Öğretmenlerde beş faktör kişilik özellikleri ile iş doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Relationships between five peronality factors traits and job satisfaction of teachers
Yazar: SERPİL DEMİRCİ
Danışman: DOÇ. DR. YAŞAR ÖZBAY
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Ölçekler = Scales ; Öğretmenler = Teachers ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırma farklı branşlardaki öğretmenlerin beş faktör kişilik. özellikleri ile iş doyumu arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Beş faktör Kişilik Özellikleri ve İş Doyumu, farklı demografik değişkenler eşliğinde incelenmiştir. Kişilik özelliklerinin iş doyumunu belirleme özelliğine sahip olduğu ele alınmıştır. Bu çalışma belirlenen 4 farklı gruptaki branşlardan 360 öğretmen üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma grubu çeşitli illerin merkez, ilçe ve köylerinde lise ve ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerden rastgele seçilerek oluşturulmuştur. Araştırmada korelasyonel ve nedensel karşılaştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma verileri Beş Faktör Kişilik Ölçeği (SOMER ve diğerleri, 2001), İş Doyumu Ölçeği (ŞAHİN ve DURAK, 1997) ile toplanmıştır. Ayrıca farklı demografik değişkenlerin toplanmasına yönelik bir bilgi formu da kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde Çok Yönlü Hiyerarşik Regresyon Analizi, Anova, t-testi ve Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon teknikleri kullanılmış ve tüm veriler.05 anlamlılık düzeyinde test edilmiştir. Araştırma bulguları, beş faktör kişilik özellikleri ile iş doyumu arasında bir ilişkinin olduğunu ortaya koymuştur. Öğretmenlerde beş faktör kişilik özellikleri ile iş doyumunun yordanmasında sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Bunun yanında sahip olunan kişilik özelliklerinin ve iş doyumunun, medeni durum ile ilişkili olmadığı ortaya çıkmıştır. Erkek öğretmenlerde kişilik özelliklerinde belirginlik azalmaktadır. Diğer taraftan cinsiyet faktörünün kişilik özelliklerinde ve iş doyumunda farklılık oluşturduğu ortaya çıkmıştır. Bayanların erkeklere oranla kişilik özellikleri açısından daha istenilir özelliklere sahip olduğu belirlenmiştir. Bayan ve erkek öğretmenlerde toplumsal olarak ortaya konan değerler paralelinde farklılık olduğu ortaya çıkmıştır. Kişilik özellikleri üzerinde branşlar arasında farklılıklara rastlanmıştır. Sonuçlar belirlenen branşlar ve genel anlamdaki uygulama değerlendirmeleri ile birlikte tartışılmıştır. VII

Abstract:
The aim of this study is to investigate the relationship between big five personality factors and job satisfaction. Some other socio-demographic variables were also searched in relation to personality and job satisfaction. This study mainly examines the prediction of job satisfaction from big five personality traits. The study is conducted on four teaching professionals on 360 teachers. The sample recruited from primary and secondary teachers washing in villages, towns and city centers. This study was designed primarily on correlational and causal-comparative methodology. Big Five Personality Inventory (Somer at al., 2001) and Job Satisfaction Scale (Şahin & Durak, 1997) were used as measurement tolls. Demographics scale was used also to collect information on other socio demographic variables. In the study Multiple Hierarchic Regression Analysis, ANOVA, t-test and Pearson Product Moment Correlation techniques were used for data analysis. All the hypotheses were tested at 0.05 significant levels. The result of the study showed that there are significant relationships between personality traits and job satisfaction of teachers. Personality traits were found to be significant predictors of job satisfaction. Marital Status has no significant relationship in relation to personality factors and job satisfaction. Gender effect seems to be more relevant for female teachers and female teachers inclined to have more favorable personality traits than male counterparts. These differences might indicate the social-gender issue on teaching profession. Teaching professionals (for four groups) have also differed on personality traits. The results are discussed with previous findings, as well teaching profession and general practice of mental health. VIII