Diyanet İşleri Başkanlığı ve eğitim faaliyetleri
The Presidency of Religious Affairs and education services
Yazar: CELAL SÜRGEÇ
Danışman: PROF. DR. ŞUAYİP ÖZDEMİR
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Bölümü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Din = Religion
Dizin: Din eğitimi = Religious education ; Din hizmetleri = Religious services ; Diyanet İşleri Başkanlığı = Presidency of Religious Affairs

Özet:
Diyanet İşleri Başkanlığı, Türkiye'ye mahsus bir kurum değil, aksine kökenleri Osmanlı tarihine kadar uzanan bir yapıdır. Kültür ve uygarlığımızın modern bir ifadesi olan Başkanlık, bu yönüyle geçmişle de ilişkilendirilebilir. Başkanlık, tam olarak Osmanlı devletindeki Şeyhülislamlık kurumunun bir devamı sayılmaz. Çünkü başkanlık, temel çalışma alanları din eğitimi, dini idare ve yargı olan Şeyhülislamlıktan yapısal olarak farklılaşır. Cumhuriyet döneminde Şeyhülislamlığın bütün bu fonksiyonları farklı alanlara kaydırıldı. Din işleri için ilk dönemlerde, Şer'iye ve Evkaf Vekaleti kuruldu.Diyanet İşleri Başkanlığı, 3 Mart 1924'te kuruldu. Başkanlık, Kurtuluş Savaşı boyunca, Cumhuriyet rejiminin temel prensipleri çerçevesinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kurulan ilk ve öncelikli kurumlardan biridir. Kurumun ilk amacı, dini konularla ilgili ilk elden bilgilerle insanları iyi bir şekilde bilgilendirmek ve kamu düzenini sağlamanın yanı sıra sağlıklı bilgiyle dini hizmetleri gerçekleştirmektir.Günümüzde Başkanlık, birçok etkinlik gerçekleştirmekte ve dini konularda kamu hizmeti sağlamaktadır. Özellikle de eğitim alanında Başkanlık, cami, Kur'an kursu, hapishane vb. yerlerde genel din eğitimi hizmetlerini yürütmektedir.Bu tez, Başkanlığın kurumsal yapısı ve eğitim çalışmalarını konu edinmektedir. Çalışmanın ilk bölümü, Başkanlığı kuruluşundan günümüze kadar incelemeyi hedefler. Bu açıdan, Osmanlı devleti dönemindeki din hizmeti, başkanlığın kuruluşu, günümüze kadarki aşamaları ve kurumsal yapısı incelenmeye çalışıldı.İkinci bölümde cami, Kur'an kursu, eğitim merkezleri, ceza evleri ve yurtdışında gerçekleştirilen temel dini eğitim hizmetleri incelendi.Anahtar Sözcükler: Diyanet İşleri Başkanlığı, din eğitimi, din hizmeti.

Abstract:
The Presidency of Religious Affairs is not a novelty in Turkey; its roots can be found in Otoman history. The Presidency, which is a modern expression of our culture and civilization, can be associated with the past in this regard. It is not exactly a continuation of the Otoman institution of Şeyhulislamlık (the Office of the Sheikhu?l-Islam). Because the Presidency differs in terms of structural from Şeyhulislamlık, which Religious education-management and justice were the major areas of activity for its. In the Republican period, all of its functions were separated. Then, for religious affairs In the first periods, Ministry of Şer?iye and Evkaf was founded.The Presidency of Religious Affairs was established on 3 March 1924. It is one of the first and primary organizations founded by the Turkish Parliament on the ground of fundamental principles of the republican regime, during the War of Independence. Its first aim was to make people well-informed about religious issues on the one hand, and to carry out the religious services within a sound knowledge as well as properly maintained public unity and order on the other.Currently, the Presidency puts into practice a lot of efficiencies and gives public service on religious issues. Particularly, in the field of education the Presidency carries out general religious education in mosques, Qur?anic Courses, prison and so on.This thesis deals with the construction and educative works of the Presidency. The first part of this this study aimed to explaine the Presidency from beginning days to present-day. It is examined the religious services in Ottoman period, the foundation of the Presidency, stages of its until now and its organizational construction.In the second part, it is is examined the major religious educational services carried out in mosques, Qur?anic Courses, Centers of Education, prisons and abroad.Key Words: The Presidency of Religious Affairs, religious education, religious services.