Ergenlerde mutluluk ve umut arasındaki ilişkide psikolojik esnekliğin aracı rolü
Happiness, hope, psychological flexibility, acceptance and commitment therapy, high school students, adolescence
Yazar: MUHAMMET YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKÇEN AYDIN
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın iki temel amacı vardır: Araştırmanın birinci amacı, Ergenlerde 
Psikolojik Esneklik Ölçeği'ni (EPEÖ) geliştirmektir. Araştırmanın ikinci amacı ise, mutluluk
ve umut arasındaki ilişkide psikolojik esnekliğin aracı rolünü incelemektir. Çalışmanın birinci
bölümü olan ölçek geliştirme aşamasına Gaziantep ilinde eğitim öğretime devam eden 304 (168 
kadın, 136 erkek), ikinci aşamasına ise 591 (396 kadın, 195 erkek) lise öğrencisi katılmıştır. 
Çalışmada ölçme aracı olarak, Kişisel Bilgi Formu, Ergen Mutluluk Ölçeği, Sürekli Umut 
Ölçeği, bu araştırma kapsamında geliştirilen Ergenlerde Psikolojik Esneklik Ölçeği ve ölçeğin 
geçerlik ve güvenirlik analizlerinin gerçekleştirilmesi için Bilinçli Farkındalık Ölçeği ve Kabul 
ve Eylem Formu-II kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizleri Sosyal Bilimler İstatistik 
Paket Programı (SPSS) 26 kullanılarak yapılmıştır. Ayrıca aracılık rolünün test edilmesi için 
PROCESS Makro (Model 4) kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, bu araştırma kapsamında 
geliştirilen, 5'li Likert tipi altı madde ve tek boyuttan oluşan EPEÖ'nün geçerli ve güvenilir bir 
ölçme aracı olduğunu göstermiştir. Araştırmanın ana amacına yönelik yapılan analizler 
sonucunda, psikolojik esnekliğin ergenlerde mutluluk ile umut arasındaki ilişkide pozitif yönde 
kısmi aracılık rolü oynadığı sonucuna varılmıştır. Elde edilen model toplam varyansın %34'ünü
açıklamıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular ilgili alanyazın bağlamında tartışılmış, 
araştırmacılar ve uygulamacılar için araştırma sonuçlarına dayalı öneriler sunulmuştur.

Abstract:
This study had two main purposes: The first purpose was to develop the Psychological 
Flexibility Scale for Adolescents. The second purpose was to examine the mediating role of 
psychological flexibility in the relationship between happiness and hope. The participants of 
the first study included 304 (168 women, 136 men) high school students, and the participants 
of the second study included 591 (396 women, 195 men) high school students in Gaziantep. 
Demographic Information Form, Adolescent Happiness Scale, Continuous Hope Scale, 
Psychological Flexibility Scale for Adolescents - developed within the scope of this study-, and 
Mindful Attention Awareness Scale and Acceptance and Action Questionnaire-II to test 
reliability and validity analyses of the Psychological Flexibility Scale for Adolescents were 
used as data collection instruments. Statistical analyzes of the data were utilized using the Social 
Sciences Statistics Package Program (SPSS) 26. In addition, the PROCESS Macro (Model 4) 
was used to test the mediation model. The findings showed that the unidimentional 
Psychological Flexibility Scale for Adolescents, consisting of six items on a 5-point Likert-type 
scale, was a valid and reliable measurement tool. The results of the analysis for the main 
purpose of the study revealed that psychological flexibility played a partial mediating role in 
the relationship between happiness and hope for the adolescents. The model explained 34% of 
the total variance. The findings were discussed in the context of the relevant literature, and 
suggestions based on the research results were presented for researchers and practitioners.