Değer akış haritalama ve bir üretim işletmesinde uygulaması
Value stream mapping and an application in a manufacturing company
Yazar: MAHMUT KİRİŞ
Danışman: PROF. DR. HİLMİ YÜKSEL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Toplam Kalite Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kalite Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Değer akışı haritalama = Value stream mapping ; Haritalama = Mapping ; Tam zamanında üretim = Just in time production ; Yalın üretim = Lean production ; Üretim işletmeleri = Production companies

Özet:
Günümüz rekabet koşulları, işletmelerin varlıklarını sürdürebilmeleri için müşteri odaklı çalışmaya zorlamaktadır. Rekabet koşulları, yenilik ve değişikliklere açık olmakla birlikte dinamik olmayı gerektirmektedir. Müşteri odaklılık ise müşteri gereksinimlerinin karşılanması ve hatta onların beklentilerinin ötesine geçebilmeyi hedefler. Bu doğrultuda, işletmeler üretim sistemlerini geleneksel üretim yerine günümüz rekabet koşullarına ayak uyduracak üretim sistemlerine göre şekillendirmeye çalışmaktadır. Bu koşullar işletmeleri, kendilerinin rekabet gücünü artıran ve müşteri odaklı çalışmalarına olanak sağlayan yalın üretim sistemi ile tanıştırmıştır. Yalın üretim, üretim süreci boyunca ürüne değer katmayan faaliyetleri israf olarak görerek ortadan kaldırmaya çalışır ve müşteri beklentisi olan değere odaklanır. İşte yalın üretim kapsamında yer alan değer akış haritalama, ürüne değer katan ve değer katmayan faaliyetlerin görülmesinde kullanılan bir tekniktir. 
Bu çalışmanın amacı, yalın üretim kapsamında yer alan değer akış haritalama kavramını araştırmak ve değer akış haritalama uygulamasını bir üretim işletmesinde yaparak sonuçları değerlendirmektir. Bu doğrultuda, tezin birinci bölümünde "Yalın Üretim", ikinci bölümde "Değer Akış Haritalama" konuları hakkında literatür araştırması yapılmış ve bu konuların incelemesi ilgili bölümlere yansıtılmıştır. Üçüncü bölümde yalın üretimi uygulamayan bir üretim işletmesinde, araştırma konusunun uygulaması olan değer akış haritalama, toplanan veriler doğrultusunda gerçekleştirilmiştir. Bu veriler ışığında işletmenin mevcut durumu gözler önüne serilmiş ardından planlanan iyileştirme çalışmalarının sonucuna göre gelecek durum haritası çizilmiştir. İki harita arasındaki fark analiz edilmiş ve kazanımlar değerlendirilmiştir.
Uygulama bölümünde yer alan mevcut durum değer haritasını incelediğinizde, geleneksel yöntemle üretim yapan bir işletmenin durumunu görebileceksiniz. İsraf ve arıza kaynaklı duruşlardan dolayı üretim akış süresinin ne kadar çok uzadığı açık bir şekilde görülebilmektedir. Uygulanan yalın üretim teknikleri ve yapılan iyileştirmeler sonrasında, israfların ortadan kalktığı, süreçlerin birbiri ile uyumlu çalıştığı ve müşteri talebi doğrultusunda değerin aktığı, gelecek durum haritası çizilebilmiştir. İşletmenin kazanımları, üretim akış süresinde % 61 ve işlem süresinde % 42 oranında iyileşmedir. Diğer iyileştirmeler tezin ilgili bölümlerinde yer almaktadır.
Yapılan bu araştırma kapsamında, benzer sorunlar yaşayan işletmelere, değer akış haritalama tekniğini kullanarak sorunlarını çözmelerine, katkı sağlayacak bir örnek sunulmuştur. İşletmeler bu örneği inceleyerek, kendilerinin mevcut ve gelecek durumlarını görmelerinde, yardımcı olarak kullanabilirler.

Abstract:
Today's competitive conditions force enterprises to work in a customer-focused manner in order to survive. Competition conditions require being dynamic as well as being open to innovations and changes. Being customer-focused aims to meet customer needs and even go beyond their expectations. In this direction, enterprises try to shape their production systems according to the production systems that will keep up with today's competitive conditions instead of traditional production. These conditions have introduced enterprises to the lean production system that increases their competitiveness and enables them to work in a customer-focused manner. Lean production tries to eliminate activities that do not add value to the product as waste during the manufacturing process and focuses on the value that is expected of the customer. Here, value stream mapping within the scope of lean production is a technique used to see the activities that add and do not add value to the product.
The purpose of this research is to study the value stream mapping concept within the scope of lean production and to evaluate the results by making the value stream mapping application in a manufacturing enterprise. Accordingly, literature research has been done on "Lean Production" in the first part of the thesis and "Value Stream Mapping" in the second part and the survey of these subjects has been reflected in the relevant chapters. In the third part, value stream mapping, which is the application of the research subject, was carried out in line with the collected data in a manufacturing enterprise that does not apply lean production. In the light of these data, the current situation of the enterprise was revealed and then the future situation map was drawn according to the results of the planned improvement works. The difference between the two maps is analyzed and the gains are evaluated. 
When you examine the current situation value map in the application section, you will be able to see the status of an enterprise that manufacture with the traditional method. It can be clearly seen that how much the manufacturing flow time extends because of waste and breakdowns. After the applying lean production techniques and the improvements, the future situation map was drawn where waste was eliminated, processes work in harmony with each other and value flows in line with customer demand. The gains of the enterprise are 61% improvement in production lead time and 42% improvement in process time.
Within the scope of this research, an example that will contribute to the enterprises experiencing similar problems is presented to solve their problems by using value stream mapping technique. By studying this example, enterprises can help themselves to see their curent and future situation.