Multipl skleroz hastalarında serum apelin ve adiponektin düzeylerinin hastalık patogenezindeki rolü /
Yazar: FATMA YEKELER ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. CEYLA İRKEÇ
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Adiponektin = Adiponectin ; Apelin = Apelin ; Hastalık = Disease ; Merkez sinir sistemi = Central nervous system ; Merkez sinir sistemi hastalıkları = Central nervous system diseases ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis

Özet:
Multipl skleroz (MS) santral sinir sisteminin bir immün aracılı kronik enflamatuar hastalığıdır. Patofizyolojik olarak beyin ve spinal korda mononükleer hücrelerin perivasküler infiltrasyonu, demiyelinizasyon, aksonal kayıp ve gliozisin olduğu multipl plak formasyonları ile karakterizedir .MS 20-50 yaş arası gençleri etkileyen ortalama başlangıç yaşı 30 olan bir hastalıktır. Kadınlarda erkeklere oranla daha sık görülmektedir. MS'in nedeni hala tam olarak bilinmemekle birlikte çevresel, genetik ve immünolojik faktörler hastalığın etyolojisinde dikkat çekmekte olup etyolojik araştırmalar MS immunopatogenezinde sitokin ve kemokinlerin rolu olabileceğini öne sürmektedir. İmmun sistemde dahil olmak üzere vücutta ve MSS'de oldukça fazla eksprese edilenadipositokinlerden apelin ve adiponektin pek çok otoimmun hastalık ve bazı nörodejeneratif hastalıklarda araştırılmıştır.Bu çalışmanın amacı, daha önce MS'te hiç yada çok az calışılmamış olan
apelin ve adiponektinin bu hastalıkla ilişkisini incelemektir. Böylelikle patagnomonik bir testi bulunmayan hastalığın tanısında takibinde ve tedavi stratejilerinin planlanmasında kullanılabilecek bir belirteç bulunabilir. Bu amacla merkezimizde değerlendirilen 14'ü MS atak, 20'si remisyonda MS hastası olmak üzere toplam 34 RRMS hastası ve 20 sağlıklı kontrol birey çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların serum ornekleri alınarak enzim–linked immunosorbent assay (ELISA) yöntemi ile adiponektin ve apelin düzeyi ölçüldü.
Hasta ve sağlıklı kontroller karşılaştırıldığında hasta ve sağlıklı kontroller arasında serum apelin ve adiponektin seviyesi açısından anlamlı fark saptanmadı.Ayrıca hastalar atak ve remisyonda olma durumlarına göre gruplara ayrıldığında, serum apelin ve adiponektin seviyesi ile hastalık dönemi arasında da istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmedi. Serum apelin ve adiponektin seviyesi remisyon grubundaki hastalarda apelinde yaşla pozitif korele, adiponektinde ise yaşla negatif korela olduğu tespit edilirken sağlıklı kontrol grubunda ve atak grubunda yaşla serum apelin ve adiponektin seviyeleri arasında istatistiksel anlamlı fark saptanmadı. Remisyon grubundaki hastalarda kadınlarda erkeklere göre istatistiksel anlamlı şekilde serum apelin ve adiponektin seviyelerinin yüksek olduğu görüldü.
MS 'de daha önce birçok adipositokin çalışması yapılmış olup apelin ile ilgili bir çalışma bulunmamakta adiponektin ile ilgilide çok az sayıda çalışma bulunmaktadır. Daha önce hiç literatürde incelenmediği ve çok az incelendiği görülen bu parametrelerin araştırılmasının, daha geniş serilerle ve daha ayrıntılı tetkik yöntemleriyle yapılacak çalışmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Multiple sclerosis (MS) is an immune mediated, chronic inflammatory disease of the central nervous system (CNS). It's pathophysiologically characterised by perivascular infiltration of mononuclear cells in brain and spinal cord, demyelinization, axonal loss and multiple plaque formations with gliosis. MS is a disease affecting 20-50 year old young adults with a mean age of onset of 30 years. Whereas the cause of MS is still unknown; environmental, genetic and immunological factors are suspected in etiology with etiologic investigations suggesting that cytokines and chemokines may be playing a role in MS immunopathogenesis. Apelin and adiponectin, adipocytokines expressed excessively throughout the body and CNS including immune system, have been investigated in many autoimmune and some neurodegenerative disorders.
The purpose of the study was to investigate the association of apelin and adiponectin with MS which have not been or scarcely been investigated in MS. Thus a marker to be used in follow up and treatment strategy planning in a disease which doesn't have a pathognomonic test for its diagnosis, may be found. Consequently 34 MS patients, 14 in attack and 20 in remission, and 20 healthy control individuals were recruited for the study. Patients' serum samples were collected to measure adiponectin and apelin levels by enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) test.There wasn't a significant difference regarding serum apelin and adiponectin levels when patients and healthy controls were compared. In adition, when patients were grouped depending on their disease state of attack and
remission, no association between disease state and serum apelin and adiponectin levels were detected. In remission group apelin was positively correlated and adiponectin was negatively correlated with age, whereas there wasn't any significant difference in between serum apelin and adiponectin levels and age in control and attack groups. In remission group females had statistically significantly higher serum apelin and adiponectin levels than males.
There are many studies on adipocytokines in MS, however, there aren't any on apelin and only a few on adiponectin. We believe that investigating these parameters that haven't been or scarcely been studied before, will contribute to studies conducted in broader series and with more detailed methods.