Örgütsel sinizm ile örgütsel yabancılaşmanın iş performansına etkisinin incelenmesi üzerine bankacılık sektöründe bir araştırma
A study on the effects of organisational cynicism and organisational alienation on job performance in the banking sector
Yazar: KÜBRA ATALAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ UYUM ELİTOK
Batman Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Araştırmanın amacı, TRC3 bölgesindeki Batman şehrinde yaşayan banka çalışanların örgütsel 
sinizm ile örgütsel yabancılaşmanın iş performansına etkisinin incelenmesidir. Çalışma, bankacılık 
sektöründe örgütsel sinizm ile örgütsel yabancılaşmanın iş performansı üzerindeki etkilerini incelemesi 
açısından önem taşımakta ve bu konuda kaynak teşkil etmektedir. Ayrıca örgütsel sinizm, örgütsel 
yabancılaşma ve iş performans ilişkisiyle ilgili olarak literatüre katkı sağlayacağı da düşünülmektedir.
Araştırmanın evrenini Batman ilinde faaliyet gösteren bankacılık sektörü çalışanları 
oluşturmaktadır. Petrol ve tarım faaliyetlerinin etkisiyle Batman ili ekonomisinin hızla gelişmesi, son 20 
yılda banka şubelerinin sayısının beş kat artması ve Batman ilinde daha önce böyle bir çalışma 
yapılmamış olması araştırma evren seçiminde etkili olmuştur. Araştırmada evreni oluşturmada basit 
tesadüfi örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Batman ilinde toplam 17 banka faaliyet göstermekte olup bu 
bankaların toplam 27 şubesi bulunmakta ve bu şubelerde toplam 309 çalışan bulunmaktadır
(www.tbb.org.tr). Bu çalışanların dan 175 tanesi uygulama kapsamına alınmıştır. Ankette Brandes ve 
arkadaşlarının geliştirdiği ve Kalağan (2009) tarafından Türkçeye uyarlaması yapılan "Örgütsel Sinizm 
Ölçeği", Seeman (1959) ve Tekin (2012)'in geliştirdiği yaklaşımlar doğrultusunda, Arslan (2016)
tarafından oluşturulan "Örgütsel Yabancılaşma Ölçeği", Tseng ve Lee, (2009)'nın geliştirdiği "iş 
performansını" ölçeği kullanılmıştır.
Çalışma sonuçlarını genel olarak değerlendirildiğinde; Örgütsel sinizm ile örgütsel yabancılaşma 
arasında pozitif yönlü orta düzeyde anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Örgütsel sinizm ile İş performansı 
arasında negatif yönlü orta düzeyde anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Örgütsel sinizm alt boyutları olan 
Bilişsel Sinizm, Duyuşsal Sinizm ve Davranışsal Sinizmin çalışanların iş performansı üzerinde negatif 
yönlü etkisi vardır. Örgütsel yabancılaşma ile iş performansı arasında negatif yönlü düşük düzeyde 
anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Örgütsel yabancılaşma alt boyutları olan, Güçsüzleşme, Anlamsızlaşma, 
Kendine Yabancılaşma algıları iş performansı üzerinde negatif yönlü etkisi belirlenmiştir. Kuralsızlık ve 
Toplumsal Yabancılaşma çalışanların iş performansı üzerine anlamlı etkisi belirlenmemiştir. 
Çalışma sonuçlarımızda banka çalışanlarının cinsiyet, medeni durumu değerlendirildiğinde 
çalışanların yaş, eğitim, gelir, görev, hizmet yılı değişkenlerinin göre örgütsel sinizm algıları, örgütsel 
yabancılaşma ve iş performansı arasında anlamlı farklılık görülmemiştir.

Anahtar Kelimeler: Örgütsel Sinizm, Örgütsel Yabancılaşma, İş Performansı, Bankacılık Sektörü

Abstract:
The aim of the study is to examine the effect of organizational cynicism and organizational 
alienation on job performance of bank employees living in Batman city in TRC3 region. The study is 
important in terms of examining the effects of organizational cynicism and organizational alienation on 
job performance in the banking sector and constitutes a source in this regard. It is also thought that it will 
contribute to the literature on the relationship between organizational cynicism, organizational alienation 
and job performance.
The population of the study consists of banking sector employees operating in Batman province. 
The rapid development of the economy of Batman province with the effect of oil and agricultural 
activities, the five-fold increase in the number of bank branches in the last 20 years and the fact that such 
a study has not been conducted in Batman province before have been effective in the selection of the 
research population. In the research, simple random sampling method was used to form the population. A 
total of 17 banks operate in Batman province and these banks have a total of 27 branches and there are a 
total of 309 employees in these branches. 175 of these employees were included in the scope of the 
application. "Organizational Cynicism Scale" developed by Brandes et al. And adapted into Turkish by 
Kalağan (2009), In line with the approaches developed by Seeman (1959) and Tekin (2012), the 
"Organizational Alienation Scale" created by Arslan (2016), "job performance" scale developed by Tseng 
and Lee (2009) were used in the survey. 
When the results of the study are evaluated in general, a positive and moderately significant 
relationship was determined between organizational cynicism and organizational alienation. A negative 
and moderately significant relationship was determined between organizational cynicism and job 
performance. Cognitive Cynicism, Affective Cynicism and Behavioral Cynicism, which are subdimensions of organizational cynicism, have a negative effect on job performance. A negative and low 
level significant relationship was determined between organizational alienation and job performance. The 
perceptions of Disempowerment, Meaninglessness and Self-Alienation, which are sub-dimensions of 
organizational alienation, have a negative effect on job performance. Rulelessness and Social Alienation 
did not have a significant effect on employees' job performance. 
In our study results, when gender and marital status of bank employees were evaluated, no 
significant difference was found between organizational cynicism perceptions, organizational alienation 
and job performance according to age, education, income, position, and years of service variables.

Keywords: Organisational Cynicism, Organisational Alienation, Job Performance, Banking Sector