Ömer Lütfi Salman'ın En-Namusu'l-Akvem li Saadeti'l-Umem adlı eserinin özeti ve değerlendirilmesi
Translation and evaluation Ömer Lütfi Salmanin En-Namusu'l-Akvem li Saadeti'l-Umem
Yazar: ADEM AKTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN ÇOŞAR
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Din = Religion

Özet:
İslam düşünce geleneğinde felsefi bir disiplin olarak ahlak ilmi, kendine hicri 2. asırdan sonra ortaya çıkmıştır. Bu döneme kadar Hadis, Tefsir ve Fıkıh gibi dini ilimlerin içerisinde işlenen ahlak, bu dönemden sonra ilmi ve felsefi araştırma ve tartışmalarla kendisine zemin bulmuştur. Bu alan ilmi bir zemin kazandıktan sonra üzerine yoğun bir ilgi gösterilmiş ve her dönemde muhtelif eserler kaleme alınmıştır. İslam ahlak düşüncesiyle bağlantılı olan İslam siyaset felsefesi, Farabi'nin Aristo ve Platon'un siyaset felsefesiyle ilgili eserlerini incelemesi ve akabinde bu alanda kendi eserlerini vermesiyle başlamıştır. Daha sonra İslam siyaset düşüncesi noktasında birçok müellif muhtelif eserler de kaleme almıştır. İslam düşüncesinde ahlak teorilerinden hareketle, toplumsal konularda ve toplumların birbiriyle olan ilişkilerine  çözümler sunma çerçevesinde İslam siyaset düşüncesi de gelişmiştir. Bundan dolayıdır ki İslam'da ahlak düşüncesi ve siyaset anlayışları birbirinden çok da ayrı yapılar olmamıştır. Osmanlı bilim ve düşünce hayatında da ahlak ve siyaset alanında birçok eser yazılmıştır. Tezimizin konusu olan En-Namusu'l-Akvem li Saadeti'l-Ümem adlı eser, Osmanlı'nın son döneminde kaleme alınmıştır. Eser bazı kataloglarda siyaset felsefesiyle ilişkilendirilse de içeriği açısından ahlak düşüncesiyle ilgili olduğu görülmektedir. Tezimizde eserin içeriği özetlenip değerlendirilmiş ve tahlil edilmiştir. Bu çerçevede eserin Osmanlı'nın son döneminde yazılmış olan İslam ahlak düşüncesine ait bir eser olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The science of ethics, as a philosophical discipline in the tradition of Islamic thought, emerged after the 2nd century A.H. Ethics, which was processed in religious sciences such as Hadith, Tafsir and Fiqh until this period, found a ground for itself with scientific and philosophical research and discussions after this period. After this field gained a scientific ground, an intense interest was shown in it and various works were written in every period. Islamic political philosophy, which is related to Islamic moral thought, started with Farabi's examination of the works of Aristotle and Plato on political philosophy and then giving his own works in this field. Later, many authors wrote various works on Islamic political thought. Islamic political thought has also developed within the framework of offering solutions to social issues and the relations of societies with each other, based on moral theories in Islamic thought. For this reason, moral thought and political understanding in Islam have not been very separate structures from each other. Many works were written in the field of ethics and politics in the Ottoman science and thought life. The work called En-Namusu'l-Akvem li Saadeti'l-Umem, which is the subject of our thesis, was written in the last period of the Ottoman Empire. Although the work is associated with political philosophy in some catalogues, it is seen that it is related to moral thought in terms of its content. In our thesis, the content of the work has been summarized, evaluated and analyzed. In this context, it has been determined that the work is a work of Islamic moral thought, which was written in the last period of the Ottoman Empire.