İlk halka arzlarda düşük fiyatlandırma: İlk gün açılış, kapanış ve gün içi performansı üzerine Bist'te bir araştırma
Underpricing of initial public offerings: A research on the first day opening, closing and intraday performance on Bist
Yazar: AHMET MERT KURUMAHMUTOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SADİYE OKTAY
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Açılış seansı = Opening session ; Birincil halka arz = Initial public offering ; Borsa = Stock exchange ; Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; Düşük fiyatlandırma = Underpricing ; Düşük fiyatlandırma = Underpricing ; Fiyat hareketi = Price movement ; Halka açılma = Public offering ; Hisse senedi getirileri = Stock returns ; Performans = Performance

Özet:
Halka açılan şirketlerin fiyat performansları üzerine yapılan çalışmalarda, ilk halka arz fiyatının genellikle düşük olarak belirlendiği gözlemlenmektedir. Zamandan ve mekândan bağımsız olarak gözlemlenen bu olgu, literatürde düşük fiyatlandırma olarak isimlendirilmektedir. Düşük fiyatlandırmanın varlığının araştırılmasında ilk gün performansı önemli bir gösterge olup, bu performansın belirlenmesinde genel olarak ilk gün kapanış fiyatının kullanımı ön plana çıkmaktadır. Bu çalışmada, düşük fiyatlandırmanın varlığının araştırılmasında ilk gün kapanış fiyatının yanı sıra ilk gün açılış fiyatı da kullanılmış ve ilk halka arzı gerçekleşerek 2 Şubat 2007 – 2 Şubat 2019 tarihleri arasında BİST'te işlem görmeye başlamış 137 şirketin verileri kullanılarak, ilk gün kapanışta ve açılışta düşük fiyatlandırmanın varlığı ile ilk gün gün içi getirisinin varlığı araştırılmıştır. Buna ek olarak, halka açılma oranının ilk gün kapanıştaki ve açılıştaki düşük fiyatlandırmaya olan etkisi araştırılmıştır. Çalışmanın kapsamı BİST'te açılış seansı uygulamasının başlangıcına göre belirlenmiştir. Kapsam dâhilindeki şirketler aynı zamanda 2007-2018 döneminde ilk halka arzı gerçekleşmiş şirketlerdir. Düşük fiyatlandırmanın varlığına dair yapılan araştırmanın sonucuna göre piyasa getirisine göre düzeltilmiş (anormal/normalüstü) ilk gün kapanış getirisi %5,33 piyasa getirisine göre düzeltilmiş ilk gün açılış getirisi %3,11 olarak bulunmuştur. Sonuçlar anlamlı olup BİST'te ilk gün kapanışta ve açılışta düşük fiyatlandırmanın varlığından söz edilebilir. İlk gün açılışta gözlemlenen düşük fiyatlandırmanın kapanışta gözlemlenenin %58,35'ine tekabül etmesi piyasanın düşük fiyatlandırmanın varlığını hemen algılayamadığını göstermekte ve gün içi getirisine işaret etmektedir. İlk gün gün içi getirisinin varlığının araştırılmasının sonucunda piyasa getirisine göre düzeltilmiş ilk gün gün içi getirisi %2,17 olarak bulunmuştur. Sonuç anlamlı düzeyde olup, BİST'te ilk gün gün içi getirisinin varlığından söz edilebilir. Bu sonuç ilk halka arza katılmadan da düşük fiyatlandırmadan faydalanılabileceğini göstermektedir. Son olarak halka açılma oranının düşük fiyatlandırmaya olan etkisi üzerine yapılan araştırmada, halka açılma oranlarına göre gruplandırılmış şirketlerin hem ilk gün kapanıştaki düşük fiyatlandırma miktarları arasında hem de ilk gün açılıştaki düşük fiyatlandırma miktarları arasında anlamlı düzeyde bir farklılık tespit edilememiştir. Bir başka ifadeyle halka açılma oranının ilk gün kapanıştaki ve açılıştaki düşük fiyatlandırmaya anlamlı düzeyde etkisi bulunamamıştır.

Abstract:
Studies conducted on price performance of companies going public show that, offering price of an IPO is generally determined below its equilibrium market price. This phenomenon, which is observed independently of time and place, is called "underpricing". The first day performance is an important indicator investigating the existence of underpricing and usage of first day closing price remains at the forefront of determining the first day performance. In this study, the first day opening price was used along with the closing price to investigate underpricing. Using a sample of 137 IPOs that were started to be traded on BIST between 02.02.2007-02.02.2019, underpricing on the first day closing and opening and the existence of first day intraday return were investigated. Furthermore, the influence of free float rate on underpricing on the first day closing and opening were investigated. Scope of the study is determined by the date of opening call session implementation. The companies within the scope are the same as the companies that conducted IPO in the 2007-2018 period. Regarding the investigation of underpricing on the first day, market-adjusted (abnormal) first day closing and opening returns are found %5,33 and %3,11 respectively, and they are statistically significant. In other words underpricing is observed on the first day closing and opening in BIST. The abnormal return on the first day opening corresponds to %58,35 of the first day closing, which suggests that underpricing is not fully realized at market opening and this indicates intraday return. Regarding the investigation of the first day intraday return's existence, the first day market-adjusted intraday return is found %2,17 and it is statistically significant. In other words the first day intraday return exists in BIST which means it is possible to benefit from underpricing by investing after the IPO. Finally, to investigate the impact of free float rate on underpricing, companies are grouped by their free float rate and underpricing of groups are compared both for the first day closing and the first day opening. Results show that there is no significant difference between the groups' underpricing both for the first day closing and the first day opening. In other words, free float rate has no significant impact on underpricing on the first day.