Le fort I osteotomisinde pterigomaksiller ayrılma paternlerinin geriye dönük değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of pterigomaxillary separation patterns in Le fort I osteotomy
Yazar: TURAL MAMMADOV
Danışman: DOÇ. DR. AHMET EMİN DEMİRBAŞ
Erciyes Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş, Çene Hastalıkları ve Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Cerrahi-diş hekimliği = Dentistry-operative ; Ortognatik cerrahi = Orthognathic surgery ; Ortognatik cerrahi işlemler = Orthognathic surgical procedures ; Osteotomi = Osteotomy

Özet:
Dentofasiyal deformitelerin tedavisi amacıyla yapılan ortognatik cerrahi yaklaşımlar arasında Le Fort I osteotomisi, maksillada en sık uygulanan cerrahi tekniktir. Pterigomaksiller bileşkenin ayrılması,  Le Fort I osteotomisi sırasında maksillanın her yönde mobilize edilebilmesi için gerekli ve kritik bir adımdır. Literatürde, Pterigomaksiller ayrılma ile ilişkili çok ciddi komplikasyonlar rapor edilmiştir ve komplikasyonların önüne geçmek için bir çok teknik ve modifikasyonları tanımlanmıştır. Ayrıca, daha önce yapılan çalışmalarda pterigomaksiller bölge morfolojisinin pterigomaksiller ayrılma üzerinde etkili olduğu bildirmiştir. Bu çalışmada, Erciyes Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakultesi, Ağız, Diş ve Çene cerrahisi hastanesinde Ocak 2017- Eylül 2022 yılları arasında dentofasiyal deformite nedeniyle Le Fort 1 ostetomisi yapılmış, çalışma kriterlerine uygun olan 220 hastanın verisi geriye dönük olarak değerlendirildi ve  maksillaları sağ ve sol olmak üzere ikiye ayrılarak toplamda 440 pterigomaksiller ayrılma incelendi. Hastalar yaş, cinsiyet ve anomalinin tipi açısından kategorize edildi ve ameliyatöncesi DVT verileri üzerinde anatomik ölçümleri yapıldı ve ameliyatsonrası 1.ay içerisinde alınan DVT verileri üzerinden pterigomaksiller ayrılma tipleri değerlendirildi.  Anatomik farklı gruplar ile anomali tipi, yaş, cinsiyet ve pterigomaksiller ayrılma paternleri arasındaki ilişkiler araştırıldı. Çalışmanın sonuçlarına göre; en fazla görülen pterigomaksiller ayrılma 196 tarafta Tip III, sırasıyla Tip IV (130 taraf), Tip II (76 taraf) ve Tip I'di (38 taraf). Sağ ve sol taraf pterigomaksiller ayrılma paternleri arasında istatiksel anlamlı fark görülmedi. Ayrıca, yaş ve cinsiyet ile pterigomaksiller ayrılma paternleri arasında istatiksel anlamlı fark bulunmadı. Anomali tipleri ile pterigomaksiller ayrılma karşılaştırıldığında sağ tarafta istatiksel anlamlı fark görülmezken, sol tarafta Tip I ayrılma paterni Sınıf II anomali tipinde, Tip III ve Tip IV ayrılma paterni Sınıf III anomali tipinde daha fazla görülmüştür. Pterigomaksiller ayrılma ile anatomik değişkenler arasındaki ilişki analiz edildiğinde, Tip III ayrılma paterni ile pterigomaksiller bileşke kalınlığı (A-A') arasında pozitif yönlü istatiksel anlamlı ilişki görülmüştür. Ayrıca, anatomik değişenler ile cinsiyet grupları karşılaştırıldığında, pterigomaksiller bileşke kalınlığı kadınlarda erkeklerden daha fazla, pterigomaksiller bileşke genişliği (KN-KN') ve great palatin kanal mesafesi (KN-GPF) erkeklerde kadınlardan daha fazla bulunmuştur. Pterigomaksiller bileşkenin belirlenen açısı ile yaş arasında pozitif yönlü zayif düzeyde istatiksel anlamlı ilişki görülmüştür. 
  Le Fort I osteotomisi her ne kadar güvenilir bir ameliyat olarak benimsenmiş ve komplikasyon oranları düşük olsa da, literatürde rapor edilen ciddi komplikasyonları önlemek için pterigomaksiller birleşkenin doğru ayrılması gerekmektedir. Bu amaçla, preoperatif olarak bölgenin anatomisi, komşu anatomik yapılarla olan ilişkisi, kemik yoğunluğu ve kalınlığı dikkatli bir şekilde değerlendirilmeli ve kişiye özel yaklaşım tercih edilmelidir. 
Anahtar kelimeler: Ortognatik cerrahi, Le Fort I osteotomisi, pterigomaksiller ayrılma paternleri, pterigomaksiller bölge anatomisi

Abstract:
Among the orthognathic surgical approaches for the treatment of dentofacial deformities, Le Fort I osteotomy is the most frequently applied surgical technique in the maxilla. Separation of the pterygomaxillary junction is a necessary and critical step during the Le Fort I osteotomy to mobilize the maxilla in all directions. In the literature, very serious complications associated with pterygomaxillary separation have been reported and many techniques and modifications have been described to prevent complications. In addition, previous studies have reported that the morphology of the pterygomaxillary region has an effect on pterygomaxillary separation. In this study, the data of 220 patients who had Le Fort 1 osteotomy due to dentofacial deformity between January 2017 and September 2022 in Erciyes University, Faculty of Dentistry, Oral and Maxillofacial surgery hospital, who were suitable for the study criteria, were evaluated retrospectively. A total of 440 pterygomaxillary separations were examined. The patients were categorized in terms of age, sex, and type of anomaly, and anatomical measurements were made on preoperative DVT data, and pterygomaxillary separation types were evaluated on the DVT data obtained within the 1st month postoperatively. Relationships between anatomically different groups and anomaly type, age, gender, and pterygomaxillary separation patterns were investigated. According to the results of the study; The most common pterygomaxillary separation was Type III on 196 sides, Type IV (130 sides), Type II (76 sides), and Type I (38 sides), respectively. There was no statistically significant difference between right and left pterygomaxillary separation patterns. In addition, no statistically significant difference was found between age and gender and pterygomaxillary separation patterns. When the anomaly types and pterygomaxillary separation were compared, no statistically significant difference was observed on the right side, while Type I separation pattern was more common in Class II anomaly type, Type III and Type IV separation pattern was more common in Class III anomaly type on the left side. When the relationship between pterygomaxillary separation and anatomical variables was analyzed, a statistically significant positive correlation was observed between Type III separation pattern and pterygomaxillary junction thickness (A-A'). In addition, when the anatomical variables and gender groups were compared, the pterygomaxillary junction thickness was found to be greater in women than in men, and the pterygomaxillary junction width (CN-CN') and great palatine canal distance (CN-GPF) were found to be greater in men than in women. A positive and weak statistically significant relationship was observed between the determined angle of the pterygomaxillary junction and age.
Although Le Fort I osteotomy has been adopted as a safe surgery and its complication rates are low, correct separation of the pterygomaxillary junction is required to prevent serious complications reported in the literature. For this purpose, the anatomy of the region, its relationship with neighboring anatomical structures, bone density and thickness should be carefully evaluated preoperatively, and a personalized approach should be preferred.
Key words: Orthognathic surgery, Le Fort I osteotomy, pterygomaxillary separation patterns, pterygomaxillary region anatomy