Türk siyasal yaşamında Demokratik Parti (1970-1980)
The Democratic Party in Turkish political life (1970-1980)
Yazar: HÜSEYİN ÇAVUŞOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NEDİM YALANSIZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Demokratik Parti = The Democratic Party ; Siyasi partiler = Political parties ; Siyasi tarih = Political history ; Türkiye = Turkey

Özet:
Demokratik Parti, 1970-1980 yıllarında siyasal yaşamda yer alan bir siyasi partidir. DP, AP'den ihraç edilen milletvekilleri tarafından kurulmuştur. DP'nin hedefi AP'nin yerine geçmek, merkez sağı bir bütün olarak iktidara taşımaktı. Demokratik Parti, Demokrat Parti (1946) ruhunu savunmaktaydı. Demokratik Parti'de Adnan Menderes'in 3 oğlu (Yüksel Menderes, Mutlu Menderes, Aydm Menderes) partinin çeşitli kademelerinde görev almışlardır. Ayrıca, DP kurucuları arasmda Celal Bayar'm kızı Nilüfer Gürsoy, Samet Ağaoğlu'nun eşi Neriman Ağaoğlu'da yer almışlardır. Demokratik Parti'nin siyasal yaşamında 12 Mart Muhtırası önemli bir yer almaktadır. Çünkü DP, 12 Mart Muhtırası' na kadar geçen yaklaşık 3 aylık sürede 42 ilde teşkilatlanmasını tamamlamıştı ve DP'ye ilgi büyüktü. Fakat 12 Mart Muhtırası'yla birlikte siyasi yasaklardan dolayı bu tablo sona ermişti. Demokratik Parti'nin siyasal yaşamında Celal Bayar'm önemli etkileri olmuştur. DP'nin kuruluş çalışmaları sırasında desteğini dile getirmiştir. 1973 seçimlerinde Demokratik Parti'nin yanında yer almış ve DP'nin seçim gezilerine katılmıştır. 1975 yılında Saadetin Bilgiç ve arkadaşlarının DP'den istifa ederek Milliyetçi Cephe hükümetine destek vermelerinde etkili olmuştur. DP, ilk katıldığı 14 Ekim 1973 seçimlerinde 45 milletvekili çıkarmıştır. 1974'nün sonlarmda eski Demokratlar, siyasi haklarını elde ettikten sonra AP'ye katıldılar. Bu dönemde Demirel ile eski Demokratlar arasında bir anlaşma sağlanmıştı. Artık Demokrat Parti tabanı AP'nin yanmdaydı. Milliyetçi Cephe hükümetine destek vermek için DP'den 9 kişinin istifasıyla DP büyük yara aldı ve 5 Haziran 1977 seçimlerinde 1 milletvekili çıkardı. DP Genel Başkanı Ferruh Bozbeyli, 18 Aralık 1978'de istifa etti. Parti kapatıhncaya kadar Genel Başkanlığa Faruk Sükan vekalet etti. Faruk Sükan, Ecevit hükümetinde Başbakan Yardımcılığı görevinde bulundu. DP, 4 Mayıs 1980'de Dördüncü Büyük Kongre' de alman kararla kapatıldı ve malvarlığı Kızılay'a bağışlandı.

Abstract:
Democratic Party is a political party that had taken its place in political area between 1970-1980. Democratic Party had been established by deputies came from Justice Party. The target of Democratic Party was to take the place of Justice Party and bring central right to the power. Democratic party was standing for the essence of the Domocrat Party (1946). Three sons of Adnan Menderes- Yüksel Menderes, Mutlu Menderes, Aydın Menderes-, were in charge of the various ranks of the Party. Nilüfer Gürsoy, the daughter of Celal Bayar, and Neriman Ağaoğlu, the wife of Samet Ağaoğlu, were among the founders of the Democratic Party, as well. The 12 March Memorandum has an important place in political life of the Democratric Party as Democratic Party had completed its organisation in 42 provinces nearly in 3 months till the Memorandum and there had been a great interest for the Democtaric Party. However, with the 12 March Memorandum this popularity came to an end because of the political prohibitions. Celal Bayar had a remarkable effect on the political life of the Democratic Party. He had declared his support during the establishment of the Party. He had sided with 1973 elections of the Democratic Party and joined the election excursions. He had also a great effect on Saadettin Bilgiç and his friends who had supported the Nationalist Front Government by resigning the Democratic Party in 1975. Democratic Party had 45 deputies in their first election which was held in October 14, 1973. Through the end of the 1974, gaining their political rights, old Democrats joined Justice Party. During this time, there had been an agreement between Demirel and old Democrats. From then on, the base of Democrat Party was siding with Justice Party. With the resign of 9 people from Democratic Party in order to support the Government of Nationalist Front, Democratic Party was affected badly and was able to have only 1 deputy in the elections of June 5, 1977. The General President of Democratic Party, Ferruh Bozbeyli resigned in December 18, 1978. Faruk Sükan represented the General Presidency untill the closure of the Party. He was the Deputy Prime Minister in the Government of Ecevit. Democratic party was closed down with the decision VItaken in the 4th Big Congress in May 4, 1980 and its properties were donated to the Red Crescent.