Çevresel adalet: Barajların Thatta Delta bölgesinde yaşayan topluluk üzerindeki sosyal etkileri
Environmental justice: The social impacts of dams on deltaic community of district Thatta
Yazar: ABDUL HADİ
Danışman: PROF. DR. FERYAL TURAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Adalet = Justice ; Barajlar = Dams ; Pakistan = Pakistan ; Sosyal etki = Social affect ; Su kaynakları = Water resources ; Su politikaları = Water policies ; Su yapıları = Water structures ; Çevre duyarlılığı = Environmental sensitivity ; Çevre sorunları = Environmental problems ; Çevresel davranışlar = Environmental behaviours

Özet:
Son altmış yıl boyunca bürokratlar, mühendisler, politikacılar ve yazarların gözünde büyük barajlar insan zekâsının doğa karşısındaki zaferinin ve milli gururunun birer simgesi olarak algılanmıştır. Bu çalışmanın temel amacı, baraj yapımını meşrulaştıran gelişme-ilerleme ideolojisininin çelişkili doğasını açıklamak; ödenen toplumsal bedelleri ve bedel ödeme süreci esnasında yaşanan mücadelenin toplumbilimsel bir betimlemesini yapmaktır. Bu araştırma, üst bölgedeki baraj yapımının Kharo Chhan ve Keti Bandar kasabalarında (sub-districts) (Sindh Eyaletinin Thatta Bölgesinde) yaşayan delta halkı üzerinde yarattığı sosyal etkilerin ortaya çıkartılmasını amaçlamaktadır. Ayrıca yapılan barajların maliyetinin kimlerce karşılandığı ve barajların kimlere fayda sağladığı da incelenmiştir.
Bu çalışmanın verilerinin toplanmasında hem birincil hem de ikincil kaynaklardan faydalanılmıştır. İkincil kaynaklar, çalışma konusuyla ilgili gazete, makale, dergi ve internet gibi açık kaynaklardır. Birincil kaynaklar ise anket, mülakat, Odak Grup Görüşmeleri ve sahadaki doğrudan gözlemlerdir.
Araştırma bulguları, üst bölgedeki barajların yapımı konusunda delta bölgesinde yaşayan insanların fikirlerinin alınmadığını ve bilgi verilmediğini göstermektedir. Üst bölgedeki barajlar, deltayla birlikte delta halkını da yok etti. Topraklar kurudu, balık ve ormanlar azaldı. Aynı şekilde huzur ve refah da ortadan kalktı. Geçim kaynaklarını kaybeden insanlar, geleceğe dair ümitlerini kaybetti, büyüklere saygı azaldı. Sosyal bağlar koptu, kültürel aktiviteler sekteye uğradı. Toplum ve aile içi sevgi ve şefkat duyguları zarar gördü. Temiz suyun olmaması hastalıkları arttırdı. Şu anda herkes hayatta kalabilmek ve geçinebilmek için mücadele etmektedir. 
Delta bölgesinde yaşayan insanların büyük çoğunluğu, sularının çalınıp Pencap'a verildiğini ileri sürmektedir. Üst bölgedeki barajlar Pencap'a yaradı, fakat barajın bedelini biz ödedik demektedirler. Delta bölgesinde yaşayan halk çevresel adaletsizlikle karşı karşıya. Çevresel Adalet, başka barajların yapılmasından söz etmek yerine bu bölgede yaşayan insanların karşılaştıkları haksızlıkların ve adaletsizliklerin bir an önce giderilmesini gerekmektedir.



Anahtar Sözcükler: Cevresel Adalet, Baraj, Indus Delta, Thatta

Abstract:
Big dams have remained a symbol of patriotic pride as well as the conquest of nature by human ingenuity in the eyes of writers, politicians, engineers and bureaucrats of the subsequent six decades. The aim of this study is to unveil the contradictory nature of development-progress ideology which justifies the construction of dam and ignore social and environmental impacts of big dam. This research has attempted to highlight the social impacts of upstream dams facing deltaic communities that inhabit Kharo Chan and Keti Bunder (Thatta District of Sindh). It has also addressed the question who has borne the costs and who has reaped the benefits with the construction of upstream dams.
Data for this study was derived from both primary and secondary sources. The secondary sources entailed literature studies (review) of published materials selected reports, other relevant journal articles and internet sources formed the secondary component of data. Primary data was obtained through research questionnaire, interviews, FGD's and direct observations of the study area.
Our findings suggest that Deltaic communities have never been informed about the construction of upstream dams and still no one get consensus from them about new constructing dams on upstream. They are marginalized and have no any say in decision making process. Upstream dams have ruined the delta and lives of deltaic communities, lands become barren, fish declined, forests withered and happiness flown away. With the loss of livelihood, people are desperate; respects of elders declined; social ties are disrupted, cultural activities are damaged. Feelings of care and love among community and family have been reduced to nothing. Diseases are prevalent due to unhygienic drinking water. Everyone is struggling for their survival and make their ends meet. Overwhelming majority of the deltaic people argue that our water is being snatched from us and given to Punjab. Upstream dams give benefits to Punjab, whereas the cost of these dams inflicted upon us because we are poor and marginalized. Deltaic communities have been facing the environmental injustices. Environmental Justice demands that the above enormous injustices to the Deltaic communities be rectified before any further cynical loose talk about further dams.


Key Words: Environmental Justice, Dams, Indus Delta, Thatta