Tüp ligasyonu, bakırlı rahim içi araç veyalevonorgestrelli intrauterin sistemlekontrasepsiyon istemi ile başvuran 35-45 yaşaralığındaki kadınlarda; uygulanankonstrasepsiyon yönteminin menstrüel patern,hemoglobin, pelvik ağrı, vajinal enfeksiyon, cinselfonksiyon, yaşam kalitesi üzerine etkilerininkarşılaştırılması
Tubal ligation, copper intruterine device orwith levonorgestreli intrauterine system35-45 years of age applicant with request for contraceptionin women among the age of: appliedcontraception method's menstrual pattern,hemoglobin, pelvic pain, vaginal infection, sexualeffects on function, quality of lifecomparison
Yazar: GAMZE DOĞAN YANGIR
Danışman: PROF. DR. YUSUF ÜSTÜN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç: Çalışma uzun etkili kontrasepsiyon sağlayan Cu-RİA, LNG-IUS ve BTL yöntemlerinin; menstrüel düzene, kanama süresine, kanama miktarına, hemoglobin değerine, pelvik ağrıya, vajinite, yaşam kalitesine ve cinsel işleve etkilerinin değerlendirmesi ve yöntemlerin birbirleriyle karşılaştırılması amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Gereç ve Yöntem: Prospektif randomize gözlemsel bir çalışmadır. Çalışmamıza Eylül 2022-Eylül 2023 tarihleri arasında kliniğimize başvuran BTL, LNG-IUS, CU-RİA yöntemlerinden biriyle korunmak isteyen 35-45 yaş aralığındaki, her bir kontrasepsiyon yöntemi için 30 kadın, toplam 90 kadın dahil edilmiştir. Katılımcılar yöntem seçimlerine göre üç gruba ayrılmıştır. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri, gebelik, hastalık ve ameliyat öyküleri sorgulandı. Kadınların herhangi bir yöntem uygulanmadan önce ve uygulandıktan 3 ay sonra menstrüel siklus süresi, kanama süresi, menstrüel pitogram şeması kullanılarak menstrüel kan kaybı miktarı, hemoglobin değeri, vizüel ağrı skorlaması (VAS)ile pelvik ağrı skoru, vajinal enfeksiyon varlığı değerlendirildi, FSFI ve SF36 uygulandı.
Bulgular: Grupların sosyodemografik özellikleri benzerdi. Siklus süresi Cu-RİA grubunda kısaldı (p<0.01), LNG-IUS grubunda uzadı (p<0.01). Menstrüel kanama süresi Cu-RİA grubunda uzadı (p<0.01). Kanama miktarı CU-RİA (p<0.01) ve BTL (p<0.025) grubunda arttı. Hb değeri Cu-RİA (p<0.01) ve BTL (p<0.01) grubunda azaldı, LNG-IUS (p<0.05) grubunda arttı. CU-RİA grubunda enfeksiyon sıklığı artmış (p<0.05) bulunmasına rağmen diğer gruplarla kıyaslandığında fark anlamsızdı. VAS skorları CU-RİA grubunda arttı (p<0.05), LNG-IUS grubunda azaldı (p<0.025) ve gruplar arası fark istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0.05). Hiçbir grupta SF-36 genel sağlık algısı puanı değişmedi. Cu-RİA grubunda fiziksel rol kısıtlılığı ve vücut ağrısı puanlarında (p<0.01), LNG-IUS grubunda enerji/zindelik puanında (p<0.025) düşüş izlendi. BTL grubunda fiziksel fonksiyon, fiziksel rol kısıtlılığı, sosyal fonksiyon, duygusal rol kısıtlılığı, mental sağlık, enerji/zindelik ve vücut ağrısı puanlarında istatiksel olarak anlamlı düşüş izlendi (p<0.05). FSFI açısından gruplar arası fark anlamlıydı (p<0.01). Cu-RİA grubunda cinsel uyarılma (p<0.025), lubrikasyon (p<0.01), orgazm (p<0.025), doyum (p<0.05), ağrı (p<0.025) ve toplam FSFI (p<0.025) puanlarında düşüş izlendi. LNG-IUS grubunda cinsel ağrı (p<0.025) ve toplam FSFI (p<0.05) puanlarında artış izlendi. BTL grubunda cinsel istek (p<0.01) ve lubrikasyon (p<0.01) puanlarında istatistiksel olarak anlamlı azalış; cinsel uyarılma (p<0.01), orgazm (p<0.01) ve doyum (p<0.025) puanlarında anlamlı artış izlendi. 
Sonuç: Cu-RİA menstrüel kanamayı arttırdı, hemoglobin değerini düşürdü. BTL menstrüasyon düzenini etkilemedi ancak bir siklusta kaybedilen toplam kan miktarını artırdı ve hemoglobini düşürdü. LNG-IUS menstrüel kan kaybını azalttı ve hemoglobini yükseltti. Sadece Cu-RİA grubunda vajinit arttı. Pelvik ağrı Cu-RİA ile artarken LNG-IUS ile azaldı. BTL yaşam kalitesini diğer yöntemlerden daha fazla etkiledi, 'genel sağlık algısı' dışındaki tüm parametreleri olumsuz etkilediği görüldü. LNG-IUS kullanımı ile sadece 'enerji/zindelik' azaldı. Cu-RİA kullanımıyla 'genel vücut ağrısı' ve 'fiziksel kısıtlılık' arttı. Cinsel fonksiyon yönünden LNG-IUS diğer kontrasepsiyon yöntemlerinden daha avantajlıydı. LNG-IUS ile cinsel ilişki sırasındaki 'ağrı' azaldı ve toplam FSFI puanı arttı. Cu-RİA 'cinsel isteği' etkilemedi ancak diğer tüm parametreleri olumsuz etkiledi. BTL'nin 'cinsel isteği' ve 'lubrikasyonu' azalttığı; 'uyarılmayı',' orgazmı' ve 'cinsel doyumu' artırdığı görüldü. 

