Siyonist ideolojinin gelişim süreci ve türleri
The development process and types of Zionist ideology
Yazar: İRFAN YALINKAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. VALERIY MORKVA
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Tarih sahnesine Nuh peygamberin oğlu Sam'ın soyundan gelerek başlayan ve tarihte değişik isimlerle isimlendirilmiş İsrailoğulları, İbraniler, Museviler ya da günümüzde daha çok bilinen ismi ile Yahudiler. Kendilerini tanrının kutsal kavmi olarak görmüşlerdir. Yeşu peygamber ile bugünkü kutsal Filistin topraklarını aldıktan uzun bir süre sonra, Babil sürgünü ile ilk diasporalarını yaşamışlardır. Son Roma sürgünü ile kutsal topraklar Filistin'den; Asya, Avrupa ve Afrika kıtasına yayıldılar. Diaspora da iken gettolarda kimliklerini kaybetmeden yaşam savaşı verdiler. Diaspora da Torah'ı başı ucundan ayırmayan Yahudi din adamları fundamentalist bir tutum ile Arz-ı Mevud'a ulaşmak hayali ile yaşarken, Spinoza ile başlayan Yahudi aydınlanması Haskala, Yahudi fundamentalizmine karşı da bir tutum olarak ortaya çıkmıştır. Görünüşte dogmalara dayalı Yahudi fundamentalizmi ile akıla dayalı Haskala aydınlanması farklı gözükse de, diasporadaki yurtsuz ve dağınık yaşama Aliyah ile son vermek için Siyonist ideoloji etrafında birleşmişlerdir. Başta Doğu Avrupa ve Rus İmparatorluğu'nda yaşanan pogromlar nedeniyle, psikolojik travmalar yaşayan Yahudiler, bu dönemde Haskala ile aklı kullanmaya başlayan Yahudi düşünür, yazar ve ilim adamları siyasi bir hareketi de içinde barındıran, Siyonist ideolojinin etrafında birleştiler. 1897'den itibaren Siyonist ideoloji, siyasi pratiğe dönüştürülmüş. Modernizmin rasyonalist yolu ile Evanjelist Hıristiyan İngilizler ile Siyonist Yahudiler menfaat olarak Filistin'de birleşerek, 14 Mayıs 1948 tarihinde İsrail Devleti'ni kurmuşlardır. 
Lakin günümüzde Siyonist ideoloji, ''sadece bir devlet'' isteyen masum halinden değişim geçirerek, sınırı belli olmayan bir devlete dönüşmüştür. Sonuç olarak Siyonist ideoloji, günümüzde birçok değişik türü ile yaşamaya devam etmektedir.

Abstract:
The Israelites, Hebrews, Jews, or, more commonly known today, Jews, who started on the stage of history as descendants of Noah's son Shem and were named with different names in history. They saw themselves as the holy people of God. Long after they took the holy land of Palestine with the prophet Joshua, they experienced their first diaspora with Babylonian exile. With the last Roman exile, the holy land from Palestine; They spread to Asia, Europe and Africa. While in the diaspora, they fought for survival in the ghettos without losing their identity. While Jewish clerics, who do not keep the Torah at their feet, live in the Diaspora with the dream of reaching the Divine Presence, the Jewish enlightenment Haskala, which started with Spinoza, also emerged as an attitude against Jewish fundamentalism. Although seemingly different from Jewish fundamentalism based on dogmas and Haskala enlightenment based on reason, they have united around Zionist ideology to put an end to the homeless and scattered life in the diaspora with Aliyah. Jews, who experienced psychological traumas due to the pogroms in Eastern Europe and the Russian Empire, and Jewish thinkers, writers and scientists who started to use reason with Haskala in this period, united around the Zionist ideology, which included a political movement. From 1897, Zionist ideology was transformed into political practice. With the rationalist way of modernism, Evangelical Christian British and Zionist Jews united in Palestine as an interest and established the State of Israel on May 14, 1948.
However, today, the Zionist ideology has transformed from its innocent state of wanting "only one state" to a state with no borders. As a result, Zionist ideology continues to live in many different forms today.