Tekrarlayan akciğer enfeksiyonu olan hastaların etiyoloji ve uzun dönem izlemlerinin incelenmesi
Evaluation of the etiology and long-term follow-up of patients with recurrent lung infections
Yazar: NECİP ŞENOL AĞYAR
Danışman: DOÇ. DR. NAGEHAN EMİRALİOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Çocukluk çağında başlayan tekrarlayan alt solunum yolu enfeksiyonlarının prognozu konusunda çeşitli sonuçlar bildirilse de ileri yaşlarda kronik akciğer hastalığı geliştirme riski üzerinde elimizde net ve kesin bilgiler yoktur. Bu çalışmada; öyküsünde tekrarlayan akciğer enfeksiyonu nedeniyle yönlendirilen ve hastane kayıt sisteminden bilgilerine ulaşılan hastaların etiyoloji ve uzun dönem izlemlerinin incelenmesi planlanmıştır. Çalışmada Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı'nda tekrarlayan akciğer enfeksiyonu tanısıyla 2014-2023 yılları arasında izlenen 480 hasta retrospektif olarak incelenmiştir. Çalışmamızdaki hastaların ilk başvuru yaşları 0-17 yıl arasında değişmekteydi. Hastaların %59,6'sı erkekti. Preterm doğum öyküsü olan hasta oranı %25,9 idi. Başvuru öncesi pnömoni sayısı ortalaması 5,29'du. Pnömoni nedeniyle yatış sayısı ortalaması 3,32 idi. Hastaların %82'sinin ağır akciğer enfeksiyonu öyküsü vardı. Toraks bilgisayarlı tomografi (BT) incelemesinde atelektazi en sık sağ orta lobda görülürken onu sol alt lob izlemekteydi. Hastaların %84'ünde etiyoloji saptanmıştı. Etiyoloji saptanan hastaların %54,3'ünde astım, %38,5'inde kardiyak hastalık, %14,4'ünde hava yolunun konjenital anomalileri, %12,4'ünde nöromusküler hastalıklar, %11,9'unda genetik hastalıklar ve %27,8'inde diğer sebepler saptanmıştı. Diğer sebepler arasında hastaların %16,1'inde yutma disfonksiyonu, %11,7'sinde gastroözofageal reflü, %5'inde BPD saptanmıştı. Hastaların kültürlerinde en sık görülen bakteri Haemophilus  influenzae, en sık tespit edilen viral etkenler Rhinovirus, Influenza A ve RSV idi. Annesinde gebelikte sigara öyküsü olan hastaların hepsinde ağır akciğer enfeksiyonu öyküsü mevcuttu. Annesi gebelikte sigara içen hastaların ortalama ilk FEF 25-75 z skoru, annesi gebelikte sigara içmeyenlere göre anlamlı olarak düşüktü. Sigara içen annelerin çocuklarının ortalama son FEV1 z skoru ve son FEV1/FVC oranı, sigara içmeyen annelerin çocuklarınınkinden anlamlı olarak düşüktü. Anne sütü alma süresi 6 aydan az olan hastalarda ortalama yoğun bakım yatış sayısı, diğerlerine göre anlamlı olarak yüksekken, ortalama ilk FEV1 yüzdesi ve ilk FVC yüzdesi, diğerlerine göre anlamlı olarak düşüktü. BPD öyküsü olan hastaların yoğun bakım yatışı ve MV öyküsü daha yüksekti. Yenidoğan döneminde yatış, antibiyotik alma, solunum desteği, oksijen ihtiyacı öyküsü olan hastalarda başvuru öncesi veya sonrası pnömoni sayısı, pnömoni nedeniyle hastane yatış ve yoğun bakım yatış sayısı daha yüksekti ve bu hastaların yatış süreleri de daha uzundu. Başvuru öncesi en yüksek pnömoni sayısına sahip olan grup en düşük ortalama gebelik haftasına, en düşük ortalama doğum ağırlığına ve en yüksek ortalama nötrofil/lenfosit oranına (2,13±3,13) sahipti. Toraks BT'sinde bronşektazi olan hastaların da NLR değerleri daha yüksekti. Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları başlığı altında yer alan pnömoni, bronşit, bronşiolit gibi hastalıkların net bir şekilde ayrımının yapılması, altta yatan etiyolojinin belirlenmesi ve ona yönelik tedavilerinin verilmesi hem hastalık seyrini düzelterek hastanın prognozuna olumlu katkı sağlayacaktır hem de hekimler için gereksiz, yanlış tanı ve tedavi modalitelerinin kullanılmasının önüne geçerek zaman ve maddi kayıpları önleyecektir.

