Diyabetik obez ve diyabetik olmayan obez kişilerde TRAIL mekanizmasının genetik olarak incelenmesi
Genetic investigation of TRAIL mechanism in diabetic obese and non-diabetic obese patients
Yazar: SAADET BÜŞRA AKSOYER SEZGİN
Danışman: PROF. DR. ŞAKİR ÜMİT ZEYBEK
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Moleküler Tıp = Molecular Medicine
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Dizi analizi = Sequence analysis ; Gen ifadesi = Gene expression ; Genetik = Genetics ; Genetik analiz = Genetic analysis ; Obezite = Obesity ; Tümör nekroz faktörleri = Tumor necrosis factors

Özet:
Obezite, enerji alımının enerji harcamasının önüne geçmesi sonucunda adipoz dokuda görülen anormal artışın sebep olduğu önemli bir sağlık sorunu olup, dünya çapında yüksek bir prevalansa sahiptir. Adipoz dokunun fizyolojik işlevinde görülen bozukluklar, diyabetin gelişimine aracılık etmektedir. Tip-I (insüline bağımlı olan) ve Tip-II (insüline bağımlı olmayan) olmak üzere iki ana sınıfa ayrılan diyabet, yüksek kan glukoz seviyesi ile karakterize olup; insülin düzeyinde azalma ve/veya insülin etki mekanizmasındaki değişikliklerden kaynaklanan metabolik bir hastalıktır. Bununla birlikte adipoz dokuda insüline karşı cevabın azalması insülin direncinin gelişimine neden olmaktadır. Adipoz doku biyolojisinde önemli role sahip Tümör nekroz faktör (TNF) ailesinin bir üyesi olan Tümör nekroz faktör ile ilişkili apoptozu indükleyici ligand (TRAIL)'in, kanser hücrelerinde apoptozu indükleme özelliği nedeniyle pek çok araştırmada yer almaktadır ancak diyabete ve obeziyete karşı koruyucu rolüyle ilgili gen düzeyinde yapılan insan çalışmalarının sayısı yetersizdir. 
Çalışmamızda RNA izolasyonu, cDNA sentezi, gerçek zamanlı real-time PZR (RT-qPZR) ve Sanger dizileme yöntemleri kullanılmıştır. İnsanda TRAIL gen ekspresyonun ve dizilemesinin birlikte yapıldığı ilk çalışma niteliğini taşımaktadır.  TRAIL gen ekspresyon düzeyinin analiz sonucunda kontrollerde, diyabetik obez ve diyabetik obez olmayan gruba göre daha yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. TRAIL gen ekspresyonundaki bu değişikliğin, diyabet hastalığına karşı TRAIL'in koruyucu bir etken olabileceğini düşündürmektedir. Dizileme yöntemiyle belirlenen rs781673405, rs143353036, rs1244378045, rs201137623, rs767450259, rs759369504, rs750556128, rs369143448 mutasyonlarının varlığı ilk kez bizim çalışmamızda gösterilmiştir. Bu verilerimizin literatüre önemli katkı sağlayacağını düşünmekteyiz.

Abstract:
Obesity is an important healthcare issue caused by abnormally increased adipose tissue because of energy-intake overcoming energy expenditure with a globally high prevalence. Disturbances in the physiological function of adipose tissue mediate the development of diabetes, which is divided into two main classes as Type-I(insulin-dependent) and Type-II(non-insulin-dependent) characterized by high-blood-glucose levels. It is a metabolic disease that results from decreased insulin-levels and/or changes in the insulin action mechanism. However, decreased response to insulin in adipose tissue causes the development of insulin-resistance. Tumor Necrosis Factor-Associated Apoptosis-Inducing Ligand(TRAIL), which is a member of the Tumor Necrosis Factor(TNF)-family with an important role in adipose tissue biology, is included in many studies with its ability to induce apoptosis in cancer cells, but the number of human-studies conducted on the gene related to its protective-role against diabetes and obesity at this level is insufficient.

The RNA-isolation, cDNA-synthesis, Real-Time-PZR(RT-qPZR), and Sanger-Sequencing Methods were used in this study. It is the first study in which human TRAIL gene expression and sequencing were performed together. As a result of the analyses, TRAIL gene expression level was found to be higher in the controls than in the diabetic-obese and non-diabetic-obese group. This change in TRAIL gene expression suggests that TRAIL maybe a protective factor against diabetes. The presence of rs781673405, rs143353036, rs1244378045, rs201137623, rs767450259, rs759369504, rs750556128, and rs369143448 mutations, which was determined with the Sequencing Method, was shown for the first time in the present study. We believe that these data will make an important contribution to the literature.