Avrupa ortak hukuk mekanında demokratik toplum düşüncesinin inşası
Constructing the idea of democratic society in the common law of European human rights
Yazar: ÖMÜR AYDIN
Danışman: PROF. DR. NAZ ÇAVUŞOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Avrupa insan hakları hukuku = European law of human rights ; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi = European Court Human Rights ; Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi = European Convontion on Human Rights ; Demokratik toplum = Democratic society ; Demokratik toplum düzeni = Order of democratic society ; Militan demokrasi = Militan democracy

Özet:
Çalışma İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi Hukuku'nun, Avrupa mekanında demokrasi, hukuk devleti ve insan hakları temelinde oluşturmaya çalıştığı ortak hukuk alanını araştırır. Sözleşme Hukukunun demokratik toplum temeli üzerinde inşa edildiği söylenebilir. İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi Sözleşme'nin bu niteliğini temel alarak taraf devletlerin bu yapılanmaya uyumluluğunu sorgular. Çalışmada, demokratik toplum ilkesi temel hak ve özgürlüklerin sınırlanması ölçütü olarak, Sözleşme'nin 9. (din ve vicdan özgürlüğü), 10. (ifade özgürlüğü) ve 11. (toplanma ve örgütlenme özgürlüğü) maddeleri üzerinde ayrı ayrı değerlendirilir. Kuşkusuz bu değerlendirmeler, İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi'nin kamusal-politik alanda farklıkların bir arada yaşayabilirliğine ilişkin yaklaşımını ortaya koyar. Öte yandan Sözleşme'ye taraf devletlerin kendi anayasal sistemleri temelinde ortaya koydukları demokratik toplum anlayışı Mahkeme tarafından `takdir alanı doktrini' çerçevesinde sorgulanmaktadır. Çalışmada ayrıca Türk Anayasal sisteminin benimsediği militan demokrasi anlayışının Sözleşme sistemiyle ne ölçüde bağdaştığı tartışılmaktadır. Çalışma bu incelemeyi teorik düzeyde değil daha çok Mahkeme kararları temelinde yapar. Böylelikle iki farklı hukuksal düzenin yaklaşımını karşılaştırma imkanı ortaya çıkar.

Abstract:
This thesis studies the common legal space that the Law of the European Convention on Human Rights attempts to create in Europe on the basis of democracy, rule of law and human rights. It may be argued that the the European Convention on Human Rights is built upon a democratic societal base. The European Court of Human Rights examines the conformity of contracting states to this structuring on this basis of the Convention. This study considers the principle of democratic society on the basis of three articles of the Convention: Article 9 on Freedom of Religion and Conscience, Article 10 on Freedom of Expression and Article 11 on Freedom of Peaceful Assembly and Freedom of Association. On the basis of these three articles we can specify the approach the European Court of Human Rights has adopted: in the public-political space differences can be managed to co-exist. On the other hand, on the basis of 'margin of appreciation doctrine' the Court can question the approaches contracting states adopt in their own principles of democratic society based on their own constitutional systems. Finally, the study evaluates the compatibility of the militant democracy approach adopted by the Turkish Constitutional System with the Convention. This evaluation is not theoretical, rather relying more on actual Court decisions. However, theoretically, this helps us to compare two different legal systems.