Rektum kanseri hastalarında cerrahi öncesi ve sonrası cinsel fonksiyon oranlarının değerlendirilmesi : Prospektif çalışma /
Yazar: SÜLEYMAN ÇAĞLAR ERTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. WAFİ ATTAALLAH
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Cinsel işlev bozukluğu-fizyolojik = Sexual dysfunction-physiological ; Laparoskopi = Laparoscopy ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Prospektif çalışmalar = Prospective studies ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Rektal hastalıklar = Rectal diseases ; Rektal neoplazmlar = Rectal neoplasms ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Amaç:
Rektum kanseri sık görülen kanser türlerinden bir tanesidir. Onkolojik tedavideki yenilikler
ve çalışmalara rağmen rektum kanserli hastalarda cinsel fonksiyonlarla ilgili az sayıda çalışma vardır.
Bu çalışmada rektum kanseri varlığında hastaların cerrahi rezeksiyon öncesi ve sonrasındaki cinsel
fonksiyon bozukluğu gelişme oranları ve olası etken faktörleri incelemektir.
Materyal ve Metod:
Bu çalışma prospektif olarak yapıldı. Rektum kanseri nedeniyle küratif rezeksiyon yapılan
hastalar çalışmaya dahil edildi. Hastaların cinsel fonksiyon düzeyleri operasyon öncesinde ve
postoperatif 6.ayda erkekler için uluslararası cinsel işlev indeksinin 5 soruluk versiyonu (IIEF-5) ve
kadınlar için cinsel fonksiyon sorgulama indeksi (IFSF) kullanılarak ölçülmüĢtür. Bu formların Türk
toplumu için validasyonları yapılmıştır.
Bulgular:
Kasım 2013-Ocak 2016 tarihleri arasında rektum kanseri nedeniyle radikal rezeksiyon
yapılan 187 hasta çalışmaya dahil edildi. Erkek hastalarda cerrahi öncesinde orta ve şiddetli cinsel
disfonksiyon 4% (n=5) olarak saptandı. Bununla birlikte bu oran cerrahi sonrasında anlamlı olarak
artış göstererek 41% (n=48) saptandı (p<0.001). Kadın hastalarda cerrahi öncesinde orta ve şiddetli
cinsel disfonksiyon 53% (n=37) olarak saptandı. Bu oran cerrahi sonrasında anlamlı olarak artış
göstererek 77% (n=54) olarak bulundu (p<0.001).
Postoperatif CD gelişmeyen grupta laparoskopik cerrahi oranı CD gelişen gruba göre anlamlı
olarak daha yüksek saptanmıştır (p<0.001).
Patolojik olarak lenf nodu N2 saptanan erkek ve N+ saptanan kadın hastalarda CD görülme
oranı daha yüksek saptanmıştır (sırasıyla p=0.004 ve p=0.003).
Çalışmamızda preoperatif radyoterapi tedavisi alan hastalarda CD görülme oranı açısından
anlamlı bir fark saptanmadı.
Postoperatif kemoterapi ve radyoterapi tedavisi alan erkek hastalarda CD görülme oranı daha
yüksek bulundu (sırasıyla p=0.03 ve p=0.003).
Kadın hastalarda ise postoperatif kemoterapi tedavisi alan hastalarda CD görülme oranı daha
yüksek saptanırken postoperatif radyoterapi alanlarda anlamlı bulunmadı (sırasıyla p<0.001 ve p=1).
Sonuç:
Cinsel disfonksiyon rektum kanseri cerrahisi sonrasında sık görülen bir komplikasyondur ve
laparoskopik cerrahi yapılan hasta grubunda daha az görülmektedir. Lokal ileri rektum kanseri olan ve
postoperatif kemoterapi ve radyoterapi tedavisi alan hastalarda cinsel disfonksiyon görülme oranı
daha yüksek olabilmektedir. Rektum kanseri hastalarında cinsel fonksiyon bozukluğu araştırmalarda
ve pratikte dikkat edilmesi gereken bir konudur.
Anahtar sözcükler: rektum kanseri, cinsel fonksiyon bozukluğu, laparoskopi, kemoterapi,
radyoterapi

Abstract:
Objective:
Although rectal cancer is a very common malignancy and has an improved cure rate in
response to oncological treatment, research on rectal-cancer survivors sexual function remains limited.
The aim of this study is to assess sexual dysfunction before and after rectal cancer surgery.
Methods:
The study was designed as a prospective study. Patients undergoing curative rectal cancer
surgery were included in the study. Sexual function before and 6 months after the operation was
measured using the following validated questionnaires; the Index of Female Sexual Function (IFSF)
for females and the International Index of Erectile Function (IIEF) for males.
Results:
A total of 187 patients with rectal cancer who underwent radical resection between
November 2013 and January 2016 in one center were included in the study. The study cohort
consisted of 117 (63%) men and 70 (37%) women. According to the results gathered by the validated
questionnaires, the median score of sexual function has significantly decreased after surgery. Among
male patients,4% (n= 5) had moderate or severe SD before the operation. However, this rate increased
significantly up to 41% (n=48) after the operation (p<0.001).
Among female patients,53% (n=37) had moderate or severe sexual dysfunction before
surgery, and this rate increased significantly up to 77% (n=54) after surgery (p<0.001). A significant
lower rate of laparoscopic surgery has been found in both males and females who reported sexual
dysfunction after surgery (p<0.001).
Among male patients had pathological N2 and female patients had pathological N+, a
significant higher rate of sexual dysfunction has been found after surgery (p=0.004 and p=0.003).
Male patients who received postoperative chemotheraphy or radiotherapy showed a
significant higher rate of sexual dysfunction (p=0.03 and p=0.003).
Female patients who received postoperative chemotherapy showed a significant higher rate
of sexual dysfunction (p<0.001).
Conclusion:
This study showed that rectal cancer survivors had a high rate of sexual dysfunction after
surgery. Particularly both male and female patients who underwent open surgery have increased rates
of sexual dysfunction after surgery. The patients who has locally advanced disease and who receives
postoperative chemotherapy or radiotherapy and have increased rates of sexual dysfunction. These
results imply that attention needs to be drawn to sexual dysfunction among survivors of rectal cancer
in both research and clinical practice.
Keywords: rectal cancer, sexual dysfunction, laparoscopy, chemotheraphy, radiotheraphy