Biyolojik ilaçlar ile yönetilen psoriasis hastalarında ilacın kesilmesine veya değişimine yol açan faktörlerin araştırılması
Investigation of the factors that cause drug discontinuation or change in psoriasis patients managed with biological drugs
Yazar: ŞEYDA ECE OĞUZER
Danışman: DOÇ. DR. LEYLA BAYKAL SELÇUK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Biyobenzer ilaçlar = Biosimilar drugs ; Hasta memnuniyeti = Patient satisfaction ; Kadınlar = Women ; Psoriyazis = Psoriasis ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Bu çalışmada biyolojik tedavi altındaki psoriasis hastalarında ilacın kesilmesine veya değişimine yol açan faktörlerin ayrıntılı bir şekilde ortaya koyulması amaçlandı. Konu ile ilgili önceki çalışmalarda, biyolojik tedavi alan kadın hastalarda ilaçta kalım sürelerinin erkeklere göre daha düşük olduğu gösterilmiş olmakla birlikte bu durumun nedenlerine yönelik yeterli çalışma bulunmamaktadır. Çalışmamız esas olarak bu durumun sebeplerini, kadınlara özgü olabilecek sebepleri de dahil eden ayrıntılı bir sorgulama ile araştırmayı hedeflerken, aynı zamanda hastaların tedavi memnuniyetini de kısa ve pratik bir sorgulama ile ortaya koymayı planlamaktadır.
Gereç ve Yöntem:
Bu kesitsel çalışma Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji genel ve psoriasis polikliniklerine başvuran, klinik veya histopatolojik olarak psoriasis tanısı almış, tedavisi biyolojik ilaçlar ile devam etmekte olan 18 yaş üstü hastalar ile gerçekleştirilmiştir. Hastalar polikliniklere izlem açısından başvurduğu sırada veya araştırıcıların dosya kayıtlarındaki telefonlar üzerinden hastayı araması ile olgu rapor formu doldurulmuş, hastalara dermatolojik yaşam kalite indeksi (DYKİ) anketi ve çalışmaya özel oluşturulan altı soruluk memnuniyet anketi uygulanmıştır.
Bulgular: Bu çalışmada 70'i (%44.8) kadın ve 86'sı (%55.2) erkek 156 hastanın toplam 396 biyolojik tedavi serisi verileri ortaya koyuldu. Erkek hastalara ait 202 tedavi serisi ve kadın hastalara ait 194 tedavi serisi karşılaştırıldı. Kadın hastalarda erkek hastalara göre depresyon, kaygı bozukluğu, uyku bozukluğu, ağrı ve kaşıntı semptomları ile psoriatik artrit varlığı daha sık gözlendi. Tedavi sonlandırma sebeplerini incelediğimizde "Etkisizlik" nedeni ile bırakma sebepleri kadınlarda anlamlı olarak daha fazla saptandı (p=0,025). Diğer tedavi sonlandırma sebebi gruplarında cinsiyet açısından anlamlı bir fark gözlenmedi. Memnuniyet anketine verdikleri cevaplara göre kadın hastaların erkeklere göre daha fazla "Yan etkilerden endişeleniyor" olarak bulundu (p=0,020). Diğer memnuniyet anketi soruları için cinsiyetler arası fark saptanmadı.
Sonuç: Kadın hastalarda biyolojik tedavi seri sayısının anlamlı olarak daha fazla olduğu görüldü. Kadın hastalar en sık etkisizlik nedeni ile tedavilerini sonlandırmaktaydı. İlaç reaksiyonları ve çocuk sahibi olma amacıyla sonlandırılan tedavi sayısı kadınlara özgü denilebilecek sıklıkta erkeklerden daha fazlaydı. Kadın psoriasis hastaları tedavilerini görünür alanlardaki lezyonlar ve erkek hastalara göre daha çok muzdarip oldukları ağrı semptomuna yanıt alamadıkları için sonlandırmaktaydı. Tedaviden düşük memnuniyet tedavi seri sayısını artırmaktaydı, ancak mevcut veriler cinsiyetlere özgü bir açıklama getirmedi.
Anahtar Kelimeler: psoriasis, kadın, biyolojik, ilaçta kalım, memnuniyet
IV

Abstract:
Aim: In this study, it was aimed to reveal in detail the factors that lead to the discontinuation or change of the drug in psoriasis patients under biologic therapy. In previous studies on the subject, it has been shown that the duration of drug use is lower in female patients receiving biologic therapy, but there are not enough studies on the causes of this situation. While our study mainly aims to investigate the reasons for this situation with a detailed inquiry including the reasons that may be specific to women, it also plans to reveal the treatment satisfaction of the patients with a short and practical questioniare.
Materials and Method: This cross-sectional study was carried out with patients over 18 years of age who applied to Karadeniz Technical University Faculty of Medicine, Dermatology general and psoriasis outpatient clinics, were diagnosed with psoriasis clinically or histopathologically, and were being treated with biologic drugs. A case report form was filled when the patients applied to the outpatient clinics for follow-up or when the researchers called the patient via the phone numbers in their file records, and the dermatological quality of life index (DYKI) questionnaire and a six-question satisfaction questionnaire created specifically for the study were applied to the patients.
Findings: In this study, data of a total of 396 biological therapy series of 156 patients, 70 (44.8%) female and 86 (55.2%) male, were presented. 202 treatment series of male patients and 194 treatment series of female patients were compared. Depression, anxiety disorder, sleep disturbance, pain and itching symptoms and the presence of psoriatic arthritis were observed more frequently in female patients compared to male patients. When we examined the reasons for discontinuation of treatment, the reasons for discontinuation due to "ineffectiveness" were found to be significantly higher in women (p=0.025).There was no significant difference in terms of gender in the other treatment termination reason groups. According to their answers to the satisfaction questionnaire, female patients were found to be more "worried about side effects" than males (p=0.020). No gender difference was found for the other satisfaction survey questions.
Results: It was observed that the number of biological therapy series was significantly higher in female patients. Female patients most frequently terminated their treatment because of ineffectiveness. The number of drug reactions and the number of treatments terminated for the purpose of having a child was more common in women than in men and they have almost exclusively been reasons for women. Female psoriasis patients ended their treatment because of lesions in the visible areas and because they could not respond to the pain symptom they suffered more than male patients. Low satisfaction with treatment increased the number of treatment series, but the available data did not provide a gender-specific explanation.
Keywords: psoriasis, female, biological, drug survival, satisfaction