Mineral haritalanması için yeni bir görüntü kaynaştırma yaklaşımı
A new image fusing approach for mineral mapping
Yazar: MUHAMMED ENES ÖZGÜN
Danışman: PROF. DR. BEKİR TANER SAN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Füzyon = Fusion ; Jipsler = Gypsum ; Termal görüntüleme = Thermal imaging ; Termal kamera = Thermal camera ; Uydu sistemleri = Satellite systems

Özet:
Jeolojik uzaktan algılamada kısa dalga kızıl ötesi dışında termal kızılötesi (TIR) dalga boyuna ait veriler de önemli bir yere sahiptir. TIR verileri ile kuvars ve evaporit minerallerinin ayırt edilmesi mümkündür. Termal kızılötesi görüntü için en önemli veri kaynağı ASTER uydu sensörüdür. Ancak yapısı gereği TIR verilerinin mekânsal çözünürlükleri düşüktür. Bu nedenle detaylı mineral haritalamasında kullanım olanakları sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı, jeolojik araştırmalarda sıkça kullanılan ASTER termal uydu görüntülerini (TIR), görünür yakın kızılötesi (VNIR) veriler ile kaynaştırmak için yeni bir yaklaşım sunmaktır. 
	Ankara'nın Bala ilçesinde yer alan jips minerallerince zengin bölgede test edilmiştir. Gerçekleşen çalışma da bölgeye ait jips mineralleri önerilen yöntem (FVT) ile haritalanmıştır. Ayrıca bölge de ki bitki örtüsü, su ve diğer litolojik birimlerde önerilen yaklaşım ile incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar istatistiksel ve mekânsal performanslar açısından karşılaştırılmıştır. Değerlendirmede orijinal termal kızılötesi verinin ve önerilen yaklaşımın görsel, spektral imza, spektral açı ve sülfat indekslerinin farklılıkları incelenmiştir. TIR ve FVT verilerinin optimum eşik değeri alınmış ve özellikle jipsli bölgelerde önerilen yaklaşım minimum düzeyde fark göstermiştir. Haritalanan jipsli birimler arazi çalışmaları ile kontrol edilmiş ve bölgeden alınan İHA görüntüleri ve uydu görüntüleri karşılaştırılmış, önerilen yaklaşımın daha yüksek doğruluğa sahip olduğu görülmüştür. Ayrıca bölgeden alınan jips numunelerinin kimyasal analizi yapılmış ve çalışmada jips olarak sınıflandırılan alanların %99.3 oranında jips içerdiği belirlenmiştir.

Abstract:
Except for the short-wave infrared data, thermal infrared (TIR) wavelengths have an important in geological remote sensing. It is possible to distinguish quartz and evaporate minerals using TIR data. The most important data source for thermal infrared imaging is the ASTER satellite sensor. However, due to its nature, the spatial resolution of TIR data is low. Therefore, its use in detailed mineral mapping is limited. The aim of this study is to present a new approach to fuse ASTER thermal satellite images (TIR), which are frequently used in geological surveys, with visible near infrared (VNIR) data.
For this purpose, the proposed approach was tested in the region rich in gypsum minerals in Bala district of Ankara. In the study carried out, gypsum minerals of the region were mapped with the proposed method (FVT). In addition, vegetation, water and other lithological units in the region were examined with the proposed approach. The results obtained were compared in terms of statistical and spatial performances. In the evaluation, the differences in the visual, spectral signature, spectral angle and sulphate indices of the original thermal data and the proposed approach were examined. The optimum threshold value of TIR and FVT data was taken and the proposed approach showed minimal difference, especially in regions with gypsum. The field studies of the mapped gypsum units were checked with the satellite images and UAV images taken from the region were compared, it was seen that the proposed approach had higher accuracy. In addition, chemical analysis of gypsum samples taken from the region was made and it was determined that the areas classified as gypsum in the study contained 99.3% gypsum.