Maneviyat ve ödomanik iyi oluş arasındaki ilişkide bilgeliğin aracılık rolü
The mediating role of wisdom in the relationship between spirituality and eudaimonic well-being
Yazar: AHMET KALAYCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET ERDEM
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilgelik = Sagacity ; Manevi iyi oluş = Spritual well-being ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Ödomanik iyi oluş = Eudaimonic well-being

Özet:
Bu araştırmanın esas amacı maneviyatın ödomanik iyi oluşu yordamasında bilgeliğin aracılık rolünün test edilmesidir. Araştırma, deneysel olmayan nicel yöntem desenlerinden olan ilişkisel tarama modeli ile hazırlanmıştır. Veri toplama araçları olarak Maneviyat İfadeleri Envanteri, Bilgelik Gelişim Ölçeği ve Ödomanik İyi Oluş Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Orta Karadeniz Bölgesi'nde yer alan bir üniversitede çeşitli fakülte ve bölümlerde öğrenim görmekte olan, uygun örneklem yoluyla seçilmiş 17 – 45 yaş aralığındaki 593 (336 kadın, 257 erkek) katılımcı oluşturmuştur. Elde edilen veriler IBM SPSS 23 ve IBM AMOS 24 programları aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırmanın hipotezleri ve yordayıcılıklar yapısal eşitlik modeli ile incelenmiştir. Değişkenler arası ilişkiler Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu ile incelenmiştir. Değişkenleri cinsiyet açısından incelemek için bağımsız örneklemler t-testi kullanılmıştır. Değişkenler arası ilişkiler incelendiğinde maneviyat, bilgelik ve ödomanik iyi oluşun pozitif yönde anlamlı ilişki gösterdikleri, maneviyat ve bilgeliğin ödomanik iyi oluşu anlamlı bir şekilde yordadığı bulunmuştur. İlaveten, araştırma sonuçları bilgeliğin maneviyat ve ödomanik iyi oluş arasında kısmi aracılık rolü yaptığını göstermiştir. Araştırma sonuçları cinsiyet açısından incelendiğinde Maneviyat İfadeleri Envanterinin Maneviyata Bilişsel Yönelim, Varoluşsal İyi Oluş ve Dindarlık alt boyutlarının kadınlar lehine anlamlı bir şekilde farklılaştığını göstermiştir. Bilgelik Gelişim ve Ödomanik İyi Oluş Ölçeğinden alınan toplam puanlara göre ise kadınların bilgelik ve ödomanik iyi oluş düzeylerinin erkeklerinkinden anlamlı şekilde yüksek olduğu bulunmuştur. Mevcut araştırma sonuçlarının ödomanik iyi oluş üzerinde etkileri olduğu görülen maneviyat ve bilgelik üzerine yapılan araştırmalara iyi bir örnek teşkil edeceği öngörülmektedir. Bulgular, danışmanlar, eğitimciler ve uygulayıcılar tarafından yapılabilecek araştırmalara katkı sağlayabilir.

Anahtar kelimeler: Pozitif Psikoloji, Ödomanik İyi Oluş, Maneviyat, Bilgelik

Abstract:
The main purpose of the current study was to test the mediating role of wisdom between spirituality and eudaimonic well-being. Correlational research design of non-experimental quantitative method was the design of the study. Expressions of Spirituality Inventory, Wisdom Development Scale and the Questionnaire for Eudaimonic Well-being were employed as data collecting instruments. Chosen by convenient sampling, the participants were 593 (336 females, 257 males) undergraduates, ranging in age from 17 to 45, studying at various faculties and departments at a university in the Black Sea Region, Turkey. Data were analyzed via IBM SPSS 23 and SPSS AMOS 24. Hypotheses and regression weights were tested through structural equation modelling. Correlations were examined by Pearson's Product-Moment Correlation. Independent samples t-test was performed to find out if there was a significant difference by gender for each variable. The results indicated that spirituality, wisdom and eudaimonic well-being were interrelated; spirituality and wisdom positively significantly predicted eudaimonic well-being, and wisdom was a partial mediator between spirituality and eudaimonic well-being. Examined by gender, the results indicated that women got larger scores in Cognitive Orientation to Spirituality, Existential Well-being and Religiosity subscales of Expressions of Spirituality Inventory. Total scores for Wisdom Development Scale and Questionnaire for Eudaimonic Well-being also showed that women significantly got larger scores than men. The results of the current study are expected to set a favorable example to future studies on the terms wisdom and spirituality, which were found to be strong predictors of eudaimonic well-being. The results may also be helpful to academicians and practitioners for further researches.

Key words: Positive Psychology, Eudaimonic Well-being, Spirituality, Wisdom