Çevre bilinci ve Eko-kent planlaması: Gölbaşı Özel Çevre Koruma Bölgesi örneği
Environmental consciousness and Eco-city planning: Case of Gölbaşı Special Environmental Protection Area
Yazar: SEÇİL GÜL MEYDAN YILDIZ
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL MENGİ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Ekokent = Eco-city ; Gölbaşı Özel Çevre Koruma bölgesi = Gölbaşı Specially Protected Area ; Sürdürülebilir kentleşme = Sustainable urbanization ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Çevre bilinci = Environmental consciousness

Özet:
Sanayileşme, teknolojik gelişme, hızlı nüfus artışı, ekonomik rekabet, düzensiz kentleşme, kentsel rant ve arsa spekülasyonu gibi birçok etkenin uzun yıllardan beri zemin hazırladığı çevresel sorunlara yönelik çözüm arayışları 1960'lı yıllarda başlamıştır. Türkiye'de 1980'li yıllarda başlayan çevre odaklı kentsel gelişme politikası; uluslararası sözleşmeler, sivil toplum kuruluşlarının çalışmaları ve bu gelişmelerin ulusal mevzuatta yer almasıyla önem kazanmıştır.
Doğal kaynakların korunması ve çevre kirliliğinin önlenmesi için ortaya konulan yasal ve yönetsel düzenlemeler eko-kent planlamasının uygulanmasına destek olan gelişmelerdir. Çevre bilinci, ekolojik düşünce sistemini oluşturan bir bakış açısıdır. Akılcı ve sürdürülebilir kaynak kullanımının kentsel çevreye aktarılmasını ifade eden eko-kent planlaması köklü bir tarihe sahiptir. Eko-kent, 19. yüzyıldan itibaren süregelen ütopyalardan 20. yüzyılın teknolojik kentlerine kadar ekonomi ve ekoloji dengesi kurmaya çalışan çevreci akımların ve uluslararası çalışmaların bir yansımasıdır. 
Temelleri tarım toplumuna dayanan, 20. yüzyılda kuramlaşan ve sürdürülebilirlik kavramıyla küresel düzeyde önem kazanan eko-kent, günün koşullarına göre değişen ve teknolojik ilerlemelere göre çeşitlenen koruma odaklı bir kent modelidir. Gölbaşı Özel Çevre Koruma Bölgesi sınırları içinde yer alan Mogan ve Eymir Gölleri plansız ve ekolojik ilkelerden uzak bir kentleşmenin yol açtığı çevresel sorunlar nedeniyle yok olma tehlikesi altındadır. Özel Çevre Koruma Bölgesi'nde uygulanması gerekli olan koruma politikalarının eko-kent özellikleriyle bütünleştirilmesi sürdürülebilir kentsel gelişmeyi sağlayacaktır.



Anahtar Kelimeler: Eko-Kent, Çevre Bilinci, Sürdürülebilirlik, Planlama, Özel Çevre Koruma Bölgesi.

Abstract:
The search for the solutions regarding the environmental problems have began in 1960s for which various factors such as industrialization, technological development, rapid population growth, economic competition, unplanned urbanization, urban rent and land speculation etc. have paved the way for many years. Environment-led urban development policy which has come into play in Turkey in 1980s; has become crucial with the international contracts, the studies of nongovernmental organizations and the inclusion of these developments in the national legislation. 
The legal and administrative regulations which have been set forth for protecting the natural sources and preventing the environmental pollution, are developments supporting the application of eco-city planning. Environmental consciousness is a point of view which forms the ecologic system of thought. Eco-city planning which refers to the transfer of the rational and sustainable use of sources to the environment, has a longstanding history. Eco-city is a reflection of the environmentalist approaches and international studies which have been trying to balance economy and ecology from the ongoing utopias since 19th century to technological cities of 20th century. 
Having grounded on agricultural society, theorized in 20th century and gained importance at the global level with the sustainability concept; eco-city is a protection based urban model changing according to the conditions of the day and diversifying according to the technological developments. Mogan and Eymir Lakes, located within the boundaries of Gölbaşı Special Environmental Protection Area, are in danger of extinction because of the environmental problems caused by an unplanned urbanization far from ecological principles. The integration of the protection polices, which are required to be applied in the Special Environmental Protection Area, with the eco-city characteristics will provide a sustainable urban development.



Key Words: Eco-City, Environmental Consciousness, Sustainability, Planning,Special Environmental Protection Area.