Güllük Körfezi'nde uzatma ağları ile avcılığı yapılan dil balığı (Solea solealinnaeus, 1758)'nın bazı biyolojik ve populasyon parametrelerinin belirlenmesi
Determination of some biological and population parameters of common sole (Solea solealinnaeus, 1758) in Gulluk Bay trammel net fishery
Yazar: HASAN CERİM
Danışman: PROF. DR. CELAL ATEŞ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Çalışmada Güllük Körfezi'nde avlanan dil balığına (Solea solea) ait popülasyon parametrelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Tez örneklemeleriEkim 2013-Kasım 2015 tarihleri arasında Türkiye'nin güneybatısında bulunan Güllük Körfezi'nde gerçekleştirilmiştir.Örneklemeler süresince farklı ağ göz boylarına sahip fanyalı ağlar kullanılmıştır. Güllük Körfezi'nde 80 ve 90 mm ve Boğaziçi lagününde 52, 56 ve 64 mm ağ göz boyuna sahip ağlar ile örnekleme yapılmıştır.Küçük boylu bireylere ulaşabilmek için ise ığrıp kullanılmıştır.Toplamda 2165 bireyden total boy ve bu bireylerin 1136 adedinden hem boy hem de ağırlık değerleri kayıt altına alınmıştır. Lmin ve Lmaks değerleri 2,9–42,1 cm arasında değişmekte olup vonBertalanffy büyüme eşitliğine göre tüm bireyler için Lt=44,2(1-üs-0,21(t+0,03)), dişiler için Lt=31,9(1-üs-0,23(t+0,03)) ve erkek bireyler için Lt=27,6(1-üs-0,19(t+0,26)) olarak hesaplanmıştır.Buna göre tüm popülasyon için yaşlar 0–9 yıl, dişiler için 1–8 yıl ve erkekler için 1–7 yıl arasında değişmektedir. Erkek ve dişi oranı 1,14:1 olarak bulunmuştur. İlk üreme boyu (Lm) dişi bireyler için 15,4 cm ve tüm bireyler için L50değeri 17,3 cm olarak belirlenmiştir. Tüm çalışma bölgesi için (Güllük Körfezi ve Boğaziçi lagünü) ölüm ve sömürülme oranları sırası ile Z= 0,97 yıl-1, M= 0,31 yıl-1, Fcurr= 0,66 yıl-1 ve E= 0,68 yıl-1 olarak hesaplanmıştır. Güllük Körfezinde bu değerler Z= 0,72 yıl-1, M= 0,31 yıl-1, Fcurr= 0,41 yıl-1 ve E= 0,52 yıl-1 ve Boğaziçi lagününde Z= 0,88 yıl-1, M= 0,31 yıl-1, Fcurr= 0,57 yıl-1 ve E= 0,65 yıl-1 olarak belirlenmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda tüm bölge için farklı referans noktaları belirlenmiştir. Buna göre referans noktaları her iki bölge için E0,1(Fmsy)=0,42 yıl-1,E0,5=0,30yıl-1, Emaks(Fmey)=0,50 yıl-1, Eopt=0,50 yıl-1, Fopt=0,15 yıl-1, Flim=0,21 yıl-1, Güllük Körfezi; E0,1(Fmsy)=0,57 yıl-1,E0,5=0,35yıl-1,Emaks(Fmey)=0,66 yıl-1, Eopt=0,50 yıl-1, Fopt=0,15 yıl-1, Flim=0,21 yıl-1ve Boğaziçi lagün alanı; E0,1(Fmsy)=0,56 yıl-1,E0,5=0,35yıl-1,Emaks(Fmey)=0,67 yıl-1, Eopt=0,50 yıl-1, Fopt=0,15 yıl-1, Flim=0,21 yıl-1olarak tahmin edilmiştir. Mevcut sömürülme katsayısı (E) ve balıkçılık ölümü katsayısı (F) diğer referans noktalarına göre kıyaslandığında dil balığı stoku üzerinde aşırı bir av baskısının olduğunu göstermektedir. Yasak dönemin uzatılması ve ağ posta sayılarında sınırlama getirilmesi yönünde bir düzenleme yapılması dil balığı stokları üzerindeki baskıyı azaltabilir.

Abstract:
It was aimed to determine the population parameters of common sole (Solea solea) in Güllük Bay small-scale fishery. Study was conducted between October 2013 and November 2015 in Güllük Bay, Turkey. During samplings, trammel nets were used with different mesh sizes. Trammel nets with mesh sizes 80 and 90 mm were used in Güllük Bay and 52, 56 and 64 mm mesh sizes were used in Boğaziçi Lagoon. Beach seine was used to reach the smallest length groups. Total lengths were obtained from 2165 individuals and both total length and total weights were obtained from 1136 individuals. Lmin ve Lmax values differ between 2.9–42.1 cm. Growth was best described by the von Bertalanffy growth model for all individuals Lt=44,2(1-exp-0,21(t+0,03)), females Lt=31,9(1-exp-0,23(t+0,03)) and males Lt=27,6(1-exp-0,19(t+0,26)). Ages varies between 0–9 years for whole population, 1–8 years for females and 1–7 years for males. Sex ratio was found as 1.14:1 males to females. Length at first maturity (Lm) and length at %50 maturity (L50) were found as 15.4 cm and 17.3 cm, respectively. Total, natural, fishing mortailities and exploitation rates were estimated. Z= 0,97 year-1, M= 0,31 year-1, Fcurr= 0,66 year-1 ve E= 0,68 year-1 for entire area, Z= 0,72 year-1, M= 0,31 year-1, Fcurr= 0,41 year-1 ve E= 0,52 year-1 for Güllük bay and Z= 0,88 year-1, M= 0,31 year-1, Fcurr= 0,57 year-1 ve E= 0,65 year-1for Boğaziçi Lagoon. In accordance with these results, different reference points were calculated. E0,1(Fmsy)=0,42year-1,E0,5=0,30year-1, Emaks(Fmey)=0,50year-1, Eopt=0,50year-1, Fopt=0,15 year-1, Flim=0,21 year-1 for entire area, E0,1(Fmsy)=0,57year-1,E0,5=0,35year-1,Emaks(Fmey)=0,66year-1, Eopt=0,50year-1, Fopt=0,15 year-1, Flim=0,21 year-1 for Güllük Bay and E0,1(Fmsy)=0,56year-1,E0,5=0,35year-1,Emaks(Fmey)=0,67year-1, Eopt=0,50year-1, Fopt=0,15 year-1, Flim=0,21 year-1 for Boğaziçi Lagoon. Comparison of current exploitation rate (E) and fishing mortality (F) with reference points was showed that there is an overfishing on common sole stocks. In this regard, extended banned season and limitation to fishing net lengths could reduce fishing pressure on common sole stocks.