Finansal içerme: Türkiye'de finansal erişim üzerine bir model uygulaması
Financial inclusion: A model application in Turkey about financial access
Yazar: ŞULE KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. AHMET İNCEKARA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Finans = Finance ; Finansal erişim = Financial access ; Finansal içerme = Financial inclusion ; Finansal okuryazarlık = Financial literacy ; Finansal sistem = Financial system ; Tüketiciler = Consumers ; Tüketicinin korunması = Consumer protection

Özet:
Finansal sistemin gelişmişliği ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiye yönelik bugüne kadar sayısız araştırma yapılmıştır. Gerek uygulamada gerekse akademik çalışmalarda, finansal sistemin derinliği ve etkinliğine büyük önem atfedilirken, finansal içerme konusu üzerinde yeterince durulmamıştır. 2008 yılı küresel finansal krizi finansal sistemin istikrarlı bir şekilde gelişebilmesi açısından finansal içermenin taşıdığı önemin anlaşılmasına neden olmuş, uluslararası platformda öncelikli konular arasına finansal içermenin de dahil edilmesiyle, ülkemizin de aralarında bulunduğu pek çok ülke finansal içermenin artırılmasına yönelik strateji ve eylem planlarını uygulamaya koymuşlardır.
Çalışmada öncelikle finansal içermenin bileşenlerini oluşturan finansal erişim, finansal okuryazarlık ve finansal tüketicilerin korunması kavramlarına yönelik teorik bilgiler çerçevesinde finansal içermenin, finansal sistemin gelişimi üzerindeki etkisi analiz edilmiştir. Finansal içerme seviyesinin ölçülmesiyle ilgili olarak karşılaşılan en önemli sorun, standart ölçüm mekanizmalarının bulunmamasıdır. Finansal erişimle ilgili yapılan çalışmalarda ise sağlıklı bir analiz yapılmasını sağlayabilecek yeterlikte verilere ulaşılamaması, finansal erişimle ilgili bir takım göstergelerin yaratılması zorunluluğunu doğurmuştur.  
Finansal içermenin geliştirilebilmesi için uygulanacak politika ve stratejilerin belirlenmesi ve etkin bir düzeyde uygulanabilmesi için öncelikle finansal içerme düzeyinin ölçülmesine ihtiyaç vardır. Çalışmada ülkemizin finansal içerme seviyesi küresel ve bölgesel karşılaştırmalarla incelenmiş, finansal sistemin arz taraflı verileriyle oluşturulan göstergelerle finansal erişim seviyesi ölçülmüştür. Ardından, Türkiye'de finansal erişimin belirleyicileri üzerine bir model çalışması yapılmıştır. Model çalışmasından ortaya çıkan en önemli sonuç, banka şube sayısı ve istihdam oranında meydana gelen artışların finansal erişimi artırıcı etkisi bulunurken, gelir düzeyindeki artışın finansal erişimi azaltıcı etkisinin bulunmasıdır.

Abstract:
The numerous researches have been made about the economical growth and the advances of the financial system. In practice and academic studies, the depth of financial system and its activities had a huge place among people, yet financial inclusion didn't have much importance. The global financial crisis of the year 2008 caused the understanding of the importance of financial inclusion about the stable improvement of the financial system. As financial inclusion has been added to the topics of priority in international platform, many countries including ours have made strategical and action plans about financial inclusion applicable. 
Firstly, theoretical information about financial access, financial literacy and financial consumer protection which creates the components of financial inclusion has been analyzed for the effects on the development of financial system. The biggest issue about the measuring of the level of financial inclusion is that, there is no standard measuring mechanism. Also there is not enough data to make a healthy analyze in financial access, it has been an obligation to create some indicators.
Primarily, it is necessary to measure the degree of financial inclusion in order to improve it by detemining which policy and strategy should be carried out and to do this in an efficient degree, it is a must to measure the level of financial inclusion. In the study, the level of our country's financial inclusion has been examined with comparison, global and regional, also the indicators created by the offering side of the datas allowed the measuring of the financial access of the financial system.  After that, there has been a model work made on the determinants of the financial access in Turkey. The most important result of the analysis is, that the increase in the amount of banks branches and the ratio of employment has a booster effect on financial access, yet the increase in the level of income has a detractive effect on it.