Türkiye'nin doğu bölgesinde yaşayan bireylerin alt çene birinci büyük azı dişi mezial kök kanal morfolojisinin mikro bilgisayarlı tomografi kullanılarak incelenmesi
Evaluation of the  root and canal morphology of the mesial roots of mandibular first molars in an eastern  region of Turkish population using micro computed tomography
Yazar: HATİCE ALÇİN
Danışman: DOÇ. DR. ALİ KELEŞ ; PROF. DR. FUNDA KONT ÇOBANKARA
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Endodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Azı dişleri = Molar ; Azı dişleri = Molar ; Dental pulpa boşluğu = Dental pulp cavity ; Diş morfolojisi = Tooth morphology ; Doğu Anadolu bölgesi = Eastern Anatolia region ; Tomografi = Tomography ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; Türkiye = Turkey

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, MBT tekniği kullanarak Türkiye'nin doğu bölgesinde yaşayan bireylerin alt çene birinci büyük azı dişi mezial kök kanallarının morfolojisinin ortaya konulması ve kök kanallarının iki boyutlu morfometrik analizlerinin yapılması ile kök kanal tedavisi sırasında işlemsel hataları azaltmaya yardımcı olacak verilerin elde edilmesidir.
Materyal ve Metot: 247 adet alt birinci büyük azı dişinin mezial kökleri MBT cihazında 10 μm çözünürlükte tarandı. Kök kanallarının morfolojilerinin yüzde dağılımları,  yan kanal lokalizasyonları ve apikal foramen sayısı belirlendi. Kök boyunca gözlenen kanal sayıları ve istmus tipleri kaydedildi. Apikal foramenden itibaren 2 mm aralıklarla alınan enine kesitlerde iki boyutlu parametrelerin analizi ve kökün distalinde kalan dentin kalınlıklarının ölçümü yapıldı.
Bulgular: En sık karşılaşılan kanal konfigürasyonları Tip II (%24.7) ve Tip IV (%8.1) oldu. Vertucci ve Gulabivala ve ark'nın sınıflandırmasına uymayan 55 yeni kanal konfigürasyonu tanımlandı. Köklerin %21.1'inde furkasyon seviyesinde üçüncü kanal bulunduğu ve apikale doğru tek kanal görülme sıklığının arttığı gözlendi. İstmus ve yan kanallar sıklıkla kökün apikal kısmında tespit edildi. Yüzey alanı, çevre, majör çap ve minör çap değerlerinin koronalden apikale doğru giderek azaldığı belirlendi. Apikal 1 mm'de oval kanal sıklığı fazlaydı ve koronale doğru uzun oval ve yassı kanal sıklığı artmaktaydı. Kökün distal tarafındaki dentin kalınlığının apikale doğru azaldığı belirlendi.
Sonuç: Alt birinci büyük azı dişi mezial kök kanallarının morfolojisi kökün farklı seviyelerinde büyük oranda değişmektedir. MBT ile elde edilen geometrik veriler bu köklerin endodontik tedavileri açısından önemli bilgiler sağlamaktadır.

Abstract:
Aim: To evaluate the morphology of the mesial roots of mandibular first molars from a Turkish population using micro-CT and to obtain two-dimensional morphometric data that may help clinicians overcome procedural errors during endodontic treatment.
Material and Method: 247 mesial roots of mandibular first molars were scanned using micro-CT at a resolution of 10 μm. The percentage frequency distribution of the morphologic configuration of root canals, location of lateral canals and number of apical foramina were determined. Numbers of canals and types of isthmuses observed along the roots were recorded. Analysis of two-dimensional parameters and measurements of dentin thicknesses on furcal aspects of the roots on cross-sectional images at every 2-mm intervals was performed. 
Results: Most prevalent canal configurations were Type II (24.7%) and Type IV (8.1%). 55 new configurations that were not included in Vertucci and Gulabivala's configuration system were identified. In 21.1% of the roots, third canal was observed at furcation and the prevalence of single root canals increased apically. Most of the isthmuses and lateral canals were detected in the apical part. Area, perimeter, major and minor diameter values decreased towards the apex. Oval canals were more prevalent at 1-mm level and the prevalence of long-oval and flattened canals increased in coronal direction. Dentin thicknesses on distal aspect of the roots decreased apically.
Conclusion: The morphology of the mesial root of mandibular first molars varied widely in different levels of the root. The geometric data obtained by micro-CT provided valuable information for endodontic treatment of these roots.