Non alkolik yağlı karaciğer hastalarında metformin kullanımının chemerin düzeyine etkisi
The effect of metformin use on chemerin's level in non alcoholic fatty liver patients
Yazar: BAŞAK GÜNEŞ AYDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. ERDİNÇ SERİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Kimerin = Chemerin ; Metformin = Metformin

Özet:
Amaç: Non-alkolik yağlı karaciğer hastalığının (NAYKH) ilerleyici (siroza giden) formu olan non-alkolik steatohepatit (NASH) alt grubunda, hem chemerin düzeylerinin, hem de metforminin chemerin düzeyleri üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji Kliniği'ne başvuran NAYKH tanısı alan ve karaciğer biyopsisi yapılan 35'i kadın, 17'si erkek toplamda 52 hasta alındı. Biyopsi örnekleri değerlendirilerek her hasta için bir NAS skoru hesaplandı ve hastalar metformin kullanımına göre iki ayrı gruba ayrıldı. Kontrol grubu ise 20'si kadın, 6'sı erkek toplam 26 sağlıklı gönüllüden oluşturuldu. Hastalar ve sağlıklı gönüllüler için vücut kitle indeksi (VKİ) hesaplandı ve iki tüp kan alınarak chemerin, ALT (alanin aminotransferaz),  AST (aspartat aminotransferaz), GGT (gama glutamil transferaz), total kolesterol, trigliserid, LDL (düşük yoğunluklu lipoprotein), HDL (yüksek yoğunluklu lipoprotein), açlık glukozu, açlık insülini ölçüldü. İnsülin direnci hesaplandı.
Bulgular: Metformin tedavisi alan grup, Grup 2 olarak, tedavi almayan grup, Grup 3, kontrol grubu ise, Grup 1 olarak adlandırıldı. Grup 2 ve Grup 3'ün chemerin ortalaması Grup 1'e göre istatistiksel olarak anlamlı yüksekti (p<0,001). Grup 2 ve Grup 3'ün chemerin ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. Biyopsi sonuçları, hastaların chemerin ortalamalarına göre değerlendirildiğinde, inflamasyon ve NAS skorunda istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (sırasıyla p<0,001, p=0,013 ). Chemerin düzeyini belirleyen faktörleri için, tek değişkenli analizlerde p<0,250 olan ve biyopsi sonuçlarından oluşturulan modelde, inflamasyon skoru en anlamlı faktör olarak saptandı (p<0,001).
Sonuç: Çalışmamızda serum chemerin düzeylerini NASH'li hastalarda yüksek bulduk. Metformin tedavisi alan ve tedavi almayan hastaların, chemerin düzeyleri arasında anlamlı bir fark gözlemlemedik. Karaciğer biyopsi sonuçlarına göre inflamasyon ve serum chemerin düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişki gözlemledik. Bu ilişki, chemerinin inflamatuar proseslerde arttığını ve NAYKH'nda yüksekliğinin, hastalığın şiddeti ile uyumlu seyredebileceğini göstermektedir. Chemerinin bu bağlamda, NAYKH'nın, tanı ve şiddeti ile uyumlu bir biyomarker olabileceği düşünülmüştür.

Anahtar kelimeler: Non alkolik yağlı karaciğer hastalığı, Non alkolik steatohepatit, Metformin, Chemerin

Abstract:
Aim: The aim of this study was to evaluate the effects of metformin on the chemerin levels in the non-alcoholic steatohepatitis (NASH) subgroup of non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD).
Materials and Methods: Recruited from the Gastroenterology Outpatient Clinic of Şişli Hamidiye EtfalTraining and Research Hospital,a total of 52 patients (35 females, 17 males) who were diagnosed with NAFLD and underwent liver biopsy were enrolled in the study.NAS Score was calculated for each patient according to their biopsy and patients were divided into two groups depending on metformin use. The control group consisted of 26 (20 females and 6 males) healthy volunteers. Body mass index was calculated for patients and healthy volunteers.Two tubes of blood were taken from the patients and chemerin, fasting plasma glucose, ALT, AST, GGT, total cholesterol, triglyceride, LDL, HDL and fasting plasma insulin values were measured. Insulin resistance was also calculated.
Results: The group receiving Metformin treatment was assigned as Group 2, the group that did not receive treatment, Group 3, and the control group as Group 1. The chemerin levels of Group 2 and Group 3 were significantly higher than Group 1 (p <0.001). There was no statistically significant difference between the chemerin values of Group 2 and Group 3. When the biopsy results were evaluated according to the averages of chemerin levels, there was a statistically significant difference in inflammation and NAS score (p <0.001, p = 0.013, respectively). For the factors determining the level of chemerin, the inflammation score was found to be the most significant factor (p <0.001) in the univariate model, which was p <0.250 and was calculated from the biopsy results
Conclusion: In our study, we found high serum chemerin levels in patients with NASH. We did not observe a significant difference in chemerin levels between patients receiving metformin treatment and not receiving treatment. According to the results of liver biopsy, we observed a positive correlation between inflammation and serum chemerin levels. This relationship shows that chemerin is increased in inflammatory processes and serum elevation in NAFLD may be consistent with the severity of the disease. In this context, it is thought that NAFLD might be a biomarker compatible with its diagnosis and severity.

Key words: Non-alcoholic fatty liver disease, Non-alcoholic steatohepatitis, Metformin, Chemerin