Endosonografi eşliğinde alınan kist sıvısının  biyokimyasal ve sitolojik analizinin pankreas kistlerinin  ayırıcı tanısındaki yeri /
Yazar: ÖZLEM MUTLUAY SOYER
Danışman: PROF. DR. ÇETİN KARACA
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2014
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Biyokimya = Biochemistry ; Kistler = Cysts ; Müsinler = Mucins ; Pankreas = Pancreas ; Sitoloji = Cytology ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Amaç: Son yıllarda kesitsel görüntüleme yöntemlerinin yaygın olarak kullanılması ile birlikte pankreatik kistlerin prevalansında artış gözlenmektedir. Pankreas kistlerinin yönetimi neoplastik- nonneoplastik ayırımına dayanmaktadır. Bu değerlendirmede endosonografi (EUS) ayrıntılı değerlendirme imkanı sunmasının yanında ince iğne aspirasyonuna (FNA) da olanak sağlar. Bu çalışmada pankreas kisti nedeniyle EUS-FNA uygulanan hastaların sitolojik ve biyokimyasal analizinin pankreas kistik lezyonlarının ayırıcı tanısındaki kullanılabilirliği ve klinik öneminin araştırılması amaçlanmıştır.
Hastalar ve yöntemler: Ocak 2010 ve 2013 arasında Gastroenterohepatoloji Bilim Dalı polikliniğine başvuran, pankreas kisti nedeniyle EUS-FNA uygulanan 96 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Pankreatik kistler; hikaye, fizik muayene, endosonografik görünüm ve kist sıvı analizi sonuçlarına göre benign non-müsinöz, benign müsinöz ve malign olarak sınıflandırılmıştır. Bu üç grup arasında serum ve sıvı tümör göstergeleri ve sitolojik inceleme sonuçları karşılaştırılmıştır. Ayrıca serum ve sıvı tümör göstergelerinin müsinöz lezyonları non-müsinöz lezyonlardan ayırtedebilme duyarlılık, özgüllük, pozitif prediktif değer(PPD), negatif prediktif değer(NPD) saptamak ve bir kestirim değeri belirleyebilmek amacı ile benign müsinöz ve malign olgular aynı grupta toplanarak benign non-müsinöz olgularla karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Demografik özellikler üç grup arasında benzer bulunmuştur. Benign müsinöz ve malign olguların sıvı CEA ölçümleri, benign non-müsinöz olgulardan anlamlı düzeyde yüksektir (p=0.001; p=0.001; p<0.01). Benign-müsinöz ve malign olguların sıvı CA72.4 ölçümleri, benign non-müsinöz olgulardan anlamlı düzeyde yüksektir (p=0.046; p=0.044; p<0.05). Sıvı CEA için 207 kestirim değerinin müsinöz etyolojiyi saptamadaki duyarlılığı %72,7; özgüllüğü %97,7, doğruluğu %89,5 olarak saptanmıştır. Sıvı CA 72.4 için 3,32 kestirim değerinin müsinöz etyolojiyi saptamadaki duyarlılığı %80; özgüllüğü % 69.5 ve doğruluğu %73,6 olarak saptanmıştır. CEA ve CA72.4 kombinasyonunda duyarlılık %84,6; özgüllük % 94,1, doğruluk %90 olarak saptanmıştır. CEA ve sitoloji kombinasyonunda duyarlılık %83,3; özgüllük % 100, doğruluk %95,6 olarak saptanmıştır. CA 72.4 ve sitoloji kombinasyonunda duyarlılık %80; özgüllük %100, doğruluk %92,8 olarak saptanmıştır. Sitolojinin müsinöz-nonmüsinöz ayırımında duyarlılığı % 74,2 olarak; özgüllüğü %100, doğruluğu %83,9 olarak saptanmıştır.
Sonuç: Kist sıvısı CEA ve CA 72.4 seviyeleri müsinöz kistlerin non-müsinöz kistlerden ayırımında yüksek doğruluk oranına sahiptir. Sitoloji ile kombine edilmeleri doğruluk oranlarını artırmaktadır.

Abstract:
BACKGROUND: Pancreatic cystic lesions are increasingly being detected in clinical practice because of the widespread use of imaging modalities. Distinction between neoplastic and benign lesions is crucial for the management of pancreatic cysts. In addition to offering a detailed assessment opportunity, endosonography (EUS) also allows fine needle aspiration (FNA). 
OBJECTIVE: The aim of this study is to assess the clinical significance and the availability of cytology and biochemical analysis in the differential diagnosis of cystic lesions of the pancreas in patients with pancreatic cysts who underwent EUS-FNA. 
PATIENTS AND METHODS: Ninety-six patients who were admitted to the Department of Gastroenterohepatology due to pancreatic cysts between January 2010 and 2013, and underwent EUS-FNA; were included in the study. Pancreatic cysts are classified as benign non-mucinous, benign mucinous and malignant; according to the history, physical examination, endosonografik appearance and the cyst fluid analysis. Among the three groups, the fluid and serum tumor markers and cytological examination results were compared. Patients were divided in two groups: mucinous (benign mucinous + malign) and non-mucinous than two group compared to find sensivity, spesifity, positive predictive value, negative predictive value of cyctic fluid tumoral markers to differantiate mucinos etiology.
 RESULTS: Demographic characteristics were similar among the three groups. Fluid CEA measurements of benign mucinous and malignant cases were significantly higher than benign non-mucinous cases (p=0.001; p=0.001; p<0.01). Fluid CA72.4 measurements of benign mucinous and malignant cases were significantly higher than benign non-mucinous cases (p=0.046; p=0.044; p<0.05). Cyst fluid CEA with a cut-off value of 207 provided the sensitivity 72.7%,  specificity  97.7% and accuracy 89.5% of respectively for differentiating a mucinos etiology from nonmucinos cysts. Similarly  cyst fluid CA 72.4 with a cut-off value  of 3.32 provided the  sensitivity 80%,  specificity  69.5% and the accuracy 73.6%  respectively for differentiating mucinos etiology. In combination with CEA and CA72.4;  the sensitivity, specificity  and the accuracy was 84,6%, 94.1%, 90%. In combination with CEA and cytology; the sensitivity, specificity and the accuracy was 83.3%, 100%, 95.6%. In combination with CA 72.4 and cytology; the sensitivity, the specificity and the accuracy was 80%,100%, 92.8%. The sensitivity of cytology was 74.2%, the specificity was 100% and the accuracy was 83.9% in the differentation between mucinous and non-mucinous cases.
CONCLUSION: CEA and CA 72.4 levels in cyst fluid have a high accuracy rate to differentiate the mucinous cysts from non-mucinous cysts. The combination with cytology increases the rate of accuracy.