Talmud ve İsrail hukuk sistemindeki yeri
The Talmud and its place within the judicial system of Israel
Yazar: ARZU CEBE
Danışman: PROF. DR. KENAN HAS
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Talmud = Talmud ; Tevrat = Old Testament ; Yahudiler = Jews ; Yahudilik = Judaism ; İsrail = Israel ; İsrail hukuku = Israeli law

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, kadim Yahudi toplumunun sözlü yasa koleksiyonu olarak kabul ettiği Talmud külliyatının oluşum sürecini araştırmak ve onun modern İsrail Devleti'nin hukuk sistemindeki rolünün tahlil ve değerlendirmesini yapmaktır. Devletin çağdaş hukuk sistemi üzerindeki Yahudi hukukunun rolünü irdelemek, mevcut dönemde Talmud yasalarını temel alarak uygulanmakta olan yasa ve normları analiz etmek, araştırmanın temel konusunu oluşturmaktadır. Talmud kavramına dair Türkiye'de yeterli kaynak ve bilimsel çalışmanın olmaması nedeniyle, Talmud'la ilgili detaylı bilgi vermek ehemmiyet teşkil etmiştir. Giriş hariç üç bölümden oluşan çalışmanın giriş bölümünde araştırmanın konu, amaç, metot, kapsam ve sınırlılıklarına dair ön bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde Talmud külliyatının tarihsel süreçte teşekkülü, bu külliyatı oluşturan kitaplar ve onların yapısal özellikleri, Talmud geleneğinin oluşumunda etkili olan bilgin okullarının faaliyetleri ve Talmud metninin yorumlanmasında önem teşkil eden Rabbani geleneğin temsilcileriyle ilgili temel bilgilere yer verilmiştir.  Sinagog ve Sanhedrin gibi dini merkezlerin Talmud içeriğinin oluşması üzerindeki etkisi ve Yahudi mezheplerinin Talmud yaklaşımı, birinci bölümünde yer alan diğer bilgilerdir. İkinci bölümde Talmud, metin içeriği açısından analiz edilmiş, muhtevasını oluşturan konular esas başlıklar kapsamında ele alınmıştır. Üçüncü bölümde Yahudi dini hukukunun modern İsrail Devleti'nde gelişim süreci, Yahudi dini hukuk kapsamında Talmud'u temel alan yasalar, Talmud'a istinaden uygulanan dini normlar ele alınarak tartışılmıştır. Ayrıca, İsrail Devleti'nde dini, laik ve geleneksel toplumun bu husustaki yaklaşımına dair genel bir bilgi sunulmuştur. Araştırmada edinilen bulgulara göre, İsrail Devleti'nin çağdaş hukuk sistemine dini normlar yoğun bir şekilde nüfuz etmekte ve her İsrail vatandaşının günlük yaşamını belirlemektedir. Dini açıdan önemli kabul edilen günlerde toplu taşıma araçlarının kullanılmaması, mevcut birçok yasanın dini yasalara uygun olarak düzenleniyor olması, İsrail Devleti'nin hukuk sisteminde Yahudi dini hukukunun (Yazılı ve Sözlü Tevrat) etkisini önemle vurgulamaktadır. 
Belirtmek gerekir ki İsrail, bu konuda benzerlik teşkil ettiği diğer ülkelerde olduğu gibi resmi olarak teokratik bir devlet kabul edilmese de mevcut devlette din ve devlet hukuku birbirinden ayrılmayan ve etkileşimde olan iki önemli unsuru oluşturmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Sözlü Tevrat, Talmud, Halaha, Mişna, İsrail, Dini Hukuk

Abstract:
Main purpose of this research is studying the formation process of the Talmudic canon, which is adopted by the ancient Jewish people as an oral collection of laws and analyzing and evaluating its role in the judicial system of the modern State of Israel. Examination of the role of Jewish law in the legal system of the modern state and analysis of the laws and norms implemented today on the basis of Talmudic laws are main content of this study. As there is no sufficient source and scientific works in Turkey on the notion of Talmud, it is highly important to present detailed information on Talmud. The study consists of three main chapters, preceded by introduction, which gives wide coverage to preliminary information on the subject, purpose, methods, scope and boundaries of the study. The first chapter draws attention to general knowledge on the formation of the Talmudic canon in the historical process, on the constituent books of the canon and their structural features, on activities of schools of thought which had influence on the formation of the Talmudic tradition and on representatives of the Rabbinical tradition important in regard to the interpretation of the Talmudic texts. It also includes information about the influence of religious institutions as synagogues and the Sanhedrin on the formation of the Talmudic content and about the approach of Jewish sects to the Talmud. In the second chapter, the Talmud was analyzed in terms of its text content and its constituent topics were handled in main headings. The third chapter includes analysis of the development process of the Jewish religious law in the modern State of Israel, laws grounding on the Talmud within the Jewish religious law and the norms implemented relying on the Talmud. Furthermore, general information was presented on the approach of religious, secular and traditional communities of the Israel society on this issue. According to the conclusion derived within the study, religious norms intensively influence the judicial system of the modern State of Israel, shaping daily life of every citizen. Nonuse of public transportation on days important from the religious point of view, regulation of many rules in accordance with religious laws and other similar implementations openly indicate the influence of the Jewish religious law (The Written and Oral Torah) on the legal system of the State of Israel. 
Notably, despite that officially Israel is not declared as a theocratic state, just like in other countries similar in this issue, the existing system presents a mixture of religion and state and interaction of the two main elements inseparable from each other. 
Keywords: Oral Torah, Talmud, Halakhah, Mishnah, Israel, Religious Law