Orman yangınlarının söndürülmesi için hava aracı mekatronik sistemi geliştirilmesi
Development of an aircraft mechatronic system for extinguishing forest fires
Yazar: ALİ YENİEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA SOYLAK
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Sivil Havacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation
Dizin: Hava aracı = Air vehicle ; Havadan ikmal = Airdrop ; Mekatronik = Mechatronics ; Orman yangınları = Forest fires ; Uçuş güvenliği = Flight security ; Yangın söndürme = Fire extinguishing

Özet:
Orman yangınlarına havadan müdahalenin etkinliğinin her geçen gün artması ve verilen bu mücadelede sağladığı katkılar dikkatleri bu konu üzerine çekmiştir. Çalışma kapsamında hava araçlarından yangın söndürücü mayileri Container Delivery System (CDS) metoduyla daha etkin ve emniyetli olarak High Altitude Low Opening (HALO) yöntemi ile yangın bölgesine söndürme amaçlı iletilmesi hedeflenmektedir. Günümüzde kullanılan yöntemlerde hava araçları kabiliyet ve mevcut imkânlarından dolayı yangınlara havadan müdahale ederken düşük irtifalara kadar alçalmaları gerekmektedir. Çalışma kapsamında geliştirilen mekatronik cihaz sayesinde önceden hesaplanan bırakma noktasında yüksek irtifalardan söndürme malzemesinin uçaktan atılması mümkün hale gelmiştir. Laboratuvar ortamında geliştirdiğimiz sistemin deneysel bir kurgu dâhilinde uygulaması gerçekleştirilmiştir. Söndürücü malzemenin yüksek irtifalardan atılıp istenilen ve en etkili olacak irtifada aktif hale gelebilmesi ve havadan yangınla mücadelede hava aracının alçak irtifaya inmesine gerek kalmaması çalışma sonucunda ulaşılan bir sonuçtur. Bu sonuç sayesinde alçak irtifalardaki tehlikeleri yok ederek uçuş emniyetini üst seviyelere çıkarabilecek bir mekatronik sistem tasarımı ve imalatı gerçekleştirilmiştir ve deneysel olarak incelenmiştir. Bu sistem sayesinde uçak ve ekip sağlığı korunmuş, yangın bölgesinde etkili müdahale edilebileceği öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler Orman Yangını, Havadan İkmal, Mekatronik, Uçuş Güvenliği, Yangın Söndürme

Abstract:
The increasing effectiveness of the aerial response to forest fires and the contributions it has made in this fight have drawn attention to this issue. Within the scope of the study, it is aimed to deliver the fire extinguishing fluids from the aircraft to the fire area with the Container Delivery System (CDS) method, more effectively and safely with the High Altitude Low Opening (HALO) method. In today's methods, aircraft must descend to low altitudes while responding to fires from the air due to their capabilities and existing possibilities. Thanks to the mechatronic device developed within the scope of the study, it has become possible to throw the extinguishing material from the aircraft from high altitudes at the pre-calculated drop-off point. The system we developed in the laboratory was implemented within an experimental setup. It is a result of the study that the extinguishing material can be thrown from high altitudes and become active at the desired and most effective altitude, and that the aircraft does not need to descend to a low altitude in aerial firefighting. Thanks to this result, the design and manufacture of a mechatronic system that can eliminate the dangers at low altitudes and increase flight safety to higher levels has been carried out and examined experimentally. Thanks to this system, it is foreseen that the aircraft and crew health structures, and the fire zone can be effectively intervened.

Keywords: Forest Fire, Airdrop, Mechatronics, Flight Safety, Fire Fighting