Afet yönetiminde afet lojistiği sorunları: Van Depremi örneği
Disaster management disaster logistics issues: The example of Van Earthquake
Yazar: HATİCE YILDIRIMLI
Danışman: YRD. DOÇ. A.MURAT KÖSEOĞLU
Okan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Afet yönetimi = Disaster management ; Afetler = Disasters ; Deprem = Earthquake ; Lojistik = Logistics ; Lojistik hizmetler = Logistic services ; Lojistik yönetim = Logistic management ; Van = Van ; Yönetim = Management

Özet:
Ġnsan hayatının önemi nedeniyle yaĢanabilecek afetlerde, en az can kaybının ve hatta
hiç can kaybının yaĢanmaması arzu edilir. Ancak ister insan kaynaklı gerçekleĢen ister
doğal nedenlerle yaĢanan afetler önemli can kayıplarına neden olmaktadır. Ġnsanoğlu bu
afetler karĢısında yaĢanacak olan can kayıplarını en aza indirmek için sürekli bir gayret
içerisindedir. Bu gayretlerden en önemlisi afet yönetimidir.
Afet yönetimi, ülkemizde 20. yüzyılda Marmara Bölgesinde meydana gelen Ģiddetli
depremler sonucunda çok önem kazanmıĢ bir kavramdır. Türkiye‟deki afet yönetim
sistemi, 1999 Marmara Depremi‟nden sonra sürekli geliĢtirilmiĢtir. Deprem sonrası
kanunlar, yönetmelikler ve planlamalar hazırlanmıĢtır. Afet yönetimi faaliyetlerinin çok
büyük bir bölümünü oluĢturan afet lojistiği, ulusal ve uluslararası birçok kurumun
afetzedelere hızlı, kullanıma uygun ve zamanında yardım malzemelerinin
dağıtılmasında önemli bir rol oynamaktadır. Afet yönetim sistemi ve afet lojistiği
günümüzde baĢarılı afet yönetimi için vazgeçilmez bir unsur olmuĢtur.
Bu kapsamda Türkiye‟de sıkça yaĢanan afetlerde sürekli yaĢanan ve çoğunlukla
lojistik faaliyetlerden kaynaklanan sorunları tespit etmek ve çözüm önerileri getirmek
amacıyla bu çalıĢma yapılmıĢtır. Bu sayede daha etkili bir afet yönetimi
uygulanabileceği değerlendirilmektedir. ÇalıĢmada afet yönetimi faaliyetlerinin çok
büyük bir bölümünü oluĢturan, afet lojistiğinde yaĢanan güncel sorunlar ve 2011 yılında
Van‟da gerçekleĢen deprem ele alınmıĢtır. Türkiye genelinde Van depreminde görev
alan çalıĢanlarla lojistik sorunları ölçme amacıyla anket çalıĢması yapılmıĢtır. Anketler
aracılığı ile toplanan verilerin Statistical Package for Social Sciences (SPSS) programı
vasıtasıyla analizi yapılmıĢtır. 
AraĢtırma sonucunda; kurumların yardım operasyonlarına yönelik bir eğitim
programı uyguladıkları, yardım operasyonlarında büyük oranda gönüllülerin de yer
aldığı, afet bölgesine yapılacak yardım operasyonları için tedarikçilerle önceden yapılan
anlaĢmaların yeterli olmadığı, yardım kurumlarının afet bölgesinde önceden
yerleĢtirilmiĢ malzemelerinin bulunduğu, yaĢanabilecek afetlerde uygulamak üzere
önceden bir yardım planının olduğu görülmüĢtür. Van Deprem‟i özelinde, yardım
operasyonuna katılan kurumların yeterli finansal kaynak buldukları, yapılan bağıĢlar
içerisinde gereksiz malzemelerin oldukça fazla olduğu, afet bölgelerinde yardım
malzemeleri ve hizmetler hakkında bilgi akıĢının isabetli ve zamanında olduğu
sonucuna ulaĢılmıĢtır.



Anahtar Kelimeler: Lojistik, Afet Yönetimi, Afet Lojistiği, Van Depremi.

Abstract:
It is desired that minimum loss of lives and even no loss of lives happen in disasters
by reason of importance of human life. Yet, disasters that happen because of either
man-induced or natural origin cause considerable amount of loss of lives. Humankind is
in continuous endeavors so as to minimalize loss of lives in these potential disasters.
The most important one of these endeavors is disaster management.
Disaster management is a concept that gained importance as a result of great
earthquakes in Marmara Region on 20. century in Turkey. Disaster management system
in Turkey was constantly improved after the 1999 Marmara Earthquake. Postearthquake
laws, regulations and planning were prepared. Disaster logistics that form a
very large proportion of disaster management play a significant role in distribution of
aid material to disaster victims fast, suitably for use and punctually by many national
and international organizations. Today, disaster management system and disaster
logistics have become an indispensable element for successful disaster management.
In this sense, this study has been carried out with the aim of identifying problems
being experienced in perpetual disasters in Turkey and those resulted mostly from
logistics activities and offering solutions. Thus, it is expected that far more effective
disaster management implementation can be done. In the study, the earthquake
happened in Van in 2011 and present problems in disaster logistics that form very large
proportion of disaster management activities are discussed. A survey study with
workers across Turkey who were assigned to Van earthquake in order to measure 
logistics problems. Data gathered by surveys were analyzed by Statistical Package for
Social Sciences (SPSS) program.
In consequence of the research, it was seen that organizations were implementing a
training program towards aid operation, considerable amount of volunteers took part in
aid operation, agreements with suppliers with regard to aid operation to disaster area
were not sufficient, aid organizations had materials that had been put in disaster area
and they had a plan to implement during potential disasters. Specific to Van Earthquake,
it was precipitated that organizations taken part in aid operation were able to find
sufficient financial sources, there were many unimportant materials in donations and
information flow between aid materials and services in disaster areas were punctual and
well-directed.



Key Words: Logistics, Disaster Management, Disaster Logistics, Van Earthquake.