Öğretmen adaylarının bilgi ve iletişim teknolojilerini kabul ve kullanımlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Examining pre-service teachers? use and acceptance of information and communication technologies in terms of several variables
Yazar: GÖKÇE BECİT İŞÇİTÜRK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. IŞIL KABAKÇI YURDAKUL
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bilgi teknolojisi = Information technology ; Bilgisayar teknolojisi = Computer technology ; Eğitim teknolojisi = Education technology ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; İletişim teknolojisi = Communication technology

Özet:
Eğitimde teknoloji entegrasyonunun önündeki engellerden biri öğretmenlerin teknolojiyi kabul ve kullanımlarıdır. Eğitim sisteminin gelecekteki insan gücü kaynağını oluşturan öğretmen adaylarının teknoloji kabül ve kullanımlarını etkileyen değişkenlerin belirlenmesi etkili ve verimli teknoloji entegrasyonu açısından önem kazanmaktadır. Bu önem doğrultusunda bu çalışmanın amacı, öğretmen adaylarının Bilgi İletişim Teknolojileri (BİT) kabul ve kullanımlarını yordayan değişkenlerin incelenmesidir. Araştırmada 2003 yılında Venkatesh vd. tarafından geliştirilen Teknoloji Kabul ve Kullanım Birleştirilmiş Modeli temel alınarak desenlenmiştir. Bununla birlikte, Teknoloji Kabul ve Kullanım Birleştirilmiş Modelinde yer almayan ancak alanyazında teknoloji kabulünü etkileyen önemli değişkenler olarak ifade edilen özyeterlik ve kullanıma karşı tutum değişkenleri de modele dahil edilmiştir.Araştırma ilişkisel tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir. 2011-2012 öğretim yılında devlet üniversitelerinin eğitim fakültelerinde öğrenim görmekte olan 38545 son sınıf öğrencisi araştırmanın evrenini oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen ve iç tutarlılık katsayısı ?= .95 olarak hesaplanan Öğretmen Adaylarının Teknoloji Kabul ve Kullanım Ölçeği uygulanmıştır. 2654 öğretmen adayına ulaşılmış ve %27,6 geri dönüş oranı elde edilmiştir. Araştırma kapsamında toplanan verilerin analizinde doğrusal ve çoklu regresyon analizi ile birlikte yüzde (%), ortalama (X ?), frekans (f) gibi betimsel istatistiklerden yararlanılmıştır.Araştırmadan elde edilen verilerin analizi sonucunda; performans beklentisi, çaba beklentisi, sosyal etki, kolaylaştırıcı durumlar, özyeterlik ve kullanıma karşı tutum değişkenlerinden; performans beklentisi, sosyal etki, özyeterlik ve kullanıma karşı tutum değişkenlerinin öğretmen adaylarının teknoloji kullanımına yönelik davranışsal niyetinin anlamlı birer yordayıcısı olduğu ve davranışsal niyete ilişkin varyansın yaklaşık %67'sini açıkladığı sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte moderatör değişkenler olarak kullanılan, cinsiyet, BİT kullanım deneyimi ve yabancı dil düzeyi değişkenlerinin istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık yaratmadığı belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara dayalı olarak uygulamaya ve gelecekte yapılabilecek araştırmalara yönelik öneriler sunulmuştur.

Abstract:
One of the obstacles in educational technology integration is considered to be teachers? use and acceptance of technology. Thus, it is important to determine the variables that influence pre-service teachers? use and acceptance of technology who are regarded as the future source of human force for the education system. Depending on this importance, the purpose of this study was to examine the variables that predict pre-service teachers? use and acceptance of Information and Communication Technologies (ICT). The study was designed based on the Unified Theory of Acceptance and Use of Technology developed by Venkatesh et. al. in 2003. In addition, the variables of attitudes towards use and self-efficacy, which are considered to be important variables which are not found in the Unified Theory of Acceptance and Use of Technology yet which are reported in literature to influence technology acceptance were included in the model.The study was carried out with the relational survey model. The universe of the study was made up of 38545 senior students attending the education faculties of state universities in Turkey in the academic year of 2011-2012. In the study, the Scale for Pre-Service Teachers? Technology Acceptance and Use which was developed by the researcher and whose internal consistency coefficient was calculated as ?= .95, was used as the data collection tool. The scale was applied to a total of 2654 pre-service teachers? and the return rate was 27,6%. For the analysis of the data collected in the study, linear and multiple regression analysis methods and such descriptive statistics as percentages (%), mean scores (X ?) and frequencies (f) were used.As a result of the analysis of the data collected in the study, it was found out that among the variables of attitudes towards technology use and self-efficacy, facilitative situations, social impact, effort expectancy and performance expectancy; such variables as attitudes towards technology use and self-efficacy, social impact and performance expectancy were significant predictors of pre-service teachers? behavioral intention for technology use and that approximately 67% of the variance was explained. In study, it was also revealed that the variables of foreign language level, ICT use experience and gender which are used as moderator variables did not cause any statistically significant difference. Based on the findings obtained in the study, various practical suggestions were put forward for future research.