Primer obezite tanılı ergenlerin internet ve akıllı telefon bağımlılığı, DEHB ve psikiyatrik eş tanılar açısından araştırılması
Investigation of adolescents diagnosed with primary obesity in terms of internet and smart phone addiction, ADHD and psychiatric comorbidity
Yazar: GÜLNUR BAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER KARDAŞ
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Giriş-Amaç: Obezite, kişinin sağlığını bozacak şekilde yağlı vücut kitlesinin, yağsız vücut kitlesine oranla artması sonucu oluşan kronik bir hastalıktır ve etiyolojisi multifaktöriyeldir. Sadece fiziksel değil ruhsal olarak da birçok bozuklukla beraber seyretmektedir. Günümüzde tıpkı obezite gibi sıklığı ve önemi giderek artan, çok çeşitli psikososyal ve fiziksel soruna eşlik eden internet ve akıllı telefon bağımlılıkları da obezite ile ilişkilendirilmektedir. Bu çalışma ile obez ergenlerin sosyodemografik özelliklerini, ruhsal patolojilerini araştırmak, internet/akıllı telefon kullanım özelliklerini ve bağımlılık düzeylerini belirlemek ve bu doğrultuda literatüre katkı sunmak amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem: Çalışma grubumuz Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi polikliniğine 2021 yılı Ocak-Mart ayları arasında başvuran primer obezite tanısı almış 12-18 yaş aralığındaki 48 obez olgu ile yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş obezitesi olmayan, sağlıklı ve gönüllü 49 kontrol grubu ile oluşturuldu. Gruplara araştırmacılar tarafından hazırlanan sosyodemografik ve klinik veri formu dolduruldu. "Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli (K-SADS)" kullanılarak ve DSM-5'e dayalı klinik görüşmeler yapılarak eşlik eden psikopatolojileri tarandı. Hasta ve kontrol grubuna Young İnternet Bağımlılığı Ölçeği (YİBÖ), Bağımlılık Profil İndeksi-İnternet Formu (BAPİNT), Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği-Kısa Form (ATBÖ-KF); ebeveynlerine Atilla Turgay Çocuk ve Ergenlerde Davranım Bozuklukları için DSM IV'e Dayalı Tarama ve Değerlendirme Ölçeği verildi. Veriler SPSS 18.0 programı ile analiz edildi.
Bulgular: Obez grupta ebeveyn yaş ortalaması, ailede obezite ve psikopatoloji anlamlı olarak daha fazlaydı. Katılımcıların benzer aile özelliklerine, sosyoekonomik ve sosyokültürel düzeylere sahip oldukları görüldü. Obez ergenlerin anlamlı olarak daha fazla sürelerle internet ve akıllı telefon kullandığı, ekran karşısında daha fazla atıştırdığı görüldü. Oyun oynama amacıyla internet/akıllı telefon kullanımı obez grupta, genel bilgi arama ve haber/gazete okuma kontrol grubunda anlamlı olarak daha fazlaydı. YİBÖ, toplam BAPİNT, ATBÖ-KF ve Atilla Turgay Ölçeği puan ortalamaları obez ergenlerde anlamlı olarak daha yüksekti. YİBÖ puanlarının ortalaması obez ergenlerde 36,64 ± 14,25, kontrol grubunda 28,79 ± 6,54 (p=0,001); BAPİNT ölçeği puanlarının ortalaması obez grupta 1,97 ± 0,60, kontrol grubunda 1,41 ± 0,49 (p<0,001); ATBÖ-KF ölçek puanlarının ortalaması obez ergenlerde 26,68 ± 11,78, kontrol grubunda ise 18,63 ± 6,93'tü (p<0,001). Ayrıca yapılan K-SADS ve DSM-5'e dayalı klinik görüşmelere göre obez ergenlerin yaşam boyu ve şimdi daha fazla psikiyatrik tanı aldığı, Depresif Bozukluk, Anksiyete Bozukluğu ve DEHB tanılarına kontrol grubuna oranla daha fazla sahip oldukları görüldü.
