Meslek kuruluşlarının yerel siyasete etkisi hakkında büyükşehir belediye meclis üyelerinin görüşleri: Eskişehir ve Konya örneği
The views of metropolitan municipality assembly members on the impact of public professional organizations on local politic: A sample for Eskişehir and Konya
Yazar: ELİF ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. ALPER ÖZMEN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Meslek kuruluşları, yerel siyasetin şekillenmesinde önemli aktörlerdir. Bu kuruluşlar, 
belirli sektörlerin veya meslek gruplarının çıkarlarını ve şikayetçi oldukları durumları 
temsil etmektedirler. Yerel siyasete katılımları; politika kararlarını, mevzuatı ve bir 
bölgenin genel yönetişimini etkileyebilmektedir. Bilindiği gibi il özel idareleri ve 
belediye kanunlarında karar meclisleri kendi içinde ihtisas komisyonları oluşturmakta 
ve burada görev yapan üyeler meclisin seçilmiş üyeleri arasından belirlenmektedir. 
İhtisas komisyonları, kendilerine gönderilen işlerle ilgili raporlar hazırlayarak meclise 
sunmaktadırlar. Yine kanuna göre ihtisas komisyonlarının görev alanına giren işler 
ilgili komisyonlarda görüşüldükten sonra belediye meclisinde karara bağlanmaktadır. 
Yerel yönetimleri düzenleyen söz konusu kanunlar ihtisas komisyonu toplantılarına 
mahalle muhtarları, ildeki kamu kuruluşlarının amirleri ile ildeki kamu kurumu 
niteliğindeki meslek kuruluşları, üniversiteler, sendikalar ve gündemdeki konularla 
ilgili sivil toplum örgütlerinin temsilcilerinin oy hakkı olmaksızın katılarak görüş 
bildirebileceklerini düzenlemektedir. Bu durum meslek kuruluşlarının sadece 
üyelerinin mesleki çıkarlarını savunmakla kalmayıp aynı zamanda yerel yönetimlere 
öneri sunarak ya da onlarla iş birliği yaparak yönetişim kültürüne katkı 
sağlayabileceklerini de göstermektedir. Özellikle büyükşehirlerde bulunan meslek 
kuruluşları, üyelerinin çokluğu sebebiyle büyük bir kitleyi temsil etmektedir. 
Temsiliyet ve uzmanlık alanı kapsamında bu yapıların yerel siyasetin bir aktörü olup 
olmadığı konusu önem arz etmektedir. Bu çerçevede çalışmanın amacı meslek 
kuruluşlarının yerel siyasete etkisi hakkında büyükşehir belediye meclis üyelerinin 
görüşlerini tespit etmektir. Çalışmanın örneklemini Eskişehir ve Konya illerinde görev 
yapan toplam 6 büyükşehir belediye meclis üyesi oluşturmaktadır. Araştırma 
kapsamında nitel veri analizi yöntemi tercih edilmiş ve veriler derinlemesine mülakat 
tekniği aracılığıyla elde edilmiştir. Elde edilen veriler MAXQDA programı 
kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucuna göre büyükşehir belediye meclis 
üyeleri meslek kuruluşlarının yerel siyasette etkili olduklarını fakat yerel siyasetin bir 
aktörü olmadığını belirtmişlerdir.

Abstract:
Professional organizations are important actors in shaping local politics. They 
represent the interests and concerns of specific sectors or professional groups. Their 
participation in local politics can impact policy decisions, legislation, and the overall 
governance of a region. In provincial special administrations and municipalities, 
decision-making assemblies establish specialized commissions, and the members 
serving in these committees are selected from among the elected members of the 
assembly. Specialized commissions prepare reports on the works submitted to them 
and submit them to the council. Furthermore, according to the law, the works that are 
covered by the specialized commissions are discussed in the relevant commissions and 
then finalized by the municipal council. The mentioned laws regulating local 
governments regulate that neighborhood mukhtars, chiefs of public institutions in the 
province, representatives of professional organizations, universities, trade unions and 
representatives of non-governmental organizations related to the issues on the agenda 
can attend the meetings of the specialized commissions without the right to vote and 
express their opinions. This shows that professional organizations can not only defend 
the professional interests of their members, but also contribute to the culture of 
governance by submitting proposals to local governments or cooperating with them. 
Professional organizations, especially in metropolitan cities, represent a large 
population due to the large number of their members. Within the scope of 
representation and area of expertise, the matter of whether these organizations are an 
actor in local politics is important. In this context, the aim of this study is to determine 
the views of metropolitan municipality assembly members on the impact of 
professional organizations on local politics. The sample of the study consists of a total 
of 6 metropolitan municipality assembly members working in Eskişehir and Konya 
provinces. Within the scope of the research, qualitative data analysis method was 
preferred and data were collected through in-depth interviews. The collected data were 
analyzed using MAXQDA software program. According to the results of the research, 
metropolitan municipality council members stated that professional organizations are 
effective in local politics, but they are not an actor in local politics.