Anadolu'nun geleneksel ayakkabı formlarından günümüz tasarım anlayışına ayakkabı kültürü
Shoe culture from traditional shoe styles of anatolia to presents designs
Yazar: NESLİHAN ÇELİK
Danışman: PROF. DR. DİLEK ALPAN
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry
Dizin: Ayakkabılar = Shoes ; Biçim = Form ; Tasarım = Design

Özet:
Ayakkabı geçmişten bugüne kültürleri ve yaşam biçimlerini yansıtan zengin bir tarihsel evrimden geçerek ulaşmıştır. Kültür'ün tasarıma etken gücünden yola çıkarak, Anadolu kültüründe ayakkabı konusunu ele aldığımız bu çalışmada amaç, ayakkabıyı bir kültür öğesi olarak irdeleyerek, geçmişin ayakkabı formlarının günümüz ayakkabı tasarım anlayışı içinde yeni tasarımlara kaynak oluşturmasının önemini vurgulamaktır.Bu çerçevede, birinci bölümde, Anadolu'nun uzun zanaat birikimi içinde geleneklerle birlikte yaşayan ayakkabının sosyal, kültürel ve tarihsel konumu ele alınmış, ikinci bölümde ise ayakkabı zanaatının gelişimi ve üretim organizasyonları geleneksellik kavramı ile ilişkilendirilerek incelenmiştir. Konu tarihten gelen örneklerle detaylandırılmıştır.Türklerde köklü bir geçmişi olan ayakkabıcılık zanaatına rağmen Türk Ayakkabı Sektörünün, 1950'li yıllardan bu yana süren sanayileşme süreci içinde tasarım faaliyetlerinin geri kalmış olduğu ve özgün tasarımlarda bu zengin kaynaktan yeterince fayda sağlanamadığı görülmektedir.Kültürlerarası etkileşim ile ayakkabının taşıdığı evrensel dil, dünya modası içinde yer alan geleneksel ve moderni birbirine yaklaştıran ayakkabı tasarımlarının örneklerini sunmaktadır. Üçüncü bölümde, Türk kültürüne ait ayakkabıların izlerini bulabileceğimiz bu örnekler değerlendirilerek, Türk Ayakkabı Sektörünün geleceğinin, tasarımda takip veya taklit yerine kendi kültürel kaynaklarından yola çıkarak fark yaratacak özgün tasarımlarla varlık bulacağı sonucuna varılmıştır.ANAHTAR KELİMELER: Ayakkabı, kültür, Anadolu, geleneksel formlar, tasarım, moda

Abstract:
The shoe has reached its place in today?s world as a result of rich historical evolution that reflects the cultures and lifestyles throughout the history. Based on the impact of culture on design, and investigating the shoe as a cultural component, the purpose of this study in which we have discussed the place of shoe in Anatolian culture is to emphasize the importance of past shoe styles on the designation of shoes in the modern world for which the former presents a source.Within the terms emphasized above, the social, cultural and historical position of shoe which has been co-existent with the traditions in Anatolia?s vast craft accumulation; the development of shoe-making and production organizations have been investigated in relation to the concept ?traditionalism?. The topic has been detailed with historical examples.Despite the shoe-craft that is deep-rooted in Turkish culture, it is seen that Turkish Shoe Sector has dropped back in designation activities since 1950s industrialization period and hasn?t been able to make use of rich sources in the creation of unique designs.The universal language which the shoe has created via intercultural interactions represents the examples of shoe designs which are the bridge between the traditional and modern. Analyzing these examples in which we can find the traces of shoes that belong to Turkish culture, it has been concluded that the success of the future of Turkish Shoe Sector is dependent upon unique designs that will make a difference and are inspired by its own cultural sources instead of designs based on imitation.KEY WORDS: Shoe, culture, Anatolia, traditional patterns, design, fashion