Psoriazisli hastalarda, hastalık şiddeti ile depresyon, anksiyete ve yetiyitimi düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation on the relationship of disease severity with depression, anxiety and disability level in psoriasis patients
Yazar: KHANDAN BARZEGARJALALI
Danışman: PROF. DR. BERNA DİCLENUR ULUĞ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Engellilik = Disability ; Hastalık = Disease ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Psoriyazis = Psoriasis

Özet:
Amaç: Psoriazis sık görülen, kronik, nükslerle seyreden, cildin görünür yerlerinde ortaya çıkabilen bir cilt hastalığıdır. Psoriazise başka tıbbi hastalıklar eşlik edebileceği gibi psikiyatrik hastalıklar da eşlik edebilir. Psoriazis ve psikiyatrik hastalıklar arasındaki ilişki çift yönlüdür. Psikiyatrik hastalıklar psoriazis lezyonlarını alevlendirebileceği gibi, psoriazis ikincil psikiyatrik belirti ya da bozukluklara yol açabilir. Bu ilişkinin belirleyicileri, hastalık şiddeti olabileceği gibi, benlik saygısı, anksiyete, depresif duygudurum ya da yetiyitimi gibi ruhsal etmenler de olabilir. Bu çalışmada psoriazis hastalığına eşlik eden psikiyatrik hastalıkların çeşit ve sıklığının belirlenmesi, psoriazisli hastalarda hastalık şiddeti ile depresyon, anksiyete, yetiyitimi ve benlik saygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi ve yetiyitiminin yordayıcılarının belirlenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: 1 Şubat 2016 – 30 Haziran 2016 tarihleri arasında, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji Polikliniğinde değerlendirilen, psoriazis tanılı 123 hasta ardışık olarak çalışmaya alınmış, üçü demans, biri zeka geriliği tanısı olduğu için, on iki kişi de çalışmaya katılmak istemedikleri için çalışmadan çıkarılmış, 107 hasta kesitsel olarak değerlendirilmiştir. Çalışmaya alınan hastalara; SCID-I (DSM 4 Eksen I tanıları için yapılandırılmış görüşme ölçeği), MADRS (Montgomery-Asberg Depresyon Değerlendirme Ölçeği), HAM-A (Hamilton Anksiyete Ölçeği), WHO-DAS-II (Dünya Sağlık Örgütü Yetiyitimi Değerlendirme Çizelgesi), Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği, PDI (Psoriasis Yetiyitimi İndeksi) uygulanmış, PAŞİ (Psoriazis Alan Şiddet İndeksi) puanları kaydedilmiştir. İstatistiksel analizler SPSS for Windows Version 22.0 programında yapılmış, analizlerde Independent Sample T test, Mann-Whitney U testi, Kruskal Wallis Testi ve Spearman korelasyon analizi kullanılmış, yetiyitimi yordayıcılarının belirlenmesi için çoklu regresyon analizleri yapılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak alınmıştır.
Bulgular: Araştırmaya 48 kadın, 59 erkek, toplam 107 kişi dahil edilmiştir. Örneklemi oluşturan 80 kişinin PAŞİ puanı 10'un altında, 27 kişininki 10 puan ve üstündedir. Hastaların %11.2 'sinin (n=12) psikiyatrik hastalık tanısıyla tedavi almakta oldukları saptanmış, SCID-I ile yapılan değerlendirmede hastaların 66'sında (%61.7) eşlik eden psikiyatrik hastalık saptanmıştır. Saptanan tanılar sıklık sırasına göre majör depresyon (n=37; %56.1), yaygın anksiyete bozukluğu (n=9; %13.6), YAB ve majör depresyon birlikte (n=7; %10.6), panik bozukluğu (n=5;%7.6), obsesif kompulsif bozukluk (n=2;%3), sosyal fobi (n=2; %3), distimi (n=2; %3), şizofreni (n=1; %1.5) ve bipolar afektif bozukluktur (n=1; %1.5). Korelasyon analizinde psoriazis şiddeti, depresif belirti şiddeti, anksiyete belirti şiddeti, yetiyitimi düzeyleri (PDI ve WHO-DAS II) arasında pozitif korelasyon saptanmış (p<0.05), hastalık şiddeti ve benlik saygısı arasında korelasyon saptanmamıştır (p>0.05). Yaş, MADRS, HAM-A, RBSÖ, PAŞİ ile yapılan regresyon analizi sonuçlarına göre WHO-DAS II ile ölçülen genel yetiyitimi düzeyinin yordayıcısının anksiyetenin somatik belirti şiddeti, PDI ile ölçülen psoriazisle ilişkili yetiyitiminin yordayıcılarının depresif belirti şiddeti, hastalık şiddeti ve düşük benlik saygısı olduğu belirlenmiştir (p<0.05).
