Akciğer kanserli hastalarda primer tümör ve karaciğer metastazlarının pozitron emisyon tomografisi ile semikantitatif olarak değerlendirilmesi
Semiquantitative evaluation of primary tumor and liver metastasis in patients with lung cancer by positron emission tomography
Yazar: SALİM AKSOY
Danışman: PROF. DR. ALİ SARIKAYA
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Onkoloji = Oncology ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Akciğer = Lung ; Akciğer neoplazmları = Lung neoplasms ; Karaciğer neoplazmları = Liver neoplasms ; Neoplazm metastazları = Neoplasm metastasis ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed

Özet:
Akciğer kanseri, tüm dünyada hem erkekte hem kadında kansere bağlı ölümlerin başta gelen nedenidir. Tümörün evresi akciğer kanserinin prognozunu belirlemede hala en önemli faktördür. Akciğer kanserinde, florodeoksiglukoz pozitron emisyon tomografisi tanı ve evrelemede, radyoterapi ve kemoterapi yanıtının değerlendirilmesinde günümüzde önemli moleküler görüntüleme yöntemidir. Bizim çalışmamızın amacı, primer akciğer kanseri ile karaciğer metastazı ilişkisinin pozitron emisyon tomografi görüntüleme ile ilişkisinin incelenmesi hedeflendi.Çalışmamızda Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı'nda Kasım 2009 ile Temmuz 2011 tarihleri arasında başvuran tanı almış akciğer kanserli 92 hastanın verileri retrospektif olarak değerlendirildi.Çalışmaya alınan 89 erkek ve 3 kadın hastanın yaş aralığı 41 ile 82 (ortalama: 63,24 ±9,04) arasında değişmekteydi. Bu hastaların 23'ü küçük hücreli akciğer kanseri (%25,0), 69'u küçük hücreli dışı akciğer kanseri (%75,0) idi. Ayrıca bu hastaların 37'si karaciğer metastazı olan hasta (%40,2), 55'i ise karaciğer metastazı olmayan hasta (%59,8) idi.Tüm olgularda; primer tümörün maksimum standart uptake değeri ile primer tümör boyutu arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmaktadır (p<0,001).Primer tümör boyutu ile karaciğer metastazı arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0,05).Karaciğer metastazı olanlarda primer tümörün maksimum standart uptake değeri, karaciğer metastazı olmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde düşük olduğu saptandı (Tüm olgularda p=0,008; küçük hücreli dışı akciğer kanseri olgularında p=0,037). Yine tüm olgularda, primer tümör maksimum standart uptake değeri 10'nun altında olan hasta grubunda karaciğer metastazı, 10 ve üstü olan gruba göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha fazla saptanmıştır (p<0,001). Benzer şekilde primer tümör maksimum standart uptake değeri değeri 10'nun altında olan hasta grubunda kemik metastazı, 10 ve üstü gruba göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha fazla saptanmıştır (p=0,002).Küçük hücreli akciğer kanseri hastalarında karaciğer metastazı varlığı, küçük hücreli dışı akciğer kanseri hastalarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde fazla saptanmıştır (p=0,005). Küçük hücreli akciğer kanseri olgularında karaciğer metastaz sayısı, küçük hücreli dışı akciğer kanseri hastalarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde fazla saptanmıştır(p=0,002).Karaciğer metastazı olan hastalarda, primer tümör maksimum standart uptake değeri değeri ile karaciğer metastaz maksimum standart uptake değeri değeri arasında istatistiksel olarak anlamlı korelasyon saptanmıştır (p=0,003).Primer tümörün maksimum standart uptake değeri düşük olanlarda karaciğer metastazı anlamlı bir şekilde fazla saptanmasına karşın, bu konu üzerine yapılmış çalışma bulunmadığından, akciğer kanserinde primer tümörün maksimum standart uptake değerinin karaciğer metastazı ile ilişkisine ve hastalığın evresine yönelik prospektif, çok merkezli, geniş hasta sayılarıyla yapılacak ileri çalısmalara ihtiyaç olduğu görülmektedir.

Abstract:
Lung cancer remains the leading cause of cancer death worldwide in both man and woman. The stage of tumor is still the most important factor in determining the prognosis of lung cancer. In lung cancer, fluorodeoxyglucose positron emission tomography is now an important molecular imaging tool, for diagnosis and staging, estimating radio-therapeutic or chemotherapeutic responses. The purpose of our study, to evaluate the relationship between primary lung cancers on positron emission tomography and liver metastasis.The data of 92 lung cancer patients, pathologically diagnosed either small cell lung cancer or non-small cell lung cancer, admitted to the Department of Nuclear Medicine, School of Medicine, University of Trakya between November 2009 and July 2011 were retrospectively analyzed.There were 89 males and 3 females, ranging in age from 41 to 82 years with an average of 63,24±9,04 years. Histological distribution of patients was as follows: 23 (25.0 %) small cell lung cancer and 69 (75.0%) non-small cell lung cancer. In addition, 37 patients (40.2%) had liver metastases and liver metastasis was no found in 55 patients (59.8%).In all cases, there was statistically significant relationship between primary tumor size and the primary tumor maximum standardized uptake value (p<0.001).There was no significant relationship between the size of the primary tumor and liver metastasis (p> 0.05).In all cases and non-small cell lung cancer patients, maximum standard uptake value of primary tumor in patients with liver metastasis was found to be significantly lower than without liver metastasis (In all cases, p = 0.008; non-small cell lung cancer patients, p = 0.037). Liver metastasis was significantly more frequent in the low maximum standard uptake value group (65%, 21/32) than of the high maximum standard uptake value group (26%, 16/60), (p<0.001). Similarly, bone metastasis was significantly more frequent in the low maximum standard uptake value group (59%, 19/32) than of the high maximum standard uptake value group (26%, 16/60), (p=0.002).Liver metastasis was statistically significant more frequent in the small cell lung cancer than non-small cell lung cancer (p=0.005). Number of liver metastasis was detected statistically significant more in the small cell lung cancer than non-small cell lung cancer (p=0.002).In patients with liver metastasis, there was statistically significant relationship between maximum standard uptake value of primary tumor and maximum standard uptake value of liver metastasis (p=0.003).In our study, liver metastasis was detected significantly more frequent in maximum standard uptake value of primary tumor, low value than higher value, although there are no studies done on this subject. Therefore multicentric studies with larger patients groups are needed to identify parameters effecting Fluoro-2-deoxy-D-glucose uptake, number of liver metastasis and standard uptake value of liver metastasis with prognosis in lung cancer.