Akut strok ile serum lipoprotein(a) düzeyi ilişkisi
The relationship between acute stroke and the level of serum lipoprotein (a)
Yazar: EBRU ALİOĞLU
Danışman: Y.DOÇ.DR. RECEP AYGÜL
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2006
Konu: Nöroloji = Neurology

Özet:
iiiÖZETAKUT STROK İLE SERUM LİPOPROTEİN (a) DÜZEYİ İLİŞKİSİSerebrovasküler hastalık (SVH)'lar, erişkin dönemin tüm nörolojikhastalıkları arasında, sıklık ve önem açısından birinci sırada yer alır. SVH'larhalen tüm dünyada gerek mortalite ve gerekse morbidite açısından önemlisağlık sorunlarındandır. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) inmeyi ?saniyeler içindeani veya dakikalar içinde hızlı-akut başlangıçlı vasküler kökenli ve 24 saattenuzun süren nörolojik bulgu ve belirtilerin oluşturduğu bir klinik sendrom? olaraktarif etmektedir. Epidemiyolojik çalışmalarla iskemik inmeye zemin hazırlayanpek çok risk faktörü saptanmıştır. Bu risk faktörleri tedavi edici ve koruyucuhekimlik açısından önem taşımaktadır. Son yıllarda vasküler hastalıklarda diğerlipoproteinlerden bağımsız bir risk faktörü olarak lipoprotein (a) [Lp (a)] ilgiçekmektedir. Bu çalışmada Lp (a) düzeyinin akut serebral infarkt veateroskleroz gelişimindeki muhtemel ilişkisi araştırılmıştır.Çalışmaya 60 akut inmeli olgu (yaş aralığı: 40-90 yıl, yaş ort: 65.5Â±12.4yıl ve 35 % kadın, 25 % erkek) ile yaş (yaş aralığı: 44-95 yıl, yaş ort: 60.5Â±12.1)ve cins (18 % kadın,12 % erkek) olarak benzer, SVH öyküsü olmayan 30sağlıklı birey alındı. Hastalara inme tanısı WHO'ya göre konuldu. Nörolojikdeğerlendirmeleri yapılıp, nörogörüntüleme yöntemleri (BBT/MRI) ile hemorajive diğer olası nedenler dışlandı.Olguların inme akut döneminin ilk haftası ve tedavinin 1. ayında Lp (a)ve diğer lipoproteinlere bakılmak üzere venöz yoldan 10 cc sabah açlık kanörnekleri alındı. Kontrollerden de yine açlık kan örnekleri alınıp benzerparametreler çalışıldı. Lp (a) > 30 mg/dl yüksek olarak kabul edildi. Radyolojikolarak lezyonlar 1.5 cm'den küçük ve 1.5 cm'den büyük olmasına göre ayrılıplipoproteinler karşılaştırıldı. Olgular ve kontrollerin karotis dopplerultrasonografileri (USG) çekilip karotis lezyonu olup olmamasına göre hafiftenağıra skorlandı. En sonunda karotis doppler USG skorları hafif ve ağır olarakayrılıp Lp (a) ve lipoproteinler yönünden tekrar karşılaştırıldı. İnme şiddeti veprognoz tayininde ilk hafta ve 1. aylarda Barthel indexi uygulandı. Lp (a) ileivenfarkt çapı, inme şiddeti, doppler USG skorları ve lipoproteinlerinkorelasyonuna bakıldı.İstatistiksel karşılaştırmalar sonucunda olguların, serum Lp (a) düzeyi veDoppler USG skorları kontrollere göre anlamlı yüksek bulundu (p= 0,018 ve p<0,001, sırasıyla). Olguların ilk hafta ve 1. ayda Lp (a) değerleri arasında anlamlıfark saptanmadı. %76'sı 30 mg/dl üzerinde Lp (a) değerlerine sahipti. Karotisdoppler USG skorları açısından ağır skorlu olgular daha yüksek Lp (a) düzeyinesahiptiler. Barthel indexi ilk değerlendirmeye göre 2. değerlendirmede anlamlıyüksekti. Diğer lipoproteinler, inme şiddeti, prognoz, doppler USG skorları,infarkt çapı ve Barthel indexi ile Lp (a) düzeyi arasında anlamlı ilişkibulunamadı.Bu sonuçlar, Lp (a)'nın ateroskleroz gelişimine önemli katkısınınolabileceğine işaret eder ve yine ateroskleroz gelişimine katkısı dolayısıylaiskemik inme için indirekt önemli bir risk faktörü olarak rol oynayabilir. Diğerlipoproteinlerden bağımsız bir risk faktörü olmasından dolayı Lp (a) tayiniSVH'lar için riskli bireylerde faydalı olabilir. Bu bireylerin sekonder hiperlipidemi,stres, alkol, sigara, HT ve obezite gibi risk faktörlerine karşı dikkatli olmalarıkonusunda uyarılması önem arz eder. Lp (a) değerlerinin inme sonrası prognoztayininde yeterince duyarlı olmadığı anlaşılmaktadır.

