Başlangıç düzeyi solfej eğitiminde öğrencinin sesini kullanabilmesine yönelik bir model önerisi
A model suggestion for student to use their voice in beginner level solfege education
Yazar: MUSTAFA KENDÜZLER
Danışman: PROF. DR. SALİH AKKAŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music

Özet:
Müzik eğitiminin temelini solfej eğitimi oluşturmaktadır. Bu nedenle her öğrenciye mutlaka solfej yapabilme becerisi kazandırılması gerekir. Solfej eğitiminde hedeflenen başarı düzeyine ulaşabilmek için, öğrenciye ilk olarak 'sesini kullanabilmeyi' öğretmek önemlidir. Başlangıç düzeyi solfej eğitiminde kullanılan mevcut kaynaklarda 'öğrencinin sesini kullanabilmesine' yönelik herhangi bir egzersiz yer almamaktadır. Sesini kullanamayan bir öğrenci, başlangıç düzeyi solfej eğitiminde 'öğrendiği sesleri doğru verebilme' konusunda büyük güçlüklerle karşılaşmaktadır. Öğrendiği sesleri doğru verebilme, kontrol edebilme konusunda güçlük çeken bir öğrenci, doğal olarak 'doğru seslerle solfej yapabilme' konusunda da hedeflenen başarı düzeyine erişememektedir. Bu araştırmanın en temel amacı, başlangıç düzeyi solfej eğitiminde karşılaşılan bu problemin aşılabilmesi ve hedeflenen başarı düzeyine ulaşabilmek için öğrenciye henüz başlangıç aşamasındayken 'sesini kullanabilme' ve 'doğru seslerle solfej yapabilme' becerisi kazandıracak yeni bir model ortaya koymaktır. Bu araştırmanın modeli, hem nitel hem de nicel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma araştırma modelidir. Araştırma kapsamında ulaşılan kaynaklar ve Dr. Charles Colin Trompet Metodu nitel araştırma yöntemlerinden birisi olan doküman incelemesi yöntemi ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, bu metotta yer alan diyafram egzersizlerinin oluşturulmasında izlenen yöntem ve yaklaşım ile ilgili veriler elde edilmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden birisi olan öntest-sontest kontrol gruplu deneme modelinden faydalanılmıştır. Ankara Özel La Vita Müzik Akademisinde tamamen gönüllü katılımcılardan oluşan başlangıç düzeyindeki 12 kişi deney ve kontrol grubu şeklinde yansız (random) olarak 6'şar kişilik eşit iki gruba atanmıştır. Bir alan uzmanı gözetimindeki deney ve kontrol gruplarında yer alan katılımcıların her birine, araştırmacı tarafından seçilen ve Muammer Sun Solfej 1 kitabının birinci bölümüne ait 'dört farklı solfej parçasından kesitlerle' ses ve görüntü kaydı eşliğinde bir ön test yapılmış ve veriler toplanmıştır. Öğrencilerin solfej (müziksel okuma) performanslarının puanlanmasında ve verilerin toplanmasında Özdemir (2012) tarafından geliştirilmiş olan "Müziksel Okuma Performans Testi" başlıklı bir ölçme aracından yararlanılmıştır. Daha sonra her iki grup için de 6 hafta ve haftada 2'şer saat sürecek olan deneysel uygulama süreci başlatılmıştır. 6 haftalık deneysel uygulama sürecinde hedeflenen eğitim; deney grubuna araştırmacı tarafından yazılan alıştırmalarla, kontrol grubuna ise solfej eğitiminde yaygın olarak kullanılan Muammer Sun Solfej 1 kitabının birinci bölümünden No:1-58 arasındaki alıştırma ve okuma parçalarıyla uygulanmıştır. 6 hafta süren deneysel uygulamanın ardından, her iki gruba da bir alan uzmanı gözetiminde aynı solfej parçalarından bir son test yapılmış ve veriler toplanmıştır. Ses ve görüntü kaydı alınan deney ve kontrol gruplarının ön test ve son test performansları üç alan uzmanı tarafından, Özdemir (2012)'in geliştirdiği ölçek ve araştırmacının sonradan ölçek katsayıları üzerinde yaptığı değişikliklere göre değerlendirilmiştir. Daha sonra deney ve kontrol grubunun ön test ve son test sonuçları SPSS (statistical package for social sciences) for Windows 22 programı aracılığıyla analiz edilmiş ve istatistiksel olarak yorumlanmıştır. Elde edilen bulgulara göre her iki grubun ön test puanlarına göre aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamaktadır. Diğer yandan her iki grubun son test puanlarına göre ise aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmaktadır. Ortalama değerlere bakıldığında deney grubu son test puanlarının, kontrol grubu son test puanlarına göre daha yüksek olduğu ve bu farkın orta etki düzeyinde olduğu saptanmıştır. Elde edilen istatistiksel verilere göre, başlangıç düzeyi solfej eğitiminde araştırmacı tarafından ortaya konulan solfej öğretim yaklaşımının, öğrencinin sesini kullanabilme ve dolayısıyla sesleri doğru verip, doğru seslerle solfej yapabilme becerisi üzerinde diğer yaklaşıma göre daha etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonuçlarından yola çıkılarak, başlangıç düzeyi solfej eğitiminde öğrencinin sesini doğru kullanabilmesine yönelik çalışmaların nasıl olması gerektiği ile ilgili bilgilere yer verilmiş ve bu kapsamda yeni bir model önerisinde bulunulmuştur.

