Çok fonksiyonlu tekstil materyallerinin üretimi
Production of multi-functional textile materials
Yazar: MELİS DURNA
Danışman: PROF. DR. ERHAN ÖNER
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Teknik Eğitim = Technical Education ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Antimikrobiyal ajanlar = Antimicrobial agents ; Bitim işlemi = Finishing ; Boyama işlemleri = Dyeing process ; Dokuma kumaşlar = Woven fabrics ; Pamuk lifleri = Cotton fibres ; Poliester kumaşlar = Polyester fabrics ; Poliester lif = Polyester fibre ; Poliesterler = Polyesters ; Örme = Knitted ; İplik = Yarn

Özet:
Bu çalışmada, iplik formundaki %100 poliester materyale bir veya birden fazla sayıda apre maddesi (antimikrobiyel, güç tutuşurluk ve UV geçirgenliği azaltıcı apre maddeleri) ?çektirme? yöntemine göre C.I. Disperse Yellow 42, C.I. Disperse Red 91 ve C.I. Disperse Blue 54 boyarmaddeleri ile gerçekleştirilen dispers boyama proseslerinde tek aşamada, boyama sonrasında beraberce veya ardışık olarak uygulanmış; böylece iplik formunda boyanmış ve aprelenmiş tekstil materyali üretiminin gerçekleştirilebilirliği araştırılarak hem bilimsel hem de endüstriyel alanda katkı sağlamaya çalışılmıştır. Benzer şekilde, apre maddeleri dispers boyama prosesinde tek aşamada ve boyama sonrasında beraberce %100 poliester kumaşa da uygulanmıştır. Apre maddelerinin (Invasan AM 110, Nicca Finone TS92 ve UV-SUN PES) tek, ikili ve üçlü kombinasyonlar şeklinde uygulanması ile iplik veya kumaş formundaki poliester materyale kazandırılan özellikler, antimikrobiyel testler, termal analiz (TG ve DSC), UV geçirgenliğin ölçümü, boyanmış materyalin renk haslık testleri, kopma mukavemetlerine ait testler yoluyla incelenmiştir. Bu çalışmanın bir başka bölümünde ise, %100 pamuk ipliğinden üç farklı örgü tipinde (süprem, ribana ve interlok) ve üç farklı sıklıkta örülmüş kumaşlara değişik konsantrasyonlarda UV geçirgenliği azaltan apre maddesi ?çektirme? yöntemine göre C.I. Reactive Orange 107, C.I. Reactive Red 198 ve C.I. Reactive Blue 174 boyarmaddeleri ile boyama prosesi sırasında tek aşamada uygulanmış; örgü tipinin ve örgü sıklığının UV geçirgenliğe ve renk haslıklarına etkisi araştırılmıştır.

Abstract:
In this work, 100% polyester yarn samples were treated with an antimicrobial agent, a flame retardant and a UV absorbing agent solely or in combination during the exhaust disperse dyeing processes with C.I. Disperse Yellow 42, C.I. Disperse Red 91 and C.I. Disperse Blue 54 dyes. The finishing treatments with various combinations of the finishing agents were carried out either in a single bath during exhaust dyeing, in post-dyeing or in sequence after dyeing. Thus, the possibility of production of dyed and multi-finished materials in the yarn form was studied in order to contribute to the scientific and industrial processes. In a similar manner, the finishing agents with various combinations were also applied to 100% polyester fabric samples during either in a single bath during exhaust dyeing or in post-dyeing. The properties of the finished yarns and fabrics that were treated with single, double or triple combinations of the finishing agents (Invasan AM 110, Nicca Finone TS92 and UV-SUN PES) were investigated by the antimicrobial tests, thermal analysis (TG and DSC), UV penetration tests, colour fastness tests and tensile strength tests. In another part of this work, 100% cotton knitted fabrics in three different structures (single jersey, rib and interlock) and in three different stitch densities were treated with the UV absorber in different concentrations during the exhaust dyeing with C.I. Reactive Orange 107, C.I. Reactive Red 198 and C.I. Reactive Blue 174 dyes, and the effect of the knit structure and the stitch densities on the UV penetration and colour fastness properties were evaluated.