Ana tanrıça heykelcikleri'nin Anadolu'da biçimsel değişimiyle çağdaş Türk seramik sanatına plastik değer olarak yansıması
The Anatolian mother goddess sculpture and contemporary Turkish ceramics art of formal variation in plastic as the value of the reflection
Yazar: AYTÜL EFEAKDOĞAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OLCAY BORATAV
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Uygulamalı Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Seramik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Heykel = Sculpture ; Heykel sanatı = Sculpture art ; Heykelcikler = Figurines ; Kadın figürü = Women figure ; Plastik sanatlar = Plastic arts ; Resim sanatı = Painting art ; Seramik sanatı = Ceramic art ; Seramikler = Ceramics ; Tanrıçalar = Goddesses

Özet:
Bu tezin ana konusu, Ana Tanrıça Heykelcikleri'nin Anadolu'da doğuşu, yayılışı ve tarihsel gelişimi üzerine kurulmuştur. Bu heykelciklerin Anadolu'da antik çağlardan günümüze kadar geçirdiği değişimler; etimolojik, sosyolojik ve plastik değerler açısından da irdelenmiş ve sonuç olarak ta Çağdaş Türk Seramik Sanatı'na etkileri ortaya konulmuştur. Öncelikle, Ana Tanrıça inanışını hazırlayan koşulları ve nedenlerini ortaya koyan bu tez ile, bu inanışın farklı kültürlerde ne gibi değişikliklere uğradığı, nasıl kimlik değiştirip, farklı biçimlerde, günümüze kadar ne gibi değişikliklerle tarihsel süreçte kronolojik olarak ulaştığı analiz edilmiştir. Tezin içeriği, Ana Tanrıça Heykelcikleri'nin başka uygarlıklarda görülen yansımalarına kadar derinleşse de, araştırmanın konusu; Ana Tanrıça Heykelcikleri'nin Anadolu'da biçimsel  değişimiyle çağdaş  Türk seramik sanatına plastik değer olarak etkileri, yansımaları özellikle araştırılarak çalışmanın sınırları belirlenmiştir. Anadolu coğrafyasında Ana Tanrıça olgusu ile ilgili çözümlemelere gidildikten sonra kültür üretimini etkileyen nedenler sosyolojik olarak ele alınmış, Ana Tanrıça Heykelcikleri'nin üretimi, nasıl yaşamı düzenleyen bir dengeye dönüştüğü incelenmiş ve çağdaş bazı Türk seramik sanatçılarının yapıtlarına etkileri araştırılmış ve ortaya konulmuştur. Buna bağlı olarak, bu tez çalışmasının birinci bölümünde, Anadolu'da ilk yerleşimler hakkında kısa bilgiler doğrultusunda, kadının Anadolu toplumu içerisindeki rolü ve gücü, doğurganlığına bağlı olarak tanrıçalaştırılması, Ana Tanrıça'nın doğayla, insanlarla ve hayvanlarla olan ilişkisi ve tanrıça inancı irdelenmiştir. Bu bulgular doğrultusunda ikinci bölümde Anadolu'da bulunmuş olan Ana Tanrıça Heykelcikleri ve uygarlıklara göre gösterdikleri özellikler araştırılmıştır Anadolu'nun yerli halklarından başlayarak onu takip eden uygarlıklar tarafından adlandırılması ve aldığı değişik biçimler açıklanmış, üçüncü bölümde Ana Tanrıça formlarının malzeme, teknik, konumlandırılmaları arasındaki farklılıklar ve Ana Tanrıça Heykelcikleri'nin zaman içerisinde biçimsel değişim süreci ortaya konmuştur. Dördüncü ve son bölümde ise Ana Tanrıça Heykelcikleri'nden esinlenerek çalışan seramik  sanatçılarından  dokuz tanesi ele alınmış, Ana Tanrıça Heykelcikleri uygulamaları yapılmış ve araştırma tamamlanmaya çalışılmıştır.

Abstract:
ABSTRACT
This thesis is the main subject of the birth of the Anatolian Mother Goddess sculpture of the spread and is based on the historical development of the Mother Goddess statue Anatolia from antiquity to  the present day has undergone changes are socilogical and etymological plastic values by researched and, as a result, contemporary Turkish ceramic art was put on the  effects first of all, the  Mother Goddess belief on laying down the conditions and reasons for preparing this thesis, and this belief in different ways, such as identity with the historical process have been reached in sequence analysis the contents of the thesis in other civilitions of the Mother Goddess statue to the subject of deep reflection and research, the Mother Goddess statue of Anatolia with the changing contemporary Turkish ceramics art as a from of plastic as the value of the work is to investigate the effects of reflections, especially boundaries have been determined in the case of the Mother Goddess of Anatolian geography analysis about the reasons that affect the production of culture after fit sociological handled as Mother Goddess Sculpter becomes a balance that regulate how the production of the life and work of some contemporary Turkish ceramic artist effects researched and revealed. Accordingly, the first part of this thesis is the first settlement in Anatolia brief information about the place and within the Asian community in accordance with the power of the women's fertility depending on the nature of the Mother Goddess people and its relationship with animals and God have been investigated in accodance with these findings, the second chapter in the Anatolian Mother Goddess statues and according to their features of civilizations was investigated starting from the indigenous people of Anatolia, followed by civilizations by naming,and the different formatsa re explained in detail in the third part of their placements. The material forms of the Mother Goddess,  between the tecnical the difference and the Mother Goddess statue of was put out in time as the fourth and final chapter in the process of change is the Mother Goddess sculpter inspired by the ceramic artist working in nine of the Mother Goddess sculpter of the applications discussed were made tried to complete the research.