Atatürk barajı çevresinin afit faunasının belirlenmesi
The determination of the aphid fauna of Ataturk dam
Yazar: DİLEK PARMAKSIZ DURMAZ
Danışman: PROF. DR. GAZİ GÖRÜR
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışma 2015-2017 yıllarında düzenli periyodlarla Kasım-Ağustos ayları arasında Atatürk Barajı çevresini oluşturan Adıyaman ve Şanlıurfa illerinin ilçelerinde gerçekleştirilmiştir. Bozova, Halfeti, Kâhta ve Samsat ilçelerinin farklı lokalitelerinde otsu ve odunsu bitkiler, doğal yetişen bitkiler ve kültür bitkileri üzerinden 63 afit türü belirlenmiştir. Sistematik yer ve sıralama kurallarına göre familya, altfamilya, tribus, cins sırasına göre verilmiştir. Bu türler 2 familya, 8 alt familya, 3 tribus ve 28 cins içerisinde belirlenmiştir. Türlerin konak bitki üzerindeki görünümleri ve mikroskobik görünümleri, Türkiye ve Dünyadaki yayılım alanları, yaşam formları, spesifik konak bitki seçimleri ve sinonimleri verilmiştir. Bu araştırma sırasında Triticum sp. ve Pinus sp.'nin en fazla sayıda afit türüne konak bitki olduğu ve en çok rastlanan türlerinde sırasıyla Eulachnus tuberculostemmatus (Theobald, 1915), Rhopalosiphum padi (Linnaeus, 1758), Aphis craccivora (Koch, 1854) ve Brachycaudus helichrysi (Kaltenbach, 1843) olduğu belirlenmiştir. Küresel iklim verilerine göre ülkemizde ortalama sıcaklığın yakın gelecekte en fazla artacağı düşünülen çalışma alanının güncel afit faunasını belirlemek biyoçeşitlilik, ekolojik ve tarımsal açıdan önemli olarak değerlendirilmiştir. Afitlerin yayılım alanlarını hızlı bir şekilde genişletmesi ve ciddi oranda bitki zararlısı olması göz önüne alınarak ülkemizin sahip olduğu coğrafik, biyolojik ve ekolojik özellikleri nedeniyle bu çalışmaların daha fazla alanda yapılması gerekmektedir.

Abstract:
This study has been carried out regularly from November to August in the Adıyaman and Şanlıurfa Provinces and their districts surrounded Atatürk Dam. 63 aphid species determined on herbaceous plants, naturally grown and cultured plants in Bozova, Halfeti, Kahta and Samsat districts. Determined species presented according to their systematic statuse at the family, subfamily, tribe and genera level. Identified species placed in 2 family, 8 subfamily, 3 tribes and 28 genera. Colony apperances on host plant, microscobic features, life cycles, host plant relations and synonymes of each species were presented. It has been shown that Triticum sp. and Pinus sp. hosted the highest number of species and the most determined aphid species were Eulachnus tuberculostemmatus (Theobald, 1915), Rhopalosiphum padi (Linnaeus, 1758), Aphis craccivora (Koch, 1854) and Brachycaudus helichrysi (Kaltenbach, 1843) respectively in this study. It has been considered that determination of the current aphid fauna of the study area were important for biodiversity, ecological and agricultural prospects as the increase in average temperature of the area is going to be highest in Turkey according to global climate change report. Considering the rapid expansion of the aphids' spreading areas and serious plant pests, these studies should be carried out in more areas due to the geographical, biological and ecological characteristics of our country.