Nefrotik sendromlu çocuklarda steroide cevabın belirlenmesinde mdr-1, cyp3a5 ve cyp3a4 gen polimorfizmlerinin etkisi
The effect of mdr-1, cyp3a5 and cyp3a4 gene polymorphisms in determining steroid response in children with nephrotic syndrome
Yazar: ASLIHAN KARA
Danışman: PROF. DR. METİN KAYA GÜRGÖZE
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Nefrolojisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2013
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Genler = Genes ; Genler-MDR 1 = Genes-MDR 1 ; Glomerüler filtrasyon = Glomerular filtration ; Nefrotik sendrom = Nephrotic syndrome ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Proteinüri = Proteinuria ; Steroidler = Steroids

Özet:
Nefrotik sendrom, glomerüler kapiller duvarda yarı geçirgenliğin bozulması sonucu idrarla protein kaybı ile karakterize; yoğun proteinüri, hipoalbuminemi, hiperlipidemi ve ödemin görüldüğü çocukluk çağının kronik bir hastalığıdır. Nefrotik sendrom klinik olarak genellikle tedavisinde kullanılan steroid cevabına göre sınıflandırılmaktadır. Steroid direnci gelişmesinde daha çok glomerüler kapiller duvar proteinlerinin gen mutasyonları suçlanmakta ise de, mutasyon taşıyan hastaların bir kısmı steroid tedavisine iyi yanıt verebilmektedir. Bu nedenle steroid direncinde diğer faktörlerin etkilerini araştırmak gerekmektedir. Bu çalışma nefrotik sendromlu çocuklarda steroide yanıtını değerlendirmede ilaç eliminasyonundan sorumlu MDR 1, CYP3A5 ve CYP3A4 gen polimorfizmlerinin etkili bir faktör olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Çalışmaya Fırat Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Pediatrik Nefroloji polikliniği tarafından nefrotik sendrom tanısı ile izlenen 53 hasta ve kontrol grubu olarak 22 sağlam çocuk dahil edildi. Hastaların demografik verileri, klinik durumları, laboratuvar değerleri ve kullanılmış olan tedavi rejimlerine ait bilgiler kaydedildi. Tüm hastaların podosin ve nefrin mutasyonları, MDR-1, CYP3A4 ve CYP3A5 polimorfizmleri, almış olduğu tedaviler ve bu tedavilere yanıtları, relaps sayısı, böbrek yetmezliği varlığı ve biyopsi sonuçları değerlendirildi.
Nefrotik sendrom olguları ve kontrol grubu hastalarının yaş ve cinsiyet açısından aralarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık yoktu (p>0,05). Cinsiyet dağılımına bakıldığında steroide dirençli grupta kızların daha fazla olduğu saptandı (p<0.05). Steroide dirençli grupta serum üre ve kreatin değerleri duyarlı gruba göre anlamlı olarak daha yüksekti. Steroide dirençli hastaların tümünde podosin mutasyonu saptanırken, steroide yanıtlı hastaların 40?ında (%88,9) mutasyon saptandı. Benzer şekilde nefrin mutasyonu da steroide dirençli hastaların tümünde saptanırken, steroide yanıtlı hastaların 38?inde (%84,4) saptandı (p>0,05). Ancak steroid direncinde podosin ve nefrin mutasyonların istatistiksel olarak anlamlı bir etki yapmadığı görüldü (p>0,05). Ayrıca, steroide cevabın belirlenmesinde MDR-1, CYP3A5 ve CYP3A4 gen polimorfizmlerinin etkisi değerlendirildiğinde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmadı.
Sonuç olarak, nefrotik sendrom tedavisinde steroid direncinin gelişmesinde glomerüler kapiller duvar proteinlerin gen mutasyonları ile birlikte ilaç eliminasyonundan sorumlu genlerin de etkili olmadığı belirlendi. Nefrotik sendromda tedavi cevapsızlığının çok faktörlü olduğu ve uygun tedavi modelinin geliştirilebilmesi için hastalık patogenezini açıklayacak araştırmalara ihtiyaç olduğu görüldü.

Abstract:
Nephrotic syndrome, is a chronic disease of childhood which is characterized by a protein loss with the urine and hypoalbuminemia, hyperlipidemia and edema that can be seen as a result of impairment of the glomerular capillary wall semi permeability. Nephrotic syndrome is clinically classified according to the responsiveness to oral steroid treatment, which is the first line therapy of the disease. Although genetic mutations of glomerular capillary wall proteins are blamed in the development of steroid resistance, some patients who carry these mutations can respond well to steroid treatment. Therefore, effects of other factors should be also investigated in the case of steroid resistance. In this study, we aimed to determine MDR 1, CYP3A5 and CYP3A4 gene polymorphisms which are responsible for drug elimination, whether or not the effect factor of steroid response in children with nephrotic syndrome.
A total of 53 children diagnosed with nephrotic syndrome by the Pediatric nephrology department of Fırat University Medical Facutlty and 22 healthy children who have neither chronic nor renal disease were enrolled in this study. Demographic characteristics, clinical states, laboratory values and information about treatment regimens of the patients were recorded. Podocin and nephrin mutations, MDR-1, CYP3A4 and CYP3A5 polymorphisms, treatment regimens and response to these regimes, number of relapses, presence of renal failure, and biopsy results were evaluated in all patients.
There wasn?t as statistically significant difference between the patients with nephrotic syndrome and control group in terms of age and gender (p>0,05). Considering the distribution of gender, female gender was more frequent in the steroid-resistant group (p <0.05). Serum urea and creatinine values were significantly higher in steroid-resistant group than steroid-responsive group. While podocin mutation was detected in all patients with steroid-resistant group, 40 patients had mutations in the steroid-responsive group (88,9%). Similarly, nephrin mutations were detected in all patients in the steroid-resistant group, and 38 patients had mutations in the steroid-responsive group (84,4%) (p> 0.05). However, we found that podocin and nephrin mutations have not a statistically significant effect in the steroid resistance (p> 0.05). In addition, there wasn?t as statistically significant relationship between MDR-1, CYP3A5 and CYP3A4 gene polymorphisms and steroid responsiveness.
As a result, both gene of glomerular capillary wall proteins and genes which are responsible for drug elimination was determined to be ineffective in the development of resistance to steroids in nephrotic syndrome treatment. We thought that resistance to treatments in nephrotic syndrome was multifactorial and it will be required more studies which are elucidated pathogenesis of the disease for a constitution of convenient treatment models.