Hiperlipidemisi olan yetişkin bireylerde farklı probiyotik türlerinin kan parametreleri üzerine etkisi
The effect of different probiotic species on blood parameters in adults with hyperlipidemia
Yazar: GÖZDE OKBURAN
Danışman: PROF. DR. MURAT BAŞ
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Hiperlipidemiler = Hyperlipidemias ; Kan parametreleri = Blood parameters ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Kolesterol = Cholesterol ; Probiyotikler = Probiotics ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Hiperlipidemi, kandaki kolesterol, kolesterol esterleri, trigliseridler veya fosfolipid konsantrasyonlarının artışı olarak tanımlanır. Kardiyovasküler hastalıklar için bozulmuş lipit profile önemli bir risk faktörüdür. Son yıllarda yürütülen çalışmalar ışığında, probiyotiklerin hiperlipidemi üzerine olumlu etkileri olabileceği gösterilmiştir. Bu çalışmada probiyotik ürünlerin kullanımı ile başta kan lipitleri olmak üzere, kardiyovasküler risk parametresi olarak kabul edilen homosistein düzeyleri, glisemik kontrol parametreleri ve kardiyovasküler hastalıklarda inflamatuar parametre olarak kabul edilen hs-CRP düzeyleri üzerine etkisi araştırılmıştır. Randomize, çift kör plasebo-kontrollü olarak planlanan çalışma hiperlipidemi tanısı almış toplam 51 birey ile tamamlanmıştır. Katılımcılar üç gruba randomize edilerek 8 hafta boyunca her gün Lactobacillus (probiyotik I) tür içeren probiyotik kapsül (n=18), Lactobacillus ve Bifidobacterium (probiyotik II) türlerini içeren probiyotik kapsül (n=17) veya plasebo kapsül (n=16) tüketmeleri istenmiştir.   Katılımcıların başlangıç, 2. hafta, 4. hafta, 6. hafta ve 8.hafta kontrolleri yapılmış ve tüm kontrollerde besin tüketim kayıtları, antropometrik ölçümleri alınırken, kan örnekleri başlangıç ve 8.hafta çalışma sonunda alınmıştır. Lipit metabolizması parametreleri olarak toplam kolesterol, HDL kolesterol, LDL kolesterol, trigliserit, glisemik parametreler olarak açlık kan glukozu, insülin, HOMA-IR, inflamasyon parametresi olarak hs-CRP düzeyleri incelenmiştir. Çalışma sonunda, incelenen lipit metabolizması parametrelerinden probiyotik I grubunda toplam kolesterol düzeylerinde %10.7, trigliserit düzeylerinde %18,5 bir azalma olduğu ve grup-içi müdahale öncesi ve sonrası istatistiksel açıdan anlamlı azalmalar olduğu gösterilmiştir (p<0,05). Glisemik parametreler açısından probiyotik I grubunda bulunan katılımcıların açlık kan glukoz düzeyleri %12.4, probiyotik II grubunda bulunan katılımcıların %9,5 oranında azalırken plasebo grubunda ise %5,2 düzeyinde azalma saptanmış ve 3 grup içinde müdahale öncesi ve sonrası değerler karşılaşıtırıldığında istatistiksel anlamda fark gözlenmiştir (p<0,05). Probiyotik kullanımı insulin düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir düşüşe neden olmazken (p>0,05), probiyotik kullanan iki grupta da açlık kan glukoz düzeylerinde önemli düzeyde düşüşe bağlı olarak HOMA-IR değerlerini istatistiksel olarak düşüş sağlanmıştır (p<0,05). Homosisten değerleri incelendiğinde ise, probiyotik kullanımı, her iki grupta da homosistein düzeylerinde azalma eğilimi gösterse de,  yalnızca probiyotik II grubunda istatistiksel olarak bir azalma saptanmıştır (p<0,05). Hs-CRP düzeyleri ise incelendiğinde 3 grup için de istatistiksel anlamda bir azalma olmadığı gösterilmiştir (p>0,05). Bu bulgular düzenli probiyotik tüketiminin hiperlipidemi ve glisemik kontrol üzerine olumlu etkileri olabileceğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler: Hiperlipidemi, KVH, Kolesterol, Probiyotik,

Abstract:
Hyperlipidemia is defined as the increase in cholesterol, cholesterol esters, triglycerides or phospholipid concentrations in the blood. Impaired lipid profile is an important risk factor for cardiovascular diseases. In the light of recent studies, it has been shown that probiotics may have positive effects on hyperlipidemia. The aim of this study was to investigate the effect of probiotics mainly on blood lipids as well as homocysteine levels, which are accepted as cardiovascular risk parameters, glycemic control parameters and hs-CRP levels which are accepted as inflammatory parameters in cardiovascular diseases. A randomized, double-blind placebo-controlled study was completed with a total of 51 individuals who have diagnosed with hyperlipidemia. Participants were randomized into three sub- groups in-order to have probiotic capsules, those groups were assigned as; Lactobacillus (probiotic group I) (n=18), Lactobacillus and Bifidobacterium (probiotic group  II) (n=17) or placebo group (n= 16). They were all requested to have their either plasebo or probiotic capsules every day for  8 weeks. Participants were visited at the beginning, 2nd week, 4th week, 6th week and 8th week. In all controls, food consumption records and anthropometric measurements were taken, while blood samples were taken at the beginning and at the end of the study. Total cholesterol, HDL cholesterol, LDL cholesterol, triglyceride levels were investigated as lipid metabolism parameters while fasting blood glucose, insulin, HOMA-IR levels were investigated as glycemic parameters. Also, hs-CRP levels were investigated as inflammation parameter. At the end of the study, in terms of lipid metabolism parameter, it was shown that there was a decrease of 10.7% in total cholesterol and 18.5% in triglyceride levels in the probiotic group I, which was a  statistically significant decrease about those parameter (p <0.05). In terms of glycemic parameters, all three groups; probiotic group I, II and placebo participants have decreased their fasting blood glucose levels in a statistically significant amount respectively, by 12.4%, 9.5%, 5.2% (p<0,05). While the use of probiotics did not cause a statistically significant decrease in insulin levels (p>0.05), due to a significant decrease in fasting blood glucose levels in both probiotic groups (probitoic I and II),  HOMA-IR values were significantly decreased in both groups (p <0.05). When homocysteine values were examined, probiotic use tended to decrease the homocysteine levels in both groups, but only probiotic II group participants have decreased their homocysteine levels in a statistically significant amount (p<0.05). When the Hs-CRP levels were examined, it was shown that there was no statistically significant decrease in all three groups (p> 0.05). These findings suggest that regular probiotic consumption may have positive effects on hyperlipidemia and glycemic control.

Keywords: Cholesterol, CVD, Hyperlipidemia, Probioti