COVİD-19 pandemisi sonrasında yapılan üroonkolojik cerrahilerin histopatolojik sonuçlarının COVİD-19 pandemisi öncesi dönemle karşılaştırılması, izlemdeki gecikmeler ile gecikmelerin evre ilerlemesi açısından değerlendirilmesi
Comparison of histopathological results of urooncological surgeries performed after the COVID-19 pandemic with the period before the COVİD-19 pandemic, evaluation of delays in follow-up and delays in terms of stage progression
Yazar: ALPER KESKİN
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL YILMAZ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Üroloji = Urology
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek neoplazmları = Kidney neoplasms ; COVID 19 = COVID 19 ; Cerrahi-ürolojik = Surgery-urologic ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Pandemiler = Pandemics ; Prostat hastalıkları = Prostatic diseases ; Prostat neoplazmları = Prostatic neoplasms

Özet:
AMAÇ : Hastanemizde Covid-19 pandemisi öncesinde Nisan 2019 - Mart 2020 tarihleri arasında yapılan radikal prostatektomi, radikal sistektomi, radikal nefrektomi, radikal orşiektomi vakalarının Covid-19 pandemisi döneminde Nisan 2020-Mart 2021 ve Nisan 2021-Mart 2022 tarihleri arasında yapılan radikal prostatektomi, radikal sistektomi, radikal nefrektomi, radikal orşiektomi vakalarının patoloji sonucu üroonkolojik malignite olarak raporlanan hastaların sonuçlarının karşılaştırılması ve evre ilerlemesi açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
GEREÇ ve YÖNTEM : Nisan 2019 - Mart 2022 tarihleri arasında hastanemizde yapılan radikal prostatektomi, radikal sistektomi, radikal nefrektomi, radikal orşiektomi vakalarının patoloji sonuçları incelendi. Araştırmamıza kabul kriterini karşılayan üroonkolojik malignitelerden olan prostat, testis, mesane ve böbrek kanseri tanısı almış ve cerrahi tedavileri yapılmış dört farklı tanı grubundaki hastalar Covid-19 pandemisi öncesinde ve sonrasında opere edilenler olarak kendi içinde tekrar iki alt gruba ayrıldı. Çalışmamıza dahil edilen hastanın başvuru sebepleri, anamnez, laboratuvar, görüntüleme, klinik takip ve konsültasyonları, yapılan operasyon, patoloji sonuçları hastane bilgi yönetim sistemi (PROBEL) üzerinden geriye dönük olarak incelendi. Her tanı grubunda sosyodemografik özellikler ve kanser türüne özgü prognostik faktörler karşılaştırıldı. Bağımsız gruplar arası farklılığın tespitinde normal dağılıma uymayanlarda 'Mann Whitney U' testi kullanılırken, normal dağılıma uyanlarda 'Student-t' testi kullanıldı. Kategorik değişkenler için ki kare testi kullanıldı. P<0.05 düzeyi istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi.
BULGULAR : Prostat kanseri tanısı almış Covid-19 pandemisi öncesinde ve sonrasında radikal prostatektomi olan hasta gruplarında yaş ortalaması benzer olmasına rağmen preoperatif PSA düzeyi ve tümör yüzdesi anlamlı bir şekilde Covid-19 pandemisi sonrasında prostatektomi olan hasta grubunda yüksekti. D'Amico risk sınıflamasına göre lokal ileri evre hasta oranı Covid-19 pandemisi sonrasında prostatektomi olan hasta grubunda daha yüksekti ve istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur. Lenfovasküler invazyon ve ekstraprostatik uzanım Covid-19 pandemisi sonrasında prostatektomi olan hasta grubunda daha yüksek oranda gözükmekte ve istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur. Mesane kanseri tanılı hastaların büyük bir çoğunluğu erkekti.  Tespit edilen patolojik tip sıklıkla ürotelyal karsinomdu. Her iki gruptada metastaz sıklığı benzer olup en sık retroperitoneal lenf nodu metastazı saptanmıştır. Preoperatif hemoglobin düzeyi çalışmamızda Covid-19 pandemisi öncesinde sistektomi yapılan hastalarda yüksek tespit edilmiştir. Araştırmamızda değerlendirdiğimiz cerrahi sınır pozitifliği, varyant patoloji oranı, metastaz varlığı, eşlik eden prostat kanseri varlığı ve tümör evresi arasında her iki grup arasında fark saptanmamıştır. Renal hücreli kanser tanı grubunda hastaların % 64,0'ı erkekti ve en sık karşılaşılan patolojik tipse berrak hücreli renal hücreli kanserdi. Preoperatif kreatinin düzeyi ve tümör boyutu, Covid-19 pandemisi sonrası hasta grubunda anlamlı düzeyde yüksekti, preoperatif hemoglobin düzeyi Covid-19 pandemisi öncesi hasta grubunda daha yüksekti. Metastaz varlığı ve retroperitoneal lenf nodu pozitifliği Covid-19 pandemisi sonrası hasta grubunda daha sık görülmesine rağmen istatistiksel olarak anlamlı değildir. Testis kanseri tanısı alan grupta histolojik tip sıklıkla non-seminom olup, mikst germ hücreli tümör her iki gruptada en sık görülen patolojik alt tiptir. Covid-19 pandemisi öncesi ve sonrası hasta grupları arasında preoperatif AFP, β-HCG ve LDH düzeyleri arasında fark bulunmamaktadır. Lenfovasküler invazyon, rete testis tutulumu ve retroperitoneal lenf nodu varlığı Covid-19 pandemisi sonrası hasta grubunda daha yüksek olmasına rağmen istatistiksel fark saptanmamıştır.
SONUÇ: Covid-19 pandemisi öncesinde ve sonrasında opere edilen hastalardan elde edilen bilgilere göre prostat kanseri ve renal hücreli kanser vakalarında pandemiye bağlı evre ilerlemesini düşündürecek sonuçlar saptanmıştır. Neden-sonuç ilişkisinin daha doğru ortaya konabilmesi için geniş kapsamlı ve ileri incelemelere gerek vardır. 
Anahtar Sözcükler : Böbrek kanseri, covid-19, prostat kanseri, üroonkoloji

