Sorgum melezlerinde (Sorghum bicolor L. Moench. x Sorghum sudanense Staph.) tohumluğa yapılan ön uygulamaların (priming) verim ve verim öğelerine etkisi
Effect of seed priming on yield and yield components of sorghum hybrids (Sorghum bicolor L. Moench. x Sorghum sudanense Staph.)
Yazar: NEGAR EBRAHIM POUR MOKHTARI
Danışman: PROF. DR. HASAN YAVUZ EMEKLİER
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Araştırma; tarla ve laboratuar koşullarında, iki lokasyon olarak 2011 yılında A. Ü. Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü ile Eskişehir Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü deneme tarlalarında ve Ankara Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Kalite Laboratuvarında yürütülmüştür. Çalışmada materyal olarak; Sugar Grazer II ve Digestivo çeşitleri kullanılmıştır. Priming (ön uygulaması) olarak tohumluklara (yaşlandırılmış ve yaşlandırılmamış) 6 farklı kimyasal (putresin, jasmonik asid, kinetin, KNO3, salsilik asid ve konrol) uygulanmıştır. 
Araştırma sonucunda çıkış gün sayısı (% 50) 10.12 gün ile en erken Eskişehir lokasyonunda, Sugar Grazer II çeşidinin yaşlandırılmamış tohumlarından ve KNO3 uygulamasında elde edilmiştir. Çiçeklenme gün sayısı (% 50) 73.75 gün ile Ankara lokasyonunda, Sugar Grazer II çeşidinin yaşlandırılmamış tohumları ve KNO3 uygulamasında saptanmıştır. En yüksek bin tane ağırlığı (24.99 g) Ankara lokasyonunda, Digestivo çeşidinin yaşlandırılmış tohumlarında, salisilik asit uygulaması sonucunda elde edilmiştir. Bitki başına salkım tane ağırlığı açısından en yüksek sonuç (78.21 g) Eskişehir lokasyonunda, Digestivo çeşidinin yaşlandırılmamış tohumlarından ve KNO3 uygulaması sonucunda saptanmıştır. Birim alan tane verimi açısından en yüksek sonuç (694.91 kg/da) Eskişehir lokasyonundan Sugar Grazer II çeşidinin yaşlandırılmış tohumlarından ve salisilik asit uygulaması sonucunda belirlenmiştir. Hektolitre ağırlığı 76.10 kg/hL ile Ankara lokasyonunda, Digestivo çeşidinin yaşlandırılmamış tohumlarından ve KNO3 uygulaması sonucunda ölçülmüştür. Protein açısından en yüksek protein oranı (%15.07) Ankara lokasyonunda, Digestivo çeşidinin yaşlandırılmamış tohumlarından ve KNO3 uygulaması sonucunda belirlenmiştir. Sonuç olarak melez sorgum çeşitlerinde priming materyali olarak salisilik asit, KNO3 ve jasmonik asit uygulamalarının etkili olarak kullanılabileceği ifade edilebilir.

Abstract:
Department of Field Crops, Faculty of Agriculture, Ankara University and Eskişehir transitional zone Agricultural Research Institute and quality analysis laboratories of the Research Institute of Ankara. Sorghum hybrid cultivars Sugar Grazer II and Digesitivo were used as the experimental material. Putrescine, jasmonic acid, kinetin, KNO3, salicylic acid and control applications were used as the applied to the selected genotypes seeds. 
The earliest 50% seed germination of (10.12) days was noted at Eskişehir location using cv. Sugar Grazer II using KNO3. The earliest 50% flowering of (73.75) days  was noted at Ankara location using cv. Sugar Grazer II with KNO3 priming. The highest thousand grain weight (24.99 g) was noted at Ankara location using aged seeds of cv. Digestivo with salicylic acid priming. Maximum number of Panicles per plant and seed yield (78.21 g) were obtained at Eskişehir location using cv. digestivo with KNO3 priming. The highest results in terms of grain yield per decare (694.91 kg/da) were noted at Eskişhehir location using cv. Sugar Grazer II aged seeds with salicylic acid priming. The highest results in terms of hecto litre weight (76.10 kg/hL) was noted at Ankara locations using cv. Digestivo on unaged seeds with KNO3 priming. The highest in terms of protein ratio (15.07%) were determined at Ankara location using unaged seeds of cv. Digestivo with KNO3 priming. Priming with salicylic acid, KNO3 and jasmonic acid showed the best results in experiment.