Sağlık ve zindelik kulüplerinde serbest zaman doyumu, sosyal sermaye düzeyi ve müşteri sadakati ilişkisinin incelenmesi
Examining the relationship between leisure satisfaction, social capital and customer loyalty in fitness clubs
Yazar: UMUT NALBANT
Danışman: PROF. DR. BÜLENT GÜRBÜZ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Kulüpler = Clubs ; Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti = Turkish Republic of Northern Cyprus ; Müşteri sadakati = Customer loyalty ; Serbest zaman doyumu = Leisure time satisfaction ; Sosyal sermaye = Social capital ; Tüketici sadakati = Consumer loyalty

Özet:
Bu araştırma sağlık ve zindelik kulüplerine üye olan bireylerin serbest zaman doyumu, 
sosyal sermaye ve müşteri sadakati düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi ve bu 
üç değişken arasındaki ilişkinin tespit edilmesi amacı ile yapılmıştır. Çalışmaya Kuzey Kıbrıs 
Türk Cumhuriyeti'nin önde gelen sağlık ve zindelik kulüplerine üye olan 708 (Ortyaş=27.9± 8.2) 
birey gönüllü olarak katılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak "Serbest Zaman Doyum 
Ölçeği" (SZDÖ), "Rekreasyonda Sosyal Sermaye Ölçeği" (RSSÖ) ve "Spor İşletmelerinde 
Müşteri Sadakati Ölçeği" (SİMSÖ) kullanılmıştır. Katılımcılar ölçek formlarını aktiviteye 
katılımları öncesi veya sonrası cevaplamışlardır. Elde edilen verilerin analizinde bağımsız 
örneklemler için t-testi, ANOVA, MANOVA ve Pearson Korelasyon analizleri uygulanmıştır. 

MANOVA sonuçları; cinsiyet değişkeninin "RSSÖ"nin 'Yönetim-Denetim' alt 
boyutunda, "SİMSÖ"nin 'Davranışsal Niyet', 'Algılanan Değer', 'Durumsal İlgilenim' ve 
'Önem-Zevk Almak' alt boyutlarında katılımcıların ortalama puanlarının istatistiksel olarak 
anlamlı farklılaştığı tespit edilmiştir (p<0.01). Farklılığın oluştuğu bu alt boyutlarda kadın 
katılımcıların ortalama puanları erkeklerden daha yüksektir. Medeni durum değişkenine göre 
katılımcıların "SZDÖ"nin 'Rahatlama' alt boyutunda, "SİMSÖ"nin 'Davranışsal Niyet', 
'Değişime Direnç' ve 'Genel Tatmin' alt boyut puanlarının anlamlı olarak farklılıştığı 
saptanmıştır. Farklılığın oluştuğu bu alt boyutlarda evli katılımcıların ortalama puanlarının bekar 
katılımcıların puanlarına göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. Üyelik süresi değişkenine göre 
yapılan analiz sonuçları "SZDÖ"nin 'Psikolojik', 'Eğitimsel', 'Sosyal' ve 'Fiziksel' alt boyutları, 
"SİMSÖ"nün 'Bilgi Düzeyi' ve 'Önem-Zevk Almak' alt boyutları ortalama puanlarının anlamlı 
olarak farklılaştığını göstermiştir (p<0.01). Anlamlı farklılığın tespit edildiği alt boyutlarda 4 yıl ve daha fazla üyelik süresine sahip katılımcıların ortalama puanları diğer üyelik süresine sahip 
katılımcıların ortalama puanlarından daha yüksektir. 

Sonuç olarak katılımcıların serbest zaman doyumu, sosyal sermaye düzeyleri ve müşteri 
sadakatinin bazı değişkenlere göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. İçinde bulunduğumuz 
çağda bir ihtiyaç olarak görülen sağlık ve zindelik kulüplerine üye olan bireylerin sadakatlerinin 
artırılması yönünde çalışmalar yapılabilir. Serbest zaman doyumu, sosyal sermaye ve müşteri 
sadakati arasındaki ilişki yapısal eşitlik modeli ile incelenebilir.

Abstract:
This research was conducted to examine the leisure satisfaction, social capital and 
customer loyalty of individuals who are members of fitness clubs in terms of various variables 
and to determine the relationship between these three variables. 708 (27.9 ± 8.2) members who 
are members of the leading fitness clubs of the Turkish Republic of Northern Cyprus were 
voluntarily participated. "Leisure Satisfaction Scale" (LSS), "Club Social Capital Scale" (CSCS) 
and "Loyalty Scale in Sport Services" (LSSS) were used as a data collection means in this study. 
Participants answered the scale forms before or after their participation to the activity. In the 
analysis of the obtained data, T-test, ANOVA, MANOVA and Pearson correlation analysis were 
applied for independent samples. 

According to the MANOVA results, the mean scores of the participants in the 
"governance" subscale of the gender variable "CSCS" and in the "behavioral intention", 
"perceived value", "position involvement" and "importance-hedonism" subscales of the "LSSS" 
were statistically significant (p<0.01). In these subscales which the difference was determined, 
the average scores of the female participants are higher than the males. According to the marital 
status variable, it was determined that the participants' scores in the "relaxation" subscale of the 
"LSS" and in the "behavioral intention", "resistance to change" and "overall satisfaction" 
subscales scores of the "LSSS" were found to differ statistically significant (p<0.01). In these 
subscales which the difference was determined, the average scores of the married participants are 
higher than the single participants. The results of the analysis to the duration of membership 
variable showed that the mean scores of the 'psychological', 'educational', 'social' and 'physical' 
subscales of "LSS" and the 'informational complexity' and 'importance-hedonism' subscales of 
the "LSSS" were significantly differed (p<0.01). The average scores of the participants with a 
membership period of 4 years or more are higher than the participants with other membership 
periods. 

As a result, it has been determined that the leisure satisfaction, social capital levels and 
customer loyalty of the participants differ according to some variables. Efforts can be made to 
increase the loyalty of individuals who are members of fitness clubs, which is seen as a necessity 
in our age. The relationship between leisure satisfaction, social capital and customer loyalty can 
be examined with the structural equation model.