Ailesel akdeniz ateşi tanılı ve 5 yaşından önce belirti veren çocukların demografik, klinik ve genetik verilerinin 5 yaşından sonra belirti veren ailesel akdeniz ateşi tanılı çocuklarla karşılaştırılması
Comparison of demograhic, clinical and genetic data of familial mediterranean fever patients whose symptoms were started before and after age five
Yazar: GÖKÇEN ERFİDAN
Danışman: DOÇ. DR. NURAY AKTAY AYAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma  Hastanesi
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Romatoloji = Rheumatology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ailesel akdeniz ateşi = Familial mediterranean fever ; Demografi = Demography ; Genetik = Genetics ; Genetik hastalıklar-doğuştan = Genetic diseases-inborn ; Mutasyon = Mutation ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç
Bu çalışmada 5 yaşından önce semptomları başlayan Ailesel Akdeniz Ateşi (AAA) hastalarının demografik, klinik, genetik verilerinin, 5 yaşından sonra başlayan hastalarla karşılaştırılması, atak başlangıç yaşının etkisinin belirlenmesi hedeflenmektedir.
Materyal ve Metod
İstanbul Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Romatoloji Kliniği'nde takipli, Tel Hashomer tanı kriterlerini karşılayan, 5 yaş altında ve 5 yaş üzerinde semptomları başlamış rastgele 100'er hasta alındı. Hastaların demografik, klinik, genetik verileri retrospektif dosya taraması yapılarak kaydedildi. İstatistiksel analizlerde SPSS 24.0 programı kullanıldı. Niteliksel verilerin karşılaştırılmasında Pearson Ki-Kare, Fisher Exact testi; verilerin gruplar arası karşılaştırılmasında t testi ve varyans analizi (ANOVA) kullanıldı. Veriler %95 güven aralığında, p<0.05 anlamlılık düzeyinde değerlendirildi.
Bulgular
Olguların 103'ü (%51,5) kız olup Erkek/Kız oranı 0,94 idi.  Hastaların yaş ortalaması 11,71±4,04 idi. Semptomları erken başlayan grupta akraba evliliği oranı, atak sıklığı, önerilenden yüksek doz kolşisin kullanan hasta oranı, Pras skoru ortalamaları ve ağır hastalık oranı anlamlı yüksek bulundu. İlk ataklarda sadece ateş bulgusu erken başlangıçlı grupta, sadece artrit bulgusu veya göğüs ağrısı bulguları geç başlangıçlı grupta daha sık saptandı. Tüm AAA ataklarında en sık bulgular ateş (%98), karın ağrısı (%91), artraljiydi (%56). Semptomları erken başlayan grupta ateş; geç başlayan grupta artrit ve artralji daha sık bulundu. 
Hastalarımızda görülen en sık 3 mutasyon M694V homozigot (%39,5), M694V heterozigot (%16,5), M694V/M680I (%8,5) idi. Allel frekanslarına göre en sık M694V (%59), M680I (%10), V726A (%7,2) görülmekteydi. Erken başlangıçlı grupta M694V homozigot mutasyonu daha sık görüldü. Ancak mutasyon çeşidinden bağımsız olarak erken başlangıçlı grupta orta-ağır hastalık oranı daha yüksekti. 
Erken başlangıçlı grubun asemptomatik dönemde hemoglobin, hematokrit değerleri diğer gruba göre düşük, lökosit ve trombosit sayıları ise yüksek bulundu. Atak sırasında ise hemoglobin, hematokrit değerleri diğer gruba göre düşük, lökosit ve CRP düzeyleri yüksek saptandı.
Sonuç
Semptomları 5 yaş ve altında başlayan hastaların mutasyon çeşidinden bağımsız olarak daha sık atak geçirdiği, daha yüksek Pras skoruna sahip olduğu ve hastalığın daha ağır olduğu görüldü. Bu gruptaki hastaların daha yüksek kolşisin dozu gereksinimi olduğu gösterildi. Ayrıca bu grupta asemptomatik dönemde bakılan lökosit ve trombosit sayılarının yüksek olması; devam eden subklinik inflamasyonu gösteren bir bulgu olarak değerlendirildi.

Abstract:
Purpose:
We aimed to compare the demographic, clinical and genetic data of the patients who have the symptoms before age five and after age five to see the effect of the beginning age of attacks to the disease.
Materials and Methods
We chose early onset and late onset patients randomly in a number of 100 for each. The patients are diagnosed Familial Mediterranean Fever (FMF) according to Tel Hashomer criteria and being followed up by Pediatric Rheumatology Clinic at Kanuni Sultan Süleyman Teaching Hospital, in Istanbul. The demographic, clinical and genetic data of patients are recorded retrospectively from patients' file. For statistical analysis, SPSS 24.0 program is used. Pearson Chi-square and Fischer Exact tests are used for qualitative data. T test and ANOVA analysis are used to compare of groups. The statistical level of significance for all tests was considered to be 95% and p value of <0.05.
Results
Fifty one percent of the patients were female and male/female ratio was 0,94. Mean age of the patients was 11,71±4,04. Consanguinity, attack frequency, higher dose of colchicine than recommended, mean Pras scores and severe disease ratios were higher in early onset group. Fever was seen more frequent as the symptoms of the earlier attacks in ealy onset group. Arthritis or chest pain were seen more frequent in earlier attacks of late onset group. When we consider all attacks of FMF, the most common symptoms were fever, abdominal pain, artralgia. Fever was seen more frequent in ealy onset group; arthritis, artralgia were more frequent in late onset group statistically.
The most common mutations were M694V homozygous (39,5%), M694V heterozygous (16,5%), M694V/M80I (8,5%). Also most common mutations according to allel frequencies were M694V (59%), M680I (10%), V726A (7,2%) respectively. M694V homozygous mutation was found higher in early onset group. Also the patients of early onset group had more severe disease independent from genetic mutations. 
The laboratory examinations during asymptomatic period show that hemoglobin and hematocrit levels were lower; but leukocyte and platelet counts were higher in ealy onset group than late onset group. During the attack, hemoglobin and hematocrit levels were lower; but leukocyte and CRP levels were higher in early onset group.
Conclusion
The patients who had attacks before age five were found to have more severe disease independent from genetic mutations. Also the higher levels of leukocyte and platelet counts during the asymptomatical period of the early onset patients might be a sign of subclinical inflammation.