Devlet dışı aktörlerin ülkelerin dış politikasına etkisi: İran dış politikası çerçevesinde Hizbullah örneği
The effect of non-state actors on the foreign policy of countries: The case of hezbollah on Iran's foreign policy
Yazar: SEVDA DEMİRCAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MERVE ÖZDEMİRKIRAN EMBEL
Marmara Üniversitesi / Orta Doğu ve İslam Ülkeleri Araştırmaları Enstitüsü / Ortadoğu Siyasi Tarihi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Devlet dışı aktörler = Non-state actors ; Hizbullah = Hizbullah ; Transnasyonalizm = Transnasyonalism ; Uluslararası politika = International policy ; İran = Iran

Özet:
Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler, insanların ve sermayenin dolaşımının sınırsız hâle gelmesi, uluslararası sistemin analizinde, devlet odaklı yaklaşımları yetersiz kılmıştır.  Tez, devlet dışı aktörlerin, değişen uluslararası sistemin çoğulcu yapısında, devletlerin dış politikasını nasıl ve ne derece etkilediğine cevap bulmak amacını taşımaktadır. Tezin kavramsal çerçevesini oluşturmak için karşılıklı bağımlılık ve transnasyonalizm kavramlarından faydalanılacaktır. Devlet dışı aktörlerin, devletlerin dış politikasına etkisini analiz edebilmek için devlet dışı silahlı aktör olan Hizbullah'ın İran dış politikasındaki rolü örnek vaka olarak ele alınacaktır. Ortadoğu'da devlet dışı silahlı aktörlerin sayısının artması, bu aktörlerin bölgedeki devletlerin dış politikasındaki etkilerinin de artmasına neden olmuştur. Devlet dışı silahlı aktörler belli sınırlar içinde oluşum gösterseler de amaçları ulus ötesi bir nitelik taşımaktadır. Hizbullah da Lübnan'da kurulmuş olmasına rağmen Ortadoğu'da etkili bir aktör olarak varlığını sürdürmektedir. İran ile Hizbullah'ın ideolojik ve eylemsel ortaklığı Hizbullah'ın kuruluş aşamasında başlamıştır. İran, Ortadoğu'da kendi dış politikasını Hizbullah üzerinden gerçekleştirmekte ve bu da Hizbullah'ı İran'ın bölgede önemli bir müttefiki haline getirmektedir.

Abstract:
The developtments in information and communication technologies and the unlimited circulation of people and capital made the state-oriented approaches inadequate to analyze the international system. This study aims to find an answer to how and to what extent non-state actors affect the foreign policy of states in the pluralist structure of the changing international system. The concepts of interdependence and transnationalism will be used to form the conceptual framework of the thesis. The role of Hezbollah as a non-state armed actor on Iranian foreign policy will be discussed as a case study in order to analyze the effects of non-states actors on the foreign policy of states. The increase in the number of non-state armed actors in the Middle East have led to an increase of the influence of these actors on the foreign policies of the states in the region. Even if the non-state armed actors emerge within certain frontiers, their aims are transnational; while formed in Lebanon, Hezbollah is still an  influential actor in the Middle East. The ideological and operational partnership between Iran and Hezbollah has begun at the founding stage of Hezbollah. Iran pursues its foreign policy through Hezbollah and this makes Hezbollah an important regional ally of Iran.