Elazığ ve Malatya il merkezinde bulunan özel eğitim kurumlarında çalışan öğretmenlerin tükenmişlik düzeyleri ve ilgili faktörler
The burnout levels of the teachers working at sprecial educational instutitions in Elazig and Malatya city centres and related factors
Yazar: EVRİM ÇELEBİ
Danışman: DOÇ. DR. A. FERDANE OĞUZÖNCÜL
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Elazığ = Elazığ ; Malatya = Malatya ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitim kurumları = Special education institutions ; Özel eğitim öğretmenleri = Special education teachers

Özet:
1. ÖZETGünümüzde bireylerin her alanda kendini hissettiren zorlamalarla karşı karşıya olması, bireyin uzun süreli stres yaşamasına neden olarak tükenmişliğe dönüşebilmektedir. Bu araştırma, Elazığ ve Malatya il merkezinde bulunan özel eğitim kurumlarında çalışan öğretmenlerin tükenmişlik düzeylerini ve ilgili faktörleri belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır.Araştırmanın evrenini Elazığ ve Malatya il merkezinde bulunan özel eğitim kurumlarında çalışan öğretmenler oluşturmuştur. Araştırmada örneklem seçimine gidilmemiş evreni oluşturan toplam 252 kişi araştırma kapsamına alınmıştır. Araştırmaya katılmayı kabul etmeyen, uygulama esnasında izinli olan ve ankette cevaplanmamış soru bırakanlar araştırmaya dahil edilmemiş ve araştırma 225 (%89.3) öğretmenle tamamlanmıştır. Verilerin analizinde sayılar, yüzdelikler, bağımsız gruplarda t testi, ANOVA ve Tukey HSD kullanılmıştır.Elde edilen verilere göre; öğretmenlerin % 58.7'si 25-36 yaş grubunda ve %47.1'i kadındır. Öğretmenlerin duygusal tükenme puan ortalaması 11.12±6.39, duyarsızlaşma puan ortalaması 2.61±2.65 ve kişisel başarı puan ortalaması 7.58±4.18'dir. Araştırmada mesleğini isteyerek tercih etme, mesleği kendine uygun bulma, çalışma ortamından memnuniyet, okuldaki materyal sayısını yeterli bulma, ödül ve ceza sistemi, iş arkadaşlarından ve idarecilerden yaptığı işle ilgili destek görme, mesleğindeki verim düzeyi, mesleki bilgi ve becerilerini uygulayabilme gibi faktörlerin tükenmişlik düzeyini etkilediği bulunmuştur (p<0.05).Bu çalışmada özel eğitim alanında çalışan öğretmenlerin tükenmişliklerinin düşük düzeyde olduğu saptanmıştır. Ancak tükenmişlikte, mesleği isteyerek ve bilinçli bir şekilde tercih etmenin, çalışma ortamından memnuniyetin, mesleki bilgi ve becerileri uygulayabilme imkânının olumlu etkisi olduğu, okulun imkânlarının yetersizliğinin, iş arkadaşlarından, idarecilerden yeterli destek alamamanın, adil olmayan ödül ve ceza sisteminin tükenmişliğe olumsuz etkisi olduğu görülmüştür.Özel eğitim öğretmenlerinin meslekte daha verimli çalışmalarını sağlamak için çalışma ortamlarının çalıştıkları özür grubunun özelliklerine uygun olarak iyileştirilmesi, okul yöneticilerinin çalışanlarını desteklemeleri ve motive etmeleri, yönetici- öğretmen, öğretmen- öğretmen arası ilişkilerde sağlıklı iletişim kurulması önerilmektedir.Anahtar Sözcükler: Tükenmişlik, özel eğitim, öğretmen

Abstract:
2. ABSTRACTTHE BURNOUT LEVELS OF THE TEACHERS WORKING AT SPRECIAL EDUCATIONAL INSTUTITIONS IN ELAZIG AND MALATYA CITY CENTRES AND RELATED FACTORSNowadays people faced coercion to be assertive in all areas, the individual may turn into a long-term stress, burnout as a reason to live. This research has been done, in the center of Elazig and Malatya teachers working in special education and related factors in order to determine the levels of burnout.The study population in the center of Elazig and Malatya consisted of teachers working in special education. The sample was selected and constitute the universe, a total of 252 people were included in the study. Refused to participate in the study, the application is allowed during the study and were not included in the survey who leave unanswered questions and research 225 (89.3%) completed the teacher. Analysis of the data numbers, percentage rates, independent samples t-test, ANOVA and Tukey's HSD.According to the data obtained from the teachers 58.7% of 25-36 years age group and 47.1% of women.Teachers mean score of emotional exhaustion 11.12±6.39, mean score of depersonalization 2.61±2.65 and mean score of personal achievement 7.58 ± 4.18. In this study, has been found to affect the level of burnout, wanting to choose his profession, profession, self-acceptance, approval, happy work environment, finding a sufficient number of school materials, reward and punishment system, co-workers and administrators support the business vision, profession yield level, professional knowledge and factors such as skills to apply (p <0.05).This study found low levels of burnout of teachers working in the field of special education. However, it has been determined that the positive effect of burnout, willingly and consciously to choose the profession, work environment, satisfaction, opportunity to apply professional skills and knowledge. It has been determined that the negative effect of burnout, lack of school?s opportunities, co-workers, administrators, not getting enough support, unfair reward and punishment system.Recommended to ensure that special education teachers to work more efficiently, in accordance with specifications disability groups working to improve the working environment, the positive behavior of teachers, school administrators need to appreciate other ways and means of verbal, support and motivate employees, the administrator-to-teacher, teacher-teacher relationships healthy communication between establishment.Keywords: Burnout, special education, teacher.