Çevreye duyarlı ormancılık bağlamında üretim operasyonu karar süreçlerinin irdelenmesi
The examination of the decision processes of harvesting operation within the scope of environmentally-soundly forestry
Yazar: KEMALETTİN ÖZÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET EKER
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
İnsanoğlunun artan çevre koruma bilinci ve tutumu, orman ekosistemine uygulanan müdahalelerde daha duyarlı davranılmasını gerektirmektedir. Odun hammaddesi üretimi ve bu amaçla gerçekleştirilen alt yapı tesisleri, orman ekosistemi üzerinde kısa ve orta vadede çeşitli zararlar oluşturabilmektedir. Üretim operasyonları sırasında çeşitli ölçekte oluşan çevresel etkilerin farkında olunup olunmadığı ve bu konuda henüz karar süreçlerinde çevreye duyarlı davranılıp davranılmadığını belirlemek amacıyla bu tez çalışması gerçekleştirilmiştir. 
Bu kapsamda, literatür destekli olarak üretim operasyonlarının muhtemel çevresel etkileri ve riskler sıralanmıştır. Ardından odun üretiminin yönetsel ve uygulama süreçleri analiz edilerek haritalanmıştır. Üretim operasyonlarının çevresel etkilerini betimlemeye ve ölçmeye yarayacak ölçüt ve göstergeler listesi oluşturulmuştur. Ardından yönetsel ve operasyonel süreçlerde kararların kimler tarafından alındığını tespit etmek için paydaş analizi yapılmıştır. Süreçlerin her bir basamağında, elde edilmiş ölçüt ve gösterge seti yardımıyla var-yok analizi yapılarak karar verme aşamasında ekosistemin korunmasının dikkate alınıp alınmadığı irdelenmiştir. Özellikle üretim operasyonlarına ait operasyonel (teknik/uygulama) süreci analiz edebilmek için Ankara Orman Bölge Müdürlüğü, Ankara Orman İşletme Müdürlüğü, Çubuk Orman İşletme Şefliği?nde gerçekleştirilen üretim faaliyeti doğrudan gözlem yöntemiyle incelenmiştir. Bununla birlikte hem yönetsel hem de operasyonel sürecin değerlendirilmesi için orman mühendislerinin konu hakkındaki tutumları anket- mülakat yoluyla belirlenmiştir.
Sonuç olarak; üretim kararlarının alınmasının yönetsel sürecinin uzun olduğu, özel önlemler alınmamasına rağmen genel olarak çevreyi koruyucu yönde davranıldığı ancak çevreye duyarlılık bağlamında yapılabilecekler konusunda yeterli bilgiye sahip olunmadığı anlaşılmıştır. Operasyonel süreçte ise muhtemel çevresel risklerin farkında olunmadığı, yönetici ya da denetçi tarafından konu hakkında uyarılar yapıldığı ancak bu yönde bir uygulama kılavuzu bulunmadığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Odun Hammaddesi Üretimi, Çevresel Etki, Üretim Süreci, Süreç Analizi, Karar Süreçleri, Ormancılık Operasyonları

Abstract:
Raising the awareness and attitude environmental protection of human being is required to act responsibly with interference in forest ecosystem. The production of wood raw material and infrastructure performed in accordance with this purpose might be harmful to the forest ecosystem in the short and medium term. This thesis study is prepared to determine whether environmental impact resultant in several scales is awared during the production operation and it is acted responsibly to environment in decision process.

Within this scope, probable environmental impacts and risks of the harvesting operation which are literature aided are arrayed. In pursuit of these, the administrative and application process of the wood production is mapped by being analyzed. Criteria and indicator list which avails to measure and descript the environmental impacts of production operation is compiled. After then, stakeholder analysis is made to determine who gives decision in administrative and operational process. In every step of process, by quantal analysis with he help of measure and descript set in decision phase whether ecosystem protection is taken into account it is scrutinized whether desicions for forest ecosystem protection are made. Especially, productive activity is scrutinized directly with observational method in Ankara Regional Forest Directorate, Çubuk Forest Sub-District Directorate. This is made in order to analyze the operational process belonging to production operation. In addition to this, the attitudes about subject of forest engineer are specified via survey and interview to evaluate both operational and administrative process. 

As a consequence; harvesting is understood that administrative process is long for making decision about production and they are ill-informed about environment conscious though it is taken special precautions even so it is generally acted to environment preservative. In operational process, it is determined that probable environmental risks are not awared, despite the warning by director about subject, it is specified the absence of an application guide.
Key Words: Timber harvesting, environmental impact, harvesting process, process analysis, desicion process, forestry operations