Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Dönem VI öğrencilerinin sigara içme sıklığı ve sigara kullanımına yönelik tutum ve davranışları
Smoking frequency, attitudes and behaviors of Grade VI Medical Students in Cumhuriyet University
Yazar: TUĞBA KAYA CİNDIZ
Danışman: PROF. DR. YELTEKİN DEMİREL
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Öğrenciler-tıp = Students-medical

Özet:
Hekimlerin sigara kullanımına karşı olan tutum ve davranışları toplumun sigara içme alışkanlığını doğrudan etkilemektedir. Sigara alışkanlığının sıklıkla gençlik döneminde başlaması nedeniyle özellikle tıp fakültesi öğrencilerinin sigara kullanımını etkileyen faktörlerin incelenmesi sigara bağımlılığıyla etkin mücadele programlarının geliştirilmesine olanak sağlayabilir.  Bu çalışmada tıp fakültesi son sınıf öğrencilerinde sigara içme sıklığının belirlenmesi ve sigara kullanımına yönelik tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. 
Bu çalışma kesitsel tanımlayıcı bir çalışma olup 2022-2023 eğitim öğretim yılında Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesinde öğrenim gören 194 Dönem 6 öğrencisi üzerinde yapılmıştır. Katılımcılara sosyodemografik özellikler, sigara kullanımına ilişkin sorular ve nikotin bağımlılık seviyesini belirlemeye yönelik Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT)'ni içeren anket formu uygulanmıştır. 
Dönem 6 öğrencilerinin sigara kullanım sıklığı %25.3 olarak bulunmuştur. Erkeklerde sigara kullanım sıklığı kadınlara göre anlamlı olarak daha yüksektir (p<0,001). Öğrencilerin %40.7'si hayatı boyunca hiç sigara içmemiş, %59.3'ü hayatı boyunca en az bir defa sigara içmiştir. Babanın sigara içmesi (p<0.005), yakın arkadaş çevresinde (p<0.001), yaşadığı ortamda sigara içilmesi (p<0.001) ve aylık gelir durumu (p<0.005) ile öğrencinin sigara kullanım durumu ilişkili bulunmuştur. Sigaraya başlama yaşı ortalama 18.1±1.5 olarak saptanmıştır.  En sık sigaraya başlama nedenleri çevrenin etkisi (%55.1), merak (%46.9) ve stres/üzüntü (%44.9) olarak bulunmuştur. Öğrencilerin FNBT puan ortalaması 4.1 ±2,9 olarak bulunmuştur. Öğrencilerin %34.7'sinin çok düşük, %20.4'ünün düşük, %10.2'sinin orta, %16.3'ünün yüksek, %18.4'ünün çok yüksek düzeyde bağımlı olduğu görülmüştür. Öğrencilerin %59.2'si sigarayı bırakmayı düşünmektedir. Öğrencilerin %54.1'i tıp fakültesi eğitimi sırasında sigaranın zararlarının yeterince anlatılmadığını düşünmektedir. Sigara bırakmada kullanılan farmakolojik ve psikososyal tedavi yöntemleri bilinirliği %80'in üzerindedir.
Tıp fakültesi eğitim müfredatında sigara bağımlılığıyla ile ilgili daha kapsamlı bir programın hazırlanması ve öğrencilerin sigara bırakma polikliniklerinde daha aktif görev alması sağlanmalıdır. Özellikle tıp öğrencileri ve hekimlerin sigara bırakma tedavilerine teşvik edilmesi, toplumda sigara bırakma konusunda bilinçlenmeyi artıracaktır.

Abstract:
Attitudes and behaviors of physicians towards smoking directly affect the smoking habits of the society. Examining the factors affecting smoking, especially in medical school students, may enable the development of effective fight against smoking addiction programs, since smoking habits often start in the youth period. In this study, it is aimed to determine the frequency of smoking among senior medical students and to evaluate their attitudes and behaviors towards smoking.
This cross-sectional descriptive study was conducted on 194 grade 6 students studying at Sivas Cumhuriyet University Faculty of Medicine in the 2022-2023 academic year. A questionnaire including sociodemographic characteristics, questions about smoking and Fagerström Nicotine Addiction Test (FNBT) to measure the level of nicotine addiction was applied to the participants.
The frequency of smoking among the 6th grade students was found to be 25.3%. The prevalence of smoking was significantly higher in men than in women (p<0.001). 40.7% of the students have never smoked in their life, 59.3% of them have smoked at least once in their life. Smoking status of the student was found to be associated with father's smoking (p<0.005), close friends' circle (p<0.001), smoking in living environment (p<0.001) and monthly income status (p<0.005). The mean age of starting smoking was found to be 18.1±1.5. The most common reasons for starting smoking were the effect of the environment (55.1%), curiosity (46.9%), and stress/sadness (44.9%). The students' Fagerström Test for Nicotine Dependence mean score was 4.1 ±2.9. It was observed that 34.7% of the students were very low, 20.4% low, 10.2% moderate, 16.3% high, 18.4% very highly dependent. 59.2% of the students think about quitting smoking. 54.1% of the students think that the harms of smoking are not adequately explained during their medical school education. The awareness of pharmacological and psychosocial treatment methods used in smoking cessation is over 80%.
A more comprehensive program on smoking addiction should be prepared in the medical school curriculum and students should be provided with a more active role in smoking cessation outpatient clinics. Encouraging especially medical students and physicians for smoking cessation treatments will increase awareness of smoking cessation in the society.