Suriyeli sığınmacı çocukların sosyolojik profili (Elazığ ili örneği)
The sociological profile of Syrian refugee children (The case of Elazığ)
Yazar: PELİN KILINÇ
Danışman: PROF. DR. ÖMER AYTAÇ
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Elazığ = Elazığ ; Günlük yaşam aktiviteleri = Activities of daily living ; Mülteciler = Refugees ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation ; Sosyoekonomik sorunlar = Socio-economic problems ; Suriyeliler = Syrians ; Uluslararası göç = International migration ; Yabancı uyruklu çocuklar = Foreign domestic children ; Zorunlu göç = Forced emigration ; Çocuklar = Children

Özet:
Suriye'de yaşanan iç savaş, sonrasında büyük bir insani krize dönüşerek küresel ölçekte de büyük bir insanlık sınavı haline gelmiştir. Dünya gündemini etkileyen bu mülteci meselesi ile karşı kaşıya kalan Türkiye'de, milyonlarca Suriyeli sığınmacıya kapısını açmıştır. Suriyeli sığınmacıların yaşadığı trajik durumlar ve özelde de Suriyeli çocukların yaşadığı durumlar konunun ne kadar hassas bir öneme sahip olduğunu göstermektedir. Bu nedenle mülteci grubunun en kırılgan gruplarından biri olan çocukların bugünkü durumları, sorunları, gündelik yaşam pratikleri, yaşadıkları değişim ve dönüşümler ile bunların etkilerinin göç ve sığınmacı olma kimliği altında nasıl deneyimlendiğinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Hem savaşa tanıklık hem de zorunlu olarak göç etmek ve bunların etkileri çocukları birçok açıdan zorlamaktadır. Sığınmacı çocuklar yeni ama yabancı oldukları mekânlarda pek çok sorunla karşı karşıya kalmaktadır. Bu zorlukların en başında da eğitimden mahrumiyet, dil sorunu, düşük ekonomik koşullar, çocuk işçiliği ve entegrasyon problemi gibi sorunlar gelmektedir.
Çalışma özelinde Elazığ il merkezinde ikamet eden Suriyeli çocukların göç öncesi ve sonrasında hayatlarında ne gibi değişimler olduğu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Eğitim, barınma, sosyo-ekonomik durum, karşılaşılan risk ve güvenlik sorunları, sosyal izolasyon ve uyum konusunda yaşadıkları değişim ve dönüşümler bunlardan bazılarıdır. Suriyeli çocukların göç sonrasında eğitim imkanlarından mahrumiyet, düşük ekonomik koşullar içinde yaşama, çocuk işçiliği, dil sorunu, ötekileştirilme ve entegrasyon sorunu gibi problemler ile iç içe oldukları tespit edilmiştir. Çocukların gündelik yaşam pratikleri de bu sorunlar etrafında şekillenmektedir. Bu açıdan çalışma kapsamında Suriyeli çocukların zorunlu göç deneyimleri ve sonrasında hayatlarında ne gibi değişim ve dönüşümlerin olduğunun ortaya koyulması amaçlanmıştır.
Suriyeli çocukların sığınmacı olma kimliği altında toplumsal alandaki görünürlüklerinin nasıl şekillendiğinin, bunun entegrasyon sürecine etkilerinin ve çocukların yaşadığı sorunların neler olduğuna yönelik bir durum tespitinin yapılması planlanmıştır. Bu bağlamda da Elazığ il merkezinde ikamet eden 10-18 yaş aralığındaki 308 Suriyeli çocuğa nicel araştırmaya dayalı yarı yapılandırılmış anket formu uygulanmıştır. Verilerin elde edilmesinde ayrıca gözlem ve çocukların ifadelerinin yer aldığı görüşme notlarından da faydalanılmıştır.
Anahtar Kavramlar: Göç, zorunlu göç, Suriyeli sığınmacı çocuklar, risk ve problemler, gündelik yaşam pratikleri, entegrasyon

Abstract:
The civil war happening in Syria has later turned out to be major human crisis and become a great struggle for humanity globally. Turkey, facing this issue of refugees that affects the world's agenda, has welcomed millions of Syrian refugees into the country. The tragic situations that Syrian refugees experience, and situations of children in particular demonstrate how critical and significant the issue is. Therefore, it is aimed to show the current conditions of children, who are one of the most fragile groups within the refugee group, their problems, daily life practices, the changes and transformations they experience and how their effects are experienced under the identity of refugee and migration. Both witnessing the war and forced migration and their effects are challenging children in many different ways. The refugee children face many problems in the place where they are new but foreign. Among the top of these problems are being deprived of education, language problem, low economic conditions, child labor and integration problems. Study specific, it was tried to reveal what kind of changes occurred in the lives of Syrian children residing in Elazig city center before and after migration.
Some of these are the changes and transformations they have experienced in education, housing, socio-economic situation, risks and security problems, social isolation and adaptation. It has been determined that Syrian children are intertwined with problems such as deprivation of educational opportunities, living in low economic conditions, child labor, language problems, marginalization and integration problems after migration. Children's daily life practices are also shaped around these problems.
In this respect, within the scope of the study, it is aimed to demonstrate what kind of changes and transformations Syrian refugee children have in their lives during after the forced migration experiences. It is planned to determine the situation of how visibility of Syrian refugee children in the public sphere is shaped under the identity of refugee, its effects on the process of integration and other problems the children face. In this regard, a semi-structured survey form based on qualitative research was conducted with 308 Syrian children, in the age range from 10 to 18, who were determined with convenience sampling technique residing in Elazig province center. To collect data, observations and interview notes including the expressions of children were used, as well.
Keywords: Migration, forced migration, Syrian refugee children, risks and problems, daily life practices, integration