Örgütlerde panoptikonun işe adanmışlık ve sanal kaytarma üzerine etkisi: Bir alan çalışması
The effect of panopticon on work engagement and cyberloafing in organisations: A field study
Yazar: KÜBRA KULUALP
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMET DÜŞÜKCAN
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu araştırmada; panoptikon' un işe adanmışlık ve sanal kaytarma üzerindeki etkileri, bu etkilerin yönü ve düzeyi araştırılmıştır. Verilerin toplanması için anket tekniğine başvurulmuştur. Elazığ ilinde faaliyette bulunan Vakıfbank, Ziraat Bankası ve Halkbank' ta görev yapan 166 çalışana araştırmacı tarafından yüz yüze anket uygulanmıştır. Verilerin analiz edilmesi için SPSS 22 kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri ortaya koymak için korelasyon analizi yapılmıştır. Korelasyon analizi sonuçları doğrultusunda regresyon analizine geçilmiş olup, araştırmanın hipotezleri regresyon analizi ile test edilmiştir. Regresyon analizi sonucunda negatif panoptikonun sanal kaytarmayı anlamlı ve pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. İş görenler dışarıdan gözetlendiklerini hissettiklerinde rahatsız olmaktadır ve bu onları sanal kaytarma eylemine yönlendirmektedir. Pozitif panoptikon ile sanal kaytarma arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki vardır. İş görenler dışarıdan izlendiklerini hissettiklerinde güvende hissederler ve bu onları sanal kaytarma eyleminden uzaklaştırır. İkinci bağımlı değişken olan işe adanmışlık ile panoptikon arasındaki ilişki incelendiğinde, pozitif panoptikonun işe adanmışlığı anlamlı ve pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Çalışanların pozitif panoptikon algıları arttıkça işe adanmışlık düzeylerinin de arttığını göstermektedir. Negatif panoptikon ile işe adanmışlık arasında anlamlı ve negatif bir ilişki saptanmıştır. Personeller dışarıdan izlendiklerini hissettikleri zaman rahatsız olmaktadırlar ve işe adanmışlık düzeylerini azaltmaktadır. İzlenme bilinci ile işe adanmışlık arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki vardır. Bu da izlenme bilincinin artmasının işe adanmışlık düzeyini artırabileceğini işaret etmektedir.
Yapılan literatür taraması sonucunda, yerli ve yabancı literatürde bu üç değişkenin birlikte ele alındığı herhangi bir araştırmaya rastlanmamıştır. Panoptikon ve işe adanmışlık konularının literatüre yeni kazandırılması sebebiyle bu değişkenlerin daha fazla alanlarda kullanılması ve değişkenler arasındaki ilişkinin incelenmesinin gelecekte yapılacak olan çalışmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
This study examines the impact of panopticon on work engagement and cyberloafing, the direction and level of this effect have been investigated. Survey technique was applied to collect data. In this regard, 166 employees working in Vakıfbank, Ziraat Bankası and Halkbank operating in Elazığ province were interviewed face-to-face by the researchers. SPSS 22 was used to analyze the data. First of all, correlation analysis was conducted to reveal the relationships between variables. Correlation analysis result were switched to regression analysis and the hypotheses of the research were tested with regression analysis. As a result of the regression analysis, it had been determined that negative panopticon responsibility has a significant and positive effect on cyberloafing. Employees have reached the conclusion that when they feel that they are being observed from the outside, they are disturbed and this leads them to cyberloafing. Pozitive panopticon responsibility has a significant and negative effect on cyberloafing. Employees have reached the conclusion that when they feel that they are being observed from the outside, they are feel safe and this distract from them to cyberloafing. When the relationship between the second dependent variable, job commitment and panopticon, was analysed, it was found that positive panopticon had a significant and positive effect on job commitment. It shows that as the positive panopticon perceptions of employees increase, their level of job commitment also increases. A significant and negative relationship was found between negative panopticon and work engagement. Employees have reached the conclusion that when they feel that they are being observed from the outside, they are disturbed and this leads them to reduces levels of work engagement. There is a significant and positive relationship between awareness of being watched and work engagement. This indicates that increasing the awareness of monitoring may increase the level of dedication to work.
In order to investigate something you want to do, there isn't research that handles these three variables together in the domestic and foreing literature. It is thought the new introduction of panopticon and work engagement issues tor he literatüre will contribute to future studies to examine the relationship between these variables and different coded variables.