Broilerlerde bakır noksanlığına bağlı oksidatif strese karşı antioksidan yanıt
Antioxidant response to oxidative stress induced by copper deficiency in broilers
Yazar: AYDIN ÇEVİK
Danışman: PROF.DR. SÜLEYMAN KORKUT TEKELİ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
6.0ZET Çalışmanın amacı, broylerlerin karaciğerlerinde diyetsel Cu noksanlığı ile teşvik edilen oksidatif hasara bağlı lipit peroksidasyon düzeyinin saptanması ve antioksidan savunma sisteminin oksidatif strese karşı verdiği yanıtın değerlendirilmesidir. Bu araştırmada, Ross 308 soyu 180 adet broyler civciv kullanıldı. Civcivler her grupta 60 civciv olacak şekilde 3 gruba ayrıldı.Gruplara göre yem uygulamasına denemenin 7. günü başlandı. Kontrol grubundaki civcivler 8 mg/kg bakır içeren standart yem ile beslendi. Bakır noksan gruptaki hayvanlara 3.54 mg/kg bakır içeren pürifiye yem verildi. Eş besleme grubundaki civcivler Cu noksan yemle beslenen hayvanların tükettiği miktarda ve kontrol grubundakilere verilen düzeyde Cu içeren standart yem verildi. Eş besleme grubu dışındaki tüm gruplara deiyonize su ve yem 49 gün boyunca ad libitum verildi. Broylerlere verilen tüm yemler NRC(1994) beslenme formülüne dayandırıldı. Denemenin öncesinde yenilerdeki Cu miktarları saptandı. Denemenin 7., 28. ve 49. günlerinde broylerlerden kan örnekleri alındı ve serum ürik asit ve seruloplazmin düzeyleri, plazma eritrosit Cu/ Zn SOD aktivitesi tayin edildi. Denemenin 7. ve 49.günlerinde kesilen, sırasıyla 60 ve 120 hayvandan çıkartılan karaciğer dokularında glutatyon ve TBARS düzeyleri tayin edildi.Tüm Broylerler, her hafta tartılarak canlı ağırlık değişimleri saptandı. Yem ve su tüketimleri günlük olarak ölçüldü. Bu araştırmada, Cu noksan besleme grubunda canlı ağırlıkların ve yem tüketiminin kontrol grubundan anlamlı olarak daha düşük olduğu saptandı(p<0.05). Bakır noksan gruptaki serum seruloplazmin, ürik asit, glutatyon düzeyleri eritrosit Cu/Zn-SOD aktivitesi, kontrol ve eş besleme gruplarındaki serum seruloplazmin düzeylerine kıyasla anlamlı ölçüde düşük olduğu saptandı(p<0.001).Karaciğer dokusundaki TBARS düzeylerindeki artış, diğer gruplara kıyasla Cu noksan grupta çok daha anlamlıydı(p<0.001). 59Sonuç olarak, bakır noksanlığının broylerlerde, büyüme geriliğine neden olduğu, antioksidan savunma sistemi olumsuz yönde etkilediği ve karaciğer dokusunda lipit peroksidasyonuna neden olduğu saptandı. Anahtar kelimeler: Bakır noksanlığı, oksidatif stres, antioksidan savunma sistemi, lipit peroksidasyonu, broyler 60

Abstract:
7-SUMMARY ANTIOXIDANT RESPONSE TO OXIDATIVE STRESS INDUCED BY COPPER DEFICIENCY IN BROILERS The aim of the study was to examine the extent of hepatic lipid peroxidation depend on the oxidative stress that is induced by dietary Cu deficiency and assess the antioxidant response to this oxidative stress in broilers. In this study, 180 Ross 308 strain broiler chicks were used. The chicks were randomly divided into 3 groups 60 chicks in each. The usage of diets according to groups were started on 7th day of the experiment. The control group was fed the Cu- adequate diet containing 8.00 mg/kg Cu. Cu-deficient group was given the Cu-purified diet containing 3.54 mg/kg Cu. The last group was provided the Cu- adequate diet but was pair-fed to the intake of the Cu-deficient group. All diets based on the NRC requirements for essential nutrients. Feed and deionized water were given ad libitum except pair fed group for 49 days.Cu level of diets was measured before the experiment. The blood samples were taken on 7th, 28th and 49th days of the experiment and measured serum uric acid and seruloplasmin levels and plasma erythrocyte Cu/Zn- SOD activity.The levels of glutathione and TBARS in liver tissue removed from 60 and 120 killed chicks on day 7th and 49th days of experiment, respectively, were determined. All chicks were weighted weekly.The feed and water consumptions were daily measured. In the study, the body weight and feed consumptions of Cu deficient group were determined significantly lower than the others (pO.OOl).In Cu deficient group, serum uric acid, seruloplazmin and glutathione levels and plasma erythrocyte Cu/Zn SOD activity were determined to be significantly lower than the control and pair-fed group.The increase in TBARS levels in Cu deficient group was more significant than the increase in other groups (p<0.001). In conclusion, Our data have suggested that Cu deficiency had negative effects on body growth, antioxidant defence system and has caused the hepatic lipid peroxidation in broilers. Key words: Copper deficiency, oxidative stress, antioxidant defence system, lipid peroxidation, broilers. 61