Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenenler için metin değiştirimi: "Gülşefdeli Yemeni" hikâyesi örneği
Text exchange for those learning Turkish as a foreign language: Example of the story "Gülşefdeli Yemeni"
Yazar: ESMA NUR DURGUT KOYUNCU
Danışman: DOÇ. DR. GÖKÇEN GÖÇEN ÖZDEMİREL
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Yabancılara Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Günümüzde yabancı dil olarak Türkçe öğretimine ilgi artmış ve yabancı dil olarak Türkçe öğretimi talep edilen bir alan hâline gelmiştir. Bu gelişmelerle birlikte yabancı dil olarak Türkçe öğretimine dair araştırmalar önem kazanmıştır. Metin değiştirim çalışmaları da yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde ilgi duyulan bir konu alanı olmuştur. Metin değiştirimi öğrenicilerin okuma becerisiyle doğrudan alakalıdır. Öğrenicilerin okuma becerilerinin geliştirilmesinde okuma metinleri kullanılmaktadır. Öğrenicilerin ders kitaplarındaki metinlere ulaşabildiği gibi edebi açıdan zengin, Türkçeye ve Türk kültürüne dair ögeleri en iyi yansıtan metinlere de ulaşabilmeleri gerekmektedir. Öğreniciler bu metinlerle Türk kültürünü daha iyi tanıyabilmekte ve estetik zevk alabilmektedir. Bu nedenlerle özgün metinler  sadeleştirme, genişletme ve kolaylaştırma gibi işlemlerle dil seviyesine uygun hâle getirilmelidir. Bahsedilen bu amaçlarla metin değiştirimi önem arz etmektedir. Yabancı dil olarak Türkçe öğretimine yönelik okuma metinlerinin ve dil seviyelerine uygun değiştirilmiş metinlerin az sayıda olması metin değiştirimi çalışmalarına olan ihtiyacı arttırmaktadır. Bu ihtiyaca binaen Hüseyin Su'yun "Gülşefdeli Yemeni" hikâyesi, metin değiştirim işlemleri ile Türkçeyi yabancı dil olarak öğrenen B1 seviyesindeki öğrenicilere uygun hâle getirilmiştir. Yapılan bu çalışma araştırma yöntemlerinden nitel araştırma ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın veri toplama aracı doküman analizidir. Çalışmada Hüseyin Su'yun "Gülşefdeli Yemeni" hikâyesi B1 dil seviyesindeki öğreniciler tarafından kullanılacak hâle getirilmiştir. Değiştirilmiş metnin güvenirliğini tespit etmek için 6 uzman görüşüne başvurulmuştur ve uzman görüşleri dikkate alınarak metne son hâli verilmiştir. Bununla birlikte özgün ve değiştirilmiş metinler; söylem ve anlatı çözümlemesi, okunabilirlik düzeyleri, söz varlığı ögeleri bakımından incelenmiştir. Değiştirilmiş metnin B1 seviyesi öğrenicilerine uygunluğu araştırılmış ve metin ile alakalı öğrenici görüşleri alınmıştır. Sonuç olarak özgün metinde "engelli düzey" olan okunabilirlik düzeyi değiştirilmiş metinde "eğitsel düzey" olarak belirlenmiştir. Söz varlığı bakımından değiştirilmiş metin daha zengin hâle getirilmiştir. Öğreniciler değiştirilmiş metni B1 seviyesine uygun olduğu şeklinde değerlendirmiş ve metinle ilgili soruları doğru şekilde cevaplandırmıştır. Hüseyin Su'yun "Gülşefdeli Yemeni" metni B1 dil seviyesi öğrenicileri için değiştirilmiş ve  değiştirilmiş metnin B1 seviyesine uygun olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
Today, interest in teaching Turkish as a foreign language has increased, and teaching Turkish as a foreign language has become a demanded area. With these developments, research on teaching Turkish as a foreign language has gained importance. Text modification studies have also become an area of interest in teaching Turkish as a foreign language. Text modification directly relates to the reading skills of learners. Reading texts is used to develop learners' reading skills. Besides accessing texts in course books, learners should also be able to access texts rich in literary terms that best reflect Turkish and Turkish cultural elements. With these texts, learners can get to know Turkish culture better and enjoy aesthetic pleasure. For these reasons, processes such as simplification, expansion, and facilitation should make original texts suitable for the language level. Text modification is important for these purposes. The small number of reading texts and texts that have been modified according to language levels for teaching Turkish as a foreign language increases the need for text modification studies. In response to this need, text modification processes were used to make Hüseyin Su's story "Gülşefdeli Yemeni" suitable for B1 level learners who are learning Turkish as a foreign language. The study utilized qualitative research methods. The data collection tool of the research is document analysis. In the study, the researchers made Hüseyin Su's story "Gülşefdeli Yemeni" suitable for use by B1 level learners. We consulted six expert opinions to determine the reliability of the modified text and finalized it by taking their input into account. In addition, the original and modified texts were examined in terms of discourse and narrative analysis, readability levels, and vocabulary elements. We investigated the suitability of the modified text for B1 level learners and received learned opinions regarding the text. As a result, the readability level, which was "disabled level" in the original text, was determined as "educational level" in the modified text. The modified text was made richer in terms of vocabulary. The learners evaluated the modified text as being suitable for the B1 level and answered the questions about the text correctly. Hüseyin Su's text "Gülşefdeli Yemeni" was modified for B1 level learners, and it was determined that the modified text was suitable for B1 level.