Turunçgil bahçelerindeki yabancı otlar ve bazı bitkilerin ekolojik faktörlere tepkileri
Weeds in citrus orchars and effects of ecological factors on some plants
Yazar: ŞERİFE GÜNDÜZ
Danışman: PROF. DR. NEZİHİ UYGUR ; DOÇ. DR. ULRİCH KERSTİNG
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada Kuzey Kıbrıs Turunçgil Bahçelerinde, üründe kalitatif ve kantitatif azalmalarasebep olan yabancı otlar saptanıp, bunlar içerisinde ekolojik bir faktörün (rölyef, toprak pH'sı, toprakkireçliliği, katyon değişim kapasitesi veya toprak tekstürü) göstergesi olabilecek türler araştırılmıştır.Turunçgil bahçelerinde 28 bitki familyasına ait 71 adet yabancı ot türü bulunmuşur. RastlamaSıklığı %10'un üzerinde bulunan 21 adet yabancı ot türünün, çalışmanın amacı olan hangi ekolojikfaktörün göstergesi olabilecekleri araştırıldığında; Sonchus oleraceus L. ve Silybum marianum (L.)Gaertner orta, fazla ve çok fazla kireçli turunçgil bahçelerinin göstergesi olarak saptanmışlardır.Ayrıca Lepidium sativum L. ssp. sativum (küçük tere) Spinacia oleraceae L. (ıspanak)Raphanus sativus L. var. niger (turp) ve Lactuca sativa convar. sativa (marul) plastik potlar içerisinde12, 14 ve 17 numaralı Eski Bakır İşletmesi (CMC-Cyprus Mining Corporation) atık havuzlarındanalınan sular ile sulanarak yetiştirilmiş ve ağır metaller karşısındaki akümülasyon özellikleriaraştırılmıştır.Araştırmalar sonucunda bitkilerin tümü yetiştikleri topraklardaki ağır metalkonsantrasyonunun göstergesi olmuşlar, ağır metal konsantrasyonunun artışına akümülasyon artışıylakarşılık vermişlerdir.Üzerinde çalışılan 10 elementten Arsenik (As), Kadminyum (Cd), Demir (Fe) ve Kurşun(Pb)'un bitkiler tarafından metabolik ihtiyaçlarından fazla akümüle edildiği ortaya çıkmıştır.Araştırmalarda kullanılan bitkiler diğer araştırmacılar tarafından belirlenen metal hiper akümülasyonsınırlarına ulaşamamış olmalarına karşın daha önce Arsenik (As) ve Demir (Fe) için hiper akümülatörbir bitki belirlenmemesi de dikkate alınarak araştırmada kullanılan bitkilerden ıspanağın Arsenik veKurşun, küçük terenin Kurşun ve marulun da Arsenik remediasyonu için uygun olduklarıbelirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Yabancı otlar, İndikatör bitki, Çevre, Kireç, Ağır metallerI

Abstract:
Weeds causing qualitative and quantitative yield reductions in citrus orchards in the TurkishRepublic of Northern Cyprus were determined. The effect of ecological and environmental factorssuch as relief, soil pH, lime contents of the soil, cation exchange capacity of the soil, and soil structureon these weeds have been studied.The survey resulted in 71 weed species representing 28 families in citrus orchards. Of these21 weed species displayed a frequency of more than 10 per cent. Only the lime content of the soil hadan major effect on the distribution of weeds, while all other ecological factors studied, showed no orlittle effects. Sonchus oleraceae L. and Silybum marianum (L.) Gaertner were more common on soilswith medium to very high lime contents and thus, are indicator plants for lime contents in soil.Furthermore, the capability of heavy metal accumulation in potted Lepidum sativum L. spp.sativum (cress), Spinacia oleraceae L. (spinach), Raphanus sativus L. var. niger (radish), and Lactucasativa L. convar. sativa (lettuce) was investigated. To do so, soils in pots were contaminated byirrigating plants with water obtained from tailing ponds (#12, 14, and 17) of a copper mine at theCyprus Mining Corporation (CMC).The results showed a linear relationship between the accumulation of heavy metals in planttissues and the concentration of heavy metals in soils. Out of the ten elements studied, Arsenic (As),Cadmium (Cd), Iron (Fe), and Lead (Pb) had been accumulated more than that of found in plantsunder normal conditions. Hyper accumulation of heavy metals had been previously reported forCadmium and Iron; however, the experimental plants did not reach reported levels. Hyperaccumulation of arsenic and Lead has not been mentioned in previous studies. Thus, the increasedaccumulation in plant tissues suggests that spinach may be used for phytoremediation of soilcontaminated with both Arsenic and Lead, cress for soil contaminated with Lead and lettuce for soilcontaminated with Arsenic.Key Words: Weeds, Indicator plant, Environment, Lime, Heavy metalsII