Üremik kemik hastalığında serum prolidaz aktivitesinin ve kemik belirteçlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of serum prolidase activity and bone markers in uremic disease
Yazar: ARZU KÖSEM
Danışman: UZMAN ELMAS ÖĞÜŞ
Sağlık Bakanlığı / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Biyokimya ve Klinik Biyokimya Ana Bilim Dalı / Klinik Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Çalışmamızda hasta grubu kronik böbrek yetmezliği (KBY) tanısı ile periton diyalizi uygulanan
21 erkek (yaş: 44.1±12.9), 18 kadın (yaş: 41.3±12.9) hasta ve hemodiyaliz uygulanan 21 erkek
(yaş: 48.5 ± 20) ve 13 kadın (yaş: 51.7±19.5) hasta olmak üzere 73 hastadan oluşmakta idi.
Kontrol grubu ise 25 erkek (yaş: 46±6.4) ve 29 kadın (yaş: 45±10) toplam 54 sağlıklı gönüllüden
oluşturuldu. Hasta gruplarında ve kontrol grubunda serum, plazma ve eritrosit prolidaz
aktiviteleri ölçüldü, prolidaz aktivitesinin diğer kemik belirteçleri (osteokalsin, kemik
spesifikalkalen fosfataz, kalsitonin), vitamin D, parathormon ile ilişkileri araştırıldı. Periton diyalizi
(1245±284 U/L) ve hemodiyaliz giriş (1169±287 U/L) prolidaz aktivitesi kontrol grubu prolidaz
aktivitesinden (1526±263 U/L) düşüktü (P <0.05); hemodiyaliz çıkış (1433±435 U/L) ve kontrol
grubu prolidaz aktiviteleri arasında fark yoktu (P >0.05). Hemodiyaliz giriş grubu prolidaz
aktivitesi, hemodiyaliz çıkış grubuna göre düşüktü (P <0.05). Prolidaz aktivitesi proteine
oranlandığında, hemodiyaliz giriş ve çıkış arasındaki fark ortadan kalktı (P >0.05). Hemodiyaliz
giriş ve kontrol grubu eritrosit prolidaz aktiviteleri arasında anlamlı fark vardı (sırasıyla 106±52
U/gHb ve 140 ± 60 U/gHb; P <0.05); hemodiyaliz çıkış ve periton diyalizi eritrosit prolidaz
aktivitesi kontrol grubundan farklı değildi ( sırasıyla 120±64 U/gHb ve 131±75 U/gHb; P >0.05).
Hemodiyaliz giriş ve çıkış gruplarının eritrosit prolidaz aktiviteleri karşılaştırıldığında anlamlı fark
bulunamadı (P >0.05). Prolidaz aktivitesi hasta ve kontrol grubu birlikte değerlendirildiğinde (n =
127) osteokalsin, vitamin D ve parathormon ile anlamlı korelasyon gösterdi (sırasıyla r = -0.359,
P <0.001; r = 0.286, P <0.001; r = 0.156, P = 0.048). Prolidaz aktivitesi ile kalsitonin, kemik
spesifik alkalen fosfataz ve yaş arasında anlamlı korelasyon yoktu. Tekrarlanabilirlik
çalışmasında düşük ve yüksek prolidaz içeren havuzların çalışma içi % VK'ları sırasıyla % 2.6
ve % 3.6, günler arası %VK'ları sırasıyla % 4.03 ve % 4.6 idi. Yapılan doğrusallık çalışmasında
yöntemin 1.25 mmol/L'ye kadar lineer, saptama sınırının 0.0035 mmol/L olduğu belirlendi. Geri
kazanım (recovery) çalışmasında ortalama % R = % 98.5 olarak bulundu. Sonuç olarak, prolidaz
aktivitesi KBY'de düşmektedir, bu düşüklük hemodiyaliz işleminden bağımsızdır, dolayısıyla
prolidaz aktivitesi üremik kemik hastalığında bir kemik metabolizması belirteci olarak
kullanılabilir. Ucuz, performans özellikleri açısından yeterli, otomatize edilemese de çalışılması
nispeten kolay bir testtir. 

Anahtar sözcükler: Hemodiyaliz, Kemik metabolizması belirteçleri; Kronik böbrek yetmezliği;
Periton diyalizi; Prolidaz aktivitesi; Üremik kemik hastalığı.

Abstract:
In our study, patient group was consisted of 21 male (age: 44.1±12.9 y.), 18 female (age:
41.3±12.9 y.) performing periton dialysis, 21 male (age: 48.5±20 y.) and 13 female (age:
51.7±19.5 y.) performing hemodialiysis who diagnosed with chronic renal failure; control group
was consisted of healthy and voluntary 25 male (age: 46±6.4 y.) and 29 female (45±10 y.), a
total of 54 persons. Both in patient and control groups, serum, plasma and erythrocyte
prolidase activity was measured, and the relationship between prolidase activity and other
bone markers (osteocalcin, bone specific alkaline phosphatase, calcitonin), vitamin D,
parathormone was investigated. The activity of prolidase in periton dialysis (1245±284 U/L)
and prehemodialysis groups (1169±287 U/L) was lower than control group (1526±263 U/L) (P
<0.05); there was no difference between posthemodialysis group (1433±435 U/L) and control
group (P >0.05). Prolidase activty of prehemodialysis group was lower than posthemodialysis
group; P <0.05). However, when the ratio between prolidase activity and total protein was
calculated the difference between prehemodialysis and posthemodialysis disappeared (P
>0.05). There was a significant difference between erythrocyte activities of prehemodialysis
and control groups (106±52 U/gHb and 140±60 U/gHb, respectively, P<0.05). There was no
difference between the erytrocyte prolidase activity of posthemodialysis and periton dialysis
groups when compared with control group (120±64 U/gHb and 131±75 U/gHb, respectively; P
>0.05). When erythrocyte prolidase activities of prehemodialysis and posthemodialysis groups
compared, there was no significant difference (P >0.05). When patient and control groups
evaluated together (n=127), the activity of prolidase was significantly corralated with
osteocalcin, vitamin D and parathormone (r = -0.359, P <0.001; r = 0.286, P <0.001; r = 0.156,
P = 0.048; respectively). There was no significant correlation between prolidase activity with
calcitonin, bone specific alkaline phosphatase and age. In precision study, within run CVs % of
serum pools of low and high prolidase activity were 2.6% and 3.6% and between-day CVs %
were 4.03% and 4.6% respectively. In linearity study, the method was linear up to 1.25
mmol/L, and a detection limit was found of 0.0058 mmol/L. In recovery study, mean R% was
98.5%. As a result, prolidase activity is decreased in chronic renal failure, and this situation is
independent from hemodialysis intervention. Consequently, prolidase activity can be used as a
bone metabolism marker in uremic bone disease. It is cheap, has adequately performance
properties, and it is relatively easy test even it cannot be automatized.

Key words: Hemodialysis; Bone metabolism markers; Chronic renal failure; Peritoneal
dialysis; Prolidase activity; Uremic bone disease.