Beden eğitimi öğretmenlerinin öğretme tutkusunu etkileyen faktörlerin incelenmesi
The study of the factors which affect the passion of physical education teacher's teaching
Yazar: RAMAZAN TOPUZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET SEZEN ; DOÇ. DR. HAKAN SALİM ÇAĞLAYAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Spor = Sports
Dizin: Beden eğitimi = Physical education ; Beden eğitimi ve spor dersi = Physical education and sports lesson ; Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Tutkular = Passions ; Öğretme tutkusu = Teaching passion ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırma; hareket öğrenme ve hareket yoluyla öğrenmenin esas alındığı beden eğitimi ve spor derslerini yürüten beden eğitimi öğretmenlerinde, öğretme tutkusunu şekillendiren ve bu tutkunun sürekliliğini sağlayan faktörlerin neler olduğu ve bu faktörlerin öğretmenlerin öğretme tutkusu üzerinde ne yönde ve şekilde etkide bulunduğunu ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. 
Betimsel bir nitelikte olan bu araştırmanın evrenini 2010-2011 eğitim-öğretim yılında Konya ili merkez (n=3) ve diğer ilçelerinde (n=26), Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı ilköğretim (n=353) ve ortaöğretim (lise) (n=204) okullarında görev yapan toplam 557 beden eğitimi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada bütün beden eğitimi öğretmenlerine anketler uygulanmaya çalışılmış fakat uygulama yapıldığı anda mevcut olmayan öğretmenler ile ankete katılmak istemeyenlere anketler uygulanmadığından, araştırmaya ilköğretimde görev yapan 255, ortaöğretimde (lise) görev yapan 133 beden eğitimi öğretmeni olmak üzere toplam 388 öğretmen dahil edilmiştir. Araştırmanın öğrenci grubunu ise 2010-2011 eğitim-öğretim yılında Konya ili merkez ilçelerinde (Karatay, Meram, Selçuklu) ortaöğretim (lise) kurumlarında eğitim gören öğrencilerden rastgele örneklem yöntemiyle seçilen toplam 345 öğrenci oluşturmaktadır (9. sınıf=63, 10. sınıf=133, 11. sınıf=134, 12. sınıf=15). 
Araştırmada belirlenen amaçlara ulaşabilmek için gerekli olan veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu", Karaman (1999) tarafından geliştirilen "Öğretme Tutkusunu Etkileyen Faktörlere İlişkin Tutum Ölçeği" ve "Öğretme Tutkusuna Sahip Öğretmen Özelliklerine İlişkin Tutum Ölçeği" aracılığıyla toplanmıştır.
Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistik tekniklerinden frekans ve yüzde dağılımları ile X, Ss, Range, Min. ve Max. değerlerden faydalanılmış; ikili küme karşılaştırmalarında Mann-Whitney U Testi ve ikiden çok küme karşılaştırmalarında Kruskal-Wallis Varyans Analizi istatistik yöntemi kullanılmıştır. İkiden çok küme karşılaştırmalarında Kruskal Wallis Varyans Analizi sonucu anlamlı farkın çıktığı durumlarda ise bu farkın hangi gruplar arasından kaynaklandığını belirlemek için Mann Whitney U Testi uygulanmıştır. Beden eğitimi öğretmenlerinin "Öğretme Tutkusunu Etkileyen Faktörlere İlişkin Tutum Ölçeği" alt boyut puanları ile "Öğretme Tutkusuna Sahip Öğretmen Özelliklerine İlişkin Tutum Ölçeği" alt boyut puanları arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığına Spearman Brown Sıra Farkları Korelasyon katsayısı tekniğinden faydalanılarak bakılmıştır. Araştırmada anlamlılık düzeyi 0.05 olarak kabul edilmiştir.
Araştırma sonucunda, 
	Beden eğitimi öğretmenlerinin, "öğretme tutkusunu etkileyen faktörlere ilişkin tutum ölçeği" boyutlarından süreç motivasyon ve okul sistem özellikleri boyutlarını oluşturan etmenlere ilişkin olumlu görüşlerinin yüksek düzeyde olduğu; süreç demotivasyon ve girdi-kurumsal yapı faktörlerini oluşturan etmenlerden ise olumsuz yönde fazla etkilenmediği belirlenmiştir.
