Birinci Büyük Millet Meclisi'nin yapısı ve faaliyetleri (1920-1923)
The structure and activities of the First National Assembly (1920-1923)
Yazar: AYŞEGÜL DEMİRDEN YÜZGEÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SÜLEYMAN SEYDİ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Tarih = History

Özet:
8ÖZETBİRİNCİ BÜYÜK MİLLET MECLİSİ'NİN YAPISI VE FAALİYETLERİAyşegül DEMİRDEN YÜZGEÇSüleyman Demirel Üniversitesi, Tarih Bölümü,Yüksek Lisans Tezi 127 sayfa, 2006Danışman: Yard. Doç. Dr. Süleyman SEYDİBu tezin amacı, 1920-1923 Türkiye'sine genel bir bakış olup, bu zamandilimi içerisinde görev yapmış olan, Birinci Büyük Millet Meclisi'nin yapısını,faaliyetlerini ve üyelerinin sosyolojik görünümlerini incelemektir. Çalışmada elealınan temel nokta ise; Birinci Meclisin ülke içerisinde yapmış olduğu sosyal,ekonomik, kültürel ve hukuksal faaliyetler ile bunların toplum üzerindeki etkileridir.Tezde, Mustafa Kemal Paşa'nın 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkışından itibaren,Anadolu'da başlayan halk direnişini, milli devlet olma yolunda yapılan faaliyetleri vebunları gerçekleştiren Birinci Büyük Millet Meclisi'ni üç ana bölüme ayırarakinceledim.Öncelikle, Osmanlı Devleti'nden farklı bir yapıda ve sistemde meydanagetirilmeye çalışılan ve milli bir devlet olan, Türkiye Cumhuriyeti'nin temelini atankurum birinci meclistir. Meclis açılırken İstanbul'dan, Anadolu'dan ve yurdun çeşitlibölgelerinden gelen milletvekilleri Ankara'da toplanmıştır. Yeni açılmış olan bumeclis, Mustafa Kemal Paşa ve silah arkadaşlarının önderliğinde İstiklal Savaşınıbaşlatmış, bu arada Türk halkı birbiriyle kenetlenerek Kuvay-i Milliye teşkilatlarınıoluşturmuş ve bu teşkilatlar daha sonra meclis tarafından düzenli ordularadönüştürülerek düşmanla mücadele etmiştir.Birinci Büyük Millet Meclisi, kurmuş olduğu düzenli ordularla İstiklalSavaşını kazanmış ve arka arkaya yapılan antlaşmalarla siyasi haklarını da almıştır.Genel anlamda bunları konu alan ve üç bölüm olan tezin birinci bölümünde, BirinciBüyük Millet Meclisi toplanmadan önceki yurdun genel durumu, seçimlerinyapılması ve meclisin açılması konu edilmiştir.İkinci bölümde, meclis hükümeti sisteminden, kuvvetler birliği ilkesininkullanımından, meclisin karakterinden ve milletvekillerinin cinsiyet, eğitim, yaş9durumlarından ve bu şahsiyetlerin oluşturduğu meclisin ihtilalci, kurucu vedemokratik özelliklerinden bahsettim.Üçüncü bölümde ise, devleti yapılandırma çalışmalarını, memleketin iç ve dışsiyasette yapmış olduğu faaliyetleri kısacası, medeni devlet olma yolunda atılanadımları ve dünya devletlerine karşı izlenen denge siyasetini ele aldım.Birinci Büyük Millet Meclisi, Türkiye Cumhuriyeti'nin siyasi tarihinde,bugünkü toplumsal ve ekonomik gelişimlerin temelini atan, sosyal ve milli devletolmak için çaba sarf eden, üyeleri açısından bakıldığında ise yurdun tüm kesiminintemsil edildiği ve toplum yapısının yansıdığı bir kurumdur. Kuvvetler Birliğiilkesiyle işleyip, Meclis Hükümeti sisteminde çalışmış olan Birinci Meclis, hemenher konunun rahatça tartışılmış olması ve her alanda çalışma yapılmış olmasınedeniyle de çok yönlüdür. Oldukça nazik bir dönem olan savaş zamanında görevyapan meclis üyelerinin çoğu gönüllü kişiler olup, meclis işleyişi ve faaliyetleribakımından bakıldığında, demokratik bir kurumdur. Ayrıca, topluma mal olmuş, birhizmet ordusudur.

Abstract: