Cumhuriyetten günümüze Türk kadınının eğitim,sosyal ve siyasal hayata katılımları üzerine bir çalışma
A study on Turkish women's participation to education,social and political life from Republic to present
Yazar: ESRA AĞLI
Danışman: PROF. DR. HACER TOR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Aile ve Tüketici Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Ev Ekonomisi = Home Economics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim faaliyetleri = Education activities ; Eğitim ihtiyaçları = Training needs ; Kadınlar = Women ; Siyasal katılma = Political participation ; Sosyal hayat = Social life ; Sosyal katılma = Social participation ; Türk kadını = Turkish women

Özet:
Türk kadınının tarihsel süreç içerisindeki yerini incelediğimizde, ilk önemli belge olan Orhun kitabelerinde kadının önemi ve değeri saygı ile anlatılmaktadır. Ancak, zaman içerisinde Arap yada Bizans gibi ülkelerin kültürlerinin  etkisiyle toplumsal yapıdaki değişim ve yaptırımların sonucunda kadın geri plana itilmiştir. Türk kadını Tanzimat Dönemi ve  sonrasında ki süreç içerisinde  yapılan önemli reformlarla birlikte elde ettiği haklarıyla toplum içerisindeki geri kalmışlığının bitirilmesi ve elde ettiği kazanımlarıyla toplumdaki statüsünün sağlamlaştırmasına temel oluşturmuştur. Birinci Dünya Savaşı ya da Kurtuluş Savaşı gibi önemli savaşlarda erkeklerle birlikte vatanını savunan kadınlarımızın yeni bir ülkenin kurulmasında emeği ve çabası göz ardı edilmemiş ve yeni bir döneme girecek olan ülkenin kurulmasıyla kadınlara da daha geniş haklar verilmiştir. 1923 yılında Cumhuriyetin ilan edilmesinden sonra kadınlarımız eğitim, sosyal ve siyasal  alanlarda pek çok haklara sahip olmuşlardır. Örneğin, kadınlarımız 1930'da yerel 1934'te genel seçimlerde seçme ve seçilme haklarını elde etmişlerdir. 1924 yılında Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile eğitim laikleştirilmiş kız ve erkek öğrencilerin eğitim haklarının eşit olduğu kanıtlanmıştır. 1926'da  Türk Medeni Kanunu ile erkeğin birden fazla kadınla evlenmesi ve tek taraflı boşanması kaldırılmış ve kadınlara da boşanma hakkı, velayet hakkı tanınmıştır. Bu örnekler kadının toplumdaki rolünün önemini vurgular nitelikte kazanımlardandır. Ancak, Türk Kadını eğitim, sosyal ya da siyasal haklarının kazanımlarındaki başarısını günümüze taşıyamamıştır. Bunun önemli bir örneğini siyasal alanda görmek mümkündür. Türk Kadını seçme ve seçilme hakkını o dönemin önde gelen ülkelerinin kadınlarından daha önce elde etmiş olsa da geçen zaman içerisinde kazandığı hak ya da haklarını bugünkü verilere baktığımızda diğer ülkelerin ilerisine taşımakta geçmişteki başarısını gösteremediğini görmekteyiz.Türkiye'de kadının statüsü incelendiğinde, çalışma hayatında katılımının yetersiz, eğitim düzeyinin ve siyasal hayata katılımının da düşük olduğu görülmektedir.  Araştırma sonucunda Cumhuriyet Döneminden bu yana kadının eğitimi hukuk ve toplumsal alanda ilerlemesi ve güçlenmesi konusunda somut adımlar atılmıştır. Ancak kadınlara ilişkin eğitim, istihdam, sağlık ve sosyal göstergelerle ilgili veriler incelendiğinde, günümüzde istenilen sonuçlara ulaşılamadığı söylenebilir.



Anahtar Kelimeler : Kadın, kadının statüsü, kadın istihdamı, kadın eğitimi, kadın ve

Abstract:
When investigating the status of Turkish women in history, women's status and value are mentioned in Orkhon inscriptions in veneration but women have been put on the back burner in time under the influence of cultures of countries such as Arabs and Byzantium, as a result of structural change in the society and sanctions. The rights Turkish women have been given during Tanzimat Era and reforms made afterwards have formed a basis for ending their backwardness and solidifying their status in society with their attainments. Defending their countries alongside men in important wars such as World War I and War of Independence, our women's struggle for building a new country were not glossed over and women have been granted more rights with the foundation of a new country that is entering a new period. Our women have been granted many political, educational and social rights with forming of the Republic in 1923. For example, women were granted the right to elect and be elected in 1930 local and 1934 general elections. Education was secularized in 1924 Law on Unification of Education and it has been proven that men and women students have the equal rights on education. 1926 Turkish civil Code illegalized men marrying more than one women and unilateral divorces and given women the right to divorce and parental custody rights. These rights are gains that signify the status of women on society. However, Turkish women weren't able to preserve those gains on social, educational or political rights; a major example of this is apparent in the political arena. Turkish women were granted the right to elect and be elected earlier than women of prominent countries of that period but, based on current data, we can see that they haven't been able to show their past success in improving their right or rights granted to beyond other countries.Looking at women's status in Turkey, their involvement in work business life, education level and involvement in politics is low. Based on the study, concrete steps were taken in advancement and empowerment of women on education, law and society since Republic Period. However, based on data on women's education, employment, health and social indicators, we can say that they haven't been able to reach desired results.




KeyWords : Woman, women's status, women employment, women's education,
women and politics