Türk hukukunda önleme amaçlı iletişimin denetlenmesi tedbiri
Supervision of communication for prevention in Turkish law
Yazar: EMRAH TAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CAN CANPOLAT
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Gizli dinleme = Bugging ; Haberleşmenin gizliliğini ihlal = Violation of communication confidentiality ; Telefon dinlemesi = Telephone tapping ; Türk hukuku = Turkish law ; Önleme amaçlı dinleme = Preventive wiretapping ; Özel hayatın gizliliğinin korunması = Right of privacy and its protection ; İletişim özgürlüğü = Communication freedom ; İletişimin denetlenmesi = Communication monitoring

Özet:
Teknolojik gelişmeler her konuda olduğu gibi suç ve suçun işlenme biçimlerini de etkileyen bir unsurdur. Teknoloji ile değişen ve gelişen suçlu davranış biçimleri, suçla, özellikle de suç örgütleriyle mücadelede klasik tedbirleri yetersiz kılmış ve devletleri yeni hareket tarzlarına itmeye başlamıştır. 1. Dünya Savaşının sonucunda dünyada barış sağlanamamış, çok kısa bir süre sonra daha yıkıcı bir savaşla daha karşı karşıya kalınmıştır. Bu iki savaş, insanoğlunun sahip olduğu en önemli varlık olan yaşam hakkını ön plana çıkarmış ve temel hak ve hürriyetler yapılan uluslararası düzenlemeler ve kuruluşlarca koruma altına alınmaya başlanılmıştır. Bu özgürlüklerden birisi de şüphesiz haberleşme hürriyetidir. AİHS normları ve AİHM kararları ışığında temel haklardan olan haberleşme hürriyeti koruma altına alınmaya çalışılmış, bunu ihlal eden devletler aleyhine hak ihlali kararları verilmiştir. Gerek ulusal gerekse uluslararası alanda önemli düzenlemeler yapılmakla birlikte, ülkemiz de dahil olmak üzere güvenlik adı altında siyasi iktidarlar gelecekleri uğruna birçok suiistimaller yapmışlardır. Güvenlik-özgürlükler dengesinin bozulduğu yönündeki eleştiriler, 11 Eylül 2001 saldırılarından sonra farklı bir düşünceye bürünmüş, güvenlik yönünde yapılan düzenlenmeler ile sert biçimde bozulmaya başlamıştır. Ancak temel hak ve hürriyetler devletlerin düşünce yapılarının keyfiyetine bırakılmadan kuralları ve sınırları çizilmiş bir kalkan ile koruma altına alınması gerekmektedir. Modern tedbirlerden belki de bilgi sağlanması en kolay ama uygulaması en zor tedbirlerden birisi de iletişim denetlenmesi tedbiridir. Ülkemizde özellikle 1961 Anayasası ile anayasada yer alan haberleşme hürriyeti 1981 Anayasası ile detaylı olarak açıklanmıştır. Ancak bu hakka müdahale yetkisi ve sınırları mutlaka kanuni bir düzenleme ile olması gerektiği için, 4422 sayılı kanunda kısmi bahsedilmiş, son olarak ise adli dinleme yetkisi 5271 Sayılı CMK'da, önleme dinleme yetkisi ise 5397 Sayılı kanun ile yasal zemine kavuşmuştur. Ancak bu düzenlemelere rağmen günümüzde hala bazı konularda yanlış uygulamalarla karşılaşılmaktadır. Çalışmamızda önce temel kavramlar ve tarihi süreçten bahsedilerek, tedbirin uygulanması ile uygulamada karşılaşılan bazı sorunlar üzerine çözüm önerileri hakkında açıklamalarda bulunulacaktır.

Abstract:
Technological developments are a factor that affects crime and the way it is committed, as it is in every other subject. Criminal behavior patterns that change and develop with technology have rendered classical measures insufficient in the fight against crime, especially criminal organizations, and have begun to push states to new action styles. After the First World War, peace could not be achieved in the world, and a more destructive war was encountered in a very short time. These two wars brought the right to life, which is the most important asset of human beings, to the forefront and fundamental rights and freedoms started to be protected by international regulations and organizations. One of these freedoms is undoubtedly the freedom of communication. In the light of ECHR norms and ECHR decisions, freedom of communication, which is one of the fundamental rights, was tried to be protected, and right violation decisions were made against the states that violated it. Although important regulations have been made both nationally and internationally, political powers, including our country, have made many abuses for the sake of their future under the name of security. The criticism that the balance between security and freedoms has taken a different view after the September 11, 2001 attacks, and has started to deteriorate sharply with the arrangements made towards the security side. But fundamental rights and freedoms should be protected with a shield whose rules and boundaries are drawn, without being left to the arbitrariness of states' mentality. Among the modern measures, perhaps the easiest to provide information, but one of the most difficult to implement is the supervision of communication. In our country, the freedom of communication, which is included in the 1961 Constitution, was explained in detail with the 1981 Constitution. However, since the authority and limits to interfere with this right must be in a legal arrangement, it is partially mentioned in the Law No. 4422, and finally, Supervision of Communication for forensic has been established in the CMK numbered 5271, and the Supervision of Communication for Prevention has gained a legal basis with the law numbered 5397. However, despite these regulations, some wrong practices are still encountered today. In our study, first the basic concepts and the historical process will be mentioned, and then some explanations will be made about the implementation of the measure and the solution proposals on some problems encountered in practice