Mobilize edilen çevresel kan aferez ürünlerinde aldehit dehidrojenaz aktivitesinin belirlenmesi ve kök hücre nakli sonrası engrafman ile ilişkisi
Determination of aldehyde dehydrogenase activity of mobilized peripheral apheresis products and its relationship with engraftment after stem cell transplantation
Yazar: SİNEM CİVRİZ BOZDAĞ
Danışman: PROF. DR. AKIN UYSAL
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Hematoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Aldehit dehidrojenaz = Aldehyde dehydrogenase ; Engrafman = Engraftment ; Enzimler = Enzymes ; Hematopoetik kök hücreler = Hematopoietic stem cells ; Hücre nakli = Cell transplantation ; Kök hücreler = Stem cells

Özet:
Kök hücre nakli, birçok malign ve non malign hematolojik hastalığın tedavisinde kür sağlayabilen tek tedavi seçeneğidir. Kök hücre kaynağı olarak çoğunlukla granülosit koloni stimule edici faktör (GCSF) ve/veya kemoterapinin ardından çevresel kana çıkan hücreler kullanılmaktadır. Bu hücrelerin belirlenebilmesi için günümüzde akım sitometri yöntemi ile CD34 sayımı kullanılmaktadır. Erken hematopoietik öncüllerin arasında çokça bulunan ve fonksiyonel bir belirleyici olan aldehit dehidrogenaz (ALDH) ekspresyonu da hematopoietik kök hücrelerin saptanmasında kullanılabilir. Biz de bu çalışmada, mobilize edilmiş çevresel kanda ve toplanan aferez ürünlerinde CD34'e ek olarak ALDH, CD90, CD38 gibi kök hücre belirleyicilerinin ifadelerini değerlendirmeyi amaçladık. Ayrıca, hastaya nakledilen CD34(+)ALDHbr hücre sayısı ile engrafman arasındaki ilişkiyi göstermeyi hedefledik. Çalışmaya değişik tanılar ile otolog kök hücre nakli yapılan 19 hasta ve allojeneik kök hücre nakli yapılan 6 hastanın sağlıklı vericileri alındı. Otolog nakil hastalarının aferez ürünlerinin % 0.78'inin, allojeneik nakil hastalarının sağlıklı vericilerinden alınan aferez ürünlerinin ise %0.49'unun CD34(+)ALDHbr hücrelerden oluştuğu saptandı. Çevresel kan ve üründeki CD34(+) ve ALDHbr hücrelerin birbirleriyle korele olduğu izlendi (r=0.651, p<0.001, r=0.710, p<0.001). Otolog nakil hastalarının ve sağlıklı vericilerin çevresel kan ve aferez ürünlerindeki ALDH, CD34 ifadesi benzerdi. Her iki hasta grubunda da nötrofil, trombosit engrafmanı ile CD34(+)ALDHbr hücre populasyonu arasında korelasyon gösterilemedi. Sonuç olarak, ALDHbr hücre sayısı ile engrafman ilişkisinin net olarak ortaya konulamaması nedeni ile rutin deneyimde kullanımı, yeni çalışmalar yapılıncaya kadar gereksiz gözükmektedir.

Abstract:
Stem cell transplantation, is the only curative treatment option for the malign and benign hematological diseases. Mobilized peripheral blood after granulocyte colony stimulating factor, is the mostly preffered stem cell source. Determination and collection of CD34(+) hematopoietic stem cells(HSC) by flow cytometry is the routine method used in transplantation units. Aldehyde dehydrogenase, a functional marker, which is widely exspressed in the early hematopoietic progenitors can also be used for identification of HSC. We aimed to asess the expression of ALDH, CD90 and CD38 markers in addition to CD34 in the mobilized peripheral blood samples and apheresis products to identify HSC. We also planned to determine the correlation between neutrophil, platelet engraftment and CD34(+)ALDHbr cell numbers infused. We included 19 autologus stem cell transplantation patients with different diagnosis and 6 healthy donors for allogeneic stem cell transplantation. CD34ALDHbr cell percentage in the apheresis products of autologus and allogeneic transplantation patients were 0.78% and 0.49% respectively. CD34(+) and ALDHbr cell numbers were correlated in the peripheral blood and apheresis products (r=0.651, p<0.001, r=0.710, p<0.001). There was no difference in the peripheral blood and apheresis products, between the autologus transplantation group and healthy donors, according to ALDH, CD34 expression. Neutrophil and platelet engraftment was not correlated with CD34(+)ALDHbr cell numbers. In conclusion, as we could not show a relationship betweeen ALDHbr cell number and engraftment, it seems useless to determine ALDHbr cells in apheresis products.