Ceza Hukuku teorisinde "meta"morfoz: "Tehlike" suçları
"Meta"morphosis in the theory of Criminal Law: "Danger" crime
Yazar: ARZU BALAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUAMMER KETİZMEN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Çalışma ceza hukukundaki dönüşüme en kapsamlı örneği tehlike suçlarının yaygın kullanımı oluşturduğundan bahisle tehlike suçları teorisini sosyo-ekonomik dönüşümünü konu edinmektedir. Tehlike suçları 1970'li yıllar ve sonrasındaki tarihsel aralıkta önceki döneme oranla yaygın bir şekilde kullanılmaya başlamıştır. Belirtilen tarih günümüzde de etkisini sürdüren neoliberal ekonomik politikalarının uygulamaya konulduğu sürece denk düşmektedir. 1970'li yıllar üretim biçiminin post-Fordizm ve ekonomi politikalarının ise neoliberalizm olduğu yapısal dönüşüme sahne olmuştur. Bu değişiklik gerek ekonomik gerekse de toplumsal yapıyı kökten değiştirdiğinden metamorfoz olarak ifade edilmektedir. Neoliberal ekonomi politikaları sadece ekonomik değil tekno-bilimsel ilerlemelerle de pekiştirilmiştir. Ancak bu kökten değişim ve ilerleme risk toplumunu, güvensizliği, belirsizliği, tehlike ve riskleri günlük hayatın bir parçası haline getirmiştir. Değişimle beraber Keynesyen refah devletinin sosyal güvenlik uygulamaları yerini neoliberalizmin kontrol ve önleme uygulamalarına bağlı kalmak suretiyle güvenlik söylemine bırakmıştır. Sosyal devletten güvenlik devletine ve de gündelik hayatta sürekli olarak yeniden üretilen savaş haline geçiş yaşanmıştır. Kamusal alanda yiten güven kaybı ve ona bağlı olarak gelişen tehlikelilik hali ceza hukukunun üstlendiği fonksiyonlarla da giderilmektedir. Bu fonksiyonun işletilmesinde sosyo-ekonomik yapıyla uyumlu tehlike suçlarının kullanılması ise doğal bir sonuç olarak ortaya çıkmıştır. Çalışmada, tehlike suçlarının yaygınlaşan kullanımı sosyo-ekonomik dönüşüm beraber ele alınmaktadır. Tehlike suçlarının teorik tartışmaları sosyo-ekonomik değişimin neden-sonuçlarıyla olan ilişkiler üzerinden değerlendirilmektedir.
Anahtar Sözcükler
Tehlike, risk, soyut tehlike, somut tehlike, olasılık, neoliberalizm.

Abstract:
The study deals with the theory of dangerous crimes and socio-economic transformation, arguing that the most comprehensive example of the transformation in criminal law is the widespread use of dangerous crimes. Danger crimes started to be widely used in the 1970s and the following historical interval compared to the previous period. This period coincides with the implementation of neoliberal economic policies that continue to have an impact today. The 1970s witnessed a structural transformation in which the mode of production was post-Fordism and economic policies were neoliberalism. This change is referred to as a metamorphosis as it radically altered both the economic and social structure. Neoliberal economic policies have been reinforced not only by economic but also techno-scientific advances. However, this radical change and progress has made the risk society, insecurity, uncertainty, danger and risks a part of daily life. With the change, the social security practices of the Keynesian welfare state have been replaced by the security discourse of neoliberalism by adhering to control and prevention practices. There has been a transition from a welfare state to a security state and a state of war that is constantly reproduced in daily life. The loss of trust in the public sphere and the state of dangerousness that develops in relation to it are also eliminated by the functions undertaken by the criminal law. The use of dangerous crimes compatible with the socio-economic structure in the operation of this function has emerged as a natural consequence. In this study, the widespread use of dangerous crimes is discussed together with socio-economic transformation. The theoretical discussions of dangerous crimes are evaluated in relation to the cause and effect of socio-economic change.
Key Words
Danger, risk, abstract danger, concrete danger, probability, neoliberalism.