Amasya'da yetiştirilen bazı standart ve yerli kiraz çeşitlerinin döllenme biyolojilerinin incelenmesi
Fertilization of biology of some important standard and local sweet cherry cultivars grown in Amasya
Yazar: BAHAR KARAKAŞ ÇIRTLIK
Danışman: DOÇ.DR. NERİMAN BEYHAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
AMASYA'DA YETİŞTİRİLEN BAZI ÖNEMLİ STANDART VE YERLİ KİRAZÇEŞİTLERİNİN DÖLLENME BİYOLOJİLERİNİN İNCELENMESİÖZET2003-2005 yıllarında yürütülen bu araştırmada, yerli ve standart kiraz çeşitlerindenTürkoğlu, Köroğlu, Kargayüreği, Hacı Ali, Geçkiraz, Starks Gold (Sarı) ve 0900 Ziraatkullanılmıştır. 0900 Ziraat ana çeşit olarak kullanılmış ve diğer çeşitlerle melezlenmiştir.Araştırmada yapılan fenolojik gözlemlere göre, 2003 yılında kirazlarda çiçeklenme13-23 Nisan, 2004 yılında 27 Mart-11 Nisan ve 2005 yılında 7-19 Nisan tarihleri arasındagerçekleşmiştir.Denemede yer alan çeşitlerde çiçek tozu canlılık ve çimlenme yetenekleribelirlenmiştir. En yüksek çiçek tozu canlılık oranları 2003 ve 2004 yıllarında Hacı Ali(%85.94-%91.26) çeşidinden elde edilirken, en düşük oranlar her iki yılda da 0900 Ziraat(%74.75-%62.48) çeşidinden elde edilmiştir. 2003 yılında en yüksek çiçek tozu çimlenmeoranları Hacı Ali (%51.49), en düşük ise Starks Gold (%38.18) çeşitlerinden elde edilirken,2004 yılında en yüksek Türkoğlu (30.62), en düşük ise Kargayüreği (%13.94) çeşitlerindenelde edilmiştir.Meyve tutma oranları bakımından denemede kullanılan çeşitlerin 0900 Ziraat için iyisayılabilecek birer tozlayıcı oldukları görülmüştür. 2003 yılında en yüksek meyve tutma oranı0900 Ziraat x Hacı Ali (%49.54), 2004 yılında ise x Geçkiraz (%15.24) kombinasyonundanelde edilmiştir. Farklı tozlayıcıların 0900 Ziraat çeşidinin meyve kalite özellikleri üzerineönemli düzeyde etkileri olmamıştır.Anahtar kelimeler: Prunus avium L., 0900 Ziraat, çiçek tozu kalitesi, uyuşmazlık, meyvetutumu

Abstract:
FERTILIZATION BIOLOGY OF SOME IMPORTANT STANDARD AND LOCALSWEET CHERRY CULTIVARS GROWN IN AMASYAABSTRACTThis study was carried out in the years of 2003-2005 in Amasya. Five local cultivars(Türkoğlu, Köroğlu, Kargayüreği, Hacı Ali and Geçkiraz) and two standard cherry cultivars(Starks Gold and 0900 Ziraat) were used. 0900 Ziraat was used as female parent and crossedwith the other six cherry cultivars.According to the phenological observations in this study, flowering date of thecherries were observed in 2003 between 13-23 April, in 2004 between 27 March - 11 Apriland in 2005 between 7-19 April.In this study, pollen viability and germination ratio were determined. The highestratios of pollen viability were taken from Hacı Ali cultivar (85.94-91.26, %) and the lowestratios were taken from 0900 Ziraat cultivar (74.75-62.48, %) in 2003 - 2004. When wedetermined the highest ratio of the ability pollen germination for Hacı Ali (51.49, %), thelowest ratio for Starks Gold (38.18, %) cutivars in 2003, and the highest ratio for Türkoğlu(30.62, %), the lowest ratio for Kargayüreği (13.94, %) were determined in 2004.It is observed that cultivars used for 0900 Ziraat may be suitable pollinizer by the fruitset ratios in this study. It is observed that the highest fruit set ratio from 0900 Ziraat x HacıAli combination (49.54, %) in 2003 and the lowest fruit set ratio from 0900 Ziraat x Geçkirazcombination (15.24, %). We determined that the different pollinizer for 0900 Ziraat fruitquality properties were not significant effect.Key words: Prunus avium L., 0900 Ziraat, pollen quality, incompatibility, fruit set.