Farklı kanal doldurma yöntemleriyle doldurulan kök kanallarının dolgu kalitesinin mikro-bilgisayarlı tomografi ve bilgisayarlı sıvı filtrasyon cihazı ile değerlendirilmesi
Micro-computed tomography and computerized fluidfiltration device assessment of filling quality of rootcanals filled BY different obturation techniques
Yazar: ZUHAL ULUSOY
Danışman: PROF. HASAN ORUÇOĞLU
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2018
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Kalite = Quality ; Kök kanal dolgu materyalleri = Root canal filling materials ; Kök kanal tedavisi = Root canal therapy ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Bu çalışmanın amacı, farklı kök kanal dolgu yöntemlerinin kalitesinin mikro bilgisayarlı tomografi ve bilgisayarlı sıvı filtrasyon cihazı ile incelenmesi; elde edilen verilerin birbirleriyle karşılaştırılarak sonuçlarının değerlendirilmesidir.
Çalışmada 48 adet çürüksüz, tek köklü ve tek kanallı alt premolar insan dişi kullanıldı. Dişler kronlarından ayrılarak tüm kökler 12 mm olacak şekilde ayarlandı. ProTaper Next Ni-Ti döner eğeler ile X4 numaralı eğeye kadar kök kanal preparasyonu yapılan örnekler her bir grupta 12 diş olacak şekilde 4 deney grubuna (Grup 1: Soğuk lateral kondansasyon yöntemi, Grup 2: Ultrasonik lateral kondansasyon yöntemi, Grup 3: Devamlı ısı ile obturasyon yöntemi ve Grup 4: Termoplastik kor yöntemi) ayrılarak, farklı yöntemler ile kök kanal dolguları yapıldı. Kök kanal dolguları tamamlanan gruplar mikro bilgisayarlı tomografi ile taranarak apikal, orta ve koronal bölgelerdeki dolgu hacmi yüzdeleri ile internal, eksternal ve kombine boşluk miktarları açısından değerlendirildi. Yapılan değerlendirmelerin ardından grupların apikal sızıntı miktarları bilgisayarlı sıvı filtrasyon cihazı ile ölçüldü. Elde edilen tüm veriler karşılaştırılarak bir istatistik yazılımı aracılığı ile istatistiksel olarak değerlendirildi.
Yapılan istatistiksel analiz sonucunda bazı gruplar arasında değerlendirmelerin anlamlı olduğu bulundu. Çalışmanın ilk basamağı olan mikro-bilgisayarlı tomografi ölçümlerinin istatistiksel analizi sonucunda; gruplar arasında en az dolgu hacmi yüzdesi Grup 1'de olduğu görüldü. Diğer gruplar arasında ise dolgu hacmi yüzdesi bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamadı. Test edilen bölgeler arasında ise en az dolgu hacmi yüzdesi apikal bölgede görülürken orta ve koronal bölgeler arasında istatistiksel bir farklılık bulunamadı. İnternal boşluk miktarı bakımından gruplar ve bölgeler arasında yine istatistiksel  
açıdan bir farklılık tespit edilemedi. En fazla eksternal ve kombine boşluk miktarları ise Grup 1'de görüldü. Diğer gruplar arasında eksternal ve kombine boşluk miktarları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunamadı. Bölgeler arasında ise apikal bölgede en fazla eksternal ve kombine boşluk görülürken diğer gruplar arasında yine istatistiksel açıdan herhangi anlamlı bir farklılık tespit edilemedi.
Çalışmanın ikinci basamağı olan bilgisayarlı sıvı filtrasyon cihazı ile yapılan ölçümlerde ise, en fazla apikal sızıntı Grup 1'de gözlendi. Grup 2 ve Grup 3 en az apikal sızıntı miktarını gösterirken aralarındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı bulundu. Grup 4'ün apikal sızıntı değerleri ise Grup 1'e göre istatistiksel olarak daha az olduğu ve aralarındaki farkın anlamlı olduğu tespit edildi.
Bu çalışmanın limitasyonları dahilinde elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde, test edilen tüm gruplarda farklı miktarlarda sızıntı ve eksternal ve kombine boşluklar olduğu görüldü. Bununla birlikte istatistiksel olarak en az sızıntı ve/veya eksternal ve kombine boşluk miktarları hem mikro-bilgisayarlı tomografi analizlerinde hem de bilgisayarlı sıvı filtrasyon ölçümlerinde Elements Free Obturation ve LM-ProPower gruplarında görülürken; en fazla sızıntı ve/veya en fazla eksternal ve kombine boşluk miktarı ise soğuk lateral kondasasyon grubunda görüldü. Kök kanal tedavisinde kanal dolgu kalitesinin ve apikal tıkayıcılığının arttırılması amacıyla elde edilen bulgular ışığında vakaya uygun olarak Elements Free Obturation ve LM-ProPower gibi cihazların kullanıldığı devamlı ısıyla obturasyon veya ultrasonik enerjili lateral kondansasyon yöntemlerinin kullanılması tavsiye edilebilir. 
