İnovasyon göstergeleri açısından Türkiye'nin Avrupa Birliği ülkeleri arasındaki yeri: Çok değişkenli istatistiksel bir analiz
The position of Turkey among the European Union countries through the innovation indicators: A multivariate statistical analysis
Yazar: HAYDAR ÖZBEK
Danışman: PROF. DR. HAYRİYE ATİK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Kalkınma = Development ; Kümeleme analizi = Cluster analysis ; Sürdürülebilir kalkınma = Sustainable development ; Türkiye = Turkey ; Yenilik = Innovation ; Çok değişkenli istatistik = Multivariate statistic ; İstatistiksel analiz = Statistical analysis

Özet:
Türkiye?nin sürdürülebilir bir kalkınma yakalayabilmesi için, her şeyden önce inovasyon göstergeleri açısından kalkınmış ülkeler arasındaki yerinin, doğru analizi ve tespit edilmesi önemlidir. Bu çalışmada 2010 yılı Avrupa ?novasyon Karnesi?nin, 25 göstergesi arasından Türkiye?nin verilerinin olduğu 13 inovasyon göstergesi kullanılarak, çok değişkenli istatistik yöntemlerden biri olan kümeleme analizi uygulanmış ve Türkiye?nin bu göstergelere göre Avrupa Birliği (AB) ülkeleri arasında nerede bulunduğu tespit edilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca inovasyon göstergelerine göre öncelikli olarak hangi alanlara odaklanmamız gerektiği tespit edilmiştir. Bu çalışmada 29 ülkenin 13 inovasyon göstergesi kullanılarak, yapılan hiyerarşik kümeleme analizine göre bu ülkeler 4 küme halinde gruplanmışlardır. Bu kümeler arasında Türkiye 3. kümede yer almıştır. Buna göre birinci kümede; Avusturya, Almanya, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Hollanda, ?sveç, ?zlanda, ikinci kümede; Belçika, Güney Kıbrıs, Estonya, ?spanya, Macaristan, ?rlanda, Litvanya, Malta, ?ngiltere, üçüncü kümede; Bulgaristan, Çek Cumhuriyeti, ?talya, Letonya, Polonya, Portekiz, Romanya, Slovenya, Slovakya, Hırvatistan, Türkiye ve dördüncü kümede; Lüksemburg bulunmaktadır. Yapılan kümeleme analizinin sonuçlarının doğruluğunu test etmek amacıyla ayırma analizi uygulanmış ve geçerli bir ayrım yapıldığına işaret eden istatistiksel değerler elde edilmiştir. Bu analizler sonucunda Türkiye, AB?ye en son 2007 yılında katılan Bulgaristan ve Romanya ile aynı kümede yer alarak benzer bir inovasyon performansına sahip olmuştur. Bu çalışmada AB üyesi Yunanistan ile ilgili yeterince veri bulunamadığı için bu ülke çalışma dışında bırakılmıştır. vTürkiye, bu çalışmada kullanılan 13 inovasyon göstergesi arasında sadece ?20-24 yaşarası her yüz kişi içinde orta öğretimi (lise) tamamlamış kişi sayısı? ile AB26 ortalamasının üzerinde bir performans göstermiştir. Diğer 12 inovasyon göstergesi arasında AB26 ortalamasının gerisinde kalmıştır. Bu da gösteriyor ki Türkiye?nin AB?yi yakalayıp, sürdürülebilir ve hızlı bir kalkınma yakalayabilmesi için inovasyona önem vermesi ve gerekli harcamaları artırması gerekmektedir. Bunun için en kritik inovasyon göstergesi, Ar-Ge harcamaları gözükmektedir Anahtar Kelimeler: ?novasyon, ?novasyon karnesi, Kümeleme Analiz

Abstract:
It is important that the place of Turkey among the developed countries in terms of the innovation indicators should be analyzed and determined correctly so that Turkey could catch up a sustainable development. In this study, cluster analysis which is one of the multivariable statistical methods has been implemented by using the 13 innovation indicators, these indicators have been chosen from European Innovation Skoreboard for 2010 which contains 25 indicators and it is also aimed that the place of Turkey should be determined among the European countries in terms of these indicators. It is also determined that which fields we should focus on primarily, based on these innovation indices. In this study,hierarchical cluster analysis was performed by using 13 indicators for 29 countries and these countries have been categorized in four groups. Turkey is in the 3rd group among these countries. While Austria, Germany, Denmark, Finland, France, Netherlands, Sweden, Iceland are in the 1st group; Belgium, South Cyprus, Estonia, Spain, Hungary, Ireland, Lithuania, Malta, England are in the 2nd group. The third group contains Bulgaria, Czech Republic, Italy, Latvia, Poland, Portugal, Romania, Slavonia, Slovakia, Croatia, Turkey. According to the analysis, Luxemburg is in the 4th group. On the purpose of testing the accuracy of the grouping analyses results, separation analysis has been implemented and statistical rates referring to a valid separation have been obtained. As a result of those analyses, Turkey has shown a similar innovation performance by taking place in the same group with Romania and Bulgaria which joined the E.U. in 2007. In this study, Greece, which is a E.U. member, was excluded since there is not enough data available about it. viiTurkey has only performed above the E.U.26 average within the criterion of ?the number of people who completed the high school education in every 100 people group between the age of 20 and 24 among the 13 innovation indices used in this study. Turkey has fallen behind the E.U.26 average among other 12 innovation indices. This shows that Turkey must place importance to innovation to be able to catch a sustainable and quick advance and increase the necessary expenditures. The most critical innovation parameters for this seems to be the Research & Development expenditures. Key Words: Innovation, Skoreboard, Multidimensional Scaling Anaylsis