Pandemi döneminde maske ile çalışan sağlık personelinin solunumsal yönden değerlendirilmesi
Respiratory evaluation of health personnel who work with mask during the pandemic period
Yazar: İSMAİL KIVANÇ CEBECİOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDAL DEMİRTAŞ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; COVID 19 = COVID 19 ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Maskeler = Masks ; Pandemiler = Pandemics ; Sağlık personeli = Health personnel ; Solunum = Respiration ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests ; Solunum sistemi = Respiratory system

Özet:
Türkiye'nin sağlık sisteminde ilk başvuru çoğu zaman Acil Servislere olmaktadır.
2015 yılında 78.7 milyon nüfuslu ülkede yıllık acile başvuru sayısı 110 milyon 915 bin 
407'ye yükseldi. 2020 pandemi döneminde bu başvurular hızla artış göstererek acil 
servisteki sağlık çalışanlarına daha fazla yük binmesine neden olmuştur. Sağlık çalışanları 
bir yandan hastalara müdahele ederken bir yandan CORONA enfeksiyonuna karşı koruyucu 
önlemlere dikkat etmek zorunda kaldılar.
Solunum yolu ile bulaşan enfeksiyonlara karşı en önemli önlem sağlık çalışanının 
uygun maske ile solunum yollarını korumasıdır. Uzun süreli maske kullanımı koruyucu 
etkisi yanında solunum kalitesinde değişme ile birlikte kullanan sağlık personelinde hem 
psikolojik hem de metabolik değişimlere neden olabilmektedir. Bizim bu çalışmadaki 
amacımız acil serviste uzun süre maske ile çalışan sağlık çalışanında meydana gelen 
solunumsal ve metabolik değişimleri incelerek maske kullanımının olumsuz etkisi varsa 
gerekli önlemin alınmasını sağlamaktır. Çalışmamıza acil serviste görev yapan 60 sağlık 
personeli dahil edildi. Sağlık çalışanlarından 8 saat çalışma süresi boyunca telli 3 katlı 
cerrahi maske kullanması istendi. Sağlık çalışanlarının mesai başlangıcında ve 8 saat mesai 
sonrası vital değerleri ölçüldü, kan gazı örnekleri alınıp ilk ve son değerler karşılaştırıldı.
Çalışmamız sonrasında potasyum ve laktat değerlerinde ilk değerlerin ikinci 
değerlere göre istatiksel olarak anlamlı yüksek bulundu. K+ ilk değeri 4.02±0.32 iken son 
değeri 3.91±0.33 bulunmuştur (0.017). Laktat değeri ilk başta 1.3(0.9-1.5) iken son değeri 
1.0(0.8-1.4) olarak bulunmuştur (0.037). pH, sO2, SBC, pHt, O2Hb, pO2, pO2(T), 
değerleri incelendiğinde ilk değerler sırasıyla 7.36±0.03, 37.73±18.76, 23.75±1.38, 
7.36±0.03, 36.72±17.71, 24.7(22.3/29.2), 24.7(22.3/29.2) iken son değerlere baktığımızda 
sırasıyla 7.38±0.02 (0.002), 42.83±18.04 (0.045), 24.11±1.17 (0.005), 7.38±0.03 (0.002), 
41.77±17.16 (0.042), 27.3(24.0/33.4) (0.048), 27.3(24.0/33.4) (0.048) olarak bulunmuştur. 
Çalışmamızın verilerine göre maske kullanımının vücutta hipoksiye neden olmadığı aksine 
psikolojik olarak meydana gelen nefes alamama hissinin takipneye neden olarak kan gazı 
değişimine neden olabileceği düşünülmüştür.

Abstract:
Turkey's health system is the first application in the emergency room most of the 
time In the year 2015, there were 110 million 915 thousand 407 visits to emergency services 
out of 78.7 million population. During the 2020 pandemic period, the number of the visits 
has increased sharply and has brought about many more hardships and burden on health care 
professionals in emergency services. Apart from responding to patients, healthcare 
professionals also had to pay the utmost attention to protect themselves from the corona 
virus.
The most important precaution against respiratory infections is to protect the 
respiratory tract of the healthcare worker with an appropriate mask. In spite of its protective 
effect, long-term use of masks causes both psychological and metabolic changes in the 
healthcare personnel, together with the change in respiratory quality. Our aim in this study is 
to examine the respiratory and metabolic changes that occur in the healthcare worker who 
works with a mask for a long time in the emergency department and to ensure that the 
necessary precautions are taken if the use of the mask has a negative effect.. 60 healthcare 
professionals working in the emergency department were included in our study. Healthcare 
professionals were asked to use a 3-layer surgical mask with braces for 8 hours. Vital values 
were measured at the beginning and the end of the 8-hour-shift of the healthcare 
professionals, by taking their blood gas samples and comparing their initial and final values.
After our study, the initial values in potassium and lactate values were found to be 
statistically significantly higher than the second values. While the initial value of K+ was 
4.02 ± 0.32, the final value was found to be 3.91 ± 0.33 (0.017). The lactate value was found 
to be 1.3 (0.9-1.5) at first, while the final value was 1.0 (0.8-1.4) (0.037). When the values of 
pH, sO2, SBC, pH(T), O2Hb, pO2, pO2(T) are examined, the initial values are 7.36 ± 0.03, 
37.73 ± 18.76, 23.75 ± 1.38, 7.36 ± 0.03, 36.72 ± 17.71, 24.7 (22.3 / 29.2), 24.7 (22.3 / 29.2), 
when we look at the final values, 7.38 ± 0.02 (0.002), 42.83 ± 18.04 (0.045), 24.11 ± 1.17 
(0.005), 7.38 ± 0.03 (0.002), 41.77 ± 17.16 (0.042), 27.3 (24.0 / 33.4) (0.048). ), 27.3 (24.0 / 
33.4) (0.048). According to the data of our study, it was thought that the use of a mask does 
not cause hypoxia in the body, on the contrary, the psychological feeling of inability to 
breathe may cause blood gas change by causing follow-up.