Mortalite skorlamalarının koroner yoğun bakım hastalarında lojistik regresyon analizi ile değerlendirilmesi
Evaluation of mortality scoring systems in coronary care patients by logistic regression analysis
Yazar: FATİH KAHRAMAN
Danışman: PROF. DR. HİKMET ORHAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyoistatistik ve Tıbbi Bilişim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Biyoistatistik = Biostatistics
Dizin: APACHE skorlama sistemi = APACHE scoring system ; Koroner hastalık = Coronary disease ; Lojistik regresyon analizi = Logistic regression analysis ; Mortalite = Mortality ; ROC analizi = ROC analysis ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Lojistik Regresyon Analizi ile genişletilmiş SAPS II ve APACHE II skorlama sistemlerinin koroner yoğun bakım hastalarındaki hastane içi mortaliteyi kestirebilme yeteneği araştırıldı. Yoğun bakım mortalite skorlama sistemleri yıllardır hastane içi mortaliteyi kestirmede kullanılmış, ancak koroner yoğun bakım hastaları dâhil edilmemiştir.
Materyal ve Metot: Çalışmaya Kütahya Evliya Çelebi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Koroner Yoğun Bakım Ünitesi'ne 01.10.2019 – 31.05.2020 tarihleri arasında kardiyak nedenlerle yatışı yapılan toplam 871 hasta dahil edildi. Tüm hastaların demografik özellikleri ve laboratuvar bulguları incelendi. Hastaların genişletilmiş SAPS II ve APACHE II mortalite skorları hesaplandı. Skorlamaların kalibrasyonu Hosmer Lemeshow istatistiği ile diskriminasyon yeteneği ise ROC eğrisi ile test edildi. Mortalite skorlamalarının ölüm ile olan ilişkisi araştırıldı. Ayrıca ölüm sonlanımı üzerine etkisi olabilecek değişkenler Multivariate Lojistik Regresyon (LR) analizi yöntemiyle araştırıldı. 
Bulgular: Çalışmada mortalite oranı %9.5 olarak saptandı. genişletilmiş SAPS II ve APACHE II skorlama sistemlerinin koroner yoğun bakım hastalarında mortaliteyi kestirebilme yeteneğinin yeterli olduğu görüldü (sırasıyla AUC 0.807 ve 0.759). Ayrıca skorlama sistemleri arasında kuvvetli pozitif korelasyon (r = 0.831)  olduğu görüldü. Skorlamalardan bağımsız olarak yapılan çoklu logistik regresyon analizinde killip sınıfı, sistolik kan basıncı, mekanik ventilatör veya CPAP varlığı, kan üre azotu (BUN) düzeyi, kalp yetersizliği, inme hikayesi ve kan potasyum düzeyinin mortalite ile ilişkili olduğu görüldü.
Sonuç: Bu çalışmada genişletilmiş SAPS II ve APACHE II gibi yaygın kullanılan mortalite skorlama sistemlerinin koroner yoğun bakım hastalarında da mortaliteyi kestirmede etkin ve güvenilir yöntemler olduğu gösterilmiştir. Mortalite üzerine etkisi gösterilen diğer değişkenler de göz önüne alınarak koroner yoğun bakım hastaları için yeni bir skorlama sistemi geliştirilebilir.

Abstract:
Background and Aim: In this study, the ability of the expanded SAPS II and APACHE II scoring systems with logistic regression analysis to predict in-hospital mortality in coronary care patients was investigated. Intensive care mortality scoring systems have been used to predict in-hospital mortality for years, but coronary care patients are not included.
Material and Methods: In this retrospective, cross-sectional study, we included 871 patients followed in Kütahya Evliya Çelebi Research and Training Hospital's coronary care unit. Demographic characteristics and laboratory findings were recorded. Expanded SAPS II and APACHE II mortality scores were calculated. Calibration of models were tested with Hosmer & Lemeshow statistics and discrimination were tested with ROC curve. Relationship between scoring systems and mortality end-point were investigated. Furthermore, possible variables which can affect mortality end-point were analyzed with Multivariate Logistic Regression (LR) analysis.
Results: Mortality rate was 9.5% in our study. Expanded SAPS II and APACHE II scoring systems were found successful to be able predict mortality end-point (AUC 0.807 and 0.759). There was significant correlation (r =0.831) between mortality scoring systems. Apart from scoring systems, killip class, systolic blood pressure, mechanical ventilation and/or CPAP, blood urea nitrogen level, heart failure and stroke history and potassium level were found as significant variables in multiple explanatory variable LR analysis to predict mortality.
Conclusion: In this study, we showed that expanded SAPS II and APACHE II are useful methods to predict mortality in coronary care unit patients. A new mortality scoring model can be developed by adding other significant variables to these scoring systems for coronary care patients.