TRT Çocuk yapımlarında medya okuryazarlığı: Dijital Tayfa ve Siberay örneği
Media literacy in TRT Çocuk productions: The example of Dijital Tayfa and Siberay
Yazar: MERYEM MAİDE AĞALDAY
Danışman: PROF. DR. ADNAN ALTUN
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Medya ve medya mesajlarının bilinçlilik durumumuza bağlı olmadan,
bulunduğumuz her ortamda, başta cep telefonlarımız olmak üzere teknolojik aletler,
billboardlar, giydiğimiz tshirtler, abur cubur paketleri vs. aracılığıyla bize ulaşabilir 
olduğu göz önüne alındığında, medya okuryazarlığı, sürekli tartışılacak konusu,
öznesi olan bir alan olarak karşımıza çıkmaktadır. Çocukları medyadan tam 
anlamıyla soyutlayamayacağımız gerçeğinden hareketle, çocuklara medyayı 
okumak, değerlendirmek, çözümlemek gibi becerileri kazandırmak, medya 
okuryazarlığı eğitimi ile mümkün olmaktadır. 
Bu araştırmanın amacı, çocuğun yüksek yararı doğrultusunda bir yayın politikası 
geliştirmiş Türkiye'nin ilk çocuk kanalı olan TRT Çocuk Kanalı'nın Dijital Tayfa 
ve Siberay yapımlarının, medya okuryazarlığı öğretim programı becerilerini, 
değerlerini, kazanımlarını, medya biçimlerini, ilkelerini, işlevlerini ve anlayışlarını
içerme durumları ve içerme biçimlerini anlam bağlam ilişkisi içerisinde 
incelemektir.
Bu çalışmada, araştırma yöntemi olarak temel nitel araştırma yöntemine 
başvurulmuş, araştırma kapsamında verilerin toplanması için dijital doküman 
inceleme tekniği tercih edilmiştir. Çalışmada TRT Çocuk Kanalı yapımlarından 
Dijital Tayfa yapımının tüm bölümleri (10) (127 dakika), Siberay yapımının ilk 4 
bölümü (52 dakika), iki farklı araştırmacı tarafından bağımsız bir şekilde izlenmiş 
ve analiz edilmiştir. Elde edilen veriler bir çerçevede karşılaştırılmış ve verilerin 
tutarlı olması sağlanmıştır. 
Çalışmanın sonucunda, TRT Çocuk Kanalı yapımlarından Dijital Tayfa ve Siberay 
yapımlarının, Medya okuryazarlığı öğretim pogramında yer alan beceri, değer ve 
kazanımları, medya okuryazarlığı öğretim programı teorik çerçevesinde yer alan 
medya biçimlerini, medya okuryazarlığı ilkelerini, medya işlevlerini ve medya 
anlayışlarını büyük oranda içerdiği saptanmıştır.

Abstract:
Media and media messages, regardless of our state of consciousness, can reach us 
in every environment we are in, via especially our mobile phones, technological 
devices, billboards, t-shirts we wear, junk food packages, etc. For this reason, media 
literacy is a field that always has a subject to be discussed. Since we cannot 
completely isolate children from the media, It is necessary to teach children skills 
such as reading, evaluating, and analyzing the media, which this is only possible 
with media literacy. 
This research aims to examine the media literacy curriculum skills, values, 
achievements, media forms, principles, functions, and understandings in the Dijital 
Tayfa and Siberay productions of TRT Cocuk which is Turkey's first children's 
channel and has developed a broadcast policy in line with the best interests of the 
child.
In this study, the basic qualitative research method was used as a research method, 
and the digital document analysis technique was preferred for data collection within 
the scope of the research.
In the study, all parts of Dijital Tayfa production (10 sections, 127 minutes), and 
the first 4 parts of Siberay production (52 minutes) from TRT Cocuk productions
were independently viewed and analyzed by two different researchers. The obtained 
data were compared in a framework and the consistency of the data was ensured.
As a result of the study, it has been determined that the skills, values, and gains in 
the media literacy training program and media forms, media literacy principles, 
media functions, and media understandings in the media literacy theoretical 
framework, are included in the Dijital Tayfa and Siberay productions.