Oryantal tütünde (Nicotiana tabacum L.) hasat sonrası farklı kurutma sistemlerinin verim ve kalite özelliklerine etkileri
The effects of different curing methods after the harvest on yield and quality parameters of oriental tobacco (Nicotiana tabacum L.)
Yazar: HÜSEYİN VAKIF MERCİMEK
Danışman: PROF. DR. GÜNGÖR YILMAZ
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma, Türkiye'de tütün üretim maliyetlerini düşürmek amacıyla farklı kurutma yöntemlerinin, tütünlerin kimyasal bileşimi, verim ve randıman üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışma, 2014 yılında Uşak ili Ulubey ilçesinde üretici tarlasında, tesadüf parsellerinde bölünmüş parseller deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Araştırmada Sarıbağlar-407 çeşidi kullanılmış olup, örtü altı ve açık alanda geleneksel, file ve elek usulüyle kurutulan tütünlerde işleme öncesi, sonrası ile fermantasyon sonrasında nikotin oranı (%), indirgen şeker oranı (%), randıman değeri (%), verim kaybı (%) ve maliyet özellikleri incelenmiştir. Hasat sonrasında açık alanda kurutulan tütünlerde su kaybı %79.86 iken, örtü altında %80.46 olmuştur. Kurutma yöntemlerinden geleneksel kurutmada %80.95 olan su kaybı, elekte kurutmada %81.00, filede kurutmada ise %78.55 olarak saptanmıştır. Bir dekar alandan alınan tütün geleneksel yöntemle kurutulduğunda 68.00 kg/da iken örtü altında kurutulduğunda 66.87 kg'a düştüğü aynı ürün filede kurutulduğunda 69.88 kg/da, elekte kurutulduğunda ise 67.59 kg/da olduğu belirlenmiştir. Randıman değerleri bakımından açık alanda kurutulan tütünler  %57.1 iken, örtü altında kurutulan tütünlerin randıman değeri %62.1 olarak tespit edilmiştir. Her iki yöntemin ortalaması olarak geleneksel kurutmada randıman değeri %56.1 iken, bu değer elekte %59.5, filede kurutmada ise %63.3 olarak bulunmuştur. Kurutma yöntemleri nikotin ve indirgen şeker oranlarını da etkilemiş olup, geleneksel kurutma yöntemine göre file ve elekte kurutulan tütünlerin nikotin oranları daha düşük, indirgen şeker oranları ise daha yüksek elde edilmiştir. Kurutmada işçilik giderleri yönünden bir karşılaştırma yapıldığında, geleneksel kurutma için yapılan işçilik giderlerine göre elek (%40) ve filede (%19) kurutmanın daha ekonomik olduğu, en az işçilik giderinin, filede kurutma yönteminde ödendiği belirlenmiştir.

Abstract:
The research was carried out to investigate the effets of different curing methods on tobacco chemical composition, yield and quality to reduce the tobacco production cost in Turkey. The search was conducted in farmer and field in Ulubey condition, Usak in 2014. In the trial, Saribaglar-407 type tobacco was used and experimental design was Split, solit plot in a randomized with three replications. In the research, nicotine (%), reducing sugar (%), quality, yield loss (%) and cost properties was determined by curing them traditional (curing frames), wire screens and vento machine before and after manupilation with fermentation stage in the open area and under plastic cover. After the harvest, water deficiency of tobacco which was cured in open area were found 79.86% whereas tobacco which was cured under the plastic cover was determined 80.46%. According to the curing methods, water deficiency was determined 80.95% in traditional curing, 81.00% in wire screens and 78.55% in vento machine curing methods, respectively. The yield was identified 68.00 kg da-1 in traditional methods, 66.87 kg da-1 under the plastic cover, 69.88 kg da-1 in vento machine curing and 67.59 kg da-1 in wire screens methods, respectively. Quality was found 57.1% in open area whereas it was determined 62.1% under the plastic cover. Quality was obtained 56.1%, 59.5% and 63.3% in traditional method which is average of the both method, wire screens and vento machine methods, respectively. Different curing methods had significantly effect on nicotine and reducing sugar rate. Nicotine rate in wire screen and vento machine curing was lower than in traditional curing method whereas total reducing sugar in traditional method was higher than both methods. When we compared curing stage in terms of the labor cost, wire (19%) screen and vento (40%) machine labor costs were lower than the traditional method but the lowest labor cost was determined in vento machine method.