Çanakkale'deki Rana dalmatina bonaparte, 1839 (Amphibia,Ranidae)'un dişi üreme organlarındaki histolojik incelemeler
The histological investigation of female reproductive organs of Rana dalmatina bonaparte, 1839 (Amphibia:Ranidae) in Çanakkale
Yazar: DİLEK DAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SİBEL HAYRETDAĞ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada Çanakkale, Eceabat, Behramlı Köyü civarındaki Rana dalmatina Bonaparte, 1839'un üreme döngüsünde meydana gelen mevsimsel değişimler histolojik yöntemler ile incelenmiştir. Bu amaçla Nisan 2006-Mart 2007 tarihleri arasında çalışma alanından toplanan 17 dişi bireyin boy ve ağırlıkları tespit edildikten sonra hayvanlardan ovaryum, ovidukt, karaciğer ve yağ cisimciği organları çıkartılarak ağırlıkları alınmıştır. Mevsimsel olarak bu organ ağırlıklarında meydana gelen değişiklikler ortalama ve standart hata olarak olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca previtellogenik, vitellogenik ve postvitellogenik oosit sayıları belirlenerek elde edilen veriler de ortalama ve standart hata olarak değerlendirilmiştir.Rana dalmatina dişi bireylerinin üreme organlarında mevsime bağlı olarak meydana gelen değişimler, ovaryum ve ovidukttun histolojik olarak incelenmesiyle ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ovaryumdan alınan 5 mikrometre kalınlığındaki kesitlerde alcian blue ile oositlerin kortikal granülleri, mallory trikrom ile vitellin zar ve vitellus platelletleri boyanarak oosit tipleri tanımlanmıştır. Ovidukttan alınan 5 mikrometre kalınlığındaki kesitlerde ise hematoksilen-eosin boyama yapılarak organın yapısında meydana gelen değişimler ortaya konulmuştur. Bunun yanı sıra karaciğerin üreme aktivitesindeki işlevini belirlemek amacıyla Best'in yöntemiyle glikojen yoğunluğu tespit edilmiştir.Sonuç olarak, ovaryum ve ovidukt sonbahar mevsiminde senkronize değişiklik göstermiştir. Sonbahar mevsiminde ovaryum somatik indeksi (ortalama 1,26) ve ovidukt somatik indeksi maksimum olarak (ortalama 4,46) belirlenmiştir. Yağ cisimciği somatik indeksi yaz mevsiminde maksimumken (ortalama 1,04), sonbahar mevsiminde minimuma düşmüştür (ortalama 0,08). Karaciğer somatik indeksi ise ilkbahar mevsiminde minimumken (ortalama 0,36), sonbahar mevsiminde maksimuma ulaşmıştır. Ovaryum kesitlerinde postvitellogenik ve vitellogenik oositler ilk defa sonbahar mevsiminde belirlenmiştir. İlkbahar mevsiminde ovulasyon sonrası foliküller ve atretik foliküller saptanmıştır. Ovidukt mukozasındaki bezlerin salgı granüllerinin mevsimsel farklılık göstermesi ovidukt histolojisindeki temel mevsimsel değişiklik olarak tesbit edilmiştir. Karaciğerde glikojen yoğunluğu yumurta bırakma mevsiminde düşmüştür.Anahtar Kelimeler: Rana dalmatina, dişi üreme döngüsü, oosit evreleri, karaciğer, glikojen, Çanakkale.ÇANAKKALE'DEKİ Rana dalmatina BONAPARTE, 1839 (AMPHIBIA, RANIDAE)'UN DİŞİ ÜREME ORGANLARINDAKİ HİSTOLOJİK İNCELEMELERDilek DAŞÖZETTHE HISTOLOGICAL INVESTIGATION OF FEMALE REPRODUCTIVE ORGANS OF Rana dalmatina BONAPARTE, 1839 (AMPHIBIA: RANIDAE) IN ÇANAKKALEDilek DASABSTRACTIn this study, seasonal alterations in the reproductive cycle of Rana dalmatina Bonaparte, 1839 was studied with histological investigations from April 2006- March 2007 in Behramlı village, Eceabat, Çanakkale. For this aim, ovary, oviduct, liver, fat body of 17 female individuals collected from studying area weighted after their lenght and weight were determined. Seasonal alterations were evaluated as mean and standart error in these organs. Also, previtellogenic, vitellogenic, postvitellogenic oocyte's number were determined according to egg counting in ovaries. Then, these data were analysed as mean and standart error.Seasonal variation in female R. dalmatina's reproductive organs were tried to carry out with histological investigations of ovary, oviduct. Oocyte types were characterized in the ovary sections at 5 ? micrometres with alcian blue dye staining cortical granule, mallory trichrome dye staining vitelline envelope and yolk platelets. Variation in the