Evde bakım hizmeti sunan engelli bakıcılarının yaşam kalitelerinin değerlendirilmesi (Kırıkkale örneği)
Life quality evaluation of caregivers who provide home care service for disabled persons (Sample of Kırıkkale)
Yazar: SADİYE KAYAARSLAN
Danışman: PROF. DR. CEVAT ÖZYURT
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bakıcılık = Care work ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Evde bakım hizmetleri = Home care services ; Kırıkkale = Kırıkkale ; Sosyal hizmetler = Social services ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Bu araştırma, evde bakım ücreti alan engelli bakıcılarının bakım verme sürecinde sosyal, psikolojik ve ekonomik yönden nasıl etkilendiklerini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla, Kırıkkale Sosyal Hizmet Merkezi'nde kayıtlı olup evde bakım ücreti alan 347 bakıcıya anket formu uygulanmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS 20.0 programında analiz edilmiş; frekans ve ki-kare analizleri kullanılmıştır. İkinci görüşmeyi kabul eden 23 bakıcı ile de yarı yapılandırılmış derinlikli mülakat gerçekleştirilmiştir. Mülakat sonucunda elde edilen veriler, ortaya çıkan temalara göre gruplandırılarak yorumlanmıştır.
Araştırma bulgularında bakıcının yaşı ile bakım sürecinde başkasının yardımına duyulan ihtiyaç, bakıcının eğitim düzeyi ile evrak işlerini kendilerinin yapabilmesi, bakıcının ekonomik durumu ile ikamet ettiği çevre, bakıcının komşularıyla görüşme sıklığı ile ikamet edilen çevre, engel türü ile bakıcıların bakım verirken en çok zorlandıkları konular, engel türü ile bakıcının hangi durumda daha fazla tükenmiş hissettiği arasında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. 
Araştırma, şu konular hakkında da bilgiler sunmaktadır: Evde bakım ücretinin engellinin ihtiyaçlarını karşılama konusunda yeterlilik düzeyi; bakıcıların engelliler için açılacak gündüz bakım evlerine olan ihtiyaçları; bakıcıların sosyal, psikolojik, ekonomik desteğe olan ihtiyaçları; bakıcıların engelli ve yakınlarının haklarıyla ilgili bilgi edinmeye yönelik ihtiyaçları; bakıcıların bakım yükünü hissediş şekilleri ve toplumsal dışlanmışlık hissedip hissetmedikleri. Ayrıca engelli bakıcılarının bazı güçlü ve zayıf yönleri ortaya konulmuştur. Araştırma, literatüre katkı sağlaması ve sosyal politika yapıcılara yol göstermesi bakımından önem taşımaktadır.

Abstract:
This research have been carried out to find out how caregivers of disabled persons -who take home care fee - undergo social, psychological and economical situations during providing care service. With this aim, a survey form has been carried out with 347 caregivers who take home care fee and have registration in Kırıkkale Social Service Center. The data obtained are analyzed with IBM SPSS 20.0 program; frequency and chi-square analyzes were used. Semi-structured depth interview has been carried out with 23 caregivers who accepted the second meeting. Obtained data as a result of interview have been evaluated according to revealed themes.
In research findings, considerable differencies have been found between caregivers  age and being in the need of someone else's help during care service, caregivers educational level and doing the paperworks by himself/herself, economical situation of caregivers and his/her environment of residence, meeting frequency with neighbors and environment of residence, kind of disability and situations which are hard for caregivers during care service, kind of disability and the situation which caregivers feel burnout.
The research provides information about these subjects: Level of competence of home care fee to meet disabled person needs; caregivers needs for daily care centers, caregivers needs for social, psychological and economical support; caregivers needs to be informed about disabled person and his/her relatives rights; caregivers way of feeling the care burden and whether they feel the social exclusion. And some strong and weak side of caregivers have been found out. The research have an importance in the sense of contributing to the literature and guiding to the social policy providers.