Sağlık çalışanlarının kalite yönetimine ilişkin görüşlerinin belirlenerek tutum ölçeğinin geliştirilmesi
Determining the views of healthcare professionals on quality management and developing attitude scale
Yazar: SEYHAN ÇERÇİ
Danışman: PROF. DR. ÜLKÜ BAYKAL
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı / Hemşirelikte Yönetim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Kalite = Quality ; Kalite yönetimi = Quality management ; Sağlık hizmetleri kalitesi = Quality of health care ; Sağlık personeli = Health personnel ; Toplam kalite yönetimi = Total quality management ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma; sağlık çalışanlarının kalite çalışmalarına ilişkin görüşlerinin derinlemesine belirlenmesi ve kalite çalışmalarına ilişkin tutumlarını ölçmeye yönelik bir aracın geliştirilmesi amacıyla, nitel (bireysel derinlemesine görüşme yöntemi) ve nicel (metodolojik yöntem) tasarımda gerçekleştirilmiştir. 
İki aşamada gerçekleştirilen araştırmanın nitel aşamasına 45; metodolojik aşamasına 1013 sağlık çalışanı katılmıştır. Nitel aşama verileri "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" kullanılarak bireysel derinlemesine görüşme yöntemiyle, nicel veriler ise "Kalite Çalışmalarına Yönelik Tutum Ölçeği: Sağlık Çalışanları Sürümü" aracılığıyla toplanmıştır. Nitel veriler MAXQDA 2022 programında, nicel veriler ise SPSS 22.0 ve LISREL 8.7 programlarında analiz edilmiştir.
Nitel aşama bulguları, sağlık çalışanlarının kalite çalışmalarına yönelik görüşleri kurumsal, yönetici ve çalışan yaklaşımı olarak üç ana temada incelenmiştir. Kalite çalışmalarının; doküman yönetiminin standartlara uygun şekilde yürütüldüğü, eğitim süreçlerinin planlanan hedefler doğrultusunda gerçekleştirildiği, ölçme ve değerlendirmenin sürekli iyileştirmelerle sonuçlandırıldığı, yönetim süreçlerinin aktif uygulandığı ve hizmet alanlar ile verenlerin memnuniyetlerini olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir. Kalitenin çalışanlarda görev, yetki ve sorumluluklar gibi yansımaları olduğu, tüm kalite süreçlerinin kaliteli tıbbi bakım uygulamaları ile hasta ve çalışan güvenliği uygulamalarının güvenli, verimli, erişilebilir, zamanında ve uygun şekilde olduğu belirlenmiştir. Sağlık çalışanları ile yapılan görüşmeler sonucunda oluşturulan 61 maddelik taslak ölçek uzman görüşüne sunulmuş ve kapsam geçerliliği 0,97 olduğu saptanmıştır. Madde analizi ile madde toplam puan korelasyonu düşük maddeler ölçekten çıkarılmış korelasyonlar 0,45–0,77 arasında bulunmuştur. Açımlayıcı faktör analizi yapılarak taslak ölçek, üç boyutlu (kurumsal, yönetici, çalışan yaklaşımı) ve 42 maddeli bir yapı elde edilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi yapılmış ve ölçek yapısının doğrulandığı tespit edilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizine göre uyum iyiliği değerleri Chi-square/df:1,82; CFI:0,99; NNFI:0,99; NFI:0,99; SRMR:0,098 olduğu belirlenmiştir. Ölçek 51 katılımcı ile test tekrar test yöntemiyle zamana karşı güvenilirliği değerlendirilmiş, anlamlı fark (Z:-0,782; p:0,434) olmadığı tespit edilmiştir. Ölçek ve alt boyutları arasında pozitif yönde yüksek düzeyde ilişkiler olduğu bulunmuştur (r:0,615-0,945; p<0,01). Ölçeğin, Cronbach's Alpha değeri 0,976, alt boyutları ise 0,823-0,963 arasında saptanmıştır. 
Sonuç olarak; sağlık çalışanlarının kalite çalışmalarına yönelik tutumunun yüksek olduğu söylenebilir. Ayrıca, "Kalite Çalışmalarına Yönelik Tutum Ölçeği: Sağlık Çalışanları Sürümü" ölçeğinin geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
This research; qualitative (individual in-depth interview method) and quantitative (methodological method) design was carried out in order to determine the views of health professionals about quality studies in depth and to develop a tool to measure their attitudes towards quality studies.
At the qualitative stage of the research, which was carried out in two stages, 45; 1013 health workers participated in the methodological stage. Qualitative phase data were collected by individual in-depth interview method using the "Semi-Structured Interview Form", and quantitative data were collected through the "Attitude Scale towards Quality Studies: Health Professionals Edition". Qualitative data were analyzed in the MAXQDA 2022 program, and quantitative data were analyzed in SPSS 22.0 and LISREL 8.7 programs. 
Qualitative stage findings, views of health professionals on quality studies were examined in three main themes as institutional, managerial and employee approach. Quality studies; It has been determined that document management is carried out in accordance with the standards, the training processes are carried out in line with the planned targets, the measurement and evaluation are concluded with continuous improvements, the management processes are actively applied, and they affect the satisfaction of service users and providers positively. It has been determined that quality has reflections on employees such as duties, authorities and responsibilities, and that quality medical care practices of all quality processes and patient and employee safety practices are safe, efficient, accessible, timely and appropriate. The 61-item draft scale, which was created as a result of interviews with healthcare professionals, was submitted to expert opinion and its content validity was found to be 0.97. Item analysis and items with low item-total score correlation were excluded from the scale, and the correlations were found to be between 0.45 and 0.77. The draft scale, three-dimensional (institutional, manager, employee approach) and a 42-item structure were obtained by exploratory factor analysis. Confirmatory factor analysis was performed and it was determined that the scale structure was confirmed. Goodness of fit values according to confirmatory factor analysis were Chi-square/df:1.82; CFI:0.99; NNFI:0.99; NFI:0.99; SRMR was determined to be 0.098. The reliability of the scale was evaluated against time with the test-retest method with 51 participants, and it was determined that there was no significant difference (Z:-0.782; p:0.434). It was found that there was a high level of positive correlation between the scale and its sub dimensions (r:0.615-0.945; p<0.01). The Cronbach's Alpha value of the scale was found to be 0.976, and its sub-dimensions between 0.823 and 0.963. 
As a result; It can be said that the attitude of health workers towards quality studies is high. In addition, "Attitude Scale Towards Quality Studies: Healthcare Professionals Edition" was determined to be a valid and reliable scale.