Primer sjögren sendromlu bireylerde enterferansiyel akımın tükürük fonksiyonu üzerindeki etkinliğinin incelenmesi: Randomize kontrollü tek kör çalışma
Investigation of the effectiveness of interferential current therapy on salivary gland function in individuals with primary sjogren syndrome: Single-blind randomized, controlled trial
Yazar: AYLİN KESKİN
Danışman: DOÇ. DR. BİLGE BAŞAKCI ÇALIK
Pamukkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Sjögren sendromu = Sjogren's syndrome ; Tedavi = Treatment ; Tükürük = Saliva ; Tükürük bezleri = Salivary glands ; Tükürük salgılama = Salivation

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Primer Sjögren Sendromlu (pSS) bireylerde Enterferansiyel Akım tedavisinin tükürük fonksiyonu üzerindeki etkinliğini incelemekti.
Çalışmaya Pamukkale Üniversitesi Romatoloji Kliniği tarafından takip edilen, 2016 AECG Primer Sjögren Sendromu tanı kriterlerine göre pSS tanısı almış ve Chisholm-Mason sınıflandırmasına göre 3. ve 4. derece olan 36 birey (yaş ort= 49,66±9,68 yıl) dahil edildi. Katılımcılar tedavi grubu (n=18) ve plasebo grubu (n=18) olmak üzere randomize olarak iki gruba ayrıldı. Grupların tedavileri, haftada 3 kez 8 hafta boyunca toplam 24 seans Enterferansiyel Akım tedavisi/ plasebo tedavisi ve klinik pilates egzersizleri olarak uygulandı. Tükürük akış miktarı tükürük akış hızı ölçümü ile, hastalık etkilenimi Görsel Analog Skala (GAS) ile, sağlık durumu Sağlık Değerlendirme Anketi (HAQ) ile, ağız ve diş sağlığına ilişkin yaşam kalitesi  Ağız Sağlığı Etki Profili-14 (OHIP-14) ile, oral sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi Oral Sağlıkla İlişkili Yaşam Kalitesi-Birleşik Krallık Anket Formu (OHRQOL-UK)  ile, depresyon Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ile, anksiyete Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) ile, yaşam kalitesi Kısa Form-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği (SF-36) ile ve uyku kalitesi Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ile değerlendirildi. Bütün değerlendirmeler tedavi öncesinde ve sonrasında uygulandı.
Tedavi öncesi ve sonrası karşılaştırmada, tedavi grubunda tükürük akış hızı ölçümünde fark anlamlı iken, hem tedavi grubu hem de plasebo grubunda GAS, HAQ, OHIP-14, OHRQOL-UK, BDÖ, BAÖ, SF-36, PUKİ'de fark anlamlı idi (p<0.05). Delta değerleri karşılaştırıldığında tedavi grubu lehine anlamlı idi (p<0.05).
Enterferansiyel Akım tedavisi, tedavi grubunda tükürük fonksiyonları üzerine olumlu etki gösterirken; hastalık etkilenimi, ağızla ilgili yaşam kalitesi, sağlık durumu, yaşam kalitesi, anksiyete ve depresyon üzerine her iki grupta da olumlu etki görülmüştür. İyileşmedeki fark değerlerini karşılaştırdığımız da ise gruplar arası farkın tedavi grubu lehine olduğunu görülmüştür. Elde ettiğimiz sonuçlara göre pSS'de hastalık aktivitesi ve semptomlarla başa çıkmada Enterferansiyel Akım tedavisinin etkili ve güvenli bir tedavi yöntemi olarak kullanılabileceği görüldü.
Anahtar kelimeler: Sjögren Sendromu, kuruluk, enterferansiyel akım, tükürük akış hızı.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effectiveness of Interferential current therapy on salivary gland function in individuals with Primary Sjögren's Syndrome (pSS).
36 individuals (mean = 49.66 ± 9.68 years) who were diagnosed with pSS according to 2016 AECG criteria and applied to Pamukkale University Faculty of Medicine, Department of Rheumatology, were included in study. Participants were randomly divided into two groups as treatment group (n=18) and placebo group (n=18). Interferential current therapy/placebo therapy and clinical pilates exercises were given 3 times a week for 8 weeks. Saliva flow amount with salivary flow rate measurement, disease effect with Visual Analogue Scale (VAS), health status with the Health Assessment Questionnaire (HAQ), quality of life related to oral and dental health with Oral Health Impact Profile-14 (OHIP-14), oral health-related quality of life with Oral Health-Related Quality of Life-United Kingdom Questionnaire (OHRQOL-UK), depression with Beck Depression Inventory (BDI), anxiety with Beck Anxiety Inventory (BAI), quality of life with Short Form-36  (SF-36) and sleep quality with Pittsburgh Sleep Quality Index (PUKI). All evaluations were assessed before and after treatment.
Before and after treatment, a significant difference was observed in the salivary flow rate measurement in the treatment group and there was statistically significant difference in GAS, HAQ, OHIP-14, OHRQOL-UK, BDI, BAI, SF-36 and PUKI in both the treatment group and placebo group (p <0.05). When the delta values were compared, it was significant in favor of the treatment group (p <0.05).
Interferential current therapy had a positive effect on saliva functions in the treatment group while there was a positive effect in both groups on disease effect, health status, oral quality of life, depression, anxiety, quality of life and sleep quality. When we compared the difference values in improvement, it was seen that the difference between the groups was in favor of the treatment group. According to our results, it was seen that Interferential current therapy can be used as an effective and safe treatment method in overcoming the disease activity and symptoms in pSS.
Key words: Sjogren's Syndrome, xerostomia, interferential current, salivary flow rate.