Okul öncesi eğitimde kullanılan hikaye kitaplarının çocuk hakları açısından incelenmesi
The investigation of the story books used in pre-school education with regard to children's rights
Yazar: BETÜL ALPAY
Danışman: DOÇ. DR. CEM TOPSAKAL
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Hikaye kitapları = Story books ; Kitaplar = Books ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Çocuk hakları = Children's rights

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı, okul öncesi eğitiminde en önemli rolü
üstelenen veli, öğretmen ve yöneticilerin çocuk haklarıyla ilgili farkındalık
düzeyleri ile bu gurupların tercih ettiği hikâye kitaplarının çocuk hakları açısından
incelenmesidir. Nitel araştırma desenine dayalı olarak yürütülen bu araştırmanın
evrenini, 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Rize ili Merkez ilçesindeki bağımsız
anaokulları okul yöneticileri, öğretmenleri, velilerinden oluşan 55 gönüllü
katılımcı ile bu gurupların çocuk hikâye kitabı tercihlerinden seçilen 95 kitap
oluşturmaktadır. Yukarıda belirtilen guruplarla yapılan görüşmelerle toplanan
veriler içerik analizine tabi tutulup bu gurupların konuya ilişkin farkındalıkları
tespit edilmiştir. Araştırmanın sonunda, ilgili grupların konuya dikkat etmeye
çalıştıkları ancak bu konuda yeterli bilgiye de sahip olmadıkları görüşmüştür. Öte
yandan, incelenen kitaplarda en fazla gelişimsel haklara yer verildiği görülmüştür.
Bunları yaşamsal ve korunma hakları takip etmektedir. En az ise katılım haklarına
yer verildiği tespit edilmiştir. Tüm veriler ışığında çocuk hakları konusunda
program geliştiricilerine, eğitimcilere, araştırmacılara ve velilere yönelik
çıkarımlar sunulmuştur.

Abstract:
The main objective of this study is to investigate the awareness of parents,
teachers and directors who play important role in preschool education, with regard
to children's rights and their preferences of story books. A total of 5 kindergarten
director, 10 pre-school teachers and 40 parents were participated in this qualitative
study on a voluntary basis. The data were collected through observation, interview
and semi-structured questionnaire in 2017-2018 academic year. First, the data
gathered from the questionnaires and the books that were selected according to
participants' book preferences were analyzed according to content analysis
method. The books were analyzed through deductive content analysis technique
based on four categories of Children's Rights. The results showed that although
the participants acknowledged the importance of Children's Rights, their
knowledge about it requires more attention. Moreover, the content analysis of the
books revealed that the development rights were the most highly mentioned rights
in the books, which were followed by survival and protection rights. Rights of
participation were the least mentioned rights in the children's story books
examined in this study. In the light of the results, several implications for
programme developers, educators, researchers and parents were presented.