Antroposen'de uluslararası hukuku yeniden tahayyül etmek
Reimagining international law in the Anthropocene
Yazar: HİLAL NUR ŞARBAK
Danışman: PROF. DR. AKİF EMRE ÖKTEM
Galatasaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anti emparyalizm = Anti-imperialism ; Anti kapitalizm = Anti capitalism ; Antroposen Çağ = Anthropocene Age ; Devletler hukuku =   ; Feminist hukuk = Feminist law ; Kamu hukuku = Public law ; Çevre hukuku = Environmental law

Özet:
Bu çalışma, Antroposen ve Antroposen'de somutlaşan çok katmanlı krizler arka planında uluslararası hukuku yeniden tahayyül etmek amacıyla yola çıkmıştır. Bu bağlamda, çalışmanın temel araştırma sorusu, Antroposen'in krizlerine panzehir olabilecek bir uluslararası hukukun mümkün olup olmadığıdır. Ancak bu soruyu ele alırken çalışma, Antroposen'i uluslararası hukukun tamamen dışında; yalnızca gezegenin devamlılığı için acilen harekete geçilmesini işaret eden bir 'kıyamet alameti' olarak kullanmamaktadır. Aksine, çalışmanın perspektifinden Antroposen, doğrudan uluslararası hukukla bağlantılıdır. Bu çerçevede, mevcut çalışmanın temel iddiası, Antroposen'i doğuran 'insan' faaliyetlerinin bizzat uluslararası hukuk tarafından düzenlendiğidir.

Bu iddiadan hareketle çalışma, Antroposen'de somutlaşan krizleri hafifletecek ya da bertaraf edebilecek bir uluslararası hukuk tahayyülü ortaya konulabilmesi için her şeyden önce bir disiplin olarak uluslararası hukukun işleyişine odaklanılarak uluslararası hukuk sisteminin Antroposen'de somutlaşan krizleri körükleyen veçhelerinden arındırılmasının yollarının bulunması gerektiğini savunmaktadır. Bu bağlamda, üç bölümden oluşan çalışma, öncelikle uluslararası hukukta 'insan' mefhumunun soy kütüğünü araştırmakta ve ekofeminist ve posthümanist teorilerden yararlanarak bir yandan 'insan'ın—sanılanın aksine—bir bütün olarak biyolojik insanı içermediğini göstermekte; diğer yandan da 'insan' alanından dışlanan kimi Homo sapiens gruplarıyla, yine 'insan' alanından dışlanan hayvanlar ve doğa arasındaki bağlantıya ışık tutmaktadır. Çalışmanın düşünsel temellerini ve kavramsal altyapısını ortaya koyan bu bölümün ardından ikinci bölüm, bir disiplin olarak uluslararası hukukun Antroposen gibi 'kriz' anlarında nasıl ele alındığını inceleyerek, Antroposen'de uluslararası hukuku yeniden tahayyül ederken bu vakalarda yapılan hatalardan çıkarılabilecek derslere odaklanmaktadır. Çalışmanın üçüncü ve son bölümü ise bir disiplin olarak uluslararası hukuku Antroposen arka planında konumlandırarak, Antroposen'in krizlerine panzehir olabilecek bir uluslararası hukukun odağında olması gereken soruları ve sorunları göstermektedir.

Abstract:
The central research question posited by this study pertains to the feasibility of establishing an international law ('IL') that could serve as a remedy for the crises prevalent within the Anthropocene. In addressing this question, it does not adopt the perspective of the Anthropocene as an 'omen of doom' that is entirely external to IL. Instead, from the study's standpoint, the Anthropocene is intricately linked to IL. In this context, the central argument of the present study is that the 'human' activities that give rise to the Anthropocene are, in themselves, subject to the regulatory framework of IL.

In this regard, the study posits that in order to cultivate an international legal imagination that can effectively mitigate or eliminate the crises inherent in the Anthropocene, it is imperative to prioritise an examination of the functioning of IL as a discipline. In this context, the three-part study first explores the genealogy of the notion of 'human' in IL and demonstrates, on the one hand, that 'human' does not encompass all biological human beings; on the other hand, it illuminates the connection between certain groups of Homo sapiens excluded from the realm of 'human' and animals and nature. The second chapter analyses how IL is dealt with in moments of 'crisis', such as the Anthropocene. The chapter situates IL against the backdrop of the Anthropocene and shows the questions and problems that should be at the centre of an IL that can be an antidote to the crises of the Anthropocene.