Öz liderliğin çalışan performansına olan etkisinde iş becerikliliğinin aracı rolü: Azerbaycan bankacılık sektörü örneği
The mediating role of job crafting in the effect of self-leadership on employee performance: The case of Azerbaijan banking sector
Yazar: FARAH SAFAROVA
Danışman: DOÇ. DR. YASİN ŞEHİTOĞLU
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnovasyon, Girişimcilik ve Yönetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Liderlik = Leadership ; Performans = Performance ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Çalışanlar = Workers ; Öz liderlik = Self-leadership ; İş becerikliği = Job crafting

Özet:
Bu çalışmanın amacı bireylerin iş ortamında örgütsel davranış alanında son
zamanlarda oldukça yaygın bir liderlik tarzı olan öz liderlik davranışlarının
çalışanların performansları üzerindeki etkisine ve bu etkide iş becerikliliğinin aracı
rolünün olup olmamasına odaklanmaktır. Araştırmanın kapsamını Azerbaycan'da
faaliyet gösteren bankalarda çalışan ve tesadüfi yolla seçilen 298 çalışanı
oluşturmaktadır. Araştırmada, farklı araştırmacılar tarafından geliştirilen 'Öz Liderlik
Ölçeği', 'Çalışan Performansı Ölçeği' ve 'İş Becerikliliği Ölçeği' belirli izinler
alınarak ve yeniden geçerlilik ve güvenirlik analizleri yapılarak kullanılmıştır.
Araştırma yöntemi nicel ve tarama deseni olarak belirlenmiştir. Araştırma evreninin
Azerbaycan'da olması, araştırmaya katılacak olan gönüllülerin kullanılan ölçek
maddeleri daha iyi anlaması ve yapılan analizlerde daha doğru sonuç almak
amacıyla, araştırmacılar ve tercümanlar tarafından çalışmada kullanılacak olan ölçek
maddelerinin Azerbaycan Türkçesine çevirisi yapılmıştır ve katılımcılara
sunulmuştur. Çalışmada veri toplama aracı olarak anket yöntemi kullanılmıştır ve
hazırlanan anket Google Forms aracılığı ile online olarak gönüllülere dağıtılmıştır.
Alınan veriler sosyal bilimlerde sıkça kullanılan SPSS V28 istatistik programı
aracılığıyla belirli analizler yapılarak değerlendirilmiştir. Öz liderlik, çalışan
performansı ve iş becerikliliği değişkenleri için kullanılan ölçeklere yapılan
geçerlilik ve güvenirlik analiz sonucunda, öz liderliğin Cronbach Alpha katsayısının
0,787, çalışan performansı Cronbach Alpha katsayısının ise 0,762, iş becerikliliğinin
ise 0,704 olduğu hesaplanmıştır. Geliştirilen araştırma modeline uygun hipotezlere
ilişkin yapılan regresyon analizinden elde edilen sonuçlara göre, öz liderliğin çalışan
performansı ve iş becerikliliği üzerinde pozitif yönde anlamlı bir etkisi vardır.
Ayrıca, iş becerikliliğinin çalışan performansı üzerinde de pozitif yönde anlamlı bir
etkisi olduğu tespit edilmiştir. Son olarak, yapılan çoklu regresyon analizi
sonucunda, öz liderliğin çalışan performansına olan etkisinde iş becerikliliğinin ve
onun alt boyutu olan görev becerikliliğin tam aracı, bilişsel ve ilişkisel boyutlarının
ise kısmi aracılık sağladığı kanısına varılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to focus on the effect of self-leadership behaviors, which is a very common leadership style in the field of organizational behavior in the workplace, on the performance of employees, and whether job crafting has a mediating role in this effect. The scope of the research consists of 298 randomly selected employees working in banks operating in Azerbaijan. In the study, the 'Self-Leadership Scale', 'Employee Performance Scale' and 'Job Crafting Scale' developed by different researchers were used after obtaining certain permissions and re-validation and reliability analyzes were made. The research method was determined as quantitative and scanning design. The scale items to be used in the study were translated into Azerbaijani Turkish and presented to the participants, in order to ensure that the research population is in Azerbaijan, that the volunteers who will participate in the research understand the scale items better and to get more accurate results in the analysis. The questionnaire method was used as a data collection tool in the study and the prepared questionnaire was distributed to the volunteers online via Google Forms. The data obtained were evaluated by making certain analyzes through the SPSS V28 statistical program, which is frequently used in social sciences. As a result of the validity and reliability analysis of the scales used for the variables of self-leadership, employee performance, and job crafting, it was calculated that the Cronbach Alpha coefficient of self-leadership was 0.787, the Cronbach Alpha coefficient of employee performance was 0.762, and job crafting was 0.704. According to the results obtained from the regression analysis regarding the hypotheses suitable for the developed research model, self-leadership has a positive and significant effect on employee performance and job crafting. In addition, it has been determined that job resourcefulness has a positive and significant effect on employee performance. Finally, as a result of the multiple regression analysis, it was concluded that job resourcefulness and its sub-dimension, task resourcefulness, provide a full mediator, while cognitive and relational dimensions provide partial mediation in the effect of self-leadership on employee performance.