Taşınabilir tehlikeli atıkların bertarafına ilişkin lojistik modelin kurulması
Logistic model for the disposal of transferable hazardous waste
Yazar: ATIL TAŞER
Danışman: PROF. DR. BAYRAM ZAFER ERDOĞAN
Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Lojistik = Logistics ; Lojistik yönetim = Logistic management ; Tehlikeli atıklar = Hazardous wastes

Özet:
Yapılan çalışmada ulaşılmak istenen hedef tehlikeli atık yönetimi çerçevesinde Türkiye'de üretimden kaynaklanan tehlikeli atıkların en az riskle, en düşük maliyetle bertaraf tesisine ulaşmasını sağlamak için seçilmesi gereken rotanın ve üretilen tehlikeli atıkların bertarafını sağlayabilecek boyutta ihtiyaç duyulan bertaraf tesislerinin sayısının ve coğrafi yerleşimlerinin kesinleştirilmesidir.Taşınabilir tehlikeli atıkların bertarafı için ihtiyaç duyulan tesislerin kurulum yerlerinin tespitinin yapılabilmesi için iki ana ölçüt ele alınmış olup araştırmanın kısıtlarını da bu ölçütler oluşturmuştur. Yapılan çalışmada ilk planda ekonomiklik prensibi hayata geçirilmiştir. Bu yaklaşım ile en kısa mesafelerin tespiti hedeflenmiş tehlikeli atık ve tesis arası transferlerin maliyetlerinin asgariye indirilmesi planlanmıştır. Diğer ölçüt olarak da risk faktörü ele alınmış olup, risk faktörüne göre tesisin kurulması planlanan yerleşim bölgelerinde yaşayan insan nüfusuna bağlı olarak en az insan-tehlikeli atık karşılaşmasının yaşanmasının sağlanması düşünülmüştür.Hedefe ulaşabilmek için TUİK'ten alınan, illere göre sıralanmış üretim işletmelerinden ortaya çıkan taşınabilir tehlikeli atık miktarları veri olarak kullanılmıştır. Karayolları genel müdürlüğü tarafından açıklanan iller arası mesafeler kilometre olarak verileştirilmiş ve çalışmada ekonomiklik prensibi dâhilinde değerlendirilmeye tabii tutulmuştur. Adrese dayalı nüfusa kayıt sisteminden alınan veriler ile iller genelinde nüfus yoğunlukları çıkartılmış ve çalışmada en düşük yoğunluklu iller tercih edilmiştir.Sezgisel olarak bertaraf tesisi kurulmasına aday iller tespit edilmiş, daha sonra tehlikeli atık üreten iller ile aday iller arasında en ekonomik koşullun sağlanabilmesi için veriler GAMS programına uyarlanmış ve çözümü yaptırılmıştır. Bunun sonucu olarak illerin tespiti ve iller arası tehlikeli atık transfer miktarları ortaya konmuştur.Anahtar kelimeler: lojistik, Tehlikeli Atık, Tesis Yerleşim

Abstract:
This study objected to find out the places of needed disposal facilities geographically to dispose hazardous waste effectively in a very economic route and with the minimum risk by decreasing the possibility of people-hazardous waste encounter.To place disposable facilities to dispose transferable hazardous waste, there are 2 major constraints developed which also became the constraints of whole study. In the beginning being economical is main object. Then as the second constraint risk factor has been chosen, for this constraint the least counter face between people and hazardous waste according to the population of the area that disposal facility would placed objected to be sustained.To reach the object of the study data?s taken from TUIK which are classified as the amount of hazardous waste produced by city has been used. The distances between these cities have taken from Karayolları Genel Müdürlüğü and developed as data?s to maintain the economical aspect of this study. Population map developed from the data?s taken also from TUIK and the low populated cities have been preferred to maintain risk factor.Heuristically low populated cities has been chosen as candidate cities to place disposal facilities, then to maintain the economical aspect the distances between hazardous waste producer cities and candidate cities has been coded to GAMS software to analyze and to solve. The capacity of the one and the only disposal facility in Turkey has been taken as model and all other planed facilities will have the same capacity. According to this, cities selected and the amount of hazardous waste has to transfer declared.Keywords: Logistics, Hazardous Waste, Facility Location