oviduct sectioned at 5 micrometres carried out with hematoxylin-eosin dye. Moreover, Glycogen was determined for examination of liver function in reproductive activity.Consequently, changes of the ovary followed these shown by the oviduct in autumn. In the season, ovary somatic index (mean 1,26) and oviduct somatik index (mean 4,46) were maksimum. Fat body somatic index was minumum (0,08) in autumn while maksimum (mean 1,04) in summer. Liver somatic index was minumum (mean 0,36) in spring while maksimum in autumn (mean 0,50). In autumn, at the first time, postvitellogenic and vitellogenic oocytes determined in ovary sections. Postovulatory follicle and atretic follicle were designated in spring. It was the essential changing in the oviduct's mucosa that secretory granules showed seasonal alterations. Liver glycogen decreased in ovulation season.Keywords: Rana dalmatina, female reproductive cycle, oocyte stages, liver, glycogen, Çanakkale.The present M. Sc. Thesis was supported by Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi BAP under the project no of 2006/27 and by TUBITAK TBAG under the project no of 106T463.ÇANAKKALE'DEKİ Rana dalmatina BONAPARTE, 1839 (AMPHIBIA, RANIDAE)'UN DİŞİ ÜREME ORGANLARINDAKİ HİSTOLOJİK İNCELEMELERDilek DAŞÖZETBu çalışmada Çanakkale, Eceabat, Behramlı Köyü civarındaki Rana dalmatina Bonaparte, 1839'un üreme döngüsünde meydana gelen mevsimsel değişimler histolojik yöntemler ile incelenmiştir. Bu amaçla Nisan 2006-Mart 2007 tarihleri arasında çalışma alanından toplanan 17 dişi bireyin boy ve ağırlıkları tespit edildikten sonra hayvanlardan ovaryum, ovidukt, karaciğer ve yağ cisimciği organları çıkartılarak ağırlıkları alınmıştır. Mevsimsel olarak bu organ ağırlıklarında meydana gelen değişiklikler ortalama ve standart hata olarak olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca previtellogenik, vitellogenik ve postvitellogenik oosit sayıları belirlenerek elde edilen veriler de ortalama ve standart hata olarak değerlendirilmiştir.Rana dalmatina dişi bireylerinin üreme organlarında mevsime bağlı olarak meydana gelen değişimler, ovaryum ve ovidukttun histolojik olarak incelenmesiyle ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ovaryumdan alınan 5 mikrometre kalınlığındaki kesitlerde alcian blue ile oositlerin kortikal granülleri, mallory trikrom ile vitellin zar ve vitellus platelletleri boyanarak oosit tipleri tanımlanmıştır. Ovidukttan alınan 5 mikrometre kalınlığındaki kesitlerde ise hematoksilen-eosin boyama yapılarak organın yapısında meydana gelen değişimler ortaya konulmuştur. Bunun yanı sıra karaciğerin üreme aktivitesindeki işlevini belirlemek amacıyla Best'in yöntemiyle glikojen yoğunluğu tespit edilmiştir.Sonuç olarak, ovaryum ve ovidukt sonbahar mevsiminde senkronize değişiklik göstermiştir. Sonbahar mevsiminde ovaryum somatik indeksi (ortalama 1,26) ve ovidukt somatik indeksi maksimum olarak (ortalama 4,46) belirlenmiştir. Yağ cisimciği somatik indeksi yaz mevsiminde maksimumken (ortalama 1,04), sonbahar mevsiminde minimuma düşmüştür (ortalama 0,08). Karaciğer somatik indeksi ise ilkbahar mevsiminde minimumken (ortalama 0,36), sonbahar mevsiminde maksimuma ulaşmıştır. Ovaryum kesitlerinde postvitellogenik ve vitellogenik oositler ilk defa sonbahar mevsiminde belirlenmiştir. İlkbahar mevsiminde ovulasyon sonrası foliküller ve atretik foliküller saptanmıştır. Ovidukt mukozasındaki bezlerin salgı granüllerinin mevsimsel farklılık göstermesi ovidukt histolojisindeki temel mevsimsel değişiklik olarak tesbit edilmiştir. Karaciğerde glikojen yoğunluğu yumurta bırakma mevsiminde düşmüştür.Anahtar Kelimeler: Rana dalmatina, dişi üreme döngüsü, oosit evreleri, karaciğer, glikojen, Çanakkale.Hazırlanan bu Yüksek Lisans tezi Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi BAP tarafından 2006/27no'lu projeden ve TUBİTAK TBAG tarafından 106T463-TBAG-HD/197 no'lu Hızlı Destek projesinden desteklenmiştir.THE HISTOLOGICAL INVESTIGATION OF FEMALE REPRODUCTIVE ORGANS OF Rana dalmatina BONAPARTE, 1839 (AMPHIBIA: RANIDAE) IN ÇANAKKALEDilek