Anonim şirket esas sözleşmesinin yorumlanması
Interpretation of the articles of association in joint stock company
Yazar: İSMAİL ÖZGÜN KARAAHMETOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. BURAK ADIGÜZEL
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Ticaret Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anonim ortaklıklar = Incorporated companies ; Anonim şirketler = Joint stock companies ; Güven = Confidence ; Sözleşmeler = Contracts

Özet:
Anonim şirket esas sözleşmesi şirketin anayasasıdır. Esas sözleşme kural olarak kurucuların iradelerinden teşekkül eden bir belge niteliğindedir. Bu sözleşmenin önemi, kendisini anonim şirkete dair bir uyuşmazlık olduğunda gösterir. Çünkü bu sözleşmede uyuşmazlığın çözümüne dair bir düzenlemeye yer verilmiş olabilir. Bununla birlikte esas sözleşme hazırlanırken veyahut sonradan yapılan değişikliklerle yeni düzenlemelere gidilirken öngörülü ve özenli davranmama, birtakım hukuki sorunlara da davetiye çıkarabilir. Bunların çözümü esas sözleşmenin yorumlanması ile olmaktadır. 
Tam da bu noktada esas sözleşmenin bir irade açıklaması niteliğinde olduğundan hareket edilmeli ve hükümleri güven prensibi ışığında yoruma tabi tutulmalıdır. Ayrıca esas sözleşme hükümleri yorumlanırken hakimin, kanunların ve sözleşmelerin  yorumlanmasına dair genel kurallara, esas sözleşmenin niteliğine uygun düştüğü ölçüde başvurabilmesi mümkündür. Yine bu halde hakim, her bir somut uyuşmazlıkta -konu aynı olsa dahi- ihtilafın tarafı olan kimselerin davranışlarını, tutumlarını ve konu hakkında bilgi sahibi olup olmadıklarını göz önünde bulundurarak nihai kararı vermesi icap eder. Bu yüzden hakimin çıkış noktası, esas sözleşmenin (isterse tek taraflı irade beyanıyla da meydana getirilen esas taahhütname olsun) irade temelli olduğu düşünüldüğünde söz konusu irade açıklamalarına ne şekilde anlam verileceği bağlamında irade açıklamasına muhatap olan kişinin irade açıklamasını kendisince bilinebilen bütün durum ve koşulları dürüstlük kuralları ışığında değerlendirerek nasıl anlaması gerektiğine dair güven prensibi olmalıdır.
Anahtar Kelimeler : Anonim şirket, esas sözleşme, yorum, güven prensibi.

Abstract:
The articles of association of the company is the constitution of the joint-stock company. As a rule, the main contract is a document composed of the will of the founders. The importance of this conract shows itself when there is a discrepancy in the joint-stock company. Because this contract may be given an arrangement about the solution of the dispute. However, while preparing the main contract or making new arrangements with the amendments made later, it can also bring about some legal problems, being due to not to be foreseeable and attentive. The solution of these problems is through the interpretation of the articles of association. 
At this point, it should be acted as a statement of will of the articles of association and its provisions should be interpreted in the light of the principle of trust. In addition, when interpreting the provisions of the articles of association, it is possible for the judge to apply the general rules on the interpretation of the laws and contracts in accordance with the nature of the articles of association. Nevertheless in this case, the judge must make a final decision considering the behaviors, attitudes and knowledge of the persons subject to the dispute, even if they are the same in every concrete dispute. Therefore, the starting point of the judge, the main contract (whether or not with the unilateral declaration of will, namely  the main recognizance) is considered to be based on the will in the context in what way the meaning the statement of declaration of will in the context as an adressee who will be able to evaluate all the circumstances and conditions that can be known in the light of the rules of good faith, in other words trust principle.
Keywords: Joint-stock company, main contract, interpretation, trust principle.