Kuru köpek maması üretiminde lif kaynağı olarak farklı meyvelerin kullanılması
Using different fruits as fiber sources in dry dog food production
Yazar: NURAY ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. GÜLAY DENİZ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışma; kuru köpek mamalarında lif kaynağı olarak farklı meyvelerin kullanılmasının, besin madde sindirilebilirliği, kolon uçucu yağ asitleri (UYA) düzeyi, dışkı kalitesi ve mamanın lezzeti üzerindeki etkilerini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Araştırmada; 18 adet yetişkin Golden Retriever ırkı köpek kullanılmış ve her biri 6'şar adet köpek içeren 3 grup oluşturulmuştur. Kontrol grubunun mamasında lif kaynağı olarak buğday kepeği kullanılırken, Deneme 1 ve Deneme 2 gruplarının mamalarında sırasıyla; % 1 düzeyinde elma kurusu (EK) ve % 1 düzeyinde Trabzon hurma kurusu (HK) kullanılmıştır.
Araştırmanın sonunda; grupların kuru madde (KM), organik madde (OM), ham yağ (HY), ham selüloz (HS) ve ham protein (HP) sindirilebilirlikleri arasında önemli bir farklılık gözlenmemiştir (p>0,05). EK ve HK gruplarının dışkı KM değerleri arasında fark gözlenmemiş, ancak kontrol grubunun dışkı KM değeri bu iki gruptan önemli düzeyde daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Dışkı miktarları bakımından en yüksek değer kontrol grubuna ait iken, en düşük dışkı skoru yine kontrol grubunda gözlenmiştir.
EK ve HK gruplarının 12, 24 ve 48.  saatlerdeki toplam kısa zincirli yağ asidi (KZYA) değerleri benzer, ancak kontrol grubundan daha yüksek bulunmuştur. Araştırmada belirlenen in vitro organik madde sindirilebilirliği (IVOMS); 12. saat için HK grubunda kontrol grubundan daha yüksek iken (p=0,017), EK ve kontrol grubu benzer bulunmuştur. HK grubunun 24 (p= 0,002) ve 48. (p= 0,001) saatlerdeki IVOMS değerinin, EK ve kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu gözlenmiştir. EK ve HK içeren mamalar, kontrol mamasına göre (p<0,05), EK içeren mama ise HK ilave edilen mamaya göre köpekler tarafından daha fazla tercih edilmiştir (p=0,038).

Abstract:
This study was conducted to investigate the effects of using different fruits as fiber sources in dry dog foods on nutrient digestibility, colon volatile fatty acids (VFA) level, fecal quality and palatability of the food. In the research; 18 adult Golden Retriever dogs were used and, 3 groups (each containing 6 dogs) were created. While wheat bran was used as a fiber source in the food of the control group, in the Trial 1 and Trial 2 groups, respectively; 1% dried apple (DA) and 1% dried persimmon (DP) were used. 
As a result of classical digestion experiments, in all groups; no statistically significant difference was observed in dry matter digestibility (DMD), organic matter digestibility (OMD), ether extract digestibility (EED), crude fiber digestibility (CFD) and crude protein digestibility (CPD) parameters (p>0.05). No difference was observed between the fecal DM values of the DA and DP groups, and the fecal DM values of the control group were significantly lower than these two groups (p<0.05). While the highest value in terms of stool amounts belonged to the control group, the lowest stool score was also observed in the control group.
Total short chain fatty acid (SCFA) values of DA and DP groups at 12, 24 and 48 hours were similar, but higher than the control group. In the research, determined in vitro organic matter digestibility (IVOMD); While it was higher in the DP group than the control group for the 12th hours (p = 0.017), the DA and control groups were found to be similar. It was observed that the IVOMS value of the DP group at 24 (p=0.002) and 48 (p=0.001) hours was higher than the DA and control groups. Dogs preferred the food containing DA and DP more than the control food (p<0.05), and the food containing DA was more preferred by the dogs than the food containing DP (p=0.038).