Antalya Akdeniz Sanayi Sitesi'nde 18 yaş altı işçilerin sosyodemografik özelliklerinin ve genel sağlık durumlarının belirlenmesi
Determination of socio-demographical characteristics and general health conditions of workers under the age of 18 in Akdeniz industrial sector, Antalya, Turkey
Yazar: FATMA ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. LEVENT DÖNMEZ
Akdeniz Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Antalya = Antalya ; Benlik saygısı = Self esteem ; Endüstri işçileri = Industry employees ; Ergenler = Adolescents ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Sağlık = Health ; Türk işçi çocukları = Children of the Turkish workers ; Çocuk iş gücü = Child labor ; İşçiler = Workers ; Şiddet = Violence

Özet:
Günümüzde çocuk işçiliği hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerin önemli bir sorunudur. Çocuk işçilerin birçok sağlık sorunu ile karşı karşıya kaldıkları bilinmekte ve bu sorunların çeşitli yönlerden incelenmesi çözüme ulaşılması konusunda yararlı bilgiler sağlayabilmektedir. Bu araştırmanın amacı, Antalya'da iki ayrı bölgede faaliyet gösteren orta ölçekli sanayi sitelerinde çalışan ve yine Antalya'daki bir Mesleki Eğitim Merkezi'nde eğitim gören 18 yaş altı çalışanların genel sağlık özelliklerinin belirlenmesidir. 
Bu araştırmanın verileri standart bir anket aracığıyla ve yüz yüze görüşme yöntemi ile Aralık 2013-Şubat 2014 tarihleri arasında toplanmıştır. Çalışma, örneklem seçilmemiş olup evrenin tümüne ulaşılmaya çalışılan, kesitsel tipte bir araştırmadır. Katılım oranı sanayi bölgelerinde %84,7, mesleki eğitim merkezinde ise %99,5 olarak gerçekleşmiştir. Ankette kişisel özellikler, sosyal çevre özellikleri, çalışma durumu, alışkanlıklar ve madde kullanımı yanında, katılımcıların benlik saygısı, genel sağlık durumu ve stresle başa çıkma davranışları standart ölçeklerle tespit edilmiştir. Etik kurul onayı ve katılımcılardan sözlü onam alınmıştır. Bulgular tanımlayıcı ve analitik tablolarla sunulmuş, değişkenler arasındaki ilişkiler lojistik regresyon analizi ile test edilmiştir. 
Katılımcılar arasında en küçük çalışmaya başlama yaşı altı yaş olarak belirtilmiştir. Katılımcıların iş yerinden memnuniyetsizlik oranı %33,2 ve ortalama mesai süreleri ise günlük 10,9±1,6 saat olarak tespit edilmiştir. Çalışma grubunda şiddete uğrama sıklığı; sözel şiddet için %40,7, fiziksel şiddet için %29,0, cinsel şiddet için %5,1 olduğu anlaşılmakta ve bu şiddet türlerinden en az birine maruz kalma sıklığı ise %49,1 olduğu görülmektedir. Katılımcılardaki sigara kullanımı %48,8, alkol kullanımı %21,2 ve madde kullanımı %6,4 bulunmuştur. Algılanan sağlığı %27,9'u kötü olarak ifade etmiş, benlik saygısı %7,4'ünde düşük bulunmuştur. Bunun yanında stresle başa çıkma skorlarının ortalaması 48,86±11,16'dır. İş yeri memnuniyetinin meslek öğrenmek için çalışanlarda, iş yerinde şiddet görmemiş olanlarda ve benlik saygısı yüksek olanlarda daha yüksek olduğu görülmüştür.
Bu çalışmanın bulguları belirlenen yaş grubunda iş yeri memnuniyetinin az olduğuna, şiddetin yaygın olduğuna, sigara, alkol ve madde kullanımlarının fazla olduğuna, benlik saygısının düşük olduğuna, algılanan ve ruhsal sağlıklarının da kötü olduğuna dikkat çekmektedir

Abstract:
Child labor is a major problem for both developed and developing countries. It is well known that child workers are experiencing many health problems and investigating these problems provides necessary information to generate effective solutions. The purpose of this study is to determine the general health conditions of workers under the age of 18 in two medium sized industrial sites located in different districts of Antalya and the workers who are being trained in an Occupational Training Center, Antalya, Turkey.
The data were collected between December 2013-February 2014 with a standard survey by face-to-face interviews. It is a cross-sectional study where entire population was aimed without any sampling. Participation rate in industrial site was 84.7% and in training center was 99.5%. Survey included questions regarding personal and socio-demographical characteristics, working conditions, habits and substance use. Moreover, the survey has covered standard scales regarding participants' self esteem, general health conditions and coping with stress behaviors. Ethical committee approval and verbal informed consent from each participant were ensured. Findings were represented with descriptive and analytical tables and logistic regression analysis was performed to investigate possible associations among study variables. 
Among all participants, youngest age to start working was six. Percentage of workers who were unsatisfied with their work place was 33.2% while mean employment time was 10,9±1,6 hours/day. Incidences of being a victim of violent behavior were; 40.7% for verbal violence, 29.0% for physical violence and 5.1% for sexual violence. Overall, percentage of experiencing any types of the violent behavior was 49.1%. Smoking rate was 48.8% while alcohol consumption rate was 21.2%. A total of 6.4% of the participants reported substance use. Percentage of poor perceived health was 27.9% and low self-esteem was 7.4%. Mean level of coping with stress scale score was 48.86±11.16. Work place satisfaction was found to be high in workers who did not experience violent behavior, are working for learning the profession and has high self-esteem. 
The findings underline low job satisfaction, high exposure to violence, extensive smoking, alcohol and substance use, low self-esteem, worse perceived and psychological health among the workers of targeted age group