Dimitriy Pisarev`in 19.yüzyıl Rus aydınlanmasına etkisi
The effect of Dmitriy Pisarev on Russian enlightenment in 19.century
Yazar: ONUR ŞAHİN
Danışman: PROF. DR. EMİNE ZEYNEP GÜNAL
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Aydınlanma = Enlightenment ; Dergiler = Magazines ; Pisarev, Dimitriy = Pisarev, Dimitriy ; Rus edebiyatı = Russian literature

Özet:
19. yüzyılın 60'lı yılları Rus edebiyat tarihinin önemli dönemeçlerinden biridir. Rusya'daki mutlak monarşinin baskısı ve serfliğin gerici düzeni altında oluşan ezilmişlik olgusu, bazı seçkin kişilerin fikirleriyle ön plana çıkmasını sağlamıştır. Dimitri İvanoviç Pisarev bu kişiler arasında dikkate değer bir yere sahiptir çünkü felsefe, pedagoji, estetik, sosyoloji ve pozitif bilimler gibi birçok alanda Rus aydınlanmasına katkıda bulunmuştur. En yakın fikir önderleri arasında yer alan Çernışevski'nin tutuklanması ve Dobrolyubov'un ölümü sonrasında, 60'lı yılların kalan son etkili eleştirmeni olarak görebileceğimiz Pisarev, realist kimliği ile kaleme aldığı edebi eleştiriler üzerinden topluma faydalı olmaya çalışmıştır. Pisarev, incelediği eserlerde fikirleriyle özdeş özelliklere sahip kahramanları ön plana çıkararak, aydınlanma konusundaki düşüncelerini aşılama ve bu şekilde mevcut düzenin yerine iyi bir toplum, müreffeh bir ülke kurmayı hedef edinmiştir. Bu ideali gerçekleştirmek için "sanat sanat içindir" görüşüne karşı çıkmıştır. Cehaleti bir hastalık, eğitimi ise onun ilacı olarak gören vecizesi doğrultusunda, okumanın, özgür düşünmenin, topluma ve insanlığa faydalı olmanın önemine dikkat çekmiştir. Pisarev, döneminin göze çarpan düşünce önderlerinden biridir. Makaleleri 1860-1868 yılları arasında "Russkoe Slovo", "Delo", "Oteçestvennıye Zapiski" dergilerinde yayımlanmış ve ilgi görmüştür. 60'lı yılların düşünce hareketini ve sonrasında gelen aydınların gelişimini anlamak için Pisarev'in hayatını ve eserlerini incelemek gerekir.

Abstract:
The 60s of the 19th century is an important turning point in the history of Russian literature.  The fact of overwhelmedness with the oppression of the absolute monarchy in Russia and the reactionist order of the serfdom enabled some distinguished personalities with ideas to come into prominence. Dmitry Ivanovich Pisarev has a remarkable place among these persons because he contributed to the Russian enlightenment in many areas such as philosophy, pedagogy, aesthetics, sociology and positive sciences. After the arrest of Chernyshevsky who was among his closest opinion leaders and the death of Dobrolyubov, Pisarev whom we can regard as the last influential remained critic of the 60s tried to provide society with benefits through his critiques written by his realist identity.  By bringing into prominence the characters whose characteristics are identical to his ideas in the works that he analyzed, Pisarev aimed to impregnate with his opinions about the enlightenment and thus instead of the current order establish a good society and a wealthy country.  In order to realize this ideal, he objected to the view of "art for art's sake". In accordance with his apothegm in which he postulated that the ignorance is a disease and the education is a cure against ignorance, he drew attention to the importance of reading, freethinking, being beneficial to the society and the humanity. Pisarev was one of the most outstanding opinion leaders of his time. His articles were published in the magazines of "Russian Word", "Case", "Domestic Notes" between the years of 1860-1868 and attracted attention. In order to understand the thought movement of the 60s and the development of subsequent intellectuals, it is necessary to examine Pisarev's biography and his works.