Sezaryen ile doğum yapan loğusalara roy'un modeline göre verilen bakımın değerlendirilmesi
Evaluating care given accordance with the roy model to puerperal women after their caesarean section
Yazar: SERAP EJDER APAY
Danışman: PROF. DR. TÜRKAN PASİNLİOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Ebelik = Midwifery ; Hemşire-hasta ilişkileri = Nurse-patient relations ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Hemşirelik eğitimi = Education-nursing ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Sezaryen operasyonu = Cesarean section

Özet:
Bu araştırma, postpartum dönemdeki kadınlara Roy'un Adaptasyon modeli kullanılarak verilen bakımın değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma, kontrol gruplu yarı deneme modeli kullanılarak yapılmıştır.Araştırmanın evrenini, Eylül 2009-Şubat 2011 tarihleri arasında, Nene Hatun Kadın Doğum Hastanesi'nde miyadında, sezaryen ile doğum yapan loğusalar oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini, yukarıda belirtilen evrenden olasılıksız rastlantısal örnekleme yöntemi ile seçilen toplam 134 (65 deney, 69 kontrol) loğusa oluşturmuştur. Çalışmaya ilk olarak kontrol grubu loğusalar ile başlanmış ve deney grubu ile devam edilmiştir. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından geliştirilen ?Kişisel Bilgi Formu? ve ?Loğusa İzlem Formu? kullanılmıştır.Deney grubunun verileri ev ziyareti yapılarak toplanmıştır. Ziyaretler doğumdan sonraki ilk haftada 2 kez, 2., 3., 4., 5. ve 6. haftalarda haftada 1 kez olmak üzere toplam 7 kez yapılmıştır. Mevcut tanılar ile oluşabilecek yeni tanılar ?Loğusa İzlem Formu? ile değerlendirilmiştir. Mevcut tanılar ile ortaya çıkan yeni tanılara yönelik olarak hemşirelik girişimleri uygulanmıştır. Postpartum dönem bittikten sonra bakım sonuçları değerlendirilmiştir.Kontrol grubundaki loğusalara, yalnızca doğum sonrası 6. haftanın bitiminde ev ziyareti yapılmıştır. Gerekli veriler toplandıktan sonra mevcut tanılar değerlendirilmiş ve tanılara yönelik hemşirelik girişimleri uygulanmıştır.Verilerin değerlendirilmesinde; yüzdelik, ki-kare, aritmetik ortalama, standart sapma ve McNamer testi kullanılmıştır.Deney grubunda; postpartum 7 hafta boyunca, loğusalarla toplam 7 görüşme yapılmış ve toplam 36 hemşirelik tanısı belirlenmiştir. Bu tanılardan 28 tanesi verilen bakımla giderilmiştir.Kontrol grubunda; 6. haftanın sonunda loğusalarla 1 görüşme yapılmış ve toplam 23 tanı konulmuştur.Bu araştırma sonucunda postpartum dönemdeki kadınlara Roy'un Adaptasyon modeli kullanılarak verilen bakımın, postpartum problemlerin çoğunu giderdiği veya önlediği belirlenmiştir. Belirlenen tanılardan enfeksiyon alma/bulaştırma riski, yetersiz emzirme, emzirmenin kesintiye uğraması, yalnızlık, bilgi eksikliği (beslenme, hijyen, emzirme, aile planlaması), sosyal izolasyon ve ebeveyn rol çatışması gibi birçok tanı giderilmiştir. Deney ve kontrol gruplarının; loğusalığın son haftasında belirlenen tanıları karşılaştırıldığında; çoğu tanılar arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05, p<0.001). Örneğin; emzirmenin kesintiye uğraması, yorgunluk, fiziksel hareketlerin bozulması, düşük benlik saygısı ve bilgi eksikliği (beslenme, hijyen, emzirme, aile planlaması) sayılabilir. Bu sonuca dayanarak bakım alan gruptaki (deney grubu) loğusaların daha az problem yaşadıkları söylenebilir.

Abstract:
The objective of this research is to evaluate the care given accordance with the Roy Adaptation Model to women during their postpartum period. The study is carried out using a quasi-experimental model with control group.The population of research consisted of puerperal women that had undergone a caesarean section, at Nene Hatun Maternity Hospital, between September 2009 and February 2011. The sample of the research was formed of 134 puerperal women (65 experimental, 69 control) from the said population, chosen using a non-probability convenience sampling method. The study started with the puerperal women in the control group and continued with those in the experimental group. A ?Personal Information Form? and a ?Postpartum Period Monitoring Form,? developed by the researcher, were used to collect the data.Data of the experimental group was collected by carrying out house visits. Seven visits were made in total; twice in the first week after delivery, and once in the 2nd, 3rd, 4th, 5th, and 6th week after delivery. New diagnoses that arose from existing diagnosis were evaluated with the ?Postpartum Period Monitoring Form.? Nursing interventions directed at new diagnoses that arose from existing diagnosis were carried out. Care results were evaluated after the postpartum period finished.For the puerperal women in the control group, only one house visit was made at the end of the 6th week after delivery. The existing diagnoses were assessed, and nursing interventions for the diagnoses were carried out after the required data was collected.Percentage, the chi-square test, the arithmetic mean, standard deviation, and McNamer test were used to evaluate the data.In the experimental group, 36 nursing diagnoses were determined from total 7 interviews, carried out with the puerperal women over the 7-week postpartum period. 28 of these diagnoses were remedied with care given.In the control group, total 23 diagnoses were determined from 1 interview, carried out in the 6th week of the postpartum period.In conclusion, the research carried out proved that the care provided to women during the post partum period in accordance with the Roy Adaptation Model, prevented or resolved most of the postpartum problems. Many diagnoses among determined diagnoses were remedied such as infection / infection transmitting risk, poor breastfeeding, discontinuing breastfeeding, loneliness, lack of knowledge (nutrition, hygiene, breastfeeding, family planning), social isolation and parental role conflict. When the diagnoses, determined in the last week of postpartum, were compared for the experimental and control groups, the difference between most of the diagnoses was seem statistically significant (p<0.05, p<0.001). For example discontinuing breastfeeding, fatigue, disorder in physical movements, low self-esteem and lack of knowledge (nutrition, hygiene, breastfeeding, family planning) can be regarded. In accordance with the result obtained, it is possible to state that those in the group receiving care (the experimental group) experience less problems.