1960-1980 arası toplumcu gerçekçi şiir ve problemleri
Socialist realist poetry in 1960-1980 and its subject matter
Yazar: ÖZLEM KAYABAŞİ
Danışman: PROF. DR. ŞERİF AKTAŞ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Sosyal gerçeklik = Social realizm ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk şiiri = Turkish poem ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature ; Şiir = Poem

Özet:
Toplumcu gerçekçilik kaynagını Marksist felsefeden alan bir anlayıs olarak tanımlanabilir. Bu anlayıs, edebî eserlerin bir amaca yönelik olarak kullanılmasını esas alır. Ilk olarak Sovyetler Birligi'nde 1934 yılında ortaya çıkan toplumcu gerçekçilik, insanlarınegitilmesini hedefler ve ideal bir toplum düzenine ulasmak için gerekli görülen ideal insanı anlatır. Iyimser bir bakıs açısı, olumlu tip kavramı, egitme islevi, toplumu ayna gibi yansıtma, elestirel bakıs açısının yanında çözüme yönelik tekliflerde bulunma toplumcu gerçekçiligin belirgin özellikleri olarak sıralanabilir. 1960-80 arasında toplumcu gerçekçi siiri incelerken ifade edilen bu hususlar hareket noktası olmustur. Dönemi temsil ettigine inanılan metinler seçilmis ve zihniyet, yapı, tema, dilve anlatım, âhenk baslıkları altında incelemeler yapılmıstır. Kendilerini toplumcu gerçekçi olarak degerlendiren sairlerden Ataol Behramoglu, Ismet Özel, Nihat Behram, Süreyya Berfe, Egemen Berköz, Özkan Mert, Gülten Akın, Yasar Miraç, Ahmet Telli, Basaran, Hasan Hüseyin, Refik Durbas'ın siirleri arasında bir eleme yapılmıs ve sairleri temsil ettigine inanılan siirleri ele alınmıstır. Ayrıca 1940 kusagı ile iliskileri dogrultusunda Ahmed Arif, Hasan Izzettin Dinamo ve Ömer Faruk Toprak'ın dasiirleri çalısmaya dahil edilmistir. Metin tahliline destek olması ve ele alınan sairlerin toplumcu gerçekçilik anlayısına yaklasımlarını ifade etmek için Dönemeç, Ant, Birikim, Varlık, Türkiye Yazıları, Sanat Emegi, Halkın Dostları, Militan, Yordam, Yeni Edebiyat, Güney, Soyut, Yeni Adımlar gibi dönemin dergilerinden de faydalanılmıstır. Toplumcu gerçekçilik anlayısının varlıgı metinlerden hareketle incelenmeye çalısılmıstır. 1960 ve 1980 yıllarıyla çalısmaya getirilen sınır, Türkiye'nin siyasi, kültürel vesosyal hayatında meydana gelen degisimler çerçevesinde belirlenmistir.Anahtar Kelimeler:1. Toplumcu gerçekçilik2. Toplumculuk3. iir tahlili4. 1960-80 arasında siir5. 60 kusagı.

Abstract:
This concept claims that literary works must be used to achieve a purpose. Established first in the Soviet Union in 1934, Socialist reality aims at educating people and depicts an ideal person necessary for attaining an ideal society. Optimist point of view, positive character concept, educational purpose, public mirroring, critical approach followed by constructiveoffers for a solution can be mentioned as the main features of sociaSocialist reality can be defined as a concept list reality.These subjects have become the starting point of analysing the socialist-realist poetry of 1960-80s. Related texts have been studied under the titles of mentality, form, theme, discourse and unity. In the present study, the most movement representative poetries of Ataol Behramoglu, Ismet Özel, Nihat Behram, Süreyya Berfe, Egemen Berköz, Özkan Mert, GültenAkın, Yasar Miraç, Ahmet Telli, Basaran, Hasan Hüseyin, Refik Durbas were analysed. Moreover, Ahmed Arif, Hasan Izzettin Dinamo and Ömer Faruk Toprak?s poetry were included as they are regarded as the representatives of the socialist realism in 1940. In order to convey the socialist realistic approach of the selected poets and to support the text analysis the following journals of the era were used as resources: Dönemeç, Ant, Birikim, Varlık, Türkiye Yazıları, Sanat Emegi, Halkın Dostları, Militan, Yordam, Yeni Edebiyat, Güney, Soyut, Yeni Adımlar. The main focus of the present project on the era of 1960-80 was determined by Turkey´s political, cultural and social changes. The concept of socialist realism was thereby closely studied in the chosen texts of the era.Key Words:1. Socialist reality2. Socialism3. Poetry analysis4. Poetry in 1960-805. Generation of 60s.