Nurettin Topçu felsefesinde sezgi kavramının yeri ve önemi
The status and importance of the notion of intuition in Nurettin Topçu's philosophy
Yazar: FİLİZ ÜNLÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KUTSİ KAHVECİ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Ahlak = Morality ; Eğitim = Education ; Felsefe = Philosophy ; Felsefe tarihi = Philosophy history ; Sezgi = Intuition ; Topçu, Nurettin = Topçu, Nurettin ; Türk felsefesi = Turkish philosophy

Özet:
Bu çalışmamızın amacı Türk kültür ve düşünce tarihinin önemli düşünürlerinden olan Nurettin Topçu'nun felsefesinde önemli bir yere sahip olan "sezgi" kavramını daha doğrusu onun ifadesiyle "ilham"ı incelemek ve tahlilini yaparak ilhamın felsefi sezgiden farkını ortaya koymaktır. Daha önce Nurettin Topçu'nun sezgi kavramına yönelik bir çalışma olmaması, çalışmamızın özgün olduğunu göstermektedir.
Çalışmamızda 'sezgi' kavramını ele almamızın sebebi ise Topçu'nun bu kavramı sadece epistemolojik bir kavram olarak görmekle kalmayıp ona yaratıcının ve tüm âlemin bilgisini sağlama gibi bir görev yüklemesidir. 20. yüzyılda yaşanan iki büyük dünya savaşı ve bu savaşlara bağlı olarak yaşanan politik ve ekonomik çöküşlerin toplumlarda ve bireylerde oluşturduğu yıkım ve ümitsizlik, toplumdaki değerlerin önemini yitirmesine ve insanların bireyselleşmesine neden olmuştur. Bu ise insanların Varoluşçuluk, Diyalektik Materyalizm, Mantıkçı Pozitivizm gibi 20. yy. da ortaya çıkan ve metafizik-mistik öğeleri tamamen yok sayan yeni felsefi akımlara yönelmesine sebep olmuştur.Topçu ise, sezgi kavramının 20. asrın varoluşçu, pozitivist, relativist ve materyalist bireylerine ümit ve iman aşıladığını düşünmektedir. Topçu'nun 20. yy. ve sonrası için önemli bir görev yüklediği sezgi kavramını daha iyi anlamak ve açıklamak için çalışmamızın giriş bölümünde sezgi kavramının tarihsel gelişimi üzerinde durulmuştur. Birinci bölümde, ilk olarak Nurettin Topçu'nun hayatı ve eserlerine yer verilmiştir. Daha sonra Topçu'nun ilmi kişiliğinden kısaca bahsedip;onu fikir ve şahsiyet olarak etkileyen düşünürler ele alınmıştır.İkinci bölümde Nurettin Topçu'da sezgi kavramı ele alınmıştır. Öncelikle Topçu'nun sezgi kavramı tanımlaması yapılmıştır. Daha sonra ise sezgi (ilham) kavramını daha ağırlıklı olarak kullandığı İsyan Ahlâkı adlı doktora tezi ele alınmış ve onun oluşturduğu 'hareket felsefesi' üzerinde durulmuştur. Ayrıca sezginin (ilhamın) irade, devlet, sanat ve din üzerindeki etkisinden bahsedilmiştir.Sonuç kısmında ise Topçu'nun sezgi(ilham) kavramının tanımı yapılıp, onun sezgi tanımıyla felsefedeki sezgi tanımı arasındaki farklılıklar ifade edilmiş ve ilhamın epistemolojik, dini, ahlaki karakterine değinilip, Topçu'nun ilham olarak ifade ettiği sezginin birey ve toplum açısından öneminden bahsedilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Nurettin Topçu, Bergson, sezgi, ilham, isyan ahlâkı, hareket felsefesi, ahlâk, irade

Abstract:
The aim of this study is to examine the concept of "intuition" which is called as "inspiration" by Nurettin Topçu and which has an important place in the philosophy of Nurettin Topçu who is one of the most important philosopher in the history of Turkish culture and thought and to reveal the difference of inspiration from philosophical intuition by analysis.The fact that there was not a study regarding the notion of intuition of Nurettin Topçu shows that our study is original. 
The reason why we deal with the notion of "intuition" in our study is that Topçu not only considers this as an epistemological notion but also assigns it the task of attaining the knowledge of the creator and the whole world. Two world wars in the 20th century and the devastation and despair which economic collapses caused in societies and individuals depending upon these wars brought about the loss of the importance of the values in the society as well as the individualization of the people. This caused people to turn to new philosophical movements such as Existentialism, Dialectical Materialism, Logic Positivism which emerged in the 20th century and completely ignored the metaphysical-mystical elements. Topçu believes that the notion of intuition gives hope and faith to existential, positivist, relativist and materialist individuals in the 20th century. In order to understand and explain the notion of intuition which Topçu assigns an important task for and after 20th century, the introduction focused on the historical development of the concept of intuition in this study.
In the first chapter, after presenting Nurettin Topçu's life and studies and mentioning his scholarly personality briefly, philosophers who influenced him in terms of ideas and personality were discussed. The second chapter continued with the notion of intuition in Nurettin Topçu's philosophy. After the definition of Topçu's notion of intuition was provided, his doctoral dissertation titled The Ethics of Rebellion was mainly discussed and his 'philosophy of movement' was emphasized. In conclusion chapter of the study, defining Topçu's notion of intuition (inspiration), the differences between his definition of intuition and intuition in philosophy were expressed and mentioning the epithemological, religious, moral character of inspiration, the importance of intuition that Topçu regards as inspiration for the individual and society was discussed.
Key Words: Nurettin Topçu, Bergson, intuition, inspiration, the ethics of rebellion, philosophy of movement, morality, willpower