hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Özel arşivlerin kamu yararı açısından düzenlenmesi: Stratejik bir model önerisi
Regulation of private archives in the public interest: A strategic model proposal
Yazar: YASİN ŞEŞEN
Danışman: PROF. DR. FATİH RUKANCI ; PROF. DR. HAKAN ANAMERİÇ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Arşiv = Archive ; Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management ; Hukuk = Law
Dizin: Elektronik arşiv = Elektronic archive ; Fikri mülkiyet hakları =   ; Fikri mülkiyet hukuku = Intellectual property law ; Fikri ve sınai mülkiyet hakları = Intellectual and industrial property rights ; Kent arşivleri = City archives ; Kişisel arşiv = Personal archive ; Sınai mülkiyet hakları =   ; Türk kamu yönetimi = Turkish public administration ; Web arşivleme = Web archiving ; Özel mülkiyet = Private property

Özet:
Dünyanın değişmesi beraberinde her türlü bilgi kaynağının da gelişmesini getirmektedir. Bu değişimlerden, arşiv alanı da olumlu etkilenmektedir. Arşivler, yeni teknolojiler ve materyal türleriyle sürekli gelişmektedir ve önemli bir arşiv alanı olan özel arşiv koleksiyonlarının da değeri her geçen gün artmaktadır. 

Bu çalışmada; Türkiye'de özel arşivlerin düzenlenmesinin kamu yararı açısından önemi üzerinde durulmuştur. Üzerinde fazla akademik çalışma olmayan özel arşivlerin düzenlenmesi konusunun üzerinde durularak, bilgi kaynaklarının geliştirilmesi açısından özel arşivlerin öneminin irdelenmesi başlıca çalışmanın amaçlarından birisidir. Bu amaçla verimli bir stratejik bir model oluşturulmuştur. Ortak performans göstergeleri, Web of Science, Scopus ve ULAKBİM TR Dizin veritabanlarında taranan yayınlara ait bibliyometrik veriler üzerinden geliştirilmiştir. Çalışma; Türkiyede özel arşivlerin kamu yararı gözetilerek, özel hukuk koşulları altında stratejik olarak düzenlenmesi faaliyeti üzerine etkin bir öneri sunmaktadır.

Abstract:
The change of the world brings with it the development of all kinds of information sources. The archive area is also being positively affected by these changes. The archives are constantly evolving with new technologies and types of materials, and the value of the private archives collection, which is an important archive area is increasing every day.

In this study, the importance of organizing private archives in Turkey from the point of view of public interest was emphasized. One of the main objectives of the study is to examine the importance of private archives in terms of developing information resources, focusing on the issue of organizing private archives that are not subject to much academic work. For this purpose, an efficient strategic model has been created. Common performance indicators have been developed based on bibliometric data belonging to publications scanned in Web of Science, Scopus and ULAKBIM TR Index databases. The study provides an effective proposal on the activity of strategically organizing private archives in Turkey under private legal conditions, taking into account the public interest.
Enflasyon düzeltmesi uygulamasının mülkiyet hakkı bakımından değerlendirilmesi
Evaluation of inflation adjustment in scope of property  right
Yazar: ÖMER FERGAN
Danışman: DOÇ. DR. EDA ÖZDİLER KÜÇÜK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Ekonomisi (Maliye) Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Enflasyon = Inflation ; Enflasyon muhasebesi = Inflation accounting ; Mülkiyet hakkı = Property right

Özet:
Enflasyonun etkilerinin işletmelerin mali tablolarında yarattığı etkiyi
ortadan kaldırarak vergilendirmenin düzeltilmiş değerler üzerinden yapılmasını sağlayan
enflasyon düzeltmesinin ülkemizdeki uygulama alanı, yöntemleri ve şartları ile konu
hakkındaki yasal düzenlemeler çalışmamızda incelenecektir. Ayrıca enflasyon
düzeltmesi uygulaması ile işletmelerin vergilendirilmesi noktasında meydana gelen
durumun, mülkiyet hakkı ile olan ilişkisi ele alınarak bu hakka ilişkin bir müdahale
bulunup bulunmadığı sorusuna yanıt aranacaktır.

