Kronik obstrüktif akciğer hastalarına uygulanan progresif kas gevşeme ve derin soluk alıp verme egzersizinin dispne ve yorgunluk semptomları üzerine etkisi
The effect of progressive muscle relaxation exercies and deep breathing exercises on dyspnea and fatigue symmptoms of chronic obstructive pulmonary di̇sease patients.
Yazar: ADİLE NEŞE
Danışman: DOÇ. DR. SEVGİN SAMANCIOĞLU BAĞLAMA
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Dispnea = Dyspnea ; Egzersiz = Exercise ; Kas germe egzersizleri = Muscle stretching exercises ; Kas gevşemesi = Muscle relaxation ; Solunum kasları = Respiratory muscles ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Çalışma, KOAH hastalarına uygulanan progresif kas gevşeme egzersizleri ve derin soluk alıp verme egzersizlerinin, dispne ve yorgunluk semptomları üzerine etkisini incelemek amacıyla, müdahale çalışması olarak yapılmıştır. Gaziantep Üniversitesi Şahinbey Araştırma ve Uygulama Hastanesi Gögüs Hastalıkları Ana Bilim Dalına bağlı olarak hizmet veren Göğüs hastalıkları takip polikliniğine başvuran, çalışma kriterlerine uygun olan ve GOLD evrelemesine göre KOAH tanısı alan 116 hasta ile tamamlanmıştır. Araştırma verileri; "Hasta Bilgi Formu", "KOAH ve Astım Yorgunluk Ölçeği", "Dispne-12 Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Ayrıca hastaların spirometri testi sonuçları; zorlu vital kapasite (FVC), birinci saniyedeki zorlu ekspiratuvar hacim (FEV1) ve FEV1/FVC değerleri ugulama öncesi ve sonrası değerledirildi. Çalışmanın başlangıcında hastalar yaş gurbu ve GOLD evresine göre randomizasyon yöntemiyle üç gruba ayrıldı. Bunlar: (I) Progresif kas gevşeme egzersizleri grubu (II) Derin soluk alıp verme egzersizleri grubu ve (III) Kontrol grubu'dur. Müdahale gruplarında bulunan her hastaya ilk görüşmede uygulamaları gereken egzersizler hasta ile bire bir yapılarak uygulamalı şekilde hastaya öğretildi. Veriler; Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro Wilk, Tekrarlı Ölçümler Varyans Analizi, Ki-kare testi ile incelendi. Çalışmanın sonunda; KOAH hastalarının "orta/şiddetli" düzeyde dispne ve yorgunluk yaşadığı, progresif kas gevşeme ve derin soluk alıp verme egzersizleri uygulamaları sonucu müdahale

grubundaki bireylerin yorgunluk düzeyi ve dispne şiddetinin azaldığı, FEV1 ve FEV1/FVC değerlerinin arttığı yönünde istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlenmiştir (p<0.05).

Anahtar kelimeler: kronik obstrüktif akciğer hastalığı, progresif kas gevşeme egzersizleri, derin soluk alıp verme egzersizleri, dispne, yorgunluk.

Abstract:
The study was conducted as an intervention study to examine the effects of progressive muscle relaxation and deep breathing exercises on dyspnea and fatigue symptoms applied to COPD patients. It was completed with 116 patients who applied to the Chest Diseases Follow-up Polyclinic, which serves under the Department of Chest Diseases of Gaziantep University Şahinbey Research and Practice Hospital, who met the study criteria and were diagnosed with COPD according to the GOLD staging. Research data; Collected using the "Patient Information Form", "COPD and Asthma Fatigue Scale", "Dyspnea-12 Scale". In addition, patients' spirometry test results; forced vital capacity (FVC), forced expiratory volume in one second (FEV1) and FEV1 / FVC values were evaluated before and after administration. At the beginning of the study, patients were randomized into three groups according to age group and GOLD stage. These are: (I) Progressive muscle relaxation exercises group (II) Deep breathing exercises group and (III) Control group. Each patient in the intervention groups was taught the exercises that should be applied in the first interview, one-on-one with the patient and practically. Data; Kolmogorov-Smirnov and Shapiro Wilk were analyzed using Repeated Measures Analysis of Variance, Chi-square tests. At the end of the study; It was determined that

COPD patients experienced "moderate / severe" dyspnea and fatigue, the level of fatigue and dyspnea severity of the individuals in the intervention group decreased as a result of the application of progressive muscle relaxation and deep breathing exercises, and it was statistically significant that FEV1 and FEV1 / FVC values increased (p < 0.05).

Keywords: chronic obstructive pulmonary disease, progressive muscle relaxation exercises, deep breathıng exercıses dyspnea, fatigue.