Sakarya'da Türk din mûsikîsî geleneği
Turkish religious music tradition in Sakarya
Yazar: ÖMER DEMİRCİ
Danışman: DOÇ. DR. SADETTİN VOLKAN KOPAR
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Din Musikisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Müzik = Music

Özet:
Sakarya'da tekke, dernek, vakıf ve lokal bünyesinde faaliyet gösteren tarikatlar başta olmak üzere, camilerde ve özel mekanlarda gerçekleştirilen icrâlarda, çeşitli dini mûsikî formlarının varlığı tespit edilmiştir. Sakarya'da kurulan dernekler ve vakıflar bünyesinde yapılan çalışmalarda, tasavvûfî bir yaklaşımla sesli ya da sessiz yapılması açısından farklı türde zikirler icrâ edilmektedir. Yapılan bu zikirlerde dini mûsikînin etkin biçimde kullanıldığı ve yine bu icrâlarda dini mûsikînin birden fazla formuna yer verildiği gözlemlenmiştir. Sakarya'da cami mûsikîsi alanında yapılan, dini mûsikî icrâsına yönelik çalışmalar da tespit edilmiştir. Bununla beraber Sakarya'da cami görevlileri içerisinde dini mûsikî icrâları ile tanınmış, beraberinde bu alanda öğrenciler yetiştirerek dini mûsikîye katkı sağlamış isimlerin tespiti yapılarak, Sakarya'ya özgü yeni eserlerin tanıtımına yer verilmiştir. 
Yine Sakarya'da gelenek halini alan ve bölgesel olarak gerçekleştirilen mevlit programları tespit edilmiştir. Yapılan tüm bu çalışmalar ile geçmişten günümüze Sakarya'da icrâ edilen dini mûsikî uygulamaları, genel olarak ele alınmıştır. İcrâ edilen bu formların neler olduğu, nerelerde kullanıldığı, hangi tavır ve üslup ile okunduğu konusu belirlenmiştir. Sakarya'da Türk din mûsikîsi geleneği açısından önem arz eden, daha önce notaya alınmamış yeni eserler tespit edilerek notaya alınmıştır. İlgili bölümlerde bunların notalarına yer verilmiştir.

Abstract:
The existence of various forms of religious music has been detected in the performances performed in mosques and private venues, especially in lodges, associations, foundations and local sects operating within Sakarya. In the studies carried out within the associations and foundations established in Sakarya, different types of dhikr are performed, either vocally or silently, with a Sufi approach. It has been observed that religious music was used effectively in these chants and that more than one form of religious music was included in these performances. Studies on religious music performance in the field of mosque music in Sakarya were also identified. In addition, the names of the mosque officials in Sakarya who are known for their religious music performances and who contributed to religious music by educating students in this field were identified and new works specific to Sakarya were introduced.
Mawlid programs, which have become a tradition in Sakarya and are held regionally, have also been identified. With all these studies, religious musical practices performed in Sakarya from past to present are generally discussed. What these forms were, where they were used, and with what attitude and style they were recited were determined. In Sakarya, new works that are important for the Turkish religious music tradition and have not been notated before have been identified. These works have been recorded and their notes are included in the relevant sections.