Oklu kirpilerde (Hystrix cristata) karın organlarının vaskülarizasyonu
The Vascularization of abdominal organs in porcupines (Hystrix cristata)
Yazar: ÖMER ATALAR
Danışman: PROF. DR. SADIK YILMAZ
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
. ÖZET Bu çalışma, oklu kirpilerde karın organlarının vaskülarizasyonunu ayrıntılı bir şekilde ortaya koymak ve bu alandaki bilgi birikimine katkıda bulunmak amacı ile planlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda; 4 erkek ve 5 dişi, olmak üzere toplam 9 adet ergin oklu kirpi kullanılmıştır. Bu hayvanlara latex enjeksiyonu ile angiografı metotları uygulanarak, aorta abdominalis'in visceral kolları ortaya çıkarılmış ve böylece karın organlarının vaskülarizasyonu incelenmiştir. A. celiaca orijininden yaklaşık 1 cm. kadar sonra, a. phrenica caudalis'i vermektedir. Celiac arter; a. lienalis ve damarın devamı görünümündeki a. hepatica olmak üzere iki kola ayrılmaktadır. A. lienalis, pankreasın vaskülarizasyonunda görevli en önemli arter olan ramus pancreaticus'a köken teşkil etmektedir. Ramus gastrolienalis ve aa. gastricae breves mevcuttur. A. hepatica' nın ilk kolu, ince bir damar olan a. gastrica dextra'dir. Hepatik arterin en kalın kolu olan a. gastrica sinistra; ramus visceralis ve ramus parietalis olmak üzere iki kola ayrılmaktadır. Safra kesesinin vaskülarizasyonundan sorumlu a. cystica, ramus dexter medialis'den orijin almaktadır. A. pancreaticoduodenalis caudalis, a. mesenterica cranialis'den üçüncü kol olarak ayrılmaktadır. A. colica dextra, vermiş olduğu kollar ile a. colica media ve ramus colicus'la ağızlaşmaktadır. Jejenum'un vaskülarizasyonu, a. mesenterica cranialis'den ve truncus jejunalis'den orijin alan aa. jejunalis'ler tarafından yapılmaktadır. A. mesenterica cranialis, vermiş olduğu yan kollardan sonra, a. ileocolica olarak devam etmekte ve rami colici ile a. cecalis'e ayrılarak sonlanmaktadır. A. renalis'ler, rami adrenales (-supra) caudales ve ramus uretericus'a orijinolmaktadır. Sağ gonadal arterler aorta abdominalis'in lateral duvarından, sol ganadal arterler ise aorta abdominalis'in ventral duvarından doğmaktadır. Sonuç olarak; oklu kirpilerde aorta abdominalis'in visceral kolları; çıkış noktaları, seyir ve dağılışlarıyla ayrıntılı bir şekilde incelenmiş; bu damarların bazılarının evcil hayvanlarla, bazılarının da rodentialarla benzerlik gösterdiği, bir kısmının ise oklu kirpilere özgü ayrıcalıklar sergilediği tespit edilmiştir. Bu çalışma ile, oklu kirpilerde aorta abdominalis'in visceral kolları ve karın organlarının vaskülarizasyonu ilk defa ortaya konularak, konu ile ilgili bilgi birikimine katkıda bulunacağı görüşüne varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Oklu kirpi, Hystrix cristata, aorta abdominalis, anatomi.

Abstract:
2. ABSTRACT This study has been planned to examine the vascularization of abdominal organs of porcupines in detail and to contribute some information to this subject. For this purpose, 9(4 male, 5 female) of adult porcupines were examined. Visceral branches of aorta abdominalis were revealed by applying angiographic methods with latex injection to the animals and thus vascularization of abdominal organs were examined. A. celiaca gives off a. phrenica caudalis after approximately 1 cm. from its origin. Celiac arter seperates two branches, a. lienalis and a. hepatica which is continuity of arter. Ramus pancreaticus which is the most important arter for pancrease vascularization originates from a. lienalis. R. gastrolienal and aa. gastricae breves are present. First branch of a. hepatica is a thin arter, a. gastrica dextra. The thickest branch of hepatic arter is a. gastrica sinistra which seperates two branches; ramus visceralis and ramus parietalis. A. cystica which is responsible from vesica fellea vascularization is originated from ramus dexter medialis. A. pancreaticoduodenalis caudalis seperates from a. mesenterica cranialis as third branch. A. colica dextra with given branches is anostomosed with a. colica media and ramus colicus. The vascularization of jejenum is made by a. jejunalis which originated from a. mesenterica cranialis and truncus jejunalis. A. mesenterica cranialis gives some side-branches and then continues as a. ileocolica and it ends by seperating rami colici and a. cecalis branches. A. renalises give origin to rami adrenales(-supra) caudales and ramus uretericus. Right gonadal arter and left gonadal arter are originated from lateral wall of aorta abdominalis and ventral wall of aorta abdominalis respectively.In conclusion, visceral branches of aorta abdominalis in porcupines were examined in detail. In addition origine, course and distribution of all branches were also examined. It was observed that some arters show similarity with some domestic animals and some rodents, but some arters show privileges belong to only porcupines. Visceral branches of aorta abdominalis and vascularization of abdominal organs in porcupines were firstly determined with the present study. The findings of the present study have contributed to some new informations to the knowledges on this subject. Key words: Porcupine, Hystrix cristata, aorta abdominalis, anatomy.