Ekonomik birliklerin ülke ekonomiklerine katkıları: Avrupa Birliği ve Türkiye
Contribution of economic unions to the country's economics: European Union and Turkey
Yazar: SİNAN BOY
Danışman: PROF. DR. AHMET ATAKİŞİ
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Ekonomi = Economy ; Ekonomik etki = Economic effect ; Ekonomik iş birliği = Economic cooperation ; Ekonomik kuruluşlar = Economic institutions ; Gümrük Birliği = Customs Union ; Türkiye = Türkiye

Özet:
Bütün ülkeler günümüz rekabet koşullarında diğer ülkeler ile rekabet edebilmek için belirli ekonomik entegrasyonlar oluşturma düşüncesi içerisindedir. Günümüz iktisadi hayatında ikili veya daha fazla ortak çıkarın bir araya gelmesi neticesinde ortaya çıkmış olan pek çok ekonomik entegrasyon bulunmaktadır. Avrupa Birliği dünyada birlik aşamasına ulaşan ilk yapıdır. Hem çevresi hem de üyelerini ekonomik anlamda etkilemesi de doğaldır. Türkiye ise 1996 yılından beri Gümrük Birliği ile Avrupa Birliği'ne bağlıdır. Ekonomik olarak birçok etkisi olan bu birlikteliğin Türkiye'ye çoğu zaman olumlu etkisi olabildiği gibi olumsuz etkileri de bulunabilmektedir.

Bu çalışmada, Avrupa Birliği ile kurulan Gümrük Birliği ülkelerinin, Türkiye'nin ithalat ve ihracat üzerindeki etkileri incelenmiştir. Çalışmanın analizi 2000 ve 2020 yılları arasındaki veriler aracılığıyla; Türkiye'nin, Gümrük Birliği ülkelerinde yer aldığı sürecin olumlu ve olumsuz etkileri, panel veri analizi ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın analizinde Tado ve Yamamoto Nedensellik Testi, Augmented Dickey Fuller Birim Kök Testi kullanılmıştır. Ayrıca Gümrük Birliği ülkelerinin, Türkiye üzerindeki ithalat ve ihracat hareketlerine etkisi gösterilmesi için Vektör Otoregresyon (VAR) modeli oluşturulmuştur. Çalışmanın sonucunda Avrupa Birliği ile oluşturulan Gümrük Birliği Ülkelerinin, Türkiye'nin dış ticaret hareketlerinde bağlantılı olarak hareket etmesi, taraflar arasındaki sosyal ve ekonomik ilişkilerin gelişmesinde gümrük birliğinin önemli bir etkisi olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
All countries are in the idea of ​​creating certain economic integrations in order to compete with other countries in today's competitive conditions. In today's economic life, there are many economic integrations that have emerged as a result of the combination of bilateral or more common interests. The European Union is the first structure in the world to reach the union stage. It is natural that it affects both its environment and its members economically. Turkey, on the other hand, has been a member of the European Union with the Customs Union since 1996. This union, which has many economic effects, can often have positive effects on Turkey as well as negative effects.

In this study, the effects of the Customs Union countries established with the European Union on Turkey's import and export were examined. Analysis of the study through data between 2000 and 2020; The positive and negative effects of the process in which Turkey took part in the Customs Union countries were realized with panel data analysis. Tado ve Yamamoto Causality Test, Augmented Dickey Fuller Unit Root Test were used in the analysis of the study. In addition, Vector Autoregression (VAR) model was created to show the effect of Customs Union countries on import and export movements on Turkey. As a result of the study, it has been determined that the Customs Union Countries formed with the European Union act in connection with Turkey's foreign trade movements, and that the customs union has an important effect on the development of social and economic relations between the parties.