Yapısal eşitlik modelinin imalat işletmelerinde enerji verimliliğinin incelenmesi amacıyla kullanılması
The use of structural equation model in manufacturing enterprises for analysing energy efficiency
Yazar: LEYLA ŞENOL
Danışman: YRD. DOÇ. GÜLŞEN AKMAN
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Enerji = Energy

Özet:
Enerji ihtiyacı artan bir eğilim gösterirken, kaynaklar azalan bir eğilim
göstermektedir. Ülkemizde enerjinin verimli kullanılmasıyla ilgili çeşitli programlar
yürütülmektedir. Enerji verimliliği politikaları ve alınabilecek önlemler, 2 Mayıs
2007 tarihinde yürürlüğe konulan 5627 Sayılı Enerji Verimliliği Kanununa,
yayınlanan birçok yönetmeliğe, tebliğ ve 2012 yılındaki Enerji Verimliliği
Stratejisine dayanmaktadır. 25 Ekim 2008 tarihli enerji kaynaklarının etkin
kullanılmasına yönelik yayınlanan yönetmelik, 27 Ekim 2011 tarihinde önemli
değişikliklerle yenilenerek, Enerji Verimliliği Kanunu'nun uygulanması için gerekli
olan süreçler belirlenmiştir. Bu bağlamda enerji verimliliği çalışmaları hız
kazanmıştır. Ancak, Ülkemizdeki tüm kuruluşları ilgilendiren mevzuatlar ve Enerji
Verimliliği Stratejisi konusunda yeterli bilgiye sahip olunmadığı
gözlemlenebilmektedir. Farkındalığın artması ile mevzuatla beklenen enerji
verimliliği artışına da katkı sağlanabileceği açıktır. Günümüzde ise enerjiye olan
yoğun talep nedeniyle, pahalı bir enerji türü olan elektriğin etkin kullanılması ve
tasarrufunun önemi büyüktür.
Yapılan çalışmalarda özellikle gelişmekte olan ülkelerin sanayi sektöründe, enerji
tasarrufu potansiyelinin yüksek olduğu görülmektedir. Bu yüksek potansiyelin
ekonomiye kazandırılması ise, enerji politikalarının kararlı bir şekilde
uygulanmasıyla sağlanabileceği bir gerçektir.
Bu bağlamda enerji verimliliğini etkileyen etmenlerin, etki derecelerinin ve
aralarında ilişki olup olmadığının belirlenmesi son derece önemlidir. Üretimde
enerjinin verimli kullanılmasını etkileyen etmenlerin belirlenmesi konusunda
araştırma yapılmasını gerekli kılmıştır. Bu bağlamda enerjinin verimli kullanılmasını
etkileyen faktörlerin belirlenmesi araştırmanın konusunu oluşturmuştur. Bu
çalışmada, enerji verimliliğini etkileyen etmenleri içeren teorik bir model
geliştirilmiş ve bu model bilimsel olarak kabul görmüş ve doğrulanmış bir yöntem
olan Yapısal Eşitlik Modellemesi ile test edilmiştir. Geliştirilen model ile ilgili veri,
imalat sektöründe faaliyet gösteren işletmelerinden anket yöntemi ile toplanmış ve
enerji verimliliğini etkileyen dolaylı ve dolaysız etmenler incelenmiş olup, enerji
verimliliğini etkileyen etmenler belirlenmiştir.

Abstract:
Various programs have been carried out on the efficient use of energy in our country.
Energy efficiency policies and measures that could be put into effect are based on the
Energy Efficiency Law numbered 5627 which was constituted on 2 May, 2007,
many regulations issued, notice, and Energy Efficiency Strategy of 2012. The
regulation dated 25 October 2008 for the efficient use of energy sources, was
renewed with important changes on 27 October 2011; therefore, the necessary
processes for the implementation of the Energy Efficiency Law were determined. In
this regard, energy efficiency studies have been accelerated. However, it has been
observed that we do not have enough information about Energy Efficiency Strategy
and the legislations that concern every institution in our country. It is clear that with
the increase in awareness will contribute to the increase in energy efficiency which
has been expected to be performed with legislation. Today, because of strong
demand for energy, the efficient use of electricity which is an expensive kind of
energy and energy saving have great importance. In the studies conducted, it has
been realized that in industry sector, particularly in developing countries, energy
saving is really high. Reintegrating this high potential to economy is only possible
through the implementation of energy policies in a determined manner.
In this respect, the degree of influence of the factors that affect energy efficiency and
determining if they have a relation between them are significant. It makes it
necessary to make a research do identify the factors that affect energy efficiency in
good manufactring. In that sense, identifying the factors that affect enegy efficiency
becomes the subject on the study. In this study, the "Structural Equation Model"
which has been scientifically accepted and verified has been used. The data regarding
the model conducted, has been collected from the manufacturing businesses through
the survey method. The direct and indirect effects that influence energy efficiency
have been examined and, thus, the factors that have an impact on energy efficiency
have been determined.