Pediatrik diabetes mellitus tanılı hastalarda akciğer fonksiyonları ile d vitamini seviyeleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
The relationship between lung function tests and vitamin d levels of the patients with diagnosis of pediatric diabetes mellitus
Yazar: MELTEM KIVILCIM
Danışman: PROF. DR. AHMET AYDIN
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Komplians = Compliance ; Vitamin D = Vitamin D

Özet:
6.ÖZETDiabetes mellitus birçok organ ve sistemi etkileyen bir sendromdur. Diabetes mellitusun bazal membran kalınlaşmasına, akciğer elastisitesinde azalmaya ve nöropatiye neden olarak akciğer fonksiyonlarını kısmen etkilediğine dair çalışmalar bulunmaktadır.D vitamininin optimal sağlık için gerekli olduğu, birçok hastalığın gelişmesini engellediği veya bulguların hafiflemesine neden olduğu bildirilmektedir. Akciger de D vitamini seviyesinden etkilenen onemli organlardan biridir. Patogenezde ise değişik sitokinler, hücresel elemanlar, oksidatif stres, proteaz / antiproteaz seviyeleri ile ilişkisi açıklanmaktadır.Bu araştırmada amaç; Diabetes mellitus tanılı çocuklarda solunum fonksiyonlarının belirlenmesi ve test bileşenlerinin D vitamini seviyesi ile ilişkisinin değerlendirilmesidir. 01 Ocak 2012 - 29 Şubat 2012 tarihleri arasında kliniğimize başvuran 6-18 yaş aralığında 82 diabetes mellitus hastası ile 26 sağlıklı kontrol çalışmaya alındı. Çalışma grubu D vitamini düzeyi yeterli (> 40 ng/ml) ve yetersiz (< 40 ng/ml) olan iki alt gruptan oluşmaktaydı. Hastalarin boy, tartı, bel çevresi olçümleri alındı ve vücut kitle indeksi hesaplandı. Hastalarda son bir ay içinde bakılan serum 25(OH)D vitamini seviyeleri yeterlilik düzeyine göre sınıflandırılıp, akciğer fonksiyon testi ile solunum fonksiyonları değerlendirildi.DM ve kontrol gruplarının ortalama VKİ değerleri arasında fark saptanmazken ilginç olarak persentil dağılımlarına bakıldığında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlendi (p=0,001). DM hastalarının % 76,8'i (n=63) normal aralıkta iken, kontrol grubunda bu oran % 38,5 (n=10) olarak saptandı. Çalışma hastalarının ortalama serum D vitamini düzeyi 49,47 ± 35,96 ng/ml idi. Hastaların 5'inde (% 6,1) ağır düzeyde, 13'ünde (% 15,9) marjinal düzeyde, 23'ünde (% 28) gizli D vitamini yetersizliği saptandı. Hastaların ortalama HbA1c değeri 8,66 ± 2,15 bulundu, bunların 44'ü (% 54,3) iyi, 26'sı (% 32,1) orta, 11'i (% 13,6) kötü kontrollü idi. D vitamini düzeyi yeterli olan grubun ortalama HbA1c değeri yetersiz olan gruba göre düşük bulundu (p=0,033). SFT bileşenleri karşılaştırıldığında DM grubunda FEV1 ortalaması kontrole göre düşük bulundu (p=0,008). Yine DM grubunda FVC ortalaması kontrole göre düşük saptandı fakat istatistiksel anlamlılık açısından sınırda kaldı (0=0,053). FEV1/FVC değerleri arasında fark bulunmadı (p=0,585). Çalışmamızda D-Vitamini düzeyi yeterli ve yetersiz gruplar arasında yaş (p=0,717) ve cinsiyet (p=0,825), tanı süresi (p=0,570), VKİ (p=0,716), bel çevresi (p=0,742) ve yıllık geçirilen ÜSYE sayıları (p=0,078) bakımından fark yoktu. D vitamini düzeyi yeterli olan grubunun ortalama FEV1/FVC (p=0,013) ve MEF 25-75 (p=0,019) değerleri yetersiz olan gruba göre yüksek bulundu. Gruplarının ortalama FEV1, FVC, PEF değerleri arasında ise fark yoktu.Sonuç olarak bu çalışmada solunum fonksiyon testi bileşenlerinin diyabet hastalarında sağlıklı kontrole göre daha kötü olduğu gösterilmiştir. Diyabetliler içinde ise D vitamini düzeyi yeterli olan grubun solunum fonksiyonlarının yetersiz olana göre daha iyi olduğu saptanmıştır. Ayrıca diyabet hastalarında D vitamini takviyesinin glisemik kontrol üzerinde de olumlu etkisi olduğu gösterilmiştir.Anahtar kelimeler: D vitamini, Diabetes mellitus, Solunum fonksiyon testi6.