Kronik myeloproliferatif hastalıklarda JAK2 allel yükünün klinik sonuçlarla ilişkisi
Chronic myeloproliferative diseases relationship of JAK2 allel load with clinical outcomes
Yazar: HATİCE TURGUT
Danışman: PROF. DR. FUNDA CERAN ; DR. ABDURREZZAK YILMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
AMAÇ: Polisitemi vera (PV), esansiyel trombositemi (ET) ve primer
miyelofibrozis (PMF) içinde barındıran kronik miyeloproliferatif hastalıklar
(KMPH), klonal proliferasyon özelliği gösteren BCR-ABL negatif myeloid seri
bozukluğudur (1). Son yıllarda yapılan araştırmalar Janus Kinaz 2 geni (JAK2) geni
tanımlandıktan sonra allel yükünden ziyade pozitif olmasının organomegali,
hemogram belirteçleri (platelet, hemoglobin, lökosit, hematokrit), sitoredüktif tedavi
uygulamaları, kardiyovasküler risk ve tromboz ile ilişkisi araştırmaya çalışılmıştır.
Biz de bu çalışmamızda BCR-ABL negatif KMPH'lerde JAK2 geni allel yükünün
splenomegali, tromboz, kanama, ek maligniteler, komorbid hastalıklar,
hipertansiyon, vazomotor semptomlar, sitoredüktif tedavi oranına etkisi, kemik iliği
lif artışı, mortalite oranına ve hemogram parametrelerine etkisini araştırmayı
amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmamızda 2005-2023 yılları arasında Ankara
Bilkent Şehir Hastanesi (Ankara Numune Eğitim Araştırma Hastanesi'nde 2005
yılından beri izlemde olup takibine Ankara Bilkent Şehir Hastanesi'nde devam
edilenler ve Ankara Bilkent Şehir Hastanesinde yeni tanı alanlar) Hematoloji
polikliniğine başvurmuş tanı kriterleri 2016 Dünya Sağlık Örgütü ölçütlerini
karşılayan ET, PV ve PMF tanılı hastalar dahil edildi. ÇalışmamIz 198 ET (%57,6),
126 PV (%36,6), 20 (%5,8) PMF tanılı hastayı kapsamaktadır. JAK2 V617F
mutasyon analizi RT-PCR (gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu) yöntemiyle
yapıldı. Veriler SPSS 20.0 (Statistical Package for Social Science) programı ile
bilgisayar ortamına aktarıldı. Sürekli değişkenler ET, PV ve PMF tanılı hastalar
arasındaki karşılaştırmalarında Kruskal Wallis Varyans Analizi kullanıldı. Farklılığın
hangi gruplardan kaynaklandığı Kruskal Wallis Çoklu karşılaştırma testi ile
incelendi. JAK2 değerlerinin grup karşılaştırmalarında Mann Whitney U test ve
Kruskal Wallis Varyans Analizi kullanıldı. Nominal değişkenlerin grup
karşılaştırmalarında (çapraz tablolarda) Ki-Kare/Fisher's Exact test kullanıldı.

