Kalsiyum katılan ortamda fide yetiştirmenin ve farklı azotlu gübrelerle gübrelemenin domateste besin maddeleri alınımı üzerine etkisi
The effects on tomatoe food substance uptake at an median that is been added calcium to grow seedlings and which has been fertilized with different nitrogen fertilizers
Yazar: NURDAN ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. NURAY MÜCELLA MÜFTÜOĞLU
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Domates fidelerinin farklı dozdaki kalsiyum besin elementi verilen ortamlarda yetiştirildikten sonra, farklı azot kaynağı ile gübrelenerek, bitkinin Ca içeriğini artırmak, bu sayede çiçek burnu çürüklüğü (ÇBÇ) gösteren meyve sayısını mümkün olduğunca azaltmaya çalışmak ve bitkiye, yaprağa ve meyveye ait olan diğer özelliklerin değişimini takip etmek amacı ile bu deneme yürütülmüştür.
Deneme iki aşamalı olup ilk aşamada; kalsiyum sülfat kaynaklı 4 doz kalsiyum (0, 100, 200 ve 300 g Ca/m2) uygulanmış torf ortamına Rio Grande domates çeşidi tohum 5 g/m2 gelecek şekilde 23 Mart 2016 tarihinde ekilmiştir. Fideler 17 Mayıs 2016 tarihinde 4-5 gerçek yapraklı hale gelmeleri ile saksılara şaşırtılmıştır.
Denemenin ikinci aşamasında; yetiştirme ortamı olarak yoğun olarak ÇBÇ görülen Çanakkale Yenice Aşağıkaraaşık köyü mezarlık mevkiinden getirilen toprak kullanılmıştır. Toprağa taban gübrelemesi olarak ÇBÇ için bir önlem olarak kalsiyum amonyum nitrat ile analiz sonucuna göre, triple süper fosfat ve potasyum sülfat gübreleri kullanılmıştır. Taban gübrelemesinden sonra üst gübre olarak amonyum nitrat, kalsiyum nitrat ve üre gübreleri içerdikleri azot dozları eşit olacak şekilde yarısı çiçeklenme döneminden hemen önce, diğer yarısı ilk meyveler hasat edildikten hemen sonra uygulanmıştır. Meyve hasadı 15 Temmuz 2016 tarihinde başlayıp 5 Ekim 2016 tarihinde sona ermiştir.
	Domates meyveleri hasat edildikten sonra; Fidenin şaşırtılması ile ilk çiçek açması arasında geçen süre (gün), Çiçek açma ile meyve oluşumunun başlaması arasında geçen süre (gün), Meyve oluşumu ile ilk hasadın başlaması arasında geçen süre (gün), Hasat süresi (gün), Fidelerin şaşırtılması ile hasat sonu arasındaki toplam süresi (gün), Verim (g/parsel), Meyve sayısı, Çiçek burnu çürüklüğü (ÇBÇ) olan meyve sayısı, Meyve ağırlığı (g), Meyve çapı (cm), Meyve çevresi (cm), Meyve boyu (cm), Boy/Çap, Bitki boyu (cm), Gövde çevresi (cm) özellikleri ile Kalsiyum sülfat uygulanmış domates bitkilerinin yaprak ve meyvede elementlerine (P, K, Ca, Mg, Fe, Cu, Zn, Mn, B) bakılmıştır. 
Sonuç olarak; domates yetiştiriciliğinde fide aşamasında torf ortamına CaSO4 kaynaklı 100 g/m2 Ca ilave edilmesi, taban gübrelemesinin toprak analiz sonuçlarına göre yapılması ve üst gübrelemede amonyum nitrat gübresinin tercih edilmesinin verimi olumlu etkilendiği saptanmıştır. 
Ayrıca domates alanlarında kalsiyum eksikliği varsa; çiçek burnu çürüklüğü görülme olasılığına karşı fide yetiştirilen ortama CaSO4 kaynaklı 100 g/m2 Ca ilave edilmesine ek olarak, toprak analiz sonuçlarına uygun olarak yapılacak olan taban gübrelemesi sırasında kalsiyum miktarını destekleme amaçlı kalsiyum amonyum nitrat gübresinin ilave edilmesi, üst gübrelemede de azotlu gübrelerden ürenin tercih edilmesinin gerekli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This trial was conducted with the intention of a necessity to increase the Ca content of the plant by fertilizing with different nitrogen source after growing the tomato seedlings in different doses of calcium nutrient media, to try to reduce the number of blossom-end rot (BER) as much as possible and to follow the change of other properties belonging to the plant.
The trial has two stages; At the first stage Rio Grande tomato variety seed of 5 g / m2 was planted to the peat setting applied with four doses of calcium originating from calcium sulfate (0, 100, 200 and 300 g Ca / m 2) on March 23, 2016. The seedlings were astonished to the pots after 4-5 true leaves became available on May 17, 2016.
In the second phase of the experiment, the soil brought from Çanakkale Yenice Aşağıkaraaşık village cemetery site which is seen as a growing environment of blossom-end rot (BER) was used. Triple super phosphate and potassium sulphate fertilizers were used according to the analysis with calcium ammonium nitrate as a precaution for blossom-end rot (BER) as soil fertilization. Half of the ammonium nitrate, calcium nitrate and urea fertilizers as the base fertilization were applied before the half-flowering period and the other half were applied after the first bushes, so that they contained were equal the nitrogen doses. The fruit harvest began on July 15, 2016 and ended on October 5, 2016.
The time between the start of the first blooming of the flower and the beginning of the blooming and the beginning of the formation of the fruit (days), the time between the formation of the fruit and the start of the first harvest (days), the harvest time (days), Fruit weight (g), Fruit diameter (cm), height / diameter and plant height (cm), Fruit circumference (cm), Fruit size (cm), Fruit weight (g) (P, K, Ca, Mg, Fe, Cu, Zn, Mn, B) of the tomato plants with Calcium sulphate were investigated after the harvest.
As a result; It was determined that, when soil fertilization was done according to soil analysis results and preference of ammonium nitrate fertilizer in top fertilization was beneficial for the peat which 100 g / m2 Ca from CaSO4 was added in seedling stage in tomato cultivation.
Furthermore, if there is calcium deficiency in tomato fields; The addition of 100 g / m2 of Ca to the environment where the seedling is growing is against the likelihood of occurrence of flower bud decay. Also adding calcium ammonium nitrate fertilizer to support the amount of calcium during the base fertilization which has been carried out in accordance with soil analysis results and the addition of nitrogen fertilizer to the top fertilizer has been achieved as favorable and needed.