Baş boyun kanserlerinin gelişiminde herpes virüslerin rolünün araştırılması /
Yazar: MERVE GÜRLER
Danışman: PROF. DR. ZEYNEP CEREN KARAHAN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
Amaç: Baş ve boyun kanseri (BBK), dünya çapında en sık görülen yedinci malign tümördür. Etiyolojisi çok faktörlüdür ve virüsler önemli risk faktörleri olarak kabul edilir. BBK ile en sık ilişkilendirilen virüsler arasında herpes virüsler bulunmaktadır.  Herpesviridae ailesinin özellikle bazı üyelerinin (Epstein-Barr Virus [EBV] ve İnsan Herpes Virüsü-8 [HHV-8]) kanser patogenezinde yer aldıkları çeşitli çalışmalar ile ortaya konmuştur. Herpes Simplex Virus-1 ve -2 (HSV-1, HSV-2), Varicella Zoster Virus (VZV), Sitomegalovirüs (CMV) ve İnsan Herpes Virüsü-6 ve -7 (HHV- 6 ve 7) gibi diğer herpes virüslerin de malign bir fenotip ile ilişkili olabileceği üzerinde durulsa da, bunların kanser gelişimindeki rolleri halen belirsizliğini korumaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türk popülasyonunda baş ve boynun skuamöz hücreli karsinomun (BB-SHK) gelişiminde herpes virüslerinin rolünü araştırmaktır.
Metod: 2000-2016 yılları arasında BB-SHK (hasta grubu, n=300) veya benign oral kavite/orofarinks hastalığı (kontrol grubu, n=200) tanısı alan 500 hastanın patolojik arşiv doku örnekleri değerlendirildi. BB-SHK grubunda 153 larenks, 122 oral kavite ve 25 orofarinks tümör örneği bulunmaktaydı. Kontrol grubunda 121 kronik tonsillit, 30 skuamöz epitelyal hiperplazi, 11 likenoid mukozit, 10 kronik iltihabi mukoza, sekiz skuamöz papilloma, 20 diğer örnek (oral mukoza, dil, gingiva gibi çeşitli dokuların benign lezyonları) mevcuttu. Dokulardan total nükleik asit ekstraksiyonu FFPE Tissue Kit (Qiagen, Germany) ile yapıldı. Doku örneklerinde herpes virüs varlığı polimeraz zincir reaksiyonu (PZR) ile araştırıldı. Çalışma Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi etik kurulu tarafından onaylandı (17.06.2021/I6-404-21).
Bulgular: Hiçbir örnekte HHV-1, -2, -7 ve -8 saptanmamıştır. EBV; hasta grubundan bir örnekte (%0,3) ve kontrol grubundan üç örnekte (%1,5) tespit edilmiştir. VZV; hasta grubundan hiçbir örnekte saptanmazken, kontrol grubundan bir örnekte (%0,5) tespit edilmiştir. CMV; hasta grubundan hiçbir örnekte tespit edilmezken, kontrol grubundan beş örnekte (%2,5) saptanmıştır. HHV-6; hasta grubundan üç örnekte (%0,9) ve kontrol grubundan iki örnekte (%1) tespit edilmiştir.
Sonuç: Türk toplumunda herpes virüs seroprevelansı oldukça yüksek olmasına rağmen doku örneklerinde viral genom saptanmaması, toplumumuzda BB-SHK gelişiminde virüslerden ziyade diğer faktörlerin daha ön planda olduğunu göstermektedir.
Anahtar kelime: Baş ve boyun kanseri, skuamöz hücreli karsinom, insan herpes virüsleri

Abstract:
Aim: Head and neck cancer (HNC) is the seventh most common malignant tumor worldwide. Their etiology is multifactorial and viruses are important risk factors. Among the viruses most commonly associated with BBK are herpesviruses. Various studies have shown that some members of the Herpesviridae family (Epstein-Barr Virus [EBV] and Human Herpes Virus-8 [HHV-8]) are carcinogenic. There are studies that other herpesviruses such as Herpes Simplex Virus-1 and -2 (HSV-1, HSV-2), Varicella Zoster Virus (VZV), Cytomegalovirus (CMV) and Human Herpes Virus-6 and -7 (HHV-6, -7) may also be associated with a malignant phenotype. however, their carcinogenic role still remains unclear. The aim of this study was to investigate the role of herpes viruses in the development of HNC in the Turkish population.
Method: Pathological archive tissue samples of 500 patients diagnosed with HN-SCC (patient group, n=300) or benign oral cavity/oropharyngeal disease (control group, n=200) between 2000 and 2016 were evaluated. There were 153 laryngeal, 122 oral cavity and 25 oropharyngeal tumor specimens in the HN-SCC group. There were 121 chronic tonsillitis, 30 squamous epithelial hyperplasia, 11 lichenoid mucositis, 10 chronic inflammatory mucosa, eight squamous papilloma, 20 other specimens in the control group. Total nucleic acid extraction from tissues was performed with FFPE Tissue Kit (Qiagen, Germany). The presence of herpes virus in tissue samples was investigated by polymerase chain reaction (PCR). The study was approved by the ethics committee of Ankara University Faculty of Medicine (17.06.2021/I6-404-21).
Results: HHV-1, -2, 7 and -8 were not detected in any of the samples. EBV was detected in one sample (0.3%) from the patient group and in three samples (1.5%) from the control group. While VZV was not detected in any samples from the patient group, it was detected in one sample (0.5%) of the control group. While CMV was not detected in any of the samples from the patient group, it was detected in five samples (2.5%) from the control group. HHV-6 was found in three samples (0.9%) from the patient group and in two samples (1%) from the control group.
Conclusion: Although herpes virus seroprevalence is quite high in the Turkish population, absence of viral genome in tissue samples indicates that other factors rather than viruses are more prominent in the development of HN-SCC in our population.
Keyword: Head and neck cancer, squamous cell carcinoma, human herpes viruses