Toplu bakım verilen prematüre bebeklerde konfor düzeyinin belirlenmesi
Determining the comfort levels in premature infants that receive mass care
Yazar: FATMA TOKAN
Danışman: PROF. DR. EMİNE GEÇKİL
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bebek bakımı = Infant care ; Bebek-prematür = Infant-premature ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Hemşirelik = Nursing ; Konfor = Comfort ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri-neonatal = Intensive care units-neonatal

Özet:
Araştırmanın evrenini Konya il merkezinde bulunan bir hastanenin YYBÜ'de tedavi ve bakım alan, gebelik yaşları ≥28 ve  ≤ 37 hafta olan bebekler oluşturdu. Araştırmanın örneklemi 'olayın ortalaması incelenecek ise örnekleme alınacak sayının hesaplanması için' evreni bilinmeyen örneklem hesaplama formülü ile hesaplandı ve örnekleme 128 bebek alındı. Örneklem sayısının yeterliliği güç analizi ile desteklendi. Araştırmanın verileri; bebeğe ait özellikleri belirlemek amacıyla "Tanımlayıcı Bilgi Formu", "Prematüre Bebek Konfor Ölçeği" (PBKÖ), "Toplu Bakım Uygulama Kontrol Listesi" ile Kasım 2017-Şubat 2018 tarihleri arasında toplandı. Araştırmanın bağımlı değişkenini araştırmada kullanılan prematüre bebek konfor ölçeğinden alınan konfor puanı, bağımsız değişkenini bebeğe ait tanımlayıcı bilgiler ve toplu bakım uygulama kontrol listesinde yer alan bakımlar oluşturdu. Veriler sayı, yüzde, ortalama ve standart sapma, tekrarlı ve bağımsız ölçümlerde varyans analizi ve Friedman testi, bağımsız gruplarda t testi, Kruskal Wallis testi ile analiz edildi. Önemlilik düzeyi p<.05 olarak kabul edildi.
Prematüre bebeklerin konfor ölçeği puanları,  toplu bakım öncesi 14.07±6.29, bakımdan hemen sonra 12.77±2.49 ve bakımdan bir saat sonra 8.76±1.65 olarak bulundu (p<0.05). Konfor ölçeğinden alınan puan düştükçe konfor düzeyi yükselmektedir. Buna göre bebeklerin konfor düzeylerinin bakımdan hemen sonra ve bir saat sonraki ölçümlerde anlamlı şekilde yükseldiği belirlendi. Postnatal ilk 3 gün içindeki bebeklerin bakımdan sonraki konfor düzeyleri postnatal 10 günden büyük bebeklerden yüksek bulundu. Annesi bakıma katılan ve oral ya da oral+orogastrik sonda (OGS) ile beslenen bebeklerin konfor düzeyleri annesi bakıma katılmayan ve sadece OGS ile beslenen bebeklere göre daha yüksek bulundu (p<0.05). Bebeklere uygulanan bakımın türü ve sayısı bebeklerin konfor düzeyini etkilemedi (p>.05). Prone pozisyonu verilen bebeklerin konfor düzeyi üç ölçümde de anlamlı şekilde yüksek bulundu (p<.05).
 Sonuç olarak; yapılan çalışmada 'Bireyselleştirilmiş Gelişimsel Bakım' (BGB) doğrultusunda klinikte uygulanan toplu bakımın prematüre bebeklerin konfor düzeyini hem bakımdan hemen sonra hem de bir saat sonra anlamlı şekilde yükselttiği tespit edildi.  Prematüre bebeklerin konforunu artırmak için aile merkezli bakım çerçevesinde bakıma annenin katılması, her bebeğin bakımının bireysel şekilde planlanması ve YYBÜ'de bireyselleştirilmiş gelişimsel bakımın desteklenmesi önerildi.

Anahtar sözcükler: prematüre bebek; toplu bakım; konfor; YYBÜ; hemşire.

Abstract:
This is a descriptive study that was carried out to determine the comfort levels of premature infants that receive mass care hospitalized at the Newborn Intensive Care Unit before care, right after care and one hour after care. 
The population of the study consisted of the infants with gestational ages of ≥28 and ≤ 37 weeks that received treatment and care at an NICU of a hospital that is located in the city center of Konya. For calculating the number of subjects to be included in the sample for examining the average status of the phenomenon, the sample size was calculated by a formula for an unknown population, and 128 infants were included. The sufficiency of the sample size was confirmed by power analysis. The data were collected between November 2017 and February 2018 by using a "Descriptive Information form", the "Premature Infant Comfort Scale" (PICS) and the "Mass Care Implementation Checklist". The dependent variable of the study was the comfort score obtained from PICS, while the independent variables consisted of the descriptive information about the infant and the care practices found in the checklist. The data were analyzed by frequencies, percentages, means and standard deviations, repeated- and independent-measures analysis of variance and Friedman test, independent-samples t-test and Kruskal Wallis test. Level of significance was accepted as p<.05.
The mean comfort scale score of the premature infants was 14.07±6.29 before mass care, 12.77±2.49 right after care and 8.76±1.65 one hour after care (p<.05). As the score in this scale decreases, comfort levels increase. Accordingly, it was determined that the comfort levels of the infants significantly increased in the measurements right after the care process and one hour later. The post-care comfort levels of the infants in their first 3 postnatal days were found to be higher than those of the infants older than 10 postnatal days. The comfort levels of the infants whose mothers took part in the care process that were fed orally or orally + by orogastric tube (OGT) were higher than the infants fed only by OGT whose mothers did not take part in the care process (p<.05). The type or number of the care practices applied on the infants did not affect their comfort levels significantly (p>.05). The comfort levels of the infants that were put in a prone position were significantly higher in all three measurements (p<.05).
 Consequently, it was determined in this study in relation to 'Individualized Developmental Care' (IDC) that the mass care that was applied to the premature infants at the clinic significantly increased their comfort levels both right after the provided care and in one hour after the care practice was completed. In order to increase the comfort levels of premature infants, it is recommended to include the mother in the care provision process within the context of family-centered care, plan the care process of every infant individually and support individualized developmental care at NICU.

Keywords: premature infant; mass care; comfort; NICU; nursing.