Ergonomik risk değerlendirme yöntemlerinin çok ölçütlü karar verme teknikleri ile önceliklendirilmesi ve bütünleşik bir model önerisi
Prioritization of ergonomic risk assessment tools by methods of multiple criteria decision making and an integrated model proposal
Yazar: MUHAMMED FURKAN KAHRAMAN
Danışman: DOÇ. DR. METİN DAĞDEVİREN
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Analitik hiyerarşi süreci = Analytical hierarchy process ; Analitik hiyerarşi yöntemi = Analytical hierarchy method ; Ergonomi = Ergonomics ; Ergonomi = Ergonomics ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Ergonomi temelde işi ve işyeri şartlarını çalışanlara uygun hale getirme bilimidir. Ergonomi bilimi ile ilgili ilk çalışmalardaki amaç, çalışan insandan daha fazla verim elde etmek olmuştur. Ancak, daha sonraları gücünün üzerinde çalışan insanın yorulduğu ve bunun sonucunda da iş kazaları ve meslek hastalıklarının ortaya çıktığı belirlenmiştir. Günümüzdeki ergonomi çalışmalarındaki amaç, işyerlerinde çalışma ortamını çalışan için en uygun hale getirmek ve bunun sonucunda iş kazalarını, meslek hastalıklarını azaltmak, üretimde kalite ve verimi yükseltmektir.İşyerlerinde ergonomik prensiplere uygun olmayan düzenlerde çalışma sonucunda ortaya çıkan meslek hastalıklarının başında mesleki kas ve iskelet sistemi rahatsızlıkları gelmektedir. Bu rahatsızlıkların oluşumu ile ilgili olan faktörler ergonomik risk faktörleri olarak adlandırılmaktadır. İşyerlerinde, ergonomik risk değerlendirme çalışmalarını içeren etkin ergonomik programların yürütülmesi ile bu rahatsızlıkların oluşması önlenebilmektedir.Bu çalışmanın amacı; RULA, REBA ve SI gibi en çok kullanılan 3 adet ergonomik risk değerlendirme aracının, çok ölçütlü karar verme yöntemlerinden olan analitik hiyerarşi prosesi (AHP) ile ağırlıklandırılması ve bütünleşik bir model önerisinin geliştirilmesidir. Çalışmada ilk olarak alternatif ergonomik risk değerlendirme araçları araştırılmış, bu alternatifleri karşılaştırmak için kullanılacak farklı kriterler belirlenmiştir. Bu kriterlere bağlı olarak alternatif yöntemlere ilişkin belirlenen ağırlık değerleri normalleştirilmiş ve ortaya çıkan sonuç ile bütünleşik bir risk ölçüm modeli önerilmiştir.

Abstract:
Basically, ergonomics is the science of fitting the work and workplace conditions to the employees. Aim of the initial studies of ergonomics was acquiring more efficiency from workers. However, it was understood in the latter studies that workers, who work over their limits, become exhausted. Thus, occupational related disorders and accidents emerge. The aim of today?s ergonomics studies is making working conditions of the workplaces most suitable to the workers, avoiding the occupational disorders and accidents, and improving the quality and efficiency in the production.Occupational musculoskeletal disorders are the most common among the disorders which emerge as a result of working at workplaces having unsuitable ergonomic conditions. Factors which are related with the formation of these disorders are named as ergonomic risk factors. These disorders can be avoided by carrying out effective ergonomic programs incorporating ergonomic risk evaluation studies.The purpose of this study is; weighting of the most widely used 3 ergonomic risk assessment tools such as RULA, REBA, and SI by the analytic hierarchy process (AHP) that is one of the multi-criteria decision-making methods and development a proposal of integrated model. At the beginning of the study, ergonomic risk assessment tools were investigated and different criteria were defined to compare these alternatives. Weighting values that defined related with alternative methods depending on these criteria were normalized and an integrated risk measurement model was proposed with the result.