II. Abdülhamid Döneminde İstanbul Fransız Ticaret odasının kuruluşu ve faaliyetleri
The Establishment and activities of The French chamber of commerce in Istanbul during the reign of Abdulhamid II
Yazar: ZEYNEP CEYLAN ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. FATMA ÜREKLİ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: Osmanlı tarihi = Ottoman history

Özet:
II. ABDÜLHAMİD DÖNEMİNDE İSTANBUL FRANSIZ TİCARET ODASININ KURULUŞU VE FAALİYETLERİ

6 Ekim 1884'te Fransız Konsolos Alphonse Gazay Başkanlığı'nda Fransız tüccarlar İstanbul konsolosluk binasında toplanarak İstanbul Fransız Ticaret Odası'nı kurmuşlardır. Bu oda, dış ülkelerde en çok ticaret odası açan ülke olan Fransa'nın yurtdışında açtığı ilk ticaret odası olma özelliğini taşımaktadır. Toplantıda odanın kuruluş nizamnamesi kabul edilmiş, odanın kuruluş amacı, üyelik koşulları, odanın iç sistemi ve faaliyet alanları belirlenmiştir. Odanın esas kuruluş amacı Fransa'nın İstanbul'daki ticari hacminin ve nüfuzunun artırılması, Fransız tüccarlara yeni iş olanaklarının bulunması, Fransız şirketlerine Osmanlı Devleti'nde temsilci bulmaları konusunda da aracılık etmek ve sadece İstanbul'da değil bölgesel anlamda da Fransa'nın çıkarlarına yönelik gerekli bilgilerin toplanmasıydı. İstanbul Fransız Ticaret Odası'na bağlı kurulan Bursa ve Çanakkale komiteleri de hazırladıkları raporları düzenli olarak İstanbul Fransız Ticaret Odası'na yollamış ve bu raporlar odanın bülteninde yayınlanmıştır. İstanbul'da Fransız ticari hacminin genişletilmesi amacı doğrultusunda rekabetin çok güçlü olduğu diğer Avrupalı devletlerin faaliyetleri de yakından takip diliyordu. Öte yandan İzmir Fransız Ticaret Odası "küçük kardeş" olarak nitelendirilmiş ve nizamnamesini İstanbul Fransız Ticaret Odası'nınkine çok benzer hazırlanmıştır. 
Doktora tezi olarak hazırlanan bu çalışmada, II. Abdülhamid döneminde İstanbul Fransız Ticaret Odası'nın kuruluş yılları ve faaliyet gösterdiği alanlar incelenmiştir. İstanbul Fransız Ticaret Odası'nın aylık olarak yayınladığı bülteni ve Fransız Dışişleri Bakanlığı ile yapmış olduğu diplomatik yazışmalar söz konusu bu çalışmanın temelini oluşturmuştur. Osmanlı arşiv belgeleri ve dönemin Fransız basın yayınlarından da çalışmanın inşası için yararlanılmıştır. Bu çalışma İstanbul Fransız Ticaret Odası'nın Osmanlı- Fransız ticari ilişkileri içerisindeki rolünü, İstanbul'daki diğer Fransız kurumlarıyla ilişkilerini ve faaliyet gösterdiği alanlardaki etkisinin anlaşılmasına da katkı sunmaktadır.

Anahtar kelimeler: İstanbul Fransız Ticaret Odası, Osmanlı- Fransız ticarî ilişkileri, Fransız tüccarlar, Ernest Giraud,

Abstract:
THE ESTABLISHMENT AND ACTIVITIES OF THE FRENCH CHAMBER OF COMMERCE IN ISTANBUL DURING THE REIGN OF ABDULHAMID II
On October 6, 1884, under the chairmanship of French Consul Alphonse Gazay, French merchants gathered at the French consulate in Istanbul to establish the French Chamber of Commerce in Istanbul. This chamber is notable for being the first French chamber of commerce established abroad, despite France being the country with the most chambers of commerce abroad. During the meeting, the chamber's founding regulations were accepted, and the chamber's purpose, membership conditions, internal system, and areas of activity were defined. The main purpose of the chamber was to increase the commercial volume and influence of France in Istanbul, to find new business opportunities for French merchants, to mediate in finding representatives for French companies in the Ottoman Empire, and to collect necessary information not only in Istanbul but also regionally for the interests of France. The Bursa and Çanakkale committees established under the Istanbul French Chamber of Commerce regularly sent their reports to the Istanbul French Chamber of Commerce, and these reports were published in the chamber's bulletin. In line with the objective of expanding the French commercial presence in Istanbul, the activities of other European states, where competition was very strong, were closely monitored. On the other hand, the Izmir French Chamber of Commerce was described as a "little brother" and its regulations were prepared to be very similar to those of the Istanbul French Chamber of Commerce.
This doctoral thesis examines the early years and areas of activity of the Istanbul French Chamber of Commerce during the reign of Sultan Abdülhamid II. The foundation of this study is based on the monthly bulletin published by the Istanbul French Chamber of Commerce and the diplomatic correspondence with the French Ministry of Foreign Affairs. Ottoman archive documents and the French press and publications of the period have also been utilized for constructing the study. This research contributes to understanding the role of the Istanbul French Chamber of Commerce in Ottoman-French commercial relations, its relations with other French institutions in Istanbul, and its impact in the areas it operated.
Key Words: Istanbul French Chamber of Commerce, Ottoman-French trade relations, French merchants, Ernest Giraud,