Uzak Doğu spor branşlarında lisanslı sporcuların müsabaka ruminasyonları aleksitimi düzeyleri ve öz-kontrolleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between competition ruminations, alexithymia levels and self-control of licensed athletes in Far Eastern sports branches
Yazar: BURAK AHMET AKBULUT
Danışman: PROF. DR. EMRE BELLİ
Atatürk Üniversitesi / Kış Sporları ve Spor Bilimleri Enstitüsü / Spor Yönetimi Ana Bilim Dalı / Spor Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı, Uzak Doğu spor branşlarında lisanslı olan sporcuların müsabaka ruminasyonlarını, aleksitimi düzeylerini ve öz-kontrollerini bazı değişkenlere göre incelemek ve değişkenler arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır.
Yöntem: Araştırma ilişkisel tarama modelinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya Karate, Taekwondo ve Judo branşlarında lisanslı olarak spor yapan 285'i kadın, 219'u erkek olmak üzere toplamda 504 sporcu katılmıştır. Araştırmanın verileri; 'Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ)', 'Çok Boyutlu Kısa Öz-Kontrol Ölçeği (ÇBKÖKÖ)' ve 'Spor Müsabakası Ruminasyon Ölçeği (SMRÖ)' kullanılarak toplanmıştır. Toplanan verilerin analizinde; betimsel istatistikler, t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), LSD çoklu karşılaştırma ve korelasyon testleri kullanılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların cinsiyetlerine göre SMRÖ puanları anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Öğrenim düzeyi değişkeni açısından puanlar incelendiğinde, dışa dönük düşünme ve başlatma alt boyut puanları ile TAÖ toplam puanlarının farklılaştığı belirlenmiştir. Milli sporcu olma durumu değişkenine göre dışa dönük düşünme ve engelleme alt boyut puanlarında; spor yaşı değişkenine göre ise yalnızca dışa dönük düşünme puanlarında anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Diğer yandan TAÖ ile ÇBKÖKÖ arasında negatif yönde ve orta düzeyde, TAÖ ile SMRÖ arasında ise pozitif yönde ve düşük düzeyde anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca SMRÖ ile ÇBKÖKÖ puanları arasında pozitif yönde ve düşük düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre kadın sporcuların müsabaka ruminasyonları daha yüksektir. Ortaöğretim/lise öğrenim düzeyine sahip sporcuların TAÖ puanları daha yüksektir. Milli sporcu olamayan katılımcıların daha çok dışa dönük düşünme eğiliminde oldukları söylenebilir. 15-18 yaş aralığındaki sporcuların dışa dönük düşünme ve TAÖ puanları daha yüksektir. Sporcuların aleksitimi puanları arttıkça öz-kontrolleri azalmakta, spor müsabakası ruminasyonları ise artmaktadır.

Abstract:
Purpose: The purpose of this study is to examine the competition rumination, alexithymia levels and self-control of athletes licensed in Far Eastern sports branches according to some variables and to reveal the relationship between the variables.
Method: This investigation was conducted with a relational survey model. A total of 504 athletes, includes 285 females and 219 males, participated in the the study from the Karate, Taekwondo, and Judo branches as licensed athletes. The data of this search was collected using the 'Toronto Alexithymia Scale (TAS)', 'The Brief Multidimensional Self-Control Scale) (BMSCS) and 'Sports Competition Rumination Scale (SCRS)'. The analysis included descriptive statistics, t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), LSD multiple comparison and correlation tests were used.
Findings: SCRS scores differ significantly depending on the gender of the participants. When the scores were examined in terms of the education level variable, it was determined that the extraverted thinking and initiation subscale scores and the TAS total scores differed. A significant difference was found in the scores of the extraverted thinking and prevention sub-dimensions according to the variable of being a national athlete; and a significant difference was found only in the extraverted thinking scores according to the variable of sports age. On the other hand, a negative and moderately significant relationship was found between TAS and BMSCS, and a positive and low-level significant relationship between TAS and SCRS. In addition, it was determined that there was a positive and low-level significant relationship between the SCRS and BMSCS scores.
Result: According to the results obtained from the research, female athletes have higher competition rumination. Athletes with secondary/high school education levels have higher TAS scores. It can be said that participants who are not national athletes tend to think more extraverted. Athletes between the ages of 15-18 have higher extraverted thinking and TAS scores. As athletes' alexithymia scores increase, their self-control decreases and sports competition rumination increases.