Farklı düzlemlerde yapılan dirençli omuz egzersizinin skapular kinematiğe etkisi
The effect of resisted shoulder exercise on scapular kinematics in different planes
Yazar: ELİF ÇAMCI
Danışman: PROF. DR. A. AYŞE KARADUMAN ; PROF. DR. GÜL BALTACI
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Biyomekanik = Biomechanics ; Egzersiz = Exercise ; Kinematik = Kinematic ; Omuz = Shoulder ; Omuz eklemi = Shoulder joint ; Spor = Sports

Özet:
Kişiye özel dirençle yapılan omuz elevasyon egzersizi sırasında oluşabilecek skapular kinematik değişiklikler bilinmemektedir. Bu çalışma, üç farklı hareket düzleminde elastik bant ile yapılan egzersiz esnasında meydana gelen skapular hareketleri analiz etmek amacıyla planlandı. Çalışmaya omuzda yaralanma ya da ağrı hikayesi olmayan, tam eklem hareket açıklığına sahip 32 sağlıklı birey dahil edildi. 3 boyutlu skapular kinematik elektromagnetik sistem kullanılarak değerlendirildi. Kinematik kayıt sırasında abdüksiyon, fleksiyon ve scaption egzersizi dirençsiz ve dirençli olarak gerçekleştirildi. Dirençli egzersizde kişiye özel belirlenmiş şiddetteki elastik bant kullanıldı. Humerotorasik elevasyonun kaldırma ve indirme fazında 30°, 60°, 90° ve 120°'de meydana gelen skapular yukarı-aşağı doğru rotasyon, internal-eksternal rotasyon ve anterior-posterior tilt açıları analiz edildi. İstatistiksel karşılaştırmalarda Student-t test ve Mann-Whitney-U test kullanıldı. Elevasyonun farklı seviyelerinde dirençli veri grubunda skapular internal rotasyon, skapular aşağı doğru rotasyon ve skapular anterior tiltte artış gözlenirken, fleksiyonun kaldırma fazının üst seviyelerinde ise skapular yukarı doğru rotasyonda artış vardı (p<0.05). Abdüksiyonun kaldırma fazında dirençli ve dirençsiz veri grupları arasında tüm skapular hareketler benzerdi (p>0.05). Harekete direnç eklenmesiyle meydana gelen değişim miktarı egzersizin yapıldığı düzlemler arasında karşılaştırıldığında skapular tiltteki değişimin sagital düzlemde yapılan fleksiyon egzersizinde en fazla olduğu bulundu (p<0.05). Bu çalışmanın sonucunda tüm hareket düzlemlerinde elastik bant ile yapılan omuz elevasyon egzersizi esnasında skapular kinematik değişmektedir. Bu değişikliklerin kişiye özel şiddetteki dirence karşı yeniden organize olan nöromüsküler sistemin normal kinematik cevabı olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Scapular kinesis changes during shoulder exercise with personal selected elastic resistance have not known. This study was conducted with the aim of analyzing the scapular motions during exercise with elastic tape in three planes of motion. Thirty-two healthy subjects with no history of shoulder injury or pain and having full range of motion were included. Three-dimensional scapular kinematics was evaluated by using electromagnetic tracking system. During kinematic recording abduction, flexion and scaption exercise were done both resisted and unresisted conditions. Personal level of elastic tape was used for resisted exercise. Scapular internal-external rotation, scapular upward-downward rotation and scapular anterior-posterior tilt angles were analyzed at 30°, 60°, 90° and 120° of humerothoracic elevation and lowering. Student-t test and Mann-Whitney-U test were used for statistical comparison. There was increasing in scapular internal rotation, scapular downward rotation and scapular anterior tilt in resisted data set at various stages of elevation, however there was increasing in scapular upward rotation at high stages of elevation during resisted flexion (p<0.05). All scapular motions were similar on abduction between resisted and unresisted data set (p>0.05). Comparing the planes of motion in terms of alternation with adding resistance to the exercise, greater alternation of scapular tilt was found on sagital plane (p<0.05). As a result of this study, scapular kinematics altered during resisted elevation exercise with elastic tape on all planes. It may be considered that these alternations are the normal response of the reorganized neuromuscular system against the personal level of resistance.