Yüksek basınç gaz kompresörü tasarımı ve imalatı
High pressure natural gas desing and manufacturing
Yazar: İRFAN ÜNAL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BATTAL DOĞAN
Kırıkkale Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Enerji = Energy ; Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Bu çalışmada sıkıştırılmış doğal gaz (CNG) dolum tesislerinin ihtiyaçlarını
karşılamak üzere yüksek basınçlı gaz kompresörü tasarımı ve imalatı yapılmıştır.
Ülkemizde motorin ve benzin fiyatlarının yüksek olması sebebiyle LPG ve CNG
alternatif ucuz yakıt olarak tercih edilmektedir. Şehir içi şebeke hattından 0.022 bar
basınçla alınan doğal gazın 200-250 bar basınçlara sıkıştırılarak depolanması ve
araçlara doldurulması için gerekli olan yüksek basınç kompresörleri yurt dışından ithal
edilmektedir. Bu kompresörlerin yedek parça ve bakım hizmetleri de yurt dışı
firmalardan yüksek bedellerle karşılanmaktadır. San-tez projesi olarak Bilim Sanayi
ve Teknoloji Bakanlığı tarafından desteklenen bu çalışma ile 200-250 bar basınçta ve
180 lt/h. debide CNG dolum işleminin gerçekleştirilmesine yönelik hizmet verecek bir
kompresörün yurt içi imkanlarla üretilmesi ve yedek parçalarının iç pazardan temin
edilebilmesi sağlanmıştır.
Doğalgazı dağıtım hatlarından alarak yüksek basınçlara çıkarma işlemi yapacak
kompresörün sıkıştırma işlemi 4 kademe olarak tasarlanmış ve imal edilmiştir.
Kompresörlerde sıkıştırma işlemi sırasında sıcaklık artışı kullanılan gazın cinsine göre
değişmektedir. Doğalgazın içerinde metan gazı olduğu için sıkıştırma sırasında hava
ile kıyaslandığında metan daha fazla ısınır. Bu nedenle kompresör tasarlanırken
soğutma büyük öneme sahiptir.
Ülkemizde araçlarda CNG kullanılmaya başlanmasından sonra bu kompresörler yurt
dışından; başta İtalya, Arjantin, Çin gibi ülkelerden temin edilmeye başlanmıştır.
Ülkemizde yeni yeni yaygınlaşan CNG li araçlara doğalgaz yakıt ihtiyacını karşılamak
için kullanılan kompresörler bu proje sayesinde yurt içerisinde yerli imkanlarla
üretilmesine olanak sağlanarak yurt dışına bağlılığın ortadan kaldırılması
hedeflenmiştir. Bu proje CNG kompresör imalatı için ilk adım özelliği taşımaktadır.

Abstract:
In this work, design and fabrication of high pressurized gas compressor was
performed to carry the requirements of compressed natural gas (CNG) filling plants.
In our country, because of the high rates of petrol and diesel fuels, LPG and CNG are
widely preferred as the alternative low-cost fuel. High pressure compressors which are
used to compress natural gas that is taken from local distribution lines in 0.022
bar to 200-250 bar pressure, import from foreign countries. Auxiliary equipments and
maintenance of those high pressure compressors cost high rates as well. With this work
which support by Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı as a San-tez project,
200-250 bar and 180 lt/h flow rate CNG filling station compressors' auxiliary
equipments provided in domestic market in case of fabricating them inside
the country.
Compression operation is planned in 4 steps from taking natural gas from distribution
lines. During the compression operation, temperature increment differs by the type of
gas. Temperature increment in methane gas is more than the increment of air and
natural gas contains methane. For this reason, cooling process plays an important role
during the design phase of compressor.
In our country, after starting use of CNG in vehicles, this compressor has started to be
supplied from countries such as Italy, Argentina and China. This compressors which
is being common recently in our country, that aims, through this project with 
indigenous capabilities in homeland and eliminating the duality abroad. This project
is the first step for the production of CNG compressors.