Armutlu Yarımadası doğusundaki temel kayaçların jeolojisi ve başkalaşım koşulları
Geology and metamorphological conditions of the basement rocks east of the Armutlu Peninsula
Yazar: YUNUS EMRE EKİM
Danışman: PROF. DR. ÖMER FARUK ÇELİK
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Armutlu Yarımadası = Armutlu Peninsula ; Metamorfizma = Metamorphism

Özet:
Türkiye'nin Kuzeybatısında yer alan Armutlu Yarımadası'nın temel niteliğini taşıyan metamorfik birimleri, ağırlıklı olarak amfibolitlerden ve daha az oranda ise mikaşist türü kayaçlardan ve Geç Proterozoyik-Erken Paleozoyik meta-granitlerden oluşmaktadır. Bu çalışmada Armutlu Yarımadası'nın doğu ucundaki Geyve boğazı civarında yer alan metamorfik temel kayaçların mineralojik-petrografik özellikleri ve başkalaşım koşulları incelenmiştir.
Çalışma alanında bulunan metamorfik kayaçlar baskın olarak iyi gelişmiş foliasyonlu yapılara sahip bantlı ve masif yapılar sunan amfibolitik kayaçlardan oluşmaktadır. Amfibolitik kayaçlar ile sınırlı yüzlek alanlarında pelitik kökenli meta-sedimanter kayaçlar da yüzlek vermektedir. Amfibolitik kayaçlar mineral topluluklarına göre amfibolit, piroksen-amfibolit, granat-amfibolit, granat-biyotit-amfibolit olarak tanımlanmışlardır. Amfiboller çermakit, hornblend ve magnezyo-hornblend bileşimlerine sahiptirler. Plajyioklazlar ise andezin ve oligoklaz olarak temsil edilirler. Granatlar baskın olarak almandin bileşimindedir. İnceleme alanındaki metamorfik kayaçlardan granat- amfibolit ve sillimanit-granat-biyotitşist örnekleri bu metamorfik kayaçların başkalaşım koşullarını sınırlandırmak için seçilip analiz edilmiştir. THERIAK-DOMINO faz denge yazılımı ve geleneksel jeotermobarometre yöntemi ile hesaplanan sonuçlara göre Armutlu Yarımadası doğusunda bulunan yüksek dereceli başkalaşım kayaçlarının 5.4±0.4 kbar basınç ve 710±10°C sıcaklık koşullarında başkalaşıma uğradığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Armutlu Yarımadası, Amfibolit, Basınç, Başkalaşım Kayacı, Sıcaklık

Abstract:
The basement metamorphic units of the Armutlu Peninsula in northwestern Turkey consist mainly of amphibolites and to a lesser extent of micaschist type rocks and Late Proterozoic-Early Paleozoic meta-granites. In this study, the mineralogical and petrographical properties and metamorphic conditions of the metamorphic basement rocks near the Geyve Gorge at the eastern end of the Armutlu Peninsula were investigated.
The metamorphic rocks in the study area are predominantly composed of amphibolitic rocks that present banded and massive structures with well-developed foliated structures. Meta-sedimentary rocks of pelitic origin are also exposed in limited areas with predominantly amphibolitic rocks. Amphibolitic rocks are defined as amphibolite, pyroxene-amphibolite, garnet-amphibolite, garnet-biotite-amphibolite, based on their mineral assemblages. The amphibolites are composed of chermakite, hornblende and magnesio-hornblende. The plagioclases that we analyzed are represented by andesine and oligoclase. Garnet minerals are predominantly almandine in composition. Garnet- amphibolite and sillimanite-garnet-biotite schist samples were selected and analyzed to delimit the metamorphic conditions of these metamorphic rocks. According to the results of THERIAK-DOMINO phase equilibrium software program and conventional geothermobarometer methods; it was determined that the high-grade metamorphic rocks in the east of Armutlu Peninsula were metamorphosed at 5.4 ± 0.4 kbar and 710±10°C.

Keywords: Armutlu Peninsula, Amphibolite, Pressure, Metamorphic Rock, Tempature