Kentsel yeşil alanların biyoçeşitlilik açısından incelenmesi; İstanbul millet bahçeleri örneği
Biological diversity of urban green spaces; the case of Istanbul's national gardens
Yazar: ÖNDER TEKİNGÜNDÜZ
Danışman: PROF. DR. MERİÇ KUMBAŞLI
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Yaban Hayatı Ekolojisi ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Abant İzzet Baysal Üniversitesi = Abant İzzet Baysal University

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı; kentsel yeşil alanların biyoçeşitliliğe olan etki ve katkılarının irdelenmesidir. Çalışma alanını kentsel yeşil alan statüsünde bulunan Ayazma, Baruthane, Başakşehir, Çırpıcı, Halkalı, Hoşdere, Kayaşehir, Nakkaştepe ile Pendik Millet Bahçeleri oluşturmakta ve söz konusu alanlar biyolojik çeşitlilik açısından incelenmektedir. 
Araştırma, çalışma alanı olarak belirlenen millet bahçelerinin peyzaj planlama, peyzaj tasarımı ve saha uygulamaları aşamalarının ekolojik odaklı bir bakış açısı ile gerçekleştirilmesini sorgulamaktadır. Araştırmanın yöntemini saha çalışmaları, proje üzerinde değerlendirmeler ve literatür çalışması oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında alanların yaban hayatı için uygunluğunun değerlendirilmesi, çalışma alanlarının biyoçeşitlilik envanterinin ortaya çıkarılması, biyolojik çeşitlilik ve yaban hayatına katkı sunabilecek önerilerin geliştirilmesi, millet bahçelerinin korunması, geliştirilmesi ile sürdürülebilir kullanımı konularında değerlendirmelerin yapılması hedeflenmiştir. Söz konusu millet bahçeleri ile dünyadaki bazı kent parklarının ortak noktaları, benzerlikleri ve farklılıkları yorumlanarak gelecekte yapılacak olan bilimsel çalışmalara katkı sunabilecek bir kaynak oluşturulması amaçlanmıştır.
Elde edilen verilere göre İstanbul Millet Bahçeleri kullanıcıların fiziksel, sosyal ve rekreasyonel ihtiyaçlarına cevap verebilen ve bu açıdan insan odaklı bir yaklaşım tarzı geliştirilerek tasarlanan alanlardır. Ancak millet bahçelerinde doğa ve çevre koruma gibi ekolojik planlama yaklaşımlarında geri planda kaldığı tespit edilmiştir. Millet bahçelerinde yapısal ve bitkisel peyzaj tasarım unsurları, bitkisel materyal ile bitki türlerinin seçimi, yaban hayatı yönetimi, biyoçeşitliliği koruma, bakım gibi konularda çeşitli teknik detayların düzenlenmesinin faydalı olacağı düşünülmektedir. Bunun yanında millet bahçelerinin dünyada ön plana çıkan kent parklarındaki uygulamalar ile yönetim anlayışındaki ekolojik odaklı bakış açısı çerçevesinde düzenlenmesinin millet bahçelerine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the importance of urban green spaces in terms of their impact and contribution to biodiversity. The study was carried out in various National Gardens with green area status consisted of Ayazma, Baruthane, Başakşehir, Çırpıcı, Halkalı, Hoşdere, Kayaşehir, Nakkaştepe and Pendik. 
Landscape planning, landscape design and applications implemented in national gardens are evaluated with an ecologically oriented perspective. In this context, on-site observations, project evaluations and literature research were carried out. Within the scope of the study, it is aimed to evaluate the suitability of the areas for wildlife, to reveal the value of biodiversity of the study areas, to develop suggestions that can contribute to biodiversity and wildlife, and to evaluate criteria such as protection development and sustainability in the mentioned national gardens. Furthermore, global comparisons of such gardens were made by interpreting the common points, similarities and differences of the national gardens and some urban parks in the world.
According to the study, it has been determined that Istanbul National Gardens are designed by developing a human-oriented approach, thus they can meet the physical, social and recreational needs of the users. On the other hand, it is observed that ecological planning approaches such as nature and environmental protection remain in the background in the national gardens. It is thought that it would be beneficial to arrange various technical details on issues such as structural and plant landscape design elements, selection of plant material and plant species, wildlife management in the area, protection of biodiversity in the area, and maintenance in the national gardens. In addition, it is thought that the arrangement of the national gardens within the framework of the practices in the city parks that stand out in the world and the ecological-oriented perspective in the management approach will contribute to the national gardens.