Türkiye'de yenilenebilir enerji ve istihdam: Zaman serisi analizi ile incelenmesi
Renewable energy and employment in Turkey: Examination by time series analysis
Yazar: ENDER ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. İLKAY NOYAN YALMAN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Enerji = Energy ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Yenilenebilir enerji = Renewable energy ; Zaman serileri = Time series ; Zaman serileri analizi = Time series analysis ; İstihdam = Employment ; İstihdam politikaları = Employment policies

Özet:
Enerji insan hayatını sürdürebilmesi için önemli bir unsurdur. Fosil yakıtlar hızlı bir biçimde tükenmektedir. Ayrıca dünyada enerji kaynaklarının dağılımı eşit değildir. Bu durum sonucunda hızlı tükenen fosil yakıtların kullanımı yerine yenilenebilir enerji kaynakları kullanımı ön plana çıkmaktadır. Yenilenebilir enerji kaynaklarının çevreyi kirletmeyen özelliklere sahip olması, sürdürülebilir büyümeyi sağlaması ve yeni istihdam alanları yaratması gibi bazı avantajlar oluşturmaktadır. Türkiye yenilenebilir enerji kaynakları bakımından zengindir. Türkiye'de yaygın olarak kullanılabilecek enerji kaynakları güneş enerjisi, rüzgâr enerjisi, jeotermal enerji, biokütle enerjisi ve hidrolik enerjisinden oluşmaktadır. Yenilenebilir enerji kaynaklarının yaygın kullanımını sağlanmasıyla yeni istihdam alanları ortaya çıkmaktadır. Yenilenebilir enerji kaynaklarının alt yapı yatırımları ve kullanımının yaygınlaşması istihdamı etkilemektedir. 
Bu çalışmada Türkiye'de yenilenebilir enerji kaynaklarının potansiyeli, bu alanlarda yapılan yatırımlar, kullanımın durumu ve bu gelişmelerin işgücü piyasasına etkileri ele alınmaktadır. Çalışmada yeni enerji kaynakları ve yenilenebilir enerjinin tanımı, kullanım alanları teorik olarak ele alınmıştır. Ayrıca istihdam kavramı ve türleri açıklanmıştır. İstihdam teorileri başlığı altında klasik istihdam teorisi, Keynesyen istihdam teorisi, monetarist (parasalcı) istihdam teorisi, yeni klasik istihdam teorisi ve yeni Keynesyen istihdam teorisi açıklanmıştır. Türkiye'nin mevcut yenilenebilir enerji kaynakları potansiyeli ve enerji politikaları ele alınmıştır. Türkiye'nin enerjide ithalat ve ihracat yaptığı ülkeler tablo şeklinde gösterilmiştir. Dünya'nın yenilenebilir enerji kaynakları şekillerle gösterilerek açıklanmıştır. Yenilenebilir enerji kaynaklarının istihdama etkisi incelenmiştir. Çalışmanın uygulama kısmında ilk olarak istihdam ve yenilenebilir enerji verileri tablo ile sunulmuştur. Tanımlayıcı istatistikler sunulduktan sonra EKK yöntemi ile analizler yapılmıştır. EKK yönteminden sonra durağanlığı test etmek amacıyla ADF ve PP birim kök testi yapılmıştır. Modelin istikrarı test edilip gecikme uzunluğu belirlenmiştir. Johansen Eşbütünleşme testi yapılmıştır. Johansen Eşbütünleşme testi sonucunda değişkenler arasında uzun dönem ilişkisi gözlemlenmemiştir. Granger-Nedensellik testi yardımıyla nedenselliğin olmadığı belirlenmiştir. Etki tepki analizi ve varyans ayrıştırma yardımıyla incelenmiştir. Sonuç olarak yenilenebilir enerji kaynaklarının istihdam sağlamadığı sonucuna varılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Yenilenebilir Enerji, İstihdam, Zaman Serisi Analizi

Abstract:
Energy is an important element for sustaining human life. Fossil fuels are running out fast. In addition, the distribution of energy resources in the world is unequal. As a result of this situation, the use of renewable energy sources comes to the fore instead of the use of rapidly depleting fossil fuels. Renewable energy sources have properties that do not pollute the environment, provide sustainable growth and create new employment areas. Turkey is rich in renewable energy resources. Energy sources that can be widely used in Turkey consist of solar energy, wind energy, geothermal energy, biomass energy and hydraulic energy. With the widespread use of renewable energy sources, new employment areas are emerging. Infrastructure investments and widespread use of renewable energy sources affect employment.
In this study, the potential of renewable energy resources in Turkey, the investments made in these areas, the state of use and the effects of these developments on the labor market are discussed. In the study, the definition of new energy sources and renewable energy, its usage areas are discussed theoretically. In addition, the concept and types of employment and labor force are explained. Under the title of employment theories, classical employment theory, Keynesian employment theory, monetarist (monetary) employment theory, new classical employment theory and new Keynesian employment theory are explained. Turkey's current renewable energy resources potential and energy policies are discussed. The countries to which Turkey imports and exports energy are shown in the table. Renewable energy resources of the world are explained by showing figures. The effect of renewable energy sources on employment has been examined. In the application part of the study, firstly, employment and renewable energy data are presented with a table. After the descriptive statistics were presented, analyzes were made with the EKK method.ADF and PP unit root tests were performed to test the stationarity after the EKK method. The stability of the model was tested and the lag length was determined. Johansen Cointegration test was performed. As a result of the Johansen cointegration test, no long-term relationship was observed between the variables. With the help of the Granger-Causality test, it was determined that there was no causality. It was analyzed with the help of impulse response analysis and variance decomposition. As a result, it was concluded that renewable energy sources do not provide employment.
Keyword: Renewable Energy, Employment, Time Series Analysis