Sosyal hizmetin maneviyatla ilişkisine eleştirel bir yaklaşım
A critical approach to the relationship of social work with spirituality
Yazar: AYŞE NUR ALTINKAYNAK BALKAN
Danışman: DOÇ. DR. ESAT İPEK
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Politika Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Din = Religion ; Maneviyat = Spirituality ; Sosyal hizmetler = Social services

Özet:
Bu çalışmada sosyal politika ve sosyal hizmetin tarihçesinden yola çıkılarak maneviyat ile ilişkisi üzerinde durulmaktadırr. Tarihsel açıdan sosyal hizmetin kurumsallaşmasında önemli bir yeri olan ekonomik ve felsefi alt yapı incelenmekte, bunların sosyal hizmete yansıması ortaya konmakta ve sosyal hizmetlerin manevi boyutu üzerinde durulmaktadır. Maneviyat, dini de kapsayan geniş bir alana sahip olduğu için dini algı ile arasındaki ilişki, indirgemeci anlayıştan uzak bir yaklaşımla ele alınmaktadır. Çalışmada dünyadan ve ülkemizden örneklerle sosyal hizmetlerin manevi boyutu hukuki, tıbbi, sosyal yönleriyle ortaya koyulmaktadır.
Maneviyat ne olduğu ve ne olmadığı net olarak ortaya koyulması karmaşık görülen bir kavramdır. Bireysel tecrübe, yaşantı, tercih ya da kurumsal bir dinin mensubu olup toplu ibadet ve ritüellere katılma, aidiyet duygusu, kutsal olan ya da değer atfedilen bir şeye bağlılık hissetme ve bunu davranışlara dökme gibi çağrışımları olan maneviyat kimi zaman din ile kimi zaman spritüel ritüellerle eş değer görülmektedir. Buna karşın insani duyguların tamamını maneviyat kapsamında değerlendirerek sosyal hizmette her yönüyle var olması gerektiğini savunan bakış açısı günümüzde kabul görmeye başlamıştır. Ancak uygulamada bu anlayışın yansıması net bir şekilde görülmemekte aksine manevi sosyal hizmetler kurumsal dini yapılara referansla sürdürülmektedir. Bu durumun de facto olarak yararlı olduğu göz ardı edilemeyecek bir gerçektir. Ancak manevi sosyal hizmet uygulayıcıların sosyal hizmet mesleğinin gerektirdiği bilgi ve deneyimlere ne kadar sahip olduğu tartışmaya açılması gereken bir konudur. Bu çalışma sosyal hizmetin temel referansının maneviyat olduğu düşüncesinden hareketle manevi rehberliğin meslek tanımı ve çalışma alanları ile ilgili mevcut durumu ortaya koymaktadır. Sosyal hizmetin geçmişinden yararlanarak gelecek için yeni bakış açıları geliştirilmesine yönelik olarak hazırlanan çalışmada manevi sosyal hizmetleri, bu disiplinin en önemli boyutu olan ve göz ardı edilmemesi gereken dini rehberliğe indirgememek gerekliliği üzerinde durulmuştur.

Abstract:
In this study, based on the history of social policy and social work, its relationship with spirituality is emphasized. The economic and philosophical infrastructure, which has an important place in the institutionalization of social work historically, is examined, their reflection on social work is revealed, and the spiritual dimension of social services is emphasized. Since spirituality has a wide field that includes religion, its relationship with religious perception is handled with an approach that is far from reductionist. In the study, the spiritual dimension of social services is revealed in terms of legal, medical and social aspects with examples from the world and our country.
Spirituality is a concept that seems complex to clearly explain what it is and what it is not. Spirituality, which has connotations such as individual experience, life, preference or being a member of an institutional religion, participating in collective worship and rituals, a sense of belonging, feeling connected to something sacred or valued, and expressing this in behavior, is sometimes equivalent to religion and sometimes to spiritual rituals. can be seen. On the other hand, the perspective that evaluates all human emotions within the scope of spirituality and argues that they should be present in all aspects of social work has begun to be accepted today. However, in practice, the reflection of this understanding is not clearly seen, on the contrary, spiritual social services are continued with reference to institutional religious structures. It is a fact that cannot be ignored that this situation is de facto beneficial. However, how much spiritual social work practitioners have the knowledge and experience required by the social work profession is an issue that should be discussed. This study reveals the current situation regarding the profession definition and working areas of spiritual guidance, based on the idea that the main reference of social work is spirituality. In the study, which was prepared to develop new perspectives for the future by taking advantage of the past of social work, it was emphasized that spiritual social services should not be reduced to religious guidance, which is the most important dimension of this discipline and should not be ignored.