Beta talasemi majör tanılı pediatrik ve adolesan yaş grubundaki hastalarda eritrosit transfüzyonunun kan basıncına etkisinin yaşam içi kan basıncı izlemi ile değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of the erythrocyte transfusion on blood pressure with ambulatory blood pressure monitoring at pediatric and adolescent beta thalassemia major patients
Yazar: MELİS AYDIN MUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE TÜRKKAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Beta talasemi = Beta-thalassemia ; Ergenler = Adolescents ; Eritrosit transfüzyonu = Erythrocyte transfusion ; Eritrositler = Erythrocytes ; Kan basıncı = Blood pressure ; Talasemi = Thalassemia ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Beta Talasemi Majör'lu çocuk ve adolesanlarda, tedavinin bir parçası olan düzenli kan transfüzyonlarının, hastanın hemodinamik sistemine etkileri konusunda çok kısıtlı sayıda araştırma mevcuttur. Yaşam içi kan basıncı izlemi (YİKBİ), gündüz-gece periyodlarında ve yaşam döngüsü içindeki değişimlere bağlı dalgalanmaların değerlendirildiği bir kan basıncı izlemi metodudur. Geleneksel yöntemlere karşı avantajları kardiyovasküler morbiditeyi ve hipertansiyona bağlı gelişecek komplikasyonları öngörebilmesi, beyaz önlük hipertansiyonunu ve maskeli hipertansiyonu saptamasıdır. Bu çalışmada Beta Talasemi Majör (BTM) tanısı ile takipli ve düzenli transfüzyon alan çocuk ve adolesan hastalarda, transfüzyon aldıkları gün YİKBİ yöntemi ile kan basıncını takip ederek, kan transfüzyonunun hemodinamik parametrelere etkisini araştırmayı amaçladık.

Gereç ve yöntem: Bu çalışma 1/06/2020-1/07/2020 tarihleri arasında BTM tanısı ile izlenen hastalarda yapıldı. Çalışmaya 9 (%30)'u kız, 21 (%70)'i erkek olmak üzere toplam 30 hasta alındı. Çalışmaya katılmayı kabul eden takipli hastaların rutin eritrosit transfüzyon tedavilerini aldıkları günün sabahı oskültasyon yöntemiyle kan basınçları ölçüldü ve YİKBİ cihazı takıldı. Yaşam içi kan basıncı izlemi sırasında; transfüzyon başlama ve bitiş saatleri tarafımızca, uyuma ve uyanma saatleri ise aileler tarafından kaydedildi. Yaşam içi kan basıncı izlemi ile her hasta için ortalama sistolik kan basıncı, diyastolik kan basıncı, kalp atım hızı, ortalama arter basıncı değerleri hesaplandı. IBM SPSS Statistics 21 paket programında istatistiksel analizler yapıldı. P değeri için anlamlılık sınırı <0,05 olarak kabul edildi. 

Bulgular: Transfüzyon öncesi, transfüzyon sırası ve transfüzyon sonrası dönemleri arasında sistolik kan basıncı ve kalp atım hızı ortalamaları arasında anlamlı fark saptandı. Transfüzyon sonrası dönem sistolik kan basıncı değerleri ortalaması, transfüzyon öncesi dönemden ve transfüzyon sırası dönemden anlamlı olarak yüksek saptandı. Transfüzyon sonrası dönem OAB değerleri ortalaması transfüzyon öncesi döneme göre anlamlı olarak yüksek bulundu. Diyastolik kan basıncı değerleri ortalamaları arasında anlamlı fark saptanmadı. Transfüzyon sonrası dönemdeki kalp atım hızı ortalaması, transfüzyon sırası dönemine göre anlamlı olarak düşük bulundu. Transfüzyon sırası dönemdeki kalp atım hızı da transfüzyon öncesi döneme göre anlamlı olarak düşük bulundu. Çalışmamızda beyaz önlük hipertansiyonu oranı %8,3, maskelenmiş hipertansiyon oranı ise %4,1 olarak saptandı. Hastaların %67'sinin non-dipper olduğu, 1 hastanın kan basıncı yükünün %25'ten fazla olduğunu görüldü.

