Nörofibromatozis tip1'li hastaların klinik, radyolojik ve genetik özelliklerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi /
Yazar: ŞULE ÇALIŞKAN KAMIŞ
Danışman: DOÇ. GANİYE BEGÜL KÜPELİ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Adana Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Fenotip = Phenotype ; Genetik = Genetics ; Genotip = Genotype ; Mutasyon = Mutation ; Nörofibromatozis = Neurofibromatoses ; Nörofibromatozis = Neurofibromatoses ; Radyografi = Radiography ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, Nörofibromatosis tip 1 (NF-1) tanısıyla takip edilen çocukların klinik, radyolojik ve genetik özelliklerinin retrospektif değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Retrospektif olarak tasarlanan bu çalışmaya Eylül 2012- Eylül 2019 arasında Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniğinde NIH 1988 kriterlerine göre NF-1 tanı kriterlerine göre NF-1 tanısı konulan 0-18 yaş aralığındaki, daha önceden NF-1 mutasyon analizi yapılmış olan 50 hasta dahil edilmiştir. Hasta verileri hasta dosyaları ve hastane bilgi sistemi üzerinden toplanmıştır. 
Bulgular: Toplam 50 hasta çalışmaya alındı. Erkek / kız oranı 0,92 idi. Tanı anındaki ortanca yaş 5,6 yıl (tanı yaş aralığı: 1-18 yıl) ve en sık yaş grubu 0-10 yıl idi. Ortalama takip süresi 32,78 ± 26,46 aydı. En sık görülen bulgu hastaların tamamında saptanan Café-au-lait lekeleriydi. Hastaların %60'ında aile öyküsü, %14'ünde anne baba arasında akrabalık saptandı. Hastaların %12'sinde nörofibrom, %36'sında Lisch nodülü vardı. Aksiller çillenme %82, inguinal çillenme ise %78 oranında saptandı. Hastaların %22'sinde malign tümör, %12'sinde optik gliom, %6'sında pleksiform nörofibrom olduğu bulundu. Hastaların %42'sinde kranial MRG'de anormallik, görüldü. Kranial MRG'de %56 oranında fokal alanlarda sinyal yoğunluk artışı (FASI) saptandı. Hastaların %12'sinde skolyoz mevcuttu. Hastaların %4'ünde hipertansiyon vardı. Hastaların %8'inin radyoterapi, %10'unun kemoterapi almış olduğu görüldü. Hastaların %6'sında boy kısalığı saptandı. Hastaların %4'ünde orta derecede malnutrisyon, %30'unda hafif derecede malnutrisyon olduğu bulundu. Hastaların %14'ünde davranış sorunu, %32'sinde öğrenme güçlüğü, %36'sında matematik dersinde zorlanma saptandı. Nf-1 geninde mutasyon oranı %70 olarak bulundu. Genetik mutasyonu olan ve olmayan olgular kaşılaştırıldığında malign tümör sıklığı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. NF-1'li hastalarda matematik öğrenme güçlüğü 10 yaş üstü grupta istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksek bulundu (p=0,007).  Kranial MRG'de FASI olan olgularda, olmayan olgulara göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek oranda öğrenme güçlüğü saptandı (p=0,016).
Sonuç: Bu çalışmada, NF-1'de mutasyon tipi ile klinik ve radyolojik özelliklerin ilişkisi değerlendirilmiştir. Nf1 geninde mutasyon saptanan hastalarla saptanmayan hastalar arasında klinik ve radyolojik bulgular açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmazken kranial MRG'de FASI saptanan hastalarda yüksek oranda öğrenme güçlüğü olduğu bulunmuştur. NF-1 tanısı olan hastalarda klinik fenotipi belirleyen faktörlerin ortaya çıkarılabilmesi için geniş ölçekli çalışmalara gereksinim vardır.
Anahtar Kelimeler: Nörofibromatozis Tip 1, Nf1 mutasyon tipleri, genotip-fenotip ilişkisi

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to evaluate the clinical, radiological and genetic features of children who were followed up with the diagnosis of Neurofbromatosis type 1 (NF-1).
Material and Method: Patients who were 0-18 years diagnosed with NF according to National Institute of Health 1988 criteria and Nf-1 gene mutation analysis between September 2012 and September 2019 in Adana City Education and Research Hospital, Child Health and Diseases Clinic were included in the study. Patient data were collected through patient files and hospital information system.
Results: A total of 50 patients were included in the study. The male / female ratio was 0.92. The median age at the time of diagnosis was 5.6 years (diagnostic age range: 1-18 years), and the most common age group was 0-10 years. The mean follow-up time was 32.78 ± 26.46 months. The most common finding was café-au-lait spots in all patients. Family history was found in 60% of the patients and kinship in 14%. Neurofibroma was detected in 12% of the patients and Lisch nodule in 36% of the patients. Axillary freckling ratio was 82% and inguinal freckling ratio was 78%. Tumors were found in 22% of the patients, optic glioma in 12%, and plexiform neurofibroma in 6%. An abnormality was found in cranial MRI in 42% of patients. Focal areas of signal intensity (FASI) was found in 56%. Scoliosis was detected in 12% of the patients. Hypertension was detected in 4% of the patients. Radiotherapy history was found in 8% of the patients and chemotherapy history in 10%. Short stature was detected in 6% of the patients. Moderate malnutrition in 4% of patients and mild malnutrition in 30% of patients. 14% of the patients had behavioral problems, 32% had learning difficulties and 36% had difficulty in mathematics. Genetic abnormality frequency was 70%. There was no statistically significant difference in terms of malignant tumor frequency between patients with mutation and without mutation. In patients with FASI in cranial MRI, significantly higher learning disability was found than those without FASI (p = 0.016).
Conclusion: In this study, the relationship between mutation type and clinical and radiological features in NF-1 was evaluated. While there was no statistically significant difference in clinical and radiological findings between patients with or without mutation, it was found that there was significantly higher learning disability in patients with FASI in cranial MRI. Large-scale studies are needed to reveal the factors that determine the clinical phenotype in patients with NF-1 diagnosis.
Keywords: Neurofibromatosis Type 1, Nf1 mutation types, genotype-phenotype relationship