Beden kitle indeksine göre belirlenen pozisyon değiştirme sıklığının basınç yarası gelişim süresi üzerine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
The effect of repositioning ferquency determined according to body mass index on pressure injury development time: Randomized controlled trial
Yazar: EBRU BULUT
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP GÜNEŞ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu çalışma beden kitle indeksine göre belirlenen pozisyon değiştirme sıklığının basınç yarası gelişimi üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, Deneysel/Randomize kontrollü, Temmuz 2022 ve Ocak 2023 tarihleri arasında, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde 71 hasta ile gerçekleşmiştir. Veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanan soru formu ile toplandı. Veriler tanımlayıcı istatistikler, demografik nicel veriler gruplar arasındaki karşılaştırmalarda Mann Whitney U, Pearson Ki-kare, Fisher tam olasılık testi,  kategorik değişkenler arasındaki ilişki için ki kare testi, basınç yarası gelişim süresi için "Kaplan Meier – Survival Time" analizleri,  tekrarlayan ölçümler için parametrik olmayan Brunner Langer (F1 LD F1 modeli) yöntemi analizleri ile incelendi.
Bulgular: Yoğun bakım kliniklerinde yatan müdahale ve kontrol grubunda yer alan hastaların sosyo-demografik özellikleri, sağlık durumlarına ilişkin verileri, basınç yarası gelişim riski değerledirme ölçeği puanı, bazı laboratuvar bulgularının ortalamaları ve basınç noktalarından ölçülen arayüz basıncı değerleri homojen dağılmaktadır. Müdahale grubundaki hastaların %2,70'inde, kontrol grubundaki hastaların %14,70'inde basınç yarası gelişmiş, aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildir (p=0,098). Yara gelişme süresi müdahale grubunda 16. günde,  kontrol grubunda ortalama 6,00±2,0 gün (en erken 3. gün, en geç 8. gün), aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildir (p=0,137). Kontrol grubunda, düşük kilolu bir, normal kilolu bir, obez üç hastada ve müdahale grubunda  obez bir hastada basınç yarası gelişmiş aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p=0,006). Basınç yarası gelişme riski düşük kilolu ve obez hastalarda fazla, fazla kilolu hastalarda azdır. Müdahale grubundaki hastada gluteal alan ve sakrumda, kontrol grubundaki hastaların %8,8'inde sakrumda basınç yarası gelişmiş, aralarında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktur (p=0,143).
Sonuç: Pozisyon değişikliği sıklığının rutin iki saatlik aralıklarla değil her hasta için kişiselleştirilmiş bir programla yapılması gerektiği, düşük kilolu ve obez hastalarda basınç yarası gelişme riski fazlayken fazla kilolu hastalarda daha az olduğu sonuçları elde edildi.

Abstract:
Objective: This study was carried out to determine the effect of repositioning frequency determined according to body mass index on the development of pressure injuries.
Material and Methods: The research was completed with 71 patients in the Aydın Adnan Menderes University Hospital, between July 2022 and January 2023, in Experimental/Randomized Control. Data were collected with a questionnaire prepared by the researchers. Data are descriptive statistics, demographic quantitative data for comparisons between groups Mann Whitney U, Pearson Chi-square, Fisher exact probability test, chi-square test for relationship between categorical variables, Kaplan Meier – Survival Time analyzes for pressure injury development time, for repeated measurements non-parametric Brunner Langer (F1 LD F1 model) method analyzes were used.
Results: Socio-demographic characteristics, data on health status, pressure injury development risk assessment scale score, averages of some laboratory findings, and interface pressure values measured from pressure points of patients in the intervention and control groups in intensive care clinics are homogeneously distributed. Pressure injuries developed in 2.70% of the patients in the intervention group and 14.70% of the patients in the control group, the difference between them was not statistically significant (p=0.098). Injury development time was 16 days in the intervention group and 6.00±2.0 days in the control group (earliest 3rd day, latest 8th day), the difference between them was not statistically significant (p=0.137). Pressure injury developed in one underweight, one normal weight, and three obese patient in the control group and one obese patient in the intervention group, the difference between them was statistically significant (p=0.006). The risk of pressure injury development is higher in underweight and obese patients, and less in overweight patients.
Pressure injuries developed in the gluteal area and sacrum in the patient in the intervention group, and in the sacrum in 8.8% of the patients in the control group, there was no statistically significant difference between them (p=0.143).
Conclusion: It was concluded that the frequency of position changes should be done with a personalized program for each patient, not at routine two-hour intervals, and the risk of pressure injury development is higher in low-weight and obese patients, while it is less in overweight patients.