Çocukluk çağı hematopoetik kök hücre naklinde granülosit koloni uyarıcı faktör ile uyarılmış ve uyarılmamış kemik iliği kaynaklı kök hücre kullanımının klinik üzerine etkisi ve verici özellikleri
Clinical outcomes and graft characteristics in pediatric hematopoetic stem cell transplantation using granulocyte colony stimulating factor primed bone marrow and steady state bone marrow
Yazar: ALİ FETTAH
Danışman: PROF. DR. NAMUK YAŞAR ÖZBEK
Sağlık Bakanlığı / Ankara Çocuk Sağlığı ve Has. Hematoloji Onkoloji Eğt. Arş. Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Hematolojisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2014
Konu: Hematoloji = Hematology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Granülosit koloni stimülan faktör = Granulocyte colony stimulating factor ; Greft versus host hastalığı = Graft versus host disease ; Hematopoetik kök hücreler = Hematopoietic stem cells ; Hücre nakli = Cell transplantation ; Kemik iliği = Bone marrow ; Kemik iliği hücreleri = Bone marrow cells ; Kök hücreler = Stem cells

Özet:
Hematopoetik kök hücre nakli (HKHN) malign ve malign olmayan birçok hastalıkta
hayat kurtarıcı tedavi yöntemidir. Granülosit koloni uyarıcı faktör (G-CSF) ile
uyarılmış kemik iliği kök hücresi (G-KİKH) yüksek oranda hücre içermesi nedeniyle
nötrofil ve trombosit engraftmanı zamanları hızlı olmaktadır ve kronik graft versus
host hastalığı (GvHH) riski G-CSF ile uyarılmış periferik kan kaynaklı kök hücreye
göre daha azdır. Bununla birlikte hematopoetik kök hücre naklinde verici demografik
özellikleri ve laboratuar değerlerinin kök hücre sayısını etkilediği de gösterilmiştir.
Verici yaşının, cinsiyetinin, vücut ağırlığının, vücüt kitle indeksinin, monosit,
trombosit ve lökosit değerlerinin kök hücre sayısını etkilediği bildirilmiştir.
Nisan 2010-Ekim 2013 tarihleri arasında Ankara Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları
Hematoloji Onkoloji Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kemik İliği Nakil Ünitesi'nde
kemik iliği kullanılarak HKHN yapılan 64 hasta ve vericisi çalışmaya alındı.
Vericilerin 29'una nakil öncesi G-CSF uygulanırken 35'ine uygulanmadı.
Çalışmamızda çocuklarda hematopoetik kök hücre naklinde G-CSF ile uyarılmış
kemik iliği kök hücresinin nötrofil ve trombosit engraftmanı, akut ve kronik GvHH
gelişimi, sağkalım ve relaps üzerine olan etkisini belirlemek, hematopoetik kök hücre
verici özelliklerini tanımlanmak, G-CSF'in kök hücre üzerine olan etkisini
belirlemek amaçlanmıştır.
Vericisi G-CSF alan grubun CD34 hücre sayısı (180/µL vs. 125/µL, p:0,05), toplam
çekirdekli hücre sayısı (7,1x108
/kg vs. 4,1x108
/kg, p. 0,0001), BFU-E koloni sayısı
(16,49x104
/kg vs. 11,12x104
/kg, p:0,007) ve CFU-GM koloni sayısı (13,82x104
/kg
vs. 7,95x104
/kg, p:0,017) vericisi G-CSF almayanlara göre yüksekti. Nötrofil
engraftman (14 vs. 15 gün, p:0,699), trombosit engraftman (25 vs. 24 gün, p:0,994)
ve yatış süreleri (38 vs. 38 gün, p: 0,707) arasında iki grup arasında fark bulunmadı.
Evre II-IV akut GvHH (%10,3 vs. %11,4, p:0,809) ve kronik GvHH (%20,7 vs.