Abstract:
In our study, the applications, methods, and conditions of inflation adjustment techniques adopted
by our state where the effects of inflation on the financial statements are eliminated and taxation
with adjusted values are made possible will be thoroughly examined. In addition, the relationship
between the inflation-adjusted taxation of enterprises and the propreitary rights of enterprises will
be discussed, and an answer will be sought as to whether if there is an intervention to these rights,
or not.
Klasik Dönem Roma hukukunda paylı mülkiyet
Shared ownership in classical period of Roman Law
Yazar: SETENAY BAYTEMİR
Danışman: PROF. DR. AHMET NADİ GÜNAL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Roma Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Eşya hukuku = Real law ; Hukuk tarihi = Law history ; Medeni hukuk = Civil law ; Türk özel hukuku = Turkish private law

Özet:
Bir hukuki kavramın eksiksiz anlaşılabilmesi ancak doğuşunun, gelişiminin ve genel olarak günümüz hukuk düzenine ne şekilde ulaştığının irdelenmesiyle mümkün olabilir. Bu kapsamda çalışma, Roma hukukunda paylı mülkiyet kavramının temellerinin ortaya konulmasını, Roma hukukunun Klasik Hukuk Dönemi'nde paylı mülkiyete ilişkin kurallarının irdelenmesini, neticede çağdaş hukukumuzun konuya bakış açısına benzeyen ve ondan farklılaşan yönlerinin tespit edilmesini hedeflemektedir.  Çalışmanın birinci bölümünde Roma hukukunda paylı mülkiyet (communio) kavramı ve paylı mülkiyetin Roma hukukundaki gelişimi incelenmektedir. İkinci bölümde, Roma hukukunda paylı mülkiyetin ortaya çıktığı haller ele alınmaktadır. Üçüncü bölümde Roma hukukunda paylı mülkiyette paydaşlar arası ilişkiler, paydaşların yetkileri ve yükümlülükleri açıklanmaktadır. Son olarak, çalışmanın dördüncü bölümünde, actio communi dividundo incelenmektedir.

Abstract:
A comprehensive understanding of a legal concept is only possible through an examination of its origins, historical development, and the manner in which it has been received into the modern legal order. In this regard, the study aims to explore the foundations of the concept of shared ownership (communio) in Roman law to analyze the relevant legal rules developed during the Classical Period of Roman law and ultimately to identify the similarities and differences between this historical perspective and the approach adopted by contemporary legal systems. Accordingly, the first part of the study examines the concept of communio and its historical development within Roman law. The second part focuses on the circumstances under which shared ownership arises in Roman legal doctrine. The third part addresses the legal relationships among shared owners, including their rights and obligations. Finally, the fourth part analyzes the actio communi dividundo, the legal action by which shared ownership could be terminated in Roman law.
Sosyal bilgiler öğretmenlerinin dijital okuryazarlık yetkinliklerinin Web 2.0 araçları kullanım durumuna etkisi
The effect of digital literacy competencies of social studies teachers on the Web 2.0 tools usage
Yazar: FUNDA BALCI
Danışman: PROF. DR. İSMAİL GÜVEN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: 21. yüzyıl = 21. century ; Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Dijital okuryazarlık = Digital literacy ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Teknolojik yetkinlik = Technological competency ; Web 2.0 = Web 2.0 ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency

Özet:
Bu araştırmada, Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin dijital okuryazarlık yetkinliklerini belirlemek; dijital okuryazarlık yetkinlik düzeylerinin ve Web 2.0 araçları kullanım durumunun cinsiyet, görev süresi, görev yeri değişkenine göre farklılık gösterip göstermediğini ortaya koymak amaçlanmıştır. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Örneklem yöntemi olarak ise rastgele örnekleme kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen veriler SPPS 20 paket programı ile analiz edilmiştir. Veri çözümlemesi 607 sosyal bilgiler öğretmeni ile yapılmıştır.
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, sosyal bilgiler öğretmenlerinin dijital okuryazarlık yetkinlik düzeyleri cinsiyete; Web 2.0 araçları kullanım durumu ise cinsiyet, görev süresi ve görev yerine göre anlamlı bir farklılık göstermiştir. Dijital okuryazarlık yetkinliğinin görev yeri ve görev süresi değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık oluşturmadığı görülmüştür. Dijital okuryazarlık yetkinliğinin web 2.0 araçlarını kullanım durumunu etkilediği görülmüştür.

