Yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılacak metinlerin oluşturulma süreçleri
Creation processes of texts to be used in teaching Turkish language to the foreign
Yazar: REGAİB DOLAŞIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEKİ GÜREL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Metin oluşturmak = Textual constrction ; Türkçe metinler = Turkish texts ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching ; Yabancı uyruklu öğrenciler = Foreign domestic students ; Yabancılar = Foreigners

Özet:
Bu çalışma yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde kullanılacak metinlerin oluşturulma süreçlerini belirleme amacıyla yapılmıştır.Bu amaca yönelik olarak öncelikle literature taraması sonucu ulaşılan konu ile ilgili araştırmalar ile ilgili bilgilere yer verilmiştir. Metin kavramı açıklanmış ve yabancılara Türkçe öğretiminde metin kullanımının önemi ifade edilmiştir. Yabancılara Türkçe öğretimde metin kullanım yaklaşımları; edebi metin kullanımı, sadeleştirilmiş metin kullanımı, kullanım işlevli metin kullanımı ve oluşturulmuş metin kullanımları olarak belirlenmiş ve bu yaklaşımların avantajları ve dezavantajları açıklanmıştır. Temel dil becerileri olan; okuma, dinleme, yazma ve konuşma becerilerinin geliştirilmesinde metin kullanımının etkisi açıklanmıştır.Avrupa Dil Gelişim Dosyası ve metin kullanımına etkisi üzerinde durulmuştur. Çalışmada, her metnin sahip olması gereken metinsellik ölçütleri olarak belirlenen; bağlaşıklık, bağdaşıklık, tutarlılık, amaçlılık, kabul edilebilirlik, yaşantısallık, bilgisellik, metinlerarasılık kavramları ele alınmıştır. Metin oluşturma süreci olarak belirlenen; amaç tespiti, konuyu seçme ve sınıflandırma, iletiyi belirleme, düşünceleri oluşturma, söylem tasarımı, kavram ağını kurma, dilsel gösterenleri seçme, metin düzeyinden dilsel kodlamaya geçiş, yazma, yazılanları denetleme aşamalarında yapılması ve yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılacak metinlerin oluşturulma sürecinde dikkat edilmesi gerekenler tespit edilmiştir. Araştırma tarama modeliyle gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında Avrupa Dil Portfolyosuna göre hazırlanan ve yabancılara Türkçe öğretiminde kullanılan Gazi TÖMER tarafından hazırlanan Yabancılar İçin Türkçe ve Yunus Emre Enstitüsü tarafından hazırlanan Yedi İklim Türkçe ders kitaplarının A1, A2, B1, B2, C1 seviyelerinden seçilen birer metin, metin oluşturma süreçleri bakımından incelenmiştir. Çalışma sonucunda, Gazi TÖMER tarafından A1 seviyesindeki öğrenciler için hazırlanan metnin dilsel gösterenleri seçme aşamasında bazı dilsel girdilerin değiştirilmesi veya çıkarılması gerektiği sonucuna ulaşılırken diğer metinlerin metin oluşturma sürecine uygun olarak hazırlandığı tespit edilmiştir.Yunus Emre Enstitüsü tarafından hazırlanan Yedi İklim Türkçe ders kitaplarından seçilen metinlerin ise tamamının metin oluşturma süreçlerine uygun olarak hazırlandığı tespit edilmiştir. Son bölümde ise sonuçlar ile ders kitaplarına ve araştırmacılara yönelik önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
This study is carried out in order to determine the process of creating the texts to be used in teaching Turkish as a foreign language. For this purpose, firstly the subject is found as a result of the search of literature and then the information about the researches related to the subject is given. The concept of text is explained and the importance of using text in foreign language teaching is emphasized. Approaches to using texts in teaching Turkish to the foreigners; the use of literary texts, simplified texts, functional texts and generated texts, and the advantages and disadvantages of these approaches are described. The impact of the usage of text in the development of basic language skills; reading, listening, writing and speaking skills has been explained. European Language Development File and the impact of the use of it in texts has been emphasized. In the study, the criteria which defined as textuality that each text should have; coherence, consistency, consistency, purposefulness, acceptability, experience, knowledge, intertextuality are discussed. The steps to be taken in the process of creating the texts to be used in teaching foreign languages to foreigners, aiming, choosing and classifying the subject, determining the transmission, creating the thoughts, designing the discourse, setting up the concept network, choosing the linguistic representations, transitioning from the text level to the linguistic coding are determined as the process of creating text. The research has been carried out by using a screening model. Within the scope of the research, some texts prepared according to the European Language Portfolio and selected from the A1, A2, B1, B2, C1 levels of Turkish textbooks prepared by Gazi TÖMER for Foreigners and the Yedi İklim Turkish Book prepared by Yunus Emre Institute for foreigners have been examined in terms of text creating process. As a result of the study, it is determined that the text prepared by Gazi TÖMER for the students at level A1 should be changed or taken out in the stage of selecting linguistic representations and the other texts are found convenient in accordance with the text formation process. It has been determined that the texts selected from Yunus Emre Institute's Yedi İklim Turkish textbook are all prepared in accordance with the text formation processes. In the final section, the results and proposals for textbooks and researchers are included.