Periferik arter hastalarında uygulanan lomber sempatik blokajın perfüzyon, fontaine sınıflaması ve ağrı skalaları üzerine etkisinin retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of the effect of lumbar sympathetic blockade on perfusion, fontaine classification and pain scales in peripheral artery patients
Yazar: CELALET KESER PEHLİVAN
Danışman: PROF. DR. HAYRI TEVFİK ÖZBEK
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı / Algoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation ; Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Ağrı = Pain ; Ağrı ölçümü = Pain measurement ; Nöromusküler blokaj = Neuromuscular blockade ; Perfüzyon = Perfusion ; Periferik arter hastalığı = Peripheral arterial disease ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Sinir blokajı = Nerve block ; Ultrasonografi-doppler = Ultrasonography-doppler ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Bu retrospektif çalışmanın amacı, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Algoloji Bilim Dalı tarafından revaskülarizasyonun mümkün olmadığı alt ekstremite periferik arter hastalığı olan hastalarda, iskemik ağrının tedavisinde uygulanan lokal anestezikler ve steroid karışımı ile lomber sempatik blokaj işleminin hastanın Fontaine Sınıflandırması'ndaki evresine, ağrı skalalarına ve alt ekstremitenin perfüzyonuna etkisini değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Fakültemiz Etik Kurul onayı alındıktan sonra Ocak 2020 ve Mart 2021 tarihleri arasında lomber sempatik blokaj uygulanmış toplam 21 hasta çalışma kapsamına alınmıştır. Bu hastaların klinik bilgilerinin yer aldığı hasta dosyaları ve altı aylık takiplerini içeren hasta takip formları retrospektif olarak incelenmiştir. Hastaların işlem öncesi ve işlem sonrası birinci, üçüncü ve altıncı aylardaki Fontaine Sınıflaması'na göre evreleri, Numeric Rating Scale (NRS) ve Pain Detect Questionnaire (PDQ) skorları ile alt ekstremite arteryal renkli doppler ultrason (US) sonuçları kaydedilmiştir. Veriler, SPSS 20.0 paket programı (IBM Corp. Armonk, New York, USA) ile istatistiksel olarak analiz edilmiştir.
Bulgular: Bu çalışmada tedavi uygulanmış toplam 21 hasta [17'si (% 81) erkek] istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Hastaların medyan yaşı 61(min-max: 41-86)'dir. Hastaların işlem öncesi ve işlem sonrası birinci, üçüncü ve altıncı ay Fontaine Sınıflandırması'ndaki evreleri, NRS ve PDQ skorları karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Bazal evreler ile karşılaştırıldığında kontrol takiplerdeki Fontaine evrelerinin zaman içerisinde istatistiksel olarak anlamlı gerileme gösterdiği saptanmıştır (p < 0,001). Hastaların işlem öncesi bazal NRS ve PDQ skorları ile işlem sonrası 1, 3. ve 6. ay NRS ve PDQ skorları karşılaştırıldığında işlem sonrasındaki NRS ve PDQ skorlarındaki azalış istatiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p < 0,001). Bu hastaların işlem öncesi bazal Doppler US değerlendirmeleri ile işlem sonrası 1, 3. ve 6. ay değerlendirmeleri karşılaştırmalı olarak analiz edildiğinde zaman içerisinde kollateralizasyonda iyileşme ve yeni kollateralizasyon gelişimi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p < 0,001).

Sonuç: Revaskülarizasyonun mümkün olmadığı kronik ekstremite tehdit edici iskemisi olan hastalarda ağrının tedavisinde uygulanan lokal anestezikler ve steroid ile lomber sempatik blokaj prosedürü, düşük komplikasyon oranı, kısa hastaneden kalış süresi nedeni ile güvenilir bir yöntemdir. Aynı zamanda bu tedavi yöntemi, NRS ve PDQ skorlamalarında azalma, Fontaine evrelerinde gerileme ve perfüzyonun bir belirteci olan Doppler US bakıda kollateralizasyondaki iyileşme ve yeni kollateral gelişimi sağlaması nedeni ile etkin bir tedavi yöntemidir.

Anahtar Kelimeler: Lomber sempatik blokaj, Fontaine Sınıflandırması, Numeric Rating Scale (NRS), Pain Detect Questionnaire (PDQ), Doppler US.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to retrospectively evaluate the effect of lumbar sympathetic blockade on the patient's Fontaine Classification stage, pain scales and perfusion of the lower limb in patients with peripheral arterial disease of the lower extremities where revascularization is not possible in Çukurova University Algology Deparment.
Material and methods: After the approval of the Ethics Committee of our faculty, a total of 21 patients who underwent lumbar sympathetic blockade between January 2020 and March 2021 were included in the study. The records containing the clinical information of these patients and the patient follow-up forms for six-month period were reviewed retrospectively. Stages of the patients according to the Fontaine Classification, Numeric Rating Scale (NRS), Pain Detect Questionnaire (PDQ) scores, and lower extremity arterial color Doppler Ultrasound (US) results were recorded before the procedure and at the1, 3, and 6 months after the procedure. The recorded data were statistically analyzed through SPSS 20.0 program (IBM Corp. Armonk, New York, USA).
Results: Twenty one patients (17 male [% 81]) were statistically investigated in our study. Patients median age was 61 years old (min-max:41-86). The patient datas analyzed before procedure and one, three and six months after procedure according to the Fontaine Classification, Numeric Rating Scale (NRS) and Pain Detect Questionnaire (PDQ) scores. When compared with the baseline stages, it was determined that the Fontaine stages in the control follow-ups showed statistically significant regression over time (p < 0,001). The baseline NRS and PDQ scores of the patients before the procedure were compared with the NRS and PDQ scores of the first, third and sixth months after the procedure, and the decrease in NRS and PDQ scores after the procedure was statistically significant (p < 0.001). The baseline Doppler US evaluations before the procedure and the 1, 3. and 6. months evaluations of patients were analyzed comparatively, improvement in collateral circulation and development of new collateralization over time were found to be statistically significant (p < 0,001).
Conclusion: The lumbar sympathetic blockade with local anesthetics and steroids used in the treatment of pain in patients with chronic extremity threatening ischemia in whom revascularization is not possible is a safe method due to its low complication rate and short hospitalization time. At the same time, due to decrease in NRS and PDQ scores, regression in Fontaine stages, and improvement in collateralization and new collateralization in Doppler US examination this treatment method considered as an effective treatment method.

Keywords: Lomber sympathetic block, Fontaine Classification, Numeric Rating Scale (NRS), Pain Detect Questionnaire (PDQ), Doppler US.