Denetimli serbestlik tedbiri uygulanan madde bağımlısı bireylerin aile ve sosyal çevreleri ile olan ilişkileri
Family and social environment relationships of drug addict individuals on probation precaution
Yazar: HÜSEYİN İMİR
Danışman: PROF. DR. NURDAN DUMAN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Politikaları ve Uygulamaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Aile = Family ; Aile içi ilişkiler = Family relations ; Bağımlılık = Dependency ; Denetimli serbestlik sistemi = Probation system ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Sosyal ilişkiler = Social relations ; Sosyal çevre = Social environment

Özet:
Denetimli serbestlik (DS) uygulaması; kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alan, kabul eden veya bulunduran kişileri hapis ile cezalandırılmak yerine tedaviye ve terapiye ihtiyaç duyulan kişiler olarak görmektedir. Uygulama maddeye bulaşanlara aileleri ve sosyal çevreleri içerisinde yaşamlarını sürdürerek maddeyi bırakma konusunda ciddi bir şans tanımaktadır.
Bu araştırmanın amacı; haklarında denetimli serbestlik tedbiri uygulanan madde kullanan bireylerin madde bağımlısı olmadan önce ve olduktan sonraki aile ve sosyal çevreleri (okul, iş, arkadaş) ile olan ilişkilerini, denetimli serbestlik deneyimleri ve geleceğe yönelik beklentilerini ortaya koymak olarak belirlenmiştir. Bununla beraber madde kullanan bireylerin aile yapılarının, aile dinamiklerinin ve sosyal çevrelerinin madde kullanımı üzerindeki etkisi ve bireyleri maddeye iten sebepler irdelenmiştir. 
Araştırmaya, Batman Bölge Devlet Hastanesi DS polikliniğine sevk edilen 18-40 yaşları arasındaki 18 erkek katılmıştır. Bu araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış olup örneklem olarak da yorumlayıcı fenomenolojik desende kullanılan amaçlı örnekleme yöntemlerinden "maksimum çeşitlilik örneklemesi" kullanılmıştır.  Elde edilen bulgular ise betimsel analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. 
Araştırmanın sonucunda, katılımcıların madde kullanımından sonra aile ve sosyal çevreleri ile olan ilişkilerinde olumsuz anlamda değişimlerin olduğu, aile içi dinamiklerinin ve sosyal çevrelerinin madde kullanımı üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca katılımcıları madde kullanımına iten en önemli sebeplerin başında merak, özenti ve arkadaş çevresinin etkisi olduğu görülmüştür. Bununla beraber DS tedbiri uygulamasının madde kullanımını azaltma veya bıraktırma üzerinde olumlu bir etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.


Anahtar Kelimeler: Aile, aile dinamikleri, denetimli serbestlik, madde bağımlılığı,
nitel araştırma

Abstract:
Probation practice sees individuals buying, accepting and holding drugs or excitant substances for use as ones need treatment and therapy instead of to be sentenced to jail. The practice gives who got mixed up in drugs a great chance to stop using drugs by living in their family and social enviroment.
The aim of this research was defined to reveal family and social environment relationships (school, work, friend) of drug addict ındividuals on probation before and after become drug addict, their probation experiences and future expectaions. Moreover, the effects of family structures, family dynamics and social enviroment on drug usage and the reasons that push the individuals to drugs were investigated.
Eighteen males between the ages of 18-40 who had been sent to Batman Distcrict Public Hospital participated in the research. In this research, qualitative research method was utilized. As sampling, maximum variation sampling which is one of the purposive sampling methods used in interpretive phenomenology pattern was utilized. The findigs obtained were solved by descriptive analyssis method.
In the result of research, negative changes were determined in relationships of participants with their family and social enviroment after drug usa and it was determined that the family dynamics and social enviroment effect on drug use. Also, it was seen that curiosity, wannabe, and entourage were the foremost main reasons which push participants to use drug. Moreover, it was concluded that probation practice has an positive effect on reducing or stopping drug use.


Key Words: Family, family dynamics, probation system, drug addiction, qualitative
research,