Türk inşaat sektöründe çalışan motivasyonu ve Covid-19 etkisi
Employee motivation and Covid-19 effect in the construction industry
Yazar: YAREN BAYIR
Danışman: PROF. DR. KADRİYE SELİN GÜNDEŞ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Yapı Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yapım-Proje Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Motivasyon = Motivation ; Uzaktan çalışma = Remote worker ; Çalışan performansı = Employee performance ; İnsan kaynakları = Human resources

Özet:
Covid-19 pandemisi tüm dünyayı etkisi altına alan ciddi bir sağlık krizi iken hem bireysel hem toplumsal anlamda çok boyutlu küresel bir kriz haline gelmiştir. Ekonomik, sosyal, toplumsal ve bireysel boyutları ile değerlendirildiğinde uzun vadeli etkiler barındırmaktadır. Sağlık tehdidi olarak psikolojik bir endişe yaratmasının yanı sıra bu süreçte yaşanan karantina ve sokağa çıkma yasağı uygulamaları piyasaları alt üst ederken yeni iş modellerini de beraberinde getirmiştir. Pandemi, insan etkileşiminin yoğun olduğu diğer sektörlerde olduğu gibi inşaat sektörü üzerinde de çeşitli etkiler bırakmıştır. İnşaat sektörünün halihazırda içerisinde bulunduğu zorluklara ilave olarak Covid-19 pandemisinin ortaya çıkması sektörü yeni bir zorluk ile karşı karşıya bırakmıştır. 
İnşaat sektörünün Türkiye ekonomisindeki kendi hacmi ve dolaylı olarak diğer sektörler için oluşturduğu kaynaklar göz önünde bulundurulduğunda yaşanabilecek kriz ve etkileri minimum kayıp ve maksimum verimle atlatabilmek önemli bir husustur. İşgücü verimliliğinde en etkin faktörlerden biri de insan kaynakları yönetimidir. Ne var ki işgücü yoğunluğunun fazla olduğu inşaat sektörüne ait literatürde insan kaynakları ve çalışan motivasyonu ile ilgili az sayıda çalışmaya rastlanmıştır. Bu çalışmanın amacı Covid-19'un farklı boyutlarının inşaat sektöründe çalışanların üzerindeki etkisini incelemek ve Covid-19 dönemi sonrası çalışanların işyerinden beklentilerini irdelemektir. 
Sektör çalışanlarından oluşan 142 kişilik örneklemden elde edilen veriler doğrultusunda en önemli motivasyon faktörlerinin işin kendisi ile ilgili unsular, fiziksel çalışma koşulları ve üstler ile olan iyi ilişkiler olduğu belirlenmiştir. Ancak bu faktörlere verilen önem cinsiyet, yaş, meslek, mesleki tecrübe, firmadaki pozisyon ve firma ölçeğine göre anlamlı olarak değişmektedir. Geçmiş çalışmalar ile kıyaslandığında, birtakım benzerlikler bulunmakla birlikte bazı motivasyon faktörlerine ait önem sırasının değiştiği gözlenmiştir. Bununla birlikte, pandemi sürecinde çalışan motivasyonunu en çok etkileyen faktör tedarik zincirinde meydana gelen sorunlar sebebiyle yaşanan gecikmeler olmuştur. Bu durum ile ilgili olarak gelecek dönemlerde olası benzer bir krize yönelik tedbirler geliştirilmesi önemlidir. Diğer yandan, katılımcılar halen işten çıkarılma riskinin bulunduğuna ilişkin ifadeye düşük bir oranda katılım göstermiştir. Bu durum günümüzde iş güvencesine ilişkin devam etmekte olan olası bir algının baskın olmadığını göstermektedir. Ancak Covid-19 etkisine ilişkin katılım oranları cinsiyet ve firmadaki pozisyon bazında incelendiğinde gruplar arası anlamlı olarak farklılıklara rastlanmıştır. Son olarak katılımcılar Covid-19 ile gelen uzaktan çalışma modelinin sağladığı ekonomik avantaj, kısmi istirahat ve esneklik gibi imkanları içeren olumlu ifadelere yüksek oranda katılım göstermişlerdir. Uzaktan çalışma modeline ilişkin işe yeterince katkıda bulunamama hissi katılımcıların en düşük oranda katıldığı olumsuz ifade iken katılımcılar diğer olumsuz görüş ve deneyimleri içeren ifadelere de genel olarak düşük oranda katılım göstermişlerdir. Bununla birlikte, uzaktan çalışma modeline ilişkin katılım oranları cinsiyet, mesleki tecrübe ve firmanın kapsamı bazında anlamlı olarak farklılaşmaktadır. 
