İstanbul'da çalışan aile hekimlerinin obezite yönetimi hakkında bilgi düzeyi , yaklaşım ve uygulamaları
Obesity of family physicians working in İstanbul  knowledge of management, approaches and practices
Yazar: HATİP TUNÇ
Danışman: DOÇ. DR. ŞENGÜL AYDIN YOLDEMİR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Bilgi düzeyi = Level of knowledge ; Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Doktorlar-birinci basamak = Physicians-primary care ; Obezite = Obesity ; Tutumlar = Attitudes ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Amaç: Obezitenin birinci basamakta en sık görülen hastalıklardan biri olması ve obez hastaların çoğunun ilk kez aile hekimi tarafından görülmesi sebebiyle aile hekimi obezite tanı ve tedavisinde önemli bir yere sahiptir. Çalışmamızın amacı; İstanbul ilindeki Aile Sağlığı merkezlerinde görev yapan aile hekimlerinin obezite yönetimini; obezite hakkında bilgi düzeyi, obez hastalarına karşı  yaklaşımları ve uygulamalarını değerlendirerek aile hekimlerinin obezitenin önlenmesinde, tedavisinde ve  yönetilmesinde kendilerini nerede gördüklerini ortaya koymaktır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmamız; İstanbul ilini temsil eden Aile Sağlığı Merkezlerinde çalışan aile hekimlerine yönelik çevirim içi ortamda gerçekleştirilmiştir. Kesitsel prospektif tiptedir. Çalışma; 30.05.2022-30.07.2022 tarihlerinde Aile Sağlığı Merkezlerinde hizmet veren doktorlarla online ortamda  yürütülmüştür. Çalışmamız, 300 aile hekimine ulaşmayı hedeflemiş, 309 aile hekimine ulaşılmış ve araştırmamıza katılmayı gönüllü olarak kabul etmiştir. Anket, hekimler tarafından kendi kendilerine online ortamda doldurulmuştur. Anket içeriğinde; hekimlerin sosyodemografik özelliklerini, obezite ile ilgili genel bilgilerini, obezite yönetiminde günlük pratiklerini ve obezite tanı ve tedavisi hakkındaki düşüncelerini,yaklamı ve uygulamarını  değerlendiren, ilgili literatür taraması sonucu tarafımızca oluşturulmuş çalışmada veri toplama aracı olarak anket kullanılmıştır.Anket 8 sosyodemografik veri sorusu, 10 bilgi sorusu, 9 soru yaklaşım/tutumlar  ile ilgili ve  8 soru da uygulamaları değerlendiren toplam 35 sorudan oluşmaktadır. Tutum ve öz yeterlilik sorularında "kesinlikle katılmıyorum", "katılmıyorum", "kararsızım", "katılıyorum", "kesinlikle katılıyorum" cevaplarını içeren 5'li Likert ölçeği kullanılmıştır. Uygulama sorularında "asla", "nadiren", "bazen", "sık sık", "her zaman" cevaplarını içeren 5'li Likert ölçeği kullanılmıştır.Verilerin analizinde IBM SPSS 21.0 kullanılmıştır. p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular:
Araştırmaya katılan 309 aile hekiminin  %37,5'i kadın, %62,5'i erkektir.  %29,4'ü pratisyen hekim, %8,4'ü aile hekim uzmanı, %62,1'i sözleşmeli aile hekimliği uzmanıdır. Katılımcıların yaş ortalaması 30,65±5,09; BKİ ortalaması 25,32±1,89 olarak tespit edilmiştir.Obezite ve obezite yönetimi hakkındaki bilgi düzeyine ilişkin 10 soruya verilen cevapların genel ortalaması 8,34 doğru cevap (%83,4) olarak tespit edilmiştir.
Obezite ve obezite yönetimi hakkındaki bilgi düzeyinin aile hekimlerinin unvanına göre anlamlı farklılık gösterdiği (X2=29,43; p<0,05) tespit edilmiş olup aile hekimliği uzmanları ve sözleşmeli aile hekimliği uzmanlarının obezite ve obezite yönetimi hakkındaki bilgi düzeyi, pratisyen hekimlerin bilgi düzeyine göre anlamlı düzeyde daha yüksektir. 
Obezite ve obezite yönetimi hakkındaki bilgi düzeyi ile obezite ve obezite yönetimine ilişkin düşünce/yaklaşım/tutumlar arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişki olduğu (p<0,05) tespit edilmiştir.  Hastaların fazla kilo veya obezite açısından öncelikle ASM'de değerlendirilmesi gerektiği görüşü ile obezite ve obezite yönetimi hakkındaki bilgi düzeyi arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir (r=0,27; p<0,05). Obezite ve obezite yönetimi hakkında bilgi düzeyi yüksek olan aile hekimlerinin, hastaların fazla kilo veya obezite açısından öncelikle ASM'de değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin düşünce/yaklaşım/tutumları da yüksek düzeydedir.	

