Kamu Denetçiliği Kurumu (Ombudsman) ve Türk idare sisteminin işleyişine etkileri
The Ombudsman institution and its effects on the functioning of the Turkish administrative system
Yazar: YILMAZ ALTUN
Danışman: PROF. DR. NAFİZ TOK
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Ombudsmanlık, görev itibariyle idare ve vatandaşlar arasında ortaya çıkan uyuşmazlık ve anlaşmazlıkları çözmek için oluşturulmuş bir kurumdur. Kurum idareyi hukuki yönden denetleyerek, insan hak ve özgürlüklerini korumak ile görevlidir. Ombudsmanlık Türkiye'de ise 2010 yılında yapılan referandum ile kabul edilmiş ve 2012 yılında Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK) adıyla anayasaya girmiştir.
Bu çalışmanın temel amacı idareyi denetleme yöntemlerinden biri olan KDK yani Ombudsmanlık ile ilgili temel kavramları, görev ve yetkilerini, diğer ülkelerde uygulanmakta olan örneklerini ve Türk idare sistemi açısından getirdiği yenilikleri ele almaktır. Bu doğrultuda öncelikle denetim kavramı ve Türk kamu yönetiminde uygulanan denetim usulleri kavramsal olarak ve teorik düzlemde ortaya konarak denetimin tarihinin analiz edilmesi yoluna gidilmiştir. Uygulanmakta olan denetim usullerinden bahsedilerek var olan sistemlerden kapsamlı bir çerçeve çizilecektir. Çalışmanın birinci bölümünde denetim mekanizması ayrıntılı bir şekilde açıklanarak, Türk idare sistemindeki denetim usulleri ile bu görevi ifa eden birimler hakkında bilgi verilecektir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise ombudsmanlık kurumunun tarihsel süreci ve farklı ülkelerdeki uygulamalarından örnekler verilerek ombudsmanlık uygulamasının Türkiye'deki durumu ve kurumsal özellikleri üzerinde durulacaktır. Çalışmanın sonuç bölümünde ise KDK'nın Türk idare sistemindeki yeri ve diğer denetim birimleri ile etkileşimi konusu incelenmiştir.  Bu doğrultuda sistemin daha verimli çalışması için yapılması gereken düzenlemelere ilişkin tavsiyelerde bulunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Kamu Denetçiliği Kurumu, Ombudsmanlık, Türk İdare Sistemi, İşleyiş

Abstract:
The Ombudsman is an institution established to resolve disputes and disagreements that arise between the administration and citizens. The Institution is in charge of protecting human rights and freedoms by supervising the administration in legal terms. In Turkey, the Ombudsman was accepted through a referendum in 2010 and entered the constitution in 2012 under the name of the Ombudsman Institution (KDK).
The main purpose of this study is to investigate the basic concepts, duties and authorities of the Ombudsman Institution (KDK), which is one of the methods of investigating the administration, its examples in other countries and the innovations it brings in terms of the Turkish administrative system. In this direction, firstly, the concept of investigation and the investigation procedures applied in the Turkish public administration are presented conceptually and theoretically, and the history of supervision is analyzed. A comprehensive framework will be drawn from the existing systems by mentioning the supervisory procedures in practice. In the first part of the study, the supervisory mechanism will be explained in detail and information will be provided on the supervisory procedures in the Turkish administrative system and the units performing this task. In the second part of the study, the status and institutional characteristics of the Ombudsman practice in Turkey will be discussed by giving the historical process of the Ombudsman institution and examples of its practices in different countries. In the concluding part of the study, the place of the KDK in the Turkish administrative system and its interaction with other supervisory units are examined. Accordingly, recommendations have been made regarding the arrangements that need to be made for the system to work more efficiently.
Keywords: Ombudsman Institution, Ombudsman, Turkish Administrative System, Functioning