Evre 2 ve evre 3 KBY hastalarında serum ürik asit düzeyi ile hastalık progresyonu arasındaki ilişki
The relationship between serum uric acid level and disease progression in stage 2 and 3 CKD  patients
Yazar: EZGİ ÇOBAN
Danışman: DOÇ. DR. İZZET HAKKI ARIKAN
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Nefroloji = Nephrology
Dizin: Böbrek = Kidney ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Prognoz = Prognosis ; Ürik asit = Uric acid

Özet:
GİRİŞ
Çeşitli nedenlere bağlı gelişen kronik böbrek yetmezliği genellikle son
dönem böbrek yetmezliğine ilerler. Altta yatan neden genellikle tedavi
edilemez. Deneysel çalışmalar kronik böbrek yetmezliğindeki progresyonun
altta yatan hastalıktan ziyade sekonder faktörler ile ilişkili olduğunu
göstermektedir. Bu faktörler ise her zaman altta yatan hastalık ile ilişkili
değildir. Hiperürisemi azalmış ürik asit eksresyonuna bağlı olarak kronik
böbrek yetmezliği hastalarında gelişen bir durumdur ve hiperüriseminin
kronik böbrek hastalığı progresyonu hızlandırdığı öne sürülse de konuyla
ilgili çalışmaların sonuçları çelişkilidir. Biz de bu retrospektif çalışmada
evre 3 ve 4 diabetik olmayan KBY hastalarında serum ürik asit düzeyi ile KBY
progresyonu arasındaki ilişkiyi araştırdık.
GEREÇ-YÖNTEM
Nefroloji polikliniğimizde en az bir yıldır takip edilen 30 yaş üzeri ve 90
yaş altındaki evre 3 ve 4 diabetik olmayan KBY hastalarının dosya
kayıtlarından ilk başvurularında bakılan serum ürik asit düzeyleri bazal
ürik asit değerleri olarak kaydedildi. Hastaların yıllık BUN, kreatinin ve
MDRD formülü ile hesaplanan eGFR   değerleri yıllık olarak
kaydedildi.Hastaların sonraki kontrollerde bakılan serum ürik asit düzeyleri
yıllık ortalama değerler olarak kaydedildi. Hastaların ilk başvurularındaki
boy, kilo, yaş, cinsiyet, BMI, sigara kullanımı, kan basıncı, ESBACH,
albuminüri değerleri ve allopurinol, ACE inhibitörü, ARB, losartan, KKB,
tiazid ve furosemid kullanım durumları kaydedildi.
SONUÇ
Erkeklerde yıllık GFR azalması (3.8±4.7 ml/dk) kadınlara göre (1.7±2.3
ml/dk) anlamlı olarak daha yüksek saptandı (p<0.032). Çok değişkenli lineer
regresyon analizinde sadece başlangıç serum albümin, başlangıç eGFR ve 1
yıllık ürik asit ortalaması GFR' deki ortalama yıllık azalma hızı ile
ilişkili bulundu. Başlangıçta hiperürisemisi olan 49 hastada hiperürisemisi
olmayan 22 hastaya göre ortalama yıllık GFR azalması açısından anlamlı fark
saptanmadı sırasıyla 2.9±4.5 ml/dk karşın 2.0±2.71, p=0.894). Allopurinol
kullanan grupta kullanmayanlar arasında ortalama yıllık GFR azalması benzer
saptandı(sırasıyla 2.2±2.4 ml/dk karşın 3.2±4.3 ml/dk,p=0.323).
TARTIŞMA
KBY erken evrelerinde dahi hiperürisemi sık rastlanan bir durumdur. Ancak
ürik asit ile GFR düşüşü arasındaki nedensellik ilişkisi iüzerine yapılan
çalışmaların sonuçları çelişkilidir. Benzer dizayna sahip çalışmaların
sonuçları ile uyumlu olarak biz de çalışmamızın sonucunda başlangıç serum
ürik asit düzeyi ile yıllık ortalama GFR azalması arasında anlamlı bir
ilişki saptamadık. Bu da hiperüriseminin kronik böbrek hastalığı
progresyonunu hızlandıran bir neden olmaktan ziyade GFR' deki azalmanın bir
sonucu olduğu görüşünü desteklemektedir.

Abstract:
ABSTRACT
INTRODUCTION: Variety of Chronic Kidney Disease (CKD) usually progress 
to End Stage Renal Disease (ESRD). The underlying etiology often cannot 
be treated. Experimental studies suggest that progression in CKD largely due 
to secondary factor. These factors are not always related to the underlying 
disease. Hyperuricemia is a common situation in CKD patients. Some 
studies suggest that hyperuricemia accelerate the progression to ESRD, 
but the results are still contradictory. In this retrospective study we aimed to 
investigate the relationship between serum uric acid and CKD progression in 
stage 3 and 4 non-diabetic CKD patients. 
MATERIALS AND METHODS: The study group was stage 3 and 4 nondiabetic CKD patients between 30-90 years old and followed more than a 
year in our nephrology policlinic.  The serum uric acid level recorded when 
the patient has first applied to our outpatient clinic has been taken in to 
account as uric acid baseline. eGFR (which have been calculated using 
MDRD), BUN and creatinin values have been recorded annually. The latter 
records of serum uric acid level has been recorded as annual average 
values. Age, gender, BMI, blood pressure, ESBACH, albuminurea values 
and use of allopurinol, ACE inhibitor, ARB, losartan, calcium canal blokers, 
thiazide diuretics, furosemid have been recorded as stated in the file from the 
first application of the patient. The usage of allopurinol during follow up was 
also recorded.
RESULTS: Annual reduction of GFR in male patients(3.8+-4.7ml/dk) 
have been determined significantly higher than the reduction in female 
patients(1.7+-2.3 ml/dk)(p<0.032).  In multivariate linear regression analysis, 
only variables related with the reduction in annual GFR were baseline serum 
albumin, baseline eGFR, annual average of uric acid. When compared the 
group without hyperuricemia (n:22), hyperuricemic patient?s (n:49) annual 
GFR reduction was not significantly higher (respectively 2.9+-4.5 ml/dk 
comparing to 2.0+-2.71 ml/dk, p=0.894).  The group using allopurinol and 
the other group not using allopurinol were similar when we consider  the 
reduction in annual GFR (respectively 2.2+-2.4 ml/dk comparing to 3.2+-4.3 
ml/dk, p=0.323).
DISCUSSION: Even in the early stages of CKD hyperuricemia is a common 
situation. Even though the result of the studies made to find out the 
relationship between the reduction of GFR and uric acid is contradictory. 
Parallel to the other studies made in similar design we couldn?t find any 
reasonable relationship between the reduction of uric acid and GFR. Thus 
this finding supports that hyperuricemia is a result of the reduction in GFR, 
rather than being a reason of accelerating progression in CKD.