Sağlık bölümünde okuyan lisans öğrencilerinde obsesif kompulsif bozukluğa yatkınlık ve sorumluluk inançlarını arttıran faktörlerin belirlenmesi
Determining factors for obsessive compulsive disorder and pathways to inflated responsibility in undergraduate students of health department
Yazar: MERYEM BAYRAM
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MAKBULE BATMAZ
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Obsessif davranış = Obsessive behavior ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Sorumluluk = Responsibility ; Öğrenciler = Students

Özet:
Bu araştırma sağlık bölümünde okuyan lisans öğrencilerinde obsesif kompulsif bozukluğa yatkınlık ile sorumluluk inançları arasındaki ilişkiyi ve etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak gerçekleştirildi. Araştırmanın örneklemini İstanbul'da Bir Vakıf Üniversitesi'nin Hemşirelik Yüksekokulu ve Sağlık Bilimleri Yüksekokulu Öğrencileri oluşturdu. 769 öğrenci Eylül 2014 - Haziran 2015 eğitim-öğretim yılı içerisinde örneklemde yer aldı. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Maudsley Obsesif Kompulsif Soru Listesi (MOKSL) ve Sorumluluk İnançlarını Arttıran Faktörleri Belirleme Ölçeği (SİAFBÖ) kullanılarak toplandı. Verilerin analizi bilgisayar ortamında SPSS kullanarak yapıldı. Verilerin değerlendirilmesinde Ortalama, Standart Sapma, Frekans gibi tanımlayıcı istatistiksel analizler, Bağımsız Örneklem t-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Post-Hoc LSD testi, Pearson Korelasyon Analizi ve Lineer Regresyon Analizi kullanıldı. Araştırmaya katılan öğrencilerin %81'i kadın, %19'u erkek, %39,5'inin Hemşirelik bölümünde okuduğu, %49,5 koruyucu aile tutumuna sahip olduğu saptandı. Erkek öğrenciler ve FTR öğrencileri MOKSL'den yüksek puan aldı. 2. sınıflar OKB'ye yatkın bulundu. MOKSL'de anne-baba eğitim durumu anlamlı dağılım gösterirken, aile tutumları anlamlı bulunmadı. Ailesinde ruhsal bozukluğu olan öğrenciler Kuşku, Ruminasyon, Arttırılmış Sorumluluk, Sebebiyet Verilmiş veya Etkilenilmiş Hareketler'den yüksek puan aldı. Hemşirelik öğrencileri, 4 ve üzeri kardeşi olanlarda Arttırılmış Sorumluluk saptandı. Erkek öğrenciler Katı ve Aşırı Davranış Biçimleri alt boyutundan yüksek puan aldı. Otoriter aile tutumu SİAFBÖ'nin tüm alt boyutlarında ileri düzeyde anlamlı bulundu. Sigara kullanan öğrenciler Katı ve Aşırı Davranış Biçimleri alt boyutundan anlamlı düzeyde yüksek puan aldı. Araştırmada MOKSL ve SİAFBÖ arasında anlamlı düzeyde ve pozitif yönde ilişki olduğu bulundu. Bu sonuç Türk toplumunda OKB'nin yaygınlığının saptanması ve koruyucu ruh sağlığı hizmetlerinin geliştirilmesi bakımından önem taşımaktadır. 

Anahtar kelimeler: Obsesif kompulsif bozukluk, Bilişsel model, Sorumluluk, Arttırılmış sorumluluk inançları.

Abstract:
This research aims to analyze the relationship between the tendency of obsessive compulsive disorder and responsibility beliefs level of undergraduate health students. An illustration of the research created in a collage of nursing and collage of health science in an institutional university in Istanbul. 769 participant took place in this illustration and it carried out within the academic year of September 2014 and June 2015. Data was collected by using Personal Information Form, Maudsley Obsessive Compulsive Inventory (MOCI) and Pathways to Inflated Responsibility Beliefs Scale (PIRBS). Data analysis was performed using SPSS computer and in this process Standard Deviation, descriptive statistical analysis such as frequency, independent sample t-test, one way ANOVA, post-hoc LSD test, Pearson correlation analysis and  Linear regression analysis was used. 81% of students surveyed were women, 19% were male, it was found that 39.5% of the students study at the Nursing Division and 49.5% were showing a conservative type family attitudes. Male students, physiotherapy and rehabilitation students got high scores from MOCI. 2nd degrees were prone to OCD. While parental education status in MOCI showed significant correlation, family attitudes were not found significant. Students who had a history of mental disorder in their family scored high in doubt, rumination, inflated responsibilities, action caused or influenced. Nursing students who has 4 or more brothers and sisters were established inflated responsibility. Male students received high grades for rigid and extreme behavior pattern on sub-dimension. Authoritarian parental attitude was found significantly advanced on the all sub-scales. The research found that there is a significant and positive correlation between PIRBS and MOCI and the results indicates the importance of determining the prevalence of OCD in Turkish Community and developing preventive mental health services.

Key Words: Obsessive compulsive disorder, Cognitive model, Responsibility, Inflated responsibility beliefs.