HIV ile yaşayan bireylerde ve sağlıklı gönüllülerde ekokardiyografik bulguların karşılaştırmalı değerlendirilmesi
A comparative analysis of echocardiographic findings in individuals living with HIV and healthy volunteers
Yazar: AYTAN SEYDALIYEVA
Danışman: PROF. DR. ELİF TİGEN
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji = Infectious Diseases and Clinical Microbiology

Özet:
Kombinasyon antiretroviral tedavinin (ART) kullanıma sunulmasından bu yana, insan immün yetmezlik virüsü (HIV) ile yaşayan bireylerde, hayatta kalma belirgin şekilde iyileşti. Sonuç olarak, bu insanlar daha uzun yaşadıkça, HIV enfeksiyonunun ve ART'nin uzun vadeli etkilerine ilişkin endişeler de artıyor. HIV ve ART'ye bağlı metabolik anormallikler, HIV ile yaşayan bireylerde artan kardiyovasküler hastalık insidansında rol oynamaktadır. HIV pozitif bireylerde koroner arter hastalığı, dilate kardiyomiyopati, perikardit ve pulmoner hipertansiyon gibi çeşitli kardiyak anormallikler daha yaygın olarak görülür. Bu durumlar, HIV'in direkt etkileri, enflamasyon, immün aktivasyon ve antiretroviral tedavinin yan etkileri gibi çeşitli mekanizmalarla ilişkilidir . Aynı zamanda HIV enfeksiyonu, damar duvarlarında sertliğe neden olabilir. HIV ile ilişkili enflamasyon ve immün aktivasyon, arteriyal sertlik ve diğer vasküler anormallikler yoluyla kardiyovasküler hastalık riskini artırır. Bununla birlikte, az sayıda çalışma bu popülasyondaki ekokardiyografik anormalliklere odaklanmış ve ART sonrası kardiyak anormallik prevalansındaki değişiklikleri değerlendirmiştir. Bu nedenle çalışmamızda HIV ile yaşayan bireylerde ve sağlıklı gönüllülerde ekokardiyografik bulguların karşılaştırmalı değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem:
Çalışma, tek merkezli kesitsel araştırma olup, durum saptama araştırması olarak tasarlanmıştır. Çalışmaya Marmara Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları polikliniğinde takip edilen, belirlenen dahil edilme ve dışlama kriterlerine göre 121 HIV tanılı hasta ve 30 sağlıklı gönüllü dahil edildi.
Hastaların başlangıç ve son altı aydaki viral yük, CD4, CD8 sayısı, CD4/CD8 oranı, nötrofil/lenfosit oranı (NLR), NT-proBNP, Troponin I, hs-CRP değerleri, sağlıklı gönüllülerin son altı aydaki nötrofil/lenfosit oranı, NT-proBNP, Troponin I, hs-CRP değerleri hastane veri tabanından retrospektif taranarak elde edildi.
Mobil-O-Graph arteriyograf sistemi (Mobil-O-Graph NG, Stolberg, Germany) cihazı kullanılarak kol bölgesinden arteriyel sertlik ölçümleri yapıldı. Katılımcıların transtorasik ekokardiyografi görüntüleri "G.E.Vivid E95" cihazında alındı.


Bulgular: 
Hastalar ile sağlıklı gönüllüler arasında, arteriyel sertlik ölçümünde bakılan parametrelerden nabız sayısında istatistiksel anlamlı farklılık vardı (p<0,001). Nabız sayısı diğer tüm gruplar ile kıyaslamada kontrol grubunda anlamlı düşük bulundu (75 ± 8,6/dk, p=0,011). Hastalar ve sağlıklı gönüllüler kıyaslandığında augmentasyon indeksinde (AIx) istatistiksel anlamlı farklılık bulunsa da (p=0,01), tüm gruplar değerlendirildiğinde fark bulunmadı (p=0,072). Augmentasyon indeksi hastalarda daha yüksekti.  
Ekokardiyografik ölçümler değerlendirildiğinde e, e lateral ve e septal değerlerinin hastalarda, kontrol grubuna göre daha düşük olduğu görüldü (p<0,001; p=0,002; p=0,006). LVGLS değeri de hastalarda kontrol grubuna göre anlamlı düşük bulundu (p<0,001). Hastalık sürelerine göre gruplara ayrılmış hastalar ve sağlıklı gönüllüler kıyaslandığında LVGLS ve RVFWGLS değerlerinde gruplar arasında anlamlı farklılık olduğu gözlendi. 10 yıl üzeri tanılı hastalarda hem LVGLS, hem de RVFWGLS değeri sağlıklı gönüllülerden düşük bulundu. 2-5 yıl tanılı hastalarda LVGLS değeri, 5-10 yıl tanılı hastalarda RVFWGLS değeri kontrol grubundan anlamlı düşük bulundu. LAcon değerine bakıldığında ise hem 2-5 yıl, hem 5-10 yıl, hem de 10 yıl üzeri tanılı hastaların LAcon değeri kontrol grubundan anlamlı düşük bulundu (p=0,012).


