Düşünme aracı olarak metinsel ve metinsel-grafiksel tartışma yazılımının tartışma becerilerinin geliştirilmesine etkisi
The effects of textual and graphical-textual argumentation software as cognitive tools on development of argumentation skills
Yazar: HABİBE ALDAĞ
Danışman: Y.DOÇ.DR. AHMET DOĞANAY
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada bilgisayar destekli metinsel ve bilgisayar destekli metinsel-grafiksel araç kullanımının tartışma öğelerini kullanma düzeyi üzerindeki etkileriincelenmiştir.Araştırma yarı deneysel, eşit olmayan kontrol grup desenidir. Öğrenmedekullanılan araç bağımsız değişken, tartışma öğelerini kullanma düzeyi ise bağımlıdeğişken olarak belirlenmiştir.Araştırma 2002-2003 öğretim yılının bahar yarıyılında, Çukurova ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü'nde 100 öğrenci ile yapılmıştır.Metinsel, metinsel-grafiksel ve kontrol olmak üzere üç grup belirlenmiştir. Öğrenmesürecinde metinsel deney grubundaki öğrencilerden öğrenme kuramlarına ilişkintartışma metni, metinsel-grafiksel deney grubundaki öğrencilerden ise tartışmametinlerine ek olarak tartışmalarının grafiksel formu istenilmiştir. Kontrol grubundakiöğrencilere tartışma öğretimi verilmemiştir. Bu gruptaki öğrencilerden öğrenmesürecinde herhangi bir çalışma istenilmemiştir. Grafiksel araç için Belvedere 4.0,metinsel araç için kelime işlemci kullanılmıştır. Ayrıca tartışma öğelerinin öğretimi içinhazırlanan yazılım kullanılmıştır.Araştırma verilerini toplamak için Öğrenme Kuramları Testi, BütünselPuanlama Rehberi ve Analitik Puanlama Rehberi geliştirilmiştir. Verileri incelemek içinkovaryans analizi kullanılmıştır.Tartışma ön-öğe düzeyi kontrol edildiğinde veri, garanti, garanti desteği, olasılıkniteleyeni, güçlendirici niteleyen öğeleri, öğetoplam ve bütünsel puanlarda anlamlıfarklılaşma sırasıyla metinsel-grafiksel, metinsel ve kontrol grupları lehinedir. İddiaöğesinde deney grupları lehine, veri desteği öğesinde metinsel-grafiksel grup lehine,sınırlılık niteleyeninde metinsel grup lehine, reddedici öğesinde metinsel-grafiksellehine, karşıreddedici öğesinde ise kontrol grubuna karşı metinsel-grafiksel gruplehinedir.Bilgi düzeyi kontrol edildiğinde ise garanti, güçlendirici niteleyen öğeleri ileöğetoplam ve bütünsel puanlarda gruplar arasındaki farklılaşma sırasıyla metinsel-grafiksel, metinsel ve kontrol grupları lehinedir. İddia, veri ve veri desteği ve olasılıkniteleyeni öğelerinde deney grupları lehinedir. Karşı reddedici ve sınırlılık niteleyeniöğesinde metinsel-grafiksel ve kontrol grupları arasında metinsel-grafiksel grup lehine,reddedici öğesinde ise metinsel-grafiksel grup lehine anlamlı bir farklılaşmagözlenmiştir.Tartışma öğretimi öğrencilerin dikkatlerini tartışma öğelerine çekmektebaşarılıdır. Tartışmayla öğrenmede öğrenenin tartışmasını yapılandırırken, metinsel araçyanında grafiksel tartışma aracından da yararlanması, tartışma öğretiminin olumluetkilerini artırmaktadır. Metinsel-grafiksel araç kullanan grup pek çok öğeyi diğergruplara oranla daha etkili kullanmaktadır. Tartışmayla öğrenmede grafiksel araçkullanımı önerilebilir.Anahtar sözcükler: Tartışma, tartışma öğeleri, tartışma haritaları, Toulmin'in tartışmaöğeleri modeli, bilişsel araç, Belvedere

Abstract:
In the present study, the effect of computer-supported textual and textual-graphical tools on argumentation structures is investigated.A non-equivalent control-group design of quasi-experimental is applied. Thetools of learning are defined as independent variables; the use of argumentationstructures is defined as dependent variables of the study.The study is conducted at Çukurova University, Computer and InstructionalTechnology Department in the spring semester of 2002-2003 academic years. 100participants are joined to the study in textual, textual-graphical and control groups. Theexperimental groups are taught about the argumentation structures. Belvedere 4.0 forgraphical and word processor for textual tool are used. Also argumentation coursewarefor teaching argumentation structures is developed. Argumentation papers are submittedby the students of textual group at the end of each topic. Graphical representations ofargumentation are submitted by students of graphical-textual group in addition toargumentation papers. No assignment is submitted by the students of control group. Togather data, the test of learning theories, the holistic rubric of argumentationcomponents and analytic rubric of argumentation components are developed. Toulmin?smodel of argumentation structures is utilized to develop teaching materials andmeasurement devices. Covariance technique is used to analyze data.Controlling pre-argumentation component level for post-argumentationcomponent level, statistically significant difference are found among groups in favor oftextual-graphical, textual and control group on data, warrant, warrant support,probability qualifier, strength qualifier, sum of components and holistic measurement.Statistically significant difference is found on claim in favor of experimental groups, ondata support and on rebuttal in favor of textual-graphical, on constraint qualifier in favorof textual, on counter rebuttal in favor of textual-graphical between control end textual-graphical groups.Controlling the achievement scores of learning theories for the postargumentation component, statistically significant difference are found among groups infavor of textual-graphical, textual and control group on warrant, strength qualifier, sumof components and holistic measurement. Statistically significant difference is foundamong groups in favor of experimental groups on claim, data, data support andprobability qualifier. Difference is found between textual-graphical and control groups,on counter rebuttal and constraint qualifier components in favor of textual-graphicalgroup; on rebuttal and warrant support in favor of textual-graphical group.Argumentation instruction is successful to have students? attention to theargumentation structures. Using graphical tool beside textual tool increases the positiveeffect of argumentation instruction. Structuring argumentation first in graphical form,then in textual form supports the use of argumentation components. Textual-graphicalgroup in this study uses many argumentation structures better than other groups. Theuse of graphical tools in learning with argumentation is recommended.Keywords: Argumentation, argumentation components, argument maps, Toulmin?smodel of argumentation structures, cognitive tool, Belvedere.