Behçet hastalığı olan bireylerde algılanan stres düzeyi, hastalık aktivitesi ve uyku kalitesi arasındaki ilişki
The relationship between perceived stress level, disease activity and sleep quality in individuals with behçet's disease
Yazar: ŞEYMA KORUYUCU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZLEM CANBOLAT
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Behçet sendromu = Behcet syndrome ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Stres = Stress ; Stres yönetimi = Stress management ; Uyku kalitesi = Quality of sleep

Özet:
Araştırma, Behçet hastalarında algılanan stres düzeyi, hastalık aktivitesi ve uyku kalitesi arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla tanımlayıcı-ilişki arayıcı tipte yapılmıştır.
Araştırmanın evrenini, 2020- 2021 tarihleri arasında Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Hastanesi Romatoloji polikliniğine başvuran hastalar oluşturmuştur. Araştırmaya alınma kriterlerine uyan 144 hasta örneklemi oluşturdu. Veriler Hasta Bilgi Formu, Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ), Behçet Sendromu Aktivite Skoru (BSAS) ve Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde, t testi, varyans analizi, Kolmogorov- Smirnow testi, Levene testi, One Way Anova testi, Kruskal Wallis testi, Pearson korelasyon analizi kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p< 0,05olarak kabul edilmiştir.  Araştırmada hastaların ASÖ puan ortalamasının 19,37±6,49, BSAS toplam puan ortalamaları 31,94±20,83, PUKİ puan ortalamasının 7,75±4,14 olduğu bulunmuştur. ASÖ ile PUKİ arasında (r: 0,611, p<0,001), BSAS ve PUKİ arasında (r: 0,564, p<0,001) ve BSAS ve ASÖ (r: 0,382, p<0,001) arasında da pozitif yönde, yüksek düzeyde ve istatiksel olarak anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur.
Sonuç olarak; Behçet hastalarında algılanan stres düzeyi yükseldikçe hastalık aktivitesinin arttığı ve uyku kalitesinin azaldığı, hastalık aktivitesi arttıkça da uyku kalitesinin de azaldığı saptanmıştır. Araştırma sonuçları doğrultusunda Behçet Hastalarının algılanan stres düzeylerinin ve uyku kalitelerinin arttırmaya yönelik desteklenmesi önerilmektedir.

Abstract:
This descriptive-seeking type study was conducted to determine the relationship between perceived stress level, disease activity and sleep quality in Behçet's patients.
The population of the study consisted of patients who applied to the Necmettin Erbakan University Meram Medical Faculty Hospital Rheumatology outpatient clinic between the dates of  2020-2021. The sample of the study consisted of 144 patients who met the inclusion criteria. Data were collected using the Patient Information Form, Perceived Stress Scale (PSS), Behçet's Syndrome Activity Score (BSAS), and Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). In the analysis of data, examine t test, analysis of variance, Kolmogorov- Smirnow test, Levogorov- Smirnow test, One Way A nova test, Kruskal Wallis test, Pearson analysis. Statistical level was accepted as p< 0.05.Participants had a mean PSS score of 19.37±6.49, BSAS score of 31.94±20.83 and PSQI score of 7.75±4.14. There was a high positive and statistically correlation between PSS and PSQI scores ((r: 0.611, p<0.001), BSAS and PSQI (r: 0.564, p<0.001), BSAS and PSS (r: 0.382, p<0.001).
As a result; It has been determined that as the perceived stress level increases in Behçet's patients, disease activity increases and sleep quality decreases, and as disease activity increases, sleep quality decreases. In line with the results of the research, it is recommended to support Behçet's patients in order to increase their perceived stress levels and sleep quality.