Pozisyon süresinin yatağa bağımlı hastalarda basınç yarası oluşumu üzerine etkisi ve akıllı yatak öneri
The effect of position time on the formation of pressure ulcer in bedridden patient sand smart bed recommendation
Yazar: ESRA ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. KEMAL TURHAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyoistatistik ve Tıbbi Bilişim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Basınç = Pressure ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Yatak istirahati = Bed rest ; Yataklar = Bearings ; Ülser = Ulcer

Özet:
Bu araştırma pozisyon süresi olarak adlandırdığımız pozisyon verilme sıklığı, cinsiyet, yaş, klinik tanı, kilo, uyaran, nem, beslenme, hemoglobin değeri, vücut ısısı, Braden Ölçeği gibi faktörlerin basınç yarası oluşumu üzerine etkisini incelemek amacıyla deneysel olarak planlanmıştır. Çalışma üç gruba ayrılan ve her birinde beş hasta bulunan gruplara belirlenen pozisyon sürelerinin verilmesi ve çıkan sonuçların bir forma kaydedilmesi şeklinde yürütülmüştür. Bir saat aralıklı pozisyon verilecek olan birinci gruptaki hasta sayısı tamamlandıktan sonra, sırasıyla ikinci ve üçüncü gruptaki hastalara iki ve üç saatlik pozisyon verilmiş ve çıkan sonuçlar forma her bir hasta için bir hafta süresince kaydedilmiştir. Çalışmada hastalar rastgele seçilmiştir. Grup içindeki hasta takipleri aynı anda başlatılamamış olmakla birlikte, gruplar arası pozisyon süreleri de aynı anda başlatılmadan, her gruptaki hasta sayısı tamamlanacak şekilde çalışma yürütülmüştür. Çalışma sonucuna göre, vücut sıcaklığının basınç yarası oluşumu üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı görülmüştür (p>0.05). Hastalara ait ölçüm sonuçlarına göre pozisyon değiştirme süresinin basınç yarası oluşumu üzerinde etkili olduğu (p<0.05) ve önceliğine bakıldığında ise en etkili faktör olduğu görülmüştür (x2=779.4992 p<0.05). Pozisyon süresi ile hastalarda mevcut yara oluşumu arasındaki korelasyona bakıldığında, aralarında güçlü bir ilişki olduğu görülmüştür (r:0.896 p<0.05). Hastalardaki yara oluşum oranı hesaplandıktan sonra yapılan analiz sonucunda, pozisyon değiştirme sıklığının artması sonucu yara oluşma oranının azaldığı görülmüştür (K-Wallis:11.677 p<0.05). Araştırmanın sonucunda pozisyon değiştirme süresinin diğer faktörler ile birlikte basınç yarası oluşumu üzerinde etkili olduğu sonucuna varılmış ve hastanın tüm parametrelerini dahil ederek, sık pozisyon verebilen akıllı bir yatak önerisinde bulunulmuştur.

Abstract:
This research was planned and carried out experimentally in order to examine the effect of gender, age, clinical diagnostic, weight, stimulus, moisture, nutrition, hemoglobin value, heat, Braden Risk Scale, position frequency, as we call duration of position, on pressure ulcer formation.  In the study, patients were divided into three groups with five patients in each and determined positioning time was conducted to these groups and the results were recorded on a form. After the patients in the first group were given positions per one hour, in turn, the second group was given positions per two hours, the third group was given positions per three hours and the results were recorded on the forms for each patient for one week. Patients in the research were selected randomly. Although the patient follow-ups couldn't be initiated simultaneously and intergroup position periods weren't started at the same time, the research was carried out by completing the number of patients in each group. According to the results of the research, it was found out that the body temperature had no significant effect on the formation of pressure ulcers (p>0.05). According to the meaurement results of the patients, the duration of the position had an effect on the formation of pressure ulcer (p<0.05) and while considering priority, it was the most influential factor (x2=779.4992 p<0.05). When the corelation between the duration of position was considered, it was obvious that there was a strong relationship between them (r:0.896 p<0.05) After calcutating the rate of formation of pressure ulcer in patients, as a result of analysis performed it was concluded that when the duration of position decrease, there was a decrease in the rate of formation of pressure ulcer in patients too (K-Wallis:11.667 p<0.05). As a resault it was clear that the duration of the position and other factors had an impact on formation of the pressure ulcer and a smart bed that can calculate all the parameters of the patient and change positions frequently was recommended.