Şirketlerin kâr dağıtım politikası ve kâr payı ödeme şekillerinin firma değerine etkisinin analizi ve İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda bir inceleme /
Yazar: SÜLEYMAN SERDAR KARACA
Danışman: Y.DOÇ.DR. FİKRET OTLU
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Ekonomik gelismelerin finans alanına yansıması sonucunda firmalarbüyük bir degisim süreciyle karsı karsıya kalmıslardır. Yasanan bu hızlı degisimsürecinde, literatürde kâr maksimizasyonu olarak ifade edilen klasik isletmeamacı bir kenara bırakılmıs ve firma degerinin maksimizasyonu seklinde ifadeedilen amaç finans fonksiyonu yönünden daha geçerli görülmüstür. Firmadegerinin maksimizasyonu ise yatırım, sermaye yapısı ve kâr payı dagıtımkararlarının bir fonksiyonu seklinde ortaya çıkar.Kâr payı dagıtım politikası, firma degerini etkilemesi bakımından büyüköneme sahiptir. Dagıtılmayan kârlar firma büyüme finansmanını saglayan temelkaynaklardan birisi oldugundan, kâr dagıtım politikası isletmenin büyüme hızını,piyasa degerini, ortakların servetlerini etkileyen bir nitelik tasımaktadır. Ayrıca,kâr payları yatırımcı durumundaki üçüncü kisilere firmanın karakteristiközellikleri hakkında bilgi niteligi tasımaktadır. Firmanın kâr payı dagıtımpolitikasını benimsemesi ve kâr payı dagıtımına gitmesi, yatırımcılar nezdindefirmanın kârlılıgı yönünde bir referans niteligi tasır.Kâr payı dagıtım politikasının firma degerine etkisi konusunda bir takımyaklasımlar ortaya atılmıs olup bu yaklasımlar temelde ikiye ayrılabilir. Biniciyaklasıma göre, kâr payı dagıtım politikası firma degerini etkilerken, digeryaklasıma göre ise kâr payı dagıtım politikası ile firma degeri arasında herhangibir iliski yoktur.Kâr payı dagıtım politikasının belirlenmesinde, yasal kurallar, likidite,enflasyon, kârların istikrarı, vergi etkisi gibi faktörlerle, isletmelerin izledikleri kârdagıtım politikaları ve kâr dagıtım sekillerinin de göz önüne alınması gerekir.Ayrıca, kazanç gücü, büyüme hızı, sanayi kolunun yapısı, yatırım fırsatları verekabet gibi faktörlere de agırlık verilmelidir.Firma yönetimlerinin finansman tercihleri ve\veya kâr ve kâr payıaçıklamalarından ve dagıtımlarından sonra hisse senedi fiyatlarında gözlenenhareketler ile ilgili çalısmalar, sirket finansmanı literatüründe genis bir yeresahiptir. Bu çalısmada, 2000-2005 döneminde, stanbul Menkul KıymetlerBorsası 100 Endeksinde yer alan sirketlerin nakit, hisse senedi, bedelli, bedelsizbölünme ve melez temettü açıklamaları ve dagıtımları sonrası hisse senedifiyatları üzerine etkileri arastırılmıstır. Kâr payı açıklama ve dagıtım tarihleri içinstanbul Menkul Kıymetler Borsası Kütüphanesi arsivlerinde yer alan MKBGünlük Bültenleri'nden ve internet sitelerinden faydalanılmıstır.Temettü dagıtım tarihinden 60 gün öncesi ve 30 gün sonrasında hissesenedi fiyatları incelenerek, temettü dagıtımının etkisi olup olmadıgıarastırılmıstır. Yapılan çalısmalar ve arastırmalar sonucunda, nakit, hissesenedi seklinde, bedelli, bedelsiz ve melez kâr payı hisse senedi fiyatınıdolayısıyla hisse senedi getirisini etkiledigi tespit edilmistir. Piyasanın her birdagıtım sekline karsı tepkisi farklı olmaktadır.Nakit ve melez kâr payı dagıtım ilanı yatırımcıların getirilerini olumluyönde etkilerken, bedelli ve bedelsiz sermaye artırımı getirileri olumsuz yöndeetkilemektedir. Yatırımcılar hisse senedi seklinde kâr payı dagıtım ilanınatepkisiz kalmaktadır. Melez kâr payı dagıtımı getirileri olumlu yönde etkilerken,nakit hisse senedi seklinde kâr payı, bedelli ve bedelsiz sermaye artırımıgetirileri olumsuz etkilemektedir. Sonuçlar, yatırımcı ve yöneticilerin bir kararalırken kâr payı dagıtım dönemine dikkat etmeleri gerektigini göstermektedir.

Abstract:
Due to the reflection of economic development on financial area, thecompanies are exposed to great changes. In this changing porcess, theclassical management goal called profit maximization in literature was given upand in terms of financial function. The goal which is expressed as firm valuemaximization is accepted. Firm value maximization consists of the function ofinvestment, capital structure and dividend distiribution decision.Dividend policy has an important aspect since it affects the firm value.Since the retained earnings are fundamental financial resources for growth ofthe firm, dividend policy has an effect on the firm?s expansion market value andshareholder?s wealth. Dividends informs the third persons who thing to makeand investment about the firm?s characterictics. Adopting the dividend policyand paying dividend, the firm create and impact on the investors about itsprofitability.There are some approaches to the effect of dividend policy on the firm?svalue. These approaches are separated into two. According to the firstapproach, the dividend policy affects the firm?s value, where as according to thesecond approach there is not any relationship between the dividend policy andthe firm?s value.In determining the dividend policy the following factors should beconsidered: tne regal rules, liquidity, inflation, the stabilization of profits,taxation, dividend distiribution policy and dividend distiribution types.Furtnermore, the factors like earning power, the structure of industrial sector,the investment opportunities and competition should also be considered.Anomalous share price behavior following management decisions oncorporate financing choices and announcements of dividends and earnings hasbeen the focus of numerous studies in corporate finance literature in the pastyears. This paper investigates the effect of cash, stock dividend, stock split andhybrid dividend payment on share prices, using 2000-2005 constituentcompanies of the stanbul Stock Exchange 100 Indeks (ISE-100) price data.The announcement information is gathered from ISE Daily Bulletins fromthe archives of the ISE Library and Internet. Daily stock returns are examinedfor 60 days before and 30 days after the payment date for evidence on anpayment effect associated with cash, stock and hybrid dividends. The resultsindicate that cash, stock and hybrid dividend and stock splits affect stock pricesand so stock returns. t was observed that the market acts differently to differenttypes of dividend payments. Cash and hybrid dividend announcementsincreases shareholders? wealth whereas initiating stock dividend and stock splitdoes not. nvestors behave indifferent to stock dividends in the announcementperiod.Results showed that no demand accrues for these stocks. Hybriddividend payment increases stock returns but cash, stock dividend and stocksplit payment decreases stock returns in the payment period. Results showedthat when investor and managers take a decision, they must pay attention topayment period.