Kültürlerarası iletişim açısından edebi eserlerin önemine ilişkin bir araştırma: Batı Avrupa romanlarında Türk imgesinin 'öteki' olarak inşası
Research on the importance of literary works in terms of intercultural communication: The construction of Turkish image as 'the other' in Western European novels
Yazar: MERYEM SALAR
Danışman: PROF. DR. AYHAN BİBER
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Batı Avrupa = Western European ; Batı edebiyatı = Western literature ; Kültürlerarası iletişim = Intercultural communication ; Türk imajı = Turkish image ; Ülke imajı = Country image

Özet:
Kültürlerarası iletişim, farklı kültürel geçmişlere sahip bireylerin bir arada yaşadığı ve etkileşimde bulunduğu bir toplumda hayati bir rol oynamaktadır. Edebi eserler, yazarların yaşadığı toplumun kültürel zenginliklerini, değerlerini, normlarını ve deneyimlerini yansıtmak suretiyle bir kültürel bellek işlevi görerek, bu iletişim sürecinde kültürel farklılıkları anlamlandırmaya ve iletişimi anlamaya yardımcı olan zengin bir kaynak sunmaktadır. Bu eserlerdeki karakterler, olaylar ve mekanlar, bir toplumun kimliğini ve kültürel değerlerini yansıtırlar. Bu bağlamda, edebi eserler, kültürel çalışmalarda kullanılan belgeler haline gelerek kültürel analizlere ışık tutar. Edebiyatın toplum bilimlerindeki rolü, toplumların ve bireylerin deneyimlerini, düşüncelerini ve kültürel değerlerini anlamada ve yorumlamada önemli bir araç olduğunu vurgulamaktadır. Tarihsel süreç içinde, toplumların kendi kimliklerini ve başka kültürleri anlamalarının en geçerli yollarından biri de edebi eserler, özellikle de romanlar olmuştur. Günümüz dünyasının kültürel çeşitliliği, farklı kültürlere olan ilgiyi arttırmıştır ve bu ilgi, edebi yazının başka kültürlerin tanınması için bir platform olarak görülmesine yol açmıştır. Bu bağlamda çalışma temel olarak, Batı Avrupalılar ile Türkler arasındaki uzun soluklu ilişkilerin yazınsal bir çerçevede çözümlenmesini hedeflemektedir. Bu bağlamda çalışmanın iki odak noktası vardır; ilki 'öteki'nin inşasına sebep olan kültürlerarası iletişim disiplinin kavramlarını (stereotipi, önyargı, stigmatizasyon, etnomerkezcilik, zenofobi, geleneksel ve yeni (kültürel) ırkçılık ve oryantalizm) edebi eserler aracılığıyla sosyo-kültürel bağlamda incelemek, ikincisi ise edebi eserlerin inşa ettiği 'öteki' olgusunun, kültürlerarası iletişime nasıl engel oluşturduğunu anlamak ve aydınlatmaktır. Edebiyatın temel araç olarak kullanıldığı bu çözümlemelerde, 'imge' kavramı kültürlerarası bir perspektiften analiz edilmiş ve Batı Avrupa romanlarındaki 'öteki Türk imgesi'ne odaklanılmıştır. Bu bağlamda çalışma, Batı Avrupa'da Türk imgesinin yüzyıllar içinde evrimini edebi bir pusulayla haritalandırarak, yazınsal eserlerin inşa ettiği ötekileştirme sürecini ve kültürlerarası iletişimin dinamiklerini keşfetmeyi amaçlamaktadır. Bu çalışma, Batı Avrupa Edebiyatında öne çıkan üç önemli esere- Günter Wallraff'ın Ganz Unten (En Alttakiler), Barbara Frischmuth'un Kai und die Liebe zu den Modellen (Pembe ve Avrupalılar) ve Jean-Christophe Grangé'nin L'empire Des Loups (Kurtlar İmparatorluğu)- sürükleyici bir keşif serüvenine davet ederek, ilgili imgelerin ve ilişkilerin derinlemesine anlaşılmasını sağlamayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Kültürlerarası iletişim, ötekinin inşası, Türk imgesi, edebiyat, roman, Batı Avrupa Edebiyatı

Abstract:
Intercultural communication is critical in societies where people of various cultural backgrounds live and interact. Literary works reflect the cultural richness, values, norms, and experiences of the communities where the authors live and serve as cultural artifacts that contribute to understanding cultural differences and facilitate communication. These works' characters, events, and settings reflect a community's identity and cultural values. Consequently, literary works have become valuable resources used in cultural analysis, shedding light on various aspects of intercultural dynamics. The importance of literature in the social sciences lies in its ability to contribute to the understanding and interpretation of social and individual experiences, thoughts, and cultural values.
Throughout history, literary works, especially novels, have been one of the most essential means for societies to understand their own identity and other cultures. The cultural diversity of the contemporary world has increased interest in foreign cultures, which has led to the perception of literal writing as a platform for imagining other cultures. In this context, the study primarily aims to analyse the long-standing relationships between Western Europeans and Turks within a literary framework. The study has two main focuses: First, it seeks to examine the concepts of the intercultural communication discipline that cause the construction of the 'other' (stereotype, prejudice, stigmatization, ethnocentrism, xenophobia, traditional and new (cultural) racism, and orientalism) in a sociocultural context through literary works. Second, the aim is to understand and illuminate how the phenomenon of the 'other' constructed through literary works creates barriers to intercultural communication. In these analyses, using literature as the primary tool, the concept of 'image' is analysed from an intercultural perspective, and the focus is on the 'image of the other Turk' in Western European novels. In this context, the study aims to map the evolution of the Turkish image in Western Europe over the centuries using a literary compass and to examine the process of othering constructed through literary works and the dynamics of intercultural communication. The study invites the reader on an exciting journey through three prominent works of Western European literature: Günter Wallraff's Ganz Unten (The Lowest of the Low), Barbara Frischmuth's Kai und die Liebe zu den Modellen (Pembe and the Europeans), and Jean-Christophe Grangé's L'empire Des Loups (The Empire of the Wolves), aiming to provide a deeper understanding of the relevant images and relationships.

Key Words: intercultural communication, construction of the other, Turkish image, literature, novel, Western European Literature