Belediyelerin seçimle işbaşına gelmiş organlarının organlık sıfatını kaybı ve bu kararların denetimi
Depriving the capacity of elected bodies in municipalities and judicial review of these decisions
Yazar: LEVENT ÇAĞLANCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAHADIR BUMİN ÖZARSLAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Belediye başkanları = Mayors ; Belediye başkanlığı = Mayoralty ; Belediye meclisi = Municipal council ; Belediyeler = Municipalities ; Seçilmiş organlar = Selected organs ; Seçimler = Elections ; Yargısal denetim = Judical rewiew ; Yerel yönetimler = Local administrations

Özet:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 127 inci maddesinin dördüncü fıkrası çerçevesinde mahalli idarelerin seçilmiş organlarının organlık sıfatlarını kaybetmelerine ilişkin denetim yargı yoluyla gerçekleştirilmektedir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun ilgili hükümleri uyarınca konu ile ilgili yargısal denetim faaliyetini yürütmekle görevlendirilmiş yargı makamı Danıştay'dır. Türkiye'de mahalli müşterek ihtiyaçların karşılanması ve yerel demokrasi açısından önemli bir yere sahip belediyelerin seçilmiş organları ise belediye meclisi ve belediye başkanı olarak belirlenmiştir. Belediyelerin seçilmiş organlarının her mahalli idare seçimi sonrasında yenilenmesi ve seçilen kişilerin değişkenlik göstermesi, belediye meclislerinin feshine veya belediye başkanlarının düşürülmesine ilişkin çeşitli gerekçeler içeren yeni talepleri de ortaya çıkarmaktadır. Bu taleplere yönelik Danıştay tarafından verilen her yeni karar ise belediyelerin seçilmiş organlarının organlık sıfatını kaybı konusunu usul ve esas açısından yeniden şekillendirmektedir. Tezde Türkiye Cumhuriyeti Anayasası uyarınca idari teşkilatlanmaya hâkim olan ilkeler ve bu kapsamda belediyeler ele alındıktan sonra, belediyelerin seçilmiş organlarının organlık sıfatını kaybı sebepleri ve usulü görevli yargı makamı olan Danıştay'ın kararları çerçevesinde incelenmiştir. İnceleme sonucunda konu ile ilgili olarak verilen bazı kararlar arasında tutarsızlıklar tespit edilmiştir. Bu tutarsızlıkların ana nedeninin ise mahkeme tarafından yorum yoluyla doldurulması beklenen ve muğlak ifadeler içeren kanuni düzenlemeler olduğu sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Yerinden Yönetim, Mahalli İdareler, Belediyelerin Seçilmiş Organları, Belediye Meclisi, Belediye Başkanı, Organlık Sıfatının Kaybının Yargısal Denetimi

Abstract:
Pursuant to the 127 th article of the Constitution of the Republic of Turkiye, the review regarding the deprivation of the capacity of elected bodies in local governments is carried out by the judiciary. According to the relevant provisions of the Code of Administrative Procedure (No: 2577), the judicial authority tasked with carrying out aforementioned judicial review is Council of State. The municipal council and the mayot are identified as the elected bodies of municipalities, which are crucial for fullfiling common local necessities and local democracy. Renewal of the elected bodies and elected people of the municipalities after every local government elections, give rise to new applications about the dissolve of the municipal council and the unseating of the mayor. Every new ruling given by the Council of State regarding these applications, reshape the subject of depriving the elected bodies of the municipalites in terms of principle and procedure. In this study, following the contextualization of municipalites within the context of constitutional principles affecting administrative organization, causes of the deprivation of the capacity of elected bodies in municipalites and the procedure is analyzed within the scope of rulings given by the Council of State. The analyze gave result to identification of İnconsistencies among some rulings. It is also identified that the reason for these inconsistencies are vague legal regulations which are left that way for the interpretation of the court.
Keywords: Decentralization, Local Governments, Elected Bodies in Municipalities, Municipal Council, Mayor, Judicial Review of Decions on Deprivation of Capacity