Farklı kavramsal değişim teknikleri ile zenginleştirilmiş 5E modelinin kimyasal denge konusunun öğretimindeki etkililiği
Effectiveness of different conceptual change techniques enhanced with 5E model in teaching chemical equilibrium
Yazar: AKBAR NASERİAZAR
Danışman: PROF. DR. HALUK ÖZMEN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Kimya Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: 5E Modeli = 5E Model ; Bilgisayar destekli öğretim = Computer assisted instruction ; Canlandırma = Animation ; Kimya = Chemistry ; Kimya eğitimi = Chemistry education ; Öğretim = Teaching ; Öğretim modelleri = Instructional models ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu çalışmanın amacı, 5E modeline göre hazırlanmış zenginleştirilmiş bir öğretim materyalinin üniversite biyoloji bölümü Genel Kimya dersi içeriğinde yer alan kimyasal denge konusunun öğretimindeki etkililiğini İran örneklemi bağlamında incelemektir. Çalışmada yarı deneysel yöntem kapsamında ön test–son test eşitlenmemiş kontrol gruplu desen kullanılmıştır. Bu amaçla bir deney, bir de kontrol grubu seçilmiş ve deney grubunda zenginleştirilmiş 5E modeline dayalı öğretim, kontrol grubunda ise geleneksel öğretim ile kimyasal denge ünitesi işlenmiştir.
Araştırma 2011-2012 eğitim-öğretim yılında İran'da yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini İran'da Marand şehrinden bir üniversitenin fen fakültesi biyoloji bölümü birinci sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışmanın pilot uygulaması 20 biyoloji birinci sınıf öğrencisi ile asıl uygulama ise deney ve kontrol gruplarında 30'ar öğrenci içerecek şekilde toplam 60 öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kimyasal Denge Başarı Testi (KİDBAT), Kimyasal Denge Kavramsal Anlama Testi (KİDKAT) ve yarı yapılandırılmış mülakatlar kullanılmıştır. KİDBAT 26 adet çoktan seçmeli soru içerirken, KİDKAT 20 adet iki aşamalı çoktan seçmeli soru içermektedir. Mülakatlarda ise öğrencilere beş adet soru yöneltilmiştir. KİDBAT ve KİDKAT ön test, son test ve gecikmiş test olarak uygulanmıştır. Mülakatlar ise her iki gruptan seçilen 12'şer öğrenci ile son mülakat ve gecikmiş mülakat şeklinde yürütülmüştür. Araştırmada KİDBAT ve KİDKAT'tan elde edilen veriler SPSS 18 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Mülakat verileri ise öğrencilerin ortak düşüncelerini yansıtacak şekilde oluşturulan temalar frekanslandırılarak analiz edilmiştir. 
 Çalışmadan elde edilen veriler deney grubu öğrencilerinin başarı, kavrama ve yanlış kavramlarını giderme bakımından kontrol grubu öğrencilerine göre daha başarılı olduklarını göstermektedir. Ayrıca öğrenilen bilgilerin kalıcılığı açısından da deney grubu öğrencilerinin kontrol grubu öğrencilerine göre daha başarılı oldukları belirlenmiştir. Çalışma elde edilen sonuçlardan hareketle bazı önerilerde bulunularak tamamlanmıştır.



Anahtar Kelimeler: Kimyasal Denge, Kavramsal Değişim Metinleri, Analoji, Simülasyon,Bilgisayar Animasyonları, Zenginleştirilmiş 5E Öğretim Modeli,Alternatif Kavrama

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effectiveness of teaching material that is prepared and enriched according to 5E Model, in teaching of subject of chemical equilibrium in General Chemistry course in a department of biology at an Iranian university. The pretest - posttest non-equivalent control group design was used within the scope of quasi-experimental method. For this purpose, an experimental and a control group were selected and the unit of chemical equilibrium was taught with enriched 5E model based teaching in the experimental group and traditional teaching method in control group.
The research was carried out in Iran during the academic year of 2011-2012. The sample of the study comprised of first year students in a department of biology in an university in Marand in Iran. The pilot study was carried out with 20 first year biology students and the main study was carried out 60 students totally, 30 students for control and experimental groups. Chemical Equilibrium Achievement Test (CEAT), Chemical Equilibrium Conceptual Understanding Test (CECUT) and semi structured interviews were used as data collection tools. While CEAT contains 26 multiple-choice questions, CECUT has 20 two-tier multiple-choice questions. In interviews, five questions were asked to students. CEAT and CECUT were implemented as pre-test, post-test and delayed-test. Interviews were conducted as post-interview and delayed-interview with 12 students that were chosen for each group. Data obtained from CEAT and CECUT was imported into SPSS 18 packet program. Interview data was analyzed with digitizing themes that reflect students' common thoughts. 
Obtained data showed that students in the experimental group were more successful than students in the control group in terms of success, conception and dispelling alternative conceptions. In addition, it was determined that students in experimental group were better than the control group with the regard of retention of knowledge. It was made some suggestions according to conclusions obtained from the study.


Key Words: Chemical Equilibrium, Conceptual Change Text, Analogy, Simulation,
Computer Animation, Enriched 5E Teaching Model, Alternative
Conception.