Ömer Seyfettin'in romanında ve hikayelerinde değerler eğitimi
Values education in Ömer Seyfettin's novels and stories
Yazar: FERAY KILIÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KAMİL AKARSU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Değerler eğitimi = Values education ; Hikaye = Story ; Roman = Novel ; Seyfeddin, Ömer = Seyfeddin, Ömer ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature

Özet:
Günümüzde eğitime verilen önemin artmasıyla beraber değerlerin bir o kadar da geri planda kaldığını görmekteyiz. Toplumda meydana gelen değişimlere ayak uyduramamanın getirdiği birtakım sorunlar gelecek nesilleri de olumsuz yönde etkilemektedir. Değerler, toplumun oluşturduğu ve bireyleri bir arada tutan kültürel bağlardır. Bu değerlerin korunması ve gelecek nesillere aktarılması toplum için önemlidir. Ortaöğretim çağındaki çocuklarımız için bu değer aktarımının sağlanmasında edebiyat önemli bir yere sahiptir. Türk Dili ve Edebiyatı dersi duygu ve düşünceleri dil aracılığıyla aktarmada etkili bir araçtır. Değerleri  somutlaştırarak aktaran hikaye ve roman çalışmamızda incelenen edebi türler olmuştur. Türk hikayesinin büyük ustası olan Ömer Seyfettin ve yazmış olduğu bir romanı ve diğer hikayeleri çalışmamızın evrenini oluşturmuştur. Araştırmada Ömer Seyfettin'in romanıyla hikayeleri belirlenen 19 değeri içermesi bakımından betimsel tarama modeli ile  incelenmiştir. Eserlerdeki değerler tek tek MS Excel programında tabloya aktarılarak gerekli yüzdelik veriler elde edilmiştir. Elde edilen veriler not edilmiş, değerler tanımlanarak incelenen eserlerdeki iletiler, sayfa numaralarıyla her değere ait tabloda yansıtılmıştır.  Elde edilen sonuçlara göre Ömer Seyfettin'in Efruz Bey romanında ve diğer hikayelerinde duyarlılık değeri 85 defa tespit edilerek, en çok işlenen değer olmuştur. Dürüstlük ve Sevgi değerleri de en çok işlenen diğer değerler olmuştur. Temizlik ve Barış  değeri en az kullanım sıklığına sahip değerler olarak tespit edilmiştir. Tespit edilen bütün değerlerin sayısı 462'dir. Milli Eğitim Bakanlığının 2018'de Türk Dili ve Edebiyatı Öğretim Programında belirlediği 10 kök değere göre incelenen eserlerde gerekli iletilere ulaşılmıştır. Buna göre  Ömer Seyfettin'in romanı ve hikayelerinin Türk Dili ve Edebiyatı dersinde değer aktarımında kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Today, with the increasing importance given to education, we see that the values remain in the background as well. A number of problems caused by the inability to keep up with the changes in society have negative effects on future generations. Values are cultural ties created by society and holding individuals together. Protecting these values and transferring them to future generations is important for society. Literature plays an important role in ensuring this transfer of value for children of secondary school age. Turkish Language and Literature course is an effective tool for conveying feelings and thoughts through language. There have been literary genres examined in our story and novel study that convey events. Ömer Seyfettin, the virtuoso of the Turkish story, and one of his novels and other stories have formed the universe of our study. In this study, Ömer Seyfettin's novel and stories were examined with descriptive scanning model in terms of 19 values. The values in the works were transferred to the table one by one in MS Excel program and necessary percentage data were obtained. The data obtained were noted and the messages in the works examined by defining the values were reflected in the table of each value with their page numbers. According to the results, sensitivity value was determined 85 times in Ömer Seyfettin's Efruz Bey novel and other stories and it was the most processed value. Honesty and Love values were the most frequently processed values. The value of cleanliness and peace was determined as having the least frequency of use. The number of all detected values is 462. In 2018, the necessary messages were reached in the works analyzed according to the 10 root values determined by the Turkish Language and Literature Education Program. Accordingly, it was concluded that Ömer Seyfettin's novels and stories can be used in the transfer of value in Turkish Language and Literature course.