Adli istihbarat amacıyla el yazısı analizi yapılarak yazarın uyruğunun belirlenmesi
Determination of the author's nationality by handwriting analysis for forensic intelligence purpose
Yazar: SALİM YAREN
Danışman: PROF. DR. NERGİS CANTÜRK
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Bilimler Ana Bilim Dalı / Kriminalistik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Adli analiz = Forensic analysis ; Adli belge = Forensic document ; Adli tıp = Forensic medicine ; Ankara = Ankara ; El yazısı = Handwriting ; El yazısı tanıma = Handwriting recognition

Özet:
İnsanların duygu ve düşüncelerini birbirlerine aktarırken kullandıkları vasıtalardan biri yazıdır. Yazı; el yazısı, makine yazısı, duvar yazısı gibi çeşitlere ayrılmaktadır. Araştırma konumuz olan el yazısı insanın beyni ve sinir-kas sistemiyle birlikte el ve kol yordamıyla çeşitli yüzeylere yazılmasıyla oluşturulmaktadır. El yazısı, bireye ait kaligrafik ve karakteristik özellikler ihtiva ettiğinden dolayı parmak izi, balistik, ayakkabı izi, vb. deliller gibi fiziki delil olarak nitelendirilmektedir. Bazı durumlarda el yazısı analizi yapılarak el yazısını yazan bireyden ziyade bireyin uyruğunun tespitine ihtiyaç duyulabilir. Adli istihbarat amacıyla yapılacak bu şekilde bir çalışmayla uyruklara ait el yazısının sınıfsal özellikleri belirlenebilir. 
Çalışma ile hedeflenen amaç, el yazısı örnekleri inceleme ve analize tabi tutularak el yazısını yazan bireylerin uyruğunun tespit edilip edilmediğini belirlemek, bu şekilde adli istihbarat alanına katkı sağlamak ve çıkan sonuçlar ile belge inceleme uzmanlarına fikir ve yön vermektir.
Bu çalışmada, Ankara'da ikamet eden (18-65) yaş arası, 40 Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı,  40 Iraklı ve 40 Suriyeli göçmen gönüllülerden alınan el yazısı örnekleri toplanmıştır. Toplanan el yazısı örnekleri içerisinden kaligrafik ve karakteristik özellikler yönünden zengin olan d, g, h, K, M, O, 7 ve 9 harf/rakam karakterleri ile metin özellikleri lup ve dijital kumpas ile ölçülmek suretiyle incelenmiştir. Elde edilen veriler SPSS 11.5 programından yararlanılarak harf/rakamlara ait özellikler bakımından uyruklar arası fark olup olmadığına bakılmıştır. 8 adet harf/rakam karakteri ve metin özelliklerinden çıkarılan toplam 43 değişkenden 30'u ile uyruklar arasında anlamlı fark bulunmuştur. Değişkenlerin uyruk tahmini için veri setine kattığı değere bakmak için 3 değişken önemi testi kullanılmıştır. Testte istatistiksel ve klinik olarak önemli olduğu düşünülen 11 değişken (10 bağımsız, 1 bağımlı değişken) dâhil edilmiştir. "K harfi sağdan sola doğru inen çizginin dikey çizgi üzerindeki yeri" değişkeni 3 testte de veri setine kattığı değer bakımından en önemli değişken olarak bulunmuştur. Uyruk tahmini için 5 makine öğrenmesi yöntemi kullanılmıştır. Destek Vektör Makinesi Modeli ile uyrukların doğru sınıflama oranı %73,3 ile en yüksek, Lojistik Regresyon Modeli ile uyrukların doğru sınıflama oranı % 72,5 ile ikinci en yüksek değer olarak bulunmuştur. Dünyada olduğu gibi ülkemizde de Adli Tıp, Jandarma ve Polis Kriminal Laboratuvarları vasıtasıyla bazı inceleme alanlarında (parmak izi, ayakkabı izi, DNA, vb.,) adli istihbarat kullanılmaktadır. El yazısı incelemeleri alanında da adli belge incelemeciler tarafından istihbarat amacıyla yapılacak kapsamlı bir çalışmayla kolluk ve adli bilimciler arasında işbirliği sağlanmalıdır. Bu şekilde soruşturma çerçevesi daraltılarak soruşturma bir yöne yönlendirilir. Hem zaman tasarrufu sağlanır hem de olası mağduriyetlerin önüne geçilmiş olur.

Abstract:
One of the means people use to convey their feelings and thoughts to each other is writing. Writing is divided into types such as handwriting, machine writing, graffiti. Handwriting, which is the subject of our research, is created by writing on various surfaces with the human brain and nervous-muscle system by hand and arm. Since handwriting contains calligraphic and characteristic features of the individual, it is considered as physical evidence such as fingerprints, ballistics, shoe prints, etc. In some cases, it may be necessary to determine the nationality of the individual, rather than the individual who wrote the handwriting, by performing handwriting analysis. With such a study to be carried out for the purpose of forensic intelligence, the class characteristics of the handwriting of the nationalities can be determined.
	The aim of the study is to determine whether the nationality of the individuals who wrote the handwriting has been determined by subjecting the handwriting samples to examination and analysis, to contribute to the field of forensic intelligence in this way and to give ideas and direction to the document review experts with the results.
	In this study, handwriting samples from 40 Turkish citizens, 40 Iraqi and 40 Syrian immigrant volunteers between the ages of 18-65 residing in Ankara were collected. Among the collected handwriting samples, the d, g, h, K, M, O, 7 and 9 letter/number characters, which are rich in calligraphic and characteristic features, and text features were examined by measuring them with a loop and digital caliper. Using the SPSS 11.5 program on the obtained data, it was examined whether there was a difference between the nationalities in terms of the characteristics of letters/numbers. A significant difference was found between nationalities with 8 letter/number characters and 30 out of 43 variables extracted from text features. Three variable significance tests were used to look at the value added by the variables to the data set for nationality estimation. 11 variables (10 independent, 1 dependent variable) considered to be statistically and clinically significant in the test were included. The variable "the location of the line descending from the right to the left on the vertical line of the letter K" was found to be the most important variable in terms of the value it added to the data set in all three tests. 5 machine learning methods were used for nationality estimation. The correct classification rate of nationalities with the Support Vector Machine Model was found to be the highest with 73.3%, and the correct classification rate of nationals with the Logistic Regression Model was the second highest with 72.5%. Forensic intelligence is used in some investigation areas (fingerprints, shoe prints, DNA, etc.) through Forensic Medicine, Gendarmerie and Police Criminal Laboratories in our country as well as in the world. In the field of handwriting analysis, cooperation between law enforcement and forensic scientists should be ensured through a comprehensive study by forensic document examiners for intelligence purposes. In this way, the investigation framework is narrowed and the investigation is directed in one direction. Both it saves time and prevents potential grievances.