Avrupa Birliği'nin sınırda karbon düzenleme mekanizması ve küresel karbon salımı
Carbon border adjustment mechanism of the European Union and the global carbon emissions
Yazar: MELTEM GÜNEŞ AYGÜN
Danışman: PROF. DR. ŞAHİN AKKAYA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Karbon emisyonu = Carbon emission ; Karbon vergisi = Carbon tax ; Küresel ısınma = Global warming

Özet:
Sanayileşmeyle birlikte fosil yakıtların aşırı kullanımı sonucu artan karbon emisyonları küresel ısınmaya neden olmuştur. Bu durum, buzulların erimesi ve temiz su kaynaklarının azalması gibi çevresel sorunları da beraberinde getirmiştir. Ülkeler karbon vergisi ve emisyon ticaret sistemi gibi politikalarla çözüm arayışına girmiş, ancak devletler arasında küresel iş birliği yapılamadığı için, üretilen mevcut çözümler karbon sızıntısı ve uluslararası rekabet dezavantajı gibi sorunları çözmede yetersiz kalmıştır. Birleşmiş Milletler Çerçeve Sözleşmesi ve Kyoto Protokolü gibi uluslararası anlaşmalar yapılmış ancak taraf devletlerin yükümlülük sürelerinin bitmesine rağmen hedeflenen sonuçlar elde edilememiştir. Küresel olarak kabul edilmeye en yakın olarak değerlendirilen Paris İklim Anlaşmasında belirlenen net sıcaklık hedefleri ile Avrupa Birliği Yeşil Mutabakat'ı bu alanda yeni umutlar doğurmuştur. Bu süreçte, Avrupa Birliği 2050 yılına kadar ulaşmayı hedeflediği sıfır karbon politikasına ulaşmak için Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizmasını tasarlamış ve bu mekanizmayı uygulamaya alacağını duyurmuştur. 
Bu tez çalışması, Avrupa Birliği'nin karbon sızıntısını önlemeyi ve küresel karbon emisyonlarını azaltma amacıyla enerji yoğun sektörlerin uymakla yükümlü oldukları düzenlemeleri yapan mekanizmanın gerekçelerini, işleyişini ve mekanizmanın Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması'nın ilkeleriyle uyumunu incelemektedir. Bunun yanı sıra, mekanizmanın dünya ticaretine ve küresel karbon salımına olan muhtemel etkilerini incelemiş ve Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'nın dünya genelinde uluslararası iş birliğini teşvik edip karbon sızıntısını engelleyerek, küresel karbon salımını azaltmada etkili bir araç olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Increasing carbon emissions as a result of excessive use of fossil fuels with industrialisation have caused global warming. This situation has brought along environmental problems such as melting of glaciers and depletion of clean water resources. Countries have sought solutions with policies such as carbon tax and emission trading system, but since global co-operation among states has not been possible, the existing solutions have been insufficient to solve problems such as carbon leakage and international competitive disadvantage. International agreements such as the United Nations Framework Convention and the Kyoto Protocol have been concluded, but the targeted results have not been achieved despite the expiry of the obligation periods of the state parties. The net temperature targets set in the Paris Climate Agreement, which is considered to be the closest to be accepted globally, and the European Union's Green Deal have created new hopes in this field. In this process, the European Union has designed the Border Carbon Adjustment Mechanism and announced that it will implement this mechanism in order to achieve the zero carbon policy that it aims to achieve by 2050. 
This thesis analyses the rationale, the functioning and the compatibility of the mechanism with the General Agreement on Tariffs and Trade principles of the Border Carbon Adjustment Mechanism, which regulates the energy-intensive sectors that the European Union is obliged to comply with in order to prevent carbon leakage and reduce global carbon emissions. In addition, it analyses the possible effects of the mechanism on world trade and global carbon emissions and concludes that mechanism is an effective tool to reduce global carbon emissions by preventing carbon leakage around the world.