Anonim şirketlerde yönetim kurulu üyelerinin ticari takdir yetkisi ve bundan doğan sorumluluğu
The business judgment of the board members and their liability under business judgment rule
Yazar: İCLAL ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ÖZDAMAR
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Ticaret Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anonim şirketler = Joint stock companies ; Sorumluluk = Responsibility ; Takdir yetkisi = Discretionary power ; Ticaret Kanunu = Commercial Code ; Ticaret hukuku = Commercial law ; Türk ticaret hukuku = Turkish commercial law ; Yönetim kurulu = Board directors ; Yönetim kurulu üyeleri = Members of the board directors ; Şirketler = Companies

Özet:
Ticari takdir yetkisi hukukumuza 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunuyla getirilmiş ve gerekçesinde de bu ilke geniş bir şekilde açıklanmıştır. 6102 sayılı Kanunun 553. madde hükmü ?hiçkimse kontrolü dışında kalan kanuna veya esas sözleşmeye aykırılıklar sebebiyle, gözetim yükümü dolayısıyla sorumlu tutulamaz? yeni tartışmalara neden olacak niteliktedir. Çalışmamızın amacı Amerikan hukuku kaynaklı içtihatlarla geliştirilen ticari takdir yetkisinin uygulanabilme şartlarını ayrıntılı olarak incelenerek, ilkenin Türk hukukuna uygulanmasına yardımcı olabilmek ve çıkabilecek tartışmaları ışık tutabilmektir.Ticari takdir yetkisi Anonim Şirket yönetim kurulu üyelerinin sorumluluklarını sınırlandırmak maksadıyla getirilmiştir. Yönetim kurulu üyelerinin aldıkları kararlarda uyulması gereken şartlar belirtilerek yönetim kurulu üyeleri için bir nevi davranış kuralları getirilmiştir. Sorumluluk davasının söz konusu olduğu hallerde ise özen ölçütü getirmektedir. Bununla birlikte ticari takdir doktrini ile de yönetim kurulu aleyhine iptal davası açılabilmesine imkân verilerek alınan kararın öncelikli denetimi sağlanarak daha zarar çıkmadan alınan kararın yerine getirilmesi engellenebilecektir.Sonuç olarak ticari takdir yetkisi yönetim kurulu üyelerini sorumluluktan kurtarmamaktadır. Yönetim kurulunun karar alınmasını önleyici, işlem yapılmasını geciktirici gereksiz nitelikte sorumluluk davalarının açılmasına engel olunması amaçlanmaktadır. Bu bağlamda yönetim kurulu üyelerine karşı açılan sorumluluk davalarında belirtilen ilke şartlarına uyulduğu takdirde alınan kararın hakimler tarafından incelenmesine ve yerindelik denetimine tabi tutulmasına engel olunmaktadır.

Abstract:
The business judgment rule has been adopted with the Turkish Commercial Code No:6102 and explained in detail in the preamble of the law. The Article 553 of the Code, no person shall be held responsible for monitoring responsibility due to actions that are against law and company?s constutition that are out of control would cause new argumentations The purpose of our thesis is to examine in detail, the conditions which the business judgement rule that is derived from the jurisprudence of the American court is applicable and help the principle?s implementation to Turkish law and illuminate the probable discussions.The business judgment rule is brought to Turkish law with the purpose of limiting the responsibility of the board members of the Stock Exchange Companies. The conditions to be abided during decisions of the Board members are determined and a kind of code of conduct is brought. In cases which a ?liability action? a measure of ?diligence? is adopted. In addition to that, this principle, provides the possibility of filing an annulment case, the ?ex ante review? of directors? decisions is made possible and therefore avoids the implementation of the decision without causing company loss.As a result, the business judgment rule does not release the directors from liability. It aims to preclude filing irrelevant/unnecessary liability actions and prevent causing later transactions which prevents the decision-making processnof the board. In this context, if the mentioned rule conditions are obeyed/abided in actions against directors, the taken decision shall not be reviewed by the judges.