Endoskopik ultrasonografi yapılan erişkin hastalarda işlem zorluğunun, komplikasyonlar ve işlem tekrarı ile ilişkisi
The relationship of procedure difficulty with complications and procedure repetition in adult patients undergone endoscopic ultrasonography
Yazar: YUNUS EMRE YEŞİLBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. HASAN YILMAZ
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Endoskopik Ultrasonografi (EUS), üst ve alt gastrointestinal yolları, hepatobiliyer ve portal sistemleri, pankreası, anal sfinkteri ve bu bölgelerin tümörlerinin tanısının ve evrelemesinin yapılması için kullanılır. Tanı ve tedavide etkili bir araç olsada, hastalarda işlem sırasında ve sonrasında belli komplikasyonlar görülmektedir. Amerikan Gastroenteroloji Kuruluşu (ASGE) işlem öncesi EUS işleminin zorluğunu öngören bir derecelendirme sistemi geliştirmiştir. Yapılan bu araştırmada amaç, endoskopik ultrasonografi yapılan erişkin hastalarda ASGE derecelendirme ölçeğine göre, işlemin zorluk derecesi arttıkça, komplikasyonlar, işlem başarısı ve işlem tekrarı ile ilişkisini belirlemekti. 
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada 5 Mayıs 2021 ile 5 Mayıs 2023 tarihleri arasında Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Bilim Dalı Endoskopi Ünitesi'nde EUS yapılmış 18 yaşından büyük toplam 550 hasta retrospektif olarak değerlendirildi. Hastaların medikal bilgileri hastanenin elektronik kayıt sisteminden ve endoskopi ünitesinde tutulan EUS kayıtlarından elde edildi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 550 hastanın 285'i (%51,8) kadın, 265'i (%48,2) erkek idi, Çalışmaya dahil edilen tüm hastaların yaş ortalaması 61 ±13,1 yıl (25-75) idi. En yaygın EUS endikasyonları Pankreas Kitle (%39,5), Mide Kitle (%22,0) ve Özofagus Kitle (%9,8) idi. EUS işleminin 170'i (%30,9) ASGE 1'de, 274'ü (%49,8) ASGE 2'de, 88'i (%16,0) ASGE 3'te ve 18'i (%3,3) ASGE 4'teydi. Teknik başarı ASGE 1'de %99,4, ASGE 2'de %93,8 ASGE 3'de %90,9 ve ASGE 4'de %83,3 idi. Tüm ASGE derecelerinde toplam teknik başarı oranı ise %94,7 idi. 24 hastada toplam 28 (%5,1) komplikasyon görüldü. En sık görülen komplikasyon %1,8 oranıyla pankreatit ve bakteriyemi idi. Görülen komplikasyonlar içerisinde sadece pankreatit ASGE derecelendirme ölçeği ile lineer olarak artmamaktaydı. Diğer görülen tüm komplikasyonlar ASGE derecesi arttıkça lineer olarak artmaktaydı. Tüm komplikasyonlar ise istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0,05). Çalışmaya alınan 550 hasta içerisinde 47 hastada (%8,5) işlem tekrarı olduğu görüldü. Bu 47 işlem tekrarının 26 tanesi (%55,4) takip amaçlı, 7 tanesi (%14,9) işlem başarısızlığı ve 14 tanesi (%29,7) yetersiz patolojik numune sebebiyle yapıldı. İşlem Tekrarının ASGE derecelendirmesi ile ilişkisine bakılınca, 170 ASGE 1 hastasının 7' si (%4,1), 274 ASGE 2 hastasının 22'si (%8,0), 88 ASGE 3 hastasının 14'ü (%15,9) ve 18 ASGE 4 hastasının 4' ünde (%22,2) işlem tekrarı yapıldığı görüldü. ASGE derecesi arttıkça işlem tekrarı oranı lineer olarak artmaktaydı ve bu artış istatistiksel olarak anlamlıydı. (p<0,05)
Sonuç: Çalışmamızda EUS işleminin zorluk derecesi arttıkça, işlem başarısı azalmakta, komplikasyon oranı ve işlem tekrarı ise artmaktaydı. ASGE derecelendirme sisteminin klinik pratikte az deneyimli hekimlerce kullanılmasının, komplikasyonları ön görmede ve erken müdahalede yararlı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Objective: Endoscopic Ultrasonography (EUS) is used for the diagnosis and staging of the upper and lower gastrointestinal tract, hepatobiliary and portal systems, pancreas, anal sphincter and tumors of these regions. Although it is an effective tool in diagnosis and treatment, certain complications are observed in patients during and after the procedure. The American Society for Gastrointestinal Endoscopy (ASGE) has developed a grading system to predict the difficulty of the EUS procedure before the procedure. The aim of this study was to determine the relationship between complications, procedure success and procedure repetition as the difficulty level of the procedure increases, according to the ASGE rating scale, in adult patients who underwent endoscopic ultrasonography. 
Materials and methods: In this study, a total of 550 patients over the age of 18 who underwent EUS at the Endoscopy Unit of the Gastroenterology Department of Kocaeli University Faculty of Medicine between May 5, 2021 and May 5, 2023 were retrospectively evaluated. Medical information of the patients was obtained from the hospital's electronic record system and EUS records kept in the endoscopy unit. 
Results: Of the 550 patients included in the study, 285 (51.8%) were female and 265 (48.2%) were male. The average age of all patients included in the study was 61 ±13.1 years (25-75). The most common indications for EUS were Pancreatic Mass (39.5%), Stomach Mass (22.0%) and Esophageal Mass (9.8%). 170 (30.9%) of the EUS process were in ASGE 1, 274 (49.8%) were in ASGE 2, 88 (16.0%) were in ASGE 3 and 18 (3.3%) were in ASGE 4. 170 (30.9%) of the EUS process were in ASGE 1, 274 (49.8%) were in ASGE 2, 88 (16.0%) were in ASGE 3 and 18 (3.3%) were in ASGE 4. Technical achievement was 99.4% in ASGE 1, 93.8% in ASGE 2, 90.9% in ASGE 3 and 83.3% in ASGE 4. The total technical success rate in all ASGE degrees was 94.7%. A total of 28 (5.1%) complications were observed in 24 patients. The most common complications were pancreatitis and bacteremia with a rate of 1.8%. Among the complications observed, only pancreatitis did not increase linearly with the ASGE rating scale. All other complications observed were increasing linearly as the degree of ASGE increased. All complications were statistically significant (p<0.05). Among the 550 patients included in the study, 47 patients (8.5%) were performed a repeat procedure. Of these 47 repeat procedures, 26 (55.4%) were performed for follow-up purposes, 7 (14.9%) were performed due to procedure failure, and 14 (29.7%) were due to insufficient pathological samples. When the relationship between Repeat Procedure and ASGE grade was examined, it was observed that the procedure was repeated in 7 of 170 ASGE 1 patients (4.1%), 22 of 274 ASGE 2 patients (8.0%), 14 of 88 ASGE 3 patients (15.9%) and 4 of 18 ASGE 4 patients (22.2%). As the degree of ASGE increased, the rate of process repetition increased linearly, and this increase was statistically significant. (p<0.05). 
Conclusions: In our study, as the difficulty level of the EUS procedure increased, the success of the procedure decreased, and the complication rate and procedure repetition increased. It is believed that the use of the ASGE grading system by less experienced physicians in clinical practice will be useful in predicting complications and early intervention.