Türk sinemasında kötü kadın imgesi: Melodram filmleri
The wicked woman image in Turkish cinema: Melodramatic movies
Yazar: ELİF BAŞ
Danışman: PROF. DR. ÖNAL SAYIN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kadınlar = Women ; Melodram = Melodrama ; Sinema = Cinema ; Türk sineması = Turkish cinema

Özet:
Bu çalışmada, ideal kadın olgusunun inşa edilmesinde eril hâkimiyetin nasıl bir rol oynadığı üzerinde durulmuştur. Sembolik etkileşimcilik yaklaşımı ele alınarak Yeşilçam sinemasından iki filme yer verilerek sosyolojik çözümleme yapılmıştır. Sembolik etkileşimcilerin özellikle benlik, zihin, aileye ve toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumları üzerinde durulmuştur. Ayrıca geleneksel ve modern toplumların özelliklerine yer verilerek kuramsal bölüm pekiştirilmiştir. Kuramsal açıklamalardan sonra kadının tarihine ilişkin bölüme yer verilmiştir. Kadının geçmişten günümüze çeşitli toplumlarda eril güç tarafından nasıl bir değişime uğradığından bahsedilmiştir. Ulus-devlet, modernleşme kavramlarından yola çıkarak ve Kemalizm ideolojisinden yararlanarak Türkiye'de ?yeni ideal kadın? ın yaratılmasında bu söylemlerin ne gibi etkileri olduğu üzerinde durulmuştur.Medyada kadın daha çok ev içi rolleri dikkate alınarak sunulmaktadır. Bu durum sinema filmleri içinde geçerlidir. Kadının aile içindeki davranışlarının nasıl olması gerektiği, ataerkil sistemin düzenlemiş olduğu kadın tiplemeleri filmlerde işlenerek gerçek hayatta da yansıtılmaya devam edilir. Yeşilçam sinemasında en fazla yer alan melodram filmlerinden yola çıkılarak ideal ve kötü kadının nasıl kurgulandığı üzerinde durulmuştur. 1968 yapımı Vesikalı Yarim filmi ile 1973 yapımı Bir Demet Menekşe filmi ele alınmıştır. Bu filmlerdeki karakterlerin sosyolojik çözümlemelerine yer verilerek kadınların erkek gözüyle nasıl inşa edilmek istendiği ortaya konulmuştur.Çalışmada, Cumhuriyet'in ilk yıllarından bugüne kadar, kadının rollerinin belirlenmesinde resmi devlet söyleminin ve ataerkil zihniyetin etkisinin devam ettiği sonucuna varılmıştır. Kadını ideal yapan unsur onun ev içi rollerini aksatmadan yerine getirmesidir. Bunun dışında hareket edenler eril zihniyet tarafından ?kötü kadın? olarak damgalanmaktadır. Kısacası, kadının rollerini belirlemede ataerkil anlayışın hüküm sürdüğü sonucuna ulaşılmıştır. Sinema cinsiyet rollerinin devam ettirilmesinde önemli bir rol oynamaktadır. ?İdeal kadın?ın inşa edilmesinde resmi devlet söylemiyle birlikte sinema da etkin bir konumdadır.

Abstract:
This study focuses on what kind of a role masculine dominance plays in building of ideal woman concept. Sociological analysis was conducted by involving two films from Yeşilçam cinema (Turkish cinema) and addressing symbolic interactionism approach. Attitudes of symbolic interactionists regarding especially self, mind, family and gender were dwelled upon. Furthermore, institutional chapter was consolidated by including properties of traditional and modern societies. The chapter on history of women follows the theoretical explanations. What kind of a transformation women have undergone from the past to the present in various societies by masculine power was mentioned. Emphasis was laid on what type of effects these expressions have on creation of ?ideal woman? in Turkey by departing from nation-state and modernization concepts and benefiting from Kemalism ideology.In the media, women are mostly presented by taking their domestic roles into account. This situation also applies to cinema films. How women?s behaviour should be in the family and woman typecasting shaped by masculine system are treated in films and continue to be reflected in real life. Focus is placed on how ideal and wicked women are fictionalized is by departing from the melodrama films in Yeşilçam cinema. The film Vesikalı Yarim shot in 1968 and Bir Demet Menekşe shot in 1973 were handled. How women want to be shaped in line with men?s view was demonstrated by including sociological analyses of the characters in these films.At the end of the study, emphasis was laid on the fact that since the first years of the Republic, the effect of official government discourse and patriarchal mentality on determination of women?s roles continues. The element that renders a woman ideal is her performing her domestic roles perfectly. The ones acting in violation of this are labelled as ?wicked women? by the masculine mentality. In short, it was concluded that patriarchal approach predominates in determining roles of women. Cinema plays an important role in continuation of gender roles. It is in an effective position together with official government discourse in building of ?ideal woman?.