Maternal dönemde kafeterya diyeti ve taurin suplementasyonunun laktasyon sonundaki bazı plazma parametrelerine etkisi
The effects of maternal cafeteria diet and taurine supplementation on plasma parameters at the end of lactation
Yazar: TUĞBA ALKAN TUĞ
Danışman: DOÇ. DR. ASLI AKYOL MUTLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Amino asitler = Amino acids ; Diyet = Diet ; Enzime bağlı immünosorbent testi = Enzyme-linked immunosorbent assay ; Gebelik = Pregnancy ; Laktasyon = Lactation ; Obezite = Obesity ; Taurin = Taurine

Özet:
Bu çalışmanın amacı kafeterya diyetinin gebeliğe adaptasyon ile lastasyon dönemi sonundaki plazma glikoz, toplam kolesterol, trigliserit, insülin düzeyleri ve serbest amino asit profili üzerine etkileri ile taurin suplementasyonuyla bu etkilerin hangi yönde değişeceğinin belirlenmesidir. Yirmi yedi adet dişi Wistar sıçan randomize olarak dört gruba ayrılmıştır. Gebelik öncesi (8 hafta) ve maternal dönemde kontrol grubu (CON, n=6) ve taurin grubu (CONT, n=7) standart yemle, kafeterya grubu (CAF, n=7) ve kafeterya+taurin grubu (CAFT, n=7) standart yem ve kafeterya diyetiyle beslenmiştir. CONT ve CAFT gruplarının içme suyuna % 1,5w/v oranında taurin eklenmiştir. Sıçanların vücut ağırlığı ve besin tüketimleri günlük olarak kaydedilmiştir. Plazma glikoz, toplam kolesterol, trigliserit, insülin düzeyleri ELISA yöntemiyle, plazma serbest amino asit profili ise EZ: faast amino asit kiti kullanılarak gaz kromotografi cihazı ile belirlenmiştir. CAF ve CAFT gruplarının vücut ağırlıklarının gebelik öncesi ve gebelik dönemlerinde CON grubuna göre daha yüksek olduğu saptanmıştır (gebelik öncesi; diyet etkisi: p<0,001, hafta etkisi: p<0,001, etkileşim: p>0,05; gebelik; diyet etkisi: p<0,05, hafta etkisi: p<0,001, etkileşim: p>0,05). CAF ve CAFT gruplarının CON grubuna kıyasla çalışma süresince daha az besin aldığı görülmüştür (gebelik öncesi; diyet etkisi: p<0,001, hafta etkisi: p<0,001, etkileşim p<0,001, gebelik; diyet etkisi: p<0,001, hafta etkisi: p<0,05, etkileşim: p>0,05; laktasyon; diyet etkisi: p<0,001, hafta etkisi: p<0,001, etkileşim: p<0,05). Laktasyon sonunda plazma kolesterol, trigliserit ve insülin düzeyleri arasında gruplar arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p>0,05). CAF ve CAFT gruplarının plazma alfa-aminobütirik asit, serin, aspartik asit, alfa-aminopimelik asit seviyeleri CON ve CONT gruplarına kıyasla daha yüksek iken; fenilalanin ve tirozin seviyelerinin daha düşük olduğu görülmüştür (p<0,05). CAFT grubunun gebeliğe adaptasyon ve plazma parametreleri açısından CON grubundan istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklı olduğu (p>0,05) ancak CAF grubuyla aralarında anlamlı bir farklılık olmadığı gözlenmiştir (p>0,05). Sonuç olarak kafeterya diyeti tüketimi besin tüketiminde azalmaya neden olur iken gebelik öncesi ve gebelik dönemlerinde vücut ağırlığında artışa yol açmış ve plazma serbest amino asit profilinde değişikliklere neden olmuştur. Ancak taurin suplementasyonunun herhangi bir etkisi gözlenmemiştir. Maternal dönemde kafeterya diyeti tüketimi ve taurin suplementasyonunun uzun dönem metabolik ve fizyolojik etkilerinin değerlendirilebilmesi için daha kapsamlı araştırmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effect of exposure to maternal consumption of cafeteria diet on maternal adaptation to pregnancy, maternal plasma glucose, total cholesterol, triglycerides, insulin concentration, plasma free amino acid profile at weaning and whether taurine suplementation affects the adaptation to pregnancy and plasma parameters. Twenty seven, 3 weeks old virgin female Wistar rats were randomized to four groups during pre-pregnancy (8 weeks), pregnancy and lactation; Control group (CON, n=6): standard chow, taurine group (CONT, n=7): CON supplemented with 1.5% taurine in drinking water, cafeteria group (CAF, n=7): standard chow and cafeteria diet, cafeteria+taurine group (CAFT, n=7): CAF supplemented with taurine. Maternal food intake and body weight were recorded daily. All dams were euthanized at the end of lactation and blood samples were taken.  Plasma glucose, total cholesterol, triglycerides, insulin levels were assessed via ELISA while free amino acid profile with EZ:faast amino acid kit by GC (gas chromatography). It was determined that rats fed with cafeteria diet (CAF and CAFT) had a greater weight gain during the pre-pregnancy and pregnancy period compared to the CON group (pre-pregnancy; diet factor: p<0.001, week factor: p<0.001, interaction: p>0.05 pregnancy; diet factor: p<0.05, week factor: p<0.001, interaction: p>0.05). Food intake of CAF and CAFT groups were much more than CON group and this was found statistically important (pre-pregnancy; diet factor: p<0.001, week factor: p<0.001, interaction: p<0.001, pregnancy; diet factor: p<0.001, week factor: p<0.05, interaction: p>0.05; lactation; diet factor: p<0.001, week factor: p<0.001, interaction: p<0.05). There were no differences between groups in maternal plasma glucose, total cholesterol, triglycerides, insulin concentration at the end of lactation (p>0.05). While free alfa-aminobutyric acid, serine, aspartic acid, alfa-amino pimelic acid concentrations in plasma of CAF and CAFT dams were significantly higher, plasma free phenyl alanine and tyrosine concentrations were significantly lower in group CON (p<0.05). There were no differences between CAF and CAFT groups in body weight, food intake and plasma parameters (p>0.05). Consequently, maternal cafeteria diet had an important effect on maternal adaptation to pregnancy and plasma free amino acid profile of dams but there was no effect of taurine supplementation. Further comprehensive studies are required in order to assess long term metabolic and physiological effects of maternal cafeteria diet and taurine on metabolism.