Sosyal bilgiler öğretim programlarında (1968-2018) ve ders kitaplarında Çanakkale Cephesi'nin öğretimi ve öğretmen görüşleri: Trabzon örneği
Teaching of the Dardanelles Front school bokks of social studies programs( 1968-2018) and teacher opinions: Trabzon sample
Yazar: MUHAMMET BAYRAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUZAFFER BAŞKAYA
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Tarih = History
Dizin: Ders kitapları = Textbooks ; Kitaplar = Books ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Tarih eğitimi = History education ; Çanakkale Savaşı = Çanakkale War ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Eğitim programlarında tarih derslerinin önemli bir yeri vardır. Ulusal tarih, tarih programlarının yapı taşlarından bir tanesidir. Tarih programlarında ulusal tarih konuları ile milletiyle ve milli tarihi ile övünç duyan devletine bağlı bireyler yetiştirmek amaçlanır. Bu duyguları yeni nesillere aktarırken tarih programlarında yer alan ulusun ve devletin tarihini derinden etkilemiş, millet için övünç ya da keder kaynağı olan olaylar emsal teşkil etmektedirler. Bu olayların tarih derslerinde öğretimi ile toplum içerisinde toplumsal bağ ve aidiyet duygusu oluşmaktadır. Bu nedenle bu tür olayların öğretimi gerek tarih derslerinde gerek eğitim programlarında yer verilmektedir.
Bu çalışmada Çanakkale Cephesi'nin Sosyal Bilgiler programlarında ve programlara bağlı hazırlanan ders kitaplarında öğretimi ile ilgili içeriğini ortaya koymak ve konunun öğretiminde öğretmen görüşleri tespit etmek amaçlanmıştır. Çalışmada 1968 ila 2018 Sosyal Bilgiler öğretim programları ve program odaklı ders kitapları incelenmiştir. 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Trabzon'un Ortahisar ilçesine bağlı 8 ayrı okulun 8 ayrı Sosyal Bilgiler öğretmenleri ile güncel program, ders kitabı, uyguladıkları sınıf-okul içi ve sınıf dışı etkinlikleri ile ilgili görüşlerini almak için yarı yapılandırılmış mülakat yapılmıştır. Ardından konunun öğretiminde öğretmenlerin faaliyetlerini tespit etmek için konunun öğretiminde derste yapılandırılmamış gözlem yapılmıştır.
Çalışma sonucunda öğretim programlarında ve ders kitaplarında konunun içeriğinin yetersiz olduğu belirlenmiştir. Öğretmenlerin de programda ve ders kitaplarında konunun içeriğini yetersiz buldukları tespit edilmiştir. Öğretmenlerin programda konuya ayrılan süre ve programın yoğunluğundan dolayı geleneksel yöntem-tekniklerin dışına çıkamadıkları imkan yeterli olmadığı için her dönem sınıf dışı yöntem-teknikleri kullanamadıkları sonucuna varılmıştır. Öğretmenlerle yapılan mülakatlar sonucunda konuya önem verdikleri yeterli zaman ve gerekli imkanların sağlanması ile birlikte etkili öğretim gerçekleştirmek amacıyla sınıf-okul içi ve sınıf dışı etkinlikler gerçekleştirmek istedikleri belirlenmiştir.
	

Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Çanakkale Cephesi, Öğretim Programları, Ders Kitapları, Öğretmen Görüşleri

Abstract:
History courses have an important place in educational programs. National history is one of the building blocks of history programs. With history programs, it is aimed that to raise people who are proud of their nationality and their national history by using national history subjects. While passing these feelings down to following generations, which have deeply influenced the history of the nation and of the state , and which crate pride or grief in people set precedent. The teaching of these events in history classes creates a sense of social connection and belonging within the society. Therefore, teaching of such events is included both in history courses and in educational programs. 
 In this study, it is aimed to determine the contents of the Dardanelles Front in teaching social studies programs and textbooks prepared in accordance with the programs and to determine the opinions of teachers in teaching the subject. In the study, 1968 and 2018 Social Studies programs and program-oriented textbooks were examined. In 2017-2018 academic year interviews were performed with 8 different teachers of social studies who work for 8 different schools of Trabzon's Ortahisar district, to have their opinions about current program, course book, in-class, out-class and intramural, extrascholastic activities. Then, in order to determine the activities of the teachers in the teaching of the subject, an observation was made in the teaching of the subject.
As a result of the study, it was determined that the content of the subject was insufficient in the curriculum and course books. As a result of the study, it was found that the teachers found the content of the subject inadequate in the program and course books. It was concluded that teachers could not digress from classical methods-techniques because of allocated time and busy program, and they could not always use out-class methods-techniques because of impossibilities.
As a result of interviews with teachers, it was determined that they wanted to perform classroom-school and extracurricular activities with the aim of providing effective instruction with sufficient time and necessary opportunities to give importance to the subject.


Keywords: Social Studies, DardanellesFront, Teaching Programs, Course Books