Ortadoğu'da yaşanan rejim değişikliklerinin Türkiye ve dünya ekonomisine etkileri
The effects of regime change in the Middle East on Turkey and world economy
Yazar: FİLİZ TEKER CENGİZ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGE AYNAGÖZ ÇAKMAK
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Uluslararası İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Ekonomik etki = Economic effect ; Orta Doğu = Middle East ; Orta Doğu sorunu = Middle East problem ; Rejim değişikliği modelleri = Regime switching models ; Türk ekonomisi = Turkish economy ; Uluslararası ekonomi = International economy

Özet:
Ortadoğu, farklı kültür ve medeniyetlere ev sahipliği yapmış olması, önemli ticaret yolları üzerinde
bulunması ve stratejik konumu nedeniyle tarih boyunca önemli bir coğrafya olarak addolunmuştur.
19. yüzyılın sonlarına doğru petrolün devletlerin politik ve ekonomik alanlarında etkin bir biçimde
kullanılmaya başlaması ve Ortadoğu'nun petrol rezervleri bakımından oldukça zengin bir bölge
olması, bu coğrafyanın önemini önemli ölçüde artırmıştır. Bu nedenle özellikle 19. yüzyıldan sonra
bölge, dünyada ekonomik ve politik güç elde etmek isteyen ülkelerin hedefi haline gelmiş, kimi
zaman bu bölgede bulunan ülkelerde yaşanan iç çatışmalardan kimi zaman ise bu ülkelerdeki
yönetimlerin değişmesinden yararlanarak hedeflerini gerçekleştirmeye çalışmışlardır. Bu bölgede
yer alan İran İslam Cumhuriyeti, Mısır ve Libya'da farklı dönemlerde yaşanan rejim değişiklikleri
ülkelerin dış politikası ve ekonomik yapısında önemli değişiklikler yaratmıştır. Çalışmada bu
ülkelerde yaşanan rejim değişiklikleri ve bu değişikliklerin 2008-2017 yılları arasında hem ülke
ekonomisine hem de Türkiye ve dünya ekonomisine etkileri, söz konusu ülkelere ait temel
ekonomik göstergeler değerlendirilerek analiz edilmiştir. Analiz sonucu petrol zengini olan İran ve
Libya'da yaşanan rejim değişikliğinin önemli ekonomik etkiler yarattığı görülmüştür. Mısır'da
yaşanan yönetim değişikliklerinin ise siyasi etkilerinin ekonomik etkilerinden daha fazla olduğu
sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The Middle East has been regarded as an important geography throughout the history due to its hosting of different cultures and civilizations, its location on important trade routes and its strategic location. The fact that oil started to be used effectively in the political and economic fields of the states towards the end of the 19th century and that the Middle East was a rich region in terms of oil reserves increased the importance of this geography. For this reason, especially after the 19th century, the region has become the target of countries that want to gain economic and political power in the world and sometimes they have tried to realize their targets by taking advantage of the internal conflicts in the countries in these regions and sometimes by changing the administrations in these countries. Regime changes in the Islamic Republic of Iran, Egypt and Libya in this region have created significant changes in the foreign policy and economic structure of the countries. Regime changes in the Islamic Republic of Iran, Egypt and Libya in this region have created significant changes in the foreign policy and economic structure of the countries. In this study, regime change that took place in these countries and the impact of these changes to both the country's economy and on Turkey and the world economy in the years 2008-2017 were analyzed by evaluating the main economic indicators of the countries concerned. As a result of the analysis,
it was seen that the regime change in oil-rich Iran and Libya had significant economic effects. On the other hand, it is concluded that the political effects of the administrative changes in Egypt are more than the economic effects.