Turgutlu dağ köylerinin tarihi çevre dokusu
Historical fabric of the mountain villages in Turgutlu
Yazar: GÜLSER ÖZGÖKÇELER
Danışman: PROF. DR. ESTER ETİ AKYÜZ LEVİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Kırsal yerleşimler, bulunduğu yörede yaşayanların gereksinimlerini karşılayacak biçimde, iklim ve çevre koşullarına uyumlu yapıları olan alanlardır. Kendilerine özgü dokuları ve korunmuş kültürel ve doğal yapılarından dolayı değerlidirler ve kültürel miras niteliği taşırlar. Bu kültürel ve doğal mirasın sürdürülebilirliğinin sağlanması özgün yapıların ve çevrenin korunmasına bağlıdır.

Yapılan çalışmada kırsal mimarinin miras özelliğinden yola çıkılarak seçilen alanlarda özgün yapının deşifre edilip geleceğe aktarımının sağlanması hedeflenmiştir. Bu amaçlarla seçilen Turgutlu İlçesi, antik çağlardan beri verimli topraklarıyla önemini korumuş bir yerleşimdir.

Çalışmada Turgutlu-Ören-Karaköy aksındaki köyler genel olarak ele alınmış; odak çalışma olarak belirlenen iki köyün ayrıntılı incelemesi yapılmıştır. 

Odak alan olarak seçilen Turgutlu'nun Yukarı Bozkır ve Dağ Marmara Ören Köyleri Yörük köyüdür ve toplumsal açıdan benzer kültüre sahiptir. Ancak, yerleşimlerin oluşumunda doğal, çevresel ve sosyo-kültürel etkiler görülebilmektedir.

Düz alanda kurulan Yukarı Bozkır'da yapılar iki katlı iken, eğimli arazide konumlanan Ören Köyü'nde alanın eğimli olması nedeniyle yapıların alt ve üst katlarına ulaşım, farklı kotlardan sağlanmaktadır. İki yerleşimin farklılıkları, yapıların plan kurgularını farklılaştırmaktadır.

Analizler değerlendirilerek köylerin geleceğine yönelik öneriler sunulmuştur.
Kırsal mimari; topografya, su, iklim, bitki örtüsü ve doğal verilerin yanında sosyal yapıyla birlikte şekillenmektedir. Turgutlu kırsalı zengin coğrafi yapısı ve kültürel özellikleri ile önem taşımaktadır.

Yörenin tarihi ve özgün dokusunun bozulmadan korunması için çevre koruma politikalarının geliştirilmesi önemli bir adımdır. Aynı zamanda gereksinimleri karşılayacak konuma getirmek için çevre yerleşimlerle birlikte, kırsal alanların korunmasına yönelik çalışmaların yapılması gerekmektedir.

Abstract:
The rural settlements are areas where buildings are compatible with climatic and environmental conditions in such a manner that they meet the requirements of those living in the region. They are valuable due to their distinctive fabrics and preserved cultural and natural structures and they have the qualification of cultural heritage. Ensuring the sustainability of cultural and natural heritage, depends on preserving the original buildings and environment. 

In the study, it is aimed to provide the transfer of the authentic structure to the future by using the heritage qualification of the rural architecture in the regions which are elected. Turgutlu district which is chosen for this purpose, is a settlement which has maintained its importance since the ancient periods with its fertile soils. 
In the study the villages in Turgutlu-Ören-Karaköy axis are considered and detailed examination of two villages which are determined as the focus study, is made. 

Yukarı Bozkır and Dağ Marmara Ören villages of Turgutlu which are chosen as focus regions, are the yoruk (nomadic) villages and they have the similar culture in terms of community. However, in the formation of the settlements, natural, environmental and socio-cultural effects can be seen. 

In Yukarı Bozkır which is established in a plain area, the buildings are two-storeyed and in Ören village which is located in slopping land, the access to the lower and upper floors of the buildings, are provided from the different levels. The differences of two settlements, differentiate the plan setups of the buildings. 

Suggestions related to the future of the villages are submitted by evaluating the analyses.
Rural architecture is formed together with the social structures as well as the topography, water, climate, vegetation cover and natural data. Turgutlu rural area has an importance with its rich geographic structure and its cultural characteristics. 

To develop environmental conservation policies for preserving the region without corrupting the historical and authentic fabric of the region, is an important step. Besides, for meeting the requirements, it is necessary to make studies aiming the preservation of rural areas with neighbouring settlements.