Vermikompost ekstraktlarının bazı havai fungal bitki patojenleri baskılama etkinliğinin araştırılması
The reserch of supression efficiency of vermicompost extractes on some aerial fungal plant pathogens
Yazar: SERVET UZUNOK
Danışman: PROF. DR. ŞEBNEM KUŞVURAN
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım ve Yaşam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Tarımda vermikompost kullanımı özellikle organik tarım başta olmak üzere giderek yaygınlaşmaktadır. Çalışmalar, vermikompostun toprağa besin elementi sağlaması ve toprak fiziksel özelliklerini iyileştirmesi yanında bazı bitki hastalıklarını baskıladığını da göstermektedir. Bu çalışma ile at ve sığır vermikompost ekstraktlarının meyve ağaçlarında zarar yapan ve meyve üretim alanlarında yaygın olarak görülen bazı havai fungal bitki patojenlerini (Monilinia laxa, Cytospora leucostoma, Botryosphaeria obtusa, Phomopsis viticola, Alternaria mali, Wilsonomyces carpophilus, Venturia inaequalis ve Botrytis cinerea) baskılama etkinliği çalışılmıştır. Fungal bitki patojen izolatlarına karşı farklı dozlarda hazırlanmış vermikompost ekstraklarının baskılama oranları petri ortamlarında denenerek elde edilen sonuçlar istatistiki olarak değerlendirilmiştir. At ve sığır vermikompostunda %25, %50, %75 ve %100 denenen dozlarda en iyi sonuçlar sırasıyla M. laxa, P. viticola, A. Mali'de bulunurken; C. leucostoma, B. obtusa ve B. cinerea etmenlerinin baskılanması daha düşük bulunmuştur. Wilsonomyces carpophilus (Yaprak delen) laboratuvar ortamında saflaştırma çalışmalarında başarılı bir sonuç alınamadığı için değerlendirmeden çıkarılmıştır. Sonuçlar at ve sığır vermikompost ekstraktlarının meyve ağaçlarında Çiçek monilyası (M. laxa), Bağda ölü kol (P. viticola), Elma yaprak lekesi (A. mali), Sitospora kanseri (C. leucostoma), Siyah çürüklük ve yaprak lekesi (B. obtusa) ve Kurşuni küf (B. cinerea) zararlılarının kontrolünde kullanılabilme potansiyeli olduğunu göstermektedir. Bu çalışma ile at ve sığır vermikompostu ekstraktlarının meyvelerde yaygın olan havai fungal etmenlerinin baskılanmasındaki etkinliğinin ilk kez karşılaştırılmış olması bu çalışmanın özgünlüğünü oluşturmaktadır.

Abstract:
Use of vermicompost has become one of the key applications in agriculture, especially in organic agriculture.  Studies show that vemicompost suppresses some pests and diseases besides it provides plant nutrients and promotes soil physical conditions. In this study, we compared horse and cow vermicomposts to suppress some aerial fungal diseases (Monilinia laxa (Blossom blight), Cytospora leucostoma (Canker of peach), Botryosphaeria obtusa (Bark necrosis of pome fruits), Phomopsis viticola (Phomopsis cane and leaf spot), Alternaria mali (Alternaria blotch of apple), Wilsonomyces carpophilus (Shot-hole of stone fruit), Venturia inaequalis (black spot of apple) and Botrytis cinerea (brownish-grey mildew), which are widespread in orchards. We prepared vermicompost extracts in rates of 25%, 50%, 75% and 100% and applied to isolates of fungal pathogens in petri and then evaluated the results by two-way ANOVA. The greatest success was occurred in M.laxa for both of the vermicompost types, and this followed by C. leucostoma, B. obtusa ve B. Cinerea. On the other hand, Wilsonomyces carpophilus was removed from the experiment since it could not sterilized due to its contamination in the laboratory.  The results showed that these vermicomposts have a potential to control M. laxa (blossom blight), C. leucostoma (canker of peach), B. obtusa (bark necrosis of pome fruits) ve B. cinerea (brownish-grey mildew) in fruit orchards. This study is novel in that no horse and caw vermicomposts have been compared in their performance to control aerial fungal pests in orchards.