Astımlı hastalarda inhaler ilaç uyumunun değerlendirilmesi, astım kontrol testi, hastane anksiyete depresyon düzeyi ile ilişkisinin araştırılması
Evaluation of inhaler medication compliance in asthmatic patients, asthma control test and its relationship with hospital anxiety and depression level
Yazar: AYNUR MAMMADOVA
Danışman: DOÇ. DR. DANE EDİGER
Bursa Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Astımlı hastalarda tedavideki ana hedefimiz, kontrolün sağlanması ve
gelecek risklerin azaltılmasıdır. Astım kontrolünün sağlanmasında tedaviye
uyum önemlidir. Tedaviye uyumu iyi olan hastalarda astım kontrolunun iyi
olması beklenir. Uyumsuzluğun çok fazla parametreden etkilendiği için
değerlendirilmesi kolay değildir. Çalışmamızda uyumsuzluk ve kontrolsüzlük
arasında ilişkiye bakıldı. Aynı zamanda astımlı hastalarda tedaviye uyumun
yaşam kalitesi ve hastane anksiyete depresyon düzeyi ile ilişkisi araştırıldı.
 En az 1 yıldır astım tanısı olan ve inhaler tedavi kullanan 126 hasta
çalışmaya alındı. Hastalara tedavi uyumunu değerlendirmek için, Morisky 8-
Maddeli İlaca Uyumluluk Ölçeği (MMAS-8), Astım Kontrol Testi (AKT), Astım
Yaşam Kalitesi Anketi (AQQL) ve Hastane Anksiyete Depresyon Anketi (HAD)
uygulandı.
 MMAS-8'e göre %42,9'unda tedavi uyumu düşük, %34,9'unda orta,
%22,2'de düşük uyumlu idi. AKT' ye göre %46 olgu kontrolsüzdü. İlaç uyumu
arttıkça astımın kontrol altında olma olasılığının arttığı görüldü. AKT ile MMAS8 arasında pozitif korelasyon saptandı (r=0,230; p=0,009). MMAS-8 ile HAD
arasında ilişkiye baktığımızda, depresyon ile tedavi uyumu arasında negatif
yönde ilişki saptandı (r=-0,179 p=0,045). Tedavi uyumuna etki edecek diğer
faktörler incelendiğinde, hastaların eğitim düzeyi arttıkça tedavi uyumunun
arttığı görüldü (p<0,005). Çalışmamızın sonuçları ışığında, dolaylı
değerlendirme ölçeklerinden olan MMAS-8 ilaç uyumu değerlendirme ölçeği
uyumsuzlukların tespit edilip, gerekli müdahalelerin gerçekleştirilebilmesi için
bir araç olarak kullanılabilir.
Anahtar kelimeler: Morisky-8, astım kontrol, depresyon, eğitim düzeyi, sigara.

Abstract:
Our main goal in the treatment of patients with asthma is to achieve control
and reduce future risks. Compliance with treatment is important in achieving
asthma control. Compliance is a condition that requires continuity and varies
over time. Patients with good compliance to treatment are expected to have
good asthma control. Nonadherence is affected by many parameters and
therefore evaluation is not very easy. In our study, we aimed to investigate the
relationship between non-adherence and lack of control. In our study, we
aimed to investigate the relationship between non-adherence and lack of
control. We also investigated the relationship between adherence to treatment
and quality of life and hospital anxiety and depression levels in asthmatic
patients.
A total of 126 patients with a diagnosis of asthma for at least 1 year and using
inhaler therapy were included in the study. The Morisky 8-item Medication
Adherence Scale (MMAS-8), Asthma Control Test (ACT), Asthma Quality of
Life Questionnaire (AQQL) and Hospital Anxiety Depression Questionnaire
(HADS) were administered to assess treatment compliance.
According to MMAS-8, treatment compliance was low in 42.9%, moderate in
34.9% and low in 22.2%. According to the ACT, 46% were uncontrolled. As
medication adherence increased, the likelihood of asthma being under control
increased. There was a positive correlation between ACT and MMAS-8
(r=0.230; p=0.009).
When we looked at the relationship between MMAS-8 and HADS, a negative
relationship was found between depression and treatment compliance
(r=0.179 p=0.045).
When other factors affecting treatment compliance were analysed, it was
observed that treatment compliance increased with increasing education level
(p<0.005).
In the light of the results of our study, the MMAS-8 medication adherence
assessment scale, which is one of the indirect assessment scales, can be used
as a tool to identify nonadherence and to carry out necessary interventions.
Keywords: Morisky-8, asthma control, depression, education level, smoking