Servikal displazi gelişmesine etki eden risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of risk factors affecting the development of cervical dysplasia
Yazar: AYŞE DİDEM ESEN
Danışman: UZMAN NİMET GÖKER
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Gelişmekte olan ülkelerde, serviks kanseri, kadınlarda kanserle ilişkili ölümler arasında önemli bir yer tutmaktadır. Servikal displazi olarak adlandırılan servikal premalign lezyonlar (ASCUS, ASC-H, AGH, LGSIL, HGSIL, CIN) epitel değişiklikleri sonucunda servikal kansere ilerler. Servikal displazi, dolayısıyla servikal neoplazi gelişiminde bilinen risk faktörleri; yaş, erken yaşta cinsel ilişki, fazla sayıda cinsel partner olması, eşin cinsel partner sayısının fazla olması, HPV, KOK kullanımı, parite, sigara ve diğer nutrisyonel faktörlerdir. Bu çalışmada amaç, servikal displazi ve dolayısıyla servikal neoplazi gelişiminde rol oynayan risk faktörlerinin etkilerinin değerlendirilmesidir.
Materyal ve Metot: Bu çalışmada, 2009 yılında 01 Temmuz- 31 Ekim tarihleri arasında Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniğine başvuran hastalar içinden rastgele seçilmiş olan toplam 225 hastanın, servikovajinal smear sonuçları retrospektif olarak değerlendirildi. 225 hastanın 168'inde herhangi bir servikal premalign lezyona rastlanmazken, 57 hastada servikal premalign lezyonlardan (ASCUS, ASC-H, AGH, LGSIL, HGSIL ve CIN) biri saptandı. Human papillomavirus (HPV) pozitifliği saptanan hastalar kaydedildi. Hastalara, poliklinik ortamında, anket soruları yöneltilerek evlenme yaşı, sigara kullanımı, partner sayısı, eşin partner sayısı, parite,  korunma yöntemi, oral kontraseptif kullanımı, oral kontraseptif kullanma, bırakma süreleri ve halen kullanımı gibi bilinen risk faktörleri yönünden sorgulandı ve veriler kaydedildi. İstatistiksel analizler NCSS 2007 paket programı ile yapıldı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel metotların (ortalama, standart sapma) yanı sıra servikal displazi grupların karşılaştırmasında bağımsız t testi, nitel verilerin  karşılaştırmalarında ki-kare testi kullanıldı. Göreceli orantı (OR) hesaplandı. Servikal displaziyi etkileyen faktörleri belirlemede logistik regresyon analizi kullanıldı. Sonuçlar, anlamlılık p<0,05 düzeyinde, %95 lik güven aralığında değerlendirildi.
Bulgular: Servikal displazisi olan ve olmayan grupların yaş ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmedi. Logistik regresyon analizi sonucunda sigara kullanımı, HPV pozitifliği, partner sayısı, KOK prepartı kullanımı istatistiksel olarak servikal displazi gelişim riski açısından anlamlı bulunurken, eşin partner sayısı, parite, abort, KOK kullanma, bırakma süreleri ve halen KOK kullanımı anlamlı bulunmadı. Sigara içmenin riski 1,198 (%95 GA 0,64-2,24), partner sayısının yüksek olmasının riski 2,228 (%95 GA 0,137-36,158) HPV pozitif olmasının riski 4,796 (%95 GA 2,33-9,936), KOK prepartı kullanımının riski 1,7 (%95 GA 0,513-5,638) bulundu.
