Şanlıurfa ikinci ürün koşullarında bazı inci darısı (Pennisetum glaucum (L.) R.Br.) popülasyonlarının ot verimi ve kalitesinin saptanması
Determination of forage yield and quality of some pearl millet (Pennisetum glaucum (L.) R.Br.) populations under Şanlıurfa second crop conditions
Yazar: GÜLŞİN UZAN
Danışman: PROF. DR. CELAL YÜCEL
Şırnak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ülkemizin kurak ve yarı kurak ekolojik koşullarını temsil eden Şanlıurfa koşullarında bazı inci darı popülasyonlarının ot verimi ve ot kalite özelliklerini belirlemektir. Araştırmada 15 inci darısı (Pennisetum glaucum (L.) R. Br.) popülasyonu materyal olarak kullanılmıştır. Araştırma, Akçakale/Şanlıurfa'da, 2023 yılı Temmuz-Kasım döneminde, ikinci ürün koşullarında yürtülmüştür. Ekim işlemleri, her biri dört sıra içeren, beş metre uzunluğunda ve sıra arası 70 cm, sıra üzeri 25 cm olacak şekilde, üç tekrarlı olarak yapılmıştır. Biçimler, salkımdaki tanelerin süt-hamur olum döneminde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada ot veriminin yanısıra ot kalite özellikleri saptanmıştır. Araştırmada popülasyonların çiçeklenme gün sayısı 55,0-59,7 gün, bitki boyu 302,7-323,3 cm, yaş ot verimi 847,4-9913,4 kg/da, kuru ot oranı %30,07-34,60 ve kuru ot verimi 2791,2-4200,5 kg/da arasında değişmiştir. Ayrıca, önemli ot kalite özellikleri arasında ham protein (HP) oranı %5.35-7.98, nötral deterjanda çözünmeyen lif (NDF) %60,00-69,25, asit deterjanda çözünmeyen lif (ADF) %35,08-45,87, asit deterjan lignin (ADL) %3.728-5.919, kalsiyum (Ca) %0,1800-0,6132, potasyum (K) %2.9719-3.7367, magnezyum (Mg) %0,2067-0,3659, fosfor (P) %0,2357-0,3600, sindirilebilir kuru madde (SKM) oranı %53,17-61,57, kuru madde tüketimi (KMT) %1.733-2.000 ve nispi yem değeri (NYD) 71,49-95,48 arasında değişmiştir. Araştırmada, 18353 ve 14428 popülasyonlarının biyokütle verimi açısından; 16489, 15372 ve 16402 popülasyonlarının ise ot kalitesi bakımından standart çeşit olan Ashana çeşidinden üstün olduğu belirlenmiştir. Umut vadeden bu popülasyonlar, ileride yapılacak ıslah çalışmaları ile yeni hat ve çeşitlerin geliştirilmesi için temel genetik materyal sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler: İnci darısı (Pennisetum glaucum), ot, kalite, popülasyon, verim

Abstract:
The aim of this study is to determine the forage yield and quality of some pearl millet population of different expansions in the Şanlıurfa, which is an arid and semi-arid ecological representative. In the research, 15 pearl millet (Pennisetum glaucum (L.) R. Br.) populations were used as material. The research was carried out in the trial area of the GAP Agricultural Research Institute, Akçakale/Şanlıurfa, between July and November 2023, after the wheat harvest. Planting operations were carried out in three repetitions, one parcel containing four rows, five meters long, 70 cm between rows and 25 cm across rows. The harvesting was carried out during the milk-dough formation period of the grains in the panicle. It has been determined that it varies according to forage yield and yield-related characteristics. The number of days to flowering varies between 55,0-59,7 days, plant height 302,7-323.0 cm, fresh forage yield 847,4-9913,4 kg da-1, and hay yield 2791,2-4200,5 kg da-1. Additionally, important quality parameters include crude protein (HP) ratio of 5.35-7.98%, neutral detergent insoluble fiber (NDF) of 60,00-69,25%, acid detergent insoluble fiber (ADF) 35,08-45,87%, acid detergent lignin (ADL) 3.728-5.919%, calcium (Ca) 0,1800-0,6132%, potassium (K) 2.9719-3.7367%, magnesium (Mg) 0,2067-0,3659%, phosphorus (P) 0,2357-% 0,3600, digestible dry matter (DDM) rate varies between 53,17-61,57%, dry matter intake (DMI) varies between 1.733-2.000% and relative feed value (RFV) varies between 71,49-95,48. In the research, it was determined that 18353 and 14428 populations were superior to the standard species, Ashana, in terms of biomass yield, and 16489, 15372 and 16402 populations were generally superior to the standard species. These centers, which are promising in the future, provide basic genetic material for new lines and distribution through breeding studies.

Keywords: Pearl millet (Pennisetum glaucum), grass, forage yield, quality, population