Grafik tasarım ile Efemera ilişkisi ve Sait Maden belgeliği örneği
Relationship between graphic design and Ephemera, and Sait Maden archive
Yazar: NURCAN DURMAZ
Danışman: PROF. DR. H. YAKUP ÖZTUNA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Arşiv = Archive ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Arşiv belgeleri = Archive documents ; Arşivler = Archives ; Efemera = Ephemera ; Grafik tasarımı = Graphic design ; Koleksiyon = Collection ; Maden, Sait = Maden, Sait

Özet:
"Grafik Tasarım ile Efemera İlişkisi ve Sait Maden Belgeliği Örneği" başlıklı tez çalışması, grafik tasarım ürünlerinin arşiv, koleksiyon malzemesi içerisinde 'efemera' başlığıyla yer alış şekillerini incelemektedir. Efemera belgelerinin 'üstveri'si oluşturulurken ya da efemeraların restorasyon süreçlerinde profesyonel bir grafik tasarımcının veya grafik tasarım tarihçisinin katkısının neler olabileceğini incelemekte, üstlenebileceği roller tartışılmaktadır.
Araştırmanın "tanımlar ve konumlandırmalar" üzerine kurulu birinci bölümünde; efemera ile ilişkisine değinebilmek için 'grafik' teriminin ve grafik tasarım disiplininin 'kökenbilim' ve 'terimbilim' açısından tanımları yapılmıştır. 'Grafik ürün' olgusu, disiplinin kendi içerisinden ve disiplinlerarası etkileşim üzerinden açıklanmıştır. Grafik tasarım disiplininin değişen ve gelişen konumlandırmaları ile grafik ürünün uzamsal dönüşümü ve dönemsel evreleri ele alınmıştır. 
Araştırmanın "kavramsal çerçevesi" olan ikinci bölümünde efemera kavramına odaklanılmıştır. Efemeranın tanımı, Türkiye'deki tarihsel süreci, sınıflandırılması, erişimi ve belge/kaynak değeri, efemeranın grafik verileri anlatılmıştır. Bu bağlamda efemera alanının öncüleri ve grafik tasarım sahnesinin ustalarıyla röportajlar yapılmış ve efemera ile grafik tasarım ilişkisi ilgili disiplinler açısından irdelenmiştir. 
Tezin "uygulama aşaması" olan son bölümde ise; grafik tasarımcı ve grafik tasarım tarihçisi Sait Maden Belgeliği'nde yer alan efemera belgelerinin arşiv prensiplerine göre tanımlamaları yapılmıştır. Seçkisi yapılan efemera belgelerinin grafik verileri üzerinden ait olduğu döneminin üslup, tipografik stil ve biçim okumaları gerçekleştirilmiş, üstveri oluşturmaya katkı sağlamak için grafik tasarım penceresinden değerlendirmeler yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Efemera, Grafik Ürün, Grafik Tasarım Tarihi, Arşiv, Koleksiyon

Abstract:
This thesis, titled as "Relationship Between Graphic Design and Ephemera, and Sait Maden Archive", studies how graphic design products figure by name 'ephemera' as an archive, collection material. Moreover, this thesis also researches the contribution of a professional graphic designer or a graphic design historian for creating 'metadata' of ephemera document or restoration process of ephemera.
The first part of the research is structured as "definition and positioning", defines 'graphic' term and graphic design discipline within the frame of 'etymology' and 'terminology' to mention the relationship between ephemera and graphic. "Graphic Product" phenomenon is explained from the point of graphic design discipline and interdisciplinary interaction. Changing and evolving positionings of the graphic design discipline, besides the spatial transformation and periodical phases of graphic design discipline is discussed.
The second part of the research is structured as "conceptual frame", focuses on ephemera concept. In this section; the definition of ephemera, the historical development of ephemera in Turkey, accessibility and value as resource/document, and graphic data of ephemera are explained. In this context, I interviewed with pioneers and masters, in addition, I studied the subject with related disciplines.
The last part of the research is structured as "practice stage" and in this section, ephemera documents involved in the archive of Sait Maden, who is a graphic designer and graphic design historian, are described according to archive principles. Typographic style and format of selected ephemera documents are interpreted in the context of the period which documents belong to and the style of this period, furthermore, in order to contribute the creation of metadata, reviews are carried out within the frame of graphic design.

Keywords: Ephemera, Graphic Product, Graphic Design History, Archive, Collection