Batı`da endüstriyel işçi kooperatifleri ve Türkiye için bir model önerisi
The Industrial workers cooperatives in Western countries and a model request for Turkey
Yazar: VOLKAN ÇİFTÇİ
Danışman: PROF.DR. SAMİ GÜVEN
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
ÖZETÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ ANABİLİM DALIÇALIŞMA EKONOMİSİ BİLİM DALIBATI'DA ENDÜSTRİYEL İŞÇİ KOOPERATİFLERİVE TÜRKİYE İÇİN BİR MODEL ÖNERİSİVolkan ÇİFTÇİ(Yüksek Lisans Tezi)İşçilerin eşit hisselere ve ortak mülkiyet hakkına sahip oldukları,kooperatifçilik ilkelerine bağlı olarak faaliyet gösteren, bağımsız işletmelere işçikooperatifleri adı verilmektedir. Temelleri Endüstri Devrimiyle birlikte BatıAvrupa ülkelerinde atılan işçi kooperatifleri, 1970'li yıllar sonrası, yapısaldeğişikliğe uğrayarak İkinci Kuşak İşçi Kooperatifleri'nin gelişmelerine sebepolmuştur. Özellikle İngiltere, Fransa ve İspanya başta olmak üzere çoğu Batıülkesinde ?Dönüştürmeler? yoluyla gelişen endüstriyel işçi kooperatifleri,?istihdam kurtarıcı? özellikleri ile güncelliklerini korumuşlardır. Batı'da işçikooperatiflerinin kurulmasında devletin öncülüğü, desteği ve her aşamadaki yolgöstericiliği işçi kooperatiflerinin ekonomide etkin birer güç olmalarına olanaktanımıştır. Batı'daki örneklerden yola çıkarak, işsizliğin büyük bir sosyal sorunadönüştüğü ülkemizde, işçi kooperatiflerinin işsizliği önlemede etkin olarakkullanılabileceği açıkça görülmektedir. Türkiye'de işçi kooperatiflerininoluşturulmasında uygulanacak model açısından Batı'daki örneklerdenfaydalanmak mümkündür. Bu konuda Türkiye'de 1970'li yıllarda üçüncü sektörarayışları içerisinde ?Halk Sektörü? tartışmaları yapılmış, işçi kooperatifleri de bubağlamda sıkça dile getirilmiştir. Ancak, Türkiye'nin kimi yapısal özelliklerisebebiyle, endüstriyel işçi kooperatifleri ülkemizde etkili olamamışlardır. Gençişsizliği önlemede, gelirin eşit dağıtılmasında, çalışma hayatınındemokratikleştirilmesinde önemli yerlere sahip olan işçi kooperatiflerinin, devletdesteği ve kimi çalışmaların da yapılmasıyla, ülkemiz ekonomisi içerisinde tıpkıBatı'da olduğu gibi etkin birer güç haline getirilmeleri olanaksız değildir.Danışman: Prof. Dr. Sami GÜVEN Sayfa Sayısı: 162ANAHTAR KELİMELEREndüstriyel işçi kooperatifleri, işçi üretim kooperatifleri, ortak mülkiyet,dönüştürmeler, üçüncü sektör, halk sektörü

Abstract:
ABSTRACTÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ ANABİLİM DALIÇALIŞMA EKONOMİSİ BİLİM DALITHE INDUSTRIAL WORKERS COOPERATIVES IN WESTERN COUNTRIESAND A MODEL REQUEST FOR TURKEYVolkan ÇİFTÇİ(Ms Thesis)The independent corporations, which act depending to the cooperativeprinciples, where the workers have equal shares and common wealth rights arecalled workers cooperatives. Starting with the Industrial Revolution throughoutthe Western Europe, the workers cooperatives caused the development of thesecond generation workers, after 1970?s, with the structural alterations. In most ofthe western countries, especially in England, France and Spain, the industrialworkers cooperatives, progressed by ?Adaptations? and as being ?the survivors ofemployment?, they are still active. In western countries, the leadership and thesupport of the governments in the foundation of these cooperatives let them be aneffectif power in economics. With the examples of this cooperative in westerncountries, it is clear that these cooperatives would be used effectively to preventunemployment, which turned out to be a social problem in our country. At thestage of founding of these cooperatives in Turkey, the examples in westerncountries can be used as representative models. Many debates of ?Public Sector?,as an option of a third sector, were made in 1970?s in Turkey, and in this respect,the workers cooperatives were frequently referred. However, as a result of some ofthe structural properties of the country, these cooperatives were not effective inTurkey. Nevertheless, it is possible to make the workers cooperatives - which areefficient in the equal share of the wealth, democratising the working life andpreventing the unemployment - an efficient power in economics with the supportof the government, as it is in the western countries.Consultant : Prof. Dr. Sami GÜVEN Pages : 162KEY WORDSIndustrial Workers Cooperatives, Workers Production Cooperatives, CommonWealth, Adaptations, Third Sector, Public Sector