Yeşil ve kahverengi işlerin iş doyumu açısından karşılaştırılması üzerine bir alan araştırması
A field study upon comparison of green and brown jobs in terms of job satisfaction
Yazar: OĞUZ BAŞOL
Danışman: PROF. DR. SERPİL AYTAÇ
Uludağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations ; İşletme = Business Administration
Dizin: Kahverengi iş = Brown job ; Sürdürülebilir çevre = Sustainable environment ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Yeşil iş = Green job ; Çevre koşulları = Environmental conditions ; İnsan onuru = Human dignity ; İş doyumu = Job satisfaction ; İş hayatı = Work life ; İş sistemleri = Business systems

Özet:
Sürdürülebilirliğin temeli olarak görülen yeşil işler; doğal kaynakların korunmasını ve etkin kullanılmasını tesis ederek çevresel açıdan sürdürülebilirlik sağlarken; insan onuruna yakışır işler yaratarak da çalışmanın sürdürülebilirliğini sağlamaktadır. Kahverengi işler ise çevresel iyileştirmeleri hedef olarak belirlemeyen ve insan onuruna yakışır iş standartlarını sağlama çabası içinde olmayan işlerdir. İnsan onuruna yakışır iş standartlarının sağlandığı işler, çalışanlar için yüksek iş doyumu anlamına gelmektedir ve yüksek iş doyumu da çalışmanın sürdürülebilirliğini sağlayan temel unsurlardan biridir.
Dünyanın birçok ülkesinde harcamaların ve istihdamın önemli bir bölümünü oluşturmaya başlayan yeşil işler, dünyanın ekonomik büyüme hızından daha hızlı büyümektedir. Dünya genelinde, 2014 yılında 6,3 milyon kişinin istihdam edildiği yeşil işler, 2030 yılında 21 milyon kişiye sürdürülebilir iş yaratma hedefindedir. Türkiye'de ise harcamaların %1,23'ü ve istihdamın %0,25'i yeşil işlerden oluşmaktadır.
Mevcut araştırma tekstil sektöründe istihdam edilmiş 379 yeşil işletme çalışanı ve 411 kahverengi işletme çalışanıyla yapılan anket çalışmasının sonuçlarını içermektedir. Yapılan analiz sonucunda; yeşil işletme çalışanlarının iş doyum düzeyinin, kahverengi işletmede çalışanların iş doyum düzeyinden yüksek olduğu tespit edilmiştir (Mann-Whitney U: 55082,500; p: 0,000). İlaveten, yeşil işletmede çalışan kadınların ve mavi yakalıların iş doyum düzeylerinin kahverengi işletmede çalışan kadınların ve mavi yakalıların iş doyum düzeyinden yüksek olduğu da bulgular arasındadır (Mann-Whitney U: 2230,500; p: 0,000; Mann-Whitney U: 41318,000; p: 0,000). Elde edilen sonuçlar, yeşil işlerin kahverengi işlere kıyasla çalışanlar için daha pozitif sonuçlar yarattığını göstermektedir. Buradan hareketle yeşil işlerin çalışma açısından sürdürülebilir işler olduğunu söylemek yerinde olacaktır.



Anahtar Sözcükler: Yeşil iş, Kahverengi iş, İnsan onuruna yakışır iş, Sürdürülebilirlik, İş doyumu

Abstract:
Green jobs, seen as the base of sustainability, enable the environmental sustainability by saving the natural resources and using them actively and also enable the sustainability of labour by creating decent works. However, brown jobs neither focus on restoration of environment nor try to supply decent work standards. Decent jobs mean high job satisfaction for employees and high job satisfaction is one of the basic elements enabling the sustainability of labour.
Green jobs forming an important part of expenses and employment in many countries in the world are growing much faster than the economic growth rate. Around the world, in the year 2014, 6.3 million of people are employed in green jobs and green jobs target on creating sustainable jobs for 21 million people by 2030. In Turkey, 1.23% of expenses and 0.25% of employment are green jobs.
This study includes the results of surveys made with 379 green job employees and 411 brown job employees. According to the analyses, job satisfaction level of green job employees is higher than the brown job employees' job satisfaction level, and this difference is statistically significant (Mann-Whitney U: 55082,500; p: 0,000). In addition, job satisfaction level of the women and blue-collar employees, who are employed in green jobs, is higher than the job satisfaction level of the women and blue-collar employees, who are employed in brown jobs (Mann-Whitney U: 2230,500; p: 0,000; Mann-Whitney U: 41318,000; p: 0,000). The results indicate that green jobs create positive results for employees rather than brown jobs do. Thus, it will be possible to claim that green jobs are sustainable jobs in terms of labour.



Keywords:
Green job, Brown job, Decent job, Sustainability, Job satisfaction