Uluslararası ihalelerde örnek alınan Fıdıc şartnamelerinin ve Türkiye uygulamasının incelenmesi
A research in Fidik conditions which are exemplified in international biddings and Turkish case
Yazar: CELALETTİN GÜVENÇ
Danışman: DOÇ.DR. ETHEM ATAY
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Hukuk = Law

Özet:
?FIDIC? (Müşavir Mühendisler Uluslararası Federasyonu-FederationInternationale Des Ingenieurs Conseils) 1913 yılında İsviçre'nin Lozan kentindekurulmuştur. Federasyon, 1957 yılında Uluslararası İnşaat Sözleşmelerindeuygulanmak üzere ilk defa örnek bir FIDIC şartnamesi hazırlayarak yayınlamıştır.FIDIC 1999 yılında şartnamelerinin sistematiğinde bazı değişiklikler yaparak inşaatsözleşmeleri için 4 örnek şartname yayınlamıştır. Bunlar: İnşaat İşleri Sözleşme veİdari Şartnamesi, Donanım İşleri ve Tasarla Yap Modeli İşler için İnşaat SözleşmesiŞartnamesi, Satın Alma Yapım/Anahtar Teslimi Projeler İçin İnşaat SözleşmesiŞartnamesi ve Kısa Sözleşme'dir.Günümüzde, gerek Dünya Bankası, gerekse diğer kredi kuruluşlarının,finansmanını sağladıkları işlerde FIDIC şartnamesinin uygulanmasını istemeleridolayısıyla birçok ülkedeki uluslararası ihaleler FIDIC şartnamelerine göreyapılmaktadır. Ayrıca Türk Mühendislik ve İnşaat firmalarının 1972 yılından beriyurt dışında bu şartnamelere göre inşaat sözleşmeleri yaptıkları düşünülürseşartnamelerin tanınma gereği daha iyi anlaşılacaktır.Julian S.Trittion (1957), şartnamenin ?risklerin iş sahibi ile müteahhitarasında adilane dağılımını temin etmek? amacı ile oluşturulduğunu belirtmiştir. Buanlayışın sonucu olarak FIDIC'in; Borçlar Kanunumuzun 355. maddesindedüzenlenen eser (İstisna) sözleşmesi kapsamında gördüğü inşaat sözleşmelerindeişveren ile yüklenici arasında bir denge kurmayı, hatta ağırlıklı olarak yüklenicininişveren karşısında ezilmesini önlemeyi temel hedef olarak aldığı gözlenmektedir.FIDIC şartnameleri kontrollük işlerinin işveren dışında müstakil, bağımsızgerçek ya da tüzel kişiler eliyle yürütülmesini öngörmektedir. ?Mühendis/Müşavir?diye adlandırılan kontrol teşkilatı ihalenin her aşamasında karşımıza çıkmakta veçok önemli görevler üstlenmektedir.Bu tez çalışmasında uluslararası ihalelerde örnek alınan FIDICşartnamelerinin ve Türkiye uygulamasının bir incelemesi yapılmıştır. Çalışma ikiana bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde, Türk hukukunda ihaleve sözleşmelerin tabi olduğu hukuki rejim ele alınmıştır. Çalışmanın ikincibölümünde tezin temel konusunu içeren FIDIC şartnameleri geniş olarak elealınmakta ve Türkiye'deki uygulamalarına yer verilmektedir.

Abstract:
FIDIC (International Federation of Consulting Engineers - FederationInternationale Des Ingenieurs Conseils) was founded in 1913 in Lausanne inSwitzerland. The federation prepared FIDIC Conditions in 1957 to be applied inconstruction contracts. FIDIC made some amendments in the Conditions in1999 and published 4 exemplary Conditions: Condition of Contract forConstruction, Condition of Contract for Plant and Design-Build, Condition ofContract for EPC/Turnkey, Condition of Contract for EPC/Turnkey and Shortform of Contract.At the present time, World Bank and the other credit institutions demandsthat FIDIC Conditions are to be used in the works that they are financing.Moreover Turkish Engineering and Construction Firms have made contractsaccording to these conditions since 1972.FIDIC mainly aims to provide equilibrium between employer andcontractor and especially aims to make support to contractor against employeras envisaged in Turkish Dept Law.FIDIC Conditions anticipate that controlling function should be fulfilled byindependent real or judicial persons that are other than contractor. Controllinginstitutions are called as Engineer or Counselor and involves in all parts ofbidding, and undertake very important duties.In this thesis, FIDIC Conditions, that are exemplified in InternationalBiddings, and Turkish practice were examined. In the first part of the theses,biddings and contracts in Turkish Law was discussed. In the second part of thetheses, FIDIC Conditions were discussed in a broad sense and Turkishpractices were examined.