Demir eksikliği anemisi olan hastalarda arteriyel sertlik, hepsidin ve iskemi modifiye albumın düzeylerinin karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi /
Yazar: AYŞEGÜL BESTE ÖZTEPE
Danışman: UZMAN SİBEL DEMİRAL SEZER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Anemi = Anemia ; Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Hepsidin = Hepcidin ; Nabız = Pulse ; İskemi modifiye albumin = Ischemia-modified albumin

Özet:
Amaç: Anemi tüm dünyada çok sık karşılaşılan bir durumdur. Dünyada aneminin en sık sebebi demir eksikliği anemisidir. Demir metabolizması düşünüldüğünde demir eksikliği anemisinde birçok etki mekanizması tariflenebilir. Demir metabolizmasında büyük öneme sahip faktörlerden birisi hepsidindir. Hepsidin, demirin temel homeostatik düzenleyicisi olarak tanımlanmaktadır. Anemi, özellikle derin ve kronik ise doku oksijenizasyonunu değişik derecelerde bozar. Bu durumdan olumsuz etkilenen organ ve sistemlerin başında kardiyovasküler sistem gelmektedir. Kardiyovasküler hastalıkların önemli prediktif göstergelerinden biri de arteriyel sertliktir. İskemik olaylar sırasında oluşan oksidatif serbest radikaller, albümin molekülünde bazı kimyasal değişikliklere yol açarlar. Ortaya çıkan bu yeni albümin molekülü "iskemi modifiye albümin – IMA" olarak adlandırılır. Daha önce yapılan çalışmalar IMA'nın kardiyovasküler iskemiye spesifik olmadığını ve birçok olayda yükselebileceğini göstermiştir. Bazı anemi tiplerinde İMA, hepsidin ve arteriyel sertlik düzeylerinin ayrı ayrı değerlendirildiği çalışmalar mevcuttur. Bu çalışmada IMA, arteriyel sertlik ve hepcidin düzeylerini karşılaştırarak demir eksikliği anemisinin kardiyovasküler sistem üzerindeki olumsuz etkisinin bu parametrelerle öngörülebilirliğini araştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntemler: Çalışmamıza; diyabetes mellitus, hipertansiyon, böbrek yetmezliği, serebrovasküler hastalık, koroner arter hastalığı gibi ek hastalık öyküsü olmayan, 18 yaş üstü ve gönüllü onam formunu imzalamış 55 demir eksikliği anemisi tanısı alan hasta ve gönüllü onam formunu imzalamış bilinen hastalığı olmayan 40 sağlıklı erişkin dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen hastaların ve sağlıklı kontrollerin cinsiyet, yaş, vücut ağırlığı, boy, vücut kitle indeksi, sigara içme alışkanlıkları kaydedildi. Demir eksikliği anemili hasta ve kontrol gruplarının tanı ve takip sürecinde rutinde çalışılmış olan biyokimyasal ve hemogram verileri kaydedildi. Hastaların nabız dalga hızı (NDH), augmentasyon indeksi (Alx) ve arteriyel kan basıncı parametreleri, ''Mobil-O-Graph® ARCsolver algorithm'' cihazı ile ölçüldü. Ayrıca hastalardan IMA çalışılmak üzere kan alındı. IMA testi David Bar-Or ve arkadaşları tarafından yayınlanan spektrofotometrik yönteme göre yapıldı. Veriler "SPSS statistic 23.0" yardımıyla elektronik ortama aktarılarak, istatistiksel olarak analiz edildi.  Sonuçlar %95 güven aralığında, p <0,05 istatistiksel anlamlılık düzeyinde değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastalarda yaş, cinsiyet, sigara içme durumu ve VKİ arasında anlamlı fark bulunmadı. Hasta ve kontrol grubu karşılaştırıldığında, hastalarda kontrol grubuna göre IMA ve augmentasyon indeksi anlamlı yüksek saptanırken hepsidin anlamlı düşük saptandı (p değerleri sırasıyla p=0,000; p=0,010; p=0,000). İki grup arasında NDH düzeylerinde anlamlı fark saptanmadı. Bu dört parametreden NDH ile yaş ve VKİ arasında pozitif korelasyon ilişkisi saptanırken (p= 0,000), IMA, hepsidin ve aumentasyon indeksi ile anlamlı bir ilişki saptanmadı. Tüm hastalarda yapılan analizde IMA ve hepsidin ile hemoglobin, hematokrit, MCV, demir, ferritin ve transferrin saturasyonu arasında pozitif, RDW ve demir bağlama kapasitesi ile negatif korelasyon ilişkisi saptandı (p= 0,000). Augmentasyon indeksi ile hemoglobin, hematokrit, MCV, demir, ferritin ve transferrin saturasyonu arasında negatif, RDW ile pozitif  korelasyon ilişkisi saptandı (p değerleri sırasıyla p= 0,000; p= 0,001; p=0,007; p= 0,004; p= 0,003; p= 0,006; p= 0,019). NDH ile hemogram ve demir parametreleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. IMA'nın hepsidin ile demir eksikliği anemisi olan grupta ve tüm hastalarda doğru orantılı arttığı görüldü (p= 0,048). Kontrol grubunda anlamlı bir ilişki saptanmadı. IMA ile NDH arasında sadece vaka grubunda anlamlı pozitif ilişki saptanırken (p= 0,017) augmentasyon indeksi ile yalnızca kontrol grubunda pozitif yönde korelasyon ilişkisi saptandı (p= 0,007). Augmentasyon indeksi ile hepsidin ve nabız dalga hızı arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. 
