Makroekonomik faktörlerin Borsa İstanbul sektör endekslerinin performanslarına etkisi üzerine bir çalışma
A study on the effect of macro economic factors on Borsa Istanbul's sectors' indices' performanses
Yazar: OZAN AVCI
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN KILIÇ
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Endeks = Index ; Getiri = Return ; Makroekonomik faktörler = Macroeconomic factors ; Performans = Performance ; Performans analizi = Performance analysis ; Sektörel analiz = Sectoral analysis ; Sektörel farklılıklar = Sectoral differences ; İMKB = İstanbul Stock Exchange

Özet:
Bu çalışmanın amacı, borsa performansını etkileyen faktörleri sektörel bazda incelemek olarak belirlenmiştir. Çalışma kapsamında belirlenmiş olan makroekonomik değişkenlerin (enflasyon, faiz oranı, büyüme oranı, işsizlik oranı, ticaret dengesi, altın fiyatları ve kur değişimi), seçilmiş olan sektör getiri endeksleri (banka, hizmet, gayrimenkul yatırım ortaklığı, gıda içecek, tekstil deri) üzerindeki etkileri araştırılmıştır. 2007-2015 yılları arasında oluşan yıllık değerler, Türkiye İstatistik Kurumu, Merkez Bankası, Borsa İstanbul ve özel yatırım acentelerinden toplanmış ve bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki ilişkiler ise korelasyon ve regresyon analizleri ile tespit edilmiştir. Her bir bağımlı değişken ayrı ayrı incelenmiş olup; alınan değerlerin hepsi, yıllık değişim oranına çevrilerek aynı türden verilerin analize tabi tutulması sağlanmıştır.Regresyon analizi sonuçlarına göre, tüm sektör getiri endekslerinin negatif veya pozitif olmak üzere bir şekilde makroekonomik değişkenlerden etkilendiği görülmüştür. Özellikle kur değişiminin, tüm sektörlerin getiri endeksleri üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve negatif bir etkisi olduğu bulunmuştur. Kur değişikliklerine benzer bir şekilde,araştırma kapsamında incelenen ve sektör getiri endeksleri üzerinde oldukça önemli etkisi olan bir başka değişken ise büyüme oranıdır. Gerçekten de gayrimenkul yatırım ortaklığı, gıda içecek, banka ve tekstil deri sektörleri getiri endeksleri, büyüme oranı değişkeninden pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde etkilenmektedir. Banka sektörü getiri endeksi, makroekonomik faktörlerden en fazla etkilenen endeks olarak ortaya çıkmıştır. Buna göre, banka sektörü getiri endeksi kur değişiminden negatif, enflasyon oranı ve büyüme oranından ise pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde etkilenmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Borsa, Borsa Performansı, Sektör Getiri Endeksleri, Makro Ekonomik Değişkenler

Abstract:
The objective of this study was to examine the effect of macroeconomic variables on stock market performance. Within the context of this study, effect of chosen macroeconomic factors (inflations, interest rates, GDP growth, unemployment rate, balance of trade, gold prices and exchange rates) on sector indices performances (banks, service, property, food and beverage and textile) were examined. The data were collected for the years of 2007-2015 from TUIK, Turkish Central Bank, Borsa Istanbul and private finance institutions and the results were analysed through correlation and regression analysis. Each and every dependent variable was examined separately. The data collected were converted to "change percentage compared to year earlier" in order to make whole data type equal to each other. Regression analyses showed that there is an effect of macroeconomic variables on all sectors' indices' performances. Specifically, Exchange rate has a significant and negative effect on all sectors' indices' performances. Similar to this finding, GDP growth was also found as having a statistically significant and positive effect on food and beverage, property, banking, and textile sectors' indices' performances. Nevertheless, banking sector was found as the primary sector which affected by the macroeconomic variables. In fact, the sector's index performance is affected positively by the inflation rates and GDP growth while affected negatively by the Exchange rates. 

Key Words: Stock Market, Stock Market Performance, Sector Indices, Macroeconomic Variables