Çocukluk çağı pulmoner hipertansiyonu tanı ve izleminde kullanılan biyobelirteçler ve kayma geriliminin tedavi protokolleri ve prognoz ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluating the correlations of treatment regimens and prognosis with shear stress test and biological markers that are used to diagnose and treat pediatric pulmonary hypertension
Yazar: AYHAN PEKTAŞ
Danışman: PROF. DR. RANA OLGUNTÜRK
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Kardiyolojisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Kardiyoloji = Cardiology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; Hipertansiyon-pulmoner = Hypertension-pulmonary ; Prognoz = Prognosis ; Tedavi = Treatment ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu tez çalışması, pediatrik pulmoner hipertansiyon (PH) olgularının etyolojisini araştırmayı, prognozu öngörmeyi sağlayacak biyobelirteçleri ve görüntüleme yöntemlerini tanımlamayı, korelasyonlarını belirlemeyi ve verilen tedavi yanıtını ortaya koymayı amaçlamaktadır.Gereç ve Yöntem: Tez çalışmasının ilk aşamasında, Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Kardiyoloji Bilim Dalı tarafından, Ocak 2001 ve Mart 2012 tarihleri arasında tanı konulan 40 PH olgusu çalışmaya alınmıştır. İkinci aşamada, 40 PH olgusuna karşılık soldan sağa şantlı doğumsal kalp hastalığı (DKH) olan 18 olgu ve klinik ve ekokardiografik olarak kalp patolojisi saptanmayan 31 sağlıklı çocuk, kontrol grupları olarak alınmıştır.Bulgular: Ventriküler septal defekt başta olmak üzere DKH, pediatrik PH olgularındaki etiyolojik nedenlerin en sık görülenidir. Morarma ve çabuk yorulma, PH tanısı konulan çocuklarda başvuru sırasında en sık görülen klinik belirtilerdir. Tez çalışmasının ikinci aşamasında incelenen 40 PH olgusu için ilk ve son kateter anjiyografide kaydedilen hemodinamik parametreler arasında anlamlı bir farklılık bulunamadığı gibi klinik izlemin başında ve sonunda uygulanan vazoreaktivite testi sonuçları bakımından anlamlı bir fark yoktur. Son klinik kontrol sırasındaki MEF%25-%75 değeri anlamlı olarak düşüktür ve altı dakika yürüme mesafesi anlamlı olarak uzundur. Fonksiyonel sınıf ilerledikçe serum beyin natriüretik peptit (BNP), troponin ve CA-125 düzeyleri anlamlı olarak yükselirken altı dakika yürüme mesafesi anlamlı olarak kısalmaktadır. Altı dakika yürüme mesafesiyle BNP, CA-125 ve vWF arasında negatif ve anlamlı korelasyon belirlenmiştir. Kombine tedavi uygulanan 20 pediatrik PH olgusunun serum BNP, troponin, CA-125 düzeyleri anlamlı olarak yüksek bulunurken altı dakika yürüme mesafesi anlamlı olarak kısalmıştır ve fonksiyonel sınıfı anlamlı olarak ileridir. Anti-koagülan ajan kullanan PH olgularının serum BNP değerleri anlamlı olarak yüksekken ortalama platelet sayısı anlamlı olarak düşüktür. Soldan sağa şantlı DKH ve sağlıklı kontrol olgularıyla karşılaştırıldığında, PH olgularının damar çapı, kan akım hızı ve kayma gerilimi değerleri anlamlı olarak yüksektir. Tez çalışmasının üçüncü aşamasında incelenen 40 PH olgusunun damar çapı ile hemoglobin arasında pozitif ve anlamlı korelasyon saptanmıştır. Ayrıca, kayma gerilimi ile hemoglobin, hematokrit, damar çapı ve kan akım hızı arasında pozitif ve anlamlı korelasyonlar belirlenmiştir.Tartışma: Klinik belirtilerdeki iyileşmeye ve tanısal testlerdeki olumlu sonuçlara rağmen pediatrik PH varlığında klinik tablo ilerleyici seyretmektedir. Beyin natriüretik peptit, CA-125, vWF ve ürik asit gibi biyobelirteçler altı dakika yürüme testi ve fonksiyonel sınıflandırma gibi klinik tabloyu yansıtan parametrelerle doğrudan ilişkilidir. Bu biyobelirteçler, hastalığın klinik takibinde kullanılabilecek basit, ucuz ve girişimsel olmayan parametrelerdir. Girişimsel olmayan bir değerlendirme yöntemi olan kayma gerilimi testi, pediatrik PH tanısını desteklemek veya doğrulamak amacıyla kullanılabileceği gibi tedavi edilen pediatrik PH olgularında klinik tablonun seyrini öngörmek ve PH için özgül ilaçların etkinliğini belirlemek için de bu testten yararlanılabilir.

Abstract:
Introduction and Aim: The present thesis aims to identify the diagnostic tests which can be used to determine the etiology and prognosis in children with pulmonary hypertension (PH), and thus, to specify whether these tests can be utilized to predict the response to specific treatment regimens.Materials and Methods: The first arm of the present thesis reviews a total of 40 patients who were diagnosed with pediatric PH between January 2001 and March 2012 at the department of pediatric cardiology in Gazi University Medical School. The second arm of the present thesis compares 40 patients with pediatric PH (recruited for the first arm), 31 healthy children and 18 children who had congenital heart disease with left-to-right cardiac shunt in aspect of shear stress test results.Results: Congenital heart diseases, particularly ventricular septal defects, make up the most common underlying factor for PH in children. Cyanosis and fatigue were the most frequently encountered clinical symptoms at the time of initial clinical evaluation. The second arm of the thesis study shows that hemodynamic parameters recorded at the initial and last catheterization procedures were statistically similar just as were pulmonary vasoreactivity test results. When compared with the initial clinical evaluation, mid-expiratory flow 25-75% was significantly lower and six minute walk distance was significantly longer at the last clinical evaluation. Serum concentrations of brain natriuretic peptide (BNP), troponine and CA-125 increased significantly while six minute walk distance shortened significantly with respect to advancing functional class. There were significantly negative correlations between six minute walk distance and biological markers including BNP, CA-125 and vWF values. Six minute walk distance was significantly shorter, functional class was more advanced and serum concentrations of serum BNP, troponine and CA-125 were significantly lower in 20 children who were on combination treatment for PH. The third arm of the thesis study point out that serum concentrations of BNP were significantly higher and platelet counts were significantly lower in pediatric PH patients who were on anticoagulation treatment. When compared with healthy children and children with congenital heart diseases, patients with pediatric PH had significantly higher shear stress test results. There were significantly positive correlations among hemoglobin, hematocrit and shear stress test results.Discussion: The results of this thesis study indicate that the clinical course of pediatric PH is rather progressive even if there was improvement in clinical symptoms and affirmative results were obtained by diagnostic tests. Biological markers such as BNP, CA-125, vWF and uric acid reflect the clinical course of pediatric PH and they emerge as a simple, cheap and non-invasive method which can be used in the clinical follow up of patients with pediatric PH. Shear stress test is a simple and non-invasive method that can be used to support and confirm the diagnosis of pediatric PH. Moreover, this test can be utilized to predict the clinical course of this disease and to determine the effects of specific drugs for PH diagnosed in children and adults.