Unilateral dudak damak yarıklı hastalarda maksiller sinüs ve faringeal havayolu hacminin konik ışınlı bilgisayarlı tomogrofi ile 3 boyutlu değerlendirilmesi
3-dimensional evaluation of maxillary sinus and pharyngeal airway volume in patients with unilateral cleft lip and palate with cbct
Yazar: ERJENG ŞAYESTE
Danışman: PROF. DR. KAHRAMAN GÜNGÖR
Gazi Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Farenks = Pharynx ; Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography ; Maksiller sinüs = Maxillary sinus ; Solunum sistemi = Respiratory system ; Yarık damak = Cleft palate ; Yarık dudak = Cleft lip ; Üç boyutlu görüntüleme = Three dimensional imaging

Özet:
Önemli kraniyofasiyal konjenital anomalilerden olan unilateral dudak damak yarıkları maksilla ve faringeal hava yolu yapısını olumsuz etkilemektedir. Bu tez çalışmasının amacı, unilateral dudak damak yarıklı ve normal bireyler arasındaki maksiller sinüs ve faringeal hava yolu hacimlerinin muhtemel farklılıklarının üç boyutlu olarak ölçümü ve değerlendirilmesidir.  
Çalışma kapsamında, Gazi Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Anabilim dalı arşivinde bulunan, Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi görüntüleri kullanılmıştır. Çalışma grubu için unilateral dudak damak yarığına sahip 12-20 yaş arası 30 birey seçilirken, kontrol grubu için çalışma grubuyla yaş ve cinsiyet açısından eşleşen 30 sağlıklı birey seçilmiştir. UDDY'ye sahip bireyler ile sağlıklı bireylerin maksiller sinüs ve faringeal hava yolu hacim yapılmıştır. Hacimsel ölçümler için üç boyutlu görüntüleme yöntemine sahip olan ITK-SNAP (Version 3.8.0, Haziran 12, 2019) kullanılmıştır. Ölçüm esnasında maksiller sinüs ve faringeal hava yolu anatomik yapıları çevresindeki dokulardan ayırt edilerek üç boyutta segmentasyon yapılmıştır. Ölçüm sonucunda elde edilen bulgular istatiksel olarak farklı testlere tabi tutulmuş ve verilerin istatistiksel olarak anlamlı olup olmadığı kontrol edilmiştir. 
Çalışmanın bulguları değerlendirildiğinde, UDDY'li hastalara ait maksiller sinüs hacimlerinin, kontrol grubundaki bireylere kıyasla istatistiksel olarak anlamlı şekilde küçük olduğu gözlemlenmiştir (p=0,011). Bunun birlikte, UDDY'li bireylerde, kontrol grubuna kıyasla maksiller sinüs ve faringeal hava yolu hacimlerinin daraldığı ancak bu azalmanın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı görülmüştür (p>0,05). Çalışmanın sonucuna göre, maksiller sinüs ve faringeal hava yolu boyutları UDDY'li ve sağlıklı bireylerde yaşa ve cinsiyete bağlı değildir. Bu sonuçlara göre, UDDY'li hastalarda maksiller sinüs ve faringeal hava yolu boyutlarının azalmış olabileceği göz önünde bulundurularak tedavi protokolleri hazırlanmalıdır.

Abstract:
Unilateral cleft lip and palate, which is one of the important craniofacial congenital anomalies, adversely affects the maxilla and pharyngeal airway structure. The purpose of this study is to measure and evaluate the possible differences in maxillary sinus and pharyngeal airway volumes between unilateral cleft lip and palate and normal individuals in three dimensions. Within the scope of the study, cone beam computed tomography images in the archive of Gazi University, Faculty of Dentistry, Department of Oral, Dental and Maxillofacial Radiology were used. While 30 individuals aged 12-20 years with unilateral cleft lip and palate were selected for the study group, 30 healthy individuals matched with the study group in terms of age and gender were selected for the control group. Accordingly, the volume measurement of maxillary sinus and pharyngeal airway volumes of individuals with UCLP and the control group was performed. ITK-SNAP (Version 3.8.0, June 12, 2019), with a three-dimensional imaging method, was used for volumetric measurements. During the measurement, the anatomical structures of the maxillary sinus and pharyngeal airway were distinguished from the surrounding tissues and segmented in three dimensions. The findings obtained as a result of the measurement were subjected to statistically various tests and it was checked whether the data were statistically significant. When the findings of the study were evaluated, it was observed that the maxillary sinus volumes of patients with UCLP were statistically significantly smaller compared to the individuals in the control group (p=0.011). However, it was observed that the maxillary sinus and pharyngeal airway volumes were narrowed in individuals with UDDY compared to the control group, but this decrease was not statistically significant (p>0.05). According to the results of the study, maxillary sinus and pharyngeal airway dimensions are not dependent on age and gender in UCLP and healthy individuals. According to these results, considering that the maxillary sinus and pharyngeal airway sizes may be reduced in individuals with UCLP, alternative diagnosis and treatment methods should be sought that will positively affect these structures.