Geçmişten günümüze mimarın rolleri
The roles of the architect from past to present
Yazar: BETÜL TOY
Danışman: PROF. DR. AYLA FATMA ANTEL
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Çalışmada en genel tabirle, geçmişten günümüze mimarın rolleri incelenmiş ve günümüz mimar rollerinin analitik bir değerlendirmesi yapılmıştır. Mimarın toplumdaki konumu, çok yönlülüğü, ilgilendiği ve uzmanlaştığı alanlar, her dönemin kendi koşullarında değerlendirilmiş ve o dönemin mimarlık ortamını şekillendiren düşünce, mimarlık ve sanat anlayışları içerisinde ele alınmıştır. Ayrıca incelenen dönemlerdeki mimar rollerini anlamak için mimarlık tarihinde önemli yeri olan mimar figürlerinin kısa monografilerine de yer verilmiştir. 
Günümüzde mimarın çalışma alanları tarihte olduğundan çok daha büyük bir alanı kapsamaktadır. Tezde, mimarlığın alanını genişleten bugünün mimar rollerini incelemek ve bu rollerin yapı üretimiyle ve fiziksel çevrenin inşasıyla ilişkisini irdelemek izlenen birincil yoldur. 
Çalışmada öncelikle İlk Çağ'dan günümüze mimarlığın öyküsü; mimarın gelişimi ve mimara atfedilen özelliklerle birlikte dönemin koşulları içerisinde sunulmuştur. Barınma ihtiyacını karşılamak üzere mekânsal üretimler gerçekleştiren ilk insanlardan, günümüzün çok sayıda farklı yaklaşımlara ve uzmanlıklara sahip mimar rollerine kadar tarihsel süreç içerisinde mimarın toplum içindeki kimliği izlenerek geniş bir "mimar tarihi" incelemesi yapılmıştır. 
Üçüncü bölümde günümüzde yapı üretiminde doğrudan ve dolaylı olarak rol oynayan mimarlar ile ikisi ara kesitinde duran yani üretim sürecinin belirli bir kısmına dâhil olup, sürece toplumu ve kullanıcıyı dâhil eden mimar rolleri üç ana başlık altında incelenmiştir. Günümüz dünyasının ortak sorunlarına yönelik geliştirilen mimari yaklaşımlar araştırılmış, yapılı ve doğal çevreyle ilgili her tür uygulamada mimarın mesleki sorumluluklarının yeniden sorgulanması amaçlanmıştır. Tezin aynı zamanda, hem içinde bulunduğumuz döneme ışık tutması hem de bugün ve gelecekte mimarlardan ne tür roller beklendiğine ve nasıl bir mimarlık ortamı oluşması gerektiğine dair bir düşünce ortamı yaratması hedeflenmiştir.

Abstract:
The study examined the roles of the architect from the past to present and evaluated the roles of today's architect analytically. The status of the architect in society, her/his versatility, the fields of interest and specialization were analyzed under the own conditions of each period and were handled within the conceptions and understanding of thought, architecture and art shaping the architectural environment of that period. In addition, short monographies of the architect figures, which have important roles in the history of architecture, were included to understand the roles of architects in the periods studied. 
Today, the areas that architects work cover a much larger area than in history. To examine the roles of today's architect that expand the field of architecture and the relationship of these roles with the building production and the construction of the physical environment are the primary route that is followed in this thesis. 
First of all, the story of architecture from the First Age to the present day was stated in the conditions of the period with the development of the architect and the features attributed to the architect in the study. From the primitive human who did spatial productions to meet shelter needs to the roles of architect with many different approaches and specialties of today, a broad "history of architect" review in the historical process was made by following the identity of the architect in society. 
In the third chapter, the roles of the architects, who play direct and indirect roles in building production and stand at the intersection of the two situations, namely, the architects who are involved in a certain part of the production process and incorporate the society and the users in the process, were examined under three main headlines. The architectural approaches developed for the common problems of today's world were researched and it is aimed to re-question the professional responsibilities of the architect in any practice related to the built and natural environment. The thesis is also intended to both shed light on the period we are in, and to create an environment of thought about what roles are expected from architects and what kind of architectural environment should be created today and in the future.