Yiyecek ve içecek işletmeleri çalışanlarının iş performanslarında yeşil dönüştürücü liderliğin rolü: Van ili örneği
The role of green transformative leadership in the job performance of food and beverage business employees: The Case of Van province
Yazar: ÖZGE AĞAR İLTER
Danışman: DOÇ. DR. BURCU TURAN TORUN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Bu çalışmada Van ili kapsamında yiyecek ve içecek işletmeleri bağlamında yeşil dönüştürücü liderlik ve iş performansının kapsamlı bir analizinin yapılması amaçlanmıştır. Çalışmanın evreni Van ilinde faaliyet gösteren büyük yiyecek ve içecek işletmeleri olarak belirlenmiştir. Araştırmanın yapıldığı dönemde 287 büyük ölçekli yiyecek ve içecek işletmesinin Van Lokantacılar Fırıncılar Pastacılar Kahvaltıcılar ve Kasaplar Esnaf Odası'na kayıtlı olduğu belirlenmiştir. Ancak bu işletmelerden 34'ü kapalı olmasından, 18'inin kurumsal yapısının değişmesinden ve 29'unun çalışmaya katılmayı kabul etmemesinden dolayı sadece 206 işletmedeki çalışanlara yüzyüze anket uygulanmıştır. Kolayda örnekleme yönetimi ile 206 işletmedeki 936 çalışandan toplanan veriler SPSS 20 ile analiz edilmiştir.
Elde edilen bulgulara göre; Van ilindeki lokanta, kafe, pastane, gibi Esnaf Odası'na kayıtlı işletmelerde çalışanlar arasında yapılan araştırmada, çalışanların çoğunluğunun genç, bekâr, lise mezunu ve sınırlı mesleki deneyime sahip olduğu görülmüştür. Yeşil dönüşümcü liderlik ile iş performansı arasındaki ilişkiye dair bulgular, zayıf düzeyde pozitif ve anlamlı bir korelasyona işaret etmiştir. Çalışanların yeşil dönüşümcü liderlik algısı tek başına iş performansları üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Cinsiyet, medeni durum, yaş, eğitim düzeyi ve işletme türü gibi demografik özellikler, çalışma pozisyonu ve deneyim dışında, çalışanların yeşil dönüşümcü liderlik algılarını önemli ölçüde etkilememiştir. Yönetici pozisyonunda veya 11-15 yıllık mesleki deneyime sahip olanların yeşil dönüşümcü liderlik algıları daha yüksek çıkmıştır. Benzer şekilde, iş performansı düzeyleri, garson ve şeflere kıyasla komilerin daha düşük performans sergilediği çalışma pozisyonu dışında demografik özelliklere bağlı olarak önemli ölçüde farklılık göstermemiştir. Bu bulgular, yiyecek ve içecek sektöründe çalışan performansının artırılmasında bireysel faktörlerden ziyade örgütsel uygulamaların daha etkili olduğunu göstermiştir.

Abstract:
This study aims to conduct a comprehensive analysis of green transformational leadership and business performance in the context of food and beverage businesses in Van province. The population of the study was determined as large food and beverage establishments operating in Van province. During the period of the research, it was determined that 287 large-scale food and beverage businesses were registered with the Van Chamber of Restaurants, Bakers, Pastry Shops, Breakfast Shops and Butchers. However, since 34 of these businesses were closed, 18 of them had changed corporate structure, and 29 of them did not agree to participate in the study, a face-to-face survey was administered to employees in only 206 businesses. Data collected from 936 employees in 206 businesses using easy sampling method were analyzed with SPSS 20.
This study aims to conduct a comprehensive analysis of green transformational leadership and job performance in the context of food and beverage businesses in Van province. According to the findings, it was observed that the majority of the employees were young, single, high school graduates and had limited professional experience in the research conducted among the employees working in businesses registered with the Chamber of Tradesmen such as restaurants, cafe, patisseries in Van province. The findings on the relationship between green transformational leadership and job performance indicated a poor positive and significant correlation. Employees' perception of green transformational leadership alone has a significant effect on their job performance. Demographic characteristics such as gender, marital status, age, educational level and type of organization did not significantly affect employees' perceptions of green transformational leadership, except for working position and experience. Employees with managerial positions or 11-15 years of professional experience had higher perceptions of green transformational leadership. Similarly, job performance levels did not differ significantly based on demographic characteristics except for the working position where bellboys performed lower compared to waiters and chefs. These findings suggest that organizational practices are more effective than individual factors in improving employee performance in the food and beverage industry.