Antep turpu (Raphanus sativus L.) ve fındık turpu (Raphanus sativus L. var. radicula)'nun bazı tek yıllık ve çok yıllık yabancı otlar üzerindeki allelopatik etkilerinin belirlenmesi
The determination of allelopathic effect of garden radish (Raphanus sativus L.) and little radish (Raphanus sativus L. var. radicula) on some annual and perennial weeds
Yazar: DUYGU ŞİŞEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN TOPAL
Dumlupınar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Botanik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışma, Antep turpu (Raphanus sativus L.) ve fındık turpu (Raphanus sativus L. var. radikula) bitkilerinden sıvı azot kullanılarak elde edilen ekstraktların üç farklı yabancı otun (Avena sterilis L., Echinochloa crus-galli (L.) P. Beauv. ve Sorghum halepense (L.) Pers çimlenmesi ve fide gelişimi üzerindeki allelopatik etkileri değerlendirmek ve turp türlerinin farklı kısımlarından (kök, gövde ve tüm bitki) elde edilen ekstraktların allelopatik içeriklerini saptamak amacıyla yapılmıştır. Ekstraksiyon işlemi sırasında turp çeşitlerine ait bitki parçaları sıvı azot yardımı ile dondurulmuş ve daha sonra ezilerek toz haline getirilmiştir. Turp tozlarından belirli dozlarda (% 0,% 1,% 2,% 4,% 8,% 16) hazırlanan sulu çözeltiler, yabancı ot tohumlarına uygulanmıştır. Tohumlar, 15 gün boyunca 25°C'de inkübatörde tutulmuştur. Deneyler, her konsantrasyon için altı tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Uygulama sonunda, yabancı ot tohumlarının çimlenme yüzdesi, kök ve gövde boyu ölçülerek değerlendirilmiştir. 
Tüm ekstraktların doz artışına bağlı olarak yabancı otların çimlenme ve fide gelişimini olumsuz yönde etkilediği ortaya konmuştur. Test edilen parametrelerinden en yüksek allelopatik etkiler yabancı otların kök uzamasından elde edilmiştir. A. sterilis üzerinde elde edilen en yüksek etkiler Antep turpu kök ekstraktı tarafından sağlanırken, E. crus-galli ve S. halepense bitkilerinin en fazla oranda fındık turpu gövde ve tüm bitki (kök+gövde) ekstraktından etkilendiği ortaya çıkmıştır. Yapılan kimyasal analiz sonucunda ekstraktlarda allelopatik etkinin kaynağı olabilecek potansiyeldeki maddeler tespit edilmiştir. Çalışmada seçilen bitkiler ve kullanılan ekstraksiyon metodunun ileride yapılacak allelopatik çalışmalara ve biyoherbisit araştırmalarına ışık tutabilmesi amaçlanmıştır.

Abstract:
In this study, extracts obtained using liquid nitrogen from garden radish (Raphanus sativus L.) and little radish (Raphanus sativus L. var. radicula) plants was performed on three different weeds (Avena sterilis L., Echinochloa crus-galli (L.) P. Beauv. and Sorghum halepense (L.) Pers) to evaluate the allelopathic effects of germination and seedling development and to determine the allelopathic content of extracts obtained from different parts of radish species (root, stem and whole plant). In the extraction process, the plant parts of the radish varieties were frozen with the help of liquid nitrogen and then, crushed and powdered. Aqueous solutions prepared with certain doses of radish powders (0%, 1%, 2%, 4%, 8%, 16%) were applied to weed seeds. Seeds were kept in an incubator at 25 °C for 15 days. Experiments were run in six replicates for each concentration. At the end of the application, the germination percentage of weed seeds was evaluated by measuring root and stem length.
It has been demonstrated that all extracts adversely affect weed germination and seedling growth due to dose increase. Among the test parameters, the highest allelopathic effects were obtained from the root elongation of weeds. While the highest effects on A. sterilis were provided by garden radish root extract, it was found that E. crus-galli and S. halepense plants were mostly affected by little radish stem and whole plant (root+stem) extracts. As a result of the chemical analysis, potential substances that could be the source of the allelopathic effect were determined in the extracts. The plants selected and the extraction method used in the study were found to shed light on future allelopathic studies and bioherbicide researches.