Türkiye'de ve dünyada ev eksenli çalışanlar ve örgütlenmeleri
Homebased workers and organizations in Turkey and around the world
Yazar: GİZEM EROL
Danışman: DOÇ. DR. BETÜL URHAN ÇELİK
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi Ana Bilim Dalı / Çalışma Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Bu tez, özellikle küreselleşme süreciyle yaygınlık kazanan ev eksenli çalışmayı ve ev eksenli çalışmanın öznesi durumdaki kadınları ele almaktadır. İşin fabrikadan farklı olarak evlerde yapıldığı ve kadınların büyük çoğunluğunu oluşturduğu ev eksenli çalışanlar, enformel sektörde çalışanlar içindeki en savunmasız ve en yoksul grubu oluşturmaktadır. Bu çalışanların pek çoğu hem asgari ücret, sosyal güvenlik vb. yasal işçilik haklarından yoksundur hem de yaptıkları çalışmalar iş istatistiklerine yansımamaktadır. Yapılan işin denetimden uzak, evlerde ve kayıtdışı yapılıyor olmasından dolayı ev eksenli çalışanlar için ``görünmez çalışanlar?? ifadesi kullanılmaktadır.
Kadınların işgücü piyasasında ikincil konumda ve çoğunlukla kayıtdışı işlerde çalıştırılmalarında ataerkillik ve kapitalizm gibi süreçlerin önemli etkisi vardır. Bu iki süreç birbirini besleyerek kadın emeğinin önce ailede daha sonra da işgücü piyasasında değersizleştirilmesine yol açmaktadır. Dolayısıyla bu çalışma ev eksenli çalışmanın neden kadın emeği üzerinden işlediğini, ev eksenli çalışan kadınların nasıl örgütlendiklerini, onların örgütlenme mücadelelerini ve elde ettikleri yasal kazanımları ülke örnekleriyle anlamaya ve yorumlamaya çalışmaktadır. Çalışmanın son kısmında ise Türkiye?deki ev eksenli çalışmanın nasıl yasal hale getirilebileceği konusu akademisyenlerin ve ev eksenli çalışan kadın örgütlerinin görüşleri ve geleceğe dair çözüm önerileriyle birlikte değerlendirilmiştir.




Anahtar kelimeler: Ataerkillik, enformel sektör, ev eksenli çalışma, kadın emeği, kapitalizm, küreselleşme.

Abstract:
This thesis deals with home based workers and the women as the subject of home based work which is become widespread in the process of globalization. Home based workers working at home rather than factories and vast majority of whom women comprise constitute the most vulnerable and poorest group of the ones working in informal sector. Most of these employees are not only deprived of legal labor rights such as minimum wage, social security, etc. but also their work is not reflected in business statistics. As the work is carried out at home informally and out of control, the expression ?invisible workers? is usually used for home based workers. 
The processes such as patriarchy and capitalism have a significant impact on subordination of women in labor market and their being made to work informally. These two processes support each other and cause women labor to be trivialized first in the family then in labor market. Therefore, this study is trying to understand and interpret why home based work operates on women labor, how home based working women are organized, their struggle to be organized and legal achievements with country samples. In the last part of study, the issue about how home based work can be made legal was evaluated together with the viewpoints and solution offers of academicians and home based working women?s organizations.



Key words: Patriarchy, informal sector, home based work, women labor, capitalism, globalization.