Baker kisti tanı ve tedavisinde ultrason görüntülerinin hastayla paylaşılmasının tedavi yanıtına katkısı
The effect of US-feedback (Sonofeedback) in the treatment outcome during diagnosis and aspiration of Baker's cyst
Yazar: GÖKHAN ÇAĞLAYAN
Danışman: PROF. DR. LEVENT ÖZÇAKAR
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Aspirasyon = Aspiration ; Kistler = Cysts ; Steroidler = Steroids ; Tedavi = Treatment ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Ultrasonografi (US) kas iskelet sisteminin birçok tanısal ve girişimsel işleminde sıkça kullanılmaktadır. Girişimsel ultrasonun hedefe ulaşmada katkısı tartışılmazdır. Bu çalışmanın amacı girişimsel işlemlerde US kullanımının görsel "feedback" (geribildirim) olarak tedavi yanıtına etkisinin olup olmayacağını (sonofeedback) ve US görüntülerinin hastayla paylaşılmasının tedavi başarısına katkısını araştırmaktır. Çalışmada hastalar tarafından kolay anlaşılabilir olacağı düşünülerek Baker kisti (BK) hastalık ve işlem modeli olarak kullanılmıştır. US ile tanısı doğrulanmış semptomatik Baker kisti olan toplam 52 erişkin hasta çalışmaya alınmış, hastalar iki gruba (Grup 1: US ekranına bakmayan 26 hasta ve Grup 2: US ekranına bakan 26 hasta olmak üzere) randomize edilmiştir. BK'nin şişlik, ağrı ve eklem hareket açıklığı kısıtlılığı gibi semptomları Rauschning-Lindgren Sınıflandırması (RLC) ile 0-3 arasında değerlendirildi. Bütün analizlerde istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 anlamlı kabul edildi. Her iki grupta hastaların başlangıç Vizüel Analog Skala (VAS), WOMAC (Western Ontario and McMaster Universities Osteoartrit İndeksi), RLC değerleri ve US ile ölçülen BK boyutları benzerdi. Bütün işlemler US eşliğinde yapıldı. İlk olarak hastaların BK aspire edildi, 1 hafta sonra tekrar aspirasyon ve kortikosteroid (1ml betametazon) enjeksiyonu yapıldı. İşlemden hemen sonra US ekranını takip eden Grup 2'deki ağrı şiddeti daha az bulundu (p<0.05). İşlem sırasında hastaların yaşadıkları ağrı şiddeti (VAS işlem) ve işlemi gerçekleştiren hekimin yaşadığı zorluk (VAS hekim) iki grup arasında istatistiksel olarak benzerdi. 1. hafta kontrolde hastaların BK'ye ait ağrıları Grup 2'de daha az olmakla birlikte aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p>0.05), Grup 2'de WOMAC'ın bütün alt ve total değerleri daha düşük bulunmakla birlikte sadece WOMAC ağrı skorları arasında anlamlı fark gözlenmedi. Son kontrolde ise hastaların ağrı skorları ve WOMAC ağrı, fonksiyonellik değerleri Grup 2'de anlamlı olarak daha düşük bulundu (p<0.05) Ancak iki grup arasında WOMAC sertlik skorunda istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p>0.05). Her iki grupta BK'den aspire edilen sıvı miktarı 1. ve 2. aspirasyonlarda benzerdi. Her iki kontrolde US ölçümlerinde gruplar arasında, BK boyutları küçülmekle birlikte, anlamlı fark bulunmadı, RLC dağılımları ise Grup 2'de anlamlı olarak daha düşük bulundu (p<0.05). Bu sonuçlar US ekranını izlemenin ağrı ve fonksiyonellikle ilgili olarak tedaviye olumlu katkısı olabileceği hipotezimizi desteklemiş oldu. Sonuç olarak hastalara US ekranını takip ettirmek BK aspirasyonunda olduğu gibi US eşliğinde yapılan girişimlerde tedavide daha iyi sonuçlar alınmasını sağlayabilir. Bu çalışma diagnostik kas iskelet US'nin birçok avantajı yanında terapötik etkisi de olabileceğini göstermiştir.

Abstract:
Ultrasound (US) is widely used during musculoskeletal diagnostic and interventional procedures. It is doubtless that interventional US helps to reach the target precisely. The aim of this study was to explore whether the treatment outcome would be affected if the patients simultaneously follow the US screen. In this regard, we used the clinical scenario of Baker's cyst (BC) as a simple and comprehensive model. Totally, 52 adult patients who had symptomatic BC were recruited and the diagnosis was confirmed by using US. Then the patients were randomized into two groups: Group 1: not following the US screen; Group 2: following the US screen during the procedure. Symptoms of BC like swelling, pain and range of motion were assessed by using Rauschning-Lindgren Classification (RLC) from 0 to 3. Statistical significance was set at p < 0.05. Both groups had similar initial Visual Analog Scale (VAS), WOMAC (Western Ontario and McMaster Universities Osteoarthritis Index), RLC scores and US measurements of BC. All the interventions were performed under US guidance. First BCs were aspirated. One week later, BCs were re-aspirated and corticosteroid (1ml betamethasone) was injected directly into the cyst. After the first aspiration, patients in Group 2 had significantly lower VAS scores (p<0.05). VAS for procedure pain and VAS for the difficulty of the procedure for the physician values were similar between the groups (both p>0.05). In the first week control, Group 2 had lower VAS scores than Group 1 but this was not statistically significant. Group 2 had statistically lower WOMAC total scores, stiffness and function subscores except for pain scores. In the last control, Group 2 had significantly lower VAS scores and WOMAC scores except for stiffness. The groups were similar as regards the amount of aspirate, and in both groups second aspirations yielded less fluid (both p<0.05). After aspiration and injection, both groups had ultrasonographically smaller BC but the difference between groups was not significant. Group 2 had significantly lower RLC values in control visits. To conclude, our results supported the hypothesis that following the US screen has positive effect on pain and function. It may cause better treatment outcome during US-guided interventional procedures like BC aspiration.