Hipofiz adenomlarında cyberknıfe sonrası MR izlemi
Cyberknife radiotherapy for pituitary adenomas: post-treatment MR findings
Yazar: ALİ FIRAT SARP
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA FAZIL GELAL
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Radyodiagnostik Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Adenomlar = Adenoma ; Hipofiz bezi = Pituitary gland ; Hipofiz neoplazmları = Pituitary neoplasms ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Mikrocerrahi = Microsurgery ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyocerrahi = Radiosurgery

Özet:
Hipofiz adenomları toplumda sık izlenen tümörler olup cerrahi sonrasında rezidü veya nüks tümörlerin tedavi endikasyonu bulunmaktadır. Bu olgularda ve genel durumu cerrahi tedaviye uygun olmayan hastalarda primer tedavi olarak steryotaktik radyocerrahi metodları yaygın olarak kullanılmaktadır. 
Bu retrospektif çalışmada Cyberknife steryotaktik radyocerrahisi uygulanmış olan hipofiz makroadenomlu 38 hastanın MRG takipleri değerlendirilmiştir. 19 kadın 19 erkek olgunun medyan izlem süresi 27 ay olup (6 ile 51 ay arası) tedavi öncesi tümör hacmi ortalaması 4722 mm3, tedavi sonrası ortalama tümör hacmi 3475 mm3 olarak hesaplandı. Tedavi ile tümör hacimlerinde istatistiksel olarak anlamlı ve izlem süresi ile korele azalma bulundu.  Tümörün lokal kontrol oranı %94.7 hesaplandı. Tedavi öncesi ve sonrası değerlendirmelerde kavernöz sinüs invazyonu ve optik aparat basısı bulunan olgularda, tedavinin bu durumlara herhangi bir etkisi olmadığı görüldü. Tümörler nekroz derecelerine göre değerlendirildiğinde tedavi ile nekroz miktarında istatistiksel olarak anlamlı bir değişiklik izlenmedi. CyberKnife tedavisine bağlı herhangi bir beyin nekrozu bulgusu saptanmadı. 
Sonuç olarak CyberKnife tedavisi hipofiz makroadenomlarının lokal kontrolünde oldukça etkili bulunmakla birlikte, optik aparat basısı ve kavernöz sinüs invazyonu durumlarında değişikliğe yol açmamaktadır. 

Anahtar kelimeler: CyberKnife radyocerrahisi, hipofiz adenomu, manyetik rezonans görüntüleme.

Abstract:
Pituitary adenomas are fairly common tumors. Surgery has been accepted as the first-step treatment for pituitary adenomas, except prolactinomas. Stereotactic radiotherapy is recommended for residual and/or recurrent adenomas. Radiotherapy is also a treatment for patients who are inoperable. 
In this retrospective study we analysed the MRI scans of the 38 patients with recurrent or residual pituitary adenomas treated by Cyberknife stereotactic radiosurgery. The median follow-up was 27 months (range 6-51 months). Pre and post treatment mean tumor volumes were 4722 and 3475 mm3, respectively. Statistically significant volume reduction that correlated with follow-up time was observed. Local control rate was 94.7%. There was no statistically significant difference regarding  cavernous sinus invasion and optic pathway compression in pituitary adenomas. Also no statistically significant difference occurred in the necrotic components of the tumors by CyberKnife treatment. 
These results suggest that Cyberknife is an effective treatment for local tumor control but not efficient enough to downgrade cavernous sinus invasion and optic pathway compression.

Key words: CyberKnife Radiosurgery, Magnetic Resonance Imaging, Pituitary Adenoma.