Postmenopozal osteoporozda kemik mineral yoğunluğunun serum netrin-1 düzeyi ile ilişkisi
Bone mineral density and serum netrin-1 levels in postmenopausal osteoporosis evaluation of the relationship
Yazar: MERVE YALÇIN
Danışman: DOÇ. DR. YÜKSEL MARAŞ ; UZMAN MUSTAFA ÇOMOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Netrin-1 molekülünün kemik ile ilgili bir molekül olduğu gösterilmiştir. Postmenopozal osteoporozu (OP) olan hastalarda erken tanı ve hastalık aktivitesinin değerlendirilmesi ve tedavinin belirlenmesi için önemlidir. Postmenopozal OP hastalarında plazma Netrin-1 düzeyinin tanı ve hastalık aktivitesinin değerlendirilmesi için kullanılabilecek bir biyobelirteç olabileceği düşünülmüştür. Bu nedenle çalışmamızda, Netrin-1 molekül düzeyinin postmenopozal OP'si olan kadın hastalar ile ilişkisinin değerlendirilerek literatüre katkı sağlanması
amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışma içerisine Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Bilkent Şehir Hastanesi İç Hastalıkları polikliniğine başvuran 40 yaş ve üstü OP tanılı 59 gönüllü hasta, 40 yaş ve üstü 54 gönüllü osteopeni grubu, 40 yaş ve üstü 63 gönüllü sağlıklı birey dahil edildi. Malign hastalığı olanlar, aktif enfeksiyonu olanlar, gebeliği olanlar, erkekler, sekonder OP'si olan hastalar, inflamatuvar, romatizmal veya bağ dokusu hastalığı olanlar, karaciğer sirozu olanlar, premenapozal dönemdeki hastalar, alkol ve/veya sigara kullanan hastalar, diyabeti olan hastalar çalışma dışı bırakıldı. İç hastalıkları poliklinik epikrizleri hastalar ile birlikte görüşülerek edinilen anamnezler ve muayene bilgileri ile veriler derlendi. Hasta ve kontrol grubunun demografik
bilgileri (yaş, cinsiyet, boy, vücut ağırlığı, vücut kitle indeksi) hasta grubunun
memleket, aile öyküsü, sigara kullanımı, alkol kullanımı, ek hastalıkları, laboratuvar
değerleri (hemogram, karaciğer fonksiyon değerleri, tiroid fonksiyon değerleri,
plazma osteokalsin), Kemik mineral dansitometri (KMD) tespit edilip kaydedildi.
Hastalarda rutin olarak bakılan parametrelere ek olarak Netrin-1 düzeyi Enzyme Linked Immuno Sorbent Assay (ELISA) yöntemi ile ölçüldü.
Bulgular: Çalışmamıza 59 Osteoporoz tanılı hasta, 54 Osteopeni tanılı hasta
ve 63 kontrol grubu alındı. Osteoporoz grubunun Netrin-1 düzeyi median değeri 96,13,
osteopeni grubunun Netrin-1 düzeyi median değeri 98,09, kontrol grubunun median Netrin-1 düzeyi 102,49 idi. Osteoporoz, osteopeni ve kontrol grupları ile serum Netrin- 1 düzeyleri arasında anlamlı fark saptanmadı. Osteoporoz, osteopeni ve kontrol grupları ile hastaların yaşları ve boyları arasında anlamlı fark saptanmadı. Osteoporoz grubunda vücut ağırlığı osteopeni ve kontrol grubundan anlamlı olarak daha düşük bulundu. Osteoporoz grubunda vücut kitle indeksi, osteopeni ve kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak daha düşük saptandı. Osteoporoz, osteopeni ve kontrol
gruplarının serum osteokalsin düzeyleri arasında anlamlı fark saptanmadı. Osteoporoz,
osteopeni ve kontrol grupları arasında hastaların ölçülen kalsiyum (Ca) değerleri
anlamlı farklılık göstermemiştir. Osteoporoz, osteopeni ve kontrol grupları arasında
hastaların ölçülen D vitamini değerleri arasında anlamlı farklılık saptanmamıştır.
Çalışmaya katılan hastaların Tiroid stimüle edici hormon (TSH), fosfor,
paratiroidhormon (PTH), Alkalen fosfataz (ALP), Laktat dehidrogenaz (LDH),
Albumin; hemogram parametrelerinden white blood cell (WBC), Hemoglobin (HGB)
ve Trombosit değerleri değerleri incelendi ve gruplar arasında herhangi bir farklılık
saptanmadı. Serum Netrin-1 düzeyleri ile biyokimyasal bazı parametreler arasındaki
ilişkiyi belirlemek üzere Spearman korelasyon analizi yapıldı. Serum Netrin-1 düzeyi
ile, Dual enerji x ışını absorbsiyometri (DEXA) yöntemiyle ölçülen Lomber T skoru,
osteokalsin, D vitamini ve vücut kitle indeksi (VKİ) değerleri arasında anlamlı
korelasyon gözlenmedi. DEXA yöntemi ile ölçülen Lomber T skoru ile, osteokalsin
ve D vitamini değerleri arasında anlamlı bir korelasyon gözlenmedi. DEXA yöntemi
ile ölçülen Lomber T skoru ile VKİ arasında negatif yönde anlamlı korelasyon
saptanmıştır. Serum osteokalsin düzeyleri ile, D vitamini ve VKİ arasında korelasyon
gözlenmedi. D vitamini ile VKİ arasında negatif yönde anlamlı korelasyon saptandı.
Sonuç: Kemik mineral belirteci olarak kabul edilen Netrin-1 molekülü hastalık
aktivitesini değerlendirmek amacıyla kullanılan skorlama sistemleri olan Spearman'ın
korelasyon testi kullanıldı. Netrin-1 ile anlamlı olarak korelasyon elde edilmedi, bu
alanda yapılacak daha geniş kapsamlı destekleyici çalışmalarla birlikte Netrin-1
molekülünün OP tanılı hastalarda hastalık aktivitesinin yeni bir göstergesi olarak
klinik kullanıma girebileceğini düşündürmüştür.

