Romatoid artrit tedavisinde çoklu biyolojik veya hedefe yönelik ajan tedavisi gereksinimini etkileyen parametrelerin retrospektif olarak incelenmesi
Retrospective investigation of parameters effecting multiple biological or targeting agent treatment for treatment of romatoid arthritis
Yazar: NERMİN NOYIN
Danışman: DOÇ. DR. HÜSEYİN EDİZ DALKILIÇ
Bursa Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Otoimmün hastalıklar = Autoimmune diseases ; Romatizmal hastalıklar = Rheumatic diseases ; Tedavi = Treatment ; Temporomandibular eklem = Temporomandibular joint ; Temporomandibular eklem hastalıkları = Temporomandibular joint disorders ; İlaç dağıtım sistemleri = Drug delivery systems ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Etiyolojisinde pek çok faktörün rol aldığı romatoid Artrit primer olarak sinovyal dokuları hedef alan, kronik, sistemik, otoimmün bir hastalıktır. Sistemik bir hastalık olma özelliği nedeniyle birçok doku ve organ sistemi etkilenebilir. Dünya'da görülme sıklığı %0,5-1 olup Türkiye prevalansı %0,5 civarınadır. Ortalama görülme yaşı 35-50 yaş olup herhangi bir yaşta da başlayabilir. Kadınlarda daha sık görülmektedir.
Romatoid artrit tedavisindeki temel hedefler hasta yaşam kalitesini artırmak, hastalığa bağlı semptomları gidermek, ilerleyen dönemde oluşabilecek eklem hasarını gelişmeden önleyebilme ve hastalığa bağlı komplikasyonları önleyebilmektir.
Non-steroidal antiinflamatuar ilaçlar ve streoidler hastalığın sadece semptomlarını yönetmeye, inflamasyonu azaltmaya yönelik olup romatoid artritin temel tedavisini hastalığı modifiye eden ajanlar (DMARDs) oluşturmaktadır. DMARDs tedavileri gelişimlerini hala sürdürmekle birlikte temel olarak konvansiyonel sentetik DMARDs, biyolojik tedaviler olarak ayrılabilir. Biyolojik tedavinin temelini ise hedefe yönelik DMARDs (target sentetik DMARDs) ve anti-TNF ve anti-TNF olmayan biyolojik DMARDs'lar oluşturur.
Çalışmamıza konvansiyonel DMARDs, tek veya çoklu biyolojik tedavi rejimleri denenmiş ve hala bu tedaviler ile izlemde olan 130 romatoid artrit tanılı hasta dahil edilmiştir. Tedavi tiplerine göre hastalar 3 gruba ayrılarak tedavi tipine etki edecek değişkenlerin olup olmadığı araştırılmıştır. Tedavi gruplarını konvansiyonel sentetik DMARDs, tekli biyolojik DMARDs veya hedefe yönelik biyolojik DMARDs, çoklu biyolojik DMARDs ve/veya hedefe yönelik sentetik DMARDs tedavileri oluşturmakta idi. Her 3 grup içinde ortak olarak yaş, cinsiyet, beden kitle indeksi, eşlik eden diyabetes mellitus varlığı, sigara kullanımı, romatoid artrit hastalık tanı yılı, hastalık tanısı konulduğu dönemdeki romatoid faktör değeri, anti-CCP (Anti-siklik sitrulinlenmiş peptid), sedimantasyon, C-reaktif protein değerleri, tanı dönemindeki DAS28-ESR (disease activity score-sedimantasyon 28) hastalık skorlaması, hassas eklem sayısı, şiş eklem sayısı araştırılmıştır. Ek olarak biyolojik DMARDs tedavisi alan gruplar içerisinde konvansiyonel DMARDs tedavisi kesilme ya da değiştirilme sebebi, VAS (visual analog scale) değeri ve biyolojik tedavilerin değiştirilme sebepleri araştırıldı.
Sonuç olarak belirli tedavi grupları arasında değişkenlerde farklılıklar görülmüştür fakat tedavi sürecine etki edebilecek parametreler ile ilgili çalışmalar literatürde yetersizdir.

Abstract:
Rheumatoid arthritis, in which many factors play a role in its etiology, is a chronic, systemic, autoimmune disease that primarily targets synovial tissues. Because of being systemic disease rheumatoid arthtritis can be able to affect many organ systems and tissues. The worldwide incidence of rheumatid arthrtis is 0,5-1%. Turkey prevalence is around 0,5%. The mean age is 35-50 years; however, it can start at any age. It is more common in women. 
The goals of treatment are to improve patients' quality of life by reducing symptoms, preventing joint damage, and decreasing complications of the disease.
Non-steroidal anti-inflammatory drugs and steroids are aimed at managing the symptoms of the disease and reducing inflammation, but the mainstays of treatment have been conventional synthetic disease-modifying anti-rheumatic drugs (DMARDs). DMARDs treatments can still be divided into conventional synthetic DMARDs, biological therapies, while still maintaining their development. The basis of biological treatment is targeted DMARDs (target synthetic DMARDs), Anti-TNF and Non-Anti-TNF biological DMARDs.
Our study included 130 patients with rheumatoid arthritis who were treated with conventional DMARDs, single or multiple biological treatment regimens and were still underfollow-up with these treatments. Age, gender, body mass index, concomitant diabetes mellitus presence, smoking, rheumatoid arthritis disease diagnosis year, rheumatoid factor value, anti-CCP (anti-cyclic citrullinated peptide), sedimentation, C-reactive protein values, DAS28-ESR (disease activity score-sedimantation rate) disease score, precision number of joints, number of swollen joints in the diagnosis period were investigated. The treatment groups consisted of conventional synthetic DMARDs, single biological DMARDs or targeted biological DMARDs, multiple biological DMARDs and / or targeted synthetic DMARDs. Patients were divided into 3 groups according to the treatment types and it was investigated whether there were any variables that would affect the type of treatment. In addition, the reasons for discontinuation or replacement of conventional DMARDs treatment, visual analog scale value and the reasons for the replacement of biological treatments were investigated.
	As a result, there were differences in the variables among the specific treatment groups, but studies on the parameters that may affect the treatment process were insufficient in the literature.