Karadağ (Narman-Erzurum) ve Parmakdere (Sarıkamış-Kars) ultramafik- mafik masiflerinin mineralojik, petrografik ve petrokimyasal açıdan incelenmesi
Mineralogical, petrographic and petrochemical investigation of Karadağ (Narman-Erzurum) and Parmakdere (Sarıkamış-Kars) ultramafic-mafic units
Yazar: HATİCE KADAYIFÇI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HASAN KOLAYLI
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Çalışma sahası Karadağ (Narman-Erzurum) ve Parmakdere (Sarıkamış-Kars) ultramafik mafik masiflerini içerir. Her iki masif Kuzey Doğu Anadolu Tektonik Birliği içinde yer alır. Masifler başlıca harzburjit ve daha az oranda piroksenit, nadiren de dünitik mercekler ile lerzolit kalıntılardan oluşur. Masiflerin mafitlerini gabro/mikrogabrolar oluşturur. Asit kayaçlar dar alanda yüzeylenen plajiyogranitler ile temsil edilip, yalnızca Karadağ masifinde gözlenir.Masiflere ait kayaçlar Erken Kretase sonu-Geç Kretase öncesi yaşlıdır. Örtü kayaçları Üst Kretase yaşlı olup, masife ait kırıntılar içerir.Masif içindeki peridotitler nadir toprak element bakımından kondrite oranla tüketilmiş, gabroyik kayaçlar ise az da olsa zenginleşmiştir.Peridotitler içindeki aksesuar kromitler alpin ve abisal peridotit karakterlidir. Kromititlerdeki kromitler ise podiform kromitit karakterlidir.Peridotitlerdeki ortopiroksenler enstatit, klinopiroksenler diyopsit, olivin ise genellikle forsterit bileşimlidir. Kromititlerin toplam kayaç platin grubu element içeriklerinin C1 kondrite göre normalleştirilmiş değerleri 1'in altında olup V şekilli dağılım gösterirler.Masifler başlangıçta normal bir okyanus kabuğuna ait manto kalıntı malzemesi olup, hala abisal peridotit izini taşırlar. Daha sonra farklı bir jeotektonik ortama itilerek bugünkü mineralojik ve petrokimyasal özelliklerini kazanmışlardır. Kromitit oluşumlarına neden olan ve peridotit mineral ve petrokimyasal bileşimi değiştiren boninitik magmaların yalnızca yitim zonlarına ait bir olgu olduğu düşünülürse, birbirlerine yakın olan bu masiflerin yitimden etkilenmiş oldukları ve yitim zonunda geliştikleri belirlenmiştir. Ancak yitimin kuzeyden güneye mi yoksa güneyden kuzeye mi olduğu konusunda henüz bir veri elde edinilememiş olmakla birlikte, bu çalışmanın daha sonra yitimin yönü üzerinde yapılabilecek çalışmalara ışık tutabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Studied area includes Karadağ (Narman-Erzurum) and Parmakdere (Sarıkamış-Kars) ultramafic and mafic massives. They are located North-Eastern Anatolid Tectonic Unite. Basic volcanics in the massives, sedimentary and volcano-sedimentary rocks are present as a young overlying parts on the ultramafic and mafic rocks groups. Harzburgites are dominated, and pyroxenites are minor extend in the massives, Dunites are lens like small bodies and lherzolites are relict parts of the old abbysal peridotites in the massives. Mafic and acid rocks are represented by gabbroic and by placiogranites, respectivelly in the two massives.Karadağ and Parmakdere mafic and ultramafic rocks have the later Lower Cretaceous and before Upper Cretaceous age. Overlying parts have generally Upper Cretaceous age.Peridotites within the both of the massives have a deplated but gabbros are enrichment character for REE according to the chondridites.Accessory chromitites in the peridotites have alpine and abyssal character, but chromites in the chromitites have podiform character.Orthopyroxene and clinopyroxene in the peridotites are enstatite and diopsite, respectivelly, and fo number of olivine is more than 0,80. PGE contents of the chromitites below 1,0 and its pattern is a V shape character as podiform chromitites.Karadağ and Parmakdere ultramafic rocks had an abyssal character initially, and later they underwent subduction related regime by boninitic magmatism which occures only supra-subduction zone. But, there is no idea for the orientation of subduction.