Cerrahi yoğun bakım ünitesinde mekanik ventilatöre bağlı hastalarda ağrı davranışlarının incelenmesi
A study on the pain behaviours of patients attached to mechanical ventilators in surgical intensive care unit
Yazar: HABİBE ESEN VATANSEVER
Danışman: DOÇ. DR. FATMA ETİ ASLAN
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery ; Hemşirelik = Nursing

Özet:
Yoğun bakım hastalar (YBH)'nda tanı, tedavi ve izlem amaçlı yapılan invaziv girişimler, çeşitli nedenlerle yerleştirilen kateterler, drenler, noninvaziv ve invaziv ventilasyon yöntemleri, endotrakeal aspirasyon, pansuman değişimleri, pozisyon değişiklikleri ve rehabilitasyon uygulamaları ağrıya neden olur. Ağrı değerlendirmesinde en güvenilir kaynak hastanın kendisidir. Ancak YBHTarı endotrakeal tüp, trakeostomi varlığı, mekanik ventilasyon, sedatif ve kas gevşetici İlaç kullanımı gibi nedenlerle ağrılarını sözlü ifade etmede güçlük çekerler. Çalışma, Davranışsal Ağrı Ölçeği (DAÖ)'nin Türk Toplumuna uygunluğunu belirlemek ve cerrahi yoğun bakım ünitesinde mekanik ventilatöre bağlı hastalarda ağrı davranışlarını incelemek amacıyla tanımlayıcı ve metodolojik olarak yapıldı. Çalışmanın evrenini, bir üniversite hastanesinin Genel Cerrahi Yoğun Bakım Ünitesi'nde mekanik ventilatöre bağlı olarak tedavi gören hastalar; örneklemi ise 2002 yılında ilgili ünitede politravma ya da cerrahi girişim nedeniyle yatmış ve mekanik ventilasyon uygulanmış, 38 hasta oluşturdu. Veriler bilgi formu, Ramsey Sedasyon Ölçeği (RSÖ) ve DAÖ kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesi; Mann- Whitney U Testi, t-Testi, Kruskal Wallis, Tek Yönlü Varyans Analizi, Mann-Whitney U Testi, Fisher Kesin-Ki Kare, Kolmogorov Smirnov, Wilcoxon Sıra Toplamları Testi, Eşleştirilmiş t-Testi, Pearson ve Spearman Korelasyon Dağılımı, Crohnbach Alfa Tutarlılık Katsayıları ile yapıldı. Çalışmada DAÖ'nin, gözlemciler arası güvenilirlik (mobilizasyonda r=0.941- 1.000; aspirasyonda r=0. 520-0. 578) ve iç tutarlılık katsayıları (mobilizasyonda a=0.80-0.90; aspirasyonda 0.71-0.93) yüksek bulundu. Türk Toplumu için güvenle kullanılabileceği belirlendi. Ayrıca mobilizasyon ve aspirasyon sırasındaki RSÖ puan ortalamaları mobilizasyon ve aspirasyon öncesi puan ortalamalarından anlamlı olarak daha düşük; DAÖ puan ortalamaları ise daha yüksek bulundu. Diğer bir deyişle hastaların RSÖ puanları yükseldikçe, DAÖ puanlarının düştüğü görüldü. Sonuç olarak; DAÖ'nin, kendisini sözlü ifade edemeyen YBH'larımn ağrıya olan davranışsal yanıtlarım değerlendirmede güvenle kullanılabilecek bir araç olduğu, ağrılı uygulamaların hastanın sedasyon düzeyini düşürdüğü, ajitasyon ve uyanıklılığı arttırdığı söylenebilir.

Abstract:
Invasive interventions applied to intensive care patients (ICPs) for both treatment and observation purposes, cataters and drens installed for various reasons, noninvasive and invasive ventilation methods, endotracheal aspiration, renewing bandages, changing position, and rehabilitation applications cause pain. The best way to assess pain is how it is defined by patients. However, ICPs may find it difficult to verbally express their pain due to various reasons, including endotracheal tubes, presence of tracheal stomas, mechanical ventilation procedures, and sedative and muscle-softener medications. The present research was conducted descriptively and methodologically in order to study the pain behaviors in patients attached to mechanical ventilators, and to define the compatibility of the Behavioral Pain Scale (BPS) to Turkish society. The scope of the research included the patients hospitalized and undergone mechanical ventilation in the General Surgery Intensive Care unit of a university hospital. The sample covered patients hospitalized at the mentioned unit due to poly trauma or surgical interventions and that have undergone mechanical ventilation in 2002. Data were gathered using information form, Ramsey Sedation Scale (RSS) and BPS. In the assessment of the data, Mann- Whitney U Test, t-Test, Kruskal Wallis, One- Way Variance Analysis, Fisher Definitive Chi- Square, Kolmogorov Smirnov, Wilcoxon Sequence Addition Test, Matched t-Test, Pearson and Spearman Correlation Dispersion, Cronbach Alfa Coherence Coefficients were used.In our study the following values of BPS were found high; reliability among observers (mobilization r=0.941-1.000; aspiration r=0.520-0.578) and inner coherence (mobilization a=0.80-0.90; aspiration 0.71-0.93). The scale was defined to be reliable to be used for Turkish society. Moreover, RSS score averages during mobilization and aspiration were significantly lower than scores before mobilization and aspiration; and BPS score averages were higher. In other words, patients' BPS scores decreased as their RSS scores increased. As a result; we defined that BPS was a reliable tool to be used in assessing behavioral responses of ICPs that are unable to verbally communicate, and that painful applications decreased the sedation levels of the patients, increasing agitation and sleeplessness.