Yaşlıların yaşlılık algısı ve etkileyen faktörler
Old age perception of the elderly and affecting factors
Yazar: MERVE YALINKILIÇ
Danışman: PROF. DR. NURAY ENÇ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Geriatri = Geriatrics ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Algı = Perception ; Yaşlanma = Aging ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Bu araştırma yaşlıların yaşlılık algısı ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla planlandı. Tanımlayıcı-ilişki arayıcı tasarımda olan araştırma İstanbul Üniversitesi- Cerrahpaşa Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Geriatri Bilim Dalı polikliniğinde Eylül 2017- Mart 2018 tarihleri arasında araştırmaya katılma kriterlerine uyan ve katılmayı kabul eden 125 yaşlı birey ile gerçekleştirildi.  Yaşlılardan yazılı onam alınarak veri toplandı. Yaşlıların yaşlılık algısını belirlemek amacıyla dünya Sağlık Örgütü Avrupa Yaşlanma Tutumu Anketi Türkçe Sürümü (AYTA-TR), Günlük Yaşam Aktivitesi (GYA) seviyesini belirlemek amacıyla Modifiye Barthel İndeksi (MBI), Enstürmental Günlük Yaşam Aktivitesi (EGYA) seviyesini belirlemek amacıyla da Lawton Broody Enstrümental Günlük Yaşam Aktivitesi Skalası, tanımlayıcı özelliklerini belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından literatür taranarak oluşturulan Yaşlıya İlişkin Veri Toplama Formu kullanıldı. Verilerin analizinde SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 22.0, sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, Kolmogorov- Smirnov testi, t-testi, tek yönlü (one way) Anova testi, post-hoc analizi olarak Scheffe testi ve Pearson korelasyon analizi  kullanıldı. Araştırma sonucunda yaşlının eğitim durumunun, gelir durumunun, yaşadığı bölgenin, kaç kişiyle yaşadığının, dinsel organizasyonlara gönüllü katılım durumunun, sağlık durumunu nasıl değerlendirdiğinin, cinsel yaşam aktifliğinin, sürekli ilaç kullanma durumunun, son iki haftada ilgi azalması yaşamasının ve kendini üzgün hissetmesinin, tarama testi yaptırmasının, tarama testlerinden kolonoskopi ve görme testlerini yaptırmasının, günlük yaşam aktivitesi ve enstrümental günlük yaşam aktivitesi seviyesinin yaşlılık algısını etkilediği bulundu (p<0,05). Bu sonuçlar doğrultusunda yaşlılık algısını etkileyen faktörlere yönelik planlamalar ve girişimlerin yapılması önerilebilir.

Anahtar Kelimeler: Yaşlı, Yaşlanma, Algı, Hemşirelik

Abstract:
This study was carried out to determine the old age perception of the elderly and the affecting factors. The descriptive research was carried out with 125 elderly individuals who met the criteria for participation in the study and accepted to participate in İstanbul University-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Medical Faculty, Department of Internal Medicine, Department of Geriatrics, between September 2017 and March 2018. Data were collected by obtaining written informed consent from the elderly. The World Health Organization Europe Attitudes Of Aging Questionnaire (EAAQ) was used to determine the old age perception, Modified Barthel Index (MBI) was used to determine the Avtivities of Daily Living (ADL), Lawton-Broody Instrumental Activities of Daily Living Scale was used to determine the Instrumental Activities of Daily Living (IADL) and data collection form which created by researcher by litetarure to determine the descriptive properties of the elderly. SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 22.0, number, percentage, mean, standard deviation, Kolmogorov-Smirnov test, t-test, one-way Anova test, Scheffe test as post-hoc analysis and Pearson correlation analysis were used in data analysis. As a result of the research, the educational status of the elderly, income level, the region where he/she lived, how many people he/she lived with, voluntary participation in religious organizations, health status, sexual life activity, continuous use of medication, decreased interest in the last two weeks and feeling himself / herself sad, colonoscopy and vision tests, levels of daily living activities and enstumental daily living activities were found to be factors affecting the perception of old age and sub-dimensions (p<0,05).

In line with these results, it may be suggested to make plans and interventions for the factors affecting the perception of old age.

Key Words: Aged, Aging, Perception, Nursing