Sığırların solunum sistemi hastalıklarında oksidatif stres ve immun cevap üzerine sıvı premiksin etkileri
Effects of liquid premix on oxidative stress and immune response in cattle respiratory system diseases
Yazar: ERKAN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. MİYASE ÇINAR
Kırıkkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışma besi sığırlarında solunum sistemi enfeksiyonlarında tedavi öncesi ve sonrasında bazı biyokimyasal, bağışıklık, oksidatif stres parametrelerinde oluşan değişiklikleri ortaya koymak ve kullanılacak antibiyotik miktarı ve süresinin kısaltılması için sıvı premiks ilavesinin olası tedaviye destekleyici etkilerinin belirlenmesi amacıyla yapıldı.  Bu amaçla besi iş-letmesinde, solunum sistemi enfeksiyonlarına karşı aşılanmamış ve tedavi yapılmamış 6-8 aylık yerli melez ırklardan 20 adet solunum sistemi hastalığı belirtisi gösteren ve 10 adet sağlıklı (kontrol) olmak üzere, toplam 30 sığır kullanıldı. Hasta hayvanlar iki gruba ayrıldı: I. gruba  medikal tedavi, ikinci gruba  medikal tedavi + sıvı premiks uygulandı. Hayvanların burnundan svap örnekleri alınarak bakteriyolojik etken izolasyonu ve identifikasyonu yapıldı. Kontrol grubu hayvanlarından bir kez ve hastalıklı gruplardan tedavi öncesi (0. saat) ve tedavi sonrası 6., 24., 48. ve 120. saatlerde hayvanların v. jugularisinden antikoagulantsız ve antikoagulantlı tüplere kanları alındı. Serum AST, ALT aktiviteleri, TCHO, TG, TB, TP, ALB, GLB, ÜRE, KRE düzeyleri ve plazma TAK, TOK, OSI, TT, NT, DD, TNF-α, IL-6, IgA ve IgM düzeyleri değerlendirildi. Serum biyokimyasal parametrelerde gruplar arasında ve tedavi öncesi ve sonrasında farklılıklar gözlenmedi.  AST aktivitesi 2. grupta tedavi öncesine göre tedavi sonrasında 24., 48. ve 120. saatlerde, 3.grupta tedavi öncesine göre tedavi sonrasında tüm kan alınan zamanlarda , ALT aktivitesi 2. ve 3. gruplarda tedavi öncesine ve tedavi sonrası 6. saate göre 24., 48. ve 120. saatlerde arttı (P<0,001).  TP düzeyleri 2. ve 3. gruplarda tedavi önce-sinde ve tedavi sonrası 6. saate göre 24., 48. ve 120. saatlerde azaldı (P<0,001). ALB düzey-leri 2. ve 3. gruplarda tedavi öncesinde ve tedavi sonrası 6. saate göre 24. ve 48. saatlerde arttı, 120. saatte ise azaldı (P<0,001). Globulin düzeyi 2. ve 3.gruplarda tedavi öncesi ve 6. saate göre 24. ve 48. saatlerde azaldı (P<0,001). Glikoz düzeyi 2. grupta tedavi sonrası 48. saatte tedavi öncesi ve tedavi sonrası 6., 24. ve 120. saatlerde azaldı (P<0,001). TG düzeyleri 2. (P<0,001).  ve 3. (P<0,05) gruplarda 0. ve 6. saatlere göre 24., 48. ve 120. saatlerde azaldı.  ÜRE ve KRE düzeyleri tedavi öncesi ve tedavi sonrası 6. saate göre 24., 48. ve 120. saatlerde arttı (P<0,001). TOK ve OSI düzeyleri  kontrol grubuna göre hastalıklı gruplarda arttı (P<0,001). TAK düzeyleri tedavi sonrasında 2. grupta 48. saatte en düşük düzeyde idi, ancak, 48. saate göre 120.saatte arttı (P<0,01). TAK düzeyleri 3. grupta tedavi öncesine göre tedavi sonrasında 6. ve 24. saatlerde azaldı (P<0,001). TOK ve OSI (P<0,01) düzeyleri kontrol gru-buna göre hastalıklı gruplarda arttı (P<0,01). Plazma TOK ve OSI düzeyleri 2. grupta kontrol grubuna göre tedavi sonrasında 24. ve 120. saatlerde azaldı (P<0,05). Plazma IL-6 düzeyleri kontrol grubuna göre hasta gruplarda arttı (P<0,05), 2. grupta 120. saatte diğer zamanlara göre en yüksek değerde idi (P<0,001). Plazma IgA düzeyleri tedavi öncesine göre tedavi son-rasında 2. grupta 120. saatte (P<0,001), 3. grupta 48.  ve 120. saatlerde (P<0,001) en yüksekti. Plazma IgM düzeyleri tedavi öncesine göre tedavi sonrasında 2. grupta 120. saatte en yüksekti (P<0,001). Sonuç olarak solunum sistemi hastalığı bulunan sığırlarda medikal tedavi ile birlikte, sıvı premiks kullanımının solunum sistemi enfeksiyonlarından kaynaklanan oksidatif stres ve immun yanıt üzerine tedaviyi destekleyici etkilerinin olduğu ortaya konuldu.

