Modernleşmede yarı-demokrasi tuzağı ve Türkiye
Semi-democracy trap in modernization and Turkey
Yazar: FERHAT BEŞİROĞLU
Danışman: PROF. DR. KEMAL GÖRMEZ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset ve Sosyal Bilimler Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Bilimsel Devrim ve Aydınlanma, Avrupa modernleşmesinin temelini oluştururken, determinist ve ilerlemeci tarih felsefelerinin de gelişmesine öncülük etti. Determinist ilerlemecilik, toplumların zengin demokrasilere, öncüllerinin yolundan ulaşabileceğini ileri sürdü. Avrupa ütopyasının iki temel kavramı olarak kalkınma ve demokrasi arasında sebep sonuç ilişkileri kuruldu. Buna karşın, demokratik ülkelerin Avrupa ütopyasını yakalayamadığı hakikati ortada durmaktadır. Sözü geçen gözlemin sebeplerini araştıran bu çalışma kalkınma ve demokrasinin birbirinden temelde bağımsız, ama dolaylı olarak tamamlayıcı nitelikte olduğunu ileri sürmektedir. Eğitimli ve kentli bir sivil toplumdan yoksun, demokratik katılım pratiğinden uzak, demokrasinin yegâne alameti seçimler olan sistemler, iyi yönetimleri iş başına getirme kabiliyetinden mahrum yarı demokrasilerdir. Bu sistemler hem demokratik kurumlarını güçlendirmekte zorluk yaşamakta hem de popülist yönetimlerle kalkınmalarını sürekli kılamamaktadırlar. Dolayısıyla modernleşme yolunda bir adım olan demokrasiye geçiş bir modernleşme tuzağı olarak yarı demokrasilerle sonuçlanabilmektedir. Türkiye, Türk modernleşmesinden miras aldığı merkez-çevre çatışmasıyla, toplumsal uzlaşıyı sağlayamamış ve siyaset giderek sosyolojik bölünmelerin bir yansımasına dönüşmüştür. Çok partili siyaset tecrübesi, çevresel üretim biçimlerini haiz ekonomiyi merkeze yakınsayamazken, demokratik kurumları da güçlendirememiş ve yarı demokrasi niteliği sergilemiştir.

Abstract:
While the Scientific Revolution and Enlightenment formed the basis of European modernization, they also pioneered the development of determinist and progressive philosophies of history. Deterministic progressivism argued that societies could reach rich democracies in the path of their predecessors. Cause and effect relations were established between development and democracy as the two basic concepts of European utopia. On the other hand, the fact remains that democratic countries have not been able to catch up with the European utopia. Exploring the reasons for the aforementioned 
observation, this study argues that development and democracy are fundamentally independent from each other, but indirectly complementary. Systems that lack an educated and urban civil society, lack the practice of democratic participation, and whose only sign of democracy are elections, are semidemocracies that lack the ability to bring good governance to power. These systems both have difficulties in strengthening their democratic institutions and can not sustain their development with populist governments. Therefore, the transition to democracy, which is a step towards modernization, can result in semi-democracy as a modernization trap. With the center-periphery conflict that it inherited from Turkish modernization, Turkey could not achieve social reconciliation and politics gradually turned into a reflection of sociological divisions. While the experience of multi-party politics could not converge the economy with peripheral production forms to the center, it could not strengthen democratic institutions and exhibited a semi-democratic quality.