ÖZETDiabetes mellitus birçok organ ve sistemi etkileyen bir sendromdur. Diabetes mellitusun bazal membran kalınlaşmasına, akciğer elastisitesinde azalmaya ve nöropatiye neden olarak akciğer fonksiyonlarını kısmen etkilediğine dair çalışmalar bulunmaktadır.D vitamininin optimal sağlık için gerekli olduğu, birçok hastalığın gelişmesini engellediği veya bulguların hafiflemesine neden olduğu bildirilmektedir. Akciger de D vitamini seviyesinden etkilenen onemli organlardan biridir. Patogenezde ise değişik sitokinler, hücresel elemanlar, oksidatif stres, proteaz / antiproteaz seviyeleri ile ilişkisi açıklanmaktadır.Bu araştırmada amaç; Diabetes mellitus tanılı çocuklarda solunum fonksiyonlarının belirlenmesi ve test bileşenlerinin D vitamini seviyesi ile ilişkisinin değerlendirilmesidir. 01 Ocak 2012 - 29 Şubat 2012 tarihleri arasında kliniğimize başvuran 6-18 yaş aralığında 82 diabetes mellitus hastası ile 26 sağlıklı kontrol çalışmaya alındı. Çalışma grubu D vitamini düzeyi yeterli (> 40 ng/ml) ve yetersiz (< 40 ng/ml) olan iki alt gruptan oluşmaktaydı. Hastalarin boy, tartı, bel çevresi olçümleri alındı ve vücut kitle indeksi hesaplandı. Hastalarda son bir ay içinde bakılan serum 25(OH)D vitamini seviyeleri yeterlilik düzeyine göre sınıflandırılıp, akciğer fonksiyon testi ile solunum fonksiyonları değerlendirildi.DM ve kontrol gruplarının ortalama VKİ değerleri arasında fark saptanmazken ilginç olarak persentil dağılımlarına bakıldığında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlendi (p=0,001). DM hastalarının % 76,8'i (n=63) normal aralıkta iken, kontrol grubunda bu oran % 38,5 (n=10) olarak saptandı. Çalışma hastalarının ortalama serum D vitamini düzeyi 49,47 ± 35,96 ng/ml idi. Hastaların 5'inde (% 6,1) ağır düzeyde, 13'ünde (% 15,9) marjinal düzeyde, 23'ünde (% 28) gizli D vitamini yetersizliği saptandı. Hastaların ortalama HbA1c değeri 8,66 ± 2,15 bulundu, bunların 44'ü (% 54,3) iyi, 26'sı (% 32,1) orta, 11'i (% 13,6) kötü kontrollü idi. D vitamini düzeyi yeterli olan grubun ortalama HbA1c değeri yetersiz olan gruba göre düşük bulundu (p=0,033). SFT bileşenleri karşılaştırıldığında DM grubunda FEV1 ortalaması kontrole göre düşük bulundu (p=0,008). Yine DM grubunda FVC ortalaması kontrole göre düşük saptandı fakat istatistiksel anlamlılık açısından sınırda kaldı (0=0,053). FEV1/FVC değerleri arasında fark bulunmadı (p=0,585). Çalışmamızda D-Vitamini düzeyi yeterli ve yetersiz gruplar arasında yaş (p=0,717) ve cinsiyet (p=0,825), tanı süresi (p=0,570), VKİ (p=0,716), bel çevresi (p=0,742) ve yıllık geçirilen ÜSYE sayıları (p=0,078) bakımından fark yoktu. D vitamini düzeyi yeterli olan grubunun ortalama FEV1/FVC (p=0,013) ve MEF 25-75 (p=0,019) değerleri yetersiz olan gruba göre yüksek bulundu. Gruplarının ortalama FEV1, FVC, PEF değerleri arasında ise fark yoktu.Sonuç olarak bu çalışmada solunum fonksiyon testi bileşenlerinin diyabet hastalarında sağlıklı kontrole göre daha kötü olduğu gösterilmiştir. Diyabetliler içinde ise D vitamini düzeyi yeterli olan grubun solunum fonksiyonlarının yetersiz olana göre daha iyi olduğu saptanmıştır. Ayrıca diyabet hastalarında D vitamini takviyesinin glisemik kontrol üzerinde de olumlu etkisi olduğu gösterilmiştir.Anahtar kelimeler: D vitamini, Diabetes mellitus, Solunum fonksiyon testi

