İneklerde akut puerperal metritislerin seftiofur, sefapirin ve dinoprost tromhetamin ile tedavisini takiben subklinik metritislerin oluşum insidansının ve fertilitenin izlenmesi
Evulation of systemic ceftiofur, intrauterine cephapirin and intramuscular dinoprost tromethamine administrations for treatment of acute puerperal metritis in dairy cows
Yazar: BİLGİNER TUNA
Danışman: DOÇ. DR. DENİZ NAK
Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Cytobrush = Cytobrush ; Endometrit = Endometritis ; Mastit = Mastitis ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Sefapirin = Cephapirin ; Seftiofur = Ceftiofur ; Süt inekleri = Dairy cows ; Sığırlar = Cattles ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine ; İnekler = Cows

Özet:
Bu çalışmanın amacı akut puerperal metritisli sütçü ineklerin tedavisinde intramuskuler (im) seftiofur hidroklorid, intrauterin (iu) sefapirin benzatin ve im dinoprost tromethamin uygulamalarının tedavi oranı, subklinik metritislerin oluşumu ve reprodüktif parametreler üzerindeki etkilerini belirlemektir. Çalışmada tedavi grubunu 30 akut puerperal metritisli inek, kontrol grubunu 30 sağlıklı inek oluşturdu. Rektal vücut ısısı ? 39,5 °C, rektal muayenede uterusu normalden büyük, kötü kokulu, kırmızımsı-kahverengi vaginal akıntısı ve iştahsızlığı bulunan, çevreye ilgisi azalmış inekler akut puerperal metritisli olarak tanımlandı. Bu ineklere 5 gün süreyle 2,2 mg/kg im seftiofur verilerek tedavi edildi. İneklerin rektal ısısı seftiofur ile tedavi esnasında 6 gün süreyle günlük olarak ölçüldü. Son seftiofur uygulamasından 15 gün sonra, 500 mg sefapirin iu ve 25 mg dinoprost tromethamin im olarak uygulandı. Tedavi ve kontrol grubundaki ineklere vaginal akıntı, servikal çap, uterus çapı, korpus luteum varlığı ve endometriyal sitoloji muayeneleri yapıldı. Cytobrush tekniğinden yararlanarak endometriyal sitolojide polimorfnüklear lökositlerin yüzdesine göre subklinik endometritis tanısı kondu. İlk seftiofur uygulamasını izleyen 6. günde tedavi grubundaki ineklerde beden ısısı ortalama 38,6 °C olarak belirlendi. Tedavi grubunda tanı gününde % 100 olarak belirlenen patolojik akıntı, 6. günde ineklerin % 3,23'ünde aynen devam etti. Buna karşılık %35,48 oranında sanguineus purulent ve % 61,29 oranında purulent vaginal akıntı tespit edildi. Tedavi ve kontrol gruplarının toplam kornu uteri çapları arasında 4 ve 5. muayene günlerinde istatistiksel açıdan fark belirlendi. Kontrol ve tedavi grubundaki ineklerin serviks çapları arasında tüm muayene günlerinde istatistiksel fark belirlendi. Klinik bulgular ve polimorfnüklear lökositlerin yüzde değerleri dikkate alındığında, 5. muayenede kontrol grubunda tedavi grubundan daha fazla subklinik endometritisli hayvan belirlendi.Sonuç olarak sunulan bu çalışmada akut puerperal metritisli ineklerde ilk seftiofur uygulamasının akut puerperal metritisleri, seftiofur uygulamasından 15 gün sonra uygulanan sefapirin ve dinoprost tromethaminin klinik metritisleri, klinik ve subklinik endometritislerin büyük çoğunluğunu tedavi ederek ilk tohumlama ve total gebelik oranını normal postpartum fizyolojik süreci izleyen, sağlıklı ineklere yaklaştırdığı ve tedavi ve kontrol grupları arasında üreme parametreleri açısından istatistiksel fark bulunmadığı tespit edildi.Anahtar Kelimeler: Sütçü inekler, cytobrush, akut puerperal metritis, seftiofur, sefapirin

Abstract:
The aim of this study was to determine the effects of intramuscular (im) ceftiofur hydrochloride, intrauterine (iu) cephapirin benzathine and im dinoprost tromethamine applications on the treatment efficiency, formation of subclinical metritis and reproductive parameters in the treatment of dairy cows with acute puerperal metritis. In the study, treatment and control groups were formed by 30 cows with acute puerperal metritis and 30 healthy cows. Cows having ? 39,5 ? C rectal body temperature, uterus larger than normal when examined rectally, reddish brown vaginal discharge, lack of appetite and apathy were described as cows with acute puerperal metritis. These cows were treated by giving 2.2 mg/kg ceftiofur per a day for 5 days. Rectal body temperatures of cows were measured daily during ceftiofur treatment for 6 days. Fifteen days after the last ceftiofur application, iu 500 mg cephapirin and im 25 mg dinoprost tromethamine were applied. Vaginal discharge, cervical diameter, uterine diameter, presence of corpus luteum and endometrial cytology examinations were done in cows in the treatment and control groups. Subclinical endometritis was diagnosed according to the percentage of polymorph nuclear leucocytes in endometrial cytology using cytobrush technique. On day 6 after the first ceftiofur application, mean body temperature were determined 38,6 ? C in cows in the treatment group. While pathological discharge was found in 100% of cows on the diagnose day, it continued in 3.23% of cows without any change on day 6. On the other hand, 35.48% sanguineous purulent and 61.29% purulent vaginal discharge were determined. Statistically important difference was determined between the total diameters of uterine horn of cows in the treatment and control groups on day 4 and 5 of treatment. Statistical difference was found between the cervical diameters of cows in the treatment and control groups on all examination days. When considering clinical findings and polymorph nuclear leucocytes % values, more animals with subclinical endometritis were found in control group than the treatment group on day 5 of treatment.In conclusion, in the present study, it was determined that ceftiofur application treated acute puerperal metritis and co-application of cephapirin and dinoprost tromethamine 15 days after ceftiofur application treated clinical metritis, clinical and subclinical endometritis in the great majority; thus, pregnancy rate at first insemination and total pregnancy rate closed up to the healthy cows following normal post partum physiological period and there was no significant difference between the reproductive parameters of treatment and control groups.Keywords: Dairy cows, cytobrush, acute puerperal metritis, ceftiofur, cephapirin