Zeytin ürün rekoltesinin belirlenmesinde çok parametreli yaklaşım: Urla (İzmir) örneği
Urla (Izmir) as a model for multi-parameter approach to the determination of yield forecasting on the olive
Yazar: ÜNAL KAYA
Danışman: PROF. DR. YUSUF KURUCU
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Zeytin = Olive

Özet:
Dünya zeytinciliğinde önde gelen ülkelerden biri olan Türkiye'de zeytin, ülke ekonomisinde sağladığı yüksek katma değer ile ayrıcalıklı ve stratejik bir ürün konumundadır. Türkiye, dünya sıralamasında 148.750 ton sofralık zeytin üretimi ile 4. ve 82.250 ton zeytinyağı üretimi ile 6. sıradadır. Akdeniz Bölgesi zeytinci ülkeleri arasında Türkiye önemli bir üretici ülke konumunda olmakla beraber, uluslararası zeytin politikasını güçlendirmek için, hem ARGE çalışmalarını geliştirmek hem de sahip olduğu ağaç sayısı, çeşit, kalite vb. temel verileri ve yıllık ürün rekoltesini yüksek hassasiyet oranıyla belirlemek zorundadır. Ancak, Ülkemizde halen zeytin ağaç varlığı ve coğrafi dağılımı tam olarak bilinmemektedir. Farklı kaynaklardan üretilen ve birbiri ile tutarsız ağaç sayısı bilgileri, hata düzeyi yüksek verilere dayalı politikalar üretilmesine neden olmaktadır. Bu araştırmada, zeytin ürün rekoltesinin yüksek doğruluk oranıyla belirlenebilmesi için gerekli olan başta ağaç sayısı olmak üzere, verimi etkileyen diğer temel parametreler olan denizden yükseklik, bakı, eğim, jeolojik materyal ve toprak özellikleri coğrafi olarak belirlenmiş ve birer katman olarak veri tabanına girilmiştir. Daha sonra CBS ortamında üretilen sorgulama modelleri ile tüm parametrelerin dikkate alındığı bir rekolte belirleme yöntemi örneklenmiştir. Bu araştırma içeriğinde, coğrafi olarak zeytin ağaç envanterinin belirlenebilmesi için yüksek çözünürlüklü (60cm) pansharpened Quickbird uydu görüntüsü kullanılmıştır. Zeytin ağaç envanteri, ağaçların hem sayılarını hem de taç büyüklüklerine göre kategorize edilerek yerlerinin işaretlendiği harita bilgisini içermektedir. Araştırma alanı olarak, zengin çeşit varlığı ve ağaç sayısına sahip Urla (İzmir) ilçesi seçilmiştir.

Abstract:
Turkey is one of the leading olive growing countries in the world and olive is a special and strategic crop with its added value to the national economy. Turkey has the 4??th place in the table olive production and the 6th place in the olive oil production in the world with 148,750 ton and 82,500 ton, respectively. Although Turkey is an important producing country in the Mediterranean Basin, it is in need of improving its research and development activities as well as determining the basic data such as olive tree population, cultivar and quality with a high sensibility for the aim of enforcing its international olive policy. But, the amount of olive trees and their geographical distribution are still not known clearly in Turkey. Information related to the number of olive trees obtained from different sources that are contradictory to each other leads to production of policies based on data of high mistake rates. In this study, for the purpose of determining the olive yield amount with a high accuracy, the number of tree as the foremost parameter and the others such as elevation, slope, aspect, geological material and soil characteristics were determined geographically and inserted as a layer into the database. Subsequently, it was illustrated a method to state crop yield precisely concerning all parameters by using inquiry models generated in GIS. In this research context, high resolution (60cm) pansharpened Quickbird satellite image was used to determine olive tree inventory geographically. Olive tree inventory included the map information categorized as both number of trees and crown size plotted in the location. District of Urla was selected as the research area for its high number of trees and cultivars.