Okulöncesi eğitim öğretmenlerinin çocukları tanıma ve değerlendirme amaçlı yapılan çalışmalara ilişkin görüşleri
The opinions of the pre-school teachers about the works conducted for identification and assessment of children
Yazar: GÜLİN YILMAZ TOPUZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZLEM MELEK ERBİL KAYA
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerlendirme = Evaluation ; Eğitsel değerlendirme = Educational assessment ; Kişilik değerlendirme = Personality assessment ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Okulöncesi eğitimde değerlendirme önemli bir rol oynar. Değerlendirme süreci aileler ve çocukları için önemli bir olaydır. Bu sürecin sonucu çocuğun gelişimsel seyrini önemli ölçüde değiştirebilmektedir bu nedenle doğru ve gerekli müdahaleler yapılmalıdır. Uygun öğrenme ortamları sağlamak ve eğitim planlarının hazırlamak için çocukları değerlendirmeden elde edilen bilgiler önemli katkıda bulunabilir. Bu nedenle çocukları değerlendirme eğitim programlarının ayrılmaz bir parçasını oluşturmalıdır.
Eskişehir il merkezinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi anaokulları ve ilkokul bünyesindeki anasınıflarında görev yapmakta olan okulöncesi eğitim öğretmenlerinin çocukları tanıma ve değerlendirme amaçlı yapılan çalışmalara ilişkin görüşlerini almayı amaçlayan bu araştırma, tarama modelinde olup nitel yöntem kullanılarak gerçekleştirilmiştir.
Çalışma grubunu Eskişehir ilinde 2012 –-2013 Eğitim – Öğretim yılında M.E. B'na bağlı resmi anaokulları ve ilkokul bünyesindeki anasınıflarında görev yapmakta olan kimi ölçütlere göre belirlenmiş ve araştırmaya katılmaya gönüllü okulöncesi öğretmenleri oluşturmuştur. Öğretmenlerin belirlenmesinde; Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi anaokulları ve ilkokul bünyesindeki anasınıflarında görev yapmakta olan okulöncesi öğretmeni olma temel ölçütü olmuştur. Bunun yanında maksimum çeşitliliği elde etmek için kadrolu olarak görev yapmak, dört yıllık lisans mezunu olmak, adaylığının kalkmış olması ve araştırmaya katılmaya gönüllü olmak da kullanılan ölçütler arasında yer almıştır. Çalışma 8 anaokulunda görev yapan 21 okulöncesi öğretmeni ve 12 ilkokul bünyesindeki anasınıflarında görev yapan 13 okulöncesi öğretmeni olmak üzere toplam 34 öğretmen ile gerçekleştirilmiştir. 
Verilerin toplanması nitel veri toplama tekniklerinden yarı yapılandırılmış görüşmelerle gerçekleştirilmiştir. Görüşme formu geliştirmek için, araştırmanın amacına yönelik sorular ana başlıklar halinde oluşturulmuş geçerlik güvenirlik çalışmaları yapılarak forma son şekli verilmiştir. Katılımcılara, araştırma sırasında hazırlanan görüşme soruları sorulmuş ve yanıtları ses kaydı olarak alınmıştır. 
Araştırma verilerinin analizinde betimsel analiz tekniği kullanılmış, bulgular niceliksel olarak sunulmuştur. Alınan yanıtların dökümü yapılarak ve bir görüşme kodlama anahtarı oluşturulmuştur. Daha sonra iki uzman birbirinden bağımsız bir biçimde görüşmeleri ilgili görüşme kodlama anahtarına kodlamışlardır. Kodlamalar karşılaştırılarak gerekli düzenlemeler yapılmış ve güvenirliği sağlanmıştır. 
Çalışmanın sonuçları araştırma soruları temel alınarak açıklanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre okul öncesi eğitim kurumu öğretmenlerinin çocukları tanıma ve değerlendirme sürecini gerekli gördükleri, genellikle gözlem, görüşme tekniklerini uyguladıkları, diğer teknikleri daha seyrek uyguladıkları görülmüştür. Öğretmenlerin çocukları tanıma ve değerlendirme sürecinden elde ettikleri verileri gelişim raporu yazmada, ailelere bilgi verirken müdahale için ve etkinliklerini planlarken kullandığı ancak bir kısmının da hiç kullanmadığı görülmüştür. Öğretmenlerin en çok sınıflardaki çocuk sayısının fazla olması, tanıma değerlendirme sürecine zaman ayırabilmede ve ailelerle işbirliği yapmada güçlük yaşadığı görülmüştür. Öğretmenlerin büyük bir bölümü tanıma ve değerlendirmeyle ilgili formların şekil, sayı ve kullanım şekli açısından düzenlenmesinin yararlı olabileceğini belirtmişlerdir. Nitekim araştırma sürecinde yenilenen Milli Eğitim Bakanlığı 2013 Okulöncesi Eğitim Programı'ndaki değişiklikler de öğretmenlerin bu beklentilerini karşılar niteliktedir. Programdan çocukları tanıma ve değerlendirme ile ilgili formların bir kısmı çıkarılmış ve bu yönde bir değişikliğe gidilmiştir. Öğretmenlerin çocukları tanıma ve değerlendirme tekniklerini uygulamaya ilişkin beklentileri incelendiğinde; çocukları tanıma teknikleriyle ilgili daha fazla yayın, seminere gereksinim duydukları, öğrenci sayısının azaltılmasını, formların düzenlenmesini ve azaltılmasını, okullardaki rehberlik hizmetlerinin artırılmasını, ailelerin de bu konuda eğitilmesini istedikleri görülmüştür.





