Vardiyalı sağlık çalışanlarının uyku sorunları ile iş doyumu arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Health personnel who work in shifts correlation between sleep disorder and job satisfaction
Yazar: SEVİNÇ YILDIRIM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÜKKE KARABACAK
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Sağlık personeli = Health personnel ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Vardiya sistemi = Shiftwork system ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırma vardiyalı sağlık çalışanlarının uyku sorunları ile iş doyumu arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini 05/12/2008-17/05/2009 tarihleri arasında İstanbul'da bir özel, bir de devlet hastanesinde vardiyalı çalışan 381 sağlık elemanı, örneklemini ise araştırmaya katılmayı kabul eden vardiyalı olarak çalışan 276 sağlık elemanı oluşturdu.Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu, Uyku Sonrası Değerlendirme Formu ve Minesota İş Doyum Ölçeği kullanıldı. Veriler istatistikçi danışmanlığında Anova, Student t testi, Pearson Korelasyon testi kullanılarak değerlendirildi. Tüm analizlerde anlamlılık seviyesi 0,05 olarak kabul edildi.Araştırmada, cinsiyet (kadınlarda fazla), yaşın (yaşın küçük olması), çalışılan kurumun (özel hastane), çalıştığı kurumdaki pozisyonun (laborant, radyoloji teknikeri, anestezi teknikeri), çalışma yılı (6-9 yıl arası), haftalık çalışma saati (40 saatten fazla olması), günlük uyku gereksinimi (8 saatten az olması), uyku ortamının fiziksel şartları, mesai saatlerindeki değişim, kronik hastalık durumu ve son bir ay içinde akut hastalık geçirme, çalıştığı klinik (serviste çalışmak), gece nöbetlerinin yaşamı zorlaştırması ve evde bakıma muhtaç bir yakının bulunmasının uykuyu olumsuz yönde etkilediği ve uyku sorunlarını tetiklediği saptandı.İş doyumunu; cinsiyet (erkeklerin yüksek), çalıştığı kurum (özel kurum), kurumdaki pozisyon (hekim), çalışılan klinik (serviste çalışanların yüksek), aylık gelir (yüksek) iş doyumu ve alt boyutlarına etkisinin olumlu, nöbetlerin zorluk getirme durumu, uyku ortamının şartları, son bir ay içinde akut hastalık geçirmenin iş doyumu ve alt boyutlarına etkisinin olumsuz olduğu saptandı.Uyku durumu ile iş doyumu toplam puanı arasında ters yönde ileri derecede anlamlı ilişki belirlendi (r =-,296 p<0,001).Anahtar kelimeler: İş doyumu, uyku sorunları, vardiyalı sağlık çalışanları

Abstract:
This study was conducted in order to find out the correlation between sleep disorder and job satisfaction of health personnel who work in shifts. The population of this research consists of 381 health personnel who have worked at one public and one private hospital in İstanbul, between 05/12/2008-17/05/2009 where as sampling of the research includes 276 of 381 who have willingly participated in this research.In data gathering, Personal Information Form, Post-Sleep Inventory Form that were prepared by researcher as well as Minnesota Job Satisfaction Questionnaire were used. Data was evaluated by using Anova, Student t Test and Pearson Correlation Test under supervision of a statistician. The significance level was taken as 0.05 in all analysis of this study.In this study, it was seen that gender (higher in women), age (lower age), place of work (private institution), position at work (laboratory worker, radiology technician, anesthesia technician), period of work (6-9 years), work hours in a week (more than 40 hours), daily sleep requirement (less than 8 hours), physical condition of sleep environment, change in work hours, chronicle diseases and acute illness in past, employing clinical service, night shifts that make life harder and relatives who require nursery at home have negative influence on sleep and trigger sleeping problems and disorders.It was also revealed that gender (higher in men), place of work (private institution), position at work (doctor), clinical service to work at (higher in clinics), monthly income (higher) have positive influence on job satisfaction and its subsections; level of hardness of watches, conditions of sleeping environment, acute illness in past months have negative influence on job satisfaction and its subsections.There was observed, an advanced reverse correlation between job satisfaction and sleep disorder. (r =-,296 p<0,001)Keywords: Job satisfaction, sleeping disorders, health workers who work in shifts