Hazar denizi enerji kaynaklarının uluslararası ilişkiler açısından önemi
The importance of the Caspian sea basin energy resources for the current international relations
Yazar: ZEYNEP ERDOĞAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YAVUZ GÖKALP YILDIZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Balkanlar, Ortadoğu ve Asya Gelişmeleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Bakü-Ceyhan Petrol Boru Hattı = Baku-Ceyhan Petroleum Pipeline ; Boru hatları = Pipelines ; Enerji = Energy ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Hazar petrolü = Caspian petroleum ; Uluslararası ilişkiler = International relations

Özet:
öz Soğuk Savaş döneminin sona ermesi ve Sovyetler Birliğinin 1991'de dağılması sonrası bu geniş coğrafi alan üzerinde yeni devletler ortaya çıkmıştır ve Hazar Denizi Bölgesi sahip olduğu zengin petrol ve doğal gaz kaynaklarından dolayı birçok ülkenin dikkatim çeken bir bölge olmuştur. Bu çalışmada devletler arasında, bölge enerji kaynaklarının etrafinda kümelenmiş bulunan ve aslında bölgedeki güç boşluğunu doldurmaya yönelik olan mücadelelerin analizi yapılmaktadır. Enerji kaynaklarının öneminin, bölgenin stratejik öneminden kaynaklandığı tarihsel, ekonomik, siyasal sebeplerle açıklanmaktadır. Bölge, günümüz büyük güçleri olan Batı (ABD) ve Rusya arasında yaşanan rekabetin alanıdır ve enerji kaynakları konusundaki gelişmeler bu rekabetin izlenmesi için en iyi alandır. Sonuçta bölgenin 1991 sonrası uluslararası ilişkiler alanında yaşanan gelişmeler konusunda iyi bir gözlem alanı olduğu ve bölgenin enerji kaynaklarına sahip olmasa da uluslararası ilişkiler açısından öneminin olduğu kanısına varılmıştır. ABSTRACT After the end of the Cold War era and the collapse of the Soviet Union in 1991, new states emerged in the vast geographical area of that country and the Caspian Sea Basin started to attract the attention of the many countries because of its rich oil and natural gas resources. This paper tries to examine the rivalry between the many states, centered on the energy resources in the region. But it is believed that the aim of this rivalry is to gain control over the region. The importance of the energy resources comes from the strategic importance of the region and this has historical, economical and political reasons. The region is an area for competition among the big players, West (USA) and Russia, in the present international relations and the development of the energy resources is the best field to observe this competition. In conclusion, it is found out that the region is a good observation field for the international relations studies after the year 1991 and is important for international relations even if it owns energy resources or not. m

Abstract:
öz Soğuk Savaş döneminin sona ermesi ve Sovyetler Birliğinin 1991'de dağılması sonrası bu geniş coğrafi alan üzerinde yeni devletler ortaya çıkmıştır ve Hazar Denizi Bölgesi sahip olduğu zengin petrol ve doğal gaz kaynaklarından dolayı birçok ülkenin dikkatim çeken bir bölge olmuştur. Bu çalışmada devletler arasında, bölge enerji kaynaklarının etrafinda kümelenmiş bulunan ve aslında bölgedeki güç boşluğunu doldurmaya yönelik olan mücadelelerin analizi yapılmaktadır. Enerji kaynaklarının öneminin, bölgenin stratejik öneminden kaynaklandığı tarihsel, ekonomik, siyasal sebeplerle açıklanmaktadır. Bölge, günümüz büyük güçleri olan Batı (ABD) ve Rusya arasında yaşanan rekabetin alanıdır ve enerji kaynakları konusundaki gelişmeler bu rekabetin izlenmesi için en iyi alandır. Sonuçta bölgenin 1991 sonrası uluslararası ilişkiler alanında yaşanan gelişmeler konusunda iyi bir gözlem alanı olduğu ve bölgenin enerji kaynaklarına sahip olmasa da uluslararası ilişkiler açısından öneminin olduğu kanısına varılmıştır. ABSTRACT After the end of the Cold War era and the collapse of the Soviet Union in 1991, new states emerged in the vast geographical area of that country and the Caspian Sea Basin started to attract the attention of the many countries because of its rich oil and natural gas resources. This paper tries to examine the rivalry between the many states, centered on the energy resources in the region. But it is believed that the aim of this rivalry is to gain control over the region. The importance of the energy resources comes from the strategic importance of the region and this has historical, economical and political reasons. The region is an area for competition among the big players, West (USA) and Russia, in the present international relations and the development of the energy resources is the best field to observe this competition. In conclusion, it is found out that the region is a good observation field for the international relations studies after the year 1991 and is important for international relations even if it owns energy resources or not. m