Osmanlı Devleti`nin strateji anlayışı ve uygulamaları (Klasik Dönem 1451?1566 )
Strategy viewpoint and applications of Ottoman State (Classical Period 1451-1566)
Yazar: ERDEM ÇAKIR
Danışman: DOÇ. DR. BEKİR GÜNAY
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Siyasi Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Tarih = History

Özet:
Genel anlamda Türk stratejisi batıya yöneliktir. Fetret Devri sonrasında Fatihİstanbul ? Roma - Madrit eksenini ortaya koyarak yasından beklenmeyen genis ufuklarıTürk Milletine göstermistir. Kızıl Elma'nın ilk noktası İstanbul'un alınmasındakiyaratıcı yaklasımlarla sembol olma özelligini günümüzde de sürdürmektedir.Fatih'ten sonra II. Beyazıt denizcilige verdigi destekle, bilinen ilk Amerika kıyıharitalarının (Piri Reis) yaratılmasına katkı saglamıstır. Yavuz Fatih eksenini yeni birboyuta İslam Halifeligi ve Magribe tasımıs, büyük ustanın stratejik düsüncelerini nasıliçtenlikle özümsedigini sekiz yıllık kısa iktidarında tüm dünyaya göstermistir. Kanunidönemi Osmanlı stratejik hâkimiyetinin tepe noktası olmustur. Bu devirlerde potansiyeltehlikeyi sezip eksen hareketlerini destekleyici Kafkas Planlarında Sokullu benzeriyaklasımlar Orta Asya Türk Stratejilerinin dogal sonuçları olarak göze çarpmaktadır.Stratejik bir geri çekilme olarak kabul edilmese de Osmanlı Devletinin zamaniçinde kendisinden çok fazla kuvvetlenmis Avrupa karsısında yıllık ortalama 3000 km2alıp, 4000 km2 vererek gerilemesi dikkat çekicidir. İstanbul'dan sonra Viyana veRoma'nın Kızıl Elma niteliklerini dimaglarda sürdürebilmesi, çarelerin Kanun-iKadim' de aranması stratejik düsünce tarihi etkilerinin gündeme yansımalarıdır.Kolonilesen ve sömürgeciligi düstur edinen dünyada basat güç olma zorlamaları yapanİngiltere, Fransa ve Rusya; Kalpgah ( Heartland ) ve baglı yollarında hep OsmanlıDevleti ile karsılasmıslardır. 1815 Avrupa' sının antlandırılmıs prensipleri aksine,parçalanmak istenen Osmanlı Devleti olmus ve bu yogun gayretlere ragmen güncelbölgesel stratejilerde ihmal edilemeyen Türkiye Cumhuriyetinin dogumu da yineOsmanlı stratejik düsüncelerinin yansımalarıdır. Yön degistiren milli stratejimizin bizekaybettirdiklerini ancak tarih bilincimiz, kendimize güvenimiz ve yapacagımız detaylıstratejik analizler geri verebilir.

Abstract:
In general Turkish strategy is directed towards to the west. After Fetret PeriodFatih showed wide horizon to Turkish Nation by bringing up the Istanbul ? Rome axiswhich was not expected from a person at his age. The first point of Red Apple stillcontinues its special features of being symbol by originator approaches of Istanbul?sconquer.After Fatih, Beyazıt the second of having the first known map of American coasts(Piri Reis) by giving importance to maritime. In his short power period Yavuz indicatedto whole world how sincerity he imbibe the greatest leader Fatih?s strategic thoughts bycarrying out Fatih?s axis a new dimension to Islamic Caliphate and Magrib. The toppoint of Ottoman Strategic sovereignty was the period of Kanuni. In these periods byunderstanding the potential danger accompanying the axis actions in Caucasian Planslike Sokullu approaches are conspicuous as the natural results of The Turkish Strategiesof Middle Asia.Although it is not accepted as a strategically moving back, it is striking thatOttoman Empire?s getting worse by loosing 4000 km2 but also getting average 3000 km2annually against Europe which became stronger than Ottoman Empire in time.Remembering Red Apple quality of Venice and Rome after Istanbul, searching thesolutions in Kanuni Kadim is the mirror of the affects of the strategic thinking. England,France and Russia that wanted to be the dominant force in the world which are ruledby colony and colonialism; were always met with Ottoman Empire on Kalpgah(Heartland) and its connected ways. On the contrary of promised principles of Europe in1815, it was the Ottoman Empire that was wanted to be broken and The Birth ofTurkish Republic that can not be neglected in local strategies is again the mirror of TheOttoman strategic thinking in spite of the hard efforts. Only our history conscious,trusting ourselves and detailed strategic analysis to be done by us can give back the lossof our national strategy which changes direction to transfer.