Makroekonomik duyuru sürprizlerinin güniçi getirilerdeki sıçrama ve eşsıçramalara etkisi: Türk finansal piyasaları üzerine bir analiz
The effect of macroeconomic announcement surprises on jumps and cojumps in intraday returns: An analysis on Turkish financial markets
Yazar: HANDE UZUNOĞLU ÜNLÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GAMZE GÖÇMEN YAĞCILAR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Eşsıçramalar = Cojumps ; Finansal piyasalar = Financial markets ; Haber etkisi = News impact ; Makroekonomik duyuru = Macroeconomic announcement ; Stokastik süreçler = Stochastic processes ; Sıçrama = Jump

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı, 2013-2019 yılları arasında Türk finansal piyasalarındaki sıçramalar ile eş zamanlı sıçramaları (eşsıçramalar) tespit etmek ve makroekonomik duyuru sürprizlerinin bu sıçrama ve eşsıçramalar üzerindeki olası etkilerini ortaya koymaktır. 
Lee ve Mykland (2008) sıçrama testi ile BİST 100 endeksi, BİST 30 EVİS ve USD/TRY döviz kurunun 5 dakikalık güniçi getirileri kullanılarak sıçramalar tespit edilmiştir. Sonuçlar, en büyük sıçramaların BİST 30 EVİS'te gözlemlendiğini ve en sık sıçramaların USD/TRY kurunda meydana geldiğini göstermektedir. Daha sonra, Lahaye vd. (2011) yöntemiyle BİST 100 endeksi, BIST 30 EVİS ve USD/TRY döviz kuru arasındaki eşsıçramalar belirlenmiştir. BIST 100 endeksi ve BIST 30 EVİS çiftinin diğerlerine göre daha fazla eşsıçrama gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.
Sıçramalar ve eşsıçramalar, ABD ve Türkiye makroekonomik duyurularının açıklanma saatlerinde daha sık görüldüğü için makroekonomik duyuru sürprizlerinin sıçramalar ve eş sıçramalar üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Bunun için her üç varlığın da sıçrama olasılıkları probit regresyon analizi ile incelenmiş ve makroekonomik duyuru sürprizlerinden ABD kişisel gelirin ve Türkiye bir hafta vadeli repo faiz oranının en önemli duyurular olduğu belirlenmiştir. Diğer taraftan, ABD makroekonomik duyuru sürprizlerinden yalnızca kişisel gelir, ticaret dengesi ve tüketici fiyat endeksinin eş sıçrama gerçekleşme olasılıkları ile anlamlı ilişkileri bulunmuştur.
Analizler sonucunda elde edilen bulgular, literatür ile uyumludur. Bu bulguların, gelecekte yatırımcıların risk ve portföy stratejilerine ve politika yapıcıların alacakları kararlara yol gösterici olması beklenmektedir.

Abstract:
The aim of this dissertation is to detect jumps and simultaneous jumps (cojumps) in Turkish financial markets in 2013-2019 period and to reveal the possible effect of macroeconomic announcement surprises on these jumps and cojumps.
Jumps are detected by Lee and Mykland (2008) jump test using the 5-minute intraday returns of BIST 100 index, BIST 30 EVIS and USD/TRY exchange rate. The results show that the largest jumps are observed in BIST 30 EVIS, and the most frequent jumps occur USD/TRY exchange rate. Later, cojumps between BIST 100 index, BIST 30 EVIS and USD/TRY exchange rate are identified by Lahaye et al. (2011) method. It is concluded that the pair of BIST 100 index and BIST 30 EVIS display more frequently cojumps than the others.
Since jumps and cojumps has been observed more often around US and Turkish macroeconomic announcements release hours, the impacts of macroeconomic announcement surprises on jumps and cojumps are analyzed. In order to do so, the probabilities of jumps for all three assets are examined by probit regression analysis and it is determined that macroeconomic announcement surprises of US personal income and Turkish one-week repo interest rate are the most important news. Besides, among the US macroeconomic announcement surprises only personal income, trade balance and consumer price index are found to have significant relations to the probabilities of cojump occurrence.
Findings obtained as a result of the analysis are consistent with the literature. These findings are expected to guide the risk and portfolio strategies of investors and the decisions of policymakers in the future.