Nazogastrik tüpün doğru yerleştirilmesinde kolorimetrik kapnometrinin etkinliğinin incelenmesi
The investigation of colorimetric capnometry events in the correct placement of nasogastric tube
Yazar: SAADET ERZİNCANLI
Danışman: DOÇ. DR. AYTEN ZAYBAK
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma, nazogastrik tüp (NGT) uygulamasında, tüpün doğru yerleşimini belirlemede kullanılan kolorimetrik kapnometri yönteminin etkinliğini incelemek amacı ile yapılmış metadolojik bir çalışmadır.
Araştırma Ağustos 2014-Ocak 2015 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji Yoğun Bakım Ünitesi'nde yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, araştırmanın yapıldığı yoğun bakım kliniğinde yatarak tedavi gören ve NGT uygulama endikasyonu bulunan hastalara uygulanan NGT uygulamaları, örneklemini ise evreni oluşturan ve örneklem kriterlerine uyan 40 tüp uygulaması oluşturmuştur.  Araştırmanın yapılabilmesi için etik kuruldan izin alınmıştır.
Araştırma verilerinin toplanmasında, olgu rapor formu, kolorimetrik kapnometri cihazı, radyolojik film, steteskop ve kronometre kullanılmıştır. Araştırmada uygulanan NGT'lerin yerleşim yerlerinin belirlenmesi için; kolorimetrik kapnometri, steteskopla dinleme ve radyolojik yöntem (altın standart) olmak üzere üç yöntem kullanılmıştır. Her bir tüp uygulamasında tüpün yerleşim yeri üç yöntemle değerlendirilmiş elde edilen sonuçlar test edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde, Fisher's Exact Test, Cohen Kappa uyumluluk testi kullanılmıştır.  
Araştırma sonucunda, araştırmada NGT uygulanan hastaların yaş ortalamasının 72.37±14.82 yıl, %55'inin kadın, %82.5'inin klinik tanısının serebrovasküler hastalık olduğu,  %27.5'inin bilinç durumunun apatik olduğu, %72.5'inin H2 reseptör antagonisti kullandığı,  %40'ının entübe ve ventilatöre bağlı olduğu, %27.5'ine ikinci kez NGT uygulandığı, %57.5'ine 1. girişimde NGT'ün başarılı şekilde uygulandığı, % 50'inde tüp uygulaması sırasında solunum sıkıntısı belirtisi görülmediği bulunmuştur.
 Araştırmada NGT uygulamalarında tüplerin yerleşim yerlerinin değerlendirme sonuçlarına göre, uygulanan NGT'lerin steteskop ile dinleme yönteminde %90.0'ının,  kolorimetrik kapnometri yönteminde %95'inin,  radyolojik değerlendirme yönteminde de %92.5'inin yerleşiminin midede olduğu saptanmıştır.  Yapılan analizde beslenme tüpünün yerleşimini doğrulamada; kolorimetrik kapnometri yönteminin radyolojik yöntemle uyuşum oranı %97.5'dir, bu uyumun istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0.05). Kolorimetrik kapnometri yönteminin steteskop ile dinleme yöntemiyle uyuşum oranı %85, steteskop ile dinleme yönteminin radyolojik değerlendirmeyle uyuşum oranı  %82.5'dir, bu uyuşum oranları istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı bulunmuştur (p>0.05). Bilinç durumu, H2 reseptör antagonisti kullanma durumu,  entübe olma durumu gibi değişkenlerin kolorimetrik kapnometri yönteminin NGT yerleşimlerini değerlendirme sonuçlarını etkilemediği belirlenmiştir (p>0.05). Kolorimetrik kapnometrinin beslenme tüpünün doğru yerleşimini belirlemedeki duyarlılığının 1.00, özgüllüğünün 0.667, pozitif test olabilirlik oranının 3, negatif test olabilirlik oranının 0 olduğu, steteskopla dinleme yönteminin duyarlılığının 0.89, özgüllüğünün 0.0, pozitif test olabilirlik oranının 0.89, negatif test olabilirlik oranının ∞ olduğu bulunmuştur. Beslenme tüpünün yerleşimini belirlemede yalnız kolorimetrik kapnometri ile ölçümde geçen toplam süre ortalaması 16.30±4.59 saniye, radyolojik yerleşim değerlendirme için ortalama 68.35±34.80 dakika olduğu saptanmıştır. 
Sonuç olarak araştırma bulguları,  beslenme tüpü uygulamalarında kolorimetrik kapnometri ölçüm yönteminin tüp yerleşimini belirlemede radyolojiyle uyumlu bir yöntem olduğunu ve radyoloji yöntemine göre daha az zaman aldığını göstermiştir.


Anahtar sözcükler: Beslenme tüpü; kapnografi; radyografi; oskültasyon; karbondioksit.

Abstract:
The research is a methodological study conducted with the aim of examination of the colorimetric capnometry method used in determination of correct placement of the tube in nasogastric tube application (NGT). 
The research was conducted in Neurology Intensive Care Unit in the Faculty Hospital of Medicine in Ege University between the dates of August 2014 and January 2015. The population of the research is the NGT applications conducted to the patients hospitalized in the intensive care unit where the research is performed and the sample is 40 tubes application forming the population and suitable for the sample criteria.
In the data collection, case report form colorimetric capnometry device, radiological film, stethoscope and stopwatch were used. For the determination of placement locations of NGT, three methods as colorimetric capnometry, auscultation and radiological method (gold standard) were used. In each tube application, the placement location of tube was evaluated with three methods and the results obtained were tested. In the evaluation of the data, Fisher's Exact Test, Cohen Kappa correlation test was used.   
In conclusion of the research, it is found that the age mean of the patients to whom NGT was applied in the research was 72.37±14.82 year, 55% of them was women; the clinical diagnosis of 82.5% is cerebrovascular disease, the awareness status of 27.5% is apathy, 72.5% of them H2 receptor antagonist, 40% of them is connected to intubated and ventilator, NGT is applied to 27.5%, NGT is applied to 57,5% successfully at the first entrance, and any respiratory distress sings are not seen during tube application in 50% of them. 
 In the research, according to the evaluation results of placement location of the tubes in NGT applications, it was detected that the placement of 90.0% them in stomach in the  auscultation method of NGTs applied, 95% of them in colorimetric capnometry method,  92.5% of them in radiological evaluation method. In the analysis performed, in verification of the placement of feeding tube, the adaptation rate of colorimetric capnometry method with radiological method is 97.5% and this adaptation was found to be statistically significant (p<0.05). The usage status of consciousness status, H2 receptor against are not affected by NGT placement evaluation results of colorimetric capnometry method of the variables like intubating (p>0.05). In the determination of the true placement of the feeding tube of colorimetric capnometry, it was found that the sensitivity was found to be 1.00, specificity of it as 0.667, and the positive predictive value as 3, negative predictive value as 0, sensitivity of auscultation method as 0.89, specificity as 0.0, positive predictive value as 0.89, negative and negative predictive value as ∞. In the determination of feeding tube placement, the total time mean used in the measurement only with colorimetric capnometry is 16.30±4.59 seconds; the mean for the evaluation for radiological placement was detected to be 68.35±34.80 minutes. 
As a conclusion, the research data indicates that colorimetric capnometry measurement method is a method consistent with radiology in determining the tube placement in feeding tube applications and it takes less time than the radiology method. 

Keywords: Feeding tube; Capnography; Radiograpy; Auscultation; Carbon dioxide.