Amasya il merkezinde yaşayan 40-65 yaş arası erkeklerin gerçek ve algıladıkları kardiyovasküler hastalık risklerinin karşılaştırılması
The comparison of actual cardiovascular disease risks to perceptions of men between 40-65 age range living in amasya, turkey
Yazar: İBRAHİM TOPUZ
Danışman: PROF. DR. SEBAHAT GÖZÜM
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing ; Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Algı = Perception ; Amasya = Amasya ; Erkekler = Men ; Hastalık = Disease ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Orta yaş = Middle age ; Risk = Risk ; Risk faktörleri = Risk factors

Özet:
Amaç: Amasya il merkezinde yaşayan 40-65 yaş arası erkeklerin gerçek ve algıladıkları kardiyovasküler hastalık risklerini karşılaştırmak ve ilişkili faktörleri belirlemektir. Yöntem: Kesitsel nitelikteki bu çalışmanın örneklem büyüklüğü dahil edilme kriterlerini karşılayan 400 kişiden oluşmuştur. Erkeklerin gerçek KVH riskleri HeartScore risk skorlama sistemiyle hesaplanmıştır. KVH riskinin hesaplanabilmesi için yaş, sistolik kan basıncı, kapillerden alınan kan ile ölçülen total kolesterol ve sigara kullanım durumu parametreleri kullanılmıştır. HeartScore veri tabanına girilen bu değerlerle bireylerin gelecek on yıldaki KVH riski düşük, orta, yüksek veya çok yüksek olarak hesaplanmıştır. Katılımcıların gelecek on yılda KVH'lara sahip olmaya ilişkin algıladıkları risk düzeyleri düşük, orta, yüksek ve çok yüksek şeklindeki yanıtlarıyla belirlenmiştir. Ayrıca algıladıkları risk düzeyini neden bu şekilde değerlendirdikleri sorgulanmıştır. Bulgular: Erkeklerin %8.3'ünün yüksek ve %52.5'inin çok yüksek düzeyde gerçek KVH risk düzeyine sahip olduğu belirlenmiştir. Gerçek KVH riskini etkileyen ana değişkenler; diyastolik kan basıncı, BKİ ve fiziksel aktivite düzeyidir. Erkeklerin %13.3'ü KVH risklerini yüksek ve %8'i de çok yüksek düzeyde algılamıştır. Algılanan KVH riskini etkileyen ana değişkenler; yaş ve DM varlığıdır. Erkeklerin %48'inin KVH risklerini mevcut gerçek KVH risk düzeyinden daha düşük, %28.2'sinin doğru ve %23.8'inin de KVH risklerini gerçekte olduğundan daha yüksek düzeyde algıladıkları tespit edilmiştir. KVH riskini orta, yüksek ve çok yüksek düzeyde algılayanlar bunun nedeninin KVH riskini artıran hastalıklar ve sigara olduğunu düşünmektedir. Sonuç: Yaklaşık olarak her iki erkekten birinin KVH riski çok yüksektir. Yine her iki erkekten birinin yanlış iyimserlikle risklerini olduğundan düşük algıladığı, ileri yaşta olanların ve diyabetlilerin risklerini doğru tanımlayamadıkları belirlenmiştir. KVH riski yüksek bireylerin farkındalıkları artırılarak risk azaltıcı davranışlar geliştirmeleri sağlanabilir.                                      

Anahtar Kelimeler: Orta yaş, erkekler, KVH riski, algılanan risk

Abstract:
Objective: Determine related factors and to compare with actual and perceived cardiovascular disease risks of men aged 40-65 living in Amasya city center. Methods: The sample size of cross-sectional study consisted of 400 people who met the inclusion criteria. Actual CVD risks of men were calculated using HeartScore system. Age, systolic blood pressure, total cholesterol measured by blood taken from the capillary and smoking status were used to calculate CVD risk. These values entered into HeartScore, people risk of CVD in next decade has been calculated as low, medium, high or very high. In next decade, respondents were identified perceived CVD risks with low, medium, high and very high responses. They also questioned why evaluaiton of perceived risk. Results: It was determined whereas 8.3% of the males had high, 52.5% had a very high level of CVD risk. The main variables affecting actual CVD risk; diastolic blood pressure, BMI and physical activity. 13.3% of males perceived CVD risks at high level and 8% at very high. The main variables affecting perceived CVD risk; age and presence of DM. It was found that 48 % and 23.8% of males perceived CVD risks lower and higher than actual CVD risk while 28.2% were accurate. Those who perceived CVD risk at a moderate, high and very high think that this is caused by diseases that increase the risk of CVD and smoking. Conclusion: Nearly one out of two males have a very high risk of CVD. Also, one out of two males perceive their risks lower with a misplaced optimism and males with older age and diabetes cannot perceive thier risk correctly. Awareness of individuals with high CVD risk may be increased and adopt risk decreasing behaviors.

Keywords: Middle age, men, CVD risk, perceived risk