Dijital görüntülemede farklı tasarımdaki gridlerin görüntü kalitesi ve radyasyon dozuna etkisi
The effect of antiscatter grids with different designs to image quality and radiation dose in  digital imaging with X-ray
Yazar: ÜMRAN ÖNAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZLEM BİRGÜL
Ankara Üniversitesi / Nükleer Bilimler Enstitüsü / Medikal Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Dijital x-ışın görüntüleme sistemlerinde, saçılan ışınları önlemek ve görüntü kontrastını arttırmak için kullanılan gridler, hasta dozunu arttırmaktadır. Özellikle, dijital pediatrik uygulamalarda, grid kullanımı ve grid seçimi için gridlerin performans özellikleri hakkında detaylı bilgi gerekmektedir.

Bu çalışmada, IEC protokolleri esas alınarak farklı kalınlıklar ve kVp'ler için grid performans testleri ile bucky faktörü, grid hassasiyeti, kontrast iyileştirme faktörü, sinyal gürültü oranı iyileştirme faktörü bulunmuş, sonrasında görüntü kalitesi testleri ile kontrast, bucky faktörü ve sinyal gürültü oranı iyileştirme faktörü incelenmiştir. Görüntü kalitesi ve grid performans parametreleri arasındaki ilişkilere bakılmış ve görüntü kalitesi parametrelerinin grid seçiminde nasıl kullanılabileceği tartışılmıştır. Buna ek olarak özellikle pediatrik incelemelerde grid seçimi hakkında daha detaylı  incelemeler yapılmıştır.

Sonuç olarak, tek bir kVp veya saçıcı kalınlığına bağlı kalmadan, görüntü kalite testleri yardımıyla, uygulamanın nitelikleri doğrultusunda grid seçiminde kullanılabilecek ölçütler belirlenmiştir. Böylelikle, klinik ortamda uygulanması pratik ve özellikle pediatrik incelemelerde olduğu gibi doz seviyelerinin kritik olduğu durumlarda grid kullanılması veya grid seçimi hakkında kullanıcıya kolaylık sağlayan bir yöntem önerilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Gridler, saçılan radyasyon, dijital x-ışını görüntüleme sistemleri, görüntü kalitesi fantomları

Abstract:
In digital imaging with x-rays, anti-scatter grids that are used for reducing scattered rays to increase image contrast causes an increase in patient dose. Especially, detailed  information on use of grid and grid performance characteristics are required for digital pediatric applications.

In this work, bucky factor, grid sensitivity, contrast improvement factor and signal-to-noise ratio improvement factor are found using grid performance tests based on IEC protocols and then contrast, bucky factor and signal-to-noise ratio improvement factor are calculated using image quality tests, for different scatterer thicknesses and kVp values. The correlation between image quality and grid performance parameters are investigated and the use of image quality metrics for grid selection is discussed. Additionally, detailed analysis of grid selection for pediatric studies is carried out.

As a result, metrics for grid selection that can be obtained using image quality tests without being limited to a single scatterer thickness or to a single kVp value are determined.  With this approach, a method which is practical for clinical use and that can simplify decision making process in grid usage and grid selection, especially for pediatric application, is proposed.
Key Words: : Anti-scatter grid, scatter raditions, digital x-ray imaging systems, imaging quality phantoms