Bilim merkezleri için geliştirilen araştırma-sorgulamaya dayalı bilim eğitimi atölyeleri uygulamalarının bilim merkezi eğitmenlerine ve öğretmenlere yansımaları
Reflections of inquiry-based science education workshops developed for science centers on science center trainers and teachers
Yazar: İPEK PİRPİROĞLU GENCER
Danışman: PROF. DR. MAHMUT SELVİ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bilim merkezleri çok ciddi yatırımlar ve çabalar sonucunda ortaya çıkan, toplumun bilim okuryazarlığının artması için oluşturulan ortamlardır. Bilim merkezleri cezbedici sergilerinin yanı sıra özellikle öğrenme konusunda daha özelleşmiş çıktılar sağlayabilecek farklı türden atölyelere sahiptir. Özellikle bilim eğitimi atölyeleri, bilim eğitimine katkı sağlayabilecek en ideal yerlerdir. BİLMER Araştırma Projesi (Proje No: 114K646, TÜBİTAK 1001 Programı destekli) kapsamında yapılan ihtiyaç analizleri ve saha incelemeleri sonucunda, bilim merkezlerinin en iddialı ve düzenli gerçekleştirdikleri faaliyetin atölye olduğu halde, atölye tasarlama, atölyelerin öğrenci düzeyine uygunluğu belirleme, bilim okuryazarlığını ön planda tutma, bilimin doğası, bilim tarihi ve bilimsel süreç becerileri konularını kavramlarla bütünleştirme, uygun öğretim strateji, yöntem ve tekniklerini uygulama, sergilerle ilişkilendirilmiş atölye içeriği, biyoloji alanında atölye örneği ve atölyeleri değerlendirme konularında desteğe ihtiyaç̧ duydukları tespit edilmiştir. Bu araştırmada, bilimsel araştırma ve bilimsel süreç becerilerini içeren, bilim okuryazarlığını destekleyen,  araştırma sorgulamaya dayalı ve çeşitli öğretim yöntem ve tekniklerini, bilimin doğası, bilim tarihi ve bilimsel süreç becerileri konularını içeren, sergileri pedagojik olarak modelleyen ve bilim merkezi sergisi ile ilişkilendirilmiş olmak üzere biyoloji alanında beş farklı bilim eğitimi atölyesi geliştirilmiştir. Geliştirilen atölyeler, bilim merkezi eğitmenlerine ve öğretmenlere yönelik mesleki gelişim programları kapsamında birden fazla kez uygulanmıştır. Araştırma kapsamında, atölyelerin bilim merkezi eğitmenlerinin ve öğretmenlerin mesleki gelişimlerine etkileri, olası öğrenci kazanımları, sınıfta ve bilim mekezlerinde uygulanabilirliği ve uygulama güçlükleri incelenmiştir. Atölyelere ilişkin veriler 431 öğretmen ve 36 bilim merkezi eğitmeni olmak üzere toplam 467 katılımcıdan toplanmıştır. Araştırmanın verileri ön değerlendirme formu, atölye değerlendirme formu, yansıtma kartları, alan notları, etkinliğe ilişkin video ve ses kayıtları aracılığıyla toplanmıştır. Nitel araştırma yaklaşımının bütüncül çoklu durum çalışması desenini içeren çalışmada, elde edilen veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. Araştırmanın sonucunda deneysel olarak test edilen, değerlendirme ve yansıtmalara bağlı olarak bilim merkezi ya da bilim merkezi-okul işbirliği ve entegrasyonu kapsamında okullara kullanılabilecek bilim eğitimi atölyesi öğretim dizinleri geliştirilmiştir. Atölyeler arasında çeşitli karşılaştırmalar yapılarak bilim eğitimi atölyelerinin sahip olması gereken temel karakteristik özelliklere yönelik çıkarımlarda bulunulmuştur. Bilim eğitimi atölyeleri konusunda ve bilim merkezleri alanında çalışmak isteyen araştırmacılara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Science centers are environments created as a result of serious investments and efforts to increase the scientific literacy of the society. In addition to their attractive exhibits, science centers have different types of workshops that can provide more specialized outputs, especially in learning. Especially science education workshops are the most ideal places to contribute to science education. As a result of the needs analyzes and field studies conducted within the scope of the BİLMER Research Project (Project No: 114K646, supported by the TÜBİTAK 1001 Program), although the most ambitious and regular activity of science centers is workshops, designing workshops, determining the suitability of workshops for the level of students, keeping science literacy at the forefront, It has been determined that they need support in integrating the nature of science, history of science and scientific process skills with concepts, applying appropriate teaching strategies, methods and techniques, workshop content associated with exhibitions, workshop examples in the field of biology, and evaluation of workshops. In this research, five different science education workshops were developed in the field of biology, based on inquiry-based and various teaching methods and techniques, including scientific research and scientific process skills, supporting science literacy, nature of science, history of science and scientific process skills, pedagogically modeling the exhibitions and being associated with the science center exhibition. The developed workshops were implemented more than once as part of professional development programs for science center instructors and teachers. Within the scope of the research, the effects of the workshops on the professional development of science center instructors and teachers, possible student achievements, applicability in the classroom and in science centers and application difficulties were examined. Data on workshops were collected from a total of 467 participants, including 431 teachers and 36 science center trainers. The data of the research were collected through the pre-evaluation form, workshop evaluation form, field notes, video and audio recordings of the event. In the study, which includes the holistic multiple case study design of the qualitative research approach, the data obtained were subjected to content analysis. According to the results of this research, a science education workshop teaching directory has been developed that can be used in schools within the scope of science center or science center-school cooperation and integration, depending on the evaluations and reflections. Comparisons were made between the workshops and inferences were made about the basic characteristics that science education workshops should have. Various suggestions have been made for researchers who want to work on science education workshops.