Hibiscus rosa-sinensis L. (Malvaceae) ve tıbbi değeri üzerine çalışmalar
Hibiscus rosa-sinensis L. (Malvaceae) and studies on its medical value
Yazar: EZGİ TÜRÜDÜ
Danışman: PROF. DR. AYŞEGÜL KÖROĞLU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Botanik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Botanik = Botany
Dizin: Anatomik özellikler = Anatomical properties ; Farmasötik botanik = Pharmaceutical botany ; Farmasötik teknoloji = Technology-pharmaceutical ; Hibiscus = Hibiscus ; Hibiscus rosa-sinensis L. = Hibiscus rosa-sinensis L. ; Malvaceae = Malvaceae ; Miktar tayini = Determination

Özet:
Hibiscus rosa-sinensis, Malvaceae familyasına ait Çin gülü olarak bilinir. Bu bitkinin çeşitli tropik ülkelerde yaraları, iltihabı, ateşi ve öksürüğü, diyabeti, bakteri ve mantarların neden olduğu enfeksiyonları, saç dökülmesini ve mide ülserlerini tedavi etmek için çeşitli önemli tıbbi kullanımları vardır. Fitokimyasal analizler H. rosa-sinensis'in tanen, antrakinon, fenolik bileşikler, flavonoid, alkaloid, terpenoid, saponin, kardiyak glikozit, protein, serbest aminoasit, karbonhidrat, indirgenmiş şeker, müsilaj, esansiyel aminoasitler ve steroid yapısında sekonder bileşikler içerdiğini göstermiştir. Farmakolojik etki çalışmaları H. rosa-sinensis'in reprodüktif, antidiyabetik, fibrinolitik, hipolipidemik, antioksidan, antiinflamatuvar, antipiretik, analjezik, immunomodulatör, antikonvülzan, antidepresan, hafıza güçlendirici, anksiyolitik, sitotoksik, antimikrobiyal, anti-kanser, yara iyileştirici, çocuk düşürtücü gibi pek çok farklı etkilere sahip olduğunu açığa çıkarmıştır. Toksisite üzerine yapılan birkaç çalışma, bu bitkinin tüm kısımlarından elde edilen ekstrelerinin çoğunun, histolojik analize göre yüksek dozlarda herhangi bir toksisite belirtisi göstermediğini ortaya çıkarmıştır. Bununla birlikte, bazı ekstrelerin biyokimyasal ve hematolojik parametreleri değiştirdiği görülmüştür. Bu çalışmanın derleme kısmında H. rosa sinensis'in geleneksel kullanılışı, kimyasal bileşenleri, farmakolojik etkileri ve terapotik önemi periyodik olarak yayınlanan basılı ve elektronik dergiler taranarak son yıllarda yapılmış olan çalışmalar ışığında incelenmiş ve tartışılmıştır. Deneysel kısmında ise kültür ortamından toplanan bitkiler yaprak ve çiçek olarak ayrılmıştır. Bu bitki kısımlarının anatomik özellikleri enine ve yüzeyel kesitlerle belirlenmiştir. Yaprağın her iki epidermasının da müsilaj hücresi taşıdığı, mezofil tabakasının druz yönünden zengin olduğu, nişasta içerdiği, yer yer demet örtü tüyleri ve Malveceae tipi salgı tüyleri taşıdığı tespit edilmiştir. Çiçek anatomik özellikleri ilk kez belirlenmiş ve fotoğraflarla görsellenmiştir. Her iki bitki kısmı için ana etken madde teşhisi yapılmış, ayrıca total fenol içeriği ve DPPH yöntemi ile radikal süpürücü etkisi çalışılmıştır.

Abstract:
H. rosa-sinensis is known as the Chinese rose, which belongs to the Malvaceae family. This herb has several important medicinal uses in various tropical countries to treat wounds, inflammation, fever and cough, diabetes, infections caused by bacteria and fungi, hair loss, and stomach ulcers. Phytochemical analyzes showed that H. rosa-sinensis contains tannin, anthraquinone, phenolic compounds, flavonoid, alkaloid, terpenoid, saponin, cardiac glycoside, protein, free amino acid, carbohydrate, reduced sugar, mucilage, essential amino acids and secondary compounds in steroid structure. Pharmacological effect studies of H. rosa-sinensis has many different effects, such as reproductive, antidiabetic, fibrinolytic, hypolipidemic, antioxidant, anti-inflammatory, antipyretic, analgesic, immunomodulator, anticonvulsant, antidepressant, memory enhancer, anxiolytic, cytotoxic, antimicrobial, anticancer, wound healing, aborticide. Several studies on toxicity revealed that most extracts from all parts of this plant did not show any signs of toxicity at high doses, according to histological analysis. However, some extracts were found to change biochemical and hematological parameters. In the compilation part of this study, the traditional use, chemical components, pharmacological effects, and therapeutic importance of H. rosa-sinensis were examined and discussed in the light of the studies made in recent years by scanning the periodically published printed and electronic journals. The plants collected from the culture medium were divided into leaves and flowers in the experimental part. Transverse and superficial sections determined the anatomical features of these plant parts. It has been determined that both epidermises of the leaf contain mucilage cells, the mesophyll layer is rich in druze, contains starch, and sometimes contains bundle cover hairs and Malvaceae type glandular hairs. Flower anatomical features were determined for the first time and visualized with photographs. The main active ingredient was identified for both plant parts, and the totalphenol content and radical scavenging effect were studied by the DPPH method.