Otizm spektrum bozukluğu gösteren çocukların görsel arama performanslarının normal gelişme gösteren çocuklar ile karşılaştırılması
Comparison of visual search performance of children with autism spectrum disorder with normal development children
Yazar: FİLİZ GÜRDİL
Danışman: PROF. DR. TEVFİK ALICI
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Dikkat = Attention ; Görsel algılama = Visual perception ; Görsel dikkat = Visual attention ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Performans = Performance ; Seçici dikkat = Selective attention ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education

Özet:
Otizmde gözlenen bilişsel anormallikler genellikle üstün beceriler yerine hasar açısından düşünülmektedir. Diğer taraftan, alanyazında çok sayıda araştırmadan otizmli bireylerin yerel düzeyde işlemlemede üstün bir performansa sahip oldukları yönünde veriler elde edilmiştir. Bu araştırmada, araştırmacılar tarafından tasarlanan görsel arama görevleri (özellik arama ve bağlantı arama) kullanılarak otizmli çocukların görsel-mekansal dikkatlerinin yaşıtları normal gelişim gösteren çocuklara göre üstün olup olmadığı araştırıldı. Bununla birlikte, yerel işlemleme açısından olası bir farklılığın uyaran karmaşıklığı arttığında tekrarlanıp tekrarlanmayacağını ve olası farkın küresel öncelik ile ilgili olup olmadığını görebilmek için, katılımcılara yine araştırmacılar tarafından tasarlanan resim fark testi uygulandı. Beklenenin tersine, otizmli çocukların görsel arama görevlerindeki performanslarının yaşıtları normal gelişen çocuklardan üstün olmadığı görüldü. Bununla birlikte, bağlantı görevinde hedef var denemelerinde ekran boyunun artmasından normal gelişen çocuklar otizmli çocuklardan daha fazla etkilendiler. Hedefin olmadığı denemelerde iki grup arasında anlamlı hız farkı yoktu. Özellik görevinde hedef var denemelerinde ise, otizmli çocuklar normal gelişen çocuklar kadar hedefi doğru tespit edebildiler; ancak bunun için daha fazla zamana ihtiyaç duydular. Resim fark testinin sonuçlarına bakıldığında, otizmli çocukların daha basit görevlerde (resim 2 ve resim 3) performans olarak zihinsel gelişim geriliği gösteren çocuklar ile birliktelik gösterirken görevin zorluğu arttığında performanslarının iyileşerek zihinsel gelişim geriliği gösterenlerin performansından uzaklaştığı ve normal gelişim gösteren çocukların performansına ulaştığı gözlemlendi. Araştırma kapsamında ayrıca, normal gelişim gösteren çocuklar ile normal gelişim gösteren yetişkinlerin görsel-mekansal dikkat performansları görsel arama görevleri ve resim fark testi kullanılarak incelendi. Hem özellik ve bağlantı görsel arama görevinde hem de resim fark testinde yetişkinlerin performansının normal gelişen çocuklardan anlamlı derecede daha iyi olduğu görüldü.

Abstract:
The cognitive abnormalities observed in autism are generally attributed to damage rather than superior skills. On the other hand, data from many studies in the literature show that individuals with autism have superior performance at local level processing. In this study, it was examined whether the visual-spatial attention of children with autism was superior to their peers with normal development by using visual search tasks (feature search and conjunctive search) designed by the researchers. Besides that, the picture difference test designed by the researchers was applied to the participants to see whether a possible difference in local processing would be repeated if the stimulus complexity increased, and to see if the possible difference was related to global priority. Contrary to expectations, it was observed that the performances of children with autism were not superior to those of their peers in visual search tasks. However, in trials where the target was present in the conjunctive task, children normally developing were more affected by the increase in screen size than children with autism. In the trials where the target was absent, there was no significant speed difference between the two groups. In the feature task, in the trials where the target was present, children with autism were able to correctly identify the target as normal children. But they needed more time for this. Looking at the results of the picture difference test, children with autism performed similarly with the children with mental retardation for simpler tasks (picture 2 and picture 3). However, when the difficulty of the task increased, their performance improved, and they achieved the performance of children with normal development. In the scope of the study, visual-spatial attention performance of normal development children and normal development adults was examined using visual search tasks and picture difference test. It was observed that adults performed significantly better than the normal developing children for both feature/conjunctive visual search task and the picture difference test.