Öncü şoklar ve özellikleri, Türkiye'den örnekler
Foreshocks and their characteristics, examples from Turkey
Yazar: BERRAK FIRAT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NAŞİDE ÖZER
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering
Dizin: Deprem 1 Ekim 1995 Dinar = Earthquake 1 October 1995 Dinar ; Deprem analizi = Earthquake analysis ; Depremsellik = Seismicity

Özet:
Bu çalışmada, 1 Ekim 1995 Dinar (ML=6.0) ve 26 Temmuz 2003 Buldan (ML=5.6) depremlerine ait öncü şok etkinlikleri incelenmiştir. Kandilli Rasathanesi Deprem Araştırma Enstitüsü'nden sağlanan deprem kataloğu ile bölgelere ait, farklı dönemlerdeki, olağan deprem etkinliği, incelenmiştir. Hesaplamalar, Dinar için 37º-39ºK enlemleri ve 29º-31ºD boylamları arasında kalan alanda, Buldan için 37º-39ºK enlemleri ve 28º-30ºD boylamları arasında kalan alanda yapılmıştır. Ana şokların öncesinde ve sonrasında oluşan depremlerden yararlanarak, inceleme alanları poligon olarak sınırlandırılmıştır. Poligon alanlarında, 1900-2007, 1990-2007, 1995 (Dinar), 2003 (Buldan) dönemlerindeki deprem etkinliği, öncü şok ve artçı şok etkinlikleri karşılaştırılarak, farklılıklar ortaya konmuştur. Çalışmada, tüm dönemler için Oluşum Sayısı-Büyüklük İlişkisi'ndeki a ve b değerleri hem En Küçük Kareler hem de En Büyük Olasılık Yöntemleri ile hesaplanmıştır. Ayrıca, öncü şok ve artçı şok etkinlikleri için, Değiştirilmiş Omori Üstel Azalım İlişkisi kullanılarak p değerleri hesaplanmıştır. b değerinin, bölgenin olağan karakteristiğinden sapmalarının belirlenmesi için, pencere kaydırma methodu kullanılmıştır. Değişim hem olay hem de zaman pencerelerinde, farklı pencere boyları ve kaydırma miktarları kullanılarak incelenmiştir. Dış merkez dağılımları ve oluşum zamanları ayrıntılı olarak analiz edilerek, öncü şok etkinliklerine ait uzaysal ve zamansal dağılımlar belirlenmiştir. Ayrıca, her iki öncü şok etkinliğindeki en büyük depremlerin odak mekanizması çözümleri yapılarak, ana şok ile uyumuna bakılmıştır. Sonuçta; öncü şok etkinliği sırasında b değeri, bölgesel olağan deprem etkinliğinden ve artçı şok etkinliğinden elde edilen b değerlerinin tersine, belirgin bir şekilde azalmaktadır. Dinar poligon alanında öncü şoklar, ana şoktan 12 gün önce, Buldan poligon alanındaki öncü şoklar ise ana şoktan 25 gün önce, birikimli oluşum sayıları zamanla artarak meydana gelmişlerdir. Her iki öncü şok etkinliği, iki sismik suskunluk dönemiyle kesintiyle uğramıştır. Uzaysal dağılımları artçı şokların uzaysal dağılımından daha küçük bir alana yayılmaktadır. Dinar ve Buldan da oluşan en büyük iki öncü şokun odak mekanizmaları çözümleri ana şok ile benzer ve uyumludur.

Abstract:
In this study, foreshock activities of Dinar earthquake (1 October 1995, ML=6.0) and Buldan erathquake (26 July 2003, ML=5.6) were examined. Background activities for different time period were investigated for study areas by using the earthquake catalog which was provided by Kandilli Observatory and Earthquake Research Institute (KOERI). Calculations for this study were limited between coordinates of 37º-39ºN and 29º-31ºE for Dinar, and between coordinates of 37º-39ºN and 28º-30ºE for Buldan. By making use of the earthquakes which occur before and after the mainshocks, the investigation area was described as polygons. In these polygons, the seismicity parameters of 1900-2007, 1990-2007, 1995 (Dinar), 2003 (Buldan), and foreshock and aftershock activities were compared and the differences were presented. In this study, a and b values in Frequency-Magnitude Relationship were calculated by using the least squares and maximum likelihood methods. Thus p values were calculated for foreshock and aftershock activities by using Modified Omori power law decay relation. In order to investigate deviation of b value from regional characteristic, sliding window method was applied. The deviation was analysed on both event and time windows by using different window lenghts and window shifts. By analysing epicentral distribution and occurence time comprehensively, spatial and time distributions were detected for foreshock activities. Besides, by having focal mechanism solutions of the biggest foreshocks in both two foreshocks activities, consistence of their mainshocks were analysed. Consequently, contrary of the b value which was obtained in the background and aftershock acitivities, b values are decreasing significantly during the foreshock. It is observed that foreshocks have occured 12 days before the mainshock for Dinar and 25 days before the mainshock for Buldan, increasing their cumulative number with time. These activities were interrupted by two seismic quiescence periods. Spatial distribution of foreshocks are smaller than the spatial distribution of aftershock. The focal mechanism solutions of two biggest foreshocks occured in Dinar and in Buldan are consistent and similar to that of their mainshocks.