Beşeri sermaye ve ekonomik kalkınma: Türkiye üzerine ekonometrik bir analiz (1960-2002)
Human capital and economic development: An econometric analysis on Turkey (1960-2002)
Yazar: SEVDA GÜMÜŞ
Danışman: DOÇ. DR. EROL ÇAKMAK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Beşeri sermaye = Human capital ; Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Türk ekonomisi = Turkish economy

Özet:
IV ÖZET DOKTORA TEZİ BEŞERİ SERMAYE VE EKONOMİK KALKINMA: Türkiye Üzerine Ekonometrik Bir Analiz (1960-2002) Sevda GÜMÜŞ Danışman : Doç. Dr. Erol ÇAKMAK 2004, Sayfa: 219 Jüri : Doç. Dr. Erol ÇAKMAK (Atatürk Üniv.) : Prof. Dr. Cevat GERNİ (Gebze Yüks. Tekn. Enst.) : Prof. Dr. R. Metin TÜRKO (Atatürk Üniv.) : Prof. Dr. Halil SEYİDOĞLU (Doğuş Üniv.) : Prof. Dr. Muammer YAYLALI (Atatürk Üniv.) Bu çalışmada, beşeri sermayenin ekonomik kalkınma sürecindeki yeri ve önemi incelenmektedir. Bu konuyla ilgili olarak literatürde yer alan başlıca teorik ve uygulamalı çalışmalar, iktisadi faaliyetlere katılan işgücünün bilgi, beceri ve diğer bütün nitelikleri olarak tanımlanan beşeri sermayenin, ekonomik kalkınma üzerindeki çok önemli makroekonomik etkilere sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Türkiye'de beşeri sermayenin ekonomik kalkınma üzerindeki etkisinin araştırılmasında neo-klasik teoriye dayalı yaklaşımlardan biri olan genişletilmiş Cobb- Douglas üretim fonksiyonu esas alınmış ve buna uygun olarak 1960-2002 yılları için Türkiye'de eğitim ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin yönü ve büyüklüğü zaman serisi analizleri kullanılarak incelenmiştir. Bu kısımda geliştirilmiş Granger nedensellik testi sınamalarının yanı sıra ele alman değişkenler arasındaki karşılıklı etkileşimleri ortaya koyan vektör hata düzeltme modeli sistemi ile regresyon analizleri yapılmaktadır. Nedensellik testi sonuçlarına göre, Türkiye'de ekonomik büyümeyi en fazla etkileyen değişken ortaöğretim mezuniyet oranlandır. Vektör hata düzeltme modeli sonuçlan ise, beşeri sermaye indeksinin ekonomik büyüme üzerinde pozitif etkisi olduğunu göstermiştir. Bunun yam sıra beşeri sermaye ile ekonomik büyüme, fiziki sermaye ve işgücü arasında karşılıklı etkileşim olduğu gözlenmiştir. Sonuç olarak, Türkiye açısından beşeri sermaye ile ekonomik kalkınma arasındaki ilişkinin neo-klasik ve içsel beşeri sermaye yaklaşımlarının açıklamalanna paralel olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
V ABSTRACT Ph. D. THESIS HUMAN CAPITAL AND ECONOMIC DEVELOPMENT: An Econometrics Analysis on Turkey (1960-2002) Sevda GÜMÜŞ Supervisor: Assoc. Prof. Dr. Erol ÇAKMAK 2004, Pages: 219 Jury : Assoc. Prof. Dr. Erol ÇAKMAK (Atatürk Univ.) : Prof. Dr. Cevat GERNİ (Gebze High Teen. Inst.) : Prof. Dr. R. Metin TÜRKO (Atatürk Univ.) : Prof. Dr. Halil SEYİDO?LU (Doğuş Univ.) : Prof. Dr. Muammer YAYLALI (Atatürk Univ.) In this study, the importance of human capital in economic development process is studied. M ain theoretical and empirical studies in the relevant literature show that human capital which can be defined as knowledge, skills and all other qualifications of labor employed in the economic activities has very important macroeconomic effects on economic development. In this study, an augmented Cobb-Douglas production function based on neo classical theory is used in investigating the effect of human capital on economic development of Turkey and thus the relationship between education and economic growth in Turkey during the period from 1960 to 2002 is studied through modern time- series analysis. In this section improved Granger causality tests and a system of vector error correction model are employed. According to the results of causality tests, the most important variable effecting economic development is the rates of secondary education. On the other hand, the results of vector error correction model show that the human capital index has a positive effect on economic growth. In addition, it is observed that there is a mutual interaction among human capital, economic growth, physical capital and labor. In conclusion, the study proved that the relationship between human capital and economic growth in Turkey is in confirmity with the neo-classical and endogenous human capital approaches.