Çocukluk çağında görülen edinsel nötropenilerin klinik ve laboratuvar özelliklerinin incelenmesi
Investigation of the clinical and laboratory characteristics of acquired neutropenia in childhood
Yazar: AHMET SELİMLİ
Danışman: PROF. DR. SUAR ÇAKI KILIÇ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Enfeksiyon = Infection ; Nötropeni = Neutropenia ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuk sağlığı = Child health ; Çocukluk dönemi = Childhood

Özet:
Giriş ve Amaç: Nötropeni, nötrofil sayısının yaşa göre beklenen değerinin 2SD altında olması anlamına gelmektedir. Nötropeniler, nötrofil sayısına göre hafif, orta ve şiddetli, nötropeni süresine göre, akut ve kronik, oluş mekanizmasına göre doğuştan ve edinsel olarak sınıflandırılırlar. Edinsel nötropenilerin en sık nedeni enfeksiyonlardır. Nötropeni klinik pratikte sık karşılaşılan ve hekimlerde ve ailelerde kaygı oluşturan bir durumdur. Nötropeninin doğru yönetilmesi hem gereksiz kaygıları ortadan kaldıracak hem de erken aşamada birçok ileri testin yapılmasını engelleyerek zaman ve maddi kaynakların daha verimli kullanımını sağlayacaktır. Çalışmamızda, çocuk sağlığı ve hastalıkları kliniğine başvuran 2 ay -18 yaş arası çocuklarda geçici nötropeni nedenlerinin saptanması ve takipte dikkat edilmesi gereken noktalar hakkında hekimleri bilgilendirmek amaçlanmıştır.  

Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, tek merkezli ve prospektif bir çalışmadır. Mayıs 2019- Eylül 2020 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Kliniği'ne başvuran, 1 yaş altı mutlak nötrofil sayısı <1.000/mm³, 1 yaş üstü hastalarda mutlak nötrofil sayısı <1.500/mm³ olan 52 hasta çalışmaya alınarak değerlendirildi. Başvuru yaşı <2ay ve >18 yaş olan, bilinen kronik hastalığı olan, klinik ve laboratuvar bulguları malign hastalık düşündüren, hemogram takibinde 6 aydan daha uzun süre nötropenik seyreden hastalar çalışmaya dahil edilmemiştir.

Bulgular: Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş ortalaması 37,27 ± 51,73 ay idi. Hastaların cinsiyetleri incelendiğinde 17 (%32,69)'si kız, 35 (%67,31)'i erkektir. Hastaların 15 (%28,85)'i servis, 37 (%71,15)'si poliklinik hastası olduğu saptanmıştır. Hastaların enfeksiyon odak dağılımları incelendiğinde 30 (%57,69)'unun üst solunum yolu enfeksiyonu, 10 (%19,23)'unun akut gastroenterit, 3 (%5,77)'ünün idrar yolu enfeksiyonu, 2 (%3,85)'sinin alt solunum yolu enfeksiyonu ve 1 (%1,92)'inin selülit ve kalan 6 (%11,53) hastanın enfeksiyon odağı tespit edilememiştir.
Sonuç: Çocukluk çağında görülen edinsel nötropenilerin büyük çoğunluğu enfeksiyonlara bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Bu nötropeniler, kısa sürede ve herhangi tedavi gereksinimi olmadan düzelme eğilimi göstermektedirler. Detaylı anamnez ve iyi bir fizik inceleme ile hastada ciddi hastalık şüphesi uyandıran durumlar dışında ileri inceleme ve ek tetkikler için aceleci davranılmamalıdır. Bu durum hem gereksiz iş yükü ve maliyet oluşturmakta hem de aile ve çocukta gereksiz endişe ve kaygı bozukluğuna yol açmaktadır.

Abstract:
Introduction and purpose: Neutropenia means that the expected neutrophil count by age is less than 2SD. Neutropenias are classified as mild, moderate, and severe according to neutrophil count, acute and chronic according to neutropenia duration, and according to the mechanism of occurrence congenital, and acquired. The most common causes of acquired neutropenias are infections. Neutropenia is a condition that is frequently encountered in clinical practice and causes worry in physicians and families. Correct management of neutropenia will both eliminates unnecessary worries and by preventing many advanced tests from being performed at an early stage, enables more efficient use of time and financial resources. In this study, we aimed to inform physicians about determining the causes of transient neutropenia in children who applying to pediatric health and diseases clinic aged between 2 months and 18 years and the points to be considered in the follow-up.

Materials and methods: This study is a single-center and prospective study. 52 patients who applied to Health Sciences University Umraniye Training and Research Hospital Paediatric Clinic between May 2019 and September 2020, with absolute neutrophil count <1,000/mm³ under 1-year-old and absolute neutrophil count <1,500/mm³ in patients over 1 year of age were included in the study. Patients who are admission age of <2 months and >18 years have known conical disease, clinical and laboratory findings suggesting malignant disease, and who had a neutropenic course longer than 6 months in the hemogram follow-up were excluded from the study.

Results: The mean age of the patients included in the study was 37.27 ± 51.73 months. When the gender of the patients was examined, 17 (32.69%) were female and 35(67.31%) were male. It was determined that 15 (28.85%) of the patients were in service and 37 (71.15%) were outpatient. When the infection focus distribution of the patients was examined 30 (57.69%) had upper respiratory tract infection, 10 (19.23%) had acute gastroenteritis, 3 (5.77%) had urinary tract infection, 2 (3.85%) lower respiratory tract infection and 1 (1.92%) cellulite and the remaining 6 (11.53%) patients had no focus of infection.
Conclusion: The vast majority of acquired neutropenia's in childhood occur due to infections. These neutropenia's tend to resolve in a short time and without any treatment. With a detailed anamnesis and a good physical examination, the patient should not be hasty for further examination and additional examinations, except in cases where the serious disease is suspected. This situation creates both unnecessary workload and cost and causes unnecessary anxiety and anxiety disorder in the family and child.