Lise öğrencilerinin gelişimsel sorun alanları ve akademik güdülenme düzeyleri
The developmental problem areas and academi̇c moti̇vati̇on levels of hi̇gh-school students
Yazar: AKİF SEVİM
Danışman: PROF. DR. MELEK KALKAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Başarı güdüsü = Achievement motivation ; Gelişim psikolojisi = Development psychology ; Gelişim özellikleri = Development properties ; Lise öğrencileri = High schools students ; Motivasyon = Motivation ; Yapısal sorunlar = Structural problems

Özet:
Bu araştırma, lise öğrencilerinin gelişimsel sorun alanları ve akademik güdülenme düzeyleri arasındaki ilişkiyi araştırmak amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla lise öğrencilerinin gelişimsel sorun alanları ile akademik güdülenme düzeyleri arasındaki ilişkiye ve bu ilişkinin cinsiyet, okul türü ve sınıf düzeyi açısından değişip değişmediğine bakılmıştır. Bununla birlikte lise öğrencilerinin gelişimsel sorun alanlarından en fazla yaşadığı gelişimsel sorun ve öğrencilerin okul türüne göre en fazla yaşadığı gelişimsel sorun belirlenmiştir. Araştırmaya 2018-2019 eğitim-öğretim yılı Ordu ili Altınordu ilçesinde yer alan ve farklı okul türlerinde eğitim gören 266 kız 240 erkek toplam 506 öğrenci katılmıştır. Çalışmada, öğrencilerin gelişimsel sorunları ölçmek amacıyla Kaya, Yıldırım ve Atlı (2017) tarafından geliştirilen Gelişimsel Sorun Alanları Ölçeği (GSAÖ), öğrencilerin akademik güdülenme düzeylerini ölçmek amacıyla Bozanoğlu (2004) tarafından geliştirilen Akademik Güdülenme Ölçeği (AGÖ) ve araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Veriler SPSS 23.00 paket programı ile analiz edilmiştir. Verilerin normallik incelemesi doğrultusunda Pearson Korelasyon analizi ve MANOVA testi analizi teknikleri kullanılmıştır. Verilerin istatistik değerlendirmesinde 0,5 anlamlılık düzeyi göz önünde bulundurulmuştur. Yapılan analizler sonucunda lise öğrencilerinin gelişimsel sorun alanları ile akademik güdülenme düzeyleri arasında negatif yönde orta düzeyde ilişki bulunmuştur. Öğrencilerin gelişimsel sorun alanlarından anne-baba ile ilgili sorunlar, meslek seçimi sorunları, sınav kaygısı, öğretmenlerle ilgili sorunlar, kişisel sorunlar ve öfke problemi ile akademik güdülenme düzeyleri arasında negatif yönde düşük düzeyde ilişki bulunurken akademik sorunlar (akademik başarı) ile akademik güdülenme düzeyleri arasında negatif yönde orta düzeyde ilişki bulunmuştur. Akademik güdülenmede bilgiyi kullanma ve keşif alt boyutları ile gelişimsel sorun alanları arasında negatif yönde düşük düzeyde ilişki bulunurken keşif alt boyutu ile gelişimsel sorun alanları arasında negatif yönde orta düzeyde ilişki bulunmuştur. Öğrencilerin gelişimsel sorun alanları ve akademik güdülenme düzeyleri arasında cinsiyet, okul türü ve sınıf düzeyine göre anlamlı fark göstermiştir. Öğrencilerin en fazla karşılaştıkları gelişimsel sorun sınav kaygısı iken okul türlerine göre en fazla karşılaşılan gelişimsel sorun anadolu lisesi ile imam-hatip lisesinde sınav kaygısı, fen lisesi ile mesleki ve teknik anadolu lisesinde ise öfkedir. Bu araştırmada elde edilen bulgular literatür doğrultusunda yorumlanmış ve önerilerde bulunmuştur.

Abstract:
This research has been carried out to analyse the relationship between the developmental problem areas and academic motivation levels of high-school students. To this end, we looked at the relationship between the developmental problem areas and academic motivation levels of high-school students and at whether such relationship varied according to gender, type of school and grade. Besides, we identified the developmental problems that are mostly experienced by high-school students and mostly experienced according to type of school. 266 female and 240 male students were included in this study, which corresponds in total to 506, who lived in Altinordu, Ordu during the curriculum of 2018-2019 and who received education in various types of schools. The study applied Developmental Problem Areas Scale (DPAS) developed by Kaya, Yildirim and Atli (2017) to measure the developmental problems, and applied Academic Motivation Scale (AMS) developed by Bozanoglu (2004) and Personal Information Form developed by the researcher to measure the academic motivation levels of the students. The data were analysed with SPSS 23.00 package software. Pearson Correlation analysis and MANOVA test analysis methods were used for the normality analysis of the data. The level of significance was accepted as 0,5 during the statistical evaluation of the data. The analyses indicated that there was a negative medium-level relationship between the developmental problem areas and academic motivation levels of the high-school students. There was a negative low-level relationship between the academic motivation levels and the parental problems, choice of profession problems, test anxieties, teacher problems, personal problems and anger problems of the students while there was a negative medium-level relationship between the academic motivation levels and academic problems (academic successes). It was also inferred that there was a negative low-level relationship between use of information and discovery sub-dimensions of academic motivation and developmental problem areas while there was a negative medium-level relationship between the discovery sub-dimension and developmental problem areas. The developmental problem areas and academic motivation levels of the students showed significant differences according to their gender, type of school and grade. The most experienced developmental problem was test anxiety. However, the most experienced developmental problem according to type of school was test anxiety in anatolian (anadolu) and imam-hatip high-schools while it was anger for the students of science (fen) and technical anatolian (teknik anadolu) high-schools. The results obtained in this research have been interpreted and suggestions are made in accordance with the literature.