Fen bilimleri öğretmenlerinin gösterim türlerini kullanmalarına dair görüşlerinin ve öz yeterlik inançlarının incelenmesi
Investigation of science teachers' opinions on using types of representation and self-efficiency beliefs
Yazar: SEVAL KUTANİS
Danışman: DOÇ. DR. FUNDA HASANÇEBİ
Giresun Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Gösterim = Representation ; Modsal betimlemeler = Modal representations ; Çoklu gösterim = Multiple representations ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı fen bilimleri öğretmenlerinin farklı gösterim türleri hakkındaki öz yeterlik inanç düzeylerini, çoklu gösterim türleri ile bu gösterimlerin fen öğrenme öğretme ortamında kullanımına ilişkin görüşleri ve ölçme değerlendirme uygulamalarında nasıl kullandıklarını incelemektir. Araştırmanın yöntemi karma araştırma yönteminde yakınsayan paralel desendir. 2021–2022 eğitim öğretim yılında Türkiye'nin kuzey doğusunda bir ilde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı ortaokullarda görev yapan 90 fen bilimleri öğretmeni araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırmanın nitel boyunda ise bu 90 fen bilimleri öğretmen arasından seçkisiz örnekleme yöntemlerinden basit seçkisiz örnekleme ile gönüllü katılım göz önüne alınarak seçilmiş sekiz fen bilimleri öğretmeni yer almaktadır. Araştırmanın nicel boyutunda "Farklı Gösterimler Hakkındaki Öz-yeterlik İnançları Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda ise veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme, modsal betimlemeleri tanıma formu ve öğretmenlerin yazılı sınav kağıtları kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde betimsel analizden frekans, yüzde, ortalama ve standart sapma kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde içerik analizi ve doküman analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda fen bilimleri öğretmenlerinin farklı gösterimler hakkındaki öz yeterlik inanç düzeyleri yüksek olarak belirlenmiştir. Fen bilimleri öğretmenlerin çoklu gösterim türleri hakkındaki görüşleri ve derslerde kullanımının sağladığı yararlara yönelik farkındalıkları olumlu ancak gösterim türlerini tanımaya yönelik bilgilerinin sınırlı olduğu ve öğrencileri değerlendirirken gösterimlere yeterli derecede yer vermedikleri belirlenmiştir. 

Anahtar kelimeler: Modsal betimlemeler, Fen eğitimi, Çoklu gösterimler, Öz yeterlik

Abstract:
The purpose of this research is to examine the self-efficacy belief levels of science teachers about different types of representation, their views on multiple representation types and their use in science learning and teaching environment, and how they use them in assessment and evaluation practices. The method of the research is the exploratory sequential design in the mixed research method. In the 2021-2022 academic year, 90 science teachers working in secondary schools affiliated to the Ministry of National Education in a province in the north-east of Turkey constitute the sample of the research. In the qualitative aspect of the research, eight science teachers were selected from among these 90 science teachers by considering voluntary participation with simple random sampling, which is one of the random sampling methods. In the qualitative aspect of the research, semi-structured interview, modal description recognition form and teachers' written papers were used as data collection tools. In the analysis of quantitative data, frequency, percentage, mean and standard deviation from descriptive analysis were used. Content analysis and document analysis were performed in the analysis of qualitative data. As a result of the research, it was determined that the self-efficacy beliefs about the different representations of science teachers were high. It has been determined that science teachers' opinions about multiple representation types and their awareness of the benefits of their use in lessons are positive, but their knowledge of recognizing representation types is limited and they do not include representations sufficiently in their practices.

Keywords: Modal representations, multi modal representation, science education, self-effiacy beliefs