Üç burun biber genotiplerinde ın vitro androgenesis yöntemi ile dihaploid hatların elde edilmesi
Development of dihaploid lines in some pepper genotypes with in vitro androgenesis
Yazar: MURAT EMRE ÇELİK
Danışman: PROF. DR. NAİF GEBOLOĞLU
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Ziraat = Agriculture

Özet:
Biber ıslahında anter kültürü önemli bir rol oynamaktadır. Anter kültüründe ise başarı oranı başta genotip olmak üzere besi ortamının bileşimi, donor bitkilerin yetişme koşulları, anter alım zamanı, ön uygulamalar, stres koşulları ve ekolojik faktörlere bağlı olarak değişmektedir. Bu çalışmada üç burun meyve yapısına sahip biber genotiplerinde haploid bitki oluşumuna; genotip, besi ortamı, stres ve inkübasyon uygulamalarının etkileri araştırılmıştır. Denemede donör bitki olarak İstek F1, Köylüm F1, Üçburun F2 ve yerel genotip olan Tokat biberi kullanılmıştır. Dumas de Vaulx ve ark. (1981) tarafından önerilen ve DDV olarak bilinen ortam ve Murashige ve Skoog (1962) tarafından önerilen ve MS olarak bilinen ortamlar besi ortamı olarak kullanılmıştır. Ortamlara 0,01 mg/l Kinetin + 0,01 mg/l 2,4D + 0,03 mg/l Vitamin B12 ilave edilmiştir. Çiçek tomurcukları 4 oC'de 24 saat bekletilmiştir. Kontrol bitkilerinin tomurcuklarına düşük sıcaklık uygulaması yapılmamıştır. Anterler, besi ortamına ekildikten sonra 9 oC ve 35 oC'de 8 gün süreyle karanlık ortamda bekletilmiş ardından 16 saat gündüz/8 saat gece ve 25±2 oC sıcaklığa sahip ortama alınmıştır. Bu ortamda 4 gün bekleyen anterler daha sonra rejenerasyon ortamına aktarılmıştır. Denemede kullanılan genotiplerin hepsi az yada çok anter kültürüne cevap vermişlerdir. En yüksek embriyo oluşumu yerel Tokat genotipinde elde edilmiştir. Embriyo oluşum oranları %0,25 ile %31,00 arasında değişmiştir. MS besi ortamına ekilen anterlerden embriyo oluşum oranı %3,9 olurken, DDV ortamına ekilen anterlerden embriyo elde etme oranı %9,33 olmuştur. Tomurcuklara ön uygulama yapılması (4 oC'de 24 saat bekletme) embryoid oluşumuna önemli bir katkı sağlamamıştır. Ön uygulamaya tabi tutulan anterlerde embryo oluşum oranı %6,7 olurken, kontrol uygulamasında  %6,4 olmuştur. Çalışmada 9 oC inkübasyon uygulamasında embryo oluşum oranı %7,60 olurken, 35 oC'de inkübasyon uygulamasında embryo oluşum oranı  %5,50 olmuştur.

Abstract:
Anther culture has an important role in pepper breeding. The success rate varies with genotype, nutrient media composition, growing conditions of donor plants, anther excision time, pre-treatments, stress conditions and ecological factors. In this study, it was researched that the effects of genotype, nutrient media, stress and , incubation treatments on haploid plant development of 'Üç Burun' pepper genotypes. İstek F1, Köylüm F1, Üçburun F2 and Tokat pepper which is a native genotype in Tokat city, were used as donor plants in the experiment. DDV which was recommended by Dumas de Vaulx et al. (1981) and MS which was recommended by Murashige and Skoog (1962), were used as nutrient media. 0,01 mg/l Kinetin + 0,01 mg/l 2,4 D + 0,03 mg/l vitamin B12 were added to nutrient media. Flower buds were held 24 hours at 4 oC. Low temperature treatments were not made on buds of control plants. After sowing, anthers were held 8 days in the dark at 9 oC and 35 oC, afterwards they were moved to place which has 16 hours day/8 hours night and 25±2 oC temperature. After anthers were held in this place 4 days, they were transferred to regeneration media. All of the genotypes responded more or less to the anther culture. The highest embryo development was obtained from Tokat pepper genotype. Embryo development rates varied between 0,25 % and 31,00 %. While the rate of embryo development from anthers was 3,90% in MS media, it was 9,33% in DDV media. Pre-treatment on buds (24 hours at 4 oC) made a significant contribution to the embryo development. While the embryo development rate was 6,70% on anthers which were put into pre-treatment, it was %6,40 in the control treatment. In the study, while the embryo development rate was 7,60% in 9 oC incubation treatment, it was 5,50 % in 35 oC incubation treatment.