Numan El-Alusi'nin El-Cevabü'l Fesih adlı eserinde Abdülmesih El-Kindi'nin teslis ile ilgili görüşlerine yönelttiği eleştiriler
Numan Al-Alusi's critiques in his book Al-Cavab Al-Fesih about Abdulmesih Al-kindi's opinions on tri̇ni̇ty
Yazar: MEHMET GÜNDÜZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜLYA ÇETİN
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Alusi = Alusi ; Din felsefesi = Religious philosophy ; Felsefe = Philosophy ; Kindi = Kindi ; Teslis = Trinity ; İslam felsefesi = Islamic philosophy

Özet:
Çalışmamız, Numan el-Alusi'nin, Abdülmesih el-Kindi'nin teslis ile ilgili görüşlerine yönelttiği eleştiriler üzerinedir. Çalışmamızın seyrini takip etmek için meselenin arka planının bilinmesine de ihtiyaç vardır.
Bu arka plan çerçevesinde önce, Abbasi Halifesi Me'mun'un yeğeni Abdullah bin İsmail el-Haşimi, arkadaşı olan Hıristiyan Abdülmesih el-Kindi'ye, kendisini İslam'a davet eden bir mektup/risale yazmıştır. 
Ondan sonra, el-Kindi Haşimi'nin İslam'a davet risalesine cevabi risale yazmıştır. Risalsinde Hıristiyanlığın hak din, teslis akidesinin şirk olmadığını söylemiş; İslam'ın uydurma, Kur'an-ı Kerim'in mitolojik hikaye ve kıssalarla dolu olduğunu ileri sürmüş; Hz. Muhammed'in, Peygamberliğin gereklerinden olan hiçbir mucizesinin bulunmadığını, onun reislik, servet ve şehvet düşkünü olup bu emelini gerçekleştirmek için baskıdan ve kan akıtmaktan çekinmediğini iddia etmiştir.
Daha sonra, Kindi'nin yazmış olduğu risaleye son devir Bağdat alimlerinden Numan bin Mahmut Hayrettin el-Alusi iki ciltlik bir reddiye yazmıştır. Yazmış olduğu bu eserine "el Cevabü'l Fesih Lima Leffekahü Abdülmesih" ismini vermiştir. Eserinde Kindi'nin risalesindeki bütün konuları ele alarak akli ve nakli delillerle çürütmeye çalışmıştır.
Ele alınan konuların çok ve cevapların da geniş olması hasebi ile tezimizi teslis konusu ile sınırlandırmanın daha uygun olacağı kanaati hasıl olmuştur. Böylelikle çalışmamızda Alusi'nin, Kindi'nin teslis ile ilgili görüşlerine yönelttiği eleştiriler incelenmiştir. Bu eleştirilerin son derece tutarlı ve bilimsel delillere dayalı olduğu görülmüştür.

Abstract:
Our study is based on Numan al-Alusi's critiques about Abdulmesih al-Kindi's opinions on the trinity. It is also necessary to know the background of the issue in order to follow the course of our study.
In the frame of this background, firstly, the nephew of the Abbasi Caliph Me'mun, Abdullah bin Ismail al-Hashimi wrote a letter to his friend Christian Abdulmesih al-Kindi, who invited him to Islam in this letter.
After that, al-Kindi wrote a reply letter to Hashimi's letter on invitation to Islam. He claimed in his letter that Christianity is the true religion and belief of trinity is not the shirk; Islam is the false religion and the Qur'an is full of mythological stories; Prophet Muhammad has no any miracle that is a requirement of prophethood, he is fond of leadership, wealth and lust, and he did not hesitate to pressure and shed blood to achieve this goal.
Later, Numan bin Mahmut Hayrettin al-Alusi, one of the scholars of the last period in Baghdad wrote a two volume rejection to the letter of Kindi. He named his book "al-Cavab al-Fesih Lima Leffekahü Abdülmesih". In his book, he tried to deal with all the issues in Kindi's letter and to cancel them with mental and transplant evidences.
As the subjects of the book are very much and their replies are very wide, we limited our work with subject of trinity. Thus, in our study, Alusi's critiques about Kindi's opinions on the trinity were examined. These critiques were found to be highly consistent and based on scientific evidences.