Sporcuların değer yönelimleri
Value orientations of athletes
Yazar: MEHTAP YILDIZ
Danışman: PROF. DR. ÖZBAY GÜVEN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Spor = Sports
Dizin: Değer orientasyonu = Value orientation ; Değerler = Values ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Bu araştırmanın amacı, 21 federasyona bağlı olimpik spor branşlarından millî sporcuların değer yönelimlerini farklı değişkenler açısından incelemektir. Araştırma, nicel ve nitel araştırma desenleri ile değerlendirilmiştir. Araştırmanın nicel bölümünde, mevcut durumu ortaya çıkarmayı amaçlayan ilişkisel tarama modeli kullanılarak 'Sporcu Değer Yönelimi Ölçeği' (SDYÖ) geliştirilmiş ve uygulanmış, nitel bölümünde ise görüşme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Türkiye'de 2015 yılı verilerine göre 21 federasyona bağlı toplam 239.405 sporcu, nicel bölümün örneklemini ise 1127 millî sporcu, nitel bölümün örneklemini 12 millî sporcu oluşturmuştur. Araştırmada verilerin çözümlenmesinde betimsel istatistiksel yöntemlerden; frekans, yüzde dağılımları, ortalama ve standart sapma kullanılmıştır. Verilerin normal dağılım gösterip göstermediğine karar verilerek iki bağımsız grup için t-Testi, ikiden fazla bağımsız grup için ise tek yönlü varyans analizi  (ANOVA)  kullanılmıştır. Tek yönlü varyans analizinde (ANOVA), ortaya çıkan gruplar arasındaki farkı bulmak amacıyla da Tukey HSD testi, homojen olmayan gruplarda Kruskal Wallis testi, farkı bulmak amacıyla Mann Whitney-U testi uygulanmıştır. Araştırmada hata payı α=0.05 olarak alınmıştır. Araştırmanın nitel bölümünde toplanan veriler, nitel araştırmanın içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırmanın nicel bölümünün sonuçlarına göre, SDYÖ'nün toplamına ve alt boyutlarına bakıldığında, en düşük değer puanının Yarışmaseverlik boyutunda, en yüksek değer puanının ise Sorumluluk boyutunda olduğu görülmüştür. Ayrıca, millî sporcuların değer yönelimlerinin, cinsiyete, yaşa, millî olma sayısına, öğrenim durumuna, yaşanılan yere, baba öğrenim durumuna, anne öğrenim durumuna göre doğrudan ilişkili olduğu ve buna göre şekillendiği tespit edilmiştir. Araştırmanın nitel bölümünün sonuçlarına göre, sporun kazandırdığı değerlerin sosyalleşme, birlik ve beraberlik, düzenli ve sağlıklı yaşam, özgüven, disiplin, sorumluluk, fedakârlık, örnek olma, çalışma, ahlâk, yardımlaşma, sabır, irade, kariyer, konsantrasyon, vatan ve millet sevgisi olduğu belirlenmiştir.


Anahtar Kelimeler : Değer, Millî Sporcu, Değer Yönelimi

Abstract:
The purpose of this research is to examine the value orientations of national athletes connected with 21 federation from olympic sports branches with regards to different variables. The research has been evaluated with quantitative and qualitative research patterns. In the quantitative part of the research, relational scanning model which aims to uncover the available situation using 'Athlete Value Orientation Scale' (AVOS) to be developed and implemented, in the qualitative part, interview method have been used. The population of the research comprised of total 239.405 athletes related to 21 federation in 2015 in Turkey, in the sample of the quantitative part comprised of 1127 national athletes, in the sample of the qualitative part comprised of 12 national athletes. Descriptive statistical methods in the analysis of the research data; frequency, percentage distributions, average and standard deviation have been used. T-Test has been used for two independent groups since it is agreed or not that the data demonstrates a usual distribution and one-way variance analysis (ANOVA) has been used for more than two independent groups. One-way variance analysis (ANOVA) in order to find the difference between groups have been used Tukey HSD test, resulting in non-homogeneous groups have been used Kruskal Wallis test, in order to find difference Mann Whitney U test have been applied. Margin of error of the research has been regarded as α=0.05. The data collected in the qualitative part of research has been evaluated with the help of the content analysis method of the qualitative research. According to the results of the quantitative part of the research; when whole and subdimensions of 'Athlete Value Orientations Scale' (AVOS) are examined, it is understood that, lowest value point belongs to competition-loving while highest value point belongs to responsibility. Furthermore, value orientations of national athletes are determined and shaped in accordance with gender, age, the number of national being, educational background, the place of living, father educational background, mother educational background. According to the results of the qualitative part of the research; it has found out that achieving values of sports socialization, unity and solidarity, regular and healthy life, self confidence, discipline, responsibility, self sacrifice, exemplifying, working, morals, cooperation, patience, willpower, career, concentration, love of country and nation.


Key Words : Value, National Athlete, Value Orientation