Proje okullarının etkili okul özellikleri ile öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları açısından incelenmesi /
Yazar: AHMET KOÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MERT BAŞTAŞ
Yakın Doğu Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Eko. Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Etkililik = Effectiveness ; Kurumsal sürdürülebilirlik = Corporate sustainability ; Proje okullar = Project schools ; Takım çalışması = Team work ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Proje Okulu ile Milli Eğitim sisteminde yeni bir eğitim ve yönetim modeli uygulanmaktadır. Özellikle okul müdürünün çalıĢmak istediği yöneticileri ve öğretmenleri genel müdürlüğüne teklif ederek okulun kadrosunu Ģekillendirebildiği bu sistem, eğitim politikalarını belirleyenler, araĢtıranlar ve uygulayanlar için önem arz etmektedir. Bu çalıĢma, proje okulunun yapısal ve yönetimsel özelliklerinin etkili okul oluĢmasına yaptığı etki ile öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarına yaptığı etkiyi belirlemeye yöneliktir. Karma yöntemle gerçekleĢtirilen araĢtırma, ölçek ve görüĢme tekniklerini içerecek Ģekilde ardıĢık araĢtırma desenine göre tasarlanmıĢtır. Proje okullarının etkili okul özellikleri ve öğretmenlerinin örgütsel bağlılıkları, proje kapsamında olmayan okulların etkili okul özellikleri ve öğretmenlerinin örgütsel bağlılıkları ile karĢılaĢtırılarak değerlendirilmiĢtir. AraĢtırma 2018-2019 eğitim ve öğretim yılında Ġstanbul'daki proje kapsamında olan 15 Anadolu Ġmam Hatip Lisesi ile proje kapsamında olmayan 9 Anadolu Ġmam Hatip Lisesi olmak üzere toplam 24 okulda yapılmıĢtır. AraĢtırmanın nicel kısmına 603, nitel kısmına ise 37 yönetici ve öğretmen katılmıĢtır. AraĢtırma sonucunda proje okulunun yönetici, öğretmen ve okul ortamı olmak üzere tüm boyutlarda proje kapsamında olmayan okullara göre daha etkili olduğu ve proje okulunda çalıĢan öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarının daha yüksek olduğu tespit edilmiĢtir. Okulun etkililiğini ve öğretmenlerin bağlılıklarını arttıran en etkili faktörler olarak proje okulunun iyi okul imajı, öğretmenlerinin iĢ tatmini ve meslekî geliĢim fırsatları söylenebilir. Proje okulu müdürünün kendi ekibini oluĢturması ve takım çalıĢmasına özel önem vermesi de diğer faktörler olarak ifade edilebilir. Proje okulunun Milli Eğitim sistemine yeni bir heyecan getirdiği söylenebilir. Proje okulu mezunları akademik açıdan baĢarılı oldukça, ekonomik ve sosyal açıdan topluma katkı sundukça bu eğitim ve yönetim modelinin devam edeceği ve hatta yaygınlaĢtırılabileceği ön görülebilir. Proje okullarının sürdürülebilir olması için iyi özelliklerinin güçlendirilmesi, eksik taraflarının iyileĢtirilmesi gerektiği ifade edilebilir. Bu çalıĢmanın alanındaki nadir çalıĢmalardan biri olması açısından uygulayıcılara ve araĢtırmacılara yol gösterici olacağı düĢünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Proje Okulu, Etkili Okul, Örgütsel Bağlılık, Takım ÇalıĢması, Örgütsel Sürdürülebilirlik

Abstract:
The Ministry of National Education has been implementing a new educaiton and management model via Project School. This system, which the school director can propose to the general directorate of the managers and teachers he wants to work with, is important for educational policy researchers, determinants and practitioners. This study aims to designate the effects of project schools' structural and managerial characteristics on effective school formation and teachers' organizational commitment. It is designed the with respect to the sequential mixed research method including scaling and interviewing techniques. The effective school characteristics of the project schools and the organizational commitment of their teachers were evaluated by comparing the effective characteristics of the non project schools and the organizational commitment of their teachers. The research was carried out in 24 schools with 15 Project Anatolian Imam Hatip High School and 9 Non-Project Anatolian Imam Hatip High School in Istanbul in 2018-2019 academic year. The quantitative part of the study was attended by 603 managers and teachers and 37 managers and teachers in the qualitative part. As a result of the research, it has been determined that the project school is more effective than the schools which are not in the scope of the project in all dimensions, including manager, teacher and school environment. In addition, it was found that the organizational commitment of the teachers working in the project school was higher than the teachers who were not in the project. As the most effective factors that help improve the effectiveness of the school and the commitment of teachers, it can be said that the project school has a good school image, teachers' job satisfaction and professional development opportunities. Other factors include the fact that the project school principal creates his / her own team and pays special attention to teamwork. It can be said that the project school has brought a new excitement to the National Education system. It can be foreseen that as long as the project school graduates are successful in academic terms and contribute to the society economically and socially, this education and management model will continue and even be extended. It can be stated that in order to sustain the project schools, good features should be strengthened and the missing sides should be improved. As it is one of the rare studies in the field of this study, it is thought that it will be a guide for practitioners and researchers.
Key Words: Project School, Effective School, Organizational Commitment, Team Work, Organizational Sustainability