Kur'an'a göre olumlu lider tiplerinin özellikleri
Characteri̇sti̇cs of posi̇ti̇ve leadi̇ng type by Quran
Yazar: KEMAL ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. ÖMER PAKİŞ
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Din = Religion
Dizin: Halifelik = Caliphate ; Hz. Davud = Hz. Davud ; Hz. Süleyman = Hz. Süleyman ; Hz. Yusuf = Hz. Yusuf ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Liderler = Leaders ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Yöneticiler = Managers ; İslamiyet = Islam

Özet:
Allah, insanı yaratıp bir takım bilgiler (isimler) öğrettikten sonra ona yeryüzünde halifelik görevini vermiştir. Aldığı bu görevle yeryüzü sahnesine çıkan ilk insan Hz. Adem (a.s)'dır. İnsanoğlu Adem (a.s)'dan sonra çoğalıp dünyaya dağılmış, topluluklar halinde yaşamaya başlamıştır. 

Allah'ın halifelik (liderlik, yöneticilik) görevi verdiği ilk insan Adem (a.s)'dan günümüze kadar tüm sosyal organizasyonlarda bir lidere sürekli ihtiyaç duyulmuştur. Dolayısıyla Kur'an'a göre her insan (sahip olduğu sosyal statüler gereği) kendi çapında bir sorumluluğa sahiptir ve bundan dolayı da bir liderdir. 

Kur'an'da, insanın içinde yer aldığı sosyal yapılarda liderlik, yöneticilik (halifelik) görevini yürüten kimseleri ifade etmek için çok farklı kavramlar zikredilmektedir. Bu kavramların bazılarıyla devlet başkanları (halife, sultan, imam, melik gibi), devlet başkanlarının yardımcıları (mele', vezir gibi), devletin bir kurumunun yöneticileri (nakib, ekabir, sadat gibi)  , toplumun en küçük yapı birimi olan aile gibi kurumların başında bulunan aile reisleri (rai' gibi), bazılarıyla da genel olarak toplumda herhangi bir sorumluluk taşıyan herkes (rai', ulu'l-emr gibi)  kastedilmiştir. 

Bu çalışma Kur'an'da hikâyesi anlatılan üç kral/yönetici (Hz. Davud, Hz. Süleyman, Hz. Yusuf) peygamber ile sınırlı tutulmuş, buradan yola çıkılarak bir liderde bulunması gereken ve gerekmeyen nitelikler tespit edilmeye çalışılmıştır.

Bir lider veya yöneticinin adaletli, cesaretli, akıllı, bilgili, cesaretli, cömert, yumuşak huylu, verdiği sözde duran, doğru sözlü, güvenilir, şefkatli, sabırlı, şükreden, affeden, öfkesine hakim olan, istişareyi benimseyen, iffetli, güzel ve etkileyici konuşan, sır saklayan, yetenekli, Allah'tan korkan, başkalarının yerine kendini koyan, halkın ihtiyaçlarıyla ilgilenen ve haksız kazanç kabilinden sayılabilecek hediyeleri kabul etmeyen biri olması gerektiği Kur'an'da muhataplara bildirilmektedir.

Aynı zamanda lider veya yöneticilerin sahip olmamaları gereken bazı özellikler de vardır. Bunlar; zulüm etmek, araştırıp-soruşturmadan akla aykırı hareket etmek, aceleci olmak, cahil olmak, müsrif ve cimri olmak, verdiği sözden dönmek ve yalan söylemek, öfkesine yenik düşmek, kibirli olmak, haset etmek, akrabayı kayırmaktır.

Abstract:
After God had created human and taught a group of information (names), He had given him the task of caliphate on earth.  The first human is Adam (pbuh) who put on the stage to the world takes office with that mission. Mankind had proliferated, scattered across the world, begun to live as communities after from Adam (pbuh).

From the first person who God gave Adam (pbuh) the task of caliphate (the leadership, management), till today has been a continuing needed to a leader in all social organization. Therefore, every man according to the Qur'an (which is required with social status) has a responsibility and, so also is a leader in its own right.

In the Qur'an, someone who carrying out his duties leadership, management (caliphate) in social structure that the human took place, are mentioned very different concepts to express. Some of these concepts, heads of state (caliph, sultan, imams, rulers etc.), state deputy president (melee ', such as the vizier), managers of the state institution (as chief, important people, lords –especially descendants of the Prophet Muhammad (pbuh)-), the family-leaders   that is society's smallest structural unit of primary institutions such as the family the (shepherd etc.), with some of the all carrying any responsibility in society in general, (as herdsman, ulu'l-amr) was meant.

In this study was limited to the prophets that the story told the three kings / manager (the Prophet David, the Prophet Solomon, the Prophet Joseph) in the Qur'an, starting here, was tried to determined that in a leader requiring and not requiring qualifications.

A leader or manager of the fair, courageous, intelligent, knowledgeable, generous, mild mannered, give an undertaking, truthful, trustworthy, compassionate, patient, grateful to God, forgiving, which dominates the rage, adopting consultation, chaste, beautiful and impressive speaking, discreet , capable, God-fearing, who put herself instead of others, dealing with the needs of the people and can be considered an unfair advantage not accept gifts that have been reported to its the addressees in the Qur'an.

At the same time they should not have leaders or managers are also some features. These are: to persecute, without investigation and to act contrary to reason and, being impatient, being ignorant, and being stingy and spender, to renege and lie, to be defeated anger, be proud, to envy, to favor the relatives.