Klasik ve atipik antipsikotik ilaç kullanımına bağlı EEG bulguları
EEG abnormalities associated with typical and atypical antipsychotics
Yazar: SÜREYYA EKEM
Danışman: YRD. DOÇ. NİDA FATMA TAŞCILAR
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Antipsikotik ilaçlar = Antipsychotic agents ; Antipsikotik ilaçlar = Antipsychotic agents ; Antipsikotik ilaçlar = Antipsychotic agents ; Elektroensefalografi = Electroencephalography ; Epilepsi = Epilepsy ; Klozapin = Clozapine ; Trankilizan ajanlar = Tranquilizing agents

Özet:
Tipik antipsikotikler ve klozapinin; EEG anormallikleri ve epileptik nöbetlere neden olduğu bilinmekle birlikte yeni kuşak antipsikotiklerin EEG üzerine etkileri çok fazla bilinmemektedir. Bu çalışmada klozapin, ketiapin, risperidon ve olanzapin gibi atipik antipsikotikler, amisülpirid, aripiprazol, paliperidon gibi yeni diğer atipik antipsikotikler ve klorpromazin, haloperidol, zuklopentiksol, pimozid gibi tipik antipsikotiklerin EEG anormallikleri üzerine etkileri araştırılmıştır. Atipik [klozapin (n:16), risperidon (n:20), ketiapin (n:10), olanzapin (n:14), diğer atipik antipsikotikler (n:10)] ve tipik [haloperidol (n:5), klorpromazin (n:2), zuklopentiksol (n:3), pimozid (n:2)] antipsikotik kullanan 82 hasta ve ilaç kullanmayan 20 hasta ile cinsiyet ve yaş göz önünde bulundurularak 29 sağlıklı gönüllünün prospektif olarak EEG'leri çekildi.Hastaların tanıları şizofreni ve şizoaffektif bozukluktu. Gruplar arasında demografik özellikler bakımından istatiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. EEG kayıtları tanı, kullandığı ilaç tedavisi bilinmeden değerlendirildi.Atipik antipsikotik grubunda (%30) [21/70], tipik antipsikotik grubunun ise (%66,6) [8/12] EEG anormalliği saptandı. EEG anormalliği sağlıklı ve hasta kontrol grubunda izlenmedi. Tipik antipsikotikler, klozapin ve ketiapin kullanan yedi hastada epileptiform aktivite saptandı. Antipsikotik ilaç kullananlar değerlendirildiğinde EEG anormalliği en fazla tipik antipsikotiklerde, sonra sırasıyla klozapin, risperidon, olanzapin, ketiapin ve diğer atipik antispikotiklerde izlenmiş, EEG anormallikleri doz etkisinden bağımsız bulunmuştur. Sonuçta EEG anormallikleri tipik antipsikotikler ve klozapin kullananlarda yüksek oranda, daha az olarakta risperidon ve olanzapin kullananlarda görülmüştür. Bu durum ilaçların farklı reseptör profiline bağlı olabilir ancak antipsikotik ilaçlarla epileptik aktivite arasındaki ilişkileri açığa çıkarmak için daha fazla bilimsel araştırmaya ihtiyaç vardır.

Abstract:
Typical antipsychotics and clozapine could causes EEG abnormalities and increase the risk of epileptic seizures. But little is known about the effects of newer antipsychotics on the EEG. The present study therefore examined the risk of EEG abnormalities associated with atypical antipsychotics; clozapine, quetiapine, risperidone, olanzapine and new atypical antipsychotics (amisülpirid, aripiprazole, paliperidone), and the typical antipsychotics; klorpromazine, haloperidol, zuklopentiksol, pimozid. As for the patient group 82 were on atypical antpsychotic treatment [clozapine (n=16), risperidone (n=20), quetiapine (n=10), olanzapine (n=14), new atypical antipsychotics (n=10)], 12 were on typical antpsychotic treatment [haloperidol (n = 5), klorpromazine (n=2), zuklopentiksol (n=3), pimozid (n=2)] and 20 patients were not on any treatment. EEGs of patients were prospectively investigated in 131 subjects (102 schizophrenia, schizoaffectif disorders diagnosed patients, 29 sex -age- matched healthy volunteers). There wasn?t any statisticaly significant difference between the groups as for the demographic characteristics. EEG recordings were evaluated without knowing anything about the diagnosis and treatment. EEG abnormalities were detected in atypical antipsychotics group [21/70; (30 %)] and in typical antipsychotics group [8/12; (66.6 %)]. Neither non-treated patient group nor the healty volunteers had any abnormal EEG. Epileptiform activity was observed in seven patients who were on clozapine, quetiapine and typical antipsychotics treatment. EEG abnormalities were not dose dependent. In conclusion, in this study EEG abnormalities are more frequent in patients who were on typical antipsychotics and clozapine than risperidone and olanzapine. Wich could possibly be due to the different receptor profiles of these substances. But further scientific research warrented to clearfy all aspects charecterising the complex link between epileptic activitiy and psychotropic drugs.