Devlet görevlilerinin ağır insan hakları ihlallerinde yabancı ceza yargılamasından bağışıklığı
Immunity of state officials from foreign criminal jurisdiction for serious human rights violations
Yazar: BİLGE NUR ERSON ASAR
Danışman: PROF. DR. DURMUŞ TEZCAN
İstanbul Kültür Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Avrupa insan hakları hukuku = European law of human rights ; Devlet görevleri = Public duties ; Kamu personeli = Public personnel ; Suçlular = Criminals ; Uluslararası Hukuk = International Law ; Uluslararası ceza hukuku = International criminal law ; Yargılama = Judgement ; Yargılama hakkı = Jurisdiction ; İnsan Hakları Mahkemesi = Human Rights Court ; İnsan hakları = Human rights

Özet:
Uluslararası insan hakları hukuku ve uluslararası ceza hukukundaki giderek artan gelişmeler değerlendirildiğinde, devlet görevlilerini yabancı ceza yargılamasından koruyan yerleşik bağışıklık kurallarının ağır insan hakları ihlalleri söz konusu olduğunda, bu gelişmelerden etkilenip etkilenmediği sorusu ortaya çıkmaktadır. Bu soru, çalışmanın temelini oluşturan sorudur.
Birinci bölümde genel olarak bağışıklığın tanımı ve kapsamı ile devlet görevlilerinin uluslararası hukuktaki statüleri incelenmiştir. Bu bölümde ayrıca bağışıklık kurallarının temelleri ve kaynağı, konuya ilişkin kodifikasyon çalışmaları, devletin yargı bağışıklığı ve devletlerin yargı yetkilerini uygulamalarına engel teşkil eden diğer sınırlamalar değerlendirilmiştir. 
İkinci bölümde ratione materiae (işlevsel) ve ratione personae (kişisel) bağışıklıkların kapsamı irdelenmiştir. Yabancı devlet görevlilerinin işlevsel bağışıklıkları genellikle devletin bağışıklığı kuralının bir sonucu olarak ele alınmaktadır. Bu da devletin yargı bağışıklığı kuralının kapsamı konusunda sorunlar ortaya çıkarmaktadır. Bu bağlamda işlevsel bağışıklığın devletin yargı bağışıklığı ile doğrudan ilişkili görülmemesi gerektiği ve devletin yargı bağışıklığı kurallarının (eski) devlet görevlilerinin yabancı yerel mahkemelerdeki konumunu belirlemesine ilişkin yaklaşımın hatalı olduğu tartışılmıştır. Ardından, kişisel bağışıklıktan yararlanan devlet görevlileri ile bağışıklıklarının maddi ve usuli kapsamı değerlendirilmiştir. 
Üçüncü bölümde ağır insan hakları ihlalleri söz konusu olduğunda uluslararası hukukta  bireylerin yükümlülüklerine ilişkin kuralların devlet görevlilerinin bağışıklığına ilişkin kurallara etkisi açıklanmıştır. Bu etki Pinochet ve Arrest Warrant davaları incelenerek değerlendirilmiştir. Ayrıca uluslararası ceza mahkemelerinde bağışıklıkların geçerli olmadığına yönelik kural da irdelenmiştir.

Abstract:
Considering the progressive development  of international human rights law and international criminal law, question arises on whether the well-established immunity rules that shield state officials from foreign criminal jurisdiction affected by the recent developements in case of serious violations of human rights. This is the principal question of this study. 
In the first chapter, the justification and the scope of immunity and the legal status of state officials in international law are generally examined . In this chapter, the sources and rationals of immunity rules; state immunity and other judicial restraints on the exersice of jurisdiction by national courts of states; the codification efforts of the topic are also evaluated.
Chapter 2 examines the scope of immunity ratione materiae (functional immunity) and ratione personae (personal immunity). Functional immunity of foreign state officials is typically approached as a consequence of the rule of state's immunity. This in turn, creates questions on the scope of the rule of state immunity. Within this context, it's argued that functional immunity should not be directly related to the immunity of state and the suggestion that state immunity rules determines the position of (former) state officials before foreign national courts is misleading. Afterwards the beneficiars of personal immunity and the formal and material scope of their immunities are eximined. 
In chapter three, it?s demonstrated how the rules on obligations of individuals in international law affects the immunity rules of state officials in case of grave breachs of human rights. This effect is examined by exploring the Pinochet and the Arrest Warrant cases. The argument that immunities do not apply to international criminal courts is also evaluated.