Türkiye'de askeri eğitimin modernleşme sürecinde Işıklar Askeri Lisesi
Işiklar Military High School within the process modernization in military training in Türkey
Yazar: DENİZ KURT
Danışman: PROF. DR. CEMİL ÖZTÜRK
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History
Dizin: Eğitim = Education ; Osmanlı Devleti = Ottoman State

Özet:
Devlet için, yasamsal bir öneme sahip olan orduda, subay faktörünün önemi ve rolüçok büyüktür. Atatürk'ün ?Bir ordunun kıymeti, subayların ve komuta heyetinin degeri ileölçülür? sözleri bu gerçegi en güzel sekilde ifade etmektedir. Türk tarihi incelendiginde, Türkmilletinin kaderini etkileyen önemli olaylarda ordunun ve subay unsurunun payı daima büyükolmustur. Bu gerçek, Osmanlı mparatorlugu'nun kurulusundan yıkılısına kadar geçen süreçteaçık bir sekilde gözlenmektedir. Elde edilen basarılarda subay faktörünün etkisi ne ise,basarısızlılarda da niteliksiz subayların o denli rolü vardır. Bu gerçegi fark eden Osmanlımparatorlugu yöneticileri uzun süren gerilemeyi durdurmak amacıyla ilk tedbir olarak,orduda bir takım reformalara gidilmis, bu reformalardan biri ise subay yetistiren kaynaklarüzerinde durmak olmustur. Bu çerçevede gerçeklestirilen yeniliklerin en önemlisi, çagdasbilgilere sahip subay yetistirmek amacıyla Harp Okulu ve askeri liselerin açılması olmustur.Açılan askeri liselerden bir tanesi de günümüzde de egitim-ögretim faaliyetini sürdürmekteolan ve 162 yıllık bir geçmise sahip olan Isıklar Askeri Lisesidir. Türkiye'de Askeri EgitiminModernlesmesi Sürecinde Isıklar Askeri Lisesi adlı bu çalısma, 1845'ten beri bazı kesintilerdısında, Türk ordusuna subay adayı yetistirmek gibi önemli bir görevi yerine getiren IsıklarAskeri Lisesi'nin kurulusunu, geçirdigi asamaları, ulastıgı düzey ve egitim-ögretim sisteminitarihi süreç içerisinde belgelerin ısıgında bilimsel olarak ortaya koymaktadır. 19. yüzyıldaaskeri liselerin açılmasındaki amaç günümüzde oldugu gibi harp okullarına ögrenciyetistirmektir. Isıklar Askeri Lisesi, Türk egitim tarihi içerisindeki ilk liseler arasında yeralmaktadır. Türk egitim sisteminin çagdaslasmasında askeri okulların öncü kurumlar oldugubilinmektedir. Çok köklü bir geçmise sahip olan Isıklar Askeri Lisesi, bugüne kadar Türkmilletinin hizmetine, Türk Silahlı Kuvvetlerine binlerce subay adayı yetistirmis, Türkkültürünün çagdas uygarlık seviyesinin üzerine çıkartılma mücadelesine önemli katkılardabulunmus, önemli bir okuldur. Osmanlı öncesi askeri egitim gelenegi, Osmanlı dönemi klasikegitim kurumları ve batı tarzında açılan ilk askeri okullar konuları ele alınmıstır. Bursa IsıklarAskeri Lisesinin kurulusu, geçirdigi asamalar ve günümüze gelisi incelenmistir. Isıklar AskeriLisesinin idari teskilat ve ögretim kadrosu, ögrenci durumu baslıgı altında ögrenci kaynakları,askeri liselere giris kosulları, ögrenci basarı durumları, sınavlar ve disiplin cezaları gibikonular incelenmistir. En son Isıklar Askeri Lisesinin geçmisten günümüze gerçeklestirilenegitim ve ögretim faaliyetleri incelenmistir.

Anahtar kelimeler: Osmanlı Devleti, Egitim, Askeri Lise, Isıklar Askeri Lisesi, Türk ordusu

Abstract:
The factor of officers has a large amount of importance and a great role in the army,which is vital to the government. Atatürk mentioned this fact by saying ? Value of an army ismeasured by the value of its officers and decision makers?. If one looks into Turkish historyhe sees that army and officers had a great impact on the events which affected the nation?sdestiny. This fact can be clearly observed from the establishment of the Ottoman Empire tillits collapse. The factor of officers affected both achievements and failures. In order to preventthe long lasting period of recession, some reforms were put into action by the Ottomanadministrators who had noticed this fact . One of those reforms was to focus on the schools inwhich officers were trained. The most important one of the innovations within this frame wasthe establishment of War Academy and military high schools. One of the high schools openedin this period was Isıklar Military High School, which has been training cadets to be armyofficers for 162 years. In this research, with the title of Isıklar Military High School WithinThe Process Modernization in Military Training in Turkey, the establishment of IsıklarMilitary High School, its phases, its current condition and educational system will bescientifically explained under the light of historical documents. The traditions of militarytraining before Ottoman Empire, classical educational institutions in Ottoman period and firstwestern-style military schools are taken into consideration. Other major issues areadministration of Isıklar Military High School, educational personnel and conditions ofcadets. Finally, educational activities in Isıklar Military High School throughout its history areput forth.