Pnömoni hastalarında trombosit değerlerinin prognoz ile ilişkisi
The relationship between prognosis and platelet count in patients with pneumonia
Yazar: RAZİYE SİNEM CEYLAN
Danışman: PROF. DR. ERSİN AKSAY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Kan trombositleri = Blood platelets ; Mortalite = Mortality ; Pnömoni = Pneumonia ; Prognoz = Prognosis ; Trombosit sayısı = Platelet count ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş ve Amaç: Pnömoni acil servis başvurularının ve hastane içi mortalitenin önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Trombositler, konak savunmasında önemli bir rol oynayan inflamatuar hücrelerdir. Literatürde trombosit sayısı ile pnömoni hastalarının klinik sonlanımlarını karşılaştıran kısıtlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Çalışmanın birincil sonlanım noktası acil serviste pnömoni tanısı konan hastaların trombosit sayısı ile  30 günlük mortalite, komplikasyonlu klinik sonlanım (noninvaziv ve/veya invaziv mekanik ventilasyon ihtiyacı, yoğun bakım ünitesinde takip ve vazopressör tedavi ihtiyacı) arasında ilişki olup olmadığını ortaya koymaktır.
Gereç ve Yöntem: Acil servise nefes darlığı ile başvuran ve pnömoni tanısı konulan 18 yaş ve üstü hastaların alındığı ileriye yönelik kesitsel bir çalışmadır. Çalışmaya; 07/02/2017-07/08/2017 tarihleri arasında, Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Erişkin Acil Servisi'ne başvuran başvuran, klinik ve radyolojik olarak pnömoni olarak değerlendirilen ve trombositoz veya trombositopeni ile giden hematolojik problemi olmayan olgular dahil edildi. Hastaların trombosit sayısı ve diğer laboratuvar parametrelere göre komplikasyonlu klinik sonlanım ve 30 günlük sağkalımları incelendi. Anormal trombosit sayısı <100.000/L (trombositopeni), >400.000/L (trombositoz) idi.  Ölen ve yaşayan hasta gruplarında ve normal veya anormal trombosit değerlerine sahip hasta gruplarında değerlendirilen parametreler karşılaştırıldı.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen yaşları 18-100 arasında değişen 405 hastanın % 58.8'ü (n= 238) erkek, olup yaş ortalaması 75.1±12.7 idi. Hastaların % 27.2'i (n=110) immobil ve % 17.8'i (n=72) bakım evinde yaşamaktaydı. Hastaların 30 günlük sonlanımları incelendiğinde 304'ünün (% 75.1) yatış aldığı, 101'inin (% 24.9) taburcu edildiği, 169'unun (% 41.7) yoğun bakım ihtiyacı bulunduğu ve 118'ünün (% 29.1) öldüğü saptandı. Hastaların % 18.5'inde (n=75) vazopressör, % 24.4'ünde (n=99) noninvaziv meknik ventilasyon, % 25.9'inde (n=105) invaziv mekanik ventilasyon ve % 4'ine (n=16) tüp torakostomi ihtiyacı olduğu saptandı.
Başvuru anında hastaların %14.1'inde (n=57) trombositoz izlenirken %4.2'sinde (n=17) trombositopeni vardı. Takipte tekrarlanan tam kan sayımı testlerinde 245 hastanın % 27.7'sinde (n=68) trombositoz, % 10.2'sinde (n=25) trombositopeni gözlendi. Yaşayan hastalarda başvuru anında trombositoz görülme sıklığı %14.2 (n=41) iken ölenlerde %13.5 (n=16) olarak saptandı. Yaşayan hastalarda başvuru anında trombositopeni görülme sıklığı %3.4 (n=10) iken ölenlerde %5 (n=6) olarak bulundu. Takip trombosit değeri ölçülen 76 hasta ölürken takip trombosit değeri bakılmış yaşayan hastalarda trombositoz görülme sıklığı %25.3 (n=48) iken ölenlerde %26.3 (n=20) olarak saptandı. Takip trombosit değeri bakılmış yaşayan hastalarda trombositopeni görülme sıklığı %7.4 (n=14) iken ölenlerde %14.4 (n=11) olarak bulundu.
