Hacılar (Burdur) bölgesindeki kireçtaşlarının jeolojik, mineralojik ve jeokimyasal özellikleri ile mermer olarak kullanılabilirliğinin incelenmesi
Investigation of usable as marble using geological, mineralogical and geochemical properties of limestone in Hacılar (Burdur) region
Yazar: YELİZ EĞİN KARACA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OYA CENGİZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Jeokimyasal özellikler = Geochemical features ; Mermer = Marble ; Petrografik özellikler = Petrographic properties

Özet:
Bu çalışmada, Hacılar Köyü'ndeki Hacılar Ocağı kireçtaşı mermerinin jeolojik mineralojik-petrografik ve jeokimyasal özellikleri incelenmiştir. Hacılar Ocağındaki kireçtaşı mermerler Triyas yaşlı Hacılar kireçtaşlarından elde edilmektedir. Bunlar sahada beyazımsı-açık-koyu gri ile bej renklerde içerisinde koyu renkli dolomitli seviyeler ile açık kırmızı, pembe renkli silisli kireçtaşı düzeyleri de kapsar. Genellikle masif görünümlü olan kireçtaşı mermer aktif bir fay olan Burdur fay zonu üzerinde yer almasından dolayı bol kırıklı, çatlaklı, yer yer de kıvrımlı bir yapı kazanmıştır. Ocaklardaki kademelerde çatlaklar genellikle KD-GB, daha az olarak da KB-GD istikametinde izlenmiştir. Ocak içerisinde egemen olan KD-GB uzanımlı çatlakların Burdur fayının uzanımı ile uyumlu olduğu görülmektedir.

Hacılar bej kireçtaşlarının, mineralojik ve petrografik özelliklerini belirlemek için sahadan alınan numuneler polarizan mikroskop altında incelenmiştir. Bu kireçtaşı mermerler, mikritik dokulu, yer yer sparlaşmış, oolitik yapı gösterir. Ayrıca, kireçtaşı içerisindeki kırıkları dolduran kolloform ve ışınsal yapılı ikincil kalsitler de yer almaktadır. Bunun yanında, kireçtaşı içerisinde breşik yapılı kalsitler ve dolomitlere de rastlanır. Kireçtaşı mermerler petrografik olarak, vaketaşı yada yer yer de pelmikritik dokusal özelliği bulunan magnezyumlu kireçtaşları içeren dolomitik kireçtaşıdır.

Hacılar kireçtaşı mermerin CaO ve MgO değerleri sırasıyla % 37.36 – 55.74 ve % 0.43 – 15.45 arasındadır. Buna göre, yüksek MgO değerleri ve mineral kapsamı bakımından yer yer dolomitlerin varlığı gözlenir. 

Ocağı işleten kuruluş tarafından kireçtaşı mermerin, TS EN 14231 deney standardına göre taban döşemesi olarak kullanılacak doğal malzemeler için kayma direnci kuru halde 29-33, ıslak halde 2-3 arasında, kayma potansiyeli de kuru halde orta ıslak halde yüksek olarak belirlenmiştir.

Abstract:
Hacılar Quarry is located in the near surroundings of Hacılar Village in Burdur Province. In this study, the geological mineralogical-petrographic and geochemical properties of the Hacılar Quarry limestone marble were investigated. The limestone marble is produced from the Triassic Hacilar limestones. These have beige color and whitish-light-dark gray color. The marble includes sometimes dark dolomite levels and light red, pink siliceous limestone levels. The limestone marble, which is generally massive, has an intensive fractured, cracked and sometimes folded structure due to its location on the active Burdur fault zone.

In order to determine the mineralogical and petrographical properties of Hacılar beige limestone, samples taken from the field were examined under polarizing microscope. These limestone marbles show micritic texture, occasionally spared, oolitic structure. Also, there are colloform and radial secondary calcites that fill the fractures within the limestone. In addition, there are brecciated calcites and dolomites in the limestone. Limestone marble is a wackstone, or dolomitic limestone with pelmicritic textural features.

The major oxide contents of Hacılar limestone marble are between 37.36 - 55.74% for CaO and between 0.43 - 15.45% for MgO. Accordingly, high MgO values and mineral content indicate the presence of dolomites in places.

According to the TS EN 14231 test standard, the Hacılar limestone marble is used as floor covering due to values between 29 to 33 in dry, 2 to 3 in wet of its shear resistance and as medium in dry, and high in the wet of its slip potential.