Ortadereceli okul müdürlerinin insan ilişkileri yeterlikleri (Trabzon ili örneği) /
Yazar: MEHMET OKUTAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYTAÇ AÇIKALIN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Eko. Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1988
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Müdürler = Directors ; Okul yöneticileri = School administrators ; Ortaokullar = Secondary schools ; Trabzon = Trabzon ; İnsan ilişkileri = Human relations

Özet:
Araştırma, Trabzon ili ve ilçelerinde görev yapan orta de receli okul müdürlerinin insan ilişkileri yeterliklerinin düze yini saptamayı amaçlamıştır. Bu amaçla Trabzon ili merkez ve 10 ilçisindeki 56 ortadereceli okulda görev yapan 56 okul müdürü ile,bu okullarda görevli Öğretmenlerden 56' sı araştırma kapsamı na alınmıştır. Okul müdürlerinin insan ilişkileri yeterliklerinin saptan ması amacı ile, öğretmen ve yöneticiler için iki tür anket hazır lanmıştır. Anketlerin birinci bölümünden deneklerin özelliklerine ilişkin bulgular elde edilmiştir. Bu özelliklerin özeti şu şekil dedir. Okul müdürleri ile Öğretmenlerin, öğrenim durumları bakımın dan birbirine benzer özellikler taşıdığı söylenebilir. Okul müdür lerinin %57'si üç yıllık yüksekokul mezunu iken, öğretmenlerin %46- sı üç yıllık yüksekokul mezunudur. Okul müdürleri ile Öğretmenlerin dörtte birinin branşı Türk çe-Edebiyat ' tır.Okul müdürlerinin %15'inin branşı Sosyal Bilimler iken, öğretmenlerin de %16' sının branşı Sosyal Bilimler' dir. Okul müdürlerinin %16'sı Fen Bilimleri Branşından iken, öğretmenlerden bu branşa, dahil olanların oranı %22' dir. Burada okul müdürlerinin sosyal bilimler branşlarından daha çok seçildikleri sonucuna, va rılabilir. Din Kültürü ve Ahlâk Branşı 'ndaki okul müdürlerinin %18 gibi bir oranı oluşturduğu görülmektedir. Okul müdürlerinin dörtte üçünün(%76) kıdemi, 10 yıldan azdır. Okul müdürlerinin beştebiri 10 ile 20 yıl arasında, yöneticilik yapmıştır. Okul müdürleri ile öğretmenlerin birlikte çalışma süreleri, en fazla 1 ile 5 yıl arasındadır. Nitekim dörtte üçe yakın bir öğ retmen grubu, bugünkü okul müdürü ile 1-5 yıldan beri birlikte Ça lışmaktadır.Okul müdürlerinin %86 sı, eğitim yönetimi konusunda bir kurs ya da seminere katılmıştır. Anketin ikinci bölümünden, insan ilişkileri yeterliği ile ilgili olarak elde edilen bulguların özeti de şu şekildedir. 1-Okul müdürleri, kendilerini insan ilişkileri açısından »üst düzeyde yeterli görmektedirler. 2-Ögretmenler de okul müdürlerini insan ilişkileri yönün den "üst düzeyde yeterli" olarak değerlendirmektedirler. 3-Okul müdürleri ile öğretmenlerin, okul müdürlerinin insan ilişkileri yeterliklerini algılamaları arasındaki fark istatistik sel olarak anlamlı değildir. 4-0kul müdürleri, ken dilerini insan ilişkileri yeterlik lerinde çok yeterli görmelerine karşın, beş konuda insan iliş kileri yaklaşımına ters tutum ve davranış içinde bulundukları ortaya çıkmaktadır. Bu konular şunlardır: a)Okul müdürleri öğretmenlerin her zaman güçsüz ve za yıf yanlarını vurgulamaktadırlar. b)Okul müdürleri, öğretmenlere karşı zaman zaman öfke lenmekte ve öfkelendikleri zaman onları azarlamaktadırlar. c)Okul müdürler i, öğretmen grubu içinde liderlerin o luşmasmdan rahatsızlık duymaktadırlar. d)Okul müdürleri, öğretmenleri kendi akranları gibi gör memekte sonlara "üstten" bakmaktadırlar. e)Okul müdürleri, öğretmenlerin farklılaşmalarına özen göstermemektedirler. vi

Abstract:
The purpose of this study is to determine the secondary school principals competency level on human relations at the school of Trabzon city center and xts towns. All Lycees (Fifty-six) and its principals are included in the study. Fifty-six teachers working at these schools are randomly selected and assigned as subjects. Two different kinds of questionnaires are prepared and applied to the principals and teachers (one each). The first part of the questionnaire include items concerning personal characteristics of the subjects. Some of the major findings are as follows. It is found that approximately the same percentages of the principals and teachers are graduated from Three Years Teacher Training schools. The subject area of the one-fourth of the principals and the teachers is Turkish literature. Fifteen percent of the principals and sixteen percent of the teachers are graduated from social sciences. Sixteen percent of the principals and twenty -two percent of the teachers come from science area. According to these results it can be concluded that the principals are mostly selected from social sciences. As an another point, the percentage of principals come from religion and ethic areas is eighteen. Three-fourth of principals experience is less than ten years, and one-fifth of principals have 10-20 years of experience. The lenght of time for three-fourth of the teachers worked with the same principal is between one and five years. Eighty-six percent of the principals have taken a course or seminar related with educational administration. The summary of the findings gathered from the second part of the questionnaire which contains the items about the human relations competency are as follows. 1. The school principals perceive themselves as "competent at high level" on human relations.2. The teachers are also evaluated the principals as "competent at high level" on human relations. 3. There is no statisticly important difference between the perceptions of teachers and principals about the human relations competency of principals. 4. Although the school principals perceive themselves as "competent at high level" on human relations, it is found that their attitudes and behaviors do not cohere with the human relations aproach at five points. These are; a. Principals always emphasise the weaknesses of the teachers. ! b. When the principals are angry they sometimes shout at the teachers. c. Principals do not like the appearence of leaders in teacher group. d. Principals do not behave towards the teachers friendly, they look upon them as a supervisor. e. Principals do not give importance to the teachers improvement.