Araçsallaştırılmış beden imgeleri
Images of instrumentalized bodies
Yazar: GÜLŞAH ÖZDEMİR
Danışman: PROF. CEBRAİL ÖTGÜN
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2016
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Beden imajı = Body image ; Bireyin araçsallaştırılması = Instrumentalization of individuals ; Manipülasyon = Manipulation ; Medya = Media ; Propaganda = Propaganda ; Reklamlar = Advertisements ; Sanat = Art ; Sanat eserleri = Artistic works

Özet:
Beden ilk çağlardan bu yana farklı sebeplerle felsefeye, dine, bilime, savaşa, siyasete, cinselliğe, sanata, medyaya ve daha  birçok alana malzeme olmuştur. Bazen doğrudan, bazen manipüle edilerek gündeme taşınmış ve her seferinde dikkatleri üzerine toplamıştır. İlkel kabilelerde dinî ritüellerin bir parçası olarak farklı motifler ve renklerle boyanıp çeşitli müzikler eşliğinde dans eden beden, ilahi dinlerin öğretilerine göre utanç simgesi olmuş ve örtülmüştür. Dinde manipülasyona uğrayan beden, reklam sektöründe ve sanat eserlerinin varoluş süreçlerinde de fazlasıyla araçsallaştırılmıştır. Sanatın en eski tarihlerinden itibaren artarak ve gittikçe daha şehvetli bir şekilde betimlenen çekici kadın betimlemeleri erkek egemen toplumun itibar ve zenginliğinin göstergesi olmuştur. 
Reklam sektöründe de benzer bir durum hakimdir. Reklam piyasası satış üzerinde etkili yöntem olan manipülasyonu fazlasıyla kullanmakta ve bedeni cinsellik vurgusuyla öne çıkarmakta gayet ustaca davranmaktadır. Çünkü cinsellik insanların üzerinde bir haz oluşturur ve bu haz da kapitalist toplumda ürünlerin pazarlanması için önemli bir rol oynar. 
Aynı beden, iktidar tarafından savaş stratejilerinin bir parçası haline getirilip propaganda aracına dönüştürülmüş ve böylece beden üzerinden yapılan manipülasyon günümüzün en güçlü silahlarından biri haline getirilmiştir. Bu noktada iktidar ve medyanın iş birliği çok önemlidir. Tarih boyunca bedenin üzerine yüklenen anlamlar öylesine yönlendirilmiştir ki tanrılaştırılmaya kadar uzanır. Oysa beden, tüm bu süslü hilelerin ardında yaşayan ve sonunda çürüyüp, kokuşarak yok olan bir maddedir sadece. 
Bu tez çalışmasında bedenin yüz yıllardır sanatta ve son 200 yıldır da medyada, siyasi iktidar ya da kapitalizm gibi önemli güçler uğruna farklı ideolojiler ile manipüle edilerek kullanıldığı, araçsallaştırıldığı düşüncesi savunulmuştur. Bir plastik sanat alanı çalışması olan bu tezin uygulama sürecinde güncel sanatta fazlasıyla yer alan dijital teknikler kullanılmış ve dijital bir platform olan medyanın kendi diliyle eleştirildiği çalışmalar gerçekleştirilmiştir.
Anahtar Sözcükler:  
Beden, Medya, Sanat, Reklam, Manipülasyon, Araçsallaştırılma, Propoganda

Abstract:
Since the early ages body has been material to philosophy, religion, science, war, politics, sexuality, art, media and many other areas  for different reasons. It was moved to the agenda sometimes directly, sometimes by manipulation and each time it was made a big splash. According to the teachings of the divine religions, body has been symbol of shame and ordered to be covered while it has painted with different motifs and colors as part of religious rituals, danced several music in primitive tribes. Body which has been exposed to manipulation in religion, It exceedingly instrumentalized in advertising industry and in the process of being works of art. Since the oldest history of art,  attractive woman images which has been pictured more and more sensual, was indicator of reputation and wealth of a male-dominated society.
There is a similar situation in the advertising industry. Advertising market largely uses manipulation that effective methods on sale, and it acts very skilfully in emphasizing the sexuality of the body. Because sexuality creates a pleasure on people and this pleasure important plays a role for the marketing of products in capitalist society.
The same body has become a part of the war strategy by the ruling and transformed into a propaganda tool and thus manipulation made on body has become one of the most powerful weapons of today. At this point the government and the media's cooperation is very important. Throughout the history meanings loaded to body, is so extreme that İt reachs to divinize. But the body, behind all these ornate tricks, Is only a substance that living, dying, rotting, and eventually disappearing.
In this thesis work this idea advocated that the body has been manipulated and instrumentalized for the sake of political power and capitalism with different ideologies, in art for centuries and the last 200 years in the media. The implementation process of this plastic art work thesis digital tecniques were used in the contemporary art and works have been done with digital platform media that criticized in its own language.

Key Words
Body, Media, Art, Advertisement, Manipulation, Instrumentalization, War, Propoganda