Öğretmen adaylarının 5 faktör kişilik kuramına göre kişilik özelliklerinin belirlenmesi ve bazı değişkenlere göre incelenmesi
Determining and analysing the personality traits of prospective theachers according to five factor theory of personality
Yazar: NİLÜFER ŞEKER SIR
Danışman: DOÇ. DR. NADİR ÇELİKÖZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Anova testi = Anova test ; Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Kişilik = Personality ; Kişilik testleri = Personality tests ; Kişilik özellikleri = Personality traits

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğretmen adaylarının Beş Faktör Kişilik özelliklerini belirlemek ve bu özelliklerin cinsiyet, yaş, bölüm, sınıf düzeyi, bölümü tercih etme sırası ve yaşanılan şehir değişkenleri ile olan ilişkisinin incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu 2015-2016 eğitim yılında Yıldız Teknik Üniversitesi ve Marmara Üniversitesi Eğitim Fakültelerinde okumakta olan toplam 1.157 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmada nicel araştırma deseninden betimsel nitelikte tarama modeli, veri toplama aracı olarak ise Beş Faktör Kişilik kuramı doğrultusunda Bacanlı ve Diğerleri (2009) tarafından geliştirilmiş "Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi" kullanılmıştır. Cinsiyet, yaş ve yaşanılan şehir değişkenlerinin Beş Faktör Kişilik Özellikleri ile ilişkili olup olmadığı bağımsız t-testiyle; bölüm, sınıf ve bölüm tercih sırası bağımsız değişkenlerinin kişilik puanlarına etkisi ise tek yönlü ANOVA, Tamhane's T ve Tukey testleri ile incelenmiş, söz konusu analizler için SPSS 17 uygulamasından faydalanılmıştır. Araştırma sonucuna göre kadınların erkeklere nazaran daha yüksek düzeyde nevrotik özellik sergilediği, yaşı yüksek olan öğretmen adaylarının, yaşı küçük olanlara kıyasla duygusal açıdan daha dengeli, daha sorumlu ve daha uyumlu oldukları, İstanbul'da yaşadığını ifade eden katılımcıların, İstanbul dışında yaşayanlara nazaran daha uyumlu ve daha sorumlu oldukları, bölüm ve sınıf değişkenlerinin Beş Faktör Kişilik Özellikleri üzerinde anlamlı etkisinin olduğu belirlenmiştir.


Anahtar Kelimeler: Beş Faktör Kişilik Özellikleri, Sıfatlara Dayalı Kişilik Testi,ANOVA

Abstract:
The aim of this research is to determine the Five Factor Personality Traits of the prospective teachers and to examine the relationship between these traits and gender, age, department, grade level, order of preference and living city variables. The study group constitutes a total of 1.157 teacher candidates who are studying in the Education Faculties of Yıldız Technical University and Marmara University during the 2015-2016 education year. In the research, "The Attribution Based Personality Test" developed by Bacanlı and Others (2009) according to the five factor personality theory was used. The releation between Five Factor Personality Traits and independent variables of gender, age and living city is investigated by using t-test, whereas One-way ANOVA, Tamhane's T and Tukey tests are used in order to uncover the effects of department, grade level and order of perefence over the personality traits. Data analysis was conducted by SPSS-17. According to the results of the research, it is seen that women participants show higher neurotic characteristics than men, older prospective teachers are more emotionally balanced, more responsible and more compatible than the younger ones, the participants who live in Istanbul are more responsible and more compatible than the ones who doesn't live in Istanbul, independent variables of department and grade level have significant effect on the Five Factor Personality Traits.


Keywords: Five Factor Personality Traits, The Attribution Based Personality Test,ANOVA