İş stresi: Türkiye`deki ruh sağlığı ve hastalıkları hastanelerinde çalışan uzman psikiyatrist hekimlerin iş stres düzeylerinin belirlenmesine yönelik bir uygulama
Job Stres: An application for determining the job stres level of specialist psychiatry doctors working at mental health and disorders hospitals in Turkey
Yazar: SÜHEYLA FERHANOĞLU ALKAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ASENA ALTIN GÜLOVA
Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, iş stresi değişkenlerinin bazı demografik ve iş stresi ileilgili olabilecek diğer değişkenlerle ilişkisini belirlemektir. Bu araştırma toplam 70sorudan oluşan anket formunun 71 kişilik bir gruba uygulanması sonucu elde edilenverilere dayanmaktadır. Araştırmada ?İş Ortamı Stres Ölçeği (İOSÖ)? (Tatar, 2009)uygulanmıştır. Ölçeğin bütününde Cronbach alfa güvenilirlik katsayısı 0.96'dır. Ölçek,?Bireysel Özellikler?, ?Kişilerarası İlişkiler?, ?Çevresel Özellikler?, ?Özel Yaşam? ve?Örgütsel Yapı? olmak üzere beş tane birincil sıra ve ?Bireysel? alt boyutunun içindedört tane ikincil sıra alt boyutla oluşturulmuştur. Ölçeğin birinci sıra boyutları için eldeedilen Cronbach alfa güvenirlik katsayıları ?Bireysel Özellikler? boyutu için 0.94,?Kişilerarası İlişkiler? boyutu için 0.73, ?Çevresel Özellikler? boyutu için 0.78, ?ÖzelYaşam? boyutu için 0.76 ve ?Örgütsel Yapı? boyutu için 0.82'dir. Araştırmada eldeedilen sonuçlar ile Türkiye'deki Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanelerinde görev yapanpsikiyatri uzmanı hekimlerin, demografik ve iş stresi ile ilgili olabilecek diğer özelliklergözönünde bulundurularak iş stres düzeyi belirlenmeye çalışılmıştır.Araştırmanın birinci bölümü; stres ve örgütsel stres tanımı, önemi ve teorileri ile sağlıkişletmelerinde stres tanımı, örgütsel stresi yaratan faktörler, örgütsel stresin sonuçları veyönetimi konularını içermektedir. İkinci bölüm; örgütsel stres ve performans etkileşimiiçerisinde performansın tanımı, örgütlerde işgücü performansını etkileyen faktörler vesorunlar, stres kaynaklı düşük performansı arttırma yaklaşımlarını içermektedir. Üçüncüve son bölümde ise; araştırmanın amacı, önemi, yöntemi ile analizler, bulgular, sonuçlarve önerileri içermektedir.Araştırmadan elde edilen bazı önemli sonuçlar şunlardır: Psikiyatri uzmanı hekimleriniş stres düzeylerinde; stres ölçeği tüm alt boyutlarda, yaş, cinsiyet, medeni durum,evlilik sayısı, çocuk sayısı, çalışma durumu ve çalışma süresi gibi demografikdeğişkenlere göre anlamlı fark yoktur. Psikiyatri uzmanı hekimlerin iş stresdüzeylerinde; stres ölçeği örgütsel yapı ve kişilerarası alt boyutlarında hastanelerarasında anlamlı farklılık vardır. Psikiyatri uzmanı hekimlerin iş stres düzeylerinde;stres ölçeği örgütsel yapı ve çevresel özellikler alt boyutlarında adli problem yaşama vesaldırı ve/veya tacize uğrama sayısında anlamlı farklılık vardır. Psikiyatri uzmanıhekimlerin iş stres düzeylerinde; stres ölçeği tüm alt boyutlarda, alkol kullanma miktarıile anlamlı fark yoktur. Psikiyatri uzmanı hekimlerin iş stres düzeylerinde; stres ölçeğiörgütsel yapı alt boyutunda sigara kullanma miktarında anlamlı farklılık vardır.

Abstract:
The main target of this research is defining the relation of work stress variations withsome demographic variations and some other variations that might be related. Thisresearch is based on the data obtained by the application of a 70 test form to a group of71 people. In this research ?Work Environment Stress Scale? (Tatar, 2009) is applied.For the entire scale Cronbach alfa coefficient of reliability is 0.96. Five primarydimensions constituting the scales are ?Individual Specifications?, ?Relations BetweenIndividuals?, ?Environment Specifications?, ?Private Life?, ?Organizational Structure?and there are four secondary dimensions below ?individual? dimension. The Cronbachalpha coefficient of reliability for sub dimensions are 0.94 for ?IndividualSpecifications?, 0.73 for ?Relations Between Individuals?, 0.78 for ?EnvironmentSpecifications?, 0.76 for ?Private Life?, and 0.82 for ?Organizational Structure?. Withthe outcome of the research by considering the demographic and other specificationsrelated to job stress the job stress level of the specialist psychiatry doctors working atMental Health and Disorders Hospitals in Turkey has been tried to be evaluated.The first part of the research contains the subjects of description, importance andtheories of stress and organizational stress, description of stress at healthadministrations, factors creating organisational stress, results and management oforganizational stress. Second part; contains organizational stress and performanceinteraction including the definition of performans, factors effecting manpowerperformance in organizations and problems, approachs for increasing stress originatedlow performance.Some important conclusions obtained from the research are those: There is nosignificant diversity of specialist psychiatry doctors? job stress level at all stres scale subdimensions in terms of demogratic variables like age, gender, marital status, quantity ofmarriage, quantity of children, work status and work duration. There is significantdiversity of specialist psychiatry doctors? job stress level between hospitals for subdimensions of stress scale organizational structure and relations between individuals.There is significant diversity of specialist psychiatry doctors? job stress level at subdimensions of stress scale organizational structure and environmental specifications interms of quantity of experienced legal problems, experienced assaults and/orharrassments. There is no significant diversity of specialist psychiatry doctors? jobstress level at all sub dimensions in terms of alcohol consumption. There is significantdiversity of specialist psychiatry doctors? job stress level at stress scale organizationalstructure sub dimension in terms of cigarette consumption.