Ulusal gazetelerdeki orman kaynakları haberlerinin eleştirel söylem analizi: Cumhuriyet, Posta ve Sabah örneği
Critical discourse analysis of forest resources news in national newspapers: The case of Cumhuriyet, Posta and Sabah
Yazar: TUNCAY NARİN
Danışman: DOÇ. DR. İDRİS DURUSOY ; PROF. DR. FATMA GÜRSES
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Eleştirel söylem çözümlemesi = Critical discourse analysis ; Haberler = News ; Orman kaynakları = Forest resources

Özet:
Orman ekosistemleriyle ilgili haberlere kamuoyunun ilgisi artmış, paralel olarak basın bu konularda yapılan haberlerin sayısını artırmıştır. Bu çalışmada Türkiye'de ormancılık ve orman kaynakları haberlerinin eleştirel söylem analizi yapılmıştır. Bu maksatla, üç ulusal gazetedeki (Cumhuriyet, Posta ve Sabah) ilgili haberler analiz edilmiştir. 2010-2020 yılları arasındaki araştırma konusuyla ilişkili haberler çalışmanın materyalini oluşturmuştur. Çok sayıda orman yangını çıkan 2021 yılının orman yangını haberleri de veri setine dâhil edilmiştir. Haberler Teun A. van Dijk'in eleştirel söylem analizi tekniği ile analiz edilmiştir. Haberler, ormansızlaşma ve orman tahribatı, orman yangınları, ağaçlandırma ve diğer ormancılık meseleleri olmak üzere dört ana temada toplanmıştır. Eleştirel söylem analizi tekniğiyle; toplam 87 haberde makro ve mikro yapı analiz edilmiştir. Ormancılık ve orman kaynaklarına ilişkin söylemler ve haberlerin sunumu bakımından gazeteler arasında farklılık olduğu ve bu farklılığın gazetelerin ideolojik duruşlarıyla uyumlu olduğu belirlenmiştir. Cumhuriyet, genel olarak hükümete ve özel olarak da ormancılık kurumlarına karşı çok daha eleştirel bir söylemi tercih etmiştir. Posta ve Sabah Gazeteleri'nin, orman kaynakları haberlerinin söylemini neoliberal çerçevenin etkisinde oluşturduğu belirlenmiştir. Orman kaynakları meselelerine ilişkin tartışmaları daha ziyade gazetecilerin yönlendirdiği; uzman görüşlerine, bilimsel kaynaklara ve istatistiklere sınırlı düzeyde başvurulduğu belirlenmiştir. Hem haber söylemlerinin oluşumuna müdahil olmak hem de medyayı ormancılık meseleleri hakkında bilgilendirmek için, ilgili ormancılık kurumlarının halkla ilişkiler ve iletişim kapasitesinin geliştirilmesi önerilmiştir.

Abstract:
Public interest in news about forest ecosystems has increased, and concurrently, the press has amplified the coverage of these issues. This study conducted a critical discourse analysis of forestry and forest resources news in Türkiye. The analysis focused on relevant news articles from three national newspapers (Cumhuriyet, Posta, and Sabah) published between 2010 and 2020. Additionally, forest fire news from 2021, a year marked by numerous forest fires, was included in the dataset. The news articles were scrutinized using Teun A. van Dijk's critical discourse analysis technique. The news was categorized into four main themes: deforestation and forest degradation, forest fires, afforestation, and other forestry issues. Through the critical discourse analysis technique, the macro and micro structures of a total of 87 news stories were examined. Variations in discourse and news presentation regarding forestry and forest resources among newspapers were identified, aligning with the newspapers' ideological stances. Cumhuriyet adopted a notably critical discourse towards the government and forestry institutions. On the other hand, Posta and Sabah newspapers framed forest resources news within a neoliberal framework. The discussions on forest resource issues were predominantly journalist-driven, with limited utilization of expert opinions, scientific sources, and statistics. It is recommended to enhance the public relations and communication capabilities of relevant forestry institutions to actively shape news discourses and educate the media on forestry matters.