Kouzes ve Posner'ın liderlik modeline dayalı öğrenci liderliği programının etkililiği
The effectiveness of a student leadership program based on the Kouzes & Posner leadership model
Yazar: SİNEM KONUK
Danışman: PROF. DR. HASAN BASRİ GÜNDÜZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kouzes, James M. = Kouzes, James M. ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Posner, Richard = Posner, Richard ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Toplum, yeni nesil liderleri yönlendirmek, onlara şekil vermek ve keşfedilmemiş potansiyellerini keşfedip açığa çıkartmaktan sorumludur. Etkili bir lidere dönüşme süreci uzun ve zorlu olabilir. Ancak ilk adım bir liderlik eğitimi programına katılarak atılabilir. Bu araştırmanın amacı, Öğrenci Liderliği Programının öğrencilerin liderlik davranışları üzerindeki etkinliğini araştırmaktır. Kouzes ve Posner (2017) tarafından geliştirilen Örnek Liderlik Modeli'nin Beş Uygulaması'na dayanılarak yürütülen Öğrenci Liderliği Programı; model olma, paylaşılan bir vizyonu ilham etme, sürece meydan okuma, insanları harekete geçirme ve yüreklendirme boyutlarına göre öğrencilerin liderlik becerilerini geliştirmeyi hedeflemektedir. Araştırma, karma yömtem araştırma türlerinden sıralı-açıklayıcı desen kullanılarak yürütülmüştür. İlk aşamada, Öğrenci Liderliği Programının etkililiğini ortaya koymak amacıyla eşit olmayan kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Çalışmanın deneysel bölümü tamamlandıktan sonra buradan elde edilen verileri daha iyi yorumlayabilmek için görüşmeler yapılmıştır. Deneysel bölümü yürütmek için bir çalışma grubu oluşturulmuştur. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, parametrik testlerden ilişkili örneklemler için t-testi, ilişkisiz örneklemler t-testi ve karmaşık ölçümler için iki yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Analiz sonuçları, üç liderlik uygulaması için istatistiksel olarak anlamlı bir değişim göstermiştir: paylaşılan bir vizyona ilham verme, sürece meydan okuma ve yüreklendirme. Kalan iki liderlik uygulaması (model olma ve insanları harekete geçirme) istatistiksel olarak anlamlı seviyelere ulaşamamıştır. Deneysel bölüm tamamlandıktan sonra, Öğrenci Liderliği Programının öğrencilerin model olma ve insanları harekete geçirme davranışları üzerinde neden anlamlı etki yaratmadığını araştırmak için sekiz öğrenciyle yarı yapılandırılmış görüşmeler yürütülmüştür. Veriler betimsel analiz yolu ile analiz edilmiştir. Analiz  sonucunda, öğrencilerin model olma ve insanları harekete geçirme konusunda kendilerini yeterli hissetmedikleri ortaya çıkmıştır. Ayrıca model olma ve insanları harekete geçirme dersinde gerçek hayatı temel alan aktivitelerin kullanılmasının daha faydalı olacağı ifade edilmiştir. Araştırma sonunda, öğrenci liderliği programlarının yaygın olarak yürtülmesi, bu programlarda gerçek hayatı yansıtan aktivitelere yer verilmesi ve öğrencilerin liderlik konusundaki öz güvenlerini arttırmaya yoğunlaşılması tavsiye edilmiştir.

Abstract:
Society has a responsibility to guide, shape, and influence the next generation of leaders, discovering and releasing their untapped potential. The path to becoming an effective leader can be long and arduous; however, the first step is engaging in a leadership development program. The purpose of this study is to investigate the effectiveness of a student leadership program on the leadership behaviors of students. Based on The Five Practices of Exemplary Leadership Model developed by Kouzes and Posner (2017), the student leadership program aims to improve students' leadership skills according to five key dimensions: model the way, inspired a shared vision, challenge the process, enable others to act, and encourage the heart. The research is conducted by using sequential-descriptive pattern from mixed model research types. In the first stage, nonequivalent pre-post test quasi experimental design is used to demonstrate the effectiveness of the student leadership program. After the experimental section of the study was completed, interviews were conducted to further interpret the data obtained from the experiment. A study group is established to carry out the experiment. In order to analyze the data, descriptive statistics, paired samples t-test, independent-samples t-test and a two-way analysis of variance for complex measurements were employed. The results showed a statistically significant change for three leadership practices: inspired a shared vision, challenge the process, and encourage the heart. The remaining two leadership practices (model the way and enable others to act) were in the predicted direction but did not reach statistically significant levels.  After the experimental portion was concluded, semi-structured interviews were conducting with eight students, investigating why the student leadership program did not result in significant changes in these two leadership behavior of students. In order to analyze the data, descriptive analysis was employed. According to the interviews' results, students stated to feel inadequate about modeling the way and enabling others to act. They also advised to be used real life activities in model the way and enable others to act sections. Based on the findings, it is recommended that student leadership programs should be applied in a widespread manner, involve real life activities and focus on enhancing students' self-confident towards to leadership development.