Kaynak tüketim muhasebesi: Hazır beton üretim işletmesinde bir uygulama
Resource consumption accounting: An application in a ready-mixed concrete production facility
Yazar: MERVE ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. TOLGA ORAL
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Günümüzde küreselleşme olgusu işletmelerin değişim sürecini beraberinde getirmiştir. Bu değişim sürecinin önemli bir parçası maliyet hesaplama yöntemleridir. İnsan faktörünün ağırlıklı olarak kullanıldığı geleneksel maliyetleme yöntemleri çağdaş ortamın ihtiyaçlarını karşılayamamış, bunun sonucunda teknoloji faktörünün ağırlık kazandığı çağdaş maliyetleme yöntemleri geliştirilmiştir. Geliştirilen yöntemlerin sonuncusu ve en günceli Kaynak Tüketim Muhasebesi'dir.
 Kaynak Tüketim Muhasebesi; Faaliyet Tabanlı Maliyetlemenin süreç bakış açısı ile Alman Maliyetleme Yönteminin kaynaklara verdiği önemi birleştiren çağdaş bir maliyetleme yöntemidir. Yöntemin atıl kapasiteyi görünür kılması ve ürün maliyetlerinden ayrı olarak değerlendirmesi en önemli özelliğidir. Yöntem atıl kapasite maliyetini sorumlu birime yükleyerek maliyet kontrolünün etkinliğini arttırmakta ve işletmenin stratejik karar alımlarına katkı sağlamaktadır. 
Çalışmada, Malatya ilinde faaliyet gösteren bir hazır beton üretim işletmesinde Kaynak Tüketim Muhasebesi yöntemi uygulanmıştır. Uygulama kapsamında öncelikle hazır beton ile ilgili teorik bilgilere yer verilerek deprem kuşağında bulunan Türkiye'de kaliteli hazır betonun önemi vurgulanmıştır. 
 Uygulama sonucunda hazır beton üretim işletmesinde 2023 yılında toplam 129.914,01 TL atıl kapasite maliyeti oluşmuştur. Geleneksel maliyetleme yöntemleri kullanılan hazır beton üretim işletmesinde ürünlere fazla maliyet yüklendiği, ancak Kaynak Tüketim Muhasebesi yöntemi uygulandığında ürünlere daha az maliyet yüklendiği gözlemlenmiştir. 

Geleneksel maliyetleme yöntemlerini kullanarak ürün maliyetlerini fazla hesaplayan işletmelerde, ürün satış fiyatları da artmaktadır. Ancak Kaynak Tüketim Muhasebesi yönteminden yararlanıldığında, ürünlere daha az maliyet yüklenecek ve satış fiyatları gereksiz yere artmayacaktır. Bu durum işletmeleri tüketici temelli stratejilere yönelterek işletmelerin rekabet edebilirliğini artıracaktır. 
Hesaplanan atıl kapasite maliyetlerinin ürün maliyetlerine eklenmemesi ve gider yazılması yönünde işletmeye bilgi verilmiştir. Yine, atıl kapasitenin oluştuğu yerler hakkında işletmeye tavsiyelerde bulunulmuştur.

Abstract:
Today, the phenomenon of globalization has brought about a process of change in businesses. An important part of this process of change is cost calculation methods. Traditional costing methods, where the human factor is predominantly used, could not meet the needs of the contemporary environment, and as a result, contemporary costing methods, where the technology factor is more important, have been developed. The last and most up-to-date of the developed methods is Resource Consumption Accounting.
Resource Consumption Accounting is a contemporary costing method that combines the process perspective of Activity Based Costing with the importance given to resources by the German Costing Method. The most important feature of the method is that it makes idle capacity visible and evaluates it separately from product costs. The method increases the effectiveness of cost control by transferring the cost of idle capacity to the responsible unit and contributes to the strategic decision-making of the enterprise.
In the study, the Resource Consumption Accounting method was applied in a ready-mixed concrete production company operating in Malatya. Within the scope of the application, firstly theoretical information about ready-mixed concrete was given and the importance of quality ready-mixed concrete in our country, which is in the earthquake zone, was mentioned.
As a result of the application, a total of 129.914,01 TL of idle capacity cost was incurred in the ready-mixed concrete production facility in 2023. It has been observed that in the ready-mixed concrete production facility where traditional costing methods are used, high costs are loaded on the products, but when the Resource Consumption Accounting method is applied, fewer costs are imposed on products.
In businesses that overestimate product costs using traditional costing methods, product sales prices also increase. However, when the Resource Consumption Accounting method is used, less cost will be imposed on the products and sales prices will not increase unnecessarily. This will increase the competitiveness of businesses by directing them to consumer-based strategies.
The business was informed that the calculated idle capacity costs should not be added to product costs and should be written off as expense. Again, recommendations were made to the business about the places where idle capacity occurs.