Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin bakış açısıyla EBA ders içeriklerinin öğretim programı açısından değerlendirilmesi
Evaluation of EBA course contents in terms of curriculum from the perspective of Social Studies teachers
Yazar: YAKUP GÜRSOY
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET AKPINAR
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Sosyal Bilgiler Öğretim Programının zamana ve şartlara göre değişmesi ve güncellenmesi gerekmektedir. Buna bağlı olarak EBA'nda yer alan içeriklerin de bilgi, beceri, değer, kavram ve ölçme-değerlendirme boyutlarıyla yenilenmesi gereklilik haline gelmektedir. EBA'nda yer alan içeriklerin yenilenmesiyle öğretim programı-içerik örtüşmesi sağlanabilmekte ve öğretime katkı sunulabilmektedir.
Bu araştırmanın amacı, sosyal bilgiler öğretmenlerinin bakış açısıyla EBA ders içeriklerinin öğretim programı açısından değerlendirilmesini sağlamaktır. Araştırmanın bu amacı kavram öğretimi boyutuyla ele alınmıştır. Karma yöntemin kullanıldığı araştırma, 2023-2024 öğretim yılında Trabzon ili Ortahisar ilçesinde yapılmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak anketler ve mülakat kullanılmıştır. 100 sosyal bilgiler öğretmenine 5'li likert tipi 5 ayrı anket, 15 sosyal bilgiler öğretmenine ise mülakat uygulanmıştır. Mülakatlardan ikisi değerlendirmeye alınmamış 13'ü ise değerlendirmeye alınmıştır. Anketler SPSS 16 paket program ile analiz edilmiştir. Mülakatlar ile içerik analizi gerçekleştirilmiştir.
Araştırma sonunda, öğretmenlerin EBA kullanım sıklığı; cinsiyete, yaşa, öğrenim durumuna, mezun olunan okula ve hizmet süresine göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir.  EBA ders içeriklerinin kavram öğretimi açısından öğretim programı hazırlanış ilkelerine ağırlıklı olarak uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır. EBA içerikleri kavramlarla ilgili ön bilgiler bakımından öğretim programına göre değerlendirildiğinde nicel yönden yeterliliğin ve yetersizliğin eşit derecede olduğu, nitel yönden ise yetersizliğin daha fazla olduğu görülmektedir. EBA içeriklerinin kavram öğretim teknikleri bakımından öğretim programına göre yeterliliğinin daha fazla olduğu belirlenmiştir. EBA içeriklerinin kavram öğretiminde kullanılan içerik türü bakımından öğretim programına göre yeterliliğin daha fazla olduğu sonucuna varılmıştır. Nicel verilere bakıldığında ölçme-değerlendirme araçlarının beş boyutta (ölçme-değerlendirme yapılma, kavram analizi, kavram bulmacası, kavram karikatürü, sorular) yeterli olduğu, beş boyutta (anlam çözümleme tablosu, balık kılçığı diyagramı, yapılandırılmış grid, tanılayıcı dallanmış ağaç, iki aşamalı teşhis testi ile üç aşamalı teşhis testi) yetersiz olduğu görülmüştür. Nitel verilere bakıldığında ölçme-değerlendirme araçlarının yetersiz olduğu görüşü ağırlık kazanmıştır. Araştırmada, araştırma sonuçlarına bağlı olarak bazı önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Social Studies Curriculum needs to change and update according to time and conditions. Accordingly, it becomes necessary to renew the contents in EBA with the dimensions of knowledge, skills, values, concepts and measurement-evaluation. By renewing the contents in EBA, curriculum-content overlap can be achieved and contribution to education can be made.
The purpose of this research is to evaluate EBA course contents from the perspective of social studies teachers in terms of curriculum. This purpose of the research was addressed from the concept teaching perspective. The research using mixed method was conducted in Ortahisar district of Trabzon province in the 2023-2024 academic year. Surveys and interviews were used as data collection tools in the research. Five separate 5-point Likert type surveys were administered to 100 social studies teachers, and interviews were administered to 15 social studies teachers. Two of the interviews were not evaluated, while 13 were evaluated. The surveys were analyzed with SPSS 16 package program. Content analysis was carried out through interviews.
At the end of the research, teachers' frequency of EBA usage; It does not show any significant difference according to gender, age, education level, graduated school and length of service.  It has been concluded that EBA course contents are mainly in accordance with the curriculum preparation principles in terms of concept teaching. When the EBA contents are evaluated according to the curriculum in terms of preliminary knowledge about the concepts, it is seen that the quantitative sufficiency and inadequacy are equal, while the qualitative inadequacy is greater. It has been determined that EBA contents are more adequate than the curriculum in terms of concept teaching techniques. It was concluded that EBA contents are more adequate than the curriculum in terms of the type of content used in concept teaching. When looking at the quantitative data, measurement-evaluation tools are sufficient in five dimensions (measurement-evaluation, concept analysis, concept puzzle, concept cartoon, questions) and five dimensions (meaning analysis table, fishbone diagram, structured grid, diagnostic branched tree, two-stage diagnosis test and three-stage diagnostic test) were found to be insufficient. When looking at qualitative data, the opinion that measurement-evaluation tools are insufficient has gained weight. In the study, some suggestions were made depending on the research results.