Kültür ve iş motivasyonu ilişkisi: Bankacılık sektörüne yönelik karşılaştırmalı bir analiz
Relationship between culture and motivation: A comparative analysis regarding the banking sector
Yazar: EMİRE CİHAN BAŞAR
Danışman: PROF. DR. SEDAT MURAT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Bankacılık = Banking ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Banka çalışanları = Bank employees ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Bankalar = Banks ; Kültür = Culture ; Motivasyon = Motivation

Özet:
Motivasyon konusunun kapsamına giren davranış ve tutumların yönlendirilmesinde ve "çalışanların motivasyonunda" kültür önemli bir rol oynamaktadır. Bu tezin amacı da farklı ülkelerde istihdam edilen çalışanlar üzerinde yapılan anket uygulamasıyla kültürün motivasyona etkisinin ortaya çıkartılmasıdır. Bu amaçla öncelikle "kültür" konusu kapsamlı bir şekilde ele alınmış, daha sonra "motivasyon" konusu detaylı bir biçimde incelenerek günümüze kadar ortaya çıkan motivasyon teorileri değerlendirilmiş ve bu temelde kültür ve motivasyon ilişkisi incelenmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise İngiltere ve Türkiye'de bankacılık sektöründe istihdam edilen çalışanlar arasında anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Bu anketin bulguları ilgili ülkelerin kültürel özellikleri dikkate alınarak Geert Hofstede ve Michael Minkov'un hazırladığı Değerler Anketi Modülü 2013 Uluslararası Anketi (VSM 2013) temelinde kültürün motivasyona etkisi bakımından incelenmiş ve yorumlanmıştır. İngiliz ve Türk toplumlarında çalışanlar milli değer sistemlerinin kültürel bakımdan altı boyutu olan güç mesafesi (büyüğe karşı küçük), bireyciliğe karşı kolektiflik, erilliğe karşı dişilik, belirsizlikten kaçınma (kuvvetliye karşı zayıf), uzun-erimliye karşı kısa-erimli oryantasyon ve müsamahaya karşı sınırlandırma kavramları açısından analiz edilmiştir. Güç mesafesi bakımından Türkiye'de çalışanlar kendilerine ne yapacaklarının söylenmesi beklentisi içerisinde olup yöneticilere karşı tutumları formeldir. İngiltere'de ise güç mesafesi düşük olup çalışanlar insanlar arasındaki eşitsizliklerin asgariye indirilmesi gerektiğine inanmaktadırlar. İngiltere'de çalışanlar bireyci davranışlar sergilerken Türkiye'dekiler kolektif bir tutum sergilemekte, ancak bir taraftan da bireycilik de artmaktadır. İngiltere'nin tersine dişil özelliğin ağır bastığı Türkiye'de ezilen ve güçsüz olanlara sempati duyulur, iş yaşamında çelişkilerden ve karşıtlıklardan kaçınılır. Türkiye'de çalışanlar belirsizlikten kaçınırken belirsizlik İngilizleri çok rahatsız etmemektedir. Uzun erimli oryantasyonda her iki ülkenin çalışanları da skalanın orta yerindedir. Son olarak, Türkiye'de çalışanların müsamahakarlığı düşerken İngiltere'dekilerin müsamahaya açık olduğu görülmüştür.

Abstract:
In the direction of the behaviours and attitudes included in the scope of motivation and in the "motivation of employees" cultural factors play an important role. The aim of this thesis is to reveal out the impact of culture on motivation by administering a questionnaire on employees in different countries. With this aim the subject of "culture" is evaluated first and then "motivation" is analyzed, motivational theories till today are evaluated. Based on this the relationship of culture and motivation is analyzed. In the last part of the study a questionnaire is administered on the banking sector employees in England and in Turkey. Findings are analyzed and interpreted in terms of the impact of culture on motivation on the basis of Values Survey Module Questionnaire 2013 International Questionnaire (VSM 2013) prepared by Geert Hofstede and Michael Minkov and in terms of the concepts of power distance (large vs. small), individualism vs. collectivism, masculinity vs. femininity, uncertainty avoidance (strong vs. weak), long- vs. short-term orientation, and indulgence vs. restraint that are the six dimensions of the national value systems from the perspective of culture. In terms of power distance employees in Turkey are in the expectation of being told what to do and their attitudes towards the supervisors are formal. Power distance is low in England and the employees believe that inequalities among the people should be minimized. While the employees in England exhibit individualistic behaviours those in Turkey exhibit collective attitudes, however individualism is also on the rise. Unlike England femininity outweighs in Turkey, employees sympathize with the oppressed and the powerless, avoid conflicts and confrontations in the work life. While the employees in Turkey avoid uncertainty, those in England are not much affected from uncertainty. Employees both in England and in Turkey are in the middle of the scale in terms of long-term orientation. Finally, it is seen that while the indulgence of employees in Turkey is decreasing employees in England are indulgent.