Yüksek riskli myelodisplastik sendromlu hastalarda tanıdaki kemik iliği fibrozis derecesinin prognostik önemi
Prognostic significance of bone marrow fibrosis grade at diagnosis in patients with high risk myelodysplastic syndrome
Yazar: YAŞAR ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. ŞERİFE SOLMAZ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Araştırmanın gerekçesi/amacı: 
Myelodisplastik Sendrom (MDS), sitopeniler ve morfolojik olarak displazi 
bulguları ile karşımıza çıkan, değişken kemik iliği sellüleritesi olan ve lösemik 
dönüşüm riski taşıyan heterojen bir kök hücre hastalığıdır. MDS hastalarında 
bilindiği üzere IPSS, R-IPSS ve WPSS gibi birtakım prognostik skorlamalar 
kullanılmakla beraber genetik verilerdeki yetersizliklerden kaynaklı bazı merkezlerde 
pratikte kullanımlarında kısıtlılıklar yaşanmaktadır. Biz de bu çalışmamızda yüksek 
riske sahip MDS hastalarında kullanılan IPSS, R-IPSS, WPSS skorlamalarının 
yanında tanı anında elde ettiğimiz kemik iliği fibrozis (BMF) derecesindeki artışın 
prognostik önemini araştırmayı planladık.
Materyal ve metot: 
Son 15 yılda hastanemiz hematoloji kliniğine başvurmuş, ayaktan ve yatarak 
tedavi almış, tedavi ve takip süreci hastanemizde devam etmiş olan hastalar 
çalışmaya dahil edilecektir. Hastaların tedavi ve takip sürecindeki klinik, laboratuvar 
bulguları, sağkalım durumları ile kemik iliği fibrozis derecesinin sağkalım üzerine 
etkisi değerlendirilecektir.
Bulgular: 
MDS tanısı alan 75 hastanın medyan yaş 70 olup (minimum 36 - maksimum 
91), 50'si (%67) erkek, 25'i (%33) kadındı. 65 yaş üstü 59 hasta (%79) olup, 65 yaş 
altı 16 hasta (%21) olduğu görüldü. Erkeklerde sağkalım 436ay (30-56ay), 
kadınlarda ise 366 ay (24-49 ay) olup istatistiksel anlamda fark yoktu (p=0.55). 65 
yaş altı ve üstü yaş durumuna göre alt gruplara ayrıldığında; 65 yaş altı hastaların sağ 
kalım süresi 409 ay (21-58 ay) ve 65 yaş üstü hastalarınki ise 4065 ay (30-50 ay) 
olup, iki grup arasında istatistiksel anlamda fark yoktu (p=0.96).
Kemik iliği biyopsi sonuçları irdelendiğinde 39 hastanın (%52) hipersellüler 
iliğe sahip olduğu, 10 hastanın (%13) ise hiposellüler ve 26 hastanın da (%35) 
normosellüler iliği olduğu gözlendi. Hipersellüler iliği olanlarda OS 457.9 ay (30-
61 ay), normosellüler iliği olanlarda 404.7 ay (26-54 ay), hiposellüler iliği olanların 
ise 285.5 ay (17-39 ay) olduğu görüldü ve hiposellüler iliği olan grupta sağkalım 
daha kısa olmakla beraber istatistiksel anlamda fark saptanmadı (p=0.46).
Kemik iliği fibrozis derecesine (BMF) göre sınıflandığında; 25 hasta BMF-0 
(%33), 19 hasta BMF-1 (%25), 28 hasta BMF-2 (%38) ve 3 hasta (%4) da BMF-3 
olarak değerlendirilmişti. Kemik iliği fibrozis derecesine (BMF) göre sağkalım 
durumları incelendiğinde; BMF-0 olan grubun sağkalımı 579 ay (40-74 ay), BMF1olanların medyan sağkalımı 356 ay (23-46 ay), BMF-2/3 olanlarınki ise 254 ay 
(15-34 ay) olup BMF arttıkça istatistiksel olarak anlamlı şekilde sağkalım süresi 
kısalmıştı. 3 yıllık OS sırasıyla BMF-0 grubunda %59, BMF-1 olanlarda %43, BMF2/3 olanlarda ise %20 saptandı (p=0.005).
Sağkalım açısından IPSS, R-IPSS, WPSS, MDS alt tip ve kemik iliği fibrozis 
derecesi (BMF) cox regresyon analizi ile multivariate analize alındığında BMF'nin 
sağkalımı öngörmedeki etkisi hala devam etmekteydi (p=0.002), diğer parametrelerin 
ise istatistiksel anlamlılığı yoktu (p=0.27, p=0.63, p=0.72, p=0.72).
