Denetimde kalite kontrol: Denetim şirketi örnek uygulaması
Audit quality control: Case study of quality control of the audit engagement
Yazar: MERAL OCAKOĞLU
Danışman: PROF. DR. FATİH YILMAZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bağımsız denetim = Independent audit ; Bağımsız denetim kuruluşları = Independent auditing companies ; Denetim = Control ; Kalite = Quality ; Kalite kontrol = Quality control ; Kalite kontrol sistemi = Quality control system ; Kalite standartları = Quality standards

Özet:
Yüksek profilli kurumsal skandallara konu şirketlerin bağımsız denetimden geçmiş olması ve denetim raporlarında bunlara ilişkin açık veya öngörülebilir ifadelerin veyahut risklerin net anlaşılır bir şekilde yer almayışı, küresel dikkati denetim kalitesine çekmiştir. Bununla birlikte denetim kalitesinin ölçümüne dair yapılmış ampirik çalışmalara bakıldığında bu çalışmaların oldukça nadir olduğu görülmektedir. Ekonomik sonuçları olarak tüm paydaşları ilgilendirecek düzeyde iflas veya dava gibi aşırı bir olay meydana gelmedikçe, düşük kaliteli bir denetimin yapıldığı ve bunun varlığı objektif olarak gözlemlenemez. Buna ek olarak, literatürde yansıtılan denetim kalitesi kavramının çok boyutlu olması denetim kalitesini ölçme girişimlerini daha da karmaşık hale getirmektedir. 
ABD' de Denetim şirketi ile gözetim faaliyetleri kapsamında mevcut denetim firması ile mutabık kalınan inceleme uygulamalarının etkinliği hakkındaki endişeler, Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC) tarafından uygulanan ortak yaptırımlarının artmasına yol açmıştır. Bununla birlikte, Uluslararası Muhasebeciler Federasyonu (IFAC) tarafından, Uluslararası Kalite Kontrol Standartları 1 ve Bağımsız Denetim Standartları (BDS), Finansal Tabloların Bağımsız Denetiminde Kalite Kontrol Standardı 220 yayınlanmıştır. Türkiye'de de Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) ilgili standartları Türkçe'ye çevirerek yayınlamıştır. Ayrıca IFAC, küçük firmalar nezdinde bir rehber yayınlamış rehber asgari ilkeleri, soru formlarını ve uygulama örneğiyle küçük firmalara yol gösterme amacı taşımaktadır. Fakat büyük firmalar nezdinde işler gerek denetim sözleşmeleri sayılarının fazla oluşu gerekse muhasebe işlemlerinin her geçen gün karmaşık hale gelmesi ve denetim kalitesi açısından önemli unsur olan nitelikli, deneyimli denetçilerin yetişmesinde yaşanan güçlükler kalite kontrol sisteminin nasıl olması gerektiği ve işleyişi buna bağlı olarak hangi dokümanların kullanımının zorunlu olması, bu dokümanların neleri ihtiva etmesi gerektiği sorununu da beraberinde getirmiştir. 
Denetim sözleşmesinin kalitesinin incelemesi, denetim inceleme sürecinin önemli bir parçasıdır. Kamu gözetim mekanizması denetim firmaları tarafından denetim sözleşmelerinin kalitesini izlemek için kullanılan bir kalite kontrol mekanizmasıdır. Bununla birlikte Denetim şirketleri içerisinde oluşturulan veya dışarıdan alınan geniş anlamda denetim kalite kontrol sisteminin incelemesi daha dar anlamda ise denetim Sözleşme performansının kalite açısından incelenmesi ile denetim sözleşmesinin sahibi olan sorumlu denetçi ve denetim ekibinin performansının değerlendirilmesidir. Bu açıdan bu çalışmanın amaçlarından biri denetim kalitesinin düzenlemeler açısından incelenmesi, denetim kalitesi incelemesine yönelik yazılı rehberlik ve uygulamaların nasıl olduğuna dair bir örnek rehber oluşturulmasının sağlanmasıdır.

Anahtar Kelimeler: Bağımsız Denetimde Kalite Kontrol, Kalite Kontrol Standartları, Kalite Kontrol Sistemi, Bağımsız Denetimin Meslektaş Gözüyle İncelenmesi, Denetim Çalışma Kağıtları.

Abstract:
High-profile corporate scandals, where crime is linked to auditors, have brought global attention to audit quality. However, empirical academic studies on the measurement of audit quality are rare. A low-quality audit cannot be objectively observed unless an extreme event such as bankruptcy or litigation occurs. In addition, the multidimensional concept of audit quality reflected in the literature further complicates attempts to measure audit quality.
In the USA, Concerns about the effectiveness of the review practices agreed with the current audit firm as part of the oversight activities with the audit firm has led to an increase in joint sanctions imposed by the Securities and Exchange Commission (SEC). In addition, International Standard on Quality Control 1 (ISQC1), and International Standard on Auditing (ISA) 220 audit quality regulations has been published by International Federation of Accountants (IFAC). Likewise, Turkey also Public Oversight Accounting and Auditing Standards Authority (KGK) has published those standards by translating into Turkish. In addition, the guide, which has published for small companies by IFAC, aims to guide small companies with its minimum principles, questionnaires and application examples for practitioners. However, for large companies, the number of auditing contracts, the complexity of the accounting transactions with each passing day and the difficulties in training qualified and experienced auditors, which is an important element in terms of audit quality, is how the quality control system should be and how the documents should be prepared and which work papers used accordingly. has brought about the problems of these documents.
The review of the quality of the audit engagement (continuous partner) is an important part of the audit review process. The public oversight mechanism is a quality control mechanism used by audit firms to monitor the quality of audit contracts. However, in a broader sense, the inspection of the audit quality control system, which has been created or imported from within the audit companies, is the inspection of the audit contract performance in terms of quality, and the performance of the responsible auditor and the audit team that owns the audit contract. In this regard, one of the aims of this study is to examine the quality of the audit in terms of regulations, to provide written guidance for the audit quality examination and to create a sample guide on the practices.

Keywords: Quality Control in Independent Audit, Quality Control Standards, Quality Control System, Peer Review of Independent Audit, Audit Works.