Bitkisel kökenli fenoliklerle bor içerikli bileşikler hazırlanarak gümüş nano kremlerin üretilmesi
Production of silver nano creams by preparing boron containing compounds with fenolics of plant origin
Yazar: METİN ATLAN
Danışman: PROF. DR. HAMDİ TEMEL
Dicle Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bor cevheri; metalle ametal arası yarı iletkenliğe sahip ve 230'dan fazla minerali olduğu
bilinen bir element olarak nitelendirilmektedir. Bor'un oksijene karşı büyük bir ilgisi vardır.
Vücudumuzda, belli bir yaştan sonra serbest radikallerin çoğalması sonucu, cildin kolajen
tabakası tahrip olur ve yaşlanma süreci başlar. Deride, serbest radikal ürünlerinin oluşumuna
bağlı olan oksidatif stres yaşlanmanın başlıca nedenlerinden biridir. Derinin oksidatif strese
karşı korunması amacıyla içinde antioksidanların bulunduğu kozmetikler ve deri bakım ürünleri
geliştirilmiştir. Bitkilerdeki antioksidanların, bu sürecin başlamasını geciktirici etkisi vardır.
Antioksidan, antimikrobiyal, antiviral ve antibakteriyel özelliklere sahip fenolik bileşiklerin
insan sağlığı üzerinde birçok olumlu tesirleri olduğu belirlenmiştir. Bu çerçevede literature
baktığımızda Dünya'da ve Türkiye'de bor içeren bileşikler üzerine antioksidan ve antikanser
çalışmaları yapılmakla birlikte, bitkisel kaynaklı fenolik bileşikler ile bor'un oluşturduğu
bileşiklerin aktivitelerinin araştırıldığı çalışma sayısı azdır.
Kozmetik amaçlı birçok kimyasal madde cilt yoluyla vücuda alınmakta ve organizmada
farklı etkiler göstermektedir. Kozmetiklerde kullanılan maddeler derideki hücresel olayları
etkiler ve hücrelerin yenilenme, tamir ve kontrol mekanizmalarını uyararak, derinin daha
sağlıklı ve genç görünmesini hedefler. Farklı kaynaklardan elde edilen aktif maddeler uygun
kombinasyonlar halinde kullanıldığında yeni ve etkili dermokozmetik ürünler elde
edilebilmektedir. Antioksidan ve antikanser aktivitesi yüksek bitkisel katkılı yeni boronik ester
bileşiklerinden yeni kremler elde etmeye çalışmamız ve ileride ticarileşme potansiyelinin de
olması çalışmayı özgün kılmaktadır.
Bu çalışma kapsamında antioksidan özelliği yüksek olan fenolik (kersetin ve kateşin)
bitkisel bileşiklerin çeşitli boronik asitlerle modifiye edilerek sentezlenip elde edilen bileşikler;
1H, 13C NMR, LC-MS-IT-TOF, UV-Vis., FTIR gibi cihazlar kullanılarak karakterize edilmiştir.
Elde edilen bitkisel kökenli yeni boronik ester bileşiklerinin antioksidan etkileri, DPPH serbest
radikal süpürücü aktivitesi, ABTS katyon radikali giderim aktivitesi ve CUPRAC yöntemiyle
bakır indirgeme kapasitesi yöntemleri ile antikolinesteraz etkileri ise asetilkolinesteraz ve
bütirilkolinesteraz yöntemleri ile, sitotoksik etkileri sağlıklı, meme ve kolon kanseri hücre
serilerine uygulanarak MTT yöntemi ile belirlenmesinin yanı sıra üreaz ve tirozinaz enzim
aktiviteleri de belirlenmiştir. Antioksidan ve sitotoksik etkileri yüksek, toksik etkisi düşük
çıkan QB1 bileşiğinin nano gümüş partiküllerini de içeren kremi yapıldı. Kremin 12 gönüllü
üzerinde mikrobiyolojik ve dermatolojik testi "Cosming Laboratuvar Bilgi Yönetim Eğitim
Danışmanlık San. Tic. Ltd. Şti." tarafından yapılmıştır. Test sonucu kremin dermatolojik ve
mikrobiyolojik olarak uygun olduğu onaylanmıştır.

Abstract:
Boron ore; is considered as an element having semiconductivity between metal and
nonmetal and known to have more than 230 minerals. Bor has a great relevance to oxygen. In
our bodies, after a certain age as a result of the proliferation of free radicals, the collagen layer
of the skin is destroyed and the aging process begins.In the skin, oxidative stress due to the
formation of free radical product is one of the main causes of aging. In order to protect the skin
against oxidative stress, cosmetics and skin care products containing antioxidants. Antioxidants
in plants have the effect of delaying the onset of this process. Phenolic compounds having
antioxidant, antimicrobial, antiviral and antibacterial properties have been determined to have
many positive effects on human health. In this context, when we look at the literature, although
in the World and Turkey studies on antioxidant and anticancer compounds containing boron,
there are few studies investigating the activities of phenolic compounds of plant origin and
compounds of boron.
Many cosmetic chemicals are taken into the body through the skin and show different
effects on the organism. The substances/materials used in cosmetics affect the cellular events in
the skin and by stimulating the regeneration, repair and control mechanisms of the cells and aim
to make the skin look healthier and younger. When active materials/substances from different
sources are used in suitable combinations , new and effective dermocosmetic products can be
obtained. The fact that we are trying to obtain new creams from new boronic ester compounds
with high plant antioxidant and anticancer activity and also in the future the potential for
commercialization makes the study unique.
In this study, phenolic herbal compounds (quercetin and catechin), which have high
antioxidant properties, should be modified with various boronic acids and synthesized. 1H, 13C
NMR, LC-MS-IT-TOF, UV-Vis, FTIR. Antioxidant effects of the obtained boronic ester
compounds of plant origin, antioxidant activities of DPPH radical scavenging activity, ABTS
cation radical scavenging activity and copper reduction capacity by CUPRAC method,
anticholinesterase activities by acetylcholinesterase and butyrylcholinesterase methods,
cytotoxic effects healthy, breast and colon cancer cells will be determined by MTT method as
well as tyrosinase and urease enzyme activities. A high level of antioxidant and cytotoxic
effects, low toxic effect of QB1 compound containing nano silver particles was cream. The
microbiological and dermatological tests of the cream on 12 volunteers were performed by
"Cosming Laboratuvar Bilgi Yönetim Eğitim Danışmanlık San. Tic. Ltd. Şti." The test result
was confirmed to be dermatologically and microbiologically suitable.