Üniversite öğrencilerinin psikolojik doğum sıraları ve sosyal ilgi düzeylerinin psikolojik dayanıklılık düzeylerini yordamadaki rolünün incelenmesi
The role of psychological birth order and social interest levels of university students, in the prediction of their psychological hardiness levels
Yazar: ÜMRE KAYACI
Danışman: PROF. DR. YAŞAR ÖZBAY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Psikolojik Danışma ve Rehberlik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Psikolojik doğum sırası = Psychological birth order ; Toplumsal ilgi = Social interest ; Yordama = Predict ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışma, üniversite öğrencilerinin psikolojik doğum sırası ve sosyal ilgi düzeylerinin, psikolojik dayanıklılık düzeylerini yordamadaki rolünü incelemek amacıyla yapılmıştır.  Araştırma grubu Ankara ilinde Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi'nde on iki farklı bölümde öğrenim gören toplam 438 öğrenciden oluşmaktadır.  Araştırma grubunda 328 kız öğrenci (%74.9) ve 110 erkek öğrenci (%25.1) bulunmaktadır. Araştırmada; öğrencilerin sosyal ilgi düzeylerini belirlemek amacıyla Greever, Tseng ve Friedland (1973) tarafından geliştirilen, Soyer (2001) tarafından Türkçe' ye uyarlanan  "Toplumsal İlgi Ölçeği",  psikolojik dayanıklılık düzeylerini belirlemek amacıyla Terzi (2013) tarafından geliştirilen "Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği", psikolojik doğum sıralarını belirlemek amacıyla Campbell, White and Stewart (1991) tarafından geliştirilen, Kalkan (2005) tarafından Türkçe' ye uyarlanan  "White-Campbell Psikolojik Doğum Sırası Envanteri" ve araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu, Hiyerarşik Regresyon Analizi, t-testi kullanılmıştır.  Araştırmada; psikolojik dayanıklılık, kendini adama, kontrol, meydan okuma; sosyal ilgi ile pozitif yönde ilişkili bulunmuştur. Sosyal ilgi ile en fazla psikolojik dayanıklılığın kendini adama boyutu pozitif yönde ilişkili bulunmuştur. Büyük çocuk ve küçük çocuk psikolojik doğum sırası, sosyal ilgi ve psikolojik dayanıklılık ile pozitif yönde ilişkili bulunmuştur. Bu araştırma kapsamında; ortanca çocuk psikolojik doğum sırası sosyal ilgi ile negatif yönde ilişkili bulunmuştur. Öğrencilerin gerçek doğum sıraları ile psikolojik doğum sıraları arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığını belirlemek amacıyla yapılan ki-kare testi sonucunda psikolojik doğum sırası ile gerçek doğum sırası arasında fark olduğu bulunmuştur. Sosyal ilginin, meydan okuma için anlamlı bir yordayıcı olduğu bulunmuştur. Ayrıca, büyük çocuk psikolojik doğum sırası ile sosyal ilginin, kontrol için anlamlı bir yordayıcı olduğu bulunmuştur. Son olarak; büyük çocuk psikolojik doğum sırası, travmatik yaşam olayı ile sosyal ilginin, kendini adama için anlamlı bir yordayıcı olduğu sonucu elde edilmiştir. Elde edilen bulgular, yapılan araştırmalarla birlikte tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The purpose of the present study is to investigate the role of psychological birth order and social interest levels of university students, in the prediction of their psychological hardiness levels.  
Particapants were 438 students (328 female, 110 male) that were chosen randomly. Psychological Hardiness Scale (PHS), Social Interest Scale ( SIS), White-Campbell Psychological Birth Order Inventory (PBOI)) was used.  
The SSPS 21.0 (Statistical Package for Social Sciences) was used for the nalysis of the collected data. Pearson Moments Correlation, hierarchical regression analyze, and  T- test was used to analyze data.  
The Results obtained from the research may be summarized as: 
1. As a result of the research it has been seen that there is a meaningful relationship between psychological hardiness, commitment, control, challenge and social interest.  
2. There were positive relationship between oldest and middle birth-order positions and psychological hardiness, social interest.  
3. There were negative relationship between middle birth-order position and social interest.  
4. Students with psychological birth order was found to be the difference between actual birth order.  
5. Social interest was a predictor of challenge.  
6. Social interest and oldest birth-order position were predictor of control.   
7. Also, social interest, oldest birth-order position and traumatic life events were predictor of commitment.