	Beden eğitimi öğretmenlerinin cinsiyet, lisans eğitimini aldıkları bölüm ve medeni durum değişkenine göre "öğretme tutkusunu etkileyen faktörlere ilişkin tutum ölçeği" süreç motivasyon faktöründe; özel ve devlet okulunda çalışma durumu değişkenine göre süreç motivasyon, süreç demotivasyon ve girdi-kurumsal yapı faktörlerinde; çocuk sayısı değişkenine göre girdi-kurumsal yapı faktöründe anlamlı düzeyde bir farklılaşmanın olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin yaş, öğretmenlik yaptıkları kademe, almış oldukları eğitim derecesi ve kıdem değişkenine göre ölçeğe ait tüm boyutlarda (süreç motivasyon, süreç demotivasyon, girdi-kurumsal yapı ve okul sistem özellikleri) anlamlı düzeyde bir farklılığa rastlanmamıştır. 
	Beden eğitimi öğretmenleri tarafından, "öğretme tutkusuna sahip öğretmen özelliklerine ilişkin tutum ölçeği"nin her iki alt boyutunun da (öğretmenin kendi kişiliği ile ilgili özellikler ve öğretmenin mesleki yaşantısı ile ilgili özellikler) öğretme tutkularını yansıtma konusunda çoğunlukla kabul edildiği tespit edilmiştir.
	Beden eğitimi öğretmenlerinin cinsiyet, lisans eğitimini aldıkları bölüm, kıdem ve medeni durum değişkenine göre "öğretme tutkusuna sahip öğretmen özelliklerine ilişkin tutum ölçeği"nin her iki boyutunda (öğretmenin kendi kişiliği ile ilgili özellikler ve öğretmenin mesleki yaşantısı ile ilgili özellikler) ve yaş değişkenine göre öğretmenin mesleki yaşantısı ile ilgili özellikler boyutunda anlamlı düzeyde bir farklılaşmanın olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin öğretmenlik yaptıkları kademe, almış oldukları eğitim derecesi, özel ve devlet okulunda çalışma durumu ve çocuk sayısı değişkenine göre ölçeğe ait her iki boyutta da anlamlı düzeyde bir farklılığa rastlanmamıştır. 
	Öğretme tutkusuna sahip öğretmenler tarafından her iki alt boyut (öğretmenin kendi kişiliği ile ilgili özellikler ve öğretmenin mesleki yaşantısı ile ilgili özellikler) ile ilgili sergilenen özelliklerin öğretme tutkularını yansıtma konusunda, öğrenciler tarafından çoğunlukla kabul edildiği tespit edilmiştir.
	Öğrencilerin cinsiyet, sınıf ve yaş değişkenine göre "öğretme tutkusuna sahip öğretmen özelliklerine ilişkin tutum ölçeği"nin her iki boyutunda da (öğretmenin kendi kişiliği ile ilgili özellikler ve öğretmenin mesleki yaşantısı ile ilgili özellikler) anlamlı düzeyde bir farklılaşmanın olduğu tespit edilmiştir. 
	Öğretmen ve öğrenci gruplarına göre, öğretme tutkusuna sahip öğretmen özelliklerine ilişkin tutum ölçeği boyutlarının karşılaştırılmasında; ölçeğe ait her iki boyutta da (öğretmenin kendi kişiliği ile ilgili özellikler ve öğretmenin mesleki yaşantısı ile ilgili özellikler) anlamlı düzeyde bir farklılaşmanın olduğu tespit edilmiştir.  
	Beden eğitimi öğretmenlerinin "öğretme tutkusunu etkileyen faktörlere ilişkin tutum ölçeği" alt boyutları ile "öğretme tutkusuna sahip öğretmen özelliklerine ilişkin tutum ölçeği" alt boyutları arasında farklı düzeylerde pozitif yönlü ilişkiler olduğu tespit edilmiştir.



Anahtar Kelimeler: Beden eğitimi ve spor, öğretme, tutku, öğretme tutkusu

Abstract:
This study was carried out on physical education and training teachers who focus on movement learning and learning by movement. It was done to bring out the purposes of what the factors are those shape learning passion and factors that provide the Constance of this passion and how these factors affected the teaching passion.
