Takayasu arteritinde hastalık aktivitesinin değerlendirmesi
The assessment of disease activity in takayasu arteritis
Yazar: SEDANUR KARAMAN GÜLSARAN
Danışman: PROF. DR. FATOŞ ÖNEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Arterit = Arteritis ; Granülomatöz hastalık-kronik = Granulamatous disease-chronic ; Hastalık = Disease ; Takayasu arteriti = Takayasu arteritis ; Vaskülit = Vasculitis ; Ölçekler = Scales

Özet:
Gerekçe ve Amaç: Bu çalışmanın amacı; Takayasu arteriti (TA) olan hastalarda, hastalık aktivitesinin belirlenmesinde hekimlerin kararını etkileyen parametreleri değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Dokuz Eylül Üniversitesi Romatoloji kliniğinde izlenen TA'lı hastaların demografik ve klinik verileri retrospektif olarak incelenmiştir. Hastalık aktivitesi; her 3-6 ayda bir değerlendirilen Physician Global Opinion (PGO), National İnstitutes of Healty (NIH) kriterleri, Disease Extent Index-Takayasu (DEI.Tak), the Indian Takayasu Activity Score 2010 (ITAS2010), radyolojik aktivite parametreleri ve akut faz reaktanları ile izlenmiştir. Hastanemizin Romatoloji ve Radyoloji Kurulu TA takip protokolüne göre, hastalarda 3-6 ayda bir B-mod/Doppler ultrasonografi (USG) tetkiki ve 6-12 ayda bir manyetik rezonans  (MR) anjiografi (MRA) incelemeleri yapılmıştır. Hastalık aktivite parametreleri arasındaki uyum kappa istatistiği ve Spearman korelasyon testleri ile değerlendirilmiştir. 
Sonuçlar: TA için Amerikan Romatoloji Derneği (ACR) sınıflandırma kriterlerine uyan 52 hasta (48 kadın; ortalama yaş: 46.8±13.2 yıl) bu çalışmaya alındı. Hastaların ortalama hastalık süresi 9.7±7.6 yıl ve ortalama takip süresi 6.4±2.9 yıl idi. 33 (63.5%) hastada tip 5 TA ve 13 (25%) hastada tip 1 TA vardı. İlk vizit esnasında 40 (76.9%) hastada PGO'ya göre aktif hastalık saptanmıştı. Son vizit esnasında 31 (59.6%) hastada inaktif hastalık, 19 (36.5%) hastada persistan hastalık ve 2 (%3.9) hastada aktif hastalık vardı. Tüm hastalar uzun süreli glukokortikoid tedavi ve DMARD/immünsüpresif tedavi kullanmıştı. Altı (%11.5) hasta biyolojik ilaçlarla tedavi edilmişti. Arteriyal darlıklarda, altı (11.5%) hastada vasküler cerrahi ve 26 (50%) hastada endovasküler girişim uygulanmıştı. 
52 hastanın, toplam 360 viziti değerlendirmeye alındı. PGO'ya göre 181 vizitte hastalık inaktif, 99 vizitte persistan ve 80 vizitte aktif idi. Daha net sonuçlar elde etmek için, 52 TA hastasının persistan hastalık olan vizitleri dışındaki 261 viziti dikkate alındı. Klinik, laboratuar ve radyolojik aktivite parametrelerinin birbirleri ile ve PGO ile korelasyonu incelendi. Hastalık aktivite parametreleri içerisinde, PGO ile en fazla uyum içerisinde olan parametrelerin MRA ve B-mod/doppler USG olduğu görüldü (sırasıyla =0.80 ve=0.79). NIH aktivasyon, DEI.Tak ve ITAS2010 skorlarının da PGO ile korelasyonu iyi düzeyde idi (sırasıyla =0.64, r=0.54 ve r=0.55).PGO ile hs-CRP arasındaki uyum zayıftı (=0.32).
Sonuç: Bu çalışma, hekimin TA hastalık aktivitesi hakkında karar vermesinde, görüntüleme tetkiklerinin önemli etkilerinin olduğunu göstermektedir. Diğer hastalık aktivite göstergeleri, NIH, DEI.Tak ve ITAS2010 skorları da hekimin aktivite kararı verme sürecinde yararlı olmaktadır. İlginç olarak, CRP'nin diğer tüm aktivite parametreleri ile uyumunun çok iyi olmadığı görülmüştür.

Abstract:
Objectives: The aim of this study is to analyze the activity parameters that affect the physicians' global opinion (PGO) in TA.
Methods: The demographic and clinical data of patients with TA who were followed in the Rheumatology clinic at Dokuz Eylul University were retrospectively evaluated. Disease activity was assessed using various tools, including National İnstitutes of Healty (NIH)  criteria, disease extent index-Takayasu (DEI.Tak), the Indian Takayasu Activity Score (ITAS2010), PGO, radiological activity parameters, and acute-phase reactants at every 3-6 months.According to the TA follow-up protocol of the Rheumatology and Radiology Board of our hospital, the patients were followed using 3-6 monthly B-mode/Doppler  ultrasonography (USG) examinations and 6-12 monthly magnetic resonance imaging (MRI) examinations with MRA.The agreement between disease activity parameters were assessed by kappa coefficient and Spearman rank correlation.
Results: In total, 52 patients (48 females; mean age: 46.8±13.2 years) who fulfilled the American College of Rheumatology (ACR) criteria for TA were enrolled in this study. Their mean disease duration was 9.7±7.6 years and mean follow-up duration was 6.4±2.9 years. 33 (63.5%) patients had type 5 TA and 13 (25%) had type 1 TA. 40 (76.9%) patients were categorized as having active disease in their first visits according to PGO. In the last visit, 31 (59.6%) patients hadinactive disease, 19 (36.5%) had persistent disease and two (%3.9) had active disease. All the patients used the long-term glucocorticoid therapy and DMARD/immunosuppressive drugs. Six (%11.5) of them were on the treatment with biologics. Six (11.5%) patients underwent vascular surgery and 26 (50%) were performed endovascular repair for arterial stenosis. In total, 360 visits of 52 patients were evaluated. PGO was that the disease was inactive in the 181 visits, persistan in the 99 visits and active in the 80 visits. To obtain more clear results, visits with persistan disease were excluded and final evaluation included the 261 visits of 52 TA patients. Correlations of the activity parameters with each other and PGO were evaluated. The highest aggreement was found between PGO and the results of MRA and also B-mode / Doppler USG (=0.80 and =0.79, respectively). NIH activation, DEI.Tak and ITAS2010 scores also well correlated with PGO (=0.64, r=0.54 and r=0.55, respectively). There was a poor agreement between PGO and hs-CRP (=0.32).
Conclusions: The results of this study suggest that imaging had a significant impact on physician's decision regarding disease activity in TA. Although disease activity scores including NIH, DEI-Tak and ITAS2010 were well correlated with each other, there was a poor agreement between CRP and all the other activity parameters.