Sermaye - enerji ikame edilebilirliği : Türkiye imalat sanayi örneği
Capital-energy substitution : The case of Turkish manufacturing industry
Yazar: PINAR SEZER
Danışman: DOÇ. DR. BAŞAK DALGIÇ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ekonomi = Economics ; Enerji = Energy ; İşletme = Business Administration
Dizin: Enerji = Energy ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Para ikamesi = Currency substitution ; Sermaye = Capital ; Üretim endüstrisi = Production industry ; İkame = Replacament ; İkame edilebilirlik = Substitutability ; İkame esnekliği = Replacament elasticity

Özet:
Bu çalışmada Türkiye imalat sanayi firmaları için 2005-2013 yılları arasında sermaye-enerji ikame edilebilirliği firma düzeyinde veri kullanılarak incelenmektedir. Çalışma kapsamında translog maliyet fonksiyonu ve faktör pay denklemleri tekrarlı görünürde ilişkisiz regresyon (iSUR) yöntemi ile tahmin edilmiştir. Tahmin sonuçlarından elde edilen katsayılar kullanılarak çapraz fiyat esneklikleri ve Morishima ikame esneklikleri hesaplanmıştır. Çalışmada ayrıca firma büyüklüğü, ticaret statüsü ve enerji kullanım yoğunluğuna göre gruplandırılan firmalar için tahmin ve esneklik hesaplama süreçleri tekrarlanmıştır. Çalışmanın sonucunda çapraz fiyat esnekliğine göre ortalama bir Türkiye imalat sanayi firmasında enerji fiyatlarında ortaya çıkan %1 oranındaki artışın sermaye talebini %0.029 arttırdığı belirlenmiştir. Diğer yandan Morishima ikame esnekliğine göre enerji fiyatında ortaya çıkan aynı oranda artış sermaye-enerji oranını %1.245 arttırmaktadır. Çapraz fiyat esnekliği sonuçları firma büyüklüğü ve ticaret statüsünden etkilenmezken; enerji kullanım yoğunluğu arttıkça çapraz fiyat esnekliğinin yükseldiği görülmektedir. Sermayenin enerjiye ikamesini gösteren Morishima ikame esnekliği sonuçları ise firma büyüklüğü ve enerji kullanım yoğunluğu arttıkça firmaların teknolojik ikame olanaklarının arttığını göstermektedir.

Abstract:
In this study, capital-energy substitutability is analyzed for Turkish manufacturing industry firms between 2005-2013 using firm-level micro data. To this end, a translog cost function and cost share equations are jointly estimated by the iterated seemingly unrelated regressions method. Using the estimated coefficients, Morishima and cross price elasticities for capital-energy substitution are calculated. Estimations and elasticity calculations are also carried out for subsamples defined by firm size, trade status and energy intensity. The results for the overall sample show that for an average Turkish manufacturing firm, a 1% rise in the price of energy is associated with a 0.029% increase in the demand for capital. On the other hand, according to Morishima substitution elasticity, a 1% increase in the price of energy causes the capital-energy ratio to increase by 1.245%. The results for the subsamples reveal that the cross-price elasticities increase with energy intensity while they are not affected by firm size and trade status. The findings on Morishima elasticity of substitution of capital for energy, on the other hand, show that technological substitution possibilities improve as firm size and energy intensity increase.