Yetişkinlerin sosyal medyada gösteriş tüketimi eğilimlerinin yaşam doyumuna etkisinde narsistik kişilik özelliklerinin aracı rolü
The mediating role of narcissistic personality traits in adult conspicuous consumption inclination's effect on life satisfaction
Yazar: REYHAN ÖLMEZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN KAHRAMAN
İSTANBUL BEYKENT ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı sosyal medyada gösteriş tüketimi eğiliminin narsistik kişilik özellikleri aracılığıyla yaşam doyumu üzerindeki etkisini araştırmaktır. Bu çerçevede, sosyal medyada gösteriş tüketimi eğiliminin tüketim ilginliği, kişisel imaj temsiliyeti ve paylaşım memnuniyeti alt boyutları bağımsız değişken, yaşam doyumu bağımlı değişken olarak ele alınmış ve narsistik kişilik özelliklerinin aracılık etkisi test edilmiştir. Ölçüm aracı olarak Sosyal Medyada Gösteriş Tüketimi Eğilimi Ölçeği (SMGTEÖ), Yaşam Doyumu Ölçeği (YDÖ) ve Narsistik Kişilik Envanteri (NKE) kullanılmıştır. Araştırma verileri 2023 yılında çevrimiçi anket yoluyla ulaşılan 18 yaş üstü bireylerden toplanan 365 anketten elde edilmiştir. Toplanan veriler SPSS programı ile test edilmiştir. Araştırma bulgularını analiz etmek için bağımsız örneklem T-test, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), basit ve çoklu regresyon analizleri kullanılmıştır. Araştırma sonucuna göre, sosyal medyada gösteriş tüketimi eğiliminin tüm alt boyutları narsistik kişilik özellikleriyle pozitif, yaşam doyumu ile negatif ilişkisi bulunmaktadır. Sosyal medyada gösteriş tüketimi eğiliminin yaşam doyumu üzerindeki etkisinde narsistik kişilik özelliklerinin aracı rolü olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca tüm bağımlı, bağımsız ve aracı değişkenin demografik verilere göre farklılaşma durumları incelenmiştir. Elde edilen bulgular literatürdeki verilerle karşılaştırılarak tartışılmıştır.

Abstract:
This research aims to find the effect of the inclination towards conspicuous consumption in social media on life satisfaction via narcissistic personality traits. In this regard, sub-dimensions of the said inclination such as affinity for consumption, personal image representation and share satisfaction have been perceived as independent, and life satisfaction has been regarded as a dependent variable, and the mediating role of narcissistic personality traits has been tested. The tools used were Scale for Inclination towards Conspicuous Consumption in Social Media (SICCSM), Life Satisfaction Scale (LSS) and Narcissistic Personality Inventory (NPI). Data for the research has been gathered from 365 people above 18 years of age via an online questionnaire. The data has been tested with the SPSS program. To analyze the research findings tests such as T-Test, one-way analysis of variance (ANOVA), simple and multiple regression analyses were used. According to the results, all sub-dimensions of the inclination towards conspicuous consumption in social media have a positive relation with narcissistic personality traits and a negative relation with life satisfaction. It has been determined that narcissistic personality traits do not have a mediating role in the effect of the inclination towards conspicuous consumption in social media on life satisfaction. Also, differing states of all dependent, independent and mediating variables have been analyzed in terms of demographics. A discussion was made regarding the findings and their comparison to the data found in literature.