İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi kararları ışığında önleme araması
Administrative search in the light of the judgements of the European Court of Human Rights and the Constitutional Court
Yazar: BELMA EREN İLBAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZNUR SEVDİREN
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Adli arama = Forensic search ; Anayasa Mahkemesi = Constitutional Court ; Arama = Search ; Temel haklar = Fundamental rights ; Temel özgürlükler = Fundamental freedoms ; Önleyici müdahale = Preventive intervention ; İnsan Hakları Mahkemesi = Human Rights Court ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Çalışmada öncelikle arama kavramı ve hukuki niteliği açıklanarak arama tedbiri uygulanırken ilintili olduğu ilkeler, Anayasa Mahkemesi ve İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi kararları nezdinde ortaya koyulmaktadır. Devamında, detaylı incelemeye geçmeden evvel, arama çeşitlerine değinilmektedir.

Önleme araması, adli arama ile birçok noktada kesiştiğinden adli arama tedbiri ayrıca ele alınmaktadır. Adli arama tedbirinin amaçları, şartları, icrası, sona ermesi ve neticeten hukuka aykırı olarak yapılan adli arama konuları kararlar eşliğinde değerlendirilmektedir. Adli arama bakımından, ulusal hukuk ve İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi kararları ile çelişen noktalar ele alınarak; şüphe kriteri, avukatlar hakkında uygulanan arama tedbiri gibi tartışmalı konular detaylı bir şekilde incelenmektedir.

Birçok farklı mevzuatta düzenlenmiş olması sebebiyle, önleme aramasının, kaba üst aramasından çıplak aramaya dek tüm görünüm şekilleri, hem mevzuat nezdinde hem de Yargıtay, Anayasa Mahkemesi ve İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi kararlarına yansıma şekilleri incelenmektedir. Önleme aramasının hukuka aykırı şekilde uygulanmasının ceza hukuku, ceza muhakemesi hukuku ve tazminat hukuku bakımından sonuçları ile önleme araması uygulaması gerektiği halde uygulanmaması halinde yol açtığı sonuçlar; somut olaylar ve bu olaylar neticesinde ortaya çıkan kararlar ışığında değerlendirilmektedir.

Abstract:
In the study, first of all, the concept of search and its legal nature are explained, and the principles related to the application of the search measure are revealed in the judgments of the Constitutional Court and the European Court of Human Rights. In the following part, search types are mentioned before moving on to the detailed analysis.

Since the administrative search intersects with the judicial search at many points, the judicial search measure is also discussed. The purposes, conditions, execution, termination of the judicial search measure and, as a result, the issues of judicial search carried out unlawfully are evaluated together with the decisions. In terms of judicial search, the conflicting points with the national law and the decisions of the European Court of Human Rights are discussed, and controversial issues such as the suspicion criterion and the search measure applied to the lawyers are examined in detail.

Since it is regulated in many different legislations, all aspects of the administrative search, from control over the clothes to strip search, and its reflections both in the legislation and in the decisions of the Court of Cassation, Constitutional Court and the European Court of Human Rights are examined. The consequences of the unlawful application of the administrative search in terms of criminal law, criminal procedure law and compensation law, and the consequences of not applying the administrative search even though it is necessary, are evaluated in the light of concrete events and the decisions that emerged as a result of these events.