Kemik metastazı olan kanser hastalarına uygulanan akupresin ağrıya etkisi
Effect of acupressure on pain intensity in patients with bone metastasis
Yazar: SİBEL SERÇE
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM OVAYOLU ; PROF. DR. LÜTFİYE PİRBUDAK
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akupunktur = Acupuncture ; Akupunktur analjezisi = Acupuncture analgesia ; Akupunktur tedavisi = Acupuncture theraphy ; Analjezi = Analgesia ; Ağrı = Pain ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Kanser hastaları = Cancer patients ; Kemik neoplazmları = Bone neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms

Özet:
Kanserde kemik metastazı sık görülür. Kemik metastazı olan hastalarda da ağrı hemen daima vardır. Hastalar tarafından ağrı zaman zaman dayanılmayacak şiddette ifade edilir. Bu hastalarda kemoterapi (KT) ve/veya radyoterapinin (RT) yanı sıra non-steroid ilaçlardan opioidlere kadar çok farklı ilaçlar kullanılmaktadır. Bu çalışmada amacımız kemik metastazı olan kanserli hastalara uygulanan akupresin ağrıya etkisini değerlendirmektir. Araştırma Gaziantep Etik kuruldan ve hastalardan bilgilendirilmiş onay formu alındıktan sonra Mart - Aralık 2014 tarihleri arasında Gaziantep Üniversitesi Onkoloji Hastanesi Radyoterapi ünitesinde tedavi alan hastalarda randomize, kontrollü ve deneysel olarak yapıldı. Araştırmanın verileri anket formu ve Visual Analog Skala (VAS) ile toplandı. Araştırmanın evrenini belirtilen tarihlerde üniteye başvuran tüm hastalar, örneklemini ise kanser tanısı alan, kemik metastazı olan, bel,  sırt, boyun ve omuz bölgesinde ağrısı olduğunu tanımlayan (VAS≥3), vertebra dejenerasyonu, iletişim sorunu olmayan ve araştırmaya katılmaya gönüllü olan hastalar oluşturdu. Örneklem sayısı; akupres uygulaması öncesi ve sonrası VAS skorlamaları arasında 1,5 birimlik farkın istatistiksel olarak anlamlı çıkması beklentisi için her grupta 20 olarak hesaplandı. Çalışma kriterlerine uygun olan hastalar basit rastgele örneklem yöntemi ile randomize edilerek, müdahale (30) ve kontrol (30) grubuna ayrıldı. Her iki gruba uygulama öncesi ve sonrası anket formu uygulandı. Kontrol grubu kemik metastazı olan ve kliniğin uyguladığı tedavileri alan hastalardan oluşturuldu. Kontrol grubuna kliniğin rutin uygulaması dışında herhangi bir işlem yapılmadı. Müdahale grubuna bir seansı 10 dakika süren toplam 8 seans akupres yapıldı. Akupres  ağrının lokalizasyonuna göre yapıldı. Elde edilen veriler ki-kare, one sample t, student t, paired t testi ile değerlendirildi. Müdahale grubunda yer alan hastaların %53,3'ünün 40-59 yaş, kontrol grubundakilerin %50'sinin 60 yaş ve üzeri olduğu, her iki gruptaki hastaların çoğunluğunun solunum sistemi kanseri tanısı aldığı ve "şuan ağrı yaşıyor musunuz" sorusuna hastaların tamamının "evet" yanıtı verdiği tespit edildi (p>0,05). Müdahale grubunun akupres uygulaması öncesi VAS 7,6±1,9 olan ortalamasının uygulama sonrası VAS 6,8±1,9'a düştüğü ve bu sonucun istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi (p<0,05). Kontrol grubunun ise VAS 8,2±1,7 olan ortalamasının VAS 7,7±2,1'e düştüğü saptandı (p>0,05). Bulguların sonucunda çalışmamız, kemik metastazı olan, primer medikal tedavi alan kanser hastalarının ağrılarını kontrol altına alınmasında akupresin etkili bir yöntem olduğunu göstermiştir. 

Anahtar kelimeler: Kanser, ağrı, akupres, hemşirelik

Abstract:
Bone metastasis is frequently seen in cancer. Patients with bone metastasis almost always have pain. Patients sometimes describe the intensity of pain as unendurable. As well as chemotherapy (CT) and/or radiotherapy (RT), various rugs ranging from non-steroid drugs to opioids are used by these patients.  In this study, our aim is to evaluate the effect of acupressure on pain in cancer patients with bone metastasis. Research was conducted as randomized, controlled and experimental on the patients receiving treatment in the Radiotherapy Unit of Gaziantep University Oncology Hospital between March 2014 and December 2014 after getting informed consent forms from the patients and Gaziantep Ethical Committee. The survey data was collected through Visual Analogue Scale (VAS) and questionnaire form. All the patients having applied for the unit between the related dates formed the population of the research and the research sample consisted of patients diagnosed with cancer, having bone metastasis, having pain around their backs, necks and shoulders (VAS≥3), having vertebra degeneration, having no communication problem and the volunteer participants of the research. The number of samples was defined as 20 for each group in order to get a statistically meaningful 1,5 units difference in VAS scoring of pre-intervention and post-implementation of acupressure. Patients were divided into one control group (30) and one experimental group (30) through random sample method in accordance with working criteria. Both groups were given a questionnaire form before and after the intervention. The control group consisted of patients with bone metastasis and receiving clinical treatment. The control group received no intervention except routine clinical processes. The experimental group were given 8 sessions of acupressure massage with each lasting 10 minutes. They were done based on the localization of the pain. Data collected were evaluated via chi-square test, one sample t test, student t test and paired t test. It was found that 53,3% of the patients in the experimental group were between 40 and 59 years old,  50% of those in the control group were 60 years old or more, most patients in both groups were diagnosed as respiratory cancer patients and that all the patients answered "Yes" to the question "Are you feeling pain at the moment?" (p>0,05). It was observed that the rate of pre-intervention in the experimental group which was VAS 7,6±1,9 fell to VAS 6,8±1,9 following the intervention and this result was statistically meaningful (p<0,05). It was also observed tthat he rate of control group which was VAS 8,2±1,7 fell to VAS 7,7±2,1 (p>0,05). Results showed that acupressure was an effective method of taking pains under control for cancer patients with bone metastasis and receiving primary medical treatment.

Key words: Cancer, pain, acupressure, nursing