Çalışan ve lider perspektifinden uzaktan çalışma sürecinde öne çıkan liderlik özellikleri
Leadership characteristics that come to the fore in remote working process from the employee and leader perspective
Yazar: SEMRA ZENGİN ÜNAL
Danışman: DOÇ. DR. HASAN HÜSEYİN UZUNBACAK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Bilgi işlem sektörü = Data processing sector ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Nitel araştırma = Qualitative research ; Uzaktan çalışma = Remote worker

Özet:
Bu çalışma, Türkiye genelinde faaliyet gösteren bilişim sektöründen 22 katılımcının uzaktan çalışma süreçlerindeki liderlik deneyimlerini anlamayı amaçlamaktadır. Katılımcılar, 16 çalışan ve 6 liderden oluşmaktadır. Örneklem, ölçüt örnekleme yöntemiyle seçilmiş olup katılımcıların hem yüz yüze hem de uzaktan çalışma deneyimine sahip olmalarına dikkat edilmiştir. Çalışma, betimleyici fenomenolojik bir yaklaşımla tasarlanmış ve nitel veri toplama yöntemi olarak yarı yapılandırılmış görüşmeler kullanılmıştır. Görüşmeler, 10 Nisan 2024 ile 4 Ağustos 2024 tarihleri arasında gerçekleştirilmiş ve veriler MAXQDA 2024 yazılımı ile analiz edilmiştir. 
Araştırmada liderlik yetkinliklerine ilişkin liderlik becerileri, ekip içindeki lider rolleri, kriz yönetimi ve esnek çalışma koşullarına uyum olmak üzere dört tema ortaya çıkmıştır. Elde edilen bulgular, uzaktan çalışmanın liderlerin esneklik, dijital iletişim becerileri ve destekleyici liderlik özelliklerini ön plana çıkardığını göstermektedir. Liderler ve çalışanlar arasında algısal farklılıklar dikkat çekmiştir; çalışanlar liderlerden daha fazla empati, destek ve erişilebilirlik beklerken, liderler daha fazla inisiyatif ve öz disiplin talep etmektedir. Tüm bunlara paralel olarak uzaktan çalışmanın liderlik yaklaşımlarını yeniden şekillendirdiği ve bu süreçte liderlik becerilerinin adaptasyonunun kritik bir önem taşıdığı gözlenmiştir. Araştırma kapsamında, bilişim sektöründe liderlik algılarının dönüşümüne dair önemli bir perspektif keşfedilmiş ve liderlerin değişen iş ortamlarına uyum sağlayabilmesi için yeni yetkinlikler elde etmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study aims to understand the leadership experiences of 22 participants from the IT sector operating throughout Turkey during remote working processes. The participants consist of 16 employees and 6 leaders. The sample was selected using the criterion sampling method, and attention was paid to the participants having both face-to-face and remote working experience. The study was designed with a descriptive phenomenological approach and semi-structured interviews were used as the qualitative data collection method. The interviews were conducted between April 10, 2024 and August 4, 2024, and the data were analyzed with MAXQDA 2024 software. 
Four themes emerged in the study regarding leadership competencies: leadership skills, leadership roles within the team, crisis management, and adaptation to flexible working conditions. The findings show that remote working highlights the flexibility, digital communication skills, and supportive leadership characteristics of leaders. Perceptual differences between leaders and employees were noted; while employees expect more empathy, support, and accessibility from leaders, leaders demand more initiative and self-discipline. In parallel with all this, it has been observed that remote working reshapes leadership approaches and that the adaptation of leadership skills is of critical importance in this process. Within the scope of the research, an important perspective on the transformation of leadership perceptions in the IT sector was discovered and it was concluded that leaders need to acquire new competencies in order to adapt to changing business environments.