Prens Sabahaddin ve Ziya Gökalp'in eğitim görüşlerinin karşılıklı olarak incelenmesi
Comperative analysis of Ziya Gökalp's and Prince Sabahaddin's views on education
Yazar: EMİNE ÖZTÜRK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞAKİR BERBER
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Felsefe Grubu Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Eğitim = Education ; Eğitim düşüncesi = Education thought ; Eğitim sistemi = Education system ; Gökalp, Ziya = Gökalp, Ziya ; Prens Sabahaddin = Prens Sabahaddin

Özet:
Prens Sabahaddin ve Ziya Gökalp, 19. yüzyılın sonu ve 20. yüzyılın başında yaşamış iki düşünce adamıdır. Prens Sabahaddin, Anglo-Sakson tipi bireyci eğitimi savunurken, Ziya Gökalp gücünü millî kültürden alan çağdaş bir eğitimi savunmaktadır. Bu çalışmada Prens Sabahaddin ve Ziya Gökalp'in, eğitim görüşleri ayrı ayrı ele alınmış ve sonrasında çeşitli açılardan karşılaştırılmıştır.Çalışmanın birinci bölümünde; araştırmanın amacı, önemi, sınırlılıkları, konuyla ilgili daha önce yapılmış çalışmalar ve araştırmanın yöntemi açıklanmıştır.İkinci bölümde; Prens Sabahaddin ve Ziya Gökalp'in yaşam öyküleri, yaşamış oldukları tarihsel dönem, ideolojik görüşleri ve eserleri açıklanmıştır.Üçüncü bölümde; Prens Sabahaddin'in ilm-i içtimâ, adem-i merkeziyet, toplumsal yapı ve toplumsal yapının entelektüel birikim, eğitim ve dinle ilişkisine dair görüşleri açıklanırken; Ziya Gökalp'in hars-medeniyet dikatomisi ve çağdaşlaşma, millet ve millî mefkûre, dil, din, ahlâk, millî dayanışma, aile ve kadın, sanat ve estetik ile iktisat görüşleri, varsa eğitimle bağlantısı kurularak açıklanmıştır.Dördüncü bölümde Prens Sabahaddin ve Ziya Gökalp'in eğitim görüşleri incelenmiştir. Prens Sabahaddin'in Osmanlı eğitim sisteminin içinde bulunduğu durumla ilgili tespitleri, eleştirileri ve getirdiği çözüm önerileri üzerinde durulurken; Ziya Gökalp'in millî eğitim, eğitim-öğretim, yaygın-örgün eğitim kavramları ve öğretim kademeleriyle ilgili görüşleri açıklanmıştır.Beşinci bölüm, Prens Sabahaddin ve Ziya Gökalp'in eğitim görüşlerinin benzerlikleri ve farklılıkları açısından karşılaştırıldığı bölümdür.Çalışmanın sonunda ise, her iki düşünürün de idealize ettiği toplum yapısına varılabilmesi için ortaya koyduğu farklı eğitim modelleri değerlendirilmiş ve araştırmadan çıkarılan genel sonuçlar açıklanmıştır.Anahtar Kelimeler: İlm-i İçtimâ, Sosyoloji, Toplumsal Yapı, Adem-i Merkeziyet, Teşebbüs-i Şahsî, Bireyci Eğitim, Hars ve Medeniyet, Eğitim ve Öğretim, Yaygın ve Örgün Öğretim, Millî Eğitim.

Abstract:
Prince Sabahaddin and Ziya Gokalp are two thinkers who lived during the end of 19th century and the beginning of the 20th century. While Prince Sabahaddin defended Anglo-Saxon type of individualist education, Ziya Gokalp defended a modern way of education that has its power from the national culture. In this research, the views of Prince Sabahaddin and Ziya Gokalp on education are handled separately, and then compared from different aspects.In the first part of the research; the aim of the study, its importance, limits, the previous studies on the same topic, and the methodology of the research are explained.In the second part; the biographies of Prince Sabahaddin and Ziya Gokalp, the historical period they lived in, their ideological views and their achievements are explained.In the third part; Prince Sabahaddin?s views on social science, decentralization, social structure and its relationship with intellectual capacity, education and relicion are being explored; whereas Ziya Gokalp?s views on culture-civilization dichotomy and modernization, nation and national ideal, language, religion, ethics, national solidarity, family and woman, art, aesthetics, and economics are explained, if possible by giving their relations to education.In the fourth part, the views of Prince Sabahaddin and Ziya Gokalp on education are explored. Observations by Prince Sabahaddin on the situation of the Ottoman education system, his criticisms on this matter, and suggestions for possible solutions are emphasized; while Ziya Gokalp?s ideas on national education, concepts of educational system, formal-informal education, and the levels of education are given.The fifth part is where the similarities and differences of the views of Prince Sabahaddin and Ziya Gokalp on education are compared.At the final part of the research, the different education models that are created by these two thinkers as a way to realize their ideal concepts of society are evaluated, and the general results derived from the research are explained.Key Words: Science Sociale, Sociology, Social Structure, Decentralization, Private Entirprice, Individualist Education, Culture and Civilization, Education and Training, Formal and Informal Education, National Education.