Sigara kullanımının hafif KOAH'lı olgularda ve KOAH için risk altındaki olgularda hiperinflasyon üzerine etkisi
The effect of tobacco use in patients with mild copd and patients at risk for COPD on hyperi̇nflation
Yazar: MEHMET ERDEM ÇAKMAK
Danışman: PROF. DR. ARİF HİKMET ÇIMRIN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer = Lung ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Nitrojen = Nitrogen ; Sigara dumanı kirliliği = Tobacco smoke pollution ; Sigara içme = Smoking

Özet:
Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH); tam olarak geri dönüşümlü olmayan, ilerleyici hava akımı kısıtlanması ile karakterize bir hastalıktır. Bu hastalık, zararlı gaz ve partiküllere özellikle sigara dumanına karşı oluşan enflamatuvar bir süreç sonucu gelişir. Enflamasyon yalnızca akciğerlerle sınırlı olmayıp, sistemik özellikler de göstermektedir. Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH)? nda çapı 2 mm den küçük olan havayollarının, havayolu obstrüksiyonunun temel alanı olduğu ve hastalık şiddetinin artmasıyla küçük hava yollarındaki enflamatuvar ve yapısal değişikliklerin arttığı bilinmektedir. Bu çalışmada,  kronik tütün dumanı maruziyeti olan olgularda, tüketilen tütün dumanının miktarı arttıkça pulmoner hiperinflasyonda değişiklik olup olmadığını ve GOLD standartlarına göre risk altında ve hafif KOAH olarak tanımlanan olgularda küçük havayolu ventilatuvar özelliklerinde bir değişiklik olup olmadığını araştırmayı amaçladık.
Araştırmamızın sonucunda, hafif KOAH?lı grup (olgu grubu) ve normal (KOAH olmayan, kontrol) grup karşılaştırıldığında FEV1, FEV1/FVC, FEF 25-75 değerlerini olgu grubunda daha düşük, FVC, FRC, Scond ve Sacin değerlerini olgu grubunda daha yüksek saptadık. Olgu grubu sigara kullanım durumuna göre gruplara ayrılıp karşılaştırıldığında; FEV1, FVC, FEV1/FVC, FEF25-75, Scond ve Sacin değerleri arasında anlamlı farklılık saptadık. Araştırmamızda olgu grubunda 10-20 paket.yıl sigara kullanan 2 hasta olduğundan 10-20 paket.yıl sigara kullanan grup ve 21-30 paket.yıl sigara kullanan grup birleştirilerek değerlendirildi. FVC, FEV1/FVC, Sacin ve Scond değerleri arasında anlamlı farklılık saptadık. Tüm olgular ( olgu ve kontrol grubu) kendi içinde sigara kullanım durumuna göre gruplara ayrılıp karşılaştırıldığında; FEV1, FVC, FEV1/FVC, FEF25-75, Scond ve Sacin değerleri arasında anlamlı farklılık saptadık. Sigara içme oranı arttıkça FEV1, FEV1/FVC, FEF 25-75 değerlerinde azalma, Sacin ve Scond değerlerinde artma saptadık.Yaşın etkisini kontrol ederek yaptığımız analizde ise, tüm olgular 50 yaş sınır alınarak 50 yaş altı ve 50 yaş üstü olarak gruplandırıldığında, FEF 25-75, FEV1/FVC  oranı 50 yaş üstünde anlamlı olarak daha düşük bulundu. RV/TLC oranı, Sacin  ve Scond değerlerini ise 50 yaş üstünde anlamlı olarak daha yüksek olarak saptadık. Olgu grubu 50 yaş sınır alınarak 50 yaş altı ve 50 yaş üstü olarak gruplandırıldığında, 50 yaş üstü hasta grubunda Sacin yüksekliği dışında 50 yaş altı gruba göre anlamlı farklılık saptamadık. Kontrol grubu ise 50 yaş altı ve 50 yaş üstü olarak gruplandırılıp değerlendirildiğinde, Scond ve RV/TLC değerlerini 50 yaş üstünde anlamlı olarak daha yüksek olarak saptadık. Olgu grubu ve kontrol grubu 50 yaş altı baz alınarak karşılaştırıldığında FEV1, FEV1/FVC, FEF 25-75 değerlerini olgu grubunda daha düşük, FRC ve Scond değerlerini olgu grubunda daha yüksek saptadık. Olgu grubu ve kontrol grubu 50 yaş üstü baz alınarak karşılaştırıldığında, FEV1, FEV1/FVC, FEF 25-75 değerlerini olgu grubunda daha düşük, FVC, FRC, Scond ve Sacin değerlerini olgu grubunda daha yüksek saptadık. Olgu grubu ve kontrol grubu 21 paket.yıl üzeri sigara kullanımı baz alınarak karşılaştırıldığında, FEV1, FEV1/FVC, FEF 25-75 değerlerini hafif olgu grubunda daha düşük, FVC, FRC, Scond ve Sacin değerlerini olgu grubunda daha yüksek saptadık. 
