Eroin bağımlılarında dopamin 2 reseptör (DRD2) TaqIA gen polimorfizmi ile bağımlılık ilişkisi
Relation of addiction with dopamine 2 receptor (DRD2) TaqIA polymorphism in heroin addicts
Yazar: BARIŞ YILBAŞ
Danışman: PROF. DR. HİLMİYE NESRİN DİLBAZ
Sağlık Bakanlığı / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Dopaminerjik sistem bağımlılık gelişiminde önemli bir rol oynamaktadır. Bağımlılıktaki dopaminerjik hipoteze göre, madde kullanıcıları ödül sistemlerindeki hipodopaminerjik aktiviteyi kompanse etmek için madde kullanmaktadırlar.
    DRD2 TaqIa polimorfizmi daha nadir görülen A1 ve daha sık görülen A2 olmak üzere iki adet genetik varyant içerir. A1 + olanlar (A1A1 ve A1A2), A1 – olanlara (A2A2) göre daha düşük beyin dopaminerjik aktivitesine sahiptir.
    Çalışmamızda, DRD2 TaqIA polimorfizmi ile eroin bağımlılığı arasındaki olası ilişkiyi göstermeyi amaçladık. Bu amaçla 100'ü eroin kullanan hasta grubu, diğer 100'ü hasta grubuyla yaş ve cinsiyet bakımından eşleştirilmiş madde kullanımı olmayan kontrol grubu olmak üzere toplam 200 gönüllü çalışmaya alındı. PCR amplikasyon yöntemiyle genotipleme yapıldı. Çalışmamızda hasta ve kontrol grubunda A1 alleli görülme sıklığı bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p=0,687). Bu sonuçlar, DRD2 TaqIA polimorfizminin eroin bağımlılığına spesifik bir prediktör olduğunu düşündüren Hou ve arkadaşlarının yaptığı çalışmayı ve literatürde bunu destekleyen diğer çalışmaların sonuçlarını desteklememektedir.
    Çalışmamızın ikinci amacı, TaqIA polimorfizmiyle,  kullanılan yüksek eroin miktarıyla ve tedaviye düşük yanıtla ilişkisini göstermekti. Literatürde, yapılan bir çalışmada A1 alleli taşıyanların (A1A1 ve A1A2), A1 alleli taşımayanlara (A2A2) göre iki kat daha fazla madde kullandığını göstermiştir. Buna rağmen bizim çalışmamızda, A1 alleli varlığıyla, yüksek eroin miktarı ve tedaviye zayıf yanıtla bir ilişki saptanmamıştır (p=0,308).
    Sonuç olarak, çalışmamızda daha önceki çalışmalardan farklı olarak eroin bağımlılığıyla TaqIA polimorfizmi arasında bir ilişki tespit edilmemiştir. DRD2 geninin eroin bağımlılığındaki rolünün belirlenebilmesi için daha çok sayıda çalışmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
The dopaminergic system plays a major role in addiction. According to the dopaminergic hypothesis of addiction, substance abusers would compensate for an under-activite dopamine-mediated reward system by taking drugs that increase synaptic dopamine concentration.
    The D2 dopamine receptor gene (DRD2) TaqIA is a SNP with two variants: A1, the less frequent allele, and A2 the commoner allele. There is emerging evidence that subjects with the TaqI A1+ allele (A1A1 and A1A2 genotypes) have reduced brain dopaminergic function compared to carriers of the A1-allele (A2A2 genotype).
    The aim of our study was investigate the potential association of the dopamine receptor D2 gene (DRD2) TaqIA genetic variation with heroin addiction. The study group consisted 100 heroin dependent patient and 100 unrelated controls. The two groups were matched on the basis of age and sex. Subjects were genotyped at the DRD2 TaqIA locus using PCR amplication. No significant differences in A1 allele frequences between heroin dependent patients and control groups (p=0,687). Our results didn't support the findings of Hou et al. and of other studies indicating that the DRD2 A1 allele is a spesific predictor of opioid dependence.
    The secondary aim of our study was to confirm the association between TaqIA polymorphism and high levels of prior heroin use and poor treatment outcomes. A comparison of heroin use in the year prior to entering treatment also revealed that opioid dependent subjects carrying at least one A1 allele (A1A1/A1A2 genotypes) had used more than twice as much heroin as non A1 carriers (A2A2 genotypes). However, the present study found no relationship between DRD2 A1 allelic status and high levels of prior heroin use (p=0,308) and poor treatment outcomes.
    Contrary to previous findings, the present study found no significant evidence of an association between DRD2 A1 allele and heroin addiction. There is a need for furhter investigation in to the role of the DRD2 TaqIA polymorphism in heroin dependence.