Koroner arter baypas geçiren hastalarda tamamlayıcı ve alternatif terapiler sağlık bakım modelinin hasta sonuçlarına etkisi
The effect of complementary and alternative therapies health care model on patient outcomes in patients undergoing coronary artery bypass
Yazar: ÜMMÜHAN YİĞİT
Danışman: PROF. DR. ARZU ÖZCAN  İLÇE
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi hemşirelik =   ; Kardiyovasküler hemşirelik = Cardiovascular nursing ; Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing

Özet:
Bu çalışma; koroner arter baypas geçiren hastalarda Tamamlayıcı ve Alternatif Tedaviler (TAT) Sağlık Bakım Modeli kapsamında uygulanan müzik terapi, progresif kas gevşeme egzersizi, aromaterapi ve aromaterapik el masajının, hasta sonuçları üzerine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel bir çalışma olarak gerçekleştirildi. 
Çalışma Ocak 2022- Şubat 2023 tarihleri arasında Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi İzzet Baysal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kalp Damar Cerrahisi Kliniğinde yürütüldü. Çalışmanın örneklemini, 30 hasta TAT Sağlık Bakım Modeli grubu ve 30 hasta kontrol grubu oluşturdu. TAT Sağlık Bakım Modelindeki hastalara tercih ettikleri uygulamalar ameliyat öncesi, ameliyat sonrası birinci ve ikinci günler uygulandı. Kontrol grubuna standart ameliyat öncesi ve sonrası hemşirelik bakımı uygulandı. 
Veriler araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme tekniği ve hasta izlemi yapılarak toplandı. Elde edilen veriler bir istatistik programında kodlanarak; sayı, yüzde, ortalama, tekrarlı ölçümler, bağımsız örneklem t testi ve korelasyon analizi ile değerlendirildi.
Çalışmada TAT Sağlık Bakım Modeli seçiminde yer alan hazırlayıcı, kolaylaştırıcı, ihtiyaç faktörleri ve sağlık deneyim geçmişi açısından istatiksel olarak fark anlamlı bulunmadı (p>0.05). Hastaların ameliyat öncesi ve sonrası günlerde uygulama grubunda sistolik kan basıncında anlamlı bir düşüş olduğu görüldü (p<0.05). Ameliyat sonrası görülebilen erken dönem komplikasyonlarda kusma üzerine anlamlı etkisinin olduğu görüldü. TAT Sağlık Bakım Modeli grubundaki hastaların uyku kalitesi puan ortalamalarının kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek olduğu görüldü. TAT Sağlık Bakım Modeli grubundaki hastaların ameliyat sonrası durumluluk kaygı puanları, ameliyat sonrası ikinci gün ağrı puanlarının anlamlı şekilde düşük olduğu görüldü (p<0.05).  
Sonuç olarak, cerrahi girişim geçirecek hastaların anksiyete, ameliyat sonrası ağrı, uyku, komplikasyon yönetimi ve hemşirelik bakımından memnuniyetin artmasında TAT Sağlık Bakım Modelinin perioperatif süreçte hemşireler tarafından kullanılması önerilir.

Abstract:
This study was carried out as a randomised controlled experimental study to determine the effect of music therapy, progressive muscle relaxation exercise, aromatherapy and aromatherapeutic hand massage on patient outcomes in patients undergoing coronary artery bypass within the scope of Complementary and Alternative Therapies (CAM) Health Care Model. 
The study was conducted between January 2022 and February 2023 at Bolu Abant Izzet Baysal University Izzet Baysal Training and Research Hospital Cardiovascular Surgery Clinic. The study sample consisted of 30 patients in the CAM Health Care Model group and 30 patients in the control group. Patients in the CAM Health Care Model group received the applications they preferred preoperatively and on the first and second postoperative days. Standard preoperative and postoperative nursing care was applied to the control group. 
Data were collected by the researcher using face-to-face interview technique and patient follow-up. The data obtained were coded in a statistical programme and evaluated by number, percentage, mean, repeated measures, independent sample t test and correlation analysis.
In the study, no statistically significant difference was found in terms of preparatory, facilitating, need factors and health experience history in the selection of CAM Health Care Model (p>0.05). There was a significant decrease in systolic blood pressure in the application group in the preoperative and postoperative days (p<0.05). There was a significant effect on vomiting in early postoperative complications. The mean sleep quality scores of the patients in the CAM Health Care Model group were significantly higher than the control group. The postoperative state anxiety scores and postoperative second day pain scores of the patients in the CAM Health Care Model group were significantly lower (p<0.05).  
As a result, it is recommended that the CAM Health Care Model be used by nurses in the perioperative process to increase anxiety, postoperative pain, sleep, complication management and satisfaction with nursing care in patients who will undergo surgical intervention.