İslam öncesinden Emeviler'in sonuna kadar Kahtânîler
The Kaḥṭāns from pre-İslamic to the end of the Umayyads
Yazar: ZUHAL TAŞKIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN ÖZTÜRK
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: Emeviler = Omayyads ; Kabileler = Clans ; Kahtaniler = Kahtanis ; Kelb kabilesi = Kalb tribe ; Kinde kabilesi = Kindah tribe ; İslam tarihi = Islamic history ; İslamiyet öncesi = Before Islam

Özet:
İslam öncesi ve İslam sonrası Arap toplumlarında hayati bir konuma sahip olan kabilecilik anlayışı, tarihin her anında varolagelmiştir. Araplar arasında var olan bu kabilecilik anlayışının iktidara ve sosyal hayata yansımalarını tespit etmenin önemine binaen böylesi bir araştırmaya yöneldik. Araştırmamızda konuyla ilgili ilk dönem İslam Tarihi kaynakları okunmuş ve modern çağda yazılmış olan akademik çalışmalar incelenmiştir. Araplar arasında çok eski bir geçmişe sahip olan Kahtâni ve Adnânî kabileler karşılaştıkları ilk andan itibaren hep birbirlerine karşı muhalefet etmişlerdir. Her iki kabile de diğerine üstün gelmek ve iktidara sahip olmak için birbirleriyle savaşmışlardır. Hz. Peygamber (sav) risalet görevinden sonra toplum içerisinde barış ve huzuru tesis etmek için bu iki kabile arasındaki geçmişe dayanan muhalefeti ortadan kaldırmıştır. Her iki kabile mensubu bu süreçte aralarındaki muhalefeti bitirmiş, barış içerisinde yaşamışlardır. Fakat Hz. Peygamber'in (sav) vefatından sonra Ridde Olaylarıyla yeniden ortaya çıkan kabileler arası anlaşmazlıklar, Hz. Osman (ra) döneminde yeniden gün yüzüne çıkmıştır. Emevîlerin iktidara gelmesiyle birlikte bu anlaşmazlıklar şiddetlenerek artmıştır. İktidara gelen halife kendisine yakın hissettiği kabile mensuplarını önemli görevlere getirmiş onlara yetkiler vermiştir. Bu durumda diğer kabileler muhalefet konumuna düşmüş ve iktidarı elde etmek için başta isyanlar olmak üzere çeşitli yollara başvurmuşlardır. Kabilelerin yapmış oldukları bu isyanlar ve muhalefet, merkezi yönetimi zor durumda bırakmış, isyanların ortaya çıktığı bölgelerde huzursuzluklar baş göstermiştir. Sonuç olarak kabileler arası bu çekişmeler Emevîler devletini zayıflatmış ve yıkımına sebep olmuştur.

Abstract:
The mentality of tribalism, which has a vital position in pre-Islamic and post-Islamic Arab societies, has existed in every moment of history. Based on the importance of determining the reflections of this mentality of tribalism among the Arabs on the government and social life, we turned to such a research. In our research, the sources of the first period of Islamic history were read and the academic studies written in the modern age were examined. The Ḳaḥṭān and ʿAdnān tribes, which have a very old history among the Arabs, have always opposed each other from the first moment they met. Both tribes fought each other for dominance and government over the other. After her prophethood, the Prophet removed the opposition based on the past between these two tribes in order to establish peace and tranquility in the society. Both tribesmen ended their opposition in this process and lived in peace. However, after the death of the Prophet, the tribal conflicts that re-emerged with the ridde incidents resurfaced during the reign of Osman. With the coming to government of the Umayyads, these disagreements intensified. The caliph, who came to government, appointed the members of the tribe, whom he felt close to, to important duties and gave them authority. In this case, other tribes fell into opposition and resorted to various ways, especially rebellions, to gain power. These rebellions and opposition by the tribes left the central government in a difficult situation, and unrest broke out in the regions where the rebellions took place. As a result, these inter-tribal conflicts weakened the Umayyad state and caused its destruction.