Dünyada ve Türkiye'de yoksulluk ve yoksullukla mücadele
Poverty in the world and in Turkey and the fight against poverty
Yazar: ÖZGE ARPACIOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. METİN YILDIRIM
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Yoksulluk = Poverty

Özet:
Son yıllarda kalkınma sürecinin en önemli gündem maddelerinden biri olan yoksulluk, iktisat biliminin önemli uğraş alanlarından birisidir. Yirminci yüzyılın ikinci yarısından itibaren yaygın küreselleşme söylemi içerisinde büyük refah artışı ile birlikte en zengin dönemini yaşadığı iddia edilen dünyamızda yoksulluk, hem az gelişmiş hem de gelişmiş ülkelerde en önemli sorunlardan biri haline gelmiştir. İki milyar beş yüz milyon insan Dünya Bankası tarafından günlük 2 ABD doları olarak belirlenen yoksulluk sınırının altında yaşamakta iken, bir milyar iki yüz milyon insan ise günlük 1 ABD doları olarak belirlenen açlık sınırının altında yaşamını sürdürmektedir.2009 yılında Türkiye'de fertlerin yaklaşık % 0,48'i yani 339 bin kişi sadece gıda harcamalarını içeren açlık sınırının, % 18,08'i yani 12 milyon 751 bin kişi ise gıda ve gıda dışı harcamaları içeren yoksulluk sınırının altında yaşamını sürmektedir. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından 1990 yılından bu yana her yıl yayımlanmakta olan İnsani Gelişme Raporlarında (İGR), gelirin yanı sıra insani gelişmeyi ölçmeyi amaçlayan gelir dışı göstergelerin de esas alındığı bir takım endeksler yayımlanmaya başlanmıştır. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı tarafından yayımlanan İnsani Gelişme Endeksi (İGE) insani gelişmeyi, gelirin yanı sıra eğitim ve sağlığa ilişkin göstergeleri de dikkate alarak ölçmeyi hedefleyen bir endekstir. Türkiye, ekonomik anlamda son yıllarda önemli ilerlemeler göstermesine rağmen İGE sıralamasında gelire göre olan sıralamasından daha geridedir. Türkiye'nin İGE değeri 2010 yılında 0,679 olup, bu değer ile Türkiye 169 ülke arasında 83.sıraya yerleşerek yüksek insani gelişme kategorisi içerisindedir.Türkiye'nin yoksulluk profili incelendiğinde yoksulluğun hanehalkı büyüklüğüyle doğru orantılı, eğitim düzeyiyle ters orantılı olduğu saptanmıştır. Türkiye'de en riskli ve kırılgan gruplar arasında, çocukların ve emeklilerin yer aldığı; yoksulluğun daha çok; yevmiyeli, ücretsiz aile işçilerinde, kırsal yerlerde yaşayanlarda, ataerkil ve kalabalık ailelerde yoğunlukla yaşandığı görülmektedir.Anahtar Kelimeler: Yoksulluk, Yoksulluk Oranı.

Abstract:
In recent years; poverty which is an important agenta item of development process is in the content of the economics studies. With the increasing globalization since the second half of the 20th century, while it has been claimed that the world is living its richest time period; poverty has become one of the most important problems for both underdeveloped and developed countries. Two billion and five hundred millions of the people live under 2 US dollars which has been determined by the World Bank as the poverty line. One billion and two hundred million of people live under 1 US dollar which has been determined as the hunger line.İn 2009, %0.48 of the individuals namely 339 thousands of people live below the hunger line including only food expenditures, %18.08 of the individuals namely 12 million 751 thousands of people live below the poverty line including food and non food expendıtures in Turkey. Human Development Index (HDI) developed by United Nations Developmet Program (UNDP) is an index aiming to measure human development by taking into account education and health indicators besides the one related to income. Despite the notable improvements recorded in economic situation in recent years, Turkey?s ranking on HDI lags behind that of income. The HDI value of Turkey is 0.679 which positions the country at 83 out of 169 countries according to 2010 figures.When Turkey?s poverty profile is examined, it is seen that poverty changes directly (positively) with the household size, indirectly (negatively) with the education level. The handicapped people, children and retired people are among the most vulnerable and fragile groups in Turkey. Also, poverty, intensity in casual, unpaid family workers, people who live in rural areas, experienced.Key Words: Poverty, Poverty Rate.