Koroner arter bypas greftleme postoperatif dönemde, hasta kontrollü anestezi yöntemi ile morfin ve deksmedetomidinin karşılaştırılması
Comparison of analgesic activity between patient-controlled analgesia device with morphine and dexmedetomidine in Coronary artery bypass surgery postoperative period
Yazar: ZELİHA KORKMAZ DİŞLİ
Danışman: PROF. DR. BİLGE ÇELEBİOĞLU ; DOÇ. DR. NALAN ÇELEBİ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Analjezi = Analgesia ; Analjezikler = Analgesics ; Ağrı-postoperatif = Pain-postoperative ; Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Deksmedetomidin = Dexmedetomidin ; Koroner arter bypass = Coronary artery bypass ; Morfin = Morphine ; Postoperatif dönem = Postoperative period

Özet:
Koroner arter baypass cerrahisi postoperatif dönemde, hasta kontrollü analjezi yöntemi ile morfin ve deksmedetomidinin etkinliğinin karşılaştırılması, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Anesteziyoloji ve Reanimasyon Tezi. Ankara 2010Bu çalışmada koroner arter bypass greftleme (KABG) operasyonundan sonra postoperatif dönemde, hasta kontrollü analjezi (HKA) cihazı ile morfin ve deksmedetomidin'in analjezik etkinliğinin; postoperatif erken derlenme ve ekstübasyona etkisi yönünden karşılaştırılmasını amaçladık.Çalışma; hasta onamı ve etik kurul onayı alındıktan sonra Hacettepe Üniversite Tıp Fakültesi Hastanesi Toraks-Kalp ve Damar cerrahisi (TKDC) Yoğun Bakım ünitesinde (YBÜ) aynı cerrahi ekip tarafından elektif KABG yapılmış, ASA II-IV (American Society of Anesthesiologists (Amerikan Anestezi Topluluğu)) ve 30-70 yaşları arasında 60 hastada takibe alındı. Operasyon bitip hastalar yoğun bakıma alındıklarında HKA makinesiyle infüzyona başlandı. 5ml bolus yapıldıktan sonra ilaca 48 saat boyunca devamlı infüzyon halinde devam edildi. Komplikasyon görüldüğüde infüzyon durduruldu. İlaçlar tez danışmanı tarafından hazırlandı ve her gruba isim verildi. Çalışma çift kör olup takibi, tezi yapan anestezi araştırma görevlisi ve TKDC yoğun bakım araştırma görevlileri tarafından yapıldı. HKA makinesi ile;I.Grup 1 ( D Grubu ): 100 ml salin içinde 100mg morfin (1 mg/ml),II.Grup 2 ( DM Grubu ): 100 ml salin içinde 500 mcg deksmedetomidin (5 mcg/ml),III.Grup 3 ( M Grubu ): 100 ml salin içinde 50 mg morfin ve 250 mcg deksmedetomidin (Morfin 0,5 mg/ml, Deksmedetomidin 2,5 mcg/ml) verildi.Bütün gruplara 1ml/saat'den bazal infüzyon, 1ml bolus doz ve 15 dk. kilit süresi uygulandı. Hastalar postoperatif 30., 120.dakika, 6.,24., 48. saatlerde takip edilerek vital bulguları (ortalama kan basıncı, kalp atım hızı, oksijen saturasyonu), sedasyon ve ağrı skorları, ekstübasyon zamanları, total verilen ilaç miktarı (mililitre olarak), yoğun bakımdan çıkış süreleri, ek analjezik ihtiyacı ve taburculuk zamanları kayıt edildi.Toraks kalp damar cerrahisi yoğun bakımda postoperatif 30., 120.dakika, 6., 24., 48. saatlerde takip edilerek değerlendirilen parametreler açısından yapılan istatistiksel çalışmada, ekstübasyon zamanının, deksmedetomidin grubunda (Grup 1) diğer gruplara göre anlamlı olarak kısa çıktığı görüldü. Diğer tüm parametreler açısından anlamlı fark olmadığı görüldü. Taburculuk süresinin ise deksmedetomidin grubunda (Grup 1) diğer gruplara göre daha kısa olduğu fakat istatistiksel olarak anlamlı olmadığı görüldü.Sonuç olarak, yoğun bakımda HKA makinesi ile verilen deksmedetomidin ve morfinin hemodinami, sedasyon, ağrı, ekstübasyon, derlenme, taburculuk ve ek analjezik ihtiyacı açısından değerlendirilmesinde deksmedetomidinin ekstübasyon süresi açısından morfinden anlamlı olarak (p<0,003) kısa olduğu, diğer parametreler açısından fark olmadığı ortaya çıktı. Bu çalışmadan yola çıkarak deksmedetomidinin kardiyovasküler cerrahide postoperatif ağrı tedavisinde yararlı bir ilaç olduğunu fakat bu konuda daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulduğunu düşünmekteyiz.Anahtar Kelimeler: Koroner arter bypass greftleme, postoperatif ağrı, hasta kontrollü analjezi, deksmedetomidin, morfin

Abstract:
In this study, we aimed to measure the patient-controlled analgesia (PCA) with morphine and dexmedetomidine analgesic efficacy and to compare these effects of early postoperative recovery and extubation in the postoperative period after coronary artery bypass grafting (CABG) .The study, after taking patient consent and ethical committee approval, ASA II-IV (American Society of Anesthesiologists) 60 patients undergone elective CABG between the ages of 30-70 years old were followed by the same surgical team in Hacettepe University Hospital, Thoracic-and Cardiovascular Surgery (TCVS) Intensive Care Unit (ICU).When the operation ended and patients were taken to intensive care unit, infusion was started with PCA machine. Drug case was continued as continuous infusion for 48 hours after 5ml bolus administration. In case complications were seen, infusion was stopped. Drugs were prepared by the thesis supervisor and the name was given to each group. The study was double-blind and performed by research assistants who was responsible for thesis and research assistants working in TCVS intensive care unit. With PCA machine,I.Group 1 (D Group): 100 mg morphine in 100 ml of saline (1 mg / ml).II.Group 2 (DM Group): 500 mcg dexmedetomidine in 100 ml of saline(5 mcg / ml).III. Group 3 ( M Group): 50 mg morphine and 250 mcg dexmedetomidine in 100 ml of saline (Morphine 0,5 mg/ml, dexmedetomidine 2,5 mcg/ml) were given.Basal infusion as 1 mL/h, 1 ml bolus infusion and 15 min. lock time were applied to all groups. Patients were followed up in 30-120 minutes, 6-24 and 48 hours and vital signs (mean blood pressure, heart rate, oxygen saturation), sedation and pain scores, extubation time, the total amount of the drug (in milliliters), duration of ICU, the need for additional analgesic, discharge time were recorded.In statistical analysis using parameters recorded in 30-120 minutes, 6-24 and 48 hours in Thoracic-and Cardiovascular Surgery Intensive Care Unit, extubation time was shorter in dexmedetomidine group (group 1) than those in other group, which was statistically significant. All other parameters showed no significant difference. The discharge time in dexmedetomidine group (group 1) was shorter than the other groups, but was not statistically significant.As a result, in the assessment of dexmedetomidine and morphine given by PCA machine in the intensive care unit, extubation time was shorter in dexmedetomidine group than morphine group, which was found to be statistically significant (p<0,003).there is no difference emerged in terms of other parameters. Based on this study, we think that dexmedetomidine is a useful drug in the treatment of postoperative pain in cardiovascular surgery, but more studies are needed on this issue.Key Words: Coronary artery bypass grafting, postoperative pain, patient-controlled analgesia, dexmedetomidine, morphine