Lavanta yağı aromaterapisinin acil servis sağlık çalışanlarında kalabalıklaşmayla ilişkili anksiyete düzeyi üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of lavender oil aromatherapy on the level of anxiety relating to overcrowding in emergency department health care workers
Yazar: PERİHAN ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. DİLEK ÇİLİNGİR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Anksiyete = Anxiety ; Aromaterapi = Aromatherapy ; Lavanta = Lavender ; Lavanta yağı = Lavender oil ; Sağlık personeli = Health personnel

Özet:
Araştırma, lavanta yağı aromaterapisinin acil servis sağlık çalışanlarında kalabalıklaşmayla ilişkili anksiyete düzeyi üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirildi. Çalışmada veriler, Kasım 2018-Temmuz 2019 tarihleri arasında, Trabzon ilinde Karadeniz Teknik Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Farabi Hastanesi Acil servisinde toplandı. Çalışmaya 35 acil servis sağlık çalışanı dahil edildi. Veriler "Durumluk-Sürekli Anksiyete Ölçeği"nin (State-Trait Anxiety Inventory-STAI) durumluk anksiyete ölçen bölümü, "Ulusal Acil Servisler Kalabalıklaşma Çalışması (National Emergency Departments Overcrowding Study: NEDOCS)" ölçeği ve araştırmacılar tarafından geliştirilen "Acil Servis Sağlık Çalışanlarının Kalabalıklaşma Algısını Değerlendirme Formu" ve "Acil Servis Sağlık Çalışanları Bilgi Formu" kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemi ile toplandı. Çalışmada eş zamanlı olarak acil servisteki kalabalıklaşma düzeyi, NEDOCS ile ve acil servis sağlık çalışanlarının kalabalıklaşma algısı Acil Servis Sağlık Çalışanlarının Kalabalıklaşma Algısını Değerlendirme Formu ile ölçüldü. Katılımcılara Acil Servis Sağlık Çalışanlarının Kalabalıklaşma Algısını Değerlendirme Formunda yer alan altı farklı kalabalıklaşma seviyesinin her birinde Durumluk Anksiyete Ölçeği uygulandı. Acil Servis Sağlık Çalışanlarının Kalabalıklaşma Algısını Değerlendirme Formuna göre beşinci düzeyde kalabalıklaşma tespit edildiğinde lavanta yağı aromaterapisi uygulandı. Lavanta yağı aromaterapisi farklı günlerde olmak kaydıyla üç kez tekrarlandı. Aromaterapi öncesinde ve sonrasında acil servis sağlık çalışanlarının anksiyete düzeyi Durumluk Anksiyete Ölçeği kullanılarak değerlendirildi. Durumluk anksiyete düzeyi ile kalabalıklaşma arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu belirlendi (r=0.415, p<0.001). Lavanta yağı aromaterapisinin acil servis sağlık çalışanlarında kalabalıklaşma ile ilişkili anksiyete düzeyinin azaltılmasında istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğu saptandı (p<0.05). Araştırma sonuçları kalabalıklaşma ile acil servis sağlık çalışanlarının arasında anlamlı bir ilişki olduğunu ve bu anksiyetenin azaltılmasında lavanta yağı aromaterapisinin etkili bir yöntem olarak kullanılabileceğini göstermektedir.

Abstract:
The study was conducted to evaluate the effect of lavender oil aromatherapy on the level of anxiety relating to overcrowding in the emergency department health care workers.  In the study, data were collected between November 2018-July 2019 in the emergency department of Farabi Hospital, Health Research and Application Center of Karadeniz Technical University in Trabzon. Thirty five emergency health care workers were included in the study. Data were collected by face-to-face interview method using state part of  The "State-Trait Anxiety Inventory (STAI)" the "National Emergency Departments Overcrowding Study (NEDOCS) " scale and "Evaluation Form for Emergency Department Health Care Workers' Crowding Perception","Emergency Department Health Workers Information Form" developed by researchers. In the study, the level of crowding in the emergency department was simultaneously measured with NEDOCS and the crowding perception of emergency department health care workers using the Evaluation Form for Emergency Department Health Care Workers' Crowding Perception. The State Anxiety Inventory was administered to the participants in each of the six different crowding levels in the Evaluation Form for Emergency Department Health Care Workers' Crowding Perception. Lavender oil aromatherapy was applied when the fifth level of crowding was detected according to Evaluation Form for Emergency Department Health Care Workers' Crowding Perception. Lavender oil aromatherapy was repeated three times on different days. Before and after aromatherapy, anxiety levels of emergency department health care workers were evaluated using State Anxiety Inventory. It was determined that there was a positive and moderate relationship between state anxiety level and crowding level (r=0.415, p<0.001). It was determined that lavender oil aromatherapy had a statistically significant effect on decreasing the anxiety level related to crowding in emergency department health workers (p<0.05). The results of the study show that there is a significant relationship between crowding and state anxiety level of emergency department health care workers and that lavender oil aromatherapy can be used as an effective method in reducing this anxiety.