Donuk omuzlu hastalarda ayna tedavisinin etkinliğinin incelenmesi
The effectiveness of mirror therapy in patients with frozen shoulder
Yazar: MEHMET ÇETİN BAŞKAYA
Danışman: PROF. DR. TİRAJE TUNCER
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Bursit = Bursitis ; Eklemler = Joints ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Omuz = Shoulder ; Omuz eklemi = Shoulder joint ; Tedavi = Treatment

Özet:
Donuk omuz (adeziv kapsülit) omuz eklem hareket açıklığının (EHA) aktif ve pasif tüm yönlerde ilerleyici kısıtlanmasıyla karakterize ağrılı bir sendromdur. Ayna tedavisi ilk kez 1993 yılında Ramachandran ve Rogers tarafından amputasyon sonrası oluşan fantom ağrısının tedavisinde uygulanmıştır. Daha sonra yapılan çalışmalarda brakiyal pleksus avulsiyonunun, periferik sinir yaralanmalarının, KBAS, inme ve kas iskelet sistemi yaralanmalarının tedavisinde başarılı sonuçlar bildirilmiştir. Bu sonuçlara dayanarak çalışmamızda donuk omuzda fizik tedaviye eklenen ayna tedavisinin etkinliğini araştırmak amaçlanmıştır.
Bu amaçla randomize kontrollü tek kör çalışmamızda polikliniğimizde donuk omuz tanısı konan, 10 seans fizik tedavi programına alınması planlanan 30 hasta değerlendirildi. Olgular eşit olarak iki gruba ayrıldı. Her fizik tedavi seansı sonrası ayna tedavisi alan gruba aynanın yansıyan yüzüyle aktif EHA egzersizleri, kontrol grubuna aynanın yansımayan yüzü ile aktif EHA egzersizleri yaptırıldı (Egzersizler yaptırılırken ayna hastaların ortasında olacak şekilde yerleştirildi). Hastaların tedavi öncesi ve sonrası omuz ağrısı (hareket ile VAS), omuz fonksiyonu(UCLA omuz skalası), yaşam kalitesi (SF-36) değerlendirildi ve aktif - pasif EHA gonyometre ile ölçüldü.
Her iki grup karşılaştırıldığında tedavi sonrası ayna grubunda ağrının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde kontrol grubuna göre daha az olduğu saptandı(p=0.007). UCLA skorları istatistiksel olarak ileri düzeyde anlamlı olarak kontrol grubuna göre daha yüksek (p=0.003) saptandı. Tedavi sonrası aktif fleksiyon (p=0.001), aktif abduksiyon, pasif fleksiyon, pasif abdüksiyon değerleri ayna grubunda istatistiksel olarak kontrol grubuna göre belirgin anlamlı olarak daha iyi saptandı (sırasıyla p=0.02, p=0.002, p=0.02). Tedavi sonrası ayna grubunda SF-36 parametrelerinden fiziksel fonksiyon, fiziksel ve emosyonel rol kısıtlılığı ağrı parametrelerinde kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde iyileşme saptandı (p=0.003, p=0.01, p=0.015, p=0.002). Her iki grupta yapılan grup içi değerlendirmede tedavi sonrası omuz ağrısında istatistiksel olarak anlamlı azalma, omuz fonksiyonlarında, aktif ve pasif eklem hareket açıklıklarında, yaşam kalitesinde istatistiksel olarak anlamlı iyileşme görüldü.
Elde ettiğimiz sonuçlara göre donuk omuzlu hastalarda uygulanan fizik tedavi ve egzersiz programı omuz ağrısının azalmasında, omuz eklem hareket açıklığını, omuz fonksiyonlarını ve yaşam kalitesini artırmada etkili bir tedavi olmakla birlikte, ayna tedavisi eklendiğinde tek başına fizik tedavi programına göre çok daha fazla düzelme ortaya çıkmaktadır. Ayna tedavisinin basit, ucuz ve güvenilir bir yöntem olarak donuk omuzda standart tedaviye eklenmesinin yararlı olacağı kanısındayız

Anahtar kelimeler: Adeziv kapsülit, donuk omuz, ayna tedavisi

Abstract:
Frozen shoulder (Adhesive capsulitis) is characterized by shoulder pain accompanied by progressive limitation of both active and passive glenohumeral joint movements at all directions. Mirror therapy was first applied by Ramachandran and Rogers to treat phantom pain after amputation in 1993. Subsequent studies had reported successful results in the treatment of brachial plexus avulsion, peripheral nerve injuries, CPRS, stroke and musculoskeletal injuries. Based on these results, the aim of this study is to investigate the efficacy of physical therapy combined with mirror therapy in frozen shoulder patients.
Thirty patients who were diagnosed with frozen shoulder and were planned for 10 session of physical therapy programme, were evaluated in our randomized controlled-single blind study. Patients were divided equally into two groups. After each physical therapy session mirror therapy group were done active ROM exercises with reflected side of the mirror, control group were done active ROM exercises with non- reflected side of the mirror (The mirror has placed midline of the patients body while exercises were performed). Patients were evaluated for shoulder pain (VAS with shoulder movement), shoulder function (UCLA), quality of life (SF-36) and were measured active - passive ROM with goniometer before and after treatment.
When the both groups were compared after treatment, pain in the mirror group was found significantly less than the control group (p=0.007). Shoulder function scores were significantly higher than the control group (p = 0.003). Post-treatment measurements of active flexion (p=0.001), active abduction, passive flexion, passive abduction in the mirror group significantly were better than the control group (respectively p=0.02, p=0.002, p=0.02). Physical functioning, physical andemotional role functioning and pain parameters of SF-36 were found better in mirror therapy group than the control group after the treatment. When we compared before and after treatment for both groups, we found that statistically significant reduction in shoulder pain and statistically significant improvements in shoulder function, active-passive ROM measurements and quality of life after treatment.
According to our results, we found that standard physical therapy and exercise programmewhich applied to frozen shoulder patients, is an effective treatment to reduce pain and to improve shoulder function, shoulder ROM and quality of life. However, if mirror therapy combines with physical therapy programme, results seem to be better than treatment alone which is a cheap, easy applicable and reliable method

Key words: Adhesive capsulitis, frozen shoulder, mirror therapy