Teknoloji transfer sözleşmelerinden doğan kanunlar ihtilafı
Technology transfer contracts in the conflict of laws
Yazar: SEMA ÇÖRTOĞLU KOCA
Danışman: PROF. DR. TUĞRUL ARAT
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk (Uluslararası Özel Hukuk) Ana Bilim Dalı / Hukuk Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anahtar teslimi inşaat sözleşmesi = Turnkey construction contracts ; Araştırma-geliştirme = Research-development ; Danışmanlık sözleşmesi = Consulting contract ; Devir sözleşmesi = Contract of transfering ; Franchising sözleşmesi = Francishe agreement ; Kanunlar ihtilafı = Laws conflict ; Lisans anlaşmaları = Licence agreements ; Teknik yardım = Technical asistance ; Teknoloji transferi = Technology transfer ; Uluslararası özel hukuk = International private law

Özet:
Çörtoğlu Koca, Sema, Teknoloji Transfer Sözleşmelerinden Doğan Kanunlar İhtilâfı, Doktora Tezi, Danışman: Prof. Dr. Tuğrul Arat, s. 300.Teknolojik açıdan gelişime ihtiyaç duyan kişi, kuruluş veya ülkeler, teknoloji alanındaki boşluklarını azaltmak, teknolojik gelişimlerini hızlandırmak amacıyla gelişmiş teknolojilere sahip kişi, kuruluş veya ülkelerden bu teknolojilerini edinme yoluna teknoloji transferi denilir. Tezimizde doğrudan teknoloji transferi yolu olan teknoloji transfer sözleşmeleri incelenmiştir. Bunlar: Lisans sözleşmesi, teknoloji haklarının devri sözleşmesi, know-how sözleşmesi, franchise sözleşmesi, ortak girişim sözleşmesi, yönetim sözleşmesi, teknik yardım sözleşmesi, anahtar teslim anlaşmalar, sınaî işbirliği anlaşmaları, danışmanlık sözleşmesi, araştırma- geliştirme sözleşmesi.Teknoloji transfer sözleşmelerini düzenleyen uluslararası nitelikte birçok sözleşme ve sözleşme girişimi bulunmaktadır. Bunlar: Ticaretle Bağlantılı Fikrî Mülkiyet Hakları Anlaşması (TRIPS), Âkdi Borçlara Uygulanacak Hukuka İlişkin Roma Sözleşmesi, Âkdi Borçlara Uygulanacak Hukuka İlişkin Roma Sözleşmesinin yenileştirilmesine ilişkin Avrupa Komisyonu'nun hazırladığı Yeşil Kitap ve bununla ilgili olarak Avrupa Parlamentosuna ve Konseyine sunulan Tasarı, Teknoloji Transferine ilişkin Milletlerarası Davranış Kodu Tasarısı, Fikrî Mülkiyet: Sınıraşan İhtilaflarda Yargılama Yetkisi, Hukuk Seçimi ve Hükümler İle İlgili İlkeler.Milletlerarası unsurlu teknoloji transfer sözleşmeleri için genellikle hukuk seçimi yapılmaktadır. Taraflar ilişkilerine uygulanacak hukuku belirlemedikleri takdirde ve irade muhtariyeti prensibinin dışında kalan konularda objektif bağlama kuralları aracılığıyla sözleşme taraflarının ehliyetine, sözleşmenin geçerliliğine (maddi ve şeklî) ve esasına uygulanacak hukukun tespiti gerekmektedir. Teknoloji transfer sözleşmelerinin esasına uygulanacak hukukun tespitinde uygulanmak üzere tek bir bağlama kuralı oluşturma çabaları söz konusudur. Ancak, bu tür karmaşık yapılı sözleşmelerde tek bir kuralın oluşturulması oldukça güçtür. Yapılabilecek olan, bu sözleşmeleri çeşitlerine göre belli gruplara ayırarak, bunlara ilişkin bağlama kuralları tespit etmektir. Bu grupların içine girmeyen sözleşmeler için ise, gözettikleri amaç doğrultusunda her birinin farklı özelliklerine göre uygulanacak hukuku tespit etmek daha adaletli olacaktır. Teknoloji transfer sözleşmelerinde uygulanacak hukukun kapsamını doğrudan uygulanan kurallar (kambiyo kontrol, rekabet ve ihracat kontrol düzenlemeleri) ile tamamlayıcı hükümler sınırlamaktadır. Uygulanacak hukukun uygulanmasını ise kamu düzeni, kanuna karşı hile ve atıf sınırlamaktadır.

Abstract:
Çörtoğlu Koca, Sema, Technology Transfer Contracts in the Conflict of Laws, Doctorate Thesis, Advisor: Prof. Dr. Tuğrul Arat, p. 300.People, enterprises and countries that need technological development can transfer developed technology from the acquired people, enterprises and countries so as to decrease their technological necessity and to improve their technological level. This procedure is called as technology transfer. In my thesis, the direct way of technology transfer, namely technology transfer contracts are taken into consideration. These kind of contracts are license contract, assignment of technological rights, know-how contract, franchise agreement, joint venture agreement, management agreement, technical service agreement, turn key project, industrial collaboration agreement, consultancy arrangement, research and development agreement.There are some international agreements and legal initiatives regulating technology transfer contracts. These contracts can be listed as The Agreement on Trade Related Aspects of Intellectual Property Rights (TRIPS), Convention on The Law Applicable To Contractual Obligations, Green Paper On The Conversion of The Rome Convention of 1980 on The Law Applicable To Contractual Obligations into A Community Instrument and Its Modernisation- Proposal For A Regulation Of The European Parliament and The Council on The Law Applicable To Contractual Obligations (Rome I), Intellectual Property: Principles Governing Jurisdiction, Choice of Law, and Judgments in Transnational Disputes (American Law Institute).In most technology transfer contracts, the parties choose a law to govern their contracts. Where the parties do not choose a law, either expressly or impliedly, and matters which is not excluded in party autonomy, the court has to determine the applicable law to contracts in matter of capacity, material, formal and essential validity of contracts. In order to determine the proper law of technology transfer contracts, they try to build a rule for applying to all technology transfer contracts. For such complex contracts, establishing a rule can really be difficult. We can separate technology transfer contracts into groups, then determine the rule and to these groups. For the contracts which are not included in these groups, we can determine a special rule considering the characteristics of the contract. Direct applicable rules (exchange control laws, competition law, and export control laws) and supplementary provisions shall limit the scope of the applicable law. However, the application of a rule of the law shall be restricted by ordre public, evasion of law and renvoi.