Avrupa Birliği'ne uyum sürecinde bölgesel gelişmişlik farklarının giderilmesine yönelik politikalar: Kayseri alt bölgesi üzerine bir uygulama
Policies towards eliminating the regional disparities in the adaptation period to european union: An application on Kayseri sub-region
Yazar: MELİKE KUM
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ BİLGİNOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Politikası Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Bölgesel kalkınma = Regional development ; Dengeli kalkınma = Balanced development ; Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Kayseri = Kayseri ; Uyum = Adjustment ; Uyum süreci = Adaptation process ; Yatırımlar = Investments

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, Avrupa Birliği'ne uyum sürecinde, bölgesel gelişmişlik farklarının giderilmesi yani bölgelerin birbirlerine yakınsamasının sağlanmasında kullanılan kamu yatırım ve teşvik politikasının Kayseri Alt Bölgesi'ndeki etkilerinin değerlendirilmesidir.Çalışmada ilk olarak Sivas ve Yozgat İlleri'nin TR72 Alt Bölgesi'nin lider ili olan Kayseri'ye, daha sonra Kayseri, Sivas ve Yozgat İlleri'nin Türkiye ortalamasına ve son olarak da söz konusu üç ilin Türkiye'de lider il olarak kabul edilen Kocaeli'ne gelir açısından yakınsayıp yakınsamadığı analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, Sivas ve Yozgat illerinin gelir düzeyi açısından alt bölge lideri olan Kayseri'ye yakınsamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, TR72 Alt Bölgesi'nin bütünüyle ne Türkiye ortalamasına ne de lider il olarak seçilen Kocaeli'ne yakınsadığı görülmüştür. Yakınsama analizlerinin diğer bir sonucu ise iller ve bölgeler arasında ortaya çıkan bu farklılıkların kalıcı olduğu ve uzun dönemde giderilemeyeceğidir. Bölgeler arasında gelir yakınsamasının gerçekleşmemiş olması uygulanan bölgesel iktisadi politikaları sorgular hale getirmiştir.Kamu yatırımları ve teşvik belgeli yatırımlar, bölgesel büyümeyi sağlayarak gelir farklılıklarını giderme yönünde uygulanan temel politika araçlarıdır. Uygulamanın ikinci aşamasında, kamu yatırımları ve teşvik belgeli yatırımların Kayseri Alt Bölgesi'nin büyümesi üzerindeki etkisi incelenmiştir.Sonuçlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde, 1983-2001 döneminde uygulanan kamu yatırım politikasının bölgeler arasındaki gelir yakınsamasına katkı sağlamasa da TR72 Kayseri Alt Bölgesi'ni oluşturan Kayseri, Sivas ve Yozgat illerinin büyümesinde katkı sağladığı ve başarılı olduğu görülmektedir. Sonuçları teşvik politikası açısından değerlendirdiğimizde, özel sektör tarafından gerçekleştirilen teşvik belgeli yatırımların yine bölgeler arasındaki gelir yakınsamasına katkı sağlamasa da, sadece Kayseri'nin büyümesi üzerinde pozitif etkisi olduğu görülmüştür. Kalkınmada öncelikli yöreler içerisinde yer alan Sivas ve Yozgat'ta teşvik belgeli yatırımların illerin büyümesine katkı sağlamamış oluşu, 1983-2001 döneminde bu illere dönük olarak uygulanan teşvik politikasının başarısız olduğunu göstermiştir.

Abstract:
The main objective of this study is to evaluate the impacts of the public investment and the investment incentive policies in Kayseri sub-region in the adaptation process to the European Union where these policies are intended to eliminate the regional development disparities and thus to ensure convergence among regions.In this study, firstly, it is analyzed whether the cities Sivas and Yozgat converges to Kayseri, -Kayseri is the leader in TR72 sub-region- and then whether the cities; Kayseri, Sivas and Yozgat converges to the average of Turkey and finally whether these mentioned cities converge in terms of income to Kocaeli, which is regarded as the leader. In addition, according to the results of convergence analyses, the impacts of public investment expenditures and the incentives on the growth of cities; Kayseri, Sivas and Yozgat in the period, 1983-2001 are evaluated. As a result of the analyses, it is concluded that in terms of income level; the cities, Sivas and Yozgat do not converge to Kayseri, which is the sub-regional leader. Furthermore, it is observed that entire TR72 Sub-region neither converges to the average of Turkey, nor to Kocaeli, which is selected as leader city. Another result of the convergence analyses is that the disparities among the cities and regions are permanent and cannot be eliminated in the long term. Unrealized income convergence among regions has made queries about the regional economic policies being implemented.Public investments and the incentive certified investments are the basic policy instruments implemented in the direction of evaluating regional income disparities by stimulating the growth. In the second stage of the application, the growth effect of public investments and the incentive certified investment in the Sub-region is investigated.When the results evaluated as a whole, in the 1983-2001 period, the implemented public investment policy whether not contribute income convergence between regions, contribute growth in the cities of Kayseri Sub-region and is seen successful. Implemented incentive investments results held by the private sector when evaluated in terms of policy, whether not also contribute income convergence among regions, only has a positive effect on the growth of Kayseri. The result that the certificated investment incentives do not contribute to the growth of cities Sivas and Yozgat in the area of priority regions for development shows the failure of applied investment incentive policies in the 1983-2001 period.