Ranunculus L. cinsine ait toksik bazı bitkilerin GC-MS ile analizi
Analysis of some toxic plants of ranunculus L. genus by GC-MS
Yazar: ALİ SÜRGÜVEÇ
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMED MESUD HÜRKUL
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Düğün çiçeği ailesi olarak da bilinen Ranunculaceae Juss. familyası, toksik alkaloitler üretmesi nedeniyle adli kimya ve adli toksikolojide büyük önem taşımaktadır. Bu alkaloitler oldukça zehirlidir ve yutulmaları halinde insanlara ve hayvanlara ciddi zararlar verebilir ve hatta ölümlere neden olabilir. Bu çalışmada Ranunculus illyricus L. subsp. illyricus ve Ranunculus arvensis L.'in anatomik yapılarının ve kimyasal içeriğinin aydınlatılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda bitkilerin anatomik yapıları ışık mikroskopu ile incelenmiş ayrıca metanol ve aseton ekstrelerinin kimyasal içeriği aydınlatılmıştır. 
Anatomik çalışmalar için bitkiler %70'lik etil alkolde korunmuştur. Bitki kısımlarından hazırlanan anatomik preparatlar Sartur reaktifi ile hazırlanmış ve ışık mikroskopu ile incelenmiştir. Bitkilerin hangi ana etken madde gruplarını içerdiği, bitkilerin kurutulmuş çiçekli herbalarının bir öğütücüde toz hale getirildikten sonra kalitatif olarak incelenmesi ile tespit edilmiştir. Agilent 6890 kromatograf ve 5973 N kütle seçici detektörden oluşan GC/MS sistemi, uçucu ve yarı uçucu bileşiklerin analizi için (5%-fenil)-metilpolisiloksan (HP-5ms veya dengi) (30x0.25x0.25) kolon ile kullanılmıştır. 
R. illyricus subsp. illyricus'un gövde enine kesiti disk şeklinde olup, epidermada stoma ve örtü tüyleri yer almaktadır. R. arvensis'in gövdesi yanlardan basık olup orta kısmı boş olarak gözlenir. Epiderma stoma ve örtü tüyleri taşır. R. illyricus subsp. illyricus'un yaprak enine kesitinde yaprak bifasiyaldir ve palizat parankiması çoğunlukla 1 sıralı, nadiren 2 sıralıdır. R. arvensis'in yaprağı monofasiyal olup, mezofilde palizat ve sünger parankiması gözlenmemiştir. Her iki yaprağın epiderması hem alt hem de üst yüzeyde stoma ve örtü tüyleri taşımaktadır. R. illyricus subsp. illyricus'un metanol ekstresinin Gaz Kromatografisi-Kütle Spektrometresi (GC-MS) ile analizinde 38, aseton ekstresinde ise 25 madde tespit edilmiştir. R. arvensis'in metanol ekstresinde 18, aseton ekstresinde ise 10 madde tespit edilmiştir.
Bitkinin dokularının anatomik yapısı zehirli bir bitkiyi teşhis ve tayin etmede yararlı bilgiler verebilir. Ekstrelerin kimyasal içeriğinin analizi ile seçilen iki bitkinin kimyasal yapıları da aydınlatılmış. Bu analizler zehirlenme vakalarında zehirli bitkilerin teşhisinde ve tayininde önemli yararlar sağlayacaktır.

Abstract:
Ranunculaceae Juss., also known as Buttercups family. The Family is of great importance in forensic chemistry and forensic toxicology because it produces toxic alkaloids. These alkaloids are highly toxic and can cause serious harm and even death to humans and animals if ingested. In this study, Ranunculus illyricus L. subsp. illyricus and Ranunculus arvensis L. are aimed to elucidate the anatomical structures and chemical content. For this purpose, the anatomical structures of the plants were examined with a light microscope, and the chemical content of methanol and acetone extracts was clarified. 
Plants were preserved in 70% ethanol for anatomical studies. Anatomical sections of plant parts were prepared with Sartur reagent and examined with a light microscope. The main active substance groups of the plants were determined by qualitative examination of the dried flowering herbs of the plants after they were pulverized in a grinder. GC/MS system consisting of Agilent 6890 chromatograph and 5973 N mass selective detector, (5%-phenyl)-methylpolysiloxane (HP-5ms or equivalent) for the analysis of volatile and semi-volatile compounds (30x0.25x 0.25) was used with the colon.
R. illyricus subsp. illyricus has a disc-shaped stem cross-section with stomata and cover hairs in the epidermis.The stem of R. arvensis is flattened from the sides and the middle part is observed to be hallow. The epidermis bears stomata and covering hairs. The leaf of R. illyricus subsp. illyricus is bifacial in the cross section and the palisade parenchyma is mostly 1-, rarely 2-rowed. The leaf of R. arvensis is monofacial, the palisade and sponge parenchyma are not observed in the mesophyll. The epidermis of both leaves bears stomata and cover hairs on both the upper and lower surfaces. In the study of Gas Chromatography-Mass Spectrometry (GC-MS) analysis of R. illyricus subsp. illyricus methanol extracts were detected 38 substances , while 25 substances were detected in the acetone extract. 18 substances were detected in the methanol extract and 10 substances in the acetone extract of R. arvensis.
The anatomical structure of the plant's tissues can provide useful information in diagnosing and identifying a poisonous plant. The chemical structures of the two selected plants were also elucidated by the analysis of the chemical content of the extracts. These analyzes will provide important benefits in the diagnosis and determination of poisonous plants in cases of poisoning.