Kütüphane temalı çocuk edebiyatı yapıtlarının okuma kültürü bağlamında incelenmesi
Examination of children's literature books with a library theme in the context of reading culture
Yazar: ŞEVİN ATEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU ÇILDIR
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Kütüphane temalı çocuk edebiyatı yapıtlarının okuma kültürü bağlamında nasıl
sunulduğunu belirlemeyi amaçlayan bu çalışma nitel araştırma desenleri içerisinden
doküman analizi deseniyle gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında içerisinde kütüphane
imgesi geçen okulöncesi, ilkokul ve ortaokul seviyelerindeki çocuklara yönelik farklı
kitaplar üzerinden inceleme gerçekleştirilmiştir. İncelenen kitaplardan elde edilen veriler
betimsel analizle çözümlenmiştir. Yapılan betimsel analiz sonucunda ortaya çıkan kodlar
ilgili bulgular altında birleştirilerek sunulmuştur. Araştırma verilerinin analiz edilmesiyle
yazınsal nitelikteki çocuk kitaplarında kütüphanelerle ilişkilendirilen temalar,
kütüphaneler aracılığıyla okumaya yüklenen anlam, kütüphane odağında yetişkin, akran
ve diğer karakterlerin sunuluş biçimi ve bu kitaplardaki kütüphanelerin görsel tasarım
özellikleri ile ilgili bulgular elde edilmiştir. Çalışma sonucunda kütüphanelerle ilgili
hayal gücü, bilgi kaynağı, arkadaşlık, kitabın önemi, eğitim, okuma sevgisi, keşif ve
kütüphanenin önemi temalarının öne çıktığı; okumaya, öğrenme, yaratıcılık ve hayal
kurma, sosyalleşme, kültürel gelişim, eğlenme ve kişisel gelişim gibi anlamlar
yüklendiği, kitaplarda incelenen yetişkin ve akranların çoğunun kahramanın atıldığı
maceralarda ona yardımcı olan, koruyan, bilgilerini aktaran, destekleyen bir rolde olduğu
görülmüştür. Kitapların görselleri incelendiğinde kütüphanelerin renkli, eğlenceli,
macera dolu, gizemli, geniş, ferah, çeşitlilik içeren ve çocuğa göre bir yer olarak
resmedildiği belirlenmiştir.

Abstract:
This study, aiming to determine how children's literature books with a library theme are
presented in the context of reading culture, was conducted using a document analysis
method within qualitative research methodologies. The study involved an examination of
different books targeting preschool, elementary, and middle school levels that contain the
image of a library. Data obtained from the evaluated books underwent thematic analysis.
The codes resulting from thematic analysis were consolidated under relevant findings and
presented. Through the analysis of research data, themes related to libraries in selected
children's books, meanings attributed to reading through libraries, the presentation of
adults, peers, and other characters in the context of libraries, and the visual design features
of libraries in these books were obtained. The study revealed themes such as imagination
associated with libraries, a source of knowledge, friendship, the importance of books,
education, love of reading, exploration, and the significance of the library. It was
observed that meanings such as reading, learning, creativity, imagination, socialization,
cultural development, entertainment, and personal development were loaded onto
libraries in these books. When examining the visuals of the books, it was determined that
libraries were depicted as colorful, fun, adventurous, mysterious, spacious places
specifically designed to cater to children.