Akdeniz bölgesinde damla sistemiyle tatlı ve tuzlu su kullanılarak uygulanan farklı sulama stratejilerinin quinoa bitkisinin verimiyle toprakta tuz birikimine etkileri ve saltmed modelinin test edilmesi
Effects of various irrigation strategies using fresh and saline water applied with drip irrigation system on yield of quinoa and salt accumulation in soil in the Mediterranean region and evaluation of saltmed model
Yazar: ÇİĞDEM İNCE KAYA
Danışman: PROF. DR. ATTİLA YAZAR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada Akdeniz iklim koşullarında damla yöntemiyle tatlı ve tuzlu su kullanılarak uygulanan farklı sulama stratejilerinin quinoa (Chenopodium quinoa Willd) bitkisinin vejetatif gelişimi ve verimiyle bitki kök bölgesindeki tuz birikimi üzerine etkileri araştırılmış; denemeden elde edilen bulgular SALTMED modeliyle kestirilen sonuçlarla karşılaştırılmıştır.Araştırma 2009 yılında, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü Deneme Alanında, Q-52 quinoa çeşidi kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmada tatlı su (kanal suyu) ile tam sulama (FIF), %50 geleneksel kısıntılı sulama (DI), %50 yarı ıslatmalı sulama (PRD) ve tuzluluk düzeyi 5 dS/m olan tuzlu su ile tam sulama (FIS) konuları ele alınmıştır.Araştırmada Akdeniz iklim koşullarında quinoa bitkisinin geleneksel kısıntılı sulama veya yarı ıslatmalı PRD sulama uygulanarak tam sulamaya göre %50 daha az suyla yada tuzluluk düzeyi 5 dS/m olan tuzlu su ile sulanmasının istatistiksel olarak verimde azalmalara neden olmadığı saptanmıştır. SALTMED modelinin dane verimleri ve kuru madde verimlerini ölçülen değerlere oldukça yakın tahmin ettiği belirlenmiştir. Tam sulama (FIF ve FIS) konularında ölçülen ve kestirilen bitki su tüketimleri arasında iyi bir uyum olduğu belirlenirken kısıntılı sulama (DI ve PRD) konularında model ölçülen bitki su tüketimi değerlerinden farklı kestirimlerde bulunmuştur. Kısıntılı sulama koşullarında SALTMED modelinin daha güvenilir kestirimler yapabilmesi bakımından modelde bazı değişikliklerin yapılması önerilebilir.

Abstract:
In this study the effects of various irrigation strategies using fresh and saline water applied with drip irrigation system on yield and vegetative growth of quinoa (Chenopodium quinoa Willd) and salt accumulation in soil in the Mediterranean region were investigated and the results were compared with the simulated results obtained from SALTMED Model.The research was carried out in 2009 at the experimental station of Irrigation and Agricultural Structures Department of Faculty of Agriculture at Çukurova University in Adana, using Q-52 quinoa variety. In the study four different treatments were considered: Full irrigation using fresh water (FIF); conventional deficit irrigation (DI, 50%); partial root-zone drying (PRD, 50%); and full irrigation using saline water with electrical conductivity of 5 dS/m (FIS).The results revealed that there was no significant difference in yields among the treatments studied. Irrigating quinoa under the Mediterranean conditions with saline water with salinity of 5 dS/m or applying 50 % less water as compared to full irrigation resulted in similar yields. There was a good agreement between the measured grain and dry matter yield and simulated yield by SALTMED Model. Simulated evapotranspiration values were in close agreement with the measured data in full irrigation treatments (FIF and FIS). However in deficit irrigation treatments (DI and PRD), there was a significant difference between the simulated and measured ET values. Under deficit irrigation situations, some modifications should be made in the SALTMED model in order to increase reliability of simulation.