Sağlık iletişiminde medyanın rolü: Covid-19 pandemisi üzerine bir inceleme
The role of media in health communication: A study on Covid-19 pandemic
Yazar: PINAR SARIÇAM
Danışman: DOÇ. DR. SAMET KAVOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Kişilerarası İletişim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Medya = Media ; Medya ilişkileri = Media relations ; Pandemiler = Pandemics ; Sağlık iletişimi = Health communication ; Sosyal medya = Social media ; İletişim = Communication

Özet:
Teknolojik gelişmeler sonucu birçok alanda olduğu gibi gazetecilik alanında da değişiklikler meydana gelmiştir. Geleneksel gazetecilik internet haberciliği ile birlikte yeni bir biçime dönüşmüştür.  Zaman ve mekâna bağlı olmaksızın haberlerin topluma hızlı şekilde ulaştırıldığı, internet ortamında yayın yapan tüm gazetelere internet gazeteleri denilmektedir. Tarihsel süreçte teknolojik gelişmelerin yanı sıra dünya düzenini değiştiren birçok salgın hastalık yaşanmıştır. Bunlardan biri de İlk kez Çin'de ortaya çıkan Covid-19'dur. Zorunlu karantina ve belirsizlik sebebiyle insanlar bilgi edinme ihtiyacının artması sonucu internet haberciliğine yönelmiştir. Yeni medya hastalığın yayılımı, olası riskler ve tedbirlerle ilgili halkı bilgilendiren bir iletişim kanalı olmuştur. Bu çalışmanın araştırma bölümünde salgının internet haber sitelerinde yer alma şeklinin tespiti amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında ülkemizde hasta ve ölüm sayılarındaki artış sonucu yeni tedbirler alınmasına istinaden risk iletişiminin önem kazandığı 2020 yılı Kasım ayında Yeni Şafak, Sözcü ve Hürriyet Gazetesinde yer alan internet haberleri içerik analiziyle incelenmiştir. Türkiye ulusal basınında evren içerisinden tıklanma oranları ve mülkiyet farklılaşması kriterlerine bağlı kalarak seçilen farklı internet gazetelerinde haber üretim pratiklerinin risk iletişimi bağlamında nasıl değiştiğinin belirlenmesi, ortak ve farklı noktaların ortaya koyulması hedeflenmiştir.  Araştırma sonucunda, daha çok hastalığın yayılımı konusunda panik uyandırıcı haber içerikleri olduğu, haber başlıklarının nötr olduğu, motive edici haberlerin aşı çalışması ile ilgili haberler olduğu tespit edilmiştir. Uzman tavsiyelerinin risk iletişimi bağlamında önemli katkıların olabileceği değerlendirmesinden hareketle bulgular incelendiğinde uzman tavsiyelerine yeteri kadar yer verilmemekle birlikte verilen tavsiyelerde bilimde kullanılın dilin halkın anlayacağı şekilde ifade edildiği de görülmüştür. Habercilikte dijitalleşmeye ağırlık verildiği günümüzde, ileride yapılacak araştırmalarda veriye erişim açısında altyapıların güçlendirilmesi de faydalı olacaktır.

Abstract:
Technological advances have led to changes in journalism just as in many other fields. Traditional journalism has gained a new form with the internet.  All newspapers that publish on the internet, where news is quickly delivered to society, regardless of time and place, are called online newspapers. Besides technological advances, many epidemics and pandemics have occurred throughout the history that altered the order of the world. One of them was Covid-19, which first emerged in China. Due to the compulsory quarantine and the following uncertainty, people turned to online journalism as the need for information increased. New media has been a communication channel that informs the public of the spread of disease, potential risks, and measures. The research section of this study aims to determine the appearance of the pandemic on online news websites. As part of this study, a content analysis is performed on the online news published in Yeni Şafak, Sözcü, and Hürriyet newspapers in November 2020, when risk communication became critical as a result of the increase in the number of patients and deaths in Turkey. It is aimed to determine how news production practices change in the context of risk communication in different internet newspapers selected by adhering to the criteria of click-through rates and ownership differentiation in the Turkish national press, and to reveal common and different points.  The results reveal that there was more panic-inducing news about the spread of the disease, that the headlines were neutral, and that motivating news were about the vaccine development. Considering that expert recommendations may make significant contributions in terms of risk communication; the study finds that expert advice is not included enough in such news, but the scientific recommendations are expressed in a plain language that can be understood by the public. In today's world of digitalization in journalism, it will be beneficial to strengthen the infrastructure to facilitate access to data in future research.