Doğal bir afet sonrası gruplar arası sosyal destek: Sosyal kimlik bakış  açısından bir çalışma
Intergroup social support after a natural disaster: A study from the perspective of social identity
Yazar: PINAR YOLCU
Danışman: DOÇ. DR. MELTEM GÜLER
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Yapılan bu çalışma, 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli depremden etkilenen Suriyeli bireylere, Türk bireyler tarafından sağlanan sosyal destek düzeyi ile ilişkili etmenleri incelemektedir. Çalışma, paylaşılan sosyal kimlik ile özdeşleme düzeyi, dini ve etnik kimlikle özdeşleşme düzeyi, gruplararası temas ve depremi deneyimleme düzeyi ve dış gruba verilen sosyal destek arasındaki ilişkilere odaklanmaktadır. Yapılan bu araştırma, Sosyal Kimlik Kuramı (Tajfel ve Turner, 1979) ve Gruplararası Temas Kuramı (Allport, 1954; Pettigrew, 1998) çerçevesinde yapılandırılmış olup, depremden etkilenen 150 katılımcıyı içermektedir.
Bulgular, paylaşılan kimlik (depremzede kimliği) ile özdeşleşme düzeyinin dış gruba sağlanan sosyal destekle pozitif yönde ilişki içinde olduğunu göstermektedir. Ayrıca, gruplararası temasın hem niceliği hem de niteliği, dış gruba verilen sosyal destek verme düzeyi ile pozitif yönde ilişkiler göstermiştir. Ancak, dini kimlik (Müslüman kimliği) ve etnik kimlik (Türk kimliği) ile özdeşleşme ile sosyal destek verme düzeyi arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Depremi olumsuz yönde daha fazla deneyimleme ile sosyal destek verme düzeyi arasında da anlamlı bir ilişki gözlenmemiştir. Sonuçlar, sosyal desteğin belirleyicileri olarak depremzede kimliği olarak paylaşılan kimliğin ve temasın, bireylerin dış gruba sosyal destek verme için önemli bir etmen olduğunu önermektedir.
Ayrıca yapılan analizler sonucunda paylaşılan kimlik (depremzede kimliği) ile özdeşleşme düzeyi, daha yüksek sosyal destek düzeyini öngörmektedir. Benzer şekilde, gruplararası temasın hem niceliği hem de niteliği, sosyal desteğin güçlü öngörücüleridir. Ancak, dini kimlik (Müslüman kimliği) ve etnik kimlik (Türk kimliği) ile özdeşleşme, sosyal destek sağlama düzeyini anlamlı şekilde öngörmemektedir. 
 

Deprem deneyimi düzeyi de sosyal desteği öngörmemektedir. Yapılan analizler, paylaşılan kimlik ile özdeşleşme düzeyinin ve temasın, sosyal destek sağlama düzeyinin belirleyicileri olarak önemli rol oynadığını ve grupların dış gruba sosyal destek sağlama düzeyi ile ilişkili olduğunu göstermektedir.
Araştırmanın bulguları, deprem sonrası dış gruba verilen sosyal destek etmenlerini anlamak ve geliştirmek için önemli bir temel sunmaktadır. Doğal afetlerin sıkça yaşandığı Türkiye'de zorunlu göç yaşayan Suriyeli bireyler ile Türk bireyler arasındaki sosyal destek etmenlerini anlamak, bu konudaki alan yazına önemli katkılar sunabilir ve toplulukların felaket sonrası toparlanma süreçlerine dair değerli bilgiler sağlayabilir. İlerleyen çalışmalarda, farklı demografik gruplar arasında benzer araştırmalar yapılarak, bulguların genellenebilirliği ve farklı kültürel bağlamlarda dış gruba verilen sosyal desteğin belirleyicileri daha detaylı incelenebilir. Ayrıca, daha geniş örneklem grupları ve uzunlamasına çalışmalarla, paylaşılan kimlik ve gruplararası temasın sosyal destek sağlama düzeyi ile ilişkisi daha derinlemesine araştırılabilir.

Abstract:
This study examines the factors influencing the social support provided by Turkish individuals to Syrian individuals affected by the earthquake centered in Kahramanmaraş on February 6, 2023. The study investigates the effects of shared social identity, the level of identification with ethnic and religious identity, intergroup contact, and the level of earthquake experience on social support. This research, structured within the theoretical frameworks of Social Identity Theory (Tajfel and Turner, 1979) and Intergroup Contact Theory (Allport, 1954; Pettigrew, 1998), included 150 Turkish individuals affected.
The findings indicate that the level of identification with a shared identity (earthquake victim identity) positively correlates with social support. Additionally, both the quantity and quality of intergroup contact showed strong positive relationships with social support. However, identification with Muslim identity and Turkish identity did not have significant relationships with social support. The level of earthquake experience also did not show a significant relationship with social support. The analyses indicate that the level of identification with a shared identity and intergroup contact play significant roles as determinants of the level of social support provided, and are related to the extent to which groups offer social support to out-groups.
Furthermore, the level of identification with a shared identity (earthquake victim identity) predicts higher levels of social support. Similarly, both the quantity and quality of intergroup contact are strong predictors of social support. However, identification with religious (Muslim) identity and ethnic (Turkish) identity did not significantly predict social
 

support. The level of earthquake experience also does not predict social support. These results suggest that shared identities and contact are more critical predictors of social support than individuals' personal disaster experiences.

The findings of this research provide a crucial foundation for understanding and enhancing the factors of social support extended to out-groups following an earthquake. In Turkey, where natural disasters are frequent, understanding the social support dynamics between Syrian individuals who have experienced forced migration and Turkish individuals can significantly contribute to the literature in this field and offer valuable insights into the recovery processes of communities post-disaster. Future studies should focus on conducting similar research across different demographic groups to examine the generalizability of the findings and to explore the determinants of social support extended to out-groups in various cultural contexts in greater detail. Furthermore, with larger sample sizes and longitudinal studies, the relationship between shared identity and the level of social support provided through intergroup contact can be investigated more comprehensively.