Kalça ve diz protezi planlanan hastalarda ameliyata karar verme kaynaklarının belirlenmesi: Bunların hasta memnuniyet düzeyiyle ilişkisinin incelenmesi
Determination of decision making sources for operation in patients undergoing tka and tha: Investigation of relationship between decision making sources and patient satisfaction level
Yazar: SERPİL KALKAN
Danışman: PROF. DR. BAYRAM ÜNVER
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Diz eklemi = Knee joint ; Diz protezi = Knee prosthesis ; Hasta memnuniyeti = Patient satisfaction ; Kalça eklemi = Hip joint ; Kalça protezi = Hip prosthesis ; Karar verme = Decision making ; Ortopedik aygıtlar = Orthopedic equipment ; Ortopedik cerrahi = Orthopedic surgery ; Osteoartrit = Osteoarthritis ; Protezler ve implantlar = Prostheses and implants

Özet:
GİRİŞ/AMAÇ
Total kalça protezi (TKP) ve total diz protezi (TDP) ameliyatları dünyada ve ülkemizde en yaygın uygulanan ameliyatlardandır; bu ameliyatların önümüzdeki yıllarda daha da yaygınlaşması beklenmektedir. Literatürde hastalar TKP ve TDP ameliyatlarını olma kararını verirken izledikleri farklı yöntemler belirtmişlerdir. Hastaların bu karmaşık süreçte ameliyata nasıl karar verdiklerini araştıran birçok çalışma olmasına rağmen toplumumuzda yapılmış herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Bu nedenle çalışmamız TKP ve TDP planlanan hastalarda ameliyata karar verme kaynaklarının belirlenmesi; bunların postoperatif dönemde hasta memnuniyet düzeyiyle ilişkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
GEREÇ/YÖNTEM
Çalışmaya TKP ve TDP ameliyatı planlanan, 18-85 yaş aralığında 48 hasta alındı. TKP planlanan hastaların yaş ortalaması 54,63±6,3, TDP planlanan hastaların yaş ortalaması 62,00±14,9'tür. Preoperatif dönemde hastaların bilgi edinme kaynakları (BEK) ve karar verme kaynaklarını (KVK) da içeren bilgileri veri kayıt formuna kaydedildi ve kalça hastalarına Harris kalça ve diz hastalarına Hospital for Special Surgery (HSS) diz skorlamaları yapıldı. Postoperatif 1. haftada memnuniyet anketi, 6. haftada memnuniyet anketi ve  Harris kalça ve HSS diz skorlamaları uygulandı.

BULGULAR
 TKP ve TDP planlanan hastalar arasında BEK ve KVK açısından anlamlı bir fark bulunamamıştır (p>0.05). BEK ve KVK parametreleri ile postoperatif Harris kalça ve HSS diz skorlamaları arasında anlamlı fark vardır (p<0.05). BEK ve KVK parametreleri ile postoperatif 1. ve 6. hafta memnuniyet parametreleri arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır (p>0.05). Harris kalça ve HSS diz skorlamaları ile bazı memnuniyet parametreleri arasında korelasyon bulunmuştur (p<0.05).	
TARTIŞMA
Sonuç olarak BEK ve KVK parametreleri ile postoperatif Harris kalça ve HSS diz skorlamaları arasında anlamlı fark bulunmuştur ancak BEK ve KVK parametreleri ile postoperatif 1. ve 6. hafta memnuniyet parametreleri arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Çalışmamızın uzun ve maliyetli TKP ve TDP rehabilitasyonuna katkıda bulunacağını, ileride yapılacak benzer çalışmalara yön vereceğini ve sonuçların hastane kaynakları ve rehabilitasyon olanaklarının verimli kullanılması açısından rehabilitasyon ekibine yol gösterici olacağını düşünmekteyiz.



Anahtar Kelimeler: Kalça, Diz, Osteoartrit, Endoprotez, Karar verme, Memnuniyet.

Abstract:
Introduction
Total knee arthroplasty (TKA) and total hip arthroplasty (THA) are implemented very common in Turkey and all over the world; it is estimated that these two arthroplasty are implemented more common in the following years. In the literature, patients undergoing TKA and THA stated different methods when making operation decision. Although there are many studies that investigate how patient make a decision on operation, there is not any study in Turkish population. For this reason, the aim of this study is determination of decision making sources for operation in patients undergoing TKA and THA and also investigation of relationship between decision making sources and patient satisfaction level in the postoperative period.
Materials and Methods
For this study, 48 patients, who would undergo THA or TKA, were recruited. Average age of patients undergoing THA is 54,63±6,3, average age of patients undergoing TKA is 62,00±14,9. Information included decision making sources and information sources, Harris Hip Score (HHS) and Hospital for Special Surgery (HSS) were recorded during preoperative period. In the postoperative first week satisfaction survey, the sixth week satisfaction survey and HHS and HSS were also performed.

Results
 There was not a significant difference between decision making sources and information sources in patients undergoing TKA and THA (p>0.05). There was a significant difference in decision-making sources and information sources parameters with postoperative HHS and HSS (p<0.05). There was not a significant difference in decision making sources and information sources parameters and postoperative first and sixth week satisfaction survey (p>0.05). There was a correlation between some satisfaction parameters and HHS, HSS (p<0.05).	
Discussion
As a result, there was a significant difference in decision making sources and information sources parameters with post- operative HSS and HHS, however there was not a significant difference in decision making sources and information sources parameters and postoperative first and sixth week satisfaction survey. We think that current study contributes to long time-consuming and expensive arthroplasty rehabilitation period. This study is also helpful the rehabilitation team for effective use of hospital resources and rehabilitation facilities. With this result, further studies appear to be warranted by following the current study.



Key words : Hip, Knee, Osteoarthritis, Endoprosthesis, Decision making, Satisfaction.