Türkiye'deki pop müzik akımlarının kültürel çözümlemesi /
Yazar: FARUK KUTLUK
Danışman: DOÇ. TURGUT ALDEMİR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Müzik Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1994
Konu: Müzik = Music
Dizin: Kültürel çözümleme = Cultural analysis ; Müzik = Music ; Popüler sanat = Popular art ; Sanat akımları = Art trends ; Türk pop müziği = Turkish pop music

Özet:
Ülkemizde rock'n roll Erol Büyükburç gibi isimlerin önderliğinde başlar. Batı kaynaklı parçaların yanısıra yine batı işi ve İngilizce sözlü parçalar yapılır. Bu dönemin diğer önemli isimleri arasında Erkut Taçkın, Yalçın Ateş, Somer Soyata ve Metin Ersoy sayılabilir. İstanbul'un gece yaşamında kısa sürede etkin olan rock ve pop parçaları, kısa sürede yeni bir sektörün oluşmasına neden olur. Aranj man dönemi olarak adlandırılan bu dönemin iki hazırlayıcısı, Fecri Ebcioğlu ve Sezen Cumhur Ünal'dır. Dönemin batıdaki popüler parçalarına "seri üretim" biçiminde sözler yazıp piyasaya sunan bu ikili, inanılmaz bir patlama gerçekleştirirler ve dinleyici kitlesi oluşur. Türk pop müziğindeki ilk dönüm noktası Anadolu Pop olarak ad landırılan akımdır. Akımın öncüsü olarak kabul edilen Moğollar, yerel öğelerden yararlanarak yaptığı çalışmalarla o dönemin en gözde toplu luğu olur. Moğollar, aynı zamanda Türk pop müzik tarihinin uluslararası tek başarısına da imza atar. 1971 yılında Academie Charles Cross ödülünü alan topluluk, o yıl dağılır. 1970'li yılların Anadolu pop akımı içinde yer alan diğer önemli toplulukları da, Üç-Hürel, Kardaşlar ve Apaşlar 'dır. Bu akımın diğer önemli isimleri ise, Fikret Kızılok ve Barış Manço'dur. Modern Folk Üçlüsü ise, yerel ezgilerimizi çokseslendirerek yorumlama geleneğini başlatır. 1970'li yıllar, Türk pop müziği sanatçılarının yurtdışındaki yarışmalara katılmaya başlamalarına tanık olur. Timur Selçuk, Özdemir Erdoğan, Şenay gibi isimlerin ülkemizi temsil ettiği önemsiz yarışmalarda basan sağlanamaz. 1970'lerin ortalarında Türk pop müziğinde çeşitli yönelimler söz ko nusudur. Anadolu pop olarak adlandırılan akım, kimi siyasal etkilerle sürerken, bir yandan da İlhan İrem, Nilüfer ve Bülent Ortaçgil gibi isimler ortaya çıkar. Pop müzik, toplumsal hareketlerin ve toplum sal olayların yansıdığı ürünlere tanık olur. Bu yılların önemli bir diğer olgusu da Eurovision şarkı yanşmasıdır. İlk kez 1975 yılında katıldığımız yarışma, Türk popunun önemli gündemlerinden biri olur. Ülke içinde de Altın Mikrofon, Toplu îğne ve Liselerarası Müzik Yarışması gibi pop müzik yarışmaları düzenlenir.127 1980 sonrası bir süre Eurovision etkisini hisseden Türk popu, Unka- panı'mn kimi reformlara gitmesiyle canlanır gibi olur. Telif haklan için uğraş verilmeye başlanır ve bu doğrultuda MÜZKO [Müzik Söz Yazar- lan-Besteci- Yayımcı Odalar Birliğini Kurma ve Yapıtçı Haklarını Ko ruma Şirketi] kurulur. Türk popunun endüstriyel anlamda büyük çıkış yaptığı 1990'lı yılların temelinde, 1980'lerin sonlarındaki etkinliklerin rol oynadığı tartışılmaz. İçinde bulunduğumuz dönem, birçok müzik adamına göre Türk po punun altm çağıdır. Toplumun beğenilerinin bu yöne kayması, gençliğin birden Türk popuyla bu denli ilgilenmeye başlaması ve endüstrinin pop müziğin farkına tekrar varması, bu etkenlerin başında gelir. Pop müziğin kimi diğer türlerle etkileşime girdiği gözlenir. Özgün müzik kavramı bu yıllarda ortaya çıkar. Bu dönemin önemli olgularından biri de özel radyoların açılmasıdır. Henüz bir akım olarak değerlendirilmesi güç olsa da Heavy metal biçeminde ürün veren Türk toplulukları da müzik yaşamındaki yerlerini alır.

Abstract: