Türk pop müziğinde deyim ve atasözü kullanımına yönelik bir değerlendirme
An evaluation of the usage of idioms and proverbs in turkish pop music
Yazar: GÖZDE ÖN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FUNDA ÖRGE YAŞAR
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music
Dizin: Atasözleri = Proverbs ; Deyimler = Idioms ; Müzik = Music ; Müzik eserleri = Music works ; Popüler müzik = Populer music ; Söz varlığı = Vocabulary ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education

Özet:
Bu çalışma, söz varlığını geliştiren deyim ve atasözlerinin Türk Pop Müziği içerisindeki kullanım derecesini araştırmayı, Türkçe Eğitimi ve Müzik Eğitimi anabilim dallarında okuyan öğrencilerin Türk Pop Müziği şarkılarında deyim ve atasözlerinin yer alma düzeyine yönelik görüşlerini belirlemeyi amaçlamaktadır.
Bu bağlamda, Türk Pop Müziğinde geçen deyim ve atasözlerinin tespit edilmesi amacıyla nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman incelemesi kullanılmıştır. Çalışma grubunu 5 kadın ve 5 erkek Türk Pop Müziği sanatçısı oluşturmaktadır. Çalışma grubu, araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formunun Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Fakültesi Müzik Eğitimi Anabilim Dalında okuyan 69 öğrenciye uygulanması sonucunda belirlenmiştir. Sanatçıların Türk Pop Müziği albümlerindeki şarkılar tek tek dinlenmiş, şarkı sözleri okunmuş ve şarkıların içerisinde yer alan deyim ve atasözleri belirlenmiştir.
Türkçe Eğitimi ve Müzik Eğitimi anabilim dallarında okuyan öğrencilerin Türk Pop Müziği şarkılarında deyim ve atasözlerinin yer alma düzeyine yönelik görüşlerini belirlemek amacıyla, yine araştırmacı tarafından geliştirilip öğrencilere bizzat uygulanan 9 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Öğrencilerin görüşlerini tam anlamıyla yansıtabilmek için öğrenci yorumlarından doğrudan alıntılar yapılmış ancak öğrencilerin kimliğini gizlemek amacıyla farklı kodlar kullanılmıştır.
Araştırmanın bulguları, problem cümlesi ve alt problemler çerçevesinde değerlendirilmiş, tablolar haline getirilerek yorumlanmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre Türk Pop Müziği şarkılarında sözlü kültürümüzün taşıyıcısı olan deyim ve atasözlerinin önemli bir yeri bulunmaktadır. Araştırma kapsamında incelenen albümlere bakıldığında, şarkılarında deyimleri en çok kullanan kadın sanatçının Sezen Aksu, en az kullanan sanatçının Hande Yener olduğu; atasözlerini en çok kullanan sanatçının Sıla, en az kullanan sanatçının Hande Yener olduğu belirlenmiştir. Erkek sanatçılarına bakıldığında ise şarkılarında deyimleri en çok kullanan sanatçının Tarkan, en az kullanan grubun MFÖ olduğu; atasözlerini en çok kullanan sanatçının Tarkan, en az kullanan sanatçının Levent Yüksel olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte araştırma kapsamında incelenen 5 kadın ve 5 erkek sanatçıya ait albümlerde özellikle deyim kullanımının çok yoğun olduğu görülmüş, atasözlerine deyimlere nazaran daha az yer verildiği tespit edilmiştir.
Buradan hareketle söz varlığını geliştiren ve ortak kültürel değerlerimizi oluşturan deyim ve atasözlerinin şarkılar aracılığıyla öğretilmesinin, ritme bağımlı olduğundan daha kolay ve etkili olacağı düşünülmektedir. Türk Pop Müziği şarkıları, bilinen birçok deyim ve atasözünü kullanmamızı pekiştirirken bilmediğimiz birçok deyim ve atasözünü öğrenmemize ve günlük hayatta kullanmamıza da imkân sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler: Müzik, pop müziği, şarkı, deyim, atasözü, söz varlığı.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the degree of usage of idioms and proverbs that improve vocabulary in Turkish Pop Music, and to determine the opinions of students that are studying in Turkish Education and Music Education departments about the level of taking part of idioms and proverbs in Turkish Pop Music songs.
In this context, document analysis, one of the qualitative research methods, was used to identify idioms and proverbs in Turkish Pop Music. The study group consists of 5 female and 5 male Turkish Pop Music artists. The study group was determined by applying the semi-structured interview form which was developed by the researcher to 69 students that are studying at the Department of Music Education, Faculty of Education, Çanakkale Onsekiz Mart University. The songs in the Turkish Pop Music albums of the artists were listened one by one, the lyrics were read and the idioms and proverbs included in the songs were determined.
A semi-structured interview form consisting of 9 questions, which were developed by the researcher and applied to the students personally, was used to determine the opinions of the students of Turkish Education and Music Education departments regarding the level of taking part of idioms and proverbs in Turkish Pop Music songs. In order to fully reflect the views of the students, direct quotations were made from the student comments, but different codes were used to conceal the identity of the students.
The results of the study were evaluated within the framework of the problem sentence and sub-problems and also interpreted by tabularizing.
According to the results of the research, idioms and proverbs which are the carriers of our oral culture have an important place in Turkish Pop Music songs. When the albums were examined in the scope of the research, it is seen that the female artist who uses the idioms the most in her songs is Sezen Aksu and the artist who uses the least is Hande Yener; proverbs are the most commonly used artists by Sıla, and Hande Yener by the least. As for male artists, Tarkan is the artist who uses the idioms the most in his songs and MFÖ is the group that uses the least; proverbs are used the most by Tarkan and the least by Levent Yüksel, respectively. Additionaly, it was found that the usage of idioms was so intense in the albums of 5 female and 5 male artists examined in the scope of the research, and it was found that proverbs were given less than idioms.
From this point of view, it is thought that it will be easier and more effective so as to teach idioms and proverbs that develop to our vocabulary and create our common cultural values through songs. Turkish Pop Music songs will reinforce the usage of many idioms and proverbs that are known and also will enable us to learn many idioms and proverbs that we do not know and use them in daily life.

Keywords: Music, pop music, song, idiom, proverb, vocabulary.