Kırsal ve kentsel alanlarda çalışan okul yöneticilerinin tükenmişlik düzeyleri
The study of burnout level of school administrators working at rural and urban areas
Yazar: MESUT DÜZTAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM KOCABAŞ
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kentsel alanlar = Urban areas ; Okul yöneticileri = School administrators ; Tükenmişlik = Burnout

Özet:
Bu araştırmanın amacı; kırsal ve kentsel alanlarda çalışan okul yöneticilerinin tükenmişlik düzeylerini belirlemek ve karşılaştırmaktır. Araştırma ?betimleme-survey? yöntemiyle yapılmış bir alan taraması niteliğindedir. Araştırmanın evrenini, 2007?2008 eğitim-öğretim yılında Adıyaman, Diyarbakır, Elazığ, Erzurum, Hakkâri ve Malatya ili sınırları içerisinde yer alan tüm örgün eğitim okullarında, merkezde 1264 okul, kırsal alanda 3317 okul oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemine ise, merkezdeki ilköğretim okullarında görev yapan 532, kırsal alanda görev yapan 316 okul yöneticisi alınmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, ?Maslach Tükenmişlik Ölçeği? kullanılmıştır. Beşli likert tipi ölçek, 9 bireysel değişken, 22 madde ve 3 boyuttan oluşmaktadır. Anket iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde kişisel bilgiler, ikinci bölümde okul yöneticilerinin tükenmişliğe ilişkin görüşleri yer almaktadır.Araştırmadan elde edilen verilerin istatiksel analizleri için SPSS (Statistical Package for Social Science, 13) paket programı kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde frekans, yüzde, aritmetik ortalama, Kruskal-Wallis, Pearson korelâsyon analizi ve Mann-Whitney U testleri kullanılan araştırmada, hata payı üst sınırı 0,05 olarak kabul edilmiştir. Araştırma sonuçlarından elde edilen bulgulara göre, kent merkezindeki ve kırsal alandaki okullarda çalışan okul yöneticilerinin meslekleriyle ilgili orta seviyede tükenmişlik yaşamaktadırlar. Duygusal Tükenme (DT): ( kırsal = 2.53, kent = 2.73), Duyarsızlaşma(D): ( kırsal=1.91, kent = 2.15), Kişisel Başarının Azalması (KB): ( kırsal = 3.56, kent = 3.68).Bulgular çalıştığı yer açısından değerlendirildiğinde, kırsal alanda görev yapan okul yöneticilerinin tükenmişlik düzeylerinin kent merkezinde görev yapan okul yöneticilerine göre tükenmişlik düzeylerinin az olduğu bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Kırsal Alan, Kent Merkezi, Okul Yöneticisi, Tükenmişlik

Abstract:
The purpose of this research is to determine and compare the burnout levels of school administrators who work at state schools in the rural and urban areas. The study is conducted in a descriptive way, and reflects the nature of field study. The universe of the research consists of full time 1264 schools of central province and 3317 schools of rural area school administrators who work at the state schools within Adıyaman, Diyarbakır, Elazığ, Erzurum, Hakkâri, Malatya central province and rural area, in the education year 2007- 2008. 532 school administrators working within province center, 316 school administrators from rural area have been taken into the pattern of the research. In the research, ?Maslach Burnout İnventory? was used to get data. The five - likert-type scale consists of 9 individual variables, twenty- two items and three dimensions. The questionnaire is made up of two sections. In the first section personal information and in the second section school directors opinions on burnout take place.SPSS (Statistical Package for Social Science, 13) packet programme has been used in order to analyse the statistical datas determined at the research. frequency, Percent, Arithmetic Mean, Standart Deviation, Kruskal-Wallis, Pearson Correlation, Mann-Whitney U tests have been used for the evulation of the data, the upper limit of erronous ratio has been accepted as 0.05.According to the results of research, school administrators who work in central province and rural area, have a medium level of burnout about their jobs. Emotional Exhaution (EE): ( rural = 2.53, central = 2.73). Depersonalization (D): ( rural = 1.91, central=2.15). Personel Accomplishment (PA): ( rural = 3.56, central = 3.68)According to the evaluation of data related to place of work, rural school administrators have less burnout than the school administrators in province center.Key Words: Rural Area, Urban Area, School Administrator, Burnout