İşyeri ortamlarında hava kalitesinin ölçümünde kullanılan temel örnekleme ve analiz metodları ve ilgili standartlar
Basic sampling and instrumental methods in indoor air quality measurement and related standards
Yazar: İLKYAZ AYDIN
Danışman: PROF. DR. KADRİYE ERTEKİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Kimyasal maddelere maruz kalmada en muhtemel yol inhalasyon (soluma) olduğundan solunan havanın her türlü kimyasal, toz ve gazlardan arınmış olması gerekir. Çalışma ortamlarında bulunan hava kirleticilerin başında uçucu organik ve inorganik bileşikler ile belli boyutun altında solunabilir toz ve partiküller gelmektedir. Sıcaklık, nem, rüzgar gibi meteorolojik parametreler ile havalandırma da kirlilik üzerine etkili olmaktadır. Yukarıda söz edilen hava kirleticiler izin verilen düzeylerin üzerinde olduğunda kronik hastalıklardan başlayıp kitlesel ölümlere kadar giden sağlık zararlarına neden olurlar. Bu nedenle çalışma ortamlarındaki hava kalitesinin sürekli kontrolü ve izlenmesi son derece önemlidir. 

Hava kirliliğinin analizi konusunda kimyager, çevre mühendisi gibi yetişmiş insan kaynaklarımız olmakla beraber konunun iş sağlığı güvenliği ayağında boşluklar bulunmaktadır. Bu konuda hem ulusal ve uluslar arası standartları kapsayan ayrıntılı dokümanlara hem de çok yönlü yetişmiş insan kaynaklarına gereksinimimiz vardır.
Bu tez çalışmasında özellikle iş yeri ortamında hava kalitesinin kontrolüne yönelik olarak yapılacak test ve analizler ele alınmış, ilgili standartlar da dikkate alınarak ayrıntılı olarak incelenmiştir. İş yeri ortamlarında insan sağlığı için uygun hava kalitesinin sağlanabilmesinde ve sürdürülebilmesinde kontrol ve denetimlerin rolü çok büyüktür. Bu prosedürler doğru örnek almak ve alınan örnekleri ulusal ve uluslararası standartlara uygun şekilde ve tayin limitleri dikkate alınarak analizleme basamaklarından oluşur. Hazırlanmış olan bu dökümanın konu ile ilgili tüm paydaşlar için bilgilendirici bir kaynak olma potansiyeli bulunmaktadır.

Abstract:
The most probable route to be exposed to chemical substances is inhalation, therefore breathing air should be free from chemicals, dust, and gasses.  Volatile organic and inorganic compounds along with inhalable dust and particles are the primary air pollutants at the working environments. Meteorological parameters such as heat, humidity, and the wind and ventilation conditions are also effective on indor air pollution. 

Above mentioned air pollutants cause health damages extending from chronic diseases to massive deaths when they are above the allowed doses. Thus, continuous control and monitoring of the air quality in working environments is extremely important.  

Although we have qualified man resources such as chemists and environmental engineers on the subject of air pollution analysis, there are gaps at the occupational health and safety component of the subject. We are in need of both detailed documents that comprise national and international standards and versatile qualified man resources on this issue. In this thesis, sampling of the air pollutant parameters, basic approaches to their analysis, and related standards will be handled and evaluated.  

The role of controls is enormous in ensuring and maintaining adequate air quality for workplace environments.These procedures consist of the steps of taking correct samples and analyzing the samples taken in accordance with national and international standards and taking into account the limits of determination (LODs). This prepared document has the potential to be an informative resource for all relevant stakeholders.