Mısır hasat artıklarının kimyasal veya biyolojik yöntemlerle yem değerinin iyileştirilmesi
Improving feed value of maize harvest residues by chemical or biological methods
Yazar: FÜLYA SERT
Danışman: PROF. DR. HASAN RÜŞTÜ KUTLU
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Zooloji = Zoology

Özet:
Bu çalışmada mısır hasat artıklarının kimyasal veya biyolojik yöntemlerle yem değerinin iyileştirilmesi araştırılmıştır. İlk denemede mısır hasat artıkları %0, %15, %30 melas, %0, %2, %4 üre ile ikinci denemede mısır hasat artıkları 0 g/kg, 5 g/kg, 10 g/kg maya, 0 g/kg,1.5 g/kg, 3 g/kg enzim ile muamele edilerek 3x3 faktöriyel tertipte 9 farklı besin madde içeriğini zenginleştirici kimyasal etkili sıvı ve biyolojik etkili sıvı ile 1:1 oranında olacak şekilde herbiri 2 kg kuru madde içeren plastik poşetlerde 6' şar tekerrürlü olarak hazırlanmış karanlık ortamda 21 gün fermentasyona bırakılmıştır. Süre sonunda açılıp pH, NH3-N/TN, inkübasyon sonu kuru madde, organik madde, ham protein, ham, yağ, ham kül, ham selüloz, nitrojensiz öz madde, ADFom, NDFom, ADL, hemiselüloz, ADIP, NDIP, in vitro gaz üretim miktarları, metabolize olabilir enerji (ME), net enerji laktasyon (NEL) düzeyleri, organik madde sindirilebilirlikleri (OMS), in vitro kuru madde sindirilebilirlikleri (in vitro KMS), in vitro NDF sindirilebilirlikleri (in vitro NDFS), toplam mezofil aerobik genel canlı, laktik asit bakterileri, koliform, E.coli, enterekok, campylobacter, maya, küf, salmonella düzeyleri tespit edilmiştir. İlk denemede inkübasyon sonu kuru madde,ham yağ, ADFom, NDFom, ADL, ADIP, in vitro KMS, in vitro gaz üretim miktarları bütün inkübasyon süreleri (3, 6, 9, 12, 24, 48, 72,  96.saat), 96. saat pH, OMS, ME, pH, NH3-N/TN, campylobacter değerleri bakımından gruplar arasında farklılıklar önemli bulunmuştur (P<0.05). Organik madde, ham protein, ham selüloz, ham kül, nitrojensiz öz madde, NDIP, in vitro NDFS, NEL, toplam mezofil aerobik genel canlı, laktik asit bakterileri, koliform, E.coli, enterekok, maya, küf değerleri bakımından gruplar arasında farklılıklar önemsiz bulunmuştur (P>0.05). Salmonella gruplarda tespit edilmemiştir. İkinci denemede ise inkübasyon sonu kuru madde, organik madde, ham protein, ham yağ, ham selüloz, ham kül, ADL, in vitro NDFS 12, 48, 72, 96. saat in vitro gaz üretim miktarları bakımından gruplar arasında farklılıklar önemsiz bulunmuştur (P>0.05). Nitrojensiz öz madde, ADFom, NDFom, ADIP, NDIP, in vitro KMS, 3, 6, 9, 24. saat in vitro gaz üretim miktarları, 96. saat pH, OMS, ME, NEL, pH, NH3-N/TN, campylobacter değerleri bakımından gruplar arasında farklılıklar önemli bulunmuştur (P<0.05). Sonuç olarak mısır hasat artıklarının melas+üre ve maya+enzim ile muamele edilmesi ile besin madde içeriklerinde, in vitro sindirilebilirliklerinde, OMS, ME, NEL düzeylerinde artışlar görülmüş olup en iyi sonucun %30 melas+%4 üre ve 10 g/kg maya+3 g/kg enzim seviyesinde elde edilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Mısır Hasat Artıkları, Üre, Melas, Enzim, Maya, Sindirilebilirlik

Abstract:
In this study, improving the feed value of maize harvest residues by chemical or biological methods was investigated. In the first trial, maize harvest residues were mixed with 0%, 15%, 30% molasses, 0%, 2%, 4% urea, and in the second trial maize harvest residues were mixed with 0 g/kg, 5 g/kg, 10 g/kg yeast, 0 g/kg, 1.5 g/kg, 3 g/kg enzyme treated with in a 3x3 factorial arrangement, with chemically and biologically effective liquids enrichment of 9 different nutrients in a 1:1 ratio in plastic bags containing 2 kg of dry matter in 6 replicates. Thet were left to fermentation for 21 days in a dark environment. At the end of the period, they were opened and pH, NH3-N/TN, dry matter after incubation, dry matter, organic matter, crude protein, ether extract, crude ash, crude cellulose, nitrogen-free extract, ADFom,NDFom, ADL, ADIP, NDIP, in vitro gas production, metabolisable energy (ME), net energy lactation (NEL), organic matter digestibility (OMD), in vitro dry matter digestibility (in vitro DMD), in vitro NDF digestibility (in vitro NDFD), total mesophyll aerobic general organism, lactic acid bacteria, coliform, E.coli, enterococcus, campylobacter, yeast, mold and salmonella levels were determined. In the first trial, differences were found to be significant between groups in terms of dry matter after incubation, ether extracts, ADFom, NDFom, ADL, ADIP, in vitro DMD, in vitro gas production, all incubation periods (3, 6, 9, 12, 24, 48, 72, 96 hours), 96th hour pH, pH, OMD, ME, NH3-N/TN, campylobacter values (P<0.05). Differences between were found to be insignificant between groups in terms of organic matter, crude protein, crude cellulose, ash, nitrogen-free exract, NDIP, in vitro NDFD, NEL, total mesophyll aerobic general organism, lactic acid bacteria, coliform, E.coli, enterococcus, yeast, mold values (P>0.05). Salmonella was not detected in the groups. In the second trial, differences were found to be insignificant between groups in terms of dry matter after incubation, organic matter, crude protein, ether extracts, crude cellulose, ash, ADL, in vitro NDFD 12, 48, 72, 96th hour in vitro gas production (P>0.05). Differences were found to be significant between groups in terms of nitrogen-free extract, ADFom, NDFom, ADIP, NDIP, in vitro DMD, 3, 6, 9, 24th hour in vitro gas production, 96th hour pH, OMD, ME, NEL, pH, NH3-N/TN, campylobacter values (P<0.05). As a result by treating maize harvest residues with molasses+urea and yeast+enzyme increases were observed in their nutrient content, in vitro digestibility, DMD, ME, NEL and the best results were obtained at 30% molasses+4% urea and 10 g/kg yeast+3 g/kg enzyme level.

Keywords: Maize harvest residues, Urea, Molasses, Yeast culture, Digestibility