Bariatrik cerrahi sonrası hibrit egzersiz modelinin bazal metabolizma hızı ve kas kuvvetine etkisi
The effect of hybrid exercise model on basal metabolic rate and muscle strength after bariatri̇c surgery
Yazar: BÜRKE KÖKSALAN
Danışman: PROF. DR. MERAL KÜÇÜK YETGİN ; PROF. DR. NURPER ÖZBAR
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Hareket ve Antrenman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Amaç: Bariatrik cerrahi ameliyatı sonrasında hibrit egzersiz modelinin kas kuvveti, bazal 
metabolizma hızı ve vücut kompozisyonu üzerine etkisini incelemektir. 
Gereç ve Yöntem: Bariatrik cerrahi geçirmiş Vücut Kütle İndeksi (VKİ) ≥30 kg/m2 olan 20 
yetişkin birey (5 erkek, 15 Kadın) homojen olarak 10'ar kişilik Hibrit Egzersiz (HEG) ve 
Kontrol (KG) gruplarına ayrılmıştır. Ameliyattan 3 ay sonra, her iki gruba uygulanan ön 
testlerin ardından HEG grubu 4 ay süreyle haftada 3 gün hibrit egzersiz programına dahil 
olmuştur. Çalışmanın başında ve sonunda kuvvet testi, vücut kompozisyonu ve bazal 
metabolizma hızı (BMH) ölçümleri uygulanmıştır. Egzersiz müdahalesinin etkisi tekrarlı 
ölçümlerde iki yönlü varyans analizi ile değerlendirilmiştir. HEG ve KG arasında cinsiyet 
dağılımındaki farklılıkların önüne geçebilmek için iki yönlü ANOVA analizlerinde cinsiyet 
değişkeni kovaryant değişken olarak alınmıştır.  
Bulgular: Analiz sonuçlarına göre ön-son test değerleri arasında BMH düşüşü istatistiksel 
olarak anlamlı bulunmuştur (F=17,837; p=0,001; η_p^2=0,512; EB: yüksek) ancak gruplar 
arasında anlamlı bir değişiklik tespit edilememiştir (F=0,699; p=0,415; η_p^2=0,04). Ön-son 
test değerleri arasında görülen kuvvet artışI HEG grubunda ve gruplar arasında istatistiksel 
olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,01). Yağsız vücut kütlesi ve toplam vücut suyu 
parametrelerinde gruplar arasında anlamlı bir farklılık tespit edilememiş (p>0,05), vücut 
ağırlığı, VKİ, bel çevresi, kalça çevresi, bel/kalça oranı, yağ yüzdesi, yağ kütlesi, sağ ve sol 
kol yağ yüzdesi ve kütlesi sağ ve sol bacak yağ yüzdesi ve kütlesi, gövde yağ yüzdesi ve 
kütlesi parametrelerinde ise gruplar arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık olduğu 
belirlenmiştir (p<0,05). 
Sonuç: Bariatrik cerrahi ameliyatı sonrası uygulanan hibrit antrenman modeli kas kuvvetini 
geliştirmiş, ancak bazal metabolizma hızında ve yağsız vücut kütlesinde bir artış 
sağlayamamıştır. Diğer vücut kompozisyonu bileşenlerinde her iki grupta da görülen anlamlı 
iyileşmeler hibrit egzersiz grubunda daha fazladır. Bariatrik cerrahi sonrası hızlı kilo verme 
döneminde uygulanan hibrit egzersiz modelinin hastaların kas kuvvetini arttırarak yaşam 
kalitesini iyileştirmeye katkı sağlayacağı sonucuna varılmıştır. 
Anahtar Kelimeler: Slevee gastrektomi, hibrit egzersiz, obezite, bazal metabolizma, sarkopeni

Abstract:
Objective: The aim is to investigate the effects of a hybrid exercise model on muscle 
strength, basal metabolic rate, and body composition after bariatric surgery. 
Materials and Methods: Twenty adult individuals (5 males, 15 females) with a Body Mass 
Index (BMI) ≥30 kg/m2 who underwent bariatric surgery were homogeneously divided into 
10-person Hybrid Exercise Group (HEG) and Control Group (CG). Three months after the 
surgery, following pre-tests applied to both groups, the HEG group participated in a hybrid 
exercise program three days a week for 4 months. Strength tests, body composition, and basal 
metabolic rate (BMR) measurements were conducted at the beginning and end of the study. 
The effect of the exercise intervention was evaluated using repeated measurements two-way 
analysis of variance (ANOVA). Gender was taken as a covariate in two-way ANOVA 
analyses to address differences in gender distribution between HEG and CG. 
Results: According to the analysis results, a statistically significant decrease in BMR between 
pre- and post-tests was found (F=17.837; p=0.001; η_p^2=0.512; ES: high), but no significant 
change was observed between the groups (F=0.699; p=0.415; η_p^2=0.04). The increase in 
strength observed between pre- and post-tests was statistically significant in the HEG group 
and between the groups (p<0.01). There was no significant difference between the groups in 
lean body mass and total body water parameters (p>0.05), whereas significant differences 
between the groups were found in body weight, BMI, waist circumference, hip circumference, 
waist-to-hip ratio, fat percentage, fat mass, right and left arm fat percentage and mass, right 
and left leg fat percentage and mass, trunk fat percentage and mass parameters (p<0.05). 
Conclusion: The hybrid exercise model implemented after bariatric surgery improved muscle 
strength but did not lead to an increase in basal metabolic rate or lean body mass. Significant 
improvements observed in other body composition components were more prominent in the 
hybrid exercise group. It is concluded that the hybrid exercise model applied during the rapid 
weight loss period after bariatric surgery may contribute to improving patients' quality of life 
by increasing muscle strength. 
Keywords: Slevee gastrectomy, hybrid exercise, obesity, basal metabolism, sarcopenia