Uyku kalitesi ile psikopatoloji ilişkisinde psikolojik esnekliğin aracı rolünün incelenmesi
Examining the mediating role of psychological flexibility in the relationship between sleep quality and psychopathology
Yazar: BURCU ÖĞÜTLÜ
Danışman: DOÇ. DR. MERYEM KARAAZİZ
Yakın Doğu Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı; uyku kalitesi ile psikopatoloji ilişkisinde psikolojik
esnekliğin aracı rolünün incelenmesidir. Araştırmada nicel araştırma desenlerinden biri olan
nedensel karşılaştırma modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini; iyi uyku kalitesine ve
kötü uyku kalitesine sahip bireyler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise;
gelişigüzel örnekleme yöntemi ile iyi uyku kalitesine sahip 50 birey ve kötü uyku kalitesine
sahip 50 birey olmak üzere toplam 100 kişi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı
olarak Demografik Bilgi Formu, Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), Kısa Semptom
Envanteri (KSE) ve Psikolojik Esneklik Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma bulgusunda iyi
uyku kalitesine sahip bireylerin Kısa Semptom Envanteri Puanları ile Psikolojik
Esneklik Ölçeği'nin alt boyutları arasındaki anlamlı ve negatif yönlü ilişki
bulunmuştur. Kötü uyku kalitesine sahip bireylerin Kısa Semptom Envanteri puanları
ile Psikolojik Esneklik Ölçeği'nin alt boyutları arasında anlamlı ve negatif yönde
ilişki bulunmuştur. İyi uyku kalitesine sahip bireylerin Kısa Semptom Envanteri
puanlarının Psikolojik Esneklik Puanlarını istatistiksel olarak anlamlı ve negatif
yönde yordadığı saptanmıştır. Kötü uyku kalitesine sahip bireylerin Kısa Semptom
Envanteri puanlarının Psikolojik Esneklik Puanlarını istatistiksel olarak anlamlı ve
negatif yönde yordadığı saptanmıştır. Araştırmadan elde edilen sonucun
genellenebilirliğinin yükseltilebilmesi için çalışmanın farklı yaş grupları ve daha
büyük bir örneklem ile tekrar yapılması önerilebilir.
Anahtar kelimeler: uyku kalitesi, psikopatoloji, psikolojik esneklik

Abstract:
The purpose of this research; The aim of this study is to examine the
mediating role of psychological flexibility in the relationship between sleep quality
and psychopathology. The causal comparison model, one of the quantitative research
designs, was used in the research. The universe of the research; It consists of
individuals with good sleep quality and poor sleep quality. The sample of the
research is; It consists of a total of 100 people, 50 individuals with good sleep quality
and 50 individuals with poor sleep quality, by random sampling method.
Demographic Information Form, Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), Brief
Symptom Inventory (BSI) and Psychological Flexibility Scale were used as data
collection tools in the study. In the research findings, a significant and negative
relationship was found between the Brief Symptom Inventory Scores of individuals
with good sleep quality and the sub-dimensions of the Psychological Flexibility
Scale. A significant and negative relationship was found between the Brief Symptom
Inventory scores of individuals with poor sleep quality and the sub-dimensions of the
Psychological Flexibility Scale. It was determined that the Brief Symptom Inventory
scores of individuals with good sleep quality predicted their Psychological Flexibility
Scores in a statistically significant and negative way. It was determined that the Brief
Symptom Inventory scores of individuals with poor sleep quality predicted their
Psychological Flexibility Scores in a statistically significant and negative direction.
In order to increase the generalizability of the results obtained from the study, it may
be recommended to repeat the study with different age groups and a larger sample.
Keywords: sleep quality, psychopathology, psychological flexibility