Türkiye'de kırmızı mercimek üretim ekonomisi
Red lentil production economics in Turkey
Yazar: REMZİYE ÖZEL
Danışman: DOÇ.DR. AYKUT GÜL
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
oz DOKTORA TEZİ TÜRKİYE'DE KIRMIZI MERCİMEK ÜRETİM EKONOMİSİ Remziye ÖZEL ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI Danışman : Doç. Dr. Aykut GÜL Yıl: 2004, Sayfa: 146 Jüri Doç. Dr. Aykut GÜL Prof. Dr. Saliha KIRICI Doç. Dr. Haydar ŞENGÜL Prof. Dr. Faruk EMEKSİZ Yrd. Doç. Dr. Mithat DİREK Bu çalışmada; Türkiye'de kırmızı mercimek üretimi yapan tarım işletmeleri, pazarlama kanallarında ve işleme sanayiinde yer alan işletmeler incelenerek bu işletmelerde kırmızı mercimek üretimi, pazarlanması ve işlemesi ile ilgili mevcut yapı ve sorunları belirlenmiş olup çözüm önerileri geliştirilmiştir. Veriler 2000-2001 yılma aittir. Tarım işletmelerinde en çok kullanılan tohumluk çeşidinin yerli kırmızı mercimek çeşidi ve ortalama verimin 93,08 kg/da olduğu belirlenmiştir. 1 kg kırmızı mercimek ortalama maliyeti 243.874 TL ve ortalama satış fiyatı 366.190 TL'dir. işletmelerin kırmızı mercimek üretimindeki ortalama mutlak kan 13.349.115 TL/da ve nisbi kan %151,47'dir. Tarım işletmelerinde kırmıza mercimek üretiminde ölçeğe sabit getiri söz konusudur (Bağımsız değişkenlerin üretim esnekliği toplamı çayır biçme makinesi ile hasatta 0,99083 ve biçer-döver ile hasatta 1,035'tir). İşletmelerde pazarlama oram %89,9'dur ve işletmelerin %87'si ürünü tüccarlara satmaktadır. TMO, kırmızı mercimek pazarlama kanallannda artık yer almamaktadır. Pazarlama kanallannda aracıların fazlalığı ve fiyat spekülasyonlan önemli sorunlar arasındadır. Kırmızı mercimekte satış fiyatım sırasıyla ürünün üretim bölgesi, arz ve talep ile ürün kalitesi belirlemektedir. Anahtar Kelimeler: Kırmızı Mercimek, Üretim maliyeti, Cobb-Douglass, Pazarlama, İşleme Sanayii

Abstract:
ABSTRACT Ph.D THESIS RED LENTIL PRODUCTION ECONOMICS IN TURKEY Remziye ÖZEL DEPARTMENT OF AGRICULTURAL ECONOMICS INSTITUTE OF NATURAL AND APPLIED SCIENCES UNIVERSITY OF ÇUKUROVA Supervisor : Assoc. Prof.Dr. Aykut GÜL Year: 2004, Pages: 146 Jury Assoc. Prof.Dr. Aykut GÜL Prof. Dr. Saliha KIRICI Assoc. Prof.Dr. Haydar ŞENGÜL Prof. Dr. Faruk EMEKSİZ Asst. Prof. Dr. Mithat DİREK In this study, agricultural enterprises producing, processing and marketting lentils were evaluated, and current situation and problems of production, processing and marketting of lentils were determined and, finally, same recommendations were developed. The data were belonged to 2000-2001 season. In the enterprises analyzed, the most commonly used variety was local lentil variety and the average yield was 93,08 kg/da. Average cost of lentils per kg was 243.874 TL. The absolute and relative profits of lentil were found to be 13.349.115 TL/da and 151,47%, respectively. Farms have constant return to scale in red lentil production. Production elasticity of independent variables with mowing by lownmower is 0,99083 while that ofis 1,035 with combine harvester. One of the parastatal (TMO with Turkish acronomy) no longer takes place in marketing channel. Price speculation and existence of large number of chains in marketing channel create significant problems. Price of red lentil is determined by production region, supply and demand and quality. Keywords : Red Lentil, Production Economics, Cobb-douglass, Marketing, Processing Industry n