Mali saydamlığın ülke risk primi üzerindeki etkisi
The impact of fiscal transparency on the country risk premium
Yazar: İLKNUR EKİNCİ
Danışman: PROF. DR. ALİ DEĞİRMENDERELİ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Açık Bütçe Endeksi = Open Budget Index ; Kredi temerrüt takası = Credit default swap ; Mali saydamlık = Transparency of finance ; Risk primi = Risk premium ; Ülke riski = Country risk

Özet:
Mali saydamlık, kamu maliyesinin durumuna ilişkin kamu raporlamasının zamanlı, kapsamlı, açık ve güvenilir olması şeklinde tanımlanabilir. Mali saydamlık, etkili bir mali yönetim ve hesap verebilirlik için kritik öneme sahiptir. Bu sayede hem kamuoyu hem de hükümetin kendisi, politika değişikliklerinin fayda/maliyet analizini daha doğru bir şekilde yapabilir. Ayrıca daha yüksek mali saydamlık, taraflar arasındaki asimetrik bilgiyi azaltır, mali politikalara güveni artırır ve ülke risk primini düşürür. Bu ise, kamunun daha uzun vadeli ve düşük maliyetli finansmana ulaşmasını destekler. Literatürde mali saydamlık ile ülke borçlanma maliyetleri arasındaki ilişki incelenmiş olmakla birlikte; temel problemlerden biri mali saydamlığın ölçümü olmuştur. Çalışma, Açık Bütçe Endeksini (Open Budget Index-OBI) en son yayımlandığı 2021 yılı dâhil olmak üzere geniş bir dönem aralığı için (2006-2021) kullanarak, mali saydamlık ile ülke risk primi arasındaki ilişkiyi incelemektedir. Ülke risk primi göstergesi olarak ülkelerin kredi temerrüt takası (CDS) primleri kullanılmıştır. Literatürde mali saydamlık ve ülke risk primi arasındaki ilişkiyi inceleyen çok az sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu çalışma, mali saydamlığın ülke risk primine etkisini 42 ülke için üç temel model çerçevesinde panel veri yöntemi ile incelemektedir. Ayrıca, ülkelere özgü büyüme, enflasyon ve sekiz farklı mali alan kontrol değişkenleri ve VIX ile TED spread dışsal kontrol değişkenleri çalışmada kullanılmaktadır. Birinci model, OBI ile CDS arasında güçlü bir negatif ilişki olduğunu ampirik olarak ortaya koymaktadır. Diğer tüm kontrol değişkenlerinin etkileri de beklendiği gibidir. Kamu gelirleri ve bütçe açığının GSYH'ya oranındaki iyileşme ülke risk primini düşürürken, kamu borcundaki artış ülke risk primini artırmaktadır. Büyümedeki artış, ülke risk primini düşürürken, enflasyon, TED spread ile VIX endeksindeki artış ülke risk primini artırmaktadır. İkinci model; mali saydamlık ile ülke risk primi arasındaki ilişkinin doğrusal olmadığını ortaya koymuştur. OBI skorundaki iyileşme (mali saydamlıktaki artış) ülke risk primini, en çok düşük mali saydamlık düzeyine sahip ülkeler için artırmaktadır. Bu etki, orta mali saydamlık düzeyine sahip ülkelerde daha azdır. Yüksek mali saydamlığa sahip ülkelerde ise OBI skorlarındaki iyileşmenin ülke risk primi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Bu durum; özellikle mali saydamlığı düşük ülkeler için mali saydamlığı artırıcı düzenlemelerin ne kadar önemli olduğunu ortaya koymaktadır. Son olarak üçüncü modelde, mali saydamlık ile vade yapısı arasındaki ilişki 1, 5 ve 10 yıllık CDS primleri üzerinden incelenmiştir. Model sonuçları, mali saydamlığın ülke risk primi üzerindeki etkisinin, vade kısaldıkça arttığını göstermektedir. Bu durum, özellikle kamu borçlanması kısa vadeli finansmana dayanan gelişmekte olan ülkeler için mali saydamlıktaki iyileşmenin önemini ortaya koymaktadır.

Abstract:
Fiscal transparency can be defined as timely, comprehensive, transparent, and reliable public reporting of public finance. It is of critical value for effective financial management and accountability. Thanks to fiscal transparency, both the public and the government itself can more accurately analyze the cost/benefit ratio of policy changes. A high degree of fiscal transparency reduces asymmetric information between parties, increases confidence in fiscal policies, and lowers the country risk premium. Such transparency supports the public's access to longer-term and low-cost financing. Although the relationship between fiscal transparency and country borrowing costs has been examined in the literature, one of the main problems has been the measurement of fiscal transparency. This study examines the relationship between fiscal transparency and country risk premium, using the Open Budget Index (OBI) for a wide period of time (2006-2021), including 2021 when it was last published. Credit default swap (CDS) premiums of countries are used as country risk premium indicators. There are few studies in the literature examining the relationship between fiscal transparency and country risk premium. This study analyzes the effect of fiscal transparency on country risk premium for 42 countries within the framework of three basic models using the panel data method. In addition, country-specific growth and inflation and eight different fiscal space variables are used as control variables, and VIX and TED spread as external control variables. The first model reveals that there is a significant inverse relationship between OBI and the country risk premium. The effects of all other control variables are in the expected direction. While the improvement in the ratio of public revenues and budget deficit to GDP decreased the country risk premium, the increase in public debt increases the country risk premium. The increase in growth decreased the country risk premium, whereas inflation, the TED spread, and the VIX index increased it. According to the second model, the relationship between fiscal transparency and country risk premium is not linear. The improvement in the OBI score (increase in fiscal transparency) increases the country risk premium most for countries with the lowest level of fiscal transparency. This effect is less pronounced in countries with medium levels of fiscal transparency. Improvements in OBI scores had no statistically significant effect on the country risk premium in countries with high fiscal transparency. This situation reveals how important regulations are to increasing fiscal transparency, especially in countries with low fiscal transparency. Finally, in the third model, the relationship between fiscal transparency and maturity structure is examined over 1, 5, and 10-year CDS premiums. According to the results, the effect of fiscal transparency on the country risk premium increases as the maturity decreases. This situation reveals the importance of improving fiscal transparency, especially for developing countries whose public borrowing relies on short-term financing.