Su dezenfeksiyonu sonrası yan ürün olarak oluşan bromokloroasetonitrilin ın vıtro değerlendirilmesi
In vitro evaluation of bromochloroacetonitrile formed as a by-product after water disinfection
Yazar: ELİF FAYADOĞLU
Danışman: PROF. DR. AYŞE TANSU KOPARAL
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Moleküler Biyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyoloji = Biology ; Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Su yaşamın devamlılığı için hayati öneme sahiptir. Suyun yeryüzünde yaşam 
sistemi için gerekli olup insanın hayatta kalabilmesi için vazgeçilmez bir besin kaynağı 
olduğu açıktır. Güvenli kalitede su tüketimi amacıyla suyun dezenfeksiyonu 
yapılmaktadır. Su dezenfeksiyonunda kimyasal dezenfektanların kullanılmasının 
istenmeyen sonucu olarak bazı dezenfeksiyon yan ürünleri (DYÜ) oluşmaktadır. 
Literatürde 700'den fazla dezenfeksiyon yan ürününün olduğu ve insan sağlığı üzerinde 
ciddi risk oluşturduğu belirlenmiştir. Dezenfeksiyon yan ürünlerinin bazılarının 
sitotoksik, genotoksik, kanserojen ve teratojen oldukları bildirilmiştir. Tez çalışmasında 
su dezenfeksiyonu sonrasında oluşan çeşitli dezenfeksiyon yan ürünlerinden 
Haloasetonitril (HAN) grubunda bulunan bromokloroasetonitrilin su ile yıkama, banyo 
ve yüzme yoluyla sürekli temas halindeki vücudumuzun ilk bariyeri olan deri 
üzerindeki sitotoksik etkileri; insan keratinosit hücre hattı olan HaCaT hücrelerinde 
MTT, LDH ve ROS test yöntemleri kullanılarak araştırılmıştır. Ayrıca BCAN'in hücre 
kültüründe yara iyileşmesi üzerindeki etkisi çizik yara deneyi ile incelenmiştir. 
BCAN'in 40 µM'lık konsantrasyonunun 48 saatlik uygulama sonrasında hücre 
sayısında kontrole göre yaklaşık %50 oranında hücre sayısında azalmaya neden olduğu 
MTT testi sonucunda saptanmıştır. BCAN konsantrasyon artışıyla birlikte LDH artışı 
olmuştur. BCAN'in artan konsantrasyonlarının HaCaT hücrelerinde ROS üretimini 
indüklediği gözlemlenmiştir. BCAN'in 5, 10 ve 20 µM'lık konsantrasyonlarının yara 
iyileşmesi üzerinde olumsuz bir etkiye sahip olmadığı, 40, 60 ve 80 µM'lık toksik 
konsantrasyonlara çıkıldığında ise yara iyileşmeyi yavaşlatıcı etkiye sahip olduğu 
belirlenmiştir.

Abstract:
Water is vital for the continuity of life. It is clear that water is necessary for the 
life system on earth and is an indispensable food source for human survival. 
Disinfection of water is carried out in order to consume safe quality water. Some 
disinfection by-products (DBP) are formed as an undesirable result of using chemical 
disinfectants in water disinfection. It has been determined in the literature that there are 
more than 700 disinfection by-products and pose a serious risk to human health. Some 
of the disinfection by-products have been reported to be cytotoxic, genotoxic, 
carcinogenic and teratogenic. In the thesis study, the cytotoxic effects of 
bromochloroacetonitrile in Haloacetonitrile (HAN) group, which is one of the various 
disinfection by-products formed after water disinfection, on the skin, which is the first 
barrier of our body in constant contact with water, bathing and swimming; MTT in 
HaCaT cells, the human keratinocyte cell line; It was investigated using LDH and ROS 
test methods. In addition, the effect of BCAN on wound healing in cell culture was 
investigated by the scratch test. As a result of the MTT test, it was determined that the 
40 µM concentration of BCAN caused a decrease in the cell number of approximately 
50% compared to the control after 48 hours of application. There was an increasing of 
LDH in the same time with the increasing of BCAN concentration. Increasing 
concentrations of BCAN have been observed to induce ROS production in HaCaT cells. 
It was determined that concentrations of 5,10 and 20 µM of BCAN did not have a 
negative effect on wound healing, but when toxic concentrations of 40, 60 and 80 µM 
were increased, it had a slowing effect on wound healing.