Böbrek yetmezliği olan hastalarda nötrofil jelatinaz ile ilişkili lipokalin ve bazı biyokimyasal parametrelerin değerlendirilmesi
Assessment of neutrophil gelatinase-associated lipocalin and some biochemical parameters in patients with renal failure
Yazar: SANA ABDULLAH ASHAIBANI
Danışman: PROF. DR. SALİHA ALYAR
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Kimya = Chemistry

Özet:
Yaşlı popülasyon arasında kronik böbrek yetmezliği (KBY) prevalansı dünya çapında 
önemli bir halk sağlığı sorunudur. Böbrek hasarı KBY'ye yol açar ve GFR'nin 15 
ml/dak/1,73m²'nin altına düşmesiyle karakterize edilen KBY'nin 5. aşaması son dönem 
böbrek yetmezliği (SDBY) ile sonuçlanır. Böbrek yetmezliği durumunda kreatinin kan 
konsantrasyonları artar. Sistatin-C, böbrek fonksiyonunu ölçmek için yaygın olarak 
kullanılır. İdrar Cys-C seviyeleri böbrek fonksiyonunu gösterir; dolayısıyla daha yüksek 
seviyeler daha düşük GFR'yi gösterir. Kreatinin hem diyet hem de kas kütlesine bağımlı 
olsa da, Cys-C böyle değildir. Bu özelliklerinden dolayı Cys-C yaygın olarak kullanılan 
ve hassas bir GFR göstergesidir. Nötrofil jelatinaz ilişkili lipokalin (NGAL), kronik 
böbrek yetmezliğinin öngörülmesinde sıklıkla kullanılan bir biyobelirteçtir. Nötrofiller 
tarafından eksprese edilen bu protein, böbrek, prostat, sindirim sistemi ve solunum 
yollarında düşük miktarda bulunur. Çok sayıda çalışma, NGAL'in böbrek hastalığını 
erken öngörme yeteneğini incelemiştir ve bazıları, böbrek hastalığını erken teşhis etmek 
için NGAL'in öngörü gücünü Cys-C ve kreatinin ile karşılaştırmıştır. Bu vaka kontrol 
çalışması, Haziran ve Ekim 2023 arasında gerçekleştirilmiş olup, 90 gönüllü iki gruba 
ayrılmıştır: ilk grup, Libya hastanelerinde böbrek yetmezliği tanısı alan 45 hastadan, 
ikinci grup ise kontrol grubu olarak aynı yaştaki 45 sağlıklı kişiden oluşmuştur. NGAL 
ve Cys-C ELISA tekniği kullanılarak ölçülürken, diğer değişkenler biyokimyasal analiz 
cihazı ile ölçülmüştür. Sağlıklı insanlarla karşılaştırıldığında, böbrek yetmezliği olan 
hastalarda NGAL, Cys-C, MA, SCr, BU, UA, HbA1c, FBG, TC, TG, LDL ve vLDL 
düzeyleri artarken, HDL, GFR ve BMI düzeyleri azalmıştır. NGAL ve Cys-C, KBY'deki 
böbrek hasarını tespit etmek için biyobelirteç olarak kullanılabilir. Hasar ne kadar büyük 
olursa, GFR'nin azalmasıyla birlikte MA, SCr ve BU ile birlikte NGAL ve Cys-C 
seviyeleri de o kadar yüksek olur

Abstract:
The prevalence of chronic kidney failure (CKF) among the elderly population is a 
significant public health issue worldwide. Kidney damage leads to CKF, and stage 5 CKF, 
characterized by a GFR falling below 15 ml/min/1.73m², results in end-stage renal disease 
(ESRD). In the case of kidney failure, blood creatinine concentrations increase. Cystatin-
C is widely used to measure kidney function. Urinary Cys-C levels indicate kidney 
function; therefore, higher levels indicate lower GFR. Although creatinine depends on 
both diet and muscle mass, Cys-C does not. Because of these properties, Cys-C is a widely 
used and sensitive indicator of GFR. Neutrophil gelatinase-associated lipocalin (NGAL) 
is a biomarker frequently used to predict chronic kidney failure. This protein, expressed 
by neutrophils, is found in low quantities in the kidneys, prostate, digestive system, and 
respiratory tract. Numerous studies have examined NGAL's ability to predict kidney 
disease early, and some have compared NGAL's predictive power with that of Cys-C and 
creatinine for early diagnosis of kidney disease. This case-control study, conducted 
between June and October 2023, involved 90 volunteers divided into two groups: the first 
group consisted of 45 patients diagnosed with kidney failure in Libyan hospitals, and the 
second group consisted of 45 age-matched healthy individuals as the control group. While 
NGAL and Cys-C were measured using the ELISA technique, other variables were 
assessed using a biochemical analyzer. Compared to healthy individuals, patients with 
kidney failure showed increased levels of NGAL, Cys-C, MA, SCr, BU, UA, HbA1c, 
FBG, TC, TG, LDL, and vLDL, while HDL, GFR, and BMI levels decreased. NGAL and 
Cys-C can be used as biomarkers to detect kidney damage in CKF. The greater the 
damage, the higher the levels of NGAL and Cys-C, along with MA, SCr, and BU, as GFR 
decreases.