Yetişkinlerde duygusal zeka problem çözme becerileri ile bağımlılık eğilimi arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between emotional intelligence, problem solving skills and addiction tendency in adults
Yazar: YİĞİT OZAN AKYÜREK
Danışman: PROF. DR. FATMA SİBEL MERCAN
İstanbul Gedik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Yetişkinler = Adults ; Ölçekler = Scales

Özet:
Araştırmada; yetişkinlerde duygusal zekanın, problem çözme becerisi ile madde kullanma eğilimi arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Aynı zamanda, kişilerin duygusal zeka, problem çözme becerisi ve madde kullanma eğilimi düzeyinin, demografik bilgilerine göre farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini; Türkiye genelinde yaşayan 18-65 yaş arası 444 yetişkin kişiden oluşmuştur. Katılımcılara kartopu yöntemiyle ulaşılmıştır. Araştırmada; "Sosyodemografik Bilgi Formu", "Gözden Geçirilmiş Schutte Duygusal Zekâ Ölçeği", "Problem Çözme Becerisi Envanteri" ve "Madde Kullanma Eğilimleri Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), korelasyon ve regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmada, kadınların duygusal zeka düzeyinin, erkeklerden anlamlı şekilde yüksek olduğu saptanmıştır. Problem çözme becerisinin cinsiyete göre farklılaşmadığı saptanmıştır. Erkeklerin madde kullanma eğilimi düzeylerinin, kadınların madde kullanma eğilimi düzeylerinden yüksek olduğu saptanmıştır. Üniversite ve üstü mezun yetişkinlerin duygusal zeka düzeyi, ilkokul ve ortaokul ile lise mezunu olanlara göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır. Problem çözme becerisinin eğitim durumuna göre farklılaşmadığı saptanmıştır. Lise mezunu katılımcıların madde kullanma eğilimi düzeylerinin, üniversite ve üstü mezunu olan katılımcılardan yüksek olduğu saptanmıştır. Ekonomik durumu iyi olan yetişkinlerin duygusal zeka düzeyleri, orta ve kötü ekonomik durumu olanlara göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır. Ekonomik durumu iyi olan katılımcıların problem çözme becerisi düzeyleri, kötü ve orta ekonomik durumu olan katılımcılardan anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır. Madde kullanma eğiliminin ekonomik duruma göre farklılaşmadığı saptanmıştır. Duygusal zeka düzeyinin pozitif yönde problem çözme becerisini yordadığı saptanmıştır. Duygusal zeka düzeyinin negatif yönde madde kullanma eğilimini yordadığı saptanmıştır.

Abstract:
In the research; the aim of this study was to examine the relationship between emotional intelligence, problem solving skills and substance use tendency in adults. At the same time, it was examined whether the level of emotional intelligence, problem solving skills and substance use tendency of individuals differed according to their demographic information. The sample of the research; It consisted of 444 adults between the ages of 18-65 living in Turkey. Participants were reached by snowball method. In the research; "Sociodemographic Information Form", "Revised Schutte Emotional Intelligence Scale", "Problem Solving Skills Inventory" and "Substance Abuse Inventory" were used. Independent t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), correlation and regression analysis were used in the analysis of the data. In the study, it was determined that the emotional intelligence level of women was significantly higher than that of men. It was determined that problem solving skills did not differ according to gender. It was determined that men's substance use tendency levels were higher than women's substance use tendency levels. It was determined that the emotional intelligence level of the adults who graduated from university and above was significantly higher than those who graduated from primary, secondary and high school. It was determined that problem solving skills did not differ according to education level. It was determined that the substance use tendency levels of high school graduates were higher than those of university graduates or higher. Emotional intelligence levels of adults with good economic status were found to be significantly higher than those with moderate and poor economic status. It was determined that the problem solving skill levels of the participants with good economic status were significantly higher than the participants with bad and medium economic status. It was determined that the tendency to use substances did not differ according to the economic situation. Emotional intelligence level was found to positively predict problem solving skills. It was found that the level of emotional intelligence predicted the tendency to use substances negatively.