Pulmoner BT anjiografi incelemesi yapılan hastalarda plevral ve parankimal bulguların pulmoner emboli ile ilişkisinin retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of the relationship of pleural and parenchymal findings with pulmonary embolism on patients who underwent pulmonary CT angiography examination
Yazar: EDA ŞENOCAK
Danışman: PROF. DR. MELTEM ÇETİN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Anjiyografi-dijital subtraksiyon = Angiography-digital subtraction ; Arteryel oklüzif hastalıklar = Arterial occlusive diseases ; Plevra = Pleura ; Plevral efüzyon = Pleural effusion ; Pulmoner arter = Pulmonary artery ; Pulmoner emboli = Pulmonary embolism ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed

Özet:
Pulmoner emboli; genellikle derin baldır venlerinden kaynaklanan trombüslerin veya trombüs dışı maddelerin embolizasyonu sonucu ortaya çıkan pulmoner arteriyel sistemin değişik derece ve lokalizasyondaki tıkayıcı hastalığıdır. PTE tanısında yalnızca öykü ve fizik muayenenin yetersiz olması nedeniyle; pek çok tanısal test kullanılmaktadır. Son yıllarda bilgisayarlı tomografi teknolojisindeki gelişmeler neticesinde invazif tanısal uygulamalar yerini non-invazif BT anjiyografik işlemlere bırakmıştır.
Bu çalışmada PE ön tanısı ile BTPA yapılan 180 olguda PE olan ve olmayan ile masif ve submasif PE olan hastalarda kardiyovasküler ve plevroparankimal bulgular retrospektif olarak değerlendirilmiştir.  
Ana pulmoner arter, sağ pulmoner arter, VKS ortalama çapı, RV kısa çapı ve RV/LV oranının PE bulunan hastalarda PE bulunmayan hastalara göre arttığı (sırasıyla, p<0,001, p=0,004, p=0,007, p=0,01, p=0,001), obstrüksiyon indeksi ile korelasyon gösterdiği saptandı. İnterventrüküler septumun sola doğru konveksitesinin, VKİ ve vena azigosa reflü sıklığının PE' si olan hastalarda bulunmayanlara göre (p<0,001, p=0,001, p=0,001) ve PE bulunup masif embolisi olanlarda submasif olanlara göre artığı (p<0,001, p=0,003, p<0,001) tespit edildi.
Kama şeklinde opasite ve damar işareti bulgusu bulunma sıklığının PE olan hastalarda olmayanlara göre artığı (p<0,001, p<0,001), ancak masif pulmoner embolisi olanlarda submasif olanlara göre daha az sıklıkla rastlandığı tespit edildi (p=0,002, p=0,014).
Atelaktazi bulunma sıklıklarının PE bulunan hastalar ile bulunmayanlar arasında farklılık içermediği, buzlu cam görünümü, konsolidasyon, oligemi sıklığı ve ortalama skorunun PE bulunan hastalarda arttığı (p=0,02, p<0,001, p=0,001), oligemi skoru ile obstrüksiyon indeksi arasında pozitif korelasyon olduğu saptandı (r=0,202, p=0,027).
Plevral efüzyonun PE olan hastalarda genellikle küçük efüzyon şeklinde olduğu, bilateral plevral efüzyon sıklığının hasta grupları içerisinde farklılık göstermediği saptandı. 
Çalışmamızda parankim ve plevra bulgularının emboli olup olmamasına ve embolinin şiddetine göre farklılıklar gösterdiğini saptadık.
Sonuç olarak BTPA pulmoner emboli tanısında, hem embolinin etkilediği vasküler yapıları ve akciğer alanlarını göstermede hem de sağ kalp fonksiyonunun değerlendirilmesinde hızlı ve güvenilir bir yöntemdir.

Abstract:
Pulmonary embolism; an occlusive disease in various degrees and localization of the pulmonary arterial system most commonly results from embolization of thrombosis or non thrombus substances that originate in the deep  venous. Numerous diagnostic tests are used in the diagnosis of PTE, because only history and physical examination is insufficient. As a result of advances in computed tomography technology in recent years, invasive diagnostic applications have been replaced by non-invasive BT angiographic procedures.
In this study, cardiovascular and pleuroparenchymal findings were retrospectively evaluated at 180 CTPA performed cases that preliminarily diagnosis as PE on the patients who are PE and non-PE, massive and submassive PE.
In patients with PE compared to patients without PE, main and right pulmonary artery's VCS mean diameter, RV short diameter, and RV / LV ratio (p<0,001, p=0,004, p=0,007, p=0,01, p=0,001), increase and correlation with obstruction index was detected. In patients with PE compared to patients without PE (p<0,001, p=0,001, p=0,001) and in patients with PE and massive emboli compared to patients with PE and submassive emboli (p<0,001, p=0,003, p<0,001), to the left of convexity of interventricular septum and the reflux frequency of VCI and vena azygos, increase was detected.
Increase in the frequency of finding wedge-shaped opacities and vascular sign findings, in patients with PE compared to patients without PE (p<0,001, p<0,001), but those findings less frequently in patients with massive pulmonary embolism compared to patients with submassive embolism (p=0,002, p=0,014), was detected.
It was detected that the frequency of finding atelektasis did not differ in patients with PE and without PE. In patients with PE, ground-glass view, consolidation, oligemia frequency (p=0,02, p<0,001, p=0,001), average score increase and positive correlation between oligemia score and obstruction index was detected (r=0,202, p=0,027).
It was detected that pleural effusion in patients with PE is usually in the form of a small effusion, bilateral pleural effusion did not differ in the frequency of patient groups.
In our study we have detected that parenchymal and pleural findings differ according to whether it is embolism or not and according to severity of the embolism. As a consequence for the diagnosis of pulmonary embolism, CTPA is a quick and reliable method both showing vascular structures affected by embolism, lung areas and evaluating right heart function.