Çocuk ve gençlik müzelerinde barış eğitimi programları
Peace education programs in children's and youth museums
Yazar: FERHAT KORAY SAĞLAM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KADRİYE TEZCAN AKMEHMET
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı / Müzecilik Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzecilik = Museology
Dizin: Barış eğitimi = Peace education ; Eğitim = Education ; Eğitim programları = Education programs ; Çocuk müzesi = Children's museum

Özet:
"Yeni Müzecilik" anlayışı ile birlikte müzeler nesne merkezli anlayıştan ziyaretçi odaklı anlayışa doğru evrilmişlerdir. Çağdaş müzecilikteki bu yönelimin etkisiyle müzeler, içinde bulundukları toplumun çeşitli sorunlarına çözümler öneren, sosyal alanda önemli rolleri olan bir niteliğe kavuşmuşlardır. Çocuk ve gençlik müzeleri erken örneklerinden itibaren, geleneksel müzelerin çok öncesinde, ziyaretçi odaklı ve eğitim işlevini ön planda tutan müzeler olmuşlardır. Bugün birçok çocuk ve gençlik müzesi toplum merkezi görevi üstlenerek, çevre bilincinin gelişiminden tüketim alışkanlıklarına, göçmen ve azınlıkların sorunlarından çokkültürlü anlayışın yerleşmesine dek genişletilebilecek çeşitli sosyal sorunlara çözüm önerileri sunan program ve etkinliklere yer vermektedir. Çocuk ve gençlik müzeleri, barış eğitimi uygulamalarında etkili olabilen sosyal alanlardır. Barış kültürü, sadece sıcak çatışma alanlarında değil, bireylerin iç barışından başlanarak bütüncül bir anlayışla tüm dünyada geliştirilmeye çalışılan, günümüzün en öncelikli konularından biridir. Günümüzde pek çok müze barış eğitimi programlarına yer vermektedir. Buna karşılık müzelerdeki barış eğitimi programlarının genel yapıları, program geliştirme stratejileri, etkileri, değerlendirmeleri vb. konusunda yeterli bilgi bulunmamaktadır, Alandaki akademik yayınlar son derece yetersizdir. Çalışmanın amacı çocuk ve gençlik müzelerinde uygulanan barış eğitimi programlarının anlaşılmasına katkıda bulunmaktır. Bu nedenle, bu müzelerde uygulanan barış eğitimi programları betimlenmiş, uygulanan barış eğitimi programlarının temel özellikleri tanımlayıcı verilerle değerlendirilmiş ve bu programlara yer veren müze uzmanlarının uyguladıkları barış eğitimi programlarında program geliştirme stratejileri konusundaki görüşleri ortaya konmuştur. Çalışmada karma yöntem kullanılmış, dünyadaki barış eğitimi programları ile çocuk ve gençlik müzeleri konusunda bir alan yazın taraması yapılmış, ardından anket ve detaylı görüşmeler aracılığıyla da bir alan araştırması gerçekleştirilmiştir. Alan araştırmasında 2000-2012 yılları arasında çocuk ve gençlik müzelerinde uygulanan barış eğitimi programlarına odaklanılmıştır. Araştırma bölümünde müzelerle anket ve görüşmeler yapılmıştır. Araştırma sonuçları, katılımcı müzelerde barış eğitimi programlarına büyük oranda yer verildiğini ortaya koymuştur. Aynı bölüm altında, sözü edilen programların betimlenmesine, program geliştirme stratejilerine ve program geliştirirken dikkat edilmesi gereken noktalara dair veriler analiz edilmiştir.

Abstract:
With "New Museology" approach museums have become visitor-focused rather than object-centered. Thanks to this advance, museums gained a character that advice solutions to the society's various problems and play a significant role in social area. Unlike traditional museums, children's and youth museums were visitor-focused and gave importance to the function of education since their early examples. Today, taking on the task of being community centers many children's and youth museums are organizing activities and programs presenting solutions to social problems such as ecologic consciousness, consuming habits, immigrant and minority problems, removing prejudices, settling multicultural approach, and improving peace culture. Children's and youth museums are influential community areas in peace education practice. Nowadays peace culture is one of the vital issues and it is tried to improve all around the world with an integrated view not only in hot battle fields, but also in personal peace of mind. Recently museums arrange peace education programs. However there is not sufficient information about the general structure of peace education programs and their curriculum development strategies, influence, and evaluations. Also, the academic researches on these programs are unsatisfactory. The aim of this research is to make a contribution to understanding of peace education programs applied in children's and youth museums. In the research those programs are depicted, their basic characteristics are evaluated with descriptive data, and the views of museum professionals arranging the programs about curriculum development strategies are explained. In the study mixed method is used. First, a literature research is made on peace education programs in the world and children's and youth museums. Second, through a survey and detailed interviews a fieldwork is realized. In the fieldwork, it is focused on peace education programs applied in children's and youth museums between 2000 and 2012. Fieldwork chapter elaborates the survey and then interviews made with selected museums. The results of the fieldwork show that most of contributor museums organize peace education programs. The chapter analyzes description of those programs, their curriculum development strategies and significant points of developing process.