Diyanet Akademisi eğitim faaliyetleri arasında yer alan dinî mûsikî programının incelenmesi
An examination of the religious music program included in the educational activities of the Diyanet Academy
Yazar: MERVE ÖZŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. BURCU AVCI AKBEL
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Din Musikisi Ana Bilim Dalı / Türk Din Musikisi Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music

Özet:
Bu araştırmada Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde verilen hizmet içi eğitim programlarından biri olan Dinî Mûsikî Programının detaylı bir şekilde incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu bağlamda programda yer alan derslerin içeriği, işleniş şekli ve yöntemleri, kursiyerlere kazandırılmak istenen hedef-davranışlar, öğretim sürecinde karşılaşılan problemler ve çözüm önerileri katılımcı görüşleri doğrultusunda incelenmiştir. 

Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni ile tasarlanmıştır. Araştırma verileri doküman analizi, literatür taraması, yarı yapılandırılmış görüşme, odak grup görüşme ve gözlem araçları kullanılarak elde edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu 2022-2023 eğitim-öğretim dönemi içerisinde Dinî Mûsikî Programında öğrenim gören kursiyerler, eğitim görevlileri ve Diyanet Akademisi yönetim kadrosu ile programın sürdürüldüğü eğitim merkezleri müdürlerinden oluşmaktadır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. 

Araştırma sonucunda programda yer alan derslerin kursiyerleri meslekî ve müzikal açıdan destekleyecek nitelikte olduğu tespit edilmiştir. Programda yer alan derslerin geleneksel meşk usûlü ve sunuş yoluyla öğretim yöntemleri kullanılarak işlendiği belirlenmiştir. Programın kazandırmayı amaçladığı hedef davranışlar arasında cami personellerinden oluşan kursiyerlerin meslekî becerilerini geliştirmek, müzikal davranış geliştirmelerini sağlamak, müzikal farkındalık geliştirmeleri ve bu sayede özgün icra yapabilme becerisi kazandırmak ve Diyanet Akademisi bünyesinde görev yapabilecek dinî mûsikî eğitim görevlisi yetiştirmek olduğu tespit edilmiştir. Program sürecinde yaşanan problemler arasında ortak bir öğretim programı kullanılmaması, kursiyer alım ilanlarının kurum içerisinde yeteri kadar duyurulamaması, kursiyerlerin görev muafiyetlerindeki farklılıklar, kursiyerlerin eğitim merkezlerinde yaşadıkları yemek, temizlik, internet erişimi sorunları yer almaktadır. Yaşanan problemlere sunulan çözüm önerileri arasında ortak materyal kullanımının sağlanması, kursiyer alım ilanlarının sosyal medya uygulamalarında paylaşılması, kursiyerlerin sadece yatsı vakti ile sorumlu tutulması, eğitim merkezlerinin denetlenerek gerekli düzenlemelerin yapılması gerektiği önerileri yer almaktadır.

Abstract:
This study aims to provide an in-depth analysis of the Religious Music Program, an in-service training initiative offered by the Directorate of Religious Affairs. In this context, the analysis focused on the program's course content, the instructional strategies employed, the desired competencies and behaviours intended for the participants, as well as the challenges faced during implementation and proposed solutions based on participant feedback.The research utilised with a case study design from qualitative research methods. Data were collected through document analysis, literature review, semi-structured interviews, focus group discussions, and observations tools. The research participants included trainees enrolled in the Religious Music Program during the 2022-2023 academic year, instructors, administrative staff of the Diyanet Academy, and directors of the educational centres where the programme was carried out. The data were analysed using content analysis method.

As a result of this research, it was determined that the courses included in the program are of a nature that would support the trainees both professionally and musically.  It was observed that the courses were delivered using traditional teaching methods, such as the "meşk" system and lecture-based instruction. The program's objectives included enhancing the professional skills of trainees, who were primarily mosque personnel, fostering their musical development, increasing their musical awareness, and equipping them with the ability to perform original religious recitations. Additionally, the program aimed to train religious music instructors who can serve within the Diyanet Academy. Challenges identified included the absence of a standardised curriculum, insufficient dissemination of recruitment information, inconsistencies in exemption policies for trainees, and issues related to food, cleanliness, and internet access at the training centres. Recommendations for improvement included the standardisation of teaching materials, increased use of social media for recruitment announcements, limiting trainees' responsibilities to evening (Isha) prayers, and conducting inspections of the training centres to address these issues.