Kafa tabanı, beyı̇n sapı kı̇tle lezyonları ve damarsal yapılarına yönelı̇k endoskopı̇k endonazal transklı̇val yaklaşımın lı̇mı̇tasyonları ve avantajları
Limitations and advantages of the endoscopic endonasal transclival approach to the tumors and vascular structures of the ventral brainstem
Yazar: ALİ KARADAĞ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ŞENOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Beyin sapı = Brain stem ; Burun = Nose ; Cerrahi-kulak-burun-boğaz = Surgery-otorhinolaryngologic ; Endoskopi = Endoscopy ; Kafa tabanı = Skull base ; Kan damarları = Blood vessels ; Nazal kemik = Nasal bone ; Nazal konka = Nasal turbinates ; Neoplazmlar = Neoplasms

Özet:
Amaç: Ventral beyin sapından kaynaklanan kranial sinirleri, arka beyin dolaşımı ve beyin sapı kitlesel lezyonlarına yönelik cerrahinin değerlendirilmesi ve anatomik bilgiye katkıda bulunmak, endoskopik endonazal transklival (EET) yönteme ek olarak C1 anterior ve odontoid rezeksiyonu ile genişletilmiş endoskopik EET'nin uygulanabilirliğini, avantaj ve dezavantajlarını ortaya koymaktır.
Gereç ve Yöntem: Anatomik basamak olan EET ve C1 anterior ve odontoid rezeksiyonu kombinasyonu, Dokuz Eylül üniversitesi, Anatomi Laboratuvarındaki renkli silikon enjekte edilmiş 10 erişkin insan kafa kadavrası ve 150 erişkin kuru kafa, 22' şer de C1 ve C2 kuru kemiği kullanılarak, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Nöroanatomi Laboratuvarındaki 3 insan kafa kadavrası eklenerek, toplamda 13 kadavra ie gerçekleştirilmiştir Karl Storz endoskopu kullanıldı, 0 o ve 30o teleskop, ekran kullanılarak, fotoğraflandı. Sağlık Bilimleri Üniversitesi İzmir Tepecik Sağlık ve Uygulama Merkezi Radyoloji kliniğinde retrospektif olarak 500 paranazal sinüs tBT'si üzerinde, 10 kadavranın Dokuz Eylül üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalında mevcut tomografi görüntüleri üzerinde gerçekleştirilmiştir.
Bulgular: EET yaklaşım, ventral beyin sapı bölgesine yönelik genişlik, derinlik ve cerrahi alet kullanımı açısından yeterli olarak değerlendirilmiştir. Direkt ulaşım sağlaması en önemli avantajlarından biri olarak tespit edildi. Sfenoid sinüs, klivus, C1 ve C2 kemikleri net olarak tanımlandı ve rezeksiyonları sonrası, ventral beyin sapı bölgesi ve ilişkili yapılar net ortaya kondu. Cerrahimizi, dikey yönde nazal kemik, sella ve sert damak ve yanlarda ise vidian sinir, internal karotid arterler yapıları sınırladı.
Sonuç: EET yaklaşım sellar bölge, pons, bulbus ve ilişkili sisternler ile arka dolaşım damarlarını ve kranial sinirleri görüntülemek için yeterli görüldü. Ayrıca, klinik deneyim ve cerrahi oryantasyon için preop radyolojik verileri kullanmak, kafa tabanı kemikleri ile damarsal ve beyin sapı yapılarının ilişkisini daha iyi anlayarak, daha olumlu sonuçlar ve daha az komplikasyon için önemli olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Aim: We aimed to reveal a feasibility of the endoscopic endonasal transclival (EET) approach. Extended approach with resection of C1 anterior arch and odontoid process was performed to show the cranial nerves, vessels of the posterior circulation and tumors of the ventral brain stem for suitable surgery. We present an anatomical study to evaluate the advantage, the disadvantage and the limitations of EET approach.
Materials and Methods: 10 formalin-fixed and silicone injected adult cadaveric heads and 150 adult dry heads, 22 C1 and 22 C2 vertebra bones were used at Dokuz Eylul University Faculty of Medicine, Anatomy Laboratory and 10 cadavers' tomography were reviewed at Department of Radiology. In addition, 3 human head cadavers were included to study from the neuroanatomy laboratory of Cerrahpaşa Medical Faculty of Istanbul University, and totally 13 cadavers were dissected. 500 paranasal sinus CT scans was retrospectively evalueted at Saglik Bilimleri University Izmir Tepecik Research and Training Hospital, Department of Radiology. Firstly, the clivus was resected. After clivus resection, anterior C1 and odontoid were also removed. Anatomical data were recorded the ventral brainstem area with 0 ̊ and 30 ̊ endoscope.
Results: The EET approach was evaluated to be adequate visualization for the ventral brainstem region. Direct route was identified as one of the most important advantage. Sphenoid sinus, clivus, C1 and C2 vertebra were clearly exposed, and after resection, the ventral brainstem region and related structures were clearly demonstrated. Vertical dissection limited by the nasal bone and hard palate, the lateral dissection limited by internal carotid arteries.
Conclusion: If EET approach combined with radiological data is critical, can become an effective method to expose the ventral brainstem area. Clinical experience is a crucial step to determine the applicability. The EET approach was sufficient to visualize pons, bulbus, and associated cisterns, and vessels of the posterior circulation and cranial nerves except olfactory nerve.