Sümer silindir mühür resimleri /
Yazar: GÜLBİN KOÇAK
Danışman: PROF. ATİLLA ATAR
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Sanatta Yeterlik, 1996
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Mühürler = Signet rings ; Resimler = Pictures ; Sümerler = Sumerians

Özet:
ÖZET Bu çalışmada Sümer silindir mühür resimlerinin bir değerlendirmesi yapılmaya çalışıldı. Mezopotamya'da Sümerlerle gelişerek 3000 yıla yaklaşan uzun bir süre boyunca üretilen ve M.Ö 500 lerde tarih sahnesinden silinen silindir mühürler, çağlarının bazı temel hukuki, dinsel ve sanatsal gereksinimlerine şaşırtıcı bir biçim ve içerik zenginliğiyle cevap vermişlerdir. Silindir mühür resimlerinin değerlendirmesi ancak üretildikleri çağın sosyo-kültürel arka-planı dikkate alınarak yapılabileceğinden, önce bu tarihsel ve kültürel çerçeve çizilmeye çalışıldı ve Sümerlerin orijini, yaşam biçimi, inanışları ve diğer kavimlerle ilişkileri üzerinde duruldu. Ayrıca silindir mühürler genel olarak tanıtıldı, işlevleri anlatıldı ve mühür resmi örnekleri verildi. Daha sonra resim değerlendirmesi ile ilgili çeşitli yaklaşımlar hakkında bilgi verildi. Silindir mühür resimlerinin değerlendirilmesinde biçim-içerik-öz bazında inceleme yöntemi benimsendi ve bu kavramlar irdelendi. Arkaik resimlerde yaygın bir şekilde stilize edilmiş figürler ve sembol değeri taşıyan öğeler görülmektedir. Bu nedenle stilizasyon ve sembolizasyon kavranılan üzerinde de ayrıca duruldu. Son bölümde ise Sümerlerin en önemli üç çağı ele alındı. Bu çağlar Uruk Çağı, Cemdet-Nasr Çağı ve Erken Hanedanlar Çağıdır. Bu çağların silindir mühür resimleri temsili örnekler üzerinde biçim, içerik ve özleri yönüyle değerlendirilmeye çalışıldı. Her çağın siyasal ve sosyo-kültürel yapısıyla, bu çağda kullanılan mühür resmi üslûpları ve içerikleri arasında ilişki kurulmaya çalışıldı.

Abstract:
İÜ ABSTRACT In this work we tried to make an evaluation of Sumer cylinder seal impressions. Cylinder seals developed by Sumerians were produced during a long time of almost three millenniums until they disappeared 500 B.C. They were in service of juridical, religious and artistic needs with a rich diversity in style and content. In the first chapter we gave a brief sketch of historical and culturel panorama of the time as the cylinder seals can only be evaluated on that background. We discussed the origins and religious beliefs of Sumerians and their relations with their neighbours. We described the cylinder seals, their functions and gave several examples. We then gave a discussion of criticism in the drawing art. We adopted for the evaluation of Sumer cylinder seals the method based on form, cantent and essence. In archaic art we find stylized figures and components with symbolic value. Because of this reason we discussed also the phenomenons of stylization and symbolization. In the last chapter we considered the three important Sumerian ages (Uruk-Age,Cemdet-Nasr Age and Early Dynastic Ages) separately and discussed the cylinder seal impressions on representative examples with respect to style, content ard essence. We tried to clarify the relationship of the social and cultural structure of these ages with styles and contents of cylinder seals.