Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı olanlarda endotel disfonksiyonunun değerlendirilmesi: selenoprotein-P düzeylerinin karotis intima media kalınlığı ve endotel bağımlı vazodilatasyon ile ilişkisi
Assessment of endotelial disfunction in patients with non-alcoholic fatty liver disease: association of selenoprotein p with carotid intima media thickness and flow mediated dilatation
Yazar: İBRAHİM ÇETİNDAĞLI
Danışman: DOÇ. DR. MUAMMER KARA
GATA / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Karaciğer yağlanması = Fatty liver

Özet:
Non-Alkolik Yağlı Karaciğer Hastalığı Olanlarda Endotel Disfonksiyonunun Değerlendirilmesi: Selenoprotein-P Düzeylerinin Karotis İntima Media Kalınlığı ve Endotel Bağımlı Vazodilatasyon ile İlişkisi
Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAYKH) kronik karaciğer hastalığının en önemli nedenlerinden biridir. NAYKH olanlarda kardiyovasküler hastalık (KVH) riski artmaktadır. Yapılan çalışmalar bir hepatokin olan selenoprotein P (SelP)'nin insülin direnci (IR) ile ilişkili olduğunu ve NAYKH olanlarda serum düzeylerinin arttığını göstermiştir. Çalışmamızda NAYKH olanlarda KVH riski ve bu riskle serum SelP düzeyleri arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçladık.
Çalışmaya USG ve/veya biyopsi ile NAYKH tanısı konan 93 olgu ve 37 sağlıklı kontrol dahil edildi. NAYKH olanlarda akım aracılı vazodilatasyon (Flow Mediated Dilatation-FMD) oranı kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük (p=0,027) saptandı. FMD ile karotis intima media kalınlığı (KİMK) ölçümleri arasında anlamlı pozitif korelasyon (r=0.219, p<0,05) saptanmasına rağmen NAYKH olanlarla kontrol grubu KİMK ölçümleri benzerdi (p=0,996). NAYKH olanlarda serum SelP düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı derecede (p<0.001) yüksek saptandı. Ayrıca SelP düzeyleri ile Vücut Kitle İndeks, Açlık Kan Şekeri, LDL-Kolesterol ve HOMA-IR arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif (sırası ile r=0.395, p<0.001; r=0.322, p=0.002; r=0.353, p<0.001; r=0.521, p<0.001), FMD ile ise belirgin negatif korelasyon (r=-0.674, p<0.001)  olduğu gözlendi. Non-alkolik steatohepatit (NASH) olanlarda SelP, sedim ve CRP değerlerinin istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek (p<0.05), FMD oranlarının ise düşük (p<0.05) olduğu saptandı. 
Bu sonuçlar bize ek metabolik risk faktörü olmayan genç NAYKH olanlarda KVH riskinin arttığını, bu riskin belirlenmesinde FMD oranlarının KİMK değerlerine göre daha iyi bir belirteç olduğunu gösterebilir. Yine bu sonuçlar SelP'nin hem IR ve bunun metabolik sonuçları hem de endotel disfonksiyonu patogenezi ile ilişkili olabileceğini, SelP'nin NASH patogenezinde de önemli rolü olabileceğini düşündürmektedir.

Anahtar sözcükler	   : NAYKH, NASH, KİMK, Akım Aracılı Vazodilatasyon (FMD), SelP

Abstract:
Assessment of Endotelial Disfunction in Patients with Non-Alcoholic Fatty Liver Disease: Association of Selenoprotein P with Carotid Intima Media Thickness and Flow Mediated Dilatation 
Non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD) is an important reason of chronic liver diseases. In patients with NAFLD, there is an increased risk of cardiovascular diseases (CVD). Selenoprotein P (SelP), a hepatokine, is associated with insulin resistance (IR) and serum SelP was found elevated in patients with NAFLD. In this study, we aimed to determine the risk of CVD in NAFLD patients and association of serum SelP levels with this NAFLD related CVD risk. 
A total of 93 patients with NAFLD (29 biopsy proven, 64 USG diagnosed) and 37 healthy individuals as control group were included in the study. In patients with NAFLD, Flow Mediated Dilatation (FMD) ratio were significantly lower than control group (p=0,027). Although a positive correlation was observed between FMD and Carotid Intima/Media Thickness (cIMT) (r=0.219, p<0,05), cIMT measurements were similar in both groups (p=0,996). In patients with NAFLD, serum SelP levels were significantly higher when compared with control group (p<0.001). SelP levels were also significantly higher and correlated with BMI (Body Mass Index), fasting plasma glucose, LDL-Cholesterol and HOMA-IR (r=0.395, p<0.001; r=0.322, p=0.002; r=0.353, p<0.001; r=0.521, p<0.001 respectively). Also SelP levels were significantly lower and correlated with FMD (r=-0.674, p<0.001). SelP, ESR and CRP were significantly higher (p<0.05), FMD ratios were significantly lower (p<0.05) in patients with non-alcoholic steatohepatitis (NASH) when compared with Simple Steatosis patients. 
These results suggest that, in young NAFLD patients without additional comorbidities, there is an increased risk of CVD. FMD may be a better predictor for assessment of CVD risk when compared with cIMT. SelP may be associated with both IR with its metabolic results and pathogenesis of endotelial disfunction. We assume that there can be also an important role of SelP in the pathogenesis of NASH.
Keywords		: NAFLD, NASH,  cIMT, FMD, SelP