Teknik altyapı çalışmalarında destekleyici bir yöntem olarak yer radarının (GPR) kullanılabilirliği
The usability of ground penetrating radar (GPR) as a supporting method in utility works
Yazar: YALÇIN YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ARZU SOYCAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Geomatik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry ; Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Ülkemizde köyden kente göçlerin artışına bağlı olarak bu alanlarda hızla artan nüfus, kentlerin çarpık ve mevzuata aykırı olarak gerekli teknik altyapıdan yoksun yapılaşmasına neden olmaktadır. Bu süreç geçmişten günümüze devam etmekte olup, halen sürekliliğini korumaktadır. Bu durum teknik altyapı sorunlarını ortaya çıkarmaktadır. 
Artan nüfusa paralel olarak, her geçen gün gelişen ve değişen teknoloji ile teknik altyapı tesislerine olan ihtiyaç artmaktadır. Özellikle temiz su, kanalizasyon, doğalgaz, elektrik, telefon, fiber optik hatlar vb. gibi teknik altyapı çalışmalarının yanı sıra, farklı sektörler tarafından da cadde ve sokaklar sürekli kazılmaktadır. Bu durum yolların verimli şekilde kullanılmamasına, çevrenin bu çalışmalardan olumsuz etkilenmesine, yaşam standartlarını artırmaya yönelik bir çalışma olmasına rağmen, yaşam kalitesinin olumsuz yönde etkilenmesine neden olmaktadır.
Bu sorunların temel nedenleri ise ilgili bölgelerde teknik altyapı çalışmalarında gerek duyulan konum ve öznitelik gibi bilgilerin hiç olmaması ya da var olan bilgilerin sağlıklı, güncel ve ulaşılabilir olmamasıdır. Bu durum kentte oluşan altyapı sorunlarına geç müdahalelere, sağlıklı planlamaların yapılamamasına, kurumlar arası ilişkilerde yeterli bilgi alışverişinin sağlanamamasına ve bu doğrultuda yeterli hizmetin verilememesine neden olmaktadır.
Bu tez çalışmasında teknik altyapılara ait konum ve öznitelik bilgilerinin elde edilmesinde jeofizik tabanlı bir yöntem olan yer radarının (GPR) kullanılabilirliği araştırılmıştır. Bu kapsamda, derinlik ve öznitelik açısından teknik altyapı standartlarına paralel simülasyon profil modelleri tasarlanmıştır. Modeller üzerinde yazılım aracılığıyla radar taramaları gerçekleştirilmiştir. Elde edilen her bir radargram yazılım aracılığıyla analiz edilmiştir. Yeraltına ilişkin elde edilen verilerin üç boyutlu modellenmesi ile teknik altyapıların görselleştirilmesi sağlanmıştır. Ayrıca farklı çalışma alanlarından elde edilen gerçek saha verileri de yazılım aracılığıyla analiz edilmiştir. Simülasyondan ve gerçek saha verilerinden elde edilen olumlu ve olumsuz sonuçlar ışığında yer radarının teknik altyapı çalışmalarında destekleyici bir ölçme yöntemi olarak kullanılabilirliği irdelenmiştir. Bu çalışma kapsamındaki analizler ve üç boyutlu modelleme için MatGPR 3.1 ve Voxler 4.0 yazılımları kullanılmıştır.

Abstract:
Rapidly growing population in our country due to the increase of immigration to the cities, leads to dense housing which lacks the necessary utility. This process continues from past to present and still maintains its continuity. This causes the utility issues.
Parallel to the increasing population, the need for utilities with the developing and changing technology is growing day by day. The streets and roads are being excavated by different institutions which work on utilities like water, sewerage, natural gas etc. This causes the fact that roads are not used efficiently and the environment is affected negatively. Although it is a study to improve living standards, the quality of life is adversely affected.
The main reasons for these issues are that there is no information about utility such as its location and radius etc. which are needed in the utility work, or that the existing information is not confidential, up to date and accessible. This case causes late interventions on utility issues, inability to make correct plans, insufficient information exchange between institutions and inability to provide adequate service in the city.
To obtain location and information about utilities, the availability of ground penetrating radar (GPR) method which is based on geophysics has been investigated in this study. In this context, the simulation profile models have been designed in line with utility standards in terms of depth and attribute. Radar scans were carried out via software on models. Each radagram obtained after radar scans is analyzed via software. Visualization of utility has been provided by three-dimensional modeling of data obtained from underground. Moreover, the real data obtained from the different fields was analyzed. The availability of GPR on utility works as a supportive survey method has been investigated by means of the positive and negative results gained from simulation data and real data. In this study, MatGPR 3.1 software and Voxler 4.0 software are used for analysis on radargrams and three-dimensional modeling.