Yoğun bakım ünitelerinin uygunsuz kullanımının incelenmesi: Bir üniversite hastanesi üzerinde araştırma
Investigation of inappropriate use of intensive care units: A study on a university hospital
Yazar: KÜBRA SÜTCÜ
Danışman: PROF. DR. BAYRAM ŞAHİN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Hastanede yatış süresi = Length of stay ; Kullanım değerlendirme = Usage evaluation ; Yoğun bakım = Intensive care ; Yoğun bakım üniteleri = Intensive care units ; Üniversite hastaneleri = University hospitals

Özet:
Günümüzde artan küreselleşme ile birlikte toplumlar yaşlanma eğilimi göstermekte ve buna bağlı olarak hastalıkların artması, yoğun bakım ünitelerine olan ihtiyacın sürekli olarak artmasına neden olmaktadır. Bu nedenle, gereksiz yoğun bakım kullanımı ve uzamış yoğun bakım yatışlarıyla ilgili faktörlerin araştırılması, artan yoğun bakım ihtiyacını karşılamak ve yoğun bakım ünitelerinin etkin bir şekilde kullanılmasını sağlamak önemlidir. Bu çalışmanın temel amacı, Hacettepe Üniversite Hastanesi, İç hastalıkları ABD ve Anesteziyoloji ve Reanimasyon ABD'deki gereksiz yatışların, uzamış yoğun bakım sürelerinin ve hastaların yatış sürelerinin incelenerek bunu etkileyen faktörlerin belirlenmesidir. Araştırmada gereksiz yoğun bakım yatışı öncelik, tanı, objektif parametreler modellerine göre incelenmiş olup uzamış yoğun bakım süresi ise ≥14 gün olarak belirlenmiştir. Çalışma retrospektif olarak Hacettepe Üniversitesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon ABD ve İç Hastalıkları ABD yoğun bakım ünitelerinde yatan 343 hasta üzerinde gerçekleştirilmiş ve örneklemin seçilmesinde tabakalı rastgele örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Öncelik modeline göre, hastaların %7,3'ünün, tanı modeline göre %14,6'sının ve objektif parametreler modeline göre ise %16,3'ünün yoğun bakım yatışının uygunsuz olduğu görülmüştür. Öncelik modeline göre hastaların yatış uygunluğunun hastaların cinsiyeti, yoğun bakıma kabul zamanı ve sevk eden birimden, tanı modeline göre hekimin unvanı ve cinsiyeti, yoğun bakıma kabul zamanı ve sevk eden birimden ve objektif parametreler modeline göre hekimin unvanı ve cinsiyeti, hastanın yaşı ve sevk eden birimden anlamlı bir şekilde etkilendiği tespit edilmiştir (p<0,05). Uygun olmayan yoğun bakım basamağı açısından hastaların %72,3'ünün uygun olmayan yoğun bakım seviyesinde hizmet aldığı ve bunun hekim unvanından anlamlı şekilde etkilendiği (p<0,05), uzamış yatış süresi açısından hastaların %14,6'sının 14 gün ve daha uzun süre yattığı ve bunun mekanik ventilatör süresi ve antibiyotik/mikotik tedavi süresinden anlamlı bir şekilde etkilendiği bulunmuştur (p<0,05). Yoğun bakım hastalarının ortalama yatış süresinin 7,1 ± 9,1 olduğu ve mekanik ventilasyon durumu, mekanik ventilasyon süresi, yoğun bakım öncesi yatış süresi, vazoaktif ajan kullanım durumu, kan transfüzyon süresi ve antibiyotik/mikotik tedavi süresinden etkilendiği görülmüştür. Çalışma bulgularının yoğun bakım hastaları arasında gereksiz ve uzamış yatış sorununun anlaşılması ve uygun yönetsel ve klinik önlemlerin geliştirilmesinde önemli olacağı düşünülmektedir.

Abstract:
With the increasing globalization, societies tend to age, and the increase in diseases causes the need for intensive care units to increase continuously. The primary purpose of this study is to determine the factors affecting this by examining unnecessary hospitalizations, prolonged intensive care unit durations, and hospitalization periods of patients in Hacettepe University Hospital, Department of Internal Medicine and Anesthesiology Department. The study examined unnecessary intensive care hospitalization according to priority, diagnosis, and objective parameters models, and prolonged intensive care duration was determined as ≥14 days. The study was conducted retrospectively on 343 patients hospitalized in Hacettepe University Anesthesiology and Reanimation Department and Internal Medicine intensive care units. A stratified random sampling method was used to select the sample. According to the priority model, 7.3% of the patients; according to the diagnostic model, 14.6%; and according to the objective parameters model, 16.3% of the patients were found to be inappropriate. According to the priority model, the patient's suitability for hospitalization is determined by the gender of the patient, the time of admission to the intensive care unit and the referring unit, the title, and gender of the physician according to the diagnosis model, the time of access to the intensive care unit and the referring unit, and the identification and gender of the physician according to the objective parameters model, the age of the patient and the referring team. Was found to be significantly affected (p<0.05). In terms of unacceptable intensive care level, 72.3% of the patients received service at the inappropriate intensive care level, and this was significantly affected by the title of the physician (p<0.05), and 14.6% of the patients were 14 days or more in terms of prolonged hospitalization. He was hospitalized for a long time, significantly affected by the duration of the mechanical ventilator and antibiotic/mycotic treatment (p<0.05). It was observed that the mean hospitalization period of intensive care patients was 7.1 ± 9.1, and it was affected by mechanical ventilation status, automatic ventilation duration, duration of hospitalization before intensive care, vasoactive agent usage status, blood transfusion time, course of antibiotic/mycotic treatment. It is thought that the study's findings will be important in understanding the problem of unnecessary and prolonged hospitalization among intensive care patients and developing appropriate managerial and clinical measures.