Aile hekimliği asistanlarının hepatit B enfeksiyonu ve aşıları hakkında bilgi düzeyleri, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge levels, attitudes and behaviors of family medicine residents about hepatitis B infection and vaccines
Yazar: ALİ GÜLLÜ
Danışman: DOÇ. DR. MUHTEŞEM EROL YAYLA ; DR. ALİ İHSAN ÇABUK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş: HBV enfeksiyonu, küresel ölçekte önemli bir halk sağlığı sorununu temsil eder ve bu bağlamda aile hekimleri, hastalığın önlenmesi, kontrolü ve tedavisi konusunda hayati bir rol oynamaktadır.  Bu çalışmanın amacı aile hekimliği asistanlarının HBV enfeksiyonu ve HBV aşıları hakkındaki bilgi düzeylerini değerlendirmektir.

Materyal ve Metot: Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Etik Kurulu'ndan alınan izin ile Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi aile hekimliği bölümünde eğitim gören asistanlar üzerinde anket yapılarak gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların demografik verileri, HBV aşısına karşı tutumu ve 19 sorudan oluşan HBV enfeksiyonu ve aşıları hakkındaki bilgi düzeyini ölçen sorular yöneltilerek elde edilen veriler analiz edildi.

Bulgular: Çalışma %50,9'u erkek olan 106 katılımcı dahil oldu. Katılımcıların yaş ortalaması 30,88±5,37 iken ortalama hekimlik süresi 5,979±5,38 yıl olarak gözlendi. Katılımcıların %80,2'si daha önceden HBV enfeksiyonu ile karşılaştığını belirtirken, %98,1'i ise ailelere HBV aşısını önerdiğini söyledi. Katılımcıların 19 maddeden oluşan ve bilgilerini ölçen ankete verdikleri doğru yanıt ortalaması 12,66 ±2,12 iken minimum 7 puan ve maksimum 18 puan olarak saptandı. Katılımcıların en az doğru yanıt verdiği soru hepatit B aşısını saklama koşullarıydı (%22,6).

Sonuçlar: Aile hekimliği uygulamasının başlangıcından bu yana elde edilen yüksek aşılama oranı her yıl yüzbinlerce kişide hastalığı engellemiştir. Aile hekimliği asistanlarımın hepatit B enfeksiyonunu ve aşıları hakkındaki bilgi düzeyini değerlendirdiği çalışmamız aşının uygulanacağı özel gruplar, aşı içeriği, saklama koşulları gibi konularda hatırlatıcı eğitimlere gereksinimi ortaya koymuştur. Ülkemizde hali hazırda aşı ile eradike edilen hastalıklar aile hekimlerinin başarısı olsa da artan göç ve nüfus hareketliliği nedeniyle genişletilmiş bağışıklama programının hassasiyetle sürdürülmesi gerekmektedir. Ayrıca mezuniyet sonrası eğitim programları içeriğine aşı ve bağışıklama programı eğitimlerinin eklenmesi önerilmektedir. Aile hekimliği uzmanlık eğitiminde aşı ile önlenebilen hastalıklardan HBV'ye ve güncel aşı bilgilerine daha çok yer verilmesi sağlanmalıdır. Bu katkı toplum sağlığı için özel bir konumu olan ve koruyucu önleyici sağlık hizmet sunumunun temeli olan aile hekimlerinin rolünü pekiştirecektir. 
Anahtar Kelimeler: 	Hepatit B Virüs Aşısı, Aile hekimliği, Hepatit B Virüs Enfeksiyonu Bilgi Düzeyi

Abstract:
Objectıve: Hepatitis B Virus (HBV) is a significant cause of mortality and morbidity worldwide and in our country. With its high infectivity, HBV leads to a broad spectrum of health problems, ranging from acute and chronic hepatitis to liver cancer. HBV infection represents a major public health issue globally, and in this context, family physicians play a crucial role in the prevention, control, and treatment of the disease. The aim of this study is to assess the knowledge levels, attitudes, and behaviors of family physicians assistants regarding HBV infection and HBV vaccines.

Materials and Methods: The study was conducted with the permission of the Ethics Committee of Adana City Training and Research Hospital, involving assistants in the Department of Family Physicians at Adana City Training and Research Hospital. Demographic data of the participants, their attitudes towards HBV vaccination, and the level of knowledge about HBV infection and vaccines, consisting of 19 questions, were obtained through a survey and analyzed.

Results: The study included 106 participants, with 50.9% being male. The average age of the participants was 30.88±5.37, and the mean duration of medical practice was 5.979±5.38 years. While 80.2% of the participants reported encounter HBV infection before, 98.1% recommended HBV vaccination to families. The average correct response score to the 19-item survey measuring knowledge was 12.66±2.12, with a minimum score of 7 and a maximum score of 18. The question to which participants gave the least correct answers was the storage conditions of hepatitis B vaccine (22.6%).

Conclusions: The high vaccination rate achieved since the beginning of family physician practice has prevented the disease in hundreds of thousands of people every year. Our study, which evaluated the level of knowledge of family physician assistants about hepatitis B infection and vaccines, revealed the need for reminder trainings on issues such as special groups to be vaccinated, vaccine content, and storage conditions. Although the diseases eradicated by vaccination in our country are the success of family physicians, the expanded immunisation programme should be continued with sensitivity due to increasing migration and population mobility. In addition, it is recommended that vaccine and immunisation programme trainings should be added to the content of post-graduate education programmes. HBV, one of the vaccine-preventable diseases, and current vaccine information should be included more in family physician specialty education. This contribution will reinforce the role of family physicians, who have a special position for public health and are the basis of preventive health service provision.
Key Words: 	Hepatitis B Virus Vaccine, Family Physicians, Hepatitis B Virus Infection Knowledge Level