Biomass dumanına maruz kalan kadınlarda transbronşial doku örneklerinin tanıdaki rolünün araştırılması
The role of transbronchial biopsy on diagnosis in the women with biomass exposure
Yazar: HÜLYA GÜNBATAR
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT ÖZBAY
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer = Lung ; Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Biyokütle = Biomass ; Bronkoskopi = Bronchoscopy ; Bronşlar = Bronchi ; Duman soluma lezyonları = Smoke inhalation injury ; Histopatoloji = Histopathology ; Kadınlar = Women ; Mikroskopi = Microscopy ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
Biomass, gelişmemiş ve ülkemiz gibi gelişmekte olan ülkelerde çeşitli amaçlarla yaygın olarak kullanılmaktadır. Biomass yanmasıyla ortaya çıkan partiküllerin solunmasıyla çocukluktan yetişkin yaşa kadar özellikle başlıca etkilediği organ olan akciğerde; geniş bir yelpazede değişik hastalıklara neden olmakta, sağlık açısından önemli bir morbidite nedeni olabilmektedir. Bundan yola çıkarak biomassın solunum yollarında yaptığı histopatolojik değişiklikleri incelemek üzere mevcut çalışma planlandı.Çalışmaya çeşitli saat-yıl tandır dumanı maruziyeti olan, sigara içmemiş, kırsal alanda yaşayan 42 kadın hasta alındı. Hastaların tamamı anamnez, fizik muayene, radyolojik olarak bilgisayarlı tomografi bulguları açısından değerlendirildi. Tandır maruziyeti saat-yıl olarak rapor edildi. Olguların tümüne çeşitli etyolojiler için bronkoskopi yapıldı, transbronşial ve mukoza biyopsileri ışık mikroskobunda incelendi.Hastaların ortalama yaşı 59.11 ± 10.1 (min 34- max 77) idi. Ortalama tandır maruziyeti 28.6 (±9.1) saat-yıl idi. Hastalarda öksürük (%52), dispne (%54) ana semptomlar idi. Radyolojik bulgular değişkendi, kitle 18 hastada (% 42.9), retikülo nodüler opasiteler 13 hastada (% 31), mediastinal lenfadenopati 11 hastada (% 26.2), plevra parankimal fibrotik bantlar 8 hastada (% 19), pulmoner arter genişlemesi 6 hastada (% 14.3), buzlu cam 5 hastada (% 11.9), mozaik perfüzyon 4 hastada ( % 9.5), konsolidasyon 4 hastada (% 9.5), segmenter veya subsegmenter atelektazi 3 hastada ( % 7.1), bronşektazi 3 hastada (% 7.1) saptandı. Hastaların %35'i akciğer kanseri, % 31'i interstisyel akciğer hastalığı, % 9,5'i sarkoidoz, % 9,5'i tüberküloz, % 4.8'i KOAH, % 9,5'i kronik bronşit, % 4,8'i metastaz tanıları aldı. Öncelikli bronkoskopi bulguları pililenme, ödem, eritem, bronşlarda daralma gibi indirekt tümör bulguları, özellikle bifürkasyon bölgelerinde ve genellikle üst loblarda depolanan koyu mavi, siyah antrakotik plaklar, endobronşial tümör, mukoza düzensizliği, damarlanmada artış gibi direk tümör bulguları, şişmiş mukoza, pürülan balgam gibi kronik bronşite ait bulgular mevcut idi. İnterstisyel akciğer hastalığı düşünülen hastaların transbronşial biyopsilerinin mikroskopik incelemesinde perivasküler, peribronşioler, interalveoler septumlarda nötrofil, lenfosit lökositler, alveoler makrofajların infiltrasyonu ile hafif bağ dokusu artışı, bazal membranda kalınlaşma görüldü. Bazı olgularda interalveoler septumlarda kalınlaşma, bazı olgularda damarlar çevresinde belirgin lökosit infiltrasyonu, damarların intima ve media tabakası belirgin olarak kalınlaşmış ve lümenleri daralmış izlendi. Hücreler arasında serbest olarak, granüler tarzda ya da küçük yığınlar halinde siyah renkte kömür tozlarına (antrakozis) rastlandı. Benzeri birikimlere bronşiollerin epitellerinde intrasitoplazmik ve epitel hücrelerinin apikal yüzeylerinde de lineer olarak rastlandı. Bir olguda fibrotik kalınlaşma saptandı.Tüm bu histopatolojik sonuçlar biomassın interstisyel dokuda, akciğer parankiminde ve pulmoner damarlarda toksik etkiler sonucu önemli değişikliklere yol açtığını gösterdi. Bölgemizde özellikle kadınlarda yaygın olarak maruz kalınan bu toksik ajanın akciğer kanseri, interstisyel akciğer hastalığı, KOAH, kronik bronşit, sarkoidoz, tüberküloz gibi hastalıklara sebep olabileceği gözlemlendi.

