Diyabetik ve diyabetik olmayan ratlarda Kurşun nitrat'ın nefrotoksisitesi üzerine sodyum selenit'in koruyucu rolü
Lead nitrate induced nephrotoxicity and protective effect of sodium selenite in diabetic and non-diabetic rats
Yazar: HATİCE BAŞ
Danışman: PROF. DR. YUSUF KALENDER
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Nefrotoksisite = Nephrotoxicity

Özet:
Kurşun, yıllardır insanlara ve hayvanlara yüksek derecede toksik bir metal olarak tanımlanmıştır. Bu çalışmanın amacı kurşun nitrat'ın diyabetik ve diyabetik olmayan ratların böbrek dokusu üzerine etkisini ve antioksidan özelliğe sahip olduğu bilinen sodyum selenit'in koruyucu rolünü incelemektir. Bu çalışmada erkek ratlara gavaj yoluyla kurşun nitrat (22,5 mg/kg/gün) ve sodyum selenit (1 mg/kg/gün) verilmiştir. 28 gün sonra kurşun nitrat ve sodyum selenit+kurşun nitrat grupları kontrol grubu karşılaştırıldığında serum üre, ürik asit ve kreatinin seviyeleri ile böbrek MDA düzeyinin arttığı, antioksidan enzim aktiviteleri ile vücut ve böbrek ağırlıklarının azaldığı tespit edilmiştir. Ancak sodyum selenit+kurşun nitrat grubu kurşun nitrat uygulanan grup ile karşılaştırıldığında sodyum selenitin incelenen parametreler üzerine koruyucu etkisinin olduğu görülmüştür. Benzer sonuçlar diyabetik gruplar arasında da gözlenmiştir. Kontrol ile diyabetik kontrol grubu, sodyum selenit ile diyabetik sodyum selenit grubu, kurşun nitrat ile diyabetik kurşun nitrat grubu, sodyum selenit+kurşun nitrat ile diyabetik sodyum selenit+kurşun nitrat grubu karşılaştırıldığında diyabetik gruplarda, diyabetik olmayan gruplara nazaran böbrek ağırlıklarında, üre, ürik asit, kreatinin ve MDA düzeylerinde anlamlı bir artış, antioksidan enzim aktiviteleri ile vücut ağırlıklarında anlamlı bir azalma tespit edilmiştir. Deneyin sonunda kurşun nitrat uygulanan ratların böbrek dokularında şiddetli, sodyum selenit+kurşun nitrat uygulanan ratların böbrek dokularında ise orta dereceli histopatolojik değişiklikler olduğu gözlenmiştir. Diyabetik gruplarda da histopatolojik değişiklikler gözlenmiştir ancak sodyum selenitin bu değişiklikler üzerine koruyucu etkisi tespit edilememiştir. Sonuç olarak kurşun nitrat'ın ratların böbrek dokuları üzerine nefrotoksik etki oluşturduğu, sodyum selenit'in kurşun nitrat kaynaklı nefrotoksisiteyi azalttığı ancak diyabetin böbreklerde neden olduğu toksik etkiyi ise azaltmadığı ortaya konulmuştur.

Abstract:
For many years lead has been recognized as a highly toxic metal to both humans and animals. The aim of this study is to investigate the effects of lead nitrate on diabetic and non-diabetic rat kidney tissues and the protective role of sodium selenite which is known to have antioxidant property. In the present study, lead nitrate (22,5 mg/kg/day) and sodium selenite (1 mg/kg/day) were given to male rats through gavage. After 28 days, in lead nitrate and sodium selenite+lead nitrate groups we observed increment in serum urea, uric acid, creatinin and kidney MDA levels, also decreasing in antioxidant enzyme activities, body and kidney weights compared with control. In sodium selenite+lead nitrate group, we observed the protective effect of sodium selenite on examining parameters compared with lead nitrate group. Similar results were observed in diabetic groups. When we compared control with diabetic control, sodium selenite with diabetic sodium selenite, lead nitrate with diabetic lead nitrate and sodium selenite+lead nitrate with diabetic sodium selenite+lead nitrate groups we determined increment in kidney weights, serum urea, uric acid, creatinin and kidney MDA levels, also we determined decreasing in antioxidant enzyme activities and body weights in diabetic groups. Severe histopathological changes were observed in the lead nitrate treated rats, mild histopathological changes were observed in sodium selenite+lead nitrate treated animals. In diabetic groups we also observed histopathologic differences but there were no protective effect of sodium selenite against these changes. As a result, lead nitrate caused nephrotoxicity and sodium selenite alleviated lead nitrate induced toxicity in rat kidneys but sodium selenite didn't protect kidneys against diabetes mediated toxicity.