Ailesel akdeniz ateşi tanılı çocuk ve ergenlerin uyku alışkanlıklarının psikopatoloji ve hastalık parametreleri ile ilişkisi
Relationship between psychopathology and disease parameters of sleep habits of children and adolescents with familial mediterranean fever
Yazar: GİZEM DURCAN
Danışman: PROF. DR. BURAK DOĞANGÜN
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Ailesel akdeniz ateşi = Familial mediterranean fever ; Ergenler = Adolescents ; Psikopatoloji = Psychopathology ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Çocuklar = Children

Özet:
Ailesel Akdeniz Ateşi (AAA) en yaygın kalıtsal otoenflamatuar hastalıktır. Hastaların
% 90'ında klinik bulgular çocukluk çağında ya da ergenlik döneminde ortaya çıkmaktadır.
Bu çalışmanın amacı; AAA tanılı çocukların uyku alışkanlıkları ve psikiyatrik
belirtilerini sağlıklı çocuklarla karşılaştırmak ve hastalık ilişkili faktörlere göre uyku
alışkanlıkları ve psikiyatrik belirtilerdeki değişimi saptamaktır.
Çalışmaya AAA tanılı 323 çocuk ve kontrol grubu olarak bilinen kronik hastalığı
olmayan 260 çocuk dahil edilmiştir. Sosyodemografik veri formu, Çocuk Uyku Alışkanlıkları
Anketi (ÇUAA), Güçler Güçlükler Anketi (GGA), Çocuklarda Anksiyete ve Depresyon
Ölçeği-Yenilenmiş-Çocuk Formu (ÇADÖ-Y) ve Otoinflamatuar Hastalığı Olan Çocuklarda
Çok Boyutlu Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır.
Gruplar arasında yaş, cinsiyet ve ÇADÖ-Y açısından istatistiksel olarak anlamlı fark
bulunmazken; AAA tanılı grupta ÇUAA, GGA ve yaşam kalitesi istatistiksel olarak anlamlı
düzeyde yüksek bulunmuştur. Uyku problemi olan AAA hastalarında ÇADÖ-Y, GGA ve
yaşam kalitesi uyku problemi olmayan hastalardan anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Son
bir ayda atak geçiren hastaların ÇUAA, ÇADÖ-Y ve yaşam kalitesi skorları atak geçirmeyen
hastalardan anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. AAA hastalarının uyku puanlarının
depresyon ve anksiyete puanları ile ilişkisini değerlendirmek için yapılan regresyon analizinde
pozitif yönde ilişki bulunmakla beraber açıklayıcılık gücü zayıf bulunmuştur.
AAA hastaları sağlıklı çocuklardan daha fazla uyku problemi yaşamakta ve uyku
problemi varlığında psikiyatrik semptomlar daha fazla görülmektedir. Psikopatolojiyle olan
yakın ilişkisi nedeniyle uyku problemleri klinisyenler tarafından dikkate alınması gereken bir
sorundur.

Anahtar Kelimeler: Ailesel akdeniz ateşi, uyku, çocuk, adolesan, psikopatoloji

Abstract:
Familial Mediterranean Fever (FMF) is the most common inherited autoinflammatory
disease. Clinical manifestations occur in childhood or adolescence in 90% of patients.
The aim of this study is to compare sleeping habits and psychiatric symptoms of children
with FMF to healthy children and to determine sleep habits and changes in psychiatric
symptoms according to disease-related factors.
The study included 323 children with FMF and 260 children without known chronic
disease. The socio-demographic data form, Children's Sleep Habits Questionnaire (CSHQ),
Strength and Difficulties Questionnaire (SDQ), Revised Child Anxiety And Depression ScaleChild
Version (RCADS-CV), Juvenile Autoinflammatory Disease Multidimensional
Assessment Report (JAİMAR) was used.
There was no statistically significant difference between the groups in terms of age,
gender and RCADS-CV; In the FMF group, CSHQ, SDQ and quality of life were statistically
significantly higher. RCADS-CV, SDQ and quality of life were found significantly higher in
FMF patients with sleep problems than those without sleep problems. Patients who had attacks
in the last month were found to have significantly higher level of CSHQ, RCADS-CV and
quality of life scores than those who did not. In the regression analysis conducted to evaluate
the relation of sleep scores of FMF patients with depression and anxiety scores, there was
positive relationship but the explanatory power was found to be weak.
FMF patients are experiencing more sleep problems than healthy children and
psychiatric symptoms are more common in the presence of sleep problems. Due to its close
relationship with psychopathology, sleep problems are question that clinicians should consider.

Key Words: Familial mediterranean fever, sleep, child, adolescent, psychopathology