Boşanma filmlerinde toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve hegemonik erkekliğin yeniden üretimi: "Bir Evlilikten Manzaralar", "Kramer Kramer'e Karşı" ve "Marriage Story" filmleri üzerinden inceleme
Gender inequality and the reproduction of hegemonic masculinity in divorce films: Study through the films "Scenes from a Marriage", "Kramer versus Kramer" and "Marriage Story"
Yazar: YÜKSEL ENES ALTINOK
Danışman: PROF. DR. NEŞE KARS TAYANÇ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Bergman, Ingmar = Bergman, Ingmar ; Boşanma = Divorce ; Film = Film ; Hegemonik erkeklik = Hegemonic masculinity ; Sinema = Cinema ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Sinema, toplumsal normları, özellikle cinsiyet eşitsizliğinin ve erkek egemenliğinin yeniden üretildiği ve olağanlaştırıldığı, seyircinin bunları kanıksamasına sebep olan mecralardan biridir. Özellikle sinema vasıtasıyla, toplumsal cinsiyet normları ve hegemonik ataerkil düzen, filmlerin yapım yılı, ülkesi ve yönetmeni fark etmeksizin, yeniden üretilmektedir.  Boşanmanın konu edinildiği filmlerde, kadın ve erkek arasında eşitsizlikler mevcuttur.
Hegemonik erkekliği pekiştiren unsurlar arasında evliliğin ve karşı cinse karşı bir tahakkümün kurulmasının mevcut olduğu varsayılırsa, boşanmanın hegemonik erkekliği sekteye uğratması söz konusudur. Bu yüzden boşanmayı konu alan filmlerde, kadın ve erkeğin eşit derecede süreçlerinin ele alınmasından ziyade, eril bakış açısıyla toplumsal cinsiyet eşitsizlik ve hegemonik erkekliğin yeniden üretilmesi söz konusudur. Bu bağlamda çalışmada, toplumsal cinsiyetin ne olduğu, ardından toplumsal cinsiyeti oluşturan normlar, kadınlık ve erkeklik algısına değinilecektir. Buna bağlı olarak daha sonrasında hegemonik erkeklik ile aile, evlilik ve boşanma kavramlarından bahsedilecektir. Dolayısıyla çalışmada, "Bir Evlilikten Manzaralar", "Kramer Kramer'a Karşı" ve "Marriage Story" filmlerindeki toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve hegemonik erkeklik yeniden üretilme biçimleri incelenecek, bu filmler üzerinden sinemada boşanma süreçlerindeki toplumsal cinsiyet eşitsizliği ve hegemonik erkekliğin yeniden üretildiği ortaya konulacaktır.

Abstract:
Cinema is one of the media where social norms, especially gender inequality and male dominance are reproduced and normalized, causing the audience to take them for granted. In particular, gender norms and the patriarchal order of hegemony are reproduced through cinema, regardless of the film's production year, country and director. There are inequalities between men and women in the films about the divorce process.
Assuming that marriage and the establishment of a domination against the opposite sex are among the elements that reinforce hegemonic masculinity, it is possible that divorce interrupts hegemonic masculinity. Therefore, in divorce films, gender inequality and reproduction of hegemonic masculinity are in question from a masculine point of view, rather than dealing with the processes of men and women equally. In this context, what gender is, then the norms that make up gender, the perception of femininity and masculinity will be discussed. Accordingly, the concepts of hegemonic masculinity and family, marriage and divorce will be mentioned later. Therefore, in this study, gender inequality and the reproduction of hegemonic masculinity in the films "Scenes from a Marriage", "Kramer Against Kramer" and "Marriage Story" will be examined, and through these films it will be revealed that gender inequality and hegemonic masculinity in the divorce processes are reproduced in the cinema.