Kocaeli ilinde olası bir doğal afet sonrası doğalgaz kriz masası yerleşim optimizasyonu
Natural gas crisis desk location optimization after a possible natural disaster in Kocaeli province
Yazar: MEHMET GÖKÇE NİGİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YILDIZ ŞAHİN
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; İstatistik = Statistics

Özet:
Bu çalışmada, Kocaeli'de doğalgaz dağıtım şirketi tarafından olası bir doğal afet
sonrasında tesis edilmesi kararlaştırılan kriz masalarının mevkilerinin belirlenmesi
hedeflenmiştir. Kriz masalarının işlevi, olası bir doğal afet sonrasında doğalgaz
şebekesinde oluşabilecek arıza, yıkım, sızıntı, vb. olaylara müdahale etmek ve
sahada çalışan acil ekiplerine destek olmaktır.
Şirket yetkilileri ve alan uzmanlarıyla yapılan toplantılarla 310.000 doğalgaz
kullanıcısına; ulaşımı kolay olan, acil durumları ekiplere süratle iletebilme imkanı
sağlayan ve doğal afetten etkilenme ihtimali düşük aday mevkiler belirlenmiştir.
Kriz masası mevkilerinin seçiminde üç adımlı bir çözüm yöntemi geliştirilmiştir. İlk
adımda, doğalgaz kullanıcıları tiplerine (sanayi, ticari, ev) göre ayrılmış ve
kümeleme analizi yapılarak bu kullanıcıların mevkilerini temsil eden küme
merkezleri belirlenmiştir. Problemde personel sayısı ve ulaşım zamanı kısıtları
dikkate alınarak maksimum sayıda kullanıcıya ulaşmak hedeflenmiştir. İkinci
adımda, tespit edilen küme merkezleri için maksimum kaplama yerleşim problemi
matematiksel modeli geliştirilmiştir. Bu modelde, her müşteri tipi için farklı bir
ağırlık kullanılmıştır. Kriz masası sayısının kesin olmaması nedeniyle, üçüncü
adımda, oluşturulan matematiksel model farklı sayıdaki tesis sayısı için çözülmüş,
tesis sayısındaki artışın amaç fonksiyonuna olan etkisi analiz edilmiştir. Son olarak,
yapılan duyarlılık analizi ile ağırlık değerlerinin amaç fonksiyonuna olan etkisi
incelenmiştir.
Elde edilen sonuçların, Kocaeli'de olası bir doğal afet sonrası doğal gaz
sistemlerinde yaşanacak olumsuzlukların azaltılmasında ve olaylara süratle müdahale
edilmesinde etkili olacağı değerlendirilmektedir.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the positions of the crisis desks that agreed
by the natural gas distribution company in Kocaeli after a possible natural disaster.
The functions of the crisis tables after a possible natural disaster, are to intervene
quickly in incidents like breakdowns, destructions, leaks, etc. that may occur in the
natural gas network and to support emergency teams on the field.
By the meetings held with company officials and domain experts, candidate points,
which are easy to access, capable of promptly delivering incidents to the emergency
teams and not affected by possible natural disasters, selected for 310,000 natural gas
users in the province.
A three-step solution has been developed in selecting the positions of crisis desks. In
the first step, all the gas users are classified by user types (industrial, commercial,
residential) and cluster analysis applied for each type. It is aimed to reach the
maximum number of users due to the personnel and transportation time constraints in
the problem. In the second step, we set the model of maximum coverage location
problem. In this model, different weights are used for each customer type. In the
third step, we solved the problem for different number of crisis desks. Finally, we
applied sensitivity analysis to examine the effects of different weights on the
objective function.
It is evaluated that the results were beneficial in reducing the negativity in the natural
gas systems and for promptly respond after a possible natural disaster in Kocaeli
province.