Okul öncesi öğretmenlerinin üstün yetenekli çocuklar hakkındaki algılarının incelenmesi
Investigation of preschool teachers' perceptions on gifted and talented children
Yazar: DİLEK BASMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATİH DERELİ
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Erken çocukluk dönemi yeteneklerin fark edilip desteklenmesinde kritik ve değerli bir dönemdir. Özellikle okul öncesi öğretmenleri üstün yetenekli çocukların fark edilmesinde ve eğitiminde kilit bir role sahiptir. Bu doğrultuda araştırmada okul öncesi öğretmenlerinin okul öncesi dönemdeki üstün yetenekli çocuklara ilişkin algılarının ve algıdaki mit ve gerçekliklerin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma kapsamındaki veriler "Demografik Bilgi Formu" ve "Üstün Yetenekli Çocuk Algı Ölçeği" veri toplama araçları ile elde edilmiştir. Araştırmanın örneklem grubunu 2022-2023 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı resmi ve özel okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan 353 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışmaya katılan okul öncesi öğretmenleri kartopu örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Veri analizinde SPSS 26 program aracılığı ile betimsel istatistik verileri ve ortalama karşılaştırma testi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular, okul öncesi öğretmenlerinin üstün yetenekli çocuk algı ölçeğinden ortalamanın üzerinde üstün yetenek çocuk algı düzeyine sahip olduğu belirlenmiştir. Okul öncesi öğretmenleri üstün yetenekli çocuk algı ölçeğinin tüm alt boyutlarından ortalamanın üzerinde bir algıya sahip olduğu saptanmıştır. Ayrıca cinsiyet, yaş ve kıdeme göre okul öncesi öğretmenlerinin üstün yetenekli çocuk algı genel düzeyi ve alt boyut puanları arasında anlamlı farklılık göstermediği ancak çalışılan kuruma göre okul öncesi öğretmenlerinin üstün yetenekli çocukların belirlenmesi alt boyut puanları arasında anlamlı bir fark bulunduğu tespit edilmiştir. Özel ana sınıfında çalışan okul öncesi öğretmenlerinin resmi ana sınıfı, resmi bağımsız anaokulu ve diğer kurumlarda çalışan okul öncesi öğretmenlere göre üstün yetenekli çocukların belirlenmesi alt boyut puan ortalaması daha düşük bulunmuştur.

Abstract:
Early childhood is a critical and valuable period in recognizing and supporting talents. Especially preschool teachers have a key role in recognizing and educating gifted children. In this regard, the aim of the study was to examine the perceptions of preschool teachers about gifted children in the preschool period and the myths and realities in perception. A descriptive survey model, one of the quantitative research methods, was used in the research. The data within the scope of the research were obtained with the "Demographic Information Form" and "Gifted Child Perception Scale" data collection tools. The sample group of the research consists of 353 pre-school teachers working in public and private pre-school education institutions affiliated with the Istanbul Provincial Directorate of National Education in the spring semester of the 2022-2023 academic year. Preschool teachers participating in the study were selected by snowball sampling method. Descriptive statistics data and mean comparison test (ANOVA) were used in data analysis through SPSS 26 program. The findings obtained in the research determined that preschool teachers had above average gifted child perception levels from the gifted child perception scale. It was determined that preschool teachers had an above average perception in all sub-dimensions of the gifted child perception scale. In addition, it was determined that there was no significant difference between the general level and sub-dimension scores of preschool teachers' perception of gifted children according to gender, age and seniority, but there was a significant difference between the sub-dimension scores of preschool teachers' identification of gifted children according to the institution they worked at. The sub-dimension mean score of identifying gifted children was found to be lower for preschool teachers working in private kindergarten classes than preschool teachers working in official kindergartens, official independent kindergartens and other institutions.