Şiddet vakalarında kullanılan tarama araçları ve adli ebelik tanıları
Screening tools used in cases of violence and forensic midwifery diagnosis
Yazar: AYŞENUR AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAİT CAHİT ALKIŞ
Üsküdar Üniversitesi / Bağımlılık ve Adli Bilimler Enstitüsü / Adli Bilimler Ana Bilim Dalı / Adli Hemşirelik / Ebelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Aile içi şiddet = Domestic violence ; Yakın partner şiddeti = Intimate Partner violenc

Özet:
Dünya'da olduğu gibi ülkemizde de şiddet önemli ve toplumsal bir sağlık sorunudur. Şiddetin önlenmesine yönelik çözümler üretilmeye çalışılmakta fakat yeterli başarıya ulaşılmamaktadır. Şiddetin derecesinin artmadan fark edilmesi, oluşabilecek ciddi sorunların önüne geçmektedir. Birçok şiddet olgusunda ilk vakadan sonra olayın tekrarlandığı ve derecesinin ise giderek arttığı görülmektedir. Mağdur, yaşadığı şiddeti kendisi dahi kabul etmemektedir ve saldırgan ile arasında bir şiddet döngüsü başlamaktadır. Şiddetin birçok çeşidi vardır. Psikolojik, ekonomik ve teknolojik şiddet, fiziksel ve cinsel şiddetten daha zor tespit edilmektedir. Şiddetin varlığının anlaşılması ve mağdura gereken bakım ve danışmanlığın verilmesi için şiddet tarama araçlarının kullanılması gerekmektedir. Bu tarama araçları, şiddet mağduru ya da mağdur olma riski taşıyan kişileri en erken zamanda tespit etmeyi amaçlamaktadır. Aile Sağlık Merkezleri ve gebe poliklinikleri başta olmak üzere hastanelerin aile hekimlilikleri, okul içerisinde yer alan rehberlik odaları, şiddet önleme merkezleri ve bu gibi kurumlarda rutin olarak tarama araçlarının kullanılması, şiddetin erken sürede saptanmasına katkı sağlamaktadır.
Şiddet mağdurlarıyla ilk karşılaşan sağlık profesyonellerinden biri olan ebeler, kişinin şiddete maruz kalıp kalmamış olduğunu da tespit etme sorumluluğuna sahiptir ve bu konuda önemli rol oynamaktadır. Kişiye özgü risk faktörlerinin değerlendirilmesi ve şiddet belirtilerinin gözlemlenmesi sonucunda mağdurun adli ebelik süreci başlatılmalıdır. Bununla beraber mağdura uygun NANDA hemşirelik tanılarının konularak bakım ve tedavisi sağlanmalıdır.
Bu araştırmada, ülkemizde akademik çalışmalar dışında kullanılmayan şiddet tarama araçlarından en yaygın olanları tanıtılmaktadır. Bu araçların kullanım şekli, özellikleri ve ülkemize uygun olanların kullanılabilirlikleri hakkında bilgi verilmektedir. Sağlık çalışanlarının tarama araçlarıyla ilgili farkındalığının arttırılması amaçlanmıştır. Adli ebelik sürecinin başlatılmasında şiddetin erkenden fark edilip tanılanmasının önemi vurgulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Gebelikte Şiddet, Şiddet Tarama Araçları, Yakın Partner İstismarı

Abstract:
Violence is an important and social health problem in our country as it is in the world. Efforts are being made to find solutions to prevent violence, but sufficient success is not achieved. Recognizing the severity of the violence before it increases prevents serious problems that may occur. In many cases of violence, it is seen that the incident is repeated after the first incident and its degree gradually increases. The victim does not even accept the violence he has experienced, and a cycle of violence begins between him and the aggressor. There are many types of violence. Psychological, economic and technological violence is more difficult to detect than physical and sexual violence. Violence screening tools should be used in order to understand the existence of violence and to give the necessary care and counseling to the victim. These screening tools aim to identify people who are victims of violence or at risk of becoming victims, as soon as possible. The routine use of screening tools in family medicine centers of hospitals, especially in Family Health Centers and pregnancy polyclinics, guidance rooms in schools, violence prevention centers and such institutions contributes to the early detection of violence.
Midwives, who are one of the health professionals who first encounter the victims of violence, have the responsibility of determining whether the person has been exposed to violence and plays an important role in this regard. The victim's forensic midwifery process should be initiated as a result of the evaluation of individual risk factors and observing the signs of violence. In addition, appropriate NANDA nursing diagnoses should be made and care and treatment should be provided to the victim.
In this study, the most common violence screening tools, which are not used in our country except for academic studies, are introduced. Information is given about the use of these vehicles, their features and the usability of those suitable for our country. It is aimed to increase the awareness of health care professionals about screening tools. The importance of early recognition and diagnosis of violence in initiating the forensic midwifery process is emphasized.

Keywords: Violence in Pregnancy, Violence Screening Tools, İntimate Partner Abuse