Türkiye Kadınlar Basketbol Süper Ligi oyuncularında bağıl yaş etkisi ve maç performansı ilişkisi
Relationship with Turkish Womens Basketball Super League players's relative age effect and game performance
Yazar: EMRE BEŞER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ŞAHİN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hareket ve Antrenman Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Spor = Sports ; İstatistik = Statistics
Dizin: Basketbol = Basketball ; Basketbolcular = Basketball players ; Kadın basketbolcular = Women basketball players ; Resmi istatistikler = Official statistics ; Spor = Sports ; Spor performansı = Athletic performance ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Bu çalışmanın Türkiye Basketbol Federasyonu'nun düzenlediği Kadınlar Basketbol Süper Ligi 2020-2021 sezonunda oynayan kadın basketbolcuların bağıl yaş etkisini tespit etmektir. Çalışmada toplam 216 kadın basketbolcunun doğum yaşları ve belirtilen sezon içerisindeki performans verileri incelenmiştir. Sporcuların doğum tarihleri ve performans parametre bilgileri erişime açık olan Türkiye Basketbol Federasyonu (TBF) ağ sayfasından arşiv taraması yapılarak elde edilmiştir. Kadın basketbolcuların doğum tarihleri ve o sezonda oynadıkları maç sayısı, aldıkları süreler ve elde ettikleri istatistik verileri, Çeyrek Yıl (ÇY) ve Yarım Yıl (YY) dönemler şekilde bölümlere ayrılmıştır. İlk ÇY (Ocak, Şubat, Mart), 2.ÇY (Nisan, Mayıs, Haziran), 3. ÇY(Temmuz, Ağustos, Eylül), son ÇY (Ekim, Kasım, Aralık) ve ilk YY (Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran), son YY (Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım, Aralık) aylarını kapsamaktadır. Sporcuların yaş ile bağıl yaş aralıklarına göre karşılaştırılmıştır. İstatistiksel değerlendirmeler paket program yardımıyla her kategoride ortalama ve standart sapma değerleri araştırılmıştır. Yaş ve kategoriler arası karşılaştırmalar için Independent t test ve One Way Anova testi kullanılmış, 0,05 düzeyinde anlamlılık düzeyleri araştırılmıştır. 
Yapılan araştırma sonucunda; en çok doğum tarihine sahip olan aylar sırasıyla Ocak(29 oyuncu), Mayıs(27 oyuncu) ve Mart(26 oyuncu) aylarıdır. Öte yandan en az doğum tarihine sahip olan aylar ise sırasıyla Aralık(1 oyuncu), Ağustos(11 oyuncu) ve Ekim-Kasım(13'er oyuncu) aylarıdır. Oynanan maç sayısının YY'ye göre BYE oranı, alınan sürelerin YY'e göre BYE oranı, maçtaki ortalama sürelerinin YY'e göre BYE oranı ve maç başına atılan sayının YY'e göre BYE oranı anlamı çıkmaktadır. (p<0.050)  Diğer parametrelerle ilgili YY ve ÇY'e göre BYE oranı anlamlı çıkmamıştır.
Sonuç olarak KBSL'de oynayan kadın basketbolcuların BYE'den etkilendiği söylenebilir.
Anahtar Kelimeler: Basketbol, Kadın, Bağıl Yaş, Performans, Çeyrek Yaş Dönemi

Abstract:
The aim of this study is to determine the relative age effect(RAE) of female basketball players who playing in the Women's Basketball Super League 2020-2021 season organized by the Turkish Basketball Federation. In this study, the birth age of 216 female basketball players and the performance data in the specified season were examined. The birth dates and performance parameter informations of the athletes were obtained by scanning the archives from the Turkish Basketball Federation's(TBF) official web page, which is open to access. The birth dates of female basketball players and the number of matches they played in that season, the times they played and the statistical data they obtained were divided into quarter-year (ÇY) and half-year (YY) periods. First ÇY (January, February, March), 2nd ÇY (April, May, June), 3rd ÇY (July, August, September), last ÇY (October, November, December), and first YY (January, February, March , April, May, June), last YY (July, August, September, October, November, December). The age of the athletes was compared according to their relative age ranges. The mean and standard deviation values in each category were investigated with the help of statistical evaluation package program. Independent t-test and One Way Anova test was used for age and category comparisons, and significance levels at the 0.05 level were investigated. As a result of this research; The months with the most birth dates are January (29 players), May (27 players) and March (26 players) respectively. On the other hand, the months with the fewest birth dates are December(1 player), August(11 players) and October-November(13 players each). It means the RAE ratio of the number of matches played according to YY, the RAE ratio of the times taken according to the YY, the RAE ratio of the average times in the match according to the YY, and the RAE ratio of the points scored per match according to the YY (p<0.050). RAE rate was not significant according to ÇY and YY related to other parameters.
As a result, it can be said that female basketball players who playing in KBSL are affected by RAE.

Key Words: Basketball, Women, Relative Age, Performance, Quarter Age Period