Ortognatik cerrahiye bağlı mandibular kondil pozisyon değişikliklerinin üç boyutlu değerlendirilmesi: Retrospektif çalışma
Three dimensional evaluation of changes in mandibular condyleposition after orthognathic surgery: A retrospective study
Yazar: OSMAN KÜÇÜKÇAKIR
Danışman: DOÇ. DR. EROL CANSIZ
İstanbul Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Mandibular hastalıklar = Mandibular diseases ; Ortognatik cerrahi = Orthognathic surgery ; Temporomandibular eklem = Temporomandibular joint

Özet:
Amaç: Bu uzmanlık tezi çalışmasının amacı, mandibular prognatizm tanısı
konulan yetişkin hastalarda uygulanan bilateral sagital split ramus osteotomisi
(BSSRO) sonrası manuel temporomandibular eklem (TME) pozisyonlandırma
prosedürünün literatür bilgisi de göz önüne alınarak değerlendirilmesi yoluyla
ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası her iki mandibular kondil konumlarındaki
değişimlerin incelenmesidir.
Materyal ve Metot: Çalışmada, mandibular prognatizm (iskeletsel sınıf III
maloklüzyon) tanısı dolayısıyla BSSRO prosedürü uygulanmış ortognatik cerrahi
hastaları incelenmiştir. Toplamda 50 hastanın incelemesiyle başlayan çalışma, 6
hastanın dâhil edilme kriterlerine uymaması dolayısıyla 24'ü erkek 20'si kadın olmak
üzere toplam 44 hasta üzerinde devam ettirilmiş ve bu hastalarla ilgili sağ ve sol toplam
88 mandibular kondil üzerine değerlendirmelerde bulunulmuştur. Çalışma,
retrospektif olarak elde edilen ameliyat öncesi 1-2 hafta (T0) ve ameliyat sonrası
ortalama 6. ay (T1) konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT) verilerinin
karşılaştırılmasını içerir. KIBT verilerinden DICOM formatında elde edilen datalar,
3D Slicer yazılım programında Choi ve ark.'nın belirttiği referanslar dikkate alınarak
incelenmiştir (1). İncelemeler; aksiyal, sagital ve koronal düzlemlerde ayrı ayrı
yapılmıştır. İstatistiksel analiz için IBM® SPSS® Statistics bilgisayar programı
kullanılmıştır. Varyans ve normalliğin homojenliği test edildikten sonra %95
anlamlılık düzeyinde bağımlı örneklem t testi uygulanmıştır.
Bulgular: Her üç düzlem için ayrı ayrı elde edilen bulgulara göre aksiyal düzlemde
sol mandibular kondil başının içe rotasyon yaptığı ancak sağ kondil başındaki
değişikliğin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Sagital
düzlemde, hem sağ hem sol mandibular kondil başlarının anteroposterior ve
superoinferior konum değişikliğinde anlamlı bir değişiklik olmadığı görülmüştür.
Koronal düzlemde ise sağ mandibular kondil başının dışa rotasyon gösterdiği ancak
sol kondil başındaki değişikliğin anlamlı olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca koronal
düzlemde mandibular kondil başlarının en medial noktaları arasında, ameliyat öncesi
ve sonrası dönemlerde istatistiksel olarak anlamlı bir mesafe değişikliği
görülmemiştir.
Sonuçlar: Çalışma sonucunda elde eldilen bulgulara göre BSSRO prosedüründe
kondillerin manuel pozisyonlandırmasıyla anteroposterior ve superoinferior
konumlarının ameliyat öncesindeki gibi korunabildiği gözlemlenmiştir. Aksiyal ve
koronal düzlemde görülen içe ve dışa rotasyonların literatür incelemesi ile uyumlu
olduğu görülmüş; buna, fiksasyon işlemlerinde segmentler arasında oluşan stresin,
fiksasyon için uygulanan kuvvetin yön ve miktarının, proksimal ve distal segmentler
arası temas veya boşlukların sebep olabileceği kanaatine varılmıştır. Sağ ve sol için
farklı sonuçların çıkmasında, operatörün ameliyat esnasında hep aynı konumda yer
almasının rol aldığı düşünülmektedir.

Abstract:
Aim: The purpose of this thesis study is to examine the changes in both
mandibular condyle positions before and after surgery to evaluate our manual
temporomandibular joint positioning procedure after bilateral sagittal split ramus
osteotomy in adult patients which diagnosed with mandibular prognathism and to
compare them with the literature.
Materials and Methods: In our study, orthognathic surgery patients who
underwent BSSRO procedure for the diagnosis of mandibular prognathism (skeletal
class III malocclusion) were examined. The study has been started with a total of 50
patients but 6 patients who did not meet the inclusion criteria was eliminated from the
study. The included 44 patients were 24 male and 20 female. A total of 88 right and
left mandibular condyles were examined in the study. The study includes the
comparison of retrospectively obtained cone beam computed tomography (CBCT)
data of the patients preoperatively at 1-2 weeks (T0) and at an average of 6 months
postoperatively (T1). The data obtained from the CBCT data in DICOM format were
examined in the 3D Slicer software program, taking into consideration of the
references specified by Choi et al (1). The examination was made separately in the
axial, sagittal and coronal planes. It was used in the IBM® SPSS® Statistics computer
program for statistical analysis. After testing the homogeneity of variance and
normality, dependent sample t-test was applied at 95% significance level.
Results: According to the findings which obtained separately for each of the
three planes; it was concluded that the left mandibular condyle head rotated inward in
the axial plane, but the change in the right condyle head was not statistically
significant. In the sagittal plane, it was concluded that there was no significant change
in the anteroposterior and superoinferior position changes of both the right and left
mandibular condyle heads. In the coronal plane, it was concluded that the right
mandibular condyle head showed outward rotation, but the change in the left condyle
head was not statistically significant. In addition, there was no statistically significant
difference in the distance between the most medial points of the mandibular condyle
heads in the coronal plane in the preoperative and postoperative periods.
Conclusions: As results of our study, it is concluded that the anteroposterior
and superoinferior position in sagittal plane of the condyles can be maintained as
before the surgery with manual positioning in bilateral sagittal split ramus osteotomy
procedures. Inward and outward rotations seen in the axial and coronal planes are also
consistent with the literature review. It is thought that the stress occurring between the
segments in the fixation process, the direction and amount of the force applied for
fixation, contacts or gaps between the proximal and distal segments may be caused. In
addition, it is thought that the different results for the right and left are due to the
operator is always in the same position during the operation.