Hemşirelerin hastane etik iklim algısı ile tıbbi hatalara yönelik tutumları arasındaki ilişki
The relationship between nurses' perception of hospital ethical climate and attitudes towards medical errors
Yazar: RUKİYE DALAN
Danışman: DOÇ. DR. BİLGEN ÖZLÜK
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı /  Hemşirelikte Yönetim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma, hemşirelerin hastane etik iklim algısı ile tıbbi hatalara yönelik tutumları arasındaki ilişkiyi değerlendirmek amacıyla yapıldı. Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte olan bu çalışma Konya ilinde bir üniversite hastanesinde çalışan 303 hemşire ile Ocak- Mart 2024 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Araştırmada Hastane Etik İklim Ölçeği (HEİÖ) ve Tıbbi Hata Tutum Ölçeği (THTÖ) kullanıldı. Veriler tanımlayıcı istatistiksel analizler, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson korelasyon analizi ve doğrusal regresyon analizi ile değerlendirildi. Araştırma için etik kurul izni, kurum izni, ölçek kullanım izinleri ve hemşirelerden sözel izin alındı. 
Çalışmada, hemşirelerin HEİÖ toplam puan ortalamasının (87,06±15,93) ve THTÖ toplam puan ortalamasının (3,66±0,40) yüksek düzeyde olduğu belirlendi. Hemşirelerin %92,1'inin tıbbi hata ile karşılaştığı ve en fazla karşılaşılan tıbbi hata türlerinin ilaç hataları (24,2) ve tıbbi kayıt hataları (20,9) olduğu görüldü. Hemşirelerin %74,9'unun tıbbi hataları raporlamadığı, raporlamama sebeplerinin ise gizliliğin sağlanamaması (%27,1) ve raporlamanın cezalandırma için kullanıldığı (26,8) bulundu. Hemşirelerin hastane etik iklim algısı ile tıbbi hata algısı ve tıbbi hata yaklaşımı alt boyutları arasında pozitif yönde, zayıf düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı (p<0,05) bir ilişki bulundu. Yapılan doğrusal regresyon analizi sonucunda hemşirelerin hastane etik iklim algısının tıbbi hata tutumlarını %11,7 oranında yordadığı saptandı.

Bu çalışma sonucunda, hemşirelerin hastane etik iklim algılarının ve tıbbi hata tutumlarının yüksek düzeyde olduğu bulundu. Hastanedeki etik iklimin pozitif yönde artması, hemşirelerin tıbbi hataya yönelik farkındalığını olumlu etkilediği görüldü. Hasta güvenliğinin sağlanması açısından yöneticilerin hastane etik iklim algısını olumlu yönde artırmaya ve bu olumlu iklimin sürdürülmesine yönelik davranış ve stratejiler geliştirmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Etik iklim, Hastane, Hasta güvenliği, Hemşire, Tıbbi hata tutumu.

Abstract:
This study was conducted to evaluate the relationship between nurses' perception of the hospital's ethical climate and their attitudes toward medical errors. This descriptive and relationship-seeking study was conducted between January and March 2024 with 303 nurses working in a university hospital in Konya. The research used the Hospital Ethical Climate Scale (HECS) and the Medical Error Attitude Scale (MEAS). Data were evaluated with descriptive statistical analyses, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson correlation analysis, and linear regression analysis. Ethics committee approval, institutional permission, scale use permissions, and verbal permission from the nurses were obtained for the research.
The study determined that the nurses' the HECS total score average (87.06±15.93) and the MEAS total score average (3.66±0.40) were high. It was observed that 92.1% of the nurses encountered medical errors and the most common types of medical errors were medication errors (24.2) and medical record errors (20.9). It was found that 74.9% of nurses did not report medical errors, and the reasons for not reporting were lack of confidentiality (27.1%) and reporting being used for punishment (26.8). A positive, weak, and statistically significant (p<0.05) relationship was found between nurses' perception of hospital ethical climate and the sub-dimensions of medical error perception and medical error approach. As a result of the linear regression analysis, it was determined that nurses' perception of the hospital's ethical climate predicted their medical error attitudes by 11.7%.
As a result of this study, it was found that nurses' hospital ethical climate perceptions and medical error attitudes were at high levels. It was observed that the positive increase in the ethical climate in the hospital affected the nurses' awareness of medical errors. In order to ensure patient safety, it is recommended that managers develop behaviors and strategies to positively increase the perception of the hospital's ethical climate and maintain this positive climate.
Keywords: Ethical climate, Hospital, Patient safety, Nurse, Medical error attitude.