Kalkınma yardımları kapsamında Türkiye-Afrika ekonomik ilişkileri (2000-2019)
Turkey-Africa economic relations within the scope of development assistances (2000-2019)
Yazar: AHMET ULCAY
Danışman: DOÇ. DR. HARUN ŞAHİN
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Afrika ülkeleri = African countries ; Dış yardımlar = External aids ; Ekonomik ilişkiler = Economic relations ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Ekonomik yardımlar = Economic aids ; Kalkınma yardımları = Development assistances ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türk-Afrika ilişkileri = Turk-Africa relations ; Türkiye = Türkiye ; İnsani yardımlar = Humanitarian aid

Özet:
Kalkınma yardımları genellikle azgelişmiş ülkelerin ekonomik ve insani
sorunlarının çözülmesine yönelik yapılmaktadır. Dünya çapında geleneksel ve
yükselen donör ülkeler başta olmak üzere pek çok ülke kalkınma yardımı faaliyeti
yürütmektedir. Ancak günümüzde gerçekleştirilen yardımlara rağmen azgelişmiş
ülkelerdeki ekonomik ve insani sorunlar çözülebilmiş değildir. Bu noktada
yardımların hangi alanlara yapıldığı ve ne kadar etkili olduğu sorusu ön plana
çıkmaktadır. Geleneksel donör olarak kabul edilen batılı ülkeler, yardım yaptıkları
ülkelerde genelde proje bazlı yardım faaliyeti yürütmektedir. Türkiye ise yükselen
donör ülke konumunda genelde insani yardım odaklı kalkınma yardımı faaliyeti
yürütmektedir. Çalışmada, Türkiye'nin dünya çapında yaptığı tüm kalkınma
yardımları incelenmiştir. Ardından, Türkiye'nin Afrika kıtasına yaptığı tüm yardımlar
incelenmiştir. Sonunda ise Türkiye'nin Afrika kıtasında en çok yardım yaptığı ülkeler
olan Somali, Sudan ve Nijer ülkelerine gerçekleştirdiği resmi kalkınma yardımları ve
ekonomik ilişkiler incelenmiştir. Çalışmada, 2000-2019 yılları arasında Türkiye'nin
Afrika kıtasına yaptığı yardımların arttığı ve Türkiye-Afrika arasındaki dış ticaret
hacminin büyüdüğü belirlenmiştir. Türkiye'nin 2000-2019 yılları arasında Somali,
Sudan ve Nijer ülkelerine yaptığı yardımların genelde artan seyir izlediği
belirlenmiştir. Bu yardımlar genelde insani yardım odaklı yapılmaktadır. Ayrıca
kalkınma yardımlarının bu ülkelerin eğitim, sağlık ve sosyal alt yapı alanlarındaki
gelişimlerinin desteklenmesine yönelik yapıldığı belirlenmiştir. Türkiye'nin bu ülkeler
ile kurduğu kalkınma işbirliği politikaları sonucunda taraflar arasındaki ekonomik
ilişkiler gelişmiştir. Dolayısıyla taraflar arasındaki dış ticaret hacmi büyümüştür.
Ancak dış ticaret hacimlerinin Türkiye açısından halen çok düşük olduğu sonucuna
ulaşılmıştır.

Abstract:
Development assistances is generally made to solve the economic and
humanitarian problems of underdeveloped countries. Many countries around the
world, especially traditional and emerging donor countries, carry out development aid
activities. However, despite today's aid, economic and humanitarian problems in
underdeveloped countries haven't been solved. At this point, the question to which
areas the aid is provided and how effective it is comes to the fore. Western countries,
which are considered as traditional donors, generally carry out project-based aid
activities in the countries they donate. Turkey, on the other hand, in the position of an
emerging donor country, generally carries out development aid activities focused on
humanitarian aid. In the study, all development assistance made by Turkey around the
world was examined. After, all the aids of Turkey to the African continent were
examined. Eventually, official development assistance and economic relations that
Turkey has provided to the countries of Somalia, Sudan and Niger, the countries with
which it has helped the most on the African continent, were examined. These
assistance is generally focused on humanitarian assistance. Also, it was determined
that development assistance was provided to support the development of these
countries in the fields of education, health and social infrastructure. As a result of the
development cooperation policies established by Turkey with these countries,
economic relations between the sides have developed. Therefore, the volume of
foreign trade between the sides has grown. However, it has been concluded that foreign
trade volumes are still very low for Turkey.