Ege gübre yerleşiminden elde edilen veriler kapsamında kıyı Ege neolitik kültürünün değerlendirilmesi
Evaluation of coastal Aegean neolithic culture on the basis of data from Ege gübre settlement
Yazar: ALİ OZAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HALUK SAĞLAMTİMUR
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Aliağa Körfezi = Aliağa Cove ; Arkeoloji = Archaeology ; Arkeolojik alanlar = Archeological areas ; Deniz seviyesi = Sea level ; Ege bölgesi = Aegean region ; Kıyısal arkeoloji = Coastal archeology ; Neolitik Dönem = Neolithic Period ; Süslemeler = Ornamentations ; Çanak = Pottery ; Çömlek = Pot

Özet:
?Ege Gübre Yerleşiminden Elde Edilen Veriler Kapsamında Kıyı Ege Neolitik Kültürünün Değerlendirilmesi? başlığını taşıyan bu tez çalışmasının coğrafini kapsamını, Bakırçay, Gediz, Küçük ve Büyük Menderes nehir vadileri tarafından tanımlanan bölge oluşturur. Tezin amacı Kıyı Ege'de kronolojik, materyal kültür ve mimari açıdan çevre kültür bölgeleri ile karşılaştırılabilecek bir Neolitik kültür bulunup bulunmadığını tespit etmek ve bölgenin Neolitikleşme sürecini değerlendirmektir. Bu amaçla İzmir'in Aliağa ilçesinde bulunan Ege Gübre Yerleşimi, anahtar yerleşim olarak belirlenmiş, yerleşimin 14C tarihleri, mimarisi, çanak çömlek ve buluntuları değerlendirilmiştir. Bu veriler, arkeolojik kazılar ile araştırılmış ve yüzey araştırmalarıyla tespit edilmiş diğer Kıyı Ege yerleşimleri ile karşılaştırılarak bölgenin kronolojisi, mimari ve çanak çömlek gelişimi tartışılmıştır. Buradan elde edilen veriler çevre kültür bölgeleri ile karşılaştırılarak Kıyı Ege'nin Neolitikleşme süreci anlaşılmaya çalışılmıştır.Sonuçta Kıyı Ege'de ilk Neolitik kültürlerin MÖ 7. binyılın ilk yarısında ortaya çıktığı ve MÖ 5700 yıllarında sona erdiği anlaşılmaktadır. Bu süreçte Göller Bölgesi ve kısmen İç Anadolu ile eşzamanlı gelişen bir Neolitikleşme süreci yaşandığı ayrıca kıyıları takip ederek yayılan toplulukların da bu süreçte yer aldıkları görülmektedir. Ege Gübre verileri, kıyıları takip ederek Kıyı Ege'ye değin ulaşan toplulukların, Kıyı Ege'de bulunan diğer Neolitik topluluklar ile kültürel uyum sürecini,Ege Gübre'nin yuvarlak yapıların bulunduğu IV. tabakasında tamamladıklarını göstermektedir.

Abstract:
The dissertation ?Evaluation of Coastal Aegean Neolithic Culture on the Basis of Data from Ege Gübre Settlement? geographically focuses on the region determined by the Bakırçay, Gediz, Büyük and Küçük Menderes valleys. The aim of the study is to examine the existence of a Neolithic culture on the Coastal Aegean comparable to the surrounding regions in terms of chronology, material culture and architecture, and to evaluate the Neolithic process in the region. Due to this purpose, Ege Gübre Neolithic settlement in Aliağa town of İzmir city was chosen as the key site, and the C14 analyses, architecture, pottery and small finds of this settlement were examined. The results of the mentioned study were compared to the neighbouring regions, to make a better understanding of the neolithization process on Coastal Aegean. The results suggest that the Early Neolithic cultures on Coastal Aegean came into appearance in the first half of the 7th millennium BC and the process ended around 5700 BC. During this period, a process contemporary to the Lake District and partly Central Anatolia is visible. One can also trace some clues about the populations following the coastal line. Ege Gübre evidence indicate that the populations reaching Costal Aegean via the coastal routes finished their cultural integration process to the other Neolithic communities during the IVth strata of Ege Gübre, where round structures were unearthed.