İç mekan tasarımında akıllı tekstil malzemeleri ve sürdürülebilirlik ilişkisi
Smart textile materials in interior design and their relationships with sustainability
Yazar: ASLI HAVABULUT
Danışman: PROF. DR. GÖZEN GÜNER AKTAŞ
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Akıllı malzemeler = Intelligent materials ; Akıllı tekstil = Smart textile ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; İç mekan tasarımı = Interior design

Özet:
Mekan ve malzeme ilişkisi birbirinden ayrı düşünülemeyecek güçte bir ilişkiye sahiptir ve 
mekan oluşumunu sağlayabilmek için malzemelere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu açıdan 
malzemeler mekan oluşumuna önemli katkılar sağlamaktadır. Malzeme, iç mekan niteliğini 
oluşturan, tasarımda estetik, görsel ve yapısal açılardan bütünlük sağlayan, mekanın tarzını ve 
atmosferini belirleyen ve iç mekan oluşumuna katkı sağlayan bir unsurdur. Bu bağlamda iç
mekan oluşumunda malzeme gereksinimi kaçınılmaz bir unsurdur. Malzeme, zamanın ve 
teknolojinin ilerlemesiyle çeşitlenen, nitelik ve işlevleri geliştirilebilen bir kavramdır. Bu 
yönüyle, gelişimini teknolojik ilerlemelere borçludur. Mekan tasarımının ayrılamaz bir parçası 
olan malzeme gelişen ve değişen teknolojiyle birlikte baştan tasarlanabilir olmuştur. 
Malzemenin baştan tasarlanabilir olmasına imkan sağlayan teknoloji alanındaki gelişim ve 
ilerlemeler malzemelerin birbirinden farklı işlevleri ve teknolojik özellikleri bakımından 
ayrışmasını ve "akıllı" sıfatıyla nitelendirilmesini sağlamıştır. Zaman içerisinde değişen 
teknoloji iç mekan tasarımlarında kullanılan bazı malzemelerin niteliklerini değiştirmiştir
dolayısıyla bu çalışma teknolojiyle gelişen yeni malzeme türlerine odaklanmıştır. Bu çalışmada 
teknolojiyle gelişen yeni malzeme türleri arasında yer alan akıllı malzemeler tekstil üzerinden 
ele alınmış ve "akıllı tekstiller" hem işlevsel hem de görsel estetik açılardan sahip oldukları 
potansiyel özelliklerinin yanında sürdürülebilirlik ile olan etkileşimiyle de dikkat çeken bir 
unsur olmuştur. Araştırma kapsamında yapılan anket çalışmasında sürdürülebilirlik, akıllı 
tekstiller üzerinde enerji verimliliği, uzun ömürlü kullanım, geri dönüştürülebilirlik gibi 
özellikleriyle ön plana çıkmıştır. Akıllı tekstil malzemelerinin sürdürülebilirlik etkileşimine 
yönelik özellikleri ve kullanılabileceği alanlar üzerinde nasıl ilişkilendirildiği yapılan anket 
çalışmasıyla tespit edilmiş, meslek profesyonelleri ve iç mimarlık öğrencileri tarafından
işlevsel ve görsel estetik açılardan sahip oldukları özellikleriyle ön plana çıkmıştır. İç mekan 
tasarımlarında akıllı tekstillerin etkili bir role sahip olmasının yanında sürdürülebilirlik 
hedeflerine ulaşmada da etkili bir unsur olduğu saptanmıştır.

Abstract:
The relationship between space and material has a relationship that cannot be considered 
separately, and materials are needed to ensure the formation of space. In this respect, materials 
make significant contributions to the formation of space. Material is an element that builds the 
essence of interior space, provides integrity in terms of aesthetics, visual and structural aspects 
in design, determines the style and atmosphere of the space and contributes to the formation of 
interior space. In this context, the need for material in the formation of interior space is an 
inevitable element. Material is a concept that diversifies with the progress of time and 
technology, and whose qualification and functions can be improved. In this respect, it owes its 
development to technological advances. Material, which is an inseparable part of space design, 
has become redesignable with the developing and changing technology. The developments and 
advances in the field of technology that allow materials to be redesigned have enabled the 
separation of materials in terms of their different functions and technological features and their 
qualification as "smart". Over time, changing technology has changed the qualifications of 
some materials used in interior design, therefore this study focuses on new types of materials 
developed with technology. In this study, smart materials, which are among the new types of 
materials developed with technology, have been addressed through textiles, and "smart textiles" 
have become an element that draws attention with their potential features in terms of both 
functional and visual aesthetics, as well as their relationship with sustainability. In the survey 
study conducted within the scope of the research, sustainability has come to the forefront with 
features such as energy efficiency, long-lasting use, and recyclability of smart textiles. The 
features of smart textile materials regarding their interaction with sustainability and how they 
are related to the areas where they can be used have been determined with the survey study 
conducted, and in the survey study conducted, it has been determined that they have come to 
the forefront with their features in terms of both functional and visual aesthetics by 
professionals and interior architecture students, and in addition to having an effective role in 
interior design, they are also an effective element in achieving sustainability goals.