Whipple operasyonun postoperatif komplikasyonlarını değerlendirmede preoperatif olarak kullanılabilecek prediktif parametreler
Predictive parameters that can be used preoperatively in evaluating postoperative complications of Whipple surgery
Yazar: ULAŞ UTKU ŞEKERCİ
Danışman: DOÇ. DR. ERDEM BARIŞ CARTI
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery

Özet:
Pankreas kanseri en malign kanserlerden biridir ve kansere bağlı ölümlerde dördüncü sıradadır. Whipple operasyonu pankreas baş ve boyun kanserleinde tek küratif seçenektir fakat yüksek mortalite ve morbidite oranlarına sahiptir. Postoperatif komplikasyonların önceden saptanması bu mortalite ve morbidite oranlarını azaltacağı düşünülmektedir.
Çalışmaya 2016-2021 yılları arasında distal koledok, duedonum, papilla veya pankreas tümörü nedeni ile Whipple operasyonu yapılan 163 hasta dahil edilmiştir. Tüm hastalar tek bir cerrah tarafından aynı teknik kullanılarak opere edilmiştir. Postoperatif komplikasyonlar gecikmiş mide boşalması, pankreas fistülü, safra kaçağı ve enfeksiyon olarak sıralanmış ve preoperatif bakılan parametrelerle ilişkileri araştırılmıştır. 
22 hastada Postoperatif pankreatik fistül (POPF), 9 hastada safra kaçağı saptanmıştır. POPF ile tümör dansitesi/remnant dansite oranı ve lenf nodu sayısı arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir ilişki saptanmıştır (sırasıyla p:0,000 ve p:0,039). Peroperatif bakılan kan gazında asidoz saptanması ile POPF arasında da anlamlı ilişki saptanmıştır (p:0,011). 
Pankreatik fistül Whipple operasyonunun en korkulan komplikasyonlarından biridir insidansını en aza indirmek amacıyla birçok teknik geliştirilmiş olsa da hiçbiri mükemmel değildir.  Tümör veya remnant pankreas dokusunun dansitesi ile POPF arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Bu sonucun IV kontrast verildikten sonra görüntü elde edilene kadar geçen sürenin ve kontrast madde dağılımını etkileyen diğer faktörlerin homojen olmaması ile ilgili olduğu düşünülmüş ve bu sorunları ortadan kaldırmak için tümör ve remnant pankreas dansitesi birbirine oranlanarak hesaplama yapılmıştır. Tümör/remnant pankreas dansitesi oranı ile POPF arasında ile anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Preoperatif olarak bakılabilecek bu parametrenin operasyon kararında etkili olabileceği düşünülmektedir.

Whipple operasyonu sonrasında gelişen komplikasyonlar katastrofik seyredebilmekte ve hızlı bir şekilde mortaliteye sebep olabilmektedir. Bu yüzden komplikasyonların erken dönemde saptanması ve gerekli müdahalenin hızlı bir şekilde yapılması büyük önem arz etmektedir. Bu açıdan biz de Whipple operasyon geçiren hastalarda preoperatif prediktif parametreleri inceleyerek komplikasyon gelişimi konusunda uyarıcı olabilecek parametreleri belirlemeyi amaçladık. Tümör/pankreas dansitesi yüksek olan hastalarda POPF gelişimi açısından diğer risk faktörlerinin de olması durumunda POPF gelişimini engellemek için ek önlemler almak faydalı olabilir.

Abstract:
Pancreatic cancer is one of the most malignant cancers and ranks fourth in cancer-related deaths. Whipple surgery is the only curative option for pancreatic cancer, but it has high rates of mortality and morbidity. The early detection of postoperative complications is believed to reduce these rates.
The study included 163 patients who underwent Whipple surgery between 2016 and 2021 for distal bile duct, duodenum, papilla, or pancreatic tumors. All patients were operated on by a single surgeon using the same technique. Postoperative complications such as delayed gastric emptying, pancreatic fistula, bile leakage, and infection were identified and their relationships with preoperative parameters were investigated.
Postoperative pancreatic fistula (POPF) was detected in 22 patients, and bile leakage was detected in 9 patients. A statistically significant relationship was found between POPF and tumor density/remnant density ratio and lymph node count (p: 0.000 and p: 0.039, respectively). A significant relationship was also found between POPF and acidosis detected in the intraoperative blood gas (p: 0.011).
Pancreatic fistula is one of the most feared complications of Whipple surgery, and although many techniques have been developed to minimize its incidence, none are perfect. No significant relationship was found between tumor or remnant pancreatic tissue density and POPF. This result is thought to be related to the non-homogeneity of the time elapsed until obtaining the image after IV contrast administration and other factors affecting contrast distribution, and it is thought that ratioing tumor and remnant pancreatic densities would minimize these problems. A significant relationship was found between the tumor/remnant pancreatic density ratio and POPF. This parameter, which can be examined preoperatively, is thought to be effective in the decision-making process for surgery.
 Complications following Whipple surgery can have a catastrophic course and can lead to mortality quickly. Therefore, early detection of complications and rapid intervention are of great importance. In this regard, we aimed to identify parameters that can be predictive of complications by examining preoperative parameters in patients undergoing Whipple surgery. Additional precautions may be useful to prevent POPF development in patients with high tumor/pancreatic density and other risk factors for POPF development.