Seboreik dermatit hastalarında stres, IL-18 ve IL-22 düzeylerinin ve birbirleriyle ilişkilerinin değerlendirilmesi
Evalution of stress, IL-18 and IL-22 levels and their interrelationships in seborrheic dermatitis patients
Yazar: LÜTFİ IŞIK
Danışman: PROF. DR. MÜZEYYEN GÖNÜL
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Şehir Hastanesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Dermatit-seboreik = Dermatitis-seborrheic

Özet:
Amaç: Seboreik dermatit (SD) sık görülen ve sebumdan zengin bölgelerde
eritemli skuamlı plaklar ile karakterize kronik inflamatuvar bir hastalıktır. Hastalığın
patogenezi henüz tam olarak aydınlatılamamıştır ancak Malassezia türleri, sebum
üretimindeki değişiklikler, lokal deri inflamasyonu ve stres en çok suçlanan
predispozan faktörlerdir. İnterlökin (IL)-18, IL-1 sitokin ailesinin bir üyesi olup
NLRP3 inflamazomu tarafından aktive edilir. IL-22 ise IL-10 sitokin ailesinin IL-20
alt ailesinin bir üyesidir ve NLRP3 inflamazomu aracılığıyla proinflamatuvar ve
antiinflamatuvar etkilere yol açar. Bu iki sitokinin çeşitli inflamatuvar deri
hastalıklarında deri ve serumda düzeylerinin arttığı gösterilmiştir.
Daha önce SD patogenezinde IL-18 ve IL-22'nin rolü direkt olarak
araştırılmamıştır. SD'nin histopatolojide ortak özellikler taşıdığı psoriasis ve AD gibi
diğer papüloskuamöz hastalıklarda IL-18 ve IL-22 düzeylerinin serum ve deride
arttığı gösterilmiştir. 2021 yılında yapılan bir çalışmada Malassezialara maruz
bırakılmış deride IL-18 seviyelerinin arttığı; aynı yıl başka bir çalışmada ise
Malassezia türlerinin, NLRP3 inflamazomlarını aktive ederek IL-22'nin artışına yol
açtığı gösterilmiştir. Başka bir çalışmada ise Malassezialara karşı kutanöz
immünitede IL-23/IL-17 ekseninin kritik bir rol oynadığını bildirilmiştir. Bu bulgular
SD patogenezinde bu iki sitokinin rolünün olabileceği hipotezine yol açmaktadır. Bu
çalışmada SD hastalarının serumlarında IL-18 ve IL-22 düzeyleri araştırılarak SD
patogenezindeki rollerinin, bu sitokinlerin birbirleriyle ve stres ölçeği kullanılarak
stres ile ilişkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 46 SD hastası ve 42 sağlıklı kontrol dahil edilerek
serum IL-18 ve IL-22 düzeyleri ELİSA yöntemi ile ölçüldü. Algılanan Stres Ölçeği-
10 (ASÖ-10) ile stres düzeyi ve Seboreik Dermatit Alan Şiddet İndeksi (SDASI)
kullanılarak hastalık şiddeti tespit edildi. Elde edilen değerler gruplar arasında
karşılaştırıldı ve demografik özelllikler ve hastalığın tanımlayıcı özellikleri ile
ilişkileri değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmamıza 46 SD (25 erkek, 21 kadın) hastası ve 42 (22 erkek, 20
kadın) sağlıklı kontrol dahil edildi. Hasta ve kontrol grubu yaş, cinsiyet ve VKİ
dağılımı açısından benzerdi. Hasta grubunda IL-18 seviyesi ortanca 185,5 pg/ml
olarak ölçüldü ve kontrol grubuyla arasında istatistiksel anlamlı bir fark saptanmadı.
IL-22 seviyesi hasta grubunda ortanca 369,3 pg/ml, kontrol grubunda ise ortanca
143,1 pg/ml idi ve hasta grubunda kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde yüksekti
(p=0,001). IL-22 için cut off değeri %100 sensitivite ve %97,6 spesifite ile 202,775
pg/ml olarak saptandı. IL-18 ile IL-22 düzeyleri arasında ise negatif yönlü orta
derecede anlamlı bir ilişki tespit edildi (p=0.005, r=-0,409). SD ve stres arasında
pozitif bir ilişki olduğu (p=0.001); benzer şekilde hastalık şiddeti ve stres ölçeği
arasında da pozitif yönlü, zayıf derecede anlamlı korelasyon olduğu görüldü
(p=0.022, r=0.336). Her iki sitokin seviyeleri ile stres arasındaki ilişkiye
bakıldığında; IL-18 düzeyleri ile anlamlı bir ilişki bulunamazken, IL-22 düzeyleri ile
stres ölçeği skorları arasında orta derecede anlamlı pozitif bir korelasyon saptandı
(p=0.001, r=0.541).
