Sigara üzerinden alınan özel tüketim vergisine yönelik sigara tüketicilerinin tutumu
The attitude of the cigarette consumers' to the special consumption tax taken from cigarettes
Yazar: NURSEDA SAYMAZ
Danışman: DOÇ. DR. GÖKHAN DÖKMEN
Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Dışsallık = Externality ; Sigara = Cigarette ; Sigara sektörü = Tobacco sector ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Tüketici tutumları = Consumer attitudes ; Tüketim vergileri = Consumption taxes ; Tütün = Tobacco ; Vergiler = Taxes ; Özel tüketim = Private consumption ; Özel tüketim vergisi = Excise taxes

Özet:
Tütün ürünleri kullanımı günümüzde ölümle sonuçlanabilen önemli sorunlardan biridir. Keşfedildiği ilk günden itibaren kullanımında sürekli artış meydana gelen tütün ürünleri (sigara), günümüzde tüm dünyanın ortak sorunu haline gelmiştir. Kullanımı yalnızca sağlık sorunlarını değil, birçok ekonomik problemi de beraberinde getirmektedir.
Tütün, negatif dışsallıkları sebebi ile erdemsiz mallar grubuna dâhil olmaktadır. Erdemsiz mallar, tüketicileri kadar tüketici çevresini de birçok zarar vermektedir. Devlet ise erdemsiz mallarda tüketicilerin kendisi dışındakilere verdiği zararın tazmininin gerçekleşebilmesi için bu mallara müdahale etme ihtiyacı duyar. Vergi düzenlemeleri ve doğrudan sınırlayıcı politikalar bu müdahalelerin önemli bir kısmını oluşturmaktadır.
Çalışmada, "Tütün ürünlerine ilişkin tüketimin yüksek vergilerle azalacağını düşünüyorum", "Vergi ile sigara fiyatının artırılmasının sigara tüketimini azaltma etkisi olur" gibi sorularla yüksek oranlı vergilerin ve ek sorular ile doğrudan sınırlayıcı politikaların kullanıcıların tutumlarında değişim meydana getirip getirmediği ölçülmeye çalışılmıştır. Yapılan istatistiksel analiz sonucunda, tütün ürünleri üzerinden alınan vergilerin bu ürünlerin kullanımı üzerinde azaltıcı bir etkisi olmadığı bulgusuna ulaşılmıştır. Bu nedenle, uygulanan özel tüketim vergilerinin etkin olmadığını, doğrudan sınırlayıcı politikaların vergileme yöntemiyle caydırma politikalarına kıyasla çok daha etkin olduğu sonucuna varılmaktadır.

Abstract:
Nowadays, the use of tobacco products is one of the major problems that can lead to death. Tobacco products (cigarettes), which are constantly increasing in use from the first day of their discovery, are the common problem of the whole world. Its use not only brings health problems but also many economic problems.
Tobacco is included in the group of virtueless goods due to its negative externalities. Virtueless goods, cause a lot of damage to the environment as much as the consumers. The state needs to intervene in this property to ensure that the damages incurred by the consumers outside of itself in the virtueless goods can be recovered. Tax regulations and direct restrictive policies constitute a significant part of these interventions.
In the study, it was tried to measure in the attitude of the consumers by direct quota policies with high rate of taxes and additional questions like questions such as "I think consumption of tobacco products will decrease with high tax", "Increasing tax and cigarette price will be the effect of reducing cigarette consumption". As a result of the statistical analysis, it has been found that the tax on tobacco products does not have a detrimental effect on the use of these products. For this reason, it is concluded that the applied private consumption tax is ineffective and that it is much more effective than discouraging policies by way of taxation of direct restrictive policies.