Sağlık çalışanlarında stresle başa çıkmanın empatik eğilim davranışına etkisinde kişilik özelliklerinin aracı etkisi
The intermediate effect of personality characteristics on the effect of managing stress in healthcare professionals on empathic tendency behavior
Yazar: ÜMMÜGÜLSÜM HAYIROĞLU ALTINTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA METE
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Empati = Empathy ; Empatik eğilim = Empathic inclination ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Sağlık personeli = Health personnel ; Stres = Stress ; Stres faktörleri = Stress factors ; Stresle başetme = Coping with stress

Özet:
Sağlık çalışanları, hizmetlerinin insan hayatına doğrudan etkisi, fazla mesai, iş güvenliği riskleri (şiddet ve hastalık yayma tehdidi) ve orantısız derecede yüksek iş yükü nedeniyle toplumdaki en stresli işgücünü oluşturmaktadır. Stresin neden olduğu kötü alışkanlıkların, zihinsel ve fizyolojik işlev bozukluğu gibi bireysel sonuçları olduğu kadar, azalan verimlilik, düşük üretkenlik ve devamsızlık gibi örgütsel sonuçları da vardır. Öte yandan empati, sağlıkta dikkate alınması gereken önemli bir motivasyondur çünkü kişilerle anlaşmasını sağlarken şefkat, gelişmiş gözlem, beceri gelişimi, sinirlilik ile öfke gibi diğer antisosyal davranışları yönetmeye yardımcı olur. Kişilik özelliklerinin bu tür durum ve değişimlerle karşılaşan her insanda farklı davranış ve tutum biçimleriyle ortaya çıkabileceğine dair literatürde birçok çalışma bulunmaktadır. Bu nedenle personelin stresle baş edebilmesi ve hastanın ihtiyaçlarını anlaması kaliteli sağlık hizmeti sunumu için önemlidir.
Çalışmanın amacı farklı görev ve kurumda 585 sağlık çalışanın stresle başa çıkmanın empatik eğilim davranışına etkisinde kişilik özelliklerinin aracı etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışma sonucunda, kişilik özelliklerinin stresle başa çıkmanın empatik eğilime etkisinde aracılık rolünün olduğu gözlenmiştir. Stresle başa çıkma empatik eğilim üzerinde pozitif yönlü ilişkili çıkmıştır. Stresle başa çıkma düzeyi artıkça empatik eğilim de artmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Sağlık, Sağlık Çalışanları, Stres, Stresle Başa Çıkma, Empati, Empatik Eğilim Davranışı, Kişilik, Kişilik Özellikleri.

Abstract:
Healthcare workers constitute the most stressful workforce in society due to the direct impact of their services on human life, overtime, occupational safety risks (the threat of violence and spreading disease), and a disproportionately high workload. Bad habits caused by stress have organizational consequences such as decreased productivity, low productivity and absenteeism as well as individual consequences such as mental and physiological dysfunction. On the other hand, empathy is an important motivator to consider in health because it provides a person with social reconciliation, while enhanced compassion, enhanced awareness, communication skills and emotional skills help manage other antisocial behaviors such as irritability and anger. There are many studies in the literature that personality traits can emerge with different behavior and attitude styles in every person who encounters such situations and changes. For this reason, it is important for the staff to cope with stress and to understand the needs of the patient for quality health care delivery.
The aim of the study was to investigate the mediating effect of personality traits on the effect of coping with stress on empathic disposition behavior of 585 health workers in different positions and institutions. As a result of the study, it was observed that personality traits have a mediating role in the effect of coping with stress on empathic tendency. Coping with stress was positively related to empathic disposition. As the level of coping with stress increases, the empathic tendency also increases.

Keywords: Health, Healthcare Professionals, Stress, Coping with Stress, Empathy, Empathic Tendency Behavior, Personality, Personality Traits.