2000-2022 yılları arasında Türkiye'de yapılan öğretim liderliği tezlerinin sistematik incelemesi
A systematic review of educational leadership theses in Turkey between 2000-2022
Yazar: AYDAN SEDA GÜLEÇ
Danışman: PROF. DR. ENGİN ASLANARGUN
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma, Türkiye'de 2000-2022 yılları arasında gerçekleştirilen öğretim liderliği ile ilgili lisansüstü tezleri sistematik bir şekilde incelemeyi amaçlamaktadır. Öğretim liderliği, okullardaki öğretim süreci, okul yönetimi ve öğrenci başarısı üzerine yoğunlaşmaktadır. Bu çalışma Türkiye'deki öğretim liderliği araştırmalarını analiz etmeyi hedeflemektedir. Bu doğrultuda, Türkiye'deki üniversitelerde yayımlanan tezler veri kaynağı olarak kullanılmıştır. Bu veriler, "öğretim liderliği" anahtar kelimesi kullanılarak aranmış ve çalışmanın amacına uygun bulunan ve çalışma grubunu oluşturan 87 tez çalışması sistematik inceleme yöntemiyle analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre Türkiye'deki öğretim liderliği araştırmalarının büyük ölçüde İstanbul merkezli olduğunu ve zaman içinde artış gösterdiğini göstermektedir. Ayrıca, bu çalışmaların genellikle yüksek lisans düzeyinde yapıldığı ve okul müdürlerini konu aldığı tespit edilmiştir. Çalışmalarda erkek araştırmacıların ve danışmanların daha fazla yer aldığı görülmüştür. Nicel metodolojilerin sıklıkla tercih edildiği ve özellikle okul müdürlerinin öğretim liderliği davranışlarına odaklandığı sonucuna varılmıştır. Bu sistematik inceleme, Türkiye'deki öğretim liderliği araştırmalarının genellikle nicel ve yüzeysel olduğunu, aynı zamanda okul müdürlerinin öğretim liderliği rollerini sergilediğine yönelik yaygın bir kabul olduğunu göstermektedir. Önerilerin büyük ölçüde soyut ve bulgulara dayanmayan noktalara yoğunlaştığı belirtilmektedir. Bu çalışma sonucuna göre Türkiye'deki öğretim liderliği araştırmalarının çeşitlenmesi ve daha derinlemesine incelenmesi gerekmektedir. Ayrıca, okul müdürlerinin öğretim liderliği rollerini değerlendiren gelecekteki çalışmaların, daha fazla nitel ve analitik bir yaklaşım benimsemesi gerektiği önerilmektedir. Bu durum Türkiye'deki eğitim sisteminin daha etkili ve sürdürülebilir hale gelmesine katkı sağlayacaktır.

Abstract:
This study aims to systematically examine the postgraduate theses on instructional leadership in Turkey between 2000 and 2022. Instructional leadership focuses on the teaching process in schools, school management and student achievement. This study aims to analyze instructional leadership research in Turkey. For this purpose, theses published in Turkish universities were used as data sources. These data were searched using the keyword "instructional leadership" and 87 theses, which were found to be suitable for the purpose of the study and constituted the study group, were analyzed by systematic review method. The results of the analysis show that instructional leadership research in Turkey is largely centered in Istanbul and has increased over time. In addition, it was determined that these studies were generally conducted at the master's level and focused on school principals. It was observed that male researchers and consultants were more frequently involved in the studies. It was concluded that quantitative methodologies were frequently preferred and focused specifically on the instructional leadership behaviors of school principals. This systematic review suggests that instructional leadership research in Turkey is often quantitative and superficial, while there is a widespread acceptance that principals exhibit instructional leadership roles. Recommendations are largely abstract and focused on points that are not based on findings. According to the results of this study, instructional leadership research in Turkey needs to be diversified and examined in more depth. It is also suggested that future studies evaluating principals' instructional leadership roles should adopt a more qualitative and analytical approach. This will contribute to making the education system in Turkey more effective and sustainable.