Yeni toplumsal hareketler ve internet ilişkisi: Türkiye'de muhalif toplumsal hareketlerin e-grupları
The relation between the internet and new social movements: e-groups of opposition movements in Turkey
Yazar: GAMZE GÖKER AKTAN
Danışman: PROF. DR. FERRUH MUTLU BİNARK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Anti militarizm = Anti-militarism ; LGBTT = Lesbian, Gay, Bisexsual, Transsexsual and Transgender ; Muhalefet hareketleri = Opposition movements ; Sosyal ağlar = Social networks ; Sosyal hareketler = Social movements ; Yeni medya = New media ; İnternet = Internet ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Bu çalışmada İnternet'in yeni toplumsal hareketlerin tartışma, politika üretme, örgütlenme, eylem ve etkinlik düzenleme süreçleri üzerindeki olumlu ve olumsuz etkileri çözümlenmeye çalışılmaktadır. İnternet'in hareketler için yarattığı olanaklar ve engeller, ilgili alan yazın incelemesi ve saha çalışması bulguları ile birlikte çözümlenmektedir.
Araştırmada Türkiye'de İnternet'i etkin kullanan hareketlerden anti-militarist hareket, LGBTT (lezbiyen, gey, biseksüel, travesti ve transseksüel) hareketi ve kentsel dönüşüm muhalifleri araştırma örneklemi olarak seçilmiştir. İnternet etnografisi yöntemi uygulanan araştırmada hareketlerin üyeleriyle derinlemesine görüşme ve odak grup görüşmeleri yapılmıştır. Görüşmeciler beş grupta toplanmıştır: Hareketlerin e-grup kolaylaştırıcıları, web sayfalarının kod geliştiricileri, web sayfası tasarımcıları, web sitesi içerik editörleri ve e-grupları aktif kullanan üyeleri. Bu alan araştırmasıyla, toplumsal hareketlerin İnternet'i ne kadar ve nasıl kullandıkları ile çevrimiçi ve çevrimdışı aktivizmin paralellik taşıyıp taşımadığı sınanmaktadır.

İnternet'in yeni toplumsal hareketler üzerindeki etkisine ilişkin ilgili alanyazındaki yaklaşımlar bu çalışmada "teknolojiyi mitleştirme yaklaşımı", "teknoloji emperyalizmi yaklaşımı" ve "teknolojik mücadele yaklaşımı" olmak üzere üç özgün kategori altında tartışılmaktadır. "Teknolojik mücadele yaklaşımı"na sahip olan bu çalışma İnternet'in iktidar sahipleri tarafından kontrol edilmeye; sermaye tarafından yönlendirilmeye çalışıldığını kabul etmektedir. Erişim engelleri nedeniyle geniş toplum kesimlerinin İnternet'ten dışlandığını ifade etmektedir. İnternet'in ırkçı-cinsiyetçi şiddet söylemleriyle sarmalandığının farkındadır. Ancak tüm olumsuzluklara rağmen, İnternet'in toplumsal mücadelenin önemli bir aracı ve bizatihi konusu olması gerektiğini savunmaktadır. Bu çalışma İnternet'te alternatif kullanım biçimleri ve alanları yaratmayı savunan mücadele yanlısı bir bakış açısına sahiptir.

Abstract:
This work aims at analyzing the positive and negative impacts of the Internet on the new social movements in terms of their processes of debate, organization, policy making, organizing public demonstrations and activities. The opportunities and obstacles provided and generated by the Internet are analyzed via the literature review and the findings of field research. Among the social movements that use Internet effectively in Turkey, the anti-militarist movement, the LGBTT movement and the opposition movement to urban transformation were selected as sample groups. Based on the method of Internet ethnography, in-depth interviews and focus groups are conducted with the members of the selected organizations.  Interviewees grouped under five categories: e-group moderators, web-site code developers, web-site designers, website content editors and active members of the e-groups. This field research, besides the differences and similarities between online and offline forms of activism, investigates the use of Internet by social movements and its effects.

In this study, approaches on impacts of Internet on new social movements are discussed under these three categories:  "the approach of mythification technology", "the approach of technological imperialism" and "the approach of technological struggle".  Through the technological struggle approach, this study takes into consideration that the Internet is controlled by power institutions and manipulated by capital. The study also argues that large segments of society are excluded from the Internet because of the digital divide. The study accepts that Internet is surrounded with discriminatory, racist, sexist, homophobic, xenophobic discourses of violence. However, this study upholds the importance of the Internet as a tool to be used in different ways by social movements and per se the struggle issue of them. This thesis has a contender understanding which advocates to creation of alternative usage ways and fields on the Internet.