Eppsteinbarr virüs yüksek titrede pozitif olan Multipl skleroz'lu bireylerde erken tanı almanın atak şiddeti ve lezyon yayılımı üzerindeki etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of early diagnosis on attacksevere and lesion spread in individuals with multiple sclerosiscross-sectional operation
Yazar: ÖNDER ÖLMEZ
Danışman: PROF. DR. SERKAN ÖZAKBAŞ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Epstein-barr virüs enfeksiyonları = Epstein-barr virus infections ; Erken teşhis = Early diagnosis ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
Multipl skleroz (MS), santral sinir sisteminin enflamatuvar ve demiyelinizan tipte hastalığıdır. Hastalığın nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte birtakım genetik ve çevresel risk faktörlerinin hastalığın gelişiminde rol oynadığı düşünülmektedir. Günümüzde üzerinde en çok durulan çevresel risk faktörlerinden biri de Epstein Barr Virüstür (EBV). EBV sağlıklı toplumun %90'ını etkileyen bir virüstür. Seroepidemiyolojik çalışmalar, önceden EBV maruziyeti olan bireylerin MS olma riskinin daha yüksek olduğunu göstermiştir. Seronegatif hastalarda MS riski çok düşüktür. Son dönemlerde üzerinde durulan bir diğer konu, EBV antikoru pozitifliğinin, MS'in şiddeti ve aktivitesiyle ilişkisidir. Fakat bu konu henüz tartışmalıdır. Literatürde MS - EBV antikoru ilişkisini inceleyen çalışmalar genelde antikorun pozitifliğinin tedaviye yanıtla bağlantısına yoğunlaşmıştır. EBV antikoru pozitif olan bireylerde erken tanı almanın prognoza olan etkisi bilinmemektedir. Çalışmanın amacı erken ve geç tanı almış MS'li bireylerde EBV antikoru pozitiflik seviyelerinin karşılaştırılması ve EBV antikor titresinin atak şiddeti üzerine etkisini araştırmaktır. İkincil olarak, erken tanı alanlarda EBNA antikoru yüksek titre pozitifliğinin prognoza olan etkisini incelemek amaçlanmıştır. Çalışmaya 69 RRMS'li birey dahil edilmiştir.  Hastaneye ilk başvurularında; fiziksel (9 Hole Peg Test - 9HPT), (Timed 25 Foot Walk Test - 25FTW), bilişsel (Brief Visuospatial Memory Test – BVMT, California Verbal Learning Test – CVLT,   Symbol Digit Modalities Test - SDMT) testler uygulanmıştır. Engellilik değerlendirilmesinde uzun yıllardır standart kullanımı olan Expanded Disability Status Scale (EDSS) de kullanılmıştır. Son çekilen MRG'lerdeki lezyon yükleri ve lezyon lokalizasyonları incelenmiştir. Atak sınıflandırılması yapılmış, demografik verilerden yaş ve cinsiyetin etkileri incelenmiştir. P değeri <0,05 anlamlı kabul edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda MS'de atak sayısının artmasının EBNA titresi yüksekliği ile korelasyon gösterdiği fakat EBNA titresiyle geç tanı almanın anlamlı ilişkisinin olmadığı saptanmıştır. Atak tipi ve MRG'nin EBNA ile ilişkisi incelendiğinde, spinal atağı olan veya MRG'de spinal lezyonu olan hastaların EBNA titrelerinin anlamlı oranda yüksek olduğu saptanmıştır. Son 1 ayda İVMP almış hastaların EBNA titreleri anlamlı derecede düşük ve atak dönemine yakın dönemde tanı almış hastaların EBNA titreleri anlamlı derecede yüksek saptanmıştır. MS'in EBV antikorlarıyla ilişkisinin tam anlaşılabilmesi için daha çok veriye ve daha çok çalışmaya ihtiyaç olmakla birlikte, bu çalışmada; EBNA titresinin MS'deki MRG yüküne, atak tipine ve hastalığın aktivitesine olan etkileri incelenmiş ve önemi vurgulanmıştır.

Abstract:
Multiple sclerosis (MS) is an inflammatory and demyelinating disease of the central nervous system. The cause of the disease is not known precisely, but some genetic and environmental risk factors are thought to play a role in developing the disease. One of the most studied environmental risk factors today is the Epstein Barr Virus (EBV). EBV is a virus that affects 90% of the healthy population. Seroepidemiological studies have shown that individuals with previous EBV exposure are at a higher risk of developing MS. In seronegative patients, the risk of MS is very low. Another issue that has been emphasized recently is the relationship of EBV antibody positivity with the severity and activity of MS disease, but this issue is still controversial. Studies examining the relationship between MS EBV antibodies in the literature generally focused on the relationship between antibody positivity and response to treatment. The effect of early diagnosis on prognosis in individuals with positive EBV antibodies is unknown. The aim of the study is to compare EBV antibody positivity levels in individuals with early and late-diagnosed MS and to investigate the effect of EBV antibody titer on attack severity. Secondarily, we aimed to examine the effect of a high titer of EBNA antibody on prognosis in patients with early diagnosis. 69 RRMS patients were included in the study. Physical: 9 Hole Peg Test (9HPT), 25 Foot Time Walk Test (25FTW) cognitive: Brief Visuospatial Memory Test (BVMT), California Verbal Learning Test (CVLT), Symbol Digit Modalities Test (SDMT) tests were applied at the first admission to the hospital. The Expanded Disability Status Scale (EDSS) was examined in terms of the assessment of disability. The lesion loads and lesion locations in the last MRIs were examined. Attack classification was made. The effects of age and gender were examined from the demographic data. P-value <0.05 was considered significant. As a result of our analysis, we found that the increase in the number of attacks in MS correlated with the high EBNA titer, but the late diagnosis did not significantly affect the EBNA titer. EBNA titers were found to be significantly higher in patients with episodes or spinal lesions on MRI. A significant decrease in EBNA titers of patients who received IVMP in the last month and an increase in EBNA titers of patients diagnosed close to the attack period were found.
         In order to fully understand the relationship of MS with EBV antibodies, more data and more studies are needed. In our study, we examined the effects of EBNA titers on the MRI burden in MS, the type of attack, the disease's activity, and emphasized its importance.