Türkiye Taşkömürü kurumu karadon müessesesi 2003-2018 yılları arasında yatırımların ve maliyetlerin irdelenmesi
Investigation of financial investments and costs for karadon mines of Turkish hard coal enterprise between 2003 and 2018 years
Yazar: MELİS ESRA KARASU
Danışman: PROF. DR. OLGAY YARALI
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Maden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Maden Mühendisliği ve Madencilik = Mining Engineering and Mining

Özet:
Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) stratejik öneme sahip taşkömürünü, enerji sektörünün ihtiyacı doğrultusunda yurt ekonomisine kazandıran öncü bir kuruluştur. TTK kurulduğu tarihten itibaren üretim sektörüne büyük iş gücü potansiyeli ile katkıda bulunmuştur. TTK özellikle son 20 yılda işçi potansiyelini kaybederken, üretim miktarlarındaki ciddi düşüşlerle de mücadele etmek zorunda kalmıştır. Üretim miktarındaki bu düşüş oranının daha iyi anlaşılabilmesi açısından, TTK bünyesindeki üretim faaliyetlerinin en yoğun olarak gerçekleştiği ve büyük iş gücü potansiyelinin bulunduğu Karadon Taşkömürü İşletme Müessesesi (T.İ.M) incelenmiştir.

Karadon T.İ.M bulunduğu havzanın sahip olduğu karmaşık jeolik yapı nedeniyle üretim faaliyetlerinin zorlu bir şekilde gerçekleştiği bölgedir. Rezerv miktarı en fazla olan bölge olmamasına rağmen, çalışılan sahanın geniş boyutlara ulaşmış olması, koklaşabilir kömür  özelliği ve iş gücü potansiyelinin büyük bir kısmının buraya aktarılmış olması bölgeyi incelenemeye değer kılmaktadır. 

Bu tez kapsamında ilk olarak Türkiye Taşkömürü Kurumu'nun (TTK) genel yapısı incelenmiştir. Daha sonra tezin ana konusu olan Karadon T.İ.M için gerçekleşen projeler ve yatırımlar irdelenmiştir. Karadon T.İ.M için daha önce yapılan rehabilitasyon çalışmaları ile günümüze kadar uzanan faaliyetlerin kıyaslamaları yapılmıştır.1988 yılından itibaren yapılan rehabilitasyon projeleri kapsamında yapılan çalışmalar, önerileriler, önerilere bağlı olarak gerçekleşen ve gerçekleşemeyen çalışmalar incelenmiş ve hem üretimde verimliliği artırma stratejileri hem de üretim miktarını arttırmaya yönelik öneriler sunulmuştur.

İlk aşamada TTK'nın üretim durumu, işçi sayısı, galeri ve taban ilerlemeleri ile randımanlar, mali durumu ve fiziki yatırım miktarı incelenmiştir. Daha sonra "Gelik İşletmesi Rehabilitasyonu Projesi"ve "Karadon ve Kilimli İşletmelerinin Birleştirilmesi ve Modernizasyonu Projesinden" yararlanarak o dönemde Karadon T.İ.M'inüretim miktarı, personel durumu, genel ocak yapısı, çalışma şartları, havalandırma, nakliyat ve su atımı gibi konularda araştırmalar yapılmıştır. "ZBEÜ Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü Karadon Taşkömürü İşletme Müessesesi Rehabilitasyon Projesi 1. Ara Raporu"undan alınan bilgilerle, diğer projelerden elde edilen bilgiler kıyaslanmış ve Karadon T.İ.M'in genel sorunları tespit edilmiştir. Ayrıca TTK Faaliyet Raporları, iş zekası modülü, TTK net uygulamalarımodülü ve Bilanço tabloları da bu kıyaslamalarda kullanılmıştır. Sonuç olarak, nakliyat, havalandırma, maliyet, su atımı, enerji sarfiyatı, iş güvenliği, meslek hastalıkları, çalışma saatleri, yatırımlar, üretim yöntemleri ve tahkimat gibi konularda sorunlar tespit edilerek çözüm önerileri sunulmuştur.

Abstract:
Turkish Hard Coal Enterprises (TTK) is a leading institution that provides strategically important hard coal tothe economy in line with the needs of the energy sector. TTK has contributed tothe energy sector with greatwork force potential since its establishment. Especially, in the last 20 years, TTK which has lost its worker potential, has serious decreases in production amounts. In order to beter understand this decrease rate, Karadon Hard Coal Enterprise (T.İ.M),where production activities within the body of the TTK are most intense and has great work force potential, has been examined.
Karadon T.İ.M is the region where production activities are challenging due to the complex geological structure of the basin in which it is located. Although it is not the region with the highest reserve amount, the fact that the are a studied has reached large dimensions, coking coal feature and the fact that a large part of the work force potential has been transferred here makes the region worth examining.
In this thesis, the general structure of TTK was firstly examined. Then, the Project sand investmentsrealized for Karadon T.İ.M, the main subject of the thesis, were examined.
 
Comparison of previous activities with there habilitation studies carried out for Karadon T.İ.Mhas been made. Studies carried out within the scope of rehabilitation projects donesince 1988, suggestions, studies realized and non-realized depending on the suggestions were examined, and both strategies to increase productivity in production and suggestions to increase the amount of prodution were presented.
At the first stage, the production status of the TTK, the number of workers, gallery and flor developments, efficiency, financial status and physical investment amount were examined. Later, by making use of the "Gelik Business Rehabilitation Project" and the "Combination and Modernization Project of Karadon and Kilimli Enterprises", researches have been made on subjects such as the production amount, personel status, general quarry structure, working conditions, ventilation, transportation and waterdischarge.The information obtained fromother projects were compared with the information received from "Zonguldak Bülent Ecevit University Turkish Hard Coal Enterprises General Directorate Karadon T.İ.M., 1. Rehabilitation Project Interim Report" and general problems of Karadon T.İ.M were determined. In addition, the annual report, business intelligence module, TTK net applications module and balancesheettables were used in the secomparisons. As a result, problems such as transportation, ventilation, cost, water consumption, energy consumption, occupationalsafety, occupational diseases, workinghours, investments, production methods and fortifications were identifiedand solutions were offered.