Milli sinema'da aşk temasının Yücel Çakmaklı filmleri bağlamında değerlendirilmesi: Birleşen Yollar, Oğlum Osman ve Memleketim filmi örnekleri
The evaluation of the theme of love in national cinema within the context of Yücel Çakmaklı movies: Connecting roads, My Son Osman and My Country film examples
Yazar: EMRAH GÖKDUMAN
Danışman: DOÇ. DR. ERSOY SOYDAN
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television

Özet:
Bu araştırmanın amacı Milli Sinema'da aşk temasını Yücel Çakmaklı filmleri bağlamında değerlendirmektir. Bu doğrultuda Yücel Çakmaklı filmografisinde yer alan Birleşen Yollar, Oğlum Osman ve Memleketim filmleri örnekleminde bir çalışma yürütülmüştür. Milli Sinema yaklaşımının kurucusu ve en önemli temsilcilerinden biri olan Yücel Çakmaklı, sinemaya İslami çizgide milli bir görev ve vizyon kazandırmasıyla öne çıkmaktadır. 1960'larda ortaya çıkan Milli Sinema anlayışı, sinematik anlatılara manevi ve kültürel geleneklerle desteklenen belirgin bir ulusal perspektifin kazandırılması gerekliliği düşüncesine dayanmaktadır. Yücel Çakmaklı filmlerinde Türk ve Batı medeniyetlerinin özniteliklerinin karşılaştırmalı bir şekilde incelendiği açıktır. İnsanların milli ve dini öz değerlerine geri dönmesi gerektiği düşüncesinin baskın olduğu filmlerde batılılaşma eleştirilerinin de yapıldığı gözlemlenmektedir. Bu araştırmada ise Çakmaklı'nın ilk dönem filmlerinden olan Birleşen Yollar, Oğlum Osman ve Memleketim filmleri aşk teması çerçevesinde analiz edilmiştir. Beşeri ve ilahi aşkın diyalektiğinde, beşeri aşkın bir yönü olarak kabul edilen cinselliğin de evlilik dışı yaşanmasının eleştirisi görülmektedir. Beşeri aşk kavramı anlatı odağını bu filmlerde genel olarak aile yapısı içinde ya da romantik ilişki biçiminde bulmaktadır. Söz konusu filmlerde ilahi aşk ise, karakterlerin kendi dini ve milli kimliklerini bulmada etkin olan bir dinamik olarak öne çıkmaktadır. Filmlerde ilahi aşkın sadece camii, ezan, seccade gibi dini semboller üzerinden değil, bayrak ve tarihi yapılar gibi milli sembollerle de ifade edildiği açıkça görülmektedir. Bu doğrultuda ilahi aşk kavramı, karakterlerin hem dini hem de milli bilinç yönünde bir değişim yaşamalarını sağlaması bakımdan önemlidir. İçerik analizinin yapıldığı üç filmde de karakterlerin dönüşümünde, ilahi aşk olgusunun beşerî aşk kavramının önünde olduğu gözlemlenmiştir. Bundan dolayı aşk kavramının Yücel Çakmaklı filmografisinde tematik analizinin gerekliliği oluşmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to evaluate the theme of love in National Cinema within the context of Yücel Çakmaklı's films. Accordingly, a study has been conducted focusing on the films "Birleşen Yollar", "Oğlum Osman", and "Memleketim" from Çakmaklı's filmography. Yücel Çakmaklı, one of the founders and most significant proponents of the National Cinema paradigm, is distinguished for imbuing cinema with a nationalistic duty and vision, particularly within an Islamic framework. Emerging in the 1960s, the National Cinema movement underscores the necessity of infusing cinematic narratives with a distinct national perspective bolstered by spiritual and cultural traditions. Within Çakmaklı's films, there is a discernible examination of the characteristics of both Turkish and Western civilizations. These films underscore the prevailing notion of individuals needing to return to their national and religious values, alongside criticisms of Westernization. This study specifically analyzes the films "Birleşen Yollar," "Oğlum Osman," and "Memleketim" within the framework of the theme of love. Within the dialectic of human and divine love, there is criticism of extramarital sexuality as a facet of human love. Human love, in these films, is predominantly depicted within familial structures or romantic relationships. Conversely, divine love emerges as a dynamic influencing characters in their pursuit of religious and national identity. The portrayal of divine love extends beyond religious symbols to encompass national symbols such as flags and historical landmarks, serving as a catalyst for characters' evolution towards a nuanced blend of religious and national consciousness. Through meticulous content analysis of these films, it becomes evident that divine love supersedes human love in characters' transformations. Consequently, there arises a compelling need for thematic analysis of the concept of love within Yücel Çakmaklı's filmography.