Bilişsel süreç modeline göre hazırlanan yazma öğretimi programının öğrenci başarısına etkisi
The effects of teaching writing programme prepared in accordance with cognitive process model on student achievement
Yazar: HAKAN ÜLPER
Danışman: DOÇ. DR. LEYLA UZUN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Bölümü / Dilbilim Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma metindilbilimsel veriler ile içeriklendirilmiş olan bilişsel süreç yaklaşımının, öğrencilerin yazma becerilerinin gelişmesine bir etkisinin olup olmadığını incelemek üzere yapılmıştır. Ön test son test kontrol gruplu test modelinin kullanıldığı bu deneysel nitelikli çalışmanın uygulaması, 2007-2008 eğitim öğretim yılının birinci yarı yılında, Halil Naci Mıhçıoğlu İÖO'da, toplam 27 saatlik zaman dilimi içerisinde yapılmıştır. Bu çalışmada yazma becerilerinin gelişimi sadece kısa deneme türünde açıklayıcı metin ile sınırlandırılmıştır. Bu bağlamda öğrencilerin açıklayıcı metin üretimi içerik oluşturma, tutarlılık, sözcük kullanımı, tümce kuruluşu ve mekanik özellikler temelinde incelenmiştir.Bu çalışmanın uygulama aşamasına geçmeden önce araştırmacı tarafından bilişsel süreç yaklaşımına dayalı bir öğretim programı geliştirilmiştir. Bu program, pilot uygulaması yapılarak uygulama için hazır hale getirilmiştir. Bununla birlikte verileri değerlendirmek üzere çözümsel nitelikli ve ölçüt dayanaklı bir ölçme aracı geliştirilmiştir. Bu ölçme aracı, uygulama aşamasında geçerlik ve güvenirlik çalışmalarından sonra kullanılmıştır.Uygulama sürecinin hemen öncesinde deney ve kontrol grubu öğrencilerinin bilişsel açıdan düzeylerini saptamak amacıyla ön test uygulanmıştır. Bu ön test sonucuna göre grupların bilişsel açıdan denk durumda oldukları bulgulanmıştır. Uygulama sonrasında ise hem deney ve kontrol grubunun kendi içlerindeki gelişimlerine bakmak hem de iki grubun fark puanlarını karşılaştırmak için son test uygulanmıştır.Son test sonuçlarına göre deney grubu içerik oluşturma, tutarlılık, sözcük kullanımı, tümce kuruluşu, mekanik özellikler ve toplam puan durumu açısından anlamlı bir ilerleme göstermiştir. Buna karşın kontrol grubu ise sözcük kullanımı, tümce kuruluşu ve toplam puan durumu açısından anlamlı bir ilerleme göstermiştir.Son olarak deney ve kontrol grubu öğrencilerinin fark puanları karşılaştırılmıştır. Deney grubu öğrencilerinin fark puanları kontrol grubu öğrencilerinin fark puanlarına göre, her aşama için istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde yüksek çıkmıştır. Sonuç olarak bu araştırmadan elde edilen bulgular göstermektedir ki bilişsel süreç yaklaşımına göre hazırlanan öğretim programı, geleneksel yaklaşıma göre öğrencilerin daha iyi yazılı metinler üretebilmelerini sağlamaktadır.

Abstract:
This study has been carried out to analyze the effect of the students? developing their writing skills by using the cognitive process approach which includes textlinguistic data. The application of this study which a pre test ? post test experimental control group model was used was carried out at Halil Naci Mıhçıoğlu elementary school in the first term in 2007-2008 at a 27 hour-period. In the study, the development of the writing skills was restricted by only short essay type along an expository text. Hence, the students? expository text production was analyzed in terms of forming content, coherence, the use of lexical items, word order and mechanical aspects.Before moving onto the application part of the study, an education program was developed regarding cognitive process approach by the researcher. This program was made ready after the pilot application. Also, a/an analytic and criterion referenced scale was developed to evaluate data. This scale was used during the application process after the validity and reliability studies.A pre test has been applied before the application in order to understand the levels of the students both in the control and experiment groups in terms of cognition. After the pre test, it was found out that the groups are even in terms of cognition. After the application, a post test has been applied to see the improvements within the groups and to compare the difference of the two groups.According to the results of the post test, the experiment group has showed a meaningful progress in terms of forming content, coherence, the use of lexical items, word order, mechanical aspects and total scores. However, the control group has not shown a meaningful progress in terms of the use of lexical items, word order and total scores.Finally the differential score of the students in the experiment and control groups were compared. The differential score of the students in the experiment group were statistically greater than the students in the control group in all phases. To conclude, the findings of this research show that the education program prepared by cognitive process approach proves that the students can produce better written texts than compared to the traditional approach.