Silybum marianum (L.) gaertner meyvelerinden hareketle standardize kuru ekstre hazırlama yöntemleri geliştirilmesi
Development of Standardized Dry Extract Preparation Methods From the Fruits of Silybum Marianum (L.) Gaertner
Yazar: MAHMOUD ABU ASAKER
Danışman: PROF. DR. MURAT KARTAL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology
Dizin: Asteraceae = Asteraceae ; Bitki özütü = Plant extract ; Farmakognozi = Pharmacognosy ; Farmakokinetik = Pharmacokinetics ; Kromatografi-gaz = Chromatography-gas ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Kütle spektrometri = Mass spectrometry ; Silybum marianum = Silybum marianum ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal ; Çözünme hızı = Dissolution rate

Özet:
Silybum marianum (L.) Gaertner bitkisinin gövdesi 30-100 cm yükseklikte, Asteraceae familyasına bağlı otsu bir bitkidir. Bitki doğal olarak Akdeniz bölgesinde yetişmekte, aynı zamanda yaygın bir şekilde Avrupa kıtasının birçok kesiminde, Kuzey ve Güney Amerika ve yabani olarak Avustralya'da yaygın bir şekilde bulunmaktadır. Ülkemizin batı, kuzey ve güney bölgelerinde yaygındır. Klinik çalışmalar silimarin'in, karaciğeri çeşitli toksinlerden koruduğunu göstermiştir. Bitkinin içeriği flavonolignan karışımı olan silimarin'in tıbbi amaçla geniş bir alanda kullanılması, bitkinin önemini oldukça arttırmaktadır. Bu bağlamda standardize silimarin kuru ekstresinin ekonomik ve yüksek verimde elde edilmesi, sanayi açısından büyük bir önem taşımaktadır.Standardize silimarin kuru ekstresinin elde edilmesinde Konya Selçuk Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Uygulama Tarlasında kültürü yapılan Silybum marianum (L.) Gaertner bitkisi seçilmiştir. İlk olarak bu bitkinin Avrupa Farmakopesi'ne göre uygunluğu incelenmiştir. Balıkesir, Edremit, Güre beldesinden ve Denizli Pamukkale Üniversitesi kampüsünden toplanan aynı bitkinin silimarin içeriği değerlendirilmiş olup Konya materyalinin %3,0686 ±0,1165 silimarin içeriği ile en yüksek örnek olduğu tespit edilmiştir. Aynı bitkinin farklı kısımlarında silimarin'in miktar tayini sonucunda meyvede en yüksek değer tespit edilirken, kök ve herbada silimarin tespit edilmemiştir.Standardize silimarin kuru ekstresi elde etmek için 18 farklı çözücü ve çözücü sistemi ile ekstraksiyon yapılmıştır. Spray Dryer yöntemleri geliştirildikten sonra hazırlanan ekstreler Spray Dryer'e uygulanmıştır. Elde edilen kuru ekstrelerin verimleri ve silimarin içeriğine bakılmıştır. Silimarin kuru ekstresinin en yüksek verimi %10 oranında [etanol: aseton: etil asetatlı (40:30:30)] çözücü sistemi ile hazırlanan ekstrede tespit edilirken elde edilen en düşük verimi ise % 1,5 oranında etil asetat ile hazırlanan ekstrede tayin edilmiştir. Elde edilen kuru ekstreler içerisinde asetonitril ile hazırlanan ekstrede silimarin'in % 75,3 oranında tayin edilmesi ile en verimli çözücü olduğu tespit edilmiştir.Yeni bir YBSK yöntemi geliştirilerek validasyonu yapılmıştır. Geliştirilen YBSK yöntemi ile silimarin'in bileşenlerinde iyi ayrım sağlanarak analiz süresi kısalmıştır.Çözünürlük ve çözünme hızı çalışmaları yürütülerek hazırlanan satandardize silimarin kuru ekstresinin biyoyararlanım ve formülasyon geliştirme çalışmaları için bir temel sağlamıştır. Bitkinin meyvesinden elde edilen sabit yağ metillenerek GC-MS analizi ile yağ asitlerinin tayini yapılmıştır. Palmitik asit %8,50, stearik asit %6,55, oleik asit % 37,31, linoleik asit % 43,52 ve araşidonik asit % 4,05 oranında tespit edilmiştir.Anahtar Sözcükler: Çözünme hızı, GK-KS, Silybum marianum, Spray Dryer, YBSK

Abstract:
Silybum marianum (L.) Gaertner is 30 ? 100 cm high, a herbaceous plant which belongs to Asteraceae family. The plant naturally grows in the Mediterranian region, at the same time, it widely spreads in a lot many sections of Europe continent, North and South America and as a wild plant widely in Australia. In our country, it is widely found in the North and South regions. Clinical studies have approved that silymarin has a hepatoprotective activity against many toxins. The use of silymarin, the flavonolignan complex found in the plant, in various medical fields, have quite increased the value of the plant. In that context , it is industrially very important to obtain the standardized dry extract of silymarin in an economic and high efficient way.Silybum marianum (L.) Gaertner cultivated in the fields of Agriculture Faculty - Konya Selçuk University have been chosen to obtain the standardized dry extract. Firstly, the plant suitability according to the European Pharmacopoeia was investigated. The content of silymarin in the same plant gathered from the campus of Denizli Pamukkale University and in Edremit Güre ? Balıkesir province was evaluated and it was found that Konya material has the highest value of silymarin content of %3,0686 ±0,1165. By looking into the silymarin amount appointed in the different parts of the same plant, it was found that the fruits have the highest amount whereas silymarin was not determined in root and herba.18 different solvent and solvents systems were used in extraction to obtain the standardized silymarin dry extracts. After the development of spray dryer methods, the prepared extracts were applied to the Spray Dryer. The yield and silymarin content in the dry extracts attained were investigated. At the time that the highest yield of silymarin dry extract was %10 which was obtained from the extract prepared using [(ethanol, acetone, ethyl acetate (40:30:30)] solvent system, it was noticed that the lowest yield obtained was %1,5 which was obtained from the extract prepared using ethyl acetate.By looking into the silymarin value in all dry extracts, it was found that acetonitrile extract, showing %75.3 silymarin amount, makes acetonitrile the most effecient solvent used.The validation was done for a new HPLC method. Providing a good partioning of silymarin subsatnces , The new developed HPLC method have shortened the analysis time.The oil obtained from fruit was methylated and applied to the GC-MS, and the fatty acids were investigated. Palmitic acid 8,50%, stearic acid 6,55%, oleic acid 37,31%, linoleic acid 43,52% and archadonic acid 4,05% were established.The resolution and dissolution rate studies were done to give a base for the bioavailability and development of new formulation of the standardized dry extract of silymarin.Key Words: Dissulation rate, HPLC, GC-MS, Silybum marianum, Spray Dryer