Perdede kimlik oyunlari: "Oppenheimer" ve "Barbie" filmlerinin Judith Butler'in cinsiyetin performatifliği kuramı bağlamında analizi
Identity games on the screen: analysis of the films"Oppenheimer" and "Barbie" in the context of Judith Butler'stheory of gender performativity
Yazar: İREM AYDIN
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN ÇELİK
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Medya Ve İletişim Çalışmaları Ana Bilim Dalı / Medya ve İletişim Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Amerikan sineması = American cinema ; Queer Kuramı = Queer Theory ; Toplumsal cinsiyet = Gender

Özet:
Toplumsal cinsiyet kavramı, bireyleri belirli normlara maruz bırakmakta ve kadın-erkek,
doğa-kültür gibi ikili karşıtlıklar çerçevesinde düşünmeye zorlamaktadır. Bu normlar,
bireylere belirli kimlikler ve cinsiyet formları dayatarak, bu normlara uymayanların
izolasyon, ötekileştirilme, hatta toplumdan dışlanma tehdidiyle karşı karşıya kalmasına yol
açmaktadır. Bu çalışma cinsiyetlerin yapaylığı, cinsiyet rolleri ve normları argümanı
üzerinden kimlik türlerini tartışmakta ve toplum tarafından üretilen doğal olmayan kategoriler
olarak ele almaktadır. Ayrıca, çalışmanın temel amacı, anaakım sinemanın toplumsal
cinsiyetin bir diğer etki alanı olarak nasıl işlev gördüğünü anlamaktır. Anaakım sineması
olarak "Barbie" (2023) ve "Oppenheimer" (2023) filmleri örneklem olarak seçilmiş ve
sinemanın cinsiyet normlarını nasıl şekillendirebileceği ve sorgulayabileceği araştırılmıştır.
Bu çalışmada anaakım sinemanın toplumsal cinsiyet algılarına etkileri değerlendirilerek,
toplumda mevcut cinsiyet normlarını güçlendirdiği veya dönüştürdüğü konusunda kapsamlı
bir perspektif sunulmaktadır. Araştırmanın iddiaları ve varsayımları, anaakım sinemada
toplumsal cinsiyet rollerinin yansıtılması ve dayatılması, anaakım sinemanın toplumda hakim
olan hegemonik erkeklik yapısını meşrulaştırması, "Oppenheimer" filminde erkek egemen
bir bakış açısının varlığı, "Barbie" filminde feminist manifesto yapılmasının hedeflenmesi
ve "Barbie" filminin LGBTQ+ rollerini topluma yansıtmasıdır. Çalışmada metin analizi
yöntemi kullanılarak, bu iddialar ve varsayımlar üzerinde durulmuş ve filmler üzerinden
detaylı bir inceleme yapılmıştır. Sonuç olarak, anaakım sinemanın toplumsal cinsiyet
normları üzerinde önemli bir etki yarattığı ve bu normların yeniden üretilmesi veya
sorgulanması açısından güçlü bir araç olduğu görülmüştür.

Abstract:
The concept of gender exposes individuals to specific norms and forces them to think within
the framework of binary oppositions, such as male-female and nature-culture. These norms
impose particular identities and gender forms on individuals, leading those who do not
conform to these norms to face the threat of isolation, marginalization, or even exclusion from
society. This study discusses the artificiality of genders and the roles and norms associated
with them, arguing that these are socially constructed and unnatural categories. Additionally,
the primary aim of the study is to understand how mainstream cinema functions as another
sphere of influence on gender. The films "Barbie" (2023) and "Oppenheimer" (2023) have
been selected as case studies to explore how mainstream cinema shapes and questions gender
norms. By evaluating the impacts of mainstream cinema on gender perceptions, the study
offers a comprehensive perspective on whether these norms are reinforced or transformed in
society. The research hypotheses include the reflection and imposition of gender roles in
mainstream cinema, the mainstream cinema's legitimization of hegemonic masculinity
prevailing in society, the presence of a male-dominated perspective in the film
"Oppenheimer", the aim of feminist manifesto in the film "Barbie", and the portrayal of
LGBTQ+ roles in the film "Barbie". Through text analysis, these hypotheses are examined
in detail, focusing on the films in question. In conclusion, it is observed that mainstream
cinema has a significant impact on gender norms and serves as a powerful tool for either
reproducing or questioning these norms.