Üniversite adaylarının anne-babalarına uygulanan sosyal destek programının eş desteği ve adayın anne-babadan algıladığı desteğe etkisi
The effect of social support program which applied to the parents of college applicants, on social support levels of spouses and the percieved social support level of the applicant from his/her parents
Yazar: MEHMET KAYA
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM YILDIRIM
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışma Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile desteği = Family support ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Sosyal Destek Aile Formu = Social Support Family Form ; Sosyal destek = Social support ; Sosyal destek programı = Social asistance program ; Sınav = Examination ; ÖSS = Student Selection Examination ; Ölçekler = Scales ; Üniversite giriş sınavları = University entrance examinations

Özet:
Bu araştırma, üniversite adayı ergenlerin anne-babalarına uygulanan sosyal destek programının eş desteği ve adayın anne-babasından algıladığı sosyal desteğe etkisini incelemek amacı ile yapılan deneysel bir çalışmadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak araştırmanın bağımlı değişkeni olan eş desteği ve adayın anne-babasından algıladığı destek düzeyini belirlemek amacıyla Yıldırım (2005) tarafından geliştirilen Eş Destek Ölçeği (EDÖ) ve yine Yıldırım (2005) tarafından geliştirilen Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ASDÖ-R) kullanılmıştır. Araştırmaya katılacak olan deneklerin kişisel, ailevi, sosyal alanlara ilişkin bilgileri, Kişisel Bilgi Formu ile toplanmıştır. EDÖ ve ASDÖ-R'nden alınan puanlara göre oluşturulan deney grubuna araştırmacı tarafından geliştirilen sekiz oturumluk bir sosyal destek programı uygulanmıştır. Hem araştırmaya katılacak olan anne-babaları belirlemek hem de belirlenen anne-babaların bağımlı değişken olan eş desteğini ölçmek amacıyla EDÖ uygulanmıştır.Deney ve kontrol grubuna seçilen anne-babaların üniversite adayı çocuklarına ön-test olarak ASDÖ-R verilmiştir. Deney grubuna sadece anne ve babalar alınmıştır. Üniversite adaylarına deney grubunda bulunmalarına rağmen hiçbir müdahalede bulunulmamıştır. Deney grubundaki anne-babalara sekiz oturumluk ?Sosyal Destek Programı? uygulanmıştır. Kontrol grubundaki hem anne-babalara hem de üniversiteye adayı çocuklarına hiçbir müdahalede bulunulmamıştır. Deney grubuna Sosyal Destek Programı? uygulandıktan sonra, her iki gruptaki (deney ve kontrol) anne-babalara ve üniversiteye adayı çocuklarına son-testler uygulanarak, deney grubu ve kontrol grubu arasındaki eş desteği ve algılanan sosyal destek ön-test ve son-test puanları dağılımlarının arasındaki farka bakılarak programın etkisi incelenmiştir. Son test uygulandıktan işlem süresi kadar olan bir ay sonra, deney ve kontrol grubunu oluşturan deneklere izleme testi uygulanmıştır. İzleme testleri ile son test puan dağılımları arasındaki farka bakılarak programın kalıcılığı değerlendirilmiştir.Araştırma sonucunda üniversite adayı öğrencilerin anne ve babalarına yönelik olarak hazırlanan sosyal destek programının öğrencilerin anne-bablarından algıladıkları sosyal destek düzeyini ve eşlerin birbirlerine verdikleri sosyal destek düzeyini artırmada anlamlı düzeyde etkili olduğu ve bu etkinin kalıcı olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgular literatür ışığında tartışılmış ve bazı öneriler sunulmuştur.Anahtar SözcüklerSosyal Destek, Algılanan Sosyal Destek, Eş Desteği, Sosyal Destek Programı

Abstract:
This is an experimental research which aims to investigate the effect of social support program which was applied to the parents of college applicants, on social support levels of spouses and the percieved social support level of the applicant from his/her parents. As data collection tools, ?Spouse Support Scale (SSS)? developed by Yıldırım (2005) was applied to determine social support levels of spouses which they perceive from each other and ?Percieved Social Support Scale (PSSS)? also developed by Yıldırım (2005) was applied to determine the perceived social support level from parents. The personal, familial and social information about subjects was gathered by using ?Personal Information Form?. An eight session Social Support Program which was developed by the researcher was applied to the experimental group which was formed according to the subject?s scores of SSS and PSSS. Spouse Support Scale was applied to determine either the subject couples or the levels of spouse support which has been the dependent variable of the research. PSSS was given to the children of the spouses which were chosen to the experimental and control group. Only spouses were taken to the experimental group. Although the college applicants were in experimental group there was no intervention to them. Social Support Program was applied to the spouses in the experimental group twice a week for four weeks. Any intervention was applied neither to the spouses nor to the college applicant children of them in the control group. After Social Support Program which was given to the experimental group, post tests were given to the spouses and their college applicant children both in the experimental group and control group. The effect of the Social Support Program was ascertained by determining the difference between pre-test and post-test perceived support level and spouse support level scores of experimental and control group. Follow-up test was given to the subjects of experimental group and control group a month after post-test. The permenant effect of the program was evaluated by determining the difference of post-test and follow-up test scores.As a result of the study, Social Support Program which was prepared for the parents of the college applicants was effective in enhancing social support levels of spouses and the percieved social support level of the applicants from his/her parents. The effect of the program lasted during the follow-up tests. The findings of this research were discussed in the light of the literature. Some recommendations and suggestions were presented for the counseling practicers and researchers in the light of findings.KeywordsSocial Support, Perceived Social Support, Spouse Support, Social Support Program