Şermin Yaşar'ın "Dedemin Bakkalı" adlı eserinde kelime grupları
Word groups in Şermin Yaşar's book called "Dedemin Bakkalı"
Yazar: MELİS ZEHRA KARACA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ARDA KARADAVUT
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Çocuk eğitiminin vazgeçilmez bir parçası olan çocuk kitapları, çocuklara ana dilin zenginliğini kavratma ve ifade gücünü benimsetme adına çok önemli yer tutmaktadır. Çocuk edebiyatı alanının yaygınlaşmaya başlaması yazılan eserlerin içerik ve yapı bakımından incelenmesi gereğini ortaya çıkarmıştır. Bu gereklilik doğrultusunda yapılan incelemeler ise Türkçenin ifade gücünü, yazarın dil ve üslup özelliklerini ortaya koyması açısından kıymetlidir. Söz dizimi içinde kelime grupları, eserin dil ve anlatım özelliğini oluşturan en önemli dil birimlerindendir. Kelime gruplarının incelenmesi, eserin dil ve anlatım özelliklerinin belirlenmesi adına önemlidir. Bu çalışmada, son zamanlarda çocuk edebiyatı alanında adından sıkça söz ettiren Şermin Yaşar'ın Dedemin Bakkalı adlı eserinde yer alan kelime gruplarının incelenmesi ve yazarın dil ve üslup özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Bu amaçlar doğrultusunda çalışmanın başlangıç evresinde konuyla ilgili literatür taraması yapılmış ve sözcük gruplarının tanımları, sınıflandırmaları ve genel özellikleri üzerine çeşitli araştırmacıların görüşleri incelenmiştir. İnceleme sonucunda birçok araştırmacının farklı görüşlere sahip olduğu ve farklı sınıflandırmalar yaptığı saptanmıştır. İnceleme sırasında Leyla Karahan'ın Türkçede Söz Dizimi isimli çalışması (2010) temel kaynak olarak belirlenmiştir. İncelemeler bu eserde yer alan sınıflandırmalara göre yapılmıştır. Çalışmanın genel çerçevesi belirlenirken diğer kelime grupları üzerine yapılan çalışmalarda kullanılan yöntemler incelenmiştir. İnceleme sonucunda Arda Karadavut'un Kuseyin Esenkocoyev'in Hikâyelerinde Kelime Grupları (Metin-İnceleme-Türkiye Türkçesine Aktarım) isimli yüksek lisans tez çalışmasında (2016) kullandığı yöntem çalışmanın oluşum aşamasında yol gösterici olmuştur. Girişte çalışmanın konusu, amacı, uygulanan yöntemler ve bu alanda yapılan çalışmalar üzerine bilgi verilmiştir. Çalışma giriş ve sonuç kısmı hariç olmak üzere üç temel bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Şermin Yaşar'ın hayatı, edebî kişiliği ve eserleri üzerine edinilen bilgiler aktarılmıştır. İkinci bölümde çocuk edebiyatı ve kelime grupları kavramları üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde ise Dedemin Bakkalı adlı eserde geçen kelime gruplarının sınıflandırılması yapılmış ve incelenen eserden sınıflandırmalara konu olan kelime gruplarına dair örnekler verilmiştir. Sonuç bölümünde ise incelemelerden çıkarılan veriler ışığında yazarın dil ve üslup özellikleri hakkında çıkarımlar yapılmıştır.

Abstract:
Children's books, which are essential in child education, have a very important place in helping children understand the native language's wealth and adopt expression skills.  Evolution of children's literature has revealed the need to examine the written works in terms of content and structure. Established studies are important to prove expressive power of Turkish and linguistic and wording character of author. Within syntax, word groups are important language units. Word groups are building up the language and expression feature of the work. Examining word groups is important in determining the language and expression characteristics. During this study, Dedemin Bakkalı book's word groups are examined in order to determine the language and style characteristics of author Şermin Yaşar, who has been frequently mentioned in children's literature lately.
In line with these purposes, a literature review have performed and different philologist opinions about rationale, sorting and specifications of word groups were examined as first step. In conclustion, it has been determined that many philologists have different views and different classifications. During the analysis, Leyla Karahan's work titled Syntax in Turkish (2010) was determined as the main source. The examinations were made according to the classifications in this work. While determining the general framework of the study, the methods used in studies on other word groups were examined. As a result of the analysis, the method used by Arda Karadavut in his master's thesis titled Word Groups in Kuseyin Esenkocoyev's Stories (Text-Analysis-Translation into Turkish) (2016) was guiding in the formation phase of the study. Introduction part gives information about the subject, purpose, methods applied and the carried out studies. Except for the introduction and conclusion sections, this study consists of three main sections. Information is given about Şermin Yaşar's resume, literature life and works are given in first part. Concepts of children's literature and word classes are emphasized in second part. Word classes in the work titled Dedemin Bakkalı were classified and examples of the word groups subject to classification were given from the work examined. With the data obtained from the studies inferences performed about the author's language and style characteristics, in the conclusion section.