Tavuk yumurtalarında salmonella varlığının yetiştirme tipine göre tespiti
Detection of salmonella presence in chicken eggs according to poultry rearing type
Yazar: SANİYE DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. GÜZİN İPLİKÇİOĞLU ARAL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Gıda Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Tavuk Yumurtalarında Salmonella Varlığının Yetiştirme Tipine Göre Tespiti
Salmonella, insanlarda ve hayvanlarda gastrointestinal sistem enfeksiyona neden olabilen önemli zoonoz bir patojendir. Salmonellozis prevalansının azaltılması için ülkemizde dahil olmak üzere birçok ülkede, çiftlikten sofraya gıda güvenliği yaklaşımı ile Salmonella kontrol programları uygulanmaktadır. Bu programlarda yoğun biyogüvenlik, koruma ve kontrol süreçleri yürütülmektedir. Dünya genelinde yürütülen bu koruma ve kontrol süreçleri ile iyi bir aşama kaydedilmiş olsa da günümüzde gelinen son noktaya bakıldığında, hala bazı kanatlı sürüleri bu uygulamalardan uzakta insan tüketimine sunulmak üzere kanatlı orijinli gıdalar üretmeyi sürdürmektedir. Bu tez çalışmasında, Türkiye'de yetiştirme tiplerine göre üretilip tüketime sunulmuş olan ticari yumurtacı tavuk sürülerden elde edilen yumurtalarda ve serbest gezen tavuk sürülerinden elde edilen yumurtalarda halk sağlığı açısından büyük öneme sahip olan Salmonella spp. pozitiflik oranının tespit edilmesi amaçlanmıştır.
Bu tez çalışmasında, ticari tavuk yumurtalarında ve serbest gezen tavuk yumurtalarında Salmonella spp. pozitiflik oranı belirlendi. Ticari tavuk yumurtalarında Salmonella spp. pozitifliğinin %2 olduğu belirlenirken, serbest gezen tavuk yumurtalarında ise %17 olarak belirlendi. Ticari tavuk yumurtalarından izole edilen her iki suşta S. Kentucky olarak identifiye edilirken, gezen tavuk yumurtalarından izole edilen 17 adet suşun beşi S. Kentucky, dördü S. Infantis, üçü S. Enteritidis, üçü S. Agona, ikisi S. Mbandaka olarak identifiye edildi. İzole ve identifiye edilen tüm Salmonella suşlarına antibakteriyel duyarlılık testi uygulandı. Antibakteriyel duyarlılık testi sonuçlarına göre hem ticari tavuk yumurtalarından hem de serbest gezen tavuk yumurtalarından izole edilen Salmonella suşlarının tamamında çoklu antibakteriyel direnç profilinin şekillendiği, bunun yanı sıra, gezen tavuk yumurtalarından farklı olarak ticari tavuk yumurtalarından izole edilen Salmonella suşlarının her ikisinin de tez çalışmasında kullanılan bütün antibakteriyellere dirençli olduğu belirlendi.
Salmonella probleminin kaynağında elimine edilmesi gerekliliği halk sağlığı açısından büyük öneme sahiptir. Özellikle çiftlik hayvanları ve hayvansal orijinli gıdalar, Salmonella enterica serovarlarının insanlara bulaşmasında primer kaynaktır. Patojeni izlemek ve kontrol edebilmek adına Salmonella enterica serovarlarının küresel prevalansını ve epidemiyolojisini anlamak kilit rol üstlenmektedir. Bu tez çalışmasında elde edilen bulguların, potansiyel epidemiyolojik veri olarak kullanılabilirliği açısından daha geniş çaplı ve daha detaylı çalışmalara gereksinim vardır. Bu tez çalışmasında elde edilen bulgular, konuyla ilgili araştırma çalışması yürüten diğer araştırıcılara katkı sağlama niteliğindedir.
Anahtar Sözcükler: Salmonella, Serbest, Tavuk, Ticari, Yumurta.

Abstract:
Detection of Salmonella Presence in Chicken Eggs According to Poultry Rearing Type
Salmonella is an important zoonotic pathogen that can cause gastrointestinal tract infections in humans and animals. In order to reduce the prevalence of salmonellosis, Salmonella control programs are implemented in many countries, including our country, with a farm-to-table food safety approach. Intensive biosecurity, protection and control processes are carried out in these programs. Although a good progress has been made with these protection and control processes carried out around the world, when we look at the last point reached today, some poultry flocks still continue to produce foods of poultry origin to be offered for human consumption away from these practices. In this thesis, it was aimed to determine the Salmonella spp. positivity rate, which is of great importance in terms of public health, in the eggs obtained from the commercial layer chicken flocks produced and offered for consumption according to the breeding types and the eggs obtained from the free range chicken flocks.
In this thesis study, Salmonella spp. positivity rate was determined in commercial chicken eggs and free range chicken eggs. While it was determined that Salmonella spp. positivity was 2% in commercial chicken eggs, it was determined as 17% in free range chicken eggs. While both strains isolated from commercial chicken eggs were identified as S. Kentucky, of 17 strains isolated from wandering chicken eggs, five were identified as S. Kentucky, four as S. Infantis, three as S. Enteritidis, three as S. Agona, and two as S. Mbandaka. Antibacterial susceptibility test was applied to all isolated and identified Salmonella strains. According to the results of antibacterial susceptibility test, it was determined that multiple antibacterial resistance profiles were formed in all Salmonella strains isolated from both commercial chicken eggs and free range chicken eggs. It was determined that Salmonella strains isolated in commercial chicken eggs were resistant to all antibacterials used in the thesis study, different from the free-range chicken eggs.
The necessity of eliminating the Salmonella problem at its source is of great importance in terms of public health. Especially farm animals and foods of animal origin are the primary sources of transmission of Salmonella enterica serovars to humans. Understanding the global prevalence and epidemiology of Salmonella enterica serovars is key to monitoring and controlling the pathogen. Larger and more detailed studies are needed in terms of usability of the findings obtained in this thesis study as potential epidemiological data. The findings obtained in this thesis study are in the nature of contributing to other researchers who conduct research on the subject.
Keywords: Chicken, Commercial, Egg, Free, Salmonella.