Yağlık ayçiçeğinde (Helianthus annuus L.) farklı ekim sıklıklarının verim ve kalite özelliklerine etkisi
The effects of different sowing densities on yield and quality characteristics on oilseed sunflower (Helianthus annuus L.)
Yazar: CÜNEYT TUNÇER
Danışman: PROF. DR. NESRİN ÖRÇEN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Bitki Islahı ve Genetiği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ayçiçeği = Sunflower ; Bitki sıklığı = Plant density ; Tane verimi = Grain yield ; Yağ oranı = Oil ratio

Özet:
Mevcut çalışmada, ayçiçeği tarımı açısından Kırklareli ekolojik koşullarına uygun bitki sıklığının ve uygun yağlık, hibrit ayçiçeği çeşidinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, 2020 yılı ayçiçeği yetiştirme sezonunda, Babaeski/Ağayeri Köyü çiftçi tarlasında, tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur.
Denemede üç farklı ayçiçeği çeşidi (PL64LP130, LG 5542 CL ve Suzuka HTS) kullanılmış ve sıra arası mesafesi 70 cm olarak sabit tutularak, beş farklı sıra üzeri mesafesi (18, 22, 26, 30 ve 34 cm) uygulanmıştır. Bu sıra üzeri mesafe uygulamaları ile sırasıyla 7937, 6494, 5495, 4762 ve 4202 bitki/da biki sıklıkları sağlanmıştır. Denemede bitki boyu (cm), tabla çapı (cm), sap çapı (cm), tabla eğimi, tabla merkezindeki tane dolumu, bin tane ağırlığı (g), hektolitre ağırlığı (g/L), hasatta tanelerdeki nem oranı (%), tane verimi (kg/da), yağ oranı (%) ve yağ verimi (kg/da) incelenmiştir.
Kırklareli ekolojik koşullarında denemeye alınan çeşitlerden en yüksek verim 268,83 kg/da ile Suzuka HTS ve 259,18 kg/da ile PL64LP130 çeşidinden sağlanmıştır. Sıra üzeri mesafelere ait en yüksek tane verimleri ise 257,65 kg/da ile 30 cm ve 254,22 kg/da ile 26 cm aralığından elde edilmiştir. Bitki sıklığının artması ile bitki boyu, yağ oranı ve hektolitre ağırlığı artarken tabla çapı, sap çapı, tabla merkezindeki tane dolumu ve bin tane ağırlığı azalmıştır.

Abstract:
The aim of this research is to determine the optimum plant population and the optimum hybrid, oilseed sunflower cultivar for Kırklareli ecological conditions. The research was conducted in 2020 at a farmer's field in Babaeski/Agayeri Village and was set up in a randomized complete block as a split plot design with three reps.
Three different sunflower cultivars (PL64LP130, LG 5542 CL and Suzuka HTS) were used in this experiment and five different intra-row spacings (18, 22, 26, 30 and 34 cm) were applied while keeping the inter-row spacing constant at 70 cm. With these intra-row spacing applications, 7937, 6494, 5495, 4762 and 4202 plant/decare plant populations were achieved, respectively. Plant height (cm), head diameter (cm), stem diameter (cm), head slope, central filling rate, thousand seed weight (g), hectoliter weight (g/L), seed moisture content at harvest (%), seed yield (kg/da), oil content (%) and oil yield (kg/da) were studied in this research.
Among the cultivars that were tested in Kırklareli ecological conditions, the highest seed yield was obtained from Suzuka HTS with 268,83 kg/decare and PL64LP130 with 259,18 kg/decare. In terms of intra-row spacings, the highest seed yield was obtained from 30 cm intra-row spacing with 257,65 kg/decare and from 26 cm intra-row spacing with 254,22 kg/decare. According to this research, as the plant population increased, plant height, oil content and hectoliter weight increased, while head diameter, stem diameter, central filling rate and thousand grain weight decreased.