Anöstrüs dönemindeki koyunlarda kısa ve uzunsüreli resenkronizasyon protokollerinin östrüsuyarımı ve gebelik oranları üzerine etkilerininaraştırılması
Investigation of the effects of short and long term resynchronization protocols on oestrus induction and pregnancy rates in anestrous sheep
Yazar: HASAN BASRİ DİNGİL
Danışman: PROF. DR. MURAT YÜKSEL
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Sunulan tez çalışması anöstrüs dönemindeki koyunlarda farklı sürelerle uygulanan resenkronizasyon protokollerinin, östrüs uyarımı, gebelik oranları ve gebelik progesteronu üzerine etkilerinin araştırılması amacıyla yapılmıştır.
Bu amaçla 100 baş Merinos ırkı koyun vaginalarına yerleştirilen ve 12 gün tutulan ve 20 mg FGA içeren intravaginal süngerle senkronize edildi. Süngerin çıkarıldığı gün hayvanlara 400 IU PMSG ve 250 µg PGF2α enjekte edildi ve koç katımı yapıldı. Süngerin çıkarıldığı gün 0. gün kabul edilerek koyunlar 14. gün resenkronizasyon uygulanmak üzere 3 gruba ayrıldı. İlk grup (KR, n:35) 5 gün süresince; ikinci grup (UR, n:34) 9 gün süresince vaginal süngerle tekrar senkronizasyona tabii tutulurken, üçüncü gruba (KO, n:29)  herhangi bir senkronizasyon işlemi uygulanmadı. Resenkronizasyon uygulanan gruplarda sünger çıkarıldığı esnada sadece PMSG enjekte edildi ve tüm gruplar koç katımı yapıldı. Tüm hayvanlardan 14., 17. ve 19. kan numunesi alındı ve bu örneklerde ELİSA yöntemiyle Progesteron ölçümü yapıldı. Gebelik tespiti amacıyla tüm hayvanlara koç katımı sonrası 35., 58. ve 90. günlerde transrektal yolla ultrasonografik muayene yapıldı.
İlk senkronizasyon sonrası gebelik oranları KR, UR ve KO gruplarında sırasıyla, %31,4, %29,4 ve %51,7 olarak belirlendi ve aradaki farkın istatistiksel olarak önemli olmadığı tespit edildi. Resenkronizasyon sonrası elde edilen gebelik oranlarının KR, UR ve KO gruplarında sırasıyla %50, %41,7 ve %0,0 olduğu tespit edildi ve KR ile UR gruplarındaki aradaki farkın istatistiksel olarak önemli olmadığı (P>0.05) ancak bu iki grup ile KO grubu arasındaki farkın önemli olduğu (P<0.05) belirlendi. Hem senkronizasyon hem de resenkronizasyon protokollerinden elde edilen toplam (kümütatif) gebelik oranlarının ise KR, UR ve KO gruplarında sırasıyla %57,1, %55,9 ve %48,3 olduğu belirlendi ve aradaki farkın istatistiksel olarak önemli olmadığı belirlendi. Progesteron değerlerinin 14., 17. ve 19 günde sırasıyla KR grubunda 5,60 ng/ml, 5,65 ng/ml ve ve 4,33 ng/ml olduğu; UR grubunda 4,09 ng/ml, 3,87 ng/ml, 3,73 ng/ml olduğu ve KO grubunda 3,34 ng/ml, 3,21 ng/ml ve 3,15 ng/ml olduğu görüldü. Progesteron değerleri bakımından grup içinde, gruplar arasında ve istatistiksel olarak herhangi bir farklılık gözlenmedi (P>0.05). 
Sonuç olarak anöstrüs dönemindeki Merinos ırkı koyunlarda yapılan resenkronizasyon protokollerinin östrüsü başarılı bir şekilde uyarabileceği, bu uyarımlardan kabul edilebilir seviyede gebelik oranları elde edilebileceği, kısa resenkronizasyon protokolünün kullanılmasının daha tercih edilebilir olduğu ve resenkronizasyon uygulamalarının ilk senkronizasyondan gebe kalan hayvanların gebelik Progesteronu üzerine herhangi bir etkisinin olmadığı belirlendi.
Anahtar Kelimeler: Koyun, resenkronizasyon, progesteron, gebelik

Abstract:
ABSTRACT
Investigation of the Effects of Short and Long Term Resynchronization Protocols on Oestrus Induction and Pregnancy Rates in Anestrous Sheep
	The present thesis study was conducted to investigate the effects of different resynchronization protocols on estrus stimulation, pregnancy rates and pregnancy progesterone in anoestrus sheep.
	For this purpose, 100 Merino sheep were synchronized with an intravaginal sponge containing 20 mg FGA inserted intravaginally and twelve days later sponges were removed (0th day), and 400 IU PMSG, 250 µg PGF2α were administered intramuscularly and ram added. After synchronization the ewes were divided into 3 groups to be resynchronized on the 14th day. The first group (KR, n:35) and second group (UR, n:34) was resynchronized for 5 days and 9 days respectively with FGA sponges. No synchronization was applied to the third (KO, n:29) group. In the resynchronized groups, only PMSG was injected while the sponge was removed, and ram was added to all groups. Blood samples were taken from all animals at 14th, 17th and 19th days for Progesterone analysis and Progesterone measurement was performed in these samples by ELISA method. In order to detect pregnancy, ultrasonographic examination was performed transrectally on all animals on the 35th, 58th and 90th days after ram introduction.
	Pregnancy rates after the first synchronization were determined as 31.4%, 29.4% and 51.7% in the KR, UR and KO groups, respectively, and the difference was not statistically significant. Pregnancy rates after resynchronization were found to be 50%, 41.7% and 0.0% in the KR, UR and KO groups, respectively. It was determined that the difference between KR and UR groups was not statistically significant (P>0.05), but the difference between these two groups and the KO group was significant (P<0.05). The cumulative pregnancy rates were 57.1%, 55.9% and 48.3% in the KR, UR and KO groups, respectively, and the difference was not statistically significant. Progesterone values were 5.60 ng/ml, 5.65 ng/ml, and 4.33 ng/ml in the KR group; 4.09 ng/ml, 3.87 ng/ml, 3.73 ng/ml in the UR group and 3.34 ng/ml, 3.21 ng/ml and 3.15 ng/ml in the KO group on the 14th, 17th and 19th days, respectively. In terms of progesterone levels, no statistical difference was observed within the group and between the groups (P>0.05).
	As a result, it was determined that resynchronization protocols made in Merino sheep in the anoestrus period can successfully induce estrus, acceptable pregnancy rates can be obtained from these stimulations, it is more preferable to use a short resynchronization protocol, and resynchronization applications have no effect on pregnancy progesterone in animals conceived from the first synchronization.
Key Words: Sheep, resynchronizationon, progesterone, pregnancy