Ratlarda LPS'ye bağlı oluşan akut akciğer hasarı üzerine micromeria congesta bitkisi uçucu yağının koruyucu etkisinin araştırılması
Investigation of the protective effect of micromeria congesta essential oil on LPS-induced acute lung injury in rats
Yazar: FUAT SERKAN KAPUCUK
Danışman: DOÇ. DR. HİKMET DİNÇ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED YAŞAR DÖRTBUDAK
Harran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji ve Toksikoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı / Farmakoloji ve Toksikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Farmasötik Toksikoloji = Pharmaceutical Toxicology ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Micromeria congesta bitkisi özellikle Şanlıurfa, Adıyaman ve Gaziantep illerinde halk arasında solunum yolları rahatsızlıklarında kullanılmaktadır. Çalışmamızda üzerinde çok fazla çalışma yapılmayan M. congesta bitkisi uçucu yağının ratlarda septisemi yoluyla oluşturulmuş akciğer hasarına karşı koruyucu etkisi araştırılmıştır. M. congesta bitkisi Açıkyazı ve Dağeteği Mahallelerindeki dağlardan toplandı. Clevenger cihazında uçucu yağı elde edildi. Uçucu yağın içerik analizi GC-MS cihazında yapıldı. Çalışmada kullanılan 36 adet Wistar albino cinsi rat altı gruba ayrıldı. Birinci gruba M. congesta bitkisi uçucu yağı 12,5 mg/kg, ikinci gruba 25 mg/kg, üçüncü gruba 50 mg/kg olarak günde bir kez, yedi gün boyunca gavaj yoluyla verildi. Dördüncü gruba Deksametazon 5 mg/kg dozunda intraperitoneal olarak sadece 7. gün uygulandı. Beşinci grup sadece LPS, altıncı grup ise kontrol grubu olarak belirlendi. İlk beş gruba septisemi oluşturmak için LPS 5 mg/kg dozunda intavenöz yoldan yedinci gün sonunda uygulandı. LPS uygulamasından 6 saat sonra ratların kanı alındı ve anestezi altında akciğerleri alınarak sakrifiye edildi. Kan serumunda TAS, TOS, OSI, Glukoz, Üre, Kreatin, Crp, ALT, AST, HDL, LDL parametreleri incelendi. Akciğer dokusunun moleküler incelemesinde NLRP3, Kaspaz-3 ve TNF-𝛼 gen ekspresyonları incelendi. Çalışma sonunda GC-MS cihazı ile uçucu yağın içerik analizinde 28 adet bileşen tespit edildi. Bu 28 bileşen arasında en yüksek oranda Piperitenone Oxide, bunu takiben artan oranlarda sırasıyla Pulegone, N-Hexadecanoic acid, Piperitenone, Spathulenol, Carvone Oxide ve Isomenthone tespit edildi. Biyokimyasal analiz sonucunda kan glukoz değerinin M. congesta bitkisi uçucu yağının dozuna bağlı olarak düşük olduğu tespit edildi. M. congesta bitkisi uçucu yağının düşük dozlarda böbrekler üzerine LPS'nin toksik etkisini azalttığı ve kan üre değerini düşürdüğü gözlendi. Akciğer dokuları moleküler düzeyde incelendiğinde, M. congesta bitkisi uçucu yağının NLRP3, Kaspaz-3 ve TNF-α genlerinin ekspresyonlarını olumlu yönde etkileyerek, inflamatuvar yolakları üzerinde önemli bir baskılama yaparak güçlü bir antiinflamatuvar etki sergilediği tespit edilmiştir. Yine M. congesta bitkisi uçucu yağının antiinflamatuvar etkisi histopatolojik yöntemlerle incelenmiş olup doza bağlı olarak histopatolojik bulguların hafiflediği gözlendi. Sonuç olarak M. congesta bitkisi uçucu yağının antiinflamatuvar etkili olduğu biyokimyasal, moleküler ve histopatolojik gözlemlerle tespit edildi.

Abstract:
Micromeria congesta plant is used for respiratory tract disorders especially in Şanlıurfa, Adıyaman and Gaziantep provinces. In our study, the protective effect of the essential oil of M. congesta plant, which has not been studied much, against lung damage induced by septicemia in rats was investigated. M. congesta plant was collected from the mountains in Açıkyazı and Dağeteği neighborhoods. Essential oil was extracted in Clevenger device. The content analysis of the essential oil was performed by GC-MS. The 36 Wistar albino rats used in the study were divided into six groups. The first group received M. congesta essential oil 12.5 mg/kg, the second group 25 mg/kg, the third group 50 mg/kg once a day for seven days by gavage. Dexamethasone 5 mg/kg was administered intraperitoneally to the fourth group only on the 7th day. The fifth group received only LPS and the sixth group was designated as the control group. The first five groups were administered LPS 5 mg/kg intravenously at the end of the seventh day to induce septicemia. The rats were bled 6 hours after LPS administration and sacrificed by removing the lungs under anesthesia. TAS, TOS, OSI, Glucose, Urea, Creatine, Crp, ALT, AST, HDL, LDL parameters were analyzed in blood serum. NLRP3, Caspase-3 ve TNF-𝛼 gene expressions were analyzed in molecular analysis of lung tissue. At the end of the study, 28 components were detected in the content analysis of the essential oil with GC-MS device. Among these 28 components, Piperitenone Oxide was detected at the highest rate, followed by Pulegone, N-Hexadecanoic acid, Piperitenone, Spathulenol, Carvone Oxide and Isomenthone at increasing rates, respectively. As a result of biochemical analysis, it was determined that blood glucose value was low depending on the dose of M. congesta essential oil. It was observed that M. congesta essential oil reduced the toxic effect of LPS on the kidneys at low doses and decreased the blood urea value. In the examination of lung tissues at the molecular level, it was determined that the essential oil of M. congesta plant exhibited a strong anti-inflammatory effect by positively affecting the expressions of NLRP3, Caspase-3 and TNF-α genes and by significantly suppressing the inflammatory pathways. Again, the anti-inflammatory effect of the essential oil of M. congesta plant was examined by histopathological methods and it was observed that histopathological findings were alleviated depending on the dose. As a result, it was determined by biochemical, molecular and histopathological observations that the essential oil of M. congesta plant has an anti-inflammatory effect.