Doğa kampı destekli eğitimin öğrencilerin çevre sorunlarına yönelik tutum, farkındalık ve davranışlarına etkisi
Impact of nature camp-assisted education on 
students' behaviours, attitudes, awareness about 
environmental problems
Yazar: ZEHRA TUĞÇE ÖZGEL
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA AYDOĞDU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Doğa = Nature ; Eğitim = Education ; Eğitim yöntemleri = Education methods ; Gençlik kampları = Youth camps ; Kamplar = Camps ; Çevre = Environment ; Çevre sorunları = Environmental problems ; Çevresel davranışlar = Environmental behaviours ; Çevresel farkındalık = Environmental awareness

Özet:
Yapılan bu araştırma, nicel araştırma yöntemi kullanmayı gerektiren bir araştırmadır. Bu
araştırmanın amacı; çevre sorunları işlenen çevre derslerinde kullanılan, doğa kampı destekli gezi-gözlem öğretim yöntemi (deney) ve geleneksel öğretim yöntemlerinin (kontrol) kullanıldığı grupların tutum, farkındalık ve davranışlarında anlamlı bir fark olup olmadığını araştırmaktır. Bu araştırmada ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Ortaokul 7. sınıf öğrencilerine çevre sorunlarına yönelik dersler doğa kampı destekli gezi-gözlem ve geleneksel öğretim yöntemiyle anlatılarak öğrencilerin çevre sorunlarına yönelik farkındalıkları, tutumları ve davranışları arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığı karşılaştırılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2014-2015 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Ankara ili, sosyoekonomik düzeyi iyi olan bir özel okulda öğrenim gören 2 şubedeki 7. sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Araştırma, deney grubunda 24, kontrol grubunda 24 öğrenci olmak üzere toplam 48 öğrenci üzerinde yürütülmüştür. Çalışmanın başlangıcında çevre sorunlarına yönelik farkındalık, tutum ve davranış ölçekleri her iki gruba da ön test olarak uygulanmıştır. Daha sonra deney ve kontrol gruplarında çevre sorunlarına yönelik işlenen dersler araştırmacı tarafından 1 hafta yürütülmüştür. Araştırmada katılımcıların çevreye ve çevre sorunlarına yönelik farkındalık düzeylerini belirlemek için Güven (2011) tarafından geliştirilmiş olan 44 maddelik çevre sorunlarına yönelik farkındalık ölçeği, 45 maddelik çevre sorunlarına yönelik tutum ölçeği ve 40 maddelik çevre sorunlarına yönelik davranış ölçeği kullanılmıştır. Uygulama sürecinde ise, çevre sorunları eğitimi 1 hafta boyunca deney grubuna öncelikle eğitimin verildiği Doğa Eğitimi Merkezi'nin tanıtımı yapılmıştır. Daha sonra Yıldız Dağları Biyosferi'nin tanıtımı, 7. Sınıf 'İnsan ve Çevre' ünitesi kapsamında, biyolojik çeşitliliğin tanımı ve önemi, doğayı koruma, çevre sorunlarının canlılara getireceği riskler ve alınması gereken önlemler, çevre sorunlarının şuan görmüş oldukları güzellikleri de yok edebileceklerinin anlatımı teorik bilgilerle açıklanmıştır. Kontrol grubuna ise 1 hafta boyunca çevre sorunlarına yönelik dersler öğrencilerin kendi okullarında işlenmiştir. Ders içeriği deney grubuyla aynı olup, 7. Sınıf 'İnsan ve Çevre' ünitesi kapsamında, biyolojik çeşitliliğin tanımı ve önemi, doğayı koruma, çevre sorunlarının canlılara getireceği riskler ve alınması gereken önlemlerin anlatımı teorik bilgilerle açıklanmıştır. Nicel verileri analiz etmek için SPSS 18 istatistik analiz programı kullanılmıştır. Doğa kampı destekli gezi-gözlem öğretim yöntemi (deney ve geleneksel öğretim yöntemlerinin (kontrol) kullanıldığı grupların ön test tutum, davranış ve farkındalık puan ortalamaları arasında anlamlı farklılık görülmemiştir. Bu sonuç, grupların çalışma öncesi denk olduğunu göstermektedir. Doğa kampı destekli gezi-gözlem
öğretim yöntemi (deney) ve geleneksel öğretim yöntemlerinin (kontrol) kullanıldığı grupların son test tutum, davranış ve farkındalık puan ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık görülmüştür. Bu fark deney grubu lehinedir.

Abstract:
This study covers three different aims that necessitate the use of quantitative research
method. It was aimed to find out if there was significant difference between the students
taught through nature camp observation and excursion method employed in environment courses on environmental problems (experimental group) and those taught through traditional teaching methods (control group) in their behaviors, attitudes and awareness
about environmental problems. In this study, half experimental research design with pretest
and post-test control group was used. Environmental subjects were taught to Seventh- Grade secondary school students through experiential nature camp method and traditional teaching method, and their behaviors, attitudes and awareness about environmental problems were compared to reveal if there was significant difference. Awareness, attitude and behavior scales about environmental problems were implemented to both groups as a pre-test at the initial phase of the study. Later, the environment course taken by the experimental and control group was taught by the researcher for one week. The subjects of the study are seventh-grade students from two separate classes at a private secondary school with high socio-economic level in Ankara in the spring semester of 2014-2015 academic year. The number of participants is totally 48 students, with 24 students in the experimental group and 24 students in the control group. The research tools in this study are awareness scale about environmental problems with 44 items, attitude scale about environmental problems with 45 times, and behavior scale about environmental problems with 40 items, all designed by Güven (2011). At the implementation phase, Nature Training Center, where education about environmental problems was provided, was introduced to the experimental group for a period of one week. Within the Seventh Grade unit of "Human and Environment", the subjects, including the description of the Biosphere of the Yıldız Mountains, description and importance of biodiversity, protecting the environment, risks to living beings posed by environmental problems and measures to be taken, destruction of the environmental beauties caused by environmental problems, were taught to the students theoretically. Environmental subjects were taught to the students in the control group at their schools for one week. The contents of the course of the control group were the same as the experimental group. The description and importance of biodiversity, protecting the environment, risks to living beings posed by environmental problems and measures to be taken were taught theoretically within the Seventh Grade unit of "Human and Environment". SPSS 18 statistics analysis program was used to analyze the quantitative data. Pre-test results of the attitude, behavior and awareness scales showed no significant difference between the students taught through nature camp observation and excursion method (experimental group) and those taught through traditional teaching methods (control group). This result showed that both groups were similar before the study. However, post-test results of the attitude, behavior and awareness scales showed significant difference between the students taught through nature camp observation and excursion method (experimental group) and those taught through traditional teaching methods (control group). The significant difference was in favor of the experimental group.