Sonuç:
Sonuç olarak oldukça değişken seyri olan ve ileri yaş hastalığı olarak 
karşımıza çıkan Myelodisplastik Sendrom tanısının konulması kadar tanı anındaki
tetkik sonuçlarının yorumunun da önemi büyüktür. Hastaların tanı anındaki 
laboratuvar verilerinden ve genetik sonuçlarından yararlanılarak elde edilen risk 
skorlamaları hastaların prognostik durumu ve tedavi süreci açısından bizlere yol 
göstermektedir. MDS'de prognozu belirleme adına; IPSS, R-IPSS, WPSS gibi 
prognostik skorlamalar geliştirilmiştir. Çalışmamızda, bu skorlamaların dışında 
kemik iliğinden elde edilen BMF derecesinin de prognozu öngörmedeki etkisini 
gösterdik.
Anahtar kelimeler: Myelodisplastik Sendrom, kemik iliği fibrozisi, prognoz

Abstract:
Objectives: 
Myelodysplastic syndrome (MDS) is a heterogeneous stem cell disease 
characterized by morphological manifestations of cytopenia and dysplasia, variable 
bone marrow cellularity and risk of leukemic transformation.Although some 
prognostic scores such as IPSS, R-IPSS and WPSS are used in MDS patients, there 
are limitations in their practical use in some centers due to insufficient genetic 
data.In this study, we planned to investigate the prognostic significance of IPSS, RIPSS and WPSS scores as well as the prognostic significance of increased bone 
marrow fibrosis (BMF) grade at the time of diagnosis in our high-risk MDS patients.
Material and method:
Patients who were admitted to the hematology clinic of our hospital in the last 
15 years, received outpatient and inpatient treatment, and whose treatment and 
follow-up process continued in our hospital will be included in the study.Clinical and 
laboratory findings, survival status and the effect of the degree of bone marrow 
fibrosis on survival will be evaluated during treatment and follow-up.
Results:
The median age of 75 patients diagnosed with MDS was 70 years (minimum 
36 - maximum 91), 50 (67%) were male and 25 (33%) were female. Of the patients, 
59 (79%) were over 65 years of age and 16 (21%) were under 65 years of age. 
Survival in men was between 43±6 months (30-56 months) and survival in women 
was between 36±6 months (24-49 months) with no statistical significance (p=0.55). 
When patients younger than 65 years and patients older than 65 years were divided 
into subgroups according to age status, the survival time of patients younger than 65 
years was 40±9 months (21-58 months) and the survival time of patients older than 
65 years was 40±65 months (30-50 months), and no statistical difference was found 
between the two groups (p=0,96).
Bone marrow biopsy results showed that 39 patients (52%) had hypercellular 
marrow, 10 patients (13%) had hypocellular marrow and 26 patients (35%) had 
normocellular marrow. The mean survival time in patients with hypercellular marrow 
45±7.9 months (30-61 months), in patients with normocellular marrow 40±4.7 
months (26-54 months), and in patients with hypocellular marrow 28±5.5 months 
(17-39 months). Although survival was shorter in the group with hypocellular 
marrow, no statistical significance was found (p=0.46). 
When classified according to bone marrow fibrosis grade (BMF), 25 patients 
were classified as BMF 0 (33%), 19 patients as BMF 1 (25%), 28 patients as BMF 2 
(38%) and 3 patients (4%) as BMF 3.When the survival status according to bone 
marrow fibrosis grade (BMF) was analyzed; the survival of the group with BMF 0 
was 57±9 months (40-74 months), the median survival of those with BMF 1 was 
35±6 months (23-46 months), the survival of those with BMF 2 /3 was 25±4 months 
(15-34 months), and the survival time was statistically significantly shorter with 
increasing BMF. 3-years median survival was 59%, 43% and 20% in BMF 0, BMF 1 
and BMF 2-3 groups, respectively (p=0.005). 
When IPSS, R-IPSS, WPSS, MDS subtype and bone marrow fibrosis grade 
(BMF) were multivariate analyzed by cox regression analysis, the effect of BMF in 
predicting survival still persisted (p=0.002), other parameters were not statistically 
significant (p=0.27, p=0.63, p=0.72, p=0.72).
Conclusion: 
In conclusion, the interpretation of test results at the time of diagnosis is as 
important as the diagnosis of Myelodysplastic Syndrome, which is a disease of 
advanced age with a highly variable course. The risk scores obtained by utilizing the 
laboratory data and genetic results of the patients at the time of diagnosis guide us in 
terms of the prognostic status and treatment process of the patients. Prognostic scores 
such as IPSS, R-IPSS, WPSS have been developed to determine the prognosis in 
MDS. In our study, we demonstrated the effect of BMF grade obtained from bone 
marrow in predicting prognosis in addition to these scores.
Keywords: MyelodysplasticSyndrome, bone marrow fibrosis, prognosis