Marmara Bölgesinde yetişen Taraxacum türleri üzerinde farmasötik botanik araştırmalar
Pharmaceutical Botany Investigations on Taraxacum Species Growing in Marmara Region
Yazar: MÜNEVVER BAHAR GÜRDAL
Danışman: PROF. DR. FATMA NERİMAN ÖZHATAY
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Botanik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Botanik = Botany ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Farmasötik botanik = Pharmaceutical botany

Özet:
Bu çalışma ile Marmara Bölgesi'nde yayılış gösteren Taraxacum türlerinin tespit edilmesi, morfolojik olarak incelenmesi, kromozom sayılarının ve polen tiplerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca Taraxacum officinale türünün taksonomik durumu hakkında bilgi verilmektedir.
Araştırma alanında yetişen 7 seksiyona ait 22 Taraxacum türü belirlenmiştir. Bunlardan beşi endemiktir. Çalışma kapsamında toplanan T. xanthiense türü Türkiye için yeni kayıttır. Beş tür ise (T. laxum, T. macrolepium, T. phaleratum, T. sieheanum, T. uzunoglui) daha önceden çalışma alanı dışında Türkiye'nin diğer bölgelerinden kayıtlı iken,  Marmara Bölgesi'nde de yayılış gösterdiği bulunmuştur. En fazla türle temsil edilen seksiyonlar Erythrosperma (9 tür), Scariosa (6 tür) ve Erythrocarpa (3 tür)'dır. Diğer 4 seksiyon (sect. Dioszegia, sect. Palustria, sect. Primigenia, sect. Taraxacum) ise birer türle temsil edilmektedir. Ayrıca tür teşhis anahtarı ve betimleri yapılmıştır.
17 türün kromozomu sayılarak karyotipleri saptanmıştır. Bunlardan 7'sinin kromozom sayıları ilk kez sayılmıştır. Sadece T. bithynicum türü diploit, 2n=16, diğer 16 tür ise poliploittir (triploit ve tetraploit). Kromozomlar genellikle metasentrik olup bazılardında ayrıca submetasentrik kromozomlar da bulunmuştur ve bazı türlerde satellit gözlenmiştir. 
20 türün polenleri taramalı elektron mikroskobu ile incelenmiştir. Polenler ekinolofat tipte trikolporattır. Diploit olan T. bithynicum hariç diğer türlerde polen tanelerinin farklı boyutlarda olduğu gözlenmiştir. T. hybernum türü ise tamamen deforme olmuş polen tanelerine sahiptir.

Abstract:
This study aimed to evaluate Taraxacum species in the Marmara Region and to determine morphological, karyological and palynological features of the species. It also provides information on the taxonomic status of the Taraxacum officinale.
22 Taraxacum species including 7 sections have been determined in the study area. 5 of them are endemic. T. xanthiense which was collected during field trip is new record for the Turkish flora. 5 species (T. laxum, T. macrolepium, T. phaleratum, T. sieheanum, T. uzunoglui), which are previously recorded in the other regions of Turkey, are recorded in the Marmara Region. Most species are represented by sections Erythrosperma (9 species), Scariosa (6 species) and Erythrocarpa (3 species). Other 4 sections (sect. Dioszegia, sect. Palustria, sect. Primigenia, sect. Taraxacum) are represented by only one species. Species identification keys and descriptions of taxa were also given.
Chromosome numbers and karyotypes of 17 species have been identified. 7 of them have been determined in the first time. Only T. bithynicum is diploid, 2n=16, others are polyploid (triploit and tetraploid). Chromosomes are generally metacentric and sometimes beside this submetacentric and some species has satellite.
Pollen grains of the 20 species were examined with scanning electron microscopes. Pollen grains were found to be of the type echinolophate, tricolporate. Except the T. bithynicum which is diploid species, pollen grains of taxa were in different size. T. hybernum has deformed pollen grains.