Finansal krizlerin gelişmekte olan ülke ekonomileri üzerine etkileri: Türkiye örneği
The effects of financial crises on developing country economies: Case of Turkey
Yazar: NİHAT DOĞANALP
Danışman: PROF. DR. ORHAN ÇOBAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonomik etki = Economic effect ; Finansal kriz = Financial crisis ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; Küresel kriz = Global crises ; Liberalleşme = Liberalization ; Logit analizi = Logit analysis ; Probit analiz = Probit analysis ; Türk ekonomisi = Turkish economy

Özet:
20. yüzyılın başından itibaren dünya ekonomileri hızlı bir değişim sürecine girmiştir. Bu süreçte özellikle toplam arz-toplam talep dengesizlikleri ekonomik sorunları ortaya çıkarmış, bu sorunların çözümlenememesi ise krizleri beraberinde getirmiştir. Teknolojik gelişme, finansal araçlardaki çeşitlenme, finansal liberalizasyon hareketleri ve yaşanan diğer yapısal değişimler ulusal ve küresel ölçekte çeşitli krizlerin tecrübe edilmesine neden olmuştur. 
Bu çalışmada özellikle 1980'li yıllardan sonra önemli yapısal değişimler gösteren Türkiye'de yaşanan krizlerin makroekonomik etkileri seçilen performans göstergeleri kapsamında irdelenmiştir. Çalışma teorik ve ampirik çerçeve olmak üzere iki kısımdan oluşmaktadır. Teorik çerçevenin ele alındığı ilk bölümde genel olarak finansal kriz kavramı ve finansal krizleri açıklamaya ve öngörmeye yönelik geliştirilen modeller incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde dünyada ve Türkiye'de yaşanan kriz tecrübelerinden örnekler verilmiştir. Ampirik çerçevenin ele alındığı üçüncü bölümde ise finansal krizlerle makroekonomik göstergeler arasındaki ilişkiler Türkiye örneğinde incelenerek büyüme, istihdam ve dış ticarete ilişkin oluşturulan modeller çerçevesinde bir logit ve probit analizi yapılmıştır. 
Yapılan analizler sonucunda M2 para arzının toplam rezervlere oranı, reel kur, kısa vadeli borçların rezervler içindeki payı, para arzı, faiz oranları, yurtiçi kredilerdeki genişleme gibi değişkenlerin finansal krizlere ilişkin önemli göstergeler oldukları tespit edilmiştir. Analizlerde kullanılan değişkenlerin finansal kriz dönemlerinde büyüme oranı, işsizlik oranı ve ihracat düzeyini etkileme olasılıklarının yüksek olduğu yönünde bulgular elde edilmiştir. ,



Anahtar Kelimeler: Finansal Kriz, Liberalizasyon, Logit ve Probit Analizi

Abstract:
Beginning from the early 20th century, the world economies entered a rapid developmental process.  In this process, especially total supply-demand unbalance turned out the economic problems and not resolving these problems brought the crises together with it. Technological development, diversification in the financial instruments, movements of financial liberalization, and the other changes experienced caused the various crises to be experienced in the national and global scale. 
In this study, especially after 1980s, the macroeconomic effects of crises in Turkey showing the important structural changes were discussed in the scope of the selected performance indicators. The study consists of two parts; theoretical and empirical frame. In the first section, where the theoretical frame was considered, in general, the concept of financial crises and the models developed toward describing and predicting the financial crises were examined. In the second section of the study, the examples from the experiences of crises experienced in the world and Turkey were presented. In the third section, where the empirical frame was considered, the relationships between the financial crises and macroeconomic indicators, being examined in the sample of Turkey, a logit and probit analysis were carried out in the frame of models formed regarding to the growth, employment and foreign trade. 
As a result of the analyses conducted, it was identified that the variables such as the rate of monetary supply M2 to total reserves, real exchange rate, share of short termed debts in the total reserves, monetary supply, interest rates, and expansion in the domestic credits were the important indicators associated with the financial crises. The findings were obtained in the direction toward the probabilities that the variables used in the analysis affect the rate of growth, rate of unemployment, and level of export were high. 



Keywords: Financial Crises, Liberalization, Logit and Probit Analysis