Bağlılık mottosu perspektifinden Trabzonspor taraftarlığı
Trabzonspor fans from the perspective of commitment motto
Yazar: EMİN ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. AHMET AZMİ YETİM
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı / Spor Yönetim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports
Dizin: Örgütsel bağlılık = Organizational commitment

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Trabzonspor taraftarlarının kulübe olan bağlılık düzeylerini belirlemek, sonrasında ise nedenlerini anlamaktır. Karma yöntem araştırma desenlerinden açıklayıcı sıralı desenin seçildiği çalışmada öncelikle Trabzonspor taraftarlarının bağlılık düzeylerinin anlaşılması için nicel araştırma gerçekleştirilmiştir. Daha sonra nicel araştırma aracılığı ile elde edilen bulgular, daha spesifik bir örneklem kitlesiyle nitel araştırma kısmında incelenmiştir. Bu çerçevede araştırmanın nicel boyutunda 2878 katılımcıya kişisel bilgi formu ve takım sporları taraftar bağlılık ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen verilere çeşitli değişkenler üzerinden analizler uygulanmış ve ortaya çıkan bulgular doğrultusunda nitel araştırma boyutu için takıma bağlılığa ilişkin görüşme formu oluşturulmuştur. 20 taraftara uygulanan formun içerik analizi ile bulguları elde edilmiştir. İki ayrı aşamada gerçekleştirilen araştırmalar aracılığı ile toplanan bulgular, çalışmanın tartışma bölümünde birleştirilerek, alanyazın temelli olarak birlikte ele alınmıştır. Nicel araştırma verilerine uygulanan analizler sonucunda cinsiyet, yaş, medeni durum, eğitim, aylık gelir, maçlara gitme durumu, taraftar derneğine üye olma durumlarına göre anlamlı farklılıklar görülmüştür. Taraftarların genel bağlılık durumlarına bakıldığında ise yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın nitel kısmında taraftarların Trabzonspor'a olan duygusal bağlılıklarını özellikle memleket duygusu, aile, büyük takımlara başkaldırı, özdeşleşme, aidiyet duygusu, takımın başarısı, şampiyonluk, gurur duyma, kendini ifade etme, küçük yaşlardan gelen ilgi, tutku, takıma olan sevgi ve futbolun sevilmesi gibi faktörlerin; sürdürebilir bağlılıklarını özellikle taraftar farklılığı, ekonomi, coğrafya, cesaret, oyuncu yerelliğinin şart olmaması, altyapıdan yetiştirilme, donanımlı olma, başarı odaklı olmama, geçmiş şampiyonluklar, yan aktörler ve tuttuğum takım değişmez düşüncesinde oluşu gibi faktörlerin; normatif bağlılıklarını ise özellikle fedakarlık, destek, sadakat, şehrin imajı, mücadele ruhu, futbolda ihtilali başlatma, farklı takım desteklenmesini hoş karşılamama gibi faktörlerin etkilediği tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this research is to determine the level of commitment of Trabzonspor fans to the club and then to understand the reasons. In the study, where explanatory sequential design was selected from mixed method research designs, first of all, quantitative research was carried out to understand the commitment levels of Trabzonspor fans. Later, the findings obtained through quantitative research were examined in the qualitative research section with a more specific sample group. In this context, in the quantitative dimension of the research, a personal information form and team sports fan commitment scale were applied to 2878 participants. Analyzes were applied to the obtained data on various variables, and in line with the findings, an interview form regarding team commitment was created for the qualitative research dimension. Findings were obtained through content analysis of the form applied to 20 fans. The findings collected through the researches carried out in two separate stages were combined in the discussion section of the study and discussed together based on the literature. As a result of the analyses applied to the quantitative research data, significant differences were observed according to gender, age, marital status, education, monthly income, attendance to matches, membership status of the fan association. When the general commitment of the fans is analyzed, it is concluded that it is high. In the qualitative part of the research, it was found that the emotional commitment of the fans to Trabzonspor was determined by factors such as sense of hometown, family, rebellion against big teams, identification, sense of belonging, success of the team, championship, pride, self-expression, interest from a young age, passion, love for the team and love for football; Sustainable commitment was influenced by factors such as fan diversity, economy, geography, courage, not requiring players to be local, being trained from the infrastructure, being equipped, not being success-oriented, past championships, side actors and the idea that the team support does not change; and normative commitment was influenced by factors such as sacrifice, support, loyalty, image of the city, fighting spirit, starting a revolution in football and not welcoming the support of different teams. As a result, in the qualitative part of the research, the dimensions of the measurement tool were examined in depth and it was revealed that it generally supported the results of the quantitative study.