Bruksizm olan bireylerde uyku kalitesi ve psikolojik durum değerlendirmesi
The evaluation of the psychological state and the sleep quality on people who have bruxism
Yazar: İPEK İŞCAN
Danışman: PROF. DR. KORAY ORAL
Yeditepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Bruksizm = Bruxism ; Psikoloji = Psychology ; Psikolojik durum = Psychological status ; Uyku = Sleep ; Öğrenciler-dental = Students-dental

Özet:
Amaç: Yeditepe Diş Hekimliği Fakültesi öğrencilerinin bruksizm varlığının tespit edilip, bruksizm görülen bireylerde uyku kalitesi ve psikolojik durum ilişkisini araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmamıza Yeditepe Diş Hekimliği Fakültesi 2. 3. 4. ve 5. Sınıf öğrencilerinin dahil edildiği 218 birey katıldı. Klinik muayene yapılmadan önce bireye bruksizm tanısı ile ilgili sorular içeren anket yöneltildi. Daha sonra klinik muayene ile bruksizm ağız içi belirtileri tespit edilerek bruksizmin aktif veya pasif olma durumu tespit edildi. Uyku kalitesi ölçümlemesi için Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) kullanıldı. Psikolojik durum değerlendirmesi için Psikolojik Belirti Tarama Testi (SCL-90-R) kullanıldı. 
Bulgular: Araştırma kapsamında alınan 218 kişinin (% 74.8) inde yani 163 kişide bruksizm tespit edilmiştir. Bruksizm görülen öğrencilerde kötü uyku kalitesi görülme oranı (%68.7), bruksizm görülmeyen öğrencilerde kötü uyku kalitesi görülme oranından (%30.9) istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksektir. Bruksizm görülen öğrencilerin 29'unda (%17.8) yüksek psikolojik belirti düzeyi görülürken, 134'ünde (%82.2) düşük psikolojik belirti düzeyi görülmektedir. Öğrencilerin 161'inde (%98.8) en az bir psikolojik belirti görülmektedir. Araştırmamızda bruksizm görülen bireylerde görülmeyen bireylere göre depresyon ve anksiyete (kaygı) belirtileri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksektir. Bruksizm tespit edilen öğrencilerin psikolojik belirti testi alt birimlerinin sınıflara göre dağılımı incelendiğinde ise fobik reaksiyon ve düşmanlık belirtilerinin 3. Sınıf öğrencilerinde anlamlı şekilde yüksek çıktığı yine aynı şekilde somatizasyon belirtisinin de 3.ve 5. Sınıf öğrencilerinde yüksek çıktığı tespit edilmiştir.
Sonuçlar: Çalışmamızda bruksizm tespit edilen bireylerde uyku kalitesi kötü olarak tespit edilmişken genel psikolojik belirti düzeyi ise düşük olarak tespit edilmiştir. Bu durumda bruksizm görülen bireylerin genel psikopatolojileri ve uyku kaliteleri birbiriyle karşılaştırıldıklarında uyku kalitesi ile genel psikopatolojik durum arasında negatif bir ilişki bulunmuştur. Literatürde bruksizm, uyku kalitesi ve psikolojik durum arasındaki ilişkiyi inceleyen başka  bir çalışma bulunmaması bu konuda daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir.

Abstract:
Purpose: Students of the Faculty of Dentistry in Yeditepe University to investigate the relation between the sleep quality and the psychological state of people who are diagnosed to have bruxism. 
Materil and Method: A total of 218 individuals including students completing their 2nd, 3rd, 4th, or 5th year of education have been participated in our studies. Before performing the clinical examination, a questionnaire regarding the diagnosis of bruxism has been forwarded to the individuals. With the clinical examination, intraoral symptoms of bruxism have been detected. At the same time, the type of bruxism, such as active and passive, has been identified. Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) has been used in order to assess the sleep quality. To evaluate the psychological state, however, Symptom Checklist-90-R (SCL-90-R) has been used.
Result: During the research, bruxism has been detected on 163 people out of 218 which equals to 74.8% of the total population. The percentage of students with bruxism  having poor sleep quality is equal to 68.7, while this percentage decreases to 30.9 on students without bruxism. Statistically, the percentage is significantly high for the students with bruxism. On 29 (17.8%) students out of 163 with bruxism, high level of psychological symptoms has been detected. On the other hand, for the rest 134 (82.2%) students, it has been noted that the psychological symptoms are in lower levels. Among 161 (98.8%) students out of 163, at least one psychological symptom has been detected. In our reseach, the statistics have shown that depression and anxiety symptoms on students with bruxism are significantly higher than on students without bruxism. When the distribution of pyschological symptom test sub units on classes is examined, it has been noted that phobic reactions and hostility symptoms are statistically higher on 3rd year students suffering from bruxism. Similarly, somatization symptoms are detected to be high also on the 3rd and 5th year students.
Conclusion: In our studies, we have detected poor sleep quality on individuals having bruxism. For the same group, we have identified the general psychological symptom level as low. In this case, when the psychopathology and the sleep quality of individuals with bruxism are compared with eachother, a negative correlation has been detected in between. There are no other existing studies in literature analyzing the correlation between bruxism, sleep quality and psychological state, which expresses further studies are needed.