Sağlık çalışanlarında psikolojik güçlendirme ve örgütsel desteğin iş motivasyonuna etkisi: Pandemi sürecinde bir değerlendirme
The effect of psychological empowerment and organizational support on work motivation in healthcare professionals: An evaluation during the pandemic process
Yazar: SEFA ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. MELTEM SAYGILI
Kırıkkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Hastaneler = Hospitals ; Motivasyon = Motivation ; Pandemiler = Pandemics ; Psikolojik güçlendirme = Psycholojical empowerment ; Sağlık personeli = Health personnel ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel destek = Organizational support

Özet:
Bu tez çalışması, COVID-19 pandemisi sürecinde sağlık çalışanlarında psikolojik güçlendirme, algılanan örgütsel destek ve iş motivasyonu düzeylerini belirlemek; sosyo-demografik özellikler, çalışma ortamı özellikleri ve pandemi sürecine ilişkin deneyimlerin belirlenen değişkenler üzerinde fark oluşturup oluşturmadığını incelemek; ayrıca psikolojik güçlendirme, örgütsel destek ve iş motivasyonunun birbiri ile ilişkisi ve birbirleri üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Araştırmanın evrenini Hatay'da bulunan bir ilçe kamu hastanesinde görev yapan sağlık çalışanları oluşturmaktadır (N:465). Araştırma için örneklem seçilmemiş, gönüllülük esas alınarak yüz yüze görüşme ve anket yöntemi kullanılmış ve 250 sağlık çalışanının katılımıyla araştırma tamamlanmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak, tanımlayıcı bilgi formu, Psikolojik Güçlendirme Ölçeği, Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği ve Çok Boyutlu İş Motivasyonu Ölçeği kullanılmıştır. Sonuçların elde edilmesinde tanımlayıcı analizler, güvenirlik analizi, normallik testleri, bağımsız örneklem t-testi, ANOVA testi ve Pearson korelasyon analizi, basit doğrusal regresyon ve çoklu doğrusal regresyon analizleri kullanılmıştır. 
Araştırmadan elde edilen sonuçlar; sağlık çalışanlarının psikolojik güçlendirme ölçeği puan ortalamalarının yüksek düzeyde olduğunu (ort:4,1 Min:1-Max:5); örgütsel destek algısı puan ortalamalarının (ort:3,2 Min1-Max:5) ve çok boyutlu iş motivasyonu ölçeğinden elde ettikleri puan ortalamalarının ise (ort:3,7 Min:1,17-Max:7) orta düzeyde olduğunu göstermektedir. Sağlık çalışanlarının psikolojik güçlendirme ölçeğinden, algılanan örgütsel destek ölçeğinden ve çok boyutlu iş motivasyonu ölçeğinden elde ettikleri puanların; onların sosyo-demografik, özelliklerine, çalışma ortamı ile ilgili özelliklerine ve pandemi sürecine ilişkin deneyimlerine göre anlamlı farklılıklar gösterdiği belirlenmiştir (p<0,05).
Gerçekleştirilen korelasyon analizleri; sağlık çalışanlarında psikolojik güçlendirme ölçeği ve alt boyutları ile örgütsel destek algısı arasında; psikolojik güçlendirme ölçeği ile çok boyutlu iş motivasyonu ölçeği ve alt boyutları arasında ve algılanan örgütsel destek ölçeği ile çok boyutlu iş motivasyonu ölçeği ve alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler olduğunu göstermiştir (p<0,05).
Regresyon analizi sonuçlarına göre; pandemi sürecinde sağlık çalışanlarında psikolojik güçlendirme ve alt boyutlarına ilişkin algıların örgütsel destek algısını istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde etkilediği; psikolojik güçlendirme algısının iş motivasyonu alt boyutlarını istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde etkilediği; örgütsel destek algısının iş motivasyonu alt boyutlarını istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde etkilediği; psikolojik güçlendirme alt boyutları ve örgütsel destek algısının birlikte toplam iş motivasyonunu istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde etkilediği ve psikolojik güçlendirme alt boyutları ve örgütsel destek algısının iş motivasyonuna ait alt boyutları istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde etkilediği belirlenmiştir (p<0,05).
