Sakarya ilinde çalışan aile hekimlerinin alkol madde ve tedavi merkezlerine hasta yönlendirme hakkındaki bilgi düzeyi ve farkındalıklarının değerlendirilmesi
Assessment of the knowledge and awareness of family physicians working in family health centers in Sakarya about referring patients to alcohol and substance treatment and education centers
Yazar: ASIM ÇALKAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDÜLKADİR AYDIN
Sakarya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Bağımlılık, tarih boyunca hemen her dönemde bireyleri, ailelerini ve toplumları etkileyen önemli bir sosyal sorun olmuştur. Alkol ve madde kullanım durumları giderek yaygınlaşmakta ve başlama yaşı her geçen gün düşmektedir. Bağımlılıkla mücadelenin etkili bir şekilde yürütülmesi için kurumların işbirliği içerisinde hareket etmesi gerekmektedir. Çalışmamızda aile hekimlerinin karşılaştıkları bağımlı hastaları AMATEM'lere yönlendirme hakkındaki bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
YÖNTEM: Bu araştırma tanımlayıcı tipte kesitsel bir çalışma olarak 1 Aralık 2022 – 31 Aralık 2022 tarihleri arasında Sakarya ilinde Aile Sağlığı Merkezlerinde çalışan aile hekimleri üzerinde yapılmıştır. 325 aile hekiminden çalışmaya katılmayı kabul eden, anket formunu tam ve hatasız dolduran 196 aile hekimi çalışmaya dahil edilmiştir. Veri toplama aracı olarak 30 sorudan oluşan anket formu kullanılmıştır. Veri toplama araçları yüz yüze ve çevrimiçi uygulanmıştır. Verilerin analizinde IBM SPSS Statistics 26 programı kullanılmıştır.
BULGULAR: Çalışmamızda aile hekimi olarak çalışma süresiyle muayene sırasında hastalara alkol kullanımı sorgulama durumu arasında istatiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0,05). Çalışma süresi ve aile hekimi olarak çalışma süresi ile muayene sırasında madde kullanımı sorgulama durumu arasında istatiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,05). Çalışma süresi, aile hekimi olarak çalışma süresi ve günlük bakılan hasta sayısı ile alkol/madde kullanım bozukluğu olan hastaları ilgili merkezlere yönlendirme durumu arasında istatiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0,05).
SONUÇ: Aile hekimleri sağlığın korunması ve artırılması kapsamında kendilerine başvuran kişileri aile hekimliği çekirdek yeterlilikleri kapsamında bütün olarak ele almalı, muayene esnasında sigara, alkol ve madde kullanımını da sorgulamalı gerekli hallerde kişilerin ihtiyacına göre ilgili merkezlere yönlendirmelidir.

Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, alkolizm, bağımlılık, bağımlılıkla mücadele, uyuşturucu bağımlılığı.

Abstract:
INTRODUCTION AND AIM: Addiction has been an important social problem affecting individuals, families, and societies throughout history. Alcohol and substance use are increasingly common, and the age of onset is decreasing day by day. Institutions need to work in collaboration to effectively combat addiction. Our study aimed to evaluate the knowledge and attitudes of family physicians about referring addicted patients to AMATEMs.
MATERIALS AND METHODS: This descriptive cross-sectional study was conducted on family physicians working in Family Health Centers in Sakarya between December 1, 2022 and December 31, 2022. Of the 325 family physicians who agreed to participate in the study and filled out the survey form completely and accurately, 196 were included in the study. A survey form consisting of 30 questions was used as the data collection tool. Data collection tools were applied face-to-face and online. IBM SPSS Statistics 26 program was used for data analysis.
RESULTS: In our study, there was a statistically significant difference between working period as a family physician and questioning patients about alcohol use during examination (p<0.05). There was a statistically significant relationship between working period as a family physician and substance use questioning during examination (p<0.05). There was a statistically significant difference between working period, period as a family physician, daily number of patients, and referral of patients with alcohol/substance use disorders to relevant centers (p<0.05).
CONCLUSION: Family physicians should approach individuals who apply to them within the scope of maintaining and improving health as a whole, and should also question smoking, alcohol and substance use during examination, and refer individuals to relevant centers according to their needs when necessary.

Keywords: alcoholism, dependence, drug addiction, family medicine, fight addiction