Ankara il merkezinde çalışan aile hekimleri ve aile hekimliği uzmanlarının koymuş oldukları tanılar
Diagnoses made by family medicine specialists and general practitioners working in Ankara city center
Yazar: KADİR ÖZDEMİR
Danışman: PROF. MEHMET UNGAN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Ana-çocuk sağlık merkezleri = Maternal child health centers ; Ankara = Ankara ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Sağlık kayıtları = Health records ; Teşhis = Diagnosis ; Teşhis teknikleri ve prosedürleri = Diagnostic techniques and procedures ; Toplum sağlık merkezleri = Community health centers

Özet:
Amaç: Ankara ili merkezinde görev yapan aile hekimleri ya da aile hekimliği uzmanlarının 1 yıl içerisinde kendilerine başvuran hastalara koydukları tanıların dağılımını ve sıklık sırasını saptamak ve aile hekimliği eğitimine yönelik en çok ihtiyaç olunan bilgi ve becerilerin ortaya konmasına yardımcı olmaktır.
Gereç ve Yöntem: Ankara ili merkezindeki Aile Sağlığı Merkezleri'nde çalışan 156 hekim ile görüşülmüştür. Katılımcılara, demografik özelliklerini sorgulayan 7 soruluk anket formu uygulanmıştır. Hekimler anket uygulaması doldurduktan sonra hekimlerin kullandığı aile hekimliği bilgi sistemi programından hastaların yaşını,  cinsiyetini, doğum tarihini ve girmiş oldukları ICD kodları içeren istatistiki veri çıktısı excel dosya formatında alınmıştır. Çalışmamızda elde edilen veriler Sosyal Bilimler için İstatistik Programı (SPSS) 11,5 paket programı ile değerlendirilmiştir. Toplanan excel verilerinin sayısal analizi Microsoft Office Excel 2013 programı ile yapılmıştır. Verilerin dağılımı uygunsa T-test ya da ANOVA testi, verilerin dağılımı uygun değilse Kruskal Wallis testi ya da Mann-Whitney U testi ile analiz edilmiştir. Sonuçlar p<0,05 için istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.

Bulgular: Katılımcıların %23,7' si (n=37) aile hekimliği uzmanı olarak, %76,3' ü (n=119) pratisyen hekim olarak görev yapmaktaydı. Hekimlerinin yaş ortalaması 47,17 ± 7,33 idi. Hekimlerin %83,3' ü (n=130) 16 yıl ve üzeri süredir hekimlik yapmıştır. Hekimlerin 1 yıl içerisinde bakmış oldukları hasta sayısı toplamı 1.400.071 olup ortalaması 8974,88 ±2485,47 hasta olmuştur. Muayene edilen bu hastalara toplam 2.992.092 ICD tanı girilmiş olup bir hastaya ortalama 2,15 ± 0,43 tanı girilmiştir. Çalışmamızda en fazla solunum sistemi hastalıklarına (%18,96), dolaşım sistemi hastalıklarına (%13,01) ve kas iskelet sistemi hastalıklarına (%11,34) yönelik tanılar girilmiştir. Üçlü kodlama şeklinde girilen ICD tanılarından en fazla girilen ilk 10 tanı sırasıyla: I10 Esansiyel (primer) hipertansiyon (%8,98), Z00 Yakınma veya bilinen teşhisi olmayan kişilerin genel muayene ve incelemesi(%5,19), K21 Gastro-özofajial reflü hastalığı (%5,07), M79 Diğer yumuşak doku bozuklukları, başka yerde sınıflanmamış (%4,74), J02 Akut farenjit (%3,84), J00 Akut nazofarenjit (nezle) (%3,46), J06 Akut üst solunum yolu enfeksiyonları, birden fazla ve tanımlanmamış yerlerin (%2,76), L30 Dermatit, diğer (%2,41), R52 Ağrı, başka yerde sınıflanmamış (%1,96) ve I25 Kronik iskemik kalp hastalığı (%1,86) şeklindedir.

