I.Alaeddin Keykubat'ın baniliğinde yapılan hanların orantı, denge ve modülasyon ilişkisi üzerine bir inceleme
A research on the proportion, balance and modulation relationship of the caravanserais built by I. Alaeddin Keykubat
Yazar: MELEK ERSOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA ERDİL POLAT
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
I.Alaeddin Keykubat'ın banisi olduğu hanların orantı denge ve modülasyon adına incelemesi amaçlanmıştır. Anadolu Selçuklu döneminin sosyolojik ve ekonomik yapısının yanı sıra mimarisi de ele alınmıştır. Sosyolojik ve ekonomik yapıya ışık tutması için bir bölge veya şehir yerine bir hükümdar dönemi seçilmiştir. Banilik bu sosyal yapı içinde önemli bir yer edinmekte olup araştırmada yer almaktadır. I. Alaeddin Keykubat'ın banisi olduğu yapılar içinde kervansaray(han) seçilmiştir. Bunun yanında Anadolu Selçuklu kervansaraylarının tüm yapısal özelliklerine de değinilmiştir. Anadolu Selçuklu kervansaraylarının plan tipolojileri, cephe özellikleri, taşıyıcı, malzeme ve süsleme gibi başlıklarla tüm özellikleri ele alınmıştır. Orantı, denge ve modülasyonun farklı kültürlerdeki yeri ve Anadolu Selçuklu ile etkileşimi ele alınmıştır. Anadolu Selçukluda orantı, denge ve modülasyonun varlığı da sorgulanmıştır. Gözlem yöntemi olarak Orhan Cezmi Tuncer'in Sivas Gök Medrese örneğinde yaptığı analiz ve ölçümler temel alınmıştır. I. Alaeddin Keykubat'ın banisi olduğu hanlar Aksaray Sultan Hanı, Tuzhisarı Sultan Hanı, Alara Han ve Tol Handır. Bu hanların yapısal özellikleri ele alınmıştır ve plan, cephe ve taçkapısında orantı, denge ve modülasyon adına inceleme yapılmıştır. Hanlar literatürden elde edilen çizim ve fotoğraflar ve Orhan Cezmi Tuncer'in analiz yöntemi ışığında dijital araçlar kullanılarak bir gözlem ortaya konmuştur.

Abstract:
It was aimed to examine the caravanserais built by I. Alaeddin Keykubat in terms of the proportion, balance and modulation. As well as sociological and economic structure of the Anatolian Seljuk period, its architecture has been studied too. A monarch was chosen instead of a region or city to shed light on the sociological and economic structure. In this social structure, being a founder is important so it exists in this research. Caravanserais (khans) were chosen among the structures built by I. Alaeddin Keykubat. In addition, all the structural features of the Anatolian Seljuk's   caravanserai were also mentioned. All characteristics of Anatolian Seljuks caravanserais were examined with the topics such as plans views, aspect features, structural members, r such as plans v materials and decorations. Place of proportion, balance and modulation in different cultures and its interaction with the Anatolian Seljuks have been investigated. Presence of proportion, balance and modulation in Anotolian Selcuks was examined. Cezmi Tuncer's analysis and measurements of Sivas Gök Medrese were determined as the basic observation method. The khans that were built by I. Alaeddin Keykubat is Aksaray Sultan Han, Tuzhisarı Sultan Han, Alara Han and Tol Han. All structural properties of these caravanserais were examined and their plans, aspects and proportions have been examined in terms of the proportion, baiance and modulation. An observation has been formed using digital materials through the photographs that were obtained in the literature and Orhan Cezmi Tuncer's anaiysis method.