Kamusal mekânlarda teknolojinin katılım aracı olarak kullanımı: Oyunlaştırma yöntemi
Use of technology as a tool of participation in public spaces: Gamification
Yazar: İLAYDA KÖROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ŞENTÜRK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Kent Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kamusal mekanlar = Public places ; Katılımcı iletişim = Participatory communication ; Katılımcı yaklaşım = Participation approach ; Oyunlaştırma = Gamification ; Sayısallaştırma = Digitization ; Teknoloji = Technology ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Yönetişim = Governance

Özet:
Dünyanın birçok yerinde katılımcı kentlerin oluşturulmasında kullanılan oyunlar ve oyunsal unsurlar, birçok aktörü içeren katılım süreçlerinde ortak bir dil oluşturmayı kolaylaştırmaktadır. Oyunsal bir gerçekliğin yarattığı atmosfer, tekniğin alternatiflere alan açamama riskini ortadan kaldırabilecek esnekliği sağlarken tekniğin yarattığı gerçekliğe toplumsal bir değer katmaktadır. Günümüzde kentlere dair vizyonlarda yönetişim ve katılım gibi kavramlar vurgulanıyor ve destekleniyor olsa da bu süreçlerin içerisinde gerek vatandaşlar gerek çeşitli paydaşlar açısından, temelde ilişkisel açıdan, belirli problemler olduğu görülmektedir. Yönetişimin oluşturmayı hedeflediği katılım süreçlerinde teşvik, aidiyet, farkındalık, iş birliği, etkili iletişim, geri bildirim ve özgürlük ortamı gibi problemler birçok araştırmada öne çıkmaktadır. Bu çalışmada sıralanan problemlere çözüm üretme potansiyeli olarak oyunların veya oyun tasarım tekniklerinin problem çözme amacıyla kullanılması anlamına gelen oyunlaştırma yöntemi incelenmiştir. Özellikle dijital araçların hızla hayatımızın birçok alanında yer edindiği bu dönemde, bu araçların oyunlaştırma yöntemiyle birlikte uygun şekilde kullanıldığında kentsel katılım süreçlerindeki problemlere çözüm üretme potansiyelleri üzerinde durulmuştur. Bu kapsamda oyunlaştırma yönteminin başarılı bir şekilde uygulanabilmesi için bilinmesi gereken metot ve teorilerin ışığında dünyadan ve Türkiye'den mevcut katılım uygulamaları oyunlaştırma perspektifinden analiz edilmiştir. Edinilen bilgiler ve yapılan çıkarımlar eşliğinde dijital araçların kullanımıyla toplumsallık oluşturarak kentsel katılımı arttırmayı amaçlayan bir oyunlaştırma tasarım önerisi getirilmiştir. Hem literatür taraması hem de mevcut uygulamaların değerlendirilmesi sonucunda başta ülkemizde olmak üzere henüz oyunlaştırmanın oyun öğelerini kullanıyor olmanın ötesine geçemediği, arka planda işleyen mekaniğin ve dinamiklerin tam olarak anlaşılamadığı görülmüştür. Uygulamalarda içsel motivasyon unsurlarının oyun kurgusu içerisine yerleştirilemediği sonucuna varılmıştır. Oyunların, oyun dışı bağlamlarda kullanımına yönelik özellikle sosyolojik çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.

Abstract:
Games and playful elements used in the creation of participatory cities in many parts of the world facilitate the creation of a common language in participation processes involving many actors. The atmosphere created by a playful reality adds a social value to the reality created by the technique, while providing the flexibility to eliminate the risk of the technique not opening up space for alternatives. Although concepts such as governance and participation are emphasized and supported in the visions of cities today, it is seen that there are certain problems in these processes in terms of both citizens and various stakeholders, basically relational. In the participation processes that governance aims to create, problems such as incentives, belonging, awareness, cooperation, effective communication, feedback, and a freedom environment come to the fore in many studies. In this study, gamification method, which means the use of games or game design techniques for problem-solving, has been examined as a potential to produce solutions to the listed problems. Especially in this period when digital tools are rapidly gaining ground in many areas of our lives, the potential of these tools to produce solutions to the problems in urban participation processes when used appropriately together with the gamification method has been emphasized. In this context, current participation practices from the world and Turkey have been analysed from the perspective of gamification in the light of the methods and theories that should be known for the successful application of the gamification method. A gamification design proposal has been introduced, aiming to increase urban participation by creating sociality with the use of digital tools, accompanied by the information obtained and the inferences made. As a result of both the literature review and the evaluation of existing applications, it has been seen that gamification has not gone beyond using game elements, and the mechanics and dynamics operating in the background have not been fully understood, especially in our country. It was concluded that the intrinsic motivation elements could not be placed in the game plot in the applications. There is a need for especially sociological studies on the use of games in non-game contexts.