Hidrolik presler için emniyet otomasyonu tasarımı
Safety automation design for hydraulic presses
Yazar: FATİH ÖZDARENDELİ
Danışman: PROF. DR. CEMİL SUNGUR
Konya Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Elektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği = Electrical and Electronics Engineering
Dizin: Emniyet = Safety ; Hidrolik pres = Hydraulic press ; Otomasyon = Automation ; Risk analizi = Risk analysis

Özet:
Günümüzde gelişen teknoloji ve artan rekabet koşulları sonucunda, seri üretim proseslerinin birçok noktasında makine kullanımı zorunlu hale gelmiştir. Makine kullanımının artmasıyla birlikte makine kaynaklı kaza riskleri de çoğalmaktadır. Ayrıca seri üretimde kullanılan makineler, yüksek miktarda üretim yapabilmek için tasarlandıklarından dolayı, son derece hızlı çalışmaktadırlar. Bu hız ile beraber eksik tasarım veya hatalı programlama nedeni ile açık bırakılan risk kapıları, iş kazalarına davetiye çıkarmaktadır. 
Bu tez çalışmasında; hidrolik preslerin tasarım, imalat süreçlerinden üretim hatlarındaki kullanımlarına kadar birçok alanda gözlemler yapılmış, preslerde oluşan iş kazaları ve nedenleri araştırılmıştır. Bu çalışmalar sonucunda hidrolik presler için bir risk analizi oluşturulmuştur. Risk analiz sonuçlarına göre alınabilecek güvenlik önlemleri anlatılmıştır. Bu önlemler için kullanılması gereken güvenlik elemanları belirlenmiş ve bu elemanların makineye getirdikleri emniyet kazanımlarından bahsedilmiştir. Ayrıca hidrolik preslerin yazılım kısmı oluşturulurken uygulanması gereken prosedürlere ve alınması gereken önlemlere değinilmiştir. 
Yapılan çalışmalar farklı tipte hidrolik presler üzerinde uygulanmıştır. Bu uygulamalar sonucunda risk analizinde tespit edilen risklerin ortadan kalkmış olduğu gözlemlenmiştir. Böylece alınan önlemler sonucunda güvenli bir makine tasarımı elde edilmiştir.

Abstract:
Today, as a result of developing technology and increasing competition conditions, the use of machinery has become mandatory at many points in mass production processes. With the increase in the use of machinery, the risks of machine-related accidents also increase. In addition, the machines used in mass production work extremely fast, as they are designed to produce in large quantities. Along with this speed, risk doors left open due to incomplete design or faulty programming invite work accidents.
In this thesis study; observations were made in many areas from the design and manufacturing processes of hydraulic presses to their use in production lines, and work accidents in the presses and their causes were investigated. As a result of these studies, a risk analysis was created for hydraulic presses. The security measures that can be taken according to the risk analysis results are explained. The safety elements that should be used for these measures were determined and the safety gains these elements brought to the machine were mentioned. In addition, the procedures to be applied and the precautions to be taken while creating the software part of the hydraulic presses are mentioned.
The studies have been applied on different types of hydraulic presses. As a result of these practices, it has been observed that the risks identified in the risk analysis have disappeared. Thus, as a result of the measures taken, a safe machine design has been obtained.