Erzincan ili ev tozu akarları,alerjik astım ve alerjik rinit 
ile olan ilişkisi
House dust mites in Erzi̇ncan provi̇nce correlation with allergic asthma  
and allergic rhinitis
Yazar: ERHAN ZEYTUN
Danışman: PROF. DR. SALİH DOĞAN
Erzincan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Allerji ve İmmünoloji = Allergy and Immunology

Özet:
Bu çalışma, Erzincan ili ev tozu akar taksonlarını belirlemek, alerjik astım ve alerjik rinit ile olan ilişkisini ortaya koyabilmek amacıyla yapılmıştır. Bu kapsamda Erzincan ilinde ikamet eden klinik muayene, deri testi ve serolojik testlerle tanı konulmuş 25 alerjik astımlı ve 23 alerjik rinitli hasta ile 31 sağlıklı kontrol bireyin evlerinden toz örnekleri alınarak laktik asitte çöktürme yöntemiyle incelenmiştir.
Toz örneklerinde Astigmata, Prostigmata, Oribatida ve Mesostigmata takımlarına ait 22 tür tespit edilmiş olup, bunlardan baskın türlerin sırasıyla Dermatophagoides pteronyssinus (%61,70), Lepidoglyphus destructor (%10,14), Acarus siro (%5,22), Euroglyphus maynei (%3,76), D. farinae (%3,67) ve Tyrophagus putrescentiae (%2,06) olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte toz örneklerinde tespit edilen akarlardan Haplocthonius simplex, Nothrus borussicus ve Paracheyletiella volgini'nin Türkiye için yeni kayıt olduğu tespit edilmiştir.
Çalışmada toz örneği incelenen evlerden %98,5'i akar bakımından pozitif bulunmuş, bu evlerden toplam 3293 akar izole edilmiştir. Gram tozdaki akar sayısı ise en az 3, en çok 648 olmak üzere ortalama 49,9 olarak belirlenmiştir.
Çalışmada elde edilen verilerin istatistiki analizlerine göre; alerjik astım ile evdeki akar sayısı, D. pteronyssinus varlığı ve sayısı, Der p'ye karşı deri testi ve spesifik IgE pozitifliği, Der f'ye karşı deri testi ve spesifik IgE pozitifliği ve total IgE miktarı arasındaki ilişkinin anlamlı olduğu; yine benzer şekilde alerjik rinit ile evdeki akar sayısı, D. pteronyssinus varlığı ve sayısı, Der p'ye karşı deri testi ve spesifik IgE pozitifliği, Der f'ye karşı spesifik IgE pozitifliği ve total IgE miktarı arasında anlamlı ilişki olduğu; ayrıca evdeki akar sayısı ile ev içi sıcaklık ve nemi, ev dışı sıcaklık ve nemi, yüzey sıcaklığı, evin yaşı, yerleşim yeri, yapı durumu, evdeki birey sayısı, yatak çeşidi, süpürme sıklığı ve sigara içilme durumu gibi değişkenler arasında anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Objective of this study was to determine taxa of house dust mites in Erzincan province and to demonstrate their correlation with allergic asthma and allergic rhinitis. Within the scope of this study; dust samples were collected from the houses of 25 patients with allergic asthma and 23 patients with allergic rhinitis and from the houses of 31 healthy control individuals who were resident in Erzincan province and the samples were examined by the lactic acid precipitation method.
Twenty-two species belonging to the orders Astigmata, Prostigmata, Oribatida and Mesostigmata were found in the dust samples with the respective predominancy of D. pteronyssinus (61.70%), L. destructor (10.14%), A. siro (5.22%), E. maynei (3.76%), D. farinae (3.67%) and T. putrescentiae (2.06%). In addition, Haplocthonius simplex, Nothrus borussicus and Paracheyletiella volgini among the mites identified were determined as new records for Turkey.
In this study, 98.5% of the houses examined for the dust samples were found positive in terms of the mites and total 3.293 mites were isolated from these houses. Mean number of the mites per gram dust was found as 49.9 with minimal 3 and maximal 648.
According to the statistical analysis of data obtained in this study; allergic asthma was significantly correlated with the number of mites in the house, existence and number of D. pteronyssinus, skin test against Der p and positive specific IgE and skin test against Der f and positive specific IgE and total amount of IgE. Likewise, allergic rhinitis was significantly correlated with the number of mites in the house, existence and number of D. pteronyssinus, skin test against Der p and positive specific IgE and against Der f positive specific IgE and total amount of IgE. In addition, there was a statistically significant relationship between the number of mites in the house and several variables such as indoor temperature and humidity, outdoor temperature and humidity, surface temperature, age of the house, number of individuals in the house, location and constructional status of the house, type of the beds, frequency of sweeping and indoor smoking status.