Diyabetik retinopatide vitreusta vasküler endotelyal büyüme faktörü, stromal hücre kaynaklı faktör-1α, anjiyopoietin benzeri protein 2 seviyeleri
Vitreous levels of vascular endothelial growth factor, stromal cell derived factor-1α, angiopoietin-like protein 2 in diabetic retinopathy
Yazar: ALİ KELEŞ
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN ÖZDAMAR EROL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Ulucanlar Göz Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: ANGPTL 2 = ANGPTL 2 ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetik retinopati = Diabetic retinopathy ; Vasküler endotel büyüme faktörleri = Vascular endothelial growth factors ; Vitreus = Vitreous

Özet:
Amaç: Vasküler endotelyal büyüme faktörü (VEGF), Stromal hücre kaynaklı faktör-1 (SDF-1), Anjiyopoietin Benzeri Protein 2 (ANGPLT2) mediyatörlerinin diyabetik retinopati (DR) anjiyogenezine katkısını saptamak ve seviyelerinin şiddeti ile DR'ye ait farklı klinik prezantasyonlar arasındaki ilişkiyi belirlemek. 
Gereç ve Yöntem: Vaka-kontrol çalışmamıza, proliferatif diyabetik retinopatili (PDR) 32 hastanın 32 gözü araştırma grubu ve Diabetus mellitusu (DM) olmayan idyopatik makula deliği (MD) bulunan 10 hastanın 10 gözü kontrol grubu olmak üzere toplam 42 göz dahil edildi. PDR'li hastaların gözleri vitreus içi hemoraji (VİH), traksiyonel membran(TM) ve hem VİH hem de TM bulunan gözler (VİH+TM) olmak üzere üç alt gruba ayrıldı. PDR'nin alt grupları ile kontrol grubunda vitrektomi sırasında alınan vitreus örneklerinin VEGF, SDF-1, ANGPLT2 seviyeleri analiz edilerek karşılaştırıldı. Ayrıca vitreusta çalışılan mediatörler ile DM süresi, insülin kullanım süresi ve HbA1c düzeyi karşılaştırıldı. 
Bulgular: Vitreus örneklerindeki VEGF, SDF-1, ANGPLT2 seviyeleri kontrol grubuna kıyasla PDR'li gözlerde daha yüksekti (sırasıyla p <0.001, p=0.002 ve p<0.001). VEGF, SDF-1 ve ANGPLT2 konsantrasyonları kontrol grubuna göre sırasıyla 17.59, 1.32 ve 3.67 kat yüksekti. Yine PDR alt gruplarının VEGF, SDF-1, ANGPLT2 konsantrasyonları kontrol grubundan yüksekti (p<0.05). Ancak SDF-1 parametresinde kontrol grubuyla VİH grubu arasında fark bulunamadı (p>0.05). PDR alt grupları arasında VEGF, SDF-1 ve ANGPLT2 seviyesinde anlamlı bir farklılık yoktu (p>0.05). Hem PDR hem de MD grubunda yapılan analizde, VEGF ve SDF-1 ile VEGF ve ANGPLT2 arasında korelasyon saptanmazken (p>0.05), SDF-1 ve ANGPLT2 arasında anlamlı pozitif korelasyon gözlendi (p<0.05). PDR'li hastaların vitreusunda çalışılan mediatörler ile DM süresi, İnsülin kullanım süresi ve HbA1c değeri arasında ilişki saptanmadı (p>0.05).
Sonuç: Başta VEGF olmak üzere yüksek SDF-1 ve ANGPLT2 düzeyleri, DR'de PDR'ye neden olan anjiyogenez ile ilişkili olabilir. PDR tedavisinde VEGF'in yanı sıra SDF-1 ve özellikle ANGPLT2 yeni terapotik hedefler arasında yer alabilir. PDR hastalarının klinik prezantasyonunun TM veya VİH yönüne olması VEGF, SDF-1 ve ANGPLT2'nin intravitreal seviyelerinin şiddeti ile ilişkili olmayabilir.

Anahtar Sözcükler: Diyabetik retinopati, Vitreus, Vasküler endotelyal büyüme faktörü, Stromal hücre kaynaklı faktör-1α, Anjiyopoietin Benzeri Protein 2

Abstract:
Objective: To determine the contribution of Vascular endothelial growth factor (VEGF), Stromal cell derived factor-1α (SDF-1α), Angiopoietin-like protein 2 (ANGPLT2) mediators to diabetic retinopathy (DR) angiogenesis and to assess the relationship between the severity of DR and different clinical presentation of DR. 
Material and Methods: A total of 42 eyes that 32 patients, including 32 eyes with proliferative diabetic retinopathy (PDR) and 10 patients, including 10 eyes with idiopathic macular hole (MH) without diabetes mellitus (DM) were included in the case-control study. Patients' eyes with PDR were divided into three subgroups: intravitreal hemorrhage (IVH), tractional membrane (TM), both IVH and TM (IVH + TM). VEGF, SDF-1, and ANGPLT2 levels of vitreous specimens taken during vitrectomy were analyzed and compared in subgroups of PDR and control group. Furthermore, duration of DM, duration of insulin use and HbA1c level were compared with mediators studied in vitreous.
Results: VEGF, SDF-1α, and ANGPLT2 levels in vitreous specimens were higher in eyes with PDR than in control group (p <0.001, p=0.002 and p<0.001, respectively). The concentration of VEGF, SDF-1 and ANGPLT2 were more than respectively 17.59,  1.32 and 3.67 times higher than in control. Also, the concentrations of VEGF, SDF-1α and ANGPLT2 in PDR subgroups were higher than control group (p <0.05). However, no difference was found between the control group and the IVH group in SDF-1α parameter (p>0.05). There was no significant difference in VEGF, SDF-1α and ANGPLT2 levels among PDR subgroups (p>0.05). In the analysis performed on both PDR and MD group, no significant correlation was found between VEGF and SDF-1α with VEGF and ANGPLT2 (p> 0.05). whereas there was a significant positive correlation between SDF-1α and ANGPLT2 (p <0.05). There was no correlation between mediators studied in the vitreous of patients with PDR and duration of DM, duration of insulin use and HbA1c value (p> 0.05).
Conclusion: High levels of SDF-1α and ANGPLT2, particularly VEGF may be associated to the angiogenesis in DR that leads to PDR. In PDR treatment, VEGF as well as SDF-1α and especially ANGPLT2 may be among the new therapeutic targets. The clinical presentation of PDR patients with TM or IVH may not be related to the severity of intravitreal levels of VEGF, SDF-1 α, and ANGPLT2.

Key Words: Diabetic retinopathy, Vitreous, Vascular endothelial growth factor, Stromal cell derived factor-1α, Angiopoietin-like protein 2