Domates bitkisinde pamuk kök-ur nematodu Meloidogyne incognita (Kofoid & White, 1919) Chitwood, 1949 (Rhabditida: Meloidogynidae)' ya karşı bazı arbusküler mikorizal fungusların (AMF) ve rizobakterilerin (PGPR) etkinliklerinin araştırılması
Investigation of the efficacy of certain arbuscular mycorrhizal fungi (AMF) and rhizobacteria (PGPR) against cotton root-knot nematode, Meloidogyne incognita (Kofoid & White, 1919) Chitwood, 1949 (Rhabditida: Meloidogynidae) in tomato plants
Yazar: AYTEN ÖZAY
Danışman: PROF. DR. GALİP KAŞKAVALCI
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Entomoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, iklim odası koşullarında yetiştirilen domates bitkilerinde
Pamuk kök-ur nematodu Meloidogyne incognita (Kofoid & White, 1919)
Chitwood, 1949' ya karşı bazı arbusküler mikorizal fungus (AMF)'ların ve bitki
gelişimini teşvik eden rizobakteriler (PGPR)'in kullanım olanakları araştırılmıştır.
Denemede Glomus ve Gigaspora cinsi mikorizal funguslar içeren ticari mikrobiyal
gübreler (Endo Root Soluble® ve Shubhodaya®) ile içeriğinde Pseudomonas ve
Bacillus cinsi rizobakteriler bulunan bazı toprak kaynaklı patojenlere ruhsatlı
Serenade® (Bacillus subtilis QST 713) ve Cedriks® (Pseudomonas fluorescens Pf1)
ticari biyopreparatları kullanılmıştır. Endo Root Soluble preparatı tohum kaplama,
Shubhodaya preparatı ise kotiledon yaprak dönemindeki fidelere içirme şeklinde
uygulanmıştır. Mikoriza ve rizobakteri preparatları tek başlarına ve kombinasyonlar
halinde uygulanmıştır. Deneme 13 karakter ve 15 tekerrürlü olarak kurulmuştur.
Uygulamaların M. incognita üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla köklerdeki
urlar Zeck skalasına göre değerlendirilmiş ve yumurta kümeleri sayılmıştır.
Deneme sonunda nematodların üreme oranını hesaplamak amacıyla, topraktaki
ikinci dönem M. incognita larvaları sayılmıştır. Ayrıca uygulamaların bitki gelişimi
üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla; kök ve yeşil aksam kuru-yaş ağırlıkları,
kök uzunluğu, kök gelişimi, haftada bir yapılan uzunluk ölçümleri ve yaprak
sayımları ile değerlendirilmiştir. Köklerdeki mikorizal kolonizasyonun
belirlenmesi için mikorizalı karakterlere kök boyama işlemi yapılmıştır.
Deneme sonunda domates bitkilerinin köklerindeki urlanma Zeck skalasına
göre değerlendirildiğinde; en az urlanma ERS + Serenade (2.33) uygulamasında,
en fazla urlanma ise sadece nematod uygulaması yapılan pozitif kontrolde (5.80)
görülmüştür. Bu sonuçlar ile tohum kaplama şeklindeki mikoriza uygulamasının
Bacillus subtilis içerikli bakteri biyopreparatıyla birlikte kullanımının kökteki ur
oluşumu üzerinde önemli bir etki (%59.83) gösterdiği belirlenmiştir. Topraktaki
ikinci dönem larva (J2) sayılarına bakıldığında en yüksek değer tek başına
uygulanan Cedriks preparatında (8859.73), en az J2 sayısı ERS + Cedriks
uygulamasında (3845.27) saptanmıştır. Pozitif kontrolde ise Cedriks ve ilaçlı
kontrol (7262.07) uygulamalarına kıyasla daha az J2 sayısı (7228.07) görülmüştür.
Bu değerlere göre, topraktaki J2 sayısı üzerinde mikoriza ve rizobakteri
kombinasyonu, tek başına bakteri uygulamasından daha iyi bir etki göstermiştir.
Domates bitkilerinin köklerindeki yumurta kümesi sayılarına bakıldığında, en az
yumurta kümesi oluşumu Shubhodaya + Cedriks (222.93) uygulamasında, en
yüksek yumurta kümesi oluşumu ise pozitif kontrolde (403.40) görülmüştür.
Kökteki yumurta kümesi oluşumu üzerinde mikoriza ve bakteri preparatlarının
kombinasyonları şeklindeki uygulamalar ilaçlı kontrol ve tek başına rizobakteri
uygulamalarına kıyasla daha başarılı sonuçlar göstermiştir.
Tek başına AMF uygulamaları ile AMF+PGPR şeklindeki uygulamalar, tek
başına yapılan PGPR uygulamalarına kıyasla bitki gelişim parametreleri üzerinde
daha iyi etki göstermiştir.

