Bir dünya klasiği çevirisinde yetişkin ve çocuk dizgesine bir bakış: Notre Dame'ın Kamburu örneği
A look into the adult and children's system in the translation of a world classic: The case of the Hunchback of Notre Dame
Yazar: ELİF ARSLANOĞLU
Danışman: PROF. DR. ARSUN URAS
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çeviribilim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mütercim-Tercümanlık = Translation and Interpretation

Özet:
Bu tez çalışmasında, Victor Hugo'nun bir Dünya Klasiği olan Notre-Dame de Paris adlı eserinin yetişkin ve çocuk dizgesine aktarılan Türkçe çevirileri incelenmiştir. Notre Dame'ın Kamburu olarak dilimize geçen eserin ilk okurunun yetişkinler olması itibariyle, çocuk dizgesine aktarımında geçirmiş olduğu süreç ve gerekçelerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yetişkin ve çocuk dizgesinin farklılıklarını ortaya koyan bu çalışmada, tutarlı bir değerlendirme yapılabilmesi açısından aynı yayınevi tarafından iki dizge için basılmış çeviriler tezin bütüncesini oluşturmuştur. Bu doğrultuda özgün eserin işlevlerini saptamak amacıyla öncelikle roman ve yazarın hayatı detaylıca irdelenmiştir. Bununla birlikte yoğun dilsel ve kültürel özellikleri olan Dünya Klasiklerinin tanımı yapılmış, yerli edebiyat çoğuldizgemizin yetişkin ve çocuk dizgelerinde bu eserlerin geçmişten günümüze kadarki yeri Itamar Even-Zohar'ın Çoğuldizge Kuramı bağlamında incelenmiştir. Yetişkinden çocuk dizgesine aktarımın odağı oluşturduğu bu çalışmada, çocuk edebiyatı ve çevirisinin tanımlarına da yer verilmiştir. Notre Dame'ın Kamburu adlı eserin yetişkin ve çocuk dizgesinde yer alan çevirileri Zohar Shavit'in çocuk metinlerine getirilen kısıtlamalar bağlamında ele aldığı Dizgesel Yatkınlık yaklaşımı doğrultusunda incelenmiştir. Bu bağlamda çocuk metinlerine getirilmesi gereken kısıtlamalar aracılığıyla, çocuk dizgesine girecek ürün ve araştırmalar hakkında farkındalık oluşturmak hedeflenmiştir. 
Anahtar Sözcükler: Yetişkin ve Çocuk Dizgesi, Dünya Klasikleri, Çeviri Çocuk Edebiyatı, Dizgesel Yatkınlık, Notre Dame'ın Kamburu

Abstract:
In this thesis, the Turkish translations of Victor Hugo's Notre-Dame de Paris, which were transferred to the adult and children's system, were examined. It is aimed to evaluate the process of the transfer of the novel written for adults to the children's system and the reasons for this. In this study, which reveals the differences between the adult and children's system, the translations published by the same publishing house for both systems formed the corpus of the thesis in order to make a consistent evaluation. In this direction, first of all, the novel and its author were examined in detail in order to determine the functions of the source text. In addition, the definition of World Classics, which have intense linguistic and cultural features, has been made. The place of these works in the adult and children's system of our domestic literature polysystem from the past to the present has been examined in the context of Itamar Even-Zohar's Polysystem Theory. In this study, where the transfer from adult to children's system is the focus, definitions of children's literature and its translation are also included. The translations of The Hunchback of Notre Dame in the adult and children's system are discussed by Zohar Shavit's The Systemic Affiliation approach, where the researcher deals with constraints on children's texts. In this context, it is aimed to raise awareness about the products and researches that will be included in the children's system in the future, by presenting the necessary constraints on children's texts.
Keywords: Adult and Children's System, World Classics, Translation of Children's Literature, Systemic Affiliation, The Hunchback of Notre Dame