Obezitesi olan akşamcıl kronotipteki bireylerde iki farklı diyet yaklaşımının etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of two different dietary approaches in obese individuals with the evening chronotype
Yazar: ÇİĞDEM BALCI
Danışman: Prof. Dr. VOLKAN DEMİRHAN YUMUK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Beslenme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases

Özet:
Obezite, dünyada prevalansı giderek artan kronik, yineleyen, çok faktörlü bir hastalıktır. Sirkadiyen ritimlerin zamanlanmasındaki bireysel davranış farklılıkları kronotip çeşitliliğini oluşturur. Akşamcıl kronotipte olmak, obezite oluşumunda önemli bir risk faktörüdür. Tıbbi beslenme tedavisinin, obezitenin tedavisindeki rolü önemlidir. Bu çalışmanın amacı, obezitesi olan akşamcıl kronotipteki bireylere uygulanan iki farklı diyet yaklaşımının, diyet öncesi ve sonrası ölçülen antropometrik ölçümlerde yaratacağı etkiyi karşılaştırmaktır. Araştırma, Mart 2023-Mayıs 2023 tarihleri arasında, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Diyabet ve Obezite Polikliniği'ne başvuran, obezitesi olan akşamcıl kronotipteki 40 gönüllü bireyle yürütülmüştür. Antropometrik ölçümlere etkisi karşılaştırılmak istenen iki farklı diyetin planlanması ve uygulanması için katılımcılar 2 gruba ayrılmıştır. Sabah grubundakilerin (n=20) günlük aldıkları kalorinin öğünlere dağılımı kahvaltı/öğle/akşam için %45/%35/%20, Akşam grubundakilerin (n=20) ise kahvaltı/öğle/akşam için %20/%35/%45 olarak hesaplanmıştır. Katılımcılar 4 hafta boyunca diyetisyen tarafından takip edilmiş, ilk görüşme ve son görüşme sırasında alınan antropometrik ölçümlerindeki değişim ölçülmüştür. Sonuçlar incelendiğinde,  hem Sabah grubundaki katılımcıların hem Akşam grubundaki katılımcıların vücut ağırlığı, beden kütle indeksi, bel çevresi, kalça çevresi, bel/kalça çevresi oranı, vücut yağ kütlesi, vücut yağsız doku kütlesi ve vücut yağ oranı değerleri ön test-son test arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.001). Çalışmamızda, gruplar arası antropometrik ölçümlerdeki değişim karşılaştırıldığında ise vücut ağırlığı (4,58±1,06 kg; 3,81±1,13 kg), BKİ (1,78±0,43kg/m²; 1,38±0,42 kg/m²), bel çevresi (4,22±1,18 cm; 3,45±1,23 cm), vücut yağ kütlesi  (3,16±0,82 kg; 2,45±0,74 kg)  ve vücut yağ oranı (%1,60±0,56; %1,07±0,53) değerlerinde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gözlenmiştir (p<0.05). Gruplar arası kalça çevresi (2,22±1,06 cm; 1,65±0,93 cm), bel/kalça çevresi oranı (0,01±0,01; 0,01±0,01) ve vücut yağsız doku kütlesi (1,42±0,50 kg; 1,36±0,58 kg) değişimleri karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0.05). Çalışmamızın sonucuna göre, obezitesi olan ve akşamcıl kronotipte olan bireylerde tıbbi beslenme tedavisi planlanırken, günlük alınan kalorinin dağılımının sabah öğününde ağırlık göstermesinin faydalı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Obesity is chronic, relapsing multifactorial disease that has a rising trend globally. Individual behavioral differences due to the timing of circadian rhythms create the chronotype diversity. People with evening chronotype have a higher risk for obesity than other individuals. The role of medical nutrition therapy in obesity management is highly significant. The aim of this study is to compare the differences between two different diets applied to individuals with evening chronotype and obesity in regards to anthropometric measurements taken before and after the beginning of dietery approaches. The research was conducted between March 2023 and May 2023 with 40 volunteers having evening chronotype and obesity, who applied to the Diabetes and Obesity Outpatient Clinic at Istanbul University-Cerrahpaşa Faculty of Medicine. Participants were divided into two groups with the two different diets whose effects on anthropometric measurements were to be compared. The daily calorie intake distribution of those in the Morning Group (n=20) was planned as (breakfast/lunch/dinner; %45/%35/%20), and those in the Evening Group (n=20) as (breakfast/lunch/dinner; %20/%35/%45). Participants were followed by a dietitian for 4 weeks, and the changes in anthropometric measurements taken during the first and last interview were recorded. Statistically significant (p<0.001) differences between the pre-diet and post-diet body weight, Body Mass Index (BMI), Waist Circumference (WC), Hip Circumference, Waist/Hip circumference ratio (WHR), Fat Mass (FM), Fat Free Mass (FFM) and body fat ratio measurements among Morning and Evening group participants were observed. In our study, when the changes in anthropometric measurements between the groups were compared, a statistically significant difference was found between the groups in body weight (4,58±1,06 kg; 3,81±1,13 kg), BMI (1,78±0,43kg/m²; 1,38±0,42 kg/m²), WC (4,22±1,18 cm; 3,45±1,23 cm), body fat mass (3,16±0,82 kg; 2,45±0,74 kg) and body fat ratio (%1,60±0,56; %1,07±0,53) (p<0.05). There is no statistically significant difference when hip circumference (2,22±1,06 cm; 1,65±0,93 cm), WHR (0,01±0,01; 0,01±0,01) and FFM (1,42±0,50 kg; 1,36±0,58 kg) changes are compared between groups (p>0.05). According to the results of our study, it is thought that it would be beneficial to have a high daily calorie intake in the morning meal when planning medical nutrition treatment for individuals with obesity and evening chronotype.