Gastronomi turizminin gelişimine yerel halkın katılım düzeyinin belirlenmesi: Şanlıurfa örneği
Determining the participation level of local people in the development of gastronomy tourism: The case of Şanlıurfa
Yazar: ONUR ERASLAN
Danışman: PROF. DR. YUSUF AYMANKUY
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts ; Turizm = Tourism

Özet:
Yerel halk ile gastronomi turizmi etkileşiminin sonuçları, bir destinasyondaki gastronomi turizmi faaliyetlerinin geliştirilmesi açısından son derecede önemlidir. Turizm destinasyonlarında gerçekleşen yerel halk ve turist arasındaki etkileşim, etkileşimlerin niteliğine bağlı olarak farklı sonuçlara yol açabilir. Olumlu etkileşimler, gastronomi turizmine ve turistlere yönelik olumlu tutumların sergilenmesine sebep olurken tersi bir durumda, olumsuz etkileşimler, olumsuz tutumları tetikleyebilir. Gastronomi ürünü ve faaliyetler, destinasyonların tanıtım ve markalaşmasına etki ederek gastronomi turizminin gelişimini olumlu yönde etkilemektedir. Şanlıurfa'da yaşayan yerel halkın gastronomi turizminin gelişimine katılım düzeyinin ölçülmesi ve bu durumun bir destinasyonda gastronomi turizminin gelişimine etkisinin incelenmesi bu araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Bu amaçla Şanlıurfa'nın gastronomi turizmi potansiyelini yerel yönetimler, STK'lar, yerel yiyecek-içecek işletmeleri ve yerel halk bakış açısıyla birlikte inceleyen çok yönlü bir araştırma tasarlanmıştır. Bu kapsamda, öncelikle Şanlıurfa'daki turizm paydaşlarıyla yarı yapılandırılmış mülakat yöntemi kullanılarak yüz yüze görüşmeler yapılmıştır. Daha sonra, Şanlıurfa'da yaşayan yerel halkın gastronomi turizmine katılım düzeyinin ölçülmesi için yüz yüze anket uygulaması sonucu 600 kişiden veri toplanmıştır. 
Araştırma değişkenleri, teorik bilgilere dayalı geliştirilmiş bir modele bağlı olarak incelenmiştir. Araştırma hipotezlerinin test edilmesi amacıyla regresyon analizi yöntemi kullanılmıştır. Temel varsayımlar doğrultusunda, MOAG'ın, motivasyon unsurlarının, sahip olunan yeteneklerin ve gastronomi turizmi bilincinin, yerel halkın gastronomi turizmi gelişimine katılım düzeyleri üzerinde anlamlı ve olumlu bir etki tespit edilmiştir. Potansiyel fırsatların yerel halkın gastronomi turizminin gelişimine katılım düzeyleri üzerinde ise anlamlı ve olumsuz bir etki tespit edilmiştir. Son olarak bulgulara dayalı sonuçlara ve paydaşlara yönelik öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
The results of gastronomy tourism interaction with local people are extremely important for the development of gastronomy tourism activities in a destination. The interaction between local people and tourists in tourism destinations can lead to different results depending on the nature of the interactions. While positive interactions cause positive attitudes towards gastronomy tourism and tourists, in the opposite case, negative interactions may trigger negative attitudes. Gastronomic products and activities positively affect the development of gastronomy tourism by affecting the promotion and branding of destinations. The purpose of this research is to measure the level of participation of local people living in Şanlıurfa in the development of gastronomy tourism and to examine the effect of this situation on the development of gastronomy tourism in a destination. For this purpose, a multifaceted research was designed to examine the gastronomy tourism potential of Şanlıurfa from the perspective of local governments, NGOs, local food and beverage businesses and local people. In this context, first of all, face-to-face interviews were held with tourism stakeholders in Şanlıurfa using the semi-structured interview method. Later, data was collected from 600 people as a result of a face-to-face survey to measure the level of participation of local people living in Şanlıurfa in gastronomy tourism.
Research variables were examined based on a model developed based on theoretical knowledge. Regression analysis method was used to test the research hypotheses. In line with the basic assumptions, a significant and positive effect of MOAG, motivational elements, skills and gastronomy tourism awareness on the participation levels of local people in gastronomy tourism development has been determined. A significant and negative impact of potential opportunities on the level of participation of local people in the development of gastronomy tourism has been determined. Finally, recommendations for conclusions and stakeholders based on the findings were developed.