Farklı phyllocoptruta oleivora (Ashmead) (Acari: Eriophyidae) popülasyonlarının bazı akarisitlere karşı direnç düzeylerinin belirlenmesi
Determination of resistance levels of Phyllocoptruta oleivora (Ashmead) (Acari: Eriophyidae) populations to some insecticides
Yazar: ÇAĞLAR KALKAN
Danışman: PROF. DR. SERDAR SATAR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Acari = Acari ; Biyolojik etki = Biological effect ; Dayanıklılık = Durability ; Doğu Anadolu bölgesi = Eastern Anatolia region ; Narenciye = Citrus

Özet:
Phyllocoptruta oleivora (Ashmead) (Acari: Eriophyidae) turunçgil yetiştiriciliğinin yoğun olarak yapıldığı ülkemizin Doğu Akdeniz Bölgesi'nde, turunçgillerde sezon içerisinde çok sayıda kimyasal mücadele uygulaması yapılmasına rağmen engellenemeyen ve ekonomik kayıplara neden olan bir zararlıdır. Bu çalışmada, Erdemli (Mersin), Karataş, Kozan ve Yüreğir (Adana)'den alınan Turunçgil pasböcüsü popülasyonlarının abamectin, kükürt, pyridaben ve spirodiclofene karşı direnç düzeyleri biyolojik etkinlik denemeleri ile belirlenmiştir. Denemelerde karşılaştırma olarak kullanılmak üzere pesitisit uygulaması yapılmayan alandan hassas (Balcalı/Sarıçam/Adana) popülasyon alınmıştır. Yapılan biyolojik etkinlik denemelerinin sonuçlarına göre bahçe popülasyonlarının LC50 değerinin hassas popülasyonun LC50 değerine bölünmesiyle, abamectine karşı en dirençli popülasyonun 25.31 kat ile Kozan'dan alınan popülasyonda olduğu, en düşük dirence sahip popülasyonun ise 8.13 kat ile Yüreğir'den alınan popülasyonda olduğu belirlenmiştir. Kükürte karşı popülasyonların düşük düzeyde direnç gösterdiği tespit edilmiş, en yüksek direnç oranının ise 2.53 ile Yüreğir'den alınan popülasyonlarda olduğu saptanmıştır. Spirodiclofene karşı 24.00 kat ile en yüksek direncin Erdemli popülasyonunda olduğu bunu sırasıyla 15.39, 14.05 ve 9.21 değerleriyle Karataş, Yüreğir ve Kozan popülasyonlarının takip ettiği tespit edilmiştir. Phyllocoptruta oleivora popülasyonlarının pyridabene karşı direnç oranlarına bakıldığında ise Erdemli, Kozan, Yüreğir ve Karataş için sırasıyla 30.30, 15.85, 10.10 ve 7.55 kat olarak belirlenmiştir. Bölgeden toplanan popülasyonların en az direnci kükürte karşı gösterdiği, abamectin, spirodiclofen ve pyridabene ise orta düzeyde dirençli olduğu belirlenmiş olup en yüksek direnç oranı pyridabene karşı Erdemli popülasyonunda saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Akarisit, biyolojik etkinlik, dayanıklılık, Doğu Akdeniz Bölgesi, Türkiye

Abstract:
Phyllocoptruta oleivora (Ashmead) (Acari: Eriophyidae) is a significant pest that is unsuccessful in its control and causes economic losses, although many chemical control applications during the season in the Eastern Mediterranean Region of Türkiye, where citrus is grown intensively. In this study, the resistance levels of P. oleivora populations collected from Erdemli (Mersin), Karataş, Kozan, and Yüreğir (Adana) were determined to abamectin, sulfur, spirodiclofen, and pyridaben using bioassay method. The susceptible (Balcalı/Sarıçam/Adana) population was taken from the orchard without pesticide application to be used for comparison purposes in the experiments. Based on the bioassay experiments, the LC50 value of the orchard populations was divided by the LC50 of the susceptible population, the most resistant population to abamectin was found to be Kozan with 25.31 fold, and the population with the lowest resistance was determined to be Yüreğir with 8.13 fold. All populations showed low resistance against sulfur, the highest resistance rate was found in Yüreğir with 2.53 fold. The highest resistance population against spirodiclofen was detected in Erdemli with 24.00 fold, followed by Karataş, Yüreğir, and Kozan populations with 15.39, 14.05, and 9.21 fold, respectively. The resistance rates of P. oleivora populations against pyridaben were found to be 30.30, 15.85, 10.10 and 7.55 fold in Erdemli, Kozan, Yüreğir and Karataş, respectively. The populations collected from the region showed the least resistance to sulfur, and moderate resistance to abamectin, spirodiclofen, and pyridaben, and the highest resistance rate was found in the Erdemli population to pyridaben.

Key Words: Acaricide, Bioassay, Eastern Mediterranean Region, Resistance, Turkey