Devrekânili Muhammed Nûrî Divanı'nda sıfat fiil ekleri
Participle adjectives in the Diwan of Devrekâni's Muhammed Nûrî
Yazar: NAGİHAN OKTAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET MALİK BANKIR
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dil = Language ; Dil bilgisi-eylem = Grammar-verb ; Dil bilgisi-sıfat = Grammar-adjective ; Dil bilgisi-sıfat-eylem = Grammar-adjective -verb ; Dil özellikleri = Language features ; Divan şiiri = Court poem ; Divanlar = Divans ; Muhammed Nuri = Muhammed Nuri ; Şiir = Poem

Özet:
Çalışmamız 19. asrın ikinci yarısına ait olduğunu tespit ettiğimiz Devrekânili
Muhammed Nûrî'nin eserlerindeki sıfat fiil eklerinin incelenmesi ile ilgilidir. Eserin
dil özellikleri, Kastamonu ağız özellikleri, son dönem Türk kültürü ve Kastamonu
kültürünü ele alması açısından Türk Dili ve Edebiyatı ve Halkbilim çalışmalarına da
yardımcı olabilecek bir eserdir. Eserin bu özelliklerinden dolayı ve daha önce çevirisi
yapılmamış bir eser olması sebebiyle sıfat fiil konusunu Devrekânili Muhammed Nûrî
Divanı'nda yapmaya karar verdik. Önce Divan'daki şiirlerin transkripsiyonunu
yaparak daha sonra transkripsiyonlu metin üzerinden inceleme yaptık. Çalışma giriş,
Devrekânili Muhammed Nûrî'nin Hayatı ve Yaşadığı Dönem Özellikleri, Sıfat fiilin
tanımı ve sıfat fiil hakkında bilgi, Devrekânili Muhammed Nûrî Divanı'nda Sıfat Fiil
Ekleri, Transkripsiyonlu Metin, Sonuç, İnceleme, İmla Hatası Yapılan Kelimelerin
Lügati ve Ekler Dizini bölümlerinden oluşmaktadır. Çalışmamızın birinci bölümünde
Devrekânili Muhammed Nûrî ve yaşadığı dönem hakkında bilgi verilecek, ikinci
bölümünde ise sıfat, sıfat fiil ve araştırmacıların sıfat- fiil hakkındaki görüşleri
anlatılacaktır.Bu tanımlardan ve görüşlerden hareketle sıfat fiiller hakkındaki
kanaatimiz dile getirilecektir. Çalışmanın üçüncü bölümünde Devrekânili Muhammed
Nûrî'nin eserlerindeki sıfat fiil fonksiyonları tespit edilecek; ana ve alt fonksiyon
olarak kategorize edilecektir. Çalışmamız; sonuç, eserdeki ünlü ve ünsüz
değişimlerinin incelemesi, imla hatası yapılan kelimelerin lügati ve ekler dizini ile
sona erecektir.

Abstract:
Our study is about the examination of the adjective verb affixes in the works of
Devrekânili Muhammed Nûrî, which we determined to belong to the second half of the
19th century. It is a work that can help the studies of Turkish Language and Literature
and Folklore in terms of the language features of work, Kastamonu dialect features,
recent Turkish culture and Kastamonu culture. Because of these features of the work
and because it is a work that has not been translated before, we decided to do the
subject of adjective verb in the Divan of Devrekânili Muhammed Nûrî. First, we
transcribed the Divan, and then we did tag over the transcribed text.
The study consists of introduction, Life and Characteristics of the Period in
Devrekânili Muhammed Nûrî, Adjective Verb Attachments in Devrekânili Muhammed
Nûrî Divan, Transcripted Text, Conclusion, Examination, Dictionary of Spelling
Errors and Attachments Index.
In the first part of our study, information about Muhammed Nûrî from Devrekânili and
the period he lived in will be given, and in the second part, the opinions of the
adjective, adjective verb and the researchers about the adjective-verb will be
explained. Based on these definitions and opinions, our opinion about adjective verbs
will be expressed.
In the third part of the study, the adjective verb functions in the works of Devrekânili
Muhammed Nûrî will be determined; It will be categorized as main and sub-functions.
Our work; The result will end with the examination of the vowel and consonant
changes in the work, the lexicon of the spelling mistakes and the suffixes index.