Tedavisi tamamlanmış remisyondaki çocukluk çağı akut lenfoblastik lösemi hastalarının tedavi ilişkili endokrinolojik komplikasyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of treatment-related endocrinological complications of childhood acute lymphoblastic leukemia patients in remission after treatment
Yazar: ÜMİT SEDAT KILIÇÇIOĞLU
Danışman: PROF. DR. SİNAN AKBAYRAM ; PROF. DR. CAN ACIPAYAM
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Hematoloji = Hematology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Endokrin sistem = Endocrine system ; Komplikasyonlar = Complications ; Lenfoma = Lymphoma ; Prekürsör hücreli lenfoblastik lösemi-lenfoma = Precursor cell lymphoblastic leukemia-lymphoma ; Remisyon = Remission

Özet:
Çalışmamızda tedavisi tamamlanmış remisyondaki çocukluk çağı akut lenfoblastik lösemi (ALL) hastalarının tedavi ilişkili endokrinolojik komplikasyonlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hematoloji ve Onkoloji Polikliniğinde rutin olarak yapılan, poliklinik dosyalarında kayıt altına alınan endokrinolojik tetkikler retrospektif olarak incelendi. Veriler, Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi arşivinden alınan dosyalar incelenerek elde edildi.Hastalarının %19,2'sinin 5-9 yaş, %41,3'ünün 10-14 yaş, %27,8'inin ise ≥15 yaş olduğu, %52,9'unun erkek ve %47,1'inin kız olduğu, %22,3'ünün SRG, %60,2'sinin MRG ve %17,5'inin ise HRG risk sınıfında olduğu tespit edildi. Hastaların %60,1'inin radyoterapi aldığı, %8,7'sinin boy kısalığı, %5,8'inin ise düşük kiloya sahip olduğu, %11,5'inin obez (2,0≤ VKİ Z-skoru<2,33), %4,8'inin morbid obez (VKİ≥2,33) olduğu tespit edildi. LDL kolesterol 9 hastada (%8,7), total kolesterol 8 hastada (%7,8), trigliserid (0-9 yaş için) 9 hastada (%29,9), trigliserid (≥10 yaş için) 17 hastada (%23,6) yüksek, HDL kolesterol 24 hastada (%23,3) düşük olarak bulundu. Hastaların %17,3'ünde HOMA-IR yüksek bulunurken, %4,8'inde metabolik sendrom, %2,9'unda subklinik hipotiroidi olduğu tespit edildi.Hastaların %12,62'sinin (n=13), "kronolojik yaşa göre beklenenden düşük kemik kütlesi"ne sahip olduğu (DXA Z-skoru ≤ -2 SD), %17,52'sinde D vitamini eksikliği, %35,05'inde D vitamini yetersizliği olduğu saptandı. Bir kız hastaya puberte prekoks tanısı konulurken, 4 erkek hastada (%7,3) tek taraflı inmemiş testis ile uyumlu testis atrofisi olduğu tespit edildi. Sonuç olarak akut lenfoblastik lösemi tanısı alıp idame tedavisinitamamlayanremisyondakihastalarınendokrinolojikolarak değerlendirilmesi ve olası yan etkilerin erken teşhis edilip tedavi edilmesi önem taşımaktadır.ALL hastalarının tedavileri sırasında endokrinolojik yan etkilerin takibi için daha uzun süreli prospektif çalışmalar planlanmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Akut lenfoblastik lösemi, endokrinolojik yan etki

Abstract:
21.In our study, we aimed to evaluate the treatment-related endocrinological complications of acute lymphoblastic leukemia (ALL) patients in remission whose treatment was completed.For this purpose, endocrinological examinations performed routinely in Gaziantep University Medical Faculty Pediatric Hematology and Oncology Outpatient Clinic and recorded in the outpatient clinic files were retrospectively analyzed. The data were obtained by examining the files taken from the archive of Gaziantep University Medical Faculty Hospital. Of all the patients, 19.2% were 5-9 years old, 41.3% were 10-14 years old, 27.8% were ≥15 years, 52.9% were boys and 47.1% were girls. 22.3% of them were in SRG, 60.2% in MRI and 17.5% in HRG risk class. 60.1% of the patients received radiotherapy, 8.7% had short stature, 5.8% had low weight, 11.5% were obese (2.0≤ BMI Z-score <2, 33), 4.8% were found to be morbidly obese (BMI≥2.33). LDL cholesterol in 9 patients (8.7%), total cholesterol in 8 patients (7.8%), triglyceride (for 0-9 years) in 9 patients (29.9%), triglyceride (for ≥10 years) in 17 patients (%) 23.6) high, whereas HDL cholesterol was found to be low in 24 patients (23.3%). HOMA-IR was found to be high in 17.3% of the patients, while 4.8% had metabolic syndrome and 2.9% had subclinical hypothyroidism. 12.62% of the patients (n = 13) had "lower bone mass than expected according to chronological age" (DXA Z-score ≤ -2 SD), 17.52% vitamin D deficiency, 35.05% Vitamin D deficiency was found in 4 of them. While a female patient was diagnosed with precocious puberty, 4 male patients (7.3%) were found to have testicular atrophy consistent with unilateral undescended testis.In conclusion; not only the endocrinological evaluation of patients with acute lymphoblastic leukemia in remission who completed maintenance therapy, but also early diagnosis and treatment of possible side effects are important.Longer-term prospective studies should be planned for the follow-up of endocrinological side effects during the treatment of ALL patients..
Keywords: Acute lymphoblastic leukemia, endocrinological side effect