Süs bitkileri işletmelerinin üretim, ithalat, ihracat potansiyelinin belirlenmesi ve değerlendirilmesi: İzmir ili, küçük menderes havzası örneği
Determination and evaluation of the production, import and export potential of ornamental plants businesses: the case of İzmir province, Küçük Menderes basin
Yazar: MERT EVRENSAY
Danışman: PROF. DR. ERDOĞAN GAVCAR
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Küçük Menderes Havzası = Küçük Menderes Basin ; Süs bitkileri = Ornamental plants ; Tarım işletmeleri = Agricultural enterprises ; Tarımsal üretim = Agricultural production ; İhracat = Export ; İthalat = Import ; İzmir = Izmir ; İşletme sorunları = Operational problems

Özet:
Bu araştırmanın amacı; Küçük Menderes havzası içerisinde yer alan ilçelerdeki süs bitkileri sektörünün mevcut durumunu belirlemek ve buna bağlı olarak da ülkemizin en önemli süs bitkisi üretim merkezi olan İzmir ilindeki süs bitkileri işletmelerinin yapısı ve üretim olanaklarını tespit etmek, ithalat ve ihracat potansiyellerini karşılaştırarak ortaya koymak ve sektör sorunlarını belirleyerek bu sorunlara ilişkin bir takım çözüm önerileri ortaya koymaktır.
Araştırmada birincil verileri, örneklemeye giren 152 adet süs bitkisi işletmesiyle yapılan anket çalışması ve mülakatlar oluşturmaktadır. İzmir Valiliği, İzmir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü,  İzmir Tarım ve Orman İl Müdürlüğü web sayfalarından, Tarım ve Orman İlçe Müdürlüklerince hazırlanan raporlardan, Resmi Gazetelerden, Süs Bitkileri Üreticileri Alt Birliği, Süs Bitkileri ve Mamulleri İhracatçılar Birliği tarafından hazırlanan Sektör Raporlarından elde edilen veriler ile birlikte TÜİK verileri araştırmanın ikincil verileri olarak kullanılmıştır. Ayrıca,   konuya ilişkin çeşitli yayınlardan, tez ve makaleler ile internet araştırmalarından da yararlanılmıştır.
Çalışma sonucunda süs bitkileri sektöründe ciddi bir kayıt dışı üretimin var olduğu ve bunun da fiyat istikrarını sağlamada çok büyük bir sorun oluşturduğu belirlenmiştir. Diğer önemli bir sorunda sektör bazında veri karmaşasının olması, yeterli ve çeşit bazında istatistiki verinin bulunmamasıdır. Halen uygulamada olan "Bitki Pasaportu ve Operatör Kayıt Sistemi" süs bitkileri için yeterli değildir ve pek çok işletme sisteme kaydolmada ciddi sorunlar yaşamaktadır. Sektör üreticileri standart ve yerli tohumlukla üretim yaptıkları takdirde sektörün dış ticaretinde ciddi pazarlar elde edeceklerini ve artık bunun zaruri olduğunu ifade etmişlerdir. Sektörde uygulanan %18'lik KDV'nin çok yüksek olduğu, o nedenle de işletmelerin tamamının KDV indiriminin gerekliliğini savunduğu ve işletmelerin COVID-19 kapsamında yapılan %10'luk KDV indiriminin kalıcı olmasını istedikleri tespit edilmiştir. Sektör,  ciddi bir devlet desteği almadığı için finansal sorunlar yaşamaktadır. Sektör yoğun bir işgücüne sahip olmasına karşın kalifiye eleman bulmakta zorlanmaktadır. Sektör içindeki iletişimin iyi ve ya çok iyi durumda olduğu, birbiriyle sorun yaşamayan işletmelerin birlikte çalışma eğilimi gösterdiği ve bu işletmelerin ciddi bir oranla birlikte çalışmak istedikleri tespit edilmiştir. 
Süs bitkileri sektörünün ciddi bir şekilde büyüyüp ilerleyebilmesi, dış pazarlarda gerçekten söz sahibi olabilmesi için, yukarıda tespit edilen sorunların çözümü amacıyla; ilgili kamu kurum ve kuruluşları, özel ve tüzel işletmeler ve sektör paydaşları bir araya gelip, ortak çalışma gerçekleştirmeli, fikir birliği oluşturmalı, sektör bazında ciddi yol haritaları oluşturulmalı ve bunlar ivedilikle uygulamaya aktarılmalıdır. Ancak bu şekilde rekabetçi bir sektör haline gelebileceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: İzmir, süs bitkileri işletmeleri, tarımsal üretim, süs bitkileri ticareti, işletme sorunları ve önerileri

Abstract:
The purpose of this research; To determine the current situation of the ornamental plants sector in the districts within the Küçük Menderes basin and accordingly to determine the structure and production possibilities of the ornamental plants enterprises in the province of İzmir, which is the most important ornamental plant production center of our country, to compare their import and export potentials, determine the sector's problems and to propose some solutions to the problems.
The primary data in the research consists of a survey and interviews with 152 ornamental plant enterprises included in the sample. With the data obtained from the web pages of the Izmir Governorship, Izmir Provincial Directorate of Culture and Tourism, Izmir Provincial Directorate of Agriculture and Forestry, reports prepared by the District Directorates of Agriculture and Forestry, Official Gazettes, Sector Reports prepared by the Ornamental Plants Producers Sub-Union, Ornamental Plants and Products Exporters' Association. In addition, TUIK data were used as secondary data of the research. In addition, various publications, theses and articles on the subject and internet research were also used.
As a result of the study, it has been determined that there is a serious informal production in the ornamental plants sector and this creates a huge problem in ensuring price stability. Another important problem is that there is data confusion on the basis of the sector, and the lack of sufficient statistical data on the basis of variety. The "Plant Passport and Operator Registration System" that is still in effect is not sufficient for ornamental plants and many businesses have serious problems in registering to the system. Sector producers stated that if they produce with standard and domestic seeds, they will gain serious markets in the foreign trade of the sector and this is now essential. It has been determined that the 18% VAT applied in the sector is very high, therefore all of the businesses advocate the necessity of VAT reduction and the businesses want the 10% VAT reduction made within the scope of COVID-19 to be permanent. The sector is experiencing financial problems as it does not receive serious government support. Although the sector has a dense workforce, it has difficulty in finding qualified personnel. It has been determined that the communication within the sector is in good or very good condition, businesses that do not have problems with each other tend to work together, and that these businesses want to work together with a serious rate.
In order for the ornamental plants sector to grow and progress seriously and to have a real say in foreign markets, in order to solve the problems identified above; relevant public institutions and organizations, private and legal enterprises and sector stakeholders should come together, carry out joint work, create a consensus, create serious road maps on the basis of the sector, and these should be put into practice immediately. However, it is thought that it can become a competitive sector in this way.
Keywords: İzmir, ornamental plants businesses, agricultural production, ornamental plants trade, business problems and suggestions