COVID-19 hastalarında beden kitle indeksinin prognoza olan etkisi
The effect of body mass index on prognosis in COVID-19 patients
Yazar: NİYAZİ CAN ERTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. MUZAFFER ONUR TURAN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Obezite = Obesity ; Pandemiler = Pandemics ; Prognoz = Prognosis ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
AMAÇ: Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Çin Ülke Ofisi tarafından, 2019 sonlarında Çin'in Hubei eyaletinin Wuhan şehrinde etiyolojisi bilinmeyen pnömoni vakalarını bildirilmiştir. Etken daha önce insanlarda tespit edilmemiş yeni bir Koronavirüs (2019-nCoV) olarak tanımlanmıştır. Sonrasında 2019-nCoV hastalığının adı Koronavirüs Hastalığı-2019 (COVID-19) olarak, virüs ise Şiddetli Akut Solunum Yolu Yetmezliği Sendromu ile ilgili Koronavirüs (SARS CoV)'e yakın benzerliğinden dolayı SARS-CoV-2 olarak isimlendirilmiştir. Yapılan çalışmalar aşırı kilolu ve obez hastalarda COVID-19 prognozunun daha kötü olduğunu göstermektedir. Araştırmamızın amacı, obezite durumunun ve Beden Kitle İndeksi (BKİ) yüksekliğinin COVID-19 hastalarında kötü prognoz ve mortalite ile olan ilişkisini araştırmaktır.
YÖNTEM: Çalışma tek merkezli, retrospektif gözlemsel kohort çalışma olarak planlanmış, tarama yöntemiyle Mart-Nisan-Mayıs 2020 aylarında, hastanemiz göğüs hastalıkları bölümü tarafından takip edilen COVİD-19 tanısı almış 271 hasta geriye dönük incelenmiştir. Araştırma sürecinde hastalara ilişkin demografik ve genel hastalık ile ilgili bilgiler toplanmış, toplanan veriler Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) paket programı ile incelenmiştir.
BULGULAR: Çalışmamızda hastaların %44,3'ü kadın, %55,7'si erkekti. Yaş ortalaması 53,9±18,8 idi. Hastaların 134'ünün (toplam hasta sayısının %49,4'ü) komorbiditesi bulunmaktaydı. En sık görülen komorbiditenin hipertansiyon (komorbidite görülen hastaların %52,9'unda) olduğu belirlendi. Hastaların %73,1'inde semptom gözlendi. Hastaların %48,7'sinde (semptomatik hastaların %66,6'sında) görülen öksürük hastalarda en sık gözlenen semptomdu. Çalışmaya katılan hastaların BKİ ortalaması 27,1±4,4 idi. Hastaların %30,6'sı normal, %43,6'sı kilolu, %20,3'ü obez ve %5,5'i morbid obez kategorisindeydi. Hastalardan kilolu olanların bulunduğu grupta (BKİ>25) yaş ortalamasının (56,5±16.6), kilosu normal olanların bulunduğu grubun (BKİ<25) yaş ortalamasından (48,2±21,8) daha yüksek olduğu görüldü (p<0,001). Kilolu hastalarda komorbidite görülme oranı daha yüksek olarak saptandı (p=0.003). Kilolu olanların bulunduğu grupta kötü prognoz ile ilişkili olan lenfopeni görülme sıklığı daha yüksek (p=0,029), ortalama lenfosit sayısı daha düşük olarak bulundu (p=0,013). Ayrıca yine bu grupta kötü prognostik faktörler olan laktat dehidrogenaz (LDH), C-reaktif protein (CRP), ferritin ve D-dimer yüksekliği istatistiksel açıdan daha yüksek oranda gözlendi (sırasıyla p=0,013, p<0,001, p=0,006 ve p=0,005). Hastaların %15,1'inde ağır pnömoni ve %13,7'sinde hipoksemi olduğu gözlendi. Hastaların %11,8'inin yoğun bakıma yatırıldığı, %9,6'sının mekanik ventilatör gereksiniminin olduğu belirlendi. Hastaların %8,9'unun da entübe edildiği ve aynı oranda da exitus olduğu saptandı. Kilolu olanların bulunduğu grupta hipoksemi ve ağır pnömoni görülme sıklığı daha yüksek olarak bulundu (p=0,005; p=0,013). Kilolu hastalarda hastanede yatış süresi, yoğun bakıma yatış ve entübasyon ihtiyacı daha yüksek olarak saptandı (sırasıyla p<0.001, p=0,004 ve p=0,040). Yapılan sağ kalım analizinde hastanın 65 yaş üstü olması, lenfopeni, trombositopeni, anemi, D-dimer>1000 μg/L olması, serum kreatinin yüksekliği, aminotransferaz yüksekliği, C-reaktif protein CRP yüksekliği ve ağır pnömoni bulunması mortalite ile ilişkili olduğu belirlendi (sırasıyla p=0,03, p<0,001, p=0,046, p=0,029, p=0,002, p=0,015, p=0,008, p=0,025 ve p<0,001).
