Spinal anestezi uygulanan sezaryen operasyonlarında maternal hipotansiyon ve bulantıyı önleyecek yöntemlerin retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of methods to prevent maternal hypotension and nausea in caesarean operations using spinal anesthesia
Yazar: SEZEN ÖZKAYA
Danışman: PROF. DR. BİLGE KARSLI
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Giriş: Sezaryen operasyonlarında spinal anestezi uygulamalarına bağlı ortaya çıkan hipotansiyon ve bulantı-kusmanın nedenlerini incelemeyi, önleyici ve tedavi edici yöntemlerin anne ve bebek üzerinde etkilerini ve başarı oranlarını karşılaştırmayı amaçladık.

Yöntem: Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı'nda Ocak 2021-Haziran 2023 tarihleri arasında, spinal anestezi altında elektif veya acil sezaryen yapılan ASA II olan toplam 348 hasta çalışmaya dahil edildi. Spinal anesteziden hemen önce ve spinal anesteziden sonra operasyon boyunca sistolik kan basıncı (SKB), diyastolik kan basıncı (DKB), kalp ayım hızı (KAH), periferik oksijen satürasyonu (SpO2) ölçülerek kayıt altına alınmaktadır. Ayrıca yaş, kilo, boy, kullanılan ilaçlar ve sıvılar, kan ve kan ürünleri, EKG, operasyon süresi, 1. ve 5. dakika Apgar skorları anestezi hasta takip formlarına kaydedilmektedir. Retrospektif olarak, spinal anestezi yapılmış olan hastaların sezaryen operasyonlarının anestezi takip formları çalışmamızda değerlendirildi.

Bulgular: SKB, DKB, KAH değişiklikleri ilaç verilmemiş, adrenalin, efedrin ve granisetron verilmiş olan hasta gruplarında karşılaştırıldı. SKB, DKB ve KAH değişiklikleri paralel seyretti. Gruplar arası karşılaştırmalarda istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. İstatistiksel verilerin analizlerine göre; spinal anestezi sonrası SKB, DKB, KAH giriş değerine göre tüm zaman dilimlerinde azalmıştır. SKB değişikliklerinin ilaç uygulanılmayan grupta diğer gruplara göre giriş ölçümlerine yakın değerlerde olduğu görülmektedir. Efedrin verilmiş olan hastalarda supin pozisyonda ve 3. dakika'da SKB'nın hızlı ve belirgin bir şekilde düştüğü görülmüştür, 20. dk'larda giriş değerine yaklaşmıştır. Adrenalin verilmiş olan grupta SKB 'de düşme belirgin olmuş ve giriş değerlerinin altında seyretmiştir. Granisetron verilmiş olan hastalarda SKB 'nin ilaç verilmemiş olan hastalarla paralel seyrettiği görülmüştür. Gruplar arasında 1. dakika ve 5.dakika Apgar ölçümü bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır.

Sonuç: Spinal anestezi uygulanan gebelerde operasyon masasına verilen 15º eğim ve sağ kalça altına yükselti konulması yöntemlerinin maternal hipotansiyon sıklığını ve derinliğini azaltabileceği, maternal ve fetal açıdan yarar sağlayabilecekleri söylenebilir. Spinal anestezi sonrası ortaya çıkan bulantı kusmayı önlemek için verilen i.v. granisetronun, hipotansiyon ve bradikardi gelişmesini azalttığını, hemodinamik stabilizasyon sağladığını, efedrin ve adrenalin kullanımını azalttığı sonucuna ulaştık.

Abstract:
Objective: We aimed to examine the causes of hypotension and nausea and vomiting that occur due to spinal anesthesia applications in cesarean section operations, and to compare the effects and success rates of preventive and therapeutic methods on the mother and baby.

Method: A total of 348 ASA II patients who underwent elective or emergency cesarean section under performing spinal anesthesia at Akdeniz University Hospital, Department of Anesthesiology and Reanimation, between January 2021 and June 2023, were included in the study. Systolic blood pressure (SBP), diastolic blood pressure (DBP), heart rate (HR), peripheral oxygen saturation (SpO2) were measured and recorded just before and after spinal anesthesia throughout the operation. In addition, age, weight, height, medications and fluids used, blood and blood products, ECG, operation time, 1st and 5th minute Apgar scores are recorded on anesthesia patient follow-up forms. Anesthesia follow-up forms of cesarean section operations of patients who underwent spinal anesthesia were retrospectively evaluated in our study.

Findings: Changes in SBP, DBP and HR were compared in unmedicated, adrenaline, ephedrine and granisetron treated patient groups. SBP, DBP and HR changes were parallel. No statistically significant difference was found between the groups. According to the analysis of statistical data; SBP, DBP and HR decreased in all time periods after spinal anesthesia compared to baseline. It was observed that changes in SBP in the unmedicated group were close to the baseline measurements compared to the other groups. In ephedrine-treated patients, it was observed that SBP decreased rapidly and significantly in the supine position and at the 3rd minute, and approached the admission value at the 20th minute. In the group administered adrenaline, the decrease in SDB was marked and remained below the entry values. In patients who were given granisetron, it was observed that SBP followed a parallel course with the patients who were not given any drug. There was no statistically significant difference between the groups in terms of 1st minute and 5th minute Apgar measurement.