Fazla kilolu ve obez hastaların tedavisinin diğer tıbbi branşların görevi olduğu, ASM'de yönetilemeyeceği görüşü ile obezite ve obezite yönetimi hakkındaki bilgi düzeyi arasında negatif yönlü ve anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir (r=-0,23; p<0,05). Obezite ve obezite yönetimi hakkında bilgi düzeyi düşük düzeyde olan aile hekimlerinin, Fazla kilolu ve obez hastaların tedavisinin diğer tıbbi branşların görevi olduğu, ASM'de yönetilemeyeceğine ilişkin düşünce/yaklaşım/tutumları yüksek düzeydedir.

Sonuç:
Aile hekimlerinin obezite yönetiminde yeterli bilgi düzeyine  sahip oldukları görülmektedir. Hekimler obezitenin öneminin farkında olup  ve bu süreçte aile hekimlerinin önemli bir rol üstlenebileceğini düşünmektedirler. Ancak fazla kilolu ve obez hastanın tedavisini üstlenmede   mevcut şartlardan dolayı genel olarak istekli olmadıkları görülmektedir.
Hekimlerin hastalarını kilo problemleri açısından yeterli düzeyde taradığı ve  bunun da 2021 de çıkan yeni yönetmeliğin (hyp)  etkili  görülmektedir. Hekimlerin fazla kilolu ve obez tedavisinde öz yeterlilikleri orta düzey olmakla birlikte , özellikle obezitenin farmakoterapisi ve cerrahisi hakkındaki öz yeterlilikleri  düşüktür. Ancak bütün bunların yanında hekimlerin kilo yönetimi uygulamalarında karşılaştıkları sınırlamalarında (kısa muayene süresi,fazla iş yükü ) fazla olduğu görülmektedir. 
Kendini fazla kilolu ve obez yetişkin-çocuk tedavisinde yeterli bilgi düzeyinde gören hekimlerin tarama alışkanlıkları ve uygulamalarının birçoğu, kendini yeterli bulmayan hekimlere göre daha iyi olduğu görülmüştür. Çalışmamız, Hekimlerin  obezite yönetiminde kullanılan tedavilerde ki öz yeterliliği arttıkça, obezitenin tanısı, kontrolü ve tedavisi henüz 1. basamakta iken sağlanabileceği sonucunu ortaya koymaktadır. Dolayısı ile obezite ilişkili ve yüksek maliyetli tedaviler gerektiren diyabet hipertansiyon, koroner arter hastalığı ve bunlara bağlı komplikasyonlarında sıklığında azalma olacaktır.
Anahtar Kelimeler: Aile hekimi, obezite yönetimi, kilo yönetimi, sınırlama birinci basamak, öz yeterlilik, bilgi, tutum, uygulama

Abstract:
Aim: Since obesity is one of the most common diseases in primary care and most of the obese patients are seen by the family physician for the first time, the family physician has an important place in the diagnosis and treatment of obesity. The aim of our study is; obesity management of family physicians working in Family Health Centers in Istanbul; The aim is to reveal where family physicians see themselves in the prevention, treatment and management of obesity by evaluating the level of knowledge about obesity, their approaches and practices towards obese patients.

