Organize sanayi bölgelerinin kuruldukları şehirlerdeki ekonomik ve finansal yapıya olan etkileri: Sivas ili örneği
Effects of organized industrial Zones on the economic and financial structure of the cities where they are established: A sample of Sivas province
Yazar: LEYLA ESGİNOVA
Danışman: PROF. DR. SELAHATTİN KOÇ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Ekonomik etki = Economic effect ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Ekonomik yapı = Economic structure ; Finansal etki = Financial effects ; Finansal yapı = Financial structure ; Kalkınma = Development ; Kalkınma planları = Development plans ; Organize endüstri bölgesi = Organized industrial area ; Sivas = Sivas

Özet:
Günümüz dünyasında büyüme ve kalkınma çabalarının ülkeler arasında kıyasıya yoğun bir biçimde yaşanıyor olması sanayinin önemini artırmış, buna bağlı olarak da sanayileşmeye yönelik çalışmalar hız kazanmıştır. Ülkelerin bu denli hızlı kalkınmasında önem arz eden sanayileşme hamlelerinde, ülkelerin sahip olduğu mevcut imkânlarla birlikte girişimcilik ruhunun gelişmiş olması da etkili olmaktadır. Organize sanayi bölgeleri bu etkenlerin ortaya çıkardığı bir araç olmuştur. Küresel rekabette kararlı, dengeli ve planlı çalışmalarla sonuçlanan sanayileşme girişimleri, gelişmiş ülkeler için öncelikle ekonomik kalkınmayı ardından da siyasi kararlılık ve toplumsal refahı da beraberinde getirmektedir.
Ülkemizde 1960'dan bu yana OSB'ler özel sektör sanayi yatırımlarının mekân sorunlarının giderilmesi, devam etmekte olan yatırımların daha iyi imkânlara kavuşturulması, büyümekte ve gelişmekte olan sanayi kuruluşlarının artan arazi gereksinimlerinin giderilmesi amacına hizmet eden mekânsal teşvik aracı olarak sanayicilere ve özel sektör girişimcilere destek sağlamaktadır. Sanayinin gelişmesinde giderek önem kazanan Organize Sanayi Bölgeleri; ekonomik kalkınmanın sağlanmasında itici güç olmaları, kilit rol üstlenmeleri ve zaman içinde yaygınlaşarak sayıca artmaları sonucunda literatür de yerini alarak değişik tanımlarla ifade edilmiştir. 10.11.2008 tarih ve 5807 sayılı OSB Kanunu'nda değişiklik yapılmış, kanunda OSB'lerin tanımı yeniden güncellenmiştir. Bu güncelleme ile OSB'ler; "Sanayi için önem arz eden küçük üretim işletmeleri ile birlikte büyük fabrikaları da içine alan ve gerek duyulan tüm teknik ve sosyal birimleri de içine alacak şekilde genişletilerek parsellenmiş ihtisaslardır." şeklinde ifade edilmiştir.
Sanayi bölgeleri, gelişmeye elverişli arazi üzerinde irili ufaklı, eş zamanlı faaliyette bulunan işletmeler için alt yapısı oluşturulmuş kuruluş yerleridir. Bu çalışmanın amacı; ülkemizde son 62 yıldır uygulanagelen OSB'lerin kuruldukları şehirlerdeki ekonomik ve finansal yapıya olan etkilerinin araştırılması  fikri ile yola çıkılmıştır. Çalışma kapsamında yapılan anket çalışmaları neticesinde Sivas I. ve II. Organize Sanayi Bölgesinde çeşitli sektörlerden, çeşitli ölçekteki, farklı ortaklık türü ve sermaye yapıları farklı şirket yöneticilerine araştırmanın amacına ulaşmak için; OSB'lerin kuruldukları şehirlerdeki ekonomik yapıya olan etkilerinin değerlendirilmesi için 17 soru,  OSB'lerin kuruldukları şehirlerdeki finansal yapıya olan etkilerinin değerlendirilmesi için 18 soru, anket katılımcılarına toplamda 35 soru yöneltilmiş ve bu sorulara yönelik ifadelerini "çok iyi", "iyi", "orta", "kötü", "çok kötü" seçeneklerinden biriyle belirtmeleri istenmiştir ve 5'li likert sınıflama ölçeği kullanılarak anket soruları yöneltilmiştir.
Anket katılımcılarının verdikleri cevaplar üzerinden değerlendirme yapıldığında; Sivas ekonomisinin gelişmesine ve finansal yapıya katkıda bulundukları tespit edilmiştir. Sivas ekonomisine; istihdam, üretim, rekabet, ihracat, ana sanayi ve ara sanayiye katma değer sağladıkları, Sivas ilinde üretilen hammadde kaynaklarını tüketime kattıklarını, Sivas ilinde üretilen üretim teknolojilerini kullandıklarını ve Sivas ili pazar payı açısından Sivas'ın şehirleşmesine ve kalkınmasına katılım sağladıklarını ve Sivas ta faaliyet gösteren bağlantılı firmalarla birlikte iş yapma kültürünün iyi olduğu yönünde sonuca ulaşılmıştır. Bu sonuca göre Sivas OSB'de faaliyet gösteren firmaların Sivas'ın ekonomik gelişmesine katkıda bulundukları ve Sivas'ın şehirleşmesinde önemli rol üstlendiği hipotezimiz kabul edilmiştir. 
