Aile içi disfonksiyon ile ailelerin disiplin davranışı arasındaki ilişki
Relationship Between Intra-Familial Dysfunction andParental Disciplinary Behaviours
Yazar: IŞIL ZAİMOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MELTEM AKÇABOY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Dr. Sami Ulus Çocuk Sağl. ve Has. Eğt. ve Arş. Hast.
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Aile = Family ; Aile içi ilişkiler = Family relations ; Disiplin = Discipline ; Duygusal istismar = Emotional abuse ; Çocuk ihmali = Child negligence ; Çocuk istismarı = Child abuse ; Çocuk istismarı-cinsel = Child abuse-sexual

Özet:
ÖZET
Zaimoğlu I. Aile İçi Disfonksiyon İle Ailelerin Disiplin Davranışı
Arasındaki İlişki. T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Dr. Sami Ulus Kadın
Doğum, Çocuk Sağlığı Ve Hastalıkları Eğitim Ve Araştırma Hastanesi. Ankara
2018.
GİRİŞ ve AMAÇ: Disiplin çocukların büyüme süreçlerinde gerekli ve
gelişmeleri için önemli bir kavramdır. Sağlıklı büyüyen her çocuk ailesi tarafından
konulacak yaşına, gelişim sürecine ve mizacına uygun disiplin kurallarına ihtiyaç
duyar. Çocukların gelişimine uygun olmayan disiplin uygulaması yapan aileler
zaman zaman örseleyici duygusal ya da fiziksel davranışlar sergileyebilmektedir. Bu
davranışlar pek çok bağımsız faktörle birlikte, aile yapısını ve işleyişini bozan olay
ve durumlara da bağlı olabilmektedir. Bu çalışma ailelerin disiplin anlayışını ve
farklı disiplin yaklaşımlarının belirlenmesi, bu uygulamaların çocuk istismarı
açısından değerlendirilmesi amacıyla planlanmıştır. Ayrıca aileler içinde yer alan aile
yapısını bozması beklenen ve disfonksiyon olarak adlandırılan durumların ailelerin
disiplin anlayışına etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
MATERYAL ve YÖNTEM: Araştırmaya Ocak 2018-Mayıs 2018 tarihleri
arasında sağlıklı çocuk izlemi ya da akut hastalıkla başvuran, 1-18 yaş aralığında
çocuğu olan gönüllü 400 ebeveyn (anne/baba) dahil edilmiştir. Katılımcılara
demografik verileri içeren bir anket uygulanmış ve Orhon ve ark.tarafından Türkçeye
uyarlanmış standardize edilmiş "disiplin uygulamaları soru formu " ile fiziksel ve
duygusal ihmal ve istismar kabul edilen disiplin uygulamaları sorulmuştur.
Gruplanmış sorulara verilen yanıtlara göre katılımcılar duygusal ihmal ve
istismar/fiziksel ihmal ve istismar riski olan bireyler olarak gruplanmıştır.
BULGULAR: Elde edilen sonuçlara göre duygusal ihmal/istismar açısından
soruları disiplin yöntemi olarak kabul ederek yanıtlayan ebeveyn sayısı 329 (%82,3)
olarak saptandı. Fiziksel ihmal/istismar açısından soruları disiplin yöntemi olarak
kabul ederek yanıtlayan ebeveyn sayısı 126 (%31,5) olarak saptandı. Fiziksel
ihmal/istismar açısından riskli birey olarak saptanan ebeveynlerin tamamı duygusal
ihmal/istismar açısından da riskli bireyler olarak saptandı (p<0,001). Hayatının ilk 18

10

yılında anne-babaları arasında en az 1 defa "İtip kakma, tokat atma veya ona bir şey
fırlatma" davranışı yaşayan ebeveynlerin oranı hem fiziksel hem de duygusal
ihmal/istismar davranış riski olan ebeveynlerde davranış riski olmayan ebeveynlere
kıyasla anlamlı olarak yüksek saptandı (p<0,05). Fiziksel ihmal/istismar davranış
riski olan ebeveynlerde davranış riski olmayan ebeveynlere kıyasla "Çocukken
karşılaştığım fiziksel cezaların okuldaki davranışlarımı değiştirmekte etkili bir
disiplin yöntemi olduğunu düşünüyorum" ifadesine katılan ebeveynlerin oranı
anlamlı olarak yüksek saptandı (p=0,004). Aile içinde, annem ve/veya babam
tarafından fiziksel olarak cezalandırılırdım" ifadesine katılan ebeveynlerin oranı hem
fiziksel ihmal/istismar davranış riski olan ebeveynlerde hem de duygusal
ihmal/istismar davranış riski olan ebeveynlerde davranışı riski olmayan ebeveynlere
kıyasla anlamlı olarak yüksek saptandı (p<0,05) Fiziksel ihmal/istismar davranış
riski olan ebeveynlerde davranış riski olmayan ebeveynlere kıyasla "Çocukken
karşılaştığım fiziksel cezaların evdeki davranışlarımı değiştirmekte etkili bir disiplin
yöntemi olduğunu düşünüyorum" ifadesine katılan ebeveynlerin oranı anlamlı olarak
yüksek saptandı. (p=0,001) Çekirdek aile yapısı olanlarda duygusal ihmal/istismar
açısından anlamlı artmış risk bulundu. (p=0,047)
SONUÇ: Sonuç olarak; çocukluk döneminde disfonksiyonel aile yapısı olan
ebeveynlerde çocuklarına uyguladıkları disiplin yöntemleri açısında duygusal ve
fiziksel ihmal/istismar riski taşıdıkları saptanmıştır. Aileler duygusal ve fiziksel
ihmal/istismar kabul edilen riskli davranışları disiplin yöntemi olarak kabul etme
eğilimindedirler. Ailelere eğitim seviyelerinden bağımsız olarak çocukların gelişim
basamakları, yaşa uygun disiplin uygulamaları açısından bilgilendirilme yapılmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Disfonksiyonel aile, Disiplin Yöntemleri, Duygusal
ihmal/istismar, Fiziksel ihmal/istismar

