Yetişkinlerde çocukluk çağı travmaları, benliğin farklılaşması ve psikolojik sağlamlık düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi
The evaluation of relationship between childhood traumas, differentiation of self and psychological resilience
Yazar: HALE ÇANAKÇI
Danışman: DOÇ. DR. AZİZE NİLGÜN CANEL
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik farklılıkları = Self-discrepancy ; Korelasyon = Correlation ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Regresyon = Regression ; Yetişkinler = Adults ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas ; Ölçekler = Scales

Özet:
Çalışmada yetişkinlerde çocukluk çağı travması ve benlik farklılaşmasının psikolojik sağlamlığı yordamadaki rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda kişilerde çocukluk çağı travması, benlik farklılaşması ve psikolojik sağlamlık düzeyi cinsiyet, gelir durumu ve psikolojik yardım alma demografik değişkenleri açısından incelenmiştir. Ayrıca, bu değişkenlerin birbiri ile ilişkisi ikili şekilde incelenmiştir.
Yordayıcı ilişkisel araştırma modeline sahip olan araştırmanın örneklem grubunu Türkiye'de yaşayan 18-70 yaş arası 455 kişi oluşturmuştur. Bu kişilerin 342'si kadın (%75,2) 143'ü (%24.8) ise erkektir.
Çalışmada ölçme araçları olarak Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (CTQ-33), Benliğin Farklılaşması Envanteri Kısa Formu (BFE-KF) ve Connor-Davidson Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği (CDSPSO-KF) kullanılmıştır. Araştırmada verilerin analiz kısmında SPSS 23 kullanılmıştır. Verilerin analizinde çocukluk çağı travmasi, benlik farklılaşması Ve psikolojik sağlamlık düzeylerinin demografik değişkenlere göre incelenmesinde Bağımsız Gruplar t Testine ve Tek Yönlü Varyans Analizine başvurulmuştur. Bunun yanında, çocukluk çağı travması ve benlik farklılaşması, çocukluk çağı travması ve psikolojik sağlamlık, psikolojik sağlamlık ve benlik farklılaşması ilişkisi Pearson Korelasyon Analizi ile hesaplanmıştır. Son olarak çocukluk çağı travması ve benlik farklılaşmasının psikolojik sağlamlığı yordayıcı etkisi çoklu doğrusal regresyon analizi ile hesaplanmıştır.
Araştırmanın bulgularına göre erkeklerin benlik farklılaşma düzeyi kadınlardan anlamlı derecede yüksektir. Benzer şekilde erkeklerin psikolojik sağlamlık düzeyi kadınlardan anlamlı derecede yüksek olduğu görülmüştür. Kişilerin psikolojik sağlamlık düzeyinin ekonomik duruma göre anlamlı şekilde farklılaştığı; yüksek gelir durumundaki bireylerin düşük ve orta gelir durumuna göre psikolojik sağlamlık düzeyinin anlamlı derecede yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, çocukluk çağı travması ve benlik farklılaşması arasında negatif yönlü anlamlı bir ilişki; benlik farklılaşma ve psikolojik sağlamlık arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Son olarak çocukluk çağı travması ve benlik farklılaşması psikolojik sağlamlığı pozitif yönde yordamaktadır.

Anahtar Sözcükler: Çocukluk Çağı Travmaları, Benliğin Farklılaşması, Psikolojik Sağlamlık, Regresyon, Korelasyon

Abstract:
In present study, it was aimed to examine the predictive role of childhood trauma and differentiation of self on psychological resilience. In this scope, the level of childhood trauma, differentiation of self and psychological resilience levels were examined in terms of demographic variables as gender, income status and psychological help seeking. Also, relationship of three variables with each other was examined in a binary way.
The sample group of the research, which is predictive relational research model, consisted of 455 people live in Turkey and are between ages of 18 and 70. Of these people, 342 (75.2%) female and 143(24.8%) were male.
Childhood Trauma Scale CTQ-33), Differentiation of Self Inventory Short Form (BFE-SF) and Connor-Davıdson Brief Psyhological Resilience Scale (CDSPSO-BF) were used as measurement tools in the present study. SPSS 23 was used to analysis of the data. In analysis of data, Independent Sample t Test and One Way ANOVA were used in examination of childhood trauma, differentiation of self and psychological resilience according to demographic variables. Also, relationshıp between childhood trauma and differentiation of self, differentiation of self and psychological resilience and, childhood trauma and psychological resilience were examined with Pearson correlation coeffiecient. Lastly, the predictive role of childhood trauma and differentiation of self on psychological resilience was examined by multiple linear regression analysis.
According to findings of research, the level of differentiation of self in male participants  was significantly higher than female participants. Similarly, the level of psychological resilience level of male participants was significantly higher than female participants. Psychological resilience level of participants differ significantly according to economic level. The level of psychological resilience level of participants with high income level is significantly higher than participants with middle level and lower level. Also, there is a significant negative relationship between childhood trauma and differentiation of self and, there is a positive relationsip between differentiation of self and psychological resilience. Lastly, childhood trauma and differentiation of self significantly predicted psyhological resilience level in participants.

Keywords: Childhood trauma, Differentiation of Self, Psychological Resilience, Regression, Correlation