Solaklı havzasında aylık ve yıllık debi süreklilik eğrilerinin normalleştirme yöntemiyle incelenmesi
Investigation of annualy and monthly flow duration curves using normalizing method in Solakli basin
Yazar: EKREM AYAZ
Danışman: PROF. DR. NECATİ AĞIRALİOĞLU
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Hidrolik ve Su Kaynakları Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Eğriler = Curves ; Normalleştirme = Normalization

Özet:
Su kaynakları mühendisliğinde yapılacak çalışmanın amacına göre çalışma bölgesi hakkında fiziksel verilerin yanında olabildiğince uzun süreli ölçüm verilerinin de (akım, sıcaklık, buharlaşma vb.) bilinmesi gerekmektedir. Ancak dünyada, gelişmemiş ve gelişmekte olan ülkelerde akım gözlem istasyonlarının kurulmasının gecikmesi veya tam olarak işletilememesi sebebiyle var olan kısa süreli gözlem verileri yetersiz kalmaktadır. Verisi eksik olan bölgedeki potansiyeli kullanabilmek için bilim insanları çeşitli yöntemler geliştirmişlerdir. Bu yöntemlerden biri de debi süreklilik eğrisi yöntemidir. Ve bu yöntem pek çok su kaynakları mühendisliği probleminin çözümünde kullanım alanına sahiptir.Bu çalışmada, akım ölçümü yetersiz akarsu havzalarında Singh ve diğ. (2001) kullandığı debi süreklilik eğrisi elde etme modeli incelenip, Solaklı havzasında uygulaması yapılmıştır. Çalışma yapılırken Solaklı havzasında bulunan 3 akım gözlem istasyonundaki veriler (Of-Dernekpazarı, Haldizen-Şerah ve Ögene-Alçakköprü akım gözlem istasyonları (AGİ)) kullanılmış ve 1 istasyonla (Solaklı-Ulucami AGİ) kontrol işlemi yapılmıştır. Burada model, üç ayrı zaman dilimi ( yıllık, aylık, günlük) için tekrarlanmıştır ve modelin bu havzaya uygulanabilir olup olmadığı tespit edilmeye çalışılmıştır.Çalışma sonucunda, günlük veriler de model oluşturmada kullanılmak istenmiş fakat, veriler normalleştirilemediği için bu modelde kullanılamamıştır. Yıllık verilerden elde edilen model verileri ve model denkleminin kullanılabilir olduğu ancak aylık verilerden elde edilen model verileri ve model denkleminin verimli olarak kullanılabilir olmadığı görülmüştür. Bunun en önemli sebebi de havzadaki ölçülmüş verinin az olmasıdır.

Abstract:
In water resources engineering, it is necessary, depending on the aim of the study, to have the knowledge of long-term measurement data (current, temperature, vaporization, etc.) as well as the physical data concerning the study area. However, in underdeveloped and developing countries of the world, the current short-term data is insufficient since the establishment of the current observation stations is delayed or they are not fully operational. With the purpose of fully utilizing the potential, scientists have developed various methods. One of these methods is the flow duration curve method. This method has an area of use in the solution of many water resources engineering problems.In the present study, the model for obtaining the flow duration curve used by Singh et al. (2001) in the tributary basins the flow rate measurements of which are insufficient was examined and applied in Solaklı basin. During the study, data obtained from three flow observation stations (Of-Dernekpazarı, Haldizen-Şerah and Ögene-Alçakköprü flow observation stations (FOS)) were used and the check procedure was carried out by means of 1 station (Solaklı-Ulucami FOS). The model were repeated for three different periods (annual, monthly and daily) and it was tried to be determined whether this model is applicable to this basin.At the end of the study, the daily data was also tried to be used in the establishment of the model, but it couldn?t be used since the data could not be normalized. It was seen that the model data and the model equation obtained from the yearly data were efficiently usable while the model data and the model equation obtained from the monthly data were not efficiently usable. The most important reason of this result was the insufficient data measured for the basin.