In vitro tuz stresinde ayçiçeğinin (Helianthus annuus L.) çimlenme ve fide gelişimine spermidinin etkisi
The effect of spermidine on germination and seedlingdevelopment in sunflower (Helianthus annuus L.) under in vitrosalt stress conditions
Yazar: HACER KENDİRLİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMİNE ATALAY
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Bu araştırma ülkemizde yaygın olarak yetiştiriciliği yapılan Alcantara ve Tunca ayçiçeği (Helianthus annuus L.) çeşitlerinde in vitro koşullarda oluşturulan tuz (NaCl) stresinde çimlenme ve fide gelişimine Spermidinin (SPD) etkisinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Denemelerde temel besin ortamı olarak MS (Murashige ve Skoog, 1962) kullanılmıştır. Standart MS besin ortamı kontrol olarak kabul edilmiş, 5 adet NaCl konsantrasyonu (0, 50, 100, 150, 200 mM), 5 adet SPD konsantrasyonu (0, 0.5, 1, 2, 4 mM) ve bunların kombinasyonlarıyla (NaCl x SPD) oluşturulan 25 farklı ortam grubu kullanılmıştır.
 Araştırmada; çimlenme indeksi, çimlenme hızı (%), çimlenme gücü (%), ortalama çimlenme süresi (gün), tuz tolerans indeksi (%), fide kök uzunluğu (cm), fide gövde uzunluğu (cm), kök yaş ağırlığı (mg), gövde yaş ağırlığı (mg), kök kuru ağırlığı (mg), gövde kuru ağırlığı (mg) olarak belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre; çimlenme indeksi, çimlenme hızı, çimlenme gücü, tuz tolerans indeksi, fide gövde uzunluğu, gövde yaş ağırlığı, kök kuru ağırlığı ve gövde kuru ağırlığı genel ortalamalarında Tunca Alcantara'ya göre yüksek çıkmıştır. Çeşit, tuz, SPD ve bunların interaksiyonlarında kontrol grubu ve 0 mM NaCl x 0.5 mM SPD birbirine yakın değerler almış, artan dozlarda ise incelediğimiz özelliklerde azalmalar yaşanmıştır. Gözlemler ve ölçümler sonucunda Alcantara ve Tunca çeşitleri birbirine yakın sonuçlar verse de Tunca'nın (%73.7) tuza toleransı Alcantara'ya göre (%58.43) daha yüksektir. Her iki çeşitte de artan konsantrasyonlarda yapılan uygulamalardan olumsuz etkilendiği ortaya çıkmış, SPD' nin düşük konsantrasyonlarının tuzun olumsuz etkisini baskılayıcı rol üstlendiği tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre tuzun olumsuz etkisini azaltmak için 0.5 mM SPD uygulamasının tohum uygulaması olarak pratikte kullanılma potansiyeli olduğu söylenebilir.

Abstract:
This research was carried out to determine the effect of Spermidine (SPD) on germination and seedling growth in salt (NaCl) stress formed in vitro conditions in Alcantara and Tunca sunflower (Helianthus annuus L.) cultivars widely cultivated in Turkey. MS (Murashige and Skoog, 1962) was used as the main nutrient medium in the experiments. Standard MS nutrient medium is accepted as control. 5 NaCl concentrations (0, 50, 100, 150, 200 mM), 5 SPD concentrations (0, 0.5, 1, 2, 4 mM) and combinations thereof (NaCl x SPD) 25 different media groups were used. 
In the study; germination index (days), germination rate (%), germination power (%), average germination time (days), salt tolerance index (%), seedling root length (cm), seedling stem length (cm), root wet weight ( mg), stem wet weight (mg), root dry weight (mg), stem dry weight (mg) were determinated. According to the results obtained from the research; germination index, germination rate, germination strength, salt tolerance index, seedling trunk length, trunk age weight, root dry weight and trunk dry weight were higher than the average of Tunca Alcantara. Varieties, salt, SPD and their interactions in the control group and 0 mM NaCl x 0.5 mM SPD took close values, the increasing we observed that the properties of the decrease were experienced. As a result of observations and measurements, Alcantara and Tunca varieties give similar results, but Tunca's (73.7%) salt tolerance is higher than Alcantara (58.43%). It was found out that both concentrations were adversely affected by increasing concentrations and low concentrations of SPD had a negative effect on salt. According to the results obtained from the research, it can be said that the application of 0.5 mM SPD to reduce the negative effect of salt has the potential to be used in practice as seed application.