Thymbra spicata L. ve Salvia triloba L.'nin antienflamatuvar aktivitelerinin araştırılması
Investigation of anti-inflammatory activities of Thymbra spicata and Salvia triloba
Yazar: İREM DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. NURDAN SARAÇ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Biyolojik aktivite = Biological activity ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal

Özet:
Vücudun herhangi bir tetikleyici karşısında bağışıklık sisteminin doğal bir yanıtı olan enflamasyon akut ve kronik olmak üzere iki şekilde sınıflandırılmaktadır. Enflamasyonun tedavisinde non-steroid antienflamatuvar ilaçlar (NSAİİ) yaygın bir kullanıma sahiptir. Ancak bunların kardiyovasküler ve gastroinstestinal sistemde ortaya çıkan yan etkileri kullanımlarını sınırlamaktadır. Bu nedenle daha az yan etkiye sahip yeni antienflamatuvar ilaç arayışları devam etmektedir. Bu alternatifler arasında doğal ürünler sahip oldukları geniş çeşitlilikteki biyolojik aktif bileşenleri ile önemli bir potansiyeldir. 
Sitokinler enflamasyon sürecinde aktif rol oynamaktadır. Tümör nekrozis faktör-alfa (TNF-α), enflamasyonun başlamasında ve devam ettirilmesinde rol oynayan bir pro-enflamatuvar sitokindir. Interlökin- 10 (IL-10) ise antienflamatuvar immünosupresif sitokindir. Son dönemde makrofaj hücrelerince sentezlenen bu sitokinlerin belirlenmesi ile çeşitli bileşiklerin antienflamatuvar aktivitenin belirlenmesi mümkün olmaktadır.
Muğla yöresi sahip olduğu geniş çeşitlilikteki bitki örtüsü ile hammadde arayışları için önemli bir potansiyeldir.  Bu tez çalışmasında; ekonomik ve tıbbi anlamda ciddi değere sahip olan ve halk arasında uzun yıllardır baharat ve boğaz ağrısı, soğuk algınlığı gibi rahatsızlıkların tedavisinde kullanılan Thymbra spicata ve Salvia triloba bitkilerinin antienflamatuvar etkilerinin araştırılması amaçlanmaktadır. Bu bitkilerin uçucu yağları ve ekstraklarının antienflamatuvar aktiviteleri İnsan monositik THP-1 hücre hattı üzerinde araştırılmıştır. İlk olarak bitki uçucu yağ ve ekstraktlarının phorbol 12-myristate 13-acetate (PMA) ile farklılaştırılmış THP-1 monosit hücreleri üzerindeki sitotoksik etkinliği MTT (3-(4,5- Dimethylthiazol-2-yl)-2,5- diphenyltetrazolium bromide) yöntemi ile belirlenmiştir. MTT testi sonucunda T. spicata ekstrakt ve uçucu yağı için IC50 değerleri sırasıyla 112 µg/mL ve 18.38 µg/mL olarak hesaplanmıştır. S. triloba ekstraktı için IC50 değeri >1000 µg/mL; S. triloba uçucu yağında ise IC50 değeri 385.76 µg/mL olarak hesaplanmıştır. 
Subsitotoksik dozlardaki uçucu yağ ve ekstraktların antienflamatuvar aktiviteleri PMA ile makrofaja farklılaştırılmış THP-1 hücreleri üzerinde araştırılmıştır. Enflamasyonu sağlamak üzere lipopolisakkarit ile stimüle edilen hücreler, T. spicata ektraktının 62.5-31.25 ve 15.625 µg/mL; uçucu yağının 15.625-7.81 ve 3.9 µg/mL, S. triloba ekstraktının 1000-500 ve 250 µg/mL; uçucu yağının ise 250-125 ve 62.5 µg/mL'lik konsantrasyonları ile muamele edilmiştir. Bu muamele sonrası hücrelerden salınan interlökin-10 (IL-10) ve tümör nekroz faktör- α (TNF-α) seviyeleri ticari Eliza kiti ile belirlenmiştir. T. spicata ekstraktı ile muamelede en yüksek IL-10 sekresyonu 62.5 µg/mL ekstrakt ile muamele edilmiş hücrelerde, uçucu yağ ile muamelede ise 15.625 µg/mL konsantrasyonda tespit edilmiştir. S. triloba ekstraktı ile muamelede en yüksek IL-10 sekresyonu 1000 µg/mL ekstrakt ile muamele edilmiş hücrelerde, uçucu yağ ile muamelede ise 250 µg/mL konsantrasyonda tespit edilmiştir. T. spicata ekstraktı ile muamelede en düşük TNF-α sekresyonu 62.5 µg/mL ekstrakt ile muamele edilmiş hücrelerde ölçülürken uçucu yağ ile muamelede ise en düşük TNF-α seviyesi 15.625 µg/mL konsantrasyonda tespit edilmiştir. S. triloba ekstraktı ile muamelede en düşük TNF-α sekresyonu 1000 µg/mL ekstrakt ile muamele edilmiş hücrelerde, uçucu yağ ile muamelede ise en düşük TNF-α seviyesi 250 µg/mL konsantrasyonda tespit edilmiştir.
