Radikal estetik: In yer face tiyatrosunun sahne tasarımına provokatif izdüşümü
Radical aesthetics: Provocative projection onto stage design in in yer face theatre
Yazar: NUR SİNEM METE
Danışman: PROF. DR. SÜREYYA TEMEL
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı / Dramatik Sanatlar Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts

Özet:
Doksanlı yıllarda Britanya'nın geçirdiği buhranlı dönemler sonrası yeni ve cesur yazarların oluşturmuş olduğu In-Yer-Face hareketi tiyatroda radikal estetik algısını doğurmuştur. In-Yer-Face yazarları toplumun konuşmaktan kaçındığı konuları, üzeri kabuk bağlamış tabuları gün yüzüne çıkarmaktan kendilerini alıkoymamışlardır. Suratına tiyatro, toplumun kesim fark etmeksizin yaşadığı yozlaşmaya dikkat çekmiş, yazarlar, oyunları aracılığıyla izleyiciyi farkındalık yaratmaya, etik ve ahlaki sorgulamalar yapmaya, düşünmeye sevk etmeye, bilinçlendirmeye ve yargı ile değerlendirme süreçlerini tetiklemeye yönelik olarak hareket etmişlerdir. Yazarlar, ekpresyonistlerin radikal ilkeleriyle benzerlik göstermişlerdir.  Postdramatik tiyatro, geleneksel tiyatrodan bağımsız bir hedef doğrultusunda gelişmiş olan bir yerde konumlanmıştır. Performans sanatının ve yeni medyanın gelişimi tiyatronun yeni senaryosunu oluşturmasında basamak olmuştur. Bu çalışmanın amacı In-Yer-Face hareketinin geleneksel tiyatroya karşı duran tüm radikal değişimlerini ortaya çıkarmak ve provoke edici gücünü araştırmaktır. In-Yer-Face'i oluşturan temeller; geleneksel tiyatro, Vahşet Tiyatrosu, Öfkeli Adamlar gibi öncü başlıklarla, ülkemizde In-Yer-Face tiyatrosunun örneklerine kadar çeşitli alanlarda araştırılmıştır. Tezde, In-Yer-Face tiyatrosunun en önemli kavramı olan "şiddet" kavramının seyirciye ve sahne tasarımına etkileri ile sahne tasarım dramaturjisi ve postdramatik ilkeler, hareketin doğuşundaki yol haritası arayıcılığıyla incelenmiş, teknolojik kullanımların sahnede etkiyi arttırdığı görülmüştür. In-Yer-Face hareketinin sansasyonel zamanlarında seyircinin iç dünyasına tuttuğu ayna artık çekinmeden gün yüzüne çıkmaktadır. Şiddetin hayatımızın tüm noktalarına nüfuz ederek her bir bireyi metalaştırması çok daha geniş çaplı hareketlerle çözülmesi gereken ulusal bir sorun haline dönüşmüş olabileceği, hayatımızın her alanına sızmış olan "şiddet" kavramının doksanlardaki kadar hislerimizi etkilemediği, toplum olarak duyarsızlaşma yaşadığımız bu zamanlara tiyatronun görevinin tartışmalı bir yerde olduğu görülmüştür. Maruz kaldığımız şiddet bombardımanına karşı duyarsızlaşan hislerimizin tiyatro sahnelerinde düzeleceğini varsaymak görecelidir.

Abstract:
After the tumultuous periods Britain went through in the nineties, the In-Yer-Face movement, formed by new and daring playwrights, gave rise to a radical aesthetic perception in the realm of theatre. In-Yer-Face playwrights fearlessly addressed societal taboos, uncovering concealed issues and confronting widespread corruption. Through theatre, they aimed to raise awareness, provoke moral inquiries, stimulate critical thinking, and trigger evaluation processes. The playwrights exhibited similarities with the radical principles of expressionists. Postdramatic theatre, emerging independently from traditional forms, has played a pivotal role in redefining theatre through performance art and new media. The purpose of this study is to unveil all the radical changes posed by the In-Yer-Face movement against traditional theatre and to explore its provocative power. The foundational elements constituting In-Yer-Face, ranging from traditional theatre to pioneering topics such as Theatre of Cruelty and Angry Young Men, have been investigated in various areas, including examples of In-Yer-Face theatre in Turkey. The thesis examines the impact of the pivotal concept of 'violence' in In-Yer-Face theatre on both the audience and stage design, along with stage design dramaturgy and postdramatic principles, through an exploration of the movement's genesis. As a result, it has been observed that technological implementations enhance the theatrical impact on stage. During the sensational moments of the In-Yer-Face movement, the mirror held up to the audience's inner world now emerges unabashedly. It is recognized that the pervasion of 'violence' into every aspect of our lives, commodifying each individual, may have evolved into a national issue requiring solutions on a much broader scale. It has been noted that in these times, when the concept of 'violence' infiltrating all corners of our lives does not affect our emotions as much as it did in the nineties, we, as a society, have become desensitized. The role of theatre in these times, where our sensitivities to the bombardment of violence we are exposed to have been numbed, is contentious. Assuming that our feelings, numbed against the onslaught of violence we encounter, will be restored on theatre stages is relative.