Sonuç: Çalışmamızda IL-22 düzeyinin SD hastalarında anlamlı olarak yüksek
olması ve yüksek sensitivite ve spesifitesi nedeniyle IL-22'nin patogenezde rolü
olabileceği kanısına vardık. SD hastalarında IL-18 ile IL-22 düzeylerinin birbirleriyle
negatif ilişkisi iki sitokin arasında kompansasyon mekanizması olabileceğini, IL-22'nin hastalığı baskılamak için de artmış olabileceğini düşündürdü. Çalışmamız
SD'de IL-18 ve IL-22'nin serum seviyelerinin, bu sitokinlerin birbiriyle ve stresle
ilişkilerinin insanlarda ilk kez araştırıldığı bir çalışma olması açısından önem
taşımaktadır. İlk kez stresle IL-22 arasında pozitif ilişki olduğu da bu çalışmada
gösterilmiştir. SD'de gelecekteki tedavi hedeflerini bu sitokinler oluşturabileceği gibi
aralarındaki negatif korelasyon ve stresle IL-22 ilişkisi başka hastalıkların
patogenezinin araştırılması ve tedavi hedefleri için de yol gösterici olabilir.
Anahtar Kelimeler: seboreik dermatit, stres, interlökin-18, interlökin-22.

Abstract:
Aim: Seborrheic dermatitis (SD) is a common chronic inflammatory disease
characterized by erythematous scaly plaques in sebum-rich areas. The pathogenesis
of the disease has not yet been fully elucidated, but Malassezia species, changes in
sebum production, local skin inflammation and stress are the most commonly blamed
predisposing factors. Interleukin (IL)-18 is a member of the IL-1 family of cytokines
and is activated by the NLRP3 inflammasome. IL-22 is a member of the IL-20
subfamily of the IL-10 cytokine family and leads to proinflammatory and anti-
inflammatory effects through the NLRP3 inflammasome. It has been shown that the
levels of these two cytokines increase in the skin and serum in various inflammatory
skin diseases.
Previously, the role of IL-18 and IL-22 in the pathogenesis of SD has not
been directly investigated. It has been shown that IL-18 and IL-22 levels are
increased in serum and skin in other papulosquamous diseases such as psoriasis and
AD, where SD has common features in histopathology. In a study conducted in 2021,
IL-18 levels increased in skin exposed to Malassezia; in another study in the same
year, it was shown that Malassezia species lead to an increase of IL-22 by activating NLRP3 inflammasomes. In another study, it was reported that the IL-23/IL-17 axis
plays a critical role in cutaneous immunity against Malassezia. These findings lead to
the hypothesis that these two cytokines may play a role in the pathogenesis of SD. In
this study, it was aimed to investigate the serum levels of IL-18 and IL-22 in the of
SD patients and these cytokines roles in the pathogenesis of SD and also to examine
the relationship between stress and these cytokines by using the stress scale.
Materials and Methods: This study included 46 SD patients and 42 healthy
controls. Serum IL-18 and IL-22 levels were measured by ELISA method. Stress
level was determined with the Perceived Stress Scale (PSS)-10 and disease severity
was determined using the Seborrheic Dermatitis Area Severity Index (SDASI). The
obtained results were compared between the groups and their relationship with
demographic characteristics and descriptive features of the disease was evaluated.
Results: 46 SD patients (25 males, 21 females) and 42 healthy controls (22
males, 20 females) were included in our study. The patient and control groups were
similar in terms of age, gender and BMI. The median IL-18 level was 185,5 pg/ml in
the patient group and there was no statistically significant difference was between
groups. The median IL-22 level was 369,3 pg/ml in the patient grup, 143,1 pg/ml in
the control group, and it was significantly higher in the patient group than in the
control group (p=0.001). With 100% sensitivity and 97.6% specificity, the cut-off
value for IL-22 was 202,775 pg/ml. A moderately significant negative correlation
was found between IL-18 and IL-22 levels (p=0.005, r=-0.409). There was a positive
correlation between SD and stress (p=0.001); similarly, there was a positive, weakly
significant correlation between disease severity and stress scale (p=0.022, r=0.336).
When the relationship between both cytokine levels and stress is examined; while
there was no significant relationship with IL-18 levels, a moderately significant
positive correlation was found between IL-22 levels and stress scale scores (p=0.001,
r=0.541). Conclusion: In our study, we concluded that IL-22 may play a role in
pahtogenesis due to the significantly higher level of IL-22 in SD patients and its high
sensitivity and specifity. The negative correlation of IL-18 and IL-22 levels in SD
patients suggested that there may be a compensation mechanism between the two
cytokines, and that IL-22 may also be increased to suppress the disease. Our study is
important as it is the first study to investigate the serum levels of IL-18 and IL-22 in
SD, the relationship between these cytokines in each other and stress in humans. For
the first time, it was shown in this study that there is a positive relationship between
stress and IL-22. These cytokines may be the future treatment targets of SD, and the
negative correlation between them and the relationship between stress and IL-22 may
also guide the pathogenesis of other diseases and treatment goals.
Keywords: seborrheic dermatitis, stress, interleukin-18, interleukin-22.