Sonuç ve Öneriler: Ankara ili merkez ilçelerinde bulunan ASM' lerde uygulamış olduğumuz çalışmamız sonucunda aile hekimliği uzmanı ve pratisyen aile hekimlerin hastalık bazında en sık girmiş oldukları tanılar Esansiyel (primer) hipertansiyon (I10), Gastro-özofajial reflü hastalığı (K21), Diğer yumuşak doku bozuklukları, başka yerde sınıflanmamış (M79), Akut farenjit (J02) ve Akut nazofarenjit (nezle) (J00) şeklindedir. En sık girilen tanılar mevsimlere ve yaşa göre farklıklar göstermektedir. Aynı zamanda çalışmamızda hekimler en fazla solunum sistemi hastalıklarına yönelik (%18,96), dolaşım sistemi hastalıklarına yönelik (%13,01), kas-iskelet ve bağ dokusu hastalıklarına yönelik (%11,34) ve sindirim sistemi hastalıklarına yönelik (%10,99) ICD tanıları girmiştir. Bu bilgiler ışığında mezuniyet sonrası ya da hizmet içi eğitimde halk sağlığı açısından gerekli iyileştirmelerin yapılacağını düşünmekteyiz.

Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği, Tanı, Birinci Basamak, ICD, Hasta Kayıtları

Abstract:
Objective: The aims of this study are to determine the sequence and frequency distribution of diagnoses of patients were examined within one year by family medicine (FM) specialists and general practitioners (GPs), working in central districts of Ankara; and to help identifying much needed knowledge and skills in family medicine discipline.
Materials and Methods: Total number of 156 physicians, working at Family Health Centers located in central districts of Ankara, interviewed face-to-face. We used a 7 question-survey to determine demographic information of physicians.  After physicians filled in the questionnaire, an excel data containing patients' age, gender, birthday, and ICD diagnoses, was extracted from electronic system program that physicians are using. Collected datas in our study were analyzed by using SPSS software (Version 11.5). Excel datas were also analyzed by using Microsoft Office excel 2013. The normally distributed datas, were analyzed with T-test or ANOVA test; Kruskal Wallis test or Mann-Whitney U test was used to analyze the datas that weren't normally distributed. A p-value of 0.05 was considered statistically significant.
Results: 23, 7% of participants were FM specialists and 76, 3% of them were GPs. Mean age of physicians was 47, 17 ± 7, 33. 83, 3 percent of physicians worked over 16 years. 1400071 patientswere examined within one year and mean value was 8974, 88 ± 2485, 47 per physician. Physicians recorded 2992092 ICD codes to their patients and mean value of ICD codes was 2, 15 ± 0, 43 per patient.  In our study, most frequent diagnoses were related to respiratory system (18, 96%), cardiovascular system (13, 01%) and musculoskeletal system (11, 34%). Top 10  recorded ICD codes in three-character codes were; I10 Essential (primary) hypertension (8,98%), Z00  General examination and investigation of persons without complaint and reported diagnosis (5,19%), K21 Gastro-oesophageal reflux disease (5,07%), M79 Other soft tissue disorders, not elsewhere classified (4,74%),  J02 Acute pharyngitis (3,84%), J00 Acute nasopharyngitis [common cold] (3,46%),  J06 Acute upper respiratory infections of multiple and unspecified sites (2,76%), L30 Other dermatitis (2,41%), R52 Pain, not elsewhere classified (1,96%) and I25 Chronic ischemic heart disease  (1,86%), respectively.

Conclusion: According to results of our study, at Family Health Centers located in central districts of Ankara, FM specialists and GPs frequently recorded these ICD codes in three-character codes: I10 Essential (primary) hypertension, K21 Gastro-oesophageal reflux disease, M79 Other soft tissue disorders, not elsewhere classified,  J02 Acute pharyngitis, J00 Acute nasopharyngitis [common cold]. Most frequent diagnoses may vary according to season and age. And in our study, we determined that physicians mostly diagnose the disease related to respiratory system (18, 96%), cardiovascular system (13, 01%) and musculoskeletal system (11, 34%). In light of these information, we think that important improvements regarding public health could be made at postgraduation level and in-service education programs.

Keywords: Family Medicine, Diagnose, Primary Care, ICD, Patient Records