Abstract:
Although various outcomes have been reported regarding the prognosis of recurring lower respiratory tract infections starting in childhood, there is no clear and definite information about the risk of developing chronic lung disease in later years. In this study, we planned to investigate the etiology and long-term outcomes of patients referred due to recurring lung infections, whose information was accessed from the hospital record system and who were followed between 2014 and 2023 with a diagnosis of recurring lung infections in the Pediatric Pulmonology Department of Hacettepe University Faculty of Medicine. A total of 480 patients were retrospectively examined in our study, the initial ages of the patients ranged from 0 to 17 years, with 59.6% of them being male. The rate of patients with a history of preterm birth was 25.9%. The average number of pneumonia episodes before admission was 5.29, and the average hospitalization due to pneumonia was 3.32. 82% of the patients had a history of severe lung infections. Atelectasis was most commonly observed in the right middle lobe on thoracic computed tomography (CT) examination, followed by the left lower lobe. Etiology was determined in 84% of the 480 patients. Among the patients with identified etiology, 54,3% had asthma, 38,5% had cardiac disease, 14,4% had congenital anomalies of the airways, 12,4% had neuromuscular diseases, 11,9% had genetic diseases, and 27,8% had other causes. Among the other causes, swallowing dysfunction was found in 16,1% of the patients, gastroesophageal reflux in 11,7%, and bronchopulmonary dysplasia (BPD) in 5%.The most commonly identified bacteria in the cultures of patients were Haemophilus influenzae, and the most commonly detected viral agents were Rhinovirus, Influenza A, and RSV. All patients whose mothers smoked during pregnancy had a history of severe lung infection. The average first forced expiratory flow between 25% and 75% (FEF 25-75) z-score of patients whose mothers smoked during pregnancy was significantly lower than those whose mothers did not smoke during pregnancy. The average final forced expiratory volume in 1 second (FEV1) z-score and the final FEV1/forced vital capacity (FVC) ratio of children of smoking mothers were significantly lower than those of children of nonsmoking mothers. In patients who received breast milk for less than 6 months, the average intensive care unit admission rate was significantly higher, while the average first FEV1 percentage and first FVC percentage were significantly lower compared to others. Patients with a history of BPD had higher rates of intensive care admission and mechanical ventilation history. Patients with a history of hospitalization, antibiotic use, respiratory support, and oxygen requirement in the neonatal period had higher numbers of pneumonia before or after admission, hospitalizations due to pneumonia, and intensive care admissions, and their lengths of stay were also longer. The group with the highest number of pneumonia episodes before admission had the lowest average gestational age, the lowest average birth weight, and the highest average neutrophil/lymphocyte ratio (2.13±3.13). Patients with bronchiectasis on thoracic CT also had higher neutrophil/lymphocyte ratio (NLR) values. Clearly distinguishing diseases such as pneumonia, bronchitis, bronchiolitis, etc., under the heading of recurrent lung infections, determining the underlying etiology, and providing treatment accordingly will not only improve the course of the disease and contribute positively to the prognosis of the patient but will also prevent unnecessary, incorrect diagnostic and treatment modalities for physicians, preventing time and financial losses.