Farklı sıcaklık ve fotoperiyod koşullarında çiftleşmiş ve çiftleşmemiş torymus sinensis kamijo (Hymenoptera: Torymidae)'in beslenme ve ergin yaşam sürelerinin belirlenmesi
Determination of feeding and adult lifespan length of mated and unmated torymus sinensis kamijo (Hymenoptera: Torymidae) under different temperature and photoperiod conditions
Yazar: MUSTAFA ÖZKASAP
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN AKBULUT
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Kestanenin en önemli böcek zararlısı olan ve Türkiye'deki varlığı 2014 yılında tespit edilen kestane gal arısı, Dryocosmus kuriphilus Yasumatsu (Hymenoptera: Cynipidae), 2024 yılına gelindiğinde Türkiye'deki tüm kestaneliklere yayılmış durumdadır. Zararlıyla mücadele son derece zordur. Şimdiye kadar en başarılı olmuş yöntem Torymus sinensis Kamijo (Hymenoptera: Torymidae) adlı parazitoidin üretilip salınmasıdır. Egzotik bir tür olması ve ergin yaşam süresinin kısa olması sebebiyle parazitoidin üretilmesi ve salınımına kadar uygun ortamda saklanıp beslenmesi önem arz etmektedir. Kestane ağacında gallerin oluşması mevsim şartlarına göre değişiklik göstermektedir. Parazitoid salınımı bu galler görüldükten sonra başlamaktadır. Bu çalışmanın amacı; çiftleşmiş ve çiftleşmemiş T. sinensis erginlerinin laboratuvar ortamında farklı sıcaklık ve fotoperiod koşulları altında doğaya salınımdan önceki ergin yaşam sürelerinin belirlenmesidir. 
Kestane Gal Arısı ile biyolojik mücadelede parazitoid olarak kullanılan T. sinensis'in laboratuvar ortamında en uygun yaşam koşullarının belirlenmesi için farklı denemeler yapılmıştır. Çalışmada 160 dişi ve 160 erkek ergin birey kullanılmıştır. İki farklı sıcaklık değeri (15℃ ve 20℃) ve iki farklı fotoperiyod (14 saat gündüz 10 saat gece, 16 saat gündüz 8 saat gece) süresinin kullanıldığı ortam koşulları oluşturulmuştur. Her ortam için 4 farklı birey grubu kullanılmıştır. Çiftleşmiş ve çiftleşmemiş dişi ve erkek bireylerden 20'şerli gruplar oluşturulmuştur. 4 farklı ortam ve 4 farklı grup kombinasyonu ile 16 deneme gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre T. sinensis'in çiftleşmemiş erkek ve dişi bireylerinin en uzun erişkin yaşam süresi için en iyi koşulların 15℃ sıcaklık ve 14:10 (Gündüz:Gece) fotoperiyodu olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Sözcükler: Kestane Gal Arısı, Torymus sinensis, Biyolojik mücadele, fotoperiyod

Abstract:
Chestnut gall wasp (Dryocosmus kuriphilus Yasumatsu (Hymenoptera: Cynipidae)), one of the most important pests of chestnut, was detected in Türkiye in 2014 and increased its damage level by expanding its distribution. To control of this pest is very difficult. So far, the best way to control this pest is to release reared parasitod species Torymus sinensis Kamijo (Hymenoptera:Torymidae) into chestnut orchards. Being an exotic biological control agent and having a short adult life span, it is very vital to produce the parasitoids and keep them in a suitable environment and feed them until their releases. The formation of galls in chestnut trees varies according to seasonal conditions. Parasitoid release starts after the appearance of these galls. The aim of this study was to determine the life span of mated and unmated T. sinensis individuals produced in laboratory conditions under different temperature and photoperiod conditions before release into nature.
Experiments were conducted to determine the most suitable conditions for T. sinensis used as a parasitoid in the biological control of Chestnut gall wasp. In this study, 160 female and 160 male adults were used. Two different temperature values and two photoperiods were selected as environmental conditions. For each environment, 4 different groups of individuals were used. 20 individuals of mated and unmated males and females were assigned for experiments. In total, 16 different trials were conducted. 
According to the results, the best conditions were determined as 15oC and 14:10 (L:D) fotoperiod for the longest adult longevity of unmated male and female of T. sinensis.
Keywords: Dryocosmus kuriphilus, Torymus sinensis, Biological control, photoperiod