Fatih Sultan Mehmet bir rönesans hükümdarı mıdır? Franz Babinger'in Fatih Sultan Mehmet ve zamanı adlı kitabındaki tezlerine yaklaşımlar
Was Mehmed the Conqueror an emperor during the renaissance? According to researches done by Franz Babinger as it is illustrated his book Mehmed the Conqueror and his time
Yazar: SAADET DİNÇ
Danışman: DOÇ. DR. YUNUS KOÇ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Tarih = History
Dizin: Babinger, Franz = Babinger, Franz ; Machiavelli, Niccolo = Machiavelli, Niccolo ; Mehmed II = Mehmed II ; Padişahlar = Padishahes ; Rönesans Dönemi = Renaissance Period ; İstanbul-Galata = İstanbul-Galata

Özet:
Türk tarihinin belki de en parlak devrinin mimarı Fatih Sultan Mehmed, Osmanlı padişahları içinde aksiyonu, entelektüel yapısı, yeteneği, şecaati, cihangirliği vb. vasıfları ile tarihi simalar içinde en fazla alakaya mazhar olan hükümdardır. Fatih'in insanda merak uyandıran yaşamı yüzyıllardır tarihçilerin çalışmalarına konu olmuştur.Ünlü şarkiyatçı Franz Babinger, Fatih üzerine en kapsamlı çalışmayı yapan tarihçidir. Fatih Sultan Mehmet ve Zamanı adlı oldukça hacimli eseri, Fatih'in hayatını kişiliğine, faaliyetlerine ve düşünce yapısına varıncaya kadar incelemektedir. Babinger kitabında, Fatih'in düşünce yapısına temas ederken onu bir rönesans hükümdarı olarak görenleri eleştirmekte; Fatih'in maiyetinde bulunan hümanist sanatçıların ona cihangirlik ruhu aşılayıp siyasitine yön verdikleri tezini savunmaktadır.Bu çalışmada, Babinger'in tezinden yola çıkılarak Fatih'in kişiliği, düşünce yapısı, faaliyetlerinin niteliği üzerinde durulmuş, Babinger'in tezini destekleyenler ve karşı gelenlerin görüşüne yer verildikten sonra, devrin kaynaklarına kadar inilip Fatih'in rönesansla münasebetinin boyutları ele alınmıştır. Fatih'in Türk tarihinde gerçekleştirdiği büyük atılımlar müşahede edilmiştir. Batı medeniyeti perspektifinden ise bugün batının sahiplendiği inanç ve fikir hürriyetinde nasıl bir tutum sergilediği belirtilmiştir. Bu doğrultuda çalışmamızla hükümdar Fatih'i insani yönlerine de temas ederek incelemek suretiyle düşünce yapısını ve ideallerini ortaya koyarak Türk tarihi ve Avrupa bağlamında yerini tespit etmeye çalıştık.

Abstract:
Sultan Mehmed II, the architect of maybe the most brilliant era of the Turkish History, is the sovereign attracting the highest attention among historical faces with his action, intellectuality, skills, courage, and world conquest etc. among Ottoman sultans. The life of sultan Mehmed, which makes one curious, has been the subject of historian's studies for centuries.The famous orientalist Franz Babinger, is the historian with the most comprehensive work on Fatih. His bulky book named Sultan Mehmed II and his Time, examines the Conqueror in detail with the aspects of his life, character, activities and way of thinking. Babinger, touching upon the Conqueror's way of thinking in his book, criticizes those viewing him as a sovereign of renaissance, and advocates the thesis that humanist artists among his staff gave him the spirit of world conquest and directed his politics.In this study, we touched upon the personality, way of thinking and nature of activities of the Conqueror starting from the thesis of babinger, and after giving the opinions of the supporters and opponents of the thesis of Babinger, we investigated the dimensions of relations of the Conqueror with renaissance going back to the resources of the era. Big leaps realized by the Conqueror in the Turkish history were witnessed. As to the Western civilization perspective, his attitude with respect to the freedom of belief and opinions now claimed by the west was indicate. In this context, we tried to understand the place of sovereign Sultan Mehmed II in Turkish and European history by examining him also regarding his human aspects and putting forward his way of thinking and ideals.