Epistemik anarşizmin ilk çağdaki felsefi kökleri ve özdeşlik ilkesi
The philosophical roths of epistemical anarchism in the first age and principle of identity
Yazar: HÜSEYİN AYKUT
Danışman: PROF. DR. KENAN GÜRSOY
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2004
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Anarşizm = Anarchism ; Epistemik otorite = Epistemic authority ; Otorite = Authority

Özet:
nı ÖZET DOKTORA TEZİ EPİSTEMİK ANARŞİZMİN İLK ÇAĞDAKİ FELSEFİ KÖKLERİ VE ÖZDEŞLİK İLKESİ Hüseyin AYKUT Danışman : Prof. Dr. Kenan GÜRSOY 2004 -SAYFA: 85 Jüri : Prof. Dr. Kenan GÜRSOY Prof. Dr. Mustafa YILDIRIM Prof. Dr. Hakan POYRAZ Doç. Dr. Rahmi KARAKUŞ Yrd.. Doç. Dr. Ebamüslim AKDEMİR Bu çalışmanın amacı, bir epistemik anarşizmin anlamım ve imkanını sorgulamaktır. Anarşizm bir "arkhe" karşıtlığıdır. Şu halde epistemenin arkhesinin ne olduğu araştırılmalı ve buna bir karşı çıkışın gerekçeleri üzerinde yoğunlaşılmalıdır. "epistemik anarşizmin ilk çağdaki felsefî kökleri" bizim asıl alanımızı belirlediğine göre, ilkçağın "arkhe" kavramını ve bilgi arkhesi olarak belirlediği ilkeleri ele almalıyız. İlk çağda "arkhe" kavramıyla ilgili en doyurucu bilgileri Aristoteles'te bulduğumuz için, biz ilk bölümde "arkhe"yi ele alıp onun, diğer yakın kavramlarla ilişkilerini sergileyip, yine Aristoteles'in bilginin arkhesi olarak takdim ettiği "çelişmezlik" ilkesini ve dolayısıyla "özdeşlik" ilkesinin temellendirilişini ele aldık. Çünkü, ilkeler olmazsa bilginin olamayacağını, bizzat Aristoteles söylüyordu. Bilginin mümkün olabilmesi için hem, Herakleitoscu akışın, hem de Parmenidesci dinginliğin aynı nesnede birlikte olması, yani nesnede bütün değişmeye rağmen, değişmeden kalan bir unsurun bulunması gerekmektedir. Özdeşlik ve çelişmezlik ilkeleri ile, bu kalıcı unsurun sağlamp sağlanmadığını inceledik. Bu incelememiz gösterdi ki bu ilkeler, ( özdeşlik ve çelişmezlik) varlığa değil, zihne aittir. İlkelerin varlıkta da bulunduğunun gösterilememesi, bilgilerimizin nesnesine uygunluğunu ortadan kaldırır. İşte bu durum otoritenin de kaynağıdır. Eğer bilgilerimiz nesnesine uygun olsaydı, herkesin görebileceği şeyler olur ve bir otorite kaynağı olmaktan çıkardı. Böyle bir bilgiye itiraz bu otoriteye de itiraz anlamına geleceğinden, bir epistemik anarşizmin de dayanağını oluşturur. Sonuç olarak diyebiliriz ki, bir epistemik anarşizm mümkündür. Üstelik gereklidir. Ayrıca her türlü anarşizm (dini, pedagojik, bilimsel, teknolojik) bir epistemik anarşizmle anlam kazanır. Ancak bir epistemik anarşizm aynı zamanda bir anarşizmin sınırlarını da belirlememize yardımcı olur. Bilgi türünden olmayan unsurlara yönelik bir anarşist tavrı engellemenin bir yolu olabilir.Örneğin, değerler söz konusu olduğunda, bir anarşizmden söz ermeye gerek yoktur. Çünkü, değerler kendilerine sahip olanlara bir otorite alam açmazlar.

Abstract:
IV ABSTRACT Ph. D. THESIS THE PHILOSOPHICAL ROTHS OF EPISTEMICAL ANARCHISM IN THE FIRST AGE AND PRINCIPLE OF IDENTITY Hüseyin AYKUT Supervisor : Prof. Dr. Kenan GÜRSOY 2004-PAGE:85 Jury : Prof. Dr. Kenan GÜRSOY Prof. Dr. Mustafa YILDIRIM Prof. Dr. Hakan POYRAZ Assoc. Prof. Dr. Rahmi KARAKUŞ Assist Prof. Dr. Ebamüslim AKDEMİR The purpose of the present study is to explore the significance and possibility of epistemic anarchism. Anarchism is a counter-authority to arkhe. The research, then, should focus on the arkhe of episteme and prospective reasons behind a resistance to that. The concept of arkhe in the age of ancient Greece and the principles of episteme should be examined on the basis of the philosophical roots of the epistemic anarchism in the ancient age, laying the groundwork for this study. The most adequate information on the notion of arkhe of the ancient age is found in Aristoteles' works. The first chapter, in this respect, deals with the notion of arkhe, reveals its relation to its attendant concepts and investigates the foundations of the law of identity and contradiction, which was firstly introduced by Aristoteles as the arkhe of episteme. Aristoteles, further, informed us on the fact that episteme cannot exist without this laws. The possibility of knowledge depends on the co-existence of Herakletien dynamism and Parmenideian stability in the object; that is, the object must have a stable element in itself despite the changing ones. The possibility of this so-called permanent element has been analysed here in terms of the law of contradiction and law of identity. The analysis has shown that these principles (contradiction and identity) do not belong to object but to mind. This mismatch eliminates the compatibility of knowledge with its objects. If knowledge were compatible with its objects, knowledge would be recognizable by everyone and would not be a source of authority. Rooted in an objection to knowledge representing an objection to authority is epistemic anarchism. In conclusion, epistemic anarchism is possible. Epistemic anarchism is also necessary. Any sort of anarchism (religious, pedagogical, scientific, technological) is only meaningful with epistemic anarchism. Besides, only epistemic anarchism can help us to identify the boundaries of any sort of anarchism. Epistemic anarchism can be a way to prevent an anarchist attitude towards, for example, values. It is dispensable to speak of anarchism when values are in question since values do not open up spaces of authority for their holders.