Çölyak hastalarında CTLA-4 ve FOXP3 gen polimorfizmlerinin araştırılması.
Investigation of CTLA-4 and FOXP3 gene polymorphisms in Celiac patients.
Yazar: ABDULLAH SAİD YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA SOYÖZ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Genetik = Genetics ; Tıbbi Biyoloji = Medical Biology
Dizin: Glutenler = Glutens ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Restriksiyon fragman uzunluğu polimorfizmi = Restriction fragment length polymorphisms ; Çölyak hastalığı = Celiac disease

Özet:
Giriş ve Amaç: Çölyak hastalığı, genetik yatkınlığı olan kişilerde gluten alımıyla tetiklenen otoimmün bir hastalıktır. Hastalığın gelişiminden sorumlu olan başlıca çevresel faktör glutendir ve tek tedavi yöntemi glutensiz beslenmedir. Hastalığın karakteristik özelliği mukozal lezyonlar, yani villus atrofisi ve kript hiperplazisidir. Hastalığın tanısı, duodenal biyopsi ile saptanan mukozal değişikliklerin kombinasyonu ve serolojik testlerin pozitifliğinin değerlendirilmesi ile belirlenir. İmmün toleransta önemli rolleri olan CTLA-4 ve Foxp3 genlerindeki polimorfizmlerin otoimmün bir hastalık olan Çölyak ile ilişkili olabileceği düşünülmektedir. Çalışmamızda hasta ve sağlıklı kontrol grubunda CTLA-4 +49 A/G (rs231775) ve Foxp3 -3279 C/A (rs3761548) polimorfizmleri araştırılarak Çölyak hastalığı ile ilişkilerinin incelenmesi amaçlandı.
Materyal-Metod: Çalışmaya 18 yaşından küçük 125 çölyak hastası ve 100 sağlıklı kontrol dahil edildi. CTLA-4 genindeki +49 A/G ve Foxp3 genindeki -3279 C/A tek nükleotit polimorfizmleri, polimeraz zincir reaksiyonlu restriksiyon (parça) polimorfizmi (PCR-RFLP) yöntemi ile araştırıldı.
Bulgular: Hasta ve kontrol grubu arasında CTLA-4 +49 A/G ve Foxp3 -3279 C/A polimorfizmleri karşılaştırıldığında her iki gende de genotip ve allel frekansı açısından fark yoktu (p>0,05). CTLA-4 geni için hasta grubunda A ve G allel frekansının daha yüksek olduğu saptandı. Foxp3 geni için ise hasta grubunda A ve C allel frekansının daha yüksek olduğu bulundu.
Sonuç: Çocuk çölyak hastalarında CTLA-4 +49 A/G ve Foxp3 -3279 C/A polimorfizmlerini ülkemizde ilk olarak araştırdığımız çalışmamızda her iki gen polimorfizmi için de anlamlı bir ilişki bulunamadı (p>0,05). Her iki gende de hastalık ile ilişkilendirilen A allel frekansı literatürle uyumlu olarak daha fazla gözlendi. Ayrıca hastalarda Foxp3 geni -3279 C/A polimorfizminde risk alleli incelendiğinde anlamlı bulundu (p=0,03). CTLA-4 ve Foxp3 genlerinin Çölyak hastalığı patogenezindeki rollerinin belirlenmesi için ileriki çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Abstract:
Introduction and Purpose: Celiac disease is an autoimmune disease triggered by gluten intake in people with a genetic predisposition. The main environmental factor responsible for the development of the disease is gluten and the only treatment method is gluten-free diet. The characteristic feature of the disease is mucosal lesions, villus atrophy and crypt hyperplasia. The diagnosis of the disease is determined by the combination of mucosal changes detected by duodenal biopsy and evaluation of the positivity of serological tests. It is thought that polymorphisms in CTLA-4 and Foxp3 genes, which have important roles in immune tolerance, may be associated with Celiac disease, an autoimmune disease. In our study, it was aimed to investigate CTLA-4 +49 A / G (rs231775) and Foxp3 -3279 C / A (rs3761548) polymorphisms in the patient and healthy control group and to examine their relationship with celiac disease.
Materials and Methods: The study included 125 celiac patients under 18 years of age and 100 healthy controls. Single nucleotide polymorphisms of +49 A / G in CTLA-4 gene and -3279 C / A in Foxp3 gene were investigated by polymerase chain reaction restriction (fragment) polymorphism (PCR-RFLP) method.
Findings: When CTLA-4 + 49 A / G and Foxp3 -3279 C / A polymorphisms were compared between the patient and control groups, there was no difference in genotype and allele frequency in both genes (p> 0.05). It was found that the frequency of A and G alleles was higher in the patient group for the CTLA-4 gene. For the Foxp3 gene, the frequency of A and C alleles was found to be higher in the patient group.
Result: In our study in which we investigated CTLA-4 +49 A/G and Foxp3 -3279 C/A polymorphisms in pediatric celiac patients for the first time in our country, no significant relationship was found for both gene polymorphisms (p>0.05). In both genes, the frequency of the A allele associated with the disease was higher, consistent with the literature. In addition, the Foxp3 gene -3279 C / A polymorphism in patients was found to be significant when the risk allele was examined (p = 0.03). Further studies are needed to determine the roles of CTLA-4 and Foxp3 genes in CD pathogenesis.