Glioblastom tanısıyla takip edilen hastalarda hastalığın gerçek progresyonu ile yalancı progresyonun ayrılmasında manyetik rezonans ile difüzyon, perfüzyon ve permeabilite görüntülemesi
Imaging of disease progression and pseudoprogression with magnetic resonance diffusion weighted imaging, perfusion and permeability imaging in patients followed with glioblastoma
Yazar: BURAK OMAY
Danışman: PROF. DR. HATİCE KADER KARLI OĞUZ
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Difüzyon manyetik rezonans görüntüleme = Diffusion magnetic resonance imaging ; Glioblastoma = Glioblastoma ; Merkez sinir sistemi hastalıkları = Central nervous system diseases ; Merkez sinir sistemi neoplazmları = Central nervous system neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Perfüzyon görüntüleme = Perfusion imaging

Özet:
Glioblastom, erişkinlerde en sık görülen primer santral sinir sistemi tümörüdür. Tedavi sırasındaki sık tümöral rekürrens bu tümörlerin kötü sağ kalım sonuçları ile ilişkilidir. Glioblastomların tedavisi sırasında, gerçek tümör progresyonunu (GP) radyolojik olarak taklit eden, yeni ortaya çıkan ya da artış gösteren kontrast tutulumu şeklinde kendini gösteren yalancı progresyon (YP) hastaların yönetiminde problem olabilmektedir. Bu yeni kontrast tutan lezyon içerisinde sıkça farklı difüzyon paternine sahip alanlar bulunur. Farklı difüzyon özelliği gösteren lezyonların kontrast tutulumu ve perfüzyon özelliklerini tanımlamak, bu alanların takip görüntülemedeki sonuçlarını değerlendirmek ve YP ile GP ayrımında difüzyon ağırlıklı görüntüleme (DAG), perfüzyon ve permeabilite görüntülemelerinin etkinliğini araştırmak çalışmamızdaki amaçlarımızı oluşturmuştur. Bulgular, farklı difüzyon özellikleri gösteren bölgelerde difüzyon bulgularından ziyade perfüzyon ve permeabilite incelemelerinin YP ve GP ayrımında etkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca difüzyon bulgularının GP ve YP progresyon ayrımında düşük doğruluk oranına sahip olduğunu (Az 0.67), buna karşılık perfüzon ve permeabilite (Az sırasıyla 0.84 ve 0.88) incelemelerinin ise daha yüksek doğrulukta incelemeler olduğu ortaya konmuştur. DAG ile perfüzyon veya permeabilite görüntülemesinin bir arada kullanılması tanı doğruluğunu artırırken, perfüzyon veya permeabilite görüntülemesi seçiminin bu ayrımda anlamlı fark yaratmadığı bulunmuştur (p=0.243). Manyetik rezonans ile DAG ve ek olarak yanında perfüzyon veya permeabilite çalışmalarından birinin yapılması, GP ile YP'nin ayrımındaki tanısal başarıyı arttırarak glioblastom hastalarının tedavi yönetimini iyileştirebilir.

Abstract:
Glioblastoma is the most common primary central nervous system tumor in adults. They tend to show recurrence frequently during the treatment, leading to poor overall survival.  Pseudoprogression (PsP) is seen as newly formed or increased enhancing lesion during the treatment, resulting in confusion with true disease progression (TP) in imaging modalities, and it can cause problems in the management of the patients. The newly formed or increased enhancing lesion frequently has components with various diffusion characteristics. In this study, we aimed to study corresponding enhancement and perfusion caharacteristics in these tissue components with varying diffusion features and to determine the lesion course in the follow-up study. We also aimed to look for the effectiviness of diffusion weighted imaging (DWI), perfusion and permeability imaging in terms of differentiation between TP and PsP. As a result, in a lesion with distinct diffusion properties, perfusion and permeability studies rather than DWI help to discriminate between TP and PsP. We also found that DWI has weak accuracy (Az 0.67)  for the discrimination of DP and PsP, while perfusion and permebility values have good diagnostic accuracy (Az 0.84 ve 0.88, respectively). Combining perfusion and permeability imaging to DWI increases diagnostic accuracy, but no significant difference is present between perfusion or permeability imaging (p=0.243). Combining DWI with either perfusion or permeability imaging may improve patient managent by accurate differentiation of TP and PsP