Sağlık meslek grupları eğitiminde mesleklerarası eğitim ve işbirliğine yönelik paydaş görüşleri
Stakeholders' opinion on interprofessional education and collaboration in health professi̇onals' education
Yazar: SEVİM BÜRGE ÇİFTÇİ ATILGAN
Danışman: PROF. DR. SEVGİ TURAN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıp Eğitimi ve Bilişim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Sağlık eğitimi = Health education ; Tıp eğitimi = Education-medical

Özet:
Bu çalışmanın amacı sağlık alanı eğitiminin bileşenleri olan öğretim üyeleri ve öğrencilerin mesleklerarası işbirliği (MAİ) ve mesleklerarası eğitim (MAE) hakkındaki görüşlerinin incelenmesidir. Çalışmada bireylerin öznel algılarının gerçekçi ve bütüncül bir bakış açısıyla ortaya konmasına olanak sunan nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Veriler, Ankara ilinde sağlık bilimleri alanında mezun veren üniversitelerden 47 öğretim üyesi ile derinlemesine; 35 son sınıf öğrencisiyle odak grup görüşmelerinden elde edilmiştir.  Çalışmadan elde edilen verilerin analizinde içerik analizinden yararlanılmıştır. Bulgular, katılımcıların ses kayıt deşifrelerinden yapılan içerik analizi sonucu çıkan temalar sınıflandırılarak oluşturulmuştur ve MAİ ve MAE'ye yönelik görüşler olarak iki ayrı bölüm olarak sunulmuştur. Katılımcılar sağlık meslek grupları arasında işbirlikli yaklaşımların ve ekip yaklaşımının hasta odaklı, nitelikli ve güvenli sağlık hizmeti sağlayacağını savunmaktadır. Sağlık alanı öğrencilerinin iş birliğine yönelik bilgi, beceri ve tutum kazanması; bu kazanımları uygulanarak iş birliğini geliştirmeleri, ayrıca farklı meslek grupları arasındaki iletişimsizlik ve önyargının üstesinden gelmek için de mesleklerarası eğitimin önemli bir yol olduğu görüşü hakimdir. MAE uygulamalarına yönelik yönetsel destek ve uygun fiziksel koşulların sağlanması, öğretim üyelerinin değişime öncülük etmesi, ortak amaç ve hedeflerin farklı bölümlerle birlikte belirlenmesi, erken dönemden itibaren başlanması, öğrencilerin aktif oldukları birbirleriyle etkileşimlerine fırsat sunan öğretim yöntem ve teknikleri kullanılması, ortak yeterlikler ve ulusal hastalık yükü bileşenleri üzerinden içeriklerin belirlenmesi önerilmiştir. Sonuç olarak, MAE programlarına yönelik deneyimler zayıf olsa da öğrenciler ve öğretim üyeleri MAE programları hakkında oldukça isteklidir. Etkin ve sürdürülebilir MAE programları için öğrenciler ve öğretim üyeleri gibi sürecin paydaşlarının deneyim ve görüşlerinden yararlanılması, sağlık otoritelerinin, akreditasyon kuruluşlarının, sağlık alanı eğitimi ve meslek derneklerinin MAE programlarının yaygınlaşmasında itici güç olması önemlidir. Ayrıca MAE'nin fakülte programlarına dahil edilmesi, kabul edilebilir ve sürdürülebilir olması için, gerekçeler, gerekli kaynaklar, motivasyonlar ve zorluklar dikkate alınarak sağlık profesyonellerinin eğitim gereksinimleri bağlamında ortak akıl yürütülmelidir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the views of faculty members and students, who are the components of health education, about interprofessional collaboration (IPC) and interprofessional education (IPE). Qualitative research method was used in the study, which allows the subjective perceptions of individuals to be revealed with a realistic and holistic perspective. The data are in-depth with 47 faculty members from universities in Ankara that have graduated in the field of health sciences; It was obtained from focus group interviews with 35 senior students. Content analysis was used in the analysis of the data obtained from the study. The findings were created by classifying the themes that emerged as a result of the content analysis of the participants' audio recording transcriptions and presented in two separate sections as opinions on IPC and IPE. Participants argue that collaborative and team approaches among healthcare professional groups will provide patient-oriented, qualified and safe healthcare. Gaining knowledge, skills and attitudes towards cooperation of students in the field of health; The opinion is that interprofessional education is an important way to develop collaboration by applying these gains and to overcome the miscommunication and prejudice between different professional groups. It was recommended that administrative support and appropriate physical conditions should be provided for interprofessional education practices, faculty members should lead the change, common goals and objectives should be determined together with different departments, starting from the early period, teaching methods and techniques that provide opportunities for students to interact with each other where they are active, and content should be determined based on common competencies and national disease burden components. As a result, although the experience with IPE programs is limited, students and faculty are highly motivated about IPE programs. For effective and sustainable IPE programs, it is important to benefit from the experiences and opinions of the stakeholders of the process, such as students and faculty members, and to be the driving force in the dissemination of the IPE programs of health authorities, accreditation bodies, health education and professional associations. In addition, for MAE to be included in faculty programs, to be acceptable and sustainable, common sense must be exercised in the context of the local needs, taking into account the justifications, necessary resources, motivations and challenges.