Multiple sklerozlu hastalarda teknoloji destekli görev odaklı eğitim ve telerehabilitasyonun etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of technology supported task-oriented training and telerehabilitation in patients with multiple sclerosis
Yazar: MERT DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMED KILINÇ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Denge = Equilibrium ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Fizik tedavi yöntemleri = Physical therapy modalities ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Postural denge = Postural balance ; Sanal gerçeklik = Virtual reality ; Teknoloji destekli öğretim = Technology based instruction ; Telerehabilitasyon = Telerehabilitation ; Yürüme = Walking

Özet:
Bu çalışma, Multiple Skleroz hastalarında teknoloji destekli görev odaklı eğitim ve mobil uygulama kullanılarak uygulanan telerehabilitasyonun; gövde, denge, ataksi semptomları, yorgunluk, fonksiyonel mobilite, yürüme, üst ekstremite fonksiyonları, yaşam kalitesi, katılım ve fonksiyonel aktivite kinematikleri üzerine olan etkilerini karşılaştırmalı olarak araştırmak amacıyla planlandı. Çalışmaya dâhil edilen 34 hasta randomize olarak iki gruba ayrıldı. Her iki gruptaki hastalar 8 hafta, haftada 3 gün, günde 60 dakika tedaviye alındı. Birinci gruba görev odaklı eğitim istasyonlar halinde uygulandı. Hastalar her istasyonda, 5 dakika egzersiz ve 1 dakikalık dinlenme periyotları halinde aktivite eğitimi aldı. Eğitim kapsamında 10 farklı aktivite kullanıldı. Aktivite istasyonlarının son üçü sanal gerçeklik oyunları ile uygulandı. İkinci gruba araştırmaya özgü geliştirilen mobil uygulama aracılığıyla videolar gönderilerek egzersiz yaptırıldı. Her iki grup için egzersizlerin zorluk seviyesi modifiye borg ölçeğine göre 3-5 olacak şekilde ayarlandı. Gövde, Gövde Bozukluk Ölçeği; denge, Berg Denge Ölçeği; ataksi semptomları, Uluslararası Kooperatif Ataksi Oranlama Ölçeği; yorgunluk, Yorgunluk Şiddet Ölçeği; fonksiyonel mobilite, Zamanlı Kalk Yürü Testi; yürüme, 12 Maddeli Multiple Skleroz Yürüme Ölçeği, üst ekstremite becerileri, Abilhand ve Minnesota testleri; yaşam kalitesi ve katılım, Multiple Skleroz Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Amaca Ulaşma Ölçeği; fonksiyonel aktivite kinematikleri ise 10 günlük yaşam aktivitesinde XSens MVN Awinda sensörler kullanılarak kör bir değerlendirici tarafından değerlendirildi. Çalışmayı 32 hasta tamamladı. Grupların yaş ortalamaları görev odaklı eğitim (T-GOE) grubunda 38,7+5,5 olarak, telerehabilitasyon (TR) grubunda 36±8,19 olarak bulundu. Grupların bütün klinik değerlendirmelerinde başlangıç değerleri benzerdi (p>0,05). T-GOE grubunda tedavi öncesi ve sonrası karşılaştırmalarda hastaların gövde, denge, ataksi semptomları, fonksiyonel mobilite, yürüme, üst ekstremite fonksiyonları, yaşam kalitesi ve katılım parametrelerinde gelişme görüldü (p<0,05). TR grubunda ise; gövde, denge, ataksi semptomları, fonksiyonel mobilite, üst ekstremite fonksiyonları, yaşam kalitesi ve katılım parametrelerinde gelişme görüldü (p<0,05). Gruplar arası karşılaştırmalarda T-GOE'nin kinetik fonksiyonlar, gövdenin dinamik dengesi, mental ve bilişsel sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi ve tedavi sonrası amaca ulaşma düzeyini geliştirmede TR'ye kıyasla daha etkili olduğu görüldü (p<0,05). Alt ekstremiteye ve gövdeye yönelik kinematik değişkenler de T-GOE grubu lehine görülen klinik değerlendirmelerle benzer sonuçlara sahipti (p<0,05). Çalışmamızın sonuçları fizyoterapi yaklaşımlarına teknoloji entegrasyonunun Multiple Skleroz hastalarının yürüyüş, denge, üst ekstremite becerileri, fonksiyonel mobilite, yaşam kalitesi, katılım ve fonksiyonel aktivite kinematikleri bakımından olumlu etkilere sebep olduğunu gösterdi.

Abstract:
This study aimed to investigate the effects of technology-assisted task-oriented training and mobile application based telerehabilitation on Multiple Sclerosis patients. The 34 patients included in the study were randomly divided into two groups. Patients in both groups were treated for 8 weeks, 3 days a week, 60 minutes a day. Task-oriented circuit training was applied to the first group. The patients received activity training in 5 minutes of exercise and 1 minute of rest at each station. Within the scope of the training, 10 different activity stations were used. The last three activity stations were applied with virtual reality games. Mobile application based telerehabilitation was applied to the second group by exercise videos. The difficulty level of the exercises for both groups was adjusted to 3-5 according to the Modified Borg Scale. All participants were assessed by a blinded assessor at the start and end of treatment. The following assessments were applied to all patients: Trunk Impairment Scale, Berg Balance Scale, International Cooperative Ataxia Rating Scale, Fatigue Severity Scale, Timed Up and Go Test, Multiple Sclerosis Walking Scale, Abilhand, Minnesota Hand Function Tests, Multiple Sclerosis Quality of Life Scale and Goal Attaintment Scale. The ten daily living activities were evaluated using XSens MVN Awinda System. The 32 patients completed the study. The mean age of the groups was 38.7+5.5 in the task-oriented training (T-GOE) group and 36±8.19 in the telerehabilitation (TR) group. Baseline values were similar in all clinical evaluations of the groups (p>0.05). In the T-GOE group, improvements were observed in the patients' trunk, balance, ataxia symptoms, functional mobility, gait, upper extremity functions, quality of life and participation parameters before and after treatment (p<0.05). In the TR group; trunk, balance, ataxia symptoms, functional mobility, upper extremity functions, quality of life and participation parameters were improved (p<0.05). The results obtained were supported by kinematics of daily living activities. In comparisons between groups, T-GOE was found to be more effective than TR in improving kinetic functions, dynamic balance of the trunk, mental and cognitive health-related quality of life, and goal attainment (p<0.05). Kinematic variables for the lower extremity and trunk also had similar results with clinical evaluations in favor of the T-GOE group (p<0.05). The results of our study showed that technology integration into physiotherapy approaches has positive effects on patient with Multiple Sclerosis' gait, balance, upper extremity skills, functional mobility, quality of life, participation and functional activity kinematics.