Avrupa Birliği'nde ve Türkiye'de çifte kullanımlı malların ihracat kontrolü
Export controls of dual-use items in European Union and Turkey
Yazar: MESUT BİRGÜN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MESUT EREN
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Yönetimi Ana Bilim Dalı / Uluslararası Ekonomi Politik ve İşletmecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Avrupa Birliği = European Union ; Denetim = Control ; Mevzuat = Legislation ; Türkiye = Turkey ; İhracat = Export

Özet:
Bu betimsel arastırmanın amacı, genel olarak ihracat kontrolünün ve Avrupa Birligiile Türkiye'de çifte kullanımlı malların ihracat kontrolünün nasıl yapıldıgının incelenerek,Avrupa Birligi müktesebatının üstlenilmesi sürecinde çifte kullanımlı mallar konusundaTürkiye'nin seçeneklerinin ortaya konmasıdır. Arastırma için alanyazın taraması veinternet olmak üzere nitel veri toplama araçları kullanılmıstır.Bu arastırmada öncelikle, ihracat kontrolü kavramı ve ihracat kontrol rejimleriincelenmeye çalısılmıs, ihracat kontrolünün ne oldugu, ihracat kontrolünün tarihselgelisimi, ihracat kontrol rejimlerinin neler oldukları ve bu rejimlerin yapısı ele alınmıstır.Ardından, Avrupa Birligi'nde ve Türkiye'de çifte kullanımlı malların ihracat kontrolüincelenmis, ihracat kontrolünün gelisimi, ihracat kontrol mevzuatları, ihracat kontroluygulamaları degerlendirilmistir. Son olarak, mevzuat ve uygulama bakımından AvrupaBirligi'nin ve Türkiye'nin ihracat kontrol yapıları karsılastırılmıs ve katılım müzakereleribakımından Avrupa Birligi mevzuatı ve uygulamalarına uyum çalısmaları çerçevesindeTürkiye'nin ihracat kontrolü alanındaki mevcut durumu ve seçenekleri ortaya konmustur.Bulgular, Türkiye'nin ihracat kontrol sisteminin mevzuat ve uygulama bakımındanmevcut durumuyla Avrupa Birligi ihracat kontrol sisteminden oldukça farklı durumdaoldugunu, bu farklılıgın da ötesinde, Türkiye'nin uluslararası arenadaki sorumlulukları veyükümlülükleri dogrultusunda, mevcut ihracat kontrol sistemini gelistirmesi gerektiginiortaya koymaktadır.Anahtar Kelimeler: hracat Kontrol, hracat Kontrol Rejimleri, Çifte Kullanım,Avrupa Birligi'nde hracat Kontrol, Türkiye'de hracat Kontrol

Abstract:
The purpose of this descriptive study is to elaborate the structure of export controlsin dual-use items in general, in European Union, and in Turkey, and by comparing andcontrasting their export control systems, to find out the alternatives for Turkey in takingover the European Union?s legislations in the export controls of dual-use items. Themethods and procedures used in collecting data for this study were qualitative, gathered vialiterature research and the Internet.In this study, export control is defined, following an introduction of the history andthe development of export control. Further, export control regimes and the structures ofthese regimes are given as prior information. In addition to this, after export control inEuropean Union and Turkey are determined, the development and legislation of exportcontrol and its applications are evaluated. Following this, the structure of export controlbetween European Union and Turkey are compared and contrasted in terms of legislationand applications. Lastly, the present situation of Turkey in the field of export control and itsoptions are explored on behalf of accessions in the frame of adjustment studies of EuropeanUnion legislation and applications.Findings of the study show that, the present legislation and applications of exportcontrol in Turkey and European Union are very different, so the present export controlsystem of Turkey has to be improved to fulfill the responsibilities and obligations ininternational arena.Key Words: Export Control, Export Control Regimes, Dual-use, Export Control inEuropean Union, Export Control in Turkey