Kilitli plak-vida tespiti uygulanan proksimal humerus kırığı tanılı hastaların klinik ve radyolojik sonuçları
Clinical and radiological outcomes of proximal humerus fracture patients with locked plate-screw fixation
Yazar: SABYRALY ISMAILOV
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TAYFUN BACAKSIZ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology
Dizin: Humeral kırıklar = Humeral fractures ; Humerus = Humerus ; Kemik plakları = Bone plates ; Kemik vidaları = Bone screws ; Ortopedi = Orthopedics ; Radyografi = Radiography ; Sınıflandırma = Classification ; Ölçekler = Scales

Özet:
Kilitli Plak-Vida Tespiti Uygulanan Proksimal Humerus Kırığı Tanılı Hastaların Klinik ve Radyolojik Sonuçları
Proksimal humerus kırıkları, erişkinlerde en sık görülen kırıklardandır. Kırık tipi ve tedavi yaklaşımlarının çok çeşitlilik göstermesinden standart bir yönelim mevcut değildir. Bu çalışmada proksimal humerus kırığı sebepli uygulanan plak-vida tespiti yapılan hastaların klinik ve radyolojik sonuçlarının, iskemi ve tespit yetersizliği için risk faktörü olan radyolojik kriterler ile klinik sonuçlar arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlandı.
Kliniğimizde 2017-2022 yılları arasında proksimal humerus kırığı tanısı ile açık redüksiyon ve kilitli plak-vida tespiti yapılan 94 hasta retrospektik olarak tarandı. Ameliyat öncesi ve sonrası radyolojik bulgular ile son takipte elde edilen klinik ve fonksiyonel bulgular değerlendirildi.
	Hastaların ortalama yaşı 61.5±16.3 (18-94) idi. Hastaların ortalama takip süresi 34.2±12.5 (3-66) aydı. Neer sınıflamasına göre kırkların 13'ü (%14) tip II, 49'u (%52) tip III, 32'si (%34) tip IV idi. Hertel kriterlerine göre 88 (%93,61) hastada medial menteşe yer değiştirme miktarının 2 mm'den fazla, 84 (%89,36) hastada humerus başının posteromedial metafizer devamlılığı 8 mm'den fazla, 16 (%17) hastada humerus başının açısal olarak yer değiştimesinin 45°'den fazla,  42 (%44,68) hastada da büyük tüberkülün deplasman miktarının 1 cm'den fazla olduğu tespit edildi.
	Ameliyat sonrası, 48 hastada (%51) başarısızlık tespit edildi. Başarısızlık sebeplerini en başta kaynamama, avasküler nekroz ve tüberkül deplasmanı oluşturdu. Büyük tüberkül deplasmanı, anatomik boyun kırığı ve Neer sınıflaması hem başarısızlıkla hem de avasküler nekroz ile istatistiksel olarak anlamlı ilişkide bulundu.
Son kontrollerde elde edilen klinik skorlamalar, hastaya özgü faktörlerden daha çok etkilenirken, DASH skoru ortalama 38.8±18 ve VAS değeri ortalaması 4.3±2.4 idi.
	Proksimal humerus kırıklarının plak-vida tespiti işleminde osteoporoz varlığı başarısızlık oranını artırmaktadır. Kırığın çok parçalı olması, büyük tüberkülün deplase olması ve anatomik boyun kırığı varlığı hem failure hem de AVN ile ilişkilidir. Klinik skorlamalar ise hastaya özgü faktörlerden daha çok etkilenmektedir.
Anahtar Kelime; Humerus proksimal kırığı, Neer sınıflaması, Kilitli anatomik plak, Hertel kriterleri, DASH skoru.

Abstract:
Clinical and Radiological Outcomes of Proximal Humerus Fracture Patients with Locked Plate-Screw Fixation
There is no standard approach due to the diversity of fracture type and treatment options. The aim of this study was to investigate the relationship between the clinical and radiological outcomes of patients who underwent locking plate-screw fixation for proximal humerus fracture and the radiological criteria that are risk factors for ischemia and fixation insufficiency. 
Ninety-four patients who underwent open reduction and locking plate-screw fixation for proximal humerus fracture between 2017-2022 were retrospectively evaluated. Radiological findings before and after surgery and clinical and functional findings obtained at the final follow-up were evaluated. The mean age of the patients was 61.5±16.3 (18-94) years. The mean follow-up period was 34.2±12.5 (3-66) months. According to the Neer classification, 13 fractures (14%) were type II, 49 (52%) were type III, and 32 (34%) were type IV. According to the Hertel criteria, more than 2 mm of medial hinge displacement was detected in 88 patients (93.61%), posterior-medial metaphyseal continuity of the humeral head was more than 8 mm in 84 patients (89.36%), angular displacement of the humeral head was more than 45° in 16 patients (17%), and displacement of the greater tubercle was more than 1 cm in 42 patients (44.68%). Postoperatively, failure was detected in 48 patients (51%). Failure factors were mainly non-union, avascular necrosis, and tubercle displacement. Greater tubercle displacement, anatomical neck fracture, and Neer classification were statistically significantly associated with both failure and avascular necrosis. The mean DASH score was 38.8±18 and the mean VAS score was 4.3±2.4 at the final follow-up. 
Clinical scoring was more affected by patient-specific factors. The presence of osteoporosis in locking plate-screw fixation for proximal humerus fractures increases the failure rate. Multifragmentary fractures, displacement of the greater tubercle, and anatomical neck fracture are associated with both failure and avascular necrosis. Clinical scoring is more affected by patient-specific factors. 
Keywords; Proximal humerus fracture, Neer classification, Locking anatomical plate, Hertel criteria, DASH score.