Yenidoğan dönemindeki kısa süreli annelik yoksunluğunun 2-3 yaş arası çocukların ruh sağlığı ve gelişimi üzerine etkisi
The effect of short-term maternal deprivation during neonatal period on toddlers' mental health and development
Yazar: GÜLŞAH DURSUN
Danışman: PROF. DR. ÇİĞDEM DEREBOY
Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Anne yoksunluğu = Maternal deprivation ; Mental bozukluklar = Mental disorders ; Yoğun bakım üniteleri-neonatal = Intensive care units-neonatal ; Çocuk gelişimi = Child development

Özet:
Çalışmada, yenidoğan döneminde kısa süreli anne yoksunluğu yaşayan ve yaşamayan çocukların gelişim düzeyi ile sosyal, duygusal ve davranışsal problemlerinin karşılaştırmalı şekilde incelenmesi ve erken çocukluk döneminde anne-bebek ilişkisini etkileyen değişkenlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, araştırmaya katılmayı kabul eden 75 çocuğa Çocuk Davranış Değerlendirme Ölçeği 1,5-5 Yaş Formu (ÇDDÖ-1,5/5) ve annelerin bildiriminin yanı sıra klinisyen değerlendirmesini de gerektiren Ankara Gelişim Tarama Envanteri uygulanmıştır. Ayrıca annelere Çocuk ve Aile Bilgi Formu doldurularak aile ve çocuğa ilişkin bilgilere ulaşılmıştır. Yaşları ortalama 35,05±5,92 (24-47) ay olan, doğumun ardından yenidoğan yoğun bakım ünitesinde kalmış 40 çocuk araştırma grubunu, 34,31±7,07 (24-47) ay olan yenidoğan yoğun bakım ünitesinde kalmamış olan 35 çocuk da kontrol grubunu oluşturmuştur. Çalışmada, araştırma grubunun ÇDDÖ toplam problem puanlarının yanı sıra içe yönelim (duygusal tepkisellik, kaygılı/çökkün, somatik şikayetler ve içe çekilme alt alanları), dışa yönelim (dikkat sorunları ve saldırgan davranışlar), uyku sorunları ve diğer sorunlar alt alanlarından aldıkları puanların da kontrol grubuna oranla daha yüksek puanlar aldıkları saptanmıştır. Ayrıca, çalışmada, araştırma ve kontrol grupları ÇDDÖ'nün DSM-IV tanı sınıflamaları alt alanları açısından da karşılaştırılmış ve araştırma grubunu oluşturan çocukların duygudurum sorunları, yaygın gelişimsel sorunlar, kaygı, dikkat eksikliği/hiperaktivite sorunları, karşıt olma-karşı gelme sorunları alanlarının tümünde, kontrol grubundan daha yüksek puanlar aldığı ve gruplar arasında anlamlı bir farklılık olduğu saptanmıştır. Yapılan gelişim değerlendirmesinde, araştırma grubu ile kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunsa da, bu farklılığın cinsiyet ve anne-baba akrabalığı değişkenlerinden kaynaklandığı belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the effects of short-term maternal deprivation during neonatal period on the level of development, as well as social, emotional and behavioral problems of infants, and to identify the variables that affect mother-child relationship at the early stages of childhood. The study was conducted on 75 subjects, which were assessed using Child Behavior Checklist ? ages 1.5 to 5 (CBC-1,5/5), as well as Ankara Development Scanning Inventory, which requires clinical assessment in addition to self-report from the mother. Information about the families and the children was gathered by having the mothers fill out a ?Child and Family Information Form?. The study compared a group of 40 children of average age 35.5±5.92 months, which were admitted to neonatal intensive care unit, with a control group of 35 children of average age 34.31±7.07 months, which were not admitted to intensive care. The results of the study has indicated that the subjects in the research group had higher total problem scores in CBCL as well as in other subcategories including Internalizing (Emotionally Reactive, Anxious Depressed, Somatic Complaints, Withdrawn), Externalizing (Attention Problems, Aggressive Behavior), Sleep Problems and Other Problems, compared to the control group. Moreover, the two groups were compared based on subcategories of CBCL that allows for DSM IV based classification and it was identified that the research group had higher scores in each of Affective Problems, Anxiety Problems, Pervasive Development Problems, Attention Deficit/Hyperactivity Problems, Oppositional Defiant Problems categories compared to the control group, with a significant difference between the groups. Although the developmental analysis suggests a significant statistical difference between the experimental and control groups, it was identified that this difference can be attributed to variables of sex and consanguineous marriage.