hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Van Gölü su seviyesinin yükselme nedenleri
The Reasons of rizing of the water level in Lake Van
Yazar: MAHMUT ÇELİK
Danışman: PROF. DR. AHMET TUNA
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Su seviyesi = Water level ; Van Gölü = Van Lake

Özet:
Doğu Anadolu Bölgesinden bulunan Van Gölü dünyanın en büyük sodalı gölü olmasının yanısıra kapalı göller sıralamasında dünyadaki 4. Büyük göldür. Yüzey alam 3500 km2, hacmi 607 km3 olup su yüzeyi 1648 m. kotundadır. Son yıllarda bölgedeki tüm göllerde ve Van Gölü'nde görülen su seviyesi yükselmeleri bölge yaşamım, ekonomik, ekolojik ve sosyolojik yönde etkilemiştir. Seviye yükselmesi nedeni ile tarla, bağ, bahçe, ulaşım yolları, limanlar, fabrikalar ve sosyal tesisler etkileyerek maddi açıdan büyük kayıplara yol açmaktadır. Ayrıca Van Gölü' nün suyunun sodalı olması nedeniyle temas ettiği bitki ve tarlaların çoraklaşıp uzun süreli düzelmesi büyük sorunlar oluşturmaktadır. Özellikle son 10 yılda su seviyesi 3,50 m civarında yükselerek Van Gölü çevresindeki yerleşim birimlerini, yolları, limanlan su altına alarak büyük hasarlar oluşturmakta ulaşımı aksatmaktadır. Bu denli zararlara yol açan bu yükselmenin kontrol allına alınması gereklidir. Bu nedenle Van Gölü' nün su seviyesinin kontrol altına alınabilmesi için yükselmeye sebep olan faktörlerin incelenmesi gerekir. Bu tez çalışmasında Van Gölü su seviyesinin yükselme nedenleri olabilecek faktörler incelenmiş, Van Gölü' nün yapısı da eklenerek araştırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Van Gölü, Seviye Yükselmesi Nedenleri, Eylem Planı

Abstract:
The Lake Van is situated on the high pleatues of eastern Anatolia in Turkey, The Lake Van is the largerst soda lake on earth and ransk the fourt in volume among the closed basin lakes of the world. It has a surface area 3500 km2 and a volume of 607 km3 at 1648 m. surface level. Recently, rises in water level been observed in Lake Van and all other lakes in the region. This has effected the social life, economic life and ecological life. Part of the roads and railways are invated by water. Public and government buildings are either completely or partly occupied by water... An approximately 3,5 m. lake level increase of the lake Van (last 10 years), negatively effected some settlements roads, railways and etc.... around the lake. Thereasons of the rising of the rising of the water level in lake Van must be search to keep the water level under control. As a result of this study we search the reasons of rising of the water level in Lake Van and an action plan proposal is presented. Keywords: Lake Van, the reasons of water level rising, action plan.
Şekil hatırlamalı CuAINi alaşımlarının elektriksel iletkenlerinin incelenmesi
Investigation of electrical conductivity of shape memory CuAINi alloys
Yazar: FETHİ DAĞDELEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYŞE AYDOĞDU
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering
Dizin: Alaşımlar = Alloys ; Elektriksel direnç = Electrical resistance ; Elektriksel iletkenlik = Electrical conductivity ; Martensitik dönüşüm = Martensitic transformation ; Şekil bellekli alaşımlar = Shape memory alloys

Özet:
Bu çalışmada şekil hatırlamalı Cu%llAl-%3.82Ni ve Cu%llAI-3.38%Ni (ağırlık yüzdeli) alaşımlarının elektriksel iletkenlik özellikleri iki prob metodu kullanılarak incelendi. Düzensiz bir yapıya sahip olan bu alaşımlardan hazırlanan numuneler 930 °C"de 30 dakika (//-faz bölgesinde) ısıl işleme tabi tutuldu ve tuzlu- buzlu suda ani soğutuldu. Bu işlemin sonucunda alaşımların M18R monoklinik yapıya sahip oldukları gözlendi. M18R monoklinik yapıya sahip olan bu alaşımlar 200 °C"de 1, 3, 5 ve 7 saat yaşlandırmaya tabi tutuldular. Isıl işlenişiz numunelerin sıcaklığa bağlı direnç değişimleri düzenli bir değişim gösterdi. 200 °C'de yaşlandırılan numuneler için, sıcaklığa bağlı direnç düzensiz bir değişim gösterdi. Bu alaşımların ani soğutmadan sonra kararlı olmayan bir yapıya sahip oldukları ve yaşlandırma ile kararsızlıklarının devam ettiği gözlendi.Anahtar kelimeler: Şekil hatırlamalı alaşımlar, Elektriksel direnç, Termal yaşlandırma

