Fasulyede (Phaseolus vulgaris L.) kök çürüklüğü hastalığına neden olan Rhizoctonia solani Kühn. ve Macrophomina phaseolina (Tassi) Goid'ya karşı propolisin etkinliği
Effect of propolis on Rhizoctonia solani Kühn. and Macrophomi naphaseolina (Tassi) Goid. in bean (Phaseolus vulgaris L.)
Yazar: TUĞÇE ALIRIZ
Danışman: DOÇ. DR. EMRE DEMİRER DURAK
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Fasulye = Bean ; Macrophomina phaseolina = Macrophomina phaseolina ; Propolis = Propolis ; Rhizoctonia solani = Rhizoctonia solani

Özet:
Bu çalışmada, fasulye bitkisinde Rhizoctonia solani ve Macrophomina 
phaseolina (Kömür çürüklüğü) gibi önemli toprak patojenlerine karşı farklı dozlarda 
ticari propolisin etkisi in vitro ve in vivo koşullarda araştırılmıştır. In vitroda propolisin 
antifungal etkilerini belirlemek için patojenler ile biyolojik kontrol etmeni Trichoderma 
harzianum üzerinde etkileri incelenmiştir. Çalışmada propolisin 1 ml, 2 ml, 5 ml ve 10 
ml dozları kontrolde ise fungisit ve glikol uygulamaları kullanılmıştır. Buna göre 
propolis dozu arttıkça patojen gelişimleri azalmıştır. Özellikle 5 ve 10 ml propolis
oranlarında fungal gelişimin çok az olduğu saptanmıştır. Patojen gelişiminde fungisit 
uygulaması ile propolis dozlarının etkinliğinin paralel olduğu belirlenmiştir. Ayrıca T. 
harzianum propolis dozlarından da patojenlere göre daha az etkilenmiştir. In vitro
sonuçlarına göre en etkili propolis dozu (10 ml) seçilerek iklim odasında fasulye 
tohumlarına kaplama şeklinde uygulanmıştır. Deneme sonucunda veriler 
değerlendirildiğinde M. phaseolina'ya karşı propolisin etkili olmadığı tespit edilirken
M. phaseolina+ T. harzianum uygulamasının hem bitki gelişiminde hem de hastalık 
şiddetinde en iyi sonuçları verdiği belirlenmiştir. Propolis ise R. solani' ye karşı M. 
phaseolina' ya olduğundan daha etkili bulunmuştur. R. solani bulaştırılmış bitkilerin 
gelişim parametrelerine en çok fungisit ve propolis uygulamaları etki etmiştir. Propolis 
uygulamasının R. solani' nin %80 olan hastalık şiddetini %48'e düşürdüğü, fungisitin 
ise bu değeri en çok düşüren (%28,3) uygulama olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, the effect of commercial propolis at different doses was 
investigated against Rhizoctonia solani and Macrophomina phaseolina diseases, which 
are important soil pathogens in bean plants. To determine the antifungal effects of 
propolis in vitro, the effects on pathogens and the biological control agent Trichoderma 
harzianum were investigated. In the study, 1 ml, 2 ml, 5 ml and 10 ml doses of propolis 
were used, while fungicide and glycol applications were used in the control. 
Accordingly, as the dose of propolis increased, pathogen growth decreased. Fungal 
growth was found to be very low, especially at 5 and 10 ml propolis ratios. It was 
determined that the effectiveness of fungicide application and propolis doses in the 
patojen development were parallel. According to the in vitro results, the most effective 
dose of propolis (10 ml) was selected and applied to bean seeds in the climate chamber 
as a coating. When the data was evaluated as a result of the experiment, it was 
determined that M. phaseolina, while it was determined that M. phaseolina + T. 
harzianum application gave the best results both in plant growth and disease severity. 
Propolis was found to be more effective against R. solani than it was against M. 
phaseolina. Fungicide and propolis applications affected the growth parameters of the 
plants infected with R. solani the most. It was determined that the application of propolis 
decreased the severity of the disease from 80% of R. solani to 48%, and the fungicide 
was the application that reduced this value the most (28.3%).