İşletmeden işletmeye bilgi kaynaklarının seferlik gemi kiralamada kullanımı ve gemi kiracılarının memnuniyeti üzerine etkisi
Making use of business to business information sources in voyage chartering and its effects on charterers' satisfaction
Yazar: SEDAT BAŞTUĞ
Danışman: PROF. DR. DURMUŞ ALİ DEVECİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Denizcilik İşletmeleri Yönetimi Ana Bilim Dalı / Denizcilik İşletmeleri Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Denizcilik = Marine ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bilgi kaynakları = Information sources ; Endüstriyel pazarlama = Industrial marketing ; Gemi kiralama = Chartering ; Gemiler = Ships ; Hizmet pazarlaması = Service marketing ; Karşı etkileşimli pazarlama = Interactive marketing ; Kiralama = Renting ; Müşteri tatmini = Customer satisfaction ; Uluslararası deniz taşımacılığı = International maritime transport ; Şirketten şirkete = Business-to-business

Özet:
İşletmeden işletmeye pazarlama ve satın alma ile ilgili literatürde bilgi kaynakları konusunun yeterince araştırılmadığı tespit edilmiştir. Bu alandaki boşluk düşünüldüğünde gemi kiralama hizmetleri gibi işletmeden işletmeye hizmetlerde kullanılan bilgi kaynaklarının keşfedilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmanın temel amacı işletmeden işletmeye hizmetler çerçevesinde gemi kiralamada kullanılan bilgi kaynaklarını keşfetmek ve kiracıların bilgi kaynakları kullanımını ortaya çıkarmaktır. İşletmelerin bilgi kaynakları kullanımını belirleyen faktörler (bireysel, örgütsel ve satın alma durumu) ile kullandıkları bilgi kaynakları arasında farklılıklar olup olmadığı, bu faktörler ile kullanılan bilgi kaynakları arasında ilişkinin incelemesi de araştırma amaçları içerisinde yer almaktadır. Araştırmanın diğer bir amacı ise, gemi kiralamada işletmeden işletmeye bilgi kaynakları kullanımının müşteri memnuniyeti üzerine etkisini ortaya koymaktır. 
Araştırmada öncelikle işletmeden işletmeye pazarlamada kullanılan bilgi kaynakları ile ilgili literatür taranmış, öncül çalışma olarak konu ile ilgili sektördeki uzman kişilerle derinlemesine mülakatlar gerçekleştirilerek veri toplama aracı olarak bir anket geliştirilmiştir. Geliştirilen bu anket, İzmir ve İstanbul çevresinde farklı kuru dökme yük sektörlerinini (madencilik, çimento, demir-çelik, kimyevi gübre ve hububat) içeren toplam 141 kiracı işletme üzerinde uygulanmıştır. 
Araştırma sonuçları gemi kiralama hizmetlerinde kişisel tecrübeler, iş amaçlı e-postalar, özel yetkili gemi brokerleri, kulaktan kulağa iletişim, gemi trafik takip web siteleri ve işletme içi gemi brokerlerinin en sık kullanılan bilgi kaynakları olduğunu ortaya koymuştur. Araştırmada seferlik gemi kiralama hizmeti çerçevesinde bilgi kaynaklarının hangi bileşenlerden oluştuğunu belirlemek amacıyla keşifsel bir faktör analizi yapılmıştır. Neticede gemi kiralama hizmetinde kullanılan bilgi kaynaklarının sekiz adet birleşenden oluştuğu tespit edilmiştir. İşletmelerin bilgi kaynakları kullanımını belirleyen faktörlere (bireysel, örgütsel ve satın alma durumu) göre kullandıkları bilgi kaynakları üzerinde anlamlı farklılıklar olup olmadığını belirlemek amacıyla analizler yapılmıştır. Araştırma sonuçları gemi kiracısı işletmelerin bilgi kaynakları kullanımının işletmelerin örgüt büyüklüğü, merkezileşme derecesi, satın alma türü, satın almanın karmaşıklığı ve tecrübeye göre farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Araştırmada aynı zamanda bu faktörler ile kullanılan bilgi kaynakları arasında anlamlı bir ilişki ortaya çıkarmak amacıyla analizler yapılmıştır. Araştırma sonuçları satın almanın önemi, algılanan risk, formalleşme, standardizasyon, kişisel menfaat, uzmanlık ile bilgi kaynakları kullanımı arasında anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya çıkarmıştır. Son olarak da işletmelerin kullandıkları bilgi kaynakları ile müşteri memnuniyeti arasında anlamlı bir ilişki olduğu ortaya konmuştur.

Abstract:
It has been found that the literature on business to business marketing and business to business buying does not dequately investigate the sources of information. Considering the gap in this area, it is of utmost importance to discover the sources of information used in services such as ship chartering. The aim of this study is to explore the different information sources used by charterers within the framework of business to business services and determine how they are used by charterers in chartering decisions. It is also included in research objectives that examine the differences and the relationships in making use of information sources regarding factors detemining use of information sources. Another aim is to demonstrate the effect of making use of business to business information sources of ship chartering on customer satisfaction. 
In this research, the literature on business to business marketing information sources was reviewed at first stage and as a preliminary study, a questionnaire was developed as a means of data collection by carrying out in-depth interviews with the relevant sector experts. This questionnaire was applied to a total of 141 ship charterers in Izmir and Istanbul, including different dry bulk sectors (mining, cement, iron-steel, chemical fertilizer and grain).
The study results show that personal experiences, business emails, exclusive ship brokers, word of mouth, vessel traffic tracking websites and in-house ship brokers are the most frequently used information sources. In this research, an exploratory factor analysis was conducted to determine which components of the information resources were formed within the ship chartering service. As a result, it has been determined that the information sources used in the ship chartering consist of eight components. Analyzes have been conducted to determine whether there are significant differences in the business to business information sources according to the factors (individual, organizational and buying related) determining making use of information sources. The survey results show that business to business information sources used by ship charterers significantly differs according to organizational size, centralization, type of purchase, purchase complexity and experience. At the same time, analyzes were carried out in order to reveal a significant relationship between these factors and business to business information sources. The results of the research revealed that there is a significant relationship between the importance of purchasing, perceived risk, formalization, standardization, personal stake, specialization and making use of information resources. Finally, it has been revealed that there is a significant relationship between business to business information sources and customer satisfaction.