Yulafta (Avena sativa L.) tohum iriliğinin bitki rejenerasyonuna etkisi
Effect of seed size on the plant regeneration in oat
Yazar: SELCEN ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. MURAT ÖZGEN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Avena sativa = Avena sativa ; Bitki rejenerasyonu = Plant regeneration ; Kallus oluşumu = Callus formation ; Tohum iriliği = Seed size ; Yulaf = Oat

Özet:
Bu çalışma 2002-2003 yıllarında A.Ü.Z.F. Tarla Bitkileri Bölümü Biyoteknoloji laboratuvar ve serasında yürütülmüştür. Araştırmada; ikisi çeşit (Ankara 76 ve Ankara 84), sekiz hat (803, 804, 805, 821, 822, 823, 824, 825) olmak üzere toplam 10 yulaf genotipi kullanılmış, bu genotipler tane iriliklerine göre büyük ve küçük olarak iki gruba ayrılmıştır. Kallus oluşumu için 8 ml/L 2,4-D içeren sıvı MS ortamı ve bitki rejenerasyonu için 20 g/L sucroz ve 7 g/L agar içeren katı MS ortamı kullanılmıştır. Çalışmada, kallus oluşumu, kallus ağırlığı, rejenerasyon kapasitesi, kültür etkisi ve rejeneratif bitki sayısı parametreleri belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; iri tanelilerde kallus oluşumu % 98.3-100; kallus ağırlığı 0.84-1. 84g, rejenerasyon kapasitesi % 51.17-83.3; kültür etkisi % 50.0-83.3, bitki sayısı 4.6-12.3 arasında; küçük tanelilerde ise bu değerler sırasıyla %85-100, 0.60-1.42 g, % 26.9-59.9, % 25-98.3 ve 4-9.6 olarak belirlenmiştir. Yulafta kallus oluşumu ve bitki rejenerasyonuna tane iriliğinin etkili olduğu, büyük tanelerin rejenerasyon kapasitesinin daha yüksek olduğu ve yulafta transgenik bitki elde etme çalışmalannda bunun önemli bir avantaj olacağı saptanmıştır. ANAHTAR KELİMELER: Yulaf, Avena sativa L-> tohum M'l". kallus oluşumu, bitki rejenerasyonu

Abstract:
This research was carried out at the Biotechnology Laboratory and greenglass of the Department of Field Crops, Faculty of Agriculture, University of Ankara between 2002- 2003 years. Ten oats genotypes containing Ankara 76 and Ankara 84 as cultivars and 803, 804, 805, 821, 822, 823, 824, 825 as lines were used as plant materials. According to the seed size these genotypes were divided into two groups as large and small samples. Liquid MS media, supplemented with 8 mg/L 2,4-D and solid MS media, supplemented with 20 g/L sucrose, 7 g/L agar were usud for cullus induction and plant regeneration respectively. In this study, callus induction, callus weight, regeneration capacity, culture efficiency and regeneration plant number parameters were determined. According to the result of the research, callus induction, callus weight, regeneration capacity, culture efficiency and plant number were changed between 98.3-100 %; 0.84-1.84 g, 51.7-83.3 %, 50.0- 83.3 and %, 4.6-12.3 for large seeds, and 85-100 %; 0.60-1.42 g, 26.9-59.9 %, 25-78.3 % and 4-9.6 for small seeds respectively. The results revealed that seed size was significiantly effective on callus induction and plant regeneration in oats and regeneration capacity of large seeds were higher than small seeds. The results showed that it would be an important advantage in the studies of achievement of transgenic plants in oats. Key Words: Oat> Avena sativa L-> seed size, callus induction, plant regeneration.