Siirt ilinde birinci basamak sağlık kuruluşlarında çalışan personelin katkı maddeli gıdaları tüketiminin araştırılması
Investigation of the consumption of additive foods for personnel working in primary health care facilities in Siirt province
Yazar: RUKEN ZEYNEP AYDIN
Danışman: PROF. DR. HALİM İŞSEVER
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Gıda katkı maddeleri = Food additives ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık kuruluşları = Health institutions ; Sağlık personeli = Health personnel ; Siirt = Siirt

Özet:
Katkı maddeli gıdaların hızlı pişirilmesi, kolay erişilebilir olması ve yaşama pratiklik katmaları sebebiyle tüketimleri hızla artmaktadır. Fakat hem toplumda hemde sağlık profesyonellerinde bu gıdaların tüketim miktarları ve bu gıdalar ile ilgili bilinç düzeyleri tam olarak bilinmemektedir. Bu araştırmada sağlık profesyonellerinin katkı maddeli gıdaları tüketim sıklıkları ve katkı maddeleri ile ilgili bilinç düzeylerini saptamak amaçlandı. Kesitsel çalışma,  Kasım 2017- Mart 2018'de Siirt il merkezi 1. Basamak sağlık hizmetlerinde çalışan sağlık personellerinin katılımıyla gerçekleştirildi. Yüz yüze görüşme tekniği ile uygulanan anket formlarında katılımcıların mesleki dağılımları, demografik verileri, katkı maddeli gıdaları tüketim sıklıkları, katkı maddelerine karşı tutumları sorgulandı. Elde edilen verilerden süreklilik gösterenler, ortalama, standart, kesikli olanlar frekans, yüzde olarak sunuldu. Aanalizlerde  değişken ve grup özelliklerine göre Ki-kare, Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis testi uygulanarak SPSS 22.0 programıyla değerlendirildi. Araştırmaya katılan 59 kadın 43 erkek 102 katılımcının yaş ortalaması 30.89 ± 6.66 'dir. Katılımcıların gıda satın alırken en çok son kullanım tarihine önem verdikleri gözlendi. Katılımcıların en sık tükettikleri katkı maddeli içecek ve yiyecekler;  nescafe, şarküteri ürünü sucuk, hazır paketli gıda çikolata ve bisküvidir. Nescafe tüketimi evli bireylerde bekarlara göre anlamlı düzeyde yüksektir (p<0.05). Katılımcıların katkı maddeli gıdalara yönelik tutumlarını saptamak için uygulanan ölçekte en yüksek puan ortalamasını katkı maddelerine yönelik önlem almayı savunan tüketici görüşleri, en düşük puan ortalamasını da katkı maddelerine yönelik bilinçli tüketici görüşleri almıştır. Katkı maddeli gıdalar konusunda sağlık profesyonellerinin yeterli bilgi düzeyine sahip olmadığı belirlendi. Buna yönelik katkı maddeli gıdaların aşırı tüketimi sağlık riskleri göz önünde bulundurularak kısıtlanmalı ve toplum bu konuda daha fazla bilinçlendirilmelidir.

Abstract:
Food with additives are easy to reach,cooks fast and practical and due to these reasons consumption is rising rapidly. But both among the society and healthcare professionals amount of the cnsupmtion and level of conscious is not known exactly. İn this research it's aimed to learn about frequency of food additives consumption and level of conscious. This questionnare held between November 2017 and March 2018 in the center of Siirt city with the participation of first level medical service staffs. Questioanare with the face to face interview questioned participants' professions, demographic data and frequency of food consumption with additives, approach towards these additives. İt evaluated with sample with some data's, speed signals, percentage, average free analysis of standart deviation by Mann Whitney used and applied U test also Kruskal Wallis H test's thorough SPSS 22.0 this programme. 59 women, 43 men total of 102 participants' avarage age is 30.89 ± 6.66 'dir. What participants care the most while buying food is the expire date. But their level of knowledge about it is not enough Participants most frequently consumed additives are; beverage nescafe, delicatessen product sausage, prepackaged chocolate and biscuit. Nescafe consumption was significantly higher in married individuals than in single (p<0.05). In the scale used to identify participants' attitudes towards additive food, Consumer opinions advocating taking measures got the highest score average additive, and conscious consumer opinions regarding the additive items got the lowest average score. It has been determined that health professionals do not have sufficient knowledge about food additives. Excessive consumption of additive food should be restricted when health risks considered andsociety should be more aware of this issue.