İş yerinde yaşanan duygulanımın örgütsel yabancılaşmaya etkisi: İstanbul'daki seyahat acentalarının çalışanları üzerinde bir araştırma
The effect of affectivity in workplace on organizational alienation: A research on employees of travel agencies in Istanbul
Yazar: SERHAT İLHAN
Danışman: PROF. DR. ABDULCELİL ÇAKICI
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Duygulanım = Affective ; Olumlu duygulanım = Positive mood ; Olumsuz duygulanım = Negative mood ; Seyahat acenteleri = Travel agencies ; Çalışanlar = Workers ; Örgütsel yabancılaşma = Organizational alienation ; İstanbul = Istanbul ; İş hayatı = Work life ; İşyeri = Work place

Özet:
İnsan duygu yüklü bir varlık olarak dünyaya gelmiştir. Bu nedenle insanlar yaşamının her alanında olduğu gibi iş hayatında da duygulardan etkilenmektedir. İş görenlerin duygu durumlarının negatif yönlü değişmesi, örgüt verimliliğine olumsuz; pozitif yönlü değişmesi ise olumlu etki edebilecektir. Bu sebeple duygulanımın, üst yönetimin üzerinde hassasiyetle durması gereken konulardan biri olduğu söylenebilir. Bireyler yaşadıkları süre boyunca birçok şeye yabancılaşabilmektedir. Çalıştığı örgüte yabancılaşan iş görenler ise kendilerini mutsuz hissedebileceklerdir. Bazı durumlarda iş görenler sadece mutsuz olmakla kalmayıp kendilerini çalıştıkları örgütün bir parçasıymış gibi hissedemeyeceklerdir. Hissedilen yabancılaşma duygusu, iş görenlerin birlikte çalıştıkları iş arkadaşlarıyla ve hatta kendileriyle iletişimlerinin tükenmesine sebep olabilecektir. Seyahat acentaları, turizmde turist ve etkinlik unsurlarını bir araya getiren, turizmde aracı görevi gören önemli bir unsurdur. Bu tez çalışması, turizmin önemli unsurlarından biri olan seyahat acentası çalışanlarının, duygulanımlarının, örgütsel yabancılaşmaya etkisini incelemektedir. Araştırmada veriler literatürden yararlanılarak geliştirilen bir anket ile toplanmıştır. Araştırmanın evreni seyahat acentaları çalışanları olarak tarif edilmiştir. Bununla birlikte 2019 yılı verilerine göre Türkiye'deki seyahat acentalarının %34,3'ünün İstanbul'da olması nedeniyle çalışma evreni İstanbul il sınırları içerisindeki seyahat acentası çalışanları olarak tanımlanmıştır. Geliştirilen anket, 19-23 Kasım 2019 tarihleri arasında çalışma evreni içinde yer alan seyahat acentası çalışanlarına yüz yüze uygulanmıştır. Uygulama dönemi sonunda 228 seyahat acentası çalışanına ulaşılmış, ancak 194 geçerli kabul edilmiştir. Pozitif duygulanımın, örgütsel yabancılaşmayı negatif yönde, negatif duygulanımın da pozitif yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.  Araştırmada ulaşılan sonuçlarından hareketle, akademi ve sektöre yönelik öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
Humans are born as an emotional being. For this reason people are affected by emotions in business life as well as in all areas of their lives. Negative mood changes of employees may affect organzational productivity negatively; and its positive change may have a positive effect. For this reason, it can be said that it is one of the issues that senior management should focus on affective state sensitively. Individuals can alienated to many things during their life time. The employees who are alienated to their organization may feel unhappy. In some cases, the employees will not only be unhappy but they will also not feel like they are a part of the organization they work for. The feeling of alienation may cause the employees to lose their communication with their colleagues and even themselves. Travel agencies are an important element that bring tourist and event elements together and act as an intermediary in tourism. This dissertation examines the affective state of travel agency staff on organizational alienation. The data in the study collected with a questionnaire developed which is with the help of the literatüre. The employees of the travel agencies which one located in İstanbul constructs the population of the research. According to data of 2019, 34.3% of the travel agencies in Turkey are known to be in Istanbul. Thus, the population of the study is defined as travel agency employees within the provincial borders of Istanbul. The developed questionnaire was applied face-to-face to travel agency employees who are in the population of the study between 19-23 November 2019. In the research, 228 travel agency employees were reached and 194 valid questionnaires were collected. It is concluded that while the positive affective state effects organizational alienation in a negative way, negative affective state effects organizational alienation in a positive way. Based on the result of the research, the implications for theory and the field of practice have been developed.