Soğuk uygulamanın arteriovenöz fistül kanülasyonuna bağlı ağrı ve hasta memnuniyetine etkisi
The effect of cold application on pain due to arteriovenous fistula cannulation and patient satisfaction
Yazar: SEZER YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. MERAL ALTIOK
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Arteriovenöz fistül = Arteriovenous fistula ; Ağrı = Pain ; Hasta memnuniyeti = Patient satisfaction ; Kateterizasyon = Catheterization ; Soğuk = Cold ; Soğuk uygulaması = Cold application

Özet:
Bu araştırma, hemodiyaliz uygulanan hastalarda soğuk uygulamanın arteriovenöz fistül kanülasyonuna bağlı ağrı ve hasta memnuniyetine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel olarak yapılmıştır. Araştırmanın evreni, Hatay Devlet Hastanesi hemodiyaliz ünitesinde hemodiyalize giren 116 hastadan oluşturulmuştur. Araştırmanın örneklemini; randomizasyon yöntemiyle belirlenen çalışma grubunda 45, kontrol grubunda 45 olmak üzere toplam 90 hasta oluşturmuştur.  Araştırma verileri hasta tanıtım formu ve Sayısal Ağrı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Çalışma grubundaki hastalara arteriovenöz fistül kanülasyon işlemine başlamadan önce girişim yerine propan bütan pentan içerikli soğutucu sprey uygulanmıştır. Cilt ısısı 13 dereceye indikten sonra kanülasyon işlemi yapılmıştır. Kontrol grubuna herhangi bir girişim uygulanmamıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Student's T, ANOVA, Pearson korelasyon testi kullanılmıştır. 
Araştırma sonucunda; çalışma ve kontrol grubunun arteriovenöz fistül kanülasyonu öncesi ağrı puan ortalamaları arasında fark saptanmazken (p=0,45) işlemden hemen sonrası ve 10 dakika sonrasındaki ağrı puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak önemli fark saptanmıştır (Sırasıyla p<0,001; p=0,009).  Kanülasyon işlemi sonrasında çalışma grubundaki hastaların kontrol grubundan daha az ağrı deneyimledikleri belirlenmiştir. Çalışma ve kontrol grubunun arteriovenöz kanülasyon sonrası memnuniyet puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak önemli fark bulunmuştur (p=0,03). Kanülasyon öncesi soğuk uygulama yapılan çalışma grubunun memnuniyet puan ortalamalarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Bu araştırma sonucunda hemodiyaliz uygulanan hastalarda soğuk uygulamanın arteriovenöz fistül kanülasyonuna bağlı ağrıyı azalttığı ve hasta memnuniyetini artırdığı sonucuna varılmıştır.
Bu sonuçlar doğrultusunda arteriovenöz fistülü olan hemodiyaliz hastalarında iğne giriş yerindeki ağrıyı azaltmak ve hasta memnuniyetini artırmak için kanülasyon öncesi soğutucu spreyin kullanılması ve benzer araştırmaların yapılması önerilebilir.

Anahtar Kelimeler: Soğuk uygulama, arteriovenöz fistül kanülasyonu, ağrı, memnuniyet

Abstract:
This study was conducted as a randomized controlled trial to determine the effect of cold application on pain due to arteriovenous fistula of the cannulation pain and patient satisfaction in patients undergoing hemodialysis. The study population consisted of 116 patients undergoing hemodialysis in the hemodialysis unit of Hatay State Hospital. The study sample consisted of 90 patients who were determined by randomization: 45 patients in the working group and 45 patients in the control group. Data were collected using a patient information form and the Numeric Analog Scale. The working group patients were administered a vapocoolant spray consisting of propane, butane and pentane instead of intervention prior to the arteriovenous fistula cannulation procedure. The cannulation was performed after the skin temperature reached 13 degrees C. The control group patients were not offered any intervention. Data were analyzed using descriptive statistics, Student's t, ANOVA and Pearson's correlation tests.
Our results showed that there was no difference between working group and control groups in terms of their mean pain scores before arteriovenous fistula cannulation (p=0,45). However, there was a statistically significant difference between the immediate postoperative pain scores and the postoperative pain scores after 10 minutes (p<0,001, p=0,009, respectively). The patients in working group were found to experience less pain during and after cannulation than the control group. There was also a statistically significant difference between the mean satisfaction scores of working and control groups after arteriovenous cannulation (p=0,03). It was determined that the mean satisfaction scores of the experimental group, who were given cold application before cannulation, were higher. As a result of this research, it was concluded that cold application decreased pain due to arteriovenous fistula cannulation and increased patient satisfaction in hemodialysis patients.
In the light of these results, before cannulation in order to reduce pain at puncture site and improve patient satisfaction in the hemodialysis patients with arteriovenous fistula, it may be suggested using of vapocoolant spray and done similar studies in the future.


Keywords: Cold application, arteriovenous fistula cannulation, pain, satisfaction