COVİD-19 döneminde kemoterapi alan meme kanserli bireylerde tele-rehabilitasyon ile yapılan gevşeme egzersizlerinin etkileri
Relaxation training with tele-rehabilitation program in patients with breast cancer receiving chemotherapy during COVİD-19
Yazar: UMUT BAHÇACI
Danışman: PROF. DR. SONGÜL ATASAVUN UYSAL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Gevşeme tedavisi = Relaxation therapy ; Kemoterapi =   ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Telerehabilitasyon = Telerehabilitation

Özet:
Çalışmamızın amacı; kemoterapi alan meme kanseri tanılı bireylerde tele-rehabilitasyon ile yapılan gevşeme egzersizlerinin; ağrı, yorgunluk, emosyonel durum, yaşam kalitesi, bilişsel durum, uyku kalitesi ve kinezyofobi üzerine etkilerini incelemektir. Randomize kontrollü olarak planlanan çalışmaya, tele-rehabilitasyon ile 6 hafta, haftada 3 gün süpervize gevşeme egzersizleri uygulanan egzersiz grubu (n=26) ve önerilerde bulunulan kontrol grubu (n=26) olmak üzere toplam 52 birey dahil edildi. Katılımcılar egzersiz tedavisi öncesi ve egzersiz tedavisi sonrası değerlendirildi. Değerlendirmeler için Kısa Ağrı Envanteri, Yorgunluk Etki Ölçeği, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği, EORTC-QOL-C30, FACT-Cog, Pittsburg Uyku Kalitesi İndexi ve Tampa Kinezyofobi Ölçeği kullanıldı. Çalışma sonucunda gevşeme egzersizleri uygulanan grupta ağrı (ZBPI-S: -2,308; ZBPI-I: -3,214; ZBPI-PE: -3,203), yorgunluk (Z: -2,385), emosyonel durum (ZHAD-A: -2,945; ZHAD-D: -2,706) ve uyku kalitesi (Z: -3,776) düzeylerinde kontrol grubuna göre anlamlı düzelmeler saptandı (p<0.05). Gruplar arasında yaşam kalitesi (ZQOL-Symptom: -2,773) ve bilişsel durum (ZFACT-COG-PCS: -2,619; ZFACT-COG-Total: -2,558) ölçümlerinin alt parametrelerinde de anlamlı değişlik gözlenirken (p<0,05), kinezyofobi (Z: -1,492) ölçümlerinde herhangi bir değişiklik saptanmadı (p>0,05). Sonuç olarak; kemoterapi alan meme kanseri tanılı hastalarda tele-rehabilitasyon ile uygulanan gevşeme egzersizlerinin ağrı yorgunluk, emosyonel durum ve uyku kalitesi üzerine olumlu; yaşam kalitesi ve bilişsel durum üzerine ise kısmi olarak olumlu etkileri olmaktadır. COVID-19 pandemisi gibi, sağlık kısıtlamaları durumlarında, tele-rehabilitasyonla yapılabilecek gevşeme egzersizleri, kemoterapi alan hastalarda tedaviye bağlı oluşabilecek olumsuz etkileri azaltmada diğer egzersizlere alternatif olarak kullanılmalıdır.

Abstract:
The purpose of our study; to examine the effects of relaxation exercises performed by tele-rehabilitation on pain, fatigue, emotional state, quality of life, cognitive status, sleep quality and kinesiophobia in breast cancer patients receiving chemotherapy. A total of 52 patients, were allocated to the exercise group (n = 26) received 3 days/week, 6 weeks of relaxation training by tele-rehabilitation and to the control group (n = 26). The Brief Pain Inventory, Fatigue Impact Scale, Hospital Anxiety and Depression Scale, EORTC-QOL-C30, FACT-Cog, Pittsburgh Sleep Quality Index, and Tampa Kinesiophobia Scale were utilized as measurements during the initial appointment and after six weeks of intervention. As a result of the study, positive improvements were found in the evaluation of pain (ZBPI-S: -2,308; ZBPI-I: -3,214; ZBPI-PE: -3,203), fatigue (Z: -2,385), emotional state (ZHAD-A: -2,945; ZHAD-D: -2,706) and sleep quality (Z: -3,776) in the group that received relaxation exercises compared to the control group (p<0.05). While positive changes were observed in the sub-parameters of quality of life (ZQOL-Symptom: -2,773) and cognitive status (ZFACT-COG-PCS: -2,619; ZFACT-COG-Total: -2,558) measurements between the groups (p<0.05), no change was found in kinesiophobia (Z: -1,492) measurements (p>0.05). As a result; relaxation exercises, applied by tele-rehabilitation in patients with breast cancer receiving chemotherapy, were positive on pain, fatigue, emotional state and sleep quality; On the other hand, it has partially positive effects on quality of life and cognitive status. Relaxation exercises, which can be performed through tele-rehabilitation, should be used as an alternative method to reduce the negative effects of chemotherapy in breast cancer patients, especially when hospital conditions are not available, such as during the COVID-19 pandemic.