Kosova ve Türkiye'de öğrenim gören üniversite öğrencilerinin duygusal zeka ve denetim odağı düzeylerinin incelenmesi
Analaysis for students who are having education in Kosovo and in Turkey according to their emotional intelligence and level of locus of control
Yazar: ESEN SPAHİ
Danışman: PROF. DR. BİNNUR YEŞİLYAPRAK
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Denetim odağı = Locus of control ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Kosova = Kosovo ; Türkiye = Turkey ; Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu çalışmada Kosova ve Türkiye'de öğrenim gören üniversite öğrencilerinin duygusal zeka ve denetim odağı düzeyleri ile bu düzeylerin alt boyutları arasındaki farklılıkların ülke ve cinsiyet değişkenlerine göre belirlenmesi, öğrencilerin duygusal zeka ve denetim odağı düzeyleri arasındaki ilişkiyi ve denetim odağı düzeyinin duygusal zeka düzeyini yordayıp yordamadığını belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu değişkenlere ilişkin olarak var olan durum betimsel araştırma yoluyla ortaya konulmaya çalışılmıştır.Araştırmanın verilerinin toplandığı araştırma grubunu, 2008-2009 eğitim ve öğretim yılı bahar döneminde Kosova'da öğrenim gören 151, Türkiye'de öğrenim gören 173 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada öğrencilerin duygusal zeka düzeylerinin belirlenmesi için Bar-On'un (1997) geliştirdiği ve Acar'ın (2002) Türkiye'ye uyarladığı Bar-On Duygusal Zeka Ölçeği, denetim odağının belirlenmesi için de Dağ'ın (2002) geliştirdiği, Kontrol Odağı Ölçeği kullanılmıştır.Araştırma probleminin çözümlenmesi amacıyla öğrencilerin duygusal zeka ve denetim odağı ölçeği toplam puan ortalamaları ile duygusal zeka ve denetim odağı ölçeklerinin alt boyutları ile ülke ve cinsiyet değişkenleri arasında manidar farklılığın olup olmadığını belirlemek için İki Yönlü Varyans Analizi, farklılaşmanın belirlendiği alt boyutlarda, farklılaşmanın hangi ikili alt grupların ortalama puanları arasında olduğunu belirlemek için Post-Hoc testlerden Tukey ve Scheffe Çoklu Karşılaştırma Testleri uygulanmıştır. Öğrencilerin ?duygusal zeka? ve ?denetim odağı? düzeyleri arasında ilişkinin yönü ve derecesi hakkında bilgi edinmek için Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı hesaplanmıştır. Denetim odağı düzeyinin duygusal zeka düzeyini yordayıp yordamadığnı ortaya koymak için Basit Regresyon analizi tekniği kullanılmıştır.Araştırma sonucunda1.Kosova'daki öğrencilerin duygusal zeka ölçeği ve alt boyutları puan ortalamalarının Türkiye'deki öğrencilerin duygusal zeka ölçeği ve alt boyutları puan ortalamalarından yüksek olduğu belirlenmiştir.2.Kosova'da ve Türkiye'de öğrenim gören öğrencilerin duygusal zeka alt boyutlarında cinsiyet ve ülke değişkenlerine göre farklılıklar saptanmıştır.3.Ülke ve cinsiyet değişkenlerinin Kosova'da ve Türkiye'de öğrenim gören öğrencilerin duygusal zeka alt boyutları üzerinde ortak etkisinin anlamlı olmadığı bulunmuştur.4.Kosova ve Türkiye'deki öğrencilerin denetim odağı ölçeği ve alt boyutları ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Türkiye'deki öğrencilerin denetim odağı ölçeği ve alt boyutları ortalama puanlarının Kosova'daki öğrencilere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Diğer bir ifade ile bu bulgu Kosova'daki öğrencilerin, Türkiye'dekilere kıyasla daha içsel denetimli oldukları yönündedir.5.Kosova da ve Türkiye'de öğrenim gören öğrencilerin denetim odağı alt boyutlarında cinsiyet ve ülke değişkenlerine göre farklılıklar saptanmıştır.6.Ülke ve cinsiyet değişkenlerinin Kosova da ve Türkiye'de öğrenim gören öğrencilerin denetim odağı alt boyutu olan ?kadercilik? üzerinde ortak etkisinin anlamlı olduğu bulunmuştur.7.Öğrencilerin duygusal zeka ve denetim odağı düzeyleri arasında negatif, düşük ve manidar bir ilişki olduğu bulunmuştur.8.Araştırmada denetim odağı düzeyinin duygusal zeka düzeyini anlamlı bir şekilde yordadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this research is to identify university students difference between emotional intelligence and locus of control?s levels subscale, according to variables of country and gender who are having their education in Kosovo and in Turkey. Also, the research is identifying the relation between students emotional intelligence and locus of control variables and it is performed to identify if locus of control level make a regression towards emotional intelligence level. These varieties are reflected with a figurative research with the scientific view.Research group gathered the data from 151 students from Kosovo and 173 students from Turkey in 2008-2009 Spring terms. In order to identify the students emotional intelligence level of students, Bar-on Emotional Intelligence Scale was used, which was developed by Bar-on (1997) and adapted by Acar (2002) to Turkey and in order to identify the locus of control, Locus of Control Scale was used, which was developed by Dağ (2002).In the research it is aimed to solve the problem of students emotional intelligence and locus of control scale?s average of total points with emotional intelligence and locus of subscale the differences between country and gender variables if it is significant with Two Ways of Variance Analysis; discrepancy of subscribe, in order to identify sub-due groups average points, Tukey and Scheffe Multiple Comparsion Tests are applied as a type of Post-Hoc Tests.In order to get information about the direction and the scale of relation between students ?emotional intelligence? and the ?locus of control? levels Pearson Multiplication of Moments Correlational factor was calculated. Simple Regression Analysis Technique was used in order to determine if locus of control level makes a regression towards emotional intelligence level.As a result of research:1.Average emotional intelligence scale and the subscale scores of students in Kosovo are higher than those of students in Turkey.2.Differences are identified for students who are having education in Kosovo and in Turkey according to gender and the country variables in their emotional intelligence subscales.3.Common effect of the variables of country and gender on the students who are having education in Kosovo and in Turkey is not significant.4.There are significant differences between locus of control and subscale among students who are having education in Kosovo and in Turkey. Locus of control and the subscale average scores are higher for students in Turkey than students in Kosovo. In other words these findings inform us that the students in Kosovo are more internal oriented than the students in Turkey.5.Differences in locus of control subscale are identified for the students who are having education in Kosovo and in Turkey according to their gender and country variables.6.Common effect of the country and gender variables on ?fatalism?, which is a locus of control subscale of students in Kosovo and in Turkey was found to be significant.7.The relation between students emotional intelligence and the locus of control levels are negative, low and significant.8.According to research the locus of control level creates regression over the emotional intelligence level significantly.