Türk müziği makamlarının viyolonsel tuşesi üzerinde konumlandırılmasına ilişkin şematik bir yaklaşım
A graphical approach to the positioning of the Turkish music modes on the violoncello touch
Yazar: HACI MEHMET ANDAÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ LEVENT DEĞİRMENCİOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Müzik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music
Dizin: Eğitim = Education ; Makamlar = Modes ; Müzik = Music ; Müzik eğitimi = Music education ; Türk müziği = Turkish music ; Viyolonsel = Cello ; Çalgılama teknikleri = Instrumentation techniques

Özet:
Bu çalışma, Viyolonselin Türk Müziği'ndeki eğitimine ilişkin, Klasik Türk Müziği
makamlarının tuşe üzerinde konumlandırılmasına yönelik şematik bir yaklaşım sunmayı
amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda, çalışma 3 aşamada tamamlanmıştır.
Çalışmanın 1. Aşmasında, literatür taraması yapılarak, çalışmaya ışık tutabileceği
düşünülen kaynaklara ulaşılmıştır. Sonrasında, Türkiye Radyo Televizyon Kurumu
(TRT) arşivi kayıtlarında bulunan Türk Sanat Müziği eserlerine dair istatistikî bilgiler
taranmış, çalışmada sayıca en çok eser bulunan 20 makamın kullanılmasına karar
verilmiştir. Devamında, belirlenen makamlara yönelik diziler ve açıklayıcı bilgiler
yazılmıştır.
Çalışmanın 2. aşamada, belirlenen makamların viyolonsel tuşesi üzerinde kolay
konumlandırılabilmesini sağlayacak şematik görseller hazırlanmıştır. Hazırlanan
görsellerde tel, perde, güçlü ses, yeden ses ve alternatif olabilecek parmak numaraları
farklı renkler ile ifade edilmiş, görsellerdeki renk ve şekillerin açıklamalarının yer aldığı
bir anahtar şablon hazırlanmıştır. Devamında, şematik görsellere karşılık gelen sol el
konumlarına yönelik fotoğraflar çekilmiş, bu fotoğraflar çalışma içerisinde şematik
görsellerle ilişkilendirilerek sunulmuştur.
Çalışmanın 3. aşamasında ise hazırlanan, sunulan şematik yaklaşımlar yorumlanarak
raporlaştırılmıştır.
Anahtar kelimeler: Türk Müziği Eğitimi, Çalgı Eğitimi, Viyolonsel Eğitimi, Makam

Abstract:
This study is aimed at providing a graphical approach to the positioning of Classical
Turkish Music modes on the touch regarding the education of violoncello in Turkish
Music. The study is three folded to attain this objective.
In the first part of the study, a literature review has been conducted to gain access to
scholarly works thought to enlighten the study. Then, statistical information on Turkish
Arts Music works included in the archival records of Turkish Institution of Radio and
Television (TRT) have been analyzed, and it has been concluded that 20 musical modes,
for which the most number of works are generated, have been identified for study. This
part also includes descriptive data and lines regarding the musical modes identified for
study.
The second part of the study includes graphical illustrations that could enable us to
easily position the relevant musical modes on the touch of violoncello. In these visuals,
musical wires, frets, strong sounds, side sounds and alternative finger numbers are
indicated in different colors and a key template has been prepared including
explanations for the colors and graphics on these visual elements. This part also
includes photos to indicate the left hand positions that coincide with these graphical
illustrations, while presenting these photos in association with their corresponding
graphical illustrations.
These graphical approaches are interpreted and presented as a report in the third part of
the study.