V-notes histerektomi, vajinal histerektomi vetotal laparoskopik histerektomi operasyonlarının retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective comparison of V-notes hysterectomy, total laparoscopic hysterectomy and vaginal hysterectomy operations
Yazar: FATMANUR MOLLAHÜSEYİNOĞLU
Danışman: DOÇ. AYŞE ZEHRA ÖZDEMİR
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Histerektomi = Hysterectomy ; Histerektomi-vaginal = Hysterectomy-vaginal ; Laparoskopi = Laparoscopy ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
Amaç: Histerektomi, jinekolojik cerrahide önemi büyük olan bir operasyondur. 
Günümüzde histerektomi, abdominal yolla ve minimal invaziv tekniklerle ( 
laparoskopik, vajinal , v-NOTES, robotik ) yapılabilmektedir. Histerektomi 
yönteminin belirlenmesinde hastanın kliniği, anatomisi, histerektomi endikasyonu, 
cerrahın tecrübesi, histerektomi yapılacak merkezin donanımı belirleyici olmaktadır. 
Literatürde yapılan çalışmalarda vajinal yolun hasta konforu açısından daha sık 
seçilmesi gerektiği düşünülse de histerektomi tekniklerinin birbirlerine göre 
avantajları ve dezavantajları bulunmaktadır. 
Çalışmamızda yeni bir yöntem olan v-NOTES histerektomi ile vajinal histerektomi ve 
laparoskopik histerektominin retrospektif karşılaştırılması amaçlanmıştır. 
Hastalar ve Yöntem: Çalışmaya 1 Ocak 2021 tarihi ile 1 Aralık 2022 tarihleri 
arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum 
kliniğimizde yapılan benign endikasyonlu 186 histerektomi vakası dahil edilmiştir. Bu 
tarih aralığında yapılan tüm v-NOTES histerektomi operasyonları çalışmaya dahil 
edilirken hasta seçiminde bias olmaması açısından son 62 vajinal histerektomi ve son 
62 laparoskopik histerektomi operasyonu çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmamız, 
retrospektif ve tek merkezli bir çalışmadır. Operasyonlar eşit sayıda çalışmaya dahil 
edilmiştir. Bu üç histerektomi tekniğinin endikasyonları, ağrı skorları , pariteleri, 
postoperatif taburculuk süreleri ,operasyon süreleri, hastaların yaşları, vücut kitle 
indeksleri, preoperatif ve postoperatif hemoglobin farkları, intraoperatif veya 
postoperatif komplikasyon olup olmaması , hastaların geçirilmiş sezaryen öyküsü 
ve/veya pelvik cerrahi öyküsünün bulunup bulunmayışı, operasyonlarda ooferektomi 
ve salpenjektomi oranları , ek cerrahi ihtiyacı ,ek cerrahi prosedür uygulanıp 
uygulanmayışı ve uterus ağırlıklarına göre üç cerrahi teknik karşılaştırmalı olarak 
değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Üç cerrahi teknik karşılaştırıldığında en az hemoglobin düşüşü v-NOTES 
histerektomi grubunda bulunmuştur ve v-NOTES histerektomideki ortalama 
hemoglobin farkı vajinal histerektomiden (VH) anlamlı olarak düşük 
bulunmuştur(p:0,009<0,05). Operasyon süresinde ise ortalama en uzun süre v-NOTES 
histerektomi grubundadır ve vajinal histerektomi grubunun operasyon süresi, V-NOTES histerektomi grubuna göre anlamlı olarak daha kısa sürmüştür (p:0,005<0,05) 
. Taburculuk süreleri karşılaştırıldığında, v-NOTES histerektomi grubunun anlamlı 
