Farklı spor branşlarındaki sporcuların imgeleme biçimleri
Athletes' imagery style in different sports
Yazar: ESEN KIZILDAĞ
Danışman: PROF. ŞEFİK TİRYAKİ
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports

Özet:
Sporcuların imgelemenin hangi türünü kullandıklarını belirlemek amacıyla?Sporda mgeleme Envanteri (SE)? gelistirilmistir. Bu çalısmada da, bu envanterinTürk sporcular için uyarlanması yapılarak degisik spor branslarındaki sporcularınimgeleme biçimleri belirlenmeye çalısılmıstır.Ölçegin uyarlanması çalısmasına yedi spor bransından (atletizm, basketbol,eskrim, futbol, tenis, voleybol, yüzme) yasları 15 ile 36 arasında degisen (M yas= 19.54± 3.45) 188 erkek (M yas= 20.00 ± 3.57) ve 149 kız (M yas= 18.97 ± 3.21) olmak üzeretoplam 337 sporcu katılmıstır.Orijinal envanter 5 alt boyut ve 30 maddeden olusmaktadır. Envanterin yapıgeçerligini test etmek için verilere faktör analizi uygulanmıs 4 faktör yaklasık olarakvaryansın %51' ini açıklamıstır. Türk sporcularında Bilissel Özel mgeleme boyutunarastlanmamıstır. Bu boyutlar ?Bilissel mgeleme?, ?Motivasyonel Özel mgeleme?,?Motivasyonel Genel- Uyarılmıslık?, ?Motivasyonel Genel- Ustalık? tır.Cronbach alpha ile hesaplanan iç tutarlık degerleri ?Bilissel mgeleme? altboyutu için .81, ?Motivasyonel Özel? alt boyutu için .80, ?Motivasyonel GenelUyarılmıslık? alt boyutu için .71 ve ?Motivasyonel Genel Ustalık? alt boyutu için .59olarak bulunmustur.Test- tekrar test güvenirligi için 36 sporcuya 3 hafta ara ile uygulanan envanteringüvenirlik katsayısı Bilissel mgeleme? için .74 , ?Motivasyonel Özel mgeleme? için .91, ?Motivasyonel Genel- Uyarılmıslık? için .88, ?Motivasyonel Genel- Ustalık? için.90 dır.Farklı düzeylerde ve farklı spor branslarıyla ugrasan sporcuların imgelemebiçimleri arasında fark olup olmadıgını belirlemek için ikinci bir arastırma yapılmıstır.altı spor bransından (atletizm, basketbol, futbol, tenis, voleybol, yüzme) yasları 15 ile33 arasında degisen (M yas= 21.25 ± 3.42) 122 erkek (M yas= 20.01 ± 3.48) ve 64 kız(M yas= 20.82 ± 3.49) olmak üzere toplam 186 sporcu katılmıstır. Cinsiyete göre farkolup olmadıgını belirlemek amacıyla yapılan Kruskall Wallis testi sonucunda kızvoleybolcuların ve kız basketbolcuların Motivasyonel Özel mgeleme alt boyutundatenisçilerden anlamlı olarak daha yüksek puanlara sahip oldukları, Bilissel mgeleme altboyutunda erkek voleybolcuların futbolculardan, Motivasyonel Genel Uyarılmıslık altboyutunda erkek yüzücülerin erkek basketbolculardan anlamlı olarak daha yüksekpuanlara sahip oldukları bulunmustur.Farklı spor bransındaki sporcuların imgeleme biçimlerini belirlemek amacıylacinsiyet göz önünde bulundurulmadan yapılan ANOVA testi sonucunda Bilisselmgeleme ve Motivasyonel Genel Ustalık alt boyutlarında voleybolcularınfutbolculardan, Motivasyonel Genel Ustalık alt boyutunda ise basketbolcular veyüzücülerin tenisçilerden daha yüksek puanlara sahip oldukları belirlenmistir.Bu bulgular ?Sporda mgeleme Envanteri alt boyutları için memnuniyet vericiolarak görülmüstür ve Sporda mgeleme Envanteri Türk sporcular için kullanılabilir birenvanterdir.

Abstract:
This study was designed to identify what kind of imagery was used by athletes.Fort that reason Sports Imagery Questionnaire was adapted for Turkish athletes.337 athletes (118 male (Mage= 20. 00 ± 3. 57) and 149 female (Mage= 18. 97 ± 3.21)), from 7 various sports, aged between 15 to 36 years (Mage= 19. 54± 3. 45)participated in the study.The original scale consists of 5 subscales and 30 items.principle componentfactor analysis with varimax rotation is used for testing the construct validation of thescale and the percent of variance explained by the 4-factors is approximately 51%.Cognitive Imagery subscale wasn?t found for Turkish athletes. These subscales wereCognitive Imagery, Motivational Specific Imagery, Motivational General- Arousal,Motivational General- Mastery.The internal consistency estimates computed with Cronbach alpha were .81, .80,.71, .59 for Cognitive Imagery, Motivational Specific Imagery, Motivational General-Arousal,Motivational General- Mastery respectively.The test- retest reliability estimates derived from the data 36 track and fieldathletes and voleyball playerswho responded to the questionnaire after a lapse of 3weeks were .74 for Cognitive Imagery, .91 for Motivational Specific Imagery, .88 forMotivational General- Arousal, .90 for Motivational General- Mastery.In order to identify if there was a difference in the imagery style among athletesperforming various sports at different levels, a second research was done. As a result ofKruskall Wallis applied to determine if there was a difference in sex female volleyballand female basketball players had significantly higher score than tennis players inMotivational Specific Imagery subscale. It was also found that male volleyball playershad higher scores than soccer players in Cognitive Imagery subscale while maleswimmers had significantly scores than male basketball players in Motivational GeneralArousal subscales.As a result of ANOVA test done to identify imagery style of athletes in differentsports branch without sex was considered, it was found that in Cognitive Imagery andMotivational General- Mastery subscales volleyball player had higher points than2soccer players, basketball and tennis players had higher points than swimmers inMotivational General Mastery subscale.These findings has been seemed as satisfactory for the subscales of the SportsImagery Questionnaire (SIQ) and SIQ would be used for Turkish athletes.