Abstract:
This study, it is aimed to reveal whether the digital literacy competencies, digital literacy competency levels, and web 2.o tools usage cases of Social Studies teachers differ according to gender, tenure, and place of work. The survey model, one of the quantitative research methods, was used with the random sampling method. The data obtained in the study were analyzed via the SPSS 20 package program. Data analysis was conducted with 607 Social Studies teachers. According to the findings obtained from the research, digital literacy competency levels by gender; courseware usage status by gender, tenure, and place of work showed a significant difference. It was observed that digital literacy competence did not make a significant difference according to the workplace and tenure. Furthermore, it has been observed that digital literacy competence affects the use case of courseware.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu bakımından tahkime elverişlilik
Arbitrability in terms of the Code of Civil Procedure
Yazar: BURCU HENDEM
Danışman: DOÇ. DR. EMEL HANAĞASI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Hakem kararları = Arbitral awards ; Kamu düzeni = Public order ; Sözleşme özgürlüğü = Contractual freedom ; Tahkim = Arbitration

Özet:
Tahkim, geçmişten günümüze uygulanan bir yargılamadır. Ancak her uyuşmazlık, tahkimle çözülememektedir. Bir uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözülebilmesi için o uyuşmazlığın tahkime elverişli olması gerekmektedir. Ülkemizde, yabancı hukuk sistemlerinde ve milletlerarası tahkimde, tahkime elverişliliğe ilişkin düzenlemeler yer almaktadır. İç tahkimde buna ilişkin düzenleme, HMK'nın 408. maddesidir. Bu maddeye göre taşınmazın aynından doğan uyuşmazlıklarla, iki tarafın üzerinde serbestçe tasarruf edemediği uyuşmazlıklar tahkime elverişli değildir. Bunun yanı sıra, doktrin ve Yargıtay görüşleri doğrultusunda kamu düzenine aykırılık da bir tahkime elverişlilik engeli olarak kabul edilmektedir. Bu durum, tahkim yoluyla çözülebilecek uyuşmazlıkların kapsamını daraltmaktadır. Bu nedenle, kamu düzeni ile tahkime elverişlilik arasında bir ayrım yapmak gerekir. Diğer taraftan, bir uyuşmazlığın arabuluculuğa elverişli olması ancak tahkime elverişli olmaması, üzerinde durulması gereken bir konudur.
Yargılamanın çeşitli aşamalarında, mahkeme önünde ya da hakem önünde tahkime elverişsizliğin re'sen mi dikkate alınacağı yoksa taraflarca mı ileri sürüleceği meselesi tartışmalıdır. Diğer taraftan mahkemenin ya da hakemlerin, tahkime elverişsizlik incelemesini nasıl yapacakları konusunda da farklı görüşler ileri sürülmüştür.

Abstract:
Arbitration is a trial that has been applied from the past to the present. However, not every dispute can be resolved by arbitration. In order for a dispute to be resolved through arbitration, that dispute must be arbitrable. There are regulations on arbitrability in our country, in foreign legal systems, in international arbitration. The regulation in internal arbitration regarding this is Article 408 of the HMK. According to this article, disputes arising from rights in rem in immovables and disputes that are not within the parties' disposal are not arbitrable. In addition, in line with the doctrine and the opinions of the Supreme Court, violation of public order is also accepted as an obstacle to arbitrability. This situation narrows the scope of disputes that can be resolved through arbitration. Therefore, it is necessary to make a distinction between public order and arbitrability. On the other hand, the fact that a dispute is suitable for mediation but not arbitration is an issue that needs to be focused on. 
At various stages of the proceedings, it is controversial whether the non-arbitrability will be taken into account ex officio or brought forward by the parties in the court or the arbitrator. On the other hand, different opinions have also been put forward on how the court or arbitrators will conduct the non-arbitrability examination.
Saha (Yakut) Türklerinin geleneksel inançları ve diğer dinlerle ilişkileri
Traditional beliefs of the Sakha (Yakut) Turks and their relations with other religions
Yazar: MEHMET MUSTAFA ERKAL
Danışman: PROF. DR. DURMUŞ ARIK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu tez Saha (Yakut) Türklerinin Geleneksel İnanışlarını ve onların diğer dinlerle
ilişkilerini ele almaktadır. Tezde Saha (Yakut) Türklerinin tarihsel süreç içerisinde
inançlarında meydana gelen değişim ve Geleneksel Türk İnanışları arasındaki yeri
incelenmiştir. Bu tez Giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır.
Tezin ilk bölümünde Geleneksel Saha (Yakut) inançları, dini terimleri ve halk
inanışları incelenmiş ve din ile toplumsal hayat arasındaki ilişki ortaya konmaya
çalışılmıştır.
Tezin ikinci bölümünde Sahaların (Yakut) dini hayatı, şaman/kamların toplumsal
işlevleri ve görevleri, sağlıkla ilgili uygulamalar ve ritüeller incelenmiştir. Devamında ise
geçiş dönemine ait inanış ve uygulamalar, geleneksel festival ve törenleri ile birlikte
Geleneksel Türk Dini bakiyelerinin Yakut hayatındaki izleri tespit edilmeye çalışılmıştır.
Tezin üçüncü bölümünde Sahaların (Yakut) diğer dinlerle ilişkileri ele alınmıştır.
Resmi kayıtlara göre Hıristiyan olarak anılan Yakutların, Hıristiyanlıkla karşılaşmaları
ve Yakutistan'da varlığını sürdüren Hıristiyan gruplar değerlendirilmiştir. Yahudilik,
İslam, Budizm ve Yakutistan'da bulunan diğer dini topluluk ve derneklerin coğrafyadaki
izleri araştırılmış ve ele alınmıştır.

