Lozan'dan günümüze Musul sorununun Türkiye'ye yansımaları
Reflections of the Mosul issue on Turkey from Lausanne to the present
Yazar: DENİZ AYGÜN
Danışman: DOÇ. DR. VOLKAN TATAR
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: IŞİD = Islamic State of Iraq and al Sham ; Petrol = Petroleum ; Terör = Terror ; Türkiye = Türkiye ; İngiltere = England

Özet:
Musul meselesi, Lozan Barış görüşmeleri sırasında Türkiye ve İngiltere'nin konu
hakkında taviz vermemesi üzerine çözüme kavuşamamış ve daha sonra iki devlet arasında
çözülmesi kararlaştırılmıştır. İki devlet arasında yapılan Haliç Konferansında da sonuç
alınamayınca konu Milletler Cemiyetine taşınmış ve Musul, Milletler Cemiyetinin kararı ile
İngiltere mandasında bulunan Irak'a verilmiştir. Irak, 1932 yılında bağımsızlığını kazanmış ve
bağımsız bir devlet olarak varlığını sürdürmeye başlamıştır.
Irak, kültürel ve etnik yapısı nedeni ile istikrarı yakalayamamış ve yönetim sürekli
askeri darbeler ile kesintiye uğramıştır. 1979 yılında Irak'ta meydana gelen askeri darbe ile
Saddam Hüseyin yönetimi devralmış ve Irak, 2003 yılına kadar istikralı bir şekilde
yönetilmiştir. Saddam Hüseyin, ülkeyi askeri ve ekonomik alanda geliştirmiş ve sert bir dış
politika izlemiştir. Bu politikanın sonucu olarak, İran ile 8 yıl savaşmış ve Kuveyt'i işgal
etmiştir. Her iki girişimi de başarısız olarak sonuçlanmıştır.
El- Kaide terör örgütü tarafından ABD'de bulunan DTM'ye yapılan saldırı sonrasında
ABD'nin güvenlik politikası değişmiş ve terör öncelikli bir politika izlenmeye başlanmıştır.
Buna paralel olarak Afganistan işgal edilmiş ve terörü kaynağında yok etme stratejisi ile Irak
hedef ülke olarak belirlenmiştir. İşgale zemin hazırlamak amacıyla " Saddam Kitle İmha
Silahları Üretiyor " tezi ortaya atılmış ve İngiltere'nin desteği ile Irak işgal edilerek Saddam
Hüseyin idam edilmiştir. İstikrarsız ve parçalanmış Irak hedefine ulaşan ABD'nin ülkeden
güçlerini çekmesi ile Irak'ta siyasi ve askeri otorite boşluğu meydana gelmiştir. Meydana
gelen bu boşluktan faydalanan IŞİD terör örgütü, Irak topraklarında güçlenmiş ve devletleşme
yolunda önemli adımlar atmıştır. Musul'u işgal ederek İslam Devleti kurduğunu ilan etmiştir.
Örgütün insanlık dışı uygulamaları ve kanlı infazları dünya kamuoyunda tepkiye neden olmuş
ve ABD öncülüğünde kurulan koalisyon güçleri tarafından Musul kurtarılmıştır. Bu eserde
Musul Sorunu, Lozan'dan 2014 yılı IŞİD işgaline kadar ele alınmıştır.
Anahtar Kelimeler: Türkiye, İngiltere, Dış Politika, Musul, Petrol, Terör, IŞİD

Abstract:
Whilst the Lausanne peace negotiations were being made, the Mosul issue could not
be resolved because Turkey and England did not make any concessions on the issue, and it was
later decided to be resolved between the two states. When no results were obtained at the
Golden Horn Conference held between the two states, the issue was brought to the League of
Nations and Mosul was given to Iraq, which was under British mandate, by the decision of the
League of Nations. Iraq gained its independence in 1932 and began to exist as an independent
state.
Iraq was unable to achieve stability due to its cultural and ethnic structure, and the
governance was constantly interrupted by military coups. In 1979 when the military coup took
place in Iraq, Saddam Hussein took over the government and Iraq was later governed in a more
orderly and stable manner until 2003. Iraq had a tough foreign policy line. Due to this policy,
it fought with Iran for 8 years and took control of Kuwait.
After the attack on the WTC (World Trade Centre) in the USA by the Al-Qaeda
terrorist organization, USA changed its terrorism laws and began a 'terrorism-first policy' in
the country. Alongside this, Afghanistan was invaded and Iraq was targeted so that they could
demolish terrorism from its origins. In order to prepare the ground for the invasion, the theory
"Saddam is Producing Weapons of Mass Destruction" was brought forward, and with the
support of England, Iraq was invaded and Saddam Hussein was executed. After the USA
withdrew its forces from the country, achieving its goal of unstable and fragmented Iraq, a
vacuum of political and military authority occurred in Iraq. Taking advantage of this gap, the
ISIS terrorist organization became stronger in Iraqi territory and took important steps towards
nationalization. After taking over Mosul, the ISIS declared an Islamic state on the territory.
The organization's inhumane practices and bloody executions caused a reaction in the world
public opinion, and Mosul was liberated by the coalition forces led by the USA. In this work,
the Mosul Problem is discussed from Lausanne to the ISIS occupation in 2014.
Key Words: Türkiye, England, Foreign Policy, Mosul, Petrol, Terror, ISIS