Türkiye ekonomisinde para politikası ve enflasyonun dolarizasyona etkisi
Monetary policy and the effect of inflation on dollarization in the Turkish economy
Yazar: ONUR UZMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİCAN UMUT
Nişantaşı Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Dolar = Dollar ; Dolarizasyon = Dolarization ; Enflasyon = Inflation ; Granger Nedensellik Testi = Granger Causality Test ; Para politikaları = Monetary policies ; Sermaye akımları = Capital flows ; Türk ekonomisi = Turkish economy

Özet:
Döviz kurlarında meydana gelecek olası değişmeler ülkeler arasında mal, hizmet ve sermaye akımlarının yanı sıra, büyüme ve enflasyon gibi değişkenler üzerinde de ciddi etkilere sahiptir. Enflasyon, Türkiye'nin başlıca iktisadi sorunudur. Enflasyon ile birlikte halkın satın alma güçleri düşmektedir. Ulusal paranın değer kaybetmesi ile gerçek olarak geliri düşen insanlar ulusal paraya olan taleplerini düşürerek dövize olan taleplerini yükseltmektedir. Para ikamesi olarak belirtilen bu vakıa Türkiye'de son za-manlarda yaşanan enflasyon artışlarından sebepli olarak artış göstermektedir. Bu çalışmada veriler TCMB'nin elektronik veri dağıtım sisteminden (EVDS) alınmıştır. Enflasyon verisi için 2003 baz yılı olmak üzere mevsimsellikten arındırılmış aylık ver-iler kullanılarak enflasyon ve dolarizasyon ilişkisi Johansen eşbütünşelme testi ve Granger nedensellik testi ile irdelenmiştir. Türkiye'de faiz oranında ve enflasyon oranında meydana gelen değişimlerin dolarizasyon üzerine etkileri Ocak 2004 ve Kasım 2021 dönemi aylık verileri kullanılarak incelenmiştir. Johansen eşbütünleşme test çıktılarına göre değişkenler uzun vadede toplu hareket etmekte yani eşbütünleşik olduğu ortadadır. Granger nedensellik testine göre değişkenler arasında ise çift yönlü bir ilişki bulunmaktadır.

Abstract:
Possible changes in exchange rates have serious effects on variables such as growth and inflation, as well as goods, services and capital flows between countries. Inflation is Turkey's main economic problem. With inflation, the purchasing power of the people decreases. With the depreciation of the national currency, people whose incomes de-crease in reality decrease their demand for the national currency and increase their de-mand for foreign currency. This phenomenon, which is referred to as currency substitu-tion, has been increasing due to the recent increases in inflation in Turkey. In this study, the data were taken from the electronic data distribution system (EVDS) of the CBRT. For inflation data, seasonally adjusted monthly data, with 2003 being the base year, were used to examine the relationship between inflation and dollarization with the Jo-hansen cointegration test and the Granger causality test. The effects of changes in the interest rate and inflation rate in Turkey on dollarization were examined using monthly data for the period of January 2004 and November 2021. According to the Johansen cointegration test outputs, it is obvious that the variables act collectively in the long run, that is, they are cointegrated. According to the Granger causality test, there is a bidirectional relationship between the variables.