Siyah alaca süt sığırlarında ineğe ilişkin çeşitli faktörlerin ve metritis olgularının döl verimine etkileri
The effects of various factors and metritis cases on the fertility of holstein cattle with respect to cow
Yazar: FIRAT ERGEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALAADDİN ÖZYURT
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Fertilite = Fertility ; Siyah alaca sığırlar = Holstein friesian cattles

Özet:
Süt sığırlarında, özellikle son on yıllarda hata varyanslarının minimum düzeyde sağlandığı gelişmiş tahmin yöntemlerinin yanında, her alanda kullanılan çağdaş bilgi ve teknikler yolu ile populasyonda genotipik ve çevresel iyileştirme ileri düzeylere çıkarılmıştır. Bununla birlikte modern süt sığırı yetiştiriciliğinde özellikle ineğin gebelik, kuru dönem, doğum ve doğum sonrası gibi önemli fizyolojik süreçlerinde biyolojisinin ve bağışıklık sisteminin olumsuz etkilendiği, kötü çevre koşullarına ve patojenlere karşı duyarlılığının artarak üreme performansının gerilediği bir gerçektir. Söz konusu dönemlerde gelişen yavru atma, ölü doğum, metritis, yavru zarlarının atılamaması, mastitis, metabolik ve ayak- tırnak sorunları gibi istenmeyen olgular günümüz modern süt sığırcılığının en başta gelen sorunları arasında yer almaktadır. Bu tez çalışması ile Ceylanpınar Tarım İşletmesi'nde yetiştirilen Siyah Alaca süt sığırlarında ineğe ilişkin makro çevre faktörleri ve doğum sonrası dönemde gelişen metritis olgularının, incelenen döl verimi ölçütlerinden gebelik başına tohumlama sayısı (GBTS), servis periyodu ve buzağılama aralığı üzerine etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Laktasyon süt veriminin gebelik başına tohumlama sayısı ve buzağılama aralığını P<0.001; servis periyodunu ise P<0.05 düzeyinde etkilediği saptanmıştır. Bağımsız değişkenlerden metritis, incelenen döl verimi özelliklerinin her üçünü de istatistiki olarak etkilemiştir (P<0.01). Buzağılama yılı servis periyodu üzerine etkili değil iken (P>0.05), gebelik başına tohumlama sayısı (P<0.001) ve buzağılama aralığını etkilemiştir (P<0.01). Doğum sonrası klinik metritis göstermeyen sağlıklı inekler, klinik metritisli ineklere göre ilk tohumlamada gebe kalma olasılıklarının 1.538 kat daha fazla olduğu tespit edilmiştir. GBTS sağlıklı ineklerde 2.75 ± 0.03 adet iken, metritisli ineklerde oldukça yüksek seviyede bulunmuştur (GBTS: 3.97 ± 0.07).

Anahtar kelimeler: Döl verimi, doğum sonrası dönem, gebelik başına tohumlama  sayısı, servis periyodu, buzağılama aralığı, metritis.

Abstract:
Over the last decades, besides the advanced estimation methods, led to minimize the error variances, and the cutting-edge technology, the genotypic and environmental improvements in the population of dairy cattle are raised to an advanced level. Furthermore, in modern dairy cattle breeding,  especially during the major physiological processes, such as the pregnancy, the dry periods, the calving and postpartum period are adversely affected the biology of the immune system, in addition, the  poor environmental conditions and pathogens are increased the sensitivity; the fact that it deteriorates the reproductive performance. The adverse events regarding the mentioned periods as abortion, stillbirth, metritis, retantio secundinarum, mastitis, metabolic and toe- nails problems are the major problems of today's modern dairy cattle breeding. In this thesis it is aimed to assess the effect of the macro-environmental factors and the metritis phenomena occurred during postpartum period on the investigated fertility, the services per conception (SPC), open days and the calving interval regarding the Holstein Dairy Cattle at Ceylanpınar Agricultural Enterprise. It is determined that the lactation milk yield effects the SPC and calving interval as P<0.001 and open-days as P<0.05. Metritis, as one of the independent variables is statistically infected three of the examined fertility properties (P <0.01). The calving year is not effective on the service period (P>0.05) whereas, it is effective on the SPC and calving interval (P<0.001). It is identified as the conception rate in first insemination of healthy and subclinically metritis cows in postpartum period is 1.538 times better than those which have clinically metritis. Moreover, it is determined as the rate of SPC in healthy cows is 2.75 ± 0.03 whereas, it is dramatically higher in metritis cows (SPC: 3.97± 0.07).

Key words: Reproductive performance, postpartum, services per conception, days open, calving interval, metritis.