Hattat Nazif Efendi ve eserleri
Calligrapher Nazif Efendi and his works
Yazar: SELVİNAZ KAYHAN
Danışman: PROF. DR. M. HÜSREV SUBAŞI
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlahiyat Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi ve Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Hattatlar = Calligrophers ; Sanat = Art ; Sanat tarihi = Art history ; İslam tarihi = Islamic history

Özet:
Mehmed Nazif Efendi 1846'da Rusçuk'ta doğmuştur. Ailesi ile birlikte Dobruca'yaoradan da kardeşi Akif ile birlikte İstanbul'a gelmiştir. Saray mektebine girmiş, orada VahdetîEfendi'den hat dersi almıştır. Daha sonra ise Sâmi Efendi'den yazı çeşitlerini (ta'lîk, celîdivânî) öğrenmiştir. Nazif Efendi saray okulundan sonra askeri matbaaya geçmiş, haritalarınyazılarını yazmıştır. Bu yazıda çok başarılı olmuş vefat edene kadar da bu mesleği devamettirmiştir. Vefatından sonra da yerine öğrencisi Hamit Aytaç geçmiştir. Nazif Efendi 1913'devefat etmiştir. Kabri Beşiktaş'ta Yahya Efendi kabristanındadır.Nazif Efendi cömert ve dindar bir kişiymiş. Kıyafetlerinden dolayı kendisine ?ÇizmeliHattat?, ?Çantalı Hattat? denilirmiş.Nazif Efendi özellikle celî yazı da ve taklitte çok başarılıymış. Celî yazının büyüğü veküçüğü arasında çok fazla fark olmadığını söylermiş. Levhaları, kitâbeleri, mezar taşı yazılarıve çeşme kitâbeleri oldukça güzeldir. Bu eserler İstanbul'daki saray ve müzelerde vekütüphane arşivlerinde bulunmaktadır. Kitâbelerse Yıldız Saat Kulesi, İstanbul MerkezKomutanlığı, Selimiye Askerî binasındadır. Mezar taşları ise Fatih Camii, Üsküdar YeniCamii gibi camilerin mezarlıklarındadır.Nazif Efendi yaşadığı dönemde Hat Sanatımız için çok güzel eserler meydanagetirmiş, kendisinden sonra gelenlere de örnek olmuştur. Biz de bu çalışmamızda NazifEfendi gibi kıymetli bir hattatın hayatını inceleyip, eserlerini toplayabildiğimiz kadar biraraya getirerek özellikleri ile ortaya koymaya çalıştık. Umuyoruz ki bu araştırmamız bualanda çalışma yapacak olanlara bir basamak teşkil eder.

Abstract:
Mehmed Nazif Efendi was born in Rusçuk in 1846. With his family he migratedDobruca, from there he migrated Istanbul with his brother Akif. He started the school ofpalace and learnt calligraphy lesson from Sâmi Efendi. After then he learnt ta?lîk, celî divânîlesson from Sâmi Efendi. After the school of palace, Nazif Efendi continued to work inmilitary printing house and studied about the calligraphy of map. He was really successful inthis area so that until he died, he continued this job. He died in 1913.His graveyard is inYahya Efendi Cemetery in Beşiktaş.His personality was generous and religious. Because of his clothes Nazif Efendi wasknown as ?the calligrapher in the boot? or ?the calligrapher with the bag?.Nazif Efendi especially was good at celî writes and pretending. He claimed that thereweren?t so many differences between the big and small celî writes. He wrote lots of valuablecalligraphy especially signboard, inscription, epitaph and fountain. These works have beenplaced in palace, museums and archives of library in Istanbul. The calligraphy has beenexhibiting in Yıldız Clock Tower, Istanbul Central Commandership, Selimiye MilitaryBuilding. Epitaphs have been placed in graves some important mosquesNazif Efendi has been produced lots of valuable works in his period and he has beenan example to young generation. We try to analyze such a valuable calligrapher life and hisworks features as much as possible. We hope that this work can be a step for people who willwork about it.