Erken çocukluk dönemindeki çift dilli çocuklar için farklı ülkelerde geliştirilmiş olan eğitim modelleri
The education models developed in different countries for bilingual children in early childhood period
Yazar: GÜLNİHAL ESRA KORKUT
Danışman: PROF. DR. GELENGÜL HAKTANIR
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anaokulları = Kindergartens ; Erken çocuk eğitimi = Early child education ; Eğitim programları = Education programs ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Öğretim modelleri = Instructional models ; İki dilli = Bilungualism

Özet:
Hemen hemen her ülkede bulunan azınlıkların yanı sıra, ülkeler arası göçler, turizm, yurt dışında eğitim, farklı uluslardan gelen insanların evliliği gibi çeşitli nedenlerle, iki veya çok dillilik durumu tüm dünyada gittikçe yaygınlaşmaktadır. Günümüz çok kültürlü ve çok dilli dünyasının eğitim sistemi ve çocuklar üzerindeki yansımalarının anlaşılabilmesi ve erken çocukluk döneminde çift dilliliğin olanak sağlayıcı özelliğini ortaya çıkaracak uygun eğitim politikalarının geliştirilebilmesi için çift dilli eğitim uygulamalarının değerlendirilmesi ve tartışılması gerekmektedir.

Çift dilli eğitimi, yaygın olarak algılandığı üzere bir güvenlik sorunu olarak görmekten çıkararak çocukların üstün yararı zemininde tartışmaya davet etmeyi ve çift dillilik konusundaki farkındalığı arttırmayı hedefleyen bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi benimsenmiş ve hem farklı ülkelerde uygulanmakta olan eğitim modellerinin aktarıldığı alan yazın taranmış hem de eğitimle ilgili farklı veri tabanlarından bilgiler alınmıştır. Bu bilgiler ışığında dünyanın farklı bölgelerinde uygulanmakta olan ve temelde 'Çift Dilli Eğitim Modelleri' ve 'Tek Dilli Eğitim Modelleri' olmak üzere ikiye ayrılan, altı farklı eğitim modeli ana hatlarıyla ortaya konmuştur. Ardından araştırma grubunda yer alan farklı kıtalardan beş ülkedeki çift dilli eğitim uygulamaları belirlenmiş olan alt amaçlara göre incelenmiştir.

Ülkeler yönetim şekillerine göre incelendiğinde, tüm ülkelerde ister üniter yapıya ister federal bir yapıya sahip olsun, dil hakları ile ilgili taleplerin her zaman var olduğu ve bunun sonucu olarak çift dilli eğitimin, sistem içinde kendine mutlaka yer oluşturduğu, ülkenin yönetim biçiminin ülkedeki çift dilli eğitimin devlet eliyle ya da özel girişimler yoluyla sağlanmasını belirleyen bir değişken olarak ortaya çıkmakta olduğu sonucuna ulaşılmıştır. 

Tarihsel süreç perspektifinden bakıldığında araştırma grubundaki ülkelerin belirli kabul aşamalarından geçtiği görülmüştür. Ülkedeki dilsel çeşitliliği önceleri bir sorun olarak görürken daha sonra bunu bir kaynağa ve zenginliğe çevirmeyi başaran ülkeler olduğu ortaya konmuştur. Çift dilli eğitim politikaları aktif ve canlı bir süreçtir ve sürekli değişim gerektirir. Hiçbir politikanın sabit olarak kalamayacağı söylenebilir. Ayrıca araştırma grubundaki ülkelerin başarısızlıkla sonuçlanan deneyimlerinin çoğunlukla altyapı eksikliğinden kaynaklandığı görülmüştür.

Araştırma grubundaki ülkelerde genel eğilim olarak, çift dilli eğitim programlarının çok erken yaşlarda, okul öncesi dönemin ilk yıllarında ya da 1. sınıfta başlatıldığı ortaya konmuştur. Bu çalışmada ortaya çıkmış olan bulgulara dayanarak "Erken çift dilli eğitim programları" nın önemi vurgulanmaktadır. Ayrıca İki dilli anaokullarının sadece çift dilli çocuklar için değil tüm çocukların gelişimleri için faydalı olduğu fikri ortaya konmuştur.

