Sarkopeni riski olan geriatrik hastaların yutma fonksiyonlarının klinik, laboratuar ve demografik özellikleri ile değerlendirilmesi
Evaluation of swallowing functions in geriatric patients at risk of sarcopenia with clinical, laboratory and demographic features
Yazar: NEJLA ÖZKAN YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. ARİF YÜKSEL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Bozyaka Eğt. ve Arş. Hast. / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Demografi = Demography ; Geriatri = Geriatrics ; Kas distrofileri = Muscular dystrophies ; Yutma = Deglutition ; Yutma bozuklukları = Deglutition disorders

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı iç hastalıkları kliniği servis ve polikliniklerine başvuran 65 yaş üzeri vakalarda sarkopeni riski olanların disfaji sıklığı ve disfaji riski ile ilişkili faktörlerin belirlenmesi ve irdelenmesine yöneliktir. 
Gereç ve yöntem: Çalışmaya 65 yaş üzeri dışlanma kriterleri baz alınarak uygun vakalar dahil edildi. Vakalar SARC-F skoru 4 ve üzerindeki iç hastalıkları polikliniklerine ve servislerine başvuran hastalardan seçildi. Çalışmaya dahil edilen vakaların sosyo-demografik ve klinik özellikleri kaydedildi. Vaka popülasyonu tek tek başvuru anındaki, albümin, prealbumin, total protein, kreatinin, kalsiyum, vitamin D, vitamin B12, folat, demir, total demir bağlama kapasitesi (TDBK), ferritin, TSH, serbest T4, Hba1c, lipid profili, CRP, parathormon (PTH), fosfor ve hemoglobin seviyeleri görülüp kaydedildi. Aynı zamanda vakaların disfaji riskinin değerlendirilmesinde valide edilmiş bir ölçek olan "Eating Assessment Tool-10 (EAT-10)" testinden yararlanıldı. Bu testteki sorulara verilen cevaplardan EAT-10≥3 olan hastalar disfaji açısından riskli, EAT-10≥15 olan vakalar aspirasyon açısından da riskli disfajisi olan hastalar olarak tanımlandı. 
Bulgular: Vakaların ortalama yaşı 77,1 ± 7,6 yıl idi. Hastaların %51'i kadın, %49'u erkekti. Disfaji riski ve aspirasyon açısından riskli disfaji sıklığı sırasıyla %54,2 (569) ve %32,1 (337) idi. Disfaji riski düşük eğitim seviyesi (p=0,015), kötü ekonomik durum (p=0,001), demans (p<0,001), serebrovasküler hastalık (p=0,002) ve kronik böbrek hastalığı (p=0,029) varlığıyla ilişkiliydi. Disfaji riski spor yapanlarda yapmayanlara kıyasla daha düşüktü (p<0,001). Disfaji riski olanlarda SARC-F skoru (p<0,001) daha yüksekti. Albümin (p<0,001), prealbümin (p<0,001), kreatinin (p<0,001), kalsiyum (p<0,001), folat (p<0,001), TBDK (p<0,001), HbA1c (p=0,028), HDL-kolesterol (p<0,001) ve hemoglobin (p<0,001) seviyesi disfaji riski olanlarda daha düşüktü, tam tersine ferritin (p<0,001) ve CRP (p<0,001) seviyesi daha yüksekti. Aspirasyon için disfaji riski olanların yaş ortalaması daha büyüktü (p=0,001). EAT-10 skoruyla SARC-F (p<0,001), yaş (p<0,001), vitamin B12 (p<0,001), ferritin (p<0,001) ve CRP (p<0,001) seviyeleri arasında pozitif yönde korelasyon izlenirken, albumin (p<0,001), prealbumin (p<0,001), total protein (p=0,002), kreatinin (p<0,001), kalsiyum (p<0,001), folat (p<0,001), TDBK (p<0,001), HbA1c (p=0,016), HDL-kolesterol (p=0,016), PTH (p=0,047), fosfor (p<0,001) ve hemoglobin (p<0,001) seviyeleri arasında negatif yönde korelasyon izlendi.
