Sosyo-ekonomik bir medya gerçekliği olarak televizyon vaizliği
Television preaching as a socio-economic media reality
Yazar: İSMİHAN ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. METE ÇAMDERELİ
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Medya ve İletişim Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Medya = Media ; Sosyoekonomi = Socio-economics ; Sosyoekonomik etki = Socio-economic impact ; Sosyoekonomik gelişmeler = Socio-economic developments ; Sosyoekonomik özellikler = Socio-economic characteristies ; Televizyon = Television ; Televizyon yayıncılığı = Television broadcasting ; Vaiz = Preacher

Özet:
Televizyon vaizliği, dünyada 1970'li yıllarda Türkiye'de ise 1980'li yıllarda ekranlarda yer bulmuş bir medya ürünüdür. Din ve medyanın iş birliği sonucunda ortaya çıkan kavram son yıllarda sosyal bilimcilerce evrensel bir rağbet olarak görülen "kutsala dönüş" olgusu ile popülerleşmeye başlamıştır. Medyanın, dinin tebliğ görevini sürdürmede kullanılmaya başlamasıyla yeni bir döneme giriş yapılmıştır. Çağın gerekliliği haline gelen teknolojik gelişmelerin takibi klasik vaiz algısının değişime uğramasına sebep olmuştur. Medya ve dinin ortak amacı olan kitlelere hitap edebilme gücüyle televizyon vaizliği, hem mesajın doğru ve gerçek verilmesini hem de basit ve etkili aktarımını öncelemektedir. Medya üreticisi ve tüketicisi arasındaki ilişkiye yön vermesi açısından televizyon vaizliği, reytinge sunduğu katkıyla bu yönlendirmeyi kanıtlar niteliktedir. Ancak televizyonun ticari yapısı, dinin manevi yapısı ile karşı karşıya geldiğinde çelişkilerin ortaya çıktığı görülmektedir. Son yıllarda dini bilgiye duyulan ihtiyacın artması ve gündelik yaşamda teknolojinin vazgeçilmezliği yeni problemlerin ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Toplumun kayıtsız kalamayacağı din ve dini içerikler televizyon ekranında her daim karşılık bulmuş, karşılığı azaldığı zaman ilgi çekici söylemlerle renklendirilmeye ve içeriğinden uzaklaştırılmaya başlanmıştır. Zamanla değişime uğrayan içerikler, dinin kendi kurallarından çok medyanın kurallarına göre şekil almıştır. Yeni şekliyle televizyon vaizliğinin, asıl amacı, yararlılığı, medya içindeki konumu ve ekonomik çıkarları eleştirilmeye başlanmış, avantajları ve dezavantajları sorgulanmıştır.

Abstract:
TV preaching (also known as Televangelism in the US) is a media product that started to appear in TV channels around the world during the 1970s and made its way to Turkey in the 1980s. Being a by-product of collaboration between media and religion, this concept has started to become more popular in recent years with the help of another concept called "Return to the Sacred" which is seen as a universal phenomenon by social scientists. Media entered into a new era with TV preachers who used its tools to promote religious ideas. On the other hand, the concept of religious preaching has also taken a different form due to a constant interaction with technological advances of the century. As media and religion share a common goal of addressing and influencing the masses, their by-product TV preaching is aimed at conveying the religious message accurately and in an effective and simple way. The significant contribution that preachers made to the ratings of TV networks proves that this new concept has also shaped the relationship between the producer and the consumer of media. However, the nature of television as a financial business and the spiritual nature of religion sometimes contradict with each other. Recent years have witnessed an increasing public demand for information about religion as well as increasing dependence on technology in everyday life, both of which further complicated the aforementioned collaboration. Although, religious contents have always found place on TV screens, they have been subjected to rating concerns and increasingly shaped and formed by the demands of media rather than religion. In this context, the advantages and disadvantages of TV preaching are often questioned and the concept itself is criticised with regards to its actual purpose, public benefit as well as its relationship with media and the financial aspect of that relationship.