Araştırma grubundaki ülkelerin yoğunluklu olarak 'Dile Dalma' ve 'Çifte Dil' modellerini kullandıkları ortaya çıkmıştır. Ayrıca araştırma grubu ülkelerinin kendi içlerinde bile birden fazla eğitim modelini kullanabildiği görülmüştür. Bu modellerin seçiminde ülkelerin birbirlerinden etkilendiği ya da birbirlerini takip ettikleri fakat nihayetinde kendi sosyopolitik ve demografik verileri doğrultusunda uygulamaya karar verdiği modeli kendi yapısına entegre ederek kullandığı görülmektedir.

Sonuç olarak, ülkelerin, kendi toprakları üstünde yaşayan çocukların kendilerini daha iyi ifade ederek sağlıklı gelişebilmeleri için küreselleşmenin bir sonucu olarak çok kültürlü ve çok dilli hale gelen dünyada, bilimsel araştırma ve uygulamaları incelemeleri ve kendi ülkeleri için en uygun modelleri benimseyerek uygulamaya koymaları gerektiği söylenebilir. Ancak bu uygulamaların işleyen ve işlemeyen yönleri ülkelerin sosyopolitik bağlamları içinde değerlendirilebildiği sürece bu uygulamalardan gerekli derslerin çıkarılabileceği unutulmamalıdır.

Abstract:
The status of being bilingual or multilingual is increasingly widespread around the world because of the reasons such as transnational migration, tourism, studying abroad, marriages of people from different nations along with the minorities that are found in almost all countries. Bilingual education practices should be evaluated and discussed in order to understand the reflection of today's multi-cultural and multilingual world on the education system and children and in order to develop proper education policies that will reveal the conducive features of bilingualism in early childhood.  

Amongst the qualitative research methods, document analysis has been embraced in this study which challenges discussing bilingual education on the grounds of eminent benefit of children contrary to widely accepted perception of it being a security issue and both literatures concerning the education models applied in different countries have been reviewed and information have been gathered from different databases. In light of this information six different education models which basically are divided into two as 'bilingual education models' and 'mono lingual education models applied in different parts of the world are set forth. Subsequently, bilingual education processes in five countries from different continents of the research group are studied in accordance with the pre-determined sub objectives.
	
	When countries are analyzed by their regimes, it's been found out that demands regarding the linguistic rights have always been existent in all countries whether unitary or federative and hence bilingual education definitely finds itself a place in the system and the regime of the country arises as a variable that determines the maintenance of bilingual education by per state or per private initiative.

When examined from a historical perspective, its been found out that countries in research group have passed through certain acceptance phases. It's been found out that there are countries that achieve to convert lingual diversity in the country -which initially has been seen as a problem- into a resource and wealth. Bilingual education policies are active and live processes and require constant alterations. One can argue that no policy shall remain static. Furthermore, its been found out that experiences that are ended in failure are often originated from lack of infrastructure.

It's been found out that in the countries in research group, bilingual education programs are generally tend to be started at very early ages, either in the first years of pre-school stage or at first grade. Early bilingual education programs are emphasized with regard to findings put forth in this study. Moreover, the opinion of bilingual kindergartens being useful for not only bilingual kids but for all children is set forth as well.

It's been found out that the countries in research group densely use 'Immersion' and 'dual language' models. Then again it's been observed that countries may use more than one education model even within their boundaries. It occurs that countries affect from or follow each other while choosing between these models but in the end they use the model which they decided to apply in accordance with their own sociopolitical and demographic data by integrating the model to their own structure.

In conclusion, it may be asserted that in today's world which turned into a multi-cultural and multi-lingual state due to globalization, it is necessary for countries to examine scientific research and practices and apply the most suitable models for their country by embracing them in order for the children live on their soil to develop healthier by expressing themselves better. However, it should not be forgotten that as long as the functioning and non-functioning aspects of these practices are reviewed in sociopolitical context of the countries, one may profit from these practices.