Adli bilişim laboratuvar kurulumunda standartlaşma
Standardization in establishment of digital forensics laboratory
Yazar: HALİL İBRAHİM ARICAN
Danışman: DOÇ. DR. NURSEL YALÇIN
Gazi Üniversitesi / Bilişim Enstitüsü / Adli Bilişim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology

Özet:
Son yıllarda teknolojideki büyüme insan yaşamının da dönüştürülmesinde önemli rol oynamıştır. Bireylerin iletişim şekilleri ve yaşam kaliteleri de bu büyümeye paralel olarak artmıştır. Teknolojik imkânların artması suçlular açısından da kendisini göstermiş ve olay yerinden elde edilen dijital delillerin sayısı artmıştır. Her ne kadar elde edilen dijital delillerin olay yerinde incelenmesi esas olsa da delillerin çok büyük veriler ihtiva etmesi ve incelemenin uzun zaman alması nedeniyle elde edilen deliller adli bilişim laboratuvarlarına gönderilmektedir. Bu noktada elde edilen verilerin güvenilirliği ve yapılan işlemlerin belirli standartlar ve prosedürler çerçevesinde yapılıp yapılmadığı soruları karşımıza çıkmaktadır.
Şu anda adli bilişim laboratuvarları özelinde kabul edilen uluslararası bir standart mevcut değildir. ISO/IEC 17025, laboratuvarlarda test ve kalibrasyon yeterliliği için genel bir standarttır ve adli bilişim laboratuvarlarını akredite etmek için uyarlanmıştır. Bununla birlikte, ISO/IEC 17025, dijital delillerle ilgili pek çok konuyu ele almadan bırakırken, yalnızca sınırlı bir dizi riske değinmiştir. Adli bilişim laboratuvarı gereksinimlerini inceleyen çok az çalışma olmasına rağmen, yeni bir adli bilişim laboratuvarı için güvenli uygulamaların oluşturulması yoğun bir çaba gerektirmektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, dünya genelinde adli bilişim laboratuvarı standartlarında iyi uygulamalar geliştiren örnekleri inceleyerek ülkemize uygulanabilirliğini değerlendirmek, aynı zamanda bu çalışma kapsamında geliştirilen örnek model dâhil olmak üzere bu standartları yerine getirebilecek bir kılavuz niteliğindeki kriterleri ve yol haritasını belirlemek ve adli bilişim laboratuvarı kuracak olan kurum ve kuruluşlara rehberlik etmek üzere zorluklara yönelik çözüm önerileri sunmaktır.

Abstract:
In recent years, the growth in technology has played an important role in transforming human life. Communication styles and quality of life of individuals have also increased in parallel with this growth. The increase in technological possibilities has also shown itself in terms of criminals and the number of digital evidence obtained from the crime scene has increased. Although it is essential to examine the digital evidence obtained at the crime scene, the evidences obtained are sent to digital forensic laboratories because the evidence contains very large data and the examination takes a long time. At this point, questions arise about the reliability of the data obtained and whether the transactions are carried out within the framework of certain standards and procedures.
Currently, there is no international standard accepted specifically for digital forensic laboratories. ISO/IEC 17025 is a general standard for testing and calibration competence in laboratories and has been adapted to accredit digital forensic laboratories. However, ISO/IEC 17025 has only addressed a limited set of risks, while leaving many issues related to digital evidence unaddressed. Although there are few studies examining digital forensic laboratory requirements, establishing secure applications for a new digital forensic laboratory requires a lot of effort. In this context, the aim of this study is to evaluate the applicability of good practices developed in digital forensics laboratory standards worldwide by examining exemplary cases, including the example model developed within this study, determine a guide of criteria and roadmap that can meet these standards, and provide solutions to challenges in order to guide institutions and organizations intending to establish a digital forensics laboratory.