Konaklama işletmelerinde örgüt içi faktörlerin yenilik ve yaratıcılık performansına etkileri
Impacts of internal factors in organizations on innovation and creativity performance in hospitality companies
Yazar: EMİNE KALE
Danışman: PROF. DR. A. ASUMAN AKDOĞAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Oteller = Hotels ; Performans = Performance ; Rekabet = Competition ; Yaratıcılık = Creativity ; Yenilik = Innovation ; Yenilikçi davranış = Innovative behaviour ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Günümüz rekabet ortamında, konaklama işletmelerinin ulusal ve uluslararası alanda rekabet avantajı elde edebilmeleri için, müşteri memnuniyetini arttıracak yeni ürün ve hizmetler geliştirmeleri gereklidir. Konaklama işletmelerinde yenilik ve yaratıcılığın geliştirilmesi, örgüt içinde yenilik ve yaratıcılık için önemli olan bazı faktörlere bağlıdır. Bu çalışmanın amacı; konaklama işletmelerinde yenilik ve yaratıcılığın geliştirilmesinde önemli görülen örgüt içi faktörlerin, personelin yaratıcılık performansı ve işletmenin yenilik performansına etkisinin incelenmesidir. Bu etkiyi belirlemek amacıyla, İç Anadolu Bölgesi'ndeki dört, beş yıldızlı ve özel belgeli konaklama işletmelerinde, üst ve orta düzey yöneticilerin katıldığı bir alan araştırması yapılmıştır. Evrenin tamamı araştırma kapsamına alınmıştır. Veri toplama aracı olarak anket tekniği kullanılmıştır. Kasım 2009- Şubat 2010 tarihleri arasında araştırma yapılmasını kabul eden 54 otel işletmesine 400 anket formu dağıtılmış ve araştırma sonunda 257 kullanılabilir anket toplanmıştır.Yenilik ve yaratıcılığı etkileyen örgütsel faktörlerin boyutlarının belirlenmesi amacıyla faktör analizinden yararlanılmıştır. Faktörleri oluşturan değişkenler dikkate alınarak ilgili yedi faktör; yaratıcılığı geliştirme inisiyatif kullanma, yenilik odaklılık ve proje üretme, tepe yönetimi desteği ve motivasyon, bilgi paylaşımı ve iletişim, hedef odaklılık ve tamamlayıcı yetenekler, bürokratik yapı ve takım ruhu şeklinde isimlendirilmiştir.Bu faktörlerin, yenilik ve yaratıcılık performansına yönelik etkisinin belirlenmesi amacıyla regresyon analizi yapılmıştır. Sonuçlara göre; yenilik odaklılık ve proje üretme, bilgi paylaşımı ve iletişim, hedef odaklılık ve tamamlayıcı yetenekler ve takım ruhu, hem yenilik hem de yaratıcılık performansını pozitif, bürokratik yapı ise negatif olarak etkilemektedir. Yaratıcılığı geliştirme inisiyatif kullanma ile tepe yönetimi desteği ve motivasyonun, yenilik ve yaratıcılık performansı üzerinde bir etkisi tespit edilmemiştir.

Abstract:
In today?s competitive environment, hospitality companies have to build up new products and services that enhance costumer satisfaction in order to get competitive advantage, in nationally and internationally. Developing innovation and creativity in hospitality companies depends on factors that are significant to encourage innovation and creativity in organizations. Aim of the current study is to investigate the impact of internal factors in organizations regarded as important in developing innovation and creativity in hospitality companies on creativity performance of personnel and on innovation performance of the organization. In order to determine the impact, a field study is conducted in which junior and senior executives working in four and five-star hotels and in special hospitality companies operating in Central Anatolia Region have participated. The whole universe was included into the study. A questionnaire is used to collect data. Between November 2009 and February 2010, a total of 400 questionnaires were distributed to 54 hotels that accepted to participate to the study and 257 applicable questionnaires have been gathered at the end of the study.Factor analysis is used to determine the dimensions of organizational factors affecting innovation and creativity. Seven factors are determined considering variables that constitute factors and are called as developing creativity and utilizing initiative, being innovation-oriented and project development, support and motivation from the top, sharing information and communication, target-focused and supplementary abilities, bureaucratic structure and team spirit.Regression analysis is conducted in order to determine the impacts of the factors on innovation and creativity performance. Results showed that, being innovation-oriented and project development, sharing information and communication, target-focused and supplementary abilities and team spirit affect both innovation and creativity performance positively. On the other hand, bureaucratic structure affects not only innovation but also creativity performance negatively. It is found that developing creativity and utilizing initiative and support and motivation from the top have no impact on innovation and creativity performance.