COVID-19 döneminde insanların gıda tüketimi ve beslenme bilinçlenmesi/ alışkanlıklarında meydana gelen değişimler
Changes in people's FOOD consumption and nutritional awareness/habits in the period of COVİD-19
Yazar: SÜMEYYE YILMAZ
Danışman: PROF. DR. MEHMET PALA
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Bilinç = Consciousness ; COVID 19 = COVID 19 ; Gıda tüketimi = Food consumption ; Pandemiler = Pandemics

Özet:
Bu çalışma global ölçekte etkili olan COVID-19 salgınında, kendini ve toplum sağlığını korumak adına evlerinde sosyal izolasyonda olan bireylerin, gıda tüketimi ve beslenme alışkanlıklarında meydana gelen değişiklikleri incelemek amacıyla planlanmıştır. Çalışmanın örneklem grubuna, İstanbul Kâğıthane ilçe genelinde COVID-19 nedeni ile sosyal izolasyonda olan 19-65 yaş arası 400 birey dâhil edilmiştir. Araştırma 15.02.2021 – 28.05.2021 tarihleri arasında çalışmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden Kâğıthane ilçesindeki bireyler ile yapılmıştır. Bireylere araştırmacı tarafından hazırlanan 28 soruluk anket formu online görüşme yöntemi ile uygulanmıştır. Anket iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm demografik sorular ve ikinci bölüm COVID-19 salgınının bireylerin beslenme alışkanlıkları üzerine etkisini ortaya koymayı amaçlayan sorulardan oluşmaktadır. COVID-19 salgınının bireylerin beslenme alışkanlıkları üzerine etkisinin önemine ilişkin görüşlerini ortaya koyan 5'li Likert ölçeği ile ölçen 11 ifade oluşturulmuştur. Çalışmaya katılan bireylerin %68,2'si (n:273) kadın ve %31,8'i (n:127) erkektir. Bireylerin yaş ortalamaları 35,5±11,5 yıl olup, 57,4'ünün lisans mezunu olduğu saptanmıştır. Salgın öncesi kadınların vücut ağırlığı ortalaması 64±12,2 kg iken erkeklerin 81,6±13,3 kg'dır. Sosyal izolasyon (iki ay) sonrası kadınların vücut ağırlığı ortalaması 65,4±12,1 kg, erkeklerin 83,3±13,2 kg olduğu tespit edilmiştir (p<0,001). Bireylerin genel olarak %38,5'inin obez sınıfında olduğu belirlenmiştir (p<0,05). COVID-19 salgın döneminde katılımcıların öğün sayılarında artış olduğu belirlenmiş olup, kadınların %5,8'inin beş öğün tüketmeye başladığı tespit edilmiştir (p<0,05). Bu süreçte, bireylerin besin takviyesi kullanımlarının arttığı ve cinsiyete göre istatistiksel olarak önemli bir fark olduğu görülmüştür. (p<0,001). Sosyal izolasyon döneminde bireylerin et, tavuk, yoğurt, ekmek, çay, yağlı tohumlar sarımsak, zerdeçal ve söğüş, sebze tüketimlerinin arttığı görülürken zeytinyağlı sebze, kuru meyve, yağlı tohum ve mayonez tüketimlerinin azaldığı saptanmıştır. Bireylerin online yemek siparişi (%47,9), online market alışverişi (%63,4) ve aktar-kuruyemiş (%57,7) alışverişlerinin arttığı görülmüştür. Bununla beraber bireylerin dışarıda yemek yeme sıklıklarının azaldığı tespit edilmiştir. COVID-19 salgın süreci bireylerin yaşam standartlarını birçok açıdan etkilemiştir. Bu sürecin olumsuz etkilerini gidermek adına sağlık profesyonellerinden destek alınmalıdır.

Abstract:
This study was planned to examine the changes in food consumption and eating habits of individuals who are socially isolated at home in order to protect themselves and public health in the COVID-19 epidemic, which is effective on a global scale. The sample group of the study included 400 individuals between the ages of 19-65, who were in social isolation due to COVID-19 throughout the Istanbul Kağıthane district. The research was carried out with individuals in Kağıthane district who accepted to participate in the study voluntarily between 15.02.2021 and 28.05.2021. The 28-question survey form prepared by the researcher was applied to the individuals by online interview method. The questionnaire consists of two parts. The first part consists of demographic questions and the second part consists of questions aiming to reveal the impact of the COVID-19 outbreak on the nutritional habits of individuals. 11 expressions were created to measure with a 5-point Likert scale, revealing the importance of the impact of the COVID-19 epidemic on the nutritional habits of individuals. 68.2% (n:273) of the individuals participating in the study were female and 31.8% (n:127) were male. The mean age of the individuals was 35.5±11.5 years, and 57.4 of them were undergraduate graduates. While the mean body weight of women before the epidemic was 64±12.2 kg, it was 81.6±13.3 kg for men. After social isolation (two months), the mean body weight of women was 65.4±12.1 kg and that of men was 83.3±13.2 kg (p<0.001). It was determined that 38.5% of the individuals were in the obese class in general (p<0.05). It was determined that there was an increase in the number of meals of the participants during the COVID-19 epidemic period, and it was determined that 5.8% of the women started to consume five meals (p<0.05). In this process, it was observed that the use of nutritional supplements increased and there was a statistically significant difference according to gender. (p<0.001). During the social isolation period, it was observed that the consumption of meat, chicken, yogurt, bread, tea, oil seeds, garlic, turmeric and cold cuts, vegetables increased, while the consumption of olive oil vegetables, dried fruits, oil seeds and mayonnaise decreased. It has been observed that individuals' online food order (47.9%), online grocery shopping (63.4%) and herbal nuts (57.7%) increased. However, it was determined that the frequency of eating out of individuals decreased. The COVID-19 epidemic process has affected the living standards of individuals in many ways. In order to eliminate the negative effects of this process, support from health professionals should be sought.