Ergenlerin algıladıkları helikopter ebeveyn tutumları ile psikolojik sağlamlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between adolescents' perceived helicopter parental attitudes and psychological resilience levels
Yazar: AYŞE NUR ŞAHİN KIZILKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERTUĞRUL TALU
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Belirsizliklerin yoğun olduğu bir dönem olan ergenlik döneminde kişilerin ebeveynleriyle ve çevresiyle iletişim şekli değişmektedir. Bu değişiklikler ebeveynlerin çocuklarına karşı da tutumlarında birtakım farklılıklara yol açacağı düşünülmektedir. Bu araştırmanın amacı ülkemizde yeni bir kavram olan helikopter ebeveyn tutumları ile ergenlerin psikolojik sağlamlığı arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Araştırmanın çalışma grubu 2022-2023 eğitim öğretim yılı içerisinde İstanbul ili Esenyurt ilçesinde bulunan 3 farklı ortaöğretim kurumunda öğrenim gören 717 (457 kız, 260 erkek) lise öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırma katılımcıların bilgilerini toplamak amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu", algılanan helikopter ebeveyn tutumunu belirlemek amacıyla Yılmaz (2019) tarafından geliştirilen "Algılanan Helikopter Ebeveyn Ölçeği", psikolojik sağlamlık düzeylerini belirmek amacıyla Arslan (2015) tarafından Türkçe uyarlaması yapılan "Çocuk ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen verilerin istatiksel analizi için SPSS 22 paket programı kullanılmıştır. Ergenlerin cinsiyetleri ile ebeveynlerini helikopter ebeveyn olarak algılama düzeyleri ve psikolojik sağlamlık düzeyleri arasında anlamlı bir fark olup olmadığını  test etmek için bağımsız örneklem t testi, ergenlerin okul türleri, sınıf düzeyi, ekonomik düzeyi, ebeveynlerinin eğitim düzeyi ile ebeveynlerini helikopter ebeveyn olarak algılama düzeyleri arasında anlamlı bir fark olup olmadığını test etmek için tek yönlü varyans analizi (ANOVA), algılanan helikopter ebeveyn tutumu ile psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkiyi test etmek için pearson korelasyon analizi, algılanan helikopter ebeveyn tutumları ve alt boyutlarının psikolojik sağlamlığı yordama düzeyini test etmek amacıyla çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda erkek lise öğrencileri kız lise öğrencilerinden annelerini daha çok helikopter ebeveyn olarak algıladığına; erkek lise öğrencilerinin kız lise öğrencilerinden anlamlı düzeyde psikolojik sağlamlık düzeylerinin yüksek olduğuna; helikopter anneye sahip olan imam hatip lisesinde öğrenim gören öğrencilerin anadolu lisesinde öğrenim gören öğrencilerden daha çok ve mesleki teknik lisesinde öğrenim gören öğrencilerin imam hatip lisesinde öğrenim gören öğrencilerden daha çok akademik-okul yaşamı konusunda helikopter ebeveynlik yaptığı; algılanan helikopter ebeveynlik ile sınıf düzeyi ve ekonomik düzeye göre anlamlı bir farklılık göstermediği; lise mezunu annelerin ilkokul mezunu annelerden daha yüksek helikopter ebeveynlik yaptığı;  psikolojik sağlamlık ile algılanan helikopter ebeveyn tutumu arasında anlamlı pozitif yönde bir ilişki olduğu; helikopter anne etik ve ahlaki yaşam, akademik-okul yaşamı, duygusal-kişisel yaşam alt boyutları ve helikopter baba, temel güven, duygusal-kişisel alt boyutlarının psikolojik sağlamlığı yordadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
During adolescence, a period of intense uncertainty, the way people communicate with their parents and their environment changes. These changes are thought to lead to some differences in the attitudes of parents towards their children. The aim of this study is to investigate the relationship between helicopter parenting attitudes, which is a new concept in our country, and psychological resilience of adolescents. The study group of the research consists of 717 (457 female, 260 male) high school students studying in 3 different secondary education institutions in Esenyurt district of Istanbul province during the 2022-2023 academic year. The "Personal Information Form" prepared by the researcher was used to collect the information of the participants, the "Perceived Helicopter Parent Scale" developed by Yılmaz (2019) to determine the perceived helicopter parent attitude, and the "Child and Youth Psychological Resilience Scale" adapted into Turkish by Arslan (2015) to determine the level of psychological resilience. SPSS 22 package program was used for statistical analysis of the data obtained within the scope of the research. Independent sample t test to test whether there is a significant difference between high school students' gender and their level of perceiving their parents as helicopter parents and their level of psychological resilience, one-way analysis of variance (ANOVA) to test whether there is a significant difference between high school students' school types, grade level, economic level, parents' education level and their level of perceiving their parents as helicopter parents, Pearson correlation analysis was used to test the relationship between perceived helicopter parent attitudes and psychological resilience, multiple linear regression analysis was used to test the level of prediction of psychological resilience by perceived helicopter parent attitudes and its sub-dimensions. As a result of the analyses, male high school students perceive their mothers as helicopter parents more than female high school students; male high school students have significantly higher levels of psychological resilience than female high school students; imam hatip high school students who have helicopter mothers are helicopter parents more than students in an Anatolian high school and vocational technical high school students are helicopter parents more than imam hatip high school students in terms of academic-school life; perceived helicopter parenting did not show a significant difference according to grade level and economic level; high school graduate mothers were found to be more helicopter parenting than primary school graduate mothers; there was a significant positive relationship between psychological resilience and perceived helicopter parenting attitude; helicopter mother ethical and moral life, academic-school life, emotional relational life sub-dimensions and helicopter father, basic trust, emotional relational life sub-dimensions predicted psychological resilience.