Aydın'da Türk devri kamu yapıları
The Turkish period of publi̇c buildings in Aydın
Yazar: MUZAFFER YILMAZ
Danışman: PROF. DR. HAŞİM KARPUZ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Sanat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Mimarlık = Architecture ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Aydın = Aydın ; Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Kamu binaları = Public buildings ; Mimari özellikler = Architectural characteristics ; Türk mimarisi = Turkish architecture

Özet:
Mimarlık, esas itibariyle bir düşüncenin ürünüdür. Felsefi bir arka planı olmayan herhangi bir mimari yapıttan söz etmek, neredeyse imkânsızdır. Nitekim bir cami ya da kiliseyi din olgusundan ya da bir bedesteni ticaret kavramından bağımsız olarak düşünmek mümkün değildir. Bu durum kamusal kimlik taşıyan yapılar içinde geçerlidir. Klasik anlamıyla Tanzimat sonrası Türk mimarlık tarihinin yenilikleri olan kamu yapıları, esas itibariyle değişen bir devlet anlayışının mimariye yansımalarıdır. Değişen düzende, devlet ile millet arasındaki irtibatın sağlandığı alanlar olan kamu yapıları, bazen bir hükümet konağı, bir postane, bazense bir istasyon binası, bir okul olarak karşımıza çıkmaktadır. Şehirleri süsleyen ve fonksiyonellik esasına göre inşa edilmiş olan bu yapılar, ebatları ve cephe tasarımlarıyla aynı zamanda siyasi iradenin kentlerdeki yüzünü de temsil etmektedirler. 
Aydın ili sınırları içerisindeki Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerine ait kamu yapılarının ele alındığı bu çalışmayla il sınırları içerisindeki yedi ayrı türle ilişkili, bir yönüyle tamamı birbirinden farklı, bir yönüyle ise tamamı birbiriyle bağlantılı olan 32 adet eser incelenerek değerlendirilmiştir. Kataloglama yöntemiyle ele alınan ve benzer örneklerle karşılaştırmaları da yapılan çalışma esas itibariyle; bir dönemin Anadolu'suna, bir kent ölçeğinde, mimariyi kullanarak ve kamu yapılarını merkeze koyarak yapılan bir bakışın ürünüdür. 



Anahtar Kelimeler: Kamu Mimarisi, Tanzimat, Aydın

Abstract:
Architecture is basically the product of an idea. To speak of an arcitecture that hasn't a philosophical background is aşmost impossible. It is impossibel to think  a mosque or church from the fact of religion or a covered bazaar from the conception of trade independently. This situastion is valid for the buildings that hold public identity. Classically, Public buildings, which are innovations of Turkish Architecture History after Tanzimat Reform Era are the reflections of sense of a state. In the changing layout, the public buildings, which are the areas in which the communication between the state and the nation has been provided, sometimes appear to be a government office or post office and station building or school. These buildings, which are built according to the principle of functionality, represent the face of the political power in cities with their face-designs. 
With this work in which the public buildings of Ottoman and Republic Period within the boundaries of Aydın province, 32 work of arts, which are different than each other with one aspect and are connected to each other with another aspect and related to the seven different types, have been evaluated by being examined. Basically, the work, which has been operated with the categorizing method and whose comparisons have been made with the similar examples, is the product of a view which was formed by the use of architecture and centralization of the public buildings in urban scale and Anatolian of one period.


 
Keywords: Public Buildings, Tanzimat, Aydın City