Obsesif kompulsif bozukluk tanılı hastalarda intihar riskinin bilişsel esneklik ve sosyal biliş ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of suicide risk with cognitive flexibility and social cognition in patients diagnosed with obsessive compulsory disorder
Yazar: DUYGU ÖZŞENLER ALKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE ŞAHİN CAN
Balıkesir Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bilişsel esneklik = Cognitive flexibility ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Sosyal biliş = Social cognition ; Yönetici işlevler = Executive functions ; İntihar = Suicide

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmanın amacı obsesif kompulsif bozukluk tanısı alan hastalarda intihar riskinin sosyal biliş ve bilişsel esneklikle ilişkisini belirleyerek önlenebilir ölüm nedenlerinden biri olan intiharı erken tespit etmek, önlem almak ve uygun tedavileri geliştirebilmeye yardımcı olmaktır.
YÖNTEM VE ARAÇLAR: Çalışmamızın örneklemi, Balıkesir Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Polikliniği'ne başvurarak Obsesif Kompulsif Bozukluk tanısı alan (n=51) hastalardan oluşmaktadır. Psikiyatrik değerlendirme, Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabının beşinci baskısı (DSM-V) ölçütlerine göre klinisyen tarafından yapılmıştır. Hastalara Sosyodemografik Veri Formu doldurulmuş, Yale-Brown Obsesyon Kompulsiyon Ölçeği (Y-BOCS) uygulanarak hastalığın şiddeti, Bilişsel Esneklik Envanteri (BEE) uygulanarak bilişsel esneklik skorları, İma Testi ve Gözlerden Zihin Okuma Testi (GZOT) uygulanarak sosyal biliş skorları, İntihar Olasılığı Ölçeği (İOÖ) uygulanarak da intihar riski hesaplanmıştır.
BULGULAR: İOÖ, intihar düşüncesi ve intihar girişimi ile sosyodemografik ve klinik veriler karşılaştırıldığında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark görülmemiştir (p>0,05). Y-BOCS ölçeği ile İOÖ total ve alt ölçekleri arasında pozitif korelasyon saptanmıştır. Bu korelasyon istatistiksel olarak anlamlı ölçülmüştür (p<0,05). Y-BOCS ölçeği ile BEE arasında negatif korelasyon, İOÖ total ve alt ölçekleri ile BEE arasında da negatif korelasyon saptanmıştır (p<0,05). Geçmiş intihar düşüncesine sahip kişilerin BEE skorları düşük olarak saptanmıştır (p<0,05). Sosyal biliş değerlendirme ölçekleri ile İOÖ arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanamamıştır_(p>0,05). 
SONUÇ: OKB'de bilişsel esnekliğin az olması ile, hastalık şiddetinin ve intihar olasılığının yüksek olması arasında ilişki saptanmıştır. Hastalık şiddetinin intihar olasılığını artırmasında bilişsel katılığın aracı rol üstlendiği düşünülmüştür. Sosyal bilişsel beceriler ile intihar olasılığı, geçmiş intihar düşüncesi ve intihar girişimi öyküsü arasında ilişki saptanmamıştır. Bilişsel esnekliğe yapılacak terapötik müdahalelerin intihar riski ve hastalık prognozuna olumlu katkı yapacağı değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Bilişsel esneklik, intihar, obsesif kompulsif bozukluk, sosyal biliş, yürütücü işlevler

Abstract:
AIM: For this purpose, it is aimed to detect suicide, which is one of the preventable causes of death, early, to take precautions, and to help develop appropriate treatments by determining the relationship between obsessive-compulsive and obsessive-compulsive death risk and social cognition and employment methods.
METHODS: Our study sample consisted of patients (n=51) diagnosed with Obsessive Compulsive Disorder, who applied to Balıkesir University Health Practice and Research Hospital Psychiatry Outpatient Clinic. The clinician performed a psychiatric evaluation according to the criteria of the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, fifth edition (DSM-V). The patients' sociodemographic data form was filled, the severity of the disease by applying the Yale-Brown Obsession Compulsion Scale (Y-BOCS), cognitive flexibility scores by using the Cognitive Flexibility Inventory (CFI), social cognition scores by applying the Implicit Test and Reading Minds from the Eyes Test (RMET), Suicide Probability Scale The risk of suicide was also calculated by using the (SPS).
RESULTS: When sociodemographic and clinical data were compared with SPS, suicidal ideation, and suicide attempt, no statistically significant difference was found (p>0.05). A positive correlation was found between the Y-BOCS scale and the total subscales of the SPS. This correlation was statistically significant (p<0.05). A negative correlation was found between the Y-BOCS scale and BEE, and a negative correlation was found between the total subscales of SPS and BEE (p<0.05). The BEE scores of people with past suicidal ideation were low (p<0.05). No statistically significant relationship was found between social cognition assessment scales and SPS (p>0.05).
CONCLUSION: A relationship was found between low cognitive flexibility in OCD and high disease severity and suicide probability. Cognitive rigidity was thought to play a mediating role in increasing the likelihood of suicide. No relationship was found between social cognitive skills and suicide probability, past suicidal ideation, and suicide attempt history. It has been evaluated that therapeutic interventions to cognitive flexibility will contribute positively to suicide risk and disease prognosis.
Key Words: Cognitive flexibility, executive functions, obsessive-compulsive disorder, social cognition, suicide