Yatan hastalarda düşme riski değerlendirme ölçeklerinin etkinliğinin karşılaştırılması – bir kalite iyileştirme çalışması
Comparison of fall risk assessment scales in inpatients–a quality improvement study
Yazar: ORHUN EFE
Danışman: PROF. DR. BURCU BALAM YAVUZ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Geriatri = Geriatrics ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Düşme kazaları = Accidental falls ; Kalite = Quality ; Risk değerlendirmesi = Risk assesment ; Yatan hastalar = Inpatients ; Ölçekler = Scales

Özet:
Düşme, fonksiyon kaybı, morbidite ve hatta mortaliteye yol açabilen, önlenebilir
mortalite sebepleri arasında sayılan ve yaygın görülen, kompleks bir geriatrik
sendromdur. Hastanede yatan özellikle yaşlı hastalar olmak üzere tüm hastalarda
düşme olayları ciddi sonuçlar doğurabilmektedir. Bu konuda risk belirleme ölçekleri,
beklenen düşmelerin öngörülmesi ve önlenmesi için sıklıkla kullanılmaktadır. Bu
çalışmanın amacı Hacettepe Üniversitesi Erişkin ve Onkoloji hastanelerinde yatan 18
yaş ve üzeri hastalarda düşme açısından risk faktörlerinin belirlenmesi ve hastalara
risk değerlendirme ölçekleri uygulanarak testlerin sensitivite ve spesifitelerinin,
pozitif ve negatif prediktif değerlerinin belirlenmesi; Johns Hopkins Düşme Riski
Değerlendirme Aracı ve STRATIFY Risk Belirleme Aracı'nın Türkçe güvenirlik ve
geçerlik çalışmalarının yapılmasıdır. Çalışmaya 391 hasta dahil edildi, her hastaya
düşme risk değerlendirme formu, Hendrich II, Johns Hopkins ve STRATIFY ölçekleri
uygulandı, uygun hastalara Zamanlı Kalk ve Yürü Testi yapıldı. Analiz sonuçlarına göre
16 (%4) hastada düşme meydana geldi, tek değişkenli analizlerde acil yatış varlığı,
Charlson komorbidite indeks skoru, dahili servislerde yatış varlığı, ilaç sayısı, yatış gün
sayısı, Clinical Frailty Scale ve FRAİL ölçeği skorları, diyabet ve lösemi varlığı, son 1 ay
içerisinde düşme öyküsü, nörolojik hastalık, delirium/ajitasyon, görme bozukluğu,
yardımcı cihaz, düşme korkusu ve bakıcı düşme grubunda anlamlı olarak daha yüksek
bulundu. JHFRAT ve STRATIFY ölçeklerinin Türkçe versiyonlarının yüksek test-tekrar
uyumu ve orta derecede bağımsız gözlemciler arası uyum gösterdiği saptandı. Her iki
ölçeğin de geçerliği kanıtlandı, güvenirliği ise orta derecede ama istatistiksel olarak
anlamlı uyum tespit edilerek onaylandı. Lojistik regresyon analizinde STRATIFY
(OR=8,63, %95 CI: 2,75-27,1) ve JHFRAT (OR=10,08, %95 CI: 1,18-86,15) ölçeklerinin
diğer faktörlerden bağımsız olarak düşmeyi öngördüğü gösterildi. ROC analizinde
JHFRAT ölçeğinin en yüksek prediktif değere sahip olduğu görüldü, ölçek yatan
hastalarda risk değerlendirme ölçeği olarak kullanılabilir.

Abstract:
Falls are common and complex geriatric syndrome that can lead to loss of function,
morbidity and even mortality. Risk assessment scales are frequently used to predict
and prevent expected falls. This study aims to determine the risk factors for falls in
hospitalized patients aged 18 years and over and to determine the sensitivity and
specificity, positive and negative predictive values of the scales. Furthermore, Johns
Hopkins Fall Risk Assessment Tool and the STRATIFY Risk Assessment Tool were
adapted to Turkish and their reliability and validity assessments were made. 391
patients were included in the study, fall risk assessment form, Hendrich II, Johns
Hopkins and STRATIFY scales were applied to each patient, and Timed Get Up and Go
Test was performed to eligible patients. According to the analysis, falls occurred in 16
(4%) patients. Presence of emergency hospitalization, Charlson comorbidity index
score, presence of hospitalization in internal medicine wards, number of
medications, number of days of hospitalization, Clinical Frailty Scale and FRAIL scale
scores, diagnosis of diabetes and leukemia, history of falling in the last month,
neurological disease, delirium/agitation, visual impairment , walking aid use, fear of
falling, and presence of caregiver were found to be significantly higher in the fallers
group in univariate analyses. Turkish versions of the JHFRAT and STRATIFY scales
were found to have high test-retest reliability and moderate inter-observer reliability.
The validity of both scales was demonstrated, and the reliability was moderately but
statistically significant. In logistic regression analysis, STRATIFY (OR = 8.63, 95% CI:
2.75-27.1) and JHFRAT (OR = 10.08, 95% CI: 1.18-86.15) tools were significantly
associated with falls. According to the ROC analysis, the JHFRAT scale was found to
have the highest predictive value, and the scale can be used as a risk assessment scale
for hospitalized patients.