Yeni tanı almış idiyopatik pulmoner fıbrozis hastalarında yaşam kalitesi
Quality of life in newly di̇agnosed pati̇ents wi̇th idiopatic pulmonary fibrosis
Yazar: İBRAHİM KAMEL
Danışman: PROF. DR. AYKUT ÇİLLİ
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Fibroz = Fibrosis ; Göğüs hastalıkları = Thoracic diseases ; Pulmoner fibroz = Pulmonary fibrosis ; SF-36 Sağlık Taraması = SF-36 Health Survey ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Yeni İPF tanı konulmuş ve hiç tedavi almamış İPF'li hastalarda dispne, öksürük, uyku bozukluğu, anksiyete, depresyon ve fizyolojik parametrelerin yaşam kalitesi üzerindeki etkisini değerlendirmek.

Yöntem: Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Polikliniği'ne başvurmuş, klinik, radyolojik ve patolojik değerlendirme neticesinde İPF tanısı konulan hastalardan çalışmaya katılmayı kabul eden 40 hasta alındı. 2018 ATS/ERS/ JRS/ALAT Klinik Uygulama Rehberi'ne uygun olarak İPF tanı kriterlerini karşılayan, multidisipliner konseylerle tanı konulmuş, hastane elektronik veri kayıt sisteminde ayrıntılı klinik, fizyolojik, radyolojik ve/veya histopatolojik verileri olan İPF hastaları çalışma grubuna dahil edildi. Hastalar tedavi öncesi egzersiz kapasitesi, solunum fonksiyonları, dispne şiddeti, depresyon, uyku ve yaşam kalitesi açısından değerlendirildi. Fonksiyonel egzersiz kapasitesini değerlendirmek amacıyla 6DYT, solunum fonksiyonlarını değerlendirmek için solunum fonksiyon testi (SFT) ve DLCO, İPF evresini belirlemek için GAP indeksi, dispneyi değerlendirmek amacıyla BORG dispne ve MMRC skalası, anksiyete ve depresyon düzeyinin belirlenmesinde Hastane Anksiyete Depresyon Skalası (HAD), uyku kalitesini değerlendirmek için PUKİ, yaşam kalitesini ölçmek için SF36 ve SGRQ, ve ek olarak Leicester Öksürük Anketi (LÖA) kullanıldı.

Bulgular: Bu çalışmaya 6'sı kadın ve 34'ü erkek olmak üzere toplam 40 İPF olgusu dahil edildi. Hastaların ortalama yaşı 67 ± 9 yıl, ortalama ağırlığı 77 ± 13 kg idi. SGRQ toplam skoru ile MMRC dispne skala skoru, BORG skala skoru, Anksiyete (HADS-A) ve PUKİ skoru arasında anlamlı korelasyon görüldü. St. George Solunum Anketi (SGRQ) toplam skoru ile FVC, DLCO (karbon monoksit difüzyon kapasitesi), 6DYT mesafe ve GAP indeksi arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı. Hastalar, SF36 fiziksel fonksiyon, fiziksel rol, genel sağlık algıları, enerji, sosyal fonksiyon, emosyonel rol ve mental sağlık açısından önemli ölçüde kötü puan aldı. MMRC skorları, yedi SF-36 alt parametreleri ile anlamlı korelasyon,

PUKİ ise dört SF36 alt parametreleri ile anlamlı korelasyon gösterdi. HAD ile SF36 alt parametreleri arasında anlamlı negatif korelasyonlar bulundu. İPF'li hastaların % 27.5 ve % 17.5'inde sırasıyla depresyon ve anksiyete belirtileri vardı, HAD-A skoru ortalaması 7 ± 4, HAD-D skoru ortalaması 7 ± 4 idi. Depresyon ve anksiyete ile FVC, 6DYT mesafe ve GAP indeksi arasında anlamlı korelasyon bulunmadı. PUKI skoru 4 [3-7,5] idi. Çalışmaya katılan hastaların % 40'ının uyku kalitesi düşük saptandı. Uyku kalitesi ile vücut kitle indeksi, yaş ve cinsiyet arsında ilişkili olmadığı görüldü. Çoklu regresyon analizi sonucunda MMRC, PUKİ toplam ve HAD anksiyete skorunun SGRQ toplam skoru için bağımsız etken olduğu saptandı.

