Şizofreni tanılı kadın hastalarda menstrual siklus boyunca hormon düzeylerindeki değişim ile klinik psikopatoloji arasındaki ilişki
The relationship between clinical psyhopathology and  variations in hormone levels during menstrual cycle in female patients with schizophrenia
Yazar: ERDİ SEZER
Danışman: DOÇ. FERDİ KÖŞGER
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Hormonlar = Hormones ; Kadınlar = Women ; Menstrüal siklus = Menstrual cycle ; Menstrüasyon = Menstruation ; Progesteron = Progesterone ; Psikopatoloji = Psychopathology ; Östrojenler = Estrogens ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Şizofreni etiyolojisi ile ilgili çalışmalarda, kadınlarda hastalığın başlangıç yaşının gecikmesi, hastalık öncesi işlevselliğin ve hastalığın gidişinin daha iyi seyretmesi araştırmacıların ilgisini çekmiştir. Gonadal steroidlerin bu durumla güçlü bir şekilde ilişkili olduğu görüşü ağırlık kazanmaya başlamıştır. Çalışmamızda, menstrual döngü boyunca FSH, LH, prolaktin, östrojen ve progesteron düzeylerindeki değişim ile uyguladığımız ölçekler (PNBÖ, HAM-A, CŞDÖ) yardımı ile tespit ettiğimiz klinik psikopatoloji arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amaçlanmıştır. 01.01.2017 ile 01.04.2018 tarihleri arasında Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Psikiyatri Anabilim Dalı Psikotik Bozukluklar Polikliniği'nden ayaktan takip edilen ve Psikiyatri Servisi'nde yatarak tedavi gören, SCID-I ile değerlendirilerek şizofreni tanısına sahip olan ve dahil edilme kriterlerini karşılayan 32 kadın hasta çalışmamıza alınmıştır. Katılımcılardan iki kez kan alınmış (foliküler faz: 0-3. günler ve periovulatuar faz: 12-14. günler) ve eş zamanlı olarak PNBÖ, HAM-A, CŞDÖ ölçekleri uygulanmıştır. Çalışmamızda katılımcıların PNBÖ, HAM-A ve CŞDÖ puanları periovulatuar fazda, foliküler faza göre anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur. Prolaktin değerlerindeki değişim ile PNBÖ toplam puanları arasında negatif korelasyon saptanmıştır. FSH değerlerindeki değişim ile PNBÖ pozitif belirtiler altölçeği puanları arasında negatif korelasyon saptanmıştır. Kadınlarda şizofreni belirti şiddeti ile ilişkili olabilecek hormon düzeylerine ilişkin literatür östrojene çok fazla odaklanmaktadır ve progesteron, FSH, LH, prolaktin gibi menstrual döngü ile ilişkili olan ve aynı zamanda östrojen düzeylerini de etkileyebilen diğer hormonların rolü üzerine daha fazla çalışma gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: ġizofreni, kadın, menstrual döngü, östrojen, progesteron.

Abstract:
In the etiological studies of schizophrenia, later onset of the disease, better premorbid functionality and better prognosis in women has been of interest in research. The idea that gonadal steroids are strongly associated with this condition has started to gain importance.  In this study, we aimed to investigate the relationship between the clinical psychopathology, which we managed to determine using measures like PANSS, HAM-A, CDSS, and FSH, LH, prolactin, estrogen and progesterone levels. Between the dates 01.01.2017 and 01.04.2018, thirty-two female outpatients from Eskisehir Osmangazi University Psychiatry Department Psychotic Diseases Follow-Up Clinic and inpatients from Eskisehir Osmangazi University Psychiatry Department, who were diagnosed as having schizophrenia using SCID-I and who met the inclusion criteria were included in the study. Blood samples were collected twice (follicular phase: days 0-3 and periovulatory phase: days 12-14) and simultaneously patients were administered PANSS, HAM-A, CDSS scales. In the study, PANSS, HAM-A, CDSS scores were significantly lower in the periovulatory phase than the follicular phase. There was a negative correlation between the change in prolactin values and total score of PANSS. There was a negative correlation between the change in FSH values and the subscale scores of the PANSS positive symptoms. The literature on hormone levels that may be associated with the severity of schizophrenia symptoms in women is very much focused on estrogen, and more studies are needed on the role of other hormones that are associated with the menstrual cycle and estrogen levels, such as progesterone, FSH, LH, prolactin

Key Words: Schizophrenia, female, menstrual cycle, estrogen, progesterone