Intrasitoplazmik sperm enjeksiyonu (ICSI) yapılan sığır oositlerinde kalsiyum iyonofor, 6-dimetilaminopurin ve etanolun embriyo gelişimine etkilerinin araştırılması
Investigation of calcium ionophore, 6-dimethylaminopurin and ethanol's influence on embryo development in bovine oocytes administrated intra stoplasmic sperm enjection (ICSI)
Yazar: ÖMER KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRÜ KÜPLÜLÜ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışmanın amacı; ICSI uygulanmış değişik kalite sığır oositlerinde (A, B ve C kalite) embriyonik gelişimin başlatılmasında kimyasal aktivatörlerin (kalsiyum (Ca) iyonofor, Ca iyonofor+6-dimetilaminopurin (6-DMAP) ve etanol) etkinliğinin ortaya konması ve B ve C kalite oosit potansiyelinin embriyo üretiminde kullanılabilirliğin araştırılmasıdırMateryal olarak, mezbahaneden toplanan ovaryumların yüzeysel folliküllerinden aspire edilen oositler A (n=420), B (n=400) ve C (n=415) kalite olarak üç gruba ayrıldı. Her oosit kalitesindeki guruplar Oikawa ve ark.`larının (2005) bildirdiği yöntemle Ca iyonofor, Ca iyonofor sonrası 6-DMAP kombine ve etanol aktivasyonun uygulandığı üçer çalışma ve aktivasyon uygulanmayan kontrol olmak üzere dörter alt gruba ayrıldıA kalite oositlerde ICSI sonrası farklı aktivasyon metotlarının uygulandığı gruplarda en yüksek bölünme oranı %70 ile Ca iyonofor+6-DMAP kombine aktivasyon grubunda görülürken, bunu %47 bölünme ile etanol grubu takip etti. Sadece Ca iyonoforun kullanıldığı grupta %41,82 bölünme gözlenirken kontrol grubunda bu oran %30 bulundu. A kalite oositlerde bölünme oranları açısında tüm aktivatör grupları ile kontrol grubu arasındaki fark istatistiki olarak anlamlı bulundu (p<0,05). En yüksek morula oranı Ca iyonofor+6-DMAP grubunda gözlenirken (%51,82) bunu sıra ile etanol (%32) ve Ca iyonofor (%20) takip etti. Kontrol grubunda bu oran %11 oranında bulundu. A kalite oositlerde morula oranı açısından tüm aktivatör grupları ile kontrol grubu arasındaki fark istatistiki olarak anlamlı bulundu (p<0,05). Blastosist oranları ise %30,90 oranla en yüksek Ca iyonofor+6-DMAP kombine grubunda gözlenirken etanol grubunda %23, Ca iyonofor grubunda %12,73 ve kontrol grubunda ise sadece %4 blastosist oranları elde edildiği ve balastosist oranları açısından kontrol grubu ile tüm aktivatör grupları arasındaki farkın anlamlı olduğu (p<0,05) kaydedildi.B kalite oositlerde ICSI sonrası en yüksek bölünme oranı %31 ile Ca iyonofor+6-DMAP kombine aktivasyon grubunda görülürken, bunu %19,8 ile Ca iyonofor grubu takip etti. Etanolün kullanıldığı grupta %16,03 bölünme gözlenirken kontrol grubundaki bu oranın % 12,9 olduğu kaydedildi. Morula oranı en yüksek Ca iyonofor+6-DMAP grubunda gözlenirken (%23) bunu sıra ile Ca iyonofor (%9,9) ve etanol (%8,49) takip etti. Kontrol grubundaki embriyoların ise %4,30 oranında morula aşmasına ulaştığı gözlendi. Blastosist oranları ise %14`lük oran ile en yüksek Ca iyonofor+6-DMAP kombine grubunda gözlenirken, Ca iyonofor grubunda %5,94, etanol grubunda %3,77 bulundu. Kontrol grubunda ise sadece %2,15 blastosist oranları elde edildiği kaydedildi.C kalite oositlerde ICSI sonrası aktivatör gruplarında en yüksek bölünme oranı %7 ile Ca iyonofor+6-DMAP kombine aktivasyon grubunda görülürken, bunu %5,21 ile etanol ve %2 lik oranla Ca iyonofor grubu, %1 ile kontrol grubu takip etti. En yüksek morula oranı benzer bir şekilde Ca iyonofor+6-DMAP grubunda gözlenirken (%3) bunu sıra ile etanol %1,74 ve Ca iyonofor %1 takip etti. Kontrol grubundaki embriyoların ise hiç biri morula aşamasına ulaşamadı. Blastosist oranları açısından gruplara bakıldığında sadece Ca iyonofor+6-DMAP kombine grubunda 1 tane (%1) oositin blastosist aşamasına ulaştığı diğer gruplarda hiçbir oositin blastosist aşamasına ulaşmadığı tespit edildi.Sonuç olarak sığır oositlerinde ICSI yöntemi ile in vitro embriyo üretiminde en başarılı sonuçlara A kalite oositlerde ulaşıldığı ancak B kalite oositlerinde sınırlı olarak kullanılabileceği, aktivatör yöntemi olarak Ca iyonofor ve DMAP'ın kombine kullanıldığı gruplarda daha başarılı sonuçlara ulaşıldığı kanaatine varıldı.

