Genç işsizlerde bilişsel çarpıtmaların depresyon ve anksiyete üzerine etkisinde ruminasyonun aracı rolü
The mediating effect of rumination on the effect of cognitive distortions on depression and anxiety in young unemployed
Yazar: YAREN AVCU
Danışman: DOÇ. DR. ITIR TARI CÖMERT
Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Çalışmamız, işsiz gençlerde bilişsel çarpıtmalar ile depresyon/anksiyete 
arasındaki ilişkide ruminasyonun aracılık etkisini test etmek için gerekli varsayımları 
incelemeye odaklanmaktadır. Bu doğrultuda 233'ü kadın 85'i erkek olmak üzere 
toplam 318 katılımcıdan veri toplanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak 
kişisel bilgi formu ile birlikte Düşünce Türleri Ölçeği, Ruminatif Düşünme Biçimi 
Ölçeği, Beck Depresyon Envanteri ve Beck Anksiyete Envanteri kullanılmıştır. 
Düşünme türlerinin depresyon ve anksiyete üzerindeki etkisinde ruminasyonun aracı 
rolünün belirlenmesi amacıyla yapısal eşitlik modeli kurulmuş ve test edilmiştir. 
Birinci adımda aşırı genellemenin depresyon üzerinde önemli bir etkiye sahip 
olduğu, felaketleştirmenin ve olumlu olanı hafife almanın veya görmezden gelmenin 
de kaygı üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. İkinci adımda 
bağımsız değişkenin (düşünme türleri) aracı değişken (ruminasyon) üzerindeki 
anlamlılığı ve bu varsayımı karşılayan alt boyutlar incelenmiş olup aşırı genelleme, 
ikinci varsayımı karşılayan tek alt boyut olmuştur. Son adımda ise aşırı genelleme alt 
boyutu ile depresyon arasındaki ilişkide ruminasyonun aracılık etkisi 
değerlendirilmiştir. Ancak sonuçlarımız, aşırı genellemenin depresyon üzerindeki 
etkisinin anlamlı düzeyde kalması ve ilk basamağa göre azalmaması nedeniyle 
ruminasyonun aracı bir etkiye sahip olmadığını göstermiştir.

Anahtar kelimeler:İşsizlik, Bilişsel Çarpıtmalar, Depresyon, Anksiyete, 
Ruminasyon

Abstract:
Our study focuses on examining the assumptions necessary to test the 
mediating effect of rumination on the relationship between cognitive distortions and 
depression/anxiety in unemployed youth. In this direction, data were collected from a 
total of 318 participants, 233 of whom were women and 85 were men. Thought 
Types Scale, Ruminative Thinking Style Scale, Beck Depression Inventory and Beck 
Anxiety Inventory were used as data collection tools in the study together with the 
personal information form. Structural equation model was established and tested in 
order to determine the mediator role of rumination in the effect of thinking styles on 
depression and anxiety. In the first step, it was determined that overgeneralization 
had a significant effect on depression, while catastrophizing and underestimating or 
ignoring the positive also had a significant effect on anxiety. In the second step, the 
significance of the independent variable (types of thinking) on the mediating variable 
(rumination) and the sub-dimensions meeting this assumption were examined, and 
overgeneralization was the only sub-dimension that met the second assumption. In 
the last step, the mediating effect of rumination on the relationship between the 
overgeneralization sub-dimension and depression was evaluated. However, our 
results showed that rumination did not have a mediating effect, as the effect of 
overgeneralization on depression remained at a significant level and did not decrease 
compared to the first step.

Key words: Unemployed, Cognitive Distortions, Depression, Anxiety, 
Rumination