Ev temizlik malzemelerinin uçucu organik bileşik emisyonlarına etkisinin ortam havasında araştırılması
Investigation of the effect of house cleaning materials on volatile organic compound emissions in ambient air
Yazar: BATUHAN BAŞ
Danışman: PROF. DR. SİBEL MENTEŞE
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Bu çalışmada kişisel hijyen ve yaşanılan çevre ortamının hijyeni için kullanılan temizlik malzemelerinin içeriğindeki kimyasalların ortam havasına yayılan uçucu organik bileşik (UOB) emisyonlarına katkısının araştırılması amaçlanmıştır. Bu araştırmada; ev temizlik malzemesi olarak dezenfektan, cam temizleyici, çamaşır suyu, bulaşık deterjanı, sıvı el sabunu, ahşap yüzey temizleyicisi, yüzey temizleyicisi, kireç çözücü ve kolonyanın standart temiz oda şartlarında UOB emisyonu yayma potansiyelleri araştırılmıştır. Bu ürünlerden bazıları kullanım şekline göre saf halde veya saf su ile homojen olarak karıştırılarak bir beherin içerisinde test edilmiştir. Standart temiz oda deneyleri 21 ± 3 ºC sıcaklık ve %54 ± 11 bağıl nem koşullarında 10,65 litre hacme sahip kübik bir cam odada yapılmıştır. Hava örnekleri seçici sorbent içeren örnekleme tüpleri içerisine hava pompasıyla alınarak Termal Desorber – Gaz Kromatografi cihazlarında standart solüsyonlara göre yapılan kalibrasyon işlemlerine göre UOB açısından tayin edilmiştir. Amerikan Çevre Koruma Ajansının (US EPA) tehlikeli hava kirleticiler (HAPs) listesinde yer alan 1,2,4-triklorobenzen çamaşır suyunun seyreltilmiş halinde; 1,2-dibromo-3-kloroparopan bileşiği sadece yüzey temizleyicinin saf ve su ile seyreltilmiş hallerinde ve sıvı el sabununun seyreltilmiş halinde ortam havasında tespit edilmiştir. Çalışmada analiz edilen temizlik malzemelerinin bir kısmı sadece saf hallerinde ve/veya su ile seyreltilmiş hallerinde gözlenmiştir. Ayrıca, uçuculuk açısından çok, orta ve yarı uçucu sınıflarına göre temizlik malzemelerinin ortama yaydığı UOB konsantrasyonları geniş bir aralıkta değişmiştir. Genel olarak bu çalışmanın sonucunda, hijyen için kullanılan temizlik malzemelerinin ortamda kullanıldığı sürece UOB emisyonu yaydığı, bu nedenle temizlik sırasında ve sonrasında ortamın havalandırılmak suretiyle maruz kalınan UOB düzeylerinin düşürülmesi gerektiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: İç ortam hava kalitesi, Temizlik malzemesi, Standart oda deneyi, Uçucu organik bileşikler.

Abstract:
This study aimed to investigate the contribution of chemicals contained in cleaning materials used for personal hygiene and environmental hygiene to volatile organic compounds (VOC) emissions emitted into the air. In this study, VOC emissions of household cleaning materials, such as disinfectant, glass cleaner, bleach, dishwashing detergent, liquid hand soap, wooden surface cleaners, surface cleaners, limescale remover, and cologne was investigated under standard clean room conditions. These household cleaning products were tested in pure form or mixed homogeneously with pure water in a beaker, depending on the usage method. Standard clean room experiments were conducted in a cubic glass chamber with a volume of 10.65 liters under conditions of 21 ± 3 ºC and 54 ± 11% relative humidity. Air samples were collected in selective sorbent sampling tubes by air sampling pump and analyzed with Thermal Desorber - Gas Chromatography devices according to calibration procedure of standard solutions with respect to VOCs. 1,2,4-trichlorobenzene in diluted form of bleach and 1,2-dibromo-3-chloroparapane only in the pure and diluted forms of surface cleaner and in the diluted form of liquid hand soap were detected, which were on the US Environmental Protection Agency's (US EPA) list of hazardous air pollutants (HAPs). Some of the cleaning materials analyzed in the study were observed only in their pure form and/or diluted with water. In addition, the distribution of VOCs emitted by cleaning materials according to volatility varied in a wide range for very, moderate and semi-volatile classes. In general, this result was determined that the cleaning materials used for hygiene emit VOC emissions during the time they are used, so the ventilation of the environment during and after cleaning requires reducing the VOC exposure. In general, as a result of this study, it was determined that cleaning materials used for hygiene emit VOC emissions as long as they are used in the environment, and therefore the exposed VOC levels should be reduced by ventilating the environment during and after cleaning.

Keywords: Indoor air quality, Cleaning material, Standard room test, Volatile organic compounds.