Neoliberal politikaların Türkiye'de iş sağlığı ve güvenliğine etkileri: Soma maden faciası örneği
"The effects of neoliberal policies on occupational health and safety in Turkey: The example of the Soma mine disaster"
Yazar: MERVE KOÇ
Danışman: PROF. DR. ÖTÜKEN SENGER
Kafkas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Sağlığı ve Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kazalar = Accidents ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Güvenlik kültürü = Safety culture ; Kazalar = Accidents ; Manisa-Soma = Manisa-Soma ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Toplu iş sözleşmeleri = Collective labor agreements ; İş güvenliği = Work safety ; İş kazaları = Occupational accidents ; İş sağlığı = Occupational health ; İş sağlığı ve güvenliği = Occupational health and safety

Özet:
Bu tez, Neoliberal Politikaların Türkiye'de İş Sağlığı ve Güvenliğine etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) kavramını, iş kazalarının nedenlerini, ekonomik ve sosyal boyutlarını ve Türkiye'deki iş kazaları istatistiklerini ele alarak başlayıp, güvenlik kültürünü ve bu kültürü olumsuz etkileyen faktörler detaylı olarak incelenmiştir.

Tezde, neoliberalizmin tarihsel sürecini ve Türkiye'deki uygulamaları incelenmiştir. Bu bağlamda, İngiltere'de Margaret Thatcher ve ABD'de Ronald Reagan dönemleri ele alınmıştır. Türkiye'deki neoliberal sürecin 1980 askeri darbesi ile başladığı ve 2001 ekonomik krizi sonrasında farklı bir boyuta evrildiği tespit edilmiştir. Neoliberal politikaların Türkiye'deki güvenlik kültürü üzerindeki etkileri, uzun çalışma saatleri, azaltılmış işçi hakları ve üretim baskısı örnekleriyle değerlendirilmiştir.

Tezin ana odağı olan Soma Maden Faciası, bölgenin tarihselliği, Soma'da neoliberalizm ve neoliberal sermaye hareketliliğinin sosyal uyum ve demokratik siyaset üzerindeki olumsuz etkileri bağlamında ele alındı. Soma Maden Faciası' nda neoliberal politikaların etkilerini gözlemlemek için Boğaziçi Üniversitesi Soma Araştırma Grubu Raporu, Türkiye Barolar Birliği İnsan Hakları Merkezi'nin Soma Maden Faciası Raporu ve Bilirkişi Raporu özetleri incelendi.

Tezde, neoliberal politikaların Türkiye'deki iş sağlığı ve güvenliği üzerindeki etkileri değerlendirilip ve gelecekte alınabilecek önlemler ve politika önerileri sunuldu. Bu tez, Türkiye'deki iş sağlığı ve güvenliğinin neoliberal politikaların etkisi altında nasıl dönüştüğünü ve işçilerin yaşam ve çalışma koşulları üzerindeki olumsuz etkilerini gözler önüne sererek, iş sağlığı ve güvenliği alanındaki bilgi birikimine katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.

Abstract:
This thesis aims to examine the effects of Neoliberal Policies on Occupational Health and Safety in Turkey. The study begins by addressing the concept of Occupational Health and Safety (OHS), the causes of occupational accidents, their economic and social dimensions, and statistics of occupational accidents in Turkey, followed by a detailed examination of the safety culture and the factors that negatively affect this culture.

In the thesis, the historical process of neoliberalism and its applications in Turkey are examined. In this context, the periods of Margaret Thatcher in England and Ronald Reagan in the United States are discussed. It has been found that the neoliberal process in Turkey began with the 1980 military coup and evolved into a different dimension after the 2001 economic crisis. The effects of neoliberal policies on the safety culture in Turkey have been assessed with examples such as long working hours, reduced worker rights, and production pressure.

The main focus of the thesis, the Soma Mining Disaster, was addressed in the context of the historical background of the region, neoliberalism in Soma, and the negative effects of neoliberal capital mobility on social integration and democratic politics. The Boğaziçi University Soma Research Group Report, the Human Rights Center of the Union of Bar Associations of Turkey's Soma Mining Disaster Report, and the Expert Report summaries were examined to observe the effects of neoliberal policies in the Soma Mining Disaster.
In the thesis, the effects of neoliberal policies on occupational health and safety in Turkey are evaluated and measures that can be taken in the future and policy recommendations are presented. This thesis aims to contribute to the accumulation of knowledge in the field of occupational health and safety by revealing how occupational health and safety in Turkey has transformed under the influence of neoliberal policies and their adverse effects on the life and working conditions of workers.