Hastanelerde maliyetleme ve faaliyete dayalı maliyetlemeye ilişkin bir uygulama
Costing in hospitals and an application related with activity based costing
Yazar: AZİZE ESMERAY
Danışman: PROF. DR. MİRAÇ SEMA ÜLKER  AYYILDIZ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Tez çalısmasının konusunu, hastane isletmelerinde maliyetlendirme yöntemleri vegeleneksel maliyetleme yöntemlerine alternatif olarak gelistirilmis maliyetlemeyöntemlerinden birisi olan Faaliyet Dayalı Maliyetleme (Activity Based Costing)yöntemi olusturur.Tezin amacı ise geleneksel maliyetleme yöntemlerinin günümüz ortamında isletmeleraçısından uygulanabilirligini inceleyerek, faaliyete dayalı maliyetleme yönteminiuygulamanın gerekliligini açıklamaktır. Ayrıca hastane isletmelerinde departmanbazında faaliyete dayalı maliyetleme yöntemini uygulayarak geleneksel sistemlemukayesesini yapmaktır.Bu amaç dogrultusunda, tezin teorik bölümünde literatür taraması yapılmıs, uygulamabölümünde özel bir hastanenin Kardiyo Vasküler Cerrahi (KVC) departmanındakiameliyat maliyetleri hem geleneksel sisteme göre hem de faaliyete dayalı maliyetlemeyöntemine göre hesaplanmıs ve elde edilen sonuçların mukayesesi yapılmıstır. Yapılançalısma sonucunda; toplam maliyetler içerisinde genel hizmet üretim maliyetlerinin hergeçen gün öneminin ve degerinin arttıgı tespit edilmistir. Buna baglı olarak genelhizmet üretim maliyetlerinin mamullere dagıtılmasında dagıtım anahtarı olarak sadecedirekt isçilik saatine odaklanmanın yanlıs maliyetlemeye neden olabilecegi ve buyanlıslıgın faaliyete dayalı maliyetleme yöntemi vasıtasıyla giderilebilecegi sonucunaulasılmıstır. Faaliyete dayalı maliyetleme yöntemine göre, genel hizmet üretimmaliyetlerinin ortaya çıkıs nedeni faaliyetlerdir ve mamuller bu faaliyetleri kullandıklarıölçüde genel hizmet üretim maliyetlerinden pay almalıdırlar.

Abstract:
In this thesis, the costing methods in hospital organizations, especially Activity BasedCosting (ABC) method that is one of the costing methods developed as alternativemethods to traditional methods.The purpose of the thesis is to try to explain the necessity of using the ABC method byexamining the applicability of the traditional costing methods for today organizations.In addition, It is aimed to compare the ABC method with the traditional methods byapplying the ABC method in department level in the hospital organizations.For these purposes, after a literature review, the operating costs of the cardiovascularsurgical unit of a private hospital were determined by using both the ABC method andthe traditional method, and the results were compared. The findings of the studyindicate that in the traditional costing method, the importance and proportion of overallproduction (operation) costs in the total costs have gradually increased. As a result, itcan be said that in allocating overall production costs to product (medical surgery),focusing on direct labor hours as an allocation key may cause an incorrect costing andthe use of the ABC method can prevent hospital managements from the misallocationproblem.According to the ABC method, the reason of the occurrence of overall production costsis operations and a cost allocation should be done for a product at a degree that theoperations are used for the product.