Van ili gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss, Walbaum, 1792) anaç populasyonlarının büyüme hormonu (GHh) gen ekspresyon seviyeleri, genetik polimorfizm ile bazı fenotipik parametrelere göre değerlendirilmesi ve yönetimine yönelik bir araştırma
A research on the evaluation and management of rainbow trout (Oncorhynchus mykiss, Walbaum, 1792) in Van province according to growth hormone (GH) gene expression levels, genetic polymorphism and some phenotypic parameters
Yazar: BORAN KARATAŞ
Danışman: PROF. DR. MUHAMMED ARABACI
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Balıkçılık Teknolojisi = Fisheries Technology ; Biyoteknoloji = Biotechnology ; Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Fenotip = Phenotype ; Gen ifadesi = Gene expression ; Genetik varyasyon = Genetic variation ; Gökkuşağı alabalığı = Rainbow trout

Özet:
Bu çalışmada Van ilindeki gökkuşağı alabalığı kuluçkahanelerinde bulunan anaç populasyonlarının bazı fenotipik özellikleri, mitokondrial DNA'dan (mtDNA) genotipik polimorfizmleri ve büyüme hormonu (GH-I) gen ifade seviyeleri belirlenmiştir. Çalışmada kullanılan gökkuşağı alabalığı anaçları (Oncorhynchus mykiss) Van ilinde bulunan ve resmi olarak faaliyet gösteren 6 adet gökkuşağı alabalığı kuluçkahanesinden temin edilmiştir. 
Gökkuşağı alabalığı kuluçkahanelerinin genotipik özellikleri göz önüne alındığında gökkuşağı alabalığı kuluçkahanelerinde bulunan anaçların 7 adet farklı gökkuşağı alabalığı hattı oluşturduğu bulunmuştur. Ayrıca kuluçkahanelerin genotipik durumlarının "çok iyi", "iyi" ve "orta" seviyede olduğu görülmüştür. Çalışmada kuluçkahanelerin FIS değeri (-0.34)  ̶  (0.21) arasında FIT değerleri ise (-0.05)  ̶  (0.38) arasında bulunmuştur. Ayrıca FST değeri 0.21 bulunmuştur.  
Gökkuşağı alabalığı kuluçkahanelerdeki büyüme hormonu nispi gen ifade seviyelerine göre en yüksek büyüme hormonu (GH-I) nispi gen ifade seviyesinin sırası ile OCK ve SFA kuluçkahanelerindeki anaçlarda olduğu bulunmuştur. 
Sonuç olarak bu çalışmada Van ilindeki gökkuşağı alabalığı kuluçkahanelerdeki anaçlardan elde edilen genotipik ve fenotipik verilerin ayrı ayrı ve birlikte değerlendirilmesi ile sağlıklı bir kuluçkahane ve anaç yönetimi için kıyaslanabilir, değerlendirilebilir yönetim parametreleri elde edilmiştir.

Abstract:
In this study, some phenotypic characteristics, genotypic polymorphisms from mitochondrial DNA (mtDNA) and growth hormone (GH-I) gene expression levels of rainbow trout hatcheries in Van province were determined. The rainbow trout broodstocks (Oncorhynchus mykiss) used in the present study were obtained from officially operating six rainbow trout hatcheries in Van province. 
Considering the genotypic characteristics of rainbow trout hatcheries, it was found that broodstocks in rainbow trout hatcheries formed 7 different rainbow trout lines. In addition, the genotypic status of hatcheries were found as "very good", "good" and "moderate".In this study, FIS values of hatcheries were found between (-0.34) ̶ (0.21) and whereas FIT values were found between (-0.05) ̶ (0.38). Furthermore, the FST value found to be 0.21.
According to the growth hormone relative gene expression levels in rainbow trout hatcheries, the highest level of growth hormone (GH-I) relative gene expression was found in the broodstocks of OCK and SFA hatcheries, respectively. 
As a result, the genotypic and phenotypic data obtained from the broodstocks of rainbow trout hatcheries in Van province were evaluated separately and together, and comparable and evaluable management parameters were obtained for a healthy hatchery and broodstock management in the present study.