Abstract:
The aim of this present study is to establish the chemical activators (Ca ionophore, Caionophore+6-DMAP and ethanol) at inducing embryonic development of ICSI performed different quality bovine oocytes (A quality, B quality and C quality) and to research the usability of B quality and C quality oocytes potential in embryo production.Study material, which separated in three groups such as A (n=420), B (n=400), C (n=415) quality oocytes that aspirated from the superficial follicles of the ovaries collected from slaughterhouse. Each groups separated in four groups such as administration of Ca ionophore, combination of 6-DMAP, ethanol and control groups previously explained by Oikawa et all (2005).In the group of A quality oocytes, administration of different activation methods after ICSI; highest cleavage rate was found 70% in the activation group of Ca ionophore+6-DMAP combination. Whereas the activation group of ethanol came after with cleavage rate 47% was observed. However, cleavage rate in administration of only Ca ionophore trial group was observed 41.82%, the cleavage rate in control groups was strikingly very low (30%) than examination groups. The differences between the activator groups and the control group was statistically expressive in the cleavage rate of A quality oocytes (p<0,05). Morula rate in Ca ionophore+6-DMAP, ethanol and Ca ionophore groups was 51,8%, 32% and 20% respectively. 11% of embryos in control group were reached to morula stage. The differences between the activator groups and tha control group was statistically expressive in the morula stage rates of A quality oocytes (p<0,05). According to blastocysts rates between groups; the highest rate was recorded in Ca-ionophore+6-DMAP combination group with 30,90%. This rate in ethanol, Ca ionophore and control groups were recorded in 23%, 12,73% and 4%, respectively. The differences between the activator groups and tha control group was statistically expressive in the blastosist stage rates of A quality oocytes (p<0,05).In the group of B quality oocytes, administration of different activation methods after ICSI, the highest cleavage rate was found 31% in the activation group of Ca ionophore+6-DMAP combination whereas Ca ionophore group came after 19,8% with cleavage rate. The cleavage rate in ethanol administrated group was observed in 16,03%, while it was 12,9% in control group. The differences between groups according to clevage rates in B quality oocytes were found statistically expressive. The highest morula rate (23%) was observed in Ca ionophore+6-DMAP group. The morula rate in Ca ionophore and ethanol groups were 9.9% and 8,49%, respectively. The embryos in control group were reached to morula stage in the rate of 4,30%.The highest rate was 14% in Ca ionophore+6-DMAP combination group for reaching blastocyst stage. The blastocyst rates in Ca ionophore, ethanol and control groups were recorded as 5,94%; 3,77% and 2,15% respectively.In the group of C quality oocytes administration of different activation methods after ICSI the highest cleavage rate (7%) was found in Ca ionophore+6-DMAP combination group. Whereas it was 6% in ethanol group. However the cleavage rate was 2% in the group of only Ca ionophore administration, it was 1% in control group. The highest morula rate was in Ca ionophore+6-DMAP group with 3%. The morula rates in ethanol and Ca ionophore groups were found 1,74% and 1%, respectively. None of the embryos in conrtol group reached to morula stage. In the comporation of groups according to blastocyst rates, 1 oocyte developed trough to the blastocyst stage in only Ca ionophore+6-DMAP combination group. Whereas any oocyte in other groups could not reach to blastocyst stage.It was concluded that the most successful results were observed in A quality oocytes by administering ICSI technique on bovine oocytes but B quality oocytes may used for embryo production limited. More successful results was observed in combination of Ca ionophore and 6-DMAP for activation technique