Elektronik devrelerdeki kaos olayının bilgisayar simülasyonları ile incelenmesi /
Yazar: RECAİ KILIÇ
Danışman: DOÇ.DR. MUSTAFA ALÇI
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektronik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1996
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering
Dizin: Benzetim = Simulation ; Elektronik devreler = Electronic circuits ; Kaos yönetimi = Chaos management

Özet:
V ÖZET Bu çalışmada elektronikte yeni bir paradigma olan kaos olayı ele alınmıştır. Nonlineer (lineer olmayan) bir bilim olan ve düzensizliğin düzeni olarak tanımlanan kaosun elektronik devrelerde oluşumu, bilgisayar simülasyonlanyla incelenmiştir. Simülasyonlar, devre analiz programı olan PSPICE ve ABC (Adventures in Bifurcation and Chaos) programlan ile yapılmıştır. Bu çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Gerek matematiksel gerekse deneysel olarak kaos varlığının ispatlandığı tek fiziksel sistem olmasından dolayı, tezde yapılan çalışmaların çoğunda Chua devresi esas alınmıştır. İlk bölümde, parça lineerli devre teorisi kullanılarak karmaşık sistemlerin davranışını açıklamak için lineer RLC devresinin nasıl kullanılabileceği ve yine bu RLC devresinin kaotik davranışlar sergileyen Chua devresine nasıl dönüştüğü gösterilmiştir. ikinci bölümde, OP-AMP (Operational Amplifier) 'larla tasarlanan Chua devresindeki dallanmalar ve kaos PSPICE ve ABC ile yapılan simülasyonlarla incelenmiştir. Üçüncü bölümde, OTA (Operational Transconductance Amplifier- Geçiş İletkenliği Kuvvetlendiricisi) ile tasarlanan Chua devresi ele alınmıştır. Bu devrenin kaotik yapısı bilgisayar simülasyonlanyla incelenmiş ve OP-AMP'larla tasarlanan Chua devresiyle karşılaştınlması yapılmıştır. Dördüncü bölümde, kaosun kontrolü ve senkronizasyonu üzerine çalışmalar yapılmıştır. Kaotik senkronizasyonu ve kontrolü göstermek amacıyla çok sayıda simülasyon denemeleri yapılmıştır. Bu çalışmalara ilaveten, bu bölümde senkronizasyon amaçlı yeni bir yaklaşım da sunulmaktadır. Yapılan çalışmalann sonuçlan ve konuyla ilgili tartışmalar beşinci bölümde verilmektedir.

Abstract:
VI ABSTRACT In this study, chaos phenemenon, a new paradigm in electronic, has been considered. In electronic circuits the occurrence of chaos, a nonlineer science and described as the regularity of the irregularity, has been examined by computer simulations. The simulations have been carried out by PSPICE and ABC (Adventures in Bifurcation and Chaos) programs. This study consist of five chapters. Since Chua's circuit is the only physical system for which the presence of chaos has been proven mathematically and experimentally, the most of the studies in thesis is based on Chua's circuit. In chapter one, using the framework of piecewise-linear circuit theory, it has been showed that how the linear RLC circuit could be used to explain the local behavior of more complicated systems and how the parallel RLC resonant circuit evolved into Chua's circuit which exhibits chaotic bahaviors. In chapter two, bifurcations and chaos in the Chua's circuit designing OP- AMP' s have been examined by simulations of PSPICE and ABC programs. In chapter three, the Chua's circuit designing OTA (Operational Transconductance Amplifier) has been considered. The chaotic structures of this circuit is examined by computer simulations and the comprasion the circuit with the other Chua's circuit has been made. In chapter four, the synchronization and control of chaos are studied. Several simulations have been carried out to show chaotic synchronization and control. In addition these studies, in this chapter for synchronization a new approach is presented. The results of studies and discussion on the subject are given in chapter five.