Monolitik zirkonya yüzeylerine uygulanan farklı periodontal enstrümantasyonların yüzey pürüzlülüğü üzerine etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of different periodontal instrumentations on roughness of monolitic zirconium surfaces
Yazar: DİLAN IŞILDAK
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN ÖZLEM ALPTEKİN
Başkent Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Periodontoloji Ana Bilim Dalı / Periodontoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Zirkonya diş protezleri diş hekimliği pratiğinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Ancak profesyonel diş temizliğinin bir parçası olarak yapılan periodontal enstrümantasyon ve politür prosedürlerinin monolitik zirkonya diş protezleri üzerindeki etkisi tam olarak araştırılmamıştır. Bu in vitro çalışma, farklı periodontal enstrümantasyonların ve politür prosedürlerinin monolitik zirkonya yüzey pürüzlülüğü üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
Zirkonya bloklardan kesilerek hazırlanan 8x8 mm boyutlarında 240 adet örnek üreticinin talimatlarına göre sinterlendi. Örneklerin yaşlandırma prosedürleri Thermocycler Sd Mechatronik cihazı aracılığı ile 1 yıl ve 5 yıl olarak gerçekleştirildi. Yaşlandırma sonrası örnekler; kontrol grupları (n = 20), el aleti ile enstrümantasyon grupları (n = 60), sonik enstrümantasyon grupları (n = 60), ultrasonik enstrümantasyon grupları (n = 60) ve politür grupları (n =40) olmak üzere beş gruba ayrıldı. Kontrol gruplarına (Ka-Kb) yaşlandırma dışında hiçbir işlem uygulanmazken, el aleti, sonik ve ultrasonik enstrüman grupları uygulanan ilk işlem sonrasında başka işlem yapılmayan (EG1a, EG1b, SG1a, SG1b, UG1a, UG1b), pat ile politür (EG2a, EG2b, SG2a, SG2b, UG2a, UG2b) ve hava-toz püskürtmeli sistem ile politür (EG3a, EG3b, SG3a, SG3b, UG3a, UG3b) uygulanan gruplar olmak üzere üç gruba ayrıldı. Politür gruplarına enstrüman uygulanmadan pat (PG1a, PG1b) veya hava-toz püskürtmeli sistem (PG2a, PG2b) ile politür uygulandı. Her örneğin yüzey pürüzlülüğü profilometre cihazı (Perthometer M2) ve atomik kuvvet mikroskobu kullanılarak ölçüldü. 
Bir yıllık yaşlandırma uygulanan gruplarda pürüzlülük farkı bulunan tek grup PG1a ve PG2a arasında bulunmuştur (p<0,05). Aynı işlemler uygulanan bir ve beş yıllık yaşlandırılmış gruplarının Ra, Rz ve Rmax değerleri benzerdir (p>0,05). Beş yıllık yaşlandırılmış grupların çoklu karşılaştırılmalarında oluşan farklılıkların çoğu kontrol grubu ve işlem grupları arasında bulunmuştur. İşlem grupları arasında UG1b-UG3b, UG2b-UG3b ve EG3b-UG3b gruplarının pürüzlülükleri arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<0,05). Farkı oluşturan, pürüzlülüğü fazla olan grup; ultrasonik enstrümantasyon sonrası hava-toz püskürtmeli sistem ile politür (UG3b) uygulanan gruptur (p<0,05).
Periodontal enstrümantasyon direkt olarak monolitik zirkonya yüzeyini etkilemiyor gibi görünse de materyalin yapısı gereği ağız ortamında uzun zaman geçirince yapısı ve pürüzlüğü değişmektedir. Yapılan periodontal tedavilerin çoğu oluşabilecek pürüzlülüğü azaltma eğilimindedir. Beş yıllık yaşlandırılan monolitik zirkonya örneklerde ultrasonik enstrümantasyon sonrası hava-toz püskürtmeli sistem ile politürün pürüzlülüğü arttırıcı etkisi olduğu tespit edilmiştir. Pat ile politür işleminin genel olarak pürüzlülüğün azalmasında katkısı olduğu söylenebilir.

Abstract:
Zirconia dental prostheses are widely used in dental practice. However, the effect of periodontal instrumentation and polyturing procedures performed as part of professional dental cleaning on monolithic zirconia dentures has not been fully investigated. This in vitro study aims to evaluate the effects of different periodontal instrumentation and polyturing procedures on monolithic zirconia surface roughness.
240 samples, 8x8 mm in size, prepared by cutting from zirconia blocks, were sintered according to the manufacturer's instructions. The aging procedures of the samples were carried out for 1 year and 5 years by means of Thermocycler Sd Mechatronic device. After aging, the samples were divided into five groups: control groups (n = 20), handpiece instrumentation groups (n = 60), sonic instrumentation groups (n = 60), ultrasonic instrumentation groups (n = 60) and polyture groups (n =40). While no treatment was applied to the control groups (Ka-Kb) other than aging, the handpiece, sonic and ultrasonic instrument groups were divided into three groups as the groups that did not undergo any further treatment after the first treatment (EG1a, EG1b, SG1a, SG1b, UG1a, UG1b), as the groups that were treated with paste and polyturing (EG2a, EG2b, SG2a, SG2b, UG2a, UG2b) and air-powder spraying system and polyturing (EG3a, EG3b, SG3a, SG3b, UG3a, UG3b). Polyturing was applied to the polyture groups with a paste (PG1a, PG1b) or air-powder spray system (PG2a, PG2b) without applying an instrument. The surface roughness of each sample was measured using a profilometer device and an atomic force microscope.
The only group with a roughness difference in the one-year aging groups was found between PG1a and PG2a (p<0,05). The Ra, Rz and Rmax values of the one and five-year aged groups applied the same procedures were similar (p>0,05). Most of the differences in multiple comparisons of the five-year-aged groups were found between the control and treatment groups. There was a significant difference in the roughness of the UG1b-UG3b, UG2b-UG3b and EG3b-UG3b groups between the treatment groups (p<0,05). The group with high roughness that makes the difference is the group in which polyturing (UG3b) is applied with the air-powder spray system after ultrasonic instrumentation (p<0,05).
Although periodontal instrumentation does not seem to affect the monolithic zirconia surface directly, its structure and roughness change when it spends a long time in the oral environment due to the nature of the material. Most periodontal treatments tend to reduce the roughness that may occur. In monolithic zirconia samples aged for five years, it was determined that the polyture increased the roughness with the air-powder spray system after ultrasonic instrumentation. It can be said that the polishing process with the paste contributes to the reduction of the roughness in general.