Koroner arter hastalığında HDl altfraksiyonları ve SCARB1 gen polimorfizmlerinin araştırılması
Investigation of HDl subfractions and SCARB1 gene polymorphisms in coronary artery disease
Yazar: HÜSEYİN AYHAN
Danışman: PROF. DR. TURGAY İSBİR
Yeditepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Moleküler Tıp = Molecular Medicine
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Genler = Genes ; Kolesterol-HDL = Cholesterol-HDL ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease ; Koroner hastalık = Coronary disease ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic

Özet:
Kardiyovasküler hastalıklar gelişmiş ülkelerde en başta gelen morbidite ve mortalite nedenlerinin başında gelmektedir. Kardiyovasküler hastalıklara bağlı ölümlerin büyük bir bölümünü koroner arter hastalığına dayalı ölümler oluşturmaktadır. Koroner arter hastalığı, kalp kaslarında kan akışının azalması nedeni ile oluşan ve miyokard iskemisi ile sonuçlanan bir hastalıktır. Dünya sağlık örgütünün yaptığı araştırmalara göre 2030 yılında kardiyovasküler hastalıkların neden olduğu ölüm sayısının yılda 23.6 milyon kişiye yükseleceği öngörülmektedir. Koroner arter hastalığı gelişimin yüksek LDL (düşük dansiteli lipoprotein) kolesterol ve düşük HDL (yüksek dansiteli lipoprotein) kolesterol düzeyleri ile yakın ilişkisi olduğu tespit edilmiştir. Epidemiyolojik çalışmalar koroner arter hastalığı ile HDL-Kolesterol arasında ters bir ilişki bulmaktadır. HDL hücresel kolesterolün bir alıcısı olarak görev yapar ve ters kolesterol taşınımı adı verilen yolun ilk adımını oluşturur. Kardiovasküler riski belirlemede HDL alt grup değerlerinin, HDL-Kolesterolden daha fazla etkili olduğu gözlenmektedir. Büyük ve ara HDL alt grupları antiaterojenik, küçük HDL alt grubu ise aterojenik profile sahip alt grup olarak değerlendirilmektedir. HDL–K metabolizmasında iş gören bir reseptör olan SCARB1, HDL partiküllerindeki kolesterol esterlerinin seçici bir şekilde alınımına aracılık etmektedir.
Çalışmamızda HDL altfraksiyonlarının ve SCARB1 geninindeki 2 varyasyonun koroner arter hastalığına etkisi araştırılmıştır. Çalışma gruplarımız 52 koroner arter hastası ile 58 sağlıklı bireyden oluşmaktadır. SCARB1 C>G ve SCARB1 G>A polimorfizmlerinin tayininde Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PZR), HDL altfraksiyonlarının analizinde ise Quantimetrix Lipoprint System kullanılmıştır. Çalışmamızda hasta ve kontrol grupları arasında lipid değerleri karşılaştırıldığında HDL-Kolesterolün 45 mg/dl' den yüksek olmasının koroner arter hastalığı için koruyucu özellik gösterdiği tespit edilmiştir (p=0,03). Her iki polimorfizm, hasta ve kontrol grubu arasında genotip ve allel dağılımları açısından incelendiğinde; AA genotipini taşımanın hastalık riskini 2 kat azalttığı (p=0,04), GA genotipinin ise hastalık riskini 2 kat arttırdığı gözlemlenmiştir (p=0,03). Ayrıca HDL altfraksiyon analizi sonuçlarına göre ise AA genotipinde anti-aterojenik özelliği ile bilinen büyük HDL altfraksiyon seviyesi daha yüksek tespit edilmiştir (p=0,03). Koroner arter hastalığı üzerinde HDL altfraksiyonların ve SCARB1 gen polimorfizmlerinin arasındaki ilişkiyi daha net ortaya koyabilmek için hasta ve kontrol grubuna dahil edilen birey sayısını arttırarak daha güvenilir sonuçlar elde edebileceğimiz kanısındayız.
Anahtar Kelimeler: Ateroskleroz, HDL, HDL Altfraksiyonları, SCARB1, Polimorfizm

Abstract:
Cardiovascular diseases are mostly takes place in developing countries causes morbidity and mortality. In cardiovascular diseases, deaths commonly accurs by coronary artery disease. Coronary artery disease a disease that caused by damage of heart muscles and tissue. According to World Health Organisation, eath causes by cardiovascular diseases will be 23.6 million people per year in 2030. Found that high level of LDL and low level of HDL closely related with developing coronary artery diseases. Epidemiologic studies reveal that coronary artery disease and HDL-Cholesterol have opposite relations. HDL is a receiver in cellular cholesterol and is a first step of pathway of reverse cholesterol transportation. HDL subfraction values important in identification of cardiovascular risk instead of HDL cholesterol. Big and intermediate HDL subfractions accepted as an antiatherogenic and small HDL subfraction group accepted as an atherogenic profiles. SCARB1 is a receptor has a role in metabolism of HDL-C. It helps gaining of cholesterol esthers in HDl particles.
In our study, relations between HDL subfractions, 2 variations in SCARB1 gene and coronary artery diseases has been studied. This study consist of 52 cases and 58 control groups. Polymerase chain reaction (PCR) has been used in identification of SCARB1 C>G and SCARB1 G>A polymorphism and Lipoprint Quantimetrix System has been used in identification of HDL subfractions. In this study, having higher level of HDL then 45 mg/dl shows protective properties in each control and case groups (p=0,03). Observation of both polymorphisms according to allelic discrimination in both groups shows tahat AA genotype decreases risk two times (p=0,04), and GA genotypes increases the risk two times (p=0,03). According to the HDL subfraction analysis result, AA genotype has high level of HDL subfraction as a known antiatherogenic (p=0,03).
We believe that, increasing the number of candidates in both groups will give us better understanding of relations between understanding of relations between coronary artery disease, HDL subfractions and SCARB1 gene polymorphisms.
Key Words: Atherosclerosis, HDL, HDL Subfractions, SCARB1, Polymorphism