Diyabetik ve diyabetik olmayan fazla kilolu ve obez hastaların NON-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAYKH) açısından antropometrik ölçümler, skorlamalar, ultrasonografi ve fibroscan yöntemiyle değerlendirilmesi
Evaluation of diabetic and non-diabetic overweight and obese patients in terms of NON-alcoholic fatty liver disease (NAFLD) by anthropometric measurements, scoring, ultrasonography and fibroscan method
Yazar: ABDÜLKADİR KAYA
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ARAZ
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Fibroscan = Fibroscan ; Fibroz = Fibrosis ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Obezite = Obesity

Özet:
Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığı (NAYKH), non-alkolik steatohepatit, siroz ve hepatoselüler kanser gibi karaciğer ilişkili komplikasyonlara neden olan, dünyada en sık görülen kronik karaciğer hastalığıdır. Obezite, diyabet, dislipidemi, hipertansiyon ve metabolik sendrom (MetS) NAYKH için metabolik risk faktörleridir. Bu hasta gruplarında NAYKH ve fibrozis varlığının değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Çalışmamızda fazla kilolu ve obez hastalar (n=106); diyabetik (n=54) ve diyabetik olmayan (n=52) şeklinde 2 grup halinde incelendi. NAYKH steatoz belirteci olarak ultrasonografi (USG) ve Fibroscan CAP (Controlled Attenuation Parameter) kullanıldı. Fibrozis açısından Fibrometer-4 (FIB-4) skoru, NAFLD Fibrozis Skoru (NFS) ve görüntüleme yöntemi olarak Fibroscan LSM (Liver Stiffness Measurement) ile non-invaziv olarak değerlendirildi. Steatozis ve fibrozis ölçümleriyle; hastaların genel ve antropometrik özellikleri, eşlik eden morbiditeleri ve laboratuar değerleri arasındaki ilişkiler belirlendi. Genel çalışma popülasyonunda NAYKH sıklığı Fibroscan CAP ve USG ile %82,1 olarak bulundu. Diyabetik alt grupta ise Fibroscan CAP ile %90,4, USG ile %94,4 saptandı NAYKH tanısında USG ve Fibroscan CAP benzer etkinlikte iken steatozun derecesini belirlemede Fibroscan CAP daha üstündü. Steatoz ve fibrozisin eş zamanlı ölçülebilmesi, obezlerde XL prob ile ölçüm alınabilmesi Fibroscan'in üstün özellikleriydi. Obezite, diyabet, dislipidemi ve MetS NAYKH ve olası NASH sıklığını arttırmaktaydı. Diyabetiklerde, obezlerde ve metabolik olarak NAYKH ve NASH açısından yüksek riskli gruplarda; steatoz ve fibrozis görüntüleme yöntemi olarak Fibroscan kullanımının faydalı olacağı; fibrozisi öngörmede Fibroscan ile birlikte skorlama yöntemi olarak NFS'nin kullanımı karaciğer biyopsisi ihtiyacını azaltacak uygun bir yaklaşım olacaktır.
Anahtar kelimeler: Obezite, Diyabet, NAYKH, NFS, Fibroscan

Abstract:
Non-alcoholic fatty liver disease NAFLD is the most common chronic liver disease in the world that causes liver-related complications such as non-alcoholic steatohepatitis, cirrhosis and hepatocellular cancer.  Obesity, diabetes, dyslipidemia, hypertension and metabolic syndrome (MetS) are metabolic risk factors for NAFLD.  It is of great importance to evaluate the presence of NAFLD and fibrosis in these patient groups.  In our study, overweight and obese patients (n=106); were analyzed in 2 groups as diabetic (n=54) and non-diabetic (n=52).  Ultrasonography (USG) and Fibroscan CAP (Controlled Attenuation Parameter) were used as steatosis markers for NAFLD.  In terms of fibrosis, Fibrometer-4 (FIB-4) score, NAFLD Fibrosis Score (NFS) and Fibroscan LSM (Liver Stiffness Measurement) as imaging method were evaluated non-invasively.  With steatosis and fibrosis measurements; The relations between the general and anthropometric characteristics, accompanying morbidities and laboratory values of the patients were determined.  The frequency of NAFLD in the general study population was found to be 82.1% with Fibroscan CAP and USG.  In the diabetic subgroup, it was detected 90.4% by Fibroscan CAP and 94.4% by USG.  While USG and Fibroscan CAP were similar in the diagnosis of NAFLD, Fibroscan CAP was superior in determining the degree of steatosis.  The simultaneous measurement of steatosis and fibrosis and the ability to measure with the XL probe in obese patients were the superior features of Fibroscan.  Obesity, diabetes, dyslipidemia and MetS increased the frequency of NAFLD and possible NASH.  In diabetics, obese and metabolically high risk groups for NAFLD and NASH; It will be beneficial to use Fibroscan as a steatosis and fibrosis imaging method; The use of NFS as a scoring method together with Fibroscan in predicting fibrosis will be an appropriate approach to reduce the need for liver biopsy.
Keywords: Obesity, Diabetes, NAFLD, NFS, Fibroscan