Türkiye'de iklim haberciliğinin yeni medyada görünümü
The view of climate journalism in new media in Turkey
Yazar: DERYA ÖZGÜR
Danışman: DOÇ. DR. BERNA ARSLAN
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gazetecilik = Journalism

Özet:
İklim değişikliğinin beraberinde getireceği sorunlar tüm canlı yaşamını etkileyerek dünyayı
geri dönüşü olmayacak zararlarla karşı karşıya bırakmaktadır. Canlı yaşamının sürdürülebilirliği,
orman yangınları sonucunda ormansızlaşma, kuraklık, aşırı yağışlar, böcek istilaları, buzul erimeleri
ve virüs salgınları gibi pek çok konuda iklim krizi dünyayı apokaliptik bir düzeye sürükleme
potansiyeline sahiptir. Doğa felaketlerinin yanı sıra krize bağlı diğer sonuçlar da sosyal, ekonomik ve
politik alanda kendini göstermektedir. Bilim insanlarının iklim krizi ve yaratacağı etkileri ortaya
koyan çalışmaları kamuoyuna aktarılmadıkça ve uluslararası alanda devletler iklim krizi kararlarında
ortak hareket etmedikçe bir çözüm üretmeye yardımcı olamayacaktır. Bu nedenle iklim krizini
kamuoyunun gündeminde tutarak halkı konu hakkında daha bilinçli yapacak, siyasi alanı da iklim
krizine yönelik hedefler konusunda uyaracak aygıt medyadır. Bu konuda iklim haberciliği yeni bir
alan olarak gelişme göstermektedir. Toplumun iklim krizi ve getireceği tehlikeler hakkında doğru ve
yeterli düzeyde haber alması ve bu anlamda bilinç kazanması gerekmektedir. Bu çalışmayla
amaçlanan, iklim krizine dair ortak hareket bilincini yükseltmek için kamuoyuna gereken bilgiyi
aktaracak olan medyanın yeni medya aracılığıyla iklim krizi haberlerine gündemde daha çok yer
vermesine, krizin etki ve sonuçlarının okuyucuya doğru terminolojik bilgiyle sunulmasının önemine
dikkat çekmektir. Çalışmada yeni bir uzmanlaşma alanı olarak iklim haberciliğinin gelişimi üzerinde
durulmuş; Anaakım ve Alternatif medyada iklim haberleri incelenmiştir. Alternatif haber siteleri
olarak iklimhaber.org ve yeşilgazete.org; Anaakım medya haber siteleri için ise tirajı en yüksek
belirlenen Hürriyet ve Sabah internet portalında yer alan iklim krizi haberleri içerik analizi analizi
yöntemiyle incelenmiştir. Belirlenen internet haber portallarında iklim krizi haberlerinin dağılımı,
haberlerin niteliği, haberin aktörleri, iklim değişikliği temaları ve iklim haberlerinde kullanılan yazılı
ve görsel kaynaklar oluşturulan kategoriler çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bu bağlamda,
değerlendirmeye alınan alternatif medya kuruluşu iklimhaber.org ve yeşilgazete.org haber sitelerinde
iklim krizi haberlerinin daha çok politik ve ekonomik çerçevede oluşturulduğu, haber kategorilerinin
anaakım medyadan farklı olduğu ancak haber içeriklerinin anaakım medyanın iklim haber içeriklerine
benzediği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Climate change brings with it problems that affect all living beings, leaving the world facing
irreversible damages. The sustainability of life is at risk due to deforestation resulting from forest fires,
droughts, excessive rainfall, insect invasions, glacier melt, and virus outbreaks, among many other
climate crisis-related issues. Climate crisis has the potential to push the world to an apocalyptic level.
In addition to natural disasters, the crisis's other consequences manifest in the social, economic, and
political spheres. Unless scientists' studies on the climate crisis and its impacts are communicated to
the public and states act collectively on climate crisis decisions internationally, a solution cannot be
achieved. Therefore, the media plays a critical role in keeping the climate crisis on the public agenda,
making people more aware of the issue, and alerting the political arena to goals related to the climate
crisis. Climate journalism is emerging as a new field in this regard. It is essential for society to receive
accurate and sufficient news about the climate crisis and its dangers, gaining awareness in this regard.
The aim of this study is to draw attention to the importance of mainstream and alternative media
giving more prominence to climate crisis news through new media to increase public awareness of
collective action against the climate crisis. The study focuses on the development of climate
journalism as a new specialization field, examining climate news in mainstream (Hürriyet and Sabah)
and alternative (iklimhaber.org and yeşilgazete) media through content analysis. The distribution of
climate crisis news on the selected internet news portals, the quality of news, the actors in the news,
climate change themes, and the written and visual sources used in climate news were evaluated within
the framework of created categories. In this context, it was found that climate crisis news in alternative
media outlets such as iklimhaber.org and yeşilgazete focuses more on the political and economic
framework, with news categories differing from mainstream media. However, the content of the news
is similar to mainstream media's climate news content.