Materials and methods: Our research; It was conducted in an online environment for family physicians working in Family Health Centers representing the province of Istanbul. It is a cross-sectional prospective type. Study; It was conducted online with doctors serving in Family Health Centers on 30.05.2022-30.07.2022. Our study aimed to reach 300 family physicians, 309 family physicians were reached and they voluntarily accepted to participate in our research. The questionnaire was filled in online by the physicians themselves. In the content of the survey; A questionnaire was used as a data collection tool in the study, which was created by us as a result of the relevant literature review, which evaluated the sociodemographic characteristics of physicians, their general knowledge about obesity, their daily practices in obesity management and their thoughts, approaches and practices about obesity diagnosis and treatment. The questionnaire consists of 8 sociodemographic data questions, 10 knowledge questions, 9 questions about approaches/attitudes, and 8 questions evaluating the practices, a total of 35 questions. In the attitude and self-efficacy questions, a 5-point Likert scale was used, which includes the answers "strongly disagree", "disagree", "undecided", "agree", "strongly agree". In the application questions, a 5-point Likert scale was used, which included the answers "never", "rarely", "sometimes", "often", "always". IBM SPSS 21.0 was used in the analysis of the data. A p value of <0.05 was considered statistically significant.

Results: : 37.5% of the 309 family physicians participating in the study were female and 62.5% were male. 29.4% are general practitioners, 8.4% are family physicians, and 62.1% are contracted family medicine specialists. The mean age of the participants was 30.65±5.09; The mean BMI was determined as 25.32±1.89. The general average of the answers given to the 10 questions about the level of knowledge about obesity and obesity management was determined as 8.34 correct answers (83.4%).
It has been determined that the level of knowledge about obesity and obesity management differs significantly according to the title of family physicians (X2=29.43; p<0.05), and the level of knowledge of family medicine specialists and contracted family medicine specialists about obesity and obesity management is compared to the knowledge level of general practitioners. significantly higher than
It was determined that there is a positive and significant relationship (p<0.05) between the level of knowledge about obesity and obesity management and the thoughts/approaches/attitudes related to obesity and obesity management. It was determined that there is a positive and significant relationship between the opinion that patients should be evaluated primarily in FHC in terms of overweight or obesity and the level of knowledge about obesity and obesity management (r=0.27; p<0.05). Family physicians, who have a high level of knowledge about obesity and obesity management, also have a high level of thought/approach/attitude that patients should be evaluated primarily in the FHC in terms of overweight or obesity.
It has been determined that there is a negative and significant relationship between the view that the treatment of overweight and obese patients is the duty of other medical branches and cannot be managed in the FHC, and the level of knowledge about obesity and obesity management (r=-0.23; p<0.05). 
IV.	
Family physicians who have a low level of knowledge about obesity and obesity management have a high level of thought/approach/attitudes that the treatment of overweight and obese patients is the duty of other medical branches and cannot be managed in fhc.

Conclusion: : Family physicians seem to have sufficient knowledge in obesity management. Physicians are aware of the importance of obesity and think that family physicians can play an important role in this process. However, it is seen that they are generally not willing to undertake the treatment of overweight and obese patients due to the current conditions.
It is seen that the physicians screen their patients for weight problems at a sufficient level and this is due to the new regulation (hyp) released in 2021. Although physicians' self-efficacy in the treatment of overweight and obesity is moderate, they have low self-efficacy, especially in obesity pharmacotherapy and surgery. However, in addition to all these, it is seen that the limitations (short examination time, high workload) that physicians encounter in weight management practices are high.
It has been observed that most of the screening habits and practices of physicians who consider themselves to be sufficiently knowledgeable in the treatment of overweight and obese adults-children are better than those of physicians who do not find themselves competent. Our study reveals that the diagnosis, control and treatment of obesity can be achieved while still in the first step, as the self-efficacy of physicians in the treatments used in obesity management increases. Therefore, there will be a decrease in the incidence of diabetes, hypertension, coronary artery disease and their related complications, which require obesity-related and costly treatments.
Keywords: Family physician ,  obesity management, limitation, weight management, self-efficacy, family physician, primary care, knowledge, attitude, practice