İmamiyye Şiası'nda sahabe anlayışı
The concept of sahabah in the believe of Şhia's İmamiyah
Yazar: NİGAR BACAK
Danışman: PROF. DR. ZEKERİYA GÜLER
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Mezhepler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Din = Religion
Dizin: Mezhepler = Sects ; Mezhepler tarihi = Sect history ; Sahabe = Sahabe ; İmamet = Imamet ; İmamiyye = Imamiyya ; İslam tarihi = Islamic history ; İslamiyet = Islam ; Şia = Şia

Özet:
Şia'nın inanç esaslarının menşeini imamet görüşü oluşturmaktadır. Onların sahâbe hakkında ortaya attıkları iddialar da bu esasa dayanmaktadır. Şia'ya göre Hz. Peygamber'in vefatından sonra Hz. Ebû Bekir'in halife seçilmesiyle sahâbe dinden çıkmıştır. Belli birkaç isim dışında kalan bütün isimler, kutsal saydıkları imamet görüşüne aykırı hareket ettikleri için sahâbe değildir. Bu nedenle onları adil kabul etmezler. Rivayet ettikleri hadisleri de değerlendirmeye almazlar. Rasûlullah hayattayken yaptıkları hatalar nedeniyle de onların fazilet sahibi olmaktan uzak olduğunu savunurlar.Ehl-i Sünnet ise ayet ve hadislerin bildirdiği üzere sahâbenin adil ve fazletli olduğunu kabul eder. Onların adil olmaları günahsız oldukları anlamına gelmez. Fakat yaptıkları hatalar nedeniyle de rivayet ettikleri hadisler tenkide tabi tutulmaz. Ehl-i Sünnet ilk dört halifenin hilafetini de meşru kabul eder. Hz. Ali ve soyundan gelenlerin Allah tarafından tayin edilen imamlar olduğu görüşünü kabul etmez. Zaten iki mezhep arasındaki en büyük görüş farklılığı budur.Netice olarak Şia'nın sahâbe hakkında ortaya attığı iddiaların çoğunun mesnedsiz olduğu görülmüştür. Tarihi gerçekliği olan olaylar da saptırılmış, ayetler nüzul sebebinden bağlantısız olarak değerlendirilmiştir. Kısaca Şia'nın sahabe hakkındaki eleştirilerinde son derece tutarsız olduğu ve bu eleştirilerin siyasi maksatlarla öne sürüldüğü açıkça ortaya çıkmıştır.Anahtar Sözcükler: Sahabe, Şia, imamet, Şia'nın iddiaları, varsayımlar.

Abstract:
Creed of the Shıa has based on their doctrine of İmamet. The main reason for their assumptions claimed about the Sahabah, bases on this base, too. Acording to Shia, the Sahabah, after Prophet Mohammed's(pbuh) death, apostatized from belief of İslam, for they chose Ebubekir as a caliph. All of the Sahabah, but several names, are not realy Sahabah because of their opposition in contrast to sacred consept of the Shia, in other words, doctrine of İmamet. Therefore, they haven?t been adopted Sahabah, as a equıtable and honest, and claimed that they have been located far away from the merit due to the their wrongs which they commited to time during prophet Muhammet(pbuh) alive.On the other hand, Ehl-i Sunne accept that all of the Sahabah are equıtable and honest.But, It is fact that they are equıtable and honest don?t mean that they are protected from the commiting sin, too. The Hadithes they releated from Muhammad (pbuh) don?t criticize owing to the mistakes they acted. Ehl-i Sunne particularly accept that Ebubekir, Ömer, Osman ve Ali are caliphes of Muhammed(pbuh). But in particular, they don?t accept that Ali?s successors are appointed by Allah. This has been already biggest difference between Ehl-i Sünne ve Shia, so far.Consequently, most of the allegations which were dwelled on by Shia concerning the Sahabah have been no truth only evidence. All of them was misrepresented, even if they have a historically truthfulness. Verse of the Koran was evaluated by Shia as disjointed its occasions of revelations. Briefly, It is clearly appeared that Shias? allagations by the Sahabah are extremely inconsistent and this critics was averred for their politically aims.Key Words: Sahabah, Shia, imamet, allegations of Shia, assumptions.