Beliren yetişkinlerde oyun bağımlılığı, oyun oynama motivasyonu ve psikolojik ihtiyaçların doyumunun incelenmesi
Investigation of game addiction, motivation of game playing and satisfaction of psychological needs in emerging adults
Yazar: SÜLEYMAN KILLI
Danışman: PROF. DR. FATMA EBRU İKİZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Davranışsal bağımlılık = Behavioral addiction ; Kaçış motivasyonu = Escape motivation ; Psikolojik ihtiyaçlar = Psychological needs ; Çevrimiçi oyunlar = Online gaming

Özet:
Bu araştırmada beliren yetişkinlerde oyun bağımlılığı, oyun oynama motivasyonu, psikolojik ihtiyaçların doyumu ve engellenmesi değişkenleri arasındaki ilişkiyi belirlemek amaçlanmıştır. Örneklemin belirlenmesinde uygun örnekleme ve kartopu örnekleme yöntemi seçilmiş ve araştırmanın örneklemini haftada en az toplam iki saat dijital oyun oynayan 244 beliren yetişkin oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama araçları olarak Yetişkinler İçin Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği, Oyun Motivasyonu Ölçeği, Temel Psikolojik İhtiyaçların Tatmini ve Engellenmesi Ölçeği kullanılmış, katılımcıların sosyodemografik verileri için ise kişisel bilgi formundan yararlanılmıştır. İlişkisel tarama modeli kullanılmış, araştırma verilerinin analizi için Pearson korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizleri SPSS 21 programı aracılığıyla gerçekleştirilmiştir.
Araştırma sonucuna göre temel psikolojik ihtiyaçların engellenmesi ile oyun motivasyonu arasında pozitif yönlü, anlamlı; temel psikolojik ihtiyaçların doyumu ile oyun motivasyonu arasında negatif yönlü, anlamlı ilişki saptanmıştır. Pearson korelasyon analizi sonuçlarına göre temel psikolojik ihtiyaçların doyumu ile oyun bağımlılığı arasında negatif yönlü anlamlı ilişki, özerklik, yeterlik, ilişkisellik psikolojik ihtiyaçlarının engellenmesi ile oyun bağımlılığı arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki görülmüştür. Oyun motivasyonunun motivasyonsuzluk alt boyutu hariç tüm alt boyutlarıyla oyun bağımlılığı arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki tespit edilmiştir.
Değişkenlerin oyun bağımlılığı ve oyun motivasyonunu yordayıcı gücüne dair yapılan çoklu regresyon analizi sonuçlarına göre temel psikolojik ihtiyaçların engellenmesinin oyun bağımlılığını anlamlı düzeyde yordadığı ve toplam varyansının %24'ünü açıkladığı, oyun motivasyonunun oyun bağımlılığını içsel motivasyon, bütünleşme ve içe yansıtma alt boyutlarıyla pozitif yönlü anlamlı düzeyde yordayıp değişimin %62'sini açıkladığı saptanmıştır. Ayrıca temel psikolojik ihtiyaçlardan özerklik ve yeterlik ihtiyaçlarının engellenmesinin oyun motivasyonunu pozitif yönlü yordadığı ve oyun motivasyonundaki değişimin %16'sını açıkladığı bulunmuştur. 
Sonuç olarak temel psikolojik ihtiyaçların doyumu/engellenmesi ile kişisel psikodinamikleri içeren içsel motivasyon, bütünleşme, içe yansıtma gibi güçlü oyun motivasyonlarının oyun bağımlılığını yordadığı bulunmuş ve bu iki değişkenin, bireyin oyun dışı ruhsallığıyla bağımlılığı arasındaki ilişkisini anlamada önemli katkı sağlayacağı tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar ilgili literatür ışığında detaylı şekilde tartışılmıştır.

Abstract:
This study aimed to determine the relationship between the variables of game addiction, gaming motivation, satisfaction and frustration of psychological needs in emerging adults. Convenient sampling and snowball sampling methods were chosen to determine the sample, and the sample of the study consisted of 244 emerging adults who played digital games for at least two hours a week. Digital Game Addiction Scale for Adults, Game Motivation Scale, Satisfaction and Frustration of Basic Psychological Needs Scale were used as data collection tools in the study, and a personal information form was used for the sociodemographic data of the participants. Relational scanning model was used, and Pearson correlation analysis and multiple regression analyzes were performed through SPSS 21 program to analyze the research data.
According to the results of the research, there is a positive and significant relationship between the inhibition of basic psychological needs and game motivation. A negative, significant relationship was found between the satisfaction of basic psychological needs and game motivation. According to the results of Pearson correlation analysis, a negative significant relationship was observed between the satisfaction of basic psychological needs and game addiction, and a positive significant relationship was observed between the frustration of psychological needs of autonomy, competence, and relatedness and game addiction. A positive significant relationship was detected between all sub-dimensions of game motivation except the amotivation sub-dimension and game addiction.
According to the results of the multiple regression analysis regarding the predictive power of the variables on game addiction and game motivation, the frustration of basic psychological needs significantly predicts game addiction and explains %24 of its total variance, and game motivation affects game addiction with the sub-dimensions of intrinsic motivation, integration and introjection at a positive and significant level. It was found that it predicted and explained %62 of the Change. In addition, it was found that blocking the basic psychological neefs of autonomy and competence positively predicted game motivation and explained %16 of the change in game motivation.
As a result, it has been found that strong gaming motivations such as intrinsic motivation, integration, and introjection, which include the satisfaction/frustration of basic psychological needs and personal psychodynamics, predict game addiction, and it has been determined that these two variables will make a significant contribution to understanding the relationship between the individual's non-game reality and his addiction. The results obtained were discussed in detail in the light of the relevant literature.