Temel kripto paraların fiyat ilişkilerinin ekonometrik analiz yöntemleriyle belirlenmesi
Determining the price relationships of basic cryptocurrencies by econometric analysis methods
Yazar: KERİM ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. BURHAN GÜNAY
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Ve Finansman Ana Bilim Dalı / Finans Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Değişen ve gelişen dünya düzeniyle birlikte finans ve finansal sistemlere bağlı teknolojik gelişimlerde inovatif finansal araçlar yatırımcılar için ilgi çekici bir hâl aldığı görülmektedir. Değişen düzen ile beraber finansal sistem içerisindeki gelişmelerin günümüzde en çok ilgi çeken yanı sanal paralar olmuştur. Finansal sistem içerisinde Blok zincir olarak adlandırılan yeni nesil kodlama ve yazılımlardan oluşan teknolojininse alt yapısından ortaya çıkan ilk kripto, yani sanal para Bitcoin olarak bilinmektedir. Bitcoin merkezi bir otoriteye bağlı kalmadan yatırım aracı olma potansiyeli ve kripto grafik özellikler taşıyabilen, kripto para olarak adlandırılan sanal paralardan biridir. Sanal paralar içerisinde başta gelen Bitcoin herhangi bir merkezi otoriteye bağlı kalmadan fiyatını etkileyen faktörlerin arz ve talep ile açıklanabilmesi yüksek volatiliteye sahip bir kripto para olması Bitcoin'in diğer kripto paralardan daha çok tanınmasını sağlanmıştır. Değişen Dünya düzeninde birçok sektörde olduğu gibi finansal araçlarda ve piyasalarda değişimler görülmektedir. Teknolojik alt yapıların gelişme göstermesi para kavramının geçmişten günümüze kadar fiziki ve itibari anlamda güncellenmesine olanak sağlamıştır. Bu çalışmada para ve parasal kavramlar hakkında bilgiler verilerek giriş yapılmış olup kripto paraların günümüzdeki yerine değinilmektedir. Çalışmanın amacı olarak, Bitcoin ile piyasa büyüklüklerine göre ilk 10 içerinde yer alan ve veri dönemlerine güncel olarak ulaşılabilen kripto paralara yönelik ekonometrik analizlere yer verilmiştir. Çalışmada ilk olarak değişkenlerin durağanlıkları ADF ve Philips Perron Birim kök testi ile belirlenmiştir. Daha sonra Granger nedensellik analizleri ile çalışmada kullanılan değişkenlerin birbirleriyle olan etkileşimleri araştırılmıştır. Çalışma sonucunda BITCOİN ve diğer seçilmiş temel kripto paralar arasında belli güven aralıklarında pozitif yönde ilişkiler tespit edilmiştir.

Abstract:
With the changing and developing world order. it is seen that innovative financial instruments have become interesting for investors in technological developments related to finance and financial systems. Along with the changing order, the most interesting aspect of the developments in the financial system today has been virtual currencies. In the financial system, the first crypto, that is, virtual money, which emerged from the infrastructure of the technology consisting of new generation coding and software called Blockchain, is known as Bitcoin. Bitcoin is one of the virtual currencies called crypto money, which has the potential to be an investment tool without being dependent on a central authority and has cryptographic features. Being a crypto currency with high volatility, the factors affecting its price can be explained by supply and demand, without being tied to any central authority. In the changing world order, as in many sectors, changes are seen in financial instruments and markets. The development of technological infrastructures has allowed the concept of money to be updated physically and nominally from past to present. In this study, an introduction has been made by giving information about money and monetary concepts and the place of cryptocurrencies today is mentioned. For the purpose of the study, econometric analyzes for Bitcoin and cryptocurrencies, which are in the top 10 according to their market size and whose data periods can be accessed, are included. In the study, firstly, the stationarities of the variables were determined by ADF and Philips Perron unit root test. Then, the interactions of the variables used in the study with each other were investigated with Granger causality analyzes. As a result of the study, positive relationships were determined between BITCOIN and other selected basic cryptocurrencies at certain confidence intervals.