Ayrıca yapılan istatistiksel değerlendirme sonucunda mikro-bilgisayarlı tomografi ile bilgisayarlı sıvı filtrasyon yöntemi arasında orta derecede korelasyon olduğu tespit edildi. Elde edilen bu sonuç ışığında mikro-bilgisayarlı tomografi gibi pahalı ve zaman alıcı yöntemler yerine bilgisayarlı sıvı filtrasyon yöntemi ile kök kanal dolgu kalitesinin daha pratik olarak değerlendirilebileceği sonucuna varıldı. Bununla birlikte bu iki yöntem arasındaki ilişkinin yapılacak başka çalışmalarla da desteklenmesi gerektiği düşünülmektedir. 
Anahtar kelimeler: Kök kanal dolgu yöntemleri, kanal dolgu kalitesi, soğuk lateral kondansasyon yöntemi, ultrasonik yöntem, devamlı ısı ile obturasyon, termoplastik kor, mikro-bilgisayarlı tomografi, bilgisayarlı sıvı filtrasyon yöntemi

Abstract:
The aim of this study is to investigate the quality of different root canal filling techniques by micro-computed tomography and computerized fluid filtration device; to compare the results obtainde with each other.
In this study, 48 extracted, single-rooted and single canaled mandibular premolar human teeth without caries were used. Teeth were separated from their crowns and all roots were standardized to a length of 12 mm. After the root canal preparation with ProTaper Next Ni-Ti rotary files up to X4 file, samples were divided into 4 experimental groups (Group 1: Cold lateral condensation technique, Group 2: Ultrasonic lateral condensation technique, Group 3: Continuous wave of condensation technique and Group 4: Thermoplastic core technique) with 12 teeth per group and root canal fillings were made with different techniques. After the obturation of root canals, groups were evaluated in terms of percentage of root canal filling volumes, internal, external and combined gaps in apical, middle and coronal regions by scanning the samples with micro-computed tomography. Then apical leakage of the groups were measured by computerized fluid filtration device. All data were compared and statistically evaluated by a statistical software.
 The statistical analysis showed that the evaluations were meaningful among some groups. As a result of the statistical analysis of micro-computed tomography measurements, which was the first step of the study; the minimum percentage of root canal filling volume between the groups was measured in Group 1. No statistically significant difference was found in percentage of root canal filling volume between the other groups. Among the regions tested, the minimum percentage of root canal filling volume was seen in the apical region, while there was no statistical difference between the middle and coronal regions. Also no statistically significant difference was found between groups and regions in terms of internal gaps. The maximum amounts of external and combined gaps were seen in Group 1. There was no statistically significant difference between the other groups in terms of external and combined gaps. Among the regions, the maximum amounts of external and combined gaps were seen in the apical region, while there was no statistically significant difference between the other groups.
In the measurements made by the computerized fluid filtration device which was the second step of the study, the most amount of apical leakage was observed in Group 1. While Group 2 and Group 3 showed the least amount of apical leakage, it was found that the difference between them was not statistically significant. In Group 4, apical leakage values were statistically lower than Group 1 and the difference was significant. 
When the results obtained within the limitations of this study were evaluated, it was seen that all groups tested had different amounts of leakage and external and combined gaps. However, in both the micro-computed tomography analyzes and computerized fiquid filtration measurements, the minimum amounts of leakage and / or external and combined gaps were seen in the Elements Free Obturation and LM-ProPower groups while maximum amounts of  leakage and / or external and combined gaps were seen in the cold lateral condensation group. In the light of the informations obtained from this study, in order to increase the canal filling quality and apical sealing in the root canal treatment, it may be advisable to use continuous wave of condensation or ultrasonic energized lateral condensation techniques by using devices such as Elements Free Obturation and LM-ProPower.
In addition, a moderate correlation was detected between micro-computed tomography and computerized fluid filtration techniques. In the light of this result, it is concluded that root canal filling quality can be considered more practical by using computerized fluid filtration technique instead of expensive and time consuming techniques such as microcomputer tomography. However, it is thought that the relationship between these two techniques should be supported by other studies.


Key words: Root canal filling techniques, canal filling quality, cold lateral condensation technique, ultrasonic technique, continuous wave of condensation, thermoplastic core, micro-computed tomography, computerized fluid filtration technique.