7,12-DMBA'nın karaciğer enzim aktiviteleri üzerine etkileri ile antioksidan vitamin E-Se'un koruyucu özelliklerinin incelenmesi /
Yazar: KADİR BATÇIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SAİT ÇELİK
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1998
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Enzim aktivitesi = Enzyme activity ; Karaciğer = Liver ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Serbest radikaller = Free radicals

Özet:
Serbest radikal biyokimyası son yıllarda birçok yönleri ile dikkatleri üzerinde yoğunlaştırmıştır. Serbest radikaller yapıları,fiziksel ve kimyasal özellikleri hücresel kaynakları,rol oynadıkları tepkimeler ve etkileri ile klinik durumların patogenezinde önemli rol oynarlar. Organizmada enerji elde etmek amacıyla oksijen yardımıyla glukozun karbondioksit ve suya kadar parçalandığı metabolik reaksiyonlar sırasında hidrojen atomları elektronlarla birlikte oksijen molekülüne taşınır ve su oluşur. Canlı organizmada bu işlem sırasında moleküller tekil oksijen,hidroksil,süperoksit anyonu vb. adlar alan ve reaktif oksijen türevleri olarak bilinen serbest radikaller oluşturmaktadır. Bu radikallerin tümünün bazı faydalı işlevlerinin yanı sıra biyolojik sistemler için oldukça zararlı oldukları bilinmektedir. Çünkü bu radikaller protein inaktivasyonuna, DNA'da oksidatif hasara ve lipid peroksidasyonuna neden olup hücrenin yapısal ve fonksiyonel bütünlüğünü bozarak hücreye zarar verirler. Canlı organizmayı oluşturan her hücrede adı geçen bu radikallere karşı süperoksit dismutai (SOD), katalaz (CAT), glutatyon peroksidaz (GSH-PX), glutatyon redüktaz (GSSGR) vb. enzimlerden oluşan radikal süpürücü enzim sistemi adı verilen bir savunma mekanizması ile A,E,C gibi antioksidan vitaminler ve melatonin gibi yardımcı savunma sistemleride mevcuttur. Bu savunma mekanizmaları oksidatif stres yaratan kirli hava, sigara, radyasyon gibi faktörlerle beraber dış ve iç etkenler karşısında bazı durumlarda yetersiz kalabilmektedir. Bunun sonucunda kanser, diabetus mellitus, aterosklerozis, keshan hastalığı, akciğer rahatsızlıkları vb. patolojik durumlar ortaya çıkabilmektedir. Bu çalışmanın konusu, kanserojen bir madde olan 7,12-DMBA'nın (Dimetil benzantrasen) farelere enjeksiyonu sonucunda antioksidatif savunma sisteminde meydana gelebilecek değişikliklerin ortaya konması karsinogenezisin enzimatik ilişkisinin araştırılması ve sonuçta antioksidatif savunma mekanizmasında rol alan radikal süpürücü enzim düzeylerindeki değişmenin vitamin E-Se kombinasyonu ve melatoninin enjeksiyonuna bağlı olarak izlenmesi ve aralarındaki muhtemel bir ilişkinin araştırılmasıdır. eV/y Çalışmalarımızın sonucunda ; GSH-Px aktivite ölçüm sonuçlan (umol/mg total protein) kontrol, vitamin E +Se, DMBA ve melatonin grupları için sırasıyla 0.8999 ± 0.0659 ; 0.6130 ±0383 ; 0.4230 ± 0.0620 ; 0.6700 ± 0.0688 olarak bulundu. Grupların tümü kontrol grubuyla karşılaştırıldı. Ayrıca vitamin E + Se ve melatonin grubu DMBA gurubuyla da karşılaştırıldı ve aralarında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptandı (p <0,05) CAT aktivite ölçüm sonuçları (umol/mg total protein) kontrol, vitamin E + Se, DMBA, ve melatonin grupları için sırasıyla 136.4130 ± 9.5454 ; 115.3830 ± 5.4976 ;1 18.4800 ± 5.1699 ; 138.7030 ± 19.0014 olarak bulundu. Benzer şekilde grupların tümü kontrol grubuyla karşılaştırıldı ve vitamin E + Se grubu ile melatonin grubu DMBA grubuyla da karşılaştırıldı ve aralarında istatistiksel olarak anlamlı farklar bulundu (p<0,05) SOD aktivite ölçüm sonuçlan (ug/mg total protein) kontrol, vitamin E + Se, DMBA ve melatonin grupları için sırasıyla 2.4035 ± 0.2016 ; 1.6210 ± 0.0584 ; 1.8790 ± 0.1069 ; 2.2630 ± 0.2447 olarak bulundu. Yine grupların tümü kontrol grubuyla ve vitamin E + Se ile melatonin grupları benzer şekilde DMBA grubuyla karşılaştırıldı ve aralarında istatistiksel olarak anlamlı farklar bulunduMevcut bulgular ışığında şu sonuca varılabilir; 7,12-DMBA gibi güçlü bir karsinojen madde enjeksiyonu fare karaciğeri antioksidan enzimlerinde belirgin bir azalmaya neden olmaktadır. Bunun yanısıra koruyucu olarak vitamin E + Se kombinasyonu ve melatonin enjekte edilen gruplarda bu azalma önemli ölçüde önlenebilmektedir.Anahtar Kelimeler : Serbest Radikaller, Antioksidanlar, Kanser.

