Bilimsel buluşların giyim tasarımına görsel etkileri: "Giyilebilir sanat"
Visual effects of scientific inventions on clothing desing: "Wearable art"
Yazar: TUĞÇE GÜNAYDIN
Danışman: PROF. SEFA ÇELİKSAP
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Görsel Sanatlar Ana Bilim Dalı / Görsel Sanatlar Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Bilimsel yaratıcılık = Scientific creativity ; Bilimsellik = Scientificness ; Buluş = Discovery ; Giyilebilir  sanat = Wearable art ; Giysi tasarımı = Clothing design ; Sanat = Art ; Tasarım = Design ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization

Özet:
Bilimin bir keşif süreci, teknolojinin bir icat durumu, sanatın bir ifade şekli olduğu ve tasarımın ise tüm bu kavramları içinde barındırarak, onların doğrultusunda insan ve doğa ile bir iletişim kurma eğilimi gösterdiğini söylemek mümkündür. Doğaldır ki bu kavramların etki alanındaki herhangi bir gelişme, diğer kavramların tanımlarını da genişletmektedir. Bu alanlarda yaşanan gelişmelerin, günlük hayata olan yansımalarıyla birlikte insan yaşam biçiminin ve bakış açısının değiştiği açıktır. Buna paralel olarak her gün taşımak zorunda olduğumuz giysilerden de beklentilerimiz değişim göstermiştir; artık daha kullanışlı ve işlevsellik özelliklerin yanında, giysiye yüklenen kavramsal içerikler de aranmaya başlamıştır. 
Tasarımcıların, bilimsel gelişmeleri ve teknolojik uygulamaları takip ederek, giyim formuna veya tasarımına bir sanatçı duyarlılığında yaklaşabileceği ve sergilenebilir, giyilebilir sanat nesneleri yaratabileceğini ortaya koymak, tezin amacını oluşturmaktadır. Yaşanan teknolojik, ekolojik ve ekonomik değişimlerin, giysi formları yaratan tasarımcı veya sanatçı kişilikler üzerinde yarattığı etkinin, giyilebilir sanat ilişkisi anlamında araştırılması tezin önemini oluşturmaktadır.
Geçmiş yıllarda bu konu farklı başlıklar altında işlenmiş olsa da geleceği şekillendiren yeni teknolojilerin, giyilebilir sanat anlayışında ve giysi tasarımlarında ne gibi değişikliklere yol açtığı ve bunun yanı sıra tasarımcıların, bilimsel birtakım keşiflerle ortaya çıkan yeni malzemeleri nasıl yorumladığı, ne şekilde tasarımlarında kullandıkları ve sanat bağlantılarının saptanması, tezin inceleme konusunu oluşturmaktadır. 
Nitel bir araştırma kapsamında, literatür taraması ile kavramsal çerçeve araştırılarak, ortaya çıkan sonuçların, giyilebilir sanat anlayışını ne şekilde değiştirdiğinin ya da anlamını genişlettiğinin cevapları aranmıştır. Çalışma kapsamında seçilen 20 örnek tasarımın amaç, hammadde kullanımı, avantaj/dezavantaj ve işlevsellik/estetik açılardan sınırlandırılarak görseller üzerinden, fenomenoloji yaklaşımıyla analizi yapılmıştır. 
Elde edilen bilgiler doğrultusunda, tasarımcıların fonksiyonel olan giysilere, sanatsal kaygılar yüklediği tespit edilmiştir. Buradan yola çıkarak bilimsel ve teknolojik gelişmeler sonucunda değişen sanat ve tasarım anlayışında giysinin, işlevsellik özelliğine bakılmaksızın estetik ve kavramsal içeriğiyle sanatsal bir ifade aracına dönüştüğü düşünülmektedir. Bu durumun, günümüzün bakış açısı ve algısında, yeni bir giyilebilir sanat yaklaşımına neden olacağı öngörülmektedir.
 
Anahtar Kelimeler: Disiplinlerarası Tasarım, Giysi Tasarımı, Giyilebilir Sanat, Bilimsel Gelişmeler, Teknoloji.

Abstract:
It is possible to say that science is a process of discovery, technology is a state of invention, art is a form of expression, and that design includes all these concepts and tends to communicate with man and nature in line with them. Naturally, any development in the domain of these concepts expands the definitions of other concepts. The developments in these areas have changed the way of life and perspective of people with their reflections on daily life. Concordantly, our expectations of the clothes we must wear every day have also changed; conceptual content loaded on clothing has begun to be demanded in addition to more useful and functional features. 
The aim of the thesis is to demonstrate that designers can approach clothing form or design with the sensitivity of an artist and create wearable art objects by following scientific developments and technological applications. Investigating the effects of technological, ecological, and economic changes on the designer or artist who create clothing forms in terms of the relation of wearable art constitute the importance of the thesis. 
While this has been covered in different topics over the past years, the new technologies that shape the future have led to wearable art and what changes in clothing designs, as well as how designers interpret and design new materials that have emerged from several scientific discoveries, and the detection of art links is the subject of thesis review.
Within the scope of a qualitative research, the answers were sought in how the results changed the understanding of wearable art or expanded its meaning by searching the conceptual framework within the literature research. The 20 sample designs selected in the study were analyzed by the approach of phenomenology through visuals, constrained by purpose, raw materials use, advantage/disadvantage and functional/esthetic angle.
In line with the information obtained, it has been determined that designers attribute artistic concerns to functional clothes. Based on this, it is thought that in the understanding of art and design, which has changed because of scientific and technological developments, clothing has turned into an artistic expression tool with its aesthetic and conceptual content, regardless of its functionality. It is predicted that this situation will cause a new wearable art approach in today's perspective and perception.

Keywords: Interdisciplinary Design, Clothing Design, Wearable Art, Scientific Developments, Technology.