Mevsimsel gribe karşı inaktif trivalan aşı formülasyonu geliştirilmesi
Development of inactivated trivalent vaccine formulation against seasonal influenza
Yazar: FURKAN OZAN ÇÖVEN
Danışman: PROF. DR. AYŞE NALBANTSOY
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyomühendislik Ana Bilim Dalı / Biyomühendislik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Biyomühendislik = Bioengineering ; Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
İnfluenza (mevsimsel grip), halk arasında birçok yaş grubunda görülen, hafif veya ağır belirtiler gösteren, bulaşıcı bir viral hastalıktır. Araştırmalar her yıl dünya nüfusunun yaklaşık %10'unun influenza virüsü ile enfekte olduğunu ve 290-650 bin arasında insanın hayatını kaybettiğini göstermektedir. Dolaşımda olan influenza virüsleri genellikle mevsimsel salgınlara neden olmaktadır. Ancak antijenik yapısında görülen büyük değişiklikler sebebiyle ciddi pandemiler de görülmektedir. İnfluenza salgınlarına karşı mücadelede en etkili yöntem aşılamadır. Aşılama sonucu küresel çapta bağışıklık sağlanarak salgın riskinin önüne geçilebilmektedir. Ticari aşıların çoğunluğunu oluşturan inaktif influenza aşıları güvenli olmalarının yanında, yapısı gereği immünojenisite yönünden zayıf kalabilmektedir. Bu nedenle daha güçlü ve uzun süreli immün yanıt için adjuvan kullanımı gerekmektedir. 
Sunulan tez projesi kapsamında, ülkemiz endemik Cephalaria bitkisinden izole edilen adjuvan adayı immünomodülatör saponinler kullanılarak prototip inaktif trivalan mevsimsel grip aşı formülasyonunun geliştirilmesi planlanmıştır. Formülasyonlarda ayrıca ülkemizde görülen influenza vakalarından izole edilen virüsler kullanılmıştır. Bu kapsamda virüslerin, embriyolu tavuk yumurtası sisteminde çoğaltılması hedeflenmiştir. Büyük ölçek üretilen virüsler inaktive edilip saflaştırılmış ve adjuvanlarla formüle edilmiştir. Aşıların etkinliği guinea piglerin kas içi immünizasyonu sonrasında serumda antikor ve sitokin seviyelerinin analiziyle, ayrıca proliferasyon testleri ve akış sitometrisi ile hücresel yanıtın ölçülmesiyle belirlenmiştir. Formülasyonların koruyuculuğu, mikronötralizasyon ile hemaglütinasyon inhibisyon testleri ve in vivo olarak farelerde eprüvasyon çalışması ile belirlenmiştir. Tez çalışmasıyla model bir inaktif trivalan influenza aşı adayının geliştirilmesi sağlanmıştır.

Abstract:
Influenza (seasonal flu) is a contagious viral disease with mild or severe symptoms that affects people of many age groups. Surveys indicate that approximately 10% of the world's population is infected with influenza virus annually and between 290-650 thousand people die. Circulating influenza viruses cause seasonal outbreaks. However, they can also lead to serious pandemics due to major changes in their antigenic structure. The most effective method protecting against influenza is vaccination. With vaccination, the risk of epidemics can be prevented by providing herd immunity. Although inactivated influenza vaccines, which constitute the most part of commercial vaccines, are safe, they may have weak immunogenicity owing to their structure. Therefore, adjuvants should be used for a stronger and long-lasting immune response.
Within the scope of the thesis project, it was planned to develop a prototype inactivated trivalent seasonal influenza vaccine formulation with adjuvant candidates immunomodulator saponins isolated from the endemic Cephalaria plant. Viruses obtained from influenza cases in our country were also used in formulations. In this scope, it was aimed to propagate the viruses in embryonated chicken egg system. Then, the bulk viruses were inactivated, purified and formulated with adjuvants. The efficacy of the vaccines was evaluated by determining specific antibody and cytokine levels in sera, as well as measuring cellular response by proliferation tests and flow cytometry after intramuscular immunization of guinea pigs. The protectiveness of the formulations was determined in vitro microneutralization and hemagglutination inhibition tests and also in vivo challenge test in mice. The thesis study led to the development of a model inactivated trivalent influenza vaccine candidate.