Temettüât Defterlerine göre Vidin Eyaletine bağlı Servi Kazasının sosyal ve ekonomik yapısı; 1844
The economic and social structure of Servi Kaza Providence of Vidin in accordance with Temettüât Defterleri; 1844
Yazar: YAVUZ ELİTAŞ
Danışman: PROF. DR. AHMET KALA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ekonomi = Economics ; Tarih = History
Dizin: Balkanlar = Balkans ; Defterler = Registers ; Ekonomi tarihi = Economic history ; Rumeli = Rumelia ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation ; Sosyoekonomik yapı = Socio-economic structure ; Temettuat Defterleri = Temettuat Registers ; Vidin = Vidin ; Vidin-Servi = Vidin-Servi

Özet:
Temettüât defterleri; 19. yüzyıl Osmanlı ekonomik ve sosyal tarihi için en önemli kaynaklardandır. Osmanlı Devleti'nde özellikle Rumeli'nin büyük kısmında ve Anadolu'nun belirli yerlerinde yapılan sayımlar neticesinde oluşan temettüât defterleri, hane reislerinin yıllık vergileri ile gelir ve mal varlıklarının tespit edilerek yazılmasıyla oluşturulmuştur. Bu çalışmada Balkanlarda bulunan Vidin eyaletine bağlı Servi Kazası'nın sosyal ve ekonomik yapısı, temettüât defterleri ekseninde değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Sosyal yapıda, nüfus miktarı, nüfusun dini yapısı ve yerleşim özellikleri incelenmiştir. Ekonomik yapı incelenirken kayıtlarda mevcut bilgilere göre kazanın genel ve mahalle - köy bazında yıllık toplam vergi yükü, vergi yükünün dağılımı ve bileşenleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Genel ve mahalle - köyler itibarıyla yıllık toplam gelir miktarı, gelirin kaynaklara göre dağılımı ve gelir-vergi ilişkisi araştırılmıştır. Servi Kaza ekonomisinin nasıl bir özellik taşıdığı, ziraat, ticaret ve zanaatın ekonomik yapı içindeki ağırlıkları açıklanmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: 
Vidin, Servi, Temettüât, Hane, Nüfus, Ekonomi, Tarım, Hayvancılık, Öşür, Vergi.

Abstract:
The temettüât defterleri are one of the most important resources for the economic and social history of Ottoman Empire in the 19th century. The temettüât defterleri, which were prepared as a result of enumerations in Ottoman Empire, especially most parts in Rumelia and some particular places in Anatolia, constitute yearly tax, income and assets of household heads. This study analyzes the economic and social structure of kaza of Servi, a subdivision of Vidin Providence, in the framework of temettüât defterleri. As social structure, population, religious composition and settlement features are considered. On the other hand, as economic structure, yearly total taxation, distribution of tax burden and its components of kaza in general and in local (village and/or district) are tried to be identified in line with existing information at the registrations. Yearly total incomes, distributions of income by source and income-tax relations in general and in local (village and/or district) are examined. Basic characteristics of Servi's economy and the weights of agriculture, commerce and crafting in this economy are attempted to be clarified. 

Key Words: 
Vidin, Servi, Temettüât,  Household, Population, Economy, Agriculture, Animal Husbandry, Tithe (öşür), Tax.