İzmir ili plastik atıkların geri kazanım potansiyeli ve maliyet analizi
Recovery potential and cost analysis of plastic wastes in İzmir province
Yazar: AYŞİN SULTAN GÜNGÖR
Danışman: DOÇ. DR. SEVAL ARAS
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Bu çalışmada, çevresel yaklaşım ve sürdürülebilirliğin ana kaynağı olan geri dönüşüm ve geri kazanım kavramları incelenmeye alınmıştır. Plastik ürünlerin insan hayatındaki rolü gün geçtikçe artmaktadır. Bununla birlikte plastiklerin üretimi, kullanımı, tüketimi ve çevreye verdiği zararlarda artış göstermektedir. 
İzmir ilindeki plastik atıkların üretimi, toplanması ve geri kazanım uygulamalarına ait veriler İzmir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nden temin edilmiştir. Bu veriler kullanılarak, İzmir ilindeki plastik ambalaj atıklarının geri kazanım miktarları, diğer ambalaj atıklarının geri kazanım miktarları ile karşılaştırılmıştır. Ayrıca İzmir ilindeki plastik atıklarının geri kazanım potansiyelinin yıllara göre artış ve azalış oranları belirlenmiştir.
Örnek olarak baktığımız 2017 yılı geri kazanım maliyetinde, toplam toplanılan plastik ambalaj atığı miktarı 9.284.209 kg' dır. Bir ilçede ayda toplanılan plastik ambalaj atığı miktarı yaklaşık 25,79 Ton/Ay' dır. Toplanılan plastik ambalaj atığı başına düşen aylık maliyet ise yaklaşık 2.095,18 TL/Ay dır.
İzmir ilinde geri kazanılan plastik ambalaj atıkları 2012 yılından 2017 yılına kadar %10 oranında artış göstermiştir. Fakat diğer ambalaj atıklarıyla kıyaslandığında %13' lük düşüş kaydedilmiştir. 2012-2017 yılları arasında plastik atıklarının üretim oranı %96 iken aynı yıllar arasında plastik atıkların geri kazanım oranı %4' e tekabül etmektedir.  İzmir ilinde tespit edilmiş olan plastik atıklarının tüketiminin azaltılması, kaynakta ayrılması ve geri kazanımı potansiyelinin yükseltilmesi konusunda daha hassas olunması ve öneminin arttırılması için gerekli öneriler ortaya konulmuştur.

Abstract:
In this study, recycling and recovery concepts, which are the main source of environmental approach and sustainabilityhave been examined. The role of plastic products in human life is increasing day by day. However, production, use, consumption and environmental damage of plastics are increasing.
The data on the production, collection and recovery practices of plastic wastes in İzmir province were obtained from İzmir Provincial Directorate of Environment and Urbanization. Using these data, the recovery amounts of plastic packaging wastes in İzmir province were compared with the recovery amounts of other packaging wastes. In addition, the increase and decrease rates by years of the recovery potential of plastic wastes in İzmir province are determined.
As an example, in 2017 recovery cost, the total amount of collected plastic packaging waste is 9.284,209 kg. Monthly amount of plastic packaging waste collected in a county is approximately 25,79 tons/month. The monthly cost per collected plastic packaging waste is approximately 2.095,18 TL/month.
Recovered plastic packaging wastes in İzmir province increased by 10% between 2012 and 2017. However, there is a 13% decrease recorded compared to other packaging wastes. While the production rate of plastic wastes is 96% between 2012 and 2017, the recovery rate of plastic wastes corresponds to 4% between the same years.
In order to reduce the consumption of plastic wastes determined in İzmir province, to increase the separation of resources and recovery potentialnecessary suggestions have been put forward to increase the importance and to be more sensitive about increasing the recovery potential.