Küçükçekmece koyu (Marmara denizi) bentik ekosisteminin ekolojik kalite durumunun belirlenmesi
Determination of ecological quality status of benthic ecosystem in the Küçükçekmece bay (Marmara sea)
Yazar: SENEM ÇAĞLAR
Danışman: DOÇ. DR. SERHAT ALBAYRAK
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Hidrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Biyoloji = Biology ; Deniz Bilimleri = Marine Science ; Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Bentik = Benthic ; Ekosistem = Ecosystem ; Marmara Denizi = Marmara Sea ; Omurgasızlar = Invertebrates

Özet:
Küçükçekmece Koyu'nun Ekolojik Kalite Durumu'nun belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilen bu çalışmada, koyu temsil edecek sayıda 10 istasyondan Van Veen Grab ile üçer tekrarlı örnekleme yapılarak, makrozoobentik organizmalar elde edilmiştir. Ayrıca deniz suyunun sıcaklık, tuzluluk ve çözünmüş oksijen değerleri ile sedimanın çamur içeriği ve toplam organik karbon (TOC) miktarı belirlenmiştir.Elde edilen bentik örneklerin değerlendirilmesi sonucunda 143 türe ait 8221 birey saptanmıştır. Birim alan başına ortalama tür sayısı 1 (ist. 4) ile 66 (ist. 7) arasında, ortalama birey sayısı ise 4 (ist. 4) ile 1203 (ist. 7) arasında değişmiştir. Türlerin araştırma bölgesinde bulunma sıklıkları incelendiğinde 6 türün (Heteromastus filiformis, Nephtys hombergii, Owenia fusiformis, Corbula gibba, Sphaeroma serratum ve Jassa marmorata) ?devamlı?, 18 türün (Capitella capitata, Melinna palmata, Pholoe inornata, Polydora caeca, Pomatoceros triqueter, Sigambra tentaculata, Syllis gracilis, Heteronemertea (sp. A), Nemertina (sp.B), Aspidosiphon muelleri, Abra alba, Mytilus galloprovincialis, Pitar rudis, Spisula subtruncata, Calyptraea chinensis, Nassarius reticulatus, Diogenes pugilator ve Iphinoe elisae) ?yaygın? ve geriye kalan 119 türün ?nadir? türler grubuna girdiği görülmüştür. Örnekleme istasyonlarında belirlenen tür ve birey sayısı kompozisyonundan yararlanarak hesaplanan Shannon-Weaver çeşitlilik indeksi (H'), AMBI ve BENTIX sonuçlarının yanı sıra o istasyonlarda ki ortalama tür sayısı ve indikatör türlerin varlığı ile sedimanın TOC içeriği gibi parametreler de göz önüne alınarak her bir istasyonun Ekolojik Kalite Durumu hakkında bir yargıya varılmıştır. H' değerleri 0 (ist. 4) ile 3,9 (ist. 7) arasında, AMBI 0,1 (ist.1) ile 4,6 (ist.5) ile BENTIX değerleri 2,1 (ist. 9) ile 6 (ist. 4) arasında belirlenmiştir.Küçükçekmece Koyu'ndaki istasyonlar ekolojik kalite yönünden % 20'si ?iyi?, % 20'si ?orta?, % 20'si ?zayıf? ve % 40'ı ?kötü? olarak değerlendirilmiş koyun bentik ekosistem sağlığının iyi olmadığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Macrozoobenthic organisms were collected from ten stations, which represent Kucukcekmece Bay, with three replicated sampling by using Van Veen Grab in this study that was attempted to determine ecological quality status of the bay. Additionally, temperature, salinity and dissolved oxygen values of sea water were measured with together contents of mud and amount of total organic carbon (TOC).At the end of the study, 8221 individuals belonging to 143 species were recorded. The average number of species and individuals per unit area changed between 1 (4th station) to 66 (7th station) and 4 (4th station) to 1203 (7th station). As a result of evaluating of the data according to existence frequency of the species, three groups were obtained such as 6 ?continuous? species (Heteromastus filiformis, Nephtys hombergii, Owenia fusiformis, Corbula gibba, Sphaeroma serratum ve Jassa marmorata), 18 ?common? species (Capitella capitata, Melinna palmata, Pholoe inornata, Polydora caeca, Pomatoceros triqueter, Sigambra tentaculata, Syllis gracilis, Heteronemertea [sp. A], Nemertina [sp.B], Aspidosiphon muelleri, Abra alba, Mytilus galloprovincialis, Pitar rudis, Spisula subtruncata, Calyptraea chinensis, Nassarius reticulatus, Diogenes pugilator ve Iphinoe elisae), and 119 other ?rare? species. The results of study were evaluated to determine ecological quality status of the each stations whereby AMBI, BENTIX, Shannon-Weaver diversity index (H') which are calculated according to species and individual compositions of the sampling stations and also some parameters such as average species number, existence of indicator species and TOC contents of the sediment samples. H', AMBI and BENTIX values were recorded between 0 (4th station) to 3.9 (7th station), 0.1 (9th station) to 4.6 (5th station) and 2.1 (9th station) to 6 (4th station).At the end of the study, it was concluded that the health of benthic ecosystem is not good and also ecological quality of the stations of Kucukcekmece Bay were evaluated into three groups as 20 percent is ?good?, 20 percent is ?average?, 20 percent is poor and 40 percent is ?bad?.