Doğrudan yabancı yatırımların gelişmekte olan ülkelerde ekonomik büyümeye etkisi: D8 ülkelerine bir uygulama
The effect of foreign direct investment on economic growth in developing countries: An application to D8 countries
Yazar: LEILA HAJIBEIGI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ Ş. MUSTAFA ERSUNGUR
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: D8 Örgütü = D8 Organization ; Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Ekonomik etki = Economic effect ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments

Özet:
Bir ülkeye yapılan doğrudan yabancı yatırımlar, döviz transferi, makine ve teçhizat gibi üretim araçları olarak ve teknik bilgi, lisans, know-how gibi haklardan oluşan değerler şeklinde tanınmaktadır. Bu amaç doğrultusunda faaliyet gösteren firmalar, ya ülke dışındaki herhangi bir ülkede yeni bir şirket açmakta ya da ülke dışında mevcut olan bir şirketi kısmen veya tamamen satın alarak geniş bir faaliyet alanına sahip olmaya çalışmakta ve böylece rekabet gücü kazanarak daha çok kâr elde etme çabasına girmektelerdir. 
Günümüzde doğrudan yabancı yatırımların ülke ekonomisine olan etkileri teorik ve uygulamalı çalışmalarla ispatlanmıştır. Gelişmişte olan ülkeler, bu doğrudan yabancı yatırımların etkisiyle hedefledikleri ekonomik rakamlara ulaşmayı başarmışlardır. Bu çalışmada doğrudan yabancı sermayelerin, D8 ülkeleri ekonomisinde analize dâhil edilen veriler, 2000-2017 dönemini kapsamaktadır.  Panel Veri Analizi Yöntemi ile veriler analize tabi tutulmuştur. Aynı zamanda on farklı yatırım değişkeni üzerinde durulmuştur. Değişkenlerin analizinden elde edilen verilere göre; dış ticaret açığı, tren yolu uzunluğu, nüfus, enflasyon, gayri safi sermaye oluşumu, gayri safi yurt içi hâsıla, kamu harcamaları, insan hakları ve siyasi özgürlük gibi değişkenlerin D8 ülkelerindeki doğrudan yabancı yatırımları etkilediği ve bu ülkelerin ekonomileri üzerinde etkilerinin olduğu gözlemlenmiştir.

Abstract:
Foreign direct investments in a country are recognized as means of production such as foreign exchange transfer, machinery, and equipment, and as values consisting of rights such as, technical knowledge, license, know-how.  For this purpose, any firm either focuses on gain-oriented studies by establishing a new company in a country outside its headquarters or by expanding its field of activity by increasing the competitiveness by fully or partially acquiring an existing company abroad.
Today, the impact of foreign investment on economic growth from the oretical and empirical point of veiw has been proven. Developed countries have the experience of using foreign direct investment to achieve sustainable economic growth. This study, which aims to present the effects of foreign direct investment on the economic growth of developing countries in D8 countries, As the method of data analysis, panel data analysis is used. In this respect, the panel data included in the analysis is in panel data format for the years 2000- 2017. Ten explanatory variables were included in the study and the findings from the main variables were Foreign Trade Deficit, Railway Path Length, Population, Inflation, in addition, the results of the persent study are very useful the effects of foreign direct investment on the economic growth of developing countries in D8 countries.