Ebû Nuvâs ve şiiri
Ebû Nuvâs and its poems
Yazar: ZİYAD ARLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EYUP AKŞİT
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Abu Nuvas = Abu Nuvas ; Arap edebiyatı = Arabian literature ; Arap şiiri = Arabic poetry ; Biyografi = Biography ; Şiir = Poem

Özet:
Bu çalışmada klasik Arap şiirinde ün salmış I.Abbâsî döneminin en meşhur
şairlerinden olan Ebû Nuvâs'ın hayatı, şiirlerindeki ölçü, içerik ve beyân sanatları
tahlil edilip örneklerle ortaya konmaya çalışıldı.
Ebû Nuvâs, Abbâsî hilafetinin ilk yıllarında yaşayan, hem kişiliğiyle hem de
şiirlerile öne çıkmış Arap şiirinin en önemli temsilcisi sayılır. İslam öncesi ve ilk
dönemleri, şairlerin terk edilmiş obalara ve kalıntılarına ağlama geleneği artık Ebû
Nuvâs için bir mana ifade etmemektedir. İçki hakkında şiir yazmanın, harabelere ve
çöl hayatına şiir yazmaktan daha iyi ve daha güzel olduğunu şiirlerinde inşâd
etmiştir. Şarap şiirlerini çokça inşad etmesi dolayısıyla şarap ve sefahat şiirleriyle
tanınmıştır. Ebû Nuvâs'ta şiir, hem kelimelerin seçimi hem de anlam yönünden
büyük bir gelişme göstermiştir. Nitekim şiirlerinde halk dilinde çok az kullanılan
kelimelere ve çok sayıda Farsça tabire yer verdiği gözlemlenmiştir. Ebû Nuvâs'ın şiir
yeteneği çağdaşları olan şairler tarafından takdir gördüğü gibi sonraki şairler de onu
takdir etmiş ve beğenmişledir. İbn Reşîk el-Kayrevânî Ebû Nuvâs hakkında "Ebû
Nuvâs önceki şairlerin kullandığı üslûbu aşmış, belli lafızlara bağlı kalmamış bir
şairdir" değerlendirmesinde bulunmuştur. Arap edebiyatının ünlü dil âlimi Câhiz ise
Ebû Nuvâs için "Dili Ebû Nuvâs'tan daha iyi bilen bir kimseye rastlamadım"
değerlendirmesinde bulunmuştur.
Ebû Nuvâs Bağdat'a geldiğinde şiirlerinden başka geçim kaynağı yoktu. Onun
yaşadığı dönemlerde şiir, en iyi geçim vasıtalarından biri sayılırdı. Şairler şiir
söyleyerek, hem servet kazanıyor hem de yöneticiler ve halkın yanında itibar elde
ediyorlardı. Ebû Nuvâs da geçimini şiirlerden kazanan ve yöneticiler yanında itibar elde eden şairlerdendi. Bermekiler ve Rabi' ailesi tarafından beğenildi, yanlarında
yer aldı ve bu çevrelerden şiirleri sayesinde büyük bir servet edindi. Ebû Nuvâs
söylemiş olduğu şiirler sayesinde Hârûnürreşîd'in meclisinde de kendine yer buldu.
Ancak yapmış olduğu hatalardan dolayı Hârûnürreşîd onu hapse attırdı. Hapisten
sonra Mısır'da yönetici olan Hasib'e de şiirler söyledi ve bir müddet onun yanında
yer edindi. Halife Hârûnürreşîd'den sonra Emin ve Me'mun halifeler için de şiirler
söylemiş ve bu şekilde geçimini sürdürmüştür.
Ebû Nuvâs, şiirlerinde klasik temaların hepsine yer vermekle birlikte daha çok
şarap ve mucûn şiirleri inşâd etmiştir. Av şiirleri için de özel bir bölüm ayıran ilk
şairlerdendir. Ebû Nuvâs'ın şiirleri fesahat ve belagat yönünden de ileri bir
düzeydedir; şiirlerinde seçmiş olduğu kelimeler açık ve sade olup kapalılıktan
uzaktır. Şiirlerinde teşbîh ve isti'âreyi çokça kullanmıştır. 54 yaşında vefat eden Ebû
Nuvâs, zevk ve sefa dolu bir hayattan sonra ömrünün son yıllarında eğlence ve zevk
ortamına tövbe etmiş ve Rabbine yönelmiştir. Tövbe ettikten sonra zühd ile ilgili çok
güzel şiirler inşâd etmiştir.

Anahtar Kelimeler: Ebû Nuvâs, Arap şiiri, Arap edebiyatı.

Abstract:
In this study, the life of nuvâ metrics, one of the most famous sellers of the
period of Abbasid I, who was released in the classical Arabic classical, was tried to
be revealed with examples related to poetic content and art of declaration.
Abû Nuvâs is considered the most important representative of modern poetry
that developed in the first years of the Abbâsîd Caliphate. The tradition of preIslamic and early period poets to cry over abandoned camps and their remains no
longer means anything for Abû Nuvâs. He built in his poems that writing poetry
about alcohol is better and more beautiful than writing poetry about ruins and desert
life. Therefore, he is known for his poems about wine and debauchery. Poetry in Abu
Nuvâs showed a great improvement in terms of both the choice of words and
meaning. As a matter of fact, it has been observed that his poems include words that
are rarely used in the public language and many Persian expressions. This poetic
talent of Abu Nuvâs was appreciated by the poets of his contemporaries, and later
poets also appreciated and admired him. According to Ibn Reşik al-Kayrevani, he
made the evaluation that "Ebû Nuvâs is a poet who exceeded the style used by
previous poets and did not adhere to certain words". The famous language scholar of
Arabic literature, Câhiz, on the other hand, said about Abu Nuvâs that he "could not
come across anyone who knew the language better than Abu Nuvâs".
When Abu Nuwas came to Baghdad, he had no other source of livelihood other
than his poems. During his lifetime, poetry was considered one of the best means of
livelihood. Poets were both making wealth and gaining prestige among the rulers and
the people by singing poetry. Like these poets, Abu Nuvâs was one of the poets who earned his living from poems and gained prestige with the rulers. He was liked by the
Bermekis and the Rabi' Family, took their place with them, and gained a great
fortune thanks to his poems from these circles. Ebû Nuvâs found a place for himself
in the assembly of Harunürreşîd thanks to the poems he said. However, because of
the mistakes he had made, Harunürreşid had him imprisoned. After the prison, he
sang poems to Hasib, who was the ruler in Egypt, and took a place next to him for a
while. After Caliph Hârûnürreşîd, Emin and Me'mun also sang poems for the caliphs
and found a place with them.
Although Abu Nuvâs included all of the classical themes in his poems, he
composed mostly wine and mucûn poems. He is one of the first poets to allocate a
special section for hunting poems. The poems of Abu Nuvâs are also at an advanced
level in terms of eloquence and eloquence; The words he chose in his poems are far
from all kinds of strangeness and words that are difficult to understand. He used the
arts of simile and metaphor from Beyân, which is a part of the science of rhetoric, in
his poems. Ebû Nuvâs, who died at the age of 54, repented to the environment of
entertainment and signs in the last years of his life, after a life full of pleasure and
pleasure, and turned to his Lord. After repenting, he composed very beautiful poems
about asceticism.

Keywords: Abû Nuvâs, Arabic poetry, Arabic literature.