Amerikan vizyon oluşturma yöntemlerine ve M.E.B standartlarına uygun stratejik plan hazırlama sürecinin incelenmesi bir örnek olay çalışması
Preparing a strategic plan according to the standards of MEB and American vision creating techniques- a sample study
Yazar: ELİF BİLGİN
Danışman: PROF. DR. AYŞEN BAKİOĞLU
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Eğitim = Education ; Milli Eğitim Bakanlığı = Ministry of National Education ; Planlama = Planning ; Standartlar = Standards ; Stratejik planlama = Strategic planning ; Vizyon = Vision

Özet:
Ulusal sınırları tanımayan, dünyanın her köşesindeki her kurumu etkileyen küreselleşme, kar amacı gütmeyen eğitim örgütlerini de etkisi altına almıştır. Rekabetin kıyasıya yaşandığı günümüz dünyasında eğitim örgütlerinin ayakta kalması, geleceği görmelerine ve gerekli tedbirleri almalarına bağlıdır. Bunun için eğitim kurumlarının kendilerini iyi tanımaları; vizyon, misyon ve değerlerini oluşturmaları, hedef ve amaçlarını belirleyip eylem ve değerlendirme planları hazırlamaları gerekmektedir.Eğitim örgütlerinde stratejik planlamaya yönelik var olan durumu, Amerikan eğitim örgütlerinde uygulanan stratejik plan süreçleriyle kıyaslayarak ortaya çıkarmayı amaçlayan bu çalışmada nitel veriler, Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü Yönetimi Değerlendirme ve Geliştirme Dairesi Başkanlığı (YÖDGED) tarafından 2001 yılı içerisinde adı geçen birimdeki konu ile ilgili uzmanlar tarafından geliştirilen öğrenci memnuniyeti, veli memnuniyeti ve çalışan memnuniyeti anketleriyle desteklenmiştir.İlgili literatür taramasından sonra, Amerikan eğitim örgütlerinde kullanılan stratejik vizyon oluşturma yöntemlerinden Trend Değer Biçimi, Senaryo Planlaması, Delphi Tekniği ve Crawford Slip Metodu'nu kullanılarak görev yapılan okulun stratejik planlamasını yapmakla görevli stratejik takımı belirlemek için kullanmıştır.Belirlenen takımın stratejik plan yapabilmesi için ihtiyaç duyduğu çevre analizi için nitel verilerin ve nicel verilerin toplandığı iki aşamalı bir araştırma yapılmıştır. Öncelikle nitel verilere ulaşmak istemiş, bunun için Crawford Slip Metodunu kullanmıştır. Araştırmacı, takım üyelerinden metoda uygun şekilde verdiği kâğıtlara okulun sorunlarını yazmalarını istemiştir.Çalışma sonunda kâğıtlar toplanıp, takım üyelerinin yazdığı sorunlar kategorize edilip ortak ifadeleri belgelendirilmiştir. Çıkan sonuçlar, takım üyelerine önceden bildirilmiş, birkaç gün sonra da aynı metot sorunların çözümü için uygulamıştır.İkinci aşamada, Milli Eğitim Bakanlığı'nın (MEB) her okulda uygulattığı 18 alt boyut ve 67 önermeden oluşan öğrenci memnuniyet anketi 436 öğrenciye, 16 alt boyut ve 57 önermeden oluşan veli memnuniyet anketi 393 veliye, 6 alt boyut ve 28 önermeden oluşan çalışan memnuniyeti anketi 47 öğretmene okul yönetimi tarafından uygulanmıştır. Okul yönetimi tarafından uygulanan anketlerdeki verilerin çözümlenmesi frekans ve yüzde hesabı kullanılarak yapılmış ve sonuçları yorumlanmıştır. Çevre analizi yapmak için uygulanan bu anketlerde yüzdesi %67'den düşük çıkan sorular, okulun stratejik planlamada ağırlık vermesi gereken gelişmeye açık alanlarını ortaya çıkarmıştır.Stratejik planlaması yapılacak eğitim kurumunun sosyal durumunu, bütçesini, tarihsel gelişimini, başarı durumunu, görev dağılımını, toplam kalite ile ilgili belgeleri inceleyerek stratejik planlama için hazırlık yapılmıştır. Yapılan çevre analizi sonucunda eğitim kurumunun amaçları ve hedefleri ile eylem ve değerlendirme planları belirlenerek Amerikan vizyon geliştirme yöntemlerinin ve M.E.B'nın standartlarının kullanıldığı örnek bir stratejik plan hazırlamıştır.

Abstract:
Passing over the boundaries of nations and effecting all the institutions situated at every corner of the world, Globalization has taken the educational institutions which are non-profit organisations, under effect. In the world where rivalry has become a life style, the salvation of educational institutions depends on their anticipating the future and taking necessary precautions. Therefore the educational institutions have to know themselves well; create their values, vision and mission; state their aims and goals and prepare evaluating plans.The aim of this research is to state the situation of strategic planning in Turkish educational institutions by benchmarking the strategic plans applied in American educational organisations and supporting this data with the surveys of parent; student and teacher gratification surveys prepared by the Ministry of National Education General Directorate of Personnel Management Assessment and Development Department (YÖDGED) in 2001.After the scanning of the related literature, the techniques of Trend Extrapolation, Scenario Planning, Delphi Technique and Crawford Slip Method which are used in American educational institutions, are applied to the teachers of the school the Researcher works in order to assign the strategic team.Two staged research was done in order to gather the information of environment that the strategic team needed. In order to acquire qualitative data, the Crawford Slip Method was applied to the strategic team. According to the method, small papers were given to the strategic team in order to find out the strategic problems of the school.In the end of the process, the papers were collected, were categorized into groups and the common beliefs were written. The results of the process were declared to the group. A few days later, the same process was applied to the group in order to acquire the data of the solutions of the strategic problems.In the second stage, the surveys which the Ministry of Education wants to be applied in all schools were applied to 436 students, 393 parents and 47 teachers. The student survey has 18 sub sizes and 67 provisos, the parent survey has 16 sub sizes and 57 provisos and teacher survey has 6 sub sizes and 28 provisos. The data of surveys was analyzed and interpreted by using frequency and percentage calculations.Preparations for the strategic planning were made by investigating the documents of the social situation, budget, the historical development, the proportion of sucess, the distrubition of tasks, the folder of total quality of the school. With the data acquired from the documents and the scanning of the environment, a sample strategic planning convenient to the standards of the Ministry of Education and the American techniques of vision creating was prepared.