Tesbih ağacından elde edilen etken madde yardımıyla selülozun modifikasyonu ile tekstil malzemesi üretimi
Producing a textile material with modification of cellulose by active substance which obtained by the Melia azedarach L.
Yazar: TOLGA GÖKTÜRK
Danışman: PROF. DR. NAZAN DEMİR
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Kimya = Chemistry ; Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Biyokimya = Biochemistry ; Mikrokapsüller =

Özet:
Bu tez çalışması kapsamında, dünyanın pek çok bölgesine yayılım gösteren ve ülkemizde de kültür olarak yetiştirilerek peyzaj amacıyla kullanılan tesbih ağacı (M. azedarach L.) bitkisinin meyveleri Eylül-Ekim aylarında toplanmış ve ekstrakte edilerek mikrokapsüllenmiş, bu mikrokapsüller ile antibakteriyel özelliğe sahip olan ve kozmetik, sağlık alanlarında kullanılabilir nitelikte tekstil malzemesi geliştirilmiştir.
Gün geçtikçe yenilikçiliğe daha çok önem veren tekstil sektöründe mikrokapsül teknolojisi, uygulama kolaylığı, çeşitliliği ve yüksek verimi nedeniyle en çok tercih edilen teknolojilerden biri olmuştur. Tesbih ağacı (M. azedarach L.) meyvelerinden antibakteriyel aktivite gösterdiği daha önce yapılan çalışmalarla kanıtlanmış olan alkaloidler ve etken maddeler ekstraksiyon yöntemiyle elde edildi. Elde edilen bu ekstrakt, basit koaservasyon yöntemiyle kimyasal olarak mikrokapsüle edildi. Mikrokapsüllerin etken madde içeriği ultrafiltrasyon ve Uv-Vis spektrofotometre yöntemiyle incelendi ve bitki özütünün niteliksel miktarı %30-50 aralığında bulundu. Ayrıca elde edilen mikrokapsüllerin morfolojik yapısı mikroskop ile ve SEM ile görüntülendi. Daha sonra elde edilen mikrokapsüller %100 pamuk kumaşa aplike edildi ve bu kumaş AATCC 100 metoduna göre antibakteriyellik testinden geçirildi. Çalışma sonucunda Staphylococcus aureus, Lactobacillus casei ve Bacillus cereus adlı Gram(+) bakteriler için sırasıyla %92,25, %83,57, %85,50 ve Salmonella typhi, Escherichia coli ve Citrobacter freundii adlı Gram(-) bakteriler için de sırasıyla %95,13, %73,51 ve %82,50 mortalite hesaplandı.
Yapılan çalışmalar tesbih ağacı (Melia azedarach L.) meyvelerinin tekstil ürünlerine antibakteriyellik, antifungallık gibi multifonksiyonel özellik kazandırmada tercih edilebilecek bir bitki olduğunu göstermekle birlikte, bitkisel kaynaklı hammaddelere yönelimin arttığı bu dönemde tesbih ağacı meyvelerinin tekstil sektöründen yola çıkarak kozmetik ve sağlık başta olmak üzere birçok alanda kullanılabilecek çok önemli bir bitkisel kaynak olabileceğini ortaya koymaktadır.

Abstract:
In this thesis study, the fruits of bead-tree (M. azedarach L.), which is a common tree across the earth and is also grown in our country for landscaping, were collected and microcapsuled through extracting. Anti-bacterial textile material was developed with these microcapsules which is suitable to be utilized in the cosmetics and health industry.
Innovation is becoming more important for the textile industry every day, therefore the microcapsule technology has become one of the most desired technologies due to its convenience, variety and high-efficiency. The alcaloids and active substance of the bead-tree fruits were obtained through extraction. This extract was then microcapsuled chemically by the simple coacervation method. The active substance content of the microcapsules was examined by ultrafiltration and Uv-Vis spectrophotometer and was found that the quality amount of the plant extract was 30-50%. The morphological structure of the microcapsules were also scanned by microscope and SEM. These microcapsules were then applied to 100% cotton fabric and this fabric was then tested for anti-bacteriality according to AATCC method. The test results showed a mortality level of 92.25%, 83.57%, 85.50% for Gram(+) bacterias named Staphylococcus aureus, Lactobacillus casei ve Bacillus cereus and a mortality level of 95.13%, 73.51%, 82.50% for Gram(-) bacterias named Salmonella typhi, Escherichia coli ve Citrobacter freundii.
The research has shown that the bead-tree fruits can not only be used to add multifunctional qualities such as anti-bacteriality and anti-fungality to textile products but also that the plant can be a very significant botanical resource for many industries such as the cosmetics and the health industry.