Finansal okuryazarlık ve davranışsal finans ilişkisi: Erzincan ili örneği
The relationship of financial literacy and behavioral finance: Example of Erzincan province
Yazar: GÖZDE ÖZDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KÜBRA SAKA ILGIN
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Muhasebe, Finans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Davranışsal finans = Behavioral finance ; Erzincan = Erzincan ; Finansal okuryazarlık = Financial literacy ; Önyargı = Prejudice

Özet:
Finans konusunda bilgi sahibi olan bireylerin yatırım ve tasarruf anlayışı olumlu yönde etkilenmektedir. Finansal okuryazarlık eksiklikleri nedeni ile bireylerin verdikleri hatalı yatırım kararlarının ve bu nedenle ortaya çıkan finansal başarısızlıkların hem yatırımcılara hem de ülke ekonomilerine olumsuz bir geri dönüşü olmaktadır. 
Davranışsal finans teorisi, yatırımcıların yatırım kararı alırken yalnızca risk ve getiriyi dikkate alarak rasyonel davranmak yerine, duygularının da etkisi altında kalarak karar verdiklerini varsaymaktadır.
Bireysel yatırımcıların Finansal okuryazarlık seviyesi ile yatırım kararı alırken sergiledikleri rasyonel tutum ya da davranışsal eğilimler arasında bir ilişki olabileceği düşüncesi çalışmanın çıkış noktası olmuştur.
Bu çalışmanın amacı, finansal okuryazarlık ile davranışlar finans önyargıları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu amaçla Erzincan ilindeki18 yaş ve üstü 409 bireysel yatırımcıya anket uygulanmıştır. Verilerin analiz edilmesinde SPSS 21.0 istatistik programından yararlanılmıştır. 
Çalışma sonucunda; bireysel yatırımcıların finansal okuryazarlık seviyelerinin düşük orta düzeyde olduğu ve yatırımcıların davranışsal finans önyargılarına yönelik eğilimlerinin güçlü olduğu tespit edilmiştir.
Bireysel yatırımcıların finansal okuryazarlıkları ile davranışsal finans yanlılık ve hataları arasındaki ilişkide bazı demografik faktörlerin aracılık rolü oynayarak bu ilişkiyi güçlendirdiği tespit edilmiştir. Bu çalışmada literatürden farklı olarak finansal okuryazarlık ile davranışsal finans arasındaki ilişkide demografik faktörlerin aracılık rolü(moderating effect) araştırılmıştır.
Finansal okuryazarlık seviyesi ile davranışsal finans eğilimleri arasındaki ilişkilerin analiz edilmesi sonucunda; bireysel yatırımcıların finansal okuryazarlık seviyeleri artsa da davranışsal finans önyargılarının önlenemediği görülmüştür.
Finansal okuryazarlık seviyesinin yüksek olmasının davranışsal finans eğilimlerinden yalnızca sürü davranışı önyargısını azalttığı tespit edilmiştir.
Ayrıca bazı demografik faktörlerin finansal okuryazarlık ile davranışsal finans arasındaki ilişkide aracılık rolü oynadıkları ve bu ilişkiyi güçlendirdikleri belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Finansal Okuryazarlık, Davranışsal Finans, Davranışsal Finans Önyargıları, Aracılık Etkisi.

Abstract:
The understanding of investment and savings of individuals who have knowledge about finance is positively affected.The erroneous investment decisions of individuals due to financial literacy deficiencies and the resulting financial failures have a negative impact on both investors and national economies.
Behavioral finance theory, assumes that investors make decisions under the influence of their emotions, instead of acting rationally by considering only risk and return.
The starting point of the study is the idea that there may be a relationship between the level of financial literacy of individual investors and the rational attitude or behavioral tendencies they display while making investment decisions.
The aim of this study is to examine the relationship between financial literacy and behavioral finance biases.For this purpose,a questionnaire was applied to 409 individual investors aged 18 and over in Erzincan.SPSS 21.0 statistical program was used to analyze the data.
In the results of working; it has been determined that the financial literacy levels of individual investors are low to medium and the investors'tendencies towards behavioral finance biases are strong.
It has been determined that some demographic factors play a mediating role in the relationship between individual investors' financial literacy and behavioral finance bias and errors and strengthen this relationship. In this study, unlike the literature, the moderating effect of demographic factors in the relationship between financial literacy and behavioral finance was investigated.
As a result of analyzing the relationships between financial literacy level and behavioral finance trends;Although financial literacy levels of individual investors have increased,it has been observed that behavioral finance biases cannot be prevented.
It has been determined that a high level of financial literacy reduces only the herd behavior bias, which is one of the behavioral finance tendencies.
In addition, it has been determined that some demographic factors play a mediating role in the relationship between financial literacy and behavioral finance and strengthen this relationship.

Keywords: Financial Literacy, Behavioral Finance, Behavioral Finance Bias, Moderating Effect.