Kırşehir içme ve kullanım sularındaki bazı eser elementlerin önderiştirilmesi/atomik absorpsiyon spektrometresi ile tayini
Enrichment of some trace elements in drinking and potable water in Kirsehir/its determination by atomic absorption spectrometry
Yazar: RAMAZAN TURSUN
Danışman: PROF. DR. ORHAN ÇAKIRER
Ahi Evran Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
İçme ve kullanma sularının niteliklerinin bilinmesi bilimsel çalışmalar ve toplum sağlığı açısından önemlidir. Bu çalışmada, Kırşehir kent merkezinin değişik bölgelerinden alınan içme ve kullanma suyu örneklerindeki bazı eser elementlerin (Pb, Cd, Cu, Fe, Mn,  Zn, Cr)  nicel tayinleri yapılmıştır. Su örneklerindeki olası eser elementlerin düşük derişimleri nedeniyle birlikte çöktürme yoluyla ayırma-zenginleştirme işlemleri gerçekleştirilmiştir. Çöktürücü reaktif olarak Ce(IV) kullanılmıştır. Model çözeltiler üzerinden pH, taşıyıcı miktarı, çökme süresi, örnek hacmi, geri alma çözeltisi cinsi ve derişimi gibi değişkenlerin etkileri incelenerek birlikte çöktürme için en uygun koşullar belirlenmiştir. Ardından Yüksek Çözünürlüklü Sürekli Işın Kaynaklı Alevli Atomik Absorpsiyon Spektrometresi (HR CS-FAAS) kullanılarak su örnekleri doğrudan veya belirlenen en uygun koşullarda önderiştirme yapıldıktan sonra analiz edilmiştir.  Uygulanan yöntemin verimliliği, gözlenebilme sınırı (LOD), tayin sınırı (LOQ), doğrusal çalışma aralığı ile doğruluğu ve kesinliği de incelenmiştir. Sulardaki eser elementler örneklerin doğrudan analizinde tayin edilememiş; zenginleştirme sonrası belirlenen değerlerin içme-kullanım suyu standartları sınırları içinde olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Ön deriştirme, birlikte çöktürme, içme-kullanma suları, eser elementler, atomik absorpsiyon spektrometri

Abstract:
Knowledge of the characteristics of drinking and potable water is important for scientific studies and public health. In this study, the quantitative determination of the certain trace elements (Pb, Cd, Cu, Fe, Mn, Zn, Cr) in drinking and potable water samples in Kırşehir were carried out. The separation-enrichment operations for the likely trace elements in water samples was carried out by coprecipitation method. As the precipitating reagent Ce(IV) was used. The optimal conditions for the co-precipitation method has been determined by examining of the effects of various experimental parameters such as pH of solution, carrier amount, duration of the precipitation, sample volume, and type and concentration of the recovery solution by using model solutions. Then, water samples has been analyzed directly or after preconcentration under optimal conditions by using High Resolution Continous Source Flame Atomic Absorbtion Spectrometry (HR CS-FAAS). It was also investigated the efficiency, limit of detection (LOD), limit of quantification (LOQ), linear working range, accuracy and precision for the applied method. Trace elements in water samples could not be determined directly; the values of trace elements in the water samples was determined to be within the standard boundaries after the enrichment process.

Keywords: Preconcentration, coprecipitation, drinking-potable water, trace elements, atomic absorption spectrometry