Türkiye'de kalkınma ajanslarının yapısı ve işleyişi
The structure and functioning of development agencies in Turkey
Yazar: ŞEHVAR NURBANU ERASLAN
Danışman: PROF. DR. HİKMET KAVRUK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kentleşme ve Çevre Sorunları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Bölgesel kalkınma = Regional development ; Bölgesel kalkınma ajansları = Regional development agencies ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Ekonomik kalkınma ajansları = Economical develeopment agencies ; Kalkınma planları = Development plans

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye'de Kalkınma Ajanslarının Yapısı ve İşleyişi incelenmiş örnek olarak Ankara, Çukurova ve Kuzeydoğu Anadolu Kalkınma Ajanslarının kurulduktan sonra ne tür faaliyetlerde bulundukları üzerine çalışılmıştır. Çalışmanın amacı kurulmaları aşamasında ve sonrasında yoğun tartışmalara sebep olan kalkınma ajanslarının kurulduktan sonra neler yapabildiklerini, bölgeler arası gelişmişlik farklarını giderebilmek için bölge aktörlerini ne ölçüde bir araya getirebildiklerini ve bugün Türkiye'de ne kadar tanındıklarını gözlemleyebilmektir.Türkiye'nin kalkınma ajansları tecrübesi 1990'lı yılların başlarına dayanmaktadır. Bu dönemlerden 2006 yılına kadar kalkınma ajansı benzeri örgütler kurulmuş fakat birçoğu bölgesel ölçekte önemli etkiler gösterse de çeşitli sebeplerden yetersiz kalmış ve kurumsallaşamamıştır. Avrupa Birliği sürecinin getirmiş olduğu gereklilikler ile birlikte Türkiye'de 2006 yılında çıkarılan 5449 Sayılı Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanun ile Kalkınma Ajansları kurulmuştur. İlk etapta iki pilot bölgede (Çukurova-İzmir) kurulmuş ardından hukuki bir süreç yaşanarak kalkınma ajansı çalışmaları durmuştur. Yaşanan bu hukuki sürecin sonlanmasıyla birlikte istatistikî bölge birimleri sınıflandırması esas alınarak oluşturulan 26 bölgenin tümünde Kalkınma Ajansı kurulmuştur.Bugün artık Türkiye'de Kalkınma Ajansları, KOBİ'lerden turizme, kırsal kalkınmadan teknolojiye, eğitimden kültüre birçok alanda birçok projeye mali ve teknik destek vermiş bölgelerinde hareketlilik yaratmışlardır. Bu destekleri bölge planı ve çalışma programlarına uygun olarak vermektedirler. Ajansların bir diğer önemli faaliyeti ise bölge planı hazırlamaktır. Önceki yıllarda merkez tarafından hazırlanmakta olan bölge planları kalkınma ajanslarının işlerlik kazanmasıyla birlikte Kalkınma Bakanlığı tarafından ajanslara verilmiştir. Buda bölgedeki ihtiyaçları yerinde tespit edebilmek açısından önem arz etmektedir.Anahtar Kelimeler1-Kalkınma Ajansları2-Avrupa Birliği3-Mali Destek4-Bölge Planı5-Ankara-Çukurova-Kuzeydoğu Anadolu

Abstract:
In this study, the structure and functioning of development agencies were researched; Ankara, Çukurova and Northeastern Anatolia Development Agencies, taken as a sample case, were investigated in terms of their type of activities fulfilled after their establishment. The aim of the study is to observe what the development agencies which are the sources of cut and thrust during and after their establishment phase can accomplish, to what extent they manage to gather the actors of the region up for clearing the differences of interregional level of development and to monitor the extent to which they become known in Turkey today.The experience of the development agencies of Turkey takes its roots from the beginnings of 1990?s. From this period to 2006, some organizations suchlike development agencies were established; however, many of these fell behind because of various reasons and couldn?t be institutionalized in spite of their significant effects at regional level. In pursuance of the requirements of European Union process, in accordance with the Law no 5449 entered into force in 2006 in Turkey on the Establishment, Coordination and Function of Development Agencies, Development Agencies were founded. At the first stage, one was established in two pilot areas (Çukurova-İzmir) and then the works on the development agency came to a halt after a judicial process. With the cease of this judicial process, in 26 region, Development Agencies were established on the basis of classification of statistical regional units.Today, Development Agencies in Turkey have brought dynamism in their regions where they support many projects financially and technically in many fields from SME (small and medium sized enterprises) to tourism, from rural development to technology and from education to culture. They give these supports in compliance with the regional plan and working programs. Another significant action of the agencies is preparing regional plan. The agencies were assigned by the Ministry of Development for the regional plans that were prepared by the center in the past years for the gaining of functionality of the development agencies. This is also vital for determining the necessities of the region on the spot.Key Words1-Development Agency2-European Union3-Financial Support4-Regional Plan5-Ankara-Çukurova-Northeastern Anatolia