Nullipar gebe kadınların doğum sağlık inancı ve doğum korkusunun belirlenmesi
Determination of birth health belief and fear of birth of pregnant women with nullipar
Yazar: EBRU ESENKAYA
Danışman: PROF. DR. ZEHRA GÖLBAŞI
LOKMAN HEKİM ÜNİVERSİTESİ / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Doğum = Delivery ; Doğum korkusu = Fear of birth ; Doğum sayısı = Parity ; Gebelik = Pregnancy ; Sağlık inanç modeli = Health belief model

Özet:
Bu araştırma nullipar gebelerin doğum sağlık inancı ve doğum korkusunun belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. 
Araştırma Ankara'nın Keçiören ilçesinde yer alan özel bir hastanede yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini hastanenin Doğum ve Kadın Hastalıkları polikliniğine gebelik kontrolü amacıyla başvuran nullipar gebeler oluşturmuştur. Örneklemini ise son trimesterdeki 306 nullipar gebeler oluşturmuştur. Araştırmanın verileri araştırmacılar tarafından hazırlanan Gebe Tanıtıcı Bilgi Formu, Doğum Sağlık İnanç Ölçeği (DSİÖ) ve Wijma Doğum Beklentisi/Deneyimi Ölçeği A Versiyonu (WDBDÖ-A Versiyonu) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin tanımlanmasında frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve standart sapma kullanılmıştır. Ölçümle elde edilen verilerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov-Smirnov testi ile belirlenmiştir. DSİÖ ile WDBDÖ-A versiyonu puan ortalaması arasındaki ilişkiyi belirlemek için Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. 
Araştırma sonuçlarına göre gebelerin yaş ortalamasının 25,97 (2,98) olduğu, %63,7'sinin üniversite mezunu olduğu, %70,6'sının çalışmadığı, %56,5'inin ilçede yaşadığı, %96,7'sinin çekirdek aile tipine sahip olduğu belirlenmiştir. Gebelerin DSİÖ öz yeterlilik ve motivasyon algısı alt boyutu puan ortalamasının 41,11 (4,83) olduğu, DSİÖ yarar algısı alt boyutu puan ortalamasının 31,05 (2,66) olduğu, DSİÖ duyarlılık algısı alt boyutu puan ortalamasının 12,78 (3,39) olduğu , DSİÖ önemseme/ciddiyet algısı alt boyutu puan ortalamasının 15,06 (3,38) olduğu, DSİÖ engel algısı alt boyutu 12,00 (2,86) olduğu saptanmıştır. WDBDÖ-A versiyonu toplam puan ortalamasının 39,10 (19,96) olduğu saptanmıştır. Yapılan korelasyon analizi sonucunda ; DSİÖ öz yeterlilik ve motivasyon algısı alt boyutu ile WDBDÖ-A  Versiyonu arasında negatif yönde ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki saptanmıştır. DSİÖ yarar algısı alt boyutu ile WDBDÖ-A  Versiyonu arasında negatif yönde ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki saptanmıştır. DSİÖ duyarlılık algısı alt boyutu ile WDBDÖ-A  Versiyonu arasında pozitif yönde ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki saptanmıştır. DSİÖ önemseme/ciddiyet algısı alt boyutu ile WDBDÖ-A  Versiyonu arasında negatif yönde ve zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki saptanmıştır. DSİÖ engel algısı alt boyutu ile WDBDÖ-A  Versiyonu arasında pozitif yönde ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki saptanmıştır.
Bu araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, gebelerin doğum eylemine yönelik öz yeterlilik ve motivasyon algısı ve yarar algısının yüksek düzeyde, duyarlılık algısının düşük düzeyde, önemseme/ciddiyet algısının orta düzeyde, engel algısının düşük düzeyde olduğu belirlenmiştir. Gebelerin doğum korkusu orta düzeyde olup, doğuma yönelik olumlu algıları arttıkça doğum korkusunun azaldığı söylenebilir.  Gebelerin doğum eylemine yönelik olumlu algılar geliştirmesi için hemşirelerin gebeleri doğuma yönelik yeterli bilgilendirmeleri ve etkili danışmanlık hizmeti sunması önemlidir.

Abstract:
This research was conducted as a descriptive study to determine the birth health belief and fear of birth of nulliparous pregnant women.
The research was carried out in a private hospital located in Keçiören, Ankara. The population of the study consisted of nulliparous pregnant women who applied to the Obstetrics and Gynecology outpatient clinic of the hospital for pregnancy control. The sample consisted of 306 nulliparous pregnant women in the last trimester. The data of the study were collected using the Pregnant Descriptive Information Form prepared by the researchers, the Birth Health Belief Scale (BHBS) and the Wijma Birth Expectation/Experience Scale A Version (W-DEQ AVersion). Frequency, percentage, arithmetic mean and standard deviation were used to define the data. The conformity of the data obtained with the measurement to the normal distribution was determined by the Kolmogorov-Smirnov test. Spearman correlation analysis was used to determine the relationship between the BHBS and the W-DEQ AVersion mean score. In the evaluation of the data, the level of significance was accepted as p<0.05.
According to the results of the research, it was determined that the mean age of the pregnant women was 25.97 (2.98), % 63.7 of them were university graduates, % 70.6 were not working, % 56.5 lived in the district, % 96.7 had nuclear family type. The mean score of the BHBS self-efficacy and perception of motivation sub-dimension of the pregnant women was 41.11 (4.83), the mean score of the BHBS perception of benefit sub-dimension was 31.05 (2.66), the mean score of the BHBS perception of sensitivity sub-dimension was 12.78 (3.39), and the mean score of the BHBS caring/seriousness sub-dimension was 15.06 (3.38), and the BHBS obstacle perception sub-dimension was 12.00 (2.86). The mean total score of the W-DEQ AVersion was found to be 39.10 (19.96). As a result of the correlation analysis; A negative and moderately significant relationship was found between the BHBS self-efficacy and perception of motivation sub-dimension and the W-DEQ A Version. A negative and moderately significant relationship was found between the BHBS perception of benefit sub-dimension and the W-DEQ A Version. A positive and moderately significant correlation was found between the BHBS perception of sensitivity sub-dimension and the W-DEQ A Version. A negative and weakly significant relationship was found between the BHBS caring/perception of seriousness sub-dimension and the W-DEQ A Version. A positive and moderately significant relationship was found between the BHBS obstacle perception sub-dimension and the W-DEQ A Version.
According to the results obtained from this research, it was determined that the self-efficacy and motivation perception of the pregnant women and the perception of benefit were high, the perception of sensitivity was low, the perception of care/seriousness was at a medium level, and the perception of the obstacle was low. Pregnant women have a moderate level of fear of birth, and it can be said that as positive perceptions of birth increase, the fear of childbirth decreases. In order to improve pregnant women's positive perceptions of labor, it is important that nurses provide adequate information and effective counseling services to pregnant women.