Mahalli idarelerin seçilmiş organları üzerinde idari vesayet
Administrative tutelage on the elected organs of the local administrations
Yazar: BATUHAN TAŞGIN
Danışman: DOÇ. DR. ÖMÜR AYDIN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Görevden uzaklaştırma = Preventive suspension ; Yerel yönetimler = Local administrations ; İdari vesayet = Administrative tutelage

Özet:
XXI. yüzyılda yaşanan ülkesel ve küresel gelişmeler, toplumumuzun ve devletin dinamiklerini kökünden değiştirmiş, bunun sonucunda eski kurumlar ve uygulamalar daha farklı şekilde algılanmaya başlanmıştır. Özellikle 1980'li yıllardan itibaren etkisini artıran küreselleşme uygulamaları, yeni kamu yönetimi anlayışına paralel bir biçimde hem özelleştirmeyi hem de yerelleşmeyi artırıcı uygulamaları ve mevzuat değişikliklerini beraberinde getirmiştir.
Ülkemizde uzun süredir devam eden merkeziyetçilik-ademimerkeziyetçilik tartışmaları, bu bağlamda daha farklı bir seyir izlemiş, yerel demokrasinin temeli addedilen yerel yönetimlerin yetki ve görevlerinde önemli değişiklikler meydana gelmiştir. Bu değişiklikler idari uygulama ve teşkilata kolay yansımamış olup uygulamalarda bazı aksaklıklar meydana gelmektedir. Bu aksaklıkların giderilmesi başta yasama organı olmak üzere yürütme ve yargıyı da etkilemekte olup akademik literatürün bu konudaki yaklaşımı büyük önem taşımaktadır.
İdari vesayet yetkisi, ulusal ve uluslararası mevzuatla düzenlenmiş olup akademik yazında uzun süredir incelenen ve farklı yorumlamalarla yeniden ele alınan, idari teşkilatımızı en derinden etkileyen konuların başında gelmektedir. Nitekim yerel demokrasi ve özerklikle karşılaştırmalı değerlendirmenin takip edildiği bu tezde idari vesayet yetkisi tarihi bağlamda ele alınmış, zaman silsilesinde gelişen farklı yorum ve uygulamalar, dönemin koşulları çerçevesinde aydınlatılmaya çalışılmıştır.
Mahalli idarelerin seçilmiş organları üzerinde idari vesayet, seçimle işbaşına gelen organlar üzerinde merkezi idarenin yetkilerini kapsadığından yerel demokrasinin sürdürülebilirliği açısından kritik öneme sahiptir. Nitekim T.C. Anayasası, uluslararası antlaşmalar ve kanuni düzenlemeler konunun farklı bağlamlarda ele alınmasına imkân sağlayabilmektedir.
1980'lerden itibaren artan yerel demokrasi hareketleri, ülkemizde 2004'ten itibaren başlayan mahalli idarelerle ilgili düzenlemeleri etkilemiş ve uzun süredir sahip olunan bazı yetkilerin değişmesine neden olmuştur. Bu durum hem literatürde hem de yargı içtihadında bazı değişiklikleri de beraberinde getirmiştir.
Bununla birlikte ülkemizde son yıllarda mahalli idarelerin seçilmiş organları üzerinde kanuni değişiklikler meydana gelmiş olup konu güncelliğini yeniden kazanmış, literatürün yanında yargı organlarının konuya yaklaşımı daha fazla önem kazanmıştır.
Çalışmada tarihi bağlam, literatür, mevzuat ve yargı içtihadı çerçevesinde özerklik, idari vesayet, mahalli idarelerin seçilmiş organları ve bunlar üzerindeki idari vesayet yetkisi incelenmiş olup konular idari uygulamalar, özgün mahkeme kararları ve literatür çerçevesinde zenginleştirilmiştir.

Abstract:
The changes took place in the Republic of Turkey and in World during the XXIst century have changed the dynamics of both of society and the state as well as the perception of old practices and old instutions. Especially globalisation which increased its extensity after 1980s caused states to implement new rules and regulations and increased decentralisation in accordance with the new public management theory's principles.
The disputation between centralisation-decentralisation which has been continuing for a long time, has been changed due to this new progression and the importance of local administrations -which are perceived as the core of local democracy- has increased and their authority has been strengthened. This progress did not happen smoothly as new defections in practice have occured. Amelioration of those defections affects the legislation as well as the execution and needs academic contribution as well as judicial opinion.
Administrative tutelage is one of the subjects affects Turkish administrative, which is regulated by international as well as national laws and has been studied and commented differently. Hence it is compared with autonomy and local democracy as well as studied in accordance with historical progression.
Administrative tutelage on the elected organs of local administrations is critically important because it comprises the authority of the central government on democratically elected organs. Nevertheless, it can be analysed and commented differently because constitutional regulations', international tratments' and laws' regulations may be perceived variously.
Movements of local democracy since 1980s have affected 2004 local administrations regulations and caused to change long-term authorities of central government on local administrations. This situation changed the academic literature as well as judicial opinion. Meanwhile recently enacted laws have updated the central government's authorities on local administrations which also gained currency and increased the importance of the subject.
In the thesis, local autonomy, administrative tutelage and administrative tutelage on the elected organs of local administrations are studied in accordance with history as well as the law and exemplified with the verdicts, administrative practice as well as the literature.