Çalışanlarda, örgütsel pasif-agresif davranışların yordayıcısı olarak yönetim tarzları algısı, örgütsel adalet algısı ve kişilik
Employees' perceptions of management styles and organizational justice, and personalities as predictors of their organizational passive aggressive behavior
Yazar: ADEM ŞAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ OLTAN EVCİMEN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Endüstri ve Örgüt Psikolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Adalet algısı = Justice perception ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Pasif agresif davranışlar = Passive aggressive behaviors ; Yönetsel tarz = Managerial style ; Çalışanlar = Workers ; Çalışma psikolojisi = Psychology of work ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; Örgütsel davranış = Organizational behavior

Özet:
Bu çalışma, Kayseri ili organize sanayi bölgesinde bulunan kuruluşlarda çalışan kişilerin, örgütsel pasif agresif davranışlarının yordayıcısı olarak, yönetim tarzı algılarının, örgütsel adalet algılarının ve kişilik özelliklerinin incelenmesi amacıyla hazırlanmıştır. 
Çalışma iki aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşamada Thomson (2013), tarafından geilştirilen örgütsel pasif agresif davranışlar ölçeği Türk kültürüne uyarlama çalışması yapılmıştır. İkinci aşamada ise Türk kültürüne uyarlana örgütsel pasif agresif davranışlar ölçeği, yönetim tarzı algısı ölçeği, örgütsel adalet algısı ölçeği ve sıfatlara dayalı kişilik testi çalışanlara uygulanmıştır. 
Çalışmada negativizim, sözel saldırganlık ve başkaldırı olmak üzere üç tür örgütsel pasif agresif davranış üzerinde durulmuştur. Örgütsel pasif agresif davranışların örgütlere yansımasını ölçmek amacıyla, demografik değişkenlerle birlikte örgütsel pasif agresif davranışlar, yönetim tarzları algısı, örgütsel adalet algısı ve kişilik özelliklerine ait ölçeklerden oluşan bir form kullanılmıştır. 
Bu anket çalışmasında 268 kadın, 108 erkek olmak toplam 376 çalışandan elde edilen veriler, MPLUS7 ve SPSS 25.0 programları kullanılarak analiz edilmiştir. 
Çalışanların örgütsel pasif agresif davranışlarının, yönetim tarzı algılarının, örgütsel adalet algılarının ve kişilik özelliklerinin puan ortalamalarının cinsiyet, medeni durum ve statülerine ilişkin değişkenler bakımından anlamlı bir farkın olup olmadığını tespit etmek için bağımsız gruplar arasında t testi uygulanmıştır. Çalışanların öğrenim durumu, kıdem yılları ve gelir düzeyleri açısından anlamlı bir farkın olup olmadığını tespit etmek için tek yönlü varyans analizi f testi (ANOVA) uygulanmıştır. Gruplar arası farklılaşmanın gözlendiği durumlarda ise, farkın kaynağını tespit etmek için ortalamalar arasındaki farkın önem kontrolü Tukey testi ile yapılmıştır.
Çalışanların örgütsel pasif agresif davranışları, örgütsel adalet algıları, yönetim tarzı algıları ve kişilik özellikleri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı hesaplanmıştır.
Yönetim tarzı algısının, örgütsel adalet algısının ve kişilik özelliklerinin çalışanların örgütsel pasif agresif davranışları alt boyutlarını, açıklama gücünü ve ne düzeyde açıkladığını tespit etmek için regresyon tekniği uygulanmıştır.
           Çalışma sonuçlarına göre, çalışanların pasif agresif davranışları düzeylerinin yönetim tarzı algıları, örgütsel adalet algılarının ve kişilik özellikleri gibi değişkenler açısından anlamlı düzeyde farklılaştığı sonucu ortaya çıkarmıştır. Yine araştırma sonuçlarına göre, çalışanların yönetim tarzı algılarının, örgütsel adalet algılarının ve kişilik özelliklerinin, çalışanlarda örgütsel pasif agresif davranışları yordadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Çalışamadan elde edilen bulgulara dayalı olarak öneriler sunulmuştur. 
Anahtar Kelimeler: Örgütsel Pasif Agresif Davranışlar, Yönetim Tarzı algısı, Örgütsel Adalet Algısı, Kişilik Özellikleri.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the predictors of organizational passive aggressive behaviors such as; management style perception, organizational justice perception and personality traits of individuals working at organizations within organized industrial zone in Kayseri.
The study consists of two stages. In the first stage, a study on the adaptation of the Organizational Passive Aggressive Behaviors Scale developed by Thomson (2013) to Turkish culture was performed. In the second stage, Passive Aggressive Behavior Scale, Management Style Perception Scale, Organizational Justice Perception Scale and Adjective Based Personality Test was conducted to employees.
In the study, three types of organizational passive aggressive behavior; negativism, verbal aggression, and rebellion were emphasized. In order to measure the reflection of organizational passive-aggressive behaviors to organizations, a form consisting of demographic variables, Organizational Passive Aggressive Behavior Scale, Management Style Perception Scale, Organizational Justice Perception Scale and Adjective Based Personality Test have been used.
In this survey study, data collected from 376 employees, 268 women, and 108 men, were analyzed using MPLUS7 and SPSS 25.0 programs.
Independent groups t-test was used to determine whether there was a meaningful difference between the organizational passive aggressive behaviors, management style perceptions, organizational justice perceptions, and personality traits means and gender, marital status, and status. One-way analysis of variance (ANOVA) was applied to determine whether there was a meaningful difference in terms of educational status, seniority years and income levels of the employees. In cases where intergroup discrimination was observed, the significance check of the difference between the means to determine the source of the difference was done with the Tukey test.
In order to determine the relationship between organizational passive aggressive behaviors, organizational justice perceptions, management style perceptions and personality traits of employees, Pearson Moments Correlation Coefficient was calculated.
Regression analysis technique was used to find out how capable management style perceptions, organizational justice perceptions and personality traits were for explaining the sub-dimensions of organizational passive aggressive behaviors and also to what degree they could affect. 
           According to the results of the study, the level of passive aggressive behavior of employees differ significantly in terms of variables such as management style perceptions, organizational justice perceptions and personality traits. Again, according to the results of the research, management style perceptions, organizational justice perceptions and personality traits, predict organizational passive aggressive behaviors in employees. Suggestions based on the findings obtained from the study were presented.

Keywords: Organizational Passive Aggressive Behaviors, Management Style Perception, Organizational Justice Perception, Personality Traits.