Türkiye orjinli yabani diploid buğday (T. monococcum spp. boeoticum) populasyonlarının morfolojik ve moleküler karakterizasyonu
The morphological and molecular characterization of wild diploid wheat (T. monococcum spp. boeoticum) originated from Turkey
Yazar: HÜSNÜ AKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN ÖZKAN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ziraat Bölümü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology
Dizin: Buğday = Wheat ; DNA parmak izi = DNA fingerprinting ; DNA probları = DNA probes

Özet:
Çalışma, Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü'nde, 51 yabani kaplıca (T. monococcum ssp. boeoticum), 2 kaplıca (T. monococcum ssp. monococcum) ve 2 T.urartu genotipi arasındaki morfolojik, tarımsal ve moleküler farklılıkların saptanması amacıyla, 2006-07 yetiştirme mevsiminde yürütülmüştür. Moleküler karekterizasyon için ISSR (Tekrarlanan Basit Baz Dizilimi Arası) DNA markırları kullanılmıştır.Araştırma sonucunda genotipler arasında, çalışmada incelenen bitki boyu, 100 tohum ağırlığı ve tohum uzunluğu gibi morfolojik ve tarımsal özellikler bakımından yüksek bir varyasyon olduğu saptanmıştır. Moleküler karekterizasyonda en yüksek polimorfik ISSR primerlerini bulmak için, 35 ISSR primeri, 7 kaplıca genotipinde ön taramaya tabii tutulmuştur. Seçilen en polimorfik 16 ISSR primeri toplam 88 band üretmiş ve bunların 79 adedi polimorfik olarak bulunmuştur. ISSR verileri kullanılarak Jaccard's katsayısı, NTSYSpc2.1 bilgisayar paket programı vasıtasıyla hesaplanmıştır. Jaccard's benzerlik katsayısına göre, çalışılan genotipler arasındaki benzerlik 0.43 ile 0.95 arasında değişmiş olup, ortalaması 0.73 bulunmuştur. Benzerlik indeksine göre oluşturulan dendogramda A ve B olmak üzere 2 farklı grup oluşmuştur. A grubu kendi içerisinde 2 gruba ayrılmış ve B grubunda sadece T. urartu genotipleri yer almıştır. Araştırma sonucunda T. monococcum ssp. monococcum genotipi Karacadağ/Diyarbakır populasyonlarıyla genetik olarak yakın bulunmuş ve Karacadağ/Diyarbakır bölgesinin diploid buğdayın ilk kültüre alındığı yer olduğu bir daha doğrulanmıştır.Anahtar Kelimeler: T. monococcum, Morfolojik Özellikler, Tarımsal Özellikler, ISSR Markörleri

Abstract:
The research was conducted to determinate the morphological,agronomical and molecular diversity among 51 population of T. monococcum ssp. boeoticum, 2 genotypes of T. monococcum ssp. monoccoccum and 2 genotypes of T. urartu at Department of Field Crops, Faculty of Agriculture, University of Çukurova, during 2006-07 growing season. For molecular characterization, ISSR (Inter Simple Sequence Repeats) DNA markers were used.The results of the study showed that there were high variation among the lines for studied morphological and agronomical traits such as plant height, 100 seed weight, and single seed length. For molecular characterization, initial screening of 35 ISSR primers were used in 7 genotypes of T. monococcum ssp. boeoticum, in order to find best polymorphic ISSR primer. Based on this screening, 16 ISSR primers were selected for further study. 16 ISSR primers produced total 88 bands, out of which 79 were polymorphic. Using ISSR data, Jaccard?s coefficient was calculated using NTSYSpc2.1 computer program. According to the Jaccard?s similarity index, similarity between studied genotypes ranged from a minimum of 0.43 to a maximum of 0.95, with average of 0.73. Dendrogram obtained from the similarity index formed two main groups, as A and B. There were two sub-groups in the group A and the group B was only occupied by T. urartu genotypes. It was found that T. monococum genotype was closely related Karacadag/Diyarbakır population. This study showed that there was high level genetic variation in T. monococcum ssp. boeoticum populations and confirmed that Karacadağ/Diyarbakır region was the place of domestication of diploid wheat.KeyWords: T. monococcum, Morphological Characters, Agricultural Characters, ISSR Markers