Endüstri 4.0 ve yapay zeka teknolojisinin ören yerlerinde kullanımına yönelik keşifsel bir araştırma; efes örneği
An exploratory research on the use of İndustry 4.0 and artificial intelligence technology in ruins; a study of ephesus
Yazar: ÖZCAN ÇİÇEK
Danışman: DOÇ. DR. ELÇİN DOĞAN GÜRBÜZER
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm Rehberliği Ana Bilim Dalı / Rekreasyon ve Turist Rehberliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Turizm = Tourism

Özet:
Turizm sektörünün gelişmesinde ve yaygınlaşmasında teknoloji ve internetin etkili olduğunu, görselliği ve etkileşimi ön plana çıkarak uluslararası pazarda genişlemesine olanak verdiği söylenebilir. Teknoloji çağlar boyunca gelişmeye devam etmiş, insanlar bazı zamanlar zor olsa da bu duruma ayak uydurarak gelişimlerini sürdürmüştür. Aynı zamanda teknoloji, internet ve sosyal medyanın da yaygın bir şekilde kullanılması nedeniyle en etkili iletişim yolu haline gelmiştir. Geçmişten günümüze gelişen teknoloji sayesinde turizm de görsellerini satışa sunarken broşür, fotoğraf, video, internet ve sosyal medya gibi birçok değişik üründen fayda sağlamıştır. Turistler, tatilde yapacakları etkinlikleri planlarken teknolojik materyalleri kullanmakta, bilinçli ya da bilinçsiz bir şekilde, internetin ve teknolojinin yaratmış olduğu faktörler tarafından da güdülenmektedirler.

Efes Ören Yeri, antik çağın en önemli yerleşim yerlerinden biridir ve sahip olduğu tarihi yapıların çoğunun ayakta olması nedeniyle Türk ve Dünya Turizmi için önemli bir merkezdir. Hristiyanlık, Musevilik, ve İslamiyet gibi üç büyük semavi din ve dünya tarihinin büyük medeniyetlerine ev sahipliği yapan Anadolu kültür ve inanç turizmi açısından büyük bir potansiyele sahiptir. Bunun en güzel örneklerinden biri olan Efes Antik Kentinin güçlü imajıyla turizme sunulması, ülkemizin tanıtımı açısından da çok mühim bir yere sahiptir.

Bu çalışmada "Endüstri 4.0 ve Yapay Zeka Teknolojisi"nin turizmde, özellikle de arkeolojik sit alanlarında kullanımının ve etkilerinin araştırılması amaçlanmaktadır. UNESCO Dünya Kültür Mirası listesine alınmayı hak eden Efes Ören Yeri için uluslararası düzeyde tanıtım ve reklam çalışmalarının daha etkin ve kapsamlı bir şekilde yürütülmesi ve bu amaçla her alanda olduğu gibi turizmde de Endüstri 4.0 Bileşenlerinden yararlanılması gerekmektedir.

Araştırma alanı olarak Efes Ören Yeri, araştırma yöntemi olarak ise yarı yapılandırılmış görüşme ve yapılandırılmamış gözlem teknikleri kullanıldı. Çalışma grubu olarak turizm çalışanları, ziyaretçiler, profesyonel rehberler ve akademisyenler ile çalışıldı, örneklem yöntemlerinden ölçüt örnekleme tekniğini faydalanıldı.

Abstract:
It can be said that technology and the internet are effective in the development and expansion of the tourism sector, allowing it to expand in the international market by emphasizing its visuality and interaction. Technology has continued to develop throughout the ages, and people have continued their development by keeping up with this situation, even though it was difficult at times. At the same time, technology has become the most effective means of communication due to the widespread use of the internet and social media. Thanks to the developing technology from the past to the present, tourism has also benefited from many different products such as brochures, photographs, videos, internet and social media, while offering its visuals for sale. Tourists use technological materials while planning the activities they will do on holiday, and they are motivated by the factors created by the internet and technology, consciously or unconsciously.

Ephesus Ruins is one of the most important settlements of antiquity and is an important centre for Turkish and World Tourism, as most of its historical buildings are still standing. Anatolia, which is home to three great monotheistic religions such as Christianity, Judaism, and Islam, and the great civilizations of world history, has a great potential in terms of culture and faith tourism. The presentation of the ancient city of Ephesus, one of the best examples of this, to tourism with its strong image, has a very important place in terms of the promotion of our country.

In this study, it is aimed to investigate the use and effects of "Industry 4.0 and Artificial Intelligence Technology" in tourism, especially in archaeological sites. For the Ephesus Ruins, which deserves to be included in the UNESCO World Cultural Heritage list, it is necessary to carry out more effective and comprehensive international promotion and advertising activities, and for this purpose, Industry 4.0 Components should be utilized in tourism as in every field.

We used Ephesus Ruins as the research area and semi-structured interview and unstructured observation techniques as the research method. As a working group, we worked with tourism workers, visitors, professional guides and academicians, and we used criterion sampling technique from sampling methods.