%17,1, p: 0,720) gelişmesi açısından iki grup arasında fark saptanmazken G-CSF 
v
uygulanmasının akut ve kronik GvHH gelişmesi açısından risk oluşturmadığı
görüldü. Ayrıca vericisi G-CSF alan ve almayan gruplar arasında sağkalım ve relaps
oranlarında farklılık gözlenmedi. Bununla birlikte CD34 sayısını etkileyen en önemli
faktörler verici boyu, G-CSF kullanımından bağımsız olarak nakil öncesi lökosit
sayısı, G-CSF kullanımı ve G-CSF kullanımından bağımsız olarak nakil öncesi
platelet sayısı olarak tespit edildi.
Çocuklarda G-CSF kullanımı kök hücre mobilizasyou için etkin bir yöntem olup
özellikle alıcı ve verici arasında boyut uygunsuzluğu olanlarda, GvHH riskini
arttırmadan güvenle kullanılabileceği akılda tutulmalıdır. Ayrıca nakil öncesinde
verici özelliklerinin özellikle de verici boyu ve trombosit sayısının CD34+
hücre
sayısı hakkında bilgi verdiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Abstract:
Hematopoetic stem cell transplantation is a life saving treatment method in many
malign and non malign diseases. Granulocyte colony stimulating factor (G-CSF)
primed bone marrow yielded high numbers of nucleated cells and had shorter
neutrophil and platelet engraftment time and the risk of chronic graft versus host
disease (GvHD) is lower than G-CSF primed peripheral blood stem cells. Besides
that, it is evinced that stem cell number is affected by the donor's demographic and
laboratoty features. It is stated that the donor's age, sex, body weight, body mass
index, monocyte, platelet and leukocyte numbers can affect the stem cell number.
From April 2010 to November 2013, a total of 64 pediatric patients and HLAmatched
family donors were enrolled in the study at the Bone Marrow
Transplantation Unit, Ankara Children's Hematology and Oncology Research
Hospital. Twenty nine patients (G-BM group) received the marrow grafts primed
with G-CSF prior to marrow harvets and 35 patients (S-BM group) received the
steady state marrow. In this study, we aimed to determine the effect of G-CSF
primed bone marrow on the neutrophil and platelet engraftment time, incidence of
acute and chronic GvHD, relapse, overall and disease free survival and to identify the
features of hematopoetic stem cell donors.
Granulocyte colony stimulating factor primed bone marrow (G-BM) yielded higher
numbers of CD34+
cells (180/µL vs. 125/µL, p=0,05), total nucleated cells
(7,1x108
/kg vs. 4,1x108
/kg, p= 0,0001), BFU-E (16,49x104
/kg vs. 11,12x104
/kg,
p:0,007) and CFU-GM (13,82x104
/kg vs. 7,95x104
/kg, p:0,017) than steady state
bone marrow (S-BM). The neutrophil engraftment (14 vs. 15 days, p:0,699), platelet
engrafment (25 vs. 24 days, p:0,994), lenght of stay in hospital (38 vs. 38 days, p:
0,707), overall survival and disease free survival were similiar between G-BM and SBM.
Also the cumulative incidence of grade II to IV acute GvHD (%10,3 vs.
%11,4, p=0,809) and chronic GvHD (%20,7 vs. %17,1, p: 0,720) were similiar 
vii
between two groups. It was seen that the usage of G-CSF didn't increase the risk of
acute and chronic GvHD. On the other hand, it was identified that the most important
factors that affects CD34+
cells are the donors height, the number of leukocyte and
platelet before transplantation and G-CSF usage.
Granulocyte colony stimulating factor usage for stem cell mobilization seems to be
an effective and safe method for pediatric bone marrow transplantations without the
risk of increasing GvHD, especially when there is a total nucleated cell number
insufficiency is considered regarding donor size. Donor characteristics such as height
and pre-transplant laboratory findings, including leukocyte and platelet count, may
be predictive for CD34 cell count