Türkiye'de rüzgar enerjisinin sosyal kabul düzeyi ve halkın kabul/ reddetme tutum ve davranışlarının araştırılması
Investigation of social acceptance level of wind energy in Turkey and public acceptance / rejection attitudes behaviors
Yazar: ÇAĞDAŞ KILIÇ
Danışman: PROF. DR. MUTLU YILMAZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Beşeri ve İktisadi Coğrafya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Coğrafya = Geography ; Enerji = Energy ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Rüzgar Santralleri, konvansiyonel enerjilerin kullanımına bağlı küresel ısınma
yaygın bilgisi çerçevesinde romantize edilmiş ve geniş kamuoyu desteğine ulaşmış
tesislerdir. Bununla birlikte yaygınlaşmaya başlamaları ve özellikle yerelliklerde
kurulmalarına istinaden ortaya çıkan sorunlar ışığında enerji türünün ideal bilgisi ile
temasla ortaya çıkan bilgisi arasında çelişkiler ortaya çıkmıştır. Çelişkilerin kaynağında
yönetsel (güven-adalet vb.), demografik (kadın-erkek olma, yer bağlılığı, örgütlülük
vb.), ekonomik (ayni-nakdi yardımlar, kesişen ekonomik etkiler, kamulaştırma vb.),
kültürel (dini gerekçeler, kapalı topluluklar, NIMBY vb.) ve çevresel (Peyzaj
bozulması, ses, uçucu zararları vb.) türünden gerekçelerin biri ya da bunların bir
koleksiyonu etkili olabilmektedir.
Türkiye'de ilk endüstriyel rüzgar santralleri 1998 yılında kurulmaya başlanmış,
2005 yılına kadar oldukça yavaş gelişme seyrine sahipken mevzuatta yapılan
değişikliklerle bu tarihten itibaren önemli bir ivme kazanmıştır. Mevcut potansiyel
değerlendirmeleri, teknolojik gelişmeler, teşvik mekanizmaları ve enerji arz güvenliği
türünden dinamikler nedeniyle önümüzdeki yıllarda rüzgar santrallerinin hem sayısında
hem de kurulu güç payındaki ağırlığının artacağı öngörülmektedir. Bununla birlikte tüm
geliştiricilerin önünde bu sistemlerin teknik boyutunun dışında ama tekniğinden de
azade olmayan, geliştirme faaliyetlerinde dikkate alınması gereken sosyal kabul konusu
ortaya çıkmıştır. Özellikle peyzaj değeri yüksek batı illerinde mekânsal olarak
yoğunlaşan tesislerin proje ve inşaat aşamaları yoğun protestolara yol açmaktadır. Yüz
yıllık süreçte geliştirme faaliyetleri açısından ölçütleri şekillenmiş ve herkesçe bir norm
olarak kabul edilen sosyal etkilerin değerlendirilmesi, ölçülmesi ve yönetilmesi konusu
bu tepkiler düşünüldüğünde doğru projeler için daha önemli/stratejik hale gelmiştir.

Abstract:
Wind Power Plants are facilities that have been romanticized within the
framework of the common knowledge of global warming due to the use of conventional
energies and have reached wide public support. However, in light of the problems that
arose as they began to become widespread and especially when they were established in
localities, contradictions emerged between the ideal knowledge of the energy type and
the knowledge that emerged through contact. The sources of contradictions are
administrative (trust-justice, etc.), demographic (being male and female, place
attachment, organization, etc.), economic (in-kind-cash aid, intersecting economic
effects, expropriation, etc.), cultural (religious reasons, closed communities, NIMBY,
etc.). One or a collection of reasons such as environmental and environmental
(landscape degradation, noise, volatile damage, etc.) may be effective.
The first industrial wind power plants in Turkey started to be established in
1998, and while it had a very slow development until 2005, it has gained significant
momentum since then with the changes made in the legislation. Due to current potential
assessments, technological developments, incentive mechanisms and dynamics such as
energy supply security, it is predicted that wind power plants will increase both in
number and in the share of installed power in the coming years. However, the issue of
social acceptance has emerged for all developers, which is apart from the technical
aspect of these systems, but is not free from the technique, and should be taken into
consideration in development activities. The project and construction phases of facilities
that are spatially concentrated, especially in western provinces with high landscape
value, lead to intense protests. Considering these reactions, the criteria for development
activities have been shaped over the course of a hundred years and the issue of
evaluating, measuring and managing social impacts, which is accepted as a norm by
everyone, has become more important/strategic for the right projects.