Aydıncık-Kösrelik (Yozgat) jeotermal ve soğuk su kaynaklarının hidrojeokimyasal ve izotopik incelemesi
Hydrogeochemical and isotopic investigation of Aydıncık-Kosrelik (Yozgat) geothermal and cold springs
Yazar: YAVUZ UZUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİM ÖZULUKALE DEMİRBİLEK
Yozgat Bozok Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering
Dizin: Hidrojeokimya = Hydrogeochemistry ; Jeotermal = Geothermal ; Kirlilik = Pollution ; Yozgat = Yozgat ; Yozgat-Aydıncık = Yozgat-Aydıncık ; İzotop analizi = Isotope analysis

Özet:
İnceleme alanıolan Aydıncık-Kösrelik, Türkiye'nin İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan
Yozgat İli'nin kuzeydoğusunda yer almaktadır. Bu tez çalışmasının amacı, AydıncıkKösrelik (Yozgat) bölgesindeki jeotermal ve soğuk su kaynaklarının mevcut fiziksel,
hidrojeokimyasal, izotopik (δ18O, δ2H, 3H) özelliklerinin incelenmesiyle hidrojeolojik
kökenin ortaya çıkarılarak bölgedeki rezervuar sistemine ait olası rezervuar sıcaklıkları
jeotermometrelerle hesaplanarak belirlenmesidir. İnceleme alanından Mart (2022) ve Kasım
(2022) olmak üzere iki dönem su örneği alınmıştır. Ön arazi çalışması yapılarak inceleme
alanı içerisindeki jeotermal/soğuk su kaynaklarının konumları GPS ile belirlenip, yerinde
sıcaklık, elektriksel iletkenlik ve pH parametreleri ölçülmüştür. İnceleme alanındaki su
kaynaklarından kimyasal (majör iyon ve iz element) ve izotopik analizler (δ18O, δ2H ve 3H)
gerçekleştirilirken, kar örneklerinden de izotopik analizler (δ18O ve δ2H) gerçekleştirilmiştir.
İnceleme alanındaki bazı sularda amonyum (NH4), nitrit (NO2), nitrat (NO3), florür
(F) ve arsenik (As) kirlilikleri belirlenmiştir. Hidrojeokimyasal ve izotop verilerine göre
KÖS-5 (jeotermal) kaynağına ait beslenmenin inceleme alanının güneydoğusundan
jeotermal kaynağa doğru 1360-1416 m kotlarından, düşük 3H içeriğine göre derin dolaşımlı,
rezervuar kayanın kireçtaşlarından ve silis jeotermometre hesaplamasında olası rezervuar
sıcaklığının 31-42 ᵒC aralığında olabileceği belirlenmiştir. Ayrıca, inceleme alanındaki
suların meteorik kökenli olduğu da belirlenmiştir. KÖS-2 hariç diğer kaynak sularının
sulama suyu için uygun olabileceği belirlenmiştir.

ANAHTAR KELİMELER: Jeotermal, Aydıncık-Kösrelik (Yozgat), Hidrojeokimya, İzotop, Kirlilik

Abstract:
The study area, Aydıncık-Kösrelik, is located in the northeast of Yozgat Province in
the Central Anatolian Region of Turkey. The aim of this thesis is to reveal the
hydrogeological origin by examining the existing physical, hydrogeochemical, isotopic
(δ18O, δ2H, 3H) properties of geothermal and cold-water resources in the Aydıncık-Kösrelik
(Yozgat) region, and to determine the possible reservoir temperatures of the reservoir system
in the region by calculating with geothermometers. Water samples were taken from the study
area for two periods, March (2022) and November (2022). The locations of the
geothermal/cold water sources in the study area were determined by GPS, and the
temperature, electrical conductivity and pH parameters were measured on-site. While
chemical (major ion and trace element) and isotopic analysis (δ18O, δ
2H and 3H) were
performed from the water resources in the study area, isotopic analysis (δ18O and δ2H) were
performed from the snow samples as well.
Ammonium (NH4), nitrite (NO2), nitrate (NO3), fluoride (F) and arsenic (As)
pollutions were determined in some waters in the study area. Based on the hydrogeochemical
and isotopic data, it is determined that the recharge of the KÖS-5 (geothermal) source can
be from the south to the north of the study area at 1360-1416 m elevations, deeply circulated
according to low 3H content, limestones of the reservoir rock is formed, and the possible
temperature could be 31-42 ᵒC with respect to the silica geothermometer calculation.
Furthermore, it is determined that the waters in the study area originate from meteoric water.
In the study area, it is observed that spring waters except KÖS-2 might be suitable for
irrigation.

KEYWORDS: Geothermal, Aydıncık-Kösrelik (Yozgat), Hydrogeochemistry, Isotope, Pollution