Mesleki olarak polisiklik aromatik hidrokarbonlara maruz kalan bireylerde metabolitlerin idrarda belirlenmesi
Determination of polycyclic aromatic hydrocarbons metabolites in urine of occupationally exposed individuals
Yazar: NESRİN İÇLİ
Danışman: DOÇ. DR. ZELİHA KAYAALTI
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Disiplinlerarası Adli Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Adli tıp = Forensic medicine ; Benzo(a)piren = Benzo(a)pyrene ; Kromatografi-yüksek basınçlı-sıvı = Chromatography-high pressure-liquid ; Metabolitler = Metabolites ; Polisiklik aromatik hidrokarbonlar = Policyclic aromatic hydrocarbons ; İdrar = Urine ; İdrar tahlili = Urinalysis

Özet:
PAH'lar maruz bireylerdeki indükleyici kromozomal etkileriyle genotoksik
karsinojenlerdir. Bu çalışmada; Mesleki olarak Polisiklik Aromatik Hidrokarbonlara
(PAH) maruz kalan kok fırını işçilerinin idrarlarında, maruziyet seviyesinin bir
göstergesi olarak üriner PAH metabolitleri olan 1-hidroksipiren, 3-hidroksibenzo[a]piren
ile 9- hidroksifenantren düzeyleri belirlenmiştir. Analizler valide edilen HPLC-FLD
metodu ile yapılmıştır. 9-OHPHE, 1-OHP ve 3-OHBAP için LOD ve ve LOQ değerleri
sırasıyla 0,0077; 0,0033; 0,0031 ve 0,0255; 0,0109; 0,0103 ng/ml idrar olarak tespit
edilmiştir.
Ortalama 1-OHP ve 9-OHPHE değerleri işçilerde sırasıyla 1,26; 3,68 μmol/mol
kreatinin ve kontrol grubunda sırasıyla 0,04; 0,06 μmol/mol kreatinin olarak tespit
edimiştir. Kontrol grubunda 3-OHBAP hiç tespit edilemezken işçi grubunda ortalama
0,007 μmol/mol kreatinin olarak bulunmuştur.
İşçi grubunda sigara içim miktarı ile 1-OHP düzeyleri arasında korelasyon tespit
edilmiştir (r = 0,550 ve p = 0,04). 9-OHPHE ile 1-OHP düzeyleri arasında (r = 0,520 ve
p = 0,0001) ve 9-OHPHE ile 3-OHBAP arasında (r = 0,587 ve p = 0, 017) pozitif
korelasyon bulunmuştur.
Kontrol grubunda kömür ateşinde ya da ızgarada pişmiş gıda tüketim sıklığı ile sırasıyla
1-OHP ve 9-OHPHE düzeyleri arasında pozitif korelasyon bulunmuştur(1-OHP için r =
0,548 ve p = 0,0001 ; 9-OHPHE için r = 0,400 ve p = 0,004).

Key Words: PAH, 1-hydroxypyrene, 3-hydroxybenzo[a]pyrene, 9-hydroxyphenanthrene, HPLC

Abstract:
PAHs are because of inducing chromosomal effects in individuals exposed to PAHs,
genotoxic carcinogens. In this study; as a marker urinary PAH metabolites exposure
level, 1-hydroxypyrene, 3-hydroxybenzo [a] pyrene and 9 - hydroxyphenantrene levels
were determined in occupationaly exposed coke oven worker's urine. Validated assay
method was performed by HPLC-FLD. For 1-OHP, 9-OHPHE and 3-OHBAP LOD and
LOQ values were determined as 0.0077; 0.0033; 0.0031 and 0.0255; 0.0109; 0.0103 ng /
mL urine, respectively.
Average values of 1-OHP and 9-OHPHE, were measured respectively; 1.26; 3.68 μmol /
mol creatinine in workers and in control groups 0.04; 0.06 μmol / mol creatinine.
Although, 3-OHBAP was not determined in control group but it was measured 0,007
μmol / mol creatinine in the working group.
Correlation between the amount of smoking with 1-OHP levels in the group of smoking
workers were determined (r = 0.550 and p = 0.04). 9-OHPHE and 1-OHP levels (r =
0.520 and p = 0.0001); 9-OHPHE and 3-OHBAP (r = 0.587 and p = 0, 017) were
positively correlated.
In the control group, coal-fired or grilled food frequency with 1-OHP, and 9-OHPHE
levels of positive correlation was found (1-OHP, r = 0.548 and p = 0.0001; 9-OHPHE
for r = 0.400 and p = 0.004).

Anahtar Sözcükler: PAH, 1-hidroksipiren, 3-hidroksibenzo[a]piren, 9-hidroksifenantren, HPLC