Hemodiyaliz hastalarında karotis arter intima media kalınlığı ile ortalama trombosit hacmi arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the relationship between carotis arter intima media thickness and mean platecyte volume in hemodialysis patients
Yazar: ÜMRAN AKBAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ERDEM
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Karotis arterleri = Carotid arteries ; Karotis intima media = Carotid intima media ; Ortalama trombosit hacmi = Mean platelet volume ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Amaç: Kronik böbrek hastalığının kardiyovasküler hastalık ile yakından ilişkili olduğu bilinmektedir. Kronik böbrek hastalığında kardiyovasküler hastalık prevalansı yüksek ve diyaliz hastalarında kardiyovasküler hastalığa bağlı mortalite genel popülasyona göre 10 ila 30 kat daha yüksektir. Kronik böbrek hastalığının, kardiyovasküler hastalık için ''en yüksek risk gurubu" olduğu kabul edilmektedir. Kardiyovasküler hastalığın lezyonu olarak aterosklerozun ve bununda en iyi göstergesi olarak karotis arter intima media kalınlığının kullanıldığı bilinmektedir. Bu çalışmamızda, kliniğimizdeki hemodiyaliz hastalarında ateroskleroz göstergesi olabilecek ortalama trombosit hacmi değerinin karotis arter intima media kalınlığı ile ilişkisinin belirlenmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda Van YYÜ Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Kliniği Diyaliz Ünitesine başvuran hastaların 01.01.2021-01.08.2022 tarihleri arasındaki verileri retrospektif olarak incelendi. Son dönem böbrek yetmezliği olup hemodiyaliz tedavisi alan (n: 50) olmak üzere toplam 50 hasta üzerinde çalışma yapıldı. Hastaların demografik özellikleri, kan basıncı, serebrovasküler hastalık, koroner arter hastalık, periferik arter hastalık, rezidü idrar ve kreatinin, parathormon, kalsiyum, fosfor, sodyum, potasyum, hemoglobin, hematokrit, trombosit, ortalama trombosit hacmi değerleri dosyalarından retrospektif olarak elde edildi.  
        Çalışma retrospektif olarak planlandığı için örneklem büyüklüğü hesaplanmamıştır. Bütün verilere ulaşılmaya çalışıldı. Elde edilen tüm bilgiler bilgisayar ortamına taşındı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler kullanıldı. Tanımlayıcı istatistiklere bakıldığında; ortalama, standart sapma, minimum, maksimum, sayı (n) ve yüzde (%) olarak ifade edildi.
Bütün analizlerde SPSS (IBM SPSS for Windows, ver.25) istatistik paket programı kullanılmış ve anlamlılık düzeyi için p <0.05 değeri anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Retrospektif olarak yaptığımız çalışmamızda 50 hastanın 26'sında (%52) karotis intima media kalınlığı (KİMK) normal aralıkta olup, 24'ünde (%48) KİMK yüksek tespit edildi. 
     KİMK yüksek çıkan hastalarda mean platelet volume (MPV) ortalaması 11,57 fl iken, normal olanlarda MPV ortalaması 10,88 fl idi. MPV değerlerinde gruplar arasında anlamlı yükseklik olduğu görüldü (p<0,05).
     KİMK ve MPV arasında yapılan korelasyon analizinde anlamlı, pozitif yönde ve düşük düzeyde bir ilişki saptandı  (r: 0,158).
     KİMK yüksekliğinde ortalama yaş, glikoz, BUN ve CRP değerleri daha yüksek bulundu. KİMK yüksekliği SVO varlığı ile ilişkili bulundu (p<0,05).
     MPV yüksekliği KAH ve SVO varlığı ile ilişkili bulundu (p<0,05). 

Sonuç:  Aterokleroz belirteci olan karotis arter intima media kalınlığı yüksek olan hastalarda ortalama trombosit hacmi yüksek tespit edilmiştir.
            Çalışmamızda, diğer çalışmalara benzer olarak, ortalama trombosit hacmi ateroskleroz ile ilişkili bulunmuş olup ve direkt ölçümler kardiyovasküler hastalık riski açısından dikkate alınmalıdır.

Abstract:
Objective: It is known that chronic kidney disease is closely related to cardiovascular disease. The prevalence of cardiovascular disease is high in chronic kidney disease, and cardiovascular disease-related mortality in dialysis patients is 10 to 30 times higher than in the general population. Chronic kidney disease is considered to be the "highest risk group" for cardiovascular disease. It is known that atherosclerosis is used as the lesion of cardiovascular disease and the intima-media thickness of the carotid artery is used as the best indicator of this. In this study, it was aimed to determine the relationship between the mean platelet volume, which may be an indicator of atherosclerosis, and the intima-media thickness of the carotid artery in hemodialysis patients in our clinic.

Materials and Methods: In our study, the data of patients who applied to the Van YYU Medical Faculty Hospital Nephrology Clinic Dialysis Unit between the years 2021-2022 were analyzed retrospectively. A total of 50 patients with end-stage renal disease receiving hemodialysis treatment (n: 50) were studied. Demographic characteristics of the patients, blood pressure, cerebrovascular disease, coronary artery disease, peripheral arterial disease, residual urine and creatinine, parathormone, calcium, phosphorus, sodium, potassium, hemoglobin, hematocrit, platelet, mean platelet volume values were obtained from their files retrospectively.
        Since the study was planned retrospectively, the sample size was not calculated. Tried to access all data. All the information obtained was transferred to the computer environment. Descriptive statistics were used in the analysis of the data. Looking at the descriptive statistics; expressed as mean, standard deviation, minimum, maximum, number (n) and percentage (%).
SPSS (IBM SPSS for Windows, ver.25) statistical package program was used in all analyzes and a p value of <0.05 was considered significant for the level of significance.
Results: In our retrospective study, CIMT was within the normal range in 26 (52%) of 50 patients, and CIMT was found to be high in 24 (48%) patients.
     While the mean MPV was 11.57 fl in patients with high CIMT, the mean MPV was 10.88 fl in patients with normal CIMT. There was a significant increase in MPV values between the groups (p<0.05).
     In the correlation analysis performed between CIMT and MPV, a significant, positive and low-level relationship was found (r: 0.158).
     Mean age, glucose, BUN, and CRP values were found to be higher with higher CIMT.    High CIMT was found to be associated with the presence of SVO (p<0.05).
     High MPV was found to be associated with the presence of CAD and SVO (p<0.05).


  	  Conclusion: The mean platelet volume was found to be high in patients with high carotid artery intima-media thickness, which is a marker of atherosclerosis.

      In our study, similar to other studies, mean platelet volume was found to be associated with atherosclerosis and direct measurements should be considered in terms of cardiovascular disease risk.