitivity. 

          The shapes of the aperture of the sacral hiatus were the inverted U shape often 33.33%, 19.45% often inverted V was detected% 19.45 often irregularly shaped. In addition, 6.9% of cases often sacral hiatus dumbbell shape, while 6.9% 3.45% often lack sacral hiatus and bifida shape were found. The level of the apex sacral hiatus S3 in 10.34%, 70.11% in S4 and 11.49% in S5 were observed. The sacral hiatus was no detected in 6.9% of cases. In this study, base of the sacral hiatus was found as S4 in 2.3% and 82.76% frequency in S5. The level of maximum curvature of sacrum was S3 in 62.07% and S4 in 28.78%. 

          An average length of the sacral hiatus as 28.7 ± 7.1 mm, the average distance of the intercornual distance as 13.48 ± 2.69 mm, the average of the apex sacral hiatus and S2 vertebra hole as 34.68 ± 7.09 mm was measured. The angle measurements were calculated using Image J program. Samples and measured values were compatible with previous studies. 

          Sacralisation often was observed as bilateral in 19.35 %, partial unilateral right edge in 6.45%, partial double-sided in 16.13% was found.  Lumbarization was seen as 12.9%. Findings of spina bifida level were found 16.13% often in L5 - S1 segment. Bilateral measurements were determined no statistically significant difference (p> 0.05). 

          The important anatomic landmarks of the caudal epidural anesthesia were sacral cornua, superolateral sacral crests, apex of the sacral hiatus, base of the sacral hiatus, the top portion of the median sacral crest, anteroposterior distance of the of the sacral canal, intercornual distance, distance of apex sacral hiatus to S2 vertebra hole. This guide can be done by considering the points and secure a successful venture. 

Keywords: morphometry; sacrum; sacral hiatus; caudal epidural block