Maksimum oksijen kullanma kapasitesi düzeyinin beyin oksijenlenmesi ve kognitif performans üzerine etkisi
The effect of maximum oxygen utilization capacity level on brainoxygenation and cognitive performance
Yazar: ŞENGÜL POLAT
Danışman: DOÇ. ERKAN GÜNAY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Hareket ve Antrenman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Spor = Sports
Dizin: Aerobik güç = Aerobic power ; Beyin = Brain ; Biliş = Cognition ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Hemodinamikler = Hemodynamics ; Oksijen = Oxygen ; Oksijen satürasyonları = Oxygen saturation ; Tepki fonksiyonları = Reaction functions

Özet:
Bu çalışmanın amacı; aktif antrenman yapan sporcuların maksimum aerobik güç çıktı düzeyleri ile bilişsel fonksiyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi ve aerobik egzersizin bilişsel fonksiyonlara akut etkisini belirlenmesidir.  
Çalışmaya 18-22 yaş arası 12 erkek katılımcı dahil edilmiştir. Birinci oturumda katılımcılar kademeli bisiklet egzersiz testine tabi tutularak maksimum aerobik güç (MAG) çıktıları belirlenmiştir.  İkinci oturumda katılımcılar egzersiz öncesi Simon ve Flanker bilişsel testlerini randomize bir şekilde uygulanmıştır. Bilişsel testlerin tamamlanmasının ardından MAG %40-60 'ına eş gelen yüke karşı 30 dakikalık bir egzersiz seansına tabi tutulmuşlardır. Egzersizin tamamlanmasının hemen ardından aynı testler tekrar edilmiştir. Testler esnasında katılımcıların ön beyin oksijenlenme düzeylerinin görüntülenmesi için yakın kızıl ötesi spektroskopisi yöntemi kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizlerinde tekrarlayan ölçümlerde ANOVA testi ve parametreler arası ilişkinin değerlendirilmesinde korelasyon analizleri kullanıldı. 
Sonuç olarak katılımcıların maksimum aerobik güç çıktıları ile ön beyin oksijenlenme düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki bulunurken aerobik egzersiz sonrası bilişsel test tepki sürelerinde ise anlamlı bir iyileşme görülmüştür. Aerobik egzersiz öncesi ve sonrası beyin oksijenlenme düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Sonuç olarak; bireysel aerobik kapasitenin geliştirilmesinin kognitif yeterlilikler için ihtiyaç duyulan fizyolojik mekanizmaları olumlu etkileyeceği düşünülmektedir.

Abstract:
The aim of this thesis is determining the effects of aerobic exercise on cognitive functions and the relationship between the levels of maximum aerobic power and cognitive functions of active athletes.  
Twelve men between the ages of 18-22 were included in the study. In the first session, an incremental cycle ergometer test was applied to the participants and their maximum aerobic power (MAP) outputs were calculated. In the second session, participants attended to Simon and Flanker tests randomly before the exercise. After completion of the cognitive tests, a 30-min long exercise session was started with an intensity of %40-60 of MAP. Just after the exercise session, participants completed the same cognitive tests again in same order with pre-exercise condition. During these sessions, functional near-infrared spectroscopy (fNIRS) data were acquired. A repeated measures of ANOVA test was employed during the evaluation of the data. Also, to determine the relationship between the MAP and brain oxygenation levels correlations were calculated.  
In the results, a significant interaction was found between the MAP and brain oxygenation levels. Also, a significant improvement was spotted in the reaction times of the cognitive tests. Furthermore, a significant main effect was found between the pre- and post-exercise brain oxygenation levels. As a result, improving the individual aerobic capacity could have a positive effect on the physiological mechanisms, which are related to the cognitive abilities.