Yaşlılarda yaşam kalitesini etkileyen faktörler
Factors affecting quality of life in geriatric people
Yazar: GÜLAY DÖNMEZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NECMİYE ÜN YILDIRIM
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation ; Geriatri = Geriatrics
Dizin: Denge = Equilibrium ; Kazalar = Accidents ; Yaş = Age ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yaşlanma = Aging ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Bu çalışma, huzurevlerinde veya aileleri ile birlikte yaşamakta olan yaşlı bireylerde yaşam kalitesini etkileyen faktörleri belirlemek, bu faktörlerin birbirleri arasındaki ilişkileri incelemek ve bu alanda çalışan sağlık bireylerini bilgilendirmek amacıyla yapılmıştır. Bu çalışmaya yaş ortalaması 72.5±6.71 yıl olan 96 birey dahil edilmiştir. Yaşlı bireylerin sosyodemografik özellikleri, bilişsel fonksiyonları, dengeleri, düşme korkuları, fiziksel aktivite düzeyleri ve alt ekstremite kas güçleri değerlendirilmiştir. Yaşlı bireylerin sosyodemografik özelliklerini belirlemek için bir anket uygulanmıştır. Çalışmaya dahil edilen bireylerin bilişsel fonksiyon durumları Mini Mental Durum Testi ile; dengeleri Berg Denge Skalası ile; düşme korkuları Tinetti Düşme Etkinlik Skalası ile; fiziksel aktivite düzeyleri Fiziksel Aktivite Skalası ile; alt ekstremite kas kuvvetleri manuel kas testi ile değerlendirilmiştir. Kadınların yaşam kalitelerinin erkeklere göre düşük olduğu, Vücut Kitle İndeksi yüksek olan bireylerin yaşam kalitelerinin daha düşük olduğu, daha fazla düşme korkusu ve düşme problemi yaşayan yaşlı bireylerin yaşam kalitelerinin daha düşük olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Fiziksel aktivite seviyesi yüksek olan bireylerin yaşam kalitelerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Berg Denge Skalası ve Mini Mental Durum Testi skorları yüksek olan yaşlı bireylerin yaşam kalitelerinin daha yüksek olduğu, alt ekstremite kas kuvvetleri daha iyi düzeyde olan bireylerin yaşam kalitelerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Yaşlı bireylerin kullandıkları ilaç sayısı arttıkça yaşam kalitelerinin düştüğü görülmüştür (p<0.05). Yaş, eğitim durumu, medeni durum, sosyal güvence durumu, gelir düzeyi ile yaşam kalitesi arasında hiçbir ilişki bulunmamıştır (p>0.05). Yaşam kalitesini en fazla etkileyen değişkenleri bulmak için oluşturulan lojistik regresyon modeli sonucunda, modele düşme korkusu, düşme sayısı ve Vücut Kitle İndeksi girmiştir. Çalışmamızda yaşlı bireylerin düşme korkuları, düşme sayıları ve Vücut Kitle İndeksi değerleri arttıkça yaşam kalitelerinin azaldığı tespit edilmiştir. Elde ettiğimiz veriler doğrultusunda, gelecekte sayıları ve toplum içindeki oranlarının hızla artacağı düşünülen yaşlı bireylerin yaşam kalitelerinin arttırılması için, yaşlı bireylerin düşme korkularını ve düşme problemlerini önlemeye yönelik uygun rehabilitasyon programlarının planlanması ve uygulanması gerektiği sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Yaşlılık, yaşlanma, yaşam kalitesi

Abstract:
This study was done to determine factors affecting quality of life, to analyse the correlation between these factors and to inform the health equipment that work on this issue for elderly people that live in nursing homes or with their family. It was included in the study 96 persons whose age avarage was 72.5±6.71 years old. These older peoples? sociodemographic characteristics, cognitive function, balance, fear of falling, physical activity level and lower extremity muscle force have been evaluated. A questionnaire has been administered to determine the sociodemographic characteristics of older people. The participants? cognitive function has been evaluated by Mini Mental State Test; balance by Berg Balance Scale; fear of falling by Tinnetti Falls Efficacy Scale; physical activity level by Physical Activity Scale and lower extremity muscle force by manuel muscle test. Quality of life of female individuals was lower compared with male individuals, quality of life of older people who has high body mass index was lower and older people who have more fear of falling and falling problems had lower quality of life (p<0.05). Older people who have high physical activity level were found to have higher quality of life (p<0.05). Older people who have higher scores of Berg Balance Scale, Mini Mental State Exam and have better lower extremity muscle force had higher quality of life (p<0.05). It has been found out that there were no correlations between quality of life and educational status, marital status, social security status, income. It has been found that the number of drugs which were used by older people increased, quality of life decreased (p<0.05). Due to the results of logistic regression models in order to find out the variations affecting the quallity of life most, it has been showed that fear of falling, number of falls and body mass index entered into the model. İn our study it has been found that fear of falling, number of falls and body mass index incresed, quality of life in older people decreased. According to our study data to increase the quality of life of older people, whose numbers and rates in the community are considered will increase rapidly in the future, the rehabilitation programs should be planned and applied to prevent fear of falling and falling problems in elderly.Keywords: old age, ageing, quality of life