İmar uygulamasında değer esası kriterlerine göre dağıtım probleminin yapay zeka yöntemiyle çözümü
Solution for the distribution problem through artificial intelligence method according to value-based criteria in zoning applications
Yazar: UĞURCAN UYGUN
Danışman: DOÇ. DR. M. HALİS SAKA
Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü / Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Bölümü / Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Arsa = Land ; Arsa düzenleme = Plot regulation ; Bulanık mantık = Fuzzy logic ; Dağıtım problemleri = Distribution problems ; Yapay zeka = Artificial intelligence ; İmar Kanunu = Building Law

Özet:
Ülkemizde imar planı uygulamalarında yürürlükteki 3194 sayılı İmar Kanunun 18.maddesi'nin yaygın olarak kullanıldığı görülmektedir. Literatür incelendiğinde; alan esası ve değer esası kriterine göre yapılan imar uygulamalarına sıklıkla rastlanmıştır. Tez çalışmasında imar planı bulunan bir bölgede 3194 sayılı İmar Kanunun 18.maddesine istinaden yapılacak bir uygulama için yapay zeka yöntemi kullanılarak değer esası kriterine göre dağıtımın yapılması hedeflenmiştir. Bu amaç doğrultusunda; değer esası kriteri ile uygulama yapılmasına yönelik yapay zekâ modeli geliştirilmesi amaçlanmıştır. Söz konusu modelin geçerliliği alan esasına göre yapılacak dağıtımla karşılaştırılarak, sonuçlar analiz edilmiştir.Arsa ve arazi düzenlemesi yapılmamış bir bölgenin, öncelikle ?Alan Esasına? göre (mevcut kanuna uygun olarak) dağıtımının yapılması, bunun ardından yapay zeka yöntemi kullanılarak ?Değer Esasına? göre kriterlerinin belirlenerek dağıtım probleminin çözümü yapılmıştır.Anayasal düzeyde koruma altına alınmış olan Mülk edinme ve tasarrufta bulunma hakkının, mevcut yürürlükteki kanun ve yönetmeliklerden kaynaklanan sorunların meydana getirmiş olduğu kısıtlanmasına karşılık, alternatif çözüm olan değer esası yaklaşımının kullanılması vurgulanmıştır. Yapay zekâ yöntemi kullanarak dağıtıma esas olacak kriterlerin belirlenmesi ve uygulama sonucunda elde edilecek sonuçlar bilimsel platformlarda sunulacaktır.

Abstract:
It is seen that Article 18 of the Zoning Law no. 3194 in force is widely used in zoning plan applications in our country. When the literature is examined; zoning applications performed according to area-based and value-based criterion have been encountered frequently. In the thesis an artificial intelligence method has been used for an application to perform to article 18 of the Zoning Law no. 3194 in a region having a zoning plan, and distribution has been aimed according to value-based criterion. In line with this objective; development of an artificial intelligence model towards performing application with value-based criterion has been aimed. Validity of the proposed model has been tested with the area-based distribution to be performed, and the results have been analyzed.Primarily, distribution has been made (in accordance with the current law) for a region, for which plot and land arrangement have not been made, and criteria have been determined according to ?Value Basis? by using the artificial intelligence method and the distribution problem has been solved.As against the restriction on the constitutionally protected property acquisition and disposal right, which is caused by problems arising from the current laws and regulations in force, usage of the value-based approach, which is an alternative solution, has been emphasized. An application using artificial intelligence method using the criteria that will form a basis for the distribution, and the results to be obtained as a result of the application shall be presented at scientific platforms.