Çocuklar Öfke Ölçeği'nin Türkçe'ye uyarlaması: Güvenirlik ve geçerlik analizleri
Adaptation of children's inventory of anger  to Turkish: Reliability and validity analyses
Yazar: GÖZDE ÖZEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ METEHAN ÇELİK ; DOÇ. DR. OĞUZHAN ÇOLAKKADIOĞLU
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Güvenilirlik = Reliability ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Öfke = Anger ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu çalışmanın amacı 8-11 yaş arasındaki çocuklarda öfkeye neden olan belirli durumları değerlendirmek, öfke ifade biçimi ve öfkenin kişisel ilişkiler üzerindeki etkisini ölçmek üzere Nelson ve Finch (2000)  tarafından geliştirilen Çocuklar Öfke Ölçeği'ni (ÇÖÖ) Türkçe'ye uyarlama, Türkçe formun güvenirlik ve geçerliğini test etmektir. Araştırma örneklemini Hatay ili merkez ilçelerinde ilkokul 3., 4. ve ortaokul 5., 6. sınıflarında öğrenim gören 502 öğrenci oluşturmaktadır. ÇÖÖ'nün ölçüt bağıntılı geçerliğini ve güvenirliğini incelemek amacıyla yapılan çalışmanın örneklemini de Hatay ili merkez ilçelerinde öğrenimine devam eden ve ölçeği gönüllü olarak dolduran 182 öğrenci oluşturmuştur.
	Çalışmaya öncelikle ÇÖÖ'nün Türkçe çevirisi ile başlanmıştır. Çeviri sonrası sorgulama tekniği ve geri çeviri yöntemleri kullanılarak ölçeğin orijinal dilindeki formu ili Türkçe formu arasındaki eşdeğerlik incelenmiştir. Yapı geçerliği için doğrulayıcı faktör analizi, benzer yapılarla korelasyonunu incelemek için ölçüt bağıntılı  geçerliği, madde ve güvenirlik analizleri için Cronbach Alpha ve test- tekrar test katsayıları hesaplanmıştır. Yapılan doğrulayıcı faktör analizi sonucunda ÇÖÖ'nün orijinal ölçekte olduğu gibi dört alt boyutta uyum gösterdiği ve tüm maddelerin ilgili alt ölçeğe yerleştiği görülmüştür. ÇÖÖ'nün ölçüt bağıntılı geçerliğini incelemek için Speilberger (1973) tarafından geliştirilen ve Özusta (1995) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Çocuklar İçin Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri (ÇDSKE) ile Leitenberg, Yost, Carroll- Wilson ve arkadaşları (1986) tarafından geliştirlen ve Karakaya ve arkadaşları (2007) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Çocukluktaki Olumsuz Düşünceleri Değerlendirme Ölçeği (ÇODDÖ) kullanılmıştır. ÇÖÖ toplam puanı ile ÇDSKE ve ÇODDÖ puanları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Madde ve güvenirlik analizlerinde alt ölçeklerin Cronbach Alpha değerleri ve test tekrar test güvenirlik katsayılarının yüksek olduğu görülmüştür.
	Elde edilen bulgular, Çocuklar Öfke Ölçeği'nin Türkçe formunun çocuklarda öfkeye neden olan belirli durumları değerlendirmek, öfke ifade biçimi ve öfkenin kişisel ilişkiler üzerindeki etkisini ölçmede kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: Çocuklarda öfke, öfke, öfke ölçekleri

Abstract:
The aim of this study is to adapt the Chidren's Inventory of Anger (ChIA), which was developed by Nelson and Finch (2000) to evaluate certain situations that cause danger in children aged between 8-11 and measure the impact of the way of expression of anger and the anger itself on personal relations, to Turkish and to test reliability and validity of the Turkish version. The study sample consisted of 502 students who study in 3rd and 4th grades of elementary school and 5th and 6th grades of secondary school in central districts of Hatay province. The sample of the study which was conducted to examine the criterion-related validity and reliability of the ChIA consisted of 182 students who study in the central districts of Hatay province and completed the scale voluntarily. 
	The study was started to be conducted with the translation of ChIAto Turkish. The equivalency between the scale's version in its original language and the version in Turkish was examined by using the post-translation questioning technique and back-translation methods.  Confirmatory factor analysis was used for construct validity and criterion-related validity was calculated to examine the correlation with similar constructs. For item and reliability analyses, Cronbach's alpha and test-retest coefficients were calculated. As a result of the confirmatory factor analysis, it was found that the ChIA is adapting in four sub-dimensions and all items fit into the relevant sub-scale as in the original scale.  In order to test criterion-related validity of the AESC, the State-Trait Anxiety Inventory for Children (STAI-CH), which was developed by Speilberger (1973) and adapted to Turkish by Özusta (1995), and the Children's Negative Cognitive Error Questionnaire (CNCEQ), which was developed by Leitenberg, Yost, Carroll- Wilson et al. (1986) and adapted to Turkish by Karakaya et al. (2007), were used. A significant positive correlation was found between the total scores of the ChIA and the scores of the CNCEQ and the STAI-CH. As a result of the item and reliability analyses, Cronbach's alpha values and test-retest reliability coefficients of the sub-dimensions were found to be high.
	The findings show that Turkish version of the Children's Inventory of Anger is a valid and reliable scale that can be used to evaluate situations that cause danger in children and to measure the impact of the way of expression of anger and the anger itself on personal relations.

Keywords: Anger in children, anger, anger scales