Kestane (Castanea sativa Mill.) ormanlarında farklı silvikültürel müdahalelerin sürgün gelişimi üzerine etkileri
Effects on shoot development of different silvicultural treatments in a chestnut forest (Castanea sativa Mill.)
Yazar: FAHRETTİN ATAR
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM TURNA
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Anadolu kestanesi çok yönlü kullanım olanakları (odun, meyve, bal, vb.) ile dünya ve ülkemiz ormancılığı açısından büyük bir öneme sahiptir. Ancak kestane türünün biyolojisine uygun olmayan müdahaleler, biyotik ve abiyotik zararlılar nedeniyle doğal ormanların vasfı bozulmuş, birçok yerde aşı vb. çalışmalarla niteliği değiştirilmeye çalışılmıştır. Normal kuruluşundan uzaklaşmış, yaşlı, hastalıklara maruz ve hiçbir müdahale yapılmayan kestane ormanlarının sağlıklı hale gelmesi, düzenli olarak işletilerek ekonomiye kazandırılması gerekmektedir. Çalışmada, sürgün verme yeteneği yüksek olan Anadolu kestanesinin dip kütüklerine uygulanan farklı kesim yüksekliği (toprak seviyesinden, 10 cm yüksekten, 30 cm yüksekten), kesim şekli (meyilli ve V şeklinde), kesim yüzeyine yapılan müdahale (katran ardıcı uygulaması) ve seyreltme müdahalelerinin sürgün verme kabiliyetine ve sürgün gelişimi üzerine olan etkisi ortaya konulmuştur. Araştırmaya konu edilen alanlar doğal kestane ormanlarının yoğun olarak yayılış gösterdiği Trabzon, Sinop ve Bartın yörelerinden seçilmiştir. Çalışma sonucunda kesim işlemi sonrasında meydana gelen sürgün sayıları ile kesim yüksekliği arasında pozitif korelasyon olduğu ve istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar gösterdiği belirlenmiştir. Sürgünlerin boy ve çap gelişimi bakımından en iyi sonuçların tüm deneme alanlarında toprak seviyesi ve toprağa yakın kesim işlemlerinde elde edildiği tespit edilmiştir. Trabzon-Araklı deneme alanında seyreltme müdahalesi sonrasındaki iki gelişme döneminde de en iyi sürgün gelişimi kuvvetli seyreltme müdahalesinde elde edilmiştir. Sinop-Erfelek ve Bartın-Amasra deneme alanlarında seyreltme müdahalesi sonrasındaki ilk yıl kuvvetli seyreltme müdahalesi, ikinci gelişme döneminde ise kontrol müdahalesi en iyi sürgün gelişimini yapmıştır.

Abstract:
The Anatolian chestnut is of great importance with its versatile usage possibilities (wood, fruit, honey, etc.) in terms of forestry of Turkey and the World. However, characteristic of natural chestnut forests has been degraded due to interventions that are not appropriate to the biology of chestnut species, biotic and abiotic factors, and its qualification has been tried to change with grafting etc. in many places. It is required that forests, away from normal structure, older, exposure to disease and no intervention, should be become healthy, and gained to the economy by regularly operating. On sprout development and carbon storage capacity, the effects of different cutting height (cutting from soil level, cutting from 10 cm higher, cutting from 30 cm higher), cutting shape (oblique cutting and cutting V-shaped) and intervention applied cutting surface (tar application) for stumps of Anatolian chestnut, which has high ability of sprouting, were researched in this study. The areas subject to the study were selected from Trabzon, Sinop and Bartın regions where the natural chestnut forests are distributed extensively. As a result of the study, it was determined that there was a positive correlation between the cutting height and the number of sprouts occurred after the cutting, and were statistically significant differences. It was determined that the best results in terms of height and diameter development of the sprouts were obtained in cutting treatments being the soil level and close to soil in all sample plots. In Trabzon-Araklı sample plot, the best sprout development took place in strong thinning treatment for two vegetation periods after the thinning. While the best sprout development was obtained in strong thinning treatment in first vegetation period, this was achieved in Control (no thinning) in second vegetation period in both Sinop-Erfelek and Bartın-Amasra sample plots.