Evde bakım hizmeti veren kişilerin bakım yükü ve depresyon düzeyleri ile etki eden faktörlerin incelenmesi
Investigation of the burden of care and depression levels of individuals who provide home care services and factors affecting it
Yazar: ŞEYMA NUR İSLAM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDÜLKADİR AYDIN
Sakarya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bakım hizmetleri = Maintenance services ; Bakım verenler = Caregivers ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Depresyon = Depression ; Evde bakım hizmetleri = Home care services ; Hasta bakımı = Patient care

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Bilim ve teknolojinin ilerlemesi, tıp alanındaki gelişmeler, sosyoekonomik refah seviyesinin yükselmesi, erken tanı ve tedavi olanaklarının artması ile yaşlı ve kronik hastalıklı birey sayısı artmış; evde sağlık hizmetleri ve bakım veren birey kavramı önem kazanmıştır. Çalışmamızın amacı evde sağlık hizmeti alan tam bağımlı hastaların bakım verenlerinde bakım yükü, depresyon düzeyi ve bunlara etki eden faktörleri incelemektir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamız tek merkezli tanımlayıcı tipte kesitsel bir araştırma olup Sakarya Üniversitesi Eğitim Araştırma Hastanesi Evde Sağlık Hizmetleri birimine başvuran tam bağımlı hastaların bakım verenlerinde yüzyüze görüşme yolu ile anket uygulanarak gerçekleştirilmiştir. Veri toplama araçları olarak bakım veren bilgi formu, hasta bilgi formu ile Zarit Bakım Yükü Ölçeği ve Beck Depresyon Ölçeği kullanılmıştır.
BULGULAR: Çalışmamızda katılımcıların hafif bakım yükü ve hafif depresif semptomları olduğu tespit edilmiş, depresif semptomlar ile bakım verme yükü arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur (r=0,606, p<0,01). Çalışmayan, bakım verme süresi yüksek olan, bireysel sağlık değerlendirmesi kötü olan, bakım vermenin sağlığını olumsuz etkilediğini belirten, uyku kalitesi düşük ve tükenmişlik hisseden bakım verenlerin hem bakım yükü hem de depresyon düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olarak bulunurken; kadın bakım verenlerin depresyon düzeyleri, yaşı ileri olan ve hastasına bakacak kimsesi olmadığı için bakım verenlerin ise bakım yükü düzeyleri istatistiksel yönden anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur.
SONUÇ: Bakım veren bireylerin belli aralıklarla bakım yükü ve depresyon açısından taranması, evde sağlık hizmetleri uygulamalarına dahil edilmesi, bakım sorumluluğunun paylaşılması, palyatif bakım merkezlerinin sayısının ve yatak kapasitesinin artırılması, bu bireylerin sosyalleşmesine imkân tanınması sağlanmalıdır. Ülkemizde bakım veren bireylerde bakım verme yükü ve depresyon düzeyleri arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmalar sınırlıdır ve bu konuda daha kapsamlı araştırmaların yapılmasına ihtiyaç vardır.

Abstract:
AIM:
MATERIALS AND METHODS: Our research is a single-center descriptive cross- sectional study conducted by applying a face-to-face questionnaire to the caregivers of totally dependent patients who applied to the Sakarya University Training and Research Hospital Home Health Services unit. As data collection tools, the caregiver information form, the patient information form, the Zarit Burden Interview and the Beck Depression Inventory were used.
RESULTS: In our study, it was determined that the participants had mild burden of care and mild depressive symptoms and a significant positive relationship was found between depressive symptoms and caregiving burden (r=0,606, p<0,01). Both burden of care and depression levels of caregivers who do not work, who evaluate their own health poorly, who state that the care work affects their health negatively, who have low sleep quality and who feel burnout, were found statistically significantly higher. Depression levels of female caregivers and care burden levels of family member who needed caregivers because they have no one to take care of their patient were found to be statistically significantly higher
CONCLUSION: It should be ensured that caregivers are screened periodically in terms of care burden and depression, including in-home health services, sharing care responsibilities, increasing the number of palliative care centers and bed capacity and providing these individuals to socialize.