Travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) olan Suriyeli  sığınmacıların bilişsel etkilenme düzeylerinin incelenmesi
Research on cognitive impact level of Syrian asylum seekers who have post traumatic stress disorder (PTSD).
Yazar: EMİNE ŞAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SELİN BİRGÜL BARAN
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Biliş = Cognition ; Göçmenler = Emigrants ; Mülteciler = Refugees ; Stres = Stress ; Stres bozuklukları = Stress disorder ; Stres bozuklukları-travmatik = Stress disorders-traumatic ; Suriyeliler = Syrians ; Sığınma = Asylum ; Travma sonrası hayata küsme bozukluğu = Post-traumatic embitterment disorder

Özet:
Bu araştırmada Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) sıklığının ve TSSB'nin bilişler üzerindeki etkisine bakmak amacıyla İstanbul'daki Suriyeli sığınmacılar ile çalışılmıştır. Çalışma katılımcıların kendi kendilerini değerlendirdiği iki ölçek kullanılarak yüz yüze görüşmeler şeklinde yapılmıştır. TSSB sıklığını ölçmek için Davidson Travma Ölçeği, Bilişleri değerlendirmek için ise Travma Sonrası Bilişler Envanteri kullanılmıştır. Bu araştırma Temmuz ve Ağustos 2017 ayları içerisinde 2 ay süren, sığınmacıların yoğun yaşadığı İstanbul ilinin beş farklı ilçesinde saha çalışması şeklinde yapılmıştır. Pek çok kişiyle görüşüldüğü halde sadece tam veri toplanabilen 49'u kadın, 51'i erkek olmak üzere toplam100 kişinin verileri istatistiksel analize dahil edilmiştir. Verilerin analizi için ise SPSS paket programı kullanılmıştır.

DTÖ'nin iki farklı kesim puanına göre TSSB olanlar ve olmayanlar şeklin belirlenmiştir. Katılımcıların %39'unun hafif, %28'inin yoğun derecede TSSB semptomları gösterdiği %33'ünün ise TSSB tanısı alacak kadar belirti göstermediği bulunmuştur. Dolaysıyla Suriyeli sığınmacıların halen TSSB sıklığının çok yüksek olduğu, TSSB'si olanların "Yeniden Yaşantılama" ve "Aşırı Uyarılmışlık" durumlarının anlamlı şekilde farklılaştığı bu farkın etki büyüklüğünün yüksek düzeyde olduğu görülmüştür. Bununla birlikte TSSB'si olanların olmayanlara göre bilişsel olarak da yine farklılaştığı ve bu farkın etki düzeyinin de yüksek olduğu  
görülmüştür. Bu bilişsel farklılıkların ise "Kişinin Kendiyle İlgili Olumsuz Bilişleri" ve "Dünyayla İlgili Olumsuz Bilişleri"nde yüksek düzeydeyken "Kendini Suçlama" konusundaki bilişlerde orta düzeyde olduğu görülmüştür. Daha önce yapılan ve kadın olmanın TSSB geliştirme üzerinde bir risk faktörü olduğunu söyleyen pek çok çalışmanın aksine bu çalışmada TSSB geliştirme konusunda kadınlarla erkekler arasında anlamlı bir farkın olmadığı bulunmuştur. Savaşta bir yakınını  kaybetmiş olma ve Türkiye'ye resmi veya kaçak yollarla girmiş olmanın ne TSSB geliştirme ne de bilişler üzerinde etkili olmadığı görülmüştür. Bunlar, çalışmanın en ilginç bulguları olsa da veriler toplanırken yapılan görüşmeler sırasında kişilerin güvenlik sebebiyle ciddi korku ve kaygılar taşıdığı gözlemlenmiştir. Eğer ki katılımcılar korku ve kaygıyı taşımıyor olsalardı bu konuda daha farklı sonuçlar elde edilebileceği düşünülmektedir.

Abstract:
On this research there has been a working with Syrian asylum seekers so as to survey the frequency of Post-traumatic Stress Disorder (PTSD) and PTSD 's effect upon cognitions. By using two scales there has been face to face interviews in which participants have evaluated themselves. So as to measure the frequency of PTSD there has been used  "Davidson Trauma Scale" and to measure cognition there has been used Post-traumatic Cognition Inventory. This research which continiued for two months-july/august 2017- has been as a work field in İstanbul' s five different districts where Syrian asylum seekers live densely. Though there has been many interviews only one hundred people' s (49 female, 51 male) exact data have been included to statistical analysis. So as to analyse the data there has been used SPSS package programme.

It has been found out that %67 of participants lightly, %28 of participants have showed PTSD symptoms intensely. However %33 of participants have not shown sufficient symptoms to take PTSD diagnosis. Thereby it is seen that the frequency of Syrian asylum seekers PTSD is at high levels and Restoring and Excitement situation of those having PTSD diagnosis have differed meaningly. This difference's effect magnitude has been noted on high levels. Nevertheless it is seen that those having PTSD have still differed cognitionally compared to those not having PTSD and the effect of this difference is at high level. It is seen that for this  
cognitional differences while " one's own negative cognitions about himself" and "his negative cognitions about the World" have been on high level, at cognitions about the subject of "blaming yourself" have been on middle levels. Contrary to many works done beforehand which say being a woman is a risk factor upon developing PTSD, it is found out at this work that gender has nothing to do with developing PTSD. It is seen that losing a close relative and entering to Turkey legally or illegally have effect neither on developing PTSD nor on cognitions. It is observed that though these are the most interesting symptoms of the work there was serious concern and fear because of security while getting the data during these interviews. It is thought only if the participants did not have the concerns and fears mentioned above there could be achieved much more different results.