Otizm spektrum bozukluğu olan çocukların annelerinin çocuklarını kabul-red durumları, kolektivistik başa çıkma stilleri ve travma sonrası büyüme ilişkisi
The relationship between acceptance-rejection of the mothers ofchildren with autism spectrum disorder, collectivistic coping styles and posttraumatic growth
Yazar: MENEKŞE BALOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HANDE ÇELİKAY SÖYLER
Yakın Doğu Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada, Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) olan çocukların
annelerinin, çocuklarını kabul-red durumları, kolektivistik başa çıkma stilleri ve
travma sonrası büyüme ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın yürütülme
hedefine uygun olarak betimsel ve ilişkisel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Bu
araştırmanın çalışma grubunu, OSB'li olan çocukların anneleri oluşturmaktadır. Ölçüt
örnekleme neticesinde, Malatya ilinde hizmet veren Zirve Akademi Özel Eğitim ve
Rehabilitasyon Merkezi ve Konya ilinde hizmet veren Selçuklu Otizmli Bireyler
Eğitim Vakfı (SOBE) kurumlarında eğitim gören 158 OSB'li çocuğu olan anne dâhil
edilmiştir. Veriler anket formu ile toplanmıştır. Anket formu 4 ayrı bölümden
oluşmaktadır. Sosyo-demografik bilgi formu, ebeveyn kabul-red kontrol ölçeği,
kolektivist başa çıkma stilleri ölçeği ve travma sonrası büyüme ölçeği kullanılan ölçek
formlarıdır. Araştırmaya katılan OSB tanılı çocukların anneleri, çocuklarının tanı
alması akabinde geliştirdikleri kabul- ret tutumlarının, beraberinde getirdiği süreçle
baş etme stilleri, bu annelerin travma sonrası büyüme süreçlerinde etkin ve yordayıcı
faktörler olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu annelerin çocuklarının özel durumuyla baş
ederken, kabulü ve yeniden yapılandırması, aynı zamanda bir aile desteğinin
bulunması, travma sonrası büyüme açısından pozitif yönde anlamlı ve belirleyici bir
ilişki ortaya koymuştur. Dolayısıyla annenin süreç içinde çocuğunu kabulü, uygun
olan baş etme tarzını seçip sonucunda travma sonrası büyüme gerçekleştirebilmesi için
psikolojik destek, partner ve aile desteği, alması elzemdir.
Anahtar kelimeler: otizm spektrum bozukluğu, kabul- ret, kolektivist başa çıkma
stilleri, travma sonrası büyüme

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the acceptance-rejection status of
mothers of children withAutism Spectrum Disorder(ASD), their collectivistic coping
styles and post-traumatic growth. In accordance with the purpose of conducting the
research, descriptive and relational research methods were used. The study group of
this research consists of mothers of children with autism spectrum disorder. As a result
of the criterion sampling, the study group of the research consists of the mothers of
children with autism who are educated at the ZirveAcademy Private Education and
Rehabilitation Center serving in the province of Malatya and the Selçuklu Autistic
Individuals Education Foundation (SOBE) serving in the province of Konya. 158
mothers with a child diagnosed with autism participated in the study. The data in the
study were collected with a questionnaire form. The questionnaire form consists of
4separate parts. Socio-demographic Information Form, Parental Acceptance-Rejection
Scale, Collectivist Coping Styles Scale and Post-Traumatic Growth Scale are the scale
forms used. It was concluded that the mothers of children with ASD who participated
in the study, the attitudes of acceptance developed after their children's diagnosis, and
the styles of coping with the process brought about by these mothers are effective and
predictive factors in the post-traumatic growth processes of these mothers. Therefore,
it is essential for the mother to receive psychological support, as well as partner and
family support, in order to accept her child in the process, choose the appropriate
coping style, and achieve post-traumatic growth as a result.
Keywords: autism spectrum disorder, acceptance-rejection, collectivistic coping
styles, posttraumatic growth