Kurumsal reklamcılık bağlamında afet yönetimi ve sosyal sorumluluk uygulamaları: 6 şubat Kahramanmaraş depremi örneği
Disaster management and social responsibility practices in the context of corporate advertising: The february 6th Kahramanmaraş earthquake case
Yazar: BAHATTİN DOĞUKAN GEDİK
Danışman: DOÇ. DR. GÜLDANE ZENGİN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Reklamcılık Ana Bilim Dalı / Pazarlama İletişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Reklamcılık = Advertising

Özet:
Bu çalışma, 6 Şubat 2023 tarihinde Türkiye'de meydana gelen Kahramanmaraş Depremi sonrasında markaların sosyal medya üzerinden yaptıkları kurumsal sosyal sorumluluk paylaşımlarını analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, markaların paylaşımlarında cast ve ünlü kullanımı, marka logosu ve sloganı, sosyal medya etiketleri, ürün görünümü, destek şekilleri ve türleri, mesajlarının duygusal veya rasyonel verilme durumu, kullanılan renkler ve paylaşımların afetten kaç gün sonra yapıldığı incelenmiştir. Araştırma bulguları, markaların hiçbirinin KSS paylaşımlarında cast veya ünlü kullanmadığını, ancak %87'sinin marka logosunu kullandığını göstermiştir. Slogan kullanımı ise hiçbir paylaşımda görülmemiştir. Sosyal medya etiketleri %10 oranında kullanılırken, ürün görünümüne %8 oranında yer verilmiştir. Sektörel dağılımda gıda sektörü %16 ile en yüksek orana sahipken, finans, tekstil ve enerji sektörleri de önemli paylara sahiptir. Kozmetik sektöründen paylaşım yapılmamıştır. Destek şekilleri açısından, nakdi yardım %45 ile en sık tercih edilen yöntem olmuştur. Gıda ve giyim destekleri de yüksek oranlarda yer almıştır. KSS türlerinde ise hayırsever/yardımsever yaklaşım %90 ile baskın durumdadır. Mesajların yönü incelendiğinde, paylaşımların %58'inin "duyurudan temenniye" şeklinde ilerlediği tespit edilmiştir. Geçmiş olsun veya taziye mesajları %60 oranında bulunurken, eylem destek çağrısı %54 oranında yer almıştır. Mesajların %78'i rasyonel bir şekilde verilmiştir. Renk kullanımında siyah ve beyaz renkler tüm paylaşımlarda kullanılmıştır. Paylaşımların %91'i afetten sonraki ilk 7 gün içinde yapılmıştır, bu da markaların kriz anında hızlı tepki verdiğini göstermektedir. Sonuç olarak, markaların deprem sonrasındaki KSS paylaşımlarında ticari unsurlardan kaçındığı, yardım ve destek odaklı bir iletişim stratejisi benimsediği görülmüştür. Bu durum, kriz dönemlerinde markaların toplumsal duyarlılığa uygun hareket ettiğini ve sosyal sorumluluk bilinciyle iletişim kurduğunu göstermektedir.

Abstract:
This study aims to analyze the corporate social responsibility posts that brands shared on social media following the Kahramanmaraş Earthquake that occurred in Turkey on February 6, 2023. The research examines the use of cast and celebrities in brands' posts, the inclusion of brand logos and slogans, social media tags, product appearances, forms and types of support, the emotional or rational delivery of messages, the colors used, and how many days after the disaster the posts were made. The findings indicate that none of the brands used cast or celebrities in their CSR posts; however, 87% incorporated their brand logo. Slogan usage was not observed in any post. Social media tags were used at a rate of 10%, while product appearances were included in 8% of the posts. In terms of sectoral distribution, the food industry had the highest share at 16%, while finance, textile, and energy sectors also held significant shares. No posts were made by the cosmetics sector. Regarding forms of support, cash aid was the most frequently preferred method at 45%. Food and clothing supports were also included at high rates. In CSR types, the philanthropic/charitable approach dominated at 90%. When examining the direction of the messages, it was found that 58% of the posts progressed from "announcement to wish." Get-well or condolence messages were present in 60% of the posts, while calls for action support were included in 54%. A total of 78% of the messages were delivered in a rational manner. In terms of color usage, black and white were used in all posts. A significant 91% of the posts were made within the first seven days after the disaster, indicating that brands responded swiftly during the crisis. As a result, it was observed that brands avoided commercial elements in their CSR posts after the earthquake and adopted a communication strategy focused on help and support. This demonstrates that brands acted appropriately to societal sensitivities during times of crisis and communicated with a consciousness of social responsibility.