Hava kalitesinin çocuk yaş grubundaki solunum sistemi hastalıkları ile ilişkisi
Relationship of air quality with respiratory system diseases in chi̇ldren's age group
Yazar: ZEYNEP ÖZKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLGEHAN AÇIKGÖZ
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Astım = Asthma ; Bronşit = Bronchitis ; Halk sağlığı = Public health ; Hava = Air ; Hava kalitesi = Air quality ; Hava kirliliği = Air pollution ; Solunum sistemi = Respiratory system ; Çocuk sağlığı = Child health ; Çocuklar = Children

Özet:
Hava kirliliği, düşük, orta ve yüksek gelirli ülkelerdeki herkesi etkileyen ölümlere ve
hastalıklara yol açan önlenebilir bir çevresel faktördür. Küresel olarak 2016 yılında
4,2 milyon ölüm dış ortam hava kirliliğine atfedilmektedir. Türkiye'de hava
kirleticilerinin 2009-2019 yılları arasında ortalama %3,5 artış gözlenmiş, en çok
ölüm ve hastalığa sebep olan risk faktörü sıralamasında hava kirliliği 2009 da
6.sıradayken, 2019'da 5.sıraya yükselmiştir. Hava kirliliği tüm yaş gruplarını
etkileyen bir çevresel faktör olmasına karşın, çocuk yaş grubu hava kirliliği ile ilgili
hastalıkların dağılımından daha fazla etkilenmektedir. Buna ek olarak kirli havanın
yol açtığı sağlık sorunları çocuk yaş grubunda daha ağır seyretmektedir. Temiz hava
solumanın önemi giderek daha fazla anlaşılsa da, hava kirliliğinin oluşturduğu sağlık
yükü de tüm yaş gruplarında ve özellikle çocuklarda giderek artmaktadır.
Bu çalışmanın amacı Zonguldak ilinde, 2019-2020 yılındaki hava kalitesi ölçüm
verileri ile 2. ve 3. basamak hastanelere, solunum sistemi hastalıklarından astım,
bronşit (akut veya kronik), akut bronşiolit tanılarıyla yapılan 18 yaş altı başvuruların
ilişkisini değerlendirmektir.
Bu ekolojik çalışmada, 2019-2020 yılında Zonguldak merkez ilçede bulunan 2
hastanenin kayıtları incelenmiştir. Bu hastanelerde ICD-10 tanı kodlarından J20-
J20.9 (akut bronşit), J21-J21.9 (akut bronşiolit), J40 (bronşit akut veya kronik), J45-
J45.9 (astım) herhangi birini alan 18 yaş altı tüm başvurular (n:14100)
değerlendirilmiştir. Bununla beraber hava kirliliği parametrelerinden PM₁₀, PM₂.₅,
CO, SO₂, NO₂ ve O₃ parametreleri T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın Hava
Kalitesi İzleme İstasyonları Web Sitesi'nden alınmıştır. Hastane başvuruları ile hava 
iii
kirliliği parametreleri arasındaki ilişkileri açıklamak için korelasyon analizleri
yapılmıştır.
Hava kirliliği parametrelerinden, PM10 için ortalama 68,9±32μg/m³ ile mart ayında
en yüksek, 30,9±6,9μg/m³ ile temmuz ayında en düşük değerler kaydedilmiştir.
PM2.5 için ortalama 40,5±12,2μg/m³ ile Kasım ayı en yüksek, 12,5±2,3μg/m³ile
Temmuz ayında en düşük değerler kaydedilmiştir. SO2 için ortalama 25,1±10,1μg/m³
ile Aralık ayında en yüksek, 2,8±1,1μg/m³ ile Haziran ayında en düşük değerler
görülmüştür. CO için ortalama 1129,5±481,1μg/m³ile aralık ayı en yüksek,
379,6±95,3μg/m³ ile Temmuz ayında en düşük değerler kaydedilmiştir. NO2 için
ortalama 30,5±6,1μg/m³ile Kasım ayı en yüksek, 17,5±4,1μg/m³ ile Agustus ayında
en düşük değerler kaydedilmiştir. O₃ için ortalama 55 ±9,1μg/m³ ile Temmuz ayı en
yüksek, 23,3±12,2μg/m³ ile Aralık ayında en düşük değerler kaydedilmiştir. Hastane
başvurularının mevsimlere göre farklılık gösterdiği; kış aylarındaki başvuruların, yaz
aylarındakine göre daha fazla olduğu izlenmiştir. En yüksek başvurunun %19,1 ile
Ocak ayında, en düşük başvuru da %0,8 ile Mayıs ayında izlenmiştir. Günlük toplam
hastane başvuru sayıları ile günlük hava kirliliği parametrelerinden PM10, PM2.5, CO,
SO2, NO2 arasında pozitif yönlü ve O₃ parametre ortalaması ile de negatif yönlü ve
istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır.
