Bor toksisitesinde farklı azot ve fosfor uygulamalarının domatesin gelişimi üzerine etkisi
Application of different doses of nitrogen and phosphorous on tomato plant growth under boron toxicity
Yazar: FATMA ASLI GÜNDEŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İLKER SÖNMEZ
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Azot = Nitrogen ; Bitki besleme = Plant nutrition ; Bor toksisitesi = Boron toxicity ; Domates = Tomato ; Fosfor = Phosphorus

Özet:
Bor toksisitesi dört farklı bor dozu ile oluşturulmuş (0, 5, 10 ve 20 mg kg-1)  ve 3 farklı artan azot dozu  (100, 200 ve 300 mg kg-1) ve 3 farklı artan fosfor dozu (25, 50 ve 100 mg kg-1) ayrı ayrı uygulanmıştır. Deneme sera koşullarında dört tekerrürlü olarak saksılarda gerçekleştirilmiştir. Araştırmada azotlu ve fosforlu uygulamalara ait toprak ve bitki örneklerinin analizleri yapılarak istatistiksel olarak değerlendirilmeye çalışılmıştır.	
Artan dozlarda B ve N uygulamalarıyla toprakların N, P, Zn, Mn ve B içerikleri artış göstermiş ve özellikle B*N intreaksiyonunda 20 mg kg-1 B ile 100 mg kg1 N uygulaması toprağın N ve P içeriğinde öne çıkmıştır. Yaprak örneklerinde ise artan B ve N uygulamaları ile bitkilerin tamamında besin konsantrasyonlarında artış gözlemlenmiş, 20 mg kg1 B ile 100 mg kg-1 N uygulaması B*N interaksiyonunda diğerlerine göre daha etkili olmuştur. Ayrıca 20 mg kg-1 B ile 300 mg kg-1 N uygulamaları en fazla besin elementi birikimine neden olan uygulamalar olmuşlardır. 
Artan dozlarda B ve P uygulamalarıyla toprakların P, Ca, Fe, Zn, Cu ve B içerikleri artış göstermiş ve özellikle B*P ineraksiyonunda 20 mg kg-1 B ile 100 mg kg-1 P uygulamasında P ve Ca içeriğinde öne çıkmıştır. Yaprak örneklerinde ise artan B ve P uygulamaları ile bitkilerin tamamında besin konsantrasyonlarında artış gözlemlenmiş, 20 mg kg1 B ile 25-100 mg kg-1 P uygulamaları B*P interaksiyonunda diğerlerine göre daha etkili olmuştur. Ayrıca 20 mg kg-1 B ile 100 mg kg-1 P uygulamaları en fazla besin elementi birikimine neden olan uygulamalar olmuşlardır. Yapılan bu çalışmada bor toksisitesinin olumsuz etkilerinin azaltılması amaçlanmış, stres koşullarında bitkilerin bünyelerinde daha fazla besin elementi biriktirdikleri görülmüştür.

Abstract:
The boron toxicity was generated by four different doses of boron (0, 5, 10 and 20 mg kg-1) and three different increasing doses of nitrogen (100, 200 and 300 mg kg-1) and three different increasing doses of phosphorous (25, 50 and 100 mg kg-1) which are applied separately. The pot experiment was carried out in greenhouse conditions with four replications. The soil and plant analyses were carried out for nitrogen and phosphorous applications and the results were evaluated statistically. 
The soil N, P, Zn, Mn and B contents were increased by increasing doses of  B and N applications, especially B*N interactions of 20 mg kg-1 B and 100 mg kg-1 N was more important in contents of N and P of soils than other applications. The leaf nutrient concentrations were increased in all plants with B and N applications and 20 mg kg-1 B and 300 mg kg-1 N application was more effective compared to others. 20 mg kg-1 B and 300 mg kg-1 N application caused the highest accumulation of plant tissue nutrient. 
The soil P, Ca, Fe, Zn, Cu and B contents increased with increasing B and P applications, especially B*P interaction of 20 mg kg-1 B and 100 mg kg-1 P application was more important than other applications. The leaf nutrient concentrations were increased in all plants with B and P applications, B*P interaction at doses of 20 mg kg-1 B and 25-100 mg kg-1 P was the most effective compared to other applications. The purpose of our study was to eliminate the unfavorable effects of boron toxicity and it is observed that under stress conditions the plants accumulate more nutrition in their tissue.