Abstract:
Free radical biochemistry has drawn attention recently. Free radicals have important roles on pathogenesis of clinical situations with their structure;physical and chemical properties, resources of cells and the reactions they take place and their effects. Glucose is scattered as carbon-dioxide and water in the organism in order to obtain energy. During these metabolic reactions hydrogen atoms with electrons are carried over oxygen and water comes aboutln a living organism,during this process molecules make up free radicals known as derivatives of reactive oxygen such as singled oxygen, hydroxyl, superoxit anions.lt is known that, besides their useful sides all of these radicals are quite harmful for biological systems.Because these radicals cause protein inactivation,oxidative harm, on DNA and lipid peroxidation. So,they harm the cell by destroying the structural and functional integrity. However,in any cell, which makes up living organism, against the radicals that mentioned above a defence mechanism which is called as a radical sweeper enzymes which consists of some enzymes like SOD,CAT, GSH-PX, GSSGR eg.;and some assistant defence systems like vitamins A, E, C and melatonin exist. These defence systems can be insufficient in some cases especially against some internal and external factors like dirty air, cigarette, radiation, which make up oxidative stress.At result, some pathological situations like cancer, diabetus mellitus, aterosklerozis, keshan disease and lung diseases may appear. The subject of our study is to search for;the changes on the antioxidative defence system after injecting 7,12-DMBA which is a carcinogen substance into mice and the enzymatic relationship of carcinogenesis and as a result the changes in the levels of radical sweeper enzyme which a role in antioxidative defence system depending on Vitamin E -Se combination with melatonin's injection and a possible relationship between them. At the result of our study; Measurement results of GSH-Px activity (umol/mg totam protein) control groups for Vitamin E +Se, DMBA and melatonin were subsequently 0,8999+0,0659 ; 0,6130±0,0383 ; 0,4230±0,0620 ; 0,6700±0,0668.A11 the groups were compared to control group.Moreover, Vitamin E+Se and melatonin groups were compared to DMBA group and statistically significant results were found. (p CAT activity measurement results(umol/mg total protein) for Vitamin E+Se, DMBA and melatonin control groups were subsequently 136,4130±9,5454 ; 115,3830±5,4976 ; 116,4800±5,1699 ; 138,7030+19,0014. SOD activity measurment results were (ug/mg total protein) control group for Vitamin E+Se, DMBA and melatonin were subsequently 2,4035±0,2016 ; 1,6210±0,0584 ; 1,87010,01060 ; 2,2630±0,2447.A11 the groups were compared to control group and ; Vitamin E+Se and melatonin groups were similarly compared to DMBA group. Statistically significant results were found between them(p those available findings we can reach that consequence; Injecting 7,12-DMBA which in a carcinogen substance causes a prominent decrease of antioksidant enzyme in the liver of a mouse.Besides, injecting preventive Vitamin E+Se combination and melatonin prevent this decrease a great deal.Key Words: Free Radicals, Antioxidants, Cancer.