Bursa zeytinciliğinin ekonomik yönden değerlendirilmesi, karşılaşılan sorunları ve çözüm önerileri /
Yazar: FERAH GÜNGÖR
Danışman: DOÇ.DR. BURHAN ERDEM
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 1992
Konu: Ekonomi = Economics ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Bursa = Bursa ; Tarım ekonomisi = Agricultural economy ; Zeytincilik = Olives

Özet:
ÖZET Türkiye ekonomisinde tarım önemli bir yere sahiptir. Tarım sektörü içinde de zeytin önemli bir üründür. Ülkemizde tarım sektöründe çalışan nüfusun yaklaşık % 15'i zeytin üretiminde istihdam edilmektedir. Ayrıca zeytin, ağaç varlığı ve kapladığı alan anlamında da meyve ağaçlarından sonra ülkemizde işlenebilir tarım alanı içinde ikinci sırayı almaktadır. Bursa'da zeytincilik, ekonomik yönden değerlendirildiğinde Türkiye sofralık zeytin üretiminin % 50'den fazlasının bu bölgeden sağlandığı, 1988 yılı rakamlarıyla üretim miktarının 63.369 Ton ve zeytin ağaç varlığının aynı yıl rakamlarıyla 7.292.950 olduğu görülmektedir. Bursa bölgesinde zeytin üretiminde, giderler içinde en yüksek payı % 33,33 ile toprak işleme daha sonra sırasıyla % 30,29 ile hasat,% 11,12 ile gübre almaktadır, l kg sofralık zeytin üretiminin 1980 yılı fiyatlarıyla maliyeti 42,10 TL bulunmuştur. Bursa bölgesinde zeytinin üretim aşamasında karşılaşılan sorunlar ülkemizdeki zeytinciliğin yaşadığı sorunlardan farklı değildir. Bu sorunlar zeytinin doğal yapısından, arazilerin durumundan, üreticinin yeterli bilince sahip olmamasından, uygulanan yöntemlerin ilkel olmasından ve ülkemizdeki tarımsal üretim politikasının eksiklik ve yanlışlarından kaynaklanmakta¬ dır. Ayrıca son yıllarda Bursa'daki hızlı sanayileşme ve konutlaşma, zeytincilikte sorunlar yaratmaktadır. Zeytinciliğin finansmanı T.C. Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri kredilerinden sağlanmaktadır. Fakat bu krediler yetersiz veril- -iii_mekte ve düzenli denetlenememektedir. Bursa bölgesinde zeytinin pazarlama kanalları, üretici-kooperatif-bayii-perakendeci-tüketici biçimindedir. Marmara Zeytin Tarım Satış Kooperatifleri Birliği (Marmarabirlik) Bursa' da zeytinin pazarlanmasında önemli bir yer tutmaktadır. Zeytinin pazarlama aşamasında yaşanan sorunlar, ülkemizdeki tarımsal pazarlama politikasının eksikliklerinden, üreticilerin örgütlülüğü nün yeterli olmamasından ve üretim aşamasındaki sorunlardan kaynaklanmak tadır. Üretim, finansman sağlama ve pazarlama aşamasında karşılaşılan sorunların çözümüne bütünsel olarak bakılmalı ve özellikle ülkemizdeki tarımsal üretim, pazarlama ve kredi politikaları geliştirilmelidir. iv

Abstract:
SUMMARY In Turkish economy, agriculture is one of the important areas. In the agriculture sector olive is an important product. 15 % of the wor kers who work agriculture sector are employed in the olive production. Also the number of olive trees is on the second position after fruit trees in the agriculture area. 50 % of olive production of Turkey comes from the region of Bur sa. As 1988 the production amount was 63.369 Tons from the total of 7.292.950 olive trees. Plowing is the largest expense of olive production, 33,33 %, re aping is 30,29 % and fertilizing 11,12 % of expences. In 1980 production cost of 1 kilogram 42,10 TL. The sloping natural landscape, insuffucuant technical possibili ties, producers lack of sufficiant agricultural policies are the main prob lems in olive production. Agricultural Olive Sale Cooperatives of Marmara (Marmarabirlik) has a very important place in marketing olives. How producers cooperate, insufficiant organization and agricul tural marketing policies are related to the troubles in production. The financing of olive production in Bursa is provided by T.C. Ziraat Bankası and Agricultural Credits Cooperatives. But insufficiant fi nancing and control also causes problems in the Bursa olive business. To solve production for the Bursa olive industry the solution should also take the goverment policies into consideration. -v-