Beyrut vilayetinde Osmanlı idaresi (1887-1909)
Ottoman administration in the vilayet of Beirut
Yazar: ZAFER ORHA
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALİ BEYHAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Devlet idaresi = State administration ; Lübnan-Beyrut = Lebanan-Beriut ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Suriye = Syria ; Yakın Çağ = Modern Times

Özet:
19. asırda, başta buharlı gemi teknolojisinin devreye girmesi ve sair etkilerle Akdeniz'de ticaret canlanmış, Doğu Akdeniz'de liman kentleri ekonomik potansiyelleriyle öne çıkmıştır. Bu çalışmada, 18. asır sonuna kadar görece önemsiz bir kasaba iken sonraki asrın ortasında Doğu Akdeniz'deki kentler arasında en önemlilerden biri olan Beyrut'un vilayet merkezi olarak tanımlanması ve sonrasında da merkezi olduğu idarenin yapısı ve sorunları incelenmiştir. Beyrut Vilayeti'nin kuruluş sürecinin gerekçeleri açıklanmış, kurulan vilayetin nasıl bir idare tarzına sahip olduğu ortaya konmuştur. Vilayet idaresi, her zaman nicelik ve nitelik olarak kadro sorunları yaşamış fakat bu durum idarede zafiyet yaratmamıştır. İdarede istikrar ve vilayet genelinde asayiş sağlanmıştır.
Osmanlı modernleşmesi her alanda gecikmiş olmanın getirdiği dezavantajlarla maluldü. Beyrut Vilayeti'ndeki yabancı etkilere karşı koymaya çalışmak üzere bir devlet politikası belirlemek için de geç kalınmıştı. Ayrıca Devletin siyasi zayıflığı bu konuda sonradan ciddi bir direniş gösterilmesini engellemiştir. Fakat bu durum vilayet nüfusu nazarında devletin meşruiyetini zayıflatmamıştır. Yabancı etkinliğini kültürel ve siyasi alanda kısıtlama çabasına rağmen ekonomik gelişimi devam ettirmek için yabancı şirketlere imtiyazlar verilmiş, ekonomik ihtiyaçlar siyasi önceliklere kurban edilmemiştir.
Anahtar Kelimeler: Osmanlı, Beyrut, Suriye.

Abstract:
In the 19th century, trade in the Mediterranean was revitalized, especially with the introduction of steamship technology and other effects, and the port cities in the Eastern Mediterranean came forward with their trade potential. In this study, the structure and problems of the city of Beirut, which is one of the most important among the cities in the Eastern Mediterranean, were defined as an administrative center in the middle of the next century. The reasons for the establishment of the province of Beirut have been explained, and the manner in which the province has been established has been revealed. The province has always experienced staff problems in terms of quantity and quality, but this has not created weakness in administration. Stability in the administration and general order in the province were ensured.
The Ottoman modernization was disadvantaged by the disadvantages of being late in every field. It was too late to establish a government policy to try to counter foreign influences in the Beirut province. Moreover, the political weakness of the State has prevented it from showing serious resistance. But this does not undermine the legitimacy of the state across the population. Despite efforts to restrict the foreign activity to the cultural and political environment, foreign companies were granted privileges to maintain economic development, and economic needs were not sacrificed to political priorities.
Key words: Ottoman Empire, Beirut, Syria.