Kültürel ve kurumsal mesafenin ihracat üzerine etkisi: Türkiye örneği
The impact of cultural and institutional distance on export: The case of Turkey
Yazar: ENES UĞUR TOHUM
Danışman: PROF. DR. YAVUZ DEMİREL
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kurumsal mesafe = Institutional distance ; Kültür = Culture ; Kültürel uzaklık = Cultural distance ; Uluslararasılaşma = Internationalization ; İhracat = Export

Özet:
Küreselleşmenin son zamanlarda hız kazanması ile birlikte ülkeler arasındaki sermaye hareketliliği de oldukça önemli hale gelmiştir. Bu noktada gelişmiş ülkelerin belli başlı alanlarda avantajları olmasına rağmen; gelişmekte olan ülkelerin ekonomik gelişimlerini gerçekleştirmek adına daha atılgan bir rol üstlenmesi beklenmektedir. İşletmelerin ticari faaliyetlerini ulusal alanlardan uluslararası alanlara taşıması ile başlayan uluslararasılaşma hareketi; uluslararası ticarette ilgi gören bir konudur.  Bu konu üzerinde, işletmelerin uluslararasılaşması bağlamında sıklıkla çalışılan, gelişmiş ülke odaklı çalışmaların yanında gelişmekte olan ülke odaklı çalışmaların yapılması da oldukça önemlidir. Bu kapsamda çalışmanın amacı gelişmekte olan ülke, Türkiye bağlamında kültürel ve kurumsal mesafenin ihracat üzerine etkisinin belirlenmeye çalışılmasıdır. Çalışmada bu temel amaçla beraber, kültürel ve kurumsal mesafenin doğrudan etkisinin yanı sıra alt boyutlarının bağımlı değişken üzerindeki etkisinin incelenmesine odaklanılmaktadır. Bu bağlamda bağımsız değişkenler çerçevesinde Türkiye'nin ihracat gerçekleştirdiği 75 ülke örneklem olarak belirlenmiştir. Çalışmada bağımlı değişken olarak uluslararasılaşma stratejilerinden biri olan ihracat verileri dikkate alınmıştır. Araştırma amacı doğrultusunda bağımsız değişkenin bağımlı değişken üzerinde etkisinin test edilebilmesi için iki ana hipotez belirlenmiş ve gelişmekte olan bir ekonomiye sahip Türkiye bağlamında çalışma tasarlanmasından dolayı ülkelerin gelişmişlik durumları göz önüne alınarak üçüncü hipotez ortaya konulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre kültürel mesafe alt boyutlarından "bireysellik" bağımlı değişken üzerinde anlamlı etkiye sahip iken; diğerlerinin anlamlı etkiye sahip olmadığı görülmektedir. Bununla birlikte kurumsal mesafe değişkenlerinin hepsinin bağımlı değişken üzerinde anlamlı etkiye sahip olduğu ve ihracat miktarının ülkelerin gelişmişlik düzeylerine göre farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmaktadır.

Abstract:
With the recent acceleration of globalization, capital mobility between countries has also become very important. At this point, although developed countries have advantages in certain areas; it is expected that developing countries will play a more aggressive role in realizing their economic development. The internationalization movement which started with businesses moving their commercial activities from national to international; is a topic of interest in international trade. It is very important to carry out studies focused on developing countries, as well as studies focused on developed countries, which are frequently studied in the context of internationalization of enterprises. As the developing countries in the context of Turkey, the purpose of this study cultural and institutional distance is to determine the effects of export. With this main purpose, the study focuses on examining the effect of its sub-dimensions on the dependent variable rather than the direct effect of cultural and institutional distance. In this context, Turkey's exports carried out within the framework of the independent variables are identified as samples 75 countries. Export data which is one of the internationalization strategies is taken into account as the dependent variable in the study. Research objectives identified two main hypotheses to test the effect on the dependent variable argument in line with the development status of developing countries and because of the design work in the context of Turkey has an economy that has been put forward considering the third hypothesis. According to the results of the research, while "individualism" which is one of the sub-dimensions of cultural distance have a significant effect on the dependent variable; others do not seem to have a significant effect. However, it is concluded that all of the institutional distance variables have a significant effect on the dependent variable and the amount of exports varies according to the development levels of the countries.