Dini içerikli çocuk kitaplarında yazarın çocuğa bakışının incelenmesi: Peygamber hikâyeleri örneği
An evaluation of authors' viewpoint on children in the religious children's books: An example of prophet stories
Yazar: HATİCE NUR CENGİZ
Danışman: DOÇ. DR. REMZİYE EGE
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Din = Religion ; Dini eserler = Religious objects ; Dini gelişim = Religious development ; Hikaye = Story ; Hikaye kitapları = Story books ; Peygamberler = Prophets ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature ; Çocuk kitapları = Children's books

Özet:
Dini içerikli çocuk kitaplarından peygamber hikâyeleri, çocukların varoluşsal ve dini ihtiyaçlarının karşılanmasında, toplumun değer ve kültürünün kazandırılmasında ebeveynler ve öğretmenler tarafından aktif kullanılan bir yöntemdir. Ancak, bu tür çocuk kitaplar; çocuk edebiyatı ilkelerini ve çocukların gelişim özelliklerini göz ardı etmeleri ve didaktik (eğitici) mesajları ön plana çıkarmaları sebebiyle eleştirilmektedir. Bu problemin, yazarların çocuklara bakış açılarıyla ilgili olduğu varsayılmaktadır. Bu sebeple, dini içerikli çocuk kitabı yazarlarının, çocuklara bakışının ortaya konulması amaçlanmaktadır. Bu tezde, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi (belge inceleme) yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, Türkiye ve İngiltere'de 5-7 yaş aralığındaki çocuklar için Kur'an'da adı geçen peygamberlerin hayatlarını konu alan dini içerikli çocuk kitapları oluşturmaktadır. Bu çocuk kitapları, çocukların gelişim özellikleri, çocuk edebiyatı eserlerinin içeriksel özellikleri, çocuğa görelik ve çocuk gerçekliği ilkeleri çerçevesinde incelenmiştir. Yazarların, çocuğa bakışlarının ne olduğu ve çocuk edebiyatının hangi dönemine ait özellikler gösterdiği ortaya konulmuştur. Sonuç olarak hem Türkiye hem de İngiltere'de yayınlanan dini içerikli çocuk kitaplarının, baskın olarak ikinci dönem çocuk edebiyatına ait özellikler taşıdığı tespit edilmiştir. Yazarlar, çocuklara karşı kendilerini sorumlu hissetmeye devam etmektedirler. Bu sebeple, çocuklar hala daha dini içerikli çocuk kitaplarının nesnesi olarak görülmektedir.

Abstract:
Religious children's books themed the stories of the prophets are actively used as a method by parents and teachers providing for the existential needs and religious needs of children and acquiring the values and culture of the society. However, that kind of children's books are criticized for ignoring the principles of children's literature, the developmental characteristics of children, and for emphasizing didactic (educational purposes) messages. We have been assumed that the problem is related to the authors' viewpoint on children. Hence, the thesis is aimed to reveal the religious children books' authors' viewpoints on children. The document analysis method was used in this thesis conducted by qualitative research method. The universe of this thesis is consisted of religious children's books themedthe stories of the prophets for 5-7 years old children from Turkey and England. These children's books were examined within the scope of developmental characteristics of 5-7 years old children, the intrinsic features of children's literature, the principles of child relativity and child reality. It has been revealed that what is the authors' viewpoint on children and their viewpoints have the features of which stages of children's literature. Consequently, it has been determined that these religious children's books published in both Turkey and England predominantly have the same features as the second stage of children's literature. The authors still feel responsible themselves towards the children. Therefore, children are still seen as the objects of religious children's books.