Doğu Anadolu Bölgesi popülasyonunda insan hyoid kemiğinde cinsiyet ve yaşa bağlı morfolojik değişikliklerin üç boyutlu bilgisayarlı tomografi görüntüleri kullanılarak araştırılması
Investigation of gender and age-related morphological changes in human hyoid bone using three-dimensional computerized tomography images in Eastern Anatolia population (Turkey)
Yazar: GİZEM DEMET MUTLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERHAN KARTAL
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine

Özet:
Cesetlerin kimlik tespiti, dışarıdan teşhis edilemeyecek kadar bozulmuşsa, bir kaza veya doğal afet nedeniyle ciddi bir travma geçirmişse veya olay mahallinden sadece kemik parçaları çıkmışsa son derece zor olabilmektedir.
Radyolojik görüntüleme yöntemlerindeki gelişmelere paralel olarak herhangi bir girişimsel işlem yapılmadan elde edilen 3 boyutlu BT görüntüleri adli kimlik tanımlamasında kullanılabilirlik açısından önemli fırsatlar sunmaktadır.
Adli antropometrik incelemelerde her popülasyon için özgün parametreler oluşturmak ve dimorfizm gösteren bölgeleri değerlendirmek esastır. Literatürde standardize edilmiş geniş yaş grupları üzerinde hyoid kemiğinden cinsiyet belirlemek için pek çok kriteri kullanan bir çalışma yoktur.
Aynı şekilde Doğu Anadolu'ya ait veriler için de literatürde herhangi bir tanım bulunmamaktadır.
Bu çalışmanın amacı, Doğu Anadolu bölgesi popülasyonunda cinsiyet ve yaş tahmininde kullanılabilecek hyoid kemiği ölçümlerini ve morfolojik özelliklerini belirlemek ve bulguları diğer çalışmalarla karşılaştırmaktır. Bu amaca uygun olarak, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi'nde 1 Ocak 2015-31 Aralık 2022 tarihleri arasında çekilen 160 erkek ve 160 kadın olmak üzere yaş ve cinsiyete göre standardize edilmiş 320 kişinin bilgisayarlı tomografi (BT) taramalarının retrospektif analizi yapıldı.
Çalışmada, BL (gövde uzunluğu), BH (gövde yüksekliği), RCL (sağ büyük kornunun maksimum uzunluğu), LCL (sol büyük cornu'nun maksimum uzunluğu), HLI (hyoid iç uzunluğu), HLE (hyoid dış uzunluğu), WCSI
(kornuların iç üst uç genişliği), WCSE (kornuların dış üst uç genişliği)'ni içeren toplamda 8 ölçüm yapılmıştır. Ayrıca, hyoid kemikler, beş hyoid tipi için ve füzyon durumuna göre sınıflandırılmıştır. 
Bu ölçümlerden elde edilen veriler tanımlayıcı ve kapsamlı istatistiksel analize tabi tutulmuştur. Hesaplamalarda SPSS istatistik paket programı kullanıldı ve istatistiksel anlamlılık düzeyi %5 olarak belirlendi. Ayrıca, ölçülen özelliklerin (değişkenlerin) cinsiyet ve yaş tahminine etkisini belirlemek için Tek Değişkenli Diskriminant Analizi ve Kademeli Diskriminant Analizi
kullanılmıştır.
Kademeli Diskriminant Fonksiyon Analizi, verilerin tümü birlikte kullanıldığında, erkek vakalarda %77,5, kadın vakalarda %75,0 ve toplamda %76,3 doğruluk oranıyla cinsiyet tahmini yapılabileceğini göstermiştir. Sadece metrik ölçümler kullanıldığında bu oranlar erkek olgularda %78,1,
kadın olgularda %80,6 ve tüm olgularda %79,4 idi. Çalışmamızda elde edilen sonuçlara göre hyoid kemiklerin radyolojik antropometrik ölçümlerinin orta derecede cinsel dimorfizm gösterdiği ve cinsiyet tahmini açısından tek başına kullanım için kabul edilebilir bir doğruluk oranı olan %95 ve üzerine ulaşamadığı belirlenmiştir. Hyoid kemiği ölçümlerinden doğru yaş tahmini oldukça şüphelidir, çünkü kademeli diskriminant fonksiyon analizinde doğruluk oranları son derece düşük bir değere (%36,9) sahiptir.
