Sosyal sorumluluk projelerinin arkeolojik arazi çalışmalarında uygulama örnekleri
Practices of social responsibility in archaeological field works
Yazar: CUMHUR ÖZÜM ERTÜZÜN
Danışman: PROF. DR. ERGÜN LAFLI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Arazi kullanımı = Land use ; Arkeoloji = Archaeology ; Arkeolojik alanlar = Archeological areas ; Arkeolojik park = Archeological park ; Arkeolojik yerleşim = Archaeological settlement ; Projeler = Projects ; Sosyal sorumluluk = Social responsibility

Özet:
Yaşadığımız coğrafya arkeolojik değerler açısında oldukça önemli bir yere sahiptir. Ancak ülkemizde arkeoloji bilimine gösterilen ilgi arkeologlar ve tarihçiler ile sınırlı kalmaktadır. Özellikle günümüz koşulları ve teknolojik gelişmeler değerlendirildiğinde, arkeolojiye yönelik toplumsal çalışmaların yetersiz olduğu görülmektedir. Bu noktada atılacak ilk adım,  arkeoloji bilimini yalnızca alan içi çalışmalarla sınırlamak yerine, bilimsel çalışmalarda ulaşılan bilgileri toplumun geri kalanına en uygun yöntemlerle aktarmaktır. 
Arkeolojik çalışmalar, diğer bilimsel çalışmalarda olduğu gibi ulaştığı bilgileri paylaşma konusunda maddi bir beklenti içerisinde değillerdir. Bununla beraber yapılacak uygulamaların sosyal sorumluluk çerçevesinde gerçekleştirilmeleri en uygun yöntemlerden biridir. 
Ülkemizde son yıllarda popüler hala gelen sosyal sorumluluk projeleri birçok kurum ve kuruluşun bünyelerinde yaygın olarak yer verdiği çalışmalar olmaktadır. Bu bağlamda arkeolojik arazi çalışmalarında kurumlar ve kazılar arasında gerçekleştirilecek iş birlikleri ile ülkemizdeki kültürel mirasın korunması ve bilinç kazandırılması adına yapılacak olan uygulamalar, hem toplumun bilgilenmesini hem de yapılan çalışmaların toplumla paylaşılmasını sağlayacaktır. 
2000'li yılların başlarından itibaren ülkemizde gerçekleştirilmeye başlanan örnek çalışmalar, kültürel mirasın korunması ve tanıtılması alanında farkındalık yaratmak ve eğitime katkı sağlamak adına gün geçtikte birikimlerle ilerlemektedir. Bu tez çalışmasına dahil edilen arazi çalışmalarındaki sosyal sorumluluk projeleri, yaptıkları çalışmaların sürdürülebilirliği ve içeriğindeki uygulamalarla değerlendirilmeye çalışılmıştır. Ayrıca arkeolojik arazi çalışmalarında başlayan projelerin müze uygulamalarına da ilham kaynağı olması ile beraber, müze eğitimleri ve atölye faaliyetleri de tez çalışması içerisinde değerlendirmeye dahil edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Arkeoloji, Sosyal Sorumluluk, Arkeoloji Eğitimi, Arkeopark

Abstract:
The geography we live in has an important place in terms of archaeological values. However, interest in archeology in Turkey is limited to archaeologists and historians. Especially when today's conditions and technological developments are evaluated, it is seen that social studies towards archeology are insufficient. The first step to be taken at this point is to transfer the information obtained in scientific studies to the rest of the society by using the most appropriate methods instead of limiting the archeology science to in-field studies only.
Archaeological studies, as in other scientific studies, do not expect any pecuniary expectation to share the information they have reached. However, it is one of the most appropriate methods to realize the practices within the framework of social responsibility.
Social responsibility projects, which are still popular in our country in recent years, are widely used by many institutions and organizations. In this context, cooperation between institutions and excavations in archaeological field studies and practices to be made in order to protect and raise awareness of cultural heritage in our country will provide information to the society and to share the studies with the society.
Case studies started to be realized in our country since the beginning of 2000s, are progressing with accumulations in order to raise awareness and contribute to education in the field of protection and promotion of cultural heritage. The social responsibility projects in the field studies included in this thesis were evaluated with the sustainability of their studies and the applications in their content. In addition to the fact that the projects that started in archaeological field studies also inspired museums' practices, museum trainings and workshop activities were also included in the thesis.

Keywords: Archaeology, Social Responsibility, Archaeology Education, ArchaeoPark