Ortodonti hastalarında üç farklı gargaranın 4 günlük supragingival dental plak üzerine etkilerinin karşılaştırılması
Evaluation of the effects of 3 different mouthrinses in a 4-day supragingival dental plaque regrowth on orthodontic patients
Yazar: FEYZA ÜLKÜR
Danışman: PROF. DR. TÜLİN ARUN
Yeditepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental plak = Dental plaque ; Klorheksidin = Chlorhexidine ; Streptococcus mutans = Streptococcus mutans ; Tükürük = Saliva

Özet:
Bu çalışmanın amacı hastaların profesyonel plak temizliği yapıldıktan sonra, 4 gün boyunca mekanik temizlik uygulamaksızın üç çeşit gargara kullanılması sonrasında, gargaraların birbirlerine göre plak azaltıcı özelliklerinin karşılaştırılmasıdır. Tek merkezli, çift kör, randomize, prospektif, paralel grup, ex-vivo, klinik bir çalışmadır.Çalışmamıza Yeditepe Üniversitesi Diş hekimliği Fakültesi Ortodonti Anabilim Dalı'nda tedavi görmekte olan 70 sağlıklı, 12 yaşından büyük birey (46 kadın, 24 erkek, yaş ortalaması:16.5±2.24) dahil edilmiştir. Hastalar randomize olarak 4 gruba ayrılmış, negatif kontrol grubuna 10 hasta olmak üzere diğer gruplara alt ve üst dişlerine 2-6 ay önce braket uygulanmış 20 hasta dahil olmuştur. Hastaların plak indeksleri profesyonel temizlik öncesinde Eviplac® (Parana, Brazil) plak boyayıcı madde kullanılarak belirlenmiştir. Profesyonel mekanik plak temizliği sonrasında bonding fırçası yardımıyla braketli sağ üst santral ve 1. küçük azı, sol alt santral ve 1. küçük azı dişlerinden alınan pelikıl örnekleri kare uçlu Dentocult® plak stripleri (SM Strip mutans Orion Diagnostica, Espo, Finland) üzerindeki pürüzlü bölümlere yayılmıştır. Hastalarımıza 1 dakika boyunca parafin tablet çiğnetilerek tükürük akış hızı arttırılmış ve yuvarlak uçlu Dentocult® strip kullanılarak dil yüzeyinden alınan tükürük örnekleri, plak örneği toplanmış stripler ile klipslenerek basitrasin içeren besiyeri tüplerine yerleştirilmişlerdir. Hastalarımıza çalışmamızda kullanılacak gargaraların kullanım süreleri, sıklığı ve miktarı anlatılmıştır. Dört günlük kullanım süreci içerisinde başka bir gargara kullanmamaları, mekanik temizlik uygulamamaları ve sakız çiğnememeleri istenmiştir. İlk grup pozitif kontrol grubu olarak seçilmiş ve bu gruba 4 gün boyunca Listerine® (Johnson&Johnson) esansiyel yağ içeren gargara ile günde 2 defa 20 mililitre alarak 30 saniye ağızlarını çalkalamaları söylenmiştir. İkinci gruba %0.1 Ondrohexidin® (One Drop Only) gargara ile günde 2 defa 10 mililitre alarak 30 saniye ağızlarını çalkalamaları söylenmiştir. Üçüncü gruba Mouthwash Concentrate® (One Drop Only) esansiyel yağ içeren gargarayı günde 3 defa 30 mililitre alarak 30 saniye ağızlarını çalkalamaları söylenmiştir. Dördüncü grup negatif kontrol grubu olarak seçilmiş ve bu gruba %1'lik alkol çözeltisini günde 3 defa 30 mililitre alarak 30 saniye ağızlarını çalkalamaları söylenmiştir. Çalışmamızın çift kör olması nedeniyle randomize olarak seçilen hastalara gargaraların dağıtımı ve kullanım şeklinin anlatılması ikinci klinisyen tarafından yapılmıştır. Dört gün boyunca gargaraları kullandıktan sonra gelen hastalardan tükürük ve plak örnekleri toplanmıştır. Hasta bilgileri tüp yüzeyine yazıldıktan sonra çalışmanın 1. ve 5. gününde alınan toplam 140 adet örnek 96 saat boyunca fakültemizin laboratuvarında bulunan etüv içerisinde 37°C'de bekletilmiştir. İnkübasyon süresi sonunda Dentocult® set içerisinde bulunan plak ve tükürük şablonları yardımıyla S mutans koloni sayıları azdan yoğuna doğru 0, 1, 2 ve 3 değerleri verilerek değerlendirilmiştir.Gargara kullanımı öncesi ve sonrası alınan sonuçlar her bir gargara grubu için ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Gargaraların birbirine göre plak ve tükrük içerisindeki S mutans koloni sayılarını azaltıcı özellikleri karşılaştırılmıştır. İstatistiksel değerlendirmeler için Mc Nemar's ve ki-kare testi kullanılmıştır.Çalışmamızda %0.1 Ondrohexidin®, Mouthwash Concentrate®, Listerine® ağız gargarası ve %1'lik alkol çözeltisi kullanımı sonucu, alkol içeren bir esansiyel yağ olan Listerine® gargaranın diş yüzeyindeki plak içerisindeki S mutans koloni sayısı üzerine diğer gargaralara göre daha etkili olduğu bulunmuştur. Mouthwash Concentrate®, Ondrohexidin®, Listerine® ve kontrol gruplarının dil yüzeyindeki S mutans koloni sayıları üzerine tedavi öncesi ve sonu karşılaştırıldığında değişim gözlenmemiştir.Sonuç olarak sabit ortodontik tedavi gören çürük oluşma riski olan hastalarda S mutans kolonilerinin kontrolü için Listerine® ağız gargarası kullanılabilir.

