Yeşil çay içeren bazı ürünlerde fenolik bileşiklerin miktar tayini ve fırsatçı fungal enfeksiyonlarına karşı etkinliğinin değerlendirilmesi
Quantity determination of phenolic compounds in some products containing green tea and evaluation of effectiveness against opportunistic fungal infections
Yazar: ÖZGE YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ALEV ÖNDER
Ankara Üniversitesi / Eczacılık Fakültesi / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Eczacılıkta Uzmanlık, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Fırsatçı fungal enfeksiyonlar toplumda immün yetmezliği bulunan bireylerin artması ve antifungal ilaçlara karşı gelişen ilaç direncinden dolayı tedavisi zor, maliyetli ve mortalitesi yüksek enfeksiyonlar olarak önemli halk sağlığı problemi olarak ifade edilmektedir. Antifungal etkili fitokimyasalların ilaç direnci ve anti-fungal ilaçların yan etkilerinden dolayı görülen koplikasyonlara karşı adjuvan ajanlar olarak veya profilakside haricen veya dahilen kullanılabilirliğini gösteren çalışmalar çeşitli makalelerde yer almaktadır. Özellikle fenolik bileşikler üzerinde de güçlü antimikrobiyal etkilerinden dolayı antifungal aktivite çalışmaları önem kazanmıştır. Tez çalışmamız kapsamında Camellia sinensis (L.) O. Kuntze bitkisinde elde edilen yeşil çayın ve yeşil çayda bulunan fenolik bileşik içeriklerinin antifungal aktivite ilişkili olduğunu gösteren literatürler esas alınarak, Türkiye'de eczane, market ve internet aracılığıyla temin edilen yeşil çay örneklerinin ve yeşil çay içeren gıda takviyelerinin fenolik madde içerikleri LC-ESI-MS/MS yöntemi ile tespit edilmiş olup C. albicans, C. parapsilosis, C.krusei ve C. glabrata mayalarına karşı antifungal aktivitesi araştırılmıştır. Tez çalışması sonucunda yeşil çay örneklerinin tamamının C. parapsilosis, C. glabrata türlerine etki gösterdiği gözlenirken Matcha çayına ait 3 örnekten hazırlanan ekstrelerde antifungal aktivite gözlenmiştir. Tez çalışması kapsamında Matcha çayının C. glabrata ve C. parapsilosis'e karşı antifungal etki gösterdiğ ilk kez bu çalışmada gösterilmiştir. Gıda takviyesi örnekleri incelendiğinde ise, çay örneklerinden farklı olarak özelllikle fenolik bileşikler üzerinden standardize örneklerin C. krusei'ye karşı antifungal etki gösterdiği gözlenmiştir. Çalışmada kullanılan hiçbir örnek C. albicans'a karşı antifungal etki göstermemiştir. Antifungal etkinin literatür verileriyle uyumlu olarak fenolik bileşik içerikleriyle ilişkili olduğu ancak fenolik bileşikleri benzer oranlarda içerdiği halde antifungal aktivite göstermeyen örneklerde ise analiz kapsamında tespit edilemeyen antagonizmaya neden olan bazı bileşik içeriğinden şüphe duyulmuştur. Ayrıca, yetiştirme veya depolama sırasında fizikokimyasal tepkimeler sonucunda bozunarak antagonist etki gösteren kimyasallar veya antagonizmaya neden olabilecek tağşişat varlığı ile ilişkili olabileceği de düşünülmektedir. Tez çalışması kapsamında yeşil çay, Matcha çayı ve gıda takviyeleri hakkında daha fazla çalışma yapılması gerekliliği ve fırsatçı fungal enfeksiyonların tedavisinde adjuvan veya profilaktik ajan olarak kullanımları hakkında olumlu sonuçlar edildiği görülmüştür.

Abstract:
Opportunistic fungal infections are considered important public health problems that are difficult to treat, costly, and have high mortality due to increased immuno-compromised individuals and drug resistance to antifungal drugs. Studies showing the use of antifungal phytochemicals externally or internally as adjuvant agents or prophylaxis against complications due to drug resistance and side effects of antifungal medications are included in various articles. Antifungal activity studies have gained importance due to their strong antimicrobial effects, primarily on phenolic compounds. Within the scope of our thesis study, based on the literature showing that the green tea obtained from the Camellia sinensis (L.) O. Kuntze and the phenolic compositions in green tea are related to the antifungal activity; it has been determined that green tea samples were obtained from pharmacies, markets, and the internet in Turkey and food containing green tea. The phenolic content of the supplements was determined by LC-ESI-MS/MS method, and its antifungal activity against C. albicans, C. parapsilosis, C. krusei, and C. glabrata yeasts was investigated. As a result of the study, it was observed that all of the green tea samples affected C. parapsilosis, and C. glabrata species, while antifungal activity was observed in the extracts prepared from three samples of Matcha tea. Within the aim of this study, it was shown for the first time that Matcha tea has an antifungal effect against C. glabrata and C. parapsilosis. When the food supplement samples were examined, it was observed that, unlike the tea samples, the standardized samples, especially on phenolic compounds, showed antifungal effects against C. krusei. None of the samples used in the study showed an antifungal effect against C. albicans. The antifungal effect was suspected to be related to the phenolic compound contents under the literature data. Still, the contents of some compounds causing antagonism, which could not be detected within the analysis, were found in the samples that did not show antifungal activity even though they contained phenolic compounds in similar proportions. It is also thought that it may be related to the presence of chemicals that degrade due to physicochemical reactions during cultivation or storage, chemicals that act as antagonists, or impurities that may cause antagonism. In conclusion, it was observed that more studies on green tea, matcha tea, and food supplements should be done, and positive results were obtained about their use as an adjuvant or prophylactic agent in the treatment of opportunistic fungal infections.