Evli bireylerde bağışlama, tekrarlayıcı düşünme düzeyi ile ruh sağlığı ve evlilik uyumu arasındaki ilişkiler
The relations among forgiveness, repetitive thinking, marital adjustment, and mental health
Yazar: IŞIL GÖZTEPE GÜMÜŞ
Danışman: PROF. DR. ŞENNUR TUTAREL KIŞLAK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağışlama = Forgiveness ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik = Marriage ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Psikolojik sağlık = Psychological health ; Ruminasyon = Rumination ; Tekrarlayıcı düşünme = Repetitive thinking ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırmanın amacı öncelikle evli bireylerde bağışlama, bağışlanması 
beklenen olaya verilen önem, tekrarlayıcı düşünce düzeyi değişkenlerinin, ruh sağlığı 
ve evlilik uyumu değişkenlerini yordayıp yordamadığının incelenmesidir. 
Araştırmanın bir diğer amacı ise araştırma değişkenleri açısından cinsiyet 
farklılıklarının olup olmadığının belirlenmesidir. Bu amaçlar doğrultusunda 
araştırmada 157 (86 kadın, 71 erkek) evli katılımcı yer almıştır. Araştırmada veri 
toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Bağışlanması Beklenen Olaya Verilen 
Önem Formu (BBOVÖF), Bağışlayıcı Kişilik Ölçeği (BKÖ), Kısa Semptom 
Envanteri (KSE), Evlilikte Uyum Ölçeği (EUÖ) ve Tekrarlayıcı Düşünme Ölçeği 
(TDÖ) kullanılmıĢtır.  
 AraĢtırmada ilk olarak psikolojik belirtileri yordayan değişkenlerin hangileri 
olduğu sorgulanmıştır. Bu amaçla hiyerarşik regresyon analizinden yararlanılmıştır. 
Analiz sonucunda cinsiyet, TDÖ, BKÖ ve BBOVÖF'den alınan puanların psikolojik 
belirtileri yordadığı ve belirtileri açıklama gücünün yüksek olduğu görülmüştür.  
 Daha sonraki adımda evlilikte uyumu yordayan değişkenlerin hangileri 
olduğu sorgulanmış; bu amaçla hiyerarşik regresyon analizinden yararlanılmıştır. 
Analiz sonucunda cinsiyet, BKÖ ve TDÖ puanlarının evlilikte uyumu yordadığı, 
açıklama gücünün yüksek olduğu görülmüştür. Bu adımlara ek olarak araştırmada 
evlilik uyumu ve psikolojik belirtiler arasındaki iliĢkiler Pearson Momentler Çarpımı
Korelasyon Tekniği ile incelenmiştir. Analiz sonucunda evlilik uyumu ve psikolojik 
belirtiler arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu; evlilikte  uyum puanlarında 
düşme oldukça psikolojik belirti puanlarında artış olduğu belirlenmiştir.  
 Son olarak araştırma değişkenleri açısından cinsiyet farklılıklarının olup 
olmadığı sorgulanmıştır. Araştırmada ele alınan bağışlayıcı kişilik (BKÖ), 
bağışlanması beklenen olaya verilen önem (BBOVÖ), tekrarlayıcı düşünme (TDÖ), 
evlilik uyumu (EUÖ) ve ruh sağlığı (KSE) değişkenleri arasındaki olası cinsiyet 
farklılıklarını araĢtırmak amacıyla tek yönlü MANOVA yapılmıĢtır. Analiz 
sonuçlarına göre bağışlayıcı kiĢilik puanları (BKÖ) dıĢında tüm ölçeklerden alınan 
puanlardaki cinsiyet farklılıklarının anlamlı olduğu belirlenmiştir. Sonuçlara göre 
kadınların evlilik uyumlarının erkeklere göre düşük olduğu; kadınların psikolojik 
belirtilerinin erkeklere göre yüksek olduğu; kadınların tekrarlayıcı düşünme düzeyi 
puanlarının erkeklere göre yüksek olduğu ve son olarak kadınların bağışlanması 
beklenen olaya verdikleri önemin erkeklere göre daha fazla olduğu bulunmuştur.

Abstract:
The main purpose of this study is to investigate if the forgiveness, and the 
importance of cases expected to be forgiven, repetitive thinking predict the marital 
adjustment and mental health. Additionally, this study is conducted to examine the 
differences of gender in terms of research variables .  
The sample of this study consisted of 157 married individuals (86 women and 
71 men). Marital Adjustment Test (MAT), Brief Symptom Inventory (BSI), 
Forgiving Personality Scale (FP), Repetitive Thinking Questionnaire (RTQ), 
Significance Form for the Cases Expected to be Forgiven (SF), and Information 
Form, established by researcher, were applied to the married people.  
This study begins with questioning which variables predict the psychological 
symptoms. For this purpose, it conducts hierarchical regression analysis. The result 
of this analysis points out that gender, RTQ, FP, and SF scores considerably predict 
psychological symptoms. 
As a further step, it questions which variables predict the marital adjustment. 
For this purpose, it conducts hierarchical regression analysis. The result of this 
analysis points out that gender, FS, and RTQ scores considerably predict marital 
adjustment. Furthermore, Pearson correlation coefficients were calculated to show 
the relationship among marital adjustment and psychological symptoms. Besides, it 
is indicated that there is a significant and negative correlation between marital 
adjustment and psychological symptoms.  
In conclusion, it questions if there are gender differences in terms of research 
variables. MANOVA is conducted to investigate the possible gender differences 
among FS, SF, RTQ, BSI, MAT variables. According to the result of this analysis, 
there is a significant correlation with gender differences in terms of all scores 
gathered from the scales, except the FS scores. Finally, women‟s marital adjustment 
scores are found out to be lower than those of men, while women‟s psychological 
symptoms are higher than those of men. Moreover, women‟s repetitive thinking 
scores are higher than those of men. Lastly, it is found out that women give more 
importance than men to the cases that are expected to be forgiven