Türkiye'de otomotiv sektörü çalışanlarında iş tatmininin iş stresine etkisi
The impact of job satisfaction on job stress among Turkish automotive industry workers
Yazar: GÜRSU BAŞARAN
Danışman: PROF. DR. FETHİ ÇALIŞIR
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Mühendislik Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; İşletme = Business Administration
Dizin: Otomotiv endüstrisi = Automotive industry ; Türkiye = Turkey ; İş doyumu = Job satisfaction ; İş ortamı = Work environment ; İş stresi = Job stress

Özet:
Bu araştırma, Türkiye ekonomisindeki öncü sektörlerden biri olan otomotiv sektöründe çalışanlarında iş tatmini ile iş stresi arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir.Çalışmada Türk otomotiv sektörü çalışanları analiz edilmiş, iş stresi, iş tatmini ve çalışma ortamı gibi araştırmanın konusunu teşkil eden değişkenler tanımlanmıştır. Konu ile ilgili literatür incelemesi ile demografik faktörlerin yanı sıra ücretten, ekipten, çalışma ve iş dışı zamandan memnuniyet gibi iş ortamı kaynaklı faktörler ile rol belirsizliği, rol çelişkisi, kariyer kaygısı, iş yükü, sorumluluk hissi gibi iş stresi faktörleri belirlenerek araştırmanın modeli, bağımlı - bağımsız değişkenleri ve hipotezleri kurulmuştur.Araştırmanın hipotezlerinin incelenmesi için gerekli veriler uluslar arası kabul gören Brayfield ve Rothe'nin iş tatmini anketi ile Ivancavich ve Matteson'un iş stresi anketi kullanılarak elde edilmiştir. Anket, rasgele seçim yöntemiyle belirlenen Türk otomotiv sektörü çalışanlarına uygulanmıştır. Orta veya büyük ölçekli 22 kuruluşa posta veya e-posta yolu ile gönderilen 420 anketten sadece 150 tanesi geri dönmüştür.Alanında kabul görmüş bu anketlerin sonuçlarının SPSS 15.0 programındaki analizi ile hipotezlerin doğruluğu test edilmiş ve bulunan fonksiyonlar yorumlanmıştır.Sonuç olarak, demografik özelliklerin iş stresi veya iş tatmini ile aralarında bir ilişki bulunamamıştır. İş tatmininin, iş ortamı faktörlerinden ücret, ekip ve kişisel zaman memnuniyetinden pozitif yönde; iş stresi faktörlerinin hepsinden negatif yönde etkilendiği bulunmuştur. İş stresinin ise, iş ortamı faktörlerinden ekip, kişisel zaman ve çalışma zamanı memnuniyetinden negatif yönde etkilenmektedir. Ayrıca iş stresi ve iş tatmini arasında iki tarafa da negatif yönlü ilişki olduğu bulunmuştur.

Abstract:
This study is performed to set the relationship between job satisfaction and job stress of employees of Turkish automotive industry which is one of the leading sectors of national economy. The employees of Turkish automotive industry are analyzed and the related variables such as job stress, job satisfaction and work environment are defined within the context of study. The relevant literatures are conducted to determine the demographic factors in addition to work environment factors like satisfaction from income, staff, personal and professional time, and also job stress factors, namely, role ambiguity, role conflict, carrier concerns, work load and responsibility sensation in order to develop the model of the study, the dependent and independent variables and the hypothesis. The job satisfaction questionnaire of Brayfield and Rothe, and the job stress questionnaire of Ivancavich and Matteson are applied to 150 employees of Turkish automotive industry.