Okuduğunu anlama stratejileriyle tasarlanmış Türkçe ve matematik öğretiminin 4. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama ve problem çözme başarılarına etkisi
The effect of Turkish and mathematics teaching designed with reading comprehension strategies on reading comprehension and problem solving success of 4th grade students
Yazar: MİNE BAYAR
Danışman: PROF. DR. NEŞE IŞIK TERTEMİZ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Matematik = Mathematics ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Okuma stratejileri = Reading strategies ; Okuma-anlama = Reading-comprehension ; Okuma-anlama becerisi = Reading-comprehending skill ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Öğrenci başarısı = Student achievement

Özet:
Okuduğunu anlama becerisi çok boyutlu ve karmaşık bir beceridir. Bu becerilerin öğrencilere kazandırılmasında ve geliştirilmesinde birçok teknik ile karşılaşılmaktadır. Bu tekniklerden birisi de okuduğunu anlama stratejileridir. Bu stratejilerin okuma becerisi üzerindeki etkisi yadsınamaz. Bu araştırmanın amacı okuduğunu anlama stratejileri öğretiminin ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama ve problem çözme başarıları üzerindeki etkisini tespit etmektir. Bu doğrultuda araştırmanın uygulanması, verilerin toplanması, elde edilen verilerin analizi ve yorumlanmasında nicel araştırma yöntemlerinden biri olan ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu Amasya il merkezinde bulunan bir devlet ilkokulunda eğitim görmekte olan kontrol grubu 24, deney grubu 22 toplam 46 dördüncü sınıf öğrencisiden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak öğrencilerin kişisel bilgilerini öğrenmek amacı ile "Öğrenci Kişisel Bilgi Formu", öğrencilerin okuduğunu anlama düzeyini belirlemek amacı ile "Okuduğunu Anlama Başarı Testi", öğrencilerin problem çözme düzeylerini belirlemek amacı ile "Rutin Problem Çözme Başarı Testi" ve "Rutin Olmayan Problem Çözme Başarı Testi" kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan okuduğunu anlama stratejilerinin etkililiğini görmek amacıyla hem Türkçe dersinde okuduğunu anlama çalışmaları (metinlerle) hem matematik dersinde problem çözme çalışmaları (rutin ve rutin olmayan problemlerle) her iki ders içi uygun olan ortak okuduğunu anlama stratejileriyle (Bildiğim, istediğim, öğrendiğim, yönlendirilmiş okuma düşünme etkinliği, grafik düzenleyiciler, hikâye haritası, soru cevap ve okumaya dayalı problem çözme) tasarlanan etkinliklerle işlenmiştir. Deney grubundaki dersler 12 hafta boyunca toplam 48'er ders saati olarak gerçekleştirilmiştir. Kontrol grubunda da aynı saatlerde okuduğunu anlama ve problem çözme çalışmaları öğretmenin planladığı şekilde yürütülmüştür. Araştırmada elde edilen verilerin analizi hazır istatistik paket programı yardımıyla analiz edilmiştir. Deney ve Kontrol gruplarına uygulanan ön test ve son testlerden elde edilen puanlar hesaplanarak puanların normal dağılım gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro Wilk testlerinden yararlanılmıştır. Elde edilen veriler Mann-Whitney U testi ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan istatiksel ölçümlerde anlamlılık düzeyi p<0.05 anlamlı kabul edilmiştir. Araştırma sonucunda, okuduğunu anlama stratejisi öğretimi yapılan deney grubu öğrencilerinin okuduğunu anlama başarı testi, rutin ve rutin olmayan problem çözme başarı testinden aldıkları puanların kontrol grubu öğrencilerinin aldıkları puanlara göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Deney grubunda okuduğunu anlama stratejilerinin hem Türkçe hem de matematik problemlerini çözme sürecinde kullanılması öğrencilerin okuduğunu anlama ve problem çözme becerilerinin gelişmesinde etkili olduğu söylenebilir. Bu durumda öğretmenlere sınıflarında okuduğunu anlama stratejilerine yer vermeleri önerilebilir. Ayrıca öğretmenler bu stratejileri sadece Türkçe dersinde değil diğer disiplinlere de entegre edebilirler.

Abstract:
Reading comprehension skill is a multi-dimensional and complex skill. Many techniques are encountered in the acquisition and development of these skills to students. One of these techniques is reading comprehension strategies. The effect of reading comprehension strategies on reading comprehension is undeniable. This research aims to determine the effect of teaching reading comprehension strategies on the reading comprehension and problem-solving success of primary school fourth-grade students. Accordingly, quasi-experimental design with pretest-posttest control group, which is one of the quantitative research methods, was used in the implementation of the research, data collection, analysis and interpretation of the data obtained. The research was carried out with a total of 46 fourth grade students, 24 in the control group and 22 in the experimental group, who were studying in a public primary school in the city center of Amasya. As a data collection tool, "Student Personal Information Form" to learn students' personal information, "Reading Comprehension Achievement Test" to determine students' reading comprehension level, "Routine Problem-Solving Achievement Test" and "Non-routine Problem-Solving Achievement Test" to determine students' problem-solving levels. Solving Achievement Test" was used. To see the effectiveness of the reading comprehension strategies (what I know?-what I want to know?-what I learned,  directed reading thinking activity, graphic organizers, story map, question and answer, and reading-based problem solving) used in the research, both reading comprehension exercises (with texts) in Turkish lessons and problem-solving activities in mathematics lessons (with routine and non-routine problems) were carried out with activities designed with common reading comprehension strategies suitable for both classes. The lessons in the experimental group were carried out by the researcher for 12 weeks and 48 hours. In the control group, reading comprehension and problem-solving activities were carried out at the same time as planned by the teacher. In the Turkish lessons in the experimental group, the texts were taught with activities designed with reading comprehension strategies.  The analysis of the data obtained in the research was analyzed with the help of prepared statistical package program. Kolmogorov-Smirnov and Shapiro-Wilk tests were used to determine whether the scores showed a normal distribution by calculating the scores obtained from the preliminary tests and final tests applied to the experimental and control groups. Obtained data was analyzed using Mann-Whitney U test and Wilcoxon Signed Rank Test. The significance level of p<0. 05 was accepted as significant in the statistical measurements. As a result of the research, it is determined that the scores of the students in the experimental group, taught reading comprehension strategy from the reading comprehension achievement test, routine and non-routine problem-solving achievement test, were higher than the scores of the control group students. It has been revealed that the use of reading comprehension strategies in both Turkish and mathematics lessons in the experimental group improved both reading comprehension and problem-solving skills of the students. Teachers can teach reading comprehension strategies in their classrooms. Besides, teachers can integrate these strategies not only in Turkish lessons but also in other disciplines.