Anahtar Kelimeler:	rahim içi kontrasepsiyon, tüp ligasyonu, cinsel fonksiyonu, yaşam kalitesi, FSFI, SF-36

Abstract:
Aim: The aim of the study was to evaluate the effects of Cu-IUD, LNG-IUS and BTL methods providing long-acting contraception on menstrual regularity, bleeding duration, bleeding amount, haemoglobin value, pelvic pain, vaginitis, sexual function and quality of life, and then to compare the methods to determine whether they are superior to each other.
Material and Methods: It is a prospective randomized observational study. A total of 90 women aged between 35-45 years, who applied to our clinic between September 2022 and September 2023 and requested contraception with one of the methods BTL, LNG-IUS, CU-IUD, were included in our study, with 30 women for each contraception method. Participants were divided into three groups according to their method choices. Participants' sociodemographic characteristics, pregnancy, illness, and surgery histories were questioned. Women's menstrual cycle duration, bleeding duration, amount of menstrual blood loss using the menstrual pytogram chart, hemoglobin value, pelvic pain score with a visual comparison scale, presence of vaginal infection were evaluated before and 3 months after any method was applied, and FSFI and SF-36 were applied.
Results: The sociodemographic characteristics of the groups were similar. Cycle duration was shortened in the Cu-IUD group (p<0.01) and prolonged in the LNG-IUS group (p<0.01). The amount of bleeding increased in the CU-IUD (p<0.01) and BTL (p<0.025) groups. Hb value decreased in Cu-IUD (p<0.01) and BTL (p<0.01) and increased in LNG-IUS (p<0.05) group. Although the frequency of infection was found to be increased in the CU-IUD group (p<0.05), the difference was insignificant compared to the other groups. VAS scores increased in the CU-IUD group (p<0.05), decreased in the LNG-IUS group (p<0.025), and the difference between the groups was statistically significant (p<0.05). None of the SF-36 overall health scores changed in any group. There was a decrease in physical role limitation and body pain scores (p<0.01) in the Cu-IUD group and in the energy/vitality score (p<0.025) in the LNG-IUS group. The difference between the groups was significant in terms of FSFI (p<0.01). Sexual arousal (p<0.025), lubrication (p<0.01), orgasm (p<0.025), satisfaction (p<0.01), pain (p<0.025) and total FSFI (p<0.025) scores were decreased in the Cu-IUD group. An increase was observed in sexual pain (p<0.025) and total FSFI (p<0.05) scores in the LNG-IUS group. Statistically significant decrease in sexual desire (p<0.01) and lubrication (p<0.01) scores in the BTL group; A significant increase was observed in sexual arousal (p<0.01), orgasm (p<0.01) and satisfaction (p<0.025) scores.
Conclusion: Cu-IUD increased menstrual bleeding and decreased hemoglobin value. BTL did not affect menstrual patterns, but increased the total amount of blood lost in one cycle and lowered hemoglobin. LNG-IUS reduced menstrual blood loss and increased hemoglobin. Vaginitis increased only in the Cu-IUD group. Pelvic pain increased with Cu-IUD and decreased with LNG-IUS. BTL affected the quality of life more than other methods, and it was seen to negatively affect all parameters except 'general health perceptions'. Only 'vitalite' decreased with the use of LNG-IUS. 'Bodily pain' and 'physical role functioning' increased with the use of Cu-IUD. LNG-IUS was more advantageous than other contraception methods in terms of sexual function. With LNG-IUS, 'pain' during sexual intercourse decreased and the total FSFI score increased. Cu-IUD did not affect 'sexual desire' but negatively affected all other parameters. BTL reduces 'sexual desire' and 'lubrication'; It has been shown to increase 'arousal', 'orgasm' and 'sexual satisfaction'.

Key words:	intrauterine contraception, tubal ligation, Sexual function, Quality of life, FSFI, SF-36