İşitme cihazı kullanan 2-7 yaş arası işitme engelli çocukların dil becerilerinin gelişimi
The development of language skills among 2-7 years old children using hearing AİD
Yazar: FATİH KARAÇALI
Danışman: PROF. DR. MEHMET FATİH ÖĞÜT
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Dil becerileri = Language skills ; Dil gelişimi = Language development ; Dil seviye testi = Language achievement test ; Çocuklar = Children ; İşitme cihazları = Hearing aids ; İşitme engelliler = Hearing impaired ; İşitme kaybı = Hearing loss

Özet:
Bu çalışma, işitme cihazı kullanan 2 – 7 yaş arası çocukların dil becerilerinin gelişimini değerlendirmek amacı ile yapılmıştır Araştırma; gözlemsel, tanımlayıcı, kesitsel bir çalışmadır. Araştırma verileri tüm örneklem için Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi K.B.B. Anabilim Dalı Odyoloji Birimi'ne başvuran, Özel Ege Artı Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi'nde, Özel Nefes Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi'nde, Parlak Ufuklar Anaokulu'nda ve Neşe Erberk Anaokulu'nda bulunan çocuklardan elde edilmiştir. Değerlendirme için Türkçe Erken Dil Gelişimi Testi (TEDİL) resimli kitap, TEDİL Uygulamacı Formu ve Olgu Rapor Formu kullanılmıştır. 
Araştırmada kullanılan formlar, 2 - 7 yaş arasındaki işitme cihazı kullanan ve normal işitmeye sahip olan toplam 36 çocuğa uygulanmıştır. Hasta grubunda; işitme cihazı kullanan ve 2-7 yaş arasında olan çocuklar değerlendirmeye alınmıştır. Çalışma süresince özel eğitim ve rehabilitasyon merkezine düzenli devam etmeyen, işitme cihazını düzenli kullanmayan ve işitme cihazının bakımının düzenli yaptırmayan çocuklar değerlendirmeye alınmamıştır. Kontrol grubunda ise çalışma süresince anaokulu eğitimi alan ve 2-7 yaş aralığı içinde olan çocuklar araştırmaya dahil edilmiştir. 
Araştırmaya katılan çocuklar, her grupta eşit sayıda çocuk olacak şekilde 2 gruba ayrılmıştır. Hasta grubu işitme cihazı kullanan çocuklardan, kontrol grubu ise normal işitmesi olan çocuklardan oluşmaktadır. Tüm çocuklar 2-7 yaş arasında bulunmaktadır. Araştırmaya katılan çocuklara çalışmanın başında Olgu Rapor Formu, TEDİL Resimli kitap ve TEDİL Uygulamacı Formu, çalışmanın 3.  ve 6. aylarında ise TEDİL Resimli kitap ve TEDİL Uygulamacı Formu tekrar uygulanmıştır. Araştırmaya katılan tüm çocukların alıcı dil, ifade edici dil ve sözel dil test puanları incelenerek çocukların dil gelişimlerine yönelik veriler elde edilmiştir.
Araştırmada işitme cihazı kullanan çocukların yaşlarının artmasının; alıcı dil 1, alıcı dil 2 ve alıcı dil 3, ifade edici dil 1, ifade edici dil 2 ve ifade edici dil 3 puan ortalamalarının test sonuçlarını olumlu etkilediği ve puan ortalamalarını değiştirdiği tespit edilmiştir. Sözel dil 1, sözel dil 2 ve sözel dil 3 puan ortalamaları açısından ise istatistiksel olarak anlamlı bir fark oluşturmadığı ve puan ortalamalarını değiştirmediği gözlenmiştir.
Araştırmada normal işitmesi olan çocukların yaşlarının artmasının; alıcı dil 1, alıcı dil 2 ve alıcı dil 3, ifade edici dil 1, ifade edici dil 2 ve ifade edici dil 3, sözel dil 1, sözel dil 2 ve sözel dil 3 puan ortalamaları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark oluşturmadığı, test sonuçlarını olumlu etkilemediği ve puan ortalamalarını değiştirmediği gözlenmiştir. İşitme cihazı kullanan çocuklar ile normal işitmesi olan çocukların çalışmaya başlamadan önce, çalışmanın 3. ve 6. aylarında alıcı dil, ifade edici dil ve sözel dil puan ortalamaları karşılaştırıldığında, istatistiksel olarak anlamlı bir fark tespit edilmiş ve işitme cihazı kullanan çocukların, normal işitmesi olan çocuklara göre alıcı, ifade edici ve sözel dil gelişiminin daha yavaş olduğu gözlenmiştir. Araştırmada 25 ay ve daha uzun süre işitme cihazı kullanan çocuklarda araştırmanın 6. ayındaki alıcı dil puan ortalamalarının, araştırmanın başında ve 3. ayında uygulanan testlerdeki alıcı dil puan ortalamalarından daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. 12-24 ay arası ya da 25 ay ve daha uzun süre işitme cihazı kullanılmasının, ifade edici dil ve sözel dil puan ortalamalarında değişiklik oluşturmadığı gözlenmiştir. Araştırmaya katılan hasta grubunun 1-24 ay arası ya da 25 ay ve daha uzun süre özel eğitim ve rehabilitasyon merkezine devam ediyor olmasının alıcı dil ve sözel dil puan ortalamalarını değiştirmediği; ifade edici dil puan ortalamalarını ise yükselttiği gözlenmiştir. 
