Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı olan çocuklarda metilfenidat tedavisinin benlik saygısı üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of methylphenidate treatment on self-esteem in children diagnosed with attention deficit hyperactivity disorder
Yazar: SELİM TÜTÜNCÜ
Danışman: DOÇ. DR. GÖKÇE NUR SAY
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Benlik saygısı = Self esteem ; Depresyon = Depression ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Metilfenidat = Methylphenidate ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tanısı alan ve metilfenidat (MTF) tedavisi başlanan çocuklarda MTF'nin benlik saygısı, depresif belirtiler ve anksiyete düzeyine etkisinin araştırılmasıdır. Yöntem: Çalışmaya ilk defa DEHB tanısı alan veya daha önce DEHB tanısı almış fakat son altı aydır tedavi görmemiş olan ve MTF tedavisi başlanan 8-12 yaş arası (ortalama yaş: 114,11±15,39 ay) çocuklar (n=37; %81 erkek, %19 kız) dahil edilerek aylık kontroller şeklinde 3 ay süreyle takip edilmişlerdir. DEHB semptom şiddeti ve tipini değerlendirmek için, Turgay Yıkıcı Davranış Bozuklukları Tarama ve Değerlendirme Ölçeği (YDB-TDÖ) tedavi öncesinde ve tüm kontrollerde ebeveynlere verilmiştir. Tedavi öncesinde ve 1. ayki kontrolde öğretmenler tarafından Turgay YDB-TDÖ'ler doldurulmuştur. MTF tedavisi öncesinde ve 3 ay süren aylık kontrollerde katılımcılara Piers-Harris Çocuklarda Öz Kavram Ölçeği (PHÇÖKÖ), Çocuklar İçin Depresyon Ölçeği (ÇDÖ) ve Çocuklarda Anksiyete Bozukluklarını Tarama Ölçeği (ÇATÖ) uygulanmıştır. Bulgular: MTF tedavisi ile 1. aydan itibaren dikkat eksikliği ve hiperaktivite şiddetinde tedavi öncesine kıyasla anlamlı azalma kaydedilmiştir. MTF tedavisi ile PHÇÖKÖ'nün mutluluk ve doyum, kaygı, popülarite, davranış alt ölçek puanlarında ve toplam puanında tedavinin 2. ayından itibaren, fiziksel görünüm, zihinsel durum ve okul durumu alt ölçek puanlarında ise 3. aydan itibaren anlamlı bir düzelme görülmüştür. Depresif belirtilerde tedavi öncesine kıyasla 2. aydan itibaren, anksiyete düzeyinde ise 3. kontrolde anlamlı bir azalma saptanmıştır. Sonuç: DEHB'nin erken teşhis edilip MTF ile tedavi edilmesi DEHB semptomlarının düzelmesinin yanı sıra çocuğun kendisiyle ilgili olumlu inançlar geliştirmesine ve benlik saygısının artmasına, depresif belirti ve anksiyete düzeyinin azalmasına katkı sağlaması bakımından büyük önem taşımaktadır.

Abstract:
Objective: The aim of this study is to investigate the effects of methylphenidate (MPH) on self-esteem, depressive symptoms and anxiety levels in children diagnosed with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) and started MPH treatment. Method: Children (n=37; %81 boys, %19 girls) age range 8-12 years (mean age: 114,11±15,39 months) who were diagnosed with ADHD for the first time or who had previously been diagnosed with ADHD but had not been treated for the last six months and were started on MPH treatment were included in the study and were followed up for 3 months as monthly controls. In order to assess ADHD symptom severity and type, the Turgay DSM-IV Disruptive Behavioral Disorders Rating Scale (T-DSM-IV-S) was administered to parents before treatment and at all controls. Before the treatment and at the 1st month control, T-DSM-IV-S was filled out by the teachers. Before the MPH treatment and at the monthly controls for 3 months, the participants were administered with the Piers-Harris Children's Self-Concept Scale (PHCSS), the Children's Depression Inventory (CDI) and the Screening of Anxiety Disorders in Children Scale (SCARED). Results: A significant decrease was noted in the severity of attention deficit and hyperactivity as from the 1st month compared to pre-treatment with MPH treatment. A significant improvement was observed in the happiness and satisfaction, anxiety, popularity, behavior subscale scores and total scores of PHCSS as from the 2nd month and as from the 3rd month in the physical appearance, mental state and school status subscale scores with MPH treatment. There was a significant decrease in depressive symptoms as from the 2nd month compared to pre-treatment, and a significant decrease in anxiety level at the 3rd control. Conclusion: Early diagnosis and treatment of ADHD with MPH is of great importance in terms of improving ADHD symptoms as well as contributing to the child's development of positive beliefs about oneself and increasing self-esteem, reducing the level of depressive symptoms and anxiety.