Benlik uyumunun yavaş turist davranışsal niyetine etkisini anlamaya yönelik bir model önerisi
A model proposal for understanding the effect of self-congruity on slow tourist behavioral intention
Yazar: MERT ÖĞRETMENOĞLU
Danışman: PROF. DR. ORHAN AKOVA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Bu tez çalışmasında, yavaş turistlerin davranışsal niyetlerine etkisinde benlik uyumunun rolünün incelenmesi ve bu doğrultuda bir model önerilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca bu modelde yavaş turistlerin deneyimlerinin, psikolojik iyi oluşlarının ve destinasyon aidiyetlerinin aracı rollerinin incelenmesi de amaçlanmıştır. Bu doğrultuda araştırmanın amaçlarına ulaşabilmek için öncelikle ilgili literatür taranmış ve literatürde yer alan çalışmalar ışığında anket formu oluşturulmuştur. Oluşturulan bu anket formları yavaş şehirleri ziyaret eden yerli turistlere uygulanmıştır. Elde edilen verilere ait betimleyici istatistikler ve güvenilirlik analizleri JAMOVİ 2.3.2.1 paket programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Modelin doğrulayıcı faktör analizleri, yapısal geçerlilik testleri, model uyum değerleri ve değişkenler arasındaki ilişkiler Smart PLS4 4.1.0.8 programı kullanılarak incelenmiştir. Araştırmada gerçekleştirilen analizler sonucunda benlik uyumunun davranışsal niyetin alt boyutları, yavaş turistlerin deneyimlerinin alt boyutları ve destinasyon aidiyeti üzerinde pozitif ve anlamlı etkilere sahip olduğu tespit edilmiştir. Benlik uyumunun psikolojik iyi oluşun alt boyutları üzerinde ise anlamlı bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Psikolojik iyi oluşun alt boyutlarından mutluluğun davranışsal niyet üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisinin olduğu elde edilen bir diğer sonuçtur. Yavaş turistlerin deneyimlerinin davranışsal niyetleri, psikolojik iyi oluşları ve destinasyon aidiyetleri üzerinde etkilerinin olduğu hipotezleri kısmen kabul edilmiştir. Destinasyon aidiyetinin davranışsal niyetler üzerinde etkisinin olduğu hipotezi ise kısmen kabul edilmiştir. Son olarak benlik uyumunun davranışsal niyetlere ve destinasyon aidiyetine etkisinde yavaş turistlerin deneyimlerinin bazı boyutlarının kısmi aracılık etkilerinin olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak bu çalışma yavaş turistler açısından benlik uyumu teorisini genişleterek yeni bir model önermekte ve ulaşılan bilgiler doğrultusunda hem uygulamacılara hem de gelecekteki araştırmalara önerilerde bulunmaktadır.

Abstract:
This thesis aims to examine the effect of self-congruity on the behavioral intentions of slow tourists and to propose a corresponding model. Additionally, it seeks to explore the mediating roles of slow tourists' experiences (specifically education, entertainment, aesthetics, and escape) as well as psychological well-being (including life satisfaction and happiness) and destination attachment. To achieve this goal, the relevant literature was first reviewed and questionnaire informed by previous studies. The questionnaire was then administered to domestic tourists visiting slow cities. Descriptive statistics and reliability analyses were conducted using the JAMOVI 2.3.2.1 software. On the other hand, confirmatory factor analyses, structural validity tests, model fit values, and relationships between variables were examined using Smart PLS 4.1.0.8. The analyses revealed that self-congruity has a positive and significant effect on the sub-dimensions of behavioral intentions, the experiences of slow tourists, and destination attachment. However, self-congruity has no significant effect on the sub-dimensions of psychological well-being. Additionally, happiness, as a sub-dimension of psychological well-being, significantly influences behavioral intentions. The hypotheses stating that the experiences of slow tourists affect their behavioral intentions, psychological well-being, and destination attachment were partially accepted. Similarly, the hypothesis that destination attachment influences behavioral intentions was also partially accepted. Furthermore, it was determined that some dimensions of the experiences of slow tourists have partial mediating effects of self-congruity on behavioral intentions and destination attachment. In conclusion, this study expands the theory of self-congruity in the context of slow tourism and offers recommendations for practitioners and future research based on the findings.