Ortaokula devam eden öğrencilerde akran zorbalığına neden olan etkenlerin incelenmesi
Investigation of causutive factors of peer bullying on middle school students
Yazar: ASLI COŞKUN
Danışman: PROF. DR. EMİNE NİLGÜN METİN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akran = Peer ; Akran zorbalığı = Peer victimization ; Mağdur = Wronged ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Zorbalık = Bullying ; Şiddet = Violence

Özet:
Bu araştırma nicel verilere dayalı genel tarama modelinde tasarlanmıştır. Araştırmanın evreni Ankara ilinde bulunan, ortaöğretime devam eden 5, 6, 7 ve 8. Sınıf öğrencilerden oluşmaktadır. Ankara genelinde 2018 yılında toplam 448 okul ve 250 bin öğrenci bulunmaktadır. Çalışma grubundaki öğrencilere akran zorbalığı ölçeği uygulanmıştır. Veri toplama aracı olarak birinci bölümde araştırmacı tarafından araştırmanın amacı doğrultusunda kaynak taraması yapılarak oluşturulan ve katılımcı öğrencilerin demografik özelliklerine ilişkin toplam 16 soru içeren Genel Bilgi Formu kullanılmıştır. İkinci bölümünde ise fiziksel, sözel, dışlama, söylenti yayma ve eşyalara zarar verme olarak 5 alt boyuttan ve 41 maddeden oluşan Akran Zorbalığı Ölçeği kullanılmıştır.
Akran zorbalığı geçerlik ve güvenirliğinin yenilenmesi için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri yapılmıştır. Ölçüm değişkenlerinin normal dağılıp dağılmadığını incelemek için Kolmogrov-Smirnow normallik testi yapılmıştır. Normal dağılan verilerde Bağımsız Örneklem t testi ve ANOVA, normal dağılım göstermeyen verilerde ise Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis H testleri yapılmıştır.
Araştırmanın bulgularına göre fiziksel zorbalık ile cinsiyet arasında anlamlı bir farklılık bulunmaktadır. Erkek öğrenciler kız öğrencilere göre daha fazla fiziksel zorbalık mağdurudur ve fiziksel zorbalık davranışında bulunmaktadır. Öğrencilerin sınıf kademesi ile zorbalık davranışları arasında anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. 
Genel olarak bakıldığında zorbalık davranışının zorbalık mağduriyetinden daha fazla olduğu görülmektedir. Bunun yanı sıra zorbalık davranışı yine zorbalık davranışını doğurmaktadır.

Abstract:
This research was conductedby using general survey modelwith quantitative data. The population of survey was composed of students who are in 5th, 6th, 7th and 8th grades. In the centre of Ankara there are 448 schools and 250 thousands students in 2018 in total. To the population, peer victimisation scale was applied. In data collection process, a survey was carried out on the population which is conducted by scanning the existing literature in the line with the research topic and includes 16 questions regarding the demographic specialities of the students. In the second part, peer victimisation scale is used with 5 sub-dimensions and 41 articles which include verbal and physical exclusion, rumour spreading and inflicting damage to property. 
Explanatory and confirmatory factor analysis was used to examine the validity and reliability of the research. In order to analyse whether the variables of measurement are distributed normally or not, Kolmogrov-Smirnow normality test was applied. For normally distributed data, independent sample test and ANOVA; for non-normally distributed data Mann-Whitney and Kruskal-Wallis H tests were exerted. 
According to results of the research, there is a significant difference between genders in terms of physical victimisation. Male students are more victims of physical bullying than females and are in physical bullying behaviours. There is a strong relationship between the class grades of students and bullying behaviours.
In general, bullying behaviours are more likely than bullying victimisations. In addition to this, bullying behaviour creates much more bullying behaviours.