İstanbul ilinde bir ilköğretim okulunda 8-10 yaş arası öğrencilerin beslenme kalitesinin Sağlıklı Yeme İndeksi yöntemi ile incelenmesi
Investigation of the diet quality of students aged 8-10 years in a primary school in the province of Istanbul by the Healthy Eating Index-2015 method
Yazar: DERYA EKENEL
Danışman: PROF. DR. HAYDAR ÖZPINAR
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Diyet kalitesi = Diet quality

Özet:
Toplumun ekonomik ve sosyal yönden gelişmesi zihinsel ve bedensel olarak
sağlıklı bireylere sahip olmasıyla mümkündür. Sağlıklı bireylerin yetiştirilmesinde en
önemli temel şart topluma dengeli beslenme bilincinin yerleştirilmesidir ve bu bilincin
yerleştirilmesi de ilkokul çağında başlar (Özpınar, 2011). Çocukluk çağında besin
ihtiyaçlarının karşılanmasında amaç, yeterli büyümeyi sağlamak ve eksiklik
durumlarının gelişmesini önlemektir (Uzşen, 2016). Sağlıklı Yeme İndeksi besin
tüketimi ve diyet kalitesini ortaya çıkaran, sağlıklı beslenmenin detaylı
incelenmesinde rol oynayan çok önemli bir indekstir. Bu çalışmada beslenme
durumunun en doğru şekilde saptanması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda; Sağlıklı Yeme
İndeksi (SYİ-2015) ile bireylerin kaliteli, yeterli beslenip beslenmediğinin sonucuna
varmak ve beslenme durumunu en doğru şekilde saptamak amaçlanmıştır.
Bu çalışmada İstanbul'da özel bir okulda okuyan ilkokul öğrencilerinin
beslenme kalitelerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, 3 Ocak-21 Temmuz
2023 tarihleri arasında 51'i kız 58'i erkek olmak üzere 8-10 yaşlarındaki 109 öğrenci
üzerinde gerçekleştirilmiştir. Genel bilgiler formu uygulanmıştır. Öğrencilerin sağlıklı
beslenme konusunda bu araştırmada besin tüketim sıklığı, bir günlük besin tüketim
miktarları incelenmiştir. Öğrencilerin diyetle aldıkları posa tüketim oranı kız
öğrencilerin ortalaması 13.08 g iken erkek öğrencilerde bu oran 9.64 gramdır (p<0.05).
Kız öğrencilerin diyetle aldıkları günlük enerji miktarı ve lif ortalaması erkek
öğrencilerden anlamlı olarak yüksektir (p<0.05). SYİ-15 kategorisi kızlarda %35.3
oranında kötü, %64.7 oranında geliştirilmesi gereken, erkeklerde ise 93.1 oranında
kötü, %6.9 oranında geliştirilmesi gereken diyet kalitesine sahip olduğu bulunmuştur.
İyi diyet kalitesine sahip öğrenci bulunamamıştır. Kötü diyet kalitesine sahip erkek
öğrencilerin oranı kız öğrencilerin oranından anlamlı olarak yüksektir. 8-10 yaş arası
ilkokul öğrenciler üzerinde benzer çalışmaların yapılmasına ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler: Diyet kalitesi, İlkokul çocukları, Sağlıklı yeme indeksi 2015

Abstract:
The economic and social development of society is possible by having mentally
and physically healthy individuals. The most important basic condition for raising
healthy individuals is the placement of balanced nutrition awareness in society, and
the placement of this awareness begins at the elementary school age. The purpose of
meeting nutritional needs in childhood is to ensure adequate growth and prevent the
development of deficiency conditions (Uzsen, 2016). The HEİ is a very important
index that reveals food consumption and diet quality and plays a role in the detailed
study of healthy eating. In this study, it is aimed to determine the nutritional status in
the most accurate way. In this direction; With the Healthy Eating Index (HEİ-2015), it
is aimed to conclude whether individuals are eating high-quality, adequate nutrition
and to determine the nutritional status in the most accurate way.
In this study, it is aimed to examine the nutritional quality of primary school
students studying in a private school in Istanbul. Dec January 3-July 21, 2023, the
research was carried out on 109 students aged 8-10, 51 of whom were girls and 58
were boys. The general information form has been applied. In this research, the
frequency of nutrient consumption, one day nutrient consumption amounts of students
on healthy nutrition were examined. The average consumption rate of pulp that
students take with diet is 13.08 g for female students, while this rate is 9.64 grams for
male students. The daily amount of energy and fiber average that female students
receive through diet are significantly higher than male students. The HEİ-15 category
was found to have a poor diet quality of 35.3% in girls, which should be improved by
64.7%, while it was found to have a poor diet quality of 93.1% in boys, which should
be improved by 6.9%. There are no students with good diet quality. The proportion of
male students with poor diet quality is significantly higher than the proportion of
female students. There is a need for more work among students aged 8-10 Dec.

Key Words: Diet quality, Primary school children, Healthy eating index 2015.