Çocuklarda damar yolu açma işlemi sırasında kullanılan sanal gerçeklik gözlüğünün ağrı algısına etkisi
The effect of virtual reality glasses used during vascular access on children's pain perception
Yazar: SÜMEYRA KARAYILAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELVER GÜLER
Sanko Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma, 7-14 yaş arası çocuklarda damar yolu açma işlemi sırasında oluşan ağrı algısını sanal gerçeklik gözlüğü kullanılarak azaltmak amacıyla randomize kontrollü deneysel bir tasarım olarak gerçekleştirildi. Araştırmanın örneklemi 12 Temmuz 2023-11 Kasım 2023 tarihleri arasında, Gaziantep Sani Konukoğlu Uygulama ve Araştırma Hastanesi Acil Servis ve Çocuk Servisi Ünitelerinde yatan 54 uygulama 54 kontrol olmak üzere toplam 108 çocuktan elde edildi. Veri toplama aracı olarak ''Veri Toplama Formu'', ''Revize Edilmiş Yüz İfadeleri Ağrı Skalası-Faces Pain Scale-Revised (FPS-R)'', ''Vizüel Analog Skala(VAS)'' ve ''Damar Yolu Açma İşlemi Sonrası Genel Durumu Değerlendirme Formu'' kullanıldı. Veriler yüz yüze görüşme tekniği ile toplandı. Veriler SPSS 24.0 istatistik programı kullanılarak değerlendirildi ve p<0.05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Çocukların nabız değerleri incelendiğinde; işlem öncesinde deney ve kontrol grupları arasında istatistiksel bir anlamlılık bulunmazken (p<0,05), işlem sırasında ve sonrasında nabız değerlerinin istatistiksel olarak anlamlı bir artış gösterdiği saptanmıştır (p<0,05).   Oksijen satürasyonu değerleri incelendiğinde; işlem öncesinde ve sonrasında deney ve kontrol grupları arasında istatistiksel bir anlamlılık bulunmazken (p<0,05), işlem sırasında oksijen satürasyonu değerlerinin kontrol grubunda istatistiksel olarak anlamlı bir azalış gösterdiği saptanmıştır (p<0,05). Deney ve kontrol gruplarına göre FPS-R ve VAS skorları bakımından aralarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Deney grubunun tamamı işlem sırasında video izleme ağrıyı azalttığını ve bu yöntemin işe yaradığını düşündüğünü belirtmişlerdir. Ayrıca "Damar yolu açma işlemi sırasında kendini nasıl hissettin" yargısına çocukların %90,75'i çok iyi ve iyi yanıtlarıyla olumlu görüş bildirirken olumsuz görüş bildiren katılımcı olmamıştır. Deney ve kontrol grupları karşılaştırıldığında deney grubundaki çocukların damar yolu açılma işleminde yaşadıkları duygular açısından daha olumlu tutum sergiledikleri belirlenmiştir. Bu sonuçlara göre; sanal gerçeklik gözlüğü ile video izletilmesinin çocuklarda damar yolu açılması sırasında hissedilen ağrıyı azalttığı, davranışlarını olumlu yönde etkileyerek işleme uyumunu artırdığı, nabız ve satürasyon değerleri üzerinde olumlu etki sağladığı belirlenmiştir. Sağlık profesyonellerinin hastanede yatan çocuklarda damar yolu açma işlemi gibi kısa süreli ağrılı işlemlerde ağrıyı azaltmak amacıyla sanal gerçeklik gözlüğü uygulamasını kullanmaları önerilebilir.

Abstract:
This research was conducted as a randomized controlled experimental design to reduce the perception of pain during vascular access in children aged 7-14 by using virtual reality glasses. The sample of the study was obtained from a total of 108 children, 54 of whom were treated and 54 of whom were controls, hospitalized in Gaziantep Sani Konukoğlu Practice and Research Hospital Emergency Service and Pediatric Service Units between 12 July 2023 and 11 November 2023. "Data Collection Form", "Revised Facial Expressions Pain Scale-Revised (FPS-R)", "Visual Analog Scale (VAS)" and "Vascular Access" were used as data collection tools. Post-Procedure General Condition Evaluation Form' was used. Data were collected using face-to-face interview technique. Data were evaluated using the SPSS 24.0 statistical program and p<0.05 was considered statistically significant. When the heart rate values of children are examined; While there was no statistical significance between the experimental and control groups before the procedure (p<0.05), it was determined that the pulse values showed a statistically significant increase during and after the procedure (p<0.05). When oxygen saturation values are examined; While there was no statistical significance between the experimental and control groups before and after the procedure (p<0.05), it was determined that oxygen saturation values during the procedure showed a statistically significant decrease in the control group (p<0.05). It was determined that there was a statistically significant difference between the experimental and control groups in terms of FPS-R and VAS scores (p<0.05). The entire experimental group stated that watching videos during the procedure reduced the pain and that they thought this method worked. In addition, while 90.75% of the children expressed positive opinions with the answers "very good" and "good" to the judgment "How did you feel during the intravenous access procedure?", there were no participants who expressed a negative opinion. When the experimental and control groups were compared, it was determined that the children in the experimental group exhibited more positive attitudes in terms of the emotions they experienced during the vascular access procedure. According to these results; It has been determined that watching videos with virtual reality glasses reduces the pain felt during vascular access in children, increases compliance with the procedure by positively affecting their behavior, and has a positive effect on pulse and saturation values. Health professionals may be recommended to use virtual reality glasses to reduce pain in short-term painful procedures such as vascular access in hospitalized children.