Göç, kimlik, aidiyet: Kültürlerarası iletişim açısından İsveçli Türkler
Immigration, identity, belonging: Swedish Turks in terms of intercultural communications
Yazar: GÖKSEL GÖKER
Danışman: PROF. DR. ÖMER AYTAÇ
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Ait oluş sorunu = Belong problem ; Bütünleşme = Integration ; Dış Türkler = Turkish diaspora ; Göçler = Migrations ; Kimlik = Identity ; Kültürlerarası iletişim = Intercultural communication ; Türkler = Turks ; İletişim = Communication ; İsveç = Sweden

Özet:
Avrupa ülkelerinin II. Dünya Savaşı?ndan sonra başlattığı işgücü göçü alımına, göç veren ülke statüsünde katılan Türkiye?nin birçok bölgesinden göçmen işçi, çok sayıda Avrupa ülkesine 1960?lı yılların hemen başından itibaren gitmeye başlamıştır. Başlangıçta çoğu Avrupa ülkesinde misafir işçi statüsünde bulunan Türk göçmenler, 1970?li yıllardan itibaren, özellikle aile birleşimleri neticesinde Avrupa?da kalıcı yerleşimci statüsüne geçmeye başlamışlardır. Türk göçmenlerin Avrupa ülkelerinde yerleşimci olmasıyla birlikte göçmenlerin karşı karşıya kaldığı sorunların niteliği değişiklik göstermeye başlamıştır. Bu sorunların başında kültürel içerikli sorunlar gelmektedir. 
Göçmenlerin yerleşimci olmaları, entegrasyon konusunu ve bu konunun biçim ve içeriğini gündeme getirmektedir. Bu konuda göçmenlerin olduğu kadar ev sahibi toplumun ve devletin geliştirdiği stratejiler de entegrasyonun biçim, içerik ve boyutlarını etkilemektedir. Göçmenlerin göç tecrübesi ve sonrasında yaşadıkları kültürleşme süreçleri birçok sosyo-kültürel değişimi de beraberinde getirmektedir. Bu değişimler içerisinde, ev sahibi toplumla geliştirilen etkileşim süreçlerine bağlı olarak şekillenen kimlik ve aidiyet algıları günümüzde giderek önem kazanmaktadır. 
Bu çalışmada; göçmenlerin entegrasyonu, kimlik ve aidiyet algıları ile kültürlerarası iletişim durumları, İsveçli Türkler örneğinde incelenmektedir. 1960?lı yıllardan itibaren başlayan, 1970?li yıllarda hız kazanan ve günümüzde de hâlâ devam eden göç akışı sonrasında İsveç?e yerleşen Türk göçmenlerin entegrasyon durumları, kimlik ve aidiyet algıları, kültürlerarası iletişim pratikleri, karşı karşıya kaldıkları temel toplumsal problemler çalışmanın temel konusunu teşkil etmektedir. Çalışmada ayrıca bir Avrupa ülkesi olarak İsveç?in uyguladığı göçmen politikaları ve göçmenlerin sosyal konumları da incelenmektedir.Çalışmada alan araştırması yöntemine bağlı kalınarak, anket ve mülakat tekniğine dayalı veri toplama araçları kullanılmıştır. Alan araştırması, 1 Temmuz ? 20 Eylül 2011 tarihleri arasında İsveç?in başkenti Stcokholm?de gerçekleştirilmiştir. Anket uygulamasında 612 kişilik bir örneklem grubuna ulaşılmıştır. Derinlemesine mülakatlar ise 30 kişilik bir örneklem grubuyla gerçekleştirilmiştir. 
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre İsveçli Türklerin kimlik ve aidiyet algılarının kuşaklar arasında farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir. Birinci ve ikinci kuşak göçmenlerin büyük bir çoğunluğunun kimlik ve aidiyet algıları Türkiye ekseninde şekillenirken, üçüncü ve dördüncü kuşak göçmenlerde çoğul kimlikler ve çifte aidiyet bağlarının oluştuğu görülmüştür. Bunun yanında, İsveçli Türklerin bütünleşme konusunda da birbirinden farklı eğilimler taşıdığı görülmüştür. Bu eğilimler ile kimlik tanımlamaları arasında yakın bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. İsveçli Türkler?in büyük bir çoğunluğu kültürel, dini ve milli değerlerini muhafaza ederek İsveç toplumuyla uyum içerisinde yaşama eğilimi içerisindedir. Bununla birlikte uyum konusunda denge eğilimi gösteren kişilerin varlığı da dikkate değerdir. Marjinalleşme ve asimilasyon eğilimleri ise oldukça azdır. Araştırma sonuçlarına göre İsveçli Türkler ile İsveçliler arasında kültürlerarası iletişimin sınırlı düzeyde gerçekleştiği tespit edilmiştir.


Anahtar Kelimeler: Göç, Kimlik, Aidiyet, Kültürlerarası İletişim, İsveç, İsveçli Türkler.

Abstract:
When European countries allowed labour force immigration after the 2nd World War, Turkey sent immigrants. The immigrant workers from different regions of Turkey started immigrating to many different European countries in the early 1960s. At the beginning the Turkish immigrants in most of the European countries were in the status of guest worker; after the 1970s, especially by family reunification, they have started to be transferred into permanent resident status. Only after becoming permanent residents in European countries, Turkish immigrants started to face different types of problems. One of the leading problems of these is based on cultural contents. The issue of immigrants becoming resident makes the integration matter and its type and contents a current issue. As much as the immigrants, the host society and the strategies of the governments affect the type, content and dimensions of the integration. The immigration experience of the immigrants and the acculturation process they live after it brings many changes in socio-cultural terms. Among these changes, the identity and belonging perceptions shaped according to the interaction processes with the host society has become more important.In this study; the integration of the immigrants, identity and belonging perceptions, intercultural communication conditions are analysed on a sample of Swedish Turks. The main subject of the study is the integration situations, identity and the belonging perceptions, intercultural communication practical, the main social problems of the Turkish immigrants who settled in Sweden in the period of migration flow which started in the 1960s, intensified in the 70s and remains today. Being a European country the immigration politics of Sweden and the social positions of the immigrants are also studied.In the study, the data collection devices of questionnaire and interview techniques according to the survey method are used. The survey was carried out in Stockholm, the capital city of Sweden in 2011, 1st July ? 20th September. 612 questionnaires were obtained. And in-depth interviews were held with a sample group of 30 people. According to the findings, the Swedish Turks? identity and belonging perceptions differ between generations. Whereas the first and second generation immigrants? identity and belonging perceptions remain Turkish, in third and fourth generation immigrants, dual belonging and multi-identities are formed. Also, Swedish Turks have different aims regarding integration. A close relation is determined between these aims and identity definitions. Most of the Swedish Turks aim to live in harmony with Swedish society while conserving their own cultural, religious and national values. Nevertheless, their ability to achieve the harmonious balance of two different cultures is remarkable. The aim of marginalisation and assimilation is quite less. According to the research, the intercultural communication between Swedish Turks and Swedes is limited.



Keywords: Immigration, Identity, Belonging, Intercultural Communication, Sweden, Swedish Turks.