Küresel savunma sanayisinde Türkiye
Turkey in the global defense industry
Yazar: ALİ TOPBAY
Danışman: PROF. DR. ERCAN TAŞKIN
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası Ticaret Ve Finansman Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ticaret ve Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies ; İşletme = Business Administration
Dizin: Askeri savunma = Military defense ; Silah ticareti = Arms trade ; Türk savunma endüstrisi = Turkish defense industry ; Ulusal savunma = National defense

Özet:
Tarih boyunca temel bir ihtiyaç olarak değerlendirilen savunma ihtiyacı, geçmiş dönemlerde kişisel olarak karşılanırken, günümüz dönemde devletler tarafından karşılanmaktadır. Devletler savunma ihtiyacını karşılayabilmek için yüksek miktarda savunma harcamaları gerçekleştirmektedir. Savunma alanındaki ihtiyaçlarını karşılayabilme ve ulusal savunma sanayisini oluşturabilmeleri için sektöre gerekli yatırım ve desteği sağlamaları gerekmektedir. Savunma sanayi alanına gerekli yatırım ve desteği sağlayamayan ama savunma gücüne sahip olmak isteyen devletler, ihracat potansiyeline sahip ülkelerden çeşitli silah ve sistemler ithal ederek savunma alanında güçlerini artırma yoluna gitmektedir. Bu durum küresel savunma ticaretinin boyutunu artırmaktadır. Türkiye'nin savunma sanayisini tarihsel bir süreç içerisinde inceleyip, dönemler içerisindeki uygulamalarının ve uluslararası etkileşimin olumlu ve olumsuz yönlerinin saptanması bakımından öneme sahip olan bu çalışmada, 2021 yılında küresel savunma piyasasının %83,3 payına sahip 6 ülkenin savunma sanayi uygulamaları ve sektör analizi yapılarak, SIPRI' den edinilen 2006-2021 savunma harcama verilerinde yaşanan değişimlerin ülkelerin ihracat ve ithalat rakamları üzerindeki ilişkisi incelenmiş, bu incelemeler sonucu savunma harcamalarındaki değişimlerin ülkelerin sosyoekonomik göstergeleri (GSYİH, Enflasyon, İşsizlik) üzerindeki etkisine bakılmıştır. Yüksek pazar payına sahip ülkeler ile Türkiye'nin verileri karşılaştırılıp, Türkiye'nin küresel savunma pazarındaki payına artırmaya yönelik önerilerde bulunulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda araştırmanın yürütülmesinde, nitel araştırma modellerinden durum (olay) çalışmasının bütüncül çoklu durum deseninin kullanılması uygun görülmüştür.

Abstract:
The need for defense, which has been considered as a basic need throughout history, was met personally in the past periods, while it is met by states in the present period. States spend a high amount of defense to meet their defense needs. They need to provide the necessary investment and support to the sector in order to meet their needs in the field of defense and to establish the national defense industry. States that cannot provide the necessary investment and support to the defense industry but want to have a defense power are going to increase their power in the field of defense by importing various weapons and systems from countries with export potential. This situation increases the size of global defense trade. In this study, which is important in terms of examining Turkey's defense industry in a historical process and determining the positive and negative aspects of its practices and international interaction over periods, the defense industry practices and sector analysis of 6 countries with 83.3% share of the global defense market in 2021 were examined and the relationship between the changes in the 2006-2021 defense expenditure data obtained from SIPRI on the export and import figures of the countries was examined, As a result of these examinations, the effect of changes in defense expenditures on the socio-economic indicators of countries (GDP, Inflation, Unemployment) was examined. It is aimed to compare the data of Turkey with the countries with high market share and to make suggestions to increase Turkey's share in the global defense market. For this purpose, in the conduct of the research, it was deemed appropriate to use the holistic multi-state pattern of the case (event) study from the qualitative research models.