Resim-iş öğretmenliği programında fotoğrafın işlevi ve yeri
The function and importance of photography in the programme of art and craft training
Yazar: MERT GÜRHAN
Danışman: DR. MEZİYET MOZAKOĞLU ; PROF.DR. ÜMRAN BULUT
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Günümüz sanatını anlamak için; geçmişte yaşananlar, değişimler, izmlerdeğerlendirilmelidir. Böyle bir çalışmada sanatın -o yüce- dokunulmazlığının nasılaşıldığını, sanatçıların hangi farklılıklarla geleceğe ışık tutuğunu görmek şaşırtıcıdır.Sanatçılar düşünmeye, insani olana, hatta siyasi, politik gibi günlük yaklaşımlaragörsellik kazandırma adına hep öncü olmuşlardır. Bu anlamda estetik kaygınınbiçimselliğinde birçok teknik farklı özellikleriyle hatta sanatın değişik dallarının aynıpotada kullanılmasını bile neredeyse zorunlu kılmıştır. Tıpkı bizlerin de düşüncelerimizigörselleştirmek izleyenle her koşulda alışveriş içinde olmak bağlamında değişik anlatımdillerinden, teknolojiden yararlandığımız gibi.Fotoğrafın sanat yaratımında, sanat olgusunda kullanılması bugünkü gibibulunduğu tarihte de bunlardan sadece biriydi. Sanatı destekleyen, yaratımınsunumunda kolaylaştırıcı olan birçok özelliği onun giderek gelişmesini sevilipvazgeçilmezliğe yol alışını adeta zorunlu kılmıştı. Kısaca bahsettiğimiz gibi sanatsalolaylardaki gelişmeler araç gereçler, teknikler modern olanla son derece barışıktı.Modern, yaşanan her dönemde birçok yeniliğin birlikte ve geleceğe dönükolmasıyla gelişen zaman dilimi ise, sosyal olaylar da eğitim de birçok değerinkavranmasını gerekli kılar. Modern anlamda eğitim de canlıdır ve gelişmeye açıktır.Derslerdeki yapılanmalar ve programlar hep yeniliği yaşatan, hatta bir ileriyidüşündüren donanımda olmalıdır. Bu bağlamda, yaratıcılığın ön koşullarını geliştirendüşünmeyi öğreten dersler teknik, teknolojik desteklerle öğrencilerin gelişmelerinikolaylaştırmalıdır. Konumuzun gereği resim derslerini ve fotoğrafı ele aldığımızdaolayın çok daha önceden çözümlenmiş olmasını düşünürüz."Resim-İş Öğretmenliği Programında Fotoğrafın İşlevi ve Yeri" konulu tezçalışmamızda amacımız resim-iş öğretmeni adaylarına fotoğraf eğitimi vermeninönemli ve gerekli olduğunu vurgulayarak, fotoğraf eğitiminin resim-iş öğretmeniadaylarına sağladığı faydaları tespit etmek olmuştur.Bu amaçla çalışmamıza başlarken, çalışmanın amacı, önemi, yöntemi, veritoplama tekniklerine değindikten sonra fotoğrafa önce sanatsal bakış açısıyla, sonrateknik donanım ve tarihsel açıdan bakılarak fotoğrafın temel özelliklerine değinilmiştir.Daha sonra fotoğraf sanatının yurdumuzdaki üniversitelere girişi ve gelişimi ile resimile fotoğrafın ilintisi tarihi boyutlarıyla aktarılmıştır. Ayrıca Güzel Sanatlar EğitimiBölümlerinde alan bilgisi derslerinin sürdürüldüğü atölye ortamı ve bireysel yaratımakatkıları üzerinde durulmuştur.Fotoğrafın işlevselliği ve estetik tavrı, yaygın kullanımı, onun eğitimde dekullanılması dolayısıyla resim öğretmenlerince bilinmesini gerekli kılmıştır. Fotoğrafdersi almakla öğrencilerin diğer anasanat atölyelerde edindikleri alan bilgileripekiştirilmektedir.Araştırmamızda, Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü "Resim-İş ÖğretmenliğiAnabilim Dalı'nda öğrenim gören resim ve fotoğraf anasanat atölye öğrencilerininfotoğrafla ilgili bilgi düzeylerini belirleme genel amacı doğrultusunda çalışılmıştır.Amacımız fotoğraf eğitimi almanın, resim-iş öğretmeni adayı için alan bilgisindekiyeterliliği destekleyici etkenlerden biri olduğunu, bu eğitimi almanın resim öğretmeniadayının sanata bakışında olumlu etkiler sağladığını kanıtlamaktır.Çalışmamızda ayrıca resim ve fotoğraf tekniklerinin farklı bile olsa resim vefotoğrafın görsel anlatım dillerinin hemen hemen ortak olduğu, fotoğraf derslerininresim-iş öğretmenliğindeki yeri ve işlevi vurgulanmıştır.Bu çalışmanın içinde yer alan ilgili anket çalışmasına Marmara ÜniversitesiAtatürk Eğitim Fakültesi Resim-İş Öğretmenliği Anabilim Dalı ve Abant İzzet BaysalÜniversitesi Resim-İş Öğretmenliği Anabilim Dalı'nın 3. ve 4. sınıf öğrencilerikatılmıştır. Anket 2006-2007 eğitim öğretim yılı güz ve bahar dönemlerinde yapılmıştır.