Konutta esneklik kavramının çocuk ve mekan ilişkisi üzerinden incelenmesi
Examining the concept of flexibility through child and space relationship
Yazar: MERVE ÇAKMAKÇI YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİN YILDIZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Gelişmekte olan toplumların kültürü, o toplumun 'çocuğa' sunduğu imkanlar ve verdiği önem ile sergilenir. Bugün, toplumu oluşturan bireylerin değer yargılarına bakarken, bu kişilerin hafızalarındaki çocukluk anılarının ve bu anıların geçtiği mekanların referans alındığı bilinmektedir. Çünkü çocuk, dünyaya geldiği mekanda yaşadıkları ile kimlik kazanmaya başlayarak, belleğindeki bilgileri kuşaktan kuşağa aktararak toplum kültürünün devamlılığını sağlayacaktır.
Ülkemizde yoğun kentleşme sonucu konutların, kullanıcı gereksinimlerine cevap veremediği ve bu sebeple ihtiyaçları değişen insanların evlerinden taşındıkları bilinmektedir. Değişen ihtiyaçlara adapte olamayan konut mekanlarından en çok etkilenen kullanıcı grubu ise çocuklardır. Bu konuda yapılan araştırmalarda, çocukların ihtiyaçlarına cevap verebilen, mekanda çocuk kullanıcının davranış ve kararlarının etkin rol aldığı, katılımcı, esnek mimari tasarımlar yer almaktadır. Bu bağlamda çalışmanın amacı, çocuğun konutla olan mekânsal ilişkisini "esneklik" kavramı çerçevesinde irdelemektir.
Çocukların sağlıklı anılarla büyüyebilmeleri, kişisel gelişimlerini tamamlayabilmeleri ve doğal bir şekilde toplumun parçası haline gelebilmeleri için; fiziksel ve zihinsel gelişimlerine uygun mekanlar tasarlanmalıdır. Bu yüzden mekanın fiziksel ve işlevsel boyutlarının ötesinde, psikolojik, sosyolojik boyutlarının da ele alınmasının mimarlığa katkısı yadsınamaz. Bu sebeple tez çalışmasında öncelikle çocuk üzerine kuramsal bir çerçeve oluşturulmuştur. Bu çerçevede çocuk ve çocukluk kavramları tanımlanıp, çocuğun gelişim aşamaları, çocuk hakları, çocuk sosyolojisi, çocuğun mekan algısı konularına değinilmiştir. Üçüncü bölümde ise çocuğun ilk yaşam alanı olan konut ile ilişkisi sorgulanmıştır. Konutun çocuk gelişimi üzerindeki etkileri incelenerek, çocuk ve mimarlık kavramlarının kesişiminde çocuğun mekânsal ihtiyaçları araştırılmıştır. Dördüncü bölümde bu mekânsal ihtiyaçlardan biri olan esneklik kavramına odaklanılmıştır. Son bölümde konutta esneklik ve çocuk gelişimi ilişkisi konusunda alan çalışması yapılmıştır. Çocukların anket sorularına verdiği sözlü-yazılı cevaplar ve resim çizimleri ile evleri ile ilgili fikirleri ve talepleri değerlendirilmiştir. 
Uzman psikolog ve sanat eğitmenleri desteği de alınarak yapılan bu tez çalışmasının mimarlık disiplini ötesinde çocuk konusunda araştırmalar yapan psikolog, pedagog, eğitimciler ve ebeveynler için de fikir ve tartışma ortamı sunabilecek bir bilgi kaynağı olması hedeflenmiştir.

Abstract:
Developing societies culture is represented with opportunities and importance that given to 'child' in that culture. These days, it is known that spaces which take as a reference are individuals memories of childhood and spaces that memories locale while investigating societies standard of judgement. Because child states to get identity with the life experience in the space where he/she born and he/she will maintain the societies culture with transferring to generation his/her memories knowledge.  
In our country according to unplanned urbanization it sees that users requirements are not considered. For this reason people move from their home. Children are the most affected user grup from the residential areas which can not respond to changing needs in the long term. In researches about this context, architectural designes are  take in part which are responds to changing needs of children , childrens behavior and decisions take an active role, flexible and compatible.In this contex, this researchs purpose is  childrens spatial relationship with housing the concept of flexibility.  
For children to grow up with healthy memories, to complete self improvment and ingenously to be a part of society. Spaces should  designed which are proper their physical and mental development. For this reason beyond the physical and functional dimensions of space it can not be denied that the contribution of the architect to the psychological and sociological dimensions of space. 
For this reason in this thesis first a theoretical framework on child is formed. With this frame child and childhood concepts are defined , child's  developmental stages, child's rights, child's sociology,child's perception of space are studied. In third part the child's spatial needs of investigated with the child and arthitecture consepts intersections and the child's relationship with the housing was discussed. Forth part  focused on flexibility concept which is one of the spatial needs. In last part  area studies is done on flexibility and child development relationship. Child's answers are interpret on survey questions which are verbal-written, pictural, idea about living space and requests. 
It is aimed in this thesis which is supported by specialist, psychologists and art teachers, to be an information source not only for the discipline of architecture but also for psychologist, pedagog, educators and parents  who  deals with children to discuss and exchange of ideas.