Yoğun bakım hemşirelerinin ağız bakımı konusunda bilgi, tutum ve uygulamalarının incelenmesi
Determination of knowledge, attitues and practices of critical care nurses for oral healtcare
Yazar: SELDA SAYIN
Danışman: PROF. DR. FATMA DEMİR KORKMAZ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağız = Mouth ; Ağız hastalıkları = Mouth diseases ; Ağız sağlığı = Oral health ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Pnömoni = Pneumonia ; Ventilasyon = Ventilation ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units

Özet:
Amaç: Bu araştırma, yoğun bakım hemşirelerinin ağız bakımı konusunda bilgi, tutum ve uygulamalarının incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel planlanan bu araştırma Mayıs-Eylül 2014 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Hastanesi (Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi) Anestezi ve Reanimasyon Yoğun Bakım Ünitesi, Sağlık Bilimleri Üniversitei İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anestezi ve Reanimasyon Yoğun Bakım Ünitesi, İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anestezi ve Reanimasyon Yoğun Bakım Ünitesi, Sağlık Bilimleri Üniversitesi İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anestezi ve Reanimasyon Yoğun Bakım Ünitesi'nde çalışan 173 hemşireye uygulanmıştır. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından geliştirilen soru kağıdıkullanılmıştır. Sorukağıdında hemşirelerin sosyo-demografik verileri, ağız bakımı konusundaki bilgi, tutum ve ağız bakım sıklığı ve uygulamalarını belirlemeye yönelik sorular yer almaktadır. Soru kağıdı literatür taraması ve klinik deneyimlere dayanarak araştırmacı tarafından hazırlanmıştır. Araştırmanın yürütülebilmesi için Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dekanlığı Bilimsel Etik Kurulundan etik kurul onayı alınmıştır. Araştırmanın yürütüldüğü kurumlardan yazılı izin ve hemşirelerden sözel izin alınmıştır. Araştırma verilerin analizi SPSS istatistik programı (Statiscal Package for Social Sciences for Windows 16,0) kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmada hemşirelerin %99,4'ünün (n:172) hastalarının ağız değerlendirmesini yaptığı saptanmıştır. Hemşirelerin %98,8'nin (n:171) hastalarına rutin olarak ağız bakımı yaptığı bulunmuştur. Hemşirelerin %93,6'sının (n:162) hastalarına ağız nemlendiricisi uyguladığı ve nemliliği sağladığı belirlendi. Hemşirelerin %99,4'ünün (n:172) ağız içi sekresyonlarını temizlediği saptanmıştır.
Bulgularda hemşirelerin ağız bakımı uygulama sıklıklarına göre dağılımı verilmiştir. Buna göre hemşirelerin %48,0'in (n:82) günde 4 defa (6 saatte 1) hastalarının ağız değerlendirmesini yaptığı bulundu. Hemşirelerin %54,4'nün (n:93) günde 4 defa (6 saatte 1) hastalarına rutin olarak ağız bakımı uyguladığı görülmüştür. Hemşirelerin %39,5'nin (n:68) günde 4 defa (6 saatte 1) hastalarına ağız nemlendiricisi uyguladığı, nemliliği sağladığı saptanmıştır. Hemşirelerin %41,6'sının (n:72) hastalarına gerektiğinde ağız içi sekresyonlarını temizlediği bulunmuştur.
Hemşirelerin ağız bakım malzemesi olarak %88,4'ü (n:153) aspiratör, %80,4'ü (n:139) gazlı bez, %69,9'u (n:121) süngerli çubuk, %68,8'si (n:119) dil basacağı, %64,2'si (n:111) nemlendirici ajan,%16,8'i (n:29) pamuklu çubuk, %8,7'si (n:15) yetişkin diş fırçası, %8,1'i (n:14) florürlü diş macunu, ağız bakım solüsyonu olarak, hemşirelerin %70,5'i (n:122) sodyum bikarbonat %1 ve %5'lik, %60,7'si (n:105) klorheksidin glukonat, %0.12 ve %0.2, %59,5'i (n:103) gargara (benzidamin hidroklorür %0,15), %48,0'si (n:83) sodyum klorür / serum fizyolojik, %40,5'i (n:70) su, %27,2'si (n:47) nystatin (antifungal100.000 ıu/ml) ve %9,2'u (n:16) hidrojen peroksit kullandığı saptandı. Hemşirelerin hiç birinin pediatrik diş fırçası, elektrikli diş fırçası ve aspiratörlü süngerli çubuk/diş fırçası kullanmadığı görülmüştür.
