Ortadoğu ülkelerinde ekonomik kalkınma; İran ve Suudi Arabistan örneği
Economic development in the middle east countries; case of Iran and Suudi Arabia
Yazar: BAYRAM ATA
Danışman: DOÇ. DR. TEVFİK MESUT EREN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İktisat Ana Bilim Dalı / Uluslararası İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomi politikaları = Economic policies ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Kalkınma = Development ; Kalkınma politikaları = Development policies ; Ortadoğu = Middle East ; Suudi Arabistan = Saudi Arabia ; Uluslararası ekonomi = International economy ; İran = Iran ; İran = Iran

Özet:
Ortadoğu coğrafyası, konumu ve tüm doğal zenginlikleri ile hem siyasi hem de ekonomik olarak önemli bir yere sahiptir. Bu ülkelerde başlıca ekonomik kaynak doğal zenginlikleridir. Ekonomik açıdan en büyük gelir kaynağı bu ülkelerde petroldür. Ortadoğu coğrafyasında yer alan ülkelerin ekonomileri petrol üretimleriyle bağlantılı olarak gayet iyi durumdadır. Bu ülkelerin en büyük sorunu, sürekli olarak yaşanan siyasi sorunlardır. Yaşanan siyasi sorunlar nedeniyle bu ülkelerde sürekli olarak bir kaos ortamı oluşmakta ve ülke ekonomileri buna bağlı olarak olumsuz etkilenmektedir.
Yapılan bu çalışmada, birer Ortadoğu ülkesi olan İran ve Suudi Arabistan'ın ekonomik açıdan ülke kalkınmasında rol oynayan tüm faktör ve etmenler tespit edilerek detaylı bir şekilde incelenecektir. Ekonomik kalkınmanın hakkında genel bir bilgi verilirken, ekonomik kalkınmada yol gösterici olan makroekonomik değişkenlerden ve bu değişkenlerin ekonomiye olan etkisinden bahsedilecektir. Ayrıca, İran ve Suudi Arabistan'ın ekonomik yapısı incelenerek bu ülkelerin ekonomik olarak kalkınmasında rol oynayan faktör ve ekonomik değişkenlerin neler olduğundan bahsedilecektir. Ayrıca bu iki ülkenin ekonomik açıdan birbirleriyle benzerlik gösterip göstermediği incelecektir. Son olarak Türkiye ile bu iki ülkenin tüm ticari ve ekonomik ilişkileri detaylı bir şekilde incelenerek değerlendirilecektir. Değerlendirme sonucunda bu iki ülkenin Türkiye açısından ekonomik önemi değerlendirilmiştir. Ayrıca bu iki ülkenin dış ticaretlerinin ekonomik büyümelerine olan etkisi Granger Nedensellik Analizi ile ölçümlenmiştir ve çıkan sonuca göre ihracat oranı ile ekonomik büyüme oranı arasında çift taraflı bir ilişki olduğu sonucu elde edilmiştir.

Abstract:
The Middle East has an important place both politically and economically with its geography, location and all its natural riches. The main economic resource in these countries is their natural wealth. The biggest source of income from the economic point of view is oil in these countries. The economies of the countries located in the Middle East region are in a very good condition relating to their oil production. Due to the political problems that are happening in these countries, there is a constant chaos environment and their economies are affected negatively.
In this study, all the factors playing a role in the economic development of Iran and Saudi Arabia, which are Middle East countries, will be determined and examined in detail. While giving a general information about economic development, macroeconomic variables leading to economic development and the effect of these variables on economy will be mentioned. In addition, the economic structure of Iran and Saudi Arabia will be investigated and the factors and economic variables playing a role in the economic development of these countries will be mentioned. It will be also examined that whether these two countries are similar in economic terms. Finally, all commercial and economic relations of Turkey with these two countries will be evaluated in detail. As a result of this evaluation, the economic importance of these two countries for Turkey will be determined. Moreover, the impact of these two countries' foreign trade on their economic growth will be measured by Granger Causality Analysis and it is concluded that there is a bilateral relationship between the export rate and the economic growth rate according to the result.