Antipsikotik ilaçlara intrauterin dönemde maruz kalmanın erişkin sıçanlarda öğrenme ve bellek üzerine etkisi
Effect of intrauterine antipsychotic drug exposure on learning and memory in adult rats
Yazar: ÇAĞATAY OLTULU
Danışman: PROF. DR. ÇETİN HAKAN KARADAĞ
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı / Toksikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Bellek = Memory ; Bilişsel öğrenme = Cognitive learning ; Fetal gelişim = Fetal development ; Fetüs = Fetus ; Trankilizan ajanlar = Tranquilizing agents ; Öğrenme = Learning ; İç kulak = Ear-inner

Özet:
Bu çalışmada, farklı sınıflardan yedi antipsikotik ajana prenatal dönemde maruz bırakılan yavru sıçanların, erişkin döneme ulaştıklarında öğrenme ve bellek yetenekleri üzerine bu ajanların etkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada kullanılacak yedi ayrı antipsikotik ilaç ve bir kontrol grubu için, sekiz ayrı gebe sıçan grubu oluşturuldu. Gebe sıçanlara oral gavaj ile; 1) haloperidol 2 mg/kg, 2) tiyoridazin 100 mg/kg, 3) sülpirid 200 mg/kg, 4) klorprotiksen 20 mg/kg, 5) klozapin 40 mg/kg, 6) flufenazin 10 mg/kg, 7) klorpromazin 20 mg/kg dozunda gebelik süresince verildi. Kontrol grubundaki 4 gebe sıçana sadece çeşme suyundan oluşan gastrik gavaj verildi. Yavrular 2 aylık olduklarında her bir gruptan 10 dişi ve 10 erkek sıçan seçilerek deneyde kullanılmak üzere gruplandırıldılar. 7 farklı ilaç için erkek ve dişi grubu ve kontrol erkek ve dişi ile beraber toplam 16 grup oluşturuldu. Morris su labirenti düzeneğinde gizli platform testinde öğrenme test edildi. Altıncı günde platform havuzdan çıkartılarak bellek test edildi. Haloperidol, sülpirid, klorprotiksen, klozapin, klorpromazin erkek ve dişi grupları ile flufenazin ve tiyoridazin dişi gruplarında öğrenmenin bozulduğu saptanmıştır. Haloperidol tiyoridazin, sülpirid, klorprotiksen, klorpromazin, flufenazin erkek ve dişi gruplarında ve klozapin dişi gruplarında thigmotaxis değerleri aynı cinsiyetin kontrol grubuna göre daha fazla bulundu. Elde edilen sonuçlar prenatal dönemde antipsikotiklere maruz kalmanın, erişkin dönemde öğrenme ve bellek fonksiyonlarını spesifik olarak etkilemekten ziyade, hayvanın içinde bulunduğu problemi kavramasında bir bozukluğa yol açtığını ve öğrenme parametrelerindeki bozulmanın bu sebepten geliştiğini göstermektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to investigate the effects of prenatal exposure to antipsychotic agents from seven different classes on learning and memory in adulthood. Eight groups of pregnant rats were comprised of seven antipsychotic drugs groups and a control group. These drugs were administered to pregnant rats during pregnancy by oral gavage;  1) haloperidol 2 mg/kg, 2) thioridazine 100 mg/kg, 3) sulpiride 200 mg/kg, 4) chlorprotikxene 20 mg/kg, 5) clozapine 40 mg/kg, 6) fluphenazine 10 mg/kg, 7) chlorpromazine 20 mg/kg. Control group pregnant rats received only tap water by gavage. When the animals were 2 months old, 10 female and 10 male rats from each group were selected and regrouped for the experiments. All these groups were divided to male and female groups, and totally 16 groups were comprised. Learning was tested by hidden platform task on Morris water maze. On the sixth day, platform was removed from the pool and memory was tested. It was found that learning was impaired in male and female groups of haloperidol, sulpiride, chlorprotixene, clozapine, and chlorpromazine, and in female groups of fluphenazine and thioridazine. In male and female groups of haloperidol, thioridazine, sulpiride, chlorprotixene, chlorpromazine, and fluphenazine, and in female group of clozapine, thigmotaxis values were higher than those in the corresponding control groups with same gender. These results show that prenatal exposure to antipsychotics causes an impairment in realization of the problem that the rat encountered rather than affecting learning and memory functions specifically in adulthood, and that this may be the reason of deterioration in the learning parameters.