Son dönem TRT dizilerinde tasavvuf temsili Yunus Emre: Aşkın Yolculuğu örneği
How figuration Islamic mysticism on TRT TV series in last period as an example of Yunus Emre: Aşkın Yolculuğu
Yazar: HATİCE ERGİN FERİK
Danışman: PROF. DR. AHMET CAHİD HAKSEVER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tasavvuf Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion ; Radyo-Televizyon = Radio and Television
Dizin: Medya = Media ; TRT 1 = Turkish Radio and Television Corporation 2 ; Tasavvuf = Mystic ; Temsil = Representation ; Yunus Emre = Yunus Emre

Özet:
Son yıllarda tasavvuf öğretisinin çeşitli içeriklerle medya araçlarında özellikle televizyon (TRT) dizilerinde görünürlüğünün artması ve bu içeriklerin Kur'an ve sünnet odaklı olup olmadığının araştırılması bizi bu çalışmayı yapmaya sevk eden sebeplerdendir. Ayrıca bu konuda yeterli akademik çalışmanın olmaması daha önce yapılmış çalışmaların ise iletişim alanıyla sınırlı kalması yine konu hakkında araştırma yapmayı gerekli hale getirmiştir. İletişim mezunu olmamız ve tasavvuf alanında doktora programında yer almamız bizi bu çalışmaya talip olma konusunda cesaretlendiren nedenlerdendir.  Bazı medya organları, yayınlarında Kur'an ve sünnet odaklı bir tasavvuf temsiline sahipken bazılarının ise reyting amacıyla tasavvufî unsurlara yer verdiği gözlenmektedir.  Bu çalışma vesilesiyle medyada yer alan tasavvuf temsilleri konusunda izleyicide farkındalık oluşturmak da amaçlanmaktadır. Elinizdeki çalışmada TRT yayınlarında din ve tasavvuf temsillerinin tarihi sürecine genel hatlarıyla değinilmiş ardından 2015-2016 yılları arasında TRT 1 kanalında yayımlanan Yunus Emre: Aşkın Yolculuğu dizisindeki tasavvuf temsilleri incelenmiştir. 
Tasavvuf temsiller; Teun A. Van Dijk'in "Eleştirel Söylem Çözümlemesi" yönteminin ideolojik yönü değil, sadece başlıkları kullanılarak ele alınmıştır. Buna göre dizinin geçtiği dönemin toplumsal yapısı ve dizinin olay örgüsü incelendikten sonra dizide yer alan tasavvuf temsil şekilleri, tespit ettiğimiz on altı başlık altında ele alınmıştır. Dizide, tasavvufun ana kaynaklarından olan Kur'an-ı Kerim ve sünnete dayalı bir temsil şekli olup olmadığı ve dizinin genelinde vurgulanan dini kavramlar ile öne çıkarılan tasavvufî söylem ve tecrübeler gözlemlenmiştir. Bu yönüyle, halka hitap eden tasavvufî unsurları bünyesinde barındıran dizinin teorik, pratik ve popüler olarak adlandırdığımız tasavvuf temsil şekillerinin her üçü için de örnek teşkil ettiği söylenebilir.
Anahtar Kelimeler: Medya, TRT, Tasavvuf, Yunus Emre, Temsil.

Abstract:
In recent years, the increased visibility of Sufi teachings with various contents in media outlets, especially television (TRT) series, and the investigation of whether these contents are Quran and Sunnah-oriented have been motivating factors for conducting this study. Additionally, the lack of sufficient academic research on this topic, with existing studies being limited to the field of communication, has necessitated further research in this area. Our background in communication and participation in a doctoral program in Sufism have encouraged us to undertake this study. While some media outlets depict Sufism with a focus on Quran and Sunnah in their broadcasts, others incorporate Sufi elements for the sake of ratings. This study also aims to raise awareness among viewers regarding the representations of Sufism in the media. In this study, the historical development of religious and Sufi representations in TRT broadcasts is briefly discussed, followed by an analysis of Sufi representations in the television series "Yunus Emre: Aşkın Yolculuğu," aired on TRT 1 channel between 2015 and 2016.
Sufi representations are analyzed using Teun A. Van Dijk's "Critical Discourse Analysis" method, focusing solely on the titles without delving into the ideological aspect. Accordingly, after examining the societal structure of the period portrayed in the series and its narrative, Sufi representation forms in the series are addressed under sixteen identified headings. The presence of Quranic and Sunnah-based representations of Sufism, along with the highlighted religious concepts and Sufi discourse and experiences throughout the series, are observed. In this regard, it can be said that the series, encompassing Sufi elements appealing to the general public, serves as an example for theoretical, practical, and popular representations of Sufism.
Keywords: Media, TRT, Sufism, Yunus Emre, Representation.