Samandağ kumsalı'na ölü olarak vuran deniz kaplumbağalarının (Chelonia mydas ve Caretta caretta) yaş tayini ve büyüme özellikleri
Age and growth of stranded sea turtles (chelonia mydas and caretta caretta) in Samandağ coasts
Yazar: EMRE SANDIK
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRAN YALÇIN ÖZDİLEK
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Hatay ili Samandağ kumsalına ölü olarak vuran Caretta caretta ve Chelonia mydas bireylerinde yaş tahmini ve büyüme özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. 2020 ve 2022 yıllarında bu kumsallara ölü olarak vuran deniz kaplumbağalarının 133 bireyinden humerus (95 C. mydas, 38 C. caretta) ve 84 bireyinden (58 C. mydas, 26 C. caretta) falanks kemikleri kullanılarak iskelet kronolojisi yöntemi ile yaş tahminleri yapılmıştır. Humerus ve falanks kemiklerinden alınan histolojik kesitlerde yıllık yaş halkaları durgunluk çizgisi (LAG) olarak iki tekrarlı sayılmıştır. İki farklı kemiksi yapı için okuyucular arasında yüksek yüzde uyum, düşük ortalama yüzde hata ve değişim katsayısı değerindeki yapı güvenilir kabul edilmiştir. İki farklı kemik dokuda ölçülen yaş okumaları arasındaki uyum McNemar testi ile test edilmiştir. C. mydas humerus dokusunda iskelet kronolojisi yöntemiyle gözlemlenen ortalama yaşlar 15,3 ± 11,7 yıl (2 – 50,7), rezorpsiyon dikkate alınarak hesaplanan düzeltme faktörüyle elde edilmiş ortalama yaşlar ise 29 ± 19,7 yıl (4 - 76,7) olarak tahmin edilmiştir. Falanks dokusunda ise gözlemlenen ortalama yaşlar 15,2 ± 8,4 yıl (1,75 - 31) olarak tahmin edilmiştir. C. caretta humerus dokusunda gözlemlenen ortalama yaşlar 13,6 ± 5,5 yıl (2 - 27) ve falanks dokusunda ise ortalama 12,9 ± 4,6 yıl (2 - 20) olarak tahmin edilmiştir. Her iki türde de iki kemiksi yapı kullanılarak yaş tayini yapılabileceği sonucuna varılmıştır. Gözlemlenen yaşların eğri karapas boyu ile ilişkisi en iyi Gompertz büyüme modeli (〖C.mydas: L〗_a=L_0  e^(log⁡(〖912,584/76,739)(1-e〗^(-0,131a))), C.  caretta: L_a=L_0  e^(log⁡(〖741,276/64,415)(1-e〗^(-0,202a))) ) ile açıklanmıştır.

Abstract:
The objective was to determine the age and growth characteristics of dead individuals of Caretta caretta and Chelonia mydas that were found stranded on Samandağ beach in Hatay region. Age estimates were made by the skeletal chronology method using the humerus bones of 133 individuals (95 C. mydas, 38 C. caretta) and the phalanx bones of 84 individuals (58 C. mydas, 26 C. caretta) of the sea turtles that stranded on this beach in 2020 and 2022. Two readers counted annual age rings as arrested growth lines (LAG) in the histological preparations taken from the humerus and phalanx bones. For two different bony structures, the structure with a high percentage agreement between readers, a low average percentage error, and a coefficient of variation value was considered reliable. Agreement between age readings was tested with the McNemar test. For C. mydas, the observed average ages in humerus tissue were 15.3 ± 11.7 years (2 - 50.7), corrected for resorption, the estimated ages were 29 ± 19.7 years (4 - 76.7). In phalanx tissue, the observed average age was 15.2 ± 8.4 years (1.75 - 31). For C. caretta, observed average ages in humerus tissue were 13.6 ± 5.5 years (2 - 27), and in phalanx tissue, the average age was 12.9 ± 4.6 years (2 - 20). It was concluded that age estimaton can be made using two bony structures in both species. The Gompertz growth model (〖C.mydas: L〗_a=L_0  e^(log⁡(〖912.584/76.739)(1-e〗^(-0.131a))), C.  caretta: L_a=L_0  e^(log⁡(〖741.276/64.415)(1-e〗^(-0.202a))) ) best explained the relationship between estimated ages and curved carapace length in both turtle species.