Diz osteoartriti hastalarında radyolojik değişikliklerin denge bozukluğu ve düşme korkusu üzerine etkisinin araştırılması
Evaluation of the effects of radiological changes on balance disorder and fear of falling in patients with knee osteoarthritis
Yazar: ZEYNEP ALPOĞUZ YILMAZ
Danışman: PROF. DR. HAKAN GENÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Düşme kazaları = Accidental falls ; Korku = Fear ; Osteoartrit = Osteoarthritis ; Osteoartrit-diz = Osteoarthritis-knee ; Radyografi = Radiography ; Radyoloji = Radiology ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Amaç: Bu çalışmada diz osteoartriti (OA) hastalarında gelişen radyografik ve ultrasonografik değişikliklerin denge bozukluğu ve düşme korkusu üzerine olan etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Klinik ve radyolojik olarak diz OA tanısı konulan 97 hasta ve diz yakınması olmayan ve yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 33 sağlıklı gönüllü birey çalışmaya dahil edildi. Bireylerin fonksiyonel düzeyi Western Ontario ve McMaster Üniversitesi Osteoartrit İndeksi (WOMAC) skoru ile, statik ve dinamik denge; Berg denge testi ile, dinamik denge ve mobilite; zamanlı kalk yürü testi (ZKYT) ile ve düşme korkusu; Uluslararası Düşme Etkinlik Ölçeği (DEÖ-I) ile değerlendirildi. Geçen yıl içindeki düşmelerin sayısı sorgulandı. Ağrı şiddeti; gece, istirahat ve aktivite yaparken olmak üzere görsel analog skala (GAS) ile değerlendirildi ve, diz eklem hareket kısıtlılığını belirlemek için diz fleksiyon açısı ölçüldü. Hasta grubunda diz osteoartritinin radyografik evrelemesi için Kellgren Lawrence (KL) skalası kullanıldı. Ultrasonografi ile femoral kartilaj (FK) kalınlığı, quadriceps femoris (QF) kas kalınlığı, uyluk subkutan yağ kalınlığı, QF kas kalınlığının subkutan yağ kalınlığına oranı, QF tendon kalınlığı, proksimal ve distal patellar tendon kalınlığı, patellar tendon patolojisi varlığı, suprapatellar efüzyon varlığı değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmamızın sonucunda, diz OA grubunda denge bozukluğu ve düşme korkusu  daha yüksek bulundu; Berg denge skorları daha düşük, ZKYT süresi daha uzun, DEÖ-I skorları daha yüksek saptandı (hepsi için p<0,001). Diz OA'lı hastalarda Berg denge skorları ile uyluk subkutan yağ kalınlığı ve KL skoru ile negatif korelasyon, FK ortalama kalınlığı, QF kas kalınlığı ve QF kas kalınlığının subkutan yağ kalınlığına oranı arasında anlamlı pozitif korelasyon saptandı (p<0,05). Diz OA'lı hastalarda ZKYT süreleri ile KL skoru, uyluk subkutan yağ kalınlığı ile pozitif korelasyon, QF kas kalınlığının subkutan yağ kalınlığına oranı ile anlamlı negatif korelasyon saptandı (p<0,05). Diz OA'lı hastalarda DEÖ-I skorları ile uyluk subkutan yağ kalınlığı ile pozitif korelasyon, QF kas kalınlığı, QF tendon kalınlığı, QF kas kalınlığının subkutan yağ kalınlığına oranı arasında anlamlı negatif korelasyon saptandı (p<0,05).
Sonuç: Diz OA'lı hastalarda denge skorlarını daha düşük, düşme korkusunu daha yüksek saptadık. İleri radyolojik evre ve ultrasonografik olarak değerlendirilen QF kas kalınlığı, uyluk subkutan yağ kalınlığı, QF kas kalınlığının subkutan yağ kalınlığına oranı, QF tendon kalınlığı,  patellar tendon kalınlığı, patellar tendon patolojisi varlığı ve femur kartilaj kalınlığı hastalardaki denge bozukluğu, düşme riski ve düşme korkusu konusunda fikir verebilir. Çalışma sonuçlarımızın belirgin radyolojik değişiklikleri olan diz osteoartriti hastalarında denge bozukluğu ve düşme korkusu varlığı konusundaki farkındalığı arttıracağını düşünmekteyiz. 
Anahtar Kelimeler: Diz osteooartriti, radyografi, ultrasonografi, denge bozukluğu, düşme korkusu

Abstract:
Objective: The aim of this study was to evaluate the effects of radiographic and ultrasonographic changes in patients with knee osteoarthritis (OA) on balance disorder and fear of falling.
Materials and Methods: Clinically and radiologically diagnosed 97 patients with knee OA, 33 age and sex matched healthy volunteers without knee complaints were included in the study. The functional level of the individuals was determined by Western Ontario and McMaster University Osteoarthritis Index (WOMAC) score; static and dynamic balance by Berg balance test; dynamic balance and mobility by Timed up and go test (TUG) and fear of falling by Falls Efficacy Scale (FES-I). The number of falls in the last year was questioned. Pain severity was evaluated by visual analog scale (VAS) at night, at rest and during activity. Knee flexion angle was measured to determine knee joint movement limitation. Kellgren Lawrence (KL) scale was used for radiographic staging of knee osteoarthritis in the patient group. Femoral cartilage (FC) thickness, quadriceps femoris (QF) muscle thickness, thigh subcutaneous fat thickness, ratio of QF muscle to subcutaneous fat, QF tendon thickness, proximal and distal patellar tendon thickness, presence of patellar tendon pathology and suprapatellar effusion were evaluated using ultrasonography.
Results: Individuals in the knee OA group was found to have a higher level of balance disorder and fear of falling; Berg balance scores were found to be lower, TUG  scores and FES-I scores were higher (p <0.001 for all). In patients with knee OA, a significant negative correlation was found between Berg balance scores and thigh subcutaneous fat thickness, KL score, and a significant positive correlation between Berg balance scores and FC mean thickness, QF muscle thickness, ratio of QF muscle to subcutaneous fat (p <0.05). In patients with knee OA, there was a positive correlation between  TUG scores and KL score, thigh subcutaneous fat thickness and a significant negative correlation between QF muscle / subcutaneous fat ratio (p <0.05). There was a significant positive correlation between FES-I scores and thigh subcutaneous fat thickness and a significant negative correlation between FES-I scores and QF muscle thickness, QF tendon thickness, ratio of QF muscle to subcutaneous fat in patients with knee OA (p <0.05).
Conclusion: These findings suggest that patients with knee OA have lower balance scores and higher fear of falling. We found lower balance scores and higher fear of falling in patients with knee OA. Advanced radiological stage and QF muscle thickness, thigh subcutaneous fat thickness, ratio of QF muscle to subcutaneous fat , QF tendon thickness, patellar tendon thickness, patellar tendon pathology and femur cartilage thickness evaluated using ultrasonography were thought to be related to balance disorder, fall risk and fear of falling. We think that our study results will raise awareness of the presence of balance disorder and fear of falling in knee osteoarthritis patients with significant radiological changes.
Keywords: Knee osteooarthritis, radiography, ultrasonography, balance disorder, fear of falling