Maksim Gorkiy ve Sabahattin Ali'de Toplumsal Gerçekçilik
Social Realism in Maxim Gorky and Sabahattin Ali
Yazar: ERSİN ÇETİNKAYA
Danışman: DOÇ. DR. BAHAR DEMİR
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature ; Karşılaştırmalı Edebiyat = Comparative Literature ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Gorki, Maksim = Gorki, Maksim ; Hikaye = Story ; Karşılaştırmalı edebiyat = Comparative literature ; Rus edebiyatı = Russian literature ; Sabahattin Ali = Sabahattin Ali ; Sosyal gerçeklik = Social realizm ; Türk edebiyatı = Turkish literature

Özet:
Bu tezin amacı, yaşadıkları dönemde mensup oldukları ülkelerin edebiyatlarına damgalarını vuran M.Gorkiy ve Sabahattin Ali'nin öykülerini toplumsal gerçekçilik metodu ışığında karşılaştırmalı olarak incelemektir. Dolayısıyla yazarların öykü sanatları incelenirken bir taraftan da toplumsal gerçekçilik metoduna değinilerek çalışma amacına ulaştırılacaktır.
Çalışmanın Birinci Bölümünde toplumsal gerçekçiliğin ne olduğu çoğunlukla Rusça kaynaklardan incelenmiş, aynı zamanda metodun ortaya çıktığı dönem içerisinde nasıl bir değerlendirme gördüğü detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Bunun dışında toplumsal gerçekçilik metodunun hem Rus edebiyatında hem dünya edebiyatında hem de Türk edebiyatındaki algılanışı ve kullanılışı karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.
Bir yazarın edebi sanatı incelenirken yaşamsal yolculuğu ve edebi hayatı da önemli bir yer tuttuğu için çalışmanın İkinci Bölümünde M.Gorkiy ve Sabahattin Ali'nin edebi yaşamları detaylı bir şekilde incelenmiş, benzer ve farklı noktalar vurgulanarak sonuca varılmıştır. Ayrıca, yazarların dünya görüşleri çerçevesinde sanat anlayışları ve edebi eserlerindeki konu seçimleri ortaya konulmuştur.
Toplumsal gerçekçilik metodu ışığında, M.Gorkiy ve Sabahattin Ali'nin erken dönem sanatından itibaren toplumsal gerçekçiliğin en yoğun olarak görüldüğü öykülerin incelendiği çalışmanın Üçüncü Bölümünde, M.Gorkiy'nin metodun oldukça sık kullanıldığı "İtalya Öyküleri (Сказки об Италии)", Sabahattin Ali'nin ise olgunluk dönemi öyküleri eserlerden alınan örneklerle metodun özellikleri doğrultusunda detaylı bir şekilde analiz edilerek öykülerin benzer ve farklı noktaları gösterilmiştir.

Abstract:
The aim of this thesis is to examine the stories of M. Gorky and Sabahattin Ali who left their mark on the literature of the countries in which they belonged in the light of the method of socialist realism. Therefore, while analyzing the story arts of the writers, on the one hand, the socialist realism method will be addressed and the aim will be achieved.
In the first part of the study, what socialist realism is mostly examined from Russian sources and at the same time it is explained in detail how the method has been evaluated in the period when it emerged. In addition, the perception and use of the method of socialist realism in both Russian literature, world literature and Turkish literature were examined comparatively.
Since the literary art of a writer has an important place in his life journey and his literary life, M. Gorky and Sabahattin Ali's literary experiences have been examined in detail in the second part of the study and similar and different points have been emphasized. In addition, within the framework of the world views of the authors, art approaches and their choice of subjects in literary works are presented.
In the light of the method of socialist realism, M. Gorky and Sabahattin Ali's early art, the most intense socialist realism is examined in the third part of the study, M. Gorky's method is used quite often in the "Tales of Italy", the stories from the period of maturity of Sabahattin Ali were analyzed in detail according to the characteristics of the method with the samples taken from the works and similar and different points of the stories were shown.