İstanbul ilinde periodontal hastalık prevalansının belirlenmesi ve risk faktörleri ile ilişkilendirilmesi
Periodontitis prevalence and association with sociodemographic and behavioral factors in adults in İstanbul
Yazar: MELİHA GERMEN
Danışman: PROF. DR. FUNDA YALÇIN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases ; Prevalans = Prevalence ; Risk faktörleri = Risk factors ; Ölçekler = Scales ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Çalışmamızda; İstanbul'da yetişkin bir örneklem grubunda, periodontitis prevalansının tüm ağız ölçüm protokolü (FMPE) ile belirlenmesi, klinik ataşman kaybı ve sondalanabilir cep derinliğinin yaygınlık ve şiddetinin değerlendirilmesi ve bunların periodontal hastalıkları etkileyen sosyodemografik özellikler ve çeşitli davranışsal faktörler ile ilişkilendirilmesi amaçlanmıştır.
Çalışmamzın verileri Eylül 2012-Kasım 2013 tarihleri arasında, Türkiye'nin en kosmopolit ve nüfusu en yoğun ili olan İstanbul'da, yaşları 35-74 arası olan 488 birey üzerinden elde edilmiştir. Birinci basamak sağlık hizmeti veren Fatih Kamu Sağlığı Merkezi çalışma merkezi olarak seçilmiştir. Klinik indeks ve ölçümler, kalibrasyonu yapılmış iki araştırmacı tarafından, tüm ağız ve her dişin altı noktasından olacak şekilde yapılmıştır. Periodontal hastalık değerlendirmesinde kullanılan ölçümler; klinik ataşman seviyesi (KAS), sondalanabilir cep derinliği (SCD) ve sondalamada kanamadır (SK).
Örneklem grubumuzun %72,3'ü kadın ve %84,2'si evlidir. Çalışmamıza katılan bireylerin büyük çoğunluğunun (%77) aylık geliri 1500 TL ve altındadır. Eğitim seviyesi, yalnızca orta öğretim öncesine ulaşmış bireylerin oranı ise %76,6'dır. Çalışma kapsamındaki bireylerin %10,2'si diyabetli ve %29'u sigara içmektedir.
Amerikan Periodontoloji Akademisi tarafından geliştirilen hastalık tanımına (CDC/AAP) göre toplam periodontitis prevalansı %61,9'dur. Hafif, orta, şiddetli periodontitis prevalansları ise sırasıyla %17,8, %27,3 ve %16,8'dir. Periodontitis prevalansı 65-74 yaş grubunda, diyabetli bireylerde, evlilerde ve diş hekimine gitmeyenlerde istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur.
Daha önceki yıllarda epidemiyolojik çalışmalarda sıklıkla kullanılan Toplumsal Periodontal İndeks (CPI)'ın güvenilirliği, CDC/AAP'nin hastalık tanımı ile kıyaslama yapılarak değerlendirilmiş ve uyum düzeyi %55,6 bulunmuştur.
Çalışmamızın sonuçları, Türkiye'de, özellikle yüksek risk grupları için, ağız diş sağlığının geliştirilmesine yönelik programlara ihtiyaç olduğunu destekler niteliktedir.  

Anahtar Kelimeler : periodontitis, prevalans, CDC/AAP, CPI, FMPE.

Abstract:
The purpose of this cross-sectional study was to assess periodontitis prevalence by full-mouth examination (FMPE) as ıt ıs accepted gold standard, and to assess the extent and severity of clinical AL and PD and their associations with sociodemographic and behavioral parameters in a subpopulation of adults in İstanbul.
The data reported here were collected between September 2012- November 2013 in İstanbul, the most cosmopolitan and the largest Turkish city by population. The present survey included a total of 488 subjects, aged 35-74 years. A public health center where people attends for primary care was selected as our survey center. Full-mouth measurements were recorded at six sites per tooth by two calibrated examiners. The evaluated parameters included probing depth (PD), clinical attachment level (CAL), bleeding on probing (BOP). 
The 72.3% and 84.2% of 488 individuals were females and married, respectively. Most individuals (77%) had an income lower than US $750 per month and most individuals (76.6%) had low education level. Only 10.2% of individuals were diabetic and 29% were current smokers.
The total prevalence of periodontitis in a subpopulation aged 35-74 years was 61.9% in our study.  When the American Academy of Periodontology's case definition (CDC/AAP) was applied individually, the prevalence of mild, moderate and severe periodontitis was 17.8%, 27.3% and 16.8%, respectively. Periodontitis prevalence was higher in older age groups, diabetics, married participants and participants who have unfrequent dental visits.
The reliability of Community Periodontal İndex (CPI), that has been used widely in epidemiological studies, was assessed by comparing CDC/AAP case definition. The coherence with each other was found 55.6%.
This study shows that, public health strategy should support and increase access to preventive oral care especially for high risk subpopulations.
Key Words: periodontitis, prevalence, CDC/AAP, CPI, FMPE