Yoğun bakım ünitesindeki sepsis hastalarında hastalık şiddetini ve akut böbrek hasarını öngörmek için kullanılabilecek aday biyobelirteçlerin değerlendirilmesi observasyonel çalışma
Evaluation of candidate biomarkers to predict disease severity and acute kidney injury in sepsis patients
Yazar: MERT CANBAZ
Danışman: PROF. DR. FİGEN ESEN
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation

Özet:
Amaç: Çalışmamızın birincil amacını sepsis ilişkili akut böbrek hasarını (S-AKI), rutinde kullanılan kreatinin gibi biyobelirteçlerden önce daha yüksek sensitivite ve spesifitede bir biyobelirtecin varlığını araştırmak oluşturmaktadır. Sekonder çıktılarımız arasında ise ilgili biyobelirteçlerin sepsis prognozu, ciddiyeti ve sepsis hastalarında renal replasman tedavisi (RRT) ile ilişkisini ortaya koyucu verilere ulaşmak bulunmaktadır. 
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız prospektif gözlemsel bir çalışma olup İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu onayı (2021/1907) alınmış, clinicaltrails.gov.tr NCT05310812) kaydı oluşturulmuştur. Çalışmaya dahil edilen hasta veya hasta yakınlarının yazılı onamları alınmıştır. Çalışmamıza Sepsis-3 tanı kriterlerine göre sepsis-septik şok tanısı alınan 18 yaşından büyük hastalar dahil edilmiş olup, terminal dönem malignite hastaları ve diyaliz bağımlı son dönem böbrek hastalığı bulunan hastalar çalışma dışı bırakılmıştır. Tanı anı itibariyle hastalara 'Sepsis Surviving Campaign' (SSC) kılavuzuna uygun şekilde tedavi başlanmış ve çalışılmak üzer serum örnekleri alınarak uygun koşullarda muhafaza edilmiştir. Hastalar yoğun bakım ünitesinde (YBÜ) yatışları boyunca günlük olarak takip edilmiş, klinik ve laboratuvar parametreleri kaydedilmiş, mortalite bilgileri, KDIGO sınıflamasına göre akut böbrek hasarı (AKI) verileri ve RRT ihtiyaçları not edilmiştir. Alınan serum örnekleri ELISA yöntemiyle çalışılarak presepsin (PSPN), proenkefalin (PENK), sindekan-1 (SDC1) ve nötrofil jelatinaz ilişkili lipokalin (NGAL) düzeylerine bakılmıştır. Elde edilen biyokimyasal ve klinik takip verileri ile biyobelirteç düzeyleri uygun istatiksel yöntemler kullanılarak değerlendirilmiş ve sonuçlar raporlanmıştır. 
Bulgular: Çalışmaya dahil edilme-dışlanma kriterleri uygun olarak 140 hasta dahil edilmiştir. Hastaların yaş ortalaması 65,2+16,1 olarak bulunmuştur. Popülasyonun %62,9'u kadın, %51,4'ü ise cerrahi patolojiye sekonder sepsis tanısı alan hastalardır. Çalışmamızda popülasyonun mortalite oranı %50 olarak bulunmuştur. Mortalite görülen hastalar ve görülmeyen hastalar arasında yapılan değerlendirmede PSPN, PENK, NGAL, SDC1 biyobelirteçleri açısından farklılığa rastlanmamıştır (sırasıyla, p:0,780, p:0,671, p:0,678, p:0,891). Hastaların %55'i AKI tanısı almış ve bu hasta grubunda SDC1 ve NGAL düzeyleri istatiksel anlamlı olarak yüksek saptanırken (sırasıyla; p:<0,001, p:<0,001), PSPN ve PENK düzeyleri arasında fark saptanmamıştır (sırasıyla; p:0,425, p:0,859). Ayrıca SDC1 regresyon analizinde risk faktörü olarak bulunmuştur (OR:1,230 (1,056, 1,433), p:0,008). ROC eğrisi analizi sonrasında SDC1 için eğri altında kalan alan (AUC) değeri 0,659, NGAL için ise 0,666 olarak bulunmuştur (sırasıyla; p:0,002, p:0,001). Hastaların %17,1'inde RRT ihtiyacı doğmuştur. RRT alan grupta istatiksel anlamlı olarak SDC1 sonuçları yüksek saptanırken (p:<0,001), PSPN, PENK, NGAL düzeyleri arasında farklılık saptanmamıştır (sırasıyla; p:0,752, p:0,580, p:0,957). Ayrıca regresyon analizinde SDC1 yüksekliği risk faktörü olarak sonuçlanmıştır (p:0,029). ROC eğrisi analizi sonrasında SDC1 için AUC değeri 0,713 olarak sonuçlanmıştır (p:0,001). 
