Güvenlik kültürü, kültürel uyum ve güvenlik performansı arasındaki ilişkinin belirlenmesi: Enerji sektöründe bir araştırma
The relationship between safety culture, cultural fit, and safety performance: A study in the energy sector
Yazar: EGEMEN İMAL
Danışman: DOÇ. DR. NİL SELENAY ERDEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Örgütsel Davranış Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Enerji sektörü = Energy sector ; Güvenlik = Security ; Güvenlik kültürü = Safety culture ; Kişisel uyum = Personal adjustment ; Kültürel uyum = Cultural adaptation ; Performans = Performance ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel uyum = Organizational adaptation

Özet:
Tez kapsamında güvenlik kültürü ve kültürel uyum faktörlerinin güvenli davranış 
performansı üzerindeki etkisi incelenmek istenmiştir. Güvenlik, enerji sektörü içerisinde 
bulunan işler ve iş kolları ile gelecekte var olacak meslekler için de vazgeçilmez bir 
olgudur. Güvenlik performansı ise güvenlik kültürünün varlığından etkilenmektedir. 
Buradan hareket ile hem güvenlik kültürü hem de kültürel uyum değişkenlerinin güvenlik 
performansı üzerindeki etkisi istatistiksel olarak belirlenmek istenmiştir.
Araştırma, küresel çapta faaliyet gösteren sektöründe lider bir enerji firmasının 
250 beyaz yakalı iş göreni üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma yürütülürken güvenlik
performansı ölçeği, bireysel uyum ölçeği, örgütsel uyum ölçeği, güvenlik kültürü algısı
ve demografik bilgi ölçekleri kullanmıştır. Elde edilen verilerin analizleri bağlamında tek 
yönlü varyans analizleri, bağımsız t – testleri, korelasyon analizleri ve regresyon analizleri 
kullanılmıştır.
Araştırma sonucunda belirtilen değişkenler bağlamında hem pozitif hem de negatif 
yönlü ilişkiler elde edilmiştir. Bunlara ek olarak güvenlik kültürü algısının güvenlik 
performansı üzerinde pozitif yönlü bir anlamlı etkisi olduğu ve kültürel uyum 
değişkeninin model bağlamında aracı etkisi olduğu ve bu etkinin istatistiki olarak anlamlı 
olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Alt hipotezler bağlamında güvenlik kültürünün ve kültürel 
uyum değişkenlerinin belli alt boyutlarının güvenlik performansı üzerinde anlamlı etkileri 
olduğu da saptanmıştır. Bu analizlerin haricinde değişkenlerin birkaçında demografik 
özelliklerin istatistiki olarak anlamlı farklılıkları da tespit edilmiştir.

Abstract:
In this thesis, the impact of safety culture and cultural adaptation factors on safe 
behavior performance was examined. Safety is an indispensable phenomenon for the jobs 
and business lines in the energy sector and for the professions that will exist in the future. 
Safety performance, is affected by the presence of a safety culture. From this point of 
view, the effect of both safety culture and cultural fit variables on safety performance will 
be examined statistically.
The research was conducted on 250 white-collar employees of a leading company 
that globally operates in the energy sector. During the research; safety performance scale, 
individual fit scale, organizational fit scale, safety culture perception scale, and 
demographic questions have been used. One-way variance analyses, independent t-tests, 
correlation analyses, and regression analyses were used in the context of the analysis of 
the data obtained.
As a result of the research, both positive and negative relations were obtained in 
the context of the specified variables. In addition, it was concluded that the perception of 
safety culture has a positive meaningful effect on safety performance and that the cultural 
fit variable has an intermediating effect in the context of the model and this effect is 
statistically significant. In the context of sub-hypotheses, it was also found that certain 
sub-dimensions of safety culture and cultural fit variables had meaningful effects on safety 
performance. In addition to these analyses, statistically significant differences of 
demographic characteristics were also detected in several of the variables.