Türkiye'de yerel yönetimlerde hizmet harcamalarına ilişkin karar alma süreci: İstanbul Büyükşehir Belediyesi örneği
Decision making process about service expenditures of local governments in Turkey: The case of İstanbul Metropolitan Municipality
Yazar: RECEP EMRE ERİÇOK
Danışman: PROF. DR. TÜRKAN ÖNCEL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Maliye = Finance ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Belediyeler = Municipalities ; Hizmet sunma = Service providence ; Kamu harcamaları = Public expenditures ; Karar verme = Decision making ; Türkiye = Turkey ; Yerel hizmetler = Local services ; Yerel yönetimler = Local administrations ; İstanbul Büyükşehir Belediyesi = Istanbul Metropolitan Municipality

Özet:
Günümüzde yerel yönetimler, çeşitli kamu hizmetlerinin yerel düzeyde daha etkin bir biçimde sunulması ve demokratikleşme eğilimleri doğrultusunda giderek önem kazanmaktadır. Bu bağlamda, yerel halkın katılımının yanı sıra, yerel halkın yaşamını doğrudan etkileyecek olması nedeniyle yerel yönetimlerde karar alma sürecinin nasıl olması gerektiği konusunda da önemli tartışmalar söz konusudur.Bu tartışmalar doğrultusunda Türkiye'de yerel yönetimlerde hizmet harcamalarına ilişkin karar alma sürecini incelemek üzere hazırlanan bu tez çalışması kapsamında, yerel yönetimler ve karar alma sürecine ilişkin teorik tartışmaların genel çerçevesi ışığında, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Meclisi üyeleri ile bir anket çalışması yapılmıştır. Bu anket çalışmasında meclis üyelerinin yerel yönetimler mevzuatı, yönetimlerarası ilişkiler, yetki devri ve paylaşımı, yerel hizmetlerin önceliği ve etkinliği ile sunum yöntemleri, belediye meclisinin işleyişi, belediye meclisinde temsil, katılım ve karar alma süreci ile ilgili konulardaki görüş ve önerileri alınmıştır. Daha sonra ise Türkiye'de yerel yönetimlerde hizmet harcamalarına ilişkin karar alma süreci ile ilgili olarak çeşitli değerlendirmeler yapılmaya çalışılmıştır.Anket çalışmasının sonuçları, yerel yönetimlerde temel karar alma organı olan belediye meclislerinde gündemin yoğunluğu, komisyonların etkin çalışamaması, soru-gensoru-genel görüşme vb. tekniklerin pek kullanılamaması, bireysel ve çevresel unsurların etkili olması, muhalefet kanadının görüşlerinin dikkate alınmaması, başkan-meclis dengesinin başkan lehine olması (güçlü başkan) vb. unsurların karar alma sürecinin etkinliğini azalttığını ortaya koymaktadır. Yine çalışmanın sonuçları, karar alma sürecinde halkın katılımının yetersiz olduğunu, saydamlık, etkinlik ve verimliliğin yeterli ölçüde sağlanamadığını, etkin bir denetimin yapılamadığını göstermektedir. Bu sorunların çözümü için halkın katılımını ön plana çıkaran, çağdaş kentsel planlamaya yönelen, saydam, demokratik ve hesap verebilen bir yerel yönetim yapısının ve etkin bir denetim sisteminin oluşturulmasının yararlı olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Local governments gain importance along with trends in democratization and providing various public services more effectively in local levels. In this sense, there are important discussions about how decision making process should be in local governments as it directly affects the lives of local public in addition to their participation.In line with these discussions and the general framework of theoretical literature in local governments and decision making process, a survey study is carried out with the members of Istanbul Metropolitan Municipality Council in this theses prepared to analyze decision making process about service expenditures of local governments in Turkey. In the survey study, opinion and suggestions of council members were taken on local government regulations, intergovernmental relations, delegation and sharing of authority, priority and effectiveness of local services, operation mechanisms of and representation in municipality council, participation and decision making process in the council. Then, various analyses were conducted regarding the decision making process about service expenditures of local governments in Turkey.The results of the survey study indicate that factors like busy agenda in councils, which are the basic decision making mechanisms in local governments, ineffective operation of commissions, inability to use techniques of questions, interpellations, general debates etc., influence of individual and environmental factors, disregard of opinion of the opposition, council-president balance in favor of the president (strong president), decrease the effectiveness of decision making process. Additionally, the results indicate that participation of public in decision making process is not sufficient; transparency, effectiveness and efficiency is not ensured; and an effective control is not carried out. For the solution of these problems, it is considered that a transparent, democratic and accountable local government structure aiming at modern urban planning and featuring public participation in addition to the establishment of an effective control system will be helpful.