Konut piyasalarında spekülatif balon oluşumunun incelenmesi ve seçili illerde balon varlığının tespit edilmesi
Analyzing speculative bubble formation in housing markets and detecting the existence of bubbles in selected provinces
Yazar: YAREN TOPLUOĞULLARI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAN ÖKSÜZ NARİNÇ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Finans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance
Dizin: Balon = Bubble ; Finansal kriz = Financial crisis ; Finansal varlık = Financial asset ; Fiyat köpüğü = Price bubbles ; Gayrimenkul finansmanı = Real estate finance ; Gayrimenkul yatırımları = Real estate investments ; Gayrimenkuller = Real estates ; Konut = Dwelling house ; Konut finansmanı = Housing finance ; Konut fiyatları = Housing prices

Özet:
İnsanoğlunun yerleşik hayata geçmesiyle birlikte konut inşaları artmıştır. Kentleşme, yeni iş kollarının oluşumuna olanak sağlarken halkın refahını artırmakla birlikte istihdamın yaratmış olduğu gelir artışları bireylerin birikim yapmasına ve bu birikimlerini yatırıma dönüştürebilmelerine olanak vermiştir. Zamanla konut piyasasından elde edilen yüksek kârlar insanların daha da ilgisini çekmiş ve konut piyasalarını bir cazibe merkezi haline getirmiştir. Günümüzde ekonominin lokomotif sektörlerinden biri olan konut piyasasında artan talep, rekabetçi piyasa ve spekülatif fiyat hareketleri, konut fiyatlarında sapmalara yol açarak konut fiyat balonlarının oluşmasına neden olabilmektedir. Bu balonlar sadece konut piyasalarına özgü olmamakla birlikte varlık fiyatlarında dalgalanmalara yol açarak aşırı fiyatlanmış varlığın fiyatındaki balonun belli bir süre sonra patlayarak ekonomide büyük hasarlara yol açmasına neden olabilmektedir. Günümüzde hâlâ canlılığını koruyan bu piyasada değişen ekonomik koşullar dâhilinde konut fiyatlarının gerçek fiyata uygun olup olmadığı değerlendirilmiştir. Bu amaçla Ankara, İstanbul ve İzmir illerinde reel konut fiyat endeksi verileri incelenmiş ve veriler balon tespiti için sıklıkla tercih edilen SADF ve GSADF testlerine tabi tutulmuştur. Çalışma sonucunda 2019 Ocak -2024 Ocak aylarını kapsayan dönem için üç ilde de balon oluşumları tespit edilmiştir.

Abstract:
With the transition of humankind to a settled lifestyle, housing constructions have increased. Urbanization has facilitated the emergence of new job sectors, enhancing public welfare and enabling individuals to accumulate savings and transform these into investments due to the income increases generated by employment. Over time, the substantial profits obtained from the housing market have further attracted people's interest, turning the housing markets into a center of attraction. Today, in the housing market, which is one of the locomotive sectors of the economy, the increasing demand, competitive market, and speculative price movements can lead to deviations in house prices, causing housing price bubbles to form. These bubbles, not exclusive to housing markets, can cause fluctuations in asset prices and lead to significant economic damage when the price bubble of an excessively priced asset bursts after a certain period. In today's still-vibrant market, housing prices have been evaluated to determine if they align with their real value under changing economic conditions. For this purpose, real house price index data for Ankara, Istanbul, and Izmir have been examined and subjected to the SADF and GSADF tests, which are frequently preferred for bubble detection. The study found the formation of bubbles in all three provinces during the period from January 2019 to January 2024.