Özengen piyano eğitiminde deşifre sürecinin incelenmesi
Analysis of sight-reading processes in amateur piano education
Yazar: İREM KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BERİL TEKELİ YİĞİT
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Müzik = Music

Özet:
Piyano, özengen çalgı eğitimi veren kurumlarda en çok tercih edilen çalgılar arasında yer almaktadır. Piyano eğitiminin genel hedeflerinin başında yer alan doğru nota ve ritim okuma yeteneğini kazanabilme yani deşifre, piyano eğitimi sürecinde kazanılması gereken en temel becerilerdendir. Piyano eğitiminde öğrenciye ve öğretmene büyük kolaylık ve yarar sağlayan deşifre çalışmalarının öğrenme sürecine ayrılan zamandan tasarruf sağlayarak çalışmanın verimini artırdığı bilinmektedir. Bu çerçevede pratikte mesleki müzik eğitiminin alt yapısını da desteklediği görülen özengen müzik eğitiminin piyano eğitimi sürecinde niteliğini artıracak bir unsur olarak deşifre eğitimi sürecinin yapılandırılması ve uygulanması oldukça önemlidir. Bu kapsamda araştırmanın amacı özengen piyano eğitiminde deşifre süreçlerini öğretmen, öğrenci ve uzman deneyim, görüş ve önerileri ekseninde incelemektir. Araştırma, deşifre çalışmalarının özengen piyano eğitimindeki yerini, nasıl uygulandığını belirlemek üzere durum tespiti niteliği taşıdığından tarama modelinde yürütülmüştür. Çalışmanın ilk basamağında piyano deşifre çalışma kriterleri literatür tarama sürecinden elde edilen veriler ile belirlenmiş; bu kriterler ekseninde yarı yapılandırılmış görüşme formlarından elde edilen veriler betimsel analiz ile veri seti haline getirilmiştir. Tema ve kategorilere ayrılan veriler doğrultusunda araştırma nitel bir özellik taşırken; frekans ve yüzdelik ifadeleri ile nicel boyuta da sahiptir. Araştırmanın özengen piyano eğitimi alan öğrencilerin "deşifre" kavramına ilişkin bakış açılarını tespit eden metaforik çalışma basamağı nitel yaklaşıma uygun olarak fenomenolojik desende yürütülmüştür. Araştırma evrenini, Türkiye'de MEB'e bağlı özengen müzik eğitimi veren kurumlarda görev yapan eğitimciler ile bağımsız çalışan müzik öğretmenleri ve en az iki yıl piyano eğitimi almış ilköğretim öğrencileri oluşturmaktadır. Bu evren içerisinden örneklem grubu, MEB'e bağlı özengen müzik eğitimi veren kurumlarda görev yapan uygun örnekleme yöntemi ile ulaşılabilen gönüllü 25 piyano eğitimcisi; ölçüt örneklem yöntemiyle belirlenen bu eğitim kurumlarında en az iki yıl piyano eğitimi almış 44 piyano öğrencisi ile yine ölçüt örneklem yöntemiyle belirlenen özengen müzik eğitimi üzerine yayın yapmış olan 6 uzmandan oluşmaktadır. Bulgular çerçevesinde özengen piyano eğitimi veren eğitimciler, bu eğitimi alan öğrenciler ve uzmanların sürece ilişkin deneyim, görüş ve önerilerinden araştırma sonuçlarına ulaşılmıştır. Bu çerçevede araştırmada özengen piyano eğitiminin deşifre sürecinin temel piyano eğitimi süreci ile paralellik göstermesi sebebiyle en az mesleki müzik eğitimi boyutundaki kadar dikkate alınması, öğretmen eğitiminde bu çalışmalara özgü kaynak kullanımına dikkat ederek kaynaklara yönelik literatür oluşturulması ve kendi çalışma literatüründe yer alan eserlerin deşifre eğitiminde kullanılabilmesi adına müzikal okur-yazarlık davranışı kazandırılması ile deşifre süreci, öğrencilerin algıları dikkate alınarak müzik özel öğretim yöntemlerinin kullanımı ile desteklenebilir.

Abstract:
Piano is among the most preferred instruments in courses that provide amateur instrument training. Acquiring the ability to read correct notes and rhythm is one of the general goals of piano education, and it is one of the most basic and essential skills that must be acquired during the piano education process. It is known that sight-reading exercises, which provide great convenience and benefit to students and teachers in piano education, increase the efficiency of the study by saving time allocated to the learning process. In this context, it is very important to structure and implement the sight-reading training process to increase the quality of amateur music education, which supports the infrastructure of vocational music education in practice in the piano education process. In this context, the research aims to examine the sight-reading processes in amateur piano education on the axis of teacher, student, and expert experiences, opinions, and suggestions. The research was carried out in a survey model as it was due diligence to determine the place of sight-reading studies in amateur piano education and how they were implemented. In the first step of the study, piano sight-reading study criteria were determined using the data obtained from the literature review process. Based on these criteria, the data obtained from the semi-structured interview forms were turned into a data set with descriptive analysis. While the research has a qualitative feature in line with the data divided into themes and categories, it also has a quantitative dimension with frequency and percentage expressions. The research's metaphorical study step, which identified amateur piano students' perspectives on the concept of "sight-reading," was carried out in a phenomenological pattern by the qualitative approach. The research population consists of educators working in amateur music education institutions affiliated with the Ministry of Education in Turkey, music teachers working independently, and primary school students who have studied piano for at least two years. The sample group from this population is 25 volunteer piano educators who work in institutions affiliated with the Ministry of Education that provide voluntary music education services. They can be reached through a convenience sampling method. It consists of 44 piano students who received at least two years of piano education in these educational institutions, determined by the criterion sampling method, and six experts who have published on amateur music education, also determined by the criterion sampling method. Within the framework of the findings, the research results were obtained from the experiences, opinions, and suggestions of the educators who give amateur piano education, the students who receive this education, and the experts regarding the process. In this context, to take into account the sight-reading process of amateur piano education at least as much as the professional music education dimension, as it is parallel to the process of primary piano education in the research, to create literature for the sources by paying attention to the use of resources specific to these studies in teacher training, and to use the works in their study literature in sight-reading training. It may be recommended to teach literacy behavior. Additionally, the sight-reading process can be supported by the use of music special teaching methods, taking into account students' perceptions.