Vitiligo hastalarında serum kalprotektin seviyesinin kontrol grubu ile karşılaştırılması ve hastalık ile ilişkisi
Comparison of serum calprotectin levels in Vitiligo patients with the control group and its relationship with the disease
Yazar: TUĞBA ATAK
Danışman: PROF. DR. SELDA PELİN KARTAL
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Şehir Hastanesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Dermatoloji = Dermatology

Özet:
Amaç: Vitiligo, melanosit kaybı sonucu gelişen, deri ve mukozaları tutabilen, iyi sınırlı, depigmente makül veya yamalarla karakterize kazanılmış bir hastalıktır. Hastalığın patogenezi tam olarak aydınlatılamamış olup birçok hipotez öne sürülmüştür. Bunlar arasında genetik yatkınlık, melanositlerin otoimmün mekanizmalarla yıkımı, immün tolerans mekanizmalarındaki başarısızlık, oksidatif stres ön plana çıkmaktadır. Otoimmün hipotezde, dentritik hücreler ve sitotoksik T hücrelerin melanosit yıkımından sorumlu olabileceği üzerinde durulmaktadır.
Kalprotektin; nötrofil, monosit, dentritik hücrelerinden salgılanan, sitokin reseptör düzenlenmesinde ve reaktif oksijen radikallerinin üretiminde etkisi olan bir proteindir. Çeşitli inflamatuar ve otoimmün hastalıkların patogenezi için araştırma konusu olmuştur.
Bu çalışmada vitiligo hastalarının serumlarında kalprotektin seviyeleri araştırılarak vitiligo etyopatogenezindeki rolünün incelenmesi amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem: Deri ve zührevi hastalıklar polikliniğine başvurmuş, bilinen otoimmün hastalığı olmayan 44 vitiligo hastası ve 36 sağlıklı kontrol çalışmaya dahil edildi. Hasta grubu, Vitiligo Alan Şiddet İndeksi (VASİ) ve Vitiligo Hastalık Aktivite Skoru (VIDA) kullanılarak değerlendirildi. Serum kalprotektin seviyeleri ELİSA yöntemi ile ölçüldü. Elde edilen değerler kontrol grubu ile karşılaştırılıp hastaların demografik özellikleri, deri fototipleri, hastalık tipi, hastalık skorları, hastalık süresi, başlangıç yaşı ile arasındaki ilişki değerlendirildi.

Bulgular: Çalışmamıza 44 vitiligo (31 erkek, 13 kadın) hastası ile cinsiyet ve yaş açısından benzer olan 36 sağlıklı kontrol (25 erkek, 11 kadın) dahil edildi. Hasta grubunda ortanca serum kalprotektin düzeyi 454.08 pg/ml (41.19-873.41), kontrol grubunda ise ortanca serum kalprotektin düzeyi 223.17 pg/ml (44.88-1044.43) idi. Serum kalprotektin düzeyi hasta grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksekti (p=0.016). Hastaların serum kalprotektin düzeyleri ile deri fototipleri ve hastalık tipi arasında bir fark yoktu. Hastalarda serum kalprotektin düzeyi ile VASI, VIDA skorları, hastalık süresi, yaş, hastalık başlangıç yaşı ile arasında korelasyon ilişkisi saptanmadı (p˃0,05).

Sonuç: Çalışmamızın sonucuna göre hasta grubunda serum kalprotektin düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu. Bu sonuç, kalprotektinin vitiligo patogenezinde rol oynayabileceğini düşündürdü.

Kısa Özet: Vitiligo hastalarında; nötrofil, monosit, dentritik hücrelerinden salgılanan reaktif oksijen radikallerinin üretiminde etkisi olan kalprotektinin serum düzeyleri ölçülerek hastalık patogenezinde rolü olup olmadığı araştırıldı. Hasta grubunda serum kalprotektin düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek tespit edildi ve hastalık patogenezinde rolü olabileceği kanısına varıldı.

Anahtar kelimeler: Vitiligo, Kalprotektin, S100A8/A9 proteini

Abstract:
Aim: Vitiligo is an acquired disease affecting skin and mucous membranes. It is characterized by well-circumscribed, depigmented macules or patches that develops as a result of loss of melanocytes. The pathogenesis of the disease has not been fully elucidated and there are many hypotheses regarding it. Among these, genetic predisposition, destruction of melanocytes by autoimmune mechanisms, failure in immune tolerance mechanisms, oxidative stress are more prominent. In the autoimmune hypothesis, it is emphasized that dendritic cells and cytotoxic T cells may be responsible for melanocyte destruction.
Calprotectin is a protein secreted from neutrophils, monocytes, and dendritic cells, which has an effect on cytokine receptor regulation and the production of reactive oxygen radicals. It has been the subject of research for the pathogenesis of various inflammatory and autoimmune diseases.
In this study, it was aimed to investigate the role of calprotectin in the vitiligo etiopathogenesis by measuring calprotectin serum levels in vitiligo patients and comparing them with the control group.

Material and Methods: 44 vitiligo patients with lack of autoimmune disease and 36 healthy controls were involved in the study. Patients were scored according to Vitiligo Area Scoring Index (VASI) and Vitiligo Disease Activity Score (VIDA). Serum calprotectin levels were measured by ELISA method. The results were compared with the control group, and the relationship between patients' demographic characteristics, skin phototypes, disease type, disease scores, disease duration, and age at onset were evaluated.

Results: Our study included 44 vitiligo (31 male, 13 female) patients and 36 healthy controls (25 males, 11 females) who were similar in terms of gender and age. The median serum calprotectin level was 454.08 pg/ml (41.19-873.41) in the patient group, and the median serum calprotectin level was 223.17 pg/ml (44.88-1044.43) in the control group. Serum calprotectin level was significantly higher in the patient group than in the control group (p=0.016). There was no statistically significant difference between the patients' serum calprotectin levels, skin phototypes and disease type. No correlation was found between serum calprotectin level and VASI, VIDA scores, disease duration, age, age of onset of disease (p˃0.05).

Conclusion: According to the results of our study, serum calprotectin levels in the patient group were found to be significantly higher than in the control group. This result suggested that calprotectin might play a role in the pathogenesis of vitiligo.
Short Summary: Serum levels of calprotectin, which is secreted from neutrophils, monocytes, and dendritic cells and has an effect on the production of reactive oxygen radicals, were measured in vitiligo patients to investigate whether calprotectin play a role in the pathogenesis of the disease. Serum calprotectin levels were found to be significantly higher in the patient group compared to the control group, and it was concluded that it might have a role in the pathogenesis of the disease.

Keywords: Vitiligo, Calprotectin, S100A8/A9 protein