Arıcılık faaliyetinin ekonomik analizi: Isparta ili örneği
Economic analysis of beekeeping enterprises: A case study of Isparta province, Turkey
Yazar: DUYGU SERT
Danışman: PROF. DR. VECDİ DEMİRCAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırmada, Isparta ilinde arıcılık faaliyetinin ekonomik analizinin yapılması amaçlanmıştır. Araştırmanın ana materyalini Isparta İlinde arıcılık faaliyetinin yoğun olarak yapıldığı Eğirdir, Yalvaç, Merkez, Sütçüler ve Keçiborlu ilçelerinde anket yöntemi ile toplanan birincil veriler oluşturmuştur. Anket uygulanacak örnek sayısının belirlenmesinde tabakalı örnekleme yöntemlerinden Neyman Yöntemi kullanılmıştır. Ana kitleyi temsil edecek örnek sayısı 74 olarak hesaplanmıştır. Buna göre, 0-75 kovana sahip arıcılar (31 arıcı) 1. Grup,  76-150 kovana sahip arıcılar (25 arıcı) 2. Grup, 151+ kovana sahip arıcılar (18 arıcı) 3. Grup olarak sınıflandırılmıştır Anket uygulanan arıcılar tesadüfen seçilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, araştırma bölgesindeki arıcılarda en fazla Muğla (%27.03), Yerli (%18.92) ve Melez (%18.92) arı ırklarının kullanıldığı tespit edilmiştir. İşletme başına ortalama kovan sayısı 117.81 adet, ortalama bal verimi 25.93 kg olarak belirlenmiştir. Araştırma bölgesinde arıcıların %77.61'inin tamamen ahşap kovan kullandıkları bulunmuştur. Araştırma bölgesindeki arıcıların kovan başına toplam üretim masrafı 232.62 TL'dir. Bu üretim masraflarının %56.98'i değişen masraflardan, %43.02'si ise sabit masraflardan oluşmaktadır. Arıcıların 1 kg balın ortalama maliyeti 6.46 TL olarak hesaplanmıştır. Kovan başına düşen ortalama brüt kar 703.89 TL, net kar 631.83 TL ve nispi kar 4.77 olarak hesaplanmıştır. Arıcıların bal satışında dikkat ettikleri faktörlerin başında güven duyma, fiyat ve sürekli alım garantisi faktörlerinin geldiği saptanmıştır. Isparta ilinde araştırma kapsamında 49 arıcının gezgin arıcılık yaptığı, bu arıcıların Isparta, Burdur, Antalya ve Muğla illerini konaklama güzergahı olarak kullandıkları belirlenmiştir. Araştırma kapsamındaki arıcıların teknik etkinlik düzeyi ortalama %86 olarak belirlenmiştir. Bu durum arıcıların çıktı miktarlarını değiştirmeksizin girdilerde %14 tasarruf sağlayabileceklerini göstermektedir.

Abstract:
This research aims at making an economic analysis of the apiculture activities in the province of Isparta. The main material of the research includes the primary data collected through survey method conducted in the districts of Eğirdir, Yalvaç, Central District, Sütçüler, and Keçiborlu in which the apiculture activities in the province of Isparta are concentrated. Neyman Allocation, a stratified random sampling method, was used to identify the sample number with which the survey would be conducted. The sample number to represent the population was calculated 74. Accordingly, the classification was done as follows: Businesses with 0-75 hives (31 businesses) as Group 1, businesses with 76-150 hives (25 businesses) as Group 2, and businesses with 151 or more hives (18 businesses) as Group 3. The businesses with which a survey was conducted had been randomly chosen. Based on the survey results, the businesses covered used mostly the bee races of Muğla (27.03%), native (18.92%), and hybrid (18.92%). The average number of bee hives per business was 117.81 and the average honey yield per business was 25.93 kg. It was found out that 77.61% of the businesses in the research field entirely used wooden hives. The total production cost per business analysed was 232.62 TL. Of those production costs, 56.98% was composed of variable costs and 43.02% was composed of fixed costs. The average cost of 1 kg honey in the businesses covered was calculated 6.46 TL. The average gross profit per hive was calculated as 703.89 TL, net profit was calculated as 631.83 TL, and relative profit was calculated as 4.77. The results showed that the main factors to which the producers paid attention included trust, price and continuous purchase guarantee. Within the framework of the research, it was found out that 49 businesses in the province of Isparta were actually migratory beekeepers and they used provinces of Isparta, Burdur, Antalya, and Muğla as their destination route. Aavarage technical efficiency level of beekeps in this research is found %86. This indicotes that beekeps could save about %14 of them inputs without any decrease in outputs.