Özel eğitimde istihdam edilen ücretli öğretmenlerin yönetsel bakımdan incelenmesi
Managerial investigation of hourly-paid teachers employed in special education
Yazar: OKAN ÇENGEL
Danışman: PROF. DR. ZÜHAL TOPCU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Araştırma, özel eğitim okullarında istihdam edilen ücretli öğretmenlerin yönetsel alanda ne tür problemlere yol açtıklarının ve ne tür problemlerle karşılaştıklarının belirlenmesi ile eğitim sisteminin en alt örgütü olan okulların pratik problemlerinin, eğitim sisteminde nasıl şekillendiğini göstermek amacı ile yürütülmüştür. Araştırma yürütülürken nitel araştırma desenlerinden iç içe geçmiş tek durum çalışması kullanılmıştır. Araştırma katılımcılarını, Ankara ili Mamak ilçesinde bulunan 20 özel eğitim okul yöneticisi oluşturmaktadır. Araştırmada verilerin elde edilmesinde yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmış olup, veriler betimsel ve içerik analizi yöntemleri ile analiz edilmişlerdir. Analiz sonucunda personel hizmetleri, öğrenci hizmetleri, eğitim öğretim hizmetleri, okul aile ve çevre ilişkileri, okul işletme ve finansmanı, okul kültürü ve iklimi, Türk Eğitim Sistemi başlıklı 7 tema, 33 alt tema ve 75 kod oluşturulmuştur. Araştırma sonuçlarına bakıldığında, ücretli öğretmenlerin özel eğitim alan mezunu olmaması, deneyimlerinin az olması, sürekliliklerinin olmaması; atama, yer değiştirme, işe giriş, sosyal, ekonomik haklarını ve sorumluluklarını belirleyen bir yönetmelik olmaması, hem yöneticileri hem ücretli öğretmen olarak görev yapan kişileri etkilemekte ve eğitim sisteminin tamamında bir probleme yol açmaktadır. Bu doğrultuda, araştırma sonuçları, ücretli öğretmenlik uygulamasının ivedi bir şekilde kaldırılmasını veya ücretli öğretmenlik uygulaması kaldırılamıyorsa, atama ve yer değiştirme işlemlerini, atama alanlarını, ödül ve ceza işlemlerini, kariyer basamaklarını, sosyal ve ekonomik haklarını net bir şekilde çizen bir yönetmeliğin yürürlüğe girmesini önermektedir.

Abstract:
The research was carried out with the aim of determining what kind of problems hourly-paid teachers employed in special education schools cause in the administrative field, and what kind of problems they encounter, and to show how the practical problems of schools, which are the lowest organization of the education system, are shaped in the education system. While conducting the research, a nested single case study, one of the qualitative research designs, was used. The research participants consisted of 20 special education school administrators in Mamak district of Ankara province. A semi-structured interview form was used to obtain data in the study, and the data were analyzed using descriptive and content analysis methods. As a result of the analysis, 7 themes, 33 sub-themes and 75 codes which was titled as personal services, student services, education and training services, school family and environmental relations, school operation and financing, school culture and climate, Turkish Education System were formed. Looking at the results of the research, it is seen that paid teachers who do not have a special education degree, have little experience, and lack continuity ; or the absence of a regulation determining appointment, relocation, employment, social and economic rights and responsibilities affects both administrators and people working as paid teachers and causes a problem in the entire education system. Accordingly, the results of the research suggest that the practice of hourly-paid teaching should be abolished immediately or, if it cannot be abolished, a regulation that clearly outlines the appointment and relocation procedures, areas of assignment, reward and punishment procedures, career steps, social and economic rights should be put into effect.