Acil servise travma dışı sebeplerle başvuran hastalarda beyin tomografisi çekimi için oluşturulan klinik skorlamaların karşılaştırılması
Comparison of clinical scores created for brain tomography in patients without trauma that admitted to the emergency department
Yazar: EZGİ AYDIN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM İKİZCELİ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Beyin = Brain ; Hasta başvurusu = Patient admission ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Acil servise travma dışı sebeplerle başvuran hastalarda beyin tomografisi çekimi için oluşturulan klinik skorlamaların karşılaştırılması ve gereksiz tomografi çekimlerinin azaltılması.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Acil Servisi'ne 06.12.2019 ile 06.06.2020 tarihleri arasında travma dışı sebeplerle başvuran 18 yaş üstü beyin tomografisi çekilen hastalar prospektif olarak incelenmiştir. Hastaların şikayetleri, tıbbi öyküleri, bulguları, semptomları ve nöroradyoloji hekimlerince oluşturulan beyin BT raporları kaydedilerek daha önce oluşturulmuş skorlama sistemlerine (ECHS, Bent, Wang, Rothrock, Harris ve Modifiye Harris skorlamaları) alınmış, neticede bu skorlamaların acil servislerde kullanılabilirliği değerlendirilmiş ve ne kadar hastayı tomografiden kurtarabileceğimiz hesaplanmıştır.
Bulgular: Çalışmaya alınan 852 hastanın 93 tanesinin (%10.2) beyin BT'sinde akut patolojik özellik saptanmıştır. Şikayetlerin çoğu baş ağrısı, bilinç değişikliği, fokal nörolojik defisit, ve baş dönmesidir. Pozitif beyin BT ile ilişkisi en çok olarak saptanan bulgu fokal nörolojik defisittir. 
Sonuç: ECHS, Bent, Wang, Rothrock, Harris ve Modifiye Harris skorlamaları kullanılarak etkin olarak anlamlı sayıda hastayı gereksiz tomografi çekiminden kurtarmak mümkündür. 

Anahtar kelimeler: Bilgisayarlı tomografi; klinik skorlama; acil servis

Abstract:
Aim: In this study we aimed to compare evaluating systems for nontraumatic intracrainal emergencies on above 18 years old patients and save them from unnecessary brain CT imaging.
Methods: We prospectively evaluated patients older than 18 years coming to the Istanbul University Cerrahpasa- Cerrahpasa Faculty of Medicine- Emergency Department for non-traumatic reasons. We documented these patients' complaints, medical histories, symptoms, physical examination findings, and the reports of brain CTs reported by our hospital's neuroradiologists in our study forms. Scores were obtained for each patient using clinical scoring systems, and the scores were evaluated for their usability in ED and necessity of the scanning techniques.
Findings: We observed 852 patients; the positivity of brain CT was %10.2. Most of the complaints were headache, altered state of consciousness, any focal neurologic deficit, and dizziness. The most significant finding related to positive CT was any focal neurologic deficit.
Conclusions: Using scoring systems could reduce nonessential CT numbers significantly in ED while minimizing the risk of missing positive results.

Keywords: Computed tomography; clinical score; emergency department