Anne ve kordon kanında organoklorin pestisit düzeylerinin 
belirlenerek annenin biyokimyasal parametreleri ve yenidoğan üzerindeki etkilerinin araştırılması
Determination of organochlorine pesticide levels in mother 
blood and umbilical vein and its effects on biochemical parameters of mothers and newborns
Yazar: BETÜL İŞİNER KAYA
Danışman: PROF. DR. ZELİHA GÜNNUR DİKMEN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Anneler = Mothers ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Fetal kan = Fetal blood ; Pestisitler = Pesticides ; Tarım ilaçları = Pesticides

Özet:
Yasaklı organoklorin
pestisitlerin uzun çevresel ve biyolojik yarı ömürleri nedeniyle, dünyanın her
köşesinde hala mevcut oldukları ve insanların maruziyetinin devam ettiği
bilinmektedir. Bu tez çalışmasında, toplanan anne (n=76) ve kordon (n=76)
kanlarında organoklorin pestisitlerden hekzaklorobenzen (HKB), p,pdiklorodifenildikloroetilen
(p,p'-DDE), p,p-diklorodifeniltrikloroetan (p,p'-DDT) ve
o,p'-DDT tayini gaz kromatografisi–kütle spektrometresi ile yapıldı. Ortalama olarak
HKB anne kanında 31,53 ng/mL, kordon kanında 26,5 ng/mL; p,p'-DDE anne
kanında 17,02 ng/mL, kordon kanında 14,53 ng/mL; p,p'-DDT anne kanında 60,56
ng/mL, kordon kanında 55,03 ng/mL; o,p'-DDT anne kanında 13,33 ng/mL, kordon
kanında 13,4 ng/mL düzeyinde bulundu. Annelerin maruziyet düzeyleri ile annelerin
demografik özellikleri, bebeğin doğum bilgileri, annelerin biyokimya test sonuçları,
tiroid fonksiyon testleri, kan sayımı değerleri ve idrar tetkiki sonuçları istatistiksel
olarak karşılaştırıldı. Tez çalışmasına alınan annelerin, HKB, p,p'-DDE, p,p'-DDT,
ve o,p'-DDT'ye maruz kaldığı ve kordon kanıyla bu kimyasalların bebeğe aktarıldığı
saptandı. HKB ile hemoglobin düzeyleri arasında; p,p′-DDE ile deniz ürünleri
tüketimi, alkalen fosfataz, potasyum, triiodotironin düzeyleri, eritrositlerdeki
hemoglobin konsantrasyonu yüzdesi ve trombosit ortalama büyüklüğü arasında; p,p′-
DDT ile kreatinin düzeyi ve kandaki lökosit sayısı arasında; o,p′-DDT düzeyi ile
doğum şekli ve gelir düzeyi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulundu
(p<0,05). Bu bulgular ışığında OKP'lerin annelerin ve bebeklerin bazı sağlık
parametrelerini etkilediği kanaatine varıldı.

Abstract:
Due to
their environmental and biological long half-lives, it is known that banned
organochlorine pesticides are still present in every corner of the world and human
exposure persists. In this study, determination of hexachlorobenzene (HKB), p,pdichlorodiphenyldichloroethylene
(p,p'-DDE), p,p-dichlorodiphenyltrichloroethane
(p,p'-DDT) and o,p'-DDT, organochlorine pesticides in maternal (n=76) and cord
(n=76) blood was determined with gas chromatograph-mass spectrometry. For HKB,
mean was 31.53 ng/mL in maternal blood, 26.5 ng/mL in cord blood; for p,p'-DDE,
17.02 ng/mL in maternal blood and 14.53 ng/mL in cord blood; for p,p'-DDT, 60.56
ng/mL in maternal blood, 55.03 ng/mL in cord blood and for o,p'-DDT, 13.33 ng/mL
in maternal blood, 13.4 ng/mL in cord blood. Mothers' demographic characteristics,
babys' birth information, maternal biochemical test results, thyroid function tests,
blood count values and urine test results were statistically compared with exposure
levels of mothers. It was found that the mothers exposed to HKB, p,p'-DDE, p,p'-
DDT and o,p'-DDT, in addition these chemicals were transferred to the newborn
baby with cord blood. A statistically significant difference was found between HKB
and hemoglobin levels; p,p'-DDE and seafood consumption, alkaline phosphatase,
potassium, triiodothyronine levels, percentage of hemoglobin concentration in
erythrocytes, mean thrombocyte size; p,p′-DDT and creatinine levels and leukocyte
number; o,p'-DDT level and type of birth and level of income (p<0.05). With these
findings, we can conclude that OCPs effect certain health parameters of mothers and
newborns.