İran-İsrail rekabetinin Güney Kafkasya bölgesine yansımaları
Reflections of Iran-Israel rivalry on the South Caucasus region
Yazar: ERTUĞRUL ENSAROĞLU
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN ERKAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Güney Kafkasya = South Caucaus ; Güvenlik = Security ; Rekabet = Competition ; Uluslararası güvenlik = International security ; Uluslararası güvenlik stratejileri = International security strategies ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy ; Uluslararası rekabet = International competition ; İran = Iran ; İsrail = Israel

Özet:
1991 yılında Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliğinin (SSCB) dağılması, Kafkasya'yı 
uluslararası siyasette önemli bir bölge haline getirmiştir. Bunun dışında Kafkasya'da önemli 
miktarda bulunan enerji kaynakları bölgenin önemini arttıran bir diğer unsurdur. Ayrıca Kafkasya 
bölgesi, Avrupa ve Orta Doğu'nun güvenliğinin sağlamasında da önemli bir rol üstlenmektedir. Bu 
nedenle Kafkasya bölgesi büyük güçlerin ve son dönemlerde özellikle, İran ve İsrail'in rekabet 
merkezlerinden biri haline gelmiştir. 
İran ve İsrail'in Güney Kafkasya bölgesine duydukları ilgi, bölgedeki bağımsız ülkeler olan 
Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan'ı önemli kılmaktadır. İki ezeli rakibin Güney Kafkasya'da 
bölgesel bir güç olma isteği, özellikle Azerbaycan ve Gürcistan üzerinden bir rekabetin yaşanmasına 
sebep olmuştur. Ancak söz konusu ülkeler, İran ve İsrail rekabetinde tarafsız kalmak istemektedirler. Fakat bu ülkeler söz konusu tutumlarını pratiğe dökmekte başarılı olamamıştır. Bunun nedeni, İran ve İsrail'in bölgedeki nüfuzlarını artırma isteğidir. 
Bu çalışmada, İran ve İsrail'in Güney Kafkasya'daki rekabeti ve iki ülkenin bölgede 
birbirlerine karşı sergiledikleri tutumlar ayrıntılı bir şekilde analiz edilecektir. Ayrıca İran ve İsrail'in Güney Kafkasya ülkeleri ile ilişkileri de incelenecektir.

Abstract:
The dissolution of the Union of Soviet Socialist Republics (USSR) in 1991 made the Caucasus 
an important region in international politics. Apart from this, the energy resources in the Caucasus 
are another factor that increases the importance of the region. In addition, the Caucasus region plays an important role in ensuring the security of Europe and the Middle East. For this reason, the 
Caucasus region has become one of the competition centers of the great powers and recently 
especially Iran and Israel. 
The interest of Iran and Israel in the South Caucasus region makes Azerbaijan, Armenia and 
Georgia, which are independent countries in the region, important. The desire of the two arch-rivals 
to be a regional power in the South Caucasus has led to a rivalry especially over Azerbaijan and 
Georgia. However, these countries want to remain neutral in the competition between Iran and Israel. 
However, these countries have not been successful in putting their attitudes into practice. The reason for this is the desire of Iran and Israel to increase their influence in the region.
In this study, the rivalry of Iran and Israel in the South Caucasus and the attitudes of the two countries towards each other in the region will be analyzed in detail. In addition, the relations of Iran and Israel with the South Caucasus countries will be examined.