Obsesif kompulsif belirtilerin yordanmasında düşünce-eylem kaynaşması, benlik saygısı ve mükemmeliyetçiliğin rolü: Üstbilişsel model çerçevesinde bir inceleme
Thought-action fusion, self-esteem and perfectionism as the predictors of the obsessive compulsive symptoms: An investigation within the framework of metacognitive model
Yazar: AYLİN ÖZTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET AKİF GÜZEL
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Düşünce eylem kaynaşması = Thought action fusion ; Mükemmeliyetçilik = Perfectionism ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Ölçekler = Scales ; Üstbiliş = Metacognitive ; Üstbilişsel düşünme = Metacognitive thinking

Özet:
Mevcut araştırma, obsesif kompulsif belirtilerin ortaya çıkması, gelişmesi ve sürdürülmesinde olası rolü bulunan bir dizi değişkenin incelenmesini hedeflemiştir. Bu amaç doğrultusunda, düşünce-eylem kaynaşması (DEK), benlik saygısı ve mükemmeliyetçiliğin bir üstbilişsel model çerçevesinde obsesif kompulsif belirtileri yordama gücü incelenmiştir. Araştırmanın örneklemi, 18-25 yaş aralığında ve lisans düzeyindeki (N = 560) üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırma kapsamında, veri toplama amacıyla Düşünce Eylem Kaynaşması Ölçeği (DEKÖ), Padua Envanteri-Washington Eyalet Üniversitesi Revizyonu (PE-WEÜR), Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği-Hewitt (ÇBMÖ-H) ve Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ) kullanılmıştır. Regresyon analizi sonuçları DEK, benlik saygısı ve
mükemmeliyetçiliğin OKB belirtileri ve tüm belirti alt tiplerini yordadığını, aynı zamanda üstbilişsel modele ilişkin DEK inançlarının OKB belirtilerinin en güçlü yordayıcısı olduğunu göstermiştir. Sonuçlar, benlik saygısı düzeyi azalırken DEK ve mükemmeliyetçilik düzeyinin artmasıyla OKB belirtilerinin de şiddetinin arttığı yönündedir. Son olarak, OKB belirtilerinin regresyon analizinde yordanmasına ilişkin elde edilen bulgular, ilgili literatür ve mevcut kuramsal bilgiler kapsamında değerlendirilmiş ve tartışılmıştır.

Abstract:
The current research aimed to examine a number of variables that play a role in the emergence, development and maintenance of the obsessive-compulsive symptoms. For this purpose, the power of thought-action fusion (TAF), self-esteem and perfectionism to predict the obsessive-compulsive symptoms based on a metacognitive model was investigated. The sample of the study comprised of
undergraduate students (N = 560) between the ages of 18 and 25. Within the scope of the research, Thought-Action Fusion Scale (TAFS), Padua Inventory-Washington State University Revision (PI-WSUR), Hewitt-Multidimensional Perfectionism Scale (MPS-H) and Rosenberg Self-Esteem Scale (RSES) were administered to the participants. A series of regression analyses results revealed that TAF, self-esteem and perfectionism predicted the OCD symptoms and each of the symptom subtypes,
and they also showed that TAF beliefs related to the metacognitive model were the strongest predictors of the OCD symptoms. The results indicate that as the level of self-esteem decreases, the severity of OCD symptoms increase with the increase in the level of TAF and perfectionism levels. Finally, the findings regard to predicting the OCD symptoms in regression analysis were evaluated and interpreted within the context of the relevant literature and theoretical information.