Sosyal görünüş kaygısının duygusal ve bilişsel şemalarla olan ilişkisinin incelenmesi
Examination of social apperiance anxiety relationship with emotional and cognitive schemas
Yazar: CANSU KILIÇASLAN
Danışman: DOÇ. DR. EYLEM ÖZTEN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilişsel şemalar = Cognitive schemas ; Kaygı = Anxiety ; Sosyal görünüş kaygısı = Social appearance anxiety ; Şema = Schema

Özet:
Bu çalışmanın amacı, sosyal görünüş kaygısı ve erken dönem duygusal ve bilişsel şemalar arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmaya 200 kişi katılmış olup, katılımcılara Demografik Bilgi Formu, Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği, Young Şema Ölçeği Kısa Formu-3 (YŞÖ-KF3) ve Leahy Duygusal Şema Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada, karşılaştırmalı ve ilişkisel- yordayıcı analiz yöntemleri uygulanmış olup, araştırma soru ve hipotezleri çözümlenmiştir.
Araştırmanın sonuçlarına göre, erken dönem uyum bozucu şemalar ve duygusal şemalar arasında anlamlı ve pozitif yönlü ilişki olduğu saptanmıştır. Sosyal görünüş kaygısının duygusal ve bilişsel şemalarla ilişkili olduğu bulunmuştur. Katılımcıların sosyal görünüş kaygısı puanlarının artması ile uyum bozucu duygusal ve bilişsel şemaların puanlarını artmasının ilişkili olduğu görülmüştür. Ayrıca, sosyal görünüş kaygısı, şema alanlarından zedelenmiş otonomi ve kopukluk tarafından anlamlı düzeyde yordanmaktadır. Duygusal şemalar arasında yer alan duygulara karşı zayıflık, hisleri kabullenme ve farklılık boyutlarının sosyal görünüş kaygısını yordayıcı duygusal şema boyutları olduğu bulunmuştur. Demografik değişkenler bakımından bilişsel ve duygusal şemalar ile sosyal görünüş kaygısı incelendiğinde, cinsiyet, çalışma durumu, romantik ilişki, dış görünüşe ilişkin kişinin kendisinin ve çevredekilerin düşünceleri ve alkol-sigara kullanımı bakımından duygusal ve bilişsel şemalar ile sosyal görünüş kaygısının anlamlı düzeyde farklılıkları olduğu saptanmıştır. 
Araştırmada elde edilen bulguların, erken dönem uyum bozucu şemaların, bireylerin benlik algısı hakkında bilgi verebilen bir değişken olan sosyal görünüş kaygısı ile ilişkili olduğunu göstermektedir. İleri çalışmalarla çalışmanın sonuçlarının tekrarlanabileceği ve uygulamalarda da sosyal görünüş kaygısı bulunan bireylerde etkin müdahalelerin yapılandırılabileceği düşünülmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Duygusal şemalar, Erken dönem uyumsuz şemalar, Sosyal görünüş kaygısı, Şemalar

Abstract:
The aim of this study was to investigate the relationship between social appearance anxiety and early emotional and cognitive schemas. 200 people participated in the study. The participants included Demographic Information Form, Social Apperiance Anxiety Scale, Young Schema Questionnaire Short Form-3 (YŞÖ-KF3) and Leahy Emotional Schema Scale. In the research, comparative and relational-predictive analysis methods were applied and research questions and hypotheses were analyzed.
According to the results of the study, it was found that there was a significant and positive relationship between early disruptive schemas and emotional schemas. It was found that anxiety of social appearance was related to emotional and cognitive schemas. It was observed that the social appearance anxiety scores of the participants were increased and the scores of the disruptive emotional and cognitive schemas increased. In addition, social appearance anxiety is significantly predicted by damaged autonomy and disconnection from schema areas. Among the emotional schemes, it was found that the weakness of emotions, acceptance of feelings and differences subdimensions significantly predicted social appearance anxiety. When the cognitive and emotional schemas and social appearance anxiety in terms of demographic variables were examined, it was found that there were significant differences in emotional and cognitive schemas as well as social appearance anxiety in terms of gender, working status, romantic relationship, external views and the thoughts related to appearance.
The findings of the study show that early adjustment disturbance schemas are related to social appearance anxiety which is a variable that can give information about self-perception of individuals. It is thought that the results of the study can be repeated with further studies and effective interventions can be structured in the individuals who have a social appearance anxiety.
Keywords: Emotional schemas, Early maladaptive schemas, Social appearance anxiety, Schemas