18 yaş üstü bireylerde kanser korkusuyla sağlıklı yaşam biçimi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between cancer fear and healthy lifestyle in individuals over 18 years of age
Yazar: DAMLA İLKEM KUMRAL
Danışman: UZMAN BERAY GELMEZ TAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Kanser =   ; Korku = Fear ; Sağlık = Health ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Sağlıklı yaşam = Healthy life

Özet:
Amaç: Aile hekimliği kliniğine başvuran 18 yaş üstü erişkin bireylerde kanser 
korkusu ile sağlıklı yaşam biçimi arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Şişli Hamidiye Etfal Sağlık Uygulama ve 
Araştırma Merkezi Aile Hekimliği Polikliniklerine 13.09.2023-27.09.2023 tarih 
aralığında başvuran ve çalışmayı kabul eden 18 yaş üstü bireylere sosyodemografik 
veri formu, 52 maddeden oluşan Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları II Ölçeği ve 8
maddeden oluşan Kanser Kaygı Ölçeği ile tarafımızca oluşturulan anket, yüz yüze 
görüşme esas alınarak doldurulmuştur. SPSS 25.0 programı verilerin istatistiksel 
analizi için kullanıldı.
Bulgular: Çalışmaya 18 yaş üstü toplam 249 kişi dahil edilmiştir. Çalışmaya 
göre katılımcıların %59,8'inin (n=149) 45 yaş ve üstü olduğu, %63,5'inin (n=158) 
kadın olduğu saptanmıştır. Katılımcıların %52,2'sinde (n=130) ailesinde kanser 
öyküsü olduğu, %68,7'sinin (n=171) kanser tarama testlerini bildiği, %73,9'unun 
(n=184) kanser tarama testi yaptırmadığı görülmüştür. 
45 yaş ve üstü kişilerin SYBDÖ-II alt boyutlarından ''beslenme'' puanı daha 
yüksek saptanmıştır(p=0.013). Çalışan kişilerin çalışmayanlara kıyasla SYBDÖ-II alt 
boyutlarından ''sağlık sorumluluğu'' puanı daha yüksek saptanmıştır(p=0.041). Bekar 
olanların evlilere kıyasla SYBDÖ-II alt boyutlarından ''stres yönetimi'' puanı daha 
yüksek saptanmıştır(p=0.019). Çocuğu olmayanların olanlara kıyasla SYBDÖ-II alt 
boyutlarından ''fiziksel aktivite'' puanları daha yüksek saptanmıştır(p=0.005). 
Ailesinde kanser öyküsü olanların olmayanlara kıyasla KKÖ toplam puanı daha 
yüksek saptanmıştır(p=0.030). Kanser tarama testlerini bilenlerin bilmeyenlere kıyasla 
SYBDÖ-II toplam puanı daha yüksek saptanmıştır(p=0.039). SYBDÖ-II alt 
boyutlarından ''sağlık sorumluluğu'' puanı da yüksek saptanmıştır(p=0.40). SYBDÖII alt boyutlarından ''beslenme'' puanı da yüksek saptanmıştır(p=0.08). Kanser tarama 
testlerini yaptırmayanların yaptıranlara kıyasla SYBDÖ-II toplam puanı daha yüksek 
saptanmıştır(p=0.012). Kanser tarama testi yaptıranların yaptırmayanlara kıyasla 
SYBDÖ-II alt boyutlarından ''sağlık sorumluluğu'' puanı daha yüksek 
saptanmıştır(p<0.001). Kanser tarama testi yaptıranların yaptırmayanlara kıyasla 
SYBDDÖ-II alt boyutlarından ''fiziksel aktivite'' puanı daha yüksek 
 viii
saptanmıştır(p=0.045). Fakat bu çalışmaya göre KKÖ ile SYBDÖ-II toplam ve alt 
puanları arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır(p>0.05).
