Argümantasyon tabanlı öğrenme yaklaşımının uygulanmasında kullanılan tahmin et-gözle-açıkla ve karikatürlerle yarışan teoriler stratejilerinin etkililiğinin karşılaştırılması
Comparison of the effectiveness of predict-observe-explain and competing theories with concept cartoons strategies
Yazar: AYŞEGÜL YAZAN
Danışman: PROF. DR. GÜLŞEN LEBLEBİCİOĞLU
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Argümantasyon = Argumentation ; Argümantasyon tabanlı bilim öğrenme = Argumentation based science learning ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Karikatür = Caricature ; Tahmin et-Gözle-Açıkla yöntemi = Prediction-Observation-Explanation Strategy ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods

Özet:
2013 yılı müfredat değişikliği ile argümantasyonun fen bilimleri dersine adaptasyonunun öğrencilerin kavramsal anlama becerilerinin gelişeceği, yalnızca deneyin çıktılarına değil sürece de önem verileceği bir eğitim programı öngörülmüştür. Bu çalışmanın amacı, etkililiği birçok araştırma tarafından kanıtlanmış argümantasyonun sınıfta uygulanmasını sağlayacak karikatürlerle yarışan teoriler ve tahmin et-gözle-açıkla stratejilerinin herhangi birinin diğerine üstün olup olmadığını bulmaktır. 

	Çalışmanın pilot  uygulaması ile etkinliklerin işlerliğinin test edilmesi şeklinde gerçekleştirilmiş olup argümanlar seviye değerlendirilmesine tutulmamıştır. Pilot çalışma 2014-2015 eğitim –öğretim yılında Düzce Merkez iline bağlı bir ortaokulda gerçekleştirilmiş olup katılımcıları 7. sınıfa devam eden 26 ortaokul öğrencisidir. Pilot çalışma ders çıkışlarında gerçekleştirilmiş ve etkinliklerin işlerliğinin tesbiti için yapılmıştır.

	Asıl çalışmanın uygulanması, 2016-2017 eğitim-öğretim yılında Düzce ili Merkez ilçesinde aynı ortaokuldaki iki 7. sınıf şubesinde  gerçekleştirilmiştir. Sınıfların birinde bilgi iddialarının hazır olarak verildiği ve öğrencilerin bunların içinden birini kendi iddiası olarak seçerek savunduğu, bir başka iddiayı da karşı iddia olarak seçerek çürütmeye çalıştığı karikatürlerle yarışan teoriler etkinlikleri uygulanmıştır. Diğer sınıfta ise ön bilgileri ortaya çıkarmak ve merak etmek uyandırmak için yapılan bir tahmin etme, aşamasının ardından veri toplama ve bu verileri tahminlerle karşılaştırma süreçlerini içeren tahmin et-gözle- açıkla etkinlikleri uygulanmıştır.Verilerin toplanması için Zohar ve Nemet (2002) tarafından geliştirilen bir değerlendirme ölçeği kullanılmıştır. Verilen kitapçıklardaki açık uçlu sorular öğrencileri iddia, karşı iddia ve çürütücü olmak üzere üç bölümlü bir argüman yapısı oluşturmaya yöneltmektedir. İddia bölümü, kendi görüşlerinin ve bunların geçerli gerekçelerinin sıralamasından oluşmaktadır. Karşı iddia bölümü alternatif görüşlerinin geçerli gerekçelerinin neler olabileceğinin savunulduğu bölümdür. Çürütcü ise karşı iddianın neden doğru olmadığının geçerli gerekçelere dayanarak açıklandığı bölümdür. Tüm bu bölümler argüman yapısı ve gerekçe sayısı bakımından 2 puan üzerinden değerlendirilmiştir. Her bir bölümün en yüksek puanı 4, tüm bölümlerin ise 12 olmaktadır. 

	Toplanan nitel verilerin ışığında karikatürlerle yarışan teoriler ve tahmin et-gözle-açıkla stratejilerden herhangi birinin diğerine tam bir üstünlük göstermediği bulunmuştur. Yöntem seçiminde konu bağlamı ve ön bilgilere dikkat edilmesi gerekmektedir. Ayrıca yapılan birçok çalışmanın aksine bilimsel argümanlar oluşturmada en çok zorlanılan bölümün çürütücü değil karşı iddianın haklı gerekçelerini düşündükleri karşı iddia kısmı olduğu görülmektedir. Isı, scaklık ve ses gibi soyut kavramlar ve kavram yanılgıları içeren ve öğrencilerin ön bilgi sahibi olmadıkları konularda ise bilgi iddialarının hazır olarak verilmesi argümantasyon kalitesini artırmıştır.

Abstract:
Argumentation was included in the teaching program of the Science course in 2013. The teaching program emphasizes the application of argumentation in the process of experiments not only in the end of the experiments. The purpose of this study to was compare  the effectiveness of Predict-Observe-Explain and competing theories with concept cartoons strategyin the same scientific activities which were armed at develop students' argumentation skills.   

The activities were developed by the researchers and piloted with a similar group of 26 students in 2014-2015 academic year in a middle school in Duzce. After developments, main study was conducted in 2016-2017 academic year in two 7th grade classes in middle school in the same city. In one of the classes, competing theories with concept cartoons was applied and knowledge claims and alternative claims were provided in concept cartoons. The students were required to choose their main claim and provide justification for it, then choose their alternative claim and provide justification for it, and provide rebuttals for alternative claim on a worksheet. The teacher guided and monitored students' process during experimenting and developing their arguments. In the other class, the groups of students were asked to predict the results of an experiment and after doing the experiment they evaluated their predictions in the light of data from the experiment and explain the reason for the event that was observed or tested. This method is called Predict-Observe-Explain. A similar worksheet was used for supporting the students' argumentation.  The implementation of the study in both classes lasted a semester and activities were done in an elective course given by the researcher. Data from the students' argumentation in the worksheets were analyzed by applying the technique presented in Zohar & Nemet (2002). Three parts of argumentation were main claim and its justification, alternative claim and its justification, and rebuttals.

	Each section of an argumentation was scored over 2 for the structure of argumentation and the number of justifications separately. Thus, each section provided a score over four and ended up a total score over 12 from three sections. 

The results of the study revealed that not one strategy better than other in supporting the students' argumentations. The most difficult part of the argumentation was found to be justification of the alternative claim in opposed to similar argumentation studies. It is recommended that students' prior knowledge should be considered. İn addition, in theoretical concepts such as heat and temperature about which students have misconceptions, providing claims and alternative claims on concept cartoons helped students to develop quality of their arguments.