Caferî fıkhında nikâh hukuku
The marriage law in Jafari's jurisprudence
Yazar: VUSALE GULİYEVA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SONER DUMAN
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Aile hukuku = Family law ; Caferilik = Caferism ; Caferiyye = Caferiyye ; Evlilik = Marriage ; Mezhepler = Sects ; Nikah = Marriage ; İslam Hukuku = Islamic Law ; İslamiyet = Islam

Özet:
Aile kurumu insanlığın en eski ve en köklü kurumudur. İnsanların topluluklar halinde varlıklarını düzenli bir şekilde devam ettirebilmeleri her şeyden önce âile kurumunun sağlam temeller üzerine dayalı olmasına bağlıdır. Bu bağlamda fıkıh ilmi ve bu ilmî alanda faaliyet gösteren mezhepler âileye ilişkin birçok konuları da bir düzene bağlama yolunda büyük gayretler göstermişlerdir. Şiilik, özellikle onun mu?tedil kolu olan Câferîlik ehli Sünnet?ten sonra en çok taraftarı bulunan bir mezhep olup İslam dünyasında oldukça önemli bir yere sahiptir. Böylelikle İslam dünyasının en yaygın mezheblerinden biri olan Câferîlikte ve mezhebin fıkhi sisteminde âile müessesesi ve nikâh akdi çok önemli konulardan biridir. Bu tezde caferi fikh ekölünün önemli alimlerinden olan Cemâlüddîn el-Hasan b.Yusuf b. Alî İbnü?l-Mutahhar el-Hillî?nin ?Tahrîru?l-ahkâmi?ş-şer?iyye `alâ mezhebi?l-İmâmiyye? eseri kapsamında Câferî nikâh hukukunun farklı-farklı konuları çeşitli açılardan ele alınmıştır. 
Giriş, dört bölüm, sonuç ve kaynaklardan oluşan çalışmamızda eserdeki aile, nikâh akdine ilişkin toplum için önemli olan birçok meseleler taranarak sıralanmış, yeri geldikçe farklı mezheplerde olan görüşlerle mukayeseli şekilde analiz olunmuştur. I. Bölümde Caferi fıkhında aile kavramı, evlilik akdinin şartları ve unsurları, sahih evlilikte mehir diğer mezheplerdeki farklı görüşlerle mukayeseli şekilde incelenmiştir.
II. Bölümde nikâh hukukunda evlenme engelleri, nikâh akdi zamanı ortaya çıkan problemler belli bir sıralama ile incelenmiştir.III Bölümde ise muta nikahı ve onun şartları ele alınmıştır.
IV Bölümde evliliğin sonuçları boşanma ve onun şartlarına kısaca değinildi.
Sonuc olarak kaydedebiliriz ki Câferî fıkhı ile sünnî fıkıh ekolleri arasında nikâha ilişkin meselelerde büyük benzerlikler söz konusudur. Aradaki en büyük fark mut?a nikâhının meşrûiyeti ve buna bağlı olarak mut?a nikâhına ilişkin diğer hükümler konusudur.


Anahtar Kelimeler: Câferî, Fıkh, Âile, Nikâh, Hillî

Abstract:
A family institution is the oldest and most well-established institution of humanity. People in communities can continue with their assets in an orderly manner, first of all depends on the institution of the family is based on a solid foundation. In this context, the science of fiqh and sects operating in this scientific area showed great efforts to regularize many issues related to their families.
Shiism, especially its ortodox branch named Jafari is a sect which has the most supporters after Ahlul-Sunnite. Family and marriage questions are very significant subject in Jafari?s jurisprudence system. Mutahhar Hilli one of the fiqh scolars of Jafari faith. 
The various questions about family and marriage notions are comparatively analyzed from the different views of faiths in the work named ?Tahriru?l-ahkami?ş-şer?iyyealamezhebi?l-İmamiyye?of Allama Mutahhar Hilli . 
In our dissertation work which consists of introduction, four chapters, conclusion and sources, lined up many issues related to a family and a marriage contract which are important for the community and also comparatively analyzed with notions of different sects. 
In the first chapter the family notion in Jafari faith, condition and factors of marriage have been researched in comporison with the fiqh issues. 
In the second chapter investigated marriage problems in the marriage law and the problems arising during a marriage contract.
And in the third chapter discussed the muta marriage and its terms.
In the fourth chapter briefly mentioned consequences of the marriage, divorce and its terms. 
As a result, we can say that there are many similarities between Jafari fiqh and sunni fiqh schools in relation to the marriage issues. The biggest difference between them is legality of muta marriage and in connection with this is other provisions related to the muta marriage.



Keywords: Jafari, Fiqh, Marriage, Hilli.