PISA'da başarılı ülkelerin ve Türkiye'nin ana dili öğretim programlarının incelenmesi ve programların ANFIS ile analizi
Investigating native language curriculum of successful countries in PISA and Turkey and the analysis of curriculums by using ANFIS
Yazar: DİLAN KALAYCI
Danışman: PROF. DR. NECATİ DEMİR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: ANFIS = ANFIS ; Anadil = Mother tonque ; Dil eğitimi = Language education ; Okuma becerileri = Reading skills ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı = Programme for International Student Assesment ; Öğretim programları = Teaching curriculums

Özet:
Bu araştırmanın amacı üç dönemde yürütülen 2012, 2015 ve 2018 PISA uygulamasının
okuma becerisi kısmında sürekli ilk 10 içerisinde başarı gösteren Singapur, Hong Kong,
Güney Kore, İrlanda, Finlandiya, Kanada'nın ana dili öğretim programları ile sıralaması
yükselen İsveç, Amerika Birleşik Devletleri ana dili öğretim programlarını incelemek ve
Türkçe öğretim programıyla karşılaştırmalı olarak ANFIS ile analiz etmektir. Araştırmada
nitel araştırma yöntemlerinden olan doküman incelemesi ile araştırmanın veri kaynağını
oluşturan Singapur, Hong Kong, Güney Kore, İrlanda, Finlandiya, Kanada, İsveç, Amerika
Birleşik Devletleri ve Türkiye ana dili öğretim programları incelenmiş, "kod - tema" olmak
üzere alt unsurlara bölünmüş, söz konusu ana dili öğretim programları ANFIS yöntemi
kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın bu kısmında karma yöntemin "yakınsayan
paralel karma yöntem" deseni kullanılmıştır. Bu doğrultuda söz konusu ana dili öğretim
programlarının içerik yapıları, beceri dağılımları, kazanım sayıları, kod-tema kategorileri
gösterilmiştir. Ana dili programlarının içerik yapılarındaki becerilere dayalı kod-tema
kategorileri ve PISA puanları, ANFIS analizinde kullanılacak modelleri oluşturmuştur.
Araştırma kapsamındaki ana dil öğretim programlarında "dinleme-konuşma-okumayazma" becerileri ortak beceriler olarak belirlenmiştir. "Okuma-dinleme, okuma-konuşma,
okuma-yazma ve okuma-dinleme-konuşma-yazma" olmak üzere okuma becerisine göre
dört farklı kombinasyon oluşturulmuştur. Bu dört farklı kombinasyon ANFIS için dört
model anlamına gelmektedir. Her modelde, her bir becerinin PISA puanı üzerindeki
etkisini incelemek için farklı girdi (beceri) ve çıktı değişkeni (PISA puanı)
kombinasyonları geliştirilmiştir. Araştırmada ülkelerin tamamının program içeriklerine yer
verilirken, ortak olarak alınan dört dil becerisi içerisinde dinleme becerisinde en fazla
kazanım sayısına sahip ülkenin Güney Kore (53), en az kazanım sayısına sahip ülkenin
İsveç (4) olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Konuşma becerisinde en fazla kazanım sayısı
Güney Kore'de (57), en az kazanım sayısı İsveç'te (4); okuma becerisinde en fazla
kazanım sayısı Türkiye'de (142), en az kazanım sayısı Singapur'dadır (9). Yazma
becerisinde 100 kazanım sayısı ile en fazla kazanımı barındıran ülke Kanada olurken,
Finlandiya yazma becerisine ait bir kazanım bulundurmamaktadır. Araştırmanın ANFIS
analizi kısmındaki sonuç ise; tüm dil becerilerindeki kazanım sayısı ile PISA başarı puanı
arasında doğru orantı bulunmadığını; okuma-dinleme, okuma-konuşma, okuma ve yazma
arasındaki ilişkinin "çok iyi", okuma-dinleme-konuşma-yazma arasındaki ilişkinin ise
"ortalama" düzeyde anlamlı olduğunu göstermiştir. Okuma becerisinde başarıya ulaşmak
için tüm dil becerilerinin bütünleşik şekilde kullanılmasının ilişki değerini düşürdüğü tespit
edilmiştir. Grafiklerde Türkiye'nin her modelde çizgiden uzak olması, ilişkili grubun
dışında olduğunu gösterirken grafik çizgisi boyunca diğer ülkelerin yakın dağılımı, bu
ülkelerin program içeriğinin eşleştiğini ortaya koymuştur. Bu çalışma ile ANFIS gibi
yapay zekâ modelleme tekniklerinin belirsiz sonuçların değerlendirilmesinde, özellikle
sosyal bilimler alanında kullanılabilecek özgün ve etkili bir teknik olarak ulusal düzeyde
tasarlanabilecek ana dili öğretim programlarının veya sınavların geliştirilmesine faydalı
olacağı düşünülmektedir. Çalışmanın sonunda elde edilen nitel ve nicel veriler
doğrultusunda öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to examine the native language curriculum of Singapore, Hong
Kong, South Korea, Ireland, Finland, Canada, which are consistently successful in the top
10, and Sweden, The United States, whose ranking has been rising in the reading part of
the 2012, 2015 and 2018 PISA application conducted in the last three periods and to
analyze by ANFIS in comparison. In the research, native language curriculum of
Singapore, Hong Kong, South Korea, Ireland, Finland, Canada, Sweden, the United States
and Turkey, which constitute the data source of the research, were examined by document
review from qualitative research methods and divided into sub - elements, "code-theme",
and also the datas were analyzed using the ANFIS method.In this part of the research, the
'converging parallel mixed method' which is a mixed method was used. Accordingly, the
differences of these native language curriculum in terms of content structures, skill
distributions, number of outcomes, code-theme categories were determined. Code-theme
categories and PISA scores based on skills in the content structures of native language
programs have created models to be used in ANFIS analysis. "Listening-speaking-readingwriting" skills were identified as common skills in the main language teaching programs
covered by the research. Four different combinations have been created according to
reading skills, including "reading-listening, reading-speaking, reading-writing and readinglistening-speaking-writing". These four different combinations mean four models in
ANFIS. In each model, different combinations of input (skill) and output variable (PISA
score) were developed to research the effect of each skill on the PISA score.While the
program contents of all countries were included in the research, it was concluded that the
country with the highest number of listening skills outcomes in four common language
skills was South Korea (53), and the country with the fewest number of outcomes was
Sweden (4). The highest number of outcomes in speaking skills was in South Korea (57),
the fewest number of outcomes was in Sweden (4); the fewest number of outcomes in
reading skills was in Turkey (142), the fewest number of outcomes was in Singapore (9).
While Canada was the country with the highest number of outcomes of 100 in writing
skills, Finland does not have any outcome number in writing skills. The result of the
ANFIS analysis showed that there was no direct correlation between the number of
outcomes in all language skills and the PISA success score; the relationship between
reading-listening, reading-speaking, reading-writing were "very good", and the
relationship between reading-listening and speaking-writing was meaningful at an
"average" level. It has been determined that the integrated use of all language skills to
achieve success in reading skills reduces the relationship value. The fact that Turkey is far
from the line in each model in the charts shows that it is outside the related group, while
the close distribution of other countries along the chart line has revealed that the program
content of these countries matches. With this research, it is believed that artificial
intelligence modeling techniques such as ANFIS will be useful in evaluating uncertain
results, especially in the development of native language teaching programs or exams that
can be designed at the national level as an original and effective technique that can be used
in the field of social sciences. Recommendations were presented in accordance with the
qualitative and quantitative data obtained at the end of the research.