Kentsel katı atıkların fındık atıkları ile kompostlanabilirliğinin incelenmesi
Investigation of compostability of urban solid waste with hazelnut wastes
Yazar: MURAT KAHRAMAN
Danışman: DOÇ. DR. FULYA AYDIN TEMEL
Giresun Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Bu çalışmada, kentsel katı atıkların kompostlaştırılmasında ülkemizde tarımsal üretim potansiyeli yüksek olan fındık üretimi atıkları fındık cürufu ve kabuğunun proses verimliliği ve kompost kalitesine olan etkisi araştırılmıştır. Atık biyokütlelerin birlikte kompostlaştırılarak katma değerli ve kullanılabilir bir ürüne dönüştürülmesi için laboratuvar ölçekli in-vessel reaktör tasarlanmış ve yapılmıştır. Nem içeriği oldukça yüksek olan kentsel katı atıkların kompostlaştırılmasında tüm reaktörlere nem kontrolü amacıyla %5 oranında fındık cürufu eklenmiştir. Fındık kabuğu içermeyen bir kontrol reaktörü olmak üzere %2,5, %5, %7,5, %10 ve %12,5 oranında fındık kabuğu içeren toplam altı reaktör oluşturulmuştur. Atık kombinasyonlarına göre atıklar oluşturulduktan sonra reaktörlerin kapağı kapatılmış ve eş zamanlı olarak sisteme 9 L/dak oranında havalandırma sağlanmış ve kompostlaştırma süreci boyunca havalandırma sürekli olarak gerçekleştirilmiştir. Kompostlaştırma süreci 15 hafta olarak planlanmış ve kompost kalitesinin belirlenmesi amacıyla her bir reaktöründen haftalık örnekleme yapılarak prosesi etkileyen fizikokimyasal parametreler (pH, EC, nem içeriği, NO4+-N, NO3--N, toplam azot, toplam organik karbon) izlenmiştir. Tüm kompostların fiziko-kimyasal özelliklerine bağlı olarak ideal karışım oranını belirlenmiştir. Tüm fizikokimyasal faktörler bütüncül olarak değerlendirildiğinde %12,5 fındık kabuğu oranının kentsel katı atıkların kompostlaştırılmasında süreç verimliliği, nihai kompostun kalitesi ve olgunluğu açısından optimum koşulları sağlamıştır. Sonuç olarak, fındık cürufu ve kabuğu ilavesi kensel katı atıkların kompostlaştırılmasından elde edilen nihai ürünün kalitesini arttırmıştır. Bu atıkların değerlendirilerek döngüsel ekonomiye kazandırılması ve doğal kaynak kirliliğinin önüne geçilmesi sürdürülebilirlik için önem oluşturmaktadır.
  
Anahtar kelimeler: Kompostlaştırma, In-Vessel Reaktör, Organik Atık, Tarımsal Atık, Kompost Kalitesi ve Olgunluk

Abstract:
This study investigated the effect of hazelnut husk and shell, which are hazelnut production wastes with high agricultural production potential in our country, on process efficiency and compost quality in composting municipal solid wastes. A laboratory-scale in-vessel reactor was designed and constructed to convert waste biomass into a value-added and usable product by co-composting. In municipal solid waste composting with very high moisture content, 5% hazelnut husk was added to all reactors for moisture control. A total of six reactors were created, including a control reactor that did not contain hazelnut shells and 2.5%, 5%, 7.5%, 10% and 12.5% hazelnut shells. After the wastes were prepared according to the waste combinations, the reactors were closed and aeration was provided to the system at a rate of 9 L/min simultaneously and aeration was continuously performed throughout the composting process. The composting process was planned as 15 weeks and weekly sampling was done from each reactor and the physicochemical parameters affecting the process (pH, EC, moisture content, NO4+-N, NO3--N, total nitrogen, total organic carbon) were monitored to determine the compost quality and maturity. The ideal mixing ratio was determined depending on the physicochemical properties. When all physicochemical factors were evaluated holistically, the 12.5% hazelnut shell ratio provided optimum conditions in terms of process efficiency, quality and maturity of the final compost in municipal solid waste composting. As a result, the addition of hazelnut husk and shell increased the quality of the final product obtained from municipal solid waste composting. Evaluating these wastes and adding them to the circular economy and preventing natural resource pollution are important for sustainability.

Keywords: Composting, In-Vessel Reactor, Organic Waste, Agricultural Waste, Compost Quality and Maturity