Türkiye'de belediye başkanlarının Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı'na ilişkin algı ve yaklaşımları
The perception and approaches of the mayors in Turkey regarding the European Charter of Local Self-Government
Yazar: İDRİS ALTİN
Danışman: DOÇ. DR. ŞÜKRÜ ASLAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Genel Sosyoloji ve Metadoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Algı = Perception ; Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı = European Charter of Local Self-Government ; Belediye başkanları = Mayors ; Belediyeler = Municipalities ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Yerel özerklik = Local autonomy ; Yöneticiler = Managers ; Özerklik = Autonomy

Özet:
Yerel yönetimler ve özerklik ilişkisi dünyada olduğu gibi Türkiye'de de yerel siyasetin ve sosyolojinin önemli tartışma konularından biridir. 

	Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı 15 Ekim 1985 tarihinde İsveç'in başkenti Stockholm'de Avrupa Konseyi Yerel ve Bölgesel Sürekli Konferansında hazırlanarak Yerel Yönetimlerden Sorumlu Avrupa Bakanlar Konferansında kabul edilerek aynı tarihte sadece Avrupa Konseyi üyesi ülkelerin imzasına açılmıştır. Yürürlüğe girebilmesi için asgari 4 üye ülke tarafından onaylanması koşulu bulunan belge 1 Eylül 1988 tarihinde bu onay sayısına ulaşılmasıyla resmen yürürlüğe girmiş olup Eylül 2011 itibariyle Avrupa Konseyi üyesi 47 ülkeden 45'i  tarafından onaylanmıştır. Şart, akit tarafları, yerel yönetimlerin siyasi, idari ve mali bağımsızlığını güvence altına alan temel kuralları uygulama taahhüdü altına sokmakta, yerel özerklik ilkesinin ulusal mevzuatta ve uygulanabilir olduğu hallerde, Anayasa'da tanınması hükmünü getirmektedir.

	Türkiye ise Avrupa Yerel Yönetim Özerklik Şartı'nı 21 Kasım 1988 tarihinde imzalamıştır. Ancak yerel özerkliği teminat altına alan ve yerel yönetimlere görevleri ile mütenasip gelir sağlanmasını ve kaynakların gerçek ihtiyaçlara yöneltilmesini amaçlayan maddelere çekince koymuştur. İmzalandığı günden itibaren yerel yönetimler alanında çok sayıda reform yapılmasına rağmen hâlen yerel yönetim kurumlarına idari, mali ve siyasi alanda çeşitli hakların verilmesini ön gören madde ve paragrafların üzerindeki çekinceler devam etmektedir.  Bu çekinceli maddeler yerel yönetimlerin verimli, şeffaf, hesap verebilir ve çözüm odaklı hizmet üretmelerini kısıtlamaktadır.  

	En önemli yerel yönetim kurumları olan belediyelerin bu konuya ilişkin yaklaşım ve uygulamaları bugün bile yeterince bilinmemektedir. Oysa Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı öncelikle ve doğrudan belediyeleri ilgilendirmektedir. Dolayısıyla asıl olan yerel yönetim aktörlerinin bu şarta ilişkin algı, görüş ve yaklaşımlarıdır.




Anahtar Kelimeler: Yerel özerklik, demokratik özerklik, Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı, merkezi idare, siyasi partiler

Abstract:
The relation between the autonomy and local self-government is one of the main issues of sociology and the local politics in Turkey as well as in the world. 

	European Charter of Local Self-Government-CETS (No:122) was prepared in the European Commission Local and Regional Conference and opened for signature on October 15, 1985 in Stockholm. The condition for entry into force was that the charter should be approved by at least four countries and this was achieved on September 1, 1988. In 2011, it had already been approved by 45 of 47 members of the European Council. By approving the charter, the countries guarantee the political, administrative and economic autonomy of the local governments. Moreoever, in case the local autonomy is applicable, it should be recognized in the constitution. 

	Turkey signed the European Charter of Local Self-Government on November 21, 1988, but did not ratify crucial provisions including the ones ensuring the local autonomy. Since then, although many reforms related with local governmets are adopted, these provisions are still not ratified. These provisions are the ones that make the local governments effective, accountable, transparent and provide services regarding the local needs. 

	Although the most important institutions of the local self-government are municipalities, their approach and practices are not well-known. The European Charter of Local Self-Government is mainy related with the municipalities, so the approaches and ideas of people in the municipalities are very important.



Keywords: Local autonomy, democratic autonomy, European Charter of Local SelfGovernment, central administration, municipalities