Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae)'ya bazı Bacillus thuringiensis subsp. kurstaki ırklarının etkinliği üzerine araştırmalar
Research on the efficiency of some Bacillus thuringiensis subsp. kurstaki strains on Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae)
Yazar: ELİF ŞULE ÇATALBUDAK
Danışman: PROF. DR. ENVER DURMUŞOĞLU
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Bitki Koruma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Son yıllarda domatesin ana zararlılarından olan Domates güvesi (Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae)) ile mücadelede sentetik kimyasalların yaygın ve yoğun kullanımı direnç, kalıntı vb. gibi çeşitli sorunları da beraberinde getirmektedir. Bu sorunları minimize edebilmek amacıyla, biyoinsektisitler önemli alternatifler olmuşlar ve ülkemizde de tüketimlerinde artış görülmüştür. Tamamı ithal olan bu biyopreparatlar yerine, yerel biyopreparatların kullanım olanaklarını araştırmak amacıyla yapılan bu çalışmada, Prof. Dr. Recep Kotan (Erzurum Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Bitki Koruma Bölümü) tarafından etkili olma potansiyeli yüksek olduğu belirtilerek gönderilen yerel bir Bacillus thuringiensis subsp. kurstaki ırkı ve kıyaslama amacıyla da farklı ırkları içeren Delfin ve Rebound isimli ticari preparatlar kullanılmıştır. Deflin ve Rebound isimli ticari preparatlar sırasıyla 0,02-1 g/l ve 0,2-2 g/l doz aralıklarında, yerel izolat ise %1-25'lik doz aralığında, Domates güvesinin ikinci dönem larvaları üzerinde denenerek LC değerleri, önerildikleri dozlarda da pratikteki etkileri laboratuvar koşullarında belirlenmeye çalışılmıştır. 
Yapılan denemeler sonucunda, Delfin için LC50 ve LC90 değerlerinin sırasıyla 60 ve 1780 ppm, Rebound için ise söz konusu değerlerin sırasıyla 433 ve 19441 ppm olduğu belirlenmiştir. Yerel izolatın ise, en yüksek dozda (% 25) da beklenen etkiyi göstermediği ve pratikte kullanılma şansı olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
In recent years, widespread and intensive use of synthetic chemicals in the fight against Tomato moth (Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae)), which is one of the main pests of tomatoes, brings along various problems such as resistance, residue, etc. In order to minimize these problems, bioinsecticides were important alternatives and their consumption increased in our country. In this thesis, which was conducted to investigate the possibilities of use of local biopreparat instead of all these imported biopreparations,  by Dr. Recep Kotan (Erzurum Atatürk University, Faculty of Agriculture, Department of Plant Protection) specified a high potential to be effective in a local Bacillus thuringiensis subsp. kurstaki strain and for comparison purposes with different strains containing commercial preparations Delfin and Rebound were used. Delfin and Rebound commercial preparations were tested at a dose range of 0.02-1.00 g / l and 0.2-2.0 g / l respectively. The local isolate at a dose range of 1-25%, tested on the second stage larvae of tomato moth. The Lethal Consantration values have been determined. At the doses they are recommended, their practical effects was tried to be determined in laboratory conditions.
As a result of the experiments, LC50 and LC90 values for Delfin were determined as 60 and 1780 ppm respectively, and for Rebound, these values were 433 and 19441 ppm respectively. The local isolate did not show the expected effect at the highest dose (25%) and was not used in practice.