Yetişkin bireylerde monosodyum glutamat içeren besinlerin tüketim sıklığının ölçülmesi, bilgi düzeylerinin karşılaştırılması ve beden kitle indeksi ile ilişkinin değerlendirilmesi
Measuring the frequency of consumption of foods containing monosodium glutamate in adults, comparing their knowledge levels and evaluating the relationship with body mass index
Yazar: FATMA ÜNBAL
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM KÜPLÜLÜ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Gıda Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Besin Hijyeni ve Teknolojisi = Food Hygiene and Technology

Özet:
Yetişkin Bireylerde Monosodyum Glutamat İçeren Besinlerin Tüketim Sıklığının Ölçülmesi, Bilgi Düzeylerinin Karşılaştırılması ve Beden Kitle İndeksi ile İlişkinin Değerlendirilmesi  

Bu araştırma monosodyum glutamatın yetişkinler arasındaki farkındalığı, yetişkinlerde MSG içeren besinlerin tüketim sıklığı, gıda katkı maddeleri ve MSG hakkında bilgi düzeylerinin araştırılması ve kişilerin beden kitle indeksi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın örneklemini Türkiye'deki 18-65 yaş aralığında 384 yetişkin oluşturmuştur. Gönüllülere demografik sorular, beslenme alışkanlıkları, gıda katkı maddeleri ve monosodyum glutamat bilgi düzeyini ölçmeye yönelik sorular, monosodyum glutamat içeren besinlerin tüketim sıklığı ve tüketim miktarına yönelik sorular Google forms aracılığıyla uygulanmıştır.
 
Gıda katkı maddesi nedir biliyor musunuz sorusuna 306 kişi evet yanıtını verirken yalnızca 191 kişi sorulara doğru yanıt vermiştir gıdalarda kullanılan bildiğiniz katkı maddeleri nedir sorusuna en yüksek oranda monosodyum glutamat cevabı verilmiştir. Katılımcılar gıda katkı maddeleri ve monosodyum glutamat hakkında çelişki içeren düşüncelere sahiptirler. Gıda katkı maddeleri ve monosodyum glutamat hakkında belirtilen ifadelere verilen yanıtlar çerçevesinde çoğu yanıt cinsiyet fark etmeksizin yanlış düşüncelerin yer aldığını göstermektedir. Katılımcılarda gıda katkı maddeleri kanser yapıcıdır gıda katkı maddeleri kullanılmazsa gıdalar daha sağlıklı olur, E kodlu katkı maddeleri sağlığa zararlıdır, gıda katkı maddeleri sadece paketlenmiş hazır gıdalarla kullanılır doğal olarak üretilen yiyecek ve içecekler suni destek ile üretilenlere göre daha sağlıklıdır gibi yanlış kanı yaygındır. Monosodyum glutamata yönelik ifadelere verilen yanıtlar genellikle monosodyum glutamat sağlığa zararlı iştahı arttıran doygunluk hissi yaratmayan baş ağrısı ensede yanma göğüste baskı hissi terleme ve ürtiker gibi belirti ve yakınmalara yol açan bir gıda katkı maddesi olduğu fikri yaygındır lakin MSG içeren besinleri yedikten sonra ağızda oluşan tadın umami tat, 5. tat olduğu bilgisi çoğu kişi tarafından bilinmemektedir. Tüketilen salata sosu miktarı, çeşni (köfte harcı) miktarı, mayonez miktarı ile BKI sınıflandırması arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,05) Kilolu bireyler ve obez bireyler bu besinleri daha yüksek miktarda tüketirken zayıf bireyler ve normal BKI aralığında olan bireyler bu besinleri daha az tüketmektedir. Dondurma tüketim sıklığı, cips tüketim sıklığı ile BKI sınıflandırma arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). Kilolu bireyler ve obez bireyler dondurmayı ve cipsi daha sık tüketirken zayıf bireyler ve normal BKI aralığında olan bireyler daha az sıklıkta tüketmektedir. Katılımcıların gıda katkı maddeleri ve monosodyum glutamata yönelik soruları bilmeleri ile beden kitle indeksleri arasında herhangi bir ilişki bulunamamıştır (p=0,47).
Üreticiler ve tüketiciler gıda katkı maddeleri ve monosodyum glutamat hakkında bilgilendirilmeli, gıda katkı maddeleri ve özellikle monosodyum glutamat içeren ürünleri satın alırken ve tüketirken dikkat edilmesi gerekenler hususunda bilinçlendirilmelidir. MSG gıdalara yüksek miktarlarda ve bilinçsizce eklenmemesi, özellikle sınır değerlerin aşılması durumunda sağlık riskleri nedeniyle fazla miktarlarda kullanılmaması önerilmektedir. MSG içeren paketli ürünlerin etiket bilgilerine içerdiği MSG miktarının yer verilmesi önemlidir. Paketli gıdaların etiket bilgileri içeriğindeki gıda katkı maddeleri hakkında yeterli bilgi vermesi, tüketiciyi yanıltmaması ve rahat okunabilir olması önem teşkil etmektedir.

