COVID-19 pnömonisi olan hastalarda T hücre alt gruplarının rolü
The role of T cell subsets in patients with COVID-19 pneumonia
Yazar: HÜLYA ÖZDEMİR
Danışman: PROF. HASİBE ARTAÇ
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İmmünoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Allerji ve İmmünoloji = Allergy and Immunology

Özet:
SARS-CoV-2, küresel bir pandemiye yol açan ve milyonlarca vaka ile yüz binlerce ölüme neden olan yüksek derecede bulaşıcı bir virüstür. İnsan SARS-CoV-2 enfeksiyonu, hafiften orta düzeye kadar olan ve kendiliğinden sınırlı seyir gösteren hastaların %80'den fazlasında klasik bir solunum virüsü benzeri klinik seyre sahiptir. Bu durum, doğal bağışıklık yanıtının ve T- ve B-hücre bağışıklığının ve antiviral nötralize edici antikor yanıtının tüm iyi bilinen yönlerini içerir. Viral enfeksiyon sırasında, yardımcı T hücreleri (Th) edinsel immünitede önemli bir rol oynar. Bu çalışmada COVID-19 pnömonisi olan hastalarda T hücre alt gruplarının araştırılması amaçlanmıştır.
Çalışmaya 60 COVID-19 hastası ve 29 sağlıklı kontrol dahil edildi. CD4+ T hücre alt grupları (Th1, Th2, Th17,Th22, CD4+Treg, CD4+Tfh ve CD4+Tph) ve CD8+ T hücre alt grupları (Tc1, Tc2, Tc17, Tc22, CD8+Treg, CD8+Tfh ve CD8+Tph) eksprese ettikleri yüzey reseptörlerine ve/veya hücre içi sitokin düzeylerine göre akım sitometri yöntemi ile çalışıldı. Sitometrik boncuk yöntemi (CBA-Cytometric Bead Array), serumda İnterlökin-2 (IL-2), IL-4, IL-6, IL-10, Tümör Nekroz Faktörü (TNF), İnterferon-gama (IFN-γ) ve IL-17A protein seviyelerini akımsitometrik olarak ölçmek için kullanıldı.
Ağır ve hafif seyirli pnömonili hastalarda Th1, Th17.1, Th1/Th17 oranı kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı şekilde düşüktü. Ağır pnömonili hastalarda bellek CD4+ T hücreler kontrol grubuna göre düşüktü. T hücre kültüründe; IL-22+ salgılayan T hücre alt grupları ise ağır pnömonili hastalarda kontrole kıyasla yüksek olduğu saptandı. CBA yöntemi ile; IL-17 sitokini, ağır pnömonili hastalarda kontrol grubuna göre daha yüksek bulundu (p=0,036),  hafif seyirli hastalarda ise fark yoktu (p>0,005). TNF, IL-10 ve IL-6 sitokinleri, hafif seyirli ve ağır pnömonili grupta kontrole göre yüksekti (TNF: hafif seyirli ile kontrol: p=0,001, ağır ve kontrol: p=0,015. IL-10: hafif seyirli ile kontrol: p=0,001, ağır ve kontrol: p=0,001. IL-6: hafif seyirli ile kontrol: p=0,027, ağır ve kontrol: p=0,012). IL-4 sitokini, ağır pnömonili grupta hafif seyirli ve kontrole göre daha yüksekti (sırasıyla, p=0,030 ve p=0,012). IFN-γ ve IL-2 sitokinlerinde ise hasta ve kontrol grubu arasında fark yoktu (p>0,005).
Ağır ve hafif seyirli pnömonili hastalarda Th1 hücre oranının düşüklüğü ve ağır pnömonili hastalarda bellek CD4+ T hücrelerin düşük olması hastalığın seyrinde Th1 ve bellek T hücre yanıtının önemli olabileceğini göstermektedir. IL-22+ salgılayan T hücre alt gruplarının ağır pnömonili hastalarda yüksek olması IL-22'nin hastalığın kontrol altına alınmasındaki önemini göstermektedir. Gelecekte hastaların başlangıç ve iyileştikten sonraki T hücre alt grupları ve sitokinlerinin karşılaştırıldığı yeni çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
SARS-CoV-2 is a highly contagious virus that has led to a global pandemic, causing millions of cases and hundreds of thousands of deaths. Human infection with SARS-CoV-2 exhibits a clinical course resembling a classic respiratory virus in more than 80% of patients, ranging from mild to moderate severity and showing a self-limiting course. This condition includes all well-known aspects of natural immune response, T-cell and B-cell immunity, and antiviral neutralizing antibody response. During viral infection, helper T cells (Th) play a significant role in acquired immunity. This study aims to investigate T cell subsets in patients with COVID-19 pneumonia.
In patients with severe and nonsevere pneumonia, the Th1, Th17.1, Th1/Th17 ratio was statistically significantly lower compared to the control group. Memory CD4+ T cells were lower in patients with severe pneumonia compared to the control group. In T cell culture; IL-22+ secreting T cell subsets were found to be higher in patients with severe pneumonia compared to the control group. Using the CBA method; the IL-17 cytokine was found to be higher in patients with severe pneumonia compared to the control group (p=0.036), while there was no difference in patients with nonsevere pneumonia (p>0.005). TNF, IL-10, and IL-6 cytokines were higher in both nonsevere and severe pneumonia groups compared to the control group (TNF: nonsevere vs. control: p=0.001, severe vs. control: p=0.015. IL-10: nonsevere vs. control: p=0.001, severe vs. control: p=0.001. IL-6: nonsevere vs. control: p=0.027, severe vs. control: p=0.012). The IL-4 cytokine was higher in the severe pneumonia group compared to both nonsevere pneumonia and control groups (respectively, p=0.030 and p=0.012). However, there was no difference between patient and control groups in IFN-γ and IL-2 cytokines (p>0.005).
The low ratio of Th1 cells in patients with severe and nonsevere pneumonia and the low memory CD4+ T cells in patients with severe pneumonia indicate the potential importance of Th1 and memory T cell responses in the course of the disease. The high levels of IL-22+ secreting T cell subsets in patients with severe pneumonia indicate the importance of IL-22 in controlling the disease. Future studies comparing T cell subsets and cytokines at the onset and after recovery of patients are needed.