Okul öncesi çocuklarda değerlerin ebeveyn ve öğretmen görüşleri ile okul dokümanları bağlamında incelenmesi
Examination of values for preschool children in the context of parent and teacher views and school documents
Yazar: ÖNDER CANGİR
Danışman: DOÇ. DR. AZMİ TÜRKAN
Siirt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Eğitim programları = Education programs ; Karma desen analizi = Mixed design analaysis ; Okul öncesi dönem = Preschool period

Özet:
Bu araştırmanın amacı: okul öncesi çocuklarda değerlerin ebeveyn ve öğretmen görüşleri ile okul dokümanları bağlamında incelenmesidir. Araştırma kapsamında nicel ve nitel yöntemler bir arada kullanıldığından karma araştırma yöntemlerinden eş zamanlı karma desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda tarama modeli, nitel boyutunda ise olgubilim deseni kullanılmıştır. Araştırmanın nicel örneklemini, kolay ulaşılabilir durum örneklemesi yöntemi ile belirlenen, 2022-2023 eğitim öğretim yılında Van ilinde okul öncesi eğitime devam eden 3-6 yaş grubundaki çocukların ebeveyn ve öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırma; altı ilkokul ve üç özel okul bünyesinde bulunan anasınıfları ile dört bağımsız anaokulunda eğitim gören 570 çocuğun ebeveyn ve öğretmenleri ile yapılmıştır. Araştırmanın nitel örneklemini ise maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılarak MEB'e bağlı kurumlarda çalışan 10 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın örnekleminde bir diğer grubu ise altı ilkokul ve üç özel okul bünyesinde bulunan anasınıfları ile dört bağımsız anaokulunun sınıflarında bulunan; okul ve sınıf panoları, okul duvarları ve öğretim materyalleri oluşturmaktadır. Nicel verilerin analizinde SPSS 22.0 paket programı kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde; Bağımsız Örneklem t Testi ile Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) yapılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise içerik analiz yöntemi tercih edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen nicel bulgular incelendiğinde, veli görüşleri bağlamında okul öncesi çocukların sahip olduğu değerler; anne çalışma durumu, evde internet olma durumu, çocukla kitap okuma durumu ile okul türü anlamlı değişkenlerken, cinsiyet ve kendine ait oda durumunun anlamlı değişkenler olmadığı tespit edilmiştir. Öğretmen görüşleri bağlamında okul öncesi çocukların sahip olduğu değerlerde ise cinsiyet, anne çalışma durumu, evde internet olma durumu ile okul türü anlamlı değişkenlerken, kendine ait oda ile çocukla kitap okuma durumunun anlamlı değişkenler olmadığı sonucu görülmüştür.  Araştırma sonucunda nitel bulgulardan elde edilen sonuçlar incelendiğinde ise katılımcıların belirtikleri görüşler genel olarak; öğretim araçlarında değer unsurları, öncelikli değerler, materyallerde değer unsurları, değer eğitiminde öğretmen unsuru, değer eğitiminde aile unsuru ve değer eğitiminde okul unsuru olmak üzere altı başlık altında toplandığı tespit edilmiştir.    
Anahtar Kelimeler: Okul Öncesi, Değerler Eğitimi, Değerler, Karma Desen.

Abstract:
The purpose of this research: to examine the values in preschool children in the context of parent and teacher opinions and school documents. Since quantitative and qualitative methods were used together within the scope of the research, a simultaneous mixed design was used from mixed research methods. The screening model was used in the quantitative dimension of the research, and the phenomenological design was used in the qualitative dimension. The quantitative sample of the research consists of parents and teachers of children aged 3-6 who continue preschool education in the province of Van in the 2022-2023 academic year, determined by the easily accessible case sampling method. The research was conducted with parents and teachers of 570 children receiving education in kindergartens within six primary schools and three private schools, and four independent kindergartens. The qualitative sample of the research consists of 10 preschool teachers working in institutions affiliated with the Ministry of National Education, using maximum variation sampling. Another group in the sample of the study consists of school and classroom bulletin boards, school walls and teaching materials in the kindergarten classes of six primary schools and three private schools and in the classrooms of four independent kindergartens. SPSS 22.0 package program was used to analyze quantitative data. Independent Sample t Test and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) were used to analyze quantitative data. Content analysis method was preferred in the analysis of qualitative data. When the quantitative findings obtained as a result of the study were examined, it was determined that the values of preschool children in the context of parents' opinions were; mother's working status, internet access at home, reading books with the child and school type, while gender and own room status were not significant variables. In terms of teachers' views, while gender, mother's employment status, internet access at home and school type were significant variables in the values of preschool children, it was observed that the room of one's own and reading books with the child were not significant variables. When the results obtained from the qualitative findings of the research were examined, it was determined that the views expressed by the participants were generally gathered under six headings as; value elements in teaching tools, priority values, value elements in materials, teacher element in value education, family element in value education and school element in value education.
Keywords: Pre-school, Values Education, Values, Mixed Design.