Öğrencilerin genetik kavramları anlama düzeyleri ile mantıksal düşünme yetenekleri ve öğrenme yaklaşımları arasındaki ilişki
The relationship among students' understanding of genetics concepts, reasoning ability and meaningful learning orientation
Yazar: DİDEM KILIÇ
Danışman: PROF. DR. NECDET SAĞLAM
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anlama = Understanding ; Genetik = Genetics ; Mantıksal Düşünme Yeteneği Testi = Logical Reasoning Ability Test ; Mantıksal düşünme = Logical reasoning ; Öğrenme yönelimi = Learning orientation

Özet:
Bu çalışmanın amacı, öğrencilerin genetik kavramları anlama düzeyleri ile mantıksal düşünme yetenekleri ve öğrenme yaklaşımları arasındaki ilişkinin saptanmasıdır. Çalışmanın amacı kapsamında ortaöğretim öğrencilerinin, genetik konularında yer alan temel kavramları anlama düzeyleri tespit edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin, mantıksal düşünme yetenekleri ile öğrenme yaklaşımları belirlenerek bu değişkenlerin, genetik kavramları anlama düzeyi ile ilişkileri araştırılmıştır. Genetik kavramları anlama düzeyindeki varyansın ne kadarının, mantıksal düşünme yeteneği ve öğrenme yaklaşımları değişkenleri tarafından açıklandığı belirlenmiş ve bu değişkenlerden hangisinin, genetik kavramları anlama düzeyinin en önemli yordayıcısı olduğu araştırılmıştır.Çalışma, 2007?2008 öğretim yılında Ankara'da öğrenim gören 586 ortaöğretim 11. sınıf öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Öğrencilerin mantıksal düşünme yeteneklerini belirlemek için ?Mantıksal Düşünme Yeteneği Testi?, öğrenme yaklaşımlarını belirlemek için ?Öğrenme Yaklaşımı Ölçeği? ve genetik kavramları anlama düzeylerini belirlemek için çalışma kapsamında geliştirilen ?İki Aşamalı Genetik Kavram Testi? uygulanmıştır.Çalışmada elde edilen bulgular, ortaöğretim öğrencilerinin, genetik kavramları anlama düzeylerinin yeterli olmadığını göstermiştir. Öğrencilerin genetik kavramları anlama düzeylerinin, mantıksal düşünme yeteneği ve anlamlı öğrenme yaklaşımı tarafından pozitif yönde, ezbere öğrenme yaklaşımı tarafından negatif yönde yordandığı belirlenmiştir. Mantıksal düşünme yeteneği, anlamlı öğrenme yaklaşımı ve ezbere öğrenme yaklaşımı birlikte ele alındığında, genetik kavramları anlama düzeyindeki varyansın %27'sini açıkladıkları sonucuna ulaşılmıştır. Araştırılan değişkenlerden mantıksal düşünme yeteneğinin, genetik kavramları anlama düzeyinin en önemli yordayıcısı olduğu belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Genetik kavramlar, anlama düzeyi, mantıksal düşünme yeteneği, öğrenme yaklaşımları, iki aşamalı testler.

Abstract:
The main purpose of this study was to investigate the relationship among students? understanding of genetics concepts, reasoning ability and meaningful learning orientation. In this context, students? understanding of fundamental genetics concepts was determined. Students? conceptions in genetics and the sources of their conceptions were also explored. Furthermore, students? reasoning ability and learning orientations were identified in relation to students? understanding of genetics concepts. Finally, the relative predictive influences of reasoning ability, meaningful learning orientation and rote learning orientation on understanding of genetics concepts were investigated.The study was conducted with 586 students attending to 11th grade in Ankara. Students? reasoning abilities and learning orientations were measured by ?Test of Logical Thinking (TOLT)? and ?Learning Approach Questionnaire (LAQ)? respectively. A two-tier multiple-choice diagnostic instrument, ?Two-Tier Genetics Concept Test? developed by the researcher was used to determine students? understanding of fundamental genetics concepts.The results of the study indicated that secondary school students don?t have an adequate conceptual understanding about genetics topics, even after the instruction. Multiple regression analysis revealed that understanding of genetics concepts was explained in positive direction by reasoning ability and meaningful learning orientation and in negative direction by rote learning orientation. Reasoning ability, meaningful learning orientation and rote learning orientation each made significant contributions to students? understanding of genetics concepts and explained 27% of the variance in understanding of genetics concepts. Reasoning ability was found to be the main predictor of understanding genetics concepts.Keywords: Genetics concepts, understanding, reasoning ability, meaningful learning orientation.