Üniversite öğrencilerinin nomofobi düzeyi ile psikolojik ihtiyaçların doyumu ve kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between nomophobia level and satisfaction of psychological needs and personality tarits of university students
Yazar: ÖZAL ÖZDEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED ÇİFTÇİ
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Nomofobi = Nomophobia ; Psikolojik ihtiyaçlar = Psychological needs ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Amaç: Bu araştırma da,  üniversite öğrencilerinin nomofobi düzeylerinin cinsiyet, sınıf düzeyi ve akıllı telefon kullanım süresine göre anlamlı olarak farklılık gösterip göstermediği ortaya konulmuştur. Ayrıca çalışmada üniversite öğrencilerinin nomofobi düzeyi ile psikolojik ihtiyaçların doyumu ve kişilik özellikleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. İlişkisel tarama modelleri iki veya daha fazla değişken arasındaki ilişkilerin betimlendiği ve derinlemesine analiz edildiği araştırmalardır. Araştırmada üniversite öğrencilerinin nomofobi düzeyi ile psikolojik ihtiyaçların doyumu ve kişilik özellikleri arasındaki betimsel ve yordayıcı ilişkiler incelenmiştir. Çalışma grubunun seçiminde uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu amaçla araştırmanın çalışma grubunu Atatürk Üniversite'sinde öğrenim görmekte olan 621 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Nomofobi Ölçeği, Psikolojik İhtiyaç Doyumu Ölçeği, Beş Faktör Kişilik Ölçeği ve araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre ilgili bulgular aşağıda belirtilmiştir.
Bulgular: Araştırmada; üniversite öğrencilerinin nomofobi düzeyi cinsiyet ve akıllı telefon kullanım süresi değişkenlerine göre anlamlı farklılaşmalar gösterdiği, , sınıf düzeyi değişkenine göre anlamlı farklılaşma olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca araştırma sonuçlarına göre psikolojik ihtiyaçlar doyumu 'özerklik' ve 'yeterlilik' alt boyutlarında üniversite öğrencilerinin nomofobi düzeyini anlamlı düzeyde yordamaktadır. Beş faktör kişilik özellikleri ve psikolojik ihityaşlar doyumu 'ilişkili olma'  alt boyutunda üniversite öğrencilerinde nomofobi düzeyinin anlamlı birer yordayıcısı olmadığı saptanmıştır.
Sonuç: Araştırma sonucunda üniversite öğrencilerinin nomofobi düzeyinin cinsiyet ve kullanım süresine göre farklılaşırken, sınıf düzeyine göre farklılaşmadığı görülmüştür. Ayrıca üniversite öğrencileirnin nomofobi düzeyi üzerinde psikolojik ihtiyaçların önemli rolü olduğu belirlenmiştir. Üniversite öğrencilerin nomofobi düzeylerinin yaklaşık olarak %4'unun temel psikolojik ihtiyaçlar doyumu ve beş faktör kişilik özellikleri ile açıklandığı görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: Nomofobi, psikolojik ihtiyaçların doyumu, kişilik özellikleri.

Abstract:
Purpose: In this study, it was determined whether nomophobia level of university students differs significantly according to gender, class level and smartphone usage time. In addition, the aim of this study was to investigate the relationship between the nomophobia level and satisfaction of psychological needs and personality traits of university students.
Method: Relational survey model was used in the study. Relational survey models are studies in which the relationships between two or more variables are described and analyzed in depth. In this research, descriptive and predictive relationships between the nomophobia level and the satisfaction of psychological needs and personality traits of university students were examined. The appropriate sampling method was used in the selection of the study group. For this purpose, the study group of the research consisted of 621 students who were studying at Ataturk University. As data collection tools in the research, Nomofobi Scale, Psychological Needs Satisfaction Scale, Five Factor Personality Scale and Personal Information Form that was prepared by the researcher were used. According to the results of the research, the following findings were stated.
Findings: In the study; It was determined that nomophobia level of university students showed significant differences according to gender and smartphone usage time variables, however there was no significant difference according to class level variable.  In addition, according to the results of the research, satisfaction of psychological needs predicts the nomophobia level of university students in the 'autonomy' and 'adequacy' sub-dimensions significantly. In the sub-dimension of five factor personality traits and satisfaction of psychological needs, the level of nomophobia was not a significant predictor in university students.
Results: As a result of the research, it has been observed that the nomophobia level of university students differs according to gender and duration of use, but not according to class level. In addition, psychological needs have an important role on the nomophobia level of university students. It has been observed that approximately 4% of the nomophobia level of university students were explained by satisfaction of basic psychological needs and five factor personality traits.
Keywords: Nomophobia, satisfaction of psychological needs, personality traits.