Çamtepe Köyü (Menderes-İzmir)çevresindeki ortaç sülfidasyon cevherleşmesi ve alterasyon verilerinin incelenmesi
The intermediate sulfidation mineralization around Çamtepe Village (Menderes-İzmir) and investigation of the alteration data
Yazar: TOLGA AYZİT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET AKBULUT
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Ekonomik Jeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Batı Tetis Metalojenik Kuşağında yer alan Bornova Filiş Zonu içindeki Seferihisar yükseliminde bulunan Çamtepe Köyü çevresinde gerçekleştirilen çalışmalarda, Üst Kretase-Paleosen yaşlı İzmir-Ankara zonu birlikleri ve Neojen yaşlı volkanitler gözlenmiş ve ayırtlanmıştır. Çalışma alanındaki İzmir-Ankara zonu kayaçları başta filiş fasiyesini temsil eden kumtaşı-şeyl ardalanması olmak üzere spilit-diyabaz, granodiyorit, kireçtaşı ve serpantinit bloklarından oluşmaktadır. Düzensiz sokulum yapan riyolit daykları ve hornfels fasiyesi, bölgedeki Neojen litolojilerini oluşturmaktadır. KKB-BKB ve KKD doğrultularında uzanan riyolit daykları bu bölgede saptanmış cevherleşmeler ve zuhurlarla yakından ilişkilidir. Çamtepe Bölgesi, çalışma alanının batı bölgesinde genel olarak ağsal doku sunan Fettahdallığı Cevherleşmesi ile doğu bölgesinde kabuksu-kolloform, kokart ve tarak dokuları sunan Efemçukuru Yatağı arasındadır. Çamtepe Bölgesi, Kocasakız-Çayırcık Mevkii'den bazı el örneklerinde makro olarak bantlı kalsit damar dokuları ve levhamsı kalsit kümelerinin yanı sıra mikro ölçekte kolloform, kokart ve kafes dokularının olduğu gözlenmiştir. Yüksek derecede bozunan kayaçlardan alınan örneklerde gözlenen ana sülfit cevher mineralleri bolluk sırasına göre, pirit, kalkopirit, sfalerit ve galen olup, gözlenen yaygın gang mineralleri kuvars ve kalsittir. Ek olarak, muhtemel süperjen evrede meydana gelen serüzit, siderit ve malakit gibi mineraller gözlenmektedir. Ayrıca, oksidasyon zonuna bağlı olarak ikincil kökenli kalkozin-kovellin, Fe-oksit (hematit, götit, limonit) ve Mn-oksit (pirolüzit, manganit) mineralizasyonu gözlenmektedir. Arazide geniş yüzlekler veren kil mineral topluluklarını görmek mümkün olmamıştır. Bununla beraber, ince kesitlerde kuvars-serizit ve kil alterasyonları göze çarpmaktadır. Araziden alınan örneklerden taşınabilir XRF cihazı kullanılarak kimyasal analiz ve TerraSpec cihazı kullanılarak spektral analiz çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Hidrotermal alterasyon çalışmaları kapsamında montmorillonit başta olmak üzere yer yer kaolinitinde bulunduğu olası bir arjilik alterasyon zonu varlığı yorumlanmıştır. Taşınabilir XRF cihazı analiz sonuçları önemli bir jeokimyasal anomaliye işaret etmemektedir. Ancak, bizmut değeri neticesinde kalkopirit-pirit mineralizasyonu için potansiyel alanların oluşmuş olması durumu düşünülebilir. Daha duraysız olan Zn elementinin örneklerdeki değerlerinin kısmen yüksek olması da ortamın asidik olduğuna işaret edebilir. İncelenen alandan alınan örneklerin ısı kaynağına uzak bir bölgede gelişen bir cevherleşmeyle benzeştiği söylenebilir. Sonuç olarak, Çamtepe Bölgesi'nde gerçekleştirilen çalışmalar, düşük-ortaç sülfidasyonlu epitermal sistemlerin üst kotlarında gözlemlenen olası veriler ile örtüşebilecek bir yapıya işaret ediyor olabilir. Çalışma sahasının potansiyelinin net olarak ortaya konulması, kanvansiyonel jeokimyasal yöntemlerle desteklenen detay araştırmalarla mümkün olabilir.

Abstract:
Upper Cretaceous to Paleocene Izmir-Ankara zone assamblages and Neogene volcanic rocks are observed and distinguished in the studies held around the Çamtepe Village located in the Seferihisar Horst within the Bornova Flysch Zone in the Western Tethyan Metallogenic Belt. Izmir-Ankara Zone assemlages observed in the study area are composed of mainly interbedded sandstone and shale intercalations representing the flysch facies and spilite-diabase, granodiorite, limestone and serpentinite blocks. Irregular rhyolite dike intrusions and the hornfels facies constitute the Neogene lithologies in the study area. NNW-WNW and NNE oriented rhyolite dikes are closely associated with mineralizations determined in this area. Çamtepe Region is located between the Fettahdallığı Mineralization generally offering stockwork textures and the Efemçukuru Mineralization presenting crustiform-colloform-cockade-comb vein textures. Some hand specimens from the Kocasakız-Çayırcık locality of the Çamtepe Region present macroscobic banded calcite vein textures and bladed calcite clusters, as well as some microscobic-colloform, cockade and lattice textures. Main ore minerals observed in these highly weathered are pyrite, chalcopyrite, sphalerite and galena, and the common gang minerals are quartz and calcite. Cerrusite, siderite and malachite occurs probably related to a later supergene stage. Additionally, chalcocite-covellite, Fe-oxides (hematite, goethite and limonite) and Mn-oxides (pyrolusite, manganite) that are related to oxidation zone and of secondary origin are also observed. Wide outcrops of clay mineral assemblages have not been observed in the field. However, quartz-sericite and clay alteration (kaolinite, illite-smectite) is observed in thin sections. Chemical and spectral analyses are applied to the samples taken from the field by portable X-Ray fluorecence (XRF) and TerraSpec devices. Existence of a probable argillic alteration zone including mainly montmorillonite and kaolinite is interpreted from the data obtained in scope of the hydrothermal alteration studies. Portable XRF results show no important geochemical anomalies, however bismuth values may be considered to suggest potential fields of chalcopyrite-pyrite mineralization. Partially high Zn values may indicate that the acidic environment. Analyzed samples may probably be speculated to a potential mineralization in a distal area from the heat source. As a result, petrographic, chemical and spectral analysis studies from the Çamtepe Region rock samples obtained by polished/ thin sections, portable XRF and TerraSpec devices may be regarded consistent with the probable data observed in the upper segments of the low-intermediate sulfidation epithermal systems. The potential of the study area may clearly be revealed by detailed research supperted by conventional geochemical methods.