Arhavi Kapisre Deresi Havzasında WEPP erozyon tahmin modeli ile erozyon tespiti
Assessment of erosion in Arhavi Kapisre Watershed using the wepp erosion prediction model
Yazar: OLGUN YAĞCI
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA TÜFEKÇİOĞLU
Artvin Çoruh Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Havza Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Çalışma alanını oluşturan Arhavi Kapisre Deresi Havzası (AKDH), Doğu Karadeniz Bölgesi'nin kuzeydoğusunda, Artvin ili sınırları içerisinde yer almaktadır. Bu çalışma, AKDH'de yürütülen, Karadeniz Havzası Sınır Ötesi İşbirliği 2014-2020 programı başlığı altında BSB963 kodlu Protect-Streams-4-Sea kısa isimli AB projesinin laboratuvar ve arazi çalışmaları ile entegre bir şekilde yürütülmüştür. Çalışmada GeoWEPP erozyon tahmin modeli çalıştırılarak 29913,89 hektar alandan oluşan AKDH'de erozyon ile meydana gelen toprak kaybı, sediment verimi, birim alandaki toprak kaybı ve yüzeysel akış hesaplanmıştır. Çalışma alanı 17 alt havzaya bölümlendirilerek, her bir alt havza için program ayrı ayrı çalıştırılmıştır. Tahmin edilen erozyon değerleri her bir alt havza özelinde ve toplam havza bazında incelenmiştir. Modelin ürettiği erozyon verileri BSB963 projesi kapsamında gerçekleştirilen arazi çalışmalarında elde edilen erozyon değerleri ile karşılaştırılması yapılmıştır.
Çalışma sonucunda, AKDH'de 20 yıllık simülasyon sonucunda toplam ortalama yıllık sediment verimi 26846,8 ton/yıl, 17 alt havzanın ortalama sediment iletim oranı (SİO) 0,259 ve ortalama birim alandaki sediment verimi 0,641 ton/ha/yıl'dır. Alt havzaların alan ağırlıklı SİO 0,150 iken birim alandaki ağırlıklı sediment verimi 1,066 ton/ha/yıl. Yamaçlarda görülen toplam yıllık ortalama erozyon miktarı 8648,6 ton/yıl ve 17 alt havzanın birim alandaki yıllık ortalama toprak kaybı 0,74 ton/ha/yıl, kanallarda görülen toplam yıllık ortalama erozyon miktarı 170466,7 ton/yıl ve 17 alt havzanın birim alandaki yıllık ortalama toprak kaybı 2,55 ton/ha/yıl, ve toplam yüzeysel akış 133,99 mm olarak bulunmuştur. En yüksek erozyon miktarı 18739,8 (%69.8) ton/yıl ile Mera alt havzasında, en düşük erozyon miktarı 123,9 (%0.5) ton/yıl ile Gürgencik alt havzasında tespit edilmiştir. 
ktır

Abstract:
The study area of Arhavi Kapisre Stream Basin (AKDH) is located in the northeast of the Eastern Black Sea Region, within the borders of Artvin province. This study was carried out in an integrated manner with the laboratory and field studies of the Protect-Streams-4-Sea project, coded BSB963, under the program title of Joint Operational Programme Black Sea 2014-2020 EU projects, carried out at AKDH. In the study, the GeoWEPP erosion prediction model was run and the soil loss caused by erosion, sediment yield, soil loss per unit area and runoff were calculated in the waterhed, which consists of an area of 29913.89 hectares. The study area was divided into 17 sub-catchments and the program was run separately for each sub-catchment. Estimated erosion values were examined for each sub-catchment and for the total watershed.  Erosion data produced by the model were compared with the erosion values obtained in field studies within the scope of the BSB963 project. 
As a result of the study, outcome of the 20-year simulation run in AKDH, the total average annual sediment yield was calculated as 26846.8 tons/yr. The average sediment delivery ratio of 17 sub-basins is 0.259 and the sediment yield per unit area is 0,641 tons/ha/yr. While the area-weighted SDR of the sub-basins is 0.150, the weighted sediment yield per unit area is 1,066 tons/ha/year. The total annual average soil erosion on the hillslopes is 8648.6 tons/yr and the annual average soil loss per unit area of 17 sub-basins is 0,74 tons/ha/yr, the total annual average soil erosion in the channels is 170466.7 tons/yr and the annual average soil loss per unit area of 17 sub-basins is 2,55 tons/ha/yr and amount of runoff was found 139,99 mm. The highest sediment yield was detected in the Mera sub-catchment with 18739.8 tons/yr (% 69.8), and the lowest sediment yield was determined in the Gürgencik sub-catchment with 123.9 (%0.5) tons/yr.
doldurulacaktır