Saraybosna ve Amasya örnekleri üzerinden Osmanlı Dönemi Anadolu ve Rumeli şehirciliği
The urbanism of Anatolian and Rumeli at the Ottoman Period by Sarajevo and Amasya's samples
Yazar: ZEYNEP KURAHUVİÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELÇUK SEÇKİN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk-İslam Sanatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Amasya = Amasya ; Bosna-Hersek-Saraybosna = Bosnia-Herzegovina-Sarajevo ; Kent mimarisi = Urban architecture ; Mimari özellikler = Architectural characteristics ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı mimarisi = Ottoman architecture ; Şehircilik = Urbanization

Özet:
Saraybosna'nın Osmanlılar tarafından 1463'te fethedilmesinden sonraki şehirleşme süreci iki kısımda ele alınmıştır: Bunlardan ilki; şehri ikiye ayıran Miljacka Nehri'nin güneyindeki bölgede İsa Bey tarafından gerçekleştirilen imar faaliyetleri, diğeri ise nehrin diğer yakasında bulunan ve günümüzde 'Başçarşı' olarak adlandırılan bölgenin Gazi Hüsrev Bey tarafından yaptırılan külliyeyle şehrin çekirdeğinin oluşturulmasıdır. 
Amasya, farklı kültürlere mensup devletlere ev sahipliği yapmış olmasının bir getirisi olarak fazla sayıda yapım etkinliğine şahit olmuş bir yerleşim yeridir. Türklerin bölgeyi keşfetmelerinden önce Pagan ve Hristiyan kültür izlerini taşıyan yapılarla kentin fiziksel görünümü belirlenmiş ardından 14. yy.'da fetihle birlikte kısa süre içerisinde Türk-İslam kimliğine dönüştürülmüştür. 
İlk olarak Amasya ve Saraybosna'nın topografik benzerliğiyle yakınlık kurulsa da asıl vurgulanması gereken ortak nokta; her iki kentin de yaklaşık yüzyıl boyunca devam eden mimari etkinlikleridir. Öncesinde Osmanlı kenti görünümünde olan Amasya ile kasaba statüsünde olan Saraybosna'nın imar süreci aynı hızla başlamış, bu sürecin bitiminde seçilen kentlerin görünümleri birbirlerine benzer olmuştur. Bu çalışma, Saraybosna ve Amasya kentlerini Osmanlı şehircilik kapsamında inceleyerek Anadolu ve Rumeli şehirciliği hakkında bir fikir sunmaktadır. Saraybosna ve Amasya'nın kentleşme sürecinin açıklanması adına 15. ve 16. yüzyıllarda kent çekirdeğini oluşturan bölgede inşa edilen ve günümüze gelen tüm yapılar üzerinden değerlendirme yapılarak genel çerçevenin verilmesi sağlanmaya çalışılmıştır.  
Anahtar Kelimeler: Saraybosna, Amasya, Osmanlı şehirciliği, Osmanlı dönemi mimarisi.

Abstract:
The urbanization period of Sarajevo after conquered by Ottomans in 1463 has handled two parts: The first one is construction activities were made by Isa Bey, at the south region of the Miljacka River which has divided in two the city. Another one is to be formed to city's nucleus with the kulliye which was called nowadays as 'Başçarşı' and has been at the other side of the river and was built by Gazi Husrev Bey. 
Amasya is a residential area that has witnessed many construction activities as a result of its host to many different cultures. Before the Turks discovered the region, had determined to the physical appearance with structures tracing of the Pagan and Christian cultures. Along with conquest of the Turks in the 14th century has been transformed into Islamic identity in a short period of time. 
Even if at the beginning both cities were correlated with similarity topographical features, as a common point is an important working structure that continues throughout the century as an issue. Priorly, with Amasya has been the appearance of Turkish city and development process of the Sarajevo which has been the status of a small town, has started at an equal rate and at the end of its were conspicuous by reached the similar appearance and Turkish city. On behalf of explanation of Sarajevo and Amasya's urbanization period was studied to all the structures built in the region that make up the core of the city. General view has been presented by evaluating. 

Keywords: Sarajevo, Amasya, the urbanism of the Ottoman, the architecture of the Ottoman period.