Almanya örneğinde Avrupa ülkelerine işgücü göçünün Türkiye ekonomisine etkileri
The effects of labor migration to European countries on the Turkish economy in the case of Germany
Yazar: BİLGE KARBİ
Danışman: PROF. DR. MUZAFFER DARTAN
Marmara Üniversitesi / Avrupa Araştırmaları Enstitüsü /  Avrupa Birliği İktisadı ve İşletme Anabilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics ; Tarih = History ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Türk işçileri = Turkish workers ; İş gücü göçü = Labour migration ; İşçi göçü = Worker migration

Özet:
Almanya'ya 1961 yılında başlayan işçi göçü günümüzü etkilemeye devam etmektedir. 1961-1974 arasında gidenler birinci nesil olarak anılmaktadır. Zaman içerisinde Türkiye'ye dönenler olduğu gibi Almanya'da kalıp orada kendilerine yeni bir hayat kuranlar da oldu. Günümüzde Almanya'da dördüncü nesil yaşamaktadır. Almanya'ya entegre olma konusunda çok daha esnekler, sosyal haklara sahipler. Bu çalışma, süreci daha iyi anlayabilmek adına birinci nesle odaklanmaktadır. Göçün temel nedeni ekonomiktir. Türkiye'nin söz konusu dönemde iki temel yapısal sorunu vardı. Bunlar işsizlik ve döviz geliri yetersizliğidir. 1961 tarihli "Türkiye ile Federal Almanya Arasında İş Anlaşması" adını taşıyan anlaşmanın bu iki soruna çare olması öngörülmüştür. Çalışmanın konusu birinci kuşak işçi göçünden Türkiye'nin ve Almanya'nın ekonomik açıdan beklentileri ve iki devletin ilişkilerinin süreçten nasıl etkilendiğidir. Çalışmada amaçlanan işçi göçünün bu beklentileri ne ölçüde karşıladığını ortaya çıkarmaktır. Türkiye'deki yetkililer bu sorunlara çözüm olarak işçi dövizlerinin yurda aktarılması için uğramışlar ve bunun yanında işçilerin kurmak istedikleri şirketleri de desteklemeye çalışmışlardır. Ancak bu çalışmada ortaya konulduğu gibi beklentiler yeterince gerçekleşmemiştir. İşçi dövizlerinden gelir sağlansa da konjonktürel gelişmeler döviz akışını engellemiştir. Buna ek olarak dövizler cari açıktan yaşanan sıkıntıları engellemek için kullanılmıştır. İşçi şirketlerinin ömrüyse uzun ömürlü olamamıştır. Beklentilerin gerçekleşmemesinin diğer bir nedeni de Türkiye'nin göçü yeterince iyi organize edememesidir. İşçi göçü Türkiye-Almanya ilişkilerini olumlu etkilemiş ve iki devlet arasındaki ekonomik ilişkiler gelişmiştir. Almanya turizm ve sanayi alanlarında Türkiye'ye yatırım yapmıştır.

Abstract:
The labor migration to Germany, which started in 1961, continues to affect today. Those who left between 1961-1974 are referred to as the first generation. Over time, there were those who returned to Turkey, as well as those who stayed in Germany and built a new life for themselves. Today, the fourth generation lives in Germany. They are much more flexible in integrating into Germany and have social rights. This study is about the first generation to understand the process better. The main reason for migration is economic. Turkey had two main structural problems in that period. These were unemployment and lack of foreign exchange earnings. The 1961 "Labor Agreement between Turkey and the Federal Republic of Germany" was envisaged as a remedy for these two problems. The subject of the study is Turkey's economic expectations from the first-generation labor migration. The aim of the study is to reveal to what extent labor migration met these expectations and how Turkey managed the process. As a solution to these problems, the authorities in Turkey have tried to repatriate remittances and have also tried to support the companies that workers wanted to establish. However, as this study reveals, expectations have not been realized sufficiently. Although remittances provided income, cyclical developments prevented the flow of foreign exchange. In addition, remittances were used to prevent the current account deficit problems. The lifespan of the remittance companies was not long-lasting. Another reason for the unfulfilled expectations was Turkey's failure to organize the migration well enough. Labor migration had a positive impact on Turkey-Germany relations. Economic relations between the two states improved. Germany invested in Turkey in tourism and industry.