10-18 yaş arası vitamin d eksikliği olan hastaların 3 aylık vitamin D ve vitamin D + K tedavisi sonrası kan parametrelerinin retrospektif olarak karşılaştırılması
After 3 months of vitamin D and vitamin D + K treatment for patients with A vitamin D deficiency between 10-18 years of age retrospective comparison of blood parameters
Yazar: ESER TEKİN
Danışman: PROF. DR. EMEL TORUN
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Kalsiyum = Calcium ; Osteokalsin = Osteocalcin ; Paratiroid hormon = Parathyroid hormone ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency ; Vitamin K = Vitamin K

Özet:
10-18 Yaş Arası Vitamin D Eksikliği Olan Hastaların 3 Aylık Vitamin D Ve Vitamin D + K Tedavisi Sonrası Kan Parametrelerinin Retrospektif Olarak Karşılaştırılması
Giriş: D vitamini eksikliği, ülkemizde ve dünyada oldukça yaygın şekilde görülmektedir. Kemik ve iskelet sistemi sağlığında kilit rol oynayan bu vitaminin eksikliğinin önlenmesi amacıyla sıklıkla çocuk ve yetişkinlere D vitamini takviyesi yapılmaktadır. Bu  takviyenin etkisinin arttırılması amacıyla, vitamin D'nin kemik metabolizmasına etkisini artırdığı düşünülen K vitamininin tedaviye eklenmesinin, D vitamini ve kemik metabolizması biyobelirteçlerindeki düzelmeye etkisi araştırılmak amaçlanmıştır. Çalışmamızda D vitamini eksikliği olan 10-18 yaş arası çocuklarda D+K vitamini tedavisinin yalnız D vitamini tedavisine üstünlüğü araştırılmıştır.
Gereç ve Yöntemler: Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları polikliniklerine başvuran, D vitamini eksikliği saptanan 77 pediatrik hastanın verileri çalışmaya dahil edilmiştir. Çocuklardan 39 tanesine yalnızca D vitamini (günlük 1000 mg kolekalsiferol oral) tedavisi 3 ay boyunca verilmiş, 38 tanesi ise 3 ay boyunca D+K (günlük 1000 mg kolekalsiferol oral + 200 mg menakinon oral) vitamini tedavisi almıştır. Çalışmaya katılan çocukların tedavi öncesi kan parametreleri alınmış, tedavi bitiminde de bu parametreler tekrar edilmiştir. 
Bulgular: İstatistiksel çalışmada (R v4.1.2 yazılım dilinde tidyr v1.1.4, dplyr v1.0.7, ggplot v2.3.3.5, tidyverse v1.3.1, fBasics v4021.92, rstatix v0.7.0 kütüphaneleri kullanılmıştır.) Yalnızca D vitamini tedavisi alan hastalar ile D+K vitamini tedavisi alan hasta grubunun serum D vitamini, kalsiyum, fosfor, alkalen fosfataz,  parathormon, B12 vitamini, demir, total demir bağlama kapasitesi, lökosit, hemoglobin, hematokrit platelet, albümin ve osteokalsin  düzeyleri incelenmiştir. İki grup arasında serum D vitamini düzeyi, serum kalsiyum düzeyi ve serum parathormon düzeyi ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. (sırasıyla p=0.029, p=0.007, p=0.036). D+K vitamini tedavisi alan grupta yalnızca D vitamini tedavisi alan gruba göre ortalama serum D vitamini düzeyi %19, serum Ca düzeyi %0.3 daha yüksek ölçülürken serum parathormon düzeyi %5.8 daha düşük görülmüştür. Kemik metabolizması biyobelirteçlerinden fosfor, alkalen fosfataz, osteokalsin düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark oluşmamıştır.
Sonuç: Çalışma sonucunda D vitaminiyle birlikte K vitamini kullanımının serum D vitamini düzeyini ve kemik metabolizması göstergelerini iyi yönde etkilediği görülmüştür. Klinik kullanıma girmeden önce geniş örnekleme sahip randomize kontrollü çalışmalar ve meta-analizlere ihtiyaç duyulmaktadır. 
Anahtar kelimeler: D vitamini, K vitamini, osteokalsin, parathormon, kalsiyum

Abstract:
Retrospective Comparison of Blood Parameters of Patients aged 10-18 years with Vitamin D Deficiency After 3 Months of Vitamin D and Vitamin D + K Treatment
Introduction: Vitamin D deficiency is very common in our country and in the world. Treatment is often prescribed to children and adults in order to prevent the deficiency of this vitamin, which plays a key role in the health of the bone and skeletal system. In order to increase the effectiveness of this treatment, it was aimed to investigate the effect of adding vitamin K, which is also found to be effective on bone metabolism, on the improvement of vitamin D and bone metabolism biomarkers. In our study, the superiority of vitamin D + K treatment over vitamin D treatment alone was investigated in children aged 10-18 years with vitamin D deficiency.
Material and Methods: The data of 77 pediatric patients with vitamin D deficiency who applied to the Pediatrics Outpatient Clinic of Bezmi Alem Vakıf University Faculty of Medicine were included in the study. 39 of the children received only vitamin D (1000 mg daily cholecalciferol orally) treatment for 3 months, and 38 of them received vitamin D+K (1000 mg daily cholecalciferol oral + 200 mg menaquinone oral) treatment for 3 months. The blood parameters of the children participating in the study were taken before the treatment, and these parameters were repeated at the end of the treatment.
Results: In the statistical study (In Rv4.1.2 software language, tidyR, v.1.1.4, dplyr v.1.0.7, ggplot v2.3.3.5 tidyverse v.1.3.1 fBasics v402192, vstatix v.0.7.0 libraries are used.) serum vitamin D, calcium, phosphorus, alkaline phosphatase, parathormone, vitamin B12, iron, total iron binding capacity, leukocyte, hemoglobin, hematocrit, platelet, and albumin levels were investigated. A statistically significant difference was found between the mean serum vitamin D level, serum calcium level, and serum parathormone level of the patients receiving only vitamin D treatment and the patient group receiving vitamin D+K treatment. (respectively p=0.029, p=0.007, p=0.036) The mean serum vitamin D level was 19% and serum Ca level 0.3% higher in the group receiving vitamin D+K treatment compared to the group receiving only vitamin D treatment, while the serum parathormone level was as low as 5.8%. was seen low. There was no statistically significant difference in the levels of phosphorus, alkaline phosphatase, and osteocalcin, which are biomarkers of bone metabolism.
Keywords: Vitamin D, Vitamin K, osteocalcin, parathormone, calcium