Ortaokul öğrencilerinin matematiğe yönelik duyuşsal özellikleri ile Temel Eğitimden Ortaöğretime Geçiş (TEOG) sınavları öncesi yaşadıkları stresin matematik başarısına etkisi
The effect of secondary school students' affective features towards mathematics and the stress they experience before the teog exam (the exam for accessing to various types of high schools) on their mathematical success
Yazar: AHMET KESİCİ
Danışman: DOÇ. DR. BAYRAM AŞILIOĞLU
Dicle Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Başarı = Success ; Başarı = Success ; Duyuşsal özellikler = Affective characteristics ; Matematik = Mathematics ; Matematik başarısı = Mathematics achievement ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Stres = Stress ; Sınav = Examination ; TEOG = Transition From Basic Education To Secondary Education

Özet:
Bu çalışma öğrencilerin matematik dersine yönelik duyuşsal (kaygı, tutum ve güdülenme) özellikleri ile sınav öncesinde yaşadıkları stresin matematik başarısına etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu bağlamda aşağıdaki problemin çözümü üzerinde odaklanılmıştır. Bunlar:
1. Öğrencilerin sınav öncesi yaşadıkları stres, matematik motivasyonu, matematik kaygısı ve matematiğe yönelik tutumları ile matematik başarısı arasında nasıl bir ilişki vardır?
2. Öğrencilerin sınav öncesi yaşadıkları stres, matematik motivasyonu, matematik kaygısı ve matematiğe yönelik tutumları cinsiyete göre anlamlı olarak farklılaşmakta mıdır? 
3. Öğrencilerin sınav öncesi yaşadıkları stres, matematik motivasyonu, matematik kaygısı, matematiğe yönelik tutumları ve matematik başarısı matematikten ek destek alma değişkenine göre anlamlı olarak farklılaşmakta mıdır? 
4. Öğrencilerin matematik motivasyonu, matematik kaygısı, matematiğe yönelik tutumları ile sınav öncesi yaşadıkları stresin matematik başarısını yordama gücü nedir?
Bu amaca ulaşmak için araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2014-2015 Eğitim-Öğretim yılından Siirt il merkezindeki ortaokullarda öğrenim gören 8. sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Örneklemini ise evrenden seçkisiz olarak belirlenen 11 ortaokulda okuyan 985 öğrenci oluşturmuştur.
Araştırmada öğrencilerin 2014-2015 eğitim öğretim yılı 1. döneminde TEOG matematik sınavından aldıkları puanlar matematik başarısı olarak alınmıştır. Öğrencilerin stres düzeyini belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen "Stres Ölçeği", matematik motivasyonlarını ölçmek amacıyla Aktan (2012) tarafından geliştirilen "Matematik Motivasyon Ölçeği", matematik kaygılarını ölçmek amacıyla Erol (1989) tarafından geliştirilen "Matematik Kaygısı Ölçeği" ve matematiğe yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla Aşkar (1986) tarafından geliştirilen "Matematik Dersine Yönelik Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Veriler birer hafta arayla üç haftada toplanmıştır. Öğrencilerin stres düzeyi ise TEOG sınavlarından 5 gün önce ölçülmüştür. Araştırmada verilerin analizi için t-testi, tek yönlü varyans analizi,  Mann-Whitney Testi,  Kruskal-Wallis Testi, korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. 
Araştırmada öğrencilerin matematik başarı puanları ile matematiğe yönelik tutum puanları ve matematik motivasyonu puanları arasında pozitif, orta düzeyde ve anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Matematik başarı puanları ile matematik kaygı puanları arasında ters, orta düzeyde ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Matematik başarı puanları ile stres puanları arasında ters, düşük düzeyde ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. 
Araştırmada, kız öğrencilerin stres puanları ile matematik kaygı puanları erkek öğrencilerden anlamlı olarak daha yüksek çıkmıştır. Matematik tutum puanları ile matematik motivasyon puanlarının ise cinsiyete göre anlamlı olarak farklılaşmadığı belirlenmiştir.
Araştırmada matematikten ek destek alma değişkeninin öğrencilerin sınav öncesi yaşadıkları stres üzerinde bir etkisinin olmadığı bulunmuştur. Ayrıca ücret karşılığında matematikten ek destek alan öğrencilerin; ücretsiz ek destek alan ile ek destek almayan öğrencilerden anlamlı olarak matematikten daha başarılı oldukları ve daha düşük düzeyde matematik kaygısına sahip oldukları belirlenmiştir. Araştırmada ücret karşılığında matematikten ek destek alan öğrencilerin ek destek almayan ve ücretsiz destek alan öğrencilerden anlamlı olarak daha yüksek matematik motivasyonu ve tutumuna sahip oldukları; ücretsiz destek alan öğrencilerin ise ek destek almayan öğrencilerden anlamlı olarak daha yüksek matematik motivasyonu ve tutumuna sahip oldukları belirlenmiştir. 
Öğrencilerin matematik kaygısı, matematik motivasyon ve matematiğe yönelik tutumu ile sınav öncesi yaşadıkları stresin matematik başarısını yordama gücünü belirlemek amacıyla yapılan regresyon analizinde tutum, kaygı, motivasyon ve stres değişkenlerinin matematik başarısının anlamlı yordayıcıları olduğu ve matematik başarısının %24,5'ni açıkladığı belirlenmiştir. Matematik başarısının en güçlü yordayıcısı matematik kaygısı ve bunu sırasıyla stres, matematiğe yönelik tutum ve matematik motivasyonu izlemektedir. Matematik kaygısının olumsuz; stres matematik motivasyonu ve matematik tutumunun ise matematik başarısına olumlu etkisinin olduğu belirlenmiştir.
Araştırmada elde edilen sonuçlar doğrultusunda çeşitli öneriler sunulmuştur. Bu önerilerden bazıları: Sınıf içi öğrenme ortamları düzenlenirken matematik başarısı ile duyuşsal özellikler arasındaki ilişkiler göz önüne alınmalıdır. Öğretmen yetiştiren okullarda duyuşsal alana yönelik dersler okutulmalıdır. Öğretmenlere duyuşsal alana yönelik eğitimler verilmelidir. Eğitimciler matematik başarısının en önemli yordayıcısı olan matematik kaygısını arttıracak davranışlardan kaçınmalıdır. Okullarda yapılan sınavlar ölçme ve değerlendirme biliminin ortaya koyduğu ilkelere bağlı kalınarak yapılmalıdır.


