Periton diyalizi uygulanan hastalarda peritoneal transport değişikliklerinin mortalite üzerine etkisi /
Yazar: BATUHAN BÜYÜKYILMAZ
Danışman: PROF. DR. FUNDA SARI
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Mortalite = Mortality ; Periton = Peritoneum ; Periton diyalizi = Peritoneal dialysis

Özet:
Giriş:  Evre 5 KBH  son dönem böbrek hastalığının (SDBH) ifadesi olup, GFH 1.73 m² başına 15 ml/dakika'dan daha azdır ve bu durum diyaliz ve/veya böbrek nakli gibi renal replasman gerektiren aşamadır. Periton diyalizi SDBH'nda uygulanabilecek renal replasman tedavilerinden biridir. Periton diyalizi hastalarında diyaliz yeterliliği; klinik, biyokimyasal ve kinetik göstergeler (yeterli solüt klirensi, sıvı dengesinin korunması) ile ölçülmektedir. Periton zarının effektif yüzey alanı ve  geçirgenliği bireylerde farklılıklar göstermektedir.  Bu farklılıklar bireylerde kronik periton diyaliz uygunluğunu,  diyaliz süresini, rejimini, komplikasyonları ve sıklığını etkilemektedir. Bunu standartize etmek için peritoneal eşitleme testi (PET) uygulanmaktadır. PET ile solüt ve su geçirgenliği tespit edilir. Periton diyaliz yeterliliğinin değerlendirilmesinde kullanılır. PET ile diyaliz yeterliliği, membran geçirgenliği hesaplanabilmekte ve ultrafiltrasyon  yetersizliği saptanabilmektedir.
Amaç: Bu çalışmada peritoneal eşitlenme testi ile hastadan uzaklaştırılan osmolal yükün değerlendirilmesi, periton zarının yıllar içinde değişimine etki eden faktörlerin belirlenmesi, bunların periton diyalizinden çıkış ve ölüm üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. 

Gereç ve Yöntem: KBH tanısı ile PD uygulanan hastaların 0. 2. ve 3. yıllardaki periton zarı değişiklikleri belirlenmeye çalışılıp, bu hastaların PD süreleri, peritonit varlığı, VKİ, KAH, Tip 2 DM, SVO varlığı, idrarın kesilmesi-devamlılığı, RAS blokör kullanımı, EPO kullanımı, PD modalitesi, boy/kilo, alkol kullanımı, sigara kullanımı, laboratuar tetkikleri (hemoglobin, albümin, fosfor, PTH, glukoz, bikarbonat, sodyum, potasyum, ferritin, trigliserit), PDGC varlığının mortalite ve periton diyalizinden çıkış üzerine etkileri retrospektif olarak incelendi.
Bulgular: Analizler için verileri yeterli olan 99 hasta çalışmaya dahil edilmiştir.  Bu çalışmada PD başlanan 99 hastanın 67'si (%67,7) hayattadır. Hastaların medyan sağkalım süresi 138,8 (%95 GA: 84,5-193,1 ay) olarak tespit edilmiştir. Yapılan univariate analizler sonucunda exitus olan ve sağkalan grupta yapılan karşılaştırma analizleri sonucunda; KAH, MI, PD öncesi renal nakil olma, PD başlama yaşı, PD başlandıktan sonra peritonit gelişme süresi, dropout gelişmesi, PZ geçirgenliğinde 3. yıldaki değişim gözlenmesi, CAPD ile başlanıp APD'ye geçilme durumu, bazal albümin, bikarbonat ve glukoz düzeyleri gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklı çıkmıştır (p<0,05). 
  KAH olmayan grupta ortalama sağkalım süresi 138,9±10,6 olarak tespit edildi. KAH olan hastaların medyan sağkalım süresi 76,5 (84,5-193,1) ay olarak tespit edildi. Buna göre KAH olan grupta KAH olmayan gruba göre sağkalım süresi istatistiksel olarak anlamlı daha kısa bulunmuştur (p:0,033). Benzer şekilde; MI gözlenenlerde, PD öncesi renal nakil olmayanlarda, PD başlandıktan sonra 2. yılda peritonit geçirenlerde, drop-out olmayanlarda, PZG 3. yılda artanlarda ve birinci yılda CAPD ile başlanıp APD ye geçilenlerde sağkalım sürelerinin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha kısa olduğu log-rank testleri sonucu saptanmıştır (p<0,05). Dikkat çekici bir şekilde PZG 2. yıldaki değişim durumlarına göre sağkalım süresi gruplar arasında benzer saptanmıştır (log-rank test p:0,081).

