5216 sayılı Büyükşehir Belediye Yasası kapsamında metropoliten alanlarda sınır tespitinin değerlendirilmesi
Evaluation of determination of the Metropoliten Municipalities Boundary in the lates form of the law numbered 5216
Yazar: ÖZGE MÜBERRA SOYDAL
Danışman: DOÇ. DR. ŞEVKİYE ŞENCE TÜRK
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Bölge Planlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Büyükşehir belediyeleri = Metropolitan municipality ; Plan = Plan ; Planlama = Planning ; İmar = Reconstruction ; İmar planları = Zoning plans ; İstanbul Teknik Üniversitesi = Istanbul Technical University ; İzmir = Izmir ; İzmir Büyükşehir Belediyesi = İzmir Municipality

Özet:
Türkiye ile diğer ülkeler arasında metropoliten alanın genişletilmesi stratejileri bakımından bazı benzerlikler olmasına rağmen uygulama ve yöntem açısından farklılıklar bulunmaktadır. Kamu hizmetlerinin karşılanmasında piyasa mekanizmasına daha fazla ortam hazırlanması, Türkiye ile diğer ülkelerdeki ölçek genişletmelerinin ortak üst amacıdır. Bu amaç ortaklığına rağmen ölçek genişletme uygulamaları ülkelerin sahip oldukları yönetim geleneğinden etkilenmektedir. Bu kapsamda Türki-ye'deki uygulamanın ayırt edici özelliği, merkezi yönetimin büyük ölçüde belirleyici olduğu bir bütünleştirme sürecinin yaşanmasıdır.Türkiye'de metropoliten alanlardaki sınır tespitine ilişkin çıkarılan 5216 sayılı büyükşehir belediye kanununda geçen pergel kuralının, büyükşehirlerde planlama çalışmalarına olan olumsuz etkilerinin belirlenerek, büyükşehirler için uygun bir yöntem olmadığının gösterilmesi amaçlanmaktadır.Çalışma 7 bölümden meydana gelmektedir. İlk bölümde çalışmanın amacı ve yönteminden kısaca bahsedilmektedir. 2. bölüm, çalışmanın kuramsal çerçevesini sunmakta, metropoliten alan kavramını, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerdeki metropolitenleşme süreçlerini ve politikalarını incelemektedir. 3. bölümde dünyada metropoliten yönetiminin nasıl olduğu incelenmiş olup metropoliten alanlarda sınır kavramının hangi ölçütler doğrultusunda belirlendiği ele alınmıştır. 4. bölümde Türkiye'deki metropoliten alanların gelişimi ve yönetimine ilişkin geçirilen süreç incelenmiş, ardından da metropoliten alanlarda sınır kavramının nasıl belirlendiği üzerine incelemeler yapılmıştır. 5.bölümde Türkiye'deki toplam 16 büyükşehirde sınır belirleme üzerine bir analiz yapıldıktan sonra seçilen bir örneklem üzerinden çalışma detaylandırılmıştır. 6. bölümde çalışmada gerçekleştirilen analizlerin sonuçları değerlendirilmektedir. Çalışmanın 7. ve son bölümünde ise eleştirilen yasaya yönelik gerçekleştirilmesi muhtemel çalışmaları ve yöntemler için öneriler yer almaktadır.

Abstract:
Although there are some similarities between Turkey and the other countries about the strategies of enlarged the metropolitan borders, there are some different methods on the implemantation and management. Because the metropolitan areas in Turkey has a big direction of centeral government on the local government. So ıt effects the process of the expansion the metropolitan areas border.The first ?Municipalities Law? numbered 3030 was approved in 1984 in Turkey. The latest form of this Law, numbered 5216, has been approved in 2004 with several revisions in the responsibilities and powers of the authority of greater municipalities.Planning and urban development had been detrimental in general for greater cities. However, redefinition of the territories of greater municipalities by the last Law has eliminated the privileged status of sub-district municipalities and collected the management and control of all district and subdistrict municipalities within one hand. As understood from the sentences above, by this Law both the authorization area of the metropolitan municipalities are enlarged and at the same time they have authorized with the preparation of upper-scale plans.This study aims to show that rule of the compass in the law of 5216 is not suitable for planning studies of the metropolitan municipalities.This thesis consists of seven main parts. In first part summaries the aim and methodology of the study. Second part research the process of the metropolitan cities and politics of being metropolitan municipality. Third chapter of study provides a literature review of metropolitan areas in the World, then in the fourth part focus on Turkey?s situation that have 16 metropoliten municipalities while the fifth part analyze the drawing metropolitan municipalities boundary of 16 metropolitan areas in Turkey. Sixth chapter evaluate the detail of the interview and survey?s results on the one example that chosen in 16 metropolitan areas. The last part of this thesis criticise the hole situation and develop new suggestion about redefinition of the territories in the law, numbered 5216.