Modern Türk şiirinde felsefe dışı düşünce veya Türkçe düşünmek
Non-philosophical thought or Turkish thinking in modern Turkish poetry
Yazar: OSMAN NURİ TOLAR
Danışman: PROF. DR. ERDOĞAN ERBAY
Atatürk Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Analitik felsefe = Analytical philosophy ; Kıta felsefesi = Continental philosophy ; Türk düşüncesi = Turkish thought ; Türk şiiri = Turkish poem ; İslam felsefesi = Islamic philosophy

Özet:
Bu tezin amacı, felsefe dışı bir düşünce olarak Türkçe düşünmenin nasıl bir düşünme olduğu sorusuna modern Türk şiirine başvurmak suretiyle cevap aramaktır. Bu amaç doğrultusunda düşünce, felsefe ve felsefe dışı düşünce kavramları ve şiir-felsefe, şiir-düşünce ilişkileri üzerinde durulmuş, modern Türk şiirinden verilen örnekler eşliğinde meseleye açıklık getirilmeğe çalışılmıştır. 
Türkçe düşünme; Batı dünyası dışında kalmamakla birlikte felsefî olmayan, dilin kendisiyle ve dilin kendisi olarak, felsefenin Grek varoluşunu belirlediği gibi Türklere mahsus bir yaşam tarzını belirleyen ve o yaşam tarzı olarak açığa çıkan düşünmedir. Türkçe düşünmek felsefî bir düşünme olmadığı gibi henüz bir Türk düşüncesine de varmamıştır.  Bu sebeple felsefe dışı düşünce-felsefe, Türkçe düşünme-Türk düşüncesi gibi ayrımların yapılması ve açıklanması zorunludur.
Felsefe şiir uyuşmazlığına ilişkin genel kabuller ve her şeye rağmen Batı felsefesinin kökeninde bulunan mythos ve şiir hakkında dile getirilmiş düşünceler Platon'dan beri var olan tartışmaların genel çerçevesini çizerler. Türkçe düşünme, düşünce-şiir zıtlığını doğuracak bir işleyişe sahip değildir. Türkçe düşünme için akıl-duygu bölünmesi söz konusu değildir. Dilin imaları, rasyonel düşünmenin ve "Mantık"ın (Logik) törpüsüyle düşüncenin gövdesinden koparılmaz.

Abstract:
The aim of this thesis is to seek an answer to the question of what kind of thinking is Turkish thinking as a non-philosophical thought by means of referring to modern Turkish poetry. For this purpose, the concepts of thought, philosophy and non-philosophical thought, poetry-philosophy, poetry-thought relations have been emphasized, and the subject has been tried to be clarified with examples from contemporary Turkish poetry.
Thinking in Turkish; It is the thinking that is not outside the Western world, but is non-philosophical, with the language itself and as the language itself, which determines a life style peculiar to Turks, as philosophy determines the Greek existence, and emerges as that lifestyle. Thinking in Turkish is not a philosophical thought, nor has it attained a Turkish thought yet. For this reason, distinctions such as non-philosophical thought-philosophy, Turkish thinking-Turkish thought have to be made and explained.
The general assumptions about the incompatibility between philosophy and poetry, and for all that, the mythos at the origin of Western philosophy, and the ideas expressed about poetry, draw the general framework of the debates that have existed since Plato. Thinking in Turkish does not have a mechanism that will create a thought-poetry contrast. There is no mind-emotion division for Turkish thinking. The implications of language are not detached from the body of thought with the rasp of rational thinking and "Logic".