Küresel iklim değişikliği sorununa ürün yaşam döngüsü yönetimi yaklaşımı
Product lifecycle management (PLM) approach on global climate change
Yazar: BÜŞRA MUSLİ BALBAN
Danışman: PROF. DR. SÜHEYDA ATALAY
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ürün Yaşam Döngüsü Yönetimi Ana Bilim Dalı / Ürün Yaşam Döngüsü Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences
Dizin: Karbon ayak izi = Carbon footprint ; Veri yönetimi = Data management ; Yaşam döngüsü = Life cycle ; Ürün ağaçları = Product trees ; İklim değişikliği = Climate change

Özet:
Bu tez çalışması kapsamında, PLM sistemlerinin bir şirkette ürünün yaşam döngüsü boyunca gerçekleştirdiği çeşitli aktiviteler sonucu ortaya çıkan karbon ayak izinin azaltılması ve çevre üzerindeki rolü incelenmiştir. Böylelikle PLM sistemlerinin dolaylı veya direkt olarak küresel iklim değişikliğine ve sürdürülebilir çevreye olan etkilerine odaklanılmıştır.
Günümüzde PLM sistemlerinin ürünün tasarımı, gelişimi, üretimi ve servisi boyunca şirketlere sağladığı zaman tasarrufu, verimlilik ve ekonomik kazanımların farkedilmesi sonucunda bu sistemler daha fazla şirket tarafından kullanılmaya başlanmıştır. Bu çalışma kapsamında ise, bilinen kazanımların yanı sıra ürünlerin ve süreçlerin PLM sistemlerinde yönetilmesinin çevreye olan etkisi araştırılmış ve somut sonuçlar ile örneklenmiştir. Bu bağlamda ilk olarak literatür taraması yapılmış ve geçmiş çalışmalar incelenmiştir. Literatür taraması boyunca, çalışmaya ışık tutması açısından iş süreçleri boyunca çeşitli faaliyetlerden ortaya çıkan karbon ayak izleri araştırılmış ve bu karbon ayak izinin PLM sistemleri ile nasıl azaltılabileceği tasarlanmıştır.
Uygulama modeline karar verdikten sonra, bir firmada ürünün yaşam döngüsü boyunca tasarım ve üretim faaliyetlerinden ortaya çıkan karbon ayak izi ve bu süreçlerin çevresel etkileri incelenmiştir. Bu noktada bulgular iki bölümde ele alınmıştır. Birinci bölüm, ürünün tasarım ve doküman yönetim safhalarını kapsayan ilk fazında PLM uygulamasının dijital karbon ayak izini nasıl azalttığı, ve çevresel zarara neden olabilecek çıktıların ilk dokümantasyon aşamalarında nasıl kontrol altına alınabileceği örneklemektedir. Bu bölümde, bir ürün ağacında, teknik resim ve bağlantılı belgeleri ile birlikte 73.5 MB yer kaplayan 3 boyutlu bir tasarımın e-posta ile paylaşılması sonucunda 1,47 kg CO2 salınımına neden olduğu hesaplanmıştır. Öte yandan sadece 500 KB boyutunda bir Word begesinin bile bir e-posta yoluyla 20 kişi ile paylaşılması 200 g CO2 salınımına yol açmaktadır. Dolayısıyla bir iş gününde en az 10 adet ekli e-posta paylaşılmasının varsayılması durumunda günlük CO2 salınımı 2 kg, yıllık salınım ise 480 kg olarak bulunmuştur. Böylece bu bölümde yapılan hesaplamalar ışığında, küçük boyutlu bir belgenin ya da tasarım parçasının dahi PLM sistemi üzerinden direkt kullanılmak yerine e-posta yoluyla paylaşılmasının kayda değer bir karbon ayak izi miktarına yol açtığı gözlemlenmiştir. İkinci bölümde ise yaşam döngüsüne bütünsel bir bakışla PLM sistemlerinde bulunan temel kabiliyetlerin sürdürülebilir bir ürün geliştirme ve üretim sürecinde ortaya çıkabilecek karbon ayak izini azaltma üzerindeki etkileri ele alınmıştır.

Abstract:
This study examines the role of PLM tools on the environment and how to reduce the carbon footprint which emerges as a result of various activities carried out in a company throughout the product life cycle. Thus, it has been focused on the indirect or direct effects of PLM systems on global climate change and sustainable environment.
Nowadays, as companies notice the time savings, efficiency and economic gains that PLM tools provide during the design, development, production and service of the product, these tools have started to be used by more and more companies. In the scope of this study, besides the known advantages, it has been investigated and illustrated with concrete results that the effect of managing products and processes in PLM systems on the environment. In this context, first of all, a literature review has been made and previous studies has been examined. During the literature review, the carbon footprint occurs due to various activities of the companies throughout the business processes has been found, to design a model regarding how these carbon footprint could be reduced with PLM systems.
After deciding the implementation model, it has been examined that the carbon footprint of a product which emerges as a result of a design and production activities throughout the lifecycle, and the environmental effects of these processes. At this point, the findings have been discussed in two parts. The first part illustrates how the PLM implementation in the first phases of the product, which covers the design and document management phases, reduces the digital carbon footprint, and how the outputs that may cause environmental damage can be controlled in the initial documentation stages. So, it has been calculated that sending 3D design which has 73.5 MB size with its technical drawing and linked documents via e-mail causes 1.47 kg of CO2 emissions. On the other hand, even a Word document with 500 KB size causes 200 g carbon emissions when sharing it with 20 people through an e-mail. Therefore, considering at least 10 e-mail with attachments are sent in a regular work day, it has been calculated as there will be 2 kg CO2 emissions in one day and 480 kg emissions in one year. According to the calculations which has been made in the first part, it has been observed that sharing even a small document or a design via e-mail instead of using them directly over the PLM systems leads to a significant amont of carbon fooprint. In  the second part, the effects of the basic capabilities in PLM systems on a sustainable product development and on reducing the carbon footprint which emerges during production process are discussed with a holistic view of the life cycle.