Öğretim elemanlarının iş etiği algısı ve iş tatmini ilişkisi: Devlet ve vakıf üniversitelerinde bir araştırma
The relationship between the perception of business ethics and business satisfactionof academic staff: A research at public and private universities
Yazar: AYŞE ÖZER
Danışman: DOÇ. DR. KEMAL CAN KILIÇ
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration
Dizin: Akademik personel = Academic personnel ; Kamu kuruluşları = Public institutions ; Meslek ahlakı = Professional ethics ; Vakıf üniversiteleri = Foundation universities ; Ölçekler = Scales ; Öğretim elemanları = Instructors ; Üniversiteler = Universities ; İş ahlakı = Business ethic ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bireylerin hayatında işin yeri, gerek kapladığı önem gerekse zaman açısından tartışılmaz bir olgudur. Benzer biçimde, çalışanlar da işletmenin varlığını, başarısını ve geleceğini etkileyen en önemli öğe olması açısından işletmeler için büyük değere sahiptir. Bu çalışmada çalışanlar ve işletmeler açısından son derece önemli olan iş tatmini ve iş etiği algısı demografik değişkenler açısından incelenmiştir. Çalışmanın temel amacı, devlet ve vakıf üniversitelerinde çalışan öğretim elemanlarının iş tatminlerine etki eden iş etiği algısı ve demografik özellikler gibi faktörlerin belirlenmesi, iş etiği algıları ve iş tatminleri arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Çalışma devlet ve vakıf üniversitesindeki akademisyenlerin iş etiklerindeki ve iş tatminlerindeki farklılaşmayı, iş etiğinin ve iş tatmininin farklı boyutlarına göre araştırıp karşılaştırmaktadır. Bu çerçevede Güneydoğu ve Akdeniz Bölgesindeki devlet ve vakıf üniversitelerinde çalışan 521 öğretim elemanı ile uygulama yapılmıştır. İş etiği algısı, Mesleki İş Etiği Envanteri (OWEI) (Petty, 1995)  ile iş tatminleri ise Minnesota İş Doyum Anketi (MSQ) (Weiss, David, England ve Lofquist, 1967) ile ölçülmüştür. 
Ampirik sonuçlara göre, akademisyenlerin genel mesleki iş etiği ile dışsal tatmin, içsel tatmin ve genel iş tatmini arasında da pozitif ancak zayıf bir ilişkinin olduğu görülmektedir. Aynı zamanda demografik özelliklerden biri olan idari pozisyon ile genel iş tatmini arasında pozitif yönde bir ilişki vardır. Akademisyenlerin girişimci olmaları, olumsuz özellikleri ve genel mesleki iş etikleri; devlet ve vakıf üniversitelerinde çalışmalarına göre farklılaşmamıştır. Ancak akademisyenlerin kişiler arası becerileri, güvenilir olmaları devlet ya da vakıf üniversitelerinde çalışmalarına göre farklılık göstermiştir. Akademisyenlerin içsel tatmini, dışsal tatmini ve genel iş tatminleri devlet ya da vakıf üniversitesinde çalışmasına göre farklılaşmıştır.
Mesleki iş etiği faktörlerinden olan güvenilir olma, girişimci olma ve idari pozisyonun; genel iş tatminini anlamlı düzeyde etkilediği görülmüştür. Ancak, mesleki iş etiğinin kişilerarası beceriler faktörü, olumsuz özellikler faktörü ve demografik özelliklerden cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu veya devlet ve vakıf üniversitesinde çalışıyor olma durumunun genel iş tatminini anlamlı düzeyde etkilemediği görülmektedir. 


Anahtar kelime: İş etiği, iş tatmini, mesleki iş etiği envanteri, minnesota iş doyum anketi, kamuve özel üniversitesi akademisyenleri.

Abstract:
The importance of job in an individual's life is indisputable facts in terms of both covering the importance and time. Similarly, the employee is the important element for the business in terms of the most important factor affecting the prevalence, the success and the failure of a company. In this study, the concept of job satisfaction and the perception of business ethics which are the extremely important terms for employees and business were analyzed in terms of demographic variables. The main aim of the study is to investigate the factors contributing to the satisfaction of the public and private university academician, search for influential factors like the perception of the business ethics and demographic variables and also determine the relationship between ethical perceptions and job satisfaction among public and private university academicians. The present study find out and compare such difference between business ethicsand job satisfaction of public and private university academician through different dimension. In this context, it used a sample of 521academicians of the state and private universities in Southeastern and Mediterranean region. Business ethics was measured by Occupational Work Ethic Inventory (OWEI) (Petty, 1995) and job satisfaction levels were measured by the Minnesota Satisfaction Questionnaire (MSQ ) (Weiss vd., 1967).
Emprical results show that there is positive but low significant correlation between overall occupational work ethics and inner satisfaction, external and overal job satisfaction. At the same time, there is a positive relationship between overall job satisfaction and administrative position, one of the demographics characteristics. The academicians' being initiative, negative characteritics and the overal business ethics undifferentiated according to the working in state or private universities. But the academicians' being dependable and interpersonal skills differentiated according to the working in state or private universities. Academicians' inner satisfaction, external satisfaction and overall job satisfaction differentiated according to the working in state or private universities. The factor of being dependable, being initiative and administrative position which is one of the demographic characteristics significantly affect overall job satisfaction. But, the factor of interpersonal skills, negative characteristics and demographic characteristics of sex, marital status, education level or working in state/private universities significantly does'nt affect overall job satisfaction.


Keywords: Business ethics, job satisfaction, occupational work ethic ınventory, minnesota satisfaction questionnaire, public and private university academicians.