Çağdaş Türk sinemasına filmozofik bakış
Filmosophic overview of contemporary Turkish cinema
Yazar: DENİZ OĞUZCAN
Danışman: DOÇ. DR. GİZEM PARLAYANDEMİR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Felsefe = Philosophy ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Bağımsız sinema = Independent cinema ; Felsefe = Philosophy ; Filmozofik = Filmozofic ; Frampton, Daniel = Frampton, Daniel ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema

Özet:
Sinema, başlangıcından itibaren düşüncelerin imajlara dönüştüğü bir sanat dalı olmuştur. Sinemanın düşüncelerden aldığı güçle yarattığı imajlar göz önüne alındığında imgelerden ayrı tutulması söz konusu değildir. Sinema ile felsefenin aynı düzlemde olduğu kabul edildiğinde aralarındaki ortak noktalardan birinin imgeler olduğu da görülecektir. Bu nedenle sinema bir sanat olarak daima filozofların ilgisini çeken bir alan olmuştur. Filozoflar haricinde sinema, kuramcı yönetmenler tarafından da ele alınarak sinemanın ne olduğu ve ne olabileceği üzerine fikirler ortaya atılmıştır. Sinema felsefesi alanı da bu şekilde doğmuştur. Sinema felsefesinde kendine önemli bir edinen "filmler düşünür felsefesi" özellikle Daniel Frampton'un filmozofi kuramıyla yeni bir sayfa açmıştır. Frampton, filmlerin tıpkı felsefi metinler gibi felsefe yapabildiğini, bunu sinemaya özgü öğeler ile gerçekleştirdiğini iddia etmektedir. Düşünen filmler insan zihninden farklı olan film zihine sahiptir. Film zihin, film düşünme yoluyla film dünyayı yaratır ve bu dünya gerçek dünyadan farklı bir dünyadır. Filmozofi filmi bir düşünme biçimi olarak ele alırken film biçimine dair yeni bir kuram geliştirir. Bu çalışmada öncelikle sinema felsefesi alanında ilk düşünceler açıklanmış, filmler düşünür felsefesi incelenmiş ve Frampton'un filmozofi kuramının temelleri olan film zihin, film düşünme ve film dünya kavramları detaylı olarak irdelenmiştir. Son bölümde ise Bağımsız Türk Sineması ele alınarak bağımsız sinemanın ne olduğu, bağımsız sinemanın nasıl ortaya çıktığı, bağımsız sinema öncesi Yeşilçam sineması, bağımsız sinema ve onu bağımsız yapan özellikleri ile klasik anlatı sinemasından farkları açıklanmıştır. Ardından Bağımsız Türk Sineması'ndan amaçlı örneklem ile seçilen filmler Frampton'un filmozofik analizi ile incelenmiştir. Bağımsız Türk Sineması'nda film düşünme eylemini gerçekleştiren filmlerin hangi sinematik bileşenlerle ve nasıl felsefe yaptıkları tespit edilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Cinema has always been a branch of art in which thoughts are transformed into images. Considering the images that cinema creates with the power it takes from thoughts, it is out of question to be separated from images. When it is accepted that cinema and philosophy are on the same plane, it will be seen that one of the common points between them is images. For this reason, cinema, which is an art, has always been an area of interest for philosophers. Apart from philosophers, cinema was also handled by theoretical directors and ideas were put forward on what cinema is and what it could be. The field of cinema philosophy was born in this way. The philosophy of "films thinking", which has gained an important place in the philosophy of cinema, has opened a new page especially with Daniel Frampton's filmosophy theory. Frampton claims that films can philosophize just like philosophical texts, and that they do this with cinematic elements. Thinking movies have a film-mind that is different from the human mind. The film-mind creates the movie-world through film-thinking, and this world is a different world from the real world. Filmosophy develops a new theory of film form by treating film as a way of thinking. In this study, first thoughts in the field of cinema philosophy were explained; The philosophy of "films thinking" has been studied and the concepts of film-mind, film-thinking and film-world, which are the foundations of Frampton's theory of filmosophy, have been examined in detail. In the last section, Independent Turkish Cinema is handled and explained what independent cinema is, how independent cinema emerged, Yeşilçam cinema before independent cinema, independent cinema and its differences from classical narrative cinema with its independent features. Then, the films selected from the Independent Turkish Cinema with a purposeful sampling were analyzed with Frampton's filmosophical analysis. It has been tried to determine with which cinematic components and how the films that carry out the act of thinking about movies in the Independent Turkish Cinema make philosophy.