Ameliyathane çalışanlarında delici-kesici aletle yaralanma durumu
Determination of the injuries of operations room staff by sharp or penetrating tools
Yazar: ŞEYMA KÜRTÜNLÜ
Danışman: PROF. DR. NEVİN KANAN
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ameliyathane teknisyenleri = Operating room technicians ; Ameliyathaneler = Operating rooms ; Sağlık personeli = Health personnel ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Yaralar-bıçak = Wound-stab ; Yaralar-delici = Wounds-penetrating ; İğne yaralanmaları = Needlestick injuries

Özet:
Araştırma, ameliyathane çalışanlarında delici-kesici aletle yaralanma durumunu belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapıldı. Araştırma, Şubat-Mayıs 2013 tarihleri arasında, İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Hastanesi ameliyathanelerinde çalışan 19 cerrah, 46 ameliyathane hemşiresi, 5 ameliyathane temizlik çalışanı ve 5 sterilizasyon çalışanı olmak üzere toplam 75 kişi ile gerçekleştirildi. Veriler ilgili literatür ve tez danışmanı görüşleri doğrultusunda geliştirilen anket formu ile toplandı. Elde edilen verilerin analizinde aritmetik ortalama ve frekans analizi, grupların   karşılaştırmasında   Ki-Kare  testi  kullanılmıştır.   Yanılma  düzeyi ?=0,05 olarak belirlenmiştir.
Cerrahların tamamının, hemşirelerin %86,96?sının, temizlik çalışanlarının %80?inin  ve sterilizasyon çalışanlarının %40?ının en az bir kere cerrahi aletlerle yaralanma olayı yaşadığı; hemşirelerin %80`inin, cerrahların %42,11?inin ameliyat sırasında delici-kesici alet alıp verirken yaralandığı; hemşirelerin %22,50?sinin ve temizlik çalışanlarının %50?sinin  iğne atık kutusuna iğne atarken yaralandığı, cerrahların %68,42?sinin  sütur (dikiş) materyali ile; hemşirelerin %55?inin ve  sterilizasyon çalışanlarının %50?sinin bistüri ile yaralandığı; cerrahların %89,47?sinin, hemşirelerin %72,50?sinin, sterilizasyon çalışanlarının %50?sinin yaralanmayı rapor etmedikleri; cerrahların %47,06?sının  rapor etmeyi önemsemediği; hemşirelerin %55,17?sinin rapor etmenin faydalı olacağını düşünmediği; cerrahların %63,16?sının, hemşirelerin %76,09?unun, temizlik çalışanlarının %80?inin ameliyata girmeden önce her hastanın bulaşıcı bir hastalığının olup olmadığına her zaman baktıkları; ameliyathane çalışanlarının çift eldiven ve koruyucu gözlüğü sadece bulaşıcı hastalığı olan ameliyatlarda kullandıkları; ortalama 3 saatten uzun süren ameliyatlarda yaralanma riskinin arttığı belirlendi.
Sonuç olarak; ameliyathane çalışanlarının çoğunun standart önlemlerin  yanı  sıra  yaralanma sonrası  uygulanması  gerekli  işlemler konusundaki bilgisi yetersizdir.  Çalışanlara verilmesi gereken eğitim programı özellikle yaralanma riski, olası tehlikeler, delici-kesici aletlerin kullanımı ve atılımına ilişkin önerilen önlemler ve yaralanma ile ilgili rapor tutma  prosedürleri gibi konuları içermelidir.

Anahtar Kelimeler: Ameliyathane,  ameliyathane çalışanları,   delici-kesici alet,      yaralanma, delici-kesici aletle yaralanma

Abstract:
The research has been conducted with the aim of definitive determination of the injuries arising from sharp or penetrating medical tools. The research has been done during February-May 2013, with the contribution of totally 75 people, consisting of 19 doctors, 46 operation room nurses, 5 operation room cleaning staff and 5 sterilization staff all working in the operation rooms (abbreviated as OR) of Istanbul University Hospital of Faculty of Medicine. The data has been collected via survey forms, which have been prepared with the guidance provided by related literature and the thesis advisor. Arithmetic averages and frequency analysis have been used in analysing the collected data, and chi-square tests have been employed in the comparison of the groups. The error level is set as ?=0,05.
The research revealed the following: All of the doctors, %86,96 of the nurses, %80 of the  OR staff and %40 of the sterilization staff have been injured by surgical tools at least once. %80 of the nurses and %42,11 of the doctors have been injured by such tools while handing them to others during an operation.  %22,50 of the nurses and %50 of the cleaning staff have been injured while dumping injectors to the trash bins. %68,42 of the doctors has been injured by sewing materials while %55 of the nurses and %50 of the sterilization staff have been injured by a lancet. %89,47 of the doctors, %55 of the nurses and %50 of the sterilization staff have not reported the incident. %47,06 of the doctors did not care about reporting whereas %55,17 of the nurses did not view reporting to be useful. %63,16 of the doctors, %76,09 of the nurses and %80 of the cleaning staff always check whether the patient has a contagious disease before entering in the operation room and the  generally or staff wears double gloves and protecting glasses only in such cases. Also, the injury risk increases in the operations lasting more than 3 hours on average.
To conclude; most of the operation room staff is not adequately knowledgeable on not only the standard precautions but also the actions that should be taken after injuries occur. The training programme the cleaning staff should attend should especially cover the topics such as injury risk, possible dangerous situations, the proper usage and dumping of sharp and penetrating tools and instructions on the reporting procedure of injury cases.

KEYWORDS: Operation room, operation room staff, sharp and penetrating tools,injury, injuries by sharp and penetrating tools