Sosyal medya fotoğrafı ve unutma ilişkisi
Social media photography and forgetting relationship
Yazar: MELİS YENİCİ
Danışman: DOÇ. DR. SADIK TUMAY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Fotoğraf Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Bellek = Memory ; Fotoğraf = Photograph ; Sayısal kültür = Digital culture ; Sosyal medya = Social media ; Unutma = Forgetting ; Yeni medya = New media

Özet:
Bu çalışmada, 21. yüzyılda sosyal ağların yükselişiyle beraber ortaya çıkan sosyal medya fotoğrafı olarak bilinen yeni fotoğraf türünün, unutma ile olan ilişkisi incelenmiştir. Hayatımızın içinde bir fenomen haline dönüşen sosyal medya fotoğrafı, hızlı üretim ve tüketim sürecine tabi olan bir fotoğraf türüdür. Yüksek düzeyde olan üretim ve tüketimin çeşitli disiplinlerce ele alınıp değerlendirilmesi gerekmektedir. Tezimiz, sosyal medya fotoğrafının üretim ve tüketim ilişkisinde belirleyici olan kavramların, hatırlama ve unutmayla ilgili olabileceği üzerine geliştirilmiştir. Üç bölümden oluşan tezimizde, 'Sosyal medyada fotoğraf üretiminin/paylaşımının bellek üzerindeki etkisi nedir? Sosyal medya fotoğrafının unutma ile nasıl bir bağlantısı vardır?' sorularına geçerli yanıtlar aranmıştır. Yaptığımız araştırmalarda hipotezimizi destekleyen bulgulara ulaşılmıştır. Sosyal medya fotoğrafı ve unutma ilişkisinde belirleyici bir unsur olan, akıllı cep telefonlarının son derece önemli bir medya olduğu görülmüştür. Fotoğraf çekiminin akıllı telefonlara entegre bir özellik haline gelmesi, üretim süreçlerini hızlandırırken, sosyal medyadaki fotografik görüntü miktarının da nitelik ve nicelik olarak artışına sebep olmuştur. Tezimizde, fotoğraf temelli bir sosyal ağ olan Instagram ve türevlerinin unutma, hatırlama ve bellek ilişkileri ile sürdürülebilirliği araştırılmıştır. Bu kavramlar arasında sürdürülebilir bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bellek dışı kaydı mümkün kılan sosyal medyada fotoğraf, hatırlama ve unutma diyalektiği üzerine kurgulanmıştır. Her şeyin geçici olduğu 'süreksiz evren' yapısı içinde, bize sürekli olarak unuttuklarımız hatırlatılırken, aynı zamanda yeni bir belleğin inşasına da izin verilmeyecek şekilde kurgulanmış bir düzenin hakim olduğu görülmüştür. Bu düzen; hatırlama ve unutma süreçlerini barındıran, insan belleği gibi çalışan ve sürekli bizimle beraber olan yapay bir bellek sisteminin yaşamın içine girmesini beraberinde getirmiştir. Yapay bellek sisteminin insan yaşamının içinde yer almasını sağlayan en önemli olan araç olan akıllı cep telefonların sağladığı bu özellik itibarıyla, yapılan analizlerimiz sonucunda sosyal medya fotoğrafının hatırlama ve unutmayla ilişkisi tespit edilmiştir. Bu ilişki; çok görevlilik, Google etkisi, görüntü bombardımanı ve hiper-şimdiki zaman olarak sınırlandırdığımız dört temel olgu çerçevesinde biçimlenmektedir.

Abstract:
This thesis focuses on the relationship between a new type of photography so called social media photography and forgetting, the former of which is argued to have recently emerged due to the rise of social networks. Social media photography, which has become a phenomenon in our lives, is a type of photography that is subject to rapid production and consumption processes. This high level of production and consumption needs to be handled and evaluated by various disciplines. This thesis is mainly take on examining the production and consumption of social media photography that is in a proximate relationship with the process of remembering and forgetting. Consisting of three parts, the thesis poses these questions: What is the effect of photo producing/sharing in social media on memory?  What is the connection between social media photography and forgetting? Findings suggest that crucial to the relationship between social media photography and forgetting is smartphones as an essential medium. Whilst photography has accelerated the production process as it has become an integrated feature into smartphones, it surges the quantity and quality of photographic images in social media. The further discussion scrutinises the sustainability between photography-based social networks, such as Instagram and its derivatives, and the relations of forgetting, remembering and memory. Whilst the subject is constantly reminded of what she has forgotten, she witnesses the dominance of a fictional order being constructed in a way as not to allow her to construct new memory. The latter is emphasised as the structure of 'discontinuous universe' where everything is temporary. This system has introduced the artificial memory system into our lives, which includes the processes of remembering and forgetting, works like human memory and always stands with us. Due to this feature provided by smart mobile phones, the thesis concludes a strong relationship between social media photography, remembering and forgetting by analysing the four basic phenomena such as multitasking, the Google effect, image bombardment, and hyper-present.