Sözlü masal geleneğinden görsel masal evresine geçiş ve masal formunun Yeşilçam sinemasına etkileri
The transition from the tradition of verbal tale to the visual tale phase and the influences of tale form to Yesilcam
Yazar: ARİF CAN GÜNGÖR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BATTAL ODABAŞ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Masallar = Tales ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema ; Yeşilçam = Yeşilçam

Özet:
Bu çalışma, masal formunun, Türk sinemasının oluşumuna etkilerini, birincil sözlü kültürün anlatı formu olarak masal anlatısı ve ikincil sözlü kültürün yeni görsel-işitsel anlatı formu olan sinema çerçevesinde ele almaktadır. Türk sözlü kültür geleneğinin de bir türü olarak masalların, Türk sineması olarak değerlendirilen Yeşilçam Sineması'nın (özellikle 1950-80) oluşumundaki önemli yeri bulunmaktadır. Çalışma, giriş ve sonuç haricinde üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Birincil Sözlü Kültür kavramı; yazı bilmeyen ve kullanmayan toplumların sözlü anlatı formlarından olan masal ve Türk masalları özellikleriyle ele alınmaktadır. İkinci bölümde, İkincil Sözlü Kültürün ürünü olan sinemanın bir anlatım aracı, bir dil dolayısıyla bir iletişim biçimi olarak ortaya çıkışı, sosyokültürel yapıyla etkileşimi, oluşturduğu dilin özellikleri ayrıntılı biçimde incelenmektedir. Üçüncü bölüm ise birincil sözlü kültür (masal) dan ikincil sözlü kültür (Sinema) ya geçiş bağlamının, Türk sineması ve/veya Yeşilçam (1950-80) sinemasının ortaya çıkışı, kendine özgü biçenimin oluşması düzleminde tartışılmasından meydana gelmektedir. Bu bölümde, seçilen filmler üzerinde bir analiz yapılarak, Türk sinemasının geneli kapsar nitelikte, masalın semantik yapısına benzer özellikler taşıdığı ve bu özelliklerin neler olduğu ortaya konmaktadır. Çalışmada, popüler Türk sinemasının mevcut (bugün bile varolan) yapısal özelliklerinin iletişimsel, dilsel ve sanatsal açıdan Türk sözlü kültür geleneğinden ve onun eski formlarından biri olan masal türünden etkilenerek oluştuğunu ortaya koymak amaçlanmaktadır.

Abstract:
This research deals with the influences of the tale form on the constitution of the Turkish Cinema through the perspective of tale, as the expression of primary verbal culture and as the audio-visual expression form of a secondary verbal culture. Tale, as a genre of Turkish verbal tradition, has an important role in the formation of the Yeşilçam, considered to be the Turkish Cinema (especially between (1950-80), considered to be Turkish Cinema This research comprises of three sections except the introduction and the conclusion. The first section deals with the concept of Primary Verbal Culture, by covering the tales and Turkish tales, one of the verbal expression forms of verbal expression peculiar to illiterate societies period. The second section is based on the in-depth study of appearance of cinema as an expression tool and an outcome of secondary verbal culture as a language thus as a communication medium in terms of its interaction with socio-cultural structure. The third section is based on the discussion of the context that influences of the transition from tales, the primary verbal culture to Cinema as well as the appearance of Turkish Cinema or the Yeşilçam (1950-80) and its discussion in terms of its characteristic. This section reveals the fact the qualifications of Turkish Cinema that has similarities to tales. The section reveals that Turkish Cinema has qualities similar to the semantic structure as these are important qualities. The study has also aimed to prove that actual Turkish cinema has been influenced the traditional Turkish verbal culture and its one of the oldest forms is the tale form.