Sonuçlarımız, yaştan bağımsız olarak tütün kullanım miktarı arttıkça solunum fonksiyon testleri değerlerinde azalma, ventilatuar inhomojenitede artma, pulmoner hiperinflasyonda artma ve ekspiratuvar hava akım kısıtlılığının geliştiğini göstermiştir.

Abstract:
COPD (Chronic Obstructive Pulmonary Disease) ; an irreversible disease characterized by progressive restriction of air flow. This disease develops as a result of the inflammatory process that occurs against  harmful gases and particles, especially tobacco smoke. Inflammation is not limited only to lungs, it also shows  systemic properties. It?s known that, in Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD),  the airways having a diameter smaller than 2 mm, are the basic areas of airway obstruction; and as disease severity increases, inflamatory and architectural differences increase. İn this study, we investigated that in patients with chronic exposure to tobacco smoke, whether the amount of consumed tobacco smoke increases pulmonary hyperinflation changes and the changes of the small airline ventilating properties in patients defined as patients with mild COPD and at risk according to GOLD standards. 
As a result of our investigation, we found that when mild COPD (plot) group was compared to the normal (non-COPD, control) group, FEV1, FEV1/FVC, FEF 25-75 values were slightly lower in plot group and FVC, FRC, Scond and Sacin values were higher in plot group. In control group,  we found significant difference in FEV1, FVC, FEV1/FVC, FEF25-75, Scond and Sacin values compared according to the amount of consumed tobacco. İn our study, 10-20 pack year smoker group and 21-30 pack year smoker group were combined in plot group, we found significant difference FVC, FEV1/FVC, Sacin and Scond values. When all cases (plot and control group) were compared according to the amount of consumed tobacco, we found significant difference in FEV1, FVC, FEV1/FVC, FEF25-75, Scond and Sacin values. When smoking rate increases, FEV1, FEV1/FVC, FEF 25-75 values reduce, and Sacin and Scond values increase. To control the effect of the age, all cases were grouped as under the age of 50 and over 50 years. FEF 25-75, FEV1/FVC values were found to be significantly lower in patients with over 50 years of age. RV/TLC, Sacin and Scond values were found to be significantly higher in the group over 50 years of age. Patients with plot group were grouped as under the age of 50 and over 50 years and Sacin value was found to be significantly higher in over 50 years age group. Control group were grouped as under the age of 50 and over 50 years of age and Scond and RV/TLC values were found to be significantly higher in over 50 years age group. When plot group and control group were compared , under the age of 50, FEV1, FEV1/FVC, FEF 25-75 values were found to be lower and FRC and Scond values were found to be higher in plot group. Plot group and control group over 50 years of age were compared and, FEV1, FEV1/FVC, FEF 25-75 values were found to be lower in plot group, and FVC, FRC, Scond and Sacin values were found to be higher in plot group. Plot group and control group smoking over 21 pack year were compared, and FEV1, FEV1/FVC, FEF 25-75 values were found to be lower and , FVC, FRC, Scond and Sacin values were found to be higher in plot group.
Our results showed that regardless of age, as the amount of tobacco use increases, respiratory function tests decrease , ventilating inhomogenity and  pulmonary hyperinflation increase, and expiratory air flow restriction develops.