Bağımlılık ve maneviyat düzeyinin tedavide kalma süresi arasındaki ilişkisinin incelenmesi
Examination of the relationship between addiction and spirituality level and lasting in treatment
Yazar: BURAK ASLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH BAL
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Bağımlılık Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bağımlılık, bireylerin olumsuz yönde etkilenmesine rağmen alkol, uyuşturucu madde ve uyarıcı maddeleri kullanıp kendini durduramaması devam etmesiyle karakterize bir beyin hastalığıdır. Ülkemizde bağımlılıkla mücadele kapsamında AMATEM, Yeşilay, Sivil Toplum Kuruluşları ve dernekler bulunmaktadır. Maneviyat, bağımlılıktan kurtulmada anlamlılığın desteklenmesindeki algılanan rolü nedeniyle son zamanlarda klinisyenler arasında geçerlilik kazanan bir kavramdır. Teori ve uygulamalara göre bireylerin bağımlılıklara yönelmesinin nedenlerinden biri, manevi bir boşluk veya anlam arayışıdır. Bağımlılık tedavisinde bireyin manevi ihtiyaçlarını dikkate almak, genellikle daha bütüncül ve etkili bir yaklaşım sunar.Bu çalışmada geçmişte alkol ve madde kullanımı olup şu anda tedavi sürecinde olan erkek danışanların başlangıç durumlarında, 3 ay dönemindeki durumlarında ve 6 ay dönemindeki durumlarında BAPİ(Bağımlılık Profil İndeksi) Ölçeği ve Maneviyat Ölçeği doldurtularak iyileşme süreci içerisinde bağımlılık ve maneviyat düzeyi ölçülerek tedavide kalma süresiyle ilişkisini incelenmiştir.
Literatür incelendiğinde bağımlılık ve maneviyat düzeyine yönelik yeterli çalışma bulunmamaktadır. Bundan dolayı bağımlılık düzeyi ve maneviyat düzeyi ölçülerek tedavide kalma süresiyle ilişkisini daha iyi anlamak için ilişkisel tarama yöntemi ile araştırma yaparak literatüre katkı sağlamak amaçlanmıştır. Araştırma örnekleme 2023-2024 yılları arasında İstanbul Liman Ayık Yaşam Derneğinde tedavi gören 288 erkek katılımcıdan oluşmaktadır. Veriler anket yöntemi ile çevrimiçi bir şekilde toplanmıştır. 
Katılımcılardan onam alınarak sosyodemografik bilgileri alınmış kişi üzerilerine ek olarak en uzun bırakma girişimleri, daha önce bırakma girişimleri, kullandığı madde veya maddeler (esrar, eroin, bonzai, LSD vb.) kullanım özelliklerine yönelik bilgi edinmek amacıyla Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Katılımcıların bağımlılık şiddetleri ve maneviyat düzeylerini belirlemek amacıyla BAPİ ve Maneviyat Ölçeği kullanılmıştır. İlişkisel tarama yöntemi kullanılarak analiz yapılmıştır. Verilerin analizinde SPSS (Statistical Pack ageforSocialSciences) programı kullanılmıştır.
Araştırma sonucuna göre başlangıç 3 ay ve 6 ay dönemlerinde olan danışanların Bapi ve maneviyat ölçeği alt boyutları arasında madde kullanım özellikleri ve manevi başa çıkma, madde kullanımı özellikleri ve manevi yaşantı alt boyut ortalamaları puanlar arasında istatistiki olarak anlamda negatif yönde zayıf bir ilişki vardır.
Bapi ve maneviyat ölçeği alt boyutları arasında motivasyon ve manevi başa çıkma, motivasyon ve manevi yaşantı, motivasyon ve anlam arayışı, motivasyon ve bağlantı alt boyut toplam puanları arasında istatistik olarak anlamlı pozitif yönde zayıf bir ilişki vardır.

Abstract:
Addiction is a brain disease characterised by the inability of individuals to continue using alcohol, drugs and stimulants despite being negatively affected. In our country, there are AMATEM, Green Crescent, NGOs and associations within the scope of combating addiction. Spirituality is a concept that has recently gained validity among clinicians due to its perceived role in supporting meaningfulness in recovery from addiction. According to theory and practice, one of the reasons why individuals turn to addictions is a spiritual void or a search for meaning. In the treatment of addiction, taking into account the spiritual needs of the individual usually offers a more holistic and effective approach. In this study, the BAPI (Addiction Profile Index) Scale and Spirituality Scale were filled out in the initial, 3-month and 6-month periods of male clients who had alcohol and substance use in the past and are currently in the treatment process, and the level of addiction and spirituality was measured in the recovery process and its relationship with the duration of stay in treatment was examined.
When the literature is examined, there are not enough studies on addiction and spirituality level. Therefore, it was aimed to contribute to the literature by conducting research with the relational screening method in order to better understand the relationship between the level of addiction and the level of spirituality and the duration of stay in treatment. The research sample consists of 288 male participants who received treatment in Istanbul Liman Sober Living Association between 2023-2024. The data were collected online with the questionnaire method. 
A Personal Information Form was used to obtain information about the longest quit attempts, previous quit attempts, substance or substances used (cannabis, heroin, bonsai, LSD, etc.) in addition to the sociodemographic information obtained by obtaining consent from the participants. BAPI and Spirituality Scale were used to determine the severity of addiction and spirituality levels of the participants. The analysis was conducted using the relational screening method. SPSS (Statistical Pack ageforSocialSciences) programme was used to analyse the data.
According to the results of the study, there is a statistically negative and weak relationship between the mean scores of substance use characteristics and spiritual coping, substance use characteristics and spiritual life sub-dimension averages between the sub-dimensions of the BAPI and spirituality scale of the clients in the initial 3 months and 6 months periods. 
There is a statistically significant positive and weak relationship between motivation and spiritual coping, motivation and spiritual life, motivation and search for meaning, motivation and connection sub-dimension total scores between the sub-dimensions of BAPI and spirituality scale.