Etik bakışla "yapay zekâ" sorunları
"Artificial intelligence" problems from an ethical perspective
Yazar: TOLGA GAVCAR
Danışman: PROF. DR. BERFİN KART TEPE
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Bu çalışmanın amacı günümüzde önemli bir yer edinen yapay zekanın yol açtığı ya da açabileceği kimi etik sorunların olduğunu ve bu sorunların da yine, ancak etik bakışa sahip kişiler olmakla çözülebileceğini gösterebilmektir. Yapay zekâ ile ilgili tüm etik sorunları ele almanın güçlüğü hesaba katıldığında, bu sorunlardan daha önemli ve dikkat çekici olanları üzerinde durmak bu çalışmanın sınırlarını çizebilmek adına önemlidir. Belirlenen sorunların yarattığı etik ikilemleri görebilmek ve bu ikilemleri çözebilmek için etik kuramlara neden ihtiyaç duyulduğu ve etik bakışa sahip olmanın önemi üzerinde durulmak istenmektedir.  
Bu amaçla önce yapay zekanın sınırları çizilerek, yapay zekâ türleri, yapay zekanın sorumlulukları olup olmadığı gibi sorunlar ele alınmak istenmektedir. Bununla birlikte bir kavram olarak etiğin ne olup ne olmadığı ve yapay zekâ sorunlarıyla ilgisinde kimi etik kuramlar ele alınacaktır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise çağımızda yapay zekanın ortaya çıkarabileceği etik sorunlardan bazıları ele alınarak, etik bakışın bu sorunlara nasıl çözüm olabileceği tartışılacaktır. 
Teknolojiyle beraber insanlığın geçmişten günümüze kadar yaşadığı gelişmeler bu süreç içerisinde internet başta olmak üzere yapay zekâ teknolojilerinin değişim ve gelişimi karşısında insanın değişim ve gelişimi üzerinde düşünülmelidir. Günümüz teknoloji devlerinin son zamanlardaki yapay zekâ çalışmaları gelecek yıllarda daha da çeşitlenecek gibi görünmekte olduğundan bu çalışmaların etik boyutunun hesaba katılması insan türünün geleceği için önemlidir. İnsanın bu çalışmalarda nelerden etkileneceği, Yapay Zekâ ile ilgili gelişmelerin insan doğası üzerinde ne gibi etkiler bırakacağı, beraberinde hangi etik tartışmalara yol açacağı üzerine daha fazla düşünülmelidir. Gerek geleneksel etik kuramları gerekse modern etik kuramlar farklı düşünceleri öne sürmüş olsalar da sorunların çözüme kavuşturulması noktasında önemli olan, kişi eylemlerindeki etik bakışın olanaklılığıdır. Etik bir bakış ile bu sorunları ele almamız, pratik hayatta karşılaşmakta olduğumuz belirsizliklerden kaynaklı ortaya çıkan etik ikilemleri ortadan kaldırmak için önemli bir adımdır.

Abstract:
The aim of this study is to show that there are some ethical problems caused or may be caused by artificial intelligence, which has gained an important place today, and that these problems can only be solved by being people with an ethical perspective. Considering the difficulty of addressing all ethical problems related to artificial intelligence, it is important to emphasise the more important and remarkable ones in order to draw the boundaries of this study. In order to see the ethical dilemmas created by the identified problems and to solve these dilemmas, it is desired to emphasise why ethical theories are needed and the importance of having an ethical perspective.  
For this purpose, firstly, the boundaries of artificial intelligence are drawn and problems such as types of artificial intelligence, whether artificial intelligence has responsibilities or not are discussed. In addition, what ethics is and is not as a concept and some ethical theories in relation to artificial intelligence problems will be discussed. In the second part of the study, some of the ethical problems that may arise from artificial intelligence in our age will be discussed and how an ethical perspective can be a solution to these problems will be discussed.
The developments that humanity has experienced from the past to the present with technology should be considered on the change and development of human beings in the face of the change and development of artificial intelligence technologies, especially the internet, in this process. Since the recent artificial intelligence studies of today's technology giants seem to be more diversified in the coming years, these studies should be considered ethically.