Laparoskopik cerrahi işlem sonrası bulantı ve kusmanın azaltılmasında otojenik gevşeme ile yavaş ve ritmik solunumun etkisi
The effect of autogenic relaxation and slow rhythmic breating in reducing nausea and vomiting after laparoscopic surgical procedure
Yazar: AYSEL GÜRKAN
Danışman: PROF.DR. DENİZ ŞELİMEN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Araştırma laparoskopik cerrahi işlem sonrası bulantı ve kusmanın azaltılmasında otojenik gevşeme ile yavaş ve ritmik solunumun etkisini belirlemek amacıyla prospektif deney-kontrol araştırması olarak plandı. Araştırmanın evrenini bir üniversite hastanesi ile Sağlık Bakanlığı 'na bağlı bir eğitim ve araştırma hastanesi genel cerrahi kliniklerinde laparoskopik kolesistektomi uygulanacak kadın hastalar oluşturdu. Laparoskopik kolesistektomi sonrası bulantı ve kusma oram %46-68 arasında olup, ortalama %55 civarında olduğu göz önüne alınarak, postoperatif bulantı ve kusma oranında %25 azalma sağlamak amacıyla %80 güçte yapılan güç analizinde örneklem sayısı deney ve kontrol gruplarının her birinde 48 hasta olarak belirlendi. Veriler araştırmacı tarafından hazırlanan "Bireysel özellikler Formu" ve "Hasta İzlem Formları" ile Türkiye'de geçerlilik ve güvenirlik çalışmaları yapılmış ve kullanılmakta olan "Durumluk-Sürekli Anksiyete Ölçeği" ve "Görsel Kıyaslama Ölçeği" aracılığıyla yüz yüze görüşme ve izlem yoluyla elde edildi. Verilerin değerlendirilmesinde oran, ortalama (x), standart sapma (SD), x2, t testi ve pearson korelasyon tekniği kullanıldı. Araştırmanın verilere göre, kontrol ve deney grubu hastalar arasında cerrahi işlem öncesi ve sonrası durumluk anksiyete düzeyleri; postoperatif ilk 24 saatte bulantı ve kusma oranlan, antiemetik gereksinimleri ve ağrı şiddetleri; taburculuk sonrası bulantı ve kusma deneyimleri, ağrı şiddetleri, antiemetik ve analjezik gereksinimleri, günlük aktivitelerin etkilenme oram, uygulanan bakım/tedaviden memnuniyetleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark (p<0.05) olduğu belirlendi. Araştırmada elde edilen bulgular laparoskopik cerrahi sonrası bulantı ve kusmanın azaltılmasında otojenik gevşemenin rutin hemşirelik bakımından daha etkili olduğunu göstermekte olup, postoperatif bulantı ve kusma riski yüksek cerrahi girişimlerde kullanılması önerilmektedir.Anahtar Kelimeler: Postoperatif dönem, bulantı, kusma, gevşeme.

Abstract:
The study was designed as prospective experimental-control research, and aimed to examine the effect of the autogenic relaxation and slow rhythmic breating in reducing nausea and vomiting after laparoscopic surgical procedure. The scope of the research covered female patients that have undergoing laparoscopic cholecystectomy in the general surgical clinics of a university hospitaL, and a training-research hospital bound to the Ministry of Health. Assuming a 46-68% postoperative nausea and vomiting rate after laparoscopic cholecystectomy, with an average of 55%, a sample size of 48 patient in each of the experimental and control groups were determined by power analysis to provide 80% power for detecting in 25% reduction in the incidence of postoperative nausea and vomiting. Data were collected during face-to-face interviews and follow-ups by using "Personal Characteristics Form" and "Patient Follow-up Forms" developed by the researcher, and by "Vîsual Analoque Scale" and "State-Trait Amdety Inventory". Validity and reliability studies of the scales were performed and are being used for Turkish populations. Rates, percentages (x), standard deviation (SD), x2, t-test and Pearson correlation techniques were used during the evaluation of the data. Accordhıg to the research data, there were statistically significant differences in the followhıg: state arodety levels of patients in the control and experiment groups before and after the surgical procedure; nausea and vomiting rates within 24 hours postoperatively; antiemetic requirements and pain intensities; nausea and vomiting experiences after discharge; pain intensities; antiemetic and analgesic requirements; affects on daily activities, and satisfaction from applied care/treatment (p<0.05). Obtahıed findhıgs points out autogenic relaxation to be more affective than routine nursing çare in reducing nausea and vomiting after laparoscopic surgical procedure and it is suggested that this technique be used in surgical population at high risk of developing postoperative nausea and vomiting.Key Words: Postoperative period, nausea, vomiting, relaxation.