Obezitede tat ve koku fonksiyonları ile serumghrelin ve leptin düzeyleri arasındaki ilişki
The association between olfaction and taste functions with serum ghrelin and leptin levels in obese women
Yazar: BURÇİN UYGUN
Danışman: DOÇ. DR. DEVRİM SİNEM KÜÇÜKSARAÇ KIYICI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases

Özet:
Amaç: Çalışmamızda obez hastalarda ve sağlıklı kontrol grubunda tat ve koku fonksiyonlarının değerlendirilerek sonuçların serum ghrelin ve leptin düzeyleri ile ilişkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem ve Gereç: Çalışmaya beden kitle indeksi >30 kg/m² olan 60 obez hasta ve 20 sağlıklı gönüllü alındı. Tüm katılımcılardan 8 saatlik açlık sonrası venöz kan örneği alınarak total ghrelin ve leptin düzeyleri ölçümü için serum örneği ayrıldıktan sonra tat ve koku fonksiyonları değerlendirildi. Tat testinde dört farklı konsantrasyonda hazırlanan sükroz çözeltisi kullanıldı. Koku testi olarak on farklı konsantrasyonda hazırlanan n-bütanol çözeltisi ve 12 adet Sniffin' Sticks® hazır koku çubukları kullanıldı.
Bulgular: Çalışmamızda obez bireylerde sükroz tat eşiği skoru kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşük bulundu (p=0,006). Her iki grup kıyaslandığında n-bütanol koku eşiği açısından anlamlı fark saptanmazken (p=0,119), Sniffin' Sticks® koku testi skorları değerlendirildiğinde obez bireylerde kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha düşük skorlar elde edildi (p=0,005). Serum leptin düzeyleri obez bireylerde anlamlı olarak yüksek saptanırken (p<0,001), ghrelin düzeylerinde her iki grup arasında anlamlı fark saptanmadı (p=0,932). Her iki grupta n-bütanol koku eşiği, Sniffin' Sticks® koku testi, sükroz tat testi skorları ile serum ghrelin ve leptin düzeyleri arasında istatistiksel anlamlı bir korelasyon yoktu. Sadece kadın hastalar değerlendirildiğinde obez bireylerde hem tat (p=0,004) hem koku (p=0,007) fonksiyonlarında azalma olduğu görüldü.
Tartışma ve Sonuç: Obez bireylerde değişen tat ve koku fonksiyonları ile serum ghrelin düzeyleri arasında net bir ilişki gözlenmemiştir. Obez bireylerde serum leptin düzeyinin arttığı ve koku fonksiyonlarında azalma olduğu saptanmıştır. Kadın obez hastalarda ise tat ve koku fonksiyonlarının her ikisinin de bozulduğu gözlenmiştir. Bu sonuçlar anoreksijenik bir peptid olan leptinin tat ve koku fonksiyonları üzerinde negatif yönde bir etkisinin olabileceğini düşündürmüştür.

Abstract:
Purpose: To investigate the olfaction and taste functions in obese female patients and the association between serum ghrelin and leptin levels compared with healthy controls. 
Methods: Fifty-two obese women, who have a body mass index >30 kg/m² and 15 healthy women were included in the study. After 8 hours fasting, blood samples were taken for serum biochemical parameters, ghrelin and leptin levels measurement. For the quantitative assessment of olfactory function, all participants underwent a N-butanol threshold test and odor identification test by using 12 Sniffin' Sticks® fragrance sticks. The gustatory function was tested by administering a whole-mouth above threshold test using sucrose solutions. 
Results: The sucrose taste threshold score in obese women was significantly higher than the controls (0.004). We found positively significant correlation between serum ghrelin levels and n-butanol threshold scores in obese women (r=0.300, p= 0.031). N-butanol smell threshold was not significantly different between the two groups (p=0.149) while the Sniffin' Sticks® smell test scores were significantly lower in obese women compared with the controls (0.007). Serum leptin levels were also significantly higher in obese women (p<0.001) although there was no significant difference in serum ghrelin levels between the two groups (p=0.768). There was no correlation between serum leptin levels and Sniffin' Sticks® scores, n-butanol and sucrose taste threshold scores in obese women.
Conclusions: These results might suggest that leptin, which is an anorexigenic peptide, may have a negative effect on taste and smell functions. More studies are warranted to elucidate the exact role of ghrelin secretion on olfaction and taste functions.