Kurum kültürü, örgütsel öğrenme ve kurumsal girişimcilik arasındaki ilişkiler ve bir araştırma
The relationship between corporate culture, organizational learning and corporate entrepreneurship and a research
Yazar: FEYZA TAŞKIN
Danışman: PROF. DR. CEM CÜNEYT ARSLANTAŞ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Girişimcilik = Entrepreneurship ; Kurumsal girişimcilik = Corporate entrepreneurship ; Kurumsal kültür = Corporate culture ; Ölçekler = Scales ; Öğrenen organizasyonlar = Learning organizations

Özet:
Bu tez çalışmasında örgütsel öğrenmenin ve kurum kültürünün kurumsal girişimcilik üzerindeki doğrudan etkileri incelenmiş; örgütsel öğrenmenin kurumsal girişimcilik üzerindeki etkisinde kurum kültürünün düzenleyici rolü olup olmadığı araştırılmıştır. Bu amaçla ASO, İSO ve EBSO' ya kayıtlı sanayi işletmelerinin 1203 yöneticisinden anket tekniğiyle toplanan veriler analiz edilmiştir. Örgütsel öğrenme bireysel düzeyde, grup düzeyinde, örgütsel düzeyde, ileriye ve geriye doğru öğrenme olmak üzere beş boyutla; kurum kültürü rekabetçi değerler modeli kapsamında klan, adokrasi, piyasa ve hiyerarşi kültürleri olmak üzere dört tiple; kurumsal girişimcilik ise yatırım, yenilikçilik ve stratejik yenilenme olmak üzere üç boyutla ölçülmüştür. Çalışma yöntemi olarak yapısal eşitlik modellemesi (YEM) kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0 ve AMOS (Analysis of Moment Structures) 24.0 paket programları kullanılarak analiz edilmiştir. Analizlerde öncelikle tanımlayıcı istatistikler verilmiştir. Daha sonra doğrulayıcı faktör analizi yapılarak ölçeklerin geçerlilik ve güvenilirlikleri test edilmiştir. Yapılan DFA sonucunda örgütsel öğrenme, kurum kültürü ve kurumsal girişimcilik ölçeklerinin Türkiye' de geçerli ve güvenilir olduğu kanısına varılmıştır. DFA işleminden sonra araştırma hipotezlerini test etmek için yapısal eşitlik modeli kapsamında yol analiz yapılmıştır. Analiz yapılırken hipotezler alt boyut bazında incelenmiş ve sonuçlar yorumlanmıştır. Yol analizi sonucunda örgütsel öğrenme boyutlarının yatırım üzerinde olumlu ve anlamlı yönde bir etkisinin olduğu; stratejik yenilenme üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Bireysel düzeyde, grup düzeyinde, örgüt düzeyinde ve ileriye doğru öğrenme boyutlarının yenilikçiliği olumlu yönde etkilediği; geriye doğru öğrenmenin ise anlamlı olarak etkilemediği sonucuna ulaşılmıştır. Klan ve piyasa kültürlerinin kurumsal girişimciliğin üç boyutu üzerinde de olumlu ve anlamlı yönde etkisi bulunurken, adokrasi kültürünün yatırım ve yenilikçilik; hiyerarşi kültürünün ise sadece yatırım üzerinde olumlu ve anlamlı yönde bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca yol analizinin düzenleyicilik etkisi analizi sonucunda örgüt düzeyinde öğrenmenin yatırıma etkisinde klan, piyasa ve hiyerarşi; grup düzeyinde öğrenmenin yatırıma etkisinde adokrasi ve piyasa; ileriye doğru öğrenmenin stratejik yenilenmeye etkisinde klan ve adokrasi kültürlerinin olumlu yönde düzenleyici bir rol üstlendiği kanısına varılmıştır. Nihayetinde elde edilen sonuçlar değerlendirilerek araştırmacılara bazı önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In this research, the direct effects of organizational learning and corporate culture on corporate entrepreneurship are examined; and corporate culture's moderator-effect on the the impact of organizational learning on corporate entrepreneurship is studied as well. For this purpose, data collected from 1203 managers of industrial businesses registered in ASO, ISO and EBSO were analyzed using survey techniques. Five dimensional measurement is conducted upon organizational learning at individual level, group level, organizational level, and feed-forward and feed-back learning. Then, corporate culture was measured within the scope of competitive values model in four types: clan, adocracy, market and hierarchy cultures. Finally, corporate entrepreneurship is measured in three dimensions: venturing, innovation and strategic renewal. Structural equation modeling (SEM) is used as the study method. SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 25.0 and AMOS (Analysis of Moment Structures) 24.0 software programs were used to analyze the data obtained in the study. In the analysis, descriptive statistics are first calculated. Then, validity and reliability of the scales were tested using confirmatory factor analysis (CFA). As a result of CFA, it is concluded that organizational learning, corporate culture and corporate entrepreneurship scales are valid and reliable in Turkey. After the CFA process, in order to test the research hypotheses, a path analysis was made within the scope of the structural equation model. While performing the analysis, hypotheses were tested on the basis of sub-dimensions, and the results were interpreted. As a result of the path analysis, it has been determined that organizational learning dimensions have a positive and significant effect on venturing, whereas it has no significant effect on strategic renewal. It is concluded that learning dimensions at individual, group, organizational and feed-forward levels affect innovation in a positive way; whereas feed-back learning has an unsignificant effect. It is also determined that clan and market cultures have positive and meaningful effects on three dimensions of corporate entrepreneurship, that adocracy culture on venturing and innovation, and that hierarchy culture on venturing only. Furthermore, the regulatory effect analysis of path analysis suggest that following factors have a positive regulatory-roles; clan, market and hierarchy cultures' role on the impact of organizational-level learning on venturing;  adocracy and market cultures' role on the impact of group-level learning on venturing; clan and adocracy cultures' role on the impact of feed-forward learning on strategic renewal. The study concludes with some suggestions for researchers by evaluating the results obtained.