II. Gıyaseddin Keyhüsrev Dönemi mimari eserleri
Architectural monuments of Gıyaseddin Keyhüsrev II. Period
Yazar: SEMRA PALAZ YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. HAKKI ACUN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Mimarlık = Architecture ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Camiler = Mosques ; Dini yapılar = Religious buildings ; Gıyaseddin Keyhüsrev II = Gıyaseddin Keyhüsrev II ; Kervansaraylar = Caravansaries ; Külliyeler = Complexes ; Mimari eserler = Architectural works ; Mimari özellikler = Architectural characteristics

Özet:
Çalışmamızda, 31 Mayıs 1237-1246 yılları arasında 8,5 yıl saltanat süren II. Gıyaseddin Keyhüsrev Dönemi'ne tarihlenen eserler bir bütün olarak ele alınmış ve bilim dünyasına tanıtılmıştır. Tez konusunu oluşturan "II. Gıyaseddin Keyhüsrev Dönemi Mimari Eserleri" konulu çalışmamız kapsamında 69 yapı ele alınmıştır. Bunlardan 1'i cami+türbe, 3'ü medrese+mescit+hanikah+türbe, 8'i kervansaray+hamam+köprü+mescit+hancı odası yapılarından oluşan 12 külliye(29 yapı) ile 40 müstakil eser incelenmiştir. Bu yapılar 21 kervansaray, 5 cami, 6 mescit, 7 türbe, 4 köprü, 4 hamam, 1 çeşme, 2 hancı odası, 2 köşk, 3 burç, 1 zaviye, 2 hanikah, 7 medrese, 1 mevlevihane ve yalnız kitabesi günümüze ulaşan 3 türü bilinmeyen eserden meydana gelmektedir. Bu eserlerin onarım ve restorasyon çalışmaları ile özgünlüğünü koruyarak günümüze ulaşanların sayısı 41'dir. 6'sı asli halini kaybeden, 22'si ise temel kalıntıları ve kitabesi dışında günümüze ulaşamayan eserlerdir. Yoğunluğu kervansaraylardan oluşan eserlerin herbirinin çizimleri gözden geçirilmiş ve Resimlanarak belgelenmiştir. Özellikle kervansaraylar ile yanındaki yapıların çizimleri yeniden ve bazıları ilk kez yapılmış ve bu yapı grubunda yeni plan türlerinin denenmeye başladığı görülmüştür. Bu bağlamda tuvalet, hamam, süit odaları gibi mekânların yeri ve işlevi belirlenmiştir. Ayrıca her bir yapı, bulunduğu grup içinde plan, mimari özellikleri ve bezemeleri yönünden benzer örnekleri ile değerlendirilmiştir.


Anahtar Kelimeler : Kervansaray, han, külliye, mimari, cami, türbe, medrese, köprü,mescit, II. Gıyaseddin Keyhüsrev, kervanyolu.

Abstract:
Within this study the monuments dated to the period of Gıyaseddin Keyhüsrev II who has reigned for 8,5 years between 31 May 1237-1246, were handled and introduced to the scientific field. With this study subjected on "Architectural Monuments of Gıyaseddin Keyhüsrev II Period" 69 buildings were covered. 12 complexes (29 buildings) composed of 1 mosque + tomb, 3 madrasah + masjid + dervish convent + tomb, 8 caravanserai + bath + bridge + masjid + innkeeper rooms and 40 separate buildings. These buildings consists 21 caravanserais, 5 mosques, 6 masjids, 7 tombs, 4 bridges, 4 baths, 1 fountain, 2 innkeeper rooms, 2 kiosks, 3 bastions, 1 small dervish lodge, 2 dervish convents, 7 madrasahs, 1 dervish lodge and 3 other unknown buildings which have not reached to the present day besides their inscription panels. Only 41 of these monuments were able to reach to the present day in their original state with the help of repairs and restorations. 6 of them have lost their original design, 22 of them were not able to reach today besides their base remnants and inscription panels. The drawings of the buildings consisting mostly caravanserais were examined and documented by photographs. Especially the drawings of the caravanserais and surrounding buildings were redrawn, and some of them were drawn for the first time, thus it was seen that new plan types have been tried. Within this context the places and functions of spaces such as toilet, bath, and suit rooms were determined. Also each building was evaluated with their architectural and decorative features amongst their grouping with similar samples.



Key Words : Caravanserai, khan (inn), complex, architecture, mosque, tomb, madrasah, bridge, mescit, II. Gıyaseddin Keyhüsrev, caravan route.