Muğla ilinde ağır metal kirliliğinin tespiti için Pyracantha coccinea roem. (Rosaceae)'nın biyomonitör olarak kullanılması
Using of Pyracantha coccinea roem. (Rosaceae) as a biomonitor for determination of heavy metal pollution in Muğla province
Yazar: NİHAN AKGÜÇ
Danışman: PROF. DR. CELAL YARCI
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalısma, Muğla ?li merkezinde ağır metal kirliliğinin boyutlarını ortaya koymak vePyracantha coccinea Roem. (Ates dikeni) bitkisinin biyomonitör ve fitoremediasyon amaçlıolarak kullanıp kullanılamayacağını da saptamak amacıyla yapılmıstır.Pyracantha coccinea örnekleri Muğla'da dört farklı mevkide bulunan toplam 34lokaliteden 2006 vejetasyon periyodunda toplanmıstır. Yıkanmıs ve yıkanmamıs yaprakörnekleri ve dal örneklerinde Pb, Cd, Cu, Zn, Fe, Mn, Ni değerleri ICP-OES ile ölçülmüstür.Yapılan ölçümler sonucunda, ortalama kursun değeri en fazla sanayi bölgesimevkinden alınan, dal örneklerinde saptanmıstır, en düsük değer ise, yine sanayi bölgesimevkinden alınan, yıkanmıs yaprak örneklerindedir. Bu değerler sırasıyla 14,929 ± 1,227 ?gg-1dw ve 5,602 ± 1,471 ?gg-1dw `dır.Kadmiyum birikiminin, en yüksek değere çevre yolu mevkinden toplanan,yıkanmamıs yaprak örneklerinde ulastığı tespit edilmistir. Bu değer 0,359 ± 0,0598 ?gg-1dw'dır. En düsük ortalama değer ise, sanayi bölgesi mevkinden alınan, yıkanmıs yaprakörneklerinde 0,163 ± 0,0418 ?gg-1dw olarak tespit edilmistir.Bakır birikiminin ortalama en yüksek miktarı, çevre yolu mevkinden alınan, dalörneklerinde 5,887 ± 0,039 ?gg-1dw olarak tespit edilmistir. En düsük değer ise yine çevreyolu mevkinden toplanan, yıkanmıs yaprak örneklerinde 5,199 ± 0,032?gg-1dw olarakölçülmüstür.Çinko miktarı, en fazla sehir içi mevkinden toplanan, dal örneklerinde en düsük ise, yinesehir içi mevkinden toplanan, yıkanmıs yaprak örneklerinde saptanmıstır. Bu değerlersırasıyla 15,568±1,660 ?gg-1dw ve 8,9954 ± 1,318 ?gg-1dw'dır.Demir değeri en yüksek sanayi bölgesi mevkinden toplanan, yıkanmamıs yaprakörneklerinde tespit edilmis olup, bu değer; 9,532 ± 1,679 ?gg-1dw; en düsük ise çevre yolumevkinden toplanan, dal örneklerinde saptanmıstır ve 1,725 ± 0,538 ?gg-1dw değerindedir.Mangan birikimi, en yüksek çevre yolu mevkinde ve burada bulunan lokalitelerdentoplanan yıkanmamıs yaprak örneklerinde tespit edilmistir. En düsük değer ise, sehir içimevkinden alınan dal örneklerinde tespit edilmistir. Değerler sırasıyla 0,999 ± 0,156 ?gg-1dw,0,397 ± 0,139 ?gg-1dw' dır.Nikel miktarı en fazla sanayi bölgesi mevkinden alınan, yıkanmamıs yaprakörneklerinde; en düsük miktar ise, sehir içi mevkinden toplanan, dal örneklerindebulunmustur. Değerler sırasıyla, 14,340 ± 1,586 ?gg-1dw ve 4,0457 ± 0,509 ?gg-1dw'dır.Pyracantha coccinea'nın Pb, Cd, Cu, Zn, Fe, Mn, Ni için biyomonitör özellikgösterdiği ayrıca, ağır metal arıtımı için, fitoremediasyon amaçlı olarak kullanılabileceğianlasılmıstır.

Abstract:
This study was carried out for finding out of the measures of the heavy metal pollutionin Muğla Province and if it can be used of Pyracantha coccinea Roem. (Firehorn) as abiomonitor and phytoremediation.Pyracantha coccinea samples were collected from thirtyfour localities in four differentareas of Muğla province during vegetation period in 2006 year. The Pb, Cd, Cu, Zn, Fe, Mn,Ni concentrations in washed and unwashed leaf samples and unwashed branch samples weremeasured by ICP-OES.As the result of measurements, the average highest value of Pb was determined in thebranch samples which were collected in industrial area. The lowest values were measured inwashed leaf samples which were collected in industrial area. The values were 14,929 ± 1,227?gg-1 dw and 5,602 ± 1,471 ?gg-1dw.The average highest value of Cd accumulation has been reached in unwashed leafsamples which were collected in highway. The value was 0,359 ± 0,0598 ?gg-1dw. The lowestvalue was detected as 0,163 ± 0, 0418 ?gg-1dw, in washed leaf samples which were found inindustrial area.The average highest value of copper accumulation was determined in the brachsamples which were taken in highway as 5,887 ± 0,039 ?gg-1dw. The lowest value wasmeasured as 5,199 ± 0,032 ?gg-1dw in washed leaf samples which were collected in highway.The highest zinc amount was measured in the branch samples which were collected incity center locality, whilst the lowest was measured in the branch samples which werecollected in city center. The values were15,568 ± 1,660 ?gg-1dw and 8,9954 ± 1,318 ?gg-1dw.The average highest Fe value was determined high level in unwashed leaf sampleswhich were collected in industrial area. This value was 9,532 ±1,679 ?gg-1dw. The lowestvalue was measured in the branch samples which were collected in highway and this valuewas 1,725 ± 0,538 ?gg-1 dw.The highest value of manganese accumulation was measured in unwashed leafsamples which were collected in highway. The lowest value was determined in the branchsamples which were taken in city center locality. The values were 0,999 ± 0,156 ?gg-1dw and0,397 ± 0,139 ?gg-1dw.The average highest level of nickel was determined high level in unwashed leafsamples which were collected in industrial area. The lowest value was determined in thebranch samples which were collected in city center locality. The values were 14,340 ± 1,586?gg?1 and 4,0457 ± 0,509 ?gg-1 dw.It was proven that Pyracantha coccinea can be used as a biomonitor species for theseheavy metals. It was also observed that this species could be used for phytoremediationprocedure.