Hekimin ilaçla tedavi ve reçete yazma yükümlülüğü
Obligation of the physician to treat the patient and to prescribe
Yazar: EMİNE TÜRKAN ÖDEMİŞ
Danışman: DOÇ. DR. RAMAZAN DURGUT
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Hastane ve Sağlık Kuruluşlarında Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Doktor-hasta ilişkileri = Physician patient relations ; Hekimler = Physicians ; Mesleki sorumluluk = Vocational liability ; Reçeteler = Prescriptions ; Tedavi = Treatment ; Yükümlülük = Obligation ; İlaç reçeteleri = Drug prescriptions ; İlaç tedavisi = Drug therapy ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) tanımıyla sağlık, sadece hastalık veya sakatlığın olmayışı değil; bedence, ruhça ve sosyal yönden tam iyilik halinde olmayı ifade etmektedir. İnsanın en değerli hazinesi sağlıktır. İnsan sağlığının korunması noktasında devlet gözetiminde sunulan sağlık hizmeti bu sebeple oldukça önemlidir. Sağlık hizmetinin aktif kahramanları hasta ve hekimdir. Hasta ve hekim arasındaki ilişki gelişigüzel gelişen bir ilişki olmayıp, hukuki güvenceye dayanan bir ilişkidir. Bu ilişkide hekimin hastaya karşı hukuki sorumlulukları bulunmaktadır. Bu sorumluluklardan biri de tedavi etme ve reçete yazma sorumluluğudur. Hastanın gerek ani gelişen bir durumda iradesine başvurulmadan, gerekse iradesine başvurularak başlayan tedavi sürecinde hekim sürecin tüm mesleki ve hukuki sonuçlarını göz önüne almaktadır. Tedavinin başarıya ulaşabilmesi için tedaviyi destekleyici şekilde ilaç kullanımında bulunulmalıdır. Bu süreçte hekimin reçete yazması ve başta yazdığı ilaçların yarar ve zararlarını açıklamak olmak üzere hekime birçok yükümlülük getirmektedir. Hekim yazdığı reçetelerden dolayı da sorumluluklara sahiptir. Bunların en önemlileri, özeni gösterme, tedaviye uygun şekilde ilaç önerme ve reçete yazma, çeşitli hatalardan (malpraktisten) sakınma ve en önemlisi hastanın menfaatine uygun şekilde tedavi sürecini yönlendirmedir. Bu çalışmada da hekimin ilaçla tedavi ve reçete yazma yükümlülükleri sağlık hukuku gözetilerek incelenmiştir. Çalışmamızın amacı hekimlerin ilaçla tedavi ve reçete sürecinde sık gerçekleştirdiği hatalara yer vermek, bu hatalı uygulamalar sonucu ortaya çıkan zarar sonrasında hekimlerin karşılaşacakları hukuki sorumluluklar da ele alınmıştır. Zira hekimin ilaçla tedavi ve reçete yazma sürecinde yaptığı yanlış ilaç, yanlış doz, endikasyon dışı ilaç kullanımı gibi hatalar hastanın sağılığının daha da kötüleşmesi ve hayatını kaybetme riski barındırmaktadır. Çalışma sonucunda hekimlerin hastalarını tedavi sürecinde akılcı reçete yazma süreci aşamalarına özen göstermesinin hasta sağlığı açısından oldukça önemli olduğu açıkça gözlenmektedir. Ayrıca akılcı reçete yazma süreci hakkında hekimlere destek eğitimi verilmesi, hekimlerin ve özellikle diğer sağlık personelinin bu konuda eğitilmesi, bu konudaki sıkıntıları giderme ve iyileştirme adına isabetli olacağı düşünülmektedir. Bu tez çalışmasında sağlık hukuku çerçevesinde hekimin hastayı tedavi etme ve reçete yazma yükümlülüğü ele alınmıştır.

Abstract:
With the definition of the World Health Organization (WHO), health means not only the absence of disease or infirmity; but also a state of complete physical, mental and social well-being. Health is the most precious treasure of man. For this reason, the health service provided under the supervision of the state at the point of protecting human health is very important. The active protagonists of health care are the patient and the physician. The relationship between the patient and the physician is not a haphazard relationship, it is a relationship based on legal assurance. In this relationship, the physician has legal responsibilities towards the patient. One of these responsibilities is the responsibility to treat and prescribe. The physician considers all the professional and legal consequences of the process in the treatment process, which starts with the patient's will in a sudden developing situation, or by applying his will. In order for the treatment to be successful, medication should be used to support the treatmentIn this process, it imposes many obligations on the physician, including prescribing and explaining the benefits and harms of the drugs he prescribes. The physician also has responsibilities for the prescriptions he writes. The most important of them are taking care, prescribing and prescribing medications in accordance with the treatment, avoiding various mistakes (malpractice), and most importantly, directing the treatment process in accordance with the patient's best interests. In this study, the obligations of the physician to treat and prescribe medication were examined by considering the health law. The aim of our study is to include the mistakes that doctors often make in the process of drug treatment and prescribing, and the legal responsibilities that doctors will face after the damage caused by these erroneous practices have also been discussed. Because mistakes made by the doctor in the process of drug treatment and prescribing, such as incorrect medication, incorrect dose, use of drugs outside the indication, pose a risk of further deterioration of the patient's health and loss of life. As a result of the study, it is clearly observed that it is very important for patient health for physicians to take care of the stages of rational prescribing process in the process of treating their patients. In addition, it is thought that it will be appropriate to provide support training to physicians about the rational prescribing process, to educate physicians and especially other medical personnel about this issue, to eliminate and improve the problems in this regard. In this thesis, the obligation of the physician to treat the patient and write a prescription within the framework of health law is discussed.