Gebelikte depresyon ve anksiyete ile kabul ve kararlılık süreçleri arasındaki ilişki
The relationship between depression and anxiety and the acceptance and commitment processes during pregnancy
Yazar: CEMRE NUR UYSAL ALTAY
Danışman: PROF. DR. CUMHUR TAŞ
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Gebelik, kadınların fiziksel, psikolojik ve anatomik değişimlere uğradığı yaklaşık 40 
haftalık bir süreçtir. Planlama, eş desteği, hormonal değişimler ve çevre etkileri, gebelerin 
ruh sağlığını olumlu veya olumsuz yönde etkileyebilir. Bu çalışma, gebelerin kabul ve 
kararlılık süreçlerini inceleyerek, depresyon ve anksiyete düzeyinin bu süreçlerle 
ilişkisini araştırmayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada nicel araştırma 
yöntemlerinden olan tarama deseni kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini İstanbul ili 
Anadolu yakasında ikamet etmekte olan, 44 gebe kadınlar oluşturmaktadır. Çalışmada 
veri toplama aracı olarak; demografik bilgi formu, depresyon ölçeği, anksiyete ölçeği, 
değer odaklı yaşam ölçeği, bilinçli farkındalık ölçeği, çok boyutlu yaşantısal kaçınma 
ölçeği ve kabul ve eylem formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde ise SPSS 21.0 
istatistik programından yararlanılmıştır. Çalışma, gebe kadınların depresyon ve anksiyete 
düzeylerinin düşük, bilinçli farkındalıklarının değişken, değer odaklı yaşam düzeylerinin 
yüksek olduğunu göstermektedir. Psikolojik katılık düşük, esneklik yüksekken; 
davranışsal kaçınma ve sıkıntıdan hoşlanmama davranışları yüksektir. Öğrenim durumu, 
gebelik planlama ve sigara kullanımı gibi demografik değişkenlere göre farklılıklar 
saptanmıştır. Öğrenim düzeyi arttıkça depresyon puanları yükselmiştir. Planlı gebelikte 
bilinçli farkındalık puanları daha yüksektir. Sorun yaşayanların anksiyete puanları, kronik 
hastalığı olanların ise psikolojik katılık puanları yüksektir. Psikiyatri desteği alanların 
depresyon puanları daha yüksektir. Ayrıca, depresyon ile bilinçli farkındalık ve psikolojik 
katılık arasında pozitif ilişkiler bulunmuştur. Regresyon analizleri, depresyon ve 
anksiyetenin kabul ve kararlılık üzerinde olumlu etkisi olduğunu ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler: Gebelik, Anksiyete, Depresyon, Kabul ve Kararlılık, Bilişsel Davranış.

Abstract:
Pregnancy is a period of approximately 40 weeks in which women undergo physical, 
psychological and anatomical changes. Planning, spousal support, hormonal changes and 
environmental effects can positively or negatively affect the mental health of pregnant 
women. This study aims to investigate the relationship between the acceptance and 
determination processes of pregnant women and the level of depression and anxiety with 
these processes. For this purpose, the study used the screening design, which is one of the 
quantitative research methods. The sample of the study consists of 44 pregnant women 
residing on the Anatolian side of Istanbul. The data collection tools in the study were; 
demographic information form, depression scale, anxiety scale, value-oriented life scale, 
conscious awareness scale, multidimensional experiential avoidance scale and 
acceptance and action form. SPSS 21.0 statistical program was used in the analysis of the 
data. The study shows that the depression and anxiety levels of pregnant women are low, 
their conscious awareness is variable and their value-oriented life levels are high. While 
psychological rigidity is low and flexibility is high; behavioral avoidance and dislike of 
distress are high. Differences were determined according to demographic variables such 
as education status, pregnancy planning and smoking. As the level of education increased, 
depression scores increased. Mindfulness scores were higher in planned pregnancies. 
Those who had problems had high anxiety scores, and those with chronic diseases had 
high psychological rigidity scores. Those who received psychiatric support had higher 
depression scores. In addition, positive relationships were found between depression and 
mindfulness and psychological rigidity. Regression analyses revealed that depression and 
anxiety had a positive effect on acceptance and determination.

Keywords: Pregnancy, Anxiety, Depression, Acceptance and Commitment, Cognitive Behavior.