Öğretmen algılarına göre mesleki ve teknik liselerin okul kültürü
The school culture of vocational and technical high schools according to the teacher percepitons
Yazar: NURŞEN BERK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF AYDOĞDU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Meslek liseleri = Vocational high schools ; Okul kültürü = School culture ; Teknik liseler = Technical high schools ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı meslek liselerindeki öğretmenlerin okul kültürüne yönelik algılarını incelemektir. Ayrıca meslek lisesinde görev yapan öğretmenlerin okul kültürüne yönelik algılarının cinsiyet, öğrenim durumu, mesleki kıdem, branş, okulda çalıştıkları yıl, okulun öğrenci sayısı, öğretmen sayısı ve başarı ortalamasına göre farklılaşıp farklılaşmadığı tespit etmektir.
Yöntem: Bu araştırmada meslek lisesinde görev yapan öğretmenlerin okul kültürü algılarını belirlemek üzere tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evreni, 2018-2019 Eğitim-Öğretim yılında Eskişehir ili merkez ilçeler Odunpazarı ve Tepebaşı'n da bulunan MEB Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürlüğüne bağlı meslek liselerinde çalışan 1278 öğretmenden oluşmaktadır. Çalışmanın örneklemini ise tabakalı örnekleme ile seçilen Eskişehir ili merkez ilçelerde görev yapan 492 meslek lisesi öğretmeni oluşturmuştur. Bu araştırmada veriler Weinstock, Yumoto, Abe, Meyers, & Wan (2016) tarafından geliştirilen "Okul Kültürü Ölçeği" ile toplanmıştır. Bu araştırmada verilerin analizinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama, t- testi ve tek yönlü ANOVA analizleri kullanılmıştır. 
Bulgular: Araştırmaya katılan öğretmenlerin okul kültürüne ilişkin yüksek akademik beklentiler boyutunda algıları (X̄ =2,151) "Katılmıyorum", hedeflerin açıklığı boyutunda algıları (X̄ =2,466) "Katılmıyorum", profesyonel öğretmen davranışları boyutunda algıları (X̄ =2,947) "Katılıyorum", mesleki topluluk boyutunda algıları (X̄ = 2,498) "Katılmıyorum", aile ve çevre katılımı boyutunda algıları ( X̄ = 2,723) "Katılıyorum", paydaş dayanışması ve yenilikler için okul desteği boyutunda algıları (X̄ =2,783) "Katılıyorum" ve toplamda okul kültürü algıları (X̄ =2,636) "Katılıyorum" düzeyinde olduğu görülmüştür. Ayrıca araştırmada öğretmenlerin okul kültürünü algı düzeylerinde cinsiyete, branşa, okulda çalışılan yıla, okulların başarı sırasına, öğretmen ve öğrenci sayılarına göre anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir.
Sonuç ve Öneriler: Araştırmanın sonucuna göre mesleki ve teknik liselerde görev yapan öğretmenlerin okul kültürüne ilişkin algılarının yüksek olduğu görülmüştür. Profesyonel öğretmen davranışları ve aile ve çevre katılımı boyutlarında kadın öğretmenlerin erkek öğretmenlere göre daha yüksek algıya sahip oldukları bulunmuştur. Branş değişkenine göre yüksek akademik beklentiler boyutunda meslek dersi öğretmenlerinin okul kültürü algıları kültür dersi öğretmenlerine göre daha yüksek çıkmıştır. Çalışılan yıl değişkenine göre de profesyonel öğretmen davranışları ve toplamda daha az çalışma yılan sahip öğretmenlerin okul kültürü algılarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Okulların başarı sırası değişkeninde ise orta derecede başarılı okulların başarı seviyesi en yüksek ve başarı seviyesi en düşük okullara göre okul kültürüne yönelik daha yüksek algıya sahip oldukları görülmüştür. Ayrıca okulların öğretmen sayısı değişkenine göre de okul kültürü algısı öğretmen sayısı en yüksek ve orta derecede olan okullara göre öğretmen sayısı en düşük olan birinci gruptaki okulların lehine çıkmıştır. Aynı şekilde okulların öğrenci sayısı değişkenine göre de okul kültürü algısı öğrenci sayısı en yüksek ve orta derecede olan okullara göre öğrenci sayısı en düşük olan birinci gruptaki okulların lehine çıkmıştır. Araştırmanın sonuçları doğrultusunda meslek liselerinde öğretmenlerin okul kültürü algılarının arttırılmasına yönelik çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Okul kültürü, Öğretmen, Mesleki ve teknik liseler

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to examine the perceptions of teachers in vocational high schools about school culture. In addition, perceptions of teachers working in vocational high schools regarding high academic expectations, clarity of objectives, professional teacher behaviors, professional community, family and environment participation, stakeholder solidarity and school support for innovations, gender, educational background, professional seniority, branch, year of school, student The number of teachers, the number of teachers and whether it has been differentiated according to the average success was determined.
Method: In this research, screening method was used to determine school culture perceptions of teachers working in vocational high schools. The population of the research consists of 1278 teachers working in vocational high schools affiliated to the General Directorate of Vocational and Technical Education in the central districts Odunpazarı and Tepebaşı in Eskişehir in the 2018-2019 academic year. The sample of the study consisted of 492 vocational high school teachers working in the central districts of Eskişehir. In this study, the data were collected by inst School Culture Scale geliştiril developed by Weinstock, Yumoto, Abe, Meyers, & Wan (2016, p.6-14). In this study, frequency, percentage, arithmetic mean, t-test and one-way ANOVA analyzes were used.
Results: Perceptions of the teachers participating in the research in terms of high academic expectations regarding the school culture (X̄ = 2,151) "Disagree ", perceptions in the dimension of clarity of objectives (X̄ = 2,466) "Disagree", perceptions of professional teacher behaviors (X̄ = 2,947) "Agree" perceptions (X̄ = 2,498) "Disagree ", perceptions of family and environment participation dimension (X̄ = 2,723) "Agree", perceptions of stakeholder solidarity and innovation for school support (X̄ = 2,783) "Agree "and total school culture perceptions (X̄ = 2,636) "Agree ". In addition, differences in the perception of teachers' school culture according to gender, branch, year worked in school, success of schools, number of teachers and students were determined.
Conclusion and Suggestions: According to the results of the study, it was seen that teachers working in vocational and technical high schools had high perceptions about school culture. It was found that female teachers had higher perception in terms of professional teacher behaviors and family and environment participation than male teachers. According to the branch variable, vocational school teachers' perceptions of school culture were higher than those of culture teachers in terms of high academic expectations. According to the year variable, it was determined that teachers' professional behaviors and teachers with less working snakes had higher perceptions of school culture. In the success order variable of the schools, it is seen that the medium successful schools have a higher perception of school culture than the schools with the highest level of achievement and the lowest level of achievement. In addition, according to the variable number of teachers in the schools, the perception of school culture was in favor of the first group with the highest number of teachers and the lowest number of teachers. Likewise, according to the variable number of students in schools, the perception of school culture was in favor of the first group with the lowest number of students compared to the highest and middle schools. In line with the result of the research, various suggestions were made to increase teachers' perception of school culture in vocational high schools.

Keywords: School culture, Teacher, Vocational and technical high schools