Ektopik gebelik tanılı hastaların medikal tedavisinde tek doz metotreksat protokolü ile letrozol+tek doz metotreksat birlikteliği tedavisinin etkinliklerinin karşılaştırılması
Comparison of the effectiveness of single dose metotrexate protocol and combined therapy of letrazole and single dose metotrexate in the medical management of patients with ectopic pregnancy
Yazar: METİN AYĞAR
Danışman: DOÇ. DR. ERBİL KARAMAN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Gebelik = Pregnancy ; Gebelik-ektopik = Pregnancy-ectopic ; Gonadotropinler = Gonadotropins ; Koryonik gonadotropinler = Chorionic gonadotropins ; Letrozol = Letrozole ; Metotreksat = Methotrexate

Özet:
Ektopik gebelikte tek başına tek doz metotreksat tedavisi ile tek doz
metotreksat+letrozol tedavisinin başarısını karşılaştırmak, tedavi öncesi ve tedavi
sonrası, β-hCG değişiminin, hemogram, biyokimya değerlerinin takibi, rüptüre veya
medikal tedavi başarısızlığına bağlı cerrahiye gidişi değerlendirilip, çalışmamızdan elde
edilecek bulgular ile erken dönemde kullanılabilecek alternatif tedavi seçeneklerini
saptamak, bu tedavi seçenekleri ile maternal morbidite ve mortalitenin azalmasına,
fertilitenin korunmasına katkıda bulunmak ve hastaların tedavi uyumlarını arttırıp,
tedavi ve yatış maliyetlerini azaltmakır.
Materyal – Metod
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve doğum kliniği'nde,
Haziran 2021 ve Eylül 2022 tarihleri arasında obstetri ve jinekoloji polikliniklerine
başvuran, ektopik gebelik tanısı konulan 60 hasta üzerinde yapılan prospektif bir
çalışmadır. Bu amaçla çalışmaya dahil edilen 30 hastaya tek doz metotreksat tedavisi ve
30 hastaya tek doz metotreksat +letrozol tedavisi başlanmıştır. Ektopik gebelik tanısı
konulan kişilerin β- HCG, hemogram, biyokimya değerleri bakıldıktan sonra, ciddi veya
persistan karın ağrısı olmayan, β- HCG <5000 mIU/ml olan, fetal kardiyak aktivite
izlenmeyen, ektopik kitle boyutu 3-4 cm'den küçük olan ve medikal tedaviye
kontrendikasyonu olmayan 60 hasta çalışmaya dahil edildi. Çalışmanın sonunda tedavi
sonrası kan parametrelerinde bozulma olanlar, rüptüre bağlı cerrahi tedavi gerektiren
hastalar, medikal tedaviye yanıt alınamayan hastalar medikal tedaviye başarısızlık
olarak değerlendirilmiştir.
Bulgular
Çalışmaya dahil edilen 60 hasta 2 gruba ayrıldı. Hastalar rastgele olarak
sıralandı, tek sayılardaki hastalar yalnız metotreksat (MTX) tedavisi uygulanan (n=30)
1.grup, diğer çift sayılılar MTX+letrozol tedavisi uygulanan (n=30) 2. grup olarak
belirlendi. MTX tedavisi uygulanan hasta grubunun yaş ortalaması 32,90±6,09 idi.
MTX+letrozol tedavisi uygulanan hasta grubunun yaş ortalaması 29,00±4,73 idi. MTX
grubunda β- hCG 7. gün 1010,53±1148,85, MTX+letrozol grubunda 927,50±1049,27
olarak bulundu. MTX+letrozol grubunda daha fazla düşme gözlenmiş olsa da
istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamadı. (p=0,771). MTX uygulanan grupta ALT
1. günde 14,37±4,93; MTX+letrozol uygulanan grupta 20,07±12,36 olarak bulundu
aralarındaki fark istatistiki olarak anlamlıydı (p=0,022). MTX uygulanan grupta ALT 7.
günde 20,20±19,25; MTX+letrozol uygulanan grupta 37,07±31,59 olarak bulundu
aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,016). MTX uygulanan grupta
AST 1. günde 16,60±4,49; MTX+letrozol uygulanan grupta 24,90±11,51 olarak
bulundu aralarındaki fark istatistiki olarak anlamlıydı (p=0,001). MTX uygulanan
grupta AST 7. günde 20,13±11,08; MTX+letrozol uygulanan grupta 40,37±34,07 olarak
bulundu aralarında istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,003). MTX tedavisi
uygulanan grupta β- hCG4.gün 1471,47±1379,46 ve 7.gün 1010,53±1148,85 olarak
bulundu istatistiksel olarak anlamlı fark gözlemlendi (p=0,001). MTX+letrozol tedavisi
uygulanan grupta β- hCG4.gün 1656,03±1544,69 ve β- hCG7.gün
927,50±1049,27olarak belirlendi, iki grup arası fark istatistiksel olarak anlamlıydı
(p=0,001). Hastaların 4. ve 7. günler arasındaki β-hCG değişim yüzdesi, MTX tedavisi
ugulananlarla MTX+letrozol uygulanan gruplar sırasıyla 36,98±25,94 ve 46,07±20,93
olarak bulundu. MTX+letrozol grubunda % bazında anlamlı olarak daha fazla düşme
gözlenmiş olsa da istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamadı (p=0,141). Yapılan
çalışmamızda grup 2 de başlangıç β- hCG değerleri daha yüksek olmasına rağmen
takiplerde 4. günden sonraki ölçümlerde daha hızlı ve keskin bir β- hCG düşüşü
gözlemlendi.

