Basın etiği kapsamında gizli kamera kullanımı ve haberciliğin Arena programı örneği ile irdelenmesi
Hidden camera usage in the concept of press ethics and examining journalism by using the sample of Arena programme
Yazar: ENGİN ÇAĞLAK
Danışman: DOÇ. DR. ATİLLA GİRGİN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Genel Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Günlük yasamda önemli bir yeri olan haber, toplumun bireyleri için vazgeçilmeznitelikte bir unsurdur. Habersiz yasamak mümkün degildir ve insanların temelhaklarından birisi de haber alabilmektir.Gazetecilik meslegi de her meslekte oldugu gibi ahlaki degerlere ve çerçeveyesahiptir. Sosyal bir meslek olan gazetecilik, hayatın içinde ve hayatın her asamasıylaiç içedir. Dolayısıyla net bir kuralı yoktur ve yoruma açıktır. Haber yapan gazetecilerde özellikle arastırmacı gazeteciler de çalısma yöntemleri açısından elestirilmektedir.Gazeteciler haber yaparken, bazen etik ve hukuki açıdan tartısmalara yol açacakyöntemler kullanmaktadırlar. Etik ve hukuk açısından tartısma yaratan bu yöntemlerinbasında gizli çekimler gelmektedir. Ama tartısmalara sebep olan haberlerin hiç birikamu yararı gözetmemektedir. Magazin programları veya kisisel çıkarlar için yapılangizli çekimler çalısmamızın dısında tutulmustur.Kamu yararı gözeterek yapılan haberler de zamanla elestirilmekte, habere konu olankisilerin özel yasam haklarından bahsedilmektedir. Ancak örnek olarak inceledigimizhaberlerde de görülecegi üzere, kisilerin kamusal yasama açılan alanlarda gizlikamera kayıtları yapılmıstır. Kisilerin mahremiyet hakkının bulundugu, ama bu hakkınkamu yararı adına asılabilecegi ilgili kanun ve yönetmeliklerle ifade edilmektedir.Buna göre belirli kosullarda mahremiyete tecavüz yapıldıgı kabul edilir, ama butecavüz daha büyük yararlar adına mesrulastırılır.218Türkiye'de de gizli kamera kullanarak haber yapan çok sayıda gazeteci vardır.Özellikle son on yılda bu kullanım teknolojinin de gelisimiyle da oldukça artmıstır. Hergün dısarıda tam donanımlı onlarca gizli kamera ekibi haber kovalamaktadır. zlenmekaygısı ve gündemde kalma çabası içinde olan haberciler, önlerine gelen her haberigizli kamera ve açık kamerayla haber yapmaktadırlar. Kamu yararı gözetmeyenhaberlerin çogu haddini ve sınırını asmaktadır. Ama yıllarını bu ise vermis, haberleriniadeta cımbızla ayıklayan usta gazeteciler de, aynı elestirilere hedef olmaktadır.Karanlıkların ve kanunsuzların üstüne korkusuzca giden arastırmacı gazeteciler,kamu yararı gözettikleri sürece, haber toplama yöntemleri açısından elestirilmemeli,aksine can güvenliklerini hiçe sayarak, toplum yararına haber yaptıkları içinödüllendirilmelidir. Kamu yararı için haber yapan gazetecilere, en büyük ödülü detarih verecektir.

Abstract:
News are important in our daily lives and they are an indispensable element for theindividuals. It?s not possible to live without news and one of the basic rights of theindividuals is getting news. Journalism has ethical values like the other occupations.Journalism is a social occupation and ıt?s crowded with every process of life.Because of this, ıt hasn?t got any rule and ıt can be criticised. News journalists andespeccially researcher journalists are criticized because of their working methods.Journalists sometimes use methods that enables ethical and legal discussions. Usinghidden camera is one of these methods but news that are discussed are not loyal tothe public interest. Magazine programs and hidden cameras that are used forindividual purposes are out of our study. News that are loyal to the public interest arebeing critisized in the course of time and private living rights of the people that areused in the news are being mentioned. As you can see in our samples, hiddencameras are used in the areas of public life According to the laws, people haveprivacy rights and these rights can be passed over for the sake of public interest. Inturkey, there are many journalists that use hidden cameras in the news. Hiddencamera usage has became common especially for the past decade. There are manyhidden cameras around every day. Journalists that are in an anxiety of raitings andbeing on the agenda use hidden cameras nearly in every news. News that are notloyal to the public interest go too far. But at the same time experienced journalistsare being criticised. Researcher journalists musn?t be criticised for their newsgathering methods as long as they are loyal to the public interest. They must be220awarded for their news that are loyal to the public interest. History will give the bestaward for these journalists.