Fıstıkçamı (Pinus pinea L.) fidanlarının kuraklık stresine morfolojik ve fizyolojik tepkileri
Morphological and physiological responses to drought stress of stone pine (Pinus pinea L.) seedlings
Yazar: MERVE GÜR
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE DELİGÖZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Fizyoloji = Physiology ; Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışmada, kuraklık stresinin fıstıkçamı fidanlarının morfolojik ve fizyolojik özellikleri üzerindeki etkileri incelenmiştir. Bu amaçla, tüplü fıstıkçamı fidanlarında birinci gelişme döneminde temmuz ayı ortasından kasım ayı başına kadar dört farklı sulama rejimi (kontrol, 7 gün, 14 gün, 21 gün) uygulanarak fidanlar kuraklık stresine tabi tutulmuştur. Her bir sulama periyodu öncesinde fidanların şafak öncesi ksilem su potansiyeli ölçümleri yapılmış ve sonrasında tarla kapasitesinde sulama gerçekleştirilmiştir. Kuraklık stresi denemesi tamamlandıktan sonra fidanların bazı morfolojik (fidan boyu, kök boğazı çapı, gövde ve kök kuru ağırlığı, kök yüzdesi vb.) ve fizyolojik (su potansiyeli ve bileşenleri, prolin ve toplam çözülebilir şeker miktarı) özellikleri belirlenmiştir. 

Çalışmamızda elde edilen sonuçlara göre, kuraklık stresi fidanların morfolojik ve fizyolojik özellikleri üzerinde etkilidir.  Stres düzeyi arttıkça kök boğazı çapı, fidan boyu, gövde, kök ve ibre kuru ağırlıkları, yan dal sayısı ve kök yüzdesi düşerken, katlılık ve gürbüzlük belirteci daha yüksek tespit edilmiştir. Strese maruz bırakılan fidanların şafaköncesi ksilem su potansiyeli ve çözünebilir şeker miktarı kontrol fidanlarından daha düşük iken, prolin miktarı daha yüksek bulunmuştur. Solma ve doygun haldeki osmotik potansiyeldeki düşüş, prolin miktarındaki artış fıstıkçamı fidanlarındaki osmotik ayarlamayı göstermektedir.

Abstract:
In this study, the effect of drought stress on morphological and physiological characteristics of Pinus pinea L. seedlings were examined.  For this purpose; four different irrigation processes (control, 7 day, 14 day and 21 day) weere applied on containerized Pinus pinea seedlings in the first growth season; from mid-July to early November. Before each irrigation period; predawn xylem water potential of seedlings were measured and then the seedlings were irrigation in the field capacity. At the end of experiment, morphological (seedling height, root collar diameter, root and stem dry weight, root percentage etc.) and physiological (water potential and components, proline content and total soluble sugar content) characteristic were determined.

Consequently, drought stress was effected on morphological and physiological characteristics.  Increasing drought stress decreased of seedling height, root collar diameter, root, stem and needle dry weight, lateral branch number, root percentage, but shoot-to-root ratio and diameter- to-height ratio were high. In the drought-stressed seedlings, the predawn water potentials and total soluble sugar contents were significantly lower, and the proline content were significantly higher than in the control seedlings. The incerased the proline content and the decrease in osmotic potential at full turgor and at the point of turgor loss the drought-stressed seedlings indicated osmotic adjustment in the Pinus pinea seedlings.