Alt solunum yolu enfeksiyonu geçiren altı-yirmidört aylık çocuklarda D vitamini düzeyi ve demir eksikliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of vitamin D level and iron deficiency in six- twenty four months children with lower respiratory tract infection
Yazar: BUŞRA ZEYNEP YILMAZ
Danışman: PROF. DR. VESİLE MELTEM ENERGİN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anemi = Anemia ; Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Solunum yolları enfeksiyonları = Respiratory tract infections ; Solunum yolları hastalıkları = Respiratory tract diseases ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency ; Çocuklar = Children

Özet:
Dünya Sağlık Örgütü tarafından alt solunum yolu enfeksiyonları (ASYE); bronşiyolit ve pnömoniler çocukluk çağında tüm dünyada en önemli morbidite ve mortalite sebeplerinden biri olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışma ASYE geçiren 6 ay-24 ay arasında olan çocuk hastalarda D vitamini düzeyi ve demir eksikliğinin hastalığın klinik seyrindeki öneminin saptanması ve değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır.
Çalışmaya Eylül 2019-Aralık 2021 tarihleri arasında Necmettin Erbakan Üniversitesi Meram Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalına başvuran çocuk servislerinde ASYE nedeniyle yatışı olan yaşı 6 ay ile 24 ay aralığında olan hastaların arasından D vitamini ve tam kan sayımı alınan hastalar seçildi. Kontrol grubuna ise ASYE dışlanan ve herhangi bir sebeple hastanemiz çocuk sağlığı ve hastalıkları polikliniklerine başvuran; D vitamini ve tam kan sayımı alınan hastalar seçildi. Retrospektif olarak tarama yapıldığında çalışmamıza 82 ASYE tanılı hasta ve 84 tane çocuk kontrol grubuna dahil edildi. Hasta grubunun klinik bulguları, her iki grubun laboratuvar değerleri ve demografik değerleri retrospektif olarak toplandı. İstatistiksel analizler için SPSS 22.0 programı kullanıldı, p<0,05 olması anlamlı kabul edildi.
Hasta grubu olarak alınan olguların (n=82) 27'si (%32,9) kız, 55'i (%67,1) erkek; kontrol grubu olarak alınan olguların (n=84) 46'sı (%54,8) kız ve 38'i (%45,2) erkekti. Hasta grubunun yaş ortalaması 13,32±5,51 ay, kontrol grubunun yaş ortalaması 14,94±7,55 aydı. ASYE tanılı hastalar ve sağlıklı kontrol grubu arasında cinsiyet ve yaş açısından istatistiksel anlamlı fark yoktu. Hasta ve kontrol grubunun ortalama boy ve kilo persentilleri arasında istatistiksel anlamlı fark saptanmadı. Hasta ve kontrol grubu D vitamini düzeyi ve hemoglobin (Hb) düzeyi açısından değerlendirildi. Hasta grubunda D vitamini düzeyine ulaşılan hastaların ortalaması 25,3015,76 ng/mg bulunurken, kontrol grubunda D vitamini düzey ortalaması 30,511,30 ng/mg olarak tespit edildi. Hasta grubunda D vitamini düzeyi ortalaması istatistiksel olarak anlamlı olarak düşük bulundu (p:0,037). Hastaların D vitamini düzeyine göre, hastane yatış süreleri, yatışları aldığı tedavileri, ASYE klinik ağırlığı, mekanik ventilatör ihtiyaçları D vitamini düzeyleri ile hasta ve kontrol grubunda istatistiksel anlamlı fark izlenmedi. Ancak Hb değerleri değerlendirildiğinde iki grup arasında Hb düzeyi, hastane yatışı, yatışları esnasında aldığı tedavileri ve ASYE klinik ağırlığı açısından istatistiksel anlamlı sonuç saptanmadı. D vitamini profilaksisi alan hastaların almayan hastalara göre D vitamini düzeyi istatistiksel olarak anlamlı olarak yüksek bulundu (p:0,043). 
ASYE ile takip edilen hastaların D vitamini değeri açısından da değerlendirilmelerinin uygun olacağı kanaatindeyiz. Bu hastalarda D vitamini desteğinin alt solunum yolu enfeksiyonlarının tekrarlamasını da engelleyeceğini düşünüyoruz. Ayrıca ülkemizde uygulanan D Vitamini Eksikliği Önleme ve Kontrol Programı gibi programların dünya genelinde uygulanmasının ve dikkatli yürütülmesinin de D vitamini eksikliğini önlemede önemli bir rol aldığını vurgulamaktayız.

Abstract:
Lower respiratory tract infections (bronchiolitis and pneumonia) are defined by the World Health Organization as one of the most important causes of morbidity and mortality in childhood worldwide. This study was conducted to determine and evaluate the importance of vitamin D level and iron deficiency in the clinical course of the disease in patients aged six to twenty-four months with lower respiratory tract infection.
In this study, we included patients who were hospitalized in the pediatric unit due to lower respiratory tract infection at Necmettin Erbakan University Meram Medical Faculty from 6-24 months old. Patients with vitamin D and/or hemogram levels were selected between September 2019 and December 2021. In the control group, we choose who applied to our hospital for any reason without lower respiratory tract infection and have vitamin D and or hemogram level in our record. When retrospectively scanned, 82 patients with lower respiratory tract infections and 84 people in the control group were included. Clinical findings, chest X-rays, laboratory values (include vitamin D and hemoglobin level) and demographic values of both groups were collected retrospectively. SPSS 22.0 program was used for statistical analysis. A p<0.05 was considered significant.
Of the cases included as patient group (n=82); 27 (32.9%) were female and 55 (67.1%) were male, whereas of the cases included as the control group; 46 (54.8%) were female and 38 (45.2%) were male. The mean age was 13.32±5.51 months in the patient group, and the mean age was 14.94±7.55 months in the control group. There was no statistically significant difference between the patients with lower respiratory tract infection and the healthy control group in regard of gender and age. And there was no statistically significant difference between the mean height and weight percentiles of the patient and control groups. The patient and control groups were evaluated by vitamin D and Hb levels. Mean Vitamin D level was 25.30±15.76 ng/mg in the patient group, the mean vitamin D level was 30.51±1.30 ng/mg in the control group. Vitamin D level were determined to be significantly lower in the patient group (p<0.037). However, when we evaluated by hemoglobin level, there was no statistically significant result between the two groups in terms of hemoglobin level, hospitalization, treatments and clinical severity of lower respiratory tract infection. We also evaluated hospitalization times, treatments, clinical severity of lower respiratory tract infection, and need for mechanical ventilators were examined by Vitamin D level; and there was no statistically significant difference in the patient and control groups. The patient and control groups compared both hemoglobin and vitamin D levels together (normal and deficient) in terms of the frequency of lower respiratory tract infections; there was no statistically significant difference between the patient and control groups (p:0.259). And Vitamin D levels were found to be statistically significantly higher in patients who received vitamin D prophylaxis compared to those who did not (p:0.043).
In conclusion, we think that it would be appropriate to evaluate the patients for vitamin D value who followed up with lower respiratory tract infection. We are, therefore, think that vitamin D supplementation will also prevent recurrence of lower respiratory tract infections in these patients, should be kept in mind, too. In addition, we emphasize that the worldwide implementation and careful execution of programs such as the Vitamin D Deficiency Prevention and Control Program implemented in our country play an important role in preventing vitamin D deficiency.