1915 Çanakkale Asma Köprüsü'nün dinamik analizi
Dynamic analysis of 1915 Çanakkale Suspension Bridge
Yazar: MOUSSA ALI MAHAMAT
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN ADANUR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Asma köprüler özel yapılar olup, her bir asma köprü kendine özgü farklı davranış
sergilemektedir. 1915 Çanakkale Asma Köprüsü'nün temelleri 18 Mart 2017 tarihinde atılmış olup,
2022 yılında hizmete açılmıştır. Türkiye ve Dünya tarihinde büyük iz bırakmış Çanakkale
Boğazı'ndaki bu anıtsal yapı, en yüksek mühendislik ve estetik standartlarını karşılayan
özelliklerde tasarlanmıştır. 2023 metre ana açıklığı ile "dünyanın en uzun açıklıklı asma köprüsü"
unvanına sahip 1915 Çanakkale Asma Köprüsü, 334 metrelik kuleleri ile de "dünyanın en yüksek
asma köprüsü" dür.
1915 Çanakkale Asma Köprüsü; 2.023m orta açıklık, 770'er m kenar açıklıklar, 365m ve
680m yaklaşım viyadükleri ile toplam 4.608m uzunlukta ve her iki yönde 3'er trafik şeridi
bulunmaktadır. Köprü tabliyesi 45,06m genişlikte ve 3,5m yükseklikte tasarlanmış olup, tabliyenin
her iki tarafında, 3m'lik bakım onarım amaçlı yürüme yolları –bakım şeridi– yer almaktadır. Her
iki kule temeli deniz tabanında yaklaşık 40m derinlikte konumlanırken, çelik kulelerin yüksekliği
318m, kulelerin tepe noktası ise 334m'dir.
Bu çalışmada, 1915 Çanakkale Asma Köprüsü'nün dinamik analizleri gerçekleştirilmiştir.
Çalışmada ayrıca köprünün yapım aşaması, dalga yayılma etkisi, yakın ve uzak fay, stokastik
analizleri de yapılmıştır. Bu amaçla 1915 Çanakkale Asma Köprüsü'nün üç boyutlu sonlu eleman
modeli oluşturulmuştur. Bu model inşaat mühendisliğinde yaygın olarak kullanılan AutoCAD
bilgisayar destekli tasarım programı ile oluşturulmuştur. Analizler SAP2000 sonlu eleman
programı kullanılarak yapılmıştır. Analizlerde bölgede geçmişte meydana gelen depremler başta
olmak üzere farklı deprem kayıtları kullanılmıştır. Analizler sonucunda köprüye ait mod şekilleri,
frekans ve periyotlar belirlenmiştir. Analizlerden, köprü kule ve tabliyesine ait yerdeğiştirme ile
eğilme momenti, kesme kuvveti ve normal kuvvet gibi iç kuvvetler de elde edilmiştir.

Abstract:
Suspension bridges are special structures, each suspension bridge has its own structures and they
display different behaviors. The foundations of the 1915 Çanakkale Suspension Bridge were laid on March 18, 2017 and it was opened for service in 2022. This monumental structure in the Dardanelles, which has left a great mark in the history of Turkey and the world, was designed to meet the highest engineering and aesthetic standards. The 1915 Çanakkale Suspension Bridge, which has the title of "the longest span suspension bridge in the world" with its main span of 2023 meters, is also the "highest suspension bridge in the world" with its towers of 334 meters.
1915 Çanakkale Suspension Bridge; it has a total length of 4.608m with 2.023m middle span, 770m
side spans, 365m and 680m approach viaducts and there are 3 traffic lanes in both directions. The bridge deck is designed with a width of 45.06m and a height of 3.5m, and on both sides of the deck, there are 3m walkways for maintenance and repair – the maintenance strip. While the foundations of both towers are located at a depth of approximately 40m on the seabed, the height of the steel towers is 318m and the top of the towers is 334m.
In this study, the dynamic analyses of the 1915 Çanakkale Suspension Bridge is carried out. In the
study, the construction stage, wave passage effect, near and far fault, stochastic analyses of the bridge were also made. For this purpose, three dimensional finite element model of the 1915 Çanakkale Suspension Bridge was created. This model was created with the AutoCAD computer aided design program, which is widely used in civil engineering. Analyses were made using the SAP2000 finite element program. In the analyses, different earthquake records, especially earthquakes that occurred in the past in the region, were used. As a result of the analyses, the mode shapes, frequencies and periods of the bridge were determined. From the analyses, displacement of the bridge tower and deck and internal forces such as bending moment, shear force and normal force were also obtained. In addition, the displacements at the points where the maximum values occur and the variation of the internal forces in the elements over time are also presented.