Mezopotamya karidesinin (Palaemonetes mesopotamicus Pesta, 1913) bazı biyolojik özellikleri
Some biological aspects of Mesopotamia shrimp  
(Palaemonetes mesopotamicus Pesta, 1913)
Yazar: HALİL ERDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLNAZ ÖZCAN
Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu çalışma da Temmuz 2012 ile Haziran 2013 tarihleri arasında Asi Nehri'nde yakalanan 412 adet Mezopotamya karidesi (Palaemonetes mesopotamicus Pesta, 1913) türünün bazı biyolojik özellikleri incelenmiştir. Bu örneklerin % 30,58 (126)'i erkek ve % 69,42 (286)'i dişilerden oluşmaktadır.
	Mezopotamya karidesinin karapas uzunluğu 3,6 mm ile 11,6 mm arasında, total uzunluğu 11,0 mm ile 45,9 mm arasında, ağırlığının ise 0,031 g ile 1,213 g arasında değişim gösterdiği belirlenmiştir. Eşey oranı (E:D) 1:2,27 olup, dişilerin lehinde tespit edilmiştir (p<0.05). Erkek, dişi ve tüm bireyler için sırasıyla boy-ağırlık ilişkisi W=0,0013*CL2,8985, W=0,0023*CL2,5738 ve W=0,0021*CL2,6151 bulunmuştur. P. mesopotamicus türünün dişi ve tüm bireyler için negatif allometrik büyüme, erkek bireylerde ise izometrik büyüme tespit edilmiştir.
	P. mesopotamicus türünün ortalama kondisyon faktörü erkekler için 0,072±0,0034 olarak, dişiler için ise 0,061±0,0021 olarak hesaplanmıştır. P. mesopotamicus'un Asi Nehri'ndeki üreme sezonunun Haziran ayında başladığı ve Ekim ayına kadar devam ettiği belirlenmiştir. Aylık olgunluk indeksi dişi bireylerde en düşük ortalama değer Ocak ayında (Oİ:0,003), en yüksek ortalama değer ise Haziran ayında (Oİ:0,019) tespit edilmiştir. İlk cinsi olgunluk total uzunluğu (TL50) 26,478±0,574 mm (erkek) ile 31,753±0,262 mm (dişi), ilk cinsi olgunluk karapas uzunluğu (CL50) 5,692±0,172 mm (erkek) ile 6,987±0,107 mm (dişi) olarak tespit edilmiştir. P. mesopotamicus'un fekonditesi minimum 35 adet/dişi, maksimum 157 adet/dişi ve ortalama 89,67±3,91 adet/dişi olarak belirlenmiştir. Yumurta verimliliği ile karapas uzunluğu arasında F= 4,8408*CL1,2066 (r=0,7279) şeklinde bir ilişkinin olduğu belirlenmiştir. P. mesopotamicus türünün yumurta çapının minimum 0,5 mm ile maksimum 1,4 mm arasında değiştiği ve ortalama yumurta çapının ise 1,08±0,026 mm olarak saptanmıştır.

Abstract:
In this study, was to investigate, some biological aspects of 412 Mesopotamia shrimp (Palaemonetes mesopotamicus Pesta, 1913) specimens caught from Asi River, between July 2012 and June 2013. Among 412 specimens, 30.58% (126) were identified as males and 69.42% (286) as females.
	Carapace length of all specimens ranged between 3.6 and 11.6 mm, total length ranged from 11.0 to 45.9 mm, and weight ranged between 0.031 and 1.213 g for Mesopotamia shrimp. The overall male to female ratio was (M:F) 1:2.27 and sex ratio was in favour of females (chi-squared test (p<0.05)). The length-weight relationships were W=0,0013*CL2,8985 for males, W=0,0023*CL2,5738 for females and W=0,0021*CL2,6151 for all specimen. Negative allometric growth was females and all specimen, isometric growth was observed for males of P. mesopotamicus. 
	The mean condition factor was calculated 0,072±0,0034 for males and 0,061±0,0021 for females. Spawning period of P. mesopotamicus in Orontes River was from June to October. Monthly mean maturity index was between 0.003 (January) and 0.019 (June) for females. First maturity sizes for TL50 were found as 26.478±0.574 mm (male) and 31.753±0.262 mm (female), and first maturity for CL50 were found as 5.692±0.172 mm (male) and 6.987±0.107 mm (female). The fecundity was ranged from 35 to 157 eggs/female, and mean fecundity was 89,67±3,91 eggs/female. The fecundity-carapace length relationship was F= 4,8408* CL1,2066 (r=0,7279). The egg diameter of P. mesopotamicus ranged between 0.5 and 1.4 mm, and average value was 1.08±0.026 mm.