Ecmiatzin Kat'oğikosluğu'nun Ermeni Kilisesi'ndeki yeri
The place of Etchmiadzin headquarters in the Armenian Church
Yazar: CANAN SEYFELİ
Danışman: PROF.DR. AHMET HİKMET EROĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: Kiliseler = Churchs

Özet:
Ermeni Kilisesi'nin kuruluşu IV. Yüzyıl başlarına kadar uzanmaktadır. Aziz GrigorLusavoriç eliyle vaftiz olan kralı ve ileri gelenleriyle birlikte Ermenistan halkı toplu olarakHıristiyanlığa girmiş oldu.Ecmiatzin'de bir ruhani liderlik merkezinin oluşması da Ermeni Kilisesi'ninkuruluşuna ve Aziz Grigor Lusavoriç'e dayanmaktadır (302). Bu, Ermeni Kilisesi'ndegenel kabul gören ve dış dünyaya yansıtılan bir inançtır.Biz, genel kabul gören bu inancın tarihsel verilerini ve dayanaklarını klasik Ermenikaynaklarından hareketle incelemeyi amaçladık. Bu nedenle ?EcmiatzinKat'oğikosluğu'nun Ermeni Kilisesi'ndeki Yeri? isimli bu çalışmamızı yapmaya kararverdik. Kat'oğikosluğun Ermeni Kilise tarihindeki yerini belirleyebilmek için ErmeniKilisesi'nin oluşumunu değerlendirmek gerektiğini düşündük.Çalışmamızın Birinci Bölümünde Ermeni Kilisesi'nin oluşumunu değerlendirirkenönce ?Ermeniler arasında Hıristiyanlığın Yayılışı? konusunu işledik. Sonra ?BağımsızErmeni Kilisesi'nin Oluşum Süreci?ni (301?-449) ortaya koyarken Ecmiatzin'in izinisürdük. Bu bölümün ikinci kısmında Vağarşapat şehri'nin Ecmiatzin'e (Tanrı'nın BiricikOğlu'nun İndiği Yer'e) dönüşümünü konu aldık. Bağımsız Ermeni Kilisesi'nin oluşumsürecinde Ecmiatzin'in de oluştuğunu ortaya koyduk.İkinci Bölümde, Kat'oğikosluğun Dvin'e taşınmasından (428) tekrar asılikametgahı Ecmiatzin'e taşınmasına (1441) kadarki dönemi inceledik. Bahsi geçen taşınmasürecinde Ecmiatzin'e Ermeni Kilisesi'nin bakışını değerlendirmeyi amaçladığımızdan428-1441 tarihleri arasında Ecmiatzin konusunu işledik. Aynı bölümün ikinci kısmında ise1441 Ecmiatzin Konsili'ni, yani Ecmiatzin'in Vağarşapat'a taşınması olayını inceledik.Anlaşmalı bir taşınma olmadığını, bu nedenle de tartışmaların sonraki dönemlereyansıdığını gördük.Üçüncü ve son bölümde ise Ecmiatzin Kat'oğikosluğu'nun Ermeni Kilisesi'ndekiyerini ortaya koyduk. Bu nedenle önce Ermeni Kilise Hiyerarşisi ve Litürjisindeki yerinibelirledik. İkinci kısımda ise Ecmiatzin'in diğer Ermeni Kilise hiyerarşisi ile ilişkileriniincelerken hiyerarşik merkezler içindeki yerini belirlemeyi amaçladık.Sonuç olarak Ecmiatzin'deki Kat'oğikosluğun taşınması ile diğer yüksek ruhanimerkezlerin de oluştuğunu, ancak Ecmiatzin'in birincilliğini korurken bunun diğermerkezlerle aralarında bir anlaşmaya bağlanmadığını gördük

Abstract:
The establishment of the Armenian Church stretches back to the fourth century.Baptized by St. Gregory the Illuminator, the Armenian people, with their king and theirprominents collectively became Christians.The foundation of Echmiadzin as a center of religious leadership also extends backto the establishment of the Armenian Church and the work of St. Gregory theIlluminator (302). This is the general narrative accepted in the Armenian Church and theoutside world.In this thesis we attempted to research the historical data and bases of this beliefaccording to classical Armenian sources. For this reasons, we decided to write this researchtitled "The place of Etchmiadzin Headquarters in the Armenian Church." In order toassess historically the place of the Seat we deemed it necessary to investigate the history ofthe Armenian Church.The first chapter aims to provide an overview of "The Establishment of Christianityamong the Armenians." In this part we first explored "Etchmiadzin During the Growth ofthe Independent Armenian Church (301-449). After this, we develop the transformation ofVagharshabat, the place where God's Only Son descended. We contend that during thedevelopment of the Independent Armenian Church, Etchmiadzin developed as well.The second chapter is devoted to the period between the moving of the Catholicosateto Dvin (428) and its return to its original place Etchmiadzin (1441). During this movingperiod we attempted to characterize the image of Etchmiadzin in the eyes of the ArmenianChurch by concentrating on Etchmiadzin in the period 428-1441. In the second part of thischapter we present a description of how Etchmiadzin moved to Vagharshabat in 1441 andargue that it was not an agreed movement and therefore discussions about it continued inthe next period.In the third and last chapter we contextualized the Etchmiadzin Catholicosatewithin the structure of the Armenian Church. We first placed it in the hierarchy of theArmenian Church and Liturgy. In the second part we tried to establish Etchmiadzin's placewithin the other Armenian Church hierarchies and hierarchical centers.As a conclusion we established that Etchmiadzin kept its prominence despite themoving of the Catholicosate and the establishment of other higher religious centers.