Yardımcı hizmet personelinin hijyenik el yıkama uyumuna yönelik eğitimin etkisi
The effect of training on the hygienic hand wash compliance of the assistant service personnel
Yazar: ŞÜKRAN DOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF KARAHAN
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: El = Hand ; El yıkama = Hand disinfection ; Hijyen = Hygiene ; Personel eğitimi = Personnel education ; Sağlık personeli = Health personnel ; Yardımcı sağlık personeli = Allied health personnel ; Çapraz enfeksiyon = Cross infection

Özet:
Araştırma, yardımcı hizmet personelinin hijyenik el yıkama uyumuna yönelik eğitimin etkisini değerlendirmek amacıyla tek gruplu ön test-son test yarı deneysel tipte gerçekleştirildi. Araştırma, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi; cerrahi klinikler, ameliyathane, yoğun bakım üniteleri ve invaziv işlem yapılan kliniklerde 2 Ocak 2019-1 Haziran 2019 tarihleri arasında yürütüldü. Araştırmanın örneklemini kurumda çalışan 159 yardımcı hizmet personeli oluşturdu. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgiler Soru Formu, El Hijyenine Yönelik Veri Formu, Yardımcı Hizmet Personeli El Hijyeni Uyum Ölçeği ve Eğitim Değerlendirme Formu kullanıldı. Araştırmanın birinci aşamasında 8 uzmandan görüş alınarak Hijyenik El Yıkama Kitapçığı oluşturuldu. İkinci aşamasında, yardımcı hizmet personelinin önce anketleri ve ölçeği doldurması sağlanarak uygulamalı hijyenik el yıkama eğitimi verildi. Üçüncü aşamada, eğitimden üç ay sonra aynı anket ve ölçeğin tekrar doldurulması sağlandı. Verilerin analizinde, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı testler kullanıldı. Araştırmaya katılan yardımcı hizmet personelinin %52.8'i 31-40 yaş aralığında, %73'ü erkek, %85.6'si evli, %56'sı ilköğretim mezunu, %58.5'inin 11 yılın üzerinde çalışma deneyimi olduğu belirlendi. Yardımcı hizmet personelinin %44'ü cerrahi serviste, %22'si yoğun bakım ünitesinde, %14.5'i ameliyathane, %19.5'inin ise diğer servislerde görev yaptığı saptandı. Yardımcı hizmet personelinin %99.4'ünün önceden el hijyeni eğitimi aldığı, %73.6'sı bu eğitimi hizmet içi eğitim ile aldığı saptandı. Eğitim sonrasında cerrahi servis ve yoğun bakım ünitesinde görev yapan yardımcı hizmet personelinin "Hastaya Temas Sonrası" puan ortalamalarının düştüğü, ameliyathanede görev yapan katılımcıların "hastaya temas sonrası" puan ortalamalarının arttığı, eğitimi 1 ay önce aldığını belirten yardımcı hizmet personellerinin "Hasta Çevresine Temas Sonrası" alt boyutunun eğitim sonrası puan ortalamasının, eğitim öncesi puan ortalamasından anlamlı derecede yüksek olduğu tespit edildi.
Anahtar Kelimeler: El hijyeni, El yıkama, Hastane enfeksiyonu, El hijyeni inancı

Abstract:
The aim of this one-group pretest-posttest study was to evaluate the impact of training on the hand hygiene compliance. The study was performed between January 2019 and June 2019 in Zonguldak Bülent Ecevit University Health Practice and Research Center, and included: surgical clinics, operating room, intensive care units and clinics of invasive procedures. The sample of the study consisted of 159 assistant of service staff. Personal Information Questionnaire, Hand Hygiene Data Form, Assistant Service Personnel Hand Hygiene Compliance Scale and Training Evaluation Form were used in collecting the data. In the first stage of the research, 8 experts were consulted about the Booklet of hand hygiene. In the second stage, the participants were taught how to fill the survey of hand hygiene scale. In the third stage, the same questionnaire and scale were filled again three months after the training. In the analysis of the data, descriptive and correlational tests were used. 52.8% of participants were between the ages of 31-40 years, 73% male, 85.6% married, 56% primary school graduates, and 58.5% had more than 11 years' experience.  44% of participants were from the surgical service, 22% the intensive care unit, 14.5% the operating room and 19.5% from other services. It was found that 99.4% of participants had received hand hygiene training before this study, and 73.6% of them received this training in their current work. After the training, the mean scores of "After Patient Contact" were decreased in the participants from the surgical service and intensive care unit; the mean scores of "contact with the patient" were increased in the participants from operating room, the mean score of "After Contact with Patient Environment" in participants who received the training 1 month ago were significantly higher than the pre-training mean score.

Keywords: Hand hygiene, Hand washing, Hospital infection, Hand hygiene belief