Abstract:
In this study, electrical conductivity properties of shape memory Cu%11Al- %3.82Ni and Cu%llAl-3.38%Ni (in weight) alloys were investigated by using two probe method. Specimens prepared from these alloys which have a disordered structure were annealed at 930 °C for 30 minutes (in the P-phase region) and then quenched in iced brine. Consequently, it was observed that the alloys have M18R monoclinic structure. Ageing processes were applied to these alloys which have M18R monoclinic structure at 200 °C for 1, 3, 5 and 7 hours. Resistivity variations depend on temperature of the samples without thermal treatment exhibited an ordered variation. For the samples aged at 200 °C, resistivity depend on temperature showed a disordered variation. It was seen that these alloys have not a stable structure after quenching and this unstability continued with the ageing Key Words: Shape memory alloys, Electrical resistivity, Thermal ageing
71 Numaralı Amasya Şer`iyye Sicili H. 1234 - 1236
M. 1818 - 1821 / Amasya Şer`iyye Records No: 71
Yazar: SITKI ULUERLER
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM YILMAZÇELİK
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Amasya = Amasya ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Tezimiz 71 Numaralı Amasya Şer'iyye Sicilidir. Sicil, Hicrî 1234-1236 / Miladî 1818- 1821 yılları arasını kapsamaktadır. Bu dönemde Amasya, Sivas Eyaleti'ne bağlı Sancak merkezi idi. Bu çalışmada öncelikle, Osmanlı Devleti'nde mahkeme ve kadı hakkında bazı bilgiler verdik. Sonra sicil içindeki belgeleri tasnif ettik ve belgelerin özetleri ile transkripsiyonunu verdik. Son olarak da konuların kısa bir değerlendirmesini yaptık. Amasya Kazası, Amasya Sancağı'nın merkezi idi ve o dönemde 4 nahiye ile şehir merkezine bağlı 109 köyü vardı. Kadı kazadaki en yetkili devlet görevlisiydi. Aynı zamanda Yeniçeri Serdarı, Müftü ve A'yân gibi diğer görevlilerde bulunuyordu. Şehir merkezindeki halk genellikle ticaretle uğraşırlardı. Köylüler de geçimlerini çiftçilikle kazanırlardı. Amasya önemli yollar üzerindeydi ve şehirde canlı bir ticari yapı vardı. Bu etkenler sayesinde Amasya önemli bir şehir haline gelmiştir. O dönemde Amasya'da yaklaşık olarak 25.000 kişi olan nüfusun, 5.000 kadarı gayr-ı müslimdi. Halk, sosyal yaşantıda birbirine karşı hoşgörülüydü. İktisadî yapının gelir gider dengelerine göre vergilerin toplanması ve Sancak masraflarının kayıtları düzenli bir şekilde yapılmıştır. Anahtar KelimelenAmasya Şer'iyye Sicili, Kadı, Kaza, Eyalet, Sancak.

Abstract:
This document is the 71 number of the "Amasya Şer'iyye Records" and it includes the years between 1234-1236 Hegira and 1818-1821 C. Era. At that period of time, Amasya was a Sancakwhich was connected to the state of Sivas. In this study, prioritily, we gave some information about the "court and Kadi" in the state of Ottaman. After that we classified the documents in the record and gave their summary and transcription. In the end we made a short evoluation of the subjects. The town Amasya was the center of the Sancak of Amasya and in during that time it had 109 villages that was connected to 4 subdistricts. With city center, Kadi was the most authorized person of officialdom in the town. There were also some other official persons like "commander of Yeniçeri", Mufti and A'yân. The people of the city center were generally traders, and the villagers kept farming. Amasya was on the important roads and there was a good trade ciiaimstance in the city center. By these factors, Amasya become an important city. During that period the center, population of Amasya was nearly 25.000 and about 5.000 people of this population were non-muslims. The people were tolerancefull to each other in social life. According to economical structures income-expense balances, collecting taxes and records of Sancak expenses were recorded regularly. Keywords: Amasya Şer'iyye Records, Khadı, Town, State, Sancak,
Nükleer santral ve çevresinde otomatik olarak çalışan radyasyon kontrol sistemi
Automatically working radiation control system around the nuclear power plants
Yazar: ÇETİN GENCER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUKTİM ERDOĞMUŞ
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Elektrik Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Nükleer santraller = Nuclear plants ; Radyasyon = Radiation ; Radyasyon kontrol sistemi = Radiation control system

