Ergenlerde internet bağımlılığı düzeyleri ile sosyal kaygı ve yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between the levels of internet addiction and social anxiety and loneness in adolescents
Yazar: AYGÜL PAKTİN
Danışman: PROF. DR. ZELİHA TRAŞ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı ergenlerde internet bağımlılığı düzeyleri ile sosyal kaygı ve yalnızlık düzeyleri arasındaki yordayıcı ilişkilerin incelenmesidir. Araştırma genel tarama modelinin alt türü olan ilişkisel tarama modeli ile yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu Konya ilinde bulunulan 2022-2023 eğitim öğretim yılında devlet okullarında öğretimine devam eden 9. 10. 11. ve 12. sınıf lise öğrencileri ile yapılmıştır. Araştırma örneklemi basit tesadüfi örneklem yöntemi kullanarak seçilmiş ve 261 kadın, 170 erkek olmak üzere toplam 431 öğrenci araştırmaya katılmıştır. Araştırma verilerini toplamak amacıyla ergenlerin internet bağımlılığı düzeylerini belirlemek için ''Young İnternet Bağımlılığı Testi Kısa Formu'', ergenlerin sosyal kaygı düzeylerini belirlemek için ''Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği'', ergenlerin yalnızlık düzeylerini belirlemek için ''UCLA Yalnızlık Ölçeği Kısa Formu'' ve ergenlerin demografik özelliklerine ulaşmak için ''Kişisel Bilgi Formu'' kullanılmıştır. Verilerin analizi çoklu doğrusal regresyon ve Pearson Korelasyon katsayısı tekniği, bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanarak hesaplanmıştır. Araştırma verileri SSPS.25.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunun bulgularında internet bağımlılığı katılımcıların cinsiyetler değişkenine göre anlamlı farklılaşma görülmemiştir. Ergenlerde internet bağımlılığının sınıf düzeyine göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı bulgusu elde edilmiştir. Ergenlerde internet bağımlılığı puanları hafta içi ve hafta içi günlük internet kullanımına göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı bulunmuştur. İnternet bağımlılığı puanları hafta içi ve hafta sonu günlük internet kullanımın değişimine göre anlamlı düzeyde farklılaşmaktadır. Araştırma sonucunda ergenlerde internet bağımlılığı ile sosyal kaygı arasında pozitif yönde orta düzeyde, internet bağımlılığı ile yalnızlık arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki elde edilmiştir. Sosyal kaygı ile yalnızlık arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca sosyal kaygı ve yalnızlık puanları internet bağımlılığı puanlarını anlamlı düzeyde yordayıcı etkisi tespit edilerek sosyal kaygı ve yalnızlık puanları internet bağımlılığı puanları üzerindeki toplam varyansın %17'sini açıklamaktadır. Beta değerlerine bakıldığında ise en güçlü yordayıcı sosyal kaygı ardından ise yalnızlık değişkeni olduğu görülmüştür. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular alan yazındaki bilgiler ışığında tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: İnternet bağımlılığı, sosyal kaygı, yalnızlık, ergenler

Abstract:
The aim of this study is to examine the predictive relationships between internet addiction levels and social anxiety and loneliness levels in adolescents. The research was conducted with the relational screening model, which is a subtype of the general screening model. The study group of the research was made with 9th, 10th, 11th and 12th grade high school students who continued their education in public schools in the 2022-2023 academic year in Konya province. The research sample was selected using simple random sampling method and a total of 431 students, 261 females and 170 males, participated in the study. In order to collect the research data, "Young Internet Addiction Test Short Form" was used to determine the internet addiction levels of adolescents, "Liebowitz Social Anxiety Scale" to determine the social anxiety levels of adolescents, "UCLA Loneliness Scale Short Form" to determine the loneliness levels of adolescents and "Personal Information Form" to reach the demographic characteristics of adolescents. Data were analysed using multiple linear regression and Pearson correlation coefficient techniques, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA). The research data were analysed with SSPS.25.0 package programme. In the findings of the research, there was no significant difference in internet addiction according to the gender variable of the participants. It was found that internet addiction in adolescents did not differ significantly according to class level. It was found that internet addiction scores of adolescents did not differ significantly according to weekday and weekday daily internet use. Internet addiction scores differ significantly according to the change in daily internet use on weekdays and weekends. As a result of the research, a positive moderate level relationship was found between internet addiction and social anxiety, and a positive moderate level relationship was found between internet addiction and loneliness in adolescents. A positive and moderately significant relationship was found between social anxiety and loneliness. In addition, social anxiety and loneliness scores were found to have a significant predictive effect on internet addiction scores, and social anxiety and loneliness scores explained 17% of the total variance on internet addiction scores. When the beta values were analysed, it was seen that the strongest predictor was social anxiety and then loneliness variable. The findings obtained as a result of the research were discussed in the light of the information in the literature and suggestions were made.
Keywords: Internet addiction, social anxiety, loneliness, adolescents