Polygala anatolica boiss. et heldr. bitkisinin fitoterapi açısındandeğerlendirilmesi
Evaluation of polygala anatolica boiss. et heldr. in terms of phytotheraphy
Yazar: AYTEN İPEK
Danışman: PROF. DR. ESRA AKKOL
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı / Fitoterapi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antiinflamatuar ajanlar = Anti inflammatory agents ; Farmakognozi = Pharmacognosy ; Polygala anatolica = Polygala anatolica ; Polygalaceae = Polygalaceae ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal

Özet:
Polygala türleri (Polygalaceae) dünyada geleneksel tıpta olduğu kadar Türk halk tababetinde de iltihap ve ağrı dahil çeşitli rahatsızlıkların tedavisinde kullanılmaktadır. P. anatolica Boiss. et Heldr. Bitkisinin toprak üstü kısımları Afyon, Kütahya, Denizli, Muğla ve Aydın'da dekoksiyonu halinde iltihap dindirici olarak, Uşak ve çevresinde balgam söktürücü, göğüs yumuşatıcı, anne sütünü arttırıcı, idrar söktürücüve terletici olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada, çeşitli in vivo modeller kullanılarak bitkinin anti-enflamatuvar ve analjezik aktivitesinin değerlendirilmesi, biyolojik aktivite ile yönlendirilen fraksiyonlama (BAYF) teknikleri ile aktif bileşen(ler)'in belirlenmesi amaçlanmıştır. Türkiye'de yaygın olarak bulunan türlerden bir olan P. anatolica bitkisinin toprak üstü ve kök kısımlarının anti-enflamatuvar etkisinin araştırılması amacıyla n-hekzan, etilasetat ve etanollü ekstreler hazırlanmış ve bu ekstrelerden toprak üstü kısımlardan hazırlanan etanollü ekstre BAYF işlemine tabi tutulmuştur. Hazırlanan ekstre ve fraksiyonların anti-enflamatuvar aktivitesinin tespit edilmesi amacıyla çeşitli anti-enflamatuvar aktivite modelleri (Serotonin ödemi, Whittle yöntemi, PGE2 ile oluşturulan ödem, karagenin ödemi) ve analjezik aktivitenin tespiti amacıyla p-benzokinon-nedenli ağrı testi uygulanmıştır. Toprak üstü kısımlardan hazırlanan etanollü ekstre ve bu ekstreden elde edilen saponozit ve flavonoit fraksiyonlarının uygulanan anti-enflamatuvar aktivite deneylerinde etkili olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Species of Polygala have been used against inflamation and pain in Turkish traditional medicine as well as all around the world. The decoction of the aerial parts of P. anatolica Boiss. et Heldr is used against inflammation in Afyon, Kütahya, Denizli, Muğla ve Aydın and as expectorant, diuretic and galactagog and for the purpose of perspiration in Uşak province. The aim of the present study is to assess the anti-inflammatory and analgesic activities of P. anatolica by using different in vivo models through bioassay-guided fractionation techniques (BAGF) to determine its active ingredients. n-Hexane, ethylacetate and ethanol extracts of the aerial parts and roots of P. anatolica, one of the most common species in Turkey, were investigated for its anti-inflammatory effect. The ethanol extract prepared from the aerial parts of P. anatolica was processed to BAGF. In order to determine the anti-inflammatory activity of these extracts and fractions, different models of oedema such as PGE2- and carrageenan-induced hind paw oedema and Whittle method were used. For determination of the analgesic activity p-benzoquinone-induced pain test was applied. The ethanol extract obtained from the aerial part of the plant and its saponoside and flavonoid fractions showed anti-inflammatory activity in the trials.