Krymsk 5, Piku 1 ve Gisela 6 anacı üzerine aşılı 0900 Ziraat ve Regina kiraz çeşitlerinin fenolojik, morfolojik ve meyve kalite özelliklerinin belirlenmesi
Determination of phenological, morphological and fruit quality properties of 0900 Ziraat and Regina sweet cherry cultivars grafted on Krymsk 5, Piku 1 and Gisela 6 rootstocks
Yazar: SERKAN BELEN
Danışman: DOÇ. DR. BURHAN ÖZTÜRK
Ordu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırmada, 0900 Ziraat ve Regina kiraz çeşitlerinin (Prunus avium) çiçeklenme
başlangıcı, tam çiçeklenme ve çiçeklenme sonu gibi fenolojik, ağaç boyu, taç hacmi, kalem
gövde kesit alanı, yaprak alanı, sürgün uzunluğu ve çapı gibi morfolojik ve meyve ağırlığı,
renk, sertlik, suda çözünebilir kuru madded (SÇKM), asitlik, C vitamini, toplam fenolik
bileşikler, antosiyanin ve antioksidan kapasitesi gibi meyve kalite özellikleri üzerine farklı
gelişme kuvvetine sahip anaçların (Krymsk 5, Piku 1 ve Gisela 6) etkisinin belirlenmesi
amaçlanmıştır. Araştırma Sivas-Suşehri ekolojik koşullarında 2018-2020 yılları arasında
yürütülmüştür. Denemenin ilk yılında genel ortalamalar değerlendirildiğinde, Krymsk 5 anacı
üzerine aşılı kiraz ağaçlarında ağaç boyu, meyve ağırlığı ve toplam fenolik bileşikler; Gisela
6 anacı üzerine aşılı kiraz ağaçlarında meyve sertliği diğer anaçlara kıyasla daha yüksek
bulunmuştur. Denemenin ikinci yılında, Gisela 6 anacı üzerine aşılı kirazlarda meyve sertliği
ve toplam fenol içeriği diğer anaçlardan önemli derecede daha yüksek ölçülmüştür. Çeşit genel
ortalamaları karşılaştırıldığında, denemenin ikinci yılında 0900 Ziraat çeşidinden Regina
çeşidine kıyasla önemli derecede daha yüksek meyve ağırlığı, meyve eni, meyve boyu
ölçülmüştür. Aksine Regina çeşidinde ise a*, b*, C vitamini, antosiyanin ve antioksidan
kapasitesi, 0900 Ziraat çeşidinden önemli derecede daha yüksek ölçülmüştür. Anaç x çeşit
intraksiyonun bazı özellikler üzerine etkisi önemli bulunmuştur. Anaç ortalamaları
incelendiğinde, denemenin ilk yılında Krymsk 5 ve Piku 1 anaçları üzerine aşılı 0900 Ziraat
kirazlarının ağaç boyu, sürgün boyu, taç hacmi, kalem gövde kesit alanı ve titre edilebilir
asitliğinin, Piku 1 anacı üzerine aşılılara kıyasla daha yüksek olduğu saptanmıştır. Yine
Krymsk 5 ve Piku 1 anacı üzerine aşılı kiraz meyvelerinin ağırlığı, eni ve boyu, Gisela 6 ancı
üzerine aşılı kiraz meyvelerinden önemli derecede daha yüksek bulunmuştur. Bunlara ilave
olarak Krymsk 5 anacı üzerine aşılı 0900 Ziraat kirazlarının toplam fenol, toplam monomerik
antosiyanin ve antioksidan aktivitesi, diğer anaçlar üzerine aşılı ağaçlardan önemli derecede
daha yüksek ölçülmüştür. Çeşit ortalamaları karşılaştırıldığında, Regina çeşidinde C vitamini
denemenin her iki yılında; antioksidan kapasitesi ise denemenin ikinci yılında 0900 Ziraat
çeşidine kıyasla önemli derecede daha yüksek ölçülmüştür. Sonuç olarak, Krymsk 5 anacı
üzerine aşılı ağaçlarda, daha kuvvetli bir vejetatif gelişimin olduğu ve bu ağaçlarda elde edilen
meyvelerin fitokimyasal içerikleri bakımından daha zengin oldukları ortaya konmuştur.

Abstract:
The aim of the study is to determine the effect of rootstocks (Krymsk 5, Piku 1 ve
Gisela 6), which have the different growth vigor, on the phenological characteristics (the
beginning of the flowering, full flowering and end of the flowering), the morphological
characteristics (tree height, canopy volume, scion trunk cross-section area, leaf area, shoot
length and diameter) and the fruit quality characteristics (fruit weight, color, firmness, solids
soluble content (SSC), titratable acidity, vitamin C, total phenolic compounds, anthocyanin
and antioxidant capacity) of 0900 Ziraat and Regina sweet cherry (Prunus avium) cultivars.
The study was carried out in the ecological conditions of Sivas-Suşehri between 2018-2020.
When the general averages in the first year of the study were evaluated, the tree height, fruit
weight and total phenolic compounds in the trees grafted on Krymsk 5 rootstocks and the fruit
firmness in the trees grafted on Gisela 6 rootstocks were higher than other rootstocks. In the
second year of the study, the fruit firmness and total phenol content of sweet cherries on the
trees grafted on Gisela 6 rootstock were significantly higher than other rootstocks'. When the
general averages of the cultivars were compared, 0900 Ziraat cultivar had significantly higher
fruit weight, fruit width and fruit length than Regina cultivar in the second year of the study.
On the contrary, the a *, b *colour values, vitamin C, anthocyanin and antioxidant in the
Regina cultivar were significantly higher than the 0900 Ziraat. The interactions of the
rootstock x cultivar had a significant effect on some properties. When the rootstock averages
were examined, it was determined that the tree height, shoot length, canopy volume, scion
trunk cross section and titratable acidity of 0900 Ziraat cultivar grafted on Krymsk 5 and Piku
1 rootstocks in the first year of the study were higher than those grafted on Piku 1 rootstock.
The weight, width and length of the fruit obtained from the trees grafted on Krymsk 5 and
Piku 1 rootstocks were found to be significantly higher than those grafted on Gisela 6. In
addition to, the total phenolics, total monomeric anthocyanin and antioxidant activity of the
fruit on 0900 Ziraat trees grafted on Krymsk 5 rootstocks were significantly higher than trees
grafted on other rootstocks. When the averages of the cultivars were evaluated, in Regina
cultivar, the vitamin C was higher in both years of the study while the antioxidant capacity
was significantly higher in the second year of the study than 0900 Ziraat cultivar. As a result,
it has been revealed that the trees grafted on Krymsk 5 rootstock had a more vegetative growth
and the fruit obtained from these trees were richer in terms of the phytochemical content.