Proje tabanlı öğrenme yaklaşımının öğrencilerin fen derslerindeki akademik başarılarına ve fen derslerine yönelik tutumlarına etkisi: Bir meta-analiz çalışması
The effect of the project-based learning approach on the academic achievements of the students in science lesson and their attitudes towards science lesson: A meta-analysis study
Yazar: MEHMET FATİH AYAZ
Danışman: DOÇ. DR. MİKAİL SÖYLEMEZ
Dicle Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Meta analizi = Meta analysis ; Proje temelli öğrenme yöntemi = Project based learning method ; Tutumlar = Attitudes ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Bu araştırmada proje tabanlı öğrenme (PTÖ) yaklaşımının, öğrencilerin fen derslerindeki akademik başarılarına ve fen derslerine yönelik tutumlarına etkisini belirlemek amacıyla bir meta-analiz çalışması yapılmıştır. Bunun için yurt içi ve yurt dışında yapılmış çalışmalarla ilgili literatür taraması yapılmıştır. 2002–2013 yılları arasında yapılmış, araştırma problemine uygun ve meta-analiz çalışmasına dâhil edilebilecek istatistiksel verilere sahip yüksek lisans tezi, doktora tezi ve makaleler ulusal ve uluslararası veri tabanlarından taranarak incelenmiştir. Literatür taraması sonucunda proje tabanlı öğrenme yaklaşımının, öğrencilerin fen derslerindeki akademik başarılarına etkisine ilişkin toplam 49 araştırma ve proje tabanlı öğrenme yaklaşımının, öğrencilerin fen derslerine yönelik tutumlarına etkisine ilişkin toplam 32 araştırma çalışmaya dâhil edilmiştir.
Meta-analiz sonucunda proje tabanlı öğrenme yaklaşımının, geleneksel öğretim yöntemlerine göre öğrencilerin fen derslerindeki akademik başarılarına ve fen derslerine yönelik tutumlarına pozitif etkisi olduğu belirlenmiştir. Proje tabanlı öğrenme yaklaşımının, öğrencilerin fen derslerindeki akademik başarılarına ilişkin genel etki büyüklüğü değeri 0,991 (%95 CI, SE=0,099) olarak belirlenmiştir. Bu değer, Cohen ve arkadaşlarının (2007) etki büyüklüğü sınıflandırmasına göre orta düzeyde bir etki düzeyindedir. Proje tabanlı öğrenme yaklaşımının öğrencilerin fen derslerine yönelik tutumlarına ilişkin genel etki büyüklüğü değeri 0,715 (%95 CI, SE=0,102) olarak belirlenmiştir. Bu değer, Cohen ve arkadaşlarının (2007) etki büyüklüğü sınıflandırmasına göre orta düzeyde bir etki düzeyindedir.
Araştırma problemlerinden üç tanesinde anlamlı farklılık bulunmuştur. Akademik başarı ile ilgili, proje tabanlı öğrenme yaklaşımının, öğrencilerin öğrenim düzeylerindeki etkililiğinde anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Tutum ile ilgili, proje tabanlı öğrenme yaklaşımının, çalışmaların yayın türlerindeki ve öğrencilerin öğrenim düzeylerindeki etkililiğinde anlamlı farklılık tespit edilmiştir.
Proje tabanlı öğrenme yaklaşımının uygulandığı fen bilimleri alanlarında en büyük etki büyüklüğü değerinin biyoloji alanında olduğu belirlenmiştir. Öğrenim düzeylerinde akademik başarıya ilişkin etki büyüklüğü en yüksek lise düzeyinde, tutuma ilişkin etki büyüklüğü en yüksek ortaokul düzeyinde çıkmıştır. Yayın türlerine göre akademik başarıya ilişkin etki büyüklüğü en yüksek yüksek lisans tezlerinde, tutuma ilişkin etki büyüklüğü en yüksek doktora tezlerinde çıkmıştır. Çalışmanın son bölümünde, araştırmada elde edilen sonuçlara göre uygulayıcılara, program geliştiricilere ve araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Fen, Meta-Analiz, Proje Tabanlı Öğrenme.

Abstract:
In this research, the study of the meta-analysis is made to identify that the project-based learning approach affects the academic achievements of the students in science lesson and their attitudes towards science lesson. Therefore, a literature review is made about studies which are in Turkey and abroad. Master's theses, doctoral dissertations and articles (between 2002 and 2013), which are suitable for research problem and have statistical data about the study of the meta-analysis are analysed by scanning from national and international database. There are 49 studies, included in the sample, about the effects of the Project-based learning on the academic achievements of the students  in science lesson and there are 32 studies, included in the sample, about the effects of the Project-based learning on their attitudes towards science lesson.
The result of the meta-analysis shows that the project-based learning approach is more effective than traditional teaching methods about the academic achievements of the students in science lesson and their attitudes towards science lesson. The effect rate of the Project-based learning approach is 0,991 (%95 CI, SE=0,099) about the academic achievements of the students in science lesson. This rate is more moderate than Cohen's and his friends' the classification of the effect size (2007). On the other hand, the effect rate of the Project-based learning approach is 0,715 (%95 CI, SE=0,102) about students' attitudes towards science lesson. This rate is more moderate than Cohen's and his friends' the classification of the effect size (2007).
Significant differences were found in three of the research problems. About project-based learning approach to academic achievement, levels of students' learning of significant differences in efficacy have been identified. About project-based learning approach to attitudes, regarding the type of publication of the work and levels of students' learning of significant differences in efficacy have been identified.
It is identified that in the field of science, the application of the Project-based learning approach's the greatest effect is on biology. It is related that in the level of education on academic achievement it's the greatest effect is on the high school level, on attitudes it's the greatest effect is on the higher secondary school level. According to the effect size for the type of publication on academic achievement it's the greatest effect is on the graduate thesis, on attitudes it's the greatest effect is on doctoral dissertations. At the end of the study; according to the results of the research, there are some suggestions for researchers and instructors.

Key words: Science, Meta-analysis, Project-based Learning.