Avrupa'da ve Türkiye'de muhafazakârlık: Ortega felsefesi ve Nurettin Topçu
Conservatism in Europe and Turkey: Philosophy of Ortega and Nurettin Topçu
Yazar: MAHMUT ŞENOL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. E. ZEYNEP GÜLER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Bölümü / Uluslararası Güvenlik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Avrupa = European ; Birey = Individual ; Felsefi düşünce = Philosophical thought ; Gasset, Ortega = Gasset, Ortega ; Muhafazakarlık = Conservatism ; Topçu, Nurettin = Topçu, Nurettin ; Türkiye = Turkey ; Varlık felsefesi = Existence philosophy ; Ötekilik = Otherness ; İnsan felsefesi = Human philosophy

Özet:
Bu çalışma, `Anadolu milliyetçiliği ve Türk-İslam sentezi' kavramlarıyla tanınan Türk felsefecisi Nurettin Ahmet Topçu'yu, çağdaşı, İspanyol filozofu Jose Ortega ? Gasset'in ?Birey ve Öteki? eksenli insan-varlık felsefesi bağlamında değerlendirmek amacındadır. Bu amaca varmak için, başlangıç bölümünde teorik bir çerçeve çizilecektir. Burada, bireyin erken-kapitalizm döneminden başlayarak Batı sosyolojisinde nasıl gözden kaçırıldığını; bunun yerine sınıf ve sermaye gruplarının öne çıkarılıp, kitle, cemaat ve ulus kavramlarının önem kazandığına yer verilecektir.Nurettin A.Topçu, Türk felsefesinde ruhçu-spritüel idealist düşüncenin, bir bakıma en özgün, hatta ilk güçlü sesidir. Topçu, İslam tasavvûfu ve sufizme dayanan bir din-teoloji felsefesi oluştururken, bireyin kendi benliğine dönmesiyle seçkin, rûhen güçlü insana ulaşacağını, böylece tek tek olgun, yeterli, sorumlu ve merhametli yurttaşlardan oluşan bir Türk toplumuna varılabileceğini savunmaktaydı. Topçu'nun Türkiye'de `Anadolu-memleketçi milliyetçiliği'nin temeli bu sosyolojik varsayım üzerine inşâ edilmiştir.Aynı zaman diliminde, Akdeniz havzasının öteki ucunda, İspanya'nın aydınlanmacı filozofu Ortega bireyin ötekiyle karşılaştığı toplumsal yaşamdan kesitler vererek varlık-insan felsefesini kuruyordu. Bir teoloji felsefesi yapmamakla beraber, Ortega, Batı skolastik felsefesinden gelen `tanrısal' tanım ve değerlendirmeleri kullanmıştır.Öte yandan siyasal anlamda ardı ardına birçok kırılmanın hem Türkiye'de hem de dünyada yaşandığı bir çağda Topçu'nun, aslına bakılırsa, `herkesin ihtiyacı olan bireye ait gerçekliklere' yönelik sözleri şaşkınlık yaratmıştır. Ancak bunlar yaşadığımız yüzyıla fazla gelmiş gibi kısa sürede `hebâ' edilmiştir. Tam anlamıyla seçkinci-elité ve entelektüel-zihinci yapıya sahip olan Topçu, hâlen Türk düşünce dünyasında, siyaset felsefesinde ve diğer sosyal bilimlerde, her kesimden aydının ilgisini çekmeye devam etmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to analyze Nurettin Ahmet Topçu, a Turkish philosopher known for his conceptualisation of Anatolian nationalism and Turkish-Islamic sythesis, and compare him with another 20th century philosopher, Jose Ortega ? Gasset.The paper will concentrate on the similarities of Topçu?s interpretations and views with the Spaniard?s human-existence philosopy highligted in his work titled ?Man and the Others.? Nurettin A.Topçu is the most unique, may be the first strong supporter of spiritual idealist thought in Turkish philosophy. While constructing a religious-theological philosopy based on islamic tasawwuf and sufism, Topçu argued that individuals could only attain true spiritual power and become elite individuals by reverting to their self, and that this would lead to a Turkish society made up of individually mature, self-sufficient, responsible and compassionate. Topçu?s ?Anatolian-homeland nationalism? in Turkey was built on this sociological assumption.Around the same time, on the opposite end of the Mediterrenean, the enlightenment philosopher Ortega was constructing a human-existence philosophy with a completely different aim than Topçu?s in Spain, a country that shared cultural and historical similarities with Turkey with respect to its acquaintance with Islamic history and culture. Though Ortega did not base his work on theological philosophy, not even latently, he did make references to celestial definitions and descriptions of Western scholastic philosophy in his work. While comparing the similarities of these two philosophers, this paper will concentrate more on Topçu?s views in lieu of the objectives of the master thesis, hence presenting a philosophy placing self ahead of anything and everything for the first time in Turkish society. Although Topçu seemingly diverted from the paths of this philosophy at times due to his political-religious, he has been a consistent supporter of the self philosophy.Unfortunately many of his arguments about ?realities of the individual everyone needs? caused confusion and were wasted shortly in an era that witnessed several domestic and global political conflicts. Despite all, the elité-noble and intellectual-cerebral structure of his views continues to surprise academicians in the Turkish intelligentsia.