Özet:
Bu çalışmada, nükleer güç santralları çevresinde, belirli bir merkezden radyasyon dozunu kontrol altına alabilecek bir sistem tasarlanmıştır. Santral çevresindeki radyasyon, radyasyon dedektörleri tarafından ölçülür. Radyasyon dedektörleri, ortamdaki radyasyonun miktarım, elektriksel analog sinyallere dönüştürerek ölçme yapar. Bu analog çıkış değerleri, tasarlanan devrede direnç kullanılarak yapılmıştır. Ortamdaki radyasyon dozu belirli bir seviyenin üstüne çıktığında, otomatik olarak tasarlanan cihazın alarm devresi çalışır. Böylece ortamdaki radyasyon dozu tayin edilebilir. Tasarlanan devrede dedektör sayısı ve doz seviyesi istenilen değere ayarlanabilir. Sonuç olarak, nükleer güç santralleri çevresinde, belirli bir merkezden radyasyon dozunu kontrol altına alabilecek bir sistem tasarlanmıştır.Anahtar Kelimeler : Nükleer güç santralleri, Radyasyon, Dedektör.

Abstract:
In this work, a system was set up for controlling radiation which is around the nuclear power plants from a spesific center. The radiation capacity which is around of nuclear power plants, estimates by radiation detectors. The radiation detectors changes the radiation amount to the electrical analogue signals makes It's measurement. In the system these exit volues were formed using resistance. The alarm circuit works automatically in the system when the radiation dose increased in the site. Thus radiation dose can be estimated in the site. In the system, the number of detectors and dose level can be adjusted. As a conclusion, with this system, radiation dose which is around the nuclear power plants can be controlled and adjusted.Key Words : Nuclear power plants, Radiation, Detector.
Oktay Rifat'ın şiirlerinin ve romanlarının incelenmesi
The Examinant of Oktay Rifat's poetries and novels
Yazar: TARIK ÖZCAN
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN KORKMAZ
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1999
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 20. yüzyıl = 20. century ; Garip = Garip ; Rifat, Oktay = Rifat, Oktay ; Roman = Novel ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature ; İkinci yenilikçiler = Second innovative ; Şairler = Poets ; Şiir = Poem

Özet:
OZET DOKTORA TEZİ OKTAY RIFAT'IN ŞİİRLERİNİN VE ROMANLARININ İNCELENMESİ TARIK ÖZCAN FIRAT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ YENİ TÜRK EDEBİYATI ANABİLİM DALI 1999, SAYFA XIV-520 Bu çalışmada Oktay Rıfat'ın şiirleri ve romanları incelenmiş ve sanat anlayışına ışık tutulmuştur. Gerek şair ve yazar hakkında yazılan kaynaklardan gerekse şair-yazarın kendi yazdığı kaynaklardan elde edilen bilgilerle 20. yüzyıl şair-yazarı Oktay Rıfat'ın hayatı. kişiliği, sanat ve edebiyat anlayışı tespit edilmiştir. Aynı zamanda Oktay Rıfat'ın şiirleri ve romanları incelenerek analiz edilmiştir. Bu çalışma ile kültür mirasımızın önemli bir şair-yazarı hakkında geniş bir bilgiye sahip olunmuştur. Anahtar Kelimeler: Oktay Rifat, Yirminci Asır, Garip

