Katılım bankalarında şer'i uyum fonksiyonu ve uygulamada yaşanan problemler-Türkiye örneği
The problems of shariah compliance function and practice in the Turkish participation banks-Turkey as example
Yazar: RÜMEYSA BOĞAZ
Danışman: PROF. DR. AHMET TABAKOĞLU
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı / Uluslararası Finans ve Katılım Bankacılığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bankacılık = Banking ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankacılık sistemi = Banking system ; Faizsiz bankacılık = Interest-free banking ; Faizsiz finans kurumları = Interest-free finance institution ; Katılım bankacılığı = Participation banking ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector ; Şeriat = Sharia

Özet:
Katılım bankalarının esas amacı faizsiz bir sistem oluşturmak olduğundan katılım bankaları, İslam hukukunun ilkelerine bağlı kalarak faaliyetlerini sürdürmektedir. Bankaların faizsiz hedeflerini gerçekleştirmesini sağlayan en önemli organ danışma komitesidir. İslam dininde faiz, haram kabul edilmiştir ve ticaret helal kılınmıştır. Bu nedenle katılım bankaları, İslam hukuku kuralarına bağlı kalarak fon kullandırma ve toplama yapmaktadır. Katılım bankalarının vazgeçilemez birimi olan ve en üst düzeyde önem taşıyan danışma komitesi, bankanın şer'i amacını sağlayan en önemli organıdır. Danışma komitesi, fıkıh muamelat deneyimli ve uzman olan kişilerden oluşmakta ve bankadan bağımsız olarak kararlar almaktadır. Bu kararlar ve hükümler, Kur'an ve sünnete dayanarak alınmaktadır. Dolayısıyla katılım bankalarında İslam hukuku, Kur'an ve sünnet esas alınarak uygulama yapılmaktadır fakat uygulama aşamasında bazı engel ve zorluklarla karşı karşıya kalınmaktadır. Bu çalışmada katılım bankalarının tabi oldukları Bankacılık Kanunu incelenmiş, Türkiye'de mevcut katılım bankaları ile gerçekleştirilen mülakatla katılım bankalarının şer'i uyumuna engel olabileceği zorlukları ortaya çıkarmak hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Katılım bankacılığı, danışma komitesi, şer'i uyumu

Abstract:
Since the main purpose of participation banks is to establish an interest-free system, they continue their activities by adhering to the principles of Islamic laws. The most important body that enables banks to achieve their interest-free targets is the Advisory Committee. According to Islam religion instructions, interest is considered haram and trade has been considered as halal, so participation banks allow and collect funds according to the Islamic rules. The indispensable needs of participation banks and the advisory committee of the highest importance is the most important body that ensures the shariah purpose of the bank.
The advisory committee is made up of people who are experienced and experts in the Fiqh Muamelat and in making decisions independently of the bank. The decisions made are based on the Quranand Sunnah of the provisions. Therefore, the function of participation banks is based on establishing Islamic law and circumcision, but some obstacles and difficulties are encountered during the implementation phase. For this reason, the participation banks by banking law, they are subject to examination and interview conducted with the participation banks existing participation banks in Turkey is aimed to reveal any difficulties that may impede compliance with shariah.

Keywords: Participation banking, advisory committee, shariah compliance