Vasküler hastalıklarda antioksidan savunma sistemi yetersizliği ve sistem elemanlarındaki genetik değişikliklerin belirlenmesi
The determination of the effects of the antioxidant defense system failure and genetical changes in system components in vascular diseases
Yazar: DEVRİM SARIBAL KANBER
Danışman: PROF. MEHMET CAN AKYOLCU
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyofizik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Biyofizik = Biophysics
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Genler = Genes ; Lipid peroksidasyonu = Lipid peroxidation ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Variköz venler = Varicose veins ; Venler = Veins

Özet:
Alt ekstremitelerin yüzeysel varislerine toplumda oldukça sık rastlanmasına ve morbiditesi yüksek olmasına rağmen bu oluşumların etiyolojisi henüz tam olarak aydınlatılamamıştır. Önceleri varis oluşumundan, daha çok etkilenen bölgenin uzun süreli venöz hipertansiyona maruz kalması sonucu gelişen kapak yetmezliği sorumlu tutulmuşsa da, son bulgular bunun damar duvarındaki değişikliklerin sonucu sekonder olarak geliştiği yönündedir.Bu çalışma ven damar duvarının işlevini kaybetmesinden ve/veya işlevinde aksaklıklar oluşmasından sorumlu olabileceği düşünülen, oksidatif strese bir yanıt olarak mı yoksa genetik nedenlerle oluşan savunma sistemi eksikliklerinden mi kaynaklandığı sorularının en azından bir bölümünün yanıtlanabilmesi arzusu ile planlanmıştır.Bu amaçla, antioksidan savunma sistemlerinin birbiriyle ilişkisi ve antioksidan sistemlerde görev alan enzimlerin yapısal özelliklerindeki moleküler bozukluklar (DNA hasarı kökenli) ele alınmış ve incelenmiştir.Buna yönelik olarak, damar doku örneklerinde, antioksidan savunma sistemi elemanlarından, SOD, CAT, GPx ve GST enzim aktiviteleri, organizmada lipit peroksidasyonunun son ürünü olarak ortaya çıkan ve oksidatif stres ölçütü kabul edilen MDA ölçümleri, kan örneklerinde ise ksentibiyotik detoksifikasyonunda görevli GSTT1 enzimini kodlayan GSTT1 gen polimorfizmi araştırılmıştır.Bu tez çalışmasında, örnekler İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı'na başvuran hastalardan alınmıştır. Kontrol Grubu, koroner arter bypas greft operasyonunda greft olarak kullanılmak üzere hastanın kendinden alınan Vena Safena Magna parçaları olan ven örnekleri ve aynı hastalardan alınan kan örneklerinden oluşturulmuştur (n=60). Hasta Grubu ise alt ekstremite de Vena Safena Magna trasesi boyunca primer varisleri olan ve klinik yakınmaları nedeniyle operasyon endikasyonu konmuş hastalardan ameliyat sırasında alınan variköz ven ve kan örneklerinden oluşturulmuştur (n=60).Bu çalışmada, hasta ve kontrol gruplarına ait örneklerde yapılan ölçümlerde MDA ve CAT düzeyleri hasta grubunda, kontrol grubuna göre yüksek bulunurken SOD, GPx ve GST enzim aktiviteleri arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır.GSTT1 geninde görülen null mutasyon sıklığı varis hastaları ve sağlıklı kontrol grubunda karşılaştırılmıştır. Gözlenen mutasyon sıklığı bakımından hasta ve sağlıklı gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark elde edilmemiştir.

Abstract:
Despite the high morbidity and prevalance of the superficial varicosises of the lower limbs, its ethiology is still partly known. It was previously thought that the cause was the insufficiency of the valves due to exposure to long-time venosis hypertension, latest findings suggest that it occurs secondary to endotelial changes.This study has been planned to answer at least some of the questions below: is the varicosis a cause of the oxidative stress which is believed to be the reason for the vein vessel to lose its flexibilty and/or cause it to function defectively, or does it cause from the lack of the defense system due to genetical reasons?Thus the relation of the antioxidant defense systems with one other and the molecular corruptions (which originates from DNA damage) in the structural features of the enzymes that plays a role in antioxidant systems have been examined.For this reason in vessel samples enzymatic activities of the members of the antioxidant defense system SOD, CAT, GPx, GST and MDA measurements which is the terminal products of the lipid oxidation and accepted as the criterion for oxidative stresss and in blood samples the genetical polimorphysim of GSTT1 which encodes the GSTT1 enzyme that takes role in xentibiotic detoxification have been studied.In this study, samples were taken from patients who applied to Department of Cardiac Surgery, İstanbul University Medical Faculty. Patient group consists of the varicosis vein and blood samples during the surgery of the patients who had primary varixes of the saphen vein trace and had the endication for operation due to their clinical complaints (n=60). control group consist of the main saphen vein and blood samples taken during the graft surgery of the patients who had coronary arterial graft operation (n=60).In this study, measurements taken from control and patient samples revealed a significant increase in CAT and MDA levels in the patient group whereas SOD and GPx and GST enzyme activity did not show a statistically significant difference compare the control group. Comparison of the null mutation frequency in the GSTT1 gene between patient and control groups did not show a statistically significant difference.