Hemşirelerin ağız bakımı konusundaki bilgi düzeyleri orta bulunmuştur (bilgi puan yüzdesi %48,8). Araştırmada hemşirelerinağız bakımı uygulamasını önemli bulduğu (7,24± 2,15 (1-10)) saptanmıştır. Hemşireler ağız bakımında zorlandığı ve yapamadığı durumları; hasta ile ilgili nedenler, kaliteli malzeme olmaması, yetersiz eğitim ve standart protokolün olmaması, ağız bakımı atlama nedeni olarak ise; iş yükünün fazla olması olarak ifade etmişlerdir.
Sonuç: Yoğun bakım hemşirelerinin ağız bakımı uygulamasını önemli bulduğu ve tutumlarının olumlu olduğu, ancak hemşirelik uygulamaları içerisinde öncelik sırasının ortalarda yer alıdğı ve bilgi düzeylerinin orta seviyede olduğu tesbit edilmiştir. Ağız bakım ürünü olarak literatürde tavsiye edilen solüsyonların kullanıldığı, malzeme olarak süngerli çubuğun yaygın kullalnıldığı ancak literatürde tavsiyeedilen pediatrik diş fırçasının kullanılmadığı saptanmıştır.

Abstract:
Objective: This study aims to examine the knowledge, attitudes and practices of intensive care nurses about oral care.
Method: Descriptive and cross-sectional planned this studywas applied to 173 nurses working in Ege University Hospital (Health Practice and Research Center) Anesthesia and Reanimation Intensive Care Unit, University of Health Sciences İzmir Tepecik Training and Research Hospital Anesthesia and Reanimation Intensive Care Unit, İzmir Katip Çelebi University Atatürk Training and Research Hospital Anesthesia and Reanimation Intensive Care Unit, University of Health Sciences Izmir Bozyaka Training and Research Hospital Anesthesia and Reanimation Intensive Care Unit between May-September 2014.Questionnaire developed by the researcher was used in collecting the data. The questionnaire contains questions to determine the socio-demographic data of nurses, their knowledge of attitudes towards oral care, their attitudes and oral care practices and their frequency. The questionnaire was prepared by the researcher based on the literature review and clinical experiences. Ethics committee approval was obtained in Ege University Faculty of Nursing Ethics Committee Commission in order to conduct the research. Written permission was obtained from the institutions where the research was conducted and verbal permission was obtained from the nurses. SPSS statistics program (Statiscal Package for Social Sciences for Windows 16,0) was used for the analysis of research data.
Results: It was determined that 99,4% (n:172) of the nurses performed the oral evaluation of their patients. It was determined that 98,8% (n:171) of the nurses routinely performed oral care for their patients. It was determined that 93,6% (n:162) of the nurses applied mouth moisturizer to their patients and provided the humidity. It was determined that 99,4% (n:172) of the nurses clear their oral secretions.
Distribution of nurses according to oral care application frequency is given. Accordingly, it was determined that 48,0% of the nurses (n:82) made the oral evaluation of their patients 4 times a day (1 in 6 hours). It was determined that 54,4% (n:93) of the nurses routinely provided oral care to their patients 4 times a day (1 in 6 hours). It was determined that 39,5% of the nurses (n: 68) applied mouth moisturizer to their patients 4 times a day (1 in 6 hours) and provided the humidity. It was determined that 41,6% (n: 72) of the nurses cleared their oral secretions when necessary.
As the oral care material of nurses, it was determined that88.4% (n: 153) aspirator, 80,4% (n: 139) gauze, 69,9% (n: 121) sponge swab, 68,8% (n: 119) tongue press, 64,2% (n: 111) moisturizing agent, 16,8% (n: 29) cotton swabs, 8,7% (n: 15) adult toothbrush, 8% , 1 (n: 14) fluoride toothpaste, oral care solution, 70,5% (n: 122) of nurses, sodium bicarbonate 1% and 5%, 60,7% (n: 105) ) chlorhexidine gluconate, 0.12% and 0,2%, 59,5% (n: 103) mouthwash (benzydamine hydrochloride 0.15%), 48,0% (n: 83) sodium chloride / saline, 40% 5 (n: 70) water, 27,2% (n: 47) nystatin (antifungal 100,000 u / ml) and 9,2% (n: 16) hydrogen It was seen that none of the nurses used a pediatric toothbrush, electric toothbrush and aspirator sponge / toothbrush.
The knowledge level of the nurses on oral care was found to be medium (knowledge score percentage 48,8%). In the study, it was determined that nurses found oral care practice important (7.24 ± 2.15 (1-10)).The patient-related reasons regarding difficulties and non-compliance in oral care have been found as lack of quality materials, inadequate training and lack of standard protocol and it was found that the workload was high as the reason for skipping oral care.
Conclusion: In the research, it was determined that intensive care nurses found the oral care practice important and their attitudes were positive, but the priority in the nursing practice was in the middle and their level of knowledge was moderate. It has been determined that the solutions recommended in the literature are used as oral care products, the sponge bar is widely used as the material, but the pediatric toothbrush that is recommended in the literature is not used.