İstanbul'da türbe ziyaretinde bulunan insanların popüler dindarlık düzeyleri üzerine sosyolojik bir inceleme
A sociological analysis of the popular religiosity levels of visitors to a tomb in Istanbul
Yazar: RUMEYSA AKPINAR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ARSLAN
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu araştırma, İstanbul'da bulunan Eyüp Sultan Türbesi ziyaretçilerinin popüler dindarlık düzeylerinin sosyolojik açıdan incelenmesini konu edinmektedir. Üç bölümden oluşan araştırmamızın ilk kısmında popüler dindarlıkla alakalı teorik bir çerçeve oluşturulmuştur. İkinci kısımda araştırmanın yöntem ve tekniklerine değinilmiş, veri toplama araçları ve veri analizi hakkında bilgi verilmiştir. Araştırmamızın üçüncü kısmında ise öncelikle araştırma alanıyla alakalı genel bir bilgilendirme yapılmış, daha sonra elde edilen bulgular yorumlanmıştır. Araştırmamızın temel veri toplama aracı anket olup yerinde gözlem ve mülakat teknikleri de kullanılmıştır. Katılımcıların popüler dindarlık düzeyleri cinsiyet, yaş, eğitim seviyesi, medeni durum, sosyal tabaka gibi değişkenlere göre incelenmiş; popüler dindarlık ile normatif dindarlık ve batıl inançlar arasındaki ilişkinin mahiyeti tespit edilmeye çalışılmıştır. Sonuç kısmında ise elde edilen bulguların genel bir değerlendirmesi yapılmış, bağımsız değişkenlere göre ziyaretçilerin popüler dindarlık tutumlarındaki farklılaşmalar ele alınmıştır. Yapılan analizler neticesinde katılımcıların popüler dini inanç ve uygulamaları batıl inançlardan ayrı tuttuğu, popüler inanışları normatif dinin bir gereği gibi kabul ettikleri tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Dindarlık Farklılaşması, Popüler Dindarlık, Normatif Dindarlık, Ziyaret Dindarlığı, Eyüp Sultan Türbesi

Abstract:
This study aims at examining, from a sociological aspect, the popular religiosity levels of visitors to the Eyup Sultan Tomb in Istanbul. In the first part of this three-part study, a theoretical framework is designed and presented in regard to popular religiosity. The second part discusses the applied research methods and procedures and provides further details on the data collection tools and data analysis processes. The third part primarily begins with providing an overview of the field of study, followed by an interpretation of the findings. This study uses surveys as its primary data collection instrument, in addition to on-site observation and interviewing methods. In this sense, popular religiosity levels of participants are examined based on such variables as gender, age, education level, marital status and social strata, thereby making a particular effort to ascertain the nature and type of the relationships between popular religiosity, normative religiosity and superstitions. This study finally concludes with a broad assessment of the results and a concise discussion of the differences among the visitors' attitudes of religiosity according to independent variables. The findings of these analyses reveal that participants keep separate the popular religious beliefs and practices from the superstitions and recognise the popular beliefs as a requirement of the normative religion. 

Key Words: Religious Stratification, Popular Religiosity, Normative Religiosity, Visiting Religiosity, Eyup Sultan Tomb