Yenidoğanlarda topuk kanı alma işlemi sırasında sarmalamanın ve anne tarafından uygulanan şefkatli dokunmanın ağrı ve fizyolojik parametrelere etkisi
Effects of yakson method applied by mother and swaddling on pain and physiological parameters during heel stick in newborn
Yazar: ASLIHAN HACISALİHOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. BİRSEN MUTLU
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
AMAÇ: Araştırma yenidoğanlardan topuk kanı alma işlemi sırasında sarmalamanın ve bebeğin annesi tarafından uygulanan şefkatli dokunmanın ağrı ve fizyolojik parametrelere etkisini incelemek amacıyla randomize kontrollü deneysel olarak yapıldı. 
YÖNTEM: Araştırmanın evrenini Ekim-Aralık 2022 tarihleri arasında Adana'daki bir şehir hastanesinin kadın doğum servislerinde annesi ile birlikte bulunan yenidoğanlar, örneklemini ise doğumsal anomalisi olmayan, son 6 saatte analjezik veya sedatif ilaç uygulanmamış olan 48 yenidoğan (şefkatli dokunma grubu=16; sarmalama grubu=16; kontrol grubu=16) oluşturdu. Veri toplamada Anne ve Bebek Bilgi Formu, Uygulama Gözlem Formu, Yenidoğan Bebek Ağrı Ölçeği ve pulse oksimetre cihazı kullanıldı. Veriler SPSS 25.0 programında, Shapiro Wilks normal dağılıma uygunluk testi, Kruskal Wallis H Testi, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi, ki-kare ve Friedman testi kullanılarak analiz edildi. 
Deney gruplarındaki yenidoğanlar bulunduğu gruba göre topuk kanı almadan 10 dk önce sarmalandı veya annesi tarafından şefkatli dokunma yapıldı. Nonfarmakolojik girişime topuk kanı alındıktan 5 dk sonrasına kadar devam edildi. Tüm gruplarda ağrı ve fizyolojik parametreler, ağlama süresi, işlem süresi değerlendirildi. 
BULGULAR: Araştırma gruplarındaki yenidoğanlar ve anneleri tanıtıcı özellikler açısından benzerdi (p>0,05). Kan alma işlemi sırasında ağrı puanı, ağlama süresi, KTA ve oksijen satürasyonu değerleri açısından gruplar arasında fark bulunmadı (p> 0,05). Anlamlı fark olmasa da sarmalama grubunun ağrı puanının işlem sırasında ve sonrasında en düşük olduğu, ağlama süresinin en kısa olduğu görüldü. KTA değerleri işlem öncesi ve sonrası şefkatli dokunma grubunda daha yüksekti. İşlem süresinin kontrol grubunda anlamlı düzeyde daha uzun olduğu bulundu. 
SONUÇ: Topuk kanı alma sırasında yenidoğanlara uygulanan sarmalama ve annenin şefkatli dokunmasının işlem sırasındaki ağrı ve fizyolojik parametreleri etkilemediği, sarmalama ve şefkatli dokunma grubunda işlem süresinin daha kısa olduğu sonucuna varıldı. Annenin kendini  iyi hissettiği durumlarda ve farklı ağrılı girişimler sırasında şefkatli dokunmanın etkisinin araştırılması önerilir.

Abstract:
OBJECTIVES: The research was conducted as a randomized controlled experimental study to examine the effects of Yakson touch applied by mother and swaddling applied during the heel lance from newborns on pain and physiological parameters. 
METHODS: The population of the study was newborns hospitalized in the maternity ward of a public hospital in Adana between November and December 2022, and the sample consisted of 48 newborns who didnt have congenital anomalies and had not been administered analgesic or sedative drugs in the last 6 hours (Yakson touch group = 16; swaddling group = 16; control  group=16)
Mother and Baby Information Form, Observation Form, The Neonatal Infant Pain Scale and pulse oximeter device were used to collect data. Data were analyzed using SPSS 25.0 program, Shapiro Wilks for normality, Kruskal Wallis H Test, Wilcoxon Signed Rank Test, chi-square and Friedman test. Newborns in the experimental groups were swaddled or applied Yakson touch 10 minutes before heel lance, depending on the group. Nonpharmacological intervention was continued until 5 minutes after heel blood was taken. Pain and physiological parameters, crying duration, and procedure duration were evaluated in all groups.
RESULTS: Newborns and mothers in the research groups were similar in terms of identifying characteristics (p>0,05). There was no difference between the groups in terms of pain score, crying duration, peak heart rate and oxygen saturation values during blood collection (p> 0,05). Although there was no significant difference, it was observed that the pain score and crying duration of the swaddling group were the lowest during and after the procedure. Peak heart rate values were higher in the Yakson group before and after the procedure. The procedure time was found to be significantly longer in the control group.
CONCLUSION: It was concluded that during heel lance, the Yakson touch applied by the mother and swaddling did not affect the pain and physiological parameters during the procedure, and the procedure time was shorter in the swaddling and Yakson group. It is recommended to investigate the effect of Yakson touch when the mother feels better and during different painful interventions.