Hastane çalışanlarının covid-19 öyküleri ile sosyodemografik özellikleri, aile öyküleri ve kişisel hijyen önlemleri arasındaki ilişkinin araştırılması /
Yazar: RABİA SENA KOÇ
Danışman: PROF. DR. ZUHAL AYDAN SAĞLAM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bugün itibarı ile, COVİD-19 bulaşı açısından yüksek risk grubunda olan sağlık 
çalışanlarının COVID-19 olma oranları ile ilgili çok az sayıda bildiri yayınlanmış olup, 
bu oranın belirtilen sayıdan daha fazla olduğu düşünülmektedir. Sağlık çalışanlarının 
hastalık hakkında yetersiz bilgi sahibi olmaları ve korunma için gerekli kişisel 
koruyucu kullanmamaları enfeksiyonun hızla yayılmasına neden olabileceği 
düşünülmektedir. Çalışmamızda COVİD-19 öyküleri ile sosyodemografik özellikleri, 
aile öyküsü ve kişisel hijyen önlemleri ve koruyucu ekipman kullanım sıklıkları 
arasındaki ilişkiyi araştırmak istedik.
Gereç ve Yöntem: 01.03.2020-01.06.2022 tarihleri arasında İstanbul Eğitim ve 
Araştırma Hastanesi'nde pandemi döneminde servislerde, polikliniklerinde ve acil 
serviste görev almış dahil etme kriterlerini karşılayan COVİD-19 geçirmiş 80 kişi ile 
aynı koşullarda çalışmış COVİD-19 geçirmemiş olan 81 kişi yaş, cinsiyet, boy, kilo, 
medeni durumu, aynı ev içi yaşadığı 12 yaş altı veya 65 yaş üstü kişi varlığı meslek, 
sigara kullanımı, alkol kullanımı, ek kronik hastalık varlığı, ailede kronik hastalık 
varlığı ve COVİD-19 geçirme öyküleri, bağışıklama oranları, kişisel koruyucu 
ekipman kullanım sıklığı, hijyen önlemleri ve COVİD-19/PCR verme sayıları ve test 
sonuçları açısından sorgulanmıştır. Tüm veriler iki grup arasında karşılaştırılmış, 
SPSS 28.0 programı kullanılarak istatistiksel analizi yapılmıştır. P<0.05 olan sonuçlar 
istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Çalışmamıza katılan sağlık personellerinin (n=161); 
Kadın/Erkek(n)= 100/61; ort.yaş=29,8±6,4 yıl; ort.BMİ= 23,6±3,9 kg/m2 idi. 
Katılımcıların %49,7'sini doktorlar, %31,7'sini hemşireler oluşturmaktaydı. %61.5'u 
bekardı ve %74,5'inin aynı ev içi yaşadığı 12 yaş altı veya 65 yaş üstü kişi 
bulunmamaktaydı. %11,8'inin kendisinde, %64.4'ünün ise ailelerinde en az bir kronik 
hastalık vardı. Büyük çoğunluk sigara ve alkol kullanmamakta ve düzenli egzersiz 
yapmamakta, takviye edici gıda ve ilaç kullanmamakta ve sağlıklı beslenmeye dikkat 
etmemekteydi. Katılımcıların %94,4'ü COVİD-19 aşısı olmuş ve tamamı en az bir kez 
COVİD-19/PCR örneği vermişti. %71,4'ü COVİD-19 tanılı hastaların tedavi veya 
vii
bakımlarından doğrudan görev almış, %50,9'u ev içi temasına maruz kalmamıştı. 
Katılımcıların birinci derece yakınları büyük oranla COVİD-19'a yakalanmış ancak
hastane yatışı gerekliliği ve ölüm sayıca azdı. Maske ve eldiven kullanma, tek 
kullanımlık önlük, tulum ve siperlik kullanmama oranları yüksekti. Her temas sonrası 
el yıkama oranı %59, hastaneden eve gelince direkt duşa girme oranı % 37,3, eve 
gelince telefon, çanta, cüzdan dezenfekte etme %18,6, kıyafetleri hemen yıkama 
%29,8, sosyal mesafe kurallarına dikkat etme oranı %25,5'ti.
