Yeni tanı almış Tip 2 diyabetli hastalarda serum irisin seviyesinin incelenmesi
Investigation of serum irisin levels of patients with new-onset type 2 diabetes mellitus
Yazar: ELİF ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. EŞREF EDİP KEHA
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Glükoz tolerans testi = Glucose tolerance test ; Metformin = Metformin ; Miyokin = Myokine ; İrisin = Irisin

Özet:
Son yıllarda, bir hormon olarak tanımlanan irisin, miktarı PGC-1α  tarafından düzenlenen ve bir Tip 1 membran proteini olarak bilinen FNDC5'in proteolitik olarak parçalanması sonucu iskelet kasından kana salınan bir miyokindir. İrisin,  glukoz toleransını ve enerji harcanmasını arttırırken, karbohidrat homeostazını iyileştirir. Metformin biguanid sınıfında olan oral antidiyabetik bir ilaçtır. Karaciğerde glukoneogenezi inhibe eder ve insulin direncini azaltır. İrisin enerji metabolizması yollarının düzenlenmesinde rol alan ve Tip 2 diyabet(T2DM)'li kişilerde kandaki miktarı azalan bir hormondur. Metformin de yakıt ve enerji metabolizmasını etkileyen ve Tip 2 diyabet tedavisinde çok yaygın olarak kullanılan bir ilaçtır. Bu bilgilerden hareketle bu çalışmada, metformin kullanımının serum irisin seviyesi üzerine etkisinin aydınlatılması amaçlanmıştır. Bu amaçla, Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı' na başvuran ve Oral Glukoz Tolerans Testi (OGTT) sonucu glukoz toleransının bozulmuş olduğu belirlenen 20 kişi çalışmaya dahil edilmiştir. Egzersiz ve beslenme gibi hayat tarzlarında değişiklik ve metformin kullanılması tavsiye edilen bu kişilerden 1 aylık dönemin ardından tekrar kan alınmıştır. Ayrıca, hasta grubuyla yaş ve cinsiyet olarak eşleşen sağlıklı kişilerden oluşan bir kontrol grubu oluşturulmuş (n=20 ), bu iki gruptan alınan kan örneklerindeki irisin seviyeleri ELISA metoduyla ölçülmüştür. Ölçümlerin istatiksel değerlendirilmesi sonucunda, hasta grubunun tedavi öncesi kan örneklerindeki irisin seviyeleri ile bir ay boyunca tavsiye edilen tedavileri sonrası alınan kan örneklerindeki irisin seviyeleri arasında önemli bir farklılık olmadığı gözlemlenmiştir (p=0.780).  Kontrol grubuyla tedavi gören grup arasında da benzer bir sonuç elde edilirken (p=0.170), kontrol grubuyla hasta grubunun tedavi öncesi örneklerindeki irisin miktarları karşılaştırıldığında, kontrol grubunun serum irisin değerinin anlamlı derecede daha fazla olduğu bulunmuştur (p=0.002). Sonuç olarak, hayat tarzının değiştirilerek alınan metforminin T2DM'li hastaların kanlarındaki irisin seviyesini değiştirip, değiştirmediği konusunda net bir kanaate varılamamıştır.

Abstract:
Irisin is a myokine, which has been recently defined as a hormon, is released into the blood circulation from the skeletal muscle after a proteolytic cleavage of FNDC5, the level of which is regulated by PGC-1α. Irisin increases glucose tolerance and energy expenditure and improves carbohydrate homeostasis. Metformin is a biguanidine class antidiabetic drug. It inhibits liver gluconeogenesis and decreases insulin resistance. Irisin has a role in the regulation of energy metabolism pathways and its level in the blood has been shown to decrease in persons with Type 2 Diabetes(T2DM). Metformin which is a frequently used drug in treatment of T2DM, also affects the energy metabolism. In this study, by regarding this relationship, it is aimed to reveal the effect metformin on serum irisin levels. 20 patients who had applied to the Department of Endocrinologic and Metabolic Diseases and whose Oral Glucose Tolerance Tests (OGTT) had been found to be impaired were included to this investigation. They were recommended to take metformin and to change their life style, such as exercise and diet and their blood were taken after 1 month. Also, a healthy control group (n=20 ) were formed from persons with almost a similar age and sexual distribution as the patient group and the irisin levels of the blood samples taken from these two groups had been measured by ELISA method. Statistical evaluation of the measurements did not show a significant difference (p=0.780) between the irisin levels of the blood samples taken from the patients before and after 1 month recommended treatment. A similar result were found between the control and the treated groups (p=0.170), while a significant increase (p=0.002) were observed for the irisin levels of the control group when compared with the patients group before treatment. In conclusion, the results obtained from this study had not shown clearly if metformin taken together with the life style change by patients with T2DM had changed their blood irisin levels.