İşitme engeline bağlı gelişen konuşma sesi bozukluğu olan 5-7 yaş çocukların görsel\sözel çalışma belleği ve fonolojik farkındalık becerilerinin incelenmesi
Examination of verbal\visual working memory and phonologic awareness skills of 5-7 years old children with hearing implied development of speaking sound disorder
Yazar: GÖKÇE SULTAN BAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL ŞEN
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Konuşmanın anlaşılabilirliği = Speech intelligibility ; İşitme engelliler = Hearing impaired

Özet:
Konuşma sesi bozukluğu fonksiyonel veya organik nedenlerle ortaya çıkabilmektedir.
Özellikle okul öncesi çağda dil ve konuşma terapistlerine en çok başvurulan
bozukluklardan biridir. Konuşma sesi bozukluğu yaşayan çocuklar alan yazında çalışma
belleği ve fonolojik farkındalık becerileri açısından sıklıkla incelenmiştir ve bu alanların
çocukların üzerinde etkili olduğu bulunmuştur. Bu çalışmaya ana dili Türkçe olan ve
konuşma sesi bozukluğu tanısı olup 5 yaş 0 ay ile 7 yaş 11 ay aralığındaki 28 kız ve 28
erkek toplamda 56 çocuk dâhil edilmiştir. Çalışmanın, çalışma grubu konuşma sesi
bozukluğu tanısını fonksiyonel nedenle almış olup işitme engeli bulunan çocuklardan
oluşurken, kontrol grubu organik nedenli konuşma sesi bozukluğu olan normal işiten
çocuklardan oluşmaktadır. Katılımcılara Türkçe Sesletim Sesbilgisi Testi'nin Sesletim
Tarama Alt Testi, Çalışma Belleği Ölçeği'nin sözel\görsel çalışma belleği kısımları olan
iki alt boyut ve Türkçe Fonolojik Farkındalık Testi uygulanmış ve verileri toplanmıştır.
Bulgular; İşitme engeli olan grup normal işiten gruba göre tüm testlerde daha düşük
skorlar elde etmiştir ve çalışma belleği ölçeğine göre normal işiten grubun sonuçları
istatiksel olarak anlamlıdır. İşitme engeli olan grup normal işiten gruba göre Türkçe
Fonolojik Farkındalık Testinde daha düşük skorlar elde etmiş fakat istatiksel olarak
anlamlı bir fark bulunamamıştır. Değerlendirme ölçeklerinin hem birbiriyle hem de
grup içinde ilişkileri incelendiğinde her iki gruptada ölçeklerin birbiriyleilişkili
olduğubulunmuştur. Bu araştırmada ortaya çıkan sonuçlar tartışılmış literatür ile
uyumlu sonuçlar elde edilmiştir.Konuşma sesi bozukluğunun nedenlerine ve etkilediği
becerilerin, katılımcı sayısı daha fazla tutularak yapılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler; Çalışma Belleği, Fonolojik Farkındalık, İşitme engeli, Konuşma
Sesi Bozukluğu.

Abstract:
Speech sound disorder may occur due to functional or organic reasons. Speech sound
disorders are one of the most frequently consulted problem to Speech and Language
Therapists, especially in preschool age. Children with speech sound disorders have been
frequently examined in the literature in terms of working memory and phonological
awareness skills, and these areas have been found to be effective on children. In this
study, a total of 56 children, 28 girls and 28 boys, whose native language is Turkish and
diagnosed with speech sound disorder, aged between 5 years 0 months and 7 years 11
months were studied. While the study group consisted of hearing-impaired children
diagnosed with speech sound disorder for functional reasons, the control group
consisted of children with normal hearing with organic-origin speech sound disorders.
The participants were administered the Pronunciation Scanning Subtest of the Turkish
Pronunciation Test, the two sub-dimensions of the verbal/visual working memory parts
of the Working Memory Scale and the Turkish Phonological Awareness Test and their
data were collected. Results; The hearing-impaired group achieved lower scores in all
tests than the normal-hearing group, and the normal-hearing group was statistically
significant in the working memory scale. The hearing-impaired group achieved lower
scores in the Turkish Phonological Awareness Test than the normal-hearing group, but
statistically significant difference was not found. When the relations of the evaluation
scales were examined both with each other and within the group, it was found to be
related in both groups. The research cases were discussed in the light of the information
in the literature and compatible results were found, it is thought that it will shed light on
the studies to be carried out. It is recommended that the causes of speech sound disorder
and the skills it affects should be done with a larger sample size and with more
discriminating groups.
Keywords; Hearing Impairment, Phonological Awareness, Speech Sound Disorder,
Working Memory.