Politik psikolojik bir inceleme: Irak özelinde DEAŞ örneği
A political psychological study: The case of DAESH in Iraq
Yazar: EBRU ÇAVDAR
Danışman: PROF. DR. RAGIP KUTAY KARACA
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler ve İstihbarat İncelemeleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Dini örgütler = Religious organizations ; Irak = Iraq ; IŞİD = Islamic State of Iraq and al Sham ; Politik psikoloji = Political psychological ; Terör = Terror

Özet:
Bu çalışma, Irak'ın devletleşme sürecini politik psikolojik açıdan incelerken, benzer psiko-politik davranışların bölgedeki terörist oluşumları nasıl etkilediğini de incelemeyi amaçlamaktadır. Terörün günümüze kadar genel olarak sosyolojik, ekonomik etkileri çok incelenmiştir. Ancak literatürde herhangi bir radikal sözde din temelli bir örgütün politik psikolojik incelemesi azdır. Dolayısıyla bu tezin amacı DEAŞ'ı ortaya çıkışını ve varoluşunu psiko-politik argümanlar üzerinden açıklamaktır.
Osmanlı Devleti'nde Irak'ı oluşturan vilayetlerin yapısı ve İngilizlerin bu bölgeyi işgali ile başlayan tarihi süreçten, DEAŞ'ın bir devlet ilanıyla ortaya çıkması ve yayılmasına kadar olan  süreç tezin kapsamını oluşturmaktadır.
Tezde üç bölüm üzerinden ele alınırken terörizm kavramı, politik psikoloji kuramı ve Irak'ın devlet olarak varoluş süreci ayrı bölümler şeklinde incelenirken, temelde bu konuların birbirleri ile olan ilişkilerden yola çıkarak DAEŞ'in örgütlenişini gerekçelere dayandırarak açıklamaktadır. 
Birinci bölümde, terör ve terörist faaliyetlerin kavramsal açıklamaları ve teröre neden olan durumlar ele alınmakta ve politik psikoloji alanına giriş yapılmaktadır. Çatışmanın ve terörün politik psikolojik argümanları başlıklar altında ele alınmıştır. İkinci bölümde ise Irak'ın devletleşme süreci zayıf devlet ulus-devlet, ulus-kimlik kavramları üzerinden açıklanmakta ve önemli siyasi gelişmeler üzerinde durulmaktadır. Üçüncü bölümde, incelenen tarihi süreç ve politik psikolojiye girişin ardından, artık DEAŞ'ın kurulma süreci ve hızla yayılması, yabancı savaşçılar durumu incelenmektedir.
Çalışmanın ortaya koyduğu hipotezler, cevap aranan sorular ve temel söylemleri açısından bakıldığında, Irak'ın nasıl bir devletleşme deneyimi yaşadığı, hangi etnik ve dini yapıların toplumun şekillenmesinde rol oynadığı, bireylerin nasıl terörize olduğu ve netice olarak kısa zamanda büyük toprak parçalarına ve sayıları yüzbinlerle ifade edilen adeta devlet gibi hareket eden konvansiyonel bir orduya sahip DEAŞ gibi bir örgütün nasıl ortaya çıktığı sorgulanmaktadır.
Metodolojik çalışma yapılırken, Irak tarihi konulu ve Politik Psikoloji alanında öne çıkan temel kaynaklara başvurulmuştur. Oxford Üniversitesi Politik psikoloji merkezinde yayınlanan kitap, makale ve aylık sayılardaki aynı zamanda DEAŞ konulu kaynaklara sıklıkla atıfta bulunulmuştur.
Literatür çalışması yapılırken, Türkçe kaynaklarla birlikte, İngilizce dillerinde de literatür taraması yapılmış ve Arapça kaynaklara da başvurulmuştur. Akademik çalışmaların yanında yakın geçmişte ortaya çıkan ve sosyal medya ile görsel araçları etkin kullanan bir örgüt söz konusu olduğundan basında çıkan haberler, görüş yazıları ve makaleler de bu çalışmanın oluşturulmasında başvurulan kaynaklar olmuştur. Çalışmanın ortaya çıkmasında emeği geçen ailem, arkadaşlarım ve hocalarıma şükranlarımı sunarım.
Anahtar kelimeler: Irak, Politik Psikoloji, Terör, DEAŞ.

Abstract:
This study, analyizng nationalization process of state of Iraq, in terms of political pyschology, aims to make a study of how psycho political behavior effects terrorist organizations in region.So far, it has been studied  sociological, economical and etc. effects of terrorism generally. But it has not been studied any kind of psycho political analyz of a radical and so-called basically religional terrorist organization yet.Therefore, this thesis aims to study arise and presence of ISIS by means of psycho political argumants.Consisting of three parts, terrorism, the theory of political pyscology ad political history of Iraq are studied separately in theese there parts. 
In this study,  it has been stated  organization of ISIS with its justifications. Every terroist organization has  some reasons, arguments and motivations which are  reasonable in their point of view. Mainly it has been argued by this study all factors ensured ISIS' organziation, psycho political analysis of participation to IS, political history of Iraq and its ethnic and religious nature.
By this thesis it's been studied political psychology of the so-called jihadist terrorist organization of Isis which basically arose in Iraq and why terrorism has become such a chronic problem in region particularly. On the other hand, some spesific occasions and facts in Iraq's history, which is called as ''troubled legacy'' in literature, have been examined in terms of political psychology.
Key words : Iraq, Political psychology, terrorism, ISIS