Sonuç: Çalışmamızda KAH, MI, PD öncesi renal nakil olma, PD başlama yaşı, PD başlandıktan sonra peritonit gelişme süresi, dropout gelişmesi, PZ geçirgenliğinde 3. yıldaki değişim gözlenmesi, CAPD ile başlanıp APD'ye geçilme durumu, bazal albümin, bikarbonat ve glukoz düzeyleri gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklı çıkmıştır. 3. yılda PZ geçirgenliğindeki artış, PD 'ne başlama yaşının büyük olması, bazal albümin düzeyinin düşüklüğü mortalite için bağımsız risk faktörü olarak bulunmuştur. PZ geçirgenliğinde 3. yılda artış gözlenen hastaların değişmeyenlere göre mortalite açısından yaklaşık 10 kat riski artmıştır.
Anahtar Kelimeler: periton transport değişiklikleri, periton diyalizi, periton zarı, mortalite

Abstract:
Introduction: Stage 5 KBH, which is expressed last term of nephropaty (SDBH), and GFH 1,73 per m2  is less than 15 ml/minute. This situation requires renal replacement stage such as dialysis or kidney transplantation. Peritoneal dialysis is on of the renal replacement cure which can be implantable on SDBH. Dialysis efficiency on peritoneal dialysis patient is measured with clinical, biochemical kinetical markers (enough solute clearance, saving liquid balance). Effective surface area of peritoneal membrane shows up differences among individuals. These differences affect individuals chronic peritoneal adaptness, duration of dialysis, regime, complications and frequencies. Peritoneal equilibration test (PET) is carried out to standartize this situation. Solute and permeability is fixed and used evaluation of peritoneal dialysis clearance. Dialysis clearance membrane permeability can be measured with PET and detected inadequacy of ultrafiltration.
Aim: In this study with PET, it is aimed that evaulation of detracting the patient from osmolal charge, specifying of changing peritoneal membrance within years, dropping out of peritoneal dialysis and effective factors of death.
Materials and Methods: The patients, who are practiced with the KBH diagnosis, are tried to obtain the differences on their peritoneal mebrana during the years 0.-2. and 3. These patients' PD duration, peritonit existence, VKI, KAH, type 2 DM, SVO existences inability to urinate, usage of RAS blocker, usage of EPO, PD modality , height/ weight, alcohol abuse, smoking, labrotary tests ( hemoglobşn, albümin, phosphore, PTH, glucose, bicarbonate, sodium, potassium, ferritin, triglyseride), mortality of PDGC existence and dropping out of peritonal dialysis were analyzed as retrospective.
Findings:  99 patients are included in this study whose data are enough for analyses. In this study, starting PD to 67 of 99 patients (67.7% percent) are alive. Patients'  median survival duration is confirmed as 138,8 (95% percent GA: 84,5 – 193,1 month). Both results of performed univariate analyses and comparative analyses between exitus and survival groups; KAH, MI, renal transplantation pre PD , age of starting PD, progress of dropout, observing change within 3. years P2 permeability, starting cure with CAPD after passing APD, level of basal albümin, bicarbonate and glucose came out significant different as statiscal among the groups. Average survival duration was found out 138,8=10,6 in the group weren't KAH. Median survival was found out 76,5 (84,5-193,1 month) in the group who were KAH.
According to this result, the group with KAH's duration of survival was found out significant less than the group without KAH (p:0,033). Similar to this; observed MI, not practiced renal transplantation pre PD, happened peritonit, after started to PD in 2. years, not dropout, rising PZG in 3. years and started with CAPD and passed APD in their first year, duration of their survival period was found out significant less with the log-rank-tests (p<0,05). According  to changing condition of survival period in PZG 2. years was found out significant similarities among the groups.
Result: In our study, KAH, MI, renal transplantation pre PD, age of starting PD, progressing peritonit after starting PD, progressing dropout, observing change of PZ permeability in 3. years, starting CAPD and after that passing to APD, level of basal albümin, bicarbonate and glucose were found out significant statiscal differences among the groups. In 3. years increasing PZ permeability, getting older age to start PD and getting lower level of basal albümin were found out as an independent risk factor for mortality. The risk has increased ten times more to the patients observed increasing PZ permeability in 3. years than the unchanging patients.