Türkiye'de kamu-özel işbirliği modelinin entegre sağlık kampüslerinde uygulanmasında paydaşların görüş ve değerlendirmeleri
Stakeholders' opinions and evaluati̇ons towards public-private partnership model implementati̇on to the integrated health campuses in Turkey
Yazar: CUMA SONĞUR
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET TOP
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Entegre sağlık kampüsleri = Integrated health campus ; Hastaneler = Hospitals ; Kamu-özel sektör ilişkileri = Public-private sector relations ; Kamu-özel sektör ortaklığı = Public-private partnership ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık sektörü = Health sector

Özet:
Bu çalışma ile kamu-özel işbirliği modelinin entegre sağlık kampüsü projelerinde uygulanması konusunda modelin tanımı, kapsamı, amacı, sağlık sektörü için uygunluğu, avantajları, dezavantajları sağlık hizmetlerinin maliyetine, kalitesine ve ulaşılabilirliğine etkisi ve gerekliliği gibi noktalarda paydaşların görüş ve değerlendirmelerini belirleyerek bunlar arasında karşılaştırmalar yapmak amaçlanmıştır. Yapım aşamasında olan entegre sağlık kampüsü uygulaması ile yaşanacak olumlu ve olumsuz yönler tartışılmıştır. Ayrıca kamu-özel işbirliğinin sağlık hizmetleri sunumuna, eşitliğe, verimliliğe, kaliteye, sağlık turizmine ve ülke ekonomisine olan katkıları veya dezavantajları incelenmiştir. Araştırmada nitel ve nicel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Amaca göre örneklem seçilerek Sağlık Bakanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu, Kalkınma Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, sivil toplum örgütleri ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında konu ile ilgili bürokrat ve uzmanlara ulaşılmıştır. Nitel araştırmada 83 kişiye yarı yapılandırılmış soru formu, nicel araştırmada ise 97 kişiye anket uygulanmıştır. Çalışmada nitel araştırma verilerin analizinde ise betimsel/tanımlayıcı analiz tekniği kullanılmıştır. İçerik analizinin yapımında bilgisayar tabanlı nitel araştırma programı olan Maxqda Version 11'den yararlanılmıştır. Nicel araştırmadan elde edilen veri ise Statistical Package For The Social Sciences (SPSS) Version 20 Programı kullanılmıştır. Nitel araştırma kısmında kamu-özel işbirliğinin tanımı, Türkiye'de kamu-özel işbirliğinin uygulanabilirliği, sağlık sektörü için kamu-özel işbirliğinin finansal uygulanabilirliği, kapsamı, amacı ve avantajlı/dezavantajlı yönlerine ilişkin katılımcıların çoğunluğu olumlu görüş belirtmiştir. Katılımcıların çoğunluğu kamu-özel işbirliğinin Türkiye sağlık sektöründe entegre sağlık kampüsü altyapısı için uygun bir finansman modeli olduğunu savunmaktadır. Buna ilişkin olumlu görüşler daha çok kamu sektörü ve özel sektör paydaşlarından gelirken, olumsuz görüşler ise daha çok sivil toplum örgütlerinden gelmiştir. Genelde kamu, üniversite ve özel sektör katılımcıları KÖİ'nin ekonomik açıdan avantaj sağlayacağını, sağlık hizmetlerine erişimi arttıracağını ve sağlık hizmetlerinin daha kaliteli şekilde sunulacağını savunmaktadır. Bazı katılımcılar, özellikle üniversite katılımcıları, sağlık sektöründe KÖİ uygulamalarının başarı ile neticelenmesi için öncelikle projelerin iyi kurgulanması gerektiğine ve dolaysıyla proje başında özenle hazırlanmamış fizibilite çalışmasının olmaması ve sözleşmelerde şeffaflığın sağlanmaması halinde projenin büyük oranda başarısızlıkla sonuçlanabileceğine vurgu yapmışlardır. Özellikle sivil toplum örgütleri KÖİ'nin sosyal devlet anlayışı ile çeliştiğini ve bir çeşit özelleştirme olduğunu ifade etmekte ve KÖİ'nin altyapı maliyetlerini arttıracağını, kaliteyi düşüreceğini, sağlık hizmetlerine erişimi zorlaştıracağını ve sağlık hizmetlerinde özelleştirmeye neden olacağını savunmaktadır. Nicel araştırma sonucunda, ekonomiklik, sağlık hizmetlerine erişim ve kalite konularında kurum türüne göre paydaş görüşleri arasında istatistiksel farklılıklar bulunmuştur.

Abstract:
On the subject of the public-private partnership model's implementation into integrated health campus projects; by determining the views and evaluations of stakeholders in terms of the scope and purpose of the model, its appropriateness for health sector, advantages, disadvantages, its effects on and importance for the expenditures, quality and accessibility of health services; this study aims to draw comparisons between the aforementioned views and evaluations.  Positive and negative effects of the integrated health campus implementation, which is under development, have been discussed. Public-private partnership's contributions for the presentation of health services, equality, efficiency, quality, health tourism and national economy and its disadvantages have been examined. Quantitative and qualitative research methods were utilized in the study. After picking the proper sample, related bureaucrats and experts from the Ministry of Health, Social Security Institution, Ministry of Development, Ministry of Finance, non-governmental organizations, other state institutions and organizations have been approached. 83 people were applied to a semi-structured questionnaire in the qualitative research, 97 people were applied to a survey in the quantitative research. Descriptive analysis method was utilized in the analysis of the qualitative research data in the study. A computer-based qualitative research program, Maxqda Versions 11 was utilized in the content analysis. Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) Version 20 was utilized for the quantitative research data. In the qualitative research, majority of participants stated their positive views with regard to the definition of public-private partnership, public-private partnership applicability in Turkey, financial applicability of public-private partnership for health sector and its scope, purpose, advantages/disadvantages. Majority of participants suggested that the public-private partnership is a proper finance model for the integrated health campus sub-structure in Turkey's health sector. Related positive opinions mostly come from public sector and private sector stakeholders, whereas negative opinions mostly come from non-governmental organizations. Public, university and private sector participants in general suggest that the PPP-model will have economic benefits, increase access to health services and help health services be presented with more quality. Some participants, especially those coming from university, emphasized that in order for PPP-model implementations to have success, projects must be well-designed to begin with; thus the project will mostly fail if there is a lack of a properly prepared feasibility study at the beginning and if the required transparency is not reached in contracts. Especially non-governmental organizations say that the PPP-model goes against the idea of social state, it is a type of privatization, that it will increase the sub-structure expenditures of the PPP-model, will decrease quality, will make the accessibility to health services difficult and will cause privatization in health services. In wake of the quantitative research, it was found that there are statistical differences between stakeholders' opinions with regard to type of institution in terms of accessibility to health services and quality.