Okul öncesi eğitimin farklı sosyo-ekonomik düzeydeki çocukların okula hazırbulunuşlukları üzerindeki etkisine yönelik meta-analiz çalışması
A meta-analytic study of the effect of pre-school education on pre-school children of different socio-economic levels
Yazar: AYDAN ŞENGÜN
Danışman: PROF. DR. MESUT SAÇKES
Balıkesir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada okul öncesi eğitimin, farklı sosyo-ekonomik düzeydeki (SED) ailelerin çocuklarının, okula hazırbulunuşlukları üzerindeki etkisinin meta-analiz ile incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında dâhil etme ölçütlerine uygun olduğu değerlendirilen on adet çalışmadan, 2290 çocuğun okul öncesi eğitim (OÖE) alıp almama durumuna ilişkin hazırbulunuşluk verileriyle elde edilen etki büyüklükleri kullanılarak, beş farklı meta-analiz gerçekleştirilmiştir. İlk analizde OÖE alma/almamanın okula hazırbulunuşluk üzerindeki etkisi incelenmiştir. İkinci analizde OÖE almanın alt ve üst SED çocukların hazırbulunuşluğuna etkisi incelenmiştir. Üçüncü analizde, OÖE almayan üst SED ile OÖE alan alt SED çocukların hazırbulunuşlukları karşılaştırılmıştır. Dördüncü analizde OÖE almayan alt SED ile OÖE alan alt SED çocukların hazırbulunuşlukları karşılaştırılmıştır. Beşinci analizde ise OÖE alan/almayan üst SED çocukların hazırbulunuşlukları karşılaştırılmıştır. OÖE deneyimine sahip olmanın, çocukların ilkokula hazırbulunuşluk becerileri üzerinde (d = 0,853) yüksek düzeyde etkisinin olduğu görülmüştür. OÖE alan alt ve üst SED çocukların hazırbulunuşluk becerilerinin analizinde (d=1,254) üst SED lehine yüksek etki bulunmuştur. OÖE almayan üst ve OÖE alan alt SED karşılaştırıldığında, OÖE almayan üst SED lehine (d=0,43) ortaya yakın etki; OÖE almayan alt ve OÖE alan alt SED karşılaştırıldığında OÖE alan alt SED lehine (d=0,97) yüksek düzeyde etki, OÖE alan ve almayan üst SED karşılaştırıldığında OÖE alan üst SED lehine (d=0,84) yüksek düzeyde etki bulunmuştur. Bulgular, okul öncesi eğitimin  alt ve üst SED ailelerden gelen çocukların okula hazırbulunuşluklarını desteklediğini göstermektedir. Okul öncesi eğitimden en çok faydayı üst SED ailelerden gelen çocuklar sağlamaktadır. Okul öncesi eğitimin alt ve üst SED ailelerden gelen çocuklar arasındaki hazırbulunuşluk farkını kapatamadığı gözlenmiştir.

Abstract:
The purpose of this study is to conduct a meta-analysis of the studies that examined the effect of preschool education (PE) on the school readiness of preschoolers from families of different socio-economic status (SES). Five meta-analyses were conducted with the effect sizes obtained from ten studies including a total of 2290 children. In the first analysis, the effect of attending/not attending PE on school readiness was examined. In the second analysis, the effect of attending PE on the readiness of children with lower and upper SES was examined. In the third analysis, the readiness of the upper SES children who did not attend PE and the lower SES children who attended PE were compared. In the fourth analysis, the readiness of lower SES children who did not attend PE and lower SES children who attended PE were compared. In the fifth analysis, the readiness of the upper SES preschoolers with/without PE was compared.  It was observed that having preschool education experience had a high effect on children's elementary school readiness skills (d = 0.853). In other meta-analyses, the readiness skills of children from lower and upper SES were examined according to the status of having or not having PE. The difference in mean readiness skills scores of lower and upper SES children was high (d=1,254) favoring upper SES children. A moderate effect, favoring children from upper SES without PE, was observed in the analysis of school readiness of children from the upper SES without PE and the lower SES with PE (d=0.43). A large effect was observed in the readiness skills analysis of the low SES with and without attending PE (d=0.97), favoring low SES children who attended PE. A large effect was found when the upper SES with and without PE was compared (d=0.84) favoring upper SES with PE. As a result of the analyzes discussed PE were interpreted and discussed according to the difference in SES and the findings were explained through a causal framework. Findings indicated that preschool education is effective in supporting school readiness of children from low and high SES families. Children from high SES families benefited most from the preschool education than their peers from low SES families. The preschool education was unable to close the school readiness gap between low and high SES children.