Okul yöneticilerinin etik liderlik davranışları ile etik iklim arasındaki ilişkinin öğretmen algılarına göre incelenmesi
Examination of the relationship between the ethical leadership behaviors of school heads and the ethical climate according to teacher's perceptions
Yazar: BURCU KAHVECİOĞLU
Danışman: PROF. DR. SADEGÜL AKBABA ALTUN
Başkent Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Etik iklim = Ethical climate ; Etik liderlik = Ethical leadership ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Okul yöneticileri = School administrators ; Okul yönetimi = School administration ; Yöneticiler = Managers ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Okul müdürlerinin etik liderlik davranışları ile okuldaki etik iklim arsındaki ilişkinin öğretmen görüşlerine dayalı olarak incelendiği bu araştırma nicel korelasyonel araştırma desenindedir. Araştırmanın örneklemi, Ankara İlinin Çankaya ilçesinde kamuya ait liselerde görev yapmakta olan 325 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak "Demografik Form", "Etik Liderlik Ölçeği" "Örgütsel Etik İklim Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde ise SPSS ve  Microsoft Excel kullanılmıştır. Analiz kapsamında ilk olarak verilerin normallikleri incelenmiş olup verilerin normal dağılım sergilemediği görülmüş olduğundan analizlerde parametrik olmayan yöntemler kullanılmıştır. Demografik verilerine göre ölçeklerin farklılaşma durumları incelenirken, iki grup karşılaştırmalarında Mann Whitney U testi, ikiden fazla grupların karşılaştırılmasında ise Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Korelasyon hesaplamalarında ise Spearman korelasyonu kullanılmıştır.
Yapılan analizler sonucunda; okul yöneticisinin etik liderlik davranışlarını sergileme düzeyinin orta düzeyin üzerinde algılandığı; bazı demografik değişkenlere göre okul yöneticilerinin etik liderlik davranışlarıyla ilgili öğretmen algılarının farklışma durumu incelendiğinde cinsiyet, yaş yönüyle farklılaşma olmadığı tespit edilirken; eğitim durumu ve görev yaptığı okulda kalma süresine göre bazı alt boyutlarda öğretmen algılarında farklılaşma olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin etik iklim algı düzeyleri incelendiğinde yüksek düzeyde etik iklim algısına sahip oldukları sonucu bulunmuştur. Öğretmenlerin etik iklim algısının; cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi ve görev yapılan okulda kalma süresine göre değiştiği sonucu belirlenmiştir. Etik liderlik ve etik iklim arasında orta düzeyde pozitif bir ilişki olduğu; yapılan regresyon analizine göre de etik liderliğin etik iklimi istatiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This research, in which the relationship between the ethical leadership behaviors of school principals and the ethical climate in the school is examined based on teacher opinions, is in a quantitative correlational research design. The sample of the research consists of 325 teachers working in public high schools in Çankaya district of Ankara Province. "Demographic Form", "Ethical Leadership Scale" and "Organizational Ethical Climate Scale" were used as data collection tools in the research. SPSS and Microsoft Excel were used in the analysis of the data. Within the scope of the analysis, firstly, the normality of the data was examined and since it was seen that the data did not exhibit normal distribution, non-parametric methods were used in the analysis. While examining the differentiation status of the scales according to demographic data, Mann Whitney U test was used for comparisons of two groups and Kruskal Wallis test was used for comparison of more than two groups. Spearman correlation was used in the correlation calculations.
As a result of the analyzes made; the level of ethical leadership behaviors of the school administrator is perceived above the medium level; When the differentiation status of teachers' perceptions about ethical leadership behaviors of school administrators according to some demographic variables is examined, it is determined that there is no differentiation in terms of gender, age; It has been determined that there is a differentiation in teacher perceptions in some sub-dimensions according to the educational status and the length of stay in the school. When the ethical climate perception levels of the teachers were examined, it was found that they had a high level of ethical climate perception. Ethical climate perception of teachers; It has been determined that it varies according to gender, age, education level and the length of stay at the school. There is a moderately positive relationship between ethical leadership and ethical climate; According to the regression analysis, it was concluded that ethical leadership predicted ethical climate statistically significantly and positively.