Capparis ovata desf. (kapari) nın fidanlık tekniği ve Artvin yöresinde plantasyon denemeleri
Nursery techniques for Capparis ovata desf. (caper) and plantation trials in Artvin region
Yazar: ZAFER ÖLMEZ
Danışman: PROF. DR. ZEKİ YAHYAOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Artvin = Artvin ; Capparis ovata = Capparis ovata ; Ekim alanları = Sowing areas ; Fidanlık = Nursery ; Kapari = Caper ; Sulama = Irrigation ; Çimlenme = Germination

Özet:
Capparis ovata Desf. (Kapari), Artvin yöresinde 200-1000 m yükseltiler arasında doğal olarak yetişmektedir. Kapari, erozyon kontrolünü sağlama, çiçek tomurcuklan, sürgün ucu ve meyvelerinin çok yönlü değerlendirilmesi gibi nedenlerle, Artvin gibi kırsal alanlarda halkın gelir düzeyini yükseltmede önem taşımaktadır. Son yıllarda turşusuna karşı uluslararası ticarette artan talepler kapari yetiştiriciliğini gündeme getirmiştir. Bu çalışmada, Capparis ovata fidanının üretilmesi ve üretildikten sonra araziye aktarılarak gelişmelerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Ancak tohumlarının çimlenme engelinin olması, fidan üretiminde zorluklarla karşılaşılmasına neden olmaktadır. Bu nedenle çalışmada sera ve açık alan koşullarında, tohumun çimlenme engelini gideren soğuk katlama, sonbahar ekimi ve bazı kimyasal yöntemler kullanılarak en iyi yöntem bulunmaya çalışılmıştır. Uygulanan yöntemler içinde en iyi çimlenme 60 gün katlamaya alındıktan sonra sera ortamında (% 65.13) ekilen tohumlarda belirlenmiştir. Uygulanan kimyasal yöntemlerden 20 dakika H2SO4 ile birlikte % 0.2 KNCVte 8 saat bekletilen tohumlarda % 49.70 oranında çimlenme sağlanmıştır. Elde edilen fidanlar arazide farklı yörelere dikilerek fidanların gelişmesi araştırılmıştır. Arazi denemelerinde erozyon sahalarına dikilen fidanların gelişmesinde ilkbahar yağışlarının önemli olduğu, ilk yıl ölçümlerinde fidanların kurak dönemi atlatamadığı, ikinci yıl ilkbahar yağışlarının iyi olmasıyla birlikte kalan fidanların ilk yıla göre daha iyi geliştiği gözlenmiştir. Sulama yapılan deneme alanında (Yusufeli- 1) ilk yıl ortalama 38.2 cm, ikinci yıl 56.1 cm sürgün boy büyümesi belirlenirken, sulama yapılmayan en iyi deneme alanında (Pamukçular-2, 3. yineleme) ise ilk yıl 6.3 cm, ikinci yıl (Pamukçular- 1, 2. yineleme) 1 1.5 cm ortalama sürgün boy büyümesi elde edilmiştir.Anahtar Kelimeler: Capparis ovata Desf, Fidanlık, Çimlenme, Plantasyon, Fidan Gelişimi, Sulama

Abstract:
Nursery Techniques for Capparis ovata Desf. (Caper) and Plantation Trials in Artvin Region Capparis ovata Desf. is a native species of Artvin Region, able to grow 200-1000 m in altitudes. This species appears to promise crucial importance in the future of rustic areas such as the province of Artvin. This is because not only Capparis ovata can serve as an instrument for increasing the inhabitants' income level through making use of shoot tips, flower buds and fruits but also it can help control soil erosion considerably. In recent years Caper shrub growing has become popular owing to the increasing international demand for its pickles. In the present work, it is aimed to produce Capparis ovata seedlings on nursery and then to transfer to the field and make observations on growing progress. Nevertheless the presence of germination hindrance causes difficulties in seedling production. Several procedures, for instance autumn sowing, cold stratification and some chemical methods were applied for eliminating the germination hindrance in order to find the most suitable germination in the greenhouse and open field conditions. The highest germination was determined in seeds which were 60 days stratification treatments under greenhouse (65.1 %). Besides, the germination (49.7 %) was obtained in seeds which were soaked 0.2 % KNO3 for 8 hours after treatment with sulphuric acid for 20 minutes from chemical applications. Furthermore the seedlings obtained by these procedures then were planted on open field and it is ascertained growing the seedlings. In the open field applications, it was observed that the spring precipitation was important on growing of the seedlings in erossion control areas. In first year observing and measurements, it was observed the caper seedlings transfered to the field did not pass the arid period. In addition to this, the highest average of shoot growing (first year 38.2 cm and the second year 56.1 cm) was defined on the irrigated sample plot of Yusufeli- 1. On the other hand, the sample plots where have been at the erossion areas (Pamukçular) and were not irrigated it was defined in the first year average of shoot growing was 6.3 cm and 1 1.5 cm in the second year.Key Words: Capparis ovata Desf, Nursery, Germination, Plantation, Growing