Türkiye ve Avrupa Birliği`nde tarım sektörünün gelir vergisi ve katma değer vergisi açılarından incelenmesi ve değerlendirilmesi
To Analyse and evaluate the agricultural sector from the points of the income tax and value added tax in Turkey and European Union
Yazar: FAZIL AYDIN
Danışman: PROF.DR. NEVZAT SAYGILIOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
ÖZETTarım, Avrupa Birliği politikaları içinde en önemli yere sahipbulunmaktadır. Avrupa Birliğinde en önemli politika Ortak Tarım Politikasıdır.Avrupa Birliği'ne üye olacak ülkelerin, özellikle Ortak Tarım Politikasına uyumsağlamaları gerekmektedir. Avrupa Birliği'nde en yüksek düzeyde maliyardımlar üye ülkelerin tarım sektörüne verilmektedir. Avrupa TarımsalYönlendirme ve Garanti Fonu, üye ülkelere mali destek vermek içinkurulmuştur. Avrupa Birliği'ne tam üyelik sürecinde bulunan Türkiye'ninmüzakere sürecinde tartışılacak en önemli konusu tarım sektörü olacaktır.Genel olarak, üye ülkelerin toplam ekonomileri içinde tarımın payı oldukçaazdır. Buna karşın Türkiye'de tarım sektörünün payı oldukça önemlidir. Buçerçevede Türk tarımı daha da önemli bir konuma gelmektedir. Bu durumdaAvrupa Birliği'ne üye ülkelerin ve Türkiye'nin tarımının vergilendirilmesi dahada önem kazanmaktadır.Türkiye'de tarım sektörünün vergilendirilmesi Gelir Vergisi Kanunu ileKatma Değer Vergisi Kanunu çerçevesinde yapılmaktadır. Türkiye'de vergikanunlarındaki en önemli değişiklikler 1961 yılında yapılmıştır. Vergikanunlarındaki ikinci önemli değişiklik 1 Ocak 1998'den itibaren yürürlüğegirmiştir. Yapılan bu değişiklikle tarım sektörünün vergilendirilmesindetevkifat yöntemi esas vergileme yöntemi olarak uygulamaya konulmuştur.Gerçek usulde vergilendirme yöntemi halen devam etmektedir. Ancak ziraikazanç elde eden mükelleflerin önemli bir kısmı, tevkifat yöntemi ilevergilendirilmektedir. Zirai ürünlere uygulanan katma değer vergisi oranı ise%1 olup, bu oran standart oranın altında kalmaktadır. Bunun yanı sıraTürkiye'deki tarımsal sektörde yaygın olarak kullanılmakta olan traktörlerden,özel tüketim vergisi ile motorlu taşıtlar vergisi alınmamaktadır.285Avrupa Birliği'nde ortak bir tarım politikası olmakla birlikte, tarımsektörüne ilişkin olarak ortak bir vergilendirme sistemi bulunmamaktadır. Herüye ülke açısından tarım sektörünün vergilendirilmesi farklılıklar taşımaktadır.Bu farklılıklar özellikle gelir vergisi açısından çok belirgindir. AvrupaBirliği'nde dolaysız vergilerde uyumlaştırma yapılmamaktadır. Katma değervergisinde Avrupa Birliği'nin 6. Direktifi doğrultusunda bir düzenlemeyapılmış ve buna göre tarım sektörü standart katma değer vergisi oranındandüşük oran ile vergilendirilmektedir.Türkiye'de zirai kazanç elde eden mükellef sayısı, toplam mükellefsayısı içinde büyük bir paya sahiptir. Bu gerçeğe karşın toplam vergi gelirleriiçinde tarımdan elde edilen vergi gelirlerinin payı azdır. Bu durumunnedenleri tevkifat yöntemi ile yapılan vergilendirme sistemi ile kayıt dışıekonomidir. Kayıt dışı ekonominin önlenmesi için çiftçilere yönelik primsistemi uygulanmaya konulmalıdır. Tarım sektörüne Avrupa Birliği'nde olduğugibi mali destek verilmeli, ancak aynı zamanda tarım sektöründen vergi dealınmalıdır.

Abstract:
ABSTRACTAgriculture has a very important role in the European Union Policies.The most important policy in European Union (EU) is The CommonAgriculture Policy. The countries that will be the member of European Union(EU) must be accommodated to The Common Agriculture Policy. InEuropean Union (EU) the highest level of financial aid is extended to theagriculture sector of the member countries. European Agricultural Guidanceand Guarantee Fund (EAGGF) have been established for giving financial aidto the member countries. In Turkey?s full membership procedure to EuropeanUnion (EU), the most important topic is going to be argued in accessionnegotiations will be agriculture sector. In general the share of agriculture intotal economy in member countries is very small. But in Turkey, agriculturehas become more important. In addition, the taxation of agriculture inEuropean Union (EU) member countries and in Turkey is outweighed.Income Tax Act and Value Added Tax impose Turkey?s agriculturesector. In Turkey the most important regulation in tax laws has been done in1961. Second important changes in tax laws have taken effect on January 1st, 1998. The withholding taxation method in agriculture has come into forcevery effectively with these regulations. The taxation method of declaration iscontinuing. But most of the agriculture taxpayers are imposed the withholdingtaxation method. The rate of value added tax on agricultural products is %1which is less than the standard tax rate. On the other hand excise tax andmotor vehicle tax are not imposed on agricultural and forest tractors that areused very common in agricultural procedure in Turkey.287In spite of there is a common agricultural policy there is no commontaxation system for agriculture sector in European Union (EU). The taxationof agriculture has lots of differences for every member country. Thesedifferences are becoming more pronounced especially for income tax. Thereis no harmonization on direct taxes in European Union (EU). In value addedtax an adjustment is applying according to 6. Directive of European Union(EU) and the agricultural sector is taxed with a value added tax rate less thanthe standard value added tax rate.The number of agricultural taxpayers has a great share in totalnumber of taxpayer in Turkey. In spite of this fact, total tax revenues ofagricultural taxes have a small share in total tax revenues. The reasons ofthis conflict are withholding taxation system and unregistered economy. Toprevent unregistered economy, the premium system for farmers should putinto practice. The financial aid should be given to agriculture sector, as is thecase in European Union (EU) but at the same time agriculture sector shouldbe taxed.