Vizyoner liderlik ve yenilikçi insan kaynakları yönetim uygulamalarının örgütsel çeviklik üzerindeki etkisi: Savunma sanayi işletmelerinde bir araştırma /
Yazar: BURAK NEDİM AKTAŞ
Danışman: PROF. DR. BELİZ ÜLGEN
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Liderlik = Leadership ; Savunma endüstrisi = Defence industry ; Savunma sektörü = Defense sector ; Vizyoner liderlik = Visionary leadership ; Yenilikçi = Innovative ; Çeviklik = Agility ; Örgütsel çeviklik = Organizational agility ; İnsan kaynakları yönetimi = Human resources management

Özet:
Günümüz iş dünyası kavram ve uygulamaları ve buna bağlı olarak yapılan akademik çalışmalar ciddi bir değişim ve dönüşüme uğramaktadır. Özellikler yaklaşımı ile başlayan "tek tipçi" liderlik araştırmaları, bugün birçok liderlik kuram ve çalışmaları ile devam etmektedir. Benzer şekilde, "insan kaynağı" konusu ilk defa davranışsal teori ile önem kazanmış ve daha sonra günümüze kadar gelen süreçte birçok kavram, yöntem ve uygulamanın konusu haline gelmiştir. İşletmelerin rekabet edebilmelerinin belki de en önemli unsuru olan insanın daha verimli çalışması için birçok yeni uygulama gündeme gelmiştir. Buna paralel olarak, işletmelerin bu hızlı değişim ve dönüşüm sürecine aynı hızla uyum sağlayabilmeleri ve cevap verebilmeleri çeviklik kavramını ön plana çıkarmıştır. Yeterince çevik olmayan ve gelişimi takip edemeyen işletmeler ise rekabetin gerisinde kalarak yok olma ile yüz yüze gelebilmektedirler.
Tüm bunların ışığında araştırma, Türkiye savunma sanayinde vizyoner liderlik ve yenilikçi insan kaynakları yönetim uygulamalarının örgütsel çeviklik üzerindeki etkisini ortaya koymak amacı ile hazırlanmıştır. Ayrıca çalışmada, vizyoner liderliğin yenilikçi insan kaynakları yönetim uygulamaları üzerinde etkisi incelenmiştir. Yapılan ulusal ve uluslararası literatür taraması sonucunda konu ile birebir örtüşen başka bir araştırma yapılmadığı gözlemlenmiştir.
Araştırma, Türkiye'de son dönemde hızla gelişen savunma sanayinde faaliyet gösteren 10 büyük ölçekli işletmede, 498 beyaz yakalı personel ve takım lideri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Ölçüm için kullanılan anketlerin güvenilirlik ve geçerlilik analizleri yapılmış, her bir kavramsal yapıya ait boyutların korelasyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Son olarak, hipotezleri test etmek üzere regresyon analizi uygulanmıştır.
Araştırma bulgularına göre; Türkiye savunma sanayinde, vizyoner liderlik ve yenilikçi insan kaynakları yönetim uygulamalarının örgüt çeviklik üzerinde anlamlı ve pozitif yönde bir etkisi vardır. Bunun yanında, vizyoner liderliğin yenilikçi insan kaynakları uygulamaları üzerinde istatistiksel anlamda etkisi olduğu doğrulanmıştır. Araştırmanın hem yönetsel anlamda hem de bundan sonra yapılacak akademik çalışmalar için önemli bir ön adım niteliğinde olduğu ve sektöre farklı bir bakış açısı kazandıracağı düşünülmektedir.

Abstract:
Today's business concepts, practices and academic studies have been undergoing a serious process of change. Starting with the trait theory, leadership research continues today with many different theories and studies. Similarly, the subject of human resources has gained importance with the behavioral theory and has become the subject of many theories, models, and practices. Effective human resources practices have come to the fore in order for organizations to be more competitive. On the other hand, the fact that organizations can adapt and respond to the rapid change and transformation at the same speed has brought out the concept of agility. Organizations that are not agile and able to catch up with the change speed can fall behind the competition and may face extinction.
In the light of this perspectives, this research is purposed and was conducted to reveal the effect of visionary leadership and innovative human resources management practices on organizational agility in the defense industry of Turkey. Also, the effect of visionary leadership on innovative human resource management practices was examined. As a result of literature review, a research that was conducted with the same subject was not observed.
The research was carried out on 498 white-collar staff and team leaders which work for 10 large-scale companies operating in rapidly developing defense industry of Turkey. The reliability and validity of the questionnaires were analyzed, and correlation analyzes of the dimensions of each subject were conducted. Finally, regression analysis was applied to test the hypotheses.
According to the findings, it was concluded that visionary leadership and innovative human resources management practices have positive effects on organizational agility. In addition, it has been verified that visionary leadership has an effect on innovative human resources practices. The research is considered to be a preliminary step for both mana- gerial practices and future studies and will bring a different perspective to the sector.