Özel öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin iki basamaklı matematiksel rutin problem çözme performanslarını geliştirmede diyagram yöntemi kullanımının etkililiği
The effectiveness of using diagrams in order to improve performance of two step mathematical word problem solving of students with learning disabilities
Yazar: SILA DOĞMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BURAK KARABEY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Diyagramlar = Diagrams ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Problem çözme = Problem solving ; Özel eğitim = Special education ; Özel öğrenme bozukluğu = Special learning disorder ; Öğrenme güçlüğü = Learning difficulty

Özet:
Özel öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin matematiğin birçok alanında sorun yaşadıklarına yönelik tespitler bulunmaktadır. Buna rağmen özel öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin matematik alanına yönelik özelliklerine ilişkin çalışmalar oldukça sınırlı sayıdadır. Bu çalışma ile özel öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin iki basamaklı matematiksel rutin problem çözme performanslarını geliştirmede diyagram (resim diyagramı, çizgi diyagramı, şema diyagramı, parça/bütün diyagramı) yöntemi kullanımının etkililiğini belirlemek amaçlanmıştır.  Araştırmada ayrıca, diyagram kullanımının farklı problem türlerine ne düzeyde genellendiği ve diyagram yöntemi kullanımına yönelik öğrenci ve öğretmen görüşleri belirlenmiştir. Araştırma özel öğrenme güçlüğü tanısı bulunan ve belirlenen önkoşul becerileri sağlayan 10 deney ve 10 kontrol grubu olmak üzere toplam 20 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma deneysel araştırma modellerinden "öntest – sontest kontrol gruplu desen" üzerinden planlanmıştır. Öğrencilerin problem çözme becerilerini belirlemek amacıyla "Problem Çözme Başarı Testi" (PÇBT) hazırlanmıştır. Başarı testinin puanlanmasında uygulamacı tarafından geliştirilmiş olan Analitik Dereceli Puanlama Anahtarı kullanılmıştır. Analitik Dereceli Puanlama Anahtarı 80 normal gelişim gösteren öğrenciye uygulanmış ve güvenirliği 4 uzman tarafından kontrol edilmiştir. Verilerin çözümlenmesi aşamasında PÇBT'den öğrencilerin aldıkları puanlar Analitik Dereceli Puanlama anahtarına göre hesaplanmış ve veriler SPSS 23 sisteminde analiz edilmiştir. Analitik dereceli puanlama anahtarına ait veriler Kendall Tau_b ve Kruskal-Wallis H testi istatistiksel açıdan çözümlenmiştir. Analizler sonucunda hazırlanan rubriğin güvenilir olduğu görülmüştür. Deney ve kontrol grubu öğrencilerin Problem Çözme Başarı Testi'nin ön-test ve son-test uygulamasından elde ettikleri puanların farklılaşıp farklılaşmadığını tespit etmek üzere Non-Parametrik Mann Whitney-U ve Wilcoxon Z testleri kullanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarında yer alan öğrencilerin "Problem Çözme Başarı Testi'nden aldıkları sontest puanları incelendiğinde (U=,000, p=,000<.05) aldıkları puanlar arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Ayrıca özel öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin diyagram yöntemi kullanımını farklı problem türlerine genelleyebildikleri belirlenmiştir. Öğrencilerle ve öğretmenlerle yapılan görüşmelerden elde edilen sonuçlar ise, matematiksel problem çözmede diyagram yöntemi kullanımına yönelik öğrenci ve öğretmen görüşlerinin olumlu yönde olduğunu gösterir niteliktedir.

Abstract:
There are many observations stating that students with special learning disabilities are having problems in many areas of mathematics. Despite this fact, there are limited number of studies about the problems students with special learning disabilities are having in mathematics. The aim of this study is to determine the efficiency of using the diagram method (picture diagram, line diagram, chart diagram and piece-and-whole diagram) in mathematical two-step routine problem solving to increase the performances of students with special learning disabilities.  
The research also determines the extent of generalization of diagram method on different problem types and students' and teachers' opinions on using the diagram method. The research is based on 20 students, 10 of whom are the experiment group, diagnosed with special learning disabilities and conform the prerequisites and the other 10 being the control group. The research is planned as "Pretest – posttest pattern with control group" model, an experimental research method. Problem Solving Success Test (PÇBT) is prepared in order to assess the problem solving skills of the students. An Analytic Scaled Grading Key, designed by the researcher, is used to assess the problem solving skills of the students. Analytic Scaled Grading Key is applied on 80 students with normal development and assessed by 4 experts. Students' grades from the PÇBT are calculated according to the Analytic Scaled Grading Key and analyzed in SPSS 23 system. The data of Analytic Scaled Grading Key is analyzed statistically with Kendall Tau-b and Kruskal-Wallis H analysis. The rubric obtained as a result was found to be reliable. Non-parametric Mann Whitney-U and Wilcoxon Z tests are used to find whether the students' grades from the pre- and posttests of Problem Solving Success Test differ. Upon analyzing the students' grades from the posttests of Problem Solving Success Test, (U=,000, p=,000<.05), a statistically significant difference is observed. Furthermore, it is seen that students with special learning disabilities can generalize the usage of diagrams to different problem types. The results of talks with students and teachers show that their opinions towards using diagram method in problem solving are positive.