Onkoloji hastalarında siberkondri, kaygı ve tedaviye uyum arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between cyberchondria, anxiety and treatment compliance in oncology patients
Yazar: NESRİN ŞAHİN BULUNMAZ
Danışman: DOÇ. DR. HALİME MİRAY SÜMER DODUR
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Durumluk kaygı = State anxiety ; Radyasyon onkolojisi = Radiation oncology ; Sağlık anksiyetesi = Health anxiety ; Siberkondri = Cyberchondria ; Sürekli kaygı = Trait anxiety ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Tıbbi onkoloji = Medical oncology

Özet:
Kanser hastalığı, insanları korkutan ve kaygılandıran bir durumdur. Bu nedenle kanser tanısı alan hastalar, bu süreçte baş etmek için çeşitli bilgi arama yollarına başvurmaktadır. İnternet, bu bilgi arama sürecinde en yaygın kullanılan kaynaklardan biridir. Ancak, internetin kullanım biçimi ve sonuçları, siberkondri olarak adlandırılan sağlık konusundaki kaygı ve endişeleri artırabilen aşırı veya tekrarlayan aramalara dönüşebilir. Bu bağlamda araştırmanın amacı, onkoloji hastalarında siberkondri, kaygı ve tedaviye uyum arasındaki ilişkiyi incelemektir. İlişkisel tarama modelinde tasarlanan araştırmada amaçlı örneklem yöntemi kullanılarak bir üniversite hastanesinin tıbbi onkoloji kliniğinde 01.08.2023-01.11.2023 tarihleri arasında ayaktan ya da yatarak tedavi gören 102 hastaya ulaşılmıştır. Verilerin toplanmasında, kişisel bilgi formu, Siberkondri Ciddiyet Ölçeği, Spielberger Durumluk Sürekli Kaygı Envanteri Kısa Formu ve Tedaviye Uyum Soru Formu kullanılmıştır. Araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme tekniği ile toplanan verilerin analizinde, betimsel istatistikler için sayı ve yüzde dağılımları, değişkenler arasındaki ilişkilerin belirlenmesinde Pearson korelasyon analizi, araştırma sorularının cevaplanmasında ise t testi, ANOVA ve regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre lisansüstü mezunu katılımcıların siberkondri puanı, lise mezunlarına göre, tedaviye uyumsuz katılımcıların siberkondri puan tedaviye uyumlu katılımcılara göre istatistiki olarak anlamlı ve yüksek çıkmıştır. Katılımcıların sürekli kaygı düzeyi ile Siberkondri Ciddiyet Ölçeğinin diğer boyutları ile anlamlı bir ilişki bulunamamış ancak aşırı kaygı alt boyutu ile arasında pozitif yönlü ve istatiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Katılımcıların siberkondri ciddiyet ölçeği puan ortalaması 65,98±16,27'dir.Bu çalışma elde edilen bulgular doğrultusunda, onkoloji alanında çalışan sosyal hizmet uzmanlarına, onkoloji hastalarının ve yakınlarının bilgi edinme sürecinde yaşadığı sorunları ve kaygılarıyla başa çıkabilmeleri için psikososyal destek sunma konusunda önemli katkıları olabilir.
Anahtar Kelimeler: Onkoloji, Kanser, Kaygı, Tedaviye uyum, Siberkondri

Abstract:
Cancer is a condition that scares and worries people. For this reason, individuals diagnosed with cancer resort to various information-seeking methods to cope with the process. The internet is one of the most commonly used sources during this information-seeking process. However, the usage pattern and outcomes of the internet can turn into excessive or repetitive searches, exacerbating health-related anxieties and concerns, a phenomenon known as cyberchondria. In this context, the purpose of the research is to examine the relationship between cyberchondria, anxiety, and treatment adherence in oncology patients. Using a purposive sampling method in the relational scanning model, the research reached 102 patients receiving outpatient or inpatient treatment at the medical oncology clinic of a university hospital between August 1, 2023, and November 1, 2023. Data were collected using a personal information form, the Cyberchondria Severity Scale, the Short Form of the Spielberger State-Trait Anxiety Inventory, and the Treatment Adherence Questionnaire. For the analysis of the data collected through face-to-face interviews conducted by the researcher, descriptive statistics were used for number and percentage distributions, Pearson correlation analysis was used to determine relationships between variables, and t-test, ANOVA, and regression analysis were employed to answer research questions. According to the research results, the cyberchondria score of postgraduate participants was statistically significant and higher than that of high school graduates. The cyberchondria score of participants who were non-adherent to treatment was also statistically significant and higher compared to adherent participants. There was no significant relationship found between participants' continuous anxiety level and other dimensions of the Cyberchondria Severity Scale. However, a positive and statistically significant relationship was found between the excessive anxiety subscale and the Cyberchondria Severity Scale. The average cyberchondria severity scale score of the participants was 65.98±16.27.Based on the findings of this study, social workers working in the field of oncology can contribute significantly to providing psychosocial support to oncology patients and their families in dealing with the problems and anxieties they experience during the information acquisition process.
Key Words: Oncology, Cancer, Anxiety, Adherence to Treatment, Cyberchondria