Okul yöneticilerinin kişilik özellikleri ile ruhsal liderlik düzeyleri arasindaki ilişki
The correlation of school principals' personality traits with the spiritual leadership level
Yazar: GİZEM GÜNAY SÜLE
Danışman: DOÇ. DR. ERKAN KIRAL
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration
Dizin: Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Liderlik = Leadership ; Müdürler = Directors ; Okul yöneticileri = School administrators ; Ortaöğretim = Secondary education ; Ruhsal liderlik = Spiritual leadership

Özet:
Araştırma okul yöneticilerinin kişilik özellikleri ile ruhsal liderlik düzeylerini çeşitli değişkenlere göre belirlemek ve aralarındaki ilişkiyi açığa çıkarmak amacıyla ilişkisel ve nedensel ilişkisel tarama modelinde desenlenmiştir. Araştırmanın hedef evrenini; 2017-2018 eğitim öğretim yılında, Aydın ilindeki kamu ortaöğretim okullarında görev yapan okul yöneticileri oluşturmaktadır. Araştırma tabakalı ve tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilen ve araştırmaya gönüllü olarak katılan 160 okul yöneticisi ile yürütülmüştür. Araştırma verilerinin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Ruhsal Liderlik Ölçeği ve Beş Faktör Envanteri kullanılmıştır. Verilerin analizinde; betimsel ve kanıtlamasal istatistik teknikleri kullanılmıştır. 
Araştırma sonucunda okul yöneticilerinin; en yüksek sorumluluk, sonra sırası ile uyumluluk, gelişime açıklık, dışa dönüklük ve duygusal dengesizlik kişilik özellikleri gösterdikleri tespit edilmiştir. Okul yöneticilerinin kişilik özelliklerinin araştırma kapsamında ele alınan cinsiyet değişkenine göre farklılık göstermediği tespit edilmiştir. Okul yöneticilerinin ruhsal liderlik düzeyleri genel ve boyutlar bazında görece çok yüksek bulunmuştur. Okul yöneticilerinin ruhsal liderlik düzeylerinin, okul yöneticilerinin  cinsiyetine, yaşına, eğitim durumuna, yöneticilerin çalıştığı okuldaki öğretmen sayısına ve okul türüne göre değişmediği ancak vizyon ve inanç boyutunda kıdeme ve yöneticilik görevine göre değiştiği görülmüştür. Vizyon ve inanç boyutunda kıdemi 26 ve üzeri olan yöneticilerin ruhsal liderlik düzeyleri kıdemi 16 – 25 yıl arasında olanlardan; okul müdürlerinin söz konusu boyuttaki puanları müdür yardımcılarından daha yüksek bulunmuştur.
Okul yöneticilerine göre kişiliğin dışa dönüklük, uyumluluk, sorumluluk ve gelişime açıklık alt boyutları arasında pozitif orta düzeylerde; duygusal dengesizlik ile dışa dönüklük, uyumluluk, sorumluluk ve gelişime açıklık arasında negatif orta ve düşük düzeylerde ilişkiler olduğu bulunmuştur. Okul yöneticilerinin dışa dönüklük, uyumluluk, sorumluluk, gelişime açıklık kişilik özellikleri ile genel ruhsal liderlik düzeyleri arasında pozitif düşük ve orta düzeylerde ilişkiler saptanırken; duygusal dengesizlik ile ruhsal liderlik düzeyi arasında negatif düşük düzeyde ilişki saptanmıştır. Okul yöneticilerinin beş faktörlü kişilik özellikleri modelinin bütün boyutlarının doğrusal kombinasyonunun; vizyon ve inanç, özgeci sevgi ve genel ruhsal liderliği anlamlı düzeyde etkilediği tespit edilmiştir.

Abstract:
The research was designed in the relational and causal survey model to reveal the relationship between school administrators' personalities and  their spiritual leadership levels and comparison of these by various variables was investigated. The target population of the research is composed of school administrators working in public High Schools in Aydın in the 2017-2018 academic year. Study was carried out with 160 school administrators who were selected with stratified and random sampling method and who participated in the study voluntarily. Data was collected by Personal Information Form, Five Factor Inventory and Spiritual Leadership Scale. Data were analyzed using descriptive and inferential statistics. 
According to the findings of the research, school administrators' personality traits were at the highest level on conscientiousness then relational agreeableness, openness, extraversion, neuroticism respectively. Personality traits of school administrators do not differ according to gender. School administrators' level of general spiritual leadership and its dimensions was found relatively very high than the mean. School administrators' level of spiritual leadership and its dimensions do not differ according to school administrators' gender, age, educational status, number of teachers in the school where the administrators work and school  type but there were statistically significant differences according to the seniority and position in vision and faith dimension. In vision and faith dimension; school administrators had a higher level than assistant administrators and school administrators who have 26 and over years of seniority had a higher level than school administrators who have 16 – 25 years of seniority. 
According to school administrators it was found that there were positive medium level relationships between conscientiousness, agreeableness, openness and extraversion. Between neuroticism and other dimensions of personality, negative medium and low levels of relationships were found.  It was found that there were positive low and medium levels of relationship between conscientiousness, agreeableness, openness, extraversion and spiritual leadership level and negative low level of relationship between neuroticism and spiritual leadership level.  Moreover, it was found that linear combination of all dimensions of five factor model of personality has a significant effect on spiritual leadership and its dimensions.