Duyusal destek programının prematüre ve düşük doğum ağırlıklı bebeklerin farklı alanlardaki gelişimlerine etkisinin incelenmesi
An investigation on the effect of the sensory support program on various developmental domains in premature and low birth weight infants
Yazar: AYBÜKE YURTERİ TİRYAKİ
Danışman: PROF. DR. GÜLEN BARAN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bebek-düşük doğum ağırlığı = Infant-low birth weight ; Bebek-prematür = Infant-premature ; Bebekler = Infant ; Duyular = Sensation ; Duyusal özellikler = Sensorial properties ; Erken eğitim = Early intervention

Özet:
Prematüre ve düşük doğum ağırlıklı olarak dünyaya gelen 12-18 aylık bebeklere bireysel olarak uygulanan duyusal destek programının bebeklerin farklı alanlardaki gelişimi üzerindeki etkisinin belirlenmesinin amaçlandığı bu çalışmada, temel karma yöntem desenlerinden açıklayıcı ardışık desene dayalı müdahale deseni kullanılmıştır. Çalışmaya 5 bebek deney grubu, 5 bebek kontrol grubu olmak üzere 10 bebek dahil edilmiştir. Araştırmanın nicel boyutunu bebeklerin duyusal özelliklerini değerlendirmek amacıyla, , Bebek/Küçük Çocuklarda Duyu Profili, Bebekler İçin Duyusal İşlev Testi ve genel gelişimlerini değerlendirmek amacıyla Erken Öğrenme Becerileri Profili isimli ölçme araçlarından elde edilen bulgular, nitel boyutunu ise annelerle yapılan görüşmeler ve bebek gözlemlerine ilişkin bulgular oluşturmaktadır. Araştırmanın amacı doğrultusunda düzeltilmiş yaşları 12 ay olan bebeklere haftada üç gün olmak üzere 10 hafta boyunca duyusal destek programı ev ziyaretleri yoluyla uygulanmıştır. Programın etikililiğini incelemek amacıyla ön test- son test ve kalıcılık değerlendirmeleri karşılaştırılmış, uzun dönemli takip amacıyla 18 ay olduklarında tekrar değerlendirmeye alınmıştır. Araştırmadan elde edilen nicel bulgular, duyusal destek programının deney ve kontrol grubundaki bebeklerin duyu ve gelişim alanları üzerinde anlamlı etki yarattığını, başka bir deyişle programın bu alanlardaki gelişim üzerinde etkili olduğunu ortaya koymuştur. Bu etkinin uzun dönemde de devam ettiği görülmüştür. Nitel bulgulardan elde edilen değerlendirmelerde ise deney grubundaki annelerin görüşleri uygulama öncesi ve sonrası bebeklerin duyusal özelliklerinde, bebek gözlemleri ise genel gelişim alanlarında meydana gelen farklılığı ortaya koymuştur. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda anne babalara ve alanda çalışan uzmanlara ve kurumlara öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The study that aimed to investigate the effect of the Sensory Support Program administered individually to 12-18-month-old premature and low birth weight infants on their development in various domains adopted the intervention design, an explanatory sequential mixed methods design. 10 infants, 5 infants in the experimental groups and 5 infants in the control group, were included in the study. The quantitative dimension of the study comprises the results obtained from the Infant⁄Toddler Sensory Profile and the Test of Sensory Functions in Infants to assess the sensory characteristics of the infants, and the Early Learning Accomplishment Profile for the assessment of general development, while mother interview and infant observation results constitute the qualitative dimension. The Sensory Support Program was administered to infants with a corrected age of 12 months through home visits three times a week for a period of 10 weeks. A comparison of pretest, posttest and retention testresults was conducted to investigate program effectiveness and the infants were reassessed at 18 months for long-term monitoring. Quantitative study results showed that the Sensory Support Program produced significant differences betweenthe sensory and developmental domainsof the infants in the experimental and control groups. In other words, the Program was effective on development in these domains and this effect was retained in the long term. In qualitative analysis, maternal opinions revealed a difference in the sensory characteristics of the infants before and after administration, and infant observations showed a difference in developmental domains as well. Recommendations for parents, specialists and organizations were offered in view of the study results.