Sonuç: Psoriazisli hastalarda topluma göre daha fazla psikiyatrik bozukluk görülmekte, önemli bir kısmı tedavi almamaktadır. Psoriazisin belirtilerine ikincil olduğu kadar, depresyon ve anksiyete gibi ruhsal sorunlara ikincil yetiyitimi geliştiğinin görülmesi bu hastalarda eşlik eden psikiyatrik bozuklukların dikkate alınmasının ve gerektiğinde tedavi için psikiyatri kliniklerine yönlendirilmesinin önemini göstermektedir. Psoriazisli hastalarda hem klinik değerlendirme ve tedavi yanıtının izlenmesinde, hem de çalışmalarda yetiyitiminin değerlendirmesinde klinik belirleyicilerinin farklı olması açısından, hem WHO DAS II'nin, hem de PDI'nın kullanılmasının daha uygun olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Objective: Psoriasis is a common, chronic and recurrent dermatological disease, the lesions of which may appear in visible areas of the skin. There are many medical as well as psychiatric comorbidities associated with psoriasis. The relationship between psoriasis and psychiatric disorders is bidrectional. While psychiatric disorders can exacerbate the lesions of psoriatic patients, prevelance of pyschiatric disorders is increased in psoriatic patients. The determinants of this relationship are considered to be the severity of the disease, as well as the the psychological factors such as reduced self-esteem, anxiety, depression and disability due to the disease. The aims of the study are to assess the prevalence of comorbid psychiatric disorders associated with psoriasis, to examine the relationship of the severity of the disease with depression, anxiety, self-esteem and disability level of the patients and finally to specify the predictors of disability in psoriasis patients.
Method: One hundred and twenty three psoriasis patients, evaluated in Hacettepe University Hospital Dermatology Outpatient Department between 1 February 2016- 30 June 2016, were recruited to the study. Sixteen of them were excluded;3 due to a diagnosis of dementia, 1 due to the diagnosis of mental retardation and 12 due to refusal for participation. One hundred and seven patients were evaluated cross-sectionally. SCID-I (Structured Clinical Interview for DSM-IV Disorders), MADRS (Montgomery-Asberg Depression Scale), HAM-A (Hamilton Anxiety Rating Scale ), WHO-DAS-II (WHO Disability Assessment Schedule), Rosenberg Self-Esteem Scale (RSES) and PDI (Psoriasis Disability Index) evaluations were completed in all subjects. Severity of the disease was measured by PASI (Psoriasis Area Severity Index) scores. Statistical analyses were performed using SPSS version 22.0 for windows. Depending on the sample characteristics, Independent Sample T test, chi-square analysis, Mann Whitney U test, and Spearman correlation test were applied. Multiple regression analysis was conducted for the determination of the predictors of disability due to the disease. Statistical significance was accepted as p< 0.05.
Results: Forty eight women, 59 men, totally 107 patients were included to the study. While PASI scores of 80 patients were lower than 10, 27 patients scored 10 or higher. At the assessment period only 11.2 % of patients were receiving psychotropic medications due to a diagnosed psychiatric disorder. SCID-I assessment revealed a much higher percentage (n=66, 61.7%) of comorbid psychiatric disorders in our sample. Prevalence of major depression was 56.1% (n=37), general anxiety disorder was 13.6% (n=9), general anxiety disorder and major depression was 10.6% (n=7), panic disorder was 7.6% (n=5), obsessive compulsive disorder was 3% (n=2), social phobia was 3% (n=2), dsythymia was 3% (n=2), schizophrenia was 1.5% (n=1) and bipolar affective disorder was 1.5% (n=1) . While positive correlations were detected between severity of psoriasis, severity of depressive and anxiety symptoms and disability scores (PDI and WHO-DAS II ) (p<0.05), significant correlation was not found between severity of the disease and self-esteem scores. The stepwise regression analysis with age, MADRS, HAM-A, Rosenberg Self-Esteem Scale and PASI scores revealed that the severity of somatic anxiety symptom score of HAM-A was predicting the level of disability measured by WHO-DAS II, while the severity of the disease and reduced self-esteem were predicting the disability measured by PDI (p<0.05).
Discussion: Comorbid psychiatric disorders are prevalent among patients with psoriasis and these comorbid situations are being underdiagnosed and undertreated. Disability due to the illness depends on the severity as well as the psychological conditions, such as accompanying depression, anxiety and reduced self-esteem. T Therefore the findings implicate the importance of psychiatric assessments and treatments for psoriatic patients. It is recommended to use both WHO-DAS-II and PDI for the assessment of disabilities in psoriasis patients.