COVİD-19 olmayan grupta doktor olanların oranı anlamlı olarak daha 
yüksekti. Her iki grup arasında; demografik özellikler, sigara kullanımı, düzenli ilaç 
kullanımı, katılımcının kendinde ve ailesinde kronik hastalık varlığı, beslenme ve 
egzersiz alışkanlıkları, bağışıklama durumları , COVİD-19 tanılı hastanın tedavi ve 
bakımında doğrudan yer alıp almamaları, maske, tek kullanımlık önlük, siperlik 
kullanımı ve hijyen önlemleri açısından anlamlı farklılık saptanmamıştır. COVİD-19
olan grupta, hemşirelerin sayısı, COVİD-19/PCR testi verme sayısı, ev içi COVİD-19
temasına maruziyet ve birinci derece akrabaların COVİD-19'a yakalanma ve her 
zaman eldiven kullananların oranı anlamlı olarak daha yüksek bulundu.
Sonuç: Hemşire olmak, ev içi COVİD-19 temasına maruziyet, birinci derecede 
akrabalarda COVİD-19 pozitifliği, her zaman eldiven kullanmak ve verilen COVİD19/PCR numune sayısının fazlalığı COVİD-19 pozitifliğiyle ilişkili faktörler arasında 
olabileceği saptanmıştır. Sebep olabilecek diğer nedenleri saptamak için daha fazla 
sayıda örneklemden oluşan prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Purpose: As of today, health, which has a high risk in terms of COVID-19 
transmission, very few reports have been published regarding the rate of employees 
being COVID-19. Sevens where this ratio is greater than the stated number. 
Healthcare workers to have insufficient information about the disease and to protect 
the personal the fact that not using preservatives can cause rapid proliferation seven. 
In our study, COVID-19 stories and sociodemographic characteristics, family history 
and personal hygiene measures and frequency of use of protective equipment don't 
want to investigate.
Materials and Methods: Between 01.03.2020-01.06.2022 Istanbul Education and 
Training Research Hospital in wards, outpatient clinics and emergency departments 
during the pandemic period. to examine the inclusion criteria, who worked in the 
service, with 80 people who had COVID-19 activated the same tissues 81 people 
who did not have COVID-19 age, gender, height, weight, marital status, presence of 
people under the age of 12 or over the age of 65 living in the same household, 
occupation, smoking, alcohol use, additional chronic disease information, chronic 
disease in the family presence and COVID-19 transmission histories, immunization 
criteria, personal protective equipment usage cost, hygiene measures, and COVID19/PCR delivery equipment and testing questioned in terms of results. All 
components were compared between the two groups, analyzes were made using the 
SPSS 28.0 program. Results with P<0.05 accepted as received.
Results: Of the health personnel participating in our study (n=161);
Female/Male(n)= 100/61; mean age=29.8±6.4 years; mean BMI= 23.6±3.9 kg/m2. 
49.7% of the participants were doctors and 31.7% were nurses. 61.5% were single 
and 74.5% lived in the same household under 12 years old or over 65 years old was 
not available. 11.8% had at least one chronic disease in themselves and 64.4% in 
their families. there was sickness. The vast majority do not smoke or drink alcohol 
and exercise regularly. Do not use food supplements and drugs, and pay attention to 
a healthy diet. was not. 94.4% of the participants have been vaccinated against 
COVID-19 and all of them have been vaccinated at least once. He gave an example 
of COVID-19/PCR. 71.4% of patients diagnosed with COVID-19 were treated or 
ix
50.9% of them were not exposed to domestic contact. First-degree relatives of the 
participants were mostly infected with COVID-19, but hospitalization requirement 
and mortality were low. Using mask and gloves, single The rate of not using reusable 
aprons, overalls and visors was high. After every contact hand washing rate is 59%, 
the rate of taking a shower directly when coming home from the hospital is 37.3%. 
Disinfecting phones, bags, wallets 18.6%, washing clothes immediately 29.8%, the 
rate of paying attention to social distance rules was 25.5%. The proportion of doctors 
in the non-COVID-19 group was significantly higher. was high. Between both 
groups; demographic characteristics, smoking, regular medication use, presence of 
chronic disease in the participant and his/her family, nutrition and exercise habits, 
immunization status, treatment and treatment of the patient diagnosed with COVID19 whether they are directly involved in the care of the patient, mask, disposable 
apron, visor. no significant difference was found in terms of use and hygiene 
measures. COVID-19 number of nurses, number of COVID-19/PCR testing, 
domestic COVID-19 exposure to contact and first-degree relatives contracting 
COVID-19 and The rate of those who used gloves was found to be significantly 
higher.
Conclusion: Being a nurse, exposure to domestic COVID-19 contact, first degree 
COVID-19 positivity in relatives, wearing gloves all the time, and the high number 
of COVID-19/PCR samples given are among the factors associated with COVID-19 
positivity. may have been found. further to identify other possible causes. 
Prospective studies with a large number of samples are needed.
Keywords: Healthcare workers, COVID-19, personal protective equipment, hygiene