Risk endeksleri ile borsa endeksleri arasındaki ilişkinin analizi: Borsa İstanbul örneği
Analyzing the relationship between risk indices and stock market indices: The case of Stock Exchange Istanbul
Yazar: NEMAT GARASHOV
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EŞREF KULOĞLU
Bayburt Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Borsa İstanbul = İstanbul Stock Exchange ; CDS = CDS ; Korku endeksi = Fear index ; Sistemik risk = Systemic risk

Özet:
Krizin tetikleyici koşulları ve küresel ekonomik kriz sonrası durum, hala belirgin bir değişim
göstermemektedir. Piyasalara önemli miktarda likidite enjekte edilmesine rağmen, yapısal
sorunlar devam etmekte ve krizin etkilerini hafifletmek için yetersiz kalmaktadır. Bu durum,
Avrupa Birliği'nin ekonomik darboğazdan çıkamaması ve dünya genelinde çözülemeyen bir
borç sorunuyla karşı karşıya olmasıyla açıkça görülmektedir. Bu durum, mevcut stratejilerin
yetersiz olduğunu ve yeni çözümler gerektirdiğini ortaya koymaktadır. 2008'deki küresel
ekonomik kriz sonrasında krizin aşılması hakkında farklı görüşler öne sürülmüştür. Bu yüksek
lisans tezi, BIST 100, BIST 50 ve BIST 30 endekslerinin, Sistemik Riskin Kompozit
Göstergesi (CISS) endeksi, Korku Endeksi (VIX) ve Türkiye Kredi Temerrüt Takası (CDS)
endeksleri arasındaki nedensellik ve eşbütünleşme ilişkisini incelemektedir. Bu tez,
Türkiye'nin finansal piyasalarındaki dalgalanmaların bu endeksler üzerindeki etkisini
araştırmakta ve literatüre katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Bu endeksler, ekonomik
belirsizlikler ve finansal istikrarsızlık dönemlerinde piyasa davranışlarını ve risk algısını
yansıtmaktadır. Çalışma, nedensellik ve eşbütünleşme testleri kullanarak bağımlı ve bağımsız
değişkenler arasındaki ilişkinin yönünü belirlemede yardımcı olacaktır. Bu testler, endeksler
arasındaki uzun ve kısa vadeli dinamikleri ortaya çıkarmada yardımcı olacaktır. Elde edilen
sonuçlar, risk yönetimi ve yatırım stratejileri açısından bazı önemli bilgiler sunmaktadır. Bu
bilgiler, özellikle Türkiye'nin finansal piyasalarındaki dalgalanmaların bu endeksler
üzerindeki etkisini anlamak için önemlidir. Yatırımcılara ve politika yapıcılara, ekonomik
belirsizlikler ve finansal istikrarsızlık dönemlerinde daha bilinçli kararlar alma konusunda
yardımcı olabilecek bu bilgilerin önemli olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
The triggering conditions of the crisis and the situation after the global economic crisis still do
not show a significant change. Despite a significant amount of liquidity being injected into the
markets, structural problems remain and are insufficient to alleviate the effects of the crisis.
This situation is clearly seen by the fact that the European Union has not been able to get out
of the economic bottleneck and is facing an unsolvable debt problem worldwide. This
situation reveals that current strategies are inadequate and require new solutions. After the
global economic crisis in 2008, different opinions were put forward about overcoming the
crisis. This master's thesis examines the causality and cointegration relationship between
BIST 100, BIST 50 and BIST 30 indices, Composite Indicator of Systemic Risk (CISS)
index, Fear Index (VIX) and Turkey Credit Clearing Premium (CDS) indices. This thesis
investigates the impact of fluctuations in Turkey's financial markets on these indices and aims
to contribute to the literature. These indices reflect market behavior and risk perception during
periods of economic uncertainty and financial instability. The study will help determine the
direction of the relationship between dependent and independent variables using causality and
cointegration tests. These tests will help reveal long- and short-term dynamics between
indices. The results obtained provide some important information in terms of risk
management and investment strategies. This information is especially important to understand
the impact of fluctuations in Turkey's financial markets on these indices. This information is
considered important as it can help investors and policy makers make more informed
decisions in times of economic uncertainty and financial instability.