Biber (Capsicum annuum L.) ıslahında anter ve iki farklı shed-mikrospor kültürünün kapya ve dolma tiplerinde saf hat eldesi üzerine etkileri
The effects of anter and two different shed-microsports cultures in pepper (Capsicum annuum L.) breeding on the pure line achievement in capia pepper and bell pepper
Yazar: MELİKE GÖKÇE KANMAZ
Danışman: PROF. DR. AHMET NACİ ONUS
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Anter kültürü = Anther culture ; Biber = Pepper ; Capsicum annuum = Capsicum annuum ; Embriyo = Embryo ; Haploit bitki = Haploid plant

Özet:
Bu çalışmada bitkisel materyal olarak sonbahar ve ilkbahar aylarında sera yetiştiriciliğine uygun dolma ve kapya biber tipine ait 2 farklı genotip seçilmiştir. Çalışmada dolma biber tipinden Doğanay F1 ve Tesla F1, kapya biber tipinden ise Serenad F1 ve Demrisa F1 kullanılmıştır.
Çalışmada 3 farklı ortam hazırlanmıştır. Anter kültürü için P1, mikrospor kültürleri için ise P2 ve P3 besi ortamları kullanılmış olup, bu temel besi ortamlarına anter kültürü ortamı olan P1 ortamı için; 4mg/l NAA, 0,5 mg/l BAP, % 0,25 aktif kömür, 30 g/l sükroz ve 15 mg/l AgNO3 kombinasyonları ilave edilirken, mikrospor kültürlerinden P2 ortamı için; 2,5 µm/l Zeatin, 5 µm/l IAA + 20 g/l maltoz IAA,  20 g/l maltoz ve %1 aktif kömür, P3 ortamı için ise; 0,1 mg/l Kinetin, 0,004 mg/l 2,4-D, 30 g/l sükroz ve %0,5 aktif kömür kombinasyonları eklenen besi ortamlarına kullanılmıştır.
Çalışmanın anter kültürü kısmında P1 ortamı için kültüre alınan anterler, karanlıkta 2 gün +35˚C'de inkübasyona tabii tutulmuştur. Karanlık inkübasyonuna tabii tutulan petriler daha sonra 16 saat ışık / 8 saat karanlık olan ışık periyodu, 25ºC sıcaklık, ortalama 3000 lux ışık şiddetine sahip iklim odalarında embriyo oluşuncaya kadar bekletilmiştir. Mikrospor kültürlerinden P2 ortamı için kültüre alınan anterler, +4°C'de 7 gün karanlığa tabii tutulmuştur. Daha sonra embriyo oluşuncaya dek 28°C'de karanlıkta bekletilmiştir. P3 ortamında kültüre alınmış anterler ise, 2 gün +35˚C'de inkübasyona tabii tutulmuştur. Daha sonra embriyo oluşuncaya dek 28°C'de karanlıkta bekletilmiştir.
Yapılan bu çalışma sonucu, kapya ve dolma biber tiplerinde haploid embriyo ve haploid bitki oluşumunda anter kültürü yönteminin shed mikrospor yöntemine göre daha başarılı olduğu saptanmıştır. Anter kültürü ve shed mikrospor kültürlerinde kapya biber tipi dolma biber tipine göre en iyi tepkiyi veren biber tipi olmuştur. Çalışılan çeşitler arasında anter kültürüne gösterdikleri tepki bakımından P1 ortamında ilk embriyo gözlemi Serenad F1 çeşidinde % 0,5 oranında gözlenmiştir. Mikrospor kültürlerine ait P2 ve P3 ortamlarında yapılan değerlendirmelere göre ise P3 ortamından kapya biber tipinden toplam 7 embriyo elde edilmiş, bu embriyolardan sadece Demrisa F1 çeşidinden 2 tanesi haploid bitkiye dönüşmüştür. Dolma biber tipinden Doğanay F1 çeşidi ise P2 ortamında olduğu gibi shed mikrospor kültürüne hem haploid embriyo hem haploid bitki eldesine olumlu yanıt vermemiştir. Bu sonuçlar neticesinde ise P2 ve P3 ortamında kullanılan hormonların ve ön ön uygulamanın önemli olduğu saptanmıştır. Yapılan bu çalışma sonucu, kapya ve dolma biber tiplerinde haploid embriyo ve haploid bitki oluşumunda anter kültürü yönteminin shed mikrospor yöntemine göre daha başarılı olduğu saptanmıştır. Anter kültürü ve shed mikrospor kültürlerinde kapya biber tipi dolma biber tipine göre en iyi tepkiyi veren biber tipi olmuştur.

