Turizm endüstrisinde ücret, verimlilik, enflasyon ve istihdam ilişkilerinin panel veri analizi
Panel data analysis of wage, productivity, inflation and employment relations in tourism industry
Yazar: SEZİ AYDIN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÖZER
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ekonomi = Economics ; Turizm = Tourism

Özet:
Tez çalışmasında Avrupa Birliği ülkeleri ve Türkiye'nin turizm endüstrisinde ücret, 
verimlilik, enflasyon ve istihdam arasındaki dinamik ve nedensel ilişkiler makro iktisadi 
teoriler kapsamında incelenmektedir. Bu doğrultuda çalışma iki bölümden oluşmaktadır. 
İlk bölümde, mevcut literatür çerçevesinde değişkenler arası ilişkiler değerlendirilmiştir.
İkinci bölümde, Avrupa Birliği ülkelerinin GSYH'sinde turizm endüstrisinin payının en 
yüksek olduğu ilk 9 ülke ve Türkiye'nin konaklama ve ulaştırma sektörlerinde ücret, 
verimlilik, enflasyon ve istihdam arasındaki ilişkiler, 2010-2022 dönemine ait yıllık 
veriler kapsamında heterojen dinamik panel veri yöntemleri ile analiz edilmiştir.
Konaklama sektörü için oluşturulan 4 farklı model ve ulaştırma sektörü için oluşturulan
3 farklı model, ilgili teorilere dayandırılarak PMG tahmincisi ve panel Granger 
nedensellik testleri ile incelenmiştir. Ampirik bulgular konaklama sektöründe; ücret ve 
verimlilikten istihdama tek yönlü, verimlilikten ücrete tek yönlü, enflasyondan 
verimliliğe tek yönlü, istihdamdan enflasyona tek yönlü ve ücret-enflasyon arasında çift 
yönlü nedensellik ilişkisinin bulunduğunu; ulaştırma sektöründe ise verimlilik ve 
enflasyondan ücrete tek yönlü, enflasyon-verimlilik arasında ise çift yönlü nedensellik 
ilişkisinin bulunduğunu göstermektedir. Tez çalışması, değişkenler arası ilişkilerin 
konaklama ve ulaştırma sektörlerinde incelenmesi ile yeni bir bakış açısı sağlayarak
mevcut literatüre önemli bir katkı sunmaktadır.

Abstract:
This thesis analyzes the dynamic and causal relationships between wages, productivity, inflation and employment in the tourism industry of EU member countries and Turkey within the scope of macroeconomic theories. The thesis consists of two sections. In the first section, the relationships between variables are evaluated within the framework of the existing literature. In the second section, the relationships between variables in the hospitality and transportation sectors of 9 EU member countries and Turkey are analyzed by using the heterogeneous dynamic panel data methods based on the annual data for the period 2010-2022. 4 different models for the accommodation sector and 3 different models designed for the transportation sector are estimated by the PMG estimator. The direction of causal relationships between variables are tested by carrying out the Granger causality tests within the scope of various macroeconomic theories. Empirical findings in the accommodation sector; there is a unidirectional causality relationship from wage and productivity to employment, unidirectional causality from productivity to wage, unidirectional causality from inflation to productivity, unidirectional causality from employment to inflation, and a bidirectional causality relationship between wage and inflation; in the transportation sector, it shows that there is a unidirectional causality relationship between productivity and inflation and wages, and a bidirectional causality relationship between inflation and productivity. The thesis contributes significantly to the existing literature by providing a new perspective by examining the relationships between variables in the accommodation and transportation sectors.