Doğrusal olmayan modellerle Türkiye'de turizm sektörünün yakınsama hipotezinin sınanması
The testing of the convergence hypothesis of the tourism industry with nonlinear model in Turkey
Yazar: NURİYE TOPYILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. FURKAN EMİRMAHMUTOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Ekonometri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Turizm = Tourism
Dizin: Birim kök testleri = Unit root tests ; Doğrusal olmayan fonksiyonlar = Nonlinear functions ; Ekonometri = Econometrics ; Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Turizm = Tourism ; Turizm sektörü = Tourism sector ; Türk turizmi = Turkish tourism ; Yakınsaklık = Convergence

Özet:
Son yıllarda, turizm sektörü önemli ölçüde gelişme göstermiştir. Turizm, ekonomik büyümenin temel belirleyicilerindendir ve bir ülkenin temel döviz kaynaklarındandır. Uluslararası turizm hareketleri, zengin ülkelerden daha yoksul ülkelere doğru gelir transferi oluşturarak ülkeler arasında yakınsamaya neden olmaktadır. Eğer turizm sektörleri yakınsıyorsa, bir ülkeye gelen toplam uluslararası ziyaretçi sayısı ile bu ülkeye belirli bir ülkeden gelen toplam uluslararası ziyaretçi sayısı arasındaki fark azalıyor demektir. Turizm politikalarının etkinliği de, herhangi bir yabancı ülkeden gelen toplam ziyaretçi sayısının, gelmiş oldukları ülkedeki toplam ziyaretçi sayısına yakınsamasıyla ölçülebilmektedir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'nin turizm sektöründeki yakınsama hipotezini incelemek ve uluslararası turizm sektöründe diğer ülkeler ile arasında herhangi bir yakınsamanın olup olmadığını tespit etmektir. Bu amaçla, Leybourne, Newbold ve Vougas (1998), Kapetanios, Shin ve Snell (2003), Sollis (2004), Sollis (2009) ve Omay, Emirmahmutoğlu ve Hasanov (2018) doğrusal olmayan birim kök test yöntemleri kullanılmıştır. Çalışmada, 2018 yılı itibariyle Türkiye'ye gelen toplam turist sayısının yaklaşık %80'lik kısmını oluşturan 25 ülke ele alınmıştır. Analizler, bu ülkelerden gelen 2008:01–2018:11 dönemi aylık turist sayısı verisi ile gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada, doğrusal birim kök testi olan ADF testinin sonuçlarına da yer verilmiştir, ancak bu araştırmada doğrusal olmayan birim kök testleri üzerinde yoğunlaşılmıştır. ADF testi sonuçlarına göre; Türkiye'nin 2018 yılı itibariyle en büyük 25 turizm pazarından 4'ü ile (Avusturya, Çin, Suudi Arabistan ve Yunanistan) arasında yakınsama tespit edilmiştir. Ancak, diğer 21 ülkeden gelen turist sayısı verisinin durağan olmadığı ve bu ülkelerle yakınsamanın söz konusu olmadığı bilgisi elde edilmiştir. Doğrusal olmayan birim kök testleri ile elde edilen sonuçlara göre ise; Almanya, Belçika ve Çin'den gelen turist sayısı verisinin durağan olmadığı ve bu ülkelerle stokastik yakınsamanın söz konusu olmadığı tespit edilmiştir. Turizm pazarları için yakınsama hipotezinin geçerli olup olmadığının tespitinde, doğrusal olmayan birim kök testlerinin daha başarılı olduğu görülmüştür.

Abstract:
In recent years, the tourism sector has improved significantly. Tourism is one of the main indicators of economic growth and is one of the main foreign exchange sources of a country. International tourism movements lead to convergence between countries by creating income transfers from rich countries to poorer countries. If the tourism sectors get converge, the difference between the total number of international visitors to a country and the total number of international visitors from a particular country is reducing. The effectiveness of tourism policies also can be measured by converging between the total number of visitors from any foreign country and the total number of visitors in the country of origin. The aim of this study was to examine the hypothesis of convergence between Turkey's tourism sector and other countries in the international tourism sector and to determine whether there is any convergence. For this purpose, Leybourne, Newbold and Vougas (1998), Kapetanios, Shin and Snell (2003), Sollis (2004), Sollis (2009) and Omay, Emirmahmutoğlu and Hasanov (2018) nonlinear unit root test methods were used. In the study, were discussed 25 countries that including 80% of the total number of tourists coming to Turkey in 2018. The analyzes were carried out monthly data for the period 2008:01 to 2018:11 that the number of tourists from these countries. In this study, the results of the ADF test, which is a linear unit root test, are also included, but this research focuses on non-linear unit root tests. According to the results of ADF test; between four country (Austria, China, Saudi Arabia and Greece) of 25 largest tourism market of Turkey in 2018 have been identified convergence. However, it was obtained that the data of the number of tourists coming from the other 21 countries is not static and there is no convergence with these countries. According to the results obtained by non-linear unit root tests; It was found that the data of the number of tourists from Germany, Belgium and China is not stable and there is no stochastic convergence with these countries. Non-linear unit root tests were found to be more successful in determining whether convergence hypothesis is valid for tourism markets.