Kaynak bağımlılığı kuramı bağlamında kümelenme modelinin etkinliği: Türkiye'deki kümeler üzerinden bir karşılaştırma
The effects of the cluster model in the context of resource dependency theory: Comparison on the clusters in Turkey
Yazar: EBRU DEMİREL
Danışman: PROF. DR. AHMET DİKEN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kaynak bağımlılığı = Resource dependence ; Kümeleme = Clustering ; Kümeler = Clusters ; Regresyon analizi = Regression analysis ; Rekabet = Competition ; Yapısal Eşitlik Modeli = Structural Equation Model ; Örgütsel çevre = Organizational environment

Özet:
Örgütlerin iç ve dış çevrelerindeki belirsizlik ve karmaşıklığın hızlı bir şekilde artması, bilginin hızlı bir şekilde yayılması, teknolojik gelişmeler, rekabet koşullarında meydana gelen değişimler, daha fazla büyüme ve hayatta kalma isteği gibi nedenler; örgüt yöneticilerini yönetimde değişik yöntemler ve stratejiler geliştirmeye itmektedir. Bu yöntemlerden biri de kümelenme modelidir. İşletmeler kümelenme modeli ile, ihtiyaç duydukları kaynaklara kendileri sahip olmak yerine bu kaynakları çoğunlukla diğer örgütlerle değişim faaliyetleri yaparak ve örgütler arası işbirliği geliştirerek temin etmeye çalışmaktadırlar. Bu bağlamda bu çalışmanın temel amacı kaynak bağımlılığı teorisinden hareketle işletmelerin kaynak bağımlılığı parametrelerinin üretici-tedarikçi ilişkisine nasıl etki ettiğini ve kaynak bağımlılığı parametreleri ile üretici ve tedarikçi arasındaki ilişkisel normlar ve kümelenme modeli arasındaki ilişkileri araştırmaktır. Çalışmada 19 farklı küme üzerinden 450 küme üyesi üzerine anket yapılmıştır. Araştırma modeli ve ilgili hipotezler Yapısal Eşitlik Modellemesi tekniği ve regresyon analizi yardımı ile test edilmiştir. Çalışma sonucunda kaynak bağımlılığı parametreleri ve üretici tedarikçi ilişkisel normlar parametrelerinin kümelenme üzerinde etkisi olduğu ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler: Kaynak Bağımlılığı Kuramı, Kümelenme, Örgüt ve Çevre, Rekabet

Abstract:
Reasons such as the increasing in uncertainty and complexity in the internal and external environments of organizations, the rapid dissemination of information, technological developments, changes in competitive conditions, desire for further growth and survival direct managers to develop some different methods and strategies in management. One of these methods is the clustering model. With the clustering model, instead of trying to own the resources they need, by developing inter-organizational cooperation, they acquire these resources with the other organizations. The main purpose of this research in this context is to investigate how the resource dependency parameters of the firms influence the producer-supplier relationship, and to investigate the relationship between the resource dependency parameters and the relational norms and clustering model between the producer and the supplier, based on the theory of resource dependence. In the study, 450 cluster members were surveyed over 19 different clusters. The research model and related hypotheses were tested with the help of Structural Equation Modeling technique and regression analysis. As a result of the study, it was revealed that resource dependency parameters and producer-supplier relational norms parameters have an effect on clustering.

Keywords: Resource Dependence Theory, Clustering, Organization and Environment, Competition