İmge yaratımı bağlamında sanat yapıtında hareket
Movement in art work in the context of image creation
Yazar: ZEKERİYA ERDİNÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NEVZAT ATALAY
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Plastik Sanatlar Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2014
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Dirimselcilik = Vitalism ; Diyagramlar = Diagrams ; Hareket = Motion ; Modernizm = Modernism ; Modülasyon = Modulation ; İmge = Image

Özet:
Descartes imgelemi duyular ve bellek ile desteklenmiş bir mekanizmayla özdeşleştirir ve « imge bilinci yaratan imgelem mekanizması » olarak tanımlar. Descartes'ın imgelemin mekanik dünyasını benimseyen  Leibniz ve Hume bu mekanizmanın ürünü olan imgeyi düşünce ile ilişkilendirirler. İki düşünür de  imgelerin dış dünyanın birer düşüncesi olduğu fikrinde birleşirler. Düşünceler dış dünyada karşılıklarını bulmuyorsa « zihinsel », buluyorlarsa maddi kökene sahip « gerçek imge » adını alırlar. Böylece müzik ve edebiyat dışındaki sanat yapıtlarını maddi kökenli gerçek imge olarak kabul etmek gerekmektedir.
     Meyerson' un  « İmgenin gün doğumları olduğu gibi gün batımları da vardır; imge doğar, ölür ve ölümü bir diğerinin doğumuna vesile olur. » sözünden de anlaşılacağı üzere İmge, ürünü olduğu mekanizmanın tüm dinamizmini barındırır. 
     İmge yaratım mekanizmasını nihilist ve dirimsel (vitaliste) olmak üzere iki tavır eyleme geçirir. Nihilist tavrın hareketlendirdiği mekanizma dış dünyanın temsili (röprodüksiyon) olan imgeler yaratır. Herhangi bir temsilden uzak ve kendini başlı başına bir mevcudiyet olarak ortaya koyan, enerji yüklü veya hareketli imgenin açığa çıkmasında dirimsel tavrın etkin olduğu görülür. Böylece nihilist tavır figüratif  sanatın yolunu, dirimsel tavır ise figüral sanatın yolunu açar.
    "İmge Yaratımı Bağlamında Sanat Yapıtında Hareket"  başlıklı bu çalışmada imge kavramının "imgelem" adı verilen bir mekanizma aracılığıyla yaratılması gibi, sanatsal imgenin de  yaratılmasında modülasyon yasalarının hükmettiği  bir mekanizmanın var olduğu tartışmaya açılır. Bu tartışma mekanik hareketler esasına dayanan analojik bir dil aracılığı ile tarihte farklı niteliklerde karşılaşılan, kültürel veya öznel bir uzam-sinyal aktarımı olan modülasyon kavramının etrafında dönmektedir. 
    Modern sanat, tarih boyunca aktarılan uzam-sinyallerden beslenir. Bacon'un, Van Gogh'un ve Gauguin' in Mısırlı, Kandinsky'nin, Klée' nin, Mondrian' ın Bizanslı, Cézanne' ın, Picasso' nun, Pollock' un Gotik duyumsama içinde olmalarının nedeni budur. Bunun yanında eklektik mizaca sahip modern çağın sanat iradesi, klişelerden arınmış, gücü görünür kılmış mevcudiyet şeklindeki sanatsal olguyu hedefleyen bir irade şeklinde ortaya çıkar.
    Bu tezin temel konusu olan hareket, özellikle Gotik sanatın dirimsel bir tavırla ortaya koyduğu ve modern sanatı da derinden etkileyen modülasyondaki inorganik canlılıkta  aranmaktadır. Bu modülasyon, içinde dünyanın yaradılış anındaki kaos ve felakete metaforik göndermeler yapan olguları, göz ile elin kıyasıya çatıştığı diyagram kavramını  barındırır. Bu modülasyonda var olan inorganik canlılık, ya sanatsal olguda yaratım anının hareketliliğinin  donup kaldığı dengesizlik, ya da yaratma anının ardışık tekrarları şeklindedir. 
     Tezin son bölümünde yer alan ve anlatılan kişisel uygulamalar, bu araştırmaların ışığında yapılmaya çalışılmıştır. Deneysel sürecin ağır bastığı uygulamalardaki hareketi, kullanılan malzemelerle yaratılan formların titreşimi olarak algılamak gerekmektedir. Böylece  yüzeyde, planda, kütlede algılanan ve kendini bir dengesizlik olarak hissettiren hareketin dışında, mekanik aksamıyla alçalıp yükselerek, inip çıkarak, yer değiştirerek inorganik bir yaşam süren, gerçek bir enerjiyle yüklenmiş kinetik sanatta da inorganik bir mevcudiyetin olduğu görülebilmektedir.                                                  
Anahtar Kelimeler : Analojik dil, dirimsellik, diyagram, haptik bakış, modülasyon,

Abstract:
Descartes identify imagination with a mechanism supported by senses and memory, and imagination can be called as imagination mechanism which creates consciousness. Adopting Descartes's mechanical world of imagination, Leibniz and Hume associate imagination which is a product of this mechanism with thought. Both these philosophers agree that all imagery are thoughts of outside world. If thoughts can not find their counterparts in outside world, they are called «mental image», but if they can, they are called «real image» having a material origin. Thus, it should be accepted that whole artworks but music and literature have material origins and they are real images.

     Imagination has both sunrises and sunsets; imagination is born, dies and its death goes between the birth of another. Imagination comprises all the dynamisms of the mechansim of which it is a product.

     Imagination sets creation mechanism going in two ways, nihilistic and vital. The mechanism set by nihilistic attitude creates imagery which are reproductions of outside world. It occurs to be that vital attitude is effective when an energy loaded and active imagination comes into open by setting itself forth, far from any reproduction. While nihilistic attitude produces figurative art, vital attitude produces figural art.

     In this study titled as ''Movement in Art Work in the Context of Image Creation'' it is open to discussion that consept of image is created by a mechanism called ''imagination'' and that there is a mechanism controlled by modulation acts in creation of artistic images.

     Modern art feeds of prolonged signals transferred throughout history. That's why Bacon, Van Gogh, egyptian Gauguin, Kandinsky, Klée, byzantine Mondrian, Cézanne, Picasso and Pollock were all in a gothic sensation. Besides, having an eclectic mood, art will of the modern era appears to be as a will that is free of stereotypes,and that aims an artistic phenomenon in a physical form which has made power visible.

     As the the main subject of this thesis, movement should be searched in the inorganic vitality within the modulation that especially Gothic art has revealed in a vital attitude and that profoundly has affected modern art. This modulation includes the diagram concepts that eye and hand are fiercly in conflict with each others, and that give metaphorical chapters and verses to the chaos and disaster during creation. In this modulation, existing inorganic life is either shaped as the instability that mobility of the creation moment stands aghast in artistic phenomenon or consecutive repeats of the creation.

     The described personal practices in the last part of the thesis are tried to be practiced in the light of these researches. Movement in practices where the experimental process predominates should be understood as the vibration of the created forms with the used materials. Thus, apart from this movement which is perceived on the surface, in the project, in the mass and makes itself evident as an imbalance ; an inorganic existence filled with a real energy can be seen in kinetic art by its falling and rising with mechanical parts, by its fluctuatings and by its displacings.