Tekirdağ ili bağ alanlarında bazı üzüm çeşitlerinde asma yaprak kıvrılma virüsünün (GLRaVs)  belirlenmesi
Determination of grapevine leafroll virus (GLRaVs)   
in some grape varieties in grapeyards in teki̇rdağ province
Yazar: EDA ÖMEROĞLU
Danışman: PROF. DR. GASSAN KÖKLÜ
Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Asma yaprak kıvrılma virüsleri, Asma kısa boğum virüsünden sonra asmalarda en yaygın görülen ikinci kompleks virüs etmenidir. Bu çalışmada Tekirdağ il merkezi, Şarköy ve Marmaraereğlisi ilçelerinde bazı bağ alanlarında Asma yaprak kıvrılma virüslerinin (GLRaVs) yaygınlığı araştırılmıştır. Survey yapılan bağ alanlarından siyah üzüm çeşitlerinde yapraklarda kızarma ve geriye doğru kıvrılma, beyaz üzüm çeşitlerinde sararma ve geriye doğru kıvrılma şeklinde belirtiler gösteren 298 asmadan örnekler alınmıştır. Tüm örnek alınan alanlarda virüsün tipik belirtileri olan yapraklarda geriye doğru kıvrılma sık olarak gözlenmiştir. Asma örneklerinden olgunlaşmış sürgünler alınarak floem dokusu GLRaV'nin tespitinde ELISA testlerinde kullanılmıştır. Test edilen toplam 298 örneğin 117'sinde pozitif sonuç elde edilmiştir. Test edilen 298 bitki örneğinden 82'si GLRaV-1 (%27,5), 56'sı GLRaV-3 (%18,7), 8'i GLRaV-2 (%2,6), 1'i GLRaV-5 (%0,3) ile infekteli bulunmuştur. Çalışmada örneklerin 20'si GLRaV-2 + GLRaV-3, 3'ü GLRaV-1 + GLRaV-2, 2'si GLRaV-2 + GLRaV-3, 1'i GLRaV-1 + GLRaV-5, 2'si ise GLRaV-1 + GLRaV-2 + GLRaV-3 çoklu infeksiyonları ile infekteli olarak tespit edilmiştir. Örnek alınan ilçeler arasında en yüksek infeksiyon oranı (%62,2) Şarköy ilçesinde belirlenmiştir. Çeşitler dikkate alındığında toplamda en yüksek infeksiyon %90 oranında Yapıncak çeşidinde belirlenmiş, bunu %86,7 ile Alfons lavelle çeşidi izlemiştir. Çalışma sonucunda sadece Chardonnay çeşidinde GLRaV ile pozitif sonuç elde edilmemiş, Şiraz çeşidinde ise sadece 1 adet infekteli bitki belirlenmiştir. Yeni kurulan bağ alanlarında infeksiyon  oranları yaşlı bağ alanlarına göre nispeten daha az bulunmuştur. İnfeksiyon tipleri içerisinde sadece 1 virüsün tespit edildiği örnek sayısı 89 (%29,86), birden fazla virüs ile infeksiyonların sayısı 28 (%9,3) olarak belirlenmiştir. 

Anahtar kelimeler : Bağ, GLRaV, ELISA, Survey, Tekirdağ

Abstract:
Grapevine leafroll viruses the second most common viral agent in grapevines after grapevine fan leaf virus. In this study, occurrence of Grapevine leafroll viruses (GLRaVs) were investigated in Tekirdağ centre, Şarköy and Marmaraereğlisi counties. 298 grapevine samples were collected from plants showing reddish discoloraton and rolling back in red berried grapes and yellowish discoloration with rolling back in white berried grapes in surveyed grapeyards. Typical backward leafrolling were observed in all sampled grapevines. Mature floem tissue was used in order to detect GLRaVs by ELISA. 117 of 298 tested samples were found positive. GLRaV-1 was found in 82 of 298 tested samples (27,5%), GLRaV-3 in 56 (18,7%), GLRaV-2 in 8 (2,6%), and GLRaV-5 in 1 samples(0,3%), respectively. Multiple infections were also determined in 20 samples by GLRaV-2 + GLRaV-3, 3 by GLRaV-2 + GLRaV-3,1 by GLRaV-1 + GLRaV-5and 1 by GLRaV-1 + GLRaV-2 + GLRaV-3 in this research. The highest infection ratio was determined in Şarköy county as 62,2% of tested samples. As regardig infection ratio of the varieties, the highest infection ratio was found in cv. Yapıncak as 90%, followed by cv. Alfons lavalle as 86,7% . GLRaVs were not determined in samples from cv. Chardonnay tested by ELISA, and 1 sample was positive in samples of cv. Shiraz. Infection ratios were found lower in young grapeyards relatively than the  older grapeyards. 89 of all tested samples were found infected only with 1 virus (29,86%) and 28 of tested samples infected with 2 or more viruses (9,3%).

Key words : Grapevine, GLRaV, ELISA, Survey, Tekirdag