Sonuç: Sarkopeni riski olan geriyatrik yaş grubundaki vakalar aynı zamanda disfaji için de risklidir. İç hastalıkları servislerine ve polikliniklerine kabul edilen 65 yaş üstü vakalar (geriyatrik) sarkopeni ve disfaji açısından düzenli olarak taranmalıdır. Disfaji ile ilişkili faktörlerin dikkate alınması disfaji hastalarının erken tanınmasını sağlayacağını ve bu durumun getirebileceği olası morbidite ve mortaliteyi önleyebileceğini düşünmekteyiz.
Anahtar kelimeler: Disfaji riski, Yaşlı, Sarkopeni riski

Abstract:
Aim: The aim of this study was to determine and examine the frequency of dysphagia and the factors associated with dysphagia in patients over 65 years of age who applied to internal medicine outpatient and inpatient clinics and were at risk of sarcopenia.
Material and methods: Eligible cases were included in the study based on the exclusion criteria over 65 years of age. Cases were selected from patients with SARC-F score of 4 or higher who applied to internal medicine outpatient and inpatient clinics. Sociodemographic and clinical characteristics of the patients were recorded. Albumin, prealbumin, total protein, creatinine, calcium, vitamin D, vitamin B12, folate, iron, total iron binding capacity (TIBC), ferritin, TSH, free T4, HbA1c, lipid profile, CRP, parathormone (PTH), phosphorus and hemoglobin levels were observed and recorded at the time of admission. "Eating Assessment Tool-10 (EAT-10)" test, which is a validated scale, was used to evaluate the dysphagia risk of the cases. According to the results of this test, cases with EAT-10≥3 were defined as risk for dysphagia, and cases with EAT-10≥15 were defined as patients with aspiration risk for dysphagia. 
Results: The mean age of the patients was 77.1 ± 7.6 years. 51% of the patients were female, 49% were male. The prevalence rates of dysphagia and dysphagia with risk for aspiration were 54.2% (569), and 32.1% (337), respectively. The risk of dysphagia was associated with low education level (p=0.015), poor economic status (p=0.001), presence of dementia (p<0.001), cerebrovascular disease(p=0.002), and chronic kidney disease (p=0.029). The frequency of doing sports was lower in patients with dysphagia risk compared to those without dysphagia risk (p<0.001). SARC-F score was higher in those at risk of dysphagia (p<0.001). Albumin (p<0.001), prealbumin (p<0.001), creatinine (p<0.001), calcium (p<0.001), folate (p<0.001), TIBC (p<0.001), HbA1c (p=0.028), HDL -cholesterol (p<0.001) and hemoglobin (p<0.001) levels were lower in those with dysphagia risk, however ferritin (p<0.001) and CRP (p<0.001) levels were higher. The mean age of patients with dysphagia with risk for aspiration was higher (p=0.001). EAT-10 score was correlated positively with SARC-F (p<0.001), age (p<0.001), vitamin B12 (p<0.001), ferritin (p<0.001) and CRP (p<0.001) levels. (p<0.001), but negatively correlated with albumin (p<0.001), prealbumin (p<0.001), total protein (p=0.002), creatinine (p<0.001), calcium (p<0.001), folate (p<0.001), TIBC (p<0.001), HbA1c (p=0.016), HDL-cholesterol (p=0.016), PTH (p=0.047), phosphorus (p<0.001) and hemoglobin (p<0.001) levels.
Conclusion: Cases in the geriatric age group with a risk of sarcopenia are also at risk for dysphagia. Cases over the age of 65 (geriatric) admitted to internal medicine outpatient and inpatient clinics should be screened regularly for sarcopenia and dysphagia. We think that considering the factors associated with dysphagia will provide early diagnosis of dysphagia and prevent possible morbidity and mortality related to the dysphagia
Key words: Dysphagia risk, Elderly, Sarcopenia risk, Frequency of dysphagia