İç Anadolu Bölgesi doğal florasına ait ağaç ve çalı türlerinin kurakçıl peyzajda kullanımı
The use of tree and shrub species of the natural flora of central Anatolia Region in xeriscape
Yazar: CEYLAN GÜNER
Danışman: PROF. DR. COŞKUN SAĞLAM
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı / Peyzaj Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Günümüzde küresel iklim değişikliği nedeniyle meydana gelen kuraklık ve susuzluk problemleri küresel ısınmanın bir sonucu olarak görülmektedir. Bu problemlerin bütün alanlarda olduğu gibi yeşil alanlarda da olumsuz etkileri gözlenmektedir. Bu sebeple yarı kurak iklime sahip coğrafi alanlarda yapılacak peyzaj tasarım çalışmalarında sürekliliğin sağlanması, doğal alanların oluşturulması ve suyun daha etkin kullanımına yönelik geliştirilen kurakçıl peyzaj uygulamaları ülkemiz açısından önem arz etmektedir. Bu nedenle kurak ve yarı kurak alanlarda yapılacak peyzaj tasarım çalışmalarında kuraklığa dayanıklı doğal bitkilerin tercih edilmesi hem ekonomik hem de ekolojik açıdan birçok avantaj sağlamaktadır. 
Bu çalışmada, Türkiye'de yarı kurak iklimin görüldüğü İç Anadolu Bölgesinde Konya, Karaman, Niğde ve Aksaray illerini kapsayan coğrafi alanın doğal florasını oluşturan bazı ağaç ve çalı türlerinin kurakçıl peyzaj tasarımında kullanım potansiyelleri araştırılmıştır. Seçilen türlerin genel botanik ve ekolojik özellikleri verilmiş, estetik ve fonksiyonel özellikleri dikkate alınarak peyzaj tasarımında kullanım değerleri belirlenmiştir. Temmuz-Ekim ayları arasında bitki türlerinin fotoğraflama ve teşhis için örneklerinin toplanması gerçekleştirilmiştir. Doğal ortamında 20 farklı ağaç ve çalı formlu bitki türü tespit edilmiştir. 14'ü kapalı tohumlu, 6'sı açık tohumlu olmak üzere; 7'si ağaç, 8'i çalı, 5'i ağaç-çalı formundadır. Seçilen doğal bitkilerin estetik ve fonksiyonel açıdan peyzaj tasarımında kullanılmaya uygunluğu araştırılmıştır. Bu doğal türler, yaşadıkları yarı kurak çevre koşullarına karşı uyum sağladıkları için, daha az masrafla bakım ihtiyaçlarının giderilebilmesi, erozyon kontrolü, hava kirliliğinin azaltılması, rekreasyonel alanlar oluşturulması ve böylece kuraklığın daha fazla olduğu bu alanlarda suyun doğru ve akılcı bir biçimde kullanılmasına olanak sağlayacaktır. Bu yarı kurak bölgelerden seçilen doğal bitki türleri dikildikleri yere kolay adapte olduklarından hem kendi yaşam alanlarında en güzel görünümleri verme eğiliminde olmakta hem de küresel ısınmanın meydana getireceği sonuçlara karşı sürdürülebilirliği sağlayan alternatif olmaları bakımından büyük önem taşımaktadırlar.

Abstract:
Today, drought and thirst problems caused by global climate change are seen as a result of global warming. As in all areas, negative effects of these problems are observed in green areas as well. For this reason, ensuring continuity in landscape design studies to be carried out in geographical areas with a semi-arid climate, creating natural areas and arid landscape applications developed for more efficient use of water are important for our country. For this reason, the preference of drought-resistant natural plants in landscape design studies to be carried out in arid and semi-arid areas provides many advantages both economically and ecologically. 
In this study, the use potentials of some tree and shrub species constituting the natural flora of the geographical area covering the provinces of Konya, Karaman, Niğde and Aksaray in the Central Anatolia Region, where a semi-arid climate is observed in Turkey, in arid landscape design were investigated. The general botanical and ecological characteristics of the selected species were given, and the use values in landscape design were determined by taking into account the aesthetic and functional characteristics. October July-October collection of plant species for photography and diagnosis of samples was carried out. Dec. 20 different tree and shrub-shaped plant species have been identified in its natural environment. 14 of them are closed-seeded, 6 of them are open-seeded; 7 of them are tree, 8 of them are shrub, 5 of them are tree-shrub form. The suitability of the selected natural plants for use in landscape design in aesthetic and functional terms has been investigated. Since these natural species adapt to the semi-arid environmental conditions they live in, it will enable them to meet their maintenance needs with less cost, to control erosion, to reduce air pollution, to create recreational areas, and thus to use water correctly and rationally in these areas where drought is more common. Since the natural plant species selected from these semi-arid regions adapt easily to the place where they are planted, they tend to give the most beautiful appearance in their own habitats and are of great importance in terms of being an alternative that provides sustainability against the consequences of global warming.