Sodyum lauryl sülfat'ın poecilia reticulata'nın baş böbreği üzerine etkilerinin histolojik incelenmesi
The histopathological effects of sodium lauryl sulphate on head kidney of poecilia reticulata
Yazar: TÜLİN ÇETİN
Danışman: PROF. DR. SEMA İŞİSAĞ ÜÇÜNCÜ
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu tez kaspamında sodyum lauryl sülfat'ın (SLS) model organizma olarak son yıllarda farklı alanlarda sıkça kullanılan Poecilia reticulata'nın baş böbreği üzerindeki toksik etkilerinin histolojik olarak ortaya konması amaçlanmıştır. Ergin örneklerin dört farklı subletal konsantrasyonda (3 mg/L, 6 mg/L, 9 mg/L, 12 mg/L) 96 saat süreyle suda çözünmüş SLS'ye maruz bırakıldığı bir deney gerçekleştirilmiştir. Kontrol ve deneme gruplarından alınarak histolojik yapıları tanımlanan baş böbreği örnekleri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir.
Sunulan tezde özellikle endokrin işlevi ve histolojik yapısı esas alınarak P. reticulata'da baş böbreğinin konumu belirlenmiş; hematopoetik dokuda gerçekleşen süreçler de ortaya konmuştur. SLS konsantrasyon artışına paralel olarak glomerulus çapında ve Bowman alanında genişlemeye, tübül epitellerinde atrofi ve hipertrofiye, nukleus deformasyonlarına, vakuolleşmeye ve infiltrasyona neden olmaktadır. Bütün bu histopatolojik değişimler konsantrasyona bağlı olarak artmaktadır. SLS, hematopoetik dokuda ayrıca granülom oluşumlarına, hemoraji ve nekroza neden olmaktadır. Endokrin işlevi yanısıra çevresel stres biyoindikatörü olarak nitelendirilebilen interrenal ve kromaffin hücrelerde yapılan istatistiksel analizler konsantrasyona bağlı hipertrofiyi işaret etmektedir.
Bu araştırmanın, sürfaktanların teleostlarda farklı fizyolojik süreçler üzerindeki zararlı etkileri hakkında yeni bir bakış açısı getirmesi umulmaktadır.

Abstract:
In this thesis, it was aimed to determine the toxic effect of sublethal concentration of sodium lauryl sulphate (SLS) on head kidney of Poecilia reticulate, which is widely used in various researches as a model organism. An acute toxicity experiment was performed on adult specimens exposed to four concentrations (3 mg/L, 6 mg/L, 9 mg/L, 12 mg/L) of the water soluble of SLS for 96 hours. The head kidney of control and exposed fishes were dissected, investigated histologically and analyzed comparatively.
 The localization of head kidney of P. reticulata was determined and this determination was based on especially its endocrin functions and histological structure. Cell lineages of haemopoietic tissue of the head kidney were also determined. SLS was given rise to expanding of the Bowman space and glomerular diameters; and the lesions were described in the tubular epithelium as atrophy and hypertrophy, nuclear deformations, vacuolizations and infiltrations. All of the histopathological changes were concentration dependent. SLS was also caused the formation of granulomas, hemorrhage and necrosis in haemopoietic tissue. Statistical analyses showed that, hypertropic interrenal and chromaffin cells could be used as bioindicators of environmental stress.
It is expected that these research would be provide new aspect hazardous effects of surfactants on different physiological processes on teleosts.