Türk-İran batılılaşma dönemi karşılaştırmaları ve ressam Kemal Ol Molk
Comparisons of Turkish-Iranian westernization period and painter Kemal Ol Molk
Yazar: YOUNES NAMVAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP ERTUĞRUL
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Batılılaşma = Westernization ; Ghaffari, Mohammad = Ghaffari, Mohammad ; Resim sanatı = Painting art ; Ressamlar = Painters ; Sanat eserleri = Artistic works ; İran = Iran

Özet:
Sanayi Devrimi ile başlayan Avrupa Modernizminin doğuya yayılma süreci 19. yüzyılda giderek hız kazanmıştır. Özellikle Osmanlı'da yoğun etkilerini gördüğümüz sanatta batılılaşma olgusu, İran'da Kaçar dönemi olarak adlandırdığımız 1795-1925 yılları arasında güçlüce hissedilmiştir. Kaçar dönemi batılılaşma anlayışının, Osmanlı sanatındaki batılılaşma anlayışı ile benzer biçimlerde ortaya çıktığı ve geliştiği söylenebilir. Çalışmamızda her iki ülkedeki Batılılaşma sürecindeki değişimler resim sanatındaki gelişmeler üzerinden ele alınmıştır. İran'da Kaçar döneminde yaşamış ve bu sürecin ünlü ressamlarından biri olan Kemal ol Molk (Muhammed Ghaffari)'un yaşadığı dönemin tarihsel gelişmeleri, hayatı ve eserleri incelenmiştir. Çalışma kapsamında sanatçının yağlı boya ve kâğıt üzerine suluboya olmak üzeri toplam 132 adet eseri incelenmiş ve bunlar; manzaralar, portreler, iç mekân resimleri, hayvan resimleri olmak üzere 4 ana başlık altında gruplandırılarak katalog oluşturulmuştur. Ayrıca sanatçının Avrupa seyahatleri, Irak'ta geçirdiği süre, Müsterzefe Medresesi'nin kurması ve İran resim sanatının batılılaşma sürecindeki yeri incelenmiştir. Diğer yandan, Kemal ol Molk'un eserleri yaklaşık aynı dönemde eserler veren Osmanlı ressamlarının eserleri ile karşılaştırılarak her iki ülkede de sanattaki batılılaşma sürecinin anlaşılması yönünde değerlendirilmeler yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler: İran Kaçar Dönemi, Resim Sanatı, Batılılaşma, Kemal ol Molk

Abstract:
The process of the spread of European Modernism to the east, which started with the Industrial Revolution, gradually gained pace in the 19th century. The phenomenon of westernization, especially in the Ottoman Empire, was strongly felt between the years of 1795-1925, which we call the Qajar period in Iran. It can be said that the westernization understanding of the Qajar period emerged and developed in similar ways with the westernization understanding in Ottoman art. In our study, the changes in the Westernization process in both countries are discussed through the developments in the art of painting. The historical developments, life and works of the period of Kemal ol Molk (Muhammed Ghaffari) who lived in Iran during the Qajar period and one of the famous painters of this period were examined. In addition to the oil paintings produced by the artist, a total of 132 paintings were reached with the watercolor bird paintings on paper. These tables reached; landscapes, portraits, interior paintings, animal paintings are grouped under four main headings: an artist catalog. In addition, the artist's travels in Europe, his time in Iraq, the establishment of Müsterzefe Madrasa and the place of Iranian painting in the process of westernization were examined. By comparing the works of this Iranian artist with the works of the Ottoman painters who produced works in the same period, similarities and differences were tried to be revealed.

Key Words: Iranian Qajar Period, Painting, Westernization, Kemal ol Molk