Kuran kurslarina devam eden kadinlarda sosyal destek durumu, ruhsal hastalik riski ve yaşam kalitesinin araştirilmasi
Investigation of social support status, mental illness risk and quality of life in women attending quran courses
Yazar: ŞEYMA ALAYBEYOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. KENAN TOPAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı Kuran kurslarına devam eden kadınların sosyal destek durumu, ruhsal hastalık riski ve yaşam kalitesinin belirlenmesi, bu değişkenler arasındaki ilişkinin bulunması, algılanan sosyal destek, ruhsal hastalık riski ve yaşam kalitesinin katılımcıların sosyodemografik değişkenlerine ve sağlık durumlarına göre anlamlı bir farklılaşma gösterip göstermediğinin incelenmesidir.
Gereç ve yöntem: Bu çalışma 20.04.2023-20.07.2023 tarihleri arasında Adana ili Seyhan ilçesine bağlı Kuran kurslarına katılan 18 yaş ve üzeri 183 kadın katılımcı ile yapılmıştır.
Veri toplama formu ile sosyodemografik veriler, sağlık durumu, Kuran kurslarına katılım amacı soruları sorulup; Hastane anksiyete ve depresyon ölçeği, WHOQOL- BREF(TR) Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği uygulanmıştır. Veriler SPSS 26 programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Bulgular: Araştırmaya katılanların yaş ortalaması 46,40±14,87 yıl (en küçük yaş 18, en büyük yaş74 yıl) idi. Çalışmaya katılım sağlayan bireylerin 108'i (%59) evli, 30'u(%16,4) bekar, 45' i (%24,6) eşinden ayrı ya da eşi vefat etmiş idi. Çalışmamızda Kuran kurslarına katılım sebeplerinin kendileri için ne kadar önem ifade ettiği sorusu incelendiğinde en yüksek puanlı cevaplar Kuranı daha iyi öğrenme isteği, maneviyatını güçlendirme isteği ve öğrendikleriyle çevresine faydalı olma isteği şeklinde bulundu. Katılımcıların HAD ölçeği anksiyete ortalama puanı 8,04±2,6, depresyon ortalama puanı 7,49±2,40 idi. Katılımcıların HAD-A ölçeğine göre anksiyete riski; 21'inde (%11,5) yüksek 162'sinde (%88,5) düşük tespit edildi Katılımcıların HAD-D ölçeğine göre depresyon riski; 89'unda (%48,6) yüksek 94'ünde (%51,4) düşük tespit edildi. Katılımcıların WHOQOL-BREF (TR) yaşam kalitesi ölçeğinin alt boyutları içerisinde en fazla puanı çevre alt boyutunda, ikinci sırada bedensel sağlık, üçüncü olarak ruhsal sağlık ve son olarak sosyal ilişki alt boyutunda olduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Çalışmamızda evli olanların yaşam kalitesinin ve algılanan sosyal desteğinin daha yüksek olduğu bekar olanların anksiyete düzeyinin, çocuğu olanların anksiyete ve depresyon düzeyinin daha yüksek olduğu gelir durumu arttıkça da ruhsal sağlığın daha iyi olduğu saptanmıştır. Ülkemizde sosyo ekonomik olarak dezavantajlı olarak değerlendirebileceğimiz kadınlarımızın mahalle içinde ulaşımın kolay olduğu Kuran kurslarında algılanan sosyal desteklerinin ve ruhsal sağlıklarının buna bağlı olarak da yaşam kalitelerinin arttırılabileceğini düşünüyoruz.

Anahtar sözcükler: Anksiyete, depresyon, yaşam kalitesi, sosyal destek, Kuran kursu

Abstract:
Aim: The aim of this study is to determine the social support status, mental illness risk and quality of life of women attending Quran courses, to find the relationship between these variables, to examine whether perceived social support, mental illness risk and quality of life show a significant difference according to the sociodemographic variables and health status of the participants.
Materials and methods: This study was conducted between 20.04.2023-20.07.2023 with 183 female participants aged 18 years and over who attended Quran courses in Seyhan district of Adana province.
With the data collection form, sociodemographic data, health status, purpose of participation in Quran courses were asked; Hospital anxiety and depression scale, WHOQOL- BREF (TR) Quality of Life Scale and Multidimensional Perceived Social Support Scale were applied. Data were analyzed using SPSS 26 program.
Results: The mean age of the participants was 46.40±14.87 years (minimum age 18 years, maximum age 74 years). Of the individuals who participated in the study, 108 (59%) were married, 30 (16.4%) were single, and 45 (24.6%) were separated or deceased. In our study, when the question of how important the reasons for participating in Quran courses were for them was analyzed, the highest scored answers were found as the desire to learn the Quran better, the desire to strengthen their spirituality and the desire to be useful to their environment with what they learned. The mean score of anxiety and depression of the participants on the HAD scale was 8.04±2.6 and 7.49±2.40, respectively. According to the HAD-A scale, the risk of anxiety was high in 21 (11.5%) and low in 162 (88.5%). According to the HAD-D scale, the risk of depression was high in 89 (480.6%) and low in 94 (510.4%). Among the sub-dimensions of the WHOQOL-BREF (TR) quality of life scale, the highest score of the participants was determined in the environment sub-dimension, secondly in physical health, thirdly in mental health and finally in the social relationship sub-dimension.
Conclusion: In our study, it was found that married women had higher quality of life and perceived social support, single women had higher levels of anxiety, those with children had higher levels of anxiety and depression, and mental health was better as income status increased. We think that the perceived social support and mental health of our women, who can be considered as socio-economically disadvantaged in our country, can be increased in Qur'anic courses where access is easy in the neighborhood, and accordingly, their quality of life can be increased.

Keywords: Anxiety, depression, quality of life, social support, Quran course