Cerrahi yoğun bakım hemşirelerinin basınç yaralarına ilişkin bilgi ve uygulamaları
Knowledge and applications related to pressure sores of surgical intensive care nurses
Yazar: PELİN TURGUT
Danışman: PROF. DR. NERİMAN AKYOLCU
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Basınç = Pressure ; Cerrahi = Surgery ; Cerrahi tedavi = Surgical treatment ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Yaralar-delici olmayan = Wounds-nonpenetrating ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Bu çalışma, Kocaeli ilinde cerrahi yoğun bakım ünitesi bulunan dört hastanede cerrahi yoğun bakım hemşirelerinin basınç yaralarına ilişkin bilgi ve uygulamalarını belirlemek amacı ile tanımlayıcı ve kesitsel olarak planlandı ve gerçekleştirildi. Araştırmanın evrenini Kocaeli ilinde bulunan dört hastanede çalışan 102 cerrahi yoğun bakım hemşiresi oluşturdu. Örneklem seçimine gidilmeyip evrenin tümüne ulaşılmak hedeflendi. Araştırma örneklemini araştırma kriterlerine uyan 61 hemşire oluşturdu. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından getirilen ''anket formu'' ile toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiksel tekniklerinden sayı, yüzde, ortalama ve standart sapma kullanıldı. Ayrıca niceliksel verilerin karşılaştırılmasında iki grup arasındaki farkı Mann Whitney- U testi kullanıldı. Sonuçlar %95 güven aralığında, anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirildi.
Araştırmaya katılan hemşirelerin  yoğun  bakım ünitesinde çalışma sürelerinin 8ay-13 yıl arasında değiştiği, %83,6'sının üniversite mezunu olduğu; 37,7'sinin 2-3 hastaya, %11,5'inin 5 hastaya birebir bakım verdiği; %100'ünün basınç yarası önlenmesi ve tedavisinin ekip çalışması gerektirdiğini ifade ettikleri, ekip üyelerinin ise %93,4'ünün hemşire olduğunu; basınç yarası gelişme riski değerlendirirken göz önüne alınması gereken kriterleri % 70,5'inin tüm faktörleri belirterek doğru yanıt verdiği; %85'inin basınç yarası oluşum riskini değerlendirme ölçeği kullandığı; basınç yarasına ilişkin koruyucu yöntem olarak %72'sinin pozisyon değişimi, %59'unun havalı yatak, %54,1'inin bariyer jel, %21'inin masaj yöntemini kullandığını ifade ettikleri görüldü.
Karşılaştırma bulgularında çalışma süreleri 1-5 yıl arasında olan hemşirelerin 5 yıl ve daha fazla olan hemşirelerden pozisyon değişimini gerektiği gibi yapabilme oranının yüksek olduğu, okul eğitimi dışında basınç yarasına ilişkin eğitim alan hemşirelerin, almayan hemşirelerden basınç yarası evresini doğru yanıtlama ve pozisyon değişimini gerektiği gibi yapamadığını düşünenlerin oranının yüksek olduğu; basınç yarası ile sıklıkla ve her zaman karşılaşan hemşirelerin, bazen karşılaşan hemşirelerden basınç yarası evresini doğru yanıtlama oranının ve pozisyon değişimini gerektiği gibi yapamadığını düşünme oranının yüksek olduğu; aralarındaki faklılığın istatistiksel açıdan da anlamlı olduğu saptandı. 

Anahtar Sözcükler: Cerrahi yoğun bakım hemşiresi, basınç yarası

Abstract:
This study has been planned and implemented to determine the level of information and practices concerning pressure sores amongst surgical intensive care nurses working at four hospitals that have intensive care units within the Province of Kocaeli, Turkey. The study population consisted of 102 surgical intensive care nurses working at four hospitals that have intensive care units within the Province of Kocaeli. Sample selection was not performed. The aim was to reach all of the population. Study sample consisted of 61 nurses, which fitted research criteria. Study data was acquired using the "questionnaire form" provided by the researcher. Complimentary statistical techniques like number, percentage, average and standard deviation was used to analyse the data. The difference between the two groups was determined using the Mann Whitney U-test for the comparison of quantitative data. Results were in the 95% reliability interval at a significance of level of p<0.05.
It was understood that nurses participating in the study had on average worked 8 months to 13 years at intensive care units. 83.6% of the nurses held an undergraduate degree, 37.7% cared for 2 to 3 patients while 11.5% cared for 5 patients. All nurses agreed that the prevention and treatment of pressure sores required teamwork. 93.4% of team members were nurses. 70.5% of nurses correctly indicated all factors that should be considered while assessing pressure sore risk. 85% of nurses said that they used the pressure sore risk assessment scale. As for preventative measures, 72% of nurses used position change, 59% mentioned airbeds, and 54.1% mentioned barrier gels while 21% said they used the massage method. 
According to comparative data, nurses who have worked between 1 to 5 years had a better record of correct position change interventions compared to nurses with fiver or more years of experience. Most of the nurses who had received training in pressure sores outside school thought that untrained nurses were unable to accurately determine pressure sore stage and perform proper position change. The majority of nurses who had frequent exposure to pressure sores thought that nurses with rare exposure failed to perform accurate staging and proper position change. The statistical difference between the two was found to be significant. 

Key words: Pressure ulcer, surgical intensive care nurse