Turgut Özakman'ın çocuk tiyatrosuna katkısı
Turgut Ozakman?s contribution to the children?s theatre
Yazar: HACER KARMIŞ
Danışman: PROF. SONGÜL TAŞ
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Tiyatro = Theatre ; Çocuk tiyatrosu = Children's theatre ; Özakman, Turgut = Özakman, Turgut

Özet:
Bu çalışma, çocuk tiyatrosunun önemini belirtmek ve Turgut Özakman'ın çocuklar ve gençler için yazdığı tiyatro eserlerinden hareketle çocuk tiyatrosu eserlerinde bulunması gerekli hususları ortaya çıkarmak amacıyla hazırlanmıştır.İlköğretim çağından erginlik yaşına kadar olan çocuklar için yapılan gösteriler çocuk tiyatrosu olarak adlandırılır. Çocuk tiyatrosu, büyüklerin çocuklar için yaptığı tiyatroyu da, çocukların rol aldığı çocuk oyunlarını da, okullardaki tiyatro çalışmalarını da kapsar.Işık, ses ve sahne düzenlemesi nedeniyle görsel ve işitsel duyulara hitap etmesi tiyatroyu kitaptan daha etkili bir eğitim aracı haline getirir. Çocuk Tiyatrosu, hitap ettiği seyircilerine pek çok edebî türden daha fazla etki eder. Tiyatro, çocuğun ilerideki yaşamını etkileyici düşünceleri kazandırması bakımından önemlidir. Eğitimde drama çocuğun öğrendiği şeylerin kalıcılığını sağlar.Çocuk tiyatrosu, içerisinde farklı anlamları karşılayan terimleri içerir. Bunlardan oyun, belli bir amaca yönelik olan ya da olmayan, kurallı ya da kuralsız gerçekleştirilebilen, fakat her durumda çocuğun isteyerek ve hoşlanarak yer aldığı, fiziksel, bilişsel, dilsel, duygusal ve sosyal gelişiminin temeli olan, gerçek hayatın bir parçası ve çocuk için en etkin öğrenme sürecidir.Dram, genel olarak tiyatro yapıtlarının konuşma düzeni için kullanılır. Dram, sahnede oynanmak üzere konuşmalı olarak yazılmış karşıt oluşların çatışmasıyla gelişen oyun ve halk dilinde ciddi oyun (tiyatro) olarak tanımlanabilir.Drama canlandırma, dramatizasyon eserin doğaçlama yoluyla eğitim yöntemi olarak kullanılması, tiyatro ise dram sanatının sahneye taşınması demektir. Bu terimlerin iyi anlaşılması ve uygulanma aşamasındaki kuralların bilinmesi çocuk tiyatrosu açısından yarar sağlayacaktır.Çocuğa yönelik oluşturulan tiyatro eserlerinin çağdaş düzeyde gerçekleştirilmesi, sürdürülmesi ve seyircilerine katkı sağlayabilmesi için bazı özellikleri taşıması gerekmektedir.Türkiye'de millî çocuk tiyatrosunun kurulabilmesi için bir devlet politikası olarak yapılması gereken çalışmalar ihmal edilmemelidir.Turgut Özakman, eserlerinde hitap ettiği yaş seviyesini belirtmemiştir. 02- 03 yaş grubundaki çocuklar, 03- 05 yaş grubundaki çocuklar, 05- 07 yaş grubundaki çocuklar, 07- 12 yaş grubundaki çocuklar, 12- 15 yaş grubundaki çocuklar dikkate alınarak tiyatrolar hazırlanmalıdır.Çocuklar, seyircisi oldukları oyunlara dâhil edilirse, kendilerinin de bu oyunların hazırlanması, sahnelenmesi aşamalarında görüşleri alınırsa çocuk tiyatrosu daha verimli olur. Turgut Özakman, eserlerine çocukları da katmaya, onlara Epik Tiyatro ile ulaşmaya çalışmıştır. Çocuklar için en uygun tiyatro türü Epik türdür. Çocuk tiyatrosu eserleri Epik tarzda yazılmalıdır.Turgut Özakman, çocuk ve gençlik tiyatrosu eserlerinde olumlu iletiler verme konusunda başarılıdır. Yazar, yurt, dil, insan sevgisi, iyilik, çalışmanın önemi, düzenli yaşamak, sorumluluk duygusuna sahip olmak gibi pek çok olumlu ileti vermiştir. İletiler, ?tabet sözler? halinde değil, hissettirilerek, olay örgüsüne sindirilerek verilmiştir. Yazarın olumsuz ileti verme gibi bir amacı olmamıştır. Verilen olumsuzluklar, esere gerçekçilik katmak için verilmiştir.Yazarın üslubu, her yaş seviyesine hitap etmektedir. Kullanılan ikileme, tekrar, deyim, atasözü vb. içerikle uyumludur.ANAHTAR KELİMELER: Çocuk Tiyatrosu, dram, drama, dramatizasyon, Epik tiyatro, olumlu ileti.

Abstract:
This study has been prepared in order to give the importance of children?s theatre and to reveal the necessary points that must be in children?s theatre works by the help of the theatre works that Turgut Ozakman has written fort he children and teenagers.The shows that are performed from the primary education period till the adolescence time have been called Children?s Theatre. Childen?s Theatre involves the theatre the adults created fort he children, the children?s plays that the children take role in and the theatre works at school as well.Theatre becomes more effective educating means than the book as it addresses to visual and auditory senses because of its light, sound and stage arrangement. Children?s theatre has had more influence upon its audience than many other literary types. Theatre is important as it would gain the child the thoughts that will effect his/her future life. In education, drama provides the permanance of what the child has learned.Children?s theatre includes terms that has different meanings in. One of these, playing is the most efficient learning process for the child, that is intended for an aim or not, practiced in accordance with rules or doesn?t conform to a rule, but in every circumstance child takes part willingly and like it, and that is the basic of his/her physical, cognitive, linguistic, emotional and social development as a part of real life.Drama is usually used for the speech harmony of the theatre works. Drama can be described as a play that has been written in dialogues to be performed on the stage and that has improved with the conflict of opposite events and as the serious play (theatre) in colloquial language.Playing drama, dramatization means the usage of work as an education method by extemporization and theatre means the art of dram?s being carried on to the stage. Understanding these terms well and knowing the rules at the practice progress will be useful in terms of children?s theatre.The theatre works that were made for the child should have some properties in order to be performed at contemporary level, to be carried on and contribute to their audience.In Turkey the necessary works as a state politics mustn?t be ignored for the national children?s theatre to be able to be founded.In his works, Turgut Ozakman hasn?t indicated the age level he addressed to. Theatres should be prepared by considering the children of 02-03 age group, 03-05, 05-07, 07-12 and 12-15 age groups.The children?s theatre will be more productive if the children are included in the plays they watched and if they are asked for their own opinions in progress of the plays? preparation and being staged. Turgut Ozakman has tried to join the children into his works and to reach them by Epic Theatre. The most available theatre type for children is Epic. The works of children?s theatre should be written in epic style.Turgut Ozakman has been successful in sending positive, helpful messages in his children and youth theatre works. The writer has given many helpful messages like love of the nation, the language and people, kindness, the importance of studying, living planned and to have responsibility sense. The messages have been given not in ? tabet words? but by making felt and being digested to the plot. The author hasn?t had an aim of giving negative messages. The negations had been given in order to add reality into work.The writer?s style addresses to every age level. The duplication, repetition, idioms, proverbs are harmonious with the content.KEYWORDS: Children's theater, drama, drama, dramatization, Epic theater, positive message.