Kronik mekanik bel ağrılı hastalarda izokinetik egzersiz ile klasik egzersiz programının etkinliğinin karşılaştırılması /
Yazar: FİLİZ SERTPOYRAZ
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN AKŞİT
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2001
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Bu çalışma randomize olarak kronik mekanik bel ağrılı hastalarda izokinetik egzersiz ve klasik egzersiz programlarının etkinliğini varsa birbirlerine üstünlüğünü karşılaştırmak için planlandı. Ege üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı poliklinik ve ayaktan tedavi birimine Mayıs 2000 ile Nisan 2001 tarihleri arasında en az 6 aydır belde ağrısı yakınması ile başvuran, yapılan incelemeler sonucu kronik mekanik bel ağrısı tanısı alan 40 hasta ile bel ağrısı yakınması olmayan 40 sağlıklı, gönüllü çalışmaya alındı. Başlangıçta tüm kişilerin 60derece /sn ve 90derece/saniye hızlarda izokinetik fleksiyon ve ekstansiyonda kas güçleri ve ortalama ROM değerleri ölçüldü. Kronik mekanik bel ağrılı hasta grubu randomize olarak iki gruba ayrıldı. Her iki gruptaki hastalara egzersiz öncesi bele diadinami (DF2LP2)+bele infraruj uygulandı. 20 kişiden oluşan izokinetik egzersiz (cybex ) grubuna haftada 5 gün, 3 hafta süreyle 60 ve 90 derece/sn hızlarda, 5 tekrar/set, 3 set şeklinde izokinetik fleksiyon ve ekstansiyon egzersizi doktor kontrolünde yaptırıldı. 20 kişiden oluşan klasik egzersiz grubuna haftada 5 gün, 3 hafta süreyle güçlendirme, mobilizasyon, germe egzersizleri 10 tekrar/set tek set veya 5 tekrar/set 2 set halinde fizyoterapist kontrolünde yaptırıldı. Hastalar tedavi öncesi, tedavi sonrası( 3. Hafta sonu) ve tedavi sonrası 1. ayda kontrol edildiler. Ağrı şiddeti: Visüel analog skala ve Ritchie skalası, fleksiyon ve ekstansiyon ağrısı ile Mobilite: El yer zemin mesafesi, Alt schober, Modifiye schober, Cybex Norm cihazı ile ortalama ROM ile Fonksiyonel Değerlendirme: Oswestry ve Bel Ağrısı sonuç skalası ile Psikolojik Değerlendirme: Beck depresyon indeksi ile Kas gücü ise Cybex Norm sisteminde izokinetik 60 ve 90 derece /sn hızlarda fleksiyon ekstansiyon kas gücü ölçülerek değerlendirildi. Çalışma sonunda Kontrol grubunun tüm kas gücü değerleri kronik mekanik bel ağrılı gruptan anlamlı oranda yüksekti(p<0,05). Her iki egzersiz grubunda tedavi öncesine göre tedavi sonunda ve tedavi sonu 1.ay kontrollerde ağrı, mobilite, fonksiyonel ve psikolojik durumda anlamlı iyileşme saptandı(p<0,05). 78Kas gücü değerlerinde her iki grupta tedavi öncesine göre tedavi sonu ve tedavi sonu 1.ay kontrollerinde anlamlı artış saptandı(p<0,05). izokinetik egzersiz grubu ile klasik egzersiz grubu karşılaştırıldığında ise ağrı, mobilite, fonksiyonel ve psikolojik durumda iyileşme arasında anlamlı fark saptanmadı(p>0,05). Kas gücü artışları karşılaştırıldığında tedavi sonunda ( 3. hafta) 90derece/sn fleksiyon %BW ve tedavi sonu 1.ay kontrolde 60 derece ve 90 derece/saniye fleksiyon %BW değerlerinde izokinetik egzersiz grubunda daha etkili bulunmuştur(p<0,05). Sonuç olarak kronik mekanik bel ağrılı hastaların sağlıklı kişilere göre kas gücü ve mobilite değerlerinin belirgin azaldığı görülmüştür. Kronik mekanik bel ağrılı hastalara uygulanan her iki egzersiz tedavisinin ağrı, mobilite, fonksiyonel yetersizlik ve psikolojik durum üzerine etkili olduğu görülmüştür. Kas gücü üzerinde ise izokinetik egzersizler 60 ve 90 derece/saniye hızlarda fleksiyon değerlerinde daha etkili bulunmuştur.

Abstract: