Hemşire öğretim elemanlarının dijital okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi
Examination of digital literacy levels of nursing faculty members
Yazar: AYŞE KÜBRA ERKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİLAY ÖZKÜTÜK
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelikte Öğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bilişim teknolojisi = Information technology ; Eğitim teknolojisi = Education technology ; Öğretim teknolojileri = Instructional technologies

Özet:
Amaç: Hemşire öğretim elemanlarının dijital okuryazarlık düzeylerini belirlemek amacıyla tanımlayıcı/kesitsel çalışma olarak yapıldı.
Yöntem: Bu nicel çalışmada, araştırmanın örneklem grubu Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi'nde 2022-2023 eğitim öğretim yılında kadroda yer alan hemşire öğretim elemanlarından oluşturulmuştur. Veri toplama süreci yüz yüze yapılmış olup, veriler "Tanıtıcı Bilgi Formu" ve "Dijital Okuryazarlık Ölçeği (DOYÖ)" ile toplanmıştır. Araştırma verilerinin değerlendirilmesi için sayı ve yüzde dağılımı hesaplanmış ve verilerin normal dağılıma uygunluğunu belirlemek amacıyla Kolmogorov-Smirnov testi kullanılmıştır. Sürekli değişkenlerin iki bağımsız grup arasındaki karşılaştırmalarında Mann Whitney U Testi, üç veya daha fazla bağımsız grup arasındaki karşılaştırmalarında ise Kruskal Wallis H Testi tercih edilmiştir. İkiden fazla bağımsız grup arasında sürekli değişken açısından farklılık bulunması durumunda ise Posthoc testleri kullanılmıştır.
Bulgular: Hemşire öğretim elemanlarının %92,7'sinin kadın, %7,3'ünün erkek olduğu saptanmıştır. Hemşire öğretim elemanlarının %34,5'inin bekar, %65,5'inin evli olduğu tespit edilmiştir. Hemşire öğretim elemanlarının %45,5'inin 0 – 10 yıl, %23,6'sının 11 – 20 yıl ve %30,9'unun 20 yıldan daha fazla bir süredir akademisyenlik yaptığı belirlenmiştir. Hemşire öğretim elemanlarının tamamının 10 yıldan daha uzun bir süredir internet kullandığı saptanmıştır. Hemşire öğretim elemanlarının %12,7'sinin günlük 2 – 3 saat, %25,5'inin günlük 4 – 5 saat ve %61,8'inin günlük 5 saatin üzerinde internet kullandığı belirlenmiştir. Hemşire öğretim elemanlarının %43,6'sının genel amaçlı, %100'ünün araştırma ve bilgi edinme amaçlı, %90,9'unun eğitsel amaçlı, %61,8'inin eğlence amaçlı, %83,6'sının iletişim amaçlı ve %70,9'unun alışveriş amaçlı internet kullandığı tespit edilmiştir. Bu çalışmada, hemşire öğretim elemanlarının yaşlarına göre dijital okuryazarlık ölçeği Sosyal Boyut alt boyutu puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Yaşları 37 ve altında olan hemşire öğretim elemanlarının Sosyal Boyut alt boyutu puanlarının, 37 ve üstünde olan hemşire öğretim elemanlarına göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. hemşire öğretim elemanlarının yaşlarına göre Profesyonel Üretim alt boyutu puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Evli hemşire öğretim elemanlarının Profesyonel Üretim alt boyutu puanlarının bekarlara göre daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Hemşire öğretim elemanlarının anabilim dallarına göre dijital okuryazarlık düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yoktur.
Ayrıca, hemşire öğretim elemanlarının akademisyenlik sürelerine göre Genel Bilgi ve İşlevsel Beceriler alt boyutu puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Akademisyenlik süresi 20 yıl üzeri olanların Genel Bilgi ve İşlevsel Beceriler alt boyutu puanlarının, akademisyenlik süresi 0-10 yıl ve 11-20 yıl olanlara göre daha düşük olduğu saptanmıştır. Hemşire öğretim elemanlarının DOYÖ toplamından aldıkları puanların ortalaması 3,89 ± 0,58 (orta düzey) olarak bulunmuştur.

Abstract:
Objective: This quantitative study aimed to determine the digital literacy levels of nursing faculty members. 
Method: The sample group of this quantitative research consisted of nursing faculty members employed at Ege University Faculty of Nursing during the 2022-2023 academic year. Data collection was conducted face-to-face and gathered through the use of a "Introductory Information Form" and "Digital Literacy Scale (DLS)". The evaluation of research data involved obtaining frequency and percentage distributions, as well as applying the Kolmogorov-Smirnov test, Mann Whitney U Test, Kruskal Wallis H Test, and Posthoc tests. 
Findings: The study revealed that 92.7% of nursing faculty members were female, while 7.3% were male. It was determined that 34.5% of the faculty members were single, while 65.5% were married. Concerning academic experience, 45.5% of faculty members had 0-10 years, 23.6% had 11-20 years, and 30.9% had over 20 years of teaching experience. The entire group of nursing faculty members had been using the internet for more than 10 years. Specifically, 12.7% of faculty members used the internet for 2-3 hours daily, 25.5% for 4-5 hours daily, and 61.8% for more than 5 hours daily. In terms of internet usage purposes, 43.6% of faculty members used it for general purposes, 100% for research and information acquisition, 90.9% for educational purposes, 61.8% for entertainment purposes, 83.6% for communication purposes, and 70.9% for online shopping purposes. Statistical analysis showed a significant difference in the Social Dimension sub-dimension scores of the Digital Literacy Scale concerning the age of nursing faculty members. Those aged 37 and below had higher Social Dimension sub-dimension scores compared to those aged 37 and above. Regarding the Professional Production sub-dimension scores, there was a statistically significant difference based on marital status, with married faculty members having lower scores than their unmarried counterparts. However, there was no statistically significant difference in the Digital Literacy Scale scores based on the departments where the faculty members were employed. In relation to the duration of academic experience, a statistically significant difference was found in the General Knowledge and Functional Skills sub-dimension scores. Faculty members with an academic experience of over 20 years had lower General Knowledge and Functional Skills sub-dimension scores compared to those with 0-10 years and 11-20 years of academic experience. The mean total score of nurse educators obtained from the DLS was found to be 3,89 ± 0,58 (moderate level).