Osmanlı Manastır'ında suç ve ceza (1683-1718)
Crime and punishment in Ottoman Manastır (1683-1718)
Yazar: BURAK DİNÇERGÖK
Danışman: DOÇ. DR. ŞERİFE MEMİŞ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Şeriye mahkemeler = Şeriye mahkemeleri

Özet:
Bu çalışma, 1683-1718 tarihleri arasındaki savaş ve antlaşma döneminde Manastır şehrindeki suçları incelemiştir. Bu dönem 16.yüzyılda başlayan değişim sürecinin devamıdır. II. Viyana Kuşatması'nın başarısız olmasının ardından Osmanlı Devleti'ne karşı Kutsal İttifak kurulmuştur. Savaş sürecinde Osmanlı Devleti, Avrupa topraklarından çekilmeye başlamıştır. Bu savaşların sonucunda yoğun nüfus hareketleri gerçekleşmiştir. Bu hareketli dönemde Manastır şehri de göç almıştır. 16.yüzyıldan itibaren gelişen süreçte görülen eşkıya çeteleri bu dönemde artmış ve şehirde suç faaliyetlerinde bulunmuşlardır. Bu çalışmanın amacı bu dönemde Manastır şehrinde görülen suçların nasıl bir dağılım gösterdiğini incelemektir. Bu tez çalışması suçun ve eşkıyalığın arttığı bu dönemde Manastır mahkemesi kayıtlarının incelenmesi ve suç içeren davaların değerlendirilmesini içermektedir. Osmanlı ceza hukukunun işleyişi ve yapısının Manastır şehrinde nasıl uygulandığı da incelenmiştir. Suçlara verilen cezalar bu bağlamda incelenmiştir. Çalışmada ana kaynak olarak 1683-1718 arasında tutulan 14 adet şer'iyye sicili kullanılmıştır. Bu sicillerde tespit edilen suça ilişkin kayıtlar kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda eşkıyalığın arttığı bu dönemde suç vakalarının çoğunun eşkıyalar tarafından gerçekleştirildiği görülmüştür. Suç işleme potansiyeli olan kişilerin eşkıya çetelerinin içerisine katıldığı görülmüştür. Bireysel suçlar ile beraber görülen eşkıyalık faaliyetleri  söz konusu olmuştur. Çalışmada bu durumun neden ve sonuçları değerlendirilmiştir.

Abstract:
This study examines the crimes in the city of Manastır during the period of war and treaties between 1683 and 1718. This period is a continuation of the process of change that began in the 16th century. Following the unsuccessful Siege of Vienna, the Holy League was formed against the Ottoman Empire. During the war, the Ottoman Empire started to withdraw from European territories, resulting in significant population movements. In this turbulent period, the city of Manastır also received migrants. The activities of bandit gangs, which were already present during the evolving process since the 16th century, increased during this period, contributing to criminal activities in the city. This study aims to examine the distribution of crimes in the city of Manastır during this period. This thesis involves the examination of court records in Manastır, which contained criminal cases, during this period of increased crime and banditry. The functioning and structure of Ottoman criminal law in Manastır were also studied. The penalties imposed for crimes were analyzed in this context. The main source used in the study was 14 judicial registers (şer'iyye sicili) kept between 1683 and 1718, and the records related to crimes identified in these registers were utilized. The study found that during this period of increased banditry, the majority of crime cases were committed by bandits. Individuals with the potential to commit crimes were observed to join bandit gangs. Alongside individual crimes, banditry activities were prevalent. The reasons and consequences of this situation were evaluated in the study