Bir yükseköğretim kurumunda sağlıklı menü planlama
Healthy menu planning in a higher education institution
Yazar: GÖKHAN ALTIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET BAHADIR ŞİMŞEK
Gümüşhane Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Sağlık yönetimi = Health management

Özet:
Toplu beslenme okul, hastane, işyerleri gibi ortak yaşam alanlarındaki bireylerin dengeli beslenme süreçlerini desteklemektedir. Aynı zamanda toplumun sağlığını düzenlemeyi amaçlayan kamu politikaları için etkin bir araçtır. Bu aracı işlevsel hale getiren kamu kaynaklı rehberde toplu beslenme süreci detaylı olarak planlanmaktadır. Bu çalışmanın ana motivasyonu ilgili rehberde toplu beslenme sürecinin ana paydaşları olan kurum, hizmet sağlayıcı ve yararlanıcıları tatmin eden toplu beslenme menü planının nasıl hazırlanacağına yönelik sistematik bir yaklaşım sunulmamasıdır. Bu çalışmada bir üniversite yemekhanesinde kurum, hizmet sağlayıcı ve yararlanıcının çıkarlarını gözeten menü planlama problemi ele alınmaktadır. Üniversitenin ihale şartnamesi çerçevesinde tanımlanan menü planlama problemi maliyet odaklı, beğeni odaklı veya dengeli menüler hazırlayabilen, hafıza özelliğine sahip ve mevsim etkilerini dikkate alabilen matematiksel model ile çözülmüştür. Önerilen model karar vericinin farklı zaman dilimlerinde farklı politikalar benimseyerek menü planları hazırlamasına izin vererek paydaşların tatminini en üst düzeye çıkarabilecek bir yapı sunmaktadır. Çalışmada modelin özellikleri ve temel beklentiler test edilmiş ve uygulanabilirliği doğrulanmıştır. Ayrıca beğeni ve maliyet odaklı menüler hazırlamasına olanak tanıyan politika parametresinin menü planı performans parametreleri olan ortalama beğeni ve maliyet puanları üzerindeki etkileri incelenmiştir.

Abstract:
Mass nutrition supports the balanced nutrition processes of individuals in common living spaces such as schools, hospitals and workplacesIt is also an effective tool for public policies aiming to regulate public health. The process of mass nutrition is planned in detail in the publicly available guide that makes this tool functional. The main motivation of this study is the lack of a systematic approach to prepare a menu plan that satisfies the main stakeholders of the mass nutrition process: the institution, service providers and beneficiaries. This study addresses the problem of menu planning in a university cafeteria that satisfies the interests of the institution, service provider and beneficiary. The menu planning problem defined within the framework of the university's tender specifications is solved with a mathematical model that can prepare cost-oriented, taste-oriented or balanced menus, has a memory feature and can take into account seasonal effects. The proposed model provides a structure that can maximize the satisfaction of stakeholders by allowing the decision maker to prepare menu plans by adopting different policies in different time periods. In the study, the model's features and basic expectations are tested and its applicability is verified. In addition, the effects of the policy parameter that allows the preparation of taste and cost-oriented menus on the menu plan performance parameters of average taste and cost scores are examined.