Elit judocularda uyku kalite düzeylerinin araştırılması ve değerlendirilmesi
Investigation and evaluation of sleep quality levels in elite judo athletes
Yazar: SEMİH KARAMAN
Danışman: PROF. DR. HACI AHMET PEKEL ; PROF. DR. YALÇIN KAYA
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Antrenman ve Hareket Ana Bilim Dalı / Antrenman ve Hareket Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Judo = Judo ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Uyku, bireylerin gün içerisindeki aktivite kalitesini belirleyen ana unsurlardan biri olarak bilinmektedir. Bu sebeple sedanterlerin ve sporcuların uyanıklık süresi boyunca mental, fiziksel ve fizyolojik süreçlerin optimal düzeyde devam etmesi için kaliteli ve verimli bir uykuya sahip olması gereklidir. Bu çalışmamızda amaç, Türk Judo Milli Takımı içerisinde yer alan farklı kategorilerde yarışan sporcuların uykularına dair birçok değişkenin düzeylerini belirlemektir. Bu sebeple sporculara araştırmacılar tarafından belirlenen demografik sorular ve "Epworth Uykululuk Ölçeği" ve "Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ)" kullanılmıştır. Sorular sporculara pandemi şartlarından dolayı online olarak sunulmuş ve online olarak toplanmıştır. Değişkenlerin birbirleri ile ilişkisinde hangi analiz türüne uygun olduğunun tespiti için normallik testleri gerçekleştirilmiştir. Verilerin normal dağılım gösterenlerine parametrik, normal dağılmayanlara parametrik olmayan testlerden uygun olanlar kullanılmıştır. Analizler sonunda sporcuların uyku farkındalık düzeylerinin ve uyku hijyenlerinin yaşlarına, günlük rutinlerine, yarışma kategorilerine göre anlamlı bir ilişkinin olmadığı(p>0,05), toplam PUKİ puanlarının 8,38+1,25, Epworth Puanlarının ise 4,79+2,96 olduğu bulunmuştur. Verilere göre uyku verimliliklerinin kötü, uykululuk düzeylerinin normal olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak elit judocularda bulunan uykuya dair çıktıların öneminin yeterince bilinmemesi sporcuların uykuya gereken önemi vermediğini göstermiştir. Bu sebeple çeşitli uyku problemleri yaşayan sporcuların tam performanslarını gösterememeleri ve verimli bir dinlenme dönemi geçiremeyecekleri aşikardır. Beraberinde sürantrene olmaları veya sakatlanmaları uyku problemlerinin bir sonucu olabilir. Bu nedenlerden ötürü başta sporcuların daha sonra antrenörlerin ve federasyon yetkililerinin bu konunun öneminin farkındalığını oluşturması ve bu konuda uzman yardımı almaları önerilebilir.

Abstract:
Sleep is known as one of the main factors that determine the quality of activity of people during the day. For this reason, it is necessary for sedentary and athletes to have a quality and productive sleep in order for the mental, physical and physiological processes to continue at an optimal level during the waking period. The aim of this study is to determine the levels of many variables related to the sleep of the athletes competing in different categories in the Turkish Judo National Team. For this reason, demographic questions determined by the researchers and the "Epworth Sleepiness Scale" and "Pittsburgh Sleep Quality Index" were used for the athletes. The questions were presented to the athletes online due to the pandemic conditions and collected online. Normality tests were carried out to determine which analysis type the variables were suitable for in their relationship with each other. Parametric tests were used for those with normal distribution of the data, and non-parametric tests were used for those who were not normally distributed. At the end of the analysis, it was found that there was no significant relationship between the sleep awareness levels and sleep hygiene of the athletes according to their age, daily routines, and competition categories, while the total PSQI scores 8,38+1,25 , Epworth Scores 4,79+2,96 were found . According to the data, it was found that their sleep efficiency was poor and their sleepiness level was normal. As a result, the fact that the importance of sleep-related outputs in elite judokas is not known enough has shown that the athletes do not give the necessary importance to sleep. For this reason, it is obvious that the athletes cannot show their full performance and cannot have a productive rest period. Concomitant overtraining or injury may be inevitable. For these reasons, it may be suggested that first of all, athletes, then coaches and federation officials should be aware of the importance of this issue and seek expert help in this regard.