Hafif bilişsel bozukluk ve erken evre alzheimer hastalığında serebellumun volümetrik değerlendirilmesi
Volumetric assessment of the cerebellum in mild cognitive improvement and early stage alzheimer's disease
Yazar: MEHMET ERANİL
Danışman: PROF. DR. SELİM SELÇUK ÇOMOĞLU ; DOÇ. DR. ÖZLEM BİZPINAR MUNİS
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Şehir Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
Amaç: Erken evre Alzheimer hastalığı (EAH) ve Hafif bilişsel bozukluk 
(HBB) hastalarında serebellum hacminin ölçümü, hastalığın etyolojisinde ve sürecinde 
ortaya çıkan nöroanatomik değişiklikleri tespit etmek için önemlidir. Çalışmanın 
amacı, bu hasta grubunda serebellum lobül hacimlerini kranial manyetik rezonans 
görüntüler kullanarak VolBrain programı üzerinden otomatik olarak ölçmek ve 
etkilenen lobülleri belirlemek, bu atrofilerin bilişsel testlere etkisini incelemek ve 
kontrol grubu ile karşılaştırmaktır.  
Yöntem: Çalışmaya Etlik Şehir Hastanesi demans polikliniğinde NIA-AA tanı 
kriterlerine göre ölçütlerine göre tanı almış 25 Erken evre Alzheimer, NIA-AA 
kriterlerine göre tanı almış 25 Hafif bilişsel bozukluk hastası, 25 sağlıklı kontrol grubu 
dahil edildi. Kontrol ve vaka gruplarında, kranial manyetik rezonans görüntülerdeki 
serebellum lobül hacimleri VolBrain programı CERES tekniği ile otomatik olarak 
ölçülmüş, bilişsel testleri incelenmiştir. 
Bulgular: Çalışmamızda EAH tanılı hastalarda, serebellum hacmi ile mini
mental durum muayenesi kayıt kategorisi puanları arasında pozitif yönlü korelasyon 
saptanmıştır. Hastaların serebellum hacmi arttıkça kayıt puanları da artmaktadır. EAH 
tanılı hastaların sol lobül VIIIb ve Crus II hacimleri HBB evresine göre anlamlı düşük 
bulunmuştur. HBB olan hastalarda Lobül IV hacmi ile mini-mental durum muayenesi 
puanları arasında pozitif yönlü korelasyon saptanmıştır. HBB olan hastalarda Lobül 
IV hacmi arttıkça mini-mental durum muayenesi puanları da artmaktadır. EAH olan 
hastalarda toplam serebellum hacmi arttıkça, Stroop renk ve kelime testi bölüm 5 hata 
sayısı azalmaktadır. 
Sonuç: EAH ve HBB hastalarında bazı serebellar alt ünitelerde atrofi 
izlememize rağmen bu atrofilerin bilişsel duruma ve testlere etkisi sınırlıdır. Sol lobül 
x 
VIIIb ve Crus II hacmi bellek ve dikkat fonksiyonları için anlamlı olup, HBB 
evresinden demansa geçiş açısından öngörücü olabilir.

Abstract:
Aim: Measurement of cerebellum volume in patients with early-stage 
Alzheimer's disease and mild cognitive impairment is important to detect 
neuroanatomical changes that occur in the etiology and process of the disease. The aim 
of the study was to automatically measure cerebellum lobule volumes in this patient 
group using cranial magnetic resonance images via the VolBrain program, to 
determine the affected lobules, to examine the effect of these atrophies on cognitive 
tests and to compare with the control group. 
Method: The study included 25 patients with early-stage Alzheimer's disease 
(EAD) diagnosed according to NIA-AA diagnostic criteria, 25 patients with mild 
cognitive impairment (MCI) diagnosed according to NIA-AA criteria, and 25 healthy 
controls at the Etlik City Hospital dementia clinic. In the control and case groups, 
cerebellum lobule volumes in cranial magnetic resonance images were automatically 
measured with the online VolBrain program CERES technique, and cognitive tests 
were examined. 
Results: In our study, a positive correlation was found between cerebellum 
volume and Mini-mental state examination recording category scores in patients with 
EAD. As the cerebellum volume of the patients increases, the recording scores also 
increase. The left lobule VIIIb and Crus II volumes of patients with EAD were found 
to be significantly lower than the MCI stage. A positive correlation was found between 
Lobule IV volume and Mini-mental state examination scores in patients with MCI. As 
Lobule IV volume increases in patients with MCI, the mini-mental state examination 
scores also increase. As the total cerebellum volume increases in patients with EAD, 
the number of Stroop color and word test section 5 errors decreases. 
Conclusion: Although we observed atrophy in some cerebellar subunits in 
patients with EAD and MCI, the effect of these atrophies on cognitive status and tests 
xii 
is limited. Left lobule VIIIb and Crus II volume are significant for memory and 
attention functions and may be predictive of the transition from MCI stage to dementia.