Mesnevilerin edebiyat eğitiminde değer aktarım aracı olarak kullanılması
Using of Mesnevis as a means of value transferring in literature education
Yazar: AHMET ÖZHAN SUCU
Danışman: PROF. DR. YAŞAR AYDEMİR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ahlak eğitimi = Moral education ; Ahlaki değerler = Moral values ; Değer aktarımı = Value transfer ; Değer yargısı = Value judgment ; Değerler eğitimi = Values education ; Edebiyat eğitimi = Literature education ; Estetik = Aesthetics ; Estetik nesne = Aesthetic object ; Mesnevi = Mathnawi

Özet:
Bu çalışmada, Türk edebiyatının önemli kaynaklarından sayılan mesnevilerdeki temel değerler ?ahlakî ve estetik? değerler başlığı altında tespit edilmiştir. Tespit edilen bu değerlerin Milli eğitim müfredatında kazandırılması hedeflenen insani değerlerle olan ilişkisi incelenmiştir. Bununla birlikte sanat eğitimi, estetik eğitimi, edebiyat eğitiminin tanımı, edebiyat eğitiminin önemine değinilmiş; mesnevilerdeki genel ahlaki, estetik değerler bulunup, bu değerlerle edebiyat eğitiminde hedeflenen kazanımlar karşılaştırılmıştır.Araştırmanın ilk bölümünde; problem durumuna bağlı olarak araştırmanın amacı, önemi, sınırlılıkları, varsayımlar, tanımlar belirlenmiş ve ilgili araştırmalara yer verilmiştir. Kuramsal temelde, değer kavramı, tanımı, özellikleri, sınıflandırılması, işlevleri ve öğretimi; edebiyat eğitiminde metinlerle değer aktarımı; Millî eğitimin, öğretim programlarının ve ortaöğretimin genel amaçlarında değerlerin yeri belirtilmiştir.Araştırmada, betimsel araştırma yöntemlerinden genel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 14. yy mesnevileri; araştırmanın örneklemini ise 14.yy da farklı türden oluşturulmuş mesnevilerden seçtiğimiz anlatılar oluşturmuştur. Mesnevilerde işlenen değerler ayrı ayrı belirlendikten sonra, tespit edilen bu değerler ayrı başlıklar halinde değerlendirilip yorumlanmıştır. Elde edilen değerlerin, Milli eğitim kazanımlarına uygun olarak mesneviler yoluyla aktarılabileceği tespit edilmiştir.Bulgularda; mesnevilerde doğruluk, adalet, alçakgönüllü olma, iyilik, sabır, vefa vb. değerlerin öne çıktığı gözlemlenmiş; bu değerlerin milli eğitim müfredatında: ? Türk milletinin millî, manevî ve kültürel değerlerini benimseyen?? maddelerinde geçen Türk milletine ait değerleri benimsetme gibi amaçlarının, mesnevilerin içinde yer alan değerlerle örtüştüğü tespit edilerek bu değerlerin mesneviler yoluyla öğretilebileceği kanaatine varılmıştır.

Abstract:
In this study, regarded as one of the important sources of Turkish literature, the main values in mesnevis are found under the titles of Moral and esthetic values. The relation between the mentioned values and the humanitarian values aimed to be acquired in the National Education curriculum are examined. With this art education, esthetics education, the definition of literature education, the importance of literature education is touched upon; the moral and esthetic vaules are found and compared to the attainments aimed with literature education.In the first part of the research; according to the problem the the aim, importance, constraints, assumptionsand the definitions of the research is identified and relative research are included. . On theoretical basis, the concept, definition, properties, classification, function, and the teaching of value; value transfer with texts in literature education; National education, curriculum and the place of values in the general aims of secondary education is stated.From the descriptive research techniques, the general scanning model is used in the research. The 14th century mesnevis constituted the universe of the research and the chosen narratives from the different types of mesnevis created in the 14th century constituted the sample of the research. After finding the values processed individually in the mesnevis, he found values are evaluated under different under separate headings and then interpreted. The values obtained are found to be transferred via mesnevis according to the gainings of National Education.In the findings, the values of righteousness, justice, modesty, goodness, patience, loyalty, etc. are found to shine out in mesnevis; by finding these corresponding values between National Education curriculum or the value acquisition aimed in the general goals of Secondary Education Turkish Language and Literature and the acquisition inside the mesnevis, it has been come to conclusion that these values can be taught via mesnevis.