Multipl skleroz hastalığı olan bireylerde konstipasyon görülme durumunun ve yaşam kalitesinin belirlenmesi
Determination of constipation and quality of life in individuals with multiple sclerosis
Yazar: HANİFE BAŞPINAR
Danışman: DOÇ. DR. SELDA ÇELİK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Kabızlık = Constipation ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Bu çalışma Multipl Skleroz (MS) hastalarında konstipasyonun görülme durumu ve konstipasyon yaşam kalitesini belirlemek  amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı kesitsel çalışma olarak gerçekleştirilen araştırma, Bursa'da bir hastanede Multipl Skleroz Polikliniği'ne başvuran ve araştırmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan 136 Multipl Skleroz tanısı almış birey ile 1 Mart- 1 Ağustos 2021 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Veriler 'Multipl Sklerozlu Hasta Bilgi Formu', 'Konstipasyon Ciddiyet Ölçeği', 'Konstipasyon Yaşam Kalitesi Ölçeği' ve 'Bristol Dışkı Skalası' kullanarak toplandı. Veriler IBM SPSS Statistics 28.0 programında p<0.05 anlamlılık seviyesinde ve %95 güven düzeyinde analiz edilip raporlanmıştır.
Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin ortalama yaşı 39.59±10.09 yıldır. Hastaların %75'i kadın, %75.7'si evlidir. Multiple Skleroz hastalığı tanı süresi ortalaması 9.53±9.86'dır. Çalışmada Bristol Dışkı Skalası'na göre konstipasyon oranı %28.6, konstipasyon ciddiyet puanı 37.16±12.41 ve konstipasyon yaşam kalitesi puanı 66.20±28.68 olarak orta düzeyde bulundu. Bristol Dışkı Skalası'ndan alınan puan düştükçe konstipasyon ciddiyetinin arttığı ve konstipasyon yaşam kalitesinin düştüğü görülmüştür. İleri yaşta olan, bakımda yardımcı kişiye ihtiyaç duyan, eğitim seviyesi düşük, özürlülük puanı yüksek, günlük su içimi bir litre ve altında olan hastaların konstipasyon yaşam kalitesinin düşük olduğu bulunmuştur. 
Sonuç: Multipl Skleroz ile kliniklerde  takip edilen bireylerin konstipasyonun gelişiminin önlenmesi açısından sağlık ekibi tarafından geçerli ölçüm araçları ile değerlendirilerek, risk faktörleri ve etkileyen durumların belirlenmesi hastaya özgü hemşirelik girişimleri planlanması önerilmektedir.

Abstract:
Aim: This study was conducted to determine the incidence of constipation and the quality of life of constipation in Multiple Sclerosis (MS) patients.
Materials and Methods: The descriptive study was conducted with 136 individuals diagnosed with Multiple Sclerosis who applied to the Multiple Sclerosis Outpatient Clinic of a hospital in Bursa between 1st of March and 1st of August 2021 and met the inclusion criteria. Data were collected using 'Multiple Sclerosis Patient Information Form', 'Constipation Severity Scale (CSS)', 'Constipation Quality of Life Scale (PAC-QOL)', 'Bristol Stool Scale (BSS)'. The data were analyzed and reported at the α=0.05 significance level and 95% confidence level in the IBM SPSS Statistics 28.0 program.
Results: The mean age of the individuals participating in the study was 39.59±10.09. 75% of the patients were women and 75.7% were married.  The mean duration of multiple sclerosis diagnosis was 9.53±9.86. In the study, according to the Bristol Stool Scale, the constipation rate was 28.6%, the CSS score was 37.16±12.41, and the Constipation Quality of Life scale score was 66.20±28.68.  It was determined that the patients with advancing age, needing care, low education level, high EDSS, daily water intake of 1 liter or less had a high PAC-QOL score and decreased quality of life with constipation.
Conclusion: It is recommended to plan patient-specific nursing interventions by evaluating the risk factors and affecting conditions by the healthcare team in terms of the development and prevention of constipation in the individuals followed in clinics with MS.