Engelli üyeye sahip ailelerdeki bireylerin psikolojik dayanıklılığı ile algılanan aile işlevselliği arasındaki ilişki
Relationship between psychological resilience and perceieved family functioning of individuals in families with disabled members
Yazar: RAMAZAN KOCAKAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ESRA ÇALIK VAR
Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Politikaları ve Uygulamaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Aile = Family ; Aile içi ilişkiler = Family relations ; Aile işlevleri = Family functions ; Engelli kişiler = Disabled persons ; Sosyal hizmetler = Social services

Özet:
Aile üyeleri arasındaki etkileşimin kalitesine işaret eden aile işlevselliği, ailenin duygusal bağlılığı ve değişime karşı uyumu gibi birçok yapıyı içine alır. Aile işlevselliğini tehdit eden hastalık, ölüm, yoksulluk vb. birçok değişken bulunmaktadır. Engelli bir üyenin bulunması halinde de aile işlevselliği risk altındadır ve aile üyeleri yeni koşullara uyum sağlamak zorunda kalabilir. Sağlıklı bir aile işleyişi ise, değişen koşullara uyum sağlayabilme yeteneği olarak tanımlanabilen psikolojik dayanıklılık üzerinde önemli bir rol oynar ve aile üyelerinin psikolojik dayanıklılık geliştirmelerine yardımcı olabilir. 
Bu çalışmanın amacı engelli üyeye sahip ailelerdeki bireylerin psikolojik dayanıklılığı ile algılanan aile işlevselliği arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışmanın evrenini Ankara'da yaşayan ve ailesinde engelli bir üye bulunan yetişkinler oluşturmaktadır. Evren içinden amaçsal örnekleme yöntemi ile seçilen 141 yetişkin ise araştırmanın örneklemi oluşturmaktadır. Katılımcıların algılanan aile işlevselliğini ölçmek amacıyla Aile Değerlendirme Ölçeği, katılımcıların psikolojik dayanıklılığını ölçmek için ise Yetişkin Yılmazlık Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın bağımlı değişkeni psikolojik dayanıklılık, bağımsız değişkeni algılanan aile işlevselliğidir. 
Aile işlevselliğinin psikolojik dayanıklılık üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla aşamalı regresyon analizi kullanılmıştır. Aşamalı regresyon analizi sonuçlarına göre, iletişim ve genel işlevler alt boyutları, psikolojik dayanıklılığın anlamlı bir yordayıcısı olarak bulunmuştur. Dolayısıyla engelli üyeye sahip ailelerdeki bireylerin psikolojik dayanıklılığı artırılmak isteniyorsa, aile faktörünü göz ardı etmemek gerekmektedir. 

Anahtar Kelimeler: Aile İşlevselliği, Engellilik, Sosyal Hizmet, Psikolojik Dayanıklılık.

Abstract:
Family functioning, which indicates the quality of interaction between family members, includes emotional attachment to the family and adaptation to change. There are many variables such as sickness, death, poverty that threaten family functioning. If a disabled person is a member, family functioning is at risk and family members may have to adapt to new conditions. A healthy family functioning plays an important role in the psychological resilience that can be defined as the ability to adapt to changing conditions and can help family members develop psychological resilience.
The aim of this study is to examine the relationship between psychological resilience and perceived family functioning of individuals in families with disabled members. The population of the research is composed of adults who live in Ankara and have a disabled member in their family. 141 adults selected by the purposive sampling method from the population constitute the sample of the research. The Family Assessment Device was used to measure the perceived family functioning of the participants and the The Resilience in Midlife Scale was used to measure the psychological resilience of the participants. Dependent variable of research is psychological resilience, independent variable is perceieved family functioning.
Stepwise regression analysis was used to determine the effect of family functioning on psychological resilience. According to the results of stepwise regression analysis, subscales of communication and general functions are a significant predictor of psychological resilience. Therefore, if the psychological resilience of the individuals in families with disability members is to be increased, the family factor shouldn't be ignored.

Key words: Family Functioning, Disability, Social Work, Psychological Resilience.