Kadmiyum (Cd) stresinin biberiye (Rosmarinus officinalis) bitkisinin agro-morfolojik özelliklerine, kimyasal içeriğine ve element alımına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of cadmium (Cd) stress on agro-morphological properties, chemical content and element upgrade of Rosmarinus officinalis
Yazar: YUSUF ABDULLAH BOZKURT
Danışman: DOÇ. DR. DEMET DEMİROĞLU
Kilis 7 Aralık Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Biyoloji = Biology ; Halk Sağlığı = Public Health ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Fitoremediasyon günümüzde organik ve inorganik toprak kirliliğinin bitkilerle arındırılmasını sağlayan güncel ve ekolojik bir yöntemdir. Bu çalışmada hem süs bitkisi hem de tıbbi-aromatik değeri bulunan biberiye (Rosmarinus officinalis) bitkisinin kadmiyum hiperakümülasyon özelliği araştırılmıştır. Bu çalışma kapsamında farklı kadmiyum stres düzeylerinin biberiye bitkisinin agro-morfolojik özellikleri ile element alımı ve uçucu yağ kompozisyonuna etkisi incelenmiştir. Araştırma; tesadüf parselleri deneme desenine göre 3 tekerrürlü; 5 farklı doz Cd kirleticisi (10, 20, 40, 80 ve 100 mgkg-1) kullanılarak her dozda 3 bitki olacak şekilde planlanmıştır. Araştırma sonucunda; kadmiyum stres düzeyiyle bitkinin morfolojik ve büyüme parametreleri üzerine anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Artan stres seviyelerine bağlı olarak bitkideki N, Mg ve Ca içeriklerinde önemli azalmalar görülürken; P, K, Na, Zn, Fe, Cd, Mn ve Cu içeriklerinde ise anlamlı artışlar meydana gelmiştir. Bitkideki α-pinene, eucalyptol, camphene, D-limonene ve camphor uçucu yağlarının stresin varlığına bağlı olarak değişken yükselmeler gösterdiği ama nihayetinde stresin artmasıyla beraber bu uçucu yağlarda azalmalar oluşmuştur. Tüm bu bulgular ışığında biberiye bitkisinin kadmiyum stresine maruz kalan alanlarda fitoremediasyon amacıyla kullanılabileceği önerilmektedir.

Abstract:
Phytoremediation is an up-to-date and ecological method that enables organic and inorganic soil pollution to be purified by plants. In this study, the cadmium hyperaccumulation property of rosemary (Rosmarinus officinalis), which has both ornamental and medicinal-aromatic value, was investigated. In this study, the effects of different cadmium stress levels on the agro-morphological properties of rosemary plant, element uptake and essential oil composition were investigated. The research was planned according to the randomized plot design with 3 replications, using 5 different doses of Cd pollutants (10, 20, 40, 80 and 100 mgkg-1) with 3 plants at each dose. As a result of the research; No significant relationship was found between the cadmium stress level and the morphological and growth parameters of the plant. Depending on the increased stress levels, significant decreases are observed in the N, Mg and Ca contents of the plant; Significant increases occurred in P, K, Na, Zn, Fe, Cd, Mn and Cu contents. The essential oils of α-pinene, eucalyptol, camphene, D-limonene and camphor in the plant showed variable increases depending on the presence of stress, but eventually, these essential oils decreased with the increase of stress.In the light of all these findings, it is suggested that the rosemary plant can be used for phytoremediation in areas exposed to cadmium stress.