Savunma harcamaları, ekonomik büyüme ve cari açık ilişkisi: Seçili ülkelerle Panel Veri Analizi
Summary the relationship of defense expenditures, economic growth and current deficit: Panel Data Analysis with selected countries
Yazar: YUNUS EMRE TOPKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİH ÇİLDİR
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance ; Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies
Dizin: Askeri harcamalar = Military expenditures ; Cari açık = Current account deficit ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Kamu maliyesi = Public finance ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Savunma harcamaları = Defense expenditunes

Özet:
2. Dünya Savaşı ile ülke savunmasının önemini anlayan ülkeler, soğuk savaşın da etkisi ile  savunma harcamalarında artış eğilimi içerisine girmişlerdir. Özellikle bu dönemde Dünya'nın iki kutuplu bir şekile bürünmesi ve yaşanılan teknolojik gelişmeler savunma harcamalarına önemi arttırmıştır.
Artan savunma harcamaları ekonomi üzerinde değişik soruları da beraberinde getirmiştir. Örneğin   savunma harcamalarının ülkelerin ekonomik büyümelerine, cari işlemler dengesine, istihdam oranlarına, enflasyon oranlarına vb. etkisinin nasıl olacağı araştırılmaya başlanılmıştır.
Konu ile ilgili iktisat literatüründe savunma harcamalarının ekonomik büyümeye etkisi ile ilgili belirli çalışmalar yapılmış iken cari açığa etkisi konusu sınırlı kalmıştır. 
Bu sebeple çalışmada savunma hizmetinin ve savunma harcamalarının tanımı, kapsamı belirtilecek cari açık ve ekonomik büyüme hakkında bilgiler verilecek ve akabinde Amerika Birleşik Devletleri, Hindistan, Çin, Japonya, İsrail ve Türkiye'de 2000-2020 dönemi için savunma harcalarının, ekonomik büyüme ve cari açığa etkisi konusu incelecektir.
Panel veri analizi yönteminin kullanıldığı çalışmada veriler SIPRI ve World Bank Data'dan elde edilmiş olup, veriler yıllık seyir göstermektedir. Araştırmada öncelikle yatay kesit bağımlılığı testi yapılmış olup daha sonra serilerin homojenlikleri Hsiao testi ile sınanmıştır. Panel birim kök testlerinden Bai-Ng ve IPS testleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgular neticesinde serilerin bütünleşik olmadığına karar verilmiş olup panel ARDL testi ile tahminleme yapılmıştır. Buna göre ekonomik büyüme ile savunma harcamaları arasında negatif bir ilişki, cari açık ile pozitif yönde bir ilişki söz konusudur.

Abstract:
The countries that understood the importance of the country's defense with the World War II started to increase in their defense expenditures with the effect of the cold war. Especially in this period, the bipolar shape of the world and technological developments increased the importance of defense expenditures.
Increasing defense expenditures have brought different questions on the economy. For example, defense spending depends on the economic growth of countries, current account balance, employment rates, inflation rates, etc. It has been investigated how the effect will be.
For this reason, in this study, it is aimed to examine the definition and scope of defense services and defense expenditures will be specified, information will be given about the current account deficit and economic growth, and then the impact of defense expenditures on economic growth and current account deficit for the period 2000-2020 in the United States, India, China, Japan, Israel and Turkey will be examined.
In the study, in which the panel data analysis method was used, the data were obtained from SIPRI and World Bank Data, and the data show an annual course. In the research, firstly, the cross-section dependency test was performed, and then the homogeneity of the series was tested with the Hsiao test. Bai-Ng and IPS tests from panel unit root tests were used. As a result of the findings, it was decided that the series were not integrated and estimation was made with the panel ARDL test. Accordingly, there is a negative relationship between economic growth and defense expenditures, and a positive relationship with the current account deficit.