Nevsal-i Afiyet'e göre kadın ve çocuk sağlığı (1896-1903)
According to Nevsal-i Afyet health women and children (1896-1903)
Yazar: ARZU DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. NECATİ ÇAVDAR
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Deontoloji ve Tıp Tarihi = Medical History and Ethics ; Tarih = History

Özet:
Bu tez çalışması 1896-1903 yılları arasında Besim Ömer Akalın'ın dört cilt halinde kaleme aldığı Nevsâl-i Âfiyet Salnamesinde bulunan kadın ve çocuk hastalıkları ve tedavileri hakkındaki yazıların transkribe edilerek hazırlanmıştır. Tarihte uzun yıllar boyunca önemi yeteri kadar anlaşılamayan kadın ve çocuk hastalıklarının önemi anlaşılmış ve bu iki alanda derinlemesine çalışmalar yapılmıştır. Çalışmamız; giriş, iki bölüm, sonuç ve bibliyografya kısımlarından oluşmaktadır. Çalışmamızın giriş bölümünde tıp tarihinin tarihi süreç içerisinde gelişimden, Besim Ömer Paşa'nın hayatı ve çalışmalarından ve en sonunda da tezin ana kaynağını oluşturan Nevsâl-i Âfiyet Salnamesi'nin muhtevasından bahsedilmiştir.
Çalışmanın I. Bölümünde, dört cilt halinde bulunan Nevsâl-i Âfiyet'te yer alan kadın hastalıkları ve tedavileri latinize edilmiştir. Bu bölümde asıl hedef, daha öncesinde ayrı bir alan olarak değerlendirilmeyen kadın hastalıkları, özellikle gebelik, doğum ve lohusalık gibi önemli konuların tarihi süreç içerisinde nasıl bir gelişme gösterdiğini tespit etmek olmuştur. Aynı bölümde, tetkik eserlerden oluşan bir giriş mahiyetinde kadının toplumsal statüsünden bahsedilmiştir. Burada toplumun temel taşı olan ailede kadının toplum karşısındaki yeri ve önemine, aile kurarken evliliğin nasıl gerçekleştiğinden bahsedilmiştir. İslamiyet öncesi ve sonrasında, eski Türklerde ve Osmanlı Devleti'nde kadının yeri ilk zamanlar içe kapanık bir hayat yaşayan kadının sonrasında dışa dönük çalışma hayatında yer edinme serüveni anlatılmıştır. 
Tezimizin II. Bölümünde de aynı çalışma metodu izlenmiştir. Yine Nevsâl-i Âfiyet'te yer alan çocuk sağlığı üzerinde yapılan çalışmalar latinize edilmiştir. Çocuk hastalıkları, hastaneleri ve eğimine değinilmiştir. Yetişkinlerden ayrı, müstakil olarak kabul edilmeyen çocuk sıhhi konuları üzerinde kaleme alınmış çalışmaları günümüz Türkçesiyle bilim dünyasına kazandırılmaya çalışılmıştır. Bu bölümde de birinci bölümde olduğu gibi tetkik eserlerden faydalanarak çocuk sağlığının ve gelişimi müstakil olarak ele alındığı görülmüştür. Çocuk konusu ele alınırken Tanzimat öncesi ve sonrasında olarak yapılan ayrımın önemli olduğu dile getirilmiştir. Tanzimat öncesinde daha sığ kalan çocuk, Tanzimat sonrasında, Tanzimatın getirdiği yeniliklerle birlikte çocuk sağlığı, eğitimi ve gelişimi konularında kendine müstakil bir alan bulmuştur. Sağlık olmasa da eğitim ve istikbale dair yetim çocukların geleceği konusunda nasıl bir metod izlendiği 18. ve 19. yüzyıllar arasında nasıl bir değişim olduğu ifade edilmiştir. 


Anahtar Kelimeler: 19. yüzyıl, Sağlık, Nevsal-i Afiyet, Kadın, Çocuk.

Abstract:
This thesis study was written by Besim Ömer Akalın in four volumes between 1896-1903. Diseases and treatments of women and children in Nevsâl-i Âfiyet Yearbook it has been prepared by transcribing the articles about it. Its importance for many years in history. The importance of gynecological and pediatric diseases, which are not sufficiently understood, has been understood and in these two areas, in-depth studies have been carried out. Our work; introduction, two chapters, conclusion and bibliography consists of parts. In the introduction of our study, the history of medicine in the historical process development, the life and works of Besim Ömer Pasha, and finally the main part of the thesis. The content of Nevsâl-i Afiyet Yearbook, which constitutes its source, is mentioned.
In the first part of the study, the woman in Nevsâl-i Âfiyet, which is in four volumes, diseases and treatments are latinized. In this section, the main goal is to have a separate gynecological diseases that are not considered as a field, especially pregnancy, childbirth and puerperium. The aim of the study was to determine how important issues developed in the historical process. In the same section, as an introduction to the research works, the social status of women is discussed. Mentioned. Here, in the family, which is the cornerstone of society, the place of women in front of society and the importance of marriage and how the marriage took place while establishing a family were mentioned. Pre-Islamic and afterwards, the place of women in the old Turks and the Ottoman Empire was an introvert at first. The adventure of taking a place in the extroverted working life after the woman living life has been explained.
II of our thesis. The same working method was followed in the section. Also in Nevsâl-i Âfiyet Studies on child health in Pediatry, hospitals and education are mentioned. Not considered detached, separate from adults his studies on children's sanitary issues in today's Turkish tried to be brought into the world. In this section, as in the first section, it has been seen that child health and development are handled independently by making use of the works of art. It is important to note that the distinction made before and after the Tanzimat when the subject of children is discussed. Has been stated. The child who was shallower before the Tanzimat, after the Tanzimat, with the innovations brought by the Tanzimat, children's health, education and development he found his own space. Orphans about education and future, even if there is no health what kind of method was followed for the future of children between the 18th and 19th centuries? Change has been reported.

Key Words: 19th century, Health, Nevsal-i Afiyet, Woman, Child.