Kadmiyum (Cd) toksitesinin asma anaçlarının gelişimi üzerine etkisi
The effect of cadmium (Cd) toxity on grapevine rootstocks growth
Yazar: BANU KILIÇ
Danışman: PROF. DR. RÜSTEM CANGİ ; DOÇ. DR. HALİL ERDEM
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Amerikan asması = American grapevine ; Ağır mineraller = Heavy minerals ; Vejetatif gelişme = Vegetative development

Özet:
Vitis vinifera türüne ait asmalar filoksera ve nematod gibi zararlılardan diğer asma tür ve hibritlerden geliştirilmiş anaçlara aşılanarak korunabilir. Asma anaçları bazı spesifik mineralleri absorbe etme kabiliyeti ve eğilimlerinde farklılık gösterirler.  Pb, Cu, Zn ve Cd'un yüksek konsantrasyonları bitki gelişimini olumsuz etkilemektedir. Cd çevre, bitki ve insan sağlığını etkileyen toksik ağır metallerden birisidir.  Bu araştırmada, 12 asma anacı (5BB, 8B, SO4, 420A, 99R, 110R, 140 Ru, 1103P, 1045P, Dogridge,  Harmony ve 41B) ile aşılı asma fidanlarının (Narince/41 B)  kadmiyum (Cd) toksitesine tepkileri araştırılmıştır. Kadmiyum saksıdaki topraklara gelişme döneminde tek seferde ve 0, 5, 10 ve 20 mg kg¯¹ dozlarında çözelti şeklinde uygulanmıştır.  Tüm bitkilerde sürgün, yaprak ve kök yaş/kuru ağırlıkları ile yaprak sap+aya örneklerinde ise mineral madde (Cd, N, P, K, Cu, Mn, Fe ve Zn)  konsantrasyonları saptanmıştır. Kadmiyum uygulamaları anaç genotipleri ve aşılı bitkilerde sürgün ve yaprak gelişimini olumsuz yönde etkilerken, kök gelişimine etkisi önemsiz çıkmıştır. Artan kadmiyum istatiksel olarak yaprak örneklerinde Cd, P ve K konsantrasyonunu artırırken, Mn ve Fe konsantrasyonunu azaltmıştır. Kadmiyum absorpsiyonu 420 A anacında (1,09 mg kg¯¹) en fazla, 1045 P (0,55 mg kg¯¹) anacında ise en az miktarda olduğu görülmüştür.  41B anacına ait yapraklarda saptanan besin madde miktarları aşılı fidanlardan daha fazla çıkmıştır.

Abstract:
Vitis vinifera vines can be protected from pests such as phylloxera and nematodes by grafting them to rootstock varieties derived from other vine species and resistant hybrids. Grapevine rootstocks may have different absorption capability or tendency for some specific minerals. The high concentrations of Pb, Cu, Zn and Cd lead to disturbances in plant development. Cd is one of the toxic heavy methals affecting the environment, plant and human health. In this study, the responses to cadmium (Cd) toxicity of 12 grapevines rootstock genotips  (5BB, 8B, SO4, 420A, 99R, 110R, 140 Ru, 1103P, 1045P, Dogridge,  Harmony and 41B) and grafted grapevine (Narince / 41 B)  plants were investigated.  CdSO4 was applied at the rates of 0, 5, 10 and 20 mg kg-1 to in a single dose to the soil in pots during the growing season. Shoot, leaf and root fresh/dry and mineral absorption (the Cd, N, P, K, Cu, Mn, Fe and Zn) in petiol were evaluated for all plants. Cd treatments negative affected shoot and leaf growth, while it was did not affect root growth for rootstocks and grafted plant. The increase of Cd doses were increased Cd, P, and K, however decreased Mn and Fe concentrations. Cd absorption was highest at 420 A (1,094 mg kg-1) and lowest at 1045 P (0,55 mg kg-1). 41 B rootstock plants absorbed all nutrients more than grafted plants.