Öğretim elemanlarının örgütsel adalet algısının örgütsel bağlılıklarına etkisi:  Ankara İli örneği
The effect of organizational justice perception of instructors organizational commitment: Sample of Ankara province
Yazar: ÖZNUR ŞAKLAK
Danışman: DOÇ. DR. ZEKAİ ÖZTÜRK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Adalet algısı = Justice perception ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Öğretim elemanları = Instructors

Özet:
Bu çalışma, Ankara İlinde faaliyette bulunan kamu ve vakıf üniversitelerindeki öğretim elemanlarının, çalıştıkları üniversiteleri ile ilişkili olarak örgütsel adalet algılarının örgütsel bağlılık düzeyleri üzerindeki etkinin ortaya konması amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaç doğrultusunda literatürde yer alan "örgütsel adalet" ve "örgütsel bağlılık" ölçeklerinden yararlanılmıştır. Araştırmada örgütsel adalet algısı, "dağıtımsal, işlemsel, etkileşimsel ve bilgisel" boyutlarında incelenmiş iken, örgütsel bağlılık düzeyi ise "duygusal, devam ve normatif" boyutlarında incelenmiştir. Araştırmada anket yöntemi kullanılmıştır. Anketler iki farklı ölçek ve demografik soruların yer aldığı bölümden oluşmaktadır. Örgütsel adalet düzeyini ölçmeye ilişkin olarak Colquitt (2001) Ölçeği, örgütsel bağlılık düzeyini ölçmeye ilişkin olarak Allen-Meyer (1997) Örgütsel bağlılık ölçeği kullanılmıştır. Uygulama sonucunda elde edilen verilerin çözümlenmesinde SPSS 24 paket programından (Statistical Package for the Social Science) yararlanılmıştır. Bu amacın gerçekleştirilmesi noktasında, Ankara ilinde faaliyette bulunan kamu ve vakıf üniversitelerindeki 416 öğretim elemanına üzerinde anket uygulanmıştır. Uygulama sonucunda elde edilen verilerin çözümlenmesinde Korelasyon (1-tailed) analizine yer verilmiştir. Araştırma sonucunda, katılımcıların örgütsel adalet ölçeğinde yer alan ifadelere 3,38'lik bir düzeyde katılım sağladığı ve örgütsel bağlılık ölçeğinde yer alan ifadelere ise 3,50'lik bir düzeyde katılım sağladıkları görülmüştür. Araştırma kapsamında oluşturulan hipotezlerin test edilmesi sonucunda ise, öğretim elemanlarının örgütsel adalet algıları ile örgütsel bağlılık arasında (r= 0.822), kuvvetli pozitif korelasyon olduğu görülmüştür. Yine öğretim elemanlarının dağıtım adalet algılamaları ile duygusal bağlılık (r= 0.835) ve normatif bağlılık arasında (r= 0.809) kuvvetli pozitif korelasyon olduğu görülmüş iken, devam bağlılığı arasında (r= 0.226) düşük pozitif korelasyon olduğu görülmüştür. Yine öğretim elemanlarının işlemsel adalet algılama düzeyleri ile duygusal bağlılık (r= 0.827) ve normatif bağlılık arasında (r= 0.800) kuvvetli pozitif korelasyon olduğu görülmüş iken, devam bağlılığı arasında (r= 0.230) düşük pozitif korelasyon olduğu görülmüştür. Yine öğretim elemanlarının etkileşimsel adalet algı düzeyleri ile duygusal bağlılık (r= 0.816) ve normatif bağlılık arasında (r= 0.800) kuvvetli pozitif korelasyon olduğu görülmüş iken, devam bağlılığı arasında (r= 0.225) düşük pozitif korelasyon olduğu görülmüştür. Son olarak, öğretim elemanlarının etkileşimsel adalet algılama düzeyleri ile duygusal bağlılık (r= 0.835) ve normatif bağlılık arasında (r= 0.791) kuvvetli pozitif korelasyon olduğu görülmüş iken, devam bağlılığı arasında (r= 0.220) düşük pozitif korelasyon olduğu görülmüştür.

Abstract:
This study has been realized to reveal effects of organizational justice perceptions of instructors that work in state and private universities on organizational commitment levels related to universities in Ankara that they work. According to this aim, "organizational commitment" and "organizational justice" scales in the literature has been used. Organizational justice perception has been examined in the dimensions of "allocative, operational, interactive, and informative". Commitment level has been examined in the dimensions of "emotional, continuity and normative". Survey method has been used in the research. Surveys are formed with two parts containing two different scales and demographic questions. For measuring organizational justice levels Colquitt (2001) scale has been used, for measuring organizational commitment level Allen-Mayer (1997) Organizational commitment scale has been used. When analyzing the data gained as the result of the application, SPSS 24 package program (Statistical Package for the Social Science) has been used. In this direction, survey has been made on 416 instructors that work in state and private universities in Ankara province. When analyzing data gained as a result of the application, Correlation (1-tailed) analyze has been used. At the end of the research, it has been seen that applicants has participated at a 3,38 level to statements in organizational justice scale and at a 3,50 participation level to statements in organization commitment scale. As a result of the hypothesis formed in the extent of the research, a positive correlation has been seen between instructors organizational justice perception and organizational commitment (r= 0.822). A positive correlation between instructors justice perception and emotional commitment (r= 0.835) and normative commitment (r= 0.809) and a low positive correlation has been seen between continuity commitment (r= 0.226). A strong positive correlation has been seen between instructors operational justice perception levels and emotional commitment (r= 0.827) and normative correlation (r= 0.800), and a low positive correlation between continuity commitment (r= 0.230). A strong positive correlation has been seen between instructors interactive justice perception levels and emotional commitment (r= 0.816) and normative commitment (r= 0.800) and a low positive correlation between continuity commitment (r= 0.225). Lastly, a strong positive correlation between instructors interactive justice perception levels and emotional commitment (r= 0.835) and normative commitment (r= 0.791) and a low positive correlation between continuity commitment (r= 0.220) has been seen.