Beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin algılanan ebeveyn tutumu ve algılanan evlilik çatışması ile kardeş ilişkileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The examination of the relationship between perceived parental attitude and perceived marital conflict with sibling relationships of individuals in emerging adulthood
Yazar: DİNDAR ÖRBEYİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL KILIÇASLAN ÇELİKKOL
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Ergenlik = Puberty ; Evlilik = Marriage ; Evlilik çatışması = Marital conflict ; Kardeş ilişkileri = Sibling relationship ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırmanın amacı, beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin kardeş ilişkileri ile algılanan ebeveyn tutumu ve algılanan evlilik çatışması arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırma 2020-2021 eğitim ve öğretim yılı bahar döneminde İstanbul ilindeki İstanbul Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa ve Boğaziçi Üniversitesi'nde öğrenim görmekte olan 259 kadın 126 erkek olmak üzere toplamda 385 üniversite öğrencisinden toplanan veriler ile gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmada, Yaşam Boyu Kardeş İlişkileri Ölçeği (YBKİÖ), Algılanan Evlilik Çatışması Ölçeği, Algılanan Anne Baba Tutum Ölçeği ve araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Bu araştırmanın veri analizi aşamasında Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı, Hiyerarşik Çoklu Regresyon Analizi, Bağımsız Gruplar için t-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır.

Bu araştırmada, beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin kardeş ilişkilerine yönelik tutumları ile algılanan otoriter ve koruyucu-istekçi anne baba tutumları arasında istatistiksel olarak negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuşken, algılanan demokratik anne baba tutumu ile arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Ayrıca, beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin kardeş ilişkilerine yönelik tutumları ile algılanan evlilik çatışması ve çatışma özellikleri ve algılanan tehdit alt boyutları arasında istatistiksel olarak negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır. Yapılan Hiyerarşik Çoklu Regresyon analizi sonucunda, algılanan demokratik anne baba tutumunun, kardeş ilişkilerine yönelik tutum üzerinde anlamlı bir yordayıcı olduğu ve kardeş ilişkilerine yönelik toplam varyansın %26'sını açıkladığı saptanmıştır. Araştırmada, kadın kardeşi olan katılımcıların ve kardeşi kadın olan kadın katılımcıların (kadın-kadın) kardeş ilişkileri ölçeğinden daha yüksek puanlar almışlardır. Ayrıca, Kardeşler arasında iletişim sıklığı artıkça kardeş ilişkisine yönelik tutumların daha olumlu olduğu belirlenmiştir. Araştırmada erişilen bulgular ilgili alanyazın ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between the attitudes of individuals in emerging adulthood towards sibling relationships and perceived parental attitudes and perceived marital. The research was conducted in the 2020-2021 academic year spring term with 385 students (259 female, 126 male) who study at Istanbul University, Istanbul University-Cerrahpaşa ve Boğaziçi University in İstanbul. In this research, Lifespan Sibling Relationship Scale, Perceived Parental Conflict Scale, Perceived Parental Attitude Scale and Demographic Information Form by the researcher were employed as data collection tools. In the analysis phase of the data of this research, Pearson Product-Moment Correlation Coefficient, Hierarchical Multiple Regression Analysis, Independent Samples t- Test and One-Way Analysis of Variance (ANOVA) were applied.

In the study, it was found that there are statistically negative and significant correlation between the attitudes of emerging adults towards sibling relationships and perceived authoritarian and protective-demanding parent attitudes, and positive and significant correlation between the attitudes of emerging adults towards sibling relationships and democratic parental attitudes. Furthermore, it was concluded that there is a statistically negative and significant relationship between the attitudes of emerging adults towards sibling relationships and perceived marital conflict, conflict characteristics and perceived threat. In addition, as a result of the regression analysis, it was determined that the perceived democratic parental attitude was a significant predictor of the attitude towards sibling relationships and it explained 26% of the total variance towards sibling relationships. In the study, participants with a female sibling and female participants with a female sibling (female-female sibling relationship) scored higher on the sibling relationship scale. In addition, it was determined that attitudes towards sibling relationship were more positive as the frequency of communication among siblings increases. The findings obtained from the research were discussed in the light of the relevant literature.