Temporomandibular rahatsızlığı olan hastaların morfolojik özelliklerinin sefalometrik yöntemle incelenmesi
Cephalometric analysis of morphological features in patients with temporomandibular disorders
Yazar: FUNDA ÇALIŞIR
Danışman: PROF. DR. OLCAY ŞAKAR
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Temporomandibular eklem = Temporomandibular joint

Özet:
Amaç: Bu çalışmada normal temporomandibular eklem kondil-disk ilişkisine sahip asemptomatik bireyler ile eklem diskinin redüksiyonlu ve redüksiyonsuz olarak yer değiştirdiği semptomatik hastaların çeşitli sefalometrik ölçüm değerlerinin karşılaştırılması amaçlanmaktadır.Gereç ve Yöntem: Bu çalışma 20 - 45 yaş aralığında 104 kadın birey üzerinde yürütülmüştür. 20 asemptomatik bireyin (kontrol grubu), 49 redüksiyonlu disk deplasmanı(DD) hastasının (17 tek taraflı, 32 iki taraflı ) ve 35 redüksiyonsuz DD hastasının (16 tek taraflı, 19 iki taraflı ) lateral ve posteroanterior sefalometrik analizleri yapılmıştır. Lateral sefalometrik analizde veriler kafa kaidesi ölçümleri, vertikal ilişki ölçümleri, mandibulanın boyutu ve formu, dişsel-iskeletsel ölçümler ve profil analizleri olarak sınıflandırılmışlardır. Posteroanterior sefalometrik analiz ile yüz asimetrisi incelenmiş ve bireyin sağ ve sol iskeletsel ölçümleri karşılaştırılmıştır.Bulgular: Aşağıdaki açısal ölçümlerde, DD'si olan bireylerde, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı oranda artış görülmüştür. 1.Yüz konveksite açısı 2.Artiküler açı 3.Gonial açı 4.Mandibular düzlem-Sella-Nasion düzlemi arası açı 5.Mandibular düzlem-palatal düzlem arası açı 6.Mandibular düzlem-oklüzal düzlem arası açı. DD'si olan bireylerde kontrol grubuna oranla alt çenenin efektif uzunluğu, ramus boyu ve arka yüz yüksekliğinde ise azalma görülmüştür. DD'si olan bireylerin ön yüz yüksekliği kontrol grubuna oranla yüksektir. DD'nin ilerlemesi ile kranifasiyal değişikliklerin miktarındaki artma arasında pozitif korelasyon bulunmuştur. En belirgin ölçüm farklılıkları DD'nin en ileri safhası olan redüksiyonsuz DD gruplarında elde edilmiştir. Posteroanterior sefalometrik ölçüm sonuçlarına göre alt çene DD'nin olduğu tarafa doğru yer değiştirmiştir.Sonuç: Temporomandibular eklem diskinin redüksiyonlu ya da redüksiyonsuz olarak yer değiştirdiği hastaların iskeletsel morfolojik değişikliklerinin, DD ile ilişkili olabileceği görülmüştür. Bu çalışma saat yönünde rotasyon yapmış alt çene yapısının, hiperdiverjan profilin ve alt çenenin asimetrisinin disk deplasmanı ile ilişkili olduğu sonucunu ortaya koymuştur.

Abstract:
Purpose: The aim of this study is to compare various cephalometric measurement values of asymptomatic subjects with normal temporomandibular joint condyle-disk relationship to the values of symptomatic patients with disk displacement (DD) with and without reduction.Material and Method: The sample consisted of 104 adult females at an age interval of 20 to 45. Lateral and posteroanterior cephalometric analysis of 20 asymptomatic volunteers, 49 patients having DD with reduction (17 unilateral, 32 bilateral) and 35 patient with DD without reduction had been made. Lateral cephalometric results were categorized as cranial base relationships, vertical skeletal relationships, size and form of the mandibula, dental measurements and profile analysis. Posteroanterior cephalometric analysis were traced for asymmetry and the left and right side skeletal differences were evaluated.Results: Following angular cephalometric measurements had been found to be significantly higher in patient with disk displacement than the control group: 1.Facial convexity 2. Articular angle, 3.Gonial angle 4. Mandibular plane to Sella-Nasion plane angle 5. Mandibular plane to palatal plane angle 6. Mandibular plane to occlusal plane angle. Effective mandibular length, ramus height and posterior facial height were decreased in the disk displacement group. Anterior facial height was increased in the DD group when compared with the control group. There was a positive correlation between the progression of DD and craniofacial changes. The changes were more apperent in the non reducing DD groups. Posteroanterior cephalometric results showed that mandible was deviated toward the disc displacement side.Conclusions: The results of this study have revealed that alterations in skeletal morphology might be related to disk displacement. Likewise, the asymmetry and rotations of the mandible in the clock-wise direction and hyper-diverjant profile might be related to DD.