Abılay Han ve Kabanbay Batır destanları üzerine karşılaştırma ve inceleme
Comparison and analysis on the epics of Abilay Khan and Kabanbay Batyr
Yazar: ZEYNEP ASLAN
Danışman: PROF. DR. NACİYE YILDIZ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri Ana Bilim Dalı / Çağdaş Türk Lehçeleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Abılay Han = Abylai Khan ; Batırlık Destanı = Batırlık Epic ; Destanlar = Epics ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilim = Linguistics ; Kabanbay Batır = Kabanbay Batır ; Karşılaştırmalı dil bilim = Comparative linquistics ; Kazakça = Kazakh language ; Türk lehçeleri = Turkish dialects

Özet:
Bu çalışmada, Abılay Han ile ilgili on, Kabanbay Batır ile ilgili dokuz, toplamda on dokuz tarihî destan metni Kazak Türkçesinden Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Abılay Han ile ilgili destanlar, yüz ciltlik Babalar Sözü Serisi'nin, Kazakistan'da 2010 yılında yayımlanan 57. cildinden; Kabanbay Batır ile ilgili destanlar ise aynı serinin aynı yıl yayımlanan 58. cildinden alınmıştır. Tezin birinci bölümünü "Giriş" başlığı oluşturur. İkinci bölümde, Kazak destanları üzerine yapılan sınıflandırmalarda Kazak tarihî destanlarının yeri ortaya konulmuştur. Üçüncü bölümde ele alınan destanlar, tarihle ilişkileri bakımından incelenmek suretiyle destanlarda tarihle örtüşen ve örtüşmeyen hususlar değerlendirilmiştir. Dördüncü bölümde incelenen destanların çoğu benzer metin özelliği gösterdiği için birbirleri arasında epizotları bakımından karşılaştırılmaları yapılmıştır. Beşinci bölümde destan metinlerinin Kazak Kiril Alfabesinden Türk Latin Alfabesine transkripsiyonları ile birlikte Türkiye Türkçesine aktarmaları verilmiştir. Tezde kullanılan destan-tarih ilişkisi metodu ile benzer metin karşılaştırma metodu Türkiye'de doktora tezi düzeyinde başka bir çalışmada kullanılmamış, ilk kez bu çalışma için geliştirilmiştir. Sonuç bölümünde tespitler ve değerlendirmeler yer almaktadır.

Abstract:
In this study, ten historical epic texts about Abilay Khan and nine historical epics about Kabanbay Batyr were translated from Kazakh Turkish to Turkey Turkish. The epics about Abilay Khan are taken from the 57th volume of the one hundred volume Babalar Sozu, published in Kazakhstan in 2010. The epics about Kabanbay Batyr are taken from the 58th volume of the same series, which was published in the same year. The first part of the thesis is "Introduction". In the second chapter, how Kazakh historical epics are approached in the classifications made on Kazakh epics has been revealed. In the third chapter, epics are examined in terms of their relations with history, and the issues that overlap and do not overlap with the historical information in the epics are evaluated. In the fourth chapter, the analyzed epics are compared in terms of their episodes. In the fifth chapter, transcriptions of epics from Kazakh Cyrillic Alphabet into Turkish Latin Alphabet and their translations into Turkey Turkish are given. The epic-history relationship method and version comparison method applied in the thesis have not been used in any other studies at the level of doctoral thesis in Turkey, they were developed for this study for the first time. In the conclusion part, there are determinations and evaluations.