Mercimek bitkisi Orobanche crenata Forsk. interaksiyonunda eksojen glisin betain'in antioksidan savunma sistemi üzerine etkisi
The effect of exogen glycine betaine on antioxidant defense system of lentil Orobanche crenata Forsk. interaction
Yazar: MÜGE TEKER
Danışman: DOÇ. DR. OKAN ACAR
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Antioksidan enzimler = Antioxidant enzymes ; Betain = Betaine ; Biyotik faktörler = Biotic factors ; Canavar otu = Broomrape ; Glisin = Glycine ; Mercimek = Lentil

Özet:
Abiyotik ve biyotik stres faktörleri tarımsal üretimde verimi sınırlamaktadır. Mercimek yetiştiriciliğinde verimi etkileyen en önemli biyotik streslerden birisi canavar otu (Phelipanche spp., Orobanche spp.) enfeksiyonudur.
Bu araştırma bir ozmotik koruyucu olan glisin betain' in (GB) mercimekte (Lens culinaris Medik) canavar otu kaynaklı biyotik strese karşı uygulandığında antioksidan savunma sisteminde neden olduğu değişimleri ve canavar otu enfeksiyonuna karşı koruma sağlayıp sağlamadığını belirlemeyi amaçlamıştır. Buna göre; mercimek fidelerinin kök ve gövde uzunlukları, yaprak alanı (SLA), toplam klorofil, protein miktarları, hücre zarı geçirgenliği, hidrojen peroksit (H2O2), lipid peroksidasyon (TBARS) ve antioksidan enzimlerin (SOD, POX, APX, GR, CAT) aktivitelerindeki değişimler araştırılmıştır.
Büyüme parametreleri incelendiğinde Özbek çeşidinde tüm streslerde büyüme baskılanmış ama GB uygulamasıyla bu baskı azalmıştır. Sultan 1 çeşidinde ise, büyüme stres uygulamalarından etkilenmemiştir. Özellikle CAT aktiviteleri iki çeşit arasında bir ayrım sağlamaktadır. Sultan 1 çeşidine kıyasla, Özbek çeşidi daha yüksek CAT aktivitelerine sahiptir ve GB uygulamasıyla bu durum değişmemektedir. Genel olarak her iki stres uygulaması biyokimyasal parametrelerde Özbek, fizyolojik parametrelerde Sultan 1 için daha yüksek bulunmuştur. Bu farklar GB uygulaması ile daha da belirginleşmiştir. Sonuç olarak, özellikle kök dokusunda kurağa dayanıklı Sultan 1 çeşidi fizyolojik ve biyokimyasal olarak Özbek çeşidine kıyasla canavarotu ve kuraklık streslerine daha dayanıklı bulunmuştur.

Anahtar sözcükler: Canavar Otu, Mercimek, Biyotik Stres, Antioksidan Savunma Sistemi, Glisin Betain.

Abstract:
Abiotic and biotic stress factors limit the yield. One of the most limiting biotic factors in lentil production is broomrape (Phelipanche spp., Orobanche spp.). This study focused on the effect of glycine betaine (GB) and drought stresses (PEG) on biochemical (total chlorophyll, total protein, H2O2 concentration, TBARS and SOD, POX, APX, GR, CAT activities) and physiological (root and shoot lengths, specific leaf area (SLA)) parameters of lentil (Lens culinaris Medik.) against broomrape infection.
Physiological parameters indicated that PEG and broomrape-mediated stress factors inhibited growth in Özbek variety. GB treatment suppressed that inhibition. Sultan 1 variety was not affected by these stresses on growth. Especially, CAT activity is differing between these varieties. It was found that Özbek variety has higher CAT activity than Sultan 1 in all tissues with these stresses. GB treatment was not changed this results. 
Generally, Özbek has high efficiency on biochemical parameters while Sultan1 has high physiological parameters. GB treatment not effects on this results. As a result, drought tolerant Sultan 1 was found more tolerant than Özbek variety to broomrape and drought stresses, especially in root tissues.

Keywords: Orobanche spp., Lentil, Biotic Stress, Antioxidant Defense System, Glycine Betaine.