Çalışan adölesanların kişisel hijyen bilgi ve davranışları
Personal hygiene information and behaviors of working adolescents
Yazar: ZEYNEP TÜRKAL GÜN
Danışman: DOÇ. DR. FİLİZ ADANA
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Aydın-Efeler = Aydın-Efeler ; Bilgi = Knowledge ; Davranış = Behavior ; Ergenler = Adolescents ; Hijyen = Hygiene ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Bu çalışma; çalışan adölesanlarda kişisel hijyen özelliklerinin belirlenmesi amacıyla planlanmış olan tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. Araştırma Aydın il merkezinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığı Efeler Mesleki Eğitim Merkezi'nde Eylül 2016- Aralık 2018 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın evrenini 585 öğrenci örneklemini ise etki boyu (orta) 0,25, anlamlılık düzeyi (α) 0,01, güç (1-β) %95 kabul edilerek 430 öğrenci oluşturmuştur. 
Araştırmada çalışan adölesanların kişisel hijyen davranışları ve ilişkili faktörleri belirlemek için kız ve erkekler için ayrı hazırlanan iki tip anket formu kullanılmıştır. Ankette; sosyodemografik özelliklere, ağız ve diş hijyenine, el ve ayak hijyenine, vücut hijyenine, kişisel eşyaların kullanımına, genel hijyen ve temizlik bilgi ve alışkanlıklarına dair sorular bulunmakta olup, kız öğrencilere özel olarak menstrual hijyene dair sorular da sorulmuştur.
Araştırmaya başlamadan önce okulun bağlı bulunduğu Aydın Milli Eğitim Müdürlüğü'nden,Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Girişimsel Olmayan Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan (53043469-050.04.04/26.08.2016) resmi izinler alınmıştır. Bu araştırma HF-17015 kodu ile Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından desteklenmiştir. Elde edilen veriler SPSS 21.0 programında ve bilgisayar ortamında değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde; temel istatistiksel analizler kullanılmıştır. 
Araştırmaya katılan adölesanların yaş ortalaması 17,22±1,14 olup;  % 92,6'sı erkek, %7,4'ü kızdır. Öğrencilerden her zaman günde en az iki kere diş fırçalamaya, mercimek tanesi kadar macun kullanmaya, doğru özellikte diş fırçası tipi kullanmaya, doğru sıklıkta diş fırçası değiştirmeye dikkat edenlerin, her zaman yanlış sürede diş fırçalayan ve diş doktoruna sadece dişleri ağrıyınca gidenlerin ve hiç diş ipi kullanmayanların sıklığı yüksek bulunmuştur. Öğrenciler arasında ellerini yıkadıktan sonra mutlaka kurulayanların, el-ayak tırnaklarını uzadıkça kesenlerin, el tırnaklarını düz kesenlerin, ayaklarını yıkadıktan sonra mutlaka her zaman kurulayanların, ayak tırnaklarını ay şeklinde kesenlerin, çoraplarını her gün değiştirenlerin ve ayaklarını hiçbir zaman sadece banyoda yıkamayanların sıklığı yüksek bulunmuştur. Adölesanlardan çamaşırlarının pamuklu olmasına her zaman dikkat edenlerin, her gün mutlaka çamaşır değiştirenlerin, ter kokusunu gidermek için her zaman deodorant kullananların, kulak temizliğini hiç bir zaman havlu ucuyla yapmayanların sıklığı yüksek bulunmuştur. Kız öğrencilerden adet döneminde her zaman ayakta duş alanların, ped/bez vb. her zaman ıslandığını hissettikçe değiştirenlerin, ped değişiminden sonra ellerini yıkayanların ve adet döneminde hiç yıkanabilir bez kullanmayanların sıklığı yüksek bulunmuştur.
Bu sonuçlar doğrultusunda daha geniş ve farklı örneklem gruplarında kişisel hijyen bilgi ve uygulamalarının değerlendirilmesi;  adölesanlara kişisel hijyen geliştirmeye yönelik eğitim programlarının uygulanması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Adölesan, Hijyen, Bilgi, DavranıĢ

Abstract:
This study is a descriptive study planned to determine the personal hygiene characteristics of the working adolescents. The research was carried out at the Efeler Vocational Training Center of the Ministry of National Education in Aydın province between September 2016 and December 2018.The participants of the research consisted of 430 students with 585 students, while the mean size of the study was 0.25, the significance level (α) was 0.01, and the power (1-β) was 95%.
In this survey, in order to determine the personal hygiene behaviors and related factors of the working adolescents, two types of questionnaires were prepared separately for girls and boys. In the survey; there are questions about sociodemographic characteristics, oral and dental hygiene, hygiene of hands and feet, body hygiene, use of personal belongings, general hygiene and cleaning knowledge and habits, and female students were asked questions about menstrual hygiene in particular.
Prior to the study, official permissions were obtained from the Ministry of Education ,to which the school depend on, and Aydın Adnan Menderes University Medical Faculty Non-Interventional Clinical Research Ethics Committee (53043469-050.04.04 / 26.08.2016). This research was supported by the Scientific Research Projects Unit of Aydın Adnan Menderes University with the code HF-17015. The data were evaluated in SPSS 21.0 program and computer environment. In the evaluation of data; Basic statistical analysis were used.
The mean age of the adolescents was 17.22 ± 1.14; 92.6% male, 7.4% female. The number of the students who always brush teeth at least twice a day, use toothpaste as much as a lentil, use the right type of toothbrush, change the toothbrush at the right frequency, brush teeth in a wrong way in terms of the duration everytime and the ones who see the dentist only when they have toothache, and who never use dental floss are high in rate. The rate of the students who dry their hands definitely after washing, cut their finger nails and toe nails whenever grow, cut fingernails straightly, cut the toenails in the form of the moon, the ones who dry their feet after washing all the time, the ones change their socks every day and the rate of those who never wash feet only in the bathroom were found to be high. The frequency of those who always pay attention to the fact that the clothing items is cotton, change their underwear every day, who always use deodorant to remove the smell of sweat, and those who do not clean their ears with a towel tip was found to be high. The frequency of the female students who take a shower standing during the menstrual period, change pad / cloth / diaper.. etc whenever they feel wet, wash their hands after the replacement of the pad, and the ones who never use any washable diapers during the menstrual period were found to be high.
In the light of these results, evaluation of personal hygiene information and applications in larger and different sample groups; the implementation of training programs for adolescents in order to improve personal hygiene is recommended.

Anahtar Kelimeler: Adölesan, Hijyen, Bilgi, DavranıĢ