El dokuması kumaşlarla giyilebilir sanata yönelik öneriler
Recommendations for wearable art with handwoven fabrics
Yazar: AYŞENUR SAKÖNDER
Danışman: PROF. DR. NİLAY ERTÜRK
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: El dokumacılığı = Hand weaving ; Giyilebilir  sanat = Wearable art

Özet:
Endüstri devriminin başlangıcı ve gelişim süreci içerisinde sanayi kuruluşlarında
pek çok anlamda yenilikler ortaya çıkmıştır. Bu kuruluşların başında gelen tekstil
endüstrisi düşünüldüğünde üretim yöntemi ve uygulamaları kapsamında tasarım
yöntemleri, kumaş tercihleri ve diğer materyal kullanımlarının çeşitlenmesinde artışlar
görülmüştür. Üretim bandındaki teçhizat kapsamındaki ''makineleşme'' kavramı daha
donanımlı hale gelerek üretimdeki hızlılığın artması sonucunda kalite oranındaki verim
azalışa geçmiştir. Tekstil endüstrisindeki ''makineleşme'' ile gelen ''seri üretim''
kavramının belli başlı etkileri, hızlı üretim yöntemi ile ürünlerdeki kalite verimliliğinin
düşmesi ve çevreye salınan atık miktarındaki hacmin genişlemesi, olarak bilinmektedir.
Sözü edilen bu bilgiler ışığında, daha yavaş bir üretim süreci planlaması ve el işçiliği
yöntemleri doğrultusunda tasarımların ortaya çıkarılmasının önemini göstermek ve
desteklemek adına zanaat, tekstil ve moda olgularının uygulama yöntemlerinin
sentezlenmesi, araştırmanın gerçekleştirilme nedenlerini oluşturmaktadır. Tekstilde
kumaş oluşturma yöntemlerinden biri olarak bilinen dokuma yöntemi ile birbirinden
biçim ve malzeme yönü itibariyle binlerce estetik açıdan farklılıklar barındıran yüzey
tasarımlarının yapılabildiği bilinmektedir. Sözü edilen yüzey tasarımları sanatsal
tasarım uygulamaları kapsamında değerlendirilmektedir. Bu doğrultuda, ''El Dokuması
Kumaşlarla Giyilebilir Sanata Yönelik Öneriler'' adlı tez araştırmasında, dokumacılık
ve giyilebilir sanat alanlarının etkileşimleri doğrultusunda bir adet giyilebilir sanat
eserinin hazırlanması amaçlanmıştır. Bu amaçla dokuma kumaş tasarımları ile elde
edilen dört farklı giyilebilir sanat nesnesi önerilmiştir. Üretilen eserin dokuma kumaş
yüzeyi belli bir tema doğrultusunda dokunmuş yüzey tasarımlarından oluşmaktadır.
Giyilebilir sanatın konu ve temaları işleyiş şekli itibariyle mevcut yüzey
uygulamalarındaki kavramsal ve düşünsel ögeler üzerinde incelemelerde
bulunulmuştur. Çalışma bu kapsamda ele alındığında, üretilen giyilebilir sanat
nesnesinin belirlenmiş bir temanın içeriği hakkındaki imgesel mesajları verdiği
düşünülmektedir.

Abstract:
The onset and evolution of the industrial revolution have led to numerous
innovations in industrial organizations. In particular, the textile industry, as one of the
leading sectors, has witnessed increases in design methods, fabric preferences, and
diversification of material usage within the scope of production methods and
applications. The concept of "mechanization" within the equipment on the production
line has become more sophisticated, resulting in a decrease in efficiency in the quality
ratio due to the increase in production speed. The principal effects of "mechanization"
and the accompanying concept of "mass production" in the textile industry are known to
be the decline in product quality efficiency through rapid production methods and the
expansion of the volume of waste released into the environment. In light of these
considerations, the synthesis of craft, textile, and fashion practices becomes essential to
demonstrate and support the importance of planning a slower production process and
the emergence of designs through handcrafted methods. The weaving method, known as
one of the fabric creation techniques in textiles, allows for the production of surface
designs with thousands of aesthetic variations based on form and material. These
surface designs are evaluated within the context of artistic design applications. In this
context, the thesis research titled ''Recommendations for Wearable Art with
Handwoven Fabrics" aims to prepare a wearable art work in line within the interactions
of weaving and wearable art fields. For this purpose, four different wearable art objects
obtained with woven fabric surface designs have been proposed. The woven fabric
surface of the produced artwork consists of surface designs woven in accordance with a
specific theme. The study, when considered within this framework, suggests that the
produced wearable art object conveys imaginative messages about the content of a
predetermined theme.