Ceza muhakemesinde duruşmanın ve kararların aleniyeti
Publicity of hearing and judicial decisions in criminal procedure
Yazar: YUSUF MİNEZ
Danışman: DOÇ. DR. NESLİHAN GÖKTÜRK
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Aleniyet = Publicity ; Ceza muhakemesi hukuku = Law of criminal procedure ; Duruşma = Trial ; Kararların icrası = Execution of judgements ; Mahkeme kararları = Court decisions

Özet:
Ceza hukuku bireyin özgürlük alanına müdahalenin en yoğun olduğu hukuk dalıdır. Ceza muhakemesi faaliyetinin aleni/halka açık olarak gerçekleştirilmesi, yargı görevini yerine getiren görevlilerin kamuoyu tarafından denetlendiklerinin bilincinde olmalarını sağlayarak keyfi muameleleri ortadan kaldırıcı bir etkiye sahiptir. Dolayısıyla aleniyet ilkesi sanık açısından bir güvence teşkil eder. Ayrıca aleniyet ilkesi kamuoyunun yargı erkine olan güvenini pekiştiren bir etkiye de sahiptir. Ceza muhakemesinde tahkik sisteminin terk edilmesiyle birlikte duruşma ve muhakeme sonunda verilen kararın aleniyeti evrensel bir ilke olarak ulusal hukuk düzenlerinde ve uluslararası insan hakları sözleşmelerinde yer bulmuştur. Muhakemenin aleniyeti mutlak bir kural değildir. Kanunda ve uluslararası sözleşmelerde öngörülen hallerde duruşmanın kapalı yapılması mümkündür. Uluslararası insan hakları sözleşmelerinde duruşmanın aleni olarak gerçekleştirilmesine ek olarak muhakeme sonunda verilen kararın aleniyetinin sağlanması da taraf devletlere bir yükümlülük olarak öngörülmektedir. Günümüzde iletişim imkanlarının geldiği nokta itibariyle mahkeme kararlarının elektronik veri tabanlarında yayımlanması suretiyle kararların aleniyetinin sağlandığı görülmektedir. Hukukumuzda tüm mahkeme kararlarının yayımlanmasına yönelik doğrudan bir kanuni düzenleme bulunmamakla birlikte Anayasada güvence altına alınan temel hak ve ilkelerin gereği olarak kararların elektronik ortamda yayımlanması gerekir. Kıta Avrupası hukuk sisteminde kararların yayımlanması sırasında, kararda yer alan kişisel veriler anonim hale getirilmelidir. Bununla birlikte bilim özgürlüğünün bir gereği olarak hukuk alanında araştırma yapan kişilere herhangi bir kısıtlamaya maruz kalmadan tüm kararlara erişim imkanı sağlanmalıdır.

Abstract:
Criminal law is field of law which has the densest intervention on individual's realm of freedom. Publicity of criminal procedure process has an effect of annihilating arbitrary treatmants making public agents taking part in judiciary become aware of public scrutiny. Therefore, principle of publicity constitute an assurance about the accused. Besides, principle of publicity has an influence to reinforce public trust on judiciary power. After the abolition of inquisition system in criminal procedure, publicity of hearing and judicial decision takes place as a universal principle in national legal systems and internatioanl conventions on human rights. Publicity principle is not an absolute rule. It is possible to conduct trial as closed in which stiuations stipulated on statute and international conventions. In international human rights conventions, contracting states are under obligation to be made public of judgement as well as publicity of hearing. At the present time, it is seen that judicial decisions are made public by publishing them in electronic databases thanks to advancement of communication facilities. Although in our legislation there is no direct regulation about publication of all court decisions, as a result of basic rights and principles guaranteed in Constitution judicial decisions must be published in electronic media. When publishing judicial decisions personal datas which is located in decision must be anonymize by force of Continental European legal system. However, as a freedom of science requirement all judicial decisions must be accesible without limitation to people researching about law.