Arter kan gazı örneklemesinde lokal anestezik sprey kullanılan hastaların ağrı düzeyinin değerlendirilmesi
Evaluation of pain level in patients undergoing arterial blood gas sampling with the use of local anesthetic spray
Yazar: ABDULLAH ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGEN GÖNENÇ ÇEKİÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine
Dizin: Ağrı = Pain

Özet:
GİRİŞ: Arter kan gazı, acil servislerde sıkça başvurulan bir laboratuvar testidir ve hastaların tanı ve tedavi süreçlerinde önemli bir yere sahiptir. Bununla birlikte, bu işlemin diğer vasküler girişimsel işlemlere göre daha fazla ağrıya neden olduğu genel olarak bilinmektedir. Çalışmamızın amacı acil serviste arter kan gazı alım işlemi öncesi uygulanan topikal anestezik %10 lidokain sprey uygulamasının işlem sırasındaki ağrı düzeyine etkisinin belirlenmesidir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamız 01.04.2023 tarihi ile 01.08.2023 tarihleri arasında SBÜ Trabzon Tıp Fakültesi Kanuni EAH Acil Servisine başvuran ve kan gazı incelemesi yapılmış hastaların hastane bilgi sisteminden kayıtlarının bulunarak dosya taraması ile retrospektif olarak yapıldı. Çalışmamız tek merkezli retrospektif, gözlemsel, kohort olarak planlandı. Hastaların demografik bilgileri (yaş, cinsiyet, boy, kilo) ek hastalıkları dosya kayıtları incelenerek kayıt altına alındı. Kan gazı işlemi için ilk ponksiyon başarısız olan ve aynı yerden ikinci kez ponksiyon yapılmış hasta verileri geriye dönük incelendi ve iki grup oluşturuldu. Topikal anestezi grubuna kan gazı işlemi için ilk ponksiyon başarısız olan aynı yerden ikinci kez ponksiyon yapılmış ve bu işlem öncesinde topikal anestezik uygulanan hastalar dahil edildi. Kontrol grubuna kan gazı işlemi için ilk ponksiyon başarısız olan ve aynı yerden ikinci kez ponksiyon yapılmış ancak bu işlem öncesinde topikal anestezik uygulanmayan hastalar dahil edildi. Dosya kayıtlarından işlem öncesi ve işlem sonrası VAS düzeyleri kaydedildi. Topikal anestezik uygulanan hastaların, uygulanmayan hastalara göre işlem sırasındaki ağrıya etkisi işlem öncesi Vizüel analog skala ve işlem sonrası Vizüel analog skala değerlerinin kıyaslanması ve matematiksel farkı ile ortaya koyuldu.
BULGULAR: Retrospektif olarak incelemeye alınan 176 hastanın verileri hasta dosyalarından incelendi. Topikal anestezi grubuna 88 hasta, kontrol grubuna da 88 hasta dahil edildi. Her grubun kendi içerisinde ilk kan gazı alımı sonrası hesaplanan VAS skoru (VAS 1) ve ikinci kan gazı alımı sonrası kaydedilen VAS skoru (VAS 2) incelendi ve kaydedildi. Topikal anestezi uygulanan gruptaki hastaların VAS 1 skoru ortalaması 7,96±1,0 ve VAS 2 skoru ortalaması 3,14±1,9 olarak saptandı. Belirlenen bu iki skor arasındaki farkın anlamlı olduğu tespit edildi (p<0,001, Wilcoxon). Kontrol grubunda ise hastaların VAS 1 skor ortalaması 7,59±1,1 ve VAS 2 skor ortalaması 8,60±1,0 olarak saptandı ve skorlar arasındaki fark istatiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,001, Wilcoxon). Topikal anestezi grubunda VAS2-VAS1 farkı    -4,81±1,8 kontrol grubunda ise +1,01±1,48 idi. İki grup arasındaki bu fark istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0,001, MWU).  Her iki grubun bakılan VAS-1 değerleri arasında skor farkı gözlenmemesi istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,028, MWU). Her iki gruptaki VAS-2 değerleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark tespit edildi. (p<0,001, MWU). 
SONUÇ: Topikal anestezi uygulaması sonrası alınan arteriyel kan gazı analizinde işlem sırasında oluşan ağrının topikal anestezi uygulanmayan gruba göre anlamlı düzeyde az olduğu tespit edildi. Acil servisler gibi kan gazı analizinin sık istendiği ortamlarda hastanın işleme bağlı ağrısının azaltılarak konforunun sağlanması, hekimin arteriyel kan gazı işlemini daha kolay yapmasına olanak sağlamaktadır.

Abstract:
INTRODUCTION: Arterial blood gas (ABG) testing is a commonly sought laboratory procedure in emergency departments, holding a significant role in patients' diagnostic and treatment processes. However, it is widely recognized that this procedure tends to induce more pain compared to other vascular interventional procedures. The aim of our study is to determine the impact of the application of a topical anesthetic, specifically a 10% lidocaine spray, administered before the ABG procedure in the emergency department, on the level of pain experienced during the process.
MATERIALS AND METHODS: Our study conducted a retrospective analysis between April 01, 2023, and August 01, 2023, on patients who presented to the Emergency Department of Trabzon Kanuni EAH and underwent arterial blood gas analysis. The records of these patients were retrieved from the hospital information system through file scanning, and the study was planned as a single-center retrospective, observational, cohort study. Patients' demographic information (age, gender), height, weight, and additional diseases were documented by reviewing the patient records. Data of patients who experienced unsuccessful arterial puncture on the first attempt and underwent a second puncture at the same site were retrospectively analyzed, forming two groups. The topical anesthesia group included patients who had their second puncture at the same site and received topical anesthetic before arterial blood gas analysis. The control group comprised patients who had a second puncture at the same site but did not receive topical anesthesia before the procedure. Pre-procedure and post-procedure Visual Analog Scale (VAS) levels were examined from the medical records. The impact of topical anesthesia on pain during the procedure was assessed by comparing the pre-procedure and post-procedure VAS values and determining the mathematical difference between patients who received topical anesthesia and those who did not.
RESULTS: Retrospectively, the data of 176 patients were examined from their medical records. The topical anesthesia group consisted of 88 patients, and the control group also included 88 patients. Within each group, the Visual Analog Scale (VAS) score calculated after the first arterial blood gas sampling (VAS 1) and the VAS score calculated after the second arterial blood gas sampling (VAS 2) were analyzed and recorded. In the group receiving local anesthesia, the mean VAS 1 score was found to be 7.96±1.0, and the mean VAS 2 score was 3.14±1.9. The difference between these two scores was determined to be significant (p<0.001, Wilcoxon). In the control group, the mean VAS 1 score was 7.59±1.1, and the mean VAS 2 score was 8.60±1.0, with a statistically significant difference between the scores (p<0.001, Wilcoxon). In the topical anesthesia group, the Vas2-Vas1 difference was -4.81±1.8, while in the control group, it was +1.01±1.48. This difference between the two groups was statistically significant (p<0.001, Mann-Whitney U test). No statistically significant difference was found in the VAS-1 values between the two groups (p=0.028, Mann-Whitney U test). However, a statistically significant difference was observed in the VAS-2 values between the two groups (p<0.001, Mann-Whitney U test).
CONCLUSION: After the application of topical anesthesia, it was determined that the pain during arterial blood gas analysis was significantly lower compared to the group without topical anesthesia. In environments where arterial blood gas analysis is frequently requested, reducing the patient's procedural pain to enhance comfort and facilitating the physician's performance of arterial blood gas analysis are essential benefits.
Key Words: Pain, VAS, Topical Anesthesia