Fazla kilolu ve obez diyabetli bireylerin hedonik açlık durumları ile akdeniz diyetine uyumlarının belirlenmesi
Determination of hedonic hunger status of overweight and obese diabetic individuals and their compliance with the mediterranean diet
Yazar: EMİNE YILMAZ
Danışman: PROF. DR. EDA KÖKSAL
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışma Tip 2 Diabetes Mellitus'lu fazla kilolu ve obez bireylerde hedonik açlık skorları ile glisemik kontrol, yeme davranışı bozukluğu ve Akdeniz diyetine uyum arasındaki ilişkinin incelenmesi ve kontrol grubu ile karşılaştırılması amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Çalışmaya 30-65 yaş ve 25-35 kg/m2 BKİ aralığında olan 100 Tip 2 DM'li ve 100 kontrol grubu olmak üzere toplam 200 birey alınmıştır. Çalışmadaki veriler; bireylerin sosyo-demografik bilgilerini, sağlık bilgilerini, beslenme alışkanlıklarını, antropometrik ölçümlerini, biyokimyasal parametrelerini, fiziksel aktivite durumlarını ve Besin Gücü Ölçeği (BGÖ), Üç Faktörlü Yeme Anketi (TFEQ) ve 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydını içeren anket ile yüz yüze olarak toplanmıştır. Kontrol grubunun BGÖ toplam skor, besin bulunabilirliği ve besinin tadına bakılması alt ölçekleri ile DM grubunun besin mevcudiyeti alt ölçek puanı daha yüksektir (p˃0,05). Kontrol grubunda kontrolsüz yeme (p˂0,05) ve duygusal yeme puanı (p˃0,05) yüksek iken DM grubunun bilinçli yeme puanı daha yüksektir (p˃0,05). Besin Gücü Ölçeği ve kontrolsüz yeme ve duygusal yeme ile yaş arasında negatif; BKİ, bel çevresi ve bel/boy oranı arasında pozitif ilişki bulunmuştur (p˂0,05). Hedonik açlık ile biyokimyasal bulgular arasında anlamlı bir ilişki bulunmazken kısıtlayıcı yeme ile HbA1c arasında negatif ilişki saptanmıştır (p˂0,05). Hedonik açlık ile Akdeniz diyeti arasında besin mevcudiyeti (p˂0,05) dışında istatistiksel bir ilişki bulunmamıştır. Besin Gücü Ölçeği ile şeker ve şeker içeren besinler, sıvı yağlar ve sodyum arasında pozitif ilişki bulunmuştur (p˂0,05). Ayrıca DM grubunda obez bireylerde hedonik açlığın daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak DM'li bireylerde yaygın obezite olması ve hedonik açlığın glisemik kontrolü kötüleştirebilecek besinlerle ilişkisinin bulunması glisemik kontrolün sağlanmasında hedonik açlığın da bir bileşen olarak değerlendirilmesi gerektiğini düşündürmektedir.

Abstract:
This study was planned and conducted to examine the relationship between hedonic hunger scores and glycemic control, disordered eating behavior and Mediterranean diet adherence in overweight and obese individuals with Type 2 Diabetes Mellitus and to compare them with the control group. A total of 200 individuals, 100 with Type 2 DM and 100 control group, aged 30-65 years and BMI between 25-35 kg/m2, were included in the study. The data were collected face-to-face using a questionnaire including socio-demographic information, health information, dietary habits, anthropometric measurements, biochemical parameters, physical activity status, and Food Fortitude Scale (FFS), Three-Factor Eating Questionnaire (TFEQ) and 24-hour retrospective food consumption record. The total score, food availability and tasting subscales of the TFEQ and the food availability subscale score of the DM group were higher in the control group (p˃0,05). While uncontrolled eating (p˂0.05) and emotional eating scores (p˃0,05) were higher in the control group, the DM group had a higher conscious eating score (p˃0,05). There was a negative correlation between Food Power Scale, uncontrolled eating and emotional eating and age, and a positive correlation between BMI, waist circumference and waist/height ratio (p˂0,05). There was no significant correlation between hedonic starvation and biochemical findings, whereas a negative correlation was found between restrictive eating and HbA1c (p˂0,05). No statistical relationship was found between hedonic hunger and Mediterranean diet except for food availability (p˂0,05). A positive relationship was found between the Food Power Scale and sugar and sugar-containing foods, fats and sodium (p˂0,05). In addition, it was determined that hedonic hunger was higher in obese individuals in the DM group. In conclusion, the prevalence of obesity in individuals with DM and the association of hedonic hunger with foods that may worsen glycemic control suggest that hedonic hunger should be considered as a component of glycemic control.