Türkiye'de çocuk dostu kentler girişimi
Child friendly cities initiative in Turkey
Yazar: BÜŞRA AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VOLKAN GÜL
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Belediyeler = Municipalities ; Kent konseyleri = City councils ; Türkiye Belediyeler Birliği = Türkiye Municipalities Union ; Yerel yönetimler = Local administrations ; Çarpık kentleşme = Distorted urbanization ; Çocuk Hakları Sözleşmesi = Children Rights Convention ; Çocuk dostu kent = Child friendly city ; Çocuk hakları = Children's rights ; Çocuk meclisi = Children council

Özet:
Geçmişten günümüze kentteki değişimler pek çok sorunu beraberinde getirmiştir. Kentleşme ile ortaya çıkan düzensiz yapılaşmalar, kentlerde yaşayan çocukların yaşam alanlarını daraltmıştır. Çocukların kent içerisinde sınırlı alanlarda gelişimlerini sağlamaya çalışmaları çocuk haklarının ihlaline yol açmış ve bu durum Çocuk Hakları Sözleşmesi(ÇHS) ile kapsamlı şekilde ele alınmıştır. Günümüzde pek çok ülke ÇHS'yi esas alarak kentleri çocukların ihtiyaçlarına ve beklentilerine göre şekillendirmeye yönelik program ve projeler geliştirmeye çalışmıştır.

ÇHS'yi esas alarak kentleri çocuklar için daha yaşanılabilir hale getirmeyi amaçlayan Çocuk Dostu Kentler Girişimi, 1996 yılı itibari ile dünya genelinde yayılım göstermiştir. Girişim, gelişmekte olan ülkelerde özellikle kentleşmenin önemli etkilerinin yaşandığı Türkiye'de, çocukların kent yaşamı içerisindeki refahını önceleyen çalışmaların yapılmasında önemli olmuştur. Bu çalışmada, Türkiye'nin girişimdeki yeri ve öneminin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu kapsamda dünyadaki Çocuk Dostu Kent(ÇDK) çalışmalarından hareketle Türkiye'deki çocuk dostu hizmetler ÇDK stratejileri ile ele alınarak bir değerlendirme sunulmuştur. Çalışma sonucunda, ülkemizdeki çocuk hizmetleri ve diğer ülkelerin faaliyetleri incelendiğinde girişimin sayılı belediye tarafından uygulamaya koyulmuş olduğunu ancak daha çok mekânsal boyuta odaklanılmış ve çocuk katılımında gelişme sağlanamamış olduğunu görüyoruz. Ulusal bir çocuk politikasının olmadığı Türkiye'de, Çocuk Dostu Kentler Girişimini belediyelerin tamamıyla gerçekleştiremediği, dar kapsamda uygulamaya çalıştığı görülmüştür. Dolayısıyla yakın gelecekte ülkemizde ÇDK'nın nicelik ve niteliğinde tam manası ile gelişme gösterebileceği gözükmemektedir.

Anahtar Kelimeler: Belediye, Çocuk Dostu Hizmetler, Çocuk Dostu Kent, UNICEF

Abstract:
Changes in the city from the past to the present have brought many problems. Irregular constructions that come with the urbanisation have narrowed the living spaces of children living in the cities. The fact that children can seek their development in limited areas within the city has led to the violation of children's rights and this have been comprehensively addressed by the Convention on the Rights of the Child (CRC). Today, many countries have tried to develop programmes and projects based on the CRC to shape cities according to the needs and expectations of children.

The Child Friendly Cities Initiative, guided by CRC, which aims to make cities more liveable for children, has spread throughout the world as of 1996. The initiative has been important in developing countries, especially in Turkey, where significant effects of urbanisation are experienced, in carrying out studies that prioritise the welfare of children in urban life. In this study, it is aimed to reveal the place and importance of Turkey in the initiative. In this context, based on the Child Friendly City (CFC) studies in the world, child friendly services in Turkey are discussed with regards to CFC strategies and an evaluation is presented. At the end of the study, when the child services in Turkey and the activities of other countries are analysed, we see that the initiative has been put into practice by a number of municipalities, but the focus has been more on the spatial dimension and no improvement has been achieved in child participation. In Turkey, where there is no national children's policy, it has been observed that municipalities have not been able to fully implement the Child Friendly Cities Initiative and have tried to implement it in a narrow scope. Therefore, in the near future, it does not seem that the quantity and quality of CFC in Turkey can be fully developed.

Keywords: Child Friendly City, Child Friendly Services, Municipality, UNICEF