Abstract:
This thesis deals with the Traditional Beliefs of the Saha (Yakut) Turks and their
relations with other religions. In the thesis, the place of Sakha (Yakut) Turks between the
change in their beliefs and Traditional Turkish Beliefs within the historical process is
examined. Dec. This thesis consists of an introduction, three sections and a conclusion.
In the first part of the thesis, traditional Saha (Yakut) beliefs, religious terms and
folk beliefs were examined and the relationship between religion and social life was tried
to be Deciphered.
In the second part of the thesis, the religious life of the fields (Yakut), the social
functions and duties of shamans /kams, health-related practices and rituals are examined.
In the continuation, the beliefs and practices of the transition period, along with traditional
festivals and ceremonies, as well as the traces of Traditional Turkish Religious balances
in the life of Yakut have been tried to be identified.
In the third part of the thesis, the relations of the fields (Yakut) with other religions
are discussed. According to official records, the encounters of Yakuts, who are referred
to as Christians, with Christianity and the Christian groups that continue to exist in
Yakutia have been evaluated. The traces of Judaism, Islam, Buddhism and other religious
communities and associations in Yakutia in the geography have been investigated and
dealt with.
Sovyet edebiyatında yeni gerçeklik: Kamp edebiyatı ve zamanın bellek mekânı Kolıma üzerine yazılan öyküler
New reality in Soviet literature: Gulag literature and stories on Kolyma or the memory space of time
Yazar: ERTUĞRUL BOSTANCI
Danışman: PROF. DR. MÜRÜVVET ÖZLEM PARER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Slav Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature
Dizin: Bellek mekanları = Place of memory ; Ginzburg, Yevgeniya = Ginzburg, Yevgeniya ; Hikaye = Story ; Kamp edebiyatı = Camp literature ; Nesir = Prose ; Rus edebiyatı = Russian literature ; Şalamov, Varlam = Şalamov, Varlam

Özet:
Bu tez çalışmasında Sovyet kamp edebiyatında manifestosunu Varlam Şalamov'un yazdığı "yeni nesir" ve zamanın bellek mekânı Kolıma'yı konu alan öyküler ele alınmıştır. A. Soljenitsın, O. Volkov, B. Sinyavski, S. Dovlatov, V. Grossman, V. Şalamov, Ye. Ginzburg gibi yazarlar tarafından işlenen GULAG kamp konusu, bir bellek mekânı olma niteliğiyle Kolıma'yı merkeze alarak sınırlandırdığımız çerçevede V. Şalamov'un Kolıma Öyküleri serisi ve Ye. Ginzburg'un Sarp Yol isimli romanı incelenmiştir. Varoluşçuluk akımıyla benzerlikler içeren "yeni nesir" kuralları çerçevesinde yazılan bu eserlerde kamp ortamı, yaşama ve çalışma koşulları, var olma mücadelesi verirken insanların yozlaşması, mahkûm tipleri, kadınlar, doğa, kampın dışında kalmış aile bireyleri ve kampta konuşulan dil konuları ayrı başlıklar altında ele alınmıştır. Anı ve dokümanter nitelik gösteren bu eserlerde kendi içinde bir tezat oluşturan iyilik ve kötülük motiflerinin ağırlıklı olarak işlendiği görülmüştür. Olağanüstü zor şartlarda hayatta kalabilen V. Şalamov ve Ye. Ginzburg'un eserleri gelecek kuşaklara bellek mirası olarak değerlendirilmiştir.

