Goguryeo Krallığı (m.ö. 37- 668) ve Türkler
Goguryeo Kingdom  (37-668 b.c.) and the Turks
Yazar: ECE SARICA
Danışman: PROF. DR. TİLLA DENİZ BAYKUZU
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
ÖZET
     Goguryeo Krallığı, Kore ve Mançurya topraklarında 28 kralın hükümdarlığıyla, 705 yıl boyunca hâkimiyet kurmayı başarmış önemli bir Kore krallığıdır. Krallığın toprakları, Türklerin yaşamış olduğu coğrafyaya yakın olması sebebiyle ilişkileri de çok eski tarihlere dayanmaktadır. Bununla birlikte Goguryeo Krallığı'nın içerisinde Türkler, Tunguzlar ve Çinliler olmak üzere pek çok millet yaşamış olup, Kore yarımadasındaki diğer iki krallık olan Baekje ve Şilla Krallığı'na nazaran izole bir krallık olmamıştır. Goguryeo Krallığı'nın siyasi tarihine bakıldığında, dönem dönem Çin'in en az Türkler kadar çekindiği güçlü bir krallık olduğu görülmektedir. Bundan dolayı Çin, Türklerle mücadele ederken, Goguryeo Krallığı'ndan gelecek olan destekleri engellemek için Goguryeo Krallığı'na da saldırmıştır. Goguryeo Krallığı özellikle V. yüzyılın başlarında Kral Gwanggaeto döneminde en geniş topraklara sahip olup, Türklerin yaşadığı bölgeye daha da yakınlaşmıştır. Bu dönemde Kore tarihinin ilk yazıtı olan Kral Gwanggaeto Yazıtı'nın Kuzey Wei (Tabgaçlar) ve Göktürk Yazıtları ile benzerliği Türklerle olan ilişkilerin bir yansıması gibi görünmektedir. Bunun yanında Hunlarla olan ticaret ilişkileri, Kuzey Wei (Tabgaçlar) döneminde haraç ilişkileri ve Göktürk Yazıtlarında  Bumın Kagan'ın cenazesine katılan elçiler, kültürel ve diplomatik ilişkilerin önemli kanıtlarıdır.  Krallığın gelişmesinde ise sadece savaşlarla elde ettiği topraklar  değil, Şamanizm ve Budizm gibi dini faktörler de etkili olmuştur. Hatta Budizm ile birlikte krallık yükselme dönemine geçiş yapmıştır. Böylece Goguryeo Krallığı hem siyasi tarih hem de Türklerle ilişkileri ve kültür tarihi açısından günümüz Kore'sine önemli bir miras bırakmıştır.


Anahtar Kelimeler: Goguryeo Krallığı, Türkler, Hunlar, Göktürkler, Kuzey Wei (Tabgaçlar).

Abstract:
ABSTRACT
     The Goguryeo Kingdom is an important Korean kingdom that managed to dominate for 705 years with 28 kings ruling in Korea and Manchuria. Since the lands of the kingdom are close to the geography where Turks live, their relations go back to ancient times. However, many nationalities, including Turks, Tungus and Chinese, lived in the Goguryeo Kingdom and it was not an isolated kingdom compared to Baekje and Silla, the other two kingdoms on the Korean peninsula. When the political history of the Goguryeo Kingdom is analysed, it is seen that it was a powerful kingdom that China feared at least as much as the Turks. For this reason, China also attacked the Goguryeo Kingdom in order to prevent the support of the Goguryeo Kingdom while fighting against the Turks. The Goguryeo Kingdom, especially during the reign of King Gwanggaeto in the early V century, had the largest territory and became closer to the region where the Turks lived. In this period, the similarity of the King Gwanggaeto Inscription, the first inscription in Korean history, with the Northern Wei (Tabgachs) and Göktürk Inscriptions seems to be a reflection of the relations with the Turks. In addition, the commercial relations with the Huns, the tribute relations in the Northern Wei (Tabgachs) period and the envoys attending the funeral of Bumin Kagan in the Göktürk Inscriptions are important evidence of cultural and diplomatic relations.  Not only the territories gained through wars but also religious factors such as Shamanism and Buddhism were effective in the development of the kingdom. Even with Buddhism, the kingdom entered a period of ascension. Thus, the Goguryeo Kingdom left an important legacy to today's Korea in terms of both political history and Turkish relations and cultural history.




Key Words: Goguryeo Kingdom, Turks, Huns, Gokturks, Northern Wei (Tabgachs).