İdari yargı yerlerinin uluslararası koruma hukukuna ilişkin içtihadındaki ispat unsuru
Proof in the case law of administrative courts on international protection law
Yazar: BARIŞ BİROL
Danışman: DOÇ. DR. ULAŞ KARAN
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Hukuk Ana Bilim Dalı / İnsan Hakları Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Geri gönderme = Refoulement ; Geri göndermeme ilkesi = Non refoulement ; Geçici hukuki korumalar = Temporary legal protection ; Uluslararası hukuk = International law ; Uluslararası koruma hukuku = International protection law ; İdari Yargılama Usulü Kanunu = Administrative Procedure Law ; İspat = Proof

Özet:
Uluslararası koruma hukuku; mülteci hukuku ile uluslararası insan hakları hukukunun kuralları ve araçlarından yararlanılarak oluşturulduğu kabul edilen karma bir hukuk dalıdır. Buna göre, ülkelerini, din, ırk, uyruk, belli bir toplumsal gruba mensubiyet ya da siyasi düşüncesinden dolayı haklı sebebe dayanan zulüm korkusuyla veya herhangi bir sebebe dayanarak insanlık dışı muameleye maruz kalacağı riskiyle terk edenler gerek en başta uluslararası koruma talep ettikleri ülke makamları önünde, gerekse taleplerinin yerine getirilmediği iddiasıyla başvurdukları uluslararası makamların önünde uluslararası koruma hukukuna tabi olacaklardır. 
Uluslararası koruma başvurucuları, neredeyse her durumda uluslararası koruma iddialarını dayandırdıkları iddiaları ispatlayacak somut delil ve belgelerden yoksundurlar. Bu durum, başvuruculara uygulanacak olan ispat kurallarının hassas biçimde belirlenmesini gerektirecektir. Şayet, sıradan ispat kuralları bu hukuk dalında uygulanırsa neredeyse kimse koruma alamayacak ve koruma alması gereken kişiler aşılması imkansız bir usul duvarıyla karşılaşacaktır. Uluslararası koruma hukukunun karma yapısı ve birçok konunun devletlerin takdir alanına bırakılması bu daldaki ispat kurallarının ne olduğuna ve nasıl uygulandığına ilişkin fikir birliğine varılmasına engel olmuştur. Bu belirsizlikten 2020 yılı itibariyle en yüksek sayıda sığınmacıyı sınırları içinde bulunduran ülke olan Türkiye de nasibini almaktadır.
Bu çalışmada, öncelikle temel ilkeleri ve yararlandığı kaynaklar itibariyle uluslararası koruma hukukunun tanımı yapılacak, devamında Türkiye'de uluslararası koruma hukukundan kaynaklı uyuşmazlıkların idari yargı yerleri önünde görülmesi sebebiyle idari yargılama hukukundaki ispat kuralları ve uluslararası koruma hukukundaki ispat kuralları açıklanarak benzerlikleri ile farklılıkları gösterilecektir. Uluslararası koruma hukukunun öğreti kadar yargı kararlarıyla oluşturulan bir dal olması ve çalışmanın salt teorik bir tartışmadan ibaret olmaması için idare mahkemelerinin uluslararası koruma hukukuna ilişkin uyuşmazlıklardaki uygulaması merkeze alınarak çeşitli ulusal ve uluslararası yargısal ve yarı yargısal organın aynı konularla ilgili nasıl tavır aldığı karşılaştırmalı biçimde incelenecektir.

Abstract:
International protection law is a mixed branch of law based on the fundamental principles and procedures of both refugee law and international human rights law. Accordingly, those outside the country of their nationality owing to well-founded fear of being persecuted for reasons of race, religion, nationality, membership of a particular social group or political opinion or due to serious and indiscriminate threats to life, physical integrity or freedom, are subject to international protection law before the state they seek the protection of or the international authorities they approach when their rights are in jeopardy. 
International protection applicants often lack the physical evidence or documentation required to demonstrate their claim for international protection. This requires a precise structuring of the proof rules to be applied to the applicants. If ordinary proof rules are applied in this branch of law, almost nobody will be able to receive protection, and those who need protection the most will face an impossible procedural barrier. The mixed nature of international protection law and the fact that many issues are left to the discretion of states have prevented a consensus on the structuring and application of the proof rules in this branch of law. Being the country hosting the largest number of refugees as of 2020, Turkey also has its share of these uncertainties.
This study aims to discuss the problems faced by the international protection applicants in presenting proof of their claims before the administrative courts in Turkey. In this regard, first, the sources and basic principles of international protection law will be analysed to provide a definition; then, similarities and differences between the proof rules of administrative procedural law and the international protection law will be identified by looking at the incongruities caused by the fact that disputes arising from the international protection law are heard in administrative courts in Turkey. Lastly, several decisions of various national and international judicial and quasi-judicial bodies will be examined in a comparative manner in relation to those taken by the 
administrative courts in Turkey concerning the international protection law in order to avoid a merely theoretical discussion and to illustrate that international protection law is not only doctrinal but also precedential.