Hükümlü ve tutukluların sosyal hizmet gereksinimlerinin değerlendirilmesi: Karaman M Tipi Kapalı-Açık Cezaevi örneği
An assessment about social work needs of sentenced and arrested prisoners: An example of Karaman M type Closed-Open Prison
Yazar: SELMA SOYTÜRK
Danışman: PROF. DR. KASIM KARATAŞ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services

Özet:
Bu araştırmanın amacı, cezaevinde kalan hükümlülerin-tutukluların sosyal hizmet uygulamalarına olan gereksinimlerinin (need assessment) değerlendirilmesi ve bu doğrultuda cezaevlerinde gerçekleştirilen sosyal hizmet uygulamalarının önemini ortaya koymaktır.
Araştırma genel tarama modelindedir. Araştırmadan elde edilen veriler, araştırmanın amacına uygun olarak hazırlanmış olan görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma kapsamında Karaman M Tipi Kapalı-Açık Cezaevinin kapalı bölümünde kalmakta olan 222 hükümlü, 79 tutuklu olmak üzere 301 hükümlüye-tutukluya ulaşılmıştır. Görüşme formu aracılığıyla elde edilen veriler bilgisayar ortamında "SPSS 15, 0 (Sosyal Bilimler İçin İstatistik Programı)" programı kullanılarak çözümlenmiştir. 
Elde edilen verilere göre, hükümlülerin-tutukluların, sosyo-demografik özelliklerinin ve cezaevinden önceki yaşam deneyimlerinin, suça yönelmelerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Hükümlülerin-tutukluların cezaevine ilk girdiklerinde, cezaevinde kaldıkları zaman süresince, tahliye olmaya hazırlanırken ve tahliye olduktan sonraki sosyal hizmet gereksinimleri ortaya konmuştur. Hükümlü olmanın veya tutuklu olmanın, hükümlülerin-tutukluların cezaevi sürecindeki deneyimlerini ve sosyal hizmet gereksinimlerini değiştirebileceği tespit edilmiştir. Cezaevlerinde sosyal hizmet uzmanları tarafından gerçekleştirilen sosyal hizmet uygulamalarının içeriği ve yeterliliği tartışılmıştır. 
Araştırma bulguları beş ana başlık halinde sunulmuştur. Hükümlüler-tutuklular çoğunlukla hükümlü, genç-orta yetişkin, erkek, düşük eğitim düzeyine sahip, evli olmayan, belirli bir eğitim görmeye gerektirmeyecek mesleklere sahip olan ve ailesinde veya yakın çevresinde suçlu kimseler bulunan bireylerdir. Cezaevinden önceki yaşamlarında, hükümlüler-tutuklular çoğunlukla düşük gelir düzeyine sahip, kronik fiziksel ve psikiyatrik sağlık sorunu bulunan, madde bağımlısı ve genellikle cezaevine girmeden önce adli bir sürece dâhil olan kişilerdir. Hükümlüler-tutuklular çoğunlukla, cezaevinde görev yapan bir sosyal hizmet uzmanının varlığı ve ne iş yaptığı hakkında bilgi sahibi değildir. Hükümlüler-tutuklular cezaevinde en çok nakdi yardıma, ailelerinin ve yakın çevrelerinin sosyal desteğine, sağlık hizmetlerine, akademik ve mesleki eğitim etkinliklerine gereksinim duyduklarını ifade etmiştir. Hükümlüler-tutuklular, tahliye sonrası yaşamda öncelikli gereksinimlerinin düzenli bir iş sahibi olmak olduğunu, çoğunlukla ailelerinin yanına dönmeyi istediklerini, cezaevinden tahliye olduktan sonra aileleriyle ve toplumla sorun yaşayacaklarını düşünmediklerini ifade etmişlerdir. 



Anahtar Sözcükler: Hükümlü, tutuklu, cezaevi, sosyal hizmet, gereksinim, sosyal hizmet uygulaması, sosyal hizmet uzmanı, infaz süreci, tahliye sonrası yaşam.

Abstract:
The main purpose of this research is making an assessment about prisoner's who are staying a prison, needs of social work practice and in this direction try to find importance of social work practice which is performing in prisons.
In the direction of the purpose of the research general scanning model was used. The data that were obtained from the research were collected through the interview form which was intended for the main purpose of the research. Through the research, 222 person who is sentenced and 79 person who is under arrested were interviewed who is staying at Karaman M Type Closed Prison so 301 prisoners were interviewed. The data which were obtained from interview were analyzed with SPSS 15, 0 (Statistics Programme for Social Sciences) Programme.
According to data, socio-demographic properties and life experiences before prison which were effective on prisoners to commit a crime were determined. Prisoners' social work needs when they first came in to prison, during the time when they were staying in prison, when they are preparing to release and after release were discovered. Being sentenced or being arrested that can change prisoners' experiences during imprisonment and prisoners' social work needs were identified. Contents and qualifications of social work practices which are putting into practice by social workers were discussed.
Findings of the research were presented with five main headlines. Mostly prisoner's are sentenced, young-middle adult, man, with a low education level, unmarried, have a job which is no need to being educated and have delinquent people among his/her family members or close friends. Life before the prison, mostly the prisoner's have low income, have a chronic physical or psychiatric health problem, drug addict and generally be included a judicial process before entering prison. Mostly the prisoner's have no idea about a social worker who is working in the prison and what job is he/she doing. Prisoner's were stated that they mostly need financial help, social support of their families and close friends, health services, academic and prifessional education activities in prison. Prisoner's said that having a regular job is the prior need of their life after discharge, mostly they want to return to their family, after release from the prison, they don't think to have a problem with their family and society.



Key Words: Sentenced, arrested, social work, need, social work practice, social worker, execution process, life after discharge.