Reşadiye (Tokat, Türkiye) yöresi pliyosen-kuvaterner yaşlı volkanik kayaçların petrografisi, mineral kimyası, petrokimyası ve petrolojisi
Petrography, mineral chemistry, petrochemistry and petrology of the Reşadiye (Tokat, Turkey) area pliocene-quaternary volcanic rocks
Yazar: HAYDAR ZENGİN
Danışman: DOÇ. DR. CEM YÜCEL
Gümüşhane Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Jeodinamik yapı = Geodynamical structure ; Kristalleşme = Crystallization ; Pontidler = Pontides ; Volkanik kayaçlar = Volcanic rocks

Özet:
Bu çalışmada, Doğu Pontidler'in güneyinde dar bir alanda yüzeylenen Pliyosen-Kuvaterner yaşlı volkanitlerin petrografik, ana ve iz element içerikleri ile mineral kimyası, verileri, rapor edilmiştir. Petrografik gözlemler, incelenen Pliyosen-Kuvaterner yaşlı volkanik kayaçlar, plajiyoklas (An5-90) + klinopiroksen (Wo2-49 En19-67 Fs11-33) ± hornblend (Mg# 0.51-0.79) + opak mineralleri içerir. Volkanik kayaçların genel dokusunu oluşturan mikrolitik-porfirik, flüidal dokular yanında, plajiyoklaslarda elek dokusu, kemirilmeler, zonlanmalar, klinopiroksenlerde kemirilmeler ve amfibollerde opaklaşmalar ve zonlanmalar dengesizliği ifade eden dokusal özellikler olarak karşımıza çıkar.
OOSB (okyanus ortası sırtı bazaltı)'na normalize iz element değişim diyagramlarında, Pliyosen-Kuvaterner yaşlı volkanitler BİLE (Sr, K2O, Rb, Ba), Th ve Ce bakımından zenginleşme, Zr, Y, Nb, Ta ve TiO2.bakımından hafifçe fakirleşme ile karakterize olup, OAB benzeri iz element dağılımları sergilemektedirler. Önemli bir negatif Eu (Eu/Eu*=0.78-1.03) anomalisinin bulunmaması Pliyosen-Kuvaterner yaşlı volcanik kayaçları oluşturan magmalarının gelişimde plajiyoklas ayrımlaşmasının önemli bir yere sahip olmadığını göstermektedir. 
Birlikte değerlendirilen petrografik, mineral kimyası ve petrokimyasal veriler ışığında; incelenen Pliyosen-Kuvaterner yaşlı bazaltik volkanitlerin ana magmaları, daha önceden yitim akışkanları ve/veya ergiyiklerince zenginleştirilmiş kıta altı litosferik manto kaynağından türeyen ergiyikler ve KAF sisteminin etkisi altında ortaya çıkan astenosferik yükselimden kaynaklanan OAB benzeri magmaların karışımı sonucu sonucunda oluştuğu ve polibarik kristallenme evrelerinden geçerek son halini aldığı söylenebilir.

Abstract:
In this study, the new petrographic, major and trace element abundances and mineral chemistry data of Pliocene-Quaternary aged volcanic rocks outcropping in limited areas in the south of the Eastern Pontides were reported. Petrographic observations reveal that the studied volcanic rocks contain plagioclase (An5-90) + clinopyroxene (Wo2-49 En19-67 Fs11-33) + hornblende (Mg# 0.51-0.79) + opaque minerals, while the mineralogic composition of the enclaves in volcanic rocks are plagioclase (An13-46) + hornblende (Mg#  0.55-0.63) ± biotite (Mg# 0.47-0.63) ± clinopyroxene (Wo41-42 En34 Fs23-24) + opaque minerals. Besides the microlithic-phorphyritic and fluidal textures composing general texture of the volcanic rocks, the sieved, corroded and zoned plagioclases, zoned and corroded clinopyroxenes and opacitized and zoned hornblendes that indicating disequilibrium crystallization are observed.
MORB normalized trace element patterns of Pliocene-Quaternary aged volcanic rocks and reveal enrichment in LILE (Sr, K2O, Rb, Ba), Th and Ce and slightly depletion in Zr, Y, Nb, Ta and TiO2 and display OIB-like trace element patterns. The lack of important Eu anomaly (Eu/Eu*=0.78-1.03) indicate insignificant fractionation of plagioclase during the evolution of the magmas of Pliocene-Quaternary volcanic rocks. 
In the light of combined petrographic, mineral chemistry and petrochemical data, the studied Pliocene-Quaternary aged volcanics rocks were formed by mixture of the magmas derived from subcontinental lithospheric mantle source, previously enriched by subduction related fluids and/or melts in a post-collisional tectonic setting and the magmas having OIB-like character were evolved by the result of asthenospheric upwelling under effect of NAF system and undergone at polybaric crystallization conditions.