Pieris brassicae (lepidoptera: Pieridae) larva ve erginlerinde sindirim sisteminin ışık ve elektron mikroskobu düzeyinde histolojik olarak karşılaştırılması
Histological comparison of digestive system using light and electron microscopes in larva and adults of pieris brassicae (lepidoptera: Pieridae)
Yazar: HÜLYA BULUT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BANU EREN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Ülkemizde "Büyük beyaz melek" olarak bilinen Pieris brassicae, Pieridae (Ordo: Lepidoptera) familyasına ait yaygın bir türdür. Yaşam döngüsü sırasında, başkalaşım geçirdiğinden dolayı larva ve ergin arasında anatomik, morfolojik, davranış vb. açıdan farklılıklar göze çarpmaktadır. Beslenme şekli de bu farklılıklardan biridir. Pieris brassicae larvaları çiğneyici ağız tipine sahip oldukları için yaprak yüzeyini oymak suretiyle beslenmekte ve bazı Cruciferae türleri üzerinde büyük zararlar yapmaktadır. Erginler ise delici emici ağızdaki hortum şeklindeki proboscisleri ile bitki özsuyunu besin olarak kullanmaktadır. Bu çalışma beslenme şeklindeki farklılığının Pieris brassicae (Lepidoptera: Pieridae) larva ve erginlerinde sindirim sisteminde farklılık oluşturup oluşturmadığını ışık ve elektron mikroskobu düzeyinde histolojik olarak belirlemek amacıyla yapılmıştır. 
Larva ve ergin bireylerden alınan sindirim kanalı ışık mikroskobik incelemeler için %10'luk tamponlanmış formalin, elektron mikroskobu incelemeleri için %2,5'luk gluteraldehit ile tespit edildi. Işık mikroskobu incelemelerinde rutin histolojik takipler sonucunda hazırlanan preparatlar hematoksilen-eozin ile boyandıktan sonra, ortabağırsağın genel görünümü, ayrıca epitel hücre yüksekliği, epitel hücre sayısı ve goblet hücresi sayısı yapılan ölçüm ve sayımlarla değerlendirilmiştir. Veriler SPSS 23 paket programı ile istatistiksel olarak hesaplanmıştır. Mitokondriler, endoplazmik retikulum and mikrovilluslar electron mikroskobunda degerlendirilmiştir. 
Yapılan incelemeler sonucunda, larva ve erginler arasında epitel hücresi sayısı ve epitel hücre yüksekliği açısından anlamlı bir farklılık olduğu bulunmuştur. Bu nedenle Pieris brassicae larva ve ergin bireylerinde görülen beslenme farklılığının sindirim kanalında histolojik değişikliklere yol açtığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Pieris brassicae, commonly known as "Large White", is a widespread species of Pieridae (Ordo: Lepidoptera) family. During the life cycle, because of metamorphosis, there are anatomical, morphological, behavioral, etc. differences between larva and adult. Nutrition is also one of these differences. Pieris brassicae are fed by carving the surface of the leaves because they have the biting-chewing mouth type, and they cause great damage to some Cruciferae species. Adults are fed by nectar using their proboscis.
This study aimed to determine if nutritional differences in Pieris brassicae (Lepidoptera: Pieridae) larvae and adults make histologically differences in the digestive system at light and electron microscopic level. Larvae and adult digestive tract, were fixed with 10% buffered formalin for light microscopic and 2.5% gluteraldehyde for electron microscopic examinations. After routine histological procedure, sections stained with hematoxylen-eosin and the general view of the midgut examined, epithelial cell height measured and epithelial cell and goblet cell number counted in light microscope for morphologic evaluations examinations. SPSS 23. software programs were used for statistical analysis. Mitochondria, endoplasmic reticulum and microvilli were considered after electron microscopic observations. 
As a result of our investigation, we found that there is a significant difference between the number of epithelial cells and the height of epithelial cells between larvae and adults. Therefore, it as concluded that this is the result of nutritional differenses of Pieris brassicae larvae and adult and leads to the histological changes in the digestive tract