Serum angiopoietin like peptide 3 düzeyi; akut pankreatitli olgularda etiyoloji ve şiddeti belirlemek için kullanılabilir mi?
Can serum angiopoietin like peptide 3 levels be used to determine the etiology and severity of acute pancreatitis?
Yazar: SİMGE YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR ALTUN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Akut pankreatitin prevalansı giderek artmaktadır. Tekrarlayan pankreatit atakları ile hastalarda ekzokrin ve endokrin pankreatit yetmezliği gibi komplikasyon riski artar. Spesifik bir tedavisi olmamasına rağmen etiyolojiyi saptayıp tedavi planı yapmak önemlidir. Anjiopoietin benzeri protein (ANGTL)3 son yirmi yılda keşfedilen ve lipit metabolizmasında rol oynayan bir polipeptittir. Akut pankreatit ile ilişkisini ortaya koymak tekrarlayan pankreatit ataklarını önlemek için tedavide hedef molekül olarak kullanılabilirliği açısından önemlidir. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ağustos-Kasım 2023 arasında Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi iç hastalıkları kliniğine akut pankreatit tanısı ile yatırılan hastalar ile iç hastalıkları polikliniğine başvuran dışlanma kriteri olmayan, bilgilendirilmiş ve rızası alınmış hastalar dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş, cinsiyet, boy, kilo, vücut kitle indeksi, sistolik ve diyastolik kan basıncı, alkol ve sigara kullanımı, ek hastalıkları, Covid-19 öyküsü düzenli kullandıkları ilaçları olgu rapor formuna kaydedildi. Biyokimyasal parametre olarak akut pankreatitli olguların takibinde kullanılan Ranson ve Glaskow skorlamasında değerlendirilen tetkikler, böbrek ve karaciğer fonksiyon testleri, lipit profili ve hipertrigliseridemi etiyoloji açısından tiroit stimülen hormon (TSH), serbest T4 ve diyabetik hastalarda HBA1c olgu rapor formuna kaydedildi. Ranson ve Glaskow-İmrie skoru hesaplanarak hastanede yatış süresi ile yine olgu formuna kaydedildi. Kontrol grubu için iç hastalıkları polikliniğinde rutin istenen tetkiklerden hemogram, böbrek ve karaciğer fonksiyon testleri, lipit profili, tiroit fonksiyon testleri ve açlık glukozu tetkikleri olgu formuna kaydedildi. Hasta ve kontrol grubundan serum ANGPTL-3 düzeyi çalışılması için 1 adet sarı biyokimya tüpüne kan alınarak santrifüj işlemi yapıldıktan sonra süpernatant ependorf tüpüne alınacak ve -80 derecede saklandı. Saklanan tüm numuneler ELİSA yöntemi ile çalıştırıldı.

Bulgular: 40 pankreatit hastanın beşinde etiyoloji, hipertrigliseridemi (HTG) ile ilişkili bulundu. Serum ANGPLT3 düzeyi; etiyolojiden bağımsız olarak akut pankreatit grubunda kontrol gruba göre anlamlı düşük bulundu(p<0,001). ANGPTL3 ile demografik veriler arasında yapılan korelasyon analizinde akut pankreatit ile güçlü bir korelasyon saptandı (r: -0,662, p:<0,001). ANGPTL3 ile şiddet skorları ve hastanede yatış süresi açısında korelasyon saptanmadı. Biyokimyasal belirteçlerden trigliserit (TG), yüksek yoğunluklu lipoprotein kolesterol (HDL-K), albümin, lökosit, alanin aminotransferaz (ALT), aspart aminotransferaz (AST), alkalen fosfataz (ALP), gama glutamil transferaz (GGT), laktat dehidrogenaz (LDH), C reaktif protein (CRP) arasında korelasyon saptandı. Pankreatit etkileyen faktörlerin lojistik regresyon analizi yapıldığında diğer parametrelerden bağımsız olarak pankreatit ile ilişkisi ortaya konuldu(p:0,017). ROC analizinde 1532 ng/L değeri eşik değer olarak alındığında pankreatit için %83 duyarlılık ve %80 özgüllük oranı ile tanı koydurucu olduğunu gördük (EAA:0,884, p<0,000). 
