Öğretmen adaylarının, gelecek zaman algıları, akademik alandaki arzularını erteleme konusundaki isteklilikleri, algılanan araçsallıkları, sosyo-ekonomik düzeyleri ve akademik başarıları arasındaki açıklayıcı ve yordayıcı ilişkiler örüntüsü
The exlanatory and predictive relationship of future time perspective, academic delay of gratification, perceived instrumentality, socio-economical status and academical achievement of student teachers
Yazar: SÜLEYMAN AVCI
Danışman: PROF. DR. MÜNİRE ERDEN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada, öğretmen adaylarının, gelecek zaman algıları (bağlılık, değer, hız ve genişlik), akademik alandaki arzularını erteleme konusundaki isteklilikleri, algılanan araçsallıkları, sosyo-ekonomik düzeyleri ve akademik başarıları arasındaki açıklayıcı ve yordayıcı ilişkiler örüntüsünün belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Marmara Üniversitesi, Atatürk Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü, dördüncü sınıfta öğrenim gören 326 kız, 136 erkek, toplam 462 öğretmen adayı oluşturmuştur. İlişkisel tarama türünde yapılan bu çalışmada, öğretmen adaylarının gelecek zaman algıları, Husman ve Shell (1996) tarafından geliştirilen ve dilsel eşdeğerlik, geçerlilik ve güvenirlik çalışmaları araştırmacı tarafından yapılan ?gelecek zaman algısı ölçeği?, arzularını erteleme konusundaki isteklilikleri, Bembenutty ve Karabenick (1996) tarafından geliştirilen ve dilsel eşdeğerlik, geçerlilik ve güvenirlik çalışmaları araştırmacı tarafından yapılan ?akademik alanda arzuların ertelenmesi ölçeği?, derslere yönelik araçsallık algıları araştırmacı tarafından geliştirilen ?algılanan araçsallık ölçeği?, sosyo-ekonomik statülerini de Tüzün (2000) tarafından geliştirilen ?sosyo-ekonomik statü ölçeği? ile belirlenmiştir. Meslek ve alan derslerine ilişkin akademik başarıları için fakültenin öğrenci işlerinden üç yıllık not dağılımları alınmıştır. Araştırma sonucuna göre, meslek derslerindeki akademik başarı, değer alt boyutu tarafından doğrudan yordanmaktadır. Bağlılık alt boyutu tarafından akademik alanda arzuların ertelenmesi vasıtasıyla yordanmaktadır. Hız alt boyutu tarafından ise hem doğrudan hem de akademik alanda arzuların ertelenmesi vasıtasıyla yordanmaktadır. Bağlılık alt boyutu ise anlamlı bir yordayıcı değildir. Alan derslerindeki akademik başarı, bağlılık alt boyutu tarafından akademik alanda arzuların ertelenmesi vasıtasıyla yordanmaktadır. Hız alt boyutu tarafından hem doğrudan hem de akademik alanda arzuların ertelenmesi vasıtasıyla yordanmaktadır. Değer ve genişlik alt boyutları anlamlı yordayıcılar değildir. Meslek ve alan derslerindeki akademik başarı, algılanan araçsallık tarafından hem doğrudan hem de akademik alanda arzuların ertelenmesi vasıtasıyla yordanmaktadır. Meslek ve alan derslerindeki akademik başarı, sosyo ekonomik statü tarafından doğrudan yordanmaktadır. Bu bulgulara göre, akademik başarıyı açıklamaya yönelik oluşturulan model alan ve meslek derslerine göre ayrı ayrı doğrulanmıştır.

Abstract:
The aim of the this study is to find out the exlanatory and predictive relationship of future time perspective (connectedness, value, speed and extension), academic delay of gratification, perceived ınstrumentality, socio-economical status and academical achievement of student teachers. Participants consist of 462 student teachers (326 female, 136 male) from The Marmara University, Faculty of Ataturk Education, Department of Primary School, who are in their fourth year. For the purpose of determining students future time perspective, ?future time perspective scale? developed by Husman and Shell (1996) were used. For the purpose of determinig students abilitiy to delay gratification, ?academic delay of gartification scale? developed by Bembenutty and Karabenick (1996) were used. Linguistic equivalance, validity and reliability studies of two scales were done by the researcher. For the purpose of determinig students perceived instrumentality, ?perceived ınstrumentality scale? developed by the researcher were used, and also for the purpose of determinig students socio-economical status ?socio-economical status scale? developed by Tüzün (2000) were used. The past three years of teacher training course and subject training course grades of students were taken from Student Services Chairmanship. According to findings, teacher training course grades predicted by value directly, predicted by connectedness through academic delay of gratification and predicted by speed directly and through academic delay of gratification. Extension doesn?t have a significant power in predicting of teacher training course grades. Subject training course grades predicted by connectedness through academic delay of gratification and predicted by speed directly and through academic delay of gratification. Extension and value don?t have a significant power in predicting of subject training course grades. Teacher and subject training course grades predicted by perceived instrumantality directly and through academic delay of gratification. Teacher and subject training course grades predicted by socio-economical status directly. Accordingly, with respect to these findings, model was done to explain academical achievement have been confirmed for teacher and subject training courses.