Doğu Roma imparatorluğu kaynaklarında geçen Türkçe kelimeler ve ibareler (12. yüzyıla kadar)
Turkic language elements in eastern Roman Empire sources (Until the 12th century)
Yazar: ALİ EKBER SAYIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZCAN TABAKLAR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eski Çağ Dilleri ve Kültürleri = Ancient Linguistics and Cultures ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Bulgaristan Türk ağızları = Bulgarian Turkish dialects ; Eski Türkçe = Old Turkish ; Grekçe = Greek ; Kelimeler = Words ; Roma İmparatorluğu = Roman Empire

Özet:
Bütün bir insanlığın tarihinde varolan ve varolmuş birçok kültür; ekonomik, sosyal coğrafî ve 
benzeri nedenlerden dolayı birbirleriyle tabiî olarak etkileşim halinde olmuşlardır. Yazı ile beraber takibi daha mümkün olan kültür temaslarının uçsuz bucaksız bozkırlarda yaşayan Türkler için aynı şekilde neredeyse sayısız olduğu görülür. Başta Çin, Tibet, Pers gibi komşu oldukları kültürlerle daha belirgin temasları olduğu söylenilebilir. Türkler'in erken komşu oldukları kültür sahalarıyla içtimaî temasları olduğu kadar, daha sonraları etkileşime geçecekleri Grekler ile de karşılıklı birçok ilişkileri olmuştur. Kaynaklara bakıldığında Türkler'in ve Grekler'in tanışıklığı çok eskilere dayanmaktadır. Heredotos ile M.Ö 500 yıllarına kadar indirilebilecek bir yazılı kültür kanonunun içerisinde ahfadı olacakları topluluklar bahsedilirken dolaylı olarak önce işaret olunmuşlar sonrasında doğrudan bahis konusu olarak metinlerin büyük bir kısmını işgal etmişlerdir. Filoloji açısından ise dil verimleri başta olmak üzere akademik olarak neredeyse kimse Grek ve Türk dillerinin erken dönem temasları ve kayıtları meselesine dikkatle eğilmemiş hatta çoğu zaman göz önüne dahi almamıştır. Dolayısıyla bu çalışmanın ana motivasyonu Grek kaynaklarındaki Türkçe ve Türk dili ile olan münasebetleridir.Yazı verimlerinin oluşturulduğu Roma'nın yahut en azından doğu kısmının yine merkezî ( = oικουμένη ) bir yaklaşım ile yazılı kavramların daha oturmuş ve uzun süreli kullanımlara sarf edilecek olan, üslup kökenlerini Ege'de bulan uzun bir yazılı geleneği devam ettirmesi çeşitli kayıtlarn ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Şüphesiz çokça başka dillerden olan unsurlar da kaydedilmiştir. Bu kayıtlardan Türkçe ve dahil olabileceği Altay unsurları bizim tezimizin ana konusu seçilmiştir.

Abstract:
Many cultures that had existed and have been existed in the history of all humanity; They naturally interacted with each other for various reasons such as economic, social and geographical reasons. It is seen that the cultural contacts which are more possible to follow with the writing almost innumerable for the Turks living in the vast steppes. It can be said that they had more specific contacts with their neighboring cultures such as China, Tibet and Persia. The Turks had many mutual relations with the Greeks as well as with the cultural areas they were early neighbors. The acquaintance of Turks and Greeks dates back to ancient times. While talking about the communities that they will be descended from in a canon that can be started araound 500 B.C. with Herodotos, in the beginings they were indirectly pointed out and then occupied a large part of the texts as a direct subject. In terms of philology, almost no one paid attention to the issue, especially language contact, and often even did not take it into account. The fact that the Rome, or at least the eastern part, continues a long written tradition with a centralistic ( = oικουμένη ) approach, which will be used for more settled and longterm uses, and which finds its characteristic origins in the Aegean region ıt has caused many records to emerge. Almost undoubtedly, elements from other languages were also recorded. Besides of these records, Turks and the Altaic elements that it may be included in were chosen as the main subject of our thesis.