Öğretmenlerin profesyonel sermaye düzeyleri ile paylaşımcı liderlik davranışları arasındaki ilişki
The relationship between teachers' professional capital levels and shared leadership behaviors
Yazar: DOĞAN ÖZLÜK
Danışman: PROF. DR. AHMET AYPAY
Anadolu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dağıtımcı liderlik = Distributor leadership ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Sosyal sermaye = Social capital ; Öğretimsel liderlik = Instructional leadership

Özet:
Bu araştırmanın genel amacı öğretmenlerin profesyonel sermaye düzeyleri ile paylaşımcı liderlik davranışları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu çerçevede araştırmada nicel yöntemlerden açıklayıcı ilişkisel desen kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2022-2023 eğitim öğretim yılında Eskişehir ili Tepebaşı ve Odunpazarı merkez ilçelerinde 196 resmi ilkokul, ortaokul ve lisede görev yapan 6815 öğretmen oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemini ise tabakalı örnekleme yöntemiyle belirlenen 394 öğretmen oluşturmuştur. Araştırma verileri Dağıtılmış Liderlik Ölçeği ile araştırmacı tarafından Türkçeye uyarlanan Öğretmenlerin Profesyonel Sermayesi Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), korelasyon (r) ve çoklu doğrusal regresyon analizinden yararlanılmıştır. Araştırma bulgularından elde edilen sonuçlara göre öğretmenlerin profesyonel sermaye kapasiteleri ile paylaşımcı liderlik davranışları arasında istatistiksel olarak anlamlı, yüksek düzeyli ve olumlu yönde ilişki bulunmuştur. Bunun yanı sıra analiz sonuçları öğretmenlerin profesyonel sermaye düzeyinin, paylaşımcı liderlik davranışını %76 oranında istatistiksel olarak anlamlı bir biçimde yordadığını göstermiştir. Demografik verilerin analizine ilişkin sonuçlarda ise branş değişkeni dışında öğretmen görüşleri arasında anlamlı farklılık olmadığı görülmüştür. Branş değişkeninde ise "sosyal sermaye, formal yapı ve teşvik ve girişim" boyutları dışında toplamda ve diğer tüm alt boyutlarda öğretmenlerin puan ortalamalarında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Sözcükler: Profesyonel sermaye, İnsan sermayesi, Sosyal sermaye, Karar sermayesi, Paylaşımcı liderlik, Liderlik türleri.

Abstract:
The purpose of this research is to examine the relationship between teachers' professional capital levels and shared leadership behaviors. In this context, a quantitative method, explanatory survey model, was used in the research. The population of the research consists of 6815 teachers working in 196 public primary schools, secondary schools and high schools in the central districts of Eskişehir, Tepebaşı and Odunpazarı, during the 2022-2023 academic year. The sample of the study consisted of 394 teachers who were chosen by using stratified sampling method. Research data were collected through the Distributed Leadership Scale and the Teachers' Professional Capital Scale adapted to Turkish by the researcher. Descriptive statistics, independent sample t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), correlation (r) and multiple linear regression analysis were used to analyze the data. According to the results obtained from the research findings, a statistically significant, high-level and positive relationship was found between teachers' professional capital capacities and shared leadership behaviors. In addition, the analysis results showed that teachers' professional capital level predicted shared leadership behavior in a statistically significant way at a rate of 76%. In the results of the analysis of demographic data, it was seen that there was no significant difference between teachers' opinions except the subject variable. In the subject variable, it was determined that there were statistically significant differences in the teachers'  scores in total and in all other sub-dimensions, except for the "social capital, formal structure, incentive and initiative" dimensions.

Keywords: Professional capital, Human capital, Social capital, Decisional capital, Shared leadership, Leadership styles.