Çocukluk çağı ruhsal travmalarının problem çözme becerileri, aile işlevselliği ve yaşam kalitesi üzerindeki rolü
The role of the childhood abuse and neglect on the problem solving skills, family functioning and the quality of life
Yazar: SENA NUR MİNEN
Danışman: DOÇ. DR. KENAN TOPAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile içi şiddet = Domestic violence ; Aile işlevleri = Family functions ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çocuk istismarı = Child abuse ; Çocuk istismarı-cinsel = Child abuse-sexual ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas

Özet:
Amaç: Çocukluk döneminde yaşanan ruhsal travmalar kişilerin erişkin yaşamında bedensel, ruhsal ve davranışsal sorunlara sebep olmaktadır. Bu durumdan etkilenebilecek becerilerden biri problem çözme becerisidir. Yapılan psiko-eğitim müdahaleleriyle geliştirilebilir bir beceri olan problem çözme becerisinin şiddetle mücadelede değiştirilebilir bir risk faktörü olabileceği düşünülmektedir. Bu nedenle kişilerin şiddet yaşantıları ile problem çözme becerilerinin ilişkili olup olmadığını araştırmak önemlidir. Bununla birlikte çocukluk çağındaki ruhsal travmaların kişilerin yaşam kalitesi ve kurdukları ailelerin işlevselliğini olumsuz etkileyeceği düşünülmektedir. Bu çalışmada birinci basamağa başvuran evli bireylerde çocukluk çağı ruhsal travmaları ile şimdiki şiddet yaşantıları, problem çözme becerileri, aile işlevselliği ve yaşam kaliteleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmaktadır. 

	Gereç ve yöntem: Bu araştırma 10 Ocak-31 Mart 2022 tarihleri arasında Adana İli Çukurova İlçesi'ne bağlı Dr. Aygül Karakeçi Aile Sağlığı Merkezi birimlerine kayıtlı 253 evli birey üzerinde gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların sosyodemografik verileri kaydedildikten sonra Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışmaları mevcut olan Çocukluk Çağı Ruhsal Travmaları Ölçeği, HITS Aile İçi Şiddet Ölçeği, Problem Çözme Envanteri, Aile İçin APGAR Ölçeği ve WHOQOL-Bref Yaşam Kalitesi Ölçeği yüz yüze görüşülerek uygulanmıştır. Veriler SPSS 26 programı kullanılarak analiz edildi. p<0,05 olan değerler anlamlı kabul edildi. 

	Bulgular: Çalışmaya katılanların yaş ortalaması 41,1± 10,9 idi. Çalışmaya katılan bireylerin %72,3 (n=183)'ü kadın, 70'i erkekti. Katılımcıların %12,3'ü düşük, %22,1 kişi orta, %65,6'sı ise yüksek eğitim seviyesine sahipti. Katılımcıların %37,5'i çalışmıyor, %52,2'si çalışıyor, %10,3'ü emekliydi. Katılımcıların %18,2'si düşük %38,7'si orta, %29,4'ü ise yüksek gelir seviyesine sahipti. Katılımcıların %88,1'i çekirdek aileye, %11,9'u geniş aileye sahipti. Katılımcıların Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği ortalama puanı 37,4±11,1 idi. Katılımcıların çocukluk çağı ruhsal travmaları puanı arttıkça problem çözme becerisi algısı, aile işlevselliği ve yaşam kalitesi puanları azalmaktaydı. Problem çözme becerileri algısı ve aile işlevselliği azaldıkça eşe şiddet uygulama ve eşten şiddet görme düzeyleri artmaktaydı. Eşe şiddet uygulama ve eşten şiddet görme arttıkça yaşam kalitesi puanları azalmaktaydı.

	Sonuç: Aile hekimleri birinci basamakta bireylerin tüm sağlık sorunlarında ilk teması ve açık erişimi sağlar. Bu çalışmada; çocukluk çağında ruhsal travmaları arttıkça problem çözme becerileri azalmakta ve katılımcıların bugün yaşadıkları şiddet artmaktaydı. Çalışmamızda problem çözme becerisinin şiddetle mücadele hususunda koruyucu ve değiştirilebilir bir faktör olabileceği bu nedenle odaklanılmaya değer bir unsur olduğu görülmüştür. Aile hekimlerinin bütüncül yaklaşım modeli çerçevesinde kendisine bağlı nüfusta çocukluk çağı ruhsal travmalarını ve eş şiddetini değerlendirerek ve danışmanlık vererek toplumda yaygın bir problem olan aile içi şiddetin azaltılmasına ve önlenmesine yönelik yaklaşımların iyileştirilmesi yönündeki çabalara destek sağlayabileceğini ümit ediyoruz.

Abstract:
Objective: Child abuse and neglect cause physical, mental and behavioral problems in later life. One of the skills that may be affected by maltreatment is problem solving skills. It is a skill that can be developed through psycho-educational interventions. It is also can be a modifiable risk factor in combating violence. The quality of life and the family functioning may be negatively affected. In this study, it is aimed to examine the relationships between childhood maltreatment and current violence experiences, problem-solving skills, family functionality and the quality of life in married individuals who apply to primary care.

	Material and method: This research was carried out on 253 married individuals registered to Dr. Aygül Karakeçi Family Health Center unit in Adana Province, between January 10 and March 31, 2022. After the sociodemographic data of the participants were recorded, the Childhood Mental Trauma Scale, HITS Domestic Violence Scale, Problem Solving Inventory, APGAR Scale for the Family, and WHOQOL-Bref Quality of Life Scale, for which Turkish validity and reliability studies were available, were administered by face-to-face interviews. Data were analyzed using the SPSS 26 program. Values with p<0.05 were considered significant.

	Results: The mean age of the participants in the study was 41.1± 10.9 years. 72.3% (n=183) of the individuals participating in the study were female and 70 were male. 12.3% of the participants had a low education level, 22.1% had a medium education level and 65.6% had a high education level. 37.5% of the participants were unemployed, 52.2% were working, 10.3% were retired. 18.2% of the participants had low income, 38.7% had medium income and 29.4% had high income. 88.1% of the participants had a nuclear family and 11.9% had an extended family. The mean score of the participants on the Childhood Traumas Scale was 37.4±11.1. As the childhood psychological trauma scores of the participants increased, their perception of problem solving skills, family functioning and quality of life scores decreased. As the perception of problem solving skills and family functionality decreased, the level of violence to the spouse and violence from the spouse increased. The quality of life scores decreased as the violence against the spouse and violence from the spouse increased.

	Conclusion: Family physicians provide the first contact and open access for all health problems of individuals in primary care. In this study; As the psychological traumas in childhood increased, their problem-solving skills decreased and perpetration and revictimization increased. In our study, it has been seen that problem solving skills can be a protective and modifiable risk factor in combating violence, therefore it is an element worth focusing on. We hope that family physicians can support efforts to improve approaches to reduce and prevent domestic violence, which is a common problem in society. Primary care doctors can manage this by evaluating childhood mental traumas and spousal violence in their dependent population and providing counseling within the framework of the holistic approach model.

Key words: Child abuse, domestic violence, problem solving, family, quality of life.