Eşcinsel erkeklerde toplumsal cinsiyet rolü stresi ile içselleştirilmiş homofobinin, psikolojik dayanıklılık ve anksiyete, depresyon düzeyleriyle ilişkisi
The relationship between gender role stress and internalized homophobia; psychological resilience, anxiety and depression levels in gay men
Yazar: OSMAN OZAN ODABAŞI
Danışman: DOÇ. DR. YUSUF ÖZAY ÖZDEMİR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Depresyon = Depression ; Erkekler = Men ; Homofobi = Homophobia ; LGBT = Lesbian, Gay, Bisexsual, Transsexsual ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Stres = Stress ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Amaç: Cinsel azınlıkların damgalanma, içselleştirilmiş baskı, toplumsal baskı gibi olumsuz yaşam deneyimleri sebebiyle ruhsal hastalıkları heteroseksüel popülasyona göre daha sık yaşadıkları bilinmektedir. İçselleştirilmiş homofobi (İH) eşcinsel kimlik gelişimini etkileyerek ruh sağlığı üzerinde olumsuz etkiler yaratmaktadır. Her kültürün tarih boyu geliştirmiş olduğu ritüeller ile şekillenmiş kimliklenme biçimleri olan toplumsal cinsiyet rolleri kimi zaman stres oluşturucu özellikte olabilir. Bu çalışmada eşcinsel erkeklerdeki toplumsal cinsiyet rolü stresinin ve içselleştirilmiş homofobinin ruhsal sonuçlarını araştırmak amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya eşcinsel olduğunu ifade eden 85 erkek alındı. Çalışma kesitsel ve tanımlayıcı özellikte olup katılımcılara kartopu yöntemi ile ulaşıldı. Katılımcılara araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik form, çalışmanın değişkenleriyle ilgili veri toplama formu ile Erkek Toplumsal Cinsiyet Rolü Stresi Ölçeği (ETCRSÖ), İçselleştirilmiş Homofobi Ölçeği, Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği, Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği, Hamilton Anksiyete Derecelendirme Ölçeği, Durumluk-Sürekli Kaygı Ölçeği uygulandı.
Bulgular: Çalışmaya katılan kişilerden içselleştirilmiş homofobisi (İH) yüksek olan grubun kendilik algısı, sosyal yeterlilik, sosyal kaynaklar alt ölçeklerindeki puanları anlamlı derecede daha düşüktü. İH yüksek ve düşük olarak iki grup oluşturularak yapılan analizde iki grup arasında depresyon derecelerinde anlamlı derecede fark bulunmadı; İH puanı sürekli değişken olarak kabul edilip korelasyon analizi yapıldığında şiddetli derecede depresyonu olan grubun İH puanları depresyon puanı normal olanlara göre daha yüksekti. İH ile depresyon dereceleri karşılaştırıldığında iki değişken arasında aynı yönlü düşük derecede anlamlı korelasyon olduğu saptandı. İH puanları yüksek olan grubun düşük olan gruba göre durumluk ve sürekli kaygı puanları anlamlı derecede daha yüksekti. İH yüksek ve düşük olarak iki grup oluşturularak yapılan analizde iki grup arasında Hamilton anksiyete derecelerinde anlamlı derecede fark saptanmazken İH puanı sürekli değişken olarak kabul edilip korelasyon testi yapıldığında belirgin anksiyetesi olan grupta İH puanları daha yüksek saptandı. İH ile anksiyete dereceleri karşılaştırıldığında iki değişken arasında aynı yönlü düşük derecede anlamlı korelasyon olduğu saptandı. ETCRSÖ median değerin üzerinde olanlarda gelecek algısı, kendilik algısı, sosyal yeterlilik, sosyal kaynaklar alt ölçekleri ve toplam dayanıklılık puanı daha düşüktü. ETCRSÖ sürekli değişken olarak kabul edilip depresyon dereceleri karşılaştırıldığında; değişkenler arasında anlamlı derecede farklılık saptanmadı. ETCRSÖ median değerin üzerinde olanlarda durumluk kaygı ve sürekli kaygı puanları daha yüksek; belirgin derecede anksiyete görülme oranı hafif derecede anksiyete görülme oranına göre anlamlı olarak daha fazlaydı. ETCRSÖ ile anksiyete dereceleri arasında aynı yönlü düşük derecede anlamlı korelasyon olduğu saptandı. İH ve ETCRSÖ kategorik değişkenler olarak alındığında iki değişken arasında anlamlı ilişki saptanmazken, ölçüm sürekli değişken olarak alınıp korelasyon analizi yapıldığındaysa İH ve ETCRSÖ puanları arasında aynı yönlü korelasyon olduğu saptandı.
