Eri̇tematöz telenji̇ektazi̇k rozasede yoğun atimli işik (intense pulse LIGHT-IPL)  tedavi̇si̇ni̇n yaşam kali̇tesi̇ne etki̇si̇
IPL treatment in erythematous telangiectatic rosacea and impact on quality of life
Yazar: MEHDI ISKANDARLI
Danışman: PROF. DR. İDİL ÜNAL
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Akne vulgaris = Acne vulgaris ; Demodex = Demodex ; Deri hastalıkları = Skin diseases ; Dermatoloji = Dermatology ; Eritema = Erythema ; SF-36 Sağlık Taraması = SF-36 Health Survey ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Akne rozase hastalığı (ARH) yüz derisinin eritematöz-telenjiektazik ve papülopüstüler lezyonlarla seyreden kronik hastalığıdır. Bu hastalığın eritematöz telenjiektazik (ETR), papülopüstüler (PP), fimatöz ve okuler rozase gibi 4 subtipi vardır. Yapılan çalışmalar göstermiştir ki, ARH yaşam kalitesini (YK) ciddi bir şekilde etkilemektedir. ARH da farklı tedavi seçenekleri mevcuttur. Metronidazol, bromidin tartrat, doksasiklin ve oral retinoidler ARH de sıklıkla kullanılan tedavi seçenekleridir. Bu tedaviler sonrası hastaların YK'de iyileşme saptandığına dair literatürde bir çok çalışma vardır. Intense pulse light (IPL) veya yoğun atımlı ışıkla ARH'nin özellikle ETR'in tedavisinde olumlu sonuçlar elde edilmiştir. Pulse dyed lazerin de ARH tedavisinde etkili bir yöntem olduğu gözlemlenmiştir. Bu tedavinin ETR hastalığının tedavisinde etkinliğini ve YK de  iyileşmeyi sağladığını gösteren çalışmalar mevcuttur. Literatürde IPL'in ETR'de etkinliğini gösteren çalışmalar olsa da, dermatolojik yaşam kalitesine etkisini gösteren çalışmalar ne uluslararası, ne de ulusal düzeyde yapılmıştır. Bu çalışmada amacımız IPL'in YK ne etkisini  belirlemektir. Bu amaçla, çalışmaya ETR tanısı almış ve alınma kriterlerini karşılayan 30 hasta dahil edilmiştir. Açık-kontrolsuz, prospektif ve kohort olarak planlanmış bu çalışmada, 30 hastanın demografik verileri ve ETR'i tetikleyen risk faktörlerinin kayıtları alınmıştır. 4 haftada bir olmakla toplam 3 seans IPL tedavisi planlanan hastalara, hem IPL öncesi, hem de IPL tedavisi bitiminden sonra vizüel analog skalası (VAS), doktor global değerlendirme skalası (DGDS), dermatolojik yaşam kalitesi indeksi formu (DYKİ) ve kısa form-36 (KF-36) ölçeklerinin doldurulması planlanmıştır. İlk seansta ve son seanstaki elde edilen veriler SPSS for Windows 7 programı ile değerlendirilmiştir ve istasiksel anlamlı P değerleri elde edilmiştir. VAS farkı -3.13±1.46 (P<0.01), DGDS farkı -1.6±0.6 (P<0.01), DYKİ farkı ise -11.63±3.13 (P<0.01) olmuştur. KF-36 formu ise 8 bölümde: Fiziksel fonksiyonellik (FF), fiziksel rol kısıtlılığı (FRK),  sosyel fonksiyonellik (SF), duygusal rol (DR), bedensel ağrı (BA), canlılık (CA), genel ruh sağlığı (GRS) ve genel sağlık (GS) incelenmiştir. KF-36 formunun istatiksel değerlendirilmesi sonucunda,  SF	farkı 35±16.24	 (P<0.01), DR farkı 61±20 (P<0.01), CA farkı 8±16.9 (P<0.05), GRS farkı 38±11.03 (P<0.01), GS farkı ise 47.03±12.74 (P<0.01) olarak gözlenmiştir. İlk ve son vizitlerdeki elde edilen verileri karşılaştırdığımız zaman, VAS'ta 3.13, DGDS'da 1.6, DYKİ'de ise 11.63 birim gerileme görülmüştür. KF-36 formunun fiziksel aktivite ve ağrı ile ilgili bölümlerinde anlamlı değişiklik görülmemiştir. Fakat SF, DR,CA, GRS ve GS bölümlerinde istatiksel anlamlı iyileşme saptanmıştır. 30 hastadan yalnız birinde VAS ve DGDS verilerinde fark saptanmamıştır. DYKİ ve KF-36 formunda istatiksel olarak anlamlı olmayan iyileşme saptanmıştır. Hiçbir hastada IPL tedavisi sonrası tüm ölçeklerde kötüye doğru değişim görülmemiştir. Geriye kalan 29 hastada tüm ölçeklerde iyileşmeye yönelik istatiksel anlamlı değişimler saptanmıştır. Bu çalışmanın sonucunda, IPL'in ETR tedavisinde etkin bir yöntem olduğu saptanmıştır. VAS ve DGDS ölçekleri ile IPL tedavisi sonrası klinik belirtilerde belirgin gerileme görülmüştür. Aynı zamanda hasta memnuniyeti, DYKİ ve KF-36 formları ile ortaya konulmuştur.

