Oyun Teorisi bağlamında Türkiye'nin nükleer enerji politikalarında ulusal güvenlik boyutu ve bölgesel güç etkileri: İsrail ve İran analizi
National security dimension and regional power effects in Türkiye's nuclear energy policies in the context of Game Theory: Israel and Iran analysis
Yazar: MUSTAFA KÜRŞAT ŞAHİNER
Danışman: PROF. DR. FATİH CEMİL ÖZBUĞDAY
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Uluslararası İlişkiler ve Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Güvenlik Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Epistemik oyun teorisi = Epistemic game theory ; Nükleer enerji = Nuclear energy ; Ulusal güvenlik = National security ; Ulusal güvenlik politikası =   ; Uluslararası güvenlik stratejileri = International security strategies

Özet:
Uluslararası ilişkiler, ulusal güvenlik ve dış politika bağlamında klasik yaklaşımlarla ortaya konulan teori ve stratejilerin veriye dayalı olmamasından dolayı yetersiz olduğu görülmektedir. Bu nedenle, devletlerin küresel ve bölgesel politikaları; ekonomi, siyaset, askeri güç, toplumsal yapının yanı sıra, enerji, gıda, sağlık gibi farklı parametreler üzerine kurulu bir sistemi zorunlu kılmaktadır. Doğal kaynakların giderek azalması, dünya nüfusunun artmasına bağlı olarak arz-talep dengesindeki bozulmalardan dolayı alternatif kaynak arayışı, mevcut kaynak kullanımının ekosistem ve uluslararası güvenlik bakımından kritik önemi, ülkelerin güvenlik politikalarında enerjiyi ön plana çıkarmıştır. Arzdaki açığı kapatma hedefiyle keşfedilen nükleer enerji teknolojisi, temiz ve verimli bir kaynak olmasının yanı sıra yüksek yok etme gücüne sahip silah üretme yeteneği kazandırdığı için devletler tarafından caydırıcı bir savunma mekanizması olarak kullanılmaktadır.
Nükleer enerji alanında ilk çalışmalarına 1968 yılında başlayan Türkiye bu yarışa, Akkuyu Nükleer Güç Santrali'yle dahil olmuştur. Bu girişimiyle Türkiye enerji alanında dışa bağımlılığını azaltma yönünde önemli bir başlangıç adımı atmış olacaktır. Ancak nükleer teknolojinin güvenlik alanında kullanılabilme potansiyeli göz önünde bulundurulduğunda bölge ülkeleri arasındaki güç rekabetini arttırması beklenmektedir. Türkiye'nin böyle bir teknolojiye sahip olması, ortak geçmişinde var olan çekişmelerin de etkisiyle özellikle İsrail ve İran ile ilişkisine yeni bir boyut kazandırmıştır. Bu yeni denklem, Türkiye'nin birtakım siyasi, ekonomik, güvenlik odaklı baskı, ambargo ve caydırıcı politikalara maruz kalma riskini beraberinde getirmektedir. Nicel verilerle desteklenmeksizin salt güvenlik yaklaşımlarıyla bu risklerin açıklanması yeterli değildir. Bu nedenle çalışma, konuya ilişkin nitel yöntemler kapsamındaki teorik çıktıların yanı sıra, nicel yöntemlerden olan oyun teorisi bağlamında Türkiye'nin nükleer enerji politikalarının İsrail ve İran ile olan ilişkilerine yansımalarının değerlendirildiği ve yine bu çerçevede güvenlik odaklı yaklaşımların incelendiği bir araştırma sunmayı amaçlamaktadır.

Abstract:
It seems that the theories and strategies put forward with classical approaches in the context of international relations, national security and foreign policy are insufficient because they are not data-based. Therefore, global and regional policies of states; it necessitates a system based on different parameters such as economy, politics, military power, social structure, as well as energy, food and health. The gradual decrease in natural resources, the search for alternative resources due to the deterioration in the supply-demand balance due to the increase in the world population, and the critical importance of existing resource use in terms of the ecosystem and international security have brought energy to the forefront in the security policies of countries. Nuclear energy technology, discovered with the aim of closing the gap in supply, is used by states as a deterrent defense mechanism, as it provides the ability to produce weapons with high destructive power, as well as being a clean and efficient source.
Türkiye, which started its first studies in the field of nuclear energy in 1968, joined this race with the Akkuyu Nuclear Power Plant. With this initiative, Türkiye will take an important initial step towards reducing its foreign dependency in the field of energy. However, considering the potential of nuclear technology to be used in the field of security, it is expected to increase the power competition between the countries in the region. Türkiye's possession of such technology has added a new dimension to its relations, especially with Israel and Iran, with the influence of the conflicts in their common past. This new equation brings with it the risk of Türkiye being exposed to some political, economic, security-oriented pressure, embargo and deterrent policies. It is not enough to explain these risks with pure security approaches without supporting quantitative data. For this reason, the study aims to present a research that evaluates the reflections of Türkiye's nuclear energy policies on its relations with Israel and Iran in the context of game theory, one of the quantitative methods, as well as theoretical outputs within the scope of qualitative methods on the subject, and examines security-oriented approaches within this framework.