Demokratik hukuk devleti ve siyasal iktidarların aykırı uygulamaları
Democratic rule of law and contradictory practices of political powers
Yazar: SELİM ÇIN
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER KESKİNSOY
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Demokrasi = Democracy ; Demokratik değerler = Democratic values ; Demokratik yapı = Democratic structure ; Demokratikleşme = Democratization ; Hukuk devleti = State of law ; Siyasi iktidar = Political power ; Sosyal hukuk devleti = Social legal state ; İktidar = Government

Özet:
Siyaset ve sosyal bilimler alanında hazırlanan bu çalışmada demokratik hukuk devleti ideali ve bu idealin hayata geçirilmesine engel olan uygulamalar incelenmektedir. Bu çerçevede hukuk devleti ve demokrasi kavramları ilke ve gerekleri bağlamında normatif bir yaklaşım ile ayrı bölümlerde ele alınmış, ardından demokratik hukuk devleti idealinin hayata geçirilmesine engel olan uygulamalar ve problemler irdelenmiştir. Çalışma, demokratik hukuk devleti anlayışını var eden hukuk devleti ve demokrasi kavramlarının ortaya konulduğu ilk iki bölüm ile hukuk devleti ve demokrasi ile bağdaşmayan; dolayısıyla demokratik hukuk devleti ile bağdaşmayan uygulamaların ele alındığı üçüncü bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde hukuk devleti anlayışı kavramsal, tarihsel, ilkesel ve kavrama farklı yaklaşımlar ve eleştiriler çerçevesinde ele alınmıştır. İkinci bölümde de demokrasi kavramı aynı yaklaşımla ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise hukuk devletinin tahribi ve anti-demokratikleşme süreci olarak ifade edilebilen ve demokratik hukuk devletinin hayata geçirilmesine engel olan uygulamalar ve problemler ele alınmıştır. Bu çerçevede, demokratik hukuk devleti anlayışının siyasal, toplumsal ve yargısal unsurların bir arada, hukuk devleti ve demokrasi ile uyum içerisinde işletildiği bir anlayış olduğu vurgulanmıştır. Bu sebeple üçüncü bölümde ele alınan uygulamalar ve problemler de siyasal, toplumsal ve yargı alanındaki uygulamalar ve problemler olarak ele alınmıştır. Nitekim demokratik hukuk devleti idealinin hayata geçirilememesinin temel sebebi olarak siyasal iktidarların kendi çıkar ve menfaatleri çerçevesinde hareket ederek demokrasi ve hukuk devletine aykırı uygulamaları hayata geçirdiği; bu amaçla toplumsal alana müdahale ettiği; demokratik hukuk devleti adına en önemli garantör hükmünde olan yargının ise siyasal iktidar karşısında bağımsızlık ve tarafsızlığını koruyamaması durumunda hukuk devletinin tahribi ve anti-demokratikleşme süreci ile karşı karşıya kalınacağı çalışmanın ulaştığı en önemli sonuçlardandır.

Abstract:
This doctoral dissertation which was written in the field of political and social sciences, examines democratic constitutional state idea and some practises that obstruct realisation of this idea. In this context, concepts of rule of law and democracy are analysed in a normative approach in terms of their principles and requirements as different sections, following this the practices and problems that prevent the realisation of the rule of law are scrutinised. This study consist of three sections. The first and second sections centre on the concept of rule of law and democracy which create democratic constitutional state. The third section deals practises which conflict the rule of law, democracy and democratic constitutional state. In the first section of the study, the concept of the rule of law is examined in a conceptual, historical, principal approach, as well as in the framework of different approaches and critiques. The concept of democracy is examined in the second part with the same method. In the third chapter, the practices and problems that can be described as eradicating the rule of law and the processes of anti-democratization, and that prevent the realisation of the rule of law are examined. Within this scope, it is argued that the concept of democratic constitutional state, together with its political, social and judicial elements, is in a harmony with the rule of law and democracy. Therefore, the practices and problems that are dealt in the third section are also scrutinised with their political, social and judicial elements. Hence, the study concludes that the main reason behind why the concept of democratic constitutional state cannot be realised is the practices that are against democracy and the rule of law, realised by the political powers and based on their interests and benefits. With this aim, the political powers intervene the social sphere, and judiciary, which is the most important guarantor of the rule of law, cannot protect its freedom and neutrality against the political power and it is faced with the devastation of the rule of law and the process of anti-democratization.