Üniversite öğrencilerinin probiyotikler ve probiyotiktakviyeleri hakkında bilgi tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Correlation of information attitudes and behaviors of universitystudents about probiotics and probiotic supplements
Yazar: AYŞENUR EMİRHÜSEYİNOĞLU
Danışman: PROF. DR. MÜVEDDET EMEL ALPHAN
İstanbul Atlas Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
İnsan vücudunun daha iyi anlaşılmasıyla vücuttaki mikroorganizmaların farklı işlevleri
olduğu görülmüştür. Yapılan çalışmalar probiyotiklerin birçok hastalık üzerindeki olumlu
etkisini kanıtlamıştır. Probiyotik ve prebiyotiklerin sağlık faydaları ile birlikte takviye ürün
pazarında hem dünyada hem ülkemizde büyük bir genişleme meydana gelmiştir. Bu çalışma
geleceğin sağlık profesyonelleri olacak olan Sağlık Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin
probiyotik takviyesi kullanımının yaygınlığını saptamayı, probiyotikler ile ilgili doğru bilinen
yanlışları tespit etmeyi ve bu popülasyonun bilgi düzeyini ölçmek amaçlamıştır.
Çalışmaya İstanbul Atlas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi'nde okuyan 166
öğrenci dahil edilmiştir. Katılımcılara gönüllülük esasına dayalı olarak anket uygulanmıştır.
Anketlerde katılımcıların sosyodemografik özellikleri, probiyotik bilgi, tutum, davranışları ve
besin tüketim özelliklerini sorgulanmıştır.
Katılımcıların %91.6'sı kadın %8.4 erkek olup öğrencilerin yaş ortalaması
20.291.49'dur. Katılımcıların %16'sı Beslenme ve Diyetetik, %17'si Dil Konuşma Terapisi,
%19'u Ebelik, %10'u Ergoterapi, %5'i Fizyoterapi ve Rehabilitasyon ve %33'ü Hemşirelik
bölümü öğrencisidir. Katılımcıların %29'u daha önce probiyotik takviyesi kullanmış iken
%71'i daha önce probiyotik takviyesi kullanmamıştır. Daha önce probiyotik takviyesi
kullanan katılımcıların %58.3'ü probiyotikleri "sindirim sistemi sorunları" için kullandığını
belirtirken %39.6'sı "bağışıklık sistemi sorunları" için %2.1'i ise "dolaşım sistemi sorunları"
için kullandığını belirtmiştir. Daha önce probiyotik takviyesi kullanmayan katılımcıların
%49.2'si probiyotik takviye kullanmama sebebinin "ihtiyaç duymamak" olduğunu
belirtmiştir.
Katılımcıların %97'si "yoğurt, kefir gibi fermente süt ürünlerinin probiyotik
kaynakları" olduğunu düşünürken katılımcıların %77.1'i "yoğurt, kefir gibi fermente süt

ürünlerini probiyotik kaynaklar olduğu için tükettiğini" belirtmiştir. Katılımcıların %53'ü
günde en az bir kere bir porsiyon yoğurt tüketirken %1'i yoğurt tüketmediğini bildirmiştir.
Katılımcıların %3'ü günde en az bir kere bir porsiyon kefir tükettiğini belirtirken %61'i kefir
tüketmediğini bildirmiştir.
Katılımcıların çoğu probiyotiklerin sağlığa faydalı olduğunu düşünmektedir ancak
probiyotiklerin sağladığı faydalar konusunda bilgi eksikliği mevcuttur. Probiyotikler ile ilgili
çeşitli çalışmalardan elde edilen bilimsel kanıtların sağlık bilimleri fakültelerinin eğitim
müfredatlarına dahil edilmesi probiyotiklerin daha iyi anlaşılmasına, gelecekteki tedavi
protokollerinden daha fazla kullanılmasına yardımcı olabilir.

Abstract:
With a better understanding of the human body, it has emerged that microorganisms in
the body have different functions. Studies have proven the positive effect of probiotics on
diseases such as gastrointestinal diseases, allergic diseases, obesity, insulin resistance. Along
with the health benefits of probiotics and prebiotics, there has been a great expansion in the
supplement product market both in the world and in our country. This study aims to determine
the prevalence of probiotic supplement use among students studying at the Faculty of Health
Sciences, who will be the health professionals of the future, to identify the misconceptions
about probiotics and to measure the knowledge level of the population.
166 students studying at Istanbul Atlas University Faculty of Health Sciences were
included in the study. A questionnaire was applied to the participants on a voluntary basis. In
the first part of the questionnaire, there are questions to determine the sociodemographic
characteristics of the participants, in the second part of the probiotic knowledge, attitudes and
behaviors, and in the third part of the food consumption characteristics.
91.6% of the participants are female and 8.4% are male, and the average age of the
students is 20.291.49. 16% of the participants are Nutrition and Dietetics, 17% Language
and Speech Therapy, 19% Midwifery, 10% Occupational Therapy, 5% Physiotherapy and
Rehabilitation, and 33% Nursing. While 29% of the participants had used a probiotic
supplement before, 71% had not used a probiotic supplement before. While 58.3% of the
participants who used probiotic supplements before stated that they used probiotics for
"digestive system problems", 39.6% stated that they used them for "immune system

20

problems" and 2.1% for "circulatory system problems". While 49.2% of the participants who
did not use probiotic supplements before stated that the reason for not using probiotic
supplements was "not needing".
While 97% of the participants thought that "fermented milk products such as yoghurt
and kefir are probiotic sources", 77.1% of the participants stated that they "consume
fermented milk products such as yoghurt and kefir because they are probiotic sources". While
53% of the participants consumed a portion of yogurt at least once a day, 1% reported that
they did not consume yogurt. While 3% of the participants stated that they consumed a
portion of kefir at least once a day, 61% reported that they did not consume kefir.
Most participants agree that probiotics provide health benefits, but they lack
knowledge about the benefits of probiotics. The inclusion of scientific evidence from various
studies on probiotics in the education curricula of health science faculties may help to better
understand probiotics and use them more in future treatment protocols.