Ekonomik, sosyo-kültürel ve mekansal boyutlarıyla suriyeli mülteciler:Elazığ örneği
Syrian refugees in terms of economic, socio-cultural and spatial perspectives: The case of Elazığ
Yazar: DUYGU TAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMİHA SULTAN TEKKANAT
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Uluslararası göç = International migration ; Zorunlu göç = Forced emigration

Özet:
Göç insanların bulundukları yaşam alanlarından başka bir bölgeye veya yere olan nüfus hareketi olarak tanımlanmaktadır. İnsanlar tarih boyunca çeşitli nedenlerden dolayı sürekli göç etmişlerdir. Bu göç olayları bazen insanın kendi iradesiyle bazen de zorunlu olarak gerçekleşmektedir. Göç olgusu insanların var olmasından beri karşılaştığı en önemli sorunların başında gelmektedir. Göç hem göç alan hem de göç veren yerleri doğrudan etkileyerek insan yaşamında derin izler bırakmaktadır.
Türkiye bir göç ülkesi olduğu için tarihinin her döneminde çeşitli göç olaylarıyla karşılaşmaktadır. Son yıllarda yaşanan iç savaşlar göçlerin gönüllü olarak gerçekleşmesinin yanı sıra zorunlu olarak gerçekleşmesine doğru bir eğilim göstermiştir. 15 Mart 2011 yılında Suriye'de yaşanan iç savaş, çatışma, şiddet nedeniyle 10 milyondan fazla insan zorunlu olarak yer değiştirerek, kitlesel çapta mülteci sorununun doğmasına neden olmuştur. Savaş sonrası 3.5 milyondan fazla Suriyeli mülteci Türkiye'ye akın etmeye başlamıştır. Suriye'den gerçekleşen göç olgusunun kitlesel olması, Türkiye'nin dünyada en çok zorunlu mülteci barındıran ülke haline gelmesine neden olmuştur. Mültecilerin sosyo-ekonomik açıdan daha çok dar gelirli insanların yaşadığı kent çeperlerine veya kentin altyapısının gelişmediği bölgelere yerleşmeleri, yaşadıkları yerlerde ekonomik, sosyo-kültürel ve mekânsal birçok sorunu beraberinde getirmiştir. Bu bağlamda Suriye'den gelen kitlesel göç hareketi ile birlikte sosyo-kültürel, ekonomik ve mekânsal açıdan mevcut kent yapıları ile dinamiklerinin geçirdiği değişim ve dönüşümlerinin analizi bu çalışmanın temel amacını oluşturmaktadır.
Çalışmanın kapsamında göçün etkilediği kentlerden biri olan Elazığ ilindeki mülteciler, göç sürecinde yaşadıkları sorunlar ve Elazığ halkının mültecilere yönelik bakış açısı ele alınmaktadır. Çalışmada öncelikli olarak göçün çeşitli tanımlarının yanı sıra ulusal ve uluslararası düzeyde göçmen, mülteci ve sığınmacı kavramları açıklanarak, bu kavramların hukuki çerçevesi incelenmektedir. Çalışmada göç türlerine ve göçe neden olan faktörlere değinilmekte; göç olgusunun tarihsel gelişim süreci ve göç kuramları üzerinde durulmaktadır. Aynı zamanda Avrupa Birliği'nin ve Türkiye'nin göçmen politikaları ile Türkiye'de geçmişten günümüze gerçekleşen göç hareketlerine değinilerek, Suriye'de iç savaşın başlamasıyla 2011-2018 yılları arasında 3.5 milyondan fazla mültecinin Türkiye'ye doğru ilerleyişi üzerinde durulmakta, mültecilerin eriştiği ülkelerden biri olarak Türkiye nezdindeki statüleri ve yaşadıkları sorunlar ele alınmaktadır. Elazığ kentindeki Suriyeli mültecilerin kent içindeki yaşamları sosyo-kültürel, ekonomik ve mekânsal boyutlarıyla ele alınmaktadır. Elazığ'a yerleşerek yaşamlarını sürdüren mültecilerin yaşam biçimleri ve kentsel mekân ile olan ilişkileri, yerel halkın gözünden de değerlendirilmektedir. Kente yerleşen mülteciler örneğinden yola çıkarak Türkiye kentlerinde yerleşik durumda olan mültecilere yönelik sosyo-kültürel ve mekânsal çıkarsamalarda bulunulmaktadır. Bu çıkarsamalar sonucu elde edilen veriler ışığında değerlendirmeler yapılmakta ve çalışma konusu ile ilgili çeşitli çözüm önerilerine yer verilmektedir.

Abstract:
Migration is defined as people's population movement from their homeland to another place. Throughout the history, people have migrated due to the various reasons. The migrations may be arisen from either urgency or discretionary. Since the beginning of mankind, migration is one of the most important problems that has been confronted. Migration affects directly both on sending and receiving countries and leaves deep psychological scars on the people's lives.
Because of being a receiving country, Turkey has been immigrated throughout its history. In last decade, because of civil wars, the tendency of migrations has changed from discretionary to urgency. In 15 March 2011, more than 10 million people in Syria that have been forced to migrate from their homeland because of the civil war, violence and armed conflicts, have brought out mass migration problem on a global scale. During the Syrian civil war, more than 3,5 million people have migrated to Turkey, so Turkey has been hosting the largest number of refugees worldwide as a result of mass Syrian migration. Refugees have settled around the suburbs or backward areas of the cities where are inhabited by the low-incomers. Also, refugees have brought to these areas many socio-cultural and spatial problems together. To analyze changes and transformation of the urban structure and dynamics in socio-cultural and spatial perspective with mass Syrian migration is main purpose of this dissertation.
Refugees in Elazığ where is one of the cities affected by immigration, refugees' problems they have experienced during the migration and Elazığ people's point of view towards refugees are discussed within the scope of the dissertation. In this study, the migration concept defined variously at first and explained the concepts of migrants, refugees and asylum seekers in national and international level and these terms have been approached as legal framework. The types, reasons, the historical alteration and theories of migration have been also explained. Besides, refugee policies both of European Union and Turkey and the movement of migration in Turkey throughout the history are mentioned. With the beginning of Syrian civil war, status and problems of more than 3.5 million refugees who have received to Turkey between 2011-2018 have been discussed. In urban scale, socio-cultural, economic and spatial evaluations of Syrian refugees, who have settled in Elazığ province, have been made. The lifestyle and urban space relations of Syrian refugees in Elazığ, have been also evaluated from the points of Elazığ's local people. Also, the socio-cultural and spatial inferences have been made about the refugees who have settled in other cities of Turkey's based on the Elazığ example. As a result, the study is evaluated with these inferences and offers various solutions.