Doğal öldürücü (NK) hücrelerinden elde edilen eksozomların hücre sitotoksitesi üzerindeki etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of exosomes from natural killer (NK) cells on cell cytoxity
Yazar: KEVSER İNCE
Danışman: DOÇ. DR. SERDAR ÖZTUZCU
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tıbbi Biyoloji = Medical Biology

Özet:
Bağışıklık sistemi vücudu yabancı ve zararlı mikroorganizma ve maddelerden koruyarak hastalıklara karşı bir savunma mekanizması oluşturan karmaşık bir sistemdir. Bağışıklık sistemi kazanılmış ve doğal olarak iki ana gruba ayrılır. Doğal öldürücü (NK) doğal bağışıklık sistemin en önemli ve etkili hücrelerindendir. NK hücreleri, uyarıldıkları anda sitokin salgılarlar ve oldukça hızlı cevap verebilme yeteneğine sahiptirler. NK hücreleri hem lenfoid organlarda hem de kemik iliği, akciğer ve bağırsak gibi lenfoid olmayan periferik dokularda bulunur. NK-92 hücre hattı iyi karakterize edilmiş standardize bir NK hücre hattıdır ve hücre bazlı immünoterapi de ideal bir kaynaktır. Eksozomlar, çeşitli fizyolojik ve patolojik koşullara yanıt olarak hücreler tarafından salınan küçük veziküllerdir. Kanserde eksozomlar, antitümör aktivitesini uyarabilir. Böylece tümörü durdurabilir ya da yavaşlatabilir. NK hücresinden elde edilen eksozomlar tarafından, hedef hücrelere iletilen proteinler ve nükleik asitler, biyolojik tepkilerini etkili bir şekilde değiştirebilir. Eksozomların bu özelliğiyle NK'lar, kanse hücrelerine karşı göstermiş olduğu sitotoksisite yeteneğinin dahada önemli bir etken olmasını sağlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda, kanserli ve sağlıklı hücre gruplarına eksozom vererek hücreler üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Çalışmamızda NK-92 hücre hattı kullanıldı ve uygun koşullarda kültür edildi. Kültür edilen hücrelerden eksozomlar izole edildi ve karakterize edilerek doğrulandı. Akciğer hücre hatlarından; A549, HTB54 kanser ve sağlıklı Beas-2B hücre hatları kültürü yapıldı. İzole edilen NK eksozomları farklı dozajlarda, akciğer hücrelerine uygulandı ve WST-1 yöntemi ile hücre canlılığı analiz edildi. Elde edilen verilere göre, K562 kontrol hücre hattı ile yapılan deneylerde NK eksozomlarının doza bağımlı olarak hücre canlılığını azalttığı görülmüştür. Buna ek olarak, K562 hücre hattı ile belirlenen konsantrasyonlarda NK eksozomları; HTB-54, Beas2B hücre hatlarında %30 oranlarında hücre canlılıklarının azalttığı, ancak A549 hücre hattında ise hücre canlılığını arttırdığı gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, verilerimiz NK eksozomlarının akciğer kanserine karşı yenilikçi bir terapötik yaklaşım olabileceğini göstermiştir.

Abstract:
The immune system is a complex system that forms a defense mechanism against disease by protecting the body from foreign and harmful microorganisms and substances. The immune system is divided into two main groups: acquired and natural. Natural killer (NK) cells are among the most important and effective cells of the innate immune system. NK cells release cytokines upon stimulation and have the ability to respond very rapidly. NK cells are found in both lymphoid organs and non-lymphoid peripheral tissues such as bone marrow, lung and intestine. The NK-92 cell line is a well-characterized, standardized NK cell line and an ideal source for cell-based immunotherapy. Exosomes are small vesicles released by cells in response to various physiological and pathological conditions. In cancer, exosomes can stimulate antitumor activity. This can stop or slow down the tumor. Proteins and nucleic acids delivered to target cells by NK cell-derived exosomes can effectively alter their biological response. This feature of exosomes makes NKs an even more important factor in their cytotoxicity against cancer cell. For this purpose, exosomes were administered to cancerous and healthy cell groups and their effects on cells were investigated. NK-92 cell line was used in our study and cultured under appropriate conditions. Exosomes were isolated from cultured cells and characterized and validated. Lung cell lines; A549, HTB54 cancer and healthy Beas-2B cell lines were cultured. Isolated NK exosomes were applied to lung cells at different dosages and cell viability was analyzed by WST-1 method. According to the data obtained, NK exosomes decreased cell viability in a dose-dependent manner in experiments with K562 control cell line. In addition, NK exosomes at concentrations determined with K562 cell line decreased cell viability by 30% in HTB-54, Beas2B cell lines, but increased cell viability in A549 cell line. In conclusion, our data showed that NK exosomes could be an innovative therapeutic approach against lung cancer.