Kazakistan siyasi sisteminin gelişimi ve özellikleri (1991-2021)
Development and characteristics of Kazakhstan political system (1991-2021)
Yazar: HACI HASAN ÇETİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VALERIY MORKVA
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Kazakistan = Kazakhstan ; Nazarbayev, Nursultan = Nazarbayev, Nursultan ; Orta Asya = Central Asia ; Orta Asya ülkeleri = Central Asia countries ; Siyasal sistem = Political system ; Siyasal sorunlar = Political questions ; Siyasal yapılanma = Political structuration

Özet:
Bu çalışmada, 1991 yılında bağımsızlığına kavuşan Kazakistan Cumhuriyeti'nin jeopolitik ve siyasi özellikleri, Sovyet Birliği yönetim sisteminin kaldırılması, kuruluşundan bu yana demokrasiye geçiş sürecinde izlediği siyasi reformlar stratejisi ve bu yolda karşılaştıkları sorunlar ele alınacaktır. Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra ülkenin mevcut şartlarını dikkate alarak kabul edilen Anayasalar ve Anayasa değişikliklerinin yanı sıra ülkenin ciddi ekonomik sorunlarının siyasi sisteminin gelişimine etkileri incelenecektir. Bununla birlikte Kazakistan Cumhuriyeti'ndeki Başkanlık sisteminin gelişimi (güçlü ve geniş yetkili Başkanlık sisteminin kurulması, 2000'li yıllarda yapılan reformlar aracılığıyla Parlamento yetkilerinin genişletilmesi), çok partili sistemin kurulması, idari ve adli sistemlerin yeniden düzenlenmesi konuları araştırılacaktır. 2000'den sonraki dönemde Kazakistan'da demokratikleşme reformlarının iki aşamada gerçekleştirildiğini görebiliyoruz. İlk aşamada, 2007 yılı reformları ile ülkede liberal reformların başlatıldığı ve devlet yönetiminde yeni dengelerin oluşturulmaya çalışıldığı ve en önemli olanı ise, Kazakistan'ın demokratik gelişimi yolunda önemli adımların atıldığı kaydedilmiştir. İkinci aşamada ise, 2017 yılında gerçekleştirilen reformlarla Parlamento ve Meclis yetkilerinin genişletilmesi aracılığıyla güçlendirilmesi, adeta sınırsız yetkilerle donatılmış "süper başkanlık" olarak adlandırılan sistemden, daha uygun ve demokratik bir başkanlık sistemine geçiş olarak değerlendirilebilir. Bağımsız Kazakistan devletinin gelişmesinde ve bölgesel barış ve istikrarın sağlanmasında Kazakistan'ın ilk Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev'in çok büyük ve önemli bir rolü vardır. Çalışmada Nazarbayev'in önemi ayrıca incelenecektir.
2019 yılı Mart ayında Nursultan Nazarbayev'in kendi iradesiyle Cumhurbaşkanlığı makamından istifası, Orta Asya siyasi tarihinde daha önce görülmemiş bir olaydır ve Nazarbayev'in olgun siyasetinin bir tezahürüdür.  Kasım Cömert Tokayev'in Cumhurbaşkanı olarak seçilmesi, Kazakistan'da siyasi iktidar geçişinin olgun ve sıkıntısız bir şekilde gerçekleştirilebileceğini göstermiştir.

Abstract:
In this study, the geopolitical and political characteristics of the Republic of Kazakhstan, which gained its independence in 1991, the abolition of the communist totalitarian system, the political reforms strategy it has followed in the transition to democracy since its establishment, and the problems they have faced on this path will be discussed. After the collapse of the Soviet Union, the effects of the Constitutions and constitutional amendments adopted by considering the country's current conditions and the country's severe economic problems on the development of Kazakhstan's political system will be examined. In addition, the development of the Presidential system in the Republic of Kazakhstan (the establishment of a Presidential system with solid and broad authority, the expansion of the powers of the Parliament through the reforms made in the 2000s), the establishment of the multi-party system, the reorganization of the administrative and judicial procedures will be investigated.
After 2000, we can see that the democratization reforms in Kazakhstan were carried out in two stages. At the first stage, it was noted that liberal reforms were initiated in the country with the reforms of 2007, new balances were tried to be created in the state administration, and the important thing was that essential steps were taken towards the democratic development Kazakhstan. In the second stage, strengthening the powers of the Parliament and the Assembly through the expansion of the capabilities of the Parliament with the reforms carried out in 2017 was evaluated as a transition from the system described as "super-presidential" in the Western world to a more democratic presidential system. The first President of Kazakhstan, Nursultan Nazarbayev, has a tremendous and vital role in developing the independent Kazakhstan state and ensuring regional peace and stability. In the study, the importance of Nazarbayev will also be examined. Nursultan Nazarbayev's resignation from the Presidency of his own will in March 2019 is an unprecedented event in the political history of Central Asia. It is a manifestation of Nazarbayev's mature politics. The election of Kasım Cömert Tokayev as President has shown that the transition of political power in Kazakhstan can be realized mature and trouble-free.