Covid-19'un Türk bankacılık sektör kârlılığı üzerine etkisi
The Impact of covid-19 on the profitability of the Turkish banking sector
Yazar: TUĞÇE YILDIZ
Danışman: PROF. DR. HALİL TUNALI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonomi = Economics

Özet:
Bu çalışma, Covid-19 pandemisinin Türkiye bankacılık sektörü üzerindeki etkilerini kapsamlı bir şekilde incelemektedir. Pandeminin küresel ölçekte yarattığı ekonomik durgunluk, Türkiye'de de finansal kurumlar üzerinde derin etkiler bırakmıştır. Çalışmanın amacı, pandeminin bankaların kârlılığı üzerindeki etkilerini analiz etmek ve bu süreçte bankaların karşılaştığı zorlukları ve uyguladığı stratejileri ortaya koymaktır. Araştırmada, pandemi öncesi ve sonrası dönemlerde bankaların aktif kârlılığındaki değişimler ele alınmış ve kârlılığı etkileyen faktörler detaylı bir şekilde değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, Türk bankacılık sektörünün Covid-19 döneminde nasıl bir performans sergilediği ve hangi unsurların sektörü daha fazla etkilediği ortaya konulmuştur. Çalışmada pandeminin Türk bankacılık sektör karlılığı üzerindeki etkilerini anlamak amacıyla panel veri yöntemi kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre, takipteki krediler ve şube sayısındaki artış aktif kârlılığı olumsuz etkilerken, özkaynak düzeylerinin ve kredi/mevduat oranlarının aktif kârlılığı olumlu desteklediğini ortaya koymuştur. Covid-19'un aktif kârlılık üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve negatif etkileri olduğu gözlenmiştir. Covid-19 sonrası şube sayısı ve kredi/mevduat oranının kârlılık üzerinde pozitif etkileri olduğu, şubelerin müşteri ihtiyaçlarına uyum sağlanarak hızlı ve cevap vermesi şubelerin banka kârlılığında olumlu etkilediği ve aktif kârlılığı artırdığı, kredi/mevduat oranındaki artışın ise düşük faiz politikalarının etkisiyle bankaların faiz gelirlerini yükselttiği ve aktif karlılığında olumlu etkisi olduğu belirlenmiştir. Diğer yandan bireysel krediler, reel faiz oranı ve özkaynağın Covid-19 sonrası kârlılık üzerindeki etkileri anlamsız bulunmuştur. Sonuç olarak, bu çalışma, Covid-19 pandemisinin bankacılık sektörü üzerindeki etkilerini çok boyutlu bir şekilde ele alarak literatüre özgün bir katkı sağlamaktadır. Elde edilen bulgular, kriz dönemlerinde bankaların kârlılıklarını koruyabilmeleri için sermaye yapılarının güçlendirilmesi, etkin risk yönetimi stratejilerinin benimsenmesi ve dijital bankacılığın yaygınlaştırılması gibi öneriler sunmaktadır

Abstract:
This study comprehensively examines the impact of the Covid-19 pandemic on the Turkish banking sector. The economic recession caused by the pandemic on a global scale has left profound effects on financial institutions in Turkey as well. The aim of the study is to analyze the effects of the pandemic on banks' profitability and to identify the challenges faced by banks during this period, along with the strategies they implemented. The study investigates changes in banks' return on assets (ROA) before and after the pandemic, evaluating in detail the factors influencing profitability. Within this scope, it explores how the Turkish banking sector performed during the Covid-19 period and identifies the factors that had the most significant impact on the sector. To understand the effects of the pandemic on the profitability of the Turkish banking sector, the panel data method was employed in the study. The analysis results reveal that while the increase in non-performing loans and the number of branches negatively affected ROA, equity levels and loan-to-deposit ratios positively supported ROA. Covid-19 was found to have statistically significant and negative effects on ROA. Post-pandemic, the number of branches and loan-to-deposit ratios were observed to have positive effects on profitability. The ability of branches to quickly and effectively adapt to customer needs positively impacted bank profitability, enhancing ROA. Similarly, the increase in the loan-to-deposit ratio, driven by low-interest rate policies, elevated banks' interest income and positively influenced ROA. On the other hand, individual loans, real interest rates, and equity were found to have insignificant effects on profitability after Covid-19. In conclusion, this study provides a multidimensional analysis of the impact of the Covid-19 pandemic on the banking sector, making an original contribution to the v literature. The findings suggest that during crisis periods, banks should focus on strengthening their capital structures, adopting effective risk management strategies, and expanding digital banking to sustain profitability.