Mısır bitkisinde kullanılan bazı tohum ilaçlarının alınım taşınımı ve risklerinin belirlenmesi
Determination of the uptake transportation and risk of some seed treatment pesticides used in corn plant
Yazar: GÜLTEN ÖZŞİRVAN
Danışman: PROF. DR. CAFER TURGUT
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Mısır, ülkemizde geniş alanlarda yetiştirilen kültür bitkisidir. Mısır bitkisinin yetiştirilmesi sırasında toprak kaynaklı ve erken dönem hastalık ve zararlılara karşı en fazla kullanılan yöntem tohum ilaçlamasıdır. Tohuma kaplama yöntemiyle uygulanan pestisitleri bitkiler kökler aracılığı ile alarak vejetasyon boyunca bitkiye taşınarak hem bitkinin vejetatif organlarında hem de polen ve daneye kadar ulaşabilmektedir. Bu tezde sistemik olarak bitkinin kökleri tarafından alınarak bitkiye taşınan thiamethoxam ve cyantraniliprole aktif maddeli tohum ilaçlarının vejetasyon boyunca toprakta, bitkinin kök, gövde, yaprak ve sonunda polende ve danede zamansal olarak değişiminin belirlenmesi ve modelleme yardımıyla risklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Mısır tohumları thiamethoxam ve cyantraniliprole etken maddeli ilaçlarıyla ayrı ayrı kaplanarak bu tohumlar tarlaya ekilmiştir. Mısır bitkisinin vejetasyonundan başlayıp hasat zamanında tamamlanan sekiz farklı örnekleme yapılmıştır. Mısır bitkisinin vejetatif aksamında bulunan 7,34 mg/kg thiamethoxam miktarı hasat döneminde 0,362 mg/kg düzeyine kadar düşmesine rağmen cyantraniliprole ise ilk örneklemede 0,305 mg/kg bulunmuş ve hasat zamanında 0,002 mg/kg düzeyinde bulunmuştur. Kökte thiamethoxam ise 2,24 mg/kg'dan hasat zamanına 0,003 mg/kg seviyesine düşmüştür. Cyantraniliprole konsantrasyonu ise 1,472 mg/kg başlangıç düzeyinden hasat döneminde tespit edilememiştir. Hayvanlara yapılan modelleme sonucunda thiamethoxam 0,006 ila 0,021 mg/kg cyantraniliprole ise 0,001 mg/kg vücut ağırlığı günlük olarak hesaplanmıştır. Sonuç olarak tohum ekilmeden önce tohum kaplama ile uygulanan tohum ilaçlarının vejetasyon süresi boyunca bitkide bulunabildiği ve hasat zamanına kadar taşınabildiği gösterilmiştir. Bu bitkilerin yem olarak tüketilmesi sonucu hayvanlarda risk oluşturabileceği ve tohum ilaçlarının riski ortaya çıkarılmıştır.

Abstract:
Corn is a cultivated plant grown in large areas in our country. During the cultivation of corn plants, the most used method against soil-borne and early stage diseases and pests is seed treatment. The pesticides applied to the seeds by the coating method can be transported to the plant throughout the vegetation by taking the pesticides through the roots, reaching both the vegetative organs of the plant as well as the pollen and grain. In this thesis, it is aimed to determine the temporal variation of thiamethoxam and cyantraniliprole active substances seed treatment that are systemically taken by the roots of the plant and transported to the plant in the soil, root, stem, leaf and finally pollen and grain of the plant during vegetation and to determine the risks with the help of modeling. Corn seeds were coated separately with thiamethoxam and cyantraniliprole active ingredients and these seeds were planted in the field. Eight different samplings were made, starting from the vegetation of the corn plant and ending at the harvest time. Although 7,34 mg/kg thiamethoxam in the vegetative part of the corn plant decreased to 0,362 mg/kg during the harvest period, cyantraniliprole was found to be 0,305 mg/kg in the first sampling and 0,002 mg/kg at harvest time. Thiamethoxam in the root has decreased from 2,24 mg/kg to 0,003 mg/kg at harvest time. Cyantraniliprole concentration could not be determined from the initial level of 1,472 mg/kg during the harvest period. As a result of the modeling in animals, thiamethoxam 0,006 to 0,021 mg/kg and cyantraniliprole was calculated as 0,001 mg/kg body weight per day. As a result, it has been shown that the seed pesticides applied by seed coating before planting the seed can be found in the plant during the vegetation period and can be transported until the harvest time. As a result of consuming these plants as feed, it has been revealed that there may be a risk in animals and the risk of seed pesticides.