Abstract:
ABSTRACT '^-?'tZ:.^' A DOCTORATE THESIS THE EXAMINANT OF OKTAY RIFAT' S POETRIES AND NOVELS TARIK ÖZCAN FIRAT UNIVERSITY THE INSTITUTE OF SOCIAL SCIENCES THE DEPARTMENT OF NEW TURKISH LITERATURE 1999, PAGE XIV-520 In this study, poetries and novels of Oktay Rifat of is examined and art understanding of his is brought to light. Through information, acquired either by the present sources related with the poetr- writer or by the works writer/poetry; the life, personality, artistic and literaty aspect and influence of the twenty century poetry-writer Oktay Rifat have been determined. İn the examination part of the thesis, Oktay Rifat's poetries and novels is analysed. With the work; an importan poetry-writer of on cultural heritage has been evaluated. Key Words: Oktay Rifat, Twenty Century, Strange (Destitute)
Polimer bağlayıcılı prepakt agrega betonların mekaniksel ve ekonomik yönden incelenmesi
An analysis of polimer prepacked aggregate concrete on mecanical and economical
Yazar: SİBEL SAĞLIYAN
Danışman: Y.DOÇ.DR. M. ŞÜKRÜ YILDIRIM
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1999
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Aşınma dayanımı = Wear resistance ; Basınç dayanımı = Compressive strength ; Beton = Concrete ; Polimerler = Polymers ; Prepakt beton = Prepacked concrete ; Çekme dayanımı = Tensile strength ; Çimento = Cement

Özet:
ÖZET Yüksek Lisans Tezi POLİMER BAĞLAYICIM PREPAKT AG REG A BETONLARIN MEKANİKSEL VE EKONOMİK YÖNDEN İNCELENMESİ Sibef DEMİRCAN SAĞLIYAN Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü inşaat Mühendisliği Anabilim Dalı 1999, Sayfa : Yapılan bu çalışmada, pre pakt betonlar çimento ve polimer bağlayıcıh olarak iki ayrı Şiirde incelenmiştir. Hazırlanan numunelerin mekaniksel özellikleri; basınç, çekme, aşınma dayanımları ile su emme ve dona dayanıklılıkları incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar irdelendiğinde polimer bağlayıcıh prepakt betonların çimento bağlayıcıh prepakt betonlara göre daha iyi bir performans sağladığı saptanmıştır. Ancak ekonomik yönden polimer bağlayıcıh prşpakt betonların maliyet artışına neden olduğu görülmüştür. ANAHTAR KELİMELER: Prepakt beton, Polimer, Çimento, Dayanım, Ekonomik analiz.

Abstract:
SUMMARY Master's Thesis AN ANALYSIS OF POLIMER PREPACKED AGGREGATE CONCRETE ON MECHANICAL AND ECONOMICAL Sibel DEMIRCAN SAGLIYAN Fırat University Graduate School Of Science And Technology Department Of Civil Engineering 1999, Page: 99 In this study, prepacked concrete is investigated in two diferent aspects as cement and poli- mer connectives mechanical features of the prepared samples such as pressure strength durability against ice are studied when the results are considered it is determined that polimer connecting, prepacked concrete shows better performance than cement connecting prepact. However as to the economic aspect polimer connecting concrete causes increase in cost price. KEY WORD: Prepacked Cocrete, Polimer, Cement, Durability, Economical Analysis.
Hayri (hayatı, edebi şahsiyeti, divanının tenkitli metni)
Hayri (his life, literary perbonality and the critical text of divan's)
Yazar: HASAN ŞENER
Danışman: Y.DOÇ.DR. ZÜLFÜ GÜLER
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1999
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: 18. yüzyıl = 18. century ; Divan edebiyatı = Divan literature ; Divan edebiyatı = Divan literature ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Hayri = Hayri ; Tasavvuf = Mystic ; Şiir = Poem

Özet:
ÖZET DOKTORA TEZİ İ' HAYRÎ (HAYATI, EDEBİ ŞAHSİYETİ VE DİVANI'NIN TENKİDLİ METNİ) HASAN ŞENER FIRAT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ESKİ TÜRK EDEBİYATI ANABİLİM DALI 1999, Sayfa LXI- 330 Bu çalışmada Hayrî Divanı'nın yazma nüshaları temin edilip metin tenkidi tekniklerine uygun olarak karşılaştırılmış, Divan' daki eksik ve yanlışlıklar giderilmek suretiyle eser en doğru şekilde ortaya konmaya çalışılmıştır. Gerek şairle ilgili kaynaklardan, gerekse Divanı'nın taranmasından elde edilen bilgilerle 18. yüzyıl şairi olan Hayrî'nin, hayatı, kişiliği, sanatkarlık yönü, ait olduğu dönemdeki edebî yeri ve etki alanı belirlenmiştir. İnceleme bölümünde Hayrî'nin dinî tesavvufî ve toplumsal yönü araştırılmıştır. Bu çalışmayla kültür mirasımız olan bir eser ve şairi daha değerlendirmeye tabi tutulmak suretiyle gün ışığına çıkarılmış olmaktadır. Anahtar Kelimeler: 18. yüzyıl, Hayrî, Divan, Tenkitli Metin, Hikemî üslup, Tasavvuf.

