Tekstil işçilerinin beslenme alışkanlıklarının çalışma yaşamlarına etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of nutritional habits of textile workers on the working life
Yazar: EVREN YILDIZ
Danışman: PROF. DR. AHMET NECMEDDİN YAZICI
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Tekstil = Textile ; Tekstil işletmeleri = Textile enterprises ; Tüketim harcamaları = Consumption expenditures ; Çalışanlar = Workers ; İş hayatı = Work life ; İş hayatı kalitesi = Quality of work life ; İşçi sağlığı = Worker health ; İşçiler = Workers

Özet:
Bu çalışmada; Gaziantep İlinde özel bir fabrikada görev yapan çalışanların beslenme alışkanlıklarının çalışma yaşamlarına etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda işçilerin beslenme alışkanlıklarını, enerji harcama düzeyleri ve etkileyen faktörlerin incelenmesi ve önerilerin geliştirilmesi planlanmıştır. Kesitsel, tanımlayıcı tipte olan çalışmanın evrenini Mayıs-Haziran 2016 tarihlerinde Gaziantep'te özel bir tekstil fabrikasında görev yapan yöneticiler dışındaki gündüz vardiyasında çalışanlar (100 kişi) oluşturmaktadır. Evrenin tümü araştırma kapsamına alınmış ve 93 kişiye ulaşılmıştır. Araştırmanın verileri; sosyo-demografik özellikler, çalışma statüleri, iş kazası geçirme durumları, beslenme alışkanlıkları, sağlık durumlarını içeren sorulardan oluşan anketin direkt gözlem altında uygulanmasıyla toplanmıştır. Araştırmaya katılan işçilerin kişisel bilgileri toplanmış, vücut ağırlıkları, boy uzunlukları ölçülmüş ve Beden Kitle İndeks (BKI)' leri hesaplanmıştır. İşçilerin harcanan enerjileri saptanırken, öncelikle bazal metabolizma için harcadıkları enerji saptanmış, bulunan sonuçlar fiziksel aktivite katsayıları ile çarpılmıştır. Verilerin analizi frekans, t testi, ANOVA ve korelasyon analizi kullanılarak yapılmıştır. Araştırma kapsamına alınan fabrikada görev yapan işçilerin %96.8'i erkek, %3.2'si kadın olup yaş ortalamaları 33.64±7.55'dir. İşçilerin %23.7'si ilkokul mezunu, %18.3'ü ortaokul mezunu, %46.2'si lise mezunu ve %9.7'si yüksekokul mezunudur. İşçilerin %59.2'si öğün atladığını ve atlanan öğününün %31.2'si sabah vakti olduğunu ifade etmiştir.  İşçilere yapılan araştırmada BKI değerlerine göre dağılımına bakıldığında, işçilerin BKI sınıflaması içinde %42.4'sı hafif şişman ve %11.7'si obez olduğu değerlendirilmiştir. İleri yaştaki işçilerin BKI değerleri daha yüksektir. İşçilerin fiziksel aktiviteleri arttıkça BKI değerleri azalmaktadır. Bu araştırmada bir tekstil fabrikasında görev yapan işçilerin yeterli ve dengeli beslenmedikleri bulunmuştur. İşçilerin kalori olarak aldıkları enerji miktarı önerilenden düşük sevide olduğu ancak besin öğeleri olarak aldıkları karbonhidrat, protein ve yağ oranlarının önerilen oranlarda olduğu saptanmıştır. Çalışma sonucunda; işçilerin ihtiyacı olan kalori hesaplamasını yapacak; buna göre menülerini hesaplayacak ve denetimlerde bulunacak profesyonel bir diyetisyen ve/veya gıda mühendisi çalıştırılmasının uygun olacağı sonucuna varılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: İşçiler, beslenme alışkanlıkları, enerji harcamaları, işçi sağlığı

Abstract:
In this study, it has been aimed to investigate the effects of the nutritional habits of textile workers who work in a commercial textile factory in Gaziantep on the working lives. Within this aim, it has been planned to investigate, nutritional habits,  energy saving levels and affecting factors of workers and to develop proposals. The population of this cross-sectional, descriptive study is composed of employees who work on the day (100 persons) in a private textile factory except for the managers in Gaziantep in May-June 2016 date. All the population has been included in the study and 93 people were interviewed. The research data was collected by the survey that consists of questions including socio-demographic characteristics, work status, work accidents passing situations, eating habits and their health status and it was implemented under direct observation. The personal information of the particiapants of the study was collected and their height and body weight were measured, BMIs are calculated. While the energies of workers were identified, firstly their energies for basal metabolism were calculated and the results were multiplied by the coefficient of physical activity. The data were analyzed by using frequency, t-test, ANNOVA and correalational analysis. 96.8% of workers working in factories in this study are men and 3.2% of females with a mean age 33.64 ± 7.55 respectively.  23.7% of workers are primary school graduates, 18.3% of them are high school graduates, 46.2% of them are high school graduates and college graduates is 9.7%. 59.2% of workers stated that they skip meals and 31.2% of breakfast are in the morning. When looked at the distribution of the BMI values of the workers in this study, 42.4% in the classification of BMI of the workers are considered to as overweight and 11.7% are as obese. BMI values are higher in older workers. When the physical activity of workers increases, BMI values decrease. In this study it has been found that the workers who work in a textile factory don't have an adequate and balanced diet. The amount of energy as calories of the workers is lower than the recommended amount; hovewer  their carbohydrate, protein and fat ratio as food items, are found to be in the recommended ratio. At the end of the study it has been reached that it can be better to engage a professional nutritionist or food engineer who  calculate the needed calories for the workers, prepare menus in the work place according to these calories and make inspections in the workplace.

Key words: Workers, eating habits, energy expenditure, worker health.