Açık ocak patlatmalarında parçalanma boyutunun belirlenmesinde bilgisayar yazılımlarının kullanımı
Fragmentation on quarry blasting size determination using computer software
Yazar: SELMA YONAR
Danışman: DOÇ. DR. İRFAN CELAL ENGİN
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
Basamak patlatmaları sonucu oluşan yığının parça boyut dağılımı hem patlatmanın verimini hem de devam eden yükleme-nakliye işlemlerini doğrudan etkilediğinden büyük önem arzetmektedir. Bu nedenle patlatma yapılmadan önce tasarım parametreleri ve kaya kütle özellikleri göz önüne alınarak patlatma sonrası oluşacak parça boyut dağılımının belirlenmesi oldukça önemlidir. Bu çalışmada, Afyonkarahisar Beyyazı beldesinde ve Emirdağ ilçesinde bulunan kırma taş tesislerine hammadde sağlayan iki farklı kalker ocağındaki basamak patlatmaları incelenmiş, uygulanan tasarım parametreleri ve kaya özellikleri kullanılarak patlatma sonrası oluşacak parça boyut dağılımı tahmin edilmiştir. Patlatma sonrası oluşan yığının yerinde parça boyut dağılımı Split-Desktop yazılımı kullanılarak görüntü analizi yöntemiyle belirlenmiştir. 
Basamak patlatması uygulamalarında patlatma sonrası oluşacak parça boyut dağılımının tahmininde JKSimBlast yazılımı kullanılmıştır. JKSimBlast yazılımı ile yapılan tahminlerinin doğruluğunun tespit edilmesi amacıyla, Split-Desktop yazılımı ile belirlenen parça boyutuyla karşılaştırılmıştır. Yapılan incelemeler sonrasında JKSimBlast yazılımının gerçek değerlere çok yakın tahminlerde bulunduğu belirlenmiştir. Ancak, her ocak için bir düzeltmeye ihtiyaç bulunmaktadır. Sonuç olarak, seçilen tasarım parametreleri ile oluşacak parça boyutunun JKSimBlast yazılımını kullanarak önceden tahmin edebileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Post-blast dimensional fragmentations, results ofe bench blastings, has utmost importance because of both expolsion efficiency evaluation and has direct effect on ongoing loading-hauling operations. Therefore it is considerably important that, determining post-blast dimensional fragmentation by considering simulation parameters and rock-mass spesifications. In this research, bench blasting operations realized in a quarry which provides crushing-screening plant placed in Afyonkarahisar Beyyazı and Emirdağ were investigated, and used design parameters and post-blast fragmentation was determined. Step size distribution of the stack as a result of blasting and blasting operations are in progress as well as the direct impact on the efficiency rating. In this sense, before blasting design parameters and determine the size distribution of the rock mass properties considering its importance. Post-Blast fragmentation was determined with Split-Desktop software by using image analysis method.
In bench blasting operations, for testing the results of the JKSimBlast software in estimating the post-blast fragmantation, mean fragment size which was calculated by JKSimBlast was compared with the real fragment/size calculated by Split-Desktop software. It is observed that, JKSimBlast software gives very similar results to the real fragmentation values which were obtained from the quarry. This study will consist of selected design parameters and can predict particle size JKSimBlast concluded that using the program.