Suçun tanımlanabilir ve değerlendirilebilir unsurları
Descriptive and normative elements of crime
Yazar: GÖKHAN ÖLMEZ
Danışman: PROF. DR. İZZET ÖZGENÇ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ceza hukuku = Criminal law ; Değerlendirme = Evaluation ; Haksızlık = Wrongfulness ; Hukuk kuralları = Law rules ; Kasıt = Intention ; Suç = Crime ; Suç bilgileri = Crime informations ; Tipiklik = Typicality

Özet:
Suçun yapısında tanımlanabilir ve değerlendirilebilir nitelikteki unsurların bulunduğunun keşfi suç teorisi bakımından bir dönüm noktası olmuş ve modern ceza hukukunun benimsediği tipiklik, kast ve hata öğretilerinin şekillenmesinde çok önemli bir rol oynamıştır. Suçun maddi unsurlarının yalnızca dış dünyada gözlemlenebilir nitelik arz eden olgusallıktan ibaret olmadığı ve bünyesinde sosyal anlamı da bulundurduğu anlayışı failde kast kapsamında aranan bilginin niteliğinin yeniden belirlenmesini gerektirmiştir. Tipiklik ve kast konseptlerinin esaslı değişikliklere uğramasını sağlayan bu keşif sayesinde haksızlık ve kusur kavramlarının yeniden tanımlanması ve failin iradesini esas alan yeni bir sistem tesis edilmesi ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Suçun tanımlanabilir ve değerlendirilebilir unsurları ayrımı tipiklik ve hukuka aykırılık unsurlarının kapsamının belirlenmesine ve modern tipiklik anlayışının şekillenmesine hizmet etmiştir. Bu kapsamda tezde öncelikle modern ceza hukuku sistemlerinin etkilendikleri felsefi düşünceler ekseninde gelişen tipiklik ve kast konseptlerinin içeriklerine dair görüş farklılıkları ele alınmıştır. Çalışmada "değerlendirilebilirlik" kavramının, değerlendirmenin konusu ve değerlendirmeyi yapan merci merkezli olarak karakteristik özellikleri ortaya konulmuştur Kanun koyucunun bir suç tanımında işaret ettiği değerlendirilebilir unsurların sosyal anlam bilgisinin hangi koşullarda failde bulunduğundan bahsedilebileceği tezin bir diğer temel araştırma konusunu oluşturmaktadır. Modern ceza hukuku anlayışının benimsediği kusur teorisi çerçevesinde, kast ve haksızlık bilinci ayrımının yapılabilirliği ele alındıktan sonra tutarlı ve ceza hukukunun tümü bakımından geçerli bir kast anlayışının tesis edilmesi gerekliliğine değinilmiştir. Tezin son bölümünde ise uygulama örnekleri ele alınmış, muhakemede kastın tespitine dair izlenmesi gereken yöntem hususunda açıklamalarda bulunulmuştur.

Abstract:
The discovery of the existence of descriptive and normative elements in the structure of crime has been a turning point in terms of crime theory and has played a very important role in configuration of the doctrines of typicality, intention and error adopted by modern criminal law. The consideration that the material elements of crime do not consist of just factivity that is observable in external world, besides they contain social meaning in their structures; required the re-determination of the nature of the information sought for the perpetrator within the scope of the intent. With this discovery that enabled the concepts of typicality and intention change fundamentally, the necessity to establish a new system based on the will of the perpetrator and the redefinition of the concepts of wrongfulness and guilt arose. The distinction of descriptive and normative elements of the crime served to determine the scope of the typicality and unlawfulness elements and to configure the modern typicality understanding. In this scope, the differences of opinion about the contents of the typicality and intention concepts, which are developed in lines of the philosophical ideas that modern criminal law systems are affected by, are discussed primarily in the thesis. In this study, the concept of "normativity" is set forth with its characteristic features as centered on the subject of the evaluation and the authority making the evaluation. Another main research subject of the thesis is to determine under which conditions the perpetrator assumed to have the social meaning knowledge of the normative elements of a crime. Within the framework of the "Guilt Theory" adopted by the modern criminal law understanding, after discussing the feasibility of the distinction of intention and awareness of wrongfulness, the necessity of establishing a consistent and valid intention concept in terms of criminal law as a whole is mentioned. In the last part of the thesis, examples from practice are discussed and explanations about the method to be followed in determining the intention in judgement are made.