Çekmece mecmuasının çeviri yazısı ve edebiyat ile ilgili metinlerin incelenmesi
Transcription of Çekmece journal and analysing of texts about the literature
Yazar: TUĞÇE BAŞOL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT GÜR
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Türk dili ve edebiyatı = Turkish language and literature

Özet:
Çekmece Mecmuası, yayımlandığı dönemin edebiyatı, bilimi ve sosyal hayatı hakkında bilgi vermesi açısından önemli bir kaynaktır. O dönemde amaçlanan "halka yakınlaşma" düşüncesi dergiler yardımıyla da gerçekleştirilmeye çalışılmıştır. İnceleyeceğimiz metin de bu çerçevede önemli süregelen yayınlardandır. Sadece halkın tanıdığı, ün salmış kişiler değil halkın içerisindeki bireylerin de yazılarının yayınlanması derginin seçilmesinde etkili olmuştur. 
Bu tezin amacı öncelikle Selanikli Mehmet Tevfik'in 1874 yılında yayımlamaya başladığı Çekmece mecmuasını tanıtmak olacaktır. Daha sonra mecmuanın çeviri yazısı yapılacak edebiyat ile ilgili metinler tespit edilecek ve bu metinlerin dönemin edebiyat anlayışına nasıl etki ettiği incelenecektir. Böylelikle dönemin edebiyat ve basın hayatı ile ilgili çalışmalara kaynak olmak amaçlanmaktadır.
Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Çekmeci mecmuası tanıtılacak, yazar kadrosu hakkında bilgi verilecektir. İkinci bölümde metinler kurmaca metin, şiir ve kurmaca dışı metin başlığı altınca incelenecektir. Son bölümde ise metnin Latin alfabesi aktarımına yer verilecektir. Çekmece mecmuasının içerisinde hikâyelere bakıldığında sade anlaşılır bir dil kullanılırken şiir ve makalelerde (çoğunlukla) ağır bir dilin olduğu görülmektedir. Hikâyelerde alışılmışın (klasik edebiyat) dışına çıkılarak topluma hitap ettiği, halktan kişilerin durumları ele alındığı, şiirde ise divan edebiyatı etkisinin devam ettiği tespit edilmiştir. Kurmaca dışı metinlerde ise eğitim düşüncesinin ön plana çıktığı farkedilmiştir.

Abstract:
Çekmece magazine is an important source in terms of providing imformation about the literature science and social life on the period in which it was published. The idea of "convergence with the public", which was aimed at that time, was also tried to be realized with the help of magazines. The text we will examine is one of the important ongoing publications in this context. The publication of the articles of not only well-know and famous people but also individuals in the public has been effective in the selection of the journal. 
The aim of this thesis will bw to introduce the Çekmece magazine, which Mehmet Tevfik from Thessaloniki started to publish in 1874. Then the related to the literature that will be translated into the journal will be determined and how these texts affect the literary understanding of the period will be examined. Thus it is aimed to be a source for studies on the literature and press life of the period.
The study consists of three parts. İn the first part, Çekmece magazine will be introduced and imformation will be given about the writer staff. İn the second part, the text will be examined under the title of fictional text, poetry and non-fiction text. İn the last part, the Latin alphabet translation of the next will be given. When we look at the stories in the Çekmece magazine a plain and understandable language is used while it is seen that there is a heavy language (mostly) in the poems and articles. It has been determined that the stories go beyond the ordinary (classical literature) and appeal to the society the situations of people from the public are discussed and the effect of divan literature continues in poetry. İn non-fiction texs it was noticed that the idea of education came to the fore.