Osteoporotik kalça kırıklı ve kalça osteoartritli hastalarda eser elementler ve kemik mineral yoğunluğunun karşılaştırılması(Klinik biyokimyasal çalışma)
Comparison of trace elements and bone mineral density in patients with osteoporotic hip fracture and hip osteoarthritis(A clinical and biochemical study)
Yazar: FATİH KARAASLAN
Danışman: PROF. DR. MAHMUT MUTLU
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Eser elementler = Trace elements ; Femur boynu kırıkları = Femoral neck fractures ; ICP-MS = ICP-MS ; Osteoporoz = Osteoporosis

Özet:
Amaç: Osteoporotik femur proksimal uç kırıklı ve kalça osteoartitli olgularda, kemik doku eser element tayini ve bu hastaların femur boyun kemik mineral yoğunluğu ölçümlerinin karşılaştırılması.Gereç ve Yöntem: Ortopedi ve Travmatoloji kliniğine boy mesafesinden düşme sonrası femur proksimal uç kırığı ile başvuran 30 hasta (9 erkek, 21 kadın) çalışmaya alındı. 9 erkek, 21 kadın olmak üzere, kalça osteoartriti nedeniyle kalça artroplastisi planlanan, toplam 30 olgudan cerrahi kontrol grubu oluşturuldu. Çalışma boyunca, kemik örneklerinde bulunan kalsiyum ve magnezyum tayinleri Perkin Elmer model AAnalyst 800 model FAAS, eser metal tayinleri ise AGILENT 7500A model İndüktif Eşlemeli Plazma-Kütle spektrometresi (ICP/MS) ile gerçekleştirildi. Her iki hasta grubunun etkilenmemiş kalçalarına DEXA yöntemi ile KMY ölçümü yapıldı. Vaka ve kontrol gruplarından elde edilmiş örneklerin (femur proksimal kemikleri) GE Light Speed 16 Milwakee, Wis, USA model Tomografi cihazı ile 1,25mm lik kesitleri alındı. Bu görüntülerden Infinit PACS (Picture Archiving And Communication System) Viewer da reformat görüntüler oluşturuldu. Taramadan sonra spongioz kemiğe ait üç ayrı noktadan HU cinsinden tomografik dansite değerleri elde edildi. İstatistiksel analiz için SPSS 15.0 paket programı kullanıldı. Tanımlayıcı istatistikler ortalama (Ort.) ve ?en küçük?-?en büyük? değerler olarak verildi. Grupların homojen dağılımını test etmek için Kolmogorov-Smirnov testi yapıldı. Testin sonucuna göre normal dağılım gösterenlere Bağımsız t testi, normal dağılım göstermeyenlere ise Mann-Whitney U testi uygulandı.Bulgular: Kontrol grubunun ortalama femur proksimal kemiği Mg, Zn ve Ca seviyeleri vaka grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek tespit edildi (p<0.05). Kontrol grubu femur boyun T skoru, Z skoru ve BMD değerleri, vaka grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksekti (p<0.05). Femur boyun HU cinsinden tomografik dansite ölçümleri sonucu, kontrol grubunda, femur proksimal uç kırığı bulunan olgulara göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksekti (p<0.05).Sonuç: Osteoporotik femur proksimal uç kırığı bulunan hastalarda, eser element profillerinin, osteoartritik hasta grubuna göre, azalma yönünde değiştiği, bu azalmaların femur boyun KMY ve HU cinsinden dansitometik ölçümlerle korelasyon gösterdiği tespit edildi. Eser elementlerin osteoporoz etyolojisi ve tedavisinde önemini destekleyen değişik çalışmaların da yapılması gerektiği kanaatindeyiz.Anahtar kelimeler: Osteoporoz, eser elementler, femur boyun kırığı, ICP-MS

Abstract:
Objective: To determine trace elements content in patients with osteoporotic femur proximal fracture and hip osteoarthritis and to compare measurements of femur neck BMD in same patients.Material and method: 30 patients (9 male and 21 female) who referred to Orthopedics and Traumatology Clinic for femur proximal end fracture after fall from stature height recruited to the study. A surgical control group was composed from 30 patients (9 male and 21 female) in whom hip arthroplasty have been planned due to hip osteoarthritis. During study period, calcium and magnesium determinations in bone samples were achieved by a flame atomic absorption spectrometer (AAnalyst 800, Perkin Elmer, Massachusetts, USA) and trace element determinations by an inductively coupled plasma mass spectrometer (AGILENT 7500A-ICP/MS, Santa Clara, Ca, USA). Bone mineral density (BMD) measurement was performed on unaffected hip in both groups. 1.25 mm thick sections were obtained from specimens (proximal femur bone) which were collected from both study and control group by using a computerized tomography device (GE Light Speed 16 Milwaukee, Wis, USA). These images were reformatted with Infinit PACS Viewer (Picture Archiving and Communication System). Tomography-derived density values (as HU) were obtained from 3 different point of spongious bone after scanning. SPSS version 15.0 software was used for statistical analysis. Descriptive datas were expressed as mean and min-max values. Kolmogrov-Smirnov test was performed to test homogenous distribution of groups. Normally distributed data were analyzed by t test, while Mann Whitney U test was used for abnormally distributed data.Findings: It was found that mean Mg, Zn and Ca levels of femur proximal bone in control group were significantly higher than study group (p<0.05). T score, Z score and BMD values of femur neck were significantly higher in control when compared to study group (p<0.05). Tomography-derived density values (HU) were significantly higher in control group when compared to study group (p<0.05).Conclusion: It was found that trace element amount of patients, who have osteoporotic femur proximal end fracture, decreased compare to patients with osteoarthritis. It is also found that there was a correlation between this decline and BMD or densitometric (as HU) measurements in femur neck. Further studies are needed to support the importance of trace elements in etiology and treatment of osteoporosis.Keywords: Osteoporosis, trace elements, femoral neck fracture, ICP-MS