Stratejik açıdan Avrupa Birliği enerji politikası ve uluslararası güvenlik sistemine etkisi
The energy policy of European Union and its effect on international security system
Yazar: MEHMET HAKAN KESKİN
Danışman: PROF.DR. REZAN TATLIDİL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Avrupa Birliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Enerji = Energy ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Bu çalışma beş ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, enerjikavramı ve enerjinin küresel boyutu başlığı altında enerjinin tanımı, önemi,tarihsel gelişimi ve geleceği, enerji ve enerji kaynaklarının türleri ve coğrafidağılımı gibi enerjinin küresel boyutu ele alınmıştır. Çalışmada uluslararasısisteme daha fazla etkisi olan petrol ve doğal gaz hakkında diğer enerjibiçimlerine göre daha geniş yer verilmiştir.İkinci bölümde Kıt'a Avrupa'sındaki AB üye ve aday ülkeleri enerjirezervleri, üretimi ve tüketimi incelenmiştir. Üçüncü bölümde Toplulukboyutunda Avrupa Birliği'nin Avrupada enerjinin tarihçesi, AB enerjipolitikaları, Avrupa Birliği'nde enerji ile ilgili hukuki dayanaklar, kurucuanlaşmalarda enerji, zirvelerde enerji, Avrupa Enerji Şartı, Trans-Avrupaenerji şebekeleri, stok tutma sistemleri, gibi enerji eylemleri hakkında bilgiverilmiştir. Üçüncü bölümde Avrupa Birliği'nin enerji boyutu tüm yönleri ileele alınmıştır.Dördüncü bölümde, uluslararası siyasal ve güvenlik sistem model veteorilerinde kapsamında AB siyasal sisteminde enerjinin etkisi incelenmeyeçalışılmıştır. Topluluğun siyasi bütünleşme sürecinde enerjinin ne derecedeetkili olduğunun tespiti yapılmıştır.Beşinci ve son bölümde enerjinin uluslararası güvenlik sistemineetkisinin tespit edilebilmesi için önce enerji krizleri ve enerji arzınınsürdürülebilirliği konusuna değinilmiş ardından sırası ile ulus üstü seviyedeenerji politika araçları, stratejik açıdan küresel enerji aktörleri, enerji bölgeleri,stratejik konumdaki enerji köprüleri, küresel çevre kavramının enerjistratejilerine etkisi ve küresel enerji mücadeleleri ele alınmıştır. Orta Asya'dakiküresel enerji mücadeleleri, 11 Eylül'ün enerji stratejilerine etkisi, körfezsavaşlarının enerji boyutu, Büyük Ortadoğu Projesi'nde enerji gibi konularkapsamında Avrupa Birliği enerji politikasının uluslararası güvenlik sistemineetkisinin tespiti yapılmaya çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: 1. Avrupa Birliği 2. Enerji Politikası 3. UluslararasıGüvenlik Sistemi 4. Enerji Arz Güvenliği 5. Enerji Kaynakları

Abstract:
This study is composed of four main parts. The first part includes,definition of energy, importance, historical development and future of energy,kinds of energy sources, energy management and energy term and relationshipbetween environment and energy.In the second part the energy potential of candidate and membercountires with the countries, which are not EU Member, are discussed. Thirdpart concerns the energy potential of EU. In this context energy history of EU,aims of EU energy policies, legal energy pillars in EU, energy in EU summits,Europa energy projects, Trans-Europan Network, Energy Charter Treaty, EUenergy reservs, EU energy production and consumption, EU energy researchsand future of energy in EU are envisaged.In the concept of the international political and security system andmodels and teories, the effect of energy in the EU political system is to bediscussed. It is determined that the effect level of energy to the process ofintegration of EU ın the fourth part of the study.In the fifth and the last part of this study, before determining the effectof the energy to the international security system, first dealt with Energy crisisand sustainability of the energy supply after that international energy policytools, international energy bridges, international energy actors, energy regions,and the relationship between enviroment and energy, global energy challangesare handled. In context of the items such as energy challanges in Middle Asia,the Effect of 11th September to the Energy strategies, the energy dimension ofGulf War, it is to be determined the the effect of the EU Energy Policy to theinternational security system.Key Words: 1. European Union 2. Energy Policy 3. International Security System4. Energy Supply Security 5. Energy Supplies