Abstract:
The purpose of this study was to compare the effects of three different mouthwashes with respect to reducing plaque population growth and SM colony numbers. Following professional plaque cleaning, tests were conducted for four consecutive days without any additional mechanical cleaning. This was a double blind, randomised, prospective, single center, parallel group and ex-vivo clinical study.The study was conducted on 70 healthy adult, -46 female and 24 male- patients, who were receiving orthodontic treatment in Department of Orthodontics at the Yeditepe University Faculty of Dentistry. The patients were randomly selected to form four test groups. The negative control group consisted of 10 patients while the other three test groups consisted of patients who had braces for the last 2-6 months on both lower and upper dental arches. Prior to professional cleaning, the patients? plaque indexes were determined using plaque disclosing agent, -Eviplac® (Parana, Brazil)-. Following the professional mechanical cleaning, the pelical samples were collected from the teeth with braces, namely upper right central, upper right first premolar, lower left central and lower first premolar teeth using bonding brush. The samples then spread on the granular segments of the square head/tip plaque strips. The salivary flow rate was increased by having the patients chew paraffin gum and the samples were collected from the surface of the tongue using round head/tip Dentocult® strip. The saliva samples were then clipped with plaque strips and placed into the bacitracin containing tubes. Prior to trials, the patients were informed concerning the set of rules and constraints of the study such as type and amount of mouthwashes, the treatment frequency. They were also told not to perform any means of mechanical cleaning and not to consume any chewing gum and similar products. This is a double blind study and the distribution and directions of the subject materials to the patients were provided by a secondary clinician. The tests were conducted based on a four day plaque accumulation period. The first test group was selected as the positive control group and directed to use 20 ml of essential oil containing Listerine® (Johnson & Johnson) mouthwash twice a day for thirty seconds each time. The second group was directed to use 10 ml of 0.1% Ondrohexidin® (One Drop Only) mouthwash twice a day for thirty seconds each time. The third group was directed to use 30 ml of essential oil containing Mouthwash Concentrate® (One Drop Only) three times a day for thirty seconds each time. The final group was selected as the negative control group and directed to use 30 ml of 1% alcohol solution three times a day for thirty seconds each time. At the end of the test period, the saliva and plaque samples were collected and analyzed along with the initial samples for comparison. A total of 140 samples were tagged with patients? information and kept in an incubator at 37°C for ninety six hours. Following incubation, S mutans colony numbers were evaluated on a population density scale from zero to three using plaque and saliva template placed in Dentocult®.The test results from the first and last day sampling were analyzed seperately for each group. The analyses were done to compare the effects of three different mouthwashes with respect to reducing plaque population growth and S mutans colony numbers. For statistical evaluations, Mc Nemar?s and chi-square test was used.In our study after the use of 0.1% Ondrohexidin®, Mouthwash Concentrate®, Listerine® rinses and 1% alcohol solution, alcohol containing essantial oil Listerine® mouthrinse is more effective on decreasing the number of colonies of S mutans on teeth. The number of colonies of S mutans on the tongue are similar before and after the use of Mouthwash Concentrate®, Ondrohexidin®, Listerine® and the control group.In conclusion the patients with high caries risk who receive orthodontic treatment can use Listerine® mouthrinse for the control of S mutans colonies.