Kuşak farklılaşması açısından Tatvan'da sekülerleşme eğilimleri: Sosyolojik bir araştırma
Secularization tendencies in Tatvan in terms of generational difference: A sociological research
Yazar: ENEZ ŞULAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZÜLAL ASANATUCİ
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Sosyolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Bitlis-Tatvan = Bitlis-Tatvan ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Kuşak farklılıkları = Generational diversity ; Modernleşme = Modernization ; Seküler toplum = Secular society ; Sekülerleşme = Secularization

Özet:
Sekülerleşme, düşünsel kökenleri itibariyle Batı'da modernleşme ile birlikte ortaya çıkan bir süreç olsa da modernleşmenin küreselleşmesiyle birlikte Batı dışı toplumlarda da deneyimlenmeye başlanmıştır. Yaklaşık iki asırlık bir modernleşme tecrübesine sahip Türkiye'nin sekülerleşme sürecinden uzak kaldığı düşünülemez. Türkiye'de yaşanan sekülerleşme süreci bugün geleneksel kültürün halen hâkimiyetini sürdürdüğü düşünülen Doğu bölgelerindeki yerleşim birimlerinde de kendisini hissettirmektedir. Doğu Anadolu'nun ve Van Gölü havzasının en önemli yerleşim birimlerinden biri olan Bitlis'in Tatvan ilçesinde de önceki kuşaklara kıyasla yeni kuşakların dine ve bununla bağlantılı olan geleneksel kültür formlarına yaklaşımlarında son yıllarda gözle görülür bir dönüşüm yaşanmaktadır. Tatvan'da yeni kuşaklar göç, kentleşme, küreselleşme, kapitalizm, modern eğitim, politik tartışmalar ve teknolojideki hızlı değişimler gibi dinamiklerin etkisiyle sekülerleşmeye doğru bir eğilim göstermektedirler. Bu çalışmada da Tatvan'da genç kuşağın yaşadığı bu sekülerleşme süreci kuşak farklılaşması bağlamında çözümlenerek ortaya konmaya çalışılmıştır. Örneklem grubu olarak seçilen farklı yaş, meslek ve eğitim düzeyine sahip 15 ebeveyn katılımcı ve onların çocuklarıyla nitel araştırma yönteminin fenomenoloji deseni doğrultusunda derinlemesine görüşmeler yapılmış ve elde edilen veriler çeşitli temalar üzerinden mukayese edilerek analiz edilmiştir. Ulaşılan sonuçların çalışmanın hipotezini doğruladığı görülmüştür. Tatvan'da kuşaklar arasında derin bir farklılaşma yaşanmakta ve genç kuşak sekülerleşme eğilimi göstermektedir.

Abstract:
Although secularization, in terms of its intellectual roots, emerged in the West alongside modernization, it has begun to be experienced in non-Western societies as well, with the globalization of modernization. Turkey, with its nearly two centuries of modernization experience, cannot be considered isolated from the process of secularization. The secularization process in Turkey is also evident in the settlements of the Eastern regions, where traditional culture is still perceived to dominate. In Tatvan, a significant settlement of the Eastern Anatolia region and the Van Lake basin, there has been a noticeable transformation in recent years in the attitudes of the younger generations towards religion and the traditional cultural forms associated with it, compared to previous generations. In Tatvan, the new generations show a tendency towards secularization under the influence of dynamics such as migration, urbanization, globalization, capitalism, modern education, political debates, and rapid technological changes. This study aims to examine the secularization process experienced by the younger generation in Tatvan in the context of generational differentiation. In-depth interviews were conducted with 15 parent participants of different ages, professions, and education levels, and their children, using the phenomenological design of qualitative research methodology. The data obtained were analyzed and compared through various themes. The findings confirmed the study's hypothesis, revealing a deep differentiation between generations in Tatvan, with the younger generation showing a tendency towards secularization.