Kültür varlıkları üzerindeki satış amaçlı aldatıcı onarımlar ve tahribatlar
Deceptive repairs and destruction on cultural properties
Yazar: ZÜLEYHA GİZEM ÖZER
Danışman: PROF. DR. ALİ YALÇIN TAVUKÇU
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Arkeometri = Archaeometry

Özet:
Ülkemiz kültür katmanları ve varlığı bakımından zengin olduğu oranda, kaçak kazı ve tarihi eser kaçakçılığında da - maalesef - aynı oranda suça maruz kalmıştır. Defineci, kaçak kazı sırasında parçaladığı ya da zaten parçalanmış olan bir eseri müzeye veya koleksiyonere satabilmek için eser üzerinde onarımlar ve cazibesini arttırmak için  değişiklikler yapar. Satın alma veya yakalanma yolu ile koleksiyoner müzelerine ya da kamu müzeleri envanterine kaydedilmiş azımsanamayacak sayıda tahrifli eserler mevcuttur. Bu objelerin bir kısmı da müze vitrinlerinde sergilenmektedir. 
Bu tez yıllar içinde çalışmış ve belgelemiş olduğum ve orjinalliğinden uzaklaşmış aldatıcı onarımlı eserler ile ilgili farkındalık oluşturmak amacı ile çalışılmıştır. Kataloglama ile anlatılacak eserler üzerinde tahribatsız ve hızlı sonuç alınabilen analiz yöntemleri anlatılmıştır. Objeler üzerindeki aldatıcı onarım ve tahrifat yöntemleri sınıflandırılmış ve eserlere uygulanabilecek konservasyon ve restorasyon uygulamaları tartışılmıştır. 
Koleksiyonerleri ve kendi müzelerini denetleyen müzecilere, tahrif edilmiş bu eserler anlatılarak farkındalık oluşturmak amaçlanmıştır. Nihai amacımız kültür envanterimizi bozan bu eserlere şüpheci bakış geliştirmek ve tahribatsız analizler sayesinde eserlerin satın alınmasını engellemektir. Piyasadaki bu arz talep dengesinin kırılması sonucunda  eserlerin üretiminin durması da hedeflenmiştir.

Abstract:
As rich as our country is in terms of cultural layers and assets, it is also - unfortunately - subject to the same level of criminality in terms of illicit digging and smuggling of historical artefacts. In order to sell an artefact that has been destroyed during illicit digging or that has already been destroyed to a museum or collector, the treasure hunter makes repairs and changes to the artefact in order to increase its attractiveness. There are a considerable number of defaced artefacts recorded in the inventories of collectors' museums or public museums, either through purchase or capture. Some of these artefacts are also on display in museum windows. 
This thesis aims to raise awareness about the deceptively repaired artefacts that I have studied and documented over the years and which have moved away from their originality. Cataloguing and non-destructive and fast analysis methods on the works to be described are explained. Deceptive repair and defacement methods on objects are classified and conservation and restoration practices that can be applied to artefacts are discussed. 
It is aimed to raise awareness of collectors and museologists who supervise their own museums by explaining these defaced artefacts. Our ultimate aim is to develop a sceptical view of these artefacts that spoil our cultural inventory and to prevent the purchase of artefacts through non-destructive analyses. It is also aimed to stop the production of artefacts as a result of breaking this supply and demand balance in the market.