Haber metni çevirilerinin incelenmesi: Bir cinsiyetçi söylem analizi
Analysing of news text translations: An analysis of gendered discourse
Yazar: TUĞBA GÜLAL
Danışman: DOÇ. DR. BETÜL PARLAK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çeviribilim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Haber metinleri = News texts ; Haberler = News ; Kadınlar = Women ; Söylem = Discourse ; Çeviri = Translation ; İdeoloji = Ideology

Özet:
Bu tez çalışmasıyla, hem kaynak metin olarak üretilme hem de erek metin olarak aktarılma sürecinde,"nesnellik" ve "tarafsızlık" ilkelerini gözettiği iddia edilen haber metinlerinin aslında "haberin doğasını" belirleyen bileşenler açısından zedelendiğini ortaya koymak amaçlanmaktadır. Haber metni, ideoloji ve çeviri kavramları tanımlandıktan sonra, yazılı basında "cinayet", "tecavüz", "taciz" gibi şiddet içerikli haberler aracılığıyla, cinsiyetçi söylem göstergelerinin takibi yapılarak, bu kavramların metinlere nasıl yansıdığı, haber üreticisinin, iletişim kanalının, çevirmenin nasıl bir iletişimsel ilişki içinde olduğu ve bu bağlamda alınan kararların gerek özgün gerek çeviri haber metinlerine nasıl yansıdığı incelenmeye çalışılmıştır. Doğası gereği nesnel ve tarafsız olması beklenen haberin hem haber yazımında hem de haber çevirisinde nasıl dilsel, ideolojik, kültürel manipülasyona uğradığının izleri sürülmüştür. Özellikle kadın kimliğinin ikincil konumda olduğu kültürlerde haberin üretilen dille ve dolayısıyla söylemle, hem sözcük hem de cümle düzeyinde alınan kararlarla alıcıya aktarımında cinsiyetçi ideolojinin nasıl kendini tekrarlayıp pekiştirdiği metnin söylem alanında gösterilmeye çalışılmıştır. Tez kapsamındaki görgül verilerin merkezine "Paris Cinayeti" ve "Sarai Sierra Cinayeti" konulu haberler yerleştirilmiştir.



Anahtar Kelimeler: haber, ideoloji, çeviri, söylem, kadın, toplumsal cinsiyet, cinsiyetçilik.

Abstract:
The aim of the study is to reveal that news reports which are claimed to involve actually "objectivity" and "neutrality" principles are damaged in terms of its constituents determining "nature of news" in both process of being produced as source text and target text. Within this context, after what news reports, ideoloogy and translation process mean were primarily identified, sexist discourse markers were followed through violence based such as reports "murder", "rape" and "sexual harrasment". Then, it was studied that how news producers, channel, translator and reports worked and how they affected these decisions. Mainly, it has been traced that how news which is seen as objective and neutral as its nature is linguistically, ideologically and culturally manipulated in both news writing and translation process. Especially, in the cultures in which identity of woman comes secondly, how news is transferred via produced language and discourse and both lexical and syntactical level decisions, how sexist discourse reinforces and transfers itself is tried to be shown in the field of discouse of text."Paris Murder" and "Sarai Sierra Murder" reports have been put in the center of the study as empiricial datas.



Key Words: news, ideology, translation, discourse, woman, gender, sexism.