Baş-boyun skuamöz hücreli karsinom hastalarında oksidatif stres ve antioksidan kapasitenin araştırılması
Investigation of oxidative stress and antioxidant capacity in patients with head and neck squamous cell carcinoma
Yazar: AHMET AKSOY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SENEM ÇENGEL KURNAZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Kafa ve boyun neoplazmları = Head and neck neoplasms ; Karsinoma-yassı hücreli = Carcinoma-squamous cell ; Lipid peroksidasyonu = Lipid peroxidation ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Oksidatif stres = Oxidative stress

Özet:
Kanserin etyopatogenezlerinden biri olarak suçlanan oksidatif stresin, en fazla ilişkilendirildiği kanser türleri baş-boyun bölgesinin skuamöz hücreli karsinomlarıdır. Hücre ve doku hasarının bir göstergesi olan oksidatif stresin kanserli hastalarda yaşam kalitesini olumsuz etkileyeceği de öngörülmektedir. Yayınlanan çalışmalarda oksidatif stres parametrelerinin ve antioksidan düzeylerinin ölçümü ile, baş-boyun kanserlerinde mevcut tedavi seçeneklerinin yanında antioksidatif tedavinin önemi de vurgulanmıştır.
	Bu çalışmanın amacı da baş-boyun kanseri tespit edilen hastaların plazmalarında, lipit peroksidasyonun belirteçlerinden malondialdehit (MDA) ve protein oksidasyonunun belirteci 3-nitrotirozin (3-NT) ile önemli bir antioksidan olan koenzim Q10 (KoQ10) düzeylerini ölçerek, hastaların oksidatif durumlarını ortaya koymaktır. Bulunan sonuçlarla hastaların sigara alışkanlıkları, tümörün lokalizasyonu, hastalığın evresi, tümörün evresi, lenf nodu evresi ve sağlıklı bireylerin değerleri arasındaki ilişkiyi karşılaştırarak baş boyun skuamöz hücreli karsinom (SHK)?lu hastaların oksidatif yüklerini belirlemektir.
	Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Kulak Burun Boğaz Kliniğinde baş-boyun bölgesinde biyopsi ile SHK tanısı alan 35 hasta ve 20 sağlıklı birey çalışmaya dahil edildi. Hastalardan onkolojik tedavi öncesi periferik venlerinden kan örneği alındı. Plazma MDA, 3-NT ve KoQ10 düzeyleri yüksek performanslı sıvı kromatografi yöntemi ile belirlendi. Baş-boyun kanser hastalarının ortalama plazma MDA düzeyleri 1.43±0.58 µM, ortalama plazma KoQ10 düzeyleri 0.604±0.327 µg/mL ve 24 hastadaki ortalama plazma 3-NT düzeyleri 51.40 ± 20.74 µg/L tespit edildi. Kontrol grubunun ortalama plazma MDA değeri 0.75 ± 0.24 µM, ortalama plazma KoQ10 değeri 0.624 ± 0.284 µg/mL ve 12 sağlıklı bireyin ortalama plazma 3-NT değeri 65.17 ± 18.90 µg/L olarak ölçüldü.  Lipid peroksidasyon markeri olan MDA düzeylerinin sağlıklı bireylere göre, baş-boyun SHK hastalarında yaklaşık iki kat arttığı ve istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu gözlendi (p<0.001). 
	Protein oksidasyonu markeri olan 3-NT ve nonenzimatik antioksidan olan KoQ10?nun düzeylerinin baş-boyun SHK hastaları ile sağlıklı bireyler arasında anlamlı farklılık gözlenmedi (p>0.05). 
Ayrıca baş-boyun SHK hastalarında klinik parametrelerden TNM evrelendirmesiyle ortalama plazma MDA ve KoQ10 düzeyleri arasında anlamlı ilişki saptandı (p<0,05). Baş-boyun SHK hastalarında 3-NT düzeyleri ile klinik parametreler arasında anlamlı ilişki gözlenmedi (p>0,05). 
	Sonuç olarak; baş-boyun SHK hastalarında lipooksidatif hasarın arttığı ancak nitrozatif stresin değişmediği bununla birlikte antioksidan aktivitenin azaldığı bunun da lipid peroksidasyonu agreve ederek oksidatif stresi arttırdığı görülmüştür. Bu bulgular bize baş-boyun SHK larda oksidatif stresin önemli bir rol oynadığını göstermektedir.

Abstract:
Most types of cancer associated with oxidative stress accused as one of etiopathogenesis of cancer are head-neck squamous cell carcinomas. Cell and tissue damage, which is an indicator of oxidative stress, will expected to negatively affect the quality of life of cancer patients. By measurement of the parameters of oxidative stress and antioxidant levels in published studies, in addition to existing treatment options in head-neck cancers, the significance of antioxidant treatment is emphasized.
	The aim of this study is to measure a marker of lipid peroxidation of malondialdehyde (MDA) and protein oxidation marker of 3-nitrotyrosine (3-NT) with an important antioxidant coenzyme Q10 (CoQ10) levels of the patients identified with head-neck cancer and to determine the oxidative status of them. Due to these results, patients with head and neck squamous cell carcinoma (SCC) to determine the oxidative burden by comparing the relationships between the smoking habits of the patients, tumor localization, stages of disease, tumor stages, lymph node stage and the values of healthy individuals.
	35 patients and 25 healthy people at the medical faculty of the Ondokuz Mayıs University at the otorhinolaryngology clinic with the diagnosis of the SCC at the head-neck region with a biopsy were included in the study. At the pre-treatment of oncologic, blood sample was taken from the peripheral vein of the patients. Plasma MDA, 3-NT ve CoQ10 are determined with the performance liquid chromatography. It was determined that the average plasma MDA level of the head-neck cancer patients is 1.43±0.58 µM, the average plasma KoQ10 level of them is 0.604 ± 0.327 µg/mL and average plasma 3-NT level at the 24 patients is 51.40 ± 20.74 µg/L. The average plasma MDA level of the control group is 0.75 ± 0.24 µM, the average plasma KoQ10 level is 0.624 ± 0.284 µg/mL and the average plasma level of the healthy 12 people is 3-NT level 65.17 ± 18.90 µg/L was measured.
	 It was observed that MDA levels which are lipid peroxidation marker compared with healthy individuals increased about two fold at the head-neck SCC patients and statistically was high (p<0.001). The levels of the 3-NT which is a protein oxidation marker and the the KoQ10 which is an nonenzymatic antioxidant weren?t seen so much differentness at the head-neck SCC patients when it was compared with the healthy people (p>0.05). 
Also at the head-neck SCC patients, it was observed that there is an important relationship between the TNM stage of clinical parameters and average plasma MDA and KoQ10 levels (p<0,05). At the head-neck SCC patients, it wasn?t observed an important relationship between 3-NT levels and the clinical parameters.

   	Consequently, it was observed that lipooxydative damage increased at the head-neck SCC patients but nitrozatif stress didn?t change. So antioxidant activity decreased and this increased the oxidative stress by aggravating the lipid peroxidation. These findings suggested that the oxidative stress at the head-neck SCC plays an important role.