Kültürel emperyalizm aracı olarak reklam: Türkiye örneğinde yerel ve Batı menşeili reklamlar üzerine bir inceleme
Advertising as a tool of cultural imperialism: An examination on local and Western advertisements in the case of Turkey
Yazar: NEDİM KARADUMAN
Danışman: DOÇ. DR. YAŞAR ZORLU
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Reklamcılık = Advertising ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Emperyalizm = Imperialism ; Kültürel emperyalizm = Cultural imperialism ; Reklamlar = Advertisements ; Televizyon reklamları = Television advertisements

Özet:
Emperyalizmle bağlantılı olarak gelişmiş ülkelerin diğer ülkeleri fiziki olarak işgali yerini ekonomik ve kültürel işgale bırakmıştır. Günümüzde Batılı ülkeler, güçlü sermaye yapılarıyla yeni bölgeleri kendi ekonomik çıkarlarına entegre etme sürecinde oldukça etkilidirler. Bu süreçte kültürel ürünlerin Batılı ülkelerden diğer ülkelere olan akışı yoğunlaşmıştır. Kültürel bağımlılık olarak nitelendirilebilecek bu yeni dönem, beraberinde kültürel emperyalizm endişelerini gündeme getirmiştir. Bu bağımlılığı oluşturan en önemli unsur ise gelişen iletişim teknolojileri ve içerikleridir. Özellikle uluslararası reklamların büyük bir kısmı Batı merkezli olup dünya üzerinde yoğun bir etkiye sahiptir. Bunlar kapitalist firmaların çıkarına hizmet eden değer ve ideolojileri dünyaya yaymaktadır. Küresel sermayenin genişlemesi, dünyanın pek çok yerinde olduğu gibi Türkiye'de de kültürel çeşitlilik ve yerel gelenekleri tehdit etmektedir. Bu çalışma, Türkiye'de alanla ilgili sınırlı akademik birikimi iki yönden zenginleştirmeyi amaçlamaktadır. Öncelik kültürel değer ve sembollerin Türkiye'de yayınlanan televizyon reklamlarındaki yansımalarını ortaya çıkarmaktır. İkinci olarak ise doğrudan ya da dolaylı olarak Batıya ait modern değerlerle geleneksel değerlerin marka menşei ile olan ilişkisini ortaya koymaktır. Çalışma 2021 Nisan ayı boyunca reyting oranı en yüksek olan ATV ve FOX televizyon kanallarındaki reklamlarda sunulan kültürel değer ve sembolleri içerik analizi yöntemiyle incelemektedir. Yapılan araştırma sonucunda; Türkiye'deki televizyon reklamlarında Batılı modern değerlere geleneksel değerlerden daha fazla yer verildiği görülmüştür. Ayrıca kültürel değerlerin aktarılması ile marka menşei arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki saptanmıştır.

Abstract:
The physical occupation of other countries by developed countries in the context of imperialism has given way to economic and cultural occupation. Today, Western countries are very effective at integrating new regions with their strong capital structures into their own economic interests. In this process, the flow of cultural products from Western countries to other countries has intensified. This new era, which can be described as cultural dependency, has brought concerns about cultural imperialism. The most important element that establishes this dependency is the developing communication technologies and their contents. In particular, most of the international advertising is based in the West and has a strong impact on the world. International advertising, which has a strong impact on the world, is western-centered. They spread values and ideologies that serve the interests of capitalist corporations around the world. The expansion of global capital threatens cultural diversity and local traditions in Türkiye, as in many other parts of the world. This study aims to enrich the limited academic knowledge of this topic in Türkiye in two ways. The priority is to show the reflection of cultural values and symbols in TV commercials broadcast in Türkiye. Secondly, it is to reveal the relationship between the modern values of the West and the traditional values directly or indirectly with the brand origin. The study examines the cultural values and symbols presented in ads on ATV and FOX television channels with the highest ratings during April 2021, using content analysis method. In the research, it was concluded that Western modern values were given more place than traditional values in television ads in Türkiye.