İlköğretim görsel sanatlar dersinde eleştiri becerilerinin kazandırılması (kilim örneği)
Having the students acquire critical skills in visual arts classes in primary scholls (a sample of kilim)
Yazar: MEHMET SAĞ
Danışman: PROF. DR. NİHAT BOYDAŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Günümüz teknolojisindeki hızlı gelişmeler ve değişimler karşısında yaşanan sosyal, iktisadi ve kültürel hareketlilik, eğitimi dolayısıyla sanat eğitimini de hareketlendirmiştir. Pazarlarda daha sık rastlanan farklı kültür ürünlerinin tahlili ve anlatımının da gereksinimiyle sanat eğitiminin amaçlarından biri olan görsel okuryazarlık olgusunun gündeme gelmesi de kaçınılmaz olmuştur. Kültürel değerlerin hızla el değiştirme tehlikesiyle karşı karşıya kalması, onun çözümlemesinin ve tahlilinin öncelikler arasında yer almasına ve onları okuyacak olan insanların sıkı bir eleştiri eğitiminden geçirilmesini gündeme getirmiştir. Araştırmada, eleştiri ve sanat kavramları üzerinde durulmuştur. Sembol ve simgenin kavramsalı açısından karşılaştırmaları yapılarak konunun bütünleştirilmesi sağlanmaya çalışılmıştır.Araştırmanın birinci bölümünde problem incelenerek, araştırmaya duyulan gereksinim belirtilmiş ve probleme yakın alanlar hakkında kavramsal bilgiler ve tanımlara yer verilmiştir. İkinci bölümde eleştiri ve sanat eleştirisi kavramları üzerinde durulmuş, eleştirinin aşamaları ve eleştirinin en zevkli bölümünü oluşturan ?yorumlama? aşamasında başvurulan ?sembol? ve ?simge? kavramlarının etimolojik ve bağlantısal açılımları yapılmıştır. Ayrıca, sanat ve sanat eğitiminin tanımları ve bu kavramlara yönelik bakış açıları sunulmuş ve sanat ilke ve elemanları kısaca anlatılmıştır. Üçüncü bölümde, araştırmada kullanılan yöntem, verilerin toplanması, çözümlenmesi ve verilerin analizinde kullanılan istatiksel teknikler hakkında bilgiler verilmiştir. Dördüncü bölümde bulgular ve yorum yer almıştır. Beşinci ve altıncı bölümlerde; tartışma, değerlendirme, sonuç ve önerilere yer verilmiştir.Uygulama için seçilen ?Kilim? konusunun önemine yönelik açıklamalar ilgili bölümde dile getirilmiştir.Kültürel değerlerin gelecekte de faydalınalacak birer belge olmaları düşüncesiyle, Geleneksel Türk Düz El Dokuma türlerinden biri olan Kilim, Çok Alanlı Sanat Eğitimi Yöntemiyle ilköğretim ikinci kademe 8. sınıf öğrencilerine eleştiri becerisi kazandırmak amacıyla örnek eser olarak uygulanmıştır.Uygulama'da kullanılan nicel veri toplama teknikleri ile elde edilen bulgular tablolaştırılıp değerlendirilmiş, karşılaştırmaları yapılarak tartışılmıştır. Tüm bulgular sonuç kısmında yazılarak önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The social, economic and cultural mobility faced with the rapid developments and changes in today?s technology have activated education and hence art education. It is also inevitable that the fact of visual literacy, which is one of the goals of the art education, has come up as a result of the need to analyze and describe different cultural products mostly seen at bazaars. The danger of rapid relaying of the cultural values has led to make analysis of these values a priority and to give criticism education to the people who will read them. In this study, the concepts of criticism and art have been dwelled upon. The issue has been integrated by comparing symbol and image in conceptual terms.In the first part of the study, the problem has been analyzed, the need to study has been identified and conceptual information and definitions on the areas close to the problem have been included. Second section deals with the concepts of critics and art critics. The stages of critics are revealed and the etymological and correlational explanations are made for the ?symbol? and ?image? concepts which are referred to in the ?commenting? stage that is the most enjoyable part of the critics. Besides, definitions of art and art education and the viewpoints against these concepts are presented. Principles and elements of art are briefly explained. In the third section, information are given about the method used in the study and statistical techniques used in the collection and analysis of data. In the fourth part findings and comments have been included. In the fifth and sixth parts; discussion, evaluation, conclusion and recommendations have been given.Explanations on the importance of the issue of ?Carpet? chosen for implementation have been explained in the related part.Considering that cultural values are documents, which may also be utilized in the future, Carpet, which is one of the types of the Traditional Turkish Straight Hand Woven, has been used as the sample piece in order to give the 8th class students of primary school criticism skills through the method of multi-area art education.The findings obtained through quantitative data collection techniques used in implementation have been put into tables, compared and discussed. All the findings have been included in the conclusions part and recommendations have been given.