4857 sayılı İş Kanunu kapsamında belirsiz alacak davası uygulaması
Application of uncertain debt action within the scope of Labour Act numbered 4857
Yazar: UĞUR TÜLÜ
Danışman: PROF. DR. ÖMER EKMEKÇİ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Belirsiz alacak davası = Undetermined claim lawsuit ; Hak arama hürriyeti = Right to legal remedies ; Kanunlar 4857 sayılı = Laws 4857 numbered ; Talep = Demand ; İmkansızlık = Impossibility ; İş Kanunu = Labour Law ; İşçiler = Workers

Özet:
Hemen her hukuk sisteminde, talep sonucunun dava dilekçesinde açık ve belirli bir şekilde bulunması zorunlu bir unsurdur. Ancak, bazı durumlarda talep sonucunun davanın başında tam ve kesin olarak belirlenmesi alacaklıdan beklenmeyecek kadar zor, hatta imkansız olabilir. Davacı davanın başında tam olarak belirleyemediği talep sonucunu yüksek gösterirse, yargılama giderleri riskiyle karşılaşabilir; düşük gösterirse, sonradan artırmak için ıslah yoluna başvurmak durumunda kalır. Ayrıca talep edilmeyen kısmın zamanaşımına uğrama tehlikesi de bulunmaktadır. Bu nedenle alacağın tam olarak belirlenmesinin objektif olarak imkansız ya da alacaklıdan beklenmeyecek kadar zor olduğu durumlarda, hak arama özgürlüğünün yolunu açmak gerekçesiyle 6100 Sayılı HMK ile belirsiz alacak davası kabul edilmiştir.
İşçi alacakları yargılama konusu olduğunda, işçi açısından temel sorunlardan birisi, talep sonucunun yargılama öncesinde belirlenememesidir. Talep sonucunun hangi durumlarda yargılama öncesi belirsiz olduğunun kabul edileceği ve belirsiz alacak davası açılabileceği konusunda öğretide farklı görüşler yer almaktadır. Bu konuda yargı kararlarının da birbirinden farklı olması konuya ilişkin tartışmaların sürmesine yol açmaktadır. Bu çalışmada, öncelikle belirsiz alacak davası Medeni Usul Hukuku açısından incelenmiştir. Daha sonra ise temel işçi alacakları, tazminat ve ücretler olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Ayrıca da her bir alacak kalemi bakımından bu davanın şartlarının var olup olamayacağının tespitine ve çözüm önerilerinin getirilmesine çaba gösterilmiştir.

Abstract:
Taking place clearly and definitely the result of claim in a petition is a compulsory element in almost every law system. However, in some cases, to determine the result of claim briefly and certainly at the beginning of action could be too difficult for a claimant, even impossible. If the claimant indicates the result of claim highly that s/he cannot determine precisely at the beginning of action, s/he can encounter the risk of trial expenditures; if s/he indicates it little, s/he could be supposed to apply for a correction in order to increase it afterwards. Furthermore there has also been a danger that the unsolicited part will expire. For that reason, the uncertain debt action with Civil Courts Law numbered 6100 has been accepted on grounds of paving the way for the liberty of asserting rights when it has objective impossibility to determine the debt accurately or too difficult for a creditor to determine.
When the workers' claims are subject to judgment, the indeterminacy of claim result before proceeding is one of the major problems in terms of workers. There have been various aspects on the doctrine in what cases the result of claim will be accepted as uncertain before proceeding and the uncertain debt action will be instituted. That the jurisprudence on this subject also diverge from each other causes the continuity of discussions on it. In this study, uncertain debt action has primarily been examined in terms of Civil Procedure. Later, the basic workers' assets have been divided into two categories as compensation and wages. Besides, in terms of each asset items, it has been tried to determine whether the conditions of that trial will be adapted for it or not and to ascertain the advices for solution.