Petrol ihraç eden ülkelerin dış ticaret hadlerindeki değişmelerin gelir etkisi: Azerbaycan örneği
Income effect of changes in terms of trade of the petroleum exporting countries; Azerbaijan example
Yazar: NAMİG HUSEYNOV
Danışman: DOÇ. DR. A. HAKAN ÇERMİKLİ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Ekonomik Kalkınma ve Büyüme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Dış ticaret hadleri = Terms of trade ; Ekonomik gelişmeler = Economic developments ; Gelirler = Incomes ; Petrol = Petroleum ; Rekabet = Competition ; Rekabet gücü = Competitive power ; Uluslararası rekabet = International competition ; İhracat = Export

Özet:
Günümüzde, petrol ve doğalgaz gibi enerji kaynaklarının ülke ekonomisi
ve sosyal hayat üzerinde yarattığı etki bilinen bir gerçektir. Azerbaycan
Cumhuriyeti, özgürlüğüne yakın bir geçmişte kavuşan ve sınırlı sayıda
ülkelenin elinde olan petrol ve doğalgaz kaynaklarına sahiptir. Zengin petrol ve
doğalgaz rezervlerine sahip olunması, Azerbaycan için bir taraftan avantaj
olarak görülmekle beraber yanında bazı olumsuzlukları da taşıdığı
bilinmektedir.
Bu çerçevede, dış ticarette uluslararası rekabet gücünü gösteren
değişkenlerden birisi olan dış ticaret hadleri ve dış ticaret hadlerinin gelir etkisi
üzerine yapılmış olan bu çalışmada, Azerbaycan ın uluslararası ilişkilerinde
petrolün rolü incelenmiştir. Bunun için, petrolün iktisadi gelişme surecindeki
yeri, 1996-2011 yıllarını kapsayan dönemde, Nicholson ve Sachs-Dornbusch
yöntemleriyle incelenmiştir. Bu dönem zarfında ülkede, 1996 yılından başlayan
ekonomik gelişim süreçleri temel makroekonomik parametrelere dayanılarak
detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Ayrıca, petrol ihracatının toplam ihracatı içinde
önemli paya sahip olan; Venezuela, Kazakistan, Rusya Federasyonu ve
Nijerya gibi ülkelerin de Nicholson yöntemiyle dış ticaret hadlerinin gelir etkisi
hesaplanarak, Azerbaycanla karşılaştırma yapılmıştır. Diğer taraftan,
Azerbaycan ekonomisinde sanayi çeşitlenmesinin olup olmamasının
araştırılması da çalışmanın sonucları arasında yer almaktadır.

Abstract:
Today, energy sources such as oil and natural gas impact on the
country's economy and its social life is a well-known fact. The Republic of
Azerbaijan recently gained its freedom and in the hands of a limited number of
countries had oil and natural gas resources. On the one hand to have oil and
gas reserves, bring to Azerbaijan advantages, but on the other hand, it carries
some disadvatages too. In this thesis examined the international
competitiveness of foreign trade, which is one of the variables indicating, the
terms of trade and its income effect. The role of oil in the international
relationship and throughout the process of economic development of
Azerbaijan are also examined in this thesis by Nicholson and Sachs-
Dornbusch methods during the period of 1996-2011. During this period, in the
country, starting in 1996, the processes of economic development based on
the basic macroeconomic parameters are described in detail. In addition, with
a significant share of oil exports in total export, countries such as; Venezuela,
Kazakhstan, Russian Federation, Nigeria and also Kuwait?s income effect the
terms of trade are calculated and compared with Azerbaijan. On the other
hand, investigateing the industrial diversification of the economy of Azerbaijan
is also take part in the results of thesis .