Nevşehir ilinde kronik hava yolu hastalıklarının görülme sıklığı ve risk faktörleri
Incidence of chronic airway diseases and determination of risk factors in Nevşehir province
Yazar: NURİYE EFE ERTÜRK
Danışman: PROF. DR. NİMET KARATAŞ ; PROF. DR. RAMAZAN DEMİR
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Astım = Asthma ; Göğüs hastalıkları = Thoracic diseases ; Hemşirelik = Nursing ; Nevşehir = Nevşehir ; Solunum yolları hastalıkları = Respiratory tract diseases

Özet:
Çalışma, Nevşehir ilinde kronik hava yolu hastalıklarının (KHH) görülme sıklığı ve risk faktörlerini belirlemek amacıyla planlanmış, tanımlayıcı bir araştırmadır.Araştırmanın evrenini, Nevşehir Belediyesi sınırları içinde yer alan Aile Sağlığı Merkezlerine (ASM) kayıtlı, 40 yaş ve üstü bireyler oluşturmaktadır. Kasım 2010 ? Mayıs 2011 tarihleri arasında, belirlenen ASM'lere başvuran 630 birey örneklem kapsamına alınmıştır. Çalışmanın yapılabilmesi için Nevşehir İl Sağlık Müdürlüğü izni, etik kurul onayı ve bireylerden yazılı ve sözlü onam alınmıştır. Veriler, bireylerin tanıtıcı özellikleri, kronik hava yolu hastalıkları risk faktörlerini belirlemeye yönelik oluşturulan anket formları ve solunum fonksiyon testi yapılarak toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler bilgisayar ortamına aktarılmış ve SPSS 15.0 paket programında değerlendirilmiştir. Veriler Ki kare, Mann-Whitney U, Kruskall-Wallis Varyans Analizi ve Bağımsız Örneklemde T Testi kullanılarak değerlendirilmiştir. İstatistiksel olarak farkın önemliliği p<0.01 olarak kabul edilmiştir.Çalışmaya katılan bireylerin, %54.1'i kadın, %45.3'ü 40-49 yaş grubunda ve %34.1'i halen sigara içmektedir. Erkeklerde sigara kullanımı daha fazladır. Araştırmaya katılan bireylerin %12,1'inde obstrüksiyon (FEVı/FVC<%70) tespit edilmiştir. FEVı/FVC<%70 tespit edilen bireylerin FEVı %, PEF % ve FEF 25-75 %, FEVı/FVC<%70 tespit edilmeyen bireylerlere göre daha düşük ve aralarındaki fark istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur (p <0.01). Beden kitle indeksi ve obstrüksiyon arasında anlamlılık saptanmamıştır (p>0.01). Gelir durumu gider durumuna göre düşük olan, tozlu dumanlı ve gazlı ortamlarda çalışan ve kerpiç evde yaşayan bireylerde obstrüksiyon görülme sıklığı daha fazla tespit edilmiştir.Bu sonuçlar doğrultusunda, birinci basamak sağlık kuruluşlarında hastalığın erken tespiti için solunum fonksiyon testi yapılması, ülke çapında KHH prevalansının belirlenmesi için, bölgesel çalışmaların planlanması önerilmektedir.Anahtar kelimeler: Kronik Hava Yolu Hastalıkları, Hemşirelik, Nevşehir, KOAH, Astım.

Abstract:
ABSTRACTThe present research was a descriptive research planned to determine chronic airway diseases (CAD) and risk factors.The population of the research was consisted of individuals aged ? 40 who were registered at the Family Health Centers (FHC) located in Nevşehir city center. The sample included 630 individuals who visited FHCs and were selected using random number table between October 2010 and May 2011. Official permissions from Nevşehir Health Directorate, approval of ethical committee and the oral and written consents of the participants were obtained in order to conduct the research. The data were collected using questionnaire forms to find out descriptive characteristics of the participants and the risk factors of airway diseases and pulmonary function test. The data obtained were recorded into computer and evaluated using SPSS 15.0 software. The data were analyzed with chi-square, Mann-Whitney U, Kruskall-Wallis H Variance Analysis and Independent Samples T test. Statistical significance level was accepted as p<0.01.Of the participant individuals 54.1% were female, 45.3% belonged to 40-49 age group and 34.1% were still smokers. Smoking was more prevalent among males. Obstruction (FEVı/FVC<%70) was detected among 12.1 % of the participant individuals. FEVı percentages, Pef percentages and FEF 25-75 percentages of the individuals with FEVı/FVC<%70 were lower than those without FEVı/FVC<%70 and the difference between was statistically significant (p<0.01). A significance between BMI and obstruction was not detected (p>0.01). It was noted that individuals who had lower income than expenses, worked in dusty and smoky settings and lived adobe houses had higher prevalence of obstruction.In light of these results, it is recommended that pulmonary function tests be performed in order to detect the disease at an early period at the primary health care centers and that regional studies be conducted .Keywords: Chronic Airway Diseases, Nursing, Nevşehir, COPD, Asthma.