Araştırmaya katılan çocuklara uygulanan testler arasındaki sürelerin kısa olması ve araştırmadaki katılımcı çocuk sayısının kısıtlı olması nedeniyle bu çalışma sonucu hakkında kesin bir kanıya varılamamıştır. Testler arasında geçen sürenin arttırılıp katılımcı sayısının fazlalaştırılmasıyla araştırmanın daha ayrıntılı olarak yapılabileceği ve daha güvenilir sonuçlar elde edilebileceği düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: İşitme cihazı, dil gelişimi, TEDİL.

Abstract:
This study has been made to evaluate the development of the language skills amongst the 2-7 years old children with hearing devices. This is an observational, descriptive and cross-sectional study. The research results have been obtained from the children with hearing difficulties who applied to Ege University Medical Faculty, the Department of Otolaryngology and those who are regularly followed at Audiology Unit of the hospital and the students of Private Ege Artı Special Training and Rehabilitation Center, Private Nefes Special Training and Rehabilitation Center, Parlak Ufuklar Nursery School and Neşe Erberk Nursery School. To evaluate the children language skills, Turkish Early Development Language Test (TEDİL) illustrated book, TEDİL Researcher Form and Case Report Form have been used in this research.
The forms, used in the research have been given to 36 children (aged 2-7). The children were divided into two groups. The children in the first group had hearing difficulties and were using hearing devices. The second group was formed with the children with normal hearing abilities. During the study the group members in both groups had to be eliminated. In the patient group some of the children didn't go to Special Training and Rehabilitation Center regularly, some didn't use their hearing devices and some others didn't do the regular maintainance of their hearing devices. This children's results didn't evaluated. Control group was constituted from 2-7 age nursery school's children.  
The children who were selected for this research have been divided into two equal groups. Patient group consisted of the children with hearing aids and the control group consisted of the children with normal hearing abilities, all aged 2-7. All children were given Case Report Form, TEDİL illustrated book and TEDİL Researcher Form at the beginning of the research. In the third month and in the sixth month all children were given TEDİL illustrated book and TEDİL Researcher Form again. By examining the test results of the participants auditory language skills, speaking language skills and oral language skills, some datum has been obtained about the children's language development.
In this study is determined that increasing the age of the children with hearing devices 
effects the test results of the receptive language 1, receptive language 2 and receptive language 3; expressive language 1, expressive language 2 and expressive language 3 point average. It is observed that there is statistically no meaningful difference and changes in terms of the point average of the linguistic language 1, linguistic language 2 and linguistic language 3.
In the case, the increase of the age of the children with normal hearing, being no significant difference in the mean score of receptive language 1, receptive language 2 and receptive language 3, expressive language 1, expressive language 2 and expressive language 3; not being impressed positive to test results and not changing the average points was observed. Comparing with the score average of the receptive language, the expressive language and the linguistic language in the third and the sixth months of this study of the children with hearing devices and the the children with normal hearing is revealed statistically meaningful difference; and it was observed that receptive, expressive and linguistic languages development are more slowly the children who use hearing aids contrast to children with normal hearing. The score average of receptive language on the sixth months of the research is higher than the first and the third months at the children using the hearing device for 25 months and longer in the research. It is observed no changes with the average score of the receptive, expressive and the linguistic using the devices 12-24 months or 25 months and longer. There is no alteration on the average point of the receptive and linguistic languages for the patient in the case with continuing the rehabilitation center for 12-24 or 25 months or longer longer; but the average score of the expressive language is high than before.
The result of this research has not been certainly surmised because of the short time between two practising test on the participant children and the limited participant. Otherwise, if the time between two tests icrease and the participant is no limited, this research will broadly perform and more reliable results can be obtained.
Keywords: Hearing Device, Language Development, TEDİL.