Abstract:
This thesis explores the narratives of Soviet camp literature that revolve around Varlam Shalamov's "new prose" manifesto and the memory space of Kolyma. The Gulag camp subject, previously addressed by notable authors such as A. Solzhenitsyn, O. Volkov, B. Sinyavsky, S. Dovlatov, V. Grossman, V. Shalamov, and Ye. Ginzburg, is specifically delimited within the context of Kolyma as a place of memory, with a focus on V. Shalamov's Kolyma Tales series and Ye. Ginzburg's novels "Journey into the Whirlwind" and "Within the Whirlwind". In the stories and works written within the framework of the "new prose" rules, which have similarities with the existentialism movement, the camp environment, living and working conditions, people who degenerate while struggling for existence, prisoner types, women, nature, family members outside the camp, and the language spoken in the camp were examined under separate headings. Through the lens of memoir and documentary, the predominant motifs of good and evil that create internal contradictions are interrogated. Ultimately, the works of V. Shalamov and Ye. Ginzburg, both of whom survived extreme conditions, are evaluated as a legacy of memory for future generations.
Anlam alanı teorisi açısından Rahman Suresinin analizi
Analysis of Surah Rahman in terms of semantic field theory
Yazar: RAHMETULLAH UZUN
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER ACAR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Arap Dili ve Belagatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Din = Religion

Özet:
Semantik; anlamın incelendiği, anlama dair sorunların ele alındığı alanı ifade eden bir terimdir. Son yıllarda dil biliminin önemli bir disiplini hâline gelen semantik; dili anlam açısından ele almakta, başta kelime ve kavramlar olmak üzere dildeki farklı ögelerin işaret ettikleri anlamları ve aralarındaki anlamsal ilişkileri incelemektedir. Semantik yöntem ve teoriler, objektif kriterlere başvurarak dilsel ögelerin anlamlarına ulaşmayı hedeflemektedir. Bunların içerisinde önemli bir yere sahip olan semantik alan teorisi; aralarında ortak semantik özelliklerin bulunduğu kelimeleri ve kavramları bir araya getirerek anlama ulaşmayı kolaylaştırmaktadır. Semantik alan teorisi son yıllarda Kur'an çalışmalarında da başvurulan teorilerden biri olmuştur.
Bu çalışmada Kur'an-ı Kerim'in surelerinden biri olan Rahman suresi semantik alan teorisi açısından analiz edilmiştir. Bu bağlamda öncelikle surede birbiriyle ortak anlam alanı oluşturabilecek kelime ve kavramlar tespit edilmiştir. Daha sonra bunların hem sözlük anlamları hem de ayetlerde kullanıldıkları anlamlar belirlenmeye çalışılmıştır. Son olarak, oluşturulan anlam alanlarındaki kelime ve kavramların aralarındaki semantik ilişkiler incelenmiştir.
Anahtar Sözcükler: Kur'an, Rahman Suresi, Anlam, Semantik, Semantik Alan

Abstract:
Semantics is a term that refers to the field where meaning is examined and problems related to meaning are being discussed. Semantics which has become an important discipline of linguistics in recent years, deals with language in terms of meaning and examines the meanings of different elements in the language, especially words and concepts and the semantic relations between them. Semantic methods and theories aim to reach the meanings of linguistic elements by applying objective criteria. The semantic field theory which has an important place among them, facilitates to reach the meaning by gathering words and concepts that have common semantic features. In recent years, the semantic field theory has also become one of the theories applied in the Qur'anic studies.
In this study, surah Rahman one of the surahs of the Holy Qur'an has been analyzed in terms of the semantic field theory. In this context, first of all, the words and concepts that can form a common meaning field with each other in the surah have been determined. Afterwards, both their dictionary definitions and the meanings they are used in the verses have been tried to be determined. Finally, the semantic relations between the words and concepts in the semantic fields have been examined.
Key Words: Qur'an, Surah Rahman, Meaning, Semantics, Semantic Field