Kahramanmaraş'ın sosyo-kültürel, ekonomik, idari ve siyasi yapısı (1960-1980).
Socio-cultural, economic, administrative and political structure of Kahramanmaraş (1960-1980).
Yazar: FATİH TAŞ
Danışman: PROF. DR. ORHAN DOĞAN
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Bu çalışma köklü bir tarihi geçmişe sahip Kahramanmaraş'ın, sosyo-kültürel,
ekonomik, idari ve siyasi yapısının gelişim sürecini (1960-1980) incelemeyi
amaçlamaktadır. Bu çerçevede araştırmada, şehrin 1960-1980 yılları arasındaki idari
yapısı, nüfus özellikleri, eğitim yapısı, iktisadi gelişmeleri ile siyasi olayları üzerinde
durulmuştur. Ayrıca Maraş'ın tarihsel süreci içerisinde Cumhuriyet öncesi Osmanlı
dönemi ile 1960 yılına kadar olan Cumhuriyet dönemine de değinilmiştir.
Maraş, Cumhuriyet sonrası 1950 yılına kadar eğitim, tarım, sanayi vb. alanlarda
sınırlı bir gelişme kaydetmiştir. Demokrat Parti'nin iktidara gelmesiyle bu alanlardaki
gelişimi hızlanmıştır.
Maraş, 1960 yılında Türkoğlu'nun ilçe olmasıyla idari yapısı değişmiş ve
merkez ilçeyle beraber 7 kazası olan bir vilayet haline gelmiştir. Kahramanmaraş'ın
1960-1980 dönemi içerisinde nüfusu yaklaşık iki katına çıkmıştır. Eğitimdeki
planlamaya bağlı olarak okul ve öğretmen sayısında artış yaşanmış, bunun sonucunda
okuryazar nüfusu artmıştır. Bu olumlu gelişmelere rağmen okuryazarlık oranı, Türkiye
ortalamasının altında kalmıştır.
Tarım ve hayvancılık faaliyetleri 1960-1980 dönemi içerisinde ilkel yöntemlerle
yapılmıştır. Ancak o dönemdeki teknolojik araç gereçler, Maraş çiftçisi tarafından
kullanılmaya başlanmıştır.
1960 darbesi ile sıkıyönetim ilan edilmesi, şehrin alt yapısının noksan olması,
girişimci sayısının azlığı vb. etkenler şehrin eğitim, sanayi ve tarım alanında
ilerlemesine ket vurmuştur. 1970'li yıllarla ülkenin dört bir yanında devam eden sağ-sol
kutuplaşması ve anarşi olayları Maraş'ta da kendisini göstermiştir. Kahramanmaraş'ta
1978 yılının son günlerinde yaşanan çatışmalar, tarihe "Maraş Olayları" ismiyle geçmiş
ve unutulmaz acılar yaşanmasına neden olmuştur. 1980 darbesi ile ülkenin tamamında
görülen baskıcı uygulamalar, Maraş halkının tamamının hissettiği sıradan bir durum
halini almıştır.
Maraş milletvekilleri İbrahim Öztürk ile M. Zekeriya Kürşad'ın verdikleri kanun
teklifi, 07.02.1973 tarihindeki TBMM kararıyla, Maraş " Kahraman" unvanını almış ve
şehrin ismi Kahramanmaraş olarak değiştirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Kahramanmaraş, Eğitim, Ekonomi, Siyaset, Maraş Olayları.

Abstract:
This study aims to examine the development process of the socio-cultural,
economic, administrative and political structure of Kahramanmaraş, which has a deeprooted historical past (1960-1980). In this context, the administrative structure,
population characteristics, educational structure, economic developments and political
events of the city between 1960-1980 were emphasized in the research. In addition, the
Ottoman period before the Republic and the Republican period until 1960 were also
mentioned within the historical process of Maraş.
Maraş made limited progress in the fields of education, agriculture, industry etc.
until 1950 after the Republic. Its development in these areas accelerated with the
coming to power of the Democrat Party.
Maraş's administrative structure changed with Türkoğlu becoming a district in
1960 and it became a province with 7 districts including the central district. The
population of Kahramanmaraş approximately doubled between 1960-1980. Due to the
planning in education, there was an increase in the number of schools and teachers, and
as a result, the literate population increased. Despite these positive developments, the
literacy rate remained below the Turkish average.
Agricultural and animal husbandry activities were carried out with primitive
methods in the 1960-1980 period. However, the technological tools and equipment of
that period began to be used by Maraş farmers.
The declaration of martial law with the 1960 coup, the lack of infrastructure in
the city, the low number of entrepreneurs, etc. factors hindered the city's progress in
education, industry and agriculture. The right-left polarization and anarchy events that
continued all over the country in the 1970s also manifested themselves in Maraş. The
clashes that took place in Kahramanmaraş in the last days of 1978 went down in history
as the "Maraş Incidents" and caused unforgettable suffering. The oppressive practices
seen throughout the country with the 1980 coup became an ordinary situation felt by all
the people of Maraş.
With the bill submitted by Maraş deputies İbrahim Öztürk and M. Zekeriya
Kürşad and the decision of the Turkish Grand National Assembly dated 07.02.1973,
Maraş received the title of "Hero" and the name of the city was changed to
Kahramanmaraş.
Keywords: Kahramanmaraş, Education, Economy, Politics, Maraş Events.