Anglikanizm'in tarihsel süreci ve sakramentleri
Historical process and sacraments of Anglicanism
Yazar: MAHMUT TÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AZİZE UYGUN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy ; Tarih = History
Dizin: Anglikan Kilisesi = Anglican Church ; Anglisizm = Anglisizm ; Din felsefesi = Religious philosophy ; Hristiyanlık = Christianity ; Katolik = Catholic ; Mezhepler = Sects ; Ortodoks = Orthodox ; Protestanlık = Protestantism ; Sakramentler = Sakraments

Özet:
Anglikan Kilisesi Hıristiyanlığın bir mezhebi olarak bilinmektedir. Anglikan Kilisesi'ni tam manasıyla anlayabilmek için tarihsel sürecini, ideolojisini, ortaya çıkış ve varoluş sebebini anlamamız gerekmektedir. İngiltere'nin de içinde bulunduğu Avrupa sahnesine baktığımızda Katolikliğin ve Protestanlığın yaygın olduğu görülmektedir. Bu sahne içerisinde Anglikan Kilisesi XVI. yüzyıldan sonra Kral VIII. Henry'in de etkisiyle Roma'dan yönetim, inanç ve ibadet yönünden ayrılmıştır. Anglikan Kilisesini Roma Katolik kilisesinden ayıran başlıca sebepler arasında siyasi, dini, teolojik görüşler ile birlikte Hıristiyanlığın baştaki amacına ve kaynaklarına döndürmek isteyen VIII. Henry'nin Roma Katolik Kilisesine bir tavır olarak Anglikan Kilisesi'nin ilk temellerini atması yer almaktadır.
Anglikan Kilisesi kendisini hem reforme olmuş hem de Katolik bir kilise olarak görmektedir. Kilise özellikleri ve doktrin açısından bakıldığında ise Protestanlık ve Katolik Kilisesi arasında adeta bir köprü görevi görmektedir. Bu tarihten sonra da Anglikan Kilisesi İngiltere'nin resmi kilisesi haline gelmiştir. XVIII. yüzyıldan itibaren de yapılan misyonerlik faaliyetleri ile Milli Kilise formundan çıkmıştır.
Anglikan Kilisesi kendisini Latince "Via Media" olarak bilinen "Orta Yol" ismiyle adlandırmaktadır. Roma Katolik Kilisesi ve Doğu Ortodoks kiliseleriyle birlikte kendisini, Apostolik kökenini havarilere dayandırmaktadır fakat Roma Katolik Kilisesi Anglikan Kilisesinin Apostolik yönünü kabul etmemektedir. Bu yönünden dolayı Anglikan Kilisesinden Roma Katolik Kilisesine geçmek isteyen kişiye yeniden Konfirmasyon ayini yapılması gerekmektedir. Anglikan Kilisesi, kadınların rahiplik yetkisinin bulunması ve pastörlükte bekâret aranmaması gibi bazı yönlerden Katolik Kilisesinden ayrılmaktadır. Merkezi İngiltere'nin Canterbury bölgesinde bulunan Başpiskoposluk Kilisenin ruhani merkezi olması yönüyle de Protestanlıktan ayrılır. Anglikan Kilisesi Hıristiyanlıktaki Yedi Sakramentin sadece ikisini Vaftiz ve Kutsal Evharistiya'yı esas almaktadır. Diğer beş sakramenti ise tamamen reddetmemekle birlikte uygulamaya devam etmektedir. XIX. yüzyılda "Oxford Hareketi" adı verilen gelenekselliğe dönüş hareketi sonucu hasta ve ölmekte olanların yağla kutsanması gibi ritüeller de sakrament olarak kabul etmektedir.
Anahtar Kelimeler; Anglikanizm, Sakrament, Apostolik, Katolik, Ortodoks, Protestan

Abstract:
The Anglican Church is known as a sect of Christianity. In order to fully understand the Anglican Church, we need to understand its historical process, ideology, emergence and the reason for its existence. When we look at the European scene, including England, Catholicism and Protestantism appear to be widespread. Within this scene, after XVI. century, with the influence of King VIII. Henry, the Anglican Church is divided from Rome by the administration, faith and worship. VIII. Henry who wants to return Chirstianity to its original propose and resources, laid the first foundations of the Anglican Church as an attitude to the Roman Catholic Church. Along with political, religious, theological views, it is one of the main reasons that differentiate the Anglican Church from the Roman Catholic Church.
The Anglican Church sees itself both as reformed and as Catholic Church. In terms of church characteristics and doctrine, ıt serves as a bridge between Protestantism and Catholic Church. After this date the Anglican Church became the official church of England. From XVIII. century, with the missionary activities it secedes from the National Church form.
Anglican Church calls itself the 'Middle Way' in the Latin name 'Via Media'. It defines itself as a church which attribute it apostolic origins to the apostles just like The Roman Catholic and the Eastern Orthodox Church but the Roman Catholic Church does not accept the Anglican Church's apostolic aspect. Because of this aspect, the person who wants to pass from the Anglican Church to the Roman Catholic Church needs to be recompensed again. It differs from the Catholic Church in terms of finding the authority of the priesthood and not looking for a virginity in pastorism. The archbishopric centered in Canterbury, England is also separated from Protestanism as a spiritual center of church. The Anglican Church is srounded on only Baptism and Holy Evharistia in the Seven Sacraments in Christianity. The Anglican Church does not completely reject of the other five sacraments, besides it continue to apply. Them a group that brings Catholic heritage to the fore establish rituals such as Extreme Unction as sacrament in XIX. century the result as a movement of return to tradition called 'Oxford Movement'.
Key Words: Anglicanism, Sacrament, Apostolic, Catholic, Orthodox, Protestant.