Ortaokul Türkçe ders kitaplarındaki ana karakterlerin çoklu zekâ kuramına göre incelenmesi
Examination protagonists in the secondary school Turkish lesson coursebooks in terms multiple intelligence theory
Yazar: İBRAHİM HALİL HANCIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ALVER
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
"Ortaokul Türkçe Ders Kitaplarındaki Ana Karakterlerin Çoklu Zekâ Kuramına Göre İncelenmesi" başlıklı bu araştırmanın amacı, ülkemizde değişen dünya şartları ve bireye bakış açısını farklılaştıran eğitim yönelimleri doğrultusunda dinamik olarak güncellenen Türkçe dersi öğretim programlarına göre hazırlanan Türkçe ders kitaplarındaki ana karakterleri, bireysel farklılıkları esas alan; bireylerin yeteneklerini çeşitli zekâ alanlarına göre ortaya çıkarabildiğini, insanların tek tip zekâya göre sınıflandırılmasının mümkün olmadığını savunan bir kuram olan Çoklu Zekâ Kuramı'na göre incelemektir. Araştırma modeli nitel araştırma yöntemi ile desenlenmiştir. Veriler, nitel veri toplama aracı olan doküman inceleme yoluyla toplanmıştır. Araştırmanın materyalini, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında kullanılan ortaokul Türkçe 5, 6, 7 ve 8. sınıf ders kitapları oluşturmaktadır. Her sınıf düzeyinden seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden tabakalı amaçsal örnekleme yöntemiyle birer kitap seçilmiştir. Elde edilen veriler betimsel analiz tekniğiyle analiz edilmiştir. 
Araştırma sonucunda 5, 6, 7 ve 8. sınıf seviyelerinde birer Türkçe kitabı, sınıf seviyeleri ve temalar temel alınarak ayrı başlıklar altında Çoklu Zekâ Kuramı'na ait 8 zekâ tipine göre incelenmiştir. 57 metinden 72 ana karakterin incelendiği çalışmada 58 karakter kişilerarası-sosyal, 50 karakter ise içsel (kişisel) zekâya ait beceri ve davranışlar sergilediği gözlenmiş ve bu zekâlar, en çok karşılaşılan zekâ tipleri olmuştur. 72 ana karakterin 23'ünde bedensel-kinestetik zekâya, 17'sinde ise müziksel-ritmik zekâya ait beceri ve davranışlara rastlanmış ve bu zekâ tipleri ise bu alanda en az karşılaşılan zekâlar olarak tespit edilmiştir. Sınıf ortamına farklı özellikleri ve öğrenme stilleriyle gelen bireylerin özdeşim kurması, kişisel gelişimleri, her bireyde var olan çoklu zekâ tiplerinin her birinin gelişim göstermesi ve bireylere rol model olması hususlarında önemli görülen ana karakterlerin çok yönlü ve farklı zekâ tiplerinde gelişim göstermiş karakterler arasından seçilmesi öğrencilerin bireysel farklılıklarına katkıda bulunacaktır.

Anahtar Kelimeler: Çoklu Zekâ Kuramı, Türkçe Dersi Öğretim Programı, Türkçe Ders Kitabı, Metin, Ana Karakter.

Abstract:
The aim of this study titled as Examination of the Protagonists in the Turkish Lesson Coursebook in reference to Multiple Intelligence Theory is to analyze the protagonists in the Turkish Lesson coursebooks, whom are formed according to The Curriculum of Turkish Lesson's updated continuously based on educational orientations differentiating the perspective to individuals and current conditions, with regard to Multiple Intelligence Theory which brings individual differences forward and defends the idea that indivuals show up their abilities by the frame of various intelligence types and it is not possible to classify people upon monotype intelligence. The study method has been designed with quantative research model. The data has been collected with the data analysis method, a quantative data collection tool. The material of the study consists of the Turkish coursebooks used at the grades of 5 th, 6 th, 7 th and 8 th in the 2021-2022 Educational Year. One coursebook for each grade has been chosen with the stratified goal-oriented sampling method, one of the methods of non-random sampling. The data acquired has been analyzed by descriptive analysis technique.
The Turkish coursebooks used at the grades of 5th, 6th, 7th, and 8th have been examined in reference to 8 intelligence types, belong to Multiple Intelligence Theory, based on the grades and themes. In the study, in which 72 protagonists from 52 texts have been examined, it has been observed that 58 characters exhibit interpersonal-social and 50 characters exhibit skills and behaviours belonging to inner (personal) intelligence and and these intelligence types have become the most frequently encountered ones. The skills and behaviours belonging to physical kinesthetic intelligence have been encountered among 23 of 72 protagonists. Also, the skills and behaviours of musical-rhythmic intelligence have been encountered among 17 protagonists and these intelligence types have been detected as the least frequently encountered intelligence types. It will have promoted student's individual differences to be chosen of protagonists, whom are ragardable in the matters of identification of the individuals coming to the classroom with various qualities and learning styles, their self-improvement, the promote of the multiple intelligence types existing within each individual, and being role model of these intelligence types for the individuals, among the characters multifaceted and improved of various intelligence types.

Key Words: Multiple Intelligence Theory, The Curriculum of Turkish Lesson Turkish Coursebook, Text, Protagonist.