Zonguldak'tahava kirliliği parametrelerinin yüksek olduğu dönemlerde çocukluk
çağı solunum sistemi hastalıklarının da yüksek sayılarda görüldüğü saptanmıştır.
Hava kirliliği ilişkili hastalıkların önlenmesi ve solunum yolu şikayetlerinin azalması
için, hava kirliliğinin kontrol edilmesi, ulusal ve uluslararası belirlenmiş sınır
değerlere uyulması önemlidir.
Anahtar Kelimeler: Akut Bronşit, Astım, Çocuk Sağlığı, Hava Kirliliği, Halk Sağlığı

Abstract:
Airpollution is a preventable environmental factor leading to deaths and Diseases
affecting everyone in low, middle and high in come countries. Globally, 4.2 million
deaths are attributed to out door air pollution in 2016. Air pollution parameters in
Turkey increased by 3.5% on average between 2009 and 2019. In other words, while
air pollution was in the 6th place in 2009 in the ranking of the risk factors that cause
the most deaths and diseases in Turkey, it rose to the 5th place in 2019. Although air
pollution is an environmental factor that affect sallage groups, the child age group is
more affected by the distribution of air pollution-related diseases. However, health
problems caused by polluted air are more severe in the child age group. Although the
importance of breathing in fresh air is increasingly understood, the health burden of
air pollution is also increasing in allage groups and especially in children.
The aim of this study is to evaluate there lationship between the air Quality
measurement data of 2019-2020 in Zonguldak and the admissions under the age of
18 to the second and third level hospitals with the diagnosis of asthma, bronchit
(acute or chronic) and acute bronchiolitis.
In this ecological study, there cords of 2 hospitals in the central district of Zonguldak
in 2019-2020 were examined. In these hospitals, all under 18 years old who received
any of the ICD-10 diagnostic codes J20-J20.9 (acute bronchitis), J21-J21.9 (acute
bronchiolitis), J40 (bronchit acute or kronic), J45-J45.9 (asthma) applications (n:
14100) were evaluated. However, among the air pollution parameters PM10, PM2.5,
CO, SO2, NO2 ve O3 parameters T.C. Taken from the Air Quality Monitoring
Stations Website of the Ministry of Environment and Urbanization Correlation
analyzes were conducted to explain there lation ships between hospital admissions
v
and air pollution parameters. p<0.05 was determined as the Statistical significance
level.
Among the air pollution parameters, the highest values were recorded for PM10 with
an average of 68.9 ± 32 μg/m³ in March and the lowest values with 30.9 ± 6.9 μg/m³
in July. For PM2.5, the highest values were recorded in November with an average of
40.5 ± 12.2 μg/m³ and the lowest values in July with 12.5 ± 2.3 μg/m³. For SO2, the
highest values were observed in December with an average of 25.1 ± 10.1 μg/m³ and
the lowest values were observed in June with 2.8 ± 1.1 μg/m³. For CO, the highest
values were recorded in December with an average of 1129.5 ± 481.1 μg/m³ and the
lowest values in July with 379.6 ± 95.3 μg/m³. For NO2, the highest values were
recorded in November with an average of 30.5 ± 6.1 μg/m³ and the lowest values in
Augustus with 17.5 ± 4.1 μg/m³. For O₃, an average of 55 ± 9.1 μg/m³ was the
highest in July, and the lowest in December with 23.3 ± 12.2 μg/m³. Hospital
applications differ according to the seasons; It has been observed that applications in
the winter months are higher than in the summer months. The highest number of
applications was observed in January with 19.1% and the lowest application was
observed in May with 0.8% .A positive significant relationship was found between
the daily total number of hospital admissions and the daily air pollution parameters
PM10, PM2.5, CO, SO2, NO2. Negative and statistically significant correlation was
found with the mean and O₃ parameter.
It has been found that childhood respiratory system Diseases are also seen in high
numbers in periods when air pollution parameters are high in Zonguldak. It is
important to control air pollution and to comply with national and international limit
values in order to prevent air pollution-related Diseases and reduce respiratory tract
complaints.
Keywords: Acute Bronchitis, Asthma, Child Health, Air Pollution, Public Health