Okul öncesi dönem matematik eğitiminde sayı kavramı ile ilgili Türkiye'de yayımlanan lisansüstü tezlerin incelenmesi
Examination of postgraduate theses published in Turkey about the concept of number preschool mathematics education
Yazar: FATMA DOKUZOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEYMA ŞENGİL AKAR
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Matematik = Mathematics
Dizin: Literatür taraması = Literature review ; Sayı kavramı = Number concept ; Çocuk-okul öncesi =

Özet:
Bu araştırma, Türkiye'de okul öncesi dönem matematik eğitiminde  sayı kavramı ile ilgili yazılmış yüksek lisans ve doktora tezlerini belirli değişkenler (düzey, yıl, üniversite, amaç, araştırma deseni ve yaklaşımı, katılımcı, veri toplama aracı, veri analiz yöntemi, birbirine benzer amaçla yazılmış tezler arasında benzerlikler veya farklılıklar, amaç, bulgular, sonuç) açısından analiz ederek, bu lisansüstü tezler hakkında genel çıkarımlar yapmak amacıyla yapılmıştır. Araştırma nitel veri araştırma yöntemi kullanılarak yürütülmüş, sistematik literatür tarama deseni tercih edilmiştir. Veri analiz yöntemi olarak ise doküman analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırmaya dahil edilecek olan lisansüstü tezlerin belirlenmesi için YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanına 'sayılar', 'sayı kavramı', 'sayı hissi', 'sayı duyusu', 'okul öncesi', 'erken çocukluk', 'matematik' gibi anahtar kelimeler kullanılarak tarama yapılmıştır. Tarama sonucunda kriterlere uygun çalışmalar araştırmaya dahil edilmiş ve 29 adet yüksek lisans tezi, 3 adet doktora tezi olmak üzere 32 lisansüstü tezin analizi yapılmıştır.
Okul öncesi dönem matematik eğitiminde sayı kavramı ile ilgili lisansüstü tezler en çok 2016-2020 tarihleri arasında ve Gazi Üniversitesi'nde yazılmıştır. Tezlerin çalışma grubunu en çok okul öncesi dönem çocukları oluştururken çalışma grubunun yaş dağılımını 60-72 ay çocuklar oluşturmaktadır. Çalışmalarda yer alan örneklem grubu büyüklüğünde en çok 31-100 katılımcı aralığının tercih edildiği sonucuna ulaşılmıştır. İncelenen tezlerde en çok nicel araştırma yöntemi kullanılırken araştırma deseni olarak yarı deneysel desen tercih edilmiştir. Veri toplama aracı olarak en çok tanılayıcı testler kullanılmıştır. Lisansüstü tezlerde en çok tercih edilen veri analiz yöntemi t-testi ve non-parametrik testler olmuştur. Tezler amaçları bakımından incelendiği zaman çoğunlukla yöntem-tekniklerin sayı kavramına etkisi amacına yönelik araştırmalar yapıldığı görülmektedir. Araştırmaya dahil edilen tezlerden birbirine benzer amaçla yazılan 12 adet tez olduğu görülmüştür. Bu benzer amaçlı tezlerin yılları birbirinden farklılık göstermektedir. İncelenen lisansüstü tezlerin bulgular açısından özelliklerine bakıldığında farklı yöntem-teknikler ve farklı matematik programları geliştirmeye veya uygulamaya yönelik çalışmalara ağırlık verildiği gözlemlenmiştir. Araştırma kapsamında incelenen lisansüstü tezlerde çoğunlukla farklı yöntem ve teknik değişkeni ile ilgili pozitif yönlü sonuçlar elde edildiği, cinsiyet değişkeni ile ilgili ise anlamlı bir fark ortaya çıkmadığı sonucuna ulaşılmıştır. İncelenen lisansüstü tezlerin uygulamaya yönelik önerilerinde en çok eğitimcilere eğitim/seminer verilmesi gerektiği, araştırmacıya yönelik önerilerinde ise en çok örneklem sayısı/ düzeyi ile ilgili düzenlemeler yapılarak yeni araştırmalar düzenlenebileceği ortaya konulmuştur.

Abstract:
This study was conducted to make general conclusions about the graduate theses by analyzing the master's and doctoral dissertations written about the concept of number used in preschool mathematics education in Turkey in terms of certain variables (level, year, university, purpose, research design and approach, participant, data collection tool, data analysis method, similarities or differences between theses written for similar purposes). The study was conducted using qualitative data research methodology and a systematic literature review design was preferred. Document analysis method was used as the data analysis method. In order to determine the graduate theses to be included in the study, the YÖK National Thesis Center database was searched using keywords such as 'numbers', 'number concept', 'number sense', 'preschool', 'early childhood', 'mathematics'. As a result of the screening, studies that met the criteria were included in the research and 32 postgraduate theses, 29 master's theses and 3 doctoral theses were analyzed.
Graduate theses on the concept of number used in preschool mathematics education were mostly written between 2016-2020 at Gazi University. While the study group of the theses mostly consisted of preschool children, the age distribution of the study group was 60-72 months. It was concluded that the 31-100 participant range was mostly preferred in the sample group size in the studies. While quantitative research method was mostly used in the theses examined, quasi-experimental design was preferred as the research design. Diagnostic tests were mostly used as data collection tools. The most preferred data analysis methods in postgraduate theses were t-test and non-parametric tests. When the theses are analyzed in terms of their aims, it is seen that most of the studies were conducted on the effect of method-techniques on the concept of number. Among the theses included in the study, it was seen that there were 12 theses written for similar purposes. The years of these theses with similar purposes differ from each other. In terms of the findings of the analyzed postgraduate theses, it was observed that studies on developing or implementing different methods-techniques and different mathematics programs were emphasized. In the postgraduate theses examined within the scope of the research, it was concluded that mostly positive results were obtained regarding the variable of different methods and techniques, while no significant difference was found regarding the gender variable. In the recommendations for practice of the postgraduate theses examined, it was revealed that training/seminars should be given to educators, and in the recommendations for the researcher, it was revealed that new research could be organized by making arrangements regarding the number/level of the sample.