Ergenlerin ebeveyn kabul-red algıları ile internet bağımlılığı arasındaki ilişki
The relationship between adolescents' parental acceptance-rejection perceptions and internet addiction
Yazar: ESRA TİLKİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE EPLİ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Ebeveyn kabul veya reddi = Parantel acceptance-rejection ; Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Ölçekler = Scales ; İnternet = Internet ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Bu araştırma, ergenlerin ebeveyn kabul-red algıları ile internet bağımlılığı arasındaki ilişkiyi araştırmak amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla ergenlerin ebeveyn kabul-red algıları ile internet bağımlılığı arasındaki ilişkiye ve bu ilişkinin cinsiyet açısından değişip değişmediğine bakılmıştır. Araştırmaya Samsun ilinde 2018-2019 eğitim-öğretim yılı Samsun ili Atakum ilçesinde yer alan ve farklı okul türlerinde eğitim gören 243 kız, 257 erkek toplam 500 öğrenci katılmıştır. Çalışmada, Ebeveyn Kabul-Red Ölçeği Kısa Form (EKRÖ), "İnternet Bağımlılığı Ölçeği" ve Kişisel Bilgi Formu kullanışmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS 22 istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. İlk olarak bireylerin anne ve baba kabul-red algıları ile internet bağımlılık düzeyleri arasında anlamlı ilişki olup olmadığı Pearson Korelasyon Analizi kullanılarak incelenmiştir. Analiz sonuçlarına göre anne kabul-red ölçeği alt boyutlarından "sıcaklık/şefkat" ile internet bağımlılığı arasında negatif yönde orta düzeyde "düşmanlık/saldırganlık" ve "kayıtsızlık/ihmal" ve internet bağımlılığı arasında pozitif yönde düşük düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Anne kabul-red ölçeği alt boyutlarından "ayrışmamış red" ile internet bağımlılığı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamaktadır. Baba kabul-red ölçeği alt boyutlarından "sıcaklık/şefkat" ve internet bağımlılığı arasında negatif yönde düşük düzeyde; "düşmanlık/saldırganlık" ve "kayıtsızlık/ihmal" ve internet bağımlılığı arasında pozitif yönde düşük düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Son olarak ise "ayrışmamış red" ve internet bağımlılığı arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Araştırmada ergenlerin anne ve baba kabul-red algılarınının internet bağımlılık düzeylerinin anlamlı bir yordayıcısı olup olmadığı Çoklu Doğrusal Regresyon analizi kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre anne kabul-red değişkenlerinden ayrışmamış red değişkeninin internet bağımlılık düzeyinin anlamlı bir yordayıcısı olmadığı; ancak sıcaklık/şefkat, düşmanlık/saldırganlık ve kayıtsızlık ihmal değişkenlerinin ise internet bağımlılık düzeyinin anlamlı bir yordayıcısı olduğu görülmektedir. Baba kabul-red değişkenleinin hepsinin yani sıcaklık/şefkat, düşmanlık/saldırhanlık, kayıtsızlık/ihmal ve ayrışmamış red değişkenlerinin ergenlerin internet bağımlılık düzeyinin anlamlı bir yordayıcısı olduğu görülmektedir. Araştırmanın bulgularına göre anne sıcaklık/şefkat, anne düşmanlık/saldırganlık, anne ayrışmamış red, baba düşmanlık/saldırganlık, baba kayıtsızlık/ihmal, baba ayrışmamış red ve internet bağımlılığı puanları cinsiyete göre anlamlı farklılık göstermektedir. Diğer yandan anne kayıtsızlık/ihmal puanları ve baba sıcaklık/şefkat puanları ise cinsiyete göre anlamlı farklılık göstermektedir. Elde edilen bulgular literatür bağlamında tartışılmış; alandaki çalışanlara ve geleceğin araştırmacılarına yön verebilecek önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Sözcükler: Ebeveyn Kabul-Red Algısı, İnternet Bağımlılığı

Abstract:
This study was conducted to investigate the relationship between adolescents' parental acceptance-rejection perceptions and internet addiction. For this purpose, the relationship between adolescents' parental acceptance-rejection perceptions and internet addiction and whether this relationship change in terms of gender was examined. A total of 500 students, 243 females, 257 males, who study in different school types and located in Atakum district of Samsun province for the 2018-2019 academic year in Samsun province participated in the study. In the study, Parental Acceptance-Rejection Scale Short Form (PARQ), "Internet Addiction Scale" and Personal Information Form were used. The data obtained from the research were analyzed using the SPSS 22 statistical package program. Firstly, Pearson  Correlation Analysis was used to examine whether there is a significant relationship between individuals' perceptions of mother and father acceptance-rejection and  their Internet addiction levels. According to the analysis results, a modernate negative relationship between "warmth / affection" and Internet addiction, which is one of the subdimensions of the mother acceptance-rejection scale, "hostility / aggression", "indifference/neglect"and a positive and low level of significant correlation was found. There is no significant relationship between "undifferentiated rejection", one of the subdimensions of the mother acceptance-rejection scale, and internet addiction. Among the subdimensions of the paternal acceptance-rejection scale, "warmth/ affection" and internet addiction were negatively low. A low-level and positive correlation was found between "hostility/aggression" and "indifference/neglect" and internet addiction. Finally, a moderately significant positive relationship was found between "undifferentiated rejection" and internet addiction. In the study, whether adolescents' perceptions of maternal and paternal acceptance-rejection are a significant predictor of their Internet addiction levels, Multiple Linear Regression analysis was used. According to the analysis results, rejection variables, was not a significant predictor of Internet addiction level; however, it is seen that the variables of warmth/affection, hostility/aggression and indifference neglect are significant predictors of Internet addiction level. It is seen that all of the paternal acceptance-rejection variables, namely warmth/affection, hostility/aggression, indifference/ neglect and undifferentiated rejection, are significant predictors of adolescents' Internet addiction level. According to the findings of the study, maternal warmth/ affection, maternal hostility/aggression, maternal undifferentiated rejection, paternal hostility/aggression, paternal indifference/neglect, paternal undifferentiated rejection and Internet addiction scores do not differ significantly according to gender. On the other hand, maternal indifference/neglect scores and father warmth/affection scores differ significantly according to gender. The findings obtained were discussed in the context of the literature; suggestions were made to guide the researchers in the field and future researchers.
	
Keywords: Parental Acceptance-Rejection Perception, Internet Addictions