Kusur esasına dayalı olarak cezanın belirlenmesi
Sentencing on the basis of guilt
Yazar: EMİNE KABAK YÜCE
Danışman: PROF. DR. KORAY DOĞAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ceza = Punishment ; Ceza hukuku = Criminal law ; Kamu hukuku = Public law ; Kusur = Fault ; Türk Ceza Kanunu = Turkish Penal Code

Özet:
Cezanın belirlenmesi, kanun koyucu tarafından kanunda gösterilmiş olan soyut cezanın mahkeme tarafından somutlaştırılmasıdır. Cezanın belirlenmesinin esasının ne olduğuna karar vermek bu konunun en önemli meselesini oluşturmaktadır. Bu kararın dayanağı Anayasal hukuk devleti olmak zorundadır. Bu itibarla cezanın, failin kusuruna göre belirlenmesi gerekmektedir. Bu gereklilik kusur kavramına cezanın belirlenmesi bağlamında nasıl bir anlam verileceğini, ağırlığının nasıl ölçüleceğini ve bu ölçünün somut bir cezaya nasıl dönüştürüleceğini açıklama ihtiyacını da beraberinde getirmektedir. Kusur ilkesi her ne kadar kusurun cezanın hem gerekçesi hem de ölçüsü olduğunu ifade etmekteyse de tek başına kusurun ağırlığına etki eden hususların neler olduğunu ve kusur esasında belirlenmiş olan cezanın failin lehine olarak değiştirilmesinin mümkün olup olmadığını göstermemektedir.
Çalışmamızda cezanın kusur esasına dayalı olarak nasıl belirleneceği ve Türk Ceza Kanunu'ndaki düzenlemelerin yerindeliği ele alınmaktadır. Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde cezanın belirlenmesinin temel esasları incelenmekte ve anayasal ilkeler ile cezanın meşruiyetini açıklayan ceza teorilerinden cezanın kusur esasında belirlenmesi gerekliliğinin dayanakları ve kapsamına ulaşılmaktadır. İkinci bölümde cezanın belirlenmesi kusurunun nasıl ölçüleceği araştırılmaktadır. Bu itibarla cezanın belirlenmesi kusurunu oluşturan haksızlık ile haksızlığının kınanabilirliği unsurları incelenmekte ve Kanunda yer alan düzenlemelerin kusurun ağırlığını değerlendirmek bakımından yeterli olup olmadıkları tartışılmaktadır. Üçüncü bölümde kusurun ağırlığına ilişkin değerlendirmeden somut bir ceza miktarına geçişte başvurulabilecek yöntemler, ceza türünün seçiminde kusurun ağırlığının nasıl esas alınabileceği açıklanmakta ve son olarak kusur esasında belirlenmiş olan cezanın kusurun denkleştirilmesi veya cezanın bireyselleştirilmesi kapsamında değiştirilebilir olup olmadığı tartışılmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Ceza Teorileri, Cezanın Belirlenmesi, Cezanın Bireyselleştirilmesi, Temel Ceza, Sonuç Ceza, Takdiri İndirim Nedenleri, Cezanın Belirlenmesi Kusuru, Hareketin Haksızlığı, Neticenin Haksızlığı, Kınanabilirlik.

Abstract:
Sentencing is the phase where a trial court fixes the punishments foreseen by the law. Deciding the basis of the sentencing is the core issue of this subject. This decision must be based on the requirements of constitutional rule of law principle. In this regard the guilt of the offender must be the basis for sentencing. This requirement entails the necessity to explain the specific meaning of the guilt for sentencing, how to measure its weight and how to convert this measure into a specific sentence length. Even though the principle of guilt puts forward that the guilt of the offender is both the reason and the measure of the punishment, it does not provide explicitly for the circumstances that affect the severity of the guilt or whether the guilt appropriate sentence length can be changed on behalf of the offender.
Within our study, how to sentence based on guilt and whether provisions of the Turkish Penal Code are appropriate or not are tackled. The study consists of three parts. In part one fundamental principles are examined and the foundations and the scope of sentencing based on guilt are drawn from the constitutional principles and theories of punishment which provide for the justifications of punishment. In second part it is analysed how to measure the severity of the guilt. In this regard wrong and blameworthiness of the wrong are researched into and the legal provisions are reviewed for their capacity to evaluate the severity of the guilt. In part three the methods for converting the measure of the guilt to a specific sentence length, how to choose the type of the punishment based on the guilt, and whether deviations from the guilt appropriate sentence in the framework of guilt balancing and individualisation of the punishment are discussed.

Keywords: Theory of Punishment, Sentencing, Individualisation of the Punishment, Basic Sentence, Final Sentence, Grounds for Discretionary Mitigation, Sentencing Guilt, Act-related Wrong, Outcome-related Wrong, Blameworthiness.