Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Pelitköy Eğitim Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı adölesanlarda benlik saygısı, beden algısı, yeme bozukluğu ve depresyon ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relation of Ondokuz Mayis University Faculty of Medicine, self-esteem, body perception, eating disorders and depression in adolescents registered to the Pelitköy Education Family Health Center
Yazar: HİCRET GÜVEN
Danışman: PROF. DR. FÜSUN AYŞİN ARTIRAN İĞDE
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Beden algısı = Body image ; Benlik saygısı = Self esteem ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Depresyon = Depression ; Ergenler = Adolescents ; Şiddet = Violence

Özet:
AMAÇ: Ergenlik dönemi; riskli davranışların oldukça fazla görüldüğü bir dönem ve bu dönemde görülen mortalite ve morbiditenin çoğunlukla önlenebilir nedenlerden kaynaklanması nedeniyle, çalışmamızda riskli davranışları saptamayı, değişen fiziksel ve psikolojik faktörlerden etkilenen beden algısı ve benlik saygısı düzeylerini, olası yeme bozukluğu ve depresyon riskini belirlemeyi amaçladık. 
MATERYAL VE METOD: Çalışmamız OMÜ Tıp Fakültesi Pelitköy E-ASM'e kayıtlı adölesanlardan, çalışma hakkında bilgilendirilip, görüşmeyi kabul eden bireylere uygulanmıştır. Görüşmeye katılan kişilere sosyodemografik soruların yanı sıra HEADSSS başlıklarını içeren bir görüşme formu, Beden Algısı Ölçeği, Benlik Saygısı Ölçeği, REZZY Yeme Bozukluğu Ölçeği, PHQ-2 Depresyon Tarama Testi yüz yüze görüşme şeklinde uygulanmıştır. Veriler SPSS for Windows 22 aracılığıyla değerlendirilerek değişkenler arasındaki ilişkiler incelenmiştir. 
BULGULAR: Bu araştırmaya, OMÜTF Pelitköy Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne (E-ASM) başvuran ve çalışmaya katılmayı kabul eden 10-21 yaş aralığındaki 183 adölesan birey dahil edilmiştir. Cinsiyetlere göre dağılıma bakıldığında %51,9'u (95 kişi) kadın, %48,1'i (88 kişi) erkektir. Ergenlik dönemlerine göre gruplandırıldığında, 86 kişi (%47) erken ergen, 54 kişi (%29,5), 43 kişi (%23,5) geç ergenlik dönemindedir. Sosyal medya kullanan bireylerin sosyal medya kullanmayan bireylerle VAÖ skoru kıyaslandığında, sosyal medya kullanıcısı olan adölesanlarda istatistiksel anlamlı oranda olumsuz vücut algısı mevcuttur. (p=0,000) Diyet yapma/takviye gıda alma sorusuna 'evet' yanıtı veren bireylerde daha olumsuz vücut algısı tespit edilmiştir. (p=0,007) Yeme bozukluğu riski ile Vücut Algısı Skoru karşılaştırıldığında, yeme bozukluğu saptanan bireylerin anlamlı olarak vücut algıları daha olumsuzdur. (p=0,003) Depresyon taramasında kullanılan sorularda depresyon riski saptanan hastaların benlik saygısı saptanmayan bireylere göre anlamlı olarak daha düşük saptanmıştır. (p=0,044) Sözel şiddet uygulayan bireylerle uygulamayan bireyler açısından değerlendirildiğinde benlik saygısı, sözel şiddet uygulayanlarda anlamlı olarak daha düşüktür. (p=0,010) Sınav hazırlık stresi yaşadığını belirten bireylerin benlik saygısı, yaşamadığını belirten bireylere göre anlamlı olarak daha düşüktür. (p=0,001)
SONUÇ: Ergenlik döneminde benlik saygısı, beden algısı, yeme bozukluğu ve depresyon çok çeşitli faktörlerden etkilenir. Aile, okul ve sosyal çevrenin ergen üzerindeki etkisi oldukça fazladır ve ergenin iyilik halinin sağlanabilmesi için tüm bu faktörler gözden geçirilmelidir.

Abstract:
AIM: As adolescence is a period which risky behaviors occur often and the reasons for the mortality and mobidity are mostly preventable, we aimed to determine risky behavior, specify body perception and self-esteem levels that are affected by changing physical and psychological factors, possible eating disorders and depression risks in our research.
MATERIALS AND METHOD: We applied our research to agreeing adolescents registered to OMU Medical Faculty Pelitköy E-ASM, whom we informed about the research. Aside from asking socio-demographic questions, we applied a form including HEADSSS headings/titles, body cathexis scale, Rosenberg self-esteem scale, Rezzy eating disorder scale, PHQ-2 Depression screen test in person. We evaluated the data via SPSS for Windows 22 by examining connections between variables.
RESULTS: We applied our research to 183 agreeing adolescents consulted to OMU Medical Faculty Pelitköy E-ASM, aged between 10 to 21. Gender distribution is 51,9% female (95 individuals), 48,1% male (88 individuals). When grouped according to adolescence periods, 86 individuals (47%) are early adolescents, 54 individuals (29%) are mid adolescents and 43 individuals (23,5%) are late adolescents. When body cathexis scores of individuals who use social media and who do not are compared, with those who do, there is a significant negative body perception. (p=0,000) There is a more negative body perception in those who responded positively to the dieting/food supplements questions. (p=0,007) When the eating disorder risks and body perception scores are compared, those who have eating disorders have significantly more negative body perception. (p=0,003) Adolescents who have risks of depression have relatively lower self-esteem compared to those who do not have risks of depression. (p=0,044) Verbally abusive adolescents have significantly lower self-esteem when they are compared to those who are not verbally abusive. (p=0,010) Those who stated to have exam stress have significantly lower self-esteem compared to those who did not. (p=0,001) 
CONCLUSION: Self-esteem, body perception, eating disorders and depression are affected by many different factors. Family, school, and social circle have a great impact on the adolescent. All these factors should be run through to ensure well being of the adolescent.