Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı çocuk hastalarda makula ve optik sinir vasküler yapılarının optik koherens tomografi anjiografi ile değerlendirilmesi
Evaluation of macular and optic nerve vascular structures in pediatric patients with attention deficit hyperactivity disorder by optical coherence tomography angiography
Yazar: ESRA ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. NİL İREM UÇGUN ZEKİ FİKRET
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Anjiyografi = Angiography ; Ganglion = Ganglia ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Koroid = Choroid ; Retina = Retina ; Sinir lifleri = Nerve fibers ; Tomografi-optik koherens = Tomography-optical coherence ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Merkezi sinir sisteminde dopamin ve noradrenalin işlev bozukluğu
sonucu ortaya çıktığı düşünülen Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB)
hastalığının beyin ve retina arasındaki embriyonik benzerlik nedeniyle retina ve optik
sinirde oluşturacağı değişiklikleri incelemek amacıyla; DEHB tanısı almış çocuk
hastaların optik koherens tomografi ile santral maküla, retina sinir lifi tabakası,
ganglion hücre tabakası kalınlıklarını; optik koherens tomografi anjiografi ile koroid
kalınlığının, retina ve optik sinir vasküler yapılarının değerlendirilmesini amaçladık.
Gereç ve yöntem: Ankara Şehir Hastanesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve
Hastalıkları Kliniği'ne Şubat 2022- Mayıs 2022 tarihlerinde başvuran, DEHB tanısı
almış 25 çocuk hasta ile, Ankara Şehir Hastanesi Göz Hastalıkları Kliniği'ne
başvurmuş 20 sağlıklı gönüllü çalışmaya alındı. Hastaların sağ gözü çalışmaya dahil
edildi. Tüm katılımcılara en iyi düzeltilmiş görme keskinliği, göz içi basınç ölçümü,
biyomikroskopi ile ön segment ve fundus muayenesi, OKT ile retina sinir lifi tabakası
(RSLT) kalınlığı, ganglion hücre tabakası (GHT) kalınlığı ve santral maküla kalınlığı
(SMK) ölçümleri yanı sıra optik koherens tomografi anjiografi (OKTA) ile koroid
kalınlığı, yüzeyel ve derin retinal kapiller pleksustaki, koryokapillaristeki, optik
diskteki vasküler dansite değerleri kaydedildi. Gruplar arasında tüm ölçümler
karşılaştırıldı.
Bulgular: Gruplar arasında RSLT, GHT, koroid kalınlığı değerleri açısından
anlamlı fark yoktu (p>0,05). Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında DEHB grubunda
yüzeyel parafovea inferior ve temporal damar dansitesi istatistiksel olarak anlamlı
düzeyde daha azdı (p<0,05). DEHB grubunda radyal peripapiller kapiller damar dansitesi değerlerinden peripapiller superior hemi ve peripapiller superior temporal
değeri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşüktü (p<0,05).
Sonuç: DEHB'nin retina sinir lifi tabakasına, ganglion hücre tabakasına,
vasküler yapılara olan etkileri OKT ve OKTA ile erken aşamalarda tespit edilebilir
ve DEHB tanısı koymak için yol gösterici olabilir.
Anahtar kelimeler: Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, retina sinir lifi
tabakası, ganglion hücre tabakası, koroid, optik koherens tomografi, optik koherens
tomografi anjiografi

Abstract:
Purpose: In order to examine the changes in the retina and optic nerve due to the
embryonic similarity between the brain and retina of Attention Deficit Hyperactivity
Disorder (ADHD), which is thought to occur as a result of dopamine and
noradrenaline dysfunction in the central nervous system; Optical coherence
tomography of pediatric patients diagnosed with ADHD determined the central
macula, choroid, retinal nerve fiber layer and ganglion cell layer thicknesses; we
aimed to evaluate retinal and optic nerve vascular structures by optical coherence
tomography angiography.

Materials and Methods: 25 pediatric patients diagnosed with ADHD who
applied to Ankara City Hospital Child and Adolescent Psychiatry Clinic between
February 2022 and May 2022 and 20 healthy volunteers who applied to Ankara City
Hospital Ophthalmology Clinic were included in the study. The right eye of the
patients was included in the study. All participants were given best-corrected visual
acuity, intraocular pressure measurement, anterior segment and fundus examination
with biomicroscopy, retinal nerve fiber layer (RNFL) thickness, ganglion cell layer
(GHT) thickness and central macular thickness (CMT) measurements with optical
coherence tomography; choroidal thickness, vascular density values in retina,
choriocapillaris and optic disc were recorded with optical coherence tomography
angiography (OCTA). All measurements were compared between groups.
Results: There was no significant difference between the groups in terms of
RNFL, GHT, and choroidal thickness values (p>0,05). Compared to the control
group, the superficial parafovea inferior and temporal vessel density were
statistically significantly lower in the ADHD group (p<0,05). The radial peripapillary
capillary vessel density values of peripapillary superior hemi and peripapillary
superior temporal values were statistically significantly lower in the ADHD group
(p<0,05).
Conclusion: The effects of ADHD on the retinal nerve fiber layer, ganglion cell
layer, and vascular structures can be detected with OCT and OCTA in the early
stages and may guide the diagnosis of ADHD.
Keywords: Attention Deficit Hyperactivity Disorder, retinal nerve fiber layer,
ganglion cell layer, choroid, optical coherence tomography, optical coherence
tomography angiography