Amerika'nın kuzey kuşağı savunma projesi ve Türkiye (1953-1954)
The American's concept of the northern tier defence project and Turkey (1953-1954)
Yazar: SERHAT SİPAHİ
Danışman: DOÇ. DR. BEHÇET KEMAL YEŞİLBURSA
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Tarih = History

Özet:
ingiltere'nin II. Dünya Savaşı'nın sonuna kadar, Ortadoğu'daki siyasi veaskeri etkinliği devam ediyordu. Ancak savaştan sonra ngiltere, ciddi bir ekonomikbunalım içine girdi. Bu yüzden bazı sömürgelerinden çekildi ve Türkiye ileYunanistan gibi ülkelere yaptığı yardımları kesti. Ortadoğu'da önemli çıkarları olanngiltere, bölgedeki sorumluluklarını Amerika ile paylaşmak zorunda kaldı.Sovyetler Birliği, II. Dünya Savaşı'ndan sonra Ortadoğu'ya yayılmakistiyordu. Sovyetler Birliği'nin bu yayılmacı politikası sebebiyle, Amerika vengiltere, Ortadoğu'nun savunması için işbirliğine girdiler.ngiltere'nin, Ortadoğu'yu savunmak için uyguladığı ilk proje OrtadoğuKomutanlığı oldu. Askeri nitelikte olan bu projenin merkezinde yer alan Mısır, buprojeyi kabul etmedi. Bunun üzerine siyasi bir yapıda olan Ortadoğu SavunmaOrganizasyonu Projesi Arap ülkelerine teklif edildi, ancak bu proje de başarılıolamadı. Arap kamuoyundaki sömürgeci devletlere karşı olan düşmanlık vemilliyetçilik akımları, bu projelerin başarısızlığının temel sebepleri olmuştu.Amerika'da 1953'te iktidara gelen Eisenhower yönetimi, Ortadoğu'da dahaaktif bir politika izlemeye başladı. Amerika tarafından tasarlanan Kuzey KuşağıSavunma Projesi'nin ilk adımı Türkiye-Pakistan Antlaşması oldu. Bu projeçerçevesinde Irak da, Türkiye ile Bağdat Paktı'nı imzaladı. Bağdat Paktı ile ngiltere,Ortadoğu'da zayıflayan etkinliğini yeniden artırmaya çalıştı.Bu tez, giriş ve sonuç bölümleri dışında üç bölümden oluşmaktadır. lkbölümde II. Dünya Savaşı sonrası Ortadoğu'daki gelişmeler ele alınmaktadır. kincibölümde ngiltere'nin Ortadoğu savunma projeleri incelenmiştir. Üçüncü bölümdeise Amerika'nın Kuzey Kuşağı Savunma Projesi ele alınmıştır.Anahtar Kelimeler: Türkiye, Amerika, ngiltere, Mısır, Pakistan, Irak,Ortadoğu.

Abstract:
Britain?s military and political activities in the Middle East continiued untilthe end of the Second World War. However, after the war, Britain was in a seriouseconomic crisis. Therefore, they retreated from some of their colonies and stoppedsupporting countries, such as Greece and Turkey. Britain, who has important benefitsin the Middle East, was forced to share their responsibilities with the United States ofAmerica.After the Second World War, the Soviet Unions wanted to spread in theMiddle East. Because of this extension based on politics of the Soviet Union, Britainand the the United States of America worked in cooperation for the defence of theMiddle East.The first project applied by Britain to defend Middle East, was the MiddleEast Command. Egypt, who was in the middle of this military based project, refusedit. Because of this reason, another politically based of Middle East DefenceOrganization, was proposed to the Arab states; however, this project wasn?tsuccessful, either. The enmity and nationalism against the colonialist states were themain reasons of the failure of those projects.The Eisenhower government, which came to power in 1953 in the UnitedStatas of America, started to follow more active politics in the Middle East. The firststep of the Northern Tier Defence Project, which was planned by the United States ofAmerica, was the pact between Turkey and Pakistan. In respect to this project, Iraqsigned the Baghdad Pact with Turkey. With the Baghdad Pact, Britain tried tostrengthen their activities which were weaken in the Middle East.This study, except the indroduction and conclusion, consists of three parts.The first part examines the events in the Middle East after the Second World War. Inthe second part, Britain?s defence projects for the Middle East are surveyed. Finallythe third part describes the American?s concept of the Northern Tier Defence Project.Key Words: Turkey, United States of America, Britain, Egypt, Pakistan,Iraq, Middle East..