Klasik Dönem'de kaçırma sahnelerini konu alan arkeolojik materyal üzerinden eril tahakkümün sorgulanması
Questioning masculine domination through  abduction scenes on archaeological material in the Classical Period
Yazar: ECEM AKKAYA
Danışman: PROF. DR. GÜL IŞIN
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Antik Yunan = Ancient Greece ; Arkeoloji = Archaeology ; Feminist sanat = Feminist art ; Feminizm = Feminism ; Kaçırma = Abduct ; Kovalama = Pursuit ; Tecavüz = Rape ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Antik Yunan mitolojisi ve edebiyatı, günümüzde bakıldığında "tecavüz" olarak
nitelendirilebilecek pek çok olayı içinde barındırır. Bu mitlerde, tanrı ve tanrıçaların cinsel
arzuları genellikle bir kadının veya erkeğin kaçırılmasıyla sonuçlanır. Bu sahneler literatürde
"tecavüz", "takip" veya "kaçırma" olarak tanımlanmıştır. Bütün bu ifadeler tasvir sanatlarında
da kendine yer bulmuştur. Çalışmanın ana tartışması, antik toplumlarda görsel sanatta
toplumsal cinsiyet ve temsil arasındaki ilişkidir. Tezin ana sorusu; günümüzde kabul edilen
cinsellik kavramından hareketle Antik Çağ'da Ege dünyasında cinsel şiddetin kabullenildiğini
söyleyebilir miyiz?'dir. Tez içerisinde odak noktası olan maddi verilerin değerlendirilmesinde
postmodern feminist teorinin cinsellik, temsil ve toplumsal cinsiyete yaklaşımlarından, sosyal
antropoloji, psikoloji ve medya çalışmalarından yararlanılmıştır. Aynı zamanda Yunan
mitolojisi ve edebiyatına da yer verilecektir.
Cinsellik, toplumsal cinsiyet ve temsil arasındaki ilişki birçok araştırmaya konu
olmuştur. Tez, çağdaş teorik tartışmaları dikkate alarak arkeolojik malzemeyi analiz edecektir.
Ayrıca, geçmişi bugünden anlamaya, tanımlamaya ve yorumlamaya çalışırken, içinde
yaşadığımız toplumun ve dönemin geçmişe bakışımızı nasıl etkilediğine dair eleştirel bir
çalışma olmayı hedeflemektedir. Tez, en geniş anlamıyla post-süreçsel arkeoloji kapsamında
geliştirilen toplumsal cinsiyet arkeolojisi ve feminist arkeoloji çalışmalarının kuramsal
yönelimi kullanır. Yayınlanmış malzemeye dayalı bir derleme olan çalışma, arkeolojik
malzemeyi ön planda tutarak konuyu ele alır. Bu çalışmanın temel katkısı, tecavüz, kaçırma
veya takip olarak tanımlanan sahnelerin temsil ve toplumsal cinsiyet bağlamında daha
kapsamlı bir şekilde incelenmesidir. Sonuç olarak sahneler, dönemin ideolojisinin yansıtıldığı
ve tahakkümün sembolik olarak inşa edildiği yerler olarak çözümlenmiştir

Abstract:
Ancient Greek mythology and literature consists of many events that can be explained
as "rape". In these myths, the sexual desire of gods and goddesses often results in abduction.
These scenes have been defined in the literature as rape, pursuit or abduction. All these
expressions have found a place in the artistic representation. The main discussion of this study
is the relationship between visual representation and gender in ancient Greek societies. The
main question of this thesis whether we can assume the sexual violence was accepted as
normal in the Aegean world in antiquity in terms of the concept of sexuality accepted
today. In my thesis, I benefit from the approaches of postmodern feminist theory to sexuality,
representation and gender, social anthropology, psychology and media studies in the
evaluation of these material data. The material is interpreted by studies on the relationship
between identity, gender and representation in modern literature. At the same time, Greek
mythology and literature will be included.
The relationship between sexuality, gender and representation has been the subject of
many studies. This thesis will analyze the archaeological material in the lights of
contemporary theoretical debates. In addition, it aims to be a critical study on how the
historical context affect our view of the past while trying to understand, define and interpret
the past from the perspective of today. This thesis includes the methods of gender archeology
and feminist archeology studies developed within post processual archaeology in the broadest
sense. In my study, which is a compilation based on published material, I will discuss the
subject by prioritizing the archaeological material. The main contribution of this study is to
examine scenes defined as rape, abduction or pursuit more comprehensively in the context of
representation and gender.