Yetişkinlerde dönüşümsel öğrenme
Transformational learning in adults
Yazar: MUSTAFA KESKİN
Danışman: DOÇ. DR. IŞIL SÖNMEZ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Androgoji = Andragogy ; Bakış açısı = Point of view ; Dönüşümsel öğrenme = Transformational learning ; Eleştirel yansıma = Critical reflection ; Yetişkin eğitimi = Adult education ; Yetişkinler = Adults ; Öz yönetimli öğrenme = Self-directed learning ; Öğrenme = Learning

Özet:
Sanayinin hızlı gelişimi, bilgi teknolojilerindeki ilerlemeler ve sosyal değişim ile birlikte yetişkin eğitimi oldukça önemli hale gelmiştir. Hızlı değişen şartlara en iyi uyumu sağlamak için sanayinin, bilgi teknolojilerinin ve sosyal hayatın en aktif katılımcıları olan yetişkinlerin bu değişime ayak uydurması gerekliliği ortaya çıkmıştır. Bu durum yetişkinlerin öğrenme ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik yetişkin eğitim programlarının ve yetişkin öğrenme teorilerinin gelişmiş ülkelerde ön plana çıkmasını sağlamıştır. Dönüşümsel öğrenme, yetişkinlerin varsayımları üzerine yaptıkları eleştirel yansıma sonucu referans çerçevelerinin dönüştürülmesini amaçlamaktadır. Yetişkinlerin öğrenmeleriyle ilgili teori ve araştırmalar incelendiğinde yetişkinlerin öğrenme biçimlerinin çocuklardan farklı olduğu görülmektedir. Gelişim kuramlarına bakıldığında da yetişkinlerin çocuklardan çok farklı özelliklere sahip olduğu görülmektedir. O halde yetişkinlere öğretmede kullanılacak yöntemler ve uygulanacak öğretim programları da çocuklarınkinden farklı olmalıdır. Bu amaçla bu araştırmada yetişkin öğrenmesiyle ilgili önde gelen teori ve araştırmalar ışığında yetişkinlerde dönüşümsel öğrenmenin nasıl gerçekleştiği ve öğrenme esnasında yaşanan süreçler ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Yetişkin eğitimi üzerine yapılan araştırmalara bakıldığında dönüşümsel öğrenme üzerine çok az sayıda araştırmanın olduğu ve bunların içerisinde dönüşümsel öğrenme esnasında yaşanan süreçleri derinlemesine inceleyen bir araştırmanın olmadığı görülmüştür. Bu araştırmada yetişkinlerde dönüşümsel öğrenmenin nasıl gerçekleştiği ve süreçleri gerekçeleri ile birlikte ortaya konulmuştur. Araştırma modeli olarak nitel araştırmalarda derinlemesine anlamları ortaya çıkarmada etkili olan fenomenoloji deseni kullanılmış ve veriler yarı-yapılandırılmış görüşme formları ile elde edilmiştir. Görüşmeler ses kaydı olarak kayıt altına alınmış ve elde edilen ham veriler Miles-Huberman etkileşimli modeli ile analiz edilmiş ve güvenirliği sağlamak için Miles ve Huberman tarafından önerilen veri setinin farklı kodlayıcılar tarafından kodlanması sağlanmıştır. Diğer kodlayıcılarla  % 86 oranında görüş birliği sağlanmış ve araştırmanın içsel tutarlılığı ortaya konmuştur. Sonuçların doğrulanmasından sonra oluşturulmuş olan temalara diğer kodlayıcıların da görüşleri dikkate alınarak son hali verilmiştir. Bulgular 16 tema altında betimsel bir anlatım ile sunulmuş ve sık sık doğrudan alıntılara yer verilmiştir. Bunun yanında ortaya çıkan temalar ve örüntüler çerçevesinde elde edilen bulgular açıklanmış ve yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda dönüşümsel öğrenme deneyimi yaşayan yetişkinlerin yaşadıkları süreçler dönüşümsel öğrenme teorisinde belirlenmiş olan 10 aşamaya çok büyük oranda benzediği görülmüştür. Araştırma dönüşümsel öğrenmenin geleneksel görüşlerinin yanında farklı bakış açılarının da etkisini ortaya koymuştur. Araştırmanın sonunda, başta dönüşümsel öğrenme olmak üzere yetişkin öğrenmesinin hem akademik çevrelerde hem de milli eğitim politikasını belirleyen siyaset ve bürokraside yeterli öneme sahip olmadığı görülmüştür. Bu sebeple öneriler kısmında görülen eksikliklerle ilgili yüksek öğretim kurumlarına, Milli Eğitim Bakanlığına ve araştırmacılara öneriler getirilmiştir.

Abstract:
With the rapid development of the industry, advances in information technologies and social change, adult education has become very important. In order to ensure the best adaptation to rapidly changing conditions, the necessity of adults, who are the most active participants of the industry, information technologies and social life, to keep up with this change has emerged. This situation has enabled adult education programs and adult learning theories to meet the learning needs of adults to loom large in developed countries. Transformational learning aims to transform frames of reference as a result of critical reflection of adults' on their assumptions. When the theories and researches about adult learning are examined, it is seen that the learning styles of adults are different from children. Looking at developmental theories, it is also seen that adults have very different characteristics from children. Therefore, the methods to be used  and the education programs to be applied in teaching adults should be different from those of children. For this purpose, in this research, in the light of leading theories and researches on adult learning, it has been tried to reveal how transformational learning occurs in adults and the processes experienced during learning. Considering the studies on adult education, it is seen that there are very few studies on transformational learning and there is no study that examines the processes experienced during transformational learning in depth. In this study, how transformational learning occurs in adults and its processes are presented with their reasons. As a research model, phenomenology pattern, which is effective in revealing in-depth meanings in qualitative research, has been used and the data have been  obtained from semi-structured interview forms. The interviews have been recorded as audio recordings and the raw data obtained have been analyzed with the Miles-Huberman interactive model and to ensure reliability, the data set recommended by Miles and Huberman was encoded by different encoders. A consensus  has been reached at a rate of 86% with other coders and the internal consistency of the study has been demonstrated. After the verification of the results, the themes created have been finalized by taking the opinions of other coders into account. Findings have been presented under 16 themes ,in a descriptive narrative and direct quotations have frequently been  included. In addition, the findings obtained within the framework of the emerging themes and patterns have been explained and interpreted. At the end of the research, it has been observed that the processes experienced by adults who experience transformational learning are very similar to the 10 stages determined in the transformational learning theory. The research has revealed the effects of different perspectives as well as traditional views of transformational learning. At the end of the research, it has been seen that adult learning, especially transformational learning, is not of sufficient importance both in academic circles and in politics and bureaucracy that determine the national education policy. For this reason, suggestions have been made to higher education institutions, the Ministry of National Education and researchers regarding the deficiencies in the recommendations section.