Çalışmamızın II. Bölümünde araştırmamızın fakülteye, anasanat dalına, sınıfa,yaşa, cinsiyete göre dağılımlarını gösteren tablolar düzenlenmiş; verilerinçözümlenmesine gidilmiştir.III. Bölümünde; önce sanat eğitimi ve fotoğraf anabaşlığı altında sanatsal bakışaçısı altında estetik, kompozisyon, gözlem ve algılama, görsel tasarım ögeleri, nokta,çizgi, renk, doku, biçim, zıtlık, denge, derinlik, perspektif, ritm, şekil ve zeminanlatımlarına yer verilmiş, bunların hepsi örnek fotoğraflarla anlatılmıştır.Daha sonra fotoğrafın teknik donanımı konusuna girilmiş, karanlık oda ve fotoğrafkimyası, agrandizör, fotoğraf makinesi, dijital teknoloji anlatıldıktan sonra dünyada veyurdumuzda fotoğrafın tarihine yer verilmiştir.Dünyadaki fotoğraf tarihi bölümünde fotoğraf sözcüğünün ilk defakullanılmasından başlayarak fotoğrafın icadı ve gelişmesi günümüze gelişi ayrıntılıolarak anlatılmıştır.Yurdumuzdaki fotoğraf tarihinde ise fotoğrafın Osmanlı İmparatorluğu'nun sonyüzyılı içinde nasıl ortaya çıktığı ve nasıl gelişmeye başladığına değinilip Cumhuriyetdönemi öncesi ve sonrasındaki fotoğrafla ilgili gelişmeler, fotoğrafın gerek sanatsal,gerek akademik hayatta yerini nasıl aldığı anlatılmıştır. Osmanlının son yaşamkarelerini Cumhuriyet Dönemine bağlayan fotoğrafçılar sayıldıktan sonra, bunların birtakım fotoğrafları da çalışmamıza eklenmiştir.Daha sonra fotoğrafın resim ve diğer sanat dalları ile alan ilintisi üzerinde bazıtespitler yapılmış; fotoğrafta adından söz edilebilecek üsluplar tek tek irdelenmiştir.Son olarak Türkiye'de sanat eğitiminde fotoğraf dersleri konusunda yapılançalışmalar, bu konunun üniversitelere girişi ve bugünkü durumu ele alınmıştır. Ayrıcaatölye ortamı ve bireysel yaratımın önemi ve faydaları fotoğraf sanatı bağlamındaanlatılmıştır. Fotoğraf sanatının ülkemizdeki gelişimini belirtmek amacıyla son iki yıl kifotoğraf sergileri ve fotoğrafla yani 2005-2006 dönemlerindeki ilgili etkinlikler taranmışve istatistiki bilgilere yer verilmiştir.IV. Bölümde "Fotoğraf ve Resim Anasanat Atölye Öğrencilerinin Resim PlastikÇözümleme Bilgi Düzeylerinin Karşılaştırılması" ile ilgili yapılan anket çalışmasınınsoru ve cevapları bunlarla ilgili değerlendirme tablolarına yer verilip bu çalışma ile ilgiliveriler yorumlanmıştır.Sonuç ve önerilerde tez çalışmamız ile ulaştığımız bilginin ışığında fotoğrafeğitiminin resim öğretmeni adayına kazandırdıkları dile getirilmiştir. Resim dersi vefotoğraf dersi olan öğrencilerin resmin plastik çözümleme bilgi düzeyleri karşılaştırılıpiki grup arasında anlamlı bir farklılığın olmadığı tespit edildiğinden öğrencilerinfotoğraf eğitimi sayesinde alan bilgisindeki yeterliliklerinin artmasının söz konusuolduğu, görsel ve duygusal gelişmelerinin hızlanmakta, kesinlik kazanmakta olduğuvurgulanmıştır. Bu eğitim yönteminde görsel ağırlıklı analiz çalışmaları ile görmek vealgılamak kolaylığına ulaşılır açıklamaları yapılmıştır. Ayrıca resim öğretmeni adayınafotoğraf eğitimi verilerek; bir sanatçının yaratıcılığı ile fotoğraf olgusunun bir arayagetirilmiş olunacağı da belirtilmiştir.Sonuç olarak resim-iş öğretmeni olacak öğrencilerin fotoğraf eğitimi almalarıonların görme, algılama, yaratma gibi sanatsal davranışların gelişmesine yardımcıolacağının faydalı görülmesi bu dersin her resim-iş öğretmeni programındaokutulmasını gerekli kıldığı savunulmuştur.

Abstract:
