Çalışanların duygusal zekâ ve kişilik özelliklerinin bireysel yenilikçilik tutumları üzerindeki etkisi: Teknoloji şirketleri üzerine bir araştırma
The effect of employee's emotional intelligence and personality features on individual innovative attitude: A research on technology companies
Yazar: MELİKE TURAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH FATİH AKCAN
Bahçeşehir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bireysel yenilikçilik = Individual innovativeness ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Kişilik = Personality ; Kişilik profilleri = Personality profiles ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Teknoloji sektörü = Technology sector ; Tutumlar = Attitudes ; Yenilikçi davranış = Innovative behaviour ; Yenilikçilik = Innovativeness ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Duygusal zekânın ve kişilik özelliklerinin iş yaşamındaki etkileri akademik araştırmalarda sıklıkla ele alınmıştır. Çalışanların duygusal zekâ ve kişilik özelliklerinin gelişmiş olmasının, teknoloji şirketleri açısından önemi her geçen gün artmaktadır. Bunun yanısıra, hem profesyonel hem de sosyal alanlardaki gelişmelerde sürekliliği sağlayacak bireysel yenilikçilik yeteneğine sahip çalışanlara duyulan ihtiyaç giderek artmaktadır. Araştırmanın temel amacı, yenilikçilik ile doğrudan ilgili olan teknoloji kuruluşlarında çalışanların duygusal zekâ becerilerinin ve kişilik özelliklerinin bireysel yenilikçilikleri üzerindeki etkisini ortaya koymaktır.
Araştırma çerçevesinde öncelikle bireysel yenilikçilik, kişilik ve duygusal zekâ kavramları incelenmiş olup ardından araştırma modeli ve araştırmanın hipotezleri belirlenmiştir. Kişilik özelliklerini ölçmede Benet-Martinez ve John (1998) tarafından geliştirilen Büyük Beşli Kişilik Ölçeği, duygusal zekâyı ölçmede Schutte (1998) tarafından geliştirilip Tatar ve arkadaşları (2017) tarafından Türkçe'ye çevirisi yapılan duygusal zekâ ölçeği, bireysel yenilikçiliği ölçmede ise H. Thomas Hurt ve diğ. (1977) tarafından geliştirilen ve Kılıçer ve Odabaşı (2010) tarafından Türkçeye uyarlanan bireysel yenilikçilik ölçeği kullanılmıştır.
Araştırmanın örneklemini İstanbul, Ankara ve İzmir'de bulunan teknoloji kuruluşlarında çalışan toplam 299 katılımcı oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında söz konusu örnekleme yapılan anket çalışması ile veri toplanarak çıkan sonuçlar istatistiki yöntemler ile analiz edilmiştir. Örnekleme ait yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi, toplam iş tecrübesi, kurumda çalışma süresi, yönetici olma gibi demografik özellikler raporlanmıştır. Analizler sonucunda bireysel yenilikçilik tutumu ile çalışanların kişilik özellikleri ve duygusal zekâları arasında istatistiki olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca değişkenler arasında yapılan korelasyon ve regresyon analiz sonuçlarına göre literatürdeki çalışmalara benzer şekilde, kişilik özellikleri alt boyutlarından dışadönüklülük, uyumluluk, özdisiplinlilik ve deneyime açıklık ile bireysel yenilikçilik arasında pozitif bir ilişki tespit edilmiş ve duygusal zekâ ile bireysel yenilikçilik arasında pozitif bir ilişki bulunmuştur. Ek olarak, çoklu regresyon analizi sonuçlarına göre kişilik özellikleri alt boyutları ile bireysel yenilikçilik arasında, duygusal zekânın mediatör (aracı)  etkisi olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The effects of Emotional Intelligence and Personality Characteristics on business life are often addressed in academic researches. The development of Personality Characteristics and Emotional Intelligence skills of employees is increasing day by day for technology companies. Besides, there is a growing need for employees with Individual Innovativeness skills, who are always will ensure continuity in developments and innovations in all professional and social areas. The main aim of this study is to determine the impact of Personality Features and Emotional Intelligence skills on employees' Individual Innovativeness.
In this context, firstly the concepts of individual innovation, emotional intelligence and personality were examined and then the model and hypotheses of the research were identified and formed. The Big Five Inventory developed by Benet-Martinez ve John (1998) was used to measure the personality traits. Emotional intelligence scale developed by Schutte (1998)  and adapted to Turkish by Tatar et al. (2017) was used to measure Emotional intelligence. And finally individual innovation scale developed by H. Thomas Hurt et al. (1977) and adapted to Turkish by Kılıçer and Odabaşı (2010) was used to measure the individual innovation attitude.
The sample of the study consists of 299 participiants who are emplooyees working in technology companies in İstanbul, Ankara and İzmir. Within the scope of study, data were collected through a survey conducted in a said sample and the results were analyzed with statistical methods. Demographic features such as age, gender, education level, marital status, total experience time, experience time in the company, being the first workplace and whether to be a manager were reported. As a result, a statistically significant relationship was found between individual innovation attitudes and emotional intelligence and personality traits of employees'. Moreover, according to the results of the correlation and regression analysis between extroversion, agreeableness, conscientiousness and openness to experience from the subscales of personality features and individual innovativeness and between emotional intelligence and individual innovativeness, a positive relationship was found similar to the studies in the literature. In addition, according to the results of the multiple regression analyses, it was concluded that there is mediator effect of emotional intelligence on relationship between personality features and sub-dimensions and individual innovativeness.