Kalkan balığı (Psetta maxima) solungaç dokusundan glukoz-6-fosfat dehidrogenaz enziminin karakterizasyonu ve bazı ağır metallere karşı inhibisyon kinetiğinin incelenmesi
Characterization of glucose-6-phosphate dehydrogenase enzyme from turbot gill tissue and investigation of inhibition kinetics against some heavy metals
Yazar: MUSTAFA DENİZ
Danışman: DOÇ. DR. DENİZ EKİNCİ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Enzimler metabolizmadaki reaksiyonları hızlandıran, genellikle protein yapısında ve hücre içindeki yerleşim yerleri metabolik olaylara göre düzenlenmiş katalizör maddelerdir. Enzim aktivitesinin azaltılması olayına inhibisyon, aktiviteyi düşüren ya da tamamen yok eden bileşiklere de inhibitörler denilmektedir. 
G6PD enzimi tüm canlılar için pentoz fosfat yolundaki indirgeyici güç olan Nikotinamid Adenin Dinükleotid Fosfat (NADPH) sağlayan ve çeşitli sentetik reaksiyonlar için riboz-glukoz dönüşümü yapan birinci ve hız sınırlandırıcı enzimdir.
Dünya genelinde 400 milyonun üzerinde insanda G6PD eksikliği olduğu düşünülmekte ve bu konuda pek çok araştırma yapılmaktadır.
G6PD enzim eksikliği; vücutta bulunan  kan şekeri (glukoz) metabolizmasında hayati öneme sahip bir enzim olan glukoz-6-fosfat dehidrogenaz enziminin eksik olması veya yeterince aktif olamaması durumudur. Bu hastalık dünyada en sık görülen enzim eksikliği hastalığı olarak bilinir ve favizm hastalığı olarak da isimlendirilir.
Eritrositler NADPH oluşumunda kaynak olarak pentoz fosfat (heksoz mono fosfat) yolunu kullanırlar. Bu nedenle G6PD enziminin eksikliğinde NADPH üretimi büyük oranlarda azalmaktadır. Sonuç olarak G6PD aktivitesinin inhibisyona uğratılması vücutta bir çok eksikliğe neden olabilir.
Bu tez çalışmasında  kalkan balığı (psetta maxcima) solungaçlarından hazırlanan homojenatta yer alan G6PD enziminin karakterizasyon çalışmaları ve bazı ağır metallerin enzimin aktivitesi üzerine etkileri incelenmiştir. Bunlara ek olarak  amonyum sülfat çöktürmesi ile enzim kısmi olarak saflaştırılmıştır.

Anahtar Kelimeler: G6PD, glukoz-6-fosfat dehidrogenaz, inhibitör, ağır metal,  enzim, kalkan balığı.

Abstract:
Enzymes are catalytic molecules, typically in protein structure, which accelerate metabolic reactions. Their locations are organized according to metabolic events. Decrease of enzyme activitiy is called inhibition, and substances that reduce or fully stop the activity are defined as inhibitors. 
Glucose-6-phosphate dehydrogenase is an enzyme that catalyzes the first and rate-limiting reaction of pentose phosphate pathway that provides NADPH which is a reductive power for all the cells and makes the transformation of glucose into ribose which is necessary for various biosynthetic reactions.
It is presumed that over 400 million people lack G6PD throughout the world, and many studies about it have been conducted.
The lack or inadequate activity of glucose-6-phosphate dehydrogenase enzyme, which play a key role in blood sugar (glucose) metabolism, is defined as G6PD deficieny. This case, namely favism, is known as the most frequent enzyme deficieny disease.
Erythrocytes use pentose phosphate pathway as a source in production of NADPH. Thus, production of NADPH significantly decrease in case of G6PD deficieny. As a result, inhibition of G6PD activity may cause several deficiencies within the body. 
In this thesis, G6PD enzyme found in Turbot (psetta maxcima) gills was characterized and effetcs of some heavy metals on the enzyme activity was examined. In addition, the enzyme was partially purificated via ammonium sulphate precipitation.

Keywords: G6PD, glucose-6-phosphate dehydrogenase, inhibitor, heavy metal, enzyme, turbot.