Nahiv yöntemleri açısından İrabu'l-Kur'ân'lar: Hicri III. ve IV.yüzyıllar
The features of teaching tendecy in grammar lesson, the Third and Fourth hijri centuries as a model
Yazar: İBRAHİM EL ABDULLAH
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMED ALDYAB
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arap Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Anlam = Meaning ; Arapça = Arabic ; Dil bilgisi = Grammar ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Söz dizim = Syntax ; İ`rabü`l-Kur`an = İ`rabü`l-Kur`an

Özet:
Bu çalışma ilk dönemlerdeki nahiv bilginlerinin Kuran-ı Kerim'in metni ile nasıl
bir ilişki kurduklarını, ona nasıl yaklaşıp onun cümlelerinin gramer yapısını nasıl
çözümlemeye çalıştırklarını ele alıyor. Bu çalışmamızda büyük oranda hicrî üçüncü ve
dördüncü yüzyıllara yoğunlaştık. Bunun nedeni, Arap nahiv biliminin tam bir bilimsel
disiplin olarak olgunlaşmasında büyük pay sahibi olan çok değerli bir bilginler
topluluğunun o iki yüzyılda yaşamış olmalarıdır. Tezimiz şu başlığı taşımaktadır:
Tezimiz bir giriş, dört bölüm ve bir sonuçtan oluşmaktadır. Birinci bölümde irap
konusunda anlamın önemini ele aldık. Ardından sözlük anlamı, semantik anlam ve işlevsel
anlamdan bahsettik.
İkinci bölümde merfû, mansup ve mecrûr ögelerde kolay ve yakın irap seçeneğini
inceledik. bundan sonra irap seçeneklerinin çoğalması ve farklı irapların ortaya çıkmasına
neden olan etkenleri araştırdık. Bu bağlamda cümlenin farklı anlamlara açık olması
etkeninden, içtihat etkeninden, bir irap meselesi ile ilgili olarak bir nahiv bilgininin birden
fazla çözüm ortaya koyması etkeninden söz ettik.
Üçüncü bölüme gelince burada dikkat ve araştırmamızı nahiv biliminin kendisine,
ilke ve kuralları ile bunların nahiv bilginlerinin görüşlerini nasıl etkilediğine yönelttik.
Nahiv biliminin kendi yapısından kaynaklanan engeller, bu bilimin âmil teorisinden nasıl
etkilendiği konularına değindik. Aynı şekilde, nahiv açısından ayrılmaz biçimde birbirine
bağlı dilsel unsurların arasına giren ve onları ayıran yabancı (ecnebi) unsuru ele alıp
inceledik.
Tezimizin son bölümünde nahivciler arasında görüş ayrılıklarına ve sorunlara yol
açan diğer konularla ilgili birkaç problemi daha ele alarak inceledik.
Ardından sonuç bölümünde bu çalışmamızda ulaşmış olduğumuz çıkarım ve
sonuçları kaydettik.

Abstract:
This study deals with how grammarians in the first centuries dealt with the Quranic text,
and the parsing guidance of those texts. The study focuses on the third and fourth Hijri
centuries; since these two centuries, included a group of senior scholars, who played a
significant role in stabilizing and enriching this honorable science. The study came under
the title:
The study consists of an introduction, four chapters, and conclusion. The first chapter
explains the importance of meaning in parsing, and then the lexical meaning, the semantic
meaning, and the functional meaning. The second chapter deals with close and easy
parsing aspects in verbs, nouns and pronouns. The third chapter deals with factors affecting
the multiplicity of parsing aspects and the factor of multiplicity of meanings in the
sentence as well as the factor of diligence, and the factor of the multiplicity of the opinions
of the same grammarian on one issue. The last chapter deals with the grammatical concepts
and their impact on the opinions of grammarians. This chapter also discusses the
conceptual impediments and their impact on conceptual theory and the issue of separation
between grammatical collocations. The study is concluded with a unique chapter called:
Other issues in multiple sections, which deals with a number of problematic issues between
grammarians and then the study presents the most important findings.