Türkiye'de dolaylı ve dolaysız vergiler ile ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisi (2006-2018)
Casual relationship among the direct and indirect taxes with economic growth in Turkey (2006-2018)
Yazar: DUYGU AYDIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERSİN NAİL SAĞDIÇ
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics ; Maliye = Finance
Dizin: Dolaylı vergiler = Indirect taxes ; Dolaysız vergiler = Direct taxes ; Ekonomik büyüme = Economic growth ; Nedensellik = Causality ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Vergiler = Taxes

Özet:
Vergiler, devletlerin kamusal ihtiyaçları yerine getirmenin yanında iktisadi ve sosyal yaşama müdahale etmek için yararlanılan gelir kaynaklarının başında yer almaktadır. Vergiler, devletlerin insanlık tarihi süresince en köklü gelir kaynakları olmuşlardır. Vergilerin ekonomik büyüme üzerindeki etkileri birçok açıdan farklılık gösterebilmektedir. Vergi yapısı içerisinde, dolaylı ve dolaysız vergilerin ekonomik büyüme üzerindeki etkileri benzer şekilde farklılık gösterebilmekte ve birçok devlet için ekonomi ve vergi politikalarının uygulamasında önemli bir rol üstlenmektedir. Buradan hareketle, Türkiye'de dolaylı ve dolaysız vergiler ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki 2006-2018 yılları dikkate alınarak iller bazında Panel Veri Analizi ile araştırılmıştır. Değişkenlerin yatay kesit bağımlılıkları ve durağanlık seviyeleri araştırıldıktan sonra değişkenler arasındaki uzun dönemli eşbütünleşik ilişkinin varlığı Westerlund ve Edgerton LM Bootstrap Eşbütünleşme (2007) testi ile nedensellik ilişkisi ise Panel VECM Nedensellik Testi ile tespit edilmiştir. 
Araştırma sonuçları, Türkiye'de 2006-2018 döneminde dolaylı ve dolaysız vergiler ile ekonomik büyüme arasında uzun dönemli ilişki olduğunu göstermektedir. Çalışmada uygulanan nedensellik test sonuçlarında, dolaysız vergilerden ekonomik büyümeye doğru hem uzun hem de kısa dönemde tek yönlü nedensellik ilişkisi olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca dolaylı vergilerden ekonomik büyümeye doğru kısa dönemde tek yönlü nedensellik ilişkisi olduğu belirlenirken uzun dönemde ekonomik büyüme ve dolaylı vergiler arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Ekonomik Büyüme, Dolaylı Vergiler, Dolaysız Vergiler, Panel Veri Analizi.

Abstract:
Taxes are among the primary sources of income for states to fulfill public needs and to interfere with economic and social life. Taxes have been the most rooted sources of income throughout the human history of states. The effects of taxes on economic growth can differ in many ways. Within tax structure, the effects of direct and indirect taxes on economic growth may differ similarly and they have a crucial role for many states in terms of implementing economy and tax policies. Therefore, the relationship between the direct and indirect taxes in Turkish tax system and economic growth between the years 2006-2018 including the provinces in Turkey was investigated by Panel Data Analysis. After investigating the cross-section dependence and stationarity levels of the variables, the presence of a long-term relationship between the variables was determined by the Westerlund and Edgerton LM Bootstrap Cointegration Test (2007). The causality relationship between the variables was determined by the Panel VECM Causality Test. 
The results of the present study show that there is a long-term relationship between the direct and indirect taxes and economic growth between the years 2006-2018 in Turkey. According to the causality test results, it was determined that there is a one-way causality relationship from direct taxes to economic growth both in the long and short term. Moreover, it was put forward that there is a one-way causality relationship from indirect taxes to economic growth in the short term while there is a two-way causal relationship between economic growth and indirect taxes in the long term. 
Keywords: Economic Growth, Indirect Taxes, Direct Taxes, Panel Data Analysis.