Evli kadınların somatik belirti düzeylerine göre ruhsal hastalığa yönelik inançlar ile duygusal farkındalığın yaşantısal kaçınma üzerindeki etkisinin incelenmesi
Effects of beliefs towards mental illness and emotional awareness on experiential avoidance in terms of somatic symptom levels of married women
Yazar: AYŞENUR TOPCUOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. GAYE SALTUKOĞLU
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bedenselleştirme = Somatization ; Duygusal farkındalık = Emotional awareness ; Evli kadınlar = Married women ; Kadınlar = Women ; Regresyon analizi = Regression analysis ; Ruh sağlığı = Mental health ; Yaşantısal kaçınma = Experiential avoidance ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ruhsal hastalığa yönelik inançlar ve duygusal farkındalığın yaşantısal kaçınma üzerindeki yordayıcı etkisini somatik belirti düzeylerine göre incelemektir. Çalışmada yaşları 20 ile 66 arası değişen, evli ve kadın bireylerden oluşan toplam 351 katılımcı yer almaktadır. Sosyodemografik Bilgi Formu ile Somatizasyon Ölçeği, Ruhsal Hastalığa Yönelik İnançlar Ölçeği, A-Duygusal Farkındalık Ölçeği-10 ve Çok Boyutlu Yaşantısal Kaçınma Ölçeği kullanılmıştır. RHYİÖ alt boyut puanları, A-DÖFÖ-10 toplam puanı ve ÇBYKÖ alt boyut puanları arasındaki ilişkiyi ölçmek için korelasyon analizi yapılmıştır. Bütün değişkenler arasında pozitif yönde ilişki bulunmuştur. Yaşantısal kaçınmanın ruhsal hastalığa yönelik inançlar ve duygusal farkındalık tarafından yordanması için regresyon analizi yapılmıştır. Belirtilen değişkenlerin yaşantısal kaçınmanın anlamlı yordayıcıları olduğu bulunmuştur. Daha sonra, regresyon analizi Somatizasyon Ölçeği puanlarına göre belirlenen somatik belirti düzeylerine göre gerçekleştirilmiş ve farklı düzeylerde farklı değişkenlerin yordayıcı etkisi olduğu gözlenmiştir.

Anahtar kelimeler: somatizasyon, ruhsal hastalık, ruhsal hastalığa yönelik inançlar, duygusal farkındalık, yaşantısal kaçınma

Abstract:
The aim of this study is to analyze the predictive effect of beliefs towards mental illness and of emotional awareness on experiential avoidance according to somatic symptom levels. 351 married women between the ages of 20 and 66 participated in the study. The tools of this study are the Sociodemographic Information Form, the Somatization Scale, the Beliefs towards Mental Illness Scale, the A Emotional Self Awareness Scale and the Multidimensional Experiential Avoidance Questionnaire. The relationship between the subscales of the Beliefs towards Mental Illness Scale and the Multidimensional Experiential Avoidance Questionnaire and total scale of the A Emotional Self Awareness Scale are examined using correlation analysis. According to results, positive relationship was found between all variables. The regression analysis showed that beliefs toward mental illness and emotional awareness predicted experiential avoidance. Then, the regression analysis was performed according to somatic symptom levels determined via The Somatization Scale, and as a result, different variables were found as predictors for each level.

Anahtar kelimeler: somatization, mental illness, beliefs towards mental illness, emotional awareness, experiential avoidance