Sa'd b. Ubâde ve Kays b. Sa'd'ın hayatı ve siyasi mücadelesi
The life of Sa'd b. Ubâde, who was the first caliph candidate of Muslims and the life of his son Kays and their political struggles
Yazar: MEHMET KURT
Danışman: PROF. DR. İRFAN AYCAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Din = Religion ; Tarih = History
Dizin: Biyografi = Biography ; Kays b. Sa'd = Kays b. Sa'd ; Sa`d bin Ubade = Sa`d bin Ubade ; İslam tarihi = Islamic history

Özet:
Ensar'ı oluşturan Medineli Arap kabilelerinden Hazrec'in alt kolu olan Said oğulları kabile reisinin çocuğu olan Sa'd b. Ubâde çok iyi eğitim almıştır. Okuma, yazma, atıcılık ve yüzmede ender olarak yetişen, kendi zamanında "el-Kamil" olarak isimlendirilen kişilerden biridir. İkinci Akabe Biatına katılmış ve Hz. Peygamber tarafından Nâib seçilmiştir. Bu tarihten itibaren samimi bir Müslüman olarak İslam'a hizmet etmiş, Hz. Peygamber'in istişare heyeti içerisinde yeri almıştır. Ancak Cahiliye döneminden gelen, kabilesine her şartta sahip çıkma ve Evs kabilesiyle rekabet etme anlayışından vaz geçememiştir. Sa'd b. Ubâde bu anlayışını Hz. Peygamber devrinde meydana gelen bazı olaylarda kabilesini ve mensuplarını tutarak ortaya koymuştur. Hz. Peygamber'in vefatından hemen sonra Müslümanların ilk halife adayı olmuş ve iyi bir iş yapmıştır. Ancak zamanlama hatası yapmış, bu olayda da kabilecilik anlayışından kurtulamamış, bu anlayışta konuşmuş ve davranmıştır. Halifelik seçimini kaybetmiştir. Bu durum psikolojisine ağır gelmiş, bu nedenle Havran'a hicret etmiştir. Ölünceye kadar Havran'da yaşamış ve hiçbir nifak ve siyasi faaliyet girişiminde bulunmamıştır. 14/635 tarihinde Havran'da vefat etmiştir. 
Sa'd b. Ubâde'nin oğlu Kays Medine'ye gelişinden vefatına kadar Hz. Peygamber'in koruma hizmetinde bulunmuştur. Kendisi Arap dehalarındandır. Hz. Ali'nin hilafetine kadar sakin yaşamış, hiçbir siyasi faaliyette bulunmamıştır. Hz. Ali'yi desteklemiş, onun devrinde Mısır valisi olmuş daha sonra azledilirmiştir. Sonra da Hz. Ali'nin başkomutanı olmuş ve onunla tüm savaşlarına katılmıştır. Hz. Ali'nin öldürülmesinden sonra oğlu Hz. Hasan'a biat etmiştir. Siyasi tüm faaliyetlerinde dürüstlükten, sadakatten ve cesaretten ayrılmamıştır. Hz. Hasan'ın Muaviye'yle anlaşmasından sonra Muaviye, Kays'ın istediği şartlarda anlaşmasını kabul etmiştir. Kays, anlaşmadan sonra Medine'ye dönmüş ve 60/680 tarihinde ölünceye kadar burada yaşamıştır.

Abstract:
Sa'd b. Ubadah who was the son of tribal leader of Sons of Said, the lower arms of Hazrec tribe, lived in the Arabian Peninsula and generated people from Medina who helped immigrated Muslims, was well-educated. He was one of the rare people who was very expert in reading, writing, shooting, swimming and regarded as being al-Kāmil during his time. He attended the second pledge of Aqaba allegiance and was chosen as Naib by Prophet Muhammad (on whom be Peace). Since then, he served Islam as a devoted Muslim and took his place at credentials committee of the Prophet Muhammad. Nevertheless, he did not give up the conception of protecting his tribe at all costs and rivaling Evs tribe dated back to the period of Age of Ignorance. Sa'd b. Ubadah indicated this conception through siding his own tribe and members of the tribe in some incidents during the exact period of the Prophet Muhammad. He was the first to become caliph of Muslims immediately after the demise of the Prophet Muhammad and he did well on this. However, he displayed timing failure and did not succeed in giving up tribal conception by speaking and acting according to this conception. Ultimately, he lost caliph's election. This situation was heavy for his psychological condition and migrated to Havran for that matter. He lived in Havran until his death and did not attempt any kind of disunion or political activity. He died in Havran on 14/635.
Kays, son of Sa'd b. Ubadah, served as the lifeguard of Prophet Muhammad from the time of his coming to Medina until his death. He was one of the Arab Geniuses. He lived peacefully until the caliphate of Ali b. Abu Talib and was not involved in any political activity. He supported Ali. He became the governor of Egypt in his time and was dismissed later. After that, he became the commander-in-chief of Ali and was engaged in all battles together with him. He did not give up honesty, loyalty and courage in all his political activities. Following Hasan's agreement with Muaviye, Muaviye accepted the agreement under the terms demanded by Kays. After the agreement, he returned to Medina and lived there until his death in 60/680.