Öğretmen ve öğrencilerin kendilerine, birbirlerine ilişkin kullandıkları kişisel yapılar
The personal constructs of the teachers and students towards themselves and each other
Yazar: ZEYNEP GÜNEŞ TATLIDİL PEKER
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL SANBERK
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Benlik saygısı = Self esteem ; Kişisel yapı kuramı = Personal structure theory ; Repertuvar Grid Yöntemi = Repertory Grid Method ; Rol = Role ; Rol tanımlaması = Role definition ; Öğrenciler = Students ; Öğretmenler = Teachers ; İdeal öğrenci = Ideal student ; İdeal öğretmen = Ideal teacher

Özet:
Bu araştırma ile öğrenci ve öğretmenlerin kendi rollerine ve birbirlerinin rollerine ilişkin kullandıkları kişisel yapılar incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bir devlet okulunda 8. sınıfa devam eden 9 öğrenci ve bu öğrencilerin dersine giren 8 öğretmen oluşturmuştur. Aynı sınıfta öğrenim gören katılımcı öğrenciler, MEB'e bağlı e-okul sistemi üzerinden edinilen akademik başarı sınıf sıralamasında en yüksek, en düşük ve orta seviyede puan alan üçer kişinin tespit edilmesiyle belirlenmiştir. Çalışma grubu içerisinde yer alan öğretmenler ise seçilen 9 öğrencinin dersine giren öğretmenler arasından herhangi bir ölçüt gözetilmeksizin rasgele seçilmiştir. Katılımcılarla ilgili kişisel bilgiler, araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde, bilgisayar tabanlı analiz programı olan İdiogrid 2.4 veri analizi programı kullanılmıştır. Bu araştırma, idiyografik karakterli olması bakımından (iç geçerliği yüksek), nicel vaka analizi modelinde ele alınmıştır.
Araştırma kapsamında öğrenci ve öğretmenlerin (i) öğrenci/öğretmen olma ile ilgili elementlerin öklid uzaklık katsayıları; (ii) öğrenci/öğretmen olma ile ilgili kullanılan kişisel yapılar ve elementlerle olan ilişkisi; (iii) öğrenciler/öğretmenlerin ideal ve ideal olmayan öğrenci/öğretmen imgesine olan uzaklığına yönelik katsayılar ve (iv) öğrenciler/öğretmenlerle ilgili kullanılan kişisel yapılar ve elementlerle olan ilişkisinin ortaya çıkarılması hedeflenmiştir.
		Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre öğretmenlerin ideal öğrenci elementine en yakın konumlandırdıkları öğrenciler, başarı düzeyi yüksek olan öğrenciler iken en uzak konumlandırılan öğrencilerse başarı düzeyi düşük olan öğrenciler olmuştur. Akademik başarısı yüksek olan öğrenciler öğretmenler tarafından çoğunlukla olumlu kişisel yapılarla temsil edilirken; akademik başarısı düşük öğrenciler ise olumsuz kişisel yapılarla temsil edilmiştir. 
		Öğrencilerin çoğunlukla öğretmenlerini ideal öğretmen imgesine yakın olarak konumlandırdıkları gözlenmiştir. Öğrencilerin ideal öğretmene ilişkin kullandıkları kişisel yapıların başarı durumlarına göre farklılık gösterdiği; başarı düzeyi yüksek öğrencilerin ideal öğretmenle ilgili olarak kullandıkları kişisel yapıların daha çok 'uzmanlık alan bilgisine sahip olma' ile ilgili olduğu; buna karşın başarı ortalaması düşük öğrencilerin ideal öğretmene yönelik başvurdukları kişisel yapıların ise çoğunlukla kişisel özellikleri (duyuşsal bileşen) kapsayan nitelikte olduğu tespit edilmiştir. Öğretmenlerin çoğunun bir öğretmen olarak kendisine ilişkin kurgusunun oldukça olumlu olduğu; altısının yüksek, birinin orta düzeyde, birinin ise düşük düzeyde benlik saygısına sahip olduğu görülmüştür. 
		Başarı düzeyi farklı olan öğrencilerin ise benlik saygılarının birbiriyle benzerlik gösterdiği; her grupta (düşük, orta düzeyde ve yüksek başarı gösteren) yer alan üç öğrenciden 2'sinin yüksek, 1'inin ise orta düzeyde benlik saygısına sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu durum, öğrencilerin benlik saygıları ile akademik başarı puanları arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığını ortaya koymaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Repertuar ağı tekniği, ideal öğretmen, ideal öğrenci, akademik başarı düzeyi, benlik saygısı.

Abstract:
In this study, personal constructs used by students and teachers regarding their own roles and each other's roles were examined. The study group consisted of 9 students attending the 8th grade in a public school affiliated to the Ministry of National Education and 8 teachers who give a class to these students. Participants of the same class were determined by identifying the three highest, lowest and intermediate scores in the academic achievement class ranking obtained from the e-school system which pertains to the Ministry of National Education. The teachers in the study group were chosen randomly from the teachers who give a course to these 9 students. Personal information about the participants was obtained through the "Personal Information Form" prepared by the researcher. The data were analyzed by using Idiogrid 2.4 software. This study was considered in the quantitative case analysis model in terms of idiographic characteristics (high internal validity).
Within the scope of the research, students and teachers' (e) Euclidean distance coefficients of elements related to being a student / teacher; (ii) the relationship between personal constructs and elements used for being a student / teacher; (iii) the coefficients for the distance of students / teachers from the ideal and non-ideal student / teacher image; and (iv) the relationship between the personal constructs and elements used for the students / teachers.
According to the findings of the research, the students that the teachers placed the closest to the ideal student element were the students with the highest level of success, while the students with the lowest level of success were the students that the teachers placed the furthest to the ideal student element. In addition, students with high academic success are mostly represented by positive personal constructs by teachers; students with low academic success were represented by negative personal constructs.
It was observed that students mostly placed their teachers close to the ideal teacher image. It was found that the personal constructs used by the students vary depending on their success levels, the personal constructs of ideal teacher used by the students with the high level of success were related to the "having expertise knowledge". On the other hand, it was found that the students with the low level of success used personal constructs that mostly covering personal characteristics (affective components). Most of the teachers were very positive about their own fictions as a teacher; six of them were high, one was moderate, and one of them had low self-esteem. 
Students with different levels of achievement showed similarity with their self-esteem; two of the three students in each group (low, medium and high achievement) were found to have high self-esteem and one student had a moderate level of self-esteem. This situation reveals that there is no significant relationship between self-esteem and academic achievement scores of students. This situation reveals that there is no significant relationship between self-esteem and academic achievement scores of students.

Keywords: Repertory grid technique, ideal teacher, ideal student, academic achievement level, self-esteem.