Hemodiyaliz hastalarında ultrafiltrasyon miktarının sol atriyum volüm indeksine etkisi
The effect of ultrafi̇ltrati̇on on the left atri̇al volume i̇ndex i̇n hemodi̇alysi̇s pati̇ents
Yazar: SERHAT SAYİN
Danışman: PROF. DR. NEDİM YILMAZ SELÇUK
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Kardiyoloji = Cardiology ; Nefroloji = Nephrology
Dizin: Atriyal fonksiyon = Atrial function ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Prognoz = Prognosis ; Renal diyaliz = Renal dialysis ; Ultrafiltrasyon = Ultrafiltration

Özet:
Giriş ve Amaç: Son dönem böbrek yetmezliği hastalarında en önemli morbidite ve mortalite nedeni kardiyovasküler hastalıklardır Sol atriyum volüm indeksinin hemodiyaliz hastalarında hem tüm sebepli hem de kardiyovasküler mortaliteyi öngörmede önemli olduğu bir çok çalışmada gösterilmiştir. Çalışmamızda hipervolemi nedeni ile yüksek miktarda ultrafiltrasyon (UF >10 ml/kg/saat)  yapılan hastalar ile volüm durumu iyi olan ve düşük miktarda UF yapılan (UF ≤10 ml/kg/saat) hastaların sol atriyum volüm indeksi bakımından karşılaştırılması ve dolaylı olarak UF' nin prognoz üzerindeki etkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Materyal-Method: Standart 4 saat hemodiyaliz yapılan 102 hasta (K/E: 49/53) çalışmaya dahil edildi. Hastalar son üç aydaki ortalama ultrafiltrasyon miktarına normal olan (≤10 ml/kg/saat) ve yüksek olan (>10 ml/kg/saat) olmak üzere 2 gruba ayrıldı. Sol atriyum volümü ekokardiyografide Simpson yöntemi ile ölçüldü. Sol atriyum volümü Dubois formülü ile hesaplanan vücut yüzey alanına bölünerek sol atriyum volüm indeksi hesaplandı. Hastaların biyokimyasal değerleri son 6 ay içindeki hastane kayıtlarından alındı. İstatistiksel analiz SPSS 15.1 ile t-test, Pearson korelasyon yöntemi ile yapıldı.
Bulgular: Tüm hastalarda ortalama UF miktarı 2408±652 ml ve sol atriyum volüm ortalaması 50±26 cm³ idi. Ultrafiltrasyon miktarı ≤10 ml/kg/saat olan grupta LAV ve LAVI ortalamaları sırasıyla 56±28 cm³ ve 30±14 ml/m², ultrafiltrasyon miktarı >10 ml/kg/saat olan grupta LAV ve LAVI ortalamaları sırasıyla 52±24 cm³  ve 32±14 ml/m² idi. Ultrafiltrasyon miktarı ≤10 ml/kg/saat olan grup ile UF >10 ml/kg/saat olan grup karşılaştırıldığında LAVI' leri arasında anlamlı farklılık izlenmedi (p:0,519). UF miktarları ile LAVI ve LAV ile sol atriyum çapı arasındaki ilişki değerlendirildiğinde korelasyon izlenmedi (p>0,05). LAVI düşük ( <32 ml/m² ) olan grup ile LAVI yüksek ( ≥32 ml/m² ) grup arasında yaş, vücut kütle indeksi, diyaliz süresi, sistolik ve diyastolik kan basınçları, hemoglobin, CRP ve albümin oranları arasında farklılık görülmedi (p>0,05). LAVI yüksek olan grup ile düşük olan grup arasında LAV ve sol atriyum çapları arasında anlamlı farklılık izlendi (sırasıyla p<0,001, p=0,001). LAVI yüksek olan grup ile düşük olan grup arasında E/A oranları arasında anlamlı farklılık izlenmedi (p=0,465). Yani diyastolik disfonksiyon yoktu.
Sonuç: Volüm fazlalığı nedeni ile yüksek miktarda ( >10 ml/kg/saat ) ultrafiltrasyon (UF) yapılan hemodiyaliz hastalarında kardiyovasküler mortalitenin en güçlü belirteçlerinden sol atriyum volüm indeksi ( LAVI ) değerlerinde artış yoktu ve LAVI değerleri ile UF miktarları arasında ilişki bulunmadı. Yüksek miktarda UF yapılan grupta belirgin diyastolik disfonksiyon olmaması da LAVI değerlerinde anlamlı artışa neden olmamış olabilir.

Abstract:
Introduction and Objective: Cardiovascular diseases are the most important cause of morbidity and mortality in patients with end-stage renal disease. Left atrial volume index has been shown as an important predictor of both all reason and cardiovascular mortality among hemodialysis patients in many studies. In our study, we aimed to compare the left atrial volume index in patients with high amount of ultrafiltration (UF> 10 mL / kg / h) because of hypervolemia and low amounts UF (UF ≤ 10 mL / kg / h) and investigate the effect UF on prognosis indirectly.
Materials and Methods: One hundred and two patients on standard 4-hour hemodialysis treatment (F/M: 49/53) were included in the study. The patient were divided into 2 groups according to mean of ultrafiltration volume in the last three months of as normal (≤ 10 mL / kg / hr) and high (> 10 mL / kg / h). Left atrial volume was measured by Simpson's method with echocardiography. Left atrial volume index was calculated by dividing the left atrial volume to body surface area that calculated by the Dubois formula. Biochemical parameters of the patients were obtained from hospital records in the last 6 months. Statistical analysis was done with t-test and Pearson correlation analysis by SPSS 15.1.
Results: The mean volume of UF was 2408 ± 652 mL and mean left atrial volume was 50 ± 26 cm³ in all patients.  The mean LAV and LAVI were 56 ± 28 cm³ and 30 ± 14 ml/m², respectively in the group with ultrafiltration volume  ≤10 ml/kg/hour and 52 ± 24 cm³ and 32 ± 14 ml/m², respectively in the group with ultrafiltration volume >10 ml/kg/hour. There were no significant differences between groups in terms of LAVI (p=0.519). There were correlation between UF volume and LAVI and between LAV and left atrial diameter (p>0.05). There were no difference between low LAVI (<32 ml/m²) and high LAVI (≥ 32 ml/m²) group in terms of age, body mass index , duration of dialysis, systolic and diastolic blood pressure, hemoglobin, CRP and albumin (p> 0,05). There were significant difference between low and high LAVI groups according to left atrial diameter (p<0.001, p=0.001 respectively).  There were no significant difference between low and high LAVI groups according to E/A ratio (p=0.465). So there was no diastolic dysfunction. 
Conclusion: Left atrial volume index as the most important predictor of cardiovascular mortality, was not increased in hemodialysis patients with higher ultrafiltration volume (>10 mL/kg/h) due to volume excess and there were no correlation between LAVI and UF volume. The absence of diastolic dysfunction in the group with higher amount of UF may also lead to insignificant increase in the LAVI level.