Soyutlama açısından postmodern edebiyat ile "Meddah", "Karagöz" ve "Ortaoyunu"nun değerlendirilmesi
Evaluation of postmodern theatre and Meddah", "Karagöz" and "Ortaoyunu" in terms of abstraction
Yazar: GÜLDEN GÖZLEM KÜÇÜK ARAT
Danışman: PROF.DR. KUBİLAY AKTULUM
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tiyatro Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts

Özet:
Bu tezin amacı, genelde sanat, özelde Postmodern Edebiyat ile GelenekselTürk Tiyatrosu'nun ?soyutlama? kaynaklı benzer yönlerini belirlemektir. Çalısmanıntemel çıkıs noktası ?Soyutlama? kavramıdır. Bu kavram doğrultusunda her iki türdebeliren uygulama yöntemlerini belirlemek için ?soyut sanat? anlayısınınkuramsallastığı resim sanatı arastırmanın ilk basamağını olusturmustur.Edebiyat alanında ise ?Soyutlama? yönteminin en belirgin sekilde kullanıldığı?Postmodern? dönemle karsılasılır. Postmodernis Edebiyat'ın Çesitlilik/Çoğulculuk,Zaman ve Uzamda Sıçramalar, Parçalılık, Uzak Açı, Tiyatrosallık/Oyunsuluk,?roni/Grotesk/Fantezi/Simge kullanımı ve Metinlerarasılık ana baslıklarıylakullanılan yöntemlerin ?Soyutlama?ya dayandığı görülür.Genel olarak tiyatrodaki soyutlamaya bakıldığında ise, Antik YunanDönemi'nden Tom Stoppard Tiyatrosu'na kadar benzer yöntemlerin kullanıldığıgörülür.Geleneksel Türk Tiyatrosu'nda ise durum ilginçlesmektedir. ÇünküPostmodern Edebiyat'ın soyutlama kaynaklı hemen her özelliği, aradaki yüzyıllarfarkına rağmen her anlamda Ortaoyunu, Karagöz ve Meddah'ta bulunmaktadır.Bunun da belirlenen en temel nedeni, XX. yüzyılda Batı'nın yasadığı kaos ortamı ilebireyin ?kendiliğinden sey? kavramına yönelip dünyaya ve dolayısıyla sanata karsıyeni yaklasımı ile, Doğu'nun zaten özünde olan ve fakat özelde Anadolutopraklarının kültürel-etnik-dinsel anlamda her toplumu barındırıyor olmasıylayasanan kaos ortamıdır.Sonuç olarak bu çalısma, dünya ile kosut değisen ve gelisen sanatın, yapıthangi döneme ait olursa olsun, bugünün ve geleceğin sanat anlayısıyladeğerlendirilmesi kosulu ile sanatta bir adım daha ileriye gidilebileceğinin bir altyapısı durumundadır.

Abstract:
The main topic of the thesis is ,in general, art, yet its specific aim is todetermine the `abstraction?- oriented similar(ities) aspects between PostmodernLiterature and Traditional Turkish (Drama) Theatre. The framework of the study isbased on the concept of `abstraction?. Thus, based on this concept, the art ofpainting ,in which the conception of `abstract art? is theorized, is considered the firstpart of the study to determine the technical methods employed in both postmodernliterature and Traditional Turkish Theatre.In literature, postmodern period in which the method of `abstraction? is mostcommonly employed is encountered. It is apparent that the methods employed inpostmodern literature with such main topics as variability/plurality, jumps in timeand space, partialness, distant angle, irony/grotesque/fantasy/symbol,andintertextness are based on `abstraction?.Considering the concept of abstraction in theatre in general, it is seen that thesimilar methods are employed during periods varying from Ancient Greece to TomStoppard Theatre.The situation becomes more interesting in Traditional Turkish Theatre,because almost all the abstaction ? oriented characteristics of postmodern literatureare found in Ortaoyun, Karagöz and Meddah in all means despite centuries ofinterval of time. The most basic reason for this is the chaotic circumstances andsocial crisis of twentieth century-western societies and the multiculturality-basedchaos of seventeenth century Anatolia.In conclusion, the study may be considered an evaluation that the type of artwhich undergoes concomitant changes and evolution with world might move onemore step ahead in art regardless of the period of the work of art, provided that itis evaluated with the current and future conception of art