Yaşlı bireylerde aachen düşme riski değerlendirme gerecinin Türkçe sürümünün geçerliliği ve güvenilirliği
Validity and reliability of the Turkish version of the aachen fall risk assessment tool in elderly individuals
Yazar: ZEYNEP ÖYKÜ ÖZTÜRK ARIKAN
Danışman: PROF. DR. ERHAN ESER
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Düşme kazaları = Accidental falls ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı Aachen Düşme Riski Değerlendirme Ölçeği'nin Türkçe sürümünün oluşturulması ve Türkçe sürümün psikometrik özelliklerinin (güvenilirlik ve geçerliliğinin) ortaya konmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Manisa'da seçilmiş olan Aile Sağlığı Merkezlerine ayaktan tanı ve tedavi amacıyla başvuran 65 yaş ve üstü; son bir yıl içinde en bir kere düşmüş olan 100 ve düşmemiş olan 100 kişide yapılmış olan metodolojik bir araştırmadır. Aachen Düşme Riski Değerlendirme ölçeğinin dağılımını, güvenilirlik ve geçerlilik bulgularını göstermek için psikometrik analizlerde ardışık üç adım izlendi. Birinci adımda ölçeğin dağılım özellikleri ve madde analizleri yapıldı. İkinci adımda güvenilirlik analizleri ve son adımda da geçerlilik analizleri yapıldı.Güvenilirlik analizleri için ölçüt ve yapı geçerliliği; yapı geçerliliği için ise doğrulayıcı faktör analizi, bilinen gruplar geçerliliği ve paralel form geçerliliği kullanıldı.
Bulgular: Bu çalışmada Aachen Düşme Riski Değerlendirme ölçeğinin Türkçe sürümünün birinci bölümü (indeks skor) için duyarlılık %71.0, seçicilik %75.0; üçüncü bölüm (algılanan düşme riski) için duyarlılık %75.0, seçicilik %55.0 bulunmuştur. Birinci bölüm tek boyut için yapılan doğrulayıcı faktör analizinde kikare/serbestlik derecesi 1.13, karşılaştırmalı uyum indeksi (CFI) 0.939 ve RMSEA ( Root Mean Square Error of Approximation ) 0.025 olarak hesaplanmıştır. Ölçeğin birinci ve üçüncü bölümleri ile cinsiyet, vücut kitle indeksi, kişilerin yalnızlık algısı, kullandıkları ilaç sayısı, sahip oldukları kronik hastalık sayısı, kırılganlık durumu ve fiziksel bağımlılık düzeyini gösteren EQ5-D ile anlamlı düzeyde ilişkili bulunmuştur. Aachen indesk skoru (birinci bölüm) için etki büyüklük değerleri cinsiyet, kişilerin yalnızlık algısı, kırılganlık durumu ve EQ5-D genel yaşam kalitesi düzeyi için büyük; kullanılan ilaç sayısı için orta; vücut kitle indeksi ve kronik hastalık sayısı için zayıf (0.2 ve çevresindeki değerler) olarak hesaplanmıştır.
Sonuç: Aachen Düşme Riski Değerlendirme ölçeğinin Türkçe sürümümünün üç ayrı bölümünün geçerlilik ve güvenilirlik analiz sonuçları ölçeğin birinci ve üçüncü bölümlerini oluşturan düşme değerlendirme indeksinin orta düzeyde duyarlı ve seçici olduğunu ve her iki gösterge açısından da hatalı pozitif ve negatif değerlendirme olasılığının % 25-45'i bulduğunu göstermektedir. Düşme riski indeksi (birinci bölüm) madde yapısı Türkçe sürümde de olduğu gibi korunmuştur ve ölçek bütünüyle kullanılabilir durumdadır birinci basamak sağlık hizmetlerinde yukarıda sözü edilen durum dikkate alınarak kullanılabilir.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to develop the Turkish version of the Aachen Fall Risk Assessment Scale and to determine its psychometric properties (reliability and validity).
Materials and Methods: This methodological study was conducted on 100 individuals aged 65 and over who had visited selected Family Health Centers in Manisa, Turkey, for outpatient diagnosis and treatment purposes. The participants consisted of 100 individuals who had experienced at least one fall within the past year and 100 individuals who had not fallen. Three consecutive steps were followed in the psychometric analysis to assess the distribution, reliability, and validity findings of the Aachen Fall Risk Assessment Scale. In the first step, the distribution characteristics and item analysis of the scale were performed. The second step involved reliability analyses, and the final step focused on validity analyses, including criterion validity, construct validity using confirmatory factor analysis, known-groups validity, and parallel form validity.
Results: In this study, the Turkish version of the Aachen Fall Risk Assessment Scale demonstrated a sensitivity of 71.0% and specificity of 75.0% for the first section (index score), and a sensitivity of 75.0% and specificity of 55.0% for the third section (perceived fall risk). The confirmatory factor analysis for the single-factor structure of the first section yielded a chi-square/degrees of freedom ratio of 1.13, a comparative fit index of 0.939, and a root mean square error of approximation of 0.025. Significant associations were found between the first and third sections of the scale and gender, body mass index, perceived loneliness, number of medications used, number of chronic diseases, frailty status, and physical dependency level measured by the EQ5-D. The effect sizes for the Aachen index score (first section) were large for gender, perceived loneliness, frailty status, and overall quality of life measured by EQ5-D; medium for the number of medications used; and weak (around 0.2) for body mass index and number of chronic diseases.
Conclusion: The validity and reliability analyses of the three sections of the Turkish version of the Aachen Fall Risk Assessment Scale indicate that the fall assessment index, which constitutes the first and third sections of the scale, is moderately sensitive and specific, with a probability of 25-45% for both false positive and false negative evaluations. The item structure of the fall risk index (first section) is preserved in the Turkish version, and the scale is suitable for use in primary healthcare, considering the aforementioned findings.