Aile hekimliği asistanlarının ve uzmanlarının besin ve ilaç etkileşimleri hakkında bilgi düzeyleri ve defansif tıp uygulamaları ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the knowledge levels of family medicine assistants and specialists about food and drug interactions and its relationship with defensive medicine practices
Yazar: NEVZAT ÖZSOY
Danışman: PROF. DR. OKCAN BASAT ; DR. SİBEL TUNÇ KARAMAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada; aile hekimliği (AH) asistanlarının ve uzmanlarının besin ve
ilaç etkileşimi hakkında bilgi düzeylerinin araĢtırılması ve defansif tıp uygulama
tutumları ile ilişkisinin incelenmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Bu tanımlayıcı ve ilişki arayıcı çalışma; veri toplama formunun
11.05.2023-11.07.2023 tarihleri arasında yüzyüze veya sosyal medya aracılığıyla
uygulanabildiği aile hekimi asistanları ve uzmanlarından çalışmaya dahil etme kriterlerini
karşılayan 333 gönüllü ile gerçekleştirildi.Verilerin elde edilmesinde tarafımızca
hazırlanan bir Tanıtıcı Bilgi Form'nun yanısıra Besin ve İlaç Etkileşimi Bilgi
Düzeyi Saptama Ölçeği (BİBDSÖ) ve Defansif Tıp Uygulamaları Tutum Ölçeği
(DTUTÖ)kullanıldı.
Bulgular: ÇalıĢmaya dahil edilen 333 kiĢinin yaĢ ortalaması 35,86±7,87 olup
%51,7„si (n=172) erkek idi. Katılımcıların BĠBDSÖ puanı ortalama 12,37 ± 4,00
(min:2-max:20) iken, DTUTÖpuanı ortalama 47,87 ± 8,91 (min:14-max:70) idi.
Katılımcıların %45,3‟ü (n=151) iyi ve %24,3‟ü (n=81) çok iyidüzeyde besin ve ilaç
etkileĢimi bilgisine sahipti. BĠBDSÖve DTUTÖtoplam puanları arasında anlamlı bir
korelasyon saptanmadı(r:0,044 p:0,419).Besin ve ilaç etkileĢimi eğitimi alanların,
daha önce deneyim yaĢayanların, hastalarına düzenli bilgi verenlerin ve defansif tıp
uygulamaları hakkında bilgi sahibi olanların besin ve ilaç etkileĢimi bilgi düzeyleri
daha yüksekti (p:0,032; p:0,001; p:0,011; p:0,004 sırasıyla). Erkek hekimlerin ve
sözleĢmeli asistanların negatif defansif tıp tutumları daha fazlaydı (p:0,043; p:0,029
sırasıyla).
Sonuç: AH asistanlarının ve uzmanlarının yaklaĢık üçte birinin (%30,3) besin-ilaç
etkileĢimleri konusunda yetersiz bilgiye sahip olduğu ve defansif uygulamalarının
yaygın olduğu (%68,4) gözlendi.Besin ve ilaç etkileĢimi eğitimi alanların ve defansif
tıp uygulamaları hakkında bilgi sahibi olanların besin ve ilaç etkileĢimi bilgi
düzeyleri daha yüksekti. Erkek cinsiyet ve sözleĢmeli AH asistanı olmak negatif
defansif tıp uygulamalarına yönelik tutumları artıran faktörlerdi.
Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği, Bilgi, Defansif Tıp, Ġlaç EtkileĢimi

Abstract:
Objective:The aim of this study was to investigate the level of knowledge of family
medicine (FM) residents and specialists about food and drug interactions and to
examine the relationship with defensive medicine practice attitudes.
Materials and Methods:This descriptive and relationhip seeking study was
conducted with 333 volunteers who met the inclusion criteria from FM residents and
specialists, for whom the data collection form could be applied face to face or via
social media between 11.05.2023 and 11.07.2023. A Descriptive Information Form
prepared by us, as well as the Food and Drug Interaction Knowledge Level Detection
Scale (FDIKLDS) and the Defensive Medicine Practices Attitude Scale (DMPAS)
were used to obtain the data.
Results:The mean age of the 333 participants included in the study was 35.86 ± 7.87
years and 51.7% (n=172) were male. The mean total score of the participants was
12.37 ± 4.00 (min:2-max:20) for FDIKLDS, while the mean total score of the
participants was 47.87 ± 8.91 (min:14-max:70) for DMPAS. Of the participants,
45.3% (n=151) good and 24.3% (n=81) very good knowledge of food and drug
interactions. No significant correlation was found between the total scores of the
FDIKLDS and DMPAS(r:0.044 p:0.419).Those who received training on food and
drug interaction, those who had previous experience, those who provided regular
information to their patients and those who had knowledge about defensive medicine
practices had higher levels of knowledge about food and drug interaction (p:0.032;
p:0.001; p:0.011; p:0.004, respectively). Male physicians and contracted residents
had more negative defensive medicine attitudes (p:0,043; p:0,029, respectively).
Conclusion:Approximately one third (30.3%) of FM residents and specialists had
inadequate knowledge about nutrient-drug interactions and defensive
medicinepractices were common (68.4%).Those who received training on food and
drug interactions and those who had knowledge about defensive medicine practices
had higher levels of knowledge about food and drug interactions. Male gender and
being a contracted physician assistant were factors that increased attitudes towards
negative defensive medicine practices.
Key Words:Family Medicine, Information, Defensive Medicine, Drug Interaction