3-11 yaş çocuklarının ahlak gelişimlerinin Piaget`in ahlaki gelişim kuramına göre incelenmesi
Analysis of moral development of 3-11 year old children acording to Piaget`s moral development theory
Yazar: AYLİN SÖZER ÇAPAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OYA RAMAZAN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı; okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 3-4 ve 6 yaş,ilköğretim kurumuna devam eden 7 yaş (1. sınıf) ve 11 yaşlarındaki (5. sınıf) çocuklarınahlaki yargılarının demografik değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediklerinibelirlemektir.Bu amaca yönelik bir Ahlâki Yargı Ölçeği geliştirilmiştir. Ölçek ?ikilem?, ?kastikaza?, ?yardımlaşma?, ?kültürel paylaşım? ve ?kural? alt boyutlarından oluşmaktadır.Her bir alt boyutta bir hikâye ve ona ait sorular bulunmaktadır. Her bir hikâye çocuklaraokunduktan sonra 3 ayrı grupta soru sorulmaktadır. Birinci gruptaki sorular çocuğunokuduğunu anlayıp anlamadığını sınamaya yöneliktir. İkinci ve üçüncü grup sorulardaahlaki akıl yürütme ve kendini karşısındakinin yerine koyabilme becerilerisınanmaktadır.Araştırmada 363'ü kız 384'ü erkek olmak üzere 747 kişilik örneklem grubuylaçalışılmıştır. Örneklemi oluşturan çocukların 80 tanesi 3 yaş, 125 tanesi 4 yaş, 113tanesi 6 yaş, 204 tanesi 7 yaş (ilköğretim 1. sınıf) ve 225 tanesi 11 yaş (ilköğretim 5.sınıf) grubundadır. Bu çocukların 280 tanesi tek çocuk, 467 tanesi ise 1 veya daha fazlasayıda kardeşi olan çocuklardır.Ahlaki Yargı Ölçeği'nin geçerlilik ve güvenilirlik çalışması sonucundamaddelerin 5 alt boyut içinde toplandığı ve ölçeğin % 80 oranında ahlaki yargı düzeyiniölçebilir nitelikte bir ölçek olduğu sonucuna varılabilmiştir. Maddelerin hangi altboyutlar içinde yer aldığını belirlerken minimum açıklama yüzdesi .50 olarak kabuledilmiş ve her bir hikayeye ait maddelerin ilgili alt boyut içinde yer aldığı tespitedilmiştir. Ölçeğin alt boyutları arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlıbulunmuştur. Ölçeğin Cronbach Alfa değerinin .69 olarak sınırda görülmesi maddesayısının azlığından kaynaklanmış olabilir.Ahlaki Yargı Ölçeği toplam puanlarında yaş, yaş grupları, kardeşi olup olmama,kaçıncı çocuk, anne öğrenim durumu, baba öğrenim durumu, 7 yaşındaki çocuklarınokul öncesi eğitimi alıp almama, yaş ve ailenin ekonomik durumu değişkenlerine göreistatistiksel açıdan anlamlı farklılık bulunmuş. Cinsiyet, yaş ve cinsiyet, yaş ve kardeşiolup olmama, kardeş sayısı, yaş ve anne öğrenim durumu, yaş ve baba öğrenim durumu,ailenin ekonomik durumu değişkenlerine göre istatistiksel açıdan anlamlı bir farkbulunmamıştır.Ahlaki Yargı Ölçeği alt boyut puanlarında yaş, cinsiyet, kardeşi olup olmama,kardeş sayısı, kaçıncı çocuk, anne öğrenim durumu, ailenin ekonomik durumudeğişkenlerine göre anlamlı farklılık bulunmuş, baba öğrenim durumu, 7 yaşındakiçocukların okul öncesi eğitimi alıp almama değişkenlerine göre istatistiksel açıdananlamlı bir fark bulunmamıştır.Elde edilen bulgular ışığında yorumlar yapılmış ve ölçeğin, çocukların ahlâkiyargı düzeyinin ölçülmesinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışmada,Piaget'nin temel önermelerinin halen devamlılığını koruduğu, ahlaki gelişimde bilişselgelişime paralel olarak sıralamanın değişmediği ancak üst düzeyde ahlaki yargıdabulunma yaşında değişmeler olabileceği görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to determine whether the moral judgments of the 3-4years old preschool children, and 7 years old (1st grade) or 11 years old (5th grade)elementary school children show differences with respect to the demographicalvariables.Within this framework, a Moral Judgment Scale has been developed. This scaleconsists of the factors such as; ?dilemma?, ?accident intention?, ?collaboration?,?cultural sharing? and ?rule?. Under each factor, there is a story, and there existquestions related to the stories. Three groups of questions are asked to the children afterthe stories are told. The first group of questions are to test whether the children actuallyunderstood what the story was telling. The second and third group of questions are totest the moral implications and the ability to put oneself in somebodyelse?s position.In this research, a sampling group of 747 persons, of which 363 were girls and384 were boys, was studied. 80 of the samples belonged to the 3 years old group,whereas 125 of them belonged to the 4 years old, 113 of them belonged to the 6 yearsold, 204 of them belonged to the 7 years old (elementary school 1st grade) and 225 ofthem belonged to the 11 years old (elementary school 5th grade). 280 of these childrenwere single kids and 467 of them were siblings of one or more children.The results of the validity and reliability studies on the Moral Judgment Scalehave shown that the factors could be sorted in 5 sub-dimensions, and the scale wasable to measure the moral judgment level at a ratio of 80 %. A mininum defining ratioof .50 was assumed while determining under which sub-dimension the items could beplaced. The relationship between the sub-dimensions of the scale was found to bestatistically meaningful. The reason why the Cronbach Alfa value was observed to benear the limit value of .69 was attributed to the limited number of items.The cumulative scores of the Moral Judgment Scale were found meaningfulaccording to the variables which were age; age groups; presence of a sibling; rank of thechild; educational level of the mother and the father; pre-school education for the sevenyear-olds; age and economical state of the family, whereas no statistically meaningfuldifference was found according to the variables which were sex; age and sex; age andpresence of a sibling; number of siblings; age and educational level of the mother; ageand educational level of the father; economical state of the family.According to the scores of the sub-dimensions of the Moral Judgment Scale,meaningful differences were found with respect to the variables which were age; sex;presence of a sibling; number of siblings; rank of the child; educational level of themother; and economical state of the family and, whereas no statistically meaningfuldifference was found according to the variables which were educational level of thefather; pre-school education for the seven year-olds.Interpretations were made in view of the results, and it was concluded that thescale was effective in measuring the moral judgment level of children. In this study, itwas observed that the basic hypothesis of Piaget still maintain their continuity, and thatthe moral development is parallel to the cognitive development with respect to ageranking, however, at higher levels there may be differences in the age of realizing themoral judgment.