Vahşi orman yangınlarının Kanada orman yangın hava indeksi yöntemi ile analizi: Çanakkale örneği
Analysis wild forest fires by Canadian forest fire weather index: Çanakkale case
Yazar: MAHİR ÇEKMEK
Danışman: PROF. DR. HASAN TATLI
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Orman yangınları = Forest fires ; Ormanlar = Forests ; Yangın = Fire ; Yangın söndürme = Fire extinguishing ; Çanakkale = Çanakkale

Özet:
Ormanlar artık gezegenin sadece yüzde 6'sını kaplıyor, ancak Dünya'daki karasal biyoçeşitliliğin yüzde 90'ını barındırıyorlar. Bu biyolojik çeşitlilik yeri doldurulamaz ve önemli ekonomik kullanımlara sahiptir. Ancak ormanlar endişe verici bir oranda yok olmaya devam ediyor.
Orman yangınları ile mücadele uluslararası platformda 1960'lı yıllardan bu yana büyük önem arz etmektedir. Türkiye'de bu mücadele 25 yıllık bir geçmişe sahiptir. Bu çalışmada Türkiye'de orman yangınlarının en sık yaşandığı alanlardan biri olan Çanakkale'nin orman yangını risk durumu ortaya konmuştur. Bu amaçla başta Kanada olmak üzere bir çok ülkede yaygın olarak kullanılan Kanada Orman Yangın Hava İndeksi yöntemi ile Çanakkale'de orman yangını risk durumu analizi yapılmıştır. Çalışmada meteorolojik parametreler ve fiziki coğrafi koşullar dikkate alınarak ve bu koşulların denetiminde meydana gelen risk durumu Kanada Orman Yangın Hava İndeksi sınıflandırmasına göre derecelendirilmiştir.
Türkiye'nin kuzeybatısında bulunan çalışma sahası yangın sezonu olan Mayıs-Ekim ayları boyunca kurak bir dönem geçirmektedir. Bu dönemde kuraklık ile beraber rüzgâr ve artan sıcaklıklar orman yangınlarına neden olabilmektedir. İklim değişimlerinin getireceği daha şiddetli kuraklık ve artma eğiliminde olan sıcaklıkların beraberinde orman yangınlarının sayısında ve büyüklüğünde de artışlara neden olacağı öngörülmektedir. Söz konusu durum göz önüne alınacak olursa, orman yangınların önüne geçmek için yangın risk durumunun bilinmesi yangına müdahale kapsamında öncelikli alanların belirlenmiş olması ve yangın çıkmadan veya çıktıktan sonra büyümesini engelleyebilmek açısından büyük avantajlar sağlayacaktır. 
Çalışma sonucunda elde edilen verilere göre Çanakkale orman yangını riski açısından genel olarak "Çok Yüksek Riskli ve Yüksek Riskli", lokal düzeyde de orta riskli konumdadır. Bu kapsamda Çanakkale'nin orman yangını risk durumu belirlenmiş ve kriz-yönetimi için risk temelli bir orman yangınları önleme yönetim planı ön hazırlığı sunulmuştur.

Abstract:
The forests now cover only 6 percent Of the planet, but 90 percent Of the terrestrial biodiversity in the World. This biodiversity is irreplaceable and has significant economic uses. But the worrying disappearence Of  forests has been continuing. 
The fight against forest fires has been Of great importance since 1960's on the international platform. Turkey has a history Of 25 years in this fight. In this study, fire risk Of Çanakkale was revealed which is one Of the areas experiencing the most frequent forest fires in Turkey. For this purpose, forest fire risk situation analysis was performed in Çanakkale with Canadian Forest Fire Air Index method which is widely used in many countries, especially in Canada. The risk situation is graded according to the Canadian Fire Index classification by taking into account the meteorological parameters and physical geographical conditions and the control Of these factors. 
The study area is located in northwestern Turkey and experiencing a dry period during the fire season from May to October. In this period, drought, wind and rising temperatures can cause forest fires.  More severe drought and the increasing temperature trends due to climate change are predicted to lead to an increase in the number and size Of forest fires. Considering this situation, knowing the risk situation Of fire in order to prevent forest fires will provide great advantages in terms Of determining the priority areas in the scope Of fire intervention and restrain spreading Of the fire priorly or during the event. 
Results Of the study indicates that in terms Of fire risk Çanakkale is generally classified as "Very High Risk and High Risk" situation but locally the risk is medium. In this context, Çanakkale's forest fire risk situation was determined and a preliminary plan Of risk-based forest fires prevention management prepared for crisis-management.