1992 ve 2005 tarihli Türk dili ve edebiyatı öğretim programına göre hazırlanan MEB edebiyat (Türk edebiyatı) ders kitapları üzerine karşılaştırmalı bir değerlendirme çalışması
A comparative evaluation study about literature and Turkish literature textbooks published by Ministry of National Education prepared based on Turkish language and teaching curriculum (1992 and 2005)
Yazar: ÖZLEM BAYRAK CÖMERT
Danışman: DOÇ. DR. ÜLKÜ GÜRSOY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Edebiyat dersi = Literature lesson ; Edebiyat eğitimi = Literature education ; Edebiyat öğretimi = Teaching literature ; Kitaplar = Books ; Milli Eğitim Bakanlığı = Ministry of National Education ; Türk dili ve edebiyatı = Turkish language and literature ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Öğretim = Teaching ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu araştırma, 1992 ve 2005 tarihli Türk Dili ve Edebiyatı Öğretim Programına göre hazırlanan ve MEB tarafından yayımlanan Türk Dili ve Edebiyatı-Edebiyat ve Türk Edebiyatı ders kitaplarına ilişkin öğretmen düşüncelerini ve bu düşünce düzeylerini demografik değişkenlere göre karşılaştırmak amacıyla yapılmıştır.Araştırmada bütüncül bir yaklaşımla nicel ve nitel boyutlu betimsel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Ankara ili merkez ilçelerinde (Altındağ, Çankaya, Etimesgut, Gölbaşı, Keçiören, Mamak, Pursaklar, Sincan, Yenimahalle) bulunan ortaöğretim kurumlarında 2010-2011 eğitim-öğretim yılında görev yapan Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenleri oluşturmaktadır. Nicel araştırmanın örneklem grubunu Ankara ili merkez ilçelerinde bulunan ortaöğretim kurumlarında görev yapan 400 Türk Dili ve Edebiyatı öğretmeni oluşturmaktadır. Nitel araştırmanın katılımcıları da Ankara ili merkez ilçelerinde bulunan ortaöğretim kurumlarında görev yapan 75 Türk Dili ve Edebiyatı öğretmeninden meydana gelmektedir.Araştırma ile ilgili nicel veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen 1992 ve 2005 tarihli Türk Dili ve Edebiyatı Öğretim Programına göre hazırlanan ve MEB tarafından yayımlanan Türk Dili ve Edebiyatı-Edebiyat ve Türk Edebiyatı ders kitaplarına ilişkin öğretmen anketinden elde edilmiştir. Anket dört bölümden oluşmaktadır. Ankette öncelikle öğretmenlere ait kişisel bilgilere yer verilmiştir. Anket ?İçerik?, ?Dil ve Anlatım?, ?Hazırlık ve Değerlendirme?, ?Fiziksel Yapı-Görsel Düzen-Tasarım? bölümlerinden oluşan 64 maddeden meydana gelmiştir. Ayrıca 1992 ve 2005 tarihli Türk Dili ve Edebiyatı öğretim programına göre hazırlanan MEB tarafından yayımlanan Türk Dili ve Edebiyatı-Edebiyat ve Türk Edebiyatı ders kitaplarına ilişkin öğretmen görüşme formu da düzenlenmiştir.Araştırmanın amacı ve ana problemi çerçevesinde oluşturulan alt problemlere ilişkin toplanan nicel verilerin istatistiksel çözümlemelerinde analizler için elde sonuçlar 0.05 anlamlılık düzeyinde yorumlanmıştır. Çalışmada yer alan analizler için SPSS 20.0 paket programı kullanılmıştır. Nitel verilerin çözümlemelerinde ise içerik analizinden yararlanılmıştır.Bu çalışmada ilk olarak Kolmogorov-Smirnov testi ile verilerin normal dağılıma uyup uymadığı incelenmiştir. Ölçekte yer alan maddelerin normal dağılıma sahip olduğu durumlarda iki grubun karşılaştırılmasında Independent Sample t testi, ikiden fazla grubun karşılaştırılmasında ise Tek Yönlü Varyans Analizi (One-Way ANOVA) kullanılmıştır. Eğer varyans analizi sonucunda gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuşsa hangi grupların birbirinden farklı olduğunun tespit edilmesi için çoklu karşılaştırma (multiple comparisons) testlerinden Tukey testi uygulanmıştır. Grupların karşılaştırılmasına ilişkin testlerde varyans homojenliği varsayımı Levene testi ile incelenmiş ve hangi test istatistiğinin dikkate alınacağına karar verilmiştir.Öğretmenlerin eski ders kitabına ilişkin içerik, dil ve anlatım, hazırlık ve değerlendirme ve fiziksel yapı-görsel düzen-tasarım değerlendirmelerinin Türk Dili ve Edebiyatı öğretimi konusunda almış oldukları eğitimi yeterli bulma durumuna göre, alanları ile ilgili eksikliklerinin olma durumuna göre, meslekleri ile ilgili hizmet içi eğitim seminerine katılma ihtiyacına göre, Türk Dili ve Edebiyatı öğretmeni olarak daha önce uyguladıkları 1992 yılı Türk Dili ve Edebiyatı Öğretim Programındaki bilgi ve becerilerin yeterliliği açısından, Türk Dili ve Edebiyatı öğretmeni olarak uyguladıkları 2005 yılı Türk Dili ve Edebiyatı Öğretim Programındaki bilgi ve becerilerin yeterliliği açısından farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.Öğretmenlerin yeni ders kitabına ilişkin içerik, dil ve anlatım, fiziksel yapı-görsel düzen-tasarım değerlendirmelerinin cinsiyete göre, yükseköğretim programına göre, Türk Dili ve Edebiyatı öğretimi konusunda almış oldukları eğitimi yeterli bulma durumuna göre, 1992 yılı Türk Dili ve Edebiyatı Öğretim Programı konusunda herhangi bir kurs, seminer vb. etkinliğe katılma durumuna göre, 2005 yılı Türk Dili ve Edebiyatı Öğretim Programındaki bilgi ve becerilerin yeterliliği açısından ve Türk Edebiyatı ders kitabını kullanma amaçlarına göre farklılık gösterdiği söylenebilir.Öğretmenlerin eski-yeni ders kitabı farkına ilişkin içerik, dil ve anlatım, fiziksel yapı-görsel düzen-tasarım değerlendirmelerinin cinsiyete göre, 1992 yılı Türk Dili ve Edebiyatı Öğretim Programı konusunda herhangi bir kurs, seminer vb. etkinliğe katılma durumuna göre farklılık gösterdiği söylenebilir. 2005 yılı Türk Dili ve Edebiyatı Öğretim Programı konusunda herhangi bir kurs, seminer vb. etkinliğe katılan öğretmenler hazırlık ve değerlendirme açısından yeni ders kitabını daha olumlu görmektedirler. Dil ve anlatım, hazırlık ve değerlendirme boyutlarında meslekleri ile ilgili hizmet içi eğitim seminerine katılma ihtiyacına göre farklılık gösterdiği söylenebilir. Türk Dili ve Edebiyatı öğretmeni olarak uyguladıkları 2005 yılı Türk Dili ve Edebiyatı Öğretim Programındaki bilgi ve becerilerini yeterli gören öğretmenlerin yeni ders kitabını fiziksel yapı-görsel düzen-tasarım açısından daha olumlu gördüğü belirtilebilir. Çalışmada bu bulgular ışığında çeşitli öneriler sunulmuştur.Anahtar kelimeler: Türk Dili ve Edebiyatı Öğretimi, Türk Dili ve Edebiyatı Öğretim Programları, Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitapları, Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmenleri

