Atıksularda renk ölçüm metotlarının karşılaştırılması
Comparison of color measurement methods in wastewater
Yazar: MELTEM PAKİZE POLAT
Danışman: PROF. DR. MEHMET KARPUZCU
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Bilimleri ve Enerji Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Sulardaki renk, suda çözünmüş bulunan metalik tuzlardan veya su içindeki kolloid parçacıklardan ileri gelmektedir. Renk parametresi sulardaki diğer kirletici parametrelerine göre bazı özel dikkat isteyen özelliklere sahiptir. Kirletici parametrelerin pek çoğu objektif olarak ölçülüp değerlendirile bilinir olmasına rağmen renk parametresi objektif özellikleri yanında az da olsa sübjektiflik karakterine sahiptir.
Renk parametresi suda bulunan tuzların ve koloidal maddelerin ışığı yansıtması ile ortaya çıktığından, renklerin oluşmasını sağlayan dalga boyları renklerin ölçülmesinde dikkat edilmesi gereken en önemli parametrelerdir. Bu dalga boyları hem renk çeşitlerini belirler hem de ölçme metodunun seçilmesinde etken olur.
Sulardaki renk oluşumu hem sudaki kolloid maddelerden hem de çözünmüş maddelerden oluştuğu için ölçüm hem global olarak hem de su numunelerinin filtre edilmesinde sonra almak üzere ayrı ayrı ölçülür ve renk oluşumunun nereden kaynaklandığı belirlenir.
Sulardaki renk ölçümü Standart Metot 2120 C ve TSE EN ISO 7887 B Spektrofotometrik metotla ölçülür. Renk ölçümlerinde doğru neticeye ulaşmak için, belirli renkler için doğru netice veren dalga boyları seçilmelidir. Bütün renkler için aynı dalga boyu seçilirse neticelerin çoğu yanlış olur.
Ülkemizde genelde Platin-Cobalt değeri ile tek dalga boyu ölçüm yöntemi kullanılmaktadır. Bu ölçümde 456 Nm dalga boyunda sarı ve turuncu renk tonlarında doğru netice vermekle beraber diğer renklerde yanıltıcı olmaktadır. Bu nedenle değişik metotlar geliştirilmiştir. Değişik ülkelerde kullanılan bu metotlar şunlardır:
-ADMI
-RES
Buna göre;
-Platin-Cobalt, 456Nm dalga boyunda, sarı-turuncu renklerde,
-ADMI, 720 Nm dalga boyunda, sarı-turuncu renklerde,
-RES, 436 Nm,525 Nm ve 620 Nm dalga boylarında, Sarı, Kırmızı ve Mavi renklerde ölçümler yapılmıştır.
Ülkemizde bütün renkler için Pt-Co kullanılması doğru değildir.
Bu çalışmada değişik renk ölçme metotları çalışılmış, birbirleri karşılaştırılmış ve hangi renk ve hangi dalga boyu için doğru metodun ne olabileceği belirlenmiştir.
Ülkemizdeki yönetmelikler bütün renkler için tek bir metot için standart verilmesinin doğru olmayacağı vurgulanmıştır.

Abstract:
The metallic salts dissolved in water color, or colloid particles in the water. According to some other color parameter waters polluting parameter special attention.Although many of the pollutant parameters can be measured and evaluated objectively, the color parameter has a little bit of subjectivity as well as objective properties.
Since the color parameter is reflected by light reflecting the salts and colloidal substances in the water, the wavelengths which provide the colors to be formed are the most important parameters to be considered in the measurement of the colors. These wavelengths determine both the color variations and the selection of the  measurement method.
Since the color formation in the water consists of both the colloid substances in the water and the dissolved substances, the measurement is measured both globally and after the water samples are filtered separately to determine where the color formation originates.
Color measurement in water is measured by Standard Method 2120 C and TSE EN ISO 7887 B Spectrophotometric method. In order to reach the correct result in color measurements, the wavelengths that give the correct result for certain colors should be selected. If the same wavelength is selected for all colors, most of the results will be incorrect.
Platinum-Cobalt value and single wavelength measurement method are used in our country. In this measurement, it gives correct results in yellow and orange color tones at 456 Nm wavelength and it is misleading in other colors. Therefore, different methods have been developed. These method are used in different countries;
-ADMI,
-RES .
According to this;
-Platin-Cobalt, 456 Nm wavelength, yellow-orange colors,
-ADMI, 720 Nm wavelength, yellow-orange colors,
-RES, 436 Nm, 525 Nm and 620 Nm wavelength, Yellow, Red and Blue measurements were made.
It is not correct to use Pt-Co for all colors in our country.
In this study, different color measurement methods have been studied and compared with each other and what color and the correct method for which wavelength can be determined.
It was emphasized that the regulations in our country would not be correct to give a standard for a single method for all colors.