Romatolojik hastalarda anti TNF-ALFA tedavisinin beslenme alışkanlıkları ve serum leptin düzeyi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Determine the effect of anti TNF-ALPHA therapy in nutritional status and serum leptin levels in rheumatic patients
Yazar: FATMA ZEHRA KADAYIFÇI
Danışman: DOÇ. DR. MAKBULE GEZMEN KARADAĞ
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Leptin = Leptin ; Romatizmal hastalıklar = Rheumatic diseases ; Romatoloji = Rheumatology ; Spondilit-ankilozan = Spondylitis-ankylosing ; Tümör nekroz faktörü-alfa = Tumor necrosis factor-alpha

Özet:
Bu çalışma, Anti TNF-alfa ilaç tedavisi'nin romatolojik hastalarda beslenme alışkanlıklarına, serum leptin ve endocan düzeylerine etkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya, ankilozan spondiliti (AS) olan ve en az 3 aydır anti TNF-alfa ilaç tedavisi alan 48 hasta ve ilaç tedavisi almayan 48, toplam 96 hasta (47 kadın, 49 erkek) dahil edilmiştir. Bireylerin tanımlayıcı bilgileri anket aracılığıyla öğrenilmiş, antropometrik ölçümler yapılmış, besin tüketimi ve fiziksel aktivite kaydı alınmış, serum leptin, endocan ve bazı biyokimyasal ölçümleri analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda tedavi alan ve almayan erkek hastaların günlük diyetle ortalama enerji alımları (2399 kkal ve 2069 kkal), kadın hastaların ise günlük diyetle ortalama enerji alımları (2102 kkal ve 1659 kkal) arasındaki fark istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=0,036, p=0,001). İlaç tedavisi alan ve almayan AS hastalarının serum leptin ve endocan seviyeleri ortalamaları arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). Fakat her iki grupta da kadınların serum leptin seviyeleri (12,4±8,2 ng/mL) erkeklere göre (3,7±3,02 ng/mL)  anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,001). Tüm bireylerin serum leptin düzeyleri ile BKİ ve vücut yağ miktarı (%) arasında pozitif kolerasyon belirlenmiştir (p<0,05). Tedavi alan ve almayan erkek ve kadınların antropometrik ölçümleri arasındaki farkları anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). Fiziksel aktivite durumları incelendiğinde iki grup arasında istatiksel bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Sonuç olarak anti TNF-alfa tedavisinin AS hastalarında serum leptin, endocan seviyeleri, fiziksel aktivite düzeyi, ve antropometrik ölçümleri üzerine anlamlı bir etkisinin olmadığı, ancak tedavi alan hastaların günlük enerji ve besin ögesi tüketimlerinin tedavi almayanlara göre yüksek olduğu görülmüştür. Bu da anti TNF-alfa tedavisinin klinik iyileştirici etkisinin bir sonucu olabileceğini düşündürmüştür. Bu çalışma anti-TNF alfa tedavisinin romatolojik hastalarda bireylerin besin tüketimleri üzerine etkili olabileceğini göstermiştir.

Abstract:
The objective of this study was to investigate the effect of anti TNF-alpha therapy on nutritional habits, serum leptin, and endocan levels in patients with rheumatic diseases. This study was conducted on totally 96 patients (49 men, 47 women); 48 patients with ankylosing spondylitis (AS), who were receiving anti TNF-alpha therapy for at least 3 months, and 48 patients with AS who were not receiving therapy. Descriptive information about patients collected with a survey thus food consumption and physical activity noted, antropometric measurements made, serum leptin, endocan and some of the blood measurements were analyzed. As results, there was significant difference in daily energy consumption between both men and women receiving anti TNF-alpha therapy and not receiving anti TNF-alpha therapy (2399 kcal and 2069 kcal p=0,036, 2102 kcal and 1659 kcal p=0,001). There was no significant difference of serum leptin and endocan levels between patients with and without anti TNF-alpha therapy (p>0,05). However, the women's leptin levels (12,4±8,2 ng/mL)  were significantly higher compared to men (3,7±3,02 ng/mL). There was significant and positive corelation of serum leptin levels, BKI and body fat mass between men and women receiving anti TNF-alpha therapy and not receiving therapy. The antropometric measurements between both men and women groups were not significant (p>0,05). No statistical difference was found between the physical activity assessment scales of the groups (p>0,05). In conclusion, there was no significant effect of anti-TNF-alpha treatment in AS patients on serum leptin, endocan levels, physical activity, and anthropometric measurements. However, anti TNF-alpha therapy receiving patients' daily energy and nutrient consumption were higher compared to patients without therapy. This study showed anti-TNF alpha therapy has been shown to be effective on food consumption of patients with rheumatic diseases.