1960-1980 döneminde işçi eylemleri: Gazete arşivleri üzerinden bir değerlendirme
Turkish industry relations between 1960-1980 reading from newspaper archives
Yazar: ÖMER KOÇ
Danışman: PROF. DR. LEVENT ŞAHİN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Askeri müdahale = Military intervention ; Gazeteler = Newspapers ; Sendikacılık = Unionism ; Sendikalar = Unions ; İşçi hareketleri = Workers movements

Özet:
Türk sendikal hayatı, tarihsel süreç içerisinde değerlendirildiğinde her daim muhtelif kronik algı ve ithamların odağında bulunmuştur. Bu durumun ortaya çıkmasında, Türk toplumunun kendi karakter yapısı ve kümülatif tecrübeleri ile sendika kavramının ve sendikal hayatın teorik zemini ile ilgili uyuşmazlıklar etken olmuştur. İfade edilen bu durum yalnızca Türkiye Cumhuriyet tarihindeki bir problem değil aynı zamanda Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemlerinden itibaren görülmüştür. 

	Türk sendikacılığının altın dönemini yaşadığı bir askeri müdahale ile başlayıp yine aynı şekilde nihayete eren 1960-1980 yılları arasındaki sendikal hayat, işçi eylemlerinin genel durumu ve yirmi yıllık süreç dahilindeki işçi hareketlerinin radikalleşmesinin gazete arşivleri üzerinden yansımaları da bu tezin konusunu oluşturmaktadır. Zikredilen tarihler arasında Türk sendikal hayatının ve işçi eylemlerinin yaşadığı radikalleşmenin ortaya çıkarılması ve bu durumun nedenlerinin tespit edilmesi bu araştırmanın amacıdır. Bu amacın tespit edilebilmesi için 1960-1980 arasında yayınlanan gazeteler içerisinden sağ, sol ve orta-popülist görüşlerine göre seçilen üç gazetenin yine aynı dönem içerisinde gerçekleştirilen altı farklı olayı bir ay öncesi ve bir ay sonrası itibarıyla taranarak sayfalarına nasıl taşıdığı, ne kadar yer verdiği, kullandığı dil gibi başlıkları incelenmiştir.

	Çalışmanın gazete arşivleri üzerinden yapılan incelemelerinin ardından Türk sendikal hayatında 1970 yılı itibarıyla bir radikalleşme sürecinin başladığı ve 1980 yılına gelindiğinde bu radikalleşmenin en zirve döneme ulaştığı görülmüştür. Ekonomik sendikacılık modelinin giderek terk edildiği, 1970-1980 yılları arasında yaşanan ekonomik ve siyasi buhranların da bu radikalleşme sürecinde önemli etken oldukları görülmüştür. Yirmi yıllık sürecin başında her kesim tarafından desteklenen sendikal hayatın 1970 sonrasında sağ ideolojiye sahip gazeteler tarafından desteklenmediği ve aynı zamanda ağır ithamlarda bulunulduğu, sol ideolojiye sahip gazeteler tarafından ise desteklendiği, savunulduğu ve suçlayıcı bir dil ile karşı karşıya bırakılmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
When evaluated in the historical process, Turkish trade union life has always been at the center of various chronic perceptions and accusations. In the emergence of this situation, conflicts related to the character structure and cumulative experiences of the Turkish society and the theoretical basis of the concept of union and union life have been effective. This stated situation is not only a problem in the history of the Turkish Republic, but has also been seen since the last periods of the Ottoman Empire.

The trade union life between the years 1960-1980, which started with a military intervention in which Turkish trade unionism lived its golden period, and ended in the same way, the general situation of the workers' actions and the reflections of the radicalization of the workers' movements in the twenty-year period over the newspaper archives constitute the subject of this thesis. The aim of this research is to reveal the radicalization experienced by Turkish trade union life and workers' actions between the mentioned dates and to determine the reasons for this situation. In order to determine this aim, three newspapers, which were selected according to the right, left and middle-populist views among the newspapers published between 1960 and 1980, were examined in terms of how they carried six different events in the same period, how much space they gave, and the language they used.

After the examination of the study on the newspaper archives, it was seen that a radicalization process started in 1970 in Turkish trade union life and this radicalization reached its peak in 1980. It was seen that the economic unionism model was gradually abandoned and the economic and political depressions between the years 1970-1980 were also important factors in this radicalization process. It has been determined that the union life, which was supported by all segments at the beginning of the twenty-year period, was not supported by the newspapers with the right ideology after 1970, and at the same time, heavy accusations were made, while it was supported, defended and not faced with an accusatory language by the newspapers with the left ideology.