Türkiye'de ve bazı geçiş ekonomilerinde Rodrik hipotezinin sınanması
Rodrik hypothesis testing in some transition economies and Turkey
Yazar: BERNA BEŞER
Danışman: DOÇ. DR. MAHMUT ZORTUK
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Dışa açıklık = Openness ; Ekonomi = Economy ; Geçiş ekonomisi = Transition economies ; Kamu kuruluşları = Public institutions ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Rodrik hipotezi = Rodrik hypothesis

Özet:
Küreselleşme ile birlikte ulus devletlerin serbest piyasa karşısında zayıflamaları beklenirken günümüzde kamu kesiminin giderek büyüdüğü görülmektedir. Ülkelerin serbestleşmeleri ile birlikte krizlere karşı daha açık olması da çeşitli sorunları beraberinde getirmektedir. Dışa açılma ile kamu kesiminin büyümesi arasında devletin istikrarı sağlama rolünden kaynaklanan bir ilişki olduğu ve böylelikle devletin ekonomideki ağırlığının arttığı düşünülmektedir. Bu gerekçe ile krizler karşısında daha güçlü bir kamu kesimine olan ihtiyacın kamu kesimini büyüttüğüne dair görüşler destek bulmaya başlamıştır.Bu çalışmada, seçilmiş bazı geçiş ülkeleri ve Türkiye için dışa açıklıktan kaynaklanan risk ile kamu kesimi büyüklüğü arasında pozitif yönlü bir ilişkinin olduğunu öne süren Rodrik hipotezinin geçerliliği sınanmıştır. Bu kapsamda kamu kesimi büyüklüğü, dışa açıklık ve kriz ile ilgili kavramlar tartışılarak, seçilmiş geçiş ülkeleri ve Türkiye verileri ile 1990-2011 dönemi için Rodrik hipotezinin geçerliliği panel veri yöntemi ile analiz edilmiştir. Ampirik analizin ilk kısmında, demokratik yapısı güçlü geçiş ülkelerinin Rodrik hipotezini sağlamaya kısmen daha yatkın olduğu bulgusu elde edilmiştir. İkinci kısımda ise, karma rejime sahip Bosna Hersek, Ukrayna, Gürcistan ve Moldova'da Rodrik hipotezinin geçerli olduğunu gösteren dış risk- kamu kesimi büyüklüğü ilişkisi elde edilmiştir. Bir diğer ifade ile bu ülkeler için kamu kesimi büyüklüğünün ticari açıklıktaki değişmelerden bağımsız olarak dış risk ile pozitif ilişkili olduğu tespit edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Kamu Kesimi Büyüklüğü, Dışa Açıklık, Geçiş Ekonomileri, Rodrik Hipotezi

Abstract:
While the world is forwarding toward globalization and the state-governments are expected to be more diluted against open market, it is observed that the public sector is growing steadily. Countries that are less resistant to trade liberalization could face various problems. It is believed that there is a relationship between trade openness and the public sector growth and the role of the government in stabilizing the state, thus the increasing in the weight of the state in economy is been thought. With this justification, the need for a stronger public sector in the face of crises has started finding support.In this study, Rodrik Hypothesis, which suggests positive relationship between government size and the risk from trade openness, is analyzed via analysis of panel data for some selected transition economies and Turkish economy. In this context, beside discussing some concepts of government size, trade openness and crises, the validity of Rodrik hypothesis is analyzed with panel data models for the data selected from transitional economies and Turkish economy for the period 1990-2011. In the first part of the empirical analysis, it is found that the strong democracies among transition economies are partly inclined to satisfy Rodrik hypothesis. In the second part, the relationship between external risk and the government size, which indicates the validity of Rodrik hypothesis, is obtained for the mixed regime transition economies of Bosnia and Herzegovina, Ukraine, Georgia and Moldova. In other words, positive relationship between external risk and the size of public sector?s independency from the trade openness is determined for these economies.Key words: Government Size, Openness, Transition Economies, Rodrik Hypothesis