Sağlık alanında okuyan üniversite öğrencilerinde sağlık okuryazarlığı düzeylerinin COVİD-19 korkusu üzerine etkisi
The effect of health literacy levels on the fear of COVID-19 among university students studying in the field of health
Yazar: NECMİ TÜRKMEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAN TÜRKOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Korku = Fear ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Pandemiler = Pandemics ; Sağlık eğitimi = Health education ; Sağlık okuryazarlığı = Health literacy ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Amaç: Bu çalışma; sağlık alanında okuyan üniversite öğrencilerinde sağlık okuryazarlığı düzeylerinin, COVİD-19 korkusu üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: Araştırma, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı niteliktedir. Araştırmanın evrenini, Şubat 2021-Mart 2021 tarihleri arasında Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Van Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulunda okuyan 1247 ön lisans öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmanın örneklem büyüklüğünü belirlemek için priori güç analizi yapılmıştır. Yapılan güç analizinde Cohen'in standart etki büyüklükleri referans alınarak, 0.05 anlamlılık düzeyinde %95 güven aralığında %80 güce sahip 384 kişi belirlenmiştir. Veri kayıpları olabilme ihtimaline karşı bu sayıya ayrıca %20 yedek örneklem dâhil edilerek çalışma 541 öğrenci ile tamamlanmıştır.  Verilerin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu", "Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 (TSOY-32)" ve "COVID-19 Korkusu Ölçeği (FCV-19S)" kullanılmıştır. Verilerin analizinde; aritmetik ortalama, standart sapma, Cronbach Alfa, çarpıklık ve basıklık katsayıları, bağımsız gruplarda t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), grup varyanslarının homojen olmadığı durumlarda Welch ANOVA, Post Hoc analizler için Bonferroni testleri, korelasyon analizi ve Lineer Regresyon analizi kullanılmıştır. 
Bulgular: Çalışmada katılımcıların TSOY-32 ölçeğinden aldığı toplam puan ortalaması 31.81±9.40, koronavirüs korkusu ölçeğinden aldığı toplam puan ortalaması 16.14±7.18 bulunmuştur. Öğrencilerin %20.9'unun SOY düzeyi yetersiz, %36.6'sının sınırlı-sorunlu, %27.4'ünün yeterli ve %15.2'sinin mükemmel düzeyde SOY sahip olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların sağlık okuryazarlığı düzeyleri ile koronavirüs korku puanları arasında negatif yönde orta seviyede bir ilişki olduğu ortaya çıkmış, sağlık okuryazarlığı düzeyleri yükseldikçe koronavirüs korku puanında istatistiksel olarak anlamlı bir azalma olduğu saptanmıştır (p<0.001). 
Sonuç: Sağlık okuryazarlığı düzeyinin koronavirüs korkusu üzerinde etkili olduğu söylenebilir. Sağlık okuryazarlığını yükseltmek sağlığı koruma ve geliştirmenin yanı sıra mevcut pandemi koşullarında koronavirüs korkusunu azaltmak için önemli bir stratejik halk sağlığı yaklaşımı olarak ön plana çıkabilmektedir.
Anahtar Kelimeler: COVİD-19 korkusu, COVİD-19 pandemisi, sağlık okuryazarlığı

Abstract:
Aim: This study was carried out to determine the effect of health literacy levels on the fear of COVİD-19 among university students studying in the field of health.
Material and method: The research is descriptive and relationship-seeking. The universe of the research consisted of 1247 associate degree students studying at Van Yüzüncü Yıl University, Van Vocational School of Health Services between February 2021 and March 2021. In order to determine the sample size of the study, a priori power analysis was performed. In the power analysis, by taking Cohen's standard effect sizes as a reference, 384 people who have 80 % power at 0.05 significance level, at 95 % confidence interval were determined. In case of data loss, 20% backup sample was included in this number and the study was completed with 541 students. "Personal Information Form", "Turkey Health Literacy Scale-32 (THLS-32)" and "COVID-19 Fear Scale (FCV-19S)" were used to collect data. In the analysis of data; arithmetic mean, standard deviation, Cronbach Alfa, skewness and kurtosis coefficients, t-test for independent groups, one-way analysis of variance (ANOVA), Welch ANOVA when group variances are not homogeneous, Bonferroni tests for Post Hoc analysis, correlation analysis and Linear Regression analysis were used.
Results: In the study, the total mean score of the participants from the THLS-32 scale was 31.81±9.40, and the total mean score from the fear of coronavirus scale was 16.14±7.18. It was determined that 20.9% of the students had insufficient Health Literacy level, 36.6% had limited-problems, 27.4% had sufficient and 15% had an excellent Health Literacy level. It was found that there was a moderate negative correlation between the health literacy levels of the participants and their coronavirus fear scores, and a statistically significant decrease was found in the coronavirus fear score as the health literacy levels increased.
Conclusion: It can be said that the level of health literacy has an effect on the fear of coronavirus. Increasing health literacy can come to the forefront as an important strategic public health approach to reduce the fear of coronavirus in the current pandemic conditions, as well as to protect and improve health.
Key Words: COVİD-19 Pandemic, fear of COVİD-19, Health Literacy