Mustafa Necati Sepetçioğlu'nun "Bugünki Türkiye" dizisi romanlarında söylem analizi
Discourse analysis in Mustafa Necati Sepetçioğlu's "Today's Turkey" series novels
Yazar: KÜBRA YILMAZ
Danışman: PROF. DR. HACİ ABDULLAH ŞENGÜL
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Mustafa Necati Sepetçioğlu, tarihî romanları ile bilinen Cumhuriyet dönemi Türk 
edebiyatının en üretken yazarlarından biridir. Sepetçioğlu, kendine özgü üslubu ve
konusunu tarihten alan farklı türde eserleriyle dikkat çekmiştir. Yazarın bu eksende 
kaleme aldığı Bugünki Türkiye dizisi romanları da konusu itibarıyla önemli eserleri 
arasındadır. Bu çalışmada, devir romanı olarak nitelendirilen Bugünki Türkiye dizisi 
romanları Cevahir ile Sadık Çavuş'un Buğday Kamyonu, Karanlıkta Mum Işığı ve 
Güneşin Dört Köşesi'nin söylem analizi yaklaşımıyla incelenmesi amaçlanmıştır.
Söz konusu edebî eserlerin disiplinlerarası bir yaklaşım olan söylem analizi ile ele 
alınması metnin derin yapısına ilişkin çözümlemeler yapılmasını sağlamaktadır. 
Böylece kurgusal metin unsurlarından elde edilen verilerin söylem analizi ışığında 
farklı bağlamlardan haraketle incelenmesi özgün ve geniş çaplı bir çalışma alanı 
sunmaktadır.
Bu tezde ilk olarak çalışmanın konusu, amacı ve yöntemine dair bilgiler verilmiş; 
tezin bölümleri hakkında açıklamalar yapılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde 
söylemin kavramsal tanımına ve söylem analizinin farklı bağlamlarda kullanımına 
yer verilerek anlatma esasına bağlı metinlerde söylem analizine dair fikirler 
tartışılmıştır. Ardından tezin ikinci bölümünde yazar ve yazarın romancılığı 
hakkındaki bilgiler ele alınmıştır. Daha sonra çalışmaya konu olan romanların 
kurgusal metin sınırlılıkları içerisinde söylem analizi çözümlemesi yapılmıştır. Sonuç 
olarak incelenen romanlarda tespit edilen söylemler belli başlıklar altında örnekler 
verilerek açıklanmıştır. Eserlerde siyasi, sosyal, ekonomik, kültürel ve dinsel düzlem 
çerçevesinde oluşturulan fikirler kurgusal metin bağlamında yorumlanmıştır.

Abstract:
Mustafa Necati Sepetçioğlu is one of the most prolific writers of the Republican 
period Turkish literature, known for his historical novels. Sepetçioğlu has attracted 
attention with his unique style and different types of works that take their subject 
from history. The novels of Today's Turkey series, written by the author on this axis, 
are also among his important works in terms of their subject. In this study, it is aimed 
to examine the novels of Today's Turkey series, which are described as revolution 
novels, with the discourse analysis approach of Cevahir ile Sadık Çavuş'un Buğday 
Kamyonu, Karanlıkta Mum Işığı ve Güneşin Dört Köşesi. The handling of these 
literary works with discourse analysis, which is an interdisciplinary approach, 
enables analyses of the deep structure of the text. Thus, the examination of the data 
obtained from the fictional text elements from different contexts in the light of 
discourse analysis offers a unique and wide-ranging field of study.
In this thesis, firstly, information about the subject, purpose and method of the study 
has been given; explanations have been given about the sections of the thesis. In the 
first part of the study, the conceptual definition of discourse and the use of discourse 
analysis in different contexts are included and the ideas about discourse analysis in 
texts based on narration have been discussed. Then, in the second part of the thesis, 
the information about the author and the author's novelism has been discussed. Then, 
discourse analysis has been made within the fictional text limitations of the novels 
subject to the study. As a result, the discourses identified in the examined novels has 
been explained by giving examples under certain headings. In the works, the ideas 
formed within the framework of political, social, economic, cultural and religious 
planes were interpreted in the context of the fictional text.