Dijital emek bağlamında sosyal medya ve kayıt dışı çocuk işçiler: Reklam yerleştirme örnek olay incelemesi
Social media and informal child labor in the context of digital labor: Advertising placement case study
Yazar: ALMAZ IBRAHIMOVA
Danışman: DOÇ. DR. NİLNUR TANDAÇGÜNEŞ KAHRAMAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations

Özet:
Teknolojinin gelişmesiyle dijital dünyanın sunduğu yenilikler tamamen bağımsız iletişime zemin yaratmakta, bireylerin küresel düzeyde dünyaya açılmalarında, yeni değerler ve kavramlar edinmelerine aracılık yapmaktadır. Çocukların iletişim teknolojileriyle kurdukları ilişki, ortaya çıkardıkları yeni pratikler, tüketimin büyük güce sahip olduğu sosyal medya platformlarının ekonomik yapısı içerisinde gerçekleşmektedir. Bu yapının varoluşu hem sosyal medya platformlarında içerik üreten çocukların hem de onları izleyen çocukların platformlardaki etkinliklerinin araştırılmasını gerekli yapmıştır. Bu çalışma, çocukların sosyal medya platformlarındaki emek pratiklerini, tüketim davranışlarını, kazanç durumlarını Instagram, YouTube ve TikTok platformları üzerinden ele almış ve bu platformlarda üretmiş oldukları içerikleri irdelemiştir. Nitel araştırma deseninin benimsendiği ve gözlem tekniğinin temel veri sağlayıcı olarak kullanıldığı bu çalışmada çocuk içerik üreticilerin eğilimlerinin izlerinin aracılığıyla sürülmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda belirlenen kriterler çerçevesinde amaçlı örnekleme yöntemi aracılığıyla Instagram, YouTube ve TikTok sosyal medya platformlarından 3 farklı çocuk içerik üreticisi hesaplar incelemeye dahil edilmiştir. Hesaplarda üretilen içerikler çevrim içi incelenmiş, elde edilen veriler, belirli konular altında analiz edilip bütüncül bir çerçeve içerisinde aktarılmıştır. Araştırma sonucunda içerik üreten çocukların emek biçimleri; ebeveynleri tarafından inşa edilen kariyer süreçleri ürettikleri içerikler bağlamında tüketim ideolojisinin izleyici çocuklara yansıtılması, dijital medyanın çocuk işçisine dönüşme süreçleri görülmüştür.

Abstract:
With the development of technology, the innovations offered by the digital world create a basis for completely independent communication, and act as an intermediary for individuals to open up to the world at a global level and to acquire new values and concepts. The relationship that children establish with communication technologies, the new practices they create, take place within the economic structure of social media platforms, where consumption has great power. The existence of this structure has made it necessary to investigate the activities of both the children who produce content on social media platforms and the children who watch them. This study deals with children's labor practices, consumption behaviors, and earnings on social media platforms via Instagram, YouTube and TikTok platforms and examined the content they have produced on these platforms. In this study, in which the qualitative research design is adopted and the observation technique is used as the main data provider, it is aimed to trace the tendencies of child content producers through them. Within the framework of the criteria determined in this direction, 3 different child content producer accounts from Instagram, YouTube and TikTok social media platforms were included in the analysis through the purposeful sampling method. The contents produced in the accounts were examined online, the data obtained were analyzed under certain topics and transferred in a holistic framework. As a result of the research, the labor forms of children who produce content; In the context of the content they produce, the career processes built by their parents, the reflection of the consumption ideology to the audience children and the transformation of digital media into child labor have been seen.