Hitit ve Tevrat hukuklarında ortak ceza yasalarının karşılaştırılması
The comparison of mutual criminal codes in Hittite and Torah codes
Yazar: GÜNEŞ ALKAN
Danışman: PROF. DR. HASAN ALİ ŞAHİN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Ceza hukuku = Criminal law ; Hitit hukuku = Hittite haw ; Hititler = Hittites ; Karşılaştırmalı hukuk = Comparative law ; Tevrat = Old Testament ; İbraniler = Hebrews

Özet:
Bu çalışmada, İbranilerin ve ilk tek tanrılı din olan Yahudiliğin yasaları oluşturulurken Hitit yasalarından ne derece etkilendiği sorusunun cevabı aranmıştır. Çalışma üç bölüm içermektedir. İlk bölümde genel bir bakışla Hitit ve İbraniler ele alınmıştır. İkinci bölümde her iki yasa metninde geçen ortak ceza hukuku yasaları eşleştirilmiştir. Üçüncü bölümde ise cezaların karşılaştırması yapılmıştır. İşlenen bir suçun Hitit yasalarında ve Tevrat yasalarında ele alınış şekli ve ceza yöntemleri değerlendirilmiştir. Bu karşılaştırma yapılırken Hitit yasa metinlerinin Türkçe çevirilerinden yararlanılmıştır. Tevrat yasa metinlerinin ise doğrudan birinci el kaynak olan İbranice Tevrat'tan çevirisi yapılma yoluna gidilmiştir. Çeviri yapılırken olabildiğince birebir çeviri yapılarak, metnin orijinalliği korunmaya çalışılmıştır. Metinde olmayan kelimelerin metnin içine eklenmesinden sakınılmıştır.  
Araştırma sonucunda her iki yasa metinlerinde benzer ve farklı olan durumlar belirlenmiştir. Suçlara verilen cezalar karşılaştırılmıştır. Tevrat yasalarında bazı ağır suçların cezası kısasa kısas yöntemiyle verilmiştir. Bazı hafif suçlarda ise ortaya çıkan zararı tazmin etmeye yönelik cezalar uygulanmıştır. Hitit yasalarında ise işlenen suç sonucunda ortaya çıkan ekonomik zararın tazmin edilmesine yönelik cezaların verildiği görülmüştür. Hitit yasa metinlerinde, bazı suçlara eskiden verilen cezalara da değinilmiştir. Böylece eski ve yeni Hitit yasalarının karşılaştırması yapıldığında eskiden az da olsa kısas uygulamasının Hititlerde de olduğu ancak bunun yeni yasayla hafifletilerek tazmin yoluna gidildiği görülmüştür. 
Bu çalışma, Hitit yasaları ve Tevrat yasaları arasında ne gibi bir benzerlik veya farklılık olduğu konusundaki soruların cevap bulmasına katkı sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Hitit, İbraniler, Tevrat, Yasa, Karşılaştırma

Abstract:
In this study, the effect of Hittites on the codes of torah was investigated. The study include three chapters. Hittites and Hebrews were investigated in the first chapter. Both Hittites and Hebrew mutual criminal codes were matched in the second chapter. The codes were compared in the third chapter. The way a crime was dealt with in Hittite codes and Torah codes and punishment methods were evaluated. While making this comparison, Turkish translations of Hittite codes were used. Torah codes are translated from hebrew torah. While making the translation as much as possible, it was tried to preserve the originality of the text. It was avoided to add the words that are not in the text.
As a result of the research, similar and different situations were determined in both codes. The punishments for crimes were compared., The punishment of some serious crimes were applied in the way of retaliation in the Torah codes. In some simplificative crimes, penalties were applied to compensate for the damage that occurred. In the Hittite codes, it was observed compensating penalties. It was mentioned some formerly codes in the Hittite codes. Thus, when the old and new Hittite codes are compared, it is seem that formerly even Hitities had retaliation even if it was a bit, however, it is observed that this has been mitigated by the new code and compensation has been made. 
This study contributes to finding answers to the questions about the similarity or difference between the Hittite codes and the Torah codes.
Key Words: Hittite, Hebrews, Torah, Code, Comparison