Hidronefroz ön tanısıyla çocuk nefroloji polikliniğine başvuran hastaların retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of the patients who admitted to pediatric nephrology polyclinic with pre-diagnosis of hydronephrosis
Yazar: HÜSEYİN KUTAY KÖRBEYLİ
Danışman: DOÇ. DR. HASAN DURSUN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Okmeydanı Eğitim. ve Araştırma. Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Hidronefroz = Hydronephrosis ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş-Amaç: Antenatal hidronefroz, böbrek pelvis ve kaliksiyel sistemde anormal genişleme veya renal pelvis antero-posterior çapında artışı ifade eder. Doğum öncesi hidronefrozu olan bebeklerin doğum sonrasında yeniden değerlendirilmeleri gerekmektedir. Hidronefroz sonucu tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları, büyüme geriliği, böbrek parankiminde hasar gelişimi, böbrek fonksiyonlarında bozukluk ve son dönem böbrek yetmezliği gelişmesi riski bulunmaktadır. Bu çalışmamızda, hidronefroz ön tanısı ile polikliniğimize yönlendirilen hastaların özelliklerini, etyolojik nedenlerini, komplikasyonlarını, cerrahi gerektiren durumlarını irdelemeyi amaçladık.
Gereç ve yöntem: Çocuk Nefrolojisi Polikliniğimize hidronefroz tanısıyla başvurmuş 0-16 yaş arası 354 hastanın dosyaları geriye dönük olarak tarandı. Dosyalarından demografik bilgileri, tetkik sonuçları, takipte elde edilen verileri, tedavi ve komplikasyonları not edildi. 
Bulgular: Hastaların 207'si erkek (%58,5), 147'si ise (%41,5) kız idi. Merkezimize refere edilme zamanlarındaki kronolojik yaşları 0 ila 186 ay arasında değişmekte idi. Antenatal hidronefroz tanısı kesin olarak bilinen 184 hastanın 61'inde tanı ikinci trimestırda, 123 hastada ise üçüncü trimestırda konmuştu.  Başvuruda 80 hastada (%22,6) AP çap bilateral olarak 5 mm'den fazla saptanırken, 35 hastada (%9,9) AP çapların her ikisi de < 5 mm idi. Sağ AP çapa göre hidronefroz saptanan hastaların (n=180), 103'ünde hafif derecede hidronefroz, 50 tanesinde orta derecede hidronefroz, 27 tanesinde ağır derecede hidronefroz, sol AP çapa göre hidronefroz saptanan hastaların (n=219), 125'inde hafif derecede hidronefroz, 61 tanesinde orta derecede hidronefroz, 33 tanesinde ağır derecede hidronefroz saptandı. Vezikoüreteral reflü saptanan hastaların 12'sinde (toplam 23 hastanın %52,0) hidronefroz derecesi evre 3 ve üzeri idi. DMSA yapılan 46 hastanın 24'ünde skar saptanmazken, sağ renal skar sekiz hastada, sol renal skar yedi hastada ve bilateral skar beş hastada saptandı. MAG3 böbrek sintigrafisi/DTPA yapılan 65 hastadan 45'nin sonuçları non obstrüktif karakterde iken sağ obstrüktif olanlar beş, sol obstrüktif olanlar 12 ve bilateral obstrüktif olanlar üç hasta idi. Kırk altı hastada (%13,0) izlem sırasında idrar yolu enfeksiyonu gelişmişti. İzlemde AP çapa göre değerlendirmede, hidronefroz oranında gerileme (%7,8)  mevcuttu.
Tartışma-Sonuç: Perinatal hidronefroz saptanan olgular mutidisipliner bir yaklaşım içinde izlenmesi gerekir. Hidronefroz saptanan yenidoğanlarda geçici hidronefrozun da önemli bir yer tuttuğunu bilerek, gereksiz cerrahi ve invaziv girişimden sakınılması gerekir. Çalışmamızdan elde edilen veriler, merkezimizin bu tip hastalara yaklaşımını literatür eşliğinde değerlendirmek için yararlı bilgiler sunmaktadır.

Abstract:
Introduction-Aim: Antenatal hydronephrosis refers to abnormal enlargement of the renal pelvis and calyxal system or an increase in the anteroposterior extent of the renal pelvis. Patients with prenatal hydronephrosis should be reassesed postnatally. Recurrent urinary tract infection, growth retardation, damage to the kidney parenchyma, impaired renal function and the development of end-stage renal failure are the risks of hydronephrosis. In our study, we aimed to determine the characteristics of the patients, etiologic causes, complications and conditions that require surgery. 
Materials and methods: The medical files of 354 patients aged between 0-16 years who admitted to our polyclinic with a pre-diagnosis of hydronephrosis were retrospectively screened. Demographic information, examination results, follow-up data, treatment and complications were noted from the files.
Results: Two hundred seven (57.5%) of the patients were male and 147 (41.5%) were female. Their chronological age at the time of referral to our center ranged from 0 to 186 months. Of the 184 patients with definite diagnosis of antenatal hydronephrosis, 61 were diagnosed in the second trimester and 123 patients were diagnosed in the third trimester. On admission, AP diameter was found to be bilaterally greater than 5 mm in 80 patients (22.6%), while AP diameters were <5 mm in 35 patients (9.9%). Of the patients with hydronephrosis according to right AP diameter (n = 180), 103 had mild hydronephrosis, 50 had moderate, in 27 had severe hydronephrosis. Of the patients with hydronephrosis according to left AP diameter (n = 219), 125 had mild, 61 had moderate hydronephrosis and 33 had severe hydronephrosis. Twelve patients (52.0% of 23 patients) with vesicoureteral reflux had grade 3 and over of hydronephrosis. While 24 of 46 patients with DMSA were found to have no scar, eight patients had right renal scar, seven patients had left renal scar and five patients had bilateral scar. While 45 of the 65 patients who underwent MAG3 renal scintigraphy/DTPA had a non-obstructive examination, five had right obstructive, 12 had left obstructive, and three had bilateral obstructive examination. Forty-six patients (13.0%) had urinary tract infection during follow-up. Regression of hydronephrosis based on the AP diameter (%7,8)  was seen during follow up. 
Discussion-Conclusion: Perinatal hydronephrosis should be monitored in a multidiciplinary approach. Unnecessary surgery and invasive procedures should be avoided as transient hydronephrosis also plays an important role in neonates who have hydronephrosis. The data obtained from our study provide useful information to evaluate our center's approach to this type of disease in the context of the literature.