İnci kefalinin(Chalcalburnus tarichi pallas, 1811) toplam lipit oranı ve yağ asitlerinin araştırılması
The study of total lipid rate and fatty acids of pearl mullet (Chalcalburnus tarichi pallas.1811)
Yazar: SALİH ÇİBUK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NURHAYAT ATASOY
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Bu çalışmada 2012 yılı Eylül ayı ile 2013 yılı Ocak ayları arasında Endemik olarak Van Gölünde yaşayan, bölge halkı için önemli bir besin kaynağı olan, ticari değere sahip İnci Kefalinin kas dokusundaki toplam lipit miktar, doymuş yağ asidi oranı, doymamış yağ asidi oranı ve çoklu doymamış yağ asidi oranları incelenmiştir. Toplam lipit analizi Bligh ve Dyer (1959) metodu ile yapılarak ve yağ asidi metil esterleri kompozisyonu gaz kromatografisi ile belirlenmiştir. İki ay aralıklarla Van Gölü'nden temin edilen balıkların incelemesi yapılmıştır. Yapılan çalışmada ham yağ oranı Eylül ayında 1.66 gr/100gr, Kasım ayında 1.55 gr/100gr, Ocak ayında 3.35 gr/100gr olarak bulunmuştur. Eylül ve Kasım aylarında önemli bir fark gözlemlenmemiş, Ocak ayında ham yağ oranının yaklaşık iki katına çıktığı görülmüştür. Bu değerlere göre İnci Kefali az yağlı balıklar arasında yer almaktadır. İnci Kefalinin etinde üç ayın ortalaması DYA 0.366 g/100g, TDYA 0,697 g/100g, ÇDYA 0,476 g/100g, DHA 0,222 g/100g, EPA  0,228 g/100g olarak tespit edilmiştir. Toplam lipit miktarı düşük olmasına rağmen ÇDYA, DHA, EPA oranlarının yüksek olduğu görülmüştür. Gökkuşağı Alabalığı yağ asidi oranı ile ilgili yapılmış çalışmalar literatürden araştırıldı ve Gökkuşağı Alabalığı ile İnci Kefali'nin ham yağ oranı ve ÇDYA oranları karşılaştırıldı. Gökkuşağı Alabalığı ham yağ oranının İnci Kefaline göre yüksek olduğu görüldü. Fakat ÇDYA oranları karşılaştırıldığında İnci Kefali'nin ÇDYA oranının daha yüksek olduğu görülmüştür. Bu durum İnci Kefalinin besin olarak değerini artırmaktadır. 
Anahtar kelimeler: Balık, Yağ Asidi, mevsimsel değişim, Türkiye

Abstract:
In this study, total lipid rate, saturated fatty acid rate, unsaturated fatty acid rate and multiple unsaturated fatty acid rates in the muscle tissues of pearl mullet (Chalcalburnus tarichii P.1811), which is endemic to Van Lake, and a very important food source for the local residents and of commercial value, were investigated between September 2012 and January 2013. Total lipid analysis was carried out with Bligh ve Dyer (1959) method and the composition of fat acid methyl esters were determined with gas chromatography (GC). The fish caught in two months intervals were analysed. Crude fat rate was found 1.66 gr/100gr in September, 1.55 gr/100gr in November, and 3.35gr/100gr in January. An important difference was not observed in September and in November, but crude fat rate was found to be doubled in January. According to our findings, pearl mullet is among the lean fish. The average of three months in the meat of pearl mullet was identified as SFA 0.366 g/100g, MUFA  0,697 g/100g, PUFA 0,476 g/100g, DHA 0,222 g/100g, EPA 0,228 g/100g. Although total lipid rate was low, PUFA, DHA, EPA rates were found to be high, studies conducted on fat acid rate of Rainbow Fish were searched, and crude fat rates of Rainbow Fish and pearl mullet and PUFA rates were compared. It was observed that crude fat rate of Rainbow Fish was higher than that of pearl mullet. However, in comparing PUFA rates, that of pearl mullet is seen to be higher, which increases nutritional value of pearl mullet.
Key words: Fatty acid, seasonal changes, fish, Turkey.