Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 65 yaş ve üzeri bireylerde beslenme ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi /
Yazar: İLKYAZ ÖZLÜ
Danışman: DOÇ. DR. BERNA ERDOĞMUŞ MERGEN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç:Beslenme; sağlığı korumak, geliştirmek ve yaşam kalitesini yükseltmek için vücudun gereksinimi olan besin öğelerini yeterli miktarlarda ve uygun zamanlarda almak için bilinçli yapılması gereken bir davranıştır.Bu çalışmada 65 yaş ve üzeri bireylerin beslenme durumu ve beslenme durumuyla ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
             Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı kesitsel tipte yapılan çalışma 01.04.2022-.30.04.2024 tarihleri arasında İzmir Katip Çelebi Üniversitesi 4 No'lu Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 65 yaş ve üzeri bireylerde yüz yüze anket uygulanması şeklinde yürütülmüştür. Çalışma etik kurul ve halk sağlığı müdürlüğü izni alındıktan sonra 65 yaş ve üzeri bilişsel kaybı bulunmayan gönüllü bireylerle yapılmıştır.Anket yapılmadan önce katılımcılara çalışma hakkında bilgi verilmiştir.Çalışmaya 260 birey dahil edilmiştir.Çalışmada literatür taranarak, araştırmacılar tarafından hazırlanmış 22 sorudan oluşan sosyodemografik veri formu ve 18 sorudan oluşan MNA formu anket olarak uygulanmıştır.Veriler SPSS programı ile uygun testlerle analiz edilmiştir.
            Bulgular: 
            Araştırmada toplam 260 yer almıştır.Araştırmaya katılan bireylerin %60'ı (156 kişi) kadın, %40'ı (104 kişi) erkektir. Bireylerin yaş ortalaması 74,53'tür. Araştırma 3 gruba ayrılmıştır. Bu gruplar MNA kategorileridir. %61,54'ü (160 kişi) Normal Nütrisyonel Durum, %33,46'sı (87 kişi) Malnütrisyon Riski Altında, %5'i (13 kişi) Malnütrisyonlu grupta yer almaktadır. Yaş, eğitim durumu, çocuk sayısı, meslek, aylık ortalama gelir, sosyal destek, yemeğini kendi hazırlayabilme ve gıda alışverişini yapabilme durumu, Diyabetes Mellitus, Hipertansiyon, psikiyatrik hastalıklar, sindirim sistemi hastalıkları, nörolojik hastalıkların varlığı, mide ve bağırsak hastalığı, kabızlık ve ishal varlığı, çiğneme ve yutma güçlüğü, tat ve koku kaybı varlığı ile MNA değişkeni arasında anlamlı farklılık saptanmıştır.
	Sonuç:
            Dünyada ve Türkiye'de yaşlı nüfus oranı giderek artmaktadır. Yaşlı nüfusun sağlık durumunun ve sağlıkla ilgili ihtiyaçlarının belirlenmesi bu yaş grubunu etkileyen mortalite ve morbiditenin önüne geçilmesi bakımından önemlidir. Özellikli grup olan 65 yaş üstü bireylerde beslenme önemli bir sağlık göstergesi olmasının yanısıra sağlıklı olma halinin devamı açısından da dikkat edilmesi gereken bir faktördür. Yaşla birlikte görülen fiziksel, ruhsal, bilişsel ve sosyal durum gibi değişimler beslenme durumu ve alışkanlıklarını etkilemektedir. Yaşlı beslenmesi ve etkileri konusunda yapılacak tüm çalışmalar yaşlanmayla ilgili verilere katkı sağlaması açısından önemlidir. Yaş, cinsiyet ayrımı yapmaksızın toplumun tüm bireylerine hizmet sunan ve yaşlı nüfusu giderek artan birinci basamak hekimlerinin yaşlı beslenmesi konusundaki durum belirleme, tutum ve farkındalık  çalışmalarının sayıca artırılması önerilir.

Abstract:
Purpose: Nutrition; It is a behavior that should be done consciously in order to get the nutrients the body needs in sufficient amounts and at appropriate times in order to protect d improve health and the quality of life. This study aims to evaluate the nutritional status and factors related to nutritional status of individuals aged 65 and over.
Materials and Methods: The descriptive cross-sectional study was conducted by applying a face-to-face survey to individuals aged 65 and over who applied to Izmir Katip Çelebi University Education Family Health Center No. 4 between 01.04.2022 and 30.04.2024. The study was conducted with volunteer individuals aged 65 and over who did not have cognitive loss, after obtaining the permission of the ethics committee and the public health directorate. Before the survey was conducted, the participants were informed about the study. 260 individuals were included in the study. The literature was scanned in the study, and a sociodemographic data form consisting of 22 questions prepared by the researchers and The MNA form, consisting of 18 questions, was applied as a survey. The data was analyzed with appropriate tests using the SPSS program.
Results: A total of 260 people took part in the research. 60% (156 people) of the individuals participating in the research were women and 40% (104 people) were men. The average age of individuals is 74.53. The research is divided into 3 groups. These groups are MNA categories. 61.54% (160 people) are in the Normal Nutritional Status, 33.46% (87 people) are at Risk of Malnutrition, and 5% (13 people) are in the Malnutrition group. Age, education level, number of children, occupation, average monthly income, social support, ability to prepare one's own meals and shop for food, Diabetes Mellitus, Hypertension, psychiatric diseases, digestive system diseases, presence of neurological diseases, stomach and intestinal disease, constipation and diarrhea. A significant difference was found between the presence of dyspepsia, difficulty in chewing and swallowing, loss of taste and smell, and the MNA variable. 
+++++ The rate of elderly population is increasing in the world and in Turkey. Determining the health status and health-related needs of the elderly population is important in preventing mortality and morbidity affecting this age group. In addition to being an important health indicator in a special group of individuals over the age of 65, nutrition is also a factor that needs to be taken into consideration in terms of maintaining good health. Changes such as physical, mental, cognitive and social status that occur with age affect nutritional status and habits. All studies on elderly nutrition and its effects are important in terms of contributing to data on aging. It is recommended that primary care physicians, who provide services to all members of the society regardless of age and gender and whose elderly population is increasing, should increase the number of studies on determining the situation, attitude and awareness about elderly nutrition.