Erken başlangıçlı demans hastalarının demografik ve klinik özellikleri
Demographic and clinical features of early onset dementias
Yazar: NESLİHAN BEHREM GAYIR
Danışman: DOÇ. DR. BARIŞ TOPÇULAR
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Demans = Dementia ; Demografi = Demography ; Geriatri = Geriatrics ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Amaç: Demans 65 yaşından önce başladığında erken başlangıçlı demans(EBD)olarak adlandırılır. Geç başlangıçlı demansa(GBD) göre sosyodemografik ve klinik özellikleriyle ilgili bilgiler yetersizdir. Bu çalışma GBD ile olan benzerlik ve farklılıklarını belirlemeyi amaçlamıştır.Yöntem: Demans polikliniğine yönlendirilmiş şikayetleri 65 yaş öncesinde başlamış 281 hastanın dosyaları retrospektif olarak incelendi. Başlangıç ve başvurma yaşları, ilk şikayetleri, cinsiyetleri, eğitim durumları, ilk ve son muayenedeki standardize mini mental test(SMMT) ve klinik demans derecelendirme ölçeği(CDR)skorları, takip süreleri, önplanda etkilene kognitif alan ve tanıları değerlendirildi. İstatistiksel analizler için NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007&PASS (Power Analysis and Sample Size) 2008 Statistical Software (Utah, USA) programı; normal dağılım gösteren parametrelerin gruplar arası karşılaştırmalarında Oneway Anova, farklılığa neden olan grubun tespitinde Tukey HDS; normal dağılım göstermeyen parametrelerin karşılaştırmalarında Kruskal Wallis, farklılığa neden olan grubun tespitinde Mann Whitney U; niteliksel verilerin karşılaştırılmasında Ki-Kare testleri kullanıldı. Sonuçlar literatürdeki EBD ve GBD verileriyle karşılaştırıldı.Bulgular: Hastaların 145?i kadın, 136?sı erkekti. Ortalama eğitim süresi 5,37 yıl, şikayetlerin ortalama başlangıç yaşı 51,82?ydi. En sık tanılar psödodemans(%31,3), Alzheimer hastalığı(AH)(%31) ve frontotemporal demans(FTD)?tı(%11,4). Başvuru sırasındaki SMMT ortalaması 21,2, CDR skoru %69?unda ? 1, %11,7?sinde 3?tü. Çalışmada %82,6 ile en sık bildirilen ilk şikayet unutkanlıktı. Hastaların %37,4?ünde ön planda bellek, %18,9?unda dikkat, %12,8?inde yürütücü işlevler etkilenmişti, %14,9?unda global kognitif yıkım vardı. Önplanda etkilenen alanlarda AH?de(%64,4), vasküler demansta(VaD)(%40,9) ve hafif kognitif bozuklukta(MCI)(%78,57) bellek, vFTD?de(%46,88) yürütücü işlevler, psödodemansta(%44,19) dikkat, diğer grubunda (%34,62) global kognitif yıkım ilk sıradaydı.Sonuç: EBD?de cinsiyetler arası fark yoktur. FTD?de erkek, psödodemansta kadın hakimiyeti mevcuttur. Hastalar literatürdeki EBD?lerden daha ileri evrede polikliniğe başvurmuştur. GBD?den farklı olarak AH, EBD?lerin sadece 1/3?ünde görülür. Amnestik AH oranı erken başlangıçlı grupta geç başlangıçlılara göre daha azdır. FTD ve VaD sıklığı GBD?den daha fazladır. EBD ile ilgili çalışmaların sayısı arttıkça GBD ile ortak ve farklı yönleri daha ayrıntılı olarak ortaya konacaktır.Anahtar kelimeler: Demans, Erken Başlangıçlı Demans

Abstract:
Objective: Symptoms of early-onset dementia (EOD) begins before the age of 65. There is not enough information about sociodemographic and clinical features compared to late-onset dementia (LOD). This study intended to demonstrate the similarities and differences between ED and LOD.Methods: The files of the patients with prediagnosis of dementia referred to the dementia clinic of Prof. Dr. Mazhar Osman Mental Health and Neurological Diseases Training and Research Hospital were scaned retrospectively and 281 of the patients, whose complaints started before the age of 65 were enrolled. Age of onset andapplication, gender, level of education, Standardized Mini Mental State Examination (MMSE) and clinical dementia rate scores (CDR) at the first and last examinations, follow-up durations, the first complaints, core cognitive domain affected were analyzed.The results were compared with data from the literature EOD and LOD.Results: 145 patients were female and 136 were male. The average age of onset of symptoms was 51,82 and the average of education duraion was 5,37 years. The most common diagnoses were pseudodementia (31,3%), Alzheimer?s disease(AD) (31%) and frontotemporal dementia(FTD) (11,4%). The average scores of MMSE at the first visitwas 21,2. CDR score was ? 1 in 69%, 3 in 11,7% of the patients. The most frequently reported complaint was amnesia (82,6%). Neurocognitive assessment revealed that 37,4% of the patients had memory, 18,9% attention and 12.8% executive functions impairment and %14,9 of the patient had global cognitive deterioration when first examined. Memory in AD(64,4%), MCI(78,57%) and vascular dementia(VaD)(40,9%), executive functions in FTD(46,88,%), attention in pseudodementias(44,19%) were the most frequently affected domains. % 34,62 of the others group had global cognitive deterioration.viiConclusion: There is no difference between the sexes among all EOD patients. Female/Male rate was high in pseudodementia group and vice versa in FTD. In this study the EOD patients referred to the clinic at more advanced stages according to the literature results. Unlike LOD, AD is diagnosed only in 1/3 of the patients and amnestic group in the early onset AD constitutes 2/3 of patients. FTD and VAD prevalence is higher than in the LOD. As the number of studies on EOD rises more detailed information will be obteined.Key words: Dementia, Early Onset Dementia