Sonuç: Bu sonuçlardan yola çıkarak, IMA'nın demir eksikliği anemisinde yükselmesi ve NDH ile pozitif korelasyon göstermesi göz önünde bulundurulduğunda, aneminin kardiyovasküler sistemdeki olumsuz etkisini öngörmede IMA ve arteriyel sertlik parametrelerinden faydalanabileceği düşünülebilir. Demir eksikliği anemisinde IMA yüksekliği anemiye bağlı hipoksiye sekonder olduğu şeklinde yorumlanırken, demir eksikliğinin IMA üzerinde böyle bir etkisinin olmadığı gösterildi. Tam tersine vücutta demir fazlalılığı olduğunda IMA'nın yükseldiği görüldü. Bu etki demirin oksidan bir element olması ile açıklanmaktadır. Aynı zamanda IMA ile hepsidin arasındaki ilişki de demirin oksidatif stres üzerindeki etkisini desteklemektedir.
Anahtar Kelimeler: Demir Eksikliği Anemisi, İskemi Modifiye Albumin, Arteriyel Sertlik, Nabız Dalga Hızı, Augmentasyon İndeksi, Hepsidin

Abstract:
Aim: Anemia is a very common condition worldwide. Iron deficiency anemia is the most common cause of anemia in the world. Considering iron metabolism, many mechanisms of action can be described in iron deficiency anemia. One of the important factors in iron metabolism is hepcidin. Hepcidin is defined as the basic homeostatic regulator of iron. Anemia, especially if deep and chronic, disrupts tissue oxygenation in varying degrees. The cardiovascular system is one of the organs and systems that are adversely affected by this condition. One of the important predictive indicators of cardiovascular diseases is arterial stiffness. Oxidative free radicals formed during ischemic events cause some chemical changes in the albumin molecule. This affected new albumin molecule is called "ischemia modified albumin - IMA". Previous studies have shown that IMA is not specific to cardiovascular ischemia and may increase in many events. In previous researches which were done for various types of anemia, it was observed that; IMA, hepcidin and arterial stiffness levels are studied separately.  In this study, we aimed to research the predictability of the negative effect of iron deficiency anemia on the cardiovascular system with these parameters by comparing IMA, arterial stiffness and hepcidin levels.
Material and Methods: 55 patients with iron deficiency anemia who are over 18 years of age and had no history of additional disease such as diabetes mellitus, hypertension, kidney failure, cerebrovascular disease and coronary artery disease and 40 healthy adults were included in our study. We recorded the gender, weight, body mass index and smoking habits of the patient and control groups included in the study. The biochemical and hemogram data of the patients and the control group that were studied in the routine during the diagnosis and follow-up were recorded. Pulse wave velocity (NDH), augmentation index (Alx) and arterial blood pressure parameters of the patients were measured with the "Mobil-O-Graph® ARCsolver algorithm" device. In addition, blood was drawn from patients to study IMA. The IMA test was performed according to the spectrophotometric method published by David Bar-Or et al. The data were transferred to electronic media with the help of "SPSS statistic 23.0" and analyzed statistically. The results were evaluated at 95% confidence interval and p <0.05 statistical significance level.
Results: There was no significant difference between age, gender, smoking status and BMI in patients included in the study. When the patient and control groups were compared, the IMA and augmentation index were significantly higher in patients compared to the control group, while hepcidin was significantly lower (p values p = 0.000; p = 0.010; p = 0.000, respectively). There was no significant difference in NDH levels between the two groups. While there was a positive correlation between NDH and age and BMI from these four parameters (p = 0,000), no significant relationship was found with IMA, hepcidin and aumentation index. Analysis of all patients revealed positive correlation between IMA and hepcidin, and hemoglobin, hematocrit, MCV, iron, ferritin and transferrin saturation, and negative correlation with RDW and iron binding capacity (p = 0,000). There was a negative correlation between augmentation index and hemoglobin, hematocrit, MCV, iron, ferritin and transferrin saturation, and positive correlation with RDW (p values p = 0,000; p = 0.001; p = 0.007; p = 0.004; p = 0.003; p = 0,006; p= 0,019, respectively). There was no significant relationship between NDH and hemogram and iron parameters. IMA was found to increase in direct proportion with hepcidin in group with  iron deficiency anemia and all patients (p= 0,048). No significant relationship was detected in the control group. While there was a significant positive correlation between IMA and NDH only in the case group (p = 0.017), a positive correlation was found with the augmentation index only in the control group (p = 0.007). There was no significant relationship between augmentation index and hepcidin and pulse wave velocity.
Conclusion: Based on these results, considering the elevation of IMA in iron deficiency anemia and positive correlation with NDH, it can be considered that IMA and arterial stiffness parameters can be used to predict the negative effect of anemia in the cardiovascular system. In iron deficiency anemia, IMA elevation was interpreted as secondary to anemia-related hypoxia, while iron deficiency was shown to have no such effect on IMA. On the contrary, it was observed that IMA increased when there was excess iron in the body. This effect is explained by the fact that iron is an oxidant element. At the same time, the relationship between IMA and hepcidin supports the effect of iron on oxidative stress.
Keywords: Iron Deficiency Anemia, Ischemia Modified Albumin, Arterial Stiffness, Pulse Wave Rate, Augmentation Index, Hepsidin