Yakın ilişkilerde izlenim ayarlamacılığı ve özbilincin yatırım modeli çerçevesinde incelenmesi
Analysis of self-monitoring and self-consciousness within the framework of investment model in close relationships
Yazar: HANZADE ASLAN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. SELİM HOVARDAOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Kendini ayarlama = Self monitoring ; Yakın ilişkiler = Intimate relationship ; Yatırım modelleri = Investments models ; Özbilinç = Self-consciousness ; İlişki doyumu = Relationship satisfaction

Özet:
Bu çalışmada Yatırım Modeli çerçevesinde İlişki İstikrarı'nının üç ögesi olan İlişki Doyumu (İD), Seçeneklerin Niteliğini Değerlendirme (SND) ve İlişki Yatırımı (İY); İzlenim Ayarlamacılığı (İA) ve Özbilinçle (ÖB) ve bazı ilişkisel değişkenlerce yordanmıştır. Yüksek ve düşük İA, ilişkisel değişkenler, ilişki istikrarının ve özbilincin ögeleriyle yordanmıştır. Yaş ve ilişki süresi kontrol edilerek araştırma kapsamındaki değişkenler üzerinde medeni durum ve cinsiyete ilişkin temel ve ortak etkiler araştırılmıştır. 
İD'yi partnerle mutlu olmak, ilişkinin niteliğini olumlu değerlendirmek, ilişkiyi önemli bulmak, ilişki süresine ilişkin beklenti, ilişkide sorun yaşamak (negatif olarak), içsel özfarkındalık, ilişkide güvende hissetmek, partneri çekici bulmak ve İA değişkenleri; SND'yi ilişki süresine ilişkin beklenti (negatif olarak), partnere ilişkiyi olumlu etkileyeceğini düşünerek beyaz yalanlar söylemek, partneri çekici bulmak (negatif olarak), partnere, o anki duygularını gizleyebilmek için uygun bir duyguyu yaşıyor gibi görünmek, ilişkiyi önemli bulmak (negatif olarak), İA, partnere yanlış anlaşılacağını düşündüğü için durumu başka bir şekilde aktarmak (negatif olarak), ilişkide sorun yaşamak, içsel özfarkındalık, tarz bilinçliliği değişkenleri;  İY'yi ise ilişkiye bağlılık, ilişki süresine ilişkin beklenti, tarz bilinçliliği, partnere yanlış anlaşılacağını düşündüğü için durumu başka bir şekilde aktarmak ve ilişkiyi önemli bulmak değişkenleri yordamıştır.
Partnere, duygularını daha iyi ifade edebilmek için abartarak aktarmak, partnere, o anki duygularını gizleyebilmek için uygun bir duyguyu yaşıyormuş gibi görünmek, SND, kendini düşünme, tarz bilinçliliği değişkenlerinin yüksek İA ile; ilişkide sorun yaşamak ve sosyal kaygı değişkenlerinin düşük İA ile ilişkili olduğu görülmüştür. 
Erkeklerin İA, SND ve tarz bilinçliliği, kadınların İD, içsel özfarkındalık ve görünüm bilinçliliği puanlarının daha yüksek olduğu görülmektedir. Tüm değişkenler için yapılan gruplar arası karşılaştırmalar detaylı olarak tartışılmıştır.

Abstract:
Within the framework of Investment Model, three determinants of Relationship Stability which are Relationship Satisfaction (RS), Quality of Alternatives (QOA), Relationship Investment (RI) are predicted by some relational variables, self-monitoring (SM) and self-consciousness (SC). High and low SM are predicted by some relational variables, RS, QOA, RI and SC. Main and common effects of marital status and gender on the variables used in the study are investigated while age and relationship durations are controlled.
RS is predicted with happiness with the partner, quality of the relationship, importance of the relationship, expectation about the future of the relationship, experiencing problems in the relationship (negatively), internal state awareness, feeling secure in the relationship, finding the partner physically attractive and SM. QOA is predicted by expectation about the future of the relationship (negatively), telling more white lies to their partners thinking it will effect their relationship positively, finding the partner physically attractive (negatively), creating the impression of a suitable feeling to the partner to hide the experienced feeling at that moment, importance of the relationship (negatively), SM, expressing the situation differently to the partner to avoid misunderstanding (negatively), experiencing problems in the relationship, internal state of awareness and style consciousness. RI is predicted with commitment to the relationship, expectation about the future of the relationship, style consciousness, expressing the situation differently to the partner to avoid misunderstanding and importance of the relationship.
Prediction of high and low SM and comparisons made according to marital status and gender are widely discussed.