Sosyetelizme neden olan faktörlerin yapısal eşitlik modeli kullanılarak incelenmesi
Understandig factors affecting phubbing with structural equation modelling
Yazar: CİHAT İLHAN
Danışman: DOÇ. DR. ÇİĞDEM ALTIN GÜMÜŞSOY
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Mühendislik Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Akıllı telefon inovasyonunun gelişmesi günlük yaşamımızda, iş araçlarımızda ve öğrenme yöntemlerimizde birçok değişiklikler getirmiştir. Akıllı telefonlar ile herhangi bir an veya zamanda kişilerin birbirleriyle iletişim kurmaları kolaylaşmıştır. Bu kolaylık, kişiler arasındaki sosyal etkileşimin artmasına neden olmuştur. İşyerlerinde bilgi aktarımları çeşitli e-posta ve mesaj uygulamaları yoluyla cep telefonu ile gerçekleştirilebilmektedir. Ayrıca günümüzde birçok işyerinin kurumsal kaynak planlama programları cep telefonu ile kullanıma da uygundur. Eğitim hayatında da cep telefonu kullanımının önemi artmış olup bir çok üniversitede ders notları, sınav sonuçları ve ödevler ile ilgili bilgilendirmeler cep telefonuna yüklenen uygulamalar üzerinden yapılmaktadır.  Akıllı telefon iş hayatımızda ve günlük yaşantımızda birçok kolaylık sağlamasına rağmen insanların arasına mesafe koyabilmektedir. İnsanlar, cep telefonuyla ilgilendikleri için iletişim halindeki kişileri görmezden gelebilmektedirler. Günümüzde oldukça yaygın olan bu kavramın ismi sosyetelizmdir. 
İş hayatımızdan, günlük yaşamımıza, iletişim kalitemizi, ilişki kalitemizi farklı şekillerde etkileyen sosyetelizm kavramının araştırılması önemlidir. Sosyetelizm kavramı yeni ortaya çıktığı için konuyla ilgili literatür sınırlıdır, yine de sosyetelizme neden olan ve sosyetelizmin neden olduğu dinamiklerin bir kısmını ortaya koyan çeşitli çalışmalar mevcuttur. Hatta bu konuyla ilgili stopphubbing.com isimli bir web portalı bile mevcuttur.
Bu çalışmanın amacı sosyetelizme etki eden faktörlerin araştırılmasıdır. Literatür incelendiğinde sosyetelizm davranışına neden olan üç kavramdan bahsedilmektedir: Sosyal ortamdan kopuk kalma korkusu, akıllı telefon bağımlılığı ve sosyal medya bağımlılığı. Bunlardan birincisi olan sosyal ortamdan kopuk kalma korkusu başkalarının yaşadığı değerli deneyimleri kaçırabilme ihtimalinin farkına varmanızdan kaynaklanan anksiyete hissidir. Sosyal ortamdan kopuk kalma korkusu insanların sürekli cep telefonunu kontrol etmesine neden olabilmektedir. İkinci değişken olan akıllı telefon bağımlılığı, bir teknoloji bağımlılığı biçimidir. İnsanların trafikte, başkalarıyla iletişim halindeyken ve benzeri durumlarda cep telefonu kullanmalarını ifade eder. Üçüncü bir ifade ise sosyal medya bağımlılığıdır. Sosyal medya bağımlılığı insanların sosyal medyadan uzak kaldığında panik yaşamaları, strese girmeleri, yalnız ve güvensiz hissetmeleridir. Bu çalışmada ayrıca cep telefonu bağımlılığı ve sosyal ortamdan kopuk kalma korkusuna neden olduğu bilinen iş yerinde elektronik postları kontrol etme zorunluluğunu ifade eden işyeri telebaskısı kavramı da eklenir. Bu tez kapsamında işyeri telebaskısı değişkeninin sosyetelizm  üzerinde dolaylı bir etkisi olup olmadığı incelenmiştir. 


Araştırma modelinde belirlenen değişkenler arasındaki ilişkilerin varlığını belirleyebilmek için anket çalışması yapılmıştır. Anket toplam 356 kişiden toplanmıştır ve anket katılımcıları iş ortamında bulunan ve çalışan kişilerden seçilmiştir.  Toplanan veri daha sonrasında yapısal eşitlik modellemesi kullanılarak test edilmiştir. Analiz programı olarak IBM AMOS 23 programı kullanılmıştır.
Araştırmanın sonuçlarına göre akıllı telefon ve sosyal medya bağımlılığının  sosyetelizme doğrudan bir etkisi bulunmaktadır. İşyeri telebaskısı ve sosyal ortamdan kopuk kalma korkusunun ise sosyetelizme dolaylı etkisi bulunmaktadır.  Ayrıca işyeri telebaskısının sosyal ortamdan kopuk kalma korkusu ve telefon bağımlılığına doğrudan etkisi olduğu görülmektedir. Son olarak sorunlu sosyal medya kullanımının akıllı telefon bağımlılığına pozitif etkisi olduğu gözlenmiştir.
Bu çalışmanın literatüre katkısı incelendiğinde çalışma işyeri telebaskısı değişkeni ile sosyatelizm kavramını birlikte ele alan ilk çalışmadır. Özellikle artan iş temposu ile etkisini gösteren işyeri telebaskı değişkeninin sosyetelizm üzerindeki dolaylı etkisi anlamlı olarak bulunmuştur. 
İşyeri telebaskısı ile ilgili Türkiye'de yapılan ilk çalışma olması ve sosyetelizm işyeri telebaskısının ilişkisini araştırması yönünden literatürde bulunan diğer çalışmalardan farklıdır. Gelecek çalışmalarda da günlük yaşamı ve iş hayatını etkileyen sosyetelizm işyeri telebaskısı ilişkisini inceleyen çalışmalar yapılabilir. Ayrıca İşyeri telebaskısı kavramı günümüzde hızla sayısı artan beyaz yakalı çalışanların motivasyonunu düşüren önemli ve derinlemesine araştırılabilcek bir kavram olarak düşünülebilir.

