Güncel dislipidemi kılavuzlarına göre yatan hastalarda dislipidemi prevalansı ve tedavisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the prevalence and treatment of dyslipidemia in hospitalized patients according to current dyslipidemia guidelines
Yazar: AYDAN KARABACAK YILMAZ
Danışman: PROF. DR. HAYRİYE ESRA ATAOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Antikolesteremik ajanlar = Anticholesteremic agents ; Dislipidemi = Dyslipidemia ; Kolesterol-HDL = Cholesterol-HDL ; Kolesterol-LDL = Cholesterol-LDL ; Prevalans = Prevalence ; Tedavi = Treatment ; Trigliseridler = Triglycerides ; Yatan hastalar = Inpatients

Özet:
AMAÇ:Dislipidemi, erişkin nüfusta önlenebilir mortalitenin sebeplerinden biri olup aterosklerotik kardiyovasküler hastalıklar(ASKVH) için önemli bir risk faktörüdür.Çalışmamızdahastanede yatan hastalarda dislipidemi prevalansını belirleyip, komorbid hastalık varlığına ve lipit düşürücü tedavileregöregüncel ulusal kılavuz hedef lipit değerlerine ulaşılma oranlarını karşılaştırdık.
GEREÇ ve YÖNTEM:Retrospektif tek merkezli çalışmamıza1 Ocak-31 Aralık 2019 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Haseki Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkeziİç Hastalıkları Kliniği'nde yatan lipit verileri olan 1939 hasta dahil edilmiştir. Hastaların verileri hastane bilgi yönetim sistemi ve dosyaları üzerinden elde edilmiştir. 2021Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği(TEMD) dislipidemi kılavuzundaki değerlere göretotal kolesterol,düşük yoğunluklu lipoprotein kolesterol(LDL-K), yüksek yoğunluklu lipoprotein kolesterol(HDL-K) ve trigliseritdeğerlerinden herhangi birinin hedef aralığın dışında saptanması dislipidemi olarak değerlendirilmiştir.
BULGULAR: Çalışmada değerlendirilen hastaların ortalama yaşları 60,9±19,1'di ve hastaların 1033'ü (%53,3) kadındı. Hastaların total kolesterol 158,5±61,1mg/dL, trigliserit 145,0 ±142,1 mg/dL, HDL-K 37,1±12,6mg/dL, LDL-K 93,1±42,4mg/dLsaptandı. Olguların %93,8'inde dislipidemi mevcutken, kadınlarda daha sık saptandı(%95,6 ve %91,7,p<0,001). Hastaların %57,8'inde LDL-K değeri yüksekken %75,1'inde HDL-K düşük, %30,7'sinde trigliserit yüksek, %18,4'ünde total kolesterol değeri yüksek bulunmuştur. Diabetes mellitus(DM), hipertansiyon, koroner arter hastalığı(KAH) ve kronik böbrek hastalığı(KBH) varlığında LDL-K değerinin hedef aralık dışında saptanma olasılığı istatiksel olarak daha yüksek bulunmuştur(p<0,001). Çalışmamızdaki hastaların %18,4'ü(358) statin tedavisi kullanmaktaydı. Statin tedavisi kullanan hastaların%74,9'unda LDL-K hedef aralığın üzerinde saptanmıştır. LDL-K değeri hedef aralığın üstünde olan hastaların %76,1'i statin tedavisi almamaktaydı. Fibrat tedavisi kullanan hastaların %10,6'sında trigliserit düzeyi hedef aralıkta iken fibrat tedavisi kullanmayan hastaların %29,3'ünün de trigliserit düzeyi hedef aralığın üzerinde saptanmıştır.
SONUÇ: İç Hastalıkları Kliniğinde yatan her 10 hastadan dokuzunda dislipidemi tespit edilmiş olup, dislipideminin en sıkbileşeni HDL-K düşüklüğüdür.Özellikle komorbid hastalıklar varlığında dislipidemi prevalansı artmaktadır. LDL-K seviyesi yüksek hastaların sadece dörtte biri statin tedavisi kullanmakta olup, bu tedavi alan hastalarında dörtte birinde kılavuz hedeflerine ulaşılmıştır.Yüksek dislipidemi prevalansına rağmen hedefe ulaşan hasta sayısındaki düşüklük göz önünde bulundurulduğunda klinik ataletin engellenmesi için güncel kılavuzlara uygun dislipidemi eğitimlerinin düzenlenmesi, ilaç başlanan hastalarda etkin doza çıkma konusunda bilinçli olunmasıve bu hastaların ASKVH gelişme riskleri açısından hem hastane yatışı sırasında hem de taburculuk sonrası dönemi değerlendirecek çalışmalara ihtiyaç vardır.

ANAHTAR KELİMELER: Dislipidemi, HDL, LDL, statin, trigliserit

Abstract:
Aim: Dyslipidemia is one of the causes of preventable mortality in the adult population and is an important risk factor for atherosclerotic cardiovascular diseases (ASCVD). In our study, we determined the prevalence of dyslipidemia in hospitalized patients and compared the rates of reaching the current national guideline target lipid values according to the presence of comorbid disease and lipid-lowering treatments.
Materials and Methods: Our retrospective single-center study included 1939 hospitalized patients with lipid data in Health Sciences University Haseki Health Practice and Research Center Internal MedicineInpatient Clinic between January 1 and December 31, 2019. The data of the patients were obtained through the hospital information management system and files. According to the values in the 2021 Turkish Society of Endocrinology and Metabolism (TEMD) dyslipidemia guideline, the detection of any of the total cholesterol, low-density lipoprotein cholesterol, high-density lipoprotein cholesterol and triglyceride values outside the target range was considered as dyslipidemia.
Results:The mean age of the patients was 60.9±19.1 years, and 1033 (53.3%) of the patients were women. The patients total cholesterol 158.5±61.1mg/dL, triglyceride 145.0 ±142.1 mg/dL, HDL-C 37.1±12.6mg/dL, LDL-C 93.1±42.4mg/dL detected. Dyslipidemia was present in 93.8% of the cases, it was detected more frequently in women (95.6% and 91.7%, p<0.001).LDL-C value was high in 57.8% of the patients, HDL-C was low in 75.1%, triglyceride was high in 30.7%, and total cholesterol value was high in 18.4%(358) of the patients in our study were using statin therapy. LDL-C was found outside the target range in 74,9% of patients using statin therapy.76.1% of patients with LDL-C values outside the target range were not using statin therapy.The triglyceride level was within the target range in 10.6% of the patients using fibrate therapy, the triglyceride level was found to be outside the target range in 29.3% of the patients who did not use fibrate therapy.
Conclusions: Dyslipidemia was detected in nine out of 10 patients hospitalized in the Internal Medicine Inpatient Clinic, and the most common component of dyslipidemia is low HDL-C.The prevalence of dyslipidemia increases especially in the presence of comorbid diseases.Only a quarter of patients with high LDL-C levels were on statin therapy, and guideline targets were achieved in a quarter of patients receiving this therapy.Despite the high prevalence of dyslipidemia, the low number of patients reaching the targets should be considered.In order to prevent clinical inertia, dyslipidemia trainings should be organized in accordance with current guidelines.There is a need for studies that will evaluate both during hospitalization and post-discharge period in terms of awareness of effective dosage in patients who are started on the drug and the risk of developing ASCVD in these patients.

Keywords: Dyslipidemia, HDL, LDL, statin, triglycerid