Kabir hayatıyla ilgili rivayetlerin tespit tahriç ve değerlendirilmesi
The determination, the results and the evaluation of narratives related to grave life
Yazar: KASIM OĞAN
Danışman: PROF. DR. BİLAL SAKLAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Din = Religion
Dizin: Hadis = Hadith ; Kabir hayatı = The grave life ; Mezarlar = Graves ; Rivayetler = Rumours ; Ölüm = Death ; İslamiyet = Islam

Özet:
Kabir hayatı, geçmişten günümüze her asırda merak edilen ve üzerinde birçok tartışmanın yapıldığı konulardan birisidir.Çalışmamızın birinci bölümünde, öncelikle kabir ve berzah kavramları açıklanmış; İslam öncesi din ve kültürlerdeki kabir hayatıyla ilgili bilgilere yer verilmiştir. Bu şekilde konunun tarihî ve kavramsal temeli ortaya konmuştur. Daha sonra, İslâm'a göre kabir hayatı ele alınmıştır.Çalışmamızın ikinci bölümünde ise, önce kabir hayatıyla ilgili olarak Kütüb-i Tis'a'da yer alan rivayetler tespit edilmiş; sonra da bu rivayetlerin -tahriç ve değerlendirilmesi yapılmak suretiyle- sıhhat dereceleri ortaya konulmaya çalışılmıştır.Bu tespit ve değerlendirme sonunda, Kütüb-i Tis'a'da kabir hayatıyla ilgili olarak altmış üç adet rivayet tespit edilmiş; bu rivayetlerin elli tanesinin ?sahih?; dört tanesinin ?hasen?; dört tanesinin ?hasen sahih?; iki tanesinin ?hasen garip?; bir tanesinin ?hasen li gayrihi?; bir tanesinin ?garip?; bir tanesinin ise ?zayıf? olduğu anlaşılmıştır.Tezimizin sonunda, her toplumda kabir hayatıyla ilgili olarak bir takım inanç ve uygulamaların olduğu; ayetlerde kabir hayatıyla ilgili konulara işaret edildiği; hadislerde ise konuyla ilgili ayrıntıların yer aldığı; kabir sual ve azabının gerçekleşeceği; kabrin bazı insanlar için nimet olacağı; ölü adına yapılan iyilik ve yardımlardan ölünün istifade edeceği; konuyla ilgili rivayetlerin sıhhat derecelerine dikkat edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.Anahtar Kelimeler: Ölüm, Berzah, Ruh, Kabir Azabı, Kabir Suali, Ahiret, Rivayet, Kütüb-i Tis'a, Tahriç.

Abstract:
Grave life is one of the subjects that has aroused curiosity from past to present in every century and on which there have been many debates.In the first section of our study, primarily 'grave' and 'world of spirits' terms were explained and some information about grave life in pre-Islamic religions and cultures were mentioned about. Thus, the historical and conceptual basis of the topic was put forth. Then, by tackling the grave life in the light of verses and traditions, the rhetoric of Islam on this subject was tried to be described.In the second part of our study, firstly the narratives related to grave life in Nine Books were determined and then, the results and evaluation of these narratives were dealt with. By this way, their degree of authenticity was stated.As a result of this determination and evaluation, sixty-three narratives related to grave life were determined in Nine Books and it was understood that fifty of them were "sahih", four of them were "hasen", four of them were found as "hasen sahih", two of them were "hasen garip", one of them were ?hasen li gayrihi?, one of them were "garip" and one of them were found as "zayıf".In the conclusion section of the thesis, it is resulted that there are some applications and beliefs about grave life in every society. It is found that the subjects related to grave life were pointed out in verses and in traditions there are details about the topic. Moreover, it is found that grave questions and torment will be realized, grave will be a blessing for some people and the graves can only be visited within specific rules, a dead one can benefit from the goodness and help which is given on behalf of dead person. And lastly, it is concluded that the authenticity degree of narratives should be taken in to consideration.Key Word: Death, World of Spirits, Spirit, Grave Torment, Grave Questions, Akhirat, Narrative, Nine Books, Result