Kadınlarda sosyal medya kullanımının beslenme okuryazarlığı üzerindeki etkisinin incelenmesi
Examination of the effect of social media use on nutrition literacy in women
Yazar: KÜBRA NUR İŞÇİ DİREK
Danışman: PROF. DR. NERİMAN İNANÇ
Nuh Naci Yazgan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışma, Tekirdağ İli- Süleymanpaşa İlçesi'nde yaşayan yaşları 31,93±11,45 yıl olan kadınların sosyal medya kullanım düzeylerinin beslenme okuryazarlığı üzerindeki etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya 402 birey dahil edilmiştir. Çalışma verileri bireylerin sosyodemografik özellikleri ile antropometrik ölçümlerinin yer aldığı kişisel bilgi formu, Yetişkinlerde Beslenme Okuryazarlığı Değerlendirme Aracı (YBOYDA) ve Sosyal Medya Kullanım Ölçeği (SMKÖ) kullanılarak araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme yöntemi ile elde edilmiştir. Katılımcıların %60,95'i lisans mezunudur ve Beden Kütle İndeksi (BKİ) değerlendirmelerine göre katılımcılar arasında 3. derece obez birey yok iken, %54,98'i normal, %21,89'u hafif şişmandır. BOY düzeyi yetersiz olan birey yok iken, katılımcıların BOY düzeyi %92,04 oranında yeterlidir. Katılımcıların BKİ gruplarına göre sosyal medya kullanım düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık yok (p>0,005) iken, BKİ değerlendirmesine göre zayıf olanların, YBOYDA toplam puanlarının normal BKİ (p=0,034) ve 1.derece obez olan bireylerden (p=0,012) daha düşük olduğu bulunmuştur. Lisans mezunları arasında yeterli okuryazarlık düzeyinde olan katılımcıların oranı, ilkokul (p=0,001) ve lise mezunlarından (p<0,001) yeterli düzeyde okuryazar olan katılımcılardan anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Katılımcıların yaşı arttıkça sosyal medya kullanım düzeyleri azalmaktadır (r=-0,1253, p=0,012). Dahası, sosyal medya kullanım düzeyi arttıkça, katılımcıların BOY düzeyleri de artmaktadır, YBOYDA ve SMKÖ arasında pozitif yönlü zayıf ve anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (r=0,1734, p<0,001). Bu çalışma sonucunda; eğitim düzeyinin beslenme okuryazarlığında önemli bir faktör olduğu, yaş arttıkça sosyal medya kullanım düzeylerinin azaldığı belirlenmiştir. Ayrıca, sosyal medya kullanımının beslenme okuryazarlığını pozitif yönde etkilemesi nedeniyle, sosyal medya aracılığı ile özellikle genç bireylerde beslenme ile ilgili bilimsel kanıta dayalı bilgilerin paylaşılmasının toplum sağlığı açısından önemli olabileceği düşünülmüştür.

Abstract:
This study was carried out to determine the relationship between the effect of social media usage levels on the nutrition literacy of women aged 31.93±11.45 years. 402 individuals were included in the study. Study data were recorded through face-to-face interview method by the researcher, using a personal information form containing the sociodemographic characteristics and anthropometric measurements of individuals, Evaluation Instrument Of Nutrition Literacy On Adults (EINLA) and Social Media Using Scale (SMUIS). 60.95% of the participants are bachelor's degree graduates and the average Body Mass Index (BMI) of the participants was determined as 24.11±4.91 kg/m2. According to BMI evaluations, while there were no individuals in obesity degree III among the participants, 54.98% were determined to be normal weight, and 21.89% were determined to be pre-obesity. 92.04% of the participants were found to have sufficient nutrition literacy. There is no significant difference between the participant's social media usage levels according to their BMI groups (p>0.005). It was found that the total scores of the participants who were underweight according to their BMI assessment were lower than those with normal (p=0.034) and participants who had BMI in obesity degree I (p=0.012). The proportion of participants with adequate literacy among bachelor's degree graduates was found to be significantly higher than primary school (p=0.001) and high school (p<0.001). As the age of the participants increases, social media usage levels decrease (r=-0.1253, p=0.012). As the level of social media usage increases, the nutrition literacy levels of the participants also increase. It was determined that there was a weak and significant positive correlation between EINLA and SMUIS (r=0.1734, p<0.001). As a result of this study; It has been determined that the level of education is an important factor in nutrition literacy, and it has been determined that social media usage levels decrease as age increases. In addition, social media positively affects nutrition literacy, it is thought that sharing scientific evidence-based information about nutrition, especially among young individuals, through social media may be important for public health.