Anaokuluna devam eden 40 - 69 aylık çocukların kavram gelişimlerinde, kavram eğitiminin etkisinin incelenmesi /
Yazar: BERRİN AKMAN
Danışman: PROF. DR. MEZİYET ARI
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1995
Konu: Ev Ekonomisi = Home Economics
Dizin: Anaokulları =   ; Anaokulları = Kindergartens ; Kavram gelişimi = Concept development ; Kavram oluşması = Concept formation

Özet:
Bu araştırma, anaokuluna devam eden 40-69 aylık çocuklara kav¬ ramlarla ilgili bilgiler kazandırmak amacıyla verilen kavram eğitimin ço¬ cukların kavram gelişimlerine etkisini incelemek amacıyla planlanıp yürü¬ tülmüştür. Araştırmaya 1994 yılının Mart ayında ön test verilerinin toplanmasıy¬ la başlanılmıştır. Bu amaçla Bilkent Üniversitesi Merkez Kampus Anaoku¬ lu, îlkadım Anaokulu, Kalkınma Bankası Anaokulu ve Güven Yuvaya de¬ vam eden yaşlan 40 ay ile 69 ay arasında değişen 74'ü kız ve 72'si erkek olmak üzere toplam 146 çocuk araştırma örneklemine alınmıştır. Bu ço¬ cukların 75'i deney, 71'i kontrol grubunu oluşturmuştur. Araştırma ön test - son test düzeninde yürütülmüştür. Eğitim aşama¬ sı toplam üç aylık bir programı içermiştir. Toplanan verilerin istatistiksel analizinde Ki-Kare testi, basit korelas¬ yon analizi, iki eş arasındaki farkın önemlilik testi ve iki ortalama arasın¬ daki farkın önemlilik testi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, deney ve kontrol gruplarındaki 40-69 ay¬ lık çocukların SRC (renk, harf, sayı/sayma, kıyaslama, şekil) kavramların¬ dan aldıkları son test puanlarının ortalamaları arasındaki fark önemli bu¬ lunmuştur (p < 0,05). Araştırmaya alınan 40-69 aylık çocukların uzaysal kavramlardan al¬ dıkları son test puanlarının ortalamalarının deney ve kontrol grupları ara¬ sındaki farkı önemli bulunmuştur (p < 0.05). Araştırmaya alınan 40-69 aylık çocukların sosyal/duygusal kavram¬ lardan aldıkları son test puanlarının ortalamalarının deney ve kontrol grupları arasındaki farkı önemli bulunmuştur (p < 0.05). 109Araştırmaya alınan 40-69 aylık çocukların büyüklük kavramından aldıkları son test puanlarının ortalamalarının deney ve kontrol grupları arasındaki farkı önemli bulunmuştur (p < 0.05). Araştırmaya alınan 40-69 aylık çocukların doku/materyal kavramla¬ rından aldıkları son test puanlarının ortalamalarının deney ve kontrol grupları arasındaki farkı önemli bulunmuştur (p < 0.05). Araştırmaya alman 40-69 aylık çocukların nicelik kavramından al¬ dıkları son test puanlarının ortalamalarının deney ve kontrol grupları ara¬ sındaki farkı önemli bulunmuştur (p < 0.05). Araştırmaya alınan 40-69 aylık çocukların aldıkları toplam kavram son test puanlannın ortalamalarının deney ve kontrol grupları arasındaki farkı önemli bulunmuştur (p < 0.05). Deney ve kontrol gruplarındaki 40-54 ve 55-69 aylık çocukların al¬ dıkları toplam kavram ön test - son test puanlarının ortalamaları arasın¬ daki fark her iki grupta da önemli bulunmuştur (p < 0.05). Ancak deney grubundaki artış kontrol grubuna oranla daha fazla olmuştur. Elde edilen verilere dayanılarak, çocuklara verilen kavram eğitiminin etkili olduğunu ve bu eğitim sonucunda çocukların eski bilgilerinin üzeri¬ ne yeni bilgiler inşa ederek, yeni kavramlar öğrendikleri gözlenmiştir. Öğ¬ renilen bu yeni kavramlar, onların kavram gelişimlerini geliştirmekle bir¬ likte çevrelerindeki nesnelerin özellikleri ve olaylar hakkında daha fazla bilgi sahibi olmalarımda sağlayacaktır. ıır»

Abstract:
This study investigates the effects of concept teaching on concept development in children (40-69 months, kindergarten). The work started in March 1994 with the collection of pretest data. The universe consisted of 146 children (74 giriş, 72 boys) aged between 40-69 months. They ali came from the following kindergartens : Bilkent University Main Campus, îlkadım, The Bank of Development, and Güven. 75 of the children belonged to the test group whereas the control group included 71 children. The format of the investigation was along the lines of pretest-teaching-retest. The teaching period comprised a 3-month long programme. The analyze the collected data statistical methods such as chi-square, elementaıy correlaüon analysis, significance test for pairwise difference, and significance test of painvise average difference were used. The findings can be summarized as follows. (Unless noted otherwise, each finding applies to 40-69 month old children.) Average retest scores for SRC concepts (color, letter, number/counting, comparison, shape) showed a significant difference (p < 0.05) for test and control groups. Average retest scores for spatial concepts showed a signifîcant difference (p < 0.05) for test and control groups. Average retest scores for social/emotional concepts showed a significant difference (p < 0.05) for test and control groups. ıııAverage retest scores for size concepts showed a signifîcant difference (p < 0.05} for test and control groups. Average retest scores for texture/material concepts showed a signifîcant difference (p < 0.05) for test and control groups. Average retest scores for quantity concepts showed a significant difference (p < 0.05) for test and control group. Average retest scores for time/sequence concepts showed a significant difference (p < 0.05) for test and control groups. Average retest scores for ali concepts showed a significant difference (p < 0.05) for test and control groups. For 40-54 and 55-69 rnonths old children, the difference between average pretest-retest scores for ali concepts was found significant (p < 0.05). However the increase in the test group was more pronounced tiıan the increase in the control group. These findings suggest that teaching of concepts to children is quite effective and that children build upon their existing knowledge to learn new concepts as a result of the teaching. The newly acquired concepts further advance the concept development in children and help them become more aware of the properties of objects and events in their surroundings.