Samsun ve Hatay illerindeki göçmen kuşlarda önemli bazı zoonotik virusların araştırılması
Investigation of some important zoonotic viruses in migrating birds in Samsun and Hatay provinces
Yazar: SABRİ HACIOĞLU
Danışman: PROF. DR. AYKUT ÖZKUL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Viroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Arbovirüsler = Arboviruses ; Batı nil virüsü = West nile virus ; Göçmen kuşlar = Migratory birds ; Hatay = Hatay ; Samsun = Samsun ; Toskana virus = Toscana virus ; Virüsler = Viruses ; Yaban hayatı = Wildlife

Özet:
Yeni ve yeniden çıkan hastalıklar, insan ve hayvan sağlığını tehdit ettiğinden tüm dünyada araştırılması öncelikli patojenler arasında bulunmaktadır. Bu patojenlerin ülkelere nasıl geldiği ve bulaşma siklusunun nasıl olduğu yapılan araştırmalar ile aydınlatılmaya çalışılmaktadır. Bu patojenlerin taşınmasında göçmen kuşlar önemli bir rol oynamaktadır. Bu tez çalışması kapsamında da göçmen kuşların kullandığı göç rotaları incelenerek Samsun ve Hatay illerindeki kuşlardan Flavivirus, Nairovirus ve Phleboviruslerin araştırılması amacıyla numuneler toplandı. Toplamda 117 kuştan elde edilen 464 numuneye belirtilen virus aileleri için RT-PCR ve Zika virus için Real Time RT-PCR yöntemleri kullanılarak analizler yapıldı. Hatay'dan toplanan bir kartalda Batı Nil Virusu tespit edildi. Yapılan genetik analizlere göre de Genetik Hat 1 Alttip 1a olarak sınıflandırıldı. Hatay'dan toplanan üç kuşta (flamingo, pelikan ve leylek) ve Samsun'dan toplanan 14 kuşta (4 ördek, 5 keklik, 4 bıldırcın ve 1 güvercin) ise Toscana virus (TOSV) tespit edildi. Samsun bölgesinden toplanan kuşların %25'i TOSV yönünden pozitif bulunduğundan bu hastalığa dikkat edilmesi gerekmektedir. Yapılan analizlere göre de Hatay'dan bir kuş Genotip A ve geri kalan 16 kuş ise Genotip B olarak sınıflandırılmıştır. Pozitif tespit edilen dokular hücre kültürlerine inokule edildikten sonra güvercin, ördek ve kekliğe ait organlardan TOSV izolasyonu yapılmıştır. Kuşlarda tespit edilen BNV ve TOSV ile ülkemizde bu hastalıkların sirkülasyonunda kuşların rolleri olabileceği görüldü. Ayrıca bu çalışma ile dünyada ilk defa kuşlarda TOSV tespiti yapılmıştır. Bu bulgu ile kuşların TOSV sirkülasyonuna katıldığı ve virusun ülkeler arasında vahşi/göçmen kuşlar aracılığıyla taşınabileceğine dair kanıt elde edilmiştir

Keywords: Arbovirus, Migrating Birds, Toscanavirus, West Nile Virus, Wildlife.

Abstract:
Emerging and re-emerging diseases that threaten human and animal health have priority for researches among the other pathogens all over the World. How these pathogens arrive in countries and how the transmission cycle occurs are explained by researches. Migrating birds have important role in transmissions of these pathogens. The migrating routes used by migratory birds were examined and samples were collected to investigate Flavi- Nairo ve Phleboviruses from the birds in Samsun and Hatay provinces, within the scope of this thesis.464 samples collected from 117 birds were analyzed by RT-PCR and qRT-PCR for these viruses. An eagle sample which collected from Hatay was found positive for West Nile Virus (WNV) and it was classified as Genetic Line 1 Subtype 1a according to genetic analysis. Toscana virus (TOSV) was detected in three birds (flamingo, pelicans and storks) collected from Hatay and 14 birds (4 ducks, 5 partridges, 4 quails and 1 pigeon) collected from Samsun. It should be noted that 25% of birds collected from Samsun region are found positive for TOSV. One bird from Hatay was classified as Genotype A while the other 16 birds were classified as Genotype B. Moreover,  TOSV isolated from pigeon, duck and partridge's organs after the positive tissues were inoculated into cell cultures. Detection of WNV and TOSV in birds showed that birds have a role in the circulation of these infections in our country. In addition, this is the first detection of TOSV in birds. These findings prove that birds participated in TOSV circulation and TOSV could be transported between countries by wild / migratory birds.

Keywords: Arbovirus, Migrating Birds, Toscanavirus, West Nile Virus, Wildlife.