Van'da yetiştirilen domates, biber ve kavun bitkilerinden izole edilen Fusarium spp. ve Rhizoctonia spp.'nin teşhisi ve patojeniteleri
Identification and pathogenicity of Fusarium spp. and Rhizoctonia spp. isolated from tomato, pepper and melon plants in Van
Yazar: NECMETTİN TENİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE DEMİRER DURAK
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma 2018 yılında Van ilinin Edremit, Gevaş ve Erciş ilçelerinde domates, biber ve kavun bitkilerinden Fusarium ve Rhizoctonia türlerini izole etmek, teşhislerini yapmak ve hastalık şiddetini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Sürvey çalışmaları sonucunda bitkilerin köklerinden toplam 47 tane Fusarium, 10 tane de Rhizoctonia izolatı elde edilmiştir. İzolatların klasik yöntemlerle teşhisleri yapılmış ve anastomosis grupları (AG) belirlenmiştir. Van ilinin üç farklı ilçesinde domateslerden 31 Fusarium (13 adet Fusarium solani, 18 adet Fusarium oxysporum), 6 Rhizoctonia (2 adet binükleik AG-K, 2 adet Rhizoctonia solani AG-4, 2 adet Rhizoctonia solani AG-2-1) izolatı,  biberlerden 6 Fusarium (3 adet F.solani, 3 adet F. oxysporum), 4 Rhizoctonia (tamamı Rhizoctonia solani; 2' si AG-3, 1'i AG-5, ve 1'i de AG-2-1) izolatı ve kavunlardan 10 Fusarium (6 adet F. oxyporum, 2 adet F. solani ve 2 adet F. equiseti) izolatı olmak üzere toplamda 57 fungal izolat elde edilmiştir. 
Çalışma kapsamında yapılan patojenite denemesinde bölgeleri temsil edecek şekilde 14 Fusarium izolatı ve sayılarının az olmaları sebebiyle elde edilen bütün Rhizoctonia izolatları kullanılmıştır. Patojenite denemesi sonucunda Fusarium türlerinde domates ve kavunlarda F. oxysporum,  biberlerde ise F. solani' nin daha patojen oldukları belirlenmiştir. Rhizoctonia türlerinde ise domateslerde R. solani AG-4, biberlerde R. solani AG-3' ün daha patojen olduğu bulunmuştur. Bu çalışma ile Van' da ilk defa domates ve biberden R. solani AG-2-1, domatesten Binükleik Rhizoctonia AG-K, biberden R. solani AG-5 ve R. solani AG-3 izole edilmiş ve anastomosis grupları belirlenmiştir.

Anahtar kelimeler: Anastomosis grup, Biber, Domates, Fusarium, Kavun, Patojenite, Rhizoctonia.

Abstract:
This study was carried out at 2018 in Edremit, Gevaş and Erciş districts of Van province where tomato, pepper and melon plants were grown intensively. The aim of this study was to isolate Fusarium and Rhizoctonia species from some vegetables grown in Van province, to make diagnoses and to determine the severity of the disease. A total of 47 Fusarium isolates and 10 Rhizoctonia isolates were obtained from the roots of the plants. The isolates were identified by classical methods and anastomosis groups (AG) were determined. 31 Fusarium (13 F. solani, 18 F. oxysporum), 6 Rhizoctonia (2 binucleic AG-K, 2 R. solani AG-4, 2 R. solani AG-2-1) isolates from tomatoes in three different districts of Van province, 6 Fusarium (3 F.solani, 3 F. oxysporum), 4 Rhizoctonia (all multinucleated R. solani 2 AG-3, 1 AG-5, and 1 AG-2-1) isolates and 10 Fusarium (6 F. oxyporum, 2 F. solani and 2 F. equiseti) isolates from melons.
 In the study of pathogenicity, 14 Fusarium isolates and all Rhizoctonia isolates were used to represent the regions. As a result of pathogenicity experiment, F. oxysporum was found in tomatoes and melons in Fusarium species and F. solani was found to be pathogenic in peppers. When Rhizoctonia species were examined in pathogenicity test, R. solani AG-4 in tomatoes and R. solani AG-3 in peppers were more pathogenic. In this study, R. solani AG-2-1 from tomato and pepper, Binucleic Rhizoctonia AG-K from tomato, R. solani AG-5 and R. solani AG-3 from pepper were isolated and identified anastomosis groups in Van first time.

Keywords: Anastomosis group, Pepper, Tomato, Fusarium, Melon, Pathogenicity, Rhizoctonia.