Ankara ilinde görev yapan aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin inme konusundaki bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge and attitudes of family medicine assistants in ankara on stroke
Yazar: KÜBRA KAPLAN KASAR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ÇELİK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: İnme; travma olmaksızın ortaya çıkan, vasküler nedenler dışında sebebi belirlenemeyen ani gelişen serebral fonksiyonların fokal ya da global kaybına ait belirti ve bulgularla seyreden, 24 saatten uzun süren ya da 24 saatten kısa sürede ölüme neden olan klinik durumdur. Türkiye'de serebrovasküler hastalıklar %6,8 oranıyla ölüm nedenlerinde üçüncü sıradadır. Ülkemizde 60 yaş üzeri ölümlerde kardiyovasküler ve serebrovasküler hastalıklar önemli bir yere sahiptir ve bu hastalıkların risk faktörlerinin toplumdaki sıklığı göz önüne alındığında aile hekimlerinin hasta popülasyonunun önemli bir kısmını inme riski taşıyan bireyler olduğu öngörülebilir. Bu çalışmada Ankara ilinde görev yapan aile hekimliği asistanlarının inme konusundaki bilgi ve tutumları değerlendirilmektedir. 

Gereç ve Yöntem: Araştırma, 28.12.2022-25.06.2023 tarihleri arasında Ankara ilinde aktif olarak çalışan 241 aile hekimliği asistanının dahil edildiği gözlemsel, tanımlayıcı ve analitik tipte bir çalışmadır. Katılımcılara sosyodemografik özellikleri, inme hakkındaki eğitim ve davranış öyküleri ile bilgi ve tutum sorularını içeren anket gönüllülük esasına dayanarak yüz yüze olarak uygulandı. Veriler IBM SPSS 25.0 programı ile analiz edildi.

Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 30,27±5,85 (min.=24, maks.=60) yıl olup, 140'ı (%58,1) kadın, 101'i (%41,9) erkekti. Hekimlerin 204'ü (%84,6) tam zamanlı ve 37'si (%15,4) sözleşmeli aile hekimliği asistanıydı. Çalışmaya katılanların sadece 31'inin (%12,9) nöroloji rotasyonu yaptığı saptandı. Katılımcıların sadece 47'sinin (%19,5) daha önce inme konusu ile ilgili bir eğitim aldığı, 34'ünün (%14,1) inme konusunda kendisini yeterli, 131'inin (%54,4) kısmen yeterli gördüğü görüldü. Katılımcıların 71'inin (%29,5) inme risk faktörleri konusunda yeteri kadar bilgi sahibi olduğunu düşündüğü saptandı. İnme eğitimi almayan katılımcıların inme konusunda kendilerini yetersiz görme oranları istatistiksel olarak daha yüksekti. (p<0,001). Katılımcıların yaş, meslek yılı ve asistanlık süresi ile bilgi, tutum ve davranış puanları arasında anlamlı bir korelasyon saptanmadı. Nöroloji rotasyonu yapanların bilgi puanlarının istatistiksel olarak anlamlı yüksek olduğu görüldü (p=0,027). 

Sonuç: Sonuç olarak katılımcıların inme konusundaki bilgi ve tutum puanları yüksektir. Ankara ilindeki aile hekimliği asistanlarının nöroloji rotasyonu yapma ve inme hakkında bir eğitim programına katılma oranları düşüktü. Nöroloji rotasyonu yapanların bilgi puanları yapmayanlara göre daha yüksekti. Aile hekimliği asistanlarının nöroloji rotasyonu yapmaları toplum sağlığı için önemli olan inme konusundaki bilgi ve tutumlarını olumlu yönde geliştireceğini düşünüyoruz.

Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, inme, serebrovasküler olay

Abstract:
Aim: Stroke is a clinical condition that occurs without trauma, accompanied by symptoms and signs of sudden focal or global loss of cerebral functions with an undetermined cause other than vascular causes, lasts longer than 24 hours or causes death in less than 24 hours. Cerebrovascular diseases are the third leading cause of death in Turkey with a rate of 6.8%. Cardiovascular and cerebrovascular diseases have an important place in deaths over the age of 60 in our country, and considering the frequency of risk factors of these diseases in society, it can be predicted that a significant portion of the patient population of family physicians is individuals at risk of stroke. The aim of this study was to evaluate the knowledge and attitudes of family medicine residents working in Ankara province about stroke.

Materials and Methods: The research is an observational, descriptive and analytical type study that included 241 Family Medicine assistants actively working in Ankara between 28.12.2022-25.06.2023. The questionnaire, which included sociodemographic characteristics, educational and behavioral history about stroke, and knowledge and attitude questions, was administered to the participants face-to-face on a voluntary basis. Data were analyzed with the IBM SPSS 25.0 program.

Results: The mean age of the participants was 30,27±5,85 (min.=24, max.=60) years, 140 (58.1%)  were female and 101 (41.9%) were male. 204 (84.6%) of the physicians were full-time and 37 (15.4%) were contracted Family Medicine residents. It was determined that only 31 (12.9%) of the study participants did a neurology rotation. It was observed that only 47 (19.5%) of the participants had received training on stroke before, 34 (14.1%) considered themselves competent regarding stroke, and 131 (54.4%) considered themselves partially competent. It was determined that 71 (29.5%) of the participants thought they had sufficient knowledge about stroke risk factors. Participants who did not receive stroke education had a statistically higher rate of considering themselves inadequate regarding stroke. (p<0.001). No significant correlation was detected between the participants' age, professional years and their knowledge, attitude and behavior scores. It was observed that the knowledge scores of those who did neurology rotations were statistically significantly higher (p = 0.027).

Conclusion: As a result, the participants' knowledge and attitude scores regarding stroke are high. The rates of family medicine residents in Ankara doing a neurology rotation and participating in a training program about stroke were low. Knowledge scores of those who did a neurology rotation were higher than those who did not. We believe that Family Medicine residents' neurology rotation will positively improve their knowledge and attitudes about stroke, which is important for public health.

Key Words: Family Medicine, stroke, cerebrovascular accident