Termik santrallerinin tarım arazileri üzerinde meydana getirdiği dışsallıkların ampirik olarak ölçülmesi: Afşin – Elbistan örneği
Empirical analysis of externality by thermal power plants on agricultural lands: Afşin – Elbistan case
Yazar: ŞEYMA OFLAZ
Danışman: PROF. DR. ABDULBAKİ BİLGİÇ
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Amaç: Bu çalışmada çiftçinin Afşin-Elbistan termik santralin yaşam ve tarım alanlarından daha uzak bir yere taşınması için ne kadar parasal değere gönüllü olduğunu belirlemek üzere kurgulanmıştır. 
Yöntem: Bu bağlamda koşullu değerleme metodu kullanılarak çiftçinin ve işletmesinin karakteristik özellikleri ile ödeme istekliliği olasılığı arasındaki istatistiksel ilişki ortaya konulmuştur. Çalışmada anketler yüz yüze yapılmış ve aykırı ve kayıp gözlemler atıldıktan sonra 302 adet gözlem ile çalışmaya konu olmuştur. Ödeme istekliliği fayda modelinden türetilmiş ve probit modeli kullanılarak tanımlanan ilişki düzeyine ulaşılmıştır.
Bulgular: Çiftçinin ve işletmesinin birçok karakteristik özelliklerinin ödeme istekliliği olasılığı üzerinde etkili olduğu gözlemlenmiştir. Teklif fiyatına ait parametre yön olarak ekonomi kuramı ile örtüşmekte ve artan teklif fiyatı ödeme istekliliği olasılığını düşürdüğü gözlemlenmiştir. Ayrıca bireysel ödeme istekliliği ve medyan ödeme istekliliği miktarları sırasıyla 1000 TL ve 3017 TL'dir. 
Sonuç: Kahramanmaraş ilinde faaliyet sürdüren 26.769 işletme olduğu düşünülürse medyan ödeme istekliliği tutarı referans alındığında toplam ödeme istekliliği tutarı yaklaşık 81 milyon TL değerinde bir taşıma maliyetinin çiftçiler tarafından üstenebileceğini göstermektedir. Karar alıcılar bu tip değerlendirmeleri negatif dışsallık üreten firmalara çeşitli vergiler adı altında uygulayarak yöredeki insanların sosyal maliyet düzeylerini düşürebilirler.

Anahtar Kelimeler: Termik santral, tarım, enerji, çiftçi, ödeme istekliliği, filtre, fosil yakıtlar, negatif dışşallık

Abstract:
Purpose: This study aimed to determine how much monetary value the farmer volunteered for moving the Afşin-Elbistan thermal power plant to a place far from the living and agricultural areas in the region. In this context, the statistical relationship between the characteristics of the farmer and his/her farm and the probability of willingness to pay was revealed by using the contingent valuation method. 
Method: In the study, the questionnaires were conducted face to face and after discarding the outliers and missing observations, we remained with 302 observations. Willingness to pay is derived from the utility model and the level of relationship put forward by using the probit model. It has been observed that many characteristics of the farmer and his/her farm affect the probability of willingness to pay. 
Findings: The parameter of the bid price coincides with the economic theory and it has been observed that the increasing bid price reduces the probability of willingness to pay. In addition, the individual willingness to pay and the median willingness to pay amounts are 1000 Turkish Lira (TL) and 3017 TL, respectively.
Results:  Considering that there are 26,769 farms operating in the province of Kahramanmaraş when the median willingness to pay amount is taken as reference, the total amount of willingness to pay shows that a transportation cost of approximately 81 million TL can be borne by the farmers. Decision-makers can reduce the social cost levels of the people residing in the region by applying these types of evaluations to companies that produce negative externality under the name of various taxes.

Keywords: Thermal power plant, agriculture, energy, farmer, willingness to pay, filter, fossil fuels, negative externality