Asmada aşı kaynaşma özellikleri üzerine bazı sitokinin uygulamalarının etkisinin belirlenmesi
Determination of effect of some cytokinin applications on grafting combination characteristics in grapevine
Yazar: GİZEM YILDIRIM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İLKNUR KORKUTAL
Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Benzilaminopürin = Benzylaminopurine ; Kinetin = Kinetin ; Vitis vinifera = Vitis vinifera ; Zeatin = Zeatin

Özet:
Bu araştırma, 2009 yılı bahar döneminde yürütülmüştür. Araştırmada bitkisel materyal olarak SO4 anacı çelikleri ve Cabernet Sauvignon üzüm çeşidi tek gözlü kalemleri kullanılmıştır. Aşıdan önce sürdürülmüş olan çelikler üzerine; Sürmemiş Kalem, Sürmüş Filizi Kesilmiş ve Sürmüş Filizi Kesilmemiş Kalem Masabaşı Omega Aşısı ile aşılanmıştır. Aşıdan hemen sonra Kontrol (saf su), Zeatin, Kinetin ve Benziladenin 250mg/L olacak şekilde uygulanmıştır. 21 günün sonunda kaynaştırma odasından çıkarılan aşılı çeliklerde; ıskarta aşılı çelik oranı (%), gözün sürme ve tekrar sürme oranı (%), sürgün uzunluğu (cm), köklenme oranı (%), dip kısmında çürüme olan çelik oranı (%), çepeçevre kallus oluşum oranı (%), çeliğinde kallus oluşan aşılı çelik oranı (%), kaleminde kallus oluşan aşılı çelik oranı (%), aşı bölgesinde toplam kallus miktarı (mg), çelik üzerinden alınan kallus miktarı (mg) ve kalem üzerinden alınan kallus miktarı (mg) kriterleri incelenmiştir.Benziladenin; ıskarta çelik oranı (%33,75), gözün sürme ve tekrar sürme oranı (%23,43), sürgün uzunluğu (4,976cm), kaleminde kallus oluşan aşılı çelik oranı (%63,50), kalem üzerinden alınan kallus miktarını (34,071mg) artırmıştır. Zeatin ve Kinetin istatistiki olarak aynı grupta yer alarak; çepeçevre kallus oluşum oranı (%98,230) (%97,396), çelik üzerinden alınan kallus miktarı (254,937mg) (228,280mg), aşı bölgesinde toplam kallus miktarını (258,007mg) (233,925mg) olumlu etkilemiştir. Kontrol uygulaması ise sadece çeliğinde kallus oluşan aşılı çelik oranını (%95,831) artırmıştır. Yapılan Sitokinin uygulamaları sonucunda; çeliklerde köklenme ve dip kısmında çürüme olmadığı saptanmıştır.Sonuç olarak Sürmüş Çelik X Sürmemiş Kalem kombinasyonu kaynaştırma odasında kallus oluşumunu artırmıştır. Sitokininlerin incelenen kriterler üzerine etkilerinin sırasıyla; Benziladenin, Zeatin ile Kinetin ve Kontrol şeklinde olduğu belirlenmiştir. Sürmemiş Kalem durumu ile birlikte Sitokininlerden öncelikle Benziladenin ve Zeatin-Kinetin kullanılması önerilebilir, ancak Zeatin pahalı bir bitki büyüme düzenleyici olduğundan Kinetin kullanılması daha yerinde olacaktır.

Abstract:
This research was carried out in spring period of 2009. In this research canes of SO4 rootstock and one budded scion of Cabernet Sauvignon cultivar were used. Burst cutting + Unburst scion, Burst cutting + Burst scion (tendril cut) and Burst cutting + Burst scion (tendril uncut) were grafted using Omega Grafting Method. Immediately after grafting; grafted cutting were dipped into Control (distilled water), Zeatin, Kinetin and Benzyladenine (250mg/l for every each of PGRs) for 20 second. At the end of the experiment (21 days afterwards): discarded cutting ratio (%), bud burst and reburst ratio (%),tendril lenght (cm), rooting ratio (%),basal area roting ratio (%), callus formation ratio (%), callus formation on rootstock ratio (%), callus formation on scion ratio (%), total callus weight in grafting area (mg), callus weight on cutting (mg) and callus weight on scion (mg) were evaluated.Benzyladenine application increased discarded cutting ratio (33,75%), bud burst and reburst ratio (23,43%), tendril lenght (4,976cm), callus formation on scion ratio (63,50%), callus weight on scion (34,071mg). Statistically, Zeatin and Kinetine were in same group and affected callus formation ratio (respectively 98,230 and 97,396%), callus formation on rootstock ratio (respectively 254,937 and 228,280mg), total callus weight in grafting area (respectively 258,007 and 233,925mg) positively. Control application only affected callus formation on rootstock ratio (95,831%) positively. In all cytokinin applications, rooting in cuttings and rotting on bottom area were not observed.In conclusion, Burst cutting + Unburst scion combination increased callus formation. In respect of Cytokinin main effect, best results were obtained from Benzyladenine, Zeatin, Kinetine and Control respectively. In all evaluated criteria; Considering scion status main effect, Unburst scion status, as for that Cytokinin main effect, all PGRs gave best results in comparison with control, but because of cost of Zeatin and Kinetine, Benzyladenine can be recommended.