Abstract:
The pepper (Capsicum annuum L.) which has solanaceae family is very important vegetable in our country because of high adaption ability, avantages about economic and growing fields. Agriculture fields low because of population growth will be serious trouble. The goal is for need food, is produced high product from unit area because of with low agricultural fields. In this reason, the studies about plant breeding and tissue culture was so important in recent years. This vegetable group which valuable economy be important issue with developments new varieties about resistance of disease and pestisit, high quality and yield. In this reasons, using classical breeding methods because of goal gain new varieties to our producer, consumer and country. In recent years, biotechnology methods was gain so signifance because of studies about classical breeding methods be long years, high cost and seed produce be difficult stage. The plant tissue culture which between biotechnology methods and very be popular in recent year prefer for using of breeding new varieties, healthy and short produce to commercial varieties and new varieties. The haploid plant which inside tissue culture is so important techniques and is take turn to studies about plant breeding.
In this study, was choiced two different genotypes which bell pepper and capia pepper suitable for green house in autumn and spring seasons. Used bell pepper genotypes Doğanay F1 and Tesla F1, capia pepper genotypes Serenad F1 and Demrisa F1.
In this study, prepared 3 different medias. Used for anther culture basic media was P1 and microspore cultures basic media P2 and P3. In this study, prepared 3 different medias. Used for anther culture basic media was P1 and microspore cultures basic media P2 and P3. In this study, for P1 basic media 4 mg/l NAA, 0,5 mg/l BAP, % 0,25 activated carbon, 30 g/l sucrose and 15 mg/l AgNO3,  for P2 basic media 2,5 µm/l Zeatin, 5 µm/l IAA + 20 g/l maltose and %1 activated carbon and P3 basic media and for P3 basic media 0,1 mg/l Kinetin, 0,004 mg/l 2,4-D, 30 g/l sucrose and % 0,5 activated carbon was used for microspore cultures.  
At anther culture of study in P1, anthers were subjected to heat pretreatment during for 2 days at +35°C temperature. Petri dishes belong to anther culture were transferred to growth chamber having 25°C, 16 h light / 8 h dark photoperiod and 3000 lux illumination. At microspore culture of study in P2, anthers were subjected to heat pretreatment during for 4 days at +4°C temperature. It has been then kept in the dark at 28°C until embryo formation. At microspore culture of study in P3, anthers were subjected to heat pretreatment during for 2 days at +35°C temperature. It has been then kept in the dark at 28°C until embryo formation.
At anther culture of study in P1, anthers were subjected to heat pretreatment during for 2 days at +35°C temperature. Petri dishes belong to anther culture were transferred to growth chamber having 25°C, 16 h light / 8 h dark photoperiod and 3000 lux illumination. At microspore culture of study in P2, anthers were subjected to heat pretreatment during for 4 days at +4°C temperature. It has been then kept in the dark at 28°C until embryo formation. At microspore culture of study in P3, anthers were subjected to heat pretreatment during for 2 days at +35°C temperature. It has been then kept in the dark at 28°C until embryo formation.
As a result of the study, shed microspore culture is more successful than anther culture for be haploid embryo and haploid plant in bell pepper and capia pepper. Capia pepper was the best to answer than bell pepper in anther culture and microspore culture. In terms of their response to anther culture among the studied cultivars, the first embryo observation in P1 medium was observed at a rate of % 0.5 in Serenad F1 cultivar. According to the evaluations made in P2 and P3 media of microspore cultures, a total of 7 embryos of capia pepper type were obtained from P3 media. Doğanay F1 variety from the stuffed pepper type did not respond positively to both haploid embryo and haploid plant production in shed microspore culture as in P2 medium. As a result of these results, it was determined that the hormones used in the P2 and P3 environments and the pre-application were important. As a result of this study, it was determined that the anther culture method was more successful than the shed microspore method in the formation of haploid embryos and haploid plants in capia and bell pepper types. In anther culture and shed microspore cultures, capia pepper type was the pepper type that gave the best response compared to the stuffed pepper type.