olarak laparoskopik histerektomi grubuna göre daha kısa sürede taburcu edildiği 
görülmüştür (p:0,022<0,05), vajinal histerektomi grubu ile ise aralarında anlamlı fark 
izlenmemiştir(p: 1,00>0,05). Çalışmamıza katılan hastaların yaş ortalamaları 
değerlendirildiğinde vajinal histerektomi yapılan grubun yaş ortalamasının en yüksek 
olduğu ve v-NOTES histerektomi ve laparoskopik histerektomi grubu ile aralarında 
anlamlı bir fark olduğu gözlenmiştir (p:0,01<0,05). Hastaların vücut kitle indeksleri 
karşılaştırıldığında ise ortalama vücut kitle indeki en yüksek v-NOTES histerektomi 
grubunda bulunmuş ve laparoskopik histerektomi ile aralarında anlamlı bir fark 
izlenmiştir(p:0,005<0,05) .Endikasyonlar değerlendirildiğinde ise laparoskopik 
histerektomi ve v-NOTES histerektomi grubunda en sık endikasyonu anormal uterin 
kanama oluştururken, vajinal histerektomi grubunun en sık endikasyonu pelvik organ 
prolabsusuydu. Bu üç cerrahi tekniğin postoperatif 6. Saat ağrı skoru 
karşılaştırıldığında 1,53 ile en düşük ağrı skoru v-NOTES histerektomi grubundaydı 
ve üç cerrahi teknik karşılaştırıldığında ağrı skoru açısından aralarında anlamlı bir 
farklılık vardı (p:0,01<0,05). Uterus ağırlıkları karşılaştırıldığında ise üç cerrahi teknik 
arasında anlamlı bir fark görülmemiştir ( p:0,426>0,05). Pelvik cerrahi öyküsü ve 
sezaryen öyküsü v-NOTES histerektomi grubunda vajinal histerektomi grubuna göre 
daha fazlaydı. Aynı zamanda ooferektomi ve salpenjektomi oranlarına bakıldığında da 
v-NOTES histerektomi grubunda vajinal histerektomi grubuna göre daha fazla 
izlenmiştir. Laparaskopik histerektomi grubunda ise en yüksektir. Hastaların pariteleri 
değerlendirildiğinde ise üç grup arasında anlamlı bir fark izlenmemiştir 
(p:1,139>0,05). İntraoperatif komplikasyonlar değerlendirildiğinde 1 v-NOTES 
histerektomi ve 2 vajinal histerektomi operasyonunda mesane perforasyonu 
gözlenmiş, 1 vajinal histerektomi operasyonunda ise kanama gözlenmiştir. 
Postoperatif komplikasyon üç grup için de olmamıştır. V-NOTES histerektomi 
grubunda 3 hastada, vajinal histerektomi grubunda 1 hastada ek cerrahi ihtiyacı 
olmuştur. Laparoskopik histerektomi grubunda ise ek cerrahi ihtiyacı gözlenmemiştir.
Bu üç cerrahi teknikte kullanılan ek cerrahi prosedürler değerlendirildiğinde en fazla 
ek cerrahi prosedür uygulanan operasyon vajinal histerektomi grubu, en az ek cerrahi 
prosedür uygulanan operasyon ise laparoskopik histerektomi grubudur. Üç cerrahi teknik karşılaştırmalı olarak değerlendirildiğinde ise ek cerrahi prosedür açısından 
cerrahi teknikler arasında anlamlı fark izlenmiştir ( p:0,01<0,05 ). Maliyetler 
değerlendirildiğinde vajinal histerektomi grubu en az maliyetli operasyon olup vNOTES histerektomi ve laparoskopik histerektomiye göre anlamlı olarak daha düşük 
maliyetlidir ( p:0,003<0,05, p:0,01<0,05).v-NOTES histerektomi ile laparoskopik 
histerektomi grubu maliyet açısından karşılaştırıldığında ise ;v-NOTES histerektomi 
grubu laparoskopik histerektomi grubuna göre anlamlı olarak daha düşük maliyetlidir 
(p:0,01<0,05 ).
