Kümelenme yaklaşımının firma performansına etkisi: Ankara OSTİM örneği
The effects of clusteri̇ng on fi̇rm performance: The case of Ankara OSTİM
Yazar: MUHAMMED ORAL
Danışman: DOÇ. DR. NURİ YAVAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı / Beşeri ve İktisadi Coğrafya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Ekonomik coğrafya = Economic geography ; Firma performansı = Firm performance ; Kümeleme = Clustering ; OSTİM = OSTİM ; Performans = Performance

Özet:
Bu araştırma, 1990'lardan itibaren popüler kalkınma politikalarından biri haline gelen kümelenme yaklaşımının Ostim yerelinde nasıl bir yansıma gösterdiğini ölçmeyi amaçlamaktadır. Marshall'la başlayan coğrafi yakınlığın firmalar için avantajlar doğurması konusu Porter'la tekrar gündeme gelmiş ve bölgesel kalkınma konusunda kümelenmenin bir rekabet avantajı ve inovasyon gücü yarattığı, ihracat kapasitesi ve oluşturduğu istihdam fırsatıyla yerel kalkınmayı gerçekleştirdiği anlayışı ortaya konulmuştur. 
Çağdaş Ekonomik Coğrafyanın ortaya çıkardığı yeni ampirik laboratuar olanakları coğrafyacılar için mekânı farklı yorumlama şeklinde gelişmiş aynı şekilde Ekonomik Coğrafyanın geçirdiği bu evrim iktisat, işletme, şehir ve bölge planlama gibi alanların da mekâna ve Coğrafya bilimine olan bakış açısını değiştirmiştir. Kalkınma kavramının mekâna rağmen! (mekânsız) ele alınamayacağının anlaşılması (İktisat biliminin yeni Ekonomik Coğrafyayı ortaya çıkarması) ve kümelenmenin içsel kalkınma-mekân kesişiminde yer alması gibi yeni coğrafi bilimsel gelişmeler konuyla ilgili çalışmaların niceliksel artışına olanak tanımıştır. Bu evrimsel sürecin Ostim yerelinde neye karşılık geldiğinin ortaya konulması amacıyla yapılan çalışmayla çağdaş ekonomik coğrafi bakış açısıyla beraber Türk Coğrafya literatürüne yeni bir katkı getirmek ümit edilmiştir.

Araştırmada, dünyada bir çok ülkenin yereli kalkındırmada uyguladığı bir politika haline gelen kümelenmenin firmalara spesifik anlamda ne gibi yararlar oluşturduğunu/oluşturmadığını Ostim yerelinde Haziran 2013 tarihinde 65 adet firmaya uygulanan anket yöntemiyle ölçmek amaçlanmıştır. Kümelenme üzerine gerek ulusal gerekse uluslararası eksende çok sayıda çalışma gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmalardan genel olarak elde edilen sonuç kümelenmenin firmalar için faydalı sonuçlar doğurduğu ve bölgesel kalkınmayı sağladığı yönündedir. Ostim yerelinde ise; işletmelerin inovasyon gücünün ne boyutta olduğu, yapay olarak oluşturulmuş sanayi kümelerinin firmalara gerçekten bir katkı sağlayıp sağlamadığı, kümelenmenin işletmelere doğrudan spesifik faydasının neler olduğu gibi araştırma sorularıyla yaklaşılmıştır. Ancak bu çalışma kümelenmenin firmalar bazında abartıldığı kadar faydalı sonuçlar getirmediğini ortaya koymaktadır. Bu bakımdan çalışma literatürü farklı yollardan değerlendirebilme ve kümelenmeye gelişmekte olan bir ülke perspektifiyle bakabilme adına literatüre katkı sağlama amacındadır. 
Sonuç olarak araştırma Ostim özelinde görüldüğü üzere, kümelenmenin bir politika olarak farklı yönlerden değerlendirilmesi hususunda bulgular sağlamaktadır.

Abstract:
This research aims to measure the reflection of clustering approach in Ostim that has been one of the development policies since the 1990's. The matter of creating advantages of proximity for companies that began with Marshall became a current issue with Porter and the perception that agglomeration creates a competition advantage and innovation power about regional development, export capacity and its opportunity of employment fosters local development is presented.
New empirical laboratory facilities revealed by Modern Economic Geography is developed in the way of interpreting the location differently, similarly the evolution of Economical Geography changed the perspective of areas such as economics, business, urban and region planning about the location and Geography. The new geographical scientific developments like the understanding that the term of development cannot be handled without location (economics revealed the Economic Geography) and the clustering is placed at intersection of endogen development- location enabled the quantitative increase of the studies about the matter. With this study aiming to present the equivalents of this evolutional process in Ostim, it is hoped that this study will give a new lease of life to the Turkish Geography literature with an economical geographical perspective.
	
In this study, it is aimed to measure whether clustering which has been a policy used by many countries in the world for developing the local provide benefits or not with the method of questionnaire in 65 companies in June 2013 in Ostim. There are lots of studies about clustering both nationally and internationally. The result of these studies is the opinion that clustering provides benefits for companies and fosters regional development. Such questions were asked in Ostim; what is the level of innovation power of the companies, do the industry clusters contributes to the companies or not, what are the specific benefits of clustering to the companies. However, this study reveals that clustering doesn't provide adequate benefits for companies, and contribute directly to the regional development. In this respect, this study aims to contribute to the literature in terms of evaluating the literature in different ways and looking to the clustering with a perspective of developing country.
Finally, as it is seen specifically in Ostim, this study provides findings about evaluating the clustering as a policy in different ways.