Simüle edilmiş talep verileri üzerinden belirlenen kritik tedarikçilerin çok kriterli karar verme yöntemleriyle sıralanması ve elde edilen sonuçların bütünleştirilmesi: Tekstil sektöründe bir uygulama
Ranking of critical suppliers determined from simulated demand data with multi-criteria decision making and integration of obtained results: An application in the textile industry
Yazar: MURAT ESMERAY
Danışman: PROF. DR. ONUR ÖZVERİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Tedarikçi seçimi probleminin çözümünde çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemlerinin kullanımı işletmelerde karar verici konumunda bulunan yöneticilerin aldıkları stratejik değeri yüksek kararların isabetliliği açısından çok önemlidir. Doğru yöntemin kullanılması ve karar verme sürecinde dikkate alınacak kriterlerin doğru belirlenmesi gibi detaylar sürecin başarılı sonuç vermesini sağlamaktadır.
Her ne kadar ÇKKV yöntemlerinin tedarikçi seçimi probleminin çözümünde kullanılması sıklıkla başvurulan bir tercihse de aynı veri setleri üzerinden farklı ÇKKV yöntemleri farklı sonuçların elde edilebiliyor oluşu karar vericiler açısından süreçleri zorlaştırabilmektedir. Bu nedenle farklı ÇKKV yöntemlerinden elde sonuçların bütünleştirilmesi ve nihai bir sonucun elde edilmesi gerekmektedir.
Bu kapsamda, gerçekleştirilen bu doktora tez çalışmasında Türkiye'de tekstil sektöründe faaliyet göstermekte olan bir üretim işletmesinin geçmiş 2 yıla ait ürün talep bilgileri simüle edilerek takip eden dönemde yüksek satış potansiyeline sahip ürünler belirlenmiştir. Ardından ilgili ürünlerin üretim süreçlerinde kullanılacak kritik tedarikçi alternatifleri belirlenerek bu tedarikçilerin ÇKKV yöntemleri kullanılarak sıralamaları gerçekleştirilmiştir.
Kriter ağırlıklarının hesaplanmasında SWARA (Stepwise Weight Assesment Ratio Analysis) yönteminden faydalanılırken, tedarikçi sıralamaları MABAC (Multi-Attributive Border App- Roximation Area Comparison), MAIRCA (MultiAtributive Ideal-Real Comparative Analysis) ve WASPAS (Weighted Aggregated Sum Product Assessment) yöntemleri ile ayrı ayrı gerçekleştirilmiştir. Bu üç yöntemden elde edilen sonuçların COPELAND yöntemi ile bütünleştirilmesi ile nihai tedarikçi sıralamasına ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Tedarikçi Seçimi, Çok Kriterli Karar Verme, Karar Verme.

Abstract:
The use of multi-criteria decision-making (MCDM) methods in solving the supplier selection problem is very important in terms of the accuracy of the decisions with high strategic value taken by the managers who are in the decision-making position in the enterprises. Details such as the use of the right method and the correct determination of the criteria to be taken into account in the decision-making process ensure that the process yields successful results.
Within that scope, in this doctoral thesis carried out by simulating the demand data from the last two years of a production company operating in the textile sector in Turkey, products with high sales potential in the following period were determined. Then, critical supplier alternatives to be used in the production processes of the related products were specified and these suppliers were ranked using MCDM methods.

While the SWARA (Stepwise Weight Assesment Ratio Analysis) method is used to calculate the criterion weights, the supplier rankings are defined by MABAC (Multi-Attributive Border App- Roximation Area Comparison), MAIRCA (MultiAtributive Ideal-Real Comparative Analysis) and WASPAS (Weighted Aggregated Sum Product Assessment) methods separately. The final supplier ranking was reached by integrating the results obtained from these three methods with the COPELAND method.

Keywords:	Supplier Selection, Multi-Criteria Decision Making, Decision Making.