Millet kıraathanelerinin kullanıcılar üzerindeki etkileri: Merkezefendi Millet Kıraathanesi örneği
The effects of the public reading space on the users: The case of Merkezefendi Millet Kıraathanesi
Yazar: ŞEYMA GÜZELDAL
Danışman: PROF. DR. ÜMİT KONYA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Bilgi ve Belge Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management
Dizin: Halk kütüphaneleri = Public libraries ; Millet kıraathaneleri = National cafes ; Milli kütüphaneler = National libraries ; Türk kütüphaneciliği = Turkish librarianship

Özet:
Antik dönemlerden itibaren kütüphanelerin insanlığa sunduğu temel fayda, bilginin muhafazasını sağlamak olmuştur. Son 2000 yılda birçok değişiklik ve yenilik meydana gelmesine rağmen kütüphanelerin asıl amaçları, daima kullanıcılarına aradıkları bilgiyi sunmak ve doğruya ulaşmalarına yardımcı olmaktır. 21. yüzyıla gelindiğinde kütüphanelerin toplum için sağladığı yarar, sadece kitaplara erişim değil, aynı zamanda bu mekanların bir tür yaşam merkezleri haline dönüşmüş olmasıdır. Günümüzde birçok türü bulunan kütüphanelerden halk kütüphaneleri ve millet kıraathaneleri de bu amaç doğrultusunda bireyin, bilgiye erişiminin yanı sıra sosyalleşmesine ve kültürel faaliyetlerde bulunabilmesine olanak sağlayan merkezler haline dönüşmüştür. Nitekim insanlar kütüphanelere sadece bilgi aramak için değil, aynı zamanda sosyalleşmek için de gelmektedir. Bu doğrultuda çalışmanın birinci bölümünde Halk Kütüphanesi tanımı, işlevi ve Türkiye'deki durumu hakkında bilgiler verilmiş, halk kütüphanelerinin eğitim sürecinin desteklenmesinde önemli bir rol oynadığı ortaya koyulmuştur. İkinci bölümde millet kıraathanelerinin kurulmasında örnek alınan "kıraathane" kültürünün geçmişi ve geçirdiği evreler hakkında bilgiler verilmiştir. Ayrıca millet kıraathanelerinin ağırlıklı kullanıcı kitlesini oluşturan genç nesil üzerindeki etkileri ve bu kütüphanelerin sosyalleşmeye katkıları da incelenmiştir. Nitekim genç nesil için millet kıraathaneleri, çalışma grupları oluşturup birlikte ders çalışabildikleri, diğer okuyucular için de kültürel faaliyetlerde ve fikir alışverişinde bulunabildikleri mekanlar olarak göze çarpmaktadır. Ayrıca, millet kıraathanelerinin sanatçılar ve sanat meraklıları için, sergiler düzenlemek ve kendilerini tanıtmak için bir mekân olarak kullanıldığı da görülmüştür. Bu bağlamda halk kütüphaneleri ve millet kıraathaneleri çeşitli benzerlikler ve farklılıkları açısından incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise 2018'den itibaren Türkiye'de açılmaya başlanan millet kıraathanelerinin, Merkezefendi Millet Kıraathanesi kullanıcıları üzerindeki etkileri ve özellikle genç ve okuyan nüfusun yoğun olduğu ülkemizde sıklıkla tercih edilen ders çalışma mekanları olarak kullanıcılarının bu kütüphaneler hakkındaki deneyimleri ve olumlu/olumsuz tecrübeleri araştırılmıştır. Bu amaç doğrultusunda, araştırma Zeytinburnu Merkezefendi Millet Kıraathanesi kullanıcıları üzerinde yapılmış ve anket tekniği kullanılarak birtakım sonuçlara ulaşılmıştır. Bu sonuçlar ışığında, bu kütüphanelerin kullanıcı üzerindeki etkisi ortaya koyulmuştur.

Abstract:
Since ancient times, the main benefit that libraries have offered to humanity has been the preservation of information. Although many changes and innovations have occurred in the last 2000 years, the main purpose of libraries has always been to provide users with the information they are looking for and to help them reach the truth. In the 21st century, the benefit of libraries for society is not only access to books, but also the transformation of these places into living centers. Among the many types of libraries available today, public libraries and national libraries have turned into centers that allow individuals to socialize and engage in cultural activities as well as access to information for this purpose. As a matter of fact, people come to libraries not only to search for information but also to socialize. Accordingly, in the first part of the study, information about the definition, function and status of public libraries in Turkey is given, and it is revealed that public libraries play an important role in supporting the educational process. In the second part, information about the history and phases of the "kıraathane" culture, which was taken as an example in the establishment of nation cafes, was given. In addition, the effects of these libraries on the young generation, which constitutes the predominant user group of the nation's cafes, and the contributions of these libraries to socialization were also examined. As a matter of fact, for the young generation, the national libraries stand out as places where they can form study groups and study together, and for other readers, they can engage in cultural activities and exchange ideas. It has also been observed that public libraries are used as a place for artists and art enthusiasts to organize exhibitions and promote themselves. In this context, public libraries and national libraries are analyzed in terms of various similarities and differences. In the third part, the effects of the nation cafes, which have been opened in Turkey since 2018, on the users of the Merkezefendi Millet Kıraathanesi and the experiences and positive/negative experiences of the users about these libraries as frequently preferred study places in our country, where the young and studying population is dense. In line with this purpose, the research was conducted on the users of Zeytinburnu Merkezefendi Millet Kıraathanesi and some results were obtained using the survey technique. In the light of these results, the impact of these libraries on the users was revealed.