Çağdaş seramik sanatında travmatik duyguların kadın bedeniyle temsil  edilişi
Representation of traumatic emotions with the female body incontemporary ceramic art
Yazar: ELVİN CÖMERTPAY
Danışman: DOÇ. DR. BURAK DELİER
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Seramik ve Cam Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Temsil, soyut bir kavramın forma bürünmesidir. Durum, sezgi ya da düşüncenin temsil edilişi, o
olguyu ifade etme yöntemidir. Ataerkil toplumlar, kadın kimliğini belli bir çerçevede tutarak
kalıplaşmış kadın temsillerini benimsemişlerdir (kadınlık görevi, anne olmak gibi). 20. yüzyıla kadar,
kadınlara kamusal ve özel alanlarda uygulanan baskı, yaşam alanlarının kısıtlanması ve erkeklerle
kadınlara verilen hakların eşit olmaması üzerine yerleşen bir düzen vardır. Bu çalışmada feminist
hareketle beraber bu düzeni bozmak için kadın hakları savunucuları ile verilen çabadan
bahsedilmektedir. Sanat alanında kadın erkek eşitliğinin olmaması, müzelere kadın sanatçıların
eserlerinin dahil edilmemesi ve kadın sanatçıların eserlerinin görmezden gelinmesi gibi olumsuz
davranışlar sergilenmektedir. Kadınların özel ve kamusal alanlarda yok sayılmamasına yönelik
gösterilen çaba karşılığını bulmaktadır. Bu araştırmada kadınların kişisel ve sosyokültürel olarak
yaşadıkları baskı, şiddet, dışlanma, sosyal hayattan kopuşların yarattığı travmalar ve bu travmaların
sanata yansımaları ele alınmaktadır. Travma; kişinin yaşadığı veya tanık olduğu etmenlerin psikolojik
ve duygusal olarak atlatamadığı boyutlarda onu yaralayan, yoran duygu yoğunluğudur. Travmanın
sanat üzerindeki yeri araştırılarak sanatın travma üzerindeki iyileştirici etkisi sorgulanmış, travmaları
sanat yoluyla ifade ederek duyguların açıklanabilirliği ve travmaların hafifletilebilirliği
gözlemlenmiştir.
Toplumsal, fiziksel ve psikolojik travmaların kişi üzerinde barındırdığı duygu durumu ve acının temsili
olarak sanatla ifade edilişi ele alınmıştır. Sanatçıların eserlerinde gözlemlenen travmatik duygular
incelenmiş, eserler yorumlanarak travmayla bağlantıları kurulmuştur. Yaşanan travmaların yansıması
sonucunda, travmatik duyguları eserlerde somutlaştırarak görünür kılmak amaçlanmıştır.

Abstract:
Representation is the formalization of an abstract concept. The representation of a situation, intuition
or thought is a way of expressing that phenomenon. Patriarchal societies have adopted stereotypical
representations of women by keeping the female identity within a certain framework (such as the duty
of womanhood, being a mother). Until the 20th century, there was an established order based on the
oppression of women in public and private spheres, the restriction of their living spaces and the
unequal rights granted to men and women. This study focuses on the efforts made by women's rights
defenders to overturn this order with the feminist movement. Negative behaviors such as the lack of
equality between women and men in the field of art, not including the works of women artists in
museums and ignoring the works of women artists are exhibited. Efforts to ensure that women are not
ignored in private and public spheres are rewarded. In this research, the traumas caused by the personal
and sociocultural oppression, violence, exclusion and social disengagement experienced by women
and the reflections of these traumas on art are discussed. Trauma is the intensity of emotion that
wounds and exhausts a person to the extent that the factors experienced or witnessed by the person
cannot overcome psychologically and emotionally. By investigating the place of trauma on art, the
healing effect of art on trauma was questioned and it was observed that emotions can be explained and
traumas can be alleviated by expressing traumas through art.
The emotional state of social, physical and psychological traumas on the person and the expression of
pain through art as a representation of pain are discussed. The traumatic emotions observed in the
works of artists were analyzed, the works were interpreted and their connections with trauma were
established. As a result of the reflection of the traumas experienced, it is aimed to make traumatic
emotions visible by embodying them in the works.