Diyabetik ratlarda reyhan sulu ekstraktı ve esansiyel yağının anti-diyabetik aktivitesinin araştırılması
Investigation of anti-diabetic activity of basil water extract and essential oil in diabetic rats
Yazar: HİLAL KANMAZ
Danışman: PROF. DR. ALİ ADNAN HAYALOĞLU
İnönü Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering

Özet:
Diyabet en sık görülen metabolik bir hastalıktır. Diyabet tedavisinde kullanılan antidiyabetik ilaçların yan etkilerinden dolayı, hastalığın kontrol edilmesi için alternatif tedavilerin araştırılması gerekliliği doğmaktadır. Geleneksel olarak, yüzyıllar boyunca bitkisel ilaçlar, diyabet gibi birçok hastalığın tedavisinde kullanılmaktadır. Bu çalışmada, geleneksel olarak tedavide kullanılan, Malatya'nın Arapgir ilçesinde yetişen ve coğrafi işaret alan Arapgir mor reyhanının antidiyabetik aktivitesinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada 60 adet Wistar Albino erkek rat kullanılmıştır ve 6 gruba ayrılmıştır: Grup 1: Kontrol, Grup 2: Kontrol+reyhan ekstraktı (200mg/kg), Grup 3: Kontrol+reyhan esansiyel yağı (70mg/kg), Grup 4: Diyabet, Grup 5: Diyabet+reyhan ekstraktı (200 mg/kg), Grup 6: Diyabet+reyhan esansiyel yağı (70mg/kg). Çalışmanın başında, 7., 14., 21. ve 28. günde açlık kan glukoz değerleri ölçülmüştür. Çalışmanın sonunda hayvanlarda kan örnekleri alınmış ve serum trigliserid, toplam kolesterol, VLDL kolesterol ve toplam protein değerlerine bakılmıştır. Diyabet kontrol grubunun açlık kan glukoz değeri, kontrol grubuna göre istatistik olarak yüksek bulunmuştur. Buna bağlı olarak poliüri, polidipsi, polifaji ve kilo kaybı gibi diyabet semptomları gözlenmiştir. Reyhan sulu ekstraktı ile tedavi edilen diyabetli grupta açlık kan glukoz değerinin 14. günde %37'lik bir azalma, 28. günde ise %25,5'lik azalma görülmüştür. Reyhan esansiyel yağı verilen diyabetli grupta, açlık kan glukoz değerinde 28. günde ilk ölçüme göre %26,3 'lük bir azalma olduğu tespit edilmiştir. Esansiyel yağ ile tedavi edilen diyabet grubunda, serum trigliserid düzeyi, kontrol ve diyabet kontrol grubuna göre yüksek olduğu bulunmuştur. Toplam kolesterol değerinin kontrol ve diyabet kontrolden istatistiksel olarak farklı olmadığı, VLDL kolesterolün ise çok yüksek olduğu tespit edilmiştir.  Sonuç olarak, reyhan sulu ekstraktı ve esansiyel yağının, açlık kan glukoz değerini belli bir düzeyde düşürdüğü ancak diyabet semptomlarını engellemediği ortaya çıkmıştır.

Abstract:
Diabetes is the most common metabolic disease. Because of the side effects of the antidiabetic drugs used in the treatment of diabetes, it is necessary to investigate alternative therapies for the control of the disease. Traditionally, herbal remedies have been used in the treatment of many diseases, such as diabetes for centuries. The aim of this study was to investigate the antidiabetic activity of Arapgir purple basil, which is traditionally used in the treatment, grows in Arapgir district of Malatya and has geographical indication. In this study, 60 Wistar Albino male rats were used and divided into 6 groups: Group 1: Control, Group 2: Control +  basil extract (200mg / kg), Group 3: Control + basil essential oil (70mg / kg), Group 4: Diabetes, Group 5: Diabetes + basil extract (200mg / kg) , Group 6: Diabetes + basil essential oil (70mg / kg). Fasting blood glucose values were measured at the beginning, 7, 14, 21 and 28 days. At the end of the study, blood samples were obtained from the animals and serum triglycerides, total cholesterol, VLDL cholesterol and total protein values were measured. The fasting blood glucose level of the diabetes control group was found to be statistically higher than the control group. Consequently, diabetes symptoms such as polyuria, polydipsia, polyphagia and weight loss were observed. The fasting blood glucose level in the diabetes group treated with basil aqueous extract showed a 37% decrease on the 14th day and  25.5% decrease in the 28th day. In the diabetes group given the essential oil, the fasting blood glucose value was decreased by 26.3% on the 28th day according to the first measurement. In the diabetic group treated with essential oil, serum triglyceride level was found to be higher than control and diabetes control group. Total cholesterol was not statistically different from control and diabetes control but VLDL cholesterol was found to be very high. As a result, it was found  that basil aqueous extract and essential oil reduce the fasting blood glucose level to a certain level but did not prevent the symptoms of diabetes.