Sonuçlar: Bu çalışmada İPF hastalarında yaşam kalitesini belirleyen en önemli faktörlerin dispne, uyku kalitesi ve anksiyete olduğu gösterildi. Bu hastalarda yaşam kalitesini iyileştirmek için anksiyete, uyku kalitesi, nefes darlığı başta olmak üzere semptom farkındalığını artırmanın ve semptomların palyasyonuna yönelik tedavi seçeneklerini değerlendirmenin, hastaların yaşam kalitesini ve tedaviye uyumunu artıracağı beklenebilir. Bu konuda yapılacak çok merkezli ve daha fazla sayıda hasta içeren çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Objective: This study was performed to evaluate the effect of dyspnea, cough, sleep disturbance, anxiety, depression and physiological parameters on quality of life in patients who were diagnosed with IPF for the first time and never received treatment.

Method: Forty patients with idiopathic pulmonary fibrosis (IPF) were enrolled. The diagnosis of IPF was established based on the American Thoracic Society (ATS)/European Respiratory Society (ERS)/Japanese Respiratory Society (JRS)/The Latin America Thoracic Association (ALAT) statement. All patients included in the study had newly diagnosed IPF. We analyzed consecutive subjects with IPF who completed a systematic evaluation including pulmonary function tests, PaO2 at rest, 6-minute walk test (6MWT), GAP index. HRQL was assessed by the SF36 questionnaire and the St. George's Respiratory Questionnaire (SGRQ). Dyspnea was measured by BORG scale and Modified Medical Research Council Scale (MRC), sleep quality was assessed by Pittsburgh sleep quality index (PSQI), depression and anxiety was measured by Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS), In addition, Leicester Cough Questionnaire (LCQ) was used. We designed this study to identify independent determinants of the St. George's Respiratory Questionnaire (SGRQ) score and SF36 score among various factors.

Results: A total of 40 IPF cases, 6 (15%) female and 34 (85%) male, were included in this study. The mean age of the patients was 67 ± 9 years and the mean weight was 77 ± 13 kg. MMRC dyspnea scale score, BORG scale score, Anxiety (HADS-A) and

PUKİ score were significantly correlated with the SGRQ total score. No significant correlation was found between FVC (functional vital capacity)% predicted, DLCO (carbon monoxide diffusion capacity) adj % predicted values, 6MWT distance a, GAP index and St. George' s Respiratory Questionnaire (SGRQ) total score. Patients scored significantly bad with respect to the SF-36 domains of physical functioning, physical role, general health perceptions, vitality, social functioning, emotional role, and mental health index. MMRC scores were significantly correlated with seven SF-36 components, and PUKİ significantly correlated with four SF-36 components. Significant negative correlations were found between the HADS and SF-36 domains. Symptoms of depression and anxiety were present in 27.5% and 17.5% of patients with IPF, respectively. Mean HAD-A score was 7±4 and mean HAD-D score was 7±4. FVC (functional vital capacity)% predicted, DLCO (carbon monoxide diffusion capacity) adj% predicted values, 6MWT distance and GAP index were not significantly correlated with depression and anxiety. PUKI score was 4 [3-7,5]. It was determined that 40% of the patients participating in the study had poor sleep quality. Poor sleep quality was not associated with body mass index, age, gender. In multivariate multiple regression analysis, MMRC dyspnea scale, the HADS anxiety, PUKI total score was selected as the factor significantly contributing to the total SGRQ score.

Conclusions: In this study, we showed that the most important factors that determine the quality of life in IPF patients are dyspnea, sleep quality and anxiety. To improve the quality of life in these patients, we should increase the awareness of symptoms, especially anxiety, sleep quality, shortness of breath, and evaluating treatment options for palliation of symptoms, thats will improve patients' quality of life. There is a need for multicentre studies involving more patients on this subject