Migren  hastalarında ağrıyla başa çıkmada kendi genel  yönetim stratejileri ve etkileyen faktörler
General management strategies and affecting factors in coping with pain in migraine patients
Yazar: BUSE EKİNCİ
Danışman: PROF. DR. MEHTAP TAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırma, migren hastalarında ağrıyla başa çıkmada kendi genel yönetim stratejileri ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla tanımlayıcı-kesitsel tipte gerçekleştirilmiştir.
Materyal ve Metot: Araştırma, Temmuz 2022-Aralık 2023 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Temmuz 2022-Nisan 2023 Iğdır Aralık İlçe Toplum Sağlığı Merkezine bağlı aile hekimliği birimlerine başvuran ve migren tanısı alan hastalar oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini ise bu tarihler arasında araştırma kriterlerini sağlayan 150 migren hastası oluşturmuştur. Araştırmanın verileri, Kişisel Bilgi Formu ve Migrenli Hastalarda Kendi Kendine Hastalık Yönetim Stratejileri Ölçeği (MHKKHYSÖ)'ni kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde Cronbach Alpha güvenirlik analizi, Kolmogorov-Smirnov (K-S) testi, tanımlayıcı istatistik testleri, bağımsız gruplarda t testi ve Tek Yönlü ANOVA Varyans Analizi kullanılmıştır. Araştırmada, anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alınmıştır. 
Bulgular: Araştırmada MHKKHYSÖ alt boyutlarından Palyatif Stratejiler alt boyut puanı 2.52, Kaçınılması Gereken Stratejiler alt boyut puanı 3.08, Sistematik Bilişsel ve Davranışsal Stratejiler alt boyut puanı 3.07 ve Sistematik Kas Gerilimini Azaltan Stratejiler altboyut puanı 1.90 olarak bulunmuştur. Araştırmada, migrenli hastaların eğitim durumu, çocuk sayısı, migren tanı süresi, migrende baş ağrısı sıklığı, migren kaynaklı baş ağrısında genel durumu, migrende baş ağrısı şiddeti, migren baş ağrısında reçete edilmeyen ilaç kullanma durumuna göre migren hastalığında kendi kendine hastalık yönetim stratejileri puanı açısından anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği belirlenmiştir.
Sonuç: Araştırmada, migrenli hastaların MHKKHYSÖ'nden ortalama 2.67±0.55 puan ile migren hastalığında kendi kendine hastalık yönetim stratejilerini kullanımının orta düzeyde olduğu; hastalık yönetim stratejileri açısından kas gerilimini azaltan stratejilerini kullanımlarının en düşük, kaçınılması gereken stratejileri kullanımın ise en yüksek olduğu saptanmıştır. Migren hastalarında eğitim durumu, migren tanı süresi, baş ağrısı sıklığı ve şiddeti ile reçete edilmeyen ilaç kullanma durumunun ağrıyla başa çıkmada kendi genel yönetim stratejilerini etkileyen faktörler arasında bulunmuştur
Anahtar Kelimeler: Ağrı ile başa çıkma, hastalık yönetim stratejisi, hemşirelik, migren

Abstract:
Aim: This study was carried out in a descriptive-sectional type in order to determine the general management strategies and influencing factors in coping with pain in migraine patients.
Material and Methods: The research was conducted between July 2022 and December 2023. The population of the research consisted of patients who applied to family medicine units affiliated with Iğdır Aralik District Community Health Center between july 2022 and April 2023 and were diagnosed with migraine. The sample of the research consisted of 150 migraine patients who met the research criteria between these dates. The data collection form including the Personal Information Form and the Scale of Self-Illness Management Strategies in Migraine Patients (MPMISSS). Cronbach Alpha reliability analysis, Kolmogorov-Smirnov (K-S) test, descriptive statistics tests, independent groups t test and One Way ANOVA Analysis of Variance were used to evaluate the data. In the study, the level of significance was taken as p<0.05.
Results: In the study, the sub-dimensions of MHKKHYSÖ Palliative Strategies sub-dimension score was 2.52, Strategies to be Avoided sub-dimension score was 3.08, Systematic Cognitive and Behavioural Strategies sub-dimension score was 3.07 and Systematic Strategies to Reduce Muscle Tension sub-dimension score was 3.07.  it was determined that the patients with migraine differed significantly in terms of self-management strategies score in migraine disease according to their education level, number of children, migraine diagnosis duration, migraine headache frequency, general condition in migraine-induced headache, migraine headache severity, and non-prescribed medication use in migraine headache.
 Conclusion; In the study, it was found that the use of self-management strategies in migraine patients was moderate, with a mean score of 2.67±0.55 on the MPMISSS; in terms of disease management strategies, it was determined that the use of strategies that reduce muscle tension was the lowest, and the use of strategies to be avoided was the highest. In the study,In the study, the use of self-management strategies in migraine disease was moderate; Educational status, duration of migraine diagnosis, frequency and severity of headache, and use of non-prescribed medication were found to be among the factors affecting their general management strategies in coping with pain in migraine patients.
Keywords: Coping with pain, disease management strategy, migraine, nursing