Batı'da eğitim görmüş Türk ressamları ve aldıkları eğitimin sanatlarına yansımaları
Turkish artists who received education in the west and the reflection of this education on their works
Yazar: MUSTAFA BAYTAR
Danışman: PROF. AYDIN AYAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Bölümü / Resim Ana Sanat Dalı / Resim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Batılılaşma = Westernization ; Resim eğitimi = Painting education ; Resim sanatı = Painting art ; Ressamlar = Painters ; Sanat eğitimi = Art education ; Türk resim sanatı = Turkish painting art

Özet:
Türk resim sanatı tarihine 18. yüzyıla kadar, minyatür sanatının egemen olduğu görülmektedir. 19. yüzyıl başlarından itibaren ise köklü bir değişim başlamış ve yoğunlaşan ?Batılılaşma? girişimleri resim alanında da etkili olmuştur. Önceleri batı resim sanatının etkisi minyatürde hissedilmeye başlamış, daha sonra Osmanlı'nın yenileşme girişimlerine bağlı, batılı anlamda yeni bir anlatım benimsenmiş ve tuval resmine geçiş başlamıştır. Bu dönemde Avrupa'da sanat eğitimi gören Türk ressamları söz konusu gelişmeye öncülük etmiş ve böylece günümüze değin uzanan ?Çağdaş Türk Resim Sanatı? olarak adlandırılan süreç ortaya çıkmıştır.Osmanlı'da askeri alanda yaşanan batılılaşma hareketlerine paralel olarak kurulan Mühendishane-i Berri-i Hümayun ve Harbiye Mektebi gibi okullar batılı anlamda ilk resim örneklerini verecek olan asker ressamların yetiştiği yerler olmuştur. Bununla birlikte Osmanlı Dönemi'nde Batı sanatına duyulan ilginin yoğunlaştığı yıllardan başlayarak, askerî ve sivil okullara eğitici amaçla resim dersleri konmuş ve bu okullardan mezun olan yetenekli öğrenciler devlet bursuyla yurtdışına; Fransa, İngiltere, İtalya ve daha sonra Almanya gibi Avrupa'nın çeşitli ülkelerine eğitime gönderilerek Batı'nın resim sanatı üzerine eğitim almaları sağlanmıştır. Bu dönemde resim eğitimi için ilk kez yurtdışına gönderilen öğrenciler, Ferik İbrahim Paşa, Ferik Tevfik Paşa ve Hüsnü Yusuf Bey'dir. Bu ilk grup sanatçılarımızın ardından; Süleyman Seyyid, Şeker Ahmet Paşa ve askeri okul çıkışlı olmayan Osman Hamdi Bey yurtdışında eğitim alan ilk ressamlarımızdır.Batı anlayışına dönük Türk resim sanatı süreci içerisinde Cumhuriyet'in ilanından önce güzel sanatlar alanında yaşanan en önemli gelişmelerden biri de, Osman Hamdi Bey'in Müdürlüğünü yaptığı, 1883 tarihinde Sanayi-i Nefise Mektebi'nin eğitime başlamasıdır. 1908 yılında II. Meşrutiyet' in ilan edilmesinin ardından tüm kurumlarda oluşan özgürlük ortamı sanatta da kendini hissettirmiştir. 1923 yılında Cumhuriyetin ilan edilmesinin ardından en çok üzerinde durulan konulardan biri de sanat alanlarında çağdaş devletlerin seviyesine ulaşmak olmuş ve bu hedef doğrultusunda büyük çaba sarf edilmiştir. Özellikle Cumhuriyet' in ilk yıllarında bu alanlarda yetişmiş kişilerin bulunmaması dikkate alınarak yurt dışına yetenekli gençler gönderilerek eğitim almaları sağlanmıştır.Osmanlı devleti ve Cumhuriyet Türkiye'sinin sanatta yenileşme girişimlerine bağlı Türk ressamların sanat eğitimi almak üzere yurtdışına gönderilmeleri konusu günümüze kadar gelen süreçte kendi içinde çeşitli aşamalardan geçerek günümüz çağdaş Türk resminin oluşmasını sağlamıştır. Araştırmamızın ilk bölümlerinde, Türk resim sanatındaki batılaşma eğilimlerine bağlı olarak; minyatür resim geleneğinden batı anlayışına dönük resim sanatına geçiş süreci, Tanzimat'tan Cumhuriyet'e sanat alanındaki yenileşme girişimleri ve Cumhuriyet sonrası çağdaş Türk resim sanatı dönemleri ele alınmıştır.Araştırmamızın III. ve IV. Bölümlerinde ise yine cumhuriyet öncesi ve cumhuriyet sonrası dönemlerinde yaşanan gelişmelere bağlı olarak bu dönemler içerisinde yurtdışına giden ve gönderilen ressamlarımız gittikleri ülkelere göre gruplandırılıp ayrı ayrı ele alınmışlardır. Avrupa'nın çeşitli kentlerinde aldıkları eğitimlerin kendi sanatlarına yansımaları ve bu yansımalar sonucu ortaya çıkan farklılıkların Türk resim sanatı üzerindeki etkileri ele alınmıştır.Gerek ilk asker ressamlarımız gerekse cumhuriyet öncesi ve cumhuriyet sonrasında özellikle Sanayi-i Nefise Mektebi ve sanat eğitimi veren diğer eğitim kurumlarından mezun olan sanatçıların çoğu yurtdışında aldıkları farklı sanat anlayışlarına bağlı eğitimlerden dolaylı veya doğrudan etkilenmişlerdir. Bu etkilenmenin yansımaları kimi ressamlarımızın çalışmalarında gözle görülür bir belirginlik fark edilirken, kimileri ise kendi akademik görüş anlayış ve gelenekleri doğrultusunda eserler vermişlerdir. Bu yönüyle yaşanan gelişmelerin Türk resim sanatına olumlu etkileri olmuş, farklı görüş ve anlayışların zenginliği içerisinde oluşumunu günümüze kadar gelişerek sürdürmüştür.

