Ebeveynlerini sıkı denetimli ve kabul edici algılayan lise öğrencilerinin aile-içi ilişkilere yönelik bilişsel kurgularının repertuar ağı tekniği ile incelenmesi
Investigation of cognitive constructs of high school students who perceive their parents as strict control and acceptance by using repertory network technique
Yazar: ENİS TUŞTAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İSMAİL SANBERK
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada ergenlerin aile içi ilişkileri bilişlerinde ne şekilde kurguladığı anne-babalarının çocuk yetiştirme tutumları repertuar ağı tekniği ile incelenmiştir. 
Bu çalışmanın amacı; her iki ebeveynini sıkı denetim/kontrol boyutunda ve kabul/ilgi boyutunda algılayan ergenlerin aile içi ilişkilere yönelik bilişsel kurgularını repertuar ağı tekniği ile incelemektir.
Araştırma grubu, 2015-2016 Eğitim Öğretim yılında İstanbul ili Kadıköy İlçesi'nde yer alan Suadiye Hacı Mustafa Tarman Anadolu Lisesinde 9, 10, 11 ve 12. sınıfa devam eden toplam 20 katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırma grubu oluşturulurken, 120 öğrenciye Çocuk Yetiştirme Tutum Ölçeği (ÇYTÖ) uygulanmış; kardeşi olma ve anne-baba birlikte olma koşulları gözetilerek 10 kabul/ilgi; 10 sıkı denetim/kontrol belirten öğrenci seçilmiştir. Katılımcılarla ilgili kişisel ve ailesel özelliklere ilişkin veriler araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" ile toplanmıştır. 
Bu çalışma, nitel bir araştırma olup olgubilim deseninde düzenlenmiştir. Olgu bilim kişilerin yaşadıkları olay veya durum ile oluşturdukları öznel deneyimlerin incelendiği nitel araştırma yöntemidir (Lester, 1999). Olgubilim deseni, aslında bildiğimiz fakat açıklamada bulunurken bilimsel bulgulara dayalı olarak net söylemler üretemediğimiz olguları derinlemesine inceleme imkânı sağlayan, yorumlamalarda bulunma olanağı veren bir araştırma desendir (Yaman, 2010). Araştırma modelinde iç geçerliğin dikkate alınmasından dolayı nicel vaka analizi olarak belirlenmiştir.
Araştırmada repertuar ağı yöntemi ile toplanan veriler doğrultusunda ebeveynlerini sıkı denetim/kontrol ve kabul/ilgi boyutunda algılayan ergenlerin; anneleri ile olan ilişkilerini, babaları ile olan ilişkilerini, annelerinin kardeşi ile olan ilişkilerini, babalarının kardeşleri ile olan ilişkilerini ve anne babasının ilişkilerini hangi kişisel yapılarla bilişlerinde temsil ettiğinin ortaya çıkarılması hedeflenmiştir. 
Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre ebeveynlerini kabul boyutunda gören ergenlerin tamamı ve sıkı denetim boyutunda gören ergenlerin 9'u anneleri ile olan ilişkilerini olumsuz kişisel yapılarla, ebeveynlerini kabul boyutunda gören ergenlerin tamamı ve sıkı denetim boyutunda gören ergenlerin 8'i babaları ile olan ilişkilerini olumsuz kişisel yapılarla ifade etmiştir. Kardeşleri ile olan ilişkilerini her iki gruptaki ergenlerin 8'i olumsuz yapılarla açıklamışlardır. Ebeveynlerini kabul boyutunda gören ergenlerin 9'u ve sıkı denetim boyutunda gören ergenlerin 8'i anneleri ile olan ilişkilerini olumlu kişisel yapılar ile açıklamaktadır. Ebeveynlerini kabul boyutunda gören ergenlerin 8'i babalarının olanlarla olan ilişkilerini olumlu, sadece ikisi olumsuz kişisel yapılar ile açıklamıştır. Buna karşın sıkı denetim/kontrol boyutundaki ergenlerin 5'i babalarının kendileriyle olan ilişkilerini olumsuz kişisel yapılar ile açıklamıştır. Ebeveynlerini kabul boyutunda gören ergenlerin tamamı ve sıkı denetim boyutunda gören ergenlerin 9'u annelerinin babaları ile olan ilişkilerini olumlu kişisel yapılar ile açıklamaktadır. Ebeveynlerini kabul boyutunda gören ergenlerin 6'sı babalarının anneleri olan ilişkilerini olumlu, 4'ü olumsuz kişisel yapılar ile açıklamıştır. Buna karşın sıkı denetim/kontrol boyutundaki ergenlerin 9'u babalarının anneleri ile olan ilişkilerini olumlu kişisel yapılar ile açıklamıştır.

Abstract:
In this study, attitudes of adolescents whose parents relate family relations in their cognitions are examined with repertoire network technique.
	The purpose of this study is the examination of the cognitive constructs of the adolescents who perceive both parents in the dimension of strict audit/control and acceptance/interest with the repertory network technique.
	The research group consists of a total of 20 participants from the Suadiye Haci Mustafa Tarman Anatolian High School, which is located in Kadıköy District of Istanbul Province in the academic year of 2015-2016, on 9th, 10th, 11th and 12th grades. While the research group was constituted, 120 pupils were administered the Child Raising Attitudes Scale (MCHRS); 10 acceptance/interest in relation to having a sibling and both  parents together; 10 students selected for strict audit /control. Data on personal and familial characteristics related to the participants were collected by the "Personal Information Form" prepared by the researcher.
	This study is a qualitative study and it is organized in the pattern of engaging. Case study is a qualitative research method in which the subjective experiences of people with an event or situation they experience are examined (Lester, 1999). Qualitative design defines a research that allows us to have in-depth interpretations of phenomena in which we know but can not produce clear comments based on scientific discoveries (Yaman, 2010). Because of the internal validity in the research model, it has been determined as a quantitative case analysis.
	In the study, with the data collected by the repertoire network method has the purpose of examining the relationship between mother and father, the relationship with father, the relationship of mother with a sibling, the relationship of father with a  sibling and the relationship of parents with their personal associations among the adolescents perceiving their parents in terms of strict audit/control and acceptance/interest.
	In accordance with the findings of the study all of the adolescents who see their parents as  acceptance and 9 of the adolescents who see their parents in the strict audit has the relationship with the mother of negative personal structure, all of the adolescents who see their parents as  acceptance and 8 of the adolescents who see their parents in the strict audit has the relationship with the father of negative personal structure. Eight of the adolescents in both groups explained their relationship with their siblings with negative structure. 9 of adolescents who see their parents with acceptance and 8 of adolescents who see their parents with strict audit describes the the relationship with the mother of positive personal structure. 8 of adolescents who see their parents as  acceptance has a positive  relationship with their father and only two negative personal structures were announced. On the other hand, 5 of the adolescents in the strict audit/control dimension explain their father's relations with themselves in negative personal structures. All of adolescents who see their parents as  acceptance and 9 of the adolescents who see their parents in the strict audit describe their mother's relationship with their father as positive personal structures. 6 of adolescents who see their parents as acceptance describe their father's relationship with their mother as positive, only 4 of them describe as negative personal structures. However, 9 of the strict audit/control adolescents identified their father's relationship wıth their mother with positive personal structures.