Online seyahat acenteleri web sitelerinin kullanılabilirlik analizi
Usability analysis of online travel agency websites
Yazar: MEHMET FATİH IŞIK
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET SİNAN BAŞAR
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Bu çalışma, online seyahat acenteleri web sitelerinin kullanılabilirlik düzeyini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma, Türkiye'nin önde gelen online seyahat acentelerinden biri olan Etstur.com web sitesi üzerinden gerçekleştirilmiştir. 
Çalışma kapsamında kolayda örnekleme yöntemiyle belirlenen 30 katılımcıdan öncelikle ekran görüntüsü alınan web sitesinin ana sayfasını incelemeleri istenmiş ve bu şekilde ana sayfa tasarımına ilişkin katılımcıların sergilemiş oldukları davranışlar ve odaklandıkları noktalar tespit edilmeye çalışılmıştır. Öte yandan katılımcılara aynı zamanda uçuş arama ile ilgili gerçek görevler verilerek katılımcıların görevleri gerçekleştirirken ne tür sorunlarla karşılaştıklarını tespit etmek ve bu sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirmek hedeflenmiştir.
Çalışmaya ilişkin verileri elde edebilmek amacıyla hem nicel hem de nitel araştırma yöntemleri bir arada kullanılmıştır. Bu yöntemler kapsamında ise göz izleme, sesli düşünme, gözlem ve anket tekniklerinden yararlanılmıştır.
Çalışma sonucunda ana sayfa tasarımına ilişkin erkek katılımcıların daha çok faydacı görsellere (kampanya, son dakika fırsatı, fiyat) odaklandıkları ve kadın katılımcıların ise daha çok hedonik/hazcı görsellere (manzara görseli, kadın resmi) odaklandıkları tespit edilmiştir. Ayrıca katılımcıların bazı görevleri gerçekleştirirken birtakım sorunlarla karşılaştıkları da tespit edilmiştir. Bu sorunların başında sitede gezinme, uçuş bilgi girişlerindeki anlam karmaşıklığı, aramaların daraltılması, menülerin yazı tipi, boyut ve renk seçimi, menülerin işlevselliği, site içi tutarsızlık ve sayfa yükleme hızı ile sayfa değişiminin fark edilememesi gelmektedir. Bu sorunlara yönelik web sitesi yöneticileri ve tasarımcılarına birtakım önerilerde bulunarak alanyazına katkı sağlanmaya çalışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Online Seyahat Acenteleri, İnsan-Bilgisayar Etkileşimi, Kullanılabilirlik, Websitesi Kullanılabilirliği, Kullanılabilirlik Değerlendirme Yöntemleri, Etstur.com.

Abstract:
This study aims to determine the usability level of online travel agency websites. The study was conducted using the website of Etstur.com, one of the leading online travel agencies in Turkey. Within the scope of the study, 30 participants selected through convenience sampling were asked to examine the homepage of the website for which screenshots were taken, and the behaviors exhibited by the participants and the areas they focused on regarding the homepage design were attempted to be determined. Additionally, participants were given real tasks related to flight search to identify the types of problems they encountered while performing the tasks and to develop solution suggestions for these problems.
To obtain data for the study, both quantitative and qualitative research methods were employed simultaneously. In this context, eye-tracking, thinking-aloud, observation, and survey techniques were utilized.
As a result of the study, it was determined that male participants focused more on utilitarian visuals (campaigns, last-minute deals, prices) related to the homepage design, while female participants focused more on hedonic/pleasurable visuals (scenery images, female portraits). It was also found that participants encountered some problems while performing certain tasks. The most common issues included site navigation, complexity in flight information input, filtering, font, size, and color selection of menus, functionality of menus, inconsistency within the site, and page loading speed, as well as the unnoticed page transitions. Suggestions were made to website managers and designers to address these issues, contributing to the existing literature.
Keywords: Online Travel Agencies, Human-Computer Interaction, Usability, Website Usability, Usability Evaluation Methods, Etstur.com.