Stachys macrostachya (wend.) briq. üzerinde farmakognozik araştırmalar
Pharmacognostical Studies on Stachys macrostachya (Wend.) Briq
Yazar: ARIJ HALWANI
Danışman: DOÇ. DR. ESEN SEZEN KARAOĞLAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı Stachys macrostachya (Wend.) Briq. toprak üstü kısımlarının farklı ekstrelerinin ve bu bitkiden izole edilmiş apigenin-7-O-β-D-(6ʺ-kumaroil)-glukopiranozit'in (SME) antioksidan, antimikrobiyal ve tirozinaz inhibisyon aktivitelerini araştırmaktır.
Materyal ve Metot: SME bileşiği kromatografik yöntemlerle izole edilerek yapısı spektrofotometrik yöntemlerle aydınlatılmıştır. Ekstrelerin ve SME bileşiğinin antioksidan aktivitesi toplam fenolik içerik, DPPH• ve ABTS•+ radikallerinin inhibisyonu yöntemleriyle, antimikrobiyal aktivitesi mikrodilüsyon yöntemiyle, tirozinaz inhibitör etkisi ise mushroom tirozinaz yöntemiyle araştırılmıştır. 
Bulgular: Etil asetat ekstresinden apigenin-7-O-β-D-(6ʺ-kumaroil)-glukopiranozit (SME) izole edilmiştir. Staphylococcus aureus ve Enterococcus faecalis üzerine en yüksek etkiyi metanol ve su ekstresi göstermiştir. Etil asetat ekstresi toplam fenolik bileşik miktar tayini (132.59 ± 0.115 μg GAE/mg ekstre), DPPH• radikali süpürme aktivitesi  (51.3 ± 0.121 μg/ml ) ve ABTS•+ radikali süpürme kapasite (99.2 ± 0.297 μg/ml) tayinlerine göre en etkili çıkmıştır.  Etil asetat ekstresi % 42.9 ve SME ise IC50 350.99 ± 1.8  μg/ml değerinde tirozinaz inhibitör etki göstermiştir.
Sonuç: Çıkan sonuçlara göre S. macrostachya ileride yapılabilecek antioksidan ve antimikrobiyal çalışmalara yol gösterebilir.
Anahtar Kelimeler: Antimikrobiyal aktivite, antioksidan aktivite, Stachys macrostachya, tirozinaz inhibitör etki

Abstract:
Aim: The aim of this study is to investigate the antioxidant, antimicrobial and tyrosinase inhibition activities of different extracts of the aerial parts of Stachys macrostachya (Wend.) Briq. and isolated apigenin-7-O-β-(6ʺ-coumaroyl)-glucopyranoside (SME).
Material and Method: SME was isolated by chromatographic methods and its structure was elucidated by spectrophotometric methods. The antioxidant activity of the extracts and SME compound was investigated by total phenolic content, inhibition of DPPH• and ABTS•+ radicals, antimicrobial activity was investigated by microdilution method, and tyrosinase inhibitory effect was investigated by mushroom tyrosinase method.
Results:  Apigenin-7-O-β-D-(6ʺ-coumaroyl)-glucopyranoside (SME) was isolated from the ethyl acetate extract. Methanol and water extracts showed the highest effect on Staphylococcus aureus and Enterococcus faecalis. Ethyl acetate extract was the most effective according to total phenolic content (132.59 ± 0.115 μg GAE/mg extract), DPPH• radical scavenging activity (51.3 ± 0.121 μg/ml ) and ABTS•+ radical scavenging capacity (99.2 ± 0.297 μg/ml) assays. Tyrosinase inhibitory effect of ethyl acetate extract was % 42.9 and IC50 of SME was 350.99 ± 1.8  μg/ml.
Conclusion: According to the results, S. macrostachya may guide future antioxidant and antimicrobial studies.
Key Words: Antimicrobial activity, antioxidant activity, Stachys macrostachya, tyrosinase inhibitory effect