Katılım sigortacılığı ve bireylerin katılım sigortacılığını tercih nedenlerine yönelik bir araştırma
A research on participation insurance and the reasons of individual preferences to participation insurance
Yazar: BURAK ÖZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EROL YENER
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sigortacılık = Insurance
Dizin: Katılım sigortacılık = Participation insurance ; Müşteri tercihleri = Customer preferences ; Sigorta = Insurance ; Sigorta sektörü = Insurance sector ; Sigortacılık = Insurance ; Tekafül sigorta = Tekaful insurance ; İslami sigortacılık = Islamic insurance

Özet:
Yirminci yüzyılın ortasından itibaren İslami finansal ürünler hızlı bir şekilde yaygınlık
göstermeye başlamıştır. Geleneksel finansal ürünlere alternatif olarak ve İslam
hukukçularının tasvip ettiği bu ürünler müslüman coğrafyada cazip bir hâl almıştır.
Katılım bankacılığının hızla yayılmasının ardından, alternatif bir islami sigortacılık
sisteminin de oluşması elzem olarak görülmüş ve geleneksel sigortacılık sistemine
alternatif olarak katılım sigortacılığı (tekafül) sistemi kurulmuştur.
1979'da Sudan, 1984 yılında Malezya'da katılım sigorta şirketlerinin kurulmasının
ardından, Suudi Arabistan ve Ortadoğu ülkelerinde sistemin yaygınlaşmasıyla birlikte
islam coğrafyasında bir katılım sigortacılığı pazarı oluşmuştur. Hâlihazırda küresel
çapta 33 ülkede 200'ün üzerinde katılım sigorta şirketi bulunmaktadır ve 2020 yılı
itibariyle bu şirketlerin pazar payı 40 milyar dolar seviyesindedir. Ülkemizde ise 2009
yılında ilk katılım sigorta şirketi faaliyete başlamıştır. Günümüz itibariyle 12 şirket
aktif olarak faaliyetini yürütmektedir. 2019 yılı sonu itibariyle pazar payı 3,5 milyar
TL'ye ulaşarak, sigortacılık sektörünün toplam pazar payının % 5'ine tekabül
etmektedir.
Katılım sigortacılığının giderek artan önemi ve bu alanda yeterli akademik çalışmanın
olmaması bu çalışmanın yapılmasının ana nedenlerinden biridir. Çalışmada, bireylerin
katılım sigortacılığını tercih sebeplerinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu bağlamda ilk
olarak katılım sigortacılığı açıklanarak konunun kavramsal çerçevesi ortaya
konulmuştur. Katılım sigortacılığına olan ihtiyaç ve katılım sigortacılığının temel
çalışma ilkeleri, katılım sigortacılığının tarihi, modelleri, geleneksel sigortacılık ile
katılım sigortacılığı arasındaki farklar hakkında bilgi verilerek, ülkemizde ve dünyada
katılım sigortacılığının genel durumu hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmanın ikinci
bölümünde bireylerin katılım sigortacılığını tercih etme nedenleri belirlenmeye
çalışılmıştır. Bu kapsamda çalışmada kullanılan analiz tekniği olan, çok kriterli karar
verme yöntemlerinden AHP tekniği hakkında genel bilgi verilmiş; AHP tekniğinin
çalışma şekli, avantajları ve çalışmada AHP tekniğinin kullanılma nedeni üzerinde
durulmuştur.
Çalışmanın amacı doğrultusunda rastgele seçilmiş olan mevcut ve potansiyel katılım
sigortacılığı müşterileri, AHP tekniğinden faydalanılarak çalışmaya dâhil edilmiş ve
neden katılım sigortacılığını tercih ettikleri araştırılmıştır. Araştırmadan elde edilen
veriler AHP tekniğiyle analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda elde edilen verilerin
ışığında mevcut ve potansiyel katılım sigortacılığı müşterilerinin büyük bir
çoğunluğunun (% 63,2) islami hassasiyetler sebebiyle katılım sigortacılığını tercih
ettikleri sonucuna varılmıştır. Poliçenin fiyatı, satış kanalına olan yakınlık ve şirketin
güvenilirliği hususlarının ise birbirine yakın sonuçlar göstererek katılım sigortacılığı
müşterileri üzerinde, poliçe satın alma sebepleri arasında ikincil planda kaldığı
görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Katılım Sigortacılığı, Tekafül, İslami Sigortacılık, Sigortacılık

Abstract:
Islamic financial products began to spread rapidly in the middle of the twentieth
century. These products, approved by Islamic lawyers, have become attractive in the
Muslim geography as an alternative to traditional financial products. As the rapid rise
of participation banking, alternative Islamic insurance system have been developed
essential and participation insurance (takaful) system as an alternative to the traditional
insurance system.
After the formation of participation insurance companies in Sudan in 1979 and in
Malaysia in 1984, the participation insurance market was formed in the Islamic
geography, such as Saudi Arabia and Middle East countries. There are more than 200
participation insurance companies in different 33 countries globally and the market
share of these companies is approximately 40 billion dollars. The first participation
insurance company started to operate in Turkey, in 2009. By the end of 2019, 12
companies are actively operating their market share reached up 3.5 billion TL,
corresponding to 5% of the total market share of the insurance industry.
One of the main reasons of this study is the lack of sufficient academic studies in this
field, despite the increasing importance of participation insurance. This study aims to
investigate the reasons why individuals prefer participation insurance. In this context,
in the first part of the study, the meaning of participation insurance was explained and
the conceptual framework was introduced. Addition to the conceptual framework of
the participation insurance, the needs for participation insurance, the basic working
principles of participation insurance, the history and models of participation insurance,
the differences between traditional insurance and participation insurance, and the
current trend of participation insurance in our country and in the world was explained
in details.
In the second part of the study, the reasons for individuals to prefer participation
insurance are tried to be elaborated. In this context, general information about AHP
technique was given, which is one of the multi-criteria decision making methods used
in the study, and how AHP technique works, its advantages, why this technique was
used in this study was emphasized as well.
In line with the purpose of the study, randomly selected existing and potential
participation insurance customers were included by using the AHP technique in order
to investigate the reasons preferences of participation insurance in the study. The data
obtained from this research were analysed using the AHP technique.
According to the result of the research, the majority of current and potential
participation insurance customers (63.2%) prefer participation insurance due to the
Islamic sensitivities. As the proximity to the sales channel and the reliability of the
company showed similar results, the price of the policy was observed as the secondary
parameter impacts on purchasing of policy of participation insurance customers.

Keywords: Participation Insurance, Takaful, Islamic Insurance, Insurance