Sultan Abdülmecid Dönemi'nde deniz ulaşımı (1839-1861)
Sea transportation during the Reign of Sultan Abdulmecid (1839-1861)
Yazar: ALİ KONCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSÜM TÜTÜNCÜ UĞURLUBAY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
ÖZET
Yüksek Lisans Tezi
Sultan Abdülmecid Dönemi'nde Deniz Ulaşımı (1839-1861)
Ali KONCİ

Dokuz Eylül Üniversitesi
Sosyal Bilimler Enstitüsü
Tarih Anabilim Dalı
Tarih Programı

Bu çalışmada genel olarak, Osmanlı Devleti'nin sanayileşme sürecinde vapurun anlam ve öneminin açıklanması amaçlanmaktadır. Zaman ve mekân anlayışının vapur aracılığıyla değişmeye başladığı bir dünyada, Osmanlı Devleti'nin vapurdan beklentileri ve sonuçları ele alınmaktadır. Osmanlı Devleti yöneticileri tarafından vapur, Mısır Valisi Mehmed Ali Paşa'ya karşı sürdürülen güç yarışı içerisinde, Mısır Valiliği'nden hemen sonra temin edildi. Vapurun, Osmanlı Devleti tarafından sanayileşme programının merkeze alındığı dönem, Sultan Abdülmecid dönemi oldu. Çalışmanın merkezinde, Sultan Abdülmecid döneminde başlatılan geniş çaplı sanayileşme programında vapurun yeri, Zeytinburnu Demir Çelik Fabrikası ve Kabotaj meseleleri yer almaktadır. 
Çalışmanın amacı, Sultan Abdülmecid dönemi Osmanlı sanayileşmesinde vapurun merkeze alındığını göstermek ve devletin kazanımlarını aktarmaktır. Zeytinburnu Demir Çelik Fabrikası bu program çerçevesinde değerlendirilerek, vapurun bu dönemde merkeze alındığı iddia edilmektedir. Zeytinburnu Fabrikası'nın eklemlerini, modernleştirilen kömür ve demir madenlerinden çıkartılan cevherler oluşturmaktadır. 
Çalışmanın odaklandığı ilk problem, Osmanlı Devleti'nin sanayileşirken Müslüman Türk tebaanın herhangi bir şekilde sermaye sahibi olamaması ve bu sebeple de, saray ve çevresinin sermaye merkezi olarak yetersiz kalmasıdır. 
Devletin fabrikalarda gerekli teknik personelin yetiştirememesi, İngiliz ve Fransız mühendislerini, işçilerini ithal etmeyi gerektirmesi çalışmada odaklanılan bir diğer sorunsaldır.

Anahtar Kelimeler: Osmanlı, Sanayileşme, Buharlı Gemi, Kabotaj,  Fabrika, Sultan Abdülmecid.

Abstract:
ABSTRACT
Master's Thesis
Sea Transportation During the Reign of Sultan Abdulmecid (1839-1861)
Ali KONCİ

Dokus Eylül University
Graduate School of Social Sciences
Department of History
History Program

In this study it's been aimed to explain the meaning and the importance of the steamships, during the industrialization period of the Ottoman Empire. The expectations of the Ottoman Empire from the existence of steamships in the world where the phenomenon of time and place was being redefined by them, and the results of such was discussed. The concept of steamships was acquired by the rulers of the Ottoman Empire right after the Commander Muhammad Ali, the ruler of Egypt during the arms race between him and the Ottoman Empire. It was the period of Abdülmecid I where the industrialization programme was centralized by the Ottoman Empire. Therefore, the place of steamships during the large-scale industrialization programme initiated by Abdülmecid I, Zeytinburnu Iron and Steel Plant and the Cabotage topics were focused on in the study.
This study aimed to portray that the industrialization programme initiated in the Abdülmecid I period was centralized around the concept of steamships and to narrate the achievements of the government. It is claimed that the steamship idea was centralized during this period and the Zeytinburnu Iron and Steel Plant was concerned in the aforementioned industrialization programme. The ores extracted from the modernized coal and iron mines had become "the hand and foot to" the plant.
The first problem the study examined, was that the local Muslim-Turk population couldn't gain any means of personal capital and due to this reason, Ottoman Palace and the surrounding population falling insufficient as a capital center. The government not being able to upbring required technical staff in factories and having to import English/French engineers and staff, was another difficulty.

Keywords: Ottoman, Industrialization, Steamship, Coasting,  Factory, Sultan Abdülmecid.