Abstract:
vSUMMARYTHE RELATIONSHIP BETWEEN ACUTE STROKE AND THELEVEL OF SERUM LIPOPROTEIN (a)Cerebrovascular diseases (CVD) take in the first places interms offrequency and importance among all neurologic diseases of adulthood. CVDare important health problems as regards both mortality and morbidity in all overthe world. World Health Organization (WHO) defines stroke as a clinicalsyndrome occuring with neurologic findings and manifestations lasting for morethan 24 hours and vascular rooted with sudden acute onset in minutes orsudden in seconds.A lot of risk factors preparing the medium for ischemic stroke withepidemiologic studies have been detected. The risk factors are very importantas regard curative and conservative medicine. In recent years, lipoprotein (a)[Lp (a)] has attracted attention from vascular disease as an independent riskfactor from other lipoproteins. In thıs study, we investigated possiblerelationship of Lp (a) level in the development of acute serebral infarct andarteriosclerosis.60 cases with acute stroke (age interval: 40-90 years; mean age:65.5Â±12.4 year, 35 female, 25 male) and 30 healtly individuals (age interval: 44-95 years and mean age: 60.5Â± 12.1) and (18 female and 12 male) not hawingsimiler CVD were included in the study. The diagnosis of stroke was given tothe patients according the WHO. Neurologic evaluations were made andhemorragia the other possible reasons were ruled out by means of neurologicimagination methods.In the first month of the treatment and acute period of the stroke cases,10 cc morning-fast blood samples were taken in order to evaluate Lp(a) andsamples from the controls. Lp (a) > 30 mg/dl was accepted high. Radiologically,lesions were devided in to as bigger than 1.5 cm diamater or smaller than 1.5cm diamater and lipoproteins were compared to carotis Doppler USG of thecases and controls were imagined and according to whether there is symptomvithey were arranged from the light to the heavy. In the end, the scores of carotisdoppler USG were divided as light and heavy and were compered to as regardsLp (a) and lipoproteins. In the determination of prognose and stroke severity,Barthel was applied in the first week and month. The diameter of infarct and Lp(a) ,and stroke severity , doppler USG scores and correlation of lipoproteinswere examined.In the end of statistical comparisons, serum Lp (a) level and doppler USGscores were found significanly higher than the controls (p=0.018 and p<0.001;respectively). A significant increase couldn?t be determined among Lp (a) valuesof 1st week and 1 stmonth. Of the cases 76% had Lp (a) value over 30 mg/dl.According to USG scores the cases with heavy scores had higher Lp (a) level.Barthel index were higher in the second evalution than that of the first one.There was no significant relationship between other lipoproteins stroke severity,prognose, doppler USG scores, infarct size and Barthel index with Lp (a) level.These results emphasize that Lp (a) may contribute significantly to thedevelopment of atherosclerosis and so ıt may a play part an indirect risk factorfor ischemic stroke.Because of independent from the other lipoproteins, thedeterminition of Lp (a) may be benefical in individuals carrying risk for CVD.These individuals should be warned about risk factors such as secondaryhyperlipidemia, stres, alcohol, cigarette, HT and obesity. It is understood that Lp(a) values are not sensitive sufficiently in determination of prognose after stroke