Hemşire güçlendirmeye yönelik yönetici hemşirelerin görüşleri: Nitel araştırma
Nurse managers' perceptions regarding staff nurse empowerment: Qualitative research
Yazar: ŞEHRİBAN SERBEST
Danışman: PROF. DR. AYTOLAN YILDIRIM
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı / Hemşirelikte Yönetim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Güçlendirici liderlik = Empowering leadership ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Nitel araştırma = Qualitative research ; Personel güçlendirme = Personnel empowerment ; Yönetici hemşireler = Nurse administrators

Özet:
Bu araştırma, hemşire güçlendirmeye yönelik yönetici hemşirelerin görüşlerini ve deneyimlerini belirlemek amacı ile nitel araştırma yöntemlerinden fenomonolojik (olgubilim) bir çalışma olarak bireysel derinlemesine görüşme veri toplama tekniği kullanılarak  gerçekleştirilmiştir. 
Çalışmada; Yönetici Hemşireler Derneği'ne üye olan, kamu, özel ve üniversite hastanelerinde üst kademe yönetici hemşire olarak çalışan, amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi ile belirlenen ve araştırmaya katılmayı kabul eden 26 yönetici hemşire ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Çalışma verileri, literatür doğrultusunda hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formuyla, bireysel derinlemesine görüşme yapılarak toplanmıştır. Veriler Colaizzi'nin yedi adımdan oluşan fenomonolojik veri analizi aşamaları kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları; güçlendirme kavramı algısı, güçlendirilmiş hemşire özellikleri, güçlendirmeye ilişkin engeller, hastanelerde hemşire güçlendirme uygulamaları, güçlendirme uygulamalarını geliştirmeye yönelik öneriler, güçlendirme uygulamalarının yararları ve yönetici hemşirenin güçlendirmedeki rolü olmak üzere yedi ana tema kapsamında gruplandırılarak değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda; yönetici hemşirelerin güçlendirme kavramını bilgi, donanın, yetkinlik, mesleki tutum ve kararlara katılım olarak algıladıkları görülmüştür. Yöneticiler güçlendirilmiş hemşire özellikleri tarif ederken; olumlu kişisel özellikler, sürekli eğitim ve gelişim, kendini yönetme becerileri ve etkin hasta bakımı ön plana çıkmıştır. Eğitim kalitesinin, sağlık bakım hizmetleri müdürü kadroları için sağlık lisansiyeri olma kriterinin, , hastanelerin yönetim yapısı ve işleyişinde hekim odaklı yaklaşımın ve hemşire maaşlarının düşük olmasının güçlenmeyi engellediği belirlenmiştir. Diğer yandan hemşirelerin bakım rolünü benimsememiş olmalarının, otonomi geliştirememek ve hemşire insan kaynağı ile ilgili sayı ve nitelik bakımından yetersizliklerin hemşire güçlendirmeyi engellediği ifade edilmiştir. Hastanelerde işe alım sürecinden başlayarak, uyum, sürekli eğitim, kariyer yönetimi, performans değerlendirme, ödüllendirme, kurum tarafından sağlanan olanakların, sosyal psikolojik desteğin güçlendirmeyi sağladığını belirlenmiştir. Yönetici hemşireler kurumun yönetsel yapı ve işleyişi, insan kaynaklarının yönetimine ilişkin politikalar, olumlu çalışma ortamı ve meslek-kariyer gelişimine ilişkin girişimlerin güçlendirmeyi geliştireceğini belirtilmiştir. Katılımcılar güçlendirmenin birey, meslek ve toplum düzeyinde yararları olduğunu,  yöneticilerin gerek bireysel gerekse liderlik anlamında rol model olmaları gerektiğini söylemişlerdir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda hemşire güçlendirmeye ilişkin stratejilerin geliştirilmesi önerilebilir.

Abstract:
This research was carried out by using individual in-depth interview data collection technique as a phenomenological study, one of the qualitative research methods, in order to determine the views and experiences of nurse managers on nurse empowerment. In the study; Interviews were conducted with 26 executive nurses who are members of the Executive Nurses Association, work as senior executive nurses in public, private and university hospitals, determined by the maximum variation sampling method, one of the purposive sampling methods, and agreed to participate in the research. The study data were collected through individual in-depth interviews with a semi-structured interview form prepared in line with the literature. The data were analyzed using Colaizzi's seven-step phenomenological data analysis stages. Research findings; Empowerment concept perception, empowered nurse characteristics, barriers to empowerment, nurse empowerment practices in hospitals, suggestions for improving empowerment practices, benefits of empowerment practices, and the role of the manager nurse in empowerment were grouped and evaluated under seven main themes. As a result of the research; It was seen that the manager nurses perceived the concept of empowerment as knowledge, equipment, competence, professional attitude and participation in decisions. While administrators describe strong nurse characteristics; positive personal characteristics, continuous education and development, self-management skills and effective patient care came to the fore. It has been determined that the quality of education, the criteria of being a health licensee for the staff of health care services manager, the physician-oriented approach in the management structure and operation of the hospitals, and the low nurses' salaries prevent empowerment. On the other hand, it was stated that the nurses' not adopting the care role, not being able to develop autonomy, and the inadequacy of nurse human resources in terms of number and quality prevent nurse empowerment. It has been determined that starting from the recruitment process in hospitals, compliance, continuing education, career management, performance evaluation, rewarding, opportunities provided by the institution, and social psychological support provide empowerment. Nurse managers stated that the administrative structure and functioning of the institution, policies regarding the management of human resources, positive working environment and initiatives related to professional-career development will improve empowerment. Participants stated that empowerment has benefits at the level of the individual, profession and society, and they said that managers should be role models in terms of both individual and leadership. In line with the results obtained from the research, it can be suggested to develop strategies for nurse empowerment.