2030'a doğru Türkiye'nin sürdürülebilir enerji politikalarının enerji verimliliği ve çevresel açıdan değerlendirilmesi ve yeni yaklaşımlar
Energy efficiency and environmental evaluation of Türkiye's sustainable energy policies towards 2030 and new approaches
Yazar: MUSTAFA GÖKBERK URASOĞLU
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA İLBAŞ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Enerji Sistemleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Enerji = Energy
Dizin: Enerji = Energy ; Enerji verimliliği = Energy efficiency ; Sürdürülebilir enerji = Sustainable energy ; Sürdürülebilir çevre = Sustainable environment ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy ; Yeşil enerji = Green energy

Özet:
Son dönemde artan küresel enerji tüketimi yalnızca çevre için olumsuz etki oluşturmamış aynı zamanda tüm dünyada enerji için ayrılan bütçelerin de ülkelerin milli geliri içindeki payının artmasına neden olmuştur. Bir diğer sorun ise artan enerji talebinin karşılanabilmesi olup bu durum hidrokarbon kaynaklarının kullanımını geride bırakmada en büyük engeldir. Son yıllarda durumun ciddiyetinin farkına varılmasıyla Dünya'da ve ülkemizde ciddi adımlar atılmıştır. Geçtiğimiz yıllara bakıldığında ciddi bir enerji tüketimi artışı gözlenen Türkiye'de artan enerji talebi karşılanmış ayrıca bu talebin karşılanması süreci sürdürülebilir enerji politikalarıyla yönetilmeye çalışılmıştır. Ancak gelinen noktada izlenen politikaların geliştirilebilir ve daha ileriye taşınılabilir olduğu çalışmada ortaya koyulan verilerden açıkça tespit edilebilmektedir. Bu yüksek tezi çalışmasında temel olarak ele alınan araştırma sorusu Türkiye'nin sürdürülebilir enerji politikalarının yeterince başarılı olup olmadığı ve geliştirilebilir yanlarının neler olduğudur.  Araştırma sorusunun cevaplanması ve bu çalışmanın sonuca ulaştırılması amacıyla organizasyonel araştırma metoduyla toplanan resmi veri içerik ve politika analizi yapılarak birkaç aşamada incelenmiş ve irdelenmiştir. Son olarak çaprazlama doğrulama yöntemiyle ulaşılan rafine bilgi, nihai değerlendirme ile ilave görüş ve öneriler sonuç kısmında belirtilmiştir. Özetle ulaşılan sonuç Türkiye Cumhuriyeti Devleti son yıllarda büyük atılımlar gerçekleştirmiş ancak; düşük kalorili kömürün temiz bir yolla ticarileştirilmesi, pahalı enerji fiyatlarının cari açığa ve dolayısıyla döviz kuruna olumsuz etkisi, uzun vadeli hidrojen yol haritası ve açık sürdürülebilir bir enerji stratejisi 2030'a giderken hızla aşması gereken en önemli konular olarak tespit edilerek karar alıcıların ve diğer araştırmacıların faydasına sunulmuştur.

Abstract:
The recent increase in global energy consumption has not only created a negative impact on the environment, but also caused a climb in the share of energy budgets in the national income of countries all over the world. Another problem is meeting the increasing energy demand, which is the biggest obstacle in overtaking the use of hydrocarbon resources. In the last years, with the awareness of the seriousness of the situation, prominent steps have been taken in the world and in our country. In Türkiye, where a significant soaring in energy consumption has been observed in the past years, the rising energy demand has been met and the process of meeting this demand has been tried to be managed with sustainable energy policies. However, at this point, it can be clearly determined from the data presented in the study that the policies implemented can be developed and carried forward. The main research question in this master thesis study is whether Türkiye's sustainable energy policies are successful enough and what the aspects are that can be improved. In order to answer the research question and to reach the conclusion of this study, the official data collected by the organizational research method was analysed and examined in several stages by making content and policy analysis. Finally, the refined information obtained by the cross-validation method, the eventual evaluation, opinions and suggestions are stated in the conclusion part. Briefly, the conclusion reached is that although the Republic of Türkiye has made great strides in the last years, the commercialization of coal in a clean way, the negative impact of expensive energy prices on the current account deficit and thus the exchange rate, the long-term hydrogen roadmap and a clear sustainable energy strategy have been identified as the most important issues to be overcome rapidly towards 2030 and presented to the benefit of decision makers and other researcher.