Eskiçağ'da Iğdır Aras havzası'nda bulunan kale ve kuleler
The Urartu castles and towers founded in Iğdır Aras basin
Yazar: GÖKÇEN ACAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HALİM KORUCU
Kafkas Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Sanat Tarihi = Art History ; Tarih = History
Dizin: Aras Havzası = Aras Basin ; Aras Nehri = Aras River ; Eski Çağ = Old Age ; Eski Çağ tarihi = Old Age history ; Iğdır = Iğdır ; Kaleler = Fortnesses ; Kuleler = Towers ; Urartular = Urartians

Özet:
Tarih boyunca jeopolitik anlamda önemli bir konuma sahip olan Doğu Anadolu Bölgesi, Kafkasya, İran, Mezopotamya ve Orta Anadolu'nun merkezinde yer almış stratejik konumu nedeniyle, tarih öncesi çağlardan beri birçok medeniyetin beşiği olmuştur. Onlarca medeniyeti ve kavimleri ile dünya tarihinde birçok "ilk" e şahitlik etmiştir.
Doğu Anadolu Bölgesi'nin ülkemizde en doğuda ki ilini Iğdır oluşturmaktadır. Tarihin sembol bölgelerinden biri ve Doğu Anadolu'nun kilidi durumundadır. İpek yolu üzerinde (Tebriz, Tiflis, Erivan, Batum merkezleri) bulunmaktadır. Dünya coğrafyasında ender sayılacak bir özelliğe sahip, iklim ve doğa özelliği ile Doğunun Çukur ovası olarak adlandırılmaktadır. Üç ülkeye sınır olmasıyla, Türkiye'nin en doğusunda, doğudan batıya açılan tarihi bir köprü durumunda olan en eski yerleşim yerlerinden biridir.
Bölgenin en önemli akarsuyu Aras Nehri'dir. Doğu Anadolu'nun kuzey kısmında doğup aldığı birçok kollarla büyüyerek Karakale dolaylarından geçerek Çalpala Köyü yakınlarından Iğdır Ovası'na girmektedir.  "Dil Sonu" denilen yerden Türkiye sınırlarını terk ederek daha doğusunda bulunan Kura Nehri ile birleşerek Hazar Denizine dökülür. Aras nehri boyunca doğu-batı doğrultusunda uzanan Iğdır Ovası, Batı Iğdır, Doğu Iğdır ve Dil Ovası'ndan oluşmaktadır. Iğdır Ovası'nın güneydoğuya doğru bir uzantısı durumunda olan Dil Ovası (Dil Ucu), aynı zamanda ülkemizin en doğu uç noktasını oluşturur. 
Iğdır, yurdumuzun ve Avrupa'nın en büyük ve dünyanın sayılı büyük dağlarından biri olan büyük Ağrı Dağı'nı içinde barındırmaktadır. Yüksek dağları, derin vadileri, platoları, su kaynakları ile tarihe çok yakından tanıklık etmiştir.
Cennetten doğan dört ırmaktan biri olarak zikredilen Aras Nehri'nin adı, Eskiçağdan itibaren yazılı kaynaklarda geçmektedir. Su ve iklim özellikleriyle tarihin her devrinde yerleşim yeri olarak kullanılmış ve tarihi ipek yolu üzerinde birçok tarihi mekanlar, kaleler, meskenler, köprüler, su kanalları halen varlığını sürdürmektedir.

Anahtar Kelimeler: Iğdır, Urartu, Aras Nehri, Kaya Mezar, Kale

Abstract:
The Eastern Anatolian Region which has a significant location geopolitically situated in the centre of Caucasia, Iran, Mesopotamia and Central Anatolia has hosted many civilizations since pre-historical ages. It has witnessed many 'firsts' in the world history with tens of civilizations and tribes. 
The eastern part of Eastern Anatolia is the city Iğdır. It is the symbol of history and the key of Eastern Anatolia. On the Silk Road are (Tabriz, Tblisi, Erivan, Batum. It is defined as the Cukurova of the East with climate and nature which is unique in the world geography. It is one of the oldest settlement which is a bridge from east to the west in the eastern part of Turkey. 
The most important waterfall of the region is the river Aras. It is born in the northern part of Eastern Anatolia and grows up with many branches passes through Karakale and the village Çalpala to the Iğdır Valley. It leaves the borders of Turkey from the place called ''Dil Sonu', it unites with the River Kyra which is in the eastern part and flows to the sea Hazar. The Iğdır valley leaning in the eastern-western direction, consists of Iğdır valley, Western Iğdır, Eastern Iğdır and the valley 'Dil'. The valley Dil which is the southern eastern part of the Iğdır valley, also forms the most eastern part of our country. 
	Iğdır includes the great Mount Ağrı which is the greatest mountain of Europe and one of the few greatest mountains the world. It has witnessed the history closely with its high mountains, deep valleys, plateaus, water resources.
	    The name of the river Aras called as one of the four rivers rising from the Paradise has been referred in the written resources since the old ages. It has been used as settlement in all the phases of history with the features of water and climate and on the silk road many historical places, castles, dwellings, bridges, water channels still exist. 
Key Words: Iğdır, Urartu, The River Aras, Tomb, Castle