Sonuç: Çalışmamız obezitenin yüksek oranda internet/akıllı telefon bağımlılığı ve ruhsal sorunlarla seyrettiğini göstermektedir. Obezite tedavisinin zorluğu, komplikasyonlarının fazlalığı düşünüldüğünde pediatrik obezitenin önlenmesi ve tedavisi amacıyla biyopsikososyal müdaheleler ve ruh sağlığı çalışanlarının dahil olduğu multidisipliner yaklaşımlar önem arz etmektedir. Çocuk ve ergenlerde obezite sıklığının giderek arttığı düşünülürse obezite tanılı gençlerin eşlik eden internet/akıllı telefon bağımlılığı, DEHB ve diğer psikopatolojiler açısından değerlendirilmesi ve klinisyenlerin bu açıdan dikkatli olması gerekmektedir. Ayrıca obezite ve psikopatolojiler arasındaki nedenselliğin anlaşılması amacıyla bu konuda yapılacak daha geniş örneklemli, toplum temelli ve boylamsal çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Anahtar kelimeler: obezite, internet, akıllı telefon, DEHB, psikopatoloji

Abstract:
ABSTRACT
Objective: Obesity is a chronic disease that results from an increase in fatty body mass compared to lean body mass, and its etiology is multifactorial. It progresses with many disorders not only physically but also mentally. Today, just like obesity, internet and smartphone addictions, which are increasing in frequency and importance, accompanying various psychosocial and physical problems, are also associated with obesity. With this study, it was aimed to investigate the sociodemographic characteristics and mental pathologies of obese adolescents, to determine their internet / smartphone usage characteristics and their addiction levels, and to contribute to the literature in this direction.
Materials and methods: Our study group was composed of 48 obese patients between the ages of 12-18 who were admitted to the Dicle University Medical Faculty Hospital Pediatric Endocrinology Outpatient Clinic between January and March 2021, diagnosed with primary obesity, and 49 healthy and volunteer controls who were matched in terms of age and gender. A sociodemographic and clinical data form prepared by the researchers was filled in the groups. The accompanying psychopathologies were screened by using the "Kiddie Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia-Present and Lifetime Version (K-SADS)" and by conducting clinical interviews based on DSM-5. Young's Internet Addiction Scale (YIAS), Addiction Profile Index-Internet Addiction Form (APIINT), Smartphone Addiction Scale-Short Form (SAS-SF) to the patient and control groups; Atilla Turgay Child and Adolescent Behavioral Disorders Screening and Evaluation Scale Based on DSM IV was given to their parents. Data were analyzed with SPSS 18.0 program.
Results: In the obese group, the average age of parents, obesity and psychopathology in the family were significantly higher. It was observed that the participants had similar family characteristics, socioeconomic and sociocultural levels. Obese adolescents were found to use the internet and smartphones for significantly longer periods of time, and snack more in front of the screen. Internet / smart phone usage for gaming was significantly higher in the obese group, general information search and news / newspaper  reading in the control group. Obese adolescents had significantly higher mean scores of YIAS, total APIINT, SAS-SF and Atilla Turgay Scale. The average of YIAS scores was 36,64 ± 14,25 in obese adolescents and 28,79 ± 6,54 in the control group (p = 0,001); the mean scores of the APIINT scale were 1,97 ± 0,60 in the obese group and 1,41 ± 0,49 in the control group (p <0,001); the average of SAS-SF scale scores was 26,68 ± 11,78 in obese adolescents and 18,63 ± 6,93 in the control group (p <0,001). In addition, according to clinical interviews based on K-SADS and DSM-5, it was observed that obese adolescents received more lifetime and present more psychiatric diagnoses, Depressive Disorder, Anxiety Disorder and ADHD diagnoses more than the control group.
Conclusion : Our study shows that obesity progresses with a high rate of internet / smartphone addiction and mental problems. Considering the difficulty of obesity treatment and the high number of complications, biopsychosocial interventions and multidisciplinary approaches involving mental health professionals are important for the prevention and treatment of pediatric obesity. Considering that the prevalence of obesity in children and adolescents is gradually increasing, it is necessary to evaluate the obesity-diagnosed youth in terms of accompanying internet / smartphone addiction, ADHD and other psychopathologies, and clinicians should be careful in this regard. In addition, in order to understand the causality between obesity and psychopathologies, society-based and longitudinal studies with larger samples are needed.
Keywords: obesity, internet, smartphone, ADHD, psychopathology