Bazı baklagil yem bitkilerinin yeşil gübre olarak toprağın organik maddesine ve kendinden sonra gelen yulaf verimine etkisinin araştırılması
Investigation of some legumes forage crops effects as green fertilizers on soil organic matter and the following oats yield
Yazar: ALİ ÖZEL
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN ACAR
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Baklagiller = Leguminosae ; Fosfor = Phosphorus ; Organik maddeler = Organic matters ; Potasyum = Potassium ; Yeşil gübre = Green manure ; Yulaf = Oat ; İkinci ürün = Secondary crop

Özet:
Bu çalışma, sulanabilir tarım alanlarında, hububat hasatından sonra kaba yem üretimi amacıyla ve yeşil gübre bitkisi en uygun baklagil yem bitkisinin belirlenmesi ve baklagillerin toprak ile kendinden sonra gelen bitkiye etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Bu araştırma, Konya İli Seydişehir İlçesinde sulu şartlarda 2019 yılı Temmuz ayında Tesadüf Blokları Deneme Desenine göre 4 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Araştırma iki yıl süreyle hububat hasatından sonra ikinci ürün şartlarında yürütülmüştür. Araştırmada baklagil yeşil gübre bitkisi olarak adi fiğ, çemen, yem bezelyesi, soya fasulyesi ve tüylü fiğ kullanılmıştır. Takip eden ürün olarak kaba yem üretimi amacıyla yetiştirilen yulaf test edilmiştir. 
Baklagil yeşil gübre bitkilerinde bitki boyu, yeşil ot verimi, kuru ot verimi, ham protein oranı, ham protein veriminin yanında fosfor ve potasyum içerikleri incelenmiştir. İncelenen konulardan kuru ot verimi hariç, diğer bütün konularda baklagil yeşil gübre bitkileri arasında istatistiki olarak önemli farklılıklar tespit edilmiştir. Çalışmada, iki yıllık araştırma sonuçlarına göre, en yüksek bitki boyu yem bezelyesinde (126.76 cm) kaydedilirken, en düşük bitki boyu çemenden (77.34 cm) elde edilmiştir. Yeşil ot verimi açısından en yüksek verim yem bezelyesinden (3085.50 kg/da) elde edilirken, en düşük yeşil ot verimi soya fasulyesinden (2199.38 kg/da) elde edilmiştir. Yulafta bitki boyu, yaprak/sap oranı, yeşil ot verimi, kuru ot verimi, ham protein oranı, ham protein verimi incelenmiştir. Baklagillerin yeşil gübre bitkisi olarak uygulamasından sonra ham protein oranı hariç yulafta incelenen özellikler arasında istatistiki olarak önemli farklılıklar tespit edilmiştir. Baklagillerin ot amacıyla hasatından sonra yulafta incelenen tüm özellikler arasında istatistiki olarak önemli farklılıklar tespit edilmiştir. Toprakta ise pH, EC, organik madde, fosfor ve potasyum içerikleri incelenmiştir. Baklagillerin yeşil gübre bitkisi olarak uygulamasından sonra organik madde ve potasyum içeriği hariç toprakta incelenen özellikler arasında istatistiki olarak önemli farklılıklar tespit edilmiştir. Baklagillerin ot amacıyla hasatından sonra organik madde ve potasyum içeriği hariç toprakta incelenen özellikler arasında istatistiki olarak önemli farklılıklar tespit edilmiştir.
	Araştırmada, hem kendi verimi, hem de kendinden sonra gelen bitkiye etkisi ve toprak sağlığının korunması açısından hububat hasatından sonra baklagillerin yeşil gübre bitkisi ve ot üretimi amacıyla yetiştiriciliği uygulanabilir olduğu görülmüştür. İncelenen bitkilerden ise yem bezelyesi ve adi fiğin öne çıktığı görülmektedir.

Abstract:
This study was conducted to determine the most suitable legume forage plant for forage production and green manure plant in irrigated agricultural areas after the grain harvest and to investigate the effects of legumes on the soil and the next plant. This study was conducted in Konya-Seydişehir in July in irrigated agricultural areas according to the Randomized Complete Block Design with 4 replications. This study was conducted under second crop conditions for two years. In this study was used as legume green manure plants common vetch, field pea, fenugreek, soybean and hairy vetch. Oat grown for the purpose of forage production were tested as a next product.
In this study that was examined which plant height, green forage yiled, hay yiled, crude protein ratio, crude protein yield of legume green manure plants and phosphorus and potassium contents. Examineted topics between, except the hay yield, the other investigated characters between discrepencyies were found statististically significant in terms of legume green manure plants. In this study, according the mean datas of two years,the highest plant height was obtained from field pea (126.76 cm), the least plant height was obtained from fenugreek (126.76 cm). In terms of green forage yield, the highest data was obtained from field pea (3085.50 cm), the least data was obtained from soybean (2199.38 kg/da). In this study that was examined which plant height, leaf/stem rate green forage yiled, hay yiled, crude protein ratio, crude protein yield of oats. Examineted subjects between, except the crude protein ratio, the other investigated characters between discrepencyies were found statististically significant after the application of legumes as a green manure plant. Also, examineted all topics of oat between, discrepencyies were found statististically significant after the application of legumes as a green forage harvest. In this study that was examined which pH, EC, organic matter, phosphorus and potassium contents of soil. The discrepencyies between all subjects examined after the application of legumes as green manure crops were statistically significant. Also, examineted all topics of soil between, except the organic matter and phosphorus content of soil, were found statististically significant after the application of legumes as a green forage harvest.
In the research, it has been seen that legumes can be grown for green manure plant and grass production after the grain harvest in terms of both its own yield, its effect on the next plant and the protection of soil health. Among the examined plants, it is seen that filed pea and common vetch come to the fore.