İntrodüksiyon dallı darı (Panicum virgatum L.) genotiplerinin ülkemiz akdeniz iklim kuşağında biyoenerji bitkisi olarak potansiyellerinin belirlenmesi
The usage possibilities of switchgrass (Panicum virgatum L.) genotypes as bioenrgy crops in mediterranean ecological conditions
Yazar: MUHAMMET FATİH YURDAKUL
Danışman: DOÇ. DR. NAFİZ ÇELİKTAŞ
Mustafa Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Enerji = Energy ; Ziraat = Agriculture
Dizin: Biyoyakıtlar = Biofuels ; Buğdaygil yembitkisi = Graminae forage ; Selüloz lifler = Cellulosic fibers

Özet:
Bu çalışma Amerikan Tarım Teşkilatı (USDA) Genetik Kaynaklar Koruma Biriminden sağlanan 174 Dallı darı (Panicum virgatum L.) çeşit ve doğal popülasyonunun, Akdeniz iklim kuşağını temsilen Hatay ili Amik ovası ekolojik koşullarında, 2013 yılı yazlık ana ürün yetiştirme mevsimindeki adaptasyon parametrelerini ortaya koymak amacıyla yürütülmüştür.
Yetiştirme sezonu boyunca büyüme formu, kardeş sayısı, bitki boyu, yatma derecesi değerlendirilmiş olan genotiplerde, biyokütle %14-15 nem içeriğine ulaştığında, erken sonbaharda hasat edilmiştir. Hasat öncesi yapılan değerlendirmelerde incelenen koleksiyonun büyük çoğunluğunun dik büyüme formuna sahip ova tiplerden oluştuğu görülmüştür. Genotiplerin ilk tesis yılında beklenen performansı ortaya koyamamaları nedeni ile kardeş sayıları 11.6-46.8 adet aralığında değişim göstermiştir. Bitki boyu ortalamaları beklenen değerlere ulaşsa da özellikle yayla tiplerde çok düşük kalmış ve 60-158.5 cm aralığında gerçekleşmiştir. İncelenen genotiplere ait biyokütle verimleri 140.0-3620.8 kg/da, kuru ot verimleri ise 65.8-2224.5 kg/da aralığında gerçekleşmiştir. Farklı genotiplere ait biyokütlenin ADF içerikleri %23.1-54.3, NDF içerikleri %45.3-%77.8, ADL içerikleri %1.5-10 ve kül içerikleri %4.7-19.7 olarak belirlenmiştir. Genotiplere ait yapısal olmayan toplam şeker içerikleri 2.0-44.5 g/100g olarak saptanırken, bu içeriklerin toplam biyokütle de hesaba katılarak, etanole dönüşümleri teorik olarak 1-311.3 l/da aralığında değişim göstermiştir. Elde edilen bu sonuçlar Akdeniz ekolojik koşullarında ova tipi dallı darı genotiplerinin, enerji amaçlı yetiştiriciliğinin alternatif bir tarım modeli olarak büyük avantajlar sunabileceğini ortaya koymuştur.

Abstract:
This research was conducted to determine the adaptation possibilities of 174 Switchgrass (Panicum virgatum L.) genotypes in Amik plain of Hatay province where representing Mediterranean ecological conditions. The seeds of the genotypes were obtained from Division of Genetic Resources Conservation Unit of United States Department of Agriculture (USDA). The field practices were performed throughout the main crop growing season of 2013.
The biomass which were evaluated for growing form, number of stem, plant height, and degree of lying during growing season harvested in early autumn at a moisture level of 14-15%. The majority of the genotypes surveyed were evaluated as lowland types which have erected habitus. The first year performance of the switchgrass genotypes was lower than the expected because of the being establishment year. That's why the stem number of the genotypes were actualized between 11.6-46.8 and the plant heights were 60-158.5 cm. Harvesting the biomass at very late stages of maturation resulted in 140.0-3620.8 kg/da fresh biomass, 65.8-2224.5 kg/da dry herbage, %23.1-54.3 ADF, %45.3-77.8 NDF, %1.5-10 ADL and %4.7-19.7 ash content. The total non-structural carbohydrate concentration of the dried biomass were determined as 2.0-44.5 g/100 g and the theoretical bioethanol yield were calculated as 1-311.3 l/da depending on the dried biomass. The results showed that the production of the lowland types of switchgrass genotypes in Mediterranean conditions may offer the big advantages to the farmers and the economy as an alternative agricultural production system.