İslam Hukukunda boşa(n)mada şahit bulundurma zorunluluğu
The importance and necessity of family law of Islam
Yazar: FATMA DOĞRAMACI
Danışman: PROF. DR. ADNAN KOŞUM
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Boşanma = Divorce ; Tanık = Witness ; Tanıklık = Testimony ; İslam Hukuku = Islamic Law

Özet:
?İslam Hukukunda Boşa(n)mada Şahit Bulundurma Zorunluluğu?, İslam AileHukukunda ne kadar önemli ve gerekli olduğu konusu üzerinde durulan ve farklıyaklaşımlarla incelenen bir konudur. Gerek kocanın ve gerekse boşama yetkisi alankadının boşaması sırasında şahit bulundurması gerekli midir? Ya da şahit bulundurmakboşamanın geçerlilik şartı mıdır, yoksa şahitsiz boşama geçerli midir? İslâm Hukukundagenel olarak kocanın irade beyanını sözlü ve yazılı olarak nikâhlı eşine yöneltmesininyeterli olduğu kabul edildiği için, ayrıca şahidin bulunmasına gerek olmaksızın boşamageçerli sayılmıştır. Özellikle bu görüşü benimseyenler Ehl-i Sünnete mensup olanlardır.Bu durumda İslam Hukukunda çoğunluğu oluşturan görüşe göre, boşamada şahitbulundurmak şart değildir. Ancak şahit bulundurma, eşlerin daha sonra dönüşü inkâretmesi durumunda bir ispat kolaylığı sağlayacağı için, uygulanması güzel olandavranışlardan sayılmıştır. Buna karşın Şâfiî iki görüşünden birinde; ilk nikahta şahitvacip olduğu gibi, ric'î boşamada da şahit bulundurmayı gerekli görmüştür. Caferîleregöre ise iki adil şahidin huzurunda yapılmayan boşama geçerli sayılmamıştır. Bu görüşüZahirîler de vurgulamaktadır. Boşamanın şahitli oluşu, boşanmadan dönme ve boşanmairadelerinden doğan pek çok hakkın korunmasını sağlamak ve ispatını kolaylaştırmakgibi pratik yararı bulunan ve sonuçlar doğuran usûle ilişkin bir uygulamadır. Özellikleboşanmış kadının haklarını koruyucu özelliklere sahiptir. Nitekim Osmanlı Hukukmevzuatında ve uygulanmasında, özellikle boşanmaların resmî kayıtlara geçmesinisağlayıcı gelişmeler olmuştur. Tanzimat öncesi dönemde, daha çok boşayan koca, bazende boşanan kadın, durumunu mahkeme kayıtlarına geçirtmiştir. Daha sonrakidüzenlemeler, evlenmeler gibi, boşanmaların da imamlar ve ruhanî reislerce, nüfusidaresine bildirilmesini zorunlu kılmıştır. Hukuk-ı Aile Kararnâmesi ise, boşamadurumunda kocanın `boşama kararını' hâkime beyan etme zorunluluğunu getirmiştir.Bütün bu gelişmelerden maksat, boşama sonucunda doğacak hakların yerinegetirilmesini sağlamaktır. Boşamada şahit bulundurma, söz konusu hakların ispat aracıolması bakımından önemli bir ?hukûkî prosedür? olarak değerlendirilmelidir.Anahtar Kelimeler: İslam Hukuku,Boşanma, Şahit

Abstract:
The importance and necessity of Family Law of Islam, is an issue focused onand analyzed with different approaches in Islamic Family Law. Is it necessary to keepin a witness during a divorce, the husband and the woman who have divorce authority?Or Is the requirement to keep a witness of validity of divorce, nor divorce withoutwitness is valid? According to İslamic Law; because of the husband?s self-controldeclaration to his wife in written or verbal ways is seen as competen, also withoutneccesity of a witness, the divorce will be valid. The people adobts tihs view belongs toAhl al-Sunnah. In this case, the majority view, according the Islamic Law, divorce isnot necessary to keep a witness. However, possession of a witness, then the return of thespouses to provide ease of proving a case of denial, the implementation of the behaviorsconsidered to bebeautiful. However, Shafi?s have two different opinions as; first one,witness is obligatory in engagament and second one, there is obligation of havingwitness in Ric?î divorce. According to Caferiye, a divorce without two fair witnesseswas not valid. Zahiriler emphasize this view too. The divorce with witness has somepratical benefits and consewuences like; abandon divorce, protection to divorcemntright and making it easier. Especially, it have protective properties for the rihgts ofdivorced woman. Indeed, the Ottoman law legislation and implementation; especially, ithad developments to record divorces in official ways. Before the Tanzimat period,mostly husband, sometimes the woman, wanted to record the station. Subsequentarrangements made some changes like, divorces should also notified by imam sorspiritual headmans such marriages. Decree of Family Law put an obligation as,husband have to declare divorcment decision to judge. Purpose of all thesedevelopments, to ensure the fullfılment of rights arising as a result of divorce. Havingwitness in divorce is an important legal procedure to be a means of proof.Key Words: Law of İslam, Divorce, Witness