Fossa Cranii Posterior'a ait anatomik yapıların nörogörüntüleme tekniği ile morfometrik analizi ve klinikte görülen patolojilerle ilişkisi
Morphometric analysis of the anatomical structures of Posterior Cranial Fossa with neuroimaging technique and its relation with clinical pathologies
Yazar: DERYA DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. MENNAN ECE PİRZİRENLİ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Arnold-Chiari malformasyonu = Arnold-Chiari malformation ; Foramen magnum = Foramen magnum ; Fossa cranii = Fossa cranii ; Morfometri = Morphometry ; Nörogörüntüleme = Neuroimaging ; Patoloji = Pathology

Özet:
Fossa cranii posterior, içinde bulundurduğu yapılardan dolayı bölgeye yapılacak cerrahi girişimler bakımından oldukça önemli bir boşluktur. Mesencephalon, pons, medulla oblongata ve cranial sinirlerin 10 çiftini içinde barındırmaktadır.
Chiari Malformasyonu (CM), 1891 yılında Hans Chiari tarafından fossa cranii posterior (FCP) yapılarının servikal spinal kanal içerisine doğru yer değiştirmesi olarak tanımlanmıştır.
Çalışmamızda; sağlıklı bireyler ile Chiari malformasyonu tanısı alan hastalarda fossa cranii posterior morfometrisindeki değişikliklerin karşılaştırmalı olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma sonucu elde edilen bulguların;  retrospektif olarak oluşturulan kontrol grubu ile karşılaştırılmasıyla fossa cranii posterior oluşumuna katılan kemiklerin morfometrik analizlerinin Chiari malformasyonunda ne derece etkili olduğunun ortaya çıkarılması hedeflenmiştir.
Çalışmaya toplam 64 kişi dahil edilmiştir. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Polikliniği'nde takip edilen Chiari malformasyonu tanısı almış, yaşları 23-73 arasında değişen toplam 32 birey (16 Kadın, 16 Erkek) çalışmaya hasta grubu olarak dahil edilmiştir. Baş bölgesinden cranium anatomisini etkileyen herhangi bir travma veya operasyon geçirmiş olan, Chiari malformasyonu dışında herhangi bir genetik veya nörogelişimsel hastalığa sahip olan hasta grubu çalışmamıza dahil edilmemiştir. Kontrol grubu olarak, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Servis'e baş ağrısı ile başvuran, yapılan radyolojik değerlendirmeler sonrası, santral sinir sistemi hastalığı bulunmayan 25-70 yaş arası 32 birey (17 Kadın 15 Erkek) çalışmamıza dahil edilmiştir. 32 sağlıklı birey ve 32 Chiari malformasyonlu bireyin Bilgisayarlı Tomografi (BT) görüntüleri üzerinde morfometrik ölçümler yapılmıştır. Radiant programı kullanılarak foramen magnum anteroposterior çapı, foramen magnum transvers çapı, foramen magnum oblik çapı, clivus kalınlığı, clivus uzunluğu, Boogard açısı, fossa cerebellaris derinliği, atlantodental aralık, posterior atlanto dental aralık vb. ölçümler 3 farklı  araştırmacı tarafından tekrarlanıp ortalama değerleri alınmıştır.
Çalışmaya dahil edilen Chiari malformasyonlu bireylerde foramen magnum anteroposterior çapı 31,5±3,11 milimetre (mm), foramen magnum transvers çapı 27,47±3,26 mm, foramen magnum oblik çap 27,42±3,25 mm, klivus kalınlığı 10,6±2,14 mm, klivus uzunluğu 28,20±3,30 mm, Boogard açısı 135,75±8,84°, fossa cerebellaris derinliği 26,75±4,96 mm; kontrol grubunda  ise sırasıyla 33,18±2,37 mm, 29,51±2,02 mm, 29,89±2,4 mm, 10,94±2,4 mm,  26,95±3,19 mm, 126,83±7,45°, 27,25±3,54 mm olarak ölçüldü.

Abstract:
Posterior cranial fossa is a very important space in terms of surgical interventions to the region due to the structures it contains. It contains mesencephalon, pons, medulla oblongata and 10 pairs of cranial nerves.
        Chiari Malformation (CM) was defined by Hans Chiari in 1891 as the displacement of posterior fossa cranii (FCP) structures into the cervical spinal canal.
In our work; The aim of this study was to compare the changes in the posterior morphometry of the fossa cranii in healthy individuals and patients diagnosed with Chiari malformation. The findings obtained as a result of the study; It was aimed to reveal how effective the morphometric analyzes of the bones involved in the formation of the posterior fossa cranii are in the Chiari malformation by comparison with the control group, which was created retrospectively.
      A total of 64 people were included in the study. A total of 32 individuals (16 Females, 16 Males) aged between 23-73 and diagnosed with Chiari malformation, followed in the Neurosurgery Department of Ondokuz Mayıs University Medical Faculty Hospital, were included in the study as the patient group. The group of patients who had undergone any trauma or operation affecting the cranium anatomy from the head region and had any genetic or neurodevelopmental disease other than Chiari malformation were not included in our study. As the control group, 32 individuals (17 Females, 15 Males) aged between 25-70 years, who applied to the Emergency Department of Ondokuz Mayıs University Medical Faculty Hospital with headache and did not have central nervous system disease after radiological evaluations, were included in our study. Morphometric measurements were made on CT (Computerized Tomography) images of 32 healthy individuals and 32 individuals with Chiari malformation. By using the Radiant program, foramen magnum anteroposterior diameter, foramen magnum transverse diameter, clivus length, fossa cerebellaris depth, anterior atlantodental space, posterior atlantodental space etc. measurements were repeated 3 times by a single researcher and the average values were taken.
         In individuals with Chiari malformation included in the study, foramen magnum anteroposterior diameter is 31.5±3.11 mm, foramen magnum transverse diameter is 27.47±3.26 mm, clivus length is 28.20±3.30 mm, cerebellar fossa depth is 26.75± 4.96mm; In the control group, it was measured as 33.18±2.37 mm, 29.51±2.02 mm, 26.95±3.19 mm, and 27.25±3.54 mm, respectively.