Disabled employment and emerging problems: Istanbul province study
Engelli istihdamı ve ortaya çıkan problemler: İstanbul ili araştırması
Yazar: MESUT ÇOLAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEŞE YILDIZ
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Türkiye'deki genel nüfusun içerisinde dikkate değer bir nüfus oluşturan engelli nüfusunun önemli bir çoğunluğunun istihdam içerisinde yer alamadığı, istihdam içerisinde bulunan engelli bireylere yönelik uygulamaların da firma yetkililerini zor durumda bırakacak pek çok problem oluşturduğu bilinmektedir.
Bu çalışmanın temel amacı, firma yetkililerinin istihdam süreçlerinde ve istihdamdan sonraki süreçlerde yaşadıkları problemleri incelemektir. İnceleme sonrasında, engelli bireylerin eğitim gördükleri meslek gruplarında daha verimli olabilecekleri pozisyonda istihdamlarının sağlanması, engelli bireylere yönelik çalışmalar ile engellilerin istihdamının ve üretim etkinliklerinin üst seviyeye çıkarılması, firmaların, birtakım teşvikler sağlanarak engelli istihdamına özendirilmesi gerekliliği gibi tavsiyeler verilmiştir.
Üç bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde engelliliğe ilişkin kavramsal boyut ortaya konulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümünde ''Engelliler ile ilgili Temel Göstergeler ve Yasal Mevzuat'', Üçüncü bölümünde firma yetkililerinin istihdam süreçlerinde karşı karşıya kaldıkları problemleri ortaya çıkarmak ve bu problemlerin ortadan kaldırılması için vermiş oldukları çözüm önerilerini içeren mülakat yöntemi kullanılarak veriler toplanmış ve rapor haline getirilerek düzenlenmiştir. Mülakat çalışması, İstanbul ilinde yer alan özel sektöre ait 50 ve üzeri personel çalıştıran ve engelli istihdam zorunluluğu bulunan 15 tekstil firması ile yapılmıştır. Mülakat çalışmasında, 2 İş ve Meslek Danışmanı, 2 İŞKUR Şube Müdürü, 15 tekstil firmasının Firma Yetkilileri ve İnsan Kaynakları Uzmanları ile yüz yüze görüşmeler yapılmıştır.
Yapılan bu araştırmanın, engelli istihdamına yönelik tutumlarının ve çalışmalarının akademik yönden geçerliliği hususunda literatüre katkı sağlaması hedeflenmektedir. Diğer yandan mülakatı gerçekleştirilen sektörlerde engelli istihdamının sağlanması, kanunlarla belirlenen biçimde ne oranda yerine getirildiğine ilişkin verilerin elde edilmesi ve mevcut programlara akademik açıdan bir açıklama getirmesi olağan hale gelebilecektir.

Abstract:
It is known that a significant majority of the disabled population, which constitutes a significant portion of the general population in Turkey, are not employed, and that practices targeting disabled individuals who are employed create many problems that put company officials in a difficult position.
The primary purpose of this study is to examine the problems experienced by company officials during and after the employment process. Following the examination, recommendations were made, such as ensuring that disabled individuals are employed in positions where they can be more productive in the occupational groups they are trained in, increasing the employment and production activities of disabled individuals to a higher level through studies targeting disabled individuals, and encouraging companies to employ disabled individuals by providing specific incentives.
The first part of the study, which consists of three parts, presents the conceptual dimension of disability. The second part of the study includes ''Basic Indicators and Legislation Regarding the Disabled'', and the third part includes the interview method used to collect data to reveal the problems encountered by company officials during the employment process and the solution suggestions they have given to eliminate these problems, and the data has been compiled and organized as a report. The interview study was conducted with 15 textile companies in Istanbul that employ 50 or more personnel and have a disability employment obligation. In the interview study, face-to-face interviews were conducted with 2 Business and Vocational Consultants, 2 İŞKUR Branch Managers, Company Officials and Human Resources Experts of 15 textile companies.
It is aimed that this research will contribute to the literature on the academic validity of attitudes and studies towards disabled employment. On the other hand, it will be possible to obtain data on the provision of disabled employment in the sectors where the interviews were conducted, to what extent it is fulfilled in the manner determined by the laws, and to provide an academic explanation for the existing programs.