Nominal ataletin bir nedeni olarak para yanılsaması
Money illusion as a cause of nominal inertia
Yazar: VOLKAN HACIOĞLU
Danışman: PROF. DR. NİHAL TUNCER
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Bölümü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Atalet = Inertia ; Davranışsal finans = Behavioral finance ; Fisher hipotezi = Fisher's hypothesis ; Para politikaları = Monetary policies ; Para yanılsaması = Money illusion

Özet:
İktisat literatüründe para yanılsamasının köklü bir geçmişi vardır. Yaklaşık seksen yıl önce Irving Fisher Para Yanılsaması üzerine bir kitap yayımlamıştır. Elli yıl kadar önce ise Don Patinkin aynı konuya eğilmiştir. Günümüzde davranışsal iktisatçılar para yanılsaması olgusunu yeni yaklaşımlarla açıklamaktadırlar. Para yanılsamasını nominal ataletin bir nedeni olarak ileri süren davranışsal ve deneysel yaklaşımlar, stratejik bir ortamda beklentilerin oluşumunda para yanılsamasının rolünü ön plana çıkarmaktadır. Heterojen bir piyasada sınırlı rasyonaliteye sahip naif iktisadi aktörler adaptif beklentilerle hareket ederken, rasyonel beklentilere sahip sofistike iktisadi aktörler stratejik tamamlayıcılık davranışı ile naif aktörleri taklit etmektedirler. Böylece iktisatta geleneksel olarak rasyonalite varsayımının ?ihlâli? olarak görülen para yanılsaması, stratejik bir plan dahilinde nominal ataletin bir nedeni olarak rasyonelleşmektedir. Bu tezin amacı bu tartışmalar ışığında para yanılsaması olgusunu davranışsal, deneysel ve psikolojik yönleriyle nominal ataletin bir nedeni olarak açıklamak; konuya ilişkin farklı yaklaşımları bir araya getirerek bir sentez oluşturmak; literatürdeki makro modellerin mikro temellerini araştırmak ve Türkiye uygulaması için derlenen mikro verilerle ?derin? parametleri hesaplayarak Para Yanılsaması Hipotezi'ni ampirik olarak test etmektir. Test sonuçlarına göre Sıfır Hipotezi ya da Para Yanılsaması'nın yokluğu reddedilememektedir.

Abstract:
Money illusion has a long tradition in economics. Nearly eighty years ago Irving Fisher published a booked titled Money Illusion. Fifty years ago Don Patinkin focused on this matter. Recently behavioral economists explain money illusion with new approaches. These approaches contend money illusion as a cause of nominal inertia by taking into account the role of money illusion in the way it shapes expectations. In an heterogeneous market structure, as naive agents with limited rationality form expectations adaptively, sophisticated agents with rational expectations mimic naives under the behaviour of strategic complementarity. Thus money illusion long viewed traditionally as a ?violation? of ratioality in economics, is rationalized as a cause of nominal inertia in the context of a strategic plan. Under the light of these discussions, the main aim of this thesis is to explain the money illusion phenomenon from the aspects of behavioral, experimental and psychological factors; to synthesize of these different approaches into a coherent whole; to search for micro foundations of macro models used in the relevant literature and to test ampirically Money Illusion Hypothesis by calculating ?deep? parameters of Turkish microdata. According to the test results, the Null Hypothesis or the absence of Money Illusion cannot be rejected.