Planlamanın kent kimliği ve dönüşümü üzerindeki etkisi: Mersin örneği
The effect of planning on urban identity and transformation: The case of Mersin
Yazar: ALİ METE TAŞDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ LEILA AKBARISHAHABI
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Kent, Çevre ve Yerel Yönetimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Kent kimliği = Urban identity ; Kent planlama = Urban planning ; Kentsel dönüşüm = Urban transformation ; Mersin = Mersin ; Plan = Plan ; Planlama = Planning

Özet:
Sanayileşmeyle birlikte kentlere göç hareketinin hız kazanması sonucunda, kentsel-kırsal alan ayrımı iyice netleşmiş ve küreselleşme sürecinde, kapitalizmin üretim tarzına ayak uydurmaya çalışan kentler\ kimliklerinden uzak değişim ve dönüşümler yaşamışlar. Kontrolsüz kentsel büyüme sonucunda, fiziksel, sosyal ve çevresel olmak üzere kentler birçok sorun ile karşı karşıya kalmıştır. Bu aşamada, sağlıklı kentsel gelişmeyi sağlayan ve çarpık kentleşmeyi önleyen imar planları önem kazanmıştır. Ancak, kentsel sorunları çözmek ve düzgün bir şekilde gelişmesini sağlamak amaçlı, alınan kararlar ve ortaya konulan stratejiler kent kimliğini göz ardı edecek nitelikte olmamalıdır. Bu çalışmada, kentsel kimliğin oluşumu ve dönüşümünde, şehircilik faaliyetleri kapsamında, kent planlarının etkisi, Mersin ili üzerinden incelenmiştir. Yüksek tarım potansiyelinin yanı sıra, sahip olduğu liman ve iskele avantajından ötürü, sürekli bir gelişme gösteren Mersin'de nüfus artışına paralel olarak kentsel planlama uygulamalarına ihtiyaç duymuştur. Çalışmada, Mersin'in kentsel kimliği irdelenmiş ve Mersin'in planlama süreci, 1938 tarihli Jansen Planı ile başlayarak günümüze kadar incelenmiştir. İncelemeler sonucunda, Mersin ilinde uygulanan kentsel planların; kent kimliğiyle uyumlu, mekânsal kaliteye dikkat eden, fiziki kavramları gözeten çalışmalar olmadığı; yeter düzeyde imarlı arsa üretilememesinin, kentsel rantın yüksekliğinin Mersin ilinin plansız büyümesine neden olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak, kent planlarının öncelikli hedefleri arasında, elzem bir koşul olarak, kentsel kimliğin korunmasına yönelik stratejilerin yer alması gerekmektedir.

Abstract:
As a result of the acceleration of the migration to the cities with industrialization, the distinction between urban and rural areas became clear and in the globalization process, cities that tried to keep up with the production style of capitalism experienced changes and transformations far from their identities. As a result of uncontrolled urban growth, cities have faced many physical, social and environmental problems. At this stage, city development plans that ensure healthy urban development and prevent unplanned urbanization have gained importance. However, the decisions taken and the strategies put forward in order to solve the urban problems and ensure their proper development should not ignore the urban identity. In this study, the effect of city plans on the formation and transformation of urban identity, within the scope of urban activities, was examined over the province of Mersin. In addition to its high agricultural potential, due to the advantage of its port and pier, Mersin, which shows a continuous development, needed urban planning applications in parallel with the population increase. In the study, the urban identity of Mersin was examined and the planning process of Mersin was examined, starting with the Jansen Plan of 1938, until today. As a result of the examinations, the urban plans implemented in Mersin; there are no implementations that are compatible with the urban identity, pay attention to spatial quality, and observe physical concepts; It has been determined that the inability to produce enough zoned lands and the high level of urban rent have caused the unplanned growth of Mersin province. As a result, strategies for the preservation of urban identity should be included as an essential condition among the primary objectives of city plans.