Sigaranın hematolojik parametreler üzerine etkileri
Effects of smoking on hematologi̇cal parameters
Yazar: FATMA GÜMÜŞ
Danışman: DOÇ. DR. M. ALİ ERYILMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Kan trombositleri = Blood platelets ; Lenfositler = Lymphocytes ; Nötrofiller = Neutrophils ; Sigara dumanı kirliliği = Tobacco smoke pollution ; Sigara içme = Smoking ; Trombosit sayısı = Platelet count ; Tütün = Tobacco

Özet:
Amaç: Bu çalışma ile 01.12.2015-01.03.2016 tarihleri arasında Aile Hekimliği Kliniğine başvuran sigara içen ve içmeyen kişilerin hemogram parametreleri, Nötrofil/Lenfosit, Trombosit/Lenfosit ve MPV/Trombosit oranlarının karşılaştırılması amaçlandı.     Gereç ve Yöntem: Bu çalışma analitik tipte bir vaka kontrol çalışmasıdır. Çalışmamıza vaka grubu olarak Sağlık Bilimleri Üniversitesi Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran yaşları 18-65 arası değişen 200 sigara içen kişi alındı. Kontrol grubu olarak 18-65 yaş arası sigara içmeyen, kronik hastalık ve ilaç kullanım öyküsü olmayan gönüllü sağlıklı 200 kişi alındı. Tüm hastaların sosyodemografik verileri ve hematololojik parametreleri kaydedildi. Nötrofil/Lenfosit, Trombosit/Lenfosit ve MPV/Trombosit oranları hesaplandı. Sigara içen gruba sigara içme adedi, sigara içme süresi ve Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi soruları soruldu ve kaydedildi. İstatistiksel analizler için SPSS 22,0 paket programı kullanıldı.    Bulgular: Sigara içenlerin yaş ortalaması 35,88±10,56, kontrol grubunun yaş ortalaması 38,97±10,56 olarak bulundu. Sigara içenlerin %80'i (n=160) erkek, %20'si (n=40) kadın idi. Kontrol grubunun %27,5'i (n=55) erkek, %72,5'i (n=145) kadın idi. Çalışmamızda sigara içenlerde sosyodemografik özellikler ile bağımlılık düzeyi arasında anlamlı ilişki bulunamadı (p>0,05). Günlük içilen sigara sayısı ve paket yıl sayısı ile bağımlılık düzeyi arasında anlamlı ilişki bulundu (p=0,001). Sigara içenlerde WBC, RBC, Hb, Hct, MPV, lenfosit, eozinofil, nötrofil, RDW, Nötrofil/Lenfosit oranı ve MPV/Trombosit oranı ortalaması daha yüksek bulundu (p<0,05). Sigara içmeyen grupta ise trombosit, Trombosit/Lenfosit oranı ortalaması anlamlı şekilde daha yüksek bulundu (p<0,05).Günlük içilen sigara sayısı ile Hb, Hct arasında, paket/yıl sayısı ile WBC, nötrofil sayıları arasında anlamlı ilişki bulundu (p<0,05). Günlük içilen sigara sayısı ile RBC, Hb, Hct arasında pozitif yönde düşük derecede korelasyon saptanmıştır (r=0,247, p=0,001), (r=0,280, p=0,001), (r=0,279, p=0,001). Paket/yıl sayısı ile WBC, Hct, MCV, RDW, nötrofil arasında pozitif yönde düşük derecede korelasyon 
saptanmıştır (r=0,233, p=0,001), (r=0,157, p=0,026), (r=0,147, p=0,038), (r=0,331, p=0,001), (r=0,151, p=0,032). 
  Sonuç: Çalışmamız sonucunda sigara içen grupta sistemik inflamatuar belirteç olarak kullanılan Nötrofil/Lenfosit oranının arttığı, Trombosit/Lenfosit oranının azaldığı ve tromboemboli riskini gösteren MPV/Trombosit oranının arttığı tespit edilmiştir.  
Anahtar kelimeler: Sigara, Nötrofil/Lenfosit, Trombosit/Lenfosit, MPV/Trombosit

Abstract:
Aim: This study aims to compare Neutrophil/Lymphocyte, Platelet/Lymphocyte, MPV/Thrombocyte ratios and hemogram parameters of those who are smokers and nonsmokers and applied to the Family Medicine Clinic in between 01.12.2015 and 01.03.2016.  Material and Method: This study is an analytical case control study. As the case group, 200 smokers who applied to Health Sciences Üniversity Konya Training and Research Hospital's Family Medicine Clinic and whose ages are in between 18-65 were selected. As the control group, another 200 voluntary non-smokers were selected who have no chronic diseases and no drug use story. Socio-demographic data and hematological parameters of all patients were recorded. Neutrophil / Lymphocyte, Platelet / Lymphocyte and MPV / Thrombocyte ratios were calculated. The case group was required to answer the number of daily cigarette consumption, the duration of smoking and the questions of Fagerström Nicotine Dependence Test and the answers were recorded. SPSS 22,0 computer program was used for statistical analysis.           Findings: The average age of the smokers is 35,88±10,56 and the average age of the control group is 38,97±10,56. %80 of the smokers (n=160)  are male and %20 of them  (n=40)  are female. %27,5 of the control group (n=55) is male while %72,5 of the control group (n=145)  is female. No significant relationship was found between sociodemographic characteristics and addiction level in smokers in our study (p>0,05). A significant relation is found out between addiction level and number of cigarettes per day and pack year (p=0,001). WBC, RBC, Hb, Hct, MPV, lymphocyte, eosinophil, neutrophil, RDW, Neutrophil/Lymphocyte ratio and MPV/Thrombocyte ratio are higher among the smokers (p<0,05). Platelet and Platelet/ Lymphocyte ratio averages are statistically significant for nonsmokers (p<0,05). A significant relationship is determined between number of cigarettes per day and Hb, Hct as well as between pack year and WBC, neutrophil (p<0,05). There was a low positive correlation between the number of cigarettes smoked per day and RBC, Hb, Hct 

(r=0,247, p=0,001), (r=0,280, p=0,001), (r=0,279, p=0,001). There was a positive low correlation between the number of pack /year and WBC, Hct, MCV, neutrophil and RDW (r = 0,233, p = 0,001), (r = 0,157, p = 0,026), (r = 0,147, p = 0,038) , (R = 0,331, p = 0,001), (r = 0,151, p = 0,032).   Results: According to this study, the findings are as follows for the smoking group: the Neutrophil / Lymphocyte ratio which is used as systemic inflammatory marker increases while a decrease in the Thrombocyte / Lymphocyte ratio is detected. Also, an increase in the MPV / Thrombocyte ratio that is an indicator of thromboembolism risk is found out.     Key words: Cigarette, Neutrophil / Lymphocyte, Thrombocyte / Lymphocyte, MPV / Thrombocyte