Majör depresif bozukluk ve bipolar bozukluk tanılı ergenlerin bilişsel ve klinik özelliklerinin karşılaştırılması
Comparison of cognitive and clinical features on adolescents with major depressive disorder and bipolar disorder
Yazar: MERVE CAN KALEOĞLU
Danışman: PROF. DR. GÜL KARAÇETİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Psikiyatrisi Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bipolar bozukluk = Bipolar disorder ; Depresif bozukluk-majör = Depressive disorder-major ; Nörobilişsel hastalıklar = Neurocognitive disorders ; Şizotipal kişilik bozukluğu = Schizotypal personality disorder

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmanın amacı bipolar ve unipolar depresyon ayrımının erken yapılması için Majör Depresif Bozukluk (MDB) ve Bipolar Bozukluk (BB) tanısı olan hastaların melankoli, şizotipi gibi klinik özellikleri ve nörobilişsel fonksiyonlarındaki bozulmaların karşılaştırılmasıdır.

YÖNTEM: Çalışmamıza 150 MDB ve 72 BB Olguları, 30 Sağlıklı Kontrol (SK) dahil edilmiştir. Araştırmacı tarafından oluşturulan form ile ailelerden ve çocuklardan sosyodemografik bilgiler edinilmiştir. 10-18 yaş arasındaki ergenlerde klinik özellikleri değerlendirmek için; Klinik Global İzlenim Ölçeği (KGİ-Ş), Çocuklar için Depresyon Derecelendirme Ölçeği (ÇDDÖ), Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMDÖ), Çocuklar İçin Genel Değerlendirme Ölçeği (CGAS), Sydney Melankoli Prototip Endeksi Ölçeği (SMPI), Sürekli Kaygı Envanteri-II (STAI-II), Şizotipal Kişilik Ölçeği-Kısa Form (SPQ-B), Barratt Dürtüsellik Ölçeği-11 (BIS-11), Yıkıcı Davranım Bozuklukları İçin DSM-IV'e Dayalı Tarama ve Değerlendirme Ölçeği, Premorbid Uyum Ölçeği (PAS) kullanılmıştır. Örneklemde nörobilişsel özellikleri değerlendirmek için İma Testi, Yüzler Testi ve Kaliforniya Sözel Öğrenme Testi-Çocuk Formu (CVLT-C) testleri uygulanmıştır. Premorbid İşlevsellik ve Kristalize Zeka, WISC-R ve WAIS-R genel bilgi alt testleri aracılığı ile değerlendirilmiştir.

BULGULAR: 222 olgu ve 30 SK çalışmaya dahil edilmiştir. Olgu grupları MDB ve BB olarak iki gruba ayrılmıştır. Sözel öğrenme ve bellek becerilerini değerlendiren CVLT-C testinde BB olgu grubu, MDB olgu grubu ve SK grubuna göre daha düşük performans göstermiştir (p<0.001). Yüzler testinde gruplar arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. İma testinde ise BB olgu grubu en düşük performansı göstermiştir. MDB olgu grubu ise BB olgu grubuna göre daha yüksek, SK grubuna göre ise daha düşük performans göstermiştir (p<0.001). MDB olgularında depresyonun şiddeti ile CVLT-C skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı, düşük düzeyde negatif korelasyon saptanmıştır (r=-0.169, p=0.039). Olgu gruplarında melankoli özelliklerinin görülme sıklığı arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. SPQ-B ile çalışmadaki diğer ölçek ve testler karşılaştırıldığında; STAI-II'nin, SPQ-B'nin en kuvvetli yordayıcısı olduğu saptanmıştır (r=0.646, p<0.001).

SONUÇ: Sözel öğrenme ve bellek becerilerinin, BB olgularında MDB olgularına göre daha fazla bozulduğu saptanmıştır. MDB'de, depresyonun şiddeti ile sözel öğrenme becerileri ilişkili bulunmuştur. Zihin kuramı becerilerinin ise BB olgularında; MDB olgu grubuna ve SK grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha fazla bozulduğu saptanmıştır. Melankoli özellikleri, iki grup arasında anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Şizotipal kişilik özelliklerinin, anksiyete semptomları ile yakın ilişkili olduğu gözlemlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Bipolar Bozukluk, Majör Depresif Bozukluk, Nörobiliş, Melankoli, Şizotipi
İletişim: dr.mervecnn@gmail.com

Abstract:
AIM: This study aims to compare clinical and neurocognitive features of Bipolar Disorder (BD) and Major Depressive Disorder (MDD). Thus, they can be identified earlier in clinical practice and recieve proper treatment earlier.

METHOD: This study included 150 subjects with MDD, 72 subjects with BD, and 30 healthy controls (HC) between the age of 10-18. Their clinical characteristics were evaluated with the Clinical Global Impression Scale, Children Depression Rating Scale, Young Mania Rating Scale, Child General Assessment Scale Sydney (CGAS), Sydney Melancholia Prototype Index (SMPI), Barratt Impulsiveness Scale-11 (BIS-11), Schizotypal Personality Questionnaire- Brief Form (SPQ-B), Turgay ADHD scale, State-Trait Anxiety Inventory (STAI-II). The subject's neurocognitive features were evaluated with the Hinting task, California Verbal Learning Test- Children (CVLT-C), and Faces Test. Premorbid IQ and crystallized intelligence were evaluated with WISC-R and WAIS-R subtests.

RESULTS: 252 subjects and 30 healthy controls participated in this study. The subject group was divided into MDB and BD. CVLT-C scores which evaluate verbal learning and memory in subject groups, were lower in BD group than MDD and HC groups (p<0.001). Faces Test scores showed no significant difference between groups (0.322). Hinting test scores were lower in BD group than MDD group (p<0.001). There was a statistically significant, low level of correlation between CDRS scores and CVLT-C scores in MDD subjects (r=-0.169, p=0.039). SMPI scores were similar in both subject groups. SPQ-B scores were compared with other tests and scales in the study. STAI-II scores were found to be the strongest predictor of SPQ-B scores (r=0.646, p<0.001). 

CONCLUSION: Verbal learning and memory skills were impaired more in BD group than MDD. There was a correlation between the severity of depressive episodes and verbal learning and memory skills. Theory of Mind skills were impaired more in BD group than HC. Melancholia scores were similar in both subject groups. Anxiety symptoms were the strongest predictor of schizotypal personality features.

Keywords: Bipolar Disorder, Major Depressive Disorder, Neurocognition, Melancholia, Schizotypy

Contact: dr.mervecnn@gmail.com