Eski profesyonel futbolcuların bazı nörokognitif ve motor beceri parametrelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of neurocognitive and motor ability parameters of former soccer players
Yazar: ÖZKAN GÜLER
Danışman: PROF. DR. GÜLFEM ERSÖZ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Spor = Sports
Dizin: Biliş = Cognition ; Bilişsel işlev = Cognitive function ; Futbol = Football ; Futbolcular = Football players ; Motor beceri testleri = Motor skills tests ; Motor beceriler = Motor skills ; Neurobilişsel işlevler = Neurocognitive functions ; Postural denge = Postural balance ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Futbol dünyada 265 milyondan fazla sporcu ile amatör ya da profesyonel olarak yapılan popüler bir spordur. Futbol içinde topun kontrol edilmesi ya da yönlendirilmesi amacı ile bilinçli olarak topa kafa vuruşu yapılan dünyadaki tek kontak spordur. Futbolda yapılan kafa vuruşları akut travmatik beyin yaralanmaları, konküzyon ya da ileriki dönemlerde nörokognitif fonksiyon bozukluklarına neden olabileceği düşünülmekledir. Bu çalışmanın amacı eski futbolcuların nörokognitif ve motor becerilerinin lisanslı eski yüzücüler ile karşılaştırılmasıdır 
Çalışmaya yaşları 45 ile 65 yaş arasında olan futbolcu n=27 ve yüzücü n=20 toplam 47 katılımcı dâhil edilmiştir. Futbolcuların antropometrik değerleri yaş: 54,7±7,33, boy:176±5,2, vücut ağırlığı:82,5±7,19, vücut kitle indeksi:26,58±1,95, vücut yağ oranı: 23,6±3,85 iken yüzücülerin antropometrik değerleri ya:54,52±6,44, boy: 179±4,6, vücut ağırlığı: 87,32±4,5, vücut kitle indeksi 27,25±1,45, vücut yağ oranı 25,55±2,98'dir. Bu çalışmada kognitif fonksiyonların değerlendirilmesi için Inquisit Lab 5 paket programı kullanılarak bilgisayara uyarlanan Stroop, anlık bellek görevi ve gecikmeli bellek görevi testleri kullanılmıştır. Katılımcıların denge becerilerini ölçmek için Biodex SD Balance System (Biodex, Shirley. NY) cihazı kullanıldı Katılımcıların sırası ile Stabilite Limit Testi, Postural Stabilite Testi, Denge duyu bütünlüğü klinik denge testleri gerçekleştirildi. Antropometrik ve demografik verilerin tanımlayıcı istatistikleri ortalama değer ve yüzdesel dağılım olarak hesaplandı. Veriler normallik dağılımı Shapiro-wilk istatistiksel yöntemi ile belirlendi. Futbol ve Yüzme grubu arasında farkın belirlenmesi amacı ile bağısız örneklem t-testi uygulandı tüm istatistiksel analizler SPSS 23.00 paket programı ile gerçekleştirildi. Verilerin karşılaştırılmasında alfa değeri 0,05 olarak belirlendi. 
Sroop testi ortalama reaksiyon zamanı değerlerinin karşılaştırılmasına göre futbolcu (893,269±163,841) ve yüzücü (767,239±114,518) grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmiştir (p=0,005). Kontrol reaksiyon zamanı değerlerinin karşılaştırılmasına göre futbolcu (856,610±151,811) ve yüzücü (752,244±105,597) grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmiştir (p=0,013).). 
Bu çalışmanın sonucunda futbolcuların Stroop testi uyumlu deneme, uyumsuz deneme ve kontrol reaksiyon skorları yüzücülere göre istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük çıkmıştır. Futbolcuların anlık hafıza görevi hatalı uyaran sayısı değeri ile yüzücülerin anlık hafıza görevi hatalı uyaran sayısı değeri arasında istatistiksel olarak bir fark tespit edilmiştir. Anlık ve gecikmiş hafıza görevi içinde yer alan diğer parametreler arasında ise istatistiksel olarak bir fark tespit edilmemiştir. Ayrıca uygulanan denge testleri sonucunda her iki grup arasında istatistiksel olarak herhangi bir fark tespit edilmemiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda futbolcuların yönetici işlevsel fonksiyonlarının benzer yaştaki yüzücülere göre farklılaştığı görülmektedir.  Ayrıca anlık bellek görevi test sonucunca göre futbolcuların yüzücülere göre dürtüsellik kontrolünde de bozulma olduğu tespit edildi.

Abstract:
Soccer is a popular sport in the world, with more than 265 million people, whether amateur or professional. Soccer is the only contract sport in the World where the ball is heading intentionally to control or direct the ball. It is thought that heading in soccer may cause acute traumatic brain injuries, concussion, or neurodegenerative dysfunction experienced by soccer players negatively affect the players in sociological, psychological, and physiological terms. This study aims to compare the neurocognitive and motor skills of former players with those of licensed former swimmers.
A total of 47 participants, n=27 soccer players, and n=20 swimmers, aged between 45-65 years, were included in this study. The anthropometric value of thee soccer players were age 54,7±7,33, height 176 ± 5,2, body mass: 82,5 ± 7,19, body mass index: 26,58±1,95, and body fat percentage 23,6±3,85 the anthropometric values of swimmers were age: 54,52 ± 6,44, height: 179±4,6, Body mass:87,32±4,5, body mass index:27,25 ± 1,45 Body fat percentage: 25,55±2,98. In this study, Stroop, an immediate memory task delayed memory task, was used to evaluate the cognitive function of participants. Biodex SD Balance System (Biodex, Shirley NY) device was used to measure the balance ability of the participants. Descriptive statistics of anthropometric and demographic data were calculated as mean value and percentage distribution. Data normality distribution was determined by the Shapiro-Wilk statistical method. An independent sample t-test was applied to determine the difference between soccer players and swimmers. All statistical analyzes were carried out with the SPSS 23,0 package program.In all statistical analyses, the alpha value was considered to be 0.05.
. A statistically significant difference was found between the soccer player (893.269 ± 163.841) and the swimmer (767.239 ± 114.518) groups according to the comparison of the mean reaction time values of the Stroop test (p = 0.005). According to the comparison of control reaction time values, a statistically significant difference was found between the football player (856,610 ± 151,811) and swimmer (752,244 ± 105,597) groups (p = 0.013).
As a result of this study, the Stroop test compatible trial, incompatible trial, and control reaction scores of the soccer players were statistically significantly lower than the swimmers. A statistically significant difference was found between players 'instantaneous memory task erroneous stimulus count value and swimmers' immediate  memory task erroneous stimulus count value. There was no statistically significant difference between other parameters in an immediate  and delayed memory task. In line with these results, it is seen that the executive functional functions of soccer players differ from swimmers of similar age. Also, according to the results of the instant memory task test, it was determined that the impulsivity control of the soccer players compared to the swimmers.