Kolektif eylemler, liderlik ve sosyal medya: Gezi parkı örneği
Collective actions, leadership and social media: Gezi park case
Yazar: METE SEFA UYSAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SERAP AKFIRAT
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Eylem = Action ; Gezi Parkı = Gezi Park ; Liderlik = Leadership ; Sosyal değişme = Social change ; Sosyal kimlik = Social identity ; Sosyal medya = Social media ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı kolektif eylemlere katılım, liderlik ve sosyal medya arasındaki ilişkileri incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, kamuoyunda Gezi Parkı Eylemleri olarak bilinen 2013 yılı Haziran ayında gerçekleşen geniş katılımlı kolektif eylemlere katılımda sosyal değişim inancı, haksızlık algısı, öfke gibi sosyal psikolojik değişkenler ile liderliğin oynadığı rol araştırılmaktadır. Bunun yanı sıra kolektif eylemlere katılımın, aktif sosyal medya kullanıcılığı ile ilişkisini Gezi Parkı eylemleri özelinde araştırılması ve Gezi Parkı Eylemlerini sosyal medyadan izleyen ve sosyal medya liderlerinin çağrısı ile bu eylemlere katılan bireylerin, bu sosyal medya kullanıcılarının(liderlerin) çağrılarına hangi ölçütler çerçevesinde icabet ettiklerinin saptanması hedeflenmektedir. 
Araştırmaya 256 kadın ve 147 erkek olmak üzere toplam 403 kişi gönüllü olarak katılmıştır. Araştırma verilerinin 114'ü kâğıt kalem yöntemiyle, 289'u ise internet üzerinden toplanmıştır. Katılımcılardan sırası ile Demografik Bilgi Formu, Haksızlık Algısı Ölçeği, Sosyal Değişim İnancı Ölçeği ve Kimlik-Liderlik Ölçeklerini doldurmaları istenmiştir. 
Eylem çağrıları dikkate alınan farklı kanalların çağrılarıyla Gezi Parkı eylemlerine katılımın temel yordayıcılarını test etmek amacıyla hiyerarşik regresyon analizleri uygulanmıştır. Hiyerarşik regresyon analizlerinin sonuçlarına göre arkadaşların çağrılarıyla eyleme katılımı öfke ve haksızlık algısı; kurum(sendika, örgüt, platform,  siyasi parti) çağrılarıyla Gezi Parkı eylemlerine katılımı sosyal değişim inancı, liderin kimlik ilerleticiliği ve liderin grup bir örnekliği yordamaktadır. 
Sahte ve anonim hesaplarla eylemlere katılımı haksızlık algısı ve öfke yordarken, kurumların(sendika, örgüt, platform, siyasi parti gibi) sosyal medya hesaplarından yapılan çağrılarla eyleme katılımı haksızlık algısı, öfke ve liderin kimlik ilerleticiliği algısı yordamaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Sosyal Kimlik Kuramı, Liderlik, Kolektif Eylemler, Sosyal Medya, Gezi Parkı Eylemleri, Sosyal Değişim

Abstract:
The main aim of this study is search to the relation between participation in collective actions, leadership and social media. In accordance with this purpose, role of illegitimacy perception, social change belief, anger and leadership on participation in the actions known as Gezi Park Protests that happened in July, 2013 is examined. Furthermore to research relation between participation in collective acitons and active use of social media in spesific to Gezi Park Protests and to determine how the protestors who follow the Gezi Park Protests from social media and attend to protests with the calls from social media leaders comply with these social media users(leaders) are the goals of this study too. 
403 participants 256 women and 147 men have involed voluntarily this study. 114 of data was collected with paper and pencil survey and 289 of data was collected with online survey. Demographic Information Form, Perception of Illegitimacy Scale, Belief of Social Change Scale and Identity-Leadership Inventory were requested to fill out from participants. 
Hierarchical Regression Analysis was conducted to testing main predictors of participation in Gezi Park Protests with the calls from different channels. To results of the hierarchical regression analysis, anger and perception of illegitimacy predict participation in protests with the calls from friends; belief of social change and evaluation of leadership such as perceptions of identity advancement of leader and group prototypicality of leader predict participation in protests with the calls from institutions(unions, organizations, platforms, political parties).
Anger and perception of illegitimacy predict participation in protests with the calls from fake and anonymous social media accounts. Additionally, anger, perception of illegitimacy and perception of identity advancement of leader predict participation in protests with the calls from social media account belong to institutions such as unions, organizations, platforms and political parties. 
Keywords: Social Identity Theory, Leadership, Collective Actions, Social Media, Gezi Park Protests, Social Change