Kırsal alanda yaşayan yaşlılarda polifarmasi yaygınlığı ve ilişkili faktörler
Prevalence and associated factors of polypharmacy in the elderly living in a rural area
Yazar: ELİF ASLIHAN KORKMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİKE YALÇIN GÜRSOY
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Geriatri = Geriatrics ; Kırsal bölge = Rural region ; Polifarmasi = Polypharmacy ; Tekirdağ-Hayrabolu = Tekirdağ-Hayrabolu ; Yaşlılar = Aged ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaç kullanımını değerlendirme = Drug utilization review

Özet:
Bu çalışma, kırsal bir alanda yaşayan yaşlılarda polifarmasi yaygınlığını ve ilişkili faktörleri belirlemek amacıyla gerçekleştirildi. Kesitsel türde olan bu araştırmaya, Hayrabolu ilçesinde yaşayan 65 yaş ve üstü 585 yaşlı dahil edildi. Veriler literatür doğrultusunda hazırlanan anket formu aracılığı ile Aile Sağlığı Merkezlerinde yüz yüze görüşme yöntemiyle toplandı. Çalışma sonuçlarına göre; yaşlılarda polifarmasi yaygınlığı %24,1 olarak belirlendi. Ayrıca yaşlıların %51,6'sının reçetesiz en az bir ilaç kullandığı, %52,1'inin bitkisel ilaç ve %12,1'inin alternatif tedavi yöntemlerini kullandığı görüldü. Bununla birlikte polifarmasi ile ilişkili olduğu düşünülen bazı sonuçlara ulaşıldı. Bunlar eğitim durumu, düzenli uyku, yaşamdan memnuniyet, sağlık algısı, son bir yılda acil servise ve hastaneye başvuru öyküsü ve kronik hastalık sayısı idi. Ayrıca 4 ve üzeri kronik hastalığı olanların 1-3 adet kronik hastalığı olanlara göre yaklaşık 9 kat (3,02-26,75) daha fazla polifarmasi durumunda olduğu görüldü. Sonuçta yaşlıların yaklaşık dörtte birinde polifarmasi olduğu ve çeşitli değişkenlerin polifarmasi ile ilişkili olduğu görüldü. Yaşlıların yaşadığı her yerde kullandığı reçeteli ve reçetesiz ilaçlar yönünden değerlendirilmesi ve akılcı ilaç kullanımına yönelik eğitim verilmesi önerilebilir.

Abstract:
This study was carried out to determine the prevalence of polypharmacy and related factors in the elderly living in a rural area. 585 elderly people aged 65 and over living in Hayrabolu district were included in this cross-sectional study. The data were collected by face-to-face interview method in Family Health Centers through a questionnaire prepared in line with the literature. According to the results of the study; the prevalence of polypharmacy in the elderly was 24.1%. In addition, it was determined that 51.6% of the elderly used at least one over-the-counter drug, 52.1% used herbal medicine, and 12.1% used alternative treatment methods. However, some results thought to be related to polypharmacy were obtained. These were education level, regular sleep, life satisfaction, health perception, history of admission to the emergency room and hospital in the last year, and the number of chronic diseases. In addition, it was observed that those with 4 or more chronic diseases were in a state of polypharmacy approximately 9 times (3.02-26.75) compared to those with 1-3 chronic diseases. As a result, it was observed that approximately one quarter of the elderly had polypharmacy and various variables were associated with polypharmacy. It can be suggested that the elderly should be evaluated in terms of prescription and non-prescription drugs used wherever they live, and training should be provided for rational drug use.