Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi kadın personelinin jinekolojik şikayet sıklıkları ve jinekolojik muayene ile ilgili bilgi, tutum ve davranış düzeyinin araştırılması
Frequency of gynecological complaints and knowledge, attitude and behaviors towards gynecological examination of women staffs in Ankara Ataturk Training and Research hospital
Yazar: ŞEBNEM EKER GÜVENÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TUNCER KILIÇ
Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Ankara = Ankara ; Fizik muayene = Physical examination ; Jinekoloji = Gynecology ; Kadın ürogenital hastalıkları = Female urogenital diseases ; Koruyucu hekimlik = Preventive medicine ; Sağlık personeli = Health personnel

Özet:
Jinekolojik şikâyetler aile hekimlerine başvurunun sık nedenlerinden birisidir. Kadınlarda başlıca görülen jinekolojik şikâyetler; kanama, adet düzensizlikleri, kaşıntı, akıntı, cinsel yolla bulaşan hastalıklar (CYBH), idrar yaparken ağrı ve yanma, idrar kaçırma, karın ve kasık ağrıları, kısırlık ve koital problemlerdir.
Düzenli jinekolojik muayene başlangıç aşamasındaki hastalıklara tanı koymada önemli bir uygulamadır. Düzenli jinekolojik muayenenin en önemli basamağı da pap smear testidir. Serviks kanseri rutin pratiğimizde özellikle üreme çağındaki kadınların değerlendirilmesinde, koruyucu hekimlik uygulamalarında erken tanı konulma olasılığı olan hastalıklardan birisidir.  
Çalışmamızda erken tanı ve tedavinin, rutin jinekolojik muayenenin önemi hakkında hastanemizde çalışan kadın personelin farkındalığını değerlendirmeyi, yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyen yaygın görülen jinekolojik şikâyetlerin sıklığını tespit etmeyi amaçladık.
Bu çalışma, Ankara Atatürk  Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde çalışan kadın  personelinin jinekolojik şikâyet sıklıkları ve jinekolojik muayene ile ilgili bilgi düzeyinin, tutum ve davranışlarının araştırılması amacıyla planlanan kesitsel tipte bir araştırmadır. Araştırmada Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde çalışan tüm kadın personele ulaşılması hedeflenmiştir. Bu amaçla, anket formunu doldurmayı kabul eden 403 kadın personel çalışmaya dâhil edilmiştir.
Katılıcıların 122'si (%30,3) akıntı, 45'i (%11) kanama şikâyetiyle, 40'ı (%9,9) koital problemler, 106'sı (%26,3) adet düzensizliği, 1'i (%0,25) idrar kaçırma, 61'i (%15) idrarda yanma, 88'i (%21,8) ağrı, 5'i (%1,2) kısırlık ve 17'si (%4,2) CYBH  şikâyetleriyle kadın hastalıkları ve doğum polikliniğine başvurduğunu ifade etmiştir.
Katılımcıların 318'i (%78,9) düzenli jinekolojik muayene olmadığını, 85'i (%21,1) düzenli jinekolojik muayene olduğunu ifade etmiştir.
Katılımcıların 124'ü (%43,2) daha önce HPV DNA veya pap smear testi yaptırmışken, 279 (%56,8) personel hiç HPV DNA veya pap smear testi yaptırmamıştır.
Katılımcılara HPV aşısı yaptırıp yaptırmadıkları sorulduğunda 10'u (%2,5) HPV aşısı yaptırmışken, 393'ü (%97,5) yaptırmamıştır.
Katılımcıların bilgi düzeyi karşılaştırıldığında yaş grupları arasında anlamlı fark bulunamamıştır. Meslek gruplarına göre değerlendirildiğinde asistan doktor, uzman doktor, ebe ve hemşireler arasında anlamlı fark bulunamamış fakat diğer kadın personel ile asistan doktor, uzman doktor, ebe ve hemşireler karşılaştırıldığında anlamlı fark bulunmuştur. Eğitim düzeyine göre karşılaştırma yapıldığında lisans mezunları ile ilk/ortaokul ve lise mezunlarının aldıkları puanlar karşılaştırılmış ve anlamlı fark bulunmuştur. Lisans üstü mezunları ile ilk/ortaokul mezunlarının ve lise mezunlarının aldıkları puanlar karşılaştırılmış ve anlamlı fark bulunmuştur.
Sonuç olarak aile hekimliği disiplininde koruyucu hekimliğin özel bir yeri vardır. Tarama testleri ile tanı konularak erken müdahale edilebilen az sayıda kanserden biri de serviks kanseri olması açısından birinci basamakta kadınların farkındalık durumunu arttıracak her türlü yaklaşım dikkate değer ve teşvik edilmesi gereklidir.

Anahtar Kelimeler: Jinekolojik şikayetler, Jinekolojik muayene, Koruyucu hekimlik, Aile Hekimliği

Abstract:
Gynecological complaints are the common causes of consult to family physicians. The main common gynecological complaints in women are; bleeding, menstrual irregularities, vaginal discharge, itching, sexually transmitted diseases (STD), dysuria, abdominal and pelvic pain, urinary incontinence, infertility and coital disorders.
Periodic gynecological examination is very important for diagnosing diseases at early stage. Pap smear test is the most important part of the periodic gynecological examination. It is used to evaluate women especially in reproductive age and this is very important for preventive medicine. Cervical cancer is a disease that can be diagnosed early with pap smear test.
We aimed to evaluate awareness of women staffs in our hospital about the importance of periodic gynecological examination and the frequency of gynecological complaints.
The present cross-sectional study aims to investigate frequency of gynecological complaints and knowledge, attitude and behaviors of women staffs  in Ankara Atatürk Training and Research Hospital towards gynecologic examination. Our study group comprised 403 women staffs who accepted to fill the questionnaire.
122 (%30.3) of participitants consult gynecology department for vaginal discharge, 45 (%11) for bleeding, 40 (%9.9) of participitants for coital disorders, 106 (%26.3) of participitants for menstrual irregularities, 1 (%0.25) of participitants for urinary incontinence, 61 (%15) of participitants for dysuria, 88 (%21.8) of participitants for abdominal/pelvic pain and 5 (%1.2) of participitants consult gynecology department for infertility.
318 (%78.9) of participitants don't have periodic gynecologic examination and 85 (%21.1) of participitants have periodic gynecologic examination.
124 (%43.2) of participitants have had HPV DNA or pap smear test whereas 279 (%56.8) of participitants have never had HPV DNA or pap smear test.
10 (%2.5) of participitants have received HPV vaccine and 393 (%97.5) of participitants have not received HPV vaccine. 
There is no statistically significant difference in standard of knowledge between age groups. There is no statistically significant difference in standard of knowledge between specialists, assistant doctors, nurses and midwifes, but there is difference between other women staffs and specialists, assistant doctors, nurses and midwifes on behalf of latter. There is statistically significant difference between university degree holders and primary education and high school graduate on behalf of university degree holders. There is statistically significant difference between postgraduate and primary education and high school graduate on behalf of postgraduate.
As a result preventive medicine has a distinct position in the primary care. Cervical malignancy of the urogenital tract is one of the rare preventable cancers by screening tests. In the primary care set up every effort should be supported in order to improve the awareness of women particularly who are at the risk group.

Key Words: Gynecological Complaints, Gynecological Examination, Preventive Medicine, Family Medicine