Kazak Türkçesinde "deve" ile ilgili söz varlığı ve metinler /
Yazar: AHMET HAMDİ TURANGİL
Danışman: DOÇ.DR. GÜLŞEN SEYHAN ALIŞIK
Marmara Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Dilbilim = Linguistics

Özet:
Bu çalısmada, Kazak Türkçesinde ?deve? sözcügü ve kullanımını içeren söz varlıgı ortayakonulmaya çalısılmıs ve Türkiye Türkçesiyle ortak kullanımlar tespit edilmistir. Öncelikle sözvarlıgı üzerinde durulmus; elde edilen bilgi Derleme Sözlügü, Tarama Sözlügü, Türkçe Sözlük ileAtasözleri ve Deyimler Sözlügündeki benzer sözcük, türev, birlesik yapı, deyim ve atasözleri ilekarsılastırılarak birlikte verilmistir. Ayrıca deve ile ilgili metinlerin Kazak Türkçesi ile yazılmısorijinalleri ile Türkiye Türkçesine aktarımı da gerçeklestirilmis, böylece söz varlıgındasıraladıgımız birçok kelimenin edebiyattaki kullanımlarına da ulasılmıstır. Metinler; hikâye,makale, halk öyküsü, üst baslıklarıyla degerlendirilebilir. Asıl varılan nokta ise Kazak Türkçesinde?deve? sözcügünün varlıgı, Kazak kültüründeki yerinin tespitidir. Bu tespit bize, Kazakistan'dadevenin gerek kültürel açıdan, gerek söz varlıgı açısından Türkiye ile karsılastırılamayacak boyuttaoldugunu da göstermis bulunmaktadır.Bu tespit ve ortaya çıkan sonuç, sadece dil ve edebiyat açısından degil, aynı zamanda Türk halkbilimi açısından da önem arz etmektedir. Bu tür çalısmaların artması, Arat'ın da (1977. slamAnsiklopedisi, ?Kazakistan?, c.6, s.494?505, MEB, stanbul) ifade ettigi gibi, belki de iki yüz yılayakın zamandır birbirinden uzak kalmıs Türk topluluklarının yakınlasması, tabiri caizse, tekrarbirbirlerini tanımaları ve anlamaları açısından da önemlidir.

Abstract:
In this study, it is surveyed the vocabulary including the meanings of ?camel? word and itsusage in Kazakhstan Turkish and it is tried to determine its similarities and common points inKazak and Turkey Turkish. Firstly, the vocabulary is defined, then similar and synonymous words,derivatives, combined structural words, idioms and proverbs are compared to anthology dictionary,skimming dictionary, Turkish dictionary, proverbs and idioms dictionary and then mentionedtogether in the study. Additionally, the texts related to ?camel? are also transferred to this study,and the usage and expression of the most words listed in the vocabulary are found in literature. Thetexts, stories, article, folk stories is evaluated as their headings in general. The final point aimed inthis study is the word of ?camel? in Kazak Turkish and to determine its position in Kazak Culture.This findings and determination indicate and prove that ?camel? word is incomparable level inKazakhstan and Turkey Turkish by considering both cultural and vocabulary view.The results and findings of this study are not even as important as for both Kazak and TurkTurkish, it is also very important in the perspective of Turk Folk Science. The increase of that kindof studies in the literature, as Arat (1977. slam Ansiklopedisi, ?Kazakistan?, c.6, s.494?505, MEB,stanbul) was stated, causes all Turk population having been far away for two centuries to becomecloser, in all honestly it is also important to know and understand each other again.