Şeftali anacı olarak prunus melezlerinde kök ur nematodu (Meloidogyne spp.:Nemata) dayanıklılığının moleküler markır sistemleri ile incelenmesi
Investigation of root knot nematode (Meloidogyne spp.: Nemata) resistance in prunus hybrids as peach rootstock with molecular marker systems
Yazar: SELÇUK BAŞBUĞA
Danışman: PROF. DR. CANAN CAN
Gaziantep Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Moleküler Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Biyoloji = Biology ; Genetik = Genetics ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Direnç genleri = Resistance genes ; Kök ur nematodları = Root knoot nematods ; Markörler = Markers ; Prunus persica = Prunus persica ; Şeftali = Peach

Özet:
Kök-ur nematodları şeftali ve badem gibi Prunus cinsi meyve ağaçlarının aktif gelişimini yavaşlatarak ağaçların direncini azaltmakta ve verim kaybına neden olmaktadır. Bu nedenle Prunus türlerinde nematodlar ile mücadelede kök-ur nematodlarına dayanıklı anaç kültürlerinin kullanılması önem kazanmıştır. Prunus türlerinde kök-ur nematodlarına karşı dayanıklılığı sağlayan genlere (RMia, Ma ve RMja genleri) sıkı bağlantı gösteren DNA markör sistemleri geliştirilmiş ve bu sistemlerin marker assisted selection (MAS) ile kullanılabileceği rapor edilmiştir. Bu çalışmada Ferragnes × GN22, Nemaguard × Ferragnes, GN22 × AB3, Nemaguard × AB3, Ferragnes × Nemaguard, Nemaguard × GN22 kroslarından elde edilen F1 melez bireylerin kök-ur nematodlarına karşı dayanıklılık durumları belirlenmiştir. Ebeveyn bireylerde [Nemaguard, GN22, Ferragnes, AB3 (Amygdalus orientalis Mill.) ve GF677] polimorfik ayrım sağlayan dolayısı ile F1 bireylerin seleksiyonuna imkân tanıyan üç markır belirlenmiştir. Bu markırlar ile gerçekleştirilen PCR analizleri sonucunda; AMPP117 primeri ile 82 melez birey test edilmiş; bunlardan 64 bireyin dayanıklı, 18 bireyin ise hassas profil sergilediği tespit edilmiştir. LRR65 primeri ile 77 melez birey test edilmiş; bunlardan 29 bireyin dayanıklı, 48 bireyin ise hassas profil sergilediği tespit edilmiştir. SSRO5I12 primeri ile 86 melez birey test edilmiş; bunlardan 34 bireyin dayanıklı, 52 bireyin ise hassas profil sergilediği tespit edilmiştir.

Abstract:
Root-knot nematodes slow down the active growth of Prunus fruit trees such as peach and almond, reduce the resistance and cause yield loss. For this reason, it has gained importance to use root-knot nematode resistant rootstocks against nematodes in Prunus species. DNA marker systems exhibiting tight linkage to genes (RMia, Ma and RMja genes) that provide resistance to root-knot nematodes in Prunus species have been developed and it has been reported that these systems can be used with marker assisted selection (MAS) studies. In this study, resistance against root-knot nematodes of F1 hybrid individuals obtained from Ferragnes × GN22, Nemaguard × Ferragnes, GN22 × AB3, Nemaguard × AB3, Ferragnes × Nemaguard, Nemaguard × GN22 crosses were determined. Three markers have been identified in the parent individuals [Nemaguard, GN22, Ferragnes, AB3 (Amygdalus orientalis Mill.) and GF677] that provide polymorphic discrimination, thus allowing selection of F1 individuals. As a result of PCR analyzes performed with these markers; 82 hybrid individuals were tested with the AMPP117 primer, and it was determined that 64 individuals were resistant and 18 individuals exhibited a sensitive profile. Additionally, 77 hybrid individuals were screened with the LRR65 primer where 29 individuals were resistant and 48 individuals exhibited a sensitive profile. Totally, 86 hybrid individuals were tested with the SSRO5I12 primer, and that 34 individuals were resistant and 52 individuals exhibited a sensitive profile.