Öğrencilerin bilimsel muhakeme becerilerine ilişkin performanslarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
An examination of students' performance on scientific reasoning skills in terms of various variables
Yazar: NİL YILDIZ
Danışman: PROF. DR. İLBİLGE DÖKME
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişsel gelişim = Cognitive development ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Muhakeme yeteneği = Reasoning ability

Özet:
Bu araştırma, öğrencilerin bilimsel muhakeme becerileri konusundaki performanslarını öğrencilerin; Bilim ve Sanat Merkezi (BİLSEM)'ne kayıtlı olma durumu, sınıf düzeyi, cinsiyeti, anne ve babanın eğitim durumu, Liselere Geçiş Sistemi (LGS) sınav puanları ve Fen Bilimleri doğru sayısı, evde bulunan bilim içerikli kitap sayısı, laboratuvarda vakit geçirme sıklığı, internette veya sosyal medyada ziyaret edilen bilim içerikli site/sayfa/kanal sayısı ve evlerinde bulunan bilimsel araç sayısına göre incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, tarama araştırmasıdır ve öğrenciler uygun örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırma 1037 öğrenci ile yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak demografik bilgi formu ve Mantıksal Düşünme Grup Testi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, öğrencilerin testten aldıkları puanların BİLSEM'e kayıtlı olma durumu bakımından farklılaştığı görülmüştür. BİLSEM'e kayıtlı öğrenciler, kayıtlı olmayan öğrencilere göre testten daha yüksek puan almıştır. Cinsiyete göre testten alınan puanlar yalnızca orantısal düşünme becerisinde anlamlı bir farklılık göstermektedir. Erkek öğrenciler kız öğrencilerden anlamlı olarak yüksek puan almışlardır. Testten alınan puanlar sınıf düzeyine göre farklılık göstermektedir. Sınıf düzeyi arttıkça öğrencilerin test puanları da artmıştır. Öğrencilerin testten aldıkları puanlar anne-baba eğitim durumlarına göre farklılık göstermektedir. Lise ve öncesi mezunu anne-babası olan öğrenciler, lisans ve lisansüstü mezunu anne-babası olan öğrencilerden anlamlı bir şekilde düşük puan almıştır. Yapılan analizler sonucunda LGS sınav puanı ve Fen Bilimleri doğru sayısı arttıkça testten alınan puanında arttığı görülmüştür. Öğrencilerin testten aldıkları puan evlerinde bulunan bilim içerikli kitap sayısına göre anlamlı bir farklılık göstermektedir. Evlerinde hiç bilim içerikli kitap bulunmayan öğrencilerin puanlarının evlerinde bilimsel içerikli kitap bulunan öğrencilerden düşük olduğu görülmektedir. Öğrencilerin laboratuvarda vakit geçirme sıklığı, internette veya sosyal medyada ziyaret edilen bilim içerikli site/sayfa/kanal sayısı ve evlerinde bulunan bilimsel araç sayısı arttıkça testten alınan puan da artmıştır.

Abstract:
This research was conducted to examine students' performance in scientific reasoning skills based on various factors, including their enrollment in Science and Art Centers (BİLSEM), grade level, gender, parents' educational status, scores in the High School Transition System (LGS) exam, the number of correct answers in the field of Science, the number of science-related books at home, the frequency of spending time in the laboratory, the number of science-related websites/pages/channels visited on the internet or social media, and the number of scientific tools available at home. The study employed a survey research design, and students were selected using an appropriate sampling method. A total of 1037 students participated in the study. Data were collected using a demographic information form and the Logical Thinking Group Test. The findings indicate that students' test scores differ based on their enrollment status in BİLSEM. Students enrolled in BİLSEM achieved higher test scores compared to those who were not enrolled. Gender-wise, there was only a significant difference in test scores in proportional reasoning skills, with male students outperforming female students. Test scores also varied based on grade level, with students' scores increasing as grade level advanced. Parents' educational status also had an impact, with students whose parents had a high school education or below scoring significantly lower than students whose parents had a bachelor's or postgraduate degree. The analysis reveals that as LGS exam scores and the number of correct answers in the field of Science increase, students' test scores also increase. Students' test scores are also significantly influenced by the number of science-related books at home. Students with no science-related books at home scored lower than those with such books. Finally, students' test scores were significantly influenced by the number of science-related books at home. Students with no science-related books at home scored lower than those with such books. Furthermore, students' test scores increase as the frequency of spending time in the laboratory, the number of science-related websites/pages/channels visited on the internet or social media, and the number of scientific tools available at home increase.