Kronik hepatit b'li hastalarda karaciğer fibrozisi ve golgi protein 73 arasındaki ilişki
The relationship between liver fibrosis and golgi protein 73 in chronic hepatitis b patients
Yazar: CEMİL İNCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE TERZİ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Fibroz = Fibrosis ; Hepatit B = Hepatitis B ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases

Özet:
AMAÇ: Kronik Hepatit B (KHB) tüm dünya için önemli bir halk sağlığı problemi olarak görülmektedir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), küresel olarak 2 milyardan fazla insanın hala Hepatit B Virüsü (HBV) ile enfekte olduğunu tahmin etmekte ve 350 milyondan fazla insanın siroz ve primer Hepatosellüler Karsinom (HCC) gibi kronik hepatit komplikasyonları geliştirme riski altında olduğuna inanmaktadır (1). Karaciğer fibrozisinin başlangıcı genellikle sinsidir ve ilgili morbidite ve mortalitenin çoğu siroz gelişiminden sonra ortaya çıkar. Karaciğer biyopsisi sirozu saptamada altın standarttır (2, 3). Birçok çalışma, karaciğer hastalıklarında viral nedenlere (HBV, HCV) veya viral olmayan nedenlere (alkole bağlı karaciğer hastalığı, otoimmün hepatit) bağlı olarak serum GP73 seviyelerinde önemli artışlar olduğunu göstermiştir (4). Çalışmamızda ALT'ye alternatif olarak karaciğer hasarını gösterebilecek ve fibrozis oranını öngörebilecek KC biyopsisine göre daha noninvaziv bir biyobelirteç gerekliliği nedeniyle KHB tanılı bireylerde fibrozis derecesiyle sGP73 seviyeleri arasındaki ilişkinin saptanması ve değerlendirilmesi amaçlandı.

YÖNTEM: 09.01.2018 tarih ve 2018-01/04 sayılı karar etik kurul izni alındıktan sonra Nisan 2018 ile Ekim 2018 tarihleri arasında Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Hastanesi Gastroenteroloji kliniğine başvuran HBV pozitif bireyler alındı. Çalışmaya; 18 yaş üstü, daha önce herhangi bir antiviral tedavi almamış, HBV dışında herhangi bir viral enfeksiyonu olmayan (HCV,  HIV, HDV), dekompanse karaciğer sirozu olmayan, immünsüpresif tedavi almayan, malignitesi olmayan 78 HBV pozitif birey dahil edildi. Hastalar KC biyopsisi varlığı ve biyopside fibrozis derecesine göre gruplara ayrıldı. Gruplardan alınan serum örneklerinde Golgi Protein 73 (GP73) ölçümü için SunRed ELISA kiti kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 22.0 programı kullanıldı.

BULGULAR: Gruplar sGP73 düzeyleri açısından karşılaştırıldığında kontrol grubunun ortalama sGP73 düzeyi 11,40±7,05 ng/ml bulunurken; HBV pozitif gruptaki bireylerin ortalama sGP73 düzeyi Grup 2'de 16,78±6,01 ng/ml, F1'de 43,23±10,99 ng/ml ve F2'de 48,75±10,93 ng/ml olarak bulundu. F2 ile F1 arasındaki fark istatistiksel açıdan anlamsız bulunurken (p>0,05) diğer bütün gruplar arasındaki farklılık istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05).
Ortalama sGP73 düzeyi G1'de 43,42±11,15 ng/ml, ve G2'de 46,74±11,11 ng/ml olarak bulundu. Grup1, Grup2, G1 ve G2'nin ortalama sGP73 düzeyleri ikişerli karşılaştırıldığında G2 ile G1 arasındaki fark istatistiksel açıdan anlamsız bulunurken (p>0,05) diğer bütün gruplar arasındaki farklılık istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). 
Ortalama sGP73 düzeyi H1'de 16,92±5,93 ng/ml ve H2'de 46,08±9,66 ng/ml olarak bulundu. Kontrol grubu, H1 ve H2'nin ortalama sGP73 düzeyleri ikişerli karşılaştırıldığında tüm gruplar arasındaki farklılık istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05).

SONUÇ: sGP73 ile HBV pozitif hastaların karaciğer hasarı arasında ilişki vardır. Fibrozis varlığı ile sGP73 düzeyi ilişkili olmakla (p<0,05) birlikte fibrozis derecesindeki artış ile sGP732 düzeyi arasındaki ilişki pozitif yönlü zayıf ve istatitiksel açıdan anlamsız bir ilişkidir (p>0,05).

Anahtar kelimeler: GP73, HBV, Fibrozis

Abstract:
OBJECTIVE: Chronic Hepatitis B (CHB) is considered to be an important public health problem for the whole world. The World Health Organization (WHO) estimates that more than 2 billion people globally are still infected with Hepatitis B Virus (HBV) and believes that more than 350 million people are at risk of developing chronic hepatitis complications such as cirrhosis and primary Hepatocellular Carcinoma (HCC) (1). The onset of liver fibrosis is usually insidious, and most of the associated morbidity and mortality occurs after the development of cirrhosis. Liver biopsy is the gold standard for detecting cirrhosis (2, 3). Many studies have shown significant increases in serum GP73 levels in liver diseases due to viral causes (HBV, HCV) or non-viral causes (alcohol-induced liver disease, autoimmune hepatitis) (4). In this study, we aimed to determine and evaluate the relationship between fibrosis grade and sGP73 levels in individuals with CHB because of the necessity of a more noninvasive biomarker than liver biopsy which can show liver damage and predict fibrosis rate as an alternative to ALT.

METHODS: After approval of the ethics committee of the decision dated 09.01.2018 and numbered 2018-01/04, HBV positive individuals who applied to the Gastroenterology Clinic of Sivas Cumhuriyet University Hospital between April 2018 and October 2018 were included. To work; A total of 78 HBV positive individuals over the age of 18 who had no previous antiviral treatment, had no viral infection other than HBV (HCV, HIV, HDV), had no decompensated liver cirrhosis, had not received immunosuppressive therapy and had no malignancy. Patients were divided into groups according to the presence of liver biopsy and the degree of fibrosis in the biopsy. SunRed ELISA kit was used for Golgi Protein 73 (GP73) measurement in serum samples taken from the groups. SPSS 22.0 program was used to evaluate the data.

RESULTS: When the groups were compared in terms of sGP73 levels, the mean sGP73 level of the control group was found to be 11,40 ± 7,05 ng/ml. The mean sGP73 level in the HBV positive group was found 16,78 ± 6,01 ng / ml in Group 2, 43,23 ± 10,99 ng/ml in F1 and 48,75 ± 10,93 ng/ml in F2. The difference between F2 and F1 was found to be statistically insignificant (p>0,05), while the difference between all other groups was statistically significant (p<0,05).
The mean sGP73 level was 43,42 ± 11,15 ng/ml in G1 and 46,74 ± 11,11 ng/ml in G2. When the mean sGP73 levels of Group1, Group2, G1 and G2 were compared in pairs, the difference between G2 and G1 was found to be statistically insignificant (p>0,05).
The mean sGP73 level was 16,92 ± 5,93 ng/ml in H1 and 46.08 ± 9.66 ng/ml in H2. When the mean sGP73 levels of the control group, H1 and H2 were compared in pairs, the difference between all groups was statistically significant (p<0,05).

CONCLUSION: There is a correlation between sGP73 and liver damage in HBV positive patients. Although fibrosis and sGP73 levels are related (p<0,05), the relationship between increased fibrosis level and sGP732 level is a weak positive and statistically insignificant relationship (p>0,05).

Key Words: GP73, HBV, Fibrosis