Kısa film ile üslup inşası: Ahmet Uluçay sineması
Stylistic construction with short film: Cinema of Ahmet Uluçay
Yazar: ONUR ERKİN
Danışman: PROF. DR. TURAN AKKOYUN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television

Özet:
Bu çalışmada, kısa film ve Ahmet Uluçay sineması bir bütün olarak ele alınmıştır. Çalışmanın temel amacı Ahmet Uluçay'ın kısa filmlerinden oluşan filmografisinin incelenmesi yoluyla kısa filmleriyle kendine has bir üslubu kurup kuramadığının ortaya çıkartılmasıdır. Bir alt amaç olarak ise kısa filmin bir tür olarak özelliklerinin ortaya konulması dünyada ve Türkiye'de kısa filmin seyrinin incelenmesiyle literatüre alternatif bir kaynak sunulması amaçlanmaktadır. Bu amaçlar doğrultusunda da Türkiye'de amatör bir tür ve uzun metraj öncesi ısınma sahası olarak görülen kısa filmin kendine has bir tür olduğu, yönetmenin sadece kısa film ile kendine has film dilini oluşturabileceğinin ortaya çıkartılması, bununla birlikte de var olan olumsuz kısa film algısının değiştirilmesi noktasında katkı sağlanması amaçlanmaktadır. Bu bağlamda, çalışmada öncelikle kısa film üzerine yapılan tanımlamalar literatür bazında tartışılmış ve bu tanımlamalar ışığında kısa filmin tüm özelliklerini kapsayan bir kısa film tanımı yapılmaya çalışılmıştır. Ardından kısa film alt türlere ayırılarak bu türlerin özellikleri ortaya konmuştur. Devamında kısa filmin dünyada ortaya çıkışı, gelişimi ve Türk kısa filmciliğinin seyri irdelenmiştir. Buna ek olarak Türkiye'de kısa filmin algılanış biçimi ve var olan algıların nedenleri açıklanmaya çalışılmıştır. Ardından gelen bölümde, film dilinin anlaşılabilmesi amacıyla Ahmet Uluçay'ın sinemasının oluşumunda biyografisi ve içinde bulunduğu toplumun yönetmenin üslubu üzerindeki etkileri incelenmiştir. Devamında ise yönetmenin filmleri yapısal anlatı çözümlemesi yapılarak tema, anlatı yapısı, karakter, zaman, mekân gibi kavramlar açısından incelenmiştir. Ardından göstergebilimsel analiz yöntemi kullanılarak filmlerin anlatım biçimleri ve anlam yapıları ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Bu çerçevede, filmler, sahne analizi yöntemiyle sinematografik unsurlar açısından incelenmiştir, çünkü bu unsurlar bir filmin temel yapıtaşlarını oluşturmakta ve aynı zamanda yönetmenin üslubunu ortaya koymaktadır. Bu kapsamda, çerçeveleme, kamera açıları, çekim ölçekleri, kamera hareketleri, kurgu, aydınlatma ve ses gibi özellikler incelenmiştir. Bu analizler sonucunda, filmlerin ortak özellikleri, farklılıkları ve yapıları ortaya konularak çalışmanın temel varsayımı araştırılmıştır. Buna göre, Uluçay'ın kısa filmleriyle kendine has bir üslubu inşa ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçtan hareketle, sadece kısa film çeken bir yönetmenin kendi üslubunu oluşturabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, short film and Ahmet Uluçay's cinema are considered as a whole. The main aim of the study is to examine Ahmet Uluçay's filmography of short films in order to find out whether he has established a unique style with his short films. As a sub-objective, it is aimed to reveal the characteristics of short film as a genre and to present an alternative source to the literature by examining the course of short films in the world and Turkey. In line with these aims, it is planned to show that short film, which is seen as an amateur genre and a warm-up area before the feature film in Turkey, is a unique genre; the director can create his own distinctive film language only with a short film, and to contribute to changing the existing negative perception of short film. As regards, firstly, the definitions of a short film were discussed based on the literature. In the light of these definitions, a definition of a short film covering all the features of a short film was tried to be formulated. Then, the short film was divided into sub-genres and the characteristics of these genres were introduced. Furthermore, the emergence and development of short films worldwide and the course of Turkish short filmmaking are examined. In addition, the way short film is perceived in Turkey, and the reasons for the existing perceptions are tried to be explained. In the following section, the biography of Ahmet Uluçay and the influences of the society in which he lived on the director's style have been examined to understand the language of the film. Then, the director's films are analysed in terms of concepts such as theme, narrative structure, character, time and space through structural narrative analysis. Thereafter, by using the semiotic analysis method, the narrative forms and meaning structures of the films were determined. In this framework, the films were analysed regarding cinematographic elements through scene analysis since these elements constitute the basic building blocks of a film and, at the same time, demonstrate the director's style. Concerning this, features such as framing, camera angles, shooting scales, camera movements, editing, lighting and sound were examined. As a result of these analyses, the basic assumption of the study was investigated by revealing the common features, differences and structures of the films. Accordingly, it is concluded that Uluçay constructed a unique style with his short films. Based on this result, it was found that a director who shoots only short films can create his own style.