Meslek lisesi öğretmenlerinin öğrencilerin başarısı ve öğrenmesine yönelik inançları mesleki motivasyonları ve STEM tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between vocational high school teachers' faiths in students' success and learning their professional motivation and STEM attitudes
Yazar: ABDULKADİR TURAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KAMİL ARİF KIRKIÇ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: FeTeMM = STEM ; Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Meslek liseleri = Vocational high schools ; Mesleki teknik eğitim = Vocational technical education ; Motivasyon = Motivation ; STEM eğitim yöntemi = STEM training method ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğrenme = Learning ; Öğretmen tutumu = Teacher attitude ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmada, meslek lisesi öğretmenlerinin öğrencilerin başarısı ve öğrenmesine yönelik inançları, mesleki motivasyonları ve STEM tutumları arasındaki ilişki araştırılmıştır. Araştırmada, meslek lisesi öğretmenlerinin öğrencilerin başarısı ve öğrenmesine yönelik inançları, mesleki motivasyonları ve STEM eğitimi tutumlarının cinsiyete, medeni duruma, eğitim durumuna, yaşa, mesleki kıdeme, çalışma durumuna, sınıftaki öğrenci sayısına ve kurumdaki çalışma süresine göre ne düzeyde farklılaştığı incelenmiştir.
Araştırma ilişkisel tarama modeline göre yapılmıştır. Araştırmanın çalışma evreni, 2020-2021 eğitim-öğretim yılı İstanbul ilinin Avcılar ve Beylikdüzü ilçelerinde görev yapan 723 meslek lisesi öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi, kolay örnekleme yöntemi ile seçilmiş 252 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmanın çalışma grubu 282 meslek lisesi öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırmanın ölçme araçları, kişisel bilgiler formu,"Öğrencilerin Başarısı ve Öğrenmesine Yönelik Öğretmen Görüşleri Ölçeği", "Öğretmen Motivasyonu Ölçeği" ve "STEM Eğitimi Tutum Ölçeği"nden oluşmaktadır. Ölçme araçlarından elde edilmiş veriler iki değişkenli gruplar için t testi, ikiden çok değişkenli gruplar için tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson Çarpım Moment Korelasyon ve regresyon analizleri ile çeşitli çözümlemeler yapılmıştır.
Çalışmada meslek lisesi öğretmenlerinin genel olarak öğrencilerin başarısı ve öğrenmesine yönelik inanca, dışsal ve içsel motivasyona yüksek düzeyde sahip oldukları bulunmuştur. Meslek lisesi öğretmenlerinin STEM eğitimi tutumlarının yüksek düzeyde anlamlı ve yapılabilir olduğu bulunmuştur.
Meslek lisesi öğretmenlerinin öğrencilerin başarısı ve öğrenmesine yönelik inançları cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, çalışma durumu ve öğrenci sayısı değişkenleri açısından anlamlı olarak farklılaşmazken; yaş, mesleki kıdem ve kurumda çalışma süresi değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermektedir. Meslek lisesi öğretmenlerinin mesleki motivasyonları cinsiyet, eğitim durumu, yaş, mesleki kıdem, çalışma durumu, sınıftaki öğrenci sayısı ve kurumda çalışma süresi değişkenleri açısından anlamlı olarak farklılaşmazken; medeni durum değişkenine göre anlamlı farklılık göstermektedir. Meslek lisesi öğretmenlerinin STEM eğitimi tutumları cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, mesleki kıdem ve çalışma durumu değişkenleri açısından anlamlı olarak farklılaşmazken; yaş, sınıftaki öğrenci sayısı ve kurumda çalışma süresi değişkenlerine göre anlamlı farklılık göstermektedir. 
Meslek lisesi öğretmenlerinin öğrencilerin ön öğrenmeleri ile başarı ilişkisine ait inançlarının, öğretmenlerin dışsal motivasyonlarını; öğrencilerin duygusal özellikleri ile başarı ilişkisine ait görüşlerinin, öğretmenlerin dışsal motivasyonlarını ve içsel motivasyonlarını anlamlı şekilde yordadığı bulunmuştur. Meslek lisesi öğretmenlerinin, öğrencilerin başarısı ve öğrenmesine yönelik inançları, öğretmenlerin STEM eğitimi anlamlılık ve yapılabilirlik tutumlarını anlamlı şekilde yordamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Öğrenci Başarısı, Öğrenme, Mesleki Motivasyon, STEM tutumları, Öğretmen, Meslek Lisesi

Abstract:
This study investigated the relationship between vocational high school teachers' beliefs in students' success and learning, their professional motivation, and STEM attitudes. In the study, to what extent vocational high school teachers' faiths in students' success and learning, professional motivations, and STEM education attitudes differ according to gender, marital status, educational status, age, professional seniority, working status, number of students in the class and working time in the institution was examined.
The research was conducted according to the relational screening model. The research study population consists of 723 vocational high school teachers working in the Avcılar and Beylikdüzü districts of Istanbul in 2020-2021. The sample of the study consists of 252 teachers selected by easy sampling method. The study group of the research consists of 282 vocational high school teachers.
The measurement tools of the research consist of the personal information form, the Teacher Opinions Scale Regarding Students' Success and Learning, the Teacher Motivation Scale, and the STEM Education Attitude Scale. The data obtained from the measurement tools were analyzed with a t-test for groups with two variables, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson Product Moment Correlation, and regression analyzes for groups with more than two variables. The study found that vocational high school teachers generally have a high level of faith in students' success and learning and extrinsic and intrinsic motivation. STEM education attitudes of vocational high school teachers were found to be highly meaningful and feasible.
 While vocational high school teachers' faiths in students' success and learning do not differ significantly in gender, marital status, educational status, employment status, and the number of students, they differ significantly in terms of age, professional seniority, and working time in the institution. While the professional motivation of vocational high school teachers does not differ significantly in terms of gender, educational status, age, professional seniority, employment status, number of students in the class, and working time in the institution, it differs significantly according to the marital status variable. While vocational high school teachers' STEM education attitudes do not differ significantly in terms of gender, marital status, educational status, professional seniority, and working status, they differ significantly in terms of the variables of age, number of students in the class, and working time in the institution. It was found that vocational high school teachers' faiths in the relationship between students' prior learning and success significantly predicted teachers' extrinsic motivations. Their opinions on the relationship between students' emotional characteristics and success significantly predicted teachers' extrinsic and intrinsic motivations. Vocational high school teachers' faiths in students' success and learning significantly predict teachers' STEM education meaningfulness and feasibility attitudes. 

Keywords: Student Success, Learning, Professional Motivation, STEM attitudes, Teacher, Vocational High School