Cinsiyetin satın alma kararları üzerindeki etkisinin davranışsal iktisat perspektifinden değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of gender on purchasing decisions from the perspective of behavioral economics
Yazar: ESRA KOÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FATMA FEHİME AYDIN
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Cinsel kimlik = Gender identity ; Cinsiyet = Gender ; Cinsiyet farkları = Gender differences ; Davranışsal ekonomi = Behavioral economics ; Satın alma kararı = Purchasing decision ; Tüketiciler = Consumers

Özet:
Ana akım iktisat teorisinde tüketiciler, kendi çıkarlarının peşinde koşmaktadır ve karar alırken de akılcı davranmaktadırlar. Yani insani duygulara çoğunlukla yer verilmemektedir. Ana akımın aksine davranışsal iktisat, psikoloji bilimi ve başka bilimlerden de aldığı yardımla yaptığı birçok araştırmada, tüketicilerin karar alma süreçlerinin her zaman rasyonel olmadığını analiz etmekte ve geleneksel iktisat teorisine ters düşen ilginç bulgular elde etmektedir. Tüketicilerin rasyonel karar verememelerinin nedeni birçok faktörün etkisiyle hareket etmek zorunda kalmalarıdır. Bu sebeple davranışsal iktisat, iktisat bilimine yeni bir bakış açısı getirerek, tüketicinin rasyonel kararlar alamayacağını, tüketicinin kararlarında ancak sınırlı rasyonel olabileceği görüşünü savunmaktadır. Bilindiği üzere tüketicinin satın alma sürecini etkileyen birçok faktör vardır. Tüketici kararlarını rasyonellikten sınırlı rasyonelliğe iten faktörlerin ve bireyi etkileyen psikoloji, sosyoloji, çevre vb. faktörlerin yanı sıra cinsiyet farlılıklarının da tüketici satın alma kararlarını farklı etkilediğini biliyoruz. Bu çalışmada, davranışsal iktisat ile birlikte sınırlı rasyonellik anlayışının ortaya çıkışını sağlayan şartlardan ve tarihsel süreçten bahsedilmiş, ayrıca tüketicileri rasyonel davranmaktan alıkoyan bireysel, sosyal ve psikolojik tuzaklar ele alınmıştır. Çalışmanın yöntemi olarak seçilen anket yöntemiyle Van ilinde yaşayan bireylerin satın alma kararları cinsiyet faktörüne göre nasıl değiştiği davranışsal iktisat bağlamında incelenmiştir. Analiz sonucunda kadın ve erkeklerin farklı davranış sergiledikleri saptanmıştır. Özellikle erkekler sürekli aynı marka ve ürünü tercih ederek irrasyonel davranışlarda bulunurken, kadınlar ise modayı takip etmek, anlık satın alma kararı, alınan ürünün ambalajının güzel olması ve gereksiz alışveriş yapmak gibi ifadelere irrasyonel davranmışlardır.
Anahtar kelimeler: Davranışsal İktisat, Tüketici, Cinsiyet Farklılığı

Abstract:
In the mainstream economics theory, consumers are pursuing their own interests and are rational in making decisions. In other words, human emotions are often not included. Contrary to the mainstream, behavioral economics have done much research by the help of psychology and many other studies, in these researches it analyzes the consumer's decision-making processes are not always rational and obtains interesting findings that contradict traditional economic theory. The reason why consumers cannot take rational decisions is that they have to act under the influence of many factors. For this reason, by introducing a new point of view to the science of economics, behavioral economics argues that consumers cannot take rational decisions and that consumer's decisions can only be limited rational. It known, there are many factors that affect the consumer's purchasing process. We know that gender differences affect consumers' purchasing decisions differently as well as the factors that drive consumer from rationality to limited rationality and psychological, sociological, environmental factors affecting individual.  In this study, the conditions that give rise to the concept of limited rationality together with behavioral economics and the historical process are mentioned, and also individual, social and psychological traps that prevent consumers from rationalizing are discussed. In the context of behavioral economics, how the purchasing decisions of the people living in Van change according to the gender factor by means of the questionnaire method chosen as the method of work is examined. As a result of the analysis, it was determined that men and women behaved differently. Especially men have always been irrational in choosing the same brand and product, while women have been irrational to follow fashion, to make an instant purchase decision, to make the packaging of the product good, and to make unnecessary shopping.  
Key words: Behavioral Economics, Consumer, Gender Difference