Karadeniz'de hamsi (Engraulis encrasicolus L. 1758) avcılığında uygulamaya konulan yönetim stratejilerinin (Gündüz av yasağı ve kota uygulamaları) stok yapısına ve balıkçılık ekonomisine olan etkilerinin araştırılması
The investigation of the effects of applied fisheries management strategies (Quota arrangements and daytime ban) on the anchovy (Engraulis encrasicolus L. 1758) stocks and the fisheries economy
Yazar: SALİH İLHAN
Danışman: PROF. DR. KADİR SEYHAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Balıkçılık Teknolojisi Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Balıkçılık Teknolojisi = Fisheries Technology ; Denizcilik = Marine ; Su Ürünleri = Aquatic Products
Dizin: Ekonomik analiz = Economic analysis ; Hamsi balığı = Anchouy ; Karadeniz = Black Sea

Özet:
Bu araştırmada, Karadeniz'deki hamsi (Engraulis encrasicolus L. 1758) stokuna ilişkin günümüz yönetim stratejilerinin etkisi araştırılmıştır. 2010-2011 av sezonundaki Karadeniz balıkçılığının ekonomik durumu özetlenmiştir.Elde edilen sonuçlara göre von Bertalanffy büyüme parametreleri sırasıyla 2009-2010 av sezonu için L?=15,48 cm, k=0,4836, t0 = -1,402 ve 2010-2011 av sezonu için L?=15,22 cm, k=0,480, t0 = -1,497 olarak bulunmuştur.2009-2010 av sezonu için toplam anlık ölüm oranı (Z) 2,74 yıl-1, doğal ölüm oranı (M) 0,66 yıl-1, avcılık ölüm oranı (F) 2,08 yıl-1, işletme oranı (E) 0,75 yıl-1 ve 2010-2011 av sezonu için (Z) 2,76 yıl-1, (M) 0,66 yıl-1, (F) 2,10 yıl-1, optimum av çabası (F0.1)1,2 yıl-1 ve de (E) 0,76 yıl-1, olarak hesaplanmıştır. Bu sonuçlara göre, gündüz av yasağı uygulaması ile av çabasında %50' lik bir azalma balıkçılık ölüm oranında % 100'lük bir azalmaya sebebiyet vermiştir. Ancak, bu azalmanın yetersiz olduğu sürdürülebilir avın sağlanabilmesi için % 50'lik bir azalmanın daha gerekli olduğu dolayısıyla Karadeniz hamsi stoklarındaki aşırı avcılık tehdidinin devam ettiği tespit edilmiştir. Av çabasındaki bu azalmanın av yasaklarının Ekim ayının sonuna kadar uzatılması ile sağlanacağı önerilmiştir. Bu önerinin balıkçılar tarafından da kabul gördüğü yapılan anket sonucunda belirlenmiştir.2010-2011 av sezonu boyunca hamsi kaynaklı Ekonomik rantabilite oranı (ROİ) ortalama değeri % 10,55, Mali rantabilite oranı ortalama değeri % 8,45 olarak bulunmuştur. ROİ ortalaması, Sektör Ortalamasının (% 2,2) üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Mali rantabilite ortalamasının Fırsat Maliyeti açısından banka getirisinden yüksek oluşu müteşebbis balıkçılar tarafından sarf edilen emeğin boşa gitmediğini göstermiştir.

Abstract:
In the study, the impact of management strategies recently being carried out on the anchovy (Engraulis encrasicolus L. 1758) stock in the Black Sea was examined. The economic situation of fishing fleet in the Black Sea during 2010-2011 fishing season was outlined.According to the results, the growth parameters of the Von Bertalanffy for the fishing season during 2009-2010; were respectively L?=15, 48 cm, k=0, 4836, t0 = -1,402 and during 2010-2011; were L?=15,22 cm, k=0,480, t0= -1,497.Instantaneous rate of mortality for 2009-2010 fishing season; total mortality (Z) was2,74 year-1, rate of natural mortality (M) was 0,66 year-1, rate of fishing mortality (F) was 2,08 year-1 and exploitation rate (E) was 0,75 year-1; and for 2010-2011 (Z) was 2,76 year-1, (M) was 0,66 year-1, (F) was 2,10 year-1, (F0.1) was 1,2 year-1 and (E) was 0,76 year-1 were determined. According to these results, the daytime fishing ban has caused a %50 decrease in fishing effort. Thus, this decrease has also caused a %100 decrease in the fishing mortality. However, this decrease is seemed insufficient so, in order to provide a sustainable fishing, another %50 decrease is needed. Therefore, it is found out that excessive fishing threat in anchovy stocks in the Black Sea has still continued. It was suggested that the decrease in fishing effort can be possible with extending the duration of the fishing ban until the end of the October. According to the results of the questionnaires, it was found out that the fishermen also accept this suggestion.During the 2010-2011 fishing season, the economy of the fishing fleet was also examined. Namely, ROI (Return On Investment) was found to be % 10, 55 and financial profitability was % 8, 45. It was found that the ROI average was above the sector average (2.2%). The high rate of average financial profitability in terms of Opportunity Cost has proved that the efforts of the enterprising fishermen had not been wasted.