Göçmen kadınlar ve ücretli bakım emeği: İzmir örneği
Migrant women and paid care work: The case of Izmir
Yazar: SİMGE KARABIYIK
Danışman: DOÇ. DR. SELİN ATALAY
İZMİR BAKIRÇAY ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu araştırmada İzmir'de kağıtsız olarak bakım hizmetlerinde istihdama
katılan kadınların göç kararlarından çalışma süreçlerine kadar olan süreç ele alınmış
küresel bakım zinciri bağlamında ortaya çıkan küresel hiyerarşik ve eşitsizlik
biçimleri incelenerek bakım sorumluluğunun farklı kadın grupları arasındaki
dolaşımına odaklanılmıştır. Bu kapsamda İzmir'de bakım hizmetlerinde ortaya
çıkan göçmen kadın emeği talebinin ardındaki nedenler sorgulanmış ve bu
doğrultuda Parrenas'ın 'bakımın uluslararası transferi' kavramı ışığında araştırma
tartışmaya açılmıştır.
Bu araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma
grubunu ise İzmir'de kağıtsız ve yatılı olarak bakım hizmetlerinde çalışan göçmen
kadınlar oluşturmuştur. Araştırma konusunun sınırlarını belirlemek ve çalışma
grubunu sınırlandırmak için İzmir'de kartopu yöntemi yoluyla 14 görüşmeciye
ulaşılmış, yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Elde edilen veriler
bilgisayar ortamında metne dönüştürülmüş ve analizi MAXQDA nitel veri analiz
programı ile gerçekleştirilmiştir.
Bu araştırmada elde edilen bulgular, küresel bakım zinciri bağlamında ele
alınarak küresel ekonomide yeniden üretime dayalı işbölümünün oluşumu İzmir'de
bakım hizmetlerinde çalışmak amacıyla gelen göçmen kadınlar üzerinden
değerlendirilmiştir. Göçmen kadınların düzensiz göçleri, Türkiye'de değişen göç
politikaları ve yasal düzenlemeler çerçevesinde analiz edilmiş; göçmenlerin çalışma
süreçlerine etkileri incelenmiştir. Araştırmaya katılan yatılı bakım hizmetlerinde
çalışan göçmen kadınların işçi-işveren arasındaki ilişkisi incelenerek emek
sömürüsü ve eşitsiz güç ilişkileri ortaya konmuş bu doğrultuda işçi ve işverenin
geliştirdikleri stratejiler incelenmiştir. Araştırmada yatılı bakım hizmetlerinin işin
niteliği gereği yoğun bir duygusal emek gerektirmesi ise kadınların bu emeği hangi
koşullarda ve ne sıklıkta gerçekleştirdikleri incelenmesinin gerekliliğini ortaya
koymuş bu çerçevede duygusal emeğin boyutu analiz edilmiştir.

Abstract:
In this study, the process from the migration decisions to the working
processes of women employed in care services without proper documentation in
İzmir was examined, focusing on the circulation of care responsibilities among
different groups of women by analyzing the global hierarchical and inequality
patterns emerging in the context of the global care chain. Within this scope, the
reasons behind the demand for migrant women's labor in care services in İzmir
were questioned, and in this direction, the study was discussed in light of
Parrenas' concept of 'the international transfer of care.'
A qualitative research method was used in this study. The study group
consisted of migrant women working in care services without proper
documentation and as live-in workers in İzmir. To determine the boundaries of the
research topic and limit the study group, 14 interviewees were reached in İzmir
through the snowball method, and a semi-structured interview technique was
employed. The obtained data were transcribed into text in a computer
environment and analyzed using the MAXQDA qualitative data analysis program.
The findings obtained in this study were considered in the context of the
global care chain and evaluated through migrant women who came to İzmir to
work in care services, focusing on the formation of a reproductive-based division
of labor in the global economy. The irregular migrations of migrant women were
analyzed within the framework of changing migration policies and legal
regulations in Turkey; the impacts on the working processes of migrants were
examined. The relationship between live-in migrant women working in care
services and their employers was examined, revealing labor exploitation and
unequal power dynamics; accordingly, the strategies developed by workers and
employers were analyzed. The intensive emotional labor required by the nature of
live-in care work highlighted the necessity of examining the conditions and
frequency under which women perform this labor; in this context, the dimensions
of emotional labor were analyzed.