Hannah Arendt ve Walter Benjamın'de şiddet-tarih ilişkisi
Violence-history relation in Hannah Arendt and Walter Benjamin
Yazar: SİBEL KİRAZ
Danışman: DOÇ. DR. KURTUL GÜLENÇ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Felsefe Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Arendt, Hannah = Arendt, Hannah ; Benjamin, Walter = Benjamin, Walter ; Felsefe = Philosophy ; Tarih = History ; Şiddet = Violence

Özet:
Şiddet kavramı oldukça geniş bir yayılıma ve bir o kadar geniş bir açılıma sahip olması bakımından siyaset felsefesi alanında yapılabilecek bir çalışmada verimli sonuçlar elde edebilmek için merkeze alınabilecek anahtar kavramlardan biri olarak görülebilir. Bununla birlikte, şiddetin neliğine ve şiddet sorununun çözümüne ilişkin isabetli çıkarımlara ulaşabilmek için şiddet kavramına doğrudan değil de gerekçelendirilmiş bir perspektiften bakılmalı, özenle belirlenmiş bir stratejiyle yaklaşılmalıdır. 

Bu bağlamda, ilgili literatürde şiddetin, özellikle 19. yüzyıldan itibaren bir problematik olarak görülüp yoğun bir biçimde irdelenmiş olan tarihle ilişkilendirilerek ele alındığı çalışmaların bulunmamasının bir eksiklik olduğu söylenebilir. 

Bu eksikliği gidermeye yönelik olarak şiddet-tarih ilişkisi analizine dayalı bu çalışmanın stratejisi şiddet ve tarihi, hem şiddete bizzat tanıklık etmiş hem de şiddet ve tarih üzerine görüşler ortaya koymuş iki 20. yüzyıl düşünürü olan Hannah Arendt ve Walter Benjamin'in eserleri üzerinden ilişkilendirmektir.

Bu çerçevede H. Arendt ve W. Benjamin'in şiddet-tarih arasında nasıl bir ilişki kurduklarının ayrı ayrı açığa çıkarılarak karşılaştırılmasını içeren bu çalışmanın amacı; bu yolla Arendt ve Benjamin'in şiddetsizliğin olanağına ilişkin katkılarını sorgulamaktır. Bu amaç aynı zamanda iki düşünürün ortaya koyduğu şiddeti dışarıda bırakan yeni tarih anlayışlarının siyasi başta olmak üzere hukuki ve ahlaki açılımlarının çözümlenerek değerlendirilmesini de kapsamaktadır. 

Bütün bu çabanın sonucunda şiddet sorununun şiddet ve tarihi bir gören mevcut tarih anlayışının yerine şiddeti dışarıda bırakan yeni bir tarih anlayışı konulmasıyla çözülebileceğini ileri süren Arendt ve Benjamin'in büyük oranda benzerlik gösterdiği anlaşılan şiddet-tarih ilişkisi argümanlarıyla şiddetsizliğin, bir anlamda şiddetten arındırılmış bir siyasetin olanağına ilişkin hala değerini koruyan görüşler ortaya koydukları kanaatine varılmıştır. Buna ek olarak dolaylı şiddeti başarılı bir biçimde çözümleyerek şiddetin doğasını daha anlaşılır hale getirdikleri görülen iki düşünürün bireye tarihin yapanı olmanın, dolayısıyla özgürlüğün yolunu gösterdikleri, tarih alanına ereksel ve metodolojik, demokrasiye geliştirici katkılarda bulundukları fikri ön plana çıkmıştır. Son olarak Arendt ve Benjamin'in hukuku, teoride meşruiyetini borçlu olduğu adalete yaklaştırıcı nitelikte etkili bir girişimde bulundukları görülmüş, bu çabanın da hukuk-adalet ilişkisine yeni bir bakış açısıyla yaklaşmanın imkanını yarattığı ileri sürülmüştür. 

Anahtar Kelimeler: Hannah Arendt, Walter Benjamin, şiddet, gewalt, tarih, siyaset, hukuk, iktidar.

Abstract:
As a comprehensive and embracing term, violence could be considered a key concept which political philosophy studies would evolve around in formulation of new arguments. On the other hand, violence should not be approached directly when taken as a concept, but through a reasoned perspective, and a well-defined strategy so as to draw sound conclusions on the essence of violence, and to resolve the problem of violence.

In that context, it could be argued that a study relating violence to history is almost absent in literature, though there have been a large number of studies on history as a problematic since 19th century. 

As an attempt of contribution to hitherto neglected subject, strategy of this history-violence relation based study is relating violence to history with reference to works of Hannah Arendt and Walter Benjamin, two 20th century thinkers, who both witnessed history, and articulated ideas about violence and history.

In that regard, revealing and comparing each relation Arendt and Benjamin established between violence and history, this study aims to question the contributions of both thinkers as to the possibility of nonviolence. It is also aimed to analyze and evaluate particularly political, besides legal, and moral implications of two thinkers' new understandings of history excluding violence.

It was concluded that Arendt and Benjamin suggesting replacement of current history understanding with a new one excluding violence as a solution to problem of violence, have substantially common ideas about violence-history relation; and that their ideas about possibility of non-violence, and of politics somehow without violence are still meaningful. Additionally, it was underlined that two thinkers, who seem to have shed light on violence with a successful analysis, showed individual the way to become an actor of history, and so to freedom, besides their contribution to history in methodological terms, and contribution to enhancement of democracy. The last but not the least, it was seen that Arendt and Benjamin made an attempt helping the law get closer to justice, with the latter theoretically justifying the law itself; and consequently it was argued that their attempt provided a new perspective on the law-justice relation.

Keywords: Hannah Arendt, Walter Benjamin, violence, gewalt, history, politics, law, power.