Sonuç: ANGPTL3 etiyolojiden bağımsız olarak akut pankreatit ile ilişkili bir molekül olarak saptandı. Hastanede yatış süresi, pankreatit şiddetini ön görmede faydalı olmadı. Yüksek duyarlılık ve özgüllük oranı ile pankreatit tanısında yardımcı olabilecek bir molekül olduğu gösterilmiş oldu.  
Anahtar Kelimeler: Akut pankreatit, angiopoietin like peptite-3, lipoprotein lipaz

Abstract:
Objective: The prevalence of acute pancreatitis is increasing. The risk of complications such as exocrine and endocrine pancreatitis failure increases with recurrent episodes of pancreatitis. Although there is no specific treatment, it is important to determine the etiology and make a treatment plan. Angiopoietin-like protein (ANGTL)3 is a polypeptide discovered in the last two decades and plays a role in lipid metabolism. It is important to reveal its relationship with acute pancreatitis in terms of its usability as a target molecule in treatment to prevent recurrent pancreatitis attacks.
Materials and Methods: Patients admitted to the internal medicine clinic of Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu City Hospital between August and November 2023 with a diagnosis of acute pancreatitis and patients who applied to the internal medicine outpatient clinic without exclusion criteria and whose informed consent was obtained were included in the study. Age, gender, height, weight, body mass index, systolic and diastolic blood pressure, alcohol and cigarette use, comorbidities, Covid-19 history, regular medications were recorded on the case report form. The tests evaluated in Ranson and Glasgow scoring used in the follow-up of patients with acute pancreatitis as biochemical parameters, renal and liver function tests, lipid profile and hypertriglyceridemia, TSH, free t4 and HBA1c in diabetic patients were recorded in the case report form. Ranson and Glasgow-Imrie scores were calculated and the duration of hospitalisation was recorded on the case report form. For the control group, haemogram, renal and liver function tests, lipid profile, thyroid function tests and fasting glucose tests, which were routinely requested in the internal medicine outpatient clinic, were recorded on the case form. For the study of serum ANGPTL3 level, blood was taken from the patient and control groups into 1 yellow biochemistry tube and after centrifugation, the supernatant was taken into an ependorf tube and stored at -80°C. All stored samples were run by ELISA method.
Results: In five of 40 pancreatitis patients, the etiology was associated with hypertriglyceridemia (HTG). Serum ANGPLT3 level was found to be significantly lower in the acute pancreatitis group compared to the control group regardless of the etiology (p<0.001). In the correlation analysis between ANGPTL3 and demographic data, a strong correlation was found with acute pancreatitis (r: -0.662, p:<0.001). No correlation was found between ANGPTL3 and severity scores and duration of hospitalisation. There was a correlation between biochemical markers such as triglyceride (TG), high density lipoprotein cholesterol (HDL-C), albumin, leukocyte, alanine aminotransferase (ALT), aspart aminotransferase (AST), alkaline phosphatase (ALP), gamma glutamyl transferase (GGT), lactate dehydrogenase (LDH), C reactive protein (CRP). Logistic regression analysis of the factors affecting pancreatitis revealed a relationship with pancreatitis independent of other parameters (p:0,017). When 1532 ng/L value was taken as the threshold value in ROC analysis, we found that it was diagnostic for pancreatitis with a sensitivity of 83% and specificity of 80% (AUC: 0.884, p<0.000).
Conclusion: ANGPTL3 was found to be a molecule associated with acute pancreatitis independent of the aetiology. Duration of hospitalisation was not useful in predicting the severity of pancreatitis. It was shown that ANGPTL3 is a molecule that can be helpful in the diagnosis of pancreatitis with high sensitivity and specificity.