Kentsel dönüşümün toplumsal hafızaya etkisi (Malatya örneği)
The effect of urban transformation on social memory (Malatya example)
Yazar: GÜLŞEN DURDU
Danışman: PROF. DR. ERSAN ERSOY
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Kentleşme = Urbanization ; Kentsel dönüşüm = Urban transformation ; Malatya = Malatya ; Mekansal değişim = Spatial change ; Toplumsal bellek = Social memory

Özet:
Bu çalışmada, kentsel dönüşümün toplumsal hafızada ne gibi değişimler meydana getirdiği Malatya ili örneği üzerinden araştırılmıştır. Yoğun şekilde gerçekleşen kentleşme süreçleriyle birlikte ortaya çıkan gecekondulaşma olgusu, kendine özgü bir kültürel ve toplumsal hayatı da beraberinde getirmiştir. Toplumsal bir çevre olarak gecekondulaşma, bireylerin alışkanlıklarını, tutumlarını ve değerlerini belirlediği gibi onların kimlik yapılarının şekillenmesine de tesir etmiştir. Gecekondu bölgelerinde göç ile gelen ve uzun yıllar boyunca buralarda yaşayan bireylerin bulundukları mekâna bir aidiyetlerinin oluşması söz konusudur. Kentin farklı alanlarında olduğu gibi gece kondu bölgelerinde de gerçekleşen gerek zorunlu ve gerekse isteğe bağlı mekânsal değişimler, insanların kimliğinde ve hafızasında önemli etkiler meydana getirmektedir.
Kentsel dönüşüm süreçlerinde insanın bireysel ve toplumsal değişimlerini tespit etmek üzere Malatya ilinde gerçekleştirdiğimiz bu çalışmada, nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Katılımcılardan veriler yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile toplanmıştır. Araştırmanın uygulamalı alanı olarak kentsel dönüşüm kapsamının genişliği de düşünüldüğünde TOKİ tarafından düzenlenen alanlar seçilmiştir. Malatya ilinde toplu konut projesine giren alanlardan; Beydağ Mahallesi, Yamaç Mahallesi, Fırat Mahallesi ve Yavuz Selim Mahallerinde araştırma uygulanmıştır. Bu alanlardaki dönüşümlerle birlikte bireylerin davranış kalıplarında ve zihin dünyalarında ne gibi değişmeler yaşandığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırma sonucunda kentsel dönüşümle birlikte, toplumsal hafıza başta olmak üzere, sosyal ilişkilerde, değerlerde, kimlikte ve aidiyet duygularında önemli değişmelerin yaşandığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Kent, Kentlileşme, Kentsel Dönüşüm, Toplumsal Hafıza

Abstract:
In the study, it was investigated what kind of changes the urban transformation realized in Malatya province brought about in social memory. Intensive urbanization and urbanization brought along slums. The formation of slums and the individuals who settle there bring their culture and habits with it. It is, of course, normal for individuals who have migrated and have lived in a place for many years to belong to their place. To what extent these transformations in urban spaces have been made in consideration of regional needs, answers are sought to these questions.
The study was reached to the participants using the qualitative research method. A semi-structured interview was held. In the interview with 30 participants, the participant population was tried to be limited by paying attention to the fact that the participants borrowed their houses in return for their houses. Considering the width of the urban transformation area, the areas realized by TOKI were selected. Among the areas included in the mass housing project in the province of Malatya; Beydağı neighborhood, Yamaç neighborhood, Fırat neighborhood and Yavuz Selim neighborhood were selected. It is aimed to obtain a general interpretation with the method of induction by using the data obtained through observation and interview, what kind of transformations have been experienced in the behavioral patterns and mental worlds of individuals who have resided in these fields for many years.
If we talk about the findings obtained from the observations and interviews, it has been stated what kind of transformations the urban transformation has experienced in the memory world of people. The transformation in the space has also created a change in behavior patterns. Problems experienced in adapting to urban life cause problems in individuals' sense of belonging. It has been observed that individuals who do not have a sense of belonging become alienated from the place. Urban transformation has created many differences.

Keywords: City, Urbanization, Urban Transformation, Social Memory