Ankara ilindeki Aile Hekimliği asistanlarının seyahat sağlığı hakkında bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge, attitudes and behaviors of Family medicine assistants in Ankara about travel health
Yazar: PAKİZE ZEYNEP KIRMIZIKAYA
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÇELİK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Seyahat tıbbı, seyahat eden kişilerin sağlığını korumaya yönelik bir alan olup, yalnızca seyahat esnasında bulaşıcı hastalıkların önlenmesiyle değil, aynı zamanda gezginlerin kişisel güvenlikleri ve çevresel risklerden korunmalarıyla da ilgilenen disiplinler arası bir uzmanlık dalıdır. Çalışmamızda Ankara ilindeki aile hekimliği asistanlarının seyahat sağlığı hakkında bilgi düzeyi, tutum ve davranışlarını değerlendirmek ve bunları etkileyen faktörleri belirlemek amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ankara ilindeki aile hekimliği asistanları dahil edildi. Katılımcılara sosyodemografik değişkenler formu ile literatür taraması sonucu oluşturulan seyahat sağlığı hakkındaki bilgi düzeyi, tutum ve davranışlarını değerlendirmeye yönelik anket formu yüz yüze görüşme yöntemi ile uygulandı. Çalışmaya katılan aile hekimliği asistanlarına seyahat sağlığı ile ilgili 6 tutum, 3 davranış ve 7 bilgi sorusu soruldu. Verilen her bir doğru cevap 10 puan olarak 
değerlendirildi. Verilerin istatistiksel analizi için IBM SPSS 27.0 paket programı kullanıldı.
Bulgular: Çalışmaya 181'i kadın (%66,1) 93'ü erkek (%33,9) 274 aile hekimliği asistanı katıldı. Katılımcıların tutum sorularına verdikleri cevapların toplam puanının ortancası 40±20, bilgi sorularına verdikleri cevapların toplam puanının ortancası 40±30 ve davranış sorularına verdikleri cevapların ortancası ise 10±10 olarak bulunmuştur. Seyahat sağlığı hakkında öz bildirim düzeyi durumu (p=0,009, p=0,005), seyahat sağlığı bilgilerini nereden öğrendikleri (p<0,001, p=0,001), seyahat sağlığı hakkında danışmanlık verenler (p=0,001, p=0,005) ve seyahat sağlığı hakkında 
polikliniklere başvuran hastaların olup olmaması (p<0,001) durumlarında katılımcıların aldıkları bilgi ve tutum puanlarında istatistiksel anlamlılık bulunmuştur. Seyahat sağlığı hakkındaki öz bildirim bilgi düzeyini yeterli bulanların bilgi ve tutum puanları (p=0,009, p=0,005) istatistiksel anlamlı olarak yüksekti. Ancak davranış puanında (p=0,292) istatistiksel fark gözlenmemiştir. Seyahat sağlığı hakkındaki öz bildirim bilgi düzeylerinin yeterli olduğunu düşünenlerin yeterli olmadığını düşünenlere göre bilgi ve tutum puanlarında istatistiksel olarak daha yüksek puanlara 
sahip olduğu bulunmuştur (p<0,016). Ayrıca seyahat sağlığı hakkında bilgisi olmayanlar; tıp fakültesinden edinenlere, kılavuzlar ve yazılı kaynaklardan edinenlere ve internetten edinenlere göre istatistiksel olarak daha düşük bilgi ve tutum puanları elde etmişlerdir (p<0,008).
Sonuç: Çalışmada polikliniğe başvuran hasta sayısı arttıkça bilgi puanları üzerinde olumlu etkisi olduğu görüldü. Özbildirim düzeyi düşük olan hastaların bilgi ve tutum puanları daha düşük bulunmuştur. Katılımcıların demografik bilgileri ile bilgi, tutum ve davranış puanları kıyaslandığında cinsiyet, medeni durum, uzmanlık türü ve asistanlık yılına göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmemiştir. Hekimlik tecrübesi ile bilgi, tutum ve davranış puanları arasındaki ilişki incelendiğinde de istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.

Abstract:
Aim: Travel medicine is a field for general information of travelers, and it has an interdisciplinary data not only with the obstacles that cannot be reached during travels, but also with the personal safety of the monitors and protection from humidity rates. Our study aimed to determine the travel health status knowledge level, attitude and behavior changes and their characteristics of family medicine assistants in Ankara province.Materials and Methods: The study included family medicine residents in Ankara. The participants were administered a questionnaire form to assess their knowledge, attitudes and behaviors about travel health, which was created as a result of a literature search, using a sociodemographic variables form and a face-to-face 
interview method. The family medicine residents participating in the study were asked 6 attitude, 3 behavior and 7 knowledge questions about travel health. Each correct answer was evaluated as 10 points. IBM SPSS 27.0 package program was used for statistical analysis of the data.Results: A total of 274 family medicine residents, 181 female (%66.1) and 93 male (%33.9) participated in the study. The median of the total score of the participants' answers to the attitude questions was 40±20, the median of the total score of the answers to the knowledge questions was 40±30, and the median of the answers to the behavior questions was 10±10. Statistical significance was found in the knowledge and attitude scores of the participants in terms of their self-reported level of travel health (p=0.009, p=0.005), where they learned travel health information (p<0.001, p=0.001), those who provide consultancy about travel health (p=0.001, p=0.005), and whether or not patients applied to outpatient clinics about travel health (p<0.001). The knowledge and attitude scores of those who found their self-reported knowledge level about travel health sufficient (p=0.009, p=0.005) were statistically significantly higher. However, no statistical difference was observed in the behavior 
score (p=0.292). It was found that those who thought that their self-reported knowledge level about travel health was sufficient had statistically higher knowledge and attitude scores than those who thought it was not sufficient (p<0.016). In addition, those who did not have knowledge about travel health had statistically lower knowledge and attitude scores than those who learned it from medical school, from guides and written sources, and from the internet (p<0.008).Conclusion: In the study, it was observed that as the number of patients applying to the polyclinic increased, it had a positive effect on knowledge scores. Knowledge and attitude scores of patients with low self-reporting levels were found to be lower. When the demographic information of the participants and the knowledge, attitude and behavior scores were compared, no statistically significant difference was found according to gender, marital status, specialty type and assistantship year. When the relationship between medical experience and knowledge, attitude and behavior scores was examined, no statistically significant relationship was found.