Retinopatisi olmayan tip 2 diyabetes mellitus tanılı hastalarda optik koherens tomografi-anjiyografi bulgularının değerlendirilmesi
Evaluation of optical coherence tomography angiography findings in patients with TYPE 2 diabetes mellitus without retinopathy
Yazar: AYGUL TANRIVERDIYEVA
Danışman: PROF. DR. GÜLİPEK TİGREL
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases
Dizin: Anjiyografi = Angiography ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Diabetik retinopati = Diabetic retinopathy ; Göz hastalıkları = Eye diseases ; Retina = Retina ; Retina hastalıkları = Retinal diseases ; Tomografi-optik koherens = Tomography-optical coherence

Özet:
Amaç: Göz dibi muayenesinde diyabetik retinopati (DR) bulguları görülmeyen tip 2 diyabetes mellitus (DM) hastalarında optik koherens tomografi anjiografi (OKTA) ile retinanın mikrovasküler yapılarının ve foveal avaskuler zon genişliğinin değerlendirilmesi, böylece preklinik dönemde görülebilecek değişikliklerin tespit edilmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Bu prospektif çalışmaya diyabetik retinopatisi olmayan ve diyabet yaşı 0-10 yıl arası olan 33 hastanın 33 gözü, diyabetik retinopatisi olmayan ve diyabet yaşı 11-20 yıl arası olan 25 hastanın 25 gözü, hasta grupları ile yaş ve cinsiyet olarak eşleştirilmiş 56 sağlıklı gönüllünün 56 gözü dahil edildi. Oftalmolojik muayene yapıldıktan sonra OKTA görüntülemesinin 6 mm x 6 mm Anjio Retina taraması ile makulanın yüzeyel kapiller pleksus (YKP) ve derin kapiller pleksus (DKP) damar yoğunlukları, foveal avasküler zon (FAZ) parametreleri, 4.5 mm × 4.5 mm Anjio Disk taraması ile radyal peripapiller pleksus (RPKP) damar yoğunluğu ölçümü yapıldı.
Bulgular: FAZ genişliğinde hasta grupları ve kontrol grubu arasında istatistiksel anlamlı fark saptanmadı. Derin kapiller pleksus damar yoğunluğu değerlerinde fovea dışındaki tüm alanlarda gruplar arasında istatistiksel anlamlı fark bulunmadı. Ancak derin fovea bölgesindeki damar yoğunluğunu gösteren ölçümlerde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark gözlemlendi (p:0.004). DKP'da fovea bölgesindeki damar yoğunluğu diyabet yaşı 11-20 yıl olan hasta grubunda kontrol grubu ve diyabet yaşı 0-10 yıl olan hasta grubuna göre anlamlı olarak düşük bulundu. Korelasyon analizinde diyabet yaşı ile tüm parametreler arasındaki korelasyona bakıldı ve diyabet yaşı ile derin kapiller pleksus fovea alanındaki damar yoğunluğu değeri arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı korelasyon gözlendi (r=-0,443 p=0,001).
Sonuç: Klinik olarak retinopatisi saptanmayan tip 2 diyabetes mellitus hastalarının OKTA teknolojisi ile yapılan retinal mikrovasküler ölçümlerde derin vasküler pleksusta etkilenme olduğu gösterildi. 
Anahtar kelimeler: Diyabetes mellitus, OKTA, diyabetik retinopati

Abstract:
Aim: It was aimed to evaluate the microvascular structures of the retina and the width of the foveal avascular zone by optical coherence tomography angiography (OCTA) in patients with type 2 diabetes mellitus (DM), whose fundus examination did not show any signs of diabetic retinopathy (DR), and thus to detect changes that can be seen in the preclinical period.
Materials and Methods: Only diabetes patients with no diabetic retinopathy were enrolled in the study. Diabetes mellitus patients without diabetic retinopathy were classified into 2 groups acoording to the duration of diabetes. 33 patients had diabetes mellitus for a 0-10 years of duration and 25 patients had diabetes mellitus for a duration of 11-20 years. Age and gender matched 56 healthy volunteers were included in this prospective study. After a complete ophthalmologic examination, 6mm x 6 mm Angio Retina scan of OCTA imaging was performed. Superficial capillary plexus (SCP) and deep capillary plexus (DCP) vessel densities of macula, foveal avascular zone (FAZ) parameters, and 4.5 mm × 4.5 mm Angio Disc scan with radial peripapillary capillar plexus (RPCP) vessel density were measured.
Results: No statistical significant difference in FAZ was detected among patient groups and control group. Deep capillary plexus vessel density values did not demonstrate a statistically significant difference among the groups in all areas except fovea. However, a statistically significant difference was observed between the groups in the vessel density in the deep fovea region (p:0.004). In DCP, vascular density in the fovea region was found to be significantly lower in the patient group with diabetes duration of 11-20 years compared to the control group and the patient group with diabetes duration of 0-10 years. The correlation between diabetes duration and all OCTA parameters was examined, and a statistically significant negative correlation was observed between the diabetes duration and the vascular density value in the deep capillary plexus fovea area (r=-0.443 p=0.001).
Conclusion: In retinal microvascular measurements performed with OCTA technology, it was observed that, the deep vascular plexus was affected in type 2 diabetes mellitus patients without clinical retinopathy.
Keywords: Diabetes mellitus, OCTA, diabetic retinopathy