Sonuç: Çalışmamızda İH ve toplumsal cinsiyet rolü stresinin eşcinsel erkeklerdeki ruhsal sonuçlarına odaklanılmış olup, depresyon, anksiyete ve dayanıklılık üzerine olan etkileri tartışılmıştır. Psikiyatri kliniğinde ve psikolojik destek sürecinde cinsel azınlık gruplarından birisi olan eşcinsel erkekler ile çalışılırken içselleştirilmiş baskının ve toplumsal cinsiyet rollerinin olumsuz ruhsal etkilerinin olabileceği akılda tutulmalıdır.

Abstract:
Aim: It is known that sexual minorities experience mental illnesses more frequently than heterosexual population due to negative life experiences such as stigma, internalized pressure, social oppression. Internalized homophobia (IH) affects the development of homosexual identity, creating negative effects on mental health. Gender roles are a number of rituals, expectations, and forms of identification shaped by expectations that each culture has developed throughout history. It can be said that gender role stress is one of the indicators of psychological difficulty. In this study, it was aimed to investigate the psychological role of gender role stress and internalized homophobia in gay men.
Matherials and Methods: 85 males who stated that they are gay included in the study. The study is cross-sectional and descriptive, and the people participating in the study were reached by the snowball method. The socio-demographic form prepared by the researcher, data collection form related to the variables of the study, Male Gender Role Stress Scale (MGRSS), Internalized Homophobia Scale, Resilience Scale for Adults, Hamilton Depression Rating Scale, Hamilton Anxiety Rating Scale, and State and Trait Anxiety Inventory were applied to the study.
Results: The scores of self-perception, social competence and social resources subscales of the group with high internalized homophobia (1H) among the participants of the study were significantly lower. In the analysis performed by forming two groups as IH high and low, there was no significant difference in the degree of depression between the two groups; When IH score was considered as a continuous variable and correlation analysis was performed, the group with severe depression had higher IH scores than those with normal depression scores. When IH and depression levels were compared, it was found that there was a low correlation between the two variables in the same direction. The group with high IH scores had significantly higher state and trait anxiety scores than the low group. In the analysis performed by forming two groups as IH high and low, there was no significant difference in Hamilton anxiety levels between the two groups, while IH score was considered as a continuous variable, and IH scores were higher in the group with significant anxiety. When IH and anxiety levels were compared, it was found that there was a low degree of significant correlation between the two variables in the same direction. MGRSS had lower perception of future, self-perception, social competence, social resources subscales and total resilience score in those above the median value. MGRSS is regarded as a continuous variable and its depression levels are compared; there was no significant difference in depression levels according to MGRSS scores. The state anxiety and trait anxiety scores were higher in those who were above the MGRSS median value; the rate of apparent anxiety was significantly higher than that of mild anxiety. A low level of significant correlation was found between MGRSS and anxiety levels. When IH and MGRSS were taken as categorical variables, there was no significant relationship between the two variables, whereas when the measurement was taken as a continuous variable and correlation analysis was performed, there was a similar correlation between IH and MGRSS scores

Conclusion: The study focused on the psychological consequences of internalized homophobia and gender role stress in gay men, and the effects on depression, anxiety and psychological resilience were discussed. It should be borne in mind that internalized oppression and gender roles can have psychological negative effects when working with gay men who are one of the sexual minority groups in the psychiatric clinic and psychological support process.