Deksmedetomidin-propofol ve fentanil-propofol kombinasyonlarının laringeal maske uygulanmasına etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of dexmedetomidine-propofol versus fentanil-propofol combinations for laryngeal mask airway insertion
Yazar: FİLİZ ÜZÜMCÜGİL
Danışman: PROF.DR. SAADET ÖZGEN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2007
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
ivÖZETÜzümcügil F., Deksmedetomidin-Propofol ve Fentanil-Propofolkombinasyonlarının Laringeal Maske uygulanması üzerine etkilerininkarşılaştırılması, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Anesteziyoloji veReanimasyon Tezi. Ankara 2007.Bugüne kadar laringeal maske havayolu (LMA) yerleştirilmesi için yeterlikoşulları sağlayan anestetik yöntem üzerine birçok çalışma yapılmıştır. Buçalışmada propofol ile birlikte uygulanan fentanil ile deksmedetomidinin LMAyerleştirilmesi üzerine etkilerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. HacettepeÜniversitesi Etik kurul onayı alındıktan sonra sistoskopi uygulanacak;Amerikan Anestezi Topluluğu (ASA) kriterlerine göre grup I-II olan, 26-65 yaşarası, 52 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Premedikasyon yapılmaksızın, 3dakikalık preoksijenizasyonu takiben, Grup 1'e 1Âµg.kg-1 fentanil (10 ml serumfizyolojik (SF) içerisinde) ve Grup 2'ye 1Âµg.kg-1 deksmedetomidin (10 ml SFiçerisinde) 2 dakika içerisinde verilmiştir. 30 saniye sonra anesteziindüksiyonu için 1.5 mg.kg-1 propofol verilmiştir. Anestezi idamesinde, %50oksijen içerisinde %50 N2O ve %1.5 sevofluran kullanılmıştır. Propofolenjeksiyonundan 90 saniye sonra LMA yerleştirilmesi için ilk denemeyapılmıştır. Hastaların apne süreleri ile birlikte solunum sayıları ve sistolik veortalama kan basınçları (SKB,OKB), kalp hızları; bazal, LMA öncesi, LMAsonrası 1. dakika (dk.), 3.dk., 5.dk. ve girişim devam ettiği sürece 5 dakikadabir kaydedilmiştir. LMA yerleşimi sırasında; çene hareketi (1: tamamengevşek, 2: hafif direnç, 3: sıkı fakat açılıyor, 4: kapalı), öksürük veya hareket(1: yok, 2: 1 veya 2 öksürük, 3: >3 öksürük, 4: hareket) ve diğer olaylar(spontan solunum, nefes tutma, ekspiratuar stridor, göz yaşarması)izlenmiştir. Bu parametrelerin her birinden elde edilen skorun <2 olması,`kabul edilebilir koşullar' olarak değerlendirilmiştir. LMA yerleştirilmesindensonraki 5. dakikanın ardından 1 Âµg.kg-1.saat-1 olacak şekilde Grup 1'e SF veGrup 2'ye ise deksmedetomidin infüzyonu başlanmıştır. Grup 1'de apnesayısı ve apne süreleri anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p<0.001). Grup2'de, solunum hızlarının bazale göre arttığı görülmüştür (p<0.001). LMA'nınyerleştirilmesi sırasındaki istenmeyen olaylar açısından iki grup farklıbulunmamıştır. SKB ve OKB'larında bazale göre düşüş Grup 1'de dahayüksek bulunmuştur (SKB:p<0.05, OKB:p<0.01). LMA yerleştirildikten sonraki1. dk.'dan itibaren SKB, OKB ve KH'larının iki grup arasında benzer olduğugörülmüştür. Uyanma süreleri Grup 1'de daha kısa bulunmuştur (p<0.001).Sonuç olarak, 1.5 mg. kg-1 propofol indüksiyonundan 30 sn önce uygulanan 1Âµg. kg-1 deksmedetomidin, aynı şekilde uygulanan 1 Âµg. kg-1 fentanil ilekarşılaştırıldığında; LMA yerleştirilmesi sırasında, solunumsal fonksiyonlarıdaha fazla koruyarak benzer koşullar sağlamıştır.Anahtar Kelimeler: LMA, laringeal maske havayolu, deksmedetomidin,fentanil, propofol

Abstract:
vABSTRACTÜzümcügil F., Comparison of Dexmedetomidine-Propofol versusFentanil-Propofol Combinations for Laryngeal Mask Airway Insertion,Hacettepe University Faculty of Medicine, Anesthesiology andReanimation. Ankara 2007.Many studies have been made to find out the anesthetic managementproviding adequate conditions for laryngeal mask airway (LMA) insertion. Inthis study, we aimed to compare the effects of fentanyl anddexmedetomidine, co-administered with propofol, for LMA insertion. Afterobtaining Hacettepe University Ethical Comitee approval, 52 patients aged26-65 years, American Society of Anesthesiologists (ASA) physical status I-IIwere included to the study. Without any premedication, following 3 minutes ofpreoxygenation, Group 1 received 1Âµg.kg-1 fentanyl (in 10 ml of normal saline(NS)) and Group 2 received 1Âµg.kg-1 dexmedetomidine (in 10 ml of NS) in 2minutes. 30 seconds later, propofol 1.5 mg.kg-1 was administered forinduction. For the maintenance of anesthesia, we used 50% N2O ve 1.5%sevoflurane in oxygen. 90 seconds after propofol injection, first attempt forLMA insertion was made. We recorded, apnea times, respiratory rates,systolic (SBP) and mean blood pressures (MBP), heart rates (HR); baseline,immediately before insertion of LMA, 1. minute, 3. minute and 5. minute afterinsertion, and at 5 minute intervals during operation. We observed; jawmobility (1: fully relaxed, 2: mild resistance, 3: tight but opens, 4: closed),coughing or movement (1: none, 2: 1 or 2 coughs, 3: 3 or more coughs, 4:bucking/movement) and other events such as; spontaneous ventilation,breath holding, expiratory stridor and tearing. In each category; scores <2were accepted `acceptable conditions for LMA insertion?. After the 5. min. ofLMA insertion, Group 1 received NS and Group 2 receiveddexmedetomidine, as an infusion, at a rate of 1 Âµg.kg-1.h-1. Number ofpatients developing apnea and their apnea times were greater in Group 1(p<0.001). Respiratory rates increased in Group 2 compared to baseline(p<0.001). Adverse events during LMA insertion were similar in both groups.The reduction in SBP and MBP compared to baseline, were greater in Group1 than in Group 2 (SBP:p<0.05, MBP:p<0.01). SBPs, MBPs and HRs weresimilar after the 1.min. of LMA insertion. Emergence times were shorter inGroup 1 (p<0.001). As a result, 1 Âµg. kg-1 dexmedetomidine when used 30sec. before 1.5 mg. kg-1 propofol induction, provides successful LMAinsertion comparable to 1 Âµg. kg-1 fentanyl with 1.5 mg. kg-1 propofol, withoutclinically significant effect on respiratory functions.Anahtar Kelimeler: LMA, laryngeal mask airway, dexmedetomidine,fentanyl, propofol