Karayollarında tehlikeli yük taşımacılığı ve firmalar için bir model önerisi
Dangerous goods transport by road and a model proposal for companies
Yazar: MEVLÜT BUĞRA TEKE
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF ZORBA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Denizcilik İşletmeleri Yönetimi Ana Bilim Dalı / Lojistik Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ulaşım = Transportation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Karayolu taşımacılığı = Highway transportation ; Taşımacılık = Transportation ; Tehlikeli maddeler = Hazardous substances ; Tehlikeli mallar = Dangerous goods ; Yük taşıma = Load carrying ; Yük taşımacılığı = Freight transportation

Özet:
Taşımacılık, insanlık tarihi kadar eski, içinde bulunduğu çağın şartlarına göre
değişikliğe uğrayan ve en temel ihtiyaçların giderilmesinde hayati öneme sahip, lojistik
bilimi denince akla ilk gelen faaliyetlerdendir. Günümüzde toplumların gelişmesine katkı
sağlayan, üretim sektörleri başta olmak üzere hemen hemen her sektörde taşımacılık
faaliyetlerine rastlanır. Bunun sebebi üretilen ürünlerin, tüketim yerlerine ulaştırılma
ihtiyacıdır.
Taşımacılık faaliyetlerindeki ana konulardan birisi, taşımaya konu olan yükün
tipidir. Üretim teknolojilerindeki gelişmelerden ve inovatif düşüncelerden ortaya çıkan
ürünlerin üretimleri için taşınan yükler sahip oldukları yapısal özellikleriyle farklılıklar
göstermektedir. Bu yükler arasında, büyük çoğunluğunu kimyasal maddelerin
oluşturduğu tehlikeli madde olarak adlandırılan yükler, yasal düzenlemeler ve çevresel
güvenlik önlemleri uygulamaları bakımından ayrı bir önem taşımaktadır.
Bu çalışmanın temelini; taşımaya konu olma özelinde ''tehlikeli yükler'' ve taşıma
şekli özelinde ise ''karayolu taşıması'' olarak iki unsur oluşturmaktadır. Bu unsurlar
üzerinden yola çıkılarak ''Türkiye karayollarında tehlikeli yük taşımacılığı sektöründe
karşılaşılan problemler ve çözüm yolları nelerdir?'' araştırma sorusu olarak belirlenmiş
ve buna ilişkin bir model önerisi geliştirilmeye çalışılmıştır. Araştırma için mülakat ve
gözlem metotları kullanılarak elde edilen veriler AHP yöntemiyle analiz edilmiştir.
Araştırma sonucunda, sektördeki aktörlerden alınan veriler doğrultusunda tespit edilen
problemler 5 ana başlıkta gruplandırılmıştır. Gruplamadan sonra model önerisi
geliştirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Taşımacılık, Tehlikeli Yük, ADR

Abstract:
Transportation is one of the first subjects that comes to mind when it comes to logistics science, which is as old as the history of mankind, which has been changed according to the conditions of the age and which is vital in meeting the most basic needs. Today, transportation activities are encountered in almost every sector, especially in the manufacturing sectors, which contribute to the development of societies. The reason for this is the need for the products to be delivered to the places of consumption.
One of the main issues in transport activities is the type of cargo that is subject to transport. The loads carried out the products arising from the developments in production technologies and innovative ideas show differences with their structural features. Among these loads, the so-called dangerous goods, the majority of which are composed of chemical substances, are of particular importance in terms of legal regulations and environmental safety measures.
The basis of this study has two parts: first one is dangerous cargo as subjects of transport and second one is road transport. Based on these two fundamentals, we derived our research question as ''What are the problems and solutions encountered in the dangerous cargo transportation sector on the highways of our country?'' The data used in research obtained by interview and observation methods were analyzed by AHP method. In conclusion we divided the problems which we obtained into five groups. After that we developed a model proposal.
Keywords: Road Transport, Dangerous Cargo, ADR