Rekabet ve hakim durumdaki kamu teşebbüsleri Türk Telekom örneği
Competition and prevailing public enterprises example of Turk Telecom
Yazar: ZAFER BÜYÜKÇOBAN
Danışman: Y.DOÇ.DR. İBRAHİM  ATTİLA ACAR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
ÖZETREKABET ve HAK M DURUMDAK KAMU TEŞEBBÜSLER -TÜRKTELEKOM ÖRNEĞZafer BÜYÜKÇOBANSüleyman Demirel Üniversitesi, Maliye Bölümü Yüksek Lisans Tezi, 179 sayfa,Ocak 2006Danışman: Yard. Doç Dr. brahim Attila ACARBu tezin amacı, Türk ekonomisinde önemli bir ağırlığı bulunan ve alanlarındahakim bir durum oluşturan kamu teşebbüslerinin, etkin bir piyasa yapısınınoluşturulmasında, bu hakim durumlarını rekabeti olumsuz yönde etkileyebilecek birşekilde kullandıkları yönündeki iddiaların incelenmesidir. Bu konu, öncelikle kamukurumlarının piyasa ekonomisine olası etkileri ve Avrupa Birliği müktesebatınauyum sürecinde çıkarılan 4054 Sayılı Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanunçerçevesinde değerlendirilmektedir. Ayrıca Rekabet Kurulu'nun uygulamaları vediğer gelişmiş ülkelerin uygulamaları da göz önünde bulundurulmalıdır. Konunundaha iyi anlaşılabilmesi adına telekomünikasyon sektörü ve Türk Telekom örnekolarak seçilmiştir.Çalışma sırasında doğruluğu teyit edilmiş üç temel varsayım geliştirilmiştir.Bu çalışmanın bulguları aşağıdaki gibidir;lk olarak, serbest piyasa ekonomisinin benimsendiği ülkelerde rekabet,olmazsa olmaz bir unsur olarak karşımıza çıkmaktadır. Sınırların ortadan kalktığı,acımasız bir küresel rekabetin yoğun olarak yaşandığı günümüz konjonktüründe ülkeekonomilerinin güçlü bir yapıya kavuşması öncelikle etkin bir rekabetçi yapınınoluşturulması ile mümkündür.kinci olarak, Keynesyen ekonomik görüşün de etkisiyle gelişmiş vegelişmekte olan ülkeler de dahil olmak üzere, özellikle doğal tekel özelliği gösterenkamu kurumlarının ülke ekonomileri içerisindeki ağırlığının oldukça fazla olduğugörülmüştür. Küreselleşme ve yeni ekonomi gibi oluşumların kendini gösterdiğigünümüzde, daha çok gelişmekte olan ülkelerde, ticari faaliyette bulunan kamukurumlarının, verimlilikten uzak bir yapıda oldukları tespit edilmiştir.Üçüncü olarak, AB ve ABD gibi gelişmiş ülkelerde serbestleşmeye gidilen(rekabete açılan) doğal tekellerin daha verimli bir yapıya kavuştukları, ilgili sektörderekabetçi bir yapının oluştuğu görülmüştür. Ancak bu sonucun ortaya çıkmasında, buülkelerde faaliyet gösteren düzenleyici kurumların payının oldukça yüksek olduğutespit edilmiştir.Sonuç olarak, piyasada ve ilgili sektörde hakim durumda olan kamukurumları, bu hakimiyetlerini olumsuz yönde kullanarak rekabeti bozucu yöndefiillerde bulunabilmektedirler.Anahtar Kelimeler: Rekabet, Rekabet Hukuku, Hakim Durum,Küreselleşme, Kamu Kurumları, Regülasyon, Telekomünikasyon, Türk Telekomi

Abstract:
ABSTRACTCOMPETITION AND PREVAILING PUBLIC ENTERPRISES-EXAMPLEOF TURK TELECOMZafer BÜYÜKÇOBANSüleyman Demirel University, Master Thesis for the Department of Public Finance,179 Pages, January 2006Supervising Professor: Asst. Prof. Dr. brahim Attila ACARThe aim of the thesis is to analyze the claims that the publics enterprises,which play important roles in the Turkish Economy and constitute a prevailingposition in their fields, use their prevailing position in order to affect competitionnegatively on the formation of competitive market structure. The subject is evaluatedin the frame of probable effects of public institutions on market economy and TheAct on the Protection of Competition (Act No: 4054) that is adopted in the process ofadaptation to Acquis Communautaire. Furthermore, the applications of the Board ofCompetition and of other developed countries? are also to taken into consideration. Inorder to be understood well, the sector of telecommunication and Turk Telecom arechosen as examples.In the study three proven basic hypotheses are developed. The consequencesof the study are as follows:Firstly, competition is seen as indispensable in the countries where freemarket economy is appropriated. In the era of today?s merciless intense globalcompetition and frontier-free world, the construction of strong economies is onlypossible with the formation of an effective competition structure.Secondly, with the affect of Keynesian Economy, it is observed that the rateof public institutions, especially those which exhibit the property of naturalmonopoly, in the developed and developing economies is rather high. In the era ofglobalization and new economy, it is found that the public institutions especiallywhich are in the developing countries have unproductive structures.Thirdly, it is seen that the natural monopoly institutions liberalized (opened tocompetition) in the developed countries such as EU and USA have attained a moreproductive structure and a more competitive environment has been achieved in therelated field. However, it is found that the role of regulatory institutions operating inthese countries in the achievement of the result is fairly high.As a result, prevailing public institutions in the market and in the relatedsectors may cause to the limitation of competition by using their prevailing positionin a negative manner.Keywords: Competition, Competition Law, Prevailing Position, Limitation ofCompetition, Globalization, Public Institutions, Regulation, Telecommunication,Türk Telecom.ii