Abdülhamid Düşerken filminde Abdülhamid Dönemi ve oryantalizm yansımaları
Orientalist reflections on Abdülhamid and his era in the movie "The Fall of Abdulhamid"
Yazar: TASNEEM SULTAN HAMİD ALİ
Danışman: PROF. DR. EMİNE NİLÜFER PEMBECİOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Abdülhamid Düşerken = Fall of Abdulhamid ; Oryantalizm = Orientalism ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Sinema = Cinema ; Tarihi olaylar = Historical events ; Türk sineması = Turkish cinema

Özet:
Osmanlı devletinin tarihini ve modern Türkiye'yi etkileyen en önemli dönemlerinden birisi Abdülhamid dönemi sayılmaktadır. Bu dönem Türk sinemasında yeterince ilgi görmemiş, ele alınmamış ve konu olarak seçilmemiştir. Bu çalışma, 2003'te beyaz perdeye taşınmış olan "Abdülhamid Düşerken" filminde yansıtılan Abdülhamid Dönemi ve Oryantalizm Yansımalarına odaklanmıştır. Bu çerçevede çözümlenen filmde oryantalist motifler ve simgeler olup olmadığı belirlenip ortaya çıkartılarak nasıl bir Oryantalizm etkisi altında kaldığı açıklanmaya çalışılmaktadır. 
Özelikle oryantalist açıdan ele alınan kadın konusu, daha fazla ilgi çekmektedir. Batılılaşma kavramı çerçevesinde, Türk kadınının sunumu, temsili ve dönemin yansımaları göz önünde bulundurulmuştur. Ayrıca, genellikle oryantalist bakış açısının modern çağdan uzak ve despot bir yönetim şekline sahip olduğu varsayımından hareket edilerek, filmde, Osmanlı devletinin o dönemdeki yönetim biçiminin nasıl yansıtıldığı ele alınmıştır. Bu bağlamada, incelenen film, o dönemin Osmanlı yönetiminin aynı zamanda batı ülkelerin medeniyet beşiği olduğunu ve yüksek insani haklara sahip olan bir dünya sunduğunu da vurgulamaktadır.
Çalışmanın birinci bölümünde Oryantalizm kuramı tarihsel gelişme sürecinden başlayarak detaylı bir şekilde incelenmiş ve alanyazın taraması ile birlikte sunulmuştur. İkinci bölümünde Abdülhamid ve onun dönemi araştırılıp, dönemin ve yönetici olarak Abdülhamid'in önemine dikkat çekilerek bu dönemin filmde nasıl ele alındığı incelenmiştir. Abdülhamid'in yurtdışındaki ve yurtiçindeki basın yansımaları, güçlü propaganda nitelikleri ve bunların bazılarının filmdeki yansımaları dikkat çekicidir. Üçüncü ve son bölümde filmin göstergebilimsel bir bakış açısı ile incelenmesi ve bulgular ile sonuçlar yer almaktadır. Temel olarak Barthes'in göstergebilimsel çalışmaları çerçevesinde, filmin film içi ve film dışı göndermeleri, yer değiştirmeceleri, eksiltileri, bağlaçları ve dilsel tutarlıkları göz önünde bulundurulmakta, ayrıca filmdeki durumsallık, amaçlılık, kabul edilebilirlik, bilgisellik, metinlerarası geçişlilik ve eylem kodları ile ilgili bulguları sunmaktadır. 
Sonuç olarak, çalışmanın özünde, Abdülhamid düşerken filminin genel anlamda Batının oryantalist söylemini içselleştirme potansiyeline sahip olmakla birlikte bunu çok yetkin ve donanımlı bir biçimde gerçekleştirmediğini öne sürmektedir.

Abstract:
One of the most important periods in the history of the Ottoman Empire and modern Turkey is accepted to be the period of Abdülhamid. This period has not received enough attention in Turkish cinema and has not been addressed much or handled as the subject of a film. This study focuses on the reflections of Orientalism and the reign of Abdülhamid in the 2003 film of "Abdülhamid Düşerken". 
Handling the film as the one yielding more orientalist codes, motifs and symbols, the film is chosen as the subject of analysis. The issue of women, especially from the orientalist point of view, attracts more attention. Within the framework of the concept of westernization, the presentation, representation and reflections of the period were taken into consideration in the film. In addition, based on the assumption of the orientalist point of view portraying the Ottoman State as a despotic and not much contemporary form of administration, the analysis also dwells on how the Ottoman state was reflected in that period. In this context, the film examined emphasizes that the Ottoman administration of that period was also the cradle of civilization of the western countries and offered a world of human rights.
In the first part of the study, the theory of orientalism is examined in detail starting from the historical development process and presented it with the literature review. In the second part, Abdülhamid and his period were questioned and attention was given to the era and the importance of Abdülhamid as a leader. National and international media reflections of Abdülhamid and strong propaganda qualities seem to be reflected in the film as well. In the third and the last part of the study, analysis  of the film through a semiotic perspective and findings as well interpretations are given. Basically, within the context of Barthes' semiotic point of view, the film presents many anaphoric, cataphoric and exophoric references, ellipsis, subtitutions, conjunctions and lexical cohesions within the film. The analysis also yield information regarding the intentionality, acceptability, informativity, intertextuality, situationality, codes of action and codes of culture in the film. 
In conclusion, the study argues that the film "The Fall of Abdülhamid" has the potential to internalize some Western type of orientalist discourse in general, but it is a bit far away from reflecting orientalism in its real sense.