Şeyh Muhammed Kâzım Aydın en-Nakşibendî'nin hayatı, eserleri, tarikatı ve tasavvufi görüşleri
Sheikh Mohammed Kazimİntellectual the Naqshbandi vital, works, sect and mystical views
Yazar: YAKUP EKİNCİ
Danışman: DOÇ. DR. FERZENDE İDİZ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tasavvuf Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyografi = Biography ; Din = Religion
Dizin: Aydın, Muhammed Kazım = Aydın, Muhammed Kazım ; Biyografi = Biography ; Din adamları = Clergymen ; Din anlayışı = Understanding of religion ; Nakşibendiyye tarikatı = Nakşibendiyye religious order ; Tarikatlar = Religious orders ; Tasavvuf = Mystic

Özet:
Tezin konusu, 20. yüzyılda yaşamış son dönem Osmanlı meşâyihinden Nakşibendiyye ve Halidiyye şeyhi Şeyh Muhammed Kâzım Aydın'ın hayatı, eserleri ve tasavvufî görüşleriyle ilgilidir. Tez iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Şeyh Muhammed Kâzım'ın hayatı, nesebi, intisâb ettiği şeyhleri ve irşâd faaliyeti gösterdiği bölgeler tespit edilmiştir. Yazmış olduğu eserleri, yetiştirdiği halifeleri, bağlı olduğu tarikat ve silsileleri incelenmiştir. Şeyh Muhammed Kâzım Efendi'nin, kendi hayatını kaleme almış olduğu Deryadan Damlalar ile Cevâhiru'l Ûlumi'lKâzımiyye adlı eserlerini çalışmamızda temel kaynak olarak kullanılmıştır. 
Şeyh Muhammed Kâzım Efendi hayatını ilme ve tarikata adamış ve birçok bölgede irşâd faaliyeti göstermiştir. Pek çok talebesine ilim icâzeti vermiş ise de, hilâfet icâzetini az sayıdaki seçkin kimselere vermiştir. Nakşibendî tarikatı şeyhlerinden, Şeyh Şerafeddin el-Hâlidî en-Nakşibendî'den hilafet icazetini almıştır. Nakşibendî tarikatının esaslarına göre irşâd faaliyetini ifa etmenin yanı sıra, toplum arasında barışı sağlamada çok etkin bir yere sahipti. Şeyh Muhammed Kâzım Efendi, kendi rahleyi tedrisinde tasavvuf eğitimi almış üç kişiye hilâfet icâzetini vermiştir.
Tezin ikinci bölümünde, Şeyh Muhammed Kâzım Efendi'nin Deryadan Damlalar, Cevâhiru'l Ûlumi'l Kâzimiyye adlı eserlerinde tasavvuf ile ilgili ele almış olduğu terimlerden tevbe, ülfet, takvâ, nefis, sabır, fakirlik, hudur, tefehhüm, ta'zim, heybet, havf, recâ, hayâ, sulûk, zikir, sohbet, râbıta, murakabe, teveccüh, vird, gibi tasavvufî kavramlar ele alınmıştır.

Abstract:
Lived in the 20th century, from last ottoman period sheiks who is Naqshbandi and Khalid, sheik Mohammed Kazım Aydın's life, work and sûfîstik opinions. The thesis is consist of two parts.
In the first part, sheik Mohammed Kazim's life, ancestry, sheiks who interfered with, regions which he made guidance activities are took placed. His boks, khalifas who grew up, the tariqa and its chain which he depend on were analysed. We used their boks as a souce work named Deyadann damlalar in wihich sheik Mohammed Kazim wrote his life and Cvahiru'l Ulumi'l Kazzimiyye, sheik Mohammed Kazim devoted his life to knowledge and tariqa. He made guidance activites in many places. He gave knowledge ratification to many students. Khilafat ratification is given to only a few privileged students. Mohammed Kazim took his khilafat ratification froom sheik serefeddin El Khalidi who is from Naqsibendi tariqa sheiks. Bedides, he made guidance activities according to the Naqsibendi tariqa rules, he played an active role in terms of pacification among society, Sheik Mohammed Kazim gaved khilafat ratification to his three students who were taken sûfîsm discipline.
In the second part of the thesis. we will try to analyse the terms, pledge habituation, nafs, patience, poverty, Hudur, realize, honour, solemnity, fear, hope, shame, proceed, dhikr, sermon, connection, supervision, countenance, vird, which is involved in sheik Mohammed Kazim's work named Deryedan damlalar and Cevâhirul Ulumi'l Kazimiyye.