Doğan Ergun'un sosyoloji anlayışı ve Türk bireyi kuramının eleştirel analizi
Doğan Ergun's understanding of sociology and critical analysis of his theory of the Turkish individual
Yazar: SERDAR VAHAB CAN AYRIÇ
Danışman: DOÇ. DR. OĞUZHAN BİLGİN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Doğan Ergun, Türk sosyolojisinde; yöntem, kimlik, bireysellik, eğitim gibi konularda çalışmalar yapmış bir sosyologdur. Çalışmalarında Türk toplumunun özgün konumuna vurgu yapmıştır. Marksist terminolojiyi kullanmasına karşın batı sosyolojisinin Türk toplumunun sosyolojisine uygulanmasına karşıdır. Sosyoloji ve tarihin birbirine içkin bilimler olduğunu düşünmüştür. Batı toplumunun tarihsel tecrübesine ait kavramlardan ve o topluma uygun yöntemden ziyade, Türk toplumuna uygun olabilecek bir yöntem anlayışı oluşturmaya çalışmıştır. Yöntem ve teknik arasındaki farka işaret etmiş ve yöntemi en başta felsefi bir tutum olarak benimsemiştir. Diğer yandan Türk toplumunun kamucu nitelikte bireyler ürettiği anlayışını kültürel ve tarihsel arka planına vurgu yaparak savunmuştur. Türk kültürü, bireyi toplum içinde eriten, özelleşemeyen bireysellikler üretmiştir. Ergun, söz konusu üretimin, kültürel ve iktisadi sebeplerine odaklanmıştır. Oluşturmak istediği kuram ise kamucu özerk bireyi oluşturacak imkanlarına odaklanır. Türk toplumu, 1980 sonrasında yapısal kırılmalar yaşanmıştır ve bu nedenle farklı bireysellik görünümleri ortaya çıkmıştır. Bireyleşme görünümleri, kamucu eğilimli bireyliğe ek olarak, bir yandan girişimci birey şeklinde diğer yandan tüketim üzerinden farklılaşmaya çalışan bireyselliktir. Edebiyatın birey anlayışında da anti-birey vurgusu toplumcu bireysellik görünümlerine ek olarak kendini göstermektedir.

Abstract:
Doğan Ergun, in Turkish sociology; He is a sociologist who has worked on subjects such as method, identity, individuality and education. In his works, he emphasized the unique position of Turkish society. Despite using Marxist terminology, he is against the application of western sociology to the sociology of Turkish society. He thought that sociology and history were interrelated sciences. Rather than the concepts of the historical experience of the Western society and the method suitable for that society, he tried to create a method understanding that would be suitable for Turkish society. He pointed out the difference between method and technique and adopted the method as a philosophical attitude in the first place. On the other hand, he defended the understanding that Turkish society produces individuals with a public nature by emphasizing its cultural and historical background. Turkish culture has produced individualities that dissolve the individual in society and cannot be customized. Ergun focused on the cultural and economic reasons of the production in question. The theory he wants to create focuses on the possibilities that will create the public autonomous individual. Turkish society has experienced structural breaks after 1980, and therefore different individual appearances have emerged. The aspects of individuation are individuals trying to differentiate through consumption, on the one hand, as an entrepreneurial individual. The anti-individual emphasis in the literature's understanding of the individual also manifests itself in addition to the socialist individual appearances.