Çok kültürlü okullarda iletişim ve etkileşimin incelenmesi: Bir durum çalışması
Communication and interaction in multicultural schools: A case study
Yazar: RABİA NİLDA ÇORAPCI
Danışman: PROF. DR. KEMAL KAYIKÇI
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Etkileşim = Interaction ; Kozmopolitanizm = Cosmopolitanism ; Kültür = Culture ; Kültürel çeşitlilik = Cultural diiversity ; Okullar = Schools ; Çok kültürlülük = Multiculturalism ; Örgütsel iletişim = Organizational communication ; Özel okullar = Special schools ; İletişim = Communication

Özet:
Bu çalışmanın amacı, çok kültürlü okullardaki iletişim ve etkileşimin diğer okullara
göre farklılık gösteren yönlerini belirlemek, kültürel çeşitlilik ortamında paydaşlar arasındaki
iletişim ve etkileşimin nasıl meydana geldiğini ve çok kültürlülüğün okuldaki iletişim
üzerindeki olumlu ve olumsuz etkilerini belirlemektir. Araştırmanın bir başka amacı ise
öğrencilerin çok kültürlü ortamda bulunmalarının, onların birer dünya vatandaşı olarak
yetişmeleri vegelecekte dünya barışına katkı sağlayabilecek duruma gelmeleri üzerindeki
etkileri belirlemektir. Ayrıca bu çalışma ile çok kültürlü okul ortamının öğretmenlerin mesleki
ve kişisel gelişimleri üzerinderki etkilerini saptamak hedeflenmiştir.
Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden bütüncül tekli durum çalışması deseni
kullanılmıştır. Çalışma, Antalya İl Mill Eğitim Müdürlüğü'ne bağlıDöşemealtı ilçesinde
hizmet veren hem Millî Eğitim Bakanlığı hem de Uluslararası nitelikteki Cambridge
programlarını birarada yürüten ve aykırı durum örneklemesine göre seçilmiş bir okulda
yapılmıştır. Çalışma grubunu amaçlı örneklem yöntemlerinden maximum çeşitlilik
örneklemesine göre seçilen özel okulda görevli 12 Türk öğretmen, 7 yabancı uyruklu öğretmen,
6 veli ve 5 personel oluşturmaktadır.
Veri toplama aşamasında bireysel yüz yüze görüşmeler yapılmış, görüşmeler esnasında
katılımcılara önceden hazırlanan ve anlaşılırlığı denenmiş yarı yapılandırılmış sorular
sorulmuştur. Türk ve yabancı uyruklu öğretmenlere 9 adet yarı yapılandırılmış aynı soru
sorulmuştur. Veli ve personele sorulmak üzere aynı 6 adet soru hazırlanmıştır.
Hazırlanan sorular, görüşme formu haline getirilmiştir. Görüşmeler sonucunda elde edilen
verilerin analizi, tümevarımsal içerik analizi ve betimsel analiz yöntemleri kullanılarak
yapılmıştır.
Katılımcılardan alınan cevaplardan yola çıkılarak okuldaki çok kültürlülük ve kültürel
çeşitlilik nedeniyle meydana gelen iletişim ve etkileşimin genel olarak paydaşları olumlu
şekilde etkilediği, paydaşların okul öğrencilerinin tümünün belli bir seviyede hakim olması
gereken iki temel dil olan İngilizce ve Türkçeyi-bilmiyorlarsa- öğrenme gayreti gösterdikleri,
ortamdaki çeşitliliğin saygı, hoşgörü ve tolerans gibi evrensel değerlerin gelişmesine katkı
sağladığı, okulda öğretmenler, öğrenciler ve okul idaresi olarak yardımlaşma ve anlayışın
hakim olduğu, farklı kültürlerden gelen paydaşların bir arada bulunmalarıyla din, dil, örf adet
ve gelenekler konusunda bilinçlendirme sağladığı ve tüm bunların etkisiyle öğrencilerin elde
ettikleri tecrübeler doğrultusunda erdemli insan özellikleriyle iyi birer dünya vatandaşı olup
dünya barışına katkı sağlayabilecekleri tespit edilmiştir. Öğretmenlerin de ortamdaki kültürel
çeşitlilikten dolayı kendilerini hem kişisel hem de mesleki anlamda zorlandıkları alanlar olsa
bile geliştirebildiklerinden dolayı mutlu oldukları sonucuna varılmıştır.
