Modern felsefede özne probleminin dönüşümü ve arzu kavramı
The transformation of subject in modern philosophy and the concept of  desire
Yazar: MEHMET ATA ARSLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜÇLÜ ATEŞOĞLU
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Arzu = Desire ; Felsefe = Philosophy ; Modern felsefe = Modern philosophy ; Özne = Subject

Özet:
Bu çalışma, on yedinci yüzyıl ile yirminci yüzyıl arasında ortaya konulan özne (subject) teorilerini, arzu kavramını temel alarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Duygularımızı açıklayan pek çok eser olduğu gibi, özellikle arzu kavramına yönelen birçok eser de bulunmaktadır. Pek çok filozof davranış ve eylemlerimizde arzunun nasıl bir temel oluşturduğunu anlamaya çalışmış ve bunun insanın refahı için ne anlama gelebileceğini irdelemiştir. Gelgelelim bunların çoğunda arzu, rasyonelliğin biricik sahibi olarak görülen insanın, bu en önemli ayrıcalığını, yani rasyonel oluşunu tehdit eden unsur olarak görülmektedir. Bu anlamıyla arzu, insan aklını yoldan çıkarabilecek olan kötülüklerin aracı olarak kabul edilir. Dolayısıyla Batı felsefesinin azımsanamayacak bölümünü oluşturan bu filozoflar dikkatlerini duygulara yönelttiklerinde, esasında hedefledikleri, arzuların bastırılması ya da akıl yoluyla nasıl kontrol altına alınacaklarıdır. Ancak Spinoza'yla başlayan süreçte bu anlayışın tersyüz edildiğini ve arzunun insanın en hakiki özü olarak ele alındığı görülür. Spinoza'dan Hegel'e, Hegel'den de Fransız düşüncesine uzanan çizgide arzu kavramının öznenin birliğinin kurulabilmesinde anahtar rol oynadığı ve de modern ile modern-sonrası felsefenin temel gündemini oluşturduğu açıktır. Descartes'ın düşünen töz ile uzamsal töz ayrımından Spinoza'nın monizmine, oradan Kant'ın transendental felsefesine ve en nihayetinde yirminci yüzyıl Fransız düşüncesinin özne anlayışına da şekil verecek olan Hegel'in arzu öznesi teorisine kadar uzanacak olan bu çalışma, bu düşünürler bağlamında öznenin birliğinin nasıl kurulduğunu ve böylesi bir birliğin özne için olanaklı olup olmadığını açıklamaya çalışacaktır.


Anahtar Kelimeler: Arzu, Tanınma-Kabul Görme, Özne, Mutlak, Koruyarak-Aşma

Abstract:
The purpose of this study is to evaluate the subject theories which are revealed between the 17th and 20th centuries based on the concept of desire. There are many works explaining our emotions, and there are many works which are especially oriented towards the concept of desire. Many philosophers have tried to understand what kind of basis desire has in our behavior and actions, and what kind of role desire takes for human well-being. However, most of these thinkers are regarded  desire as a threat to the rationality which is the most important privilege of the man. In this sense, desire is accepted as the means of evil which can bring human mind out of the way. Therefore, when these philosophers (who make up the undivided part of Western philosophy) turn their attentions to emotions, their aim is to rather suppress these desires or to control them by reason. However, in the process starting with Spinoza, it is seen that this comprehension is reversed and the desire regarded as the most true essence of man. It is clear that in the line extending from Spinoza to Hegel and from Hegel to French thought, desire is the key concept to establish the unity of the subject and it is the  main agenda of modern philosophy. This work will extend from Descartes' distinction between res cogitans and res extensa to the monism of Spinoza and from there to Transcendental Philosophy of Kant, and ultimately to the speculative philosophy of Hegel, which will ultimately shape the subject theories of 20th century French philosophy; and by making that it will try to explain how the unity of subject build in this philosophers theories and if there is such possibility of unity for the subject.


Key Words: Desire, Recognition, Subject, Absolute, Sublation