Rafa kaldırılmış bir tezin sanat yapıtı olarak sanatsal/akademik çalışma bağlamında sınırlarının sorgulanması
Inquiry on the boundaries of a dissertation on the shelf as an artwork in the context of an artistic/academic study
Yazar: AYFER KARABIYIK
Danışman: DOÇ. GÜLÇİN ÖZDEMİR
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı / Resim Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2014
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Müzecilik = Museology
Dizin: Kültür = Culture ; Müzecilik = Museology ; Müzeler = Museums ; Sanat müzeleri = Art museums

Özet:
Sanatta Yeterlik eğitimimi tamamlayabilmek için bir metin yazma gerekliliğini düşünmeye başladığımda,  sanat alanında uğraş veren bir akademisyen olma durumunu da sorgulamaya başladım. Sanat icrası ile akademik icra arasındaki karmaşık ilişki, sanatçının tez çalışması yapma zorunluluğu, eser metin nedir, tez metni nedir, sanatçı yapıtlarını bir metinle açıklarken, diğer sosyal bilimlerle (sosyoloji, sanat tarihi, felsefe gibi) ispata gitmek zorundadır, tez/eser metni yazmanın metodu nasıl olmalıdır gibi, onlarca soru kafamın içinde uçuşuyordu. Belki başka bir alanda akademik çalışma yapıyor olsam bunları sorgulamıyor olacaktım. Ama 'sanatçı-akademisyen' gibi tuhaf bir tanımlamanın içinde var olmanın karmaşasını yaşıyordum.
Etrafımda gördüğüm birçok tez metnini de referans alarak, bir sanat tarihçisi, sanat sosyologu, sanat felsefecisiymiş gibi bir çalışma yapmak istemiyordum. Benim alanım her ne kadar bu saydığım alanlarla ilgili olsa da, bulunduğum bağlam onlardan çok farklıydı. Benim ana meselem o alanlar değil tam tersi benim alanım onların ana meselesiydi. Üstelik bu alanlarda uzmanlaşma gerekliliği de Batının sistematize edilmiş bilgiyi sınıflandırma modelinden doğmuştu. 
Bir yandan da Yüksek Lisans bitirme tezimi düşünüyordum, tezimi çağdaş sanat müzeciliği üzerine yapmıştım. Neden müzecilik üzerine bir tez çalışması yapma gereği duymuştum. Müze eleştirisi yapma niyetiyle başladığım tez, çağdaş sanat müzelerini kategorilere ayıran ansiklopedik bir çalışmaya dönüşmüştü. Sonraki yıllarda bu durum beni Yüksek Lisans tezimi görmezden gelmeye itmişti.
Bütün bunları düşünürken, beni cevaplarını aradığım bu soruları sormaya iten şeyin, Yüksek Lisans tezimdeki-sonradan fark ettiğim-bu problemli durum olduğunu keşfettim. Ben bunlarla debelenirken karşıma çıkan, "Ortalama bir doktora tezi, kemiklerin bir mezardan diğerine taşınmasından başka bir şey değildir" sözü bir anda içinde bulunduğum karmaşık durumu daha anlaşılır kılmıştı. J. Frank Dobie'nin bu tespiti bende; ölüyü diriltme çabası-çürüme-dönüştürme çağrışımları yaptı. Öyle ya kütüphanelerin tozlu raflarında, çürümeye bırakılmış binlerce tez vardı. Artık hem kendi Yüksek Lisans tezimle, hem de bir akademisyen/sanatçının tez yazma durumuyla hesaplaşabileceğim bir alan oluşmuştu. Zaman içerisinde, bu çalışmada yapmak istediğim; Yüksek Lisans tezinin metodolojik sorgulanmasına ilaveten, tezin konusundan dolayı;  müze-ölüyü yaşatma çabası, müze-çürüme/çürüyememe, müze-kategorileştirme, bağlamlarını da bu çalışmaya dâhil etme gerekliliği doğmuştur. 
Kendini ancak soyut olan düşünceyi görsel bir dil ile (somut olarak ortaya konmuş biçimlerle ki bu; görsel sanatların ensturmanları ile ortaya çıkan üretim biçimidir)  ifade etmeyi becerebilen birisi olarak, soyut olan düşünceyi yine soyut olan dilsel, dolayısıyla yazı ile ifade etme gerekliliği Batı kaynaklı bilimsel araştırma sisteminin tez şablonuna uygun çalışma zorunluluğunu doğurur. Bu bahsettiğim durum kendi içinde de çelişir. Bir yandan aldığım eğitimin görsel sanatlar alanında olduğunu ve kendimi ancak görsel sanatların ensturmanları ile ifade edebildiğimi söylerken, diğer yandan kendimi yazı diliyle ifade etmek zorunda bırakılmayı sorunlu bir durum olarak görmem. Bu da, aslında aldığım görsel sanatlar eğitimi ile yazı yazmamı sağlayan eğitiminin, aynı kaynaktan yani Batı'dan geldiği gerçeğidir.
Öyleyse bütün bu karanlık-grift durumu daha görünür kılmak için, Batı'yı dolayısıyla Modernizim'i anlamak, onun takıntılarına bir göz atmak gerekir. 
