Yeni imidazolidindion türevlerinin sentezi ve meme kanseri hücrelerinde antitümör aktivitelerinin araştırılması
Synthesis of new imidazolidinedione derivatives and investigation of antitumour activities on breast cancer
Yazar: EMRAH KARAHAN
Danışman: PROF. DR. VEFA AHSEN
Gebze Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Dünya Sağlık Örgütü'ne bağlı Uluslararası Kanser Araştırma Enstitüsü'nün 2020 yılında yayınladığı rapora göre kanser, küresel olarak kalp damar hastalıklarından sonra ikinci ölüm sebebidir ve yaklaşık olarak meydana gelen her altı ölümün birinden sorumludur. Meme kanseri ise dünya çapında en yaygın olan kanser türlerinden biridir ve kadınlar arasında en yüksek ölüm oranına sahip olanıdır.
Kanser terapötiklerinde önemli ilerlemeler kaydedilmiş olsa da, etkinliklerini artırmaya yönelik araştırmalar ve geliştirmeler sürekli devam etmektedir. Bilim insanları ve tıbbi uzmanlar, hedefe yönelik tedaviler, immünoterapiler ve kombinasyon tedaviler gibi yeni yaklaşımların yanı sıra tedavi sonuçlarını iyileştirmek ve yan etkileri en aza indirmek için devamlı olarak yeni yöntemler keşfetmektedir. Birçok kanser ilacı, tümör ve sağlıklı hücreler üzerindeki spesifik olmayan sitotoksik etkilerinden dolayı ciddi yan etkilere neden olma riskine sahiptir. Yeni terapötikler, kanser hücrelerini öldürme yeteneklerini artırırken tümör hacmini azaltma ve genel tedavi yanıt oranlarını iyileştirme konusunda daha büyük bir potansiyele sahip olabilir.
Bu doktora tezi çalışmasında, meme kanseri tedavisi için üç amfi-vic-dioksimin ve bu dioksimlerin altı yeni mono- ve bis-platin(II) komplekslerinin verimli bir şekilde sentezi ve karakterizasyonu hedeflenmiştir. Ayrıca, Pt(II) komplekslerinin antitümör aktiviteleri, hem CCD-1079Sk sağlıklı fibroblast hücre hattı hem de MCF-7 ve MDA-MB-231 insan meme kanseri hücre hatları üzerinde araştırılmıştır. Sitotoksisite, hücre döngüsü ve apoptotik testler gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında sentezlenen tüm yeni Pt(II) kompleksleri, sağlıklı hücrelere karşı bilinen antikanser ilaçları Cisplatin ve Bikalutamid'den daha az sitotoksisite göstererek meme kanseri hücreleri üzerinde seçici antiproliferatif etkiler sergilemiştir. In vitro çalışmalar, bu yeni Pt komplekslerinin yüksek antikanser ve antiproliferatif etkilere sahip olduğunu ve mevcut antikanser ilaçlara yeni alternatifler olabileceğini göstermektedir.

Abstract:
Cancer is the second cause of death globally after cardiovascular diseases and is responsible for nearly one in six deaths according to the report published by the International Cancer Research Institute of the World Health Organization in 2020. Breast cancer is one of the most common types of cancer worldwide and has the most lethality ratio for females among all cancers.
While significant progress has been made in cancer therapeutics, there is indeed ongoing research and development aimed at improving their efficacy. Scientists and medical professionals are constantly exploring new approaches such as targeted therapies, immunotherapies, and combination treatments to enhance treatment outcomes and minimize side effects. Many anticancer drugs have a risk of causing serious adverse effects due to their non-specific cytotoxic effects on both tumor and healthy cells. New therapeutics might have a greater ability to kill cancer cells, reduce the volume of tumors, and improve overall therapy response rates.
In this Phd thesis study, we aimed the efficient synthesis and characterization of three amfi vic-dioximes and their six novel mono- and bis- platinum(II) complexes for breast cancer treatment. Moreover, Antitumoral activities of Pt(II) complexes have been investigated on CCD-1079Sk healthy fibroblast cell line, MCF-7 and MDA-MB-231 human breast cancer cell lines. Cytotoxicity, cell cycle, and apoptotic assays were performed. All new Pt(II) complexes exhibited selective antiproliferative effects on breast cancer cells by showing less cytotoxicity to healthy cells than known anticancer drugs Cisplatin and Bicalutamide. In vitro studies show that these new Pt complexes have high anticancer and antiproliferative effects and may be new alternatives to existing anticancer drugs.