Bitki büyümesini düzenleyici maddelerin farklı konsantrasyon ve kombinasyonlarının nar bitkisinin (Punica granatum L.) mikroçoğaltımı üzerine etkileri
The effects of different concentrations and combinations of plant growth regulators on micropropagation of pomegranates (Punica granatum L.)
Yazar: KADİR YÜKSEL
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE ORHAN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı / Bitkisel Biyoteknoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Mikroçoğaltma = Micropropagation ; Nar = Pomegranate

Özet:
Narın, özellikle besin içeriği zenginliği ve insan sağlığı açısından öneminin anlaşılmasının bir sonucu olarak üretim ve tüketiminde olan talep artışı ile birlikte yeni bahçelerin kurulması gerekliliği ortaya çıkmıştır. Bu nedenle, nar bitkisinde hızlı ve kısa sürede birbirinin aynı özelliklerde (klonal) yeni nar bitkileri eldesi için doku kültürü teknikleri kullanılarak yapılan in vitro mikroçoğaltım önem kazanmaktadır. Bu çalışmada in vitro kültür ortamı olarak, tam katı ve yarı katılıkta MS besin ortamı esas alınmış ve in vitro rejenerasyon üzerine bitki büyümesini düzenleyici maddelerin (oksin ve sitokinin grubu hormonlar) farklı konsantrasyon ve kombinasyonlarda ki etkileri ile aktif kömürün nar kotiledon eksplantları üzerine etkilerinin denenmesi hedeflenmiştir. Çalışma sonucunda, besin ortam içeriği dikkate alındığında en yüksek kallus oluşum oranı %86,00 ile 4 gr/L Agar +%0 aktif kömür ortamında meydana gelmiş olup, bunu %83,67 ile 8 gr/L Agar + %0 aktif kömür içeren ortam izlemiştir. % 0,02 aktif kömürün kullanıldığı yarı katı ve tam katı ortamlarda kallus oluşum oranı ise sırasıyla %20,33 ve %15,33 ortalama değerlerinde gerçekleşmiştir. Kallus oluşum oranı üzerine bitki büyüme düzenleyicilerinin ana etkisi incelendiğinde ise ortalama olarak maksimum kallus oluşum oranı, 2 mg/L BAP+ 1 mg/L NAA (%68,33) uygulamasında elde edilmiştir ve bu uygulamayı sırasıyla, 2 mg/L BAP + 1,5 mg/L NAA (%60,83), 1,5 mg/L BAP + 1,5 mg/L NAA (%60), 1,5 mg/L BAP + 0,5 mg/L NAA (%55,00) uygulamaları izlemiştir.

Abstract:
The pomegranate fruit is understood to have a richness in nutritional content and its importance in human health. As a consequence, the increase in pomegranate consumption necessitated the establishment of new gardens. For this reason, to obtain new clonal pomegranate plants in a short time, in vitro micropropagation using tissue culture techniques is gaining importance. In this study, as an in vitro culture medium, MS medium was used in full-solid and semi-solid. The effects of plant growth regulators on different concentrations and combinations on in vitro regeneration have been tested. In addition, the effects of active charcoal on pomegranate cotyledone explants were investigated. As a result of the study, considering the nutrient media content, the highest callus rate was obtained as 86,00% (4 gr/L Agar + 0% active charcoal). This value was followed by media containing 8 gr/L Agar + 0% activated charcoal with a ratio of 83,67%. The callus ratio in the semi-solid and full solid mediums using 0,02 % activated chorcoal was 20,33% and 15,33%, respectively. When the main effect of plant hormones on the callus formation rate is examined, the maximum average callus rate was obtained at 2 mg /L benzyl amino purine + 1 mg /L naphthalene acetic acid (68,33%). This application was followed by 2 mg/L benzyl amino purine + 1,5 mg/L naphthalene acetic acid (%60,83), 1,5 mg/L benzyl amino purine + 1,5 mg/L naphthalene acetic acid (%60), 1,5 mg/ benzyl amino purine + 0,5 mg/L naphthalene acetic acid (%55,00) applications respectively.