Tiyatroda müzik ve uygulamalarıyla Cem İdiz
Music in theatre and Cem İdiz with its applications
Yazar: TÜRKER ALPUĞAN
Danışman: DOÇ. DR. YASEMİN SEVİM SALMAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Müzik tarih boyu, seyirlik sanata baştan beri eşlik etmiştir. Binlerce yıl önce
Çinli yalın oyuncular, sahnede olanları desteklemek ve heyecansal doruk noktalarını
pekiştirmek için çalgısal doğaçlamalardan yararlanıyorlardı. Antik tragedya
çalgılarının desteğinde tek sesli koro, sahnedeki olaylara bakış getiriyor, sözü ve
havayı derinleştiriyor, ayrı sahneleri birbirine bağlıyorlardı. Aristoteles, Poetika'da,
her dramın altı bölümü olduğundan söz eder. Olay Dizisi, Karakter, Düşünce,
Diksiyon, Müzik ve Gösteri.
Tiyatrodan gelen bir aile içinde büyüyen Richard Wagner (1813 – 1883), tüm
parçaları bir sentez içinde, "Birleşik Sanat Yapıtı"na ya da bir usta işi sanat yapıtına
dönüştürmek için yazar – bestecinin, yapımın her unsurunu denetlemesi gerektiğine
inanıyordu. Bu düşünce bugün sahnelemede en sık kullanılan yöntem olması
yönünde atılan bir adımdır. Yani, yazarın, yönetmenin, dekoratörün, oyuncunun,
koreografın ve müzikçinin birlikte çalışması.
Bertolt Brecht, Aristoles'in tiyatro görüşüne karşıt görüş olarak Epik Tiyatro
kuramını ortaya koydu. Bu kuramın bütünü içinde Epik Müzik kavramını da
sınırlarını belirleyip hayata geçirdi.
Cem İDİZ, 19 Mart 1959'da Ankara'da doğdu. İlkokula Sovyetler Birliği'nde
başlayıp, Türkiye'de mezun oldu. 1970'de Ankara Devlet Konservatuarı Viyolonsel
Bölümü'ne girdi. 1975'de Kompozisyon Bölümü'ne geçiş yaptı. Tiyatro bölümünde
okuyan arkadaşlarından dolayı tiyatro müziği besteciliğine başlar. Oyunlar birbiri
ardına devam eder ve bunca yılda yüzlerce besteye imza atmış olur.
Konservatuarda aldığı sağlam temek eğitim üzerine, birçok oyuna müzik
yaparak edindiği tecrübe, bugün onun sanatını, sanata bakışını, bir tiyatro metnini
daha rahat çözümleyebilme yetisini kazandırmıştır. Bu tecrübeler sayesinde kendi
tarzını ve tekniğini oluşturmuş, salt Türkiye değil, Avrupa'da da tiyatrolar ve
yönetmenler tarafından aranan bir müzisyen olmuştur.

Abstract:
Music accompained to performing arts when it started in history. Thousands
years ago, the Chinese actors have benefit from improvisations with musical
instruments for to support to arouse excitement. The chorus in single voice, wiewing
to events in scenes, making deep words, lyrics and atmosphere, at the archaic
tragedy. Aristoteles mentions six part of drama in his trace Poethica. Plot, Character,
Idea, Diction, Music and Perfomance.
Richard Wagner was believing, for all parts with synthesis to convert to
"Compound Art Trace" or master kind of art, the creator must supervise all
components of production. This idea is a development to become best method. It
means in company work by the author, director, designer, coreographer and
composer.
Bertolt Brecht put forward the theory of Epic Theater as an opposing view to
Aristotle's view of theatre. Within the scope of this theory, he determined the
boundaries of the concept of Epic Music and implemented it.
Cem İDİZ was born on March, 16, 1959 in Ankara. He started to elemantary
school in Soviet Union and graduated in Türkiye. In 1970 he entered to Ankara State
Concervatuary Violoncello Deparment. Passed to Composition Department in 1975.
He started to compose the theater music because of his friends from theater
department. And he signs many compositions in many years.
His experience with the strong basic education made acquare to anlyses a
play, changed the life and art wiew. He constituted his own thecnique ant style. He
became a musician who is calling Vhim by directors at Europe and Türkiye.