Hemşirelerin Diğerkamlık ve Merhamet Yorgunluk Düzeyleri ile Duygusal Emek Davranışları Arasındaki İlişki
The Relationship Between Nurses' Altruism and Compassion Fatigue Levels and Emotional Labor Behaviors
Yazar: KÜBRA AYDIN
Danışman: PROF. DR. ZELİHA KOÇ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Acil Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Araştırma, hemşirelerin diğerkâmlık ve merhamet yorgunluk düzeyleri
ile duygusal emek davranışları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve
ilişki arayıcı bir çalışma olarak planlanmıştır.
Materyal ve Metod: Araştırma 10 Ekim 2021-05 Mayıs 2023 tarihleri
arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi
Hastanesi'nde yürütüldü. Bu çalışmada nicel ve nitel araştırma yöntemleri birlikte
kullanıldı. Çalışmanın nicel araştırma örneklemini 373, nitel araştırma örneklemini
20 hemşire oluşturdu. Nicel veriler Hemşireleri Tanıtıcı Bilgi Formu, Diğerkâmlık
Ölçeği (DÖ), Merhamet Yorgunluğu-Kısa Ölçeği (MY-KÖ) ve Hemşirelerin
Duygusal Emek Davranışı Ölçeği (HDEDÖ); nitel veriler yarı yapılandırılmış
görüşme formu kullanılarak toplandı. Nicel verilerin analizinde IBM SPSS V23 ve
IBM AMOS 24 programlarından, nitel verilerin analizinde MAXQDA programından
yararlanıldı.
Bulgular: DÖ toplam puan ortalaması 48,46±11,19, MY-KÖ toplam puan
ortalaması 107,4±27,1 ve HDEDÖ toplam puan ortalaması 3,92±0,53 olarak
belirlendi. DÖ, MY-KÖ ve HDEDÖ toplam ve alt boyut puan ortalamalarının
hemşirelerin sosyo-demografik ve mesleki özelliklerine göre farklılık gösterdiği
saptandı. DÖ toplam puanı ile HDEDÖ toplam puanı arasında istatistiksel olarak
anlamlı pozitif yönlü orta şiddette bir ilişki olduğu belirlendi (r=0,607; p<0,001).
HDEDÖ Yüzeysel Davranış, Derinlemesine Davranış ve Samimi Davranış alt
boyutları ile DÖ arasındaki yol katsayısı istatistiksel olarak anlamlı bulundu
(sırasıyla β=0,021; p<0,001; β=0,031; p<0,001; β=0,032; p<0,001). MY-KÖ toplam
puanı ile DÖ puanı (r=-0,065; p=0,209); MY-KÖ toplam puanı ile HDEDÖ toplam
puanı arasında (r=-0,031; p=0,547) istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı
belirlendi. HDEDÖ Yüzeysel Davranış, Derinlemesine Davranış ve Samimi
Davranış alt boyutları ile MY-KÖ Ölçeği arasındaki yol katsayısı istatistiksel olarak
anlamlı bulunmadı (sırasıyla β=-0,001; p=0,513; β=0,001; p=0,447; β=0; p=0,879).
Nitel verilerin analizi sonucunda; diğerkâmlığın anlamı, merhamet yorgunluğu,
merhamet yorgunluğunun etkileri, merhamet yorgunluğuyla başa çıkma, duygusal
emek davranışının anlamı, duygusal emek davranışının nedenleri, duygusal emek
davranışının etkileri olmak üzere yedi tema 34 alt tema belirlendi.
Sonuç: Bu araştırmada hemşirelerin diğerkâmlık düzeyleri ile duygusal emek
davranışları arasında ilişki olduğu, hemşireleri diğerkâmlık düzeyleri arttıkça
duygusal emek davranışlarının yükseldiği belirlendi.
Anahtar Sözcükler: Hemşirelik, Diğerkâmlık, Merhamet Yorgunluğu, Duygusal
Emek

Abstract:
Objective: To ascertain the association between nurses' altruism and
compassion fatigue levels and emotional labor behaviors, the study was designed as a
descriptive and correlational study.
Materials and Methods: The Health Application and Research Center
Hospital of Ondokuz Mayıs University hosted the study between October 10, 2021,
and May 5, 2023. The study made combined use of quantitative and qualitative
research approaches. 373 nurses made up the sample for the quantitative study,
whereas 20 nurses made up the sample for the qualitative study. The Altruism Scale
(AS), Compassion Fatigue-Short Scale (CF-SS), Nurses' Emotional Labor Behavior
Scale (NELBS), and Nurses' Descriptive Information Form were used to gather
quantitative data, while a semi-structured interview form was used to obtain
qualitative data. Quantitative data were analyzed using the IBM SPSS V23 and IBM
AMOS 24 programs, and qualitative data were analyzed using the MAXQDA tool.
Findings: The mean total score from AS was 48,46±11,19, the mean total
score from CF-SS was 107,4±27,1 and the mean total score from NELBS was
3,92±0,53. The mean total and subscale scores from AS, CF-SS and NELBS differed
according to the socio-demographic and occupational characteristics of the nurses.
There was a statistically significant and moderately positive relationship between the
total score from AS and the total score from NELBS (r=0.607; p<0.001). The path
coefficient between the Superficial Behavior, In-depth Behavior and Sincere
Behavior sub-dimensions of NELBS and AS was statistically significant (β=0,021;
p<0,001; β=0,031; p<0,001; β=0,032; p<0,001, respectively). There was no
statistically significant relationship between the total score from CF-SS and AS (r=-
0,065; p=0,209) nor between the total score from CF-SS and NELBS (r=-0,031;
p=0,547). The path coefficients between the Superficial Behavior, In-depth Behavior
and Sincere Behavior sub-dimensions of NELBS and the CF-SS were not
statistically significant (β=-0,001; p=0,513; β=0,001; p=0,447; β=0; p=0,879,
respectively). As per analysis of qualitative data, seven themes and 34 sub-themes
were identified: meaning of altruism, compassion fatigue, effects of compassion
fatigue, coping with compassion fatigue, meaning of emotional labor behavior,
causes of emotional labor behavior, and effects of emotional labor behavior.
Conclusion: According to this study, there is a correlation between nurses'
degrees of altruism and their emotional labor behaviors, and as nurses' levels of
altruism rise, so do their emotional labor behaviors.
Keywords: Nursing, Altruism, Compassion Fatigue, Emotional Labor