Din görevlilerinin organ nakli ve bağışına bakış açıları
The viewpoint of religous officials to organ transplant and donation
Yazar: EMEL GÜDEN
Danışman: PROF.DR. FEVZİYE ÇETİNKAYA
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Din görevlileri = Religious officials ; Doku ve organ tedariği = Tissue and organ procurement ; Organ nakli = Organ transplantation

Özet:
Tedavisi sadece organ ve doku nakli ile mümkün olan hastalıklar, tüm dünyanın oldugu gibi,ülkemizin de en önemli saglık sorunlarının basında yer almaktadır Ülkemizde organ bagısları henüzistenilen seviyeye ulasamamıs ve organ ve doku nakli bekleyen hastaların sayısı her geçen günartmaktadır. Bu çalısma organ bagısı konusunda önemli rol üstlenebilecek olan din görevlilerininorgan nakli ve bagısına yönelik bakıs açılarını degerlendirmek için yapılmıstır.Arastırma kapsamına Kayseri il müftülügünde çalısan 540 din görevlisinin tamamı alınmıstır. Dingörevlilerinin aylık olagan toplantıları esnasında anket uygulamayı kabul etmis olanlara arastırmacıgözetiminde anket uygulanmıstır. Anket uygulamasına din görevlilerinin %86.6'sı katılmıs olup468 kisi degerlendirilmeye alınmıstır. Din görevlilerinin %90.8'i organ bagısının önemineinanmaktadır. Din görevlilerinin yaklasık yarısı organını bagıslamayı düsündügünü belirtmis olup,ancak yalnızca %1.1'i organ bagısında bulundugunu ifade etmistir. Organ bagıslama oranlarınındüsük olmasının temelinde öldükten sonra organlarının yerinde kalmasının uygun oldugu, organnakli organizasyonları ile beyin ölümü kavramına güvenmeme, henüz erken oldugunu düsüncesi vekonu ile ilgili bilgi eksikligi önemli bir yere sahiptir. Arastırma grubunda ölen bir yakınınorganlarını bagıslayacagını belirtenlerin oranı %21.2'dir. Bagıslamak istemeyenlerin nedenleriarasında kendisi olsa vermek istemeyebilir ve vücudun kesilip biçilmesi uygun degil düsünceleri yeralırken grubun %21.1'i ihtiyacı olan bir yakınına organını bagıslayabilecegini belirtmistir. Dingörevlilerinin %61.3'ü slam dininin organ bagısı ve nakli konusuna olumlu baktıgını düsündügünübelirtirken grubun %4.9'u öldükten sonra ahirette organların kendisi hakkında sahitlik edeceginidüsünmektedir. Din görevlilerinin %38.0'i beyin ölümü gerçeklesen kisi adına ailesinin organbagısında bulunmasının slami açıdan hiçbir sakıncası olmadıgını belirtmistir. Din görevlilerinin %90.8 i organ bagısıyla ilgili olarak daha önce bilgi almıstır. Bilgi edinmelerinde %70.0 oranı ileradyo-TV en etkili araç olmustur. Ancak din görevlilerinin büyük bir kısmı organ bagısındabulunabilecegi yerler, organ bagısı ve nakli için olması gereken sartlar, beyin ölümü kavramı,bagıslanabilen organlar konusunda yeterli bilgi sahibi degildir. Din görevlileri ülkemizde organbagısının yetersizligine neden olarak organ bagısı ve naklinin iyi anlatılamaması ve dini inançlarınneden oldugunu düsünmektedir.Sonuç olarak din görevlileri organ bagısı ve nakline yönelik olarak olumlu düsünceye sahipolmalarına ragmen organ bagıslama oranları düsük bulunmustur. Din görevlilerinin organ bagısı venakli ile ilgili olarak halkı bilgilendirme durumları çok düsük düzeylerde bulunmustur.

Abstract:
Ilnessess which can only be treated by organ transplant is one of the leading health issues of ourcountry as the world. The patients in our country waiting for organ or tissue transplant is increasingbut donation is not in the requested levels. This work is done to evaluate the religious officials veryimportant viewpoint about organ donation and transplant.In the study, all 540 officials working in Kayseri municipality mufti office were included. Duringthe monthly meeting of these officials, those who intend to join the poll completed the poll underthe supervision of researcher. %86.6 of the religious officials participated in the research and 468 ofthese were evaluated.%90.8 of the religious officials believe in the importance of organ donation. Half of these peopledeclare that they are thinking of donating their organs but only %1,1 actually donated their organs.The main reasons for organ donation ratio to be so small are, the idea of appropriateness of havıngorgans in place after death, not trusting to organ transplant organizations and brain death concept,lack of information. %21.2 of the research group declared that they will donate the organs of a deadrelative. In the research group this %21.2 believe that it is inappropriate to cut up the body but theycan donate the organs of a dead relative. %61.3 of the officials declared that islam looks in apositive way for the organ donation and transplant but %4.9 of the group believes that the organsare going to be witnesses for your life in the afterlife ( after death). %38 of the officials believe thatit has no harm for a person who suffered brain death to make the decision of donation by the family.%90.8 of the officials had information previously about organ donation. %70 received informationvia radio-tv. But most of the officials do not have enough knowledge about where to donate theorgans, the requirements for donation and transplant, brain death concept and the organs which canbe donated.Religious staff believes that the reason for organ donation and transplant to be so relativly low isbecause of not telling the people in an efficient way about donation and religious beliefs.As a result, although they have positive ideas about organ donation and transplant, religiousofficials have a relativly low rate of donation. The informing of people about organ donation andtransplant by religious officials are found very low rates