Âşık Paşa'nın Garibnâmesi'nde ayetler
Verses in Aşık Pasha's Garibname
Yazar: HATİCE ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE HİLAL KALKANDELEN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu çalışma Âşık Paşa'nın hayatını, Garibnâme adlı eserindeki ayetler ve lafzi
iktibasları konu almaktadır. Âşık Paşa, Kırşehir'de yaşamış olan şair ve mutasavvıf olup
bu çalışmada kullandığımız Garibnâme, XIV. yüzyıl eserleri arasında yer alan ve on
bölümden oluşan eseridir.
Çalışmanın giriş bölümünde Âşık Paşa'nın yaşamış olduğu dönem ile ilgili genel
bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde Âşık Paşa'nın hayatı, şahsiyeti ve Garibnâme adlı
eseri ayrıntılı bir şekilde anlatılmıştır. Ayrıca Garibnâme eseri dışında Âşık Paşa'ya ait
diğer eserler üzerinde durulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümünde eserde kullanılan
ayetler, mealleri ile birlikte verilerek beyitlerde incelen konular hakkında bilgi verilmiştir.
Beyitler aktarılırken Prof. Dr. Kemal Yavuz'un, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Kurumu
Türk Dil Kurumu Yayınları'ndan çıkan Garibnâme'nin tıpkıbasım, karşılaştırmalı metin
ve aktarma olarak sunduğu kaynağı kullanılmıştır. Bu kaynak iki cilt ve her cildin iki
kitabı olmak üzere dört kitaptan oluşmaktadır. Konu bütünlüğünü sağlamak amacıyla on
bölümden oluşan eserin bab başlıkları çalışmada da sürdürülmüş, beyit sırası takip
edilerek ayetler sıralanmıştır. Aynı ayetler farklı beyitlerde yer aldığında, ayet ile ilişkili
beyit dipnotta belirtilmiştir. Ayrıca ayetlerin sadece eserde zikredilen kısımları koyu
yazılmıştır. Üçüncü bölümde lafzi iktibaslar, ikinci bölümde tatbik edilen sıraya ve eserin
ciltlerine göre incelenmiştir. Sonuç kısmında ise Âşık Paşa'nın eserinde Kur'an-ı Kerim
ayetlerini kullanış şekli üzerinde durulmuştur. Ayrıca eserdeki ayetler ve lafzi iktibasların
hangilerinin daha çok kullanıldığı belirlenerek eserdeki konular incelenmiş, eserin genel
muhtevası ortaya konmuştur.
Anahtar Kelimeler: Âşık Paşa, Garibnâme, iktibas, ayet, beyit.

Abstract:
This study deals with the life of Âşık Pasha, the verses and literal quotations in his
work named Garibnâme. Âşık Pasha is a poet and sufi who lived in Kırşehir and we use
in this study, Garibnâme, XIV. It is a work that is among the works of the 19th century
and consists of ten chapters.
In the introduction part of the study, general information about the period in which
Âşık Pasha lived is given. In the first chapter, Âşık Pasha's life, personality, and his work
named Garibnâme are explained in detail. In addition, apart from Garibname, other works
belonging to Âşık Pasha were emphasized. In the second part of the study, the verses used
in the work are given together with their translations and information is given about the
subjects examined in the couplets. While transferring the couplets, Prof. Dr. The source
of Garibnâme, which was published by Kemal Yavuz's Atatürk Culture, Language and
History Institution Turkish Language Institution Publications, as facsimile, comparative
text, and translation was used. This resource consists of four books, two volumes and two
books of each volume. In order to ensure the integrity of the subject, the chapter titles of
the work, which consists of ten chapters, were continued in the study, and the verses were
listed by following the couplet order. When the same verses are in different couplets, the
couplet associated with the verse is indicated in the footnote. In addition, only the parts
of the verses mentioned in the work are written in bold. In the third chapter, the verbal
quotations are analyzed according to the order applied in the second chapter and the
volumes of the work. In the conclusion part, it was emphasized that Âşık Pasha used the
verses of the Qur'an in his work. In addition, by determining which verses and literal
quotations in the work are used more, the subjects in the work are examined and the
general content of the work is revealed.
Keywords: Âşık Paşa, Garibname, quotation, verse, couplet.