Gazete haberlerinde seri cinayetlerin anlatısal inşası: 25-27 Nisan 2010 İzmir seri cinayetleri örneği
Narratively construction of serial murders in newspaper reports: 25 to 27 April 2010 example of serial murders in İzmir
Yazar: ÖMER DÖNMEZÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. MURAT SADULLAH ÇEBİ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Gazetecilik = Journalism ; Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Anlatıbilim = Narratology ; Basın dili = Press language ; Cinayet = Murder ; Gazeteler = Newspapers ; Haber-belge = News-document ; Haberler = News ; Propp, Vladimir = Propp, Vladimir ; Sosyal inşaa = Social construction ; İzmir = Izmir

Özet:
Bu çalışmanın amacı, İzmir'de işlenen ve 26-30 Nisan 2010 tarihlerinde gazetelerde yer bulan seri cinayetlerin haber metinlerinde anlatısal olarak nasıl inşa edildiğini ortaya koymaktır.Çalışmanın birinci varsayımına göre haber, gerçek yaşamda meydana gelen olayların kurgulanıp, inşa edildiği anlatılardan oluşur. İkinci varsayıma göre, basın, gazeteci ve okurların toplumsal gerçekliğin ya da anlamların inşası ve yeniden kurulması süreçlerine sosyal eylemleri, etkileşimleri ve bilişsel etkinlikleri ile katılan toplumsal aktörlerdir. Üçüncü varsayıma göre ise, öyküsel bir dil kullanan gazeteler, seri cinayet haber metinlerinin anlatısını farklı temsillerle sunan kitle iletişim araçlarıdırlar.Bu çerçevede ideolojik, politik ve yapısal olarak yönelimleri tüm Türkiye'yi kapsadığı varsayılan 10 gazete (Cumhuriyet, Zaman, Radikal ve Halkın Gazetesi Birgün, Milliyet, Hürriyet, Posta, Sabah, Gazete Habertürk ve Güneş) örneklem olarak seçilmiştir. Bu gazetelerin 5 günlük yayınları anlayıcı yorumlayıcı sosyal bilim anlayışına göre çözümlenmiştir. Çözümlemede Rus biçimci Vladimir Propp'un yapısal masal çözümleme yönteminden yararlanılmıştır. Çözümlemede öncelikli olarak, söz konusu gazetelerin kuruluşlarından günümüze kadar olan kurumsal özellikleri değerlendirmeye tabi tutulmuş, ayrıca İzmir Seri Cinayetleri'ne ilişkin her gazetenin haberleri örneklerle cümle ve metin yapıları dikkate alınarak yorumlanmaya çalışılmıştır.Çalışmanın çözümlenmesi için, İzmir Seri Cinayetleri'nin öykü yapısına göre oluşturulan 14 farklı işlev çıkartılmıştır. Yapılan çözümleme sonucunda seri cinayet haberlerinin, bir masal anlatısı gibi olağanüstüleştirilerek anlatıldığı görülmüştür. Bununla beraber seri cinayet haberlerinde anlatılan öykünün mitolojik, kurgusal yapısı gereği toplumsal gerçekliği belli temsil, tekrar ve ikili karşıtlıklar aracılığıyla inşa ettiği saptanmıştır. Ayrıca örneklemi oluşturan gazetelerde seri cinayet vakalarına ilişkin saptanan olguların toplumsal gerçekliği yeniden üretme ve inşa etme konusunda etkili olduğu tespit edilmiştir.Anahtar Sözcükler:1.Haber2.Seri Cinayet3.Toplumsal Gerçekliğin İnşası4.Anlatı5.Hamdi Ayri

Abstract:
The purpose of this study is to put forward how the serial murders conducted in Izmir between 26-30 April 2012 were expressively constructed in the newspaper pages.According to the first hypothesis of this study, the news are edited narrations of the real-life situations. The second hypothesis claims that press, journalists and the readers are social agents that contribute to the social reality or meaning construction with their social behaviors, interactions and cognitive activities. According to the third hypothesis, the newspapers that use a narrative style are masscommunication devices that presents the serial murder texts with various renditions.In this respect 10 national newspapers that are known to cover whole Turkey with their political and structural tendencies are classified according to their notions and mass journalism. Within the framework of the chosen subject a 5 day publication of these papers are analyzed by implementing the Russian morphologist Propp?s story analysis method to the newspapers. Within this context the national papers are identified as Cumhuriyet, Zaman, Radikal, Halkın Gazetesi Birgün, Milliyet, Hürriyet, Posta, Sabah, Habertürk and Güneş. Primarily, the newspapers in question were evaluated corporately according to their genres. Later news about these papers were examined with their corporate features in mind and sample news about Izmir serial murders from these papers were commented according to their clause and text structures.For the analysis of this study,14 functions were concluded according to Izmir serial murder stories. As a result of the analysis, it was concluded that serial murder news were narrated as an epicstory. Nevertheless, social reality of the serial murder news were constructed with rendition, repetition and binary opposition as a result of their mythological and fictional structure. Another outstanding point while doing news analysis according to their functions is that the serial murder cases were published with a victim-murderer binary opposition and the repeating functions re-produce and re-construct the social reality that belongs to these oppoisitons.Keywords:1.News2.Serrial Murder3.Construction of the Reality4.Narration5.Hamdi Ayri