Kahramanmaraş ilinde yetiştirilen bazı önemli zeytin çeşitlerinin Verticillium dahliae Kleb.'e duyarlılıklarının tespiti
Determination of sensivity of some olive cultivars to Verticillium dahliae Kleb. grown in Kahramanmaraş province
Yazar: FURKAN COŞKUN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YAŞAR ALPTEKİN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Verticillium dahliae = Verticillium dahliae ; Zeytin = Olive

Özet:
Bu çalışma 2013-2014 yılları arasında Kahramanmaraş ilinde yetiştirilen bazı önemli zeytin çeşitlerinin Verticillium dahliae Kleb.'e duyarlılıklarının belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Denemede tesadüf parselleri deneme desenine göre 3 tekerrürlü kurulmuş, toplam 7 zeytin çeşidi kullanılmıştır. 
Bu çalışma kapsamında 2014 yılında Kahramanmaraş ili Onikişubat ve Türkoğlu ilçelerinde 70 zeytin bahçesinde sörvey yapılmıştır. Yapılan sörvey sonuçlarında ise 40 bahçede V. dahliae ile bulaşık ağaçlar tespit edilmiştir ve yaygınlık oranı %57.14 olarak belirlenmiştir. Toplam 70 bahçede 13131 ağaç incelenmiş ve 138'inde hastalık belirtisi saptanmıştır ve yakalanma oranı %1,05 olarak hesaplanmıştır. Hastalık belirtisi gösteren 138 ağacın 92'sinin (%66,6)  tek dal veya tek sürgün kurumaları şeklinde belirtiler gösterdiği saptanmıştır. Ağaç yarısı ve tüm ağaç kurumaları şeklinde simptom gösteren ağaçların oranı sırası ile  % 18,8 ve %14,4 olarak belirlenmiştir.
Verticillium dahliae izolatlarının farklı sıcaklıklardaki gelişimini belirlemek için yapılan çalışma sonucunda Verticillium dahliae izolatlarının gelişiminin 20° C'de optimal olduğu saptanmıştır.V. dahliae izolatlarının farklı besi yerlerinde optimum gelişmesi belirlemek için yapılan çalışma sonucunda, V. dahliae bütün besi yerlerinde benzer bir gelişme göstermiştir. İzolatların PDA besi yerinde farklı zeytin çeşitlerinin yapraklarına doğru gelişimine tepkisi değerlendirildiğinde Kontrol grubu ile  Memecik ve Eşek zeytini yaprakları ilaveli PDA ortamlarında V. dahliae gelişimi bakımından istastistiki olarak bir fark yoktur(P≤0,05). Ancak, Domat çeşidi yaprakları ilaveli PDA ortamında V. dahliae koloni gelişimi istatistiki olarak kontrol grubuna göre en fazla olmuştur (P≤0,05). 
V. dahliae izolatlarının iki yaşındaki zeytin çeşitleri fidanlarına inokulasyonundan sonra yapılan izolasyon çalışmalarında inokulasyon yapılan yerlerin üst kısımlarından 1cm, 2cm, 3cm ölçülerek doku örnekleri alınarak ve V. dahliae şiddeti değerlendirildiğinde inokulasyon yerinin 1 cm üstünden alınan örneklerde en az hastalık şiddeti Memecik çeşidinde, en fazla hastalık şiddeti Domat ve Eşek Zeytini çeşitlerinde gözlenmiştir (P≤0,05). İnokulasyon yerinin 2 cm üstünden alınan örneklerde ise en az hastalık şiddeti Memecik çeşidinde, en fazla hastalık şiddeti ise Gemlik, Ayvalık, Domat, Erkence çeşitlerinde gözlenmiştir. İnokulasyon yerinin 3 cm üstünden alınan örneklerde ise en az hastalık şiddeti Memecik çeşidinde, en fazla hastalık şiddeti ise Gemlik, Domat, Manzanilla, Erkence ve Eşek Zeytini çeşitlerinde gözlenmiştir (P ≤ 0,01).

Abstract:
This study was carried out in order to determine sensitivity of some major olive varieties grown in Kahramanmaraş province to Verticillium dahliae Kleb. between 2013 and 2014. The experiment was set up as completely randomized experimental blocks with three replicates. Total of 7 olive cultivars were used in the experiment.
In this study, a survey was conducted in 70 olive orchards in Onikişubat and Türkoğlu district in Kahramanmaraş in 2014.As a resultof this survey, 40 olive orchards have been identified as infected with V.dahliaeand disease incidence was determined as %57.14. Total of 13131 olive trees in 70 olive orchards were inspected and disease symptom were observed in 138 olive trees and disease incidence were determined as %1.05. Total of 92 of 138 olive trees showing disease symptom were displayed single shoot or single branch wilting or blight (%66.6). Trees that showing half and whole death symptom were 18.8 and 14.49 percent respectively.
At the end of the study carried out for determination of development of Verticillium dahlia isolates at different temperatures, growth of Verticillium dahliae isolates was found to be optimal at 20° C.The study carried out for determining optimum development of V.dahliae isolates in all tested growth mediums displayed similar developments.
The responses of V.dahliae in PDA medium to the leaves of 7 different olive varieties were tested in vitro. The minimal growth of V.dahliae was observed in petri dishes containing leaves of Memecik,Kalamata and Control group (which has not included any olive leaves). The highest colony growth rate was observed in petri dishes where the leaves of Domat were placed at the edge of the medium.
After inoculation of V. dahlia isolates to the stem of olive cultivars, woody tissues were removed from the upper parts of the inoculated locations by measuring 1cm, 2cm and 3cm and were planted on the PDA medium and the regrowth of V. dahliae has been evaluated. As a result of this study, minimum regrowth rate on the samples taken by measuring 1 cm upper part of the inoculation point was observed on Memecik variety although maximum growth rate was observed on PDA inoculated with woody tissues taken from inoculated Domat and Kalamata olive seedlins.On the samples taken by measuring 2 cm upper part of the inoculation point, minimum regrowth rate was observed on Memecik type and maximum on the varieties of Gemlik, Ayvalık, Domat and Erkence. On the samples taken from 3 cm upper part of the inoculation point, minimum regrowth rate was observed on Memecik type and maximum on the varieties of Gemlik, Domat, Manzanilla, Erkence and Kalamata olives.