İstanbul Mimar Sinan Dönemi külliyeleri içinde medreselerin yeri ve `Edirnekapı Mihrimah Sultan Medresesi' /
Yazar: GÜLİN ALKAN
Danışman: PROF. DR. NEVZAT İLHAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Rölöve-Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Bu çalısmada Osmanlı ?mparatorluğu'nun 16.yy'da Kanuni Sultan Süleyman Dönemi'ndekülliye mimarisinin biçimlenisi, yapı elemanlarından biri olan medresenin külliye içindekiyeri ve Mimar Sinan yapıları içerisindeki önemli örneklerden biri olan Edirnekapı MihrimahSultan Medresesi incelenmistir.?lk olarak ?stanbul'da Mimar Sinan'ın insa ettiği belli baslı külliyelerin gelisim sürecideğerlendirilmistir. Külliye mimarisi içerisinde medresenin fiziksel ve kurumsal yapısınıolusturan birimler ve dönemlere göre değisim ve gelisimi arastırılmıstır.Mihrimah Sultan Medresesi'nin bulunduğu mevkiden kaynaklanan özellikleri ve çevresinianaliz etmek amacıyla Edirnekapı ilçesinin ?stanbul içerisindeki yeri, topografik özellikleri,tarihsel gelisimi ve fiziksel biçimlenisi anlatılmıstır.Mihrimah Sultan Medresesi'ni mümkün olduğunca tanımak ve tanıtmak için, içerisindebulunduğu külliyenin yapım tarihi, külliyenin konum özellikleri ve külliye yapılarıincelenmistir. Külliyenin günümüze ulasan yapılarından medrese detaylı bir sekilde elealınmıstır. Medrese, kurumsal yapısı ve mimari özellikleri açısından iki baslık altındaincelenmistir. Mimari özelliklerinde ise plan özellikleri, mekan özellikleri, yapısal özellikler,cephesel özelliklerinden bahsedilmistir.Son olarak da Edirnekapı Mihrimah Sultan Medresesi'nin analitik rölövesi ve korumaprojeleri hazırlanmıs, koruma sorunları belirtilmis ve koruma önerileri getirilmistir.Medresenin yapı elemanlarında bir takım eksiklikler, kirlilik, yanlıs kullanım ve uyumsuz ekyapı elemanları gibi bozulmalar görülmektedir. Ayrıca medresenin bulunduğu bölge tarihiözelliğini büyük ölçüde kaybetmistir. Mihrimah Sultan Medresesinin bulunduğu külliyeçevresine, külliyeye kitle, cephe, malzeme ve yükseklik açısından uyumsuz yapılar insaedilmistir.Anahtar kelimeler: Edirnekapı, Edirnekapı Mihrimah Sultan Külliyesi, Medrese, KlasikDönem Medrese Mimarisi.

Abstract:
The forming of külliye architecture at Soluman The Magnificient term in 16th century ofOttoman Empire, the position of madrasa as a structural element of külliye and EdirnekapıMihrimah Sultan Madrasa which is one of the most important model among Mimar Sinan?straces were examined in this study.The development duration of specific Sinan?s Külliyes were searched firstly. The physical andinstitutional elements which are forming madrasa among külliye architecture, also thechanges and progress according to periods were searched.In order to analyse the the characteristics of Mihrimah Sultan Madrasa resulting from itslocality and surroundings; the place, the topographic properties, the historical evolution andthe physical shaping of Edirnekapı in ?stanbul were explained.The construction date, the location properties and the structures of külliye where theMihrimah Sultan Madrasa takes place were examined aiming to know and to introduce themadrasa as far as possible. The madrasa was detailly taken up as an ancient structure standingstill until today. The madrasa was explained under two sections; the institutional structuresection and the achitectural structure section. The planning, residence, structural, and facadeproperties were mentioned in architectural section.Finally, Edirnekapı Mihrimah Sultan Madrasa?s analytic rölöve and prevention projects wereprepeared, prevention problems were exposed and prevention proposals were suggested.Several defficiencies, dirtiness, incorrect usage and discordant supplementary structuralelements are established at the madrasa?s structural elements. Besides, the location area ofmadrasa lost its historical importance almost completely. Inappropriate mass, facade, materialand structures were builded at inhormonius heights at surrounding of külliye where MihrimahSultan Madrasa is.Key Words: Edirnekapı Mihrimah Sultan Külliyesi, Madrasa, Classic Term MadrasaAchitecture