13

Bulgular: Çalışmamıza JAK2 pozitif 251, JAK2 negatif 93 olmak üzere 344
hasta dahil edildi. Hastaların %57.6'sı ET, %36.6'sı PV ve %5.8'i PMF tanılıydı. ET
hastalarında JAK2 pozitif olan hastaların oranı %61.1, PV tanılı hastaların JAK2
pozitif oranı % 95.2, PMF hastalarının JAK2 pozitif oranı % 50'ydi. Hastaların
%46.5'i (160) erkek hasta,53.5'i (184) kadın hastaydı. Hastaların yaş ortalaması
61.52±15.01 yıl olup minimum hasta yaşı 22 maksimum 92 yaşındaydı. Hastaların
%57.6'sinin ilk tanısı ET, %36.6'sının PV ve %5.8'ini MF oluşturmaktaydı.
Hastaların takip süresi ortalaması 50.72±48.42 ay takip süresi medyanı 36 aydı.
Hastaların minimum takip süresi 1 ay maksimum takip süresi 240 aydı. Hastaların
Charlson indeksi medyan değeri "3" idi. Hastaların %23.5'inin sigara kullandığı
saptandı. Esansiyel trombositoz ve polisitemi vera hastalarında JAK2 yüküyle
splenomegali bulgusu, white blood cell: beyaz kan hücresi (WBC), laktat
dehidrogenez (LDH) değerinde pozitif korelasyon görüldü Esansiyel trombositoz,
polisitemi vera ve düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL) arasında anlamlı bir ilişki
bulundu. JAK2 yükünün artmasıyla yaş ve Charlson komorbidite indeksi arasında
pozitif korelasyon görüldü.
Sonuçlar: JAK2 mutasyonu tanımlandıktan sonra KMPH hastalarını anlama
ve yönetmede büyük bir yol kat edilmiştir. Çalışmamızın amacı da JAK2'nin bir cut
off değerini bularak klinik ve laboratuvara nasıl yansıdığını incelemek ve bundan
sonra tanı alacak hastalara ön görüde bulunarak hasta yönetimine katkı sağlamak
olup daha büyük örneklem veya çok merkezli yapılacak çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Aim: Polycythemia vera (PV), essential thrombocythemia (ET), and primary
myelofibrosis (PMF) are chronic myeloproliferative disorders (CMPDs) that exhibit
clonal proliferation, characterized by BCR-ABL negative myeloid lineage
abnormalities (1). In recent years, studies have focused on the relationship between
the presence of the JAK2 gene, rather than its allele burden, and organomegaly,
hematologic markers (platelet count, hemoglobin, leukocyte count, hematocrit),
cytoreductive therapy applications, cardiovascular risk, and thrombosis after the
identification of the JAK2 gene. In our study, we aimed to investigate the impact of
the JAK2 gene allele burden on splenomegaly, thrombosis, bleeding, secondary
malignancies, comorbid conditions, hypertension, vasomotor symptoms, the rate of
cytoreductive therapy, bone marrow fibrosis, mortality rate, and hematologic
parameters in BCR-ABL negative chronic myeloproliferative disorders (CMPDs).
Materials and methods: In this study, patients who presented to the
Hematology Clinic at Ankara Bilkent City Hospital between 2005 and 2023,
including those who had been previously followed up at Ankara Numune Training
and Research Hospital since 2005 and continued their follow-up at Ankara Bilkent
City Hospital, as well as newly diagnosed cases at Ankara Bilkent City Hospital,
were included if they met the diagnostic criteria for essential thrombocythemia (ET),
polycythemia vera (PV), or primary myelofibrosis (PMF) according to the 2016
World Health Organization criteria. Our study included 198 patients diagnosed with
essential thrombocythemia (ET) (%57,6), 126 with polycythemia vera (PV) (%36,6),
and 20 with primary myelofibrosis (PMF) (%5,8). JAK2 V617F mutation analysis
was performed using the real-time polymerase chain reaction (RT-PCR) method. The
data were transferred to a computerized environment using SPSS 20.0 (Statistical
Package for Social Science) software. Kruskal-Wallis Variance Analysis was used
for comparisons among patients with the initial diagnoses of ET, PV, and MF in
terms of continuous variables. The source of the difference was examined using the
Kruskal-Wallis multiple comparison test. Mann-Whitney U test and Kruskal-Wallis
Variance Analysis were used for group comparisons of JAK2 values. The Chi-

15

square/Fisher's Exact test was used for group comparisons of nominal variables (in
cross-tabulations).
Results: We included a total of 344 patients in our study, with 251 being
JAK2 positive and 93 JAK2 negative. Among the patients, 57.6% were diagnosed
with ET, 36.6% with PV, and 5.8% with MF. The percentage of JAK2-positive
patients in ET (Essential Thrombocythemia) was 61.1%, in PV (Polycythemia Vera)
diagnosed patients it was 95.2%, and in MF (Myelofibrosis) patients, the JAK2-
positive rate was 50%. Of the patients, 46.5% (160) were male patients, and 53.5%
(184) were female patients. The average age of the patients was 61.52 ± 15.01 years,
with a minimum age of 22 and a maximum age of 92 years. 57.6% of the patients
were initially diagnosed with ET, 36.6% with PV, and 5.8% with MF. The average
follow-up duration for the patients was 50.72 ± 48.42 months, with a median follow-
up duration of 36 months (patients were followed for an average of 54.6 months).
The minimum follow-up duration for patients was 1 month, and the maximum
follow-up duration was 240 months. "The median value of Charlson Index for the
patients was '3'. It was determined that 23.5% of the patients were smokers. Positive
correlations were observed between JAK2 burden and splenomegaly findings, WBC
(White Blood Cell) count, and LDH (Lactate Dehydrogenase) value in essential
thrombocythemia and polycythemia vera patients. Significant relationships were
found between essential thrombocythemia, polycythemia vera, and LDL (Low-
Density Lipoprotein). An increase in JAK2 burden was observed to have a positive
correlation with age and Charlson comorbidity index.
Conclusion: After the identification of the JAK2 mutant gene, significant
progress has been made in understanding and managing patients with chronic
myeloproliferative disorders. The aim of our study was to find a cut-off value for
JAK2 and examine how it translates into clinical and laboratory settings. Our goal
was to contribute to patient management by providing insights for future patients'
diagnoses and to anticipate their needs. Larger sample sizes and multicenter studies
are needed for further research in this area.