Farklı kariyer evrelerindeki okul yöneticilerinin öğretmen yeterlilikleri hakkındaki görüşleri
Opinions of school administrators at different career stages on teacher competencies
Yazar: CEVDET ÇALIŞKAN
Danışman: PROF. DR. AYŞEN BAKİOĞLU
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Araştırma ile ilkokul ve ortaokul seviyesinde görev yapan öğretmenlerin yeterlilikleri farklı kariyer evrelerindeki okul yöneticileri tarafından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden biri olan olgubilim desenine uygun olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın katılımcıları 2020-2021 Eğitim-Öğretim yılında İstanbul ili Avrupa yakasında bulunan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi 50 ilkokul ve ortaokulda görev yapan farklı kariyer evrelerindeki okul yöneticileridir. Araştırmada veriler uzman görüşleri alınarak geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formuyla alınmıştır. Çalışmada farklı kariyer evrelerindeki okul yöneticileri ve değerlendirdikleri öğretmenlerin kişisel bilgilerini içeren bir kişisel bilgi formu ile on beş açık uçlu sorudan oluşan görüşme formu kullanılmıştır. Çalışmada farklı kariyer evrelerindeki okul yöneticilerinin öğretmen yeterlilikleri hakkındaki görüşler kodlanarak kategorize edilmiştir. Bu kapsamda on beş ana tema oluşmuştur. Bu ana temaların altında otuz kategori ve bu kategorilere ait yetmiş üç alt kategori belirlenmiştir. Çalışmanın bulgularına göre farklı kariyer evrelerindeki yöneticilerin öğretmenlerini değerlendirmede, öğretim programları ve pedagojik alan bilgisine yaklaşımı; hak ve sorumluluklarını mevzuat çerçevesinde gerçekleştirmesi; eğitim öğretim süreçlerini planlaması; öğrenme ortamlarını oluşturmada izlediği süreçler; öğretme ve öğrenme süreçlerinin yürütülmesi; ölçme-değerlendirme yöntem teknik ve araçların amacına uygun kullanılması; milli, manevi ve evrensel değerlere bakış; öğretmenin öğrencilerin gelişimini destekleyici tutumu; öğretmenin iletişim ve işbirliğine ilişkin görüşler; öğretmenin kişisel ve mesleki gelişimine yönelik çalışmalarda izlediği yol; öğretmenin kaynaştırma eğitimindeki yeterlilikleri; salgın sürecinde eğitim öğretim faaliyetlerini sürdürebilme; öğretmenin salgın sürecinde uzaktan eğitim yeterlilikleri; öğretmenin kaynaştırma uygulamalarında yeterlilikleri ve çoklu kültür öğrencilerine yönelik uyum yaklaşımları temalarında değerlendirmişlerdir. Yöneticiler öğretmenlerini bu temalarda genellikle yeterli ve yetkin görmektedir. Bu durum farklı kariyer evrelerindeki yöneticilerin öğretmenlerinin yeterliliklerine benzer şekilde baktığını ortaya koymaktadır. Bununla beraber mesleklerinin veya eğitim yöneticiliklerinin sonuna yaklaşan eğitim yöneticileri, öğretmenlerin yeterliklerinin daha fazla geliştirmesine yönelik akademisyen ve eğitim karar vericilere öneriler geliştirmişlerdir.

Abstract:
The aim of the research is to evaluate the competencies of teachers working at primary and secondary school levels by school administrators at different career phase. The research was designed in accordance with the phenomenology pattern, which is one of the qualitative research methods. The participants of the research are school administrators at different career phase working in 50 official primary and secondary schools affiliated to the Ministry of National Education in the European side of Istanbul in the 2020-2021 academic year. In the research, the data were taken with a semi-structured interview form developed by taking expert opinions. In the study, a personal information form containing personal information of school administrators and teachers at different career stages and an interview form consisting of fifteen open-ended questions were used. In the study, the opinions about the teacher competencies of school administrators at different career stages were coded and categorized. In this context, fifteen main themes emerged. Thirty categories and seventy-three sub-categories of these categories were determined under these main themes. According to the findings of the study, the approach of administrators at different career stages to curricula and pedagogical content knowledge in evaluating their teachers; realizing their rights and responsibilities within the framework of legislation; planning educational processes; the processes it follows in creating learning environments; conducting teaching and learning processes; using measurement-evaluation methods, techniques and tools in accordance with their purpose; view of national, spiritual and universal values; the teacher's supportive attitude towards students' development; teacher's views on communication and cooperation; the path followed by the teacher in studies for personal and professional development; teacher's competencies in inclusive education; to continue education and training activities during the epidemic; teacher's distance education competencies during the epidemic process; they evaluated the teacher's competencies in inclusive practices and adaptation approaches for multicultural students. Administrators generally see their teachers as competent and competent in these themes. This situation reveals that administrators at different career stages look at the competencies of their teachers in a similar way. However, education administrators who are approaching the end of their profession or education administration have developed suggestions for academicians and education decision makers to further develop teachers' competencies.