Otolog kök hücre nakil alıcılarında merkezi venöz katater ilişkili trombotik komplikasyon gelişme sıklığı ve risk faktörleri
The incidence and risk factors for central venous catheter related thrombotic complications in autologous hematopoietic stem cell transplantation
Yazar: BAHAR UNCU ULU
Danışman: DOÇ. DR. ŞAHİKA ZEYNEP AKI
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Hematopoetik kök hücreler = Hematopoietic stem cells ; Hücre nakli = Cell transplantation ; Kateterizasyon = Catheterization ; Kateterizasyon-periferik = Catheterization-peripheral ; Kök hücreler = Stem cells ; Tromboz = Thrombosis

Özet:
Hematopoetik kök hücre nakil (KHN) alıcılarında merkezi venöz katater ilişkili trombotik komplikasyon gelişme sıklığı ve risk faktörleri hakkında kapsamlı veri bulunmamaktadır. Çalışmamızda Eylül 2003- Nisan 2014 tarihleri arasında Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kök Hücre Nakil Ünitesinde otolog KHN yapılmış toplam 306 hastanın dosya kayıtları kök hücre mobilizasyonu ve nakil sürecinde merkezi venöz katater ilişkili trombotik komplikasyon gelişme sıklığı ve risk faktörleri açısından değerlendirilmiştir. Kök hücre mobilizasyonu sırasında merkezi venöz kateter ilişkili tromboz 12 hastada (% 3,9) ve kök hücre nakil döneminde 24 hastada (% 7,8) saptanmıştır. Merkezi venöz katater ilişkili trombotik komplikasyon mobilizasyon sürecinde ortanca 14 günde (aralık 4- 48 gün) ve nakil sürecinde ortanca 18 günde (aralık 3- 33) ortaya çıkmıştır. Merkezi venöz katater ilişkili trombotik komplikasyon gelişimi üzerinde yaş, cinsiyet, tanı, nakil öncesi hastalık durumu, önceden geçirilmiş tromboemboli öyküsü, mobilizasyon vs kök hücre nakli için kataterin takılmış olması, katater kalış süresi, vücut kitle indeksi (VKİ), Faktör V Leiden ve protrombin gen mutasyonu ve nakil öncesi D-dimer düzeyinin etkili olmadığı gösterilmiştir. Kataterin sol tarafa takılması ve katater enfeksiyonu varlığı katater ilişkili tromboz gelişimi üzerinde çok değişkenli analizde etkisini koruyan risk faktörleri olarak tespit edilmiştir (p<0,001). Hematopoetik kök hücre nakli yapılan hastalarda MVK ilişkili tromboz gelişmesinin risk faktörlerinin tanımlanması, tromboproflaksi uygulanacak hasta grubunun belirlenmesinde yol gösterici olacaktır.

Abstract:
The incidence and risk factors for central venous catheter related thrombotic complications in autologous hematopoietic stem cell transplantation is not well described. We retrospectively examined the incidence and risk factors for central venous catheter related thrombotic complications during both mobilization and transplantation in 306 hematopoietic stem cell transplantation recipients at Gazi University Faculty of Medicine Stem Cell Transplantation Unit between September 2003 and April 2014. The incidence of thrombotic complications was 3,9 % (12 patients) during stem cell mobilization and  7,8 % (24 patients) during stem cell transplantation. The median duration of central venous catheter until the development of thrombotic complications was 14 days (range 4- 48 days) in stem cell mobilization and 18 days (3- 33 days) in stem cell transplantation. Age, gender, primary diagnosis, pretransplantation disease status, previous history of venous thromboembolism, catheter replacement for mobilization vs transplantation, duration of catheter, body mass index, Factor V Leiden or prothrombin gene mutation and pretransplantation D-dimer level were not associated with central venous catheter related thrombotic complications. Left sided catheter replacement and catheter related infectious complications showed significant correlation with catheter related thrombotic events both in univariate and multivariate analysis. In hematopoietic stem cell transplantation patients identification of risk factors for central venous catheter related thrombotic complications may help to identify patient groups who have indications for thromboprophylaxis