Kadir suresi'nin gramatik, edebi, analitik yorumu
Surah al Qadr; grammatical and literary and analytical review
Yazar: SALİH KALKAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ İHSAN SAİT KARAMANLI
Fatih Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Din = Religion
Dizin: Kadir suresi = Qadr sura ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Tefsir = Commentary ; İslamiyet = Islam

Özet:
Kadir gecesi Kur'an-ı Kerim'in indirildiği gecedir. Bu gecenin hangi gece olduğu kesin olarak bildirilmemesine rağmen, son on günü içindeki tek geceler olduğu üzerinde durulmuş ve Ramazan'ın 27. gecesi olduğu kabul edilmiş, kelime anlamının; mevki, azamet, değer ve şeref manalarına binâen Kur'an'ın inmesiyle şeref kazanmış bir gecedir. Kadir gecesinin anlatıldığı Kadir sûresi, Kur'ân-ı Kerîm'in ne zaman indirildiğini ve bu zamanın özelliklerini anlatır. Aynı zamanda Kur'an'ın faziletlerinden azami seviyede istifade edebilmenin gereğine de işaret eder.
Kur'an ayetlerine baktığımızda Allah (c.c.)'ın insana çok değer verdiğini ve onu mükemmel bir şekilde yarattığını görmekteyiz. Bu mükemmel varlığın zayi olmasını istemeyen Allah (c.c.) Kur'an'ı insanlığa kurtarıcı bir rehber olarak göndermiştir. Özellikle inanan insanların bu rehbere kulak verip, insanlığın selameti ve istifadesi için Kur'an'ın güzel nasihat ve tavsiyelerini arz etmeleri gerekir. Bunun için Kur'an'ın nüzülünün canlı tutulması gerekmektedir. Bu vesile ile O'nun nüzülünün canlı tutulması adına, nüzülünün her sene-i devriyesinde, indiriliş günü olan Kadir gecesi ibadet ve iyiliklerle ihya edilmeye gayret edilmektedir. Ramazan ayı münasebetiyle mukabeleler okunup hatimler indirilerek nesiller boyu bu canlılık korunmaya çalışılmaktadır. Kur'an'ın her bir harfine on sevap verilerek Allah (c.c.) tarafından kat kat sevapla mükâfatlandırılması, inanan insanları Kur'an'dan daha fazla istifadeye mazhar kılmıştır. Hatta bu faziletli amelden azami seviyede istifade edebilmek için Kur'an'ın ezberlenmesi faaliyeti asırlardır nüzülün canlı kalmasına vesile olmuştur. 
Binaenaleyh, Kadir sûresini tez konusu olarak tercih etmemizin sebebi; tek bir gecede yapılan ameller nasıl oluyor da bin ayda yapılanlara denk veya daha fazla olduğudur. Esasen zamanların ve mekânların bizatihi değeri yoktur. Allah (c.c.) ona kıymet verdiği için kıymetlidir. Kıble bile kendi zatında hususiyeti yoktur. Allah (c.c.) buraya dönün dediği için kıymetli olmuştur. Kadir gecesi de Kur'an onda indiği için değer kazanmıştır. Çünkü Allah (c.c.) bu gecede yapılan ibadet ve taatlere sair zamanlarda yapılanlardan daha çok mükâfat vereceğini vaaz ediyor. Bunun sebebi tamamen Kur'an'ın bereketi ve inzalidir. Dolayısıyla Kadir gecesini Kadir gecesi yapan Kur'an'dır.
Kadir sûresinin gramatik, analitik ve edebi yorumu isimli bu çalışmada muteber klasik ve çağdaş tefsir kitaplarına ve bu konuyla alakalı telif edilmiş eserlere müracaat edilmiştir. Kadir veya İnna Enzelna diye de bilinen sûre; gramatik, dil ve dilin zenginlikleri olan kıraat, îrab, belagat, münasebet, sebeb-i nüzul gibi değişik başlıklar altında incelenmiştir. Sure incelenirken müfessirlerin birbirlerine olan etkileri tespit edilip, modern ve klasik müfessirler arasında mukayeseler yapılmıştır. Ayet mealleri ve numaralarının verilmesine ise özen gösterilmiştir. Bu tezde, Kur'an ile Kadir gecesi arasında önemli bir bağın olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Kadir sûresi, Analitik yorum, Gramatik yorum, Kur'an tefsiri.

Abstract:
The Night of Power is the night the Qur'an was sent down the Quran. Tonight is the night to be precise, which has not been reported, although considered to be the 27th night of Ramadan, the meaning of the word; position, grandeur, value and dignity to the building sense of honor with the stroke of the Qur'an is a winning night. Kadir Kadir was told of the suras of the night, when the Quran was downloaded and describes the characteristics of this time. At the same time benefit the maximum level of the virtues of the Qur'an also refers to the need of being able to. 
If we look at the verses of the Qoran, we see that Allah esteem human and create them excellent. Allah who does not want this perfect living creature to be lost, send Qoran to human for a savior guide. Especially believing people listen to this guide and present Qoran' s nice advices and recommendations for human's safety security profiting. The Qoran's apoplexy must be lived for this. According to this for living it's apoplexy, every year at the Night of Qadir, this time is tried to invigorate to enliven. With the relation of the Ramadan month this liveliness is tried to protect from a genertion to other generation. Good works are given by Allah ten times more for a letter, believeng people are supplied for profiting. For maximum profiting for this work, memorizing the Qoran is caused for its liveliness.   
Consequently because of choosing the Qadir Sura for thesis topic is understanding that how can be a work become a thousand works in a night. Actually time and place do not have real value. Allah esteem them so that they are precious. Also the direction of Mecca has not real value from itself. İt is precious because Allah says that turn this way. Like this the Night of Qadir is valuable because it is the day when Quran is reduced. Allah sermonizes that he will give more reward than ussualy days for preying in this night. Cause of this only Quran's abundance and act of causing to descent. So Quran makes Qadir night real Qadir Night.
Kadir surahs of the grammatical, analytical and literary review called classic and contemporary books of tafsir in this study are valid and relevant to this matter has been applied to copyright works have been. Magnitude or time period known as Inna Enzela; grammatical, with the richness of language and language recitation, irap, eloquence, the relationship, reasons are investigated under different headings such as-i-revelation. Time to each other when examining the effects of commentators identified and comparisons were made between modern and classical commentators. And the number of verses in Quran to be given the attention to detail shown. In this thesis, with the Qur'an that there is an important link between the Night of Power is concluded.
Key words: Qadir surah, Analytical interpretation, Grammatical interpretation, the Koran commentary