Victoria ve Tanzimat dönemi edebiyatında kadın; Oliver Twist ve İntibah analizi
Women in Victorian and Tanzimat period literature; Oliver Twist and Intibah analysis
Yazar: ECEM SOYDAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERDEM DİRİMEŞE ; DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİN MARANGOZ
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Disiplinlerarası Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İngiliz Dili ve Edebiyatı = English Language and Literature

Özet:
Toplumun gelişmesinde öneme sahip olan edebiyat, toplumun düşünce ve yaşam biçiminden hem etkilenip hem de etkileyerek kültürün gelecek nesillere aktarılmasını sağlamaktadır. Bir edebiyat eserine bakarak, toplumun yapısını ve kültürünü anlamak mümkündür. Edebiyat, toplumsal hayatın temel aktörlerinden biri olan kadının konumunu, toplumun kadından beklentilerini ve karşılaştıkları sorunları ortaya koymaktadır. Bir nevi edebiyat eserine bakarak kadının toplumdaki yeri ve önemini anlamak mümkündür. Bu çalışmada, Victoria ve Tanzimat Dönemi'nde kadının konumu, kadına verilen değer ve toplumsal cinsiyet bağlamındaki roller arasındaki benzerliklerin ve farklılıkların ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu çalışmada, iki farklı kültür arasındaki benzerlik ve farklılıkları, toplumlararası ilişkiler ve kültürel etkileşimi ortaya koymak için yakın tarih aralıklarına denk gelen Victoria ve Tanzimat Dönemi kadınlarının toplumsal cinsiyet rolleri incelenmiştir. Bu dönemlerde kadın ideal ve düşmüş kadın olarak ikiye ayrılmıştır. Toplumsal cinsiyet rollerini belirlemek amacıyla örneklem olarak Oliver Twist ve İntibah romanları alınmıştır. Eserlerin seçilme amacı hemen hemen aynı zaman aralıklarında yazılmış olmaları ve toplumsal cinsiyet bağlamında kadın rollerinin açık şekilde verilmesidir. Bu dönemlerde ideal kadın olarak Dickens'ın Rose karakteri, Kemal'in ise Dilaşup karakteri incelenmiştir. Düşmüş kadın temsili olarak da Dickens'ın Nancy, Kemal'in ise Mehpeyker karakteri incelenmiştir. Bu çalışma nitel bir araştırma olup, çoğulcu inceleme yönteminden faydalanılmıştır. Bu yöntem esas alınarak iki roman karşılaştırılarak birden fazla yöntemle anlaşılmaya çalışılmıştır. Metne bağlı inceleme ile iki eser incelenmiş, içerik analizi ve kaynak tarama yönteminden faydalanılmış, yorumlayıcı fenomenolojik analiz ile de kadının toplumsal cinsiyet rolleri analiz edilmiştir. Çalışmanın bulguları, Victoria ve Tanzimat Dönemi romanlarındaki kadınlar arasında toplumsal cinsiyet rolleri bağlamında benzer ve farklı rollerin olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler: Toplumsal cinsiyet, Toplumsal cinsiyet rolleri, Victoria ve Tanzimat Dönemleri

Abstract:
Literature, being important in the development of society, ensures the transfer of culture to the future generations by both being influenced by the society's way of thinking and life and by influencing them. It is possible to understand the structure and culture of society by examining at a work of literature. Literature reveals the position of women as one of the main actors of social life, the expectations of society from women and the problems they faced. In a way, it is possible to understand the position and importance of women in society by examining at works of literature. In this study, it is aimed to reveal the similarities and differences between the positions, of women, the value given to women and the roles in the context of gender in the Victorian and Tanzimat Periods. In this study, the gender roles of women of the Victorian and Tanzimat Periods, which coincide in close historical intervals, are analyzed in order to reveal the similarities and differences between two different cultures, inter-societal relations and cultural interaction. In these periods, women are divided into ideal and fallen women. Oliver Twist and İntibah novels are taken as the sample in order to determine gender roles. These works are selected as they were written at almost the same time intervals and they explicitly present women's roles in the context of gender. In these periods, Dickens' Rose and Kemal's Dilaşup were analyzed as ideal women. Dickens' Nancy and Kemal's Mehpeyker were analyzed as the representation of fallen women. This study is a qualitative research, the pluralist method of analysis are utilized. Based on this method, the two novels are compared and tried to be understood with more than one method. These two works were examined through textual analysis, content analysis and literature review methods were used, and gender roles of women were analyzed through interpretative phenomenological analysis. The findings of the study show that women in Victorian and Tanzimat novels have similar and different roles in terms of gender roles. 

Keywords: Gender, Gender roles, Victorian and Tanzimar Periods