Çocukların çevrimiçi ortamda karşılaştıkları risk türleri ile aracılık uygulamaları arasındaki ilişki
The relation between types of risk that children encounter online and parental mediation
Yazar: FERHAN KILINÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FİLİZ BİLGİN ÜLKEN
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Aracılık = Meditation ; Cinsellik = Sexuality ; Elektronik ortam = Electronical media ; Risk altındaki çocuklar = Children under risk ; Riskli davranışlar = Risk behaviours ; Riskten korunma = Protection from risk ; Sosyal ağlar = Social networks ; İnternet = Internet ; İnternet kullanımı = Internet use ; Şiddet = Violence

Özet:
İnternet, Web 2.0 ile birlikte etkileşimsel yapısı, kullanıcı türevli içerik üretimi ve çoklu ortam özellikleri ile iletişim, eğlence, bilgi edinme gibi olanakları her yaş ve statüden bireyin kullanımına sunmaktadır. Bu özelliklerin ve olanakların internet kullanıcısı olan çocuklara birçok fırsat sunması ile birlikte onları bir takım risklerle de karşı karşıya getirdiği görülmektedir. Çeşitli gelişim dönemlerinde olan çocukların internet kullanımlarında karşılaşabileceği riskli durumlarda ise ailelerin rolü önemli görülmektedir. Bu bağlamda çocukların çevrimiçi ortamlarda karşılaştığı risk türleri ile ailelerinin gerçekleştirdiği aracılık uygulamaları arasındaki ilişkinin nasıl olduğu bu çalışmanın problemini oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı ise anne-babaların uyguladığı aracılık türleri ile çocukların karşılaştığı risk türleri arasındaki ilişkinin belirlenmeye çalışılmasıdır. Çalışma kapsamında çocuklara ve ailelerine anket tekniği uygulanmış; anket sonuçlarına göre seçilen aileler ve çocukları ile nitel yöntem kapsamında yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma, çocukların çevrimiçi ortamda hangi risklerle karşılaştığı hakkında bilgi edinilmesi ve karşılaşılan risklerle anne-babaların uyguladıkları aracılık türleri arasındaki ilişkinin saptanması açısından önemli olmaktadır.
Çalışmadan elde edilen bulgular ailelerin yalnızca bir tür aracılık uygulaması gerçekleştirmek yerine, birden fazla aracılık türünü aynı anda gerçekleştirebildiklerini ortaya koymaktadır. Aileler gerekli gördükleri durumlarda diğer tür aracılık uygulamalarına başvurabilmektedir. Aracılık uygulanan çocukların internette bulunan risklerle karşılaşma durumuna bakıldığında ise her bir aracılık türü uygulanan çocuğun internette çeşitli risklerle karşılaşabildiği bulgular neticesinde elde edilmiştir. Her bir aracılık türü uygulanan çocuk birden fazla risk türü ile karşı karşıya kalmaktadır. Çocukların internet ortamında kazandıkları fırsatlara bakıldığında ise aktif aracılık ve birlikte izleme modeli uygulanan çocukların kısıtlayıcı aracılık uygulanan çocuklara göre daha fazla fırsatlardan yararlandığı görülmektedir.

Abstract:
Internet, with Web 2.0, provide people in all ages and status with opportunities such as communication, recreation and knowledge acquisition by its interactive structure, user type content production and multi-media features. It is seen that these features and opportunities create many facilities for children as internet user, however, they make them face some sort of risks. The family role has a great importance in risky situations that some kids at various development stages may face in their internet use. In this context, how the relationship between risk types the children face in online media and parental mediation practices done by families forms the problem of this study. The aim of this study is to try to determine the relationship between parental mediation types that families apply and risk types which children undergo. In the study, questionnaire method has been applied to children and families; semi structured interview within qualitative method has been carried out with the families and their children chosen according to the questionnaire results. This study is crucial for getting information about what kind of risks the children face in online media and also to determine the relationship between risks and parental mediation types that parents apply. 
The findings gathered from the study show that instead of only one parental mediation practice, the families could apply more than one parental mediation types simultaneously. When families deemed necessary, they might apply other kinds of parental mediation practices.  When the instances that the mediated children undergo some risks on the internet are considered, it is concluded from the findings that the children that each type of parental mediation has been applied may faces some risks on the internet. The children that each type of parental mediation has been applied are facing more than one risk type. When the opportunities that children have on the internet media are considered, the children that active mediation model has been applied take advantage of the opportunities more than the children that the restrictive mediation has been applied.