Sonuç olarak; proenflamatuvar bir sitokin olan TNF-α sekresyonunun ekstrakt ve uçucu yağ muamelelerinde düşmesi ve antienflamatuvar bir sitokin olan IL-10 sekresyonunun yükselmesi bu iki bitki türüne ait ekstrakt ve uçucu yağların güçlü in vitro antienflamatuvar aktiviteye sahip olduğunu göstermektedir. Elde edilen sonuçlar halk arasında yaygın bir kullanıma sahip olan bu iki bitki türünün antienflamatuvar potansiyeli yeni ilaç hammadde çalışmaları için öncü veriler oluşturmaktadır.

Abstract:
Inflammation, which is a natural response of the conduction system against any trigger of the body, does not spread in two ways as acute and chronic. Non-steroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs) are widely used in the treatment of inflammation. However, their creation and gastrointestinal system side effects limit their use. For this reason, the search for new anti-inflammatory drugs with less side use continues. Among these alternatives, natural products have an important potential with their wide variety of biologically active containers.
Cytokines play an active role in the inflammation process. Tumor necrosis factor-alpha (TNF-α) is a pro-inflammatory cytokine that plays a role in the initiation and maintenance of inflammation. Interleukin-10 (IL-10) is an anti-inflammatory immunosuppressive cytokine. It is possible to explain the anti-inflammatory activity of the variety, which is distinguished by the presence of these cytokines recently synthesized by macrophage components.
Muğla region is an important potential for raw material searches with its wide variety of vegetation. This thesis works; It is aimed to extract the plants of Thymbra spicata and Salvia triloba as an anti-inflammatory, which have serious economic and maintenance value and have been used for many years as a spice and for the treatment of ailments such as sore throat and cold. The anti-inflammatory cells of these noxious oils and extracts were investigated on the Human monocytic THP-1 cell line. Cytotoxic performance of pest oil and extracts on THP-1 monocyte cells differentiated with phorbol 12-myristate 13-acetate (PMA) as the first plant MTT (3-(4,5-Dimethylthiazol-2-yl)-2,5-diphenyltetrazolium bromide) was targeted by the method. The IC50 values for T. spicata extract and using oil because of the MTT test were calculated as 112 µg/mL and 18.38 µg/mL, respectively. IC50 for Salvia triloba extract >1000 µg/mL; In the oil of Salvia triloba use, the IC50 value was calculated as 385.76 µg/mL.
The anti-inflammatory activities of essential oils and extracts at subcytotoxic doses were investigated on THP-1 cells differentiated into macrophages with PMA. Cells stimulated with lipopolysaccharide to induce inflammation were 62.5-31.25 and 15.625 µg/mL of T. spicata extract; 15.625-7.81 and 3.9 µg/mL of essential oil, 1000-500 and 250 µg/mL of S. triloba extract; essential oil was treated with 250-125 and 62.5 µg/mL concentrations. After this treatment, the levels of interleukin-10 (IL-10) and tumor necrosis factor-α (TNF-α) released from the cells were determined with the commercial ELISA kit. In the treatment with T. spicata extract, the highest IL-10 secretion was detected in the cells treated with 62.5 µg/mL extract, and at a concentration of 15.625 µg/mL in the treatment with essential oil. In the treatment with S. triloba extract, the highest IL-10 secretion was detected in the cells treated with 1000 µg/mL extract, and 250 µg/mL in the treatment with essential oil. In the treatment with T. spicata extract, the lowest TNF-α secretion was measured in cells treated with 62.5 µg/mL extract, while the lowest TNF-α level was detected at the concentration of 15.625 µg/mL in the treatment with essential oil. In the treatment with S. triloba extract, the lowest TNF-α secretion was detected in the cells treated with 1000 µg/mL extract, and the lowest TNF-α level in the treatment with essential oil was determined at 250 µg/mL concentration. As a result; The decrease in TNF-α secretion, a pro-inflammatory cytokine, in extract and essential oil treatments, and the increase in the secretion of IL-10, an anti-inflammatory cytokine, show that the extracts and essential oils of these two plant species have strong in vitro anti-inflammatory activity. The results obtained constitute pioneering data for the anti-inflammatory potential of these two plant species, which are widely used among the public, for new drug raw material studies.