Kamu davasının açılması ve iddianamenin iadesi
Opening a public case and returning the indictment
Yazar: FETİH GÖLCÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERCAN YAŞAR
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Adil yargılanma = Fair trial ; Ceza Muhakemeleri Usul Kanunu = Code of Criminal Procedure ; Kamu davası = Public prosecution ; Suçsuzluk karinesi = Presumption of innocence ; İddianame = Indictment ; İddianamenin iadesi = Return of indictment

Özet:
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 01.06.2005 tarihinde yürürlüğe girmesi ile "iddianamenin iadesi ve kabulü" hükümleri ceza mevzuatımızda ilk defa yerini almıştır. Bu düzenleme ile Yargıtay'ın kararlarında açıkladığı üzere, "Kişilerin Lekelenmeme Hakkı" ile "Eksiksiz Soruşturma ve Tek Celsede Duruşma" prensipleri uyarınca, soruşturmayı yürüten Cumhuriyet savcılarının makul sürede bütün delilleri toplamaları, sadece mahkumiyetle sonuçlanacağını değerlendirdikleri hususları dava konusu yapmaları, beraatle sonuçlanacağını değerlendirdikleri fiilleri dava konusu yapmamaları, bir nev'i filtre görevi yapmaları amaçlanmıştır. Bu bağlamda soruşturma aşamasında tüm deliller eksiksiz ve hatasız olarak toplanmış bir şekilde kovuşturma aşamasına geçilebilecektir. Kovuşturma aşamasında da mahkeme yeniden delil toplanmak zorunda kalmayacağından soruşturmaya konu uyuşmazlık hakkında tek celsede karar verilebilecektir. Böylelikle, AİHS'nin 6. maddesinde yer alan "adil yargılanma hakkı" ile Anayasamızın 141. maddesinin son fıkrasında yer alan ve adil yargılanmanın hakkı ile bütünleşen "makul sürede yargılanma hakkı" ceza mevzuatımızda yansımasına kavuşmuş olmaktadır. 
Yargıtay'ın iddianamenin iadesi kararına karşı vermiş olduğu kararlar incelendiğinde, iddianamenin kabulü ve iadesi hükümlerinin amacına ulaştığı söylenemez. Ayrıca kanuni düzenlemelerde (CMK md. 170, 174), AİHS'nin 6. maddesinde yer alan adil yargılanma hakkının özüne aykırılık oluşturabilecek nitelikte unsurlara yer verilmiştir. 2019 yılında 7188 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikler de yeterli olmamıştır. Uygulamadaki aksaklıklar ve kanuni düzenleme nedeniyle adil yargılanma hakkının özüne aykırılık teşkil edecek hususlar yapılacak yeni ve kapsamlı kanuni düzenlemelerle giderilerek "iddianamenin iadesi ve kabulü" müessesesi Anayasa'mızın 141. maddesinin son fıkrası ve AİHS'nin 6. maddesinde yer alan özüne uygun hale getirilmelidir.

Abstract:
With the entry into force of the Criminal Procedure Code numbered 5271 on 01.06.2005, the provisions of "return and acceptance of the indictment" took place for the first time in our criminal legislation. With this regulation, as explained in the decisions of the Supreme Court, in accordance with the principles of "The Right of Persons not to be Spotted" and "Full Investigation and Hearing in One Session", the public prosecutors carrying out the investigation should collect all the evidence in a reasonable time, should prosecute actions only when they consider to result in conviction, and should not prosecute actions if they deem will result in acquittal, that is, they are intended to serve as a kind of filter. In this context, it will be possible to proceed to the prosecution phase in a complete and accurate collection of all evidence during the investigation phase. Since the court will not have to collect evidence again during the prosecution phase, the dispute subject to the investigation can be decided in one session. Thus, the "right to a fair trial" in Article 6 of the ECHR and the "right to trial within a reasonable time" included in the last paragraph of Article 141 of our Constitution that is integrated with the right to a fair trial have been reflected in our criminal legislation.
When the decisions of the Supreme Court against the decision to return the indictment are examined, it cannot be said that the provisions of the acceptance and return of the indictment have achieved their purpose. In addition, in the legal regulations (CPC Art. 170,174), there are elements that may constitute a violation of the essence of the right to a fair trial given in the 6th article of the ECHR. The changes made with the law numbered 7188 in 2019 were also not sufficient. The issues constituting a violation of the essence of the right to a fair trial due to the problems in implementation and the legal regulation should be eliminated by new and comprehensive legal regulations, hereby, the "return and acceptance of the indictment" should be made in accordance with the last paragraph of Article 141 of our Constitution and the essence of Article 6 of the ECHR.