Kuzey Yunanistan'daki kentsel alanlarda Osmanlı dönemi gelenkesel konutları
Traditional ottoman houses in urban areas in Northern Greece
Yazar: MINE NEZNTET OGLOU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMET OSMANOĞLU
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Yunanistan, gerek coğrafi gerekse de stratejik önemi itibari ile yüzyıllar
boyunca birçok kavime ev sahipliği yapmıştır. Kavimler, zaman içinde yaşadıkları
alanı özümsemişler ve sosyo-kültürel değerlerini, bölgenin jeomorfolojik yapısı,
malzeme ve yapım teknikleri ile mevcut ihtiyaçlarını sentezleyerek oluşturdukları
özgün mimari ile günümüze aktarabilmişlerdir. Bölgedeki en uzun hâkimiyetlerden
biri nitekim 549 sene süren Osmanlı hâkimiyetidir. Geniş vadiler ile dağlık alanlardan
oluştan bölgede, hâkim olan ılıman Akdeniz iklimi bölgesel olarak ufak farklılıklar
göstermektedir ki bölgenin farklı noktalarında yerel malzeme kullanılarak inşa edilen
yapılar, bu faktörler de göz önüne alındığında özgünlük değerlerlerini korumuşlardır.
Çalışmanın birinci bölümünde, araştırmanın amacı ve kapsamı, araştırmanın
yöntemi ile literatür taraması detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Çalışmanın amacı,
Yunanistan'ın Kuzey Bölgesi'ndeki kentsel alanlarda bulunan ve Osmanlı
hâkimiyetinin olduğu dönemlerde inşa edilmiş geleneksel konutların, yerleşimi, yakın
çevresi ile ilişkisi, mekân düzeni ve kullanımı, malzeme ve yapım teknikleri ile
süsleme özelliklerinin incelemesini ve bu incelenen konutların bölgesel olarak
farklılıklarının belirlenmesidir.
İkinci bölümde, geleneksel Osmanlı-Türk evinin oluşumunu etkileyen
faktörler olan, coğrafya ve iklim, yapım malzemesi, sosyo-kültürel yapı ile ekonomik
yapı alt başlıklar halinde incelenmiştir. Üçüncü bölümde, Batı Trakya bölgesindeki
kentsel alanlarda bulunan 31 adet konut, dördüncü bölümde ise Makedonya
bölgesi'nde bulunan 10 adet konut incelenmiştir. Beşinci bölümde, Epirus bölgesinden
4 konut incelenirken aynı zamanda diğer bölgeler başlığı altında da Kavala, Selanik,
Ambelakia ve Kozana kentlerinde bulunan toplamda 5 konut incelenmiştir. Bu 
VI
bölgeler "diğer bölgeler" başlığı altında incelenmiş olup, az sayıda bulunduklarında
tek bir başlık altında anlatılmıştır. Son olarak altıncı bölümde, çalışma esnasında
incelenen geleneksel konutların kent içi, kentler arası ve bölgelerarası değerlendirmesi
yapılmış ve benzerlik ve farklılıkları ortaya konulmuştur. Altıncı bölümde bulunan
genel değerlendirme haricinde, üçüncü, dördüncü ve beşinci bölümlerde, konutların
anlatımında sonra kent içi değerlendirmeleri detaylı bir biçimde de yapılmıştır.
Çalışmanın son bölümünde ise elde edilen bulgulardan erişilen sonuçlar yer
almaktadır. Araştırma esnasında incelenen konutların, bölgesel olarak topografya ve
iklimsel veriler ile kullanıcıların sosyo-kültürel ve sosyo-ekonomik değerlerinin
farklılık göstermesi konutlarda boyut, mekân ile cephe düzeni ve süsleme gibi
farklılıklarının olmasına karşın kendi içlerinde benzerliklerinin olduğu ve Trakya ile
Geleneksel Batı Anadolu konutları ile benzer nitelikler taşıdıkları gözlemlenmiştir.

Abstract:
In terms of geographically and strategically importance, Greece had been
home to many tribes for centuries. These tribes absorbed the space where they lived in
over time and synthesized their socio-cultural values, geomorphological structure of
the region, materials, construction techniques with current needs and transferred them
to the present day with a unique architecture in the region. One of the longest period
of dominance in the region is in fact 549 years of Ottoman rule. The mild
Mediterranean climate prevailing in the region, which consists of wide valleys and
mountainous areas, shows slight regional differences. The structures built using local
materials at different points in the region have preserved their originality values when
these factors are taken into account.
In the first chapter of this study explained the purpose and scope of the
research, the method and the literature review. The aim of this study is to examine the
settlement, the relationship with immediate surroundings, the layout and use of the
space, the materials and construction techniques, the ornamentation features of
traditional houses in the urban areas in Northern Region of Greece which are built
during the Ottoman period and determine the regional differences of the dwellings
which have been examined.
In the second chapter examined in sub-titles the factors that affecting the
formation of the traditional Ottoman-Turkish house which are geography and climate,
construction materials, socio-cultural and economic structure. In the third chapter
examined 31 houses in the urban areas region of Western Thrace and in the fourth
chapter, 10 houses in the region of Macedonia. In the fifth chapter examined 4 houses
of the Epirus region and also under the title of the other regions, examined totally 5
houses in the cities of Kavala, Thessaloniki, Ambelakia and Kozana. These cities were 
II
examined under a single heading with the title of 'other regions' cause totally found
less houses. Finally, in the sixth chapter revealed the urban, inter-urban and interregional evaluations of the similarities and differences of the traditional houses which
examined during the study. Apart from the general evaluation in the sixth chapter, also
made inner-city evaluations in the third, fourth and fifth chapters after the description
of the houses.
At the end of the study, it was observed that the dwellings examined during
the study, although they have regional differences, have similar characteristics within
themselves and with traditional Western Anatolian houses. The houses examined
during the research observed, regional topography and climatic data and the sociocultural and socio-economic values of the users show that although there are
differences such as size, space, facade arrangement and decoration in the houses, they
have similarities among themselves and they have similar qualities with Thrace and
Traditional Western Anatolian houses.