Abstract:
Acne rosacea is a cronic skin disease with a erythematous, telangiectatic and papulopustular lesions, usually localized on face. Erythematous-telangiectatic rosacea (ETR), papulopustular (PP), fimatous and ocular rosacea are clinical subtypes of AR. Clinical trials demonstrate that quality of life (QoL) in patients with AR negatively affected. There are different treatment modalities against AR. Metronidazole, brominidine tartrate, doxacycline and oral retinoids are most common medicamentous tools against AR. Some clinical trials showes that QoL improves in patients with AR following the above mentioned treatment. Intense pulse light (IPL) demonstrated good results against ETR. Pulse dyed laser also showed significant improvement in ETR patients. There are some studies which showes improvement of QoL in ETR following the pulsed dyed laser treatment. However, reports regarding impact of IPL treatment on Qol in ETR patients is limited. In this study, we trying to demonstrate the impact of IPL on QoL in ETR. 30 ETR patients which met the inclusion criteries included to this study. Demographic datas and ETR related risk factors are collected from the 30 patient. In this open-label, prospective, cohort study, totally 3 seans IPL treatment against ETR was planned. At the first visit, before the IPL treatment and at the last vizit visual analog scale (VAS), global physician assesment scale (DGDS), dermatologic quality of life index (DQoL) and short form-36 (SF-36) was filled.  All datas collected and statistically evaluated by SPSS for Windows 7 programe and significant P values was  obtained. VAS difference (dif). -3.13±1.46 (P<0.01), DGDS dif. -1.6±0.6 (P<0.01) and DYKİ dif. was -11.63±3.13 (P<0.01). SF-36 form was evaluated in 8 section: Physical function (FF), physical role limitation (PRL), emotional role limitation (ERL), energy/fatigue (E), emotional well being (EWB), social function (SF), pain (P) and general health (GH). Following the statistical evaluation of SF-36 form: SF dif. Was 35±16.24 (P<0.01), ERL dif. 61±20 (P<0.01), E dif. 8±16.9 (P<0.05), EWB dif. 38±11.03 (P<0.01) and GH dif. was 47.03±12.74 (P<0.01). At the end of IPL treatment, mean improvement on VAS was 3.13, on GPAS 1.6 and on DQoL was 11.63 unite. Physical activites and pain section did not showed any changes on SF-36 form. However, SF, ERL, EWB and GH  section of SF-36 form showed improvement with significant P values. Among the 30 patients, just one patient demonstrated constant values on VAS and GPAS. DQoL and SF-36 forms showed improvement with insignificant P values. That means IPL was ineffective in one case, remaining 29 patient showed good result with improved QoL. Patient with detoriation of the disase following IPL, did not observed. In conclusion, IPL showed significant clinical changes which was proved by VAS and GPAS. Also, changes on DQoL and SF-36 proved that IPL improves QoL in ETR patients.