Solunum sistemi hastalık kompleksi etkenleri ile doğal enfekte buzağıların tedavisinde nebülizasyon ile verilen florfenikol'ün etkisi
The Effect of Florfenicol Given by Nebulisation in the Treatment of Naturally Infected Calves with Respiratory System Disease Complex
Yazar: ÜMİT ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET TÜTÜNCÜ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Buzağılar = Calves ; Florfenikol = Florfenicol ; Hayvan hastalıkları = Animal diseases ; Nebulizatör ve buharlaştırıcılar = Nebulizers and vaporizers ; Solunum sistemi = Respiratory system ; Solunum yolları enfeksiyonları = Respiratory tract infections ; Solunum yolları hastalıkları = Respiratory tract diseases ; Sığırlar = Cattles ; Teşhis teknikleri-solunum sistemi = Diagnostic techniques-respiratory system ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Sığırların solunum sistemi hastalık kompleksi (BRD) en fazla buzağı kaybı nedenleri arasında ishallerden sonra ikinci sırada yer almaktadır. Hastalığın patofizyolojisinin tam olarak belirlenememesi ve tedavide kullanılan antibiyotiklere karşı direncin gün geçtikçe artması hastalığı hala önemli kılmaktadır. Bu çalışma solunum sistemi hastalık kompleksi etkenleri ile doğal enfekte buzağıların tedavisinde nebülizasyon ile verilen florfenikol'ün etkisini araştırmak amacı ile yapıldı. Florfenikol etken maddesi ilk defa inhalasyon yolu ile BRD ile doğal enfekte 2-6 aylık yaş aralığındaki buzağılara uygulandı. Buzağılara BRD yönünden klinik skorlamala yapıldı ve pozitif olarak değerlendirilenler rastgele 3 gruba ayrıldı. Birinci gruba (n=15) konvansiyonel tedavi olan 40 mg/kg deri altı tek doz florfenikol ile 2,2 mg/kg fluniksin meglumine kas içi, 2. gruba (n=15) nebulizasyon ile 40 mg/kg florfenikol tek doz ve 3. gruba (n=15) nebulizasyon ile 40 mg/kg florfenikol ve 2,2 mg/kg fluniksin meglumin kas içi birer kez uygulandı. Buzağılar tedavi süresince (7 gün) hospitalize edilerek günlük solunum sistemi skorlamaları yapıldı. Tedavinin 0., 3., 5. ve 7. günlerinde kan ve serum örnekleri alınarak hematolojik parametreler ve haptoglobin düzeyleri ölçüldü. Tedavi öncesi ve tedavi sonrası akciğer ultrasonografik skorlaması yapılarak değişim takip edildi.
Hastalardan alınan bronkoalveoler/traheabronşiyal lavaj örneklerinden bakteriyel ve viral pnömoni etkenleri belirlendi. Buzağılardan Pasteurella multocida (%13,3), Mannheimia haemolytica (%8,8), Ureaplasma spp. (%44,4), Mycoplasma bovis (%88,8), Escherichia coli (%91,1), Bovine viral diyare virüsü (%4,4), Bovine Herpes virüs tip 1 (%8,8) ve Bovine respiratorik sinsitiyal virüsü (%46,66) izole edildi. Çalışmaya dahil edilen hiçbir buzağıda Parainfluenza-3 virüsü tespit edilemedi. Buzağıların %21'inin en az 2, %33,3'ünün 3, %7,1'inin 4, %25'inin 5 etken ile kombine, 1 buzağının ise tek etken ile enfekte olduğu belirlendi. Bölgemizde hastalığın oluşumunda %97,7 oranında birden fazla etkenin rol oynadığı gözlendi.

Çalışma sonucunda konvansiyonel tedavi yapılan buzağıların klinik skor ortalaması 5'in altına beşinci günde, nebulizasyon uygulaması yapılan gruplarda bu süre 4 günden aşağı indiği ve tedavinin daha etkili olduğu tespit edildi. Klinik solunum sistemi skoru 12 ve üzeri olan 9 buzağının 3 farklı tedavi uygulanmasına rağmen öldüğü, bu sayının her bir grupta üçer adet olduğu ve 12 ve üstü klinik solunum skoruna sahip hayvanlarda prognozun olumsuz olduğu görüldü. 
