Türkiye-ABD ilişkileri (1918-1923)
Relations between Turkey and USA (1918-1923)
Yazar: KENAN ÖZKAN
Danışman: PROF.DR. İHSAN GÜNEŞ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Tarih = History

Özet:
YÜKSEK LİSANS TEZ ÖZÜ1918-1923 TÜRKİYE-ABD İLİŞKİLERİKenan ÖZKANTarih Anabilim DalıAnadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eylül 2006Danışman: Prof. Dr. İhsan Güneş?Yeni Dünya?da, 4 Temmuz 1776'da kurulan Amerika Birleşik Devletleri, 1823yılında ilan edilen Monroe Doktrini ile ?Eski Dünya?nın siyasetinden uzak durma ilkesinibenimseyerek bütün ilgisini Amerika kıtasında meydana gelen gelişmelere yöneltti. Buyalnızlık politikası 6 Nisan 1917'ye kadar sürdü. Başkan Wilson, Senato'daki konuşmasındaAlmanya'ya savaş açılmasını isteyerek bu geleneksel politikaya son vermiştir. BöyleceAmerikan tarihine ve Wilson'un siyasi yaşantısına başarısızlıkla geçecek olan yeni bir dönembaşlamıştır. ?Wilson İdealizmi? diyebileceğimiz ve ilan ettiği 14 Prensip ile somutlaşan buyeni politika ile Amerika Birleşik Devletleri demokrasinin koruyucusu rolüne soyunmuştur.Wilson tarafından ilan edilen 14 ilke, Osmanlı İmparatorluğu'ndan ayrılarakbağımsızlıklarına kavuşmak isteyen milletlere umut ışığı oldu. Ortaya attığı bir diğer ilke olan?Açık Kapı? siyasetiyle de yeni pazarlar elde etmek amacını gütmüş ve uluslararası rekabettesöz sahibi olmaya çalışmıştır. Amerikan siyasetine Wilson'un getirdiği bu köklü değişiklik,ABD'yi daima uzak durmaya çalıştığı Avrupa siyasetine bulaştırmıştır.Amerika Birleşik Devletleri, her ne kadar 6 Nisan 1917'de Almanya'ya savaş ilan etsede Osmanlı Devleti'ne karşı doğrudan bir savaş ilanında bulunmamıştı. Osmanlı Devleti iseAlmanya'nın baskıları karşısında 20 Nisan 1917'de verdiği nota ile Amerika BirleşikDevletleri'yle olan diplomatik ilişkilerini kesmiştir. Mütareke dönemi boyunca iki ülkearasındaki siyasi ilişkiler kesik olmakla birlikte gayri resmi yollardan bu ilişkilerinsürdürülmesi yoluna gidilmiş ve özellikle ABD'nin bu politika sayesinde bölgedeki ekonomikçıkarlarını korumak istediği anlaşılmıştır. Anadolu'da başlayan Milli Hareket'le olanilişkilerinde de aynı yöntemi izleyen ABD, öncelikle Milli Mücadele'nin alacağı şekliyakından takip ederek temkinli tavrını sürdürmüş, ancak Sakarya Savaşı'nın hemenarkasından Ankara'ya gönderdiği, önce ticari sonra da siyasi temsilcileri aracılığıyla yenikurulmakta olan Türk Devleti ile ilişkilerini geliştirmeye başlamıştır.

Abstract:
ABSTRACTUnited States which was found on 4 July 1776 in the ?New World?, after thedeclaration of Monroe Doctrine, by adopting the principle of keeping away from the politicsof ?Old World? began to show an interest in new developments in America. This isolationpolitics kept on until on 6 April 1917. President Wilson, put an end to this traditional politicsby asking for declaration war on Germany in his speech in senete.Consequently,a new periodstarted which will have bad effects on Wilson?s and American?s political office.United Stateswas performing the protective role of the democracy with the new policy became concrete bydeclared 14 principles and these can be called `Wilson İdealism?.The fourteen principle declared by Wilson, gave hope to the nations who want tosecure independence by seperating from Ottoman Empire. Wilson had aimed to have marketsand a voice in the international competetion by the another suggested principle called ?OpenDoor? policy. This new shakeup which is made by Wilson get United States mixed inEuropean politics which they never wanted to be in.Although United States declared war on Germany on 6 April 1917, he did not directlydeclare war on Ottoman Empire. Because of Germany?s pressure, Ottoman Empire broke offthe relations with United States on 20 April1917. During the Armistice period, politicalrelations between two countries were broken off and connection was tried to make in anotherinformal ways and also, it is observed that by the help of this strategy, United States tried toprotect his economic situation in that region.United States, who followed the same strategy innation-wide movement began in Anatolia,firstly acted prudently, but after Sakarya War bysending political and commercial representatives to Ankara, he began to develop relationswith Türkish goverment.