Yarış atlarının idrar örneklerinde bazı ilaç etkin maddelerinin eşzamanlı analizleri için sıvı kromatografisi-kütle spektrometresi ve/veya gaz kromatografisi-kütle spektrometresi ile metot geliştirilmesi ve analitik metot validasyonu
Yariş atlarinin idrar örneklerinde bazi ilaç etkin maddelerinin eşzamanli analizleri için sivi kromatografisi-kütle spektrometresi ve/veya gaz kromatografisi-kütle spektrometresi ile metot geliştirilmesi ve analitik metot validasyonu
Yazar: EYLEM FUNDA GÖKTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEN CÜCÜ
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Atlar = Horses ; Kromatografi-gaz = Chromatography-gas ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Kütle spektrometri = Mass spectrometry ; Sporda doping = Doping in sport ; Yarış atları = Racehorses ; İdrar = Urine ; İlaç maddeleri = Drug substances

Özet:
Amaç: Bu çalışmada uluslararası tarama limiti belirlenmiş olan teröpatik özellikteki yasaklı maddelerin eşzamanlı olarak, farklı hidroliz, ekstraksiyon teknikleri ve LC-MS/MS ve/veya GC-MS cihazları ile geliştirilen ve Avrupa Komisyonu'nun 2002/657/EC direktifi ve AORC kriterlerine göre valide edilen metotlar kullanılarak tespiti amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışılan maddelerin kimyasal yapıları ve pKa değerleri birbirinden çok farklıdır. Karboksilik asit yapısında olan NSAID özellikte maddeler bazik hidroliz, katı faz ekstraksiyonu ve metil türevlendirmesi uygulanarak GC-MS'de analiz edilmiştir. Asidik ve bazik özellikte olan maddeler ise C18 ve C8 özellikte farklı kartuşlar ve elüsyon çözeltileri kullanılıp, farklı kolon ve dereceli elüsyonlarla LC-MS/MS'de analiz edilmişlerdir.
Bulgular: İlaç etkin maddelerin eşzamanlı analizlerinde epimer olan deksametazon ve betametazon uygulanan dereceli elüsyonla tutunma zamanlarına göre birbirinden ayrılarak tespit edilebilmiştir. Sonuçlar incelendiğinde furosemid enzimatik hidrolizde parçalandığından, ipratropium ve N-butilskopolamonyum'un ise pKa değerleri yüksek olması nedeniyle farklı bir ekstraksiyon gerektirdiğinden kriterlere uygun olarak tespit edilememiştir. Bunlar dışında kalan 24 madde limit seviyesinde en uygun yöntemle tespit edilmiştir. 
Sonuçlar: Bu çalışmayla yeni, geniş çalışma aralığına uygun ve yeniliklere kolayca adapte edilebilen, tekrarlanabilirliği yüksek, kararlı ve seçici üç metot geliştirilmiş ve valide edilmiştir.

Abstract:
Objective:  In this study, it was aimed to simultaneously detection of the prohibited therapeutic substances with the international screening limit by using different hydrolysis, extraction techniques and LC-MS/MS and/or GC-MS devices and validated according to European Commission's 2002/657/EC directive and AORC criteria.
Material and Methods: The studied substances chemical structure and pKa values are very different in each other. NSAIDs with the carboxylic acid structure were analyzed by applying basic hydrolysis, solid phase extraction and methyl derivatization with GC-MS. The acidic and basic materials were analyzed by using cartridges with C18 or/and C8 properties or different elution solutions and analyzed by LC-MS/MS with different columns and gradients.
Results: During the method development studies for the simultaneous analysis of drug active substances, the epimers dexamethasone and betamethasone could be determined by separating them according to their retention times. When the results were examined, furosemide was degraded in enzymatic hydrolysis, ipratropium and N-butylscopolammonium couldn't be determined in accordance with the validation criteria because of the high pKa values required different extraction. Out of these substances, 24 drugs were determined at the limit level by using optimal methods.
Conclusion: With this study; new, suitable for a wide working range, easily adaptable to innovations, high repeatability, stable and selective three methods have been developed and validated.