Huzursuz bacaklar sendromu hastalarında otonomik fonksiyonların değerlendirilmesi /
Yazar: YÜKSEL ERDAL
Danışman: DR. ÖZLEM AKDOĞAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Galvanik deri cevabı = Galvanic skin response ; Huzursuz bacak sendromu = Restless legs syndrome ; Otonom sinir sistemi = Autonomic nervous system ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Huzursuz bacaklar sendromu (HBS), bacaklarda rahatsız edici anormal duyumsamalar ve karşı konulamaz hareket ettirme ihtiyacı ile karakterize, uyku ile ilişkili bir hareket bozukluğudur. HBS'de otonomik fonksiyon bozukluğu bazı alanlarda ortaya konmuş olmakla birlikte çalışmalar arasında bazı çelişkiler ortaya çıkmıştır ve otonomik fonksiyonları detaylı değerlendiren çalışma sayısı sınırlıdır. Bu çalışmada, HBS hastalarında otonomik fonksiyonları elektrofizyolojik ve klinik olarak ayrıntılı değerlendirmeyi amaçladık.
Metod: Çalışmaya İstanbul Eğitim Araştırma Hastanesi nöroloji kliniğinde huzursuz bacaklar sendromu tanısıyla takip edilen 52 hasta ve benzer yaş grubundaki 40 sağlıklı gönüllü dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen tüm hastaların demografik ve klinik özellikleri kaydedildi. Hastalara otonom fonksiyonları değerlendirmek için, sempatik deri yanıtını (SDY) ve R-R aralık değişkenlik (RRAD) elektrofizyolojik testleri ve SCOPA-AUT ölçeği uygulandı.
Bulgular: Hastaların 35'i kadın,17'si erkek, kontrol grubunun 25'i kadın, 15'i erkek (p = 0,631), yaş ortalamaları hasta grubunun 49,7 ± 7,9 yıl, kontrol grubunun ise 49,8 ± 7,1 yıldı (p = 0,937). Her iki grup arasında yaş ve cinsiyet açısından istatistiksel olarak anlamı fark yoktu (p> 0,05). Hasta grubunda her iki alt ekstremite SDY amplütüd ve sol alt latans değerlerinde anlamlı fark izlenmedi (p ˃ 0,05), diğer taraftan sağ alt ekstremite SDY latansı farkı kontrol grubundan istatistiksel olarak anlamlı yüksek saptandı (p ˂ 0,05). R-R aralık değişkenliği analizinde istirahat, hiperventilasyon ve valsalvada, hasta ve kontrol grupları arasında, istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı (p ˂ 0,05). SCOPA-AUT toplam skoru hasta grubunda kontrol grubuna göre yüksekti (20,7 ± 10 ve14,2 ±8; p= 0,003). Üriner, gastrointestinal, kardiyovasküler alt grup skorlarında otonomik disfonksiyon istatistiksel olarak anlamlı saptanırken (p˂ 0,05), pupillomotor, termoregülasyon, cinsel fonksiyonlarda kontrol grubuna göre anlamlı fark görülmedi (p >0,05).
Sonuç: Çalışmamızda, HBS hastalarında bazı alanlarda otonomik fonksiyonlarda bozulma ortaya konmuştur. Özellikle kardiyak otonomik disfonksiyon hem SCOPA-AUT ölçeği, hem de RRAD analizi ile saptanmıştır. HBS'de hastalığın motor ve duyusal semptomlarının yanı sıra otonomik fonksiyonlar ayrıntılı sorgulanmalı, özellikle kardiyak disfonksiyon açısından dikkatli olunmalıdır.

Abstract:
Background and Aims: Restless legs syndrome (RLS) is a sleep related movement disorder characterized by uncomfortable, unpleasant sensations in the legs and irresistible urge to move. Autonomic dysfunction in patients with RLS has been described in some domains, however, detailed studies on this subject are limited with controversial findings. In this study, we aimed to evaluate the autonomic functions electrophysiologically and clinically in patients with restless legs syndrome.
Method: This prospective, controlled study was carried out in Istanbul Training and Research Hospital neurology clinic, and included 52 consecutive definite RLS patients and 40 healthy controls. Demographic and clinical characteristics of all patients were recorded. Electrophysiological tests of symptomatic skin response (SSR) and R-R interval variability (RRIV) analysis were performed and SCOPA-AUT questionnaire was applied to evaluate the autonomic functions.
Results: The mean age (49.7±7.9 vs 49.8±7.1 years, p = 0.937) and gender distribution (female/male, 35/17 vs 25/15, p = 0.631) were similar between patient and control groups, respectively. SSRs amplitude and latency values of both upper extremities were similar between patients and control groups (p> 0.05). There was no significant difference between patients and control groups in both lower extremities in terms of SSRs amplitude and left lower extremity latency (p> 0.05), whereas, the difference of right lower extremity SSRs latency was statistically higher than the control group (p< 0.05). There was significant difference between patient and control groups in terms of R-R interval variability analysis at rest, hyperventilation and valsalva ratio (p< 0.05). The mean SCOPA-AUT total score was higher in the RLS group compared with the control group (20.7 ± 10 vs 14.2 ±8; p= 0.003). significant differences were found regarding gastrointestinal, cardiovascular, and urinary domains (p < 0.05), on the other hand, pupillomotor, thermoregulatory, and sexual function did not significantly differ (p < 0.05).
Conclusion: Our results suggest that there is autonomic dysfunction in some domains in RLS patients. In particular, cardiac autonomic dysfunction was determined by both the SCOPA-AUT scale and RRIV analysis. Thus, autonomic functions should be questioned in detail as well as motor and sensory symptoms of RLS, and care should be taken especially on cardiac dysfunction.