Bursa basınına katkıları açısından Bursa mecmuası transkripsiyonu ve değerlendirmesi
Bursa press transcription and evaluation in terms of its contributions to Bursa press
Yazar: NECATİ GÜL
Danışman: DOÇ. DR. ALEV DURAN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History
Dizin: Basın = Press ; Basın tarihi = Press history ; Bursa = Bursa ; Bursa mecmuası = Bursa journal ; Dergiler = Magazines ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Yerel basın = Local press

Özet:
Bursa Mecmuası 1 Kânun-ı evvel 1333/1917-12 Kânun-ı Sânî 1336/1920) tarihleri arasında yayınlanmıştır. Bursa'nın işgal edildiği 1920 yılında derginin 27. sayısından sonra işgal yönetimi tarafından yayın hayatına son verilmiştir. Cumhuriyet'in ilanı ve harf devriminden sonra çeşitli aralıklarla ve imtiyaz sahipleri de değişmek suretiyle 1950 yılına kadar Bursa Mecmuası tarih, edebiyat, sanat ve bilim gibi alanlarda faaliyet göstermiştir. Bursa Mecmuası, Muhittin Baha Pars tarafından 1 Aralık 1917 tarihinde Bursa Vilayet Matbaası'nda basılmış daha sonra ise Bursa'da bulunan Muin-i Hilal Matbaası'nda basılmaya başlanmıştır. Bu tez çalışmasında 1917 ve 1920 yılları arasında yayınlanan ve elde bulunan sayıların incelemesi yapılmış; yazar listesi ve çevirisi yapılan metinlerin değerlendirilmesine yer verilmiştir. Mecmuanın 13, 16, 17, 19, 20, 22 ve 27 numaralı sayıları mevcut kütüphane koleksiyonunda bulunamadığı için çevirileri yapılamamıştır. 1, 2, 3, 5, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 14, 15, 18, 21 ve 26 numaralı sayıları Latin harflerine transkripsiyonu yapılarak aktarılmıştır. Mecmuanın, 4, 6, 23, 24 ve 25 numaralı sayıları araştırma kapsamının sınırlandırılması ve ağırlıklı olarak dergi müdürü Muhyiddin Baha Bey ile Zehra Samime Hanım'ın yazılarına yer verilmesinden dolayı çevirisi yapılmamıştır. Latin harflerine transkripsiyonu yapılan toplamda 15 sayıda ağırlıklı olarak dergi müdürü Muhyiddin Baha Bey ve dergi yazarlarından Zehra Samime Hanım'ın, makale, şiir, tiyatro ve deneme türündeki yazıları çevrilmiştir. Söz konusu mecmuanın Latin harfleriyle baskısı bulunmaması ve mecmuayı esas alan kapsamlı bir çalışmanın olmaması sebebiyle araştırma konusu olarak seçilmiştir. Çalışmamızda amaçlanan; mecmuanın Latin harflerine transkripsiyonu yapıldıktan sonra mecmuadaki metinlerin neler olduğu, metinlerde nelerden söz edildiğini açığa çıkarmak ve dönemin tarihi, kültürel, edebi ve sosyolojik yapısını ortaya koymaktır. Çalışma yapılırken Hakkı Tarık Us ve Beyazıt Devlet Kütüphanesi'nin online arşivinden yararlanılmış, derginin içeriğinin yanı sıra şekil özelliklerine de yer verilmiştir. Bu çalışmanın edebiyat ve tarih alanlarına geniş bir ışık tutacağı düşünülmektedir. Bu amaç doğrultusunda hazırlanan çalışma dört ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde basının Osmanlı ve Bursa'daki gelişim merhaleleriyle alakalı genel bilgiler verilmektedir. İkinci bölümde ise Bursa Mecmuasının, 1917-1920 yılları arasında yayınlanan ve ulaşılabilen sayılarının şekil ve içerik bakımından incelenmesi yapılmakta, yazar kadrosuna dair bilgiler verilmektedir. Üçüncü bölümde mecmuanın yazar isimlerine yer verilmiştir. Dördüncü bölümde ise Bursa Mecmuasının, 1, 2, 3, 5, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 14, 15, 18, 21 ve 26 numaralı sayılarının Latin harflerine transkripsiyonu ve metin değerlendirmeleri yapılmıştır.

Abstract:
Bursa Journal 1 was published between the dates of Kânun-ıöwz 1333/1917-12 Kânun-ı Sanî 1336/1920). After the 27th issue of the magazine in 1920, when Bursa was occupied, its publication life was terminated by the occupation administration. After the proclamation of the Republic and the letter revolution, Bursa Magazine operated in fields such as history, literature, art and science until 1950, with various intervals and by changing the concessionaires. Bursa Magazine was published by Muhittin Baha Pars on 1 December 1917 at Bursa Provincial Printing House, and then started to be printed in Muin-i Hilal Printing House in Bursa. In this thesis study, the numbers published between 1917 and 1920 were examined; The list of authors and the evaluation of the translated texts are included. The numbers 13, 16, 17, 19, 20, 22 and 27 of the journal could not be translated because they could not be found in the current library collection. Numbers 1, 2, 3, 5, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 14, 15, 18, 21 and 26 were transcribed into Latin letters. Numbers 4, 6, 23, 24 and 25 of the journal were not translated because the scope of the research was limited and mainly included the articles of the journal director Muhyiddin Baha Bey and Zehra Samime Hanım. Articles, poems, plays and essays of journal editor Muhyiddin Baha Bey and journal writer Zehra Samime Hanım were translated in a total of 15 issues transcribed into Latin letters. It has been chosen as a research subject because the aforementioned journal is not printed in Latin letters and there is no comprehensive study based on the journal. The aim of our study; The aim is to reveal what the texts in the journal are, what is mentioned in the texts, and to reveal the historical, cultural, literary and sociological structure of the period after the journal is transcribed into Latin letters. While the study was being conducted, the online archive of Hakkı Tarık Us and Beyazıt State Library was used, and the shape features were also included in addition to the content of the journal. It is thought that this study will shed a wide light on the fields of literature and history. The study prepared for this purpose consists of four main parts. In the first part, general information about the development stages of the press in the Ottoman Empire and Bursa is given. In the second part, the numbers of Bursa Magazine published and accessible between 1917-1920 are examined in terms of form and content, and information about the writer staff is given. In the third part, the names of the authors of the journal are given. In the fourth chapter, the transcription of the numbers 1, 2, 3, 5, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 14, 15, 18, 21 and 26 of Bursa Magazine into Latin letters and text evaluations were made.