GÖKTÜRK-1 stereo uydu görüntülerinin 1/5000 ve 1/25000 ölçekli fotogrametrik harita üretiminde kullanılabilirliğinin araştırılması
Investigation of the usability of GOKTURK-1 stereo satellite images in 1/5000 and 1/25000 scale photogrammetric map production
Yazar: ÇAĞRI KILINÇ
Danışman: PROF. DR. MURAT UYSAL
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry
Dizin: Fotogrametri = Photogrammetry

Özet:
Yüksek çözünürlüklü uydu görüntüleri kullanarak harita üretimi günümüzde de güncel araştırma konuları arasındadır. Ancak uydu görüntülerinden harita üretiminde göz önünde bulundurulması gereken en önemli kriterler konum doğruluğunun yanında maliyet ve zaman etkenleridir.
Bu çalışmada ise Türkiye'nin sahip olduğu metre altı çözünürlüklü yer gözlem uydusu olan Göktürk-1 stereo uydu görüntüleri kullanılarak 1/5000 ve 1/25000 ölçekli stereo fotogrametrik kıymetlendirme haritası yapılarak hem yatay ve düşey doğruluk bakımından incelenmiş hem de belirtilen ölçekli haritalarda bulunması gereken detayların tespit teşhis ve tanınma durumu analiz edilmiştir. Ayrıca fotogrametrik haritada çizilen parsellerin gayrimeskûn alanda kadastro çalışmaları için altlık olarak kullanılabilirliği incelenmiştir. Son olarak çalışma alanında görüntü iyileştirme uygulamaları yapılarak elde edilen sonuçların fotogrametrik kıymetlendirmeye etkisi incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre Göktürk-1 stereo uydu görüntülerinin hem yatay ve düşey doğruluk bakımından hem de içerdiği detaylar bakımından 1/5000 ve 1/25000 ölçekli fotogrametrik harita üretiminde kullanılabileceği görülmüştür. Ayrıca görüntü iyileştirme uygulamalarının görüntü kıymetlendirme aşamasında operatörün detay tespit ve teşhis edebilme yeteneğine olumlu etkisi olduğu ve bunun sonucunda da arazi bütünlemesi süresini etkileyebileceği değerlendirilmektedir.

Abstract:
Map production using high-resolution satellite images is still among the current research topics. However the most important criteria to be considered in map production from satellite images are cost and time factors as well as location accuracy.
In this study, 1/5000 and 1/25000 scale stereo photogrammetric valuation maps were prepared using Göktürk-1 stereo satellite images, which is the sub-meter resolution earth observation satellite that Turkey has, and both horizontal and vertical accuracy were examined, and the detection, diagnosis and recognition status of the details that should be included in the specified scale maps were analyzed. In addition, the usability of the parcels drawn on the photogrammetric map as a base for cadastral studies in the uninhabited area was examined. Finally, image enhancement applications were carried out in the study area and the effect of the obtained results on photogrammetric valuation was examined. According to the obtained results, it was seen that Göktürk-1 stereo satellite images can be used in the production of 1/5000 and 1/25000 scale photogrammetric maps both in terms of horizontal and vertical accuracy and the details they contain. In addition, it is evaluated that image enhancement applications have a positive effect on the operator's ability to detect and identification details during the image evaluation phase, and as a result, they can affect the land integration period.