Şerefiye Sarnıcı'nın müzik amaçlı yeniden işlevlendirilmesi ve akustiğinin iyileştirilmesi
Refunctional of the Şerefiye Cistern for musical purposes and improvement of its acoustics
Yazar: BEYZA AKIN
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET NURİ İLGÜREL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Fiziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Tarihi yapıların yeniden işlevlendirilmesi sürecinde yapının mevcut akustik koşullarının yeni kullanım alanlarına uygunluğunun incelenmesi, günümüzde mimari akustik biliminin önemli konularından biri haline gelmiştir. Bu çalışmanın temel amacı, yaklaşık 1600 yıl önce Erken Bizans Dönemi'nde sarnıç olarak inşa edilmiş ancak günümüzde müze olarak çeşitli müzik etkinliklerine ev sahipliği yapan Şerefiye Sarnıcı'nın mevcut akustik koşullarını belirlemek ve bu koşulları müzik işlevine yönelik olarak iyileştirmektir. Çalışmanın yöntemi, yerinde yapılan akustik alan ölçümlerinden ve bu ölçümlerden elde edilen verilerle kalibre edilen akustik model kullanılarak gerçekleştirilen benzetim çalışmalarından oluşmaktadır. Alan ölçümlerinden ve benzetim çalışmalarından elde edilen veriler, Yansışım Süresi (RT), Erken Düşme Süresi (EDT), Netlik (C80), Belirginlik (D50) ve Konuşma İletim İndeksi (STI) parametreleri için değerlendirilmiştir. Sarnıçta gerçekleştirilen akustik ölçümler sonucunda özellikle orta frekanslarda elde edilen uzun yansışım süreleri, sarnıcın mevcut akustik durumunun sarnıçta gerçekleştirilen klasik müzik konserleri için uygun olmadığını göstermiştir. Sarnıcın akustik koşullarını kabul edilebilir değerler içerisinde iyileştirmeye yönelik bir akustik tasarım önerisi geliştirilmiştir. Akustik tasarım önerisi geliştirilirken yapının tarihi ve mimari önemi göz önünde bulundurulmuş olup bu doğrultuda sarnıcın tavanı için saydam mikro delikli gergi folyo ve sütunlar arasına düşey düzlemde yerleştirilen yarı saydam akustik özellikli tekstil perdeler önerilmiştir. Geliştirilen tasarım önerisinin sarnıcın müzik işlevine yönelik hacim akustiği koşullarını iyileştirdiği benzetim çalışmaları ile ortaya konmuştur. Bu araştırma kapsamında elde edilen verilerin ve geliştirilen tasarım önerisinin, gelecekte benzer özelliklere sahip tarihi miras yapıları için geliştirilecek akustik tasarım çalışmalarına yol göstermesi hedeflenmektedir.

Abstract:
The investigation of the suitability of existing acoustic conditions in historical buildings for new functional uses has become one of the significant topics in architectural acoustics today. The primary aim of this study is to determine the current acoustic conditions of the Şerefiye Cistern, which was constructed approximately 1600 years ago during the Early Byzantine Period as a cistern but now serves as a museum hosting various music events, and to improve these conditions for musical functions. The methodology of the study consists of on-site acoustic field measurements and simulation studies conducted using an acoustic model calibrated with the data obtained from these measurements. The data obtained from field measurements and simulation studies were evaluated for the parameters of Reverberation Time (RT), Early Decay Time (EDT), Clarity (C80), Definition (D50), and Speech Transmission Index (STI). The acoustic measurements conducted in the cistern revealed that the long reverberation times obtained, especially at mid frequencies, indicate that the current acoustic condition of the cistern is not suitable for the classical music concerts held there. An acoustic design proposal aimed at improving the acoustic conditions of the cistern within acceptable values was developed. While developing the acoustic design proposal, the historical and architectural significance of the structure was taken into consideration. Accordingly, a transparent micro-perforated stretch film for the cistern's ceiling and semi-transparent textile curtains placed vertically between the columns were proposed. The simulation studies demonstrated that the developed design proposal improved the room acoustics conditions of the cistern for musical functions. The data obtained and the design proposal developed within the scope of this research are expected to guide future acoustic design studies for historical heritage buildings with similar characteristics.