Yamula Barajı mikroplastik kirlilik seviyesinin belirlenmesi
Determination of microplastic pollution level in Yamula Dam water samples title of the thesis
Yazar: LEVENT CEYLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEYDA ERDOĞAN
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Baraj gölleri = Dam lakes ; Kayseri = Kayseri ; Kirlilik = Pollution ; Kızılırmak = Kızılırmak ; Mikroplastik = Mikroplastic

Özet:
Geçen yüzyılda plastik materyal üretimi ve kullanımı hızla artış göstermiştir ve gelecek yıllarda da bu artışın devam edeceği öngörülmektedir. Plastik materyal üretiminin bu denli artışının esas sebepleri materyalin, ucuz, dayanıklı ve kolay şekil verilebilir olmasıdır. Üretilen plastik materyalin büyük kısmı doğal ekosistemlere terk edilmektedir ancak plastiğin doğal sistemlerde dekompoze olması söz konusu değildir.  Plastik materyaller çevresel faktörlerin etkisi ile daha küçük parçacıklara ayrılmaktadır. Plastik parçacıklardan boyutu 5 mm'den daha küçük olanlar mikroplastik olarak adlandırılmaktadır. Kirlilik boyutu her geçen gün artış göstermesine rağmen plastik kirliliğinin boyutları, özellikle tatlı su ekosistemleri üzerine olan etkileri henüz tam olarak anlaşılabilmiş değildir. Bu çalışmada Yamula barajının su ve sediment örneklerinde mikroplastik kirliliği seviyesi araştırılmıştır. örnekler 5 farklı istasyondan temin edilmiştir. Su örnekleri manta kepçesi ile, sediment örnekleri ise Ekman kepçesi ile temin edilmiştir. Plastik parçacıkların organik materyalden ayrıştırılmasında hidrojen peroksit kullanılmıştır. Sonrasında stereo mikroskop sayımı ile plastik materyallerin renk, şekil ve boyut dağılımı belirlenmiştir. Su örneklerinde tespit edilen mikroplastik sayısı (0,59 MP/m3) sediment örneklerinde tespit edilenden (0,12 MP/g) daha fazla olmuştur, ayrıca fiber tipi hem sediment hem su örneklerinde en yoğun tespit edilenler olmuştur. Plastik materyal türevlerinin belirlenmesinde -Raman cihazı kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre en yoğun tespit edilen plastik türevi polipropilen (% 67) olmuştur.

Abstract:
In the last century, the production and use of plastic materials has increased rapidly and it is predicted that this increase will continue in the coming years. The main reasons for this increase in plastic material production is that the material is cheap, durable and easily shaped. Most of the plastic material produced is left to natural ecosystems, but it is not possible for plastic to decompose in natural systems. These plastic materials are broken down into smaller particles with the effect of environmental factors. Plastic particles smaller than 5 mm in size are called microplastics. Although the extent of pollution is increasing day by day, the extent of plastic pollution, especially its effects on freshwater ecosystems, has not been fully understood yet. In this study, the level of microplastic pollution in water and sediment samples of Yamula dam was investigated. Samples were obtained from 5 different stations. Water samples were obtained with a manta net, and sediment samples were obtained with an Ekman grab. Hydrogen peroxide was used to separate plastic particles from organic material. Afterwards, the color, shape and size distribution of the plastic materials were determined by stereo microscope counting. The number of microplastic material observed in the water samples  (0, 59 MP/m3)was higher than the sediment samples (0,12 MP/g), and the fiber type was most intensely observed in both sediment and water samples. The -Raman device was used to determine the plastic material derivatives. According to the analysis results, polypropylene (67 %) was the most intensely detected plastic derivative.