Sosyal refah devleti çerçevesinde sağlık harcamaları ve COVID-19 sürecinde seçilmiş ülke örnekleri
Health expenditures in the framework of social welfare state and selected country examples in the COVID-19 process
Yazar: ONUR ERGENAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEYDA ŞATAF
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Maliye = Finance
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Pandemiler = Pandemics ; Refah devlet = Welfare state ; Sağlık harcamaları = Health expenditures ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sosyal devlet = Social state

Özet:
Sanayi Devrimi'nin yaşanması ile birlikte toplumların sosyoekonomik yapısı değişmiş ve sosyal yaşam ile ilgili yasal düzenlemeleri zorunlu kılmıştır. Devletler böylece sosyal güvenlik ile ilgili düzenlemeleri hayata geçirmeye başlamışlardır. Sosyal refah devleti olgusu bu düzenlemeler sonucunda şekillenmeye başlamıştır. Klasik liberalizmin yaşadığı krizler ise sosyal refah devletinin güçlenmesinde rol oynamıştır. Devletler artık gelir dağılımı, işsizlik, yoksulluk gibi alanlarda daha fazla sorumluluk üstlenmeye başlamıştır. 
Sağlık, sosyal refah devletinin ortaya çıkışından itibaren devletlerin görev ve sorumluluk aldığı başlıca alanlardan biri olmuştur. Sağlık, kamusallık ve pozitif dışsallık yayma gibi özellikleri nedeniyle sağlık hizmetleri ağırlıklı olarak devlet tarafından sunulur hale gelmiştir. Günümüzde sağlık hizmetlerinin finansmanı ve sunumunda piyasa aktörleri rol alsa da çoğu ülkede kamu finansmanı ve sunumu daha büyük paya sahiptir. Diğer taraftan, sağlık hizmetleri için yapılan sağlık harcamaları yıllar içinde artmış, sağlık önemli bir araştırma konusu halini almıştır.
Tarih boyunca çok sayıda salgın hastalık insanlığı tehdit etmiştir. 2019 yılında ortaya çıkan Covid-19 ise günümüzde hastalık ve ölümlerle insanlığı tehdit eden bir pandemi halini almıştır. Kısa sürede bir sağlık krizine dönüşen Covid-19, küresel düzeyde bir ekonomik krize de yol açmıştır. Devletlerin ve uluslararası kuruluşların hayata geçirdikleri çok sayıda önleme rağmen korona virüsün yol açtığı hastalığın yanı sıra sosyal ve ekonomik sorunlar etkisini sürdürmektedir.
Covid-19 krizi liberal refah devletleri olarak kabul edilen İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri'nde farklı sonuçlar doğurmuştur. Bu süreçte Amerika Birleşik Devletleri'nde özel sektör sağlık harcamaları önemli ölçüde artmıştır. İngiltere'de ise kamu sağlık harcamalarında önemli bir artış meydana gelmiştir. Muhafazakâr refah devleti olarak kabul edilen Almanya'da da yüksek düzeyde kamu sağlık harcaması oranı görülürken Covid-19 ile mücadelede sıkı önlemler almıştır. Sosyal demokrat refah devleti olarak kabul edilen İsveç ise yüksek düzeyde kamu sağlık harcaması oranı görülen ancak çoğu ülkenin aksine önlemleri düşük tutan bir ülke olmuştur.

Anahtar Kelimeler: Sosyal Refah Devleti, Sağlık Hizmetleri, Sağlık Harcamaları, Covid-19

Abstract:
Industrial Revolution made socioeconomic structure of people change and obligated new legal regulations about social life. Thus, governments started to put regulations for social security into effect, and the phenomenon of 'social welfare state' shaped as a result of these regulations. Crises that classic liberalism encountered played a great role in making 'social welfare state' gain strength. After aforementioned incidents, governments started to take more responsibility in areas of income distribution, unemployment and poverty. 
Health became one of the main areas that governments take responsibility of since 'social welfare state' emerged. Health services are mainly serviced by state after they decided to become a social welfare state, since health services characteristically spread positive externality and are public. Today, although market actors play a role in financing and supply of health services, in many countries public management is predominant. Furthermore, expense for health services has been growing and is an important research topic. 
Throughout history, a large number and varying types of plagues threatened the humanity. Today, COVID-19 became a great pandemic that threatens humanity via disease and death. COVID-19, which became a health crisis in a very short time also resulted in an economic crisis globally. In spite of the precautions that local governments and international organizations push, issues such as social and economic problems aside from the actual disease are still present. 
Crisis of COVID-19 delivered different results in United Kingdom and United States which are considered as social welfare states. In this process, private sector health expenditures have increased significantly in the United States. In the UK, there has been a significant increase in public health spending. Germany, which is accepted as a conservative welfare state, can be seen spending high public expense, took strict precautions to cope with COVID-19. Social democrat welfare state Sweden, however, while spending a high amount of public money for health services, is a country that chose the way of flexible fight with COVID-19.

Keywords: Social Welfare State, Health Services, Health Expenditure, Covid-19