Anahtar sözcükler: Bacillus subtilis, Domates, Meloidogyne incognita,
Mikorizal fungus, Pseudomonas fluorescens, Rizobakteri

Abstract:
In this study, the potential use of certain arbuscular mycorrhizal fungi (AMF)
and plant growth-promoting rhizobacteria (PGPR) against the root-knot nematode
Meloidogyne incognita (Kofoid & White, 1919) Chitwood, 1949, was investigated
in tomato plants grown under climate chamber conditions. Commercial microbial
fertilizers containing mycorrhizal fungi from the genera Glomus and Gigaspora
(Endo Root Soluble® and Shubhodaya®) and commercial biopreparations licensed
for soilborne pathogens, Serenade® (Bacillus subtilis QST 713) and Cedriks®
(Pseudomonas fluorescens Pf1), were used. The Endo Root Soluble preparation was
applied via seed coating, while the Shubhodaya preparation was administered by
drenching to seedlings at the cotyledon leaf stage. Mycorrhizal and rhizobacterial
preparations were applied both individually and in combinations. The experiment
was designed with 13 parameters and 15 replicates. To determine the effects of the
treatments on M. incognita, root galls were evaluated using the Zeck scale, and the
number of egg masses was counted. At the end of the trial, the reproduction rate of
nematodes was calculated by counting the second-stage juveniles (J2) of M.
incognita in the soil. Additionally, to assess the effects of the treatments on plant
growth, parameters such as root and shoot fresh and dry weights, root length, root
development, weekly length measurements, and leaf counts were recorded. Root
staining procedures were performed to determine mycorrhizal colonization in the
At the end of the experiment, when root galling on tomato plants was
evaluated according to the Zeck scale, the least galling was observed in the ERS +
Serenade treatment (2.33), while the most galling occurred in the positive control,
where only nematodes were applied (5.80). These results revealed that the
application of mycorrhiza via seed coating, in combination with the bacterial
biopreparation containing Bacillus subtilis, had a significant impact on reducing
root gall formation (59.83%).
Regarding the number of second-stage juveniles (J2) in the soil, the highest
value was recorded in the Cedriks-only treatment (8,859.73), while the lowest J2
count was observed in the ERS + Cedriks treatment (3.845.27). In the positive
control, the J2 count (7.228.07) was lower than those of the Cedriks and chemical
control treatments (7.262.07). These findings indicate that the combination of
mycorrhiza and rhizobacteria had a better effect on reducing soil J2 counts
compared to the single application of rhizobacteria.
When the number of egg masses in the roots of tomato plants was evaluated,
the lowest egg mass formation was observed in the Shubhodaya + Cedriks treatment
(222.93), while the highest was recorded in the positive control (403.40).
Applications combining mycorrhiza and bacterial preparations demonstrated more
successful results in reducing egg mass formation in the roots compared to the
chemical control and single rhizobacteria applications.
Single AMF applications and AMF + PGPR combinations showed better
effects on plant growth parameters than the single PGPR treatments.

Keywords: Bacillus subtilis, Tomato, Meloidogyne incognita, Mycorrhizal
fungi, Pseudomonas fluorescens, Rhizobacteria