Geriatrik yoğun bakım hastalarında deliryumun tanılanması ve deliryum ile ilişkili klinik özellikler
Diagnosis of delirium and clinical features associated with delirium in geriatric intensive care patients
Yazar: KEVSER ÜDÜRGÜCÜ
Danışman: DOÇ. DR. SEVGİN SAMANCIOĞLU BAĞLAMA
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Deliryum = Delirium ; Geriatri = Geriatrics ; Teşhis = Diagnosis ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Ölçekler = Scales

Özet:
Yaşlı bireylerde deliryum işlevsel gerilemenin ve bağımsızlık kaybının nedeni olabilir. Nihayetinde deliryum ölüme yol açan olaylar zincirini başlatabilir. Birçok yaşlı hastada ve bilişsel bozukluğu olan bireylerde, deliryum yeni bir ciddi hastalığın ilk belirtisi olabilir. Çalışmanın amacı Hemşirelik Deliryum Tarama Ölçeği (H-DTÖ)' nin iç tutarlık güvenirliliğini tekrar test etmek, geriatrik yoğun bakım hastalarında deliryumu tanılamak ve deliryum ile ilişkili klinik özellikleri belirlemektir. Araştırmaya; başka bir yoğun bakım ünitesinden transfer edilmeyen,  65 yaşından büyük, yoğun bakımda en az 48 saattir yatmakta olan ve komada olmayan (GKS:10 ve üzeri olan), deliryum tanılamasında yanıltıcı olabilecek önceden tanı konmuş nörolojik ve psikiyatrik hastalık (demans, psikoz, mental retardasyon, nöromüsküler hastalık; kafa travması, beyin cerrahi ameliyatı, inme) öyküsü olmayan, demansı olmayan (IQCODE puanı <3.4 hastalar) ve ölümcül olmayan (24 saatten fazla yaşaması beklenen) 150 geriatrik yoğun bakım hastası katılmıştır. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından hazırlanmış olan Hasta Tanıtım Formu, Glasgow Koma Skalası (GKS), Standardize Mini Mental Test (SMMT), Hemşirelik Deliryum Tarama Ölçeği Türkçe Formu (H-DTÖ) ve Yoğun Bakım Ünitesi Konfüzyon Değerlendirme Ölçeği (YBÜ-KDÖ) kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemlerle (frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma) beraber İki Ortalama Arasındaki Farkın Önemlilik Testi kullanıldı. Çalışma sonucunda H-DTÖ'ye göre hastalarımızın gündüz %53.3' ünde (n=80), gece %74.0' ında (n=111) deliryum saptanmıştır. Deliryumla ilişkili klinik özelliklerden olan hipertansiyon, yakın zamanda ameliyat olma ve hastaların kullandığı yardımcı kişisel ekipmanlardan takma diş kullanımı ile deliryum gelişimi arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. H-DTÖ için Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısı 0,868 bulunmuştur.

Anahtar sözcükler: Deliryum, geriatri, güvenilirlik, hasta, yoğun bakım.

Abstract:
Delirium may be the cause of functional regression and loss of independence in elderly individuals. It can initiate the chain of events that ultimately lead to death. Delirium may be the first sign of a new serious illness in many elderly patients and individuals with cognitive inefficiency. The aim of this study is to retest the internal consistency reliability of the Nursing Delirium Screening Scale (Nu-DESC), to diagnose delirium in geriatric intensive care patients and to determine the clinical features associated with delirium. The study included 150 geriatric intensive care patients who were not transferred from another intensive care unit, were older than 65 years, were hospitalized in the intensive care for at least 48 hours and were not in coma (GCS:10 and above) without a history of previously diagnosed neurological and psychiatric illnesses (dementia, psychosis, mental retardation, neuromuscular disease; head trauma, neurosurgery, stroke) that could be misleading in the diagnosis of delirium, did not have dementia (IQCODE score: <3.4), and were non-fatal (expected survival period of 24 hours). A Patient Information Form, the Glasgow Coma Scale (GCS), the Standardized Mini-Mental State Examination (MMSE), the Nursing Delirium Screening Scale Turkish Form (Nu-DESC) and the Confusion Assessment Method for the Intensive Care Unit (CAM-ICU) were used for data collection. In the evaluation of the data, the Significance Test of the Difference Between Two Means as well as descriptive statistical methods (frequency, percentage, mean and standard deviation) were used. According to the Nu-DESC, delirium was detected in 53.3% of the patients during the day (n = 80) and in 74.0% at night (n = 111) in this study. A significant relationship was found between the development of delirium, and hypertension, undergoing surgery recently, and the use of prosthodontics of the personal ancillary equipment used by patients, which are clinical features associated with delirium. The Cronbach Alpha internal consistency coefficient of the Nu-DESC was found to be 0.868.
Keywords: Delirium, geriatrics, intensive care, patient, reliability.