Şer'iyye sicillerine göre Tokat'ta giyim kuşam ve takı (1770-1830)
Tokat clothes and jewelry according to court register (1770-1830)
Yazar: ŞULE SEMA ALKOÇ
Danışman: PROF. DR. ALİ AÇIKEL
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History ; Tarih = History
Dizin: Erkek giysileri = Man clothes ; Kadın giysileri = Woman clothing ; Kültür tarihi = Cultural history ; Takılar = Jewellerys ; Tereke Defterleri = Tereke Registers ; Tokat = Tokat ; Şeriye mahkemeler = Şeriye mahkemeleri

Özet:
Bu tez, 1770 ve 1830 yılları arasında Tokat şehrinde kadın, erkek giyim kuşam ve takı ürünlerinin tespitini yapmıştır. Bu konuların sosyal ve ekonomik açıdan değerlendirilmesini amaçlamıştır. Tarihin içinden çıkan giyecek ve takının; güzel sanatlar, sanat tarihi, din, halk kültürü, edebiyat, müzik, resim, sosyoloji ve iktisat bilimi dallarında, somut ve soyut kültür kaynaklarına nasıl yansıdığı karşılaştırılmalı olarak incelenmiştir.
Araştırmada önce arşiv kayıtları okunmuş, okunan veriler excele aktarılmış, excelde girdiler tablolaştırılmış ve her başlık için ayrı sonuçlar elde edilmesiyle tez; disiplinler arası çalışmaların da katkısıyla yazılmaya başlanmıştır. İncelenen tereke kayıtları ile kadın ve erkeklerin kullanmış oldukları giyim kuşam ve takıya ait olan ürünlerin çeşitleri sınıflandırılmış; toplam adetleri ve toplam fiyat paylarına bağlı olarak birim fiyat, fiyat aralıkları ve ortalama fiyatları hesaplanmıştır.
Çalışma giriş, dört ana dört bölüm, sonuç, kaynakça ve ekler kısmından oluşmuştur. Birinci bölümde, kadın giyim kuşamına ait olan ürün çeşitleri tespit edilmiştir. Kullanım durumlarına göre ana başlıklar oluşturulmuştur. Çıkan veriler alt başlıklarla desteklenmiştir. Tokatlı kadınların kıyafet tercihleri tespit edilmiştir. İkinci bölümde, eldeki verilere göre kadın takıları, kullanım yerlerine göre gruplanmıştır. Çeşit ve ölçü üzerinden incelenmeler yapılmıştır.
Üçüncü bölümde erkek giyim kuşamına ait olan ürünlerin kullanıldıkları yerlere göre ana başlıkları belirlenmiştir. Bununla beraber Tokat'ın üretim ve pazarlamada aktif bir pazar olması sebebiyle tüccar ve esnaf miras kayıtlarında yer alan etiket fiyatlı ticari mallar da ayrıca dikkate alınmıştır. Dördüncü bölümde ise erkek takıları değerlendirilmiştir. Takılar kullanılma biçimlerine göre ayrılmıştır. Ayrıca miras kayıtlarında yer altın sikke fiyatları üzerinden çalışmanın dönem aralığındaki enflasyonun tespiti yapılmıştır. Çalışmada mevcut olan veriler görsellerle desteklenmiştir. Tablo ve grafiklerdeki tespitlerle netleştirilmiştir. Ayrıca tezin sonuna bir giyim kuşam ve takı sözlüğü eklenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Şer'iyye Sicili, Tereke, Tokat, Giyim Kuşam, Takı.

Abstract:
This thesis identifies women's and men's clothing and jewelry products in Tokat between 1770 and 1830. It aims to evaluate these issues from a social and economic perspective. It is examined how clothing and jewelry emerging from history are reflected in tangible and intangible cultural sources in the fields of fine arts, art history, religion, folk culture, literature, music, painting, sociology and economics.
In the research, the archive records were read at first, the read data were transferred to excel, the entries in excel were tabulated and the thesis was started to be written with the contribution of interdisciplinary studies by obtaining separate results for each title. With the estate records examined, the types of clothing and jewelry products used by men and women were classified; total quantities, unit prices, price ranges and average prices were calculated.
The study consists of an introduction, four main chapters, conclusion, bibliography and appendices. In the first part, product types belonging to women's clothing were identified. Titles were created according to their usage status. The findings are supported with sub-titles. Clothing choices of women from Tokat were detected. In the second part, according to the existing data, women's jewelry is grouped according to their uses. Analyses were made on the basis of type and size.
In the third part, the titles of the products of men's clothing were determined according to their uses. However, since Tokat was an active market in manufacturing and marketing, the marked-price merchandise in the estate records of merchants and artisans was also taken into account. In the fourth part, men's jewelry was examined. Jewelry is classified according to the way they are used. In addition, the prices of gold coins in estate records were used to detect inflation during the period of the study. The data present in the study is supported with visuals. It is clarified with the findings in tables and graphs. In addition, a dictionary of clothing and jewelry has been added at the end of the thesis.
Key Words: Court register, Estate record, Tokat, Clothing, Jewerly.