65 yaş ve üzeri bireylerin ağız ve diş sağlığının değerlendirilmesi
Assessment of oral and dental health of 65 years and older individuals
Yazar: FATİH BURAK ALPASLAN
Danışman: PROF. DR. HAKAN YAMAN ; DOÇ. DR. MELAHAT AKDENİZ
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Ağız sağlığı = Oral health ; Dişler = Teeth ; Geriatri = Geriatrics ; Oral hijyen = Oral hygiene ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Araştırmamızda, Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Polikliniklerine herhangi bir sebeple başvuran yaşlı bireylerin ağız-diş sağlığının durumuna, ileri diş hekimi değerlendirmesi gereksinimine ve yapılması gereken tedavilere dikkat çekilmesi amaçlanmıştır.
Araştırmamız tanımlayıcı ve kesitsel olarak tasarlanmış; bir anket seti yoluyla yüz yüze görüşme ve ayrıntılı diş hekimi muayenesi şeklinde yapılmıştır. Veriler, SPSS ver. 23.0'ı kullanarak analiz edilmiştir. Karşılaştırmada, Ki-kare, Mann Whitney U testi ve Spearman korelasyon analizi kullanılmış ve p<0.05 değeri anlamlı olarak kabul edilmiştir.
Araştırmaya 65 yaş ve üzeri 380 kişi dahil edilmiştir. Katılımcıların %47'si kadın, %77'si evli, %88'i okur-yazardır. %48'i multimorbiddir. Kendi beyanlarına göre, %68' inin ağız-diş sağlığı ile ilgili sorunu yokken, bir başka soruda bireylerin %36'sı diş tedavisine ihtiyacı olduğunu belirtmiştir. Son bir yılda diş hekimine gidenlerin oranı %29'dur. Hastalara uygulanması gereken diş tedavileri incelendiğinde; protez yapımı, onarılması veya kontrolüne duyulan ihtiyaç oranı en fazladır (%47; n=54). Ağız-diş sağlığı ölçeğine göre bireylerin %44,5'inin (n=170) diş hekimi tarafından değerlendirmesi gerekmektedir. OHAT toplam puanı ortalaması 1,78 olarak hesaplanmıştır. Bu sonuca göre araştırmaya katılan bireylerin ağız-diş sağlığı durumu 'sağlıklı'ya yakındır. 
Araştırmamızda yaşlı bireylerde, tüm sağlık sorunlarının içinde sıklıkla rastlanılan ağız-diş sağlığı hakkındaki sorunlara ve bunların belirlenmesinde aile hekiminin yaşlı hastaya sorabileceği sorulara yer verilmiştir. Aile hekimleri yaşlı hastalara hizmet verirken, bu hastaların ağız-diş sağlığını da irdeleyebilmeli ve gerekli diş hekimi yönlendirmelerini yapmalıdırlar.

Anahtar sözcükler: aile hekimliği, yaşlı, ağız ve diş sağlığı

Abstract:
Our research was aimed to draw attention to the condition of mouth-dental health, the need for further dentistry evaluation and the treatments that should be done for elderly individuals who applied to Family Medicine Outpatient Clinic of Akdeniz University Faculty of Medicine for any reasons.
Our research was conducted as a face-to-face interview and a detailed dental examination through a descriptive and cross-sectional questionnaire.
The data were analyzed using SPSS ver. 23.0. In comparison, Chi-square, Mann Whitney U test and Spearman correlation analysis were used and p <0.05 value was accepted as significant.
380 people, 65 years of age and over 65 years of age, were included in the study. 47% of the participants were women, 77% were married, and 88% were literate. 48% are multimorbid. According to their own statements, 68% stated that while there was no problem with oral health, in another question, 36% of the individuals required dental treatment. The rate of those going to dentist in the last 1 year is 29%. When the dental treatments to be applied to the participants were examined, the need for the prothesis construction, repair or control was found to be the highest (%47; n=54). According to the oral-dental health scale, 44.5% of the individuals (n = 170) should be evaluated by the dentist. OHAT total score average was calculated as 1,78. According to this result, oral-dental health of the individuals participating in the research is closer to health.
In our research, the problems about oral health and dental health, which are frequently encountered in all health problems, and the questions that the family physician might ask elderly patients were mentioned. When family physicians serve elderly patients, they should also be able to examine their oral and dental health and make the necessary dentist referrals.

Key words: family medicine, elderly, oral and dental health.