Yığma binalarda yatay yük hesabına esas kesme performansının deneysel olarak belirlenmesi
An experimantal study on determination of shearperformance relate to lateral load calculation in
Yazar: ORHAN GAZİ ODACIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ORHAN DOĞAN
Kırıkkale Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Ülkemiz, bulunduğu konum itibariyle sosyal ve ekonomik yönden ciddi
hasarlar veren, kapanması güç yaralar açan deprem gibi büyük bir tehlike ile
karşı karşıyadır. Yaklaşık olarak 80 milyon nüfusa sahip olan Ülkemiz
nüfusunun %96‟dan fazlasının birinci derece deprem kuşağında hayatlarını
sürdürdüğü ve özellikle Ülke nüfusunun ve ekonomisinin yoğunlaştığı bu
bölgelerde maddi ve manevi kayıpların azaltılması için genel yapı stokunun
depreme karşı daha korunaklı olması gerekmektedir.
Ülkemizin konut stokunun yaklaiık %90‟ını betonarme, yığma binalar
oluşturmaktadır. Ülkemizde inşaat teknolojisinin gelişmesine paralel olarak
artan çok katlı betonarme binalar öncesinde, 20. Yüzyılın sonlarına kadar
yaygın olarak yapılan ve şu anda kırsal bölgelerde daha çok tercih edilen
yığma binalar, Ülkemizin genel yapı stokuna oranla önemli bir orana sahiptir.
Yığma binalarda duvarları oluşturan ana malzemeler tuğla ve örgü harcı olup,
taşıyıcı olan yığma duvarlarının, yanal deprem kuvvetine karşı betonarme
karkas binalara oranla daha rijit olduğu için, deprem riski en düşük 4.
dereceden deprem bölgesinde bile bodrum artı 4 normal kattan daha yüksek
olmasına müsaade edilmemektedir. 
Bu çalışmada, yanal kuvvetler içerisinde en büyüğü olan deprem kuvvetlerine
karşı, örnek binanın deprem performansı yapılırken, TDY2007‟den farklı
olarak, Eurocod-6‟da da ön plana çıkan örgü harcının mekanik özelliklerinin
dikkate alınması gerektiği araştırılmıştır.
Örgü tuğlasının cinsine ve boşluk oranına değil de çimento ve kireç katkılı
örgü harcının kesme dayanımına göre analiz edilmesi gerektiğinden
hareketle, örnek olarak seçilen bir binada, farklı amaçlarla farklı grup ve
sayıda tek ve çift yönlü yükleme deneyleri yapılmıştır.
Binanın hem elle hem de 3-D bilgisayar modellemeleri yapılmış ve TDY2007
ye uygun olarak analizleri yapılmıştır. Elde edilen deneysel verilere oranla,
halihazırda şartnamelerimizde dikkate alınan duvar düşey yük sürtünme
katsayısı benzer sonuçlar verirken, çatlama dayanımı bakımından 1/3
oranında düşük emniyet gerilmesi ile daha güvenli tarafta kalacak şekilde
binaların deprem performans analizinin yapıldığı görülmüştür.

Abstract:
Due to our country‟s location, it is under a great risk of earthquakes and
potential unrecoverable social and economical damages. Our country has a
population of approximately 80 million and more than 96 percent of this
population lives in first degree earthquake zones. Therefore, to decrease
pecuniary loss and intangible damages at these high population density
zones, earthquake resistant structures must be designed and constructed.
Approximately 90 percent of existing buildings in our country are reinforced
concrete and masonry buildings. Before the increase in quantity of multi
storey reinforced concrete buildings in parallel with the development in
construction technology, masonry buildings were commonly constructed until
the end of the 20th century. Nowadays masonry buildings are usually
preferred at rural areas and have a considerable amount in total building
stock.
Brick and mortar are the main materials used in masonry building
construction. In comparison to reinforced concrete buildings, masonry
buildings show more rigid behavior under lateral earthquake loads. As a 
consequence, it is not allowed to construct basement plus four storey
buildings even at 4th degree low risk earthquake zones.
In this study, mechanical properties of masonry mortar was investigated in
accordance with Eurocod-6 apart from the earthquake performance of a
sample building under the seismic load which is the ultimate lateral load.
Single and double sided loading tests were performed in different groups and
numbers for different purposes in a sample building. Shear strength of
cement and lime added masonry mortar was taken in the consideration
instead of brick type and void ratio of bricks in all tests.
Both the hand calculation and 3-D computer model analyzing of building
were studied according to TDY2007. Experimental data obtained, show
similar results with the wall vertical load friction coefficient which is currently
used in the specifications. Seismic performance analysis of the buildings was
carried out with a 1/3 low allowable stress of cracking strength on the safer
side