Şizofreni hastalarının kişilik özellikleri ve işlevsel iyileşme düzeylerinin incelenmesi
Investigation of personality traits and functional recovery levels in patients with schizophrenia
Yazar: SALİH ALPTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. SİBEL ASİ KARAKAŞ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Tedavi = Treatment ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı şizofreni hastalarının kişilik özelliklerini, işlevsel                                              iyileşme düzeylerini ve aralarındaki ilişkiyi incelemektir
Materyal ve Metot: Araştırmanın evrenini Haziran 2017-Mayıs 2019 tarihleri arasında Erzurum Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi Psikiyatri Kliniği ve Erzurum Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri kliniği ve Erzurum Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesi Toplum Ruh Sağlığı Merkezine başvuran şizofreni hastaları oluşturmuştur. Örneklemi ise bu hastalar arasından çalışmaya katılma kriterlerini karşılayan 101 şizofreni hastası oluşturmuştur. Çalışmamızda Kişisel Bilgi Formu, ŞİLÖ, EKA-GGK Formu kullanılmıştır. Araştırmanın verileri bu formlar aracılığıyla, hastaların sözlü ve yazılı onamı alınarak, yüz yüze ve bire bir görüşme şeklinde toplanmıştır. Ölçeklerin puanlarını değerlendirmek için ortalamalar, ölçekler arası ilişkiyi belirlemek için ise Pearson Korelasyon Analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların toplam ŞİLÖ puanları düşük(39.00±10.21) bulunmuştur. ŞİLÖ alt boyut puanları; günlük yaşam becerileri (13.61±3.66) ile sağlık ve tedavi (9.35±2.91) mesleki işlevsellik (3.40±1.47) ve sosyal işlevsellik (12.63±4.15) olarak bulunmuştur. Hastaların Eysenck alt boyut puan ortalamaları; nörotisizm (3.11±1.75), dışa dönüklük (2.06±1.65), psikotisizm (1.14±1.09) olarak bulunmuştur. Şizofreni tanısı alan bireylerin Eysenck ölçeğinin dışa dönüklük alt boyutu ile ŞİLÖ ölçeğinin sosyal işlevsellik, sağlık ve tedavi, günlük yaşam becerileri alt boyutları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Bu çalışma kapsamında hastaların Eysenck ölçeğinin nörotizm alt boyutu ile ŞİLÖ ölçeğinin günlük yaşam becerileri alt boyutları arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir.
Sonuç:  Bu çalışma sonucunda, şizofreni hastalarında işlevsel iyileşme düzeyinin düşük olduğu, dışa dönük kişilik özelliğinin işlevsel iyileşme düzeyini artırdığı, nörotizm kişilik özelliğinin de işlevsel iyileşme düzeyini düşürdüğü söylenebilir.

Anahtar Kelimeler: İşlevsel iyileşme, kişilik özellikleri, psikiyatri hemşiresi, şizofreni

Abstract:
Objective: The study aims to investigate the personality traits, functional recovery levels and the relationship between them in patients with schizophrenia.
Materials and Methods: The study population consisted of patients with schizophrenia, who admitted to Erzurum Atatürk University Health Research and Application Center Psychiatric Clinic and Erzurum Regional Training and Research Hospital Psychiatric Clinic and Erzurum Regional Training and Research Hospital Community Mental Health Center between June 2017 and May 2019. And, the sample consisted of 101 patients with schizophrenia who met the research inclusion criteria among these patients. In our study, Personal Information Form, the Functional Recovery Scale in Schizophrenia (FRSS), and the Eysenck Personality Questionnaire-Revised Short Form (EPQR-S) were used. The study data were collected through these forms via face-to-face interviews by taking verbal and written consent of the patients. The averages were used to assess scale scores, and Pearson Correlation Analysis was used to evaluate the relationship between the scales.
Results: The total FRSS score of the patients who participated in the study were low (39.00±10.21). And, the FRSS sub-scale scores were as follows: daily living skills (13.61±3.66), health and treatment (9.35±2.91), occupational functioning (3.40±1.47) and social functioning (12.63±4.15). The Eysenck sub-scale scores of the patients were as follows: neuroticism (3.11±1.75), extroversion (2.06±1.65), psychoticism (1.14±1.09). A positive and significant correlation was found between the extroversion sub-scale of the Eysenck and the social functionality, health and treatment, daily living skills sub-scales of the FRSS scale in individuals diagnosed with schizophrenia. Within the scope of this study, a negative and significant correlation was found between the neuroticism sub-scale of the Eysenck scale and the daily living skills sub-scale of the FRSS.
Conclusion: As a result of this study, it can be concluded that functional recovery in patients with schizophrenia is low, the extrovert personality increases the level of functional recovery, and the neuroticism personality trait decreases the level of functional recovery.

Keywords: Functional recovery, personality traits, psychiatric nurse, schizophrenia