Kurumsal risk yönetimi ve firma performansı: Borsa İstanbul üzerine bir inceleme
Corporate risk management and company performance a review on BIST 100
Yazar: ERSİN MENGEŞ
Danışman: PROF. DR. MEHMET AYGÜN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Risk kavramını, bir olayın sonucuna ilişkin olarak var olan belirsizlikler olarak tanımlamak mümkündür. Risk, olumlu veya olumsuz olduğu gibi sadece belirsizlikle de sonuçlanabilir. Bu nedenlerden ötürü riskler, kuruluşlar için bir fırsat, bir kayıp veya belirsizliğin varlığı olarak değerlendirilebilir. Her riskin, özel yönetim veya analiz gerektiren kendine has özellikleri vardır.
Kurumsal risk yönetimi ise kurumların başarı olasılığını artırmak, başarısızlık olasılığını da azaltmak amacıyla tüm riskleri anlamak, değerlendirmek ve bunlarla ilgili önlemler almak üzere yapılan girişimlerin bütünü olarak tanımlanabilmektedir. Risk yönetimi sürekli gelişen ve değişen bir disiplindir. Sigorta endüstrisindeki ve tehlike yönetiminin diğer dallarındaki kökenlerinin yanı sıra, risk yönetiminin kredi ve hazine fonksiyonlarıyla güçlü bağlantıları vardır. Büyük kuruluşlardaki birçok fonksiyon, vergi, hazine, insan kaynakları, satın alma ve lojistik gibi faaliyetler de önemli bir risk yönetimi bileşenine sahip olabilmektedirler; ancak bu alanlardaki uzmanların faaliyetlerini basit bir şekilde risk yönetimi disiplininin bir kolu olarak görmeleri olası değildir. Risklerin birçoğunun, öngörülebilir olması ve alınabilen tedbirlerle bazı tehditlerin fırsatlara dönüştürülebilmesi göz önüne alındığında kurumların performansının artması iyi bir risk yönetimi anlayışıyla mümkün olabilmektedir.
Bu çalışmanın temel amacı, kurumsal risk yönetimi ve firma performansı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu amacı gerçekleştirmek üzere Borsa İstanbul'da faaliyet gösteren 146 firmanın 2020-2021 yıllarına ait verilerinden yararlanılmıştır. Çalışmada kurumsal risk yönetimi ölçümü olarak Gordon vd (2009) tarafından geliştirilen ve konuya ilişkin yapılan çalışmalarda sıklıkla kullanılan model kullanılmıştır. Çalışmada firma performans göstergesi olarak biri muhasebe temelli (karlılık) biri de piyasa temelli (getiri) olmak üzere iki değişken kullanılmıştır. Yapılan analizde kurumsal risk yönetimi ile performans göstergeleri arasında bir ilişkinin olduğu tespit edilmiş olup, bu ilişkinin kârlılık değişkeni ile pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
It is possible to define risk as the uncertainties that exist regarding the outcome of an event. Risk can have positive or negative consequences or simply result in uncertainty. Therefore, risks can be evaluated as an opportunity, a loss or the presence of uncertainty for organizations. Each risk has its own characteristics that require special management or analysis.
Enterprise risk management, on the other hand, can be defined as the whole of the attempts made to understand, evaluate and take precautions about all risks in order to increase the probability of success and reduce the probability of failure. Risk management is a discipline that is constantly evolving and evolving. Along with its origins in the insurance industry and other branches of hazard management, risk management has strong links to the credit and treasury functions. Many functions in large organizations, such as tax, treasury, human resources, purchasing and logistics, can also have an important risk management component. However, experts in these fields are unlikely to see their activities simply as a branch of the risk management discipline. Considering that most of the risks are predictable and some threats can be turned into opportunities with the measures that can be taken, it is possible to increase the performance of the institutions with a good risk management.
The main purpose of this study is to examine the relationship between enterprise risk management and firm performance. In order to achieve this aim, the data of 146 companies operating in Borsa Istanbul for the years 2020-2021 were used. In the study, the model developed by Gordon et al. (2009) and frequently used in studies on the subject was used as an enterprise risk management measurement. In the study, two variables, one accounting-based (profitability) and one market-based (return) were used as firm performance indicators. As a result of the analysis, it has been determined that there is a positive relationship between corporate risk management and performance indicators. This positive relationship is statistically significant with the profitability variable.