Bazı endemik bitkilerin antimikrobiyal ve antioksidan aktivitelerinin incelenmesi
Investigation of antimicrobial and antioxidant activities of some endemic plants
Yazar: TUĞBA AYHANCİ
Danışman: PROF. DR. FİGEN ZİHNİOĞLU
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Antimikrobiyal aktivite = Antimicrobial activity

Özet:
Enfeksiyon hastalıkları, mikroorganizmaların insan vücuduna girerek çoğalması ve konak immün cevabı uyarması ile oluşmaktadır. Antibiyotiklerin keşfi ile enfeksiyon hastalıklarının görülme sıklığı azalırken mikroorganizmaların direnç geliştirmesiyle tekrar gündeme gelmiştir. Öyle ki Dünya Sağlık Örgütü (WHO), bazı patojen bakteriler için acil olarak yeni antibiyotik ihtiyacını duyurmuştur.   Bu nedenle yeni antibiyotik ve alternatiflerin geliştirilmesi bir zorunluluk halini almıştır. Bitkilerde bulunan bazı fitokimyasalların antimikrobiyal aktivite gösterdiğinin anlaşılması ile çalışmalar bu yönde odaklanmıştır.  
	Öte yandan yapılan son çalışmalarda, reaktif oksijen ve nitrojen kaynaklı oksidatif stresin; kanser, diyabet, katarakt, romatoid artrit ve yaşlanma gibi çeşitli inflamatuvar ve dejeneratif hastalıklarda rol oynadığı kanıtlanmıştır. Sentetik antioksidanlar, etkin, stabil ve ucuz olsa da bazı potansiyel yan etkileri mevcuttur. Bitkiler ise antioksidan özelliği bulunan birçok doğal fitokimyasal içermektedir. Bu amaçla birçok bitki ekstresi antimikrobiyal ve antioksidan aktivitesi yönünden araştırılmıştır.
	Bu çalışmada Kermes Meşesi (Quercus coccifera) (yaprak, dikenli kabuk ve tohum), Sütleğen (Euphorbia rigida) (yaprak), Kayışkıran 	 (Onanis natrix) (yaprak ve çiçek), Karayemiş (Prunus laurocerasus L.) (yaprak ve meyve) ve Işkın (Rheum ribes) bitkilerinin Türkiye'de yetişen endemik türlerinin fenol, flavonoid içerikleri ile antimikrobiyal ve antioksidan aktivitelerinin belirlenmesi hedeflendi.
Çalışma sonucunda, Kermes meşesi yaprak ve tohum ekstrelerinin antimikrobiyal aktivite gösterdiği, tüm bitki ekstrelerinin zengin fitokimyasal içerik ve yüksek antioksidan aktiviteye sahip olduğu belirlendi. Ancak bu bitkilerin tıbbi olarak kullanılabilmesi için etken bileşenlerin saflaştırılması veyapı tayini ile ileri düzey çalışmalarının yapılması gerekmektedir.

Abstract:
Infectious diseases occur when microorganisms enter the human body and stimulate the host immune response. While the incidence of infectious diseases decreased with the discovery of antibiotics, it was brought up again with the development of resistance by microorganisms. In fact, the World Health Organization (WHO) has announced the urgent need for new antibiotics for some pathogenic bacteria. Therefore, the development of new antibiotics and alternatives has become a necessity. With the understanding that some phytochemicals in plants show antimicrobial activity, studies have focused on this aspect.
	On the other hand, recent studies have shown that reactive oxygen and nitrogen-induced oxidative stress plays a role in various inflammatory and degenerative diseases such as cancer, diabetes, cataract, rheumatoid arthritis and aging. Although synthetic antioxidants are effective, stable and inexpensive, there are some potential side effects. Plants contain many natural phytochemicals with antioxidant properties. For this purpose, many plant extracts were investigated in terms of antimicrobial and antioxidant activity.
	The aim of this study is that investigation of phytochemical tests, phenolic compound contents, antioxidant and antimicrobial activity of endemic plant species in Turkey, Quercus coccifera (leaf, prickly bark and seed), Euphorbia rigida (leaf), Onanis natrix (leaf and flower), Prunus laurocerasus L. (leaf and fruit) and Rheum ribes.
	As a result of the study, it was determined that Quercus coccifera leaf and seed extracts showed antimicrobial activity and all plant extracts had rich phytochemical content and high antioxidant activity. However, in order for these plants to be used medicinally, purification and structure determination of the active ingredients and further studies are required.