Para politikası ve varlık fiyatları ilişkisi
The relationship between monetary policy and asset prices
Yazar: ŞEYMA ŞAHİN KUTLU
Danışman: PROF. DR. BURAK DARICI ; DOÇ. DR. HASAN MURAT ERTUĞRUL
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik etki = Economic effect ; Finansal istikrar = Financial stability ; Merkez Bankası = Central Bank ; Para politikaları = Monetary policies ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Varlık fiyatlandırma = Asset pricing ; Yapısal vektör otoregrasyon modeli = Structural vector autoregression models

Özet:
ABD ekonomisinde konut ve gayrimenkul sektöründe yaşanan gelişmelerin 2008 Küresel Finansal Krizi sürecinde önemli bir rolü bulunmaktadır. Yapılan teorik ve ampirik çalışmaların bulguları, ABD ekonomisinde bol likidite ve düşük faiz oranlarını kapsayan genişletici para politikası ile krizin oluşumunda merkezi bir rolü olan konut fiyat balonu arasında sıkı bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Bu gelişmeler para politikası ile varlık fiyatları arasındaki ilişkinin önemini ortaya çıkarmıştır. Nitekim kriz sonrası dönemde literatüre yapılan katkılar para politikası uygulamalarında varlık fiyatlarının daha belirgin bir role sahip olması gerektiğini göstermektedir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı, Türkiye ekonomisinde para politikası ile varlık fiyatları arasındaki ilişkinin ampirik olarak araştırılmasıdır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada SVAR yöntemi kullanılmıştır. Çalışmaya konu olan dönem tüm verilerde maksimum gözlem sayısına ulaşılacak şekilde 2011:5-2018:5 olarak belirlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, para politikasının modele dahil edilen değişkenlerden yalnızca reel efektif döviz kuru ve hazine bonosu faiz oranına tepkisinin anlamlı olduğu görülmektedir. Buna ilaveten para politikasının reel efektif döviz kuru, konut fiyat endeksi, BİST 100 endeksi, hazine bonosu faiz oranı ve devlet tahvili faiz oranı üzerine etkileri anlamlı bulunmuştur. Elde edilen sonuçlar, TCMB'nin yalnızca döviz kuru şoklarını dikkate alarak politika oluşturduğunu ortaya koymaktadır. Türkiye'nin yüksek oranda ithalata bağlı üretim yapısı döviz kurunda yaşanan değişikliklerin enflasyon üzerinde etkili olmasına neden olmaktadır. Bu durum TCMB'nin politika oluşturma sürecinde döviz kurunu göz önünde bulundurması gerekliliğini göstermektedir.  Ayrıca bulgular, TCMB'nin varlık fiyatları kanalıyla ekonomiyi etkileyebileceği bir aktarım mekanizması olduğunu göstermektedir. Bu sonuçlar politika önerisi olarak TCMB'nin politika oluşturma sürecinde varlık fiyatlarını dikkate almasının gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Abstract:
The developments in the US housing and real estate sectors played an important role during the Global Financial Crisis of 2008. The findings of previous theoretical and empirical studies have revealed that there was a strong relationship between the expansionary monetary policy that included high liquidity and low interest rates in the US economy and the housing price bubble, which played a central role in the development of the crisis. These developments have revealed the importance of the relationship between monetary policies and asset prices. In fact, the contributions made to the literature in the post-crisis period indicate that asset prices should play a clearer role in monetary policy practices. In this direction, the present study aims to conduct an empirical investigation of the relationship between monetary policies and asset prices in the Turkish economy. In line with this purpose, the SVAR approach was used in the study. The period included within the scope of the present study was determined as 2011:5-2018:5 to reach the maximum number of observations in all data. According to the findings obtained, it is observed that the only significant reaction of monetary policies to the variables included within the model was to real effective exchange rate and treasury bill rate. Additionally, the effects of monetary policies on real effective exchange rate, housing price index, BIST 100 index, treasury bill rate and interest of government securities were found to be significant. The results reveal that the Central Bank of the Republic of Turkey (CBRT) conducts only policies in consideration of exchange rate shocks. Turkey's production structure, which is largely based on importation, cause the developments in exchange rates to be effective on inflation. This situation emphasizes that it is necessary for the CBRT to take exchange rates into consideration in the process of establishing monetary policies. In addition, the findings show that CBRT's monetary policy decisions affect the economy through asset prices. These results reveal as a policy recommendation the necessity that CBRT considers asset prices in the policy-making process.