Psoriasis hastalarının kontrol grupları ile psikiyatrik değişkenler açısından karşılaştırılması
Comparison of psoriasis patients with control groups in terms of psychiatric variables
Yazar: ÇİĞDEM KARAKILIÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZDEN ARISOY
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Psoriyazis = Psoriasis ; Stres = Stress ; Tinea pedis = Tinea pedis ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Öfke = Anger

Özet:
Amaç: Sağlıklı ve normal bir cilt, kişinin fizik ve ruhsal iyiliği açısından önemlidir. Cilt hastalıkları ise gerek beden imajına etkileri gerek kendilik saygısında azalma ve damgalanmaya yol açma olasılıkları yüzünden yaşam kalitesinde belirgin azalmaya ve birtakım psikiyatrik hastalıkların ortaya çıkışına yol açabilirler. Ancak cilt ve psişe arasındaki ilişki iki yönlü olup, tersi de söz konusudur. Yani, psikiyatrik rahatsızlıklar, stres ve diğer psikolojik etmenler de birçok cilt hastalığının ortaya çıkmasına ya da alevlenmesine neden olabilir. Fakat psikolojik etki kişinin stresle baş etme biçimi ve kişilik özellikleri gibi birçok faktöre bağlıdır. Psoriasis; stresten en çok etkilenen cilt hastalıklarından biridir. Literatürde psoriasiste psikiyatrik hastalık komorbiditesini ve stres etkisini inceleyen pek çok çalışma bulunmakla birlikte, stresin algılanmasında önemli rol oynayan ego savunma düzenekleri ve bağlanma özelliklerini birlikte inceleyen çalışma bulunmamaktadır. Literatürdeki bu eksiklikten yola çıkan araştırmamızda psoriasis hastalarının, tinea pedis hastaları vesağlıklı kontroller ile sosyodemografik özellikler, psikiyatrik komorbidite, depresyon-anksiyete derecesi, algılanan stres, öfke, savunma mekanizmaları ve bağlanma özellikleri açısından karşılaştırılması ve bu değişkenler ile hastalık şiddeti ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırmaya 32?si hafif, 9?u şiddetli olmak üzere 41 psoriasis hastası, 32 tinea pedis hastası ve 30 sağlıklı kontrol alınmıştır. Hasta grubunun dermatolojik muayenesi ve psoriasis hastalarının psoriasis alan skorlaması dermatoloji uzmanı tarafından yapıldıktan sonra araştırmacı tarafından tüm örneklemin sosyodemografik verileri toplanmış ve SCID-1 ile psikiyatrik tanıları netleştirilmiştir. Yine tüm örnekleme İşlevselliğin Genel Değerlendirilmesi Ölçeği, Hamilton Anksiyete ve Depresyon Değerlendirme Ölçekleri, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği, Sürekli Öfke ve Öfke İfade Tarzı Ölçeği, Algılanan Stres Ölçeği, ivErişkin Bağlanma Biçimi Ölçeği, Savunma Biçimleri Testi, Dermatolojide Yaşam Kalitesi İndeksi ve Visual Analog Skala değerlendirmesi uygulanmıştır. Bulgular: Psoriasis hastalarında yüksek oranda psikiyatrik eş tanı saptanmıştır. Buna rağmen çok az hastada bu tanıların fark edilip tedavi edildiği görülmüştür. Duygusal stresin psoriasis hastalığının hem başlangıcında, hem gidişinde önemli bir rol oynadığı belirlenmiştir. Ayrıca, hem psoriasis hem tinea pedis hastalarında sağlıklı kontrollere kıyasla anlamlı olarak yüksek düzeyde anksiyete ve depresyon şiddeti tespit edilmiştir. Depresyon ve anksiyete şiddetinin immatür ve nevrotik savunma mekanizmalarının kullanımı, güvensiz bağlanma, algılanan stres düzeyi, sürekli öfke ve öfke ifadesi ve hastalık şiddeti ile doğru orantılı; öfke kontrolü, işlevsellik ve yaşam kalitesiyle ise ters orantılı olduğu anlaşılmıştır. Psoriasis şiddeti arttıkça ek tıbbi hastalık ve psikiyatrik eş tanı sıklığının, özellikle de anksiyete ve depresif bozukluk oranlarının arttığı, işlevselliğin ise azaldığı saptanmıştır. Ancak, psoriasis şiddetinin başlatan ve alevlendiren stresör, yaşam kalitesi, algılanan stres, öfke düzeyi, öfke kontrolü, bağlanma özellikleri ve/veya savunma mekanizmaları ile ilintili olmadığı görülmüştür. Sonuç:Psoriasis hastalarında çok daha belirgin olmak üzere, psikosomatik olarak kabul edilmeyen tinea pedis hastalarında bile sağlıklı kontrollere oranla daha fazla psikiyatrik komorbidite saptanmış olması; yine her iki grupta depresyon ve anksiyete skorlarının, algılanan stres ve öfke düzeyinin yüksek olması; güvensiz bağlanma ve immatür-nevrotik savunma biçimlerinin depresyon-kaygı düzeyi ile ilişkili olması dermatoloji kliniği ile liyezon çalışmalarının derinleştirilmesi ve tüm cilt hastalarının psikiyatrik açıdan daha ayrıntılı değerlendirilmeleri gerektiğini düşündürmüştür. Bulgularımız stres-cilt hastalığı ilişkisini bir kez daha ortaya koymakla birlikte neden-sonuç ilişkisinin daha net ortaya konulabilmesi için biyolojik yönü de ele alan prospektif çalışmaların yapılmasına ihtiyaç vardır. ANAHTAR SÖZCÜKLER; psoriasis, tinea pedis, anksiyete, depresyon, algılanan stres, öfke, savunma mekanizmaları, bağlanma özellikleri, yaşam kalitesİ

