Ağrı yastık halıları
Ağrı pillow rugs
Yazar: MEHMET AĞAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET LÜTFÜ KINDIĞILI
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sanat Kuramı ve Eleştiri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: El Sanatları = Crafts ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Ağrı = Ağrı ; El dokumaları = Handwovens ; El sanatları = Handicrafts ; Halı yastık = Carpet pillow ; Halılar = Carpets ; Motifler = Motifs

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Ağrı yöresinde varlığını hala devam ettiren el dokuması halı yastıklarında
kullanılan temel karakteristik motiflerin kaynakları ile sembolik olarak taşıdıkları anlamlarının
araştırılması amaçlanmıştır. Buradan yola çıkılarak Ağrı yöresi özelinde kullanılan motiflerin
dil ekseninde ürettiği anlamları üzerine bir analiz yapılmıştır.
Yöntem: Bu çalışma için Ağrı Merkez ve ilçelerine bağlı yaklaşık 15 köy ziyaret edilerek köy
evlerinde kullanılan halı yastıkları fotoğraflanmış, şehir merkezinde ise bazı dükkanlarda dekor
amaçlı kullanılan bu yastıklar araştırmaya dahil edilmiştir. Toplamda çekilen 100'e yakın
fotoğraftan 27 tanesi kullanılmış; ayrıca başka kaynaklardan da 23 farklı desen araştırmaya
dahil edilmiştir.
Bulgular: Yapılan literatür taraması ve alan araştırması sonucunda Ağrı yöresi halı
yastıklarında kullanılan figür ve motiflere ulaşılmıştır. 59 adet görsel üzerinden bu figür ve
motiflerin kompozisyonlardaki yeri çizimler üzerinden gösterilmiş, yorum ve analizi
yapılmıştır.
Sonuç: Yapılan bu çalışma, Ağrı yöresinde geleneksel sanatın yaşatılması ve korunmasının
yanı sıra araştırma yapan araştırmacılar için de bir yazılı kaynak olması bakımından önemlidir.
Ancak bölgedeki geleneksel motiflerin, halı yastık dokumacılığının kompozisyon
yöntemlerinin yok olmadan önce incelenip ve bilimsel çalışmalarla kayıt altına alınması büyük
bir önem taşımaktadır.
Anahtar Kelimeler: Ağrı Yöresi, Dokuma, Halı, Motif.

Abstract:
Purpose: In this study, it is aimed to investigate the sources and symbolic meanings of the
main characteristic motifs used in hand-woven pillow rugs that still exist in the Ağrı region.
Based on this, an analysis was made on the meanings of the motifs used in the pillow carpets
of the Ağrı region, produced on the axis of language.
Method: For this study, pillow carpets used in village houses were photographed, and pillow
carpets used for decoration purposes in some shops in the city center were included in the
research by visiting about 15 villages in Ağrı Center and its districts. Of the nearly 100
photographs taken in total, 27 were used; In addition, 23 different designs from other sources
were included in the study.
Findings: As a result of the literature review and field research, the figures and motifs used in
the pillow carpets of Ağrı region were reached. The place of these figures and motifs in the
compositions was shown through the drawings, commented and analyzed on 59 images.
Results: This study is important in terms of keeping the traditional art alive and preserving in
Ağrı region, as well as being a written source for researchers doing research. However, it is of
great importance that the traditional motifs in the region and the composition methods of pillowcarpet weaving are examined and recorded with scientific studies before they disappear.
Keywords: Pain Region, Weaving, Carpet, Pattern.