Hemşirelerin klinik liderlik algısının mesleki özerklik üzerine etkisi
The effect of nurses' perception of clinical leadership on professional autonomy
Yazar: SEHER AYDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERHAN ŞAHİNLİ
İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Mesleki özerklik = Professional autonomy ; Tıbbi özerklik = Clinical autonomy

Özet:
Bu araştırma; Hemşirelerin klinik liderlik algısının mesleki özerklik üzerine etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Nicel araştırma yöntemlerine göre ilişkisel tarama modelinde gerçekleştirilen araştırmaya İstanbul ilinde yer alan bir Devlet Hastanesi'nde görev yapan 300 hemşire gönüllü olarak katılmışlardır. Araştırma verileri kişisel bilgi formu, Klinik Liderlik Ölçeği ve Hemşirelerin Mesleki Özerkliğe Yönelik Tutum Ölçeği ile toplanmıştır. Elde edilen veriler bilgisayar ortamında SPSS 25.0 istatistik programı aracılığı ile analiz edilmiştir.  Araştırma sonucunda; hemşirelerin yüksek düzeyde klinik liderlik algısına sahip olduğu, mesleki özerkliğe yönelik tutumlarının ise ortalamanın üzerinde olduğu saptanmıştır. Hemşirelerin klinik liderlik algıları ile mesleki özerkliğe yönelik tutumları arasında pozitif yönlü düşük düzeyde anlamlı ilişkilerin olduğu, hemşirelerin klinik liderlik algılarının mesleki özerklik tutumlarını pozitif yönde etkileyerek %6 oranında artırdığı saptanmıştır. Hemşirelerin klinik liderlik algısını belirleyen boyutlarından kişisel özellikler ile yönlendirmelerin kurgulanması alanının mesleki özerkliği etkileyen belirleyici değişkenler olduğu, diğer boyutların ise mesleki özerkliği etkilemediği saptanmıştır. Araştırmada hemşirelerin yaşlarına, çalıştıkları birime, kurumda çalışma sürelerine, meslekte çalışma sürelerine ve medeni durumlarına göre klinik liderlik algılarında farklılık olmadığı, eğitim durumlarına, cinsiyetlerine, yönetim, klinik liderlik ve liderlik üzerine formal bir eğitim alma durumlarına göre klinik liderlik algılarında farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Ayrıca hemşirelerin çalıştıkları birimlere, meslekte çalışma sürelerine, cinsiyetlerine, medeni durumlarına ve liderlik üzerine formal bir eğitim alma durumlarına göre mesleki özerkliğe yönelik tutumlarında farklılaşma olmadığı, yaşlarına, kurumda çalışma sürelerine, eğitim durumlarına, yönetim ve klinik liderlik üzerine formal bir eğitim alma durumlarına göre mesleki özerkliğe yönelik tutumlarında farklılıklar olduğu saptanmıştır.

Abstract:
This research; It was carried out to examine the effect of nurses' perception of clinical leadership on professional autonomy. 300 nurses working at Sultanbeyli State Hospital in Istanbul voluntarily participated in the research, which was carried out in a relational screening model according to quantitative research methods. Research data were collected with a personal information form, Clinical Leadership Scale and Nurses' Attitudes Towards Professional Autonomy Scale. The data obtained were analyzed on a computer using the SPSS 25.0 statistical program. As a result of the research; It was determined that nurses had a high level of clinical leadership perception and their attitudes towards professional autonomy were above average. It was determined that there were positive, low-level significant relationships between nurses' clinical leadership perceptions and their attitudes towards professional autonomy, and that nurses' clinical leadership perceptions positively affected their professional autonomy attitudes and increased them by 6%. It has been determined that personal characteristics and the field of constructing directions, which are among the dimensions that determine nurses' perception of clinical leadership, are the determining variables affecting professional autonomy, while other dimensions do not affect professional autonomy.In the study, it was determined that there was no difference in the clinical leadership perceptions of nurses according to their age, the unit they worked in, the length of time they worked in the institution, the length of time they worked in the profession and their marital status, but there were differences in their perceptions of clinical leadership according to their educational status, gender, management, clinical leadership and whether they received formal training on leadership. In addition, there is no difference in nurses' attitudes towards professional autonomy according to the units they work in, the length of time they have worked in the profession, their gender, marital status and whether they have received formal training on leadership. It was determined that there were differences in their attitudes towards autonomy.