Kuzu karkaslarında staphylococcus aureus'un varlığı, enterotoksijenik özellikleri ve antibiyotik dirençliliğinin belirlenmesi
Occurence, enterotoxigenic properties and antimicrobial resistance of staphylococcus aureus on LAMB carcasses
Yazar: ERDİ ŞEN
Danışman: PROF. DR. HAYDAR ÖZDEMİR
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Gıda Hijyeni ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Besin kirlenmesi = Food contamination ; Enterotoksemi = Enterotoxemia ; Enterotoksinler = Enterotoxins ; Genler-mecA = Genes-mecA ; Karkas = Carcass ; Koyunlar = Sheep ; Kuzular = Lambs ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Staphylococcus aureus = Staphylococcus aureus ; İlaçlara direnç = Drug resistance

Özet:
Bu çalışma, kuzu karkaslarında Staphylococcus aureus'un varlığı ve izolatların enterotoksijenik özellikleri ile antibiyotik dirençliliklerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla Ankara'da bulunan farklı hipermarketlerin depolarındaki 150 kuzu karkasından sünger swap tekniği ile örnekler alınmıştır. Alınan örnekler öncelikle fenotipik olarak koagulaz pozitif stafilokoklar ile S. aureus yönünden analiz edilmiştir. Daha sonra, fenotipik olarak S. aureus olarak belirlenen izolatlar PCR tekniği ile doğrulanmıştır. Doğrulanan S. aureus izolatlarında PCR tekniği kullanılarak enterotoksin genleri ile mecA ve mecC genleri araştırılmıştır. Ayrıca izolatların 10 farklı antibiyotiğe karşı antibiyotik direnç profilleri belirlenmiştir. 
Yapılan analizler sonucu 150 adet kuzu karkasından 46'sı (% 30,66) koagulaz pozitif stafilokok ve 31'i (% 20,66) S. aureus ile kontamine bulunmuştur. Bu çalışmada PCR tekniği ile doğrulanan 42 adet S. aureus izolatından 30'unun (% 71,4) enterotoksijenik özellikte olduğu tespit edilmiştir. Enterotoksijenik özelliğe sahip bu S. aureus izolatlarının 7'sinde (% 23,3)  sea, 12'sinde (% 40)  seb, 7'sinde (% 23,3)  sec, 5'inde (% 16,6)  sed, 13'ünde (% 43,3)  ise see geni saptanmıştır. Yine bu çalışmada 42 adet S. aureus izolatından hiçbirinde mecC geni bulunmazken, 2'sinde (% 4,7) ise mecA geni pozitif olarak saptanmıştır. Bu çalışmada agar difüzyon yönteminin sonucuna göre izolatların tamamı en az bir veya daha fazla antibiyotiğe karşı dirençli bulunmuştur. Elde edilen sonuçlara göre, 42 S. aureus izolatının 30'u (% 71,4) penisiline, 8'i (% 19) tetrasikline, 30'u (% 71,4) eritromisine, 2'si (% 4,7) sülfametoksazol-Trimetoprime, 5'i (% 11,9)  oksasilin ve sefoksitine, 1'i (% 2,3) kloramfenikole, 6'sı (% 14,2) gentamisine ve 17'si (% 40,4)  klindamisine karşı dirençli bulunmuştur. Siprofloksasine karşı ise S. aureus suşlarının tümü duyarlı bulunmuştur.
Sonuçlar enterotoksijenik S. aureus izolatlarının gıda intoksikasyonlarında önemli olabileceğini ortaya koymaktadır.  Bu nedenle HACCP ve GMP sistemlerinin etkin bir şekilde uygulanması, halk sağlığının korunması ve hijyenik kuzu eti üretimi için kontaminasyonun önlenmesinde önemli olacaktır.

Abstract:
The aim of the present study was to evaluate the occurrence, enterotoxigenic properties and antibiotic resistance of Staphylococcus aureus on lamb carcasses. 150 lamb carcass samples were obtained with sponge swap technique from different hypermarkets in Ankara. Firstly, these samples were analysed phenotypically for coagulase-positive staphylococci and S. aureus. Then, the isolates identified as S. aureus were confirmed by PCR technique. Enterotoxin, mecA and mecC genes were analysed in the isolates using PCR technique. In addition, antibiotic resistance profiles of the isolates against 10 different antibiotics were determined.
According to the analyses, coagulase positive staphylococci were found in 46 of 150 lamb carcass samples (30.66%), and S. aureus was found in 31 (20.66 %) of them. 30 (71.4 %) of 42 S. aureus isolates confirmed by PCR were found to be enterotoxigenic. Of these enterotoxigenic S. aureus isolates, 7 (23.3 %) sea, 12 (40 %) seb, 7 (23.3 %) sec, 5 (16.6 %) sed and 13 (43.3 %) see genes were detected. No mecC gene was found in 42 S. aureus isolates, whereas mecA gene was found to be positive in 2 (4.7 %)  of them. According to the results of the agar diffusion method, all of the isolates were resistant to at least one or more antibiotics. 30 (71.4 %), 8 (19.0 %), 30 (71.4 %), 2 (4.7 %), 5 (11.9 %), 1 (2.3 %), 6 (14.2 %), 17 (40.4 %) of S. aureus isolates were resistant to penicillin, tetracycline, erythromycin, sulphamethoxazole-trimethoprim, oxacillin and cefoxitin, chloramphenicol, gentamicin, clindamycin, respectively. All S. aureus isolates were susceptible to ciprofloxacin.
The results suggest that enterotoxogenic S. aureus isolates may be important in food intoxications. Thus, effective implementation of HACCP and GMP systems will be important in preventing the contamination for public health protection and hygienic lamb meat production.