Âşık Veysel türkülerinin edebi ve prozodi yönünden incelenmesi
The research of Aşık Veysel folk songs in terms of literacy and prosody
Yazar: ZİLAN AVŞAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLAN AKINCI
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türk Musikisi Ana Sanat Dalı / Türk Musikisi Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Müzik = Music
Dizin: Aşık Veysel = Lover Veysel ; Aşıklar(Aşıklık geleneği) = Minstrel tradition ; Halk müziği = Folk music ; Prozodi = Prosody ; Türk halk müziği = Turkish folk music ; Türküler = Folk songs

Özet:
Âşık Veysel, edebiyat yönünden halk edebiyatında ve âşıklık geleneğinde şiirleriyle ve besteleriyle birçok konuda kaynak kişi olmuştur. Âşık Veysel ile ilgili yapılan çalışmalarda, şiir dilinin sade ve anlaşılır olduğundan bahsedilmiştir. O, Halk müziğinin önemli aşıklarından biridir ve kültürümüzde önemli bir yere sahiptir. Vefatından sonra da eserlerinden oldukça faydalanılmış, müzisyenler, araştırmacılar tarafından Âşık Veysel hakkında çok fazla makale, tez ve kitaplar yazılmıştır. Bu çalışmada ise prozodi kavramı üzerinden Veysel'in eserleri incelenmiştir.
Müzikte dil kullanımı önemli bir yere sahiptir. Müzik ile şiirin uyum içerisinde olması gerekir. Sözler besteye uygun, beste de sözlere uygun yazılmalıdır. Müzikte bu konu "Prozodi" başlığı altında incelenmektedir. Prozodi; söz ile müziğin uyumu olarak ifade edilmektedir. Halk müziğinde prozodinin aranması hâlâ tartışma konusu olsa da bu çalışmada Âşık Veysel eserleri özelinde prozodi incelemesi yapılması hedeflenmiştir.
Çalışmada ilk olarak giriş bölümünde araştırmanın problemi, amacı, önemi ve ilgili çalışmalardan bahsedilmişir. Genel bilgiler bölümünde prozodi, halk edebiyatı, aşık edebiyatı ve Âşık Veysel hakkında bilgilere yer verilmiştir. Üçüncü bölümde gereç ve yöntemler yazılmıştır. Çalışmanın bulgular bölümünde ise Âşık Veysel'in TRT Türk halk müziği repertuvarında bulunan eserleri tespit edilerek, şiirlerinin edebi yapısı incelenmiştir. Âşık Veysel'in TRT Repertuvarında toplamda 26 eseri bulunmaktadır. Bu çalışmada eser tespiti yapılırken usullerine göre sınıflandırılmış, her usulden örnek eserler seçilmiştir. 6 eser usullerine göre seçilmiş, eserlerin edebi ve prozodi yönünden incelemesi yapılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Âşık Veysel, Prozodi, Türk Halk Müziği.

Abstract:
With his poems and compositions, Âşık Veysel is one of the resource people in the folk literature and ashik tradition. In researches which were conducted about Âşık Veysel, it is mentioned that he had a simple and comprehensible language in his works. He was one of the significant ashiks in folk music and had an important position in the culture. After his death, several articles, theses, and books about Âşık Veysel were written by musicians and researchers who benefitted from his works. In this study, the works of Âşık Veysel have been examined through the concept of prosody.
Language use has an essential position in music. Also, music is supposed to be in harmony with poem. Lyrics and the compositions are obliged to be written accordingly. This topic in music is analyzed under the concept of prosody which is stated as the harmony of the lyrics and music. Although the search of prosody in folk music has been controversial, the aim of this research is to study the prosody specifically in works of Âşık Veysel.
The question of the research, aim of the study, its importance, and related studies have been mentioned in the first chapter of this study. The information of prosody, folk and ashik literature, and about Âşık Veysel is included in the chapter of general description. Materials and methods are written in the third chapter. In the description of the results of the study, the literary framework is studied by identifying the works which are in the TRT Turkish folk music repertory of Âşık Veysel. Âşık Veysel, in total, had 26 works in TRT repertory. While identifying the works in this study, sample works from every rhythm pattern, also known as usuls, have been selected, which were classified according to their rhythmic patterns. The six works of Âşık Veysel have been selected according to their usuls, and studied in terms of literacy and prosody.
Keywords: Âşık Veysel, Prosody, Turkish Folk Music.