Koklear implant kullanan okul öncesi dönem çocukların fonksiyonel işitme davranışları ile yönetici işlev becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between executive function skills and functional hearing behaviors of preschool children using cochlear implant
Yazar: SUNAY MUCUK
Danışman: PROF. DR. HAKAN TUTAR ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENAY ALTINYAY
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Koklear implantlar = Cochlear implants ; Kulak hastalıkları = Ear diseases ; Odyoloji = Audiology ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Yönetici işlevler = Executive functions ; İşitme = Hearing

Özet:
Bu çalışmada okul öncesi dönem koklear implant kullancısı çocukların fonksiyonel işitme davranışları ile yönetici işlev becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya 5 yaş ile 6 yaş 11 ay arasında koklear implant kullanan işitme kayıplı 28 çocuk ve bu çocuklarla yaş ve cinsiyet bakımından eşleştirilmiş normal işiten 21 çocuk olmak üzere, toplamda 49 çocuk dahil edilmiştir. Koklear implant kullanıcısı katılımcıların ebeveynlerine implantları ile performanslarını değerlendirmek için Kabul, Algı, Tanımlama, Sözel İfade, Anlaşılırlık Profil Ölçeği (KATSA) ve fonksiyonel işitme davranışlarını değerlendirmek üzere Günlük Yaşam İşitsel Davranış Ölçeği (GYİD) uygulanırken; tüm katılımcıların yönetici işlev becerilerini değerlendirmek için Yönetici İşlev Davranışlarını Derecelendirme Ölçeği Anne/Baba Formu (YİDDÖ-ABF) uygulanmıştır. Uygulama sonucu elde edilen verilerin analizinde koklear implant kullanıcısı bireylerin normal işiten yaşıtlarına kıyasla yönetici işlev becerilerinin daha düşük olduğu bulunmuştur. Yönetici işlev becerilerinden çalışma belleği alt alanı ile fonksiyonel işitme davranışları arasında anlamlı ilişki bulunurken, yönetici işlev toplam puanı ve üst biliş ile işitme davranışlarından sosyal/konuşma alt alanı arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Yönetici işlev, temel bilişsel işlevleri yöneten ve kontrol eden bir süreci ifade etmesi nedeniyle işitme kayıplı bireylerin müdahale programı içerisinde işitme ve dil kazanım hedefinin yanı sıra yönetici işlevi destekleyici eğitsel programların uygulanması faydalı olacaktır.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the relationship between functional hearing behaviors and executive function skills of children who use pre-school cochlear implants. A total of 49 children were included in the study, including 28 children with hearing loss who used cochlear implants between the ages of 5 and 6 and 11 months, and 21 children with normal hearing who were paired with them in terms of age and gender. While Acceptance, Perception, Comprehension, Expressive Language, Intelligibility (APCEI) Profile Scale and Auditory Behavıor in Everyday Lıfe (ABEL) were applied to evaluate the performance of cochlear implant user family participants with their implants ; The Behavior Rating Inventory of Executive Function Parent Form (BRIEF-P) was applied to evaluate the executive function skills of all participants. In the analysis of the data obtained as a result of the application, it was found that the cochlear implant user individuals had lower executive function skills compared to their normal hearing peers. While there was a significant relationship between the working memory subfield and functional hearing behaviors from executive function skills, a significant relationship was found between the executive function total score and the social/speech subfield from upper cognition and hearing behaviors. Since executive function refers to a process that manages and controls basic cognitive functions, it is useful to implement educational programs that support executive function as well as the goal of hearing and language gain within the intervention program of individuals with hearing loss.