Samsun İli Çarşamba İlçesi parklarında bulunan süs bitkilerinde yaprak biti(hemıptera: aphıdıdea) türlerinin belirlenmesi
Aphids (hemiptera: aphididae) on ornamental plants in Çarşamba District, Samsun
Yazar: KAMURAN IŞITAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İSLAM SARUHAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Samsun ili Çarşamba ilçesi parklarındaki süs bitkileri üzerinde bulunan yaprak biti türlerini belirlemek amacıyla 2014- 2015 yıllarında Mart-Ekim ayları arasında bir çalışma yürütülmüştür. Bu amaçla farklı özellik taşıyan Adapark, Emirgan-Gülhane parkları, Atatürk bulvarı ve Samsun Ordu karayolundaki orta refüjünde çalışma yürütülmesi için seçilmiştir. Bu alanlarda bulunan süs bitkilerinden; berberis, taş elması, zakkum, taflan, alev çalısı, avize çiçeği, gül ve, beyaz ispirya üzerinde çalışma yürütülmüştür. Çalışma sonucunda Aphididae familyasından 9 adet tür tespit edilmiştir. Bu türleri; Aphis fabae, A. nasturtii,  A. nerii, A. pomii, A. spiraecola, Cavariella aegopodii, Macrosiphum rosae, Dysaphis (Pomaphis) plantaginae şeklinde sıralayabiliriz. 
Aphis fabae çalışmada her iki yılda sadece taflan bitkisinde tespit edilmiştir. Çalışmanın ilk yılında Gülhane – Emirgan parkında belirlenmiştir.  Aphis nasturtii sadece fotinya bitkisinde bulundu ve her iki yılda da çalışmanın yürütüldüğü bütün alanlarda bulunmuştur. Aphis nerii sadece zakkum bitkisinde ve yine her iki yılda çalışmanın yürütüldüğü bütün parklarda rastlanmıştır. Aphis pomi sadece ikinci yılda, taş elmasında ve Gülhane-Emirgan parklarında belirlenmiştir. Aphis spiraecola ilk yıl taş elması ve beyaz ispirya'da, ikinci yıl taş elması, beyaz ispirya ve fotinya bitkilerinde tespit edilmiştir.  Cavariella aegopodii her iki yıl sadece berberis bitkisinde kaydedilmiştir. Diysaphis pyri sadece ikinci yılda, karayolunda ve gül bitkisinde belirlenmiştir. Macrosiphum rosae ise her iki yılda gül bitkisinde ve çalışmanın yürütüldüğü bütün alanlarda varlığı belirlenmiştir.  
Çalışma sonucunda genellikle aynı tür yaprak bitleri, farklı özelliklere sahip alanlarda bulunan aynı tür süs bitkilerinde belirlenmiştir. Yaprak bitlerinin farklı süs bitkilerini tercih ettiği, fakat farklı özelliklere sahip park alanlarında yaprak biti tür varlığı açısından önemli bir fark olmadığı görülmüştür. Çalışmanın yürütüldüğü her iki yılda da yaprak bitlerine bütün alan ve süs bitkilerinde nisan ayının ilk haftasından ekim ayı sonlarına kadar rastlanılmıştır

Abstract:
A study was carried out between March and October 2014-2015 in order to determine the afitis species found on ornamental plants in parks located in the district Çarşamba, Samsun. For this purpose, Adapark, Emirgan-Gülhane parks, Atatürk Boulevard and Samsun – Ordu highway which have different characteristics, have been selected to carry out work. Ornamental plants found in these areas; Berberis sp., Nerium oleander, Cotonaster sp., Photinia serrulata, Yucca filamentoza, Rosa sp., Spirea sp.,  Euonymus japanica.
As a result, 9 species of Aphididae family were identified. These species; Aphis fabae, A. nasturtii, A. nerii, A. pomii, A. spiraecola, Cavariella aegopodii, Macrosiphum rosae, Dysaphis (Pomaphis) plantaginae.
Aphis fabae was detected only in the Euonymus japanica every two years. It was not found in Gülhane - Emirgan park in the first year. Aphis nasturtii was found only in the Photinia serrulata and was identified in all areas in both years. Aphis nerii was found only in Nerium oleander and again in all regions in both years. Aphis pomi was only found in the second year in Cotonaster sp. and in the Gülhane-Emirgan parks. Aphis spiraecola was first identified in Cotonaster sp. and Spirea sp., second year in Cotonaster sp., Spirea sp., and Photinia serrulata. Cavariella aegopodii was detected only in Berberis sp. for two years. Diysaphis pyri is only found in the second year, on the road and in the Rosa sp.. Macrosiphum rosae has been detected in Rosa sp.  every two years and in all areas where the work is carried out.
As a result of the study, generally the same species of aphids were identified in ornamental plants of the same species found in areas with different characteristics. It has been determined that aphids prefer plant-like but different ecological regions. In both years of the study, aphids were found from the first week of April to the end of October.