Ergenlerde evden kaçma davranışının sosyo-demografik özellikler ve aile işlevleri açısından incelenmesi
An investigation of runaway behaviours of adolescents in terms of socio-demographic characteristics and family functions
Yazar: LÜTFİYE ESİN ZENGİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HADİYE KÜÇÜKKARAGÖZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Aile işlevleri = Family functions ; Ergenler = Adolescents ; Evden kaçma davranışı = Runaway behavior ; Sosyodemografik özellikler = Socio-demographic characteristics

Özet:
Bu araştırma Ergenlerde evden kaçma davranışının a) sosyo-demografik özellikler, b) aile işlevleri açısından değerlendirmesini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Araştırmada örneklem grubunun aile işlevlerinin yedi alt boyutu (problem çözme, iletişim, roller, duygusal tepki verme, gereken ilgiyi gösterme, davranış kontrolü ve genel işlevler) Aile Değerlendirme Ölçeği ile incelenmiş; Sosyo-demografik özellikler için  Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Ergenlerde evden kaçma davranışı ile sosyo-demografik özellikler (Yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, annenin eğitim durumu, babanın eğitim durumu, annenin mesleği, babanın mesleği, anne-babanın medeni durumu, ailenin aylık geliri, ailenin göç durumu, aileden beklentiler, intihar girişimi, intihar sebepleri, aile ilgili düşünceler, evden kaçma davranışı gösteren tanıdık, aileyle sorun yaşama durumu, anne babanın birlikte-ayrı oluşu, alışkanlık yapıcı madde kullanımı, anne ve babanın alışkanlık yapıcı madde kullanımı, doğum sırası, kardeş sayısı) arasındaki ilişki değerlendirilerek; evden kaçma davranışı gösteren ergenlerin aile değerlendirme işlevlerine göre anlamlı düzeyde ( p<.05 ) farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini 15-18 yaş aralığında evden kaçma davranışı gösteren 40 erkek 60 kız ve evden kaçma davranışı göstermeyen 58 kız 42 erkek ergen olmak üzere toplam 200 ergen oluşturmaktadır.
Araştırma sonucunda evden kaçma davranışının yaş, eğitim durumu, annenin eğitim durumu, annenin mesleği, babanın mesleği, anne-babanın medeni durumu, ailenin aylık geliri, ailenin göç durumu, aileden beklentiler, intihar girişimi, aile ile ilgili düşünceler, evden kaçma davranışı gösteren tanıdık, aile ile sorun yaşama durumu, alışkanlık yapıcı madde kullanımı, annenin ve babanın alışkanlık yapıcı madde kullanımı, doğum sırası ve kardeş sayısına göre anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada evden kaçma davranışı gösteren ergenlerin ailelerinin problem çözme, iletişim, duygusal tepki verebilme, roller, davranış kontrolü, gereken ilgiyi gösterebilme ve genel aile işlevlerinde karşılaştırma grubunda yer alan ailelere göre önemli oranda yetersizlik yaşadıkları belirlenmiştir. Evden kaçma davranışı gösteren ergenlerin eğitim durumlarına göre aile işlevlerinin alt boyutlarından olan gereken ilgiyi gösterme alt boyutunda en düşük eğitim düzeyi olan okur-yazar olanların yüksek (sağlıksız) ortalama puanlara sahip olduğu; Madde kullanan ve intihar girişiminde bulunanların gereken ilgiyi gösterme alt boyutu dışında tüm alt boyutlarda yüksek (sağlıksız) ortalama puanlara sahip olduğu; ailelerinde göç geçmişi bulunan ergenlerin problem çözme boyutunda yüksek (sağlıksız) ortalama puanlara sahip olduğu, 5 ve üstü sayıda kardeş sahibi olanların davranış kontrolü boyutunda daha yüksek (sağlıksız) ortalama puanlara sahip olduğu; anne-babası bekar olanların problem çözme, roller ve genel işlevler boyutlarında yüksek (sağlıksız) ortalama puanlara sahip olduğu tespit edilmiştir.



Anahtar Sözcükler: Ergen, Evden kaçma, Aile İşlevleri

Abstract:
This research has been conducted to examine the relationship between run away from home behavior a)-family function b)-socio-demographic characteristics.  In the research seven sub-family functions (problem-solving, communication, roles, affective responsiveness, affective involvement, behaviour control and general functions) of the sample group formed have been examined with The Family Assessment Scale. The Personal Informatıon form has been used for socio-demographic characteristics. According to family assessment functions and social demographic variables ( age, gender, education level, parent education level, parent profession, parent income level, family emigration aspect, expectations from family, suicide attempt, suicide reasons, thoughts about family,  acquaintance who run away from home behavior, encounter problems with family, family go about with or not, use of drugs, family use of drugs,birth order, number of siblings) run away from home behavior have been studied whether significantly differentiate (p< .05) or not. The sample group of the research has been formed by 15-18 years old 40 boys and 60 girls who run away from home and 58 girls and 42 boys who don?t run away from home. Totally 200 adolescents form the sample group.
 As a result; significant differentiation run away from home behavior  according to  the age, education level, parent education level, parent profession, parent income level, family emigration aspect, expectations from family, suicide attempt, thoughts about family,  acquaintance who run away from home behavior, encounter problems with family, family go about with or not, use of drugs, family use of drugs,birth order, number of siblings  has been obtained.The results indicated that families of runaway adolescents had more deficits and conflicts in problem solving, communication, rolles, affective responsiveness, affective involvement, behavior control and general functioning when compared to the families of non-runaway adolescents. According to education level of runaway adolescents whose low level of education have high average scores (unhealty) in Affective Involvement dimension. Runaways who use drugs and suicide attempt have whole sub-family functions other than Affective Involvement dimension. Runaways who emigrate have high average scores (unhealty) in problem solving. Runaways who have got 5+ siblings have high average scores (unhealty) in behavior kontrol. Runaways whose family is single have high average scores (unhealty) problem solving, rolles and general functions.


Key words: Adolescent, Run away from home, Family Functions