Kronik myeloid lösemi hastalarında tirozin kinaz inhibitör ilaçlarının immün hücreler üzerindeki etkisi
Effect of tyrosine kinase inhibitor drugs on immune cells in chronic myeloid leukemia patients
Yazar: SELİN AKAD DİNÇER
Danışman: PROF. DR. YUNUS KASIM TERZİ
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Genetik Ana Bilim Dalı / Tıbbi Genetik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Genetik = Genetics
Dizin: Genetik = Genetics

Özet:
Kronik Miyeloid Lösemi, BCR::ABL1 füzyon geni içeren anormal pluripotent kök hücrelerden köken alan klonal miyeloproliferatif bir hastalıktır. Sıklığı 1-2/100.000/yıl olan ve tüm yetişkin lösemilerinin %15'ini oluşturan bir hastalıktır. BCR::ABL1 füzyon geni, 9 ve 22. kromozomlar arasında gerçekleşen dengeli translokasyon sonucunda oluşur ve bu füzyon geni, sürekli aktif bir tirozin kinaz enziminin sentezlenmesine neden olur. Bu enzim miyeloid seri hücrelerinin devamlı bölünmesine, farklılaşmamasına, apoptozisden kaçış, hücresel matriks ile etkileşimlerinin değişmesine neden olmaktadır. BCR::ABL1 tirozin kinaz aktivitesi onkogenik dönüşüm açısından önemlidir. Bu kapsamda ilk olarak ABL1'in tirozin kinaz aktivitesini ATP ile yarış içerisine girerek baskılayan imatinib mesilat (IM) adlı tirozin kinaz inhibitör (TKİ) molekül geliştirildi. BCR::ABL1 füzyon geninin kinaz domaininde oluşan mutasyonların imatinib tedavisine direnç oluşturduğu anlaşılınca imatinib direncinin üstesinden gelmek için ikinci ve üçüncü nesil TKİ'ler geliştirilmiştir. KML hastalarının bağışıklık tepkisi, etkili ilaç tedavisi seçimi ve ilaca gösterilen terapötik cevabın değerlendirilmesi KML hastalarında prognozu tahmin etmek için önemlidir.
Bu çalışmada TKİ tedavisine direnç geliştiren KML hastalarında hücresel immuniteden sorumlu Natural killer ve T hücrelerinde, tümöre cevap ile ilişkili genlerin ifadelenmelerindeki değişimler analiz edilmiştir. Hastalar majör moleküler yanıt (MMY), MMY/DİRENÇ, DİRENÇ gösteren ve kontrol olmak üzere 4 gruba ayrılmıştır. 
PD-1, PD-L1, CTLA-4, CD28, CD80, CD86, LAG3, HLA-DRB1, TIM3, LGALS9, TIGIT, PVR, NECTIN2 ve IDO1 genlerinin ifadelenmesi gruplara ve zamana göre qPZR ile incelenmiştir.
PD-1 (p<0,001) ve CD80 (p=0,001) geni  ifadelenmesi kontrol grubuna göre yapılan karşılaştırmada MMY, MMY/DİRENÇ ve DİRENÇ gruplarında artış gözlenmiştir. CTLA-4 (p=0,029) geni kontrol karşılaştırmasında MMY/DİRENÇ ve DİRENÇ gruplarında artış gözlenmiştir. LAG3 (p=0,001) ve , NECTIN2 (p=0,001) genlerinin kontrol grubuna göre karşılaştırılmasında MMY ve MMY/DİRENÇ gruplarında artış gözlenmiştir. LGALS9 (p=0,005) geni kontrol grubu ile karşılaştırılmasında MMY grubunda anlamlı artış görülmüştür.
Yapılan istatistik değerlendirmeler sonucunda tedaviye direnç gösteren KML hastalarında PD-1, PD-L1, CTLA-4, CD28, CD80, CD86, TIM3, LGALS9, HLA-DRB1 ve IDO1 genlerinin hücresel bağışıklık kaçışı üzerinde etkili olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Chronic Myeloid Leukemia is a clonal myeloproliferative disease originating from abnormal pluripotent stem cells containing the BCR::ABL1 fusion gene. The disease frequency is 1-2 / 100,000 / year and constitutes 15% of all adult leukemias. The BCR::ABL1 fusion gene is formed due to a balanced translocation between chromosomes 9 and 22, and this fusion gene encoded a constitutively active tyrosine kinase enzyme. BCR::ABL1 oncogenic fusion protein promotes CML development by allowing an uncontrolled proliferation of the transformed cell, discordant maturation, escape from apoptosis, and altered interaction with the cellular matrix. Imatinib mesylate (IM) was the first tyrosine kinase inhibitör (TKI) approved for treating CML. Imatinib potently inhibits ABL1 tyrosine kinase activity in an ATP-competitive manner. Mutations in the kinase domain of the BCR::ABL1 fusion gene create resistance to imatinib treatment. Subsequent development and approval of multiple second- and third-generation ABL1 TKIs largely addressed BCR::ABL1 point mutant resistance vulnerabilities of imatinib. The immune response of patients with chronic myeloid leukemia (CML), the selection of effective drug therapy, and the assessment of the therapeutic response to the drug are crucial for predicting the prognosis in CML patients.
In this study, changes in the expression of genes associated with tumor response in natural killer and T cells, responsible for cellular immunity, were analyzed in CML patients who developed resistance to TKI therapy. Patients were divided into four groups: CML, CML/RESISTANT, RESISTANT, and control groups. 
The expression of PD-1, PD-L1, CTLA-4, CD28, CD80, CD86, LAG3, HLA-DRB1, TIM3, LGALS9, TIGIT, PVR, NECTIN2, and IDO1 genes was examined by qPCR according to groups and time.
PD-1 (p<0.001) and CD80 (p=0.001) gene expression increased in major molecular respond MMR, MMR/RESISTANCE and RESISTANCE groups compared to the control group. CTLA-4 (p=0,029) gene expression increased in MMY/RESISTANCE and RESISTANCE groups compared to control group. In the comparison of LAG3 (p=0,001) and NECTIN2 (p=0,001) genes with the control group, an increase was observed in MMY and MMY/RESISTANCE groups. When LGALS9 (p=0,005) gene was compared with the control group, a significant increase was observed in the MMY group. 
As a result of the statistical evaluations, PD-1, PD-L1, CTLA-4, CD28, CD80, CD86, TIM3, LGALS9, HLA-DRB1 and IDO1 genes are thought to be effective on cellular immune escape in CML patients showing resistance to treatment.