Sürdürülebilir ekoturizm etkinliklerine ilişkin orman mühendislerinin görüşleri
The opinions of forest engineers on sustainable ecotourism activities
Yazar: HASAN GÜNEŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DAMLA YILDIZ
Karabük Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Günümüzde çevre duyarlılığının daha da artması ve sürdürülebilir turizm anlayışının benimsenmeye başlamasıyla birlikte değişen turist profili, doğal alanlara olan talebin artması yönünde bir evrilmenin yaşanmasını sağlamıştır. Kitle turizmine tepki olarak doğan ekoturizm etkinlikleri de bu anlamda bir taraftan kırsal yöre insanına fayda sağlamayı diğer taraftan da kaynakların korunmasını hedeflediğinden ekoturizm uygulamalarının orman alanları ve çevresine doğru gelişim göstermesini sağlamıştır.
Bu çalışmada; Karabük ilinde Zonguldak Orman Bölge Müdürlüğü'ne bağlı orman işletme müdürlüklerinde görev yapan orman mühendisleri ile Zonguldak Şube Müdürlüğü yönetici ve deneyimli orman mühendislerinin Orman Genel Müdürlüğü sorumluluğundaki orman alanı ve çevresinde gerçekleştirilmek istenen ekoturizm uygulamaları konusuna ilişkin görüşlerini yansıtacak SWOT çözümlemeleri ve R'WOT analizlerinin oluşturulması amaçlanmıştır.Araştırmada SWOT ile çok kriterli karar verme tekniklerini bir araya getiren bir melez teknik olan R'WOT tekniği kullanılmıştır. Bu teknik SWOT gruplarının ve her bir SWOT grubu içindeki SWOT faktörlerine ait önceliklerin ve önem sırasının belirlenmesinde Sıralama Tekniği ve Doğrusal Kombinasyon Tekniği'ni birlikte kullanan kombine bir yaklaşımdır. Böylece en uygun stratejinin seçilmesine yönelik sayısal veriler elde edilmiştir.
SWOT faktörlerinin oluşturulmasında, orman mühendisleriyle gerçekleştirilen odak grup görüşmelerinden yararlanılmıştır. Yüz yüze gerçekleştirilen bu görüşmelerde yarı yapılandırılmış soru formları kullanılmış ve oluşturulan SWOT Bilgi Formları'ndaki faktörler yine yüz yüze anket uygulamalarıyla bizzat kendilerinin öncelik değeri puanlaması yapması istenmiştir. Elde edilen faktörlerin tümü birden değerlendirildikten sonra bir eylem plan taslağı (kısa-orta-uzun vadede) oluşturulmuştır.
Çalışma sonucunda Orman Genel Müdürlüğü sorumluluğundaki orman alanları ve çevresinde gerçekleştirilmek istenen ekoturizm uygulamalarına yönelik olarak orman işletme şefleri, orman bölge şube müdürleri, orman işletme mühendileri ve hatta tüm orman mühendileri SWOT grubunda yer alan "Güçlü yönler/Üstünlükler" faktörlerine daha fazla önem vermişlerdir. Orman işletme yöneticileri ise "Fırsatlar/Olanaklar" faktörlerini daha öncelikli görmüşlerdir.

Abstract:
Today, with the increase in environmental awareness and the adoption of sustainable tourism approach, the changing tourist profile has led to an evolution in the direction of increasing demand for natural areas. In this sense, ecotourism activities, which were born as a reaction to mass tourism, have enabled the development of ecotourism practices towards forest areas and their surroundings, as they aim to benefit rural local people on the one hand and to protect resources on the other.
In this study, it is aimed to create SWOT analyses and R'WOT analyses that will reflect the opinions of forest engineers working in forest management directorates affiliated to Zonguldak Regional Directorate of Forestry in Karabük province and managers and experienced forest engineers of Zonguldak Regional Directorate of Forestry Branch Directorate on the subject of ecotourism practices to be realized in
vii
and around the forest area under the responsibility of the General Directorate of Forestry.
R'WOT technique, a hybrid technique that combines SWOT and multi-criteria decision-making techniques, was used in the research. This technique is a combined approach that uses the Ranking Technique and Linear Combination Technique together to determine the priorities and importance of SWOT groups and SWOT factors within each SWOT group. Thus, numerical data were obtained for selecting the most appropriate strategy.
Focus group interviews with forest engineers were utilized in the creation of SWOT factors. Semi-structured questionnaires were used in these face-to-face interviews and the factors in the SWOT Information Forms were asked to score the priority value themselves through face-to-face survey applications. After evaluating all of the factors obtained, a draft action plan (short-medium-long term) was created.
As a result of the study, forest management chiefs, forest regional branch managers, forest management engineers, and even all forest engineers gave more importance to the "Strengths/Advantages" factors in the SWOT group for ecotourism practices to be realized in and around the forest areas under the responsibility of General Directorate of Forestry. Forest management managers, on the other hand, prioritized the "Opportunities/Possibilities" factors.