Kaynak tüketim muhasebesi ve endüstri 4.0'ın üretim işletmeleri üzerindeki etkisi
Effects of resource consumption accounting and industry 4.0 impact on production enterprises
Yazar: ELA HİÇYORULMAZ
Danışman: PROF. DR. HABİB AKDOĞAN
Hitit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Endüstri 4.0 = Industrial 4.0 ; Endüstri işletmeleri = Industry businesses ; Kaynak tüketim muhasebesi = Resource consumption accounting ; Muhasebe = Accounting ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Günümüzde işletmelerin kârlarını en yüksek seviyeye çıkarmalarında maliyetlerin düşürülmesi önemli bir etkendir. Maliyetlerin belirlenmesinde ise, verilerinin doğru ve zamanında hesaplanmasının yanında güncel olması da önemlidir. Bu nedenle zaman içerisinde birçok yeni yaklaşım ortaya çıkarılmış ve yeni öneriler geliştirilmiştir. Geliştirilen bu yaklaşımların yine de bazı konularda yetersiz kaldıkları düşünülmektedir. Zaman içerisinde Alman Maliyetleme Modeli ile faaliyet tabanlı maliyetleme modelinin birleşmesiyle ortaya çıkan kaynak tüketim muhasebesi modeli geliştirilmiştir. Bu çalışmada kaynak tüketim muhasebesi modelinin temel varsayımları araştırılmış ve Bir Üretim İşletmesi'nde uygulanarak sonuçları değerlendirilmiştir. Geleneksel maliyetleme modeli kullanan bu işletmenin kaynak tüketim muhasebesi modeline geçmesi halinde maliyet kalemlerinde yaratacağı azalışlar ile maliyet unsurlarında oluşan değişimler ortaya konulmuştur. 
Yaşanan değişimlerle birlikte teknolojinin hayatımızın her aşamasında yer alması Endüstri 4.0 devrinin başlamasını sağlamıştır. Artık nesneler birbiri ile iletişime geçebilmekte, robotlar üretimin her aşamasında yer alabilmektedir. Bu nedenle Endüstri 4.0 muhasebe açısından yenilikler getirmekte ve bu durum maliyetlere de yansımaktadır. Özellikle güncel konuların izlenmesi ve yorumlanması amacı ile yapılan bu çalışmada; güncel maliyetleme yaklaşımları, kaynak tüketim muhasebesi modeli ve Endüstri 4.0 ele alınmıştır. Endüstri 4.0'ı 2011 yılından beri uygulayan Siemens A.G. şirketi verilerinden yararlanılarak finansal tabloları analiz edilmiştir. Analiz sonucunda şirketin Endüstri 4.0 ile olumlu sonuçlar elde ettiği tespit edildiği için, "Bir Üretim İşletmesi'nde de uygulanmıştır.  
Çalışmanın uygulama bölümünde, öncelikle Bir Üretim İşletmesi'nde kaynak tüketim muhasebesi modeli uygulanarak analizler yapılmıştır. Daha sonra aynı üretim işletmesinde Kaynak tüketim muhasebesi modelinin teknoloji ile ilişkilendirilmesinin maliyetlerde yaratacağı sonuçlar merak edildiğinden Endüstri 4.0 ile ilişkilendirilerek yeniden maliyetleme yapılıp analiz edilmiştir. 
Ortaya çıkan sonuçlar değerlendirildiğinde kaynak tüketim muhasebesi modeli ile Endüstri 4.0 yaklaşımının birlikte uygulanması sadece kaynak tüketim muhasebesi modelinin uygulanmasına göre atıl maliyetlerin % 6,8 oranında azalmasına neden olmaktadır. Yapılan literatür taramasında kaynak tüketim muhasebesi modeli ile Endüstri 4.0 yaklaşımını birlikte ele alan bir çalışma tespit edilmemiştir. Bu da çalışmanın özgün değerini ortaya koymaktadır.   

Anahtar Kavramlar: Kaynak Tüketim Muhasebesi, Endüstri 4.0, Güncel Maliyetleme Yaklaşımları

Abstract:
Today in maximizing the profits of enterprises lowering costs is an important factor. In the determination of the costs, it is important to being up to date of the data as well as accurate and timely calculation. Therefore, many new approaches have been exposing over time and new suggestions have been developed. These approaches are still considered to be insufficient in some areas. Over time, the resource consumption accounting model was developed by the combination of the German Costing Model and the activity-based costing model. In this study, the basic assumptions of the resource consumption accounting model have been investigated and applying them in a production enterprise and then the results have been evaluated. When this enterprise, which uses traditional costing model, pass in to resource consumption accounting model, decreases in cost items and changes in cost elements are presented.
Technology has taken place at every stage of our lives with the changes that have happened has led to the start of the Industry 4.0 era. Now the objects can communicate with each other and robots can take part in every stage of production. Therefore, Industry 4.0 brings innovation in terms of accounting and this is reflected in the costs. In this study conducted especially for monitoring and interpretation of current issues; handled current costing approaches, resource consumption accounting model and Industry 4.0. The financial statements of the Company which has been implementing Industry 4.0 since 2011 Siemens A.G. have been analyzed using the data of the Company. As a result of the analysis, it was found that the companies obtain positive results with the Industry 4.0, and it was also applied in a Production Enterprise.
In the application part of the study, firstly, the resource consumption accounting model was applied in a production enterprise and then analyzed. Then, in the same production enterprise, it was wondered that the results of the association of resource consumption accounting model with technology would create costs was re-costing and analyzing by associating with İndustry 4.0. When the results are evaluated, the application of the resource consumption accounting model and the Industry 4.0 approach together leads to a decrease of 6.8% in idle costs compared to the application of the resource consumption accounting model only. In the literature review, a study that together handled the resource consumption accounting model and Industry 4.0 approach is not found. This reveals the original value of the study.     

Keywords: Resource Consumption Accounting, Industry 4.0, Current Costing Approaches