Cumhuriyet mimarlığının uluslararası dönemi: 1940-1970
International period of republican architecture: 1940-1970
Yazar: AYGEN DEMİRİZ
Danışman: PROF. DR. BURCU PELVANOĞLU
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Batı Sanatı ve Çağdaş Sanat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Ankara = Ankara ; Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Mimari eserler = Architectural works ; Mimarlık = Architecture ; Mimarlık tarihi = Architectural history ; Modernleşme = Modernization ; Üslup = Stylistic ; İstanbul = Istanbul

Özet:
19. yüzyılda başlayan Endüstri Devrimi, Avrupa'dan tüm dünyaya yayılarak sosyo-ekonomik dönüşümlere sebep olmuştur. Bu dönüşümler, günlük hayata olduğu kadar dönemin sanat ve mimarlık anlayışına da yansımıştır. Kullanımı yaygınlaşan ve uzak bölgelere ulaştırılması kolaylaşan cam, çelik, demir gibi materyaller, mimaride yeni denemelerin ortaya çıkmasını sağlamıştır. 
20. yüzyılın başına gelindiğinde, yeni çağın yeni bir mimarisi olması gerektiği görüşü yaygınlık kazanmıştır. Yüzyılın ilk çeyreğinde Avrupa'da şekillenen modern mimarlık anlayışı, dönemin yapılarında yalın, akılcı ve fonksiyonel çözümlemeler olarak somutlaşmıştır. Bu modern anlayışın mimarları II. Dünya Savaşı öncesi Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etmiş; yeni mimarlık buradan tüm dünyaya Uluslararası Üslup adıyla yayılmıştır. Bu çalışmada, Uluslararası Üslup mimarlığının Türkiye Cumhuriyeti'ndeki etkileri ve başlıca örneklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. 
Birinci bölümde, Osmanlı Devleti döneminde başlayıp, Cumhuriyet'in ilanıyla başka bir boyuta geçen Batılılaşma/modernleşme süreci ele alınmıştır. 
Mimari eserler, Osmanlı Devleti ve Türkiye Cumhuriyeti'nde dış politika ve dönemin egemen siyasi düşünceleri gibi unsurların uzantıları olmuşlardır. Bu nedenle ikinci bölümde, ilk bölümde değinilen sürecin mimarideki etkileri dönemin örnekleri üzerinden değerlendirilmiştir. Bu sayede ülkedeki Uluslararası Üslup yapılarının incelendiği bölümün tarihsel arkaplanı ele alınmıştır. 
"Türkiye Cumhuriyeti Mimarlığında Uluslararası Üslup" başlıklı dördüncü ve son bölüm, 1940-1970 yılları arası Türkiye'de mimarlık anlayışının bu yıllarda ne yönde şekillendiği incelenmiş; Uluslararası Üslup örneği yapıların değerlendirmeleri yapılmıştır.

Abstract:
Industrial Revolution, which was launched in the 19th century in Europe and spread to the world, resulted in socio-economic transformations. These transformations were reflected in not only the daily life but also the sense of art and architecture of that time. Materials such as glass, steel and iron, uses of which became widespread and accessible for remote regions, led to the emergence of new attempts in architecture. 
In the beginning of the 20th century, the common perception on the fact that a new era must include new architecture was dominant. Modern architecture, initially shaped in Europe in the first quarter of the century, became visible on the buildings of that period as simple, rationalist and functional analyses. Architects of this modernist approach immigrated to the United States and this new trend spread to the world under the name called International Style. In this study, the aim is to analyze the impacts of International Style in the Republic of Turkey, and its primary samples. 
In the first Chapter, the focus is on the process of Westernization/modernization started in the Ottoman Period and changed dimension with the proclamation of the Republic. 
Architectural works became extensions of certain factors such as foreign policy and the dominant political ideologies in the Ottoman Empire and Republic of Turkey. Therefore, in the second Chapter, the impacts of the process mentioned in the first Chapter, on architecture have been analyzed based on the samples from that period. By doing so, the historical background of the Chapter where the buildings in Turkey reflecting International Style have been analyzed. 
The fourth and the final Chapter titled as "International Style in Turkish Republic Architecture", focuses on how the sense of architecture in Turkey was shaped between 1940-1970, and analyzes the sample buildings subject to International Style.