Açık ve uzaktan öğrenmede mezun bilgi sistemlerinin geliştirilmesi: Anadolu Üniversitesi örneği
The development of alumni information systems in open and distance learning: Anadolu University sample
Yazar: ALİ İHSAN İBİLEME
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET FIRAT
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uzaktan Eğitim Ana Bilim  Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Anadolu Üniversitesi = Anatolian University ; Açıköğretim = Open education ; Açıköğretim sistemi = Open education systems ; Program geliştirme = Program development ; Sistem geliştirme = System development ; Sistem tasarımı = System design ; Tasarım tabanlı araştırma = Design based research ; Uzaktan eğitim = Distance education ; Web tasarımı = Web design ; Yaşam boyu öğrenme = Lifelong learning

Özet:
Kitlesel öğretim yapan, açık ve uzaktan öğrenme yoluyla öğretimi sürdüren kurumlarda mezunlara yönelik çalışmalar ve uygun mezun bilgi sistemlerinin geliştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Ulusal ve uluslararası düzeyde farklı kurumlarca mezunlara yönelik geliştirilen mezun bilgi sistemleri, mezun ağları, mezunlar birliği, kariyer destek sistemleri gibi farklı uygulamalar bulunmaktadır. Ancak alanyazın taraması sonucunda bu uygulamaların bilimsel araştırma süreçlerine uygun olarak değil çoğunlukla pratik çözümler ve kurum gereksinimleri doğrultusunda oluşturulduğu görülmüştür. Bu durum özellikle kitlesel öğretim yapan açık öğretim kurumlarında önemli bir problem olarak durmaktadır. Bu nedenle üç milyona yakın mezunu ve bir milyon aktif öğrencisiyle dünyanın en büyük üç üniversitesinden biri olan Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemi mezun bilgi sisteminin mezun talep ve ihtiyaçlarına uygun olarak tasarlanması bu tezin konusunu oluşturmaktadır. Bu kapsamda, tez araştırmasının amacı Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemi mezunlarına yönelik yaşam boyu öğrenme ihtiyaçları odağında iletişim ve etkileşimi sağlayacak bir mezun bilgi sistemi geliştirmek ve değerlendirmektir. Bu amaca uygun olarak tez çalışma tasarım tabanlı araştırma biçiminde desenlenmiştir. Tasarım tabanlı araştırma süreçlerinde üç aşamada veri toplanmıştır. İlk aşamada, sistemin hedef kitlesi olan 271 mezundan anket yoluyla, ikinci aşamada sistemin iyileştirilmesi için 10 açık ve uzaktan öğrenme alan uzmanından yarı yapılandırılmış görüşme yoluyla ve son aşamada sistemdeki eksikliklerin giderilmesi ve önerilerin tasarıma uygulanması amacıyla 1051 mezundan veri toplanmıştır. İyileştirme döngüsü içerisinde alınan görüş ve önerilere uygun olarak mezun bilgi sisteminde iyileştirmeler tamamlanmıştır. Ayrıca tez kapsamında yapılan çalışmalar çerçevesinde mezunlara yönelik yapılacak uygulama tasarımlarında ve ileride yapılabilecek araştırmalara yönelik öneriler sunulmuştur.
Anahtar Sözcükler: açık ve uzaktan öğrenme, yaşam boyu öğrenme, mezun bilgi sistemi, kurumsal aidiyet

Abstract:
It is of utmost importance to develop the appropriate alumni information systems for the graduates in the institutions that provide massive education through open and distance learning. There are different applications such as graduate information systems, graduate networks, alumni association, career support systems developed for graduates from different institutions at national and international level. However, as a result of the literature review, it has been seen that these applications are not based on scientific research processes but mostly on the basis of practical solutions and institution requirements. This situation is an important problem especially in the open education institutions that provide massive education. For this reason, designing an alumni information system of Anadolu University Open Education System, which is one of the three largest universities in the world with its three million graduates and one million active students, in accordance with the needs and requirements of the graduates is the subject of this master thesis. In this context, the aim of this thesis research is to develop and evaluate a alumni information system that will enable communication and interaction in the focus of lifelong learning needs for the graduates of Anadolu University Open Education System. For this purpose, the studies conducted in this thesis designed as design-based research. Data were collected in three stages in designed based research processes. In the first stage data collected from 271 graduates to develop the first design of alumni information system. In second stage data collected from 10 open and distance learning field experts for the improvement of the system. At final stage, data collected from 1051 graduates to eliminate the deficiencies in the system and apply the proposals to the design. Improvements in the alumni information system have been completed in accordance with the opinions and recommendations received within the improvement cycle. In addition, within the scope of the thesis, suggestions are given for the design of applications and future researches to be made for the graduates.
Keywords: open and distance learning, lifelong learning, alumni information system, alumni institutional loyalty