Lise müdürlerinin liderlik stilleri
Leadership styles of high school principals
Yazar: TUNCAY ÖZKER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAMIK ÖZTÜRK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı /  Eğitim Yönetimi ve Denetçiliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Liseler = High schools ; Müdürler = Directors ; Okul yöneticileri = School administrators ; Okul yönetimi = School administration

Özet:
Toplumun temelini oluşturan çocukların ve gençlerin yetiştirilmesinde eğitim kurumları olan okullara büyük görevler ve sorumluluklar düşmektedir. Okul müdürleri, eğitim alanının doğrudan uygulayıcılardan biri olarak okullarda belirli bir liderlik stiline sahiptir. Okul müdürlerinin liderlik stilleri okul müdürünün; okuluna, birlikte çalıştığı insanlara, öğrenci ve velilere karşı sahip olduğu bakış açıları ve sergilediği davranış biçimlerine göre şekillenmektedir. Ayrıca sürekli gelişen bilgi çağı da müdürlerin değişikliklere karşı açık olmasını gerektirebilir.
Lise müdürlerinin liderlik stillerini incelemeye yönelik olarak yurt içinde ve yurt dışında birçok araştırmalar ve çalışmalar yapılmıştır. Literatürde yer alan çalışmaların daha çok liderlik ile ilişkili olgular üzerine yoğunlaştırılmış olduğu görülmektedir.
Bu çalışma, 2018–2019 eğitim-öğretim yılı içinde, İzmir ilinde bulunan lise müdürlerinin liderlik stillerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu araştırma, lise müdürlerinin liderlik stillerine ilişkin kavramlar temel alınarak yürütülmüştür. Çalışmanın amacı, müdürlerin sahip oldukları liderlik stillerinin belirlenmesine yönelik öğretmen görüşlerinin tespitinin incelenmesidir.
Araştırma, lise müdürlerinin liderlik stillerini belirlemek amacı taşıdığından, betimsel tarama modelinden ve nicel araştırma yöntemlerinden yararlanılmıştır.
Çalışmanın amacı doğrultusunda İzmir ilinde bulunan 6 ilçedeki liselerde görev yapan öğretmenlere lise müdürlerinin sahip olduğu liderlik stillerini belirlemek için Akan, Yıldırım ve Yalçın (2014, 392-415) tarafından geliştirilen Okul Müdürleri Liderlik Stili Ölçeği uygulanmıştır. Çalışmada uygulanan ölçekle toplanan veriler ile öğretmenlerin cinsiyet, branş, mesleki kıdem, yöneticilik deneyimi, okulundaki görev süresi değişkenleri bakımından bir farklılık olup olmadığına bakmak için sırasıyla t, F, F, t, F testlerinden yararlanılmıştır.
Araştırma sonuçlarına göre lise müdürlerinin liderlik stillerinden birinci en çok görülen liderlik stilinin dönüşümcü liderlik olduğu, sürdürümcü liderlik stilinin ikinci en çok görülen liderlik stili olduğu, serbest bırakıcı liderlik stilinin ise en az görülen liderlik stili olduğu söylenebilir. Ayrıca lise müdürlerine ait liderlik stillerinin öğretmenlerin sahip olduğu cinsiyet, branş, meslekteki kıdem süresi, okulundaki çalışma süresi özelliklerine göre anlamlı farklılıklar göstermediği, öğretmenlerin yöneticilik deneyimlerinin olup olmaması değişkenine göre ise sadece dönüşümsel liderlik boyutu bakımından anlamlı farklılıklar gösterdiği söylenebilir.
Araştırma sonucunda lise müdürlerinin dönüşümcü liderlik stili düzeylerinin arttırılması amacı ile bazı çözüm önerileri sunulmuştur.

Abstract:
Schools which have educational institutions have great duties and responsibilities in raising the children and youth who form the basis of society. School heads have a specific leadership style in schools as the direct practitioners in the education field. School principals are influenced by their perspective and leadership preferences towards their school, the people they work with, students and parents when they create the leadership style they practice. In addition, the ever-evolving information age requires managers to be open to changes.
Although a number of research specialists and studies have been handled in our country to examine the leadership styles of high school managers, the number and extent of them are very limited. It is seen that the studies in the literature are mostly focused on leadership-related facts.
The study was conducted to detect the leadership styles of high school managers in Izmir province during the academic year 2018-2019. Our study was conducted based on the concepts of leadership styles of high school principals. The purpose of the investigation is to determine teachers' opinions about the leadership styles of the principals.
Since our study purposes to examine the leadership styles of high school principals, descriptive tracing model and quantitative research methods have been used.
In order to determine the leadership styles of the high school principals, the OMLS (School Principals Leadership Style Scale) developed by Akan, Yıldırım and Yalçın (2014, 392-415) was applied to teachers working in high schools in the six districts of in the province of İzmir. In this study, the data were analyzed by using mean, standard deviation, t-test and one way analysis of variance (F test) in order to research whether there is a difference in terms of gender, branch, professional seniority, managerial experience, and length of duty in the school.
According to the research results, it can be said that the leadership style that is the most common leadership style of the high school principals is the transformational leadership, and that the transactional leadership style is the second most common leadership and the laissez-faire leadership style is the least seen leadership. In addition, it can be said that the leadership styles of high school principals show no significant differences in terms of gender, branch, professional seniority, school working time of teachers, and it can be said that teachers have significant differences in terms of transformational leadership dimension according to the variables of management experience or not.
As a result of the study, some solution suggestions have been presented in order to increase the transformational leadership style levels of high school principals.