Total diz protezi olan yaşlı bireylerde uyku ve depresyon arasındaki ilişki
The relationship between sleep and depression in elderly individuals undergoing total knee arthroplasty
Yazar: GÜLÇİN KAYA
Danışman: DOÇ. DR. MUALLA YILMAZ
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Depresyon = Depression ; Diz = Knee ; Diz eklemi = Knee joint ; Diz protezi = Knee prosthesis ; Geriatri = Geriatrics ; Hemşirelik = Nursing ; Protezler ve implantlar = Prostheses and implants ; Uyku = Sleep ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Bu araştırma total diz protezi ameliyatı olan yaşlı bireylerde ameliyat sonrası uyku ve depresyon arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini 20 Şubat 2018 - 20 Ağustos 2018 tarihleri arasında Hatay Devlet Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji servisinde yatan ve dahil etme kriterlerine uyan 150 hasta oluşturmuştur. Araştırmanın verileri Kişisel Bilgi Formu, Diz Ameliyatı Sonrası Dönemde Uykuyu Etkileyen Faktörler Anket Formu ve Geriatrik Kısa Depresyon Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde; ortalama, standart sapma, frekans, Exact test, Pearson Ki-Kare, Likelihood Ratio istatistik değerleri ve Pearson Korelasyon katsayısı kullanılmıştır. Araştırmaya katılan hasta bireylerin %69,3'ü kadın, %44,7'sinin okuryazar olmadığı, %69,3'ünün evli olduğu, %55,3'ünün geliri gidere denk olduğu, %37,3'ünün yalnız yaşadığı ve yaş ortalamasının 70,6±3,6 olduğu belirlendi. Araştırmaya katılan hastaların %60,7'sinin uyku sorunu yaşadığı ve en çok uykuya dalmakta zorlandıkları, %49,3'ün de depresyonda olduğu belirlendi. 
Bu bulgulara göre total diz protezi ameliyatı olan hastalarda uyku ve depresyon sorunları görülebilmektedir. Bundan dolayı ameliyat sonrası dönemde yaşam kalitesini etkileyen uyku ve depresyon düzeylerini uygun ölçeklerle tanımlayarak, farmakolojik ve nonfarmakolojik stratejilerin geliştirilmesinde sağlık ekibi ile birlikte çalışılması ve bu çalışmanın daha kapsamlı bir şekilde yapılması önerilmektedir. 


Anahtar Kelimeler: Total diz protezi, Uyku, Depresyon, Hemşirelik

Abstract:
The aim of this study was to determine the relationship between postoperative sleep and depression in elderly patients undergoing total knee arthroplasty. The study sample consisted of 150 inpatients who were hospitalized in Orthopedics and Traumatology Department of Hatay State Hospital between February 20, 2018 and August 20, 2018 and who met the inclusion criteria.Data were collected using a personal information form, a questionnaire form on factors affecting sleep in the postoperative period of knee surgery, and the geriatric depression scale-short form. Data were analyzed with descriptive statistics (e.g., mean, standard deviation, frequency, and percentage), Fisher Exact test, Pearson Chi-Square, Likelihood Ratio and Pearson Correlation Coefficient. Among the participants, 69,3 % were women, 44,7 % were illiterate, 69,3 % were married, 55,3 % had an income equivalent to their expenses, 37, 3 % lived alone and the average age was 70,6±3,6. Also, 60,7 % of the participants had sleep problems, with the most common one being difficulty in falling asleep, and 49,3 % were depressed. 
The results showed that sleep and depression problems could be observed in patients undergoing total knee arthroplasty. Therefore, it is recommended that sleep and depression levels, which affect quality of life in the postoperative period, should be measured with appropriate scales, health professionals should be involved in developing pharmacological and non-pharmacological strategies, and this study should be replicated to further validate the results.



Keywords: Total knee arthroplasty, Sleep, Depression, Nursing