Çevrimiçi öğrenme topluluklarında denetim odağının öğrenme topluluğu hissi, akademik başarı ve probleme dayalı öğrenmeye yönelik tutuma etkisi
The effect of locus of control on the sense of learning community, the academic success and the attitude towards problem based learning in online learning communities
Yazar: ŞAHİN GÖKÇEARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. AYFER ALPER
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Teknolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü = Department of Computer Education and Instructional Technology

Özet:
Bu araştırma, çevrimiçi probleme dayalı öğrenmenin gerçekleştiği çevrimiçi öğrenme topluluklarında öğrenme topluluğu hissi, akademik başarı ve probleme dayalı öğrenmeye yönelik tutum düzeylerinin denetim odağından etkilenip etkilenmediğini belirlemeyi amaçlamıştır.  Araştırma son test kontrol gruplu yarı deneysel desende yürütülmüştür. Çalışma, Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Fakültesi, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Öğretmenliği Lisans Programı II. Sınıf, dördüncü dönemde öğrenim gören 32 öğrenci üzerinde Programlama Dilleri II dersinde yürütülmüştür. Araştırma verileri denetim odağı yönelimlerine göre gruplara ayrılan ve grup özelliklerine göre 6 haftalık öğrenme etkinliği sonucu gerçekleşen deneysel işlemler ile toplanmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkenleri çevrimiçi öğrenme topluluğu hissi, akademik başarı ve çevrimiçi probleme dayalı öğrenmeye yönelik tutumdur. Bağımsız değişkeni denetim odağıdır. Denetim odağı değişkeninin içten denetimli, dıştan denetimli olmak üzere iki boyutu vardır. "Çevrimiçi Probleme Dayalı Öğrenmeye Yönelik Tutum Ölçeği", "Başarı Testi", "Probleme Dayalı Öğrenme Dereceli Performans Değerlendirme Ölçeği (Rubrik)" ve araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan "Çevrimiçi Öğrenme Topluluğu Hissi"  ölçekleri araştırma sonunda öğrencilere uygulanmış ve son test olarak çözümlemeye alınmıştır. Araştırmada elde edilen veriler, Mann Whitney U-testi, t-testi ve Shapiro-Wilk testi ve pearson korelasyon katsayısı ile incelenmiştir.  Araştırma sonuçlarına göre, çevrimiçi probleme dayalı öğrenme ortamında denetim odağı stratejileri dikkate alınarak geliştirilen öğrenme ortamı ile bu stratejileri dikkate alınmadan geliştirilen öğrenme ortamı arasında içten (U=24.50, p>.05) ve dıştan denetimli (U=14.50, p>.05) gruplar için çevrimiçi öğrenme topluluğu hissi puanları bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark çıkmamıştır. Denetim odağı stratejilerinin uygulanmadığı gruplarda yer alan öğrencilerin çevrimiçi öğrenme topluluğu hissi toplam puan sıra ortalamaları daha yüksektir. İçten ve dıştan denetimli grup için çevrimiçi öğrenme topluluğu hissi alt boyutları için de denetim odağı stratejilerine uygun ortam tasarımı istatistiksel olarak anlamlı fark yaratmamıştır. Çevrimiçi probleme dayalı öğrenme ortamında denetim odağı stratejileri dikkate alınarak geliştirilen ortamın içten (U=18.50, p>.05)  ve dıştan denetimli (U=30.00, p>.05) gruplar için yapılan final sınavına ait puanlar üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark yaratmadığı görülmüştür. Denetim odağı, performans ölçümüne ait puanlar üzerinde içten (U=0.00, p<.05) ve dıştan denetimli (U=0.00, p<.05)  gruplar için denetim odağı stratejilerinin dikkate alınmadığı kontrol grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı fark yaratmıştır. Çevrimiçi probleme dayalı öğrenmeye yönelik tutum puanları üzerinde de denetim odağı stratejileri dikkate alınarak geliştirilen ortamın içten (U=29.50, p>.05) ve dıştan (U=20.50, p>.05)  denetimli gruplar için istatistiksel olarak anlamlı bir fark oluşturmadığı görülmüştür. Çevrimiçi Probleme Dayalı Öğrenme (PDÖ) tutum ölçeği alt boyutlarında da deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı fark çıkmamıştır. Araştırmanın gerçekleştiği çalışma grubunda denetim odağı stratejilerine uygun tasarlanan öğrenme ortamının çevrimiçi öğrenme topluluğu hissi, akademik başarı ve probleme dayalı öğrenmeye yönelik tutumu etkilemediği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This research aims to determine whether the levels of sense of learning community, academic success and attitude towards problem based learning are affected by locus of control in online learning communities in which online problem based learning is used. 
Quasi-experimental design with post-test control group was used in the research. The research was carried out on 32 second-grade students who take the course "Programming Languages" in the fourth semester of their study at the bachelor's program of Computer and Instructional Technologies Teaching, Faculty of Educational Sciences, Ankara University. The research data were collected through experimental procedures carried out after a six-week learning activity within groups which were created according to their locus of control. The dependent variables of the research were the sense of learning community, academic success and attitude towards online problem based learning. The independent variable was locus of control. The locus of control variable had two levels: internal and external. "Scale of Attitude towards Online Problem Based Learning", "Achievement Test", "Rating Scale of Performance Assessment in Problem Based Learning (Rubric)", and "Scale for Sense of Online Learning", which was developed by the researcher, were administered to the students in the end of the research and included in the analysis as post-test.  The data acquired in the research were analyzed through Mann Whitney U-test, t-test and Shapiro-Wilk test and Pearson correlation coefficient.  According to the results of the research, no statistically significant difference in terms of the scores of sense of online learning environment was revealed between the learning environment, where locus of control strategies in online problem based learning environment were used, and the learning environment, where such strategies were not used, for internal (U=24.50, p>.05) and external (U=14.50, p>.05) locus of control groups. The students in the groups where locus of control strategies were not applied had higher mean rank of the total score on the sense of online learning community. Designing an environment in compliance with the locus of control strategies did not result in a statistically significant difference for the sublevels of the sense of online learning community for the internal and external locus of control groups. It was observed that the environment, for which the locus of control strategies in online problem based learning were used, did not create a statistically significant difference on the scores pertaining to the final exam carried out for internal (U=18.50, p>.05) and external (U=30.00, p>.05) locus of control groups. The locus of control created a statistically significant difference on the scores pertaining to the performance measurement for the internal (U=0.00, p<.05) and external (U=0.00, p<.05) locus of control groups in favor of the control group, for which the locus of control strategies were not used. It was observed that the environment, for which the locus of control strategies were used, did not create any significant difference on the scores of attitude towards online problem based learning for internal (U=29.50, p>.05) and external (U=20.50, p>.05) locus of control groups. There was also no statistically significant difference in favor of the experimental group at the sublevels of the scale for attitude towards online problem based learning. It was concluded that the learning environment, which was designed in compliance with the locus of control strategies, did not have an effect on the sense of online learning community, academic success and attitude towards problem based learning.