Meme kanseri sonrası semptom yönetiminde mobil tabanlı bakım destek uygulamalarının etkinliği: Bir sistematik derleme
Effectiveness of mobile-based care support applications in symptom management after breast cancer: A systematic review
Yazar: NARİN MUTLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMRA EYİ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Onkolojik hemşirelik = Oncologic nursing ; Tele hemşirelik = Tele nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırmada, meme kanseri tanılı hastalarda semptom yönetiminde kullanılan mobil tabanlı bakım destek uygulamalarının etkinliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Bu sistematik derleme çalışması PRISMA 2020 yönergelerine uygun olarak gerçekleştirilmiş ve PROSPERO'ya kaydedilmiştir. PubMed, Scopus, Medline, EBSCHOhost, Web of Science, Science Direct ve Central veri tabanlarında  ''meme kanseri'' (breast cancer), ''semptom yönetimi'' (symptom management) ve ''mobil sağlık'' (mobile health) anahtar kelimeleri ve bunların kombinasyonları ile 01.01.2013 ile 31.12.2023 tarih aralığında son 10 yıl taranmıştır. 
Bulgular: Taramalar sonucunda ulaşılan 793 çalışmadan 14'ü derlemeye dahil edilmiştir. Araştırmaların toplam örneklem hacmi müdahale grubu için 920, kontrol grubu için 875'tir. Çalışmalarda mobil tabanlı bakım destek uygulamalarında beş farklı mobil yaklaşım türü kullanılmış, müdahalelerinin katılımcılar tarafından kullanım süreleri üç hafta ile altı ay arasında değişmiştir. Uygulanan programlarda eğitsel içerikler kullanılarak semptomları tanıma, izleme, raporlama ve bu semptomların öz yönetiminde kanıta dayalı öz bakım önerileri sunma ile öz yönetim ve öz yeterlilik  sağlama ana başlıkları öne çıkmıştır. Çalışmalara dahil olan  müdahale yöneticileri ise sağlık profesyonellerinden oluşmuştur. Çalışmalarda semptom yönetimine ilişkin etkiler fiziksel ve psikolojik semptom alt başlıklarında değerlendirilmiş, mobil tabanlı bakım destek uygulamalarının çoğunluğunun (8 çalışma) hem fiziksel hem de psikolojik semptomların üzerinde destekleyici ve iyileştirici etkileri ortaya konmuş, en fazla etki ise yaşam kalitesi üzerinde olmuştur.
Sonuç: Bu sistematik derleme araştırmasından elde edilen bulgular, meme kanseri sonrası semptom yönetiminde kullanılan mobil tabanlı bakım destek uygulamalarının, fiziksel ve psikolojik semptomların şiddetini azaltarak semptom yönetiminde hastaları desteklediğini ve faydalar sağladığını ortaya koymaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Meme Kanseri, Mobil Uygulama, Mobil Sağlık, Semptom Yönetimi, Sistematik Derleme

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to evaluate the effectiveness of mobile-based care support applications used in symptom management in patients diagnosed with breast cancer.
Method: This systematic review was conducted according to the PRISMA 2020 guidelines and registered in PROSPERO. PubMed, Scopus, Medline, EBSCHOhost, Web of Science, Science Direct and Central databases were searched for the last 10 years between 01.01.2013 and 31.12.2023 using the keywords "breast cancer", "symptom management" and "mobile health" and their combinations.
Results: A total of 14 articles were included in the review. The total sample size of the studies was 920 for the intervention group and 875 for the control group. The studies used five different types of mobile care support applications and the length of time participants used the interventions ranged from three weeks to six months. The programmes implemented emphasised self-management and self-efficacy by using educational content, identifying, monitoring and reporting symptoms, and providing evidence-based self-care recommendations for self-management of these symptoms. The intervention managers involved in the trials were health professionals. The studies evaluated the effects of symptom management under the subheadings of physical and psychological symptoms, and the majority of mobile care support applications (8 studies) showed supportive and healing effects on both physical and psychological symptoms, with the greatest effect on quality of life.
Conclusion: The results of this systematic review indicate that mobile health applications used for symptom management after breast cancer help patients manage their symptoms and provide benefits by reducing the severity of physical and psychological symptoms.
Keywords: Breast cancer, mobile application, mobile health, symptom management, systematic review