19. yüzyıldan günümüze plastik sanatlarda rastlantısallık
Randomness in plastic arts between 19. century and today
Yazar: MÜZEYYEN YEŞİM YORULMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DEVABİL KARA
Marmara Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Plastik sanatlar = Plastic arts ; Rastlantı = Coincidence

Özet:
19. yy. 'lın başlarından itibaren plastik sanatlarda, akademik kalıpların dışına taşma ve alışılmışın dışında soyutlama hareketleri görülmeye başlanmıştır. Renk ve çizgilerin, ritmik hareketlerin, özgür fırça vuruşların kullanılmaya başlanması, rastlantısal öğelerin plastik sanatlarda kullanılmaya başlanmasına zemin hazırlamıştır. Ayrıca yüzyılın ekonomik savaşları, krizleri, sosyal değişiklikleri toplumu etkilediği gibi sanatçdarı da etkilemiştir. Sanatçılar içsel bir tepki olarak tüm kalıpları parçalayıp yok etme eylemi içerisine girmişlerdir. Tüm bu tepkiler, resmin özgünleşmesine salık vermiş ve biçime mahkum olan öznel ifade arayışı özgürlüğe kavuşmuştur. Böylece, gerçekçiliğin yitirilmesine salık verildiği noktada, rastlantı devreye girmiştir. Bununla birlikte, plastik sanatlar, bütünüyle özgürleşmiş renk ve biçim düzenlemeleriyle içsel bir betimleme dili kazanmıştır. Rastlantısal öğeler sanatçıların sezgi ve coşku duyumlarıyla, ürettikleri yapıtlarda daha fazla kendilerini gösterirler ve sanatçının iç dinamizmini ya da psikolojik dalgalanmalarını eserlerinde kullanabilecekleri bir araç olurlar. Plastik sanatlarda, rastlantısal öğelerin özgürce kullanıldığı eserlerde, ritim, gerilim ve dinamizm unsurları, sıklıkça görülen oluşumlardır. Boyanın fiziksel değerlerinin çeşitliliğinin yanında, tamamen özgün oluşumlara imkan veren rastlantısal oluşumlar, plastik sanatlarda gün geçtikçe daha sık karşımıza çıkmaya başlamıştır. IX

Abstract:
From begining of the early 19th century, in Plastic Arts, some kind of ran over on academical patterns and unusual abstraction movements have been started to seemed. Commence of using colours and lines, rhythmic movements, free brush hits have built up a base to use random elements in Plastic Arts. With particular attention, As the economical war, crisis and social variation of century has affected on society, it has affected on artists too. As a inner reaction, artists has decided to crash and destroy those patterns. All of these reactionve has recommend picture art to be original and set subjective expression search which is doomed to shape free. In this manner, in the point of recommend realism to lose, random have put into use. Thereby, Plastic arts had a iner description language by completly free colours and shape arrangements. Random elements show up emotion of artists' intuition and enthusiasm more. And become a means to use artists' inner dynamism or psychological undulations in their works. In Plastic Arts, in Art Works which random elements is used freely in it, Usually has occured formations which has conspicuous rythm, tention and dynamism components. XAlthough variety of physical value of the paint, Random Arts which makes possible for completly original formations is meeting us in Plastic Arts more often from day to day. XI