Sonuç olarak, cinsiyet belirlemede tek başına hyoid kemik ölçümlerinin güvenilirliği sınırlı bulunmuş; bu ölçümlerin başka ölçümlerle desteklenmesi gerektiği önerilmiştir. Yaş grubu ayrımının düşük olması nedeniyle elde edilen verilerin bu amaca uygun olmadığı da tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Hyoid Kemik, Cinsiyet Tahmini, Yaş Tahmini, Radyolojik Antropometri, Diskriminant Fonksiyon Analizi.

Abstract:
Investigation of Gender and Age-Related Morphological Changes in Human Hyoid Bone Using Three-Dimensional Computerized Tomography Images in Eastern Anatolia Population (Turkey).
Identification of the bodies can be quite challenging if they have deteriorated to the point where it is impossible to identify them from the outside, if they have suffered serious trauma from an accident or natural disaster, or if only bone pieces have been recovered from the crime scene.
In parallel with the advances in radiological imaging methods, 3D CT images obtained without any interventional procedure offer important opportunities in terms of usability in forensic identification. It is essential in forensic anthropometric examinations to create unique
parameters for each population and evaluate the regions exhibiting dimorphism. There is no study in the literature that uses many criteria to determine sex from the hyoid bone over standardized broad age groups.
Likewise, no definitions are provided in literature for data belonging to Eastern Anatolia. This study's objectives are to identify the hyoid bone measurements and morphological characteristics that might be used to estimate sex and age in the Eastern Anatolia region's population and to compare the findings to those of other studies.
Retrospective analysis of computerized tomography (CT) scans of 320 individuals standardized according to age groups and gender—160 males and 160 females—taken between January 1, 2015, and December 31, 2022 at the Van Yuzuncu Yil University Dursun Odabas Medical Center was done for this
aim. 
A total of eight measurements were taken for the current study, including the following: BL (body length), BH (body height), RCL (right cornu length), LCL (left cornu length), HLI (hyoid length interior), HLE (hyoid length exterior), WCSI (width cornu superior interior), and WCSE (width cornu superior exterior). 
In the current study, a total of 8 measurements, including BL (body length), BH (body height), RCL (right cornu length), LCL (left cornu length), HLI (hyoid length interior), HLE (hyoid length exterior), WCSI (width cornu superior interior), and WCSE (width cornu superior exterior), were taken. Hyoid bones were also classified into five different hyoid types and according to how fused they were. The data obtained from these measurements were subjected to descriptive and copmprehensive statistical analysis. The SPSS statistical package program was used for the calculations, and the statistical significance level was assigned at 5%. Furthermore, Univariate Discriminant Analysis and Stepwise Discriminant Analysis were used to determine the effect of measured characteristics (variables) on gender and age estimation. The Stepwise Discriminant Function Analysis has shown that, when using all of the data together, gender estimation may be done with an accuracy rate of 77.5% for male cases, 75.0% for female cases, and 76.3% overall. When just metric measurements were used, these rates were 78.1% for male cases, 80.6% for female cases, and 79.4% for all cases. According to the results obtained in our study, it was determined that the
radiological anthropometric measurements of the hyoid bones showed moderate sexual dimorphism and could not reach 95% or more, which is an acceptable accuracy rate for use alone in terms of sex estimation. Accurate age estimation from hyoid bone measurements is highly doubtful, because the accuracy rates have extremely low value (36.9%) in stepwise discriminant function analysis. As a result, the reliability of hyoid bone measurements alone in determining sex was found to be limited; it was suggested that these measurements should be supplemented by other measurements. It was also found that the data obtained are unsuitable for this purpose due to the low age group discrimination.
Key Words: Hyoid, Gender Estimation, Age Estimation, Radiological Anthropometry, Discriminant Function Analysis.