Cerrahi hemşirelerinin yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumları
Attitudes of surgical nurses towards ageism
Yazar: ENES BULUT
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK ÇİLİNGİR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ayrımcılık = Discrimination ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik hizmetleri = Nursing services ; Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing ; Pozitif ayrımcılık = Affirmative action ; Yaşlanma = Aging ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Araştırma, cerrahi hemşirelerinin yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumlarını belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak gerçekleştirildi. Araştırma, Trabzon İl merkezindeki üniversite hastanesi, özel hastaneler ve Kamu Hastaneleri Birliği'ne bağlı hastanelerin cerrahi kliniklerinde çalışan 337 hemşire ile yapıldı. Veriler Yaşlı Ayrımcılığı Tutum Ölçeği (YATÖ) ve araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde, yüzdelik,  ortalama, standart sapma, minimum ve maksimum değerler, bağımsız gruplarda t testi, Mann-Whitney U testi, Oneway ANOVA testi ve Kruskal-Wallis Varyans Analizi testi kullanıldı. Araştırmada, cerrahi hemşirelerinin YATÖ toplam puan ortalamasının 85.0±7.7, yaşlıların yaşamını sınırlama alt boyut puan ortalamasının 36.5±3.7, yaşlıya yönelik olumlu ayrımcılık alt boyut puan ortalamasının 30.4±4.4 ve yaşlıya yönelik olumsuz ayrımcılık alt boyut puan ortalamasının 18.0±3.1 olduğu ve yaşlı ayrımcılığına ilişkin olumlu tutuma sahip oldukları saptandı. Cerrahi hemşirelerinin eğitim durumu, aylık gelir düzeyi, anne/baba ile birlikte yaşama isteği ve yaşlılarla klinikte çalışma isteği yönünden YATÖ toplam puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak önemli olduğu belirlendi. Ayrıca yaşlılarla çalışmayı isteme nedeni olarak; yaşlıların daha fazla desteğe gereksinimi olmasını, kendi yakınlarıyla empati kurmasını, yaşlı bireylere hizmet verdiğinde kendini daha değerli hissetmesini, yaşlılara bakmaya alışık olmasını belirten ve belirtmeyen cerrahi hemşireleri arasında YATÖ toplam puan ortalaması yönünden istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı. Yaşlılarla çalışmayı istememe nedeni olarak bedensel ve zihinsel olarak yorulmayı belirten ve belirtmeyen cerrahi hemşireleri arasında YATÖ toplam puan ortalaması yönünden farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulundu (p<0.05). Çalışma sonuçlarına göre, hemşirelik eğitiminde ve hizmet içi eğitimlerde yaşlılığa ilişkin konulara daha sık yer verilmesi ve farklı hemşire gruplarıyla araştırma yapılması önerilebilir.

Abstract:
The current study was descriptively conducted in order to identify attitudes of surgical nurses towards ageism. The study was conducted with 337 nurses who worked at surgical clinics of the university hospital, private hospitals and Association of Public Hospitals affiliated hospitals located at the city center of Trabzon Province. The data were gathered using Ageism Attitude Scale (AAS) and questionnaire form designed by the researcher. For the assessment of the data; percentages, means, standard deviations, minimum and maximum values, t test for the independent groups, Mann-Whitney U test, Oneway ANOVA and Kruskal-Wallis Variance Analysis tests were employed. It was found out that mean total ASS score of the surgical nurses was 85.0±7.7, mean score for restricting life of the elderly was 36.5±3.7, mean positive ageism score was 30.4±4.4 and mean negative ageism score was 18.0±3.1 and that the nurses had positive attitudes about ageism. It was noted that there were statistically significant differences between mean total AAS scores in terms of surgical nurses' educational status, monthly income level, wish to live together with parents and wish to work with the elderly at the clinics. Besides; it was seen that there were statistically significant differences between surgical nurses who emphasized as reasons to wish to work with the elderly people that the elderly people needed more support, they showed empathy with their significant others, they felt more valuable when they cared for the elderly people and they were accustomed to caring for the elderly people and surgical nurses who did not emphasize these reasons in terms of mean total AAS scores. It was noted that there were statistically significant differences between surgical nurses who emphasized as reason not to wish to work with the elderly people that physical and mental tiredness and surgical nurses who did not emphasize this reason in terms of mean total AAS scores (p<0.05). In light of the study results; it is recommended that topics related to aging should be discussed more during nursing education and in-service-trainings and studies with different nurse groups should be done.