Geleneksel Yazd evlerinin mimari ve yapısal özelliklerinin sürdürülebilirlik çerçevesinde incelenmesi
Research of architectural and structural prperties of tradational Yazd houses within the sustainability framework
Yazar: MOZHGAN JAFARI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ OSMAN KURUŞCU ; DOÇ. DR. ALİ RIZA PARSA
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Yazd, üç bin yıl önceye dayanan tarihi ile, günümüzde yaklaşık 650 bin insana ev sahipliği yapan, İran'ın merkezinde yer alan bir kenttir. Kendiliğinden hiç bitki örtüsü olmayan bir çölün ortasında, yağışsız, sıcak ve kurak bir iklime sahiptir. Ama mimari özellikleri sayesinde insanlara konforlu mekan sunmuştur. Günümüzde, mimari projeler ve yapı analizlerinde, Badgir ve Merkezi Avlu gibi geleneksel yaklaşımlar dikkate alınmakta olup, bu bağlamda Yazd hem geleneksel hem modern mimari ve yapı tekniklerini bir arada barındıran bir kent olarak karşımıza çıkmaktadır. Sonuç olarak Yazd, "Badgirler kenti" olarak 2017 yılında UNESCO tarafından koruma altına alınmıştır.
Sürdürülebilir mimaride asıl mesele, çevresel faktörlerin ve mimari bileşenlerin verimli kullanımıdır. Tarih boyunca insanlar, kendilerini güvende ve rahat hissetmek için çevre ile uyum içinde olan konutlar inşa etmeye çalışmışlardır. Sert doğa koşullarını insanların lehine çeviren, tecrübeye dayalı mimari yapılar hala günümüzde kullanıldığında, yaşam için gerekli olan konforu insanlara sunabilmektedir. Bu bağlamda, coğrafya ve hava koşullarının doğrudan konut oluşumlarını etkilediği bilinmektedir.
Geleneksel yapı tekniklerini yakından incelemek, mimarlık alanında her geçen gün daha fazla savunulan, doğa dostu yerleşim planları ve sürdürülebilirlik ilkeleri için önem arz etmektedir.
Bu araştırma 5 (beş) bölümden oluşup; giriş bölümünden sonra, Yazd`in genel özelliklerini, yerleşim özelliklerini, sürdürülebilir mimari kavramı çerçevesinde mimari birimlerini, plan tipolojilerini, geometrik özelliklerini ve yapısal detaylarını ve literatürde var olan sayısal analizleri kullanarak mimari detayların çalışma şekli ve bu detayların verimliliğini etkileyen faktörleri araştırmaktadır. Ayrıca Yazd kenti iklimsel tasarım, yenilenebilir enerji kullanımı, su tüketimi, atık azaltılması ve sürdürülebilir yapı malzemelerinin kullanımı gibi çevresel sürdürülebilirlik faktörleri açısından analiz edilmiştir.

Abstract:
The city of Yazd which has 650 thousand population, with history of three thousand years old is a city in the center of Iran. It is located in the middle of a desert with no vegetation, and it has a warm, dry and non-rainy climate, but due to its architectural features, it has managed to offer people a comfortable place. nowadays, traditional architectural elements such as BADGİR, KHİSHKHAN and Central Courtyard are taken into consideration in architectural projects and building analysis. Thus, the city of Yazd is a city that combines both traditional and modern architecture and building techniques. Consequently, Yazd was protected by UNESCO in 2017 as the "city of BADGİR".
Throughout history, the traditional architectural structures that turn harsh natural conditions in favor of people can still offer the comfort required for life when used today. It is important to examine such traditional building techniques closely, to plan for green and sustainable nature.
in This research which consists of 5 chapters, after the introduction, the general characteristics of the Yazd , the characteristics of the settlement, the architectural units within the framework of the concept of sustainable architecture, the plan typologies, the geometric properties and structural details, and the numerical analysis of
architectural details, and factors effecting architectural details and efficiency of these details are analysed.