0-8 yaş arası fiziksel engelli çocuğa sahip ailelerin depresyon, anksiyete, aile stresi ve stresle başa çıkma tutumlarının incelenmesi
Examination of families with physically disabled children aged 0-8 years attitudes to cope with depression, anxiety, family stress and stress
Yazar: MELTEM SERAP YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMİHA FÜSUN AKDAĞ AYCİBİN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile = Family ; Ana-baba = Parents ; Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Engellilik = Disability ; Fiziksel engelli çocuklar =   ; Stres = Stress ; Stres yönetimi = Stress management ; Stresle başetme = Coping with stress ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu araştırmanın konusu; 0-8 yaş arası fiziksel engelli çocuğa sahip ailelerin sosyo-demografik bilgileri doğrultusunda, depresyon, anksiyete, aile stresi ve stresle başa çıkma tutumlarının incelenmesini ve değerlendirilmesini konu almıştır. Bu açıdan alan taraması yapılarak betimsel bir araştırma olarak ele alınmıştır; genel itibari ile aile, çocuk,  fiziksel engel, depresyon, anksiyete, aile stresi ve stresle başa çıkma tutumları kavramları açıklığa kavuşturulmuştur.
Araştırma İstanbul ili Avrupa yakası içerisinde ikamet eden 151 aile ile yapılmakta ve çalışma Şubat 2021- Ağustos 2021 tarihleri arasını kapsamaktadır. Verileri toplamak amacıyla kişisel bilgi formu toplanmıştır. Kişisel bilgi formu haricinde Depresyon Anksiyete Stres Ölçeği, Aile Stresini Değerlendirme Ölçeği, Başa Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler "Statistical Package for Social Sciences" SPSS 25.0 paket programında analiz edilmiştir. Verilerin normal dağılıma uygunluğu örneklem sayısı nedeniyle Shapiro Wilk's' ile test edilmiştir. 
Araştırmada elde edilen bulgulara göre; katılımcıların büyük bir kısmını kadınlar oluşturmaktadır, katılımcıların yaş ortalaması 30-39 yaş aralığındadır, katılımcıların çoğu ilkokul mezunu ve çalışmamaktadır. Gelir düzeyi asgari ücrete tekabül etmektedir. Çoğunluk 5-9 yıl aralığında evli olduğunu belirtmiştir. Katılımcıların çoğunluğu iki çocuk sahibi ve bir tane engelli çocuğa sahiptirler. Çocuklarının fiziksel engeli dışında başka bir engelinin olmadığını söyleyen katılımcılar daha fazladır. Engelli çocuğun yaşı 6-8 yaş arasındadır ve genellikle ailenin ilk çocukları olduğu belirtilmiştir. Çocuğun engelinin oluşma ve öğrenme zamanı doğum sonrası gerçekleşmiştir. Fiziksel engelli çocukların çoğunluğu önemli hastalık veya ameliyat geçmişine sahiptir. Fiziksel engelli çocukların hepsi rehabilitasyon merkezine gitmektedir ve çoğunluğu başka bir kuruma da gitmektedir. 
Ailelerin depresyon, anksiyete, aile stresi ve stresle başa çıkma tutumları yaşlarına, sosyoekonomik gelir düzeylerine, evliliklerinin yılına, engelli çocuk sayısına, engelli çocuğun doğum miadına, çocuğun engelinin öğrenildiği zamana, nöbet geçirme ve sürekli kullandığı ilaç olma durumuna göre farklılaşmaktadır. Ailelere özel eğitim merkezlerinde ve hastanelerde uzmanlar eşliğinde danışmanlık hizmetleri verilebilir. Literatürde fiziksel engelli çocuklar üzerine de yapılan çalışmalar diğer engel türlerine göre sınırlı kalmaktadır bu konuda da çalışmaların desteklenmesi önem arz etmektedir. Literatürde engelli çocuk anneleriyle yapılan çalışmalar fazla olsa da babalar ile yapılan çalışmalar sınırlı kalmaktadır. Babaların da çalışmalara katılması önerilmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Aile Stresi, Anksiyete, Depresyon, Fiziksel Engel, Stresle Başa Çıkma Tutumları

Abstract:
The subject of this research is;  In line with the socio-demographic information of families with physically handicapped children aged 0-8, the subject is the examination and evaluation of depression, anxiety, family stress and attitudes to cope with stress.  In this respect, it was handled as a descriptive research by conducting a field survey, and the concepts of family, child, physical disability, depression, anxiety, family stress and stress coping attitudes were clarified in general.  
The research is carried out with 151 families residing in the European side of Istanbul and the study covers the period between February 2021 and August 2021.  Personal information form was collected in order to collect data.  Apart from the personal information form, the Depression Anxiety Stress Scale, the Family Stress Assessment Scale, and the Coping Attitudes Assessment Scale were used.  The obtained data were analyzed in the "Statistical Package for Social Sciences" SPSS 25.0 package program.  The suitability of the data to the normal distribution was tested with Shapiro Wilk's because of the number of samples.
According to the findings obtained in the research;  The majority of the participants are women, the average age of the participants is between 30-39 years old, most of the participants are primary school graduates and do not work.  The income level corresponds to the minimum wage.  The majority stated that they were married between 5-9 years.  The majority of the participants have two children and one disabled child.  There are more participants who say that their children do not have any other disability other than physical disability.  The age of the disabled child is between 6-8 years old and it is stated that they are usually the first children of the family.  The time for the child's disability to form and learn occurred after birth.  The majority of children with physical disabilities have a history of significant illness or surgery.  All children with physical disabilities go to the rehabilitation center and most of them go to another institution.
Depression, anxiety, family stress and coping attitudes of families differ according to their age, socioeconomic income level, year of marriage, number of children with disabilities, term of birth of the disabled child, time when the child's disability was learned, having seizures and being constantly taking medication.  Counseling services can be provided to families in private training centers and hospitals accompanied by experts.  In the literature, studies on children with physical disabilities are limited compared to other types of disability, and it is important to support studies on this subject.  Although there are many studies in the literature with mothers of disabled children, studies with fathers are limited.  It is recommended that fathers also participate in the studies.
Keywords: Anxiety, Depression, Family Stress, Physical Disability, Stress Coping Attitudes