2010-2020 yılları arasında takip edilen miyelodisplastik sendrom olgularının retrospektif analizi
Retrospective analysis of myelodysplastic syndrome followed between 2010-2020
Yazar: EMRULLAH DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. MUZAFFER KEKLİK
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Miyelodisplastik sendromlar = Myelodysplastic syndromes ; Mortalite = Mortality ; Prognoz = Prognosis

Özet:
Amaç: Myelodisplastik sendrom (MDS) hematopoetik hücrelerde morfolojik displazi bulguları, periferik sitopeni (ler), inefektif hematopoez, tekrarlayan genetik anomaliler ve akut myeloid lösemiye (AML) dönüşüm riskinde artış ile karakterli klonal bir kemik iliği neoplazisidir (1). MDS 'de semptom ve bulgular spesifik değildir. Birçok hastada tanı sırasında ya çok az semptom olur ya da hiç semptom bulunmaz. MDS'de prognozu değerlendireceğimiz sınıflandırma sistemleri vardır. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) sınıflandırma sistemi, morfoloji, immünofenotip, genetik ve klinik özelliklerin kombinasyonuna göre sınıflandırmıştır. FAB sınıflama sistemi MDS'li hastaları kemik iliğindeki blastların yüzdesine göre alt sınıflara ayırır. Uluslararası Prognostik Puanlama Sistemi (IPSS), MDS için en sık kullanılan prognostik sınıflandırma sistemidir. Morfoloji, sitopeni ve genetik çalışmaların kombinasyonu ile sınıflandırma yapılmıştır. Biz bu çalışmada Myelodisplastik Sendrom tanılı olgularda; prognoza etki eden parametreleri inceleyerek mortaliteye olan etkilerini göstermek isteyip hastalık seyrindeki olumlu veya olumsuz etkilerini değerlendirmeyi amaçladık.
Materyal/Metot: Çalışmaya 2010-2020 yılları arasında Erciyes Üniversitesi (ERU) Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Hematoloji Bilim Dalı polikliniğine başvurup WHO sınıflandırmasına göre MDS tanısı almış 229 hasta alındı. 229 hastanın dosyası geriye yönelik olarak analiz edildi. Hastalarımızın; yaş, cinsiyet, ek hastalık durumu, laboratuvar parametreleri, kemik iliği biyopsi materyalleri ve genetik mutasyon analiz verileri mevcuttu. Her bir hastanın kemik iliği aspirasyon ve biyopsi incelemeleri değerlendirilerek WHO sınıflamasına göre kategorize edildi. Hastaların verileri sağ kalım-exitus ve MDS-AML dönüşüm sonrası sağ kalımlarına göre prognoz değerlendirilmesi yapıldı. Risk skorlaması; 3 farklı skorlama sistemi (I-PSS, W-PSS, R-IPSS) ile analiz edildi. 
Bulgular: Çalışmaya alınan 229 MDS hastasının %57'si(131) erkek cinsiyettedir. Hastaların yaşa göre dağılımında; 50-59 yaş arası 38 hasta (%17), 60-69 yaş arası 60 hasta (%26), 70-79 yaş arası 76 hasta (%33) ve 80-89 yaş arası 34 hasta (%15) mevcuttur. Hastaların genel yaş ortalaması 67,01 olarak bulundu. Hastaların komorbidite durumuna göre dağılımında; %17'si(39) komorbiditesi yok, %41'i(97) tek komorbiditesi olan ve %42'si(93) birden fazla komorbiditeye sahip hastalar şeklinde dağılmıştır. Hastaların; %21'i(49) RCUD (tek dizide displazi ile seyreden refrakter sitopeniler), %3'ü(8) RARS (halka sideroblastlı refrakter anemi), %19'u (44) RCMD (çoklu dizide displazi ile seyreden refrakter sitopeni), %28'i(63) RAEB-1(artmış blast oranıyla birlikte seyreden-1), %19'u(44) RAEB-2(artmış blast oranıyla birlikte seyreden-2), %3'ü(7) izole 5q delesyonu ve %7'si(14) sınıflandırılamamış olarak gruplandırıldı. Hastalar; %61'i(140) dönüşüm olmamış, %34'ü(78) dönüşüm olup 1 yıl altı sağ kalıma sahip ve %5'i(11) ise 1-3 arası sağ kalıma sahip görülmüştür. Hastaların; yaş, MDS-AML dönüşüm süreleri, hastalık süresi, selülarite ve patoloji blast oranı gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). Hastaların laboratuvar parametrelerinde; beyaz küre, nötrofil, platelet, hematokrit, lenfosit, monosit, CRP, EPO, ferritin, B12, folat ve LDH verileri istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). Hastalar; I-PSS, R-IPSS VE W-PSS olarak risk gruplarına ayrılıp gruplar MDS-AML dönüşüm durumu ile sağ kalım durumuna göre gruplandırıldı. Gruplar arasında risk gruplarına göre anlamlılık görüldü (p<0,05). Yaş, I-PSS risk durumu 3 ve W-PSS risk durumu 3 düzeyi sağ kalımı etkileyen bağımsız risk faktörleri olarak bulunmuştur.  
