Ders dışı fiziksel etkinliklere katılan ortaöğretim öğrencilerinin öz-yeterliklerinin problem çözme becerilerine etkisi
The effect of self-efficiency of secondary students attending extra-curric physical activities on their problem solving skills
Yazar: İSMAİL ŞENGÜL
Danışman: PROF. DR. ADNAN ERSOY
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Spor = Sports
Dizin: Beden eğitimi ve spor dersi = Physical education and sports lesson ; Boş zamanları değerlendirme = Leisure activities ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Ortaöğretim öğrencileri = Secondary education students ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Rekreasyonel aktiviteler = Recreational activities ; Spor = Sports ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Fiziksel etkinlik, günümüzde bireylerin yaşam kalitelerini artırmakta, sağlık ve uzun bir hayatın önemli unsurlarının başında gelmektedir. Özellikle erken yaşlardan itibaren elde edilen fiziksel etkinlik alışkanlıkları, bireylerin yaşamların boyunca kaliteli bir yaşam standardına erişmeleri, verimli iş hayatına sahip olmaları ve oluşabilecek sağlık sorunlarını önleyici özelliği ile çok önemli bir yere sahiptir. 
Bu çalışmanın amacı ders dışında fiziksel etkinliklere katılan ortaöğretim öğrencilerinin öz yeterlik seviyelerinin problem çözme becerilerine olan etkisini tespit etmektir. Araştırmanın alt amaçları çeşitli demografik bilgiler ışığında öz yeterlik ve problem çözme becerilerindeki değişiklikleri görmektir. Bu amaçla demografik bilgilerde; cinsiyet, okudukları okul, okudukları sınıf, fiziksel etkinliğe katılım durumları, katıldıkları spor dalları, katılım süreleri, ailenin fiziksel etkinliğe katılım durumları, aile gelir düzeyi gibi bilgiler ışığında istatistiksel sonuçlara varılmıştır. Araştırmanın evrenini Kütahya İli Merkez İlçesinde öğrenim görmekte olan ortaöğretim öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, Muris (2001) tarafından 12–19 yaşları arasındaki ergenlerin sosyal, akademik ve duygusal öz-yeterliklerini ölçmek amacı ile geliştirilmiş ve ölçeğin Türkçeye uyarlama çalışması Telef ve Karaca (2012) tarafından yapılan öz yeterlik formu, Heppner ve Peterson tarafından 1982'de geliştirilen Problem Çözme Envanterinin Türkçeye uyarlanması Nail Şahin, Nesrin Hisli Şahin ve Paul Heppner tarafından 1993'te yapılan problem çözme envanteri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda birçok demografik faktör ile ders dışı fiziksel etkinliğe katılım gösteren ortaöğretim öğrencilerinin öz yeterlik ve problem çözme becerileri arasındaki farklılıklar tespit edilmiştir.
Araştırma sonucunda ders dışı fiziksel etkinliklere katılım durumlarına göre ortaöğretim öğrencilerinin problem çözme becerilerine etkisi incelendiğinde doğrudan etkisi tespit edilememiştir. Ancak alt boyutları ile değerlendirildiğinde anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Öz yeterlik düzeyleri, cinsiyet, okudukları okul, ders dışı fiziksel etkinliğe katılım durumlarına göre, süre, aile fiziksel etkinlik katılım durumları, gelir düzeylerine göre farklılıklar göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Fiziksel Etkinlik, Öz Yeterlik, Problem Çözme, Spor

Abstract:
Today, physical activity increases the quality of life of individuals and is one of the most important elements of health and a long life. Physical activity habits, especially acquired from an early age, have a very important place with the ability of individuals to reach a quality life standard throughout their lives, to have a productive business life and to prevent health problems that may occur.
The aim of this study is to determine the effect of the self-efficacy levels of secondary school students who participate in physical activities outside the classroom on their problem solving skills. The sub-objectives of the research are to see the changes in self-efficacy and problem-solving skills in the light of various demographic information. For this purpose, in demographic information; Statistical results were obtained in the light of information such as gender, school they attend, class they attend, participation in physical activity, sports branches they participate in, duration of participation, family participation in physical activities, family income level. The universe of the research consists of secondary school students studying in the Central District of Kütahya Province. The personal information form as a data collection tool in the study was developed by Muris (2001) to measure the social, academic and emotional self-efficacy of adolescents between the ages of 12-19, and the self-efficacy form, which was adapted into Turkish by Telef and Karaca (2012), was used by Heppner. The problem solving inventory developed by Nail Şahin, Nesrin Hisli Şahin and Paul Heppner in 1993 was used. As a result of the research, differences between the self-efficacy and problem-solving skills of secondary school students participating in extracurricular physical activities were determined with many demographic factors.
As a result of the research, when the effect on the problem solving skills of secondary school students according to their participation in extracurricular physical activities, its direct effect could not be determined. However, when evaluated with its sub-dimensions, significant differences were found. Self-efficacy levels differ according to gender, school they attend, participation in extracurricular physical activity, duration, family physical activity participation status, income level.
Keywords: Physical Activity, Problem Solving, Self-Efficacy, Sports