Obstrüktif uyku apneli hastalarda tükürük ve plazma opiorfin düzeyi ile kronik inflamasyon parametreleri, depresyon ve yaşam kalitesi ilişkisinin değerlendirilmesi
Assessment of the relationship between salivary and plasma opiorphin levels and chronic inflammation parameters, depression and quality of life in patients with obstructive sleep apnea
Yazar: SELVİ SÜMEYYE ÖZLÜ
Danışman: PROF. DR. ARZU TATAR
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Özlü S, Obstrüktif Uyku Apneli Hastalarda Tükürük ve Plazma Opiorfin Düzeyi ile Kronik İnflamasyon Parametreleri, Depresyon ve Yaşam Kalitesi İlişkisinin Değerlendirilmesi. Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi KBB Anabilim Dalı, Uzmanlık Tezi, Erzurum, 2024. Obstrüktif uyku apnesi (OUA), toplumda %9 ile %38 arasında değişen prevalans oranlarıyla yaygın olarak görülen bir hastalıktır. Uyku apnesi tanısında halen altın standart yöntem, uyku laboratuvarlarında gerçekleştirilen polisomnografi (PSG) testidir. Ancak, bu testin cihaz gereksinimi, uzman personel ihtiyacı, zaman alıcı olması ve yüksek maliyetleri gibi nedenlerle, daha pratik, düşük maliyetli ve kolay uygulanabilen alternatif testlere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada, kronik inflamasyonla ilişkili bir moleküler belirteç olan opiorfin düzeylerinin, PSG ile ölçülen çeşitli parametrelerle olan ilişkisini araştırmak hedeflenmiştir.Bu amaçla basit horlama, gün içerisinde uykulu olma, tanıklı apne gibi nedenlerle OUA şüphesiyle başvuran ya da yönlendirilen ve ilave sendromik hastalık, kraniyofasiyal anomali, nöromiyopatik hastalık, otoimmun- romatolojik hastalık, santral uyku apnesi, ilaç- madde bağımlılığı, oral kavitede malignite ve enflamatuvar hastalık öyküsü olmayan 18-65 yaş arası 90 hastaya polisomnografi yapılmış ve aynı gün alınan tükürük örneklerinde opiorfin, IL-6, IL-8 ve TNF-alfa düzeylerine bakılmıştır. Ayrıca bu hastaların venöz kan örneği alınarak, aynı parametrelerin plazmadaki düzeyi ölçülmüştür. Bu düzeylerin apne- hipopne indeksi (AHİ), BECK depresyon skalası ve grupların demografik özellikleri ile ilişkilerine bakılmıştır. Yapılan analizlerde, tükürük ve plazma opiorfin düzeyinin; AHİ, BECK skoru ve diğer kronik inflamasyon parametreleri ile negatif korelasyon gösterdiği saptanmıştır. Parametreler arasındaki bu negatif korelasyon her ne kadar istatistiksel olarak anlamlı olsa da, tükürük ve plazma opiorfin düzeyinin tanısal testlerde tek başına etkisiz olduğu ortaya konmuştur.  Ayrıca tükürük ve plazma IL-6, IL-8 ve TNF-alfa düzeylerinin, PSG parametreleri ile korelasyon gösterdiği ve OUA'nın şiddetini yansıttığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, tükürük ve plazmadaki opiorfin konsantrasyonlarının, OUA taraması ve tanısında tek başına yeterli olmadığı, ancak diğer kronik inflamasyon belirteçleri ile birlikte kullanıldığında OUA'nın şiddetini değerlendirmede anlamlı bir rol oynayabileceği anlaşılmıştır.
Anahtar kelimeler: obstrüktif uyku apnesi, kronik inflamasyon, polisomnografi, opiorfin, interlökin-6, interlökin-8, TNF-alfa

Abstract:
Özlü S, Assessment of the relationship between salivary and plasma opiorphin levels and chronic inflammation parameters, depression and quality of life in patients with obstructive sleep apnea. Atatürk University School of Medicine, Department of Otorhinolaryngology, Thesis , Erzurum, 2024. Obstructive sleep apnea (OSA) is a condition with a reported prevalence ranging from 9% to 38% in the general population. Polysomnography (PSG), though still regarded as the gold standard for diagnosing OSA, is a complex, time-consuming, and costly procedure that requires advanced equipment and highly trained personnel. Due to these challenges, there is a growing need for more affordable, practical, and straightforward tests for OSA screening and diagnosis. In our study, we explored the potential of using salivary and plasma opiorphin concentrations as a candidate for such screening and diagnostic purposes. Specifically, we examined the relationship between these opiorphin levels and various polysomnographic parameters. To conduct this analysis, we included 90 patients aged 18 to 65 who presented with symptoms such as simple snoring, daytime sleepiness, and witnessed apnea by bed partners, all of whom were suspected of having OSA.Patients with additional syndromic disease, craniofacial anomaly, neuromyopathic disease, autoimmune – rheumatological disease, central sleep apnea, drug – substance addiction, malignancy and inflammatory  disease in the oral cavity history were excluded from the study. Polysomnography was performed on all patients included in the study and opiorphin, IL-6, IL-8 and TNF-alpha levels were measured in saliva samples taken on the same day. In addition, venous blood samples were taken from these patients and the plasma levels of the same parameters were measured.The relationships of these levels with the apnea – hypopnea index (AHİ), BECK depression scale and demographic characteristics of the groups were examined and in the analysis, saliva and plasma opiorphin levels ; it was found to have a negative correlation with AHI, BECK score and other chronic inflammation parameters. However, although this negative correlation between the parameters is statistically significant, it has been demonstrated that saliva and plasma opiorphin levels alone are ineffective in diagnostics tests. Additionally, saliva and plasma IL-6, IL-8 and TNF- alpha levels were found to be correlated with PSG parameters and reflect the severity of OSA. As a result we had found that, it has been observed that measurement of saliva and plasma opiorphin concentrations is not sufficient for screening and diagnosing OSA in the population, but may be meaningful in evaluating the severity of OSA together with other chronic inflammation parameters.
Keywords: obstructive sleep apnea, chronic inflammation, polysomnography, opiorphin, interleukin-6, interleukin-8, TNF- alpha