Sonuç: Retrospektif analiz edilen MDS hastalarının demografik verileri, laboratuvar ile klinik verileri ve sağ kalım verileri incelendiğinde; hastalarda heterojenite göze çarpmaktadır. Yaş, I-PSS risk durumu 3 ve W-PSS risk durumu 3 düzeyi sağ kalımı etkileyen bağımsız risk faktörleri olarak bulunmuştur. Çalışmamız MDS hastalarının analizinde önemli veriler ortaya koysa da hastaların tek merkezli analizi, çalışmaya katılan hasta sayısı ve retrospektif incelenmesi ileri çalışmalara ihtiyacı ortaya koymuştur.
Anahtar Kelimeler: Mortalite, Myelodisplastik Sendrom, prognoz.

Abstract:
Objective: Myelodysplastic syndrome (MDS) is a clonal bone marrow neoplasia characterized by morphological findings of dysplasia in hematopoietic cells, peripheral cytopenia(s), ineffective hematopoiesis, recurrent genetic abnormalities, and an increased risk of conversion to acute myeloid leukemia (AML) (1). Symptoms and signs in MDS are not specific. Many patients have few or no symptoms at diagnosis. There are classification systems by which we will evaluate the prognosis in MDS. The World Health Organization (WHO) classification system classified it according to a combination of morphology, immunophenotype, genetics and clinical features. The FAB classification system subclasses patients with MDS based on the percentage of blasts in the bone marrow. The International Prognostic Scoring System (IPSS) is the most commonly used prognostic classification system for MDS. Classification was made by a combination of morphology, cytopenia and genetic studies. In this study, in cases diagnosed with Myelodysplastic Syndrome; By examining the parameters affecting the prognosis, we aimed to show their effects on mortality and evaluate their positive or negative effects on the course of the disease.
Material/Method: 229 patients who applied to Erciyes University (ERU) Faculty of Medicine, Department of Internal Diseases, Department of Hematology and diagnosed with MDS according to WHO classification between 2010-2020 were included in the study. Files of 229 patients were analyzed retrospectively. Our patients; Age, gender, additional disease status, laboratory parameters, bone marrow biopsy materials and genetic mutation analysis data were available. Bone marrow aspiration and biopsy examinations of each patient were evaluated and categorized according to the WHO classification. The prognosis was evaluated according to the data of the patients, survival-exitus and survival after MDS-AML conversion. Risk scoring; It was analyzed with 3 different scoring systems (I-PSS, W-PSS, R-IPSS).
Results: Of the 229 MDS patients included in the study, 57% (131) were male. In the distribution of patients by age; There were 38 patients (17%) between the ages of 50-59, 60 patients (26%) between the ages of 60-69, 76 patients (33%) between the ages of 70-79 and 34 patients (15%) between the ages of 80-89. The mean age of the patients was 67.01. In the distribution of patients according to their comorbidity status; 17% (39) had no comorbidities, 41% (97) had a single comorbidity, and 42% (93) had more than one comorbidity. Patients; 21% (49) RCUD (refractory cytopenias with dysplasia in a single string), 3% (8) RARS (refractory anemia with ring sideroblast), 19% (44) RCMD (refractory cytopenias with dysplasia in multiple strings), 28% (63) RAEB-1(with increased blast rate-1), 19% (44) RAEB-2(with increased blast rate-2), 3% (7) isolated 5q deletion and 7% (14) were grouped as unclassified. patients; 61% (140) were not converted, 34% (78) were transformed and had a survival of less than 1 year and 5% (11) had a survival rate of 1-3. Patients; Age, MDS-AML conversion times, disease duration, cellularity and pathology blast rate were found to be statistically significant between the groups (p<0.05). In the laboratory parameters of the patients; WBC, neutrophil, platelet, hematocrit, lymphocyte, monocytes, CRP, EPO, ferritin, B12, folate and LDH data were found to be statistically significant (p<0.05). patients; They were divided into risk groups as I-PSS, R-IPSS, and W-PSS, and groups were grouped according to MDS-AML conversion status and survival status. There was a significant difference between the groups according to the risk groups (p<0.05). Age, I-PSS risk status 3 and W-PSS risk status 3 were found to be independent risk factors affecting survival.
Conclusion: When the demographic data, laboratory and clinical data and survival data of MDS patients analyzed retrospectively; There is heterogeneity in patients. Age, I-PSS risk status 3 and W-PSS risk status 3 were found to be independent risk factors affecting survival. Although our study revealed important data in the analysis of MDS patients; Single-center analysis of patients, the number of patients participating in the study, and retrospective analysis revealed the need for further studies.
Keywords: Mortality, Myelodysplastic Syndrome, prognosis.