Somali'de Osmanlı yönetiminin sonu ve sömürgeciliğin başlangıcı (1800-1920)
The end of the Ottoman rule and the beginning of colonialism in Somalia (1800-1920)
Yazar: İBRAHIM ALI AFRAH
Danışman: PROF. DR. BAYRAM ÜREKLİ
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Tarih = History
Dizin: Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Somali = Somalia ; Sömürgecilik = Colonialism

Özet:
Somali Afrika'nın en doğu ucunda yer alıp, Kuzeybatıda Cibuti, güneybatıda Kenya, kuzeyde Aden Körfezi ve Yemen, doğuda Hint Okyanusu, batıda Etiyopya ile çevrilidir. Kıtadaki en uzun sahil şeridine sahip olan Somali son derece stratejik bölgeler ve geçiş yolları barındırmaktadır.  Kızıldeniz ve Aden körfezi uluslararası bir geçiş yeri ve önemli bir istasyon konumunda olmakla Somali'nin değeri daha da artmıştır. Ayrıca tabii zenginlikleriyle de emperyalist güçlerin daima göz diktiği bir ülkedir. 16.Yüzyıldan 20.Yüzyıla kadar Osmanlı Devleti'nin idaresinde kalan Somali 1875'de geçici olarak Mısır'a verilmiş. 10 yıl sonra İngilizlerin bölgeye girmesiyle tekrar Ülke Osmanlıların ele geçmiş ve 1916 yılına kadar kalmıştır. Osmanlı Devleti'nin bölgedeki iktidarının resmi olarak düşmesi ile meydan sömürgeci devletlere kalmış oldu. 
Bu çalışmanın amacı, 19. yüzyıl ile 20. yüzyıl başlarında cereyan eden olaylardır. Bu dönemdeki muharebelerin nedenleri, nasıl cereyan ettikleri neticeleri Somali açısından değerlendirilmeye çalışılmaktadır. Bu çalışmanın kaynakları gerçekleştirilirken de konu ile Başbakanlık Osmanlı Arşivi Somali tarihi ilgili literatür, kütüphanelerde bulunan eserler taranacak, ilgili kaynakça toplanarak kullanılacaktır
Araştırma Sonuçta Habeşistan'ın Somali toprakları üzerindeki iddiaları asla bir dayanağı olmayıp tarih boyu bu topraklarda Somalili halklar haricinde hiçbir Habeş halkı yaşamamış. Osmanlılar bölge üzerindeki hukukunu korumaya çalışsa bile 20.Yüzyılın başında Sömürgecilik dönemleri Somalililerin yaşadığı en acı dönemdir.

Abstract:
Somalia is  located in the Horn of Africa. It is bordered by Ethiopia to the west, Djibouti to the northwest, the Gulf of Aden to the north, the Indian Ocean to the east and Kenya to the southwest. Somalia has the longest coastline in Africa and possesses strategic maritime geography. The significance of Somalia's location was increased by the Red Sea and Gulf of Aden which contain a vital international passageway. It is also a country that has been coveted by imperialist powers for its natural wealth. From the 16th to the 20th century Somalia was under the administration of Ottoman Empire. In 1875 the administration of Somalia was handed over to Egypt. After ten years, following the arrival of the British Empire to the region, the country came under the control of the Ottoman Empire again and remained under its jurisdiction until 1916. The region came under the direct control of the colonial powers after the official collapse of the Ottoman rule in the region. 

The purpose of this study is to shed a light on the events that unfolded in the early of 19th and 20th century. The causes of the battles that raged across the region and their effects will be discussed from a Somali perspective. The reference materials which are used in this research include literature on Somali history gathered from The Prime Minister's Ottoman Archives, relevant work of art in the libraries, and other resources.

The results of this research show that Ethiopia's claims on Somalia's territory are baseless because Somalia has been inhabited by Somali people - not the Ethiopians- throughout history. Although the Ottoman Empire made an effort to protect the region, the turn of the 20th century was the most painful colonial period in the history of Somalia.