Değişen uluslararası konjonktürde Avrupa Birliği'nin ortak güvenlik ve savunma politikasını etkileyen yerel, bölgesel ve uluslararası faktörlerin analizi ve Türkiye Avrupa Birliği ilişkileri
An analysis of local, regional, and international factors of the European Union?s common security and defence policy in the changing international conjuncture and Turkey - Eu relations
Yazar: ZEYNEP YÜCEL
Danışman: PROF.DR. İBRAHİM CANBOLAT
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Avrupa Senedi ile telaffuz edilmeye baslayan Avrupa Birligi içinde ortak bir dıs politika gelistirmeiradesi, 1990'lı yıllarda hem uluslararası sistemde hem de Avrupa Birligi sisteminde ortaya çıkan yeniolgular temelinde hızlanarak, Maastricht Antlasması'nın imzalanmasının ardından Ortak Dıs Politika veGüvenlik Politikasının olusturulmasının kabul edilmesiyle, somut bir görünüm kazanmıstır. AvrupaBirligi, Ortak Dıs Politika ve Güvenlik Politikası'nın dogal bir uzantısı olarak, Avrupa Güvenlik veSavunma Politikasının gelistirilmesini de burada kabul etmislerdir. Bu dogrultuda, çalısmalarhızlandırılmıs, Amsterdam ve Nice Antlasmaları ile AGSP'na iliskin sistemin gerekli araç ve yeteneklerekavusturulması saglanmaya çalısılmıstır. Bu süreç devam ederken Avrupa Birligi içerisinde, Türkiye'nin1987'de tam üyelik basvurusuyla yeni bir görünüme kavusan iliskiler, 1990'lı ve 2000'li yıllarda ortayaçıkan gelismeler ısıgında Avrupa Birligi'nin Genisleme Politikası, ODGP ve AGSP ile de baglantılı halegelmistir. Son dönemde Türkiye ve Avrupa Birligi arasındaki iliskileri etkileyen en önemli konulardanbirisi olan AGSP, kültür ve kimlik açılımları da içermektedir. Türkiye'nin gelistirilmeye çalısılanAGSP'na olan yaklasımı, kaygıları ve bu politikaya getirecegi açılımlar, hem uluslararası etkenler hembölgesel dinamikler hem de tarafların dıs politik çıkarları ve güvenlik algılamaları dogrultusundaislenecektir. Ulusüstü bir deger dagıtım sistemi olarak, siyasal bütünlesme sürecini tamamlama yolundakiAvrupa Birligi'nin, ortak yarar temelinde, ortak degerler ve normlar dogrultusunda gelistirmeye çalıstıgıAGSP'nın, bölgesel ve küresel etkileri ile Türkiye'nin buradaki konumu, kamuoyu destegi, siyasi irade vedıs politika gelismeleri ele alınarak incelenecektir.

Abstract:
Development of a common foreign and security policy in the EU, was emphasized with the SingleEuropean Act in1986. Process of development a common foreign policy accelerated in 1990?s. In this era,some radical changes occurred in international system, such as declining Soviet power and communistsystem, existing new independent states, transformation process of Central European countries. The EU,as a supranational system and as a global actor, affected from all these developments and startedimproving its strategic interests and security aims. With signing Maastricht Treaty, Europeans began towork on design a Common Foreign and Security Policy (CFSP) and also, they took responsibilities ofcreating a credible European Security and Defense Policy (ESDP). ESDP is being created as a dimensionof the Union?s Common Foreign and Security Policy. Relevant with these developments, the EU beganstrengthening its identity and own statue at global and regional level. Arrangements of Amsterdam andNice Treaties are known as important developments because of aiming to provide assets and capabilitieswhich are necessary to development a credible Foreign and Security policy in the EU. The EU is eager tobe part of the picture whenever security problems arise in Europe. Since the Turkish full membershipapplication to the EC in 1987, relations between two parties gained a new phase. Turkey and theEuropean Union relations were affected by European Union Enlargement Policy, CFSP and ESDP. Thesethere policy areas of the EU have strong cultural roots and identity dimensions. So, the Turkish concernsand opinions according to integration, enlargement process of EU and its position according to ESDPwere examined in the basis of international effects, regional dynamics, political interests and securityperceptions.