Ankara'daki özel liselerin etkinliğinin veri zarflama analizi ile ölçümü
Measuring the efficiency of private high schools in Ankara using data envelopment analysis
Yazar: ABDULKADİR BEKTAŞ
Danışman: PROF. DR. ZÜLAL GÜNGÖR
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Çocukluktan gençliğe geçiş devresindeki insanların eğitimini üstlenen, onlaraasgari ortak bir genel kültür veren ve onların kabiliyetleri doğrultusunda hemyüksek öğretime hem mesleğe hazırlayan Orta eğitim Türkiye için çokönemlidir. Bundan dolayı Türkiye'de liselerin etkinliğinin ölçülmesi ayrı birönem taşımaktadır. Bu tezde Ankara'daki kırk dört özel lisenin 2006 yılına aitetkinlikleri ölçülmüştür. Öncelikle, göreli etkinliklerinin ölçülmesi amacıylaAnkara'daki 60 Özel lisenin 2005?2006 yılına ait verileri incelenmiştir. Verileriçalışmaya uygun bulunan 44 adet lisenin göreli etkinliğini ölçmek için VeriZarflama Analizi (VZA) yöntemi kullanılmıştır. VZA, benzer işler yapan, çoklugirdi/çıktıya sahip organizasyonel birimlerin göreli etkinliğini ölçmedekullanılan matematiksel programlama tabanlı bir tekniktir. Bu çalışmadaetkinlik ölçümü için üç uygulama yapılmıştır.İlk uygulamada 44 lisenin göreli etkinliği ölçülüp etkin olan ve olmayan liselertespit edilmiştir.İkinci uygulamada özel liselerin göreli etkinliğinde etkili olan değişkenlerinetkinlik dereceleri tespit edilmiştir. Bunun için her birleşimde bir değişkenianalizden çıkaran sekiz farklı birleşimli bir analiz gerçekleştirilmiştir.vÜçüncü uygulamada bu analiz sonucunda etkin bulunan 6 Özel Lise, herdenemede biri sistemden çıkarıldı ve geriye kalanların etkinlikleri ölçülmüştür.Sonuçta etkin olan 6 Özel Lisenin, içlerinden birinin sistemden çıkarılmasıylaetkinliklerini yitirmedikleri gözlenmiştir. Bu da bize ikinci uygulamada eldeedilen sonuçların kararlılığını göstermiştir.

Abstract:
Secondary education which undertakes education of human who are intransition period between childhood to youth, gives them at least minimumcommon liberal education and prepares them both to higher education and toprofession according to their abilities, is very important for Turkey. On accountof this, measuring efficiencies of the private high schools in Turkey has anextremely different significant importance. In this thesis, the efficiencies of fortyfour private high schools in Ankara for the year 2006 were measured. First, thedata on sixty private high schools for the period of 2005?2006 was analyzed tomeasure their relative efficiencies. Data Envelopment Analysis method wasapplied to evaluating the relative efficiencies of forty four private high schoolswhose data are applicable for analysis. Data Envelopment Analysis is atechnique based on mathematical programming used for measuring relativeefficiencies of making decision units carrying out similar activities with multipleinputs /outputs. In this study, three applications were applied for efficiencymeasurement.In the first application, the relative efficiency of 44 private high schools wascalculated and efficient and non-efficient private high schools were determined.In the second application, efficiency degree of variable which are effective onviirelative efficiency of private high schools, was determined. Therefore, eightdifferent combinational analyses which exclude a variable every combinationwere done.In the third application, one of the six private high schools which weredetermined as being effective in previous analyses was taken out of system inthe every practice and rest of high school?s efficiency was measured.As a result, it is observed that none of six private high schools lose theirefficiency even one of them was taken out of the system. This shows that theresults acquired from second application are coincided.