Akut iskemik inme hastalarında intravenöz trombolitik tedavinin prognoz üzerindeki etkisi ve prognozu etkileyen diğer faktörlerin değerlendirilmesi: Tek merkez gerçek yaşam deneyimi
Intravenous trombolytic treatment effect on acute ischemic stroke patients prognosis and other affecting prognosis assessment of factors: Single center study
Yazar: FURKAN SÜLEYMANOĞULLARI
Danışman: DOÇ. DR. HAFİZE NALAN GÜNEŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Nötrofil/lenfosit oranı = Neutrophil/lymphocyte ratio ; Prognoz = Prognosis ; Trombolitik terapi = Thrombolytic therapy ; İnme = Stroke ; İskemi = Ischemia

Özet:
Giriş ve Amaç: Kliniğimize akut iskemik inme semptomlarıyla gelen ve intravenöz trombolitik tedavi alan hastaların; tedavi etkinliğini, yan etkilerini, prognozunu ve prognoza etki edebilecek biyokimyasal parametrelerin araştırılması amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma Ekim 2015-Aralık 2020 tarihleri arasında Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne akut iskemik inme kliniği ile gelen ve intravenöz trombolitik tedavi alan 185 hasta retrospektrif olarak çalışmaya dahil edilmiştir. Verilerin toplanması için hastane arşivi ve otomasyon sistemi kullanıldı. Hastaların demografik özellikleri, görüntüleme bulguları ve biyokimyasal parametreleri incelendi. Erken dönem prognozu değerlendirmek için tedavi öncesi NIHSS (National Institutes of Health Stroke Scale) değeri ile tedavi sonrası NIHSS değeri karşılaştırıldı. Uzun dönem prognoz tayini için 90. Gün modifiye rankin skoru (mRS) kullanıldı.
Bulgular: Çalışmamıza 185 hasta dahil edildi. Hastaların cinsiyet dağılımı çok yakın olup 93'ü (%50,3) kadın ve 92'si(%49,7) erkek idi. Hastaların yaş ortalaması 72,05±12,45 idi. Tedavi öncesi ortalama NIHSS değeri 12,74±6,81 ve ortalama mRS değeri 3,31±1,31 idi. Tedavi sonrası 24. Saat ortalama NIHSS değeri 8,79±7,46 ve 90. Gün ortalama mRS değeri 1,96±1,99 idi. Hastaların 19'unda (%10,3) intrakraniyal kanama gözlenirken 26'sında (%14,1) mortalite görüldü. Kanama ile mortalite arasında ilişki istatistiksel olarak anlamlıydı(p<0,05). Prognoz tayini açısından geliş kan şekeri, albümin, ürik asit, RDW, INR ve NLO (Nötrofil Lenfosit Oranı) değerlerine bakıldı. Erken dönem prognoz üzerinde kan şekeri ve NLO, geç dönem prognoz üzerinde ise albümin ve NLO istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). Diğer parametrelerden NIHSS, inme tipi, inme bölgesi, semptom-iğne zamanı ve kanama varlığı erken dönem prognoz açısından istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). Geç dönem prognozda ise NIHSS skoru, inme tipi, inme lokalizasyonu, semptom başlangıç zamanı belli olmayan grup, semptom-iğne süresi ve kanama varlığı anlamlı bulundu(p<0,05). 
Sonuç: Akut iskemik inme tedavisinde intravenöz trombolitik tedavi hem erken dönem prognoz hem de geç dönem prognoz üzerinde güvenli ve etkili bir yöntem olduğu görülmüştür. Tedaviye başlama zamanı kısaldıkça etkisinin arttığı saptanmıştır. Prognoz tayini için ucuz, kolay ulaşılabilen ve maliyeti düşük parametreler kullanılabilir. 
Anahtar kelimeler: İntravenöz trombolitik tedavi, akut iskemik inme, Nötrofil Lenfosit Oranı, prognoz

Abstract:
Introduction and Aim: The aim of this study was to investigate the efficacy, side effects, prognosis and biochemical parameters that may affect the prognosis with the patients who come to our clinic with symptoms of acute ischemic stroke and receive intravenous thrombolytic therapy.
Materials and Methods: This study retrospectively included 185 patients who came to Ankara Training and Research Hospital with acute ischemic stroke clinic and received intravenous thrombolytic therapy between October 2015 and December 2020. The hospital archive and automation system were used to collect the data. Demographic characteristics, imaging findings and biochemical parameters of the patients were examined. To evaluate the early prognosis, the pre-treatment NIHSS (National Institutes of Health Stroke Scale) value was compared with the post-treatment NIHSS value. Day 90 modified rankin score (mRS) was used to determine long-term prognosis.
Results: 185 patients were included in our study. The gender distribution of the patients was very close, with 93 (50.3%) females and 92 (49.7%) males. The mean age of the patients was 72.05±12.45. The mean NIHSS score before treatment was 12.74±6.81 and the mean mRS score was 3.31±1.31. The mean NIHSS score at the 24th hour after treatment was 8.79±7.46 and the mean mRS score at the 90th day was 1.96±1.99. While intracranial hemorrhage was observed in 19 (10.3%) patients, mortality was observed in 26 (14.1%) patients. The relationship between bleeding and mortality was statistically significant (p<0.05). In terms of prognosis, blood glucose, albumin, uric acid, RDW, INR and NLR (Neutrophil Lymphocyte Ratio) parameters were checked. Blood glucose and NLR were found to be statistically significant on early prognosis, and albumin and NLR on late prognosis (p<0.05). Among other parameters, NIHSS, stroke type, stroke site, symptom-needle time and presence of bleeding were found to be statistically significant in terms of early prognosis (p<0.05). NIHSS score, stroke type, stroke localization, group with unknown symptom onset,  symptom-needle duration and bleeding were found to be significant in the late prognosis (p<0.05).
Conclusion: Intravenous thrombolytic therapy in the treatment of acute ischemic stroke has been found to be a safe and effective method on both early and late prognosis. It has been found that the shorter the treatment initiation time, the greater the effect. Inexpensive, easily accessible and cost-effective parameters can be used to determine the prognosis.
Key words: Intravenous thrombolytic therapy, acute ischemic stroke, Neutrophil Lymphocyte Ratio, prognosi