Kalp yetersizliği olan hastalarda dispne, yorgunluk ve yaşam kalitesi üzerine hemşirelik eğitiminin etkisi
The effect of nursing education on dyspnea, fatigue and life quality concerning heart failure patients
Yazar: FATMA EFE
Danışman: PROF. DR. NERMİN OLGUN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kardiyoloji = Cardiology ; Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Dispnea = Dyspnea ; Kalp yetmezliği = Heart failure ; Sağlık eğitimi = Health education ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Çalışma, kalp yetersizliği olan hastalarda dispne, yorgunluk ve yaşam kalitesi üzerine hemşire tarafından verilen eğitimin etkisini belirlemek amacıyla 24 deney, 25 kontrol olmak üzere toplam 49 hastada randomize kontrollü deneysel olarak yapıldı. Veriler Hasta Bilgi Formu, Bazal Dispne İndeksi, Yorgunluk İçin Görsel Benzerlik Ölçeği ve EORTC QLQ C-30 Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde iki grup arasında kategorik değişkenler için ki-kare testi ve Fisher'in kesin ki-kare testi kullanıldı. Ölçeklerin her bir grubu için önce ve sonra değerlendirmelerinde Wilcoxon test, gruplar arası fark değerlendirmelerinde ise Mann-Whitney U test kullanıldı. Her bir grupta bağımsız değişkenlerin ölçekler ile ilgili ilişkisinin değerlendirilmesinde Mann Whitney U test ve Kruskall Wallis tek yönlü varyans analizi kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık iki yönlü ve p<0,05 olarak kabul edildi. İlk değerlendirme sonrası deney grubundaki hastalar eğitildi, hastalara solunum egzersizleri yaptırıldı ve yorgunluk yönetimi öğretildi. Kontrol grubuna çalışma süresince hiçbir müdahalede bulunulmadı. Üç ay sonra ev ziyareti yapılarak olguların dispne, yorgunluk ve yaşam kaliteleri tekrar incelendi. Deney grubunda sağlık durumunu algılamada (p<0,01), dispnede (fonksiyonel bozukluk (p<0,001), işin büyüklüğü (p<0,001), eforun büyüklüğü (p<0,001)), yorgunluk düzeyinde (p<0,001), enerji düzeyinde (p<0,001), yaşam kalitesi ve tüm alt boyutlarında (semptom (p<0,001), fonksiyon (p<0,001), genel iyilik (p<0,001)) anlamlı düzeyde iyileşme saptandı. Kontrol grubunda ise yaşam kalitesi ölçeğinin nefes darlığı alt boyutu hariç alt grupların tümünde düşüş görüldü. Çalışmada kalp yetersizliği olan hastalara hemşire tarafından verilen eğitimin dispne, yorgunluk ve yaşam kalitesinde iyileşme sağladığı sonucuna ulaşıldı. Bu sonuçlar doğrultusunda kalp yetersizliği olan hastaların bakım ve yönetiminde hemşire tarafından eğitim verilmesi önerilmektedir.Anahtar kelimeler: Dispne, hemşire tarafından verilen eğitim, kalp yetersizliği, yaşam kalitesi, yorgunluk

Abstract:
This randomized-controlled experimental trial was performed on a total of 49 patients (24 test, 25 control groups) for to examine the effect of educated by nurses on dyspnea, fatigue and life quality concerning heart failure patients. The data were collected by using Patient İnformation Form, Basal Dyspnea İndex, Visual Similarity Scale for Fatigue and EORTC QLQ C-30 Life Quality Scale. Chi-square test, for the categorical variables between two groups and Fisher?s exact chi-square test were used during evaluation of data. Wilcoxon test was used for before and after evaluation of scales for each group and Mann-Whitney U test was used for the evaluation of difference among groups. Mann-Whitney U test and Kruskall Wallis single way variance analysis were used for examination of the relation between independent variables in each group and scales. Statistically meaningfulness was regarded as bidirectional and p<0,05. After first assesment, patients in test group were educated, respiration exercises were done, fatigue management was taught. No intervention was done to control group during study period. After 3 months dyspnea, fatigue and life quality of patients reevaluated via home viziting. In test group the health status perception (p<0,01), dyspnea (functional deterioration (p<0,001), amount of work (p<0,001), amount of effort (p<0,001)), fatigue level (p<0,001), energy level (p<0,001), life quality and all subdimensions (symptom (p<0,001), function (p<0,001) general goodness (p<0,001) were detected to be meaningfully improved. On the other hand, in control group at all subgroups except the dyspnea subdimension of life quality scale a decrease was detected. In this study it is found educated by nurses on heart failure patients improves dyspnea, fatigue and life quality. According to these findings the educated by nurses application is recommended on care and management of heart failure patients.Key words: Dyspnea, educated by nurses, fatigue, heart failure, life quality