Çeşitli süt ürünlerinden elde edilen  sabunların antimikrobiyal etkilerinin  belirlenmesi
Antibacterial effect of soaps made from some  milk products
Yazar: NURSEL AYDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KENAN TUNÇ ; PROF. DR. ŞULE BARAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜLYA DEMİRHAN
Sakarya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mikrobiyoloji ve Parazitoloji Ana Bilim Dalı / Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology
Dizin: Antibakteriyel ajanlar = Anti-bacterial agents ; Antienfektif ajanlar = Anti infective agents ; Fermentasyon = Fermentation ; Fermente gıdalar = Fermented foods ; Sabunlar = Soaps ; Süt = Milk ; Süt ürünleri = Milk products

Özet:
Anahtar kelimeler: Fermante süt ürünleri, Sabun, Antibakteriyel aktivite
Doğal ürünler kullanılarak daha çevreci sabun üretimi beklentisi, sabunlarda 
kullanılan sentetik kimyasallar için umut verici bir alternatiftir. Son zamanlarda, 
sabun formülasyonu için antioksidan ve antimikrobiyal bakımından zengin biyokütle 
atıklarının değerlendirilmesi, artan araştırma ilgisini çekmiştir. Bu çalışmada çeşitli 
süt ürünleri (kefir, peynir altı suyu, yoğurt) kullanılarak üretilen katı 
sabunların Staphylococcus aureus ATCC 29213, Escherichia coli ATCC 25922 
ve Staphylococcus epidermidis ATCC 12228 bakterileri üzerindeki antibakteriyel 
aktivitenin belirlenmesi amaçlanmıştır. Zeytinyağından üretilen kefir, peyniraltı sulu 
ve yoğurt sulu sabunlar 3 ay bekletildikten sonra istenilen konsantrasyonda (100, 250 
ve 500 mg/mL) steril su ile çözülmüştür. Elde edilen konsantrasyondaki sulu sabun 
çözeltisi steril disklere 20 µL emdirilerek antibakteriyel aktivite için hazır hale 
getirilmiştir. Antibakteriyel aktivitenin belirlenmesi için disk difizyon yöntemi 
uygulanmıştır. Pozitif kontrol olarak piyasada satılan antibakteriyel bir sabun ve 
Gentamicin antibiyotiği, negatif kontrol olarak fermante süt ürünü içermeyen sabun 
üretilerek deneyde kullanılmıştır.
Deney sonuçlarında pozitif kontrolün tüm konsantrasyonlarda test 
mikroorganizmaları üzerinde antibakteriyel etkisi olduğu belirlenmiştir. E. coli
bakteri üzerinde 500 mg/mL konsantrasyondaki peyniraltı suyundan üretilen sabun 
10 mm, yoğurt suyu 10 mm, kefir 12 mm ve pozitif kontrol 14 mm inhibisyon zon 
çapı oluşturmuştur. Fermante süt ürünlerinden elde sabunların 500 mg/mL 
konsantrasyonda E. coli üzerinde etkili olduğu belirlenirken diğer konsantrayonlarda 
düşük aktivite gösterdiği tespit edilmiştir. Kefirli sabunun diğer sabunlara göre daha 
yüksek aktivite göstermesi, içerdiği yararlı mikroorganizmalara ve onların ürettikleri 
metabolitlere bağlı olabileceğini düşündürdü. S. aureus ve S. epidermidis üzerinde 
üretilen sabunların antibakteriyel aktivitesi olmadığı görülmüştür.

Abstract:
Keywords: Fermented milk products, Soap, Antibacterial activity
The expectation of more environmentally friendly soap production using natural 
products is a promising alternative to synthetic chemicals used in soaps. Recently, 
the evaluation of antioxidant and antimicrobial-rich biomass waste for soap 
formulation has attracted the interest of researchers. In this study, it was aimed to 
determine the antibacterial activity of solid soaps produced using various milk 
productins (kefir, whey, yoghurt) on Staphylococcus aureus ATCC 29213, 
Escherichia coli ATCC 25922 and Staphylococcus epidermidis ATCC 12228 
bacteria. Kefir, whey and yoghurt water soaps produced from olive oil were 
dissolved with sterile water at the desired concentration (100, 250 and 500 mg/mL) 
after waiting for 3 months. The aqueous soap solution in the concentration obtained 
was made ready for antibacterial activity by absorbing 20 µL on sterile discs. Disc 
diffusion method was used to determine the antibacterial activity. A commercially 
available antibacterial soap and Gentamicin antibiotic were used as a positive 
control, and a non-fermented milk-free soap was used in the experiment as a negative 
control. 
In the experimental results, it was determined that the positive control had an 
antibacterial effect on the test microorganisms at all concentrations. Soap produced 
from whey at 500 mg/mL concentration on E. coli bacteria formed an inhibition zone 
diameter of 10 mm, yoghurt water 10 mm, and kefir 12 mm. It was determined that 
soaps obtained from fermented milk products were effective on E. coli at a 
concentration of 500 mg/mL, but had low activity at other concentrations. The higher 
activity of kefir soap compared to other soaps suggested that it may be due to the 
beneficial microorganisms it contains and the metabolites they produce. It was 
observed that soaps produced on S. aureus and S. epidermidis did not have 
antibacterial activity