Bilgisayar destekli nakış uygulamalarında kullanılan tekniklerde sıklık derecesinin bezayağı dokuma türündeki kumaşlara göre belirlenmesi
Designation of density using for computer supported embroidery according to cotton material cloth
Yazar: ZEKİYE ŞENTÜRK
Danışman: YRD. DOÇ. HURİYE ÇIRAKOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / El Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Bilgisayar destekli = Computer aided ; Bilgisayar destekli üretim = Computer aided manufacturing ; Dokuma kumaşlar = Woven fabrics ; Nakış = Embroidery ; Nakış makineleri = Embroidery machines ; Türk el sanatları = Turkish handcrafts ; Türk işleme sanatı = Turkish embroidery art ; İşleme sanatı = Embroidery ; İşleme teknikleri = Processing techniques ; İşlemeler = Embroideries

Özet:
"İşleme" süsleme dalları içinde en yaygın olanıdır. Türklerin güzel sanatlar düzeyine çıkarmış olduğu işleme sanatı, dünyanın hiçbir yerinde Türkiye' de olduğu kadar ilgi görmemiştir. Bu yüzden de Türk işlemeciliği, tarihi tekstil el sanatlarımız içinde önemli bir yer almaktadır.
Endüstriyel kalkınma ve kültürel değişime paralel olarak el ve makine yardımı ile yapılan nakış, günümüz teknolojisi doğrultusunda bilgisayar destekli elektronik nakış makineleri ile de işlenmektedir. Böylece nakış bir yandan el sanatlarının içinde yer alırken, diğer yandan endüstriyel sanatlar içinde yer almaktadır.
Günümüzde, teknik imkânların gelişmesi, ticari düşüncenin her alanda ön plana çıkması, zaman ve maliyet kavramının önemsenmesi ve iş piyasasının taleplerinin karşılanması, her alanda olduğu gibi işleme sanatlarında da etkili olmuş, bu durum bilgisayar destekli işlemeleri ön plana çıkarmış ve bu işlemelerin önemini artırmıştır.
Bilgisayar destekli nakış programlarında tekniklerin sıklık derecelerine ait daha önce yapılmış bir çalışmaya rastlanmamıştır. Yapılan bu çalışma ile bilgisayar destekli nakış programlarında uygulanan işleme tiplerinin sıklık dereceleri, çeşitli kumaşlara göre belirlenmiş ve en doğru uygulama şekli saptanmıştır.
Bu çalışma; bilgisayar destekli nakış programlarındaki tekniklerin sıklık derecelerinin çeşitli kumaşlara göre belirlenmesi, yanlış uygulama problemlerine çözüm bulunması, elde edilen verilerin bilimsel olarak paylaşılması, geliştirilmesi ve bu konuda yapılacak muhtemel çalışmalara ışık tutması açısından önemlidir.
Araştırmada verilerin toplanması yönünden deneysel araştırma modeli uygulanmıştır. Araştırmada öncelikle değişkenler saptanarak, değişkenler arasındaki sonucu etkileyen sebep – sonuç ilişkileri üzerinde durulmuştur.Çalışmada 9 farklı kumaş üzerine 4 ayrı iğne tekniği 3 farklı sıklık ayarı ile uygulanarak 81 uygulama yapılmış ve bu uygulamalar sonucunda kumaş türüne en uygun sıklık ayarı saptanmıştır.
Uygulamalar sonucunda elde edilen,sarma (dallar,kollar) 27,komplexdolgu / açı motifli çin iğnesi) 27,sargı (tek taraflı rastgele sargı – çift taraflı rastgele 	sargı) ve sargı (tek taraflı rastgele çin iğnesi – çift taraflı rastgele çin iğnesi) 27 olmak üzere toplam 81 kartela, program eğitimi veren 3 öğretim üyesi  ve 2 öğretmen, tekstil sektöründe hizmet veren 3 program uzmanına sunulmuş, ürünleri değerlendirme kriterleri çerçevesinde değerlendirmeleri  ve sınıflandırma ölçeğine göre sınıflandırmaları istenmiş ve elde edilen veriler tablolara yerleştirilmiştir. 
Yapılan istatistiksel çalışmalarda bezayağı dokuma türündeki ipekli, keten ve pamuklu kumaşlarda, kopmlex dolgu ve sarma tekniklerinde sıklık 6 ayarının, sargı (tek taraflı rastgele sargı – çift taraflı rastgele) ve sargı (tek taraflı rastgele çin iğnesi – çift taraflı rastgele çin iğnesi) tekniklerinde ise en uygun sıklık ayarının 7 olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 
Sonuç olarak, Geleneksel Türk Nakışlarının karakteristik özelliklerininbozulmadan gelecek nesillere aktarılarak günümüz teknolojisi ile bütünleşik olaraksürekliliğinin sağlanması ve nakış sektöründe uygulanarak yaygınlaştırılması, ancak kaliteli ürünlerin var olması ile sağlanacaktır.Hazırlanan tezin,  endüstriyel nakış alanında çalışma yapacak olan araştırmacılara ışık tutacağı ve yeni çalışma alanları oluşturacağı, nakış sektöründe hizmet veren desen tasarımcılarına yazılı kaynak oluşturacağı öngörülmektedir.

Abstract:
Embroidery is the one which is widespread in ornament branches. Embroidery art that has been come to fine art level by Turks never attracted interest in anywhere all over the world ,like in Turkey.That is why Turkish embroidery importantly takes place in our historical hand workings.
Embroidery which is done by hand or machine as parallel to industrial development and culturel transformation, has been embroidering by the electronical embroidery machines direction of recent technology. Thus, embroidery not only takes place in hand workings but also in industrial arts.
Recently, improving of technical possibilities, commercial opinion coming to the front in every area, importance of cost price concept, remedy of working market demands, have became effective in embroidery arts like in every area, so this issue made forward process which is supported by computer and it has increased the importance of them. It has not been coincided with any working formerly about designation of density using for computer supported. Density types of using embroidery by done computer supported determined according to several clothes and the best way was identified.
This study is important for designation of density using by computer supported, to find solution for wrong using problems, sharing obtained datas scientifically and developing them also to show the way for possible workings.
In this research experimental search model was used about collecting datas. Also in this research formerly variations were determined and evaluated effective reasons for the conclusion. In this study, 81 applications were done on 9 different clothes by using 4 different needle techniques with 3 designation of density.
	 As a result of applications obtained emboss (branches, arms) 27,complex act of filling (angle motivated chinese needle) 27,embossed (one side ordinary embossed-two sides ordinary embossed) and emboss (one side ordinary chinese needle) 27 totally 81 cartela have presented to 3 professors and 2 teachers and to 3 programme experts, so it was demanded to appreciate the products by criterions and getting datas were put on the scales.
In statistical workings which were done onsilk, linen, cotton material clothes density using size is 6 for complex emboss and and filling techniques, embroidery (one side ordinary embroidery-two sides embroidery) and for embroidery (one side ordinary chinese needle-two sides ordinary chinese needle) techniques density size is 7.
As conclusion,traditional embroidery products will carry on to the next generations without spoiling with compound of recent technology and they will be widespread using in embroidery sector by quality products.Prepared thesis will show the way to the researchers who will search in embroidery area and also it will make new working areas and it will be a written source for designers who make facilities in embroidery sector.