Şanlıurfa ili pamuk üreticilerinin tarımsal faaliyet sürecinde başvurdukları bilgi kaynakları ve üreticilerin bilgi kaynaklarına yönelik ödeme istekliliğinin ölçülmesi
Sources of information used by cotton producers in the agricultural activity process in Şanlıurfa province and measuring producers' willingness to pay for information sources
Yazar: İPEK YÜCEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖNÜL SEVİNÇ
Harran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Tarım ekonomisi = Agricultural economy ; Tarımsal yayım = Agricultural extension

Özet:
Tarım sektörünün toplum ve ülke kalkınması açısından büyük öneme sahip olduğu bilinmektedir. Türkiye' de stratejik birçok tarım ürünü yetiştirilmekte olup; bunlardan biri de "beyaz altın" olarak nitelendirilen pamuktur. Pamuk üreticileri Türkiye tekstil sanayisine hammadde sağlayarak Türkiye'nin dünya tekstil sanayinde önemli bir yere sahip olmasına katkı sunmaktadırlar. Diğer taraftan pamuk küspesi hayvancılık sektöründe yem olarak kullanılmaktadır. Ayrıca pamuğun gerek üretimi aşamasında gerekse işlenmesi aşamasında yoğun istihdam yaratılmaktadır. Sonuç olarak, pamuk üretimi ülkemiz için ekonomik bakımdan önemli ve gelir oluşturan bir tarımsal faaliyettir. TÜİK verilerine göre Türkiye'de 24 ilde toplam 2.2 milyon ton kütlü pamuk üretimi yapılmaktadır. Şanlıurfa ili 813 258 ton kütlü pamuk üretimi ile Türkiye'de pamuk üretimi yapan 24 il sıralamasında birinci sıradadır. Şanlıurfa ilinde pamuk üreticileri üretim faaliyetleri süresince birçok bilgi kaynağına ihtiyaç duymaktadırlar. Bu çalışmada öncelikle Şanlıurfa ilinde pamuk üretimi yapan çiftçilerin üretim ve üretim sonrası aşamalarında başvurdukları bilgi kaynakları ve danışmanlık hizmetleri araştırılmıştır. Çiftçilerin başvurmuş oldukları tarımsal yayım ve danışmanlık hizmetlerinden memnuniyet düzeyi tespit edilmiştir. Ayrıca çiftçilerin istedikleri tarımsal yayım ve danışmanlık hizmeti biçimi ve istenilen hizmet sağlanırsa çiftçilerin bu danışmanlık hizmetine ödeme istekliliği ölçülmüştür. Araştırma sahasında ÇKS verilerine göre yaklaşık 20 bin pamuk üreticisi bulunmaktadır. Oransal örnekleme yöntemine göre; %10 hata payı, %99 güven aralığında görüşme yapılacak pamuk üreticisi sayısı yaklaşık 168 olarak hesaplanmıştır. Pamuk üreticileri ile yapılan görüşmelerde hazır soru formu yani anket formu kullanılmıştır. Araştırma sahasında pamuk üreticilerinin tamamına yakını tarımsal yayım ve danışmanlık hizmeti ihtiyaçlarını tohum, ilaç ve gübre bayileri aracılığı giderdiğini beyan etmişlerdir. Ancak bu hizmetten memnuniyet düzeyleri ortalama seviyededir. Pamuk üreticileri farklı kurum ve kişilerin vermiş olduğu eğitimlerden en çok üniversitelerin vermiş olduğu eğitimlerden memnun kalmışlardır. Pamuk üreticileri özellikle hastalık ve zararlılarla mücadelede, ilaç kullanımında ve gübrelemede ciddi anlamda tarımsal yayım ve danışmanlık hizmetine ihtiyaç duyduklarını beyan etmişlerdir. Bu hizmetleri, üniversite, önder çiftçiler ve özel danışmanların eşgüdümlü olarak vermelerini istemişlerdir. Pamuk üreticilerine göre en etkili tarımsal yayım ve danışmanlık hizmeti yüz yüze tarlada verilen eğitimdir. Pamuk üreticilerinin %80.3'ü (135 kişi) istedikleri biçimde ve istedikleri kişi ya da kurumlarca verilecek olan tarımsal yayım ve danışmanlık hizmeti için, yıllık dekara 199.33 TL/yıl ödeme yapabileceklerini belirtmişlerdir. Bu nedenle bölgede üniversite önderliğinde, tüm paydaşların sorumluluk üstlendiği "Tarımsal Yayım ve Danışmanlık Ofisi" kurulması gerekmektedir. Bu ofis tarımsal yayım ve danışmanlık hizmeti ihtiyacı duyan çiftçiler ile uzman kişiler arasındaki bağı kurmada görev alacak ofistir. Pamuk üreticilerinin toplamda yaklaşık 388.11 milyon TL/yıl tarımsal yayım ve danışmanlık hizmetine yönelik ödeme yapabilme potansiyeli bulunmaktadır. Bu rakam yukarıda bahsedilen ve uygulamaya konabilecek tarımsal yayım ve danışmanlık hizmeti için yeterli olabilecek bir bütçeyi de sağlayabilecektir.

