Hemşirelik eğitiminde etik
Ethics in nursing education
Yazar: MELTEM AKBAŞ
Danışman: PROF. DR. İLHAN TUNCER
Çukurova Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıp Tarihi ve Etik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Deontoloji ve Tıp Tarihi = Medical History and Ethics
Dizin: Etik = Ethics ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik eğitimi = Education-nursing ; Tıp etiği = Medical ethics ; Öğretim elemanları = Instructors ; Öğretim üyeleri = Instructors

Özet:
Sağlık bilimleri alanında gösterilen üç temel etkinlik, araştırma, uygulama ve eğitimdir. Bunlardan özellikle araştırma ve uygulama etkinliklerinin etik boyutu üzerinde çok durulmasına karşın, eğitimin etik boyutu daha az ilgi çeken bir konu görünümündedir.Eğitim, bireyin davranışlarında onun kendi yaşantıları üzerinden ve bilinçli-denetimli olarak istendik davranış değişikliği meydana getirme sürecidir. Etik, insan tutum ve davranışlarının iyi ya da kötü olma yönünden değerlendirilmesi; bilinçli eylemler bağlamında nelerin iyi olduğunun ve iyinin ne olduğunun sorgulanmasıdır.Tez çerçevesinde yürütülen araştırmanın amacı bir yandan hemşirelik eğitiminde öğretim elemanlarının hangi etik ilkelere öncelik verdiklerinin ve hangi etik sorunlarla ne sıklıkta karşılaştıklarının belirlenmesi; diğer yandan etik derslerinin içerik, süre, yöntem açısından değerlendirilmesi ve öğretim elemanlarının etik eğitimi alma durumlarının saptanmasıdır. Araştırma hemşirelik eğitimi veren on okulda görev yapan 134 öğretim elemanı üzerinde yürütülmüştür. Veriler katılımcı bilgileri, eğitim etiği ve etik eğitimi ile ilgili üç bölümde toplam 28 soru içeren anket formu ile toplanmıştır.Araştırmada katılımcıların görevlerini yerine getirirken etik ilkeleri göz önünde bulundurdukları buna rağmen tanıklık ve deneyim düzeyinde etik dışı öğretim elemanı davranışlarına rastladıkları; etik eğitiminin bu alanda uzman olmayan öğretim elemanları tarafından ve genellikle entegre sistemin bir parçası olarak verildiği, etik dersi içeriğinin okuldan okula değiştiği belirlenmiştir. Bu sonuçlar itibariyle, hemşirelik okullarında öğretim elemanlarına etikle ilgili bilinç ve duyarlılık düzeylerini arttırma olanağı sağlanması ve etik derslerinin standart hale getirilmesi uygun olacaktır.

Abstract:
The three basic activities of medical sciences are research, application and education. Despite the high emphasis on the ethical aspect of research and application activities, ethical aspect of education seems to attract less attention.Education is the process of making needed changes in the behavior patterns of people through their own lives in a conscious and controlled way. Ethics is defined as the evaluation of human attitudes and behaviors in terms of being good or bad as well as questioning the things that are good and what is good in terms of conscious actions.This study aims at identifying the ethical values prioritized by teachers and identifying which ethical problems they encounter and how often, as well as evaluating ethics classes in terms of content, duration and method, and detecting whether the teachers have had any training on ethics. The participants of the study are 134 teachers working in ten different schools of nursing. The data were collected through a questionnaire consisting of 28 questions and three sections regarding participant information, education ethics and ethics education.Findings show that although ethical principles were taken into consideration by the participants, they come across unethical teacher behaviors at the level of evidence and experience, that ethics education is instructed by teachers who are not experts in this field and usually as part of the integrated system, and that the content of ethics course differs from school to school. Given these results, it can be suggested that teachers in schools of nursing should be given the opportunity of improving their conscious and awareness regarding ethics, and ethics courses should be standardized.