Sonuç: SDC1 yüksekliği hem AKI hem de RRT açısından risk faktörü olarak değerlendirilebilir ve her ikisinin de tanısında faydalı bir biyobelirteç olarak kullanılabilir gözükmektedir. NGAL ise RRT için yeterli değilken AKI için risk faktörü ve tanı koydurucu bir biyokimyasal parametre olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu veriler neticesinde NGAL ve SDC1, sepsis hastalarında, renal fonksiyon takibi açısından kullanılabilir durumdadır. Hasta takibi açısından düzey değişikliklerinin kliniğe yansımasının değerlendirilmesi açısından ek çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. 
Anahtar sözcükler: sepsis, akut böbrek hasarı, renal replasman tedavisi, mortalite, biyobelirteç

Abstract:
Objective: The primary aim of our study was to investigate the existence of a biomarker of sepsis-associated acute kidney injury (S-AKI) with higher sensitivity and specificity than biomarkers such as creatinine used routinely. Our secondary outcomes include obtaining data on the relationship of these biomarkers with sepsis prognosis, severity and renal replacement therapy (RRT) in sepsis patients.
Materials and methods: Our study is a prospective observational study and the approval of Istanbul University Istanbul Faculty of Medicine Clinical Research Ethics Committee (2021/1907) was obtained and clinicaltrails.gov.tr NCT05310812) registration was created. Written informed consent was obtained from the patients or their relatives included in the study. Patients older than 18 years of age who were diagnosed with sepsis-septic shock according to Sepsis-3 diagnostic criteria were included in our study, and patients with terminal malignancy and dialysis-dependent end-stage renal disease were excluded. At the time of diagnosis, treatment was initiated in accordance with the 'Sepsis Surviving Campaign' guidelines and serum samples were collected and stored under appropriate conditions. Patients were followed up daily during their hospitalization in the intensive care unit, clinical and laboratory parameters were recorded, mortality information, acute kidney injury (AKI) data according to KDIGO classification and RRT needs were noted. Serum samples were analyzed by ELISA for presepsin (PSPN), proenkephalin (PENK), syndecan-1 (SDC1) and NGAL levels. Biochemical and clinical follow-up data and biomarker levels were evaluated using appropriate statistical methods and the results were reported.
Results: The inclusion-exclusion criteria were met and 140 patients were included in the study. The mean age of the patients was 65.2+16.1 years. 62.9% of the population were female and 51.4% were patients diagnosed with sepsis secondary to surgical pathology. The mortality rate of the population was found to be 50% in our study. There was no difference between patients with and without mortality in terms of PSPN, PENK, NGAL, SDC1 biomarkers (p:0.780, p:0.671, p:0.678, p:0.891, respectively). While 55% of the patients were diagnosed with AKI and SDC1 and NGAL levels were statistically significantly higher in this patient group (p:<0.001, p:<0.001, respectively), no difference was found between PSPN and PENK levels (p:0.425, p:0.859, respectively). In addition, SDC1 was found to be a risk factor in regression analysis (OR:1.230 (1.056, 1.433), p:0.008). After ROC curve analysis, the AUC value for SDC1 and NGAL was 0.659 and 0.666, respectively (p:0.002, p:0.001, respectively). RRT was needed in 17.1% of the patients. While SDC1 results were statistically significantly higher in the group receiving RRT (p:<0.001), no difference was found between PSPN, PENK and NGAL levels (p:0.752, p:0.580, p:0.957, respectively). In addition, SDC1 elevation was found to be a risk factor in regression analysis (p:0.029). After ROC curve analysis, the AUC value for SDC1 was 0.713 (p:0.001).
Conclusion: SDC1 elevation can be considered as a risk factor for both AKI and RRT and seems to be a useful biomarker for the diagnosis of both. While NGAL is not sufficient for RRT, it appears as a risk factor and diagnostic biochemical parameter for AKI. As a result of these data, NGAL and SDC1 can be used for renal function monitoring in patients with sepsis. Additional studies are needed to evaluate the reflection of level changes on the clinic in terms of patient follow-up.
Keywords: sepsis, acute kidney injury, renal replacement therapy, mortality, biomarker