Claude Debussy'nin müzikal estetiğinde resim ve edebiyatın etkisi
The influences of painting and literature in musical aesthetics of Claude Debussy
Yazar: CEREN ÇITIR KARAMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESİN UÇARSU ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ERALP OSMAN ERDEN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzikoloji Ana Bilim Dalı / Genel Müzikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Müzik = Music
Dizin: Debussy, Claude Achille = Debussy, Claude Achille ; Edebiyat = Literature ; Müzik = Music ; Müzik eserleri = Music works ; Müzikal = Musical ; Resim sanatı = Painting art

Özet:
Besteci Claude Debussy'nin müziği, hemen tüm kaynaklarda, resimde empresyonizmle ve edebiyatta sembolizmle ilişkilendirilmiştir. Bu bağlantı ki genellikle Debussy'nin müziğe getirdiği armonik, orkestral ve biçimsel yenilikler ile nitelenmiş; bestecinin ele aldığı tüm bu yenilikler ve yirminci yüzyıl müziğinin kapılarını açar nitelikteki gelenek içinde gelenekten ayrılma olgusu, çoğu kez empresyonist ressamların tutum ve uygulamaları ile özdeşleştirilerek tanımlanmıştır. Öyle ki çokça yerli ve yabancı kaynakta Debussy'nin izlenimci müziği ortaya koyduğu, 1894'te yazdığı Prélude à l'après midi d'un faune (Bir Pan'ın Öğleden Sonrasına Prelüd) adlı, hem orkestral, hem armonik, hem de biçimsel anlamda 20. yüzyıl müziğini başlatan orkestral eseri ile bu akımın ilk örneğini verdiği ifade edilmiştir. Kimi kaynaklarda ise Debussy'nin müziğini sadece izlenimcilik ile tanımlamanın haksızlık olacağı vurgulanmıştır.

Ressam Degas'nın 1882 yılında Bayreuth Festivali sonrası bir arkadaşına yazdığı ve Wagner ile gerçekleştirdiği sohbeti aktaran "müziğin empresyonistlerinden söz ettik" ifadesi içeren cümlesi hariç - ki yazar bu cümle ile muhtemelen Faure, Duparc, Chabrier ve Chausson'un kastedildiğini ifade eder - izlenimcilik terimi Debussy'den önce hiçbir besteci için kullanılmamıştır (Lockspeiser, 1962, ss. 92; aktaran Byrnside, 1980, ss. 523). İzlenimcilik teriminin Debussy'nin müziği için ilk kullanılışı ise, 1884 yılında L'Enfant Prodigue (Savurgan Oğul) adlı kantatı ile Büyük Roma Ödülü'nü kazanmasından sonra olmuştur. Yarışma komitesine dört yıl boyunca, her yıl bir tane olmak üzere sunmakla yükümlü olduğu büyük eser kapsamında, 1887 yılında yazdığı Printemps (Bahar, L 24) adlı kantatı için komite, eserin gelenek dışı armonik uygulamalar içerdiğini belirtmiştir; Komite, bestecinin orkestral tını üzerinde fazlaca durarak armonik ve biçimsel gereklilikleri arka plana ittiğini, "muğlak bir empresyonizm" nitelemesi ile ortaya koymuştur (Vallas, 1933, ss. 42-43; aktaran Byrnside, 1980, ss. 523). Sonraki yıllarda özellikle Faune'un 1894'teki temsilinin ardından, kimi eleştirmen ve yazarlarca empresyonizm teriminin Debussy'nin müziğini tanımlarken kimi zaman olumlu kimi kez olumsuz anlamda kullanıldığı ve kısa süre içinde terimin sözlüklere, biyografilere ve müzik tarihi kitaplarına girdiği gözlemlenmektedir. Bestecinin sembolist şairler ile yakınlığı ve sembolist şairlerin etrafında oluşan zümre ile etkileşimini de hesaba katarak müziğinin estetik temellerinde sembolistler ile çeşitli yakınlıklar olduğu kimi zaman vurgulansa da, Debussy müziğinin genel olarak müzikte empresyonist bir bakış açısını yansıttığı ve bu bakış açısının çağdaşı ve ardılı kimi besteciler tarafından da sürdürüldüğü ifade edilmiştir.
Çalışmada, öncelikle bestecinin yaşadığı dönemin Fransası hakkında politik, sosyal ve kültürel açıdan panoramik bir zemin oluşturulmuştur. Ardından Debussy'nin müziğinin ilişkilendirildiği izlenimcilik teriminin resim sanatında ortaya çıkışı ile Debussy'nin resimsel beğenilerini oluşturan ressamlar üzerinde durulmuştur. Bunun ardından müzikte empresyonizm teriminin ortaya çıkışına dair yabancı ve yerli kaynaklarda yer alan bilgiler ışığında geniş bir derlemeye yer verilmiştir. Aynı zamanda sembolizmin ne olduğu ve şiirde sembolizm akımının ortaya çıkışı ile Debussy'nin Paris'teki sembolist şairler çevresiyle olan sosyal yakınlıkları ele alınmıştır. Bestecinin müziği ile, bu edebiyatçıların estetik görüş ve uygulamaları arasındaki çeşitli benzerlikler aktarılmıştır. Elde edilen veriler ışığında, Debussy'nin izlenimci müzik nitelemesi ile ilgili olumsuz yönde olan kişisel yorumlarını da dikkate alarak, tarihsel anlamda kabul görmüş ve literatürde çok geniş bir yer kazanmış olan izlenimci müzik terimini ihtiyatla kullanmak gerektiği ortaya konmuştur. Debussy'nin müziği için bu terimi kullanırken, bestecinin içinde bulunduğu gelenek ile olan ilişkisini, bu geleneği ne ölçüde ve ne bağlamda esnettiğini, armonik, orkestrasyonal ve biçimsel anlamda gerçekleştirdiği özgürleşmeyi vurgulamaksızın, empresyonist ressamların estetik bakış açılarını kopyalamak suretiyle müzikal bir deyiş oluşturduğu gibi yanlış bir algı yaratmamanın önemi vurgulanmıştır. Müzik tarihi kapsamında kabul görmüş bu terimin, bestecinin müziğinde olmayan öğeler görme ve olan öğeleri de göz ardı etme gibi bir yanılgıya düşülmeksizin kullanılması gerektiği ifade edilmiştir. Böylelikle,  zamanın süzgecinden başarı ile geçen Debussy'nin müziği ve ortaya koyduğu estetik değerlerin, hak ettiği değeri görmezden gelmeksizin takdir edilebileceği ortaya konmuştur.

