Makedonya'daki müslümanlarda doğum, evlenme ve ölüm ile ilgili inanışlar ve uygulamalar
Beliefs and rituals of birth, marriage and death in Macedonian muslims
Yazar: MENSUR NUREDİNİ
Danışman: PROF.DR. ALİ İHSAN YİTİK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Din = Religion ; Halk Bilimi (Folklor) = Folklore
Dizin: Doğum = Delivery ; Ölüm = Death

Özet:
İnsan hayatındaki dogum, ölüm ve evlenme gibi özel anların, bazen sevinci, bazende hüznü diger insanlarla paylasmayı amaçlayan toplumsal niteligi ön planda olantören ve dini uygulamalara yol açtıkları görülür.Bu çalısma, Makedonya'da yasayan Müslümanların dogum, evlenme ve ölüm ileilgili inanıslarını ve uygulamalarını tanımlamayı ve degerlendirmeyi hedeflemistir. Buçalısmada mevcut literatür dikkate alınarak belirlenen bölgelerde dogum, evlenme veölüm ile ilgili merasimlere, uygulamalara bizzat istirak edilmis, gözlemler yapılmıstır.Ayrıca konumuzla baglantılı degisik inanısları tespit amacıyla da mülakat yöntemikullanılmıstır. Bu baglamda, dogumla ilgili olarak: Hamilelik dönemi, dogum anı,bebegin cinsiyetinin tayini, istenmeyen gebeliklerde uygulanan yöntemler, evlilikle ilgiliolarak: hediyelesmeler, nasip arama, büyü ve tılsıma dair uygulamalar ve son olarakölümle ilgili olarak da: Ölüm öncesi, ölüm anı, teçhiz- defin, ıskat-devir ve yasuygulamaları incelenmis, özellikle bunların dinsel ve geleneksel yönlerine isaretedilmeye çalısılmıstır.Makedonya Müslümanların genelde, dini degerlerine ve zengin kültürelmiraslarına sadık kaldıklarını söylemek mümkündür. Ayrıca aynı cografyadaki digeretnik ve dinsel topluluklardan oldukça etkilenmis oldukları da bir gerçektir. Buçerçevede, onların bazı uygulamalarının tarihi süreçte kurumsallastıkları, bazılarınınise unutulmaya yüz tuttugu, veya yeni sartlara göre mahiyet degistirdigi söylenebilir.Aynı sekilde bazı inançlar güçlenirken veya sıradan dünyevi bir uygulama halindendini bir uygulama sekline bürünürken, digerlerinin toplum ve insan saglıgı için tehlikearz eder ve ekonomik olarak da büyük masraflar gerektiren ve herkesin kolayca yerinegetiremedigi karmasık törenler sekline dönüstükleri söylenebilir. Bu arastırmamızda,bütün bu inanıs ve uygulamaları, mukayeseli olarak ele almaya ve örneklerle sunmayaçalıstık.

Abstract:
It is a fact that some exceptional times such as birth, marriage and death give riseto ceremonies and rituals aimed at sharing mutually the sense of bliss or grief.This study focuses on describing and evaluating the beliefs and practices ofMuslims in Macedonia concerning birth, marriage and death. As a method of study, inaddition to the relevant literature, we actually participated in ceremonies and rituals ingiven districts end engaged in observation and survey in order to establish differentbeliefs and practices conected with our study. In this context, we examined, withrespect to birth, the period of pregnancy, the moment of birth, determinaty ofsexuality, methods of preventing undesired pregnancy, giving gifts related withmarriage, looking for chance of marriage for a girl, practices for magic and talisman,at the end we handed believes related with death and moment of death, equipping andinterment of the death, Iskat-devir (alms given as compensation for the religious dutieswich the deceased failed to perform during his lifetime) and mourning, especially wetried to show religious and traditional aspects of these practices.It is possible to say that Muslims in Macedonia, in general, are remaining loyal totheir religious values and rich/wide cultural legacy/heritage. Meanwhile, it is attractivethat they are ratherly/deeply affected by the other ethnic and religious communitiesliving at the same area. In this context, while their some practices are institutionalizedin the historical process, the others are nearly forgotten or changed its nature in respectof the new conditions. Though some beliefs are being stronger or transformed fromordinary worldly ones into religious practices, the others can be observed as dangerousfor the health of people or society. They became complicated ceremony needs muchmore expences, so, everyone can not arrange these ceremonies easily. In this study, wetried to examine all these beliefs and practices comparatively and present them withexamples.