Sonuç: 
Etkin tedavi ile viral süpresyon sağlanan HIV ile enfekte hastaların, metabolik sendrom ve diğer geleneksel kardiyovasküler risk faktörlerinden bağımsız olarak azalmış vasküler fonksiyona ve azalmış strain değerlerine sahip olduğunu gösterdik, bu da HIV enfeksiyonunun neden olduğu kronik enflamasyonla ilgili etyolojiyi düşündürmektedir.

ANAHTAR SÖZCÜKLER: HIV, İnsan immun yetmezlik virüsü enfeksiyonu, AIDS, kardiyovasküler hastalık, arteriyel sertlik, ekokardiyografi

Abstract:
The advent of combination antiretroviral therapy (ART) has led to a notable improvement in the survival rates of individuals living with human immunodeficiency virus (HIV). As a consequence of the increased longevity of those infected with HIV, concerns have emerged regarding the long-term effects of HIV infection and antiretroviral therapy (ART). Metabolic abnormalities associated with HIV and ART contribute to the increased incidence of cardiovascular disease in people living with HIV. Various cardiac abnormalities such as coronary artery disease, dilated cardiomyopathy, pericarditis, and pulmonary hypertension are more commonly observed in HIV-positive individuals. These conditions are associated with multiple mechanisms, including the direct effects of HIV, inflammation, immune activation, and the side effects of antiretroviral therapy. Additionally, HIV infection can lead to arterial stiffness, which is linked to processes like vascular inflammation and endothelial dysfunction. HIV-related inflammation and immune activation increase the risk of cardiovascular disease through arterial stiffness and other vascular abnormalities. Nevertheless, there is a paucity of research examining echocardiographic abnormalities in this population and evaluating changes in the prevalence of cardiac abnormalities post-ART. Accordingly, the objective of our study is to conduct a comparative assessment of echocardiographic findings in individuals living with HIV and healthy volunteers.

Materials and Methods: 
The study is a single-centre cross-sectional survey designed as a descriptive investigation. A total of 121 patients diagnosed with HIV and 30 healthy volunteers monitored at the Marmara University Education and Research Hospital Infectious Diseases clinic were included in the study, in accordance with the specified inclusion and exclusion criteria.
The initial and final six-month viral load, CD4 count, CD8 count, CD4/CD8 ratio, neutrophil/lymphocyte ratio (NLR), NT-proBNP, Troponin I, and hs-CRP values of the patients, as well as the neutrophil/lymphocyte ratio, NT-proBNP, Troponin I, and hs-CRP values of healthy volunteers from the past six months, were retrospectively obtained from the hospital database.
Arterial stiffness measurements were conducted using the Mobil-O-Graph arteriograph system (Mobil-O-Graph NG, Stolberg, Germany), with the brachial artery serving as the site of measurement. Transthoracic echocardiography images of the participants were obtained using the "GE Vivid E95" device.

Results: 
A statistically significant difference in heart rate was observed between patients and healthy volunteers when measuring arterial stiffness parameters (p < 0.001). The heart rate was found to be significantly lower in the control group compared to all other groups (75 ± 8.6 bpm, p=0.011). While there was a statistically significant difference in augmentation index between patients and healthy volunteers (p=0.01), no difference was found when all groups were evaluated (p=0.072). The augmentation index was observed to be lower in the control group.
When echocardiographic measurements were evaluated, it was found that e', e' lateral, and e' septal values were lower in patients compared to the control group (p < 0.001; p = 0.002; p = 0.006). The LVGLS value was also found to be significantly lower in patients compared to the control group (p < 0.001). When patients were grouped according to disease duration, significant differences in LVGLS and RVFWGLS values were observed among the groups when compared with healthy volunteers. Patients who had been diagnosed for a period exceeding 10 years exhibited lower LVGLS and RVFWGLS values than healthy volunteers. Patients diagnosed for 2-5 years exhibited significantly lower LVGLS values, while patients diagnosed for 5-10 years exhibited significantly lower RVFWGLS values compared to the control group. In terms of LAcon values, patients diagnosed for 2-5 years, 5-10 years, and more than 10 years exhibited significantly lower LAcon values than the control group (p=0.012).

Conclusion:
Our findings indicate that HIV-infected patients who achieved viral suppression with effective treatment exhibit reduced vascular function and decreased strain values, irrespective of metabolic syndrome and other traditional cardiovascular risk factors. This suggests that the underlying etiology may be related to chronic inflammation caused by HIV infection.  

KEYWORDS: HIV, Human Immunodeficiency Virus Infection, AIDS, cardiovascular disease, arterial stiffness, echocardiography.