Şizofrenide anti-müllerian hormon düzeyleri ve cinsiyet hormonları ile ilişkisi
Anti-müllerian hormone and sex hormone levels in schizophrenia
Yazar: MEHMET BOZOK
Danışman: PROF. DR. A. BİNNUR ERBAĞCI
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Antimüllerian hormon = Antimullerian hormone ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Cinsiyet hormonları = Sex hormones ; Cinsiyet hormonu bağlayıcı globülin = Sex hormone binding globulin ; Testosteron = Testosterone ; Östradiol = Estradiol ; Şizofreni = Schizophrenia

Özet:
Amaç: Şizofreni, erkeklerde başlangıç yaşının erken olması, negatif ve bilişsel belirtilerin daha belirgin seyretmesi gibi klinik özellikleriyle cinsiyete bağlı dimorfik karakter göstermektedir. Anti-Müllerian hormonun (AMH) şizofreni etiyolojisi, belirtileri veya şiddeti üzerine etkili olabileceği görüşü bu hormonun gonadotropinler ve steroid hormon sentezi, cinsiyete özgü davranış modelleri ve nöronların yaşam ve işlevselliğine etkili olmasından dolayı düşünülmüştür. Bu çalışmada şizofrenide AMH ve cinsiyet hormonlar düzeylerinin araştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Akut alevlenme döneminde 51 erkek şizofreni hastası ile yaş ve cinsiyet uyumlu 40 sağlıklı birey çalışmaya dâhil edilmiştir. 22 hastada 6-8 haftalık tedaviyi takiben hormon analizleri tekrarlanmıştır. Şizofreni tanısı Mental Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı (DSM-IV-TR) tanı ölçütlerine göre konulmuştur. Hastaların sosyodemografik veri formları doldurulmuş, Klinik Global İzlenim (KGİ) ve Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS) uygulamıştır. AMH düzeyleri Beckman Coulter® AMH Gen II ELISA reaktifleri, diğer analizler Roche reaktifleri ile üreticinin talimatları doğrultusunda gerçekleştirilmiştir. 
Bulgular: Şizofreni grubunda total ve serbest testosteron düzeyleri düşük bulunmuştur. Tedavi sonrası total ve serbest testosteron düzeylerinde anlamlı bir azalma saptanmıştır. AMH düzeyleri, hasta-kontrol ve bazal-tedavi sonrası gruplarda farklılık göstermemektedir. Ancak, dezorganize tipte paranoid tipe göre yüksektir. Tedavi öncesi AMH düzeyleri bağımlı değişken olarak tasarlanan modelde, PANSS negatif ve KGİ skorlarının AMH üzerine anlamlı etkisi saptanmıştır (p<0.01).
Tartışma: Akut alevlenme dönemindeki erkek şizofreni hastalarında testosteron düzeylerinin düşük olması ve tedavi sonrası değişimi androjenlerin şizofrenide etiyolojik rol oynayabileceği ve tedavi süreci ile ilişkili olabileceğini destekler özelliktedir. AMH düzeyleri ile şizofreni alt tipleri, PANSS negatif ve KGİ ölçekleri arasındaki anlamlı ilişki, AMH?nin davranış modellerini ya da cinsiyet hormonları metabolizmasını düzenleyerek hastalık belirtileri ve şiddeti üzerinde etkili olabileceğini düşündürmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Anti-Müllerian hormon, östradiol, seks hormon bağlayıcı globulin, şizofreni, testosteron

Abstract:
Background: Schizophrenia exhibits a gender-biased dimorphic character, as males experience an earlier onset of the disorder and more pronounced negative and cognitive symptoms than females. Idea of Anti-Müllerian hormone (AMH) as a candidate participant for schizophrenia etiology, symptoms or severity comes from its effect on gonadotropin and steroid hormone synthesis, gender specific behaviors, and neuronal viability and function. In this study we aimed to investigate AMH and sex hormone levels in schizophrenia.
Methods: Present study included 51 male patients with schizophrenia at acute exacerbation and 40 healthy age and gender matched control subjects. 22 of the patient group were re-evaluated after 6-8 weeks naturalistic treatment. Schizophrenia diagnosis was assessed according to the Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-IV-TR) criteria. Clinical Global Impression (CGI) and Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS) scores are recorded. AMH levels were analyzed by Beckman Coulter® AMH Gen II ELISA reagents. Hormone analyses were performed with Roche reagents according to the manufacturers? instructions. 
Results: Patients with schizophrenia had lower total and free testosterone levels than the control group. Post treatment free and total testosterone levels were significantly decreased compared to basal levels. AMH levels were not different neither between the patient- control groups nor basal-post treatment periods. However paranoid type had lower AMH levels than the disorganized type. A general linear analysis model, pre-treatment AMH levels as the dependent variable revealed significant effect of PANSS negative and CGI scores (p<0.01).
Discussion: This study reveals low testosterone levels in male patients with schizophrenia at acute exacerbation and a significant decrease following drug therapy, suggesting possible role of androgens in etiology of schizophrenia and at treatment period. The significant relations between AMH levels and disease subtypes as well as PANSS negative, CGI scores of the patients indicate that AMH may affect disease symptoms and severity through affecting behavioral models or sex hormone metabolism.
Key words: Anti-Müllerian hormone, estradiol, schizophrenia, sex hormone binding globulin, testosterone