Gebelerin beden benlik algılarının prenatal bağlanma düzeylerine etkisinin belirlenmesi
Determining the effect of body self-perception of pregnant women on their prenatal attachment levels
Yazar: AYŞENUR CANLI
Danışman: DOÇ. DR. BAŞAK DEMİRTAŞ HİÇYILMAZ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Beden imajı = Body image ; Benlik algısı = Self perception ; Gebelik = Pregnancy ; Prenatal bağlanma = Prenatal attachment

Özet:
Çalışma gebelerin beden benlik algılarının prenatal bağlanma düzeylerine etkisinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı nitelikte yapılmıştır. Araştırma 3 Nisan- 6 Temmuz 2019 tarihleri arasında Ankara ilinde bulunan bir üniversite hastanesinin Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı'nda yürütülmüştür. Araştırma normal yollarla gebe kalan, 20 hafta ve üzeri, gebelikle ilgili risk taşımayan ve iletişim engeli olmayan, 18 yaş ve üzeri, çalışmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden 183 gebe ile yürütülmüştür.
Veriler, Kişisel Veri Toplama Formu, Prenatal Bağlanma Envanteri ve Çok Boyutlu Beden Benlik İlişkileri Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, ölçek puan ortalamaları kullanılmıştır. Normal dağılıma sahip verilerde iki bağımsız değişkenin ölçüm değerleriyle karşılaştırılmasında "Independent Sample-t" test, üç veya daha fazla bağımsız grubun ölçüm değerleriyle karşılaştırılmasında "ANOVA" test istatistikleri kullanılmıştır. Normal dağılıma sahip olmayan verilerde iki bağımsız değişkenin ölçüm değerleriyle karşılaştırılmasında "Mann-Whitney U" test üç veya daha fazla bağımsız grubun ölçüm değerleriyle karşılaştırılmasında "Kruskal-Wallis H" test istatistikleri kullanılmıştır. İstatiksel analizde önemlilik düzeyi p˂0,05 olarak kabul edilmiştir. Ölçeğin iç tutarlılığının hesaplanmasında ise güvenirlik testi (Cronbach Alfa) kullanılmıştır.
Çalışmada gebelerin %44,9'unun 25-29 yaş grubunda olduğu, yaş ortalamasının 27,27±5,00 olduğu tespit edilmiştir. Gebelerin PBE'den aldığı puan ortalaması 67,74; ÇYBBİÖ'den aldıkları puan ortalaması 202,03 belirlenmiştir. Gebelerin yaş sınıflarına, gebelik sayısına, evlenme şekline, bebeğin istenen cinsiyette olması ve kronik hastalığa sahip olma durumlarına göre PBE puan ortalamaları arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (p<0,05). Gebelerin eğitim düzeyinde artma, çalışma durumu, eşlerinin çalışması, artan gebelik haftası, gebeliğin planlı olması ile prenatal bağlanma düzeyinin arttığı (p>0,05); artan çocuk sayısı ve evlilik süresi, düşük/ölü doğum öyküsüne sahip olma ile prenatal bağlanma düzeyinin azaldığı (p>0,05) saptanmıştır. Gebelerin PBE puan ortalamaları ile ÇYBBİÖ toplam puanı, görünüşü değerlendirme, sağlık yönelimi, fiziksel yeterliliği değerlendirme ve yönelim, beden alanlarından doyum alt boyutları arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Gebelerin beden benlik algısının artmasının, bedenini ve görünümünü olumlu algılamanın, sağlığı ve fiziksel kapasiteyi artırıcı uygulamaların prenatal bağlanma düzeylerinde artışa neden olduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda hemşireler tarafından gebelerin prenatal bağlanma düzeyinin artırılmasına yönelik olarak rutin takiplerde ÇYBBİÖ ve PBE'nin kullanılması, ölçek puanları sonucu risk tespit edilen gebelerin daha yakından takibinin yapılması, gebelik süreci, gebelikteki beden değişimleri, sağlığı artırıcı girişimler, gebelikte fiziksel egzersizler konusunda eğitim ve danışmanlık verilmesi önerilmektedir. 

Anahtar Sözcükler: Beden İmajı, Benlik Algısı, Gebelik, Prenatal Bağlanma

Abstract:
The aim of the study carried out in a descriptive manner was to determine the effect of body self-perception of pregnant women on their prenatal attachment levels.  The study was conducted at the Department of Obstetrics and Gynecology in a university hospital in Ankara between 3 April-6 July 2019. The study group consisted of 183 pregnant women over the age of 18 getting pregnant naturally and being in or over the 20. Gestational week without any pregnancy risks and communication obstacles as well as having consented voluntarily to participate in the study.
Data was collected using the Personal Data Collection Form, the Prenatal Attachment Inventory, and the Multidimensional Body-Self Relations Questionnaire. The data obtained in the study were evaluated by means of scores, percentage-scale scores. "Independent Sample-t" test was used in comparing the measurement values with two independent variables in data with normal distribution whereas "ANOVA" test statistics were used in comparing the measurement values with three or more independent groups.  Moreover, "Mann-Whitney U" test was used in comparing the measurement values with two independent variables in data without normal distribution whereas "Kruskal-Wallis H" test statistics were used in comparing the measurement values with three or more independent groups. The significance level was accepted as p˂0.05 in the statistical analysis. A reliability test (Cronbach Alfa) was used in calculating the internal consistency of the scale. 
It was found in the study that 44.9% of pregnant women were between the ages of 25-29 and the mean age was to be 27.27±5.00. The mean score for pregnant women was 67.74 in the Prenatal Attachment Inventory whereas this was 202.03 for the Multidimensional Body-Self Relations Questionnaire. It was concluded that there was significant relationship between mean scores of the Prenatal Attachment Inventory and their age groups, number of pregnancies, types of marriage, the fact that the baby has the desired gender and having a chronic disease (p<0.05). It was also noted that increase in education level of pregnant women, their employment status, their spouses' employment status, increase in their gestational weeks, their pregnancies being planned caused an increase in their prenatal attachment levels  (p>0.05) whereas increase in their the number of children and duration of marriage, whether they had a history of miscarriage/stillborn caused a decrease in their prenatal attachment levels (p>0.05). Moreover, a significant relationship was found between the mean scores of the Prenatal Attachment Inventory and the Multidimensional Body-Self Relations Questionnaire in pregnant women and their image evaluation, tendency for health, evaluating and tendency towards physical capacities, and satisfaction sub-dimensions. It was revealed that the increase in body-self-perception relation of the pregnant women, positive perception of body and image as well as practices improving health and physical capacity were causing an increase in prenatal attachment levels. In the light of these results, it has been suggested that the Multidimensional Body-Self Relations Questionnaire and the Prenatal Attachment Inventory to be used by nurses in routine examinations in order to increase prenatal attachment levels and that the pregnant women under the risk according to the scale scored should be followed more closely and that training and counselling should be provided on the gestational period, body changes in gestation and for the attempts to improve health, and physical exercises for pregnant women. 


Keywords: Body Image, Self-Perception, Pregnancy, Prenatal Attachment