Acil servislerde çalışan hemşirelerin tükenmişlik ve iş doyumlarının yaşam kalitesine etkisi
Job Satisfaction, Burnout and Their Effects on Quality of Life Among Emergency Departments? Nurses
Yazar: İNCİ KAVLU
Danışman: PROF. DR. RUKİYE PINAR
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Acil servis = Emergency service ; Hemşireler = Nurses ; Tükenmişlik duygusu = Burnout feeling ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma acil servislerde çalışan 322 hemşirenin tükenmişlik ve iş doyumları ile, bu parametrelerin yaşam kalitesine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada veriler Hemşire Tanım Formu, Maslach Tükenmişlik Ölçeği, Minnesota Doyum Ölçeği ve Türkçe Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği?Kısa Form ile toplanmıştır. Tükenmişlik duygusal tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel başarı; iş doyumu içsel, dışsal ve toplam doyum olarak değerlendirilmiştir. Verilerin analizi SPSS-version 10 ile yapılmıştır. Acil hemşirelerinin %54,3'ü duygusal tükenmişlik, %54,7'si duyarsızlaşma ve %46'sı kişisel başarı noksanlığı yaşamaktadır. Yaş arttıkça duyarsızlaşma azalmaktadır; çocuk sahibi olmayanlar daha fazla duygusal tükenmişlik; devlet hastanesinde çalışanlar her boyutta daha fazla tükenmişlik; acil servislerde çalışmayı kendisi seçenler, her boyutta daha az tükenmişlik yaşamaktadır. Hemşirelerin içsel, dışsal ve toplam doyum puanları orta düzeyde olup, en fazla içsel doyum alınmaktadır. En fazla doyum sağlanan alanlar hizmet, güvenlik, yetenek kullanma, yetki, ekip uyumu, başarı, moral; en az doyum sağlanan alanlar çalışma şartları, ücret, yükselme/terfi olanağı, takdir/onore edilme ve bağımsızlıktır. Evli olmak içsel, dışsal ve toplam iş doyumunu; çocuk sahibi olmak içsel ve toplam iş doyumunu olumlu yönde etkilemektedir. Yönetici hemşirelerin; acil serviste çalışmayı kendisi seçenlerin iş doyumları daha yüksektir. Duygusal tükenme ve duyarsızlaşma arttıkça iş doyumu ve yaşam kalitesi azalmakta; kişisel başarı arttıkça iş doyumu ve yaşam kalitesi artmaktadır. İş doyumu ve yaşam kalitesi arasında pozitif anlamlı ilişki vardır.Anahtar kelimeler: Hemşireler, acil servisleri, tükenmişlik, iş doyumu, yaşam kalitesi

Abstract:
The objective of the study was to evaluate burnout and job satisfaction level and to explore their effects on quality of life (QOL). Sample was 322 nurses from emergency units. The survey consisted of demographic information, Maslach Burnout Inventory, Minnesota Satisfaction Questionnaire, and The World Health Organization Quality of Life Instrument-Brief Form. We evaluated burnout in three dimensions including emotional exhaustion, depersonalisation, and lack of personal accomplishment; job satisfaction in two dimensions including intrinsic and extrinsic, besides total. We analysed collected data with SPSS-version 10. The proportion of emotional exhaustion, depersonalisation and personal accomplishment were 54,3%, 54,7%, and 46% respectively. Depersonalisation was negatively correlated with age; emotional exhaustion was higher among nurses who do not have child; burnout was higher among nurses working at state hospitals, was lower among nurses self-chosing emergency department to work. Nurses? job satisfaction level was moderate. Intrinsic satisfaction was higher than extrinsic satisfaction. Nurses were most satisfied with nature of social service, job security, ability utilization, authority, team interaction, personal achievement and morale values; least satisfied with working conditions, compensation, advancement, recognation, and independence. The factors effecting job satisfaction in a positive way were being married, having children, working at adminisrative position and being self-chosed emergency department to work. Emotional exhaustion and depersonalisation were negatively associated with job satisfaction and QOL, while personal accomplishment was positively associated with job satisfaction and QOL. There was a positive correlation between job satisfaction and quality of life.