Abstract:
The composer Claude Debussy's music is associated with impressionism in painting and literary symbolism in almost all sources in literature. This connection is frequently characterized with harmonic, orchestral, and structural novelties brought to music by Debussy. Additionally, all these novelties and the concept of separation from tradition within tradition which opens the doors of twentieth century music, addressed by the composer are frequently defined by attitudes and practices of impressionist painters. In many national and international resources, it's stated that Debussy initiated impressionist music for which he provided the first example with an orchestral piece titled Prélude à l'après midi d'un faune (Prelude to the Afternoon of a Faun). Through this composition written in 1894, Debussy started the 20th century music in terms of orchestral, harmonic, and structural aspects. There are resources suggesting that it would be unfair to define Debussy's music with impressionism only.
The term of impressionism was never used for any composer before Debussy except for the sentence, "we spoke of the impressionists of music", that Painter Degas shared with his friend in a written correspondence in 1882 following Bayreuth Festival to narrate the conversation he had with Wagner; The author states that it's likely that this sentence refers to Faure, Duparc, Chabrier, and Chausson (Lockspeiser, 1962, p. 92; cited in Byrnside, 1980, p. 523). The use of the term impressionism for Debussy's music happened after he won the Grand Prix de Roma with his L'Enfant Prodigue (The Prodigal Son) cantata in 1884. The composer was assigned to present a great piece every year to the contest committee for four years. The committee stated that the cantata Printemps (Spring, L24) he composed in 1887 comprised non-traditional harmonic applications. The committee revealed that the composer focused on the orchestral timbre too much and pushed the harmonical and structural requirements back, and they described it as "a vague impressionism" (Vallas, 1933, p. 42-43; cited in Byrnside, 1980, p.523). In the following years, especially after Faune's premier in 1894, it is seen that some critics and authors use the term impressionism sometimes in a positive and sometimes in a negative way to define Debussy's music. This term entered dictionaries, biographies, and music history books within a short time frame. Although it is emphasized that aesthetic foundations of his music have similarities with symbolists considering his close intimacy with symbolist poets and his interactions with the class around them, it is usually stated that Debussy's music generally reflects an impressionist perspective, which is sustained by some composers in his period and following eras. 
In the study, first a panoramic background about France during the period the composer lived, in terms of political, social, and cultural aspects is presented. Then, with the emergence of impressionism in the art of painting which is associated withDebussy's music, the focus was centered on painters that constitute Debussy's pictorial liking which is followed by a literature review in the light of information presented in domestic and foreign resources on the emergence of impressionism in music. At the same time, definition of symbolism, how it emerged in poetry, and Debussy's social interactions with the circle of symbolist poets in Paris are addressed. Similarities between the composer's music, and aesthetic view and practices of these artists are explained. In the light of the data obtained and with the consideration of Debussy's negative opinions on the characterization of his music as impressionist, the need for using the impressionist music term with caution which is accepted historically and commonly used in literature are addressed. An emphasis was put on the importance of not creating a misperception as in Debussy created a musical statement by copying impressionist painters' aesthetic perceptions which exclude the composer's relationship with the traditional context he resides in and how much he bent this tradition, as well as the harmonic, orchestrational, and structural liberation the composer had. This term that has been accepted within the scope of music history needs to be used without mistaking elements in composer's music and ignoring the ones that are there. Thus, it has been suggested that the music and aesthetic values revealed by Debussy, whose music stands upon the test of time, can be appreciated without disregarding the values they deserve.