Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin sağlıklı olma kavramına yönelik algılarının incelenmesi
Investigation of middle school 8th grade students' perceptions towards the concept of being healthy
Yazar: DURMUŞ ATAR
Danışman: PROF. DR. TURHAN ÇETİN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Metafor = Metaphor ; Nitel araştırma = Qualitative research ; Okullar-halk sağlığı = Schools-public health

Özet:
Bu araştırmada ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin "Sağlıklı Olma" kavramına yönelik algılarını metaforlar yoluyla incelemek amaçlanmıştır. Bu amaca yönelik olarak "sosyoekonomik düzey olarak birbirinden farklı olan okullarda öğrenim gören 8. sınıf öğrencilerinin "Sağlıklı Olma" kavramına yönelik oluşturduğu metaforlar nelerdir?", "sosyoekonomik düzey olarak birbirinden farklı olan okullarda öğrenim gören 8. sınıf öğrencileri hangi kategorilerde metaforlar geliştirmektedir" ve "sosyoekonomik düzeyleri farklı olan okullarda sağlıklı olma kavramına yönelik algılar farklılaşmakta mıdır?" sorularına yanıtlar aranmıştır. Bu amaçlar doğrultusunda çalışma, temel nitel araştırma paradigmasıyla yürütülmüştür. Temel nitel çalışmalar bütün disiplin ve uygulama alanlarında görülürken eğitim araştırmalarında kullanılan biçimdir. Bu yöntemde veriler; görüşmeler, gözlemler ya da doküman analizi yoluyla toplanabilir (Merriam, 2023). Verileri toplamak amacıyla araştırmacı ve uzman tarafından geliştirilen farklı örnekleri çeşitli araştırmacılar tarafından da kullanılan mecazlar yolu ile veri toplama formu bununla birlikte forma bağlı resim/karikatürler kullanılmıştır. Metaforlarla veri toplama aracının oluşturulmasında öncelikle hangi kavram hakkında metafor formunun oluşturulacağı önceden belirlenmelidir. Oluşturulacak metafor formu eğitim programlarında bulunan şahıslar, kavram, değer, beceri olabileceği gibi eğitim kültürü içinde ki herhangi bir obje de olması mümkündür bununla beraber oluşturulacak metafor canlı yada cansız nesneye ait olabilir (Kılcan, 2019). Araştırmanın çalışma grubunu Ankara ilinde sosyoekonomik düzeyi birbirinden farklı olan okullarda öğrenim gören 8. sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Veriler çalışma gruplarından toplandıktan sonra düzenleme ve kodlama işlemleri yapılıp analiz edilmiştir. Metaforlar, metaforlara ait gerekçeler ve resim/karikatürler de incelendikten sonra ortak noktada birleşenler kategorilere ayrılmış ve bulgular ortaya çıkarılmıştır. Bulguları destekleyen öğrenci açıklamaları ve resim/karikatürleri herhangi bir değişiklik yapılmadan verilmiştir. Araştırmanın sonucunda da genel ve alt amaçlar doğrultusunda ulaşılan bilgilerle, 8. sınıf öğrencilerine göre "sağlıklı olma" kavramına yönelik algıların sosyoekonomik düzeye göre farklılık göstermediği görülmüştür. Her sosyoekonomik düzeyde bazı kategori farklılıkları olsa da genel itibari ile oluşturulan kategoriler ve metaforlar benzerlik göstermektedir. Kavramsal kategorilerden frekans olarak en yüksek olanların "özen gösterilmesi gereken", "faydalı olan" ve "dengeli olan" olduğu görülmüştür.

Abstract:
In this research, it was aimed to examine the perceptions of 8th grade secondary school students towards the concept of "Being Healthy" through metaphors. For this purpose, "What are the metaphors created by 8th grade students studying in schools with different socioeconomic levels for the concept of "Being Healthy"?", "What categories of metaphors do 8th grade students studying in schools with different socioeconomic levels develop?" and "Do the perceptions of the concept of being healthy differ in schools with different socioeconomic levels?" Answers to these questions were sought. For these purposes, the study was conducted with the basic qualitative research paradigm. While basic qualitative studies are seen in all disciplines and application areas, it is the form used in educational research. In this method, data; It can be collected through interviews, observations, or document analysis (Merriam, 2023). In order to collect data, a data collection form was used, using different examples and metaphors used by various researchers, developed by the researcher and the expert, as well as pictures/cartoons attached to the form. In creating a data collection tool with metaphors, it must first be determined about which concept the metaphor form will be created. The metaphor form to be created can be individuals, concepts, values, skills in educational programs, or it can be any object within the educational culture, however, the metaphor to be created can belong to a living or inanimate object (Kılcan, 2019). The study group of the research consisted of 8th grade students studying in schools with different socioeconomic levels in Ankara. After the data was collected from the study groups, editing and coding processes were carried out and analyzed. After examining the metaphors, justifications for metaphors and pictures/cartoons, those that agreed on a common point were categorized and findings were revealed. Student explanations and pictures/cartoons supporting the findings are given without any changes. As a result of the research, with the information obtained in line with the general and sub-objectives, it was seen that the perceptions of 8th grade students about the concept of "being healthy" did not differ according to socioeconomic level. Although there are some category differences at each socioeconomic level, the categories and metaphors created are generally similar. It was observed that the conceptual categories with the highest frequency were "needing to be taken care of", "beneficial" and "balanced".