Kronik hastalığı olan kişilerde erteleme davranışı varlığının tedavi uyumuna etkisi /
Yazar: MERVE ŞEHİDE YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. GÜZİN ZEREN ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Davranış = Behavior ; Erteleme = Procrastination ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance

Özet:
Amaç: Erteleme; yerine getirilmesi gereken görevlere başlama veya görevleri tamamlamada gecikme
veya verilmesi gereken kararları ötelemeye yönelik davranışsal bir eğilim olarak tanımlanır. Erteleme
davranışı beraberinde birçok istenmeyen sonuçlar doğurmakta, kişilerde stres ve çeşitli hastalıklara
neden olabilmektedir. Kronik hastalıklar ise, normal fizyolojik fonksiyonlarda yavaş ve ilerleyici bir
sapmaya neden olan, yaşamın uzun bir dönemini kapsayan, kendiliğinden gerilemesi ve tamamen
iyileşmesi mümkün olmayan, sürekli tıbbi bakım ve tedavi gerektiren hastalıklardır. Bu hastalıklarda
kişinin tedaviye uyum süreci prognozu ve yaşam kalitesini etkileyebileceğinden bu kişilerde erteleme
davranışının varlığı önem arz etmektedir.
Gereç ve Yöntem: Şişli Hamidiye Etfal Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Aile Hekimliği
Polikliniğine herhangi bir amaçla başvurmuş yalnız 1 kronik hastalığı olan 18 yaş üzeri bireylere
sosyodemografik verileri içeren bilgi formu, Morisky Tedavi Uyum Ölçeği (MTUÖ-8) ve Genel
Erteleme Ölçeği uygulanacaktır.
Bulgular: Kronik hastalığı olan bireylerde erteleme eğilimi arttıkça hastaların tedaviye uyum
düzeylerinde azalma olduğu gözlenmiştir. Yaş arttıkça erteleme davranışında azalmaya paralel olarak
tedavi uyum düzeyinin yükseldiği görülmüştür. Örneklemimizde bekar ve erkek hastaların daha fazla
erteleme davranışı sergilediği sonucuna ulaşılmıştır. Kronik hastalık çeşitlerine göre
değerlendirildiğinde psikiyatrik hastalığı olan kişilerde ertelemeye meyil anlamlı olarak yüksek
bulunmuştur.
Sonuç: Kronik hastalığı olan bireylerde erteleme davranışı varlığının, hastaların tedaviye uyum
düzeylerini negatif yönde etkilediği gözlenmiştir. Kronik hasta izleminde kişilerin erteleme eğilimi
gösterip göstermediği ölçülerek tedavi planı ayarlanıp daha etkili bir yaklaşım sunulabilir.
Anahtar Sözcükler: Kronik hastalık, erteleme, tedavi uyumu

Abstract:
Aim: Procrastination is defined as a behavioural tendency to delay in starting or completing tasks or
postponing decisions that need to be made. Procrastination behaviour has many undesirable
consequences and may cause stress and various diseases. Chronic diseases, on the other hand, are
diseases that cause a slow and progressive deviation in normal physiological functions, cover a long
period of life, can not regress spontaneously and can not be completely cured, and require continuous
medical care and treatment. In these diseases, the presence of procrastination behaviour in these
people is important as the process of adaptation to treatment may affect the prognosis and quality of
life.
Materials and Methods: An information form including sociodemographic data, Morisky
Medication Adherence Scale (MMAS-8) and General Procrastination Scale will be applied to
individuals over 18 years of age with only 1 chronic disease who have applied to Şişli Hamidiye Etfal
Health Practice and Research Centre Family Medicine Polyclinic for any purpose.
Results: It was observed that as the tendency to procrastinate increased in individuals with chronic
diseases, the level of medication adherence decreased. As age increased, it was observed that the level
of treatment compliance increased in parallel with the decrease in procrastination behaviour. In our
sample, it was concluded that single and male patients showed more procrastination behaviour. When
evaluated according to the types of chronic diseases, procrastination behaviour was found to be
significantly higher in patients with psychiatric diseases.
Conclusion: It was observed that the presence of procrastination behaviour in individuals with
chronic diseases negatively affects the level of medication adherence of patients. In the monitoring
of patients with chronic disease, a more effective approach can be offered by adjusting the treatment
plan by measuring whether people tend to procrastinate.
Keywords: Chronic disease, procrastination, medication adherence