Kentsel dönüşümün mevzuat çerçevesinde Türkiye'deki gelişimi
Urban regeneration's progress within the scope of legislation in Turkey
Yazar: ABDULLAH DİRİKOÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MÜZEYYEN EROĞLU DURKAL
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Afetler = Disasters ; Kanunlar 6306 sayılı = Laws 6306 numbered ; Kentsel dönüşüm = Urban transformation

Özet:
Türkiye'de 1950'li yıllarda kırsal alanlardan kentlere başlayan yoğun göç süreci, beraberinde ciddi bir yasadışı yapılaşmayı getirmiştir. İlerleyen dönemlerde gecekondulaşma olarak ele alınacak bu olgu, kentlerdeki yapılaşmayı en fazla etkileyen unsurlardan bir tanesi olmuştur. Aynı zamanda sorun alanı olarak da ele alınan gecekondu bölgeleri, kentsel dönüşüm uygulamalarının hayata geçirilmesinde önemli bir gerekçe haline gelmiştir. Bu noktada 1966 yılında çıkarılan 775 sayılı Gecekondu Kanunu, ilk defa gecekondu kavramını kullanarak yasadışı yapılanmaya yönelik düzenlenmiştir. Fakat hazırlanan bütün bu kanunlar, yasadışı yapılaşmayı engellemeyi başaramamıştır. 1980'li yıllarda ise Toplu Konut İdaresi'nin yetkileri genişletilmiş ve gecekondu alanlarının iyileştirilrmesine yönelik proje üretmesinin, uygulama yapabilmesinin ve finansman sağlamasının önü açılmıştır. 2000'lere kadar neo-liberal paradigma çerçevesinde kente yönelik müdahaleler, kanunlarla desteklenerek devam etmiştir.
Kentsel dönüşüme ilişkin yasal ve yönetsel çerçevede yapılan esas müdahale 2000'li yıllarla birlikte kendini göstermiştir. Bu bağlamda çıkarılan çok sayıda kanun, kentsel dönüşüme ilişkin unsurları düzenlemiştir. Farklı afet riskleri taşıyan ülkemizde yaşanan 2011 Van depremi, kentsel alanda yaşanan sorunlarla birlikte ele alınarak çıkarılacak kanun için gerekçe olarak sunulmuştur. Böylelikle, Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun 2013 yılında yürülüğe konmuştur. Kanunla birlikte, afet riski altındaki alanlar ile riskli yapıların, kanun kapsamında dönüşüme tabi tutulmasının önü açılmıştır.
Çalışmada öncelikle, kentsel dönüşüm kavramının farklı tanımlarına ve geçmişten günümüze yaşadığı sürece yer verilmiştir. Ardından kentsel dönüşüm kavramının dönemin hakim paradigmaları doğrultusunda yaşadığı değişim değerlendirilmiştir. Daha sonra bu eksende kentsel dönüşüm mevzuatı ve yaşanan yasal dönüşüm incelenmiştir. Son olarak, kentsel dönüşüm mevzuatını düzenleyen önemli durak noktalarından olan 6306 sayılı kanun kapsamlı bir  şekilde ele alınmıştır.

Abstract:
Intensive migration process from rural areas towards cities with 1950's in Turkey had accompanied a serious illegal structuring. This phenomenon, called as squatting afterwards, had been one of the most predominant factors affecting this structuring in cities. In the meantime, squatter settlements, approached as trouble area, had become one of the important justifications making urban transformation projects applicable. At this point, law on squatter numbered 775 was regulated towards illegal structuring using the term "squatter" for the first time. All these laws, however, have failed to struggle against illegal structuring.  In 1980's power extension has been applied for Mass Housing Administration and encouragements for project production, application and founding related to improvements towards squatter settlement had been promoted. Until 2000's, interventions towards cities in context of neo-liberal paradigm being supported by the laws had been proceeded. 
Intervened intervention in the legal and administrative framework for urban renewal had manifested itself mainly within the 2000s. Introduced number of law within this context had regulated factors concerning urban regeneration. Van earthquake experienced in 2011 has been tackled alongside with various problems arisen in urban areas and this has been presented as a justification for the law being introduced. Hereby, the Implementation Regulation of the Law of Transformation of Areas under Disaster Risks had been implemented in 2013. With this law, transformations were allowed areas under disaster risks and risky structures under the law.
In the study, different definitions of urban transformation term and the process from past to the present has been addressed initially. Then, change in urban transformation term in the direction of dominant paradigm of related period has been evaluated. After that in line, urban transformation legislation and experienced legal transformation has been examined. Finally, one of the important stations regulating urban transformation legislation, law with 6306 umber, has been investigated broadly.