Yabancılara Türkçe öğretiminde seviyelere göre kelimelerin derinlik ve genişlik boyutlarının incelenmesi: Yedi iklim örneği
Research of vocabulary dimensions of depth and breadth in teaching Turkish for foreign learners through levels: Yedi iklim example
Yazar: YÜSRA ŞENGEN AVCU
Danışman: PROF. DR. ALİ FUAT ARICI
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Kelime öğretimi = Vocabulary teaching ; Kelimeler = Words ; Söz varlığı = Vocabulary ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Yabancı uyruklu öğrenciler = Foreign domestic students

Özet:
1920'li yıllardan günümüze dek, Türkçenin söz varlığı ve kelime sıklığı üzerine çeşitli araştırmalar ve buna ilişkin problem tespitlerinin yapıldığı görülmektedir. Anadili Türkçe ve yabancılara Türkçe öğretimi konulu ders kitaplarında, bu bağlamda öğretilmesi hedeflenen kelime listeleri yer almaktadır. Ancak bu kelimelerin ne ölçüde öğretileceği konusunun henüz açıklığa kavuşmadığı belirtilmektedir. Gerçekleştirilen çalışmalarda, diğer tüm dillerde olduğu gibi, Türkçenin anlam boyutunun göz ardı edilmemesi ve öğretilmesi hedeflenen kelimelerin derinlik, genişlik ve yükseklik boyutlarının incelenmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Çalışma, nitel araştırma desenlerinden durum çalışması ile yürütülmüş, iç içe geçmiş tek durum deseni ile oluşturulmuştur. İçe içe durumunu, kelimelerin derinlik ve genişlik boyutları meydana getirmektedir. Yedi iklim A1 ve A2 seviye ders kitapları ve bu seviyelerdeki kelime listelerinin isim soylu sözcükleri döküman olarak kabul edilmiş ve döküman analizi incelemesi ile verilerin analizi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin nitel boyutunda, A1 seviyesinde isim soylu 1245 ve A2 seviyesinde isim soylu 1815 adet, her iki seviyede toplamda 3060 adet isim soylu kelime ders kitaplarının listelerinde yer almaktadır. Her iki seviyede derinlik ve genişlik boyutunda değişim gösteren kelime sayısı 594'tür. Verilere göre, derinlik ve genişlik boyutlarında olumlu yönde değişim olduğunu, ancak derinlik boyutunun, genişliğe göre yetersiz kaldığı ve kelimelerin derinlik boyutuna daha fazla önem verilmesi gerektiğini göstermektedir. Araştırmada, söz varlığının ve Türkçenin kelimeler aracılığıyla kurduğu anlamsal bağlarına dikkat çekmek amaçlanmakta ve gelecek çalışmalara fikir verebilmesi hedeflenmektedir.

Abstract:
Since 1920, it is seen that there has been a variety of researches about vocabulary and word frequency and some problem detections have been conducted related to that topic. The course books, whose mother tongue is Turkish and Turkish for foreign learners, have vocabulary lists aimed to be taught accordingly. However, it is not stated that to what extent those words are going to be taught is not clear. In the conducted researches, including other languages, it is understood that the dimensions of the Turkish language should not be ignored and the words aimed to be taught should be examined in terms of depth, breadth and height. In this research, the nominal words of  teaching Turkish for foreigners course books within the levels A1 and A2  have been examined with content analysis and interpreted with descriptive analysis. The research consists of quality pattern. In the view of the research, there are 1245 nominal words in A1 level and 1815 nominal words in A2 which are in the vocabulary lists of the course books. In both levels, there are 594 words showing changes in breadth dimension. As a case study, the research has been examined with reasoning and content analysis. According to the datum, it shows that the dimensions of depth and breadth has increased positively, but there should be much more emphasis on the dimension of depth. In the research, with the analysis of nominal words in Yedi İklim A1 and A2 levels of Turkish course books for foreigners, it is aimed to draw attention to the vocabulary and semantic of Turkish language and it is aimed to create further research fields.