Anadolu heykel sanatının gelişim süreci ve frig dönemi heykel sanatının günümüz heykel sanatına etkisi ile uygulama örnekleri
The development process of Anatolian sculpture and theeffect of science art in the phrygi̇an period today and thesamples
Yazar: ŞABAN UYSAL
Danışman: DOÇ. DR. NURETTİN GÜLAÇTI
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bileşik Sanatlar Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Anadolu = Anatolia ; Frigler = Phrygian ; Frigya = Phrygia ; Heykel = Sculpture ; Heykel sanatı = Sculpture art ; Kabartma sanatı = Relief art

Özet:
s anatı nın ortaya çıkışı insanlık t arihi kadar eski olduğu bilinmekte dir .
İnsanlık; uygarlaşma sürecinde doğa karşısında korunma, hayatta kalma, soyun
devamını sağlama ve bereketi artırma gibi amaçlar gütmüştür. Bunun için de tanrıyla
i lişkilendirdiği idol , heykel ve anıtsal heykel biçimind e yapıtlar meydana getirmiştir . Bu
yapıtlar ın ç ağlara ve toplumlara göre maddesel, biçimsel ve düşünsel olarak farklılıklar
gösterdiği söylenebilir.
Anadolu, konumundan dolayı insanlığın ilk evrelerinden itibaren Doğu ve Batı medeniyetleri arasında geçiş noktası olmuştur. Binlerce yıllık kültür birikimiyle insanlığın uygarlaşmasında büyük öneme sahip olan Anadolu'nun coğrafi özelliklerinden dolayı büyük medeniyetlere ev sahipliği yaptığı düşünülebilir.
Frigler'in Anadolu'da kurulan büyük medeniyetlerden biri olduğu bilinmektedir. Frig heykel sanatının da kendinden önceki medeniyetlerden etkilendiği gibi kendinden sonraki medeniyetleri de etkileyerek günümüz dünyasının uygarlık seviyesine ulaşmasında önemli katkısı olduğu düşünülmektedir.
Yapmış olduğumuz bu araştırmada Anadolu'da sanatın ortaya çıkışından Frigler'e kadar olan süreçte uygarlıkların sanat gelişimi incelenmiştir. Asur ve Geç Hitit heykel sanatı etkileri görülen Frig sanatının günümüz heykel sanatına etkileri araştırılarak günümüz heykeltıraşlarından Frig sanatı etkisinde eserler üreten on sanatçının eseri tespit edilerek yorumlanmıştır. Araştırmada literatür taramasından, nitel yöntemlerden, yerinde gözlem ve müze incelemelerinden yararlanılmıştır. Yakın çevremizde anıtsal nitelikte çok sayıda eser bırakan Frigler'in kültürel değerlerinin günümüzde tanınması amaçlanmıştır. Uygulama çalışması olarak Frig sanatında büyük öneme sahip olan, kaya mezar cephelerinde, kaya anıt cephelerinde ve ortostatlarda görülen, Ana Tanrıça Kybele'nin kutsal hayvanı olan aslan figürü ele alınmıştır. Frig sanatından esinlenerek yorumlanan simetrik iki aslan heykeli, Kütahya Dumlupınar Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, protokol giriş kapısı önüne yapılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Heykel, Kabartma, Anadolu Kültürlerinde Heykel Sanatı, Heykel Yapım Aşamaları

Abstract:
It is known that the emergence of the art of sculpture is as old as human history. In the process of civilization, humanity has pursued goals such as protection against nature, survival, maintaining the lineage and increasing fertility. For this, he created works in the form of idol, sculpture and monumental sculpture that he associated with God. It can be said that these works differ materially, formally and intellectually according to the ages and societies.
Anatolia has been the transition point between Eastern and Western civilizations since the first stages of humanity due to its position. It can be thought that Anatolia, which has great importance in the civilization of humanity with its thousands of years of cultural accumulation, is hosting great civilizations due to its geographical characteristics.
The Phrygians are known to be one of the great civilizations established in Anatolia. It is thought that the Phrygian sculpture art also influenced the civilizations that preceded it as well as the civilizations that preceded it.
In this study, the art development of civilizations from the emergence of art in Anatolia to the Phrygians has been examined. The effects of the Phrygian art, which was influenced by Assyrian and Late Hittite sculpture art, have been investigated and interpreted by the ten artists who produced works under the influence of Phrygian art. Literature survey, qualitative methods, on-site observation and museum investigations have been used in the study. It is aimed to recognize the cultural values of the Phrygians who left many monumental works in our immediate surroundings. As a practical work, the lion figure, which is the sacred animal of the Mother Goddess Kybele, which is of great importance in Phrygian art, is seen in rock tomb facades, rock monument facades and orthostats. Two symmetrical lion statues, inspired by Phrygian art, were made in front of the protocol entrance gate of the Faculty of Fine Arts at Kütahya Dumlupınar University.
Keywords: Sculpture, Relief, Sculpture Art in Anatolian Cultures, Stages of Sculpture Making