Heykelin, Gotik mimarideki yeri ve önemi /
Yazar: AYÇA TUFAN
Danışman: PROF. DR. NİLAY KAN BÜYÜKİŞLEYEN
Marmara Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Heykel Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Bu çalışmada, heykelin Gotik dönem içerisinde, mimarideki yeri ve önemi, Gotik dönemi oluşturan özellikler göz önüne alınarak incelenmiştir. Tüm sanat tarihi içersinde, dönemin felsefesinin ve sanatının en eş zamanlı gelişim gösterdiği dönem, Gotik dönemdir. Bu dönemde, dogmatik bir Hıristiyan felsefesi olan Skolastik tüm alanlarda etkili olmuş ve sanattan eğitime tüm alanları kendi düşünce sistemine göre şekillendirmiştir. Gotik biçem de, ortaya çıkışını ilk olarak, bu düşüncenin ürünü olan katedrallerde gerçekleştirmiştir. Böylelikle de mimari bir biçem olarak başlamış ve diğer sanat dalları çoğunlukla mimari eleman olarak kullanılmıştır. Gotik dönemde heykel, mimariden bağımsız bir sanat olmamasının yanında, Hıristiyan dinine ait hikayeleri anlatan bir araç olarak görülmüştür. Konularını Hıristiyan dini hikayelerinden almış, formunu ve yerini mimarinin ön gördüğü alanlarla kısıtlamıştır. Bunun yanında Skolastik felsefeyle eş zamanlı olarak heykel de, erken ve klasik dönemlerini yaşamış, Skolastik'in etkisini kaybetmeye başlamasıyla heykel de tarz değiştirmiştir. Gotik biçem Fransa'da başlamış, buradan diğer Avrupa ülkelerine yayılmıştır. Biçemin ilk ve en katışıksız örnekleri yine burada verilmiştir. Avrupa'da pek çok önemli Gotik yapı bulunmakla beraber, biçem özelliklerinin en klasikleşmiş ve en önemli örnekleri Fransa'da bulunmaktadır. Dolayısıyla da çalışmaya alınan örnekler, yine bu ülkeden seçilmiştir. IVHeykel, katedral kapılarının üzerindeki kabartmalarda, taşıyıcı sütunlarda, iç-dış cephelerde bulunan nişlerde vb. yer almıştır. Tüm bu alanlardaki heykel çalışmaları, mimarinin ön gördüğü alanlarda, mimari formla uyum içersinde ve yapıdan daha ön plana çıkmayacak şekilde tasarlanmıştır. Diğer bir deyişle, Gotik mimaride heykel, Hıristiyan dini hikayelerini anlatan, formlarında ve ifadelerinde doğaya öykünmek yerine formun altında yatan anlama önem veren, bir mimari eleman olarak var olmuştur.

Abstract:
During the Gothic Period, the place and the significance of the sculpture in architecture has been studied by considering the characteristics of the Gothic Period. Throughout the art history, it was the Gothic period when the philosophy and the art of the time had developed so synchronously. During this period, Scholastics as a dogmatic Christian philosophy had been predominant over all the fields as such and shaped those fields from art to education based on its own thought system. Gothic style first appeared in cathedrals that were the products of this Scholastic thought. Thus, it emerged as an architectural style and the other branches of the art were mostly used as architectural elements. In Gothic period, sculpture is considered with architecture, it wasn't an independent art an was used as a meaning of telling stories about Christian religion. The themes were inspired by the Christian religious stories and its form and place were limited to the areas envisaged the architecture. What's more, contemporary with the Scholastic philosophy, the sculpture had experienced the early and classical periods as well, with a change in its style upon the diminishing influence of the Scholastics. Gothic style was born in France and became wider from there to the other European countries. The first and pure epitomes of the style were also produced in France. Though there are many significant Gothic works in Europe, it is the France where the most classic and VIsignificant examples of the style's characteristics exist. Thus, the examples included in this study have been selected again from this country. Works of sculpture are found on the portals, on the piers, in the niches on the outer and inner sides of the walls which are the fields as foreseen by the architecture, in harmony with the architectural forms and never surpassing them. In other words, the sculpture in Gothic architecture was part of the architecture and told the Christian stories, ascribing importance to the meaning underlying the form rather than emulating the nature in its forms and expressions.