Çocukluk çağı obeziteye bağlı yağlı karaciğer hastalığında hepatik fibrozisin non-invaziv yöntemler ile değerlendirilmesi
Evaluation of hepatic fibrosis in childhood obesity-related fatty liver disease by non-invasive methods
Yazar: DİDAR AĞCA CENGİZ
Danışman: PROF. DR. REHA ARTAN
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bilek = Wrist ; Elastografi = Elastography ; Fibroz = Fibrosis ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Obezite = Obesity ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Çocuk obezitesi = Pediatric obesity

Özet:
Obezitesi ile ilişkili yağlı karaciğer hastalığı olan çocuk ve ergenlerde, shear
wave elastografi, APRI ve FIB-4 ile saptanabilen fibrozis değerinin steatohepatitten
bağımsız bir gösterge olup olmadığının gösterilmesi, el bileği çevresi ölçümünün
obez hastalarda steatohepatit için risk faktörü olup olmadığının ortaya
konulabilmesi amaçlandı.
Bu amaçla obezitesi olan 50 hasta ve karaciğer ile ilişkili hastalığı olmayan,
normal VKİ'ne sahip 16 kontrol hastası toplamda 66 kişi çalışmaya dâhil edildi.
Obezitesi olan 40 hasta USG bulguları ve transaminaz değerlerine göre NASH,
basit karaciğer yağlanması, sadece obezite olarak gruplandırıldı. Hastaların SWE
ölçümleri, APRI ve FIB-4 değerleri ve el bileği çevresi değerlendirildi.
NASH grubunda SWE ortanca değeri 9,4 (7,4-11,9), basit yağlanması
olanlarda 8.7 (7.2-10.75), sadece obezitesi olanlarda 11.6 (7-14.1) ve kontrol
grubunda 6.75 (6.5-7.5) saptandı. SWE sonuçlarında yağlanma/NASH açısından
anlamlı fark saptanmazken sonuçların obezite ile ilişkili olduğu görüldü. FIB4
değeri gruplar arasında istatistiksel açıdan farklı bulunmadı (p=0,089). NASH
grubunda ortanca APRI değeri 0,32 (IQR: 0,28-0,46), basit karaciğer yağlanması0,1 (IQR: 0,1-0,2), NAYKH olmayan 0,2 (IQR: 0,1-0,2) ve kontrol grubuna 0,19
(IQR: 0,16-0,25) göre daha yüksek saptandı (p<0,001). Ortalama el bileği çevresi
en yüksek NASH (18,78±1,79 cm) ve en düşük kontrol grubunda gözlendi
(p<0,001). NASH tanılı hastaların el bileği çevresi ölçümü, basit yağlanması
olanlara göre (17,19±1,68 cm) daha fazla bulundu (p<0,005)
Sonuç olarak; obezitesi olan çocuklarda NASH sıklığı, yüksek VKİ, bel
çevresi ve el bileği çevresi ile yakından ilişkilidir. Elastografi ölçümleri, yağlanma
ve NASH gelişimi ile ilişkili bulunmamıştır. Obezitesi olan hastalarda değişken
sonuçlar bildirildiği için hasta takibi ve tedavi kararında kullanmadan önce daha
geniş çaplı çalışmalar ile değerlendirilmesi gerekmektedir. El bileği çevresi NASH
için risk faktörü olarak bulunmuştur. Çalışmamız el bileği çevresi ve NASH
ilişkisini inceleyen ilk çalışma olması nedeni yaş ve cinsiyet kontrollü geniş hasta
grubunu içeren çalışmalar ile desteklenmesi gerekmektedir.
Anahtar Kelimeler: NAYKH, NASH, elastografi, el bileği çevresi

Abstract:
It was aimed to show whether the fibrosis score, which can be detected by
shear wave elastography, APRI and FIB-4 scoring, is an independent indicator of
steatohepatitis in children and adolescents with obesity-related fatty liver disease,
and to reveal whether wrist circumference measurement is a risk factor for
steatohepatitis in obese patients.
For this purpose, 50 patients with obesity and 16 control with normal BMI
without liver-related disease, a total of 66 people were included in the study. 50
patients with obesity were grouped as NASH, simple steatosis, and obesity only,
according to USG findings and transaminase values. SWE measurements, APRI
and FIB-4 scores and wrist circumference of the patients were evaluated.
The median SWE value was 9.4 (7.4-11.9) in the NASH group, 8.7 (7.2-
10.75) in those with simple steatosis, 11.6 (7-14.1) in those with only obesity, and
6.75 (6.5-7.5) in the control group. While no significant difference was found in
terms of steatozis/NASH in SWE results, it was observed that the results were
associated with obesity. The difference between the groups in the FIB4 score was
not statistically significant (p=0.089). In the NASH group, the median APRI score
was 0.32 (IQR: 0.28-0.46), simple steatosis was 0.1 (IQR: 0.1-0.2), and 0.2 (IQR:
0.1- 0.2) without NAFLD and 0.19 (IQR: 0.16-0.25) in the control group (p<0.001).
The mean wrist circumference was highest in NASH (18.78±1.79 cm) and lowest
in the control group (p<0.001). Wrist circumference of patients with NASH was
found to be higher (17.19±1.68 cm) than those with simple steatosis. (p<0.005)As a result, The frequency of NASH in children with obesity is closely
related to high BMI, waist circumference and wrist circumference. Elastography
measurements were not associated with steatozis and NASH development. Since
variable results have been reported in patients with obesity, it should be evaluated
with larger studies before using it in patient follow-up. Wrist circumference was
found to be a risk factor for NASH. Since our study is the first to examine the
relationship between wrist circumference and NASH, it should be supported by
studies involving a large patient group.
Keywords: NAFLD, NASH, elastography, wrist circumference