Postpartum depresyonda sosyal destek algısının evlilikte uyum aracılığı ile incelenmesi
The effect of social support perception in postpartum depression; mediating role of marital adjustment
Yazar: YELİZ YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. FİLİZ ÜNAL TOPRAK
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Depresyon-postpartum = Depression-postpartum

Özet:
Bu çalışma, postpartum depresyonda sosyal destek algısının evlilikte uyum aracılığı ile incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma, kesitsel tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olarak tasarlanmıştır. Çalışmada örneklem kriterlerine uyan 368 kadın yer almaktadır. Veriler kişisel bilgi formu, Edinburg Postpartum Depresyon Ölçeği, Çok Boyutlu Sosyal Destek Algısı Ölçeği, Evlilikte Uyum Ölçeği ile yüz yüze gerçekleştirilen anketler aracılığıyla toplanmıştır. Veri analizinde, Pearson korelasyon testi, İndependent T testi ve ANOVA analizi kullanılmıştır. Kategorik değişkenlerin gruplar arasındaki farklılıklarının karşılaştırılması için Benferoni ve Scheffe testleri uygulanmıştır. Katılımcıların postpartum depresyon düzeyi düşük çıkmış olup 67 kişide PPD sıklığı %18,20 bulunmuştur. Algılanan sosyal destek düzeyleri ve evlilik uyumları yüksek seviyede belirlenmiştir. Sosyodemografik bulgulara göre, postpartum depresyon ile annenin ve eşinin yaşları arasında negatif yönde ilişki, sosyal destek ile yaş ve çocuk sayısı arasında anlamlı negatif ilişki, evlilik uyumu ile çocuk sayısı ve bebeğin yaşı arasında negatif anlamlı ilişki olduğu belirlenmiştir. Eğitim seviyesi, çalışma durumu, eşin eğitim düzeyi, gelir düzeyi, planlı gebelik durumu ve primipar anne olma özelliği sosyal destek algısını arttırmaktadır (p<0.05). Kadınların eğitim düzeyinin, planlı gebeliğin, önceki doğum ile arasında 24 aydan fazla süre bulunmasının evlilik uyumunu arttırdığı belirlenmiştir (p<0.05). Ölçekler arası ilişkide, algılanan sosyal destek ile postpartum depresyon arasında negatif yönlü anlamlı ilişki, evlilik uyumu ile postpartum depresyon arasında negatif yönlü anlamlı ilişki, sosyal destek ile evlilik uyumu arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur. Çalışmada evlilik uyumunun sosyal destek ve postpartum depresyon arasında kuvvetli kısmi aracı rolü üstlendiği sonucu tespit edilmiştir.

Abstract:
This study was conducted to examine the perception of social support in postpartum depression by using marital adjustment. The study was devised as cross-sectional and correlational. 368 women who met the sampling criteria participated in the study. Data were collected through face-to-face questionnaire by using personal information form, Edinburgh Postpartum Depression Scale, the Multidimensional Social Support Perception Scale, the Marriage Adjustment Scale. In the data analysis, Pearson correlation test, independent T-test and ANOVA-analysis test were used. Bonferroni and Scheffe tests were applied to compare the differences between the groups of categorical variables. Consequently, it was found that the frequency of PPD was 18.20% in 67 individuals at risk of postpartum depression, although the participants had low levels of postpartum depression. Participants perceived levels of social support and marital adjustment were rated as high. It was found that there was a negative association between postpartum depression and age of the mother and her spouse, a significant negative association between social support and age and number of children, and a negative significant association between marital adjustment and number of children and age of the baby. Educational attainment, employment status, educational attainment of spouse, income level, planned pregnancy and being a primiparous mother were found to increase the perception of social support. Women's educational attainment, planned pregnancy and having longer than 24 months after the last birth were found to increase marital adjustment. In the inter-scales, it was found that there were negative significant association between perceived social support and postpartum depression, negative significant association between marital adjustment and postpartum depression, positive association between social support and marital adjustment. In conclusion, it was found that marital adjustment took a strong partial mediating role between social support and postpartum depression