Liderlik stilinin ve liderlik yoğunluğunun örgüt kültürüne etkisinin incelenmesi
Examining the effect of leadership style and leadership intensity on organizational culture
Yazar: AHMET ALİREİSOĞLU
Danışman: PROF. DR. MÜNEVVER ÇETİN
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Lise öğretmenleri = High schools teachers ; Okul yöneticileri = School administrators ; Ölçekler = Scales ; Örgüt kültürü = Organizational culture ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırma, "Liderlik Stilinin ve Liderlik Yoğunluğunun Örgüt Kültürüne Etkisinin İncelenmesi" amacıyla yapılan nicel bir çalışmadır. Bu incelemede, nicel araştırma yöntemlerinden karşılaştırmalı ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır.
Bu araştırmanın evrenini, 2018-2019 eğitim öğretim yılında İstanbul Anadolu Yakası sınırları içerisinde bulunan ortaöğretim kademesindeki okullarda görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Bu araştırma, 261'i erkek, 383'ü kadın öğretmenden oluşan 644 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir.
Araştırmada kullanılan verileri toplamak için, öğretmenlere ait bazı demografik bilgileri belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Ayrıca farklı araştırmacılar tarafından geliştirilen "Örgüt Kültürü Ölçeği", "Liderlik Yoğunluğu Ölçeği" ve "Liderlik Tarzı Davranış Ölçeği" kullanılmıştır. Ölçekler dijital ortamda hazırlanarak ilçe milli eğitim müdürleri aracılığı ile öğretmenlere ulaştırılmış aynı şekilde öğretmen whatsapp gruplarından Google form üzerinden toplanmıştır.
Örgüt içerisindeki kültürün yönetimin uyguladığı sitile göre şekil aldığı ve bu doğrultudaki etki ile biçimlendiği öğretmen algılarında ortaya çıkmıştır. Aynı şekilde okulda olan liderlik yoğunluğunun var oluşunu sağlayan da liderlik sitillerinin etkisi ile örgüt kültürünün varlığıdır. Liderlik yoğunluğunun ortaya çıkmasında örgüt kültürü ve liderlik sitilleri etkin olma durumunu birlikte paylaşmaktadırlar. Örgüt kültürünün arabulucu etkisi ile ortaya çıkan durum ise liderlik sitillerinin liderlik yoğunluğunun örgütteki oluşumuna örgüt kültürü üzerinden dolaylı bir şekilde etki ettiğidir.
Araştırmada bağımsız değişkenler olan öğretmenlerin demografik özellikleri olan yaş, cinsiyet, medeni durum, öğrenim durumu, kurumda çalışma süresi, yönetici ile çalışma süresi, mesleki kıdem durumlarının araştırmanın bağımlı değişkenleri olan Liderlik Stili, Liderlik Yoğunluğu ve Örgüt Kültürünün Alt Boyutları ile karşılaştırılmalı sonuçları ortaya çıkarılmıştır.
Elde edilen sonuçlarla araştırmanın eğitim ortamları için geçerli olan liderlik, kültürel biçimlenme, liderlik yoğunluğu alanlarında özgün bir çalışma olduğu ifade edilebilir.
Bu açıdan bakıldığında uygulayıcıların, okul yöneticilerinin, politika yapıcılarının; gelecekteki öğretim politikalarının oluşturulması aşamasında; araştırmanın sonuçlarını göz önünde bulundurmalarının eğitim ve öğretimin geleceği açısından önemli olduğu düşüncesi ile Örgüt Kültürü, Liderlik Stillleri ve Liderlik Yoğunluğu seviyelerinin eğitim örgütlerinde yer alan farklı etkenlerin sonuçları doğrultusunda ortaya çıkarılması yönünde çalışmalar yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Örgüt Kültürü, Liderlik Stili, Liderlik Yoğunluğu, Okul Yöneticileri, Öğretmenler

Abstract:
This study is a quantitative study conducted for the purpose of "Investigation of the Effect of Leadership Style and Leadership Intensity on Organizational Culture". In this research, comparative relational screening model, which is one of the quantitative research methods, was used.
The universe of this research is teachers working in secondary schools within the borders of the Anatolian Side of Istanbul in the 2018-2019 academic year. This research was carried out with 644 participants, 261 of whom were male and 383 of which were female teachers.
In order to collect the data used in the research, "Personal Information Form" developed by the researcher was used to determine some demographic information belonging to the teachers. In addition, "Organizational Culture Scale", "Leadership Intensity Scale" and "Leadership Style Behavior Scale" developed by different researchers were used. The scales were prepared digitally and delivered to teachers through the district national education directors, and they were collected via Google form from teacher whatsap groups.
It has been revealed in the perceptions of teachers that the culture within the organization is shaped according to the style applied by the administration and shaped by the effect in this direction. Likewise, it is the existence of organizational culture with the effect of leadership styles that ensures the existence of leadership intensity in the school. In the emergence of leadership density, organizational culture and leadership styles share their effectiveness together. The situation that emerged with the mediator effect of the organizational culture is that the leadership styles indirectly affect the formation of the leadership density in the organization through the organizational culture.
In the study, the results of the demographic characteristics of teachers, which are independent variables, such as age, gender, marital status, educational status, duration of work in the institution, duration of working with the manager, professional seniority status, and sub-dimensions of Leadership Style, Leadership Intensity and Organizational Culture, which are the dependent variables of the research, were revealed.
With the results obtained, it can be stated that the research is an original work in the areas of leadership, cultural formation, and leadership intensity that are valid for educational environments.
In this respect, it is important for the future of education and training that practitioners take this situation into account during the formation of future educational policies of school administrators. In this context, it is recommended to conduct studies according to the perceptions of Organizational Culture, Leadership Styles and Leadership intensity levels in all educational organizations.

Keywords: Organizational Culture, Leadership Style, Leadership Intensity, School Administrators, Teachers