Akciğer ultrasonografik skorlamasında her 3 grupta çalışmaya katılan hayvanların tamamı lobar pnömoni bulgusu gösterdi. Tedavi öncesi ve sonrası akciğer ultrasonografik skorlamalarında aynı günlerde gruplar arasında ve farklı günlerde grup içerisinde bir fark şekillenmediği ortaya konuldu. Tüm gruplarda tedavi öncesi belirlenen yüksek haptoglobin değerlerinde, tedavinin 3. gününden sonra anlamlı düşüş görülürken, tedavi sonrası değerlerinin fizyolojik sınırların çok üzerinde olduğu belirlendi. Elde edilen hematolojik veriler sonucunda ise kan parametrelerinde gruplar arası ve tedavi süresince anlamlı bir değişiklik olmadığı belirlendi. 
Sonuç olarak BRD hastalarında tek doz inhalasyon yoluyla uygulanan florfenikolün deri altı yolla uygulanan tek doz florfenikolden daha etkili olduğu, hastalığın klinik skorlama kriterlerine göre iyileşme süresini azalttığı ve gelecekte saha şartlarında ümit vaat eden bir tedavi olacağı kanısına varıldı.

Abstract:
Bovine respiratory disease (BRD) complex is the second common cause of calf loss after diarrhea. Because the pathophysiology of the disease could not be determined exactly and the resistance against antibiotics used in treatment increases day by day, making the disease still important.This the first study with concern to florfenicol administration by inhalation procedure to naturally infected BRD calves  between 2-6 month old.This is the first study florfenicol was administered by inhalation to naturally infected BRD calves between 2-6 month old. Calves were scored by BRD clinical scoring system and positive ones were included in the study and divided into 3 groups. Florfenicol (40 mg/kg subcutaneous, once) and flunixin meglumine (2.2 mg/kg Intramuscular, once ) were administered to Group 1. Florfenicol was administered via aerosol route in Group 2 via nebulisation  alone and in Group 3, florfenicol was administered via nebulisation and also flunixin meglumine was given intramuscularly at a dose of 2.2 mg/kg once per treatment period. Calves were hospitalized during treatment (7 days) and daily respiratory system scorings were done. 
Bacterial and viral pneumonia agents were determined from broncho-alveolar / trachea-bronchial lavage samples taken from calves. Pasteurella multocida (13.3%), Mannheimia haemolytica (8.8%), ureaplasma spp. (44.4%), Mycoplasma bovis (88.8%), Escherichia coli (91.1%), Bovine viral diarrhea virus (4.4%), Bovine Herpes virus type 1 (8.8%) and Bovine respiratory syncytial virus (46.66%) was isolated. Parainfluenza was not detected in any calves included in the 3 groups. It was determined that 21% of the calves were at least two, 33.3% three, 7.1% four, 25% combined with five factors, and only 1 calf was infected with one agent. In our region, it was observed that multiple factors play a role in the occurrence of the disease in 97.7 percent. 
As a result of our study, it was determined that the average clinical score of calves treated with conventional treatment was less than 5 on the 5th day, but this period was shortened to 3rd and 4th days in the groups with nebulization. It was determined that nebulization therapy was more effective. It was observed that animals with a clinical respiratory system score of 12 and above died despite 3 different treatments, this number was three in each group, and the prognosis was unfavorable in animals with a clinical respiratory score of 12 and above.
The change was followed by performing lung ultrasonographic scoring before and after the treatmentIn the lung ultrasonographic scoring, all of the animals participating in the study in all 3 groups showed signs of lobar pneumonia. It was revealed that there was no difference between the groups on the same days and within the group on different days in lung ultrasonographic scoring before and after the treatment. In all groups, it was determined that there was a significant decrease in the high haptoglobin values determined before the treatment after the 3rd day of treatment, but the post-treatment values were well above the physiological limits. As a result of the hematological data obtained, it was determined that there was no significant change in blood parameters between the groups and during the treatment. In addition, it was concluded that hematology did not contribute to the diagnosis of antemortem.
In conclusion, it was concluded that florfenicol administered by inhalation in BRD patients is more effective, reduces the recovery time according to the clinical scoring criteria and will be a promising treatment in the future.