Helsinki zirvesinden günümüze Avrupa Birliği-Türkiye ilişkileri çerçevesinde Kürt  meselesi
Kurdish question in the framework of Turkish-EU relations in the post Helsinki period
Yazar: SEVDET ÜLGEN BELLİ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GİZEM ÇAKMAK
Bahçeşehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Bütünleşme = Integration ; Etnik kimlik = Ethnic identity ; Helsinki Anlaşması = Helsinki Agreement ; Kürtler = Kurdish ; Türkiye = Turkey ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Uyum = Adjustment ; İlerleme raporları = Regular reports

Özet:
Avrupa Birliği tarafından, 1999 yılında yapılan Helsinki Zirvesi'nde Türkiye'ye aday ülke statüsü verilmiştir. Girilen bu yeni süreçle birlikte Türkiye'den tam üye olabilmesi için siyasi, ekonomik kriterlere uyması ve topluluk müktesebatına uygunluk konularında bir dizi reform yapması şart koşulmuştur. Avrupa Birliği 1998 yılından itibaren her yıl yayınlanan Türkiye ilerleme raporlarında Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne uyum konusunda kaydettiği ilerlemeleri ve eksiklikleri yıllık olarak değerlendirmiştir. 
Türkiye 1959 yılından beri Avrupa Topluluklarına entegre olmayı hedeflemektedir. Fakat bu süreç yavaş ilerlemekte ve Avrupa Birliği adaylığı önünde birçok siyasi, ekonomik ve kültürel bariyer bulunmaktadır. Özellikle 1990'larda insan haklarına ve azınlık haklarına yapılan vurgunun artmasıyla Kürt Sorunuyla yakından ilgilenmeye başlayan Avrupa Birliği yayımladığı İlerleme raporlarında bu soruna da sıklıkla yer vermektedir. Avrupa Birliği Türkiye'yi en çok insan hakları ihlalleri, ifade özgürlüğünün sınırlandırılması, anadilde eğitim, Kürt kültürel kimliğinin tanınması, köylerinden göç etmek zorunda kalan vatandaşların durumu, koruculuk sistemi, işkence ve kötü muamele ve demokratikleşme konusunda eleştirmektedir. 
Türkiye aday ülke statüsüne eriştikten sonra birçok gelişme kaydederek birliğe üye olmak istediğini teyit etmiştir.  Bu bağlamda adaylık sürecinden hemen sonra hızlı bir reform sürecine girişmiştir.  İncelenecek olan on yedi ilerleme raporlarında bu konular tüm detayları ile incelenecek ve Türkiye'nin yaptığı ve yapmayı planladığı değişimler konu edilecektir.

     
Anahtar Kelimeler: Avrupa Birliği, Kürt Meselesi, Türkiye-AB ilişkileri, İlerleme Raporları

Abstract:
At the 1999 Helsinki summit, the EU confirmed that Turkey was a candidate country, destined to join the European Union, once it fulfilled the political and economical criteria and implement necessary reform to align EU acquis. Since 1998, European Union has published annual progress reports on Turkey, assessing the progress made towards the membership. . 
Turkey has been aspiring to become a member of the EU since 1959. However, the accession talks are rather slow and there are political, economical and cultural obstacles delaying the process. Especially, after 1990, the international attention for human and minority rights has been increased dramatically.  European Union which was transformed to a political union in early 1990s started to give close attention to Kurdish problem and underscored the Kurdish question in the progress reports. European Union criticizes Turkey by drawing attention to following problems such as the human right abuses, limitation on freedom of expression, education in the mother tongue, lack of recognition of Kurdish identity, forced migration, torture and lack of democratization. 
Turkey after granting the candidacy status has made progress to become part of the Union and showed her eagerness by initiating reform packages in early 2000s. While evaluating 17 progress reports, this study will demonstrate Turkey's progress made for the membership.


Keywords: European Union, Kurdish Issue, EU-Turkey Relations, Progress Reports.