Richard Swinburne'de dinî tecrübe
Religious experience in Richard Swinburne
Yazar: FAİK AYTEMİZ
Danışman: PROF. DR. FARUK KARACA
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Din felsefesi = Religious philosophy

Özet:
Din felsefesi alanında en önemli tartışma konularından biri durumunda bulunan dinî tecrübe olgusu nerdeyse bütün düşünürlerin ilgi alanına girmiştir. Din felsefesi tarihinde öne çıkan isimlerden biri olan Richard Swinburne'ün alana dair gerek içerik olarak gerekse metodolojik olarak önemli değerlendirmelerde bulunduğu görülmektedir. "Richard Swinburne'de Dinî Tecrübe" başlıklı iki bölümden oluşan bu çalışmada Swinburne'ün dinî tecrübe ile ilgili görüşleri incelenmeye çalışılmıştır.
Çalışmamızın birinci bölümünde; din, inanç-iman kavramları analiz edilmiş, epistemolojik açıdan hangi unsurlardan oluştuğu ve yapısı gösterilmiş; kısaca kutsal bir gerçekliğin belirli bir şekilde algılanması veya kavranması şeklinde tanımlayabileceğimiz dinî tecrübenin kavramsal çerçevesi oluşturulmuş, bu kapsamda dinî tecrübe kavramının mahiyeti, dinî tecrübe çeşitleri, dinî tecrübenin özellikleri, dinî tecrübe-mistik tecrübe ilişkisi, dinî tecrübedeki tartışma alanları, dinî tecrübenin imkânı ve değeri gibi hususlar incelenmiş; bu bağlamda örneğin dinî tecrübenin pek çok kavramsal ve ampirik karışıklık ile karakterize olmaya devam etmesi gibi, söz konusu alanla ilgili araştırmalarda eksik görünen hususlara yer verilmiş, dinî tecrübenin ortak bir özü olup olmadığına dair tartışmalar aktarılmış, dinî tecrübenin empirik ve ontolojik yönden mümkün olup olmadığı analiz edilmiş, dinî tecrübenin nesnel bilgi sunmasının mümkün olup olmadığı alanın düşünürleri karşılaştırılmak suretiyle değerlendirilmiştir.
İkinci bölümde ise; Swinburne'e göre Tanrı'yı algılamanın imkânı, dinî tecrübenin mahiyeti, dinî tecrübenin rasyonel açıdan ve Tanrı'nın varlığına rasyonel bir kanıt olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği, dinî tecrübenin nesnelliği ve dinî tecrübe anlayışının özgün yönlerinin neler olduğu gibi konular betimlenmeye ve değerlendirilmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda, Swinburne'ün stratejisinin, teizmin ampirik kanıtlarla doğrulanabilen bir teori ya da varoluşsal hipotez olduğu, dinî tecrübenin de bu stratejinin merkezinde olup, bir bütün olarak dinî tecrübelerin teizmi natüralizmden daha fazla desteklediği, Swinburne açısından dinî tecrübenin, Tanrı'nın kendisini bir bilince sunması, kişinin de o Tanrı'yı algılaması olduğu, Swinburne'de dinî tecrübe nihaî gerçekliğin/Tanrı'nın hem tecrübesi hem de göstergesi olup, nihaî gerçekliğin/Tanrı'nın olağan yollarla algılanabildiği, onun argümanının, duyu algılarımıza ne kadar güvenebileceğimize ve teizmin doğru olma olasılığını artırma kabiliyetine dair tartışmalara önemli katkılarda bulunduğu, dinî tecrübenin nesnelliği tartışmalarında Öznel İkna Eğilimi ilkesi ve diğer birçok ilke ile önemli katkılarda bulunduğu ve dinî tecrübe anlayışının özgün yönlere sahip olduğu söylenebilir.

Abstract:
The phenomenon of religious experience, one of the most important topics of discussion in the field of philosophy of religion, has been of interest to almost all thinkers. Richard Swinburne, one of the leading figures in the history of philosophy of religion, has also made important evaluations in terms of both content and methodology. This two-part study titled "Religious Experience in Richard Swinburne" analyzes Swinburne's views on religious experience.
In the first part of our study; the concepts of religion, belief and faith were analyzed, the epistemological aspects of which components it consists of and its structure were shown; the conceptual framework of religious experience, which can be briefly defined apparent sensing or apprehending of a sacred reality, was established, and in this context, issues such as the definition and nature of the concept of religious experience, types of religious experience, characteristics of religious experience, the relationship between religious experience and mystical experience, fields of discussion in religious experience, the possibility and value of religious experience were examined; In this context, for example, issues such as the fact that religious experience continues to be characterized by many conceptual and empirical confusions that seem to be missing in the research on this field are included, the debates on whether religious experience has a common essence are presented, whether religious experience is empirically and ontologically possible is analyzed, and whether religious experience can provide objective knowledge is evaluated by comparing the thinkers of the field.
In the second part, the possibility of perceiving God according to Swinburne, the nature of religious experience, whether religious experience can be evaluated rationally and as a rational proof of God's existence, the objectivity of religious experience, and the unique aspects of his understanding of religious experience were tried to be described and evaluated. In this context, Swinburne's strategy is that theism is a theory or existential hypothesis that can be verified by empirical evidence, that religious experience is at the center of this strategy, that religious experience as a whole supports theism more than naturalism, that religious experience for Swinburne is God's presentation of himself to a consciousness and the person's perception of that God, and that religious experience in Swinburne is both an experience and an indication of Ultimate Reality/God, that the Ultimate Reality/God can be perceived in ordinary ways, that his argument makes important contributions to the debates about how much we can trust our sense perceptions and the ability of theism to increase the probability of being true, that he makes important contributions to the debates on the objectivity of religious experience with the Principle of Credulity and many other principles, and that his understanding of religious experience has unique aspects.