Tip II diyabetli hastalarda beslenme durumu ile kanda CD36 yağ asit transport düzeyi ve bazı inflamasyon belirteçleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Investigating the relationship of nutritional status with blood CD36 fatty acid transport receptor levels and some inflammation markers in type ii diabetes mellitus patients
Yazar: EMİNE MERVE EKİCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET FİSUNOĞLU ; PROF. DR. ÜÇLER KISA
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme durumu = Nutritional status ; Biyobelirteçler = Biomarkers ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Reseptörler = Receptors ; Yağ asitleri = Fatty acids ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Bu çalışma, tip II diabetes mellitus (T2DM) tanısı almış, prediyabet ve kontrol grubunu içeren bireylerin beslenme durumu ile kanda CD36 yağ asit taşıyıcı reseptör düzeyi ve bazı inflamasyon belirteçleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacıyla planlanmıştır. Çalışma, Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Endokrinoloji Polikliniğine başvuran T2DM tanısı alan 27 (kadın:18, erkek:9), prediyabeti olan 27 (kadın:18, erkek:9) ve herhangi bir rahatsızlığı olmayan 27 birey (kadın:18, erkek:9) olmak üzere, 25-65 yaş arası 81 kişi ile yürütülmüştür. Bireylerden sosyo-demografik özellikler, fiziksel aktivite durumları ve 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kayıtları üzerinden beslenme durumunu saptamaya yönelik bilgiler yüz yüze alınmış, antropometrik ölçümleri yapılmıştır. Hasta dosyasından alınan rutin kan parametreleri dışında her bireyden bir tüp açlık kanı alınmış ve alınan bu kan örneklerinin serumlarında CD36, CRP, adiponektin, leptin, omentin, TNF-α ve insülin düzeyleri ölçülmüştür. Çalışma sonunda kan CD36, glukoz, trigliserit, HbA1c, CRP ve TNF-α düzeyleri ile HOMA-IR, TyG-indeksi ve sCD36 indeks düzeyleri T2DM grubunda diğer iki gruba göre daha yüksek kan omentin düzeyi ise daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Çalışmada kontrol grubunun günlük aldığı enerjinin MUFA'dan gelen oranı diğer iki gruba göre daha yüksek görülmüştür (p<0,05). T2DM grubunda yer alan bireylerde kan CD36 düzeyi ile diyetle alınan kolesterol ve hayvansal protein miktarı arasında orta düzeyde, pozitif yönde, toplam posa, çözünür ve çözünmez posa alımı arasında ise orta düzeyde, negatif yönde bir ilişki görülmüştür. Çalışmada kan CD36 düzeyi ile TNF-α arasında her üç grupta da pozitif yönde anlamlı bir ilişki görülmüştür (p<0,05). Sonuçta kan CD36 düzeyi T2DM için önemli bir parametre olmakla birlikte, diyetle alınan besin ögeleri ve T2DM'ye etki eden inflamasyon göstergeleri ile ilişkili olabilir. 
Anahtar Kelimeler: T2DM, CD36 Reseptör, İnflamasyon, Beslenme

Abstract:
This study was planned to investigate the relationship between the nutritional statuses of individuals including those diagnosed with type II diabetes mellitus (T2DM), those diagnosed with prediabetes and those in the control group and their blood CD36 fatty acid transport receptor levels and some inflammation markers. This study was carried out with 81 individuals at the ages of 25-65 who presented to the Endocrinology Outpatient Clinic of the Department of Internal Medicine at the Faculty of Medicine at Kırıkkale University including 27 individuals diagnosed with T2DM (female: 18, male: 9), 27 individuals with prediabetes (female: 18, male: 9) and 27 individuals without any disorder (female: 18, male: 9). Information was collected from the individuals in person on their sociodemographic characteristics, physical activity statuses and 24-hour retrospective food consumption records for determining their nutritional status, and their anthropometric measurements were taken. Besides the routine blood parameters on which information was obtained from patient files, one tube of fasting blood sample was taken from each participant, and in the sera of these blood samples, CD36, CRP, adiponectin, leptin, omentin, TNF-α and insulin levels were measured. According to the results of the analyses carried out in the study, the blood CD36, glucose, triglyceride, HbA1c, CRP and TNF-α levels and HOMA-IR, TyG-index and sCD36 index levels in the T2DM group were found to be higher, and their blood omentin levels were found to be lower in comparison to the other groups (p<0.05). In this study, the ratio of the energy intake of the control group coming from MUFA was found to be higher than those of the other groups (p<0.05). The CD36 levels of the individuals in the T2DM group were moderately and positively related to their amounts of cholesterol and animal protein taken with diet and moderately and negatively related to their total fiber, soluble and non-soluble fiber intake values. In the study, there was a positive significant relationship between CD36 levels and TNF-α in all three groups (p<0.05). Consequently, while CD36 levels are an important parameter for T2DM, they may be associated with nutrients taken with diet and inflammation markers affecting T2DM. 
Keywords: T2DM, CD36 Receptor, Inflammation, Nutrition