Okuldaki kültürel çeşitliliğin tüm paydaşlar üzerindeki olumlu etkilerini artırmak
amacıyla veli, öğretmen ve öğrencilerin birbirlerinin kültürlerini daha etkili bir şekilde
öğrenebilmeleri için daha çok sosyal ve kültürel etkinliklerin düzenlenebileceği, hem Türk hem
yabancı öğretmen ve personelin yabancı dil gelişimine katkı sağlamak amacıyla okulda dil
kurslarının açılabileceği tespit edilmiş olup, öğretmenlerin birlikte çalışabilmelerini daha
kolaylaştırmak için takım çalışmalarına daha çok yer verilmesi, okulda düzenlenen resmi
toplantılarda farklı dillerde iletişim ve etkileşimi sağlamak amacıyla görevli personelin
bulunduğundan emin olunması, farklı dil ve kültürlerde sözsüz iletişimin ne anlama geldiği ile
ilgili eğitimlerin düzenlenmesi gerektiği sonucuna da varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Kültürel çeşitlilik, örgütsel iletişim, çok kültürlü okul, dünya
vatandaşlığı, dünya barışı.

Abstract:
The aim of this study is to determine the aspects of communication and interaction in
multicultural schools and the ways they differ from other schools. In this study, how
communication and interaction between stakeholders occur in a culturally diverse environment
and the positive and negative effects of multiculturalism on communication and interaction in
the school have been investigated. The effects of students being in a multicultural environment
on their growth as world citizens and their ability to contribute to the world peace in the
futureare also explored. In addition to these, this study also aims to determine the effects of
the multicultural school environment on the teachers' professional and personal development.
In the study, a single holistic case study; a qualitative research method was used and
deviant case sampling was carried out. The study involved 12 Turkish teachers, 7 foreign
teachers, 6 parents and 5 other personnel who work in a private primary school in the
Döşemealtı District of Antalya whose education staff, parents and students come from various
different cultural backgrounds and from different countries. The school in which this study
took place is a Turkish school that implements both the Ministry of Education's National
Curriculum and the Cambridge International Programme.
During the data collection phase, semi-structured questions were prepared in advance
and their meaining were then checked for the purpose of ensuring clarity. The prepared
questions were turned into interview form. The questions were then asked during individual
face-to-face interviews. Turkish and Foreign National teachers were asked 9 semi-structured
questions which were the same. The parents and the other personel were asked 6 questions
which were also the same.
The analyses of the data obtained during the interviews were made by using content
and descriptive analysis methods.
Based on the answers received from all the participants, the communication and
interaction that occured in the private primary school that this study was carried out due to
multicultural and cultural diverse school setting generally affected the participants positively,
that those interviewed made an effort to learn English and Turkish which are the two mother
tongues of the school, İf they did not know them, the diversity in the environment was respected
as it contributed to the development of universal values such as tolerance and understanding
amongst the participants, teachers, students and school administration at school worked
together with cooperation and understanding. It has been determined that with the coexistence
of those involved from different cultures that cultural diversity raises awareness about different religions, languages, customs and traditions, and with the combination of all these, students
can contribute to world peace by being good citizens of the world with their positive human
characteristics and their experiences. It was concluded that the teachers were also happy
because they were able to develop themselves even if they had difficulties both personally and
professionally due to the cultural diversity in the environment.
In order to increase the positive effects of cultural diversity on the school community,
more social and cultural activities can be organised so that parents, teachers and students can
effectively learn about each other's cultures, language courses can be opened at school in order
to contribute to the foreign language development of both Turkish and foreign teachers and
personnel. It was also concluded that teamwork activities should be given more priority in
order to make it easier for teachers to work together. There should be personnel in place to
ensure communication and interaction in different languages can flow smoothly in the official
meetings held at the school, training on what non-verbal communication means in different
languages and cultures should be given. In order to increase the positive effects of cultural
diversity in the school on all concerned; education and training activities that improve peace
education in the school guaidance service programme and supporting it with activities to be
carried out regularyly across the whole school, Studies on peace education should be placed in
education and training programmes with a multi-disciplinary approach, organising informative
meetings with the students, teachers, parents and other personnel in order to develop skills
needed to cope with differences. World Peace Day, also known as United Nations Day, which
is celebrated every year on September 21, should be regularly celebrated at school creating
concious awareness in students It is recommended that the subject of how to be a good global
citizen should be included in education and training activities prepared for students at all levels.
Keywords: Cultural Diversity, organisational communication, multicultural school, world
citizenship, world peace.