Üniversite öğrencilerinin inanç eğilimleri: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa örneği
Belief tendencies of university students: Istanbul University-Cerrahpaşa example
Yazar: GAMZE DEMİR
Danışman: PROF. DR. KADİR CANATAN
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Günümüzde sürekli değişim içerisinde olan toplumlara bağlı olarak sosyal olgular da 
değişim yaşamaktadır. Son yıllarda gençlere dair yapılan din çalışmalarından hareketle 
öğrencilerin inanç eğilimlerine dair birçok bilimsel çalışma   yapılmıştır. Bu çalışmada 
da öğrencilerin inanç eğilimlerinin şekillenmesine etki eden sosyal olguların olduğu 
anlaşılmış olup probleme yönelik daha temel bir bakış açısı sağlanmıştır. Çalışmanın problemi, üniversite öğrencilerinin inanç eğilimleri ve buna etki eden 
sosyal olguların incelenmesidir. Araştırmanın evreni, İstanbul Üniversitesi
Cerrahpaşa'da bulunan fakültelerdeki öğrencilerden oluşmaktadır. Araştırma nicel bir 
yöntemle yapıldığından istatiksel hesaplamalardan hareketle evreni temsil eden 379 
örneklemle sınırlandırılmıştır. Araştırmacı tarafından hazırlanan anket soruları mevcut 
literatür araştırmaları sonucu gençlerin sıkça rastladığı ya da etki ettiklerini 
düşündükleri sosyal olgulardan hareketle hazırlanmıştır. Anketin güvenilirliğini 
saptanması için güvenilirlik analizi yapılmıştır. Mevcut anket ölçekleri kullanılmadığı 
için değişkenler arası normallik testi yapılmıştır. İkiden fazla değişkeni bulunan 
grupların analiz edilebilmesi için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. 
Değişkenler arası anlamlılığın farklı olduğu durumlarda Games-Howell ve Hochberg 
(çoklu karşılaştırma) testi kullanılmıştır. Öğrencilerin sosyal olgulara dair görüşleri ve inanç eğilimleri karşılaştırılmalı olarak 
ele alınmaya özen gösterilmiştir. Anket sorularında sosyal olgulara dair eleştirel 
görüşlere yer verilerek öğrencilerin inanç eğilimlerine etki eden olgular içerisinde aile, 
dini gruplar, siyaset, sosyal medya vs. olduğu analiz edilmiştir.  Gruplar arası   anlamlı farklılaşma sonucu, çoklu karşılaştırma testi uygulanarak öğrencilerin mevcut inanç 
eğilimlerinden hareketle etkilendikleri sosyal olgular üzerinde çıkarım yapılmıştır.   
Yapılan analizlerin sonucu olarak öğrencilerin siyasi yönelimleri, sosyoekonomik 
düzeyleri, anne ve babalarının eğitim düzeyi ve mezun oldukları lise türleri ile inanç 
eğilimleri arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Öğrencilere 5'li likert ile 
hazırlanan önermelerde aile, siyaset, medya, dini gruplar, ekonomi, sosyal çevre vd. 
olgulara ilişkin görüşleri inanç eğilimleri çerçevesinde anlamlı ilişkilere rastlanmıştır. 
Bu anlamlı ilişkilerin hangi inanç eğilimleri arasında farklılaştığını çoklu karşılaştırma 
testi kullanarak inanç eğilimlerine dair değerlendirmede bulunulmuştur.

Abstract:
Today, social phenomena are also changing depending on societies that are in constant 
change. In recent years, many scientific studies have been conducted on students' 
belief tendencies based on the religious studies on young people. In this study, it has 
been understood that there are social phenomena that affect the shaping of students' 
belief tendencies and a more basic perspective on the problem has been provided. The problem of the study is to examine the belief tendencies of university students and 
the social phenomena that affect it. The population of the study consists of students in 
the faculties of Istanbul University-Cerrahpaşa. Since the research was conducted with 
a quantitative method, it was limited to 379 samples representing the universe based 
on statistical calculations. The survey questions prepared by the researcher were based 
on the social phenomena that young people frequently encounter or think that they 
have an impact on as a result of the existing literature research. Reliability analysis 
was conducted to determine the reliability of the questionnaire. Since existing 
questionnaire scales were not used, normality test between variables was performed. 
One-way analysis of variance (ANOVA) was used to analyze groups with more than 
two variables. Games-Howell and Hochberg (multiple comparison) tests were used in 
cases where the significance between variables was different. Care was taken to analyze students' views on social phenomena and their belief 
tendencies comparatively. Critical views on social phenomena were included in the 
survey questions and family, religious groups, politics, social media, etc. were 
analyzed among the phenomena affecting students' belief tendencies.  As a result of 
significant differentiation between groups, a multiple comparison test was applied and 
inferences were made on the social phenomena affected by students' current belief 
tendencies. As a result of the analyses, no significant relationship was found between students' 
political orientation, socioeconomic level, educational level of their parents and the 
types of high schools they graduated from and their belief tendencies. In the 
propositions prepared with a 5-point Likert scale, students' views on family, politics, 
media, religious groups, economy, social environment, etc. were found to have 
significant relationships within the framework of their belief tendencies. By using 
multiple comparison test, it was evaluated between which belief tendencies these 
significant relationships differed.