Uzun süreli açlığın zebra balığı 
(Danio rerio) yağ asidi metabolizmasına 
moleküler etkileri
Molecular effects of long-term starvation on fatty acid metabolism in zebrafish, Danio rerio
Yazar: AYŞE ÖLMEZ
Danışman: DOÇ. DR. ABDULKADİR BAYIR
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Genler-P73 = Genes-P73 ; Tam açlık = Starvation ; Yağ asitleri = Fatty acids ; Zebra balığı = Zebrafish

Özet:
Bu çalışmada; zebra balığı (Danio rerio)'nda 70 gün süren açlığın ve 15 gün süren yeniden beslemenin yağ asit metabolizmasında görev alan bazı genlerin ekspresyonlarına ve tüm vücut asidi kompozisyonuna etkileri araştırılmıştır. 

Çalışmanın sonucunda açlık uygulanan grupta doymuş yağ asitleri (SFA) miktarı diğer gruplara göre daha yüksek çıkmıştır. Palmitik asit (16:0) tüm gruplarda baskın SFA olarak bulunmuş ve en düşük miktarı açlık uygulanan grupta belirlenmiştir. Yetmiş gün sonunda açlık uygulanan grupta linolenik asit (18:3 n-3), eikosapentaenoik asit (EPA) ve dokosaheksaenoik asit (DHA) değerleri yüksek bulunurken yeniden besleme sonunda bu değerlerin kontrol grubu değerlerine döndüğü belirlenmiştir. Tekli doymamış yağ asidi (MUFA) ve n–6 çoklu doymamış yağ asit değerleri ise açlık uygulanan grupta düşük miktarda belirlenmiştir (P<0,05). Yağ asidi metabolizmasında önemli roller üstlenen sekiz genden yedisinin (elovl5, fads2, cpt1-β, acox1, acadvl, fabp7a, fabp1a) ekspresyonları açlık periyodu sonunda önemli derecede düşüş gösterirken ppar-α için tersi bir durum belirlenmiştir. Açlık periyodundan sonra 15 gün beslenen balıklarda elovl5 ve ppar-α ekspresyon değerleri kontrol grubu değerlerine dönmüştür.

Sonuç olarak; uzun süre aç kalan zebra balığının yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmek için ihtiyaç duyduğu enerjiyi sırasıyla MUFA, SFA, EPA, DHA ve 18:3 n-3'den sağladığı belirlenmiştir. Ayrıca karaciğerdeki gen ekspresyonları ile yağ asidi kompozisyonu arasında direkt bir ilişkinin olmadığı ve 15 günlük yeniden besleme periyodunun zebra balığında uzun süreli açlıktan kaynaklanan metabolik kayıpları karşılamak için yetersiz olduğu belirlenmiştir

Abstract:
In this research, the effects of a 70-day of starvation and a 15-day of refeeding period on fatty acid metabolism-related gene expressions and fatty acid composition of whole body in zebrafish (Danio rerio) was examined.
At the end of the study, the highest amount of saturated fatty acid (SFA) was found in starved fish compared to other groups. Palmitic acid (16:0) was determined as dominant SFA in all groups and its lowest amount was stated in starved groups. After 70 days-starvation, linolenic acid (18:3 n-3), eicosapentaenoic acid (EPA) and docosahexaenoic acid (DHA) values are observed high at the starved group, and it was stated that these values became normal (control) after refeeding period. Monounsaturated fatt acid (MUFA) and n-6 PUFA values were observed in low at starved group (P<0.05). While expressions of seven genes (elovl5, fads2, cpt1-β, acox1, acadvl, fabp7a, fabp1a) of eight genes having important roles in fatty acid metabolism decreased significantly at the end of starvation period, an opposite situation was observed for ppar-α. Expression of elovl5 and ppar-α in refeeding fish for 15 days after starvation period was returned to their expressions in control group.
As a result, zebrafish, which is starved for a long time, provides its vital energy requirement from MUFA, SFA, EPA, DHA and 18:3 n-3, respectively. It was also determined that there is no direct relation between gene expressions in liver and fatty acid composition and period of 15 days refeeding which comes after starvation period remains incapable of compensating the loss occurred because of the starvation.