Bor atıklarının pirinç dökümünde tane inceltici olarak değerlendirilmesi
Evoluation of boron wastes as grain refiner in brass casting
Yazar: EDİP AYBERK MUHARREMOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MUHLİS NEZİHİ SARIDEDE
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering

Özet:
Tüketim artışı ve buna bağlı olarak artan endüstriyel üretim, doğal kaynakların (hammadde ve enerji kaynakları) miktarında önemli bir azalmaya sebep olmuştur. Günümüz teknolojisi, atık olarak nitelendirilen malzemelerin yeniden kazanımına olanak sağlamaktadır. Bor üretimi sırasında ortaya çıkan atıklar da geri dönüşüm ve yeniden değerlendirilme açısından oldukça önemli bir potansiyele sahiptir.Türkiye, dünya bor rezervlerinin yaklaşık %73'üne sahiptir ve bor gereksiniminin karşılanmasında kritik bir rol oynamaktadır. Özellikle Eskişehir'deki Etibank Kırka Boraks tesislerinden elde edilen yüksek bor oranına sahip gölet atığı farklı sektörlerde çeşitli kullanım alanlarına sahiptir.Bu deneysel çalışmada; borun bakır alaşımlarında tane inceltici eleman olarak kullanılmasından yola çıkılarak, bor atıklarının pirinçteki tane inceltici etkisi araştırılmıştır. Yapılan çalışmaların sonucunda, bor atığı ilavesinin pirinç yapısında belirgin bir şekilde tane inceltme sağladığı belirlenmiştir. Bor atığı, döküm sırasında farklı oranlarda ve içeriklerde katılmış ve en etkili parametreler belirlenmiştir. %7 oranında katılan bor atığının en etkili tane incelmeyi sağladığı ve tuz ilavesinin bu etkiyi daha da artırdığı tespit edilmiştir. Numunelere ait makroyapı fotoğrafları, tarama elektron mikroskobu görüntüleri ve termal analiz grafikleri incelenmiş, alt soğumalar da göz önünde bulundurularak ilave edilen bor miktarına göre tane boyutunda oluşan değişimler karşılaştırılmıştır.

Abstract:
Increase in consumption ratios and industrial production, causes a significant decrease in natural resources such as raw materials and energy sources. Today?s technology facilitates the recycle of the materials characterized as ?waste product?. The waste products that occurs form production of boron has an important potential for recycling. Turkey owns the %73 of the earth boron reserves and has a critical role in providing the world?s boron needings. Especially the lake waste that includes high boron ratios which is obtained from Etibank Kırka Boraks Facility, has variable application areas in industry.Based on the subject of usage of the boron?s as grain refiner in copper alloys, the effect on boron to the grain refinement in brass was examined in this study. According to the results, effective grain refinement has been achieved with the use of boron waste. The waste has been added with different amounts and ingredients for determination of the optimum parameters. At conclusion the addition of boron with a ratio of %7 provides the best refining effect. In addition to this, when used together with salt, the grain refining effect increased. The SEM images, DTA analyses graphs were also examined and the changes in grain size according to boron addition amounts were also investigated.