Araştırmanın sonucunda Covid-19 dönemi sonrası çalışanların beklentileri belirlenmiş ve geçmiş çalışmalar ile kıyaslamalar yapılmıştır. Motivasyon faktörleri demografik değişkenler bazında irdelenerek motivasyon dinamikleri tartışılmıştır. Akabinde Covid-19 etkileri ve uzaktan çalışma modeline ilişkin yaklaşımlar genel ve demografik değişkenler bağlamında incelenmiştir. Bu çalışma ile insan kaynakları yönetimine vurgu yapılarak günümüz inşaat sektörü yöneticilerine yönelik bilgiler aktarılmıştır. Bununla birlikte, gelecekte yaşanabilecek olası benzer şoklara yönelik tedbir geliştirebilmek adına firmalara ışık tutabileceği ve devlet politikalarına yönelik kararlarda faydalı olabileceği düşünülmüştür.

Abstract:
While the Covid-19 pandemic was a serious health issue that affected the whole world, it has become a global crisis with its multi-dimensional effects on both individuals and society. It has long-term effects when evaluated with its economic, social, societal and individual dimensions. In addition to creating a psychological concern as a health threat, the quarantine and lockdown practices experienced in this process have turned the markets upside-down and it brought new business models. Like in other industries where human interaction is intense, it has had various effects on the construction industry as well. In addition to the difficulties that the construction industry is currently facing, the Covid-19 pandemic has confronted the industry with a new challenge. 
When the volume of it in Turkey's economy and the resources it creates indirectly for other sectors are considered, it is important to handle the crisis and effects that may occur with minimum loss and maximum productivity. One of the most important factors of labor productivity is human resource management. However, few studies on human resources and employee motivation have been found in the literature related to the construction industry, where labor intensity is high. The aim of this study is to examine the multi-dimensional effects of the pandemic on employees in the construction industry and their expectations from their workplaces in the post-Covid-19 era. 
According to data obtained from the sample of 142 people from the sector, it has been determined that the most important motivation factors are the elements related to the job itself, physical working conditions and good relations with superiors. However, the importance given to these factors varies significantly according to gender, age, occupation, professional experience, position in the firm and firm scale. When compared with previous studies, although there are some similarities, it has been observed that the order of the importance of some motivational factors has changed. Also, it has been determined that the most influential factor on employee motivation during the pandemic process is the delays experienced due to the problems occured in the supply chain. Regarding this situation, it is important to develop measures for a possible similar crisis in the future. On the other hand, the participants shared a low level of agreement with the statement that there is still the risk of being fired. This shows that a possible ongoing perception of job security is not dominant today. However, when the participation rates regarding the Covid-19 effect were analyzed on the basis of gender and position in the company, significant differences were found between the groups. Finally, the participants highly shared with the positive statements that include opportunities such as the economic advantage, semi rest and flexibility provided by the remote working model that came with Covid-19. While the feeling of not being able to contribute enough to the work related to the remote working model  
was the negative statement that the participants shared with at the lowest rate, the participants also shared a low level of agreement with the statements containing other negative opinions and experiences. However, participation rates regarding the remote working model differ significantly on the basis of gender, professional experience and the scope of the firm.
As a result of this research, the expectations of the employees post Covid-19 period were determined and comparisons were made with previous studies. Motivational factors were examined on the basis of demographic variables and motivation dynamics were discussed. Subsequently, the effects of Covid-19 and approaches to the remote working model were examined in the context of general and demographic variables. With this study, information was conveyed to today's managers of the construction industry by emphasizing human resources management. In addition, it was thought that it could shed light on companies and be useful for government policy decisions in order to develop measures against possible similar shocks that may occur in the future.