Kilis ilinde yetiştirilen bazı zeytin çeşitlerinin farklı hasat zamanlarına göre tane özellikleri ile yağ veriminin araştırılması
Investigation of frit characteristics and oil yields of olive ciutlvars grown in Kilis province according to different harvest times
Yazar: EYYÜP ATAMAN
Danışman: PROF. DR. NAZIM ŞEKEROĞLU
Kilis 7 Aralık Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Kilis ili ve yöresinde uzun yıllardır yetiştirilen Kilis Yağlık ve Saurani zeytin çeşitleri ile son yıllarda yörede yetiştiriciliği yaygınlaşan Arbequina ve Gemlik zeytin çeşitlerinin farklı olgunlaşma dönemlerine göre meyve özellikleri ile yağ verimleri kıyaslamalı olarak incelenmiştir. Kilis ili sınırları içerisinde en yaygın yetiştiriciliği yapılan zeytin çeşidi Kilis Yağlık olup, bu yerel zeytin çeşidinin bir takım üstün özellikleri olmakla birlikte şiddetli periyosidite ve tanelerindeki boncuklaşma gibi bazı dezavantajları da bulunmaktadır. Kilis yağlık çeşidine alternatif olarak üretilen Saurani,  Arbequina ve Gemlik zeytin çeşitlerinin Kilis ili sınırları içerisinde yetiştiriciliğinin yapılması bölge zeytinciliği açısından bir farklılık oluşturmaktadır. Bu çalışmada; Kilis ilinde yetiştirilen Kilis Yağlık,  Saurani,  Arbequina ve Gemlik zeytin çeşitleri 1 Ekim, 1 Kasım ve 1 Aralık tarihlerinde hasat edilerek çeşitlerin meyve özellikleri ile yağ verimi kıyaslanmıştır.

Çalışma sonucunda, zeytin tanelerinin hasat dönemi ilerledikçe incelenen tüm çeşitlerde irileştiği,  tanelerin ağırlıklarının 2.21 – 9.04 g aralığında değişim gösterdiği, en küçük meyve tanesine sahip olan çeşidin Arbequina, en iri meyve tanesine ise Saurani zeytin çeşidinin sahip olduğu tespit edilmiştir. Çeşitler arasında yağ oranı açısından oldukça geniş bir varyasyon olduğu tespit edilmiş olup, en yüksek yağ oranının %29.89 ile Kilis Yağlık, en düşük yağ oranının ise %17.76 ile Gemlik çeşidinde olduğu belirlenmiştir. Yağ oranının, genel olarak, tüm çeşitlerde hasat zamanı ilerledikçe olgunlaşma ile birlikte artış gösterdiği tespit edilmiştir.  

Anahtar Sözcükler: Zeytinyağı, Kilis Yağlık,  Saurani,  Arbequina, Gemlik, Yağ Verimi

Abstract:
In this study, fruit characteristics and oil yields of Kilis Yağlık and Saurani olive cultivars grown in Kilis province for many years, and Arbequina and Gemlik olive cultivars, which have become popular in the region in recent years, were investigated comparatively. Kilis Yaglik is the most widely cultivated olive variety within the borders of Kilis province, and this local olive cultivar has some superior features, as well as some disadvantages such as severe periodicity and pilling in the grains. The production of Saurani, Arbequina and Gemlik olive cultivars, which are produced as an alternative to Kilis oil cultivar, within the borders of Kilis province creates a difference in terms of olive cultivation in the region. In this study; Kilis Yaglik, Saurani, Arbequina and Gemlik olive cultivars grown in Kilis were harvested on October 1, November 1 and December 1, and fruit characteristics and their oil yields were compared.

In conclusion, it was determined that as the harvest period progressed, the olive grains became larger in all the examined cultivars, the weight of the fruits varied between 2.21 - 9.04 g, the cultivar with the smallest fruit size was Arbequina, and the largest fruit size was the Saurani. It was determined that there was a wide variation in terms of oil content among the cultivars, the highest oil rate was found in Kilis Yaglik with 29.89%, and the lowest oil rate was in Gemlik variety with 17.76%. It has been determined that the oil content, in general, increases with maturation as the harvest time progresses in all cultivars.

Keywords: Olive oil, Kilis Yağlık,  Saurani,  Arbequina, Gemlik, Oil yield