İslamiyet öncesi Türk devletlerinde danışma meclisleri
Pre-İslamic Turkish states in consultative assembly
Yazar: VELİ ÇITAK
Danışman: PROF. DR. HAVA SELÇUK
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Genel Türk Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Tarih = History
Dizin: Danışma hizmetleri = Reference services ; Devlet = State ; Devlet idaresi = State administration ; Karar verme = Decision making ; Kurultay = Congress ; Türk devletleri = Turkish states ; Türkler = Turks ; Yasama organları = Legislative bodies ; Yönetim = Management ; İslamiyet öncesi = Before Islam

Özet:
Bu çalışmada, İslamiyet öncesi Türk devletlerinde danışma meclisi ele alınmıştır. Danışma meclisi kavramı denince ilk akla kurultay gelmektedir. Bu kavram üzerinde durulmuş, kurultay merkezli bir çalışma sunulmuştur. Kurultay kavramı tüm detayları ile ele alınmaya çalışılmıştır. Kurultayın ortaya çıkışı, yapısı, işlevi, yararları incelenmiştir. İslamiyet öncesi Türk devletlerinin yönetim sistemi içerisinde danışma kavramının önemi vurgulanmaya çalışılmıştır. Eski Türk devletlerinde danışma meclisi ya da danışma kurulu diye adlandırabileceğimiz yapılar ele alınmaya çalışılmıştır. Bu danışma meclislerinin devlet yönetiminde; isabetli karar alma, hesap verme, Türk töresini uygulama gibi işlevleri ele alınmıştır. Ayrıca tarihsel süreç içerisinde kurulan Türk devletlerinde bu danışma kurullarının nasıl devam ettiği ve ne gibi değişiklere uğradığı ele alınmıştır. İslamiyet öncesi Türk devletleri siyasi yapıları içerisinde danışma unsurunu ihmal etmemiştir. Danışma düşüncesi Eski Türklerin devlet yönetiminde olumlu katkıları olmuştur. Çalışmamızda bu olumlu katkılar tüm yönleri ile ele alınmaya çalışılmıştır. Zira İslamiyet öncesi Türk devletlerinin yaşamış oldukları çağda ileri düzeyde ve gelişmiş devletler kurmalarında kurultayın çok önemli katkıları olmuştur. Devleti yöneten kişiler daha doğru ve isabetli kararlar almak için kurultayı kullanmışlardır. Bu durum çalışmamıza temel dayanak olmuştur.

Anahtar Kelimeler: İslamiyet öncesi Türk devletleri, Eski Türkler, Danışma Meclisi, Danışma Kurulu, Kurultay, Yönetim, Türk töresi, İsabetli karar

Abstract:
İn this study, "Consultative Assembly" in Pre-İslamic Turk States is discussed. When we say "Consultative Assembly" we understand "Council" at first.We focused on this council in this study. This "Council Concept" is handled in all details. How it occurs, what is İts structure, how is its process and benefitsare studied. The importance of the concept of counseling in the administrative system of Turkish states before İslam was tried to be emphasized. Structures that we can call the advisory council or advisory bovisory board in the old Turkish states have been tried to be addressed. İn the state administration of these advisory councils; functions such as accurate decision making, accountability and performing the Turkish custom were also handled. Besides, how the advisory boards continue and what changes they have undergone in the Turkish states established in the historical process are handled. Turkish states didn't neglet the counseling element within the political structure of the pre-İslamic states. The idea of consultation made positive contributions of the states administration of ancient Turks. İn our study these positive contributions were tried to be handled in all aspects. Becuase the pre-İslamic Turkish states have made important contributions to the establishment of avancedand and develop states in the era they lived in. People who governed the state used the convention to make more accurate and right decisions. This situation has been
the main basis for our study.

Keywords: Pre-İslamic TurkStates, Ancient Turks, Consultative Assembly, Advisory bovisory, Council, Administrative, Turkish Custom, Right Decision