Sosyal bilgiler öğretiminde kavram öğretim uygulamaları: Bir meta-analiz çalışması
Concept teaching applications in social studies teaching: A meta-analysis study
Yazar: AHMET SERDAR ŞENTUNA
Danışman: PROF. DR. YILMAZ GEÇİT
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kavram öğretimi = Concept teaching ; Meta analizi = Meta analysis ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education

Özet:
Günümüzde kavram öğretimi eğitimin her alanında olduğu gibi Sosyal Bilgiler 
öğretiminde de önemli bir yer tutmaktadır. Bu derste kavram öğretiminde çeşitli 
uygulamalar kullanılmaktadır. Ancak Sosyal Bilgiler dersi kapsamında tüm kavram 
öğretim uygulamalarını ele alan bir çalışma bulunmamaktadır. Bu durum ilgili derste 
kavram öğretimi uygulamaları ile ilgili bilgileri bir bütün olarak görebilmeyi 
zorlaştırmaktadır. Meta-analiz bir konuda yapılmış bireysel çalışma verilerinin bir 
araya getirilip tekrar analiz edilmesini sağlayan bir yöntemdir. Bu çalışmada, Sosyal 
Bilgiler dersi kapsamında kavram öğretim uygulamaları ile ilgili yapılmış deneysel 
çalışmaların meta-analiz yöntemi ile incelenmesi amaçlanmıştır. Konu ile ilgili detaylı 
literatür taraması yapılmış ve ulaşılan çalışmalardan bu yönteme uygun olanlar 
çalışmaya dahil edilmiştir. Bu kapsamda 31 çalışma meta-analiz yöntemi ile 
incelenmiş ve bu derste yapılan kavram öğretim uygulamalarının etkililik derecesi 
belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmaya dahil edilen çalışmaların bireysel ve genel etki 
büyüklükleri hesaplanmıştır. Meta-analiz sonuçlarına göre genel etki büyüklüğü 2.05
olarak hesaplanmıştır. Genel etki büyüklüğü incelendiğinde, Sosyal Bilgiler dersinde 
yapılan kavram öğretim uygulamalarının kavram öğretimi üzerinde büyük etki 
düzeyinde bir etkiye sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma kapsamında ulaşılan 
sonuçlardan hareketle Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin kavram öğretim 
uygulamalarının etkililik düzeylerini dikkate alarak kullanmaları önerilmiştir.

Abstract:
Today, concept teaching has an important place in Social Studies teaching as it 
is in every field of education. In this course, various applications are used in concept 
teaching. However, there is no study that deals with all concept teaching practices 
within the scope of Social Studies course. This situation makes it difficult to see the 
information about concept teaching practices in the related course as a whole. Metaanalysis is a method that brings together and reanalyzes the data of individual studies 
on a subject. In this study, it is aimed to examine the experimental studies on concept 
teaching practices within the scope of Social Studies course by meta-analysis method.
A detailed literature review on the subject was made and the studies that were suitable 
for this method were included in the study. In this context, 31 studies were examined 
with the meta-analysis method and the effectiveness of the concept teaching practices 
in this course was tried to be determined. The individual and general effect sizes of the 
studies included in the study were calculated. According to the results of the metaanalysis, the overall effect size was calculated as 2.05. When the overall effect size 
was examined, it was concluded that the concept teaching practices made in the Social 
Studies course had a great effect on the concept teaching. Based on the results reached 
within the scope of the study, it was suggested that Social Studies teachers should use 
concept teaching practices by considering their effectiveness levels.