Abstract:
Aim: A healthy and normal skin is important for physical and psychological well-being. Skin diseases may result in psychiatric disorders and a reduction in quality of life due to their effect on body image, self-esteem and social stigmatization. However, the relationship between skin and mind is not unidirectional; the mind might affect the skin as well. Psychiatric disorders, stress and other psychological factors may act as a precipitating factor in the onset or exacerbation of many skin diseases. But psychological impact depends on a number of factors like coping mechanisms with stress and personality traits. Psoriasis is one of the most known skin diseases affected from stress. There are many studies in the literature examining the relationship between psoriasis, psychiatric morbidity and stress but no study exist examining ego defense mechanisms and attachment styles which play an important role in perceiving stress. Our aim was to compare psoriasis patients with tinea pedis patients and healthy controls in terms of sociodemographic variables, psychiatric comorbidity, depression and anxiety severity, perceived stress, anger, defense mechanisms and attachment style and to see if there was an interaction between these factors, disease severity and quality of life. Method: 32 severe psoriasis and 9 mild psoriasis patients (total 41), 32 tinea pedis patients and 30 healthy controls were enrolled in the study. Patients were first examined by a dermatologist for psoriasis area severity index scoring, then sociodemographic information was collected from all participants and they were evaluated by SCID-I for psychiatric disorders. All participants were examined by Global Assessment of Functionality Scale, Hamilton Depression and Anxiety Scales, Hospital Anxiety and Depression Scale, Spielberger State-Trait Anger Inventory,Perceived Stress Scale, Adult Attachment Style Scale, Ego Defense Mechanisms Scale, Dermatology Life Quality Index and Visual Analog Scale. Results: A high prevalence of psychiatric comorbidity was detected in psoriasis patients. But although there was a high prevalence, only a scarce number of vipatients were diagnosed and treated. Emotional stress was also found to play a role in both the onset and exacerbation of psoriasis. In addition, depression and anxiety severity was found to be significantly higher in both psoriasis and tinea pedis patients compared to healthy controls. Depression and anxiety severity was positively correlated with the use of immature and neurotic defense mechanisms, insecure attachment style, perceived stress level, state and trait anger and disease severity and negatively correlated with anger control, functionality and quality of life. As psoriasis severity increased, medical and psychiatric comorbidity, especially depression and anxiety disorder comorbidity were found to be increased causing a parallel decrease in functionality. But, psoriasis severity was not associated with precipitating or exacerbating stress, quality of life, perceived stress level, anger level and anger control, attachment style and/or defense mechanisms. Conclusion: The high prevalence of psychiatric comorbidity especially in psoriasis patients but to a degree even in tinea pedis patients -which is not accepted as a psychosomatic disease- and the high degree of depression and anxiety severity, perceived stress and anger levelsin both patient groups compared to healthy controls and the association of depression and anxiety severity with the use of immature and neurotic defense mechanisms and insecure attachment style indicates a need to improve liaison studies between dermatology and psychiatry clinics in order to perform a detailed psychiatric evaluation of dermatological patients. Although, our findings once more demonstrated the stress- skin disease interaction, to be able to show a net cause-effect relation prospective studies should be designed evaluating the biologic component of this interaction. Key words; psoriasis, tinea pedis, anxiety, depression, perceived stress, anger, defense mechanisms, attachment style, quality of life