Ergenlerin duygusal zekalarının çatışma eğilimlerine ve suç davranıçlarına etkisi
Effects of the adolescences' emotional intelligence on the tendency of conflict and delinquent behaviours
Yazar: SERAP BİRCAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FERİDE BACANLI
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Ergenler = Adolescents ; Lise öğrencileri = High schools students ; Suç = Crime ; Suçlu ergenler = Delinquent adolescents ; Çatışma = Conflict ; Çatışma eğilimi = Conflictional tendency ; Ölçekler = Scales ; Öğrenci davranışı = Behavior of student

Özet:
Bu araştırma, ergenlerin duygusal zeka, çatışma eğilimi ve suça yönelik davranış düzeylerinin sosyoekonomik düzeye ve cinsiyete göre farklılaşıp farklılaşmadığını; ergenlerin duygusal zeka düzeylerinin çatışma eğilimi ve suça yönelik davranışlarının düzeylerini yordayıp yordamadığını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma verileri, Ankara İl'indeki Çankaya, Mamak ve Keçiören İlçe'lerindeki genel lise programına devem eden lise son sınıftaki 889 ergen öğrenci üzerinden toplanmıştır. Araştırmada veriler Duygusal Zeka ölçeği (DZÖ), (Ergin, 2000); Çatışma Eğilimi Ölçeği (ÇEÖ), (Dökmen, 1986) ve Suç Davranışı Ölçeği (SDÖ)(Kaner, 1996) ile toplanmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde, t testi, tek yönlü varyans analizi ve aşamalı çoklu regresyon analizi yöntemleri kullanılmış ve hata payı üst sınırı 0.05 olarak alınmıştır. Araştırma bulguları özetlenecek olursa; Ergenlerin, 1- Duygusal Zeka ile, Çatışma Eğilimi ve Suç Davranışı ölçeklerinden aldıkları toplam puanlar arasında, negatif yönde anlamlı düzeyde ilişkiler saptanmıştır. 2- Duygusal Zeka Ölçeği'nin alt ölçeklerinden Kendi Duygularını Yönetme, Motivasyon, Diğerlerinin Duygularını Yönetme, ile Çatışma Eğilimi Ölçeği'nden aldıkları puanlar arasında da arasında da negatif yönde anlamlı düzeyde ilişkiler saptanmıştır. 3- Duygusal Zeka Ölçeği'nin alt ölçeklerinden Duygusal Farkındalık ve Empati ile Çatışma Eğilimi Ölçeği puanlan ve Duygusal Farkındalık ile Suç Davranışı puanlan arasındaki korelasyonun katsayısının oldukça düşük olduğu ve anlamlı düzeye ulaşmadığı saptanmıştır.4- Duygusal Zeka Ölçeği toplam puanlarının ve alt ölçekleri olan, Motivasyon, Diğerlerinin Duygularını Yönetme ile Suç Davranışı ölçeklerinden aldıkları puanların cinsiyete göre; kızlar lehine farklılaştığı saptanmıştır. 5- Duygusal Zeka Ölçeği'nin alt ölçekleri olan Duygusal Farkındalık, Kendi Duygularını Yönetme, Empati ve Çatışma Eğilimi ölçeği puanlan arasında cinsiyete göre, istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı saptanmıştır. '? 6- Duygusal Zeka Ölçeği'nden ve alt ölçekleri olan Duygusal Farkındalık, Kendi Duygularını Yönetme, Motivasyon, Empati, Diğerlerinin Duygularını Yönetme, ile Çatışma Eğilimi Ölçeği'nden aldıkları puanlar arasında sosyoekonomik düzeye göre anlamlı düzeyde farklılıklar olmadığı saptanmıştır. 7- Suç Davranışı Ölçeği'nden aldıkları puanların alt sosyo-ekonomik düzey lehine farklılık gösterdiği ve bu farkın anlamlı düzeyde olduğu saptanmıştır. Alt sosyo-ekonomik düzeyi sırasıyla, orta sosyo-ekonomik düzey ve üst sosyo-ekonomik düzey izlemektedir. 8- Duygusal Zeka Ölçeği'nin alt ölçeği olan Kendi Duygularını Yönetme puanlan Çatışma Eğilimi puanlarınım yordamaktadır. Ancak, Duygusal Zeka Ölçeği'nin diğer alt boyutlan olan Duygusal Farkındalık, Motivasyon, Empati ve Diğerlerinin Duygularını Yönetme puanlan Çatışma Eğilimi puanlarım yordamamaktadır. 9- Duygusal Zeka Ölçeği'nin alt ölçekleri olan Diğerlerinin Duygularını Yönetme ve Motivasyon puanlan Suç Davranışı Ölçeği'nden alman puanlan yordamaktadır. Bu araştırmanın bulgulan genel olarak değerlendirildiğinde; ergenlerin Duygusal Zeka ölçeği'nin tümünden ve alt ölçeklerinden aldıklan puanların cinsiyete göre kızlar lehine farklılaştığı, ancak bu ölçeklerden alman puanlarınsosyoekonomik düzeye gore farklılaşmadığı sonucuna varılmıştır. Bunların yanı sıra, ergenlerin; Duygusal Zeka ölçeği'nden ve alt ölçeklerinden aldıkları puanların, Çatışma Eğilimi Ölçeği ve Suç Davranışı ölçeği'nden aldıkları puanları genel olarak yordadığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
adolescents were examined. This study was executed on 886 students aged 16 to 18 years. By using "emotional intelligence scale", " conflict tendency scale",and "delinquent behaviour scale", the relationship between the grades of participants were investigated. In addition, variables were examined if they differ according to genders and socioeconomic levels or not. According to the result of research; 1. There is a meaningful negative correlation between the emotional intelligence and tendency of conflict and delinquent behaviours of adolescents. 2. It is found that, there is meaningful negative correlation between the emotional self-regulation, motivation, social skills and tendency of conflict. 3. It is determined that, grades of girls from motivation, social skills, and delinquent behaviours are higher than boys' s. 4. It is determined that, grade of delinquent behaviour is lower at the low socioeconomic level, and higher at the high socioeconomic level. 5. According the results of regression analysis ( stepwise technique ), it is determined that, the independent variable which is predictor of tendency of conflict is emotianal self-regulation. 6. According the results of regression analysis ( stepwise technique ), it is determined that, the independent variables which are predictors of delinquent behaviours are social skills and motivation. In this study, it is verified that, emotional intelligence is the predictor of tendency of conflict and delinquent behaviours.