Uyku bruksizminin üstbilişsel yetiler ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between sleep bruxism and metacognitive abilities
Yazar: SAMET KURNAZ
Danışman: DOÇ. DR. ONUR DURMAZ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE KURNAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Bruksizm = Bruxism ; Depresyon = Depression ; Uyku bruksizmi = Sleep Bruxism ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Amaç: Uyku bruksizminin etiyolojisi tartışmalıdır. Bruksizmin etiyolojisinde birçok çalışmada anksiyete ile ilişkisine yer verilmiştir. Üstbilişsel yetilerin anksiyete semptomları ile ilişkisine yönelik çeşitli çalışmalar bulunmaktadır. Bruksizm ile üstbilişsel yetilerin incelenmesi ile ilgili dünya literatürüne baktığımızda bildiğimiz kadarıyla daha önce bu konuda yapılmış bir çalışma bulunmamaktadır. Çalışmamızda uyku bruksizmi (UB) hastalarının üst bilişsel yetilerini değerlendirmeyi amaçladık.
	Gereç ve yöntem: Araştırmamıza 39 bruksizm hastası, 33 kontrol grubu olmak üzere toplamda 72 kişinin katılımı sağlanmıştır. Dahil etme ve hariç tutma kriterlerine göre 77 kişi çalışmaya dahil edilmemiştir. Araştırmamız, kesitsel türde bir vaka kontrol çalışmasıdır. Dışlama kriterlerinde bulunan durumların belirlenmesi için DSM-5 için yapılandırılmış klinik görüşme (SCID-5) yapılmıştır. Dahil etme ve dışlama kriterlerinde bulunan durumların değerlendirilmesi için her iki gruba da tek bir ortodonti uzmanı diş hekimi tarafından diş hekimi muayenesi yapılmış, diş hekimi muayene bulguları doldurulmuştur. Çalışmada araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik ve klinik veri formu uygulanmış olup öz bildirim ölçekleri olan Üstbiliş Ölçeği-30 (ÜBÖ-30), Bilişsel Dikkat Kilitlenmesi Sendromu Ölçeği (CAS-1), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ), Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ), Yaygın Anksiyete Bozukluğu -7 Testi (YAB-7), Berlin Uyku Anketi (BUA), Eppworth Uykululuk Ölçeği (EUÖ), Uykusuzluk Şiddeti İndeksi (UŞİ), Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksinin (PUKİ) hastalar tarafından doldurulması istenmiştir.
	Bulgular: Araştırmamızda UB olanların ÜBÖ-30 toplam puanı kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p= 0,036). ÜBÖ-30 olumsuz inanç alt ölçek skoru, CAS-1 ölçeğinin tehlikeye odaklanma ve Bilişsel Dikkat Kilitlenmesi alt skorları UB grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksektir (sırasıyla p= 0,049, p=0,037, p=0,039). BDÖ ve YAB-7 skorunun ÜBÖ-30 toplam puanına olan etkileri anlamlı bulunmuştur (sırasıyla p=0,007, p=0,043). Ortak değişkenleri (BDÖ, BAÖ, YAB-7) kontrol ettikten sonra UB ve kontrol grupları arasında düzeltilmiş toplam puanları açısından anlamlı bir fark bulunamamıştır (p=0,499). Bruksizm gelişmesinde üstbilişsel yeti yitiminin, anksiyete ve depresif belirti şiddetinin (BDÖ, BAÖ, YAB-7) yordayıcılığı tespit edilmemiştir (p>0,05). 
	Sonuçlar: Çalışmamızın sonuçlarına göre UB olanların kontrol grubuna göre üstbilişsel yetilerin daha düşük olduğu saptanmıştır. UB hastalarının kontrol grubuna göre daha fazla tehlikeye odaklandığı, düşüncelerini daha tehlikeli bulduğu, endişelerinin kontrol edilemez olduklarına ve kontrol edilmesi gerektiğine daha fazla inandığı bulunmuştur. UB hastalarında üstbilişsel yetiler, depresif skorlar ve anksiyete skorlarının üstbilişsel yetiler üzerindeki etkileri ile değerlendirildiğinde kontrol grubu ile arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır. UB olanların üstbilişsel yetilerinin düşüklüğü anksiyete ve depresif belirti şiddeti ile ilişkili bulunmuştur. UB gelişiminde üstbilişsel yeti yitiminin, anksiyete ve depresif belirti şiddetinin yordayıcılığı tespit edilmemiştir.

Abstract:
Objective: The etiology of sleep bruxism is controversial. In the etiology of bruxism, its relationship with anxiety has been included in many studies. There are various studies on the relationship between metacognitive abilities and anxiety symptoms. When we look at the world literature on the examination of bruxism and metacognitive abilities, as far as we know, there is no previous study on this subject. In our study, we aimed to evaluate the metacognitive abilities of sleep bruxism (SB) patients.
	Matherials and Methods: A total of 72 people, 39 of whom were bruxism patients and 33 of whom were in the control group, were included in our study. According to the inclusion and exclusion criteria, 77 people were excluded from the study. Our research is a cross-sectional case-control study. A structured clinical interview (SCID-5) was conducted for the DSM-5 to identify the conditions included in the exclusion criteria. In order to evaluate the conditions in the inclusion and exclusion criteria, a dental examination was performed by a single orthodontist in both groups, and the dental examination findings were filled. In the study, sociodemographic and clinical data form prepared by the researcher was applied. The patients were asked to fill self-report scales such as Metacognition Questionnaire-30 (MCQ-30), Cognitive Attentional Syndrome-1 Scale (CAS-1), Beck Depression Inventory (BDI), Beck Anxiety Inventory (BAI), General Anxiety Disorder -7 (GAD-7), Berlin Questionnaire (BQ), Eppworth Sleepiness Scale (ESS), Insomnia Severity Index (ISI) and Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI).
	Results: In our study, the MCQ-30 total score of the SB patients was found to be statistically significantly higher than the control group (p= 0.036). MCQ-30 negative belief subscale score, CAS-1 scale focus on danger and Cognitive Attention Lock subscores were statistically significantly higher in the SB group compared to the control group (p= 0.049, p=0.037, p=0.039, respectively). The effects of BDI and GAD-7 scores on the MCQ-30 total score were found to be significant (p=0.007, p=0.043, respectively). After controlling for covariates (BDI, BAI, GAD-7), no significant difference was found between the SB and control groups in terms of corrected MCQ-30 scale total scores (p=0.499). The predictors of metacognitive disability, anxiety and depressive symptom severity (BDI, BAI, GAD-7) in the development of SD were not found (p>0.05). 
	Conclusions: According to the results of our study, it was determined that the metacognitive abilities of the SB patients were lower than the control group. It was found that SB patients focused more on danger, found their thoughts more dangerous, and believed that their worries were uncontrollable and needed to be controlled more than the control group. When metacognitive abilities, depressive scores and anxiety scores in SB patients were evaluated with their effects on metacognitive abilities, no statistically significant difference was found between the SB patients and the control group. The low metacognitive abilities of those with SB were found to be associated with the severity of anxiety and depressive symptoms. The predictors of metacognitive disability, anxiety and depressive symptom severity in the development of SB have not been determined.