Fecr Sûresi'nin Arap Dili ve Belâgatı açısından tahlili
Analysis of Fahr Surah in terms of Arabic Language and Rhetoric
Yazar: MEHMET OKUR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN MAHMUT KAYAGİL
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Arapça = Arabic ; Belagat = Eloquence ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilim = Linguistics ; Fecr suresi = Fecr sura ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Tahlil = Analysis ; İlim = Science ; İslamiyet = Islam

Özet:
Arap dil ilimlerinin (sarf, nahiv, belâgat vb.) Kur'ân sûreleri ve âyetleri üzerine tatbiki Kur'ân'ın doğru anlaşılması açısından büyük önem taşımaktadır. Zira bu ilimler insanı, Arapçanın her açıdan temel kaynağını oluşturan başta Kur'ân olmak üzere diğer islami ilimlere (tefsir, fıkıh vb.) sevkeder. Arapçanın kendine has bu gibi temel özellikleri ile Kur'ân ve Arapçanın birbirinden ayrı düşünülemeyeceği gerçeğinden yola çıkarak, "Fecr Sûresi'nin Arap Dili ve Belâgatı Açısından Tahlili" konusu seçilmiştir.
Bir giriş, üç bölüm ve bir de sonuç kısmından meydana gelen bu çalışmada Fecr sûresi, klasik ve yakın zamanda yazılmış ilgili kaynaklardan analiz edilerek dil açısından kapsamlı bir şekilde ele alınmıştır. Giriş kısmında araştırmanın konusu, amacı ve yöntemi hakkında genel bilgi verilmiştir. İlave olarak Fecr sûresi tanıtılıp sûre metni ve meâline yer verilmiştir. Ardından Fecr sûresi birinci bölümde lügat ve sarf, ikinci bölümde nahiv ve irab ve son olarak da üçüncü bölümde belâgat ilimleri açısından tetkik ve tahlil edilmiştir. Çalışmanın sonucunda ise konuyla ilgili genel bir değerlendirme yapılmıştır.
Çalışmamıza konu edinen Fecr sûresinin dil açısından tahlili, sûrenin belağî açıdan i'câzını ortaya koymuştur. Kur'ân'ın yalnızca meâl açısından tefsir edilmesinin yöntem ve ilim bakımından eksik olacağı; Arap dil ilimlerinin âyetler üzerinde tatbiğinin Kur'ân'ı anlama açısından ne kadar önemli olduğu vurgulanmaya çalışılmıştır. Bu çalışmamızın hayırlara vesile olmasını temenni ederim.

Anahtar Kelimeler: Arap dili, İlim, Kur'ân-ı Kerîm, Fecr Sûresi, Tahlil.

Abstract:
The application of Arabic language sciences (morphology, grammer, rhetoric, etc.) on the Qur'an suras and verses is of great importance for the correct understanding of the Qur'an. Because these sciences lead people to other Islamic sciences, (qur'an interpretation, figh, etc.) especially the Qur'an, which constitutes the main source of Arabic in every aspect. the topıc of basıc "Analysis of Fahr Surah in terms of Arabic Language and Rhetoric" was chosen based on the fact that such basic features of Arabic cannot be considered separately from the Qur'an and Arabic.
In this study, which consists of an introduction, three chapters and a concluding one, The chapter of Fajr has been extensively analyzed in terms of language by analyzing related classical and recent written sources. In the introduction chapter, general information about the subject, aim and method of the research is given. In addition, chapter of Fajr was introduced and its text and meaning were given. Then, Surah of Al-Fajr was examined and analyzed in terms of language and Morphology in the first chapter, grammer and declension in the second chapter, and Rhetoric in the third chapter. In consequence of the study, a general evaluation was made.
The analysis of chapter of Fajr, which is the subject of our study, in terms of eloquence, revealed the wisdom of the surah. It will be incomplete in terms of methodology and knowledge that the interpretation of the Qur'an only in terms of its meaning; The importance of the application of Arabic language sciences on Quran verses has been tried to emphasize in terms of understanding its meaning. I wish this study will contribute to goodness.

Keywords: Arabic language, Science, Quran, Surah al-Fajr, Analysis