Yüksek bina yapım sistemlerinin tasarım kısıtlamaları üzerine bir araştırma
Research on the constraining factors in designing high building construction system
Yazar: CEM BAL
Danışman: PROF. DR. METE TAPAN
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bina Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Endüstrileşme dönemi ile birlikte, teknolojik gelişmeler yüksek binaların hızla artmasına neden olmuştur. Bu hızlı artış şehirlerimizin siluetlerine de yansımış, ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Artan nüfus yoğunluğu, kentlerdeki boş alan sıkıntısı, çalışma alan gereksinimi, kentlerdeki yükseklik ihtiyacının sebeplerini oluşturur. Yüksek binaların gelişimi, birçok kriteri de beraberinde getirir. Bu kriterler, binaların ekonomikliğini, yapım süresini, konforunu, işlevsel ve estetiğini belirler. Karar verme sürecinde, yer seçimi, kente etkileri, yüksekliği ve kentle ilişkisi belirleyici rol oynar. Proje ve yapım aşamasında alman kararlar, yapım tekniklerine göre değişiklik gösterir. Bu çalışmada yapılan, düşey sirkülasyon, ısıtma ve soğutma, otomasyon, güvenlik, cephe ve en önemlisi taşıyıcı sistemlerin sınıflandırılması, yapım tekniklerini oluşturur. Yüksek binaların her aşamasında, şehir plancısı, mimar ve inşaat, makine, elektrik, mühendislerinin beraber bir koordinasyon içinde çalışmaları gerekmektedir. Bu çalışmanın birinci bölümünde, bu tezin çıkış noktalan, amacı ve kapsamının yanı sıra, çalışma metodu hakkında bilgi verilmektedir. İkinci bölümde ise, yüksek bina kavramını ve tanımını, yüksek binaların ortaya çıkış nedenlerini ve tarihsel gelişi konulan üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde, yüksek binaların tasarım kriterlerini açıklayarak, şehir planlamasındaki yeri, mimari ve iç mimari tasarım sorunları, kullanım amaçlan, fonksiyonları irdelenmiştir. Dördüncü bölümde, yüksek binalarda kullanılan yapım ve mühendislik sistemleri sınıflandırılarak, anlatılmıştır. Yüksek binaların yapımında etkili olan bu sistemlerin, tasarıma etkileri belirlenmiştir. Beşinci bölümde ise, yüksek binalarda taşıyıcı sistem tanımlanmış ve etkiyen etmenler belirlenmiştir. Kullanılan malzemeler ve taşıyıcı sistemler sınıflandırılmıştır. Malzemeye bağlı olarak döşeme sistemleri anlatılmıştır. Sonuç bölümünde, yüksek bina tasarımda etkili olan sistemlerin bir bütün içinde irdelenmiş ve gelecekte yapılacak binalar için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Together with the age of industrialization technological developments have caused fast increase in high buildings. This fast increase has been reflected in the silhouette of our cities and has become an inseparable part of our lives. Increase in density of population, lack of free space in the cities, demand for areas of work, make up the main reasons for demand for heights. Development of high buildings brings many criteria with itself. These criteria determine the economics of the buildings, their period of construction, comfort levels, operational features and design. In the process of decision taking selection of site, effects on the city as a whole, height and correlation with the life of the city play major parts. Decisions taken at the stage of design and construction change depending on the technique of construction to be used. Vertical circulation, heating and cooling, automation, safety, classification of front and most importantly carrier systems effected under this construction work form main construction techniques used. At every stage of the process of high buildings the city planner, the architect and the civil engineer, the mechanical, electrical engineers are required to work together in perfect coordination. In the first section of this study information is given about the work method as well as starting point of this thesis, aim and scope of the study. In the second section of this study topics discussed are the concept of high buildings and their definition as such, reasons for the creation of high buildings, and historical background. Third section contains general information about the place in the city planning, architectural and internal design problems, purpose of use and various functions of high buildings by trying to explain various criteria for design. In the fourth section, construction and engineering systems have been explained in the classified form. The effects of these systems on the design of the buildings effecting the construction of high buildings have been ascertained. Finally in the fifth section, carrier system used in the high buildings has been defined and main elements of this system have been specified. The materials used and carrier systems have been classified. The types of materials used have explained flooring systems. IXUnder the section titled Conclusion, systems influencing design of high buildings have been discussed as a whole and suggestions have been prepared to help in the design of high buildings in the future.