Kars Müzesinde bulunan Osmanlı dönemi ateşli ve ateşsiz silahlar
Firearms and non-firearms which belongs to Ottoman period in Kars Museum
Yazar: FÜDEYİL BULUT
Danışman: PROF. DR. YUNUS BERKLİ
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sanat Kuramı ve Eleştiri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Ateşli silahlar = Firearms ; Ateşsiz silah = Fireless weapons ; Kars Müzesi = Mars Museum ; Kılıç = Sword ; Müzeler = Museums ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Silahlar = Guns ; Tabanca = Pistol ; Tüfekler = Rifles

Özet:
Amaç: Osmanlı askeri kültürün bir parçası olarak, Kars Müzesi'nde bulunan etnografik eserler
arasında önemli bir yeri olan ateşli ve ateşsiz silahlarla ilgili yapılan bu çalışmadaki amacımız;
ateşli ve ateşsiz silahları dönem özellikleri, yapım tekniği, türü, form özellikleri, silahlarda
kullanılan malzeme ve süsleme teknikleri bakımından incelemelerini yaparak, kültürel miras
içerisindeki önemlerini belirtip literatüre kazandırmaktır.
Yöntem: Kars Müzesi'nde bulunan ve Kars Müze Müdürlüğü tarafından araştırma kapsamında
erişimine izin verilen ateşli ve ateşsiz silahlarla ilgili literatür taraması yapılmış, Müze'de yer
alan silahların tasnifleri yapılarak depoda koruma altına alınmış olan ve müzedeki teşhir
salonunda sergilenen ateşli ve ateşsiz silahların fotoğrafları çekilerek ölçüleri alınmak suretiyle
15'i ateşli 26'sı ateşsiz olmak üzere toplam 41 eser araştırma kapsamında incelenmiştir.
Bulgular: Kars Müzesi'nde bulunan Osmanlı Dönemi ateşli ve ateşsiz silahlar; kılıç, kama,
süngü, yatağan, barutluk, kın; tüfek ve tabancalardan oluştuğu belirlenmiştir. Yapılan literatür
taraması sonucu farklı müzelerde yer alan Osmanlı döneminden kalma ateşli ve ateşsiz
silahların, Kars müzesinde bulunan silahlarla benzer teknik ve süsleme özelliklerini taşıdığı
görülmektedir. Kars müzesindeki bu eserler, çizim ve fotoğraflarla desteklenmek suretiyle
müze envanter numaraları, eserin türü, dönemi, müzeye geliş tarihi, form, teknik, malzeme ve
süsleme özellikleri bakımından ele alınarak yorum ve analizleri yapılmıştır.
Sonuç: Osmanlı Döneminden kalma çok sayıda ateşli ve ateşsiz silah olmasına rağmen bu
alanda yeteri kadar bilimsel çalışmanın yapılmadığı belirlenmiştir. Osmanlı askerî kültürünün
bir parçası olarak Kars Müzesi'nde yer alan etnografik eserler arasında önemli bir yeri olan
ateşli ve ateşsiz silahlarla ilgili yapılan bu çalışma ile ateşli ve ateşsiz silahların dönem
özellikleri, yapım tekniği, türü, form özellikleri, silahlarda kullanılan malzeme ve süsleme
teknikleri bakımından incelemeleri yapılarak Osmanlı askeri kültürünün önemli bir birikime
sahip olduğu bu bölgedeki silahların Kars Müzesinde sergilenmeleri dışında bilimsel olarak
daha ulaşılabilir olması için literatüre kazandırılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Kars Müzesi, Osmanlı Silahları, Tüfek, Kılıç, Ateşli Silahlar.

Abstract:
Purpose: This study aims to show the importance of fire and firearms among the ethnographic
artifacts in the Kars Museum as a part of Ottoman military culture and to examine firearms in
terms of period features, construction technique, type, form features, materials used in weapons
and decoration techniques, and to bring them to the literature by specifying their importance in
cultural heritage.
Method: A literature review was conducted on firearms and non-firearms, which are in the
Kars Museum and allowed to be accessed within the scope of the research by the Kars Museum
Directorate. A total of 41 works, of which 15 with fever and 26 without fever, were examined
within the scope of the research.
Findings: Ottoman Period firearms and non-firearms in Kars Museum; sword, dagger, bayonet,
warp, gunpowder, scabbard; It was determined that it consisted of rifles and pistols. As a result
of the literature review, it is seen that the fire and non-firearms from the Ottoman period, which
are in different museums, have similar technical and ornamental features to the weapons in the
Kars museum. These artifacts in the Kars museum, supported by drawings and photographs,
were discussed in terms of museum inventory numbers, type of work, period, date of arrival at
the museum, form, technique, material, and ornamental features, and their comments and
analyzes were made.
Results: Although there are many firearms and non-firearms from the Ottoman period, it has
been determined that there is not enough scientific study in this field. As a part of the Ottoman
military culture, this study on fire and firearms, which has an important place among the
ethnographic works in the Kars Museum, examines the period characteristics, construction
technique, type, form characteristics, materials, and decoration techniques of fire and non-
firearms. The weapons in this region, where the Ottoman military culture had a significant
accumulation, were brought to the literature to be more accessible scientifically, apart from
being exhibited in the Kars Museum.
Keywords: Kars Museum, Ottoman Weapons, Rifle, Sword, Firearms.