Yarı kamusal mallar ve asimetrik bilgi arasındaki ilişki: Sağlık sektörü örneği /
Yazar: ARZU ÇEVİK
Danışman: DOÇ. DR. CİHAN YÜKSEL
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Ahlaki tehlike = Moral hazard ; Asimetrik enformasyon = Asymmetric information ; Kamu malları = Public goods ; Sağlık ekonomisi = Health economics ; Sağlık sektörü = Health sector

Özet:
Sağlık ekonomisi, son dönemlerde kamu maliyesinde önemi artan bir alt disiplin olarak karşımıza çıkmaktadır. Sağlık hizmetinin, toplumsal refah seviyesinin artmasına olumlu katkısının olduğu bilinen bir durumdur. Sağlık hizmetlerinin içsel ve dışsal faydaları göz önüne alındığında, bu hizmetlerin üretimi ve finansmanı tartışma konusu olmuştur. Devlet üretiminin yanı sıra özel piyasa tarafından da bu hizmetin üretilmesi, asimetrik bilgi bağlamında sorunlara neden olmaktadır.
Bu çalışmada, yarı kamusal mallar ile asimetrik bilgi arasındaki ilişki sağlık sektörü örneği üzerinden açıklanmıştır. İki ayrı piyasa başarısızlığını ifade eden yarı kamusal mallar ve asimetrik bilgi konusu kavramsal ve kuramsal çerçevede açıklanmıştır. Yarı kamusal mallar kavramı detaylı bir şekilde incelendikten sonra asimetrik bilgi kavramı üzerinde durulmuştur. Asimetrik bilgi teorisinin iki temel sorunu olan ters seçim ve ahlaki tehlike kavramları davranışsal iktisat perspektifinden incelenmiştir. Yarı kamusal mal ve hizmetlerin bir örneğini oluşturan sağlık ekonomisi hakkında bilgi verilmiş olup, sağlık ekonomisinde yoğun bir şekilde yaşanan asimetrik bilgi sorunu açıklanmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise, yarı kamusal mallar ile asimetrik bilgi arasındaki ilişkinin örneği olan sağlık hizmetleri üzerine değerlendirmeler yapılmıştır. Bu değerlendirmeler çerçevesinde, sağlık hizmetlerinin sadece yarı kamusal mal ve hizmet olmadığı, aynı zamanda asimetrik bilgi sorunu yarattığı gerçeğine dayanarak, sağlık hizmetlerinin kamusal üretiminin önemi vurgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Yarı kamusal mallar, Asimetrik bilgi, Ahlaki tehlike, Ters seçim, Sağlık ekonomisi

Abstract:
The health economics has emerged as an increasingly important sub-discipline in public finance recently. It is a well-known fact that health care has a positive contribution to the increase of social welfare. Considering the internal and external benefits of health services, the production and financing of these services have been the subject of discussion. Apart from state production, the production of this service also by the private market causes problems in the context of asymmetric information.
In this study, the relationship between semi-public goods and asymmetric information is explained with the health sector example. In addition, semi-public goods and asymmetric information that cause two different market failures are conceptually explained. After a detailed analysis of the concept of semi-public goods, the concept of asymmetric information is emphasized. The concepts of adverse selection and moral hazard, two basic problems of asymmetric information theory, have been studied from the perspective of behavioral economics. After giving information about the health economy, which is a part of semi-public goods and services, the common asymmetric information problem in health economics has been explained. In the last part of the study, data on health services, which is an example of the relationship between semi-public goods and asymmetric information, are evaluated. Within the framework of these evaluations, the importance of public production of health services is emphasized, based on the fact that health services are not only semi-public goods and services, but also create asymmetric information problems.

Key Words: Semi-Public goods, Asymmetric information, Moral hazard, Adverse selection, Health economics