Abstract:
It is known that the agricultural sector is of great importance for the development of society and the country. Many strategic agricultural products are grown in Türkiye; one of them is cotton, which is described as "white gold". Cotton producers provide raw materials to the Turkish textile industry and contribute to Türkiye having an important place in the world textile industry. On the other hand, cottonseed meal is used as forage in the livestock sector. In addition, intensive employment is created both in the production and processing of cotton. In conclusion, cotton production is an economically important and income generating agricultural activity for Turkey. According to TURKSTAT data, a total of 2.2 million tons of cotton is produced in 24 provinces in Turkey. Şanlıurfa ranks first in the list of 24 provinces producing cotton in Türkiye with 813 258 tons of cotton production. Cotton producers in Şanlıurfa province need many sources of information during their production activities. In this study, first of all, the information sources and consultancy services used by cotton farmers in Şanlıurfa province during production and post-production stages were investigated. The level of satisfaction of farmers with the agricultural extension and consultancy services they have applied was determined. In addition, the type of agricultural extension and consultancy service desired by the farmers and the willingness of the farmers to pay for this consultancy service if the desired service is provided were measured. According to the FRS (National Farmer Registration System) data, there are approximately 20 thousand cotton producers in the research area. According to the proportional sampling method; 10% margin of error, 99% confidence interval, the number of cotton producers to be interviewed was calculated as approximately 168. In the interviews with cotton producers, a ready-made questionnaire form was used. Almost all of the cotton producers in the research area stated that they met their agricultural extension and consultancy service needs through seed, medicine and fertilizer dealers. However, their level of satisfaction with this service is average. Among the trainings provided by different institutions and individuals, cotton producers were most satisfied with the trainings provided by universities. Cotton producers stated that they are in serious need of agricultural extension and consultancy services, especially in the fight against diseases and pests, pesticide use and fertilization.  They wanted universities, farmer leaders and private consultants to provide these services in coordination. According to cotton producers, the most effective agricultural extension and advisory service is face-to-face training in the field. 80.3% of cotton producers (135 people) stated that they would pay 199.33 TL per decare per year for agricultural extension and consultancy services to be provided in the manner they want and by the persons or institutions they want.  For this reason, it is necessary to establish an "Agricultural Extension and Consultancy Office" in the region under the leadership of the university, where all stakeholders assume responsibility. This office will be responsible for establishing the link between farmers in need of agricultural extension and consultancy services and experts. Cotton producers have the potential to pay a total of approximately 388.11 million TL/year for agricultural extension and consultancy services. This figure would provide a budget that would be sufficient for the above-mentioned agricultural extension and consultancy services that could be put into practice.