1974 Kıbrıs Barış Harekâtı ve harekâta Kadirli'den katılan gazilerin anıları
1974 Cyprus Peace Operation and memories of veterans participating in the operation from Kadirli
Yazar: İBRET DAL
Danışman: DOÇ. DR. ÜMMÜGÜLSÜM CANDEĞER
Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution

Özet:
"1974 Kıbrıs Barış Harekâtı ve Harekata Kadirli'den Katılan Gazilerin Anıları" adlı bu çalışma bir sözlü tarih araştırmasıdır. Çalışmanın amacı gazilerin savaşa dair anılarını ölmeden önce kayıt altına almak ve bu sayede unutulup gitmesini önlemektir. Bu bağlamda Kadirli Askerlik Şubesi ve Kadirli Şehit Aileleri ve Gaziler Derneği ile iş birliğine gidilmiştir. 1974 Kıbrıs Barış Harekâtına Kadirli'den toplam 51 gazinin katıldığı tespit edilmiş ve bunlardan dokuzu ile yüz-yüze görüşme yapılarak savaşa dair anıları kayıt altına alınmıştır. 
9.251 km2 yüz ölçümü ile Sicilya ve Sardunya'dan sonra Akdeniz'in üçüncü büyük adası olan Kıbrıs'taki ilk yerleşimler MÖ 7000-3900 yıllarına kadar dayanmaktadır. Tarihi süreç içerisinde Pers, Mısır, Roma, Bizans, Venedik, Osmanlı ve İngiliz İmparatorluklarının bir parçası olan Kıbrıs, coğrafi konumu ve stratejik önemi sebebiyle pek çok kez el değiştirmiştir.  1878 yılında başlayan Ada'daki İngiliz idaresi 16 Ağustos 1960'ta Kıbrıs Cumhuriyeti'nin kurulması ile son bulmuştur. Ancak Kıbrıslı Rumlar, Ada'yı Yunanistan'a bağlamak amacıyla 1963 yılından 1974 yılına kadar birtakım kanlı olaylar tertip etmişlerdir. Bu durum 15 Temmuz 1974 tarihinde Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Cumhurbaşkanı olan Makarios'a karşı yapılan darbe ile ayrı bir boyut kazanmıştır. Çünkü Yunanistan'daki Askeri Cunta Hükümeti tarafından organize edilen bu darbenin gerçek amacı Kıbrıs'ı Yunanistan'a bağlamaktı. Bu duruma tepki gösteren Türkiye, 20 Temmuz 1974 ve 14 Ağustos 1974 tarihlerinde Kıbrıs'a iki ayrı askerî harekât gerçekleştirmiştir.
Yapılan bu çalışma ile Kıbrıs Barış Harekâtı, savaşa Kadirli'den katılan gazilerin verdiği bilgiler ışığında değerlendirilmiş ve bu konuya ilişkin yazın alanında var olduğu düşünülen boşluklar doldurulmaya çalışılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Kıbrıs, Barış Harekâtı, Kadirli, Gazilerin Anıları

Abstract:
This study, named "Memories of the Veterans who participated in the 1974 Cyprus Peace Operation and the Operation from Kadirli", is an oral history study. The aim of the study is to record the memories of the war veterans before they die and thus prevent them from being forgotten. In this context, cooperation was made with the Kadirli Military Service Branch and the Kadirli Martyrs' Families and Veterans Association. A total of 51 veterans from Kadirli were identified as participating in the 1974 Cyprus Peace Operation, and nine of them were interviewed face-to-face and their memories of the war were recorded.
The first settlements in Cyprus, the third largest island in the Mediterranean Sea after Sicily and Sardinia with a surface area of 9,251 km2, date back to 7000-3900 BC. Cyprus, which is part of Persia, Egypt, Rome, Byzantium, Venice, Ottoman and British Empires, has changed hands many times in the historical process due to its geographical location and strategic importance. The British administration on the Island, which began in 1878, ended with the establishment of the Republic of Cyprus on August 16, 1960. However, the Greek Cypriots organized a number of bloody events from 1963 to 1974 in order to connect the island with Greece. This situation has acquired a separate dimension with the coup d'état against Makarios, who became the President of the Republic of Cyprus on July 15, 1974. Because the real purpose of this coup, organized by the Military Junta Government in Greece, was to link Cyprus to Greece. August July 20, 1974 and August 14, 1974, Turkey, reacting to this situation, carried out two separate military operations on Cyprus.
With this study, the Cyprus Peace Operation was evaluated in the light of the information provided by the veterans who participated in the war from Kadirli and the gaps thought to exist in the field of research on this issue were tried to be filled.

Keywords: Cyprus, Peace Operation, Kadirli, Memoirs of Veterans