Erzurum havalimanı-Palandöken kayak merkezi yol güzergahının kış mevsimi açısından görsel kalite analizinin değerlendirilmesi
Evaluation of visual quality analysis of Erzurum airport Palandöken ski center road route in terms of winter season
Yazar: BERHAN AKSAKAL
Danışman: PROF. DR. FARİS KARAHAN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı / Peyzaj Mimarlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Bu çalışmada Erzurum Havalimanı-Palandöken Kayak Merkezi yol güzergâhının kış mevsimi açısından görsel kalite analizi değerlendirmesi yapılmıştır. Araştırma koridorunda Karayolları 12. Bölge Müdürlüğü ve Erzurum Büyükşehir Belediyesine ait toplam yol güzergâh uzunluğu 17,3 km'dir. Yol koridoru 7 bölgeye ayrılmış olup; Havalimanı-Otogar arası koridor 1 (K1), Otogar-Erzurum Teknik Üniversite kavşağı koridor 2 (K2), Erzurum Teknik ÜniversitesiAtatürk Üniversitesi kavşağı arası koridor 3 (K3), Atatürk Üniversite kavşağı koridor 4 (K4), Atatürk Üniversitesi-Palandöken kavşağı arası koridor 5 (K5), Palandöken-Kayak yolu kavşağı arası koridor 6 (K6) ve Kayak yolu-Palandöken Turizm Merkezi arası koridor 7 (K7)'dir. 2018 yılı kış aylarında, yol koridorundaki görsel kalitenin belirlenmesi amacıyla çift yönlü olarak fotoğraflar çekilmiş ve koridoru temsil niteliğine göre farklılıklar dikkate alınarak sınıflandırılmıştır. Çalışma, yol güzergâhının kış mevsimi açısından görsel kalite analizi
değerlendirmesini kapsamaktadır. Ayrıca kullanıcıların beğenilerine bağlı olarak koridorun orta ve uzun vadede ulaşım, turizm ve ekolojik kent açısından yapılacak olan planlama ve tasarım aşamalarında katkı sunulması amaçlanmıştır. Sörvey çalışmaları sırasında gidiş-dönüş yolunda (4+4) 8 adet fotoğraf pozu (F1A, F2A, F3A, F4A, F1B, F2B, F3B, F4B) likert ölçeğine göre 1–5 arasında puanlar verilerek analiz yapılmıştır. Görsel kalite analizinde ise her bir koridoru temsil eden 8 adet fotoğraf kullanılmıştır. Bu fotoğraflar kendi alanında uzman 98 (mühendis,mimar v.b.) kişi tarafından değerlendirilmiştir. Anket çalışmasında her bir koridoru (K1,K2,K3,K4,K5,K6,K7) temsil eden fotoğraf verilerek koridorların 5 özellikleri karşılaştırılmıştır. Anketlerin istatiksel değerlendirilmesinde Anova ve T test kullanılmıştır. Araştırma güzergâhındaki yedi koridorda yer alan görsel kaliteyi değerlendirme ortalamasında; dağ manzarası K7 (4,31), yol manzarası K7 (3,70) ve kış görünümü K7 (4,25) yönünden en yüksek ortalamaları almıştır. Dağ manzarası K5 (2,25), bitki örtüsü K5 (2,79), yol manzarası K5
(3,34) ve kış görünümü K5 (3,32) yönünden en düşük ortalamaları almıştır. F2A (4.47) fotoğrafı manzara güzelliği alanında en yüksek ortalamayı alırken, F2A (1,94) fotoğrafı kültürel değer bölümünde en düşük ortalamayı aldı.
Elde edilen sonuçlara göre Palandöken ve Havaalanı yönünde verilen genel puanlar (P<0,01) çok önemli olup, Palandöken yönünde çekilmiş fotoğraflar tüm özelliklerde istatistiki olarak daha yüksek puanlar almıştır. Erzurum Havalimanı-Palandöken Kayak Merkezi yol güzergâhının kış mevsimi açısından görsel kalite değerinin anlamlı (P<0,05) olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak güzergâhın görsel kalite açısından gelişmesi için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this study, we evaluated visual quality analysis of Erzurum Airport-Palandöken Ski Center road route for winter season. In the research corridor, the total length of roads belonging to 12th Regional Directorate of Highways and Erzurum Metropolitan Municipality is 17.3 km. The road corridor is divided into 7 zones; Corridor 1 (K1) between Airport-Bus Station, Corridor 2 (K2) between Bus Station-Erzurum Technical University, Corridor 3 (K3) between Erzurum Technical University and Atatürk University, Corridor 4 (K4), Atatürk University-Palandöken junction Corridor 5 (K5), Corridor 6 (K6) between Palandöken-Ski Road junction and Corridor 7 (K7) between Kayakyolu-Palandöken Tourism Center. In the winter months of 2018, two-way photographs were taken to determine the visual quality of the road corridor and the corridor was classified according to the characteristics of representation.
The study includes a visual quality analysis of the route for the winter season. In addition, it is aimed to contribute to the planning and design stages of the corridor in terms of transportation, tourism and ecological city in the medium and long term depending on the users' regards. During the surveys, 8 photographic poses (F1A, F2A, F3A, F4A, F1B, F2B, F3B, F4B) on the round-trip path (4 + 4) were analyzed by giving scores between 1 and 5 on the Likert scale. In the visual quality analysis, a total of 56 photographs, 8 photographs representing each section, were used. 8 photographs representing each corridor were used for visual quality analysis. These photographs were evaluated by 98 (engineers, architects, etc.) experts in their field. In the survey study, five photographs representing each corridor (K1, K2, K3, K4, K5, K6, K7) were evaluated and the characteristics of the corridors were compared. Anova and T test were used for statistical evaluation of the questionnaires. In the seven corridors on the research route, the highest values in the evaluation of visual quality are; The mountain landscape is K7 (4.31), the road landscape is K7 (3.70) and the winter landscape is K7 (4.25). Mountain landscape K5 (2.25), vegetation K5 (2.79), road landscape K5 (3.34) and winter view K5 (3.32) the lowest averages. F2A (4.47) photograph had the highest average in the landscape beauty part, while F2A (1,94) photograph had the lowest average in the cultural value part. According to the results, the overall scores given in the direction of Palandöken and Airport (P <0,01) are very important, and the photographs taken in the direction of Palandöken have
statistically higher scores in all properties. It was concluded that the visual quality value of Erzurum Airport-Palandöken Ski Center road route was significant (P <0.05) for winter season. As a result, suggestions were made to improve the route in terms of visual quality.