Biyolojik çocuğu olan koruyucu ailelerin aile içindeki ilişki değişim deneyimleri: Ekolojik kuram odaklı sosyal grup çalışması
The experiences of foster families with biological children on relationship change within the family: Ecological theory-oriented social group work
Yazar: NUR SENA YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA KARATAŞ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyal Hizmet = Social Work ; Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, biyolojik çocuğu olan koruyucu ailelerin koruyucu aile
olma süreçlerine ve korunan çocuğa dair deneyim ve tecrübelerinin fiziksel,
duyuşsal, bilişsel, tinsel ve sosyal boyutlarının bir bütün olarak ekolojik kuram
bağlamında incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu İstanbul Koruyucu Aile
Derneği başta olmak üzere, çeşitli koruyucu aile derneklerinde gönüllü olan biyolojik
çocuğu olan 12 koruyucu aile oluşturmaktadır.
Çalışmanın amacına uygun olarak nitel araştırma yöntemi belirlenmiştir. Çalışmada
nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim araştırma modeli kullanılmaktadır.
Araştırmada demografik bilgi formu ve araştırmacı tarafından ekolojik kurama göre
hazırlanan grup çalışmasında ele alınması planlanan konular ile ilgili taslak program
kullanılmaktadır.
1 ay boyunca haftada 2 defa olmak üzere, ortalama 90 dakikalık sürelerle yapılan
sosyal grup çalışması toplantılarından oluşmaktadır. Oturumlar ekolojik kurama göre
belirlenmiş olup, görüşmenin konusu ilgili kuramın alt başlıklarına göre
yönlendirilmektedir. Ayrıca katılımcıların hizmet beklentilerinin yer aldığı bir
oturum yapılmıştır. Görüşmelere ek olarak grup katılımcılarının talepleriyle
doğrultusunda ekstra bir görüşme yapılmış, yapılan bu görüşmeye koruyucu ailelerle
çalışan bir psikolog davet edilmiş, katılımcıların sorularını cevaplandırılmıştır.
Verilerin analizinde MaxQDA analiz yöntemi kullanılmış ve katılımcıların
deneyimleri detaylı incelenmiştir.
Bu araştırmanın sonucu olarak, yapılan sosyal grup çalışmasında biyolojik çocuğu
olan koruyucu ailelerin ilişki değişim deneyimleri değerlendirilmiştir. Kurum
hizmetinin ve verilen eğitimlerin yetersiz kaldığı görülmüştür. Koruyucu ailelerin ve
koruyucu ailelerin psikolojik destek ihtiyacı olduğu bilgisine erişilmiştir. Ayrıca
gerçekleştirilen sosyal grup çalışmasının koruyucu aileler için destekleyici faktör
olduğu belirtilmiştir.

Abstract:
The main aim of this research is to examine the experiences and perceptions of foster
families with biological children regarding the process of becoming foster parents
and their experiences related to the foster child in the ecological context of physical,
emotional, cognitive, spiritual, and social dimensions. The research group consists of
12 foster families with biological children who volunteer in various foster family
associations, primarily the Istanbul Foster Family Association. In line with the
research objective, a qualitative research method has been chosen. The
phenomenological research model, one of the qualitative research methods, is used in
the study. In the research, a demographic information form and a draft program
related to the topics planned to be discussed in the group work prepared by the
researcher based on the ecological theory are used. The social group work sessions,
conducted twice a week for an average duration of 90 minutes, took place over a
period of one month. The sessions are determined according to the ecological theory,
and the discussion topics are guided by the subheadings of the relevant theory. In
addition, a session including the service expectations of the participants was
conducted. In addition to the interviews, an extra interview was conducted based on
the requests of the group participants. A psychologist working with foster families
was invited to this interview, and the participants' questions were answered. The
MaxQDA analysis method was used in the data analysis, and the participants'
experiences were examined in detail. As a result of this research, the experiences of
foster families with biological children in terms of relationship change were
evaluated in the conducted social group work. It was observed that institutional
services and provided training were insufficient. The need for psychological support
for foster families and foster children was identified. Additionally, it was noted that
the conducted social group work was a supportive factor for foster families.