SONUÇLAR: Hastalardan kilolu olanların bulunduğu grupta, olumsuz laboratuvar parametrelerinin daha yüksek oranda bulunduğu ve lenfopeninin daha sık görüldüğü saptandı. Kilolu hastalarda ağır pnömoni görülme sıklığının daha fazla, hastanede yatış süresinin daha uzun, yoğun bakıma yatış ve entübasyon ihtiyacının daha sık olduğu ve mortalite ile ilişkili bulunan parametrelerin daha yüksek oranda olduğu görüldü. Bu veriler değerlendirildiğinde kilolu olma durumunun ve BKİ artışının COVID-19 prognozunu olumsuz olarak etkilediğini düşünmekteyiz.

Abstract:
AIM: Cases of pneumonia with unknown etiology were reported in Wuhan, Hubei province, China in late 2019 by the World Health Organization (WHO) China Country Office. A new type of Coronavirus, Coronavirus Disease-2019 (COVID-19) that has not been detected in humans before, was identified. COVID-19 and named as SARS-CoV-2 due to its close similarity to the Severe Acute Respiratory Failure Syndrome Coronavirus (SARS CoV). Studies show that the prognosis for COVID-19 is worse in overweight patients and the ones with obesity. The aim of our study is to research the relationship between the obesity and high Body Mass Index (BMI) with poor prognosis and mortality in COVID-19 patients.
MATERIAL AND METHODS: The study was planned as a single center, retrospective observational cohort study, and 271 COVID-19 patients, who were followed up by the chest diseases department throughout March-April-May 2020, were retrospectively analyzed. During the research process, information about the demographics and general illness of the patients were collected, and the collected data were analyzed with the Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) package program.
RESULTS: In our study, 44.3% of the patients were female and 55.7% were male. The mean age was 53.9 ± 18.8. There were 134 of the patients (49.4% of the total number of patients) with comorbidity. It was determined that the most common comorbidity was hypertension (in 52.9% of the patients with comorbidity). Symptoms were observed in 73.1% of the patients. Cough seen in 48.7% of patients (66.6% of symptomatic patients) was the most common symptom in patients. The average BMI of the patients participating in the study was 27.1 ± 4.4. According to BMI, 30.6% of the patients are in the normal category, 43.6% were in the overweight, 20.3% in the obese, and 5.5% in the morbidly obese category. It was observed that the mean age (56.5 ± 16.6) in the group with overweight patients (BMI>25) was higher than the average age (48.2 ± 21.8) of the group with normal weight (BMI<25) (p <0.001). The incidence of comorbidity was higher in overweight patients (p=0.003). In the overweight group, the frequency of lymphopenia, was found to be higher (p=0.029) and the mean lymphocyte count was statistically lower (p=0,013). Also, in this group, elevated lactate dehydrogenase (LDH), C-reactive protein (CRP), ferritin and D-dimer levels, were observed at a statistically higher rate (p=0.013, p<0.001, p=0.006 and p=0.005, respectively). It was observed that 15.1% of the patients had severe pneumonia and 13.7% had hypoxemia. It was determined that 11.8% of the patients are hospitalized in intensive care, and 9.6% required a mechanical ventilator. It was determined that 8.9% of the patients were intubated and exitus occurred at the same rate. The incidence of hypoxemia and severe pneumonia was found to be higher in the overweight group (p=0.005; p=0.013). Hospitalization duration, intensive care admission and need for intubation were found to be higher in overweight patients (p<0.001, p=0.004 and p=0.040, respectively). In the survival analysis, the patient being over 65 years of age, lymphopenia, thrombocytopenia, anemia, having D-dimer>1000 μg/L serum creatinine elevation, aminotransferase elevation, C-reactive protein CRP elevation and presence of severe pneumonia were found to be associated with mortality (p=0.03, p<0.001, p=0.046, p=0.029, p=0.002, p=0.015, p=0.008, p=0.025 and p0.001, respectively). 
CONCLUSION: It was found that in the group with overweight patients, laboratory parameters suggesting poor prognosis were detected at a higher rate and lymphopenia was observed more frequently. The incidence of severe pneumonia was higher, the duration of hospitalization was longer, the need for intensive care admission and intubation was more frequent, and the parameters associated with mortality were higher in overweight COVID-19 patients. With these results, we think that being overweight and an increase in BMI negatively affect the prognosis of COVID-19.