Sudan'da Mehdi Devleti'nin kuruluşu ve yıkılışı (1881-1899)
The establishment and collapse of the Mahdist State in Sudan (1881-1899)
Yazar: ABDELBAGI OMER AHMAD ABDELGADER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KERİM İLKER BULUNUR
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Mehdi = Mehdi ; Mehdi Devleti = Mahdist State ; Muhammed bin Abdullah = Muhammed bin Abdullah ; Sudan = Sudan

Özet:
Bu çalışma, 1881-1898 yılları arasında Sudan'daki hüküm süren Mehdi Devleti üzerine odaklanacaktır. Bu devlet, 19. yüzyılın son çeyreğinde, Mehdi adıyla bilinen Muhammed b. Abdullah tarafından kurulmuştur. İç ve dış etkenlerin bir araya gelmesiyle Mehdi Devrimi'nin başarısına yardımcı olmuştur. Muhammed Ahmed el-Mehdi'nin hayalindeki devlet sadece Sudan'ı ele almak değil, aynı zamanda tüm dünyayı içine alacak büyük bir İslam devleti oluşturmaktır. Mehdinin o zamandaki büyük makamlara gönderdiği mektuplarda büyük devlet hayalleri ihtiva etmektedir. Mehdi, yeni devletinin temellerini belirledikten sonra uzun yaşamamış, Hartum şehrini ele geçirmesinden sonra 22 Haziran'da vefat etmiştir. Muhammed Mehdi'nin vefatından sonra Abdullah b. Muhammed et-Teayşi halefi olarak iktidara gelmiştir. Muhammed Mehdi'nin politikasını sürdürmeye devam etmek isteyen Abdullah b. Muhammed b. Abdullah el-Teayşi büyük çabalarına rağmen iç çekişme ve komşu devletlerle girdiği savaşlardan dolayı Muhammed el- Mehdinin büyük hedeflerini gerçekleştirememiştir. Mehdi devleti Mısır ve Kızıldeniz'deki İngilizlerin çıkarlarını tehdit eden bir devlet olması nedeniyle İngiltere'yi rahatsız etmiştir. Bu sebepten Mehdi devletini ortadan kaldırmak için hazırlanmaya başlamıştır. Bu şekilde Mısır hükümetiyle ittifak kurarak Mehdi devletine son vermişlerdir. Böylece Sudan, İngiliz -Mısır ortak yönetimi olarak bilinen yeni bir döneme girmiştir.

Abstract:
This study will focus on the Mahdi state in Sudan between 1881-1899. This state, in the last quarter of the 19th century, known as the Mahdi Muhammad b. Was founded by Abdullah. The combination of internal and external factors contributed to the success of the Mahdi Revolution. Muhammad Ahmad al-Mahdi's dream state is not only to address Sudan but also to create a large Islamic state that encompasses the whole world. Mehdi's letters to the great authorities at that time contain great state dreams. After determining the foundations of his new state, Mehdi did not live long and died on June 22 after he conquered Khartoum. After the death of Muhammad Mehdi Abdullah b. Muhammad et-Teayşi came to power as successor. Muhammad Mahdi's policy to continue to pursue Abdullah b. Muhammad b. Despite his great efforts, Abdullah al-Teayşi could not achieve the great goals of Muhammad al-Mahdi due to internal strife and wars with neighboring states. The Mahdi state disturbed Britain because it was a state that threatened the interests of the British in Egypt and the Red Sea. For this reason, the Mahdi began to prepare to eliminate the state. In this way, they ended an alliance with the Egyptian government and the Mahdi state. Thus, Sudan has stretced to a new era known as the British-Egyptian joint administration.