Son olarak, pandemi sürecinde sağlık çalışanlarında psikolojik güçlendirme ve örgütsel destek algılarının birlikte; iş motivasyonunun motive olamama alt boyutu üzerinde toplam varyansın %6'sını (R2=0,060); içsel motivasyon alt boyutu üzerinde toplam varyansın %3'ünü (R2=0,030); dışsal düzenleme maddesel alt boyutu üzerinde toplam varyansın %4'ünü (R2=0,039) ve kişisel düzenleme alt boyutu üzerinde toplam varyansın %10'unu (R2=0,100) açıkladığını göstermektedir. Regresyon modelinde, sağlık çalışanlarında psikolojik güçlendirmenin iş motivasyonunun motive olamama (β=-0,176, t=-1,947, p<0,05) ve dışsal düzenleme maddesel alt boyutunu (β=-0,204, t=-3,173, p<0,05) negatif yönde anlamlı olarak etkilediği; kişisel düzenleme alt boyutunu (β=0,245, t=3,948, p<0,05) pozitif yönde anlamlı olarak etkilediği belirlenmiştir. Ayrıca örgütsel destek algısının iş motivasyonunun içsel motivasyon alt boyutunu (β=0,164, t=2,542, p<0,05) ve kişisel düzenleme alt boyutunu (β=0,149, t=2,395, p<0,05) pozitif yönde anlamlı olarak etkilediği tespit edilmiştir. 
Sonuç olarak pandemi sürecinde sağlık çalışanlarında psikolojik güçlendirme ve örgütsel destek algısının, onların iş motivasyonu alt boyutlarına ilişkin algılarını anlamlı bir şekilde etkilediği belirlenmiştir.

Abstract:
This thesis study aims to determine psychological empowerment, perceived organizational support and work motivation levels in healthcare workers during the COVID-19 pandemic; to examine whether socio-demographic characteristics, working environment characteristics and experiences related to the pandemic process make a difference on the determined variables; In addition, psychological empowerment, organizational support and work motivation were carried out to determine the relationship and their effects on each other.
The population of the research consists of healthcare workers working in a district public hospital in Hatay (N:465). No sample was selected for the research, face-to-face interviews and survey methods were used on the basis of volunteerism, and the research was completed with the participation of 250 health workers. Descriptive information form, Psychological Empowerment Scale, Perceived Organizational Support Scale and Multidimensional Job Motivation Scale were used as data collection tools in the study. Descriptive analysis, reliability analysis, normality tests, independent sample t-test, ANOVA test and Pearson correlation analysis, simple linear regression and multiple linear regression analyzes were used to obtain the results.
The results obtained from the research; that the mean score of the psychological empowerment scale of healthcare workers is high (mean:4.1 Min:1-Max:5); the mean score of perception of organizational support (mean:3.2 Min1-Max: 5) and the mean score obtained from the multidimensional work motivation scale (mean:3.7 Min: 1.17-Max: 7) are at a moderate level. The scores obtained from the psychological empowerment scale, the perceived organizational support scale and the multidimensional work motivation scale of the healthcare workers; it was determined that there were significant differences according to their sociodemographic characteristics, characteristics of the working environment and their experiences regarding the pandemic process (p<0.05). 
Performed correlation analyzes; between psychological empowerment scale and its sub-dimensions and the perception of organizational support in healthcare workers; showed that there are statistically significant relationships between psychological empowerment scale and multi-dimensional work motivation scale and its sub-dimensions, and between perceived organizational support and multi-dimensional work motivation scale and its sub-dimensions (p<0.05).
According to the results of the regression analysis; the perceptions of psychological empowerment and its sub-dimensions affected the perception of organizational support in a statistically significant; the perception of psychological empowerment has a statistically significant effect on the sub-dimensions of work motivation; the perception of organizational support has a statistically significant effect on the sub-dimensions of work motivation; it was determined that psychological empowerment sub-dimensions and organizational support perception together affected the total work motivation in a statistically significant way, and psychological empowerment sub-dimensions and organizational support perception affected the work motivation sub-dimensions statistically (p<0.05) in healthcare workers during the pandemic process,
Finally, along with the perceptions of psychological empowerment and organizational support in healthcare workers during the pandemic process; explains 6% of the total variance (R2=0.060) on the unmotivated sub-dimension of work motivation; 3% of the total variance on the intrinsic motivation sub-dimension (R2=0.030); external regulation 4% (R2=0.039) of the total variance on the material sub-dimension and 10% (R2=0.100) of the total variance on the personal regulation sub-dimension. 
According to the results of the regression analysis; 	in the regression model related to effect of psychological empowerment and organizational support on  work motivation sub-dimensions in healthcare workers during the pandemic, was found to be unmotivated sub-dimension of psychological empowerment (β=-0.176, t=-1.947, p<0.05) and external regulation material sub-dimension of psychological empowerment (β=-0.204, t=-3.173, p<0.05) had a significant negative effect; the self-regulation sub-dimension of psychological empowerment (β=0.245, t=3.948, p<0.05) had a positive and significant effect. In addition, it was found that the perception of organizational support positively affects the intrinsic motivation sub-dimension (β=0.164, t=2.542, p<0.05) and personal regulation sub-dimension (β=0.149, t=2.395, p<0.05) of work motivation. 
As a result, it was determined that the perception of psychological empowerment and organizational support in healthcare workers during the pandemic process significantly affected their perceptions of work motivation sub-dimensions.