The happenings of the past, variations and -isms must be assessed in order tounderstand the art of today. It is amazing to see how that noble immunity of the art isgotten over in this type of study and with which differences that the artists shed light onthe future.Artists have always been pioneers in the name of bringing in visuality thinking, tothose who are humane and even to the daily approaches such as politics, political. Inthis sense, many techniques have made it obligatory to even use the various branches ofart in the same pot with their variant features in the formality of the esthetic concerns.As we benefit from various phrase forms, technology in order to visualize our thoughts,to be in connection with the viewer on every condition.The utilization of photography in the creation of art and in the action of art wasone of those at the time it was invented as in today. Many features of the art that supportit and that are facilitative in the presentation of the creation, obligated it to graduallydevelop and loved, and cruise towards indispensability. As we mentioned briefly: Thedevelopments, equipment-tools, techniques in the artistic events were extremely atpeace with the modern.Social events and education make it necessary to apprehend lots of values if themodern is a time period that develops as a result of lots of innovations being togetherand directed towards the future. The education is active and open for development inmodern sense. The structuring in the lessons and programs must be equipped with asense that always perpetuates an innovation and even makes you think a step further. Inthis sense, the lessons that develop the pre-conditions of creativity and that teach tothink must make the development of the students easier with technical, technologicalsupports. As required by our subject, we may think that the problem must have beensolved way before when we consider the painting lessons and photography.Our aim in our study with the subject of "The Function and Position ofPhotography at the Program of Art and craft Education" is to determine the benefits thatthe photography training has ensured to the candidates of art & craft education bystressing the importance and necessity of giving photography training to the candidatesof art & craft education.For this purpose, we have touched on the aim of the study, its importance,methodology, data collection techniques at the start of our study, and then we havetouched on the basic features of photography by referring to the basic features ofphotography firstly from the artistic perspective, and then from the technical equipmentand historical perspective. Then the introduction of the art of photography to theuniversities in our country and its development, and the connection between paintingand photography is narrated with its historical extents. Also, we have emphasized theworkshop environment where field data courses are being perpetuated at the Educationof Fine Arts Departments and its contribution to the individual creation.The functionality and esthetic attitude of the photography, its widespreadutilization and its utilization in the education as well has made it necessary for thepainting teaches to be known. The field data that the students have obtained from othermain art workshops is consolidated by taking the photography course.We have studied towards the general purpose of determining the information levelof the students in relation with photography in our research at the main art branch ofpainting and photography that study at the Department of Fine Arts, "Division ofPainting Education". Our purpose is to prove that receiving photography training is oneof the factors that support the proficiency of a candidate of painting teacher at the fielddata and to prove that it ensures positive effects in the perspective of the paintingteacher towards art.Also, we have emphasized that the visual expression languages of painting andphotography is more or less the same, although techniques of painting and photographtechniques are different, and added the position and function of the photography coursesat the art & craft education.3rd and 4th grade students of Marmara University, Atatürk Faculty of Education,division of Art & Craft Education and Abant İzzet Baysal University, Division of Art &Craft Education have participated in the questionnaire study that is included in thisstudy. The