Abstract:
AIM : The aim of this study was to compare the results of patients with Radical prostatectomy, radical cystectomy, radical nephrectomy and radical orchiectomy cases performed in our hospital between  before the Covid-19 pandemic (April 2019-March 2020) and during the Covid-19 pandemic period (April 2020-March 2021 April 2021-March 2022), whose pathology results were reported as urooncological malignancy and we wanted  to evaluate them in terms of stage progression.
MATERIAL and METHOD : The pathology results of radical prostatectomy, radical cystectomy, radical nephrectomy and radical orchiectomy cases performed in our hospital between April 2019 and March 2022 were examined. Patients in 4 different diagnosis groups who were diagnosed with prostate, testicular, bladder and kidney cancer, which are among the urooncological malignancies that met the acceptance criteria for our study, and underwent surgical treatment, were again divided into 2 subgroups as those operated before and after the Covid-19 pandemic. The reasons for admission, anamnesis, laboratory, imaging, clinical follow-up and consultations, operation and pathology results of the patient included in our study were reviewed retrospectively through the hospital information management system (PROBEL). Sociodemographic characteristics and prognostic factors specific to cancer type were compared in each diagnosis group. While the 'Mann Whitney U' test was used to determine the difference between independent groups, those who did not fit the normal distribution, the 'Student-t' test was used for those with normal distribution. Chi-square test was used for categorical variables.  P<0.05 level was considered statistically significant.
RESULTS : Although the mean age was similar in the groups of patients diagnosed with prostate cancer who underwent radical prostatectomy before and after the Covid-19 pandemic, the preoperative PSA level and tumor percentage were significantly higher in the patient group operated after the Covid-19 pandemic. According to D'Amico risk classification, the rate of locally advanced patients was higher in patient having prostatectomy after Covid-19 pandemic(PHPAC-19) . Lymphovascular invasion and extraprostatic extension were seen at a higher rate in PHPAC-19 and were statistically significant. The majority of patients with bladder cancer were male. The pathological type detected was mostly urothelial carcinoma. The frequency of metastases was similar in both groups, and the most common retroperitoneal lymph node metastasis was found. In our study, the preoperative hemoglobin level was found to be high in patients who underwent cystectomy before the Covid-19 pandemic. No difference was found between the two groups in terms of surgical margin positivity, variant pathology rate,presence of metastases, presence of accompanying prostate cancer and tumor stage, which we evaluated in our study. In the renal cell cancer diagnosis group, 64.0% of the patients were male and the most common pathological type is clear cell renal cell carcinoma. Preoperative creatinine level and tumor size were significantly higher in the  patients having nephrectomy  after Covid-19 pandemic (PHNAC-19) group, the preoperative hemoglobin level was higher in patients having nephrectomy  before Covid-19 pandemic (PHNBC-19). Although the presence of metastases and positivity of retroperitoneal lymph nodes were more common in the PHNAC-19 group, they were not statistically significant. In the group diagnosed with testicular cancer, the histological type is often non-seminoma, and mixed germ cell tumor is the most common pathological subtype in both groups. There was no difference in preoperative AFP, β-HCG and LDH levels between patients having orchiectomy after and before Covid-19 pandemic groups. Although the presence of lymphovascular invasion, rete testis involvement and retroperitoneal lymph node was higher in the patients having orchiectomy after Covid-19 pandemic but  no statistical difference was found.

CONCLUSION : According to the information obtained from the patients who were operated before and after the Covid-19 pandemic, results suggesting the stage progression due to the pandemic in prostate cancer and renal cell cancer cases were determined. Comprehensive and further studies are needed to reveal the cause-effect relationship more accurately.
Keywords : Covid-19,kidney cancer,  prostate cancer, urooncology