Bankacılık sektöründe kullandırılan kredilerin vergi gelirleri üzerindeki etkisi
The effect of banking loans on tax revenues
Yazar: ONUR ERTÜRK
Danışman: PROF. DR. HATİCE YURTSEVER
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Bankacılık = Banking ; Maliye = Finance
Dizin: Banka kredileri = Bank credits ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Krediler = Credits ; Türk bankacılık sektörü = Turkish banking sector ; Vergi gelirleri = Tax revenues ; Vergi sorumluluğu = Tax responsibility ; Vergiler = Taxes

Özet:
Bu tezin amacı, Türkiye'de 2004-2018 yılları arası banka kredilerinin vergi gelirleri üzerindeki etkilerinin aylık veriler kullanılarak VAR modelinden elde edilen etki-tepki fonksiyonları yöntemiyle ampirik analizinin yapılmasıdır. Dünyada ve Türkiye'de vergi gelirlerini etkileyen faktörler üzerine yapılan çeşitli çalışmalara göz atıldığında; bu çalışmaların bir kısmında vergi gelirlerinin çeşitli makroekonomik değişkenlerle ilişkisi incelenirken, bir kısmında ise çeşitli makroekonomik değişkenlerin vergi gelirleri üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Fakat bu çalışmalarda, banka kredileriyle vergi gelirleri arasındaki etkileşimin göz ardı edildiği görülmüştür. Finansal kesimi de temsil eden banka kredilerinin vergi gelirleriyle etkileşimine yönelik literatürde fazla çalışma bulunmamaktadır. Tezin birinci bölümünde vergi gelirlerini belirleyen sosyal, kültürel, çevresel ve ekonomik faktörler tespit edilmiştir. Tezin ikinci bölümünde banka kredilerinin bankacılık sektöründeki yerinden ve öncelikle kredi kanalı olmak üzere parasal aktarım mekanizmalarının işleyişinden bahsedilmiştir. Üçüncü bölümde bankacılık sektörü üzerindeki vergisel yükümlülüklere değinilmiştir. Tezin dördüncü bölümünde çalışmada kullanılacak ekonometrik metodoloji açıklanmıştır. Ampirik analizde dört ana model ve bireysel kredileri içeren modelin altında üç alt model kurulmuştur. Toplam banka kredilerine verilen şoka REK azalış, faiz oranları ve enflasyon ise artış yönünde tepki vermiştir. Bireysel kredilere şok verildiğinde enflasyonun azalış yönünde ve sanayi üretim endeksinin ise artış yönünde tepki verdiği tespit edilmiştir. Bireysel kredilere verilen şok, enflasyonu azalış, sanayi üretim endeksi ve dolaylı vergi gelirleri ise artış yönünde etkilemiştir. Bireysel kredilere verilen şokun, enflasyonda azalış ve sanayi üretim endeksinde artış yönünde tepki verdiği tespit edilmiştir. Ticari kredilere verilen şoka, REK, azalış, faiz oranları ve enflasyon ise artış yönünde tepki vermiştir. Tarımsal kredilere verilen şoka, toplam vergi gelirleri artış yönünde tepki vermiştir. Böylece banka kredilerinin vergi gelirlerini etkileyen faktörlerden birisi olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this thesis is to perform an empirical analysis of the effects of bank loans on tax revenues between 2004-2018 in Turkey using the monthly data using the impulse-response functions method obtained from the VAR model. Considering various studies on the factors affecting tax revenues in the world and in Turkey; In some of these studies, the relationship between tax revenues and various macroeconomic variables was examined, while the effects of various macroeconomic variables on tax revenues were investigated in others. However, in these studies, it was observed that the interaction between bank loans and tax revenues was ignored. There are not many studies in the literature on the interaction of bank loans, which also represent the financial sector, with tax revenues. In the first part of the thesis, social, cultural, environmental and economic factors that determine tax revenues are identified. In the second part of the thesis, the place of bank loans in the banking sector, the functioning of monetary transmission mechanisms, primarily the credit channel are mentioned. In the third part of the thesis, the tax liabilities in the banking sector are mentioned. In the fourth part of the thesis, the econometric methodology to be used in the study is explained. In the empirical analysis, three sub-models were established under the model that includes four main models and individual loans. REK reacted to the shock given to total bank loans by decreasing, while interest rates and inflation were increasing. When shocks are given to individual loans, it is determined that inflation responds to a decrease and the industrial production index to an increase. The shock given to individual loans affected the inflation in a decreasing direction, while the industrial production index and indirect tax revenues increased. It has been determined that the shock given to individual loans reacts in the direction of a decrease in inflation and an increase in the industrial production index. REK reacted to the shock given to commercial loans in the direction of decrease, interest rates and inflation in the direction of increase. The shock to agricultural loans reacted to an increase in total tax revenues.  Thus, it has been determined that bank loans are one of the factors affecting tax revenues.