Pelvik taban bozukluklarında MR Defekografi'nin yeri
The role of MR defecography in pelvic floor disorders
Yazar: EL MOSTAPHA HOUEIBIB
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA HARMAN
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
PELVİK TABAN BOZUKLUKLARINDA MR DEFEKOGRAFİNİN YERİ
Amaç: Bu çalışmanın amacı, ünitemize başvuran olgularda pelvik taban
bozukluklarının değerlendirilmesinde MR defekografinin rolünü ve önemini vurgulamaktır.
Gereç ve Yöntem: Haziran 2021 ile Ağustos 2023 tarihleri arasında ünitemizde MR
defekografi tetkiki yapılan 52 hasta retrospektif olarak incelendi. İncelemeyi tolere edemeyen
ve obstrüktif kitle lezyonu bulunan 2 hasta çalışma dışında bırakıldı. Tüm hastaların
görüntüleri, pelvik taban bozuklukları konusunda deneyimli iki radyolog tarafından
değerlendirildi. MR defekografi görüntüleri üzerinden kaslar, ligamentler, fasyalar ve anal
sfinkterler incelendi. Ön, orta ve arka kompartman patolojileri araştırıldı ve varsa
derecelendirildi. H çizgisi, M çizgisi, ARA, istirahat, ıkınma ve defekasyon fazlarında
ölçümler yapıldı ve ayrı ayrı karşılaştırıldı. Dissinerjik defekasyonlu olgularda ek olarak
puborektalis kasının ortalama kalınlığı ölçülüp dissinerji defekasyonu olmayan olgulardaki
ölçümlerle kıyaslama yapıldı.
Bulgular:Hastaların %94'ünde pelvik taban relaksasyonu, %54'ünde
rektosel,%46'sında sistosel, %36'sında dissinerjik defekasyon, %24'ünde üterin prolapsus,
%12'sinde rektal invajinasyon ve %8'inde peritoneosel gözlendi.Arka kompartman
bozukluğu en sık rastlanılan kompartman bozukluğu olup hastaların %94'ünde saptandı.Çoğu
olguda arka kompartman bozukluğuna diğer kompartmalarda da bozukluk eşlik etmektedir.
Dissinerjik defekasyonu olan olgularda defekasyon zorluğu ve paradoksal puborektalis kası
kontraksyonu en sık izlenen bulgu olup istirahat fazına göre ıkınma fazında ARA açısının
daraldığı gözlendi. Ayrıca dissinerjik defekasyonu olan olgularda puborektalis kas
kalınlığında artışın eşlik ettiği saptandı.
Sonuç: Pelvik taban bozukluklarının tanı ve tedavi planlanmasında MR defekografi
önemli bir yere sahiptir. Dinamik MR sekansları, puborektalis kasının fonksiyonunu
(ARA'daki değişim, paradoksal sfinkter kasılması varlığı) ve defekasyon sırasında pelvik
organların desensusnu analiz etmek için kullanılabilir. Pelvik taban bozukluklarında
genellikle birden fazla kompartman etkilenmekte olup en sık etkilenen kompartman arka
kompartmandır.
Anahtar Kelimeler: MR defekografi, Dissinerjik defekasyon, Ikınma fazı,
Defekasyon fazı, ARA açısı

Abstract:
THE ROLE OF MR DEFECOGRAPHY IN PELVIC FLOOR DISORDERS.
Objective: The aim of this study is to emphasize the role and importance of MR
defecography in the evaluation of pelvic floor disorders in cases presenting to our unit.
Materials and Methods: A retrospective analysis was conducted on 52 patients who
underwent MR defecography at our unit between June 2021 and August 2023. Two patients
who could not tolerate the examination and had obstructive mass lesions were excluded from
the study. The images of all patients were evaluated by two radiologists experienced in pelvic
floor disorders. Muscles, ligaments, fasciae, and anal sphincters were examined based on MR
defecography images. Pathologies in the anterior, middle, and posterior compartments were
investigated and graded if present. Measurements were taken and compared separately for the
H line, M line, anorectal angle (ARA), at rest, straining, and defecation phases. Additionally,
the mean thickness of the puborectal muscle was measured in cases with dyssynergic
defecation and compared with measurements in cases without dyssynergic defecation.
Results: Pelvic floor relaxation was observed in 94% of patients, rectocele in 54%,
cystocele in 46%, dyssynergic defecation in 36%, uterine prolapse in 24%, rectal
intussusception in 12%, and peritoneocele in 8% of patients. Posterior compartment
dysfunction was the most common compartmental disorder, detected in 94% of patients. In
most cases, posterior compartment dysfunction was accompanied by dysfunction in other
compartments as well. Difficulty in defecation and paradoxical contraction of the puborectal
muscle were the most common findings in cases with dyssynergic defecation, with a
narrowing of the anorectal angle observed during the straining phase compared to the rest
phase. Additionally, an increase in puborectal muscle thickness was found to accompany
dyssynergic defecation.
Conclusion: MR defecography plays an important role in the diagnosis and
treatment planning of pelvic floor disorders. Dynamic MR sequences can be utilized to
analyze the function of the puborectal muscle (changes in anorectal angle, presence of
paradoxical sphincter contraction) and descent of pelvic organs during defecation. Pelvic floor
disorders commonly involve multiple compartments, with the posterior compartment being
the most frequently affected.
Key words: MR defecography, dyssynergic defecation, straining phase, defecation
phase, anorectal angle(ARA)