Yer çekiminin tükürük bezlerinin protein yapısına olan etkisinin incelenmesi
Evaluation of the effects of the gravity on protein structure of salivary glands
Yazar: DİDEM DAĞDEVİREN
Danışman: PROF. DR. SEMA DURAL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diş Hekimliği Bölümü / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Tükürük = Saliva ; Tükürük bezleri = Salivary glands ; Tükürük proteinleri = Salivary proteins ; Yer çekimi = Gravity ; İmmünohistokimya = Immunohistochemistry

Özet:
Tükürük bezlerinden salgılanan proteinlerin hücre içi lokalizasyonları ve miktarlarındaki değişiklikler çevresel, hormonal ve fizyolojik faktörlere karşı sistemik cevabın bir göstergesidir. Yer çekiminin birçok organ ve sistem fonksiyonunu değiştirdiği bilinmektedir. Tükürük bezi sekresyon granüllerinde bulunan proteinler de tükürüğe salgılanarak yer çekimi etkisinin izlenmesini sağlar. Salgılanan proteinler açısından insanlarda da benzerinin olmasının yanısıra, yapısal ve fonksiyonel olarak insan tükürük bezlerine benzemelerinden dolayı kemirgen hayvanların tükürük bezleri, insanlarda yer çekimi değişikliğine karşı oluşan cevabın incelenmesine yardımcı olur. Bu tez çalışmasının amacı; yeryüzü kontrol grubu ile uçuş deney grubu hayvanlarının tükürük proteinlerinin bazal seviyelerinin ölçülerek; yer çekiminin, protein ekspresyonu ve proteinlerin hücresel dağılımına etkisinin incelenmesidir. Sekizer adet erişkin fareden oluşan; uçuş deney grubu ve yeryüzü kontrol grupları arasındaki karşılaştırmalar, immunogold işaretleme yöntemi ile geçirimli elektron mikroskobu (TEM) kullanılarak yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda tükürükteki androjen bağlayıcı protein (SABPα), epidermal büyüme faktörü (EGF), parotis sekresyon proteini (PSP), protein kinaz A'nın düzenleyici birimi II (RII) ve prolinden zengin protein (PRP) uçuş deney grubunda yeryüzü kontrol grubuna göre daha yüksek miktarda saptanmıştır. Yarım ay hücrelerinden salgılanan parotis proteini (DCPP), sinir büyüme faktörü (NGF), müsin 19 (Muc 19), submandibuler bez protein C (SMG-C) yeryüzü kontrol grubunda uçuş kontrol grubuna göre daha yüksek bulunmuştur. İleri çalışmalar yer çekimi değişikliğine karşı insan vücudu reaksiyonun ölçülmesini sağlayan tükürük testlerinin geliştirilmesini sağlayacaktır. Böylece yer çekimininin biyolojik sistemler üzerine etkisi ile ilgili bilgi birikimi ve pratik uygulama potansiyeli de artacaktır.

Abstract:
Alterations in intracellular location and quantity of salivary secretion proteins are indicatives of systemic responses to environmental, hormonal and physiologic factors. It is known that gravity alters multiple organ and system functions. Salivary gland secretory granule proteins secreted into saliva enable to monitor the effects of gravity. In terms of the existence of similar secretion proteins in humans, as well as structural and functional similarities of rodent salivary glands to that of humans, rodent salivary glands aid in evaluating human responses to gravity. The objectives of this thesis study are to measure the basal level of salivary proteins of ground control and flight experimental  animals and to determine the effects of gravity on protein expression and cellular distribution of  proteins. Comparisons between flight experimental group and ground control group, consisting of eight mice each, were performed by immunogold labeling method using transmission electron microscopy (TEM). Analyses showed that salivary androgen binding protein (SABPα), epidermal growth factor (EGF), parotid secretion protein (PSP), the regulatory subunit II (RII) of protein kinase A and proline-rich protein (PRP) were found in higher amounts in flight experimental group than ground control group. Demilune cell and parotid protein (DCPP), nerve growth factor (NGF), mucin 19 (MUC 19), submandibular gland protein C (SMG-C) were found higher amounts in ground control group than flight experimental group. Further studies will lead to the development of salivary tests for measuring the reactions of human body reaction against the gravity changes. Thus, the knowledge and also the practical application potential about the effects of the gravity on biological systems will increase.