Örgütsel vatandaşlık davranışının örgütsel yabancılaşma üzerine etkisinde birey-örgüt uyumu ve birey-iş uyumunun düzenleyicilik rolü: Hastanelerde bir araştırma
The moderating role of person-organization fit and person-job fit in the effect of organizational citizenship behavior on organizational alienation: A research in hospitals
Yazar: SELMA ARSLANTAŞ
Danışman: PROF. DR. ZEKAİ ÖZTÜRK
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Kurumları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Birey-örgüt uyumu = Person organization fit ; Hastaneler = Hospitals ; Sağlık personeli = Health personnel ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel vatandaşlık davranışı = Organizational citizenship behavior ; Örgütsel yabancılaşma = Organizational alienation ; İş uyumu = Work harmony

Özet:
Bu araştırma sağlık çalışanlarının örgütsel vatandaşlık davranışının örgütsel yabancılaşma üzerindeki etkisini incelemek ve bu etkide birey-örgüt uyumu, birey-iş uyumunun düzenleyicilik rolünü tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Bu kapsamda, Ankara ilindeki Sağlık Bakanlığına bağlı kamu ve özel hastanelerde görev yapan 661 sağlık çalışanından elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Araştırma modeli betimsel ilişkisel tarama modeline örnektir. Araştırma amacıyla demografik bilgi formu, örgütsel vatandaşlık davranışı, örgütsel yabancılaşma, birey-örgüt uyumu ve birey-iş uyumu ölçeklerinin yer aldığı anket formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler ile ölçeklerin geçerlik ve güvenilirlik analizleri, frekans analizi, sağlık çalışanlarının demografik özellikleri kapsamında gösterdikleri farklılıkların belirlenmesine yönelik t-testi, Tek Yönlü Varyans (One way Anova),  değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek için korelasyon analizi, değişkenlerin düzenleyicilik rolünün ve ölçeklerin alt boyutlarının birbirleri üzerindeki etkilerinin araştırılması amacıyla regresyon analizleri yapılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre sağlık çalışanlarında örgütsel vatandaşlık davranışının örgütsel yabancılaşma üzerine etkisinde birey-örgüt uyumunun düzenleyicilik rolünün olduğu görülmüştür. Birey-iş uyumunun ise düzenleyicilik rolünün olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Sağlık çalışanlarının örgütsel vatandaşlık davranışı, birey-örgüt uyumu ve birey-iş uyumu düzeyleri yüksek bulunurken, örgütsel yabancılaşma düzeyleri orta seviyede bulunmuştur. Yapılan araştırma sonucunda elde edilen bulguların literatüre katkı sağlayacağı beklenmektedir.

Abstract:
This research aims to determine to out in order to examine the effect of organizational citizenship behavior of health employees on organizational alienation and to determine the regulatory role of person-organization fit and person-job fit in this effect. In this context, the data obtained from 661 health employees in public and private hospitals affiliated to the Ministry of Health in Ankara were evaluated. The research model is a descriptive relational survey model. For the purpose of the research, data on the demographic information form, organizational citizenship behavior, organizational alienation, person-organization fit and person-job fit scales were collected. By using collected data; we employed validity and reliability analyses for our scales, frequency analysis, one-way ANOVA, t-test to determine the differences in the demographic characteristics of the health employee, correlation analyzes and regression analyzes to investigate the moderator role of the variables and the effects of the sub-dimensions of the scales on each other. According to the findings of the study, it was seen that person-organization fit had a moderating role in the effect of organizational citizenship behavior on organizational alienation in health workers. It has been concluded that person-job fit does not have a regulatory role. While organizational citizenship behavior, person-organization fit and person-job fit of health workers were found at high levels, organizational alienation levels were found to be at medium level. It is expected that findings obtained as a result of the research will contribute to the literature.