Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim Araştırma Hastanesi sigara bırakma polikliniğine başvuran uyku kalitesi kötü olan bireylerde uyku hijyen eğitiminin uyku kalitesi üzerine etkisi
Evaluate the effectiveness of sleep hygiene education in patients, who were admitted to smoking cessation polyclinic of Saglik Bilimleri University, Gaziosmanpasa Taksim Training and Research Hospital
Yazar: MUSTAFA BÜLENT ÜÇKARDEŞ
Danışman: DOÇ. DR. OKCAN BASAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
ÖZET
AMAÇ: Bu çalışmada sigara bırakma polikliniğine başvuran ve uyku hijyeni kötü olan hastalarda uyku hijyen eğitiminin etkinliğinin sosyodemografik özellikler, bağımlılık düzeyleri, uyku kalitesi düzeyleri açısından değerlendirilmesi, bulguların sigara bırakma tedavisi alan hastalarda uyku kalitesinin artırılması ve yeni sigara bırakma stratejilerinin geliştirilmesinde kullanılabilmesi amaçlanmaktadır
GEREÇ-YÖNTEM: Bu çalışma Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim Araştırma Hastanesi Sigara Bırakma Polikliniğinde tek merkezli olarak planlanarak 01.05.2017-01.11.2017 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Dahil edilme kriterine uygun hastalardan çalışmayla ilgili bilgilendirme sonrasında sözel katılım onayları alınarak Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) uygulanmış birinci PUKİ (PUKİ1) sonuçlarına göre uyku kalitesi bozuk olarak bulunan hastalar içinden 50 şer kişilik 2 grup oluşturularak, bir gruba uyku hijyen eğitimi verilmiş, diğer gruba ise verilmemiştir. 12 hafta sonra yapılan ikinci PUKİ (PUKİ2) sonuçlarına göre her iki grubun uyku kaliteleri yeniden değerlendirilmiş, uyku bozukluklarında düzelme olup olmadığı, uykun hijyen eğitiminin etkin olup olmadığına bakılmaya çalışılmıştır.
BULGULAR: Hastaların % 59 u (n=59) erkek, % 41 i (n=41) kadın cinsiyette idi. Hastaların % 81 i (n=81) evli, % 19 u (n=19) bekardı. Hastaların yaş ortalaması 35,78±10,57 olarak bulundu. Hastaların % 1 i (n=1) okur yazar değil, % 36 sı (n=36) ilkokul mezunu, % 12 si (n=12) ortaokul mezunu, % 21 i (n=21) lise mezunu, % 30 u (n=30) ise yüksekokul mezunu idi. Hastaların Fagerstrom Nikotin Bağımlılığı Testi (FNBT) ortalaması 5,88 (5,88±2,328) şeklinde bulundu. PUKİ1 değerlerinin ortalaması 7,08±2,596, PUKİ2 ortalaması 7,04±2,498 olarak bulundu. Hijyen eğitimi verilen ve Hijyen Eğitimi Verilmeyen gruplarında ilkokul mezunlarından sigara içme süreleri sırasıyla lise (p=0,003), yüsekokul (p=0,002) ve yüksekokul (p=0,001) mezunlarından anlamlı düzeyde yüksekti. HEV grubunda erkeklerin PUKİ2 değerleri, kadınlardan anlamlı düzeyde düşüktü (p=0,049; p<0,05)
viii
SONUÇ: Uyku kalitesinin artırılabilmesi için toplumlarda uyku hijyen bilincinin geliştirilmesi, bu yöndeki eğitimlere ağırlık verilmesi gerekmektedir. Bu şekilde toplumların uyku kalitesi dolayısıyla hayat kaliteleri artırılabilir.
Anahtar Sözcükler: Sigara Bırakma, Fagerstrom, Pittsburgh, Uyku Hijyeni

Abstract:
ABSTRACT
OBJECTIVE: The aim of this study is to evaluate the effectiveness of sleep hygiene education in patients, who were admitted to smoking cessation polyclinics and have poor sleep hygiene, in terms of sociodemographic characteristics, addiction levels and sleep quality levels, and to use the obtained results in improving sleep quality and developing new smoking cessation strategies in patients receiving smoking cessation treatment.
MATERIAL-METHOD: This study was planned as a single-center study at Saglik Bilimleri University, Gaziosmanpasa Taksim Training and Research Hospital Smoking Cessation Policlinic and conducted between the dates of 01.05.2017 and 01.11.2017. After informing the patients meeting the inclusion criteria about the study and obtaining verbal consents for participation, Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) was carried out, and the patients, who were found to have poor sleep quality according to the results of first PSQI (PSQI1), were divided into 2 groups of 50 individuals each, and sleep hygiene education was provided to one group, but other group did not receive the education. The sleep quality of both groups was re-evaluated according to the results of the second PSQI (PSQI2) that was carried out 12 weeks later, and it was tried to analyze whether or not their sleep disorders were improved and whether or not the sleep hygiene education was effective.
RESULTS: 59% (n=59) of the patients were male and 41% (n=41) of them were female. 81% (n=81) of the patients were married and 19% (n=19) of them were single. The mean age of the patients was found to be 35,78±10,57. 1% of the patients (n=1) were illiterate, 36% (n=36) of them were primary school graduates, 12% (n=12) of them were secondary school graduates, 21% (n=21) of them were high school graduates and 30% (n=30) of them were college graduates. The mean of the Fagerstrom Test for Nicotine Dependence (FTND) of the patients was found to be 5.88 (5.88±2.328). The mean of the PSQI1 values was found to be 7.08±2.596 and the mean of the PSQI2 values was found to be 7.04±2.498. In the groups provided hygiene education (HE) and not provided hygiene education (NHE), smoking durations of elementary school graduates (p=0,003) were significantly higher than high school graduates (p=0,002) and college graduates (p=0,001), respectively.
x
PSQI2 values of males in HE group were significantly lower than females (p=0.049, p<0.05).
CONCLUSION: In order to increase the sleep quality, sleep hygiene awareness should be improved in societies and it should be attached importance to the educations in this respect. In this way, the sleep quality of societies, accordingly quality of life can be improved.
Keywords: Smoking Cessation, Fagerstrom, Pittsburgh, Sleep Hygiene