Kanser tedavilerinde kullanılan ibrutinib etken maddesinin voltametrik yöntemle tayini
Voltammetric determination of ibrutinib active substance used in cancer treatments
Yazar: CİHAT METE
Danışman: DOÇ. DR. PINAR TALAY PINAR
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Temel Eczacılık Ana Bilim Dalı / Eczacılık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Bu tez çalışmasında, bruton tirozin kinaz (BTK) inhibitörlerinden yeni
nesil akıllı bir antikanser ilaç olan ibrutinib (IBR)'in, elektrokimyasal özellikleri, bor katkılı elmas (BDD)
elektrot ile anyonik bir yüzey aktif madde (sodyum dodesil sülfat, SDS) ortamında voltametrik bir yaklaşım
kullanılarak incelenmiştir. IBR, dönüşümlü voltametri (CV) tekniği kullanılarak 0.1 mol L-1 H2SO4
çözeltisinde yaklaşık +1.56 V'ta (Ag/AgCl'ye karşı (3.0 mol L-1 KCl) bir yükseltgenme piki göstermiştir.
IBR'nin tarama hızı çalışmalarıyla geri dönüşümsüz ve difüzyon kontrollü olduğu tespit edilmiştir. IBR'in
potansiyel elektrokimyasal yükseltgenme reaksiyonu IBR'nin yapısındaki elektroaktif halkaya (pirazolpirimidin
halkası) bağlı model yapılarıyla ilişkisi araştırılmıştır. Farmasötik ve idrar örneklerinde IBR
tayini için hassas bir teknik olması nedeniyle çalışma yöntemi olarak kare dalga voltametrisi (SWV) tercih
edilmiştir. IBR, uygun SWV parametre değerlerinde 0.01-2.00 μg mL-1 (5.7×10-7-2.3×10-6 mol L-1)
konsantrasyon aralığında 0.1 mol L-1 H2SO4 içinde 6×10-4 mol L-1 SDS varlığında iyi doğrusallık
göstermiştir. IBR için LOD (gözlenebilme sınırı) ve LOQ (tayin sınırı) sınırları sırasıyla 0.003 μg mL-1
(6.9×10-9 mol L-1) ve 0.01 μg mL-1 (2.27×10-8 mol L-1) olarak belirlenmiştir. Önerilen yöntemin gün içi ve
günler arası tekrarlanabilirliğinin sırasıyla 2.15 ve 3.76 bağıl standart sapmaya sahip olduğu bulunmuştur.
En iyi deney koşulları altında hem farmasötik dozaj formundan hem de insan idrar örneklerinden elde edilen
geri kazanım bulguları, tasarlanan yöntemin doğruluğunu ve kesinliğini göstermiştir.

Abstract:
The electrochemical properties of ibrutinib (IBR), a new
generation smart anti-cancer drug, one of the Bruton's tyrosine kinase (BTK) inhibitors were investigated
by a voltammetric method in the anionic surfactant (sodium dodecyl sulfate, SDS) medium with the borondoped
diamond electrode (BDDE). IBR showed an oxidation step at about +1.56 V (vs Ag/AgCl (3.0 mol
L-1 KCl) by cyclic voltammetry (CV) technique in 0.1 mol L-1 H2SO4 solution. IBR was found to be
irreversible and diffusion-controlled on the surface of the BDDE with studies of scan rate. The possible
electrochemical oxidation reaction of IBR with the electroactive ring (pyrazole-pyrimidine ring) in the
structure of IBR is discussed. Square wave voltammetry (SWV) was preferred as the study method due to
reproducibility for the determination of IBR in pharmaceutical and urine samples. At optimal values of
SWV parameters, IBR showed good linearity in the concentration range of 0.01–2.00 μg mL-1 (5.7×10-8–
2.3×10-6 mol L-1) in 0.1 mol L-1 H2SO4 with 6×10-4 M SDS. The detection (LOD) and quantification (LOQ)
limits for IBR were set at 0.003 μg mL-1 (6.9×10-9 mol L-1) and 0.01 μg mL-1 (2.27×10-8 mol L-1),
respectively. The relative standard deviation of the intra-day and inter-day repeatability of the proposed
method was found 2.15 and 3.76 respectively. The necessary validation parameters have also been studied,
and the recovery results obtained from both pharmaceutical dosage form and human urine samples show
that the developed method is accurate and precise.