Beni ilgilendiren sorulara cevap bulmak için müze ve ansiklopedi kavramları üzerinden ilerleyeceğim. Ve içinde bulunduğum durumu daha iyi kavrayabilmek için gerekli gördüğüm yerlerde Doğu-Batı karşılaştırmaları yaparak ilerleyeceğim. 
Bu çalışma, Yüksek Lisans bitirme tezi olarak 'Çağdaş Sanat Müzeciliği Kapsamında Türkiye'de Müzecilik Hareketleri' başlığıyla sunulmuş tez çalışmasının, hem ele aldığı konuyu hem metodolojik yaklaşımını ele alıp yeniden sorgulamayı amaçlar. Söz konusu tezin konusunun da sanat müzeleri olması dolayısıyla, müze-akademi-sanat-tez kavramları arasındaki ilişkiler sorgulanır. Müze ve tez uygulamaları Batı'nın bilimsel/akademik araştırma biçimi olarak dünyaya yayıldığına göre, bu kavramlar modernizm bağlamında ele alınır. Rafa kaldırılmış bir Yüksek Lisans tezinin yeniden dolaşıma sokulması, Sanatta Yeterlik bitirme konusu olarak, akademik alandan sanatın alanına kaydırılmasının olanakları araştırılır. Burada amaçlanan,  Batı kaynaklı Türk Eğitim sisteminin tez şablonuna uygun çalışma zorunluluğu,  bu sınırlar içerisinde, ya da tamamen bağımsız yeni bir yol izlemenin mümkün olup olmadığını süreç içerisinde görmektir.
Bu çalışmadan, sanatın alanının/akademik çalışma alanının ne olması gerektiğini belirleyen, öğütlerde bulunan çerçeveleyici bir metin olması istenmez. Bu çalışmadan kesin yargı bildiren "–dir,  -dır" dan ziyade, "-midir? –mı acaba?"yı soran süreçte yaşanan deneyimlerin anlatısı olması niyetiyle yeni çıkış noktaları arayışının nasıl sonuçlanacağını göstermesi beklenir. Bir eser metin olmasından dolayı kişisel bir bakışı da içinde barındırır.

Abstract:
When I started thinking about the necessity of writing text in order to finish Master of Arts education, I also questioned the position of being an academic in the arts field. In my mind questions like complex relationship between art and academy, the necessity of the artist to write a thesis, text art, thesis text, explaining and manifesting artwork by text with the help of other social sciences (like sociology, art history, philosophy), methodology of text/art were flying. If I was doing an academic work in another field, I was not going to question these. But I was in a complex mood to define myself as "artist-academic."I did not want to make a work as an art historian, art sociologist, art philosopher, by referencing lots of thesis text around me. Although my field is attached with these fields, my context was different than these. My main issue was not these fields; on the contrary my field was their main issue. And what is more, the necessity of specialization on these fields was born in the western model of classifying knowledge.
On the other hand I was thinking about my master thesis which I wrote about contemporary art museum studies. Why did I need to work on museums? The thesis that indented to criticize the museums turned to an encyclopedically work that categorically separates the museums. In the later years this situation made me to connivance about my master thesis.While thinking about these, the thing that questions these answers was the problematic of this thing in my graduate thesis. While I was struggling with these, the saying "A mediocre doctorate thesis is carrying bones from one grave to another" made muck more clear my complex situation. J. Frank Dobie's determination evoked raising someone from death. As such, there are thousands of theses moldering in the libraries. Now, there is a field to fight with both my graduate thesis and the necessity of academic/artist to write a text. In time, what I want to make in this thesis has become both to methodological questioning of my graduation thesis and as an addition with the subject of thesis I added the effort to sustenance museum/death, museum/categorization contexts.
As a person who is able to Express herself and an abstract thinking with the visual language (with the tangible forms and instruments of visual arts), representing abstract thinking with the abstract form of language procreates the necessity of working with the western scientific thesis stereotypes. This situation contradicts itself. In one hand, I am telling that I am in the visual arts field and I Express myself with the instruments of visual arts; on the other hand it is problematical to be obligated with expressing myself with language. This is the necessity of my both visual arts and writing education comes from the same source, the West.
In that case, to make visible this dark/intricate situation, It is necessary to understand the west, so the modernism and check up on its obsessions. I am going to proceed with the concepts of museum and encyclopedia in order to answer that covers my questions. And if I find necessary, I am going to make west-east comparisons in order to comprehend better.
This work aims to re-interrogate both subject and methodological approach of graduation thesis "Museology Movements in Turkey in the Scope of Contemporary Art Museology." Because of the topic of thesis is art museums, relations between museum, academy, art, thesis is questioned. Because museum and thesis practices spread around the world from the west, these concepts are considered in the context of modernism. Recycling a shelved graduation thesis, as a subject for Master of Arts, it is examined to shift from academic field to arts field. Here the purpose is to watch, the necessity to fit into Turkish education system that comes from the west, the possibility of new ways in these limitations or completely free.
It is not wanted from this work the determination of art/academic field, advices. It is expected from this work that looking for new exits with the questions. Because it is a text art, it includes personal views.