Konaklama işletmelerinde iş-yaşam dengesinin çalışma yaşamı kalitesine etkisi
The effects of work-life balance on quality of working life in hospitality organizations
Yazar: DENİZ KÜÇÜKUSTA
Danışman: DOÇ.DR. ÖZKAN TÜTÜNCÜ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration

Özet:
Çalışmanın temel amacı, konaklama işletmelerinde iş yaşam dengesi yada dengesizliğinin çalışma yaşamı kalitesini ne ölçüde etkilediğini ortaya koymaktır.Çalışmada öncelikle alan yazın araştırması yapılmış, buradan hareketle ikincilverilerin analizi gerçekleştirilmiştir. Alan olarak Türkiye'nin Ege ve AkdenizBölgesinde turizm hareketinin yoğun olduğu üç bölge ile KKTC seçilmiştir.Yapılandırılmış anket tekniği ile elde edilen veriler doğrultusunda, öncelikletanımlayıcı istatistikler yapılmış, hipotez testleri gerçekleştirilmiş, veriler çokdeğişkenli istatistik yöntemlerinden Yapısal Eşitlik Modeli (Structural EquationModeling) ile analiz edilmiştir.Çalışmada oluşturulmuş ve test edilmiş olan hipotezlerle öncelikle işyaşamdengesi, çalışma yaşamı kalitesi, stres ve duygusal bitkinlik algıları ve bunlararasında, iki ülkeye ilişkin farklılıklar test edilmiştir. Daha sonra model önerilmiş veneden-sonuç ilişkileri ve ilişkilerin gücü ile aracılık etkisi sınanmıştır.Elde edilen bulgulara göre, Türkiye'deki işgörenlerin kişisel yaşamın işeetkisi, iş ve yaşam gelişimi açısından denge durumuyla ilgili algı ortalamaları,duygusal bitkinlik, stres algıları ve ayrılma eğilimi bakımından KKTC'deki işgörenleregöre daha olumlu yaklaşım göstermektedirler. Çalışma yaşamı kalitesi açısından heriki ülke ortalamaları olumlu olmasına rağmen, KKTC işgörenleri daha olumludurlar.İş-yaşam dengesi değişkenlerinden İKY (işin kişisel yaşam üzerideki etkisi) ve KYİ(kişisel yaşamın iş üzerindeki etkisi) ile çalışma yaşamı kalitesi arasındaki ilişki tamolarak duygusal bitkinlik aracılığı ile oluşmuştur. İş ve kişisel yaşam arasındakidengesizlik durumunda öncelikle duygusal bitkinlik ortaya çıkmakta, çalışma yaşamıkalitesi bu şekilde etkilenmektedir. Kişisel yaşamın iş üzerindeki olumsuz etkisininçok güçlü bir şekilde strese yol açtığı da görülmüştür. Duygusal bitkinliğin aracılıketkisine rağmen iş-yaşam gelişimi ile çalışma yaşamı kalitesi arasındaki ilişki anlamlıve güçlüdür. Ayrıca, kişisel yaşamdaki dengesizlikler ve bunun işle etkileşimiçalışma yaşamında yılgınlığa ve algılanan stresin yükselmesine neden olmaktadır.

Abstract:
The main prupose of this stdy is to determine how work-life balance orimbalance may affect the quality of working life in hospitality organizations.Literature survey has been made initially which provides secondary data to beanalyzed. Two research areas, Turkey and TRNC (Turkish republic of NothernCyprus), were chosen for the field research. Data gathered through structuredquestionnaire was analyzed by the means of descriptive statistics, hypotheses testsand multivariate statistical tests like SEM (Structural Equation Modeling).With the stated and tested hypotheses, work-life balance, quality ofworking life, stress and emotional exhaustion perceptions and the significantdifferences among these have been tested. Also, a model has been proposed andaccordingly mediation effect of some variables has been tested with the causalrelationships and the strength of these relationships.Consequently, Turkish hospitality employees are more positive than theTRNC employees, in terms of work-life interactions, emotional exhaustion andorganizational stress perceptions and intention to leave. TRNC employees are moresatisfied with quality of their working life. Full mediation effect of emotionalexhaustion has been occurred through the work-life dimensions and quality ofworking life interaction. In the occasion of imbalance between work and life,emotional exhaustion has been come out initilally, and it affects the working lifequality subsequently. The imbalance in personal life and its interaction betweenwork life may lead to emotional exhaustion and organizational stress.