Mersin ilinden toplanan origanum vulgare'nin biyoherbisidal aktivitesinin belirlenmesi
Bi̇yoherbi̇si̇dal acti̇vi̇ty determi̇nati̇on i̇n ori̇ganum vulgare collected from Mersi̇n provi̇nce
Yazar: EMRE KOYUNCU
Danışman: PROF. DR. İZZET KADIOĞLU
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Uçucu yağlar = Essential oils

Özet:
Mersin'de görülen Origanum türünün belirlenmesi amacı ile Mersin Merkez, Erdemli ve Tarsus'ta surveyler yürütülmüştür. Survey sonucunda Origanum vulgare türü tespit edilmiştir. Hidrodistilasyon yöntemiyle elde edilen Origanum vulgare'nin uçucu yağı GC/MS ile analiz edilmiş ve uçucu yağda 27 farklı bileşen saptanmıştır. Carvacrol (% 38,4), terpinen (% 21,60), o-cymene (% 16,89), β- Isoterpinolene (% 3,26), timol methyl eter  (% 3,75) temel bileşenler olarak belirlenmiştir. Biyoherbisidal aktivitesinin belirlenmesi amacıyla yürütülen çalışmalarda O. vulgare'nin methanol, su ekstraktı ve uçucu yağı kullanılmış, ekstraktlar 0=Kontrol, % 1, % 2, % 4, % 6 ve % 8 ve uçucu yağlar 0=Kontrol, 2, 5, 10 ve 20 μl/petri dozlarında petri kaplarına konulmuş test bitkilerinin tohumlarına laboratuar şarlarında uygulanmıştır. Çalışmalarda Avena siterilis L., Abutilon theophrasti (Medik)., Capsicum annuum L., Cuscuta campestris (Yurken)., Chenopodium album L., Lactuca sativa L., Lepidium sativum L., Rumex crispus L.,Triticum vulgare L. ve Medicago sativa L. test bitkisi olarak kullanılmıştır. Çalışma sonucunda methanol eksratktı en düşük uygulama dozundan ( %1) itibaren çimlenme,  test bitkilerinin sürgün ve kök gelişimini engellerken (%100), su ekstraktında en yüksek dozda (% 8) bile çimlenme (%13-%93) meydana gelmiştir. Uçucu yağ uygulamasında ise 5 µl'den itibaren test bitkileri üzerine (%100) fitotoksik bulunmuştur. Laboratuar çalışmalarında etkili bulunan dozlar kontrollü sera koşullarında, saksılarda yetiştirilen 4 haftalık test bitkilerine uygulanmıştır.  Kontrol amaçlı saf su ile uçucu yağlar 5µl, 10µl, bitki ekstraktları % 4, % 6 konsantrasyonlarda püskürtülerek bitkilere uygulanmıştır. Saksı çalışmaları sonucunda doz artıkça test bitkilerinin klorofil içeriği (%5-%80), yaş (%2-%85) ve kuru ağırlıklarının (%2-%88)  belirli oranlarda azaldığı belirlenmiştir. Ancak bu azalma petri çalışmalarından daha düşük seviyede geçekleşmiştir. Petri ve saksı çalışmaları sonucuna göre O. vulgare uçucu yağ ve ekstraktlarının yabancı otların kontrolünde biyoherbisit olarak kullanılabileceği kanaatine varılmıştır.

Abstract:
İn survey of Mersin province, Erdemli and Tarsus Origanum vulgare were identified as frequently distributed species. Essential oils extracted by hydrodistillation method from O. vulgare were analyzed and 27 different chemical substances were found. The principal chemicals among these 27 were; Carvacrol (38,4%), terpinen (21,60%), o-cymene (16,89%), β- Isoterpinolene (3,26%) and timol methyl eter  (3,75%). To study the bioherbicidal activity of the plant, methanol and water extract and essential oil were used at different doses. The methanol and water extracts doses were; (0=control, 1%, 2%, 4%, 6% and 8%) while doses of essential oils were (0=control , 2, 5, 10 and 20 µl/petri dish). The extratcs and essential oils were applied to the seeds of test plants placed in petri dishes in the laboratory.The test plant used were; Avena siterilis L., Abutilon theophrasti (Medik)., Capsicum annuum L., Cuscuta campestris (Yurken)., Chenopodium album L., Lactuca sativa L., Lepidium sativum L., Rumex crispus L.,Triticum vulgare L. and Medicago sativa L.. Methanol extracts inhibited (%100) germination, shoot and root growth with the lowest doses (1%) while, water extract inhibited germination (%13-%93) at the highest dose (8%). Essential oils application were found to be phytotoxic (%100) on the test plants with 5 µl/petri dish dose. Eeffective doses obserevd in laboratory studies were applied to the test plants of 4 week grown in pots under controlled conditions in greeenhouse. Essential oils doses used in pot trial were (5μl, 10 μl) and methanol and water extracts doses were (4%, 6%). These doses were applied as foliar spray while, application of distilled water was taken as control. Reduction in the chlorophyll (%5-%80) content, fresh weight (%2-%85) and dry weight (%2-%88) of test plant were observed with increasing doses. However, this reduction was obsereved at lower level in petri dish experiment. The results of both petri dish and pot studies showed that essential oil and extracts of O. vulgare can be used as potential bioherbicides for control of weeds.