Topraksız kültür ortamında yetiştirilen sofralık üzüm çeşitlerinde ortam ve ürün yüklerinin verim ve bazı kalite özelliklerine etkisi
The effect of growing media and crop loads on yield and some quality properties of table grape cultivars grown in soilless culture
Yazar: PERİHAN CEREN BAŞTAŞ
Danışman: PROF. DR. SERPİL TANGOLAR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada materyal olarak topraksız kültür sisteminde yetişen Prima ve Early Sweet sofralık üzüm çeşitleri kullanılmıştır. Bu çeşitlerde Cocopeat, Perlit:Torf ve Bazaltik Pomza olmak üzere üç farklı yetiştirme ortamının ve Prima çeşidinde bitki başına 10 ve 20 salkım; Early Sweet çeşidinde ise 10 ve 15 salkım ürün yüklerinin etkisi denenmiştir. Uygulamaların etkisini belirlemek amacıyla fenolojik devrelere gelme zamanına, verim ve bazı kalite özelliklerine bakılmıştır. Her iki çeşitte de salkım, tane ve şıra özellikleri bakımından Cocopeat ve Perlit+Torf ortamları Bazaltik Pomza ortamından daha üstün bulunmuştur. En yüksek üzüm veriminin Perlit+Torf ortamında yetişen ve 20 salkım ürün yükü olan Prima ve 15 salkım ürün yükü verilen Early Sweet üzüm çeşitlerinde sırasıyla 42 t ha⁻¹ve 38 t ha⁻¹ olduğu belirlenmiştir. Deneme alanında elde edilen salkımların ağırlık bakımından TS-101 standardına göre ekstra sınıfında yer aldığı belirlenmiştir. Her iki çeşitte de Suda Çözünebilir Kuru Madde ve olgunluk indisi değerleri Cocopeat ve Perlit+Torf ortamında Bazaltik Pomza ortamından daha yüksek çıkmıştır. Genel olarak bakıldığında her iki çeşidin iki farklı dönemde alınan yaprak örneklerinde N, P, K, Ca, Fe ve Zn element seviyelerinin optimal sınır değerlerinden daha düşük, Cu ve Mg elementlerinin ise sınır değerlerinden yüksek olduğu görülmüştür. Meyve örneklerinin P, K, Ca ve Na değerleri düşük; Cu, Mn, Fe ve Zn element değerleri ise sınır değerlerinden yüksek bulunmuştur. Sonuçta yeterli verim ve kalite düzeyine erişilebilmesi nedeniyle deneme koşullarında Perlit+Torf ortamında Prima'da 20 salkım/asma; Early Sweet çeşidinde ise 15 salkım/asma ürün yükü uygulamalarının önerilmesi uygun görülmüştür.

Abstract:
In this study, as plant materials, Prima and the Early Sweet table grape varieties grown in the soilless culture system were used. In these varieties, three different growing media namely, Cocopeat, Perlite:Peat, Basaltic pumice and 10 and 20 clusters/vine crop  loads for Prima; 10 and 15 clusters/vine crop loads for Early Sweet variety were tested. In order to determine the effects of the applications, phenological stages, grape yield and some quality characteristics were observed. On both varieties, Cocopeat and Perlite:Peat media were found superior to the Basaltic Pumice in terms of cluster, berry and juice characteristics. The highest grape yields were in the 20 cluster/vine crop loads for Prima and with 15 cluster/vine crop loads for Early Sweet varieties, grown in Perlite:Peat medium by 42 t ha⁻¹ and 38 t ha⁻¹ grape yield, respectively. The obtained cluster weigts from the experimental field were in extra class according to the TS-101 standards, Total Soluble Solids and maturity index values were higher in Cocopeat and Perlite+Peat media than that of  basaltic pomza for both varieties.  In general, analysis of the leaf samples taken at two different sampling time from both varieties showed lower values than the optimal limits of N, P, K, Ca, Fe and Zn, but were higher than the limit values of Cu and Mg elements. As nutrient element level of the fruit samples, it is observed that P, K, Ca and Na values were lower; Cu, Mn, Fe and Zn values were higher than the limit values of elements. 
As a result of considering these evaluations, it was found that 20 cluster/per plant for Prima, 15 cluster/per plant for Early Sweet grown in the Perlite:Peat medium was  appropriate for obtaining  sufficient grape yield and quality level.