Zeynep Cemali'nin eserlerinde değerlere duyarlık
Sensitivity to values in Zeynep Cemali's works
Yazar: ARZU SÜNGÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSA DEMİR
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Cemali, Zeynep = Cemali, Zeynep ; Değerler = Values ; Değerler eğitimi = Values education ; Duyarlık eğitimi = Sensitivity education ; Duyarlılık = Sensitivity ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature

Özet:
Çocuk edebiyatının öncelikli amaçlarından birisi çocuğa duyarlık kazandırabilmektir. Bu sebeple eserlerde hedef kitleye doğrudan nasihat vermekten kaçınılır ve verilmek istenen mesaj sezdirilir. Bu durum çocuk edebiyatı eserlerini duyarlık bağlamında incelenmeyi gerekli kılar. Duyarlı olmak, kendi dışında olanları sezip değerlendirebilmek, görmezden gelmemek olarak açıklanabilir. Okurda duyarlığın oluşması için okurun bazı değerleri bilmesi gerekir. Bu değerlerden bazıları şu şekilde sıralanabilir: doğa sevgisi, insan sevgisi, hayvan sevgisi, barış, özgürlük, bağımsızlık, hoşgörü, doğruluk, dürüstlük, dayanışma, dostluk, arkadaşlık, iyilik, çalışkanlık, bilimsellik. Değerler çocuğa öğretildikten sonra çocukta bu değerlerin davranış haline dönüşebilmesi için değerlere karşı bir duyarlığın kazanılması gerekmektedir. Araştırmanın amacı, Zeynep Cemali'nin eserlerini değerlere duyarlık bağlamında incelemektir. Araştırmaya "Zeynep Cemali'nin eserlerinde verilmek istenen duyarlıklar nelerdir?" sorusundan yola çıkılmıştır ve bu soruya cevap aranmıştır. Nitel araştırma yöntemi kullanılan bu çalışmada veri toplama yöntemi doküman incelemesi olarak belirlenmiştir. Veriler, betimsel analiz tekniği esas alınarak çözümlenmiştir. Bu tekniğe göre, elde edilen veriler daha önceden belirlenen kategorilere göre özetlenir ve yorumlanır. Çalışma kapsamında incelenen sekiz eserde aileye, hayvanlara, doğaya, arkadaşlığa-dostluğa, yardımlaşmaya, iyilik yapmaya gibi birçok değere ait duyarlık saptanmıştır. Zeynep Cemali eserlerinin hedef kitleyi farklı değerlere karşı duyarlı kılacağını düşünülmektedir.

Anahtar kelimeler: Türkçe eğitimi, çocuk edebiyatı, değerlere duyarlık, Zeynep Cemali.

Abstract:
One of the primary aims of children's literature is to give the child sensitivity. For this reason, direct advice to the target audience is avoided in the works and the message to be given is perceived. This situation makes it necessary to examine the works of children's literature in the context of sensitivity. Being sensitive can be explained as being able to sense and evaluate what is outside of oneself and not ignore it. In order for the reader to be sensitive, the reader must know some values. Some of these values can be listed as follows: love of nature, love of people, love of animals, peace, freedom, independence, tolerance, truthfulness, honesty, solidarity, friendship, kindness, hard work, scientific. After the values in question are taught to the child, it is necessary for the child to gain a sensitivity to values in order for these values to turn into behavior. The aim of the research is to examine Zeynep Cemali's works in the context of sensitivity to values. "What are the sensitivities desired to be given in Zeynep Cemali's works?" The answer to this question was sought. In this study, in which qualitative research method was used, the data collection method was determined as document review. The data were analyzed based on the descriptive analysis technique. According to this technique, the data obtained are summarized and interpreted according to predetermined categories. In the eight works examined within the scope of the study, sensitivity to many values such as family, animals, nature, friendship-friendship, cooperation and doing good was determined. It is thought that Zeynep Cemali's works will make the target audience sensitive to different values.

Key words: Turkish education, children's literature, sensitivity to values, Zeynep Cemali.