Pozantı ilçesi'nde (Adana) tarımsal faaliyetler
Agricultural activities in Pozantı district (Adana)
Yazar: YASİN SAKALLI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEMAL SEVİNDİ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Coğrafya = Geography

Özet:
Pozantı ilçesi, jeomorfolojik açıdan Bolkar Dağları ile Aladağlar arasında yer alan 
Çakıt Vadisi depresyonunda konumlanmaktadır. Ulaşım coğrafyası açısından Çukurova 
ile İç Anadolu'yu birbirine bağlayan stratejik bir kavşak noktası olması, ilçenin gelişim 
sürecinde belirleyici bir faktör olmuştur. İdari coğrafya bakımından Akdeniz Bölgesi 
sınırlarında yer alan Pozantı, Adana iline bağlı olup, 1954 yılına kadar Karaisalı ilçesine 
bağlı bir nahiye statüsündeyken bu tarihte belediye teşkilatının kurulmasıyla ilçe statüsü 
kazanmıştır. Karayolu, otoyol ve demiryolu bağlantıları sayesinde Pozantı, bölgesel 
ulaşım ağında kilit bir kavşak noktası konumundadır. Bu araştırma, Pozantı ilçesinin 
fiziki ve beşeri coğrafi özelliklerini inceleyerek, bu özelliklerin tarım ve hayvancılık 
faaliyetleri üzerindeki etkilerini çok boyutlu bir çerçevede değerlendirmeyi amaçlayan 
disiplinlerarası bir çalışma olarak tasarlanmıştır. Çalışma kapsamında, coğrafi faktörlerin 
sosyoekonomik üretim dinamikleriyle etkileşimi sistematik bir metodoloji çerçevesinde 
analiz edilmiştir. Araştırma yöntemi olarak karma desen benimsenmiş olup, nicel 
yöntemler (istatistiksel veri analizi, sayısal haritalama) ve nitel yöntemler (saha 
gözlemleri, derinlemesine mülakatlar) birlikte kullanılmıştır. Arazi çalışmaları sırasında 
hem karar vericiler hem de bölgedeki çiftçilerle gerçekleştirilen görüşmeler, verilerin 
zenginleştirilmesine katkı sağlamıştır. Pozantı ilçesinde tarım ve hayvancılık faaliyetleri 
büyük ölçüde doğal çevre koşulları tarafından şekillendirilmektedir. İlçedeki arazi 
varlığının yalnızca %8'lik kısmı tarımsal faaliyetlere uygun olup, bu durum tarım 
alanlarının sınırlı kalmasına yol açmaktadır. Hayvancılık faaliyetleri ağırlıklı olarak aile 
işletmeciliği ölçeğinde yürütülmekte olup, kırsal mahallelerde müstakil evlerin alt 
katlarında ya da bitişiğinde küçük çaplı büyükbaş hayvan besiciliği yapılmaktadır. Son yıllarda ekili ve dikili tarım alanlarının giderek azalması, bunun yerine nadasa bırakılan 
alanların artması, tarımsal üretim değerlerinde belirgin bir düşüşe neden olmuştur. Sonuç 
olarak, bu çalışma kapsamında Pozantı ilçesinin tarım ve hayvancılık potansiyeli 
incelenmiş, zaman içerisindeki değişimler gözlemlenerek coğrafi perspektifte 
açıklamaları yapılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, ilçedeki tarım ve 
hayvancılık faaliyetlerinin sürdürülebilirliğini sağlamak adına çeşitli öneriler 
sunulmuştur.

Abstract:
Pozantı district is located within the Çakıt Valley depression, situated between the 
Bolkar Mountains and the Aladağlar in terms of geomorphology. From a transportation 
geography perspective, it serves as a strategic junction connecting Çukurova and Central 
Anatolia. Administratively, Pozantı is within the boundaries of the Mediterranean Region 
and is affiliated with the province of Adana. Until 1954, it was a subdistrict of Karaisalı, 
but it gained district status following the establishment of its municipal organization in 
that year. Due to its road, highway, and railway connections, Pozantı serves as a key 
transportation hub linking surrounding provinces and regions. 
This study is an interdisciplinary research project designed to examine the physical 
and human geographical characteristics of Pozantı district and to analyze their 
multifaceted impacts on agricultural and livestock activities. It systematically evaluates 
the interaction between geographical factors and socioeconomic production dynamics. A 
mixed-method approach was adopted, integrating both quantitative methods (statistical 
data analysis, numerical mapping) and qualitative methods (field observations, in-depth 
interviews). During the fieldwork, interviews were conducted with both decision-makers 
and local farmers to enrich the collected data. 
Agricultural and livestock activities in Pozantı are largely shaped by natural 
environmental conditions. Only 8% of the district's total land area is suitable for 
agricultural activities, which significantly limits agricultural expansion. Livestock 
farming is generally conducted on a family-business scale, particularly in rural 
settlements where independent houses typically have small-scale cattle farming facilities either on the lower floors or in adjacent buildings. Over the years, cultivated and planted 
agricultural areas have steadily declined, while fallow lands have increased, leading to a 
notable reduction in agricultural production values. 
In conclusion, this study has examined the agricultural and livestock potential of 
Pozantı district, observed changes over time, and provided explanations from a 
geographical perspective. Based on the findings, various recommendations have been 
proposed to ensure the sustainability of agricultural and livestock activities in the district.