Ağ ekonomisinde teknoloji ve rekabet ilişkisinin analizi
Analysis of relationship between technology and competition in network economy
Yazar: ABDULVAHAP ÖZCAN
Danışman: PROF.DR. HÜSNÜ ERKAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bilgi toplumuna geçi. süreci ekonomik hayat+ her alanda etkilerken,firmalar+n/endüstrilerin rekabete bak+. aç+lar+ da de3i.mi.tir. Özellikle rekabetalan+nda yo3un bilgi kullan+m+na ve Ar-Ge faaliyetlerine temel olmak üzeregeli.en bilgi/yenilik rekabeti, firmalar+n sürekli olarak teknolojik yenilikyapmalar+na dayanmaktad+r. A3 ekonomisinin temel özelli3i çerçevesindeteknolojik yenilikler, firmalar/endüstriler aras+nda kar.+l+kl+ etkile.imedayanan a3 örgütlenmeleri ile art+msal bir .ekilde gerçekle.mektedir.Buradan hareketle bu çal+.man+n uygulama bölümünde a3 ekonomisindeteknolojik etkile.im modeli kurgulanm+.; bu kurgu çerçevesinde ?ülkeekonomileri aç+s+ndan sürdürülebilir büyüme ile sürdürülebilir rekabetiaç+klamaya yönelik endüstriyel geli.menin temel dinami3i, a3 ekonomileriyle(teknolojik etkile.im) aç+klanan talep çeki.li ve teknoloji iti.li yenilikler? oldu3uhipotezi test edilmi.tir. Türk Otomotiv Endüstrisindeki teknolojik de3i.meyiaç+klamaya yönelik olarak geri ba3lant+l+ oldu3u sektörlerdeki teknolojikde3i.me referans al+nm+.t+r.Elde edilen analitik bulgulara göre; otomotiv endüstrisindeki teknolojikde3i.me, hem sektörün kendisi hem de a3 etkile.imi içinde bulundu3u geriba3lant+l+ sektörlerdeki teknolojik de3i.meyle aç+lanabilmektedir. Ayr+caotomotivdeki teknolojik de3i.me ise geri ba3lant+l+ oldu3u sektörlerdekiteknolojik de3i.meyi de etkileyerek bir kar.+l+kl+ etkile.im ili.kisi oldu3u tespitedilmi.tir. Teorik çerçeveye uygun olarak otomotiv endüstrisindeki teknolojikde3i.menin geri ba3lant+l+ oldu3u sektörlerdeki teknolojik de3i.medenetkilenmesi, teknoloji iti.li yenilik; otomotivin geri ba3lant+l+ sektörlerdeteknolojik de3i.meye neden olmas+ ise talep çeki.li yenilik olarakde3erlendirilmi.tir. Di3er taraftan sektördeki teknolojik de3i.menin, yinesektörün rekabet gücüne etkisi incelendi3inde, teknolojik de3i.me ile rekabetgücü aras+nda kar.+l+kl+ bir etkile.im oldu3u görü.ü do3rulanm+.t+r. Ancakteknolojik de3i.menin rekabet gücü üzerindeki etkisinin zay+f oldu3ugörülmü.tür. Sektördeki rekabet gücünün, teknolojik de3i.menin yan+ s+rad+.sal de3i.kenler taraf+ndan aç+klanabilece3i görü.ü yads+nmamal+d+r.Anahtar Kelimeler: 1) A Ekonomisi, 2) Ürün ve Süreç Yenili i, 3)Rekabette YeniYakla mlar, 4)Teknolojik Etkile im Modeli, 5) VZA ve VAR Modelleri

Abstract:
While the process of entering the knowledge based society affectseconomy in all aspects, the opinion of the firms/industries about competition haschanged. Particularly the knowledge/innovation competition developed as abasis to the activities of using information intensively in the field of competitionand of research and development depends on making technological innovationof firms consistently. Technological innovations within the framework of thebasic feature of the network economy evantuate in parallel with networkorganizations based on the mutual interaction among firms/industries.At this point, in the empirical section of this study, technologicalinteraction model in the network economy has been edited and the hypothesis of?the main dynamic of industrial development aiming at explaining sustainablegrowth and sustainable competition is demand-pull and technology-pushinnovations arose from network economies (technological interaction) in termsof national economies? has been tested within the framework of the so-calledediting. In order to explain the technological changes in automotive industry inTurkey, the technological alterations in the sectors which have backwardlinkage with the aforesaid industry has been taken into account.To the findings obtained, the technological change in automotiveindustry arises from both sector itself and the technological changes in thesectors which have backward linkage with automobile sector in the networkinteraction. Besides the change in the automotive sector affects also the sectorswhich have backward linkage with the automotive sector. So, it can be said thatthere is a mutual interaction among the sectors in question. In accordance withtheoretical framework, it has been evaluated as technology-push innovationwhen the technological change in the automotive sector is affected by the sectorswhich have backward linkage with the so-called sector and it has been evaluatedas demand pulled innovation when the changes in the automotive sector causetechnological changes in the sectors which have backward linkage with it.Otherwise, it has been verified that there is a mutual interaction betweentechnological change and competition power by studying the effects oftechnological changes in automotive sector to its own competition power. But, ithas also been showed that the effect of technological change in the competitionpower is weak. Another point not to be sneezed at all is the opinion thatcompetition power of the automotive sector can be explained by the exogenousvariables besides the technological change.KEY WORD: 1) Network Economy, 2) Product and Process Innovation, 3)New Approaches in Competition, 4) Technological Interaction Model, 5) DEA andVAR Models