Geniş ve dar yapraklı kabuli tip nohut (Cicer arietinum L.) çeşit ve hatlarında verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi
Determination of yield and quality traits of normal and simple leaved kabuli chickpea (Cicer arietinum L.) cultivars and lines
Yazar: ABDULKADİR AYDOĞAN
Danışman: PROF. DR. CEMALETTİN YAŞAR ÇİFTÇİ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, 2010 ve 2011 yıllarında 10 geniş (AkN 501, AkN 485, AkN 892, AkN 897, AkN 899, AkN 680, AkN 896, AkN 491, AkN 804 Küsmen 99) ve 10 dar (Gökçe, İnci, Akçin, Sarı 98, Uzunlu 99, Er 99, Yaşa 05, Damla 89, Canıtez 87 ve Dikbaş) yaprak tipindeki nohut (Cicer arietinum L.) çeşit ve hatlarının verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi amacıyla Ankara koşullarında, tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak yürütülmüştür.Çalışmada, çeşit ve hatlar yaprak tiplerine göre; çıkışa kadar geçen gün sayısı, çiçeklenmeye kadar geçen gün sayısı, bitki boyu, ilk bakla yüksekliği, hasat olgunluğuna kadar geçen gün sayısı, bitkide biyolojik verim, bitkide bakla sayısı, bitkide tane sayısı, bitki tane verimi, birim alan tane verimi, birim alan biyolojik verim, hasat indeksi, 100 tane ağırlığı, antraknoz hastalığı, nohut sineği zararı, tanede protein oranı, kuru ağırlık, yaş ağırlık, kuru hacim, yaş hacim, su alma kapasitesi, su alma indeksi, şişme kapasitesi, şişme indeksi, pişme süresi ve elek analizi gibi özellikler yönünden değerlendirilmiştir.Araştırmada ele alınan özelliklerden çiçeklenme ve hasat olgunluğuna kadar geçen gün sayısı açısından dar yaprak tipindeki çeşit ve hatlar daha erkenci olmuş ve yaprak tipleri arasındaki fark istatistiki yönden 0.01 düzeyinde önemli bulunmuştur. Birim alan tane verimi ve birim alan biyolojik verimi yönünden yaprak tipleri arasında oluşan fark istatistiki olarak 0.01 düzeyinde önemli bulunmuştur. Dar ve geniş yaprak tipindeki çeşit ve hatların ortalama verimi sırası ile 203 kg/da ve 156 kg/da olarak gerçekleşmiştir. Nohut antraknoz hastalığı ve nohut sineği zararı geniş yaprak tipindeki çeşit ve hatlarda daha fazla görülmüştür. Ele alınan diğer özellikler açısından geniş ve dar yaprak tipleri arasında oluşan farklılıklar istatistiki olarak önemli bulunmamıştır.

Abstract:
This research was conducted to determine the yield and quality parameters of ten simple leaved (AkN 501, AkN 485, AkN 892, AkN 897, AkN 899, AkN 680, AkN 896, AkN 491, AkN 804 Küsmen 99) and ten normal leaved (Gökçe, İnci, Akçin, Sarı 98, Uzunlu 99, Er 99, Yaşa 05, Damla 89, Canıtez 87 ve Dikbaş) kabuli chickpea (Cicer arietinum L.) cultivars and lines, during the years of 2010 and 2011 in the Ankara conditions. The study was carried out by randomized block design with split plot and three replications.In the study, simple leaved and normal leaved cultivars and lines were evaluated for days to emergence duration, days to flowering time, days to maturity, plant height, first pod height, number of pods and seeds per plant, yield per plan, 100 kernel weight, seed yield, biomass, harvest index, protein content of seed, dry and wet weights of seeds, water absorption capacity and index, dry and wet volume, swelling capacity and index, cooking time and sieve analysis.Simple leaved chickpea cultivars and lines were earlier than that of normal leaved chickpea according to days to flowering time and days to maturity. The differences between the leaves types were statistically significant at 0.01 level. Seed yield and biomass were higher in normal leaved types than simple leaved cultivars and lines and differences were statistically significant at 0.01 level. The yields of normal and simple leaved chickpea cultivars and lines were 203 kg/da and 156 kg/da respectively. Damages of ascochyta blight and leafminer were higher in simple leaved types than normal leaved types. There were no statistical differences between the leaf types of chickpea cultivars and lines for other traits.