Proflaktik antibiyotik kullanımının maliyet analizi
Cost analysis of prophylactic antibiotic usage
Yazar: GÖKHAN MORAY
Danışman: PROF. DR. KORKUT ERSOY
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Antibiyotikler = Antibiotics ; Maliyet analizi = Cost analysis ; Profilaksi = Prophylaxis

Özet:
Sağlık sektörü aksak rekabet piyasasında çalışmakta ve fiyatlar devlet düzenlemelerine tabi tutulmaktadır. Bu sektörde arz ve talep taraflarca değiştirilebilmektedir. Bunun temel sebebi hizmeti sunan ve alan arasındaki bilgi asimetrisidir. Sunulan her ekstra hizmet hem hastaya hem de devlete ek bir yük getirmektedir. Bu tezde hekimin profilaktik antibiyotik (PAB) kullanımı nedeniyle ortaya çıkabilecek ek maliyetler belirlenmeye çalışılmıştır.Bir üniversite hastanesinde, bir ay içerisinde yapılan 325 temiz ve temiz-kontamine ameliyatta kullanılan PAB, ASHP Cerrahide Antimikrobiyal Proflaksi Rehberine göre incelenmiştir. Varsa yapılan uygunsuz PAB kullanımının yaratacağı maliyet farkın ortaya konması amaçlanmıştır.Çalışmaya dahil 325 ameliyatın 238'inde ?şeklen? doğru uygulama yapılmıştır. Bunlardan 30'unda rehberin önerdiği gibi AB kullanılmamıştır, 84'ünde rehberin önerdiği gibi AB proflaksisi yapılmıştır ama AB türü yanlış seçilmiştir, 16'sında rehberin önerdiği türde AB verilmiş ancak süre aşılmıştır, 108'inde ise rehberin önerdiği AB, rehberin öngördüğü süre boyunca kullanılmıştır. Çalışmaya dahil 325 ameliyatın 87'sinde ise PAB kullanımı temel ilkelerine uyulmamıştır. Bunların 71'inde PAB kullanımı önerilmezken hastalara PAB verilmiş, kalan 16'sında ise PAB kullanılması gerekirken verilmemiştir.Vakaların tamamı değerlendirildiğinde ?olması gereken? maliyet 3070,71 YTL iken, ?neden olunan? maliyet 7518,08 YTL olarak gerçekleşmiştir. Çalışmada PAB kullanılan 279 vakada, doz ve süre değiştirilmeksizin sadece eşdeğerleri arasından en ucuzları kullanılsaydı ortaya çıkacak maliyet 6213,50 YTL olacaktı. Bir başka ifade ile kurum, hekimin belirlediği ilaçla aynı etken maddeye sahip eşdeğer ilaçlardan en ucuzunu seçmeyerek 1,2 kat daha fazla bir maliyeti kabullenmiştir.Sonuç olarak sağlık sektöründeki binlerce kalemden biri olan PAB kullanımında akılcı kullanım kriterlerine uyulduğu takdirde ülke genelinde anlamlı bir tasarruf sağlamak mümkün olacaktır diyebiliriz.

Abstract:
In health sector the supply and demand can be manuplated by the parts because of the knowledge asymmetry between the producer and consumer. Every additional services mean, extra onerousness for both the client and the government. In this study the cost of improper prophylactic antibiotic (PAB) usage was evaluated.Threehundredtwentyfive clean and clean-contaminated surgical operations which were performed within a month at a university hospital, were evaluated according to a specific guideline. In 238 of these operations the PAB usage was ?formally? correct. In 30 of these PAB was not used as the guideline recommended. In 84, the guideline recommended PAB usage, the surgeons used a PAB but it was different than the recommended one. In 16, a proper PAB was administered longer than it was recommended. In 108, PAB usage was exactly proper. In 87 of 325 operations the PAB usage was ?formally? incorrect. In 71 cases, PAB was used when it was not recommended, and in 16, PAB was not given even it was recommended.Total PAB usage cost was calculated as 7518,08 YTL, but if the rules of the guideline had been stirctly applied, the ?probable cost? should be 3070,71 YTL. When we calculated the total PAB cost with the prices of the cheapest equivalent drugs, the ?probable cost? should be 6213,50 YTL.In conclussion it is possible to make a great amount of savings for country-wide by just motivating a rational PAB using policy.