Faaliyete dayalı maliyetleme ve faaliyet analizi: Bir üretim işletmesinde uygulama
Activity based costing and activity analysis: An application in a manufacturing company
Yazar: MEHMET MURAT GUTNU
Danışman: PROF. DR. VEYİS NACİ TANIŞ
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Aktiviteye dayalı muhasebe = Activity based costing

Özet:
Günümüzde üretim teknolojilerinin hızlı bir şekilde değişmesi ve gelişmesiyle birlikte işletmelerin maliyet yapılarında da bazı değişmeler olmuştur. Ortaya çıkan bu değişimler; ürün maliyetlerinin hesaplanmasında geleneksel muhasebe yöntemlerini kullanan birçok işletmenin, ürün maliyetlerini doğru ve olması gerektiği gibi hesaplayamadığını göstermiştir. Bu durum; faaliyete dayalı maliyetleme sisteminin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Faaliyete dayalı maliyetleme sistemi, üretim sürecinde mamulleri üretmek için yerine getirilen faaliyetlere odaklanır. Maliyetler, her mamulün faaliyetleri tüketimi baz alınarak faaliyetlerden ürünlere izlenmektedir.
Bu çalışma ile faaliyete dayalı maliyetleme ve faaliyet analizi yöntemleri bir üretim işletmesinde uygulanmış ve elde edilen sonuçlar geleneksel sistem ile karşılaştırılmıştır. Araştırma yapılırken öncelikle konunun teorik kısmı ile ilgili literatür taraması yapılmış, faaliyete dayalı maliyetleme ve faaliyet analizi açıklanmaya çalışılmıştır. Daha sonra; uygulama kısmı için hiçbir maliyetleme sisteminin olmadığı bir üretim işletmesinde örnek olay yöntemi kullanılarak hem geleneksel üç aşamalı maliyetleme sistemi hem de faaliyete dayalı maliyetleme sistemi uygulanmış, ulaşılan sonuçlar mukayese edilerek yorumlanmıştır. Ayrıca; seçilen işletmede yapılan faaliyet analizi ile ürüne değer katmayan faaliyetler tespit edilmiştir.




Anahtar Kelimeler: Faaliyete Dayalı Maliyetleme, Faaliyet Analizi, Geleneksel Üç Aşamalı Maliyetleme Sistemi, Maliyet Sürücüsü, Faaliyet.

Abstract:
In today's world, cost structures of companies have changed as a result of the development and transformation in the production technologies. These changes have indicated that many manufactures which have been using traditional methods of accounting could not evaluate product costs as proper and accurate as they should be. This case has induced activity based costing system to appear. The activity based costing system focuses on the activities performed to produce products in a manufacturing process. Costs are traced from activities to products based on each product's consumption of the activities performed.
In this study, activity based costing and activity analysis methods have been applied in a manufacturing business, and the results obtained are presented in comparison with the conventional systems. In this research, firstly literature review about the theoretical parts of the research has been done and; explained the activity based costing system and activity analysis. Then, using the case study method, both the traditional three-stage costing system and the activity based costing system have been applied in a manufacturing business in which no cost systems exists. The obtained results are interpreted and compared with one another. In addition to this; non-value added activities are identified by activity analysis conducted in the manufacturing company selected.



Keywords: Activity Based Costing, Activity Analysis, Traditional Three-Stage Costing System, Cost Driver, Activity.