Hemodiyaliz sürecinin DNA hasarı ile ilişkili gen ve protein ekspresyonuna etkisi
The effect of gene and protein expression is associated with DNA damage during hemodialysis process
Yazar: SELİN ÜNAL
Danışman: PROF. DR. MEHMET GÜVEN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; DNA hasarı = DNA damage ; Gen ifadesi = Gene expression ; Genler = Genes ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
Kronik böbrek yetmezliği (KBY); glomeruler filtrasyon hızında azalma sonucu böbreğin sıvı-solüt dengesini ayarlamada ve metabolik endokrin fonksiyonlarda kronik ve ilerleyici bozulma halidir. KBY birçok nedenle gelişebilir. En sık görülen nedenler arasında kronik glomerülonefrit, diyabet, hipertansiyon, polikistik böbrek hastalığı ve obstriktif üropatiler yer almaktadır. Böbreğin işlev göremediği durumlarda kanın hipotonik diyaliz sıvısı içindeki yarı geçirgen bir zardan geçirilerek bileşimindeki ayrılması gereken maddelerden temizlenmesi işlemi diyaliz olarak tanımlanmaktadır. HD tedavisi alan kronik böbrek yetmezliği hastalarında antioksidan mekanizma bozulduğu, reaktif oksijen türevlerinde (ROT) ve serbest radikallerde artışın meydana geldiği ve bunun sonucunda oksidatif
stresin arttığı gösterilmiştir. Membran biyo-geçirgenliği ROT ların artışında merkezi bir rol oynamaktadır. Bu nedenle HD hastalarında kan-membran etkileşimine bağlı
oksidatif stres kronik olarak gelişir.
ROT'lar hücrede metal katalizli dönüşümden sonra veya doğrudan DNA'da hasar oluşturur. Bu faktörler sebebiyle oluşan dna hasarına karşın hücre tamir sistemine sahiptir ve bu tip hasarlar çoğunlukla baz çıkarım tamir mekanizmasıyla tamir edilirler. Bu süreçte XRCC1 ve PARP1 rol oynar. Bu tamir süreci içerisinde XRCC1 ve PARP1 etkileşime girer ve diğer tamir proteinleriyle birlikte bu hasarı ortadan kaldırır.
Toplam 20 son dönem böbrek yetmezliği görülen hemodiyaliz tedvisi gören hasta çalışmaya dâhil edildi. Bu hastalar hemodiyalize girmeden önce ve girdikten sonra olarak iki gruba ayrıldı.Gen ve protein ekspresyon analizleri, Real-time PCR ve western blot analizi ile saptandı.
Hemodiyalize girmeden önceki hastalarda XRCC1 ve PARP1 mRNA ekspresyon düzeylerinin hemodiyaliz sonrasına göre istatistiksel olarak anlam saptayamadık (P>0,05). Ayrıca, hemodiyalize girmeden önceki hastalarda XRCC1 ve PARP1 mRNA ekspresyon düzeylerinin hemodiyaliz sonrasına göre istatistiksel olarak anlam saptayamadık (P>0,05).
Çalışmamızda, KBY görülen hastalarda, HD öncesi ve sonrası XRCC1 gen/protein ve PARP1 gen/protein ekspresyon düzeyleri araştırılmıştır. Daha önce bu kurguda bir çalışma yapılmaması çalışmamızın özgün değerini ortaya koymaktadır. Elde ettiğimiz veriler özellikler HD süreci ile apoptotik yolaklar arasındaki ilişki bulgularını destekler niteliktedir.

Abstract:
Chronic renal failure (CRF); renal fluit and solute balance of the endocrin and metabolic functions to set in a state of chronic and progressive deterioration as a result of reduction in glomerular filtration rate. CRF may develop for many reasons. The most common causes of chronic glomerulonephritis, diabetes, hypertension, polycystic kidney disease, nephritis, obstrucitve uropathy.
Hemodialysis (HD) is a method that is used to achieve the extracorporeal removal of waste products such as creatinine and urea and free water from the blood when the kidneys are in a state of renal failure. HD patients with chronic renal failure impaire anti-oxidant mechanisms, occure the reactive oxygen species (ROS) and consequently increase free radicals and oxidative stres were shown previous study.
Membrane bio-permeability which plays a key role increase in ROS. For this reason, the hd patients develop chronic oxidative stres due to blood-membrane interaciton. ROS such as (O2- ), (OH-), (NO-) or (HOO-) damage dna directly or after metal-catalysed transformation in the cell. Cells response to dna damage with DNA repair mechanisms. In this process, XRCC1 and PARP1 which play a role remove the damage with other proteins.
In our study, we did not found any statistically significant difference mRNA expression levels of XRCC1 and PARP1 in before hemodialysis porcess group as compared after hemodialysis process group (both of them, P>0.05). Furthermore, we detected a protein expression levels of XRCC1 and PARP1 in before hemodialysis group versus after hemodialysis group and we did not found any significant difference protein expression levels of XRCC1 and PARP1 in before hemodialysis porcess group as compared after hemodialysis process group (P>0.05).
We investigated XRCC1 gene/protein and PARP1 gene/protein expression
levels in end stage renal disease patients. Earlier studies performed to demonstrate teh unique value of our study. Our data about HD process supports findings of the relationship between characteristics of the apoptotic patways.