Nazi Almanyası'nın II. Dünya Savaşında Türk dilli Sovyet savaş esirlerinin eğitimine yönelik politikası
Nazi Germany's policy towards the education of Turkic-speaking Soviet prisoners of war during World War II
Yazar: MUHAMMED İBRAHİM AKIL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERKAN SERÇE
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Tarih Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Almanya = Germany ; Askeri eğitim = Military education ; Azerbaycan Türkleri = Azerbaijan Turks ; Dünya Savaşı II = World War II ; Kısa süreli eğitim = Short-term training ; Rusya Türkleri = Russia Turks ; Sovyetler Birliği = Soviet Union ; Türkistan = Turkistan ; İdil-Ural Türkleri = Idyıı-Ural Turkish

Özet:
16. yüzyıldan itibaren genişleme siyaseti uygulamaya başlayan Ruslar, İdil-Ural, Kırım, Azerbaycan ve Türkistan bölgeleri gibi Türk dilli halkların yoğun yaşadıkları bölgeleri işgal ederek, 19. yüzyıla kadar daha nice bölgeleri kendi hâkimiyetleri altına almışlardır. Bahsi geçen bölgelerde, hem imparatorluk döneminde uygulanan asimilasyon hareketleri, hem de Rus İç Savaşı'ndan sonra Bolşevik yönetimince icra edilen korenizatsiya faaliyetleri, acı bir vaziyette zuhur etmiştir. Adolf Hitler'in emri doğrultusunda 22 Haziran 1941'de Alman Ordusu'nun SSCB'ye karşı başlattığı Barbarossa Harekâtı'nda, esir düşen yaklaşık 3 milyon 800 bin Sovyet askerinin bir kısmını da Türkçe konuşan halklara mensup askerler oluşturmaktaydı. Bu hususta çeşitli etkenlerin baş göstermesiyle Almanlar, dönemin şartları çerçevesinde bir eğitim politikası uygulayarak Türk dilli Sovyet savaş esirlerinden faydalanma yoluna gitmişlerdir. Uygulanan eğitim politikası çerçevesinde farklı askeri birlikler oluşturularak, harp sahalarında ihtiyaca, zamana ve şartlara göre farklı amaçlarda farklı yerlerde görevlendirilmişlerdir. Bu çalışmada, Barbarossa Harekâtı'nda esir düşen Türkçe konuşan halklara mensup Sovyet askerlerinin,  Almanların uyguladıkları eğitim politikaları çerçevesinde savaşta nasıl bir rol oynadıkları ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Uygulanan eğitim politikasının ana hatları incelenerek, daha sonra oluşturulan askeri birliklerin Alman Ordusu'ndaki faaliyetleri değerlendirilmiştir.

Abstract:
Starting from the 16th century, the Russians, who started to implement a policy of enlargement, occupied the regions where Turkic-speaking peoples such as Idil-Ural, Crimea, Azerbaijan and Turkistan regions lived intensely, and took many more regions under their rule until the 19th century. In the aforementioned regions, both the assimilation movements implemented during the imperial period and the korenizatsiia activities carried out by the Bolshevik administration after the Russian Civil War took place in a painful conditions. İn line with Adolf Hitler's order, in the Barbarossa Operation launched by the German Army against the USSR on 22 June 1941, some of the 3 million 800 thousand Soviet soldiers who were captured were also soldiers belonging to Turkic-speaking peoples. With the emergence of various factors in this regard, the Germans applied an education policy under the conditions of the period, and made use of the Turkic-speaking Soviet prisoners of war. The applied education policy, within the framework of different military troops was formed and they were assigned to different places on the battlefields for different purposes according to the needs, time and conditions. In this study, it has been tried to reveal Soviet soldiers belonging to Turkic-speaking peoples, who were captured in the Barbarossa Operation, what kind of a role they played in the war within the framework of the education policies implemented by the Germans. The outlines of the applied education policy were examined and of military troops formed later the activities of in the German Army were evaluated.