Hemşirelerin mahremiyet tutumları ve mahremiyete ilişkin yaşadığı sorunlar
Nurses privacy  attitudes and ethical problems experienced regarding  privacy
Yazar: NİLÜFER UĞUR KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞERİFE YILMAZ
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Etik-hemşirelik = Ethics-nursing

Özet:
Araştırmanın amacı, hemşirelerin mahremiyet tutumları ve mahremiyete ilişkin yaşadığı etik sorunların incelenmesidir. Bu çalışma tanımlayıcı türde planlanmış olup Kasım 2023 ve Aralık 2023 tarihleri arasında Düzce Atatürk Devlet Hastanesi'nde görev yapan 326 hemşire ile tamamlanmıştır. Araştırmanın verileri, katılımcıların sosyo-demografik özelliklerini içeren "Kişisel Bilgi Formu" ve hemşirelerin hasta mahremiyetine ilişkin tutum ve davranışlarını belirlemek amacıyla geliştirilen "Hemşirelikte Hasta Mahremiyeti Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Veri analizinde sosyodemografik sorular ve ölçek puanları arasındaki ilişkilerin incelenmesinde Mann-Whitney U Testi, üç ve daha fazla gruplu sorularda Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Kruskal Wallis testinde anlamlı farklılık bulunduğunda hangi gruplar arasında farklılık olduğunu tespit etmek için çoklu karşılaştırma testleri yapılmış ve bu testlerin değerlendirilmesinde Bonferroni düzeltmeli anlamlılık değerleri dikkate alınmıştır. Ölçeklerin güvenirliğinin belirlenmesinde cronbach alpha güvenirlik katsayısı kullanılmıştır Analizlerde istatistiki anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmaya katılan hemşirelerin %84'ünün kadın, %52,4'ünün 26-35 yaş aralığında ve yaş ortalamalarının 33,68±8,49 olduğu, %63,6'sının evli, %50,5'inin çocuk sahibi, %72,3'ünün lisans mezunu, %34,5'inin 6 ay-5 yıl aralığında çalışma süresine sahip olduğu ve meslekte çalışma süresi ortalamalarının 11,65±9,20 yıl olduğu, %31,6'sının yoğun bakımda çalıştığı,  %53,9'unun hem gece hem gündüz çalıştığı, %53,4'ünün haftalık çalışma saatinin 41 saat üzerinde olduğu, %71,8'inin mesleği isteyerek seçtiği, %91,7'sinin etik eğitimi aldığı ve etik eğitimi alanların %67,7'sinin bu eğitimi lisans ve lisansüstü eğitimleri sürecinde aldığı belirlenmiştir. Hemşirelerin %98,4'ünün hemşire olarak çalıştığı birimde hasta mahremiyetine özen gösterdiği, %67,2'sinin sağlık çalışanlarının hasta mahremiyetine özen gösterdiklerini düşündüğü, %74,5'inin meslek hayatında hasta mahremiyeti ihlali yapmadığı, %63'ünün herhangi bir sağlık çalışanının hasta mahremiyeti ihlaline şahit olmadığı ve %69,8'nin çalıştığı kurumda mahremiyet ihlalini engellemeye yönelik düzenleme bulunduğunu ifade ettiği belirlenmiştir. Araştırmaya katılan hemşirelerin HMÖ toplam puan ortalamaları 4,58±0,57 olarak belirlenmiştir. Katılımcıların Hemşirelikte Hasta Mahremiyet Ölçeği ve alt boyutlarından aldıkları puan ortalamaları çok yüksek bulunmuştur. Katılımcılar ölçeğin alt boyutlarından en yüksek puan ortalamasını Fiziksel Mahremiyet alt boyutundan, en düşük puan ortalamasını ise Cinsiyete ilişkin Mahremiyet alt boyutundan almıştır. Sonuç olarak, hemşirelikte mahremiyete ve mahremiyet ihlallerine ilişkin hemşirelerin hem etik açıdan hem yasal açıdan bilgi düzeylerini ve farkındalıklarını arttırıcı eğitimlerin düzenlenmesi, hasta mahremiyetini olumsuz etkileyen durumların azaltılması konusunda gerekli önlemlerin alınması ve daha geniş örneklem gruplarıyla, nitel ve karma yöntemlerin de kullanıldığı çalışmaların planlanması önerilmektedir.

Abstract:
The study aims to examine nurses' attitudes towards privacy and the ethical issues they experience related to privacy. This descriptive study was conducted with 326 nurses working at Düzce Atatürk State Hospital between November 2023 and December 2023. The data for the research were collected using the 'Personal Information Form,' which includes the socio-demographic characteristics of the participants, and the 'Nursing Patient Privacy Scale,' developed to determine the attitudes and behaviors of nurses regarding patient privacy. In the data analysis, the Mann-Whitney U Test was used to examine the relationships between sociodemographic questions and scale scores, and the Kruskal-Wallis test was used for questions with three or more groups. When a significant difference was found in the Kruskal-Wallis test, multiple comparison tests were conducted to determine between which groups the difference existed, and Bonferroni-adjusted significance values were considered in the evaluation of these tests. The reliability of the scales was determined using Cronbach's alpha reliability coefficient. In the analyses, a statistical significance level of p<0.05 was accepted. It was determined that 84% of the participating nurses were female, 52.4% were aged between 26-35 years with an average age of 33.68±8.49, 63.6% were married, 50.5% had children, 72.3% were university graduates, 34.5% had 6 months to 5 years of work experience, and the average work experience in the profession was 11.65±9.20 years.
Additionally, 31.6% worked in intensive care units, 53.9% worked both night and day shifts, 53.4% worked more than 41 hours per week, 71.8% chose the profession willingly, 91.7% had received ethics training, and 67.7% of those who received ethics training had received it during their undergraduate and postgraduate education. It was determined that 98.4% of the nurses took care of patient privacy in their units, 67.2% thought that healthcare workers paid attention to patient privacy, 74.5% had not violated patient privacy in their professional life, 63% had not witnessed any healthcare worker violating patient privacy, and 69.8% stated that there were regulations in their institution to prevent privacy violations. The total average score of the participating nurses on the Nursing Patient Privacy Scale was 4.58±0.57. The average scores of the participants on the Nursing Patient Privacy Scale and its sub-dimensions were found to be very high. Participants received the highest average score from the Physical Privacy sub-dimension and the lowest average from the Gender-related Privacy sub-dimension. In conclusion, it is recommended to organize training to increase the knowledge and awareness of nurses about privacy and privacy violations both ethically and legally, to take necessary measures to reduce situations that negatively affect patient privacy and to plan studies with larger sample groups using qualitative and mixed methods.