Laktoz intoleransı bulunan kişilerde laktaz (-13910 T/C VE - 22018 A/G) gen polimorfizimlerinin belirlenmesi
Determination of lactose (-13910 T/C and -22018 A/G) gene polymorphisms in patients with lactose intolerance
Yazar: CANAN YİĞİT
Danışman: PROF. DR. EBUBEKİR BAKAN
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Beta galaktosidaz = Beta galactosidase ; Karbonhidrat metabolizması = Carbohyrate metabolism ; Karbonhidratlar = Carbohydrates ; Laktoz intoleransı = Lactose intolerance ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic

Özet:
Karbonhidratlar insan diyetinin önemli bir kısmını teşkil eder. Karbonhidratlarınsindirim bozukluklarından en sık rastlananı laktoz intoleransıdır.Primer erişkin tiphipolaktazya yani laktoz intoleransı erişkin populasyonunun %75'ten fazlasınıetkilemektedir. Hastalığın insidansı ırklar arasında önemli farklılıklar gösterir. Bufarklılık laktoz intoleransının yalnızca çevresel faktörlerden değil genetik bir temeledayalı olduğunu göstermiştir. Enattah ve arkadaşları bu yüzyılın başında laktozintoleransı ile C/T-13910 tek nükleotit polimorfizmini tanımlamışlardır. Aynıçalışmada laktoz intoleransı ile daha zayıf ilişkili bir mutasyon tespit edilmiştir(G/A-22018).Farklı populasyonlarda yapılan birçok çalışma bu iki gen polimorfizmi ile laktozintoleransı arasında C/C-13910 genotipi ile ilişkili olduğunu ve C/T ve T/Tgenotiplerinin persistansı (laktoz toleransı) ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. C/T-13910polimorfizminin özellikle Kuzey Avrupa populasyonunda laktaz aktivitesi ile önemliderecede ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Literatürde Türk toplumunda laktoz intoleransıile ilişkili polimorfizmlerin sıklığı konusunda yapılmış bir çalışma bulunmamaktadır.Bu amaçla sistemik bir hastalığı olmayan 20 laktoz intoleransı tanısı konmuş ve 17gönüllü grupta genetik polimorfizim analizi yapıldı. Polimorfizimlerin analizi içinEDTA'lı hemogram tüplerine alınan venöz kan örneklerinde DNA izolasyonu yapıldı,DNA örneklerine PCR işlemi uygulandı. Daha sonra hibridizasyon ve renklendirmeişlemleri ile oluşturulan renkli striplerde mutasyonlar tespit edildi.Sonuç olarak hasta grubunda 18 C/C (%90), 2 C/T (%10,) 12 G/G (%60), 7 G/A(%35), Grup 2'de 13 C/C (%76), 4 C/T (%23), 7 G/G (%41), 7 G/A (%41), 3 A/A(%17) genotiplerine sahiptiler.Bu bulguların ışığında Türk toplumunda C/C genotipinin laktoz intoleransı iledirekt ilişkili olduğunu tespit ettik.Anahtar Kelimeler: Laktoz İntoleransı, Polimorfizm, C/T -13910, G/A -22018

Abstract:
Carbohydrates constitute an important part of human diet. Lactose intolerance isthe most common disorder of digestion of carbohydrates. Primary adult typehypolactasia, namely lactose intolerance, affects over 75% of the adult population. Theincidence of the disease varies among the races. This variation showed that lactoseintolerance depends on not only environmental factors but also a genetic basis. At thebeginning of this century Enattah et al described C/T-13910 single nucleotidepolymorphism in lactose intolerance. In the same study a mutation (G/A-22018) whichhas lower relation with lactose intolerance has been determined. In many studies ondifferent populations it has been shown that among these two gene polymorphisms C/C-13910 genotype is related with lactose intolerance and also C/T and T/T genotypes arerelated to persistancy (lactose intolerance). Especially in the North Europe population,C/T-13910 polymorphism has been determined to have significant relation with lactoseactivity.In the literature, there is no study about the incidence of lactose intolerancerelated polymorphisms in Turkish population. Therefore in this study, geneticpolymorphism analyses performed in 20 healthy volunteers with no systemic disordersand 17 volunteers with lactose intolerance diagnosis. To analyse polymorphisms, DNAisolation was performed in venous blood samples taken into vaccium tubes with EDTA,and PCR was applied on DNA samples. Then, mutations were determined in stainedstrips prepared by hybridization and staining procedures.As a result, the patient group had the 18 C/C (90%), 2 C/T (10%), 12 G/G (60%)and 7 G/A (35%) genotypes while the healty control group had 13 C/C (76%), 4 C/T(23%), 7 G/G (41%), 7 G/A (41%) and 3 A/A (17%) genotypes.In the light of these findings, we determined that C/C genotype is directly relatedto lactos intolerance in Turkish population.Key Words : Lactose İntolerance, Polymorphism, C/A-13910, G/A-22018