Hemşirelerin bilgisayar okuryazarlığının sağlık bakımında bilgisayar kullanımına yönelik tutumlarına etkisi
Effect of nurses' computer literacy on nurses' attitudes towards the use of computers in health care
Yazar: SATI GÜRDAŞ TOPKAYA
Danışman: DOÇ. DR. NURTEN KAYA
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Bölümü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bilgisayar destekli eğitim = Computer assisted education ; Bilgisayar kullanımı = Computer usage ; Hasta bakımı = Patient care ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Tutumlar = Attitudes

Özet:
Bu araştırma hemşirelerin bilgisayar okuryazarlığının sağlık bakımında bilgisayar kullanımına yönelik tutumlarına etkisini belirlemek amacı ile tanımlayıcı kesitsel türde gerçekleştirildi.Araştırmanın evreni, bir üniversitenin hastanelerinde çalışan hemşirelerden, örneklem grubu ise bu hemşireler arasından tabakalı rastgele yöntemi ile seçilen 688 hemşireden meydana geldi. Verilerin toplanmasında; Hemşire Tanıtım Formu, Bilgisayar Okuryazarlığı Ölçeği, Sağlık Bakımında Bilgisayar Kullanımına Yönelik Tutum Ölçeği kullanıldı. Verilerin analizinde; ortanca, minimum ve maksimum değerler, aritmetik ortalama, standart sapma, frekans ve yüzdelik hesaplamaları, Kolmogorov-Smirnov dağılım testi, Mann Whitney U, Kruskal Wallis, Bonferroni Adjusted Mann-Whitney testleri, Pearson Korelasyon ve Lineer Regresyon analizi kullanıldı.Hemşirelerin %96.2'sinin (n=662) kadın, yaş ortalamasının 33,0 (SS=8,9) yıl, mesleki deneyim ortalamasının 11,2 (SS=9,5) yıl, %43,2'sinin (n=297) 20-29 yaş grubunda, %63.4'ünün (n=436) lisans mezunu olduğu, %41'inin (n=282) 0-5 yıldır hemşirelik yaptığı, %37.8'inin (n=260) dahili birimlerde çalıştığı, %61.6'sının (n=424) yatak başı hemşiresi olarak görev yaptığı, hemşirelerin % 69,5'inin (n=479) herhangi bir bilgisayar eğitimi programına katılmadığı, % 75,4'ünün (n=519) bilgisayar eğitimi almak istediği, %98,4'ünün (n=677) bilgisayar kullanabildiği, bilgisayar kullanabildiğini söyleyen hemşirelerin %56,0'sının (n=379) 6-10 yıldır bilgisayar kullanma deneyimine sahip olduğu, %25.5'inin (n=173) haftada 6-10 saat bilgisayar kullandığı, belirlendi.Hemşirelerin bilgisayar okuryazarlığı ölçeği TB alt boyutu puan ortalamasının 32,52 (SS=8,90), YBB alt boyutu puan ortalamasının 29,11 (SS=9,19), P alt boyutu puan ortalamasının 15,20 (SS=8,06), BF alt boyutu puan ortalamasının 24,42 (SS=8,22), BOÖ toplam puan ortalamasının 101,26 (SS=28,78), SBBKYTÖ puan ortalamasının 15,18 (SS=10,94) olduğu; BOÖ toplam puanlar ile SBBKYTÖ puanları arasında %45,4 düzeyinde pozitif yönde anlamlı ilişki bulunduğu belirlendi.Sonuç olarak bilgisayar okuryazarı hemşireler sağlık bakımında bilgisayar kullanımına olumlu tutum geliştirmektedir. Bu doğrultuda hemşirelerin bilgisayar kullanma becerilerini geliştirme çabalarının kendilerine bırakılmaması, bilgisayar okuryazarlık düzeylerine göre bu konuda rutin programların düzenlenmesi önerilebilir.

Abstract:
This research is a descriptive and crosss-sectional study that aims to determine the effect of nurses? computer literacy on nurses? attitudes towards the use of computers in health care.The universe of research contains the nurses of an university and the study group is 688 nurses that has choosen with layer random method from this universe. Data have been evaluated by Nurse Identification Form, Computer Literacy Scale, The Pretest for Attitudes Toward Computers in Healthcare Assessment Scale. Kolmogorov-Smirnov distrubition test, Mann Whitney U, Kruskal Wallis, Bonferroni Adjusted Mann-Whitney tests, Pearson?s correlation and linear regression analysis were used for statistical analysis.As a result of the research; it has been identified that 96,2% (n=662) of nurses are female, mean age was 33,0 (SD=8,9) years, the mean duration of nursing experience was 11,2 (SD=9,5) years, 43,2% (n=297) of them are 20-29 years old, 63,4 % (n=436) of them had a bachelor?s degree from a university with 4-year education, 41 % (n=282) of them working as a nurse for 0-5 years, 37,8 % (n=260) of them working at internal units, 61,6 % (n=424) of them working as bedside nurse, 69,5 % (n=479) of nurses indicated that they had not take an education about computers, 75,4 % (n=519) of them want to take an education about computers, 98,4 % (n=677) of them can use computers, 56 % (n=379) of nurses who can use computers had 6-10 years experience of using computers, 25,5 % (n=173) of them use computers 6-10 hours per week.It has been determined that; Computer literacy scale of nurses sub-dimension of basic skills mean score was 32,52 (SD=8,90), sub-dimension of application software skills? mean score was 29,11 (SD=9,19), sub-dimension of programming? mean score was 15,20 (SD=8,06), sub-dimension of computer awarenes? mean score was 24,42 (SD=8,22), Computer literacy scale total scores? mean score was 101,26 (SD=28,78), PATCH Assessment Scale? mean score was 15,18 (SD=10,94); Computer literacy scale total scores and PATCH Assessment Scale scores are correspondingly in positive relation.In conclusion, computer literacy nurses develop positive attitudes towards the use of computer in health care. In respect of this, it can be offered that nurses? efforts to develop computer skills must not left to themselves and educational programs can be organized routinely according to their level of computer literacy.