Elektrik piyasasında fiyat tahmin modelleri
Price prediction models in the electricity market
Yazar: YAVUZ ÖZGÜR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA DİDEM TUNÇEZ
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Enerji Yönetimi Ana Bilim Dalı / Enerji Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Enerji = Energy
Dizin: Elektrik = Electricity ; Elektrik Piyasası Kanunu = Electricity Market Law ; Fiyat = Price

Özet:
Elektrik fiyatlarının belirlenmesinde etkili olan dinamiklerin ve fiyatın tahmininde kullanılabilen bir sistem ya da model hazırlanması, üreticiler ve tüketiciler tarafından oldukça önem verilen bir konudur. Bu çalışmada, elektrik piyasasında fiyat tahmin modellerinin ayrıntılı bir şekilde incelenmesi ve Türkiye elektrik piyasasında fiyat tahmini çalışmaları ile yapılmış bir uygulamanın değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Bu kapsamda çalışmanın ilk bölümünde elektrik üretim sistemleri, elektrik piyasaları ve elektriğin kullanımına sunulması konusunda hazırlayıcı bilgiler sunularak kavramsal bir çerçeve çizilmiştir. İkinci bölümde elektrik piyasasında fiyatlandırma modellerinden gün öncesi piyasası ve gün içi piyasasından bahsedilmiş Türkiye'de fiyatlandırma sistemleri incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde ise, fiyat tahmininde başlıca yöntemler, Türkiye için yapılmış çalışma örnekleri ve Türkiye elektrik piyasasında fiyat tahmini uygulamasına bir örnek sunulmuştur.
Çalışmanın sonunda, elektrik piyasasında elektrik fiyatının geleceğe yönelik tahmin edilmesinde, yapay sinir ağı temelli modellerin etkinlikle kullanılabileceği ancak, geleceğe yönelik fiyat tahmini yapmak üzere tasarlanan YSA temelli modelin eğitilmesinde zaman serilerini içeren verilerin büyük önemi olduğu belirlenmiştir. Bu kapsamda modelde hangi nitelikteki ve hangi dönemi içeren veri setinin kullanılacağının belirlenmesi modelin etkinliği üzerinde önemli bir rol oynadığı dolayısıyla oluşturulan modelde değişkenlerin ve parametrelerin çok iyi belirlenmesine ihtiyaç duyulduğu değerlendirilmektedir.

Abstract:
The formation of dynamics that are effective in the determination of electricity prices and the preparation of a system or model that can express the determination of the price is a matter of great importance by manufacturers, consumers. In this study, a detailed examination of the way the electricity market price forecasting models and price estimation made by the electricity market in Turkey aimed to evaluate an application.
The study consists of three parts. In this context, in the first part of the study, a conceptual framework was drawn by presenting preparatory information on electricity generation systems, electricity markets and the use of electricity. In the second part, the pricing models in the electricity market, the day ahead market and the intraday market, are mentioned and the pricing systems in Turkey are examined. In the third and last part of the study, the main methods of price estimation, examples of studies for Turkey and an example of price estimation in the Turkish electricity market are presented.
At the end of the study, it has been determined that the data including the time series are of great importance in predicting the electricity price in the electricity market for the future, artificial neural network based models can be used efficiently, but in training the ANN based model designed to predict the future price. In this context, it is considered that determining which data set and which period will be used in the model plays an important role on the effectiveness of the model, therefore it is necessary to determine the variables and parameters very well in the model created