Sonuç: Üç cerrahi teknik karşılaştırıldığında; v-NOTES histerektomi grubu 
preoparatif ve postoperatif hemoglobin farkı en düşük operasyon olup, en düşük 
taburculuk süresi ve en düşük postoperatif 6. saat ağrı skoru bu cerrahi teknikte 
bulunmuştur. Çalışmamızdaki sonuçlara göre adnekslere ulaşımda v-NOTES 
histerektomi grubu vajinal histerektomiden daha etkili bulunmuştur. Geçirilmiş batın 
içi operasyonu olan veya uterusu büyük olan hastalarda da v-NOTES histerektomi,
vajinal histerektomiye kıyasla operasyonu kolaylaştırır. Maaliyet hesabı yapıldığında 
en düşük maliyetli grup vajinal histerektomi grubu olarak bulunmuştur. Ayrıca vNOTES histerektomi grubu laparoskopik histerektomiye göre anlamlı olarak daha 
düşük maliyetli bulunmuştur. v-NOTES histerektomide vajinal histerektomiye göre 
daha geniş bir görüş alanı sağlanır ve laparoskopik histerektomiye göre daha düşük 
maliyetlidir. Ayrıca vajinal yol kullanılarak hastalara estetik sonuçlar 
verilebilmektedir. Tüm bu sonuçlarla v-NOTES histerektominin; laparoskopik 
histerektomi ve vajinal histerektomiye alternatif kullanılabilir güvenli bir cerrahi 
olduğu kanaatindeyiz. 
Anahtar Kelimeler :v-NOTES histerektomi, Vajinal Histerektomi ,Laparoskopik 
Histerektomi

Abstract:
Aim: Hysterectomy is an operation of great importance in gynecological surgery. 
Today, hysterectomy can be performed by abdominal and minimally invasive 
techniques (laparoscopic, vaginal, v-NOTES, robotic). In determining the 
hysterectomy method, the patient's clinic, anatomy, indication for hysterectomy, 
experience of the surgeon, and the equipment of the center where hysterectomy will 
be performed are decisive. Although it is thought that the vaginal route should be 
chosen more frequently in terms of patient comfort in the studies conducted in the 
literature, hysterectomy techniques have advantages and disadvantages compared to 
each other. 
The aim of this study was to retrospectively compare a new method, v-NOTES 
hysterectomy with vaginal hysterectomy and laparoscopic hysterectomy.
Patients and Methods: Between January 1 2021 and December 1 2022, 186 cases of 
hysterectomy with benign indications performed in our Ondokuz Mayıs University 
Faculty of Medicine Obstetrics and Gynecology clinic were included in the study. 
While all v-NOTES hysterectomy operations performed in this date range were 
included in the study, the last 62 vaginal hysterectomy and the last 62 laparoscopic 
hysterectomy operations were included in the study in order to avoid bias in patient 
selection.
Our study is a retrospective and single-centered study. Operations are included in an 
equal number of studies. Indications of these three hysterectomy techniques, pain 
scores and parities, postoperative discharge times, operation periods, age of the 
patients, basal mass index, preoperative and postoperative hemoglobin differences, 
whether there are intraoperative or postoperative complications, whether the patients 
have a previous history of cesarean section and/or pelvic surgery, the rates of 
oophorectomy and salpingectomy in the operations, the need for additional surgery, 
whether additional surgical procedures are performed and by uterine weight the three 
surgical techniques were evaluated comparatively.
