Burdur Gölü su seviyesi değişiminin istatistiksel analizi
Statistical analysis of water level changes in Burdur Lake
Yazar: ABDULKADİR İBİŞ
Danışman: PROF. DR. ZELİHA SELEK
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Türkiye, su kaynakları bakımından zengin bir coğrafyadadır. Ancak ülkemizdeki su kaynaklarında, iklim değişikliklerinin neden olduğu su seviye azalmaları meydana gelmektedir. Bu çalışmada, ülkemizin Isparta ve Burdur illeri arasında bulunan Burdur Gölü'nün seviye ve hacim değişimleri ile iklim parametreleri arasındaki değişimin istatistiksel analizi yapılmıştır. İstatistiksel analiz yöntemi olarak korelasyon analiz yöntemi kullanılmıştır. Burdur Gölü ve havzasında 1975-2020 yılları arasındaki iklim parametreleri incelendiğinde sıcaklık ve buharlaşmada zaman zaman azalmalar ve artmalar gözükse de uzun yıllık dönemde arttığı görülmüştür. Sıcaklık ve buharlaşmadaki artışta doğal olarak göl seviyesi ve hacminde azalmalara neden olmuştur. Uzun yıllık dönemdeki iklim parametrelerine bakıldığında sıcaklıkta ortalama olarak 2,03 °C artış, buharlaşmada %17,21 artış ve yağışta ise ortalama olarak %6 azalma tespit edilmiştir. Sıcaklık ile göl seviyesi ve hacmi arasında negatif yönlü orta derecede ilişki, buharlaşma ile göl seviyesi ve hacmi arasında negatif yönlü orta derecede ilişki, yağış ile göl seviyesi ve hacmi arasında ise negatif yönlü zayıf derecede anlam ilişkisi tespit edilmiştir. Göl seviyesi ve hacmindeki değişimlerin yağıştan ziyade buharlaşma ve sıcaklıktaki değişimlere bağlı olduğu sonucuna varılmıştır. 2021-2050 yılları arasındaki tahmini iklim projeksiyonları ve tahmini göl parametreleri ile bilanço planı hesaplanmış, tedbirler alınmadığı takdirde göldeki azalmanın önüne geçilemeyeceği görülmüş ve önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Turkey has rich geography in point of water resources. However, water level reductions occur in the water resources of our country caused by climate changes. In this study, a statistical analysis was done of the change between the level and volume changes and climate parameters of Burdur Lake, which is located between Isparta and Burdur provinces of our country, correlation analysis method was used as the statistical analysis method. When the climate parameters between 1975 and 2020 were examined in Burdur Lake and its basin, it was seen that temperature and evaporation increased over the long annual period, although decreases and increases appeared from time to time. The increase in temperature and evaporation naturally led to decreases in lake level and volume. When looking at the climate parameters, average increase of 2.03 °C in temperature, a 17.21% increase in evaporation, and as average reduction of 6% in rain were detected in the long annual period. A negative moderately relationship between temperature and lake level and volume, a negative moderately relationship between evaporation and the lake level and volume, and a negative weak meaning relationship between rain and lake level and volume were detected. It has been concluded that changes in lake level and volume depend on evaporation and changes in temperature rather than rainfall. The balance sheet plan has been calculated with estimated climate projections and estimated lake parameters between 2021 and 2050, recommendations were made and it was seen that the decrease could not be prevented in the lake unless precautions are taken.