Masalların Türkçe öğretimindeki yeri ve önemi
The place and the significance of tales in Turkish language teaching
Yazar: ZEYNEP ÇETİNKAYA
Danışman: Y.DOÇ.DR. MEHMET YARDIMCI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu arastırma, Türkçe ders kitaplarındaki masallara, masal kitaplarınınseçimine, masalların Türkçe ögretiminde kullanımına iliskin ögretmen görüslerini vemasalların dil, içerik, basım/biçim özelliklerini belirlemek amacıyla yapılmıstır.Ögretmen görüsleri için ?Ögretmenlerin Masallara ve Bunların TürkçeÖgretiminde Kullanımına liskin Görüsleri Ölçegi? hazırlanmıstır. Bu ölçek, 2005-2006 ögretim yılında, zmir ili Buca ilçesindeki 48 ilkögretim okulunda çalısan 1., 2.ve 3. sınıf ögretmenlerine uygulanmıstır. 365 ögretmenden elde edilen verilerfrekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, t-testi, F testi, LSD testi ileçözümlenmistir. Türkçe ders kitaplarındaki masal metinleri ile 100 masal kitabındanelde edilen verilerde de anlasılırlık oranı, frekans ve yüzde hesaplamalarıkullanılmıstır.Arastırma sonuçlarına göre ögretmenlerin, masallara ve bunların Türkçeögretiminde kullanımına iliskin görüsleri genel olarak olumlu bulunmustur. ?Yas,cinsiyet, mezun olunan okul, kıdem, çalısılan okulun sosyoekonomik seviyesi veokutulan sınıfın düzeyi? gibi degiskenler açısından farklı sonuçlar elde edilmistir.?Türkçe ders kitaplarındaki masal metinleri, masal kitapları seçimi ve masallarınTürkçe derslerinde kullanımı? alt boyutlarına iliskin görüsler, ögretmenlerincinsiyetlerine göre anlamlı bir farklılık göstermektedir (p<0.05). Kadın ögretmenler,erkek ögretmenlere göre daha olumlu görüs bildirmislerdir. Masal kitaplarınınseçimine iliskin görüslerde, ögretmenlerin yaslarına ve kıdemlerine göre de anlamlıbir farklılık bulunmustur (p<0.05). 31-38 yas arası ögretmenler ve 11-15 yıl ile 16-20yıl kıdeme sahip ögretmenler, diger gruptakilere göre daha olumlu yanıtlarvermislerdir. Ögretmen görüsleri, diger degiskenlerde ise anlamlı bir farklılıkgöstermemistir.ncelenen masalların anlasılırlık düzeyleri yüksek bulunmustur. Metinlerdekitekerlemeler, ikilemeler, pekistirmeler, yansıma sözcükler ve dil yanlıslarıbelirlenmistir. çerik açısından sırasıyla en çok etik, sosyal, duygusal, bilissel,devinissel ve dinî inançla ilgili özelliklere yer verilmistir. Basım/biçim yönündengenel olarak kitapların olumlu özellikler tasıdıgı belirlenmistir.

Abstract:
The main purpose of this study is to identify the Teachers? perspectives onteaching tales, their choice, and the language, content, and their form and styles inTurkish language teaching.To perform the aim of the study a scale indicating to teachers? opinions on talesand their usage in Turkish language were administered to 365 primary schoolteachers of 1st, 2nd and 3rd classes in 48 schools located in Buca, zmir. The researchwas carried out during 2005-2006 academic year in fall term. In data analysisfrequencies, percentages, arithmetic means, standard deviation, t-test, F test and LSDtest were capitalized on. A hundred tales in Turkish course books were analyzed interms of intelligibility and the proportion of clarity, frequency and percentages wereemployed for analyzing the data.Findings indicate that teachers have positive opinions about the usage of talesin Turkish language education. Variables such as age, graduated school, years ofteaching experience, and socio-economic level of school and the class level showedsignificant differences in terms of usage of tales in Turkish language education.Teachers? opinions of story texts in the Turkish course books, choice of the storiesand their usage in Turkish language courses vary in terms gender (p<0.05). Femaleteachers affirmed more favorable opinions than males. A significant differencebetween years of teaching experience and teachers? opinions in terms of their choiceof story was reported. The teachers whose ages are between 31-38 and also have ayears of teaching experience between 11-15 or 16-20, revealed much more positiveopinions than the other groups (p<0.05). Teachers? opinions did not vary in terms ofother variables mentioned below.The analyzed stories were found to be highly comprehensible. The words suchas tongue twister, repetitious and onomatopoeic words and language errors wereidentified in the texts. Ethical, social, motor, affective, cognitive, characteristics andreligious motifs were highly determined in the stories? contents, and generally thestories have positive attributions in terms of typography.