Başvuru anında veya takipte trombositoz veya trombositopeni saptanan hastalarda 30 günlük mortalite arasında fark bulunamadı. Ölen ve yaşayan hastalarda trombosit değer ortalamaları arasında bir fark bulunmadı. Trombosit değerleri ile hastaların demografik özellikleri açısından fark olmamakla birlikte sistolik ve diyastolik kan basınçları trombositopeni saptanan hastalarda trombositoz saptanan ve normal trombosit değerine sahip hastalara göre daha düşük saptandı. Trombositopeni izlenen hastaların invaziv mekanik ventilasyon ihtiyacının arttığı tespit edilmiştir.
Sonuç: Acil serviste pnömoni tanısı konan hastaların trombosit değerleri ile hastane içi ve/veya 30 günlük mortalite arasında ilişki olmadığını olmadığını ortaya koyduk. İzlemde ortaya çıkan trombositopeni hastaların invaziv ve/veya noninvaziv mekanik ventilasyon, vazopressör ve yoğun bakım yatış ihtiyacını öngördürebilir.
Anahtar kelimeler: Pnömoni, trombosit, mortalite

Abstract:
İntroduction: Pneumonia constitutes an important part of emergency department visits and in-hospital mortality. Platelets are inflammatory cells which play an important role in host defense. There are limited number of studies in the literature which are comparing the clinical outcomes of platelet counts and pneumonia patients. The primary endpoint of the study is to establish whether there is a relationship between platelet count and 30-day mortality, complicated clinical outcome (need for noninvasive and/or invasive mechanical ventilation, need for intensive care unit follow-up and vasopressor treatment), of patients diagnosed with pneumonia in emergency department. 
Materials and Methods: A prospective cross-sectional study of 18-year-old and older patients presenting with shortness of breath in emergency department and diagnosed with pneumonia. Between 07/02/2017-07/08/2017, who were referred to Dokuz Eylül University Medical Faculty Hospital Adult Emergency Service and evaluated clinically and radiologically as pneumonia without hematologic problems going with thrombocytosis or thrombocytopenia were included. The abnormal platelet count was <100.000/L (thrombocytopenia) and >400.000/L (thrombocytosis). Complicated clinical outcome and 30-day survival of patients according to platelet count and other laboratory parameters were examined. The parameters assessed in the surviving and non-surviving patient groups and in patients with normal or abnormal platelet counts were compared.
Results: 405 patients aged 18-100 years included in the study, %58.8 (n=238) of the patients  were male and the mean age was 75.1±12.7. %27.2 (n=110) of the patients were immobilized and %17.8 (n=72) were living in nursing homes. When the 30-day outcomes of the patients were examined, it was determined that 304 (%75.1) were hospitalized, 101 (%24.9) were discharged, 169 (%41.7) needed intensive care and 118 (%29.1) were died. Vasopressors were needed %18.5 (n=75) of the patients, noninvasive mechanic ventilation was needed %24.4 (n=99) of the patients, invasive mechanical ventilation was needed %25.9 (n=105) of the patients  and tube thoracostomy was needed %4 (n=16) of the patients.
At the time of admission, %14.1 (n=57) of patients had thrombocytosis and %4.2 (n=17) of patients had thrombocytopenia. The incidence of thrombocytosis was %14.2 (n=41) in surviving patients and %13.5 (n=16) in non-surviving patients.. The incidence of thrombocytopenia was %3.4 (n=10) in surviving patients and %5 (n=6 in non-surviving patients.. In the repeated complate blood count tests thrombocytosis was observed %27.7 (n=68) and thrombocytopenia was observed %10.2 (n=25) of the 245 patients. 76 patients were died who those measured the follow-up platelet count. In the follow-up platelet count the incidence of thrombocytosis was %25.3 (n=48) in surviving patients and %26.3 (n=20) in non-surviving patients. In the follow-up platelet count the incidence of thrombocytosis was %7.4 (n=14) in surviving patients and %14.4 (n=11) in non-surviving patients.
There was no difference in 30-day mortality in patients who had thrombocytosis or thrombocytopenia on admission or follow-up. There was no difference between the platelet counts in the surviving and non-surviving patients. Systolic and diastolic blood pressures were found to be lower who had thrombocytopenia than in patients with who had thrombocytosis or normal platelet counts. Patients who had thrombocytopenia at the time of admission were found to have an increased need for invasive mechanical ventilation.
Conclusion: We found that there was no relationship between platelet counts and in-hospital and/or 30-day mortality of patients who were diagnosed pneumonia in emergency department. In follow-up occuring thrombocytopenia may predict the need for invasive and/or noninvasive mechanical ventilation, vasopressor, and follow-up in intensive care unit.
Key words: Pneumonia, platelet, mortality