"T.B.M.M. I. ve II. Dönem Edebiyatçı Milletvekilleri"
Turkish Grand National Assembly I. period literary figureMPS
Yazar: KÜBRA RAHİME KÖSOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ÖKKEŞ KÜRŞAD KARACAGİL
Yeditepe Üniversitesi / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution

Özet:
T.B.M.M. I. DÖNEM EDEBİYATÇI MİLLETVEKİLLERİ


Çağdaş Türkiye Cumhuriyeti'nin temelinin atıldığı en önemli gelişme şüphesiz I.TBMM'nin açılması ve Kurucu Meclis görevini üstlenmesidir. 16 Mart 1920 tarihinde İtilaf Devletleri'nin İstanbul'u resmen işgali, Meclis-i Mebusan'ın çalışmalarını doğrudan etkilemiş ve sonucunda meclisin dağılmasına yol açmıştır. Bu gelişmeler, I.TBMM'nin açılmasını hızlandırmıştır. Millî Mücadele döneminin bir parçası olan TBMM'nin açılışı kurulacak olan Yeni Türkiye Cumhuriyeti için ilk adım olmuş, ilke ve inkılapların karar ve uygulanmasına zemin hazırlamıştır. Olağanüstü yetkilere sahip olan ve Kurucu Meclis niteliği taşıyan I.TBMM birçok fikir akımını ve farklı görüşlerdeki mebusları bünyesinde barındırmıştır. Mustafa Kemal Paşa'nın liderliğinde ilerleyen bu süreçte Meclis'in açılış sürecini değerlendirecek, genel özelliklerinden kısaca bahsedecek, aynı zamanda Atatürk'ün edebiyat ile ilişkisini "Atatürk ve şiir", "Atatürk ve hitabet" başlıkları ile inceleyeceğiz. Milli Mücadele döneminde tüm halk seferber olarak mücadeleye katılmış zafere giden yolda önemli rol oynamıştır. Dönemin aydınları farklı fikirleri savunmalarının yanı sıra güçlü kalemleri ile Milli Mücadeleye özellikle basın yayın organları aracılığıyla destek vermiş, Türk halkının sesi olmuşlardır. Milli Mücadele döneminde edebiyatçılar, Türk milletinin milli bilincini ve ruhunu ayakta tutmak için önemli bir rol oynamışlardır. Ayrıca Milli Mücadele Dönemi edebiyatçılarımız, bu amaca ulaşmak için şiir, roman, hikaye, tiyatro, deneme ve anı gibi farklı türlerde eserler yazmışlardır. Bu eserlerde, milli mücadelenin kahramanları, düşmanın zulümleri, halkın çektiği sıkıntılar ve milli mücadelenin zaferi gibi konular işlenmiştir. Milli Mücadele Dönemi edebiyatı, Türk edebiyatının en önemli dönemleri arasında yer almıştır. Dönemin edebiyatçı isimleri sadece edebiyat sahnesinde değil aynı zamanda I. TBMM'de de yer almış Cumhuriyet tarihimize de isimlerini yazdırmışlardır. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunda yer alan bu isimlerden kısaca bahsedecek meclis çalışmalarını değerlendireceğiz.


Anahtar Kelimeler:  I.TBMM, Milli Mücadele, Atatürk, Mehmet Akif Ersoy, Hamdullah Suphi Tanrıöver, Celal Nuri İleri, Yunus Nadi Abalıoğlu, A. Besim Atalay, Hasan Basri Çantay

Abstract:
TURKISH GRAND NATIONAL ASSEMBLY I. PERIOD LITERARY FIGURE MPS

The most significant development in the foundation of the contemporary Republic of Turkey is undoubtedly the opening of the First Grand National Assembly of Turkey (TBMM) and its role as a Constituent Assembly. The official occupation of Istanbul by the Allied Powers on March 16, 1920, directly affected the activities of the Ottoman Parliament (Meclis-i Mebusan) and ultimately led to its dissolution. These events accelerated the opening of the First TBMM. The opening of the TBMM, a part of the National Struggle period, was the first step towards establishing the new Republic of Turkey and laid the groundwork for the implementation of principles and reforms. The First TBMM, with extraordinary powers and the nature of a Constituent Assembly, housed various ideologies and deputies with different viewpoints. Under the leadership of Mustafa Kemal Pasha, we will evaluate the opening process of the Assembly, briefly discuss its general characteristics, and also examine Atatürk's relationship with literature under the headings "Atatürk and Poetry" and "Atatürk and Oratory."During the National Struggle period, the entire population mobilized and played a crucial role in the path to victory. The intellectuals of the period not only defended different ideas but also supported the National Struggle with their powerful writings, especially through the press and publications, becoming the voice of the Turkish people. The writers of the National Struggle period played an important role in keeping the national consciousness and spirit of the Turkish nation alive. Moreover, the literary figures of the National Struggle period wrote works in various genres such as poetry, novels, short stories, theater, essays, and memoirs to achieve this goal. These works addressed themes such as the heroes of the national struggle, the atrocities of the enemy, the hardships endured by the people, and the victory of the national struggle. The literature of the National Struggle period is one of the most important eras of Turkish literature. The literary figures of this period not only made their mark on the literary scene but also played a significant role in the First TBMM, etching their names into the history of the Republic. We will briefly discuss these figures who contributed to the founding of the Republic of Turkey and evaluate the activities of the Assembly.

Key Words: First Grand National Assembly of Turkey, , The War of Independence, Atatürk, Mehmet Akif Ersoy, Hamdullah Suphi Tanrıover, Celal Nuri Ileri, Yunus Nadi Abalıoglu, A.Besim Atalay, Hasan Basri Cantay