Deneysel akrilamid toksikasyonu oluşturulan ratlarda nigella sativa'nın antioksidan sistem ve bazı sitokin düzeyleri üzerine koruyucu etkinliği
Protective effectiveness of nigella sativa antioxidant system and some cytokine levels in rats with experimental acrylamide toxicity
Yazar: MEHMET ÖZSAN
Danışman: PROF. DR. TUFAN KEÇECİ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Akrilamitler = Acrylamides ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Nigella sativa L. = Nigella sativa L. ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Sitokinler = Cytokines ; Sıçanlar = Rats ; Toksisite = Toxicity ; Çörekotu = Nigella

Özet:
Yüksek düzeyde akrilamide maruz kalma, canlılar için genotoksik, kanserojenik ve nörotoksiktir. Bu araştırmada; birçok sistem üzerinde negatif etkileri olan akrilamid ile deneysel toksikasyon oluşturulan ratlarda, birçok hastalığa karşı terapötik etkinlik göstermesinin yanı sıra çevresel toksinlere karşı etkin antioksidan, antienflamatuar etki gösterdiği bilinen N.Sativa'nın antioksidan sistem ve proinflamatuar sitokinler üzerine olası koruyucu etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Araştırmada sağlıklı 32 yetişkin erkek Wistar Albino rat kullanıldı. Denemede kullanılan hayvanlar kontrol (K), Akrilamid (A), Nigella Sativa (NS) ve Akrilamid + Nigella Sativa (ANS) olmak üzere 4 eşit gruba ayrıldı. Kontrol grubunda bulunan ratlara herhangi bir uygulama yapılmadı. A ve ANS grubundakilere deneme boyunca 40mg/kg akrilamid oral olarak verildi. NS ve ANS gruplarına ise 10 mg/kg N. Sativa yağı intraperitoneal (i.p) olarak uygulandı. Deneme süresi 15 gün olarak belirlendi.
Çalışma sonunda gruplardaki deneklerden genel anestezi altında (thiopental anestezisi, 40 mg/kg) ve kardiak punksiyon ile kalpten alınan kan örneklerinde SOD, GSH, MDA, IL-1, IL-6, IL-10, TNF-α düzeyleri belirlendi. A grubunda belirlenen MDA düzeylerinin diğer üç grup ile kıyaslandığında belirgin bir artış gözlendi (p<0.05). GSH ve SOD düzeylerinin ise A grubunda düşük olduğu (p<0.05) belirlendi. Buna karşın akrilamid toksikasyonuna karşı koruyucu amaç ile verilen N. Sativa uygulanan deneme grubundaki MDA düzeyinde azalma GSH ve SOD düzeylerinde ise iyileşme olduğu tespit edildi (p<0.05). TNF-α, IL-6 ve IL- 1 düzeylerinin A grubunda arttığı, IL-10 düzeyinin ise azaldığı belirlendi (p<0.05). ANS grubunda ise TNF-α, IL-6 ve IL- 1 miktarının azalırken (p<0.05), IL-10 düzeyi ise artma eğilimindeydi. 
Sonuç olarak, deneysel olarak akrilamid toksikasyonu oluşturulan ratlarda, akrilamidin neden olduğu oksidatif stres ve inflamasyonu azaltmak veya önlemek amacı ile antioksidan ve antiinflamatuar açıdan oldukça etkin olduğu bilinen N.Sativa'nın bakılan parametreler açısından iyileştirici etkilerinin görüldüğü bu çalışmadan elde edilen veriler ACR'nin zararlı etkilerini önleme veya azaltmada oldukça etkili olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Exposure to high levels of acrylamide is genotoxic, carcinogenic, and neurotoxic to organisms. In this study; it was aimed to determine the possible protective effect of N.Sativa, which is known to have an effective antioxidant and anti-inflammatory effect against environmental toxins, on the antioxidant system and pro-inflammatory cytokines, as well as showing therapeutic activity against many diseases in rats experimentally toxicated with acrylamide, which has negative effects on many systems.
In the study, 32 healthy adult male Wistar Albino rats were used. The animals used in the experiment were divided into 4 equal groups as control (K), Acrylamide (A), Nigella Sativa (NS) and Acrylamide + Nigella Sativa (ANS). No application was made to the rats in the control group. 40mg/kg acrylamide was given orally throughout the trial to the A and ANS groups. On the other hand, 10 mg/kg N. Sativa oil was applied intraperitoneally (i.p) to the NS and ANS groups. The trial period was set at 15 days.
At the end of the study, SOD, GSH, MDA, IL-1, IL-6, IL-10, TNF-α levels were determined in blood samples taken from the heart under general anesthesia (thiopental anesthesia, 40 mg/kg) and cardiac puncture from the subjects in the groups. A significant increase was observed in MDA levels in group A when compared to the other three groups (p<0.05). GSH and SOD levels were found to be low in group A (p<0.05). On the other hand, it was determined that MDA level decreased and GSH and SOD levels improved in the experimental group to which N. Sativa was applied, which was given for protective purpose against acrylamide toxicity compared with A group (p<0.05). It was determined that TNF-α, IL-6 and IL-1 levels were increased in group A, while IL-10 levels were decreased (p<0.05). In the ANS group, while the amount of TNF-α, IL-6 and IL-1 decreased (p<0.05), the IL-10 level tended to increase.
As a result, the data obtained from this study, in which the curative effects of N.Sativa, which is known to be highly effective in terms of antioxidant and anti-inflammatory, in order to reduce or prevent the oxidative stress and inflammation caused by acrylamide in experimentally acrylamide toxicated rats, were observed in terms of the parameters examined. It is thought that it can be quite effective in preventing or reducing the harmful effects of ACR.