Sporcularda dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu belirtilerinin psikolojik dayanıklılık ile ilişkisi
The relationship between the symptoms of attention deficit hyperactivity disorder and resilience in athletes
Yazar: MEHMETCAN KAÇAR
Danışman: UZMAN NESRİN BUKET TOMRUK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Ruh ve Sinir Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
AMAÇ: Bu çalışmanın amacı; sporcularda dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, depresyon, anksiyete ve dürtüsellik belirtilerinin, sporcuların psikolojik dayanıklılıklarını ne ölçüde yordadığının araştırılmasıdır.
GEREÇ ve YÖNTEM: Spor federasyonlarına bağlı, 184 lisanslı sporcu çalışmamıza dahil edilmiştir. Sporculara sosyodemografik ve klinik veri formu, Erişkin DEHB kendi bildirim ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği, Barratt Dürtüsellik Ölçeği, Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği uygulanmıştır. DEHB, anksiyete, depresyon, dürtüsellik, psikolojik dayanıklılık düzeylerinin birbirleriyle ilişkisini değerlendirmek açısından korelasyon analizi uygulanmıştır. DEHB, anksiyete, depresyon, dürtüsellik belirtilerinin bir arada, sporcuların psikolojik dayanıklılıklarını yordayıcılığı açısından basit doğrusal regresyon analizi uygulanmıştır. 
BULGULAR: Sporcularda DEHB, anksiyete, depresyon, dürtüsellik belirtileri birbiriyle pozitif yönde, anlamlı düzeyde ilişkili saptanmıştır (p<.01). Bu belirtilerin birlikte oluşturduğu modelin, sporcularda psikolojik dayanıklılık alt boyutlarından Aile Uyumu (R2 = .051, p: 0.10) ve Yapısal Stili (R2 = .045, p: 0.15) yordadığı belirlenmiştir. Aile Uyumu ile negatif ilişkiyi açıklamada anksiyete belirtileri (β= -.170, p=0,048), Yapısal Stil ile negatif ilişkiyi açıklamada dürtüsellik belirtileri (β= -.311, p=0,001) başı çekmektedir. 
SONUÇ: Çalışmamız sporcularda DEHB, depresyon, anksiyete, dürtüsellik belirtilerinin birbirleriyle olumlu, yakın ilişkisini ve bu belirtilerin birlikte oluşturduğu modelin, sporcularda psikolojik dayanıklılık alt boyutlarından aile uyumu ve yapısal stil üzerindeki açıklayıcılığını ve bu belirtilerin negatif etkilerini göstermektedir. Sporcularda bu belirtileri azaltacak müdahalelerin, psikolojik dayanıklılığı destekleyerek sportif performansa olumlu etki edeceği düşünülmektedir.

Abstract:
OBJECTIVE: The aim of this study is to investigate whether the symptoms of attention deficit hyperactivity disorder, depression, anxiety and impulsivity predict athletes' resilience.
MATERIAL and METHODS: 184 licensed athletes from sports federations were included in our study. Sociodemographic and clinical data form, Adult ADHD self-report scale, Beck Anxiety Scale, Beck Depression Scale, Barratt Impulsivity Scale, Resilience Scale for Adults were administered to athletes. Correlation analysis was performed to evaluate the relationship between ADHD, anxiety, depression, impulsivity and resilience levels. Simple linear regression analysis was used to determine whether ADHD, anxiety, depression and impulsivity symptoms predicted the resilience of the athletes.
RESULTS: The symptoms of ADHD, anxiety, depression and impulsivity were positively correlated with each other at significant level (p<.01). The model including symptoms together, has been shown to significantly predict Family Cohesion (R2 = .051, p: 0.10) and Structured Style (R2 = .045, p: 0.15) subscales of resilience, in athletes. Anxiety symptoms (β= -.170, p=0,048) lead the way in predicting Family Cohesion with significant negative coefficient and Impulsivity symptoms (β= -.311, p=0,001) lead the way in predicting Structured Style with significant negative coefficient.
CONCLUSION: Our study shows the positive, close relationship between ADHD, depression, anxiety, impulsivity symptoms in athletes; and the prediction of family cohesion and structured style of resilience negatively, by the model formed by these symptoms. Interventions that could reduce these symptom levels in athletes are thought to have a positive effect on sportive performance by promoting resilience.