Doğu Azerbaycan eyaleti'nin (İran) kültürel coğrafyası
Cultural geography of the Eastern Azerbaijan province (Iran)
Yazar: FARIBA BABAEI
Danışman: PROF. DR. ZEKİ KODAY
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Beşeri coğrafya = Human geography ; Coğrafi özellikler = Geographical properties ; Ekonomik coğrafya = Economic geography ; Fiziki coğrafya = Physical geography ; Gastronomi = Gastronomy ; Halk bilimi = Folklore ; Konut = Dwelling house ; Kültürel coğrafya = Cultural geography ; Yemek kültürü = Food culture ; İran Doğu Azerbaycanı = Iran East Azerbaijan

Özet:
Kültür coğrafyası, kültürlerdeki farklılıkların ve kültürel alanlardaki insani değerlerin nedenlerini inceleyen bir beşeri coğrafya dalıdır. Bu çalışmada Doğu Azerbaycan ilinin fiziki ve beşeri coğrafyası, kültürel değerlerinin özellikleri, benzerlikleri ve farklılıkları incelenmektedir. Araştırma sahamız İran'ın kuzeybatı ilini kapsamaktadır.
Coğrafi konum açısından; doğusunda Erdebil ili, batı ve güneybatısında Batı Azerbaycan ili, güney doğusunda Zenjan ili ve kuzeyde Azerbaycan Cumhuriyeti bulunmaktadır. Genel olarak, Doğu Azerbaycan'ın dağlık bir bölge olarak kabul edilir, inceleme alanının yaklaşık %40'ı dağlıktır. Volkanik Savalan kütlesi doğuda, Sahand Dağı batı ve güneybatıda, kuzeyde Karadağ, Takht-e-Süleyman ve Arbat dağları çalışma sahanın güneyinde bulunurken Güneydoğu'da Bozgush ve Kuzey-Doğu'da Goşadağları yer almaktadır. Doğu Azerbaycan'ın iklimi genellikle soğuk ve kurudur, iklimsel ayrımlar açısından yarı kurak bir bölge olarak kabul edilir. Genel olarak kışın soğuk, karlı ve yağışlıdır, yazınsa daha sıcak ve kurak şeklinde geçer. Araştırma sahasını ülkenin su toplama alanlarının bölünmesine göre, Aras, Sefidrud, Gızılüzen ve Urmiye göllerinin havzaları kapsar; İlin en büyük alanı Urmiye Gölü'nün su havzasında yer almaktadır.
2016 Genel Nüfus ve Konut Sayımına göre, Doğu Azerbaycan eyaletinin nüfusu 3.909.652 kişi olarak belirtildi. Doğu Azerbaycan vilayeti, verimli topraklara sahip olması nedeniyle ülkenin en önemli tarım ve hayvancılık merkezlerinden biridir. İlin önemli ve başlıca ürünleri arasında üzüm, kayısı, elma, patates, ceviz, badem, bal, kırmızı et vb. Yer almaktadır. Aynı zamnda petrol dışı ihracatta ülkede ilk sırada yer almaktadır. Büyük sanayilere ve ana fabrikalara sahip olması nedeniyle ülkenin en önemli sanayi merkezlerinden biri, çeşitli maden kaynakları bakımından ise ülkenin en zengin bölgelerinden biridir.
Doğu Azerbaycan ili oldukça zengin bir kültüre sahiptir, o yüzden maddi ve manevi kültürel değerleri oldukça önemlidir. Bu tez, sorularına analitik yöntem ve kütüphane kaynakları aracılığıyla cevaplamaya çalışır, maddi ve manevi kültürel değerlerin tespiti için de yerinde gezi gözlem ve mulakat yöntemi yapılmıştır.

Abstract:
Cultural geography is a sub-discipline of human geography that examines the reasons for differences in cultures and human values in cultural areas. In this study, the physical and human geography of the East Azerbaijan Province, the characteristics, similarities and differences of its cultural values are examined.
The research area covers the northwestern province of Iran in terms of geographical location. In general, about 40% of the study area, which is considered a mountainous region of East Azerbaijan, is mountainous. East Azerbaijan's climate is generally cold and arid, so it is considered a semi-arid region. According to the division of the country's catchment areas, the research area covers the basins of the Aras, Sefidrud, Gızılüzen and Urmiye lakes; The largest area of the province is located in the water basin of Lake Urmia. According to the 2016 General Population and Housing Census, the population of East Azerbaijan Province is 3,909,652 people. East Azerbaijan Province has a special place in Iran's economy due to its favorable geographical conditions, location, being on important transit routes, and its natural and human potentials. Its potentials have made this province one of the most important provinces of the country in various economic fields such as agriculture, industry, mining, trade and tourism.
The aim of this study is to determine the spatial and social effects of the cultural characteristics of the Iranian East Azerbaijan Province, to associate the culture of the field with the geography and, accordingly, to reveal the positive or negative reflections of the geography on the culture of the region. In this thesis, the problems were investigated by analytical and ethnographic methods and tried to be solved through library resources. In the thesis, on-site travel, observation and interview methods were used to determine the material and spiritual cultural values.
East Azerbaijan province has a deep-rooted history and a very rich culture, so its material and spiritual cultural values are very important. When the research area is examined in terms of cultural geography, the cold climate of the region has been effective on the lives of the people living there and therefore on their culture. For example, it can be seen that the fabrics they choose in the clothing culture, the materials and plans they use in the home culture, and their eating and drinking habits. In addition to natural conditions, religious beliefs and material and spiritual values such as the economic situation of the region have affected cultural assets.