Özel gereksinimi olan öğrencilerin okul öncesi eğitime geçişte karşılaştıkları güçlüklerin anne görüşlerine göre belirlenmesi
Determining the difficulties experienced by children with special needs during transition to pre-school education with regard to mothers' views
Yazar: ÖZNUR TUŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İLKNUR ÇİFCİ TEKİNARSLAN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Eğitim Bölümü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Anneler = Mothers ; Kaynaştırma eğitimi = Inclusive education ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Veliler = Parents ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; İhtiyaçlar = Needs ; İhtiyaçların karşılanması = Needs requirements

Özet:
Bu araştırmanın amacı; okul öncesi kaynaştırma eğitimine geçiş yapan özel gereksinimli çocuğa sahip annelerin yaşadıkları güçlükleri belirlemek ve önerilerde bulunmaktır. Çalışma İstanbul ili Bayrampaşa ilçesinde bulunan, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde, okulöncesi dönemde kaynaştırmaya devam eden özel gereksinimli çocuğa sahip 9 anne ile yarı-yapılandırılmış görüşmeler yoluyla yapılmıştır. Elde edilen veriler, tümevarım analizi tekniğiyle analiz edilmiştir.Araştırmanın bulguları, özel gereksinimli çocukların okul öncesi eğitime başlamasında, ailenin kendi kararlarının ve özel eğitim aldıkları öğretmenlerinin yönlendirmesinin etkili olduğunu göstermiştir. Anneler özel gereksinimli çocukları için, okul öncesi kaynaştırma eğitimine devam ederlerken en fazla olumlu yaklaşımı öğretmenlerden, olumsuz yaklaşımları ise okul yönetiminden gördüklerini belirtmişlerdir. Araştırmanın bulguları, özel gereksinimli çocuğun eğitim ortamında yapılan faaliyetlerde güçlük yaşadığı, annelerin çocukları ile diğer öğrencileri kıyasladıklarında farklı buldukları özelliklerin benzer buldukları yönlere oranlara daha fazla olduğu ve kaynaştırma eğitiminin ilköğretime katkısı olduğuna inandığını göstermektedir. Anneler, çocuklarının okul öncesi kaynaştırmaya devam ederken en güçlü desteği özel eğitim öğretmenlerinden aldıklarını ve kaynaştırma eğitiminin olumlu yönde çocuklarını etkilediğini söylemişlerdir.Ailelerin kaynaştırma eğitimine başlarken bilgilendirilmeye ve sosyal desteğe ihtiyaçları olduğu görülmektedir. Bu yönde sağlanacak destekler özellikle annelerin kaygılarını ve kaynaştırmaya yönelik bilgi eksikliğini gidermede etkili olacağı düşünülmektedir. Okula kabul sürecinde, okul yöneticilerinin geliştirdiği olumsuz tutumları değiştirmek için yapılacak çalışmaların önemli olduğu, hizmet içi eğitimlerin okul yöneticilerini de kapsayacak şekilde genişletilmesinin yararlı olacağı düşünülmektedir. Okul öncesi kaynaştırma sırasında özel gereksinimli bireyin yapılan faaliyetlerdeki başarısını arttırmak için, erken eğitim programlarında, okul öncesi dönem için geçiş becerilerinin de öğretilmesi önemlidir.Anahtar Kelimeler: Okul Öncesi Eğitime Geçiş, Kaynaştırma, Özel Eğitim, Özel Gereksinimli Birey, Aileler.

Abstract:
The purpose of this study is to determine the difficulties experienced by mothers of children with special needs when they transition the pre-school education and offer suggestions. The study has been carried out in the private education and rehabilitation center located in the province of Bayrampaşa in Istanbul, by means of half-structured interviews with 9 mothers of children with special needs, who receive pre-school inclusive education. The obtained data were analyzed on the basis of the inductive analysis method.The study?s findings show that the decision of families and the guidance of teachers giving special education have a determining effect on the initiation of pre-school education by children with special needs. Mothers stated that they received the most positive approaches from teachers during the pre-school inclusive education of their children with special needs, while the school management displayed the most negative approaches according to them. The study?s findings show that children with special needs face difficulties in activities applied in the education environment, that, according to the opinion of mothers, the aspects, in which their children differ from other students, are more than the aspects, in which their children are similar to other students, and that they believe that the inclusive education contributes to elementary education. Mothers expressed that they received the highest supports from special education teachers during the pre-school inclusive education of their children and that the inclusive education had positive effects on their children.It can be observed that families need to receive more information and social support during the initiation of inclusive education. It is thought that supports provided in this direction will be effective particularly in the elimination of anxieties experienced by mothers and to fill the lack of information on inclusive education. It is considered that, during the acceptance process to school, studies to be carried out to change the negative attitudes developed by school managers are of crucial importance and that the extension of in-service trainings so as to include, inter alia, school managers will be beneficial. The teaching of pre-school transition skills in early education programs are of crucial importance with respect to achieve an increase in the rate of success of children with special needs in activities executed during pre-school inclusive education.Keywords: Transition to Pre-school Education, Inclusive Education, Special Education, Children with Special Needs, Families.