Depresyon hastalarında zaman perspektifi profili
Time perspective profile in patients with depression
Yazar: ŞEYDANUR TEZCAN ÖZER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BARIŞ ÖNEN ÜNSALVER
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Son yıllarda yapılan çalışmalar gösteriyor ki zaman kavramının psikolojik boyutuyla ilgili olan kısmı "Zaman Perspektifi" olarak adlandırılmaktadır. Bu araştırmanın amacı, hastaneye yatan ve ayaktan tedavi gören major depresif bozukluk hastalarının koleksiyon materyaller üzerinden toplanan zaman perspektifi skorlarının, klinik ve sosyodemografik değişkenlerin, bağlanma skorlarının ve çocukluk çağı travma türlerinin sağlıklı kişilerle karşılaştırılarak profillerinin çıkarılmasıdır. Veriler 37 depresyon hastası ve 37 sağlıklı gönüllüden oluşmaktadır. Katılımcılara özbildirim testleri yapılarak gruplar arasında karşılaştırma yapılmıştır. Araştırmanın bulguları analiz edildiğinde cinsiyetle zaman perspektifi arasındaki ilişkide herhangi bir anlamlı ilişki bulunmazken, depresif grup ile karşılaştırma grubu, araştırma değişkenleri açısından değerlendirildiğinde depresif grupta geçmiş negatif zaman perspektifi ve şimdiki kadercilik zaman perspektifi ile depresyon şiddeti arasında pozitif, şimdiki hazcılık, gelecek, geçmiş pozitif ile ise negatif bir ilişki bulunmuştur. Çocukluk Çağı Travma ile zaman perspektifi faktörleri arasındaki ilişkide Çocukluk Çağı Travma Ölçeği alt boyutlarından duygusal istismar ile depresyon grubunun geçmiş negatif zaman perspektifi pozitif anlamlı bir korelasyon göstermişken, sağlıklı grupta dikkat çeken sonuca göre fiziksel istismar ile gelecek zaman perspektifi arasında pozitif anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bir diğer değişken olan bağlanma değişkenleri olan kaygılı ve kaçınma ile zaman perspektifi arasında; kaygılı ile geçmiş negatif ve şimdiki kadercilik zaman perspektifi arasında olumlu anlamlı bir ilişki; kaçınma ile geçmiş negatif arasında olumlu, geçmiş pozitif ile şimdiki hazcılık arasında ise olumsuz anlamlı bir sonuca ulaşılmıştır. Son olarak, geçmiş negatif zaman perspektifi'ni yordayan değişkenler, duygusal istismar ve kaygılı bağlanma boyutları olarak belirlenmiştir.

Abstract:
In recent years, researches show that the time concept which is related to psychology is named "Time Perspective". The purpose of this dissertation is to construct a profile of patient with major depressive disorder who are treated in polyclinic and inmate in hospital. For that reason, depressive patients and healty volunteers are compared in terms of time perspective scores, sociodemographic variables, attachment scores and children trauma questionnaire. Participants are consisted of 37 patients with depression and 37 healty volunteers. Participants were applied self-report tests and the groups' results were compared.After the analysis of results of the study, there has no relationship was found between gender and time perspective. When depressive group was compared with control group, the relationship between intensity of depression and past negative and present fatalistic was found positive; between present hedonistic, future and past positive and depression was found negative. In the relationship between childhood trauma and time perspective, in depressive group, it was found positive significant relationship between emotional abuse and past negative time perspective while in control group, it was conspicuously seen that physical abuse and future time perspective had a positive significant relationship. Attachment that was the other variable was searched between two subdimension - anxious and avoidant- and time perspective relationship. The results shown that there was a positive significant relationship between anxious and prezent fatalistic; a positive relationship between avoidant and past negative time perspective; a negative significant relationship between avoidant and past positive and present hedonistic. Finally, the variables that predict past negative time perspective was found as emotional abuse and anxious attachment dimensions.