Akut yorucu egzersiz yaptırılan ratlarda Ginkgo biloba'nın bazı kan parametreleri ve oksidatif stres üzerine etkisi
Effect of Ginkgo biloba on selected blood parameters and oxidative stess in rats with acute exhaustive exercise
Yazar: YASEMİN ÇINAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RUHİ KABAKÇI
Kırıkkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı / Fizyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Egzersiz = Exercise ; Fizyoloji = Physiology ; Ginkgo biloba = Ginkgo biloba ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Kan parametreleri = Blood parameters ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Düzenli yapıldığında sağlık açısından çeşitli faydaları bulunan egzersiz, düzensiz, ani 
ve tüketici bir şekilde yapıldığında oksidatif stres gibi bazı olumsuz etkilere neden 
olabilmektedir. Bu çalışmada akut yorucu koşu bandı egzersizi yaptırılan ratlarda 
Ginkgo biloba (GB) yaprak özütünün bazı kan ve oksidatif stres parametreleri üzerine 
etkisini araştırmak amaçlandı. Erkek Wistar albino ratlar her grupta 8 hayvan olacak 
şekilde, kontrol (Grup K), ginkgo biloba (Grup GB), egzersiz (Grup E) ve ginkgo 
biloba + egzersiz (Grup GB+E) olmak üzere 4 gruba ayrıldı. Grup K ve E'ye 4 hafta 
boyunca haftada 5 gün oral yolla 2 mL/kg CA fizyolojik tuzlu su (FTS) verilirken, 
Grup GB ve GB+E'ye aynı yolla 2 mL FTS içinde çözdürülmüş 100 mg/kg CA GB 
verildi. Çalışmanın son günü FTS ve GB uygulamasından sonra Grup E ve GB+E'deki 
ratlar %5 eğimli koşu bandında 25 m/dk hızla tükeninceye kadar koşturularak akut 
yorucu egzersiz yaptırıldı. Egzersizden hemen sonra kan örnekleri ve karaciğer dokusu 
alınarak, bazı hematolojik biyokimyasal ve oksidatif stres parametrelerinin ölçümleri 
yapıldı. Elde edilen bulgular, ortalama alyuvar hacmi (MCV) ve alyuvar dağılım 
genişliği (RDW)'nin egzersiz sonrası kontrol grubuna göre yükseldiğini (P<0,05), GB 
ilavesi ile bu değerlerin GB+E grubunda kontrolle benzer düzeye indiğini gösterdi. 
Biyokimyasal parametrelerden alkalen fosfataz (ALP), aspartat aminotransferaz 
(AST), kreatin kinaz (CK) ve laktat dehidrojenaz (LDH) aktiviteleri egzersizle beraber 
artarken (P<0,05), glikoz (GLU) ve trigliserit (TG) seviyeleri önemli oranda azaldı 
(P<0,05). Grup GB+E'de GB ilavesi ile karaciğer enzim aktiviteleri kontrolle benzer 
düzeye inerken, GLU ve TG seviyelerinde anlamlı bir düzelme gözlenmedi. 
Çalışmada egzersiz veya GB uygulamasının güncel oksidatif stres belirteçlerinden 
tiyol-disülfit dengesi üzerine anlamlı bir etkisi bulunamadı (P>0,05). Ancak, plazma 
total antioksidan kapasite (TAK), total oksidan kapasite (TOK), malondialdehit 
(MDA) düzeyleri ve süperoksit dismutaz (SOD) aktivitesinin egzersiz sonrasında 
kontrol grubuna göre önemli oranda arttığı belirlendi (P<0,05). Grup E'deki 
hayvanların karaciğer SOD aktiviteleri akut yorucu egzersizle Grup K'ya göre önemli 
derecede artarken (P<0,01), MDA seviyeleri azaldı (P<0,001). Grup GB+E'de 
uygulanan GB egzersiz kaynaklı bu değişikliklerin düzelmesini sağladı. Sonuç olarak, 
bu çalışmada, akut yorucu egzersiz yaptırılan ratlara egzersiz öncesi uygulanan 
GB'nin egzersiz kaynaklı hematolojik ve biyokimyasal değişiklikler ile oksidatif 
hasara karşı lipit peroksidasyonunu azaltarak veya antioksidan enzimlerin etkinliğini 
artırarak koruma sağlayabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Exercise has various benefits in terms of health if it is done regularly however, it can 
cause a series adverse effects such as oxidative stress when it is done in irregular, 
sudden and strenuous manner. In this study, it was aimed to investigate the effect of 
ginkgo biloba (GB) leaf extract on selected blood and oxidative stress parameters in 
the rats conducted in acute exhaustive treadmill exercise. Male Wistar Albino rats were 
divided into 4 groups with 8 animals in each group as control (Group C), ginkgo biloba 
(Group GB), exercise (Group E) and ginkgo biloba + exercise (Group GB + E). It was 
given 2 mL/kg bw physiological saline (PS) to animals of Group C and E for 5 days 
in a week during 4 weeks, and 100 mg/kg bw GB dissolved in 2 mL PS to animals of 
Group GB and GB + E in the same way. After the PS and GB administration in the 
last day of the study, the rats in Group E and GB + E were forced to run up to 25 m/min 
at the 5% sloping treadmill until exhaustion. Following the exercise protocol, blood 
samples and liver tissues were collected and some hematological, biochemical and 
oxidative stress parameters were measured. The results of the study showed that the 
mean corpuscular volume (MCV) and red cell distribution width (RDW) were 
increased in exercise group (P<0,05), and the treatment of GB were reduced these 
values to similar level with control in GB+E group. The biochemical parameters:
alkaline phosphatase (ALP), aspartate aminotransferase (AST), creatine kinase (CK) 
and lactate dehydrogenase (LDH) activities were significantly increased with exercise 
(P<0,05), while glucose (GLU) and triglyceride (TG) reduced (P<0,05). In the GB+E 
group, although the increased activities of liver enzymes were decreased by the GB 
treatment into the similar level of control, it was not ameliorated glucose and TG 
levels. In the study, no significant effect of exercise or GB administration on thioldisulfide balance, which is one of the current oxidative stress markers, was found 
(P>0.05). However, plasma total antioxidant capacity (TAC), total oxidant capacity 
(TOC), malondialdehyde (MDA) levels and superoxide dismutase (SOD) activity 
were significantly increased compared to the control group after exercise (p <0,05). 
While the liver SOD activities of the animals in Group E were significantly increased 
by the acute exhaustive exercise compared to Group K (P<0,01), MDA levels were 
decreased (P<0,001). The administration of GB in the Group GB+E was ameliorated 
the exercise-induced alterations. As a result, in this study, it is thought that the GB 
treated to rats forced to acute exhaustive exercise prior to the running can be provide 
protection against to hematological and biochemical changes, and oxidative damage 
by reducing lipid peroxidation and increasing the effectiveness of antioxidant 
enzymes.