Siberuzayda gözetim: İstanbul'daki katılım bankası çalışanları ile yapılan niteliksel bir araştırma
Surveillance in cyberspace: A qualitative research conducted with employees of the participation bank in İstanbul
Yazar: MURAT TAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET BOZOK
Maltepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Bankacılık = Banking ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Banka çalışanları = Bank employees ; Gözetim = Surveillance ; Kamusal alan = Public space ; Katılım bankacılığı = Participation banking ; Sanal kimlik = Virtual identity ; Sayborg = Cyborg ; Siberuzay = Cyberspace ; Özel alan = Private sphere ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki ilerlemeler gündelik yaşantıyı dijitalleştirerek siberuzay denilen elektronik evrene taşımaktadır. Toplumsal ilişkilerin zaman ve mekânın bağlayıcılığından kurtulup bedensizleşerek bir makineyle ortaklaşa yaşayan siborg türüne ihtiyaç duyduğu görünmektedir. Gerçek dünyaya ait birçok kültürel öğe dijital kültürün etkisiyle değişime uğramaktadır. Yaşanılan gerçek dünyanın sözcük anlamı "çevrimdışı" sözcüğüyle yer değiştirmektedir ve çevrimiçi olmak çevrimdışı olmanın yerini almış izlenimi vermektedir. Bireyler çevrimiçi olmanın bedelini kişisel bilgilerini paylaşarak öderken, toplumsal gözetim uygulamalarının alanı genişlemektedir. Siberdenetim, seçkinler ve sosyal yapılardan bireylere kadar her kurumun ve kişinin gözetim uygulamalarını yapabilmesiyle yaygınlaşmaktadır.

Bu araştırmada katılım bankası çalışanlarının hem gözetim yapan hem de gözetime maruz kalan kişiler olmaları nedeniyle gözetim deneyimlerinin ikili doğasına farklı bir bakış açısı getirilmiştir. Toplumsal denetimin nesneleri olan birey aynı zamanda toplumsal denetimin aktörü konumuna oturtulmuştur. Gözetimin bireyler açısından hem özne hem nesne olarak ikili değerlendirmeye tabi tutulması gözetimle ilişkili değişkenlerin de farklı yorumlanabilineceğini göstermiştir.

Anahtar sözcükler: Gözetim, Siberuzay, Özel-Kamusal Alan,  Sanal Kimlik, Siborg.

Abstract:
Advances in information and communication technologies digitalize daily life and move it into an electronic universe called cyberspace. It seems that the social relations need the type of cyborg that collective living with a machine in order to get rid of the binding of time and space. Many cultural elements of the real world change with the influence of digital culture. The lexical meaning of the real world is replaced by the word "off-line" and being online gives the impression that it replaces being offline. While individuals pay the price of being online by sharing their personal information, the scope of social surveillance practices is expanding. Cyber inspection is becoming widespread with the surveillance practices of every institution and person from elites and social structures to individuals.
In this search, due to the fact that the employees of the participation bank are supervisors and people exposed to surveillance, there is a different perspective on the dual nature of these experiences. The individual who is the object of social supervision is also placed at the center of social supervision. The fact that surveillance is subject to dual assessment as subjects and objects for individuals has also shown that the variables associated with surveillance can be interpreted differently.
Keywords: Surveillance, Cyberspace, Private- Public Space, Virtual Identity, Cyborg