Aspartat aminotransferaz trombosit indeksinin hiperemezis gravidarumu öngörmedeki rolü
The role of aspartate aminotransferase platelet index in predicting hyperemesis gravidarum
Yazar: BUSE DİLAN SOYLU
Danışman: DOÇ. DR. ELİF YILMAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Atatürk Sanatoryum Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Hiperemesis gravidarum = Hyperemesis gravidarum ; Mide bulantısı = Nausea

Özet:
Amaç
Bu çalışmanın amacı Aspartat Aminotransferaz Trombosit İndeksinin hiperemezis gravidarumu öngörmedeki rolünün araştırılmasıdır. 

Gereç ve Yöntem 
Araştırma T.C. S.B.Ü. Dr. Sami Ulus Kadın Doğum Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Eğitim Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniğine Ocak 2019-Aralık 2022 tarihleri arasında başvuran hastaların dosyalarının taranması ile yapılmış retrospektif çalışmadır. Araştırmaya belirtilen süre içerisinde 12 hafta altında, fetal kalp atımı pozitif, dahil olma kriterlerini karşılayan, hariç tutulma kriterlerine sahip olmayan toplam 200 hasta dahil edilmiş olup, hiperemezis gravidarum tanısı alan hastalar çalışma grubunu (n=100), bulantı kusma şikâyeti olmayan hastalar (n=100) kontrol grubunu oluşturmuştur. Hastaların ilk başvurularında alınan hemogram ve biyokimya testlerinden "Aspartat Aminotransferaz Trombosit Oranları (APRI)" hesaplanmış ve her iki grup APRI değerleri açısından birbiri ile karşılaştırılmıştır. İstatistiksel analizler SPSS (IBM SPSS Statistics 27) adlı programı ile yapılmış, p<0,05 anlamlı değer  kabul edilmiştir. 

Bulgular
Grupların sosyo-demografik, obstetrik özellikler ve gebelik haftası yönünden benzer olduğu saptanmıştır (p>0,05). Gruplar arasında APRİ değerleri yönünden bakıldığında hasta grubunda APRİ değerleri (0,61±0,19) kontrol grubundaki APRİ değerlerine göre (0,18±0,08) anlamlı seviyede yüksek bulunmuş ve istatistiksel açıdan anlamlı farklılık tespit edilmiştir (Z=-12,002; p<0,001). Ayrıca veriler PUQE sınıflarına göre değerlendirildiğinde de şiddetli grubun değerlerinin orta gruptan orta grubun da hafif gruptan daha yüksek olduğu görülmüş ve APRI değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (χ2=50,002; p<0,001). Gruplar arasında AST (Z=-12,009; p<0,001) ve ALT (Z=-9,887; p<0,001) değerleri yönünden bakıldığında bu değerlerin hasta grubunda kontrol grubuna göre anlamlı seviyede yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca veriler PUQE sınıflarına göre değerlendirildiğinde de şiddetli grupta yer alanların AST ve ALT değerlerinin hafif ve orta grupta yer alanlara göre anlamlı seviyede yüksek olduğu görülmüştür (χ2=22,557; p<0,001, χ2=6,231; p=0,024). Gruplar gebeliğin planlı olup olmaması açısından değerlendirildiğinde anlamlı bağlantı tespit edilmiştir (χ2=12,995; p<0,001). Gebeliği planlı olanların kontrol grubunda hasta grubuna göre daha fazla sayıda olduğu belirlenmiştir. Çalışmada yer alan hastaların BKİ ve kilo kaybı incelendiğinde hasta grubunda bulunanların BKİ'lerinin kontrol grubuna göre daha düşük olduğu (25,05±3,31, 27,60±3,38) kilo kaybı miktarlarının ise daha yüksek olduğu (2,06±1,02, 0,00±0,00) görülmüştür ve her iki değer için de gruplar kıyaslandığında istatistiksel olarak anlamlı fark tespit edilmiştir. 

Sonuç
Çalışmamız ışığında hayat kalitesini düşüren, anne ve bebek açısından komplikasyon riskleri olan hiperemezis gravidarum tablosunun öngörülmesinde ve tablonun şiddetine göre tedavi seçilmesinde APRİ değerinin etkin olarak kullanılabileceğini düşünmekteyiz. Ayrıca düşük BKİ' ne sahip olan ve gebeliği planlı olmayanlarda HEG görülme olasılığının yüksek bulunması ile de bu tabloyu predikte eden durumlardan olarak anlamlı olabileceklerini düşünmekteyiz. 

Anahtar kelimeler: APRİ, Bulantı, Gebelik, Hiperemezis Gravidarum

Abstract:
Purpose
The aim of this study is to investigate the role of Aspartate Aminotransferase Platelet Index in predicting hyperemesis gravidarum.

Materials and Methods
The study is a retrospective study conducted by scanning the files of patients who applied to the Gynecology and Obstetrics Clinic of the T.C. S.B.Ü. Dr. Sami Ulus Gynecology and Obstetrics and Child Health and Diseases Education and Research Hospital between January 2019 and December 2022. A total of 200 patients who were under 12 weeks, had a positive fetal heart rate, met the inclusion criteria, and did not have the exclusion criteria were included in the study within the specified period. Patients diagnosed with hyperemesis gravidarum formed the study group (n=100), and patients without nausea and vomiting (n=100) formed the control group. "Aspartate Aminotransferase Platelet Ratios (APRI)" were calculated from the hemogram and biochemistry tests taken at the first application of the patients and the two groups were compared with each other in terms of APRI values. SPSS (IBM SPSS Statistics 27) package program was used in statistical analyses and p<0.05 was considered significant.

Findings
It was determined that the groups were similar in terms of socio-demographic, obstetric characteristics and gestational week (p>0.05). When APRI values were examined between the groups, APRI values in the patient group (0.61±0.19) were found to be significantly higher than APRI values in the control group (0.18±0.08) and a statistically significant difference was detected (Z=-12.002; p<0.001). In addition, when the data were evaluated according to PUQE classes, it was seen that the values in the severe group were higher than the moderate group and the moderate group was higher than the mild group and a statistically significant difference was found in terms of APRI values (χ2=50.002; p<0.001). When the groups were examined in terms of AST (Z=-12.009; p<0.001) and ALT (Z=-9.887; p<0.001) values, it was seen that these values were significantly higher in the patient group compared to the control group. In addition, when the data were evaluated according to PUQE classes, it was seen that AST and ALT values in the severe group were significantly higher than in the mild and moderate groups (χ2=22.557; p<0.001, χ2=6.231; p=0.024). When the groups were evaluated in terms of whether the pregnancy was planned or not, a significant relationship was found (χ2=12.995; p<0.001). It was determined that there were more people in the control group with planned pregnancies than in the patient group. When the BMI and weight loss of the patients in the study were examined, it was seen that the BMI of the patients in the patient group was lower than in the control group (25.05±3.31, 27.60±3.38) and the amount of weight loss was higher (2.06±1.02, 0.00±0.00) and a statistically significant difference was found between the groups for both values.

Conclusion
In the light of our study, we think that the APRI value can be used effectively in predicting the hyperemesis gravidarum table, which reduces the quality of life and poses complication risks for the mother and the baby, and in choosing the treatment according to the severity of the table. In addition, we think that the high probability of HEG in those with low BMI and unplanned pregnancies may be significant as a condition that predicts this table.

Key words: APRI, Nausea, Pregnancy, Hyperemesis Gravidarum