Spinal anestezide deksmedetomidinin peroperatif titreme insidansına etkisi
The effects of dexmedetomidine on peroperative shivering incidance under spinal anesthesia
Yazar: RESUL ALTUNTAŞ
Danışman: PROF. DR. ALİYE ESMAOĞLU
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi = Anesthesia ; Anestezi-spinal = Anesthesia-spinal ; Deksmedetomidin = Dexmedetomidin ; Preoperatif dönem = Preoperative period ; Titremeler = Tremor ; İnsidans = Incidence

Özet:
Amaç: Elektif cerrahi için spinal anestezi uygulanan hastalarda; titreme insidansına intravenöz  ve intratekal deksmedetomidinin etkisini karşılaştırmayı amaçladık. 
Hastalar ve yöntem: Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi etik kurul onayı alındıktan sonra, çalışmaya 18-65 yaş arası, ASA sınıflamasına göre I ve II olarak değerlendirilen, spinal anestezi altında elektif cerrahi planlanan 120 hasta dahil edildi. Herhangi bir premedikasyon uygulanmayan hastalara 500 ml %0.9 NaCl ile hidrasyonu sağlandıktan sonra, oturur pozisyonda 25 Gauge spinal iğne ile L3-4 veya L4-5 interspinal aralıktan dural ponksiyon yapıldı. Hastalar rastgele üç gruba ayrıldı. 
Kontrol Grubu?na (n=40); intratekal  %0.5?lik levobupivakainden 15mg (3ml) + 0.3 ml %0.9 NaCl ve intravenöz %0.9 NaCl (1ml/kg/10dk, 0.5 ml/kg/sa) infüzyonu, İntravenöz Deksmedetomidin Grubu?na (n=40); intratekal %0.5?lik levobupivakainden 15mg (3ml) + 0.3 ml %0.9 NaCl ve intravenöz deksmedetomidin (Deksmedetomidin 1 ?g/ml olacak şekilde dilüe edilerek; 1ml/kg/10dk, 0.5ml/kg/sa) infüzyonu ve İntratekal Deksmedetomidin Grubu?na (n=40); intratekal olarak %0.5?lik levobupivakain 15mg (3ml) + 3?g deksmedetomidin (1/10 dilüe edilen deksmedetomidinden, 0.3 ml) ve intravenöz %0.9 NaCl uygulandı. Peroperatif dönemde hastaların sistolik arter basıncı, diastolik arter basıncı, kalp atım hızı, santral vücut ısısı ve titreme skorları kaydedildi.
Bulgular: Titreme görülmeyen hasta sayısı; Kontrol Grubu?nda 10 (%25), İntravenöz Grubu?nda 28 (%70) ve İntratekal Grubu?nda 37 (%92.5) olarak gözlendi, aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.001). Titreme görülmeyen hasta sayısı İntratekal Grubu?nda, İntravenöz Grubu ile karşılaştırıldığında; İntratekal Grubu?ndaki yükseklik istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0.010). Titreme skoru 1 olan hasta sayısı İntratekal Grubu?nda daha düşük olarak gözlendi fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0.001). Titreme skoru 2 olan hasta sayıları İntravenöz ve İntratekal Gruplarında daha az gözlendi aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.001).
Peroperatif yan etkiler açısından İntravenöz ve İntratekal Grupları birbiri ile karşılaştırıldığında; İntravenöz Deksmedetomidin Grubu?nda, Kontrol Grubuna ve İntratekal Grubu?na göre bradikardi anlamlı olarak daha fazla görüldü (p<0.001).
Sonuç: Spinal anestezide levobupivakaine eklenen intratekal deksmedetomidin peroperatif titremeyi önlemede, intravenöz olarak uygulanan deksmedetomidinden daha etkindir. İntravenöz deksmedetomidin belirgin bradikardiye neden olmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Deksmedetomidin, spinal anestezi, titreme.

Abstract:
Aim: We aimed to compare the effecicacy of intravenous or intrathecal dexmedetomidine on the insidance of shivering on patients who scheduled spinal anesthesia for elective surgery.
Material and method: After obtaining approval from Erciyes University Medical Faculty ethics committee and informed consent, we studied 18-65 yo, 120 patients (ASA I-II) scheduled for elective surgery under spinal anesthesia. After prehidration with 500 ml normal %0.9 NaCl and taking the patient sitting position, we performed dural punction via the levels of L3-L4 or L4-L5 with 25 Gauge spinal needle. Patients were randomly assigned into three groups. 
Control Group (n=40) patients recieved 3 ml (15mg) %0.5 levobupivacaine + 0.3 ml %0.9 NaCl intrathecally and intravenous %0.9 NaCl (1 ml/kg/10min and 0.5 ml/kg/h) infusion, Intravenous Dexmedetomidine Group (n=40) patients recieved 3 ml (15mg) %0.5 levobupivacaine + 0.3 ml %0.9 NaCl intrathecally and intravenous dexmedetomidine (dexmedetomidine diluted 1µg/ml and 1ml/kg/10min, 0.5ml/kg/h) infusion and Intrathecal Dexmedetomidine Group (n=40) patients recieved 3 ml (15mg) %0.5 levobpivacaine + 3 ?g dexmedetomidine (Dexmedetomidine diluted 1/10, 0.3 ml) intrathecally and intravenous %0.9 NaCl infusion. Patients? systolic arterial blood pressure, diastolic arterial blood pressure, heart rate, central body temperatures, shivering scores and side effects are recorded peroperatively.
Results:  Patients who has not shivered was seen as: 10 patients (25%) in Control Group, 28 patients (70%) in Intravenous Group  and 37 patients (92.5%) in Intrathecal Group  difference was significant (p<0.001). The numbers of patients has not shivered in Intrathecal Group was less than Intravenous Group (p=0.010). 
The number of patients whose shivering score was 1 in the Intrathecal Group was significantly low (p=0.001). The number of patients whose shivering score was 2 in the Intrathecal and Intravenous Groups were significantly less than the Control Group (p<0.001). The number of patients whose shivering score was 3 were similar in all groups.
In the Intravenous Group there was more bradycardia than Control and Intrathecal Groups (p<0.001).
Conclusion: Intrathecal dexmedetomidine is more effective for preventing from shivering under spinal anesthesia than intravenous dexmedetomidine. Intravenous dexmedetomidine may result in bradycardia.

Key words: Dexmedetomidine, spinal anesthesia, shivering.