Samsun merkez ilçedeki ilköğretim okullarının fiziksel ve çevresel şartlarının değerlendirilmesi
A school health research of the primary schools in the center of Samsun
Yazar: MÜJGAN ÇİFTCİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SEVGİ CANBAZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Okul binaları = School buildings ; Samsun = Samsun ; Çevre sağlığı = Environmental health ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Ülkelerin kalkınmasındaki en önemli unsurlardan birisi sağlıklı insan gücüdür. Okul ortamı öğrencileri özellikle birçok bulaşıcı hastalıklarla ve kazalarla karşı karşıya getirdiği için, okul sağlığı önem kazanmaktadır. Sağlıklı okul hayatı, güvenli ve sağlıklı fizik ve sosyal çevreyi sağlamayı amaçlamaktadır. Bu çalışmanın amacı Samsun il merkezinde bulunan ilköğretim okullarının okul sağlığı açısından mevcut durumlarının saptanması, TSE'nin TS 9518 ve TS 12014 standartlarına uygun olup olmadıklarının değerlendirilmesi, saptanan bulguların yetkili makamlarla paylaşılması ve giderilebilir eksikliklerin ortaya konarak kısa veya orta vadede düzeltilmesine önayak olunmasıdır.Tanımlayıcı tipteki bu çalışma, Haziran 2008 ile Haziran 2010 tarihleri arasında yapılmıştır. Çalışma araştırma tarihinde Samsun İl Merkezinde bulunan 33 ilköğretim okulu bulunmaktadır. Araştırma okulların fiziksel ve çevresel koşullarını saptamak üzere yapılmıştır. Veriler, TS 12014 ve TS 9518 standartlarına göre yapılandırılmış bir anket formu yardımıyla, araştırmacı tarafından okullarda okul yöneticileriyle yüz yüze görüşülerek ve bazı değişkenlerin doğrudan gözlenmesi ve anket formuna kaydedilmesi şeklinde toplanmıştır.Çalışmada, okulların bahçeleri değerlendirildiğinde, 25(%75,8)'inde öğrenci başına 5m2'den az alan düştüğü, 31(%93,9)'inin bahçe duvarı çevrildiği saptanmıştır. Trafik risk durumu değerlendirildiğinde, okulların 21(%63,6)'inde okul çıkışında trafik riski olduğu görülmüştür. Okul tuvaletlerine baktığımızda 7(%21,2)'inin okul binası dışında olduğu, 22(%66,7)'sinin kanalizasyona bağlı olduğu, 3(%9,1)'ünde temizlik personeli olmadığı saptanmıştır.Çalışmada ilköğretim okullarının Türk Standartları Enstitüsü'nün TS 12014 ve TS 9518 standartlarına göre, yeterli çevre sağlığı standartlarına sahip olmadığı gözlenmiştir. Bu sonuçlar ışığında verilecek danışmanlık hizmetleri ile var olan okullarda düzeltilebilecek bozuklukların düzeltilmesinin ve yeni kurulacak okullarda bu standartlara mutlaka uyulmasının gerekli olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
The most important element in development of countries is healthy man power. In school environment students get face to face with many infectious diseases and accidents so, school health gains importance. Healthy school life aims to provide safe and healthy physical and social environment. The aim of this study is to determine the present school health conditions of the primary schools in Samsun?s central region, to evaluate convenience to Institute of Turkish Standards and School Environmental Health Standards 12014 and Turkish Standards 9518 in healthy environment and to share the findings with authorized person and finally to get started to make disappear the problems in schools in short or middle terms.This descriptive study was hold between June 2008 and June 2010. Study was composed in 33 primary schools in central region of Samsun. Study was hold to determine physical and environmental conditions of the schools. Data has been collected through a poll which is arranged for Turkish Standards 12014 and Turkish Standards 9518 rules, by face to face conversations with the school managers and by observing some variables and registering the findings on the poll.When we determined that in the school gardens, in 25 (75,8%) of the schools the area is less than 5m2 for each student and 31 (93,9%) of the school gardens was surrounded by garden wall.we also evaluated traffic risks and found out that there is a traffic risk in 21 (63,6%) of the schools. We also evaluated school toilets and found out that in 7 (21,2%) school, the toilet is outside the school building, in 22 (66,7%)of the school the toilet is connected to the sewer system and in 3 (9,1%) of the schools there wasn?t any janitor.This study demonstrated that primary schools haven?t had sufficient environmental standards in the means of Institute of Turkish Standards and School Environmental Health Standards 12014 and Turkish Standards 9518 in healthy environment. In the light of these results, to correct the present defects of the schools and to obey the standards in newly establishing schools with consulting services.