Kazlarda genotip ve yetiştirme sisteminin besi performansı ve karkas özelliklerine etkisi
The effect of genotype and breeding system on the fattening performance and carcass characteristics in geese
Yazar: KADRİYE KURŞUN
Danışman: PROF. DR. MİKAİL BAYLAN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı / Hayvan Yetiştirme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma kazlarda farklı genotip ve yetiştirme sistemlerinin besi performansı, karkas ve et kalitesi üzerine etkilerini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Yumurta veriminin birinci yılındaki Çin ve Linda kazlarına ait sürülerden 120'şer adet, toplamda 240 adet kuluçkalık yumurta kullanılmıştır. Kuluçka faaliyeti sonucunda elde edilen palazların 0-6 haftalık büyütme dönemi yer sisteminde tamamlanmıştır.  7-12 haftalık dönemde ise  palazların yarısı yer sisteminde, diğer yarısı serbest yetiştirme sisteminde besiye alınmıştır. Büyütme ve besi döneminde gruplar üç tekerrür olacak şekilde yerleştirilmiştir. Deneme süresince yem ve su serbest olarak verilmiştir. Kuluçka randımanının Linda kazlarında (%64,17) Çin kazlarına göre (%58,33) daha yüksek olduğu görülmüştür (P<0.05).
	Araştırmanın  0-6 haftalık büyütme döneminde canlı ağırlık, canlı ağırlık artışı, yem tüketimi ve yemden yararlanma oranı bakımından gruplar arasında önemli bir farklılık görülmemiştir (P>0.05). Araştırmanın 7-12. haftalar arası besi döneminde ortalama canlı ağırlık Çin kazlarında 3531,6 g, Linda kazlarında 3400,7 g olarak elde edilmiştir. Toplam yem tüketim değeri Çin-Yer grubunda 11130,7 g, Çin-Free range grubunda ise 9821,1 g olarak ölçülmüştür (P<0.05). Ayrıca yer sistemindeki gruplarda ortalama besi sonu canlı ağırlık değerleri Çin kazlarında (3625,3 g) Linda kazlarına (3390,0 g) göre daha yüksektir. Serbest yetiştirme sisteminde ise besi sonu canlı ağırlık değerleri yine Çin kazlarında (3437,8 g) Linda kazlarına (3411,4 g) göre daha yüksek bulunmuştur. Yemden yararlanma oranı ise her iki yetiştirme sisteminde Çin kazlarında daha iyidir. 
	Karkas özelliklerinde ise en yüksek kesim ağırlığı Çin-Free range grubunda 3956,33 g olarak elde edilmiştir (P<0.05). Taşlık ağırlık ve oranları ise en yüksek serbest sistemlerde elde edilmiştir (P<0.05).  Sağ ve sol but ağırlık ve oranlarının Çin-Yer grubunda daha yüksek olduğu belirlenmiştir (P<0.05). Göğüs eti ve but eti örneklerinde en yüksek pişirme kaybının Linda-Free-range grubunda, ayrıca göğüs ve but etlerinde pişirme kaybı bakımından genotip ve yetiştirme sisteminin interaksiyon etkisi olduğu görülmüştür (P<0.05). Göğüs eti L* değerinin en yüksek Çin-Yer grubunda olduğu (31,91) ve gruplar arasında yetiştirme sisteminden kaynaklı önemli bir farklılık olduğu (P<0.05), but eti a* ve göğüs eti b* değerleri de yine en yüksek Çin-Yer grubundan elde edilmiştir. TPA analizi sonuçlarında ise yüzey yapışkanlığı değerinde genotip etkisinden kaynaklı önemli bir farklılık görülmüştür(P<0.05). 
	Tüm sonuçlar birlikte değerlendirildiğinde besiye alınan kaz genotiplerinden özellikle Çin kazının her iki yetiştirme sisteminde de  canlı ağırlık, canlı ağırlık artışı, yemden yararlanma oranı, kesim ağırlığı ve but değerleri gibi önemli parametreler bakımından daha avantajlı olduğu söylenebilir

Abstract:
This research was conducted to investigate the effects of different genotypes and breeding systems on fattening performance, carcass and meat quality traits in geese. A total of 240 hatching eggs, 120 each from the flocks of Chinese and Linda geese in the 1st egg production year, were used. At hatch, chicks were reared in the indoor system between 0-6 weeks, and half of the chicks were fattened in the indoor system for 7-12 weeks, while the other half were fattened in the free-range system. During the growing and fattening period, each of the experimental groups had three replicates. Feed and water were given ad libitum during the experimental period. The hatching of set and fertile eggs were higher in Linda geese (64.17%) than in Chinese geese (58.33%) (P<0.05).
During the 0-6 week of the growing period, there was no significant difference between the groups in terms of body weight, body weight gain, feed intake and feed conversion ratio (P>0.05). During the 7-12 weeks of the fattening period, the average body weight was 3531.6 g in Chinese geese and 3400.7 g in Linda geese. The total feed intake was 11130.74 g in the Chinese-Indoor group and 9821.19 g in the Chinese-Free range group (P<0.05). The average body weight in the indoor-groups at the end of the fattening period were higher in Chinese geese (3625.3 g) than in Linda geese (3390 g). In the free range-group, body weight at the at the end of fattening period were higher in Chinese geese (3437.8 g) than in Linda geese (3411.4 g). The feed conversion ratio was better in Chinese geese in both rearing systems. 
 In terms of carcass characteristics, the highest slaughter weight observed was 3956.33 g in the Chinese-Free range group (P<0.05). The highest gizzard weight and ratios were obtained in free-range systems (P<0.05). The right and left thigh weights and ratios were higher in the Chinese-Groung group (P<0.05). It was observed that the highest cooking loss in breast and leg meat samples was in the Linda-Free-range group, and there was an interaction effect of genotype and rearing system in terms of cooking loss in breast and thigh meat (P<0.05). It was observed that the breast meat L*value was the highest in the Chinese-Indoor group (31.91) and there was a significant difference between the groups (P<0.05) due to the rearing system. The highest thigh meat a* and breast meat b* values were also obtained in the Chinese-Indoor group. In the TPA analysis results, a significant difference was observed in the surface adhesiveness value due to the genotype effect (P<0.05).
It was concluded that the fattening goose, especially the Chinese goose, is more advantageous in both in the indoor and free-range production systems in terms of body weight, body weight gain, feed conversion ratio, slaughter weight and thigh meat traits values.