Türk çocuklarının son 55 yılda iskeletsel maturasyon statülerinde meydana gelen değişikliklerin incelenmesi
The changes in skeletal maturation status of turkish children in the last 55 years
Yazar: BURCU OKTAY ÇÖVEN
Danışman: PROF. DR. MELİHA RÜBENDİZ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Bilek = Wrist ; El = Hand ; Kas-iskelet sistemi = Musculoskelatal system ; Kemik yaşı ölçülmesi = Age determination by skeleton ; Radyografi = Radiography ; Türk çocukları = Turkish children ; Yaş = Age ; Yaş faktörleri = Age factors ; İskelet = Skeleton

Özet:
Bu çalışmanın amacı; sağlıklı Türk çocuklarında son 55 yılda iskeletsel maturasyonda meydana gelen değişikliklerin, 55 yılın ilk ve son yarısında olmak üzere iki grup halinde, 6-18 yaş arası her bir yaş grubunda ve kızlar ile erkeklerde ayrı ayrı ve Greulich Pyle atlasına göre incelenmesi ve bireylerin kemik gelişimlerindeki değişimlerin belirlenmesidir.Bu çalışmanın materyalini, toplam 2154 bireye ait el-bilek filmi oluşturmuştur. Bu bireylerden 1083'ü kadın, 1071'i erkek olup; bireyler iki grupta değerlendirilmiştir. Birinci gruptaki bireylerin 519'u kadın, 635'i erkek, ikinci gruptaki bireylerin ise 564'ü kadın, 436'sı erkektir. Birinci gruptaki bireylerin doğum tarihleri 1980 ve öncesinde, ikinci gruptaki bireylerin doğum tarihleri ise 1980 ve sonrasındadır. Araştırma kapsamına alınan kadın ve erkek bireylerin iskeletsel gelişim durumları el-bilek radyografileri üzerinde ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme Greulich?Pyle atlası standartlarına göre, Grave ve Brown (1976) ile Bjork (1972) indeksi, el-bilek değerlendirme kriterleri esas alınarak yapılmıştır. Araştırmaya dâhil edilen bireylerin kronolojik yaşları; film çekim tarihinden doğum tarihlerinin çıkarılmasıyla hesaplanarak, kronolojik ve kemik yaşları tamamıyla yıl üzerinden değerlendirilmiştir. Kemik yaşlarıyla kronolojik yaşları arasındaki uyumun değerlendirilmesi için, tüm bireylerin kronolojik yaşlarından kemik yaşları çıkarılmış ve bu sapmanın kemik yaşı lehine 1 yıldan fazla olması durumunda bireyler accelerated (A), ± 1 yıl olması durumunda normal (N), kronolojik yaş lehine 1 yıldan fazla olması durumunda ise bireyler retarded (R) olarak sınıflandırılmıştır. Kadın ve erkeklerde ayrı ayrı olmak üzere, her bir yaşta gruplar arası farklılıklar Varyans analizi (ANOVA) ile, grup ayrımı yapılmaksızın kadın ve erkeklerde ayrı ayrı olmak üzere, her bir yaş grubunun birbirine benzerlik durumları Duncan Analizi ile, kadın ve erkeklerde ayrı ayrı olmak üzere, her bir yaş grubunda A, N ve R durumlarının oransal dağılımının Grup I ve Grup II arası farklılıkları ise Z testi ile değerlendirilmiştir.Çalışmamızın bulgularına göre, bireylerimizin 55 yıllık süreçten günümüze kadar gelen zaman diliminde, geçmiş yıllara nazaran retardasyondan normale, normalden ise accelerasyona doğru bir eğilim gösterdiği tespit edilmiştir. Bu nedenle geçmiş yıllara göre, pubertal büyüme atağının daha erken yaşlara kaydığı, dolayısıyla ortopedik tedavi etkinliği açısından daha erken kronolojik yaşlarda tedavilerine başlanması gerektiği, ayrıca 17-18 yaş grubu bireylerin daha ziyade retardasyon statüsünde olduğu, bu sebeple geç ortopedik uygulamalar açısından bu durumun avantaj teşkil edebileceği söylenebilir.Anahtar Sözcükler: El-bilek radyografisi, iskeletsel maturasyon, kemik yaşı, Greulich-Pyle atlası, kronolojik yaş

Abstract:
The aim of this study is to obtain the changes in skeletal maturation status of 6-18 year old, Turkish boys and girls in two groups, as the first part and second part of the last 55 years, according to Greulich-Pyle atlas standarts.The study consisted of 2154 (1083 girl, 1071 boy) subject?s hand-wrist radiographs. Group I consisted of 519 girls, 635 boys and the Group II consisted of 564 girls, 436 boys. The birth date of the subjects in Group I is before 1980, and the Group II is after 1980. The skeletal maturation status of each subject is evaluated by hand-wrist radiographs. The hand-wrist radiographs were evaluated by Grave and Brown (1976) and Bjork (1972) hand-wrist evaluation indices. The choronological ages of the samples were calculated by subtraction of birth dates from the date of the radiographs and all choronological and skeletal ages were evaluated as years. To make an aggrement between the choronological and skeletal ages of the subjects, the skeletal ages were subracted from the choronological ages. The subjects were classified as accelerated (A) if the subtraction is more than 1 years in favour to skeletal age, as normal (N) if the subtraction is ± year and retarded (R) if the subtraction is more than 1 years in favour to choronological age. Variance analysis was used to assess the presence of differences in each age between two groups. Duncan analysis was performed to determine the differences between the ages in boys and girls without discrepancy of groups. The Z test were utilized to assess the differences of the rational distribution of A, N and R status in boys and girls, in each age groups.According to our findings, from the last 55 years to present day, Turkish girls and boys have a tendency towards retardation to normal and normal to acceleration. Therefore, it would be beneficial to begin the orthopedic treatment of children in earlier choronological ages owing to early pubertal spurt age. Separately, the group of 17-18 ages usually show retardation so that it can be use as an advantage for late orthopedic treatments.Key word: Hand-wrist radiographs, skeletal maturation, skeletal age, Greulich-Pyle atlas, choronological age