Bazı klonal anaçlar üzerine aşılı armut çeşitlerinde fenolik maddelerin değişimi
Variation of phenolic compounds in grafted pear cultivars on some clonal rootstocks
Yazar: GİZEM DEMİREL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET ÖZTÜRK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Armut yetiştiriciliğinde meyve kalitesinin daha iyi olması, bakım işlemlerinin ve hasadın daha kolay yapılabilmesi için, alçak boylu ağaçlar oluşturan armut ve ayva klon anaçları kullanılmaktadır. Bu çalışma farklı anaçlar üzerine aşılı armut çeşitlerindeki fenolik maddelerin değişimi ile aşı uyuşmazlığının ilişkisini belirlemek amacıyla 2014-2016 yılları arasında yürütülmüştür. Araştırmada BA 29, OHxF 333 ve Farold 40 klon anaçları üzerine aşılı 'Williams' ve 'Deveci' armut çeşitlerine ait fidanlardan aşılamadan yaklaşık 10 ay (Temmuz 2015) sonra aşı noktasının 3 cm altından ve üzerinden alınan kabuk dokusu örneklerindeki toplam fenolik ve bireysel fenolik madde (arbutin, kateşin, epikateşin, klorojenik asit, kafeik asit, procyanidin B1, procyanidin B2 ve rutin hidrat) içerikleri Yüksek Basınçlı Sıvı Kromatografi (HPLC) ile tespit edilmiştir. Araştırmada aşı noktasının altında ve üzerinde en yüksek miktarda tespit edilen fenolik madde arbutin olup bunu epikateşin, procyanidin B1, kateşin ve klorojenik asit takip etmiştir. Araştırmada arbutin içeriği aşı noktasının altında ayva klon anacında çok düşük miktarda tespit edilirken armut klon anaçlarında daha yüksek miktarda tespit edilmiştir. Arbutin içeriği OHxF 333 ve Farold 40 armut klon anaçlarında aşı noktasının altında, BA 29 ayva klon anacında ise aşı noktasının üzerinde en yüksek miktarda belirlenmiştir. En yüksek klorojenik asit içeriği 'Deveci' çeşidinde genellikle aşı noktasının üzerinde, 'Williams' çeşidinde ise aşı noktasının altında tespit edilmiştir. Araştırmada özellikle 'Williams' çeşidi BA 29 ayva ve Farold 40 armut klon anaçları üzerine aşılandığında aşı noktasının altında ve üzerinde kateşinin birikiminin 'Deveci' çeşidine göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Epikateşin miktarı tüm anaç ve çeşitlerde aşı noktasının altında aşı noktasının üzerine göre daha yüksek miktarda belirlenmiştir. Kafeik asit içeriğinin 'Williams' çeşidinde aşı noktasının alt kısmında üst kısmına göre daha yüksek miktarda olduğu belirlenmiştir. Procyanidin B1 içeriğinin BA 29 ve OHxF 333 anaçlarında her iki çeşitte de aşı noktasının üzerinde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Procyanidin B2 ve rutin hidrat içeriği 'Deveci' ve 'Williams' çeşidinde daha çok aşı noktasının üzerinde yüksek miktarda tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda toplam fenolik ile arbutin, epikateşin, procyanidin B1, kafeik ve klorojenik asit gibi bireysel fenolik maddelerin aşı uyuşmazlığının tespitinde belirteç olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
For pear cultivation, dwarf quince and pear clonal rootstocks are used to obtain high quality fruits and to make caring activities and easy harvest. This study was carried out between 2014 and 2016 in order to determine the relationship between graft incompatibility and the variation of phenolic compounds in some cultivars  which were grafted on different rootstocks. In the research, BA 29, OHxF 333 and Farold 40 were used as clonal rootstocks. They were grafted with 'Williams' and 'Deveci' pear cultivars. The bark tissue samples were taken from two places (3 cm below and above the graft union) approximately 10 months (July 2015) after the grafting. The content of total phenolic and individual phenolic compounds (arbutin, catechin, epicatechin, chlorogenic acid, caffeic acid, procyanidin B1, procyanidin B2 and rutin hydrate) were determined by High Pressure Liquid Chromatography (HPLC). The most abundant phenolic compound in phloem above and below the graft union was arbutin, followed by epicatechin, procyanidin B1, catechin and chlorogenic acid. Arbutin content had been found lower at the below of the graft union in BA 29 than OHxF 333 and Farold 40 rootstocks. Farold 40 and BA 29 rootstocks which were grafted with 'Williams' cultivar had the highest chlorogenic acid level at the below of the graft union. The highest chlorogenic acid content is usually measured above the graft union in 'Deveci', on the other hand in 'Williams' cultivar it was measured below the graft union. In the study, it was determined that the catechin content was found higher above and below the graft union in 'Williams' cultivar that grafted on BA 29 and Farold 40 clonal rootstocks compared to 'Deveci' cultivar. In all combinations, epicatechin content was found higher at the below of the graft union than the above of the graft union. In 'Williams' cultivar, level of caffeic acid was found higher below the graft union than above the graft union. In both rootstocks (BA 29 and OHxF 333), procyanidin B1 content was found higher at the above of the graft union. The procyanidin B2 and rutin hydrate contents were found higher at the above of the graft union in 'Deveci' and 'Williams' cultivars. As a result of the research, it had been found that total phenolic and individual phenolic compounds such as arbutin, epicatechin, procyanidin B1, caffeic and chlorogenic acids can be used as an indicator for graft incompatibility among the pear and rootstocks.