Aydın ilinden izole edilen Trichoderma spp. izolatlarının fide kök çürüklüğü hastalığına ve bitki gelişimine etkileri
The effects of Trichoderma spp. isolates from aydin province on seedling root rot disease and plant growth
Yazar: ALP ER TUNGA DİKMEN
Danışman: PROF. DR. AYHAN YILDIZ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma Aydın İli üretim alanlarından toplanan toprak ve bitki örneklerinden
elde edilen yerli Trichoderma spp.'nin bitki gelişime olan etkisinin tespit edilmesi ve
pamukta fide kök çürüklüğü hastalığının ana etmenlerinden olan Rhizoctonia ve
Fusarium spp.' ye karşı antagonistik etkilerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür.
Aydın İli ilçelerinden 2022-2023 sezonunda, toplam 106 adet toprak örneği ve toplamda
50' den fazla yabancı ot ve pamuk bitkisi toplanmış, buna ek olarak ADÜ Bitki Koruma
Bölümü Mikoloji Laboratuvarına tanımlama için getirilen bazı bitkilerden yapılan
izolasyonlar sonucunda çalışmada kullanılan 102 Trichoderma, 6 Rhizoctonia solani ve
7 F. oxysporum izolatı elde edilmiştir. Trichoderma spp. izolatlarının R. solani ve F.
oxysporum üzerine etkileri ikili kültür, olası uçucu bileşiklerin etkinliği ve
hiperparazitik etkileri in-vitro koşullarda test edilmiştir.
Yapılmış olan ikili kültür testlerinde Trichoderma spp. izolatlarının; İPS Rh.
7/3A' nın miseliyal gelişimini ikili kültür testinde %17,67-96,22, ÇLRF izolatlarının
miseliyal gelişimini %25,10-100 aralığında değişen oranlarda engellediği, uçucu bileşik
testinde İPS Rh. 7/3 A' nın miseliyal gelişimini yaklaşık %29,50 ve ÇLRF izolatının ise
yaklaşık %34,53 oranlarında azalttığı saptanmıştır Test edilen 102 Trichoderma
spp.'nin tamamının Rhizoctonia ve F. oxysporum sp. üzerinde hiperparazitik etkiye
sahip olduğu gözlemlenmiştir.
Saksı çalışmalarında; ÇLRF (F. oxysporum) izolatına karşı en düşük çöken bitki
değerleri biopriming yönteminde İnTr 1/1 uygulamasında, en yüksek ETr 12/x
uygulamasında kaydedilmiştir. İçirme yöntemiyle uygulamasında ise en düşük çöken
bitki oranları KoTr 2/1 ve SuTr 10/1 izolatlarının, en yüksek çöken bitki oranları isexx
ETr 12/x izolatının uygulamasından elde edilmiştir. Trichoderma ve R. solani (İPS Rh.
7/3A) izolatlarının bir arada uygulamasında ise Cebir uygulaması haricindeki
uygulamalarda tüm bitkiler çökmüştür.
Trichoderma spp. izolatları bitki gelişimine etkileri açısından
değerlendirildiklerinde; en yüksek sürgün uzunluğu, bitki yaş ağırlığı ve kuru ağırlığı
verileri T-22 uygulamasından elde edilmiştir. Sürgün uzunluklarında bunu sırasıyla
Cebir ve ETr 12/x; bitki yaş ve kuru ağırlıklarında ise ÇTr 3/1 ve Cebir uygulamaları
takip etmiştir. En düşük sürgün uzunluğu ve bitki yaş ağırlıkları; KoDpTr 2/1
uygulamasında; bitki kuru ağırlıkları ise KoPTr 5/3 uygulamasında kaydedilmiştir.
Elde edilen sonuçlar göz önüne alındığında; Aydın ilinden izole edilmiş yerli
Trichoderma spp.' nin, fide kök çürüklüğü ile olan mücadelede yer alma ve pamukta
bitki gelişimini destekleme açısından potansiyel yaratabileceği görülmüştür, ancak konu
üzerinde çalışmaların sürdürülmesi gerekmektedir

Abstract:
This study was carried out to determine the plant growth promoting effects and
antagonistic activity of native Trichoderma spp. isolated from soil and plant samples of
Aydın province on Rhizoctonia spp. and Fusarium spp. that two main fungus causing
damping off disease on cotton. Total 106 soil and over 50 weed/cotton plant samples
collected from agriculture fields of Aydın province in 2022- 2023 season, in addition to
that samples, some plant samples that brought to the ADÜ Plant Protection Department
Mycology Labratory for characterization of fungus species are also included to other
samples. A total of 102 Trichoderma spp, 6 Rhizoctonia spp. and 7 Fusarium spp.
isolate used in the studies.
In the dual culture studies, Trichoderma spp. isolates inhibited the mycelial
growth of IPS Rh. 7/3A isolate by 17,67-96.22% and in the range of 25.10-100% in the
mycelial growth of ÇLRF isolates. In volatile compound studies, Trichoderma spp.
isolates inhibited the mycelial growth of IPS Rh. 7/3A by up to 29.50% and ÇLRF by
up to 34.53%. It was observed that all 102 Trichoderma spp. tested had hyperparasitic
effect on Rhizoctonia solani and F. oxysporum.
In pot studies; considering the effects of Trichoderma spp. applied with
biopriming method against ÇLRF (F. oxysporum), InTr 1/1 isolate shows the highest
effect, when ETr 12/x isolate shows the lowest. Application of KoTr 2/1 and SuTr 10/1
to the soil with soaking method shows the most effective results when ETr 12/x shows
the lowest.xxii
The Cebir application shows the only effective results against the İPS Rh. 7/3 A
(R. solani) isolate, all off the other applications cannot show any effect and no seed
emergence observed.
When the effects of the Trichoderma spp. applications on plant development were
evaluated; the highest shoot length, plant fresh weight and dry weight data were
obtained from T-22 application. For shoot lengths it followed by Cebir and ETr 12/x
respectively. For plant fresh and dry weights, it was followed by ÇTr 3/1 and Cebir
applications. Minimum shoot length and plant fresh weight data recorded in KoDpTr
2/1 application and plant dry weights on KoPTr 5/3.
Considering the results obtained; it was seen that native Trichoderma spp. isolated
from Aydın province may have potential to take part in the control of seedling root rot
and to support plant growth in cotton, but further studies on the subject are needed.