Cucurbita cinsi içerisinde türler arası melez olanaklarının araştırılması
An investigation on crossing possibilities in Cucurbita genus
Yazar: AHMET SIRRI ŞENSOY
Danışman: PROF. DR. NURGÜL ERCAN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Cucurbita cinsine ait, Cucurbita pepo, Cucurbita moschata ve Cucurbita maxima türlerinden farklı kabak türleri birbirleri ile melezlenmiş ve bu melezlerden hangilerinin çimlenme kabiliyetinde olan tohumlar oluşturabildiği hangilerinin oluşturamadığı incelenmiştir.Çalışmanın başında yapılan SEM incelemesinde çalışmada kullanılan türlere ait polenlerin büyüklük olarak az çok birbirlerinden farklılıklar göstermekle birlikte tip olarak benzer oldukları görülmüştür.Tozlamadan 25-45-60-90-120 dakika sonra pistiller bitkilerden alınarak FAA fiksatifine alınmışlar ve floresan mikroskop altında yapılan incelemede tozlamadan 90 dakika sonra polen tüplerinin stilden ovaryuma girdikleri tespit edilmiştir.C. maxima, C. moschata ve C. pepo türleri arasında yapılan melezleme çalışmalarında Cucurbita moschata türünün Cucurbita pepo ve Cucurbita maxima ile melezlemelerinden tohum elde edilebilirken, Cucurbita pepo türünün Cucurbita maxima ile yapılan her iki yöndeki melezlemelerinden de fertil tohum elde edilememiştir.Tohum elde edilemeyen melezlemeler stigmatik yüzeyden 2 mm ve 5 mm kesilerek tekrarlanmış, tozlamadan 4 saat sonra alınan pistiller FAA çözeltisine konulmuşlardır.Floresans mikroskobu altındaki incelemelerde tohum elde edilebilen ve edilemeyen kombinasyonların stigmaları kesilen ve kesilmeyen pistillerinde incelemelerde bulunulmuş, C. maxima ve C. pepo türleri arasındaki melezlemelerde tohum elde edilememesinin nedeninin stigmada ya da stil içerisinde polen tüpü gelişimi ile ilgili bir uyumsuzluktan kaynaklanmadığı tespit edilmiştir.ANAHTAR KELİMELER: Kabakgiller, Türler Arası Melezleme, Köprü Melezleme, Formalin Asetik Asit Alkol, Anilin Mavisi

Abstract:
In this study Cucurbita moschata, Cucurbita maxima and Cucurbita pepo species were crossed and observed which combination could produce seeds with germination ability.At the begining of the study pollens of each species were evaluated under SEM and noticed that; although sizes of pollen are different all species has same pollen type and shape.25-45-60-90-120 minutes after pollination; pistilles were taken in FAA and evaluated under SEM after staining by anilene and methyelene blue and detected that; pollen tubes entered the ovule 90 minutes after pollinationAfter crosses between C. maxima, C. moschata, C. pepo, species it was observed that C. moschata could be crossed with C. maxima and C. pepo and obtain fertile seeds but C. pepo and C. maxima crosses were failed from both way.C. maxima ? C. pepo crosses were repeated by cutting the stigmatic surface from 2-5 mm and then stored in FAA 4 hours after pollination. Pistilles of succesfull and unsuccesfull cross combinations were observed under floresence microscope and understood that; reason of infertile seeds obtaining from interspesific crosses between C. pepo and C. maxima was not due to incompatibility on stigmatic surface or in stilus.KEYWORDS: Cucurbits, Interspesific Cross, Bridge Cross, Formaline Acetic Acide Alcohol, Aniline Blue,