Kültür ve sanat köyleri bağlamında Konya/ Sonsuz Şükran Köyü evlerinin incelenmesi
Examination of Konya Sonsuz Şükran Village houses in terms of culture and art villages
Yazar: DİLA YEŞİLYURT
Danışman: DOÇ. DR. RABİA KÖSE DOĞAN
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Kırsal mimari, halk ve yöre ustalarının kısıtlı imkanlar dâhilinde, çevreden edindikleri malzemelerle inşa ettikleri gösterişsiz, ihtiyaca yönelik yapı sanatı ürünleridir. Farklı coğrafi bölgelerde, farklı kültürlerle ortaya çıkan kırsal mimari ürünleri; basit çözüm yolları, kullandıkları ekolojik ve sürdürülebilir doğal malzemeler ve yerel yapım teknikleriyle Anadolu'nun her yerinde kendini göstermektedir. Bu çalışmada kırsal mimaride kullanılan yerel yapı malzemeleri, kırsal mimariyi etkileyen faktörler, kırsal alanda geçmişten günümüze kültür-sanat etkinlikleri, kültür-sanat köyü tanımı ve özellikleri, dünya ve Türkiye'den kültür-sanat köyü örnekleri ve alan çalışması olarak seçilen Konya Hüyük'e bağlı olan Çavuş kasabasında yer alan Sonsuz Şükran Köyü'nün kırsal mimari özellikleri, Sonsuz Şükran Köyü evleri mekansal olarak incelenmiştir.
Endüstri devrimi ile başlayan kırsal alanlardan kentlere göç edilmesiyle birlikte artan, geleneksel değerlerin kaybolması, kuşakların birbirine aktardığı bilgi birikiminin azalması, somut olmayan kültürel mirasın korunma güçlüğü, yerel kimlik ve karakterden uzaklaşılması sonucunda, kırsal mimari ve buna bağlı olarak mekan düzenlemelerinde değişimler görülmektedir. Kırsal mimari ve mekan düzenlemesi, geleneksel yaşamın getirdiği özelliklerini kaybetmekte ve yerel değerleri sürdürememektedir. Bu bağlam dahilinde yapılan çalışma, Konya Hüyük'e bağlı olan Çavuş kasabasında yer alan Sonsuz Şükran Köyü'nün kırsal mimari özellikleri ve mekan düzenlemesinin incelenmesi olarak ele alınacaktır. Tezin amacı; Sonsuz Şükran Köyü Evlerinin, kırsal mimari özelliklerini inceleyerek geleneksel kerpiç yapım teknikleriyle inşa edilen, kültürel değerlerin ve ev sahiplerinin kişilik özelliklerinin iç mekana yansıtılması ile Sonsuz Şükran Köyü'nün kültür-sanat köyü olarak edindiği yeri anlatmak, kırsal alanda yaşayan toplumların kaybettiği geleneksel kimliği geri kazanma çabasını incelemek, sanat-kültür etkinliklerinin yapıldığı ve kırsal alanda yeni kurulan bir alanın kazandırılmasını sağlamak için çalışmalar sürmektedir. Sonsuz Şükran Köyü, 2010 yılından itibaren kültür ve sanat etkinliklerinin gerçekleştirildiği, tarihi değerlerin korunduğu, bir kültür-sanat köyü olma özelliği taşımaktadır. yaklaşık 34 adet kerpiç evin yer aldığı köyde, 10 adet kerpiç evin inşası 2021 Haziran ayında devam ettiği gözlemlenmiştir. 23 adet evin ölçüleri alınmış, çizimleri yapılmış ve iç mekan özellikleri irdelenmiş, ancak 2 eve girilememiştir. Analizleri yapılan evlerin, iç mekanları; gözlem ve tespit çalışması ile incelenmiştir. Ev sahipleri, köy kurucusu ve köy sorumlusu ile birebir görüşmeler yapılmış, görüşleri alınmıştır. Bu bilgiler ışığında, Sonsuz Şükran Köyü evlerinin mekansal değerlendirmeleri yapılmıştır. Sonuç olarak; kültür ve sanat köyleri bağlamında ele alınan kırsal mimari ve mekan düzenlemesinin, tasarımcılara ve araştırmacılara yol gösterecek olması, literatürde Sonsuz Şükran Köyü evlerinin plan, görünüş ve analizlerine dair bilginin bulunmaması nedeniyle araştırma önem taşımaktadır ve geleneksel düzenlemelerin güncel tasarım yaklaşımlara örnek olması hedeflenmektedir.
Anahtar Kelimeler: İç Mimari, Kültürel Miras, Kırsal Mimari, Sanat-Kültür Köyü, Sonsuz Şükran Köyü.

Abstract:
Rural architecture is a need-oriented construction art product that is built by local people and masters with limited resources and materials obtained from the environment. Rural architectural products that emerged with different cultures in different geographical regions; It shows itself all over Anatolia with its simple solutions, ecological and sustainable natural materials and local construction techniques. In this study, local building materials used in rural architecture, factors affecting rural architecture, cultural and artistic activities in rural areas from past to present, definition and characteristics of culture and art village, examples of culture and art villages from the world and Turkey. In this study, local building materials used in rural architecture, factors affecting rural architecture, cultural and artistic activities in rural areas from past to present, definition and characteristics of culture and art village, examples of culture and art villages from the world and Turkey were investigated. In addition to this, the rural architectural features of the Sonsuz Şükran Village located in Çavuş town in the Hüyük district of Konya, which was chosen as a field study, and the spatial analysis of the Sonsuz Şükran Village houses are explained.
With the Industrial Revolution, migration from rural areas to cities began to increase. As a result of this situation, the loss of traditional values, the decrease in the
knowledge transferred by generations, the difficulty of protecting the intangible cultural heritage, the alienation from the local identity and character began to increase. These factors have led to a change in the rural architecture and accordingly the spatial arrangements. Rural architecture and spatial arrangement lose the characteristics of traditional life and cannot maintain local values. In this context, the study will be handled as an examination of the rural architectural features and spatial arrangement of the Sonsuz Şükran Village located in Çavuş town in the Hüyük district of Konya.
The aims of the thesis; to examine in depth the rural architectural features of the Sonsuz Şükran Village houses, to explain the place of Sonsuz Şükran Village as a culture and art village, with the reflection of the cultural values and the personality traits of the owners, built with traditional adobe construction techniques, to examine the efforts of rural communities to regain their lost traditional identity, carrying out studies to ensure that a newly established area in the countryside where cultural and artistic activities are held.
Sonsuz Şükran Village has the characteristic of being a culture and art village where cultural and artistic activities have been held since 2010 and historical values are preserved. It was observed that the construction of 10 adobe houses continued in June 2021 in the village where there are approximately 34 mudbrick houses. The measurements of 23 houses were taken, their drawings were made and their interior features were examined, but 2 houses could not be entered. The interiors of the analyzed houses; investigated by observation and detection work. One-to-one interviews were held with the homeowners, the village founder and the village manager, and their opinions were taken. In the light of this information, spatial evaluations of the endless gratitude village and its houses were made.
As a result; This research will guide designers and researchers with rural architecture and spatial arrangements in the context of art and culture villages. It is also important in that there is no information in the literature about the plan, section and analysis of the Sonsuz Şükran Village houses. In addition to all these, it is aimed that traditional regulations will be an example of current design approach.
Keywords: Interior Architecture, Cultural Heritage, Rural Architecture, Art-Culture Village, Sonsuz Şükran Village.