Tedavisi biten kanserli adölesanların (13-18 yaş) yaşam kalitesini etkileyen etmenlerin belirlenmesi
Determination of the constructs effecting the life quality of the adolescents (13-18 years old) with cancer who have completed their treatment
Yazar: SERAP TUNA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYFER ELÇİGİL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Araştırma, tedavisi biten kanserli adölesanların (13-18 yaş) yaşam kalitesini etkileyen etmenlerin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır.Araştırmanın örneklemini Şubat 2009 - Eylül 2009 tarihleri arasında İzmir'de iki üniversite ve iki devlet hastanesinin çocuk onkoloji polikliniğine gelen tedavisi biten 90 adölesan (13-18 yaş) oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak çocuklar için yaşam kalitesi ölçeği adölesan formu (13-18 yaş) ve tanıtıcı bilgi formu kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı ve yüzdelik dağılımı, bağımsız iki grupta t-testi, Kruskal Wallis testi ve Mann Whitney U testi kullanılmıştır.Çalışmada adölesanların %43.3'ü kız, %56.7'si erkektir. Adölesanların yaş ortalaması 15.98±1.60'tır. Adölesanların ilk tanı alma yaşı ortalaması 11.18±3.80'dir. Adölesanların cinsiyetlerine göre yaşam kalitesi ölçeğinden aldıkları puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). Çocukluk döneminde kanser tanısı alan çocukların yaşam kalitesi ölçeğinden aldıkları (fiziksel, duygusal, okul, psikososyal, ölçek) puan ortalamaları, adölesan döneminde tanı alanlardan daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Adölesanların aldığı tanıya göre ölçek toplam puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Adölesanların tedavileri ile psikososyal sağlık ve ölçek toplam puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Adölesanların annelerinin eğitim durumu ve babalarının çalışma durumu ile yaşam kalitesi ölçeğinden aldıkları (fiziksel, duygusal, sosyal, okul, psikososyal, ölçek) puan ortalamaları, arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). Babaların eğitim durumu ile adölesanların yaşam kalitesi ölçeğinden aldıkları duygusal işlevsellik, psikososyal sağlık ve ölçek toplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Adölesanların annelerinin çalışma durumu ile sosyal işlevsellik puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Adölesanların babalarının çalışma durumu ile yaşam kalitesi ölçeğinden aldıkları (fiziksel, duygusal, sosyal, okul, psikososyal, ölçek) puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). Ebeveynlerin ekonomik durumu ile adölesanların sosyal işlevsellik puan ortalaması arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05).Sonuç olarak bu çalışmada yer alan adölesanların tedavi sonrasında yaşam kalitelerinin etkilendiği saptanmıştır. Tedavisi biten kanserli adölesanların yaşam kalitesinin geliştirilmesi için gerekli hemşirelik girişimlerinin planlanması ve uygulanması önerilmektedir.

Abstract:
This research, has been made as a definitive study for the determination of the constructs effecting the life quality of the adolescents (13-18 years old) with cancer who have completed their treatment.The sample of the study was formed by 90 adolescents (13-18 years old) with cancer who have completed their treatment in two university and two state hospitals in Izmir between the dates of February-September 2009. Adolescent questionarre (13-18 years old) and initiatory information survey were used as data collection tools. For the evaluation of the data; numerical and proportional distribution, independent double group t-test, Kruskal Wallis test and Mann Whitney U tests were used.In the study, %43.3 of the adolescents are female, and %56.7 of them are male. Mean age of the adolescents is 15.98±1.60. First diagnostic age of the adolescents is 11.18±3.80. The difference in the scores of the adolescent which they got from the life quality scale according to their gender was not found statistically significant (p>0.05). The score average of the children who were diagnosed with cancer in their childhood which they got from the life quality scale (physical, emotional, school, psychosocial, scale) were found to be higher than the ones who were diagnosed in their adolescence (p<0.05). The total scale scores of the adolescent according to their diagnosis were found to be statistically significant (p<0.05). The difference between the total average psychosocial health and scale scores of the adolescent with their treatments was found to be statistically significant (p<0.05). The difference between the educational status of the mothers of the adolescents which they got from the life quality scale (physical, emotional, social, school, psychosocial, scale) were not found to be statistically significant (p>0.05). The difference between the educational status of their fathers and their emotional functionality, psychosocial health and scale scores average was found to be statistically significant (p<0.05). The difference between the job status of the mothers of the adolescents which their the social functionality score average were found to be statistically significant (p<0.05). The difference between the job status of the fathers of the adolescents which they got from the life quality scale (physical, emotional, social, school, psychosocial, scale) were not found to be statistically significant (p>0.05). The difference between the economical status of the parents of the adolescents and their social functionality score average was found to be statistically significant (p<0.05).In conclusion, it was determined that the life quality of the adolescents is effected in the post-treatment period. It is strongly advised that necessary nursing interventions should be planned and applied in order to increase the life quality of the adolescents who have completed their treatment.