Turizm öğrencilerinin toksik liderlik algıları üzerine karşılaştırmalı bir bilişsel haritalama araştırması
A comparative cognitive mapping research on toxic leadership perceptions of tourism students
Yazar: BİRSEL TEPEBAŞI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ADEM YAVAŞ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bilişsel haritalama = Cognitive mapping ; Gastronomi eğitimi = Gastronomy education ; Liderlik = Leadership ; Otel işletmeciliği = Hotel business ; Toksik liderlik = Toxic leadeship ; Turizm eğitimi = Tourism education ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Toksik liderler yıkıcı davranışları, işlevsiz kişilikleri ve özellikleri ile bireylere, gruplara, örgütlere, topluluklara ve yönettikleri ülkelere ciddi ve kalıcı zarar veren bireyler olarak tanımlanmaktadır. Bir örgütteki toksik liderin varlığı örgüte pek çok açıdan zarar vermektedir. Ayrıca toksik bir liderin örgütler açısından maliyetli olduğu da görülmektedir. Dolayısıyla toksik lider davranışlarını tanımlamanın ve toksik bir lidere maruz kalmanın doğuracağı sonuçları ortaya koymanın, toksik liderlerin bulunduğu örgüte vereceği zararların önüne geçilmesinde yardımcı olabileceği düşünülmektedir.
Bu araştırmanın amacı turizm öğrencilerinin toksik liderliği nasıl algıladıklarını araştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda Kocaeli Üniversitesi, Turizm Fakültesi Konaklama İşletmeciliği ile Gastronomi ve Mutfak Sanatları bölümlerinde öğrenim gören toplam 40 öğrenciyle, öğrenci başı ortalama 41 dakika süren görüşmeler yapılmıştır. Araştırma nitel bir durum çalışması olarak tasarlanmış ve Bilişsel Haritalama Yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmada elde edilen veriler bilişsel haritaların analizinde kullanılan Decision Explorer 3.3.0. programıyla analiz edilmiştir. Araştırmanın en önemli bulgusu çalışanın motivasyonunu düşüren lider davranışının öğrencilerin toksik liderlik algısına en fazla etki etmesidir. Araştırmada öğrencilerin toksik liderlik algılarının öğrenim görülen bölüm, cinsiyet ve toksik lider deneyimine göre farklılaştığı görülmüştür. Araştırma sonuçları neticesinde uygulayıcıya ve araştırmacıya yönelik öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
The term "toxic leaders" refers to individuals that do severe and permanent harm to other people, as well as to the groups, organizations, communities and countries they lead, through their destructive behaviors and their dysfunctional personality traits. The harm done to an organization by a toxic leader can take many forms, and toxic leaders have been observed to be highly costly for their organizations. Accordingly, identifying toxic leader behaviors, as well as the effects of exposure to a toxic leader, may help prevent the potential harm done by a toxic leader to an organization in advance.
The present research investigates the perspectives of toxic leadership among tourism students, drawing upon study of a total of 40 participants studying at the Faculty of Tourism, Departments of Hospitality Management and Gastronomy and Culinary Arts of Kocaeli University. Data were collected from the participants through interviews, each of which took approximately 41 minutes, and the research made use of a Cognitive Mapping Method within a qualitative case study design. The garnered data were analyzed using Decision Explorer 3.3.0. – a cognitive map analysis program – revealing demotivating leadership behaviors to have the most detrimental impact on the toxic leadership perception of students, which was the most significant finding of the research. It was further revealed in the research that student perception of toxic leadership varied depending on the department, gender and personal toxic leader experience. The study concludes with recommendations directed at practitioners and researchers based on the findings of the research.