Konya kapalı havzası yüzeysel su kalitesi değişiminin izlenmesi
Monitoring alteration of the Konya closed basin's surface water quali̇ty
Yazar: MEVLÜT DİRİ
Danışman: PROF. DR. MEHMET EMİN AYDIN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Konya Kapalı Havzası ve Sakarya Havzasında belirlenen yüzeysel su kaynaklarından numuneler alınarak yüzeysel su kalitesindeki değişmeler incelenmiş ve değişimi etkileyen faktörler araştırılmıştır. Konya Kapalı Havzası sınırları içerisinde bulunan 17 nokta ve Sakarya Havzası sınırları içerisinde bulunan 3 nokta olmak üzere toplam 20 farklı kalite gözlem noktasından alınan su örneklerinde analiz edilen sıcaklık, pH, elektriksel iletkenlik (Eİ), sodyum, potasyum, kalsiyum, magnezyum, klorür, sülfat, bor, amonyum azotu, nitrat azotu, nitrit azotu, çözünmüş oksijen, BOİ, KOİ, organik madde, orta-fosfat, toplam çözünmüş katılar, renk, bulanıklık değerleri Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği (SKKY)'nde ve Yerüstü Su Kalitesi Yönetmeliği (YSKY)'nde su kaynaklarının sınıflarına göre kalite kriterleri esas alınarak değerlendirilmiştir. Ayrıca sulama suyu kalitesi değerlendirilmiştir. SKKY'ne göre numune alınan noktalardan İbrala Deresi Nalama Çiftliği ve İvriz Çayı İvriz Barajı Çıkışı II III. sınıf, Beylik Deresi, Başarakavak Çıkışı, Meram Çayı Tepeköy Çıkışı, Mamasın Barajı Çıkışı, Sarısu Eylikler Beyşehir Göl Girişi, BSA Kanalı Seydişehir Suğla Çıkışı, Atlantı Sulama Kanalı Çavuşçu Gölü Çıkışı III, IV. sınıf, Kırkgözler Kaynağı Ihlara II, III. IV. sınıf, BSA Kanalı Apa Baraj Çıkışı III. sınıf, Niğde Çayı Niğde Öncesi, Niğde Çayı Niğde Sonrası, Ekecik Deresi Ulukışla Köyü, Peçeneközü Deresi Şereflikoçhisar Çıkışı, Niğde Örendere Akkaya Barajı Gölü, Niğde Örendere Akkaya Baraj Çıkışı, Atlantı Sulama Kanalı Orhaniye Köprüsü, Atlantı Sulama Kanalı Zaferiye Köprüsü, Apa Tahliye Kanalı Pompa No: 1 Girişi, Apa Tahliye Kanalı Gölyazı Köprüsü IV. sınıf su kalitesinde tespit edilmiştir. II. sınıf kalitede su sulama suyu kriterlerini sağlamak şartıyla sulama maksadıyla kullanılabilmektedir. Bu durumda SKKY'ne göre İbrala Deresi Nalama Çiftliği, Kırkgözler Kaynağı Ihlara, İvriz Çayı İvriz Barajı Çıkışı sulama amaçlı kullanılabilirken diğer kaynaklar sulama suyu için uygun değildir. YSKY'ne göre değerlendirildiğinde İbrala Deresi Nalama Çiftliği, Kırkgözler Kaynağı Ihlara, Mamasın Barajı Çıkışı, İvriz Çayı İvriz Barajı Çıkışı sadece 2.sınıf kalitede olup sulama amaçlı kullanılabilirken diğer kaynaklar III. ve IV. sınıf kalitede sulardan oluşmaktadır. Sulama amaçlı kullanılabilecek sular AAT Teknik Usuller Tebliğine göre değerlendirildiğinde ise genellikle Eİ ve Cl açısından uygun olduğu ancak Na ve B açısından kullanımının uygun olmadığı tespit edilmiştir. Havzada kirliliğe sebep olan başlıca kaynaklar arıtılmamış ve/veya yeterince arıtılmamış evsel ve endüstriyel atıksular, tarım ve hayvancılık faaliyetleri ile düzensiz katı atık depolama sahaları olarak tespit edilmiştir.

Abstract:
Changes in surface water quality and factors affecting the changes were investigated by taking 17 samples from the water resources in Konya Closed Basin and 3 samples form Sakarya Basin. pH, electrical conductivity, sodium, potassium, calcium, magnesium, chloride, sulphate, boron, ammonium nitrogen, nitrate nitrogen, nitrite nitrogen, dissolved oxygen, BOD, COD, organic matter, medium-phosphate, total dissolved solids, color, turbidity values in the water samples taken from 20 different quality observation points within the Konya Closed Basin were evaluated according to Water Pollution Control Regulation (WPCR) and Surface Water Quality Regulation (SWQR). Also irrigation water quality is evaluated. According to WPCR, İbrala Stream Nalama Farm and Ivriz Stream Ivriz Dam output II, III. class, Beylik Deresi, Başaravak output, Meram Stream Tepeköy Output, Mamasın Dam Output, Sarısu Eylikler Beyşehir Lake Input, BSA Canal Seydişehir Suğla Output, Çavuşçu Lake output III, IV. class, Kırkgözler Kaynağı Ihlara II, III. IV. class, BSA Canal Apa Dam Output III. class, Niğde Stream before Niğde, Niğde Stream after Niğde, Ekecik Stream Ulukisla Village, Peçeneközü Stream Şereflikoçhisar Output, Niğde Örendere Akkaya Dam, Niğde Örendere Akkaya Dam Output, Orhaniye Bridge, Zaferiye Bridge, Apa Dreainage Canal Pump No: 1 Inlet, Apa Drainage Canal Gölyazı Bridge IV. class water quality were determined. II. class water can be used for irrigation purposes provided that water quality criteria are met. In this case, according to SKKY, İbrala Stream Nalama Farm, Kırkgözler Source Ihlara, İvriz Stream Ivriz Dam Output can be used for irrigation purpose. When evaluated according to SWQR, İbrala Deresi Nalama, Kırkgözler Source Ihlara, Mamasın Dam Output, Ivriz Stream Ivriz Output is only in second class quality and available for irrigation purposes, other resources are III. and IV.class water quality. Waters that can be used for irrigation purposes are evaluated according to the WWTP Technical Procedures, it is generally found to be appropriate in terms of EC and Cl, but it is determined that in terms of Na and B is inappropriate. The main sources of pollution in the basin are untreated and / or poorly treated domestic and industrial wastewaters, agriculture and livestock operations and irregular solid waste landfills.