Kurak iklim koşullarında farklı arazi kullanımlarında karbonstoklarındaki değişim
Determining the changes of soil organic carbon stocks indifferent land uses under arid climate condition
Yazar: ŞAHİN ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. RASİM KOÇYİĞİT
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Karasal ekosistemde farklı arazi kullanım aşamalarında toprakta organik karbonun
tutulması ve mevcut olan karbonun muhafazasına yönelik yapılması gereken çalışmalar
yaşamsal anlamda bütün canlılar için çok fazla önem arz etmektedir. Dünyamızda
atmosfere salınımı CO2 miktarı ne kadar fazla olursa küresel ısınmada o oranda hızlı
gerçekleşmektedir. Bundan dolayı yeryüzünde farklı arazi kullanımı altında karbon
değerleri çok önemlidir. Yapılan bu çalışma ile kurak iklim koşullarında Malatya İli
Doğanşehir İlçesi Yolkoru köyü, Boyalık mevkiinde yer alan aynı lokasyonda bulunan
bahçe, tarla ve mera alanlarında bazı organik karbon fraksiyonlarındaki değişim
belirlenmiştir. Toprak örnekleri her bir kullanımda 3 farklı noktadan ve 3 farklı
derinlikten (0-5, 5-15 ve 15-30 cm) alınmıştır. Alınan bu numuneler analize hazır hale
getirilerek toprakların tekstür, pH, kireç, hacim ağırlığı, tarla kapasitesi, toplam C,
organik C ve mikrobiyal biyokütle C değerleri tespit edilmiştir. Elde edilen tespitler
sonucunda mevcut toprakların tekstür sınıfı Tınlı ve Killi tın olarak belirlenmiştir. pH
değerlerinde önemli bir değişim gözlemlenmemiştir. ve pH 7.4 ile 7.7 arasında değişim
göstermiştir. Kireç içeriği bahçe ve buğday ekimi yapılan alanda kademeli olarak
yüzeyden derinlere doğru artmış, mera da ilk 0-15 cm'de yağışlara bağlı olarak yıkanma
sonucunda artış olduğu tespit edilmiştir. 15-30 cm'de düştüğü tespit edilmiştir. Tarla
kapasitesinde en düşük değer 31.3 en yüksek değer 36.3 olarak tespit edildi. Hacim
ağırlıkları 1.07' ile 1.40 arasında değişmiştir. Organik madde açısından önemli bir
farklılık görülmemiştir. Organik karbon ve toplam karbon değerleri yüzeyden aşağıya
doğru kademeli olarak artış göstermiştir. Arazi kullanımındaki 15 yıllık değişim organik
C üzerinde henüz anlamlı bir farklılık oluşturmamıştır. Mikrobiyal biyokütle C değerleri
önemli bulunmuştur. Mera topraklarında yüzeyden derinlere doğru artış gözükmekte,
tarla ve bahçede 0-5 cm'de artış 15-30cm'da düşüşler tespit edilmiştir.

Abstract:
In the terrestrial ecosystem, in order to keep the existing organic carbon at different level
under the different land uses are important for all living things. In the world, the more
amount of CO2 emissions into the atmosphere, the faster it takes place in global warming.
Therefore, carbon values are very important under different land use on the earth. In this
study, the changes in some organic carbon fractions were determined in the garden, field
and pasture areas located in Boyalık,Yolkoru village of Doğanşehir district in Malatya
Province under arid climatic conditions.Soil samples were taken from three different
sampling points and depths (0-5, 5-15 and 15-30 cm) in each use. These samples were
used for determining soil particle distribution, pH, lime content, soil bulk density, field
capacity, total C, organic C, and microbial biomass C values As a result of this study, the
soil texture class was determined as loam and clay loam.Soil pH was similar under the
different land uses and ranged from 7.4 to 7.7.It has been determined that the lime content
gradually increased from the surface to the depths in the garden and crop land, on the
other hand,in the pasture lime content increased at the first 0-15 cm and decreased at 15-
30 cm.The lowest field capacity was 31.3 and the highest value was 36.3.The soil bulk
density ranged from 1.07 to 1.40 g cm -3.There was no significant difference in terms of
organic matter.Organic carbon and total carbon values gradually increased from the
surface to the deeper depths. The 15-year change in land use has not yet made any
significant difference in organic C.Microbial biomass C values were found
significant.There was an increase from the surface to the deeper depths in the pasture, but
there is an increase at 0-5 cm in the crop land and garden and decreaseat 15-30 cm depth.