Bracken Temel Kavram Gelişimi Ölçeği ifade edici Türkçe formunun oluşturulması ve temel kavramlarla kişilerarası problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Establishing Bracken Basic Concept Scale- Expressive Turkish form and examining relationship between basic concepts and interpersonel problem solving skills
Yazar: SİBEL YOLERİ
Danışman: PROF. DR. MÜZEYYEN SEVİNÇ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kavram gelişimi = Concept development ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın temel amaçları şunlardır:Okul öncesi dönem çocukları (3-6 yaş) için ?Bracken Temel Kavram Gelişimi Ölçeği- İfade Edici Formu?nun Türkçeye uyarlanması, güvenirlik ve geçerlik çalışmalarını gerçekleştirmek,Temel Kavramlarla Okul Öncesi Kişilerarası Problem Çözme Becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesidir.Örneklem grubundaki çocuklara ?Bracken Temel Kavram Gelişimi Ölçeği-İfade Edici Formu?, ?Okul Öncesi Kişilerarası Problem Çözme Testi? uygulanmış, çocuk ve aileye ait bilgilerin belirlenmesi amacıyla ?Kişisel Bilgi Formu? aileler ve öğretmenler tarafından doldurulmuştur.Bracken Temel Kavram Ölçeği-İfade Edici Formu için ilk olarak orijinal formların Türkçe'ye çeviri işlemleri gerçekleştirilmiştir. Çeviri işlemlerinin ardından istatistik işlemleri yapılmıştır. Ölçeğin güvenirlik, geçerlik çalışma grubunda, İzmir ilinde yaşayan, anaokuluna devam eden, 3-6 yaş grubundan 380 çocuk yer almıştır. Bracken Temel Kavram Gelişimi Ölçeği-İfade Edici Formu?nun güvenirlik çalışmaları için aritmetik ortalama, standart sapma değerleri, iç tutarlık katsayıları hesaplanmış ve test-tekrar test güvenirliği yapılmıştır. Güvenirlik çalışmasında test-tekrar test korelasyonu r= ,99 (p<,001) olarak bulunmuştur. Bracken Temel Kavram Ölçeği-İfade Edici Formu Cronbach Alpha iç tutarlık katsayısının ,91 ve Spearman Brown iki yarı test korelasyonunun ,86 olduğu görülmektedir. KR-20 güvenirliği ise ,89 olarak hesaplanmıştır.Bracken Temel Kavram Ölçeği-İfade Edici Formu?nun geçerlik çalışmaları için uzman görüşleri ile kapsam geçerliliğine bakılmış, yapı geçerliği ve ölçeğin ayırt edici gücü hesaplanmıştır. Analizler, ölçeğin güvenilir ve geçerli olduğunu ortaya koymuştur. Ölçeğin güvenirlik, geçerlik çalışmalarının ardından, okul öncesi dönem çocuklarının ?Bracken Temel Kavram Ölçeği-İfade Edici Formu? ile ?Kişilerarası Problem Çözme Becerileri? ve bazı değişkenler ile ilişkisinin incelenmesi çalışmasına geçilmiştir. Bu çalışmanın örneklem grubunu, İzmir ilinde yaşayan, anaokuluna devam eden, 3-6 yaş grubu 757 çocuk oluşturmuştur. Bu çalışmanın sonuçlarına göre;?Bracken Temel Kavram Ölçeği- İfade Edici Formu? ile ?Kişilerarası Problem Çözme Becerileri? toplam puanları arasında pozitif ve p < .001 düzeyinde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür.?Bracken Temel Kavram Ölçeği- İfade Edici Formu? alt testlerinden Yön/Konum, Benlik/Sosyal Farkındalık ve Zaman/Sıralama alt testleri ile ?Kişilerarası Problem Çözme Becerileri? testi arasında pozitif ve p < .001 düzeyinde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.Araştırma sonucunda kavram gelişiminin ve hem de kişilerarası problem çözme becerisinin yaşla birlikte arttığı belirlenmiştir. Ancak kardeş sayısı açısından anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.

Abstract:
The main purposes of this research are as follows:-Adapting `Bracken basic concept scale- expressive form? into Turkish for preschool period children(3-6 years), achieving studies of reliability and validity.-Examining the relationship between the basic concepts and the preschool interpersonal problem solving skills.`Bracken Basic Concept Scale- Expressive Form? and `Preschool Period Interpersonal Problem Solving Test? have been applied to the children in the sample group and a `Personal Information Form? has been filled by the families and the teachers in order to have information about the child and the family.Original forms for `Bracken basic concept scale- expressive form? have been translated into Turkish first. After the process of translations, statistical procedures have been done. 3-6 years old 380 children who live in İzmir and go on kindergarten have taken place in reliability and validity study group of the scale. For reliability studies of `Bracken basic concept scale- expressive form? arithmetic average, standard deviation values, the internal consistency coefficients have been calculated and test retest reliability has been applied. In reliability study, the correlation of test-retest has been found as r= .99 (p < ,001).It is seen that `Bracken basic concept scale- expressive form? Cronbach Alpha internal consistency coefficient is 91 and Spearman Brown two-half test correlation is 86, and KR-20 reliability has been calculated as 89.For studies of reliability of `Bracken basic concept scale- expressive form? ,it has been looked into experts? opinions and scope validity. Construct validity and power of distinguishing of the scale has been calculated. Analysis have shown that the scale is reliable and valid. After studies of reliability and validity of scale, it has been passed into the process of examining relationship of preschool period children?s `Bracken basic concept scale- expressive form? and `skills of interpersonal problem solving? and some variables. The sample group of this study includes 757 children (3-6 years) who live in İzmir and go on kindergarten. According to the results of this study;`Bracken basic concept scale- expressive form? and subtests are all reliable and valid.There is a positive and meaningful relationship at the level of p < .001 between total points of `Bracken basic concept scale- expressive form? and skills of interpersonal problem solving.There is a positive and meaningful relationship at the level of p < .001 between subtests of `Bracken basic concept scale- expressive form? direction \position, self \social awareness, and time\sorting subtests and `skills of interpersonal problem solving?.It has been found that both concept development and the skills of interpersonal problem solving increase together with the age. However, a meaningful relationship couldn?t be found in terms of sibling number.