Pediatri kliniklerinde çalışan hemşirelerin ilaç uygulama hatalarının gözlenmesi
Observation of medication administration errors done by nurses working in pediatri clinics
Yazar: ZEYNEP YAYLA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA ÇAĞLAR
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ana-çocuk hemşireliği = Maternal child nursing ; Gözlem = Observation ; Hasta güvenliği = Patient safety ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Pediatri = Pediatrics ; Tedavi hataları = Medication errors ; Çocuk hemşireliği = Pediatric nursing ; İlaç tedavisi = Drug therapy ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Araştırma, İstanbul'daki bir devlet hastanesinin pediatri kliniklerinde çalışan hemşirelerin parenteral, oral ve inhaler ilaç uygulama hata oranlarını gözlemlemek amacıyla tanımlayıcı tasarım tipinde gerçekleştirildi. Araştırmanın örneklemini Nisan-Aralık 2018 tarihleri arasında bu hastanede çalışan toplam 43 hemşireye ait 653 pediatrik ilaç uygulaması oluşturdu. Verilerin toplanmasında güvenli ilaç uygulama ilkeleri doğrultusunda hazırlanan "gözlem formu" ve "veri toplama formu" kullanıldı. Araştırmadan elde edilen verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemlerin yanı sıra iki grup arası karşılaştırmalarda Mann-Whitney U test, ikiden fazla grup arası karşılaştırmalarında Kruskall Wallis test, farklılığın hangi gruptan kaynaklandığını saptamak amacıyla da Bonferroni düzeltmeli Mann Whitney U test kullanılmıştır. Araştırma sonucunda hemşirelerin güvenli ilaç ilkeleri doğrultusunda ilaç uygulama hata oranlarının parenteral ilaçlarda 0,53, inhaler ilaçlarda 0,67, oral ilaçlarda ise 0,57 olduğu, inhaler ilaç hata oranının istatistiksel olarak daha yüksek olduğu belirlendi (p<0,05). İlaç hata oranlarının; hemşirelerin yaşına, öğrenim durumuna, meslekte toplam çalışma süresine, pediatri kliniğindeki çalışma deneyimine, çalıştığı birime, pediatri kliniğinde kendi isteği ile çalışıp çalışmama durumuna, aylık ortalama nöbet sayısına, hemşire-hasta oranına ve uygulama zamanına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği saptandı (p<0,05). Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda ilaç uygulamalarına yönelik daha fazla sayıda gözlemsel çalışma yapılarak ilaç hatalarının nedenlerine yönelik önlemler alınması ve etkin standart eğitim modellerinin geliştirilmesi önerilmektedir.

Abstract:
This thesis is designed by using observational data as a descriptive study to determine parenteral, oral and inhaler medication administration error rates of nurses working in pediatric clinics of a public hospital in Istanbul. Research sample consist of 653 pediatric medication administrations conducted during April-December 2018 by 43 nurses working in this hospital. To collect data, "observation forms" are developed according to medication administration principles and "data collection form" is used. In addition to descriptive statistics, Mann Whitney U Test to compare two groups and Kruskall Wallis Test to compare more than two groups, are used to analyze data. In addition, Bonferroni Mann Whitney U Test is used to determine which group is causing the difference. According to the results, medication error rate for paraenteral medicines is 0,53, while the same rate is 0,67 for inhaler medicines and 0,57 for oral medicines. In addition, results illustrate that inhaler medication error rate is significantly higher than other medicine types (p<0,05). The results show that error rate is significantly different according to the age, education, nursing experience, pediatric experience, unit, willingness to work in pediatric services, average number of monthly night shifts and nurse-to-patient ratio (p<0,05). Based on the results of this research, we suggest conducting more observational research in order to determine causes of medication errors, and developing efficient standard training models.