Yabancı dil olarak Türkçede –dır biçimbiriminin öğretimi üzerine ders malzemesi hazırlama
Preparing course materials for teaching -dir morpheme in Turkish for foreigners
Yazar: CANSU AKSU
Danışman: DOÇ. DR. CANER KERİMOĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Biçimbirim = Morpheme ; Dilbilgisi = Grammar ; Kipler = Moods ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language learning

Özet:
Bu çalışmanın amacı, eğitim amaçlı söylem-dilbilgisi bakış açısı çerçevesinde –DIr kiplik belirticisinin yarı planlı sözlü söylemde ortaya çıkma sıklıkları ve kullanımlarını belirlemek ve –DIr kiplik belirticisiyle ilgili bütünce temelli çözümleme yöntemiyle Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde uygulanabilecek örnek malzemeler sunmaktır.  
Çalışmanın dayanağı olan bütünce temelli çözümleme yöntemiyle Türkçede yarı planlanmış sözlü sözlemden elde edilen bulgular sonucunda ad/sıfat +-DIr, var/ yok +-DIr, -eylemcil yüklem+-mAktA+-DIr, eylemcil yüklem+-mIş+-DIr, eylemcil yüklem+-(y)AcAk+-DIr, eylemcil yüklem+-mAlI+-DIr yapılarının öğretimi için düzenlenen materyaller, iletişimsel uygulamalarla aynı zamanda öğrencilerin öğrenme konusu olan yapıya odaklanmalarını sağlayan etkinliklerden oluşmaktadır. Ayrıca öğrencilerin dilsel girdiyi işlemlemesinde rolü olan açık ve örtük öğrenme kuramlarını da temel alarak öncelikle örtük öğrenme teknikleri aracılığıyla daha sonra, açık öğrenme teknikleri ile ders malzemesi hazırlanmış ve öğrencilerin erek yapılara odaklanması amaçlanmıştır. 

Söylem-dilbilgisi bakış açısıyla bütünce verilerinin incelenmesi sonucu elde edilen –DIr yapılarının kullanım sıklıkları ve işlevleri belirlenmiş ve malzemeler gerçek dünyada kullanılan sözlü dildeki metinlerde bu yapıların kullanıldığı söylem çerçevesine göre hazırlanmıştır. 

Bu çalışmada Yabancı Dil Olarak Türkçe dilbilgisi öğretiminde söylem-dilbilgisi yaklaşımının bir uygulamasını sunmak amacıyla sadece bilgisellik kipliği belirticisi olarak –DIr yapılarının öğretimi için malzeme geliştirmeye odaklanılmıştır. Çalışmada geliştirilen etkinlikler ve hazırlanan malzemelerin gerçek öğretme ortamlarında değerlendirilmesi ileri çalışmalara bırakılmıştır.

Abstract:
This study aims at to present learning materials that can be applied in Turkish as Foreign Language classes, via a corpus based language analysis which determines the frequency and functions of –DIr epistemic modality marker in semi-planned spoken discourse within the framework of educational discourse-grammar. 
The materials prepared using the –DIr modality markers in Turkish, namely "nominal predicate +-DIr, var/ yok +-DIr, verbal predicate+-mAktA+-DIr, verbal predicate +-mIş+-DIr, verbal predicate +-(y)AcAk+-DIr, verbal predicate +-mAlI+-DIr" comprise of activities which facilitate the student to focus on the target grammar structure as well as communicative applications. In addition, the course materials are prepared with first, implicit learning techniques and then explicit learning techniques on the basis of explicit and implicit learning techniques that have a role in student's processing of the linguistic input, and it is aimed that the students focus on the target structures. 

The study determined the frequency and function of –DIr patterns by examining the corpus data from a discourse-grammar perspective and the text in the materials were prepared according to a context in which –DIr patterns were used, from the spoken discourse text occurring in real-world situations. 

This study focuses only on developing learning materials for teaching –DIr patterns as epistemic modality marker for presenting an implementation of discourse-grammar approach in teaching Turkish grammar to foreigners. The evaluation and assessment of the materials developed in this study, in real learning contexts are set aside for future studies.