Ekstrapulmoner tüberküloz olgularının klinik ve laboratuvar özelliklerinin incelenmesi
Investigation of clinical and laboratory features of extrapulmonary tuberculosis
Yazar: ŞİRİN MENEKŞE
Danışman: PROF. DR. NURCAN BAYKAM
Sağlık Bakanlığı / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases

Özet:
Giriş:Tüberküloz (TB), Mycobacterium tuberculosis (daha az sıklıkla da Mycobacterium bovis) tarafından oluşturulan, çok değişik klinik formlarla kendini gösteren kronik seyirli, sistemik bir enfeksiyon hastalığıdır. Her doku ve organı tutabilen çok geniş spektruma sahip bir hastalıktır. Akciğer dışında yerleşerek çeşitli organ ve dokuları tutan klinik tablolar "akciğer dışı tüberküloz", "ekstrapulmoner tüberküloz" olarak tanımlanır
Amaç: Çalışmamızda ekstrapulmoner tüberküloz olgularının klinik ve laboratuvar özelliklerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Metod: Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi 1. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği'nde Ocak 2004 - Ocak 2009 tarihleri arasında yatarak ve ayaktan takip edilen olgular retrospektif olarak incelenmiştir. Tanı konulan hastaların, elde edilen demografik özellikleri, tutulum yeri, şikayet, öykü, altta yatan hastalıkların varlığı, fizik muayene, PPD (Pürified Protein Derivative) pozitifliği ve laboratuvar bulguları Excel dosyasına kaydedilmiştir. Verilerin analizi SPSS for Windows 11.5 paket programında yapılmıştır. İstatistik analizlerde p değeri <0.05 anlamlı olarak kabul edilmiştir.
Sonuç: Beş yıllık süreç içinde 33 ekstrapulmoner tüberküloz olgusu tespit edilmiştir. Olgularda sıklık sırasına göre lenf nodu, santral sinir sistemi, tüberküloz spondilodiskit, miliyer tutulum, gasrointestinal ve genitoüriner sistem tutulumu saptanmıştır. Beş olguda çeşitli klinik örneklerden M.tuberculosis izole edilirken, 6 olguda ise ARB(Aside Dirençli Basil) pozitifliği gösterilmiştir. Olguların 15'inde histolojik olarak granülomatöz lezyon saptanırken, 8'inde kazeifikasyon nekrozu gösterilmiştir. Akciğerin radyolojik incelemesi ile 2 olguda miliyer görünüm tespit edilmiştir. Takip ettiğimiz 5 (%15) olgu mortal seyretmiştir. Ateş yüksekliği, hiponatremi ve lökopeni olan hastalarda mortalitenin daha yüksek olduğu istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur. Tüberküloz lenfadenitin kadın, SSS tüberkülozunun ise erkek cinsiyette sık görüldüğü istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur.

Abstract:
Introduction: Tuberculosis (TB) is a systemic infectious disease that is administered by Mycobacterium tuberculosis (less producers, Mycobacterium bovis) and presents with many different clinical forms. It is a disease with a very broad spectrum that can affect tissues and organs. The clinical pictures involving various organs and tissues with the lung are defined as "extrapulmonary tuberculosis" and "extrapulmonary tuberculosis".
Objective: In our study, we aimed to evaluate the clinical and laboratory features of extrapulmonary tuberculosis cases.
Method: Study was conducted at Ankara Numune Training and Research Hospital 1. Infectious Diseases and Clinical Microbiology Clinic between January 2004 and January 2009. Patients with extrapulmonary tuberculosis were retrospectively analyzed. The demographic characteristics, involvement site, complaints, history, presence of underlying diseases, physical examination, PPD (Pürified Protein Derivative positivity and laboratory findings of the diagnosed patients were recorded in the Excel file. The analysis of the data was done in SPSS for Windows 11.5 package program. In statistical analysis, p value <0.05 was accepted as significant.

Results: Thirty-three extrapulmonary tuberculosis cases were identified in a five-year period. In order of frequency, lymph node, central nervous system, tuberculous spondylodiscitis, miliary involvement, gastrointestinal and genitourinary system involvement were found in the cases. While M.tuberculosis was isolated from various clinical specimens in five cases, ARB positivity was shown in 6 cases. While granulomatous lesions were detected histologically in 15 of the cases, caseification necrosis was shown in 8 of them. Miliary appearance was detected in 2 cases by radiological examination of the lungs. 5 (15%) cases we followed up were mortal. It was found statistically significant that mortality was higher in patients with high fever, hyponatremia and leukopenia. It was found statistically significant that tuberculous lymphadenitis was seen frequently in females and CNS tuberculosis in male