Safranbolu yöresi müzik kültüründe düğün çalma pratiği
Wedding playing practice in Safranbolu regional music culture
Yazar: GÜLCAN ERTAN HACISÜLEYMANOĞLU
Danışman: PROF. DR. TURAN SAĞER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı / Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Müzik = Music
Dizin: Düğün = Wedding ; Halk bilimi = Folklore ; Karabük-Safranbolu = Karabük-Safranbolu ; Müzik = Music ; Müzik eserleri = Music works ; Müzik kültürü = Music culture ; Müzisyenler = Musicians ; Sanatçılar = Artists

Özet:
Bu araştırma, Safranbolu yöresi düğün çalma pratiğindeki; icra ortamları, müzik icracısı, kullanılan enstrümanlar, ortalama düğün çalma süresi, gelin ve damada özgü müzikler, düğün repertuarı, yöresel türküler ve ezgiler, repertuar sıralaması, başlıca müzikler, farklı tür müzikler ve düğün çalan müzisyenlik unsurlarını; eğitimsel durumları, mesleki yaşamları ve deneyimleri, toplumsal ve grupsal sınıf ve statüleri, sosyo-ekonomik durumları açısından incelemesini/betimlemesini amaçlamaktadır. Araştırma modeli, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışmasıdır. Araştırma deseni ise düğün çalma pratiği ve düğün çalan müzisyenlik olguları müzik sosyolojisinde etnografik yönü olan bir konu olup disiplinin sınırlarının genişlemesine etkisi açısından Disiplin Yönelimli Durum Çalışması desenidir. Örnekleme metodu ise düğün pratiği ve düğün çalan müzisyenlik olgularının betimlenmesinde zengin bilgi ve deneyim içeriği olan düğün çalan müzisyenlerinin seçilmesi açısından Amaçlı Örnekleme Metodu, araştırmacının Safranbolu ilçesinde ikamet etmesinin verilerin toplanmasında kolaylık sağlaması açısından Kolayda Örnekleme Metodu, katılımcıların belirlenmesinde Safranbolu yöresi düğün pratiği ve düğün çalan müzisyenlik deneyimlerinin olması, en az beş yıl düğün çalan müzisyenlik mesleğini icra etme gibi ölçütlerinin getirilmesi açısından Ölçüt Örnekleme Metodu belirlenmiştir. Araştırma için Safranbolu ilçesinde 2020-2021 yıllarında düğün çalan onbeş katılımcı belirlenmiştir. Araştırma sonucunda Safranbolu yöresinde yaşayan düğün çalan müzisyenlerin kişisel özellikleri (aile durumları, eğitimleri) belirlenmiştir. Düğün çalan müzisyenlik hakkında meslekte yaşanan sorunlar, çalışma koşulları, gelir durumları, sosyal güvenceleri, emek değerlerine ve toplumsal statü ve sınıflarına yönelik bulgular elde edilmiştir. Düğün pratiği ile ilgili olarak ise düğün icra ortamları, kullanılan enstrümanlar, ortalama düğün süresi, icra edilen müzikler, repertuar, Safranbolu yöresine ait türküler ve ezgiler, icradaki sıra hakkındaki görüşleri sunulmuştur. Düğün çalan müzisyenlik deneyimi hakkında usta-çırak ilişkisi, aileden gözlemleyerek ve icra ortamında deneyimlemenin olduğu belirtilmiştir. Araştırmada Safranbolu yöresi düğün çalma pratiği katılımcıların görüşleri ekseninde tematik olarak betimlenmiştir. Bu sayede kültürel miras, sanatsal değer ve toplumsal önemleri açısından yaşatılması ve geliştirilmesine yönelik öneriler ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler: Düğün Çalma Pratiği, Düğün Çalan Müzisyenlik, Safranbolu

Abstract:
In this research, the elements in the wedding playing practice in Safranbolu region; place, music performer, instruments used, average wedding playing time, music specific to bride and groom, wedding repertoire, local folk songs and melodies, repertoire order, main music, different types of music and elements of musicianship playing at the wedding; It aims to analyze/describe their educational status, professional life and experience, social and group class and status, socio-economic conditions. The research model is a case study from qualitative research methods. The research design, on the other hand, is the practice of playing weddings and the phenomenon of musicianship playing weddings, an ethnographic subject in music sociology, and it is a Discipline Oriented Case Study design in terms of its effect on expanding the boundaries of the discipline. The sampling method is the Purposeful Sampling Method in terms of choosing the musicians who play the wedding with rich knowledge and experience in describing the wedding practice and the wedding playing musician cases, the Convenience Sampling Method in terms of the convenience of the researcher residing in Safranbolu in the collection of data, the Safranbolu region wedding practice and the wedding musicianship in the determination of the participants. The Criterion Sampling Method was determined in order to meet the criteria such as having experience and performing the profession of musician who played weddings for at least five years. In the research, fifteen participants were determined as musicians who played weddings in Safranbolu district in 2020-2021. As a result of the research, the personal characteristics (family status, education) of the musicians living in the Safranbolu region who played weddings were determined. Findings about the problems experienced in the profession, working conditions, income status, social security, labor values and social status and classes were obtained about the musicianship that plays weddings. Regarding the wedding practice, the place where the wedding is held, the instruments used, the average wedding time, the music performed, the repertoire, the folk songs and melodies for the Safranbolu region, and their views on the order in the performance are presented. It has been stated that there is a master-apprentice relationship, observing from the family and experiencing it in the performance environment. In the research, suggestions for keeping the Safranbolu region wedding practice alive and developing in terms of cultural heritage, artistic value and social importance were put forward, thanks to the thematic description of the participants' views.

Key Words: Wedding Playing Practice, Wedding Playing Musician, Safranbolu