Okul bina kalitesi ve öğretmen motivasyonu arasındaki ilişki
The relationship between school buildings and teacher motivation
Yazar: ÖZGE DÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. SEMİHA ŞAHİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı /  Eğitim Yönetimi ve Denetçiliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Okul binaları, geleceğin tasarımcıları olan çocuklarımızın ve onların yetiştiren öğretmenlerimizin zamanın büyük bir bölümümünü geçirdikleri yaşam alanlarıdır. Önemli toplumsal kurumlardan biri de okullardır. Bu bağlamda eğitsel binaların; dizayn, sağlıklılık, malzemelerin kalitesi, ergonomik nitelikler gibi bina kalite özellikleri, içinde bulunanların motivasyonunu, performansını, davranışlarını ve becerilerini etkilemektedir (Şahin,2023). Motivasyon, bireyi harekete geçiren ve bireyin hedefe yönelik belirli bir şekilde hareket etmesine veya davranmasına neden olan bir güçtür (Hellriegel, Slocum ve Woodman, 2001). Motivasyon, bireyin belirtilen hedeflere ulaşması için isteyerek kendi yeteneklerini sergilemesi ve bireyi yönlendiren içsel dürtüler olarak algılanmaktadır (Kimball ve Nink,2006). Motivasyon, işgörenlerin kendilerine verilen görevlerini etkili bir şekilde yerine getirmelerini sağlayan çalışma ortamlarının, uyarıcıların ve güdülerin yaratılmasıdır (Ryan ve Deci, 2000). Genel bir kavram olarak motivasyon; istek ve arzuları, ihtiyaçları, dürtüleri ve ilgileri kapsayan bir ifade olarak anımlanabilir. Bu araştırmada, okul bina kalitesi ve öğretmen motivasyonu arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. 
Bu doğrultuda araştırma, nicel araştırma desenlerinden ilişkisel tarama deseninde yürütülmüştür. Araştırma, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Balıkesir Ayvalık ve Gömeç ilçelerindeki devlet ilkokullarında görev yapan sınıf öğretmenleri arasından basit seçkisiz ve uygun örnekleme yöntemiyle seçilen toplam 204 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri, araştırmacı tarafından uygulanan yüz yüze görüşme yöntemiyle ve demografik soruların yanı sıra Kaliteli Okul Binaları Ölçeği ve Çok Boyutlu İş Motivasyon Ölçeğini ile toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS v26 programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Araştırmanın sonuçlarına göre;  öğretmenlerin okul bina kalitesine algıları genel olarak orta düzeyde ve motivasyon algıları ise olumlu olarak  tespit edilmiştir. Öğretmenlerin okul binası kalitesine ilişkin algılarının cinsiyetlerine, yaşlarına, hizmet sürelerine ve mevcut okullarındaki hizmet sürelerine göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Bu kapsamda, erkek öğretmenler, 50 yaşından büyük öğretmenler, 20 yıldan fazla hizmet süresi olan ve mevcut okulunda 13 yıldan fazla hizmet süresine sahip öğretmenlerin okul binası kalitesine ilişkin algılarının diğer gruplardaki öğretmenlerden anlamlı olarak daha yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Diğer taraftan, öğretmenlerin motivasyon düzeylerinin söz konusu demografik değişkenlere göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı görülmüştür. Öğretmenlerin okul bina kalitesine ilişkin algılarının motivasyonlarını pozitif yönde ve anlamlı bir şekilde yordadığı tespit edilmiştir. Bunun yanında, okul bina kalitesinin yalnızca fiziksel koşul ve donanım boyutunun öğretmenlerin motivasyonuna katkı sağladığı; okul bina kalitesinin akustik, ışıklandırma ve görüş mesafesi boyutlarının ise öğretmenlerin motivasyonlarını yordamadığı sonuçlarına ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Eğitim, Okul Bina Kalitesi, Motivasyon, Öğretmen Motivasyonu.

Abstract:
This research aimed to examine the relationship between school building quality and teacher motivation. Accordingly, the research was conducted in the relational survey design, one of the quantitative research designs. The research was conducted with a total of 204 participants selected by simple random and convenient sampling method among classroom teachers working in public primary schools in Balıkesir Ayvalık and Gömeç districts in the 2021-2022 academic year. The research data was collected using a survey form prepared online and containing demographic questions as well as the Quality School Buildings Scale and the Multidimensional Work Motivation Scale. The data obtained was analyzed using the SPSS v26 program.
As a result of the analyzes carried out in this direction, it was determined that teachers generally perceived the school buildings to be of "medium" quality and had a "slightly high" level of motivation. As a result of the analyzes carried out in this direction, it was determined that teachers' perceptions of school building quality differ significantly depending on their gender, age, length of service and length of service in their current schools. In this context, it was determined that the school building quality perceptions of teachers who were male, over 50 years old, had more than 20 years of service, and had more than 13 years of service in their current school were significantly higher than teachers in other groups. On the other hand, it was observed that teachers' motivation levels did not differ significantly according to the demographic variables in question. As a result of the analyzes carried out in this direction, it was determined that teachers' perceptions of school building quality positively and significantly predicted their motivation. In addition, it was seen that only the physical condition and equipment aspects of school building quality contribute to teachers' motivation; while the acoustics, lighting and visibility dimensions of school building quality did not predict teachers' motivation.
Keywords: Education, School Building Quality, Motivation, Teacher Motivation