Bariatrik cerrahi sonrası rezistif egzersizlerin vücut kompozisyonu, fiziksel aktivite düzeyi, yaşam kalitesi ve ağrıya etkisi
The effect of resistance exercises on body composition, physical activity, quality of life and pain after bariatric surgery
Yazar: CANSU ADİKTİ
Danışman: DOÇ. DR. BERİL DOĞU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Ağrı = Pain ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Obezite = Obesity ; Obezite cerrahisi = Bariatric surgery ; Vücut bileşimi = Body composition ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Bariatrik cerrahi sonrası dirençli egzersizlerin vücut kompozisyonu, fiziksel aktivite düzeyi, yaşam kalitesi ve ağrıya etkisini araştırmak
Yöntemler: Bu çalışmaya, bariatrik cerrahi sonrası obezite tanılı toplam 22 hasta dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastalar rastgele sayılar tablosuna göre randomize şekilde iki tedavi grubuna ayrıldı. Grup 1 (tedavi-egzersiz grubu, n:11), 12 hafta boyunca haftada 1 gün hastanede süpervizör eşliğinde, haftada 2 gün de evde internet aracılı egzersiz programı (Vexrob) aracılığı ile üzere egzersiz programına dahil edildi. Dirençli egzersiz olarak elastik egzersiz bandı (Theraband)  ile üst ekstremitede omuz abduksiyonu, omuz fleksiyonu, dirsek fleksiyonu ve dirsek ekstansiyonu çalıştırıldı. Alt ekstremitede kalça fleksiyon, ekstansiyon ve abduksiyonu ile, diz ekstansiyonu çalıştırıldı. Kor bölge için abdominal crunch yaptırıldı. İlk 2 hafta her egzersiz seansında her bir hareket için 2 set 8-10 tekrar, sonraki haftalarda 3 set 12-15 tekrar yaptırıldı. Tüm seanslara öncesinde 10 dakika ısınma ve sonrasında 10 dakika soğuma periyodu dahil edildi. Ayrıca her gün 30 dakika yürüyüş önerildi. Grup 2 (kontrol grubu, n:11), 12 hafta boyunca her gün 30 dakika yürüyüş verildi. Her iki grupta yer alan tüm hastaların, demografik özellikleri, tedavi öncesi ve tedavi bitimi sonrası üçüncü ay vücut kompozisyonları DXA ve InBody230 biyoimpedans cihazı ile ölçülerek karşılaştırıldı. Tüm hastalarda fonksiyonel kapasiteyi değerlendirmek için 6DYT, fiziksel aktiviteyi değerlendirmek için IPAQ-SF testi tedavi öncesi ve sonrası 3.ayda uygulandı. Egzersiz eğitiminin yaşam kalitesine olan etkisini araştırmak için Short Form-36 (SF-36) testi, ağrıya olan etkisini araştırmak için VAS kullanıldı.  
Bulgular: Her iki gruptaki hastalar değerlendirildiğinde tedavi öncesi ortalama VKİ 41.5, operasyon sonrası geçen süre ortalama 2 ay idi. Gruplar arasında ortalama yaş, cinsiyet dağılımı, VKİ, operasyon sonrası geçen süre açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık izlenmedi (tüm p değerleri>0.05). Hem egzersiz grubu hem de kontrol grubunda tedavi sonrası 3.ayda VKİ, vücut yağ oranı, VAS skoru anlamlı derece azalırken, 6DYT anlamlı derecede artmıştı (tüm p değerleri<0.05), iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı (tüm p değerleri>0.05). Kontrol grubunda 3.ayda iskelet kası kütlesi ve yağsız vücut kütlesi anlamlı derecede azalırken, egzersiz grubunda korunduğu görüldü (p değeri <0.05). Her iki grupta IPAQ-MET skorlarında anlamlı artış izlendi (tüm p değerleri<0.05). Egzersiz grubundaki hastalarda IPAQ-MET skorları artışı, kontrol grubundaki hastalardan anlamlı düzeyde daha fazla idi (p:0.023). Tüm hastaların SF-36 fiziksel aktivite, fiziksel rol güçlüğü, sosyal işlevsellik, ağrı, genel sağlık, emosyonel rol güçlüğü skorlarında ve fiziksel komponentte anlamlı artış izlendi (tüm p değerleri<0.05). Egzersiz grubunda 3.ay fiziksel komponent skoru kontrol grubuna göre anlamlı derecede daha yüksekti (p: 0.018). Tedavi grubu ile kontrol grubu diğer SF-36 skorları arasında anlamlı farklılık izlenmedi (tüm p değerleri>0.05).
Sonuç: Bariatrik cerrahi sonrası yapılan 12 haftalık dirençli egzersizler ile iskelet kası ve yağsız vücut kitlesindeki kaybı engellemek mümkündür. Ayrıca dirençli egzersizler ile özellikle fiziksel komponentleri içeren yaşam kalitesinde ve hastaların fonksiyonel kapasitelerinde artış sağlandığı gösterilmiştir.

Anahtar kelimeler: bariatrik cerrahi, vücut kompozisyonu, dirençli egzersiz, DXA, yaşam kalitesi.

Abstract:
Objective: To evaluate the effect of resistance exercise training on body composition, physical activity, quality of life and pain after bariatric surgery.
Methods: This study included a total of 22 patients who have undergone bariatric surgery. The patients were randomly assigned to two groups using a random number table. Both groups included 11 patients. The first group was the exercise group and the second one the control group. All patients in the exercise group received supervised exercise which consisted of one 60-min gym sessions per week of resistance training and two session homebased resistance exercise per week for 12 weeks and received 30-minute walking session per day for 12 weeks. Control participants received usual care and 30-minute walking session per day for 12 weeks. The 6-minute walking test (6MWT) was used to assess functional walking performance and IPAQ-SF was used to assess physical activity after the 12-week exercise intervention. Measures of anthropometric, outcomes were also examined. Using an intention-to-treat protocol, independent t-tests were used to compare outcome measures between groups. 
Results: The groups were statistically similar with respect to age, sex distribution, BMI, post-operation duration (p:0.554, p:1.0, p:0.622 and p:0.914 respectively; p>0.05 for each). In the exercise group and control group, BMI, body fat ratio and VAS score decreased significantly in the 3rd month after treatment and 6MWT increased significantly (all p ​​<0.05), there was no statistically significant difference between the two groups (all p> 0.05 ). In the control group, skeletal muscle mass and lean body mass were significantly decreased in the third month, while the exercise group was protected (p <0.05). A significant increase in IPAQ-MET scores was observed in both groups (all p​​<0.05). The increase in IPAQ-MET scores was significantly higher in the exercise group than in the control group (p: 0.023). SF-36 physical activity, physical role difficulty, social functioning, pain, general health, emotional role difficulty scores and physical component were significantly increased in all patients (all p values ​​<0.05). 3th month physical component score was significantly higher in exercise group than in control group (p: 0.018). No significant difference was found between the treatment group and the control group other SF-36 scores (all p> 0.05).
Conclusion: It is possible to prevent the loss of skeletal muscle and lean body mass by 12-week resistance exercises after bariatric surgery. In addition, it has been shown that the quality of life including the physical components and the functional capacities of the patients are increased with resistance exercises.

Key words: bariatric surgery, body composition, resistance exercise, DXA, quality of life