Eşitsizliğe karşı bir toplumsal hareket olarak İlerici Kadınlar Derneği
The Progressive Women Association as a social movement against inequality
Yazar: GAZEL ULUER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELEK HALİFEOĞLU
Bingöl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Dernekler = Associations ; Eşitsizlik = Inequality ; Sosyal hareketler = Social movements ; Türkiye = Türkiye ; İlerici Kadınlar Derneği = Progressive Women's Association

Özet:
Tarihin her çağında toplumlar, yaşam biçimleri üzerinde etkili olan düşünce perspektifleri geliştirir. Bu perspektifler, yaşanan toplumsal gelişmelerin ışığında paradigmaya dönüşür. Postmodernizm de daha önce dünyayı etkileyen modernizm paradigmasıyla kendini inşa etmiştir. Gelişmiş ve gelişmekte olan toplumları etkisi altına alan postmodernizm; sosyal, kültürel ve siyasal etkileriyle sosyolojik bir yaklaşım olarak literatürde yer edinmiştir.  Kendini karşı modernlik olarak sunan bu yeni toplumsal durum çeşitli yerel, etnik, dinsel, ideolojik küçük anlatıları ön plana çıkartmıştır. 
Postmodernizmin oluşturduğu yeni kimlikler, yeni toplumsal hareketler bağlamında özerklik ve farklılık gibi değerlerle bütünleşmiştir. Bu çalışmada postmodernizmin ortaya çıkardığı değerler çerçevesinde, kimlik kavramının değişiminin ve gelişiminin nasıl olduğu ve yeni toplumsal hareketler arasındaki bağı incelenecektir. Yeni toplumsal hareketlerin nasıl bir süreçte ortaya çıktığı, dönüşüm sürecinin temel özellikleri ve eski toplumsal hareketlerden farklı olarak; aktörler, temalar, değerler ve hareket biçimlerinde önem taşıyan ve hareketlere yön veren köklü değişimlerin etkileri anlatılacaktır.
Yeni toplumsal hareketlerin yeniliği, kendini nasıl bir toplumsal bağlam içerisinde tanımladığı ve hangi talepleri dile getirdiği; bu taleplerin kurumsallaşma ya da örgütlenme noktasındaki etkisi sınıf ve kimlik kavramlarıyla ele alınacaktır. Yeni toplumsal hareketlerin anlaşılması açısından kimlik siyasetinin toplumun tabanına yayılarak daha geniş bir alanda yer bulmasını sağlamaya yönelik en önemli oluşum olan toplumsal hareketlerden; işçi hareketi, ikinci dalga kadın hareketi, savaş karşıtı hareket, çevre hareketi ve LGBT hareketi incelenecektir. 1980'li yılların ikinci yarısında Türkiye'de yükselen feminizm hareketiyle bağlantılı olarak İlerici Kadınlar Derneği (İKD) ele alınacaktır. Türkiye'nin içinde bulunduğu sosyo-politik ortam göz önüne alınarak; İlerici Kadınlar Derneğinin sınıf ve kimlik eksenindeki rolü, amaçları ve faaliyetleri anlatılacaktır. Kadınların eziliş biçimleri üzerindeki bilgiler arttıkça kadının özgürlük hareketinin tanımlaması da aynı ölçüde zorlaşmaktadır. Kadın hareketleri kendi içinde kadının ezilmişliği konusunda ortak bir anlayış benimsemekle birlikte bunun çözümleri konusunda birbirinden farklı stratejiler geliştirmektedir. Kadınların kurtuluşunu, sömürünün ve sınıfların ortadan kalkmasıyla mümkün olabileceğini savunan İKD'liler kendilerini feminist olarak tanımlamazlar. Çünkü sadece kadınların kurtuluşunu değil tüm ezilenlerin ve sömürülenlerin kurtuluşunu savunurlar. Bu noktada sosyalist kadınların feminist kadınlara yönelik yaptıkları eleştirilerle bağlantılı olarak kadınların bir örgütü nasıl kurup geliştirdikleri; İKD'nin örgütsel ve ideolojik yapısı Kadınların Sesi gazetesi taranarak aktarılacaktır. Son olarak ise İKD'nin feminist hareketle bağlantısı ve feminizme bakış açısı üzerinde durulmuştur.

Abstract:
In all ages of history, societies have developed thought perspectives that have an impact on their way of life. These perspectives have become a paradigm in light of the social developments. Postmodernism has also built itself with the paradigm of modernism that has previously influenced the world. Postmodernism that affects developed and developing societies; it has gained a place in the literature as a sociological approach with its social, cultural and political effects. Presenting itself as a counter-modernity, this new social situation has brought to the fore various local, ethnic, religious and ideological small narratives.
The new identities created by postmodernism are integrated with values such as autonomy and diversity in the context of new social movements. In this study, the change and development of the concept of identity within the framework of the values revealed by postmodernism and the connection between new social movements will be examined. How new social movements emerge in a process, unlike the basic characteristics of the transformation process and the old social movements; the effects of radical changes that are important in actors, themes, values and forms of movement and that drive movements will be explained.
The innovation of new social movements, how it defines itself in a social context and what demands it expresses; The effect of these demands on institutionalization or organization will be discussed with the concepts of class and identity. In terms of understanding new social movements, identity politics is one of the most important formations aimed at spreading to the base of society and finding a place in a wider area; The Labor Movement, the second-wave women's movement, the antiwar movement, the environmental movement and the LGBT movement will be examined. In the second half of the 1980s, the Progressive Women's Association will be examined in connection with the rising movement of feminism in Turkey. Taking into account turkey's socio-political environment; The role, objectives and activities of the Progressive Women's Association on the axis of class and identity will be explained. As information about the way women are oppressed increases, it becomes equally difficult for the women's liberation movement to define. Women's movements adopt a common understanding of women's oppression in themselves, but develop different strategies for their solutions. IKDs who argued that women's liberation, exploitation and the destruction of classes were possible did not identify themselves as feminists. Because they defend not only the salvation of women, but the salvation of all oppressed and exploited. At this point, how women founded and developed an organization in connection with the criticism of feminist women; The organizational and ideological structure of IKD will be scanned and transmitted by the Women's Voice newspaper. Finally, IKD's connection to the feminist movement and its perspective on feminism were emphasized.