Aile hekimliği polikliniğine başvuran hipertansiyon hastalarında depresyon durumu ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin araştırılması
The relationship between depression and quality of life in hypertension patients admitted to family medicine outpatient clinic
Yazar: HAFSA İREM YAZICI
Danışman: DOÇ. DR. HİLAL ÖZKAYA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
AMAÇ: Hipertansiyon yaşam kalitesini olumsuz etkileyerek depresyon riskini arttıran önemli bir sağlık sorunu olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmada aile hekimliği polikliniğine başvuran hipertansiyon hastalarının depresyon düzeyini belirlemek, depresyon düzeyi ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkiyi araştırmak amaçlanmıştır. Böylece birinci basamağa başvuran hastalara bütüncül ve hasta merkezli yaklaşarak kapsamlı bakım vermenin önemini vurgulamak hedeflenmiştir.
GEREÇ VE YÖNTEM: Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniğine 01.07.2024-31.07.2024 tarihleri arasında çeşitli sebeplerle başvuran toplamda 192 hipertansiyon tanısı almış gönüllü hastaya yüz yüze görüşme yöntemi ile anket uygulanmıştır. Ankette demografik özelliklerin yanı sıra depresyon düzeyinin belirlenmesi için Beck Depresyon Envanteri Ölçeği (BDEÖ), yaşam kalitesinin değerlendirilmesi amacıyla Short Form 12 (SF-12) ölçeği yer almaktadır. Tüm istatistiksel analizler IBM SPSS sürüm 25.0 kullanılarak gerçekleştirildi ve p<0,05 anlamlı kabul edildi.
BULGULAR: Çalışmamıza katılan hastaların 129'unun kadın, 63'ünün erkek olduğu tespit edildi. Yaş ortalamasının 53.45 ± 8.20 olduğu görüldü. Hastaların depresyon düzeylerine bakıldığında %29.2' sinin orta ve şiddetli depresyon düzeyine sahip olduğu saptandı. Hipertansiyon hastalığı süresi uzadıkça hipertansiyona bağlı gelişen şikayetler (p=0.017) ve ek organ hastalıklarının (p<0.001) anlamlı şekilde arttığı gözlemlendi. Bununla beraber hipertansiyona bağlı şikayetleri (p<0.001) ve ek organ hastalıkları (p=0.001) bulunan hastaların bulunmayanlara kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde BDEÖ' den daha yüksek puan aldığı görüldü. BDEÖ toplam puanları ile ve YKÖ alt boyutlarından "Fiziksel Bileşen" puanları (p<0.001) ve "Mental Bileşen" puanları (p<0.001) arasında negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı.
SONUÇ: Hipertansiyon kronik bir hastalık olması nedeniyle, bireylerin fiziksel sağlığını doğrudan etkilediği gibi psikolojik sağlığı üzerinde de ciddi sonuçlar doğurmaktadır. Yüksek tansiyonun meydana getirdiği stres ve kaygı depresyon riskini arttırarak hastaların yaşam kalitesini düşürmektedir. Hipertansiyon hastalarına birinci basamakta hasta merkezli ve bütüncül bir yaklaşım benimsenmeli; hastaların sadece fiziksel hastalıkları ve komplikasyonları değil, aynı zamanda sosyal ve psikolojik durumları da değerlendirilmelidir.
•	Anahtar Kelimeler: Hipertansiyon, yaşam kalitesi, depresyon, kapsamlı sağlık hizmeti, aile hekimliği, kronik hastalık

Abstract:
OBJECTIVE: Hypertension stands out as a major health concern, adversely impacting quality of life and elevating the risk of depression. This study aims to assess the level of depression in hypertension patients attending a family medicine outpatient clinic and to examine the relationship between depression levels and quality of life. By taking a holistic and patient-centered approach, the study seeks to emphasize the importance of providing comprehensive care to primary care patients.
MATERIALS AND METHODS: A total of 192 volunteer patients diagnosed with hypertension, who visited the Başakşehir Çam and Sakura City Hospital Family Medicine Outpatient Clinic for various reasons between 01.07.2024 and 31.07.2024, were surveyed using a face-to-face interview method. In addition to demographic characteristics, the survey included the Beck Depression Inventory (BDI) to assess depression levels and the Short Form 12 (SF-12) scale to evaluate quality of life. All statistical analyses were conducted using IBM SPSS version 25.0, and p<0.05 was considered statistically significant.
RESULTS: Among the participants, 129 were female and 63 were male, with a mean age of 53.45 ± 8.20. It was found that 29.2% of patients had moderate to severe levels of depression. As the duration of hypertension increased, complaints related to hypertension (p=0.017) and additional organ diseases (p<0.001) significantly increased. Furthermore, patients with hypertension-related complaints (p<0.001) and additional organ diseases (p=0.001) had significantly higher BDI scores compared to those without these conditions. A statistically significant negative relationship was observed between total BDI scores and the "Physical Component" (p<0.001) and "Mental Component" (p<0.001) scores of the SF-12 quality of life subscales.
CONCLUSION: Hypertension, as a chronic disease, not only directly impacts individuals' physical health but also has significant effects on psychological well-being. The stress and anxiety caused by high blood pressure increase the risk of depression, thereby reducing patients' quality of life. A patient-centered and holistic approach should be adopted in primary care for hypertension patients, considering not only their physical illnesses and complications but also their social and psychological conditions.
•	Keywords: Hypertension, quality of life, depression, comprehensive health care, family practice, chronic disease