Finansal varlıkları fiyatlandırma modeli' nin İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda test edilmesi
Testing the capital asset pricing model in İstanbul Stock Exchange
Yazar: İBRAHİM BOZKURT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MEHMET SARAÇ
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: İMKB = İstanbul Stock Exchange

Özet:
Bilindiği gibi yatırımcıların yatırım kararlarını etkileyen en önemli iki unsur; risk ve getiri oranlarıdır. FVFM ise bu iki unsur arasında somut bir ilişki kurmaktadır. Kısaca ?pazardaki riski bilinen bir menkul kıymetin beklenen getirisini gösteren bir model? olarak tanımlanan FVFM, pazardaki menkul kıymetlerin ucuz yada pahalı fiyatlandırıldığını ortaya çıkarmaktadır.Bu çalışmada, FVFM' nin İMKB'de geçerli olup olmadığı incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda ise şu dört hipotez test edilmiştir. 1)Risk-Getiri ilişkisi doğrusaldır. 2) Finansal varlık riskinin tek ölçüsü Beta (ß)'dır. 3) Beta ile getiri arasında pozitif ilişki vardır. 4) FVFM, İMKB' de geçerlidir ve pazar etkindir.Hipotezlerin testi için Ocak 2002 ile Eylül 2007 yılları arasındaki verilerden faydalanılmıştır. Bu veriler; İMKB-100 endeksinin, Risksiz faiz oranının ve İMKB-100 endeksi içinde yer alan 84 hissenin aylık getirileridir.Çalışmadaki bu veriler, FVFM' nin İMKB' deki geçerliliğini test etmek için, iki analize tabi tutulmuştur. Bu analizlerden ilki, pazar getirisi ile hisse getirisi arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkinin yönünü ortaya koyan tek bağımsız değişkenli regresyon analizidir. Bu analiz ile elde edilen ß katsayıları anlamlı çıkmıştır. Bu durum, hisse fiyatlarında meydana gelebilecek değişikliklerin, pazarda meydana gelen değişiklikler ile tahmin edilebileceğini ortaya koymaktadır.Çalışmanın ikinci ve son analizi olan panel veri analizi ise; risk ile getiri arasındaki ilişkiyi ortaya koyarak çalışma hipotezlerinin test edilmesini sağlamıştır. Analiz sonucunda elde edilen katsayılar anlamsız çıkmıştır. Bu katsayılar yorumlandığında ise; çalışmadaki 1. ve 2. hipotezlerin kabul edildiği ancak 3. ve 4. hipotezlerin reddedildiği görülmüştür. Bu durum, FVFM' nin İMKB' de geçerli olmadığını ortaya koymuştur. Yani İMKB' deki yatırımcılar riski ve getiriyi doğru olarak değerleyememektedir. Dolayısıyla yatırımcılar bundan olumsuz bir şekilde etkilenmektedirler.Yabancı sermayenin kalıcı olmaması, yatırımcılara yönelik bilgi akımının sınırlı olması ve pazardaki profesyonel yatırımcıların azlığı, bu olumsuz durumun nedenleri arasında gösterilebilir. Bu yönüyle çalışma, ülke ekonomisi için dikkate alınması gereken oldukça önemli bulguları ortaya koymaktadır.

Abstract:
As it is known, risk and rate of return are the major factors that affect the investment decisions of investors. CAPM establish a concrete relationship between these two factors. Defined as ?a model that determine the expected return of a security of which the risk in the market is known? in short, CAPM reveals the underpriced or overpriced securities in the market.In this study, the validity of CAPM in the context of ISE is tested. The following four hypotheses are tested in accordance with this purpose. 1) Risk-Return relationship is linear. 2) The only measurement of the financial asset risk is Beta (ß). 3) There is a positive correlation between Beta and return. 4) CAPM is valid in ISE and market-effective.The data between the years January 2002 / September 2007 are used to test the hypotheses. These data consist of the monthly returns of the ISE-100 index, the risk-free interest rate and 84 shares which take part in the ISE-100 index.Two analyses are employed in order to test the validity of CAPM in ISE. The first analysis is the single independent variable regression analysis which puts forward the relationship between the market return and the share return and the direction of this relationship. The ß coefficients, obtained as a result of this analysis, are found significant. This situation shows that the changes in the share prices could be estimated by the changes in the market.Secondly, the panel data analysis test the hypotheses by investigating the relationship between the risk and return. The coefficients are found insignificant. As a result, first and second hypotheses of the study are accepted, while the third and fourth hypotheses are rejected. These results show that CAPM is not valid in ISE. That is, the investors in ISE do not rationally value the risk and return. Consequently, this situation has a negative effect on the investors.The possible reasons of this situation include the volatility of foreign capital, limited information flow towards the investors and the lack of professional investors in the market. From this point of view, the study reveals pretty important findings that should be considered for the economy of the country.