Finansal okuryazarlık ve finansal dijitalleşme ilişkisi: Z kuşağı üzerine bir araştırma
The relationship of financial literacy and financial dijitalization: A research on generation Z
Yazar: GÖZDE ÖZMEN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZCAN DEMİR
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Okuryazarlık kavramı, akla gelen ilk anlamıyla bir dili okuyabilme ve yazabilme yeteneğine sahip olmak olarak tanımlanmakta olup günümüzde farklı anlamlar da kazanmıştır. Bunlardan bazıları; medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve finansal okuryazarlık olarak ifade edilmektedir.
Kişilerin finansal karar verme sürecinde finansal bilgiye ulaştığı, yorumladığı ve elde ettiği sonuçları davranışa dönüştürme sürecini finansal okuryazarlık olarak tanımlayabiliriz. Günümüzde finansal araçların sayısında yaşanan artış, niteliklerde meydana gelen karmaşık yapılar ve piyasalarda sürekli bilgi akışının gerçekleşmesi sebebiyle bilgi seviyesinin sınırlı olması sonucunda yatırım kararlarının da rasyonel bir biçimde verilmesi mümkün olmamaktadır. Bu sebeple günümüz koşullarında finansal okuryazarlık için kişilerin daha çok teknik bilgiye sahip olması gerekmektedir. Gerekli olan bilgilere ulaşma noktasında dijital platformların kullanımı, öğrenme sürecini kısaltırken daha hızlı karar verilmesine imkân tanımaktadır.
Finansal okuryazarlık kavramını finansal sistem içerisinde ele aldığımızda; finansal bilgi, finansal davranış ve finansal tutum gibi bileşenlere sahip olduğu görülmektedir. Ayrıca finansal okuryazarlık sürecinde sergilenen davranışların dijitalleşmeyle olan ilişkisi de giderek önem kazanmaktadır. Bireylerin finansal okuryazarlık düzeyleri üst seviyede olsa da dijital platformların kullanımı konusunda yetersiz bilgi düzeyine sahip olunması, finansal dijitalleşmenin finansal okuryazarlığı artırmasının önünde bir engel olarak görülmektedir.
Çalışmada finansal okuryazarlık ve finansal dijitalleşme kavramları arasındaki ilişki incelenmiş olup Z kuşağı bireylerine uygulanmış olan anket çalışmasından elde edilen veriler, yapısal eşitlik modeli kurularak analiz edilmiş ve kurulan hipotezler sınanmıştır. Yapılan analize göre Z kuşağı bireylerin finansal okuryazarlık ve finansal dijitalleşme düzeylerinin cinsiyete göre anlamlı bir farklılık gösterdiği ulaşılan sonuçlardan biridir. Ayrıca Z kuşağı bireylerin çocukken çalışma durumlarının finansal okuryazarlık ve finansal dijitalleşme düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık olmaması dikkat çekici sonuçlardan biri olmuştur.

Abstract:
The concept of literacy is defined as having the ability to read and write a language in the first sense that comes to mind, and it has gained different meanings today. Some of those; media literacy, digital literacy and financial literacy.
We can define financial literacy as the process by which individuals reach, interpret and transform financial information into behavior in the financial decision-making process. Today, due to the increase in the number of financial instruments, the complex structures occurring in qualifications and the constant flow of information in the markets, it is not possible to make rational investment decisions as a result of the limited level of information. For this reason, in today's conditions, people need to have more technical knowledge for financial literacy. The use of digital platforms at the point of accessing the necessary information enables faster decision-making while shortening the learning process.
When we consider the concept of financial literacy within the financial system; It is seen that it has components such as financial knowledge, financial behavior and financial attitude. In addition, the relationship between the behaviors exhibited in the financial literacy process and digitalization is becoming increasingly important. Although individuals have a high level of financial literacy, insufficient knowledge about the use of digital platforms is seen as an obstacle for financial digitalization to increase financial literacy.
In my study, the relationship between the concepts of financial literacy and financial digitalization was examined, and the data obtained from the questionnaire applied to the Z generation individuals were analyzed by establishing a structural equation model and the established hypotheses were tested. According to the analysis, one of the results obtained is that the financial literacy and financial digitalization levels of Generation Z individuals show a significant difference according to gender. In addition, one of the striking results was that there was no significant difference between the financial literacy and financial digitalization levels of Generation Z individuals in terms of their employment status as a child.