Hemodiyaliz Tedavisi Alan Hastalara Artırılmış Gerçeklik Uygulaması İle Verilen Egzersize Yönelik Eğitimin Etkisinin İncelenmesi
Examining The Effect Of Exercise Training With Augmented Reality Application To Hemodialysis Patient
Yazar: İSMAİL AYVAZ
Danışman: PROF. DR. ASİYE AKYOL
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç:Son dönem böbrek yetmezliği (SDBY) olan ve hemodiyaliz tedavisi almakta olan hastalara artırılmış gerçeklik uygulaması ile egzersize yönelik verilen eğitimin hastalarda davranış değişim aşamaları ve davranış sürecine etkisini belirlemek amacıyla planlanmıştır. 
Yöntem: Araştırma, randomize kontrollü bir çalışma olup, İzmir ilinde bulunan üniversite ve eğitim araştırma hastanelerine bağlı diyaliz merkezine başvuran, SDYB olan ve kronik hemodiyaliz tedavisi almakta olan(diyaliz merkezlerine üç kez, dört saat diyalize giren) hastalar ile  Aralık 2018- Kasım 2019 tarihleri arasında yürütülmüştür. Çalışmanın örnekleminde güç analizi ile girişim ve kontrol grupları için toplamda 60 hasta alınmıştır. Tezin veri toplama aşamasında; ilgili veriler danışman öncülüğünde ve biyoistatistik uzmanı görüşü doğrultusunda rastgele blok randomizasyon işlemi yapılarak hasta seçimi yapılmıştır. Veriler; Hasta Tanılama Formu, Egzersiz Değişim Aşamaları, Egzersiz Değişim Süreçleri, Egzersiz Karar Alma ve Öz-Etkililik Ölçekleri ile toplanmıştır. Araştırmanın verileri; transtoretik model eşliğinde 3D animasyonlu egzersize yönelik eğitim videoları ile 6 aylık süre içerisinde uygulanmıştır. Çalışmanın yürütülebilmesi için ilgili kurumlardan gerekli etik izinler alınmıştır.
Bulgular:Artırılmış gerçeklik uygulamasıyla verilen eğitimin hastaların davranış değişiklik süreci ölçeği alt boyutlarının; kendini yeniden değerlendirme, karşıt koşullanma, uyaranların kontrolü ve destekleyici ilişkiler  puan ortalamalarının kontrol grubuna göre anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0.05). Artırılmış gerçeklik uygulaması ile egzersize yönelik verilen eğitimin hastaların davranış değişim aşamalarında  hastaların %83.33'ünde değişim süreci gözlemlenmiştir. 
Sonuç: Araştırmamızın, hastalara yönelik verilen eğitim yaklaşımlarında birisi olarak alana dahil edilmesini ve kronik hastalığı olan  hastaların davranış değişimini olumlu yönde etkileyeceği öngörülmektedir. 
Anahtar Kelimeler:Hemodiyaliz, Hemşire, 3D animasyon, Artırılmış Gerçeklik

Abstract:
Objective: It is planned to determine the effect of training on exercise with the augmented reality application for patients with end-stage renal failure (ESRD) who receives hemodialysis treatment on behavioral change stages and behavioral change process in patients.
Method:The research is a randomized controlled study, between December 2018 and November 2019, with patients who enforced to the dialysis center of the university and educational research hospitals in Izmir province, who was conducted end-stage renal failure and received chronic hemodialysis treatment (dialysis centers three times/four hours). In the sample of the research, a total of 60 patients were taken for power analysis  (control and intervention groups). At the data collection stage of the thesis; The relevant data were selected randomly in line with the consultant's leadership and the opinion of the biostatistics specialist.Datas; patient description form was collected with Exercise Change Stages, Exercise Change Behaviour Process, Exercise Decision Makingand Exercise Self-Effectiveness Scales. The data of the research; it was applied within 6 months with training videos for 3D animated exercise accompanied by a transteoretical model. Ethical permissions were attained from the relevant institutions in order to carry out the study.
Result: The sub-dimensions of the behavioral change process scale of the patients in education provided with augmented reality application; self-reevaluation, opposite conditioning, control of stimuli and supportive relationships mean scores were significant compared to the control group (p<0.05).With the application of augmented reality, the change process was observed 83.33% of the patients during the behavioral change stages of the training provided for exercise.
Conclusion:It is predicted that our research will positively affect the inclusion in the field as one of the educational approaches given to patients and the behavior change of patients with chronic renal disease.
Keywords:Hemodialysis, Nurse, 3D animation, Augmented Reality