Abstract:
.<*? ?*?* 'D SUMMARY ; A DOCTORATE THESIS HAYRI (HİS LIFE, LITERARY PERSONALITY AND THE CRITICAL TEXT OF DIVAN'S) HASAN ŞENER FIRAT UNIVERSITY THE INSTITUTE OF SOCIAL SCIENCES THE DEPARTMENT OF CLASSICAL TURKISH LITERATURE 1999, Page LXI- 330 In this work, the written copies of the Divan of Hayri have been procured and compared in accordance with the textual criticism techniques, and the work has been attempted to put forth through the correction of the lacking points and errors of the Divan. Through the information, acquired either by sanning the Divan or by the present Sources related with the poet, the life, personality, artistic and literary aspect and the influence of the eighteenth century poet Hayri, have been determined. In the examination part Hayri's religious, mystic and social life have been searched. With this work; a work, which shall be deemed as one of cultural heritage and a poet has been clarified through evaluation. Key words: Eighteenth Century, Hayri, Divan, Critical Text, Style of Hikemî, Mysticism.
Glokom tedavisinde kullanılan Timolol, Betaxolol ve Kerteolol'un pulmoner fonksiyonlar üzerine etkilerinin karşılaştırılması /
Yazar: TURGUT YILMAZ
Danışman: DOÇ.DR. NURAY AKYOL
Fırat Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 1999
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Adrenerjik beta agonistleri = Adrenergic beta-agonists ; Adrenerjik beta agonistleri = Adrenergic beta-agonists ; Carteolol = Carteolol ; Glokom = Glaucoma ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests

Özet:
VII. ÖZET Çeşitli glokom olgularında göz içi basıncını kontrol etmek için kullanılan beta- bloker ilaçların burun mukozasından emilimi ile pulmoner yan etkiler de dahil olmak üzere çeşitli sistemik yan etkiler ortaya çıkabilmektedir. Bu çalışmada topikal olarak kullanılan timolol, betaxolol ve karteololün pulmoner fonksiyonlara etkileri solunum fonksiyon testleri (SFT) ile araştırıldı. Bu amaçla PAAG tanısı ile halen topikal beta-bloker kullanan 20 kişilik bir çalışma grubu oluşturuldu. Çalışma grubu oluşturulurken anamnezlerinde kronik astım ve obstrüktif akciğer hastalığı olanlar, akciğer fonksiyonlarını etkileyebilecek ilaç kullananlar ve sigara içenler çalışma kapsamına dahil edilmedi. Çalışma grubundaki hastalara 1 ay süre ile topikal % 0.5 timolol tedavisi uygulandıktan sonra SFT yapılarak kaydedildi. Daha sonra glokom biriminde göz muayenesi yapılarak ilacı değiştirildi ve topikal % 0.5 betaxolol tedavisine geçildi. Bir ay sonra spirometrik testler tekrarlanarak kaydedildi. Hasta glokom biriminde değerlendirilerek çalışma grubunda uygulanan son ilaç olan % V lik karteolol tedavisine geçildi, bir aylık karteolol tedavisini takiben spirometrik testler yinelendi. FVC, FEV1/FVC ve PEFR ölçüm değerlerinin istatistiki olarak irdelenmesinde üç ilaç arasında anlamlı bir fark bulunamadı (p>0.05). Topikal timolol uygulanan hasta grubunda FEV1 parametresi gerçek değerler ortalaması 1.84±0.23 İt. iken betaxolol grubunda 2.06+0.29 İt. ve karteolol grubunda ise 2.01 ±0.14 It.olarak bulunmuştur. FEV1 parametresinde topikal timolol uygulanımı ile betaxolol uygulanımı arasında istatistiki olarak anlamlı fark elde edildi (p<0.05). Benzer şekilde topikal timolol kullanımı ile karteolol kullanımı arasında da FEV1 parametresine göre istatistiki olarak anlamlı fark elde edildi (p<0.05). Topikal betaxolol kullanımı ile karteolol kullanımı arasında FEV1 parametresi bakımından istatistiki bir fark görülemedi (p>0.05). FEF 25-75 parametresi gerçek değerler ortalaması timolol grubunda 2.52±0.36 İt/sn iken betaxolol grubunda 2.97±0.60 İt/sn ve karteolol grubunda ise 2.76±0.55 İt/sn olarak bulunmuştur. FEF 25-75 parametresi bakımından timolol grubu ile betaxolol grubu arasında istatistiki olarak anlamlı farklılıklar bulundu (p<0.05). Timolol grubu ile karteolol grubu arasında ise istatistiki olarak anlamlı farklılık bulunamadı (p>0.05). Topikal betaxolol kullanımı ile karteolol kullanımı arasında da FEF 25-75 parametresi bakımından istatistiki bir fark bulunamadı (p>0.05). 37

