Ekonomik krizler ve sosyal politikanın geleceği: Dünya Bankası, OECD ve ILO üzerine bir değerlendirme
Economic crises and the future of social policy: An evaluation on The World Bank, OECD and ILO
Yazar: AYLİN GÜLER ÜNLÜ
Danışman: PROF. DR. ŞENAY GÖKBAYRAK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Dünya Bankası = World Bank ; Ekonomik kriz 2008 = Economical crisis 2008 ; Ekonomik kriz = Economic crisis ; ILO =   ; OECD ülkeleri = OECD countries ; Sosyal politika = Social policy ; Uluslararası politika = International policy ; Uluslararası örgütler = International organizations ; İstihdam politikaları = Employment policies ; İş gücü politikaları = Labour policies

Özet:
Tarihsel bir perspektif içinde ciddi kapitalist kriz süreçlerinde sosyal politikanın rolünün nasıl şekillendiğinin, bu rolün uluslararası kuruluşlarca hangi yönde belirlenmeye çalışıldığının değerlendirilmesi ve geleceğe dair olası politika yönelimlerinin tartışılması bu tezin ana konusunu teşkil etmiştir. Bu çerçevede çalışmada, Dünya Bankası, OECD ve ILO'nun kuruluşlarından günümüze dek önemli kriz dönemlerinde geliştirdikleri sosyal politika anlayışları ve bu anlayışların sosyal politika alanını nasıl etkilediği, bu kuruluşların söz konusu süreçlerde öne sürdükleri politika setleri üzerinden işgücü piyasası politikaları bağlanımda mercek altına alınarak sorgulanmıştır.
Yapılan değerlendirmeler, bu uluslararası kuruluşların sosyal politika anlayışlarının dönemin kapitalist birikim esaslarıyla uyumlu bir yön aldığını ortaya koymuştur. Söz konusu kuruluşların söylem, strateji ve politikalarında kapitalizmin dönemsel ihtiyaçları çerçevesinde bazı değişiklikler olduğu görülse de, neoliberalizmin hakim kapitalist gelişme programı olarak belirginleştiği dönemden bu yana, bu kuruluşların sosyal politika anlayışlarında gözlemlenen temel nitelik, belirli türde bir tarihsel sürekliliğe işaret etmiştir. Bu tarihsel süreklilik, kârlılık, serbestleşme, verimlilik, rekabet edebilirliğin sağlanması gibi temel hedeflerin sosyal adalet hedefine öncelenmesinde gözlemlenmiştir. Bu alanda işaret edilebilecek farklılaşmalar ya da değişimler ise daha çok sözü edilen temel hedeflere ulaşmada izlenecek yola dair yeni dil, kavram, strateji ve araçların geliştirilmesi çabaları ile ilgili olmuştur. Dolayısıyla bu sonuçlar, sosyal politikanın şekillenmesinde hem her dönemin sınıfsal güç dengelerinin belirleyici önemini göstermiş, hem de küresel sosyal politikanın sınırlılıklarına işaret etmiştir. Ele alınan uluslararası kuruluşların sosyal politika alanı söz konusu olduğunda bağlayıcılığı ve zorlayıcılığı olmayan uluslararası taahhüt ve süreçlere yönelmelerinin bir sonucu olarak söylemler ve pratikler arasında giderek büyüdüğü gözlemlenen mesafe ise bu sınırlılıkların tipik bir yansımasını teşkil etmiştir. 
Bu bulgulardan hareketle tezde ayrıca, sosyal politikanın geleceği için kritik olarak görülen konu ve gelişmelere işaret edilmiş, bu konu ve gelişmelerin dayandığı temel ilişki ve mekanizmaların sosyal politikanın olası yönelimleri üzerindeki etkileri tartışılmıştır.

Abstract:
The main subject of this thesis is to evaluate how the role of social policy has been shaped during serious capitalist crises in a historical perspective, in which direction international organisations have tried to determine this role, and to discuss possible policy orientations for the future. In this framework, the study examines the social policy approaches developed by the World Bank, OECD and ILO in periods of major crises since their establishment and how these approaches have affected the field of social policy in the context of labour market policies through the policy sets put forward by these institutions in these processes.
The assessments have demonstrated that these international organizations' concepts of social policy have moved in a path that is consistent with the prevailing theories of capitalist accumulation. A certain degree of historical continuity has been indicated by the main characteristic seen in these organizations' social policy conceptions since neoliberalism emerged as the dominant capitalist development program, despite some changes in these organizations' discourse, strategies, and policies within the framework of capitalism's periodic needs. This historical continuity has been observed in the prioritisation of basic objectives such as profitability, liberalisation, efficiency and competitiveness over social justice. The differentiations or changes that can be pointed out in this field have been mostly related to the efforts to develop new language, concepts, strategies and tools for the path to be followed in achieving these basic objectives. Consequently, these findings highlight the constraints of international social policy as well as the critical significance of the class power dynamics of each historical time in the formation of social policy. The rising gap between discourses and practices as a result of international organizations' propensity for non-binding and non-coercive international commitments and processes in the area of social policy is a typical expression of these limits. 
Based on these findings, the thesis also points to the issues and developments that are seen as critical for the future of social policy and discusses the effects of the basic relations and mechanisms underlying these issues and developments on the possible directions of social policy.