Performansla ilişkili ücretlendirme ve kamu hastanelerinde uygulanan performansa dayalı ek ödeme sistemine yönelik hekim tutumlarına ilişkin bir araştırma
Performance related pay and a research on attitudes of physicians toward performance based payment system applied in the public hospitals
Yazar: RIZA DEMİR
Danışman: PROF. DR. AHMET CEVAT ACAR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
En kısa tanımıyla emeğin bedeli olarak ifade edilebilecek olan ücret, işgören ve işveren arasındaki iş ilişkisinin önemli bir unsurudur. Söz konusu ilişki ve ücretlendirmeye ilişkin önemli yasal ve ahlakî normlardan biri de adalettir. Ücretlerin üstlenilen işin değerine ve sağlanan katkıya uygun olmasını öngören ücret adaleti; işgörenlerin tatmin, motivasyon ve performansı ile örgütlerin maliyet etkinliği ve rekabet gücü açısından da önemli bir belirleyicidir. Ücret adaletinin böylesi önemli olduğu bir durumda, her çalışanın sağladığı katkının adil şekilde değerlendirilebileceği ve bu katkıya göre adil ücreti alabileceği performansla ilişkili ücret sistemlerinin kurulması ve işletilmesi büyük önem taşımaktadır. Ancak, ülkemizde performansla ilişkili ücretlemenin yazın ve uygulamada hakettiği ilgiyi görmediği de gözlemlenmektedir. Keza ilgili sistemlere yönelik olumsuz tutum ve tepkilerin büyük kısmının, performansın ücretlerle ilişkilendirilmesinden değil, dikkatli şekilde planlanmayıp yönetilmeyen hatalı sistemlerden kaynaklandığı düşünülmektedir. Çalışmada performans ücret ilişkisi teorik olarak tüm yönleriyle ortaya konulmaktadır. Ayrıca yapılan alan araştırması ile Türkiye'de kamu kesimi sağlık sektöründe faaliyet gösteren hekimlerin, mevcut durumda önemli bir yenilik olarak uygulanan "performansa dayalı ek ödeme sistemi"ne yönelik tutumlarının ve sağlık sektöründe performansın değerlendirilmesi ve ücretlerle ilişkilendirilmesine yönelik düşünce ve önerilerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma sonucunda katılımcıların mevcut durumda uygulanan performansa dayalı ek ödeme sistemine yönelik tutumlarının olumsuz olduğu net bir şekilde tespit edilmiştir. Bununla birlikte katılımcıların %43'ünün sistemin gerekli iyileştirmeler yapılarak sürdürülmesini istemesi, eleştiri ve öneriler dikkate alınarak yapılacak düzeltmeler ile performans sistemine verilecek desteğin artabileceğini göstermektedir.


Anahtar Kelimeler: Ücret, Performans, Performansla İlişkili Ücretleme, Sağlık Sektörü

Abstract:
Pay can be shortly expressed as the reward of labor, also is a factor of working relationship between employee and employer. One of the important legal and ethic norm about this relationship and compensation is equity. Pay equity providing the value of the job undertaken and the contribution provided is in accordance with pay, is an important determinant in terms of employees' satisfaction, motivation and performance, cost-effectiveness and competitiveness of the organization. Since pay equity is so critical, establishment and operation of performance related pay systems evaluating the contribution of each employee fairly and paying according to these contribution have been seen crucial. However, it is observed that there is less interest about performance related pay in literature and practice. Also, it has been thought that the most negative reactions for performance related pay systems do not result from the idea of pay for performance, but from faulty systems not planned and managed carefully. In this study, relationship between pay and performance had been investigated in all aspects theoretically. In addition, the attitudes of physicians working in the public health sector in Turkey about performance based payment system implemented currently as an important innovation and proposals about performance evaluation and performance related pay systems in health sector were tried to have been determined with a field research done in thesis. As a result of the research, it was clearly determined that the attitudes of physicians towards performance based payment system currently implemented are negative. However, the continuation of current system with necessary improvements is preferred by 43% of respondents shows the support for the current system can increase if the necessary improvements are made considering the criticisms and suggestions about system.


Keywords: Pay, Performance, Performance Related Pay, Health Sector