İnternet servis ve kaynakları üzerinden işlenmiş veri sağlayan bir platform geliştirilmesi
Developing a platform that supplies processed information from internet resources and services
Yazar: NİCAT SÜLEYMANOV
Danışman: PROF. DR. İLYAS ÇİÇEKLİ
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control
Dizin: Anlamsal ağlar = Semantic networks ; Doğal dil işleme = Natural language processing

Özet:
Her gün artmakta olan internet verileri arasından istenilen ve doğru veriye ulaşılması zorluklar getiriyor ve kullanıcı, arama motorlarında sorusuna cevap olarak 10 milyon cevap değil, en uygun görülen 10 cevabı, varsa eğer tek doğru cevabı istiyor. Bu çalışmada, Türkçe sorular için soruları çözümleyen ve internet servis ve kaynakları üzerinden bilgi çıkarımı gerçekleştirecek soru cevaplama sistemi anlatılmaktadır. Soru analizi kısmı aşamasında kelimelerin gövde bilgisinden ve örüntü tanıma teknikleri kullanılarak belli soru tiplerini algılayan ve aynı zamanda sorudaki kelimelerin anlam ve morfolojik yapı özelliklerinden varsayımlar yaparak iki aşamalı çözüm yolu denenmiştir. Ayrıca, soru analizi başarı oranını yükseltmek amacıyla WordNet çatısı da kullanılmıştır. Bilgi çıkarımı kısmında internet kaynak ve servislerine başvurulmuştur. Her gün artan internet verilerine erişimin kolaylaştırılması kapsamında Tim Berner Lee tarafından gerçekleştirilen anlamsal ağ çözümü bu çalışmada bilgi çıkarımında kullanılmıştır.
Vikipedi verilerini işleyerek anlamsal ağ kaynağına dönüştürülmesini gerçekleştiren Dbpedia kaynağı kullanılmıştır.Doğal dil Türkçe sorularının doğal dil işleme ve bilgi çıkarma teknikleri kullanılarak anlamsal ağdasorulan ve makinaların anlayacağı Sparql sorgularına dönüştürülmesi sağlanmıştır. Dbpedia'dan çekilmiş Özlem-Yüklem-Nesne bilgileriyle Türkçe sorular arasında eşleştirmeler yapılması ve eşleşen üçlüler üzerinden cevaba ulaşılması sağlanmıştır. Çalışma sürecinde Türkçe-İngilizce karşılaştırma kapsamında ve veri sorgularında Vikipedi API'si de fayda sağlamıştır.

Abstract:
Every day increasing information resources makes it harder to reach to the needed piece of information and users do not want 10 billion results from search engines, but they prefer 10 best matched answers, even if it exists they prefer the right answer. In this research,we presenta Turkish question answering system that extracts the most suitable answer from internet services and resources. During the question analyzing period, the question class is determined,from the lexical and morphological properties of words in the question certain expressions are predicted and our two-stage solution approach tries to get the answer. Furthermore, to increase the success rate of the system, WordNet platform is used. 
In information retrieval process, the system works over the documents using semantic web information instead of classic search engine retrieved documents. In order to reach easily to needed information among increasing resources, Tim Berner Lee's idea of semantic web information is used in this research. Dbpedia which extracts structural information from Wikipedia articles and also this structured information is accessible on the web. In our research, the matched subject-predicate-object triples with asked question is formulated to get answer in Turkish, for searching and getting Turkish equivalent of the information Wikipedia Search API and Bing Translate API is used.