Öğrencilerin bilgisayar oyunu bağımlılığı düzeylerine, bilgisayar oyunu bağımlılığı düzeylerine etki eden etkenlere ve bilgisayar oyunlarına ilişkin veli ve öğretmen görüşleri
Parents and teachers views on computer game dependence levels with factors affecting computer addiction  levels and computer games
Yazar: BERRU ULUSOY
Danışman: PROF. DR. SABRİ ÇELİK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Bilgisayar oyunları = Computer games ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Oyun bağımlılığı = Game addiction ; Oyunlar = Games ; Veliler = Parents ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction

Özet:
Bu araştırmanın amacı; ortaokul öğrencilerinin bilgisayar oyunu bağımlılık düzeylerini, bilgisayar oyunu bağımlılık düzeylerine etki eden etkenleri belirlemek ve bilgisayar oyunlarına ilişkin öğretmenlerin ve öğrenci velilerinin görüşlerini almaktır. Bu amaç doğrultusunda araştırmada betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2017-2018 eğitim öğretim yılında Ankara'nın Yenimahalle ilçesindeki devlete bağlı 35 kamu ortaokulundaki 1723 öğretmen ve 27712 öğrenci velisi; örneklemini ise tabakalı örnekleme yöntemiyle belirlenen 9 ortaokuldaki 226 öğretmen ve 290 öğrenci velisi oluşturmaktadır. Araştırmada öğretmenlere ve velilere ayrı ayrı uygulanan veri toplama aracı 'Bilgisayar Oyunu Bağımlılık Düzeylerini Etkileyen Etkenleri Belirleme Ölçeği' ve 'Bilgisayar Oyunu Bağımlılık Düzeylerini Belirleme Ölçeği' olmak üzere iki kısımdan oluşmuştur. Elde edilen veriler SPSS 18.0 ve LISREL paket programı ile çözümlenmiştir. Verilerin hesaplanmasında aritmetik ortalama (x), standart sapma (S), frekans (f), yüzde (%), Cronbach's Alpha iç tutarlılık katsayısı, Tek Örneklem Kolmogorov Smirnov normallik testi, açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri kullanılmıştır. Dağılımın normal olduğu görüldüğünden parametrik dağılımda ölçek alt boyutlarının diğer değişkenlerle ilişkisinde iki değişkenli veriler için bağımsız grup t-testi; ikiden fazla değişkenli veriler için de Anova analizi uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; öğretmen görüşlerine göre ortaokul öğrencilerinin % 69'u orta,  % 27,9'u yüksek ve % 3,1'i düşük düzeyde oyun bağımlısı iken veli görüşlerine göre % 65,9'u düşük, % 25,2'si orta, % 8,6'sı yüksek ve % 0,3'ü çok yüksek düzeyde oyun bağımlısıdır. Öğretmen ve veli görüşlerine göre ortaokul öğrencilerinin oyun bağımlılık düzeyleri öğrencilerin yaşına, sınıf düzeyine, aile ile ilgili değişkenlere (eğitim, çalışma, çocukla birlikte yaşama ve gelir durumu) göre farklılık göstermemektedir. Veli görüşlerine göre öğrencilerin bilgisayar oyunu bağımlılık düzeyleri cinsiyete ve okulun öğretim biçimine göre farklılaşmakta, öğrencinin kendine ait bilgisayar/ tablet ya da cep telefonu ola durumuna göre ise farklılaşmamaktadır. Ayrıca öğrencilerin oyun bağımlılığına ilişkin öğretmen ve veli görüşlerinden elde edilen bulgular kapsamında öğretmenlere ve ailelere öneriler sunulmuştur.

Abstract:
The purpose of this research is specifying that computer game addiction levels, affecting factors for computer addictions and get opinions of secondary school students in accordance with the teachers's and parents of student. In accordance with this purpose, in this research was used descriptive survey model. The system of the research comprises to 1723 teachers and 27712 parents who affiliated to 35 public secondary schools also comprises its sampling 226 teachers and 290 parents who affiliated to 9 secondary schools in Ankara/ Yenimahalle at 2017-2018 educational calendar. The data collection tool composed in two parts which were applied separately to the teachers and parents in research is "determining scale of affecting factors of computer game addition levels" and "computer game addiction level determination scale". The obtained data has been solved with SPSS 18.0 and LISREL package program. In the calculation of data had been used arithmetic mean (x), standard deviation (S), frequency (f), percent (%), Cronbachss Alpha internal consistency coefficient, Single Sample Kalmogorov Smirnov normality test, exploratory and confirmatory factor analyzes. As the distribution is normal, in parametric distribution to the relationship of scale sub-dimensions with the other variables, independent group test was applied for bivariate data and also Anova analyze was applied for data with more than two variables. According to the finding of the research the view of teachers show that secondary school students are game addicted in percents of % 69 medium, % 27,9 high and % 3,1 law; the view of parents show that students are game addicted in percents of  % 65,9 law, % 25,2 medium, % 8,6 high, % 3,1 too high . According to views of the teachers and parents, game addiction levels of secondary school students do not differ according to their ages, class levels, families-related variables (mother / father education, work, living with children and income status). İf according to parents differ their gender and the school's teaching style, do not differ according to the status of being student's own computer, tablet or mobile phone. Also in this study suggestions are presented to teachers and student's parents in the context of findings abtained from the views of teachers and parents about game addiction.