Osmanlı'nın son dönemleri ve Cumhuriyet'in ilk yıllarında şans oyunları
Games of chance i̇n the Late Periods Ottoman and early Republican years
Yazar: CANAN ÇETİNKAYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KADİR KASALAK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History
Dizin: Bahis oynama = Betting games ; Basın = Press ; Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Oyunlar = Games ; Piyango = Lottery ; Türk basını = Turkish press ; Şans oyunları = Games of chance

Özet:
Bu çalışmada Osmanlı'nın Son Dönemi ve Cumhuriyet'in İlk Yıllarında Şans Oyunları ele alınmıştır. Bir giriş ve iki bölümden oluşan çalışmanın giriş bölümünde şans oyunlarının çeşitli tanımlarına ve tarihine yer verilerek bu tür oyunların hangi toplumlarda oynandığı ve ne tür oyunlara yer verildiği ele alınmış özellikle piyango ve at yarışları üzerinde durulmuştur. Yine bu bölümde yüz yıllar önce de farklı şekillerde var olduğu bilinen şans oyunları kavramının kapsamına giren piyango ve at yarışlarının ele aldığımız dönemle arasındaki farklılıklar ortaya konulmuştur. 
Birinci bölüm iki alt başlığa ayrılmış olup ilk kısımda piyangonun Osmanlı toplumuna girişi ve Osmanlı da gelişimi ele alınırken, devletin piyango konusundaki tutumu ve piyangoculuğun ne gibi amaçlarla Osmanlı toplumunda benimsendiği, kimler tarafından düzenlendiği, uygulamada karşılaşılan güçlüklerin neler olduğu ve ne tür faydalar sağladığı gibi konular üzerinde durulmuştur. 
Birinci bölümün ikinci kısmında ise yine Osmanlı toplumunda at yarışlarının ortaya çıkışı ve gelişimi ele alınmıştır. Başlangıçta ecnebiler tarafından gerçekleştirilen koşuların daha sonraları Osmanlı toplumunda da önemli bir yer edindiğine değinilmiştir. 
İkinci bölüme gelindiğinde de Cumhuriyet'in kuruluş yıllarında Piyangoculuk ve At Yarışları şeklinde iki alt başlık oluşturulmuştur. Piyango çekilişlerinin Türkiye'de nasıl başladığı, hangi amaç doğrultusunda geliştiği, halka nasıl tanıtıldığı ele alınmış olup nakit ve eşya piyangoları hakkında bilgilere yer verilmiştir. 
Bir diğer alt başlık olan At Yarışları ile ilgili kısımda ise at yarışlarının düzenlenmesi konusunda gösterilen çabalar, yarış yeri inşası ve yarış atları temin edilmesi konusunda devlet ileri gelenlerinin çabasına ek olarak halk tarafından yarışlara gösterilen ilgi ortaya konmuştur. 
Bu çalışmada Osmanlı'nın Son Dönemleri ile Cumhuriyetin kuruluş yıllarında yaşanan sıkıntılı zamanlar boyunca bir şans oyunu olarak tanımlanan piyango çekilişleri ve at yarışlarının Türk halkına sağladığı maddi ve manevi faydalar ortaya konulmuş, Tayyare piyangosunun milli duyguları öne çıkarmasıyla Türk havacılığına büyük ölçüde yarar sağladığı görülmüştür. Diğer yandan piyango ve at yarışları gibi şans oyunlarının halkın dikkatini dağıtarak bunalımlı zamanları atlatmasına yardımcı olmak amacıyla devlet tarafından kullanılan bir sosyal faktör olduğu da anlaşılmaktadır. 

Anahtar Kelimeler: 
Şans Oyunları, Bahis, Çekiliş,1923-1938 Türk Basını.

Abstract:
In this study, the chances of the late Ottoman and early Republican years games have been addressed.  In the introduction of the study consisted of one introduction and two parts, it has been discussed that in which societies these kinds of games are played and what kinds of games are included, especially lottery and horse-race have been emphasized by being included various definitions and history of Games of chance. Also in this part, it has been shown that differences between lottery and horse-race which are known to have existed in many ways centuries ago and included in the scope of games of chance and this period which is discussed. 
The first part is separated in two subtitles. While the introduction of lottery to Ottoman society and its evolution in Ottoman have been discussed in the first subtitle, it has been emphasized that issues like the attitude of state on lottery and with what sort of aims doing lottery job was adopted in Ottoman society, by whom it was regulated, what hardships were encountered in practice and what sorts of benefits it provided. In the second subtitle of the first part, the occurrence of horse-race in Ottoman society and its evolution have been discussed. It has been mentioned that races originally performed by foreigners had an important place in Ottoman society afterwards. 
When it comes to the second part, two subtitles in the way of Doing Lottery Job in the years of foundation of Revolution and Horse-Races have been made up. It has been discussed that how lottery draws started in Turkey, which purpose in accordance with it developed, how it was publicized and information about cash and property lottery have been included. 
In another subtitle about horse-races, efforts made for regulation of horse-races, in addition to efforts of top brass on construction of race site and providing race horses, interest shown to races by public have been centered. 
In this study, the late Ottoman period in the republic's liberation in the their lives that troubled times are over for a game of chance as definite by lottery and horse-racing to the Turkish people in brisk tangible and intangible benefits arising for gets. An airplane national feeling of the lottery big aviation Turkish with it to remove drastically benefits brisk is seen. On the other side, it has been understood that games of chance like lottery and horse-race are used by state in an attempt to help public get over depressed times by distracting their attention as a social factor.
 
Keywords: 
Games Of Chance, bet, Drawings, Türkish Press in 1923-1938.