TOKİ etkisinde kentsel gelişme: 2004-2010 Ankara güneybatı metropoliten plan bölgesi örneği
Urban development under the impact of mass housing administration (MHA): Case of Ankara southwest metropolitan area planning zone between 2004 and 2010
Yazar: AHMET KUTAY YILDIRIM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DİLEK BEYAZLI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Kentsel alanların yoğun nüfus baskısı altında olmasının yanı sıra kırsal alanlarda kentsel istila ile karşı karşıyadır. Özellikle büyükşehirlerde bu yayılma sonucunda kırsal alanlar hızla kentsel alanlara dönüşmektedir. Tüm bu sürecin planlı ve doğru bir şekilde işleyebilmesi için kentsel büyümenin planlarla sağlanması gerekir.Planlar tek başına kentsel gelişmeyi yönlendiren belgelerken, planlamanın kavramsal çerçevesinde yer alan yasal ve yönetsel çerçeveden bağımsız değerlendirilmeleri mümkün değildir. Bu bağlamda özellikle, 1984'de 3030 sayılı Kanun ile Büyükşehir Belediyesi yönetimi düzenlemesi, yine 1984 yılında kurulan Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanlığı'nın kurulması, 2985 sayılı Toplu Konut Kanununun çıkarılması, ardından çıkarılan dönüşüm kanunları ve benzeri yasal düzenlemeler planları nasıl yönlendiğinin tartışılması hedeflenmiştir. Bu yasalardan alınan güçle planlara yapılan müdahaleler, kentsel gelişmenin yönlendirilmesi ve kentsel rantın nasıl paylaşıldığı tartışılmıştır.Yasal düzenlemeler, aynı zamanda planlama aktörler arasındaki yetkileri ne şekilde yönlendirdiği de konu bütünlüğünden kopmayacak şekilde değerlendirilmeye çalışılmıştır. Özellikle son yıllarda Toplu Konut İdaresi planlamanın önemli bir aktörü olarak yerel yönetimlerle birlikte yaptığı işbirlikleri ile öne çıkmıştır. Bu bağlamda, Ankara kenti Güneybatı Metropoliten Bölgesi içerisinde yer alan Aşağıyurtçu, Yukarıyurtçu, Balıkuyumcu ve Yapracık bölgeleri planlama çalışmaları tez kapsamında incelenmiştir. Bu bölgelerde yapılan planlar, revizyon planları, açıklama raporları ve açılan davalarla ilgili mahkeme kararları değerlendirilmiştir.

Abstract:
Along with the fact that urbanal areas are under the effect of dense population, rural areas are at the risk of facing urbanal invasion. Especially in metropolises, resulting from this enlargement rural areas turn into urbanal areas faster than normal. In order that process to be able to operate accordingly, it is vital that urbanal growth should be handled well planned.While plans are the documents guiding the urbanal growth, it is not possible to consider them independently from administrative and legislative framework within the framework of planning. In this regard, especially with the reorganization of Metropolis Municipality administration in accordance with the law no. 3030 in 1984, again in 1984 foundation of Mass Housing Administration (MHA), introducing the law no. 2985 Housing Estate Act, and after those introducing the transformation acts and alike legal arrangements, it is intended to discuss how the plans are shaped. With the power taken from those legal arrangements; discussion about the intervention made on plans, guidance of urbanal growth and how the unearned income were shared, was performed.At the same time, it is also evaluated how the legal arrangements shape the authorities among the planning actors without interfering with the coherence. Especially in recent years being an important actor for planning, Mass Housing Administration (MHA) has come into prominence with the cooperation they had with the local governments. In this sense, planning works of Aşağıyurtçu, Yukarıyurtçu, Balıkuyumcu and Yapracık regions located in Southwest Metropolitan Area are analyzed within the thesis. Revision plans, statement reports, court decisions related to lawsuit and plans made in these regions are evaluated.