Domateste kullanılan farklı anaçların bitki büyümesi, verim ve meyve kalitesi üzerine etkilerinin belirlenmesi
Effect of different rootstock on plant growth yield and fruit quality of tomato
Yazar: TUBA TOPÇU
Danışman: PROF. DR. HAKAN AKTAŞ
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: Aşılama-bitki = Grafting ; Verim = Yield

Özet:
Bu çalışma 2017 yılında Ayer Tarım'da yürütülmüştür. Çalışmada, farklı anaçların beef(iri) tipi olan Ayer 38 Fı domates çeşidinde bitki büyümesine, meyve kalitesine ve verime etkileri incelenmiştir.

Beaufort Fı (Antalya Tarım), Kingkong Fı (Rijk Zwaan), Hamarat Fı (Multi Tarım), Arazi Fı (Sygenta), Spirit Fı (Nunhems) anaç olarak, Ayer 38 Fı domates çeşidi kalem olarak kullanılmıştır. Kontrol olarak aşısız Ayer 38 Fı ve kendine aşılı Ayer 38 Fı /Ayer 38 Fı kombinasyonu kullanılmıştır.

Çalışmanın sonucunda, anaç çaplarının 14.5 mm-19.8 mm, erkenci verimin 5.93-8.89 kg/m2, bitki başına düşen meyve sayısının 21.5-54.5 adet arasında değiştiği saptanmıştır.

Aşı kombinasyonlarının verim üzerine etkisi önemli bulunmuş, Hamarat anacı üzerine aşılanan Ayer 38 Fı çeşidi diğer aşı kombinasyonlarına göre daha yüksek toplam verime ulaşmıştır.

Kalem çapı, meyve sertliği, salkım arası mesafe, yaprak sayısı, bitki boyu, EC, pH, titre edilebilir asitlik, suda çözülebilir kuru madde miktarı (SÇKM), meyve yüksekliği ve meyve çapı anaç kullanımıyla etkilenmemiştir. Anaç çapı, erkenci verim, toplam verim, meyve ağırlığı ve toplam meyve sayısı bakımından artış gözlemlenmiştir.
Bu çalışmanın sonunda, uygun anaç seçimi ile Ayer 38 Fı domates çeşidinin verimi ve meyve kalitesi üzerine olumlu etki sağlayabileceği, aşılı fide kullanımında anaç-kalem arasındaki uyumun önemli olduğu söylenebilir. Aşılı fide kullanımında uygun anaç-kalem türünün seçilmesi için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
This study was carried out in Ayer company in 2017. In this study, the effects of different rootstock on plant growth, fruit quality and yield of beef (large size) Ayer 38 Fı tomato were studied.
Beaufort Fı (Antalya Tarım), Kingkong Fı (RijkZwaan), Hamarat Fı (Multi Tarım), Arazi Fı (Sygenta), Spirit Fı (Nunhems) were used as rootstock, Ayer 38 Fı was used as scion. As the control non-grafted and also self grafted plants (Ayer38Fı /Ayer38Fı) were tested in the experiments.
According to result, ıt was observed that rootstock diameter ranged 14.5 mm-19.8 mm, early yield 5.93-8.89 kg/m2, the number of fruit per plant ranged from 21.5-54.5.

The effects of scion/rootstock combination on total yield were significant and Ayer 38 Fı / Hamarat grafting combination resulted in higer yield than the other grafting combinations.

Scion diameter, fruit fresh elasticity, internode length, number of leaf, plant high, EC and pH value of juice, titratable acidity, soluble dry matter content (sckm), fruit height, fruit diameter were not affected by the use of rootstock. Rootstock diameter, early yield, total yield, fruit weight, total fruit number were increased because of using rootstock.

At the end of this study, ıt can be said that a favorable effect on yield and fruit quality of Ayer 38 Fı tomato variety can be achieved with proper rootstock selection and harmony between rootstock and scion is important in the grafted plant. Further research is needed to select the appropriate rootstock scion type.