Buğday tarımında farklı toprak işleme yöntemlerinin toprak özellikleri, tarla filiz çıkışı ve verim üzerine etkileri
The effects of the different soil tillage systems on soil properties, emergence and yield in wheat production
Yazar: OSMAN NURİ BULUT
Danışman: PROF. DR. EBUBEKİR ALTUNTAŞ
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ekmeklik buğday = Bread wheat ; Kışlık buğday = Bread wheat ; Tarım makineleri = Agricultural machinery ; Toprak işleme = Tillage

Özet:
Bu çalışmada, Sivas koşullarında Bezostaja-1 cinsi buğday tohumluğunda geleneksel toprak işleme yöntemi GT: kulaklı pulluk+diskli tırmık+ekim; koruyucu azaltılmış toprak işleme yöntemleri KT1: çizel+diskli tırmık+ekim), KT2: rotovatör+ekim, ve anıza ekim AE: anıza ekim makinası olmak üzere dört farklı toprak işleme ve ekim yönteminin toprak özellikleri (toprak nem içeriği, hacim ağırlığı ve penetrasyon direnci); buğday bitkisinin çıkış özellikleri olan ortalama çıkış süresi (OÇS), çıkış oranı indeksi (ÇOİ) ve tarla filiz çıkış derecesi (TFÇD) ile buğday bitkisinin verim parametrelerine (bitki boyu, başaktaki tane sayısı, bin tane ağırlığı, tane verimi, başaktaki tane ağırlığı, metrekaredeki başak sayısı, hektolitre ağırlığı ve başaklanma süresi) etkileri incelenerek değerlendirilmiştir. Toprağın 0-15 cm ve 15-30 cm derinliklerinde ölçülen toprağın nem içeriği değerinde, GT toprak işleme yöntemi her iki toprak derinlik ortalamaları içerisinde en yüksek değeri verirken, KT2 toprak işleme yöntemi ise en düşük değeri vermiştir. Toprağın hacim ağırlığı ve penetrasyon direnci değerlerinde AE anıza ekim yöntemi her iki toprak derinlik ortalamaları içerisinde en yüksek değeri verirken, GT toprak işleme yöntemi ise en düşük değeri vermiştir. Buğday bitkisinin çıkış özellikleri açısından, OÇS ortalama değerleri AE, KT1, KT2 ve GT yöntemleri için sırasıyla 21,55 gün, 20,99 gün, 19.70 gün ve 21.77 gün olarak bulunmuş; ÇOİ değerleri bu yöntemler için sırasıyla 1,77 adet/m.gün, 1,54 adet/m.gün, 1,76 adet/m.gün ve 1,80 adet/m.gün olmak üzere; TFÇD değerleri ise, bu yöntemler için sırasıyla; % 85,00 % 71,10,  % 83,90 ve % 87,20 olarak bulunmuştur. En yüksek TFÇD değeri GT toprak işleme yönteminde elde edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, birim alan tane verimi en yüksek 330 kg da-1 ile GT yönteminde,  en düşük ise 293 kg da-1 ile AE yönteminde bulunmuştur. Farklı toprak işleme yöntemlerinde; bitki boyu, metrekaredeki başak sayısı ve başaktaki tane ağırlığı, değerleri KT2 toprak işleme yönteminde AE ve KT1 toprak işleme yöntemlerinden daha yüksek bulunmuştur.

Abstract:
In this study, the effects of four different tillage systems (conventional soil tillage system GT: mouldboard plough+ disc harrow+planting; conservational-reduced soil tillage system KT1: chisel+ disc harrow+planting; conservational-reduced soil tillage system KT2: rotovator+planting; no till planting AE: no till planter) on soil physical properties (soil moisture content, bulk density and penetration resistance) and plant emergence characteristics (mean emergence dates, emerged rate index, percentage of emerged seedling) and wheat yield components (plant length, kernel numbers per spike, thousand kernel weight, grain yield, kernel weight per spike, spike numbers  per square meter, hectolitre weight, earing period) were investigated at which Bezostaja-1 wheat cultivar grown in Sivas province. The highest soil moisture content value was found in GT conventional tillage system, whereas, the lowest moisture content value was found in KT1 conservational tillage system for 0-15 cm and 15-30 soil depths. The highest soil bulk density and penetration resistance values were found in AE no till planting, whereas, the lowest bulk density and penetration resistance values were found in GT conventional soil tillage system. According to wheat emergence characteristics; the mean emerged dates varied as 21,55 days, 20,99 days, 19.70 days, 21.77 days for AE, KT1, KT2 and GT tillage systems, respectively; emerged rate index varied as 1,77 seedling/m day, 1,54 seedling/m day, 1,76 seedling/m day, 1,80 seedling/m day for AE, KT1, KT2 and GT soil tillage systems.  And also, percentage of emerged seedling for AE, KT1, KT2 and GT tillage systems varied as 85,00%, 71,11%, 83,89% and 87,20%, respectively. The highest percentage of emerged seedling (PE) was found in GT conventional soil tillage system. As a result of this study, the highest wheat yield was found as 330 kg da-1 in GT conventional soil tillage system, whereas, the lowest wheta yield was found as 293 kg da-1 in AE no tillage planting system.  For among the soil tillage systems,  the plant length, spike numbers per square meter and the kernel weight per spike were higher in KT2 conservational reduced tillage system than AE and KT1 soil tillage systems.