Öğretmen adaylarının problem çözme becerileri ile eleştirel düşünme eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesi: Ahi Evran Üniversitesi örneği
Analyzing the relation between the problem solving abilities and critical thinking tendencies of teacher candidates: The sample of Ahi Evran University
Yazar: YASEMİN KUZU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SADIK YÜKSEL SIVACI
Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Problem çözme yöntemi = Problem solving method ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmenler = Teachers ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı öğretmen adaylarının problem çözme becerileri ile eleştirel düşünme eğilimlerinin bazı değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemek ve problem çözme becerileri ile eleştirel düşünme eğilimleri arasındaki ilişki ortaya çıkarmaktır. Değişkenler ise cinsiyet, mezun olunan lise türü, liseden mezun oldukları alan, öğrenim görülen bölüm, öğrenim şekli, genel not ortalaması, anne-babanın eğitim durumları, barınılan yer ve ailenin sosyo-ekonomik durumudur. Araştırma tarama türü betimsel bir araştırmadır. 
Araştırmanın evrenini 2013-2014 akademik yılına Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe Öğretmenliği, Fen Bilgisi Öğretmenliği, Sınıf Öğretmenliği, Okul Öncesi Öğretmenliği, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi, Sosyal Bilgiler Öğretmenliği ve İlköğretim Matematik Öğretmenliği bölümlerinde öğrenim gören toplam 415 son sınıf öğrencisi oluşturmaktadır.
Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu", orijinali Facione, Facione ve Giancarlo (1992) tarafından geliştirilen ve Kökdemir (2003) tarafından Türkçe'ye uyarlanan California Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği (CCTDI) ve Heppner ve Peterson (1982) tarafından geliştirilen ve Şahin vd. (1993) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Problem Çözme Envanteri kullanılmıştır. 
Uygulamada elde edilen nicel veriler bilgisayar ortamında SPSS programına aktarılmış ve verilerin kontrolleri sağlandıktan sonra kayıp değerlere ortalamayı değiştirmeyecek şekilde değer atanmıştır ve veriler SPPS 17.0 istatistik paket programı aracılığıyla çözümlenmiştir
Araştırma sonucunda Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesinde öğrenim gören son sınıf öğrencilerinin eleştirel düşünme düzeyleri ile problem çözme becerileri arasında pozitif yönde, (r=.215) düşük seviyede p<0.0005 düzeyinde anlamlı bir ilişkinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Eleştirel düşünme düzeyleri genel olarak yüksek olup cinsiyete, mezun oldukları lise türüne, liseden mezun oldukları alana, başarı durumlarına, anne-babanın eğitim durumuna, ailenin sosyo-ekonomik durumuna ve barınılan yere göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Buna karşılık öğretmen adaylarının okudukları bölümler ve öğrenim türleri ile eleştirel düşünme düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur.
Öğretmen adaylarının problem çözme becerileri genel olarak yüksek düzeydedir. Problem çözme becerileri ile cinsiyet, mezun oldukları lise türü, liseden mezun oldukları alan, başarı durumları, öğrenim türleri, anne-babanın eğitim durumu, ailenin sosyo-ekonomik durumu ve barınılan yer arasında anlamlı bir farklılık görülmezken, okudukları bölümün problem çözme becerilerini etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This research aims to determine whether problem solving skills and critical thinking dispositions of teacher candidates differ by some variables and to reveal the relationship between their problem solving skills and critical thinking dispositions. The variables are sex, type of high school graduation, department of education, education type, grade point average, educational background of parents, accommodation place and socio-economic status of family. This research is a survey-type descriptive research.
The research population consists of 415 final year students who are studying at departments of Turkish Teaching, Science Teaching, Classroom Teaching, Pre-School Teaching, Computer and Instructional Technologies Teaching, Social Sciences Teaching and Primary School Mathematics Teaching in Faculty of Education at Kırsehir Ahi Evran University in 2013-2014 academic year.
In the research, "Personal Information Form" developed by the researcher; California Critical Thinking Disposition Inventory (CCTDI) originally developed by Facione, Facione and Giancarlo (1992) and adapted into Turkish by Kokdemir (2003); Problem Solving Inventory developed by Heppner and Peterson (1982) and adapted into Turkish by Sahin et al. (1993) were used as data collection tools.
The quantitative data obtained in practice were transferred into SPSS programme in computer environment and after the data were controlled, a value was assigned to the missing values in a way not to change the average. The data were analyzed using SPPS 17.0 statistical package programme.
At the end of the research, it was found that there is a positive, (r=.215) low level, significant relationship at p<0.0005 level between critical thinking levels and problem solving skills of final year students in Faculty of Education at Ahi Evran University. Critical thinking levels are generally high and these levels do not differ significantly by sex, type of high school graduation, success levels, educational background of parents, socio-economic status of family and accommodation place. However, a significant difference was found between teacher candidates' critical thinking levels and their departments of education and education type.
Problem solving skills of teacher candidates are generally high. While no significant difference was found between problem solving skills and sex, type of high school graduation, department of high school, success levels, education types, educational background of parents, socio-economic status of family and accommodation place; it was found that department of education affects problem solving skills.