İzmir ili şeftali bahçelerinde zararlı akar türleri ile doğal düşmanları ve populasyon değişimlerinin saptanması üzerinde araştırmalar
Investigations on the injurious mites, their natural enemies and population densities in peach orchards of İzmir province
Yazar: BİLGİN GÜVEN
Danışman: PROF. DR. NİLGÜN MADANLAR
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mühendislik Bilimleri Bölümü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Akarlar = Acari ; Doğal düşmanlar = Natural enemies ; Şeftali = Peach

Özet:
Bu çalışmada 2004-2006 yıllarında İzmir iline bağlı Selçuk, Tire, Kemalpaşa, Torbalı ve Menemen ilçelerinde şeftali bahçelerinde bulunan fitofag akarlar ile doğal düşman türleri, yaygınlık, bulunma oranları ve populasyon yoğunlukları belirlenmiştir. Ayrıca bu alanlarda yoğun olarak kullanılan bazı pestisitlerin laboratuvar koşullarında predatör akar Typhlodromus athiasae (Porath and Swirski) (Mesostigmata, Phytoseiidae)'ye yan etkileri araştırılmıştır.Çalışmalar sonucunda 2 takım ve 7 familyaya bağlı 5 zararlı, 3 nötr ve 9 predatör olmak üzere toplam 17 akar türü ile 4 takım ve 8 familyaya bağlı 50 faydalı böcek türü belirlenmiştir. Zararlı akarlardan Tetranychus urticae Koch (Prostigmata, Tetranychidae), nötr akarlardan Tydeus sp. ve Pronematus sp. (Prostigmata, Tydeidae), predatör akar türlerinden T. athiasae ve Euseius finlandicus (Livschitz et Kuznetsov); predatör böcek türlerinden ise Stethorus gilvifrons Mulsant, Scymnus subvillosus (Goeze) (Coleoptera, Coccinellidae), Chrysoperla carnea (Stephens) (Neuroptera, Chrysopidae), Orius niger (Wolff) (Heteroptera, Anthocoridae) ve Aeolothrips intermedius Priesner (Thysanoptera, Aeolothripidae) örnekleme yapılan tüm ilçelerde en yoğun olarak bulunmuşlardır.Çalışmanın yapıldığı tüm bahçelerde yoğun olarak rastlanan zararlı akar türü T. urticae'nin populasyonunun her iki yılda bahçeye göre değişmek üzere mayıs ayı başından ağustos ortasına kadar olan dönemde bir çok kez ekonomik zarar eşiği seviyesinin üzerine çıktığı gözlenmiştir. Her iki yılda predatör akarlar ve etkili kırmızı örümcek predatörü Stethorus spp.'in yoğun olduğu dönemlerde kimyasal uygulamaya gerek kalmadan kırmızı örümcekleri baskı altına alabildikleri görülmüştür.Şeftali bahçelerinde yaygın olarak kullanılan bazı pestisitlerin faydalı akar türü T. athiasae'ye etkilerini belirlemek amacıyla yapılan denemelerde thiram zararsız, tau fluvalinate ve kükürt orta derecede zararlı, popargite ve malathion da çok zararlı olarak belirlenmiştir.Anahtar sözcükler : Şeftali, Tetranychus urticae, Typhlodromus athiasae, Stethorus gilvifrons, populasyon yoğunluğu, yan etki

Abstract:
In the field study, the injurious mites and their natural enemies, their dispersal, rates of occurrence and population densities associated with peach orchards of Selçuk, Tire, Kemalpaşa, Torbalı and Menemen counties of Izmir province were observed during the period 2004-2005 and in laboratory trials side effects of some widely used pestisides on predatory mite Typhlodromus athiasae (Porath and Swirski) (Mesostigmata, Phytoseiidae) were tested in 2006.As a result of studies, 5 phytophagous, 3 indifferent and 9 predatory a total of 17 mite species belonging to 7 families and 2 orders and a total of 50 predaceous insect species belonging to 8 families and 4 orders were recorded.The most abundant mite species found in all counties were phytophagous Tetranychus urticae Koch (Prostigmata, Tetranychidae), indifferent Tydeus sp. and Pronematus sp. (Prostigmata, Tydeidae), predaceous T. athiasae and Euseius finlandicus (Livschitz et Kuznetsov); the most abundant predaceous insects were Stethorus gilvifrons Mulsant, Scymnus subvillosus (Goeze) (Coleoptera, Coccinellidae), Chrysoperla carnea (Stephens) (Neuroptera, Chrysopidae), Orius niger (Wolff) (Heteroptera, Anthocoridae) and Aeolothrips intermedius Priesner (Thysanoptera, Aeolothripidae).Over the 2 years of the experiment the population of T. urticae in some orchards from the beginning of May to mid-August increased above the economic injury level. However, over this period the populations of spider mites were suppressed by predatory mites and Stethorus spp. without pesticide applications.According to the side-effect tests results, tau fluvalinate and sulhur were classified as moderately toxic, propargite and malathion as high toxic and thiram as harmless products.Key words : Peach, Tetranychus urticae, Typhlodromus athiasae, Stethorus gilvifrons, population density, side effects