A-tayf türünden HD 58552 yıldızının kimyasal bollukanalizi
Chemical abundance analysis of the a-type star HD 58552
Yazar: ŞENGÜL YALGIN
Danışman: DOÇ. DR. ASLI ELMASLI AKÇAR
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Astronomi ve Uzay Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Astronomi ve Uzay Bilimleri = Astronomy and Space Sciences
Dizin: Atmosfer parametreleri = Atmospheric parameters

Özet:
Bu tez çalışmasında, A-tayf türü HD 58552 yıldızının yüksek çözünürlüklü tayfsal veri-
sine kimyasal bolluk analizi yapıldı. Literatürde bu yıldızın ayrıntılı bir tayfsal çalışması
bulunmamaktadır. HD 58552 yıldızının tayfında gözlenen elementlerin bolluk değerleri
hesaplanarak Güneş'e göre dağılımları incelendi. TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi'nde yer
alan 1.5 m çaplı teleskoba bağlı Coude tayfçekeriyle yıldızın tayfı elde edildi. 3900-8000
Å dalgaboyu aralığını kapsayan tayfın gözlemsel verileri IRAF programı kullanılarak in-
dirgendi. ATLAS9 kodu yardımıyla atmosfer modelleri üretildi. Yıldıza yönelik çizgi listesi
Vienna Atomic Line Database'inden derlendi. Çizgi listesiyle oluşturulan sentetik tayflar
BINMAG programına uyarlanarak önce HD 58552 yıldızının gözlemsel tayfında görünen
tüm soğurma çizgilerinin merkezi dalgaboyu değerleri belirlendi ve ardından bu çizgilerin
eşdeğer genişlikleri ölçüldü. Fotometrik kalibrasyonlar yardımıyla hesaplanan atmosfer
parametrelerini denetlemek için sentetik hidrojen Balmer çizgi profilleri yıldızın gözlemsel
verisiyle karşılaştırıldı. Tayfsal veriye uygulanan analizler sonucunda HD 58552 yıldızının
atmosfer parametreleri; Tet = 9000±150 K, log g = 4.4±0.1 dex ve ξ= 3.2±0.5 kms-1
olarak belirlendi. Yıldızın dönme hızı ise 16±2 kms-1 olarak ölçüldü. Tüm atomik tür-
ler için ölçülen eşdeğer genişlik değerlerini WIDTH9 programına uyarlayarak C, O, Na,
Mg, Si, S, Ca, Sc, Ti, V, Cr, Mn, Fe, Ni, Sr, Y ve Ba elementlerinin bollukları hesap-
landı. HD 58552 yıldızının bolluk dağılımının kimyasal tuhaf A türünden metalik çizgili
sınıfı ile uyum gösterdiği belirlendi. Tayfsal olarak hesaplanan etkin sıcaklık değeriyle H-R
diyagramı üzerine HD 58552 yıldızı konumlandırıldı. Bu anakol yıldızının evrim yolları ve
izonkronlarını da yerleştirerek kütlesi 2.06±0.09 Mʘ ve yaşı 400±80 milyon yıl olarak
hesaplandı. MTGR bağıntısından hesaplanan kütlenin H-R diyagramında elde edilen sonuç
ile uyumlu olduğu belirlendi.

Abstract:
In this thesis study, chemical abundance analysis was performed to the high resolution
spectra of the A-type star HD 58552. Detailed abundance analysis of this star is not
available in the litrature. The abundance values of the observed elements in the spectrum
of HD 58552 were calculated and compared to the solar abundances. The spectrum of the
star was obtained using the Coude spectrograph attached to the 1.5 m diameter telescope at
the TÜBİTAK National Observatory. The observational spectrum, covering a wavelength
range of 3900-8000 Å was reduced using the IRAF program. Model atmopheres were
generated using the ATLAS9 code. The atomic line list was compiled from the Vienna
Atomic Line Database. The synthetic spectra generated using the line list were adapted to
the BINMAG program to determine the central wavelengths and measure the equivalent
width of all absorption lines. Synthetically produced hydrogen Balmer line profiles were
compared with the observational data of the star to verify the atmosphere parameters
obtained by using photometric calibrations. The atmosphere parameters of HD 58552
were determined as Teff = 9000±150 K, log g =4.4±0.1 dex and ξ=3.2±0.5 kms-1
by performing analyses to the spectra of the star. The rotational velocity of the star was
measured as 16±2 kms-1 . The abundances of C, O, Na, Mg, Si, S, Ca, Sc, Ti, V, Cr, Mn,
Fe, Ni, Sr, Y and Ba were calculated by adapting the measured equivalent widths to the
WIDTH9 program. The abundance distribution of HD 58552 was found to be consistent
with the chemical peculiar A-type stars of the metallic-line class. The star was positioned
on the H-R diagram using the derived Teff  from the spectrum of HD 58552. Evolutionary
tracks and isochrones were overlaid on the H-R diagram to estimate the mass of this main
sequence star as 2.06±0.09 Mʘ and age as 400±80 million years. The mass calculated
using the MTGR was found to be consistent with the result obtained above.