Eski Uygur Türkçesinde Budizm ve Manihaizm terimleri
Buddhism and Manichaeism terms in Ancient Uighur Turkish
Yazar: HACER TOKYÜREK
Danışman: PROF. DR. NEVZAT ÖZKAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Budizm = Buddhism ; Dilbilim = Linguistics ; Maniheizm = Maniheism ; Terimler = Terms ; Uygurca = Uighur language

Özet:
Eski Uygur Türkçesinde Budizm ve Manihaizm Terimleri başlıklı çalışma Eski Uygur Türkçesindeki Budizm ve Manihaizm metinlerini kapsamaktadır. Çalışma iki ana bölümden oluşmaktadır. Bu bölümler: 1. Eski Uygur Türkçesinde Budizm Terimleri, 2. Eski Uygur Türkçesinde Manihaizm Terimleridir.Eski Uygur Türkçesinde Budizm Terimleri bölümünde terimler öncelikle ETü, Skr., Pali., Çin., Tib., Sgd. ve Toh. olarak sıralanmış daha sonra da terimlerin Budizmdeki anlamları açıklanmıştır. Arkasından terimlerle ilgili Eski Uygur metinlerinden taranan örnekler sıralanmış ve bu örnekler günümüz Türkçesine aktarılmıştır. Bu bölümde terimler, alfabetik sıra hâlinde verilmekten ziyade Budizmin itikadı ve din şablonuna uygun olarak tasnif edilmiştir.Eski Uygur Türkçesinde Manihaizm Terimleri bölümünde ise terimler öncelikle ETü., Syr. ve Sgd. olarak sıralanmış olup daha sonra da terimlerin Manihaizmdeki anlamları açıklanmıştır. Yine Budizm terimlerinde olduğu gibi bu bölümde de terimlerle ilgili Eski Uygur Türkçesi dönemi metinlerinden taranan örnekler verilmiş ve bu örnekler günümüz Türkçesine aktarılmıştır. Yine bu bölümde terimler, alfabetik sıra hâlinde verilmemiş olup Manihaizmin itikadına uygun olarak sınıflandırılmıştır.Çalışmadaki dizin bölümünde ise her iki din ayrı ayrı ele alınmış ve bu dinleri konu edinen terimler de tezde yer alan dillere göre dizinlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Eski Uygur Türkçesi, Budizm Terimleri, Manihaizm Terimleri.

Abstract:
The study titled Buddhism and Manichaeism in Ancient Uighur Turkish includes the texts for Buddhism and Manichaeism in Ancient Uighur Turkish. This study is composed of two parts. These parts are: 1. Buddhism Terms in Ancient Uighur Turkish and, 2. Manichaeism Terms in Ancient Uighur Turkish.In the part for Buddhism Terms in Ancient Uighur Turkish, the terms are firstly juxtaposed as ETü, Skr., Pali., Çin., Tib., Sgd. and Toh., and then Buddhism meanings of the terms are explained. Subsequently, the examples scanned throughout the Ancient Uighur texts in relation with these terms are listed and they are translated into modern Turkish. In this part, rather than giving the terms in alphabetic sequence, they are classified in accordance with Buddhism belief and religious template.In the part for Manichaeism Terms in Ancient Uighur Turkish, again firstly the terms are juxtaposed as ETü., Syr. and Sgd., and then Manichaeism meanings of the terms are explained. Furthermore, as is seen in Buddhism terms, the examples scanned throughout the texts belonging to the period of Ancient Uighur Turkish in relation with the terms are given, and these examples are translated into modern Turkish. Again in this part, the terms are not given in alphabetic sequence but they are classified in accordance with Manichaeism belief.In index of the study, both religions are examined separately and, the terms discussing these religions are indexed according to the languages included in the thesis.Key Words: Ancient Uighur Turkish, Buddhism Terms, Manichaeism Terms.