Sokak lezzetlerine ilişkin tüketici tutumları: Gaziantep ve İstanbul örnekleri
Consumer attitudes related to street foods: Examples of Gaziantep and İstanbul
Yazar: ALİ SOLUNOĞLU
Danışman: PROF. DR. MAHMUT HAMİL NAZİK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Gastronomi = Gastronomy ; Gaziantep = Gaziantep ; Planlı Davranış Kuramı = Theory of Planned Behavior ; Sokak yiyecekleri = Street foods ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Tüketici tutumları = Consumer attitudes ; Tüketim davranışları = Consumption behaviours ; Yöresel mutfak = Local cuisine ; Yöresel ürün = Local product ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Bu araştırma, sokak lezzetlerini tüketme davranışına yönelik tutumun, öznel normun ve algılanan davranışsal kontrolün Planlı Davranış Teoisi kapsamında ele alınarak davranışsal niyet üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, Nisan-Temmuz 2017 tarihleri arasında eş zamanlı olarak Gaziantep ve İstanbul illerinde yürütülmüş ve sokak lezzetlerini deneyimleyen 652 tüketici üzerinde anket uygulaması şeklinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen veriler ve oluşturulan hipotezlerin ölçülmesinde Yapısal Eşitlik Modeli, t ve ANOVA testleri kullanılmıştır. Demografik değişkenler açısından katılımcıların %50,2'sinin kadın, %26,4'ünün 26-33 yaş aralığında olduğu, %54'ünün İstanbul %46'sının ise Gaziantep katılımcılarından oluştuğu,% 48,5'inin evli ve çocuklu olduğu, %25,6'sının lisans mezunu ve % 31,1'nin serbest meslek çalışanı olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların sokak lezzetlerini tüketmekle ilgili bir sağlık sorunu olmadığı, aylık 1 ile 5 defa arasında sokak lezzetleri tükettikleri, buna ilişkin ortalama 51-100 ₺ arası harcama yaptıkları, yemek kalitesi açısından sokak lezzetlerini tüketmenin kolay olduğunu ve görsel açıdan çekici ve otantik buldukları ve yerel kültürü temsil ettiğine inandıklarını, sokak lezzetlerini düşünmenin kendilerini mutlu ettiğini ifade etmişlerdir. Hijyen tutumu açısından katılımcıların sokak lezzetlerini tüketmekten çekinmedikleri ortaya çıkmıştır. Bu yönde uygulanacak tutundurma çalışmaları sokak lezzetlerinin gastronomik bir öğe olarak değer kazanmasına katkı sağlayacaktır. Elde edilen diğer sonuçlar doğrultusunda, gastronomi alanına ilgi duyan akademisyenlere ve paydaşlara öneriler getirilmiştir.

Abstract:
This research was carried out in order to determine the effect of attitude toward consumption of street foods, the subjective norm and perceived behavioral control on behavioral intention by considering the scope of the Theory of Planned Behavior. The research was carried out between April and July 2017 in Gaziantep and Istanbul and surveyed 652 consumers who experienced street foods. Structural Equation Model, T test and ANOVA test were used to measure the data obtained and the hypotheses obtained. In terms of the demographics, the sample population was evenly split between male (49.8%) and female (50.2%). On the other hand, 26.4% were in the age range from 26-33, 54% were from Istanbul and 46% were from Gaziantep, 48.5% were married with children, 25,6% of them were holding an undergraduate degree, the monthly income of 39,2% and 31,1% of them were self - employed. It was also determined that participants comsume street foods one to five times a month, spend 51-100 ₺ for this consumption, and they find these products visually attractive and authentic. Respondents also stated that they believe street foods represent local culture and make them happy, and these foods will not cause any health problem. In terms of hygiene, participants were not afraid to consume street tastes. Promotional work in this direction will contribute to the appreciation of street flavors as a gastronomic item. Suggestions have been made to the academicians and stakeholders who are interested in gastronomy in the direction of the results obtained.