Atatürk dönemi sanat politikası ve Türk resim sanatı
Art policy and painting art of Atatürk period
Yazar: CEM GENÇ
Danışman: PROF. DR. İSA ELİRİ
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Çağdaş Türkiye'nin kurucu önderi Mustafa Kemal Atatürk, sanata, kültüre ve yeniliklere kendisini adamış önemli devlet adamlarından birisi olarak 20.y.y.'a damgasını vurmuştur. O'nun savaş sürecinde göstermiş olduğu başarıların ve askeri kimliğinin yanı sıra, inkılapçı ve reformcu kişiliği de önemli yer tutmuştur. Temellerini atmış olduğu Cumhuriyet rejiminin, yenilikçi yapısının, geleneklerin hakim olduğu eski düzenle, çağdaşlaşma sürecine adım atmış yeni yapı ile arasında köprü kurması hedeflenmiş, kendisinden önceki Osmanlı devlet düzeninden gelen siyasi, hukuki, sosyal ve kültürel kurumların, muasır medeniyet seviyesinde temsili Batı tarzı yaşamı profilinde; kurumsal, eğitim ve öğretimin programlarının bir yansıması niteliğinde olmasına dikkat çekmiştir.
Uzun yıllar boyu savaşlarla ve yoklukla sınanmış olan bir ulusun, yıpranmış ve çaresiz halkının ihtiyacı olan moral ve yeniden ayağa kalkma zorunluluğunun ne denli zor olduğunun farkında olan Atatürk, çözüm olarak yeni ve modern bir devlet yaratmanın ulusun kendi kendine yetebilen bir ülke olabilme amacıyla Cumhuriyet'in ilanının zamanının geldiğine karar vermiştir.
Çağdaş bir ulus yaratmanın temelini oluşturmaya yönelik olarak ortaya konulacak adımlar atılmış, inkılap ve devrimlerin de özünü oluşturan kültür ve sanat ilkesi doğrultusunda yapılacak çalışmalar belirlenmiştir.
Yeni kurulacak Cumhuriyet rejiminin ortaya atılması ve inşa edilmesi hususunda, kültür-sanat çalışmalarının dönemin içerisinde bulunduğu savaş ve yıkımın etkilerinin altından kalkılabilmesi için milli duruşun perçinlenmesi, bu amaca yardımcı olması açısından sanat ve kültür kavramının etkisinin büyük olduğu fikri önem kazanmıştır.
Bu fikrin beraberinde, dönemin aydın ve sanatçılarına, halkın moral bütünlüğünü korumaya yönelik eserlerin oluşturulması ve halkla buluşturulması için ortaya konulabilecek faaliyetlerin hayata geçirilmesi yönünde görevler verilmiştir. Çalışmada, Erken Cumhuriyet dönemi ve Cumhuriyet'in ilanı ile Atatürk'ün, sanata ve Türk resim sanatına dair izlemiş olduğu politikalar incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Türk Resmi, Milli Sanat, Kültür, Sanat, Cumhuriyet, Atatürk ve Sanat, Atatürk ve Resim Sanatı

Abstract:
As the founder and leader of contemporary Turkey, Atatürk left his mark on history as one of the most significant leaders who dedicated his life to innovation, art, and culture. His revolutionary and reformist personality during the war had a major role in addition to his military character.The political, legal, social, and cultural institutions that came from the Ottoman Empire were represented at the level of more advanced and contemporary civilizations, Western-style institutions, and educational institutions. It was decided that it should be a reflection of teaching with the goal of building a bridge between the innovative spine, traditional life structure, and the modern new order of the Republic, on which the foundations were laid.
Atatürk's main idea was to create a new and modern nation-state as a solution and to create a self-sufficient and strong country. He was aware that the worn out and helpless stance of a nation, which has been tested by wars and poverty for many years, is the morale needed by the people and that it will rise again. The decision was made to proclaim the idea of a republic.
It has been determined that the actions to be taken in order to lay the groundwork for a modern nation-building process are studies that must be carried out in accordance with the idea of culture and art, which also forms the foundation of upheavals and revolutions.
In order to be able to overcome the effects of war and destruction, the idea that the concept of national art and culture has a great importance has become more important. Cultural and artistic studies will be undertaken in the period as part of the process of establishing and structuring the new Turkish Republic regime.
Keywords: Turkish Painting, National Art, Culture, Art, Republic, Atatürk and Art, Atatürk and Painting Art