Spor Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin yeme farkındalıkları ve spor besin takviyeleri inançlarının psikolojik iyi oluş durumları ile ilişkisi
The relationship between eating awareness and beliefs of sports nutritional supplements with psychological well-being of the Faculty of Sport Sciences Students
Yazar: DUYGU BÜŞRA SANDIKÇI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AKİF BOZKIR
Munzur Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Spor = Sports
Dizin: Davranışsal inanç = Behavioral belief ; Sporcu öğrenciler = Sportsmen students ; Yeme farkındalığı = Mindful eating ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Sporcularda fiziksel ve ruhsal sağlığının iyileştirilmesi, yeme eyleminin farkındalık içerisinde gerçekleştirilmesinin yanında besin takviyelerinin de doğru kullanılıp kullanılmadığı ile ilgili olabilir. Bu durumun da bireylerin psikolojik iyi oluş düzeyleriyle ilişkili olabileceği düşünülmüştür. Bu amaçla, Munzur Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören öğrencilerin yeme farkındalıkları ve spor besin takviyeleri inançlarının psikolojik iyi oluş durumları ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Araştırmanın evrenini, Munzur Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören toplam 361 kadın ve erkek öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada örneklem kullanılmamış olup evrenin %88,36'sına (319 kişiye) ulaşılmıştır. Araştırmaya toplam 319 kişi katılmış olup katılımcıların 217'si erkek, 102'si kadındır. Veri toplama aracı olarak 15 maddeden oluşan, sosyo-demografik 'Kişisel Bilgi Formu', 30 sorudan oluşan 'Yeme Farkındalığı Ölçeği' formu, 6 sorudan oluşan 'Spor Besin Takviyeleri İnanç Ölçeği' formu ve 8 sorudan oluşan 'Psikolojik İyi Oluş Ölçeği' formu kullanılmıştır. Çalışmada katılımcıların çoğunluğunun cinsiyeti erkek (%68) iken, %98,1'i bekar ve %82,4'ünün beden kütle endeksi normaldir. Katılımcıların aile tutumları ile yeme farkındalığı arasında anlamlı fark vardır (P<0,05). Hoşgörülü bir ebeveyne sahip öğrencilerin yeme farkındalığı ortancası daha yüksektir.  Aile geliri sınıflandırması ile SBTİ ve PİOD arasında anlamlı fark vardır(P<0,05).  Aile geliri yüksek olanlarda SBTİ ve PİOD ortanca puanı daha yüksektir. Öğrencilerin sağlık durumu ve fiziksel aktivite sıklığı ile PİOD arasında anlamlı fark vardır (P<0,05). Fiziksek aktivite sıklığı ve sağlık durumu yükseldikçe PİOD puan ortancası artmaktadır.
Sonuç olarak Öğrencilerin YF ve SBTİ ile PİOD arasında anlamlı ilişki vardır. Yeme farkındalığı ile psikolojik iyi oluş durumları arasında düşük düzeyde anlamlı ilişki varken spor besin takviyeleri inançları ile psikolojik iyi oluş durumları arasında orta düzeyde anlamlı ilişki vardır. Sağlık açısından yanlış beslenme davranışlarından kaçınılması ve beslenme farkındalığının daha fazla arttırılması öğrencilerin derslerinde başarılı olabilmelerine imkân yaratabilir.

Abstract:
The improvement of physical and mental health in athletes may be related to the awareness of eating habits as well as the correct use of nutritional supplements. It has been suggested that this situation may also be associated with individuals' levels of psychological well-being. With this aim, the relationship between eating awareness, beliefs about sports nutritional supplements, and psychological well-being of students studying at Munzur University Faculty of Sports Sciences was aimed to be investigated.
The population of the research consists of a total of 361 female and male students studying at Munzur University Faculty of Sports Sciences. No sample was used in the research, and 88.36% of the population (319 people) was reached. A total of 319 people participated in the research, with 217 male and 102 female participants. A socio-demographic 'Personal Information Form' consisting of 15 items, a 'Eating Awareness Scale' form consisting of 30 questions, a 'Sports Nutritional Supplements Belief Scale' form consisting of 6 questions, and a 'Psychological Well-being Scale' form consisting of 8 questions were used as data collection tools. In the study, while the majority of the participants were male (68%), 98.1% were single, and 82.4% had a normal body mass index. There is a significant difference between participants' family attitudes and eating awareness (P<0.05). Students with tolerant parents have higher median eating awareness. There is a significant difference between family income classification and SNTBS and PWB (P<0.05). The median score of SNTBS and PWB is higher in those with higher family income. There is a significant difference between students' health status and frequency of physical activity and PWB (P<0.05). As the frequency of physical activity and health status increase, the median score of PWB increases.
As a result, there is a significant relationship between students' EA and SNTBS with PWB. While there is a low level of significant relationship between eating awareness and psychological well-being, there is a moderate level of significant relationship between beliefs about sports nutritional supplements and psychological well-being. Avoiding incorrect eating behaviors from a health perspective and increasing awareness of nutrition may create opportunities for students to be successful in their studies.