En İyi Turizm Köyü Mustafapaşa'nın sürdürülebilir rekreasyon analizi
Sustainable recreation analysis of the Best Tourism Village Mustafapaşa
Yazar: MERVE NUR ÇAĞLAYAN
Danışman: PROF. DR. BİLGEHAN GÜLCAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Rekreasyon Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Rekreasyon ve turizm, çeşitli yollarla birçok alana fayda sağlarken, fiziki, ekonomik, kültürel ve sosyal çevre üzerinde bazı olumsuz etkiler yaratabilir. Bu olumsuz etkileri en aza indirip maksimum fayda sağlamak amacıyla çeşitli çalışmalar yürütülmektedir ve bu çalışmalar sürdürülebilirlik çerçevesinde değerlendirilmektedir. Önde gelen uluslararası turizm organizasyonlarından olan Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü ve Küresel Sürdürülebilir Turizm Konseyi, 2015 yılında Birleşmiş Milletler Gündem 2030 kapsamında belirlenen 17 sürdürülebilir kalkınma hedefi ve 169 alt hedef doğrultusunda turizmin sürdürülebilirliği ile ilgili önemli adımlar atmışlardır. Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü, kırsal kesimlerin turizmden yarar sağlaması amacıyla benimsenen sürdürülebilir kalkınma hedeflerin kapsamında, turistik çekiciliklere sahip düşük nüfuslu köyleri çeşitli kriterlerle değerlendirerek "En İyi Turizm Köyü" unvanı vermektedir. Bu unvan, köylerin gelişmesine, tanınırlığının artmasına ve kırsal bölgelerde yaşayan halkın desteklenmesine katkı sağlamaktadır. Ancak En İyi Turizm Köyü unvanına sahip destinasyonlarda belirlenen sürdürülebilirlik kriterleri arasında, köydeki rekreasyon etkinliklerinin sürdürülebilirliğinin yer almadığı görülmektedir. Bu durum, sürdürülebilirlik unvanına sahip bir köyde, sürdürülebilirliğe aykırı etkinliklerin yapılmasına imkan tanıyabilir ve bu da bir tutarsızlığa yol açabilir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı En İyi Turizm Köyü unvanına sahip destinasyonlarda sürdürülebilir rekreasyon etkinliklerinin mevcut durumunu değerlendirmek ve bu etkinliklerin ekonomik, sosyal ve çevresel sürdürülebilirlik açısından yeterliliğini araştırmaktır. Aynı zamanda, En İyi Turizm Köyü unvanı kriterlerinde sürdürülebilir rekreasyon etkinliklerine dair bir eksiklik olup olmadığını belirleyerek, sürdürülebilirlik hedeflerine uygun olmayan etkinliklerin önüne geçilmesine yönelik öneriler geliştirmektir. Bu bağlamda, çalışma, sürdürülebilir turizmin paydaşlarının farkındalığını artırmayı ve uygulamaların iyileştirilmesine katkı sağlamayı hedeflemektedir. Çalışmanın amacı doğrultusunda nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanılması uygun görülmüştür. Bir başka deyişle, araştırma karma yöntemle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini, 130 adet En İyi Turizm Köyü unvanına sahip destinasyondaki sürdürülebilir turizm paydaşları oluşturmaktadır. Evreni temsil etmesi amacıyla Mustafapaşa Köyü örneklem olarak seçilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, yerel halkın sürdürülebilir rekreasyona yönelik algılarının düşük düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Yerli ve yabancı ziyaretçilerin rekreasyonda sorumlu tüketici davranışları da oldukça düşüktür. İşletmeler ve köy muhtarlığı, sürdürülebilirlik uygulamaları konusunda yeterince desteklenmemekte ve bu nedenle istenilen performans seviyesine ulaşamamaktadır. Bulgular bir arada değerlendirildiğinde, En İyi Turizm Köyü kriterlerinin sürdürülebilir rekreasyon etkinliklerini teşvik etmediği, bölgede yapılan etkinliklerin ekonomik, sosyal ve çevresel anlamda sürdürülebilir olmadığı gözlemlenmiştir.

Abstract:
While recreation and tourism provide benefits to various sectors, they can also create some negative impacts on the physical, economic, cultural, and social environments. To minimize these adverse effects and maximize benefits, various initiatives are conducted, and these efforts are evaluated within the framework of sustainability. Leading international tourism organizations, such as the United Nations World Tourism Organization and the Global Sustainable Tourism Council, have taken significant steps towards tourism sustainability in line with the 17 Sustainable Development Goals and 169 targets outlined in the United Nations' 2030 Agenda in 2015. The United Nations World Tourism Organization, aiming to ensure that rural areas benefit from tourism, evaluates small population villages with tourist attractions based on various criteria and awards the title of "Best Tourism Village". This title contributes to the development of these villages, increases their recognition, and supports the local population in rural areas. However, it has been observed that the sustainability criteria defined for Best Tourism Village destinations do not include the sustainability of recreational activities in the villages. This situation can lead to inconsistencies by allowing activities that are contrary to sustainability in a village that holds a sustainability title. Therefore, the purpose of this study is to evaluate the current state of sustainable recreational activities in destinations holding the Best Tourism Village title and to investigate the adequacy of these activities in terms of economic, social, and environmental sustainability. Additionally, it aims to identify whether there is a deficiency regarding sustainable recreational activities in the BTV criteria and to develop recommendations to prevent activities that do not align with sustainability goals. In this context, the study aims to increase the awareness of stakeholders in sustainable tourism and contribute to the improvement of practices. In line with the study's objective, both quantitative and qualitative methods were deemed appropriate. In other words, the research was conducted using a mixed-methods approach. The population of the research consists of stakeholders in sustainable tourism within 130 destinations holding the Best Tourism Village title. Mustafapaşa Village was selected as a sample to represent this population. Analyses revealed that the local population's perceptions of sustainable recreation are at a low level. Furthermore, the responsible consumer behavior of both domestic and foreign visitors in recreation is quite limited. Businesses and the village administration are not sufficiently supported in implementing sustainability practices, thus their performance does not reach the desired level. When the findings are evaluated together, it is observed that the Best Tourism Village criteria do not encourage sustainable recreational activities and that the activities carried out in the region are not sustainable in economic, social, and environmental terms.