Düşük doz radyasyona mesleki olarak maruz kalmanın genotoksikolojik açıdan değerlendirilmesi
Genotoxicological evaluation of occupational exposure to low dose radiation
Yazar: SERAP YÜCE
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TÜLAY ÇELİK
Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Radyasyon etkileri = Radiation effects

Özet:
Bu çalışmada Aydın'da bulunan üç farklı hastanede (Adnan Menderes Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi, Atatürk Devlet Hastanesi ve Aydın Devlet Hastanesi) farklı servislerde (nükleer tıp, radyasyon onkolojisi, radyoloji servisi) mesleki olarak düşük doz iyonize radyasyona maruz kalan (gönüllü 27 çalışan ) ve maruz kalmayan (gönüllü 27 birey) bireyin yanak içi epitel hücrelerinde eksfolyatif bukkal mikronukleus test ile düşük doz iyonize radyasyonun  in vitro genotoksik etkisi araştırılmıştır.Çalışmada bireylerin yanak içi epitel hücrelerinde gözlenen tüm hasar tipleri (mikronukleuslu hücre, diferansiye hücre, çekirdek tomurcuklanması, çift çekirdek, kondense kromatin, karyorektik, karyolitik ve piknotik hücre) arasında en fazla gözlenen hasar tipi, mikronukleuslu hücre olmuştur.  Elde edilen veriler hastane bazında incelendiğinde; mesleki olarak maruz kalınan düşük doz iyonize radyasyon etkisiyle oluşan mikronukleus ve diğer çekirdek anomalilerinin en yüksek oranda görüldüğü grubu Aydın Devlet Hastanesi Radyoloji servisinde çalışan bireyler oluşturmuştur. Bunu sırasıyla ADÜ UAH Nükleer Tıp Servisi ve Atatürk Devlet Hastanesi Radyasyon Onkolojisi servisinde çalışan bireylerin sonuçları izlemiştir. Hastane çalışanlarından elde edilen veriler kontollerden elde edilen verilerle karşılaştırıldığında aradaki farkın  istatistiki açıdan anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0.05).Hastanelerde çalışan bireylerin sonuçları kadın ve erkek olarak ayrı ayrı değerlendirildiğinde ise, mesleki olarak düşük dozda iyonize radyasyona maruziyetin cinsiyetler arasında küçük farklılıklara neden olduğu bulunmuştur. Bu sonuçlar kontrol grubu ile karşılaştırıldığında aradaki fark istatistiki olarak anlam ifade etmektedir (p<0.05).

Abstract:
Different departments (nuclear medicine, radiation oncology, radiology), in the 3 different hospitals that are in Aydın (Adnan Menderes University Research Hospital, Aydın Public Hospital and Atatürk Public Hospital), 27 professional volunteers was exposed to low dozes of ionizing radiation and the other 27 normal volunteers has not been exposed to the low dozes of ionizing radiation, and the research has been done with exfoliative buccal micronuclius test on the genotoxic effects of the low dozes of ionizing radiation in their buccal epithelial cells.  Among the types of damages observed in their buccal epithelial cells (cell with micronucleus, differentiated cell, nuclear bud, binucleated, condensed chromatin, karyorrhectic, karyolytic and pyknotic) the most observed types of damage consists on cells with micronucleus. Acording to the datas obtained analysing the 3 different hospital results; the micronucleus that was formed in professionals who was exposed to the low dozes of ionizing radiation, compared to other cell anormalies, the highest rate was obtained in the proffesionals of the radiology department of Aydın Public Hospitl followed by ADÜ UAH nuclear medicine and the oncology radiation department of Atatürk Public Hospital. The difference between the datas obtained from the professionales and obtained from the other volunteers were considered statistically significant (p<0.05).  Analyzing the results of female and male professionals in the hospital, it has been seen that the gender of professional thet were exposed to the low dozes ionizing radiation has effected the small differencies. Comparing these results with the controlling group's result the differencies has been statistically significant (p<0.05).