Üstbilişsel strateji kullanımının okuduğunu anlama düzeyi düşük öğrencilerde erişi artırımına etkisi
The effect of metacognitive strategy training on improving the achievement level of students having low achievement levels of reading comprehension
Yazar: AHMET ÇAKIROĞLU
Danışman: PROF.DR. AYŞEGÜL ATAMAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Sınıf Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Dilin, gerek bireysel gerekse toplumsal alanda islevlerini yerinegetirebilmesi için okuma ve okuduğunu anlama becerilerini gelistiren bir anadiliöğretimi kaçınılmazdır. Bireyin toplumsallasmasını, yeniliklere ayakuydurmasını, kültürlenmesini, bir üst öğretime ve hayata; akademik, bedensel,zihinsel ve duygusal açılardan hazırlanmasını amaç edinen ilköğretimde ana diliöğretimi açısından Türkçe dersi önemli bir yere sahiptir.?lköğretimde Türkçe dersleri ve özellikle okuma ve okuduğunu anlamadüzeyinde yapılan arastırmalar, ana dili öğretiminde oldukça önemli olan bualanda öğrencilerin amaçlanan hedeflere ulasamadığını göstermektedir.Öğrencilerin yetersiz kaldığı görülen okuduğunu anlamayamamanın sebepleriarasında ise, öncelikle öğrencilerin bilgiyi özümseyememe, gerekli anlamayöntem ve tekniklerini bilmeme, öğretimsel etkinliklerinin azlığı ve benzerinedenler sıralanmaktadır.Yine son yıllarda yurt dısında özellikle okuduğunu anlama alanındayapılan arastırmalarda, öğrencilerin kendilerini ve süreci kontrol edecek,planlama, örgütleme, tahmin etme, sınama ve benzeri teknik ve stratejilerikullanmalarının okuduğunu anlama düzeylerini artırmada etkili olduğugözlenmistir. Türkçe dersinde becerileri gelistirmek için kullanılacak araçlardanbiri de öğrenme stratejileridir. Üstbilis stratejileri de bu alanda yurtdısındakullanılmakla birlikte ülkemiz için yeni sayılabilir.Üstbilissel strateji kullanımının okuduğunu anlama düzeyi düsüköğrencilerde erisi artırımına etkisini belirlemeye yönelik olarak yapılan buarastırma, öntest-sontest kontrol gruplu deneysel desen modeline göregerçeklestirilmistir.Arastırmaya 2006-2007 öğretim yılı bahar döneminde Ankara iliYenimahalle ilçesi, Yunus Emre ve Sehit M. Ali Durak ?lköğretim Okulunadevam eden 5. sınıf öğrencileri katılmıs, arastırma deney grubunda 17, kontrolgrubunda 16 olmak üzere toplam 33 öğrenci ile yürütülmüstür.Arastırmada veri toplama aracı olarak okuduğunu anlama basarı testi,üstbilissel okuduğunu anlama farkındalığı ölçeği ve görüsme formukullanılmıstır. Ayrıca etkinlikler düzenlenerek öğretim sürecinde kullanılmıstır.Arastırmayla ilgili tüm istatistiksel çözümlemelerde SPSS paketprogramından yararlanılmıs, deney ve kontrol grubundan elde edilen puanlararasındaki farkın anlamlı olup olmadığı "t? testi ile sınanmıstır. Gruplar arasıkarsılastırmalarda anlamlılık düzeyi .05 olarak benimsenmistir.Arastırmada elde edilen sonuçlar söyledir;1. Üstbilissel strateji öğretiminin yapıldığı deney grubu öğrencileri ileöğretimin yapılmadığı kontrol grubu öğrencileri arasında okuduğunu anlamavierisi düzeyi açısından deney grubu lehine anlamlı bir fark vardır. Diğer birifadeyle öğretilen üstbilis stratejisi öğrencilerin okuduğunu anlama erisidüzeylerinin artmasında etkilidir.2. Üstbilissel strateji öğretiminin yapıldığı deney grubu öğrencileri ileöğretimin yapılmadığı kontrol grubu öğrencileri arasında üstbilissel okuduğunuanlama farkındalığı becerilerini kullanma açısından deney grubu lehine anlamlıbir fark vardır. Baska bir deyisle deney grubunda uygulanan üstbilissel stratejiöğretimi öğrencilerin üstbilissel okuduğunu anlama beceri düzeylerinigelistirmede etkilidir.3. Üstbilissel strateji öğretiminin yapıldığı deney grubu öğrencileri ileöğretimin yapılmadığı kontrol grubu öğrencileri arasında üstbilissel okuduğunuanlama farkındalığı becerilerini kullanma durumlarına iliskin öğrenci görüsleriarasında deney grubu lehine anlamlı bir fark vardır. Baska bir ifadeyle yapılanstrateji öğretiminin, deney grubundaki öğrencilerin stratejiyi öğrenerekkullanmalarında ve içsellestirmelerinde etkilili olduğu sonucuna ulasılmıstır

Abstract:
A native language teaching which improves both reading skills andreading comprehension skills is inevitable for a language to fulfill its functionsin both individual and societal fields. Turkish course has a great importance inelementary education aiming at having individuals become socialized,acculturated, keep up to date, and become prepared to an upper level educationand life academically, physically, mentally and emotionally.Studies on Turkish courses, especially on reading and readingcomprehension levels, have shown that students have not reached the objectivesin this field which is important in native language teaching. The reasons whystudents cannot understand what they read are the students? not being able toassimilate new information, not knowing the necessary comprehensiontechniques and methods, and few teaching activities and similar reasons.Similarly, in recent years studies carried out in abroad especially onreading comprehension it has been observed that using some techniques andstrategies such as planning, organizing, guessing, trying are effective onviiiimproving the reading comprehension level. One of the means which is going tobe used in Turkish courses to improve the skills is learning strategies.Metacognitive strategies are frequently used in this field.This study, aiming at determining the effect of metacognitive strategytraining on improving the achievement level of students having lowachievement levels of reading comprehension, is carried out according to theexperimental study model having control group and pre-test and post-test.5th grade students attending to Yunus Emre Primary School and Sehit M.Ali Durak Primary School in Yenimahalle, Ankara have participated in thisstudy during 2006-2007 academic year. The study is carried out by totally 33students, 17 in experimental group and 16 in control group.Reading comprehension achievement test, metacognitive readingcomprehension self-awareness scale and interviews have been used as datagathering tools. However, some activities have been developed and used duringthe teaching process.SPSS software program has been used in all statistical analysis related tothe study, and whether there is a significant difference between the scores ofcontrol group and experimental group has been tested by ?t? test. Thesignificance level has been found as .05 in comparisons between groups.The results gained through study are as follows:1. There is a significant difference in favor of control group which has themetacognitive strategy training in reading comprehension achievementlevel. In other words, the taught metacognitive strategies are effective onimproving the level of reading comprehension skills.ix2. There is a significant difference in favor of control group which has themetacognitive strategy training in using metacognitive readingcomprehension self-awareness skills. That is to say, metacognitivestrategy training applied to control group is effective on improvingmetacognitive reading comprehension self-awareness levels.3. There is a significant difference in favor of control group in studentviews related to using metacognitive reading comprehension selfawarenesslevels. In other words, applied strategy training is effective oncontrol group students to use and assimilate the strategies.