Yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin kullandıkları hitap biçimleri
The address forms which are used by people who learn Turkish as a foreign language
Yazar: FATMA KARAALİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. FUNDA UZDU YILDIZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil eğitimi = Language education ; Hitaplar = Addressing ; Kültürel farklılık = Cultural difference ; Türkçe = Turkish ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Yabancı dil eğitimi = Foreign language education ; Yabancı dil öğrenimi = Foreign language learning

Özet:
Hitaplar kültürel özelliklerle şekillenmiş, nezaket, saygı unsurlarını barındıran,
toplumsal olgulardan etkilenen ve bu olgularla değişen, dönüşen kimi zaman iletişimin
başlatıcısı durumunda olan dilsel yapılardır. Muhatabın dikkatini çekme, muhataplar arası
ilişkiyi yansıtma, iletişimi devam ettirme, ilişkileri güçlendirme vb. pek çok işlevi olan hitaplar
nitelik ve nicelik bakımından tüm dillerde kültürün de etkisiyle farklılaşmaktadır. Hitapların
kültürlerde dolayısıyla dillerde kullanımında farklılıkların olması, kültürlerarası etkileşim
durumlarını etkilemektedir. Yabancı/İkinci dil olarak Türkçe öğrenmek amacıyla Türkiye'ye
gelen öğreniciler gerek sınıf arkadaşlarıyla gerekse de hedef kültürden bireyler ile iletişime
geçmekte, kültürlerarası etkileşim durumları yaşanmaktadır. Hitapların bireyler arası
iletişimde oynadığı önemli rol nedeniyle bu çalışmada, yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin
farklı bağlamlarda kullandıkları hitap biçimlerini tespit etmek amacıyla gönüllü 89
katılımcıyla yüz yüze yapılandırılmış görüşmeler yapılmış ve bulgular betimsel analiz ile
değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonucunda yaş, cinsiyet, anadil özelliklerinin ve kültürel
farklılıkların yabancı/ikinci dil olarak Türkçe öğrenenlerin kullandıkları hitap biçimlerinde
etkisi olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Sözcükler: Hitap biçimleri, kültürel farklılıklar, yabancı dil olarak Türkçe öğretimi.

Abstract:
Addresses are linguistic structures that are shaped by cultural features, containing
elements of politeness and respect, influenced by social phenomena, change and transform
with these phenomena, sometimes the initiator of the communication. They attract the
attention of the interlocutor, reflect the relationship between the interlocutors, maintain
communication, strengthen relationships, etc. Speeches with many functions differ in all
languages in terms of quality and quantity, which is due to the respective culture. The fact that
there are differences in the use of addresses in cultures and thus in languages has an impact on
intercultural interaction situations. Learners who come to Turkey to learn Turkish as a
foreign/second language communicate with their classmates as well as with people from the
target culture and experience intercultural interaction. In this study, structured face-to-face
interviews were conducted with 89 volunteer participants to identify the forms of address used
by learners of Turkish as a foreign language in different contexts, as address plays an important
role in interpersonal communication. As a result of the research, it was found that age, gender,
native language characteristics and cultural differences have an impact on the forms of address
used by individuals who are learning Turkish as a foreign/second language.

Keywords: Address terms, cultural differences, teaching Turkish as a foreign language.