Evli olmayan bireylerde aile aidiyeti, benliğin ayrımlaşması, kişilerarası ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmalar ve evlilik beklentileri arasındaki ilişkiler
The relations between family beginning, differentiation of self, cognitive distortions related interpersonal relationships and marriage expectations in unmarried individuals
Yazar: SALİHA ÇİFTÇİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EYYÜP ÖZKAMALI
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aidiyet = Belonging ; Aile aidiyeti = Family sense of belonging ; Bekarlar = Bachelors ; Bekarlık = Singlehood ; Benlik ayrımlaşması = Self discrimination ; Bilişsel çarpıtma = Cognitive distortion ; Evlilik beklentisi = Marriage expectation ; Kişiler arası ilişkiler = Interpersonal relations

Özet:
Bu araştırmada evli olmayan bireylerin aile aidiyetleri, kişilerarası ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmaları, benliğin ayrımlaşması ve evlilik beklentileri arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini Türkiye'de yaşayan ve evli olmayan 377 birey oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplamak için "Aile Aidiyeti Ölçeği", "İlişkilerle İlgili Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği", "Benliğin Ayrımlaşması Ölçeği", "Evlilik Beklentisi Ölçeği" ve araştırmacı tarafından oluşturulan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizleri SPSS 25.0 ve AMOS 21.0 paket programları aracılığıyla yapılmıştır. Araştırma sonucunda evli olmayan bireylerin benliğin ayrımlaşması düzeylerinin evlilik beklentilerine göre anlamlı şekilde farklılaştığı ancak kişilerarası ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmalar ve aile aidiyetinin evlilik beklentilerine göre farklılaşmadığı bulunmuştur. Araştırmada kişilerarası ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmalar alt boyutlarının aile aidiyeti alt boyutlarını yordamadaki rolüne bakıldığında yakınlıktan kaçınma alt boyutunun kendilik aidiyeti ve aile aidiyetini negatif yönde yordadığı, gerçekçi olmayan beklentilerin kendilik aidiyeti ve aile aidiyetini pozitif yönde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Kişilerarası ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmalar alt boyutlarının benliğin ayrımlaşması alt boyutlarını yordamadaki rolü incelendiğinde yakınlıktan kaçınma alt boyutunun duygusal tepkisellik ve duygusal kopmayı negatif yordadığı, gerçekçi olmayan beklentilerin tüm benliğin ayrımlaşması alt boyutlarını negatif yordadığı ve zihin okuma alt boyutunun tüm benliğin ayrımlaşması alt boyutlarını pozitif yordadığı bulunmuştur. Benliğin ayrımlaşması alt boyutlarının aile aidiyeti alt boyutlarını yordamadaki rolü incelendiğinde ben pozisyonunun aile aidiyetini, duygusal kopmanın hem kendilik aidiyeti hem de aile aidiyetini pozitif yönde yordadığı bulunmuştur. Ayrıca başkalarına bağımlılık alt boyutunun aile aidiyetinin iki alt boyutunu da yordadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the relationships between family belongings, cognitive distortions related to interpersonal relationships, differentiation of self and marriage expectations in unmarried individuals. The sample of the study consisted of 377 unmarried individuals living in Turkey. "Family Belonging Scale", "Cognitive Distortions Related to Relationships Scale", "Differentiation of Self Scale", "Marriage Expectation Scale" and "Personal Information Form" created by the researcher were used to collect data in the research. The analyzes of the data obtained from the research were made using SPSS 25.0 and AMOS 21.0 package programs. As a result of the research, it was found that the differentiation of self differed significantly according to marriage expectations in unmarried individuals, but cognitive distortions related to interpersonal relationships and family belonging did not differ according to marriage expectations. In the study, when the role of cognitive distortions related to interpersonal relations sub-dimensions in predicting family belonging sub-dimensions was examined, it was concluded that the sub-dimension of avoidance of closeness negatively predicted self-identity and family belonging, and unrealistic expectations positively predicted self- belong and family belonging. When the role of the cognitive distortions related to interpersonal relations sub-dimensions in predicting the differentiation of the self was examined, it was found that the sub-dimension of avoidance of intimacy negatively predicted emotional reactivity and emotional disconnection, unrealistic expectations negatively predicted the differentiation of the whole self, and the mind-reading sub-dimension predicted the differentiation of the whole self positively. When the role of differentiation of self sub-dimensions in predicting family belonging sub-dimensions was examined, it was found that ego position positively predicted family belonging, and emotional disconnection positively predicted both self belonging and family belonging. In addition, it was concluded that the sub-dimension of dependence on others predicted both sub-dimensions of family belonging.