Örgütsel düşünme stilleri ve örgütsel işlev bozuklukları: Türkiye uygulaması
Organizational thinking styles and organizational dysfunctions: An application in Turkey
Yazar: TUĞBA DEDEOĞLU
Danışman: PROF. DR. MAHMUT ÖZDEVECİOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Düşünme stilleri = Thinking styles ; Ölçekler = Scales ; İşletme örgütleri = Business organizations ; İşlevsel olmayan düşünce = Dysfuncation thought

Özet:
Bireylerin yeteneklerini kullanmada tercih ettikleri yol olarak tanımlanan düşünme stillerinin örgütsel düzeyde de örgütlerin sürdürülebilirliğinin sağlanması ve işlev bozukluklarının önlenebilmesi açısından önemli etkiler yaratacağı düşünülmektedir. Bu kapsamda çalışmanın amacı örgütlerin de yeteneklerini kullanmak için seçtikleri yol olarak kavramsallaştırılan örgütsel düşünme stillerinin, örgütsel işlev bozuklukları üzerindeki etkisini belirlemektir. Çalışmada ayrıca Türkiye uygulamasına yönelik örgütsel işlev bozuklukları konusunda bir ölçek geliştirme çalışması yapılmıştır. 

Türkiye uygulamasında Stenberg (1997) düşünme stilleri envanteri (yasamacı, yürütmeci, yargılayıcı, monarşik, hiyerarşik, oligarşik, anarşik, içsel, dışsal, bütünsel, ayrıntısal, geleneksel ve yenilikçi düşünme stilleri) ve tez çalışması kapsamında geliştirilen örgütsel işlev bozuklukları ölçekleri (paranoid, şizoid, depresif, zorlayıcı, kaygılı, dramatik örgüt türleri)  kullanılmıştır.  Veriler amaç doğrultusunda geliştirilen iki farklı modeli test etmek için kullanılmıştır. Her bir düşünme stilinin örgütsel işlev bozuklukları üzerinde etkilerine ve örgütlerde düşünme stilleri boyutlarının (yaratıcı, normatif, eğilimlerine göre, kapsamlarına göre ve düzeylerine göre düşünme stilleri) örgütsel işlev bozukluğu boyutları (paranoid, şizoid, depresif, kaygılı, dramatik ve zorlayıcı örgüt) üzerindeki etkilerine yönelik basit regresyon modelleri kurulmuş ve test edilmiştir. Örgütlerde düşünme stillerinin örgütlerde işlev bozukluklarının bir öncülü olduğuna yönelik geliştirilen hipotezler kısmi olarak kabul edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre örgütlerde yasamacı, yenilikçi, hiyerarşik düşünme stilleri ile örgütsel işlev bozuklukları arasında negatif yönlü, oligarşik, geleneksel, içsel, dışsal, bütünsel ve ayrıntısal düşünme stilleri ile pozitif yönlü ilişkiler tespit edilmiştir. Örgütsel düşünme stilleri alt boyutlarının, örgütsel işlev bozuklukları boyutları üzerindeki etkisini belirlemeye yönelik hipotezler de kısmi olarak kabul edilmiştir. 

Çalışma örgütsel işlev bozukluklarının ve öncüllerinin incelenmesinin önemini ortaya koymaktadır. Düşünme stilleri de örgütsel düzeyde incelenerek işlev bozukluklarının belirleyicilerinden biri olarak tespit edilmiştir.

Abstract:
The way that is preferred by individuals in using their skills is identified as thinking styles and thought to have important effects on the organization level  to  ensure  the sustainability of organizations and  prevention of dysfunctions. In this context the purpose of this study is to determine the impact of the thinking styles which is conceptualized as the way of using skills for organizations on organizational dysfunctions. As well in this study improved scale development about organitaional dysfunction in Turkey application.
Stenberg (1997) used thinking styles inventory (legislative, executive, judical, monarchic, hierarchic, oligarchic, anarchic, internal, external, global, local, liberal and conservative thinking styles) and  organizational dysfunction  scales  improved in the content of dissertation  study (paranoid, schizoid, depressive,anxious, compulsive and dramatic- histrionic organization types) in Turkish applications. Datas are used in testing two different models  being developed in accordance with this purpose. The effects of each thinking style  on organizational dysfunctions and  the effects of  thinking styles dimention on organizational dysfunction dimentions (paranoid, schizoid, depressive, anxious, dramatic-histroinic and compulsive organization) tested by regression models. Developed hypothesis that thinking styles in organizations leads for oragnizational dysfunction  is partially accepted. According to analyze results  between legislative, liberal, hierarchic thinking styles and organizational dysfunctions have negative relations and  between  oligarchic, conservative, internal, external, global and local thinking styles positive relations are determined. The hypothesis about the determination of subdimentions of organizational thinking styles on  organizational dysfunction dimentions also partially accepted. This study exert the importance of search organizational dysfunctions and  its leaders. Thinking styles also  examined in organization level and confirmed as one of the determinant of  dysfuntions.