Landsat verileri kullanılarak 2013 ve 2023 yılları arası burdur gölü zamansal kıyı çizgisi değişim analizi ve 2033-2043 yılları kıyı kestirimi
Burdur lake shoreline analysis using landsat data for the time period (2013-2023) and future forecast for the years of (2023-2043)
Yazar: AMİNE KOÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURAY BAŞ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Geomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Su kaynakları için kıyı değişimi, bilinen insan faaliyetleri, kuraklık ve şiddetli yağışların olduğu doğal bir süreçtir. Bu çalışmada ArcGIS yazılımının bir eklentisi olan Sayısal Kıyı Çizgisi Analiz Sistemi/Digital Shoreline Analysis (DSAS) aracı kullanılarak Burdur Gölü'nün 05/20/2013 ve 04/30/2023 tarihleri arasında son 10 yılda meydana gelen kıyı çizgisi değişimlerinin belirlenmesi ve gölün olası kıyı hareketinin uzun dönemli (10-20)  tahmini amaçlanmıştır. Çalışmada veri olarak Landsat-7(TM) ve Landsat-8(OLI) görüntüleri kullanılmıştır.  Yapılan analizlerin sonucunda  etkili ve doğru sonuçlar elde etmek için çalışmada (1) Normalized Difference Vegetation Index/Normalleştirilmiş Fark Bitki İndeksi (NDVI) ve (2) Tassaled Cap analizi olmak üzere hibrit bir algoritma kullanılmıştır. Sonuçlar, seçilen zaman periyodu için kıyı çizgisi boyunca kıyı çizgisinin göl yönünde ve  kara yönünde değişim hareketlerini belirlemeye yönelik hesaplanmıştır.  Bu hesaplamalar için 2013 ve 2023 yılları arasında olmak üzere 6 adet uydu görüntüsü kullanılarak Iterative Self-Organizing Data Analysis Technique (ISODATA) kontrolsüz sınıflandırma yöntemi ile kıyı çizgileri oluşturulmuştur. Daha sonra, bu kıyı çizgileri kullanılarak Son Nokta Oranı/End Point Rate (EPR), Doğrusal Regresyon Oranı/Linear Regression Rate (LRR) ve Net Kıyı Çizgisi Hareketi/Net Shoreline Movement (NSM) istatististiksel hesaplamalar gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, karadan-göle  maksimum değişim hereketi gölün kuzeydoğu kesiminde (Bölge-1) EPR değeri için 543,12 m/yıl ve LRR değeri için  610,07 m/yıl olarak hesaplanmıştır. NSM değeri olarak ise maksimum değer karadan-göle 5401.46 m olarak hesaplanmıştır (Bölge-2). NSM değerinin gölden karaya maksimum değişim hareketi ise   -48.82 m olarak gerçekleşmiştir (Bölge-2). Burdur Gölü'nün alanınının 2013 ile 2023 yılları arasında 139 km2'den 118 km2'ye kadar düştüğü ve gelecekte ise yetkililerce önlem alınmazsa göl alanının 2033'e kadar %14, 2043'e kadar ise %27 oranında azalacağı tahmin edilmektedir.

Abstract:
Coastal change for water resources is a natural process with known human activities, drought, and heavy rains. In this study, using the Digital Shoreline Analysis System/Digital Shoreline Analysis (DSAS) tool, which is an add-on of ArcGIS software, to determine the shoreline changes of Lake Burdur for last 10 years between 05/20/2013 and 04/30/2023 and to determine the possible long-term (10-20 year) positions of the Lake.  In this study, Landsat-7(TM) and Landsat-8(OLI) images were used as the data source. In order to obtain effective and accurate results, a hybrid algorithm was used in the study: (1) Normalized Difference Vegetation Index (NDVI) and (2) Tassaled Cap analysis. The results were calculated to determine the change rate of the shoreline both lake-land and land-lake direction during the selected time period. The Iterative Self-Organizing Data Analysis Technique (ISODATA) uncontrolled classification method was used to create coastlines for these calculations, using 6 satellite images from 2013 to 2023. Then, statistical calculations of End Point Rate (EPR), Linear Regression Rate (LRR) and Net Shoreline Movement (NSM) were performed using exracted shorelines. According to the obtained results, the maximum land-to-lake shoreline movement was calculated as 543.12 m/yr for the EPR value and 610.07 m/yr for the LRR value in the northeast part of the Lake (Section-1). The maximum value for NSM was calculated as 5401.46 m from land to lake (Section-2). The maximum movement of  NSM value from Lake to Land was -48.82 m (Section-2). It is estimated that the area of Burdur Lake decreased from 139 km2 to 118 km2 between 2013 and 2023, and if no precautions are taken by the authorities in the future, the lake area will decrease by 14% by 2033 and 27% by 2043.