Din eğitiminin disiplinler arası boyutu çerçevesinde öğrenci ve öğretmenlerin din-bilim algısı (Din kültürü ve ahlak bilgisi - fen bilimleri örneği)
Students' and teachers' perception of religion-science within the framework of the interdisciplinary dimension of religious education (Relogious culture and moral knowledge - science example)
Yazar: ŞEHRİ AKPINAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET YEMENİCİ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Din ve bilim ilişkisi geçmişten günümüze kadar geçen süre içerisinde her zaman tartışılan ve merak edilen konular arasında yer almaktadır. Bu iki kavram arasında var olan ilişki sadece din, bilim ve felsefe gibi alanları ilgilendiren bir konu değildir. Aynı zamanda eğitim alanında da bu ilişkinin açık bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Bu nedenle bu araştırmanın amacı din ve bilim arasındaki ilişkiyi disiplinler arası bir şekilde ele alarak hem öğrenci hem de öğretmen boyutunda değerlendirmek olarak ifade edilebilir. Araştırmanın amacı doğrultusunda çalışmada nitel araştırma yöntemleri arasında yer alan fenomenolojik araştırma yaklaşımından faydalanılmıştır. Araştırmada amaçlı örneklem belirleme yöntemi ile belirlenen 16 ortaokul öğrencisi 4 fen bilimleri öğretmeni ve 4 din kültürü öğretmeni yer almıştır. Araştırmada veriler yarı yapılandırılmış görüşme ile toplanmış ve mülakat tekniğinden yararlanılmıştır. Verilerin analizinde içerik ve betimsel analiz yönteminden yararlanılmıştır. Öğretmen ve öğrencilerden elde edilen veriler doğrultusunda temalar ve anlam birimleri tespit edilmiştir.
Araştırmanın sonucu doğrultusunda ortaokul öğrencilerinden elde edilen bulgular doğrultusunda oluşturulan temalar; din algısı, bilim algısı, din ve bilim ilişkisine yönelik algı, fen bilimleri ve din kültürü ve ahlak bilgisi dersine ilişkin ortak kavramlar ve ilişkiler, din bilim algısının gelişiminde eğitsel deneyimler, fen bilimleri ve din kültürü ve ahlak bilgisi derslerinin ilişkilendirilmesine yönelik öneriler şeklinde sıralanmaktadır. Araştırmaya katılan fen bilimleri öğretmenlerinden elde edilen bulgular doğrultusunda oluşturulan temalar; fen bilimleri dersinin diğer alanlarla ilişkisi, din algısı, din bilim ilişkisi, din bilim ilişkisinin fen bilimleri dersine yansıması, ortak kavramlar, din bilim ilişkisini öğrencilerin doğru kurabilmesi için öneriler, fen dersinin etkililiği için iki derse yönelik öneriler şeklinde sıralanmaktadır. Ayrıca din kültürü öğretmenlerinden elde edilen bulgular doğrultusunda oluşturulan temalar; din kültürü ve ahlak bilgisi dersinin diğer alanlarla ilişkisi, din algısı, din bilim ilişkisi, din bilim ilişkisinin din kültürü ve ahlak bilgisi dersine yansıması, ortak kavramlar, ders kitapları ve materyallerin yeterliliği, din bilim ilişkisini öğrencilerin doğru kurabilmesi için öneriler, din kültürü ve ahlak bilgisi dersinin etkililiği için fen ve din kültürü ve ahlak bilgisi dersine ilişkin öneriler şeklinde sıralanmaktadır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda hem konuya ilişkin hem de geleceğe dönük araştırmalar hakkında önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The relationship between religion and science is among the topics that have always been discussed and wondered from the past to the present. The relationship between these two concepts is not only a subject that concerns fields such as religion, science and philosophy. At the same time, this relationship needs to be clearly defined in the field of education. For this reason, the aim of this research can be expressed as evaluating the relationship between religion and science in a disciplinary way and evaluating it in both student and teacher dimensions. In line with the purpose of the research, phenomenological research approach, which is among the qualitative research methods, was used in the study. In the study, 16 secondary school students determined by the purposeful sampling method consist of 4 science teachers and 4 religious culture teachers. In the study, the data were collected with a semi-structured interview form and interview technique was used. Content and descriptive analysis method was used in the analysis of the data. Themes and sub-themes were determined in line with the data obtained from teachers and students.
In line with the results of the research, the themes created in line with the findings obtained from secondary school students; perception of religion, perception of science, perception of the relationship between religion and science, common concepts and relationships related to science and religion course, educational experiences in the development of religious science perception, suggestions for the relationship of science and religion courses. The themes created in line with the findings obtained from the science teachers participating in the research; The relationship of the science course with other fields, the perception of religion, the relationship between religion and science, the reflection of the relationship between religion and science on the science course, common concepts, suggestions for students to establish the relationship between religion and science correctly, suggestions for the two courses for the effectiveness of the science course. In addition, the themes created in line with the findings obtained from religious culture teachers; The relationship of the religion course with other fields, the perception of religion, the relationship between religion and science, the reflection of the relationship between religion and science on the religion lesson, common concepts, the adequacy of textbooks and materials, suggestions for students to establish the relationship between religion and science correctly, suggestions for science and religion lessons for the effectiveness of the religion course. In line with the results obtained, suggestions were made about both the subject and future research.