Anahtar Kelimeler: Çocukları Tanıma ve Değerlendirme, Öğretmen görüşleri, Okulöncesi Eğitim.

Abstract:
The assessment has an important role on pre-school education. The process of assessment is an essential event for family and their children. The result of this process can change substantially the developmental course of child. Therefore, the accurate and appropriate interventions must be implemented. The information which was obtained by assessment of the children may remarkably contribute to provide the appropriate learning environment and the preparation of education plans. Hence, the children assessment should form an integral part of education programs.
This study aims to obtain the views of pre-education teacher about the works conducted for identification and assessment of children. Pre-education teachers in study work at official nursery school and nursery class within primary school of Ministry of National Education in Eskişehir city center. The study was conducted by using qualitative survey method.
Sample of study was composed of volunteer pre-school teachers to join this research at official nursery school and nursery class within primary school of Ministry of National Education in Eskişehir. They were selected considering some criteria. Working at official nursery school and nursery class within primary school of Ministry of National Education is the main criterion for the selection of teachers. Further, to obtain the maximum heterogeneity, the criteria include some conditions like being permanent teacher, having undergraduate degree, volunteers and not probationary employee. The study was conducted totally with 34 teachers in eight nursery school with 21 pre-school teachers and in 12 primary school with 13 pre-school teachers.
The data were collected by semi-structured interviews which are a qualitative data collection technique. In order to improve the interview form, the questions about the purpose of research formed the main headings and the form was finalized after the validity and reliability studies. The questions prepared during the research were asked the participants and responses were taken as audio recording.
Descriptive analysis technique was used to analyze the data and results were presented as quantitative. The responses were compiled and interview coding key was design. Later, the interviews were coded by two masters to interview coding key independently of one another. Coding was compared and the necessary arrangements were made. Thus, the reliability of the coding was ensured.
The results of the study were explained based on the research questions. According to the findings of the research, pre-school education teachers consider recognition and assessment of children necessary and they apply mostly the observation and interview techniques while they apply rarely the other techniques. Children recognition and evaluation of the data gained from the process of teachers in writing progress reports, information for parents to use when planning interventions and activities which have also been observed but never use a portion. The greater number of children in most classes of teachers take the time to recognize it was observed that the evaluation process and difficulty in collaborating with families. Most of the teachers pointed out that arranging recognition and assessment forms in terms of the shape, number and usage may provide benefits. Consequently, the renovated changes in Preschool Education Program of the Ministry of Education in 2013 during this research satisfy the expectations of teachers. Some of the children recognize and assessment forms were removed from the Preschool Education Program. When the expectations of teachers regarding the application of children recognition and assessment techniques were examined, the teachers need to more publications and seminars about children recognition and assessment techniques. Also, it was seen that they want less students and organized forms while they want more guidance services in schools.



Key Words: Children's Identification and Assessment, Teachers' Perceptions,
Preschool Educa