Satın almada etkin kategori yönetimi ve pazar analizi teknikleri - cam sektöründe uygulaması
Effective category management in purchasing and market analysis technics – implementation at glass industry
Yazar: ERDİ USTA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ADNAN ÇORUM
Bahçeşehir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tedarik Zinciri Yönetimi ve Lojistik Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology

Özet:
Günümüzde satın alma departmanı, şirketlerin önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Özellikle günümüzün küresel piyasa şartlarında rekabet yükselmiş, kar marjları azalmıştır. Dolayısıyla şirketler için çoğu pazarda rekabette ayakta kalabilmek adına yüksek karla satış seçeneği ortadan kalkmış, maliyeti düşürme yolları aranmaya başlanmıştır. Bu bağlamda satın alma departmanları daha fazla ön plana çıkmaya başlamış ve daha etkin satın alma yöntemleri aranmaya başlanmıştır. 

Bu çalışmada kategori bazında satın alma bakış açısı geliştirilerek, ilgili kategorideki tedarik pazarını odak noktası kabul eden bakış açısı geliştirilmiştir. Bu odak noktası ile oluşturulan kategoriler daha alt kategorilere ayrılarak kategori ağacı oluşturulabilmektedir.

İkinci bölümde harcama ve fırsatların nasıl yönetilebileceği aktarılmıştır. Bu bağlamda Pareto Analizi, Kuyruk Yönetimi, Porter 5 Güç Analizi ve Kraljic Matrisi metotları kullanılacaktır. Pareto analizi ile kategori harcamaları, tutarlarına göre tespit edilebilmektedir. Pareto Analizi' nde düşük tutarlı tespit edilen kategorilerin etkin bir Kuyruk Yönetimi ile detaydan kaçınılması ve güvenilen tek bir tedarikçi ile çalışılması esas alınacaktır. Porter 5 Güç Analizi' nde ilgili mal grubu geniş kapsamlı ele alınarak bağlı bulunduğu pazarın dinamikleri incelenecektir. Kraljic Matrisi' nde ise, tespit edilen kategorilerdeki tedarikçilerin satın almayı yapan firmaya göre bulunduğu pozisyonu, pazar karmaşıklığı ve yıllık harcama bazında stratejik olarak sınıflandırılarak ele alınacaktır.

Üçüncü ve dördüncü bölümlerde ise bir cam üreticisinin harcamaları kategori bazında sınıflandırılıp, uygulaması yukarıda bahsedilen metotlarla yapılacaktır. Bu metotlar kullanılarak elde edilen bulgulara göre daha etkin ve verimli bir satın alma stratejisi geliştirilecektir.


Anahtar Kelimeler: Kategori, Kraljic Matrisi, Porter 5, Stratejik Satın Alma, Pazar Analizi

Abstract:
At the present time, the purchasing department is one of the critical branch for companies. In particular, the competition has increased and profit margins have decreased at the present market conditions. Therefore, in many markets, sales with high profit option have been put aside for persistence of companies and the way reducing the costs have been started to search.

In this study, a perspective based on category is developed in order to consider the supply market in the related category focus point. With that focus point, the category tree can be created with dividing the main category into sub-categories.

In the second chapter, how to manage the expense and opportunities has been described.  In this context; Pareto Analysis, Queue Management, Porter 5 Force Analysis and Kraljic Matrix method are used in this study.  With Pareto Analysis, the category expenses can be determined based on their amount. With an effective Queue Management, avoiding of details and agreeing with one trusted supplier will be based for the low-cost categories established by Pareto Analysis. In Porter 5 Force Analysis Study, the related material groups are taken into account in a large-scale scope and the dynamics of the market will be researched. With Kraljic Matrix, the position of the supplier in related categories according to the purchaser company is classified strategically based on the complexity of the market and annual expense. 

In the third and fourth chapters, the expenses of a glass producer will be classified on category focus and its implementation will be run with above mentioned methods. Finding the indications with utilizing those methods, more effective and efficient purchasing strategy can be revealed.


Keywords:  Category, Kraljic Matrix, Porter 5, Strategic Purchasing, Market Analysis