Dünya Bankası kredili inşaat projelerinde danışman seçimi
Selection of consultants at construction projects under Worl Bank loan
Yazar: ŞÜKRÜ TOLGA ÇELİK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET UĞUR MÜNGEN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / İnşaat Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
ZİNCİR ÇELİKLERİNİN SOĞUK ÇEKME ORANINA BAĞLI OLARAK DEFORMASYON DAVRANIŞLARININ BELİRLENMESİ ÖZET Plastik şekil verme yöntemleri genel olarak sıcak işlem ve soğuk işlem olmak üzere ikiye ayrılır. Zincir çelik üretim endüstrisinde çok sık kullanılan yöntemlerden biri soğuk çekmedir. Soğuk çekilmiş çeliklerin mekanik özelliklerinde ve mikro yapısında deformasyon oranına bağlı olarak değişimler olur. Bu çalışmada, AISI 1020, 21Mn5 ve 20 NiCrMo3 kalitedeki üç farklı çelik malzemeden üretilmiş ve farklı soğuk deformasyon oranlarında çekilmiş çubukların deformasyon davranışları belirlenmiştir ve mukavemet, deformasyon sertleşmesi, sertlik ile süneklik özellikleri karşılaştınlmıştır. Metal işleme proseslerinde malzemelerin deformasyon sertleşmesi davranışları önemlidir. Çelik çubukların akma eğrilerinden elde edilen deformasyon sertleşmesi davranışı malzemenin çekilebilirliğinin ve haddelenebilirliğinin belirlenmesinde kullanılır. Malzemelerin akma eğrileri çekme testinden elde edilen akma mukavemeti değeriyle soğuk çekme sonucunda oluşan gerçek deformasyonun eğrisinin eğiminden bulunur. Çalışılan tüm malzemeler için akma eğrisinin uygun polinom eşitliği akma gerilmesini gerçek deformasyonun fonksiyonu olarak veren bilgisayar programı kullanılarak saptanmıştır. Akma eğrilerinden deformasyon sertleşmesi hızlan belirlenmiştir. Çalışılan tüm malzemelerde gerçek birim şekil değişiminin artması ile birlikte deformasyon sertleşmesi hızının önce azaldığı sonra artan deformasyonla tüm malzemeler için sabit kaldığı tespit edilmiştir. Mekanik testler sonucunda, tüm malzemelerde soğuk deformasyon oranının artmasıyla birlikte mukavemet ve sertlik değerlerinin arttığı, süneklik değerlerinin azaldığı bulunmuştur. Mukavemet değeri ve süneklik değeri en iyi olan malzeme AISI 21Mn5 olarak bulunmuştur. Soğuk çekme işlemleri sonucunda çelik malzemede kalıntı gerilmeler oluşur. Dizaynda kalıntı gerilmenin etkisini hesaba katmak için çeşitli ölçüm yöntemleri geliştirilmiştir. Bu yöntemlerin çoğu komplekstir yada pahalıdır. Bu çalışmada, ultra mikrosertlik testlerinden elde edilen değerlerden yola çıkılarak kalıntı gerilme hesaplanmıştır. Malzemelerdeki kalıntı gerilme miktarının soğuk deformasyonla birlikte önce hızla arttığı ve sonra hemen hemen sabit kaldığı belirlenmiştir. IX

Abstract:
EFFECT OF COLD DRAWING RATIO DETERMINATION ON DEFORMATION BEHAVIOUR OF CHAIN STEELS SUMMARY Plastic forming processes are commonly classified into hot working and cold working operations. Cold drawing is one of the most frequently applied techniques in the chain steel manufacturing industry. Mechanical properties and microstructure of cold drawn steels are sensitive to cold deformation ratio. In this study, the deformation behaviour of steel rods that were produced AISI 1020, 21Mn5 and 20NiCrMo3 quality steels, drawn to various strains was determined and strength, strain hardening rate, hardness and ductility were compared. The strain hardening behaviour of materials is an important factor in metal working processes. The strain hardening behaviour determined from the flow curves of the steel rods is important in determining the drawability and annealing response of the material. The flow curves the materials were obtained as the envelope of tensile yield stress versus wire drawing true strain curves. The appropriate polynomial equeations for the flow curves of all materials studied were obtained using a curve fitting computer program which gives flow stress as a function of true strain. The strain hardening rate decreased sharply at low strains for all materials studied, then maintained up to large strains. Hardness and strength value for all studied materials increased and ductility value decreased with cold deformation ratio. These results were determined from mechanical tests. AISI 21Mn5 materials have the highest strength and ductility value. Residual stress exist during cold deformation operations. In order to take these effects of residual stress into account at design, various experimental measuring techniques have been developed. Manys of these methods are complicated and expensive. In this study, a method based on sharp indentation testing was used for determine residual stress. Residual stress value of materials sharply increased with cold deformation ratio and almost latter value was maintained.