Kuraklık stresi sırasında mitojen-aktivated protein kinaz (MAPK)'ların ekspresyonlarının turunçgil anaçlarında, turunç, carrizo ve troyer'de belirlenmesi
Determination of expression of mitogen-activated protein kinases (MAPKS) during drought stress in citrus rootstocks, sourorange, carrizo and troyer
Yazar: MERVE GÜNEY
Danışman: PROF. DR. MEHTAP ŞAHİN ÇEVİK
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Turunçgiller dünyada ve ülkemizde bol miktarda üretilen ve tüketilen bir meyve grubunu oluşturmaktadır. Biyotik ve abiyotik stresler turunçgillerin büyüme ve gelişmesini olumsuz olarak etkileyen faktörlerin başında gelmektedir. Bunlar arasında kuraklık stresi uzun vadede turunçgil üretimini etkileyecek problem olarak öne çıkmaktadır. Bitkiler biyotik ve abiyotik stresler sırasında hayatta kalabilmek amacıyla birtakım dayanıklılık mekanizmaları geliştirmişlerdir. Mitojen-Aktivated Protein Kinaz (MAPK)'lar da bu mekanizmanın önemli bir parçasını oluşturmaktadırlar. MAPK'lar bitkilerde büyüme, gelişme, programlanmış hücre ölümü ve kuraklık gibi etkili yolakların kademeli olarak aktifleşmelerini sağlamaktadırlar. Bu çalışmada öncelikle diğer bitkilerde kuraklıkta etkili olduğu bilinen MAPK3, 4 ve 9 genleri seçilmiştir. Seçilen bu MAP kinazların kuraklık sırasında ifadelerini görebilmek amacıyla ülkemizde de turunçgil yetiştiriciliğinde yaygın olarak kullanılan turunç, Carrizo ve Troyer anaçları 14 günlük kuraklık stresine tabii tutulmuştur. Uygulanan bu kuraklık stresinin 0, 9, 12 ve 14. günlerinde yaprak örnekleri toplanmış ve toplanan bu yaprak örneklerinden toplam RNA izolasyonu gerçekleştirilmiştir. Sonra elde edilen RNA'lardan ters transkripsiyon yöntemi ile cDNA sentezlenmiştir. Ardından elde edilen cDNA'lar ve MAPK3, 4 ve 9' genlerine spesifik olarak dizayn edilmiş primerler kullanılarak SYBR green bazlı real-time PCR yöntemi ile kuraklıkta etkili olduğu düşünülen MAP kinaz genlerinin ekspresyon düzeyleri incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda farklı turunçgil anaçlarında MAPK genlerinin ekspresyonlarında değişiklikler olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Citrus constitute one of the widely produced and consumed fruits in the world and Turkey. Biotic and abiotic stresses are the the main factors adversly affecting the growth and development of citrus fruits. Among these stresses, drought stands out as leading problem for citrus production in the long term. Plants developed some resistance mechanisms to survive negative effects of abiotic and biotic stresses. Mitogen-Activated Protein Kinases (MAPK) plays an important role in this mechanism. MAPKs gradually activate the pathways involved in plants for growth, development, and programmed cell death, as well as abiotic stresses such as drought. In this study, first, MAPK3, 4, and 9 genes, which are known to be regulated by drought stress in other plants, were selected from citrus. The expressions of these selected MAP kinase genes during drought stress in citrus rootstocks, Sour orange, Carrizo, and Troyer citranges, which are extensively used in citrus production in Turkey were subjected to 14 days of drought stress. Leaf samples were collected at 0, 9, 12, and 14 days of drought stress and total RNA was isolated from these collected leaf samples. Then, cDNA was synthesized from these isolated RNAs using reverse transcription method. Finally, the expression levels of MAPK3, 4, and 9 genes, which are activated by drought stress, were analyzed using cDNAs and primers spesifically designed for MAPK genes by SYBR green based real-time PCR method. As a result of these analysis, changes in the expresion of MAPK genes were determined in different citrus rootstocks.