Türk hukukunda müşterek velayet sorunu
The joint custody problem in Turkish law
Yazar: ZÜMRÜT ENERGİN
Danışman: PROF. DR. BAHATTİN BAHADIR ERDEM
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Birlikte velayet = Joint guardianship ; Medeni hukuk = Civil law ; Tenfiz = Enforcement ; Türk Medeni Kanunu = Turkish Civil Code ; Türk hukuku = Turkish law ; Türk medeni hukuku = Turkish civil law ; Velayet = Custody ; Özel hukuk = Private law

Özet:
Çalışmamızda, ortak hayata son verilmesi ile velayet hakkının eşler tarafından müştereken kullanılmasının mümkün olup olmadığı Türk Medeni Kanunundaki düzenlemeler, doktrindeki yaklaşım ve yargı kararlarındaki bakış bağlamında değerlendirilmiştir. Bu kapsamda, öncelikle toplum yapısının değişmesi, kadın-erkek eşitliğine yönelik çalışmaların yapılması ve çocuk haklarına verilen önemim artması gibi etkenler çerçevesinde velayet kavramına yüklenen anlamın ve algının zaman içerisindeki dönüşümünden bahsedilerek velayet kavramının hukuki niteliği ve özelliklerine yer verilmiştir.  Çalışmanın devamında, ulusal ve uluslararası hukuk metinlerinde velayet hakkına ilişkin düzenlemeler incelenerek Türk Medeni Kanunun 336/3. maddesinin lafzı itibariyle açık olup olmadığı, emredici nitelik taşıyıp taşımadığı ve yerinde bir düzenleme olup olmadığının tartışması yapılmıştır. Doktrinde uzun zamandır tartışmalı olan müşterek velayet kurumunun, özellikle Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine Ek 7 Nolu Protokolün onaylanması ile daha da tartışılır hale gelmesi nedeniyle Avrupa İnsan Hakları mahkemesinin müşterek velayet konusundaki yaklaşımına da ayrıca yer verilmiştir. Yine, yabancı mahkemeler tarafından verilen müşterek velayet kararlarının Türkiye'de tenfizi incelenmiştir. Bu kapsamda MÖHUK'da ve milletlerarası sözleşmelerde öngörülen tanıma ve tenfiz usulüne yer verilerek daha çok velayete ilişkin hususlar üzerinde durulmuştur.     

Anahtar Kelimeler: Velayet Hakkı, Müşterek Velayet, Çocuğun Üstün Menfaati, Kamu Düzeni, Tanıma, Tenfiz.

Abstract:
In this study, it is evaluated whether the custody right can be jointly used by the spouses after the termination of the common life in the context of the regulations in the Turkish Civil Code, the approach in the doctrine and the perspective in the judicial decisions. Within this scope, first of all, the legal nature and characteristics of the concept of custody were mentioned by referring the transformation of meaning and perception in custody concept within the framework of factors such as change of the social structure, conducting studies on equality between men and women and increasing the importance given to children's rights. In the course of this study, the regulations on custody rights in national and international legal texts were examined and it was discussed whether the wording of Article 336/3 of the Turkish Civil Code is clear, whether this provision is mandatory and appropriate. The question of the joint custody, which has long been discussed in doctrine has become a highly controversial topic with the adoption of Protocol No. 7 to the European Convention on Human Rights. Thus, the approach of the European Court of Human Rights' to joint custody has also been emphasized. This study examines the enforcement of foreign court judgments regarding custody issues. Besides, the enforcement of foreign court judgments in Turkey regarding joint custody was examined. In this regard, the procedures envisaged under International Private and Civil Procedure Law and international conventions have been stated, custody related issues have been emphasized.

Keywords: Custody, Joint Custody, The Best Interests of the Child, Public Policy, Recognition, Enforcement.