Bilecik bölgesi sismik tehlikesinin ve zemin sıvılaşma potansiyelinin belirlenerek sıvılaşma risk haritasının oluşturulması
Seismic hazard anlysis of Bilecik region and determination of soil liquefaction potential and forming a liquefaction risk map
Yazar: MAHMUT SAMİ ALKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR ŞAFAK ÇAVUŞ
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Bilecik = Bilecik ; Deterministik modeller = Deterministic models ; Sismik tehlike = Seismic hazard ; Sıvılaşma = Liquefaction ; Zemin sıvılaşması = Soil liquefaction

Özet:
Deprem dolayısıyla meydana gelen kuvvetli yer hareketleri etkisiyle suya doygun gevşek kohezyonsuz zeminler sıvılaşabilmektedir. Zemin sıvılaşması, deprem titreşimleri ile zemin boşluklarındaki su basınçlarının artmasına bağlı efektif zemin gerilmesinin sıfır olması ve kayma mukavemetinin kaybolması neticesinde meydana gelir. Zeminler sıvılaştığı zaman üzerlerinde bulunan yapıların temellerinde büyük oturmalara ve yapıların devrilmesine ve hasarına neden olur. Ayrıca sıvılaşan arazilerde kum kaynamaları, yanal yayılmalar deformasyonlar ve şev hareketleri (kaymalar) meydana gelmektedir. Bu nedenle, zemin sıvılaşma riskinin yapı ve yerleşim yerleri için belirlenmesi önem arz etmektedir. Bu çalışma kapsamında Bilecik, Gölpazarı, Osmaneli, Söğüt, Bozüyük ve Pazaryeri yerleşim yerlerinin öncelikle 150 km yarıçaplı alandaki bütün önemli sismik kaynaklar ve bunların geometrik ve jeolojik yapıları tespit edilerek her birinin magnitüt büyüklükleri ve bu yerleşim yerlerinde oluşturabilecekleri maksimum pik anakaya ivmeleri deterministik yöntemle hesaplanmıştır. Daha sonra TBDY 2018'e uygun olarak Standart Penetrasyon ve Kayma Dalgası hızı arazi deneylerine bağlı sıvılaşma risk analiz metotları Excel ortamında programlanmış ve bu altı bölgeye ait sıvılaşma risk analizleri belirli sayıda geoteknik raporlara dayalı yapılmıştır.

Abstract:
Under the influence of strong ground motions caused by earthquakes, water-saturated loose cohesionless soils may liquefy. Soil liquefaction occurs as a result of earthquake vibrations and the increase in water pressure in soil voids, resulting in zero effective soil stress and loss of shear strength. When the soils liquefy, it causes major settlements in the foundations of the structures on them and the collapse and damage of the structures. In addition, sand boiling, lateral spreading, deformations and slope movements (slides) occur in liquefied lands. Therefore, it is important to determine the soil liquefaction risk for buildings and settlements. Within the scope of this study, first of all, all the important seismic sources and their geometric and geological characteristics in the area with 150 km radius of Bilecik, Gölpazarı, Osmaneli, Söğüt, Bozüyük and Pazaryeri settlements were determined and then the magnitudes of each of them and the maximum peak bedrock accelerations were calculated using the deterministic method. Then, in accordance with TBDY 2018, liquefaction risk analysis methods based on Standard Penetration and Shear Wave velocity field tests were programmed in Excel and liquefaction risk analyzes of these six regions are made based on a certain number of geotechnical reports.