Soğuk savaş sonrasında Avrupa Birliği'nin Avrupa güvenlik sistemindeki rolü
Role of The European Union in the security system of Europe in the aftermath of cold war
Yazar: MERVE ÖZKAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZLEM TERZİ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Soğuk Savaş döneminin sona ermesiyle uluslararası sistemde yaşanan değişime bağlı olarak ortaya çıkan yeni tehditler sebebiyle güvenlik algı ve olgusuna uyum sağlayabilecek yeni bir güvenlik sistemi Avrupa'da zorunlu hale gelmiştir. Avrupa Birliği (AB), bu mimaride başı çekerek muhtelif sebeplerle kendi ayakları üzerinde durabilen bağımsız bir savunma mekanizması kurma yönünde girişimlerde bulunmuş, buna yönelik olarak da Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası'nı (AGSP) gündemine almıştır. Bu tez çalışması da bu politikanın ağırlıklı olarak `sivil' bir dış ve güvenlik politikasından daha `katı' bir ortak savunma politikasına geçişini inceleyerek buna yönelik olarak başarısı ile başarı potansiyelini test edecektir.Çalışmada savunulan temel tez; AGSP'nin; Avrupa'da, etkin, NATO'ya ve/veya ABD'ye bağımlı olmayan bir sistem kurmasının kısa vadede zor göründüğü, dolayısıyla AB'nin, güvenlik ve savunma boyutuna sahip olmanın kendisine sağlayacağını düşündüğü yararlara ulaşmada henüz zamana ihtiyaç duyduğudur. Bu temel tez, `AB'nin otonom bir AGSP oluşturmasının önündeki zaafiyetler nelerdir?' sorusundan yola çıkılarak `AB:Nasıl bir Birlik?' sorunsalı içerisinde AGSP'nin karşı karşıya olduğu, -aynı zamanda tez çalışmasının destekleyici argümanları olarak da ortaya konan- bu zaafiyet ve zorlukların incelenmesiyle sınanmıştır. Çalışmanın hazırlanmasında, birincil kaynaklar olarak andlaşmalar, kararlar ve ilgili diğer resmi belgeler; ikincil kaynak olarak, farklı görüşlerin de kapsanabilmesi amacıyla kitap, makale bildiri, konferans metinleri, gazete haberleri kullanılmış; konferanslara katılınılmış, konuyla ilgili uzmanlarla görüşülmüştür. Çalışma; edinilen bilgilerin yorumlanmasıyla ilerlemiş ve neticelendirilmiştir. Çalışma boyunca edinilen bilgiler çerçevesinde yapılan yorum sonucunda, kısa vadede NATO'dan bağımsız bir askeri yapılanmaya ulaşılamayacağı tespit edilerek tez onaylanmıştır

Abstract:
The constitution of a new security system which corresponds to the altering phenomenon and perception of security in Europe because of the multi-dimensional new threats it confronted, has become necessary after the end of Cold War. European Union (EU), with various reasons; has attempted to create an independent mechanism in the field of security and put into agenda a security and defense policy, the European Union Security and Defence Policy (ESDP). This study is about EU?s evolve from a predominantly `civilian? foreign and security policy to a much `harder? common defence policy and its potential for the realization of this aim.The main thesis of this dissertation is that it does not seem possible in at least a short-term period that the ESDP can create a system of its own which can be independent of the NATO and/or the national armies and that this is why It still needs time to reach the advantages It intends to get by being successful and effective in the area of security and defence. This main thesis is tested by the examination of the deficiencies the ESDP has, which are also the underlaying arguments of the study. In the research; treaties, decisions and other related official documents as first-hand resources; books, articles, newspapers, statistics, conference texts as second-hand resources have been used. As a conclusion, it is evaluated that the aim of an independent military structure is not likely to be reached in short-term period, thus the main thesis of the dissertation is confirmed.