Berberîler ve Berberilerin hicrî I. yüzyıl İslam fetihlerindeki rolü
The Berbers and their role in the Islamic conquests in the f'rst century after the hijrah
Yazar: TURAN ARSLANTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. KENAN AYAR
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Berberiler = Berbers ; Endülüs = Andalucia ; Fetihler = Conquest ; Fetihler = Conquest ; Kuzey Afrika = North Africa ; Kuzey Afrika = North Africa ; İslam tarihi = Islamic history ; İslamlaşma = Islamisation

Özet:
Berberîler tarihin eski devirlerinde Kuzey Afrika bölgesine yerleşmiş ve bu bölgede yaşamaya başlamış bir toplum olarak bilinir. Bu araştırma; ilk İslam fetihleri esnasında Müslümanlar karşısında evvela direniş gösteren, zaman içerisinde büyük bir değişim göstererek İslamı kabul eden, Kuzey Afrika ve Endülüs fetihlerinde İslam ordusunun merkezinde yer almak suretiyle fetihlere yardımcı olan Berberîleri konu edinmektedir.
İslam fetihlerinin anlatıldığı eserlerde Berberîler hakkında kısa bilgiler yer alsa da bu toplumun İslam fetihleri esnasındaki tutumları ve fetihlerde Müslümanlara yardımcı olmaları konusunda müstakil bir çalışmanın olmayışı bizi bu konuda araştırma yapmaya sevk etmiştir. Konu ele alınırken bilimsel tarih metodu çerçevesinde kaynaklar taranarak veriler toplanmış, toplanan veriler eleştirel bakış açısıyla değerlendirilip sentezlenmiştir.
Amacımız, Kuzey Afrika'nın her tarafına yayılmış olan Berberîlerin İslam dini öncesindeki durumları, ilk İslam fetihleri esnasında Müslümanlığa ve Müslümanlara bakış açıları, fetihlerle birlikte başlayan İslamlaşma süreçleri ve zaman içerisinde İslam ordularına katılan bu toplumun fetihler esnasındaki durumları ve faaliyetleri üzerine yoğunlaşmaktır.
Araştırma; giriş, üç ana bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Birinci bölümde Berberî toplumunu tanıtmaya ve bu toplumun İslam öncesi durumları hakkında bilgiler vermeye çalıştık. İkinci bölümde; Müslümanlar tarafından Kuzey Afrika'da yürütülen fetih hareketleri karşısında Berberî direnişlerini ve bu bölgede görevlendirilen İslam ordusu komutanlarının Berberîlerle olan mücadelesini ele aldık. Üçüncü bölümde ise; evvela Berberî toplumunun İslamlaşma süreci, sonrasında bu toplumun İslam fetihlerine olan katkıları üzerinde durduk.
Son olarak; ilk İslam fetihleri ile birlikte Müslümanların hakim olduğu coğrafyanın genişlemesi sonucu Kuzey Afrika'da Berberîlerle karşılaşıldığı, mukavemet etmeleri nedeniyle uzun süre bu toplumla mücadele edildiği, zaman içerisinde Berberîlerin İslamı kabul ettikleri, İslam devleti bünyesine dahil olan Berberîlerin, Kuzey Afrika ve Endülüs bölgesinde gerçekleştirilen fetihlerde Müslümanlara yardımcı oldukları, ayrıca Berberîler arasından adını "Endülüs Fatihi" olarak tarihe yazdıran Târık b. Ziyâd gibi meşhur komutanların çıktığı ve Berberîlerin iyi birer mücahit olduklarını ispat ettikleri sonuçlarına ulaştık.

Abstract:
The Berbers are known as a society that settled and started to live in the North African region in ancient times.  This research; the first Islamic conquests during the first resistance against the Muslims, showing a great change in time to accept Islam, North African and Andalusian conquest by taking part in the center of the Islamic army is the subject of the Berbers.
Although the written works of Islamic conquests contain very little information about the Berbers, the attitudes of this society during the Islamic conquests and the lack of an independent study to assist Muslims in the conquests led us to do this research on this subject.  In the context of the scientific history method, the sources were searched and the data were collected.
Our aim is to concentrate on the pre-Islamic status of the Berbers who spread throughout North Africa, their view of Islam and Muslims during the first Islamic conquests, the Islamization processes that began with conquests, and the situation and activities of this society during the conquests over time.
Research; introduction consists of three main sections and conclusions. In the first part, we tried to introduce the Berber society and give information about the pre-Islamic conditions of this society. In the second part; we discussed the Berber resistance in the face of the conquest movements carried out by Muslims in North Africa and the struggle of the commanders of the Islamic army assigned to this region against the Berbers. In the third part; firstly, we focused on the process of Islamization of Berber society and its contribution to the conquest of Islam.
Finally; As a result of the expansion of the geography dominated by Muslims along with the first conquests of Islam, Berbers were encountered in North Africa and they were struggling with this society for a long time because of their resistance. Berbers accepted Islam in time and the Berbers, which were included in the structure of the Islamic State, took place in North Africa and Andalusia. We came to the conclusion that famous commanders like Târık b. Ziyâd emerged and the Berbers proved that they were good fighters.