Demans hastalarına bakmakla yükümlü hasta yakınlarının kişilik özelliklerinin algılanan bakım yükü, depresyon ve anksiyete düzeyleri ile ilişkisi
The relationship between personality traits of family caregivers of dementia patients and their level of perceived burden, depression and anxiety
Yazar: SERRA ALEMDAR
Danışman: PROF. DR. SALİH YAŞAR ÖZDEN
İstanbul Kent Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Bakım verme yükü = Caregiver burden ; Demans = Dementia ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta yakınları = Patient nearness ; Hastalar = Patients ; Kişilik özellikleri = Personality traits

Özet:
Bu araştırmada, demanslı yakınlarının bakım sorumluluğunu üstlenen aile bireylerinin kişilik özellikleriyle bu kişilerin algıladığı bakım yükü, depresyon ve anksiyete düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Ayrıca bakım verenlerle ve hastalarla ilgili sosyodemografik unsurlar ve bakım süreciyle ilgili karakteristik özellikler ile bakım verenin yaşadığı psikiyatrik güçlükler arasındaki ilişki araştırılmıştır. Bu araştırmanın katılımcıları Muğla'nın Bodrum ilçesinde hizmet veren bir özel hastanenin nöroloji polikliniğinde demans tanısıyla takip edilen hastaların bakımıyla ilgilenen yakınlarıdır. 25-85 yaş aralığında 71 hasta yakını araştırmaya dahil edilmiştir. Veriler özbildirim anketleri aracılığıyla toplanmıştır ve analiz edilmiştir. Yazar tarafından oluşturulmuş olan demografik bilgiler formuna ek olarak, Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği, Zarit Bakım Yükü Ölçeği, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği ve Kişilik İnanç Ölçeği – Kısa Formu kullanılmıştır.
Elde edilen veriler incelendiğinde farklı kişilik özelliklerinde artışla bakım verenin algıladığı bakım veren yükü ile anksiyete ve depresyon düzeyleri ile istatistiksel olarak anlamlı pozitif bir ilişki saptanmıştır. Ayrıca bakım verenin ve demanslı bireyin bazı demografik özellikleri ile bakım süreciyle ilgili unsurların bu üç alanı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde etkilediği görülmüştür. Elde edilmiş olan sonuçlar literatürdeki ilgili çalışmaların ışığında incelenmiş ve tartışılmıştır. Son olarak bu konuyla ilgili daha ileri araştırmalar ve klinik uygulamalarla ilgili önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In this study, the relationship between personality traits of family caregivers of dementia patients and the carers' levels of perceived burden, depression and anxiety have been explored. Furthermore, the relationship between sociodemographic factors about the caregivers and the patients, as well as the characteristics of the care process and the psychiatric difficulties experienced by the caregivers have been investigated. The participants of this study were the relatives of dementia patients receiving health care services at the neurology outpatient clinic in a private hospital in Bodrum, Muğla. 71 family caregivers between the ages of 25-85 have been included in the study. The data have been obtained through self-report questionnaires. The demographic information form created by the author, the Katz Activities of Daily Living Scale, the Zarit Burden Interview Scale, the Hospital Anxiety and Depression Scale, and the Personality Belief Questionnaire – Short Form have been used.
          The results of the analyses of the data collected have shown that there is a positive and significant statistical relationship between various caregiver personality traits and the levels of perceived burden, anxiety and depression the participants have reported to experience. In addition, statistically significant relationships between these three areas and the demographical characteristics of the caregiver, the dementia patient, as well as factors specific to the care process have been observed. The results have been examined and discussed using related information gathered from previous studies on this subject. Recommendations for further research and for clinical applications have also been made.