questionnaire is realized during the fall and spring terms at the academicyear of 2006-2007.We have organized tables at the 2nd chapter of the study that display thedistribution of the research according to division, grade, age, sex; and then the data areanalyzed.The expressions of esthetic, composition, observation and perception, visualdesign factors, point, line, color, texture, form, contrast, balance, depth, perspective,rhythm, form and ground are presented within an artistic perspective under the headingsof art education and photography; these are all narrated with example photos.Later, the issue of technical equipment of the photograph has been handled, thedark room and photography chemicals, the enlarger, the camera, the digital technologyhave been explained and the history of the photograph in the world and our country hasbeen stated.In the chapter related with the history of the photograph in the world, we havestarted with the first using of the word "photograph" and the invention and developmentof the photograph, its travel until today have been explained in details.In the history of the photograph in our country, the way of the creation of thephotograph during the last century of the Ottoman Empire and its development havebeen stated shortly and the developments before and after the Republic period and itsplacement in the artistic as well as the academic life have been explained. Thephotographers who have connected the latest life shots of the Ottomans to the Republicterm have been named, and some photographs of them have been attached to this study.Later, some determinations about the relation of the photograph with paintings andother art branches have been made; the significant styles of photography have beenexamined closely and separately.Finally, the studies that have been carried out about photography lessons in the arteducation in Turkey, the entrance of the issue to the universities and its stand todayhave been handled. Further, the workshop environment and the significance ofindividual creation as well as its benefits have been explained with regard to the art ofphotography. With the purpose of indicating the development of the art of photographyin our country, the photograph exhibitions and photographs of the last two years. I.e.during the years 2005-2006 have been scanned and statistical information has beenstated.In chapter IV; the questions and answers of the interview study named"Comparison of the Knowledge Levels of the Students of Photography and PaintingWorkshop related with Painting Plastic Resolution" and related the evaluation tableshave been indicated; also the data related with the said study have been commented.In the chapter related with the results and proposals, the benefits secured by thephotography education for the painting teacher have been stated considering theinformation we have obtained during our study. Since it was determined that there is nodifference between the group taking painting lessons and the group taking photographlessons after the comparison of their knowledge level related with plastic resolution, ithas been emphasized that the field information competence of the students takingphotograph lessons is increasing, their visual and sensual development is acceleratingand becoming definite. Explanations have been made stating that is becomes easier tosee and percept during this education method due to the visually concentrated analysisstudies. Additionally, it has been stated that the creative power of an artist can be joinedwith the photograph phenomena through the photograph education of an art teachercandidate.As the result, it has been defended that the photograph lesson must be included inthe program of each art-craft teacher since it has been deemed that the photographeducation of the students who are to become art-craft teachers help them for thedevelopment of artistic behavior such as seeing, perception and creation.