Anahtar sözcükler: Matematik baĢarısı, stres, matematik motivasyonu, matematik kaygısı, matematiğe yönelik tutum.

Abstract:
This study was carried out in order to investigate the effects of affective features (anxiety, attitude, and motivation) toward mathematic and students' pre-exam stress on Mathematics achievement. From this point of view, following problems has been focussed: 
1. What kind of relationship is there among the mathematics achievement of students and pre-exam stress, motivation in mathematics, mathematics anxiety and attitudes towards mathematics?
2. Are there any statistically significant differences between male and female students in terms of pre-exam stress, motivation in mathematics, mathematics anxiety and attitudes towards mathematics?
3. Is there any statistically significant difference between groups according to need for extra mathematics support in terms of pre-exam stress of students, motivation in mathematics, anxiety and attitudes towards maths?
4. What is the prediction power of motivation in mathematics, mathematics anxiety and attitudes towards mathematics as well as pre-exam stress of students on mathematic achievement?
A relational screening model was used to evaluate and answer the research questions. The participants of the study are 8th graders in secondary schools in Siirt in 2014-2015 educational years. The sample for the present study was composed of 985 students in 11 different secondary schools which were randomly selected.
The grades from mathematics test in the TEOG exam (General High Schools entrance exam conducted by the Ministry of Education) in the first term of 2014-2015 educational year were considered as the students' success of mathematics. An "Stress Scale" developed by the researcher to determine the stress level of the students, "Mathematics Motivation Scale" developed by Aktan (2012) to assess motivation in mathematics, "Mathematical Anxiety Scale" developed by Erol (1989) to evaluate mathematical anxiety and "The Scale of Attitudes Towards Mathematics" developed by Aşkar (1986) to assess the students' attitudes towards mathematics have been used in the study. The data were collected in three weeks with one week interval between each. The stress level of the students was measured within five days before the TEOG exams. t-test, one-way analysis of variance, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis H test, correlation and multi-linear regression analysis have been employed for analyses. 
It was found out that there was a positive, medium level and statistically significant correlation between attitudes towards mathematics and motivation in mathematics on the mathematics achievement of the students. Statistically significant positive, medium, and negative correlations were found between mathematics success and mathematics anxiety levels. There was a statistically significant low negative correlation between mathematics success and stress levels.
In terms of gender differences, a statistically significant positive difference was observed between stress levels and mathematical anxiety levels in favour of girls. There was not a significant difference as for the genders between attitudes towards mathematics and motivation in mathematics.
Extra mathematics support was observed to have no impact on pre-exam stress of the students. Moreover, it was seen that the students who paid for extra support in maths were more successful, and had less exam anxiety than the ones who had the same support free of charge and the others who did not have any support at all. Also, those who paid for extra mathematics support had higher motivation and attitudes than the other two groups, those getting lessons free of charge and the others who did not have any extra support at all. Those who got extra lessons free of charge seemed to have higher motivation and attitude towards maths than those who got no support at all. 
From the regression analysis that was applied to determine the prediction power of pre-exam stress, mathematics anxiety, motivation and attitude about mathematics success, it was concluded that attitudes towards mathematics, motivation in mathematics, mathematics anxiety and pre-exam stress are the main predictive elements of mathematics success and these variables account for 24,5 % of total success. The most powerful predictive element of mathematics success was mathematics anxiety followed by stress, attitudes towards mathematics, and motivation subsequently. The mathematics anxiety was concluded to have a negative impact on success; on the other hand, stress, motivation, and attitudes played a positive role for mathematical success.
Several suggestions were provided according to the findings of the study. A few of these suggestions are: The relationship between mathematics achievement and affective features should be cared while planning in-class teaching schedule; Courses on affective features should be put into the curriculums of teacher training schools; In-service training courses with respect to affective features should be provided for teachers; Teachers should avoid any behaviours that may increase mathematics anxiety which is the most important predictor of mathematics achievement; The exams should be prepared in tune with universally accepted testing and evaluation standards.



Key words: Mathematics achievement, stress, motivation in mathematics,mathematics anxiety, attitudes towards mathematics.