İş yeri nezaketi ve nezakete dayalı örgüt geliştirme uygulamalarına yönelik nitel bir araştırma
A qualitative research on workplace civility and civility-based organisation development practices
Yazar: ASSEL ORALBAYEVA
Danışman: PROF. DR. OLCA SÜRGEVİL DALKILIÇ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: 11111 = 12345 ; İşletme = Business Administration

Özet:
Bu araştırma, iş yeri ilişkilerinde nezaket olgusunun tanımını ve önemini, nezakete dayalı yönetici ve iş yeri uygulamalarının çalışanlar üzerindeki etkisini anlamayı amaçlamaktadır. Ayrıca iş yerinde nezakete dayalı örgüt kültürünün geliştirilmesi ve iş yerinde nezaketli davranışların sağladığı bireysel ve örgütsel faydaları ortaya koyma noktasında literatüre katkı sunmak ve çalışanlar, yöneticiler ve insan kaynakları uzmanları açısından bu konunun önemini ortaya koymak hedeflenmektedir.  Bu amaç doğrultusunda, tümevarım yaklaşımı izlenerek fenomenoloji araştırma deseni ile nitel bir araştırma yürütülmüştür. Araştırmada, amaçlı örnekleme yöntemlerinden "kolay ulaşılabilir" ve "kartopu örnekleme" yöntemleri kullanılmış ve 12 akademisyen ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin içerik analizi için MAXQDA 2022 nitel veri analizi programı kullanılmıştır. 
Analizlerin sonucunda, iş yerinde nezaketin tanımı ile nezaket ve nezaketsizliğin özelliklerine ilişkin bulgulara ulaşılmıştır. Ayrıca iş yerinde katılımcılar tarafından nezaketli ve nezaketsiz olarak algılanan davranışlar ortaya çıkmış; iş yerinde nezaket ve nezaketsizliğin neden sonuç ilişkileri incelenmiştir. İş yerinde kişilerin nazik davranmasını etkileyen öncüller arasında "kişilik", "yöneticinin liderlik tarzı ve davranışı", "örgütsel iletişim" ve "örgütsel adalet" gibi değişkenlerin olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte iş yerinde nezaketsizliği önleme ve nezaketi geliştirmeye yönelik katılımcı görüşleri alınmış; "bireysel düzeyde nezaketi geliştirmeye yönelik eylemler", "örgütsel düzeyde nezaketi geliştirmeye yönelik eylemler" olmak üzere iki kategori altında incelenmiştir. Örgütsel düzeyde nezaketi geliştirmeye yönelik değişim sürecinde "nezaketsiz davranışları belirlemek", "nezaket kurallarını uygulamak ve kontrol etmek" ve "kurumsal eğitimler organize etmek" gibi adımların öne çıktığı tespit edilmiştir. Ayrıca araştırmaya katılanlar, nezakete dayalı örgüt geliştirme uygulamalarının "farkındalığın oluşması", "yönetime güvenin artması" ve "örgütsel bağlılğın artması" gibi olumlu olası sonuçlarını belirtmiştir.
Anahtar Kelimeler: İş Yeri Nezaketi, İş Yeri Nezaketsizliği, Örgüt Geliştirme Uygulamaları.

Abstract:
The aim of the research is to address the definition and importance of civility in workplace relationships and to reveal the positive impact of civility-based managers and workplace practices on employees. In addition, it is aimed to contribute to the literature on the development of an organizational culture based on civility in the workplace and the individual and organizational benefits of civil behaviors in the workplace and to reveal the importance of this issue for employees, managers and human resources experts. For this purpose, a qualitative research was conducted with a phenomenology research design following an inductive approach. In the study, "easily accessible" and "snowball sampling" methods, which are among the purposive sampling methods, were used and semi-structured interviews were conducted with 12 academicians. MAXQDA 2022 qualitative data analysis program was used for content analysis of the data obtained. 
	As a result of the analysis, findings on the definition of civility in the workplace and the characteristics of civility and incivility were obtained. In addition, the behaviors perceived by the participants as civil and uncivil in the workplace were revealed, and the cause and effect relationships of civility and incivility in the workplace were examined. It was found that variables such as "personality", "leadership style and behavior of the manager", "organizational communication" and "organizational justice" were among the antecedents affecting people's courteous behavior at work. In addition, participant opinions on preventing incivility and improving civility in the workplace were taken and examined under two categories: "actions to improve civility at the individual level" and "actions to improve civility at the organizational level". In the change process to improve civility at the organizational level, steps such as "identifying incivil behaviors", "implementing and controlling civility rules" and "organizing corporate trainings" were found to be prominent. In addition, the participants in the study stated positive possible outcomes of organizational development practices based on civility such as "raising awareness", "increasing trust in management" and "increasing organizational commitment". 
 Keywords: Workplace Civility, Workplace Incivility, Organization Development.