Orta ve doğu karadeniz bölgesinden toplanan pazı (Beta vulgaris var. cicla) genotiplerinin biyokimyasal, morfolojik ve moleküler karakterizasyonu
Biochemical, morphological and molecular characterization of swiss chard (Beta vulgaris var. cicla) genotypes collected from the central and eastern black sea region
Yazar: MALİK ARSAL KÖSE
Danışman: DOÇ. DR. İDRİS ERCAN EKBİÇ
Ordu Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: PCR =

Özet:
Bu çalışmada, Doğu Karadeniz bölgesinden toplanan 47 adet pazı genotiplerinin morfolojik, biyokimyasal ve moleküler karakterizasyonu yapılmıştır. Pazı genotipleri iki yıl süre ile Giresun koşullarında açık alanda yetiştirilmiş ve morfolojik özellikler UPOV kriterlerine göre değerlendirilmiştir. Morfolojik gözlem verilerine TBA uygulanmış, fide ve yaprak renk özellikleri ile yaprak iriliği karakterlerinin pazı genotiplerinin ayrımlanmasında önemli olduğu görülmüştür. Temel bileşenlerin ilk 5 ekseninde toplam varyasyonun %72.06'sının açıklandığı belirlenmiştir.
Toplanan genotiplerinin biyoaktif bileşenlerinini belirlenmesinde fenolik ve flavonoid analizleri ile birlikte DPPH ve FRAP aktiviteleri de belirlenmiştir. Elde edilen bulgular ışığında toplam fenolik, flavonoid ve antioksidan aktivitesi (DPPH ve FRAP) bakımından G13, G27, G31, G33 ve G44 genotipler öne çıkmıştır.
Pazı genotipleri arasında polimorfik olarak belirlenen 28 SRAP primeri toplam 120 bant oluşturmuş ve bunların 101'i polimorfik olmuştur. Primer çifti başına ortalama 4.29 toplam bant elde edilirken polimorfik bant sayısı da 3.61 olmuştur. Primer çiftlerinin PBİ değerleri 0.28 ile 0.88 (ortalama 0.58) arasında değişmiştir. Oluşturulan dendrogramda genotipler 5 grupta kümelenmiştir. Benzerlik indeksi değerleri 0.58 ile 0.93 arasında değişmiştir. G22 ile G30 genotipleri en benzemez pazı genotipleri olur iken G16 ve G18 genotipleri ise birbirlerine genetik olarak en yakın genotipler olmuşlardır. SRAP verilene uygulanan temel bileşen analizinde öz değeri 0.5'ten büyük olan ilk 5 temel bileşen ekseni toplam varyasyonun %86.04'ünü açıklamıştır.

Abstract:
In this study, morphological, biochemical and molecular characterization of 47 swiss chard genotypes collected from the Eastern Black Sea region was performed. Collected chard genotypes were grown in Giresun province conditions in an open field during two years and morphological traits were evaluated according to UPOV criteria. PCA based on the morphological data showed that the colors of seedling and leaf and leaf size characteristics were the principal characteristics in the differentiation of chard genotypes. It was determined that 72.06% of the total variation was explained in the first 5 axes of the principal components.
In determining the bioactive components of the genotypes, DPPH and FRAP activities were determined together with phenolic and flavonoid analyzes. In the light of the findings, G13, G27, G31, G33 and G44 genotypes stood out in terms of total phenolic, flavonoid and antioxidant activity.
Twenty-eight SRAP primer pairs produced a total of 120 bands, of which 101 were polymorphic among chard genotypes. While an average of 4.29 total bands per primer pairs was obtained, the average polymorphic band number was 3.61 per primer pairs. The PIC values of the primer pairs ranged from 0.28 to 0.88 (mean 0.58). In the dendrogram created, genotypes were clustered in 5 groups. Similarity index values ranged from 0.58 to 0.93. G22 and G30 were the most dissimilar chard genotypes, while G16 and G18 were genetically closest genotypes to each other. In PCA applied to the SRAP data, the first 5 principal component axes with an eigenvalue greater than 0.5 explained 86.04% of the total variation.