Bir kadınlık deneyimi olarak premenstrüel sendromun romantik ilişkilere yansıması: Nitel bir araştırma
The reflection of premenstrual syndrome on romantic relationships as a femininity experience: A qualitative research
Yazar: HATİCE İPEK ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. ÖZNUR KÖRÜKCÜ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Duygusal ilişki = Romantic relationship ; Kadın olgusu = Women reality ; Kadın sağlığı = Women's health ; Kadın sorunları = Women problems ; Kadınlar = Women ; Premenstrüel sendrom = Premenstrual syndrome ; Romantizm = Romanticism ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; İlişki kalitesi = Relationship quality

Özet:
Bu araştırmada, premenstrüel sendromun toplumsal cinsiyet çerçevesinde kadınlar tarafından nasıl deneyimlenip anlamlandırıldığının romantik ilişkileri bağlamında analiz edilmesi amaçlanmıştır. Hem ikili cinsiyet rollerini içermesi hem de yakınlık ve paylaşım ortamı sağlaması açısından cinsiyete spesifik deneyimlerin rahatça gözlemlenmesine fırsat verdiği düşünülen heteroseksüel romantik ilişkiler ise araştırmanın bağlamına uygun görülmüştür.
Araştırmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş olup güdümlü örneklem yoluyla ulaşılan; premenstrüel sendromdan etkilendiği bilinen ve romantik bir ilişki içerisinde bulunan 18-49 yaş aralığındaki 23 kadınla, yarı yapılandırılmış soru formu ile yüz yüze derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Veriler eleştirel söylem analizi yoluyla anlamlı hale getirilmiş, bulguları oluşturan 3 ana ve 9 alt tema ise betimsel analizle belirlenmiştir. Bulgular fenomenolojik feminist bakış açısıyla sunulmuştur.
Bulgular; "Bir Kadınlık Deneyimi Olarak PMS", "Toplumsal Cinsiyet ve PMS", "Romantik İlişki Bağlamında PMS" ana temaları altında incelenmiştir.
Sonuç olarak sağlık sisteminin kadın-erkek biyolojik cinsiyetlerine özgü hastalık tanımlamalarında yanlı davrandığı, biyolojik cinsiyet temelli tanımlamalara giderken toplumsal cinsiyet rol kabullerini pekiştirdiği ve bu sebeple deneyimlere dair algıları biçimlendirdiğine ulaşılmıştır. Ayrıca PMS'nin toplumsal cinsiyet ön kabulleri, toplumsal cinsiyet algısı ve heteroseksüel romantik ilişkideki tutum, problem çözme stilleri, ilişki algısı gibi etkenlerden etkilendiği ve onları etkileyebildiği, algısal bir gerçeklik ifade ettiği görülmüştür. Ataerkil kodların gölgesinde yaşanan kadınlık deneyimlerinin kavramsal ve kuramsal gerçekliğinin daha derinindeki fenomenolojik gerçekliğinin görünen alana çıkarılması bu araştırmanın önemini ortaya koymaktadır. 
PMS ve benzeri kadınlık deneyimlerine dair cinsiyetçi söylemlerin engellenmesi için toplumsal düzeyde farkındalık çalışmaları; kadınların medikal, psikolojik ve sosyal bilincini yükseltmek için bu kapsamdaki hizmetlere ulaşımlarının kolaylaştırılması; PMS'nin literatüre işlenirken yeniden gözden geçirilmesi, heteroseksüel romantik ilişkilerdeki geleneksel toplumsal cinsiyet ön kabullerinin güçlü olumsuz etkisinin psikoeğitim çalışmaları ile fark ettirilmesi önerilebilir.

Abstract:
In this research, it is aimed to analyze how the premenstrual syndrome is experienced and interpreted by women in the context of gender in the context of their romantic relationships. Heterosexual romantic relationships, which are thought to provide an opportunity to observe gender-specific experiences comfortably in terms of both containing binary gender roles and providing an environment of intimacy and sharing, were deemed appropriate for the context of the research.
Qualitative research method was adopted in the research and it was reached through guided sampling; Face-to-face in-depth interviews were conducted with a semi-structured questionnaire with 23 women between the ages of 18-49 who are known to be affected by premenstrual syndrome and who are in a romantic relationship. The data were made meaningful through critical discourse analysis, and 3 main and 9 sub-themes constituting the findings were determined by descriptive analysis. The findings are presented from a phenomenological feminist perspective.
Findings, "PMS as a Feminine Experience", "Gender and PMS", "PMS in the Context of Romantic Relationship" has been examined under the main themes. 
As a result, it has been found that the health system is biased in defining diseases specific to male and female biological sexes, reinforcing gender role assumptions while making biological gender-based definitions, and thus shaping the perception of experiences. In addition, it has been observed that PMS pin is affected by factors such as gender presuppositions, gender perception and attitudes in heterosexual romantic relationships, problem solving styles, relationship perception, and expresses a perceptual reality. Bringing the deeper phenomenological reality of the conceptual and theoretical reality of femininity experiences lived in the shadow of patriarchal codes to the visible field reveals the importance of this research.
Public awareness activities to prevent sexist discourses about PMS and similar femininity experiences; In order to increase women's medical, psychological and social awareness, it can be recommended to facilitate access to services within this scope, to review PMS while processing the literature, and to realize the strong negative effect of traditional gender preconceptions in heterosexual romantic relationships through psychoeducational studies.