Afet yönetimi çalışmalarına yönelik bibliyometrik analiz
Bibliometric analysis for disaster management studies
Yazar: CEMİL KAPTANOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. VOLKAN BAŞER
Giresun Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Coğrafya = Geography ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Afet yönetimi = Disaster management ; Afetler = Disasters

Özet:
Afetler, insanoğlunun doğada yaşamının sağlıklı olabilmesi için hep göz önünde bulundurduğu bir olgu olmuştur. Doğanın sakinleri afetin oluşma olasılığını göz ardı ettiğinde zor durumlara düşmüş ve afetin yıkıcı etkisinden kurtulamamıştır. Çağımızda afetlerin yıkıcı etkisini ortadan kaldırmak veya azaltmak için afetlerin doğru yönetilmesi afet yönetimini zorunlu kılmıştır. Çalışmanın amacı afet yönetimi konulu çalışmaların bibliyometrik analizini yapıp var olan durumu görünür kılmak ve alan yazına katkı sağlamaktır. Web of Science (WOS) veri tabanından, 2010-2023 yılları arasında SCI-E (Science Citation Index Expended) indeksinde taranılan article, review, prceeding paper ve book chapter çeşidindeki İngilizce dilindeki yayınlar incelenmiştir. Bu bağlamda alan yazının görünümü, güncelliği, üretkenliği ve yapılacak çalışmalara somut bir veri sunabilmek adına bibliyometrik analiz yöntemi kullanılmıştır. WOS programına "disaster management" kelime grubu yazılarak 2010-2023- 15 Kasım tarihini kapsayan 6010 çalışmaya ulaşılmış, bu veriler VOSviewer programıyla yıl, kurum, doküman tipleri, ülke, anahtar kelime, kaynak sayıları, atıf sayıları gibi değişkenlere göre haritalandırılarak görsel analizi yapılmıştır. WOS'ta elde edilen verilere göre en fazla atıf alan yayın 2022 yılında 21.778 atıf; doküman tipleri article 5.558 sayı ve 93,35 yüzdeyle; alan analizi 1.186 sayı 19,70 yüzdeyle; yazar analizinde yayın sayısına göre Ha, Kyo Man 27 çalışmaya; en çok atıf alan makale Smith ve arkadaşları 951 makale ile; ülke yayın sayılarına göre USA 1.096 sayı ve 18,21 yüzdeyle, yayın yapan kurum Indian Institute of Technology Lite System 125 sayı ve 2,08 yüzdeyle; yayın yapan dergiler International Journal of Disaster 406 sayısıyla; yayıncılar Elsevier 1279; anahtar kelime analizinde disaster management 1648; destek veren ajanslar National Natural Science Foundation of China NSFC 274 sayıyla analizlerde ilk sırada yer almaktadır.

Anahtar kelimeler: Afet, afet yönetimi, bibliyometrik analiz, Web of Science, VOSviewer.

Abstract:
Disasters have always been a significant concern for humanity to ensure a healthy existence in nature. When the residents of nature disregard the likelihood of disasters, they face dire situations and cannot escape the destructive impacts of these events. In our era, the necessity of managing disasters effectively to eliminate or mitigate their destructive effects has made disaster management essential. The aim of this study is to conduct a bibliometric analysis of studies on disaster management, to highlight the current state of the field, and to contribute to the literature. English-language publications categorized as articles, reviews, proceeding papers, and book chapters indexed in the Science Citation Index Expanded (SCI-E) of the Web of Science (WOS) database from 2010 to 2023 were examined. In this context, a bibliometric analysis method was used to present a comprehensive view of the literature, its currency, productivity, and to provide concrete data for future studies. By searching the term "disaster management" in the WOS program, 6010 studies covering the period from 2010 to November 15, 2023, were identified. These data were visually analyzed using the VOSviewer program based on variables such as year, institution, document types, country, keywords, source counts, and citation counts. According to the data obtained from WOS, the publication with the most citations received 21.778 citations in 2022. Articles comprised 5.558 documents, accounting for 93,35% of the total; domain analysis included 1.186 documents, representing 19,70%; Ha, Kyo Man emerged as the most prolific author with 27 publications; the most cited article was by Smith et al. with 951 citations. The USA led in terms of publication count with 1.096 publications, making up 18,21% of the total; the Indian Institute of Technology Lite System was the leading institution with 125 publications, or 2,08%; the International Journal of Disaster was the most prolific journal with 406 publications; Elsevier was the leading publisher with 1.279 publications; in keyword analysis, "disaster management" appeared 1.648 times; and the National Natural Science Foundation of China (NSFC) was the top funding agency with 274 supported publications.

Keywords: Disaster, disaster management, bibliometric analysis, Web of Science, VOSviewer.