Turizm lisans eğitimi veren yüksek öğretim kurumu yöneticilerinin liderlik davranışlarının öğretim elemanlarının örgütsel bağlılığına etkisi
The effects of leadership behaviours of academicians who are at manager position in tourism departments of universities offering the undergraduate on organizational commitment of employees
Yazar: ARZU GÜRDOĞAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞENOL ÇAVUŞ
Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bağlılık = Commitment ; Eğitim = Education ; Eğitim kurumları = Education establishments ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Turizm eğitimi = Tourism education ; Yönetici davranışı = Manegerial behavior ; Yöneticiler = Managers ; Yükseköğretim kurumları = Higher education institutions ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Öğretim elemanları = Instructors ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, turizm lisans eğitimi veren yüksek öğretim kurumu yöneticilerinin liderlik davranışlarının, çalışanların örgütsel bağlılıkları üzerindeki etkilerinin araştırılmasıdır. Çalışmanın diğer alt amacı ise, Türkiye'nin farklı bölgelerinde bulunan üniversitelerde çalışan akademisyenlerin örgütsel bağlılıklarını ve yöneticilerinin liderlik davranışlarını nasıl algıladıklarını ortaya koymaktır. Araştırmada, veri toplama yöntemi olarak anket tekniği kullanılmıştır. Araştırma verileri, Türkiye'deki 21 devlet üniversitesinde görev yapmakta olan 198 akademisyenden elde edilmiştir.Araştırma verilerinin toplanmasında iki ölçekten yararlanılmıştır. Bu ölçekler, ?örgütsel bağlılık? ve ?liderlik davranışı? ölçekleridir. Araştırmanın ilk ölçeğinde, akademisyenlerin örgütsel bağlılıklarını ölçmek için Mowday, Steers ve Porter'ın örgütsel bağlılık ölçeği kullanılmıştır. Ölçekte, 5'i duygusal bağlılığı, 5'i devam bağlılığı ve 5'i de normatif bağlılığı ölçmeye yönelik 15 ifade bulunmaktadır. Araştırmanın ikinci ölçeğinde ise, Robert Kabacoff tarafından geliştirilmiş olan Lider Etkililiği Analizi kullanılmıştır. Akademisyenlerin, yöneticilerinin liderlik davranışlarını, varsa liderlik davranışları arasındaki farklılıkları ve bu farklılıkların hangi alanlarda olduğunu tespit etmek amacıyla bu ölçek kullanılmıştır. Ölçek, yöneticilerin liderlik davranışlarını ölçmeye yönelik olarak yapılmış 22 değişkenden oluşan ?Liderlik Davranışı Anketi? olarak araştırmada yer almıştır.Araştırmada, verilerin değerlendirilmesinde, istatistik yöntemlerinden; güvenilirlik analizi, yüzde, frekans, aritmetik ortalama, standart sapma, korelasyon, iki yönlü varyans analizi, bağımsız t-testi ve regresyon analizi kullanılmıştır. Bu yöntemler, ?SPSS for Windows 15.0? paket programından yararlanılarak yapılmıştır.Anahtar sözcükler: Örgütsel Bağlılık, Duygusal Bağlılık, Devam Bağlılığı, Normatif Bağlılık, Liderlik, Liderlik Davranışı.

Abstract:
The main purpose of this study is to research effects of leadership behaviours of academicians who are at manager position in tourism departments of universities offering the undergraduate on organizational commitment of employees. The other sub-objectives of this study are to determine organizational commitment of academicians in universities in different regions of Turkey and are to reveal how they perceive leadership behaviours of their managers. In the research, questionnaire is distributed for data collection. The research data is obtained with 198 academicians who work in 21 state universities in Turkey.Two measures were used to collect research data. These measures are ?organizational commitment? and ?leadership behaviours?. Mowday, Steers and Porter?s Organizational Commitment Questionnaire was used to measure organizational commitment of academicians. There are fifteen expressions in this measure; five expressions for affective commitment, five expressions for continuance commitment, and five expressions for normative commitment. The questionnaire, labelled as ?Organizational Commitment?, measures 15 organizational commitment of employees. In the second questionnaire of study, Robert Kabacoff?s `Leadership Effectiveness Analysis? were performed. This measure was used to identify leadership behaviours of academicians and managers, and if any, differences between their leadership behaviours and in which areas these differences are. The questionnaire, labelled as `Leadership Behaviours Questionnaire?, consisting of 22 variables prepared to measure leadership behaviours of managers.In the study for assessment of data; reliability analysis, percentage, frequency distribution, arithmetical mean, standard deviation, correlation, two way variance analysis, independent sample t-test and regression analysis have been used. These methods are applied with the help of ?SPSS for Windows 15.0? software package.Key Words: Organizational Commitment, Affective Commitment, Continuance Commitment, Normative Commitment, Leadership, Leadership Behaviour.