Bazı tıbbi ekstraktlarının ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) tohumlarının çimlenme ve gelişmeleri üzerine allelopatik etkileri
Allelopathic effects of some medicinal plant extracts on seed germination and growth of bread wheat (Triticum aestivum L.)
Yazar: HANDE ZEREN
Danışman: DOÇ. DR. MUHİTTİN DOĞAN ; YRD. DOÇ. DR. MUSTAFA PEHLİVAN
Gaziantep Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany
Dizin: Etnobotanik = Ethnobotany ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal ; Şifalı bitkiler =

Özet:
Biyolojik bir terim olan allelopati, organizmanın ürettiği bir veya daha fazla biyokimyasalların diğer organizmanın canlılık, büyüme ve üremesi üzerindeki etkilerini kapsamaktadır. Allelokimyasallar olarak bilinen bu maddeler negatif veya pozitif etki yapabilirler. Bu çalışma, ülkemizde doğal olarak yayılış gösteren bazı tıbbi bitkilerin etanolik ekstraktlarının buğday tohumlarının çimlenme ve büyümesi üzerindeki allelopatik etkileri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla tıbbi bitkilerin etanolik ekstraktlarının farklı derişimleri (0, 1, 3, 10, 30 ve 100 mg/ml) ekmeklik buğday tohumlarının çimlenme ve gelişmesi üzerine allelopatik etkileri 7 gün süresince incelenmiştir. Bitki ekstraktlarının derişimine bağlı olarak çimlenme oranları incelendiğinde, melisa ekstraktında 1-100 mg/ml' lik derişimlerde çimlenme oranı kontrole göre azaldığı belirlenmiştir. Ihlamur ekstraktlarının 3-30 mg/mL' lik derişimlerinde çimlenme oranı kontrole göre azalırken, 100 mg/mL'lik derişiminde ise çimlenme gözlenmemiştir. Papatya ekstraktlarının 1-100 mg/ml'lik derşimlerinde çimlenme oranı kontrole göre azalmıştır. Biberiye ekstraktlarının 1-3 mg/ml'lik derişimlerinde çimlenme oranı kontrole göre azalırken, 10-100 mg/ml'lik derişimlerinde çimlenme gözlenmemiştir. Fide büyüme ve gelişiminin de bitki ekstraktlarından etkilenmiştir. Bu da test edilen bu ekstraktlarının buğdayda allelopatik etkiye sahip olduğunu gösterebilir.

Anahtar Kelimeler: Allelopati, Etanolik Ekstrakt, Bitki, Ekmeklik Buğday

Abstract:
Allelopathy is a biological term by which an organism produces one or more biyochemicals that influence the growth, survival, and reproduction of other organisms. These biochemicals are known as allelochemicals and can have positive or negative effects on the target organisms. In the study, allelopathic effects of some medicinal plants, native in our country, on seed germination and growth of bread wheat were determined. In this purpose, different concentrations (0, 1, 3, 10, 30 ve 100 mg/ml) of ethanolic extracts of medicinal plants (melissa, linden, daisy and rosemary) were investigated on during 7-days. Considering the germination rate, depending on the concentration of the plant extract, germination rates were decreased in melissa extracts of 1-100 mg/ml concentrations when compared to the control. The germination rates in linden extracts of 3-30 mg/ml concentrations were decreased when compared to the control, and germination was not observed in 100 mg/ml concentration. The germination rates were decreaed in 1-100 mg/ml daisy extract. The rates in rosemary extracts of 1-3 mg/ml concentrations were decreased, and germination was not observed in 10-100 mg/ml concentrations. Seedling growth and development were affected by the plant extracts as well. Thus, it may show that these extracts have allelopathic effect in wheat.

Key Words: Allelopathy, Medicinal plants, Ethanolic extract, Germination