Primer dismenore şiddetine göre vücut imajının, santral sensitizasyonun ve psikososyal parametrelerin karşılaştırılması
Comparison of body image, central sensitization and psychosocial parameters according to the severity of primary dysmenorrhea
Yazar: GÜLŞAH OFLAS KILIÇ
Danışman: PROF. DR. TÜRKAN AKBAYRAK
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Bu çalışmanın amacı, primer dismenore (PD) şiddetine göre vücut imajı, santral sensitizasyon ve psikososyal parametreleri karşılaştırmaktı. Çalışmaya, 100 olgu dahil edildi. Orta şiddette ağrı grubu ve şiddetli ağrı grubu (Görsel Analog Skalası (GAS) üzerinde 4-10 cm arasını işaretleyen) Grup 1'e (n:50, yaş: 20.05 ± 1.68, vücut kütle indeksi (VKİ): 22.10 ± 3.49); PD olmayan ve hafif şiddette ağrı grubu (GAS) üzerinde 0-4 cm arasını işaretleyen) ise Grup 2'ye (n:50, yaş: 20.07 ± 1.49, vücut kütle indeksi (VKİ): 21.82 ± 2.48) dahil edildi. Fiziksel ve demografik özellikler ile menstrual bilgiler kaydedildi. Ağrı değerlendirmesinde; GAS, vücut imajı için; Fremantle Bel Farkındalık Anketi, santral sensitizasyon için; Santral Sensitizasyon Ölçeği, ağrı katastrofizasyonu için; Ağrı Felaketleştirme Ölçeği, depresyon, anksiyete ve stres düzeylerini ölçmek için; Depresyon, Anksiyete ve Stres Skalası-21 kullanıldı. Çalışma sonuçlarına göre, grupların fiziksel ve demografik özellikleri benzerdi (p>0.05). Gruplar arasında vücut imajı, santral sensitizasyon ve psikososyal parametreler açısından anlamlı farklar bulundu (p<0.05).  Grup 2'ye göre Grup 1'in, vücut imajı algısının daha düşük olduğu, santral sensitizasyonun daha yüksek olduğu, ağrı katastrofizasyonun daha yüksek olduğu, depresyon, anksiyete ve stres düzeyinin daha yüksek olduğu görüldü. Çalışma sonuçlarımız, PD'li olgulara yaklaşırken ağrı katastrofizasyonunun fazla olacağının dikkate alınması gerektiğini, PD'nin yönetimi ve kontrolünde vücut imajı algısına daha fazla dikkat edilmesi gerektiğini, psikososyal durum üzerinde olumsuz etkileri bulunan dismenorenin tüm yönleri ile ele alınması gerektiğini vurgulayıcı bulgular açığa çıkarmıştır. PD'li olguların santral sensitizasyon belirtileri gösterip göstermediğinin belirlenmesi, uygun tedavi tekniğinin seçiminde, yeni tedavilerin geliştirilmesinde, ağrı yönetiminde ve ideal olarak gelecekteki kronik ağrı sorunlarının önlenmesinde ışık tutacaktır.

Abstract:
The aim of this study was to compare body image, central sensitization and psychosocial parameters according to the severity of primary dysmenorrhea (PD). The study included 100 patients. Moderate pain group and severe pain group (marking between 4-10 cm on the Visual Analog Scale (VAS)) were assigned to Group 1 (n:50, age: 20.05 ± 1.68, body mass index (BMI): 22.10 ± 3.49); the non-PD and mild pain group (marking between 0-4 cm on the (VAS) was assigned to Group 2 (n:50, age: 20.07 ± 1.49, body mass index (BMI): 21.82 ± 2.48) were included. Physical and demographic characteristics and menstrual information were recorded. GAS was used for pain assessment, Fremantle Low Back Awareness Questionnaire for body image, Central Sensitization Scale for central sensitization, Pain Catastrophizing Scale for pain catastrophizing, and Depression, Anxiety and Stress Scale-21 for depression, anxiety and stress levels. According to the study results, the physical and demographic characteristics of the groups were similar (p>0.05). Significant differences were found between the groups in terms of body image, central sensitization and psychosocial parameters (p<0.05).  Compared to Group 2, Group 1 had lower body image perception, higher central sensitization, higher pain catastrophization, higher levels of depression, anxiety and stress. Our study results revealed findings that emphasize that pain catastrophization should be taken into account when approaching patients with PD, more attention should be paid to body image perception in the management and control of PD, and dysmenorrhea, which has negative effects on psychosocial status, should be addressed in all aspects. Determining whether PD patients show signs of central sensitization will shed light on the selection of appropriate treatment techniques, the development of new treatments, pain management and ideally the prevention of future chronic pain problems.