Üniversite Uygulama ve Araştırma Hastanesinde çalışan hemşire, ebe, sağlık memuru ve acil tıp teknisyenlerinin tükenmişlik ve depresyon düzeyinin değerlendirilmesi
Exhaustion and the frequency of depression on nurses, midwifes, medical officers and emergency medical technicians who work at a university hospital
Yazar: EMEL ERTUĞRUL
Danışman: DOÇ. DR. FERRUH NİYAZİ AYOĞLU
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Acil tıp servisleri = Emergency medical services ; Depresyon = Depression ; Ebeler = Midwives ; Hastaneler-üniversite = Hospitals-university ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Sağlık personeli = Health personnel ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik sendromu = Burnout syndrome

Özet:
Tükenmişlik ve depresyon sağlık çalışanlarda gözlenen yaygın ve önemli sağlık sorunlarıdır. Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu çalışmanın amacı bir üniversite hastanesinde çalışan hemşire, ebe, sağlık memuru ve acil tıp teknisyenlerinde tükenmişlik ve depresyon sıklığının değerlendirilmesidir. Katılımcı sayısı 270 olan çalışmada veriler anket formu ile toplanmış ve SPSS programı ile değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizlerde Bonferroni düzeltmeli Anova varyans analizi, Kruskal-Wallis varyans analizi, bağımsız gruplarda t testi, Mann-Whitney U testi ve korelasyon analizi kullanılmış, analiz sonuçları %95 güven aralığında değerlendirilmiş ve ortalama değerler ?aritmetik ortalama±standart sapma olarak gösterilmiştir. Katılımcıların tükenmişlik ve depresyon durumları Maslach Tükenmişlik Ölçeği ve Beck Depresyon Envanteri ile değerlendirilmiştir. Sık sık/her zaman depresyon hissedenlerde, psikiyatrik yardıma ihtiyaç duyan ancak almamış, iş yaşamından memnun olmayan, üstleri tarafından takdir edilmediğini ve mesleğinin kendisine uygun olmadığını düşünenlerde dört puanlama da olumsuz yönde farklıydı. Duygusal tükenme puanı kadınlarda, lisans ve üzeri eğitimlilerde uyku sorunu yaşayanlarda, 6?10 yıl mesleki deneyimi olanlarda, çalıştığı bölüm idare tarafından belirlenmiş olanlarda, sürekli gece çalışanlarda, çalışma süresi >50 saat/hafta olanlarda, sosyal etkinliklere katılımı yetersiz olanlarda, mesleğini istemeyerek seçmiş, ayrılıp başka işte çalışmak isteyenlerde, duyarsızlaşma puanı mesleği bırakıp çalışmak istemeyenlerde ve dernek vb kuruluşlara üye olmayanlarda, depresyon puanı lise mezunlarında, kira ödeyenlerde, sık sık uyku sorunu yaşayanlarda sosyal etkinlik katılımı yetersiz olanlarda, mesleğini bırakıp çalışmak istemeyenlerde, sigara kullananlarda ve meslektaşları tarafından desteklenmediğini düşünenlerde daha yüksekti. Kişisel başarı puanı kadınlarda, sosyal etkinliklere yetersiz katılanlarda, mesleğini bırakıp çalışmak istemeyenlerde ve işe toplu taşıt aracı ile gidenlerde daha düşüktü. Depresyon ve tükenmişlik sağlık çalışanları arasında varlığını sürdüren bir sağlık sorunudur, çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve çalışanlara tükenmişlik ve depresyon ile baş etmeye yönelik eğitimler verilmesi bu sağlık sorunlarından korunulmasına katkı sağlayacaktır.Anahtar Sözcükler: Tükenmişlik Sendromu, Maslach Tükenmişlik Ölçeği, Depresyon, Beck Depresyon Envanteri, İş sağlığı, Sağlık çalışanları.Bilim Kodu: 1029.1

Abstract:
Burnout and depression are common and important health problems of the health workers. As a descriptive and cross-sectional study, the aim is to evaluate the exhaustion and the frequency of depression on nurses, midwifes, sanitary servant and emergency medical technicians who work at a university hospital. In the study the data was collected with questionnaire form the 270 participants and assessed by SPSS programme. Anova variance, Kruskal-Wallis variance analyses, student t, Mann-Whitney U and Bonferroni tests, and corelation analysis are used in statistical analysis, all analysis results considered with a 95% confidence interval and mean values shown as ?arithmetic mean±standard deviation?. The Burnout and depression degree (condition) of the participants has been evaluated with Maslach Bunout Scoring and Beck Depression Inventory. Four scoring were statiscally different in who often/always feel depression, with need psycological assistance but not taken any, unhappy in their work life, unappreciated by their chief and think their career not suitable for them. Emotional Burnout was found higher in women, graduate and postgraduate students, suffering from sleep disorder, who have been working for 6 to 10 years, who have had their positions assigned by administration, who always have the night shift, who work over 50 hours per week, who attend to social activies inadequately, who chosen profession reluctantly, who want to resign and work somewhere else, desensitization was higher in who want to resign and want not to work, non-members of any association, depression was higher in high school graduates, tenants, suffering from sleep disorder, who attend to social activies inadequately, who want to resign and want not to work, smokers and who think not supported sufficiently. Perceptions of personal accomplishment was lower in women, who attend to social activies inadequately, who want to resign and want not to work and who use public transportation. Burnout and depression are health problems of the health workers, improvement in the working conditions and trainig workers to cope with burnout and depression would be helpful to protect against these problemsKeywords: Burnout Syndrome, Maslach Tunout Scoring, Depression, Beck Depression Inventory, Occupational health, Health care workersScience Code: 1029.1