Platform tarzı örgütlenmeler ve ekosistem yönetimi: Finansal hizmetler sektöründe şirketlerin ortaklaşa rekabet stratejileri üzerine bir araştırma
Platform-based organizations and ecosystem management: A research on coopetition strategies of companies in the financial services industry
Yazar: MÜGE ABAÇ
Danışman: PROF. DR. SELİM YAZICI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Strateji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Ekosisteme yeni oyuncu olarak giren dijital platform tarzı örgüt
yapılarına sahip finansal teknoloji (FinTech) girişimleri, teknolojiyi ve çevik
yapılarını kullanarak, finansal hizmetler pazarına agresif bir şekilde nüfuz
etmiş, ekosistemin geleneksel oyuncuları olan bankaları ve ekosistemi
dönüşüme zorlamıştır. Bu tez çalışmasında, FinTech girişimleri ile bankalar
tarafından gerçekleştirilen ortaklaşa rekabet stratejisi süreci incelenerek,
'ortaklaşa rekabet' fenomenine ilişkin algılar ve deneyimler analiz edilmiştir.
Bu algıların ve deneyimlerin analizi, nitel araştırma yöntemlerinden
fenomenoloji yaklaşımı vasıtasıyla gerçekleştirilmiştir. Bu doğrultuda,
halihazırda iş birlikleri gerçekleştirmiş altı banka ve yedi lisanslı FinTech
girişimi ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Verilerle
çalışmanın ve veriler hakkında bilgi oluşturmanın yöntemlerinden olan
kodlama yönteminin bağlama ve modelleme özelliklerinden yararlanılmış olup,
görüşmelerin analizi Nvivo Programı 1.7.1. versiyonu kullanılarak
gerçekleştirilmiştir.
Görüşmelerin analizinin ardından yapılan tespitlerden hareketle Yazıcı
(2021) tarafından geliştirilen 'Finansal Teknolojiler: Stratejik Bir Yaklaşım'
modelindeki teknoloji, toplum, ekonomi ve regülasyon bileşenleri ortaklaşa
rekabet stratejisinde dış faktörler olarak belirlenmiş olup, bu faktörlerin doğru
analizi doğrultusunda ortaklaşa rekabet stratejisinin başarılı olması
öngörülmektedir. Bu tez çalışmasında dış faktörlerin yanında ortaklaşa rekabet
stratejisinin başarılı olabilmesi için fenomenoloji araştırma yöntemi yardımıyla
algıların ve deneyimlerin analiz edilmesi sonucunda güven, iletişim, değer önerisi ve kültür bileşenleri iç faktörler olarak tespit edilmiştir. Buna göre
ortaklaşa rekabet stratejisinin doğru yönetilmesi ve başarılı olabilmesi için dış
faktörlerin analizinin iyi yapılması ve aynı zamanda stratejinin birbirine
güvenen ve birbirlerini anlayan yapılar tarafından gerçekleştirilmesi
gerekirken, bu yapıların açık inovasyon ve iş birliği kültürünü benimsemesi ve
ekosisteme getirdikleri değer önerisi doğru analiz etmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: İş Birliği, Ortaklaşa Rekabet, Ekosistem, Finansal Hizmetler Ekosistemi, Platform Tarzı Örgütlenmeler, Finansal Teknoloji (FinTech), Banka.

Abstract:
New players in the financial services ecosystem, namely FinTech
startups with digital platform-based organizational structures, have rapidly
disrupted the ecosystem using their technological competence and agility. This
aggressive penetration has compelled banks which are the traditional players
in the ecosystem, to undergo transformation to keep up with the changing
landscape. This dissertation focuses on investigating the co-opetition strategy
process between FinTech startups and established banking intuition through
analyzing the perceptions and experiences related to the phenomenon of 'coopetition strategy'.
The perceptions and experiences were analyzed using qualitative
research methodology from a phenomenology perspective. For this purpose,
semi-structured interviews were conducted with six banks and seven FinTech
startups with license that had prior co-opetition experience. The coding
method, a data analysis technique for generating information from the data, is
used to with benefit of linking and modeling capabilities. The interviews were
analyzed using Nvivo Program version 1.7.1.
After analyzing the interviews, it was determined that the components
of technology, society, economy, and regulation in the 'Financial
Technologies: A Strategic Approach' model developed by Yazici (2021)
collectively played a role as external factors in shaping the co-opetition
strategy. It is anticipated that the co-opetition strategy, founded upon the
foundations of these external factors, will achieve success. In this dissertation, as a result of analyzing perceptions and experiences with the help of
phenomenology research method, trust, communication, value proposition
and culture components were determined as internal factors for the success
of the co-opetition strategy. Therefore, to ensure the success of the coopetition strategy, it is imperative that its execution relies on organizations
characterized by mutual trust and a shared understanding. Concurrently, these
entities should adopt a culture that champions open innovation and
collaboration while meticulously evaluating the value proposition they bring to
the ecosystem.

Keywords: Collaboration, Co-opetition, Ecosystem, Financial Services Ecosystem, Platform-Based Companies, Financial Technology (FinTech), Bank.