Abstract:
Many changes to our daily life, work tools and learning methods realized as result of the development of smartphone innovation. It is easier for people to communicate with each other at any time with smart phones. This convenience has led to increased social interaction among people. Information transfer in workplaces can be done by mobile phone through various e-mail and message applications. In addition, the enterprise resource planning programs of many workplaces are now available for use by mobile phones. The importance of using mobile phones in education has increased and in many universities, information about lecture notes, exam results and assignments are made through applications installed on mobile phones. Even though the smart phone provides many conveniences in our business life and daily life, it can cause problems in human relationships. People, who are interested in mobile phones, can ignore the people they are physically involved with. The name of this concept, which is very common today, is phubbing.
The concept of phubbing, which affects our daily life, communication quality and relationship quality in different ways, needs to be investigated. The literature on the concept of phubbing has recently been limited, however, there are some studies that have caused some of the dynamics that caused phubbing and caused some of the dynamics caused by phubbing. Also, there is even a portal called stopphubbing.com as the concept causes people to experience negative practices in their daily lives.
The aim of this study is to investigate the factors affecting phubbing. When the literature is examined, there are three concepts that cause the behavior of phubbing: the sense of being disconnected from the social environment, smartphone addiction, social media addiction. The first of these is the fear of missing out from the social environment, anxiety sensation caused by the realization that you may miss the valuable experiences of others. Fear of missing out from the social environment can cause people to constantly control their mobile phones. The second variable, smartphone addiction, is a form of technology addiction. It refers to people using mobile phones in traffic, while communicating with others in similar situations. A third statement is social media addiction. Social media addiction should make people feel panic, stressed, lonely and insecure when they stay away from social media. Also included in this study is the concept of workplace telepresure, which expresses the imperative of checking e-mails in the workplace. Whether the Workplace Telepressure variable has an indirect effect on phubbing was examined.


In order to determine the existence of the relationships between the variables determined in the research model, a questionnaire study was conducted. The questionnaire was collected from a total of 356 people and those who work. The collected data was then tested using structural equation modeling. IBM AMOS 23 program was used as the analysis program.
According to the results of the research, it was observed that smartphone and social media addiction directly affect phubbing. Workplace Telepressure and fear of missing out from the social environment have an indirect effect on phubbing. Workplace telepressure seems to have a direct impact on the fear of missing out from the social environment and telephone addiction. Finally, it is seen that social media addiction has a direct positive effect on smartphone addiction.
Contribution of this study to the literature is analyzed, the study is the first study that deals with the variable of workplace telepressure and the variable of phubbing. The indirect effect of the workplace telepressure variable, which shows its effect especially with increasing workplace telepressure, on phubbing was found to be significant.
Study of workplace telepressure to be variable with the corresponding structures in Turkey and the first study to investigate the reletationship between phubbing and workplace telepressure found in the literature is different from other studies. In future studies, studies examining the relationship between phubbing workplace telepressure affecting daily life and business life can be conducted. In addition, the concept of workplace telepressure is worth investigating more as an important concept that lowers the motivation of white-collar employees, which are rapidly increasing in number.
Studies on the normalization of phubbing also show that socialism has a negative effect on the quality of communication. For this reason, it is possible that phubbing will also cause inefficiency in projects by reducing the quality of communication in the workplace. In addition, since mobile phone addiction and social media addictions are behaviors that trigger many other psychological disorders, they can lead to many negative behaviors in the lives of employees. For this reason, employees can be made aware of the side effects of social media addiction by giving advertisements and warnings. In addition, an application can be developed that shows how many hours the applications installed on the phone are used, and warnings can be made to users such as "You used Instagram for 5 hours today, how about moving a little". Workplace telebast causes behaviors such as burnout and sleep disorders. For this reason, ways to reduce workplace telebasks should be sought by providing a comfortable working environment to employees in workplaces.
This study on phubbing offers some suggestions to understand the factors that cause socialism.Firstly, study is only based on Turkish participants. In order to ensure the validity of the study in a global sense, it can be investigated whether sociocultural differences, identity differences and economic conditions are effective in the display of phubbing by participating from different countries. The effect of sexual differences on the factors affecting phubbing was not examined in the study. Such a study can be done by analyzing the results for male and female participants separately. Also, generational differences from demographic characteristics of the participants are not examined in the study. It is possible that the factors affecting socialism in the X, Y and Z generations, whose use of technology is very different. Studies on the subject may yield different results on the subject.
In the modern world where mobile phone usage and social media usage are increasing, various studies must be done about phubbing for all these reasons. Besides, no work is yet known about in Turkey and have different effects on the psychology of the worker fusing more work should be done about workplace telepressure. In addition, different studies can be made on the relationship between workplace telepressure and phubbing.