Konya Karapınar yöresi Salur halıları ve çağdaş tasarımlara yansıması
Konya Karapınar region Salur carpet and its reflection on contemporary designs
Yazar: ESRA ÇAKAL
Danışman: PROF. DR. MERAL AKAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Geleneksel Türk Sanatları Ana Bilim Dalı / Geleneksel Türk Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: El Sanatları = Crafts ; Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Anadolu çeşitli uygarlıklara ev sahipliği yapmış ve bu coğrafyada çeşitli sanat eserleri üretilmiştir. Geleneksel Türk sanatları içerisinde yer alan halı-kilim dokuma sanatı da bu eserlerin içerisinde hem ihtiyaçlarını karşılamak hem de bu geleneği sürdürmek açısından oldukça kıymetlidir.  Konya dokuma sanatı açısından incelendiğinde önemli bir dokuma merkezidir. Konya'nın ilçesi olan Karapınar bölgesinin de kendine has bir dokuma kültürü mevcuttur. Bölgede Salur halısı ismiyle anılan bir dokuma grubu incelenmiştir. Daha önce bu halı grubuyla ilgili araştırmalar yapılmış olsa da geniş çaplı hazırlanmış bir çalışmaya rastlanılmamıştır.  Araştırma kapsamında Karapınar yöresine ait olan 15 adet Salur halı örneği incelenmiştir. Halı örneklerinin bir kısmı Konya Vakıflar Bölge Müdürlüğüne hibe edilmiş örneklerden, diğer kısmı Karapınar yöresi saha çalışmasında tespit edilen halı örneklerinden oluşmaktadır. Halı dokuma örnekleri; kullanım alanları, motif, desen, kompozisyon ve renk açısından, tablo ve grafikler aracılığıyla değerlendirilmiştir. İncelenen dokuma örnekleri doğrultusunda yeni tasarımlar hazırlanmıştır. Tasarımlar hazırlanırken CorelDRAW X7 programı kullanılmıştır. Tasarımların bir tanesi seçilerek dokunmuştur. Çalışmanın asıl amacı Türk sanatlarının temelini oluşturan halı dokuma eserlerin unutulmadan günümüze aktarılmasını sağlamaktır. 
Anahtar Kelimeler: Konya, Salur Halısı, Halı, Tasarım, Motif, Dokuma.

Abstract:
Anatolia has hosted various civilisations and various works of art have been produced in this geography. The art of carpet-rug weaving, which is among the traditional Turkish arts, is also very valuable in terms of both meeting the needs of these works and continuing this tradition.  Konya is an important weaving centre when examined in terms of weaving art. Karapınar, the district of Konya, also has a unique weaving culture. A weaving group known as Salur carpet was examined in the region. Although researches have been conducted on this carpet group before, no large-scale study has been found.  Within the scope of the research, Karapınar region 15 Salur carpet samples were analysed. Some of the carpet samples are from Konya Examples donated to the Regional Directorate of Foundations, the other part of Karapınar consists of carpet samples detected in the field study of the region. Carpet weaving samples were evaluated in terms of usage areas, motif, pattern, composition and colour by means of tables and graphs. New designs were prepared in line with the analysed weaving samples. While preparing the designs, CorelDRAW X7 programme was used. One of the designs was selected and woven. The study the main purpose of the carpet weaving works that form the basis of Turkish arts to ensure that it is transferred to the present day without being forgotten. 
Keywords: Konya, Salur Carpet, Carpet, Design, Motif, Weaving.