Şerif Hüseyin isyanı
Sharif Hussein rebellion
Yazar: İSMAİL GÜMÜŞ
Danışman: PROF. DR. ALİ ARSLAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Tarih = History
Dizin: Hicaz = Hedjaz ; Hicaz Haşimi Krallığı = Hedjaz Haşimi Kingdam ; Mekke Emirliği = Mekke Emirate ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; İsyanlar = Rebellions ; Şerif Hüseyin = Sharif Hussein

Özet:
Şerif Hüseyin bin Ali El-Hâşimî, 1853 yılında İstanbul?da doğmuştur. Şerif Hüseyin, Hüseyin bin Ali El-Hâşimî?nin torunu ve Şerif Ali Paşa?nın da oğludur. İstanbul?da doğduktan sonra Mekke?ye gitmiş ve daha sonra dönemin Mekke Emiri olan amcası Avnürrefik Paşa ile yaşadığı problemden dolayı II. Abdülhamit?in daveti üzerine tekrar İstanbul?a gelmiştir. 1882 yılından 1908 yılına kadar İstanbul?da ikamet etmiştir. 1908 yılında Abdüllillah Paşa?nın Mekke Emirliği?ne atandıktan sonra ansızın ölmesiyle birlikte Mekke Emirliği?ne Şerif Hüseyin bin Ali tayin edilmiştir.
Mekke Emiri olduktan sonra İngiltere?nin kendisine verdiği vaatlerden cesaret alan Şerif Hüseyin, bağımsız bir Arap Krallığı kurmak gayesiyle 1916 yılında Osmanlı Devleti?ne karşı isyan etmiştir. Osmanlı Devleti?nin ise Birinci Dünya Savaşı?nda birçok cephede savaşmak zorunda kalmış olması, Şerif Hüseyin?in bu mücadelesini kolaylaşmıştır.
İngiltere?nin desteğiyle kısa sürede Hicaz?ı ele geçiren Şerif Hüseyin kuvvetleri daha sonra kuzeye doğru genişlemek istemişlerdir. İsyan?dan sonra da Şerif Hüseyin bölgedeki diğer Arap liderlerinin desteğini alarak, Arap topraklarında kendi hâkimiyetini kurmak istemiştir. İngilizlerin desteğiyle oğlu Emir Abdullah Ürdün Kralı, Emir Faysal ise önce Suriye daha sonra da Irak Kralı olmuştur.
İngiltere?nin amacına ulaşmasından sonra, Şerif Hüseyin ile arasındaki anlaşmazlıklar artmıştır. Özellikle İbn-i Suud?un bir güç olarak ortaya çıkmasıyla birlikte İngiltere, bölgede İbn-i Suud?u desteklemiştir. İbn-i Suud ise Şerif Hüseyin?in kurduğu Hicaz Haşimî Krallığı?na son vermiştir. Şerif Hüseyin ise daha sonra Amman?da bulunduğu sırada 1931 yılında ölmüştür.

Abstract:
Sharif Hussein bin Ali al-Hashemi, was born in Istanbul in 1853. Sharif Hussein is grandson of Sharif Hussein bin Ali al-Hashimi and son of Ali Pasha. Sharif Hussein was born in Istanbul and then went to Mecca, after a while because of a dispute with Avnürrefik Pasha, and being invited by II. Abdulhamid he returned to Istanbul. He lived in İstanbul between the years 1882 and1908. In 1908, after the sudden death of Abdüllillah Pasha, Sharif Hussein bin Ali assigned to the Emirate of Mecca.
Encouraged by promises given by England, Sharif Hussein organized a rebellion against Ottomans to build independent Arab Kingdom in 1916. Success of Sharif Hussein was easier because, at that time Ottomans were in fight in many fronts.
Sharif Hussein seized Hijaz with the support of England, and then wanted to expand to the north. With the support of the other Arab tribes he wanted to create his own rule in the region. With the British support, his son Emir Abdullah became the king of Jordan and Emir Faisal became the king of Syria first than Iraq.
Once England reached her aims, relations with Sharif Hussein weakened. In particular, with the emergence of Ibn Saud as a power England started to support Ibn Saud in the region. Ibn Saud put an end to the Hashemite Kingdom of Hejaz established by Sharif Hussein. Sharif Hussein died in 1931 at Amman.