Sonuç: Talasemi majör'lu adolesan ve çocuklarda, kan transfüzyonu aldıkları günde YİKBİ izlemi ile hemodinamik parametreler ilk kez bu çalışmada değerlendirilmiştir. Çalışmamızda transfüzyon öncesi, ve transfüzyon sonrası dönemler arasında ortalama sistolik kan basıncı ve ortalama arteriyel kan basıncı parametrelerinde anlamlı düzeyde artış saptanmıştır. Kalp atım hızında ise anlamlı düzeyde düşüş olmuştur. Beyaz önlük hipertansiyonu saptanması dışında, en önemli bulgulardan biri de bu hasta grubunda artmış kardiyovasküler riske işaret eden non-dipper oranındaki yüksekliktir. Bu alanda daha büyük hasta gruplarında yapılacak çalışmalara ihtiyaç vardır. 

Anahtar Kelimeler: Non-dipper, Talasemi, Transfüzyon, YİKBİ

Abstract:
Aim: Regular blood transfusion therapy is a part of thalassemia major treatment strategy. There are very limited number of studies about the effects of regular blood transfusions on the hemodynamic system of the children and adolescents with Beta Thalassemia Major. Ambulatory blood pressure monitoring (ABPM) is a blood pressure monitoring method in which fluctuations due to changes in day-night periods and life cycle are evaluated.  Its advantages over traditional methods are that it can predict cardiovascular morbidity and complications due to hypertension, and detects white coat hypertension and masked hypertension. In this study, we aimed to investigate the effect of blood transfusion on hemodynamic parameters by monitoring blood pressure with the ABPM method on the day of transfusion in children and adolescents with Beta Thalassemia Major (BTM) and receive regular transfusion.

Material and Method: This study was performed in patients who were followed up with the diagnosis of BTM between 1/06/2020 and 1/07/2020. 9 (30%) female, 21 (70%) male, 30 patients in total were included in the study. On the morning of the day when the follow-up patients who accepted to participate in the study received their routine erythrocyte transfusion therapy, their blood pressure was measured by auscultation method and the ABPM device was placed. During ABPM; transfusion start and end times were recorded by us, and sleeping and waking times were recorded by the families. Average systolic blood pressure (SBP), diastolic blood pressure (DBP), heart rate (HR), mean arterial blood pressure (MAP) values were calculated for each patient with ABPM.  Statistical analysis was performed in IBM SPSS Statistics 21 package program. The significance limit for the p value was accepted as <0.05.

Results: There was a significant difference in mean SBP and HR between pre-transfusion, transfusion and post-transfusion periods. The mean post-transfusion SBP values were significantly higher than the pre-transfusion period and the transfusion period. The mean post-transfusion MAP values were found to be significantly higher than the pre-transfusion period. There was no significant difference between the means of DBP values. The mean HR in the post-transfusion period was found to be significantly lower than the transfusion period. Mean HR during the transfusion period was also found to be significantly lower than in the pre-transfusion period. In our study, the white coat hypertension rate was 8.3% and the masked hypertension rate was 4.1%. 67 percent of participants were non-dipper and only 1 patient's blood pressure load value was over 25%.

Conclusion: In this study, hemodynamic parameters were evaluated for the first time in adolescents and children with thalassemia major with ABPM on the transfusion day. Between pre-transfusion and post-transfusion periods, a significant increase in mean SBP and MAP parameters and a significant decrease in HR was found. Apart from the detection of white coat hypertension, one of the most important finding is the high rate of non-dipper, which indicates increased cardiovascular risk in this patient group. Studies in larger patient groups are needed in this field.

Keywords: ABPM, Non-dipper, Thalassemia, Transfusion