Lateral transatlas yaklaşım ile kraniyovertebral bileşke ve beyin sapı patolojilerine yaklaşım üç boyutlu anatomik kadavra çalışması
Approach to craniovertebral junction and brainstem pathologies with lateral transatlas approach: Three dimentional cadaveric anatomic study
Yazar: ERCAN BOŞNAK
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET SABRİ GÜRBÜZ
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Anatomi = Anatomy ; Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Atlas kemiği = Atlas ; Cerrahi = Surgery ; Nöroanatomi = Neuroanatomy ; Servikal atlas = Cervical atlas ; Sinir cerrahisi = Neurosurgery

Özet:
AMAÇ: Kraniovertebral bileşke; kafa tabanı, atlas (C1), aksis (C2) ve bu yapılarla ilişkili ligamentlerin bütününden oluşur. Bu yapılar beyin sapı ve üst servikal omurgayı korur ve kraniyovertebral bileşkede stabilizasyon oluşturur. Bu bölgede çeşitli neoplastik, vasküler, travmatik, konjenital, romatolojik ve dejenerasyona sekonder lezyonlar ortaya çıkar. Bu lezyonlar beyin sapına anteriordan bası uygular. Bu lezyonlara birçok yaklaşım yöntemi tanımlanmıştır. Biz çalışmamızda anatomik çalışması henüz yapılmamış olan 'Lateral Transatlas Yaklaşım' ın tüm detaylarını insan kadaverik spesmenlerde 3 boyutlu olarak göstermeyi amaçladık.

YÖNTEM: Çalışma Bahçeşehir Üniversitesi Tıp Fakültesi Rhoton Nöroanatomi Laboratuvarı'nda gerçekleştirilmiştir. Çalışmada laboratuvar bünyesinde bulunan formalin ile fikse edilmiş, arteryel yapılarına kırmızı, venöz yapılarına mavi renkli silikon boya enjekte edilmiş 3 adet (6 taraf) kadaverik spesmen kullanılmıştır. Yapılan tüm diseksiyonlar 3 boyutlu olarak fotoğraflanmıştır.

BULGULAR: Kraniovertebral bileşke ve beyin sapı patolojilerine literatürde posterior orta hat, paramedian, farlateral, endoskopik endonazal, transoral ve transkondiler yaklaşımlar tanımlanmıştır. Bu yaklaşımların birbirine göre avantaj ve dezavantajları vardır. Biz çalışmamızda; tüm bu yaklaşımlara alternatif olarak daha önce literatürde bildirilmiş ancak anatomik çalışması yapılmamış olan 'Lateral Transatlas Yaklaşım' ın aşamalarını 3 boyutlu olarak ortaya koyduk. Lateral Transatlas Yaklaşım ' ın diğer posterolateral yaklaşımlara göre daha az kemik rezeksiyonuyla daha geniş bir çalışma alanı sağladığı görüldüğünden olası BOS fistülü gibi komplikasyonları da azaltacağı düşünüldü.

SONUÇ. Lateral transatlas yaklaşımda posterolateral açıyla yaklaşarak daha az kemik rezeksiyonu ile de ventral kraniyovertebral bileşke patolojilerine, özellikle de dens ve densle ilişkili lezyonlara ulaşılabilmektedir. Vertebral artere hâkim olunması ve transpozisyonu ile oldukça iyi bir ekpozür elde edilmektedir. Ayrıca, bu yaklaşımla aynı seansta unilateral kraniyovertebral füzyon ve stabilizasyon uygulanmasına olanak sağlamaktadır.

Abstract:
OBJECTIVE: Craniovertebral junction consists of the base of the skull, the atlas (C1), the axis (C2) and the ligaments associated with these structures. These structures preserve brainstem and upper cervical vertebrae while stabilizing craniovertebral junction. Various neoplastic, vascular, traumatic, congenital, rheumatologic and lesions secondary to degeneration might occur in this region. These lesions may lead to anterior compression of the brainstem. Many approaches have been defined targetting these lesions. In this study, we aimed to show all the details of the Lateral Transatlas Approach in human cadaveric specimens with 3 dimensional imaging techhnique.

METHODS: This study was performed in Bahçeşehir University Faculty of Medicine Rhoton Neuroanatomy Laboratory. In the study, 3 (6 sides) cadaveric specimens of laboratory fixed with formalin, injected with red dye to their arterial structures and blue dye to their venous structures were studied. All dissections were photographed with 3 dimensional imaging technique.

RESULTS: For craniovertebral junction and brain stem patologies, posterior median, paramedian, far lateral, endoscopic endonasal, transoral and transcondylar approaches have been proposed in literature. There are advantages and disadvantages of these aprroaches compared to each other. In our study; 'Lateral Transatlas Approach' proposed as an alternative to all these approaches, has been demonstrated in a stepwise fashion with 3 dimensional imaging techhnique. Compared to other posterolateal approaches 'Lateral Transatlas Approach' provides a wider surgical exposure with less bony resection, and as a result probably less complications such as CSF fistula.

CONCLUSION: Lateral transatlas approach, providing the ability to approach to ventral craniovertebral junction pathologies with a posterolateral angle help us to reach to dens and associated pathologies with less bone resection. Better exposure is provided by having the control of vertebral artery and transposing it. It gives a further chance of performing unilateral craniovertebral fusion and stabilization in the same session.