Sistemik inflamasyon kronik böbrek hastalığı progresyonunda etkili midir?
Does systemic inflammation affect the progression of chronic kidney disease?
Yazar: NİHAL TAMARA YAĞAN DURAK
Danışman: DOÇ. DR. KORAY ULUDAĞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Kronik böbrek hastalığı (KBH), ilerleyici ve geri dönüşümsüz bir hastalıktır. Dünyada ve ülkemizde her geçen gün sıklığı giderek artan bir halk sağlığı sorunudur. İnflamasyonun, pek çok karmaşık mekanizmalarla KBH patogenezinde var olduğu bilinmektedir. Çalışmamızda; sistemik inflamasyonun kronik böbrek hastalığı progresyonunda etkili olabileceğini, bu etkiyi göstermek adına inflamasyon belirteçlerinden; C-reaktif protein (CRP), Nötrofil/lenfosit oranı (NLR), Platelet/lenfosit oranı(PLR), Sistemik İnflamasyon İndeksi (SII), Lenfosit/CRP (LCR)'nin zaman içindeki seyrinin, eGFR'nin zaman içindeki seyriyle ilişkisini ortaya koymayı, inflamasyonun kronik böbrek hastalığı progresyonuna katkısına dikkat çekmeyi amaçlamaktayız.

Metod: Çalışmamıza, evre 2'den prediyaliz aşamasına kadar olan KBH'li 691 hasta dahil edildi. Veriler, geçmişe yönelik 4 yıl boyunca incelendi. Hastalar, eGFR/yıl değişim eğrileri bulunarak tertillerine ayrılıp kategorize edildi. Primer prediktör değişkenler; CRP, NLR, PLR, SII, LCR ve TG/HDL'nin önce bazal değerlerinin kategorik eGFR/yıl değişimi ile olan ilişkisi tek değişkenli analizlerle incelendi. Sonrasında lineer mixed-model regresyon analizi kullanılarak, prediktör değişkenlerin zaman bağımlı değişimlerinin, eGFR nin zamanla değişimine olan etkileri, hem ham (crude) hem de çok değişkenli modeller kurularak değerlendirilmesi yapıldı.

Bulgular: Başlangıçta bazal CRP, eGFR/zaman eğiminin pozitif olduğu grupta en yüksek bulundu (3.8 mg/dl (1.5, 6.3). Ancak longitudinal seyrine bakıldığında; CRP'nin 1 mg/dl'lik artışının eGFR'de 0,663 ml/dak/1.73 m2 /yıl düşüşe neden olduğu tespit edildi. Yine, eGFR'nin seyri ile bazal NLR, PLR, SII arasında ilişki kurulamasa da, longitudinal seyirlerine baktığımızda; NLR'nin birim artışının; eGFR'yi 0,458 ml/dak/1.73 m2 / yıl, PLR'nin birim artışının eGFR'yi 0.024 ml/dak/1.73 m2/yıl, SII'nin birim artışının, eGFR'yi 0,002 ml/dak/1.73 m2/yıl düşürdüğü ve LCR'nin birim artışı ile eGFR'nin 0,654 ml/dak/1.73 m2/yıl değişiminin anlamlı bulunduğu tespit edildi. (p<0.001)
Sonuç: Sistemik inflamasyonun KBH progresyonunda etkili olduğu gösterildi. CRP, NLR, PLR, SII, LCR'nin KBH progresyonunda oldukça etkili parametreler olduğu tespit edildi. Bu değişkenlerin tek değerine bakılmasındansa, çoklu değerlerinin zaman içindeki seyrinin, eGFR'nin zaman içindeki seyrine etkisinin incelenmesi, KBH progresyonundaki rollerini daha iyi ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler: Kronik böbrek hastalığı, inflamasyon, c-reaktif protein (CRP),  nötrofil/lenfosit oranı (NLR), platelet/lenfosit oranı(PLR), sistemik inflamasyon indeksi (SII), lenfosit/CRP oranı (LCR)

Abstract:
Background: Chronic kidney disease (CKD) is a progressive and irreversible disease. It is a public health problem whose frequency is increasing day by day in the world and in our country. Inflammation is known to be involved in the pathogenesis of CKD through many complex mechanisms. In our study; systemic inflammation may be effective in the progression of chronic kidney disease, and inflammation markers are used to demonstrate this effect; we aimed to reveal relationships between the course of C-reactive protein (CRP), Neutrophil/lymphocyte ratio (NLR), Platelet/lymphocyte ratio (PLR), Systemic Inflammation Index (SII), Lymphocyte/CRP (LCR) over time and the course of eGFR over time. We aim to present this study and draw attention to the contribution of inflammation to the progression of chronic kidney disease.

Methods: Our study included 691 patients with CKD from stage 2 to pre-dialysis. The data were examined retrospectively for 4 years. Patients were separated and categorized from third lines by finding their eGFR/year change curves. Primer predictor variables; First, the relationship between baseline values ​​of CRP, NLR, PLR, SII, LCR and TG/HDL with categorical eGFR/year change was examined with univariate analyses. Using linear mixed model regression analysis, the effects of independent changes of the predictor variables over time on the incremental change in eGFR were then assessed by establishing both crude (crude) and multivariable models. 
     
Results: Initially, baseline CRP was found to be highest in the group with a positive eGFR/time slope (3.8 mg/dl (1.5, 6.3). However, when looking at the longitudinal course, It was determined that a 1 mg/dl increase in CRP caused a decrease of 0.663 ml/min/1.73 m2/year in eGFR. Although a relationship cannot be established between the course of eGFR and basal NLR, PLR, SII, when we look at their longitudinal course; A unit increase in NLR reduces eGFR by 0.458 ml/min/1.73 m2/year. A unit increase in PLR reduces eGFR by 0.024 ml/min/1.73 m2/year, and a unit increase in SII reduces eGFR by 0.002 ml/min/1.73 m2/year.
It was determined that the unit decrease in LCR and the change in eGFR of 0.654 ml/min/1.73 m2 per year were found to be significant. (p<0.001) Looking at the slope of its course over time; In the groups with the highest increase in CRP, SII, PLR, NLR and the highest decrease in LCR, the decrease in eGFR over time was observed more dramatically.

Conclusions: Systemic inflammation has been shown to be effective in CKD progression. CRP, NLR, PLR, SII, LCR were found to be very effective parameters in CKD progression. Rather than looking at the single value of these variables, examining the effect of multiple values ​​over time on the course of eGFR over time better reveals their role in CKD progression.

Keywords: Chronic kidney disease, inflammation, c-reactive protein (CRP), neutrophil/lymphocyte ratio (NLR), platelet/lymphocyte ratio (PLR), systemic inflammation index (SII), lymphocyte/CRP ratio (LCR)