Bağımlılık benzeri yeme davranışının algılanan romantik ilişki kalitesi, beden memnuniyeti, kişilik eğilimleri ve hedonistik yeme ile ilişkisinin incelenmesi
Exploring the relationships between addictive-like eating, perceived romantic relationship quality, body satisfaction, personality tendencies and hedonistic eating
Yazar: SENA KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİLİZ KUMOVA
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Beden memnuniyeti = Body satisfaction ; Beslenme ve yeme bozuklukları = Feeding and eating disorders ; Duygusal ilişki = Romantic relationship ; Hedonizm = Hedonism ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Yeme davranışı = Eating behaviour

Özet:
Bu çalışmada yetişkin kişilerde bağımlılık benzeri yeme davranışı ile romantik ilişki kalitesi, hedonistik yeme, beden memnuniyeti ve kişilik eğilimleri arasındaki ilişkiler, söz konusu faktörlerin bağımlılık benzeri yeme davranışı üzerindeki yordayıcı gücü incelenmiştir. Aynı zamanda cinsiyet, medeni durum, yaş, beden kitle indeksi ve kişilerin sigara içme durumları gibi demografik faktörlerin bağımlılık benzeri yeme davranışı eğiliminde bir farklılaşmaya sebep olup olmadığının anlaşılması da amaçlanmıştır. Çalışmaya 18-63 yaş arası 768 kişi katılmıştır. Araştırmada katılımcıların sosyo-demografik bilgilerini içeren demografik bilgiler formu, Bağımlılık Benzeri Yeme Davranışları Ölçeği, Algılanan Romantik İlişki Kalitesi Ölçeği, Hedonistik Yeme Ölçeği, Beden Memnuniyeti Ölçeği ve Coolidge Axis II Inventory – Plus Türkçe Kısa Formu kullanılmıştır. Araştırma verileri, korelasyon, çoklu doğrusal regresyon, iki yönlü ANOVA, iki yönlü ANCOVA, Mann-Whitney U ve bağımsız gruplar t-Testi analizleri kullanılarak incelenmiştir. Araştırma bulguları, hedonistik yeme, beden memnuniyeti ve Sınır-Durum kişilik eğiliminin bağımlılık benzeri yeme davranışlarını yordadığını ortaya koymuştur. Bunun yanı sıra, yaş kontrol edildiğinde, evli bireylerin bağımlılık benzeri yeme davranışının bekar bireylerinkinden anlamlı ölçüde yüksek olduğu bulunmuştur, Araştırma sonuçları ayrıca, BKİ değeri 25'in üstünde olan katılımcıların hem bağımlılık benzeri yeme davranışı hem de hedonistik yeme eğilimlerinin BKİ'i 25 ve altında olanlarınkinden anlamlı ölçüde daha yüksek olduğunu göstermiştir. Elde edilen sonuçlar yapılan literatür araştırması çerçevesinde tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Bağımlılık Benzeri Yeme, Hedonistik Yeme, Romantik İlişki Kalitesi, Beden Memnuniyeti, Kişilik Eğilimleri

Abstract:
In the present study the relationship between addictive-like eating, hedonistic eating, body satisfaction, romantic relationship quality and personality tendencies, and the predictive power of the mentioned factors on addictive-like eating were explored.  Furthermore, it was  aimed to investigate whether demographic factors such as age, smoking status, body mass index, gender and marital status create any difference on the addictive-like eating behaviors. Overall, the study was carried out with 768 participants between the ages of 18-63. Demographic information form including socio-demographic information of the participants, Addictive-Like Eating Scale, Body Satisfaction Scale, Hedonistic Eating Scale and Coolidge Axis II Plus Turkish Short Form were used for the present study. Data were analyzed via correlation analysis, multiple regression analysis, two way ANOVA, two way ANCOVA, Mann-Whitney U Test and independent samples t-Test. The results showed that hedonistic eating, body satisfaction and borderline personality tendency were significant predictors of addictive-like eating. Furthermore, the results revealed that married participants' addictive-like eating behaviours were significantly higher than those of the single participants' when age was controlled. Moreover, results indicated that both addictive-like eating and hedonistic eating behaviours of the participants whose body mass indexes were above 25, were significantly higher than those with body mass indexes of 25 and lower. Results were discussed within the scope of literature rewiev.

Key Words: Addictive-Like Eating, Hedonistic Eating, Romantic Relationship Quality, Body Satisfaction, Personality Traits