Farklı dozlarda fosfor uygulamasının tritikale (Triticosecale wittmack.) genotiplerine etkisinin belirlenmesi
Determination of different phosphorus dose effect on triticale (Triticosecale wittmack.) genotypes.
Yazar: DERYA HELVACI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NURDİLEK GÜLMEZOĞLU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
FARKLI DOZLARDA FOSFOR UYGULAMASININTRİTİKALE (Triticosecale wittmack.) GENOTİPLERİNE ETKİSİNİNBELİRLENMESİDERYA HELVACIÖZETBitkilerin azottan sonra en fazla ihtiyaç gösterdikleri fosfor (P), toprakta çokkısa sürede fikse olduğundan bitkiler tarafından yeterince kullanılamamaktadır. Buçalışmada, ülkemiz tarımında özellikle yem bitkisi olarak önemli yer almaya başlayantritikale çeşitlerinden (Tatlıcak-97, Karma-2000, Melez-2001, Mikham-2002, Presto,Samursorti) P etkinliği yüksek olanların belirlenmesi amacıyla, üç farklı P dozu (0, 6 ve12 kg P2O5 /da) kullanılarak bu dozların bitki boyu, tane verimi, hasat indeksi, sapverimi ve biyolojik verime olan etkileri ile tanede, sapta ve tüm bitkide (tane+sap) %Pkonsantrasyonlarına etkisi incelenmiştir.Fosfor dozunun tane verimi ile tanede, sapta ve ?tane+sapta? %Pkonsantrasyonu üzerindeki etkisi %1 düzeyinde; biyolojik verime etkisi ise %5düzeyinde önemli bulunmuştur. Bitki boyu, sap verimi ve hasat indeksi fosfordozlarından etkilenmemiştir. Çeşit x Doz interaksiyonunun tane verimi ile tane, sap vetane+sap %P konsantrasyonları üzerine etkisi %1 düzeyinde önemli bulunmuştur.Altı kışlık tritikale çeşidi ile kuru şartlarda yürütülen bu araştırmadan elde edilentane verimi ve P alımı sonucuna göre; 6 kg P2O5 /da fosfor dozunun en ekonomik dozolduğu, ?tane+sapta? toplam fosfor biriktirme kapasitesi en yüksek tritikale çeşidininPresto olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
DETERMINATION OF DIFFERENT PHOSPHORUS DOSE EFFECT ONTRITICALE (Triticosecale wittmack.) GENOTYPESDERYA HELVACISUMMARYThe plant needs large quantities of phosphorus (P). The uptake of P is frequentlyas high as the uptake of nitrogen. Phosphorus can easily react with constituents in ashort time and forms insoluble compounds that are not available to plants. In this study,three different P doses (0, 60 and 120 kg P2O5 /ha) are used to determine P efficiency ontriticale cultivars (Tatlıcak-97, Karma-2000, Melez-2001, Mikham-2002, Presto,Samursorti) which are important especially as feed plants in country?s agriculture.Effect of P doses on plant height, grain yield, harvest index, straw yield, biomass, and Pcontent of grain and straw of triticale genotypes was investigated.Phosphorus doses affected significantly the grain yield, harvest index, biomass,P content of grain, straw and grain+straw (P<0.01) and straw yield (P<0.05). Plantheight was not affected significantly by P doses. The analysis of variance revealed thatthere are significant differences between grain yield, P content of grain, straw and?grain+straw? parameters due to ?genotype x dose? interaction.The results obtained from this research in relation to grain yield and P uptake ofsix winter triticale genotypes under dry conditions showed that 60 kg P2O5/ha doseapplication is more economical and triticale cultivar Presto has the highest total Pcontent saving capasity in ?grain+straw?.