Tarımsal kooperatiflerin iktisadi analizi: Diyarbakır örneği
An economic analysis of agricultural cooperatives: A case study of Diyarbakir
Yazar: REYHAN TOPLU
Danışman: DOÇ. DR. MURAT BİRDAL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Teorisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Diyarbakır = Diyarbakır ; Ekonomik analiz = Economic analysis ; Kooperatifler = Cooperatives ; Tarım kooperatifleri = Agricultural cooperatives

Özet:
Türkiye'de ve diğer ülkelerde kooperatifler ülke ekonomilerini yön veren birimlere dönüşmeye başlamışlardır. Kooperatifler içerisinde tarım kooperatifleri kırsal yerleşimlerde belirleyici bir öneme sahiptir. Çünkü ekonomik gelirlerin büyük bir bölümü tarım ve tarıma dayalı sanayiden oluşmaktadır. Ekonomik hayatta görülen rekabet, bürokratik engeller yasal düzenlemeler ve nihai olarak küreselleşme olguları kooperatifleri derinden etkilemiştir. Bu nedenlerle tez çalışmasında kooperatifler teorisi neo-klasik ve yeni kurumsal ekonomi (YKE)  yaklaşımları çerçevesinde sunulmaktadır.
Kooperatiflerin dünyadaki gelişimi hem düşünsel hem de pratik boyutlarıyla ele alınarak dünyadan farklı iki tarımsal kooperatif örgütlenmesine yer verilmiştir.
Bu çalışmasının uygulama kısmında ise Diyarbakır'daki Tarımsal Kalkınma Kooperatifleri (TKK) ve diğer çiftçi örgütlerinin mevcut durumu, yapısı, faaliyetleri ve üyelere yönelik etkinliği incelenmiş olup Diyarbakır ilindeki TKK'lerinin başarı riskleri analizi yapılmıştır. Bölgede kapanan ve halen aktif olan kooperatiflerin karşılaştığı engeller, sorunlar kooperatif üyeleri ile geçekleştirilen birebir görüşmeler sonucunda elde edilerek sunulmuştur. Alan incelemesi sonucunda tespit edilen başarı düzlemleri ve kriterleri doğrultusunda alternatif bir topluluk ekonomisi modeli için nasıl bir yol haritası çizilerek bu modelin oluşturulması gerektiği vurgusu yapılmış ve sonuç bölümüyle çalışma sonlandırılmıştır.



Anahtar Kelimeler: Tarım, Tarımsal Kooperatifler, Tarımsal Kalkınma,Kooperatifleri, Diyarbakır

Abstract:
In Turkey and in the other countries the cooperatives have begun to become units that steer the national economies. Amongst the cooperatives, the agricultural cooperatives have a determinant significance in rural settlements, as a large part of the revenues consists of the agriculture and agriculture based industry. The economic competition, the bureaucratic impediments, the legislative regulations and finally, the globalization have deep impacts on cooperatives. Therefore, in this thesis, the cooperatives are discussed in the framework of neo-classical and new institutional economics approaches. 
Taking into account the development of cooperatives on a global scale both in terms of theoretical and practical dimensions, two forms of agricultural cooperatives -different from the global examples - have been included.
In the section of the case study, the current situation, the structure, the activities and the membership of the Agricultural Development Cooperatives in Diyarbakir and the other farmer organizations have been examined and the success/failure risks of the Agricultural Development Cooperatives in Diyarbakır have been analysed.In the view of success planes and criteria specified at the end of the case study, it has been emphasized the necessity to build a model of alternative community economy and discussed how to draw a road map for this model. The study has been finalized by a conclusion chapter.



Key words: Agriculture, Agricultural Cooperatives, Agricultural Development Cooperatives, Diyarbakir.