DASABSTRACTIn this study, seasonal alterations in the reproductive cycle of Rana dalmatina Bonaparte, 1839 was studied with histological investigations from April 2006- March 2007 in Behramlı village, Eceabat, Çanakkale. For this aim, ovary, oviduct, liver, fat body of 17 female individuals collected from studying area weighted after their lenght and weight were determined. Seasonal alterations were evaluated as mean and standart error in these organs. Also, previtellogenic, vitellogenic, postvitellogenic oocyte's number were determined according to egg counting in ovaries. Then, these data were analysed as mean and standart error.Seasonal variation in female R. dalmatina's reproductive organs were tried to carry out with histological investigations of ovary, oviduct. Oocyte types were characterized in the ovary sections at 5 ? micrometres with alcian blue dye staining cortical granule, mallory trichrome dye staining vitelline envelope and yolk platelets. Variation in the oviduct sectioned at 5 micrometres carried out with hematoxylin-eosin dye. Moreover, Glycogen was determined for examination of liver function in reproductive activity.Consequently, changes of the ovary followed these shown by the oviduct in autumn. In the season, ovary somatic index (mean 1,26) and oviduct somatik index (mean 4,46) were maksimum. Fat body somatic index was minumum (0,08) in autumn while maksimum (mean 1,04) in summer. Liver somatic index was minumum (mean 0,36) in spring while maksimum in autumn (mean 0,50). In autumn, at the first time, postvitellogenic and vitellogenic oocytes determined in ovary sections. Postovulatory follicle and atretic follicle were designated in spring. It was the essential changing in the oviduct's mucosa that secretory granules showed seasonal alterations. Liver glycogen decreased in ovulation season.Keywords: Rana dalmatina, female reproductive cycle, oocyte stages, liver, glycogen, Çanakkale.The present M. Sc. Thesis was supported by Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi BAP under the project no of 2006/27 and by TUBITAK TBAG under the project no of 106T463.

Abstract:
In this study, seasonal alterations in the reproductive cycle of Rana dalmatina Bonaparte, 1839 was studied with histological investigations from April 2006- March 2007 in Behramlı village, Eceabat, Çanakkale. For this aim, ovary, oviduct, liver, fat body of 17 female individuals collected from studying area weighted after their lenght and weight were determined. Seasonal alterations were evaluated as mean and standart error in these organs. Also, previtellogenic, vitellogenic, postvitellogenic oocyte?s number were determined according to egg counting in ovaries. Then, these data were analysed as mean and standart error.Seasonal variation in female R. dalmatina?s reproductive organs were tried to carry out with histological investigations of ovary, oviduct. Oocyte types were characterized in the ovary sections at 5 ? micrometres with alcian blue dye staining cortical granule, mallory trichrome dye staining vitelline envelope and yolk platelets. Variation in the oviduct sectioned at 5 micrometres carried out with hematoxylin-eosin dye. Moreover, Glycogen was determined for examination of liver function in reproductive activity.Consequently, changes of the ovary followed these shown by the oviduct in autumn. In the season, ovary somatic index (mean 1,26) and oviduct somatik index (mean 4,46) were maksimum. Fat body somatic index was minumum (0,08) in autumn while maksimum (mean 1,04) in summer. Liver somatic index was minumum (mean 0,36) in spring while maksimum in autumn (mean 0,50). In autumn, at the first time, postvitellogenic and vitellogenic oocytes determined in ovary sections. Postovulatory follicle and atretic follicle were designated in spring. It was the essential changing in the oviduct?s mucosa that secretory granules showed seasonal alterations. Liver glycogen decreased in ovulation season.Keywords: Rana dalmatina, female reproductive cycle, oocyte stages, liver, glycogen, Çanakkale.