Aile yaşam döngüsü perspektifinden obezite tanısı almış kadınların sosyal hizmet gereksinimleri üzerine nitel bir araştırma
A qualitative research on the social work needs of women diagnosed with obesity from the perspective of the family life cycle
Yazar: SONGÜL BOYRAZ TURHAN
Danışman: PROF. DR. VELİ DUYAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Nitel yöntem ve fenomenolojik yaklaşımla tasarlanmış bu çalışmanın amacı aile yaşam döngüsü perspektifinden obezite tanısı almış kadınların sosyal hizmet gereksinimlerini bütüncül bir bakış açısı ile değerlendirmektir. Araştırmanın çalışma grubunu altı aile yaşam döngüsü evresinde yaşamlarını sürdüren 27 kadın katılımcı oluşturmuştur. Araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla derinlemesine görüşme tekniği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizi nitel veri analizi aracı olan MAXQDA 2020 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Deşifre edilen ses kayıtlarının metinleri programa yüklenmiş, kodlamalar yapılmış ve araştırmanın amacına ve hem alan yazındaki verilerle tartışmaya en uygun hem de katılımcıların en özgün deneyimlerini kapsayan 102 kod oluşturulmuştur. Oluşturulan kod listesi üzerinden benzer kodların gruplandırılmasıyla üç tema oluşturulmuş ve temaların mantıksal bir düzende sıralanmasıyla çalışmanın kavram haritası ortaya çıkmıştır. Oluşturulan kavram haritası bulguların sunumunun da yol haritasını oluşturmuştur. Araştırmanın son veri analizi dördüncü başlıkta karşılaştırmalı analizler olarak verilmiştir. Karşılaştırmalı analizler Carter ve Mc Goldrick (1989) tarafından tanımlanmış altı evreli aile yaşam döngüsü modelinde her bir evredeki katılımcıların beş gelişim boyutu olan fiziksel, bilişsel, duyuşsal, sosyal ve tinsel gelişim boyutlarındaki obeziteye yönelik yaşam deneyimlerinin karşılaştırılmasını sağlamıştır. 
	Bu tez çalışması obezite tanısı almış kadınların sosyal hizmet gereksinimlerini değerlendirerek sosyal hizmet alanında bir müracaatçı grubu olarak obezite tanısı almış kadınlara yönelik kapsamlı bir değerlendirme yapabilmek için gerekli bilgi alanı sunmaktadır. Aile yaşam döngülerindeki yaşam deneyimlerinin beş gelişim boyutunda değerlendirilmesinden, aile ilişkileri, aile içindeki rolleri ve bireysel yaşam döngülerindeki deneyimleri ve obeziteye yönelik görüş ve önerilerini kapsayan bir dizgede obezite tanısı almış kadınlara yönelik bütüncül bir değerlendirme yapılmıştır. Araştırmada obezite tanısı almış kadınların aile yaşam döngüsü perspektifinden beş gelişim boyutu ve bu gelişim boyutlarına etki eden faktörlerin değerlendirilmesinin, obezite ve yaşam döngüsü ilişkisini açıklamada önemli olduğu görülmüştür. Obezite tanısı almış kadınların bireysel yaşam döngülerindeki deneyimlerinin de en az ailenin yaşam döngüsü kadar değerlendirilmesi gereken bir alan olduğu ortaya çıkmıştır. 
	Araştırmanın bulguları, AYD perspektifinden obezite tanısı almış kadınların sosyal hizmet gereksinimlerinin değerlendirilmesi, bireyin yaşam döngüsü ve görüş ve öneriler tamaları aracılığıyla analiz edilmiş bulgulardan ve AYD evrelerinin beş gelişim boyutundda karşılaştırmalı analizlerinden elde edilen bulgular aracılığıyla sunulmuştur. 
