Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı hastalarda zonulin ve claudin-5 kan düzeylerinin değerlendirilmesi ve hastalığın patogenezindeki potansiyel rolü
Evaluation of zonulin and claudin-5 blood levels in patientsdiagnosed with attention deficit hyperactivity disorder andthe potential role in patogenesis of the disease
Yazar: PINAR AYDOĞAN AVŞAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜMİT IŞIK ; DOÇ. DR. EVRİM AKTEPE
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Claudin = Claudin ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Kan = Blood ; Zonulin = Zonulin

Özet:
Amaç: Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), genetik ve çevresel etkenlerin
değişik orandaki katkısıyla ortaya çıkan ve çocuğun ve ailenin yaşam kalitesini bozan
etyolojisi henüz tam aydınlatılmamış nörogelişimsel bir bozukluktur. Bu çalışmada DEHB
tanılı olgular ve sağlıklı kontrol grubu arasında serum zonulin ve claudin-5 düzeylerinin
farklılık gösterip göstermediğinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmaya çocuk ve ergen psikiyatri polikliniğine ilk kez başvuran, DSM-5 tanı
ölçütlerine göre DEHB tanısı konan 8-12 yaş arası çocuklar (n=80) ile yaş ve cinsiyet olarak
hasta grubuna benzer sağlıklı kontroller (n=40) alınmıştır. Araştırmacı tarafından tüm
olgulara sosyodemografik bilgi anket formu ve Okul Çağı Çocuklar İçin Duygulanım
Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu Versiyonu-Türkçe
Uyarlaması uygulanmıştır. Çalışmaya katılan ebeveynlerden ve öğretmenlerden çocuklar
için Turgay DSM-IV'e göre Yıkıcı Davranım Bozuklukları için Tarama Ölçeği (T-DSM-IVS), ebeveynlerden ayrıca Güçler ve Güçlükler Anketi (GGA) ve Sosyal Cevaplılık Ölçeğini
(SCÖ) doldurmaları istenmiştir. Çalışmaya katılan çocuklardan Çocuk Anksiyete ve
Depresyon Ölçeği (ÇADÖ) ve Reaktif Proaktif Agresyon Ölçeğini (RPAÖ) doldurmaları
istenmiştir. Venöz kan örnekleri gece açlığını takiben saat 8:00-10:00 arasında alınmış ve
serum örnekleri tıbbi biyokimya anabilim dalında incelenmiştir.
Bulgular: Çalışmamızda DEHB tanılı grupta serum claudin-5 düzeyleri sağlıklı kontrollere
göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulundu. Çalışmada yer alan gruplar
arasında serum zonulin düzeyleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit
edilmedi.
Sonuç: Yüksek serum claudin-5 düzeyleri DEHB tanılı çocuklar için kan beyin bariyerinde
bozulmayı gösteriyor ve bozukluğun etiyopatogenezinde yer alıyor olabilir. Claudin-5 ve
zonulin ile DEHB arasındaki nedensellik ilişkisi için daha fazla araştırma gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: Bağırsak-beyin aksı, claudin-5, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite
Bozukluğu, kan-beyin bariyeri, zonulin
Çalışmanın finansal kaynağı Süleyman Demirel Üniversitesi Bilimsel Araştırma Proje Ofisi
tarafından TTU-2019-6954 nolu proje kodu ile 2019 yılında sağlanmıştır.

Abstract:
Objective: Attention Deficit and Hyperactivity Disorder (ADHD) is a neurodevelopmental
disorder whose etiology has not been fully elucidated and which is caused by the
contribution of genetic and environmental factors at different rates and impair the quality of
life of the child and family. The aim of this study was to determine whether serum zonulin
and claudin-5 levels differed between ADHD patients and healthy controls.
Materials and Methods: The study included children aged 8-12 years who were admitted
to the child and adolescent psychiatry outpatient clinic for the first time and diagnosed as
ADHD according to DSM-5 criteria (n = 80) and healthy controls (n = 40) similar to the
patient group in terms of age and sex. Socio-demographic characteristics questionnaire and
Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School Aged Children, Present and
Lifetime Version (K-SADS-PL) were applied to all subjects by the researcher. Parents and
teachers completed the Turgay's DSM-IV-based Disruptive Behaviour Disorders Screening
Scale. Parents also completed the Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ) and Social
Responsiveness Scale (SRS). Children also completed the Child Anxiety and Depression
Scale (CADS) and the Reactive Proactive Aggression Scale (RPAQ). Venous blood samples
were taken between 8:00-10:00 after overnight fasting and serum samples were examined in
medical biochemistry department.
Results: Serum claudin-5 levels were significantly higher in ADHD group as compared to
healthy controls. Serum zonulin levels did not show significant difference among the study
groups.
Conclusion: High serum claudin-5 levels may indicate impairment in the blood brain barrier
for children with ADHD and may be involved in the etiopathogenesis of the disorder. The
causal relationship between claudin-5, zonulin and ADHD require further investigation.
Keywords: Attention Deficit and Hyperactivity Disorder, bood-brain barrier, claudin-5, gutbrain axis, zonulin
The financial source of the study was provided by Süleyman Demirel University Scientific
Research Project Office with the project code TTU-2019-6954 in 2019.