Lipoksigenaz enziminin kinoa (Chenopodium quinoa Willd.)'dan   saflaştırılması, yeni sentezlenmiş bazı Schiff bazlarının enzim üzerine inhibisyon etkilerinin araştırılması
Purification of lipoxygenase enzym from quinoa (Chenopodium qunioa Willd.), investigation of the inhibition effects of some newsynthetic Schiff bases on the enzyme
Yazar: ERGÜN EREMİNSOY
Danışman: PROF. DR. ÖMER İRFAN KÜFREVİOĞLU ; DOÇ. DR. YELİZ DEMİR
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Biyokimya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Lipoksigenaz (LOX, linoleat: oksijen oksidoreduktaz ,EC: 1.13.12.11),   iki veya daha fazla doymamış bağı bulunan yağ asidine oksijen eklenmesi suretiyle hidroperoksitler oluşturan, hem olmayan demir içeren dioksigenazlardır. Lipoksigenazlar;  bitki, hayvan ve mantarlarda bulunmaktadır. Lipoksigenaz enzimi; gıda (temel tüketim maddesi ekmek, dondurulmuş sebze ve meyve), endüstri (boya, vernik, reçine, plastik ve bağlayıcı maddeler), tıp (sinyal molekülleri, LDL oksidasyonu gibi prosesler) gibi önemli alanlarda çok yaygın olarak  görev almakta veya kullanılmaktadır.
            Bu çalışmada, öncelikle Kinoa (Chenopodium quinoa) bitkisinden homojenizasyon, amonyum sülfat çöktürmesi, jel filtrasyon kromotografisi, iyon değişim kromotografisiyle lipoksigenaz enzimi saflaştırılacaktır.  Enzimin saflığını kontrol etmek için sodyum dodesil sülfat poliakrilamid jel elektroforezi (SDS−PAGE) uygulanacaktır. Saflaştırılan enzimde linoleik asit substrat olarak kullanılarak, LOX enziminin optimum iyonik şiddet, optimum pH, optimum sıcaklık değerleri tespit edilecektir. Ayrıca başta salisilik asit olmak üzere lipoksigenaz inhibitörleri, inhibitör adayı moleküller ve bazı pestisitlerin inhibisyon kinetikleri incelenecektir.  Bu amaçla kullanılan inhibitörlerin etkili olduğu inhibisyon aralığı belirlenecektir. Elde edilen değerler yardımıyla  % Aktivite-[I] grafikleri çizilecektir. Bu grafiğin denkleminden yararlanılarak IC50 değerleri hesaplanacaktır. Her bir inhibitör için Lineweaver-Burk grafikleri çizilecek, bu grafiklerden yararlanarak inhibisyon türleri ve Ki değerleri tespit edilecektir.

Abstract:
Lipoxygenase (LOX, linoleate: oxygen oxidoreductase, EC: 1.13.12.11) are non-iron-containing dioxigenases that form hydroperoxides by adding oxygen to the fatty acid with two or more unsaturated bonds. Lipoxygenases; found in plants, animals and mushrooms. Lipoxygenase enzyme; it is widely used or functioned  in important fields such as food (basic consumer bread, frozen vegetables and fruit), industry (paint, varnish, resin, plastic and binder materials), medicine (processes such as signal molecules, LDL oxidation).
            In this study, lipoxygenase enzyme will be purified by homogenization, ammonium sulfate precipitation, gel filtration chromatography, ion exchange chromatography from Kinoa (Chenopodium quinoa) plant. Sodium dodecyl sulfate polyacrylamide gel electrophoresis (SDS − PAGE) will be performed to check the purity of the enzyme. By using linoleic acid as a substrate in the purified enzyme, optimum ionic intensity, optimum pH, optimum temperature values of LOX enzyme will be determined. In addition, inhibition kinetics of lipoxygenase inhibitors, inhibitor candidate molecules and some pesticides, especially salicylic acid, will be examined. The inhibition range in which the inhibitors used for this purpose are effective will be determined. % Activity- [I] graphs will be drawn with the help of the obtained values. IC50 values will be calculated by using the equation of this graph. Lineweaver-Burk plots will be drawn for each inhibitor, by using these graphs, inhibition types and Ki values will be determined.