Tipografik logoların marka çağrışımı üzerindeki etkisi
The effect of typographic logos on brand association
Yazar: SİMGE KIRTEKE
Danışman: DOÇ. DR. MEVLÜT AKYOL
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Ana Bilim Dalı / İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Reklamcılık = Advertising
Dizin: Logo = Logo ; Marka = Brand ; Marka değeri = Brand value ; Tipografi = Typography ; Yazı karakterleri = Typefaces ; İletişim = Communication

Özet:
Marka kavramının geçmişten günümüze değişime uğradığı bilinmektedir. Tüketiciler bir ürün veya hizmet satın almak istediklerinde önce o ürün veya hizmetle ilgili bir marka akıllarına gelmektedir. Bu noktada markalar, kendilerini sektörde ilk akla gelen marka olarak konumlandırmaya önem göstermektedirler. Markaların akla ilk gelen marka olabilmesi için kurumsal kimliklerini en doğru şekilde konumlandırıp her mecrada tutarlı olmaları gerekmektedir. 
Markaların logoları tüketicilerin markayla ilgili karşılaştıkları ilk görsel unsurlarıdır. Bu nedenle markalar, logo tasarlarken içinde oldukları sektöre, tüketicide uyandırmak istediği duyguya ve işlevselliğine dikkat etmeleri gerekmektedir. Logolar, tipografik ve sembolik olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. Tipografik logolar, marka kimliğine uygun olarak seçilen yazı karakterleriyle hazırlanmaktadır. Seçilen yazı karakterlerinin doğru sektöre çağrışım yapması önem teşkil etmektedir. Sembolik logolar ise markanın sunduğu ürün veya hizmeti ortaya koyacak biçimde tasarlanmaktadır. 
Bu çalışma kapsamında öncelikle marka, tipografi ve logo kavramları ile bu kavramlarla ilişkili diğer kavramlar örneklerle açıklanmıştır. Uygulama kısmında ise dünya genelinde en değerli yüz marka arasına girmiş markaların içerisinden tipografik logoya sahip yirmi marka katılımcılara gösterilmiştir. Bu markaların ilk on tanesi Türkiye genelinde bilinen, geri kalan on tanesi ise Türkiye'de fazla bilinmeyen markalardır. Türkiye'de bilinen markaların logoları aynı biçim, aynı yazı karakteri ve aynı renkler kullanılarak sadece marka ismi yerine farklı kelimelerle (lorem, ipsum ve lorem ipsum) adobe illustrator programında yeniden tasarlanmıştır. Kasti örneklem yöntemi ile seçilmiş 36 katılımcıya önce 11 soruluk online anket formu doldurtularak sonrasında zoom uygulaması üzerinden yirmi marka gösterilip yarı yapılandırılmış görüşme tekniğine göre çağrışımlara yönelik sorular yöneltilmiştir. Katılımcılardan alınan verilerin sonuçları Frekans analizi ve Ki Kare testi ile tablolara dökülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Tipografi, İletişim, Marka, Yazı Karakteri, Marka Değeri Oluşturucuları.

Abstract:
It is known that the concept of brand has changed from past to present. When consumers want to buy a product or service, htey firts think of a brand related to that product or service. At this point, brands attach importance to positioning themselves as the first brand that comes to mind in the sector. In order for brands to be the first brand that comes to mind, they must position their corporate identities in the most accurate way and be consistent in every medium.
Brands' logos are the first visual elements that consumers encounter about the brand. For this reason, brands should pay attention to the sector they are in, the emotion and functionality they want to evoke in the consumer when designing a logo. Logos are divided into two groups as typographic and symbolic. Typographic logos are prepared with fonts chosen in accordance with the brand identity. It is important that the selected fonts evoke the right sector. Symbolic logos, on the other hand, are designed to reveal the product or service offered by the brand.
Within the scope of this study, first of all, the concepts of brand, typography and logo and other concepts reletad to these concepts are explained with examples. In the application part, twenty brands with typographic logos among the brands that are among the hundred most valuable brands in the world were shown to the participants. The first ten of these brands are known throughout Turkey, and the remaining ten are brands that are not known much in Turkey. The logos of well-known brands in Turkey have been redesigned in Adobe Illustrator using the same format, the same font and the same colors, with different words (lorem, ipsum and lorem ipsum) instead of just the brand name. 36 participants, selected by the deliberate sampling method, first filled out an online questionnaire with 11 questions, and then displayed twenty brands over the zoom application and asked questions about associations according to the semi-structured interview technique. The results of the data obtained from the participants were tabulated by frequency analysis and chi-square test.

Keywords: Typography, Communication, Brand, Font Type, Brand Value Builders.