Arsuz Ovası topraklarında borun kimyasal fraksiyonlarının belirlenmesi
Determination of chemical fractionation of boron in Arsuz Plain soils
Yazar: TUĞBA AVCI
Danışman: PROF. DR. NECAT AĞCA
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Arsuz ovasından alınan toprak örneklerinde, bor fraksiyonları ve bu fraksiyonlar ile toprakların fizikokimyasal özellikleri arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Ovanın 19 farklı noktasından 0-30 cm derinlikten alınan örneklerde, çeşitli fiziksel ve kimyasal analizler ve ardışık olarak bor ekstraksiyonu yapılmıştır. Topraklardaki bor fraksiyonları; kolay çözünebilir bor, spesifik olarak adsorbe olmuş bor, oksitlere bağlı bor, organik bileşiklere bağlı bor ve residüyal bor olarak belirlenmiştir. Ayrıca, topraktaki bor fraksiyonları arasındaki ve toprak özellikleri arasındaki ilişkiler doğrusal korelasyon analizleri ile irdelenmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre, topraklar tuzsuz sınıfa girmektedir. Topraklar orta ve yüksek bazik reaksiyona sahiptirler. Toprakların önemli bir kısmının bünyesi kil olup, ince bünyeli topraklar sınıfına girmektedir. Araştırma alanı topraklarında ardışık olarak ekstrakte edilen borun fraksiyonlarından kolay çözünebilir bor (KÇ-B),  spesifik olarak adsorbe olmuş bor (SPA-B), oksitlere bağlı bor (OK-B), organik bileşiklere bağlı bor (OB-B) ve residüyal bor (RE-B) fraksiyonları toplam borun (TO-B) sırasıyla % 3.72, %8.14, %1.33, 4.65 ve % 82.34'ünü oluşturmuştur.
Toprakların EC değerleri ile spesifik adsorbe edilmiş bor (SAB-B) değerleri arasında istatistiksel açıdan %1 düzeyinde önemli pozitif ilişki saptanmıştır. Benzer şekilde toplam bor içeriği (TO-B) ile residüyal bor (RE-B) içeriği arasında istatistiksel açıdan önemli ilişki belirlenmiştir. Yine, Toprakların kum içeriği ile silt ve kil içerikleri arasında 0.01 düzeyde önemli negatif ve kireç içeriği ile silt içeriği arasında 0.05 düzeyinde pozitif ilişkiler belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, chemical fraction of boron and the relationships between these fractions and physico-chemical properties of soils were evaluated. Several physical and chemical characteristics and sequential boron extractions of soil samples taken from 19different locations (0-30 cm depth) in Arsuz plain were determined. The boron fractions were determined with different extraction solutions by sequential boron extraction methods as readily soluble boron, specifically adsorbed boron, oxides bound boron, organically bound boron, and residual boron In addition, and the relationships between soil boron  fractions and soil properties are examined by linear correlation analysis.
Soils were classified as unsalted class. Soils have medium and high basic reactions. The texture of a significant part of the soil is clay and it is in the class of fine textured soils. In this study, chemical fractions of B were determined which easily soluble boron (KÇ-B), specifically adsorbed boron (SPA-B), oxide bound boron (OK-B), organically bound boron (OB-B) and of residual boron (RE-B). They constituted 3.72, 8.14, 1.33, 4.65 and 82.34% of total boron (TO-B), respectively. 
A statistically significant 1% correlation was found between the EC values of the soils and the specific adsorbed boron (SAB-B) values. Similarly, a statistically significant relationship was determined between total boron content (TO-B) and residual boron (RE-B) content. Again, significant negative relations were determined between the sand content of the soils and silt and clay contents at 0.01 level, and positive relations at the level of 0.05 between lime content and silt content.