Yağmapınar (Karapınar, Konya)'da yaşayan Emys orbicularis (Emydıdae, testudınata)'in populasyon dinamiği
Population dynamics of Emys orbicularis (Emydidae, testudinata) inhabiting yağmapinar (Karapinar, Konya)
Yazar: YUSUF BAYRAKCI
Danışman: DOÇ. DR. DİNÇER AYAZ ; YRD. DOÇ. DR. HALİL KOÇ
Sinop Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Biyoloji = Biology ; Zooloji = Zoology
Dizin: Ekoloji = Ecology ; Kaplumbağalar = Turtles ; Morfoloji = Morphology ; Morfolojik özellikler = Morphological properties ; Popülasyon biyolojisi = Population biology ; Popülasyon dinamiği = Population dynamic ; Popülasyon yoğunluğu = Population density

Özet:
Bu çalışmada, 2010-2012 yılları arasında markala-tekrar yakala yöntemleri kullanılarak Emys orbicularis`in Yağmapınar (Karapınar, Konya) populasyonunun büyüklüğü, yoğunluğu ve bireylere ait hayatta kalma ve yakalanma oranlarının tahmin edilmesi; vücut büyüklükleri ve cinsiyet oranlarının belirlenmesi, türün yaşadığı habitatın ekolojik özelliklerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Proje süresince yapılan 8 arazi çalışmasında 226 tatlı su kaplumbağası markalanmış ve bunlardan 58'i toplamda 75 kez tekrar yakalanmıştır. Markalanan kaplumbağaların % 43,36 (98 ??)'sı erkek, % 48,23 (109 ??)'ü dişi, ve % 8,41 (19 jüv)'i jüvenildir. Populasyon cinsiyet oranı (erkek:dişi= 1:1,11) açısından dengededir. Populasyon büyüklüğü 726±(SE=127) (477-976), ve buna bağlı olarak yoğunluğu ise 242±42 (158-325) birey/ha olarak hesaplanmıştır. Toplam biyokütle 82±14 (54-111) kg/ha'dır. Yapılan model seçim analizinde, jüvenil ve ergin bireyler arasında hayatta kalma oranı açısından bir farklılık olduğu görülmüştür. CJS formülüne göre ergin bireylerde hayatta kalma oranı 0,94±0,02 (0,88-0,97), jüvenillerde ise 0,66±0,2 (0,23-0,92) olarak hesaplanmıştır. Yakalanma oranı ise gruplara göre farklılık göstermeyip, ortalaması 0,16 (0,06-0,30)'dır. JS formülüne göre hayatta kalma oranı ergin bireyler için 0,92±0,02 (0,88-0,96), jüveniller için 0,51±0,13 (0,27-0,74) olarak hesaplanmıştır. Yakalanma oranı gruplara göre farklılık göstermeyip ortalaması 0,18 (0,12-0,26) olarak hesaplanmıştır. Populasyona katılım oranı da gruplara göre farklılık göstermeyip, ortalama 0,15 (0,05-0,41) olarak hesaplanmıştır. Yağmapınar populasyonunda Emys orbicularis'in ortalama karapas uzunluğu erkeklerde 115,73 (SD= 7,21) mm, dişilerde 135,14 (8,50) mm, jüvenillerde ise 91,63 (7,24) mm'dir. Vücut boyu açısından eşeysel dimorfizm görülür. Dişiler erkeklerden daha iridirler (t-test, t=17,726, df=203,6, P<0,001). Gözlemlere göre Yağmapınar populasyonu ağırlıklı olarak habitatın bozulması ve insan etkisi ile tehdit altındadır.

Abstract:
In this study, we aimed to estimate population size, population density, survival rate, capture rate and to determine sex ratio and some morphological characters of individuals and ecological features of habitat of Yağmapınar population by using mark-recapture technics between 2010-2012. During the project, 226 freshwater turtles were marked and 58 of them were recaptured 75 times in total. Of these marked turtles 43.36% (98 ??) were male, 48.23% (109 ??) were female, and 8.41% (19 juv) were juvenile. Sex ratio of population was balanced (male:female= 1:1,11). Population size was estimated at 726±(SE=127) (477-976), and population density was calculated 242±42 (158-325) individuals/ha correspondingly. Total biomass was calculated 82±14 (54-111) kg/ha. In model selection analyses committed, a differances were determined between juveniles and adults survival rate. According to CJS formula, survival rate was estimated 0.94±0.02 (0.88-0.97) in adults, and 0.66±0.2 (0.23-0.92) in juveniles. Capture rate did not show differences between groups, and was estimated 0,16 (0.06-0.30) in average. According to JS formula, survival rate was estimated 0.92±0.02 (0.88-0.96) in adults, and 0.51±0.13 (0.27-0.74) in juveniles. Capture rates did not show differences between groups, and was estimated 0,18 (0.12-0.26) in average. Probability to enterance into population rate did not show differences between groups also, and was estimated 0,15 (0.05-0.41) in average. Mean carapas length is 115.73 (SD= 7.21) in males, 135.14 (8.50) in females and 91.63 (7.24) in juveniles of Yağmapınar population. Sexual dimorphism was identified in terms of body size. Females were significantly larger than males (t-test, t=17.726, df=203.6, P<0.001). According to observations, Yağmapınar population is under threat with habitat loss and human impacts mainly.