Canlı vericili karaciğer naklinde vericinin preoperatif radyolojik değerlendirmesinde hesaplanan karaciğer atenüasyon indeksinin yağlanma derecesi ile karşılaştırılması
Liver attenuation index versus degree of steatosis in living donor candidates
Yazar: AYŞEGÜL SAĞIR
Danışman: PROF. DR. HAKKI MUAMMER KARAKAŞ
İnönü Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Bilgisayarlı tomografi = Computed tomography ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver

Özet:
Bu çalışmada; CVKN verici adaylarında karaciğer yağlanma derecesinin değerlendirilmesinde BT incelemenin tanısal doğruluğu araştırıldı.Çalışma CVKN verici adayı olarak değerlendirilen 19-52 yaşları arasında 51 olgu üzerinde gerçekleştirildi (Ort: 34,2 yıl, SS: 10,2 yıl). Radyolojik değerlendirme ile elde edilen kontrastlı BT görüntüleri rehber olarak kullanılarak, kontrastsız BT kesitlerinde karaciğer ve dalakta ana vasküler yapılardan yoksun alanlara örneklem alanları yerleştirildi. Karaciğer için ölçülen HU değerlerinin ortalaması alınarak ortalama karaciğer atenüasyon (mean hepatic attenuation; MHA) değeri; dalaktan ölçülen HU değerlerinin ortalaması alınarak ortalama dalak atenuasyonu (mean splenic attenuation; MSA) hesaplandı. Belirtilen değerler kullanılarak MHA-MSA ve MHA/MSA parametreleri hesaplandı. İncelenen olgularda cerrahi sırasında çıkarılan greftten histopatolojik değerlendirme amacıyla "wedge" biyopsi alındı. Bulunan MHA ve LAI değerleri histopatolojik olarak elde edilen yağlanma derecesi ile karşılaştırılarak analiz edildi.Histopatolojik sonuçlara göre 51 verici adayının makrosteatoz derecesi %0 ile %8 arasında değişmekteydi (ortalama: %1,1, SS: 2). Olguların 7'sinde (%13,7) % 5 ve üzerinde, 12'sinde (%23,5) %2 ve üzerinde makrosteatoz saptandı. Histopatolojik değerlendirmede yağlanma saptanmayan 29 olgunun CVKN öncesi yapılan BT dansitometre analizlerine göre 27'sinde yağlanma derecesinin ? %5, 2'sinde ise yağlanma derecesinin %5-30 arasında olduğu bildirilmişti. Histopatolojik yağlanma yüzdesi ile en yüksek korelasyonu gösteren dyolojik rparametrenin LAI olduğu saptandı (p< 0,003). LAI kullanılarak < %2 ve < %5 yağlanma derecesini saptamada oluşturulan ROC eğrisi koordinatlarına göre kesme değeri her iki değer içinde 9,1 olarak bulundu. LAI değerleri x ve histopatolojik yağlanma dereceleri y olarak alınıp en küçük kareler yöntemi kullanılarak bu değerler arasındaki matematiksel ilişki ikinci dereceden polinom [ ve ] veya üstel fonksiyonlar [ ve ] ile ifade edildi.BT dansitometre karaciğer yağlanma derecesinin tahmininde kullanılan, girişimsel olmayan, kolay ve hızlı bir incelemedir. Karaciğerden ölçülen dansite değerleri birçok klinik durumdan etkilenmeyen dalak dansite değerleri ile birlikte değerlendirildiğinde yağlanma varlığını yüksek duyarlılık (%77) ve özgüllükle (%75) tahmin edilmektedir. Böylece CVKN verici adaylarında invazif bir yöntem olan perkütan karaciğer biyopsisi uygulamasından kaçınılabilmektedir.

Abstract:
The purpose of the study was to determine the diagnostic value of the CT densitometry in the quantification of hepatosteatosis.The study was performed on 51 living liver donors. They were between 19-52 of ages (32.4 years ± 10.2). Equally sized region of interests were placed on nonvascular areas of liver and spleen on native CT images using contrast enhanced CT images as vascular map. Mean hepatic attenuation (MHA) and mean splenic attenuation (MSA) were determined using ROI measurements. MHA-MSA and MHA/MSA were calculated as additional parameters. Wedge biopsies, obtained from actual grafts during the LDLT procedure were assesed histopathologically to determine the actual degree of hepatosteatosis. CT densitometric parameters were correlated with histopathological results.At histopathological analysis, the degree of macrovesicular hepatosteatosis were between 0% and 8% (mean, 1.1 ± 2%). Of them, 7 donors (13.7%) had a degree of macrovesicular steatosis of 5% or more, 12 donors (23.5%) had 2% or more. Of 29 normal donors with histopathological verification, CT densitometry predicted ? 5% hepatosteatosis in 27, and ? 2% hepatosteatosis in two subjects. LAI was significantly correlated to histopathological results. The cutoff value for LAI to determine the fatty infiltration of the liver was 9.1 for hepatosteatosis of < 2% and < 5%. The mathematical relationships between LAI (x) and degree of histopathological hepatosteatosis (y) was calculated using least-squares methods that gave a quadratic polynom [ and ] and an exponential function [ and ].The CT densitometry is a fast robused noninvasive technique in the assesment of the macrovesicular hepatosteatosis. When used in conjuction with the clinically stable reference measurements of splenic parenchyma, the density measurements of liver parenchyma correctly predict the presence of fatty infiltration with significant sensitivity (77%) and specficity (75%). This technique which is highly refined during the course of our liver transplantation program help to prevent the highly invasive percutenous liver biopsy.