Azerbaycan'da yenileşme ve milliyetçilik hareketi
Innovation and nationalist movement in Azerbaijan
Yazar: AFGAN VELİYEV
Danışman: DOÇ. DR. ERTAN EĞRİBEL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Milliyetçilik = Nationalism ; Yenileşmeler = Reformations ; Yenilik = Innovation ; Yenilik hareketleri = Reform movements ; Yenilikçi = Innovative

Özet:
oz "Azerbaycan'da Yenileşme ve Milliyetçilik Hareketi" konusunu XIX yüzyıl gelişmeleri içinde ele alarak, XX. yüzyılın ilk çeyreğinde, konumuzu ilgilendirdiği ölçüde 1917 Bolşevik Devrimi sonrası Azerbaycan'da milliyetçiliğin çeşitli görünümlerini ve 1918 yılında kurulan Azerbaycan Cumhuriyeti'nin kurulması aşamasına kadar ki dönem içinde değerlendirmeye çalışacağız. XX yüzyılın başlarında yenileşme ve milliyetçilik hareketi ile ortaya çıkan değişiklikler ile Azerbaycan'ın geleneksel yapısı değişmiş daha farklı nitelik kazanmıştır. Bu değişiklikler ve siyaset önerileri Azerbaycan toplumunun doğal gelişmesinin ürünü olarak ortaya çıkmamıştır. Azerbaycan'ın dünya egemenlik ilişkileri içinde yeni bir yer ve rol alma çabasının ürünüdür. Birinci bölümde Rus Azerbaycan'ın ortaya çıkışını, yeni Azerbaycan coğrafyasının ortaya çıkışı ile bu coğrafyanın biçimlenmesinde öne çıkan siyasi olayları ve anlaşmaları ele aldık. İkinci bölümde Rus egemenliği çerçevesinde ortaya çıkan yenileşmenin ilk devresini "kültürel milliyetçiliyi" ele aldık. Üçüncü ve dördüncü bölümlerde yenileşme ve milliyetçilik hareketinin ikinci devresi olan "siyasi milliyetçilik" döneminde ortaya çıkan yenilikçi akımlar, siyasi kültürel reformlar ve partileşme ile birlikte daha geniş alanı kapsamıştır. Rus Japon savaşı ve Osmanlı sonrası yeni bir dünya oluşturma çabası çerçevesinde Rusya'da ortaya çıkan değişiklikler çerçevesinde Azerbaycan için gündeme gelen yeni siyaset önerilerini tanıttık. Konu, toplum kimliğini belirlemede etkili olmuştur. Rusya ve Batı ile ilişkili olarak Azerbaycan'da yenilikçi kadrolar ve yeni siyasetler ortaya çıkmıştır. Bu durum Azerbaycan'ın toplumlar arası ilişkilerini değil, aynı zamanda toplum olarak biçimlenmesini de etkileyecektir. Azerbaycan'da yenileşme ve milliyetçilik konusunu, toplumun dini, etnik yapısı, komşuları, dünya ölçüsünde jeopolitik ve stratejik konumunun getirdiği olanakları ve bunların doğurduğu çeşitli siyaset biçimleri oluşturmaktadır. Azerbaycan yer altı ve yerüstü kaynaklarla zengin ülkedir. Bölgedeki sorunların temelini ülkenin nimetlerini başkalarının kendi hesabına yararlanmaya çalışma çabası teşkil etmektedir. m

Abstract:
ABSTRACT We will try to evaluate this issue, developments in first quarter of 19. th century, nationalism after Bolshevik Revolution in 1917, and phases of establishment of the Republic of Azerbaijan in 1918. By the changes occurring with innovations, nationalist movement in early 20. th century, traditional structure of Azerbaijan has changed, had more different appearance. These changes and political suggestions didn't arise as result of natural devolopment of Azerbaijan community. This is the result of efforts of Azerbaijan for taking new role in relations with world sovereignty. First, we looked into genesis of Russian Azerbaijan, new Azerbaijan geography and leading political events and treaties forming this geography. Secondly, we looked into first part of innovation occurring within Russian sovereignty. Limitation of "cultural nationalism". Thirdly and fourthly, new developments, poilitical, cultural reforms, groupings in "political nationalism", second part of innovation and nationalist movement took large part. We introduced new political suggestions subject for Azerbaijan within Russian - Japan war, efforts of forming new world after Ottoman Emprie. Innovative staffs and new policies arisen in Azerbaijan in relation with Russia and West. This will effect not only inter communal relainos, but also formation of awareness on community. Settlement in Azerbaijan, issue of nationalism!, religion, ethnic structure, neighbors, advantages provided by its geopolitical and strategic position and several political forms arisen have formed innovative and nationalist issue. Azerbaijan is a rich country in natural resources. Structure of problems in region are efforts of others that want to make use resources of country. IV