Abstract:
Miniature craft had been considered as dominant in Turkish painting art until 18th century. From the early 19th century, a changeover began and ?Westernization? efforts ever increasing had been effective in the field of painting. At first, the effect of Western painting art was started to be felt in miniature and then a new expression in Western sense was adopted and passed to canvas painting depending on innovation efforts of Ottoman. In that period, Turkish painters led the development aforesaid and thereby the process which is called ?Modern Turkish Paint Art? and has come until today appeared.In parallel to westernization movements in the military field of Ottoman, the schools founded such as Mühendishane-i Berri-i Hümayun and Mekteb-i Harbiye had been the places where soldier painters grown up to give the first samples of western paintings. In addition to this, from starting the years that the intrest shown to Western art increased, painting lessons were put to military and civil schools for educational purpose and the clever students who graduated from those schools were sent to different countries of Europe such as France, England, Italy and then Germany and they were enabled to take education on painting art of Europe. In that period the students who were first sent to abroad for painting education were Ferik İbrahim Paşa, Ferik Tevfik Paşa ve Hüsnü Yusuf Bey. After those first group artists; Süleyman Seyyid, Şeker Ahmet Paşa and Osman Hamdi Bey who didn?t graduate from military school were our first painters who took education abroad.Within the process of Turkish painting art directed to Western sense, one of the important developments occured in the field of fine arts before the proclamation of the Republic was start of Sanayi-i Nefise Mektebi (School of fine arts) to the education in 1883 that Osman Hamdi Bey directed. Liberty environment appeared in all the foundations after the proclamation of Second Constitutional Period in 1908 became also effective in art. After the proclamation of Republic in 1923, one of the most emphasized subjects was to reach level of contemporary civizilation in the fields of art and quite high effort was made in the direction of that objective. Considering the qualified people in those fields in the first years of Republic, those talented teenagers was sent to abroad and enabled to take education.Corresponding the innovation efforts in the field of art of Ottoman Empire and Republic of Turkey, the subject that Turkish painters were sent to abroad to be taken art education went through various phases within the period up to today and made our modern Turkish painting art form. In the first parts of our research, according to westernization trends in Turkish painting art, transition period from miniature painting tradition to painting art devoted to western sense, innovation efforts in the field of art from Tanzimat Reform era to Republic and the periods of modern Turkish painting art after the Republic have been examined.In the III and IV parts of our research, depending again the developments in the periods of pre-republic and post-republic, the painters who were sent to the abroad were grouped according to the countries they went and they were discussed one by one. The reflection of their education taken in various countries of Europe to their own art style and the effects of differences occured as a result of these reflections on Turkish painting art were examined.The many of artists who graduated from both military shool and Sanayi-i Nefise Mektebi (School of fine arts) and other educational instutions in pre-republic and post-republic periods affected directly or indirectly from these educations that they took abroad and depending on different art senses. While the reflections of that impression were being apparently felt in some of our artists? works, others gave art works in the direction of their academical view, sense and traditions. From this aspect, the developments happened, provided positive effects to Turkish painting art and resumed its formation within the resources of different view and senses up to today.