Termal ablasyon yöntemi ile tedavi edilmiş karaciğer malign tümörlerinde lokal nüks
Local recurrence in malignant tumors of liver treated with thermal ablation
Yazar: FULYA BAŞKAK
Danışman: UZMAN SİBEL AYDIN AKSU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Ablasyon = Ablation ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer neoplazmları = Liver neoplasms ; Mikrodalgalar = Microwaves ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Nüks = Recurrence ; Radyofrekans = Radiofrequency ; Tedavi = Treatment

Özet:
Amaç: Termal ablasyon yöntemlerinden radyofrekans ablasyon (RFA) ve mikrodalga ablasyon (MDA) cerrahiye alternatif tedaviler içinde etkinliğini ve güvenilirliğini kanıtlamış tedavi modalitelerindendir. Bu tekniklerin minimal invaziv natürü ve görece düşük yan etki profili, bunları, cerrahiye uygun olmayan hastaların tedavisi için ideal kılmaktadır. Termal ablatif tedavilerin başarısının en önemli göstergelerinden biri lokal nükstür. RFA ve MWA'nın yüksek tam nekroz oranlarına rağmen, lokal tümör nüksü veya yeni tümör oluşumu önemli bir problem olmaya devam etmektedir. Bu çalışmanın amacı girişimsel radyoloji kliniğimizde karaciğer malign tümörlerinin termal ablasyonu sonrası lokal nüks insidansını belirlemek ve ayrıca lokal nükse etki eden faktörleri analiz etmekti.
Gereç ve yöntem: Mart 2010-Aralık 2019 tarihleri arasında, malign karaciğer tümörlerinin tedavisi için RFA veya MWA uygulanan 83 hastaya ait 208 lezyon, retrospektif olarak analiz edildi. Tüm lezyonlar hastaların yaşı, cinsiyeti ve önceki tedavileri; tümör tipi, histopatolojisi, etiyolojisi, boyutu, yerleşim yeri ve termal ablasyon yaklaşımına göre değerlendirildi. Ablasyon sonrası nükseden tümörler ile etmeyenler arasındaki görüntüleme özellikleri ve demografik özellikler karşılaştırıldı. Lokal nüks ve intrahepatik uzak nüks değerlendirildi.
Bulgular: 208 tümörün ortalama boyutu 1,8 cm idi (median 1,5 cm ve aralık 0,2-7 cm). Hastaların 21'inde (%25) hepatosellüler karsinom ile ve 62'sinde (%75) metastaz ile uyumlu lezyon bulunmaktaydı. Patolojileri kolorektal karsinom metastazı (n=52 %63), hepatosellüler karsinom (n=21 %25), pankreas kanseri metastazı (n=6 %7) ve diğer tümör tipleri (n=4 %4,8) ile uyumluydu. 49 hasta perkütan ve 34 hasta cerrahi yaklaşımla tedavi edildi. Ortalama takip süresi 32,5 ay olup lokal nüks oranı %13,9, intrahepatik uzak nüks oranı %50,6 idi. Yapılan analizler lokal nüks ile ilişkili risk faktörlerinin tümör çapının 3 cm'den büyük olması ve intrahepatik uzak nüks gelişmiş olması olduğunu göstermekteydi. Ancak diğer parametreler ile lokal nüks arasında anlamlı ilişki saptanmadı. 
Sonuç: İntrahepatik uzak rekürrens, lokal rekürrensden daha yaygındır ve intrahepatik uzak rekürrens meydana gelenlerde lokal rekürrens oranı daha yüksektir.
Anahtar Kelimeler: Malign karaciğer tümörleri, lokorejyonel tedaviler, termal ablasyon, lokal nüks.

Abstract:
Aim and objectives: Thermal ablation techniques such as radiofrequency ablation (RFA) or microwave ablation (MWA) are the treatment modalities that have proven their efficacy and reliability among alternative treatments to surgery. The minimally invasive nature and relatively low adverse effect profile of these techniques make them ideally suited to the treatment of the patients with unresectable primary and metastatic liver tumors. The best measure of the technical success of thermal ablation is local recurrence. Despite the high complete necrosis rate of RFA and MWA, tumor recurrence, either local tumor recurrence or new tumor formation, remains a significant problem. The purpose of this study was to determine the incidence of local recurrence in our interventional radiology department and also to analyze the factors that influence local recurrence after thermal ablation of liver malign tumors.
Methods: A retrospectively maintained database of 83 patients with 208 lesions who underwent RFA or MWA from March 2010 to December 2019 for treatment of their malign liver tumors was analysed. All lesions were assessed regarding age, gender, prior treatment of patients; tumor type, histological differentiation, etiology, size, location and approach of thermal ablation. Imaging and demographic characteristics were compared between tumors that recurred following ablation and those that did not. Overall intrahepatic recurrence, local recurrence and intrahepatic distant recurrence were evaluated. 
Results: The mean size of the 208 tumors was 1,8 cm in diameter (range, 0,2-7 cm). There were lesions consistent with hepatocellular carcinoma in 21 (25%) and metastasis in 62 (75%) patients. Pathology included colorectal liver metastasis (n=52 %63), hepatocellular cancer (n=21 %25), pancreatic liver metastasis (n=6 %7) and other tumor types (n=4 %4,8). 49 patients were treated percutaneously and 34 through open approach (associated with liver resection). With a mean follow-up of 32,5 months the local recurrence and intrahepatic distant recurrence rates were %13,9 and 50,6 . Analysis showed that the significant risk factors for local recurrence were, tumor diameter >3 cm and presence of intrahepatic distant recurrence. However, other parameters showed no significant relationship to the local recurrence rate.
Conclusions: Intrahepatic distant recurrence is more common than local recurrence and the rate of local recurrence is higher in those who occured intrahepatic distant recurrence.
Keywords: Colorectal carcinoma liver metastasis, locoregional therapies, thermal ablation, overall survival, local recurrence.