Hidradenitis süpürativa hastalarında uyku ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of sleep and quality of life in hidradenitis suppurativa patients
Yazar: EZGİ SANLI
Danışman: PROF. DR. BİLAL SULA
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Dermatoloji = Dermatology

Özet:
Giriş ve Amaç: Hidradenitis süpürativa (HS), ergenlik sonrası apokrin ter bezlerinin yoğun bulunduğu bölgelerde ağrılı lezyonlarla seyreden kronik bir kıl folikülü hastalığıdır. HS prevalansı, çoğu ülkede yaklaşık %1 civarındadır. En sık 18-34 yaş arası bireyleri etkiler ve kadınlarda erkeklere göre iki kat daha yaygındır. Hastalık sürecinde meydana gelen lezyonlar, ağrı, kötü koku ve akıntıya yol açarak yaşam kalitesini etkileyebilmektedir. Çalışmamızın amacı, HS tanısı almış bireylerin duygu durumlarının, uyku ve yaşam kalitelerinin hastalığın evreleri ve semptomlarıyla olan ilişkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya, Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Dermatoloji Anabilim Dalı polikliniğine başvuran 55 HS hastası ve 55 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. Her iki gruptaki bireylere Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HAD), Dermatolojik Yaşam Kalitesi İndeksi (DYKİ) ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) anketleri uygulanmıştır. Ayrıca, hasta grubundaki bireylerin Hurley evresi ve ağrı için Visual Analog Skalası (VAS) skorları değerlendirilmiştir. Verilerin analizi SPSS (Statistical Package for Social Sciences; SPSS Inc., Chicago, IL) 22 paket programında değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmamızda yer alan hastaların %32,7'si kadın, %67,3'ü erkekti. Hasta grubunun yaş ortalaması 30,56 ± 9,34 yıl, hastalığın başlangıç yaşı ise 21 ± 6,14 yıl olarak tespit edilmiştir. Hastaların %25,5'i Hurley evre 1, %43,6'sı Hurley evre 2 ve %30,9'u Hurley evre 3 olarak sınıflandırılmıştır. Hurley evresi arttıkça, depresyon skoru istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yükselmiştir (p=0,041). Ancak, Hurley evresi ile anksiyete, DYKİ ve PUKİ skorları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). Anksiyete, depresyon, DYKİ ve PUKİ skorlarının hasta grubunda kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek olduğu saptanmıştır. (p<0,001). Kadın hastalarda anksiyete ve alışılmış uyku etkinliği skorlarının, erkek hastalara göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (p=0,026, p=0,046; sırasıyla). Son 1 hafta ağrı VAS skoru ile anksiyete, depresyon ve DYKİ skorları arasında anlamlı ilişkiler saptanmış (p=0,005; p=0,020; p<0,001), ancak PUKİ skoru ile anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0,05). DYKİ skorunun, depresyon, anksiyete ve toplam PUKİ skorları ile pozitif korelasyon gösterdiği saptanmıştır (p<0,001; p<0,001; p=0,004; sırasıyla). Ayrıca, depresyon skorunun anksiyete ve PUKİ skorlarıyla da pozitif korelasyon gösterdiği belirlenmiştir (p<0,001; p<0,001; sırasıyla). Anksiyete skorunun önceki ilişkilerin yanı sıra, toplam PUKİ skoru ile de pozitif bir korelasyon gösterdiği tespit edilmiştir (p<0,001). Sonuçlar: Bu çalışma, HS hastalarının duygu durumu, uyku ve yaşam kalitelerinin olumsuz yönde etkilendiğini göstermektedir. Hastalık şiddetindeki artışın, depresif duygu durumu ile ilişkili olduğu, ancak anksiyete, uyku kalitesi ve yaşam kalitesi üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı izlenmiştir. HS hastalarında ağrının, yaşam kalitesi ve duygu durumunu kötüleştirdiği saptanmıştır. Ayrıca, duygu durum, yaşam ve uyku kalitesi arasında pozitif korelasyon tespit edilmiştir. Bu bulgular doğrultusunda, HS'li hastalarda ağrı ve lezyonların multidisipliner bir yaklaşımla kontrol altına alınmasının, duygu durumu ve yaşam kalitesini iyileştirip, dolaylı olarak uyku kalitesini de artırabileceğini düşündürmüştür.

Abstract:
Introduction and Aim: Hidradenitis suppurativa (HS) is a chronic hair follicle disease characterised by painful lesions in areas with dense apocrine sweat glands after puberty. The prevalence of HS is approximately 1% in most countries. It most commonly affects individuals aged 18-34 years and is twice as common in women as in men. The lesions that occur during the disease process may cause pain, bad odour and discharge and affect the quality of life. The aim of our study was to examine the relationship between mood, sleep and quality of life of individuals diagnosed with HS and the stages and symptoms of the disease. Materials and Methods: In this study, 55 HS patients and 55 healthy controls who applied to the outpatient clinic of Dicle University Faculty of Medicine Hospital, Department of Dermatology were included. Hospital Anxiety and Depression Scale (HAD), Dermatology Life Quality Index (DLQI) and Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) questionnaires were administered to both groups. In addition, Hurley stage and Visual Analogue Scale (VAS) scores for pain were evaluated in the patient group. Data were analysed using SPSS (Statistical Package for Social Sciences; SPSS Inc., Chicago, IL) 22 package programme. Results:  In our study, 32.7% of the patients were female and 67.3% were male. The mean age of the patient group was 30.56 ± 9.34 years and the mean age at onset of the disease was 21 ± 6.14 years. 25.5% of the patients were classified as Hurley stage 1, 43.6% as Hurley stage 2 and 30.9% as Hurley stage 3. As the Hurley stage increased, the depression score increased statistically significantly (p=0.041). However, no significant correlation was found between Hurley stage and anxiety, DLQI and PSQI scores (p>0.05). Anxiety, depression, DLQI and PSQI scores were found to be significantly higher in the patient group than in the control group (p<0.001). Anxiety and habitual sleep efficiency scores were higher in female patients than in male patients (p=0.026, p=0.046; respectively). Significant correlations were found between the last 1 week pain VAS score and anxiety, depression and DLQI scores (p=0.005; p=0.020; p<0.001), but no significant correlation was found with the PSQI score (p>0.05). It was found that the DLQI score was positively correlated with depression, anxiety and total PSQI scores (p<0.001; p<0.001; p<0.001; p=0.004, respectively). In addition, depression score was positively correlated with anxiety and PSQI scores (p<0.001; p<0.001; p<0.001; respectively). Anxiety score showed a positive correlation with the total PSQI score as well as the previous relationships (p<0.001). Conclusions: This study showed that the mood, sleep quality, and overall quality of life of patients with HS are negatively affected. Increasing disease severity was associated with depressive mood, but had no significant effect on anxiety, sleep and quality of life. It showed that pain negatively affects quality of life and mood in HS patients. Additionally, a positive correlation was identified between mood, quality of life, and sleep quality. These findings suggest that providing pain and lesions control with a multidisciplinary approach to patients with HS may improve mood and quality of life and indirectly improve sleep quality.