Teorik ve tarihi açıdan Anglo-Muhammadan Law
Anglo-Muhammadan Law: Theory and history
Yazar: ABDULLAH ACUN
Danışman: PROF. DR. NECMETTİN KIZILKAYA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law ; Tarih = History

Özet:
Anglo-Muhammadan Law, Hint Alt-Kıtası'nda 18. yüzyılın ikinci yarısından itibaren, 19. yüzyılın ortalarına kadarlık bir zaman diliminde ortaya çıkmış melez bir hukuk sistemini ifade etmektedir. Anglo-Muhammadan Law kavramı en basit haliyle bu şekilde ifade edilir. Daha kapsamlı olarak ise Anglo-Muhammadan Law kavramı, İngiliz koloni idaresinin yönetimi altındaki Hindistan'da adli idarenin değişimi, fıkıh kaynaklarının tercümesi ve yeni bir doktrin literatürünün ortaya çıkması aşamalarıyla ortaya çıkan kanunlar, kurumlar ve eserler bütününü bünyesinde barındırmaktadır. Diğer yandan Anglo-Muhammadan Law, fıkhın İngiliz idaresi altında modernleşmesini tecrübe ettiği için İslam dünyasında orijinal bir hukuk modernleşmesini de temsil etmektedir. Bu açılardan bakıldığında Anglo-Muhammadan Law'un, farklı yanları odağa alınarak farklı şekillerde tanımlanabileceği görülmektedir. Bu çalışmada Anglo-Muhammadan Law'un ortaya çıkış aşamaları incelenmiş, mahiyeti tartışılmış ve hakkında yapılan tanımlar ele alınmıştır. Tezde, Anglo-Muhammadan Law'un ortaya çıktığı bağlamın gösterilmesi için Hindistan'da İngiliz varlığının tarihi başından sonuna kadar anlatılıp Anglo-Muhammadan Law açısından önemli aktörlere işaret edilmiştir. Yine bağlamın kurulması için Anglo-Muhammadan Law'un geliştiği ortamda İslam hukukunun durumu, şahıs ve kurumlar incelenerek ele alınmıştır. Anglo-Muhammadan Law, ortaya çıktığı dönemi aşan bir kavramdır. Bu bağlamda bu hukuk sisteminin nasıl dönüşümlere yol açtığı ve Hint Alt-Kıtasında bağımsız devletlerin ortaya çıkışından sonra bu devletlerin hukuk sistemlerinde nasıl etkiler bıraktığı da tartışılmıştır.

Abstract:
Anglo-Muhammadan Law refers to a hybrid legal system that emerged in the Indian subcontinent from the second half of the 18th century to the mid-19th century. The concept of Anglo-Muhammadan Law is most simply defined in this way. More comprehensively, however, Anglo-Muhammadan Law encompasses the body of laws, institutions, and works that emerged through the stages of judicial administration changes, translations of Islamic legal sources, and the rise of new doctrinal literature under British colonial rule in India. On the other hand, Anglo-Muhammadan Law also represents an original legal modernization in the Islamic world, as it signifies the modernization of Islamic jurisprudence under British rule. From these perspectives, it is evident that Anglo-Muhammadan Law can be defined in various ways, depending on the aspect that is emphasized. This study examines the stages of the emergence of Anglo-Muhammadan Law, discusses its nature, and addresses the definitions made about it. In the thesis, to illustrate the context in which Anglo-Muhammadan Law emerged, the history of British presence in India is described from beginning to end, with a focus on the key figures involved in the development of Anglo-Muhammadan Law. Furthermore, in order to establish this context, the state of Islamic law, along with relevant figures and institutions in the environment where Anglo-Muhammadan Law developed, is also examined. Anglo-Muhammadan Law is a concept that transcends the period in which it arose. In this context, the study also explores how this legal system led to transformations and how it left lasting impacts on the legal systems of independent states that emerged in the Indian subcontinent.