Öğretmenlerin adanmışlık sorunu: İstanbul ili örneğinde bir çalışma
A study about teachers commitment problems:İstanbul as a sample city
Yazar: HAMZA GÜNER
Danışman: PROF. DR. MUHSİN HESAPÇIOĞLU
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Tutumlar = Attitudes

Özet:
Bu araştırmanın amacı çeşitli öğretim kademesinde görev yapan öğretmenlerin öğretmenlik tutum ve kişilik özellikleriyle örgütsel adanmışlıkları arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Araştırmada öğretmenlerin cinsiyet, yaş, kıdem, öğretmenlikten memnuniyet gibi özelliklerine göre öğretmenlik tutum ve öğretmenliğe adanmışlık özellikleri ayrı ayrı incelenmiştir.Araştırma ilişkisel tarama modelinde gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmanın evrenini, 2005?2006 öğretim yılında İstanbul ili sınırları içinde okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretim kademesinde görev yapmakta olan öğretmenler oluşturmuştur. Bu çalışmada yukarda adı geçen okullarda görev yapan 325 öğretmenden oluşan bir çalışma grubu kullanılmıştır.Bu araştırmada veri toplamak üzere bir anket Minnesota Öğretmenlik Tutum Ölçeği, Eğitim Örgütlerinde Öğretmenlerin Örgütsel Adanmışlık Ölçeği (ÖAÖ) ve Sıfat Tarama Listesi (ACL) kullanılmıştır.Verilerin değerlendirilmesinde araştırma kapsamındaki anket (bilgi formu) ile toplanan verilerin frekans ve yüzdelik değerleri çıkartılacak ve metin içerisinde tablolaştırılarak yorumlanmıştır.Yine araştırma kapsamında kullanılan Öğretmenlik Tutum Ölçeği, Eğitim Örgütlerinde Öğretmenlerin Örgütsel Adanmışlık Ölçeği puanlarının anket ile toplanan süreksiz değişkenler cinsinden farklılıkların saptanması için istatiksel açıdan ilişkisiz grup t testi ve Tek Yönlü Varyans analizleri kullanılmıştır. Varyans analizinde anlamlı farklılıkların çıktığı durumlarda tamamlayıcı hesaplardan LSD testi kullanılmıştır. Araştımanın sürekli değişkenleri arasındaki ilişkilerin saptanması için Pearson Çarpım Korelasyon Katsayısı temel alınmıştır. Son olarak öğretmen adanmışlığının üzerindeki öğretmenlik tutum ve kişilik özelliklerinin etki paylarını belirlemek üzere çoklu regresyon analizi yapılmıştır.Bayan ve erkek öğretmenlerin öğretmenliğe ilişkin tutumları birbirine eşit düzeydeyken bayan öğretmenlerin öğretmenliğe adanmışlıkları erkek meslektaşlarından anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Öğretmenlik tutumları yaş değişkenine göre farklılık göstermemiştir. Ancak öğretmenlerin yaşları arttıkça buna bağlı olarak örgütsel adanmışlık özellikleri yükselme göstermiştir.İlköğretim birinci ve ikinci kademede çalışan öğretmenlerin öğretmenlik tutumları orta öğretim kademesinde çalışan öğretmenlerin tutumlarından anlamlı derecede olumludur. Özel okullarda görev yapan öğretmenlerin tutumları resmi kurumlarda çalışan öğretmenlerden anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur. Çalışılan okul kademesi ve okul türüne göre öğretmenlerin adanmışlıkları anlamlı farklılık göstermemektedir. Öğretmenlerin kişilik özellikleri ve öğretmenlik tutumların birlikte onların örgütsel adanmışlıklarını yordayan değişkenler oldukları kabul edilmiştir. Bu iki bağımsız değişken örgütsel adanmışlığın toplam varyansının %12'sini karşılamaktadır. Öğretmen kişilik özellikler içinde öğretmenliğe adanmışlığa etki eden sadece başarma, sebat, karşı cinsle ilişki, gösteriş ve değişiklik özellikleridir. Öğretmenlik tutumları kişilik özellikleri ile birlikte ele alındığında yordayıcı olmakla birlikte tek başına ele alındığında yordayıcı özelliği kaybolmaktadır.

Abstract:
The aim of this study is to indentify the association between teachers` organizational commitment and the properties of attitude and personality. Teachers` attitude and commitment properties were investigated according to properties of teachers such as sex, age, seniority and satisfaction.The research was carried out with the model called relational scanning. This research was done through the 325 teachers work in primary and high schools in Istanbul between 2005 and 2006.Minnesota Teaching Attitude Scale, Organizational Commitment Scale of Teachers in Education Organizations and Adjective Scanning List are used in this study to collect data.During the evaluation of data, frequency and percent values of data, which was collected through the survey form, are derived and placed in related tables in the text.To identify the Teaching Attitude Scale, Organizational Commitment Scale of Teachers in Education Organizations points and the diversities in terms of transient variables statistical unassociated t-test and single direction variance analysis were used. When relevant diversities were observed in variance analysis, LSD test was used as a complementary calculation. Pearson Correlation Factor was used to identify the association between continuous diversities. Multiple regression analysis was used to determine the roles of teaching attitude and personality on the teaching commitment.Although teaching attitudes of women and men (teachers) were found out as same level, the teaching commitment level of women was considerably higher than the commitment level of men teachers.Teaching attitude of the teachers work in primary school was more positive than the attitudes of high school teachers. Moreover teaching attitude in private school teachers was considerably higher than the attitude of teachers work in state schools. Commitment level of teachers was not changed considerably with varying seniority level and type of the school. It is assumed that the attitude and personality of teacher have big roles on the teaching commitment. 2% of total variance of organizational commitment consists of those two properties. The personality properties of teachers, that effect the commitment, are only the relationship with the opposite sex, appearance, alteration, accomplishment, patience. Teaching attitudes lose the revealing property unless they are not examined with personality properties, but alone.