Türkiye'de neoliberalizm ve sinema: Toplumsal ve siyasal değişim, küresel eğilimler ve yeni yönelimler (1980-2020)
Neoliberalism and cinema in Turkey: Social and political change, global trends, and new directions (1980-2020)
Yazar: HÜSEYİN UTKU GÜVEN
Danışman: PROF. DR. ADİL BAKTIAYA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Bu çalışma neoliberalizm kavramı üzerinden Türkiye'de sinema endüstrisinin üretim, dağıtım ve gösterim aşamalarındaki dönüşümünü, sinema filmlerinin üretiminde neoliberal ekonomi politikalarının etkisini, sinema filmlerinin içeriklerinde genel ve tematik sürekliliklere, film yapım biçimlerine ve estetik kaygılara odaklanarak söz konusu kavramın yansımalarını incelemektedir. Ayrıca Türkiye'de sinemanın dönemselleştirilmesine dair bir alternatif sunan çalışma, sinemada dönemlerin iktidar ile ilişkisi bağlamında tarihçesini, ekonomi politikalarından nasıl etkilendiğini ve sinemaya bakışta iktidarın duruşunu analiz etmektedir. Tüm bu değişimlere dinamik niteliğe sahip bir neoliberal düşünce süreci perspektifinden bakmak bu çalışmayı sinemanın siyaset veya ekonomi ile ilişkisini inceleyen sinema tarihi çalışmalarından ve sinemadan bağımsız  olarak neoliberalizm kavramını inceleme uğraşında olan çalışmalardan ayırmaktadır. Temel argümanlar, dinamik çerçeve ve uygulanan nesne ilişkileri teorisi, tematik analiz yöntemi gibi analiz yöntemleri siyasetin dinamikleri ile ilişkilendirilmiştir. Sinema endüstrisi üzerine yapılan analizlere ek olarak filmlerde tekrar eden tema ve örüntüler üzerinden piyasa mantığı, devletin rolü ve bireycilik gibi kavramların sinemadaki temsili araştırılmıştır. Sonuç olarak toplumsalın, devlet kurumlarının ve çeşitli sektörlerin dönüşümüne ve yeniden kurgulanmasına odaklanan neoliberal politikalar, piyasa için gerekli serbest alanı yaratmakta ve teşvik politikaları ile piyasa mantığının toplumsal alanın tamamına yayılmasını sağlamaktadır.

Abstract:
This study examines the transformation of Turkey's cinema industry in terms of production, distribution, and exhibition through the lens of neoliberalism. It explores the impact of neoliberal economic policies on film production and analyzes the reflections of this concept by focusing on general and thematic continuities in film content, production methods, and aesthetic concerns. Additionally, the study offers an alternative approach to the periodization of Turkish cinema by analyzing the historical trajectory of cinematic periods in relation to political power, how economic policies have shaped the industry, and the stance of political authority toward cinema. Approaching these transformations from the perspective of a dynamic neoliberal thought process distinguishes this study from conventional cinema history research that examines the relationship between cinema, politics, and economics, as well as from studies that analyze neoliberalism independently of cinema. The study's core arguments, dynamic framework, and analytical methods such as object relations theory and thematic analysis are linked to the evolving dynamics of politics. In addition to analyzing the cinema industry, the study investigates the representation of concepts such as market logic, the role of the state, and individualism in films by examining recurring themes and patterns. Ultimately, neoliberal policies, which focus on the transformation and reconfiguration of society, state institutions, and various sectors, create the necessary free space for the market and, through incentive policies, ensure the expansion of market logic into all areas of social life.