Necm-i Terakki gazetesi transkripsiyon ve değerlendirmesi (1908-1909)
Necm-i Terakki newspaper transcription and evaluation (1908-1909)
Yazar: EMRULLAH ŞİMŞEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EDİP UZUNDAL
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Necm-i Terakki Gazetesi II. Meşrutiyetin ilan edilmesi ile basında ve yayında oluşan özgürlük ortamında imtiyaz alarak çıkarılan bir gazetedir. İlk sayısı 23 Recep 1326 (7 Ağustos 1324-20 Ağustos 1908), 49. ve son sayısı 1 Ramazan 1327 (3 Eylül 1325-16 Eylül 1909) yayınlanmıştır. 49 sayıdan günümüze ulaşıp Beyazıt Devlet Kütüphanesi Hakkı Tarık Us koleksiyonunda bulunan 31 sayı transkripte edilmiştir. Haftada bir perşembe günü yayınlanmaya başlayan gazetenin matbaalarda ki yoğunluk sebebiyle yayın günlerinde değişiklikler olmuştur. Necm-i Terakki Mektebi'nin kurucusu ve müdürü Hüseyin Hıfzı Efendi tarafından çıkartılmıştır. Meşrutiyet'in sıkı savunucusu olan Necm-i Terakki gazetesi İstibdad Dönemi'ne ve üstü kapalı şekilde II. Abdülhamid'e ağır eleştirilerde bulunmaktadır. Genç Osmanlılar ile İttihad ve Terakki destekçisi olan Necm-i Terakki gazetesi yayın politikasını da aynı paralelde tutmuştur. Fikir olarak "Osmanlıcılık" fikrini benimseyen gazete Meşrutiyet'le elde edilen haklarla birlikte Osmanlı Devleti'nin içinde çıkan huzursuzlukların son bulacağı düşüncesindedir. 
Hüseyin Hıfzı Efendi'nin eğitimci bir yapıdan gelmesi sebebiyle birçok kez eğitim ve öğretimle alakalı yazılar yayınlamıştır. Meşrutiyet dönemini hürriyet, adalet, müsavat ve uhuvvet dönemi olarak adlandıran Necm-i Terakki gazetesi devlet kurumlarıyla ilgili yazdığı yazılarda bu nitelikler üzerinden değerlendirmelerde bulunmaktadır. Gazetenin yayınlandığı dönem siyasi gelişmeler açısından yoğun bir dönem olması sebebiyle gazetenin yazıları ağırlıklı olarak siyasi olaylar üzerine değerlendirmelerde bulunmaktadır. Necm-i Terakki gazetesinin incelenmesi ve değerlendirilmesi yayınlandığı dönem olan II. Meşrutiyet Dönemi'ni değerlendirmek ve araştırmak için önemli ipuçları sunmaktadır.

Abstract:
Necm-i Terakki Newspaper is a newspaper wich acquire a permission to published in the atmosphere of freedom in the press and broadcasting by the declaration of the II. Meşrutiyet ( Ottoman Renovation movement). The first issue was published on 23 Rajab 1326 (7 August 1324-20 August 1908), the 49th and last issue was published on 1 Ramadan 1327 (3 September 1325-16 September 1909). Of the 49 issues that have reached to the present day are in the Hakkı Tarık Us collection of the Beyazıt State Library, 31 issues of them have been transcribed. The newspaper has started to be published once a week on Thursday, but there have been changes in its publication days due to the busyness of the printing houses. It was published by Hüseyin Hıfzı Efendi, the founder and director of Necm-i Terakki School. Necm-i Terakki newspaper, a staunch defender of the Constitutional Monarchy, dates back to the Autonomy Period and implicitly to World War II. He criticizes Abdulhamid harshly. Necm-i Terakki newspaper, which was a supporter of the Young Ottomans and Committee of Union and Progress, kept its publishing policy in the same parallel. Adopting the idea of "Ottomanism" as an idea, the newspaper foresee that the unrest within the Ottoman Empire will end up with the rights obtained with the Constitutional Monarchy.
Since Hüseyin Hıfzı Efendi has an educational background, many times he published articles on education and training. Necm-i Terakki newspaper, makes evaluations based on these qualities in its articles about state institutions, which regards the Constitutional Monarchy period as an period of freedom, justice, equality and brotherhood. Since the period in which the newspaper was published, full of political developments, the newspaper's articles mainly concerned on political events. The examination and evaluation of Necm-i Terakki newspaper is based on the period in which it was published, II Meşrutiyet. It offers important clues to evaluate and research the Constitutional Monarchy Period.