Atak-S erkekleri ve hubbard red JA57 genotiplerinin farklı yetiştirme sistemlerinde besi performansları, karkas özellikleri ve bazı refah parametrelerinin belirlenmesi
Broiler performance, carcass characteristics and some welfare parameters in atak-S males and hubbard red JA57 genotypes in different breeding systems
Yazar: ÖKKEŞ AKYAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BEYHAN YETER
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Tavuk eti = Chicken meat ; Tavuklar = Chickens

Özet:
Bu çalışmada, yumurta verim yönlü bir hat olan Atak-S genotipinin erkek civcivleri ve karışık cinsiyette yavaş gelişen Hubbard Red JA57 genotipi, kapalı ve serbest (free range) yetiştirme sistemlerinde incelenmiştir. Çalışma, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi (KSÜ), Hayvansal Üretim Uygulama ve Araştırma Merkezinde, sera (çadır) tipi kümeste 12 hafta süre ile yürütülmüştür. Denemede her iki genotip için 3 tekerrür kapalı, 3 tekerrür kapalı + serbest gezinti alanı oluşturulmuştur. Her tekerrürde 28 adet, toplam 336 adet civciv kullanılmıştır. Kapalı yetiştirme sistemi gruplarında (KYS) her tekerrür için 7,5m²  kapalı alan, serbest (free range) yetiştirme sistemi grupları (SYS) için ise 7,5m² kapalı alana ilave olarak 31.25m² yonca ekili serbest gezinti alanı bırakılmıştır. İki farklı yetiştirme sisteminde her iki genotip için canlı ağırlık, yem tüketimi, yem dönüşüm oranı, yaşama gücü, karkas ve parça oranları, yenilebilir iç organ ağırlık ve oranları, testis ağırlıkları, rektal sıcaklık ve tonik immobilite süreleri incelenmiştir. KYS ve SYS'de Atak-S erkeklerinde incelenen özelliklerden sadece boyun oranı ve but oranı önemli bulunmuş (P<0,05), diğer özellikler arasında istatistiki olarak fark bulunmamıştır. Yavaş gelişen Hubbard Red JA57 piliçlerinde, haftalara ait yem dönüşüm oranı bakımından 11. haftada, eklemeli yem dönüşüm oranı bakımından ise 12. haftada, gruplar arasındaki fark önemli bulunmuştur (P<0,05). Yine gruplar arasındaki fark rektal sıcaklık ve tonik immobilite değerleri (P<0,05) testis ağırlıkları (P<0,01) ve oranları (P<0,05)  bakımından önemli bulunmuştur. Hubbard Red JA57'lerde but ve kanat oranları ortalamaları, erkeklerde yüksek, dişilerde düşük bulunmuş, sıcak-soğuk karkas, sırt ve boyun oranları ortalamaları her iki cinsiyet için de aynı bulunmuştur. Yetiştirme sistemleri için ise bütün karkas parçaları oranlarının ortalamaları aynı bulunmuştur.  İnteraksiyon ortalamaları Duncan ile karşılaştırılmıştır. Buna göre; sıcak karkas, soğuk karkas, sırt, göğüs eti ve boyun oranı ortalamaları aynı bulunmuştur. But oranı ortalamaları için ise; hem KYS hem de SYS erkekleri için yüksek, dişiler için ise düşük ortalamalar elde edilmiştir. Kanat oranı ortalamaları için; KYS dişileri en düşük ortalamaya sahip olup SYS dişileri, hem KYS hem SYS erkeklerin ortalamaları aynı ve daha yüksek elde edilmiştir. Kemikli göğüs oranı ortalamaları SYS dişilerinde en yüksek, KYS erkeklerinde en düşük, SYS erkekleri ile KYS dişileri aynı grupta yer almışlardır. İnteraksiyon ortalamaları bakımından; en yüksek abdominal yağ oranı ortalaması KYS dişilerinde, en yüksek taşlık oranı ortalaması SYS dişilerinde, en yüksek karaciğer ortalaması KYS dişilerinde ve en yüksek kalp ağırlığı SYS erkeklerinde bulunmuştur.

Abstract:
In this study, male chicks of the Atak-S genotype which is an egg-yielding line, and the Hubbard Red JA57 genotype, which developed slowly in mixed sex, were examined in closed and free range breeding systems. The study was carried out at the Kahramanmaraş Sütcü Imam University (KSU), Animal Production Application and Research Center in a greenhouse (tent) type house for 12 weeks. In the experiment, 3 repeat closed, 3 repeat closed + free range areas were created for both genotypes. For each repeat 28 chicks and total 336 chicks were used. In closed breeding system groups (KYS), 7.5m² closed area was provided for each repetition, and free walkway area with 31.25m² clover planted in addition to 7.5m² closed area was provided for free range breeding system groups (SYS). In two different breeding systems; live weight, feed consumption, feed conversion ratio, survival rate, carcass and parts rates, edible internal organ weight and rates, testicular weights, rectal temperature and tonic immobility times were examined for both genotypes. In KYS and SYS, only the neck rate and thigh rate were found to be significant among the features studied in Atak-S male (P<0.05), and there was no difference between other features. In the slow growing Hubbard Red JA 57 broilers, the weekly feed conversion ratio was found to be significant at the 11th week and the additive feed conversion ratio at the 12th week (P<0.05). Rectal temperature and tonic immobility values (P<0.05) testicular weights and rates (P<0.01) were found different in KYS and SYS. In Hubbard Red JA57, the average of thigh and wing rates was found to be high in males and low in females, and the mean of hot-cold carcass, back and neck rates were found the same for both sexes. For breeding systems, the average of all carcass parts ratios was found the same. The interaction averages were compared with Duncan. According to this; mean of hot-cold carcass, back, breast and neck rate was found the same. For the thigh rate means; both KYS and SYS were high for males and low for females. For the wing rate averages; The KYS females have the lowest mean, and the average of both KYS females and SYS males were obtained the same and higher. The average of bony breast ratio was the highest in the SYS females, the KYS males were the lowest, the SYS males and the KYS females were in the same group, that is, the mean. In terms of interaction averages; the highest mean abdominal fat rate was found in the KYS females, the highest mean gizzard rate was found in the females of the SYS, the highest liver mean was in the females of the KYS and the highest heart weight in the males of the SYS.