Türkiye'deki yabancı uyruklu ilkokul öğrencilerinin yabancılaşma ve kendilik durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of alienation and self status of foreign primary school students in Turkey
Yazar: ŞENNUR DEMİR AKGÜL
Danışman: PROF. DR. SERKAN ÇELİK
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Diyalojik pedagoji = Dialogical pedagogy ; Eleştirel pedagoji = Critical pedagogy ; Eğitsel eleştiri modeli = Educational criticism model ; Kültürel yabancılaşma = Culturel alienation ; Okula yabancılaşma = School alienation ; Sosyal eleştiri = Social criticism ; Toplumsal yabancılaşma = Social alienation ; İşe yabancılaşma = Work alienation

Özet:
Bu araştırma, Türkiye'deki yabancı uyruklu ilkokul öğrencilerinin yabancılaşma ve kendilik durumlarının değerlendirilmesini incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda araştırma türü durum çalışması olarak tercih edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Ankara'da eğitim alan yabancı uyruklu 3. ve 4. sınıfların her birinden seçilen dört ilkokul çocuğu oluşturmaktadır. Katılımcı çocukların, yabancılaşma durumlarını yorumlayabilmek için odak grup görüşme sorularıyla; kendilik durumlarını yorumlayabilmek için Sokratik sorgulama sorularıyla ve hem yabancılaşma hem de kendilik durumlarını yorumlayabilme adına çocukların kendilerini özdeşleştirdikleri nesnelerden oluşturdukları öykülerden veri elde edilmiştir. Odak grup görüşme soruları Eric, Kayıp Şey, Hoş Geldiniz ve Özgür adlı öykü kitaplarının içeriğine göre; Sokratik sorgulama soruları bavul ve ayakkabı kavramlarıyla ilgili kurgulanan metinler üzerine tasarlanmıştır. Verilerin elde edilmesi ve incelenebilmesi adına katılımcıların izinleri doğrultusunda ses kaydı alınıp sonrasında deşifre edilmiştir. Elde edilen veriler Gilles Deleuze'nin rizom analizi, Ruth Wodak'ın tarihsel söylem yaklaşım analizi ve betimsel analize göre çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda ise, yabancı uyruklu ilkokul 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin yabancılaşma içinde olmadıkları sonucuna ulaşılmıştır. Kendiliklerini gerçekleştirmelerine yönelik de olumsuz bir durum tespit edilmemiştir.

Abstract:
This research aimed to examine the alienation and self-concept of foreign primary school students in Turkey. In line with this aim, a case study research design was preferred. The study group consisted of four primary school children selected from each of the 3rd and 4th grades of foreign nationality studying in Ankara during the 2022-2023 academic year. Data were obtained through focus group interview questions to interpret the alienation status of the participants; Socratic inquiry questions to interpret their self-concepts; and stories created by the children based on objects they identified with, to interpret both their alienation and self-concepts. Focus group interview questions were designed according to the content of the storybooks "Eric, The Lost Thing, Welcome, and Wild", while Socratic inquiry questions were formulated based on texts constructed around the concepts of suitcase and shoes. Data were collected through audio recordings with the participants' consent and subsequently transcribed. The obtained data were analyzed using Gilles Deleuze's rhizome analysis, Ruth Wodak's historical discourse approach analysis, and descriptive analysis. As a result of the research, it was concluded that foreign primary school students in the 3rd and 4th grades were not experiencing alienation, and no negative situation was identified regarding their self-realization.