Major depresyon hastalarında beyaz cevher bütünlüğü ve serum glial hücre kaynaklı nörotrofik faktör (GDNF) düzeyleri, bunların duygu düzenleme güçlüğü ve çocukluk çağı travmaları ile ilişkisi
White matter integrity and serum glial cell-derived neurotrophic factor (GDNF) levels in patients with major depression, and their association with emotion regulation difficulties and childhood traumas
Yazar: KISMET ÇİFTCİ
Danışman: PROF. DR. ERTUĞRUL EŞEL
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Major depresyon sık görülen, yaşam kalitesini düşüren, kronikleşme ve intihar gibi ciddi sonuçları olabilen, yeti yitimine neden olan bir hastalıktır. Günümüzde nörogörüntüleme yöntemleri nöropsikiyatrik hastalıkların altında yatan nöropatolojik süreçlerin anlaşılması için artan biçimde kullanılmaktadır. Difüzyon tensor görüntüleme (DTI) son dönemlerde psikiyatri hastalarında beynin değişik bölgelerindeki beyaz cevher yapısını araştırmaya yarayan bir yöntemdir.  DTI çalışmalarında depresyon hastalarında beynin pek çok yolağında çeşitli alanlarda beyaz cevher anormallikleri olduğu gösterilmiştir. GDNF beyinde yaygın olarak eksprese edilir ve merkezi ve periferik nöronal popülasyonların geliştirilmesinde ve korunmasında önemli rol oynar. Bu nedenle GDNF'nin nöropsikiyatrik hastalıkların patogenezinde rol oynayabileceği düşünülebilir. Çocukluk çağı travmaları depresyon gelişimi, hastalığın erken başlaması, belirtilerin daha şiddetli olması, depresyonun kronikleşmesi gibi durumlar için bir risk etkeni olabilir. Duyguları yönetme ve düzenleme, stresörlere karşı uyumlu ve sağlıklı psikolojik ve duygusal işlevselliği sağladığı için depresyonda bu yetilerin bozulması mümkündür. Bu çalışmada major depresyon hastalarında DTI ile beyin beyaz cevher bütünlüğü, serum GDNF düzeyleri, çocukluk çağı travmaları ve duygu düzenleme güçlüğü şiddeti araştırılmış ve bunların aralarındaki ilişkilerin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. 
Yöntem: Bu çalışmaya 18-65 yaşları arasında majör depresif bozukluk tanılı 30 hasta ve kontrol grubu için 30 sağlıklı denek dâhil edilmiştir. Deneklerin tamamına MR-DTI çekilmiş, Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HAM-D), Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (ÇÇTÖ) ve Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa Form (DDGÖ-16) uygulanmış ve aynı deneklerde serum GDNF düzeyleri ölçülmüştür.
Bulgular: Hasta ve kontroller arasında ortalama serum GDNF düzeyleri bakımından yaş, cinsiyet ve sigara eş değişken alınarak yapılan karşılaştırmada anlamlı fark tespit edilmemiştir. Hasta ve kontroller arasında yaş ve eğitim süresi eş değişken alınarak yapılan karşılaştırmaya göre forceps majör, forceps minör, sağ kortikospinal traktus ve sol kortikospinal traktus ortalama FA değerleri bakımından anlamlı fark saptanmamıştır, ancak hasta grubunda forceps minör ADC değeri kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Hasta grubunda serum GDNF düzeyi ile depresif epizod sayısı arasında negatif korelasyon saptanmıştır. Hasta grubunda sol kortikospinal traktus ADC değerleri ile fiziksel ihmal arasında pozitif korelasyon saptanmıştır.
Sonuç: Çalışmamızda hasta grubunda forceps minör ADC değerlerinin kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulunması depresyon hastalarının forceps minorlerinde beyaz cevher bütünlüğünün bozulduğuna işaret etmektedir. Çalışmamızda beyin beyaz cevher bütünlüğü ile serum GDNF düzeyi arasında bir ilişki bulunmamıştır. Hasta grubunda sol kortikospinal traktus ADC değeri ile fiziksel ihmal arasında pozitif korelasyon olması bulgusu, çocukluk çağı travmalarının beyin beyaz cevher bütünlüğünü etkileyerek psikopatoloji gelişmesine yatkınlaştırdığı varsayımını desteklemektedir. 
Anahtar Kelimeler: Depresyon, difüzyon tensör görüntüleme (DTI), beyaz cevher bütünlüğü, serum glial hücre kaynaklı nörotrofik faktör (GDNF), duygu düzenleme güçlüğü, çocukluk çağı travmaları

Abstract:
Objectives: Major depression is a common disease that impacts the quality of life. It may lead to loss of ability and other serious consequences, such as chronicity and suicidality. Today, neuroimaging methods are increasingly used to identify the neuropathological processes underlying neuropsychiatric diseases. Diffusion tensor imaging (DTI) is a method that has recently been used to investigate white matter structure in different parts of the brain in psychiatric patients. DTI studies have shown that patients with depression demonstrate white matter abnormalities in various pathways and areas of the brain. Glial cell-derived neurotrophic factor (GDNF) is widely expressed in the brain and plays an essential role in developing and surviving central and peripheral neuronal populations. Therefore, it can be hypothesized that GDNF may play a role in the pathogenesis of neuropsychiatric diseases. Childhood traumatic experiences are a risk factor for developing depression, early onset of the disease, more severe symptoms, and chronicity. The ability to manage and regulate emotions enables adaptive and healthy psychological and emotional functioning against stressors. Therefore, these abilities may be impaired in depression. In this study, we aimed to evaluate brain white matter integrity as assessed by DTI, serum GDNF levels, childhood traumas, and emotion regulation difficulty scores in patients with major depression and to investigate the relationships between them.
Method: Thirty patients between the ages of 18-65 with a diagnosis of depression and 30 healthy control subjects were included in this study. All participants underwent MR-DTI. The Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D), Childhood Trauma Questionnaire (CTQ), and Difficulties in Emotion Regulation Scale-Short Form (DERS-16) were administered, and serum GDNF levels were assayed in all participants.
Results: There was no significant difference between patients and controls mean serum GDNF levels when age, gender, and smoking were taken as covariates. Similarly, when age and duration of education were taken as covariates, no significant difference was found between the patient and control groups in terms of mean FA values of forceps major, forceps minor, right corticospinal tract, and left corticospinal tract. However, forceps minor ADC value was found to be statistically significantly higher in the patient group than in the control group. A negative correlation was found between serum GDNF levels and the number of depressive episodes in the patient group. A positive correlation was found between the left corticospinal tract ADC values and physical neglect scores in the patient group.
Conclusion: The finding in this study that forceps minor ADC values were significantly higher in the patient group than in the control group shows that the forceps minor white matter integrity was impaired in patients with depression. On the other hand, no correlation was found between brain white matter integrity and serum GDNF levels. The positive correlation between the left corticospinal tract ADC values and physical neglect in the patient group supports the assumption that childhood traumas may predispose the development of psychopathologies by negatively affecting the brain's white matter integrity.
Keywords: Depression, diffusion tensor imaging (DTI), white matter integrity, serum glial cell-derived neurotrophic factor (GDNF), emotion regulation difficulties, childhood traumas