Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde hizmet veren bireylerin ses problemlerinin ve alışkanlıklarının subjektif olarak değerlendirilmesi
Subjective evaluation of voice problems and habits of individuals providing service in special education and rehabilitation centers
Yazar: ESRA NUR KÜÇÜK
Danışman: PROF. DR. MEHMET AKİF KILIÇ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat) ; Psikoloji = Psychology ; Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Alışkanlıklar = Habits ; Dil ve konuşma terapisi = Speech therapy ; Dil ve konuşma terapisi = Speech therapy ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Ses = Voice ; Ses bozuklukları = Voice disorders ; Ses hastalıkları = Voice diseases ; Ses terapisi = Sound therapy ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitim destek hizmetleri = Special education support services

Özet:
Bu araştırmada özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde hizmet veren bireylerin ses problemlerinin ve alışkanlıklarının sübjektif olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın verileri 2020 Temmuz-Eylül ayları arasında 96 eğitim personelinin (dil ve konuşma terapisti, özel eğitim öğretmeni, okul öncesi öğretmeni vd.) katılımıyla elde edilmiştir. Katılımcılara araştırmacı tarafından hazırlanan anket ve Ses Handikap Endeksi (SHE-30) uygulanmıştır. 'Boğazda ağrı veya tahriş hissi' bağımlı değişken olarak seçilmiştir. Katılımcıların %61,5'i (n=59) boğazda ağrı veya tahriş hissi yaşadığını belirtmiştir ve bu grubun önemli bir bölümü 20-30 yaş aralığındadır. Boğazda ağrı veya tahriş hissi olan bireylerin %10,2'si (n=6) bir uzman tarafından ses problemi ile ilgili tanı aldığını, %6,8'i (n=4) yaşadığı ses probleminden dolayı kısa süreliğine de olsa mesleğine ara vermek zorunda kaldığını, önemli bir bölümü eşlik eden alerji/burun tıkanıklığı, öksürme ve boğaz temizleme ihtiyacı, boyun/sırt ağrısı ve reflü düşündüren semptomların varlığını bildirmiştir. Okul öncesi yaş grubu ile çalışma, yüksek ortam gürültüsü, derste yüksek sesle konuşma ihtiyacı, günlük su tüketimi, ses problemi yaşadığında konuşmaya devam etme ve akşam yemeğinden sonra atıştırma (tatlı/çerez/meyve vb.) alışkanlığı ile boğazda ağrı veya tahriş hissi arasındaki ilişki istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Boğazda ağrı veya tahriş hissi yaşayan grubun SHE-30 puanları da diğer gruba göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Grup içerisinde seslerin yaşam kalitesi üzerine fonksiyonel ve fiziksel etkilerinin benzer, emosyonel etkilerinin ise daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Dil ve konuşma terapistlerinin ses hijyeni konusundaki bilgi düzeyinin diğer meslek gruplarından daha yüksek olduğu ancak ses hijyen davranışlarına yeterli derecede dikkat etmedikleri; diğer meslek gruplarının ise ses sağlığı ve korunmasına ilişkin bilgi ve farkındalık düzeylerinin artırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
In this study, it is aimed to evaluate the vocal problems and habits of individuals serving in special education and rehabilitation centers subjectively. The data of the research were obtained with the participation of 96 education personnel (speech and language therapist, special education teacher, preschool teacher, etc.) between July and September 2020. A questionnaire prepared by the researcher and The Turkish Version of The Voice Handicap Index (T-VHI) were applied to the participants. The pain or irritation in the throat was selected as an dependent variable. 61.5% (n=59) of the participants stated that they felt pain or irritation in the throat, and a significant part of this group was between the ages of 20-30. 10.2% (n=6) of individuals with a feeling of pain or irritation in the throat reported that they were diagnosed with a voice problem by a specialist, and 6.8% (n=4) reported that they had to take a break from their profession albeit for a short time due to the voice problem they experienced. A significant proportion of individuals with pain or irritation in the throat reported the presence of concomitant allergy/nasal congestion, coughing and throat clearing, neck/back pain, and symptoms suggestive of reflux. The relationship between the feeling of pain or irritation in the throat and working with the preschool age group, loud workplace noise, the need to speak loudly in the classroom, daily water consumption, continuing to talk when having a voice problem and the habit of snacking (dessert/snack/fruit etc.) after dinner was found to be statistically significant. The T-VHI scores of the group with pain or irritation in the throat were also found to be significantly higher than the other group. It was determined that functional and physical effects of voice on the quality of life were similar, but emotional effects were lower within the group. It was concluded that speech and language therapists have higher knowledge of vocal hygiene than other occupational groups, but they do not pay enough attention to vocal hygiene behaviors. The knowledge and awareness levels of other occupational groups about voice health and protection should be increased.