Sophie Calle, Nan Goldin ve Marlene Dumas`da öznellik ve bedenin temsili /
Yazar: SEDA HEPSEV
Danışman: YRD. DOÇ. İNCİ EVİNER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Beden = Body ; Calle, Sophie = Calle, Sophie ; Dumas, Marlene = Dumas, Marlene ; Goldin, Nan = Goldin, Nan ; Kadın bedeni = Woman body ; Kadın sanatçılar = Women artists ; Modernizm = Modernism ; Resim sanatı = Painting art ; Resimler = Pictures ; Öznellik = Subjectivity

Özet:
Modernite düşüncesinin evrensel doğruyu bulma arayışı, sanat alanında da etkili olmuş, fikir yerine biçimsel kaygıların egemen olduğu sanat, kendini tekrar etmeye başlamıştır. Modernizmin sona erişiyle, biricik olan sanat objesi önemini kaybetmiş, kavramlar, orjinal fikirler ve farklı sunum şekilleri sanat alanında yeni kapılar açmıştır. Bu çalışmada, tek merkezci ve ataerkil bir söylemle yazılmış olan sanat tarihi içerisinde, kadın bedeninin ve toplum içindeki varlığının temsil edilme biçimleri ve öznelliğin sanat üretimindeki yeri incelenmekte, Sophie Calle, Nan Goldin ve Marlene Dumas'nın çalışmaları ile örneklendirilmektedir. Toplumsal pratiklerde olduğu gibi sanat alanında da Batı-Doğu, siyah-beyaz, kadın-erkek ayrımları yaşanmıştır. Bu karşıtlıklar dahilinde, Batılı beyaz erkek özne etken bir tavır içindeyken, kadın sanatta estetik bir haz objesi olarak temsil edilmiştir. Çalışma içerisnde, feminist hareketlerin etkili olduğu ve toplumsal cinsiyet teorilerinin önem kazandığı 1960 sonrası dönemde, kadın sanatçıların bedeni ve bireysel hikayelerini, sanat alanında etken bir hale gelebilmek amacıyla kullanış şekilleri incelenmektedir. Sanatçıların öznel bir bakış açısı ile eleştirisini yaptığı iktidar söylemleri, postmodern düşünceler bağlamında önemini kaybetmeye başlamıştır. Toplumsal ve teknolojik gelişmelerin önem kazandığı bir sanat ortamında öznellik, farklı eğilimlerin ifade edildiği bir özgürlük imkanı sağlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Sophie Calle, Nan Goldin, Marlene Dumas, çağdaş sanat, öznellik, bedenin temsili. vııı

Abstract:
The idea of modernity, as a search for the universal truth, has been effective in the art arena, causing art to repeat itself due to formal concerns rather than ideas. As the era of modernism came to an end, the unique art object lost its significance and different ways of representation and concepts brought up new opportunities in the art arena. In this study, representations of the female body, its existence, together with the importance of subjectivity in the art production are being analysed with reference to art history which has been written with a centralist and patriarchal manner. Moreover, the argument is being supported by some works of Sophie Calle, Nan Goldin and Marlene Dumas. In the art arena, some distinctions like West-East, black-white and female-male have always been experienced. As far as these distinctions are concerned, while the Western white male subject is İn an effective manner, the female subject is represented as an object of pleasure. Within the study, as feminist movements and gender theories gained power in the 1960's, how the female artists started to use the female body and their personal stories, is being analysed. The discourses of power which the artists criticise with a subjective view have started to be undermined in the context of postmodern ideas. The subjectivity in the art arena, where social and technological developments have gained importance, provides a field of liberty where different tendencies are expressed. Keywords: Sophie Calle, Nan Goldin, Marlene Dumas, contemporary art, subjectivity, representation of body. IX