Abstract:
Biomass is widely used for various aims in developing countries such as our country and undeveloped countries. From childhood to adulthood, breathing of particles which were produced by biomass burning may cause changes especially in lung and is widescale important morbidity cause in terms of health. In the light of these observations, in this current study we investigated biomass caused histopathologic changes in the respiratory tructs.42 female patients living in rural areas who have been exposured to biomass smoke various hours per year without tobacco smoking were included into the study. All of the patients were evaluated in terms of anamneses, physical examination and radiological investigations. Exposure to biomass smoke was reported as mean hour/year. All of the cases were performed bronchoscopy for different etiologies. Transbronchial and mucosal biopsies were examined under the light microscopy.The mean age of the patients was 59.11 ± 10.1 (min 34-max 77) years. The mean exposure of biomass smoke was 28.6±9.1 hour/year. The main symptoms were cough (52%) and dyspnea (54%) in the patients. The radiological findings were varied. Mass in 18 cases (42.9%), reticulonodular pattern (opacities) in 13 cases (31%), mediastinal lymphadenopathy (LAP) in 11 cases (26.2%), pleura parenchymal fibrotic banding in 8 cases (19%), widening in pulmonary artery in 6 cases (14.3%), Ice (icy) glass in 5 cases (11.9%), mosaic perfussion in 4 cases (9.5%), consolidation in 4 cases (9.5%), segmental or subsegmental atelectasis in 3 cases (7.1%), bronchiectasis in 3 cases (7.1%) were determined.Patients diagnosed as lung cancer in 35%, interstitial lung disease in 31%, sarcoidosis in 9.5%, tuberculosis in 9.5%, COLD in 4.8%, chronic bronchitis in 9.5%, metastasis in 4.8%.The primary bronchoscopic findings were indirect tumor findings such as pilies, edema, erythema, bronchus narrowing and direct tumor findings such as endobronchial tumor, mucosal irregularity, increased vascularization, blue-black anthracotic plaques especially in bifurcation areas and upper lobes and chronic bronchitis findings such as mucosal edema, purulent secretion.Neutrophil and Lymphocyte leucocytes in Perivascular, peribronchiolar, interalveolar septums, increased slight connective tissue with infiltration of alveolar macrophages, thickening in basal membrane were observed in microscopic evaluation of transbroncial biopsies of the patients who were thought to have interstitial lung disease. In some cases, thickening in interalveolar septums, distinct perivascular leucocyte infiltration, distinct intimal and medial thickening in vascular wall and vascular lumen narrowing were observed. Black color anthracosis among cells in the pattern of small stacks and similar stacks in bronchioles epitheliums were observed linearly. Fibrotic thickening was found in one case.All these histopathologic findings have shown that biomass cause important changes in lung parenchyme, pulmonary arteries and veins via toxic effects. We observed that this toxic agent which was exposured to women commonly in our region may cause important diseases such as lung cancer, interstitial lung disease, COLD, chronic bronchitis, sarcoidosis and tuberculosis.