Diyetetik öğrencileri ve akademisyenlerinde medyanın beslenme alışkanlıkları, besin seçimi ve tüketimi üzerine etkileri
The effect of media on the eating behavior, food selection and consumption among dietetic students and academics
Yazar: HATİCE EZGİ BAYDAL KÜÇÜKÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. AYŞE DEMET KARAMAN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Akademisyenler = Academicians ; Besin tercihleri = Food preferences ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Diyetisyenler = Nutritionists ; Gıda tüketimi = Food consumption ; Medya = Media ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Öğrenciler = Students ; Öğrenciler-sağlık meslek okulları = Students-health occupation

Özet:
Amaç: Bu araştırma Türkiye ve Polonya'daki diyetetik öğrencilerinin ve akademisyenlerinin medya/sosyal medya kullanımlarının beslenme alışkanlıkları, besin seçimi ve tüketimine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, Ocak-Mart 2021 tarihleri arasında, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü ile Siedlce Doğa Bilimleri ve Beşeri Bilimler Üniversitesi Diyetetik ve Gıda Değerlendirme Bölümü'nde okuyan öğrenciler ve bu bölümde eğitim veren kadrolu akademisyenlerin katılımıyla toplamda 338 birey ile gerçekleştirilmiştir. Analitik türde bir olgu kontrol çalışmasıdır. Literatür taranarak oluşturulan anket katılımcılara Google üzerinden ulaştırılmıştır. P<0,05 düzeyindeki değerler istatistiksel olarak önemli kabul edilmiştir. 
Bulgular: Öğrencilerin %96,9'u, akademisyenlerin tamamı medya/sosyal medyayı kullanmaktadır. Öğrencilerin beslenme konusunda internet (%86,88), bilimsel dergi (%62,19), kitap (%61,56), Instagram (%56,56), YouTube (%42,50)'tan; akademisyenler bilimsel dergi (%88,89), internet (%66,67) ve kitaptan (%55,56) bilgi edinmektedir. En fazla takip edilen hesap türleri diyetisyenler, doktorlar ve besin içerikleri paylaşan hesaplardır. Öğrencilerin %39,7'si beslenme alışkanlıklarının, %35,3'ü besin seçiminin, %37,8'i besin tüketiminin medya/sosyal medyadan etkilenmesi konusunda çekimserdir. Polonyalı öğrencilerin beslenme alışkanlıkları ve besin seçimi medya/sosyal medyadaki beslenme ile ilgili paylaşımlardan daha fazla etkilenmektedir (p<0,01). Türk akademisyenlerin %40'ı medya ve sosyal medyanın beslenme alışkanlıklarını, besin seçimini ve besin tüketimini etkilediğini düşünürken Polonyalı akademisyenler bu konularda daha çok çekimserdir veya etkilemediğini düşünmektedir. Katılımcılar beslenme konusunda en etkili medya/sosyal medya mecrası olarak bilimsel dergi, kitabı; en etkili hesap türü olarak diyetisyenleri bildirmiştir. Medya/sosyal medya kullanan ve kullanmayan öğrencilerin öğün atlama durumları, atlanan öğünler, bir günde tükettikleri öğün sayısı açısından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Medya/sosyal medya kullanan öğrencilerin kefir, yumurta, tahıllı ekmekler, bitki çaylarının tüketim sıklıkları daha fazla; beyaz ekmek tüketim sıklıkları daha az bulunmuştur.
Sonuç: Bu çalışmada Polonyalı öğrencilerin Türk öğrencilere göre; Türk akademisyenlerin Polonyalı akademisyenlere göre beslenme alışkanlıklarının, besin seçim ve tüketiminin medyadan daha fazla etkilendiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Objective: This research was conducted to examine the effects of media/social media usage amongst dietetics students and academics in Turkey and Poland on their eating behaviour, food selection and food consumption.
Material and Methods: The research was carried out with a total of 338 individuals, with the participation of students and academicians from Aydın Adnan Menderes University, Nutrition and Dietetics Department, and Siedlce University of Natural Sciences and Human Sciences, Dietetics and Food Assessment Department, between January and March 2021. It is an analytical type of case-control study. The questionnaire, which was created by examining the literature, was delivered to the participants via Google. Values at the P<0.05 level were considered statistically significant.
Results: 96.9% of the students and all of the academics use the media/social media. Students get information about nutrition from the internet (86.88%), scientific journals (62.19%), books (61.56%), Instagram (56.56%) and YouTube (42.50%). Academics obtain information about nutrition from scientific journals (88.89%), internet (66.67%) and books (55.56%). Dietitians, doctors, and accounts sharing nutrient content are The most followed account types. 39.7% of the students are hesitant about the effect of media/social media on their eating behaviors. 35.3% of the students are hesitant about the effect of media/social media on food selection. 37.8% of the students are hesitant about the effect of media/social media on food consumption. Eating behavior and food choices of Polish students are more influenced by the sharings about nutrition in the media/social media (p<0.01). While 40.0% of Turkish academicians think that the media/social media affect their eating habits, food choice and food consumption, Polish academics are more abstaining or think that they do not affect them. Participants reported scientific journals and books as the most effective media/social media channels on nutrition. Participants reported dietitians as the most effective account type. No significant difference was found in terms of skipping meals and the number of meals consumed in a day by students who use and do not use media/social media. The frequency of consumption of kefir, eggs, cereal breads and herbal teas was higher among students who use media/social media. The frequency of consumption of white bread was less among students who use media/social media.
Conclusion: In this study, Polish students' compared to Turkish students'; Turkish academics' compared to Polish academics', nutritional habits, food choice and consumption are more affected by the media.