Okuduğunu anlama stratejilerinin anlama, tutum ve kalıcılığa etkisi üzerine meta analiz çalışması
Meta analysis study on the effects of reading comprehension strategies on comprehension, attitude and retention
Yazar: SULTAN AHRAZ
Danışman: PROF. DR. HAYATİ AKYOL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okuduğunu anlama stratejilerinin, Türkçe alanında okuduğunu anlama, okuma tutumu ve okuma kalıcılığına etkisini belirlemektir. Araştırmada meta analiz yöntemi kullanılmıştır. Verilen toplanması ve analizi, konunun belirlenmesi, literatür taraması, ölçütlerin belirlenmesi, temaların belirlenmesi, araştırma sorularının belirlenmesi, kodlama, analiz, etki büyüklüğü hesaplanması, heterojenlik testi, modelin seçimi, genel etkinin hesaplanması ve yorumlama aşamalarından oluşmuştur. Literatür taraması, Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi, Asos İndeks, Acar İndeks, DergiPark, Türk Eğitim İndeksi, Akademik Dizin, Araştırmax ve Yök Akademik, Proquest Dissertation and Theses, Ebsco, Eric ve Web of Science veri tabanlarında gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından uzman görüşleri doğrultusunda oluşturulan kodlama formu kullanılmıştır. Kodlama sonucunda anlamaya ilişkin 48, tutuma ilişkin 11 ve kalıcılığa ilişkin 5 çalışma olmak üzere toplam 64 çalışma elde edilmiştir. Araştırmanın moderatörleri, çalışma yeri, çalışma türü, çalışma yılı, sınıf seviyesi/yaş grubu, uygulayıcı, uygulama süresi, ölçme aracını geliştiren ve örneklem büyüklüğüdür. Verilerin analizinde CMA yazılımı ve SPSS istatistik programı kullanılmıştır. Yazılımda deney ve kontrol gruplarına ait örneklem büyüklüğü, ortalama ve standart sapma değerlerinin girilebildiği format seçilmiştir. Etki büyüklüğünün hesaplanmasında Hedges's g katsayısı kullanılmıştır. Yayın yanlılığı, Rosenthal Korumalı N Sayısı Analizi ile incelenmiştir. Etki büyüklüklerinin yorumlanmasında sınıflandırma ölçeği kullanılmıştır. Heterojenlik testi sonucunda, çalışmaların rastgele etkiler modeline göre heterojen özellikli olduğu belirlenmiştir. Çalışmalara ait yayın yanlılığına rastlanmamıştır. Anlama ve tutumda, çalışmaların güven aralığı ve çalışma ağırlığının büyük bir bölümü pozitif yöndeyken; kalıcılıkta tamamı pozitif yöndedir. Güven aralığının pozitif yönde olması, çalışmaların istatistiksel olarak anlamlı bir pozitif etki gösterdiğini belirtmektedir. Temalarda, genel etki büyüklüğüne ilişkin pozitif değer elde edilmiştir. Bu sonuç, işlem etkisinin okuduğunu anlama stratejileri lehine olduğunu göstermektedir.
Okuduğunu anlama stratejileri, kalıcılığa çok geniş düzeyde, anlamaya geniş düzeyde, tutuma orta düzeyde etki etmiştir. Moderatör analizi bulguları; anlama üzerinde, çalışma yeri, uygulama süresi ve örneklem büyüklüğünün; kalıcılık üzerinde, çalışma yılı, sınıf seviyesi/yaş grubu ve örneklem büyüklüğünün genel etki büyüklüğünü anlamlı bir farklılığa yol açacak şekilde değiştirdiğini göstermiştir. Tutum üzerinde değişkenler genel etki büyüklüğünde anlamlı bir farklılığa yol açmamıştır. Çalışmada ulaşılan bu sonuçlara ilişkin önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this research is to determine the effects of reading comprehension strategies on reading comprehension, reading attitude and reading retention in the field of Turkish. Meta analysis method was used in the research. Data collection and analysis consisted of the stages of determining the subject, literature review, determining the criteria, determining the themes, determining the research questions, coding, analysis, calculating the effect size, heterogeneity test, choosing the model, calculating the overall effect and interpreting. The literature search was carried out in the databases of National Academic Network and Information Center, Asos Index, Acar Index, DergiPark, Turkish Education Index, Academic Index, Research Journal and Yök Academic, Proquest Dissertation and Theses, Ebsco, Eric and Web of Science. The coding form was used created by the researcher in accordance with expert opinions as a data collection tool. As a result of coding, a total of 64 studies were obtained, including 48 studies on comprehension, 11 studies on attitude and 5 studies on retention. The moderators of the study are the place of study, type of study, year of study, grade level/age group, practitioner, duration of the application, the developer of the measurement tool, and the sample size. CMA software and SPSS statistical program were used in the analysis of the data. The format in which the sample size, mean and standard deviation values of the experimental and control groups can be entered has been selected in the software. Hedges's g factor was used to calculate the effect size. Publication bias was investigated by Rosenthal Protected N Number Analysis. The classification scale was used to interpret the effect sizes. As a result of the heterogeneity test, it was determined that the studies were heterogeneous according to the random effects model. The studies don't have publication bias. While most of the confidence interval and working weight of the studies are positive in comprehension and attitude, all of them are positive in retention. A positive confidence interval indicates that the studies have a statistically significant positive effect. A positive value was obtained regarding the overall effect size of the themes. This result shows that the processing effect is in favor of reading comprehension strategies. Reading comprehension strategies had a very wide effect on retention, a wide effect on comprehension and a moderate effect on attitude. The findings of the moderator analysis showed that place of study, duration of application and sample size on comprehension; study year, grade level/age group and sample size change the overall effect size in a way that leads to a significant difference on retention. Variables didn't lead to a significant difference in the overall effect size on attitude. Suggestions have been made regarding these results reached in the study.