Yöneticilerin çatışma yönetim tarzının sinizm ve motivasyon açısından incelenmesi: Öğretmenler üzerine bir çalışma
Examining managers' conflict management style in terms of cynicism and motivation: A study on teachers
Yazar: SEÇİL ARAŞKAL
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH KARAKAYA
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Eğitim öğretim faaliyetlerinin amaca ulaşmasında önemli bir bileşen olan öğretmenlerin sinizm düzeyleri ve motivasyonlarında, yöneticilerin çatışma yönetim tarzları önemlidir. Çalışmanın amacı, Karabük ilinde merkez ve ilçelerde yer alan okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretim seviyelerindeki okullarda görev yapan öğretmenlerin yöneticilerinin, çatışma yönetim tarzlarının öğretmenlerin motivasyon ve sinizm düzeyleri üzerinde etkilerini araştırmaktır. Ayrıca Karabük ilinde araştırmaya katılan öğretmenlerin çatışma yönetim, sinizm ve motivasyon ile ilgili algıları demografik değişkenlere göre incelenecektir.
Çalışmada, örgütsel çatışma stilleri, motivasyon ve sinizm ölçekleri kullanılmıştır. Yüz yüze ve çevrimiçi anket yöntemi ile toplanan verilerin analizi, frekans ve yüzde dağılımları, normallik, güvenilirlik testi ve doğrulayıcı faktör analizi yöntemleri ile yapılmış olup hipotez testleri ise, korelasyon ve çoklu regresyon analizi ile sınanmıştır. 
Bulgular; öğretmenlerin örgütsel çatışma stilleri algılarının yaşa göre değişmekte, motivasyonlarının cinsiyet ve okul düzeyine göre değişmekte, sinizm düzeylerinin okul düzeyine göre farklılaşmakta olduğunu göstermektedir. Örgütsel çatışma stillerinin alt boyutları sinizmin genelini anlamlı yönde açıklamaktadır. Sinizmin okula karşı olumsuz tutum boyutunu örgütsel çatışma stilleri alt boyutlarından uzlaşma, hükmetme, kaçınma ve ödün verme; performansı düşüren etkenler boyutunu hükmetme, uzlaşma, ödün verme ve tümleştirme; çalıştığı kurumdan uzaklaşma boyutunu ödün verme, hükmetme, uzlaşma, kaçınma ve tümleştirme; kararlara-uygulamalara katılım boyutunu hükmetme, tümleştirme, ödün verme anlamlı şekilde açıklamaktadır. 
Örgütsel çatışma stillerinin alt boyutları, motivasyonun genelini yordamaktadır. Motivasyonun mesleki doyum ve kişisel gelişim alt boyutunu tümleştirme, ödün verme, uzlaşma alt boyutları anlamlı bir şekilde yordamaktadır. Okul yönetimi boyutunu tümleştirme ve uzlaşma; öğretim süreci ve öğrenciler boyutunu ise tümleştirme, ödün verme, uzlaşma anlamlı şekilde açıklayan değişkenlerdir. 
Araştırma sonuçlarına göre, yöneticilerin çatışma yönetim stillerinin öğretmen motivasyonu ve sinizmi üzerindeki etkisinin farkında olunması eğitim öğretim faaliyetlerinin etkililiği için uygun olacaktır. Gelecekteki araştırmacılar; yöneticilerin çatışma yönetim stillerinin öğretmen motivasyonu ve sinizmi üzerine etkisini araştıran nitel veya karma yöntemli çalışmalar yapabilir. Araştırma Karabük ilinde gerçekleştirilmiştir. Konuya ilişkin farklı çalışmalar özel okullarda ve diğer örgütlerde gerçekleştirilerek daha zengin sonuçlara ulaşılabilir. 

Anahtar Kelimeler: Örgütsel Çatışma Stilleri; Motivasyon; Sinizm; Eğitim örgütü; Yönetici; Öğretmen

Abstract:
Conflict management styles of administrators are important in the cynicism levels and motivations of teachers, who are an important component in achieving the goal of educational activities. The aim of the study is to investigate the effects of conflict management styles of teachers' administrators working in pre-school, primary and secondary schools in the center and districts of Karabük province on teachers' motivation and cynicism levels. In addition, the perceptions of teachers participating in the research in Karabük province regarding conflict management, cynicism and motivation were examined according to demographic variables.
Organizational conflict styles, motivation and cynicism scales were used in the study. The analysis of the data collected by face-to-face and online survey methods was made with frequency and percentage distributions, normality, reliability test and confirmatory factor analysis methods, and hypothesis tests were tested with correlation and multiple regression analysis. 
Results, Teachers' perceptions of organizational conflict styles vary according to age, their motivation varies according to gender and school level, and their cynicism levels differ according to school level. The sub-dimensions of organizational conflict styles explain the cynicism general significantly. The sub-dimensions of organizational conflict styles such as compromise, domination, avoidance and accomodating meaningfully explain the negative attitude dimension of cynicism towards school. Domination, compromising, accommodating and integration meaningfully explain the factors that reduce performance; compromising, dominating, accommodating, avoiding and integrating meaningfully explain the dimension of alienation from the institution he/she works for; dominating, integrating, compromising predicts the dimension of participation in decisions and practices. 
Sub-dimensions of organizational conflict styles predict overall motivation. Integrating, compromising, accommodating significantly predicts the sub-dimensions of professional satisfaction and personal development sub-dimensions of motivation. It meaningfully explains the school management dimension, integrating and compromising. Integrating, compromising and accommodating are variables that meaningfully explain the teaching process and students dimension.
 Accordingly, being aware of the impact of administrators' conflict management styles on teacher motivation and cynicism will be appropriate for the effectiveness of educational activities. Future researchers; Qualitative or mixed-method studies can be conducted investigating the effects of administrators' conflict management styles on teacher motivation and cynicism. The current research was conducted in Karabük province. Different studies on the subject can be carried out in private schools, institutions that do not work with students, and with different samples to reach richer results.

Key Words: Organizational Conflict Styles; Motivation; Cynicism; Educational organization; Administrator; Teacher