Yerel mutfak çekiciliği ve öncüllerinin yerli turistlerin gastronomi deneyimi üzerindeki etkisi
The effect of local cuisine attractiveness and its pioneers on the gastronomy experience of local tourists
Yazar: KADİR ÇETİN
Danışman: PROF. DR. SAİME KÜÇÜKKÖMÜRLER
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts ; Turizm = Tourism
Dizin: Deneyimsel turizm = Experiential tourism ; Gastronomi = Gastronomy ; Mutfak turizmi = Culinary tourism ; Yerel çekicilik = Local attraction ; Yöresel mutfak = Local cuisine ; Ürün çekiciliği = Product attractiveness ; İç turizm = Domestic tourism

Özet:
Bu araştırmada, yerli turistlerin gastronomi deneyimlerini belirlemek, yerel mutfak çekiciliği ve öncüllerinin bu deneyime etkisini test etmek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda yerel mutfak ilgilenimi, yerel mutfak bilgisi, yerel mutfak otantiklik algısı, yerel mutfak çekiciliği ve gastronomi deneyimi arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Nicel araştırma yaklaşımı çerçevesinde araştırma verileri yüz yüze anket tekniği kullanılarak toplanmıştır. Araştırma örnekleminin belirlenmesinde amaçlı ve kolayda örnekleme yöntemi bir arada kullanılmıştır. Araştırma verileri, Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Yaratıcı Şehirler Ağı'nda yer alan ve Gastronomi Şehri olarak tescillenmiş Gaziantep, Hatay ve Afyonkarahisar şehirlerini ziyaret eden 727 yerli turistten elde edilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkiler yapısal eşitlik modellemesi (YEM) kullanılarak test edilmiştir. Demografik özelliklerin yerli turistlerin gastronomi deneyimi üzerinde etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Buna karşın yerel mutfak çekiciliği ve öncüllerinin gastronomi deneyimi üzerindeki etkisi önem kazanmaktadır. Araştırma bulguları, yerel mutfak ilgilenimi (H1), yerel mutfak bilgisi (H2) ve yerel mutfak otantiklik algısının (H3) yerel mutfak çekiciliğini olumlu yönde ve anlamlı etkilediğini göstermektedir.  Buna ek olarak yerel mutfak çekiciliğinin (H5) gastronomi deneyimini olumlu yönde ve anlamlı etkilediği tespit edilmiştir. Ancak yerel mutfak otantiklik algısı (H4) gastronomi deneyimini olumsuz yönde ve anlamlı etkilemektedir. Yerel mutfak çekiciliğinin yerel mutfak ilgilenimi (H6), bilgisi (H7) ve otantiklik algısı (H8) ile gastronomi deneyimi arasındaki ilişkide aracı etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, yerel mutfak çekiciliği üzerinde, yerel mutfak ilgilenimi, yerel mutfak bilgisi ve yerel mutfak deneyiminin olumlu yönde etkilediği saptanmıştır. Yerel mutfak bilgilerinin etkin tanıtımı yerel mutfak deneyimine olan ilgilenimi arttıracaktır.

Abstract:
In this research, it is aimed to determine the gastronomy experiences of domestic tourists, to determine the local cuisine attractiveness and its predecessors, it is aimed to test the effect of this experience. For this purpose, the relationships between local cuisine involvement, local cuisine knowledge, local cuisine authenticity perception, local cuisine attractiveness and gastronomy experience were examined. Research data were collected using face-to-face survey technique within the framework of the quantitative research approach. Purposive and convenience sampling methods were used together in determining the research sample. The research data were obtained from 727 domestic tourists visiting the cities of Gaziantep, Hatay and Afyonkarahisar, which are registered as gastronomy cities and included in the Creative Cities Network of the United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO). Relationships between variables were tested using structural equation modeling (SEM). It has been determined that demographic characteristics have no effect on the gastronomic experience of domestic tourists. On the other hand, the attractiveness of the local cuisine and the influence of its predecessors on the gastronomic experience gain importance. Research findings show that local cuisine involvement (H1), local cuisine knowledge (H2) and perception of local cuisine authenticity (H3) positively and significantly affect local cuisine attractiveness. In addition, it has been determined that the attractiveness of the local cuisine (H5) affects the gastronomy experience. However, the perception of local cuisine authenticity (H4) affects the gastronomy experience negatively and significantly.  It has been determined that local cuisine attractiveness has a mediating effect on the relationship between local cuisine involvement (H6), local cuisine knowledge (H7) and perception of local cuisine authenticity (H8) and gastronomy experience. As a result, it has been determined that local cuisine interest, local cuisine knowledge and local cuisine experience have a positive effect on local cuisine attractiveness. Effective promotion of local cuisine knowledge will increase my interest in the local cuisine experience.