Çeşitli bitkilerden değerli bileşenlerin ekstraksiyonla eldesi ve bileşimlerinin incelenmesi
Obtaining of valuable components from various plants by extraction method and investigation of their composition
Yazar: MASHALLAH SAFTAROV
Danışman: PROF. DR. EROL İNCE
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Temel İşlemler ve Termodinamik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering
Dizin: Özütleme = Extraction

Özet:
Tüm dünyada ve ülkemizde çeşitli bitkiler uzun yıllardır tedavi amaçlı olarak kullanılmaktadır. Mikroorganizmaları öldürücü ve insan sağlığı için önemli olan bitkilerin özellikleri laboratuvarlarda geniş olarak araştırılmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü' nün (WHO) araştırmalarına göre tedavi amaçlı kullanılan tıbbi bitkilerin sayısı 20 000 civarındadır.
Doğada tabii olarak yetişen bazı bitkilerin ekstraktlarının ve uçucu yağların analjezik (ağrı dindirici), antiseptik (mikrop öldürücü), antifungal (mantar önleyici), antiviral (virüs tesiri önleyici), sedatif (sakinleştirici), stimulan (uyarıcı), antioksidan (serbest radikallerin olumsuz etkilerini giderici) aktivite gösterdiği yapılan çalışmalarda tespit edilmiştir. İlaçlarda selüloz, nişasta, pektin, protein, şeker v.b gibi tedavi açısından etkisi olmayan maddeler yanında çok az miktarlarının bile, farmakolojik etkilere sahip olduğu bileşikler de bulunmaktadır. Bu bileşiklere 'etkili madde veya etken madde' ismi verilmektedir. Bitkilerde bu etken maddelerin en önemlileri arasında terpenler, fenilpropanlar gösterilebilir. 

Ayrıca azot ve kükürt içeren bileşikleri barındıran bitkilerin sayısı da oldukça fazladır. Bu maddeler fizyolojik etkileri nedeni ile ilaç endüstrisine alternatif olarak kullanılmaktadır.
Bu tez çalışmasında; doğada bulunan ve önemli bileşenler içeren bazı bitkilerin önemli bileşenlerinin elde edilmesi, elde edilen bu bileşenlerin miktarlarının saptanması ve bunların nerelerde ve hangi amaçla kullanabileceği ile ilgili bilgiler verilmiştir.

Abstract:
For many years, various plants have been used for the treatment all over the world and in our country. Properties of the plants with lethal microorganisms and which are important to human health have been widely investigated in the laboratory. According to the investigations of World Health Organization (WHO), the number of medicinal plants used for treatment is around 20 000.

It has been found in studies that some naturally grown plant extracts and essential oils activitate as analgesic (pain-relieving), antiseptic (germ-killing), anti-fungal, antiviral (virus effect preventive), sedatives (tranquilizers), stimulants and antioxidant (relieving the adverse effects of free radicals). In drugs, besides cellulose, starch, pectin, protein, sugar, etc. which have no effect in terms of treatment, compounds even very minor amounts of which have pharmacological effects are also included as well. These compounds are called "effective substance or active substance". Among the most important of those active substances in plants can be shown terpenes and phenylpropanes. The number of plants which include nitrogen and sulfur-containing compounds is also high. These substances, due to their physiological effects, are used as an alternative to the pharmaceutical industry.

In this thesis work; we are giving information about obtaining the important components
 
of some plants found in nature and which include important components, determination of the amount of these components obtained and some information on where and for what purpose these can be used.