Özel amaçlı Türkçe öğretiminde ihtiyaç analizi, materyal örnekleri ve terimler sözlüğü: Askeri Türkçe
Needs analysis, examples of materials and glossary of terms in Turkish for special purposes: Military Turkish
Yazar: EDA ARAT
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK FİDAN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yabancılara Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı / Yabancılara Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Askeri terimler = Military terms ; Sözlük = Dictionary ; Sözlük kullanımı = Dictionary use ; Sözlükbilim = Lexicology ; Terimler = Terms ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Özel amaçlı dil = Language for speccial purpose ; İhtiyaç analizi = Needs analysis

Özet:
Günümüzde yaşanan gelişmeler ve değişen hayat şartları, her alanı etkilediği gibi yabancı dil öğretimi alanını da etkilemiş; daha hızlı, etkili ve kalıcı bir öğrenmenin sağlanabilmesi için, öğrenen ihtiyaçlarının öneminin farkına varılmasına ve öğrenici ihtiyaçlarına öncelik verilmesine sebep olmuştur. Bu araştırmada, yabancı dil olarak Türkçe öğrenen yabancı uyruklu askeri personeller için özel amaçlı dil öğretimi kapsamında, askeri Türkçe ile ilgili ihtiyaçların belirlenerek bir askeri terimler sözlüğünün ve askeri Türkçe öğretiminde kullanılmak üzere örnek ders materyalinin hazırlanması amaçlanmıştır. Çalışmanın verileri, tarama modeli kullanılarak Türkiye dışında, toplam 10 ülkeden 116 (Türkçe öğrenmeye devam eden 55 ve Türkçe öğrenimini tamamlamış 61 yabancı uyruklu askeri personel) katılımcıya ve askeri gruplar için açılmış olan Türkçe derslerini yürüten 23 Türkçe okutmanına uygulanan ihtiyaç analizi anketlerinden elde edilmiştir. İhtiyaç analizi sonuçlarına ve doküman analizi verilerine dayandırılarak hazırlanan Üçdilli Türkçe Askeri Terimler Sözlüğü'nde, askeri kelimeler, kelime grupları, terimler ve komutların yer aldığı bir temel sözvarlığı oluşturulmuş ve madde başlarının İngilizce ve Arapça çevirilerine yer verilmiştir. Ek olarak, tüm dil seviyelerinde, dört temel beceri için askeri terminolojinin kullanıldığı ders materyali örnekleri hazırlanmıştır. Çalışma sonucunda, yabancı uyruklu askeri personelin askeri Türkçe açısından en çok (Türkçe öğrenmeye devam edenlerin %98,2'si, Türkçe öğrenimini tamamlayanların %86,9'u) konuşma becerisine ihtiyaç duydukları; en zorlanılan (Türkçe öğrenmeye devam edenlerin %54,5'i,  Türkçe öğrenimini tamamlamlayanların %52,5'i) becerinin dinleme becerisi olduğu; üzerinde en az yetkinlik kazandıkları becerinin ise yazma becerisi olduğu ortaya çıkmıştır. Diğer becerilere ve dil yetkinliklerine yönelik ayrıntılı betimlemelerin yapıldığı bu çalışma ile özel amaçlı (askeri) Türkçe öğretimi alanında yapılacak ileri çalışmalara ve alınyazına katkı sağlanacağı düşünülmektedir.

Anahtar kelimeler: Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi, özel amaçlı dil öğretimi, askeri Türkçe, askeri terimler sözlüğü, ihtiyaç analizi, materyal tasarımı.

Abstract:
Current developments and changing life conditions have affected the field of foreign language teaching as well as any area; in order to provide a faster, more effective and permanent learning, the importance of learner needs has been realized and the needs of learners have been given priority. In this research, it is aimed to determine the learner needs related to military Turkish within the scope of special-purpose language teaching to military personnel who are learning Turkish as a foreign language, to prepare the military terms dictionary and sample course material to be used in military Turkish teaching. The data of the study were obtained from the needs analysis questionnaires that applied to 116 participants (55 foreign military personnel who continue to learn Turkish and 61 foreign military personnel who have completed Turkish education) from 10 countries, and 23 Turkish instructors who teaches Turkish for military groups.. In the Trilingual Turkish Military Terms Dictionary, which was prepared based on the needs analysis results and document analysis data, a basic vocabulary including military words, phrases, terms and commands was created and English, Arabic translations of the lexical entries were included. In addition, examples of course material using military terminology have been prepared for all language levels for the four basic skills.. As a result of the study, it was found that foreign military personnel mostly needed speaking skills in terms of military Turkish (98.2% of those who continue to learn Turkish, 86.9% of those who completed their Turkish education); the most difficult skill (54.5% of those who continue to learn Turkish, 52.5% of those who have completed Turkish education) was listening and it was revealed that the skill on which they gained the least competence was writing. It is thought that this study, in which detailed descriptions of other skills and language competencies were made, will contribute to the furder studies and literature in the field of specia-purpose (military) Turkish teaching.

Keywords: Teaching Turkish as a foreign language, special-purpose language teaching, military Turkish, dictionary of military terms, needs analysis, material design