Sonuç
MTX+letrozol tedavisinin MTX tedavisi ile aynı başarı oranına sahip olduğu
görüldü. Ancak β- hCG değerlerindeki 4 ve 7. Gün düşüş oranlarının istatistiki olarak
anlamlı izlenmemesine rağmen letrozol uygulanan grupta yüzdesel olarak daha keskin
bir düşüş gözlemlenmiştir. Letrozol kullanılan grupta 7. Günde gözlenen karaciğer
enzimlerinde yüksekliğin daha fazla olduğu görüldü ve bu sonuçla kullanılan ilaçların
olası toksik etkilerinin göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

Abstract:
Comparing the single dose methotrexate treatment and the letrozole + single
dose methotrexate treatment success, pretreatment and posttreatment ß-hCG variance,
following-up in hemogram and biochemical markers, evaluate the surgical process
dependent on rupture and determine the alternative treatment options can be used in the
early period with the findings of our study, contribute to the protection of fertility and
the decreation of maternal morbidity and mortality with these treatment options,
increase treatment compliance of patients and reduce the treatment and hospitalization
costs in ectopic pregnancy.

Material Method

This is a prospective study which is performed on 60 patients diagnosed with
ectopic pregnancy who consulted to the obstetry&gynaecology clinic in Van Yuzuncu
Yil University between June 2021 and September 2022. The treatment has ben started
in 30 of 60 patients included with this purpose with single dose methotrexate treatment,
other 30 patients has been started with single dose methotrexate + letrozole. 60 patients
were included in study, who had diagnosed with ectopic pregnancy after checking the ß-
hCG, hemogram, biochemical markers, with no persistent abdominal pain, no fetal
cardiac activity, no contraindication to these medical treatments and ß-hCG value is less
than 5000mIU/mL, ectopic mass size is less than 3-4 centimeters. At the end of the
study, patients who had deterioration in blood parameters, needed surgical treatment
dependent on rupture, could not responding to medical treatments, evaluated as failure.

Results

60 patients who included in the study were divided into two groups. Patients
were randomly sorted, who had taken the odd numbers, treated with single dose
methotrexate (MTX) (n=30), were determined as first group. The other group, who had
taken the even numbers and treated with single dose methotrexate (MTX) + letrozole
treatment (n=30) were determined as second group. The average age of patients treated
with methotrexate, was 32.9 ±6.09. The average age of patients treated with
methotrexate + letrozole was 29.00±4.73. The seventh day ß-hCG value was detected as
1010.53±1148.85 in the methotrexate group. It was detected 927.50 ±1049.27 in the
methotrexate + letrozole group. Even if more reductions were observed in the second
group, MTX+letrozole, it was not remarkable statistically. (p=0.771) The first day ALT
value was detected as 14.37±4.93 in the first group, treated with methotrexate. ALT was
detected as 20.07±12.36 in the second group, treated with methotrexate + letrozole. The
difference between two groups' values were was significant statistically (p=0.022) The
seventh day ALT value was detected as 20.20±19.25 in the first group, treated with
methotrexate. It was detected as 37.07±31.59 in the second group, treated with
methotrexate + letrozole. The difference between two group's values were remarkable
statistically (p=0.016) The first day AST value was detected as 16.60±4.49 in the first
group , treated with methotrexate. It was detected as 24.90±11.51 in the second group,
treated with methotrexate +letrozole. The difference between two group's values were
remarkable statistically (p=0.001). The seventh day AST value was detected as
20.13±11.08 in the first group, treated with methotrexate. It was detected as
40.37±34.07 in the second group, treated with methotrexate + letrozole. The difference
between two group's values were remarkable statistically (p=0.003). The fourth day ß-
hCG value was detected as 1471.47±1379.46 and the seventh day ß-hCG value was
detected 1010.53±1148.85 in the first group, treated with methotrexate. The difference
between two day's values were remarkable statistically (p=0.001). The fourth day ß-
hCG value was detected as 1656.03±1544.69 and the seventh day ß-hCG value was
detected as 927.50±1049.27 in the second group, treated with methotrexate + letrozole.
The difference between two day's values were remarkable statistically (p=0.001). The ß-
hCG change percentage of patients was detected in the first group, treated with
methotrexate, as 36.98±25.94 and it was detected in the second group, treated with

methotrexate + letrozole, as 46.07±20.93 Even if more decreases were observed on a
percentage basis in the second group significantly, the difference between two groups
was not remarkable statistically (p=0.141). In our study, even if the initial ß-hCG values
were higher in the second group faster and sharper ß-hCG reduction in subsequent
values were observed after fourth day checks.

Conclusion

It was observed that methotrexate treatment and methotrexate + letrozole
treatment have the same success rate. But even if the ß-hCG values decline rates were
not observed as remarkable on fourth and seventh days statistically a sharper decline
were observed at the group treated with methotrexate + letrozole. It has been observed
that liver enzymes, evaluated on seventh day, were elevated. With this conclusion it
needs to considerate the possible toxic effects of drugs that used.