COVID-19 sürecinde kemoterapi alan kolorektal kanserli hastalarda mobil uygulama ilegeliştirilen interaktif hemşire desteği programının hasta sonuçlarına etkisi
The effect of the interactive nurse support program developed with mobile application on patientoutcomes in colorectal cancer patients receiving chemotherapy during COVID-19
Yazar: BURCU AĞDEMİR
Danışman: PROF. DR. AYTEN DEMİR
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
COVID-19 Sürecinde Kemoterapi Alan Kolorektal Kanserli Hastalarda Mobil Uygulama ile
Geliştirilen İnteraktif Hemşire Desteği Programının Hasta Sonuçlarına Etkisi
Bu araştırma, COVID-19 sürecinde kemoterapi alan kolorektal kanserli hastalarda mobil
uygulama ile geliştirilen interaktif hemşire desteği programının hasta sonuçlarına etkisini değerlendirmek
amacıyla randomize kontrollü olarak yürütüldü.
Araştırma; 21 Mart 2022-15 Haziran 2023 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Tıbbi
Onkoloji Anabilim Dalı Ayaktan Tedavi Ünitesinde 44 kontrol ve 40 müdahale grubundan olmak üzere
toplam 84 hasta ile yürütüldü. Araştırmada kontrol grubundaki hastalar standart bakım alırken müdahale
grubundaki hastalar standart bakım ile birlikte dört kür boyunca interaktif hemşire desteği programını
içeren mobil uygulama kullanmışlardır. Araştırmaya katılan tüm hastalara Kişisel Bilgi Formu, Çok
Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, EORTC QLQ-C30 ve CR29 Yaşam Kalitesi Ölçeği ve Beck
Anksiyete Ölçeği uygulandı. Müdahale grubuna son ölçümde Mobil Uygulamanın Etkinliğinin
Değerlendirilmesi Formu uygulandı. Araştırmanın yürütülmesi için gerekli etik kurul ve kurum izinleri
alınmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, ki kare testi, Mann Whitney U ve Pearson
korelasyon kullanıldı.
Mobil uygulama ile geliştirilen interaktif hemşire desteği programının kullanımından sonra
müdahale grubunda yer alan hastaların algılanan sosyal destek, semptom yönetimi ve yaşam kalitesi
puanlarında kontrol grubuna göre anlamlı bir artış olurken, anksiyete puanlarında da anlamlı bir düşüş
saptandı (p<0,05).
Araştırma sonucunda; mobil uygulama ile geliştirilen interaktif hemşire desteği programının,
kemoterapi alan kolorektal kanserli hastaların semptom yönetim becerileri, algılanan sosyal desteklerini ve
yaşam kalitelerini anlamlı düzeyde arttırdığı ve anksiyete düzeylerini anlamlı düzeyde düşürdüğü
belirlendi. Kemoterapi alan kanser hastalarının bilgilendirilmesi, bakımı ve desteklenmesinde mobil
uygulama kullanımının multidisipliner bir iş birliği ile yaygınlaştırılması önerilir.
Anahtar Sözcükler: Mobil Uygulama, Kolorektal Kanser, Anksiyete, Yaşam Kalitesi, Sosyal Destek,
Semptom Yönetimi, Hemşirelik, COVID-19

Abstract:
The Effect of the Interactive Nurse Support Program Developed with Mobile Application on Patient
Outcomes in Colorectal Cancer Patients Receiving Chemotherapy During COVID-19
This research was conducted as a randomized controlled study to evaluate the effect of an
interactive nurse support program developed with a mobile application on patient outcomes in colorectal
cancer patients receiving chemotherapy during COVID-19.
The research was conducted between 21 March 2022 and 15 June 2023, at Ankara Bilkent City
Hospital Medical Oncology Department Outpatient Treatment Unit, with a total of 84 patients, 44 from the
control and 40 from the intervention group. In the study, patients in the control group received standard
care, while patients in the intervention group used a mobile application containing an interactive nurse
support program along with standard care for four cycles. Personal Information Form, Multidimensional
Perceived Social Support Scale, EORTC QLQ-C30 and CR29 Quality of Life Scale and Beck Anxiety
Scale were applied to all patients participating in the study. The Evaluation of the Effectiveness of the
Mobile Application Form was applied to the intervention group at the last measurement. Necessary ethics

committee and institutional permissions were obtained to conduct the research. Descriptive statistics, chi-
square test, Mann Whitney U and Pearson correlation were used to analyze the data.

After the use of the interactive nurse support program developed with the mobile application, there
was a significant increase in the perceived social support, symptom management and quality of life scores
of the patients in the intervention group compared to the control group, while a significant decrease was
detected in their anxiety scores (p < 0.05).
As a result of the research; It was determined that the interactive nurse support program developed
with the mobile application significantly increased the symptom management skills, perceived social
support and quality of life of colorectal cancer patients receiving chemotherapy and significantly reduced
their anxiety levels. It is recommended that the use of mobile applications be disseminated through a
multidisciplinary collaboration in informing, caring and supporting cancer patients receiving
chemotherapy.
Keywords: Mobile Application, Colorectal Cancer, Anxiety, Quality of Life, Social Support, Symptom
Management, Nursing, COVID-19