Cinsel yönelim ayrımcılığının işe alım niyeti üzerindeki etkisi: Deneysel bir çalışma
The effect of sexual orientation discrimination on hiring intention: An experimental research
Yazar: ASMİN GÜNEŞ KARAKAŞ
Danışman: DOÇ. DR. SELİN METİN CAMGÖZ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ İREM METİN ORTA
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Cinsel ayrımcılık = Gender discrimination ; Cinsel yönelimler = Sexual orientations ; LGBTİ = Lesbian, Gay, Bisexsuel, Trans, İntersex ; İşe alma = Recruitment

Özet:
LGBTİ+/eşcinsel bireyler toplumun her alanında ayrımcı davranışlarla karşı karşıya kalmaktadırlar. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de LGBT/eşcinsel bireylerin işe alım sürecinde karşılaştıkları ayrımcılığı incelemek ve olası bir ayrımcılığın kurgusal bir senaryo ile işe başvuran adayın cinsel yönelim ve biyolojik cinsiyetine göre farklılaşıp faklılaşmadığını ortaya koymaktır. Deneysel yöntem izlenerek yürütülen bu çalışmada, cinsel yönelim ayrımcılığını ölçmek amacıyla işe alım niyeti, tercih temelli ayrımcılık (taste-based discrimination) ve istatistiksel ayrımcılık (statistical discrimination) değişkenleri kullanılmıştır. Ayrımcılığa sebep olan kriterler, başvuran adayın cinsel yönelimi (eşcinsel, heteroseksüel) ve biyolojik cinsiyeti (kadın, erkek) şeklinde belirlenerek dört farklı kurgusal özgeçmiş senaryosu oluşturulmuştur. Çalışmaya katılan 224 yüksek lisans öğrencisinden kendisini bir işveren olarak düşünmesi ve satış danışmanına ilişkin bir iş ilanını incelemesi istenmiştir. Ardından her bir katılımcıdan kurgusal ilana başvuran bir adayın özgeçmişini değerlendirerek, Baert ve De Pauw (2014)'ın kullandığı işe alma niyeti, tercih temelli ayrımcılık ve istatistiksel ayrımcılık sorularına cevap vermesi istenmiştir. Araştırmanın hipotezlerini test etmek amacıyla Gruplararası Faktöriyel Varyans Analizi (Between-Groups Factorial ANOVA) uygulanmıştır ve bu analizlerde değişkenlerin ortalama puanları ve soru maddeleri bağımlı değişken olarak yer almıştır. Araştırmanın sonucunda, özgeçmişte yer alan adayın cinsel yöneliminin, tercih temelli ayrımcılık ve istatistiksel ayrımcılık üzerinde anlamlı etkileri bulunmuştur. Buna göre, eşcinsel bireyler heteroseksüel bireylere göre, tercih temelli ayrımcılığa ve istatistiksel ayrımcılığa daha fazla maruz kalmaktadır. Ancak, adayın cinsel yöneliminin işe alma niyeti üzerinde anlamlı bir etkisi gözlenememiştir. Bunun yanı sıra, adayın cinsel yöneliminin ve cinsiyetinin ikili etkileşiminin bağımlı değişkenler üzerinde anlamlı etkisi bulunamamıştır. Son olarak, adayın cinsel yönelimi, adayın cinsiyeti ve katılımcının cinsiyetinin üçlü etkileşimin istatistiksel ayrımcılık üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu gözlenmiştir. LGBT/eşcinsel bireylerin çalışma alanında karşılaştıkları ayrımcılığı gösteren bu çalışma, yöneticilere ve işe alım uzmanlarına eşcinsellik karşıtı tutumları ve davranışları azaltmada atılacak adımları belirlemede yol gösterecektir.  Ayrıca, araştırmacıların gelecek çalışmalarına ışık tutacaktır. 


Anahtar Sözcükler 
Cinsel yönelim, ayrımcılık, işe alım niyeti, cinsiyet, LGBT, deneysel çalışma

Abstract:
LGBTI+  individuals are subjected to discrimination and harassment in almost every field of life. This study aims to examine discrimination against LGBTI+ individuals during hiring process in Turkey and to reveal possible discrimination in terms of applicant's sexual orientation and biological sex by using a fictitious scenario. Following an experimental method, the study used hiring intention, taste-based discrimination and statistical discrimination in measuring sexual orientation discrimination. Factors causing discrimination were determined as sexual orientation (homosexual/heterosexual) and biological sex (male/female) and accordingly, 4 different fictitious resumes were generated. The study was conducted with the participation of 224 graduate students who identify themselves as heterosexuals. Participants were asked to imagine themselves as an employer and to screen the resume of a fictitious job candidate for a sales consultant position. Thereafter, participants were asked to answer some questions borrowed from Baert and De Pauw  (2014),  about hiring intention, taste-based discrimination and statistical discrimination. In order to test hypotheses of the present research, 2X2 Between-Groups Factorial ANOVA analysis is conducted with the average scores of variables and questionnarie items serving as dependent variables. Findings showed that job candidate's sexual orientation had significant effects on taste-based discrimination and also on statistical discrimination, however not on hiring intention. It was also not observed any significant effect of binary interaction of candidate's sexual orientation and biological sex on dependent variables. Lastly, a significant effect of triple interaction of candidate's sexual orientation, candidate's biological sex and participant's biological sex is reported on statistical discrimination. This study, which revealed discrimination faced by LGBTI+ individuals in the work environment, will be an efficient guide for managers and recruitment specialists who wants to take action in diminishing anti-gay attitudes and behaviours. Moreover, the findings of the study will also enlighten future studies. 

Keywords
Sexual orientation, discrimination, intention to hire, gender, LGBT, experimental study