Sigara bıraktırma yöntemlerinde başarı oranları
The success rates of smoking cessation methods
Yazar: ADVİYE ÖZER
Danışman: PROF. DR. OSMAN EROL HAYRAN
Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Bupropion = Bupropion ; Nikotin = Nicotine ; Sigara içme = Smoking ; Sigarayı bırakma = Smoking cessation ; Tedavi = Treatment ; Vareniklin = Varenicline

Özet:
Giriş ve Amaç: Amacımız, sigara bırakma polikliniğinde eğitim ve ilaç tedavileriyle bir yıl süresince takip edilen hastalardaki sigarayı bırakma oranlarını saptamaktır.
Yöntem: Bu çalışma, prospektif bir izlem çalışmasıdır. Çalışmaya 18-65 yaş aralığında sigarayı bırakmak isteyen 260 erkek, 256 kadın toplam 516 tiryaki alındı. Fagerström bağımlılık testinde <5 puan alanlar veya varenicline ve bupropion kontrendikasyonu olanlara NRT; 5 ve üzeri puan alanlara vareniclin ve bupropion üç ay süreyle verildi. Hastalar 15. gün, 1-2-3-6-9-12. aylarda bir gün önce telefon ile aranarak kontrole çağrıldı. Üçüncü ayın sonunda sigara içmeyen, karbonmonoksid düzeyi 5 ppm'den düşük olanlar sigarayı bıraktı kabul edildi. 
Bulgular:  Hastaların %30.6'sı ≤35 yaş, %45.2'si 36-50, %24.2'si ≥51 yaş aralığında idi. FSB testine göre hastaların bağımlılık düzeyi %10.5'inde ≤4, %37.2'sinde 5-7, 52.3'ünde ≥8 bulundu. Hastaların %29.5'ine varenicline, %45.5'ine bupropion, %14.0'üne NRT verilirken %11'i ilaçsız izleme alındı. İlk 3 ayda %31.4 olan başarı oranı 12. ayda %23.1'e geriledi.  Birinci yılda başarı oranları vareniclinde %26.3, bupropionda %25.5, NRT'de %15.3 saptandı.   Tedavi için verilen ilaç kutu sayısı arttıkça başarı oranının da arttığı görüldü (bir kutu için %19.4, üç kutu %56.1) (p<0.001). İlaca bağlı yan etki %56.9 hastada gözlendi. Genç yaş grubu referans alındığında 36-50 yaş grubunda başarı oranı 2.6 kat (%95GA:1.5-4.6, p=0.003), 51 yaş ve üzerinde 2.8 kat (%95GA:1.4-5.8, p=0.004) yüksekti. İlaç almayan gruba göre başarı oranı vareniclin alan grupta OR: 2.8 (%95GA:1.2-6.6, p=0.020) bupropion alan grupta ise OR:2.4 (%95GA:1.0-5.5, p=0.039) kat yüksek bulundu.
Sonuç: Çalışmamızdaki tedavi başarı oranları literatür ile uyumlu olmasına karşılık kabul edilebilir düzeylerin altındadır. Sigara bırakmada başarıyı arttırdığı saptanan ilaç tedavilerine seçenekler içinde öncelik verilmesi yararlı olacaktır. 

Anahtar Kelimeler: Sigara bırakma, vareniclin, bupropion

Abstract:
Aim: The aim of this study is to determine the rate of smoking cessation of cases who have been followed for one year by the smoking cessation outpatient clinic with educational and drug therapies. 
Methods:  This is a prospective cohort study. 516 addicts between ages 18-65 years (256 female and 260 male) who want to stop smoking were registered. Those who recieved <5 points from Fagerstorm nicotine addiction test or those who had contraindications for varenicline or bupropion were given NRT;  and those who recieved <5 were given varenicline and bupropion for three months. Patients were called by telephone on the 15th day, and 1-2-3-6-9-12th months and invited to the outpatient clinic. At the end of three months those who did not  smoke with blood carbonmonooxyde levels <5 ppm were accepted to cessate smoking.
Results: 30.6 % of patients were <35 y. 45.2 % were between 36-50y  and 24.2% were  >51y. 29.5% of the cases were given varenicline, 45.5% were given bupropion, 14% were given NRT and 11% were not given any drugs. The rate of success for the first year was 26.3 % for varenicline, 25.5% for bupropion and 15.3% for NRT. The rate of success increased as the number of boxes of drugs increased. (19.4% for one box, 56.1% for three boxes) (p<0.001). When the younger age group was taken as reference, rate of success was 2.6 fold higher in the 36-50 age group (CR 95%: 1.5-4.6, p=0.003) and 2.8 fold higher in the >51 age group.(CR 95%: 1.4-5.8, p=0.004). When compared with the drug free group rate of success for varenicline was OR: 2.8 (CR 95%: 1.2-6.6, p=0.020)and for bupropion was OR:2.4(CR 95%: 1.0-5.5, p=0.039)
Conclusion:  Although rate of success in our study is correlated with literature it is well below the acceptable level.  It will be benefitial to initiate proven drugs for smoking cessation as first line therapy.

Keywords: Smoking cessation, vareniclin, bupropion