Yine anket katılımcılarının OSB'lerin kuruldukları şehirdeki finansal yapıya olan etkileri konusunda sorulan sorulara verdikleri cevaplar açısından değerlendirdiğimizde; OSB'de faaliyet gösteren firmaların Banka ve Finans kurumları ile ilişki düzeylerinin iyi olduğuna, firmaların finansal ihtiyaç durumunda OSB'de olmalarının kendilerine avantaj sağladığına, ihtiyaç anında banka ve finans kurumlarından kredi temininde bir sıkıntı yaşamadıklarına, banka ve finans kurumlarının geri ödemede firmalara OSB'de olmalarından dolayı kolaylık sağladığına, yabancı kaynak kullanmaları durumunda vergi tasarrufundan faydalandıklarına, ayrıca OSB'de faaliyette bulundukları için Sivas ili kapsamında sağlanan teşviklerden faydalanma imkânı sağlandığına, finansal kiralama yapmak istemeleri durumunda OSB'de olmalarının avantaj sağladığına, Faktöring açısından da OSB'de olmalarının avantajlı oldukları, Öz Kaynak gereksinimlerinde yeni ortak bulma açısından OSB'de olmanın avantaj sağladığı, Çeklerini zamanında tahsil etme noktasında da OSB'de olmalarının etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.  
Anahtar Kelimeler: Organize Sanayi Bölgesi, Ekonomik, Finansal.

Abstract:
Today's world is marked by the fact that the efforts for economic growth and development are intensified among the countries, which increased the importance of the industrialization. As a result, attempts to industrialization have gained momentum. In these industrialization processes that are essential in such rapid development of the countries, the entrepreneurial spirit along with  the current opportunities of the countries proved to be also effective. Organized industrial zones have played an instrumental role as a beneficial tool among these factors. Industrialization initiatives, which resulted in decisive, balanced and planned business in global competition, have brought about economic development for the developed countries accompanied by political stability and social welfare.
Since the 1960s in our country, Organized Industrial Zones' (OIZ) offer support to industrialists and private sector entrepreneurs as a spatial incentive tool that serves the purpose of eliminating the estate problems of industrial investments of the private sector and developing industrial organizations as well as, providing ongoing investments with better opportunities.
The organized industrial zones, which are increasingly important in the development of industry, have been described differently as a result of being a driving force in ensuring economic development, undertaking key roles and expanding over time, thereby taking its place in the relevant literature. An amendment was made in OIZ Law No. 5807 dated 10.11.2008 and the definition of OIZs has been re-updated in this law. In accordacne with this update, the OIZs are the specialized production facility zones that are expanding to include small productive businesses and large factories  as well as all the technical and social units, which are important for the industry. 
The industrial zones are those large institutional sites founded for small and / or enterprises that operate simultaneously on the land suitable for development.
The main purpose of this study is to investigate the effects of OIZs on the economic and financial structure in the cities where they were established in our country in the last 62 years
A survey was conducted within the scope of the study in Sivas first and second organized industrial zones among the managers of different companies from various sectors including  different types of partnerships and capital structures. 17 questions were asked to evaluate the effects of the OIZs on the economic structure in the cities where they are established, and 18 questions were asked to the participants to evaluate the the effects of OIZs on the financial structure in the cities where they were established. The participants were requested to rate the statements in these questions as "very good", "good", "moderate "," poor "," very poor " on the 5 -point Likert Scale.
It was found that the OIZs contributed to the development of the economy and the financial structure of Sivas province. It was also revealed that the OIZs increased employment, production, competition, export, main industry and intermediate industry by providing added value to the raw material sources produced in Sivas province and increasing local consumption of these sources. It was found that the OIZs use the production technologies produced in Sivas province and boost the urbanization and development of Sivas in terms of market share in Sivas province. It was concluded that the culture of doing business is good among the connected companies. According to this result, our hypothesis, in which the companies operating in Sivas OIZ contributed to the economic development of Sivas and played an important role in the urbanization of Sivas, is verified by these findings.
Again, given the effects of OIZs on the financial structure in the city, it was found that the companies operating in OIZs had strong relations with Banks and Financial Institutions, the fact that the companies established in the OIZ provide an advantage to in case of financial need, the banks and financial institutions do not have any problems in supplying loans, which faciliate repayment for the companies in the OIZ. Moreover, it was revealed that the companies in the OIZs benefit from tax savings if they use foreign resources, and the incentives provided in Sivas, advantages in financial leasing and factoring, finding a new partner in self-resource requirements, and being paid for their checks on time.
Keywords: Organized Industrial Zone, Economic, Financial