Hastalık yönetimi programlarının yararları ve sağllık sistemi içinde kullanılabilirliği
Benefits and utilization of disease management programs in healthcare system
Yazar: SARPER TANLI
Danışman: PROF. DR. MÜNİR ŞAKRAK
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Eğitimi = Health Education ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management
Dizin: Hasta bakımı = Patient care ; Hasta eğitimi = Patient education ; Hastalık = Disease ; Sağlık = Health ; Sağlık eğitimi = Health education ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık kontrolü = Health control ; Sağlık kuruluşları = Health institutions ; Sağlık planlaması = Health planning

Özet:
Bu tez çalışmasında, kronik hastalığın yönetimi ile kronik hastaların yaşam tarzı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Ayrıca hastaların hastalıkları hakkındaki bilgilerinin hastalık sonuçlarına etkileri de incelenmiştir. Toplam 1,059 hipertansiyon hastası kendi doktorları tarafından çalışmaya dahil edilmişlerdir. Tüm hastalar telefon aracığıyla yapılan anket ve eğitim seansı ile bir hemşire tarafından takip edilmiştir. Bu takip hastalar kendi istekleri ile programdan çıkmadıkları sürece 12 ay içerisinde her hasta için altı kez tekrarlanmıştır. Anket hastaların hastalıkları ile ilgili bilgilerini ve ilaç kullanma, diyet alışkanlıkları ve tıbbi takiplerine yönelik davranışlarını anlamak için düzenlenmiştir. Hastalık yönetimi hemşiresi hastaları rutin kontrolleri, ilaçlarını almaları, kan basıncı kontrol etmelerini ve diyet programlarını takip etmelerini hatırlatmıştır. Kan basıncını ölçen hastalar birinci ve altıncı arama arasında anlamlı bir şekilde artmıştır. Doktorun verdiği ilacın kullanımı da birinci ve altıncı arama arasında artmıştır. Programın uygulandığı süre içerisinde hipertansiyon atakları oranı ve acil servis ziyaretleri anlamlı bir şekilde azalmıştır. Hastanın bir sonraki doktor randevu tarihi ile ilgili bilinç düzeyi de artmıştır. Düzenli egsersiz yapan ve diyet programların takip eden hasta sayıları da anlamlı bir şekilde artmıştır. Bu sonuçlar bize sağlık profesyonelleri tarafından yapılan yeterli sayıda takip ve eğitim görüşmeleri ile iyi düzenlenmiş hastalık yönetimi programlarının kronik hastalığı olan hastalara bir çok yarar getirdiğini göstermektedir. Veriler hastalık yönetiminin olumlu etkilerini göstermesine rağmen sağlık sistemi içerisinde yerini alabilmesi için gerekli yasal düzenlemelerin yapılması, sağlık sektörü paydaşlarının ortaklaşa stratejiler belirleyerek hizmet sunumu ve ödeme modellerinn belirlenmesi gerekmektedir. Gelecekte yapılacak çalışmalar, telefon arama sayısını hastanın gelişimine göre ayarlamayı ve hastaların sağlık bilgilenme becerilerini farklı hastalık yönetim metodları ile karşılaştırarak ölçümlemeyi değerlendirmelidirler.

Abstract:
In this dissertation, it is sought to examine the relationship between managing chronic disease and life style changes among chronic patients. The effects of disesase knowledge on the disease outcome is also studied. A total of 1,059 hypertension patients were enrolled in the study by their primary physicians. They were all followed up with surveys and education sessions by a nurse via telephone. This was repeated six times within 12 months for each patient unless they opted out of the follow ups. The survey was designed to understand the patients? knowledge about the disease and behaviors related to their medication utilization, nutrition habits and medical follow ups. A disease management nurse also reminded the patients about their routine control, taking medications, monitoring blood pressure and following their diet. The number of patients who measured their blood pressure significantly increased between the first and sixth call. The medication utilization prescribed by the primary doctor also increased between the first and last call. The ratio of hypertension attacks and emergency department visits for hypertension decreased significantly during the course of the program. Patient consciousness about the date of their next appointment with their physician increased. The number of patients who exercised and followed their diet program also increased significantly. These results show us that a well designed disease management program with an adequate number of follow up and education interview by healthcare professionals bring many benefits to the patients with a chronic disease. Although the data represents positive effects of disease management, it would be necessary to develop regulations and shared strategies for healthcare provision and payment models defıned by the healthcare sector shareholders. For future studies, the number of follow up calls could be adjusted based on the patients? progress and patient health literacy skills against the various methods of disease management should be measured.