İstanbul metrosu III. aşama tünellerinde kullanılan destekleme tipleri ve maliyetlerinin incelenmesi
Examination of supporting types and its costs of Istanbul subway III. stage tunnels
Yazar: ALİ ATASOY
Danışman: PROF. DR. ZÜBEYDE ÖZTÜRK
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Ulaştırma Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Metro = Metro ; Tünel sistemleri = Tunnel systems ; Tüneller = Tunnels ; Ulaştırma yapıları = Transportation structures ; Ulaşım = Transportation ; Yeni Avusturya tünel inşa yöntemi = New Austrian tunneling method

Özet:
Çalışmada Yeni Avusturya Tünel Açma Metodu (NATM) ele alınarak çok yönlü bir şekilde incelenmiştir. İnceleme çalışmaları hem literatüre hem de uygulamaya dayanılarak yapılmıştır. Bu amaçla İstanbul metrosunun III.bölümü örnek uygulama olarak ele alınmıştır. Metro inşaatı, karşılaşılan özel durumlar ve nispeten farklı yapım teknikleri nedeniyle konumuz açısından önemlidir. Çünkü kullanım amaçlarına göre birbirinden farklı tüneller inşa edilmiş olup zemin parametrelerine, su durumuna, fay mevcudiyetine, toprak örtüsünün kalınlığına, çevresel koşullara, statik ve dinamik yükün varlığına göre farklı destekleme biçimleri uygulanmıştır. Bu nedenle projenin ve uygulanma şeklinin takip edilmesi tez açısından gerekli olmuştur.Tezde önce örnek alınan hatla ilgili bilgiler verildikten sonra in-situ testleri, laboratuar deneyleri, çalışma alanının jeolojisi, proje alnanında yer alan zemin ve kaya tabakalarının mühendislik özellikleri ve kazılabilirliği içeren geoteknik araştırmalar, genel jeolojik durum ve mühendislik jeolojisi çalışmaları incelenmektedir. Aç-kapa, delme-patlatma, makine ile tünel açma yöntemlerini kapsayan tünel kazı yöntemleri özetlenmiş olup çalışmanın devamında destekleme sisteminin bağlı olduğu parametreler ve jeolojik ölçüm teknikleri ile ilgili deformasyonların ölçümü ve aletlerin hassasiyetleri konuları üzerinde durulmaktadır. Çalışmada ağırlık verdiğimiz NATM hakkında detaylı bilgi verilmiş ve bu amaçla yöntemin ilkeleri, uygulamadaki başlıca görüşler, istasyonlar, şaft ve tünel inşaatları ve destekleme elemanları irdelenmiştir. Sonrasında farklı destekleme sistemleri, jeoloji, kazı adımları, destekleme elemanları, kazı hızları, metrajlar ve maliyetler açısından karşılaştırılmıştır.

Abstract:
Within the scope of the work, the New Austrian Tunnel Method (NATM) is analyzed in detail based on literature and practices. In this context, the III. Stage of İstanbul Metro project is handled as an example. Since the project is very important because of the special conditions encountered and the distinctive construction methods preferred. Moreover, the tunnels of the project are supported with different methods in terms of soil parameters, water content, fault zone, thickness of ground cover, environmental conditions, statical load and dynamical load. That is why the project is handled through the dissertation.In this thesis, after providing information about aligment, in-situ tests, laboratory tests, geology of the study area , engineering properties of the soil and rock layers from the site area, geotechnical investigations of the excavation availability, the general geological conditions and engineering geology are examined. The tunnel excavation methods like cut-cover, drilling and exploding, excavation with machine tunneling are summarized and in the parameters of the supporting system and geological measurement techniques for deformation measurement and instrument sensitivity issues are being discussed. In this study, it has been given detailed information about the NATM method and for this purpose the principles of the methods, the main ideas in the implementation, stations, shaft and tunnel construction and supporting equipments are examined. Lastly, the different support systems have been compared in terms of the geology, excavation steps, support elements, excavation rates, quantities and costs.