Kaya tırmanışında tutamak yapılarına göre tutuş zorluk derecelerinin modellenmesi
Modelling of the grip difficulty according to hold structure in rock climbing
Yazar: ARİF MİTHAT AMCA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SERDAR ARITAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Spor = Sports
Dizin: Biyomekanik modelleme = Biomechanical modelling ; Doğa sporları = Outdoor sports ; Kas kuvveti = Muscle strength ; Kol = Arm ; Parmaklar = Fingers ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Bu çalışmada, farklı tutuş teknikleri, tutamak derinlikleri ve tutamak yüzey açılarında tırmanıcıların uygulayabildikleri maksimal parmak kuvveti kapasiteleri ve yorgunluk ilişkileri incelenerek tutamaklar ve tutuşlar için bu değişkenlere bağlı bir zorluk fonksiyonu ve modeli oluşturulması amaçlanmıştır. Bu bağlamda birbirini takip eden üç farklı çalışma yapılmıştır. İlk çalışmada, tutamak derinliği ve tutuş tekniklerinin maksimal parmak kuvvet kapasitesi (MPKK) üzerindeki etkileri araştırılmış ve derinliğin azalması ile MPKK'nın azaldığı bulunmuştur. İkinci çalışmada tutamak derinliği ile tekrarlı izometrik parmak kuvveti dayanıklılığı arasındaki ilişki incelenmiştir. Derinliği 1 cm olan tutamakta kuvvet kapasitesinde daha fazla ve keskin düşüş olduğu görülmüştür. Ama bireysel farklılıklar nedeniyle tutamak derinliğine bağlı olarak dayanıklılık performansı üzerinde belirgin bir etki bulunamamıştır. Üçüncü çalışmada, hem tutamak derinliği hem de yüzey açısı değiştirilerek MPKK incelenmiştir. Artan tutamak yüzey eğimi ile MPKK'nın azaldığı ve bu azalmanın yüzey derinliği az olan tutamaklarda daha belirgin olduğu bulunmuştur. Çalışmada ayrıca tutamak derinliğinin azalması ile tüm tutamak yüzey açılarında MPKK'nın da azaldığı gösterilmiştir. Bu çalışmaların bulguları birleştirilip değerlendirilerek tutamak derinliği ve yüzey açısına bağlı olarak tırmanıcıların tutamak üzerinde uygulayabildiği ortalama relatif MPKK değerleri belirlenmiş ve bu değerler yardımıyla tutamakların zorluk sınıflandırılması yapılmıştır. Oluşturulan MPKK kestirim fonksiyonları ile tutamak tutuş zorluğununun tanımlanmasında yeni modeller önerilmiştir.

Abstract:
The aims of this study were to analyze the effects of grip techniques, hold depth and hold inclination on maximal finger force capacity (MFFC) and muscle fatigue in order to develop a hold difficulty model related to these parameters. For these purposes, three consecutive studies were conducted. In the first study, the relationship between hold depth, grip technique and MFFC were examined and it was concluded that MFFC falls with the decrease in hold depth. In the second study, the effects of hold depth on intermittent finger force endurance were examined and it was seen that there is an excessive and sharp decline on 1 cm depth hold. However, there was not any significant effect of hold size on finger endurance because of individual differences. In the third study, the effects of hold surface inclination on MFFC were analysed on various depths of holds. The results showed that MFFC decreases with the increase in the hold surface inclination and this decline is more notable on narrow holds. Besides, it was concluded that MFFC decreases from larger to narrower holds independently from hold inclination. The results of all these three studies were combined and a hold difficulty model was created.