Nazım Hikmet'in Memleketimden İnsan Manzaraları adlı yapıtında metinlerarası bir yolculuk ve çevrilen Türk insanı: Etnografik bir inceleme
Translation and transformation of Turkish people through an intertextual journey in the work of Memleketimden İnsan Manzaraları by Nazım Hikmet: An ethnographic study
Yazar: AYŞEGÜL UYSAL GLINIECKI
Danışman: PROF. DR. FÜSUN ATASEVEN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Diller ve Kültürlerarası Çeviribilim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Etnografya = Ethnography ; Karakter = Character ; Metinlerarasılık = Intertextuality ; Nazım Hikmet = Nazım Hikmet ; Çeviri = Translation ; Şiir = Poem

Özet:
Türk yazınının kuşkusuz en etkili ve önemli adlarından biri Nazım Hikmet Ran'dır. Nazım, yıllar içinde kendini ve sanatını sürekli yenilemiştir. Birçok yazar, eleştirmen ve edebiyatçı tarafından bu yenilenmelerin doruk noktası olarak Nazım'ın başyapıtı diye nitelendirilen "Memleketimden İnsan Manzaraları"gösterilmektedir. Bu yapıtında, deneyimlediği tüm sanat kollarını ustaca bir araya getirip Türk yazını için yeni bir tür üretmiş olduğu söylenebilir. Şiirin az sözcükle çok şey söyleyebilme özelliğinden faydalandığını ifade etse de anlatıda sinema, tiyatro, destan ve roman unsurları da görülebilmektedir. Biçimindeki yeniliklere ilaveten, içerik de özgün ve çarpıcıdır. Yıllar içinde, kendisinin de belirttiği üzere, özellikle Türk hapishanelerinde geçirdiği on yılı aşkın süre boyunca tanıdığı Anadolu insanını, olabildiğince gerçek ve yalın ifadelerle yapıtında ele almıştır. Anlatının çıkış noktası da olağan hayatlar yaşayan insanların yaşamlarını tek birine odaklanmadan aktarmaktır. Bu bakımdan, yazımı uzun yıllar sürmüş ve tasarladığı anlatı birçok yönden kendini aşmıştır. Bu çalışmada, "Memleketimden İnsan Manzaraları"nın oluşum sürecine etki etmiş olabilecek unsurlar, etnografik yöntemlerle yazdığı mektuplar ve hakkında yazılanlar irdelenerek açıklanmaya çalışılacaktır. "Memleketimden İnsan Manzaraları" adlı yapıtın, 2002'de yayımlanmış en bütüncül İngilizce çevirisi olduğundan söz edilen "Human Landscapes from my Country" adıyla Randy Blasing ve Mutlu Konuk tarafından İngilizceye kazandırılmış çeviri metni Jean Paul Vinay ve Jean Darbelnet tarafından ortaya atılmış olan strateji ve işlemler ışığında betimleyici analiz yöntemiyle ele alınıp çeviribilim alanına katkı sağlamak hedeflenmektedir. Son olarak, çok fazla karakter içeren anlatıda, bu karakterlerin çevrildikleri erek dizgede nasıl şekillendikleri incelenecektir.

Abstract:
Nazım Hikmet Ran is undoubtedly one of the most crucial and outstanding names in the Turkish literature of the 20th century. Throughout his artistic life, the poet constantly produced and tried new things as well as renewing his art. "Memleketimden İnsan Manzaraları", which is acclaimed as a masterpiece by many authors, critics and literati, can be regarded as a product of his enduring self-renewal. In 2002, as the most extensive work in this language, "Memleketimden İnsan Manzaraları" was translated into English by Randy Blasing and Mutlu Konuk with the title: "Human Landscapes from my Country". Hikmet skilfully combined all the art types he has soaked up and thus, produced a new genre for the Turkish literature. Although his work draws advantage from the poetry's ability to tell a lot with few words, cinema, theatre, epic and novel elements are present in the work. In addition to the innovations in its format, the content is original and striking. Over the years, basically as a consequence of more than a decade he spent in the Turkish prisons, he became acquainted with the people of Anatolia. In this writing, Hikmet recounts the stories of ordinary people's daily lives in a realistic, vivid and simple way. The starting point of this work is to convey the lives of ordinary people without focusing on a single one. In this regard, using ethnographic methods, this study aims to discover the writing process of "Memleketimden İnsan Manzaraları", examining the elements that may have influenced the formation process. Another aim of this study is to analyze "Human Landscapes from my Country", which was mentioned as the most complete English translation published in 2002, in comparison to "Memleketimden İnsan Manzaraları". While analyzing, the strategies and processes proposed by Jean Paul Vinay and Jean Darbelnet will be utilized. In light of the strategies and processes, it is a contribution to the field of translation made by dealing with descriptive analysis method. Finally, since the writing has numerous characters who are in strong bonds with their geography, this study aims to shed light on how these characters are created in the target language and culture.