Abstract:
Özbekistan tarihi (1917-1991)
History of Uzbekistan (1917-1991)
Yazar: FÜSUN KARA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERGÜNÖZ AKÇORA
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1999
Konu: Tarih = History
Dizin: Rusya = Russia ; Sovyetler Birliği = Soviet Union ; Özbekistan = Uzbekistan

Özet:
Batı Türkistan'daki Türklerin büyük bir çoğunluğunu teşkil eden Özbekler, Özbekistan Cumhuriyetinde yaşamak. adırlar. Komşu Cumhuriyetlerde yaşayan Özbeklerin sayısı azınlıktadır. Özbek tabiri etnolojik bir terim olmayıp Cengiz Han'ın en büyük oğlu Cuci Han'ın hanedanında gelmiş olan Özbek Hanın ( 1312-134 C. adına izafeten verilen politik bir terimdir. 14 ve 15. Yüzyıllarda Özbekler Müslüman Türkler olarak anılmaya başladılar. 1924 yılında Özbekistan, SSC3 bünyesine dahil edildi ve Özbek SSC ismini aldı. Özbek tarihinde Anti. Rus ve Ant i Sovyet olarak nitelendirilen Basmacı Hareketi ortaya çıktı ve geniş bir alana yayıldı. 1917 yılında başlayan Basmacı Hareketi 1931 yılına kadar devam etti. Sovyet döneminde Özbek kültürel hayatındaki en önemli değişiklik 1930 yılında Arap alfabesinden La t ir. alfabesine, 1940 yılında Latin alfabesinden Kril Alfabesine geçilmesi olmuştur. 31 Ağustos 1991 tarihinde Özbekistan Cumhuriyeti bağımsızlığını ilan etti. Ve bağımsız Özbekistan Cumhuriyeti kuruldu. Anahtar Kelimeler: SSCB, Özbek SSC, Fergana Vadisi, Basmacı Hareketi Taşkent, îslam Kerimov.

Abstract:
The Uzbeks are the most numerous Turks in Turkestan and dwell in the Republic of Uzbekistan with many small settlements in neighboring republics. The word Uzbek is not is derived ethnological term but a political one, and is derived from Uzbek Khan (1312-1340), of the house of Juchi Chengiz eldest son. Early in the fourteenth and fifteenth centuries Uzbek began to mean Moslem Turks, as Uzbek Khan was a great propagator of Islam. In 1924 this Republic was, transformed into a Socialist Republic, and was formally included within the part of the Union of Soviet Socialist Republics as the Uzbek SSR. The Basmachi movement was a series cf anti -Russian and anti-Soviet uprisings by Turkestanis which at times embraced great regions and large numbers of participants. It started in 1917, and with some interoptions continued until 1931. The traditional Arabic Script of the Uzbek language was replaced by a modified Arabic script in 1923. A Latin alphabet was made official in Uzbeksitan in 1930; In 1940 and 1941 the Latin script was replaced by the one still in use, based on the Cyrillic alphabet with additional symbols. It was August 31, 1991 when the Supreme Council of the Republic of Uzbekistan passed the Resolution "on the proclamation of state Independence of the Republic of Uzbekistan" on the Law on the foundations of State Independence of the Republic of Uzbekistan. Key words: Union of Soviet Socialist Republics, Uzbek SSR, Fergana Valley, Basmachi Movement. Tashkent, Islam Kerimov.