Farklı dişsel maloklüzyonlara sahip ortodonti hastalarında temporomandibular rahatsızlıkların ve ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of temporomandibular disorders and oral health related quality of life ın orthodontic patients with different dental malocclusions
Yazar: AHMET KARAMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN KUTALMIŞ BÜYÜK
Ordu Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2018
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Ağız sağlığı = Oral health ; Maloklüzyon = Malocclusion ; Oral hijyen = Oral hygiene ; Ortodonti = Orthodontics ; Temporomandibular eklem hastalıkları = Temporomandibular joint disorders ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, farklı dişsel maloklüzyona sahip adölesan ortodonti hastalarında temporomandibular hastalıkların prevelansını tahmin etmek ve ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kalitesi arasındaki ilişkisini değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız Ordu Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ortodonti Anabilim Dalı'na tedavi olmak amacı ile başvuran ve amacımıza uygun olacak şekilde belirlenen kriterleri taşıyan 14-19 yaş arasında  648 hasta üzerinde randomize seçilerek gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya dahil edilen bireyler 257 birey Angle Sınıf I (179 kadın, 78 erkek; ortalama yaş 16,93±1,39 yıl ), 269 birey Sınıf II (177 kadın, 92 erkek; ortalama yaş 16,98±1,34 yıl ) ve 122 birey Sınıf III (73 kadın, 49 erkek; ortalama yaş 17,28±1,21 yıl) olmak üzere 3 gruba ayrılmıştır. Çalışmamızda, Fonseca'nın Anamnestik Anketi, Temporomandibular Rahatsızlıklar için Teşhis Kriterleri: Değerlendirme Araçları (DC/TMD)  ve Ağız sağlığı etki profili- 14 (OHIP-14) formları  kullanılmıştır. Verilerin analizinde tek yönlü varyans analizi, bağımsız t testi, Kruskal Wallis testi, Dunn's çoklu karşılaştırma testi, Mann Whitney U testi, ki-kare testi, Pearson korelasyon testi kullanılmıştır. Sonuçlar, anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmamızda, kadınların Derecelendirilmiş Kronik Ağrı Skalası, TMD Ağrı, Fonseca, OHIP-14, HSA-9, GAD-7, AAKL uykuda yapılan aktiviteler, AAKL uyanıkken yapılan aktiviteler, AAKL toplam ve HSA -15 ortalamaları erkeklerden istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0,05). Bununla birlikte, Erkeklerin Angle Sınıf dağılımları ile Fonseca TMD grup dağılımları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmemiştir (p>0,05). Kadınların Angle sınıf dağılımları ile Fonseca TMD grup dağılımları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmiştir (p=0,026). Sınıf I, Sınıf II, Sınıf III maloklüzyon gruplarının Derecelendirilmiş Kronik Ağrı Skalası, Fonseca anamnestik anketi ve OHIP-14 ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmiştir (p<0,05). Bununla birlikte, yaş değerleri ile Çenenin Fonksiyon Kısıtlanma Skalası, TMD Ağrı, Fonseca Skalası, OHIP-14, HSA-9, GAD-7 ve HSA-15 değerleri arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı korelasyon gözlenmiştir.
Sonuç: Çalışmamız sonucunda Sınıf I, Sınıf II, Sınıf III maloklüzyon gruplarının Fonseca anamnestik anketi, OHIP-14 ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmiştir. Temporomandibular Rahatsızlıklar için Teşhis Kriterleri: Değerlendirme Araçları (DC /TMD) formunda Derecelendirilmiş Kronik ağrı Skalası haricinde maloklüzyon grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmemiştir.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to estimate the prevalence of temporomandibular disorders in adolescent orthodontic patients with different malocclusion and to assess the relationship between oral health-related quality of life.
Materials and Methods: Our study was conducted randomly on 648 patients between the ages of 14-19 with the criteria determined to be suitable for treatment with Department of Orthodontics at Ordu University Faculty of Dentistry. The subjects included in the study were divided into 3 groups of 257 Angle Class I (179 females, 78 males, mean age 16,93 ± 1,39), 269 Class II (177 females, 92 males, mean age 16,98 ± 1,34) and 122 Class III (73 females, 49 males, mean age 17,28 ± 1,21). In our study, the Fonseca Anamnestic Questionnaire, Diagnostic Criteria for Temporomandibular Disorders: Assessment Instruments (DC / TMD) and Oral Health Impact Profile-14 (OHIP-14) forms were used. One-way analysis of variance, independent t test, Kruskal Wallis test, Dunn's multiple comparison test, Mann Whitney U test, chi-square test, Pearson correlation test were used. A p value of less than 0.05 was considered statistically signifcant in all statistical analyses.
Results: In our study, it was found that females' Graded Chronic Pain Scale, TMD Pain, Fonseca, OHIP-14, PHQ-9, GAD-7, OBC sleep activities, OBC awake activities, OBC total and PHQ-15 averages were statistically significantly higher than males (p <0,05). However, there was no statistically significant difference between males Angle Class distributions and Fonseca TMD group distributions (p> 0,05). There was a statistically significant difference between the Angle Class distributions of females and Fonseca TMD group distributions (p = 0.026). There was a statistically significant difference between the Graded Chronic Pain Scale, Fonseca anamnestic score and OHIP-14 averages of Class I, Class II, Class III malocclusion groups (p <0,05). The age values and Jaw Functional Limitation Scale, TMD Pain , Fonseca Scale, OHIP-14, PHQ-9, GAD-7 and PHQ-15 were statistically significant correlations in the positive direction.
Conclusion: As a result of our study, there was a statistically significant difference between Fonseca anamnestic questionnaire, OHIP-14 averages of Class I, Class II, Class III malocclusion groups. There was no statistically significant difference between groups of malocclusion except for the Graded Chronic Pain Scale in the form of Diagnostic Criteria for Temporomandibular Disorders: Assessment Instruments.