Muhammed İzzet Devreze`nin Kur`an`ı anlama ve yorumlama yöntemi /
Yazar: EKREM DEMİR
Danışman: PROF. DR. MEHMET PAÇACI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Din = Religion

Özet:
ÖZETDemir, Ekrem, ?Muhammed zzet Derveze'nin Kur'an'ı Anlama ve YorumlamaYöntemi?, (Doktora Tezi), Yöneten: Prof. Dr. Mehmet Paçacı, 263+IX sayfa.Kur'an, slam dininin ve bu dinin müntesipleri olan Müslümanların ilk ve anakaynağıdır. Bu kaynaktan beslenmek ve sulanmak için kaynağa zararlı şeyler karıştırmadanyararlanmak gerekir. Bu bağlamda insanlar, kendilerine gönderilen bu son vahiy olanKur'an'dan, tarih boyu beslenmiş ve sulanmış olup onu anlamaya ve yorumlamayaçalışmışlardır. Bu anlama ve yorumlama faaliyeti her dönem yapıla gelmiştir. Elbette tefsiradını verdiğimiz bu yorumlama faaliyeti bir disiplin olup bunun yöntemi de tefsir usulüdür.Bu bağlamda tez çalışması olarak aldığımız ?Derveze'nin Kur'an'ı Anlama veYorumlama Yöntemi? konulu Doktora tezimiz, bir giriş, üç ana bölüm ve bir sonuç vedeğerlendirmeden oluşmaktadır.Bu alanda kendisini uzman olarak gören ve topluma mesaj verme gayretiyle Kur'an'ıNüzÃ»l sırasına göre tefsir eden Derveze, tabi ki Kur'an'ı anlayıp yorumlarken bir yöntemgeliştirmeye çalışmış ve ?Asru'n-Nebû?, ?es-Sûretü'r-RasÃ»l?, ?Kur'anü'l-Mecid?, ?ed-Dusturu'l-Kur'anû? gibi Kur'an'ı yorumlama yöntem çalışmalarında, geliştirmiş olduğuyorumsal yöntemini ?et-Tefsûru'l-Hadûs? adlı tefsirine uygulamıştır.Bu nedenle tezimizin Birinci bölümde, Derveze'nin kimliği ve kimliğini oluşturanunsurlar üzerinde durularak tez konumuzun birinci sac ayağını oluşturmaya çalıştık. Bubağlamda, yaşadığı dönem ve coğrafyaya medeniyetler perspektifinde genel bir bakışyaparak, Derveze'nin hayatına yer verilmiştir. Çünkü Kur'an'ı anlama ve yorumlamayönteminin ortaya konduğu düşünceler, düşünceyi ortaya koyan şahşın yaşamından biganedeğildir. Bu nedenle düşünceleri ortaya konan yorumcumuzun düşüncelerinden sadır olan,eserleri ve hakkında yapılan çalışmalar ve ilim dünyasına yansıması yine bu bölümde elealınmıştır. Kısacası burada Kur'an'ı anlamaya ve yorumlamaya çalışan yorumcunun kimliğive kişiliği üzerinde durulmuştur.kinci bölümde, yorumcumuz ve yöntem sahibimiz Derveze'nin Kur'an'ı anlamayöntemi üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda, ?Kur'an?, ?Anlama?, ?Yöntem? kavramlarıüzerinde kısaca açıklamalar yapıldıktan sonra, Derveze'nin ?Kur'an?, ?Kur'an limleri? ve?Kur'an Tarihi? hakkındaki görüşleri ele alınıp incelenmiştir.Üçüncü bölümde, Derveze'nin Kur'an'ı Yorumlama Yöntemi üzerinde durulmuştur.Sonuç ve Değerlendirme bölümünde ise, ulaştığımız sonuçlar özetlenmiştir.

Abstract:
SUMMARYDemir, Ekrem, ?Muhammed Izzet Derveze?s Approach to Understanding andInterpreting the Qur?an?, (Doctoral Thesis), Administrator: Prof. Dr. MehmetPaçacı, 263 page. IX volume.The Qur?an is the first and main source of Islam and the practitioners of thisreligion, the Muslims. In order to relieve hunger and thirst from this source, it isimperative to keep the source free from damage.The subject I have taken for my thesis ?Muhammed Izzet Derveze?sApproach to Understanding and Interpreting the Qur?an? consists of anintroduction, three main parts and a conclusion and summary.In the First Part, we have tried to establish the first leg of the foundation forour thesis by setting forth Derveze?s identity and the forces important to forming thatidentity. Derveze?s life is included with a general view evaluated from thestandpoint of the civilisational time and geography progression. The thoughts whichare the cumulation of the method to understanding and interpreting the Qur?ancannot be separated from the life of the individual forming those same thoughts. Forthis reason, the studies which take the interpreter?s work as its subject, and how hisworks were reflected in the world of science and learning have once again beengiven place in this section. In short, this part concentrates mainly on the identity andthe characteristic of Derveze who has tried to understand and interpret the Qur?an.In the Second Part, we have focused on our interpreter?s method tounderstanding the Qur?an. After short summaries of concepts such as ?The Qur?an?,?Understanding?, ?Method?,we further study Derveze?s views on ?The Study of theQur?an? and ?The History of the Qur?an?In the Third Part, we have concentrated on Derveze?s Approach toInterpreting the Qur?an.In the Conclusion and Summary Part we have outlined the results we havearrived at.