Çağdaş müzecilikte enstalasyon sanatı ve farkındalık
Installation art and awareness in contemporary museology
Yazar: PINAR YILDIZHAN
Danışman: PROF. DR. BİLLUR TEKKÖK KARAÖZ
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi ve Müzecilik Ana Bilim Dalı / Müzecilik Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Müzecilik = Museology ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Enstalasyon = Installation ; Farkındalık = Awareness ; Kavramsal sanat = Conceptual art ; Modern müzecilik = Modern museology ; Modern sanat = Modern art ; Modern sanat akımları = Modern art movements ; Müzecilik = Museology ; Müzeler = Museums ; Postkavramsal sanat = Postconceptual art ; Ses enstalasyonları = Sound installations

Özet:
Enstalasyonun ilk izlerinin araştırıldığı bu tezde, her dönemin sanatsal dışavurumunun, kendi sosyokültürel kimliği içinde incelenmesi gerekliliği üzerine odaklanılmıştır. Enstalasyon sanatının bugün geldiği nokta açısından, Paleolitik Dönem mağara duvarı üzerine yapılan çizimler, Tunç Çağı'nda tapınak düzenlemeleri ve Demir Çağı'nda cenaze ritüelleri örnekleri oldukça önem taşımaktadır. Dönem sanatçıları, sanat akımları ile beraber, zaman ve mekân kavramı sorgulayarak, enstalasyon sanatının oluşumuna zemin hazırlamışlardır. Marcel Duchamp, "hazır yapım" nesneleri kullanarak, malzeme ve sergi mekânını ön plana çıkartarak oluşturduğu, sanat anlayışı ile yaratıcılık kavramının tamamen değişmesini sağlamıştır, biçimciliğe bir tepki olarak, geleneksel sanat kavramı sorgulanmaya başlanmıştır. Sanat ve sanat yapıtlarının tanımı değişerek genişletilmiş, sanatçı ve izleyicinin rolü yeniden şekillenmiştir. Dada hareketi ile beraber geleneksel sanatın sınırları zorlanmaya başlamıştır. Bu bağlamda, Kurt Schwitters 1923 tarihinde yaşamakta olduğu evinde, mevcuttaki eski eşyaları ve atık malzemelerden oluşan bir sergi yapmıştır. Joseph Kosuth, 1969 yılında yayımlanan "Felsefeden Sonra Sanat" makalesinde, Duchamp ile beraber bilinen geleneksel sanat tanımının sona erdiğine inanır. Dönemin bir başka sanatçısı olan Joseph Beuys'un sanatın üretene ve üretilen sanata getirdiği yeni tanımlar, sanatın bugünkü geldiği konum doğrultusunda çok önemli yaklaşımlardır. Beuys'un tanımladığı sanatçı kavramı ile herkesin sanatçı olmasını mümkün kılınmıştır. Sanatçı Jackson Pollock, farklı sanat tarzını ortaya koyarak, performans sanatı ve beden sanatının ortaya çıkış noktası olarak önemli bir döneme öncülük etmiştir. Kavramsal sanatın oluşumu ile 1960'lı yıllarda sanatta nesnenin varlığını sorgulamaya başlayan sanatçılar ise bir tartışma içine girmişlerdir. Kavramsal sanat ve enstalasyon sanatı arasındaki ilişkinin anlatılmaya çalışıldığı bu tezde, enstalasyon sanatının günümüzdeki özelliklerine kavuşması örnekler ile anlatılmıştır. Bu tezde, Bienaller ve Documenta gibi platformlarda kendine yer bulan enstalasyon sanatının konumlandırıldığı yerler, sanat akımları üzerinden örneklendirilerek çalışılmıştır. Tezin son bölümünde ise, günümüzde enstalasyon sanatı güncel konuları ve yorumları işlenmiştir.

Abstract:
The thesis has investigated the first traces of the art of installation, focusing on the necessity of examining the artistic expression of each period within its own socio-cultural identity. In terms of where the art of installation stands today, drawings on the Paleolithic cave walls, temple arrangements in the Bronze Age and examples of funerary rituals in the Iron Age hold a very important position. The artists of the period, together with the art movements, laid the groundwork for the formation of installation art by questioning the concept of time and space. Marcel Duchamp has taken an important step in terms of installation art with her ready made art approach, which she created by using ready-made objects and highlighting her material and space. Duchamp has completely changed the concept of creativity and with this important step, as a reaction to formalism, the concept of traditional art has begun to be questioned. The definition of art and artwork has been changed and expanded, and the role of artist and viewer has been reshaped. The boundaries of traditional art began to be strained with the dada movement. Kurt Schwitters made an exhibition of old items and leftover materials in his own house where he used to live. Joseph kosuth's article Art After Philosophy published in 1969, classifies stages of art as before and after Duchamp and believes that the traditional definition of art by the artist, has come to an end. Joseph Beuys introduces new definitions to the producer of the art, the artist and the audience which the art is produced, which are very important approaches in line with the position of today's art. Artist Jackson Pollock pioneered an important period as the emergence point of performance art and body art by revealing her different art style. The relationship between conceptual art and art of installation and the formation process of performance art are also mentioned in this thesis, in which is intended to be explained by strengthening it contextually with artist examples from artists. In this thesis, the places where the art of installation located, such as Biennials and Documenta; which are platforms where art meets public are studied by exemplarying through art movements.