Abdülazîz el-Meşrî ve el-Vesmiyye adlı romanının teknik açıdan incelenmesi
Abdulaziz el-Mesri and the technical examination of his novel el-Vasmiyya
Yazar: HATİCE BÜŞRA ÇİFTÇİ
Danışman: DOÇ. DR. İLKNUR EMEKLİ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arap Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature

Özet:
Eser, Abdülazîz el-Meşrî adlı yazarın "İlkbahar Yağmurları" isimli eserinden çevrilmiş olup, eserde yer alan zaman, olay, mekân ve kişilerin incelendiği bir çalışmadır. Eserin içeriğinde çeviri ve inceleme söz konusudur. Roman daha önce hiçbir dile çevrilmemiş olup bu eser üzerinde yapılmış ilk çeviri ve inceleme çalışmasıdır.	
Yazar Abdülazîz el-Meşrî'nin hiçbir eseri daha önce Türkçeye çevrilmemiş, ayrıca ülkemizde yazar ve eserleri üzerine herhangi bir çeviri ve inceleme yapılmamıştır. Bu çalışma Suûdî Arabistan romancılığına ışık tutmak, Abdülazîz el-Meşrî gibi mesleğini severek ve emek vererek sancılı ve zorlu hastalığına rağmen çalışmalarını bırakmayan yazarımızı edebiyatımıza kazandırmak, tanıtmak ve ona ait eserin teknik açıdan incelenip güzel bir eser ortaya koymak maksadıyla yazılmıştır.
Öncelikli hedefim kendini bu kadar edebiyata adamış bir yazarı, Türk okuyucusu ve akademik araştırmacıları ile tanıştırmak ve edebiyatımıza kazandırmaktır. Roman üslubu itibari ile okuyucuyu yormayan, sonuna kadar akıcılığını ve heyecanını kaybetmeyen bir eserdir. Eser içerisinde çokça tasvirlere yer verilmiş, bu tasvir yöntemi okuyucuda hikâyeyi canlı tutmuştur.
Roman teknik açıdan başarılı olmasıyla birlikte, manevi boyutta da okuyucuyu doyuran bir eserdir. Verdiği mesajlar insanın hayatına yön verici, cemaat olma ruhunun insanı nerelere taşıyabileceği, toplum içinde nasıl tavır sergilenmesi gerektiği, insani ilişkilerin nasıl daha sağlıklı ilerlemesi konusunda yol gösterici niteliktedir. Yazar bize içinde bulunduğu toplumun yapısı, gelenek ve görenekleri, inançları doğrultusunda yaşam standartlarını toplumun nasıl şekillendirdiği, duruşlarını nasıl bozmadığı ve nasıl tavır aldığı noktasında bize bilgi vermiştir. 
Yazarımız ayrıca eserinde toplumsal, kültürel ve geleneksel yapının bozulmaması için kültürüne uygun bir şekilde romanı hikâye etmiştir. Çünkü yazarımızın, gözlemlediğimiz kadarı ile gerçek amacı batılı dünyadan etkilenmemesi ve özünü kaybetmemesi için okuyucuya seslenmektir. Bunu nasıl yapılması konusunda mesaj verici niteliktedir. el-Vesmiyye romanı için hem psikolojik hem de sosyolojik romandır demek içeriği itibari ile daha isabetli olacaktır. Yazarımız toplumun Batı kültüründen etkilenmesini istememekte ve toplumun asimile olmaması için eser içerisinde çokça mesaj vermektedir. Roman milliyetçi, birlik ve beraberlik içerisinde hareket etmek için önemli bir mesaj verici niteliktedir. Ayrıca romanda sıkça diyaloglara ve tasvir yöntemine yer verilmiştir. Romanın genelinde fasih ve akıcı bir dil kullanılıp ara ara lehçe kelimelere yer verilmiştir. Hatta romanın adı olan "el-Vesmiyye" lehçe bir kelimedir. Suûdî Arabistan romancılığına ışık tutmakta ve bu alandaki ilk yüz eser arasında yer almaktadır.
Romanı okuyan kişiler, hikâyenin geçtiği toplumun kültürel yapısı hakkında kolaylıkla bilgi edinebilmektedir. Bu çalışma eserde bulunan toplumun sosyo-kültürel yapısından, gelenek ve göreneklerinden, kişilerin ahlaki yapılarından mesajlar içermekte ve ders verir niteliktedir.
Bu inceleme daha öncesinde el-Vesmiyye romanı hakkında hiçbir çalışma yapılmamış olması ve Abdülazîz el-Meşrî adlı yazarı edebiyatımıza kazandırmak amacıyla yazılmıştır. Eseri incelerken sadece yardımcı eserlerden destek alınmıştır ve ihtiyaç halinde alıntı yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: el-Vesmiyye, Abdülazîz el-Meşrî, Arap romanı, Suûdî Arabistan romancılığı

Abstract:
The work has been translated from the work of the author named Abdülaziz al-Meşrî named "Spring Rains" and is a study in which the time, event, place and people in the work are examined. The content of the work includes translation and analysis. The novel has not been translated into any language before and it is the first translation and analysis work on this work.
None of the works of the writer Abdulaziz al-Meşrî have been translated into Turkish before, and there has been no translation or analysis of the author and his works in our country. This study was written in order to shed light on Saudi Arabian novelism, to introduce and introduce our writer, Abdülaziz al-Meşrî, who loves his profession and does not quit his work despite his painful and difficult illness, to our literature, and to examine his work from a technical point of view and to produce a beautiful work.
My primary goal is to introduce such a devoted writer to Turkish readers and academic researchers and to bring them into our literature. It is a work that does not tire the reader in terms of its novel style and does not lose its fluency and excitement until the end. There are many descriptions in the work, and this description method kept the story alive in the reader.
While the novel is technically successful, it is also a work that satisfies the reader in the spiritual dimension. The messages it gives guide people's lives, guide people to where the spirit of being a community can carry people, how to behave in society, and how human relations can progress in a healthier way. The author has given us information about the structure of the society in which he lives, customs and traditions, how the society shapes the living standards in line with his beliefs, how he does not change his stance and how he takes a stand.
Our author also narrated the novel in accordance with his culture in order not to spoil the social, cultural and traditional structure in his work. Because, as far as we have observed, the real purpose of our author is to appeal to the reader so that he is not affected by the western world and does not lose his essence. It gives a message about how to do this. It would be more accurate to say that the novel el-Vesmiyye is both a psychological and sociological novel in terms of its content. Our author does not want the society to be influenced by Western culture and gives a lot of messages in the work so that the society does not assimilate. The novel is nationalist, giving an important message to act in unity and solidarity. In addition, dialogues and depiction methods are frequently included in the novel. A fluent and fluent language is used throughout the novel, and dialect words are included from time to time. In fact, the name of the novel "al-Vesmiyye" is a dialect word. Saudi Arabia sheds light on children's novels and is among the first hundred works in this field.
People who read the novel can easily learn about the cultural structure of the society in which the story takes place. This study contains messages from the socio-cultural structure of the society, traditions and customs, moral structures of the people in the work, and has a teaching quality.
This review was written in order to bring the author named Abdulaziz al-Meşrî to our literature, since no study has been done about the novel al-Vesmiyye before. While examining the work, only auxiliary works were supported and quoted when needed.

Keywords: al-Vesmiyya, Abdulaziz al-Maşri, Arabic novel, Saudi Arabian novelism