İşletmelerin sosyal sorumluluk bilincinde çevre duyarlılığının yeşil pazarlama üzerine etkileri
The effects of environmental sensitivity on the green marketing at the social responsibility awareness of enterprises
Yazar: HÜSEYİN KOÇARSLAN
Danışman: PROF. DR. HACI MUSTAFA PAKSOY
Kilis 7 Aralık Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Pazarlama = Marketing ; Sorumluluk = Responsibility ; Sosyal sorumluluk = Social responsibility ; Yeşil pazarlama = Green marketing ; Çevreci pazarlama = Environmental marketing ; İşletmeler = Businesses

Özet:
Gaziantep'teki üretim işletmelerinin sosyal sorumluluklar çerçevesinde çevre duyarlılığının tutundurma faaliyetleri üzerine olan etkilerini ( yeşil pazarlama ) belirlemek amacı ile yapılan bu çalışma hem teori hem de uygulama şeklinde iki bölümden oluşmuştur. Bu çalışmanın ilk dört bölümünde teorik bilgiler sunulmuştur. Birinci bölümde; çevrenin tanımı, çevre kirliliği kavramı, çevre problemleri, küresel çevre sorunları, Türkiye'de karşılaşılan çevre sorunları, çevre kirliliğinin nedenleri, çevre konusundaki mevzuat hükümleri, çevreye duyarlı yönetim anlayışı konuları hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde; işletmelerin sosyal sorumluluk kavramı ile ilgili açıklamalar yapılmış ve paydaşlara karşı olan sosyal sorumlulukları ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Üçüncü bölümde tutundurma kavramı, pazarlama iletişimi ve bütünleşik pazarlama iletişimi ile bilgiler verilmiş, aynı zamanda tutundurma ve pazarlama iletişimi karması olan kişisel satış, reklam, doğrudan pazarlama, satış geliştirme, halkla ilişkiler kavramı üzerinde durulmuştur. Dördüncü bölümde ise, Yeşil pazarlama kavramı, yeşil pazarlamanın önemi ve gelişimi, Dünya'da ve Türkiye'de yeşil pazarlama faaliyetleri, işletmelerin yeşil pazarlamayı tercih sebepleri ve yeşil pazarlama karması incelenmiştir. Çalışmanın beşinci bölümünde ise, anket yöntemi kullanılarak Gaziantep'teki işletmelerin yeşil pazarlama uygulamaları hakkında bilgiler toplanıp bunların analizi ANOVA ve Kİ-KARE Yöntemi ile gerçekleştirilmiştir.
Anket çalışması sonucunda elde edilen bulgulara göre genel olarak, personel sayısının ve öğrenim düzeyinin yeşil pazarlama uygulamaları üzerinde etkili olduğu bulunmuştur. Ayrıca, işletme yöneticilerini yeşil pazarlamayı uygulamaya yönelten nedenler ile küresel çevre sorunları arasında da anlamlı ilişkiler olduğu bulunmuştur.
Bu tezin Türkiye'deki işletmelere uygulayacakları yeşil pazarlama faaliyetleri ile ilgili çalışmalarına olumlu katkılar sağlayacağı düşünülmektedir. Araştırmanın sonuçlarına göre, işletmelerin yeşil pazarlamaya olumlu yaklaştıkları, ama biraz reaktif davrandıklarını, yani yasal mevzuattan kaynaklanan zorunluklar nedeni ile çevreci davrandıkları ortaya çıkmıştır.  Önemsediklerini ancak henüz işletme stratejilerine fazlaca adapte edemediklerini göstermektedir. İşletmelerin ölçeği büyüdükçe yeşil pazarlamayı uygulama düzeyleri düşmektedir. Aynı şekilde, işletme yöneticilerinin öğrenim düzeyleri arttıkça yeşil pazarlamayı uygulama düzeyleri azalmaktadır. Global çevre sorunları yöneticiler tarafından oldukça önemli olarak görülse de, bu sorunların üstesinden gelebilmek için tamamıyla yeşil pazarlamayı seçen işletmeler ne yazık ki yok denecek kadar azdır.

Anahtar Kelimeler: Sosyal Sorumluluk, Çevre, Çevre Sorunları, Tutundurma Faaliyetleri, Yeşil Pazarlama

Abstract:
In this study it has been accomplished for the purpose of determining the effects of environmental conscience    on promotion (green marketing)    within the context of social responsibility in the business enterprises in Gaziantep. There are two parts of this survey, theoretical and application knowledge. There are five section in this this dissertation. In the four sections has been mentioned theoretical knowledge of the subject. The last section is about analyzing data which get from the questionnaires. The first section consists of environmental concepts, environmental pollution, global environmental matters, environment problems in Turkey, the main reasons of environment problems. In the second section of this study, it has been emphasized the social responsibilities. The social responsibilities for society, government, employees, entrepreneur, competitors and also social responsibility for environment. The third section consists of promotion activities. As known, promotion mix are advertising, public relations, personal selling, direct marketing and sales promotion. And their roles for the environment. The fourth section it has been emphasized green marketing within the context of social responsibility. And also green marketing mix. The last section (Section 5), is analyzing section. Data get from the questionnaires has been analyzed the way of Anova and Chi-Square Test.
According to the result of this study, it has found out that number of employees and education levels of managers are not effective on green marketing applications. Another results of the study is that, local and international legislative regulations are very important effective on green marketing. 
According to the other results of study, companies in Gaziantep are very willing to protect the environment. But unfortunately they are in the reactive environment approach. So, they only act environmentally to obey the law and environment regulations.    It's believed that the study will make a contribution and support for Turkish companies which want to apply the green marketing and take consideration the environment. And finally we can say that global environment matters are to be seen very important by business managers. But there are some business cooperation which wants to apply green marketing to cope with environment problems.

Key Words: Social Responsibilities, Environment, Environment Problems Promotion and Green Promotion Mix, Green Marketing