Fen eğitiminde biçimlendirici değerlendirme uygulamalarının ortaokul öğrencilerinin öğrenme yaklaşımlarına etkisi
The effect of formative assessment practices in science education on learning approaches of middle school students
Yazar: RAMAZAN ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. SERKAN BULDUR
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Biçimlendirmeci değerlendirme = Formative assesment ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme yaklaşımları = Learning approaches ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods

Özet:
Bu çalışmada biçimlendirici değerlendirme uygulamalarının ortaokul öğrencilerinin öğrenme yaklaşımlarına olan etkisini incelemek amaçlanmıştır. Araştırma karma yöntem esas alınarak yürütülmüştür. Nicel boyutta ön-test son-test deney ve kontrol gruplu yarı deneysel desen esas alınmıştır. Nitel boyut ise özel durum çalışması desenine göre yürütülmüştür. Nicel boyutun çalışma grubunu n=34 deney ve n=28 kontrol grubu olmak üzere 62 yedinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Durum çalışmasının çalışma grubunu da deney grubundaki 9 öğrenci oluşturmaktadır. Durum çalışmasında çalışma grubundaki öğrencilerle uygulama öncesi ve sonrası görüşmeler yapılarak veriler toplanmıştır. Nicel veriler Uysal (2010) tarafından Fen Bilimleri Dersi kapsamında geçerlik ve güvenilirlik çalışmaları yürütülen  "Öğrenme Yaklaşımları Ölçeği" ile toplanmıştır. Nitel veriler için de yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde ANCOVA testi esas alınmıştır. Nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz ve kategorisel içerik analizi yapılmıştır.
Araştırma sonucunda; performansa dayalı (alternatif) ölçme değerlendirme teknikleri kullanılarak yürütülen biçimlendirici değerlendirme uygulamalarının öğrencilerin benimsemiş oldukları öğrenme yaklaşımları üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Nicel bulgular incelendiğinde derinlemesine öğrenme yaklaşımı faktöründe deney ve kontrol grubu öğrencilerinin ön test puanlarına göre düzeltilmiş son test puanları arasında anlamlı bir farklılığın olduğu görülmüştür. Yüzeysel öğrenme yaklaşımı faktörüne göre deney ve kontrol grubu öğrencilerinin ön test puanlarına göre düzeltilmiş son test puanları arasında anlamlı bir farklılığın olmadığı belirlenmiştir. Nicel bulgulara göre; deneysel işlem sürecinin, öğrencilerin benimsemiş oldukları öğrenme yaklaşımları üzerinde etkili olduğu söylenebilir. Elde edilen nitel bulgular da deneysel işlem sürecinin, öğrencilerin benimsemiş oldukları öğrenme yaklaşımları üzerinde etkili olduğunu göstermiştir.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the effect of formative assessment practices on learning approaches of middle school students. The study was conducted on the basis of mixed method. In the quantitative dimension, the quasi-experimental design with pre-test, post-test experimental and control groups was used. The qualitative dimension was carried out according to the case study. The study group of the quantitative dimension consists of 62 seventh grade students, n=34 in the experimental group and n=28 in the control group. The study group of the case study consists of 9 students in the experimental group. Qualitative data were collected by conducting interviews with the students in the study group before and after the practice. Quantitative data were collected by Uysal (2010) with the "Learning Approaches Scale" whose validity and reliability studies were carried out within the scope of Science Course. A semi-structured interview form was also used for qualitative data. The ANCOVA test was used in the analysis of quantitative data. In the analysis of qualitative data, descriptive analysis and categorical content analysis were performed.
As a result of the study, it has been determined that the formative assessment practices carried out using performance-based (alternative) assessment techniques are effective on the learning approaches adopted by the students. When the quantitative findings were examined, it was seen that there was a significant difference between the post-test scores corrected according to the pre-test scores of the experimental and control group students in the deep learning approach factor. According to the surface learning approach factor, it was observed that there was no significant difference between the post-test scores corrected according to the pre-test scores of the experimental and control group students. According to quantitative findings, it can be said that the experimental process is effective on the learning approaches adopted by the students. The qualitative findings obtained show that the experimental process is effective on the learning approaches adopted by the students.