Results: When the three surgical techniques were compared, the least hemoglobin 
decrease was found in the v-NOTES hysterectomy group and the mean hemoglobin 
difference in v-NOTES hysterectomy was significantly lower than vaginal hysterectomy (p:0.009<0.05). The mean longest duration of the operation was in the 
V-NOTES hysterectomy group and the operation time of the vaginal hysterectomy 
group was significantly shorter than the V-NOTES hysterectomy group 
(p:0.005<0.05). When the discharge times were compared, it was seen that the vNOTES hysterectomy group was discharged significantly shorter than the 
laparoscopic hysterectomy group (p: 0.022<0.05), while there was no significant 
difference between the vaginal hysterectomy group (p: 1.00>0.05). When the mean 
age of the patients who participated in our study was evaluated, it was observed that 
the mean age of the group that underwent vaginal hysterectomy was the highest and 
that there was a significant difference between v-NOTES hysterectomy and 
laparoscopic hysterectomy group (p: 0.01<0.05). When the basal mass indexes of the 
patients were compared, the highest mean of the basal mass index was found in VNOTES hysterectomy group and a significant difference was observed between 
laparoscopic hysterectomy group (p:0.005<0.05). When the indications were 
evaluated, the most common indication in the laparoscopic hysterectomy and vNOTES hysterectomy group was abnormal uterine bleeding, while the most common 
indication for the vaginal hysterectomy group was pelvic organ prolabsus. These three 
surgical techniques are used postoperatively 6th hour pain score was compared the 
lowest pain score was in the v-NOTES hysterectomy group to 1.53, and there was a 
significant difference between the three surgical techniques in terms of pain score 
(p:0.01<0.05). Pelvic surgery history and cesarean section history were higher in the 
v-NOTES hysterectomy group than in the vaginal hysterectomy group. At the same 
time, when the rates of oophorectomy and salpingectomy were examined, it was more 
common in the v-NOTES hysterectomy group than in the vaginal hysterectomy group. 
It is highest in the laparoscopic hysterectomy group. When the parities of the patients 
were evaluated, no significant difference was observed between the three groups (p: 
1,139>0,05). When intraoperative complications were evaluated, bladder perforation 
was observed in 1 v-NOTES hysterectomy and 2 vaginal hysterectomy operations, and 
bleeding was observed in 1 vaginal hysterectomy operation. Postoperative 
complication did not occur for all three groups. Additional surgery was needed in 3 
patients in the V-NOTES hysterectomy group and in 1 patient in the vaginal 
hysterectomy group. In the laparoscopic hysterectomy group, the need for additional surgery was not observed. When the additional surgical procedures used in these three 
surgical techniques are evaluated, the operation with the most additional surgical 
procedures is the vaginal hysterectomy group and the operation with the least 
additional surgical procedure is the laparoscopic hysterectomy group. When the three 
surgical techniques were evaluated comparatively, a significant difference was 
observed between the surgical techniques in terms of additional surgical procedure 
(p:0,01<0,05). When the costs are evaluated, the vaginal hysterectomy group is the 
least costly operation and it is significantly lower cost than v-NOTES hysterectomy 
and laparoscopic hysterectomy ( p: 0.003<0.05, p: 0.01<0.05).When the v-NOTES 
hysterectomy and laparoscopic hysterectomy group are compared in terms of cost, the 
v-NOTES hysterectomy group is significantly lower cost than the laparoscopic 
hysterectomy group (p: 0.01<0.05).
Conclusion: When the three surgical techniques were compared, the v-NOTES 
hysterectomy group had the lowest preoperative and postoperative hemoglobin 
difference, the lowest discharge time and the lowest postoperative 6th hour pain score 
were found in this surgical technique. According to the results of our study, v-NOTES 
hysterectomy group was found to be more effective than vaginal hysterectomy in 
accessing the adnex. In patients who have had a previous intra-abdominal operation or 
whose uterus is large, v-NOTES hysterectomy facilitates the operation compared to 
vaginal hysterectomy. When the cost was calculated, the lowest cost group was found 
to be the vaginal hysterectomy group. In addition, the v-NOTES hysterectomy group 
was found to be significantly lower cost than laparoscopic hysterectomy. v-NOTES 
hysterectomy provides a wider field of view than vaginal hysterectomy and is lower 
cost than laparoscopic hysterectomy. In addition, aesthetic results can be given to 
patients by using the vaginal route. With all these results, we believe that v-NOTES 
hysterectomy is a safe surgery that can be used as an alternative to laparoscopic 
hysterectomy and vaginal hysterectomy.
Keywords: v-NOTES hysterectomy, Vaginal Hysterectomy, Laparoscopic 
Hysterectomy