İnfertilite tedavisi alan çiftlerde duygusal okuryazarlık ve çift uyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi
Infertility treatment investigation of the relationship between emotional literacy and dyadi̇c adjustment
Yazar: HÜMEYRA TÜLEK DENİZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EVRİM BAYRAKTAR
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Duygusal okuryazarlık = Emotional literacy ; Kısırlık = Infertility ; Kısırlık-erkek = Infertility-male ; Kısırlık-kadın = Infertility-female ; Tedavi = Treatment ; Çift uyumu = Appropriateness of couples

Özet:
Bu çalışma, infertilite tedavisi alan çiftlerde duygusal okuryazarlık ve çift uyumu düzeyi ve arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı araştırma tipine uygun olarak yürütülmüştür. Örneklem büyüklüğü, Power Analysis And Sample Size Software programı kullanılarak hesaplanmıştır. Araştırmanın örneklemini 06.08.2018-30.12.2018 tarihleri arasında Tüp Bebek Merkezi'ne başvuran, araştırmaya dâhil edilme ölçütlerine uyan, 105 çift (n=210) oluşturmuştur. Araştırmanın verileri infertil çiftlerde, Birey Tanıtım Formu, Duygusal Okuryazarlık Ölçeği (DOYÖ) ve Çiftler Uyum Ölçeği (ÇUÖ) kullanılarak yüz yüze görüşme tekniği ile elde edilmiştir. Verileri değerlendirmek için frekans, yüzde, Pearson Momentler Çarpımı, korelasyon analizi, Durbin Watson testi, basit doğrusal regresyon analizi, t testi, Tek Yönlü Varyans analizi (ANOVA), Dunnet T3 Post Hoc testi, LSD Post Hoc testi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi ve Cronbach alfa analizi kullanılmıştır. Çalışmaya katılan çiftlerin %47.6'sının 31-40 yaş aralığında, %49.5'nin üniversite mezunu, %71.9'u gelir getiren herhangi bir işte çalıştığı, %37.3'ünün işçi, %87.6'sının çekirdek aile, %77.1'inin 1-4 yıldır çocuk sahibi olmak istediği, %70'inin infertilite tanısını 1-5 yıldır aldığı, erkek eşlerinin %66.7'sinin ve kadın eşlerin ise %73.3'ünün çocuk sahibi olamama nedeni ile baskı altında hissetmediği ve %42.4'ünde infertilite nedeninin açıklanamayan infertilite olduğu bulunmuştur. Çiftlerin DOYÖ toplam puan ortalaması 131.21±23.00 ve ÇUÖ toplam puan ortalaması 123,30±16,35 olup yüksek olarak belirlenmiştir. Çalışmaya katılan infertil çiftlerin DOYÖ toplam puan ortalamaları ile ÇUÖ toplam puan ortalamaları arasında pozitif yönde zayıf düzeyde ilişki olduğu belirlenmiştir (r= 0.337, p<0.001). Çalışmadan elde edilen sonuçlar; infertilite tedavisi alan çiftlerin duygusal okuryazar olma düzeylerinin artmasıyla evliliklerinde çift uyumlarının da arttığını göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: infertilite, duygusal okuryazarlık, çift uyumu.

Abstract:
This study was conducted in accordance with the type of descriptive research in order to investigate the emotional literacy and dyadic adjustment level and relationship between them in couples receiving infertility treatment. The sample size was calculated using the Power Analysis and Sample Size Software program. The sample of the study consisted of 105 couples (n=210) who applied to the IVF Center between 06.08.2018-30.12.2018 and met the inclusion criteria. The data of the study were obtained via face-to-face interview technique in Infertile couples by using the Individual Presentation Form, Emotional Literacy Scale (ELS) and the Dyadic Adjustment Scale (DAS). Frequency, percentage, Pearson Product Moment Product, correlation analysis, Durbin Watson test, Simple Linear Regression analysis, t-test, One-way analysis of variance (ANOVA), Dunnet T3 Post Hoc test, LSD Post Hoc test, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis H test and Cronbach alpha analysis were used in analysis of the data. Of the couples who participated in the study, 47.6% were between 31-40 years of age, 49.5% were university graduates, 71.9% were employed in any income generating job, 37.3% were workers, 87.6% were nuclear families, 77.1% wanted to have children for 1-4 years, 70% of them have been diagnosed with infertility for 1-5 years, 66.7% of the male spouses and 73.3% of the female spouses did not feel under pressure due to not having children and the cause of infertility was not explained in 42.4% was found. Mean ELS total score of the couples was high (131.21±23.00). Mean DAS total score of the couples was determined high 123,30±16,35. It was determined that there was a weak positive correlation between ELS and DAS (r=0.337, p <0.001). The results of the study demonstrate that the couples treatment for infertility dyadic adjustment increased in marriage as the level of their emotional literacy increases. 
Key Words: infertility, emotional literacy, dyadic adjustment.