Kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan bireylerde anksiyete düzeyinin algılanan sosyal destek üzerindeki etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of anxiety level on perceived social support in individuals with chronic obstructive pulmonary disease
Yazar: CEYLAN UÇAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI TOK ÖZEN
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases ; Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Akciğer hastalıkları-interstisyel = Lung diseases-interstitial ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Anksiyete bozuklukları = Anxiety disorders ; Hastane hemşireleri = Nursing staff-hospital ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Sağlık anksiyetesi = Health anxiety

Özet:
Bu araştırma, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) olan bireylerde
anksiyete düzeylerinin algılanan sosyal destek üzerindeki etkisini inceleyen
tanımlayıcı ve ilişki arayıcı bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemi, Çorum Göğüs
Hastalıkları Hastanesi'nde tedavi gören 208 KOAH hastasından oluşmaktadır.
Veriler, Tanıtıcı Bilgi Formu, Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) ve Çok Boyutlu
Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) kullanılarak yüz yüze görüşme tekniği
ile toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22.0 programı kullanılmış olup, normal
dağılım hücre bazında incelenmiştir. Verilerin normal dağılıma uyup uymadığını
belirlemek için dosyalar bölünerek hücre bazında normal dağılım analizi yapılmıştır.
Normal dağılım analizi için basıklık ve çarpıklık değerleri, histogram analizi ve Q-Q
pilot grafiği incelenmiştir. Normal dağılıma uyan verilerin analizi için parametrik
testler, normal dağılıma uymayan verilerin analizi için non-parametrik testler
kullanılmıştır. Bu kapsamda Bağımsız Örneklemlerde T Testi, Kruskal Wallis
Varyans Analizi ve ölçeklerin birbiriyle ilişkisini belirlemek için Lineer regresyon
analizi yapılmıştır. İstatiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlenmiştir.
Araştırma sonucunda KOAH hastalarının anksiyete düzeyleri ile ÇBASDÖ puanları
arasındaki ilişkinin istatistiksel anlamlılığı incelenmiştir (R=0,283, R2=0,080,
p<0,05). Katılımcıların BAÖ ile ÇBASDÖ, arkadaş ve özel kişi alt boyutları arasında
istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü zayıf bir ilişki olduğu bulunmuştur (r= -
0,283, r= -0,282, r= -0,254, p<0,01). Regresyon analizine göre BAÖ puanları ile
ÇBASDÖ puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmaktadır.
Belirleme katsayısı (R2) 0,080 olarak hesaplanmıştır, bu da iki değişken arasındaki
ilişkinin varyansın %8,0'ini açıkladığını göstermektedir. KOAH tanısı olan
bireylerde anksiyete düzeylerinin ve bireylerin algıladıkları sosyal desteğin düzenli
olarak tanımlanması önemlidir. Bireylerin yaşadıkları anksiyetenin azaltılması ve
algıladıkları sosyal desteğin artırılması amacıyla hemşirelik bakımı kapsamında
müdahale programlarının planlanması ile yaşam kalitelerinin yükseltilmesi
hedeflenmelidir. Bu bağlamda hemşireler tarafından KOAH'lı hastaların bakımında
anksiyete yönetimini ve algılanan sosyal destek düzeyinin yükseltilmesini hedefleyen
sosyal desteği artırma programlarının geliştirilmesi önerilmektedir.

Abstract:
This research is a descriptive and correlational study examining the effect of
anxiety levels on perceived social support in individuals with Chronic Obstructive
Pulmonary Disease (COPD). The sample of the research consists of 208 COPD
patients treated in Çorum Chest Diseases Hospital. Data were collected using the
Introductory Information Form, Beck Anxiety Inventory (BAI) and
Multidimensional Scale of Perceived Social Support (MSPSS) via face-to-face
interviews. SPSS 22.0 program was used in the analysis of the data and normal
distribution was examined on a cell basis. In order to determine whether the data
conformed to a normal distribution, normal distribution analysis was performed on a
cell basis by dividing the files. For normal distribution analysis, kurtosis and
skewness values, histogram analysis and Q-Q pilot plot were examined. Parametric
tests were used for the analysis of data conforming to a normal distribution and nonparametric tests were used for the analysis of data not conforming to a normal
distribution. In this context, Independent Samples T Test, Kruskal Wallis Variance
Analysis and Linear regression analysis were performed to determine the relationship
between the scales. The statistical significance level was determined as p<0.05. As a
result of the research, the statistical significance of the relationship between the
anxiety levels of COPD patients and MSPSS scores was examined (R=0.283, R2=
0.080, p<0.05). It was found that there was a statistically significant and negative
weak relationship between the participants' BAI and MSPSS, friend and special
person sub-dimensions (r= -0.283, r= -0.282, r= -0.254, p<0.01). According to the
regression analysis, there is a statistically significant relationship between BAI scores
and MSPSS scores. The coefficient of determination (R2) was calculated as 0.080,
which shows that the relationship between the two variables explains 8.0% of the
variance. It is important to regularly define the anxiety levels and perceived social
support of individuals with COPD. In order to reduce the anxiety experienced by
individuals and increase their perceived social support, intervention programs should
be planned within the scope of nursing care and their quality of life should be
targeted. In this context, it is recommended that nurses develop social support
programs that aim to manage anxiety and increase the level of perceived social
support in the care of COPD patients.