Metabolik asidozlu kritik hastalarda laktat, anyon gap, klor
sodyum oranı ve p50 parametrelerinin mortalite ile ilişkisi / Relationship between lactate, anion gap, chlorine / sodium ratio, p50 patameters and mortality in critically ill patients with metabolic acidosis
Yazar: AHMET TEMİZYÜREK
Danışman: DOÇ. DR. TUĞHAN UTKU
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: APACHE skorlama sistemi = APACHE scoring system ; Anyonlar = Anions ; Asidoz = Acidosis ; Klor = Chlorine ; Kritik hastalık = Critical illness ; Laktatlar = Lactates ; Mortalite = Mortality ; Sodyum = Sodium ; Teşhis testleri = Diagnostic tests

Özet:
Çalışmamızda bir yıllık sürede yoğun bakıma yatan hastaların yatış sonrası alınan ilk AKG değerlendirmesinde asit baz bozukluklarının tanılaması, metabolik asidoz olgularının alt gruplandırmasının yapılarak mortalite ile ilişkilerinin kıyaslanması ve alınan ilk AKG örneğindeki anyon gap, laktat, P50 ve Cl- / Na+ parametrelerinin mortaliteyi öngörmedeki etkinliklerinin karşılaştırılması amaçlandı.
Metabolik asidozlu hasta grubunda ölen hastalarda yaş, yoğun bakım yatış süresi, mekanik ventilasyon uygulama süresi, PCO2, laktat, düzeltilmiş anyon gap, P50 değerleri yaşayan hastalara kıyasla yüksek saptanırlen (p < 0,05), albümin, BE ve pH daha düşük saptandı (p <0,05).
Metabolik asidozlu hastalarda mortaliteyi öngörmek adına yapılan ROC eğrisi analizinde APACHE II skorunun (AUC: 0,842) yüksek kestirim gücüne sahip olduğu gözlenirken; yaş (AUC: 0,663), laktat (AUC: 0,640) ve düzeltilmiş anyon gap'in (AUC: 0,609) zayıf kestirim gücüne; Cl- / Na+ (AUC: 0,568) ve P50 (AUC: 0,566) parametreleinin ise çok zayıf kestirim gücüne sahip oldukları gözlendi. 
Metabolik asidozlu hastalarda mortaliteyi öngörmek adına, Cl- / Na+ , P50, düzeltilmiş anyon gap ve laktat parametrenin yatış sonrası yapılan ilk AKG değerlendirmesindeki tekli ölçümünden ziyade, belli süre dilimi içerisindeki minimum ve maximum değerleri, zaman içerisindeki değişim intervalleri, normal değerlerine döndürülüp döndürülemediği ve eğer döndürüldüyse normal değerlere dönüş süresi gibi detaylı analizlerinin ve daha fazla parametrenin kullanılarak farklı yöntem ve bakış açıları ile tekrarlanması için daha homojen hasta altgruplarında prospektif temelli çalışma yapma gereği olduğunu düşünmekteyiz.

Abstract:
In our study, it was aimed to diagnose the forms of asid base disorders, compare the mortality relationship with different forms of the acid base disoreders, subgrouping of metabolic acidosis cases and to compare the mortality prediction efficacy of Anion gap, lactate, P50 and Cl- / Na+ parameters of the first arterial blood gas sample taken  after admission to ICU.
In metabolic acidosis group; Comparision between survivors and non-survivors showed significant differences (p < 0,05) in age, ICU stay, duration of mechanical ventilation, PCO2, lactate, corrected anion gap, P50, albumin, pH, BE. Non-survivors had higher values of age, ICU stay, duration of mechanical ventilation, PCO2, lactate, p50 and corrected anion gap than survivors. Albumin, BE and pH was higher in surviors. However in metabolic asidosis group, except for the APACHE II (AUC: 0,842), the areas under the ROC curve for the mortality prediction was relatively small. We determined that age (AUC: 0,663), lactate (AUC: 0,640),  and corrected anion gap (AUC: 0,609)  had small ability do predict mortality, furthermore mortality prediction ability for Cl- / Na+ (AUC: 0,568) and P50 (AUC: 0,566)  parameters were even smaller. 
To predict mortality in patients with metabolic acidosis, we consider that the minimum and maximum values within a certain period of time; the change intervals over time; whether the parameters can be returned to their normal values and normalization time if returned should be studied instead of the single measurement of initial arterial blood gas evaluation after admission. We also consider  that more prospective based studies should be done in more homogeneous patient subgroups by using more parameters and different methods.