Üniversite öğrencilerinde sosyal medya kullanımının beden algısı üzerine etkisinin saptanması
Determining the effect of social media use on body image in university students
Yazar: BUSENUR ALTIKULAÇ
Danışman: PROF. DR. AYDAN ERCAN
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Üniversite öğrencilerinde, sosyal medya kullanımın beden algısı üzerine etkilerini incelemek amacıyla; bu çalışma planlanmıştır. Trakya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü ile Eğitim Fakültesi Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bölümü öğrencilerinin katılımı ile gerçekleşen çalışma, Eylül 2022-Mart 2023 tarihinde yürütülmüştür. Gönüllü katılım sağlayan 404 öğrenciden (349'u kadın, 55'i erkek) anket formu ile araştırmanın verileri toplanmıştır. Anket formunda; öğrencilerin demografik özellikleri, beyana dayalı antropometrik bilgileri, sosyal medya kullanımı ve beden algısına dair sorular bulunmaktadır. Ek olarak, Bergen Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (BSMBÖ) ve Olumsuz Beden Konuşmaları Ölçeği (OBKÖ) yer almaktadır. Kadınlarda BSMBÖ puan ortalamasının, erkeklere göre daha düşük olması istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Beslenme ve Diyetetik Bölümü'ndeki kadınların BSMBÖ puan ortalaması, diğer bölüme göre daha yüksek ve istatistiksel olarak anlamlı saptanmıştır (p=0,012). Kadınlarda OBKÖ puan ortalamasının erkeklere göre daha yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,001). Öğrencilerin, paylaştıkları fotoğrafların başkaları tarafından beğenilmesinin önemli olması; önemli olmayanlara göre daha yüksek OBKÖ puan ortalamasına sahip olduklarını göstermiştir (p<0,001). Her zaman fotoğraf düzenleyen öğrencilerin OBKÖ puan ortalaması, hiçbir zaman ve nadiren diyenlerden daha yüksek bulunması istatiksel olarak anlamlı sonuçlanmıştır (p<0,001). Bölüm ayrımı olmaksızın, 4. sınıf öğrencilerinin BSMBÖ puan ortalaması, 1. sınıfların BSMBÖ puan ortalamasına göre istatistiksel anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0,05).  Hem sosyal medyada geçirilen süre ile vücutta değiştirilmek istenen bölüm sayısı toplamında istatistiksel anlamlı, doğrusal, pozitif yönde ve çok zayıf düzeyde bir ilişki vardır (p<0,05). Bu sonuçlara bakıldığında, öğrencilerin beden algılarının sosyal medyadan olumsuz etkilenmesi; zayıf ideale ulaşma için olumsuz beslenme davranışları göstermelerine ve beden memnuniyetsizliğine yol açabilecek olduğundan endişe verici görünmektedir.

Abstract:
This study was planned to in order to examine the effects of social media use on body image among university students. The study, was carried out with the participation of students from Trakya University of the Department of Nutrition and Dietetics of the Faculty of Health Sciences and the Department of Guidance and Psychological Counseling of the Faculty of Education, between September 2022 and March 2023. The data of the research were collected with a questionnaire form from 404 students (349 female, 55 male) who were participated voluntarily on the study. The questionnaire form included questions about students' demographic characteristics, self-reported anthropometric information, social media use and body image. In addition, Bergen Social Media Addiction Scale (BSMAS) and Negative Body Talk Scale (NBTS) are included. It was found statistically significant that the mean BSMAS score in women was lower than in men (p<0,05). The mean score of the women in the Department of Nutrition and Dietetics was found to be higher and statistically significant (p=0,012). It was found that the mean NBTS score in women was higher than in men (p<0,001). It is important that the photos shared by students are liked by others; showed that they had a higher mean score of NBTS than those who were not significant (p<0,001). It was statistically significant that the students who always edited themselves photographs had higher NBTS scores than those who said never and rarely (p<0,001). Regardless of the department, the mean BSMAS score of the 4th grade students was found to be statistically significantly higher than the mean BSMAS score of the 1st grade students (p<0,05). There was a statistically significant, linear, positive and very weak relationship between the time spent on social media and the number of parts of the body that are desired to be changed (p<0,05). Considering these results, when that students' body perceptions are negatively affected by social media; it could be happen, which is worrisome, like exhibiting negative eating behaviors to reaching the thin ideal and body dissatisfaction.