Öğretmenlik mesleğinin prekarizasyonunun emek bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation the precarization of the teaching profession in the context of teachers' own efforts
Yazar: GAMZE SÖZER
Danışman: PROF. DR. AYDIN BALYER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlik mesleğinin prekarizasyonunu, öğretmenlerin kendi emekleri bağlamında değerlendirmektir. Bu araştırma, nitel araştırma yönteminin tekniklerine uygun olarak yapılandırılmıştır. Bu araştırmada, nitel araştırma desenlerinden fenomenolojik (olgubilim) araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırma, Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı tüm kamu ve özel eğitim kurumlarında, okul öncesi, ilkokul ve ortaokul kademelerinde görev alan 2-30 yıl kıdem aralığında, 13 kadın ve 4 erkek olmak üzere 17 öğretmenin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemi, amaçlı örnekleme yöntemlerinden kartopu örnekleme ile belirlenmiştir. Veriler yüz yüze görüşme tekniği uygulanarak toplanmıştır. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından hazırlanan görüşme formu kullanılmıştır. Bu araştırmada veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarında "Öğretmenlerin prekarizasyon algısı", "prekarizasyon bağlamında öğretmenlerin temel hakları", "farklı şekillerde istihdam edilen öğretmenler", "okul paydaşları arasındaki ilişki", "öğretmenlik mesleğinin geleceği" adlı beş ana temaya ulaşılmıştır. Araştırmanın tüm temaları incelendiğinde, öğretmenlerin emeklerinin prekarizasyon sürecinden olumsuz anlamda etkilendiği görülmüştür. Öğretmenlerin emek bağlamında prekarizasyon sürecine yönelik görüşleri, bu sürecin giderek büyüyen bir sorun olduğunu bir kez daha göstermiştir. Öğretmenlerin taban maaş hakkı tüm istihdam modellerinde geçerli olacak şekilde planlanarak, istihdam modeline bakılmaksızın tüm öğretmenlerin özlük hakları eşit bir hale getirilmesi prekarizasyon sürecinin yarattığı yıkımı telafi etmeye yönelik bir adım olacaktır.

Abstract:
The purpose of this study is to evaluate the precarization of the teaching profession in the context of teachers' own efforts. This research was structured in accordance with the techniques of qualitative research method. Phenomenological research design was used in this study. The research was carried out with the participation of 17 teachers from all levels working in all public and private education institutions affiliated to the Ministry of National Education. The sample of the study was determined by snowball sampling that one of the purposeful sampling methods. The data were collected by applying face-to-face interview technique. The interview form was used while collecting the data. The interview form consists of 9 questions prepared by the researcher. In this study, the data were analyzed by content analysis method. Five main themes have been reached: "Teachers' perception of precarization", "the fundamental rights of teachers in the context of precarization", "teachers employed in different ways", "relationship between school stakeholders", "The future of the teaching profession". When all the themes of the research were examined, it was seen that the labor of the teachers was negatively affected by the precarization process. Teachers' views on the precarization process in the context of labor have shown once again that this process is a growing problem. Teachers' base salary should be planned to cover all employment models. All teachers' personal rights should be made equal regardless of the employment model.