Tarihi yarımada Cankurtaran Mahallesi'nde yapı adası ölçeğinde cephe rehabilitasyonu ve arkeolojik alan değerlendirmesi
Building facade rehabilitation and archaeological field assessment on the scale of city block at Cankurtaran district of the historical peninsula
Yazar: ÖZÜN KIRAYLAR AKGÜN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYNUR ÇİFTÇİ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Rölöve-Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Arkeolojik alanlar = Archeological areas ; Cephe = Facade ; Rehabilitasyon = Rehabilitation ; Tarihi yarımada = Historical peninsula

Özet:
Tarihi Yarımada, gerek yüzyıllara uzanan tarihsel geçmişi, gerekse coğrafi konumunun getirdiği avantajları sayesinde, İstanbul'un en önemli korunması gerekli alanlarından olup UNESCO'nun dünya kültür mirası listesindedir. Çalışma alanı olarak seçilen bölge, Tarihi Yarımada Cankurtaran Mahallesi'nde yer alan, kültürel ve mimari açıdan değerlendirilmesi gerekli önemli özelliklere sahip bir yapı adasıdır. Tez çalışması ile devlet kurumları ve yerel yönetimlerce Tarihi Yarımada'nın yeniden canlandırılması ve gelişimini sürdürmesi faaliyetleri bağlamında, henüz ele alınmayan yapı adasının cephe rehabilitasyonu ve arkeolojik alanın düzenlenmesine yönelik, çağdaş koruma kriterlerine uygun öneriler geliştirilerek katkı sağlamak amaçlanmıştır.Bu çalışma kapsamında;Tarihi Yarımada'da ve yapı adasının yakın çevresinin tarihsel geçmişi hakkında bilgiler verilmiştir.Yapı adasının fiziksel ve sosyal analizlerini kapsayan 19 adet analiz yapılarak mevcut durumun belgelenmesine çalışılmıştır.Yapı adasının cephelerinin, üst örtülerinin, boş alanlarının ve arkeolojik alanın rehabilitasyonu için öneriler geliştirilmiştir. Mevcut siluet ve vaziyet planlarının tespitinden sonra her siluet için kısa ve uzun vadede çözümleri de içeren 2 farklı öneri geliştirilmiştir.Bu alanı içine alan bir mimari tipoloji çalışması yapılmamış olması ve rehabilitasyon için hazırlanmış bir rehberin bulunmayışı önemli bir eksikliktir. Bu nedenle yapı adasındaki korunması gerekli kültür varlıkları için bir tipoloji yapılmış, koruma sorunları ve rehabilitasyonuna yönelik ilkeler irdelenmiştir.Yapı adasının en önemli değerlerinden olan ve yaklaşık 20 yıldır atıl durumda kalan arkeolojik alanın değerlendirilmesine özel önem verilerek bu alanın açık hava müzesi niteliğine kavuşması için bir öneri sunulmuştur.Bu bölgenin ?Tarihi Yarımada Alan Yönetimi? çerçevesinde bütüncül bir koruma anlayışı ile ele alınması ve değerlendirilmesinin olumlu bir katkısının olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Historical Peninsula, which is in the UNESCO's World Cultural Heritage List, is the most important domain to be protected in Istanbul due to both, historical past over centuries and with the advantages of geographical position. Chosen study area is a city block in the Cankurtaran District of Historical Peninsula, whose endowed with architectural and cultural significant features. Main purpose of this thesis is to contribute to government institutions and local administrations for revive and sustain the development of Historical Peninsula activities by developing appropriate recommendations for modern conservation criteria for block?s facade rehabilitation and construction of archeological field which has not been tackled yet.Within this study;Information of historical past of historical peninsula and its neighborhood has been given.The current situation has been tried to be documented by nineteen analyzes which consist of physical and social analyzes of block.Suggestion has been given for rehabilitation of facade, roofs, empty lands and archaeological areas of this block. After existing silhouette and site plan had been determined, two different suggestions has been given, consist of long and short-term.The major lack is neither not have a ready rehabilitation plan nor an architectural typology study for this area has been done. For that reason besides examining principles for guarding problems and rehabilitations, also a typology for cultural buildings, which needed to be protected in this area, has been done.A suggestion has been given to meet open-air museum attribute of archaeological area which is the most precious value and also has been remaining idle for twenty years.Main idea is that there will be positive contribution. If this area is evaluated and approached by holistic conservation mentality of ?historical peninsula region management?