Afrika Müslüman azınlıkları tarihi -Sevâhilî ülkesi Kenya-
History af African Muslim minorities –Swahili country Kenya-
Yazar: İBRAHİM HALİL ONUR
Danışman: PROF. DR. İRFAN AYCAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi ve Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Afrika = Africa ; Bağımsızlık = Independence ; Coğrafi keşifler = Geographical discoveries ; Kenya = Kenya ; Misyonerlik = Missionary ; Müslümanlar = Muslims ; İslamiyet = Islam

Özet:
Günümüz Kenya sahilleri İslamiyet ile çok erken bir zaman diliminde tanışmıştır. Sevâhilî adını alan bu sahil medeniyeti birçok alanda döneminin önünde bir medeniyet olmuştur. Sahillerde kurulan bu şehirler, edebiyat, mimari ve sanatta güzel eserler çıkarabilmişlerdir. Mombasa, Kilwe, Sofala gibi şehirler ticaret ile gelişmiş ve bir cazibe merkezleri olmuştur. Coğrafi keşiflerin başlaması ile birlikte Avrupalı kâşifler bu bölgeye gelmeye başlamıştır. Portekizli kâşiflerin gelmesinden sonra Sevâhilî medeniyeti de değişmeye başlamış ve Portekizlilerin uyguladığı istila politikası bölgedeki istikrar ve düzenin bozulmasına neden olmuştur. Çareyi Osmanlı devletinden yardım istemekte bulan yerel halk istediği yardımı alabilmişse de Osmanlı Devletinin zayıflamaya başlaması ile birlikte bölgeye olan etkisi azalmıştır. Sonrasında gelen Umman Sultanlığı kontrolü ele alsada bölgeye gelen İngiliz kolonyal şirketleri etki alanlarını arttırmaya başlamıştır. Misyonerlik faaliyetleri ile alanda gücünü arttıran İngiliz sömürge güçleri 1895 yılında artık tüm hâkimiyeti kendi gücü altında toplamıştır. Mau Mau isyanına kadar süren İngiliz hâkimiyeti yerel halkın isyanı ile sona ermiştir.
1963 yılında Jomo Kenyatta önderliğinde bağımsızlığını ilan eden Kenya ekonomik alanda da bağımsızlığını kazanmaya çalışmıştır. Müslüman halkın da desteği ile elde edilen bağımsızlık sonrası Müslüman halk ülke yönetiminde gerekli etkinliği bulamamıştır. Müslüman azınlık sorunu halen daha Kenya'nın iç problemlerinden birisidir. Özellikle somali'de yaşanan kriz ve göç dalgası Kenya devletini de etkilemiş, terör ve kıtlık bölgenin istikrarının korunmasına engel olmuştur. Terör ve göç halen Kenya devletinin üstesinden gelmeye çalıştığı sorunlar arasındadır.

Anahtar Kelimeler: Kenya, Misyonerlik, Coğrafi keşifler, Bağımsızlık

Abstract:
Today's Kenya coasts met Islam at a very early date. This coastal civilization named Swahili has been a civilization ahead of its period in many areas. These cities established on the coasts, they were able to create beautiful works in literature, architecture and art. Cities such as Mombasa, Kilwe, Sofala developed with commerce and became a center of attraction. With the start of geographical discoveries, European explorers have begun to come to this region. After the arrival of Portuguese explorers, the civilization of Swahili has also started to change. The invasion policy of the Portuguese that caused the stability and order in the region to deteriorate. After this invasion, the stability of area collepsed. After tthis invasion the locals want to help from Ottoman Empire The local people who asking for help from the Ottoman Empire received the help they wanted. The weakening of the Ottoman Empire over time caused it to lose its effect on the region. Oman Sultanate came to the region after the Ottoman Empire lost its power. With the arrival of the British colonial company, the Sultanate of Oman has also lost its effect. The British have become an active force in the region with their missionary activities. British colonial powers gathered all domination under their own power in 1895. The British domination that continued until the Mau Mau rebellion ended with the rebellion of the local people.
Declaring its independence under the leadership of Jomo Kenyatta in 1963, Kenya tried to gain its independence in the economic field. After the independence gained with the support of the Muslim community, the Muslim people could not find the necessary effectiveness in the country administration. The Muslim minority problem is still one of the most Kenya's internal problems. Especially the crisis and migration wave from Somalia affected the Kenya state and prevented the stability of terrorism and famine in the region. Terrorism and immigration are still among the problems the Kenyan State is trying to overcome.

Key Words: Kenya, Missionary, Geographical Discoveries, İndependence