Abstract:
The basis of music education is solfege education. For this reason, it is necessary for every student to gain the ability to do solfege. In order for solfege education to reach the intended level of success, it is important to first teach the student how to use their voice. The current resources used in beginner level solfege education do not include any exercises for students to be able to use their voice. Students who cannot use their voice face great difficulties in 'producing the sounds they have learned correctly' in beginner solfege education. Students who have difficulty in producing and controlling the sounds they have learned correctly, naturally cannot reach the targeted level of success in 'performing solfege with the correct sounds'. The main purpose of this research is to overcome this problem encountered in beginner level solfege education and to introduce a new model that will give the student the ability to 'use his voice' and 'perform solfege with the right sounds' at the beginning stage, in order to reach the targeted level of success. The model of this research is a mixed research model in which both qualitative and quantitative research methods are used together. Sources obtained within the scope of the research and Dr. Charles Colin Trumpet Method was analyzed using the document analysis method, which is one of the qualitative research methods. As a result of the analysis, data regarding the method and approach followed in creating the diaphragm exercises in this method were obtained. In the research, the pretest-posttest control group trial model, which is one of the quantitative research methods, was used. At the Ankara private La Vita Music Academy, 12 beginners, who were completely voluntary participants, were randomly assigned to two equal groups of 6 people, as the experimental and control groups. Each of the participants in the experimental and control groups was given a pre-test with audio and video recording under the supervision of a field expert with 'sections from four different solfege pieces' belonging to the first chapter of Muammer Sun's Solfege 1 book, selected by the researcher, and data were collected. A measurement tool titled "Musical Reading Performance Test" developed by Özdemir (2012) was used to score students' solfege (musical reading) performances and collect data. Then, the experimental application process, which would last 6 weeks and 2 hours a week for both groups, was started. Targeted training during the 6 week experimental application process; It was applied to the experimental group with exercises written by the researcher, and to the control group with exercises and reading passages no:1-58 from the first chapter of Muammer Sun Solfege 1 book, which is widely used in solfege education. After the 6-week experimental application, a post-test was given to both groups using the same solfege pieces under the supervision of a field expert and data was collected. The pre-test and post-test performances of the experimental and control groups, whose audio and video recordings were made, were evaluated by three field experts according to the scale developed by Özdemir (2012) and the changes made by the researcher on the scale coefficients. Then, the pre-test and post-test results of the experimental and control groups were analyzed and statistically interpreted using the SPSS (statistical package for social sciences) for Windows 22 program. According to the findings, there is no statistically significant difference between the pre-test scores of both groups. On the other hand, there is a statistically significant difference between the post-test scores of both groups. Considering the average values, it was determined that the post-test scores of the experimental group were higher than the post-test scores of the control group and this difference was at a medium effect level. According to the statistical data obtained, it was concluded that the solfege teaching approach put forward by the researcher in the beginner level solfeggio education was more effective than the other approach on the student's ability to use his voice and give the sounds correctly and perform solfeggio with the right sounds. Based on the research results, information about how studies should be carried out to enable students to use their voices correctly in beginner level solfege education is included and a new model is suggested in this context.