İyi tarım uygulamaları ile yetiştirilen ürünler hakkında tüketici tutumlarına  yönelik bir araştırma: Karaman ili örneği
A study on consumer attitudes about agriproducts grown with good agricultural practices: The case of Karaman province
Yazar: ÖZKAN OFLAZ
Danışman: DOÇ. DR. BORA GÖKTAŞ ; DOÇ. DR. İNCİ ERDOĞAN TARAKÇI
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Organik Tarım İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture ; İşletme = Business Administration
Dizin: Davranışsal tutum = Behavioural attitude ; Doğal çevre = Natural environment ; Ekolojik çevre = Ecological environment ; Tüketici tutumları = Consumer attitudes ; Yeme tutumu = Eating attitudes ; İyi tarım uygulamaları = Good agricultural practices

Özet:
Organik Tarım ürünlerinin  birim maliyetinin yüksek olması, konvansiyonel ürünlerin ise kimyasal kalıntılar barındırması nedeniyle insan sağlığına, çevreye ve doğadaki diğer yaşam paydaşlarına (hayvanlar, bitkiler vb.) zararlı olması tüketicileri iyi tarım uygulamaları ürünlerine yöneltmiştir. Bu çalışmanın amacı, İyi Tarım Uygulamalarına (İTU) yönelik tüketici tutumlarını "İnsan Sağlığı","Çevreye Faydası" ve "Fiyat Algısı" bakımından  incelemek ve istatistiksel sınamalar yapmaktır. Araştırmanın popülasyonu, Karaman ilinde gıda ürünleri alışverişleri yapan hane halkları arasından, kolay örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Nicel araştırma modeli benimsenerek yürütülen bu çalışmada veri toplama aracı olarak anket kullanılmıştır. Ankette demografik sorular, tüketici tutum ölçeği ve marka kişiliği ölçeğinden yararlanılmıştır. Elde edilen veriler, SPSS-25 istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Ayrıca bu veriler ile tek yönlü Anova testi, T-testi, Korelasyon analizi ve Çapraz Tablo analizi  yapılmıştır. Araştırma sonucunda ortaya çıkan bulgulara göre; insan sağlığı, çevreye faydası, İTÜ' lerine ilişkin fiyat ve imaj algısı gibi boyutların tüketicilerin tutum ve davranışlarına  etki ettiği anlaşılmıştır. Ayrıca bu boyutlar arasında tüketicilerin demografik özelliklerine dair istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar elde edilmiştir. Sonuç olarak tüketicilerin sağlık ve çevre bilincine bağlı olarak tarımsal gıda ürünlerini satın alma noktasında tutum ve davranışlarının değiştiği görülmektedir. Bireylerin satın aldıkları gıdaların insan sağlığına olumsuz etkileri  ve çevreye verdikleri zararı hakkında bilgisi arttıkça insan sağlığına ve çevreye daha duyarlı hale geldikleri görülmüştür. Tüm bunların yanı sıra doğadaki diğer yaşam paydaşlarının da korunması gerektiği hem sağlıklı beslenme adına hem de gelecek nesillere daha temiz bir çevre ve tarımsal alanların miras bırakılması adına önemli olduğu vurgulanmıştır. Bütün bulgular, mevcut alan yazınla ilişkilendirilerek kapsamlı bir tartışması yapılıp sonuçlar raporlaştırılmıştır. Ulaşılan sonuçlara bağlı olarak diğer öneriler tartışmalar ve sonuç kısmında geniş olarak sunulmuştur.

Abstract:
The high unit cost of Organic Agriculture products, and the fact that Conventional products are harmful to human health, environment (soil, water, etc.) and other life stakeholders in nature (animals, plants, etc.) due to their chemical residues have led consumers to good agricultural practices products. The aim of this study is to examine consumer attitudes towards Good Agricultural Practices (GAP) in terms of "Human Health", "Benefit to the Environment and Price Perception". The population of the study was selected by the easy sampling method among households who shop for food products in Karaman Province. The population of the research was selected from the households shopping for food products in Karaman Province, by easy sampling method. In this study, which was carried out by adopting a quantitative research model, a questionnaire was used as a data collection tool. Demographic questions, consumer attitude scale and brand personality scale were used in the survey. The data obtained were analyzed by using the SPSS-25 statistical program. In addition, one-way Anova test, T-test, Correlation analysis and Crosstab analysis were performed with these data. According to the result of the study it has been understood that the dimensions like human health, harm to the environment and price perception affect the attitudes and behaviors of consumers. In addition, statistically significant differences were obtained between these dimensions regarding the demographic characteristics of consumers. As a result, it has been noticed that the attitudes and behaviors of consumers at the point of purchasing agricultural food products have changed depending on their health and environmental awareness. It has been understood that individuals become more sensitive to the environment and human health as their knowledge about the harmfulness of the food they buy to human health and the environment increases. In addition to all these, it was emphasized that the protection of other life stakeholders in nature is important both in the name of healthy nutrition and in terms of leaving a cleaner environment and agricultural areas to future generations. All the findings were discussed in a comprehensive way by associating them with the existing literature, and the results were reported. Depending on the results, other suggestions and discussions are presented in the conclusion.