Argaios betimli Caesarea (Kayseri) sikkelerinin ikonografik açıdan değerlendirilmesi
Iconographical evaluation of argaios- described Caesarea (Kayseri̇) coins
Yazar: BEGÜMAY AKBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE FATMA EROL
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkeoloji müzeleri = Archeological museums ; Arkeolojik alanlar = Archeological areas ; Arkeolojik yerleşim = Archaeological settlement ; Caesarea = Caesarea ; Kayseri = Kayseri ; Nevşehir-Kapadokya = Nevşehir-Cappadocia ; Sikke = Coin ; İkonografi = Iconograpy

Özet:
Eski Çağda Kappadokia Bölgesi'nde, Argaios (Erciyes) dağının eteğindeki vadide konumlanan Caesarea antik kenti, günümüzde Kayseri sınırları içinde yer almaktadır. Argaios, günümüz Erciyes Dağı'nın antik dönemdeki adlandırmasıdır. Hititler Döneminden itibaren bölge için önemli bir kült merkezi olmuştur. Caesarea kenti sikkelerinde Argaios betimleri, Kappadokia Krallığı Dönemi ile birlikte kullanılmaya başlanmıştır. Roma Döneminde ise Argaios, Caesarea sikkelerinde en çok kullanılan tasvir olmuştur. Tez konusu kapsamında incelenen sikkeleri; Kappadokia kralı I. Ariobarzanes'den, Roma imparatoru Trebonianus Gallus Dönemine kadar giden Argaios betimli Caesarea sikkeleri oluşturmaktadır. Bu kapsamda Kayseri Arkeoloji Müzesi'nden 126 adet sikkenin; ölçü, ağırlık, yön bilgileri alınmış ve fotoğrafları çekilerek kataloglanmıştır. Müze kataloğunda bütün sikke tiplerinin bulunmaması nedeniyle, çeşitli katalog ve yayınlardan eksik sikke tipleri alınarak katalog tamamlanmıştır. Söz konusu sikkeler üzerinde gösterilen Argaios betimleri ve Argaios ile birlikte betimlenen tanrı-tanrıçalar, atribüler, mimari elemanlar ve semboller incelenmiştir. Bu betimlerin ikonografik olarak ele alınarak tanımlanması, değerlendirilmesi ve yeni yorumlar katılması amaçlanmaktadır.  Çalışmamızdaki sikkeler kronolojik olarak ele alınarak, dönemin tarihsel olayları ile etkileşimleri incelenmiştir. Aynı şekilde gümüş ve bronz sikke tipleri arasındaki benzerlikler ve farklılıklar araştırılmıştır. Bu inceleme ile Caesarea darphanesinde hangi tiplerin gümüş sikkelerde, hangi tiplerin bronz sikkelerde kullandığı belirlenmiştir.

Abstract:
Argaios is the ancient name of Mount Erciyes in the modern city of Kayseri. It is located in Caesarea in the Cappadocia region. Argaios has been an important cult center for the region since the Hittites. The depictions of Argaios on the coins of Caesarea began to be used together with the period of the Kingdom of Cappadocia. Argaios was the most used figure on Caesarea coins during Roman period. The coins within the scope of the thesis are the Argaios depictions on Caesarea coins from the Cappadocian King I Ariobarzanes to the period of the Roman Emperor Trebonianus Gallus. In this context, size, weight, direction of one hundred and twenty-six coins from the Kayseri Archeology Museum were gotten, and their photographs were taken and cataloged. Due to the lack of all coin types in the museum catalog, the catalog was completed by taking the missing coin types from various catalogues and publications. The Argaios descriptions on these coins and the god-goddesses, attributes, architectural elements and symbols described together with Argaios were examined. It is aimed to identify, evaluate and participate in new interpretations by considering these descriptions iconographically.  The coins in our study were examined chronologically and their interactions with historical events were analyzed. Similarly, the similarities and differences between silver and bronze coin types were investigated.