Sivil itaatsizlik
Civil disobedience
Yazar: HALİL İBRAHİM KAYA
Danışman: PROF. DR. ZAFER CİRHİNLİOĞLU
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Bölümü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Genel olarak tüm toplumlar yöneten ve yönetilen sınıfı olmak üzere ikiye ayrılırlar. Yönetimler her zaman siyasi güçlerinin (iradelerinin) inanç sistemi, sınıf sistemi veya kaba güce dayandırılarak meşrulaştırılması gerektiğini savunmuşlardır. Bununla birlikte, demokratik bir yönetimde iktidar halkın temel ihtiyaçları göz önünde tutularak oluşturulmalıdır. Böyle bir yönetimde, seçilen hükümetlerin halkın çıkarlarına karşı uygulamalarda bulunduklarını da görmek mümkündür. Özellikle keyfi ve baskıcı yönetimlerde, iktidara karşı direnme politik sistemin kaçınılmaz bir sonucu olarak baş göstermiştir. Direnme hakkının modern bir biçimi de sivil itaatsizliktir. Fakat sivil itaatsizlik, şiddeti reddetmesi ve mevcut sistemi ve bu sistemin yasallığını reddetmemesiyle direnme hakkından ayrılır. Sivil itaatsizlik bütün yasal yolların tıkandığı noktada ortaya çıkar. Sessiz kalmayı reddeden ve şiddetten uzak olan sivil itaatsizliğin temel amacı ise bireyin haklarını korumaktır.Bu çalışmada sivil itaatsizlik kavramı sistematik bir biçimde incelenecektir. Sivil itaatsizlik kavramının toplumdaki yeri ve işlevleri üzerinde durulurken, sivil itaatsizliğin meşruiyetinin kaynağı da vurgulanacaktır. Son olarak da Türkiye'deki sivil itaatsizlik olayları sergilenecektir.Anahtar SözcüklerDirenme hakkı, sivil itaatsizlik, demokrasi, liberal demokratik hukuk devleti, meşruiyet.

Abstract:
In general, it can be asserted that all societies have been divided into two parts: the first is the ruling class and the other ruled one. The ruling class people have always thought that their political power must be legitimized on the base of either a belief system or a class system or simply muscle power. However, in a democratic system it is clear that the power must be constituted for the basic needs of the people. In such a system it is also possible to see the fact that the elected governments may act against the interest of ordinary people. Particularly in arbitrary and oppressive regimes, resisting components of the society to the power arose as an inevitable outcome of the political system. A modern version of right to resistance is civil disobedience. However, civil disobedience differs from the right to resist in a way that it rejects the violence, but it does not refuse the existing system and its legality. Civil disobedience occurs when all possible legal actions are blocked off. Rejecting to be silent and avoiding violence, its primary aim is to protect the interest of each individual.In this work, the concept of civil disobedience will be examined and introduced in a systematic way. The place and the functions of civil disobedience within a society, the source of the legitimacy of civil disobedience are also stressed. In the end, some cases relating to the civil disobedience in Turkey have been presented.Key WordsRight to resist, civil disobedience, democracy, liberal democratic constitutional state, legitimacy.