Esbâb-ı nüzûl'de münafıklar
The hypocrites in the esbāb al-nuzūl
Yazar: İLYAS ASLAN
Danışman: DOÇ. DR. AHMET GÜNDÜZ
Harran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Münafıklara ilişkin bütün âyetleri, esbâb-ı nüzûl özelinde ele alan bir çalışma şimdiye kadar yapılmamış. Konunun bu açıdan yorumlanması, unutulmuş olan bazı ayrıntıların ortaya çıkarılması ve Kur'ân'ın tarihi vakıalarla daha iyi anlaşılması için bu çalışmayı tercih ettik. Bu çalışmada, başta esbâbı nüzûl olmak üzere, tefsir, hadis kaynakları ve diğer bazı eserler ışığında Kur'ân'da münafıklara ilişkin geçen âyetlerin konu tasnifi yapılmıştır. Böylece münafıklar teşhis edilip, temel vasıfları ortaya koyulmuş ve onlara karşı alınması gereken tedbirlerin şekli üzerinde durulmuştur. Çalışmanın giriş kısmında esbâb-ı nüzûl ve nifâk kelimelerin kavramsal çerçeveleri açıklanmış ve kök anlamlarına dair açıklama ve değerlendirmeler yapılmıştır. İlgili rivayetlerden hareketle birinci bölümde münafıkların Allah ve Resûlü'nün hükmünü bırakıp tâğûtun hükmüne başvurmaları, İslam ile küfür arasında bocaladıklamaları, Kur'ân'ın misâlleri ile dalga geçmeleri mevzuları irdelenmiştir. Ayrıca can ve mal telaşına düştükleri için farklı bahanelere sarılmaları, korkak ve ürkek bir şekilde savaşmaktan kaçınmaları konularına yer verilmiştir. İkinci bölümde Hz. Peygamber'e karşı sergilemiş oldukları gayriahlaki genel bazı tutumları ele alınmıştır. Fırsatını buldukları anda Hz. Peygamber ve ailesinin şahsına iftira atmaktan ve saldırmaktan geri durmayışlarına ilişkin bilgiler değerlendirilmiştir. Görünürde iyi ve güzel bir Müslüman izlenimi verdikleri ancak içleri çürük olup fitne ve fesatla dolu olduğu tespit edilmiştir. Üçüncü bölümde Müslümanlara karşı kötü ahlak ve karaktere sahip olurlarken, Müslüman olmayanlara karşı son derece ılımlı ve dostane bir şekilde davrandıklarına dair veriler incelenmiştir. Dördüncü bölümde ise münafıklara karşı nasıl bir duruş sergilenmesi gerektiği ve onlara karşı alınması gereken önlem ve tedbirlerin şekli üzerinde durulmuştur. Şerlerinden korunmak için Allah ve Resûlü'nün onlara karşı hem içten hem dıştan nasıl bir yol izledikleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Netice itibariyle sebeb-i nüzûllerde münafıkların elebaşı İbn Übey ile beraber diğer bazı münafıkların isimlerinin zikredildiği görülmüştür. Münafıklar hakkında inen ayetlerin bir kısmının sebeb-i nüzûl temelli olduğu tespit edilmiştir. Bunların temelde onları kınama ve Müslümanları bilgilendirip, önlem alma mahiyetinde olduğu müşahede edilmiştir.

Abstract:
There has not been a research that deals with all the verses related to the disbelievers with a special focus on the causes of their existence up until now. Thus, I have chosen this work to interpret the subject from this perspective, to reveal some forgotten details, and to better understand the Qur'an in relation to historical events. In this study, the subject classification of the verses about hypocrites in the Qur'an from the sources of tafsir and hadith has been made. In this way, disbelievers are identified, their fundamental characteristics are revealed and the type of measures to be taken against them are emphasized. In the introductory part of the research, the concepts of the words al-asbāb al-nuzūl and nifaq are described and their root definitions are explained and evaluated. Based on the relevant verses, the first chapter examines the hypocrites' abandonment of the judgment of Allah alongside with His Messenger and their invocation of the judgment of the tâğût, and how they waver between Islam and blasphemy, or how the non-believers mock the Qur'an's figures. Moreover, it is also emphasized that non-believers are in a rush for their own lives and wealth, therefore they use different reasons, and they refrain from battle in a cowardly and timid manner. The second chapter deals with some of non-believers' uncivilized attitudes towards the Prophet Mohammed. The information regarding the fact that non-believers did not refrain from slandering and assaulting the Prophet and his family whenever they had the opportunity was evaluated. On the outside non believers give the impression of being decent and righteous Muslims, but on the inside they are corrupt and full of sedition and mischief. In the third section, I analyzed the data indicating that while non-believers have bad morals and attitudes towards Muslims, they show a very mild and amicable approach towards non-Muslims. The fourth chapter explains what kind of posture one should take against the disbelievers and the type of precautions and measures that ought to be taken towards them. In order to protect against their evil, it has been tried to be determined how Allah and His Messenger dealt with non-believers from both internally and externally. Consequently, it was noticed that the names of Ibn Ubayy, the main hypocrite, and some other disbelievers were mentioned. It has been found that some of the verses about the disbelievers are based on the grounds for their existence. It always has been basically in the nature of condemning these people, and informing the Muslims and urging them to take precautions.