Okullarda sosyal sermayenin oluşumu ve sonuçlarının yenilikçi iklim açısından incelenmesi
The formation of social capital in schools and investigation of its consequences in terms of innovative climate
Yazar: İSMAİL ALABAY
Danışman: DOÇ. DR. TUĞBA KONAKLI
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Günümüz eğitim alanında yaşanan gelişmeler, eğitim uygulamalarının yenilikçi perspektifte ele alınmasını gerekli kılmaktadır. Topluma insan kaynağı sağlayan okulların yenilikçi bir iklime sahip olması, yeniliklerin uygulanabilirliği bakımından önem teşkil etmektedir. Okullarda yenilikçi bir iklimin sağlanabilmesi; çalışanların, değişimi ve yenilikleri benimsemesi ve takip etmesiyle mümkündür. Bireylerin birbirleriyle iletişim halinde olması ve ortak çalışmaların içinde yer alması eğitim alanındaki yeni bilgilerin ve gelişmelerin yayılmasına olanak sağlamaktadır. Bireysel ve örgütsel gelişimi destekleyen bir yaklaşım olarak ele alınan sosyal sermaye, sosyal ağlar, güven ve örgüt içi belli kuralların varlığıyla ortaya çıkmaktadır. Yeniliklerin gerçekleştirilmesi uygun bir örgüt ikliminin varlığıyla mümkün olmaktadır. Yenilikçi iklimin oluşmasında ise sosyal ağları, normları ve güveni barındıran sosyal sermayenin katkısı önem teşkil etmektedir. Bu bağlamda bu araştırmada okullarda yenilikçi iklimin oluşmasını destekleyen sosyal sermaye unsurlarının neler olduğuna odaklanılmıştır. 
Araştırmada, nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışma grubu ölçüt örnekleme ve kartopu örnekleme yöntemleriyle oluşturulmuştur. Araştırmanın katılımcılarını Kocaeli ilindeki devlet okullarında görev yapan 23 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan öğretmenlerden yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak veriler elde edilmiştir. Bu veriler betimsel ve içerik analizine tabi tutularak bulgular yorumlanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre sosyal sermaye unsurlarından sosyal ağlar ve güven okullarda yenilikçi bir iklim oluşmasına katkı sağlamaktadır. Sosyal ağların, bilgiye erişim noktasında önemli bir etken olduğu katılımcılar tarafından ifade edilmektedir. Ayrıca sosyal ağlar öğretmenler arasında yeni fikirlerin paylaşılmasını ve yeniliklerin yayılmasını kolaylaştırmaktadır. Okulda oluşan güven ortamı sayesinde ise çalışanlar fikirlerini rahatça ifade edebilmektedirler. Bununla birlikte okul yöneticilerinin desteği, öğretmenlerin yenilikleri uygulamada istekli olmaları, ortak çalışmalar yaparak okuldaki yenilikçi uygulamalara aktif katılım göstermeleri yenilikçi iklimin oluşmasına katkı sağlamaktadır.

Abstract:
Current developments in the field of education necessitate the handling of educational practices in an innovative perspective. It is important for schools that provide human resources to society to have an innovative approach in terms of the applicability of innovations. Providing an innovative environment in schools is only possible if employees adopt and follow change and innovation. The fact that individuals are in communication with each other and take part in joint work enables the dissemination of new information and developments in the field of education. Social capital, which is considered an approach that supports individual and organizational development, emerges with the existence of social networks, trust, and certain rules within the organization. The realization of innovations is possible with the existence of a suitable organizational environment. In the formation of an innovative environment, the contribution of social capital, which includes social networks, norms, and trust, is important. In this context, this study focuses on the elements of social capital that support the formation of an innovative environment in schools.
The qualitative research method was used in the study. The study group was formed using criterion sampling and snowball sampling methods. The participants of the study consisted of 23 teachers working in public schools in Kocaeli province. Data were obtained from the teachers participating in the study using a semi-structured interview technique. These data were subjected to descriptive and content analysis, and the findings were interpreted. According to the results of the research, social networks and trust, which are among the elements of social capital, contribute to the formation of an innovative climate in schools. Participants stated that social networks are an important factor in accessing information. In addition, social networks facilitate the sharing of new ideas and the spread of innovations among teachers. Thanks to the environment of trust in the school, employees can express their ideas freely. In addition, the support of school administrators, teachers' willingness to implement innovations, and their active participation in innovative practices in the school through collaborative work contribute to the formation of an innovative environment.