İstanbul'da çalışan hemşirelerin genel afetehazırlık düzeyi ve etkileyenfaktörler
General disaster preparedness level of nurses workingin istanbul and affecting factors
Yazar: HASAN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. KERİME DERYA BEYDAĞ
İstanbul Okan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Ruh Sağlığı ve Hast. Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Afetler, doğa veya insan kaynaklı olsun, dünyanın her yerinde yaşanan beklenmedik 
olaylardır. Afetlerin insan yaşamına olan etkisi, insanlığın varoluşundan beri kesin bir 
gerçektir. Bu araştırmanın amacı, İstanbul'da çalışan hemşirelerin genel afete hazırlık 
düzeylerini ve etkileyen faktörleri belirlemektir.
Tanımlayıcı tipteki araştırma, Mayıs-Ağustos 2023 tarihleri arasında, İstanbul'da çalışan 256 
hemşire ile çevirim içi anket yolu ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri, tanıtıcı soru 
formu ve Hemşirelerde Afete Hazırlık Algısı Ölçeği ile elde edilmiştir.
Araştırma kapsamındaki hemşirelerin %55,1'i afet tıbbı konusunda eğitim almış, %29,3'i 
meslek yaşamında afet/olağan dışı durum yaşanan bölgede görev yapmıştır. Hemşirelerin 
%55,5'i afet olmasından biraz korkmaktadır ve %64,8'i "Çoklu Travmalarda Müdahale" ile 
ilgili eğitim almak istemektedir. Hemşirelerin, Genel Afete Hazırlık Ölçeği puanlarının 
ortalaması ve standart sapması 143,82±27,04 iken, "Algılanan Duyarlılık" puan ortalaması 
21,66±3,51, "Algılanan Ciddiyet" puan ortalaması 11,71±3,56, "Algılanan Yarar" puan 
ortalaması 24,66±4,78, "Algılanan Engeller" puan ortalaması 33,68±14,87, "Eyleme 
Geçiciler" puan ortalaması 17,13±3,57 ve "Öz Yeterlilik" puan ortalaması 34,97±5,93 olarak 
bulunmuştur. Araştırma kapsamında yer alan erkek hemşirelerin, meslek yaşamında afet 
olağan dışı durum yaşanan bölgede görev alanların ve afette yakınını kaybedenlerin ölçek 
toplam puanlarının daha yüksek olduğu; afet anında afet yönetimi için hazırlanan hastane afet 
planı protokolünü izleyeceğini belirten ve ülkenin afete hiç hazır olmadığını ifade edenlerin 
ölçek toplam puanlarının daha düşük olduğu belirlenmiştir (p<0,05). 
Hemşirelere afet tıbbı ve afet durumlarında müdahale konusunda hizmet içi eğitimlerin 
verilmesi önerilmektedir.

Abstract:
Disasters are unexpected events that occur all over the world, whether caused by 
nature or man. The impact of disasters on human life has been an absolute fact since the 
existence of humanity. The aim of this research is to determine the general disaster 
preparedness levels and influencing factors of nurses working in Istanbul.
The descriptive research was conducted through an online survey with 256 nurses 
working in Istanbul between May and August 2023. The research data were obtained with an 
introductory questionnaire and the Disaster Preparedness Perception Scale among Nurses.
Of the nurses included in the study, 55.1% received training in disaster medicine, 
29.3% worked in a region where disasters/emergencies occurred during their professional 
lives. 55.5% of the nurses are somewhat afraid of disasters, and 64.8% want to receive 
training in "Intervention in Multiple Traumas." While the mean and standard deviation of the 
General Disaster Preparedness Scale scores of the nurses were 143.82±27.04, the mean 
"Perceived Susceptibility" score was 21.66±3.51, the mean "Perceived Seriousness" score 
was 11.71±3.56, the mean "Perceived Benefit" score was 24.66±4.78, the mean "Perceived 
Barriers" score was 33.68±14.87, the mean "Temporaries to Action" score was 17.13±3.57 
and the mean "Self-Sufficiency" score was 34.97±5.93. It was found that the total scale scores 
of the male nurses included in the study, those who worked in regions where disasters and 
extraordinary situations were experienced in their professional lives and those who lost a 
relative in the disaster were higher; It was determined that the total scale scores of those who 
stated that they would follow the hospital disaster plan protocol prepared for disaster 
management in case of a disaster and those who stated that the country was not prepared for a 
disaster at all were lower (p<0.05).
It is recommended that nurses be given in-service training on disaster medicine and 
intervention in disaster situations.