Artırılmış gerçeklik uygulamaları yoluyla çevre eğitiminin ilkokul öğrencilerinin çevre bilincine etkisi
The effect of environmental education through augmented reality practices on the environmental awareness of primary school students
Yazar: GÖKHAN AKÇAY
Danışman: DOÇ. DR. ELİF ÖZTÜRK
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Artırılmış gerçeklik = Augmented reality ; Çevre bilinci = Environmental consciousness ; Çevre eğitimi = Environmental education ; Çevre sorunları = Environmental problems

Özet:
Çevre sorunlarının önlenebilmesi için; temel amacı bireylerde çevre bilinci oluşturmak olan çevre eğitimi önemli hale gelmiştir. Teknolojide yaşanan gelişmeler eğitim alanında birçok fayda sağlamıştır. Bu teknolojilerden biri olan artırılmış gerçeklik (AG) teknolojisinin eğitsel faydalarına bakıldığında; etkili bir çevre eğitimi için kullanılabilirliğini destekler niteliktedir.
Bu araştırmanın amacı, artırılmış gerçeklik uygulamaları kullanılarak verilen çevre eğitiminin ilkokul üçüncü sınıf öğrencilerinin çevreye yönelik tutumları, davranışları ve çevre konusundaki bilgileri üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmada karma yöntemin gömülü deseni kullanılmıştır. Araştırma, 2021-2022 eğitim öğretim yılında iki farklı devlet okulundan ilkokul üçüncü sınıf öğrencileri ile fen bilimleri dersi Canlılar Dünyasına Yolculuk ünitesi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Deney grubuna (n=17) altı hafta boyunca AG uygulamalarıyla çevre eğitimi verilirken kontrol grubunda (n=15) mevcut müfredata göre dersler işlenmiştir. Veriler, Uzun (2020) tarafından geliştirilen Çevresel Bilgi Ölçeği, Çevresel Tutum Ölçeği ile Çevresel Davranış Ölçeği'nden oluşan "Çevremi Nasıl Görüyorum? Formu" ve araştırmacı tarafından hazırlanan Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu ile toplanmıştır. Elde edilen nicel verilerin normalliği Shapiro-Wilks Testi ile kontrol edilmiştir. Verilerin normal dağılım göstermemesi sebebiyle parametrik olmayan testlerin kullanılmasına karar verilmiştir. Nicel verilerin analizinde betimleyici istatistikler, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ve Mann-Whitney U Testi kullanılırken nitel verilerde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. 
Araştırmada elde edilen bulgulara göre; AG uygulamaları kullanılarak verilen çevre eğitiminin üçüncü sınıf öğrencilerinin çevreye yönelik bilgi, tutum, davranış ve bu alt boyutların toplamı olan çevre bilinçleri üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yine yapılan görüşmelerde; öğrencilerin AG uygulamalarına karşı olumlu duygular hissettikleri, uygulamaları başka derslerde kullanmayı istedikleri, AG uygulamalarının öğrenmelerini kolaylaştırdığı ve canlı/cansız varlıklara karşı yaklaşımlarını olumlu anlamda etkilediği belirlenmiştir.

Anahtar Sözcükler: Artırılmış gerçeklik, çevre eğitimi, çevreye yönelik bilgi, çevreye yönelik tutum, çevreye yönelik davranış, çevre bilinci

Abstract:
Environmental education, whose primary purpose is to create environmental awareness in individuals, has become essential in order to prevent environmental problems. Advances in technology have provided many benefits in the field of education. Considering the educational benefits of augmented reality (AR) technology, one of these technologies supports its usability for effective environmental education. The aim of this research is to examine the effect of environmental education given by using augmented reality applications on the attitudes, behaviours and environmental knowledge of third-grade primary school students. The embedded design of the mixed method was used in the research. The research was carried out with third-grade primary school students from two different public schools in the 2021-2022 academic year within the scope of the Journey to the World of Living Unit of the science course. While environmental education was given to the experimental group (n=17) with AR applications for six weeks, the control group (n=15) was taught according to the current curriculum. The data were collected with the "How Do I See My Environment? Form" consisting of the Environmental Information Scale, Environmental Attitude Scale and Environmental Behavior Scale developed by Uzun (2020) and Semi-Structured Interview Form prepared by the researcher. The normality of the obtained quantitative data was checked with the Shapiro-Wilks Test. Since the data did not show normal distribution, it was decided to use non-parametric tests. While descriptive statistics, Wilcoxon Signed Rank Test and Mann-Whitney U Test were used in the analysis of quantitative data, content analysis technique was used in qualitative data. According to the findings obtained in the research; It has been concluded that the environmental education given by using AR applications is effective on the knowledge, attitude, behaviour and environmental awareness of the third-grade students towards the environment, which is the sum of these sub-dimensions. Again, in the interviews; It was determined that students felt positive feelings towards AR applications, they wanted to use the applications in other lessons, AR applications facilitated their learning and positively affected their approach towards living/inanimate objects.

Keywords: Augmented reality, environmental education, environmental knowledge, environmental attitude, environmental behavior, environmental awareness