İş güvenliği ile ilgili bilgilendirme profillerinin incelenmesi: Kütahya Porselen örneği
Research of information profiles related to occupational safety: Kutahya Porcelain sample
Yazar: GÖZDE AĞARI
Danışman: PROF. DR. LEVENT MERCİN
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Bilgilendirme = Informing ; Bilgilendirme tasarımı = Information design ; Firma profili = Firm profile ; Mavi yakalı çalışanlar = Blue collar workers ; Semboller = Symbols ; Çalışanlar = Workers ; Çalışanların korunması = Workers protection ; İş güvenliği = Work safety

Özet:
İş güvenliği ve sağlığı konusu, son yıllarda artan iş kazaları yüzünden ortaya çıkan istenmedik sonuçlarla birlikte üzerinde durulan en önemli problemlerden biri olmuştur. Çok farklı ve bileşenli olan iş dünyasındaki problemlerin çözümünde, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili genel tedbirler yanında iş kolunun özelliğine ve fiziksel mekânlarına göre ortaya konulabilecek çözümler de aranmaktadır. Bu araştırmada, Türkiye'de öncü firmalardan biri olan Kütahya Porselen'e ait üretim tesisindeki iş sağlığı ve güvenliği profillerinin çalışanlar tarafından algılanıp algılanmadığı, bu profillerin geliştirilmesine yönelik önerilerinin olup olmadığı ele alınmıştır. Bu kapsamda Kütahya Porselen Fabrikası üretim sahası içerisindeki iş sağlığı ve güvenliğinin tanımı, işletme ve personel açısından önemi, personel bilgilendirme profillerinin incelenmesi ve yine üretim için kullanılan ekipman düzeninin nasıl olması gerektiği bilgileri bir araya getirilmiştir.

Bu araştırma, genel tarama modelinden yararlanılarak gerçekleştirilmiştir. Bu bağlamda kullanılan tüm profillerin mavi yakalı personel üzerindeki görsel algıları ve kullanım kolaylığı ölçülerek, profillerin nasıl olması gerektiği ve kullanımı hakkında veriler toplanmıştır. Bu veriler, mavi yakalı personele anket uygulanarak gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmanın çalışma gurubunu Kütahya Porselen Fabrikası'nda çalışan mavi yakalı 300 personelden ankete dönüş yapan 134 kişi oluşturmuştur.

Elde edilen bulgulara göre, iş sağlığı ve güvenliğinde oluşabilecek hataları gidermede, işletme içerisindeki görselliğin ön planda olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İşletmelerde görsel açıdan daha zengin, dikkat çekici renk ve boyutlarda yapılacak tasarımlara ihtiyaç duyulduğu da anlaşılmıştır.

Anahtar Kelime: 5S, Piktogram, Afiş, İş güvenliği profilleri, İş Sağlığı ve Güvenliği, Sembol, TPM, Uyarı levhaları

Abstract:
The issue of occupational safety and health has been one of the most important problems that have been addressed with the unintended consequences of recent work accidents. In the solutions of the problems in the business world which is very different and component, besides the general precautions related to occupational health and safety, solutions which can be put forward according to the characteristics and physical places of the business line are also sought.

In this research, productive facilities' occupational health and safety profiles cannot be perceived by employees, is discussed whether the proposals for the development of those profiles in Kütahya Porcelain which is one of the leading companies in Turkey. In this context, the definition of occupational health and safety in the production area of Kütahya Porcelain factory, its importance in terms of operation and personnel, the examination of personnel information profiles and the information about how the equipment order used for production should be brought together.

This research was developed by using the general scanning model. In this context, visual perceptions and ease of use of all profiles used on blue collar personnel were measured and data were collected about how the profiles should be and how they should be used. These data were obtained by applying a questionnaire to blue collar personnel. The universe of the study was formed by Kutahya Porcelain, and the sample of the study was formed by 134 people who worked at Kutahya Porcelain between 2018-2019 and participated in the survey voluntarily. It is also understood that there is a need for designs that will be made in businesses with visually richer, remarkable colors and sizes.

Keyword: Occupational Health and Safety, TPM, Occupational Safety profiles, Caution Signs, 5S, Pictogram, Symbol, Poster