Antalya/Boğazkent'te acrocephalus cinsine ait kuş türlerinin göç fenolojilerinin araştırılması
A study of migration fenologies of bird species in acrocephalus genus in Antalya/Boğazkent
Yazar: HATİCE ÖZNUR SOLAK
Danışman: PROF. DR. ALİ ERDOĞAN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Türkiye önemli kuş göç yollarının geçtiği bir bölge olmasına karşın göç hareketleri ile ilgili yapılan çalışmalar son derece sınırlıdır. Türkiye?de halkalama çalışmalarının yaygınlaşmasıyla birlikte son yıllarda ötücü kuş türlerinin göçleriyle ilgili akademik çalışmalar ve farklı araştırmalar yapılmaya başlanmıştır. Bu çalışmada, Acrocephalus cinsine ait dört farklı kuş türünün, Antalya/Boğazkent?teki 2011 yılı sonbahar (15 Ağustos-8 Ekim) ve 2012 ilkbahar (15 Mart-19 Nisan) dönemlerindeki göç hareketleri araştırılmıştır. Araştırmada kuşların yakalanmasında Japon (sis) ağları kullanılmış, yakalanan kuşlar bacak kalınlıklarına göre uygun alüminyum halkalarla halkalanmış; kanat uzunluğu, 3. el uçma tüyü uzunluğu ölçümünde metal cetvel, ağırlık tartımında 0,1 gr hassasiyette Tangent marka elektronik terazi kullanılmıştır, yağ ve kas miktarı da belirlenen kuşlar daha sonra doğaya serbest bırakılmışlardır. Araştırmada, Acrocephalus cinsine ait Büyük kamışçın (Acrocephalus arundinaceus), Çalı kamışçını (A. palustris), Kındıra kamışçını (A. schoenobaenus), Saz kamışçını (A. scirpaceus) türleri yakalanıp halkalanmıştır. Türlerin sonbahar ve ilkbahar göç zamanları belirlenmiş, tür içi eşeysel farklılıkları olup olmadığını belirlemek amacıyla morfometrik ölçümler de (kanat uzunluğu ve 3. el uçma tüyü uzunluğu) alınmış, ağırlık, yağ ve kas durumları ile birlikte göç takvimleri belirlenmiştir. Buna göre; Büyük kamışçın ve Saz kamışçınının Ağustos sonu sonbahar göçlerine başlayıp, Büyük kamışçın Eylül ortasında göçünü sonlandırırken Saz kamışçınının Eylül sonunda göçünü sonlandırdığı tespit edilmiş, Kındıra kamışçınının Ağustos sonu ve Çalı kamışçınının ise Eylül başı göçüne başlayıp, her iki türün de Eylül sonu göçünü sonlandırdığı bulunmuştur. İlkbahar göçünde ise Büyük kamışçın Nisan ayı başında göçüne başlarken Saz kamışçını Mart ayı sonuna doğru başlamakta olup her iki tür Nisan ayı ortalarında göçünü tamamlamaktadır. Ayrıca Büyük kamışçın ve Saz kamışçınında sonbahar ve ilkbahar göç döneminde ağırlıkları bakımından istatistiksel anlamda farklılık olduğu sonucuna varılmıştır. Sonbahar döneminde halkalanan bireylerin ağırlık, yağ ve kas durumlarının ilkbahara kıyasla daha yüksek olduğu görülmüştür. Çalışma süresince Acrocephalus cinsine ait türlerle birlikte toplamda 35 farklı türden 627 bireye `Turkey? halkası takılmıştır.

Abstract:
Although Turkey is located on a crossroad of migration roads of many bird species, there have been relatively limited study upon the migration behaviors of these bird species. However, with the improvement in bird ringing in recent years both academic and amateur studies on passerines have become more common. This study covers the migratory movements in Boğazkent/Antalya in the fall of 2011 (from 15th of August till 8th of October) and spring 2012 (from 15th of March till 19th of April) for four species of the genus Acrocephalus. Individuals were caught by mist nets and ringed accordingly. Wing length and 3rd primer length were measured and individuals were weighed by digital scale (sensitivity of 0,1 gr). Individuals were released after their fat and muscle scores were recorded.
In this study individuals belonging to Great reed-warbler (Acrocephalus arundinaceus), Marsh warbler (A. palustris), Sedge warbler (A. schoenobaenus), Eurasian reed-warbler (A. scirpaceus) were caught,  measured and ringed. Migration periods were determined for autumn and spring seasons. Morphometrical measurements (wing length and length of 3rd primer) were taken to reveal if there are any morphological differences based on sex. Population migration periods were revealed;  and weight, fat and muscle scores were measured. It is found that, Great reed-warblers and Eurasian reed-warblers start their autumn migration at the end of august. Great reed warblers terminate their migration period in the middle of september while Eurasian reed warblers at the end of september. On the other hand, Sedge warblers and Marsh warblers begin their autumn migration at the end of august and terminate it at the end of september. 
In this study, spring migrations were also observed. In spring, Great reed-warblers start their migrations at the beginning of april and Eurasian reed warblers at the end of march. Both species terminate their migrations in mid- april. Weight, muscle and fat scores were higher in autumn than in spring, all of which were statistically significant depending on the season. Throughout the study,627 individuals from 35 different species (including Acrocephalus spp.) were caught and ringed in the region.