İklim değişimlerinin Adana Ovası'nda yeraltısuyu seviyesi ve deniz suyu girişimi üzerine etkisi
The impacts of the climate change in Adana Plain on the groundwater level and seawater intrusion
Yazar: SALİH ORÇUN YALÇINKAYA
Danışman: Y.DOÇ.DR. LEVENT TEZCAN
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
İKLİM DEĞİŞİMLERİNİN ADANA OVASINDA YERALTISUYU SEVİYESİ VEDENİZ SUYU GİRİŞİMİ ÜZERİNE ETKİSİSalih Orçun YalçınkayaHacettepe Üniversitesi, Jeoloji Mühendislği Bölümü, Hidrojeoloji MühendisliğiAnabilim DalıÖZKüresel olarak sera gazlarındaki artış atmosferde ısınma eğilimini artırmaktadır.Genel Dolaşım Modelleri (GCMs) tarafından geliştirilen değişik iklim senaryoları ilesera gazlarındaki birikimin küresel ve bölgesel düzeyde sıcaklık, yağış ve denizseviyesi gibi iklimsel değişimler üzerindeki etkisi ortaya konmaktadır. Yarı kurakiklim kuşağında yer alan Adana Ovası mevcut yüzey suyu ve yeraltısuyukaynakları iklim değişikliklerine karşı duyarlılığı yüksek sistemleri içermektedir.Su kaynakları açısından oldukça zengin olan Adana Ovasında yoğun bir yüzey veyeraltısuyu kullanımı gerçekleşmektedir. İklim değişimine bağlı olarak bu sukaynaklarının gerek miktar gerek kalite açısından etkilenmesi kaçınılmazdır. Buçalışma kapsamında, iklim değişimlerinin bir sonucu olarak yeraltısuyu sisteminde,beslenmenin azalması, yüzey suyu kaynaklarının kullanılamaz duruma gelmesisonucu tarımsal ve kullanma suyu ihtiyacı için yeraltısuyu çekimlerinin artmasınınve deniz suyu seviyesi değişimlerinin etkileri bir yeraltısuyu akım (MODFLOW)(McDonald and Harbaugh, 1998) ve taşınım (SEAWAT-2000) modeli aracılığıylaincelenmiştir. Adana Ovasında, yeraltısuyu rezerv ve kalitesinin iklim değişimlerinekarşı duyarlılığı, iki farklı senaryo aracılığı ile ortaya konmuş ve beslenmeninazalması, çekimin artması ve deniz suyu seviyesinin yükselmesinin yaratacağırezerv ve kalite değişimleri belirlenmiştir. Yeraltısuyu rezervinde sürekli bir azalmave buna bağlı olarak deniz suyu girişiminin sürekli bir kalite bozulmasına nedenolacağı ortaya konmuştur.Anahtar Kelimeler: Adana Ovası, iklim değişimi, tuzlusu girişimi, MODFLOW,SEAWAT-2000.Danışman: Yrd. Doç. Dr. Levent TEZCAN, Hacettepe Üniversitesi, JeolojiMühendisliği Bölümü, Hidrojeoloji Mühendisliği Anabilim Dalıiii

Abstract:
THE IMPACTS OF THE CLIMATE CHANGE IN ADANA PLAIN ON THEGROUNDWATER LEVEL AND SEAWATER INTRUSIONSalih Orçun YalçınkayaHacettepe University, Department of Geological Engineering, HydrogeologicalEngineering SectionABSTRACTThe increase of the global green gas concentration causes the warming in theatmosphere. Various climate scenarios based on the General Circulation Models(GCMs) indicates the effects of the increased green gas concentrations up on theclimatic variables such as temperature, precipitation and sea-level in global andregional scales. Adana Plain, located in semi arid climate belt, is composed ofhighly sensitive surface and ground water resources to the climate change.Adana Plain is very rich in terms of water resources, and extensive exploitation ofthe surface and ground waters. The negative impacts of the climate change on thequality and quantity of water resources are unavoidable. Within the frame of thisstudy, the impacts of the decrease in recharge, increase in the groundwaterextraction for agricultural and domestic water supply as a result of deficiency insurface water resources, and sea level change are simulated by a groundwaterflow (MODFLOW-McDonald and Harbaugh, 1998) and transport (SEAWAT -2000) model. In the Adana Plain the vulnerability of the groundwater storage andquality to climate changes has been investigated by two different scenarios andthe changes in storage and water quality as a result of decrease in recharge,increase in discharge and sea level rise are estimated. Continuous decrease ingroundwater storage will result increase in groundwater quality deteriorate by seawater intrusion.Keywords: Seyhan Plain, climate change, seawater intrusion, MODFLOW,SEAWAT-2000Advisor: Assist. Prof. Dr. Levent TEZCAN, Hacettepe University, Departmen ofGeological Engineering, Hydrogeological Engineering Sectioniv