Anahtar Kelimeler: Postmenopozal osteoporoz, Kemik mineral yoğunluğu, Netrin-1.

Abstract:
Objective: Netrin-1 has been shown to be a bone-related molecule. It is
important for early diagnosis evaluation of disease activity and determination of
treatment in patients with postmenopausal osteoporosis. It was thought that plasma
Netrin-1 level could be a biomarker that can be used for diagnosis and evaluation of
disease activity in postmenopausal osteoporosis patients. Therefore, in our study, it
was aimed to contribute to the literature by evaluating the relationship of Netrin-1
molecule level with female patients with postmenopausal osteoporosis.
Materials and Methods: In this study, 59 volunteer patients with osteoporosis
over the age of 40 who applied to Ankara Health Sciences University Ankara Bilkent
City Hospital Internal Medicine outpatient clinic, 54 volunteers over the age of 40 with
osteopenia and 63 volunteer healthy individuals over the age of 40 were included.
Patients with malignant disease, patients with active infection, patients with
pregnancy, male patients, patients with secondary osteoporosis, patients with
inflammatory, rheumatic or connective tissue disease, those with liver cirrhosis,
patients in the premenopausal period, patients with alcohol and/or smoking, patients
with diabetes were excluded from work. For the Internal medicine outpatient epicrisis,
re-evaluation notes, anamnesis, and data were compiled. Demographic information
(such as age, gender) of the patient and control groups; country, family history,
smoking, alcohol use, additional diseases, laboratory values (hemogram, liver function
values, thyroid function values, plasma osteocalcin), bone mineral densitometry were
determined and recorded. In addition to the parameters routinely checked in the
patients, Netrin-1 level was measured with the Enzyme Linked Immuno Sorbent Assay
(ELISA) method.
Results: 59 patients diagnosed with osteoporosis, 54 patients diagnosed with
osteopenia and 63 control groups were included in our study. The median Netrin-1
level of the osteoporosis group was 96.13, the median Netrin-1 level of the osteopenia
group was 98.09, and the median Netrin-1 level of the control group was 102.49. No significant difference was detected between the osteoporosis, osteopenia and control
groups and serum Netrin-1 levels. No significant difference was found between the
osteoporosis, osteopenia and control groups and the ages and heights of the patients.
Body weight in the osteoporosis group was significantly lower than the osteopenia and
control groups. Body mass index was found to be significantly lower in the
osteoporosis group compared to the osteopenia and control groups. No significant
difference was detected between serum osteocalcin levels of osteoporosis, osteopenia
and control groups. The measured calcium (Ca) values of the patients did not differ
significantly between the osteoporosis, osteopenia and control groups. No significant
difference was found in the measured vitamin D values of the patients between the
osteoporosis, osteopenia and control groups. Thyroid stimulating hormone (TSH),
phosphorus, parathyroidhormone (PTH), Alkaline phosphatase (ALP), Lactate
dehydrogenase (LDH), Albumin; Among the hemogram parameters, white blood cell
(WBC), Hemoglobin (HGB) and Thrombocyte values were examined and no
differences were detected between the groups. Spearman correlation analysis was
performed to determine the relationship between serum Netrin-1 levels and some
biochemical parameters. No significant correlation was observed between serum
Netrin-1 level and Lumbar T score, osteocalcin, vitamin D and body mass index (BMI)
values measured by Dual energy x-ray absorptiometry (DEXA) method. No significant
correlation was observed between the Lumbar T score measured by the DEXA method
and osteocalcin and vitamin D values. A significant negative correlation was found
between the Lumbar T score measured by the DEXA method and BMI. No correlation
was observed between serum osteocalcin levels, vitamin D and BMI. A significant
negative correlation was detected between vitamin D and BMI.
Conclusion: Netrin-1 molecule, which is accepted as a bone mineral marker,
is a scoring system used to evaluate disease activity scores. No significant correlation
was obtained with Netrin-1, suggesting that the Netrin-1 molecule may enter clinical
use as a new indicator of disease activity in patients diagnosed with osteoporosis, with
more comprehensive supportive studies to be conducted in this field.

Key Words: Postmenopausal osteoporosis, Bone mineral density, Netrin-1.