İzmir aile mahkemelerinde boşanma davası görülen kadınların eş şiddetine maruz kalma durumu
Of women who are a party to a divorce case in Izmir family courts, status of being subject to violence by their spouses
Yazar: ONUR UÇAR
Danışman: PROF. DR. AZİZE DİLEK GÜLDAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyal Hizmetler = Social Services ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aile içi şiddet = Domestic violence ; Boşanma = Divorce ; Boşanmış aileler = Divorced families ; Boşanmış kadınlar = Divorced women ; Hukuki denetim = Legal rewiew ; Kadınlar = Women ; Mahkemeler = Law courts ; İzmir = Izmir ; Şiddet = Violence

Özet:
Bu araştırmayla aile mahkemelerinde boşanma davası devam etmekte olan kadınların evlilikleri süresince eşleri tarafından ne oranda ve ne şekilde şiddete maruz bırakıldığının, boşanma sürecinde ne tür problemlerle karşılaştıklarının, hukuki süreçte yaşadıkları sorunların ne olduğunun, hukuki destek alıp almadıklarının, evlilikleri sürecinde ve boşanma sürecinde danışmanlık hizmeti almak hususunda bir ihtiyaç duyup duymadıklarının, hukuki süreçle ilgili bilgi sahibi olup olmadığının incelenmesi amaçlanmaktadır.Araştırmanın evrenini İzmir Bayraklı Adliyesinde bulunan 13 Aile Mahkemesinde boşanma davası devam etmekte olan, hukuki olarak evli olan kadınlar oluşturmuştur. Araştırma sonunda ulaşılabilen kadın sayısı 218 olmuştur. Araştırmada, oranlı küme örnekleme şekli uygulanmıştır.Araştırmada İzmir Aile Mahkemelerinde boşanma davası görülen kadınların eş şiddetine maruz kalma durumu, boşanma davası sürecinde karşılaştıkları problemler, hukuki süreçle ilgili bilgi düzeyleri, hukuki süreçte karşılaştıkları sorunlar, boşanma davası öncesinde veya boşanma davası sürecinde aile veya evlilik danışmanlığı hizmeti alma durumları araştırılmış ve ?ilişkisel tarama modeli? kullanılmıştır. Araştırmada anketteki soruları yanıtlayan katılımcıların verdikleri cevaplar; frekans ve yüzdelik dağılımları, ilişki arayan istatistik yöntemlerinden khi-kare yöntemi kullanılarak ve SPSS programı kullanılarak analiz edilerek yorumlanmıştır.Araştırmadan elde edilecek sonuçların boşanma sürecinde kadının ihtiyaç ve problemlerinin tespit edilebilmesini sağlayacağı bununla birlikte elde edilen verilerin çözüm önerileri geliştirilebilmesi hususunda yol gösterici ve fikir verici olabileceği düşünülmektedir.Araştırma sonucunda elde edilen belli başlı bulgulara göre; istemeyerek evlenen kadınlarda fiziksel ve cinsel şiddete maruz kalma oranı daha yüksektir. Bununla birlikte isteyerek evlenen kadınlarda duygusal/sözel, ekonomik ve psikolojik şiddete maruz kalma oranı daha yüksektir. Bir başka bulguya göre çalışmayan kadınların fiziksel, duygusal/sözel, ekonomik ve psikolojik şiddete maruz kalma oranı daha yüksektir. Çalışan kadınların ise cinsel şiddete maruz kalma oranı daha yüksektir. Araştırmada elde edilen diğer bir sonuca göre sosyal güvencesi olmayan kadınlarda duygusal/sözel ve psikolojik şiddete maruz kalma oranı daha yüksektir. Sosyal güvencesi olan kadınlarda ise fiziksel şiddet, cinsel şiddet ve ekonomik şiddete maruz kalma oranı daha yüksektir. Çalışmayan kadınların boşanma davası sürecinde ekonomik problemler ve toplumsal baskıyla ilgili problemlerle karşılaşma oranları daha yüksektir. Çalışan kadınların hukuki süreçle ilgili, güvenlikle ilgili ve psikolojik ve duygusal problemler karşılaşma oranları ise daha yüksek bir orandadır. Başka bir bulguya göre 21 yaşın altındayken evlenen kadınların boşanma davası sürecinde ekonomik, psikolojik ve duygusal, toplumsal baskıyla ilgili ve güvenlikle ilgili problemlerle karşılaşma oranı daha yüksektir. 21 yaşından sonra evlenen kadınların ise hukuki süreçle ilgili problemlerle karşılaşma oranı daha yüksek bir orandadır. Ortaokul/lise mezunu olan kadınların boşanma davası öncesinde aile veya evlilik danışmanlığı hizmeti alma oranının daha yüksek olduğu bununla birlikte yüksekokul/üstü mezunu olan kadınların boşanma davası sürecinde aile veya evlilik danışmanlığı hizmeti alma oranının daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bir başka bulguya göre de çalışmayan kadınlar 4320 sayılı ailenin korunmasına dair kanun hakkında daha yüksek oranda bilgi sahibidir.Anahtar Kelimeler: Aile mahkemeleri, Eş şiddeti, Boşanma süreci

Abstract:
This research aims to analyse women that have an ongoing divorce case at family courts, such as how much and how they are exposed to violence during their marriage, what kind of problems they face during divorce process, what kind of problems they face during juristic process, whether they get legal support or not, whether they are in need of consultancy during their marriage or divorce process, whether they are informed about the juristic process.The universe of the research is women that have an ongoing divorce case at İzmir family courts. 218 women were surveyed in this research. Proportional cluster sampling was used in the study.This research analyses women that have an ongoing divorce case at family courts, such as whether they are exposed to violence, kind of problems they face during divorce process, their knowledge on juristic process, problems they face during juristic process, whether they receive consultancy during their marriage or divorce process. Relational screening model was used in this study. The responses given by the respondents were interpreted by analysing frequencies and percentage distributions and chi-square method among the relation seeking statistical methods, by making use of SPSS program.The results of this research is thought to be guiding and opinion constituting for determining the needs and problems of women during divorce process and developing suggetions for solutions.According to the results exposure to physical and sexual violence is higher for women who married involuntarily. Nevertheless, exposure to emotional/verbal, economic and psychological violence is higher for women who married voluntarily. Another finding suggests that exposure to physical, emotional/verbal, economic and psychological violence is higher for women who do not work. On the other hand, exposure to sexual violence is higher for working women. Exposure to emotional/verbal and psychological violence is higher for women who do not have social security. Exposure to physical, sexual and economic violence is higher for women who have social security. The ratio of women who came accross economic problems and social oppression are higher for those who do not work. Working women are more likely to encounter problems about juristic process and security or psychological and emotional problems. Another finding suggests that women who married before age 21 are more likely to come accross economic, psychologic and emotional problems, and problems regarding social oppression and security during divorce process. On the other hand, women who married after age 21 are more likely to encounter problems regarding juristic process. Women who are graduated from secondary/high school are more likely to receive family or marriage consultancy before divorce case, and women who are graduated from college/higher are more likely to receive family or marriage consultancy during divorce case. Another finding suggests that more women who do not work have more information on the law number 4320 which is on protection of family.Key words: Family courts, Spouse violence, Divorce process