Ahmet Hamdi Tanpınar'ın hikâyelerinde duygu
Emotion in Ahmet Hamdi Tanpınar's stories
Yazar: ZEHRA ÇINAR BOY
Danışman: PROF. DR. NEZAHAT ÖZCAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Duygu = Emotion ; Hikaye = Story ; Olumlu duygulanım = Positive mood ; Olumsuz duygulanım = Negative mood ; Tanpınar, Ahmet Hamdi = Tanpınar, Ahmet Hamdi ; Türk hikayesi = Turkish story

Özet:
Ahmet Hamdi Tanpınar (1901-1962), Cumhuriyet Dönemi'nde verdiği birçok türdeki eseriyle çok yönlü estet bir kimlik kazanmıştır. Hikâyelerinde toplumdan ayrı düşen kahramanlarının ve onların gerçekle hayal arasındaki devinimlerinin, alışılmışın dışında bir kurguyla verilmesi; hikâyelerin özgünlüğünü öne çıkarmaktadır. Bu çalışmada Tanpınar'ın "…şiir söylemekten ziyade, bir susma işidir. İşte o sustuğum şeyleri hikâye ve romanlarımda anlatırım." söylemiyle kendi dünyasını açtığı hikâye türünde yer alan duygular tespit edilmeye çalışılmıştır. Abdullah Efendi'nin Rüyaları, Yaz Yağmuru ve kitapları dışında kalan hikâyeleri, tezimizin ana malzemesini oluşturmaktadır. Farklı yoğunluklarda beliren ve olumlu-olumsuz yönüyle kişinin dünyasını şekillendiren duyguların Tanpınar'ın hikâyelerindeki kullanım sıklığı göz önünde bulundurulmuştur. Hikâyelerde açık veya örtük şekilde bulunan duyguların en fazla vurgulananları, çalışmanın kapsamına girmiştir. Sevgi-aşk, arzu, mutluluk, ümit, sonsuzluk duyguları; Tanpınar'ın hikâyelerindeki kahramanların elde etmek istediği olumlu duygulardır; üzüntü-keder, korku, yalnızlık, yetersizlik, şüphe duyguları ise Tanpınar'ın hikâyelerindeki kahramanların kaçındıkları olumsuz duygulardır. Çalışma; Giriş, Sonuç ve Kaynakça dışında üç ana bölümden meydana gelmiştir. İkinci Bölüm'de Olumlu-Olumsuz Duygular, Üçüncü Bölüm'de Tanpınar'ın dünyasındaki duygular, Dördüncü Bölüm'de Tanpınar'ın hikâyelerindeki duygular ele alınıp incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Ahmet Hamdi Tanpınar, hikâye, duygu

Abstract:
Ahmet Hamdi Tanpınar (1901-1962) has gained a versatile aesthetic identy through many of his works on various genres during the Republican Period. The uniqueness of his stories is emphasized by the fact that the heroes in the stories who are separated from the society and their movements between reality and imagination are given with an unusual fiction. In this study, it is tried to identify the emotions in the genre that Tanpınar opened his own world with the discourse that "poetry is keeping silence rather than talking. It is this silence that I tell in my stories and novels". Sir Abdullah's Dreams, Summer Rain and stories out of the books are the main materials of our thesis. The usage frequency of emotions in the stories of Tanpınar which appear in different intensities and shape the world of the person with positive-negative aspects is taken into consideration. The most emphasized emotions which are openly or implicitly found in the stories were included in the scope of the study. The feelings of love, desire, happiness, hope and eternity are positive emotions that the heroes in Tanpınar's stories want to achieve. Feelings of grief, fear, loneliness, inferiority, doubt and are the negative emotions that the heroes in Tanpınar's stories avoid. The study consists of two main sections apart from Introduction, Conclusion and Bibliography. In the second part, positive-negative emotions, in the third part the emotions in the world of Tanpınar and in the fourth part the emotions in the stories of Tanpınar are examined.

Key words: Ahmet Hamdi Tanpınar, story, emotion