Kamusal mekânlarda vandalizmin etkileri ve önleme yöntemleri: Abbasağa parkı ve Sirkeci gar önü parkı örneği
Effects of vandalism in public spaces and prevention methods: The example of Abbasağa park and Sirkeci train station front park
Yazar: MEHTAP TEKİN
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN ÇOLPAN ERKAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Kentsel Mekan Organizasyonu ve Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Toplumsal yaşamın gerekliliği olan kamusal mekânlar, kent dokusu içinde insanlara, dinlenme, sosyalleşme ve eğlenme imkanları yaratırlar. Kolayca erişilebilir olan bu mekânlar vandalizmin en çok görüldüğü yerlerdir. Vandalizm "kamuya veya özel mülke ait herhangi bir şeye kasıtlı ve kötü niyetli bir şekilde zarar vermek ve tahrip etmek" olarak tanımlanmıştır. Kamusal mekânlarda meydana gelen vandalizmin çöp atmaktan kundakçılığa kadar değişen bir boyutu vardır. 
Vandalizm kente ve ülkeye ekonomik olarak zarar vermekle birlikte, vandalizm sonucunda oluşabilecek tahribatlar kazalara da neden olabilmektedir. Görsel kirlilik oluşturmanın yanı sıra vandalist eylemlere maruz kalan ve güvenli olmadığı izlenimi yaratan bu mekânlar diğer suçlar için de uygun ortamlar haline gelmektedir. Vandalizm ekonomik, sosyolojik, psikolojik ve hukuki etkiler oluşturarak kentin yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen çok ciddi bir sorundur. Çalışma, kent estetiğini bozan, kentlere ekonomik olarak zarar veren ve kent güvenliği açısından ciddi sorunlara neden olabilecek vandalizme çözüm bulabilmek için vandalizmin nedenlerini ortaya koymak açısından önemlidir.
Bu çalışmada, vandalizm konusunda toplumsal farkındalık oluşturmak ve vandalizmi önlemek için yapılan çalışmalara yardımcı olmak, kamusal mekânlarda vandalizmin etkilerini azaltmak için çözüm önerileri sunmak amaçlanmaktadır. Çalışmada ilk olarak vandalizm kavramı ve nedenleri araştırılmış, araştırmada mekânların vandalizme neden olabilecek özelliklerine odaklanılmıştır. Literatür taraması ile belirlenen parametreler doğrultusunda alan çalışması yapılmıştır. Belirlenen kriterlere uygun olduğu düşünülen İstanbul'un Beşiktaş ilçesinde bulunan Abbasağa Parkı ile İstanbul'un Fatih ilçesinde bulunan Sirkeci Gar Önü Parkı araştırma alanı olarak seçilmiştir. Araştırma alanlarında yapılacak çalışma için yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ve gözlem çalışma yöntemi olarak kullanılmıştır. Yapılan gözlemler fotoğraflarla belgelenmiş, gözlemler sonucu yapılan tespitler oluşturulan gözlem çizelgelerine işlenmiştir. Elde edilen bulgular değerlendirilerek vandalizmin etkilerini azaltmak için çözüm önerileri sunulmuştur. Çözüm önerileri oluşturulurken literatürden elde edilen kuramsal bilgilerden, yabancı ülkelerin vandalizmle mücadele etme çalışmalarından, alan çalışması kapsamında yapılan görüşme ve gözlemlerin sonuçlarından yararlanılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Kamusal Mekân, Vandalizm, Beşiktaş Abbasağa Parkı, Fatih Sirkeci Gar Önü Parkı

Abstract:
Public spaces, a necessity of social life, create opportunities for relaxation, socialization, and entertainment within the urban fabric. These easily accessible spaces are the most common sites of vandalism. Vandalism is defined as "intentionally and maliciously damaging and destroying any property, public or private". Vandalism in public spaces ranges from littering to arson.
Vandalism not only causes economic damage to cities and countries, but the destruction it causes can also lead to accidents. Besides creating visual pollution, the spaces affected by vandalistic acts, which give an impression of being unsafe, also become suitable environments for other crimes. Vandalism is a serious problem which negatively affects the quality of life in cities by creating economic, sociological, psychological, and legal effects. The study is significant in terms of revealing the causes of vandalism in order to find solutions to vandalism that can damage city aesthetics, economically harm cities, and cause serious security issues.

This study aims to raise social awareness about vandalism and support efforts to prevent vandalism, as well as to propose solutions to reduce the effects of vandalism in public spaces. In the study, initially, the concept of vandalism and its causes have been researched and the emphasis has been on the characteristics of spaces that could lead to vandalism. A field study has been conducted in line with the parameters identified through a literature review. Abbasağa Park in the Beşiktaş district of Istanbul and Sirkeci Train Station Front Park in the Fatih district of Istanbul, which are thought to meet the specified criteria, have been selected as research areas. Semi-structured interview technique and observation have been used as research methods in these research areas. Observations have been documented with photographs, and findings have been recorded in observation charts. The findings have been evaluated, and solutions have been proposed to reduce the effects of vandalism. When developing solution suggestions, theoretical knowledge from the literature, studies on combating vandalism in foreign countries and the results of interviews and observations conducted during the field study have been used.
Keywords: Public Space, Vandalism, Beşiktaş Abbasağa Park, Fatih Sirkeci Train Station Front Park