Tam korumalı mevduat sigorta sisteminde ahlaki rizikonun ekonomik krizlerle ilişkisi
Relationship of moral hazard with economic cryses under fully covered deposit insurance system
Yazar: ÖZGÜR ALTUNTAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EROL KUTLU
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Bankacılık = Banking ; Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Ahlaki risk = Moral risk ; Bankacılık = Banking ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Ekonomik kriz = Economic crisis ; Koruma tedbirleri = Protection measures ; Korunma = Protection ; Mevduat = Deposits ; Mevduat sigortası = Deposit insurance ; Mevduat sigortası sistemleri = Deposit insurance systems ; Panel veri modelleri = Panel data models

Özet:
Bir bankanın batışı finansal ilişkilerinden dolayı diğer bankaların da batmasını zincirleme olarak tetikleyerek ekonomiye büyük zararlar verebilir. Bunu engellemek için hükümetler mevduatlara tam koruma getiriler. Mevduat sigortası banka hücumlarını önlemede başarılı iken ahlaki riziko sebebi ile bankaların aşırı yüksek oranda risk almasını teşvik eder. Ahlaki riziko daha çok hükümetlerin bankalardaki mevduatlara tam kapsamlı garanti vermesi durumunda ortaya çıkar. Ahlaki riziko problemi önlenebildiği durumlarda aşırı risk almanın önüne geçilmiş ve bundan dolayı ortaya çıkabilecek sistematik riskler azaltılmış olur.Bu çalışma bankacılık sektöründe ahlaki riziko probleminin ortaya çıkış nedenlerini ve onu engelleme ya da azaltma yöntemlerini inceler. Çalışmada Türkiye'de 1994 yılındaki ekonomik krizde banka hücumlarını önlemek için tam kapsamlı sigorta sistemine geçildikten sonra ahlaki rizikonun Türk bankacılık sektörüne yaptığı etkiler incelenmiştir.1992-2008 yılları arasında bankalardan elde edilen finansal veriler ile logit yöntemi kullanılarak model oluşturulmuştur. Sonuca göre 1994 yılında bankacılık sektöründe mevduatlara getirilen tam korumanın sebep olduğu ahlaki rizikonun 2001 yılına kadar 31 bankadan 21'inin batışında etkili olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Since its financial reletionships, failure of a bank can cause big damages to an economy by triggering a chain reaction of other banks? failures. Governments announce full coverage to deposits in order to prevent this to happen. While deposit insurance is succesful in preventing bank runs, it encourages banks to take excessive risk because of the moral hazard problem. Moral hazard arises mostly in case of full coverage given to the deposits by the governments. When the moral hazard problem is solved the excessive risk taking is prevented and rising of the systematic risks are lowered.This study aims to adress the reasons that cause moral hazard problem in banking sector and investigates the methods to prevent or decrease it. In this context the effects of moral hazard problem to Turkish banking system after the full coverage given to deposits in case of to prevent bank runs during the crysis in Turkey in year 1994 is studied.Model is built in logit form with financial datas obtained from the banks between the years 1992-2008. According to results, it was concluded that the moral hazard that arised from the full coverage announced in 1994, was effective on causing 21 of 31 banks to fail.