Konya ili antikacılarında bulunan hesap işi ürünleri ve özellikleri /
Yazar: GÜLİZAR ÇELEBİLİK
Danışman: PROF. DR. MEDİHA GÜLER
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / El Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1996
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Antikacılar = Antiquaries ; El işlemeleri = Handworks ; El sanatları = Handicrafts ; Hesap işi ürünler = Counting handicrafts ; Konya = Konya ; Türk el sanatları = Turkish handcrafts ; İşleme sanatı = Embroidery ; İşleme teknikleri = Processing techniques

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Konya İli antikacılarında bulunan Hesap işi işlemelerinin; boyutları, kullanılan gereçleri, teknikleri, renkleri, konulan ve kompozisyon özelliklerini saptamak ve bunların düzenli bir şekilde belgelendirilmesi, ayrıca desenlerinin çizilmesi ile desen katalogu oluşturulmasıdır. Araştırmanın örneklemi; Konya'da faaliyet gösteren antika alım ve satımı yapan, büyük üç antikacıdan oluşmuştur. Araştırmacı tarafından geliştirilen gözlem formuna göre Hesap İşlerinin özellikleri tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen verilere göre; Konya İli antikacılarında bulunan Hesap İşlerinin Türk İşleme Sanatı' na ait renk, teknik, araç-gereç, desen, kompozisyon özellikleri belirlenmiştir. İncelenen Hesap İşi işleme örneklerinin çoğunluğunun dikdörtgen şeklinde olduğu, bunlara peşkir denildiği, çok az sayıda kare şeklinde olanlarına da çevre denildiği saptanmıştır. Zeminde kullanılan kumaş cinsleri; ipekli ve pamuklu dokumalar olarak tespit edilmiştir. İşlemede kullanılan iplik cinsleri; ipek ipliği, pamuk ipliği yanısıra gümüş ve altın sim sırma, altın ve gümüş yassı tel gibi madensel menşeili iplikler olduğu, işlemede kullanılan tekniklerin ise; düz hesap iğnesi, verev hesap iğnesi, antika, ciğerdeldi, gözeme, Bartın tel kırma puanları, Düz pesent, verev sarma, kanava puanları, balık sırtı, verev pesent, şekilli susma, hasır iğne, düz sarma, civan kaşı, kesme-çekme ajur oldukları tespit edilmiştir. Ayrıca bu örneklerin kenar temizleme teknikleri; rişliyö, zürafa, takma saçak, çekme saçak, kumaş ipliklerinin çekilmesi, bükme saçak, elde ve makinada baskı dikişi, tığ oyası yaparak ve dikerek, antika, püskül ve hazır harç dikerek gibi çeşitleri olduğu saptanmıştır.Kullanılan bütün bu tekniklerin, aslına uygun, doğru teknik özellikleri ile uygulandığı tespit edilmiştir. İncelenen örneklerde kullanılan renkler; ana (kırmızı, sarı, mavi) ve ara (turuncu, yeşil, mor) renkler, nötr (siyah, gri) renkler ve kahverengi olarak ele alınmıştır. Bu renkler çeşitli açık ve koyu tonları ile kullanılmış ve işlemeler oluşturulmuştur. örneklerde tespit edilen konular şunlardır; Bitkisel, Figürlü, Nesneli, Geometrik bezemelerdir. İncelenen Hesap işlerinde; düzgün tekrarlama, atlamalı tekrarlama, bağlantılı tekrarlama, simetrik gibi çeşitli tekrarlama kompozisyon kuralları tespit edilmiştir,

Abstract:
In Konya, there are antique shops that have got Account Occupation Operate, of these; to determine, pecularity of composition, dimensions in use equipments, technicals, colours and topics and these must be confirm systematic, in addition model catalogue torm to strotch the models, are the aim of research. Model of research has become from three big antique shops that doing business in Konva. In this study, use pecularity of Account Occupation Operate quality transport of fixing, research, improve eyes form had used by researcher, According to datum of result of research that had fixed Account Occupation of, antique shop in Konya belonging to and in this models, had determined colour, model, percularity of compasition belonging of Turk Operate Art. When we look the models of Account Occupation Operate to fix with a majority of votes their shope are rectangle; that are called towel but some of shope are square, that are called Çevre. On the ground had used some cloth kinds, are silken and cotton weavings Operate of fibres kinds are; silk fibre, cotton fibre, in addition silver and gold sim sırma, there are gold and silver metolic origin fibres like flat wire and operate of technicals are; stroight account needle, verev account needle, antique, ciğerdeldi gözeme, Bartın tel kırma puanları, stroight pesent, verev muffleup, kanava points, balık sırtı, verev pesent, shopely susma, hasır iğnesi, stroight muffle up, civankaşı, kesme - çekme ojur in addition this models have got some sort that are; technical of clean edge rişliyo, zürafa, fatse fringe, pull fringe, pull of cloth fibres, twist fringe, press sewing (at machine or at hand), crochet-needle embroidery, antique, tassel and ready horc like.IV Technicals of use proctised by the right pecularity, of technicals. When the models were cxomined models colours were took up, their colours were main and distance colours, neutrolğ colours and brawn. This colours were fixed, this colours are yellow, blue, red, orange, green, purple, brown. Neutrol colours are black and gray. These colours were used with their tone that must be light or the other tones. Topic of, at models are vegetol, figure objective geometrical and origin unidentified. Rule of composition of Account Occupation are; smooth repetition, ornitly repitition, connetionly repitition, symetricol and sortly repitition.