Sonuç: Çalışmamıza göre kanser korku düzeyiyle sağlıklı yaşam tarzına sahip 
olma arasında herhangi bir ilişki saptanmamıştır. Buna göre kanser korku düzeyi 
yüksek olan kişilerin kanser hastalığına yakalanmamak için sağlıklı yaşam davranış 
tarzlarını gerçekleştirmek şeklinde bir bilince sahip olmadıkları görülmüştür. Birinci 
basamakta hastaların kanser korku düzeylerine bakılmaksızın sağlıklı yaşam tarzı 
davranışlarını tüm kişilere aktarmalı, sağlık bilincini herkese aşılamalıyız. Böylece 
fiziksel, zihinsel, sosyal açıdan daha sağlıklı bir toplum oluşacaktır.
Anahtar Kelimeler: Kanser, kanser kaygısı, sağlıklı yaşam davranışları

Abstract:
Objective: This study aims to examine the relation between attending a 
family madicine clinic and the fair of cancer in adults over the age of 18 and a 
healthy lifestyle.
Materials and Methods: Our study was conducted on individuals over the age 
of 18 who applied to Şişli Hamidiye Etfal Health Application and Research Center 
Family Medicine Polyclinic between 13.09.2023-27.09.2023 and consented to 
participate in the study, using a sociodemographic data form, a Healthy Lifestyle 
Behavior II Scale consisting of 52 items, and a 8-item Healthy Lifestyle Behaviors II 
Scale. The questionnaire was generated by us using The Cancer Worry Scale was filled 
out based on a face-to-face interview. SPSS 25.0 program was used for statistical 
analysis of the data.
Results: A total of 249 people over the age of 18 were included in the study. 
According to the study, it was determined that 59.8% (n=149) of the participants were 
45 years old and over and 63.5% (n=158) were women. It was observed that 52.2% 
(n=130) of the participants had a family history of cancer, 68.7% (n=171) knew about 
cancer screening tests, and 73.9% (n=184) did not have a cancer sceening test. 
People aged 45 and over had a higher ''nutrition'' score from the HLBS-II 
subscales (p=0.013). The ''health responsibility'' score, one of the HLBS-II subdimensions of employed individuals was found to be higher compared to unemployed 
individuals (p=0.041). Single people had a higher ''stress management'' score, one of 
the HLBS-II subscales, compared to married people (p=0.019). ''Physical activity'' 
scores, one of the HLBS-II subscales were found to be higher in those without children 
compared to those with children (p=0.005). The CWS total score was detected to be 
higher in those with a family history of cancer compared to those without (p=0.030). 
Those who knew about cancer screening tests had a higher HLBS-II total score 
compared to those who did not know (p=0.039). The ''health responsibility'' score, 
one of the HLBS-II subscales, was also found to be high (p=0.40). The ''nutrition'' 
score, one of the HLBS-II subscales, was also found to be high (p=0.08). The HLBSII total score was found to be higher in those who did not have cancer screening tests 
compared to those who had them (p=0.012). The ''health responsibility'' score from 
the HLBS-II subscales was found to be higher in those who had a cancer screening test 
 x
compared to those who did not have a cancer screening test (p<0.001). Those who had 
a cancer screening test had a higher ''physical activity'' score from the HLBS-II subdimensions compared to those who did not have a cancer screening test (p=0.045). 
However, according to this study, no significant difference was found between the 
total and sub-scores of the CWS and HLBS-II (p>0.05).
Conclusion: According to our study, no relationship was found between the 
level of cancer fear and leading a helathy lifesyle. Accordingly, it has been observed 
that people with a high level of fear of cancer do not have the awareness to carry out 
healthy lifestyle behaviors in order to avoid cancer. In primary care, we should 
emphasize healthy lifestyle behaviors to all patients, regardless of their cancer fear 
level, and instill health awareness in everyone. Thus, a physically, mentally and 
socially healthier society will be formed.
Key words: Cancer, fear of cancer, healthy lifestyle behavior