Yaşlılarda kalistenik egzersizlerin fiziksel uygunlukve bilişsel fonksiyonlara etkisi
The effect of calisthenic exercises on physical fitness and cognitive functions in geriatrics
Yazar: BİLGE KARA
Danışman: PROF.DR. LAMİA PINAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Düzenli olarak yapılan egzersizler öncelikle fiziksel uygunlukla ilgili olan aerobik kapasite, kas kuvveti ve dengeyi geliştirmekte beyin kan akımını ve oksijenlenmesini arttırmakta, ayrıca bir merkezi eksitasyon etkisi ile retiküler aktivatör sistemi uyararak; beyni canlı ve alert hale getirmektedir. Bu çalışmada, İzmir "Nebahat Dolman Yaşlı Dayanışma Merkezine", entellektüel aktiviteler için, ayaktan devam eden, 60 ile 80 yaşlarında, göreceli olarak sağlıklı bayanlara submaksimal düzeyde aerobik, "kalistenik egzersizler" yaptırılarak; egzersizlerin fiziksel uygunluk, bilişsel performans ve yaşam kalitesi üzerine olan etkileri incelenmiştir. Egzersiz programına, yaşlıların egzersiz yapma standartlarını belirleyen "Uluslararası Kriterlere" uyan, Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahiliye Anabilim Dalı'nda genel bir sağlık kontrolünden geçirilerek; egzersiz indikasyonu konmuş, 45 gönüllü bayan katılmıştır. "Carlson Fatique Curve" testinden modifıye edilmiş, geniş kas gruplarını çalıştıran, submaksimal düzeyde, ritmik, aerobik bir egzersiz türü olan "kalistenik egzersizler", günde 45-50 dk. olmak üzere, haftada 3 gün, 4 ay süre ile ve bir fizyoterapist gözetiminde uygulanmıştır. Egzersiz programı öncesi ve dört aylık program sonrası uygulanan "Fiziksel Uygunluk Test Bataryası" sonuçlarına göre, vücut kompozisyonu, kardiyopulmoner uygunluk, motor uygunluk, kas iskelet sistemi uygunluğunda anlamlı iyileşmeler saptanmıştır. Bilişsel fonksiyonları değerlendirmede; " Stroop Testi', "Wechsler Memory Scale' in Görsel Bellek Testi", "Sözel Bellek Süreçleri Testi ", "Digit Span Testi", Color Trails Testleri" uygulanmış; 4 aylık egzersiz programından sonra yaşlılarımızda, özellikle anlık bellek ve öğrenme fonksiyonlarında anlamlı iyileşmeler saptanmıştır. T.C. YÜKSEKÖCRTrtM KURULUSonuç olarak sedanter dönemde ve egzersiz programı sonrası uygulanan " SF 36 Yaşam Kalitesi Ölçeğinin " değerlendirilmesinde, iş ve çalışma koşullan ile ilgili "fiziksel rol güçlüğünde" kayıpların azaldığına dair anlamlı bir fark görülmemekle birlikte; fiziksel fonksiyon, sosyal fonksiyon, vitalite, ağrı, genel sağlık, mental sağlık, emosyonel rol güçlüğü gibi yaşam kalitesini sorgulayan diğer test sonuçlarında anlamlı iyileşmeler saptanmış; yaşlılarımız genel iyilik hallerini ve memnuniyetlerini her fırsatta dile getirmişlerdir. Anahtar Kelimeler : Yaşlılık, Egzersiz, Fiziksel Uygunluk, Bilişsel Fonksiyonlar, Yaşam Kalitesi

Abstract:
Regular exercises, primarily improves the aerobic capacity, muscle strength and balance associated with physical fitness, increases the brain's blood flow and oxygenation and also stimulates the reticular activator system with central excitation effect so get the brain active and alert. In this study, relatively healthy women aged between 60 and 80 years and attending to İzmir "Nebahat Dolman Solidarity Center for Aged" for intellectual activities, carried out at submaximal level, aerobic, calisthenic exercises and effects of these exercises on physical fitness, cognitive performance and quality of life were evaluated. After general health examination and had exercises indication in Dokuz Eylül University Medical School Internal Medicine Department; 45 volunteer women suitable for international criterions of exercising standarts of olds, were taken to the program. Calisthenic exercises are aerobic and rhythmical exercises modified from Carlson Fatique Curve Test and working on wide muscle groups at submaximal level, applied under the supervision of a physiotherapist 40-50 minutes a day, 3 days a week for four months. Before and after the four month exercise program results of "Physical Fitness Test Batery" were compared and it was found that body composition, cardiopulmonary, motor and muscle skeleton system fitness were improved. We used "Stroop Test", "Wechsler Memory Scale (Visual Memory Test)", "A Verbal Test of Memory Processes", "Digit Span Test" and "Color Trails Test" to evaluate the cognitive functions and found significant improvement in immediate working memory and learning functions of the old peaple after 4 month exercise program. As a result, when we evaluate the "SF 36 Quality of Life Mesasure" during the sedantary period and after the exercise program, although we couldn't find asignificant improvement in losses about "physical role difficulty" associated with job and working circumstances; physical social function, riaiity, pain, general and mental health and emotional role diffuculty test results, which are questioning the quality of life, showed significant improvements and our olds declared their gladness and wellness in every occasion. Key Word : Aging, Exercises, Physical Fitness, Cognitive Functions, Quality of Life