Anahtar Sözcükler: Besin Tüketim Sıklığı, BKI, Gıda Katkı Maddesi, Monosodyum Glutamat, Umami

Abstract:
Measuring The Frequency of Consumptıon of Foods Containing Monosodium Glutamate in Adults, Comparing Their Knowledge Levels And Evaluatıng The Relatıonshıp wıth Body Mass Index

This study was conducted to investigate the awareness of monosodium glutamate among adults, the frequency of consumption of MSG-containing foods in adults, the level of knowledge about food additives and MSG, and to evaluate the relationship between body mass index. The study sample consisted of 384 adults aged 18-65 years in Turkey. The demographic questions, dietary habits, questions about food additives and monosodium glutamate knowledge, frequency and amount of consumption of foods containing monosodium glutamate were administered to the volunteers via Google forms.
"Do you know what food additives are?" 306 people answered yes to the question, while only 191 people answered the questions correctly. The highest rate of monosodium glutamate was given to the question of what additives you know are used in foods. The participants have conflicting opinions about food additives and monosodium glutamate. Regardless of gender, most of the responses to the statements about food additives and monosodium glutamate show that there are wrong ideas about food additives and monosodium glutamate. The participants have common misconceptions such as food additives are carcinogenic, foods would be healthier if food additives are not used, E-coded additives are harmful to health, food additives are only used in packaged ready-to-eat foods, naturally produced foods and beverages are healthier than those produced with artificial support. The responses to the statements about monosodium glutamate are generally common that monosodium glutamate is a food additive that is harmful to health, increases appetite, does not give a full satiety sensation, causes symptoms and complaints such as headache, burning in the neck, feeling of pressure in the chest, sweating and urticaria, but most people do not know that the taste that occurs in the mouth after eating foods containing MSG is the umami taste, the 5th taste. A significant correlation was found between the amount of salad sauce, seasoning (meatball mixture) and mayonnaise consumption and BMI classification (p<0.05). Overweight and obese individuals consume these foods in higher amounts, while underweight individuals and individuals with normal BMI consume these foods less. A significant relationship was found between ice cream consumption frequency, chips consumption frequency and BMI classification (p<0.05). Overweight individuals and obese individuals consume ice cream and chips more frequently, while underweight individuals and individuals with normal BMI consume these foods less frequently. There was no correlation between the participants' knowledge of questions about food additives and monosodium glutamate and their body mass index (p=0.47).
Consumers should be informed about food additives and monosodium glutamate, and should be made aware of food additives and especially the things to be considered when purchasing and consuming products containing monosodium glutamate. It is recommended that MSG should not be added to foods in high amounts and unconsciously, and should not be used in excessive amounts due to health risks, especially if limit values are exceeded. It is important to include the amount of MSG in the label information of packaged products containing MSG. It is important that the label information of packaged foods should provide sufficient information about the food additives it contains, should not mislead the consumer and should be easy to read. In the light of this study, it is seen that MSG is added to foods for commercial purposes and is not an essential food additive for food. It is recommended that children and adults should not prefer foods containing MSG. 


Keywords: Food Consumption Frequency, BMI, Food Additives, Monosodium Glutamate, Umami