Annelerin paylaşan ebeveynlik (Sharenting) eylemlerini inceleyen ölçek geliştirme çalışması
Scale development study for evaluating mothers' sharenting behaviors
Yazar: EZGİ ALEMDAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN KAHRAMAN
Beykent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Annelik = Motherhood ; Ebeveynler = Parents ; Ebeveynleşme = Parentification ; Ebeveynlik rolleri = Parental roles ; Paylaşma = Sharing ; Paylaşım davranışı = Sharing behavior ; Sharenting = Sharenting ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu çalışmada annelerin paylaşan ebeveynlik (Sharenting) eylemlerini inceleyen bir  ölçek geliştirmek ve ardından paylaşan ebeveynlik eylemlerini çeşitli demografik değişkenlere göre farklılaşmalarını incelemek amaçlanmıştır. Çalışmanın öncelikli hedefi literatürdeki paylaşan ebeveynlik eylemleri ve bireylere etkisini ölçen ölçüm aracı eksikliğine katkı sağlamaktır. Ölçek geliştirme sürecinde  başlıca  kapsamlı  bir  literatür  taraması  yapılmıştır  ve ilgili alanyazın doğrultusunda 31 maddelik bir madde havuzu oluşturulmuştur. Havuzdaki maddeler  uzman  görüşüne  sunulmuş  ve  gerekli  düzenlemeler sonucunda 22 maddelik  formun  125  katılımcı ile  pilot  uygulaması  gerçekleştirilmiştir. Pilot uygulama sonrasında yapılan incelemeler neticesinde 17 maddeli form ortaya çıkmıştır. 342 katılımcı anne üzerinde yapılan açımlayıcı faktör analiziyle 4 faktörlü varyansın % 71,2'sini açıklayan 17 maddeli bir yapı elde edilmiştir. Bu 4 faktör sırasıyla "Paylaşım Davranışı", "Sosyal Karşılaştırma Davranışı", "Olumlu Geri Bildirim Etkisi" ve "Olumsuz Geri Bildirim Etkisi"  olarak  isimlendirilmiştir.  Ölçek formunun açımlayıcı faktör  analizi  sonucunda elde edilen son hali  338  katılımcı  üzerinden doğrulayıcı faktör analizi ile değerlendirilmiş ve model doğrulanmıştır. Ölçeğin güvenirlik analizi için ise, Cronbach Alfa iç tutarlılık değeri incelenmiştir (α=.73). Açımlayıcı faktör analizi, güvenirlik analizleri ve ilişkisel analizler için SPSS 21.0, doğrulayıcı faktör analizi için SPSS Amos 25.0 programları kullanılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda paylaşan ebeveynlik ölçeğinin (PEÖ) annelerde uygulanması için yeterli geçerlik ve güvenirliğe sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca PEÖ'nün alt boyutlarından biri olan olumsuz geri bildirim etkisi puanları, annelerin eğitim durumuna ve çocuk sayısına göre anlamlı düzeyde farklılaşmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to develop a scale to examine mothers' sharenting behaviors and investigate scale's differentiations according to demographic variables. In this way, it can support the present literature by investigating mothers' sharenting behaviors and their effects on individuals. In the process of the scale development, first the literature review was carried out and the item pool of 31 items was created accordingly. The expert opinion was required for the item pool and in the light of those necessary regulations, a pilot study was carried out with 125 participants with  a  form  including  22  items.  After  the  pilot  application,  a form with 17 items was  created.  Then the exploratory factor analysis performed  on  342 participants and 17-item  structure was able to explain  71.2%  of  the  4-factor variance. These 4 factors are   named as "Sharing Behavior",  "Social Comparison Behavior", "Positive Feedback Effect", and "Negative Feedback Effect". A confirmatory factor analysis on the final version of the scale was carried out with 338 participants and the model was validated. The Cronbach's Alfa value for the internal consistency was found as α=.73. For the exploratory and relational analyses, SPSS 21.0, SPSS program; for the confirmatory analysis, SPSS Amos 25.0 program were used. In the light of the findings, the Sharenting Scale has sufficient levels of reliability and validity. As the subscale of Sharenting Scale, mothers' negative feedback effect scores significantly differed according to education and number of children.