Gafur Gulam'ın "Shum Bola" kıssasının Türkiye Türkçesine aktarılması ve yapı-izlek yöntemiyle incelenmesi
Translation of Gafur Gulam's "Shum Bola" kissa into Turkish and structureand theme analysis
Yazar: AYŞE YALÇIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAD HALMET
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Gulam, Gafur = Gulam, Gafur ; Kıssalar = Narratives ; Tema = Theme ; Türkiye Türkçesi = Türkiye Turkish ; Türkçe çeviri = Turkish translation ; Yapısal özellikler = Structural properties ; Özbek edebiyatı = Uzbek literature ; Özbek şivesi = Uzbek accent ; Özbekçe = Uzbek language

Özet:
Sovyet Dönemi Özbek edebiyatının önde gelen isimlerinden Gafur Gulam'ın Shum Bola kıssası Özbek edebiyatının en önemli nesir yazılarından birisidir. Eser hem dönemin sosyal yaşantısına ışık tutma niteliği taşımakta hem de Gafur Gulam'ın kendi çocukluk hatıralarından izler barındırmaktadır. Kıssanın başkişisi Karavoy, babasını kaybetmiş yaramaz bir çocuktur. Kıssa, Karavoy'un evden ayrıldıktan sonra başından geçen olaylar üzerine kurgulanmıştır. Dönemin önemli isimlerine, Özbek Türklerinin kültürel ögelerinden çocuk oyunlarına, ulusal giyimlere, yemek kültürüne ve koşuk, karhat, alyor gibi sözlü edebiyat ürünlerine sıkça yer verilmiştir. Çalışmada Shum Bola kıssası yapı ve izlek bağlamında ele alınmıştır.

Bu çalışma genel olarak beş bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Sovyet Dönemi Türkistan coğrafyası hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde Gafur Gulam'ın hayatı, sanatı ve eserlerine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde Türkiye Türkçesine aktarılan Shum Bola/Yaramaz Çocuk kıssası yapı ve izlek yöntemiyle incelenmiş ve dil ve üslup özelliklerine değinilmiştir. Dördüncü bölümde Shum Bola kıssasının Özbek Türkçesinden Türkiye Türkçesine aktarılmış metnine yer verilmiştir. Çalışmanın sonuç bölümünde çalışmaya dair genel bir değerlendirme yapılmıştır. Kaynakça bölümünde ise çalışmanın

Abstract:
The story of Shum Bola by Gafur Ghulam, one of the leading figures of Uzbek literature of the Soviet Period, is one of the most important prose writings of Uzbek literature. The work both sheds light on the social life of the period and contains traces of Gafur Ghulam's own childhood memories. The protagonist of the story, Karavoy, is a naughty boy who has lost his father. The story is based on the events that happened to Karavoy after he left home. Important names of the period, children's games, national clothes, food culture and oral literature products such as koşuk, karhat, alyor from the cultural elements of Uzbek Turks are frequently included. In the study, the story of Shum Bola is considered in the context of structure and trace.

This work consists of five parts in general. In the introduction section, information about the geography of Turkestan in the Soviet Period is given. In the second part, the life, art and works of Gafur Ghulam are given. In the third section, the story of Shum Bola / Naughty Boy, which was transferred to Turkish, was examined with the structure and tracing method and the language and stylistic features were mentioned. The Turkish version of the short story of Shum Bola, translated from Uzbek Turkish to Turkish, is given in the fourth chapter. A general evaluation of the study was made in the conclusion section of the study. In the bibliography section, domestic and foreign sources used during the preparation of the study are included