Abstract:
ABSTRACT

Zaimoglu I. Relationship Between Intra-Familial Dysfunction and
Parental Disciplinary Behaviours. T.C. Sağlık Bilimleri University Dr. Sami
Ulus Obstetrics and Gynaecology, Child's Health and Diseases Training and
Research Hospital. Ankara 2018.
INTRODUCTION and OBJECTIVE: Discipline is a concept which is
necessary throughout children's growth process and important for their development.
Each healthy-growing child needs disciplinary rules that are appropriate for his/her
age, developmental process and humour. Parents who apply a disciplinary practice
which is not appropriate for children's development may sometimes exhibit
destructive emotional or physical behaviours. These behaviours may be associated
with events and conditions impairing family structure and functioning, as well as
with several other independent factors. This study was planned for determination of
families' understanding of discipline and other disciplinary approaches, and for
evaluation of these practices in regard to child abuse. Evaluation of effect of intra-
familial conditions which are supposed to impair family structure and called as
dysfunction on families' understanding of discipline is aimed.
MATERIAL and METHOD: Voluntary 400 parents (mother/father) who
had a child at 1-18 years of age and admitted for healthy child follow-up or an acute
illness between the dates January 2018 and May 2018 were included in the study. A
questionnaire that included demographical data was applied to the participants and
the participants were asked about "disciplinary practices survey" which was adjusted
into Turkish and standardized by Orhon et al. and about disciplinary practices that
are considered to be physical and emotional neglect and abuse. The participants were
group as individuals with risk of emotional neglect and abuse/physical neglect and
abuse according to the answers given to the grouped questions.
RESULTS: According to the results obtained, number of parents who replied
the questions concerning emotional neglect/abuse by considering them as a
disciplinary method was determined to be 329 (82.3%). Number of parents who
replied the questions concerning physical neglect/abuse by considering them as a

12

disciplinary method was determined to be 126 (31.5%). All of the parents who were
determined to be at risk in regard to physical neglect/abuse were determined to be at
risk in regard to emotional neglect/abuse as well (p<0.001). Rate of parents who had
a behaviour of "pushing him/her around, slapping in the face or throwing something
to him/her" at least once within initial 18 years of his/her life was determined to be
significantly higher in parents at risk of both physical and emotional neglect/abuse
compared to the parents at no risk of behaviour (p<0.05). Rate of parents agreeing
the expression "I think physical punishments I faced in when I was a child are an
effective disciplinary method for changing my behaviours at school" was determined
to be significantly higher in parents at risk of physical neglect/abuse compared to the
parents at no risk of behaviour (p=0.004). Rate of parents agreeing the expression "I
am physically punished by my mother and/or father in my family" was determined to
be significantly higher both in parents at risk of physical neglect/abuse and in parents
at risk of emotional neglect/abuse compared to the parents at no risk of behaviour
(p<0.05). Rate of parents agreeing the expression "I think physical punishments I
faced when I was a child are an effective method in changing my behaviours at
home" was determined to be significantly higher in parents at risk of physical
neglect/abuse behaviours compared to the parents at no risk of behaviour (p=0.001).
In those having a nuclear family structure, a significantly increased risk in regard to
emotional neglect/abuse was determined (p=0.047)
CONCLUSION: In conclusion, it was determined that parents having a
dysfunctional family structure carry a risk of emotional and physical neglect/abuse in
regard to disciplinary methods they practice for their children. Parents have a
tendency to consider risky behaviours that are considered to be emotional and
physical neglect/abuse as a disciplinary method. Parents should be informed about
children's developmental stages and age-appropriate disciplinary practices,
regardless of educational level.
Keywords: Dysfunctional family, Disciplinary Methods, Emotional neglect/abuse,
Physical neglect/abuse