Beyin sapı anatomisinin ve güvenli cerrahi giriş yollarının lif diseksiyon tekniği ile kadavra üzerinde gösterilmesi /
Yazar: BERRA BİLGİN
Danışman: PROF. DR. MEHMET ŞENOĞLU ; PROF. DR. NECMETTİN TANRIÖVER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Tepecik Eğt. ve Arş. Hast. / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Anatomi = Anatomy ; Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Beyaz madde = White matter ; Beyin sapı = Brain stem ; Cerrahi = Surgery ; Cerrahi işlemler-operatif = Surgical procedures-operative ; Sinir cerrahisi = Neurosurgery ; Üç boyutlu görüntüleme = Three dimensional imaging

Özet:
Amaç: Beyin sapına cerrahi girişimlerin güvenli yapılabilmesi için geçekleştirdiğimiz tezimizin üç ayrı amacı bulunmaktadır. Öncelikli amacımız beyin sapının mikrocerrahi anatomisini cerrahi mikroskop altında lif diseksiyonu ve 3-boyutlu görüntüleme ile kadavra üzerinde incelemek, ilgili nöral yapıların birbirleri ile olan ilişkisini cerrahi bakış açısı ile ortaya koymaktır. Bu çalışmada ikinci amaç beyin sapı lif diseksiyonunu daha pratik hale getirmek için uygulamanın aşama aşama tarif edilmesidir. Ayrıca beyin sapı için tanımlanmış olan güvenli cerrahi giriş yollarının anatomik sınırlarını, komşuluklarını ve bu yollar kullanılırken risk altında bulunan hayati yapıları tartışmak çalışmanın son hedefidir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız İstanbul Üniversitesi, Cerrahpaşa, Mikroendonöroşirurji ve Nöroanatomi Laboratuvarı'nda gerçekleştirilmiştir. Cerrahi mikroskop altında formalinle fikse edilmiş 6 adet insan beyni mikrodiseksiyon için kullanılmıştır. Diseksiyonun her aşaması 3 boyutlu fotoğraf çekimi yöntemi ile görüntülenmiştir.
Bulgular: Çalışmada mezensefalon, pons ve medulla oblangata ak madde diseksiyonu uygulanmış, traktuslar ve derin beyin nükleuslarının üç boyutlu anatomisi ortaya konmuş, liflerin seyri ve birbirleri ile olan ilişkileri gösterilmiştir. Frontopontin, temporparietopontin, kortikospinal traktuslar, medial ve lateral lemniskuslar, santral tegmental traktus, medial ve dorsal longitudinal fasikül, trigeminal mezensefalik ve spinal traktuslar ve serebellar pedinküller başlangıç, seyir ve bitiş kısımları ile ortaya konmuştur. Beyin sapının lif diseksiyonu antero-posterior ve postero-anterior olmak üzere tüm yönlerden gerçekleştirilmiş ve aşama aşama tariflenmiştir. Lif diseksiyonu ile ortaya konan tüm nöral yapılar her üç beyin sapı bölgesi için - güvenli cerrahi giriş bölgeleri göz önünde tutularak - tartışılmış ve her yaklaşım için risk altındaki anatomik yapılar vurgulanmıştır.
Sonuç: Beyin sapına yönelik yaklaşımlarda üç boyutlu cerrahi nöroanatominin bilinmesi en önemli basamaktır ve cerrahi morbidite ve mortalitenin önlenmesinde büyük öneme sahiptir. Çalışmamız bu bölgenin güvenli cerrahisi için yardımcı olacaktır.
Anahtar Kelimeler: ak madde diseksiyonu, beyin sapı, güvenli giriş yolları, 3D anatomi, 
E-posta: bilginberra@hotmail.com

Abstract:
AIM: Our thesis has three different purposes in order to detail the microsurgical anatomy of the brainstem (BS) for a safe and sound surgery and present a secure surgical road map in and around the region. Our primary objective is to investigate the surgical anatomy of the BS on cadaveric brains via fiber dissection under surgical microscope and reveal the relationship of the relevant neural structures from a surgical perspective through 3-dimensional imaging. The second purpose of this study is to describe an effective BS fiber dissection process step by step to propose a more practical guide for neurosurgeons. In light of our findings, the final goal of this study is to discuss the anatomical boundaries, affinities, and critical structures at risk when using BS safe entry zones and already proposed surgical pathways.
METHOD: Our study was conducted at Istanbul University - Cerrahpaşa, Microendoneurosurgery and Neuroanatomy Laboratory. For microdisection, 6 human brains fixed with formalin under a surgical microscope have been used. Each stage of the dissection has been documented using 3-D photo shooting method.
RESULTS: Fiber dissections were performed along the mesencephalon, pons and medulla oblongata and three-dimensional anatomy of tracts and deep brain nuclei have been dissected via antero-posterior and postero-anterior dissections. The course of the BS fibers, deep nuclei and their relationship with each other were carefully demonstrated. Frontopontine-, tempo-parietopontine- and corticospinal tracts, the medial and lateral lemnisci, the central tegmental tract, the medial and dorsal longitudinal fascicles, the trigeminal mesencephalic and spinal tracts and the cerebellar peduncles have been demonstrated with their origin, course and final destinations. Fiber dissection of the brain stem was performed in all aspects, including antero- posterior and postero-anterior, and each step of dissection was described in detailed stages. All neural structures identified during our fiber dissections have also been discussed, taking already proposed BS safe entry zones and surgical paths into consideration. In this regard, the anatomical structures at risk have been emphasized for each approach to BS and their limitations have been carefully delineated.
XVII
CONCLUSION: Awareness of the three-dimensional connectional surgical neuroanatomy regarding the approaches to the BS is the most important step for a safe and effective surgery, concurrently prevents surgical morbidity and mortality.
Key Words: fiber dissection, brainstem, safe entry zones, 3D anatomy
E-mail: bilginberra@hotmail.com