Resmi kurum reçetelerinin ilaç etkileşimleri bakımından değerlendirilmesi
The assessment of drug interactions in governmental prescriptions
Yazar: ERKAN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. NURETTİN ABACIOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2002
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Bu çalışmada resmi kurumlardan gelen 5886 adet iki ve daha fazla ilaç içeren reçeteler ilaç etkileşimleri açısından değerlendirilmiştir. Bulgularımıza göre reçetelerin %4.43 'ünde ilaç etkileşimlerine rastlanmıştır. Reçetedeki ilaç sayısının artmasıyla, karşılaşılan etkileşim sıklığı da artmaktadır. Bizim yaptığımız çalışma sadece tek bir reçete incelemesi ve yasa gereği bir reçetenin içerebileceği en fazla ilaç sayısı beş adetle sınırlı olduğundan, buradan çıkan sonuç tamamıyla hastanın ilaç etkileşimlerine maruziyetini yansıtmamaktadır. Çünkü o anda başka hangi ilaçlan kullanıp kullanmadığı bilinmemektedir. Özellikle yaşla beraber ilaç kullanımının da arttığı düşünülürse belli bir yaştan sonra ilaç etkileşimleri ile ilgili kaygılarımız daha da artacaktır. Çıkan etkileşmelerin neredeyse yarısına yakınını kardiyovasküler ilaçlar oluşturmaktadır. Doktorlar reçete yazarken ilaç etkileşimlerinin doğurabileceği risklerden tam olarak haberdar değildirler. Reçetelerde ilaç etkileşimleri ile ilgili herhangi bir uyan bulunmamaktadır. Burada görülen etkileşmelerin sonucunda ilacın kan seviyelerinde ufak değişikliklerden, ciddi kardiyak problemlere, istenmeyen gebeliklere ve hatta ölümlere kadar gidebilen komplikasyonlar meydana gelebilmektedir. Sağlık sektörünün önemli iki belirleyicisi doktor ve eczacılar, bu karmaşık gibi görünen sorunun, teknolojinin de yardımıyla çok kolay üstesinden gelebileceklerdir. Sonuç olarak ilaç etkileşimleri her zaman oluşmakta ve oluşmaya devam edecektir ancak konu doktorlar tarafından daha dikkatli incelenip risk faktörleri daha iyi belirlendiği sürece karşılaşılan risk en aza indirilebilecektir.

Abstract:
In this study, 5886 prescriptions from official associations including two or more drugs prescribed were evaluated for the possible drug interactions. In four percent of the prescriptions, there were drug interactions. As the drugs prescribed on a prescription increased in number, the frequency of a probable drug interaction increased accordingly. In our study we were able to achieve only one prescription prepared for a patient and the total number of the drugs prescribed was restricted up to five in one prescription. So our findings do not reflect the whole risk of a drug interaction which a patient is faced to, because it is unknown if the patient used any other medicines at the mean time. Especially in elderly people, the number of the drugs used is inreased, that means one should have more to be careful at, when considerig the drug interaction possibilities those may occur among the patients above a certain age. Nearly half of drug interaction seen is associated with cardiovascular drugs. The doctors are not fully aware of the possible drug interactions which may occur when prescribing a receipt. Besides there is not any warning label on the prescriptions pointing out the drug interaction risks. The results of the interactions we are trying to point out here may vary from small variations of the drug plasma levels to serious cardiac problems, unwished pregnancies and even to death. The doctors and the pharmacists, the two important groups of the healthcare system can solve this complex problem easily by also using the means of technology. Drug interactions can be minimized when doctors pay more attention on the subject when risk factors are figured out more carefully.