Yaşlı hastalarda ameliyat sonrası hemşirelik bakım gereksinimi ve etkileyen faktörlerin incelenmesi
Investigation of postoperative nursing care needs and effecting factors in elderly patients
Yazar: ELİF AKYÜZ
Danışman: PROF. DR. FUNDA BÜYÜKYILMAZ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Cerrahi = Surgery ; Hasta bakımı = Patient care ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Yaşlılar = Aged ; Yaşlılık = Old age ; İhtiyaç analizi = Needs analysis

Özet:
Araştırma; yaşlı hastalarda ameliyat sonrası bakım gereksinimi ve etkileyen faktörlerin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı bir çalışma olarak planlandı. Çalışma; bir devlet hastanesinde 65 yaş üstünde olan, büyük cerrahi girişim geçiren ve bilişsel-algısal sorunu olmayan 200 hasta ile gerçekleştirildi. Araştırma verileri; "Yaşlı Tanıtım Formu", "Mini Mental Test (MMT)","Görsel Kıyaslama Ölçeği-Visual Ağrı Skalası (GKÖ-VAS)" ve "Bakım Bağımlılığı Ölçeği-BBÖ" ile toplandı. Veriler yüz yüze görüşme yöntemi ile yaşlı hastanın uygun olduğu zaman diliminde, bakım ve tedavi saatlerini aksatmayacak şekilde, ameliyat sonrası 4. günde hasta odasında, araştırmacı tarafından toplandı. Verilerin toplanması 20-30 dakika arasında tamamlandı. Elde edilen verilen uygun istatistiksel yöntemler ile analiz edildi. Hastaların yaş ortalamalarının 73.85±7.18 yıl, %54'ünün kadın, %62,5'inin ilköğretim mezunu olduğu, %63,5'inin planlı bir şekilde hastaneye kabul edildiği, %82'sinin kronik hastalığı bulunduğu, %54,5'inin sigara/alkol kullandığı,%66,5'inin daha önce ameliyat deneyimin olduğu, %45,5'nin ortopedi ve travmatoloji kliniğinde olduğu, %25,5'nin kırık redüksiyonu nedeniyle cerrahi girişim deneyimlediği ve BBÖ ortalamalarının 60.09±4.34 olduğu saptandı. İleri yaş grubunda, düşük eğitim düzeyine sahip, kronik hastalığı olan, acil birimden sevk ile büyük cerrahi girişim geçiren (özellikle ortopedi ve travmatoloji, beyin-sinir cerrahisi), şiddetli düzeyde ağrısı ve düşme riski yüksek, bilişsel düzeyi daha düşük olan yaşlı bireylerinin kendi değerlendirmelerine göre başkalarına bağımlılıklarının/bakım gereksinimlerinin daha fazla/yüksek olduğu görüldü (p<0,05).

Anahtar kelimeler: Hemşirelik Bakımı, Bakım Bağımlılığı, Cerrahi Girişim, Yaşlılık.

Abstract:
This study was planned as descriptive and correlational to examine the need for post-operative care and the affecting factors in elderly patients. The study was conducted at a state hospital with 200 patients over the age of 65, who underwent major surgical intervention, and had no cognitive-perceptual problems. The data were collected using the "Elderly Identification Form," "Mini-Mental Test (MMT)," "Visual Analog Scale-Visual Pain Scale (VAS)," and "Care Dependency Scale-CDS". The data were collected by the researcher using the face-to-face interview method in the patient room on day 4 after the surgery at a time that the patient was available without disrupting the care and treatment hours. The data collection was completed in around 20-30 minutes. The obtained data were analysed using appropriate statistical methods. It was found that the mean age of the patients was 73.85±7.18 years, 54% of the patients were female, 62.5% were elementary school graduates, 63.5% were admitted to the hospital in a planned manner, 82% had a chronic disease, 54.5% use tobacco/consume alcohol, 66.5% had previous surgery, 45.5% were in the orthopedics and traumatology clinic, 25.5% underwent surgical intervention for fracture reduction, and the mean CDS was 60.09±4.34. It was determined that elderly individuals, who are in the advanced age group, with low education level, have a chronic disease, have undergone major surgery with a referral from the emergency unit (especially orthopedics and traumatology, neurosurgery), have severe pain, and a high risk of falling, and have a lower cognitive level showed higher dependence on others/care needs than their counterparts (p<0.05).

Keywords: Nursing Care, Care Dependence, Surgical Intervention, Elderly.