Ağır, orta, hafif derece obstrüktif uyku apne hipopne sendromu olan hastaların serum hepsidin ve paraoksonaz değerlerinin, basit horlamalı hastalarla karşılaştırılması
Serum hepcidin and paraoxonase levels in patients with severe, moderate, mild obstructive sleep apnea hypopnea syndrome(osas):Comparison between the osas patients and simple snoring patients
Yazar: ÜMİT KÜÇÜKTEPE
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER TARIK SELÇUK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Hepsidin = Hepcidin ; Horlama = Snoring ; Paraoksonaz = Paraoxonase ; Serum = Serum ; Uyku = Sleep ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders

Özet:
Amaç: Patogenezinde oksidatif stresin ve enflamasyonun yattığı obstrüktif uyku apne hipopne sendromunda (OUAS) bir akut faz reaktanı olan hepsidinin ve oksidatif stres biyobelirteci olan paraoksonazın tanıdaki önemini araştırdık.
Materyal ve Metod: Araştırma, 15.04.2017 – 15.10.2017 tarihleri arasında Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kulak Burun Boğaz polikliniğine horlama, uykuda nefes durması, gündüz aşırı uykululuk, sabahları yorgun uyanma şikayetleri ile başvuran 22  basit horlama tanılı hasta, 24  hafif derece OUAS , 22  orta derece OUAS , 20 ağır derece OUAS tanılı hasta olmak üzere 88 hasta ile yapıldı. Hastalara KBB kliniğindeki uyku laboratuarında 32 kanallı PSG (EMBLA S 4500) uygulandı. Hastaların Epworth Uykululuk Skalasını (EUS) doldurmaları istendi.Tüm hastaların krikoid kartilajın üst kısmından boyun çevresi, kilo ve boy uzunlukları ölçüldü, vücut kitle indekleri (BMI) hesaplandı. Hastaların ek sistemik hastalıkları sorgulandı.Hastalardan kan serum örnekleri en az sekiz saatlik açlık sonrasında saat 9:00 ile 10.00 arasında alındı. Kan örnekleri bekletilmeden santrifüj edildi.Tüm hastalarda yaş, cinsiyet, EUS, boyun çevresi, BMİ, ek hastalık, apne hipopne indeksi (AHİ), average SO2, hipopne indeks, minimum SO2, NREM AHİ, total apne indeksi, RBC, Hb, Hct, MCV, MPV, HDL, kolesterol, demir, TDBK, ferritin, TSH, T3, T4, hepsidin, paraoksonaz (PON1) parametreleri incelendi. Veriler SPSS 23.00 paket programı aracılığıyla tanımlayıcı istatistikler, ki-kare, Kruskal Wallis, Pearson ve Spearman korelasyon ile analiz edildi. Elde edilen bulgular %95 güven aralığında ve %5 anlamlılık düzeyinde değerlendirildi.
Bulgular: Basit horlama, hafif derece OUAS, orta derece OUAS ve ağır derece OUAS grupları arasıda yaş, cinsiyet, boyun çevresi, BMİ ve AHI yönünden anlamlı farklılıklar görüldü (p<0,05). Orta ve ağır derece OUAS gruplarının yaş ve boyun çevresi ortalamaları basit horlama ve hafif derece OUAS gruplarından anlamlı şekilde yüksekti. BMI hafif, orta ve ağır derece OUAS grubunda basit horlama grubuna göre anlamlı yüksekti. AHI ise en düşüğü Basit horlama grubunda olmak üzere sıralandı. Kan parametleri ile yapılan incelemede dört grup arasında Hb, Hct, HDL ve paraoksonaz yönünden anlamlı farklılıklar görüldü (p<0,05). Ağır OUAS grubunun Hb değeri diğer üç gruptan anlamlı şekilde yüksek iken, HDL değeri anlamlı şekilde düşüktü. Basit horlama grubu ise Hct değerinin diğer 3 gruptan anlamlı derece düşük, paraoksonaz değerinin ise anlamlı derecede yüksek olması ile ayrışmaktaydı. Yapılan korelasyon analizinde ise AHİ ile paraoksonaz ve HDL ile negatif; RBC, Hct, Hb, ferritin ve T3 ile pozitif yönlü anlamlı ilişkiler belirlendi (p<0,05).
Sonuç: Çalışmamızda, paraoksonaz enziminin inceleme grupları arasında anlamlı farklılık ve AHI ile negatif korelasyon gösterdiği, patogenezinde oksidatif stresin yer aldığı OUAS'da bir biyobelirteç olarak kullanılabileceği öngörülmektedir.

Anahtar kelimeler: Obstrüktif Uyku Apne Hipopne Sendromu, paraoksonaz, hepsidin.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to investigate the importance of hepcidin as acute phase reactant and paraoxonase as an oxidative stress biomarker in obstructive sleep apnea hypopnea syndrome (OSAS) that has oxidative stress and inflammation in the pathogenesis.
Material and Methods: The study was carried out at Antalya Training and Research Hospital Ear Nose Throat Polyclinic between 15.04.2017 and 15.10.2017. 88 patients who have patients with snoring, sleep-breathing, daytime sleepiness, waking up in the mornings, and headache included and patients divided into four groups: 22 simple snoring, 24 mild OUAS, 22 moderate OUAS and 20 severe OUAS. The patients were administered a 32-channel PSG (EMBLA S 4500) in a sleep laboratory in the Ear Nose and Throat clinic. The patients were asked to complete the Epworth Sleepiness Scale (EUS). Neck circumference, weight and height were measured from the upper part of the cricoid cartilage and body mass index (BMI) was calculated. Additional systemic diseases of patients were questioned. Blood serum samples were taken from 9:00 to 10.00 after fasting for at least eight hours. Blood samples were centrifuged without waiting. Age, gender, EUS, neck circumference, BMI, additional disease, apnea hypopnea index (AHI), average SO2, hypopnea index, minimum SO2, NREM AHI, total apnea index, RBC, Hb, Hct, MCV, MPV, HDL, cholesterol, iron, total iron binding capacity, ferritin, TSH, T3, T4, hepcidin and paraoxonase parameters were examined. Data were analyzed by SPSS 23.00 program using descriptive statistics, chi-square, Kruskal Wallis, Pearson and Spearman correlation. The findings were evaluated at 95% confidence interval and 5% significance level.
Results: Significant differences were found between age, gender, neck circumference, BMI and AHI among simple snoring, mild OSAS, moderate OSAS and severe OSAS groups (p <0,05). The mean age and neck circumference of the moderate and severe OSAS groups were significantly higher than the simple snoring and mild OSAS groups. BMI was significantly higher in mild, moderate and severe OSAS group than in simple snoring group. AHI was lowest in the simple snoring group. There were significant differences in terms of Hb, Hct, HDL and paraoxonase in four groups (p <0,05). While the Hb of the severe OSAS group was significantly higher than the other 3 groups, the HDL value was significantly lower. The simple snoring group was differentiated by significantly lower Hct value and higher paraoxonase value than the other 3 groups. In the correlation analysis, AHI was negatively correlated with paraoxonase and HDL; positively correlated with RBC, Hct, Hb, ferritin and T3 (p<0,05).
Conclusion: In this study, a significant difference between the OSAS groups of paraoxonase enzyme and negative correlation with AHI was observed. It is anticipate that paraoxonase level can be used as a biomarker in OSAS where oxidative stress is involved in its pathogenesis. Our result for hepcidin level didn't appear statistically significant.
Key words: OSAS, paraoxonase, hepcidin