Menopozal durumun periodontal tedavi sonuçlarına etkisi
The effect of menopausal status on periodontal treatment outcomes
Yazar: EMİRE MERVE AYRANCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURAK DOĞAN
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Menopoz = Menopause ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Periodontal hastalıklar = Periodontal diseases ; Postmenopoz = Postmenopause ; Tedavi = Treatment ; İnflamasyon = Inflammation

Özet:
Giriş ve Amaç: Menopozun konak immün yanıtını etkileyerek farklı mekanizmalar üzerinden enflamatuvar hastalıkların patogenezinde rol oynayabileceği belirtilmektedir. Menopoz sonrasında sistemik hastalık prevalansının ve periodontal hastalık şiddetinin arttığı farklı çalışmalarda rapor edilmiştir. Çalışmamızda menopozal durumun cerrahi olmayan periodontal tedavi (COPT) sonuçları üzerinde etkisinin araştırılması ve salya enflamatuvar ve oksidatif belirteçlerinin bu ilişkideki rolünün belirlenmesi amaçlanmaktadır.  
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya sistemik sağlıklı 76 kadın dahil edildi. Hastalar menopozal ve periodontal durumlarına göre 4 gruba ayrıldı: Grup 1,  menopoza girmemiş ve periodontitis olmayan (n=19); Grup 2, menopoza girmemiş ve periodontitis (n=19); Grup 3, menopoza girmiş ve periodontitis olmayan (n=20); Grup 4, menopoza girmiş ve periodontitis (n=18). Hastalardan COPT öncesinde ve sonrası 3. ayda salya örnekleri alındı ve periodontal parametreler kaydedildi. Salya interlökin (IL)-6, IL-10, total antioksidan seviye (TAS), total oksidan seviye (TOS) ve 8-hidroksi-2'-deoksiguanosin  (8-OHdG) seviyeleri ELISA kitleri ile ölçüldü.
Bulgular: COPT sonrası 3. ayda bütün gruplarda periodontal parametrelerin iyileştiği görüldü. Menopoza girmiş gruplarda (Grup 3 ve 4) menopoza girmemiş gruplara (Grup 1 ve 2) kıyasla COPT öncesi ve sonrasında klinik periodontal parametreler açısından farklılık tespit edilmedi. IL-6, COPT öncesi ve sonrasında Grup 2, 3 ve 4'te Grup 1'e göre yüksekti ve COPT sonrasında bütün gruplarda azaldı. IL-10, COPT öncesi Grup 4'te diğer gruplara göre daha düşüktü. COPT sonrasında bütün gruplarda TAS artarken TOS azaldı. TOS, COPT öncesi ve sonrasında Grup 3 ve 4'te Grup 1 ve 2'ye kıyasla yüksekti ve COPT sonrasında Grup 3'te Grup 1'e kıyasla farkın anlamlı olduğu görüldü. 8-OHdG, COPT öncesi Grup 4'te Grup 1'e göre yüksekti ve COPT sonrasında sadece Grup 4'te anlamlı derecede düştü. 
Sonuç: Menopoz COPT'nin 3 aylık sonuçları açısından klinik periodontal parametreleri etkilememekle beraber yüksek salya TOS ve IL-6 seviyeleriyle ilişkili olabilir. Menopoz ve periodontitis birlikteliğinin sinerjistik olarak salya 8-OHdG seviyelerini arttırdığı, IL-10 seviyelerini ise azalttığı düşünülmektedir. COPT'nin uzun dönem klinik başarısı için menopozun enflamatuvar ve oksidatif yanıt açısından risk oluşturduğu öngörülmektedir.
Anahtar kelimeler: Periodontal hastalık, Menopoz, Enflamasyon, Oksidatif stres,  Cerrahi olmayan periodontal tedavi.

Abstract:
Introduction and Aim: It is stated that menopause may play a role in the pathogenesis of inflammatory diseases through different mechanisms by affecting the host immune response. It has been reported in different studies that the prevalence of systemic disease and the severity of periodontal disease increase after menopause. In our study, it is aimed to investigate the effect of menopausal status on the results of non-surgical periodontal therapy (NSPT) and to determine the role of salivary inflammatory and oxidative markers in this relationship.
Material and Methods: Seventy-six systemically healthy women were included in the study. The patients were divided into 4 groups according to their menopausal and periodontal status: Group 1, non-menopause and non-periodontitis (n=19); Group 2, non-menopause and periodontitis (n=19); Group 3, menopause and non-periodontitis (n=20); Group 4, menopause and periodontitis (n=18). Saliva samples were taken before and 3 months after NSPT and periodontal parameters were recorded from the patients. Salivary levels of interleukin (IL)-6, IL-10, total antioxidant status (TAS), total oxidant status (TOS), and 8-hydroxy-2'-deoxyguanosine (8-OHdG) were measured with ELISA kits.
Results: Periodontal parameters improved in all groups in the 3rd month after NSPT. There was no difference in clinical periodontal parameters before and after NSPT in the menopause groups (Groups 3 and 4) compared to the non-menopause groups (Groups 1 and 2). IL-6 was higher in Groups 2, 3 and 4 compared to Group 1 before and after NSPT and decreased in all groups after NSPT. IL-10 was lower in Group 4 than in other groups before NSPT. After NSPT, TAS increased in all groups, while TOS decreased. TOS was higher in Groups 3 and 4 compared to Groups 1 and 2 before and after NSPT, and the difference was significant in Group 3 compared to Group 1 after NSPT. 8-OHdG was higher in Group 4 compared to Group 1 before NSPT and decreased significantly only in Group 4 after NSPT.
Conclusion: Although menopause does not affect clinical periodontal parameters in terms of 3-month results of NSPT, it may be associated with higher salivary TOS and IL-6 levels. It is thought that the coexistence of menopause and periodontitis synergistically increases salivary 8-OHdG levels and decreases IL-10 levels. It is predicted that menopause poses a risk in terms of inflammatory and oxidative response for the long-term clinical success of COPT.
Keywords: Periodontal disease, Menopause, Inflammation, Oxidative stres, Non-surgical periodontal treatment.