Sonuç: Servikal displazi çoğunlukla skuomokolumnar bileşkede meydana gelmektedir. Servikal bölgede epitel yapısını bozan çeşitli kimyasal, mekanik etkenler servikal prekanseröz lezyonlara yol açmaktadır. Seksüel geçişli human papillomavirus enfeksiyonu servikal displazilerin oluşumunda kritik rol oynamaktadır. Yaşam boyu edinilen cinsel partner sayısının fazla olması, HPV enfeksiyon bulaşını ve maruziyetini artırmakta ve böylece servikal displazi ve neoplazi gelişim riski artmaktadır. Kombine oral kontraseptif kullanımında ise östrojen ve steroid hormonlar servikal hücrelere etki etmekte, HPV DNA transkripsiyonunu artırarak neoplastik gelişime sebep olmaktadır. Sigara, kimyasal etkileri nedeniyle servikal hücrelerde neoplastik değişiklikler oluşturduğu söylenebilir ve bağımsız bir risk faktörü olarak kabul edilebilir. HPV enfeksiyonu diğer faktörlerle de etkileşmekte ve servikal neoplastik değişikliklerin en önemli etkeni olarak karşımıza çıkmaktadır.

Abstract:
Objective: Cervical cancer occupies an important place among cancer-related deaths in women in developing countries. Cervical premalignant lesions called cervical dysplasia (ASCUS, ASC-H, EVH, LGSIL, HGSIL, CIN) progress to cervical cancer as a result of epithelial changes. Known risk factors for the development of cervical dysplasia and therefore cervical neoplasia; age, early sexual intercourse, having a large number of sexual partners, having a high number of sexual partners, human papillomavirus (HPV), combined oral contraceptive (COC) use, parity, smoking and other nutritional factors. The aim of this study is to evaluate the effects of risk factors that play a role in the development of cervical dysplasia and therefore cervical neoplasia.
Materials and Methods: In this study, cervicovaginal smear results of 225 randomly selected patients who applied to Şişli Etfal Training and Research Hospital Gynecology and Obstetrics Outpatient Clinic between 01 July and 31 October 2009 were evaluated retrospectively. While no cervical premalignant lesions were found in 168 of 225 patients, one of the cervical premalign lesions (ASCUS, ASC-H, EVH, LGSIL, HGSIL and CIN) was detected in 57 patients. Patients with positive human papillomavirus (HPV) were recorded. In the outpatient clinic, the patients were questioned in terms of known risk factors such as age of marriage, smoking, number of partners, number of partners, parity, method of protection, use of oral contraceptives, use of oral contraceptives, quitting times and current use, and data were recorded. Statistical analysis was done with NCSS 2007 package program. In the evaluation of the data, besides descriptive statistical methods (mean, standard deviation), independent t test was used for comparison of cervical dysplasia groups, and chi-square test was used for comparison of qualitative data. The relative proportion (OR) was calculated. Logistic regression analysis was used to determine the factors affecting cervical dysplasia. The results were evaluated at the significance level of p <0.05, at a 95% confidence interval.
Results: There was no statistically significant difference between the mean ages of the groups with and without cervical dysplasia. As a result of the logistic regression analysis, smoking, HPV positivity, number of partners, and use of COC preparticles were found to be statistically significant in terms of the development of cervical dysplasia, while the number of partners of the spouse, parity, abortion, COC use, quit time and current COC use were not found significant. Risk of smoking 1.198 (95% CI 0.64-2.24), risk of having high number of partners 2.228 (95% CI 0.137-36.158) HPV positive risk 4.796 (95% CI 2.33-9.936), use of COC preparations the risk was 1.7 (95% CI 0.513-5.638).
Conclusion: Cervical dysplasia mostly occurs at the squomocolumnar junction. Various chemical and mechanical factors that disrupt the epithelial structure in the cervical region lead to cervical precancerous lesions. Sexually transmitted human papillomavirus infection plays a critical role in the formation of cervical dysplasias. The high number of sexual partners acquired throughout life increases the transmission and exposure of HPV infection, thus increasing the risk of developing cervical dysplasia and neoplasia. In the use of combined oral contraceptives, estrogen and steroid hormones affect cervical cells, causing neoplastic development by increasing HPV DNA transcription. Smoking can be said to cause neoplastic changes in cervical cells due to its chemical effects and can be considered as an independent risk factor. HPV infection also interacts with other factors and emerges as the most important factor of cervical neoplastic changes.