Grafen oksit destekli Co-B ve Co-Mo-B katalizörleri kullanılarak potasyum borhidrürden hidrojen üretimi
Hydrogen production from potassium borohydri̇de by usi̇ng graphene oxide supported Co-B and Co-Mo-B catalysts
Yazar: ABDURRAHMAN KARABULUT
Danışman: PROF. DR. HALİL DEMİR
Siirt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering

Özet:
Bu tez çalışmasında hidrojen depolama kapasitesi yüksek olan borhidrürlerdan sodyum borhidrür alternative olarak kullanılan potasyum borhidrürün hidroliz tepkimesi sonucu elde edilen hidrojen üretimi için yeni, ucuz ve katalitik performansı yüksek katalizörler elde edilmiştir. Ayrıca elde edilen katalizörlerin performansını artırmak ve daha ekonomik hale getirmek amacıyla grafen oksit (GO) destekli Co-B ve Co-Mo-B nanokatalizörler hazırlanarak potasyum bor hidrürün hidroliz tepkimesi sonucu elde edilen hidrojenin katalitik performansı araştırılmıştır. Laboratuvarda elde edilen katalizörlerin karakterizasyonu için; X ışını (XRD), electron mikroskobu (SEM), enerji dağılım spektroskopisi (EDS), ve yüzey alanı ölçüm cihazı (BET) kullanılarak yapılmıştır. Potasyum borhidrürün hidrolizinden hidrojen üretimi için; farklı metal katalizörlerin oranları, optimun destek (GO) miktarı, KOH konsantrasyonu, farklı KBH4 konsantrasyonu, farklı katalizör miktarları ve farklı sıcaklık parametrelerin etkisi incelenmiştir. Ayrıca farklı sıcaklıklarda yapılan deneylerden elde edilen veriler kullanılarak kinetik çalışmalar sonucunda Co-B, Co-Mo-B, grafen oksit destekli Co-B katalizörü ve grafen oksit destekli Co-Mo-B için aktivasyon enerjileri ve reaksiyon dereceleri tespit edilmiştir. Bunun yanında sentezlenen katalizörlerin; kullanılabilir ve düşük maliyette olduğu ve katalitik aktifliğinin de değerli metallerle elde edilen katalizörlere yakın bir değerde olduğu görüldü.

Abstract:
In this thesis, new, inexpensive and high catalytic performance catalysts were obtained for hydrogen production obtained as a result of the hydrolysis reaction of potassium borohydride, which is used as an alternative to sodium borohydride from borohydrides with high hydrogen storage capacity. In addition, in order to increase the performance of the obtained catalysts and make them more economical, graphene oxide (GO) supported Co-B and Co-Mo-B nanocatalysts were prepared and the catalytic performance of the hydrogen obtained as a result of the hydrolysis reaction of potassium boron hydride was investigated. For the characterization of the catalysts obtained in the laboratory; It was performed using X-ray (XRD), electron microscopy (SEM), energy dispersion spectroscopy (EDS), and surface area measuring device (BET). For hydrogen production from the hydrolysis of potassium borohydride; The effects of different metal catalysts ratios, optimum support (GO) amount, KOH concentration, different KBH4 concentration, different catalyst amounts and different temperature parameters were investigated. In addition, as a result of kinetic studies using the data obtained from experiments at different temperatures, activation energies and reaction degrees for Co-B, Co-Mo-B, graphene oxide supported Co-B catalyst and graphene oxide supported Co-Mo-B were determined. Moreover the synthesized catalysts; it was seen that it is usable and low cost, and its catalytic activity is close to the catalysts obtained with precious metals.