Bir üniversite hastanesi Aile hekimliği polikliniğine başvuran 50 yaş ve üzerindeki bireylerin osteoporoz farkındalıkları ile frax skorları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between osteoporosis awareness and frax scores of individuals 50 years of age and older who applied to family medicine outpatient clinic of university hospital
Yazar: ELİF YEŞİL
Danışman: PROF. DR. NEJAT DEMİRCAN
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Zonguldak Bülent Ecevit Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Aile Hekimliği polikliniğine başvuran 50 yaş ve üzeri hastaların, osteoporoz farkındalığını ve kırık risklerini değerlendirmek, bunlara etki eden faktörleri araştırmak, osteoporoz farkındalıkları ile FRAX skorları arasındaki ilişkiyi incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma tek merkezli, tanımlayıcı kesitsel bir araştırma olup Zonguldak Bülent Ecevit Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Aile Hekimliği polikliniğine 1 Ekim-31 Aralık 2023 tarihleri arasında herhangi bir nedenle başvuran 50 yaş ve üzeri 91 postmenopozal kadın ve 67 erkek katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Veriler literatür taraması ile oluşturulan anket formu ve Osteoporoz Farkındalık Ölçeği kullanılarak yüz yüze görüşme ile toplanmıştır.
Bulgular: Kadınlarda, yüksek eğitim ve gelir düzeyine sahip olanlarda, kronik hastalığı olmayanlarda, ebeveyninde osteoporoz öyküsü olanlarda, düzenli egzersiz yapanlarda, günlük yeterli miktarda süt ve süt ürünü tüketenlerde ve aile hekimi tarafından osteoporoz hakkında bilgilendirilmiş olanlarda osteoporoz farkındalığı yüksektir. Kadınlarda, düşük eğitim ve gelir düzeyinde, sigara kullananlarda, ebeveyninde osteoporoz öyküsü olanlarda, düzenli egzersiz yapmayanlarda kırık riski artmıştır. Farkındalık ölçeğinden alınan toplam puan arttıkça kalça kırığı riskinin azaldığı görüldü.
Sonuç: Çalışmamızda osteoporoz farkındalığının düşük olduğu ve farkındalık arttıkça kalça kırığı riskinin azaldığı görülmüştür. Aile hekimleri kendilerine bağlı olan nüfusu osteoporozun riskleri ve korunma yolları ile ilgili bilgilendirerek farkındalıklarını arttırmalı ve risk altında olduğunu düşündüğü bireyleri kemik mineral yoğunluğu ölçümü ve tarama yöntemleri için uygun hekimlere yönlendirmelidir.

Abstract:
Amaç: Zonguldak Bülent Ecevit Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Aile Hekimliği polikliniğine başvuran 50 yaş ve üzeri hastaların, osteoporoz farkındalığını ve kırık risklerini değerlendirmek, bunlara etki eden faktörleri araştırmak, osteoporoz farkındalıkları ile FRAX skorları arasındaki ilişkiyi incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma tek merkezli, tanımlayıcı kesitsel bir araştırma olup Zonguldak Bülent Ecevit Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Aile Hekimliği polikliniğine 1 Ekim-31 Aralık 2023 tarihleri arasında herhangi bir nedenle başvuran 50 yaş ve üzeri 91 postmenopozal kadın ve 67 erkek katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Veriler literatür taraması ile oluşturulan anket formu ve Osteoporoz Farkındalık Ölçeği kullanılarak yüz yüze görüşme ile toplanmıştır.
Bulgular: Kadınlarda, yüksek eğitim ve gelir düzeyine sahip olanlarda, kronik hastalığı olmayanlarda, ebeveyninde osteoporoz öyküsü olanlarda, düzenli egzersiz yapanlarda, günlük yeterli miktarda süt ve süt ürünü tüketenlerde ve aile hekimi tarafından osteoporoz hakkında bilgilendirilmiş olanlarda osteoporoz farkındalığı yüksektir. Kadınlarda, düşük eğitim ve gelir düzeyinde, sigara kullananlarda, ebeveyninde osteoporoz öyküsü olanlarda, düzenli egzersiz yapmayanlarda kırık riski artmıştır. Farkındalık ölçeğinden alınan toplam puan arttıkça kalça kırığı riskinin azaldığı görüldü.
Sonuç: Çalışmamızda osteoporoz farkındalığının düşük olduğu ve farkındalık arttıkça kalça kırığı riskinin azaldığı görülmüştür. Aile hekimleri kendilerine bağlı olan nüfusu osteoporozun riskleri ve korunma yolları ile ilgili bilgilendirerek farkındalıklarını arttırmalı ve risk altında olduğunu düşündüğü bireyleri kemik mineral yoğunluğu ölçümü ve tarama yöntemleri için uygun hekimlere yönlendirmelidir.