İnflamatuar barsak hastalarında optik koherens tomografi anjiyografi parametrelerin incelenmesi
Investigation of optical coherens tomography angiography parameters in patient with inflammatory bowel diseases
Yazar: MEHMET MUTLU ÇATLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FERDA AKBAY HARMANDAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Anjiyografi = Angiography ; Gastrointestinal hastalıklar = Gastrointestinal diseases ; Göz = Eye ; Koroid = Choroid ; Optik sinir = Optic nerve ; Optik sinir = Optic nerve ; Retina = Retina ; Tomografi-optik koherens = Tomography-optical coherence ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases

Özet:
Amaç: İnflamatuar barsak hastalığı (İBH) olan bireylerin ve sağlıklı bireylerin retina, koroid ve optik sinir başı akım ve dansitelerini değerlendirerek; aralarında farklılık olup olmadığını ortaya koymak, diğer faktörlerin akım ve dansite üzerine etkisini belirleyebilmektir.
Gereç ve Yöntem: Temmuz 2019 ve Mayıs 2020 tarihleri arasında S.B.Ü Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji kliniğine başvuran inflamatuar barsak hastalığı tanısı almış, dahil edilme kriterlerini karşılayan 82 (44 Ülseratif kolit, 38 Crohn Hastalığı) hastanın sağ gözleri ile sağlıklı 40 bireyin sağ gözleri çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışma gruplarının detaylı oftalmolojik muayeneleri yapılmış ve kayıt edilmiştir. Tüm hastaların optik koherens tomografi anjiyografi (OKTA) görüntüleri alınmıştır. Yüzeyel kapiller pleksus (YKP) ve derin kapiller pleksus (DKP) akım alanları ve vasküler dansite değerleri, koryokapillaris ve optik sinir başı akım alanı değerleri ile foveolar avasküler zon (FAZ) alanları ölçülmüş, sonuçlar kaydedilmiştir. 
Bulgular: Crohn hastalığı (CH) incelendiğinde; YKP whole image (p<0,001), superior hemi (p<0,001), inferior hemi (p<0,001), parafovea (p=0,028), parafovea inferior hemi (p=0,042), perifovea (p<0,001), perifovea superior hemi (p<0,001) ve perifovea inferior hemi (p<0,001) damar yoğunluğu ölçümlerinin sağlıklı bireyler ve ülseratif kolit (ÜK) hasta gruplarına göre istatistiksel olarak daha yüksek olduğu görülmüştür. CH olan grubun Foveolar Avasculer Zone (p=0,022) ve Non-Flow Area (p=0,003) değerlerinin normal gruba göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. ÜK ve CH hastalık süresi ve aktivite skorlarının OKTA parametreleri ile korelasyonu değerlendirilmiş istatiksel olarak kuvvetli bir ilişki kurulamamıştır.
Sonuç: Çalışmamızda CH ile kontrol ve ÜK grubu OKTA parametreleri incelendiğinde; YKP ve DKP damar yoğunlukları açısından anlamlı artış tespit edildi. Literatürde birçok farklı dokuda çeşitli yöntemlerde İBH' de hipervaskularite gösterilmiş fakat CH' de göz damarlanma artışını gösteren bir araştırma yoktur. Çalışmamız alanında ilk çalışma olarak değerlendirilebilir. OKTA parametrelerinin İBH' den şüphenelinen hastalarda CH' yi ÜK ve sağlıklı bireylerden ayırmada kullanılabilecek bir görüntüleme yöntemi olabileceği gösterilse de; çalışmamız verilerinin klinik uygulamalardaki yerini alabilmesi için yapılacak meta-analizlere ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler: İnflamatuar Barsak Hastalığı, Retina, Anjiyografi, OKTA

Abstract:
Aim: To determine the effects of inflammatory bowel disease on the eye by evaluating the retinal vascular structures with optical coherence tomography angiography of individuals with IBD.
Materials and Methods: Right eyes of 82 patients (44 ulcerative colitis, 38 Crohn's Disease) with inflammatory bowel disease and 40 healty individuals who applied to the Gastroenterology clinic of the Training and Research Hospital of Antalya between July 2019 and May 2020 were included in this study. Detailed ophthalmic examinations of the study groups were made and recorded. Optical coherence tomography angiography (OCTA) images of all patients were taken. Superficial capillary plexus (SCP) and deep capillary plexus (DCP) flow areas and vascular density values, choriocapillaris and optic nerve head flow area values and foveal avascular zone (FAZ) areas were measured and results were recorded.
Results: When Crohn's disease (CH) is examined; SCP whole image (p <0.001), superior hemi (p <0.001), inferior hemi (p <0.001), parafovea (p = 0.028), parafovea inferior hemi (p = 0.042), perifovea (p <0.001), perifovea superior hemi (p <0.001) and perifovea inferior hemi (p <0.001) vessel density measurements were statistically higher than healthy individuals and ulcerative colitis (UC) groups. Foveolar Avasculer Zone (p = 0.022) and Non-Flow Area (p = 0.003) values of the group with CD were higher than the normal group. The correlation of UC and CD disease duration and activity scores with OCTA parameters was evaluated and a statistically strong relationship could not be established.

Conclusion: In our study, OCTA parameters were examined; there was a significant increase in SCP and DCP vascular density in patients with CD. Hypervascularity has been demonstrated in IBD, but there is no study showing an increase in eye vascularity in CD. Our study can be considered as the first study in the literature. It was found that the OCTA parameters were an imaging method to be chosen to distinguish CD from UC and healthy individuals. In order for our study data to take its place in clinical applications, meta-analyzes are needed.


Key Words: Inflammatory Bowel Disease, Retina, Angiograph, OCTA