Tip 2 diyabetli hastalarda öz-bakım ile tedavi uyumu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between self-care and treatment compliance in patients with type 2 diabetes
Yazar: ENVER CANER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESİN KAVURAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Tedavi = Treatment ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Özbakım = Self-care

Özet:
Amaç: Bu araştırma Tip 2 diyabetli hastaların öz-bakımı ile tedavi uyumunu etkileyen faktörleri belirlemek ve aralarındaki ilişkiyi değerlendirmek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Kesitsel ve ilişki arayıcı olarak yürütülen bu araştırma bir devlet hastanesinin dahiliye polikliniklerine 03 Ocak 2022 – 13 Mayıs 2022 tarihleri arasında başvuran 191 Tip 2 diyabet hastası ile yapılmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında Diyabetli Hasta Tanıtım Formu, Diyabet Öz-Bakım Ölçeği ve Tip 2 Diyabetes Mellitus Tedavisinde Hasta Uyum Ölçeği kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde independent sample t test, one way ANOVA ve pearson/spearman korelasyon analizleri kullanılmıştır.
Bulgular: Hastaların öz bakım puan ortalamasının 84.57±14.46 ve tedavi uyum puan ortalamasının 79.50±11.13 olduğu tespit edilmiştir. Öz bakım puanı ve tedavi uyum puanı arasında negatif yönlü ve anlamlı korelasyon olduğu saptanmıştır (r=-0.315, p<0.001). Kadın, çalışmayan, mesleği çiftçi ve memur olan, son bir yılda diyabet veya komplikasyonları nedeniyle hastaneye yatan, düzenli ve bazen egzersiz yapan hastaların öz bakım puan ortalamasının (p<0.05) ve düzenli egzersiz yapmayan hastaların ise tedavi uyum puan ortalamasının daha yüksek olduğu (p<0.01) tespit edilmiştir.
Sonuç: Hastaların öz bakımının ve tedavi uyumunun orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Hastaların öz bakımları arttıkça tedavi uyumlarının daha fazla olduğu görülmüştür. Kadın, çalışmayan, mesleği çiftçi ve memur olan, son bir yılda diyabet veya komplikasyonları nedeniyle hastaneye yatan, düzenli ve bazen egzersiz yapan hastaların öz bakımlarının daha yüksek olduğu ve düzenli egzersiz yapmayan hastaların ise tedavi uyumunun daha düşük olduğu bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Hemşire, öz bakım, tedavi uyumu, Tip 2 diyabet

Abstract:
Aim: This research was conducted to determine the factors that affect self-care and treatment compliance in patients with Type 2 diabetes and to evaluate the relationship between these.
Material and method: This cross-section and correlational research was conducted with 191 patients with Type 2 diabetes who referred to the internal medicine outpatient clinics of a state hospital between January 03 and May 13, 2022. Diabetes Patient Information Form, Diabetes Self-Care Scale and Assessment Scale for Treatment Compliance in Type 2 Diabetes Mellitus were used to collect the research data. Independent sample t test, one-way ANOVA and Pearson/Spearman correlation analysis were used to evaluate the data.
Results: It was found that the patients had a mean self-care score of 84.57±14.46 and a mean treatment compliance score of 79.50±11.13. A negative and significant correlation was found between self-care score and treatment compliance score (r=-0.315, p<0.001). It was found that female patients, unemployed patients, patients who were farmers and civil servants, those who had been hospitalized during the past year due to diabetes or complications and those who exercised regularly and occasionally had higher mean self-care scores (p<0.05) and patients who did not exercise regularly had higher treatment compliance mean score (p<0.01).
Conclusion: It was found that the patients had moderate self-care and treatment compliance levels. The patients were found to have higher treatment compliance as their self-care increased. It was found that female patients, unemployed patients, patients who were farmers and civil servants, those who had been hospitalized during the past year due to diabetes or complications and those who exercises regularly and occasionally had higher self-care and patients who did not exercise regularly had lower treatment compliance.
Key Words: Nurse, self-care, treatment compliance, Type 2 diabetes