İlköğretim sınıf öğretmenlerinin öğretim stili tercihlerinin, cinsiyetlerinin, mesleki kıdemlerinin, özyeterlik algılarının ve özyönetimli öğrenmeye hazırbulunuşluk düzeylerinin mesleki yeterlikleri üzerindeki etkisi
Effects of elementary school classroom teachers? teaching style preferences, genders, lengths of professional service, self-efficacy perceptions and self-directed learning readiness levels on their professional competency
Yazar: ERSİN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. MÜNİRE ERDEN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Hazırbulunuşluk = Readiness ; Kıdem = Seniority ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Yeterlilik = Sufficiency ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; Öğretim = Teaching ; Öğretim stilleri = Teaching style ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada ilköğretim sınıf öğretmenlerinin, öğretim stili tercihlerinin, cinsiyetlerinin, mesleki kıdemlerinin, özyeterlik algılarının ve özyönetimli öğrenmeye hazırbulunuşluk düzeylerinin mesleki yeterlikleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırmaya Bursa ilinin Osmangazi, Nilüfer ve Mudanya ilçelerindeki okullardan seçilen 50 sınıf öğretmeni katılmıştır. Araştırmada Özyönetimli Öğrenme Hazırbulunuşluk Ölçeği, Öğretmen Özyeterlik Ölçeği, Öğretim Stili Envanteri ve Öğretmen Mesleki Yeterlik Gözlem Formu kullanılmıştır. Araştırma sonucunda tüm mesleki yeterlik boyutlarında sınıf öğretmenlerinin daha çok ?orta düzey? mesleki yeterliğe sahip oldukları belirlenmiştir. Öğretmenlerin sahip oldukları ?orta düzey? yeterlikler içerisinde ?Materyal Hazırlama? ve ?Bireysel Farklara Göre Öğretimi Çeşitlendirme? boyutları ön plana çıkmıştır. Öğretmenlerin yüksek düzey yeterliklerinin daha fazla ?Ders Planı Hazırlama? boyutunda toplandığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte ?Ders Dışı Etkinlik Düzenleme? boyutu bakımından öğretmenlerin yarısının ?düşük düzey? mesleki yeterliğe sahip oldukları belirlenmiştir. Öğretmenlerinin mesleki yeterlik puanları ile cinsiyet ve mesleki kıdem değişkenleri arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır. Bununla birlikte ilköğretim sınıf öğretmenlerinin, mesleki yeterlik puanları ile özyönetimli öğrenmeye hazırbulunuşluk düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Öğretmenlerin öğretim stili tercihlerine göre mesleki yeterlik puanları arasında ise sadece uzman öğretim stili lehine anlamlı farklılık belirlenmiştir. Öğretmenlerin, uzman öğretim stili tercihlerine göre, öğrenme ortamı düzenleme, ders planı hazırlama ve materyal hazırlama boyutlarında, otorite öğretim stili tercihlerine göre ise sadece ders planı hazırlama boyutunda anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Öğretmenlerin özyönetimli öğrenmeye hazırbulunuşluk ve özyeterlik puanları ile mesleki yeterlik puanları arasında yüksek düzey bir ilişkinin olduğu tespit edilirken, sadece uzman öğretim stilini tercih edişleri bakımından orta düzey bir ilişkinin olduğu belirlenmiştir. Ayrıca öğretmenlerin kişisel model, otorite, temsilci, kolaylaştırıcı öğretim stilleri ile özyönetimli öğrenmeye hazırbulunuşluğun mesleki yeterlik puanlarını yordamadığı tespit edilirken, uzman öğretim stili ile özyeterlik algılarının, mesleki yeterliğinin anlamlı bir yordayıcısı olup % 45'ini açıkladığı belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Mesleki yeterlik, öğretim stili tercihi, özyeterlik algısı, özyönetimli öğrenmeye hazırbulunuşluk düzeyi.

Abstract:
In this study, the effects of elementary school classroom teachers? teaching style preferences, genders, lengths of professional service, self-efficacy perceptions and levels of self-directed learning readiness on their professional competencies were examined. The study included 50 elementary school classroom teachers serving at the schools in the districts of Osmangazi, Nilüfer and Mudanya in the province of Bursa. The Self-Directed Learning Readiness Scale, Teacher Self-efficacy Scale, Teaching Style Inventory and Teacher Professional Competency Observation Form were used as the instruments of the study. As a result, participant teachers were found to have higly ?intermediate level? professional competency in all dimensions. It was determined that the teachers with high level professional competency are more effective in the dimension of preparing lesson plans, those with intermediate level professional competency are more effective in the dimensions of material preparation and using variety according to individual differences, and those with low level professional competency are more effective in arranging extracurricular activities. No significant differences were found between teachers? professional competency scores and gender and length of professional service. However, a significant difference was found between teachers? professional competency scores and their levels of self-directed learning readiness. When it is compared only in favor of the specialized teaching style.A significant difference between the teachers? professional competency scores according to the teaching style preferences was found. Significant differences were found between the teachers? professional competency scores, according to their preferences for the specialized teaching style arranging the learning environment, preparing lesson plans and material preparation, and according to their preferences for the authoritarian teaching style there was a significant difference, only in preparing lesson plans. While a high level significant relationship was determined between the teachers? level of self- directed learning readiness scores and their self-efficacy scores and their professional competency scores, the only intermediate level significant relationship was found between their preferences for the specialized teaching style. The teachers? personal model and formal authority and delegator and facilitator teaching style preferences and self- directed learning readiness did not predict their professional competency scores. It was found that expert teaching style preferences and self-efficacy perceptions for significantly predicted their professional competency levels with a 45 % estimation.Key Words: Professional competency, teaching style preference, self-efficacy perception, levels of self- directed learning readiness