Adli tıp kurumu'nda değerlendirilen olgularda saptanan anestezi hataları ve önlenebilirliği
Determined anestesia malpractice in evaluated cases in forensic medicine instution and their preventibility
Yazar: AYŞEGÜL ERTAN
Danışman: DOÇ.DR. NESİME YAYCI
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine

Özet:
Yurt dısında oldugu gibi ülkemizde de tıbbi uygulama hata iddialarında belirgin artısgörülmektedir. Ancak anestezi uygulamasına baglı hata nedenleri ve alınacakönlemler konusunda yapılan çalısmalar literatürde son dönemde yer almayabaslamıstır. Bu çalısmada, öncelikle saglık çalısanlarını anestezi uygulaması nedeniile ortaya çıkan istenmeyen sonuçlar ve hata nedenlerinin önlenebilirligi konusundabilgilendirmek ayrıca basarılı risk yönetimi uygulanmasına katkıda bulunmakamaçlanmıstır.Adli Tıp Kurumu'nda hatalı anestezi uygulama iddiası bulunan ve bu yöndebilirkisilik kararı verilen olgular degerlendirilmistir. 1996-2005 yıllarında anestezitıbbi uygulama hata iddiası ile düzenlenen bilirkisilik karar sayısı 123 olup, yargılamasonuçları bilinmemekle birlikte, iddiaların kabaca 2/3'ünün temelsiz oldugusaptanmıstır. Hataların sık görüldügü alanlara bakıldıgında; özel hastane ve radyolojiünitelerindeki uygulamaların yarısı, muayenehanelerdeki uygulamaların ise tamamıhatalı bulunmustur. Anestezi uzmanı sorumlulugundaki uygulamaların 1/3'ü, operatörsorumlulugunda anestezi teknisyeni ile yapılan uygulamalarının yarısından fazlası,anestezi dısı diger brans hekimlerin uygulamalarının ise neredeyse tamamı hatalıolarak degerlendirilmistir. Hatalar en sık, preoperatif hazırlıgın yapılmaması veyayetersiz yapılması (%42.5) ve hava yolu güvenliginin saglanamamasından (%20)kaynaklanmaktadır. Ayrıca, ameliyat sırası ve daha az oranda da ameliyatın basladıgıdönemde ortaya çıkan istenmeyen sonuçlarda hatalı uygulamalar görülmektedir.Hataların yogunlastıgı dönemler anestezi güvenliginde riskli alanları göstermektedir.stenmeyen sonuçların meydana gelmemesi için; anestezi uzman sayısı artırılmalı,ameliyathane dısı uygulamalarda ise, anestezi donanımı açısından gerekli egitim,yasal düzenlenme ve denetim mekanizmaları olusturulmalıdır. Ayrıca anesteziuygulaması sırasında tam bir monitorizasyon saglanmalı, acil durumlar için her zamanuyanık ve donanımlı olunmalı, risk yönetimi ile ilgili geri bildirim, kontrol listeleri vesimülatörlü egitim uygulamaları yaygınlastırılmalıdır.Anahtar kelimeler: Anestezi, tıbbi uygulama hatası, insan hataları, ekipmanyetersizligi, adli tıp

Abstract:
Significant increase in the medical malpractice claims have been observed both in ourcountry and in abroad. However, studies about reasons of faults due to anesthesiapractice and measures to be taken are located only at the recent literature. The aim ofthis study is to inform health workers about the unwanted results due to anesthesiamalpractice and about the preventability of faults besides contributing to successfulrisk management application.Cases that were claimed of faulty anesthesia application and had decision of expertisein Forensic Medicine Institution were evaluated. There were 123 expertise reportsarranged because of the claim of anesthesia malpractice between 1995 and 2005.Although the results of the trials were not known, it was established that roughly twothird of the claims were groundless. When the areas that malpractices mostly occurredwere investigated; it was established that half of the applications in private hospitalsand radiology units and all of the applications in private practices were faulty. Onethird of applications within the responsibility of anesthesiologists, more than half ofthe applications driven by anesthesia technicians within the responsibility of surgeonsand approximately all of the applications driven by non-anesthesiologist specialistswere evaluated as faulty. Faults mostly originated from the absence or insufficiency ofpreoperative preparation (42.5 %) and from the absence of provision of airway safety(20 %). Besides those, malpractices are observed in unwanted results occurring duringthe operation and at the beginning of the operation period.Periods which the faults were intensified shows the risky areas in anesthesia safety.For preventing the occurrence of unwanted results, the number of anesthesiologistsshould be increased and necessary educational, legal and inspectional measuresshould be constituted for outside the operation room applications. Besides, fullmonitorisation should be applied during anesthesia, workers should be fully equippedand awake for emergency situations, feed-back for risk management, check lists andeducational applications using simulators should become widespread.Key words: Anesthesia, medical malpractice, human faults, insufficiency of theequipment, forensic medicin.