Abstract:
This study has been done for the purpose of comparing teacher ideas and their idea levels about Literature and Literature Textbooks prepared based on Turkish Language and Literature Teaching Curriculums (1992 and 2005) in terms of demographic variables.Researcher used a holistic approach for this study. This approach has been included quantitive and qualitive descriptive research methods. The population of this research is Turkish Language and Literature teachers who works in Ankara (Altındağ, Çankara, Etimesgut, Gölbaşı, Keçiören, Mamak, Pursaklar, Sincan, Yenimahalle-central distincts of Ankara city) during 2010-2011 academic year.400 Turkish Language and Literature Teaching teachers are sample group of this quantitive research. Also, 75 Turkish Language and Literature Teaching teacher put together participants of research.Quantitive datas that based on research obtained from Teacher Survey developed by researcher. This Survey included some datas about Literature and Turkish Literature textbooks prepared based on Turkish Language and Literature Teaching Curriculum (1992 and 2005) published by Ministry of National Education. Survey is composed by 4 parts. Firstly, researcher ask for personel datas to teachers via Survey. Survey was occured 64 items about ?Content?, ?Language and Expression?, ?Preparation and Evaluation?, ?Physical Construction-Visual Composition-Design?. Also, Teacher Interview Form about Literature and Turkish Literature textbooks prepared based on Turkish Language and Literature Teaching Curriculum (1992 and 2005) published by Ministry of National Education was constituted by researcher.On the axis of aim of the study and the main problem of statistical analysis of quantitative data collected for the problems created under the sub-analysis of results obtained for the 0.05 significance level are interpreted. To analyse datas about research SPSS 20.0 package program was used. To analyse qualitative datas content analysis was used.In this study, for matches them against the normal distribution of data with the Kolmogorov-Smirnov Test were examined. With a normal distribution, where the items on the Independent Sample t-test for comparison of two groups, more than two groups were compared one-way analysis of variance (One-Way ANOVA) were used. If the result of analysis of variance between groups which are found no statistically significant difference between groups is found to be different for the multiple comparisons (multiple comparisons) tests, Tukey's test was used. Levene's test for comparison of groups with the assumption of homogeneity of variance tests were examined and the test statistic which will be taken into consideration it was decided.It was determined that teachers? textbooks assesments in terms of content, language and expression, physical construction, visual composition and projection different from each other according to their ideas about their own academic sufficiency about Turkish Language and Literature Teaching, their imperfect knowledge about their disciplines, their participating request to inservice training about their disciplines, their academic sufficiency based on Turkish Language and Literature Teaching Curriculum (1992 and 2005).Also, according to research, it is possible to say that teachers? textbooks assesments in terms of content, language and expression, physical construction, visual composition and projection different from each other according to gender, their academic sufficiency about their discipline, participating a course, seminar, activities about Turkish Language and Literature Teaching Curriculum 1992 and 2005, intended use of Turkish Literature textbooks.It can be possible to say that teachers? awareness about differences between new and old Literature Textbooks in terms of content, language and expression, the evaluations of the physical structure-the visual composition and design different from each other according to gender, participating of any course, seminar, etc. about Turkish Language and Literature Teaching Curriculum 1992 and 2005. Teachers who attended an event about Turkish Language and Literature Teaching Curriculum (2005) see it more positively. Datas about language and expression, preparation and assesments different from each other in terms of participating request to inservice training. Also, self-sufficient teachers about Turkish Language and Literature Teaching Curriculum (2005) stated their opinion positively about new textbooks in terms of physical structure-the visual composition and design. The study presented several suggestions in the light of these findings.Keywords: Turkish Language and Literature Teaching, Turkish Language and Literature Teaching Curriculums, Turkish Language and Literature Teaching Textbooks, Turkish Language and Literature Teachers.