Bilim kurgu filmlerinde mekân ve öğelerinin biçimlenişiyle gelecek algısının oluşturulması üzerine bir araştırma
A research on the construction of future perception by the formation of the space and objects in the science fiction motion pictures
Yazar: SEVCAN YARDIM
Danışman: YRD. DOÇ. MESUT ÇELİK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Bilim-kurgu = Science-fiction ; Gelecek = Future ; Gelecek tasarımı = Future design ; Görsel algılama = Visual perception ; Mekan = Space ; Mekan tasarımı = Space design

Özet:
Bu tez çalışmasında gelecek kavramının biçimsel ifadesine dair ipuçları tespit edilmeye çalışılmıştır. Bunun için de gelecek kavramına dair görsel kaynaklar olarak bilim kurgu filmleri ele alınmıştır. Bilim kurgu filmleri hem dönemin gerekleri ve araştırmaları sonucunda gelecek mekânları inşa etmekte hem de inşa ettiği mekânlar ve nesnelerle insanlarda geleceğe dair beklentilerinin oluşmasında önemli rol oynamaktadır.Tez çalışmasının birinci bölümünde çalışma konusunun belirlenmesinde etkili olan kavramlar, çalışmanın amacı, hangi kavramlar ve sınırlar çerçevesinde araştırmanın yürütüleceği açıklanmış ve literatürde daha önce yapılmış çalışmalar incelenmiştir.İkinci bölümde süreç içerisinde değişim gösteren gelecek kavramı incelenmiş, ardından geleceğe dair kaynak olarak seçilen bilim kurgu türünün gelişimi ele alınmıştır. Sonrasında bilim kurgu kavramı ile gelecek arasındaki ilişki incelenmiştir.Çalışmanın üçüncü bölümünde algı kavramı ve görsel algı süreçleri incelenmiştir. Bu incelemeler çerçevesinde sinemada görsel algı kavramının yeri ve sinemada görsel algıyı etkileyen kompozisyon araçları ve öğeleri ele alınmıştır. Diğer taraftan gelecek algısının oluşmasında etkili olan kavramlar belirlenmiş ve bu kavramların görsel özellikleri incelenmiştir.Dördüncü bölümde yapılan bütün tespitlerin eşliğinde çeşitli dönemlerde çekilmiş, geleceğin dünya üzerinde nasıl yaşanacağına dair tespitlerde bulunan filmler seçilmiş ve bu filmlerde mekân ve öğelerinin biçimlenişiyle gelecek algısının oluşturulması üzerine tespitlerde bulunulmuştur.Son bölümde yapılan araştırmaların sonucunda saptanan bulgular ortaya konulmuştur. Bu kapsamda bilim kurgu filmlerinde gelecek algısının oluşturulmasında mekân ve öğelerinin biçimlenişinde ön plana çıkan biçimsel, renksel, dokusal elemanlar ve ışık kullanım biçimleri belirlenmiş ve bu durumun sebepleri ortaya konulmuştur.

Abstract:
In this study, the hints on the formal expression of the concept of the future are to be observed. Therefore, science fiction films as the visual sources for the concept of the future are examined. Science fiction films construct the spaces of the future thanks to the needs and researches of the period and play an important role in formation of the expection in relation to the future with the spaces and object it constructs.In the initial section of the thesis, the main concepts underlying the subject matter and objective of the study, with which concepts and boundries it progresses and earlier studies on the literature are to be observed.In the second section, the concept of the future which changes in time and development of the science fiction genre selected as the source for the future are to be examined and observed and then the relation between the concept of the science fiction and future are addressed.In the third section, the concept of the perception and visual perception are to be examined. In the framework of the expressed studies, the place of the visual perception in the cinema and tools and elements of the composition are discussed. On the other hand, the concepts affecting the formation of the perception of the future are specified and visual features of these concepts are examined.In the fourth section, the films making observation about how the future would be on earth are selected from various periods and observations are to be made on the formation of the perception of the future by construction of the space and objects.In the final section, the findings which are conducted as the consequence of the researches are set forth. In this scope, formal, chromatic, textural units and use of light standing out in the construction of the space and object in the formation of the perception of the future in the science fiction films are defined and explained.