Yeraltı sularının duyarlılığının değerlendirilmesi ve kullanılan modellerin optimizasyonu: Gümüşhacıköy-Merzifon Havzası  (Orta Karadeniz) için bir uygulama
Evaluation of sensitivity of groundwater and optimization of the used models: An application for Gümüşhacıköy-Merzifon watershed (Mid Black Sea)
Yazar: AMIRHOSSEIN TABATABAEI
Danışman: PROF. DR. ÖMER YÜKSEK
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Hidrolik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Doktora Tezi

ÖZET

"YERALTI SULARININ DUYARLILIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ ve KULLANILAN        MODELLERİN OPTİMİZASYONU: GÜMÜŞHACIKÖY-MERZİFON HAVZASI (ORTA  KARADENİZ) İÇİN BİR UYGULAMA"

Amirhossein TABATABAEI

Karadeniz Teknik Üniversitesi
Fen Bilimleri Enstitüsü
İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı
Danışman: Prof. Dr. Ömer YÜKSEK
2019, 69 Sayfa, 15 Sayfa Ek

Bu tez çalışmasının  amacı;  Gümüşhacıköy-Merzifon  Havzası'nda  yeraltı  sularının  duyarlılık değerlendirilmesi  için  kullanılan modellerin optimize  edilmesidir. Duyarlılık değerlendirmesi  için  DRASTIC modeli ve bu modeli optimize etmek için Fuzzy ve Catastrophe modelleri kullanılmıştır. DRASTIC modelinden duyarlılık  haritası, Fuzzy  ve Catastrophe modellerinden ise optimize edilmiş duyarlılık haritası elde  edilmiştir.  DRASTIC modelindeki yedi parametre kullanılarak DRASTIC modelinin bu  parametrelerden elde edilen yedi katmanı Coğrafi Bilgi Sistemi ortamında oluşturulmuş   ve  havzanın  duyarlılık  haritası elde  edilmiştir. DRASTIC modelinden  elde edilen  DRASTIC indekslerine  göre; düşük, orta ve yüksek olmak üzere üç farklı  duyarlılık  alanı  belirlenmiştir. DRASTIC modelini Fuzzy modeli ile optimize  etmek  için Sugeno, Mamdani ve Larsen yöntemleri kullanılmış ve optimize edilmiş duyarlılık  haritaları elde edilmiştir. Ayrıca DRASTIC modeli Catastrophe modeliyle de optimize edilmiş ve optimize edilmiş duyarlılık haritası elde edilmiştir. Tüm  modellerin  duyarlılık  haritalarının doğrulaması havzanın çeşitli noktalarında ölçülen nirat (NO3-)  değerleri ile yapılmıştır. Havzanın çeşitli noktalarındaki  duyarlılık  indeksleri ile çeşitli  noktalarda  ölçülen  NO3-  değerlerinin adaptasyonu  incelenmiş  ve buradan  korelasyon  indeksleri (CI) elde  edilmiştir. CI değerleri DRASTIC modeli  için  60, Catastrophe  modeli  için 70  ve  Fuzzy modelinin  Sugeno  yöntemi  için  72  olarak  elde  edilmiştir.  Buna göre, Fuzzy modelinin  Sugeno  yönteminden elde  edilen duyarlılık  haritasının  diğer modellerin duyarlılık  haritalarından  daha  doğru olduğu  sonucuna  varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: DRASTIC Modelinin Optimizasyonu, Duyarlılık Haritaları,  
                                   Korelasyon İndeksleri, Gümüşhacıköy – Merzifon Havzası

Abstract:
PhD. Thesis

SUMMARY

"EVALUATION OF SENSITIVITY OF GROUNDWATER AND OPTIMIZATION OF THE USED MODELS: AN APPLICATION FOR GÜMÜŞHACIKÖY-MERZİFON WATERSHED (MID BLACK SEA)"

Amirhossein TABATABAEI

Karadeniz Technical University
The Graduate School of Natural and Applied Sciences
Civil Engineering Graduate Program
Supervisor: Prof. Dr. Ömer YÜKSEK
2019, 69  Pages, 15 Pages Appendix 

The purpose of this thesis is the optimization of the models used for the assessment of groundwater sensitivity in Gümüşhacıköy-Merzifon Watershed. DRASTIC Model was used for sensitivity assessment and Fuzzy and Catastrophe Models were used to optimize DRASTIC Model. Sensitivity map was obtained from DRASTIC Model and optimized sensitivity map was obtained from Fuzzy and Catastrophe Models. Using seven parameters in DRASTIC Model, seven layers of  DRASTIC Model were created in Geographic Information System and sensitivity map of the basin was obtained. According to DRASTIC Index obtained from DRASTIC Model; three different sensitivity areas were determined as low, medium and high. To optimize the DRASTIC Model with the Fuzzy Model; Sugeno, Mamdani and Larsen methods were used and optimized sensitivity maps were obtained. DRASTIC Model was optimized with Catastrophe Model too and an optimized sensitivity map was obtained. Verification of sensitivity maps of all models was made with nitrate (NO3-) values measured at various points of the basin. Sensitivity indexes at various points of the basin and the adaptation of  NO3- values measured at various points were examined and correlation indexes (CI) were obtained. CI values were obtained as 60 for the DRASTIC Model, 70 for the Catastrophe Model and 72 for the Sugeno method of the Fuzzy model. Accordingly, it was concluded that the sensitivity map of the Fuzzy Model from the Sugeno method was more accurate than the sensitivity maps of the other models.

Key words: Optimization of  DRASTIC Model, Sensitivity Maps, Correlation Indexes,   
                     Gümüşhacıköy – Merzifon Watershed