Çalışanların beş faktör kişilik özelliklerinin mobbing davranışı algıları ile ilişkisi: Finans çalışanları üzerinde bir araştırma
The relationship between employees Five-factor personality traits and mobbing behavior perceptions: A study on finance sector employees
Yazar: SERAP SÜTÇÜ AÇIKEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE GÖZDE İYİCİL
Ufuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İnsan Kaynakları Yönetimi Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Finans sektörü = Financial sector ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Mobbing = Mobbing ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Mobbing, iş ortamlarında söz konusu olan çok boyutlu ve karmaşık bir olgudur. Cinsiyet, yaş, kıdem, pozisyon ya da mesleki ünvan farkı olmaksızın herkes, çok ciddi sonuçları olan mobbinge maruz kalabilmektedir. Mobbing davranışları planlı, bilinçli ve belli bir amaca yönelik olan ve doğrudan ya da dolaylı olarak sergilenen agresif davranışları içermektedir. Bu davranışlar, psikolojik yapıyı bozmak, kişiyi daha pasif bir pozisyona çekmek, özgüvene zarar vermek, stres ve depresyon yaratmak gibi bireysel sonuçlara neden olabilmektedir. Motivasyon ve verimlilikte azalma, işgücü devir hızında ve işe devamsızlıkta artış, örgütsel performansta azalma gibi olumsuzluklar da ortaya çıkan sonuçlardan bazılardır. Bireylerin sahip oldukları kişilik özellikleri de mobbing kurbanı olmalarına neden olabilmektedir. Kişilik, bireyleri diğerlerinden ayıran zihinsel, duygusal ve davranışsal özelliklerdir. Farklı kişilik yapılarına sahip bireyler benzer durumlarda veya koşullarda farklı tepkiler gösterebilmektedirler. Kişilik özelliklerindeki farklılıklar bireylerin mobbingi önlemelerini ve başa çıkmalarını sağlayabilmektedir. Hem bireysel hem de örgütsel açıdan ciddi olumsuzluklar yaratan mobbing davranışlarının nedenlerini anlamak ve gerekli çözümleri üretmek önemlidir. Bu çalışmada kişilik ve mobbing kavramları tüm boyutlarıyla ele alınmış, çalışanların demografik özellikleri ve beş faktör kişilik özellikleri bakımından mobbing algılarında farklılık olup olmadığı incelenmiştir. Bu amaçla İstanbul'daki finans sektöründe çalışan 156 çalışandan oluşan bir örneklem üzerinde analiz yapılmış ve çözüm önerileri sunulmuştur. Elde edilen sonuçlara göre, nevrotik kişilik yapısına sahip çalışanlar en üst düzeyde mobbing algısına sahiptir Ayrıca, deneyime açık çalışanların da mobbing algıları yüksektir. Çalışanların dışa dönüklük, uyumlu olma ve sorumlu davranma özellikleri arttığında ise mobbing algılarının azaldığı gözlenmiştir.

Abstract:
Mobbing is a multi dimentional and a complex subject which exists in labor environment. Everyone may be exposed to mobbing, which has very serious consequences, without any difference in gender, age, seniority, position or professional title. Mobbing behaviors include aggressive behaviors that are planned, conscious, and intended for a specific purpose, and are exhibited directly or indirectly. These behaviors can lead to individual consequences such as disrupting the psychological structure, attracting a person to a more passive position, harming self-confidence, creating stress and depression. Negative effects such as decreased motivation and productivity, increase in labor turnover rate and absenteeism, and decrease in organizational performance are some of the results. Personality traits that individuals have can also cause them to become victims of mobbing. Personality is the mental, emotional and behavioral characteristics that distinguish individuals from others. Individuals with different personality structures may show different reactions in similar situations or conditions. Differences in personality traits may enable individuals to prevent and cope with mobbing. It is important to understand the causes of mobbing behaviors that create serious negativities both individually and organizationally, and to produce the necessary solutions. In this study, the concepts of personality and mobbing were handled in all dimensions, and whether there was a difference in mobbing perceptions of the employees in terms of demographic characteristics and five-factor personality traits was examined. For this purpose, a sample of 156 employees working in the finance sector in Istanbul was analyzed and solutions were offered. According to the results obtained, the employees with a neurotic personality structure have the highest level of mobbing perception. In addition, mobbing perceptions are high among employees who are open to experience. It was also observed that the mobbing perceptions of the employees decreased as their extroversion, compliance and responsible behavior increased