Karanlık kişilik özelliklerinin örgütsel muhalefet üzerindeki etkisini belirlemeye yönelik bir araştırma
A study to determine the effect of dark personality traits on organizational dissent
Yazar: TUTKUM DENİZ İNCİ
Danışman: PROF. DR. NEZİRE DERYA ERGUN ÖZLER
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Karanlık kişilik özellikleri = Dark personality traits ; Makyavelizm = Machiavellianism ; Narsisizm = Narcissism ; Psikopati = Psychopathy ; Örgütsel muhalefet = Organizational dissent

Özet:
Bu çalışmada, karanlık kişilik özelliklerinin örgütsel muhalefet üzerinde bir etkisi olup olmadığının belirlenmesi amaçlanmaktadır. Bununla birlikte karanlık kişilik özelliklerinin alt boyutları olan narsizm, makyavelizm ve psikopatinin, örgütsel muhalefetin her bir alt boyutu üzerindeki etkilerinin belirlenmesine de odaklanılmaktadır.
Yapılan araştırmada veri toplama aracı olarak anket yöntemi tercih edilmiş olup karanlık kişilik özellikleri için "The Dark Triad Dirty Dozen Scale"; örgütsel muhalefet için "The Revised 18-Item Organizational Dissent Scale" adlı ölçeklerdeki ifadeler uyarlanarak anket formu hazırlanmıştır.
Araştırmanın evreni; hâlihazırda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabi olarak Ankara ili, Çankaya ilçesinde görev yapmakta olan personelden oluşmakta olup toplam 392 personele ulaşılmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda frekans ve yüzde analizi, açıklayıcı/açımlayıcı faktör analizi (AFA), Kaiser Meyer Olkin (KMO) ile Bartlett's testleri, güvenilirlik analizi, normallik analizi, pearson korelasyon analizi, basit ve çoklu doğrusal regresyon analizleri yapılmış olup bahsedilen analizler yapılırken IBM SPSS Istatistics 29.0 paket programı kullanılmıştır.
 Yapılan analizler sonucunda karanlık kişilik özelliklerinin örgütsel muhalefet üzerinde pozitif yönlü ve anlamlı bir etkisinin var olduğu; karanlık kişilik özelliklerinin her bir alt boyutunun, hem dikey (açık) muhalefet hem de yatay (gizli/örtük) muhalefet üzerinde pozitif yönlü ve anlamlı bir etkisinin var olduğu tespit edilerek hipotezlerin tamamı kabul edilmiştir.

Abstract:
This research aims to investigate the influence of dark personality traits on organizational dissent. Furthermore, it examines the specific effects of the sub-dimensions of dark personality traits narcissism, machiavellianism, and psychopathy on the respective sub-dimensions of organizational dissent.
The study employed a survey methodology as the primary data collection tool. The survey form was developed by adapting statements from the "Dark Triad Dirty Dozen Scale" to measure dark personality traits and the "Revised 18-Item Organizational Dissent Scale" to assess organizational dissent. The research population comprises personnel currently employed in the Çankaya district of Ankara under the Turkish Civil Servants Law No. 657, reaching a total of 392 participants.
Data analysis was conducted using frequency and percentage analysis, exploratory and confirmatory factor analyses, the Kaiser Meyer Olkin measure, Bartlett's test, reliability analysis, normality analysis, Pearson correlation analysis, and simple and multiple linear regression analyses, all performed with IBM SPSS Statistics 29.0 software.
The findings indicate that dark personality traits have a positive and significant impact on organizational dissent. Additionally, it was determined that each sub-dimension of dark personality traits exerts a positive and significant influence on both vertical (overt) and horizontal (covert/implicit) dissent, thus validating all hypotheses.