Ergenlerde ebeveyn izlemesi, sanal zorbalık ve yaşam doyumu arasındaki ilişkilerin cinsiyete göre incelenmesi
An investigation of the associations between parental monitoring, cyberbullying and life satisfaction in adolescents according to gender
Yazar: DAMLA KARLIER SOYDAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ZEHRA UÇANOK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Gelişim Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Cinsiyet farkları = Gender differences ; Ebeveyn izlemesi = Parental monitoring ; Ebeveynler = Parents ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik problemleri = Adolescence problems ; Gelişim psikolojisi = Development psychology ; Siber zorbalık = Cyberbullying ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; Zorbalık = Bullying

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, ilk ve orta ergenlik döneminde, algılanan ebeveyn izlemesi, sanal zorbalık ve yaşam doyumu arasındaki ilişkileri incelemektir.Bu araştırma, Ankara, Gaziantep, Hatay, İstanbul, Malatya ve Mersin'de Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet okullarında ve özel okullarda, ilköğretim ikinci kademe (6., 7., ve 8. sınıf) ve liseye (9., 10., 11. ve 12. sınıf) devam etmekte olan ergenlerle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemi 662'si (% 47.5) erkek, 733'ü (% 52.5) kız olmak üzere toplam 1395 ergenden oluşmaktadır ve yaş ortalaması 14.87'dir (S= 2.04).Araştırmada ergenlere uygulanan demografik bilgi formu, ergenlerin bilgi ve iletişim teknolojileri kullanım örüntüsünü belirlemeye yönelik sorular, Öğrenciler İçin Çok Boyutlu Yaşam Doyumu Ölçeği, Ebeveyn İzlemesi Ölçeği ve Sanal Zorbalık Ölçeği kullanılmıştır.Araştırmada ergenlerin ve ebeveynlerin demografik özellikleri ile ergenlerin bilgi ve iletişim teknolojilerini kullanım örüntülerinin sanal zorba/kurban olma deneyimini yordamaya katkısını erkek ve kızlarda ayrı ayrı incelemek için Aşamalı Regresyon Analizi yürütülmüştür. Araştırma sonuçlarına göre, küçük yaştaki erkekler ve daha uzun süredir internet kullanan kızlar, annesinin bilgisayar kullanma becerisini daha iyi değerlendiren kızlar, buna karşılık annesinin eğitim düzeyinin daha düşük olduğunu bildiren kızlar sanal zorbalığa daha fazla maruz kalmaktadırlar. Bununla birlikte, daha sık internete giren erkekler ve annesinin bilgisayar kullanma becerisini daha iyi değerlendiren erkekler daha fazla sanal zorbalık uygulamaktadırlar. Daha uzun süredir cep telefonu kullanan kızlar ve daha uzun süredir internet kullanan kızlar ve internete daha sık giren kızlar daha fazla sanal zorbalık uygulamaktadırlar. Ayrıca algılanan ebeveyn izlemesi ile ergenin yaşam doyumu arasındaki ilişkiye sadece erkek ergenlerde sanal zorbalık uygulama ve hem kız hem erkeklerde sanal zorbalığa maruz kalma kısmen aracılık etmektedir.

Abstract:
The main purpose of the present study is to investigate the associations among parental monitoring, cyberbullying and life satisfaction in early and middle adolescents.A total of 1395 (47.5% male, 52.5% female) secondary school and high school students (M= 14.87, SD= 2.04) are included in the sample. Participants are selected from six different cities (Ankara, Gaziantep, Hatay, Istanbul, Malatya and Mersin). Adolescents have completed a package of self-report questionnaire including demographic information, adolescents? information and communication technologies usage characteristics, Multidimensional Students? Life Satisfaction Scale, Parental Monitoring Scale and Cyberbullying Scale.In the study, Stepwise Regression analysis have been conducted to investigate the predictive relations of adolescents? and parents? demographic characteristics, adolescents? information and communication technologies usage characteristics to cyber bully/victim experiences for boys and girls separately. Our findings have revealed that younger boys, girls who have used internet for a longer period of time, girls who have reported better skills of computer usage of their mothers ?and on the contrary- girls whose mothers have lower education levels are more likely to be cyber-victims. However, boys who have used the internet more frequently per a week, boys who have perceived better skills of computer usage of their mothers, girls who have used internet more frequently per a week, and girls who have used internet and mobile phones for a longer period of time are more likely to be cyber-bullies. It is also seen that being a cyber-bully partially mediates the relation between perceived parental monitoring and adolescent?s life satisfaction for boys, being a cyber-victim partially mediated that relation for boys and girls.