Mekki surelerde zihin felsefesi
Philosophy of mind in the Mekki suras
Yazar: BÜŞRA TEKKANAT
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN MUTLUEL
Pamukkale Üniversitesi / İslami İlimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Beden = Body ; Bilinç = Consciousness ; Dualizm = Dualism ; Duyumsama = Sensation ; Mahiyet = Essence ; Materyalizm = Materialism ; Töz = Substance ; Zihin = Mind

Özet:
İnsan var olduğundan beri benliğinin farkındadır. Kim olduğunun mahiyetini çözmek için çabalamaktadır. Bu çaba insana neden var olduğunu, kendi mahiyetini, diğer varlıklardan farklarını ortaya koyması açısından değerlidir. Öncesinde insanı ruh-beden problemi üzerinden anlamlandırma çalışmaları sürerken modern dönemde "zihin" kavramı üzerinden devam etmektedir.
Çalışmamızda zihin ile ilgili ontolojik, epistemolojik ve semantik sorular sorulmuş hem modern zihin felsefesi hem de İslam felsefesi çatısı altında cevapları aranmıştır. Bu üç başlık altında zihnin ne olduğu hem modern zihin felsefesi hem de İslam Felsefesi çatısı altında incelenmiştir. Ontolojik açıdan; zihin-beden ayrılığı, zihnin varlığı, zihnin halleri ve yetileri ile ilgili konulara, epistemolojik açıdan; başka zihinler sorunu ve özbilinci ele aldık. Semantik açıdan ise kavramların nasıl oluştuğu, bizim diğer bilinçli varlıklara nasıl aktardığımız, kavramlar şeklinde konuları ve soruları ele aldık.
Alanda yapılan çalışmalardan ayrılan noktası ise İslam felsefesindeki zihin felsefesini incelerken Kur'an ışığında çalışılmış olmasıdır. Modern felsefenin sordu soruları İslam felsefesi içerisinde aramak, hatta bunu birincil kaynağı olan vahiy temelli çalışmak İslam felsefesinin aleyhine üretilen tezlere cevap niteliği taşımıştır. İslam felsefesinin modern ve özgün olmadığını ifade edenler için hem moderniteye hem de geleneğe bağlı özgün düşünce sistemi olduğunu yapmış olduğumuz çalışmamızda göstermiş bulunmaktayız.
Anahtar Kelimeler: Zihin, Beden, Düalizm, Materyalizm, Töz, Bilinç, Duyumsama, Mahiyet

Abstract:
Man has been aware of his self ever since he has existed. He strives to solve the nature of who he is. This effort is valuable in terms of revealing why man exists, his own nature, and his differences from other beings. In the past, efforts to make sense of human beings through the soul-body problem continued, while in the modern period they continue through the concept of "mind".
In our study, ontological, epistemological and semantic questions about the mind were asked and their answers were sought under both modern philosophy of mind and Islamic philosophy. Under these three headings, what the mind is has been analyzed both within the framework of modern philosophy of mind and Islamic philosophy. Ontologically, we have dealt with issues related to the separation of mind and body, the existence of the mind, the states and faculties of the mind; epistemologically, we have dealt with the problem of other minds and self-consciousness. Semantically, we have dealt with issues and questions such as how concepts are formed, how we transfer them to other conscious beings, and concepts.
The point that distinguishes it from the studies in the field is that it is studied in the light of the Qur'an while examining the philosophy of mind in Islamic philosophy. Searching the questions asked by modern philosophy within Islamic philosophy and even studying it based on revelation, which is its primary source, has been an answer to the theses produced against Islamic philosophy. For those who state that Islamic philosophy is not modern and original, we have shown in our study that it is an original thought system that is connected to both modernity and tradition.
Keywords: Mind, Body, Dualism, Materialism, Essence, Consciousness, Sensation, Substance