Abstract:
This study was conducted to reveal the changes in some biochemical, immune and oxidati-ve stress parameters before and after treatment for respiratory system infections in beef cattle and to determine the possible supportive effects of liquid premix addition to shorten the amount and duration of antibiotics to be used. For this purpose, a total of 30 cattle, 20 showing signs of respiratory system disease and 10 healthy (control), of 6-8 month old local cross-breed cattle that were not vaccinated against respiratory system infections and not treated, were used in the fattening enterprise. Sick animals were divided into two groups: Group I received medical treatment, and Group II received medical treatment + liquid pre-mix. Bacteriological agent isolation and identification were performed by taking swab samples from the nose of the animals. Blood samples were taken from the jugular vein of the animals into tubes without and with anticoagulant, once from the control group animals and from the diseased groups before treatment (day 0) and at the 6th, 24th, 48th and 120th hours after treatment. Serum GOT, ALT activities, TCHO, TG, TB, TP, ALB, UREA, KRE levels and plasma TAS, TOS, OSI, TT, NT, DD levels, TNFα, IL-6, ImgA and IgM con-centrations were evaluated. No differences were observed in serum biochemical parameters between the groups and before and after treatment. AST activity increased at 24, 48 and 120 hours after treatment in group 2 compared to before treatment, at all times of blood collection after treatment in group 3 compared to before treatment, and ALT activity increa-sed at 24, 48 and 120 hours in groups 2 and 3 compared to before treatment and at 6 hours after treatment (P<0,001).  TP levels decreased in groups 2 and 3 at the 24th, 48th and 120th hours compared to the 6th hour before and after treatment. (P<0,001).. ALB levels increased at 24 and 48 hours and decreased at 120 hours in groups 2 and 3 compared to pre-treatment and 6 hours after treatment (P<0.001). Globulin levels decreased in the 2nd and 3rd groups at the 24th and 48th hours compared to before and at the 6th hour of treatment (P<0,001). Glucose levels decreased in group 2 at 48 hours after treatment, before treatment, and at 6, 24 and 120 hours after treatment (P<0,001).TG levels decreased at 24, 48 and 120 hours compared to 0 and 6 hours in groups 2 (P<0,001) and 3 (P<0,05). UREA and CRE levels increased at 24, 48 and 120 hours compared to 6 hours before and after treatment (P<0,001). TOC and OSI levels increased in the diseased groups compared to the control group (P<0.001). TAC levels were at the lowest level at 48 hours in group 2 after treatment, but increased at 120 hours compared to 48 hours (P<0.01). TAC levels decreased in the 3rd group at the 6th and 24th hours after treatment compared to before treatment (P<0.001). TOC and OSI (P<0.01) levels increased in the diseased groups compared to the control group (P<0.01). Plasma TOC and OSI levels decreased in the 2nd group compared to the control group at 24th and 120th hours after treatment (P<0.05). Plasma IL-6 levels increased in the patient groups compared to the control group (P<0.05), and were highest at the 120th hour in the 2nd group compared to other times (P<0.001). Plasma IgA levels were highest at 120 hours in group 2 (P<0.001) and at 48 and 120 hours in group 3 (P<0.001) after treatment compared to before treatment. Plasma IgM levels were highest in group 2 at the 120th hour after treatment compared to before treatment (P<0.001). As a result, it was revealed that the use of liquid premix together with medical treatment in cattle with respira-tory system diseases had supportive effects on the oxidative stress and immune response caused by respiratory system infections.