Coronavirüs salgın döneminde toplumsal mizah
Social humor during the coronavirus pandemic
Yazar: TUĞBA YİLDIZ
Danışman: PROF. DR. MUAMMER METE TAŞLIOVA
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Halk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Halk bilimi = Folklore ; Türk mizah edebiyatı = Turkish humor literature

Özet:
Türkiye'de 2020 yılının mart ayından itibaren görülmeye başlanan Covıd-19 salgını önemli bir sorun hâlini almıştır. Salgın ile ilgili haberler kitle iletişim araçları ve dijital medyada geniş yer bulmuştur. İnternet teknolojileri ve dijital boyutta yaşam, toplum içerisinde dijitalleşen dünyada yeni bir boyuta Covid-19 salgını ile ulaşmıştır. Salgın sonrası, gündelik yaşam dijitalleşmeyi zorunlu kılmıştır. Bu dijitalleşmeyle birlikte günlük hayattaki sosyal etkileşim azalırken, dijital ortamda oluşan sosyal etkileşim artmıştır. 
Dijitalleşmeyle oluşan bu dönüşüm dijital kültür/elektronik kültür ortamını oluşturmaktadır. Facebook, Twitter, Instagram gibi sosyal alanlar dijital kültür ortamı içerisinde geleneksel kültür unsurlarını dönüştürerek sunmaktadır. Covıd-19 salgınında dijital ortamlarda çeşitli içeriklerle paylaşımlar sunulmuştur. Bu süreçte ortaya çıkan önemli bir içerik de mizah olmuştur. 
Sosyal medyada mizah çoğunlukla güncel olaylardan yola çıkarak ele alınmaktadır. Salgın sürecinin yansımaları dijital ortamda mizahla karşılık bulmuştur. Yaşanılan sıkıntılar ironik bir tavırla çeşitli mizah içerikleri üzerinden paylaşıma sokulmuştur. Uzaktan eğitimden sokağa çıkma kısıtlamalarına, maske, mesafe, tedbirin öneminden sağlık iletişimine kadar salgın sürecinde yaşanılan her şey mizah öğesi olmuş, salgının toplumsal hayata etkisi çeşitli içerikler üzerinden mizahi biçimde anlatılmıştır. Sokağa çıkma yasaklarının olduğu dönemde sanal ortamın getirmiş olduğu yeni bağlam mizahın üretildiği zemin olmuştur. Tez çalışmamızda Covıd-19 küresel salgınının Türk halk mizahı üzerinde etkisi incelenmiştir. Dönemsel şartlar içerisinde halk mizahının hafızada ne şekilde ifade edildiği ve hangi işlevlerde kullanıldığı koronavirüs konulu mizah ögeleri üzerinden incelenmiştir. İncelenen örneklerde ilk amaç eğlendirme gibi görünse de mevcut durumun yergisi ve salgında dikkat edilmesi gereken unsurlar ele alınmıştır. Toplum hem sosyalleşme ihtiyacını gidermiş hem de üzüntüsünü, sevincini ve korkusunu dile getirmiştir. Çalışmanın örnekleri sosyal medya ve çeşitli internet siteleri üzerinden elde edilmiştir. Örnekler üstünlük, uyumsuzluk ve rahatlama kuramları üzerinden değerlendirilmiştir.

Abstract:
The Covid-19 epidemic, which started to be seen in Turkey as of March 2020, has become an important problem. The news about the epidemic has found wide coverage in mass media and digital media. Internet technologies and digital life have reached a new dimension in the digitalized world with the Covid-19 epidemic. After the epidemic, daily life has required digitalization. With this digitalization, while social interaction in daily life has decreased, social interaction in the digital environment has increased.
This transformation that occurs with digitalization creates the digital culture/electronic culture environment. Social areas such as Facebook, Twitter and Instagram present traditional cultural elements by transforming them within the digital culture environment. During the Covid-19 epidemic, various contents were shared in digital media. An important content that emerged in this process was humor.
Humor in social media is mostly discussed based on current events. The reflections of the epidemic process were met with humor in the digital environment. The troubles experienced were ironically shared through various humorous contents. Everything experienced during the pandemic process, from distance education to curfews, mask, distance, the importance of precaution to health communication, has been a humorous element, and the impact of the pandemic on social life has been humorously explained through various contents. In the period of curfews, the new context brought by the virtual environment became the ground where humor was produced. In our thesis study, the effect of the Covid-19 global epidemic on Turkish folk humor has been examined. How folk humor is expressed in memory and in which functions it is used in periodic conditions has been examined through the humor elements of coronavirus. Although the first purpose seems to be entertainment in the examined examples, the satire of the current situation and the elements to be considered in the epidemic are discussed. The society both met its need for socialization and expressed its sadness, joy and fear. Samples of the study were obtained from social media and various internet sites. The examples were evaluated based on superiority, incongruity and relaxation theories.