Karaciğer nakli yapılan hastalarda yaşam memnuniyeti, benlik saygısı ve psikolojik sağlamlığın değerlendirilmesi
Evaluation of life satisfaction, self-respect and psychological HEALTH in patients with liver transplant
Yazar: FATMA MELİKE ERKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GAMZE SARIKOÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Karaciğer = Liver ; Karaciğer nakli = Liver transplantation

Özet:
AMAÇ: Bu araştırma karaciğer nakli yapılan hastalarda yaşam memnuniyeti, benlik saygısı ve psikolojik sağlamlığın değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. 
GEREÇ YÖNTEM: Tanımlayıcı nitelikteki bu araştırma, Malatya'daki bir hastanede Şubat-Haziran 2022 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırma 122 karaciğer nakil hastası ile tamamlanmıştır. Veriler; "Hasta Tanıtıcı Özellikler Formu", "Yaşam Memnuniyeti Ölçeği", "Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği" ve "Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde yüzdelik dağılım, ortalama, standart sapma, min-max, Mann Whitney-U testi, Kruskall-Wallis testi, Spearman korelasyon analizi uygulanmıştır. 
BULGULAR: Araştırmada karaciğer nakil hastalarının yaşam memnuniyeti düzeyinin 19,94±6,98, benlik saygısı düzeyinin 29,40±3,87 ve psikolojik sağlamlık düzeyinin 18,43±4,63 olduğu belirlenmiştir. Hastaların psikolojik sağlamlık ve yaşam memnuniyeti arasında pozitif yönlü, zayıf düzeyde (r=0,368 p=0,001); psikolojik sağlamlık ve benlik saygıları arasında pozitif yönde zayıf düzeyde ilişki (r=0,371 p=0,001); yaşam memnuniyeti ile benlik saygısı arasında pozitif yönde zayıf düzeyde ilişki tespit edilmiştir (r=0,422 p=0,001). Kadın hastaların  ve geliri giderden yüksek olan hastaların yaşam memnuniyeti düzeyi diğerlerinden yüksek bulunmuştur (p=0,045 p=0,015). Okur-yazar olamayan hastaların benlik saygısı düzeyi diğerlerinden daha yüksek bulunmuştur (p=0,035).  
SONUÇ: Araştırmaya katılan hastaların psikolojik sağlamlıkları arttıkça yaşam memnuniyetleri ve benlik saygıları artmaktadır. Ayrıca Benlik saygıları arttıkça da yaşam memnuniyetleri artmaktadır. Sağlık bakım hizmeti veren kurumlarda, karaciğer nakli olmuş bireylerde psikolojik sağlamlığı geliştirmeye, benlik saygısı ve yaşam memnuniyetini artırmaya yönelik eğitim programları hazırlanarak hem hastaların hem de sağlık personelinin bu kavramların ve psikososyal bakımın önemine ilişkin farkındalıkları arttırılmalıdır.
ANAHTAR KELİMELER: Benlik saygısı, Karaciğer nakli, Psikolojik sağlamlık, Yaşam memnuniyeti

Abstract:
OBJECTIVE: This study was conducted to evaluate life satisfaction, self-esteem and psychological resilience in patients who underwent liver transplantation.
MATERIALS AND METHODS: This descriptive study was conducted in a hospital in Malatya between February and June 2022. The study was completed with 122 liver transplant patients. Data; It was collected using the "Patient Characteristics Form", "Satisfaction with Life Scale", "Rosenberg Self-Esteem Scale" and "Brief Resilience Scale". Percentage distribution, mean, standard deviation, min-max, Mann Whitney-U test, Kruskall-Wallis test, Spearman correlation analysis were used in the analysis of the data.
RESULTS: In the study, it was determined that the level of life satisfaction of liver transplant patients was 19.94±6.98, the level of self-esteem was 29.40±3.87, and the level of psychological resilience was 18.43±4.63. There was a positive, weak level between the psychological resilience and life satisfaction of the patients (r=0.368 p=0.001); a weak positive correlation between psychological resilience and self-esteem (r=0.371 p=0.001); A weak positive correlation was found between life satisfaction and self-esteem (r=0.422 p=0.001). The life satisfaction level of female patients and patients with higher income than expenditure was found to be higher than the others (p=0,045 p=0,015). The level of self-esteem of the illiterate patients was found to be higher than the others (p=0,035).  
CONCLUSION: As the psychological resilience of the patients participating in the study increases, their life satisfaction and self-esteem increase. In addition, as their self-esteem increases, their life satisfaction also increases. In institutions providing health care services, training programs should be prepared to improve psychological resilience, self-esteem and life satisfaction in individuals who have had liver transplantation, and the awareness of both patients and health personnel on the importance of these concepts and psychosocial care should be increased.
KEYWORDS: Liver transplantation, Life satisfaction, Psychological resilience, Self-esteem