Davranışsal finans perspektifinden yatırımcıların yatırım kararlarına etki eden faktörler
Factors affecting investors'investment decisions from behavioral finance perspective
Yazar: YAVUZ SELİM OKTAY
Danışman: DOÇ. DR. KAYA BAYRAKTAR
Yalova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Ekonomi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Beklenti kuramı = Expectancy theory ; Davranışsal finans = Behavioral finance ; Hisse senetleri = Stocks ; Rasyonellik = Rationality ; Yatırım kararları = Investment decisions ; Yatırımcı davranışı = Investors behavior ; Yatırımcılar = Investors ; Yatırımlar = Investments

Özet:
Bu araştırmada davranışsal finans perspektifinden hisse senedi yatırımcılarının yatırım
kararlarına etki eden faktörlerin incelemesi amaçlanmıştır. Klasik öğretinin ortaya
koymuş olduğu "rasyonel insan" varsayımın gerçek hayattaki tartışmalı durumunun
karşısına, Simon'un "sınırlı rasyonel" mefhumu koyularak, yatırımcı kararlarının ne
türlü unsurlardan etkilendiği, davranışsal finans perspektifi ile açıklanmaya
çalışılmıştır. Araştırma, tarama türünden betimsel bir çalışmadır. Üç bölümden oluşan
araştırma metninin birinci bölümünde konuya ilişkin tanım ve kavramlara, ikinci
bölümünde psikolojik olgular ve davranışsal eğilimlere, üçüncü ve son bölümde ise
davranışsal finans teorilerine ait literatür taramasına yer verilmiştir.
1776 yılında Adam Smith, Milletlerin Zenginliği adlı eserini yayınladığı ve iktisat
ilminin bir anlamda hüviyet kazanmaya başladığı o tarihlerden bu yana, insan ve onun
bu ilim açısından tanımlanış biçimi, dönem dönem sorgulansa da bu sorgulamaların
davranışsal iktisadın ortaya çıkışı ve onun "rasyonel insan" kavramına getirdiği bakış
açısı ile kuvvetli bir ivme kazandığı aşikârdır. Bu bağlamda Simon, Katona,
Leibenstein, Kahneman, Camerer vb. gibi bilim insanlarının katkıları ile ekonomi ile
psikoloji bilimi arasında bir bağ kurulduğu söylenebilir.
Kahneman ve Tversky'nin Beklenti Teorisi, Etkin Piyasalar Hipotezi ve Beklenen
Fayda Teorilerine göre bireylerin yatırım kararlarını ya da ekonomik karar alma
süreçlerini, yapmış oldukları ampirik testler ve bu testler aracılığıyla ortaya konan
bulgular açısından daha gerçekçi ve kapsayıcı şekilde ortaya koymuştur.
Araştırmanın sonuçları itibariyle, "sınırlı rasyonel" kavramı ile "sınırsız rasyonel"
varsayımına nazaran daha fazla örtüştüğü gözlenen bireylerin ekonomiye muhataplık
teşkil edecek birtakım kararlar alırken, kendi psikolojik ve zihinsel değerlendirme
mekanizmalarından etkilenerek birtakım tercihlerde bulundukları söylenebilir. Bununla
birlikte tüketicilerin, yatırım yaparken ya da yatırım öncesi birtakım
değerlendirmelerde bulunurken kendi psikolojik önyargılarını ve ne türlü zihinsel
süreçlerden geçebileceklerini tahlil edebilmeleri önem arz etmektedir. Kendi zihinsel
önyargı tuzaklarını fark ederek hareket eden yatırımcının hem kararları öncesi sağlıklı
bir muhakeme fırsatı bulacağı hem de bu sağlıklı değerlendirme sonucu aldığı
kararların başarı yüzdelerinin de artacağı bir gerçektir.
Anahtar Kelimeler: Davranışsal İktisat, Davranışsal Finans, Rasyonel İnsan, Sınırlı
Rasyonellik, Beklenti Teorisi

Abstract:
In this research, it is aimed to examine the factors affecting investment decisions of
stock investors from behavioral finance perspective. By comparing Simon's "bounded
rational" notion with the controversial state of the "rational man" hypothesis that
classical teachings reveal, the factors influencing investor decisions have been tried to
be explained by the behavioral finance perspective. Research is a descriptive study
from the type of screening. In the first part of the three-part research, the literature and
the concepts related to the subjects are examined. In the second part, the psychological
phenomenon and behavioral tendencies are investigated. In the third and the last part,
literature on behavioral finance theories are included.
Since the days when Adam Smith published the book The Wealth of Nations in 1776,
and since the beginning of his earning of a certain sense of economic identity, although
man and his definition of this knowledge in terms of this science had questioned
periodically, it is evident that these inquiries have gained a strong momentum with the
emergence of behavioral economics and the point of view it brings to the concept of
'homo economicus'. In this context, with the contributions of scientists which are
Simon, Katona, Leibenstein, Kahneman, Camerer et, it can be said that a connection
between economics and psychology is established.
Kahneman and Tversky's Prospect Theory has revealed that individuals' investment
decisions or economic decision-making processes in terms of empirical tests they have
done and findings from these tests, more realistic and inclusive than The Efficient
Market Hypothesis and The Expected Utility Theory.
As a result of the research, it can be said that the individuals are influenced by their
own psychological and mental evaluation mechanisms while making decisions that will
constitute an economic response. However, it is also important for consumers to
understand their psychological prejudices and what kind of mental processes they can
make when investing or investing in several pre-investment evaluations. It can be said
that investors who are aware of the traps of their own mental prejudices will find a
chance of good judgment before their decisions, and the rate of the success of the
decisions they have made will be increased as a result of that judgement