Küçük alanlı tedavi planlarının dozimetrik ölçümlerinin karşılaştırılması
Comparing of dosimetric measurements of small field treatment plans
Yazar: ALİ İHSAN ATASOY
Danışman: PROF. DR. ENİS ÖZYAR
Acıbadem Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı / Sağlık Fiziği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Onkoloji = Oncology
Dizin: Neoplazmlar = Neoplasms ; Radyasyon = Radiation ; Radyasyon dozajı = Radiation dosage ; Radyometri = Radiometry ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Tıbbi onkoloji = Medical oncology

Özet:
Bu çalışmada; farklı alan boyutlarında, iyon odası detektörleri ve diyot detektörler kullanılarak, su fantomunda output, yüzde derin doz ve profil verileri 6MV foton enerjisinde ölçülmüştür. Output ölçümlerinde alan boyutu küçüldükçe okuma değerlerindeki değişim ile iyon odaları ve diyot detektörler arasındaki okuma farklılıkları incelenmiştir. Özellikle küçük alanlarda etkin ölçüm hacmi büyük olan iyon odalarının okumalarının olumsuz etkilendiği görülmüştür. Output ölçümlerinde diyot detektörlerin iyon odalarına üstünlüğü grafik ve sayısal değerlerle açıklanmıştır.
Yüzde derin doz ölçümlerinde geniş alanlarda detektörlerlerin okumaları grafik ve sayısal değerlerle değerlendirilmiş olup fark gözlenmemiştir. Ancak küçük alanlardaki ölçüm değerlerinde diyot detektörlerin %5.3`lük farkla daha üstün olduğu gözlenmiştir. Bu farkın en önemli sebeplerinden biri hacim etkisi olup ikincisi ise normalizasyon değeridir.
Profil ölçümleri, yığılma bölgesindeki yük dengesizliğinin giderilmiş olmasından dolayı 50mm derinlikte alınmıştır. Yapılan ölçüm sonuçları, diyot detektörlerin iyon odalarına göre daha doğru sonuçlar verdiğini göstermiştir. Diyot detektörlerin doğruluğu ise Gauss dağılım fonksiyonuna göre değerlendirilmiştir.
Sonuç olarak küçük alanlarda diyot detektörlerin daha hassas ve doğru ölçüm aldıkları görülmüş olup, küçük alanlarda tedavi planlama sistemi için gerekli ölçümlerin diyot detektörle alınmasının daha doğru doz değerleri vereceği gösterilmiştir. Diyot detektörlerin kullanılamadığı durumlarda ise uygun iyon odası ölçümü alındıktan sonra Gauss dağılım fonksiyonuna göre yaklaşım hesabı yapılarak iyon odasıyla alınan ölçümün diyot detektörle alınan ölçüme modellenebileceği öngörülmüştür.

Abstract:
This study including some measurements which are necessary for treatment planning system. These measurements are output, percentage depth dose and profiles.  Measurements are taken by ion chambers have different volumes and different types of diode detectors in 6MV photon energies in different open areas. In output measurements, differences in ion chamber readings and diode detectors readings are discussed. Especially in small field areas, the readings of ion chamber deterctors, theese have large effectif measurement volume, are effeceting negatively in recording the radiation. As a results of output measurements, the diode detectors are gives more sensitive readings of radiation.
Measurements of percentage depth dose are discussed numerically and graphically in two parts as large and small fields. As a result in large fields there is no differences between the detectors. But in small fields detected a difference of 5.3% between ion detectors and diyode detectors. The most important reasons of this result are volume effect and the normalisation value of the graphs. In small fields, if the normalisation value assigned as 100%, the graph will belie us.
The profiles measured for 5 different depths as 15mm, 50mm, 100mm, 200mm and 300mm, in gun to target direction with 6 different detectors. The used datas in depth of 50mm and measurements are compared as ion chamber vs. diyot detector and diode detector vs. Gaussian (Normal) distribution. As a result, the diode detectors are not effected as much as ion chabers from volume effect and normalisation tocentral axis (100%). The diode detectors are more sensitive and usable than ion chambers in small fields profile measurements.
As a result of the study, in small field measuremets, diode detectors gives closer results to Gaussian distribution graphs. This means that, diode detectors gives more normal distribution than ion chambers. Because of that, small field`s dose datas installing to treatment planning systems, must be measured by diode detectors. If there is no chance to use diode detectors, we assumed a new formalism that can convert the datas measured by ion chambers to model of diode or Gaussian distribution datas.