Ceratonia siliqua L. ve Olea europaea L.'nın zamana bağlı toprak solunumu ve karbon mineralizasyonları
Soil respirations and carbon mineralizations time dependently of Ceratonia siliqua L. and Olea europaea L.
Yazar: FERHAT GÖL
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN CENGİZ DARICI
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Biyoloji = Biology ; Botanik = Botany
Dizin: Bitki ekolojisi = Plant ecology ; Doğal bitkiler = Natural plants ; Organik toprak = Organic soil

Özet:
Çukurova Üniversitesi Kampüsü'nde doğal olarak yetişen Olea europaea L. 
(Zeytin) ve Ceratonia siliqua L. (Keçiboynuzu) ağaçlarından 3 dönem (Kasım 2013, 
Şubat ve Mayıs 2014) toprak, yaprak ve ölüörtüleri alınarak karbon, azot ve fosfor 
içerikleri, toprakların amonyum ve nitrat miktarları belirlenmiştir. Ayrıca toprakların 
karbon mineralizasyonları laboratuvarda 28°C'de 30 gün, arazide toprak solunumları 
da 1 yıl boyunca her ay soda lime ile saptanmıştır. Ağaçların taçları altındaki toprak 
sıcaklıkları, atmosferik nem ve CO 2  konsantrasyonları ölçülmüştür. 
Toprakların  karbon  ve  fosfor  içerikleri  her  3  aylık  dönem  genelde  zeytinde 
keçiboynuzuna göre daha yüksek iken azot içerikleri birbirlerine yakın bulunmuştur. 
Yaprak  karbon  içerikleri  her  iki  bitkide  mevsime  bağlı  azalırken  azot  içerikleri 
genelde  artmıştır.  Karbon  miktarları  arasındaki  fark  anlamsız  iken  azot  miktarları 
arasındaki  fark  anlamlıdır  (P  <  0,05).  Her  bitkinin  karbon  mineralizasyonları  her 
dönem  birbirine  benzer  olup  aralarındaki  fark  anlamsızdır.  Ancak  zeytin 
topraklarındaki  mineralleşme  oranı  keçiboynuzundan  daha  düşük  olup  aralarındaki 
fark anlamsızdır (P > 0,05).Toprak solunumları her iki bitkide kış aylarında düşük 
iken  yaz  aylarında  artmış  olup  hem  toprak  ve  yüzey  sıcaklıkları,  hem  de  CO2  
konsantrasyonlarıyla önemli ve pozitif bir korelasyon (P = 0,000), atmosfer nemi ile 
ise önemsiz ve negatif bir korelasyon belirlenmiştir.  
Bu ve benzeri çalışmalar özellikle küresel ısınmayı tetiklediği öne sürülen CO2  
emisyonları  konusunda  daha  doğru  bilgiler  vererek  uzun  soluklu  öngörüler 
yapılmasına ve ekosistem modelleri oluşturulmasına imkan verebilecektir.

Abstract:
Soils, leaves and litters of Olea europaea L. (Olive) and Ceratonia siliqua L. 
(Carob tree) trees growing naturally in Cukurova University Campus were taken and 
carbon,  nitrogen  and  phosphorus  contents  of  these  samples  and  ammonium  and 
nitrate contents of soils were determined for 3 periods (November 2013, February 
and May 2014). Also, in vitro carbon mineralizations were measured for 30 days at 
28°C while in situ soil respirations were determined by soda lime in every month for 
a  year.  Soil  temperatures,  atmospheric  moistures  and  CO 2   concentrations  were 
measured under canopies of trees. 
Carbon and phosphorus contents of soils were generally higher in olive than 
carob tree for every 3 month periods while their nitrogen contents were close with 
each other. In both plants, leaves of carbon contents were decreased seasonally but 
nitrogen  contents  were  increased  and  there  were  significant  differences  between 
nitrogen contents (P < 0.05) while no significant differences were found in carbon 
contents. Carbon mineralizations of both plants were similar in every period but there 
were  found  no  significant  differences.  But  mineralization  rate  were  lower  in  olive 
soils than carob tree and no significant differences were found between them (P > 
0.05). Soil respirations in both plants were lower in winter but increased in summer 
and correlated with soil and surface temperatures and CO 2  concentrations positively 
and  significantly  (P  =  0.000),  but  negative  and  nonsignificant  correlations  were 
found between atmospheric moisture and these parameters. 
This and this kind of studies giving more accurate informations about CO2  
emissions  that  trigger  will  grant  long  term  predictions  and  provide  to  create 
ecosystem models.