Koçer (Kürt göçebe) kadınlarının sosyal konumu ( Siirt ili örneği)
Social position of Koçer (Kurdi̇sh nomads) womens (the case of Si̇i̇rt)
Yazar: FATİME DAĞ
Danışman: PROF. DR. MAHMUT ATAY ; DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE MERMUTLU
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Göçebeler = Nomads ; Göçebelik = Nomadic life ; Kadınlar = Women ; Koçer = Koçer ; Kürtler = Kurdish ; Siirt = Siirt ; Sosyal antropoloji = Social anthropology ; Topluluklar sosyolojisi = Sociology of community ; Toplumsal konum = Social status

Özet:
Bu çalışmada, Siirt'te bulunan Koçer (Kürt göçebe) aşiretlerine mensup kadınların sosyal konumu tartışılmaktadır. Geleneksel geniş aileden müteşekkil olan Koçer aşiretlerinde ataerkil sistem ve göçebe yaşam tarzı, Koçer kadınının konumunun 'ne' olduğuna ve 'nasıl' oluştuğuna dair temel parametreleri belirlemektedir. Nitel araştırma modellerinden durum çalışması stratejisinin kullanıldığı çalışmada, altmış üç kadın ve dokuz erkek olmak üzere yetmiş iki katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiş ve veriler, kodlama işlemine tabi tutularak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda Koçer kadınlarının kadınlık yazgılarındaki çocukluk ve genç kızlık, eş, gelin, anne ve kaynana rolleriyle bağlantılı olarak toplumda bir konum edindikleri görülmüştür. Koçer kadınlarının özellikle çocuk gelin olmaları ve bu doğrultudaki gelinlik tecrübeleri, kadınlık yazgılarında bir kırılma noktası olarak değerlendirilmiştir.  Bir otorite olarak göreceğimiz kaynana konumu ise Koçer kadınlarının, varlıklarının anlam kazandığı ikinci ve diğerinin aksine olumlu bir kırılma noktası olduğu görülmüştür. Ayrıca ataerkil kültürün ve bir yaşam tarzı olarak göçebeliğin Koçer kadının sosyal konumunun inşasında oldukça belirleyici bir rol oynadığı sonucu ortaya çıkmıştır.
Anahtar Kelimeler: Koçer, Kürt ve göçebe kadın, ataerkil sistem, göçebelik, aşiret, evlilik, Siirt.

Abstract:
In this study, social status of women belonging to Koçer (Kurdish nomad) tribes in Siirt is investigated. Patriarchal system determines the practices of daily life in the Koçer tribes which are composed of traditional extended families. Especially marriage patterns in the Koçer tribes determine basic parameters regarding 'what' position the Koçer women have and 'how' it is formed. In this sense, marriage patterns provide an insight to the study in determining the social position of the Koçer women In the study using the case study strategy, one of the qualitative research methods, semi-structured interviews were conducted with seventy-two participants, sixty-three females and nine males, and the data were analyzed by coding. As a result of the study, it was observed that the Koçer women had gained a place in society in relation with their roles as children, young girls, wives, daughter-in-laws, mothers and mother-in-laws in their womanhood destiny. Bridal experiences of the Koçer women especially as child brides were evaluated as a breaking point in their womanhood destiny. The position of mother-in-laws which may be considered an authority, on the other hand, was observed to be a second and positive breaking point for the Koçer women giving a meaning to their existence in contrast with the other one. In addition, it was concluded that the patriarchal culture and nomadism as a lifestyle played a highly determinant role in building the social position of the Koçer women. 
Keywords: Koçer, Kurdish and nomad women, patriarchal system, nomadism, social position, tribe, marriage, Siirt.