Adolesanlarda genel beslenme durumu ve fiziksel aktivite profili
General nutritional status and physical activity profile in adolescents
Yazar: ASLI YAŞATÜRK
Danışman: PROF. DR. FİLİZ AÇKURT
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Besin tercihleri = Food preferences ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Ergenler = Adolescents ; Fiziksel aktivite = Physical activity

Özet:
Bu çalışma Mersin ilinin Anamur ilçesinde bulunan Anamur Anadolu Lisesi'nde eğitim gören 131'i kız ve 96'sı erkek öğrenciden oluşan toplam 227 öğrenci ile yürütülmüştür. Tanımlayıcı olarak planlanan araştırmada veriler Nisan-Mayıs 2019 tarihleri arasında uygulanan anketlerle elde edilmiştir. Bu kapsamda; öğrencilerin sosyo-demografik durumları, genel beslenme alışkanlıkları, sağlık durumları ve fiziksel aktivite profilleri saptanmıştır. Araştırma sonucu elde edilen bulguların istatistiksel analizleri için SPSS 20 programı kullanılmıştır. Bireylerden elde edilen verilerin ortalama, standart sapma, sayı ve yüzde değerleri belirlenmiştir. Bulguların değerlendirilmesinde ki-kare test analizi kullanılmıştır. P değerinin 0,05'ten küçük olduğu durumlarda gruplar arası fark anlamlı kabul edilmiştir. 
Bulgular değerlendirildiğinde çalışmaya katılan öğrencilerin yaş ortalamasının 15,6±1,06 olduğu belirlenmiş, annenin %37'sinin ve babanın %30.8'inin ilkokul mezunu olduğu saptanmıştır. Öğrencilerin %48.5'inin  beslenme bilgi kaynağı olarak internetten yararlandığı, %22.5'inin özel beslenme programı uyguladığı tespit edilmiştir. Özel beslenme programlarını elde etme durumları incelendiğinde %9.4'ünün diyetisyen, %8.3'ünün internetten faydalandığı gözlemlenmiştir. Öğrencilerin %86.3'ünün günde 3 öğün veya 3 öğünden az tükettikleri saptanmıştır. Sabah kahvaltısı yapma durumu açısından kız ve erkek öğrenciler arasında istatistiksel olarak önemli fark bulunmuştur (p<0,05). Kız öğrencilerin %15,2'sinin iştahsızlık, erkek öğrencilerin %10,4'ünün vakit olmamasından dolayı kahvaltıyı atladıkları gözlemlenmiştir. Öğrencilerin balığı seyrek, tavuğu ve kırmızı eti az tükettikleri görülmüştür. Sebze tüketim sıklığının az olduğu ve meyve, kuru meyve, yağlı tohum tüketiminin çok olduğu belirlenmiştir. Erkek öğrencilerin yumurta tüketim sıklığı, kız öğrencilere göre yüksek olmasına rağmen  öğrencilerin düşük düzeylerde yumurta tükettikleri saptanmıştır. Kız öğrencilerin %33,92'si ve erkek öğrencilerin %31,28'inin içeceklerine şeker ilave ettiği tespit edilmiştir. 
 
Kız ve erkek öğrencilerin düzenli fiziksel aktivite yapma durumu arasında istatistiksel olarak önemli fark bulunmuştur (p<0,001). Erkeklerin kızlardan daha çok fiziksel aktivite yaptıkları (%65) dikkat çekmektedir. Düzenli fiziksel aktivite yapan öğrencilerin %49,4'ünün haftada 1 saatten az yaptıkları saptanmıştır. Kız ve erkek öğrenciler arasında fiziksel aktivite yapma durumu (p<0,001) ve sıklığı açısından istatistiksel olarak önemli fark olduğu gözlenmiştir (p<0,002).
Bilgisayar başında zaman geçirme durumları incelendiğinde; kız ve erkek öğrenciler arasında anlamlı fark olduğu belirlenmiştir(p<0.001). Okula yürüyerek giden öğrenci oranı düşük bulunmuş, çoğunluğun günde 6-7 saat uyuduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
This study was carried out with a total of 227 students consisting of 131 female and 96 male students at Anamur Anatolian High School in Anamur province of Mersin. The data of the study, which was planned as descriptive, were collected from the surveys conducted between April and May 2019. Within this scope, the socio-demographic status, general nutritional habits, health status and physical activity profiles of the students were determined. SPSS 20 program was utilised for the statistical analysis of the findings. Mean, standard deviation, number and percentage values were obtained from collected data. Chi-square test was used to analyse the findings. The P value <0,05 was considered as significant difference between the groups. 
Evaluated findings showed that the average age of the participant students was 15,6±1,06. When the education level of the families of the students was examined, it was found that 37% of the mother and 30.8% of the father were primary school graduates. It was also found that 48.5% of the students utilised the internet as a source of nutrition information. It was determined that 22.5% of the students applied special nutrition program. When their status of obtaining information about nutrition programs was analysed, it was observed that 9.4% of the students utilised a dietician while 8.3% of the students utilised the internet.  It was found that 86.3% of the students consumed less than 3 or less than 3 meals and 57.7% of the students skipped main meal. It was found that there was a statistically significant difference between the male and female students in having breakfast (p <0.05). It was observed that 15.2% of the female students who skipped breakfast due to inappetence, 10.4% of the male students did not have time.  
It was observed that students consumed fish less frequently, chicken and red meat. It was determined that the frequency of consumption of vegetables was low and the consumption of fruits, dried fruits and oilseeds was high. Although the frequency of egg consumption of male students was higher than female students, it was determined that students consumed eggs at low levels. It was determined that 33.92% of the female students and 31.28% of the male students added sugar to their drinks.
A statistically significant difference was found between male and female students' regular physical activity (p <0.001). It is noteworthy that boys do more physical activity than girls (65%). It was found that 49.4% of the students who performed regular physical activity did less than 1 hour per week. There was a statistically significant difference between the female and male students in terms of physical activity status (p <0.001) and frequency (p <0.002).
When the time spent at the computer is examined; There was a significant difference between male and female students (p <0.001). It was found that the percentage of students going to school on foot was low and the majority slept 6-7 hours a day.