Gömülü mandibular 3. molar çekiminden sonra meydana gelen komplikasyonlar ile oksidatif stres arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between complications after impacted mandibular third molar extraction and oxidative stress
Yazar: BEYZA BARIŞ
Danışman: PROF. DR. METİN GÜNGÖRMÜŞ
Gaziantep Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Azı dişi-üçüncü = Molar-third ; Azı dişi-üçüncü = Molar-third ; Azı dişleri = Molar ; Dental komplikasyonlar = Dental complications ; Diş-gömülü = Tooth-impacted ; Mandibula = Mandible ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Postoperatif komplikasyonlar = Postoperative complications ; Reaktif oksijen türleri = Reactive oxygen species

Özet:
Sürme zamanı geldiği halde çeşitli sebeplerle ağız içinde yer alamamış dişler gömülü diş olarak adlandırılır. Tüm dişler arasında gömülü kalma insidansı en yüksek olan dişler mandibular üçüncü molarlardır. Bu yüzden gömülü üçüncü molar operasyonları ağız, diş ve çene cerrahisi pratiğinde en çok gerçekleştirilen işlemlerdir. Bu operasyonlar sonunda çeşitli komplikasyonlar ortaya çıkabilmekle beraber en sık rastlanılanları ağrı, ödem ve trismustur. Bu komplikasyonların cerrahi travmaya bağlı olarak enflamatuar yanıt sonucu ortaya çıktığı bilinmektedir. Reaktif oksijen türlerinin (ROT) son zamanlarda yapılan bilimsel araştırmalarda birçok fizyolojik ve patolojik durumla ilgili olduğu ve enflamasyonda etkin bir görev aldığı gösterilmektedir. Bununla birlikte diş hekimliğinde oksidatif stres ile ilgili birçok çalışma yapılmış olmasına rağmen gömülü mandibular üçüncü molar operasyonlarından sonra meydana gelen komplikasyonlarla oksidatif stres ilişkisini değerlendiren herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu sebeple, bu çalışma gömülü mandibular üçüncü molar dişleri bulunan hastaların oksidatif stres seviyelerinin belirlenmesi ve postoperatif komplikasyonlarla olan ilişkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya gömülü mandibular üçüncü molar dişi bulunan 47 hasta dâhil edilmiştir. Hastalardan preoperatif ve postoperatif 3. günde tükürük örnekleri alınarak total antioksidan seviye (TAS), total oksidan seviye (TOS) ve oksidatif stres indeksi (OSİ) değerleri analiz edilmiştir. Hastaların ayrıca preoperatif ve postoperatif 3. gün ödem, ağrı ve ağız açıklığı değerleri kayıt edilmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda postoperatif 3. günde hastalarda belirgin derecede ödem, trismus meydana geldiği ve ağrı skorlarının yüksek olduğu ve postoperatif 3. günde TAS, TOS ve OSİ değerlerinin belirgin düzeyde düştüğü belirlenmiştir (p<0,001). Bununla birlikte postoperatif TAS, TOS ve OSİ değerleriyle postoperatif komplikasyonlar arasında herhangi bir korelasyon olmadığı, ancak preoperatif TAS ile ödem, preoperatif TOS ile trismus arasında pozitif bir korelasyon olduğu gözlenmiştir. Elde edilen bu bulgulara dayanarak cerrahi girişim ve travmayla oksidatif stres arasında bir ilişki olduğu söylenilebilir.

Abstract:
Althought it is time to eruption, teeth that are not in the mouth for various reasons are called impacted teeth. Among all teeth, the mandibular third molar teeth are the most impacted teeth. Therefore, the impacted third molar operations are the most common procedures in maxillofacial surgery practise. Although various complications may occur at the end of these operations, the most common are pain, edema and trismus. These complications are known to occur as a result of an inflammatory response due to surgical trauma. Reactive oxygen species (ROS) have been shown in recent scientific studies to be related to many physiological and pathological conditions and take an active role in inflammation. However, although there have been many studies on oxidative stress in dentistry, no studies evaluating the relation between oxidative stress and complications occurring after the impacted mandibular third molar extraction have been found. Therefore, this study was performed to evaluate the relationship of impacted mandibular third molar to determine the level of oxidative stress in patients with teeth and postoperative complications. 47 patients with impacted mandibular 3rd molar teeth were included in the study. Saliva samples were taken before and 3 day after surgery and total antioxidant level (TAS), total oxidant level (TOS) and oxidative stress index (OSI) values were examined. Also, preoperative and postoperative 3rd day edema, pain and mouth opening values were recorded. As a result of the evaluations, it was determined that there was a significant edema, trismus and pain scores on the 3rd postoperative day, and TAS, TOS and OSI values decreased significantly on the 3rd postoperative day (p<0,001). However, there was no correlation between postoperative TAS, TOS and OSI values and postoperative complications, but there was a positive correlation between preoperative TAS and edema, preoperative TOS and trismus. Based on these findings, it can be said that there is a relationship between surgical intervention and trauma and oxidative stress.