OECD ülkelerinde yenilenebilir enerji tüketiminin makro ekonomik belirleyicileri ve Türkiye için politika önerisi
Macroeconomic determinants of renewable energy consumption in OECD countries and policy recommendations for Turkey
Yazar: ESMA GÜLTEKİN
Danışman: PROF. DR. AHMET UĞUR
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy
Dizin: Enerji = Energy ; Enerji politikaları = Energy policies ; Enerji tüketimi = Energy consumption ; Makroekonomik faktörler = Macroeconomic factors ; Makroekonomik politikalar = Macroeconomic policies ; OECD ülkeleri = OECD countries ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Yenilenebilir enerji = Renewable energy ; Yenilenebilir enerji kaynakları = Renewable energy resources

Özet:
Enerji, hali hazırda temel ihtiyaçlarımızın karşılanması için gerekli olan önemli kaynaklardan biridir. Günümüz dünyasında oldukça tartışılır bir konu haline gelen enerji, özellikle artan nüfus oranı ve gelişen teknolojik şartlar ile birlikte tüketim miktarları kayda değer boyutlara ulaşmış bir kavramdır. Açık ekonomik düzen ve küresel dünya sistemi ile birlikte ülkeler arası ilişkilerin yoğunluğu artmaktadır. Ticarete konu olan temel mallardan biri olarak da fosil enerji kaynakları karşımıza çıkmaktadır. Fosil yakıtlara olan bağımlılık durumu, bu yakıtların neslinin belirli bir süre sonunda tükenmesinin göz önüne alınması yanında çevresel koşulları ve ekolojik dengeyi bozması dolayısıyla alternatif enerji kaynaklarına yönelimi sağlamıştır. Bu durum yenilenebilir enerji kaynaklarının tüketimini hızlı bir oranda arttırmaktadır. Bu olgudan yola çıkarak çalışmada 2000-2015 dönemleri için 14 Ekonomik Kalkınma ve İş Birliği Örgütü (OECD) ülkesinin yenilenebilir enerji politikalarının belirlenmesine etki edebilecek kişi başına düşen enerji kullanımı, kişi başına düşen Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH), kamu kesimi toplam nihai tüketim harcamaları ve hükümet etkinliği gibi politik ve makro ekonomik değişkenler kullanılarak sınanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre Türkiye ekonomisi için yenilenebilir enerji kaynaklarından güneş enerjisi modellemesi için herhangi anlamlı bir tahminci sonucuna ulaşılmazken, rüzgar enerjisi için toplam nihai tüketim harcamaları, hükümet etkinliği ve kişi başına düşen GSYH için anlamlı ve pozitif tahminci sonuçları elde edilmiştir. Emirmahmutoğlu ve Köse (2011) panel nedensellik testi sonuçları ise ilk olarak incelenen güneş enerjisi değişkeni için kişi başına düşen GSYH nedensellik herhangi bir ülke de rastlanmamıştır. Kişi başına düşen GSYH'den güneş enerjisine nedenselliğin olduğu Avusturalya, İspanya, Avusturya ve Almanya ülkeleri ile rüzgar enerjisine tek yönlü nedenselliğin olduğu Birleşik Krallık için "koruma hipotezi" geçerlidir. Rüzgar enerjisinden kişi başına düşen GSYH'ye tek yönlü ilişkiye ise Almanya'da rastlanmaktadır. Bu ülke için "büyüme hipotezi" geçerlidir. Türkiye ve Hollanda için ise çift yönlü ilişkiyi ifade eden "geri bildirim hipotezi" geçerlidir.

Abstract:
Energy is already one of the most important resources needed to meet our basic needs. The concept of energy, which has become an important issue in today's world, has reached significant dimensions especially with increasing population ratio and technological developments. The intensity of relations between countries increases in open economic conditions and global world order. As one of the main commodities subject to trade, fossil energy sources are emerging. Significant dependence on fossil fuels has led to a shift to alternative energy sources as a consequence of the extinction of fossil fuels, disrupting environmental conditions and ecological balance. As a result of intensive energy consumption, environmental and renewable resources have increased in recent years. This situation increases the consumption of renewable energy sources at a high rate. The study will also affect the renewable energy policies in political and macroeconomic variables are tested by using per capita energy use, per capita GDP, government final consumption expenditures and government efficiency variables for 14 OECD countries for the period 2000-2015. According to the results obtained solar energy from renewable energy sources for Turkey's economy not achieved any meaningful estimator results for modeling, total final consumption expenditure for wind energy, government efficiency and significant and positive estimator results for the per capita GDP was obtained. According to the results of Emirmahmutoğlu and Köse (2011) panel causality test, there is no causality relation between the per capita GDP for solar energy variable in any country. The protection hypothesis is valid in Australia, Spain, Austria and Germany countries where there is one-way causality from GDP per capita to solar energy and one-way causality from GDP per capita to wind energy for the UK. One-way relationship to GDP per capita from wind energy is found in Germany. The growth hypothesis is valid for these countries. For the Turkey and Netherlands, the feedback hypothesis expressing the bidirectional relationship is valid.