Burgaz Adası kıyıları fitoplankton topluluğundaki mevsimsel değişimlerin belirlenmesi
Determination of seasonal changes in phytoplankton community of the coast of Burgaz Island
Yazar: YORGO KAYADELEN
Danışman: PROF. DR. NESLİHAN ÖZDELİCE
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Hidrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Burgaz Adası kıyılarında bulunan fitoplankton türlerini ve onların dağılımları üzerinde etkili olan temel ekolojik değişkenleri belirlemek amacıyla Mayıs 2013-Şubat 2014 tarihleri arasında gerçekleştirilen bu çalışmada, 0,5-30 m arasındaki derinliklerde bulunan 4 istasyondan, yatay ve dikey çekimler sonucunda elde edilen örneklerin incelenmesiyle, 5 sınıfa ait 101 takson saptanmıştır. Bu sınıflar içerisinde 49 takson ile Dinophyceae (%48,5) ve 47 takson ile Bacillariophyceae (%46,5) sınıfları çalışmada baskın gruplar olmuşlardır. Türkiye denizleri için 2 yeni dinoflagellat türü (Corythodinium frenguellii ve Gonyaulax cf. scrippsae) ile Marmara Denizi için bir yeni dinoflagellat (Pronoctiluca pelagica) ve 1 de diyatom (Nitzschia incerta) türü olmak üzere toplam 4 yeni kayıt tür bildirilmiştir. Dinoflagellat türlerinden Prorocentrum micans tüm örnekleme dönemleri boyunca en baskın tür olmuştur. Türler en yüksek birey sayısına Mayıs 2013 örnekleme dönemi (138500 h l-1) ile Şubat 2014 örnekleme dönemlerinde (52620 h l-1) 0,5 m derinlikte ulaşmıştır.
Deniz suyunun sıcaklık (9-21,5 °C), tuzluluk (‰15,23-37,22) ve çözünmüş oksijen (4,89-15,84 mg l -1) gibi ekolojik değişkenleri her örnekleme döneminde ölçülmüştür. Ayrıca nitrit+nitrat-N (0,01-7,37 μg-at N l-1), fosfat-P (0,05-51,95 μg-at P l-1) ve silikat-Si (0,01-0,20 μg-at Si l-1) konsantrasyonları da ölçülmüş ve klorofil-a değerlerinin 0,01-3,17 μg l-1, askıda katı madde değerlerinin de 0,005-0,031 g l-1 arasında değiştiği belirlenmiştir.
Fitoplankton türleri ve ekolojik değişkenler arasındaki ilişkiyi ortaya koymak için Spearman'ın sıra korelasyon yöntemi uygulanmış, tür bolluğu bakımından istasyonlar arasındaki benzerliği ortaya koymak için Bray-Curtis benzerlik indeksinden yararlanılmış, ayrıca ekolojik değişkenler bakımından istasyonlar arasındaki benzerlik için Öklid mesafesi hesaplanmış ve çalışmanın genelinde örnekleme derinliklerinin kendi içlerinde ayrı ayrı gruplandıkları belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the phytoplankton species found on the shores of Burgaz Island and the basic ecological variables that impact on their distribution between May 2013 and February 2014, seasonally. The water samples were collected from 4 stations at 6 different depths (0.5, 5, 10, 20, 15 and 30 m) with a water sampler and the plankton samples were gathered horizontally and vertically (0.5-30 m), using a plankton net. According to the analysis of phytoplankton community composition, 101 phytoplankton species belong to 5 classes were identified. Among these classes, Dinophyceae (48,5 %) represented by 49 taxa, and Bacillariophyceae (46,5 %) represented by 47 taxa were detected as the dominant groups. As a result of the study, 2 taxa belong to Dinophyceae (Corythodinium frenguellii ve Gonyaulax cf. scrippsae) were new records for Turkish coastal waters. Additionally, a taxon belongs to Dinophyceae (Pronoctiluca pelagica) and a taxon belongs to Bacillariophyceae (Nitzschia incerta) were new record for the Sea of Marmara. Prorocentrum micans, which belongs to Dinophyceae, has been the dominant species throughout all sampling periods. During the study the highest cell numbers of phytoplankton were observed at 0.5 m depth in May 2013 (138500 h l-1) and February 2014 (52620 h l-1). 

Primary ecological variables, such as temperature (9-21,5 °C), salinity (15,23-37,22‰) and dissolved oxygen (4,89-15,84 mg l-1), were recorded on each sampling occasion. In addition, nitrite+nitrate-N (0,01-7,37 μg-at N l-1), phosphate-P (0,05-51,95 μg-at P l-1) and silicate-Si (0,01-0,20 μg-at Si l-1) concentrations were measured, and also chlorophyll-a and suspended material values ranged between 0,01-3,17 μg l-1 and 0,005-0,031 g l-1, respectivelly.

Spearman's rank correlation analysis was used to determine the relation between phytoplankton species and ecological variables, and Bray-Curtis analysis and Euclidean distance were applied to bring out the similarity between stations.