İrinotekan ile karaciğer hasarı oluşturulan sıçanlarda mezenkimal kök hücre tedavisinin parsiyel hepatektomi sonrası karaciğer rejenerasyonu üzerine etkisi
Effect of mesenchymal stem cell therapy on liver regeneration after partial hepatectomy in rats with liver damage with irinotecan
Yazar: BÜŞRA EKİCİ
Danışman: PROF. DR. MURAT ULAŞ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Rejenerasyon = Regeneration ; İrinotekan = Irinotecan

Özet:
Bu çalışma, irinotekan ile hasarlanmış
karaciğerde parsiyel hepatektomi yapılarak kemik iliği kaynaklı mezenkimal kök 
hücrelerin (rKİ-MKH) rejenerasyona etkisini incelemeyi amaçlamıştır. İrinotekan,
karaciğer metastatik kolorektal kanserlerde sık kullanılan bir kemoterapötiktir. 
Steatohepatite neden olduğunda parsiyel hepatektomilerin karaciğer yetmezlik riskini 
arttırabilir. Rejenerasyonu destekleyecek tedavilerin araştırılması bu durumda
oldukça önemlidir. Bu amaç ile çalışmamızda sıçanlar dört gruba ayrıldı. Grup I'e 
laparotomi yapıldı. Grup II' ye %70 parsiyel hepatektomi (PH) yapıldı. Grup III' e 
intraperitoneal irinotekan verildikten 7 gün sonra PH yapıldı. Grup IV' e 
irinotekandan sonra PH yapılırken portal venden rKİ-MKH uygulandı. 
Hepatektomiden 72 saat sonra hayvanlar sakrifiye edildi. Histopatoloji ve ELISA 
tayini için karaciğer örneği; AST, ALT ve albümin ölçümü için kan örneği alındı.
Sıçanların vücut ve karaciğer ağırlıkları kayıt edildi. İstatiksel olarak anlamlı 
sonuçlara bakıldığında irinotekan; ishal, kilo kaybı, remnant karaciğer ağırlığında 
azalma, HGF-EGF düzeyinde azalma, AST-ALT artışı, albüminde düşüş, belirgin 
portal inflamasyon, vasküler konjesyon ve karyolizise neden olmuştur. Bu bulgular
irinotekanın GİS mukoziti ve hepatotoksik etkilerini doğrulamaktadır. rKİ-MKH
tedavisine bağlı gözlenen iyileşmeler ise; HGF, EGF, albumin düzeylerinde artış, 
karyolizis, vasküler konjesyon, portal inflamasyon, nekrotik hücre oranlarında 
azalma ve binükleer hücre, mitoz bölünme oranlarındaki artıştır. Bu sonuçlar rKİMKH' lerin, irinotekan ile hasarlanmış karaciğer dokusunda rejeneratif tedavide iyi 
bir malzeme kaynağı olarak kullanılabileceğini düşündürmektedir. Kök hücrelerin 
rejenerasyonu kolaylaştırma yeteneği büyüme faktörlerinin uyarılması ile 
açıklanabilir. MKH tedavilerinin güvenle klinik pratikte kullanılabilmesi için özgün 
etkilerinin daha ileri çalışmalar ile araştırılması gereklidir.

Anahtar Kelimeler: İrinotekan, Steatohepatit, Rejenerasyon, Mezenkimal kök hücre.

Abstract:
In this study, aimed to examine the 
effect of bone marrow-derived mesenchymal stem cells (rBM-MSCs) on 
regeneration after partial hepatectomy in the liver with steatohepatitis induced by 
irinotecan. Irinotecan is a frequently used chemotherapeutic in the treatment of liver 
metastatic colorectal cancer. When it causes steatohepatitis, it may increase the risk 
of liver failure. For this reason, treatments that will support regeneration are being 
investigated. In our study, rats were divided into four groups. Laparotomy was 
performed in Group I. A %70 partial hepatectomy (PH) was performed in Group II. 
PH was performed in group III 7 days after a single intraperitoneal dose of 100 
mg/kg irinotecan. In Group IV, PH was performed after irinotecan and simultaneous 
rBM-MSC was applied through the portal vein. Animals were sacrificed 72 hours
after hepatectomy. A section was prepared from the remaining liver for 
histopathology and HGF, EGF, IL-6 ELISA determination. AST, ALT and albumin 
were measured from vena cava blood samples. Body and liver weight measurements 
of the rats were made. Looking at statistically significant results, irinotecan; It caused 
diarrhea, weight loss, decrease in remnant liver weight, decrease in HGF-EGF level, 
increase in AST-ALT, decrease in albumin, significant portal inflammation, vascular 
congestion and karyolysis. These findings confirm the GI mucositis and hepatotoxic 
effects of irinotecan. The changes observed due to rBM-MSC treatment are; It is an 
increase in HGF, EGF and albumin levels, karyolysis, vascular congestion, portal 
inflammation, a decrease in necrotic cell rates and an increase in the rates of 
binuclear cells, mitosis. These results suggest that rBM-MSCs can be used as a good 
material source in regenerative therapy in liver tissue damaged by irinotecan. The 
effects of stem cells can be explained by the stimulation of growth factors. In order 
for MSC treatments to be used safely, further studies are required.

Key Words: Irinotecan, Steatohepatitis, Regeneration, Mesenchymal stem cell.