Ortaöğretim kurumlarında çalışan öğretmen ve yöneticilerin öğrencilerin okul terk etme nedenlerine ilişkin görüşleri: Bir durum çalışması
Opinions of teachers and school administrator working in secondary education institutions about the reasons for students' school drop out: A case study
Yazar: YASEMİN SULTAN UZUNOVA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEFİKA MELİKE ÇAĞATAY
Yeditepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Son yıllarda gelişen bir takım gelişmeler neticesinde öğrenciler örgün eğitimin dışına
çıkmak istemektedir. Öğrencilerin okuldan ayrılma sebepleri ve bunlara yönelik önlemlerin
alınması eğitimin amacına uygun bir şekilde yürütülmesi açısından büyük önem
taşımaktadır. Verilerin analizi sonucunda okul yöneticilerinin ve öğretmenlerinin
görüşlerine göre öğrencilerin okul terk sebepleri şu şekildedir; bireysel sebepler, ailesel
nedenler ve MEB politikaları ve sistem kaynaklı sebepler olmak üzere üç gruptur. Bireysel
kaynaklı sebeplerde: Psikoloji, bilişsel ve duygusal alanda kategoriler yer almaktadır.
Psikolojik özellikler; şiddet eğilimi ve bağımlılık, bilişsel özelliklerde ise; akademik
başarısızlık olarak belirlenmiştir. Duygusal özelliklerde ise; okula bağlılık hissedilmemesi
ve öğrencilerde gelecek kaygısının olmaması şeklinde alt kategoriler oluşmakta ve aile
kaynaklı sebepler; ailenin sosyo ekonomik düzeyi, parçalanmış aile ve ebevynin çocuğun
eğitim hayatında ki yeri olarak belirlenmiştir. Son olarak; MEB politikaları ve sistemden
kaynaklı terk nedenlerinde; müfredatın yoğunluğu, okul saatlerinin uzun olması,
ilköğretimden gelen temel eksiklik ve sosyal faaliyetlerinin sayısının azlığı olarak
belirlenmiş olup alan yazın çalışmalarıyla konuya dair inceleme
gerçekleştirilmiştir.Gerçekleştirilen bu çalışma nitel olarak tasarlanmıştır. Bu çalışma,
katılımcılarla yüzyüze görüşmeler şeklinde gerçekleştirilmiştir. Bursa ili Nilüfer ilçesinde
toplamda 20 yönetici ve öğretmenle okul terkinin nedenleri ve çözüm önerilerine yönelik
görüşlerini belirlemek amacıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Araştırma
2022-2023 eğitim öğretim yılın da gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmayla birlikte ortaöğretim
kurumlarında yaşanmakta olan okul terklerinin yöneticilerin ve öğretmenlerin bakış
açısıyla nedenlerini detaylı bir şekilde ortaya koyup çözüm önerileri geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: okul terki, devamsızlık, açık öğretim lisesi

Abstract:
In recent years, students want to leave formal education. The reasons of school drop
out and taking measures against them are big importance of carrying out education. This
study shows us the thinking of administrators and teachers in high schools about the
reasons for dropout and solutions. According to the analysis of the data and the opinions of
school administrators and teachers, the reasons for students to drop out of school are as
follows; individual, family-related and reasons arising from education system. Individual
reasons: Psychological characteristics, cognitive characteristics and emotional
characteristics. Psychological characteristics were identified as violent tendencies and
addiction, while cognitive characteristics were identified as academic failure. Emotional
characteristics are subcategories such as not enough commitment to school and not enough
concern for the future, and family-related reasons are identified as socio-economic level of
the family, separated mother-father and inadequate family participation in education.
Finally, the reasons for dropout due to the education system and policies were showed us
as intensity of the curriculum, long school hours, basic deficiency from primary education
and low number of social activities.
 This research is a qualitative research. For this research was used interview method.
The reason for choosing qualitative research design is that it enables in-depth investigation
of the research topic. In this research, "maximum diversity" sampling, one of the
purposeful sampling methods, was used. The aim here is not to generalize, but to reveal
similarities and differences between diverse situations. Two High schools in Nilüfer
district of Bursa province, participated in the study. Interviews were done with 20
administrators and teachers share their views on the causes of school dropout and
solutions. The research had been done in the 2022-2023 academic year. With this study,
the reasons for school dropouts in secondary education institutions from the perspectives of
administrators and teachers were developed solution suggestions.

Keywords: school dropout, absenteeism, open education high school