Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuk ve ergenlerin otizm spektrum bozukluğu ve mental retardasyonu olmayan kız ve erkek kardeşlerinin zihin kuramı, sosyal iletişim, genel psikopatoloji, yaşam kalitesi ve akran istismarı açısından değerlendirilmesi
Assesment of theory of mind, social communication, general psychopathology  and bullying, quality of life of  female and male siblings of children and adolescents who diagnosed with autism  spectrum disorder
Yazar: AYÇA ECE ÇITAK
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN BURAK BAYKARA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Akran zorbalığı = Peer victimization ; Ergenler = Adolescents ; Kardeşler = Brothers ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Psikopatoloji = Psychopathology ; Sosyal iletişim = Social communication ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Zeka geriliği = Mental retardation ; Zihin kuramı = Theory of mind ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, DSM-5 Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanılı çocukların, OSB tanısı ve Mental Retardasyonu olmayan erkek ve kız kardeşlerinin zihin kuramı, sosyal iletişim, yaşam kaliteleri ve akran istismarı açısından benzer yaş grubunda olan ve sağlıklı gelişim gösteren çocuklarla ve kendi aralarında karşılaştırmaktır.
Yöntem: Çalışmaya Şubat 2016 - Temmuz 2016 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilimdalı polikliniğinde izlenmekte olan ve bilinen herhangi bir genetik hastalığı olmayan, daha önce DSM-IV-TR tanı ölçütlerine göre Yaygın Gelişimsel Bozukluk tanısı almış veya değerlendirme zamanında DSM-5 tanı ölçütlerine göre OSB tanısını karşılayan çocukların, OSB tanısı almayan ve mental retardasyonu olmayan 41 (23 kız, 18 erkek)  kardeşi olgu grubu olarak ve ailesinde OSB tanılı birey olmayan, OSB tanısı almayan ve mental retardasyonu olmayan 40 çocuk kontrol grubu olarak alınmıştır. Çalışmaya katılan çocuk ve ergenler ile tanısal bir psikiyatrik görüşme yapılmıştır (Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli- ÇDŞG-ŞY). Olgu ve kontrol grubuna Sosyodemografik Veri Formu, Güçler Güçlükler Anketi, Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği, Zihin Kuramı Testleri, Duygu Tanıma Ölçekleri ve Olweus Öğrenciler İçin Akran Zorbalığı Anketi (OÖAZ) uygulanmıştır. Olgu ve kontrol grubu ebeveynlerine Sosyal İletişim Ölçeği, Çocukluk Otizm Değerlendirme Ölçeği, Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği ebeveyn formu, Güçler Güçlükler Anketi ebeveyn formu uygulanmıştır. Çalışmanın verileri SPSS 22.0 paket programında değerlendirilmiştir. Sürekli verilerin analizinde normal dağılan gruplarda Student T-testi ve one way ANOVA, dağılımın normal olmadığı gruplarda Mann-Whitney U testi uygulanmıştır. Kesikli verilerin analizinde ki-kare testi uygulanmıştır. p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Olgu grubunda Sosyal İletişim Ölçeği puanları kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksekti. Olgu grubunda Beklenmedik Sonuçlar Testi toplam puanı kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha düşüktü. Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği ebeveyn formu fiziksel sağlık toplam puanı olgu grubunda anlamlı olarak daha düşüktü. Olgu grubundaki erkeklerin kontrol grubundaki kızlara göre Kavrama Testi toplam puanı anlamlı olarak düşüktü. Beklenmedik sonuçlar testinde olgu grubundaki erkekler ile kontrol grubundakiler arasında anlamlı fark varken olgu grubundaki kızlarda bu fark yoktu. Sosyal İletişim Ölçeğinde hem olgu grubundaki erkeklerde hem de olgu grubundaki kızlarda kontrol grubuna göre anlamlı farklılık vardı. 
Sonuç: OSB tanılı çocukların sağlıklı kardeşleri uluslararası tanı ölçütlerine göre herhangi bir psikiyatrik bozukluk kriterlerini karşılamasalar bile bu çocukların sosyal alanda zorluk yaşadıkları, empati becerilerinin kısıtlı olduğu ve beklenmedik durumları yorumlamakta zorlandıkları saptanmıştır. OSB tanılı çocukların kardeşlerin psikososyal işlevselliklerini anlamak, bu çocuklar için ilerde bireyselleştirilmiş tedavi programları geliştirme  açısından önemlidir.

Abstract:
Background: The main objective of this study was to compare male and female siblings of DSM-5 Autism Spectrum Disorder (ASD) children who have not diagnosed as ASD and Mental Retardation to those siblings of same age normal children who displayed healthy development, in terms of their theory of mind, social communication, quality of life and  bullying.
Method: This study included 81 individuals who do not have ASD diagnosis and mental retardation. 41 (23 female, 18 male) of these individuals were siblings of ASD children who previously diagnosed according to DSM-VI-TR scale or diagnosed during their first visit according to DSM-5 scale at the Child and Adolescents Psychiatry Clinic of Dokuz Eylul University, Medical School Hospital between February 2016 and July 2016. The remaining 40 (23 female, 17 male) individuals were siblings with no ASD diagnosis. Psychiatric diagnostic interview (Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School Age Children Lifetime Version- K-SADS-PL) were applied to all children and adolescents who admitted to the study. Sociodemographic Data Form, Strengths and Difficulties Questionnaire, Pediatric Quality of Life Questionnaire, Theory of Mind Tests, Emotion Recognition Tests, Revised Olweus Bully/Victim Questionnaire were applied to both case and control groups. Social Communication Questionnaire, Childhood Autism Rating Scale, Pediatric Quality of Life Questionnaire-parent form, Strengths and Difficulties Questionnaire- parent form were applied to parents' of case and control groups. In the analysis of continuous data, Student's t-test and one way ANOVA were applied to the normal distribution groups, and Mann-Whitney U test was applied to the groups where the distribution was not normal. Chi-square test was applied in the analysis of the cut-off data. P <0.05 was considered statistically significant.
Results: The scores of Social Communication Questionnaire were significantly higher in the case group while the total score of unexpected outcomes test were significantly lower in the case group. The physical health scores of Pediatric Quality of Life Questionnaire parents form were significantly lower in the case group. Comprehension test score of males in the case group were significantly lower than that of females in the control group. In the unexpected results test, there was a significant difference between the males in the case group and the control group while no significant difference was observed between the females in the case group and the control group. There was a significant difference in the Social Communication Questionnaire between the males in the case group and the females in the case group compared to the control group.
Conclusion: Typically developing siblings of children with Autism Spectrum  Disorder had some difficulties in their social life and understanding others thoughts and had limitted empathy skills and some difficulties in  interpret unexpected situations eventhough they have no psychiatric diagnosis. It is important to understand the psychosocial functioning of siblings of childeren with ASD for improving  individualized treatment  programmes.
Key words: Autism Spectrum Disorder, siblings, gender, broad autism phenotype