Abstract:
7.SUMMARYDiabetes mellitus is a syndrome that affects many organs and systems. Several studies showed that diabetes mellitus partially affects lung functions due to basal membrane thickening, reduction of lung elasticity and neuropathy.Vitamin D has been reported to be required for optimum health, preventing most of the diseases and alleviating the symptoms. Lung is one of the important tissues that is affected by level of vitamin D. Its association with various cytokines, cellular components, oxidative stress, protease / antiprotease levels accounted for pathogenesis.This study aims to determine respiratory functions and evaluate the relationship between test components and vitamin D levels in children with diabetes mellitus. 82 patients with diabetes mellitus and 26 healthy controls aged between of 6-18 years old who admitted to our clinic between 1 January, 2012 - 29 February, 2012 were involved in the study. Study group was allocated two subgroups according to sufficient (> 40 ng/ml) and insufficient vitamin D levels (< 40 ng/ml). Height, weight, waist circumference were measured and Body Mass Index (BMI) were calculated. Serum 25(OH)D levels of patients in the last month were classified with respect to sufficiency levels and respiratory functions assessed with lung function test.There was no difference between DM and control groups considering mean BMI values. Interestingly, according to percentile distribution statistically significant difference was observed (p=0,001). While % 76,8 (n=63) of DM patients were in normal range this ratio in control group was % 38,5 (n=10). Mean serum vitamin D levels of the patients was 49,47 ± 35,96 ng/ml. Five patients (% 6,1) had severe, 13 patients (% 15,9) had marginal and 23 patients (% 28) had subtle vitamin D insufficiency. Mean HbA1c value was determined as 8,66 ± 2,15. Forty four of these (% 54,3) was good, 26 of these (% 32,1) was midst, 11 of these (% 13,6) was bad controlled. Mean HbA1c value was lower in the sufficient vitamin D group compared to insufficient vitamin D group (p=0,033). Comparasion of the lung function components revealed that mean FEV1 was lower in the DM group (p=0,008). Mean FVC was also lower in DM patients, but considered as borderline statistically significant (0=0,053). There was no difference between FEV1/FVC values (p=0,585). In our study we did not find any difference between sufficient and insufficient vitamin D groups according to age (p=0,717), gender (p=0,825), time of diagnosis (p=0,570), BMI (p=0,716), waist circumference (p=0,742) and number of upper respiratory tract infections yearly (p=0,078). Mean FEV1/FVC (p=0,013) and MEF 25-75 (p=0,019) values were higher in the sufficient group compared to insufficient vitamin D group. No difference was found in FEV1, FVC, PEF values between two groups.Finally, this study showed that respiratory function test components were worse in DM patients compared to healthy controls. Respiratory function of sufficient vitamin D group was better than insufficient vitamin D group. Furthermore, it was indicated that vitamin D supplementation has favorable influence on glisemic control in DM patients.Key words: Vitamin D, Diabetes mellitus, Lung function test