Araştırmanın sonuçları, aile yaşam döngüsündeki yaşam olaylarının kadınların vücut ağırlıkları üzerinde olumlu ve olumsuz etkilerinin olduğu, kadınların özellikle çocukluk, ergenlik, evlilik, çalışma ve kadın olma deneyimlerinden kaynaklanan sorunların, travmatik yaşantıların ve olumsuz yaşam olaylarının vücut ağırlıklarındaki artış hızı ile ilişkisinin doğru orantılı olduğunu göstermiştir. Ayrıca araştırmanın sonuçları, aile yaşam döngüsündeki ve bireyin yaşam döngüsündeki olumlu ve olumsuz yaşam olaylarının kadınların vücut ağırlıkları üzerinde önemli etkileri olduğunu göstermektedir. Katılımcılar tarafından, fiziksel, bilişsel, duyuşsal, sosyal ve tinsel gelişim boyutlarında çok çeşitli sorun alanları tanımlanmıştır. Obezite tanısı almış kadınların sosyal hizmet gereksinimlerinin değerlendirilmesinde aile yaşam döngüsü ve bireyin yaşam döngüsü perspektifinin birlikte ele alınması önemlidir. 
Araştırmanın önerileri, sosyal hizmet ugulamasına, sosyal hizmet eğitimine ve sosyal hizmet alanında yapılacak çalışmalara yönelik olmak üzere üç başlık altında toplanmıştır. Bu çalışmanın obezite tanısı almış kadınların sosyal hizmet gereksinimlerinin bütüncül değerlendirmesini yapabilmek amacıyla, sosyal hizmet uygulamalarına, sosyal hizmet eğitimine ve alanda yapılacak çalışmalara yönelik önerileri bulunmaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Aile Yaşam Döngüsü, Bireyin Yaşam Döngüsü, Obezite Tanısı Almış Kadınlar, Sosyal Hizmet Gereksinimleri,

Abstract:
The aim of this study, written with a qualitative method and phenomenological approach, is to evaluate the social service needs of women diagnosed with obesity from a holistic perspective from the perspective of the family life cycle. The study group of the research consisted of 27 female participants living in six family life cycle stages. The data of the research were collected using in-depth interview technique through a semi-structured interview form. The data was analyzed using the MAXQDA 2020 program, which is a qualitative data analysis tool. The texts of the deciphered voice recordings were uploaded to the program, coding was done, and 102 codes were created that were most suitable for the purpose of the research and the data in the literature and covered the most original experiences of the participants. Three themes were created by grouping similar codes through the created code list, and the concept map of the study emerged by listing the themes in a logical order. The created concept map also formed the road map for the presentation of the findings. The final data analysis of the research is given as comparative analysis in the fourth heading. Comparative analyzes enabled the comparison of the obesity-related life experiences of the participants in each stage in the five developmental dimensions of physical, cognitive, affective, social and spiritual development in the six-stage family life cycle model defined by Carter and Mc Goldrick (1989).
  This thesis study evaluates the social service needs of women diagnosed with obesity and provides the necessary information to make a comprehensive evaluation of women diagnosed with obesity as a client group in the field of social work. A holistic evaluation was made for women diagnosed with obesity in a system that included the evaluation of life experiences in family life cycles in five developmental dimensions, family relationships, roles within the family, experiences in individual life cycles, and their opinions and suggestions regarding obesity. In the study, it was seen that the five developmental dimensions of women diagnosed with obesity from the perspective of the family life cycle and the evaluation of the factors affecting these developmental dimensions are important in explaining the relationship between obesity and life cycle. It has been revealed that the individual life cycle experiences of women diagnosed with obesity are an area that should be evaluated at least as much as the family life cycle.
The findings of the research show that life events in the family life cycle have positive and negative effects on women's body weight, and that women experience problems, traumas and problems arising from their experiences of childhood and adolescence, marriage, working and being a woman. It has been shown that the relationship between negative life events and the rate of increase in body weight is directly proportional.
Research results show that positive and negative life events in the family life cycle and the individual's life cycle have significant effects on women's body weight. A wide range of problem areas have been identified in physical, cognitive, affective, social and spiritual development dimensions. Important milestones in the life cycle of women such as marriage, pregnancy, birth, having a child, divorce, traumatic experiences and losses have great effects on the path towards being diagnosed with obesity. It has been suggested that the family life cycle and individual life cycle perspectives should be considered together in evaluating the social service needs of women diagnosed with obesity.
 This study has suggestions for social work practices, social work education and studies to be carried out in the field, in order to make a holistic assessment of the social service needs of women diagnosed with obesity.
Keywords: Family Life Cycle, Life Cycle of the Individual, Social Work Needs, Women Diagnosed with Obesity.