Millî Mücadele romanlarında düşman algısı
The perception of enemy in the novels on the War of Indepenece
Yazar: ÖZER ŞEN
Danışman: PROF. DR. ALAATTİN KARACA
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Türklerin Karlofça Antlaşması'ndan sonra başlayan geri çekilme süreci özellikle Birinci Dünya Savaşı'nın ardından bir varoluş mücadelesine dönüşmüş, Millî Mücadele Türk milletinin son yaşam alanı olan Anadolu'yu savunma zorunluluğunu ortaya çıkarmıştır. Bu varoluş mücadelesi, edebî eserlerde de yankı bulmuş ve bu tür eserler kimi araştırmalarda "Millî Mücadele Edebiyatı" adı altında değerlendirilmiştir. Bu çalışmada, Millî Mücadele'yi konu edinen romanlarda düşmanların kimlerden oluştuğu, ne şekilde tasvir edildiği ve işlevi üzerine odaklanılmıştır.
Bu çerçevede, öncelikle Millî Mücadele'yi işleyen romanlar incelenmiş ve çalışmanın temeli bu eserler üzerine inşa edilmiştir. Ardından, savaş koşulları göz önüne alınarak, kimlerin düşman tanımına dahil edildiği, düşmanların tasnifi, nasıl algılandığı, onlara nasıl yaklaşıldığı tespit edilmiştir. 
Bu çalışmada düşman kavramı önemlidir. Bu nedenle söz konusu kavramın farklı disiplinlerdeki adlandırmaları, tanımları, tasnifleri ve işlevleri üzerinde durularak "Giriş"te kavramsal bir temel ortaya konulmuştur. Böylece, romanlarda düşmanın işlevlerini tespit edebilmek için bu kavramın sınırları çizilmiştir. 
Çalışmanın başında Millî Mücadele romanları taranarak düşman kavramına uygun düşen güçler kategorize edilmiştir. Bu bağlamda, Millî Mücadele romanlarında düşmanın, siyasi ve ideolojik bir söylemin parçası olduğu görülmüştür. Ayrıca, iç düşman türü, kimi yazarların kanona bağlılığını göstermek için bir araç olarak kullanılmıştır. Eserin yazıldığı dönem, yazarın ideolojisi ve dönemin algı farklılıkları, romanlarda düşmanın niteliğini değiştiren unsurlar olarak ortaya çıkmıştır. Bu nedenle, çalışma sadece Millî Mücadele romanlarında düşmanın tespitiyle sınırlı kalmayıp, aynı zamanda düşmanın işlevi ve algısı üzerine bir analiz sunmaktadır.

Abstract:
The process of retreat of the Turks that started after the Treaty of Karlowitz turned into a struggle for existence, especially after the First World War, and the National Struggle revealed the necessity of defending Anatolia, the last living space of the Turkish nation. This struggle for existence also found an echo in literary works, and such works have been evaluated under the title of "National Struggle Literature" in some studies. This study focuses on who the enemies are in the novels about the War of Independence, how they are depicted and their functions.
In this context, firstly the novels dealing with the War of Independence were examined and the basis of the study was built on these works. Then, considering the conditions of war, it was determined who was included in the definition of enemy, how the enemies were classified, how they were perceived, and how they were approached.
The concept of enemy is important in this study. For this reason, the names, definitions, classifications, and functions of the concept in question in different disciplines were emphasized, and a conceptual basis was presented in the "Introduction". Thus, the boundaries of this concept were drawn in order to determine the functions of the enemy in novels.
At the beginning of the study, the novels of the War of Independence were scanned and the forces that fit the concept of enemy were categorized. In this context, it has been seen that the enemy in the novels of the War of Independence is a part of a political and ideological discourse. Additionally, the internal enemy genre has been used as a tool to demonstrate some authors' adherence to the canon. The period in which the work was written, the ideology of the writer and the differences in perception of the period emerged as elements that changed the nature of the enemy in the novels. For this reason, the study is not only limited to the identification of the enemy in the novels of the War of Independence, but also offers an analysis on the function and perception of the enemy.