Psikiyatri kliniklerine özgü çevrimiçi sanal aile ziyareti uygulamasının anksiyete stres depresyon sosyal destek algısı ve ilişkili faktörlere etkisi
The effect of online virtual family visitation application specific to psychiatric clinics on anxiety stress depression perception of social support and related factors
Yazar: BURAK ŞİRİN
Danışman: PROF. DR. NERMİN GÜRHAN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırmada çevrimiçi görüşme programı ile sanal aile ziyareti uygulamasının depresif bozukluk ve anksiyete bozukluğuna sahip bireylerin depresyon, anksiyete, stres, algılanan sosyal destek, tedavi motivasyonu, hastalık şiddeti ve klinik işlevsellik düzeylerine etkisi amaçlanmıştır. Çevrimiçi görüşme programı ile sanal aile ziyaretlerinin etkinliğini incelemek amacıyla kontrol gruplu ve sıralı ölçümlü yarı deneysel çalışma deseni yöntemi kullanılmıştır. Araştırma ön test, ara ölçüm ve son test ölçümlerinden oluşmaktadır.  Araştırmanın örneklemini Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Psikiyatri Yataklı Servisinde 15.08.2023 – 15.02.2024 tarihleri arası yatarak tedavi gören tüm Depresif Bozukluk ve Anksiyete Bozukluğu tanılı 104 birey (Deney depresif bozukluk grubu:26, Deney anksiyete bozukluğu grubu:26, Kontrol depresif bozukluk grubu:26, Kontrol anksiyete bozukluğu grubu:26) oluşturmaktadır. Araştırmanın veri toplama süreci 15.08.2023 – 15.02.2024 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Psikiyatrik tanısı olan bireylere özgü çevrimiçi görüşme programı ile tanı almış bireyler ve yakınlarına sanal aile ziyareti yapılmıştır.  Bu süreçte veri toplama aracı olarak ön test, ara ölçüm ve son test yapılmak üzere Tanıtıcı Bilgi Formu (TBF), Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği (DASS-21), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (MSPSS), Tedavi Motivasyon Anketi (TMA), Global Değerlendirme Ölçeği, Klinik Genel İzlenim Ölçeği olarak uygulanmıştır. En az 4 kez planlanan sanal ziyaretlerin sonucunda bireylere, "Hasta İçin Görüşme Değerlendirme Formu"; birey yakınlarına "Hasta Yakını İçin Görüşme Değerlendirme Formu" uygulanmıştır. Her birey için ortalama 9 sanal aile ziyareti yapılmıştır.  Araştırma süreci 104 katılımcı ile sona ermiştir. Araştırmanın bulgularına göre DASS-21 (p<0.05) %44 düzeyinde, MSPSS (p<0.001) %41.5 düzeyinde, TMA İçsel Motivasyon alt boyutunda %43.2 düzeyinde, Dışsal Motivasyon alt boyutunda %9,1 düzeyinde, Yardım Arayışı alt boyutu %24,2 düzeyinde, Klinik Global İzlenim Ölçeği (p<0.05) %14.2 düzeyinde ve Global Değerlendirme Ölçeği (p<0.05) %9.3 düzeyinde etki etmiş ve tüm ölçeklerin toplam puanları üzerinde anlamlı fark oluşturmuştur.  Çalışma sonucunda Sanal Aile Ziyaretinin depresif bozukluk ve anksiyete bozukluğuna sahip bireylerin depresyon, anksiyete, stres ve hastalık yükü düzeylerini düşürürken; algılanan sosyal destek, tedavi motivasyonu ve işlevsellik düzeylerini arttırdığı saptanmıştır. Bireylerin ve yakınlarının görüşleri sonucunda sanal ziyaret uygulamasından memnun olduklarını ve uygulamanın işlevsel ve etkili olduğu belirlenmiştir.  Bu sonuçlara dayanarak psikiyatri yataklı servislerinde ruhsal bozukluğa sahip bireylerin aile ziyaretlerini kolaylaştırmak ve teknoloji destekli müdahalelerin geliştirilmesi amacıyla ruh sağlığı hizmeti veren kurumlarda uygulamanın entegre edilmesi ve yaygınlaştırılması önerilmektedir.

Abstract:
In this study, the effect of online interview program and virtual family visit application on depression, anxiety, stress, perceived social support, treatment motivation, disease severity and clinical functioning levels of individuals with depressive disorder and anxiety disorder was aimed.    A quasi-experimental study design method with control group and sequential measurement was used to examine the effectiveness of virtual family visits with an online interview program. The study consisted of pretest, midterm and posttest measurements.  The sample of the study consisted of 104 individuals diagnosed with Depressive Disorder and Anxiety Disorder (Experimental depressive disorder group: 26, Experimental anxiety disorder group: 26, Control depressive disorder group: 26, Control anxiety disorder group: 26) who were hospitalized in Tokat Gaziosmanpaşa University Psychiatric Inpatient Service between 15.08.2023- 15.02.2024. The data collection process of the study was carried out between 15.08.2023 – 15.02.2024. Individuals and their relatives who were diagnosed with an online interview program specific to individuals with psychiatric diagnoses and virtual family visits were made.  In this process, the Introductory Information Form (IIF), Depression Anxiety Stress Scale (DASS-21), Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS), Treatment Motivation Questionnaire (TMA), Global Assessment Scale, Clinical General Impression Scale were applied as data collection tools for pretest, interim measurement and posttest. At the end of the virtual visits planned at least 4 times, "Interview Evaluation Form for Patient" was applied to the individuals and "Interview Evaluation Form for Relatives" was applied to their relatives. An average of 9 virtual family visits were made for each individual.  The research process ended with 104 participants. According to the findings of the study, DASS-21 (p<0.05) had an effect at the level of 44%, MSPSS (p<0.001) at the level of 41.5%, TMA Intrinsic Motivation sub-dimension at the level of 43.2%, Extrinsic Motivation sub-dimension at the level of 9.1%, Help Seeking sub-dimension at the level of 24.2%, Clinical Global Impression Scale (p<0.05) at the level of 14.2% and Global Assessment Scale (p<0.05) at the level of 9.3% and made a significant difference on the total scores of all scales.  As a result of the study, it was found that the Virtual Family Visit decreased the levels of depression, anxiety, stress and burden of illness of individuals with depressive disorder and anxiety disorder, while increasing the levels of perceived social support, treatment motivation, and functionality.  As a result of the opinions of individuals and their relatives, it was determined that they were satisfied with the virtual visit application and that the application was functional and effective.  Based on these results, it is recommended that the application should be integrated and disseminated in institutions providing mental health services in order to facilitate family visits of individuals with mental disorders in psychiatric inpatient services and to develop technology-supported interventions.