Mesleki ve teknik eğitim kurumları dış değerlendirme verilerinin analizi ve makine öğrenmesi tabanlı bir öneri sistemi
Vocational and technical education institutions external evaluation data analysis and a machine learning based recommendation system
Yazar: HÜSEYİN ERÇİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE MERVE ACILAR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control
Dizin: Doğrusal korelasyon = Linear correlation ; Doğrusal regresyon = Linear regression ; Kalite güvence sistemi = Quality assurance system ; Korelasyon analizi = Correlation analysis ; Kurumsal kalite = Institutional quality ; Mesleki teknik eğitim = Vocational technical education ; Regresyon analizi = Regression analysis ; Veri analizi = Data analysis ; Çoklu regresyon = Multiple regression ; Öneri sistemleri = Suggestion systems

Özet:
TS 9005 Kalite Sözlüğü' nde kalite güvencesi "Ürün ya da hizmetin kalite için belirlenmiş gereklilikleri karşılamada yeterli güveni sağlayacak planlı ve sistematik faaliyetler bütünü" olarak tanımlanmıştır. Mesleki ve teknik eğitimde kalite güvencesi Milli Eğitim Bakanlığının en önemli önceliklerinden birisi haline gelmiştir. Kalitenin sürekli olarak arttırılması ve okullar arasındaki farkların azaltılması MEB 2023 Eğitim Vizyonu hedefleri içerisinde de bulunmaktadır. Kurumların gelişime uyum sağlayabilmeleri için kalite güvence sistemi bir zorunluluk olarak görülmektedir. Mesleki ve teknik eğitim kurumlarında 2016 yılından itibaren Avrupa mesleki eğitim kalite göstergeleri ile uyumlu olarak kalite güvence sistemi uygulanmaktadır. 
Kalite güvence sistemi öz değerlendirme ve dış değerlendirme olarak uygulanmaktadır. Kalite güvencesi yönergesine göre eğitim kurumları öz değerlendirme raporları hazırlamakta ve genel müdürlükçe dış değerlendirmeleri yapılmaktadır. Dış değerlendirmelerin beş yıl içerisinde en az bir defa yapılması planlanmıştır. Dış değerlendirme faaliyetlerinin genel müdürlüğe bağlı okul sayısı, değerlendiricilerin eğitim süreci vb. sebeplerle beş yıl içerisinde en az bir defa gerçekleştirilebilmesi geri bildirimin etkisini azaltmaktadır. Pandemi gibi zorunlu sebeplerle dış değerlendirme ve özdeğerlendirmenin yapılamaması kalite gelişiminde sürekliliği olumsuz etkilemektedir. Bu tez çalışmasında dış değerlendirme raporunda yer alan izleme göstergeleri verilerinden kurum kalite indeks puanlarının tahmin edilerek ve eğitim kurumlarına faaliyet önerileri oluşturulması amaçlanmıştır.
 "Kurum kalite indeks puanını" en iyi performans ile tahmin edebilmek için veri ön işleme ve regresyon analiz algoritmaları denenmiş ve sonuçlar ortalama mutlak hata ölçütü kullanılarak kıyaslanmıştır. En iyi sonuç, TomekLinks ile dengelenmiş veri setine çoklu lineer regresyon fonksiyonu uygulanması ile elde edilmiştir. Bu model, web ara yüzüne sahip bir öneri sistemi tasarlanmasında kullanılmıştır. Böylece eğitim kurumlarının kolay bir şekilde, kalite indeks puanlarını değerlendirici etkisinde olmadan öğrenmesi, istedikleri zaman kalite durumlarını geribildirim olarak alabilmeleri ve kalite puanları yükseltmek için faaliyet önerilerine ulaşabilmeleri sağlanmıştır.

Abstract:
In the TS 9005 Quality Dictionary, quality assurance is defined as "the set of planned and systematic activities that will provide sufficient confidence that the product or service will meet the specified requirements for quality". Quality assurance in vocational and technical education has become one of the most important priorities of the Ministry of National Education. Increasing the quality continuously and reducing the differences between schools are also included in the MEB 2023 Education Vision targets. The quality assurance system is seen as a necessity for institutions to adapt to development. Since 2016, a quality assurance system has been implemented in vocational and technical education institutions in line with European vocational education quality indicators.
The quality assurance system is implemented as self-assessment and external evaluation. According to the quality assurance directive, educational institutions prepare self-evaluation reports and external evaluations are made by the general directorate. External evaluations are planned to be carried out at least once in five years. The number of schools affiliated to the general directorate of external evaluation activities, the training process of the evaluators, etc. The fact that it can be carried out at least once in five years for reasons reduces the effect of the feedback. The inability to make external evaluation and self-evaluation due to compulsory reasons such as the pandemic negatively affects the continuity in quality development. In this thesis, it is aimed to estimate the "institution quality index scores" from the monitoring indicators data in the external evaluation report and to create activity proposals for educational institutions.
In order to predict the "institution quality index score" with the best performance, data preprocessing and regression analysis algorithms were tried and the results were compared using the mean absolute error criterion. The best results were obtained by applying the multiple linear regression function to the data set balanced with TomekLink. This obtained model was used to design a recommendation system with a web interface. Thus, it has been ensured that educational institutions can easily learn the quality index scores without being influenced by the evaluator, receive feedback on their quality status whenever they want, and access recommendations for activities to increase their quality scores.