OSB olan çocukların hayali oyun sıklığını ve çeşitliliğini arttırmada ipucunun giderek arttırılmasıyla öğretimin etkililiği
Effects of system of least prompts on increasing frequency and diversity of pretend play in children with autism spectrum disorder (ASD)
Yazar: DİNÇER SARAL
Danışman: DOÇ. DR. BURCU ÜLKE KÜRKÇÜOĞLU
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uygulamalı Davranış Analizi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Etkili öğrenme = Effective learning ; Motor beceriler = Motor skills ; Motor hareketler = Motoric motions ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Oyun davranışı = Play behaviour ; Oyunla öğretim = Teaching with game ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Öğretim = Teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; İpucunun giderek arttırılmasıyla öğretim = Least to most prompting teaching

Özet:
Bu araştırmada, davranışı izleyen motor taklitle sunulan ipucunun giderek arttırılmasıyla öğretimin otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan çocukların hayali oyun oynama sıklığını ve çeşitliliğini arttırmadaki etkililiği incelenmiştir. Ayrıca, araştırmaya katılan çocukların annelerinin ve sınıf öğretmenlerinin ipucunun giderek arttırılmasıyla sunulan öğretim sürecine ilişkin görüşleri alınmıştır.
	Araştırmada, yaşları 5-6 arası değişen OSB olan üç erkek çocuk katılımcı olarak yer almaktadır. Araştırmada tek-denekli araştırma modellerinden araçlar arası yoklama evreli çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. 
	Araştırmanın etkililik bulguları, davranışı izleyen motor taklitle sunulan ipucunun giderek arttırılmasıyla öğretimin tüm çocukların hayali oyun oynama sıklığını hem davranış hem de seslendirme açısından arttırmada etkili olduğunu göstermektedir. Ek olarak, hayali oyun çeşitliliği incelendiğinde, sergilenen hayali oyun davranışlarının ve seslendirmelerin dört kategori içinde ve birbirinden farklı olarak arttığı görülmüştür. Ayrıca, araştırmaya katılan çocuklar tarafından oyuncak setlerinde türetilen hayali oyun davranışı ve seslendirmelerin hafif düzeyde arttığı arttığı; ancak, bu durumun oyuncak setleri arasında değişkenlik gösterdiği görülmüştür. Araştırma bulguları, sunulan öğretim yöntemiyle hayali oyun ögelerinden biri olan beceri dizisinde çocukların performans düzeyinde artış olduğunu göstermiştir. Araştırmada, tüm çocukların hedef becerileri farklı araç, kişi ve ortama genelledikleri; öğretim oturumları tamamlandıktan bir, iki ve dört hafta sonra düzenlenen izleme oturumlarında edindikleri hayali oyun davranışlarını ve seslendirmeleri korudukları görülmüştür.  
	Araştırmanın sosyal geçerlik bulguları, araştırmaya katılan çocukların annelerinin ve sınıf öğretmenlerinin öğretim sürecine ilişkin olumlu görüşler bildirdiklerini göstermiştir.

 
Anahtar Sözcükler: Otizm spektrum bozukluğu, Hayali oyun, İpucunun giderek arttırılması, Davranışı izleyen motor taklit.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the effects of system of least prompts with the use of contingent imitation on increasing frequency and diversity of pretend play in children with autism spectrum disorder (ASD). Also, social validity data regarding the study were collected from the mothers and teachers of all children. 
	Three children with ASD aged between 5-6 took part in the study. Functional relationship was established by using multiple probe design across sets.
	The findings showed that system of least prompts was effective on increasing frequency, categorical diversity of pretend play as well as vocalizations for all children. Furthermore, it was seen that diversity among pretend play behaviors and vocalizations also increased. More importantly, novel pretend play behaviors and vocalizations by all children increased, the rate of which changed among toy sets. The findings also indicated that system of least prompts was effective on increasing the number of pretense sequences. In the study, it was seen that all children maintained target skills across sessions one, two and four weeks after the intervention was completed. Furthermore, all children generalized targeted behaviors across different setting, person and toys. Social validity findings showed that opinions of mothers and teachers of all children regarding the study were positive. 


Keywords: Autism spectrum disorder, pretend play, system of least prompts, least to most prompting, contingent imitation.