Majör depresif bozukluk ve anksiyete bozukluğu komorbiditesinde theta-burst transkraniyal manyetik stimülasyon (TMS) tedavisinin etkisi
Effect of theta-burst transcranial magnetic stimulation (TMS) therapy on major depressive disorder and anxiety disorder comorbidity
Yazar: FULYA BEKTAŞ
Danışman: PROF. DR. SULTAN TARLACI
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Nörobilim Ana Bilim Dalı / Nörobilim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı; anksiyete ve majör depresif bozukluklarında TMS etkinliğini; sağ ve sol bölgelerden uygulama, günde 1 ya da 2 seans uygulamanın tedavi yanıtındaki etkisini inceleyebilmektir. Bu bağlamda deneysel bir araştırma yapılmış olup, ön test-son test deneysel deseni kullanılmıştır. 26 kişilik hasta örnekleminin, 20'sini kadın, 6 tanesini ise erkek hastalar oluşturmakta, yaşları 19-67 yaş aralığında değişmekte olup, yaş ortalaması 37,42'dir. Bu çalışmada, 26 katılımcıya; DLPFC üzerinden, günlük 1 veya 2 seansı kapsayacak sıklıkta, toplamda 20 seans TBS tedavisi uygulanmış, ilk ve son Beck anksiyete ölçeği, Beck depresyon ölçeği puanları karşılaştırılarak, tedavinin ne kadar etkili olduğu araştırılmıştır.
       Gerçekleştirilen analizler sonucunda; katılımcılara uygulanan TBS tedavisinin, anksiyete ve depresyon ölçeği puanlarının düşmesinde anlamlı bir etkisinin olduğu saptanmıştır. Tedaviden önceki ortalama anksiyete puanı 27,62 iken, uygulamanın ardından, ortalamanın 9,92 Beck anksiyete puanına düştüğü; Cohen's d değerinin 1,681 olduğu tespit edilmiştir. (p=0,001). Tedavi uygulanmadan önceki depresyon puanı ortalaması 27,96 iken, tedavinin ardından depresyon puanı ortalamasının 8,73'e düştüğü; Cohen's d değerinin 2,609 olduğu saptanmıştır. (p=0,001).
       Anksiyete puanları bakımından sağ ve sol DLPFC karşılaştırıldığında; R-DLPFC uygulamasında anksiyete puanlarında ortalama 18,22 puan azalma olurken (p=001); L-DLPFC uygulamasında anksiyete puanlarında ortalama 16,5 puan azalma belirlemiştir (p=0.002). Etki büyüklüğü açısından bakıldığında, L-DLPFC uygulanmasında Cohen d değeri 1.765 iken R-DLPFC uygulanmasında Cohen d değeri 1,624 tespit edilmiştir. Beck depresyon puanları bakımından R-DLPFC ve L-DLPFC uygulaması karşılaştırıldığında, L-DLPFC uygulanmasında depresyon puanı düşme ortalaması 23,0 puan (p=0.001); R-DLPFC uygulanmasında depresyon puanlarında düşme ortalaması 17,56 puan (p=0.001) olarak hesaplanmıştır. Etki büyüklüğü açısından bakıldığında L-DLPFC uygulanmasında Cohen d değeri 6,211 iken R-DLPFC uygulanmasında Cohen d değeri 2,184 olarak saptanmıştır. 
       Değişen günlük seans sayılarının tedaviye etkisine bakıldığında; günlük 1 seans tedavi uygulananların anksiyete puanı ortalaması 21,17'den 6,67'ye; günlük 2 seans tedavi alanların anksiyete puanı ortalaması 33,14'ten 12,71'e gerilemiştir. Etki büyüklüğü bakımından karşılaştırıldığında; günlük 1 seans uygulamanın anksiyete puanına etkisi 1,668 bulunurken, günlük 2 seans uygulamanın anksiyete puanına etkisi 1,780 olarak bulunmuştur. Günlük 1 seans tedavi alanların depresyon ölçeği puanı ortalaması 24,42'den 7,50'ye, günlük 2 seans tedavi alanların depresyon ölçeği puanının 31'ten 9,79'a gerilediği belirlenmiş; etki büyüklüğü bakımından karşılaştırıldığında ise, günlük 1 seans uygulamanın depresyon puanına etkisi 2,209 bulunurken, günlük 2 seans uygulamanın depresyon puanına etkisi 3,137 olarak bulunmuştur. Günde 2 seans uygulanan TMS tedavisi, 1 seans uygulamaya göre, depresyon ve anksiyete ölçekleri puanlarında istatistiksel fark/düşme/gerileme sağlamaktadır.

Abstract:
The aim of this study; TMS effectiveness in anxiety and major depressive disorders; The aim is to examine the effect of application from the right and left regions, 1 or 2 sessions of application per day on the treatment response. In this context, an experimental research was conducted and a pre-test-post-test experimental design was used. The sample of 26 patients consists of 20 female and 6 male patients, their ages vary between 19-67 years old, and the average age is 37.42. In this study, 26 participants; A total of 20 sessions of TBS treatment were administered over the DLPFC, at a frequency of 1 or 2 sessions per day, and the first and last Beck anxiety scale, Beck depression scale scores were compared and the effectiveness of the treatment was investigated.
As a result of the analyzes carried out; It was determined that the TBS treatment applied to the participants had a significant effect on the decrease in anxiety and depression scale scores. While the mean anxiety score was 27.62 before the treatment, it decreased to 9.92 Beck anxiety score after the treatment; The Cohen's d value was found to be 1,681. (p=0.001). While the average depression score before the treatment was 27.96, the average depression score decreased to 8.73 after the treatment; The Cohen's d value was found to be 2,609. (p=0.001).
When the right and left DLPFC were compared in terms of anxiety scores; In the R-DLPFC application, there was an average of 18.22 points decrease in anxiety scores (p=001); In the L-DLPFC application, an average of 16.5 points decrease in anxiety scores was determined (p=0.002). In terms of effect size, while the Cohen d value was 1.765 in the L-DLPFC application, the Cohen d value was 1.624 in the R-DLPFC application. When the R-DLPFC and L-DLPFC application were compared in terms of Beck depression scores, the mean depression score reduction in the L-DLPFC application was 23.0 points (p=0.001); The mean decrease in depression scores in the application of R-DLPFC was calculated as 17.56 points (p=0.001). In terms of effect size, while the Cohen d value was 6.21 in the L-DLPFC application, the Cohen d value was 2.184 in the R-DLPFC application.
Considering the effect of the changing number of daily sessions on the treatment; The average anxiety score of those who received 1 session of treatment per day increased from 21.17 to 6.67; The average anxiety score of those who received treatment for 2 sessions per day decreased from 33.14 to 12.71. When compared in terms of effect size; While the effect of applying 1 session per day on the anxiety score was found to be 1.668, the effect of applying 2 sessions per day on the anxiety score was found to be 1,780. It was determined that the depression scale score of those who received treatment for 1 session per day decreased from 24.42 to 7.50, and the depression scale score of those who received 2 sessions of treatment per day decreased from 31 to 9.79; When compared in terms of effect size, the effect of applying 1 session per day on the depression score was found to be 2,209, while the effect of applying 2 sessions per day on the depression score was found to be 3,137. TMS treatment applied in 2 sessions a day provides a statistically significant difference/decrease/regression in depression and anxiety scale scores compared to 1 session of application.