Çeşitli gıdalarda escherichia coli sayımında kullanılan yöntemlerin karşılaştırılması üzerine bir araştırma /
Yazar: Z.YEŞİM ÖZBAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYHAN TEMİZ
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1987
Konu: Gıda Mühendisliği = Food Engineering
Dizin: Escherichia coli = Escherichia coli

Özet:
Bu araştırmada, gıdalarda Escherichia coli sayımı için.geliştirilmiş altı farklı yöntem karşılaştırmalı olarak çalışılmıştır. Araştırmanın ilk aşamasında, doğal olarak E.coli ile kontamine olduğu belirlenen çiğ süt örnekleri kullanılarak AOAC'nin (Association of Official Analytical Chemists) EMS (En Muhtemel Sayı), MDP (Modi - fiye Direkt Plaka), TSA/VRBA (Triptik Soy Agar/Violet Red Bile Agar), VRBA/VRBA (Violet Red Bile Agar/Violet Red Bile Agar) yöntemleri ve tarafımızca tasarlanan MVRBA (Modifiye VRBA) ve MEMS (Modifiye EMS) yöntemleri karşılaştırılmıştır. Elde edilen bulguların istatistiksel analizi sonucunda, çiğ süt örnekleri ile çalışıldığında yöntemler arasında istatistiksel açıdan önemli bir fark olmadığı saptanmıştır. En yüksek E.coli sayım sonucu ortalamaları sırasıyla AOAC'nin EMS, MEMS ve MDP yöntemleri ile elde edilmiştir. îkinci aşamada, dondurulmuş et örnekleri ile aynı sayım yöntemleri kullanılarak E.coli sayımları gerçekleştirilmiştir. Sayım sonuçlarının istatistiksel olarak değerlendirilmesi,. dondurulmuş et örnekleri için yöntemler arasında farklılaşmalar olduğunu ortaya koymuştur. En yüksek sayım sonucu ortalamasını MDP yöntemi vermekle birlikte, yine yüksek sayım sonucu ortalamalarım veren AOAC'nin EMS ve MEMS yöntemleri ile bu yöntem arasında istatistiksel açıdan önemli bir fark olmadığı saptanmıştır. Bu yöntemlerle direkt plaka yöntemleri olan VRBA/VRBA, TSA/VRBA, MVRBA yöntemleri arasındaki fark iseIV istatistiksel açıdan önemli bulunmuştur. Çalışmanın son bölümünde, dondurulmuş etlerden izole edilerek hazırlanan stres olmayan E.coli kültürleri ve bunların -20 °C'de 24 saat dondurulmasıyla hazırlanan stres formlarıyla çalışılmıştır. Bu farklı özellikteki E.coli formlarına, altı sayım yöntemi uygulanmış ve yöntemler E.coli sayımının yanısıra referans kabul edilen TSA (Trip - tik Soy Agar) dökme plaka yöntemine göre bağıl geri kazanma duyarlı lığı yönünden de incelenmişlerdir. Stres olmayan E.coli kültürlerinde en yüksek sayımı sonucu ortalamasını AOAC'nin EMS yöntemi vermiş, ancak yine yüksek bir sayım sonucu ortalaması veren MEMS yöntemi ile aralarında istatistiksel açıdan önemli bir fark olmadığı bulunmuştur. Bağıl geri kazanma duyarlılığı yönünden AOAC'nin EMS ve MEMS yöntemleri diğer yöntemlere göre üstün bulunmuştur. Stres E.coli formlarında ise, genel olarak altı sayım yöntemi arasında istatistiksel açıdan önemli bir fark bulunamazken, en yüksek sayım sonucu ortalamalarını MDP ve TSA/VRBA yöntemlerinin verdiği görülmüştür. Bağıl geri kazanma duyarlılığı yönünden de MDP ve TSA/ VRBA yöntemleri diğer yöntemlere göre üstün bulunmuştur. Stres olmayan ve stres E.coli" formları sayım sonuçlarından yararlanarak, bir formül uygulanmasıyla her bir yöntemin geri kazanma oranları referans TSA dökme plaka yöntemine göre bağıl olarak hesaplanmıştır. Sonuçta, MDP ve TSA/VRBA yöntemlerinin diğer yöntemlere kıyasla daha yüksek bağıl geri kazanma oranları verdiği saptanmış - tır.

Abstract:
In this study, six different enumeration methods for Escherichia col i in foods were compared with each other. In the first step, E.col i in naturally contaminated raw milk samples was counted by using AOAC's (Association of Official Analytical Chemists) MPN (Most Probable Number), MDP (Modified Direct Plate), TSA/VRBA (Tryptic Soy Agar/Violet Red Bile Agar), VRBA/VRBA (Violet Red Bile Agar/Violet Red Bile Agar) methods. Also MVRBA (Modified Violet Red Bile Agar) and MMPN (Modified Most Probable Number) methods developed in our research laboratories were utilized and results were compared with those of above. The statistical analysis of data indicated no significant difference among these methods when raw milk was used as a sample. The maximum E.coli counts were obtained when the AOAC's MPN, MMPN and MDP methods were used.. In the second step, naturally contaminated frozen meat with E.coli were chosen and the methods mentioned above were used for E.coli enumeration. In the experiment, the statistical analysis of data showed some significant differences among these methods. Enumeration of E.coli by using MDP, AOAC's MPN and MMPN methods resulted in maximum counts, but there was no significant difference among them. On the other hand, statistical analysis of data indicated a significant difference between these methods and direct plate methods such as VRBA/VRBA, TSA/VRBA, MVRBA.Finally, these six different enumeration methods were used for counting the stressed and unstressed forms of E.coli and the results obtained from each method were compared. In this context, their sensivity to relative recovery of E.coli using TSA pour plate count as a reference was also examined, and the results were compared. The stressed form of E.coli isolated from frozen meat as unstressed form was prepared by freezing the culture at -20 C for 24 hours. Eventhough, maximum mean E.coli counts for unstressed form were obtained from AOAC's MPN and MMPN methods, there was no sifnificant difference between these two methods. In terms of sensivity of relative recovery, AOAC's MPN and MMPN methods were found to be superior to the others. While there was no appreciable difference between the six enumeration methods, MDP and TSA/VRBA methods showed maximum mean counts for stressed E.coli form. In terms of sensivity of relative recovery, MDP and TSA/VRBA methods were found to be better than the others. The results of stressed and unstressed forms of E.coli counts obtained from six different enumeration methods were used for the calculation of sensivity of relative recovery ratio. For this calculation, appropriate formulas were used and TSA pour plate method was accepted as a reference. The values obtained from this calculation were higher for MDP and TSA/VRBA than those of others.