Tip 2 diyabetlilerde kan şekeri izlemenin diyabet kontrolü ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The impact of self monitoring of blood glucose on diabetes conrol and quality of life in patients with type 2 diabetes
Yazar: FATMA ÜNLÜSOY
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞEYDA ÖZCAN
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Kan glükozu = Blood glucose ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Tanımlayıcı-ilişki arayıcı ve kesitsel tipte tasarlanan bu çalışmanın amacı tip 2 diyabetlilerde kendi kendine kan şekerini izlemenin (KŞİ) yaşam kalitesi, diyabet tutumu ve diyabet kontrolü üzerine etkisini değerlendirmektir.Araştırmanın örneklemini İstanbul'da bulunan iki diyabet polikliniğinden seçilen 260 tip 2 diyabetli birey oluşturdu. Veriler görüşme formu, Diyabet Tedavisinden Memnuniyet, WHO İyilik hali/yaşam kalitesi, Diyabeti Anlamlandırma Farklılıkları ve Diyabet Tutumu Ölçekleri kullanılarak diyabetli bireyin onayı dahilinde toplanmış, verilerin analizinde t testi, ki-kare (?2) testi, Fisher's exact ?2 testi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis Testi ve korelasyon analizi kullanıldı.Analizler sonucunda kullanılan ölçekler geçerli ve güvenilir bulundu. Diyabetlilerin ortalama yaşı 53,83±9,07yıl, diyabet tanı süresi 7,36±5,75 yıl, HbA1c ortalaması %7,76 ±1,83 bulundu. %56,5'i kadındı. Diyabetli bireylerin %78,5'i kan şekerini (KŞ) izlemekteydi. %66,4'ü insülin tedavisi uygulamaktaydı. Diyabetlilerin ekonomik durumu ve diyabet tanı süreleri ile kan şekeri izleme durumu arasında anlamlı ilişki bulundu. Tanı süreleri 11 yıldan fazla olan, kronik komplikasyonlara sahip bireylerde, oral antidiyabetik (OAD) + insülin ve insülin ile tedavi olanlarda, planlı diyabet eğitimi alanlarda KŞİ oranı daha fazlaydı.WHO-5 İyilik hali/ Yaşam Kalitesi ve Diyabeti Anlamlandırma Farklılıkları ölçeklerinin toplam puanları yüksek olan bireylerde KŞİ oranları daha fazlaydı, Diyabet Tedavisinden Memnuniyet ölçeği toplam puanı düşük olan ve Diyabet Tutumu toplam puanı yüksek olan diyabetli bireylerde KŞ ölçüm sıklığı daha fazlaydı.Bu sonuç, yaşam kalitesinin ve diyabet tutumunun olumlu yönde artması ile KŞİ oranını arttığını göstermektedir.Anahtar Kelimeler: Tip 2 diyabet, Kan Şekeri, Kendi Kendine Kan Şekerini İzleme, Yaşam Kalitesi, Diyabet Kontrolü

Abstract:
The aim of descriptive- correlational and cross-sectional study is to assess the impact of SMBG on quality of life, diabetes attitude and diabetes conrol in patients with type 2 diabetes.The sample of study comprised of 260 people with type 2 diabetes from two diabetes outpatient clinics in Istanbul. Data were collected by self reported-quastionnnaires; Diabetes Treatment Satisfaction Quastionnaire (DTSQ), WHO-5 Well-Being/ Qualty of Life (WHO-5), Semantic Differential in Diabetes (SDD) and Diabetes Attitude Scale (DAS). Ethical approvals from two ethics committee were taken. T-test, chi-square test, Fischer?s exact chi-square test, Mann Whitney-U test, Kruskal Wallis Test, pearson and spearman correlation analysis were done by using SPSS Client version (Ist Univ).These quastionnaires were found to be valid reliable tools. Mean age was 53.83±9.07 years, duration of diabetes was 7.36±5.75 years, mean HbA1c level %7.76 ±1.83. Of the sample, %56.5 was female, %78.5 used SMBG and %66.4 was on insulin therapy. Economic status, duration of diabetes and self monitoring of blood glucose were associated significantly. The ratio of SMBG was more than the patients who had diabetes more than 11 years, had chronic complications, used oral antidiabetic drugs + insulin therapy and took regular diabetes education.People having high scores of WHO-5 and SDD had high ratio of SMBG significantly. People having high scores of DAS and low scores of DTSQ measured blood glucose more frequent than the others. The SMBG ratio increased significantly on the patients who had high total score of WHO-5 and SDD quastionnaire.These results show, SMBG affects quality of life and diabetes attitude in patiens with diabetes positively.Key Words: Type 2 Diabetes, Blood Glucose, Self Monitoring of Blood Glucose, Quality of Life, Diabetes Control