Diyabetli bireylerde amputasyon korkusu ölçeği: Bir ölçek geliştirme çalışması
Fear of amputation scale in individuals with diabetes: A scale development study
Yazar: OSMAN BAL
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRAN ÖZKAHRAMAN KOÇ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing ; İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Günümüz araştırması, diyabetli bireylerin amputasyon korkularına yönelik ölçek geliştirmek amacıyla planlanmış metodolojik bir çalışmadır.
Araştırmanın evrenini Isparta Şehir Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları polikliniklerine başvuran diyabetli bireyler oluşturmaktadır. Çalışmaya katılmayı kabul eden hastalardan 276 tanesi örneklem sayısını oluşturmuştur. Veriler "Diyabetli Bireylerde Amputasyon Korkusu Ölçeği Taslağı" anket formu üzerinden toplanmıştır. Verilerin analizin de ise SPSS 22 ve Amos 26 programları kullanılmıştır.
Oluşturulan 20 maddelik taslak ölçeğinin uzman görüşleri alınmış ve kapsam geçerlilik indeksinin 0,989 olduğu saptanmıştır. Madde toplam korelasyonları 0,30 ve altındaki maddeler çıkartılmıştır. Geriye kalan madde korelasyonları 0,331-0,614 arasındadır. Açıklayıcı faktör analizinin yapılması ile dört faktörlü (sosyal korku, dışlanma korkusu, duygusal korku ve hareketsizlik korkusu) ve 15 maddelik bir yapı meydana gelmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi sonrası uyum istatistikleri χ2/sd=3,07, GFI=0,9, AGFI=0,9, CFI= 0,92, RMSEA= 0,06, RMR=0,07'dir. Ölçeğin zamana karşı güvenirliliği için test-tekrar test yöntemi kullanılmıştır. Her iki ölçümden elde edilen ortalama puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark (t:,312, p:,812) olmadığı; pozitif yönlü, güçlü ve anlamlı bir ilişki olduğu (r:,68, p=0.000) bulunmuştur. Cronbach alfa katsayısının 0,839 olduğu ve alt boyutların 0,609 – 0,942 arasında olduğu saptanmıştır.
Sonuç olarak diyabetli bireylerin amputasyon korkusunu ölçmek amacıyla geliştirilen "Diyabetli Bireylerde Amputasyon Korkusu Ölçeği" diyabetli bireylerin örnekleminde geçerli ve güvenilir bir ölçek olarak kullanılabileceği saptanmıştır.

Abstract:
The research is a methodological study planned to develop a scale for the fear of amputation in individuals with diabetes.
The population of the study consisted of individuals with diabetes who applied to Isparta City Hospital Endocrinology and Metabolic Diseases outpatient clinics. Among the patients who agreed to participate in the study, 276 of them constituted the sample number. Data were collected through the questionnaire form "Draft Amputation Fear Scale in Individuals with Diabetes". SPSS 22 and Amos 26 programs were used to analyze the data.
Expert opinions were taken for the 20-item draft scale and the content validity index was found to be 0.989. Items with item-total correlations of 0.30 and below were removed. The remaining item correlations were between 0.331-0.614. After the exploratory factor analysis, a structure with four factors (social fear, fear of exclusion, emotional fear and fear of inactivity) and 15 items was formed. The fit statistics after confirmatory factor analysis were χ2/sd=3.07, GFI=0.9, AGFI=0.9, CFI=0.92, RMSEA=0.06, RMR=0.07. Test-retest method was used for the reliability of the scale against time. It was found that there was no statistically significant difference between the mean scores obtained from both measurements (t:,312, p:,812); there was a positive, strong and significant relationship (r:,68, p=0.000). Cronbach alpha coefficient was found to be 0.839 and the sub-dimensions ranged between 0.609 - 0.942.
As a result, it was determined that the "Fear of Amputation Scale in Individuals with Diabetes" developed to measure the fear of amputation in individuals with diabetes can be used as a valid and reliable scale in a sample of individuals with diabetes.