Vardiyalı çalışan hemşirelerde yorgunluk düzeyinin iş yaşam kalitesi ve genel sağlık durumu ile ilişkisi
The relationship between the level of  fatigue and the quality of work life and the general health status of  nurses working on shifts
Yazar: SEVGİ TULUPCU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE ERGİN
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Sağlık durumu göstergeleri = Health status indicators ; Vardiya sistemi = Shiftwork system ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yorgunluk = Fatigue ; İş ortamı = Work environment

Özet:
Çalışma vardiyalı çalışan hemşirelerde yorgunluk düzeyinin iş yaşam kalitesi ve genel sağlık durumu ile ilişkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
	Çalışma Samsun'da bir devlet hastanesinde çalışan 187 hemşire ile yürütülmüştür. Veriler kişisel bilgi formu, Piper Yorgunluk Ölçeği, İş Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Genel Sağlık Anketi-12 kullanılarak toplanmıştır. İstatistiksel analizde pearson korelasyon analizi, ki-kare, basit doğrusal regresyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır.
Bulgulara göre hemşirelerin %80,2'si kadın, %72,2'si lisans mezunu ve çalışma yılı ortalamaları 11,31 ± 8,38; vardiyalı çalışma yılı ortalamaları 9,67 ± 7,20 olarak bulunmuştur. Hemşirelerin Piper Yorgunluk Ölçeği puan ortalamaları 7,40 ± 1,65, Piper Yorgunluk Ölçeği davranış/şiddet alt boyutu puan ortalamaları 7,16 ± 1,92, duygulanım alt boyutu puan ortalamaları 8,13 ± 1,83, duyusal alt boyutu puan ortalamaları 7,28 ± 1,93 ve bilişsel /ruhsal alt boyutu puan ortalamaları 7,15 ± 2,00'dır. Yaş, medeni durum, maaş yeterlilikleri ve çalışma yılı ile yorgunluk düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Piper Yorgunluk Ölçeği ve Piper Yorgunluk Ölçeği alt boyutları ile iş yaşam kalitesi arasında zayıf düzeyde negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı doğrusal bir ilişki bulunmuştur. Piper Yorgunluk Ölçeği ve alt boyutları ile genel sağlık durumu arasında orta düzeyde pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı doğrusal bir ilişki vardır. Piper Yorgunluk Ölçeği bilişsel /ruhsal alt boyutu Genel Sağlık Anketi-12 puanını istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde yordamaktadır.
Bu çalışmanın verilerine göre yorgunluk düzeyi iş yaşam kalitesi ve genel sağlık durumu ile ilişkilidir. Vardiyalı çalışan hemşirelerin yorgunluk düzeyi yüksek, iş yaşam kalitesi düşüktür ve hemşireler depresyon yönünden risklidir. Hemşirelerin yorgunluk düzeyini azaltacak sağlık politikaları geliştirilmeli, iş sağlığı hemşireleri hemşirelerin sağlığını koruyup geliştirecek girişimlerde bulunmalıdır. 
Anahtar Sözcükler: Genel sağlık; hemşire; iş yaşam kalitesi; vardiya; yorgunluk

Abstract:
The study was conducted to determine the relationship between the Fatigue Level of Nurses working in shifts and the quality of work life and the general health status.
The study involved 187 nurses working at the Samsun State Hospital. The study was conducted with the participation of 187 nurses working at a public hospital in Samsun city. The Data was collected using the Personal Information Form, the Piper Fatigue Scale (PFS), The Quality of Work Life Scale, and The General Health Questionnaire-12 (GHQ-12). Pearson correlation analysis, chi-square, simple linear regression analysis, and multiple linear regression analysis were used in the statistical analysis.
According to the results of the study, 80,2% of nurses were women, 72,2% had a bachelor degree, the mean for the year of study was 11,31 ± 8,38, the mean for the working year was 9,67 ± 7,20. The mean score of nurses on the Piper Fatigue Scale is 7,40 ± 1,65, the mean score on the Piper Fatigue Scale behavior/violence sub-dimension is 7,16 ± 1,92, the mean score on the Piper Fatigue Scale affective sub-dimension is 8,13 ± 1,83, the mean score on the sensory sub-dimension is 7,28 ± 1,93 and the mean score on the cognitive/psychological sub-dimension is 7,15 ± 2,00. A statistically significant difference was found between the efficiencies of age, marital status and salary, the working years and the fatigue levels. A weak, negative and statistically significant linear relationship was found between Piper Fatigue Scale and Piper Fatigue Scale sub-dimensions and quality of work life. There is a statistically significant linear relationship between Piper Fatigue Scale and its sub-dimensions and general health status at a moderate positive level. The cognitive/ psychological sub-dimension of Piper Fatigue Scale predicts the score of General Health Questionnaire-12 in a statistically significant way.
According to the data of this study, the level of fatigue is related to the quality of work life and general health status. Nurses working in shifts have a high level of fatigue, a low quality of life at work, and are at risk of depression. Health policies should be developed to reduce the fatigue level of nurses, and occupational health nurses should take initiatives to protect and improve the health of nurses.
Keywords: Fatigue; general health; quality of work life; nurse; shift