Salvia Nemorosa bitkisinin bazı fizyolojik ve biyokimyasal parametreleri üzerine elisitörlerin etkisi
Effect of elisitors on some physiological and biochemical parameters in Salvia Nemorosa
Yazar: BİLAL ANDİÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR ORCAN
Batman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Botanik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Botanik = Botany

Özet:
Bu tez çalışmasında NaCI stres faktörüne maruz bırakılan Salvia nemorosa L. bitkisinde
biyotik ve abiyotik elisitörlerin (AgNP ve MeJA) fotosentetik pigment içeriği, lipid
peroksidasyonu derecesi, prolin içeriği, toplam fenolik ile flavonoid madde içerikleri ve toplam
antioksidan aktivite üzerinde yarattığı etkiler değerlendirilmiştir.
Bu amaçla saksılara ekimi yapılan tohumlar belirli bir büyüklüğe eriştikten sonra 100
mM NaCI içeren ¼ Hoagland besin çözeltisi ile 10 gün boyunca sulanmıştır. Bu sürenin sonunda
saksılar; "Kontrol, 100 mM NaCI, 100 mM NaCI + 50 µM MeJA, 100 mM NaCI + 10 µM AgNP
ve 100 mM NaCI + 50 µM MeJA + 10 µM AgNP" olacak şekilde beş gruba ayrılmış ve 10. günü
takiben bitkiler hasat edilmiştir.
Fotosentetik pigment içerikleri (klorofil-a, klorofil-b ve toplam karotenoid) bakımından
sonuçlar kontrol grubu ile kıyaslandığında en yüksek değerler her iki elisitörün birlikte
uygulandığı NaCI + AgNP + MeJA ekstreden elde edilmiştir. Lipid peroksidasyonunun bir ölçüsü
olan MDA miktarında meydana gelen artış çoktan aza doğru "NaCI > NaCI + AgNP > NaCI +
MeJA > NaCI+ AgNP + MeJA > Kontrol" şeklinde olmuştur. Tüm uygulamalarda prolin içeriği
kontrol grubuna göre artış göstermiş ve en düşük miktar 3,954 mmol/g TA ile NaCI + AgNP +
MeJA uygulamasında, en yüksek değer (5,874 mmol/g TA) yalnızca tuz stres faktörünü içeren 100
mM NaCI uygulamasında olmuştur. Toplam fenolik ile flavonoid madde miktarları bakımından
ise en yüksek içeriğin NaCI + AgNP + MeJA; en düşük içeriğin ise NaCI uygulamasında olduğu
görülmüştür. Ayrıca üç ayrı yöntem ile değerlendirilen toplam antioksidan aktivite bakımından
uygulamalar incelendiğinde; DPPH yönteminde düşük konsantrasyonlarda (100 ile 150 µg/mL)
NaCI + MeJA uygulamasının aktivite değeri pozitif kontrol olan askorbik asitten yüksek
bulunmuştur. 250 µg/mL konsantrasyonda elisitörlerin birlikte ve ayrı ayrı kullanıldığı
uygulamalara ait ekstrelerin DPPH radikali süpürme aktivitesi tüm pozitif kontrollerden (AA,
BHT, BHA) yüksek olmuştur. ABTS yönteminde düşük konsantrasyonlarda genel olarak tüm
uygulamalar pozitif kontrol BHT'den yüksek aktivite gösterirken; 60 ile 80 µg/mL
konsantrasyonlarında elisitörlerin birlikte ve ayrı ayrı uygulandığı bitkilere ait etanol ekstreleri
pozitif kontrollerden yüksek aktivite göstermiştir. CUPRAC yönteminde ise özellikle 150 ile 200
µg/mL konsantrasyonlarda iki elisitörün birlikte kullanıldığı uygulamalara ait ekstrelerin radikal
giderme aktivitesi BHA'dan yüksek bulunmuştur.
Elisitör uygulamaları genel olarak, üç toplam antioksidan yönteminde de tuzun tek
başına uygulandığı gruba göre radikal süpürme aktivitesini arttırmıştır. Dolayısıyla kullandığımız
parametreler açısından, biyotik ve abiyotik elisitörün birlikte uygulanmasının olumlu sonuçlar
vermesi, stres koşullarının yarattığı olumsuz etkiyi gidermede etkili olabilecekleri sonucunun
çıkarılmasına yol açmıştır.
Anahtar Kelimeler: AgNP, antioksidan, MDA, MeJA, prolin, Salvia nemorosa L.

Abstract:
In this thesis, the effects of biotic and abiotic elicitors (AgNP and MeJA) on
photosynthetic pigment content, lipid peroxidation degree, proline content, total phenolic and
flavonoid substance contents and total antioxidant activity in Salvia nemorosa L. plant exposed to
NaCl stress factor were evaluated. For this purpose, after the seeds sown in pots reached a certain
size, they were watered with ¼ Hoagland nutrient solution containing 100 mM NaCl for 10 days.
At the end of this period, the pots were divided into five groups as "Control, 100 mM NaCI, 100
mM NaCI + 50 µM MeJA, 100 mM NaCI + 10 µM AgNP and 100 mM NaCI + 50 µM MeJA +
10 µM AgNP" and the plants were harvested after the 10th day.
When the results were compared with the control group in terms of photosynthetic
pigment contents (chlorophyll-a, chlorophyll-b and total carotenoid), the highest values were
obtained from NaCI + AgNP + MeJA extract, in which both elicitors were applied together.
The increase in the amount of MDA, which is a measure of lipid peroxidation, has been in the
form of "NaCI > NaCI + AgNP > NaCI + MeJA > NaCI + AgNP + MeJA > Control" from high to
low. Proline content increased in all treatments compared to the control group and the lowest
amount was in NaCI + AgNP + MeJA application with 3.954 mmol/g TA, the highest value (5,874
mmol/g TA) was in 100 mM NaCI application containing only salt stress factor. In terms of total
phenolic and flavonoid substance amounts, the highest content was NaCI + AgNP + MeJA; the
lowest content was observed in the NaCI application. In addition, when the applications are
examined in terms of total antioxidant activity evaluated by three different methods; In the DPPH
method, the activity value of NaCI + MeJA application at low concentrations (100 to 150 µg/mL)
was found to be higher than the positive control, ascorbic acid. The DPPH radical scavenging
activity of the extracts from the applications in which elicitors were used together and separately
at 250 µg/mL concentration was higher than all positive controls (AA, BHT, BHA). In ABTS
method, while all applications at low concentrations generally show higher activity than positive
control BHT; ethanol extracts of plants in which elicitors were applied together and separately at
concentrations of 60 to 80 µg/mL showed higher activity than positive controls. In the CUPRAC
method, the radical scavenging activity of the extracts, especially at 150 and 200 µg/mL
concentrations of the applications in which two elicitors were used together, was found to be
higher than BHA.
Elisitor applications generally increased the radical scavenging activity in all three total
antioxidant methods compared to the group in which salt was applied alone. Therefore, in terms of
the parameters we use, the positive results of the application of biotic and abiotic elicitor together
led to the conclusion that they can be effective in eliminating the negative effects of stress
conditions.
Keywords: AgNP, antioxidant, MDA, MeJA, proline, Salvia nemorosa L