Bir tıp fakültesinde çalışan araştırma görevlisi hekimlerin iş doyumu ve tükenmişlik düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of job satisfaction and burnout levels of physicians working as research assistant in a medical faculty
Yazar: DURAN BURAN
Danışman: PROF. DR. SEFER AYCAN
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Günümüzde çalışma yaşamının hızlı, rekabetçi bir tempoya sahip olması çalışanlarda stres ve motivasyon bozukluğuna neden olmakta ve bunlara bağlı olarak tükenmişlik ve iş doyumsuzluğu görülebilmektedir. Uzun ve yorucu çalışma saatleri, nöbet sayısının fazlalığı, daha az mesleki deneyime sahip olmaları, yoğun iş temposundan dolayı özel yaşamlarına yeterince zaman ayıramamaları gibi etkenler nedeniyle araştırma görevlisi hekimler tükenmişlik ve düşük iş doyumu yönünden daha fazla risk altındadır. Bu çalışmada; Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde çalışan araştırma görevlisi hekimlerin ilgili bazı faktörlere göre iş doyumu-tükenmişlik düzeylerini araştırmak ve iş doyumlarının tükenmişlik düzeyleri ile ilişkisini değerlendirmek amaçlanmaktadır. Araştırma kesitseldir. Örnekleme yöntemi olarak araştırma görevlisi hekimler dahili, cerrahi ve temel bilimlere göre 3 tabakaya ayrılarak tabakalı basit rastgele örnekleme yönteminden yararlanılmıştır. Dahili bilimlerde 181, cerrahi bilimlerde 97 ve temel bilimlerde 14 araştırma görevlisi hekim olmak üzere toplamda 292 kişiye ulaşılmıştır. Araştırmada veri kaynağı olarak "Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde Çalışan Araştırma Görevlisi Hekimlerin İş Doyumu ve Tükenmişlik Düzeylerinin Değerlendirilmesi'' başlıklı anket formu kullanılmıştır. Genel iş doyumu ve alt boyutları Minnesota İş Doyumu Ölçeği ile, tükenmişlik alt boyutları ise Maslach Tükenmişlik Ölçeği ile ölçülmüştür. Araştırma görevlisi hekimlerin genel olarak işten orta düzeyde doyum sağladıkları (GD Puanı=3,28), duygusal tükenme açısından yüksek risk (DT Puanı=18,26), duyarsızlaşma açısından orta risk (D Puanı=7,89), düşük kişisel başarı duygusu açısından yüksek riske (KB Puanı=18,80) sahip oldukları görülmüştür. Çocuk sahibi olmayanlar, dahili bilimlerde çalışanlar, ihtisasta ilk iki yılında olanlar, günde 9 saat ve daha fazla çalışanlar, uzmanlık dalını kendine uygun bulmayanlar, hasta ya da yakını tarafından şiddet görenler, iş dışında sosyal aktivite ya da hobilere vakit ayıramayanlar ve uzmanlık dalını bırakmayı düşünen araştırma görevlisi hekimlerin iş doyumlarının daha düşük olduğu saptanmıştır. Yaşça daha küçük olanlar, erkek olanlar, çocuk sahibi olmayanlar, sürekli ilaç kullananlar, dahili ve cerrahi bilimlerde çalışanlar, meslekte çalışma yılı daha az olanlar, nöbet tutanlar, uzmanlık dalını kendine uygun bulmayanlar, hasta ya da yakını tarafından şiddet görenler, iş dışında sosyal aktivite ya da hobilere vakit ayıramayanlar ve uzmanlık dalını bırakmayı düşünen araştırma görevlisi hekimlerin de tükenmişliğe daha meyilli olduğu görülmüştür. Ayrıca araştırma görevlisi hekimlerin iş doyumu arttıkça tükenmişlik düzeyleri azalmaktadır. İş doyumu ve tükenmişlik kavramlarının birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir. İş doyumunun artırılmasına yönelik alınacak önlemler araştırma görevlisi hekimlerde tükenmişlik yaşanmasını engelleyecektir. Araştırma görevlisi hekimlerde tükenmişlik düzeyinin azaltılması ve yüksek iş doyumu için çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve iş verimliliğinin artırılmasına yönelik alınacak önlemler yararlı olacaktır.

Abstract:
Nowadays, the fast and competitive pace of working life causes stress and demotivation in employees. Depending on these situations, burnout and job dissatisfaction may occur in employees. Research assistant physicians are at greater risk of professional burnout and low job satisfaction due to factors such as long and tiring working hours, high number of shifts, less professional experience, inability to spare enough time for their private lives due to their busy work schedule. This study aims to investigate the job satisfaction-burnout levels of research assistant physicians working at Gazi University Faculty of Medicine according to some relevant factors and to evaluate the relationship between job satisfaction and burnout levels. This study is cross-sectional. Stratified simple random sampling method was used in this study. The number of samples was calculated by dividing into three layers according to internal medicine, surgery and basic sciences. A total of 292 people were reached, including 181 research assistant physicians in internal sciences, 97 research assistant physicians in surgical sciences and 14 research assistant physicians in basic sciences. A survey form titled "Assessment of Job Satisfaction and Burnout Levels of Research Assistant Physicians Working at Gazi University Faculty of Medicine" was used as the data source in the research. General job satisfaction and its sub-dimensions were measured with the Minnesota Job Satisfaction Scale, and burnout sub-dimensions were measured with the Maslach Burnout Scale. It was determined that research assistant physicians generally had a moderate level of job satisfaction (GJS Score = 3.28). In addition, research assistant physicians have a high risk of emotional exhaustion (EE Score = 18.26), a medium risk of depersonalization (D Score = 7.89) and a high risk of low sense of personal accomplishment (PA Score = 18.80). Not having children, working in internal sciences, being in the first two years of residency, working 9 hours or more a day, not finding the medical specialty suitable for oneself, being subjected to violence by a patient or relative, not being able to spare time for social activities or hobbies outside of work, and considering leaving the medical specialty causes lower job satisfaction in research assistant physicians. Being younger, being male, not having children, regularly taking medication, working in internal and surgical sciences, having fewer years of experience in the profession, shift working, not finding the medical specialty suitable for oneself, being subjected to violence by a patient or relative, not being able to spare time for social activities or hobbies outside of work and considering leaving the medical specialty increases burnout in research assistant physicians. In addition, as the job satisfaction levels of research assistant physicians increase, their burnout levels decrease. The concepts of job satisfaction and burnout need to be evaluated together. Measures to be taken to increase job satisfaction will prevent burnout in research assistant physicians. Measures to be taken to improve working conditions and increase work efficiency will be useful to reduce the level of burnout and increase job satisfaction in research assistant physicians.