Ebu'l Muîn En Nesefî'ye göre yaratma
Creation Ebu'l Muın al Nasafi
Yazar: BETÜL AKÇA
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN ALTINTAŞ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion
Dizin: Allah`ın sıfatları = Attributes of God ; Atomculuk = Atomism ; Ebu`l-Muin en-Nesefi = Ebu`l-Muin en-Nesefi ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Sudur = Sudur ; Yaratma = Creating ; Yaratılış = Creation ; İslamiyet = Islam

Özet:
Yaratma, kavram ve içerik olarak önemli bir arka plana sahiptir. Hem yaratıcı hem de alem açısından ele alındığında da bu önemi korumaktadır. Dil yönünden zengin bir hazineye sahip olan Arapçanın yaratma kavramına karşılık gelen birçok kullanımı bulunmaktadır Bu çalışmamızda yaratma kavramının etimolojik tahlilleriyle birlikte Kur'an-ı Kerim'deki kullanım alanlarını da inceleyerek açıklamaya çalıştık. Düşünebilen bir varlık olarak insan dünyadaki var oluşu her dönem araştırmıştır. Çalışmamızda bu var oluşun Tanrı âlem ilişkisinde hem felsefe hem kelam ekolleri üzerinden değerlendirmelerini ele aldık. Kelâm ekollerinden konunun değerlendirmesi Mu'tezile ile başlamış yaratmanın mâhiyeti atomculuk, kumûn, tafra gibi teorilerle açıklanmaya çalışılmıştır. Nazzam'ın atomculuk fikrini reddiyle birlikte sonlu varlık- sonsuz bölünemeyen varlık tartışmaları başlamıştır. Eş'arîler için ise konu Tekvin- mükevvenin aynı olduğu görüşü ise Allah-âlem açısından Allah'ın sıfatları bağlamında ihtilaf oluşturmuştur. Felsefede ise Tanrı alem ilişkisinde mükemmel bir sistem anlayışı görülmektedir. Bu sistemi de sudûr teorisiyle açıklamışlardır. Ancak bu durum İslâm düşünce sisteminde kabul edilemez. Çünkü ne Allah bir sisteme aittir ne de alem o sistemin parçasıdır. Yaratma bahsini Mâturîdi kelamının ikinci kurucusu sayılan Ebu'l Muîn en- Nesefî'nin görüşleri çerçevesinde ele aldık. Meseleyi İlahî sıfatlar temelinde değerlendiren Ebu'l Muîn en-Nesefî, Allah'ın kudret, irade ve tekvin gibi O'na ait sıfatlarını bir zorunluluktan uzak tutmuştur. Nesefî'ye göre Allah'a ait bir zorunluluk nisbet edilemez. O dilediği zaman dilediğini yaratır. İslâm filozoflarının Allah'la birlikte başka bir ezeli madde anlayışını kabul etmeleri Nesefî'ye göre kıdem tartışmasına götürmektedir. Nesefî İslâm düşüncesinde atomculuk fikrini kabul etmiş ve Tekvin sıfatının da Allah'a ait bir sıfat olduğunu belirtmiştir. Yaratma fiili Allah'ın sıfatlarından bağımsız düşünülemez.
Anahtar Kelimeler: Atomculuk, Yaratma, Sudur, Tekvin, Nesefî

Abstract:
Creation has an important background as a concept and content. It remains important when it is handled both in terms of Creator and universe. There are many uses corresponding to the concept of creation in Arabic that has a rich treasure in terms of language. In our study, with the etymological analysis of the concept of creation, we have tried to explain it's usage areas in the Quran. Humans are creators that are able to think and have researched existence in the universe in every period. In our study, we have handled evaluations of this existence in the relationship of God and universe over both school of philosophy and school of Kalam. The evaluation of the issue has begun with Mu'tezile from Kalam school and nature of creation has been tried to be explained with theories such as atomism , kumûn and tafra. With Nazzam's rejection of atomism idea, finite existence and infinitely divided existence discussions has begun. For Eş'arî people, the idea that tekvin (creation) and mukevven ( created) is the same , it creates difference of opinion in terms of Allah and universe in the context of attributes of Allah. In philosophy, it has been seen that there is a perfect system understanding in the relationship of Allah and universe. They also have explained this system  with sudûr theory. However  
this situation is unacceptable in Islamic thought system. Because neither Allah belongs to a system nor universe is a part of that system. We have handled the subject of creation within framework of opinions of  Ebu'l  Muin al -Nasafi who is considered second founder of  Maturidi Kalam. Ebu'l - Muin al -Nasafi who evaluates this issue on the basis of divine attributes has removed attributes of Allah such  as kudret ( power), irade ( will) and tekvin (creation) from any obligation. According to Nasafi any obligation can not be based on Allah. Whenever he wishes he creates what he wishes. According to Nasafi Islamic philosopher's acceptance of another eternal substance understanding with Allah leads to pre- eternity debate in Kalam. Nasafi has adopted an idea of atomism and has indicated that attributes of creating belongs to Allah. It can not be thought that the verb of creation is independent from Allah.
Keywords: Atomism, Creation,Emanation,Genesis, Nasafî