Türkiye'de bağımsız idari otoriteler ve kamu ihale kurumu örneği
Independent administrative authorities in Turkey and public procurement institution as a model
Yazar: ELVAN UYGUR
Danışman: DOÇ. DR. HİKMET KAVRUK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
1970'li yıllarla birlikte değişen ekonomik, siyasal ve sosyal şartlar karşısındadünyanın pek çok ülkesinde devletin ve kamu yönetiminin yapısı, işlevleri, rolüsorgulanmaya başlanmış, Sosyal Devlet anlayışı tasfiye sürecine girerek neo liberalpolitikalara doğru bir geçiş yaşanmıştır. Bu doğrultuda gelişmiş ve gelişmekte olanülkelerde, piyasa ekonomisi model olarak yaygınlaşmış ve küreselleşmenin deetkisiyle kamu hizmetlerinin sunumunda değişimler meydana gelmiştir. Devletinekonomiye müdahalesini en aza indirme söylemi etrafında devletler, üretici olarakrol aldıkları ekonomiden çekilmişler ardından bu süreci yoğun özelleştirmehareketleri takip etmiştir. Gerçekleştirilen özelleştirmeler sonucunda devletinüretimden çekildiği birçok alanda özellikle ekonominin hassas sektörleri olarakadlandırılan bankacılık, sermaye piyasası, rekabet vb. alanlarda bu alanların doğaltekel niteliklerinden kaynaklanan piyasa aksaklıkları gerçekleşmiş ve bu aksaklıklarıortadan kaldırma, çözme işi de devlete düşmüştür. Devlet, bu nosyonu doğrultusundaartık ekonominin hassas sektörlerinde piyasa aksaklıklarının oluşmasını engellemekiçin düzenleme ve denetleme görevi üstlenmiştir. Bu görevini de bağımsız idariotoriteler adını verdiğimiz kuruluşlar vasıtasıyla sürdürmektedir.1800'lü yılların sonlarına doğru ABD'de kurulan bağımsız idari otoriteler,1970'li yıllarla birlikte gerçekleştirilen yoğun özelleştirmeler paralelinde KıtaAvrupası ülkelerinde de yaygınlık kazanmaya başlamışlardır. Türkiye'de bukuruluşlar, ülkemiz için bir dönüm noktasını işaret eden 24 Ocak 1980 kararlarınınardından başlatılan liberalizasyon ve özelleştirme hareketleri doğrultusundakurulmaya ve 1990'lı yıllarla birlikte yaygınlaşmaya başlamışlardır. BugünTürkiye'de dokuz adet örneği bulunan bağımsız idari otorite örgütlenmesi, yapısal veişlevsel özellikleri ile klasik kamu kurumlarından farklılaşmaktadır. Ülkemizdebağımsız idari otoriteler, parlamento tarafından çıkarılan yasalarla ihdas edilen, bellisektörlerde regülasyon işlevi yürüten, faaliyetlerini kendilerine tanınan bağımsızlıkiçinde yerine getiren, idari ve mali özerkliğe sahip kamu tüzel kişileridir. Türkiye,bağımsız idari otorite örgütlenmesinden beklediği faydayı, yanlış kurgulanmaları ve351birbirinden büyük ölçüde farklılıklar taşımaları dolayısıyla bugüne kadar eldeedememiştir. Bu doğrultuda, ülke ekonomisi ve kalkınmasında üzerlerine düşengörevi yerine getirebilmeleri için bu kurumları etkinliklerini sağlayacak biçimdeyeniden yapılandırmak gerekmektedir.Ülkemizde yer alan bağımsız idari otoritelerden biri de Kamu İhaleKurumu'dur. Kurum, kamu alım sisteminde gerçekleştirilen yeniden yapılandırmaçalışmaları ve AB, DB, IMF gibi uluslar arası kuruluşların yönlendirmelerineticesinde 2002 yılında kurulmuş ve çalışmalarına başlamıştır. Genel düzenleyicibir bağımsız idari otorite olarak KİK, kurucu yasasıyla güvence altına alınanbağımsızlığı doğrultusunda ihale ile ilgili bütün sektörlerde düzenleme ve denetlemeyapmakta olan, idari ve mali özerkliğe sahip kamu tüzel kişisidir. Ekonominin içindehatırı sayılır bir paya sahip olan Türk ihale sisteminde yürüttüğü faaliyetler veyaptığı çalışmalar ile Kurum, ülkemiz için vazgeçilmez niteliktedir.

Abstract:
With the changing economic, political and social circumstances in 1970?s, thestructure, functions and role of public administration is started to be questioned inmost of the countries, the social state comprehension has got into a purificationprocess and a transition through neo-liberal politics has aroused. In this sense, marketeconomy has become widespread in developed and developing countries and therehas been some changes in public services in accordance with the affects ofglobalization. Regarding the expression of making the interruption of the state to theeconomy minimum; states have drew back from their roles and right after thatintense privatization transactions has been aroused. After those privatizations in mostof the fields that the government draws back-especially in the sensitive sectors ofthe economy which are banking, capital market, competition etc.- some problemshave been occurred because of the natural monopoly structure of those fields and theduty of taking care of those problems is assigned to the government. The governmenthas now taken the responsibility and duty of regulation and auditing to preventproblems in the market in those sensitive sectors. And this duty is being implementedby those institutions which we call The Independent Administrative Authorities.The Independent Administrative Authorities which established in late 1800?sin USA, has been widespread parallel with intense privatization in Europeancountries as well. In Turkey, those institutions has started to found in accordancewith the liberalization and privatization transactions that started after the 24 January1980 decisions which is a landmark for our country and spread around in 1990?s.Nowadays, the nine examples of Independent Administrative Authorities in Turkeydiffer from classical public institutions by their structural and functionalcharacteristics.In our country, Independent Administrative Authorities are financiallyand administratively autonomous public corporations which are established by thelaws legislated by the parliament, implement regulations in some sectors and performtheir activities within the independence given to them. Turkey has not been able toget the benefit it expects form Independent Administrative Authorities until now for353they differ from each other in may ways and established in a false sense. In thatsense they have to be reformed so that they can do what they ought to for theeconomy and development of the country.One of the Independent Administrative Authorities in our country is ThePublic Procurement Institution. The institution has been established in 2002 after thereform studies in public purchase system and collimation of international institutionslike EU, IMF, World Bank. The Public Procurement Institution as a generalregulatory is a financially and administratively autonomous public corporation whichperforms regulation and auditing in all related sectors in accordance with theindependence given to him by the organic law. That institution which has asignificant place in economy is essential for our country according to its workingorders at Turkish procurement system.