Büyü ve tılsım imgelerinin çağdaş Türk resim sanatındaki yansımaları
Reflections of magic and talism images in contemporary Turkish painting
Yazar: HAKİM KİYE
Danışman: DOÇ. DR. HALİT YABALAK
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Büyü ve tılsımlar, insanlık tarihinde önemli bir yere sahip olan mistik ve spritüal unsurlardır. Bu imgeler, mitoloji, geleneksel hikayeler, masallar veya ezoterik inanç sistemleri gibi kaynaklardan beslenmişler ya da onlara konu olmuşlardır. Ayrıca tarih boyunca birçok kültürde ve toplumda büyü uygulamalarının plastik sanatların çeşitli ürünleriyle gerçekleştirildiği ve ilk resimlerin büyü amaçlı olduğuna yönelik teoriler bulunmaktadır. Bu bağlamda bu çalışmada, mağara resimlerini yapan insanların düşünme biçimleri ve bu resimleri ne için yaptıkları konuyla ilgili antropoloji araştırmaları kaynak gösterilerek incelenmiştir. Ayrıca büyü ve tılsımın nasıl bir düşüncenin ürünü olduğu ve günümüze kadar nasıl güncelliğini koruduğu üzerinde durulmaktadır.
Türk kültüründe de büyü ve tılsımlar, geleneksel inanç sistemlerinin bir parçası olarak önemli bir yer tutmaktadır. Bu imgeler, Türk kültüründe genellikle semboller, yazılar, geometrik desenler veya görsel biçimler şeklinde ifade edilmiştir.
Sanatı, ağırlıklı olarak inanç ve kültürel olgular etrafında şekillenen Türk topluluklarının ulaşılabilen ve günümüzde devam eden inanç, ritüel ve eserlerindeki imgelerin, 1950 sonrası çağdaş Türk resmine yansıdığı gözlenmektedir. Bu doğrultuda Türk topluluklarına ait görsel ve yazılı belgeler, inanç sistemleri, geleneksel uygulamalar ve geçmişin tasarım sırlarına dair ipuçları taşıyan kozmik semboller, sanatçılar tarafından birleştirilip yorumlanmıştır. Bu semboller aracılığıyla, geçmişin derinliklerinde saklı olan bilgiler ve mistik anlamlar sanatsal bir sentez ile ifade edilmeye çalışılmıştır.
Bu çalışmada, büyü ve tılsım imgelerinin Türk resmine yansıma biçimleri büyü-sanat ilişkisi bağlamında araştırılarak sanatçıların bu imgelerden nasıl etkilendikleri ve eserlerin nasıl aktardıkları araştırılmaktadır. Ayrıca büyü uygulamalarının ve imgelerinin sanatsal bir biçim olarak nasıl kullanıldığı, çağdaş Türk resmindeki örnekler üzerinden incelenmektedir.
Anahtar Kelimeler: Çağdaş Sanat, Büyü, Tılsım, Resim, Türk Sanatı

Abstract:
Magic and talismans are mystical and spiritual elements that have an important place in human history. These images have been fed or been the subject of sources such as mythology, traditional stories, fairy tales or esoteric belief systems. In addition, there are theories that magic practices in many cultures and societies throughout history were carried out with various products of plastic arts and that the first paintings were for magical purposes. In this context, in this study, the way of thinking of people who made cave paintings and why they made these paintings were examined by citing anthropological researches on the subject. In addition, it is emphasized how magic and talisman are the products of thought and how they have remained up-to-date until today.
In Turkish culture, magic and talismans have an important place as a part of traditional belief systems. These images are generally expressed as symbols, inscriptions, geometric patterns or visual forms in Turkish culture. It is observed that the images in the beliefs, rituals and works of Turkish communities, whose art is shaped mainly around belief and cultural phenomena, are reflected in contemporary
Turkish painting after 1950. In this direction, visual and written documents belonging to Turkish communities, belief systems, traditional practices and cosmic symbols that carry clues to the design secrets of the past have been combined and interpreted by the artists. Through these symbols, the information and mystical meanings hidden in the depths of the past have been tried to be expressed with an artistic synthesis.
In this study, the reflection forms of magic and talisman images in Turkish painting are investigated in the context of magic-art relationship, and how the artists are affected by these images and how their works are transferred. In addition, how magic practices and images are used as an artistic form is examined through examples in contemporary Turkish painting.
Key Words: Contemporary Art, Magic, Talisman, Painting, Turkish Art