Özel gereksinimli çocuğa sahip ailelerin eğitim düzeylerine göre çift ilişkilerinde aldıkları doyumlarının ve aile yaşam doyumlarının ilişkisi
Comparison of the satisfaction of their couple relationships and family life satisfaction of families with children with special needs, according to their education levels
Yazar: HAZAL CANSU KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN OZAN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı, özel gereksinimli çocuğa sahip ailelerin hayatını etkilediği düşünülen karı koca ilişkilerinden aldıkları doyum ve aile yaşam doyumları arasındaki ilişkiyi eğitim düzeylerine göre incelemektir. Bu araştırma, korelasyona dayalı nicel araştırma modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evreni temsil etmesi için örneklem, kolayda örneklemi yöntemi ile seçilen, Gaziantep Şehitkamil'de bulunan Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde(Özel Yeni Bulgu Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi&Özel Yeni Keşif Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi)özel eğitim desteğinden yararlanan özel gereksinimli çocuğu olan 242 ebeveynden oluşmaktadır. Katılımcılardan 224'ü kadın (anne), 18'i erkektir (baba). Veri toplama araçları olarak ''Aile Yaşam Doyum Ölçeği (AYDÖ)'' (Çalışkan vd., 2017) ve ''İlişki Doyum Ölçeği (İDÖ)'' (Curun, 2001) kullanılmıştır. Ayrıca ailelerin yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi, çalışma durumu, aylık gelir ve sahip olunan çocuk sayıları hakkında bilgiler toplanmıştır. Verilerin analizi, SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) programı kullanılarak gerçekleştirilmiş ve araştırmaya ait bulgular %95 güven aralığında ve %5 anlamlılık düzeyi göz önüne alınarak değerlendirilmiştir. Yapılan analiz sonucunda veriler normal dağılım gösterdiği için parametrik testler (Independent Sample T Test, ANOVA, Pearson Korelasyon) kullanılmıştır. Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin ilişki doyumu ve aile yaşam doyumlarının eğitim düzeyi değişkenine göre anlamlı farklılık görülmediği tespit edilmiştir. Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin ilişki doyumu cinsiyet değişkenine göre anlamlı farklılık gösterirken, aile yaşam doyumu cinsiyet değişkenine göre anlamlı farklılık tespit edilmemiştir. Eğitim düzeyi ile ilişki doyumu ve aile yaşam doyumu arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir. İlişki doyumu ile aile yaşam doyumu arasında ise pozitif yönlü ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Bu bulgular, özel gereksinimli çocuğa sahip ailelerde çift ilişkilerinde alınan doyum ve aile yaşam doyumu üzerinde eğitim düzeyinin belirgin bir etkisinin olmadığını göstermektedir. 
Anahtar kelimeler: Özel Gereksinimli Çocuk, İlişki Doyumu, Aile Yaşam Doyumu, Eğitim Düzeyi

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between satisfaction with husband and wife relationships, which are thought to affect the lives of families with children with special needs, and family life satisfaction according to their level of education. This research was conducted using a quantitative research model based on correlation. In order to represent the population of the research, the sample consists of 242 parents with children with special needs who benefit from special education support in special education and rehabilitation centres in Gaziantep Şehitkamil, selected by convenience sampling method. 224 of the participants were female (mother) and 18 were male (father). ''Family Life Satisfaction Scale (FLSS)'' (Çalışkan et al., 2017) and ''Relationship Satisfaction Scale (RS)'' (Curun, 2001) were used as data collection tools.  In addition, information on age, gender, marital status, education level, employment status, monthly income and number of children were collected. The data were analysed using SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) software and the findings of the study were evaluated at 95% confidence interval and 5% significance level. As a result of the analysis, parametric tests (Independent Sample T Test, ANOVA, Pearson Correlation) were used since the data showed normal distribution. It was determined that there was no significant difference in relationship satisfaction and family life satisfaction of parents with children with special needs according to the education level variable. While relationship satisfaction of parents with children with special needs showed significant difference according to gender variable, family life satisfaction did not show significant difference according to gender variable. There was no significant relationship between education level and relationship satisfaction and family life satisfaction. It was found that there was a positive and moderately significant relationship between relationship satisfaction and family life satisfaction. These findings show that education level has no significant effect on satisfaction in couple relationships and family life satisfaction in families with children with special needs. 
Key words: Child with Special Needs, Relationship Satisfaction, Family Life Satisfaction, Education Level