Pandemi sürecinde bireysel yatırımcıların yatırıma bakış açısı ve yatırım tercihleri üzerine bir alan araştırması
A field study on the investment perspective and investment preferences of individual investors during the pandemic
Yazar: SEMA NUR KENANOĞLU
Danışman: PROF. DR. FATİH KONAK
Hitit Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Maliye = Finance

Özet:
Davranışsal finans alanı psikoloji, sosyoloji gibi bilim alanlarının finans bilimi ile bir araya gelmesiyle ortaya çıkmış geleneksel finans teorilerindeki duygularından arındırılmış ekonomik insanın aslında duygu, düşünce ve önyargılardan etkilenerek, yatırım sürecinde irrasyonel davranışlar sergilediğini gündeme getirmiştir. Bu minvalde çalışmamızda; yatırım kavramı yatırım ve yatırımcı türlerinden bahsedilerek, davranışsal finansın temelleri ve tarihsel gelişimine yer verilerek, bireysel yatırımcıların yatırım karar süreçlerinde etkilendikleri bilişsel ve psikolojik önyargılar açıklanmaya çalışılmıştır. Son bölümde alan araştırması yapılarak, 397 bireysel yatırımcıya anket uygulanmış, araştırmada elde edilen bulgulara ulaşmak için SPSS 25.0 programı ve LISREL 8.7 programı kullanılmıştır. Araştırmanın analizleri için %95 güven düzeyi kullanılmış ve aşağıdaki analizler yapılmıştır.
•	Demografik özelliklerin belirlenmesi için frekans ve yüzde analizi yapılmıştır.
•	Ölçeğin güvenirliğinin belirlenmesi iç tutarlığı ölçen cronbach's alpha analizi, madde ölçek korelasyonu yapılmış, geçerliliğin incelenmesi için önce açıklayıcı faktör analizi daha sonra LISREL.87 ile Doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır.
•	Ölçüm araçlarına ait katılımcıların düzeylerinin incelenmesi için betimsel analizlerden ort.±s.s verilmiştir.
•	Verilerin dağılımın incelenmesi için merkezi eğilim ölçülerinden ortalama ve medyan değeri incelenirken ölçüm araçların basıklık-çarpıklık değerleri incelenmiştir.
•	Değişkenler arasındaki ilişki olup olmadığını eğer ilişki varsa bu ilişki kuvveti ve yönünün belirlenmesi için pearson korelasyon analizi yapılmıştır.
•	Ölçümlerden elde edilen düzeylerin demografik değişkenlere göre farkının incelenmesi için iki gruplu demografik değişkenler için bağımsız örneklem t-testi ikiden fazla gruplu demografik değişkenler için ise tek yönlü Anova analizi yapılmıştır.
Anket sonucunda bireysel yatırımcıların, tutuculuk eğilimi, kayıptan kaçınma eğilimi, aşırı güven, muhafazakarlık, aşırı iyimserlik, temsil etme eğilimleri ölçülmüştür.

Abstract:
The field of behavioral finance, which emerged as a result of the combination of scientific fields such as psychology and sociology with the science of finance, has brought to the agenda that the economic person, who is purified from the emotions in traditional finance theories, is actually affected by emotions, thoughts and prejudices and exhibits irrational behaviors in the investment process. In this context, in our study; By mentioning the concept of investment, investment and investor types, the foundations and historical development of behavioral finance, the cognitive and psychological biases that individual investors are affected by in their investment decision processes have been tried to be explained. In the last part, field research was conducted and a survey was applied to 397 individual investors, and SPSS 25.0 program and LISREL 8.7 program were used to reach the findings of the research. 95% confidence level was used for the analysis of the research and the following analyzes were made.
• Frequency and percentage analysis was performed to determine demographic characteristics.
• To determine the reliability of the scale, Cronbach's alpha analysis, which measures internal consistency, and item-scale correlation were performed. To examine the validity, first explanatory factor analysis and then confirmatory factor analysis with LISREL.87 were performed.
• To examine the participants' levels of measurement tools, mean±s.s. was given from descriptive analyses.
• To examine the distribution of the data, the mean and median values of the central tendency measures were examined, while the kurtosis and skewness values of the measurement tools were examined.
• Pearson correlation analysis was performed to determine whether there is a relationship between the variables, and if so, the strength and direction of this relationship.
• To examine the difference between the levels obtained from the measurements according to demographic variables, independent sample t-test was used for demographic variables with two groups, and one-way ANOVA analysis was performed for demographic variables with more than two groups.
As a result of the survey, individual investors' conservatism tendency, loss aversion tendency, overconfidence, conservatism, overoptimism and representation tendencies were measured.