Sanal gerçeklik teknolojisinin sporcuların motor imgeleme ve sportif performansına etkisi: Bir karma yöntem çalışması
The effects of virtual reality technology on motor imagery and sports performance of athletes: A mixed-method study
Yazar: DENİZ BEDİR
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN ERİM ERHAN
Atatürk Üniversitesi / Kış Sporları ve Spor Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Modelleme = Modelling ; Motor beceriler = Motor skills ; Sanal gerçeklik = Virtual reality ; Spor = Sports ; Spor performansı = Athletic performance ; Sporcular = Sportsmen ; Video = Video ; İmgeleme = Imagery

Özet:
Bu çalışmanın amacı; "Sanal Gerçeklik Temelli İmgeleme (SGTİ)" antrenman programının sporcuların atış performansı ve imgeleme becerisi üzerindeki etkisinin incelenmesinin yanı sıra "Görsel Motor Davranış Provası (GMDP) ve Video Modellemeyle (VM)" ile karşılaştırılmasıdır. Araştırmada, karma araştırma yöntemi ve açıklayıcı ardışık desen kullanıldı. Çalışmanın nicel boyutunda tekrarlı test, GMDP+VM, SGTİ ve kontrol gruplu yarı deneysel model, nitel boyutunda ise durum çalışması deseni benimsendi. Araştırma katılımcıları, hedef sporları olan curling (n=14), bowling (n=13) ve okçuluk (n=7) sporu yapan sporculardan seçildi. Tüm katılımcılar "Research Randomizer" programı aracılığıyla rastgele yöntemle GMDP+VM (n=11), SGTİ (n=12) ve Kontrol (n=11) gruplarına ayrıldı. Çalışmaya ait nicel veriler; sporcuların haftalık atış performans puanları ve "Hareketi İmgeleme Ölçeği-Yenilenmiş" ölçeğinden elde edilen verilerden oluştu. Nitel veriler ise araştırmacı ve alan uzmanları tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme rehberinden elde edilen verilerden elde edildi. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre gruplar arasında atış performansı ve imgeleme becerisi açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğu görüldü. SGTİ antrenmanı yapan sporcular 4 haftalık süreç içerisinde GMDP+VM grubundaki sporculardan hem atış performansı hem de imgeleme becerisi açısından daha fazla gelişim gösterdi. Ayrıca SGTİ antrenmanı yapan sporcuların GMDP+VM antrenmanı yapan sporculara göre imgeleme antrenmanına daha erken uyum gösterdikleri ve bunun sonucunda da atış performanslarında daha hızlı bir gelişim gösterdikleri görüldü. Sonuç olarak SGTİ programı günümüzde en fazla kullanılan imgeleme antrenman modeli olan GMDP+VM'ye göre atış performansı ve imgeleme becerisi açısından daha verimli olduğu söylenebilir. 
Anahtar Kelimeler: Hedef Sporları, Görsel Motor Davranış Provası, Video Modelleme, PETTLEP.

Abstract:
The aim of this study is; It is the examination of the effect of the "Virtual Reality Based Imagery (VRBI)" training program on the shooting performance and imagery skills of the athletes as well as the comparison with the "Visual Motor Behavior Rehearsal (VMBR) and Video Modeling (VM)". In the research, mixed research method and explanatory sequential design were used. In the quantitative dimension of the study, the repetitive test, VRBI, VMBR + VM, and control group quasi-experimental model, and the qualitative dimension, the case study design was adopted. The participants of the study were selected from the athletes who made the target sports curling (n = 14), bowling (n = 13) and archery (n = 7). All participants were randomly divided into VMBR+VM (n = 11), VRBI (n = 12) and Control (n = 11) groups through the "Research Randomizer" program. Qualitative data were obtained from semi-structured interview guide developed by researchers and field experts. According to the results of the study, statistically significant differences were found between the groups in terms of shooting performance and imagery skills. VRBI athletes showed more improvement in terms of both shooting performance and imagery skills than athletes in the VMBR+VM group during the 4-week period. Furthermore, it was observed that the athletes doing VRBI training showed earlier adaptation to the imagery training compared to the athletes doing VMBR+VM training and as a result, they showed a faster improvement in their shooting performance. As a result, it can be said that VRBI program is more efficient in terms of shooting performance and imagery skills than VMBR+VM, which is the most used imagery training model.
Keywords: Target Sports, Visual Motor Behavior Rehearsal, Video Modeling, PETTLEP.