Yetişkin bireylerin hedonik açlık durumlarının bazı kan biyokimyasal parametreleri ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between hedonic hunger states of adult individuals and some blood biochemical parameters
Yazar: KÜBRA BOZAY
Danışman: DOÇ. DR. ENGİN ASAV
Kırklareli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Yetişkin Bireylerin Hedonik Açlık Durumlarının Bazı Kan Biyokimyasal Parametreleri ile İlişkisinin Değerlendirilmesi
Araştırmalar yeme davranışının sadece vücudun iç dengesini sağlayan homeostatik mekanizmalarla değil, aynı zamanda iştah ve tokluk süreçlerini kontrol eden hedonik yollarla da düzenlendiğini göstermektedir. Literatür taraması sonucunda yetişkin bireylerin hedonik açlık durumlarının bazı kan biyokimyasal parametreleri ile ilişkisinin değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Çalışma İstanbul Eyüpsultan Devlet Hastanesinde 01.12.2023-31.12.2023 tarihleri arasında diyetisyene başvuran, dahil edilme kriterlerine uyan 78 kadın (% 61.4) 49 erkek (% 39.6) toplam 127 katılımcı ile yürütülmüştür. Bireylerin kişisel özellikleri 30 sorudan oluşan bir anket formu ile, hedonik açlık durumu 15 maddeden oluşan Besin Gücü Ölçeği (BGÖ) ve 30 maddeden oluşan Türkçe Duygusal Yeme Ölçeği (TDYÖ) ile ölçülmüştür. Kan parametrelerinde açlık insülin, açlık kan şekeri, HOMA-IR, LDL, HDL ve trigliserid değerleri incelenmiştir. Kadınların TDYÖ puanları erkeklerden yüksek bulunmuşken, BGÖ puanları cinsiyetler açısından farklılaşmamıştır. TDYÖ (p<0.01) VE BGÖ (p<0.001) puanlarının, insülin direnci olanların olmayanlara göre yüksek olduğu saptanmıştır. TDYÖ puanları arttıkça BGÖ puanları artmaktadır. (p<0.001). Gerginlik durumlarında yeme, olumsuz duygular ile başa çıkabilmek için yeme, kendini kontrol edebilme, toplam duygusal yeme, besin bulunabilirliği, besin mevcudiyeti, toplam besin gücü puanları ve trigliserid, BKİ değerleri arttıkça HOMA-IR puanları artmaktadır. Duygusal yeme ve besin gücü değişkenleriileHDL, LDL ve Trigliserid arasındaki korelasyon anlamlı bulunmamıştır. Beslenme planında yapılan tüm düzenlemelere ek olarak duygusal yönelimleri engelleyebilmek adına hedonik açlık durumlarının incelenmesi hastalarda farklı bir motivasyona kapı açabilir. Obezite büyük bir halk sağlığı sorunudur. Bu mücadelede etkin yönetimin sağlanabilmesi açısından sağlık profesyonellerinin dikkatini çekmek önemlidir. Hedonik açlık durumu ile kan biyokimyasal parametreleri arasındaki ilişki hakkında bugüne kadarki çalışmaların kısıtlı olması bu çalışmanın önemi arttırmaktadır. 
Anahtar sözcükler: Besin Gücü Ölçeği, Duygusal Yeme, Hedonik Açlık, İnsülin Direnci, Lipid Profili

Abstract:
Evaluation of the Relationship between Hedonic Hunger States of Adult Individuals and Some Blood Biochemical Parameters
Research shows that eating behavior is regulated not only by homeostatic mechanisms that ensure the body's internal balance, but also by hedonic pathways that control appetite and satiety processes. As a result of the literature review, it was aimed to examine the relationship between hedonic hunger states of adult individuals and some blood biochemical parameters. The study was conducted with a total of 127 participants, 78 women (61.4%) and 49 men (39.6%), who applied to a dietician at Istanbul Eyüpsultan State Hospital between 01.12.2023 and 31.12.2023 and met the inclusion criteria. Personal characteristics of the individuals were measured with a survey form consisting of 30 questions, hedonic hunger status was measured with the Power of Food Scale consisting of 15 items and the Turkish Emotional Eating Scale consisting of 30 items. In blood parameters, fasting insulin, fasting blood sugar, HOMA-IR, LDL, HDL and triglyceride values were examined. While women's Turkish Emotional Eating Scale scores were found to be higher than men, their Power of Food Scale scores did not differ in terms of gender. It was determined that Turkish Emotional Eating Scale (p<0.01) and Power of Food Scale (p<0.001) scores were higher in those with insulin resistance than in those without insulin resistance.  As Turkish Emotional Eating Scale scores increase, Power of Food Scale scores increase. (p<0.001). Eating in tense situations, eating to cope with negative emotions, self-control, total emotional eating, food availability, nutritional power, and total nutritional power scores increase as HOMA-IR scores increase.As triglyceride and BMI values increase, HOMA-IR scores increase.The correlation between emotional eating and nutritional power variables and HDL, LDL and Triglyceride was not found to be significant.In addition to all the arrangements made in the nutrition plan, examining hedonic hunger states in order to prevent emotional tendencies can open the door to a different motivation in patients. Obesity is a major public health problem. It is important to attract the attention of health professionals to ensure effective management in this struggle. The limited number of studies to date on the relationship between hedonic hunger and blood biochemical parameters increases the importance of this study.
Key Words: Power of Food Scale, Emotional Eating, Hedonic Hunger, Insulin Ressitance, Lipid Profile