Tek eşli ve çok eşli ailelerde yaşayan ergenlerde öz-yeterlik, öznel iyi oluş ve çocukluk çağı ruhsal travmaları
Self-efficiency and subjective well-being in adolescents: Childhood mental traumas and the effect of family
Yazar: ESER KARAL
Danışman: PROF. DR. HASAN ATAK
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile yapısı = Family structure ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being

Özet:
Uzun bir geçmişi olan travmaların, insan yaşamı üzerinde önemli etkileri bulunmaktadır. Özellikle çocukluk çağında yaşanılan travmalar daha zorlayıcı olabilmektedir. Bu dönemde meydana gelen olumsuz yaşantılar, bireyin gelişimine de zarar vermektedir. Bu bağlamda bu araştırmanın temel amacı, tek eşli ve çok eşli ailelerde yaşayan ergenlerde öz-yeterlik, öznel iyi oluş ve çocukluk çağı ruhsal travmalarını incelemektir. Ayrıca çocukluk çağı ruhsal travmaları, öz-yeterlik ve öznel iyi oluş bazı demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, %50,2'si (n=326) kadın ve %49,8'i (n=323) erkek olmak üzere toplam 649 birey oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; Kişisel Bilgi Formu (KBF), Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği (ÇÇTÖ),  Çocuklar için Öz-Yeterlik Ölçeği ve Ergen Öznel İyi Oluş Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, t-Testi, ANOVA temel istatistiklerden yararlanılmıştır. Veriler, SPSS 22.0 istatistik programı ile analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda çalışma grubunda 18 katılımcı (%2,8) travmasını inkar etmektedir. Çocukluk çağı ruhsal travmaları, cinsiyet değişkenine göre farklılaşmazken, sosyoekonomik duruma ve aile yapısına göre farklılaşmaktadır. Katılımcıların öz-yeterliklerinin cinsiyet, sosyoekonomik durum ve aile yapısına göre farklılaşmadığı fakat travmayı inkar etme durumlarına göre anlamlı bir biçimde farklılaştığı görülmektedir. Katılımcıların öznel iyi oluşlarının cinsiyet sosyoekonomik durum ve aile yapısına göre farklılaşmadığı, travmayı inkar etme durumlarına göre anlamlı bir biçimde farklılaştığı görülmektedir.  Araştırma bulguları, alan yazın ışığında tartışılarak öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Traumas with a long history have important effects on human life. Especially childhood traumas can be more challenging. Negative experiences occurring in this period also harm the development of the individual. In this context, the main purpose of this study is to examine self-efficacy, subjective well-being and childhood psychological traumas in adolescents living in monogamous and polygamous families. In addition, it was investigated whether childhood mental traumas, self-efficacy and subjective well-being differed according to some demographic variables. Relational screening model was used in the research. The study group of the research consists of 649 individuals, % 50,2 (n=326) women and % 49,8 (n=323) men. As a data collection tool in the research; Personal Information Form (PIF), Childhood Mental Trauma Scale (CTS), Children's Self-Efficacy Scale and Adolescent Subjective Well-Being Scale were used. In the analysis of the data, descriptive statistics, t-Test, ANOVA basic statistics were used. The data were analyzed with the SPSS 22.0 statistical program. As a result of the research, 18 participants (% 2,8) in the study group denied their trauma. Childhood mental traumas by gender. While it does not differentiate, it differs according to socioeconomic status and family structure. Participants' self-efficacy did not differ according to gender, socioeconomic status and family structure, but according to their denial of trauma appear to differ significantly. Subjective well-being of the participants did not differ according to gender, socioeconomic status and family structure, according to their denial of trauma differed significantly. The research findings were discussed in the light of the literature and suggestions were presented.