Düzce ili fındık bahçelerinde görülen fındık yaprak biti türlerinin tanımlanması, yaygınlığı ve popülasyon yoğunluğunun belirlenmesi
Identification, prevalence, and determination ofpopulation density of aphids found in hazelnut orchards induzce province
Yazar: AHMET ŞEN
Danışman: PROF. DR. SALİH KARABÖRKLÜ
Düzce Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, Düzce ili fındık üretim alanlarında zarara sebep fındık yaprakbiti, Myzocallis coryli ve fındık yeşil afidi, Corylobium avellanae türlerinin mevcut durumunun belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışma Düzce ili merkez ve ilçelerinin farklı lokasyonlarında ve yükseltilerinde bulunan 29 adet fındık bahçesinde yürütülmüştür. Fındık yaprak bitlerinin yaygınlık durumları, bulunma oranları ve popülasyon yoğunluklarının belirlenmesi amacıyla fındık bahçelerinde Mayıs-Ekim ayları arasında her ay gözlem, inceleme ve sayım yapılmıştır. Myzocallis coryli ve C. avellanae türlerinin Düzce ilindeki yaygınlık oranları sırasıyla %100 ve % 96,55 olarak belirlenmiştir. Yükselti faktörünün zararlıların yaygınlığı üzerinde önemli bir etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Myzocallis coryli türünün fındık ocaklarında ve sürgünlerdeki bulunma oranları Mayıs ayı için sırasıyla %96,70 ve 94,37, Haziran-Eylül dönemi için %100 ve Ekim ayı için ise %76,55 ve 68,28 olarak bulunmuştur. Corylobium avellanae türünde ise ocak ve sürgünlerdeki en yüksek bulunma oranları Haziran ayında %38,97 ve %31,38 olarak, en düşük bulunma oranları ise Mayıs ayında %25,86 ve 19,77 olarak belirlenmiştir. Bu iki türün birlikte aynı ocak ve sürgünde bulunma oranları Haziran ayında %38,97 ve 31,38 ile en yüksek seviyeye, Ekim ayında ise %17,59 ve 9,66 ile en düşük seviyeye ulaşmıştır. Her iki zararlının da popülasyon yoğunluğunun Haziran ayında en yüksek seviyeye ulaştığı, Temmuz ayından itibaren de sıcaklıkların yükselmesiyle birlikte düşmeye başladığı tespit edilmiştir. Myzocallis coryli ve C. avellanae türleri için sürgün başına düşen en yüksek zararlı sayıları sırasıyla 49,22 ve 8,92 olarak, yaprak başına düşen en yüksek zararlı sayıları ise 10,84 ve 1,96 olarak kaydedilmiştir. Zararlı yoğunluğu açısından yükselti faktörünün önemli olmadığı belirlenmiştir. Yükselti faktörünün yalnızca çıkış zamanları üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Fındık yaprak bitlerinin Düzce ilindeki popülasyon seviyesinin genel olarak ekonomik zarar eşiğinin altında olduğu görülmüştür. Ancak ilerleyen yıllarda popülasyon yoğunluğunun takip edilmesi fındık bahçelerindeki olası ekonomik zararların önüne geçilmesi açısından faydalı olacaktır.
Anahtar sözcükler: Bulunma oranı, Corylobium avellanae, Myzocallis coryli, Popülasyon yoğunluğu, Yaygınlık.

Abstract:
This study was carried out to determine the current status of filbert aphid, Myzocallis coryli and hazelnut aphid, Corylobium avellanae that cause damage in hazelnut production areas in Duzce province. The study was carried out in 29 hazelnut orchards found in different locations and altitudes of Duzce. In order to determine the prevalence, incidence rate and population densities of hazelnut aphids, observations and counts were carried out at every month from May to October. The prevalence rates of M. coryli and C. avellanae species were determined as 100 and 96,55%, respectively. It was determined that the differences in altitudes did not have any significant effect on the prevalence of the pests. The incidence rates of M. coryli in hazelnut trees and terminal shoots were found to be 96,70 and 94,37% for May, 100% for June-September period, and 76,55 and 68,28% for October. The highest incidence rates of C. avellanae in hazelnut trees and terminal shoots were found in June as 38,97 and 31,38%, and the lowest incidence rates were found in May as 25,86 and 19,77%. The coexistence of these two species in the same hazelnut trees and terminal shoots reached the highest level with 38,97 and 31,38% in June and the lowest level with 17,59 and 9,66% in October, respectively. It was determined that the population densities of both pests reached the highest level in June and decreased depending on increasing temperatures starting from July. The highest respective numbers of pest per terminal shoot was recorded as 49,22 and 8,92 for M. coryli and C. avellanae species, and the highest number of pests per leaf was recorded as 10,84 and 1,96. It was determined that the altitude was not an impressive factor in terms of pest population density. It was determined that the altitude factor was only effective on the output times. It has been observed that the population density of hazelnut aphids is generally below the economic threshold level in Duzce. However, in the future, following the population densities will be beneficial in terms of preventing the possible economic injuries in hazelnut orchards. However, monitoring the densities of the populations in the coming years will be beneficial in terms of preventing the future potential economic damage in the garden. 
Keywords: Corylobium avellanae, Incidence rate, Myzocallis coryli, Population density, Prevalance.