557 physical education teachers teaching in the city centre of Konya (n=3) and in other countries (n=26) and in primary schools (n=353) and in high schools (n=204) related to ministry of education in 2010-2011 form the universe of this descriptive study. In this study public surveys were tried to be applied to all physical education teachers however during the application some teachers didn't want to participate in the surveys and some were absent. So 255 teachers teaching in primary schools and 133 teachers teaching in high schools 388 teachers in total were included to this study. The groups of students for this study were chosen at random who study at high schools in the centre of Konya (Karatay, Meram, Selçuklu,) in 2010-2011. These were 345 students (9th class=63, 10th class=133, 11th class=134, 12th class=15).
Necessary datas that were defined in the research in order to reach the goals of this study were collected through the personal information form developed by the researcher and "Factors Effecting Teachers Teaching Passion Attitude Scale" by Karaman (1999) and "The Characteristics of Teachers with Teaching Passion Attitude Scale". 
In the analysis of data, from descriptive statistics techniques and with frequency-percentage distributions have been benefitted from X, Ss, Range, Min and Max. Values when comparing binary cluster Mann-Whitney U Test and in more than two cluster analysis, Kruskal-Wallis Variants analysis methods were used. In comparison of two or more groups, Kruskal-Wallis Variants analysis, when there are differences among the groups, Mann-Whitney U Test, in order to determine the difference from the groups, were used. Between physical education teacher's "Factors Effecting Teacher's Teaching Passion Attitude Scale" subscale scores and "The Characteristics of Teachers with Teaching Passion Attitude Scale" subscale scores, whether there is a correlation or not between them. Spearman Brown Rank correlation coefficient method was used. The statistics significance level was regarded as 0.05.
As the result of research,
	Physical Education Teachers' positive views about the factors effecting teachers' teaching passion attitude scale positive mediating variables dimension and school system properties of physical education teachers' "Factors Effecting Teachers Teaching Passion Attitude Scale" were evaluated that the opinions were positive from negative mediatory variables and input-organizational structure; it was not much effected in negatively.
	According to the physical education teachers' sex, the education department of university, marital status "Factors Effecting Teachers Teaching Passion Attitude Scale" and according to working in a private school or an official school, positive mediating variables and input-organizational structure and according to the number of kids, in the input-organizational structure, an important change was identified. According to teacher's age, their education level and their working-year level, on scales on all dimensions (positive mediating variables, negative mediating variables, input-organizational structure and school system properties) an important difference wasn't observed.
	The physical education teachers accepted that the two dimensions of "The Characteristics of Teachers with Teaching Passion Attitude Scale" that are "teachers' personality characteristics" and "teachers' professional characteristics" reflected the teaching passion.
	Through physical education teacher's sex, their education level, working-year level and marital status the "The Characteristics of Teachers with Teaching Passion Attitude Scale"s two dimensions (teachers' personality characteristics and teachers' professional characteristics) and the difference of age, there was an important development on their working (teachers' professional characteristics) life. A clear difference wasn't observed according to teachers' working-year level, education level, working in a private school or an official school and the number of kids, there wasn't an observed situation on two dimensions of the scale.
	By the teachers who have got teaching passion, the two dimensions of the scale (teachers' personality characteristics and teachers' professional characteristics) that have reflected features which determined, were observed that the students accepted.
	According to the difference of student's sex, class level and age the "The Characteristics of Teachers with Teaching Passion Attitude Scale"s on two dimensions which are "teachers' personality characteristics and teachers' professional characteristics", an important difference was observed.
	According to the teacher and students groups, while comparing the features of two dimensions of the scale in both dimensions (teachers' personality characteristics and teachers' professional characteristics) an important difference was observed. 
	It was observed that there were positive relations on different levels between the physical education teachers' "Factors Effecting Teacher's Teaching Passion Attitude Scale" sub-dimension and "The Characteristics of Teachers with Teaching Passion Attitude Scale" sub-dimension.



Key Words: Physical education and sports, teaching, passion, teaching passio