Nicel birikimin nitel değişime etkisi: Kütüphane yönetiminde veri madenciliği uygulaması
Qualitative change effect of quantitative accumulation: Data mining application in library management
Yazar: ESRA TAŞKIN
Danışman: PROF. DR. FATMA LORCU
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Birliktelik kural madenciliği = Association rule mining ; Kümeleme analizi = Cluster analysis ; Kütüphane yönetimi = Library management ; Kütüphaneler = Libraries ; Veri madenciliği = Data mining ; Veriler = Data

Özet:
Bilişim teknolojilerinde yaşanan gelişmelerle birlikte rekabet koşullarının da değişmesiyle bilgi güç haline gelmiş ve bilgiye olan önem daha da artmıştır. Bununla birlikte, dünya ekonomisinden daha hızlı büyüyen veriyi doğru okuyup bilgiye dönüştürme süreci de zorlaşmıştır. Eğitim-öğretim ve bilimsel faaliyetleri destekleyen akademik kütüphanelerde de büyük miktarda kullanıcı ve materyal bilgileri depolanmaktadır. Bu depolanan verilerin miktarı arttıkça yönetimi de zorlaşmaktadır. Dağınık ve karmaşık yapıdaki büyük veri yığınlarının analizinde son yıllarda gelişme gösteren veri madenciliği analizi kullanılmaktadır. Veri madenciliği, veri ambarlarında depolanan büyük miktardaki yapılandırılmamış veri içerisinden faydalı bilgiye ulaşma işidir. 
Bu araştırmada, Trakya Üniversitesi Merkez Kütüphanesi'nden ödünç yayın alan öğrencilerin davranışları incelenerek sonuçların, kütüphane yönetimindeki karar vericileri için yeni bir kaynak olması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, ilk bölümde, verilerin toplanıp kendi içinde anlamlandırılmasıyla başlayan ve devamında özetlenip çeşitli analizlerle bilgiye dönüşmesi süreci anlatılmış ve çevrimiçi kayıt sistemleri (Online Transaction Processing-OLTP) ve çevrimiçi analitik işleme (Online Analytical Processing-OLAP) sorgulamaları,  karar destek sistemleri ve karar destek sistemlerinin gerçekleştirilebilmesi için bir alt yapı oluşturan veri ambarı kavramı açıklanmıştır. İkinci bölümde ise veri madenciliğinin tarihsel gelişimi, kullanılan yöntemler ve uygulama alanları anlatılmıştır. Son bölümde ise Trakya Üniversitesi Merkez Kütüphanesi'nden alınan kullanıcı ödünç yayın sirkülasyon verileri, RapidMiner programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Yapılan analizler sonucunda, Trakya Üniversitesi Merkez Kütüphanesi'nden ödünç yayın alan öğrencilerin davranışları incelenerek akademik birim ve bölüm bazlı tercih edilen yayınlar, ödünç alınan yayınların teslim durumu, yıl ve ay bazlı ödünç yayın alımı gibi istatistiksel sonuçların gösterilmesi sağlanmıştır. Çalışma sonuçlarından faydalanarak kütüphane kullanıcıları ve kütüphane yönetimi arasında önemli bir iletişim kanalı oluşturularak çalışmadan elde edilen bilgiyle yayın erişimini kolaylaştıracak uygulamalar geliştirilebilir.

Abstract:
The developments in information technologies and together with changes in competition conditions, knowledge has become like power and the importance of knowledge has further increased. However, the data that is growing faster than the world economy has become a difficult right to analyze and the process of transformation into information. A large amount of user and material information is stored in also academic libraries that support education, training and scientific activities. As the amount of this stored data increases, its management becomes also difficult. Data mining analysis, which has been developing in recent years, is used in the analysis of dispersed and complex big data stacks. Data mining is an operation of accessing useful information from within a large amount of unstructured data stored in data warehouses.
In this research, the behaviors of students of work borrower from Trakya University Central Library were examined and the results were aimed to be a new source for decision-makers in library administration. In accordance with this purpose, in the first part, the process of data collection and interpretation, and the process of its transformation into information through various analyzes is explained and afterward, concepts of OLTP and OLAP queries, decision support systems and data warehouse are explained. In the second part, historical development of data mining, the methods used and application areas are explained. In the last part, borrow work circulation data received from Trakya University Central Library users were analyzed using the RapidMiner program.
As a result of the analyses, the behaviors of students borrowed from Trakya University Central Library were examined and statistical results such as preferred units based on academic unit and department, delivery status of borrowed publications, and borrowing on year and month basis were shown. By making use of the results of study, an important communication channel can be established between library users and library management and applications can be developed to facilitate publication access with the information obtained from the study.