Bodur fasulyeye (Phaseolus vulgaris L.) farklı dönemlerde yapraktan uygulanan çinko gübrelerinin verim ve verim öğeleri üzerine etkisi
The effect of zinc fertilizer applied in different period on yield and yield components of common bean (Phaseolus vulgaris L.)
Yazar: ÖZCAN BAŞER
Danışman: DOÇ. DR. NİHAL KAYAN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Tahıllar ve Yemeklik Baklagiller Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Eskişehir ekolojik koşullarında 2012 yılında farklı dönemlerde yapraktan uygulanan çinkolu gübrelerin fasulyenin (Phaseolus vulgaris L.) verim ve verim öğeleri üzerine olan etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Deneme, tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak Eskişehir Osmangazi Üniversitesi deneme tarlalarında kurulmuştur. Araştırmada Akman - 98 bodur kuru fasulye çeşidinde, farklı çinkolu gübreler ( ZnEDTA ve ZnSO4.7H2O), değişik dönemlerde (kontrol, çiçeklenme öncesi, bakla bağlama sonu, çiçeklenme öncesi + bakla bağlama sonu ) uygulanmıştır. Ana parsellere gübreler, alt parsellere ise uygulama dönemleri yerleştirilmiştir.

Araştırmada incelenen özelliklere ilişkin elde edilen verilerle yapılan varyans analiz sonuçlarına göre; bitki boyu 49,00-55,06 cm, ilk bakla yüksekliği 15,40-19,06 cm, bitkide ana dal sayısı 3,53-4,33 adet, bitkide bakla sayısı 20,66-27,40 adet, bitkide tane sayısı 65,93-81,13 adet, baklada tane sayısı 2,67-3,29 adet, bitkide tane verimi 13,86 - 17,79 g/bitki,  yüz tane ağırlığı 22,19-24,26 g ve tane verimi değerleri 101,40-152,13 kg/da adet aralığında değişiklik göstermiştir.

Sonuç olarak bakla bağlama sonu döneminde yapılan ZnEDTA çinkolu gübre uygulaması, verim ve verimi doğrudan etkileyen bazı verim öğeleri bakımından ön plana çıkmaktadır. Bu uygulama tavsiye edilmekle beraber fasulye yetiştiriciliğinde bitki besleme programına dahil edilmesi olumlu sonuçlar doğuracaktır.

Abstract:
This study was carried out to determine the effects of zinc fertilizer applied in different periods in Eskişehir ecological conditions on yield and yield components of beans (Phaseolus vulgaris L.) in 2012. Experiments were conducted in Eskişehir Osmangazi University experimental area. The experimental design was split plot with three replicates. Akman - 98 dry bean varieties were used as material. Different zinc fertilizers (ZnEDTA and ZnSO4.7H2O) were applied at different application period (control, before flowering, pod setting, before flowering + pod setting). Fertilizers were placed on the main plots and application periods were placed on the sub plots.

According to the results of the variance analysis; plant height 49.00 - 55.06 cm, first pod height 15.40 - 19.06 cm, number of main branches per plant 3.53 - 4.33, number of pods per plant 20.66 - 27.40, number of seeds per plant 65.93 - 81.13, number of seeds per pod 2.67 - 3.29, seed yield per plant 13.86 - 17.79 g/plant, hundred seed weight 22.19 - 24.26 g and grain yield 101.40 - 152.13 kg/da.

As a result, ZnEDTA zinc fertilizer application in the pod setting period showed the best results in terms of yield and yield components. Although this application is recommended, its inclusion in the plant nutrition program in bean cultivation will have positive results.