Üstbilişsel inançlar ve algılanan ebeveyn tutumlarının endişe ve obsesif düşünceler üzerindeki etkisinin incelenmesi
The effect of metacognitions and perceived parental attitudes on worry and obsesional thoughts
Yazar: NİMET SERAP GÖRGÜ
Danışman: PROF. DR. EMİNE OYA SORİAS
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba algısı = Parents perception ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Anksiyete bozuklukları = Anxiety disorders ; Kaygı = Anxiety ; Obsessif davranış = Obsessive behavior ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Bu araştırmada, temel amaçlarından biri anksiyete bozukluğunun gelişiminde ve sürmesinde önemli olduğu düşünülen anne baba tutumları ile son zamanlarda ortaya atılmış bir kavram olan üstbilişsel inançları incelemektir. Klinik düzeydeki endişe ve obsesif düşünceleri hangi anne baba tutumlarının ve üstbilişsel inançların yordadığı sorularına cevap aranmıştır. Ayrıca, endişe ve obsesif düşüncelerin anne baba tutumları ile ilişkisinde üstbilişlerin aracı bir rolünün olup olmadığının incelenmesi araştırmanın temel amaçları arasında yer almaktadır.
İlgili amaçlar doğrultusunda, araştırmanın örneklemini anksiyete bozukluğu tanısı almış (OKB-YAB-PB) hasta grubu ve kontrol grubu oluşturmaktadır. Çalışmanın amaçları doğrultusunda, grupları karşılaştırmak için ilk önce varyans analizleri yapılmıştır. Daha sonra, klinik düzeydeki endişe ve obsesif düşünceleri yordayan anne baba tutumları ve üstbilişsel inançları incelemek için çoklu regresyon analizleri yapılmıştır. Son olarak, endişe ve obsesif düşünceler ile anne baba tutumları arasında üstbilişsel inançlarının aracı rolünün olup olmadığını incelemek amacıyla aracı değişken analizleri yapılmıştır. Yapılan analiz sonuçları, üstbilişsel inanç ve anne baba tutumlarının anksiyete bozukluklarının gelişiminde ve/veya sürmesinde önemli bir risk faktörü olabileceğini göstermiştir. Ayrıca,  endişe ve obsesif düşüncelerin anne baba tutumları ile ilişkisinde üstbilişsel inançların aracı bir rolünün olduğu bulunmuştur. Bulgular, ilgili literatür ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
One of the main aims of this study is to investigate the parental attitudes, considered as an important factor in the development and the maintenance of anxiety disorder and metacognitive beliefs which is a recently proposed concept. Worry and obsessional thoughts in clinical level were investigated that which parental attitudes and metacognitive beliefs may play a predictive role. Furthermore, it is included in the main aims of the study whether metacognitions play a mediator role in the relationship between the parental attitudes and worry, obsessional thoughts.
In accordance with the related aims, the sample of the study consists of the patient group which is diagnosed with anxiety disorder (OCD-GAD-PD) and control group. Firstly the variance analyses were performed in order to compare the groups. Then, the multiple regression analysis was applied to examine the parental attitudes which have a predictive role in the development of worry and obsessional thoughts in clinical level. Finally, the mediation analyses were implemented to research whether metacognitions play a mediator role between the parental attitudes and the worry and obsessional thoughts. The results of the analyses indicated that metacognitive beliefs and parental attitudes can be an important risk factor for the development and/or the maintenance of the anxiety disorders. Also, obtained findings showed that metacognitive beliefs play a mediator role in the relation of parental attitudes with worry and obsessional thought. The results were discussed in consideration of the related literature.