Ortaöğretim 10.sınıf öğrencileri için, görsel öğrenmeyi destekleyen infografik tasarımın tarih dersine olan tutuma etkisinin incelenmesi
Effect of infographic design which supports visual learning on attitude of 10th grade high school students in history lessons
Yazar: İREM ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ÜMİT IŞIKDAĞ
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Enformatik Ana Bilim Dalı / Bilgisayar Ortamında Sanat ve Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada; ortaöğretim 10.sınıf öğrencileri için, görsel öğrenmeyi destekleyen infografik tasarımın tarih dersindeki tutuma olan etkisini incelemek üzere yapılan araştırma yer almaktadır. Bu bağlamda öncelikle tarih ve infografik ile ilgili temel kavramlar incelenmiştir. Tarihin tanımı, tarihçesi ve Türkiye'deki tarih eğitimi araştırılmış, tarih dersindeki öğrenme ve öğretme sürecine de değinilmiştir. İnfografik uygulanabilirliğini ortaya koymak üzere tarih öğretiminde kullanılan materyaller sınıflandırılmış ve tanımlanmıştır. İnfografik ise tanımı, tarihçesi ve kullanım amaçları bakımından incelenmiş, infografik türleri, infografikte kullanılan elementler ve tasarım ilkelerine de yer verilmiştir. Eğitimde kullanılabilirliğini araştırmak üzere, bu alanda örnekler sunulmuş, eğitimle olan ilişkisi incelenmiştir.

Araştırma yöntemi iki aşamada uygulanmıştır. İlk aşama; yapılan araştırmaya zemin oluşturması için uygulanan, tarih dersinin işlenişi ile ilgili tarih öğretmenlerinin görüşlerine başvurulan bir açık uçlu anket çalışmasıdır. İkinci aşama ise Bursa Anadolu Lisesi 10.sınıf öğrencilerinden seçilmiş bir kontrol ve bir deney grubu ile uygulanan araştırmadır. İnfografik tasarım ile örnek bir materyal hazırlanmış ve deney grubuna incelenmek üzere dağıtılmıştır. Daha sonra her iki gruba Tarih Dersi Tutum Ölçeği uygulanmış ve deney grubuna materyal ile ilgili görüşlerinin sorulduğu açık uçlu anket çalışması yapılmıştır. Öğrencilerin materyal öncesi ve materyal sonrasında oldukları yazılı sınavlar da göz önünde bulundurularak elde edilen veriler değerlendirilmiştir.

Yapılan araştırmanın sonucunda, başarı seviyesi yüksek olan gruplarda, tarih dersinde infografik tasarım kullanımının öğrencilerin tutumunda nicel bir değişiklik yaratmadığı tespit edilmiştir. Fakat, öğrencilerin açık uçlu anket sorularına verdikleri tepkiler, duygusal anlamda bir fayda sağlandığını göstermektedir. İnfografik tasarımın tarih eğitiminde kullanılmasının, öğrencilerin derse karşı motivasyonunu artırdığı, süreci daha ilgi çekici ve eğlenceli hale getirdiği gözlenmiştir. Tarih öğretmenleri ile yürütülen araştırmada elde edilen bulgular da bu sonucu destekler niteliktedir. Öğretmenlerin birçoğu derste materyal eksikliği bulunduğunu, ve ders kitabının görsellik, ilgi çekicilik, bilginin sade ve düzenli olması açısından yeniden ele alınması gerektiğini belirtmişlerdir. Bu bilgiler ışığında, yapılan araştırma sınırlılıklar azaltılarak geliştirilebilir ve ilerletilebilir.
	
Anahtar Kelimeler: Tarih, İnfografik, Öğretim Materyalleri, Görsel Algı, Ortaöğretim 10.sınıf, Öğrenci Tutumu

Abstract:
In this study, there is research to investigate the effect of infographic design which reinforces visual learning on attitude of 10th grade high school students in history lesson. Basic notions about history lesson and infographics are studied. The definition and history of history lesson and history education in Turkey are researched. Learning and teaching process in history lesson is also mentioned. The materials, which are used for history education, are classified and defined to quest applicability of infographics. Infographic is investigated with regards to definition, history and usage aims. Types of infographics are executed by giving examples to each of them. The elements, which are used in infographics and design principles, are included to describe the concept of infographics aggregately. Infographic examples in education are given on the purpose of researching usability of infographic design in education. The connection between infographics and education is investigated. 

Research method is carried out in two stages. First stage is open-ended survey about history lessons with history teachers, which aims to provide a basis for the research. Second stage is applied to control and treatment groups chosen from Bursa Anatolian High School. A material which is designed with infographics is distributed to treatment group for review. Afterwards, History Lesson Attitude Scale is applied to both groups. An open-ended survey about research material is conducted with the treatment group. The findings are interpreted showing regard to history exams of both groups before and after the distribution of the material.

As a result of the research, it is observed that using infographics in history lessons does not create a quantitative change in the attitude of students which have high level success. However, the reactions of treatment group to the open-ended survey shows that using infographics has emotional benefits for the history lesson. The material increases the motivation of the students and makes learning process more attractive and fun. The findings of  research with history teachers are similar with these results. Most of the teachers indicate that there is lack of materials in history lessons and course book is insufficient in terms of attractiveness, order and visuality. In light of  this information, the research can be developed and improved by eliminating the restrictions.

Keywords: History Lesson, Infographics, Teaching Materials, Visual Perception, High School 10th grade, Attitude of Student