Majör ortopedik cerrahi geçirecek geriatrik hastaların deliryum açısından preoperatif değerlendirilmesi
Preoperative assessment of geriatric patients who are scheduled to undergo major orthopedic surgery
Yazar: DÜRİYE GÜL BOZDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE KARCI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Deliryum = Delirium ; Geriatri = Geriatrics ; Ortopedi = Orthopedics ; Ortopedik cerrahi = Orthopedic surgery ; Preoperatif dönem = Preoperative period ; Zeka testleri = Intelligence tests

Özet:
Amaç: Majör ortopedik cerrahi geçirecek geriatrik hastaların preoperatif dönemde deliryum gelişimi ile preoperatif değişkenler ve operasyona kadar olan süre arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmaktadır.Gereç ve Yöntem: Dokuz Eylül Tıp Fakültesi Ortopedi Kliniğine majör ortopedik cerrahi nedeniyle yatırılan fizyolojik durumu ASA (American Society of Anesthesiologist) sınıfı I-III' e uyan, 65 yaş ve üzeri, mevcut kognitif bozukluğu olmayan 50 hasta çalışmaya dahil edildi. Her gün hastalara Standardize Mini Mental Test (SMMT) uygulandı, testin skoru ve preoperatif değişkenler (sistemik hastalıklar, ilaç kullanımı, laboratuvar bulguları, meslek, eğitim durumu, refakatçı varlığı, ağrı skoru) kaydedildi. Çalışmada hiçbir olguda SMMT skoru <23 olarak saptanmadığı için psikiyatri konsültasyonu istenmedi, Deliryum Derecelendirme Ölçeği kullanılmadı.Bulgular: Tanı ile yaş (p=0.005), BUN/Kreatininin oranı (p=0.004) ve VAS değişim (p=0.000) arasında anlamlı ilişki saptandı. Eğitimsiz olgularda, eğitimli olgulara göre dikkat ortalama puan ve yönelim ortalama puanlarında anlamlı ilişki görüldü (sırasıyla p=0.000 ve p=0.001 ). Emekli olgularda, ev hanımlarına göre yönelim ortalama puanlarında anlamlı yükseklik görüldü (p=0.033). Olguların yaşı ile çoklu sistemik hastalık varlığı ve çoklu ilaç kullanımı arasında anlamlı ilişki saptandı (sırasıyla p=0.019 ve p=0.019 ). İleri yaşla birlikte böbrek yetersizliği evrelerinde yükselme olduğu gözlendi (p=0.001). Olgularda refakatçı yokluğunda, refakatçı bulunmasına göre toplam skor ortalama puan ve dikkat değişimlerinde anlamlı yükselme olduğu görüldü (sırasıyla p=0.029 ve p=0.003).Sonuç: Çalışmamızda deliryum için risk faktörü olarak kabul edilen faktörleri hastalarımızda tespit ettik. Hastalarımızın hiçbirinde deliryum saptayamadık. Yaşa bağlı olarak böbrek yetersizliği, çoklu sistemik hastalık varlığı ve çoklu ilaç kullanımının artış gösterdiği; kırığı olan hastalarda, yine bir risk faktörü olan ağrı yakınmasının daha fazla olduğu görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Deliryum, geriatrik hasta, majör ortopedik cerrahi, Standardize Mini Mental Test

Abstract:
Purpose: We aimed to find the relation between preoperative variables and time interval before the surgery for delirium development in preoperative period in geriatric patients who were planned to undergo major orthopedic surgery.Material and Method: ASA (American Society of Anesthesiologist) class I-III 50 patients, aged 65 or more without any cognitive disorder who were hospitalized in Dokuz Eylul University Orthopedic Clinic for a major orthopedic surgery were selected for the study. Standardized Mini Mental Test (SMMT) was assessed for each patient daily. Test scores and preoperative variables (systemic diseases, medication, laboratory results, job, educational status, nursing relative, pain score) were recorded. Since no patient had SMMT score less than 23, none of patients was consulted by a psychiatrist. Delirium Rating Scale was not used.Results: There were statistically significant relationships between the diagnosis and the age of the patient (p=0.005), BUN/creatinine ratio (p=0.004) and change in VAS (p=0.000). In uneducated patients compared with educated patients there were statistically significant decrease in mean attention scores and mean orientation scores (p=0.000 and p=0.001 respectively). Mean orientation scores of patients who had retired from a job were significantly higher than housewives (p=0.033). There were statistically significant relationship between age of patients and multisystemic diseases; and multiple drug use (p=0.019 and p=0.019 respectively). Renal failure stages were rising with increasing age (p=0.001). There was a statistically significant increase in mean total score and change in attention score in patients who had no accompanying nursing relative(p=0.029 and p=0.003 respectively)Conclusion: In our study we determined well-known risk factors for development of delirium in our sample group. But none of our patients developed delirium. Renal failure, multisystemic diseases and multiple drug use were more frequent with increasing age. As a risk factor pain was more prevalent in patients with fractures.Key words: Delirium, Geriatric Patient, Major Orthopedic Surgery, Standardized Mini Mental Test