Etno-kültürel bağlamda Rus ve Türk atasözlerindeki aile kavramının semantik-karşılaştırmalı analizi
Semantical-comparative analysis of the family concept in Russian and Turkish proverbs in ethno-cultural context
Yazar: SELİN TUNCER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HADİ BAK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rus Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature

Özet:
Atasözleri, bir milletin varoluşundan bugüne kadar uzanan özlü halk ifadeleri olarak tanımlanmaktadır. Dilimizin önemli bir parçası olarak görülen atasözleri, insanların asırlar boyunca biriktirmiş deneyimlerini ifade eder. Sanatsal görünümü, imgeleri, içerik derinliği, canlılığı ve dil zenginliği atasözlerinin sonsuza dek yaşamasını sağlamıştır. Atasözleri, tarihi ve evrensel yönü ile kuşaktan kuşağa kültürel aktarım yapmayı başarmış önemli miraslardır. Etno – kültür, tarihi çeşitliliği ifade eden geleneksel değerlerdir. Etno – kültürel bağlamda Rus ve Türk dillerindeki atasözlerini incelemek, o dillerin değerlerini, dilini, kökenini, ulusal kimliğini ve kültürünü incelemek demektir. Bu nedenle, etno – kültürel yapının atasözlerinde yansımasını görmek oldukça mümkündür. Aile kavramı, bütün uluslar için toplumsal değer açısından önem arz etmektedir. Aile, sevgi ve saygı çerçevesinde ilerleyen, içerisinde eğitim konusunu barındıran sosyal bir kurumdur. Bu çalışmada, Rus ve Türk dil bilimlerinden yola çıkarak ele alınan ve temel nitelik olarak görülen aile kavramı ile ilgili atasözlerinin iki dilde de teorik açıdan özelliklerini ve yapıca farklı veya benzer yönlerini, çeşitli incelemeler dahilinde kapsamlı bir şekilde karşılaştırarak, yorumlayarak ve analizini yaparak öncelikle filoloji ve dil bilim alanında çalışan Türk öğrencilerinin ufkunu genişletmekle birlikte Rus ve Türk dil bilimlerinde kapsamlı ve detaylı incelemelerle kaynak niteliğinde bir çalışma olması öngörülmektedir. Rus ve Türk atasözlerindeki aile kavramının semantik açıdan incelenmesi ve her iki dilin atasözlerinde aile kavramının önemi, kültürel açıdan benzerlikleri ve farklılıkları ele alınmıştır. Aile kavramları olarak, anne-kız, baba-oğul ve anne-baba ilişkileri açısından atasözlerine yansıyan tarafları açıkça ortaya konmaktadır. ''Rus ve Türk Atasözlerindeki Aile Kavramının Semantik – Karşılaştırmalı Analizi'' adlı bu çalışma giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır.  Rus ve Türk atasözlerindeki aile kavramının, sınıflandırılması ve karşılaştırma yöntemi ile literatüre katkı sağlaması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Aile Kavramı, Atasözleri, Rusça, Türkçe, Semantik, Etno - Kültür, Karşılaştırmalı Analiz.

Abstract:
Proverbs are defined as concise folk expressions dating back to the existence of a nation. Proverbs, which are seen as an important part of our language, express the experiences of people accumulated over centuries. Artistic appearance, imagery, depth of content, vitality and richness of language have enabled proverbs to live forever. With their historical and universal aspect, proverbs are important heritages that have succeeded in cultural transmission from generation to generation. Ethno - culture is traditional values expressing historical diversity. Studying proverbs in Russian and Turkish languages in the ethno - cultural context means studying the values, language, origin, national identity and culture of these languages. Therefore, it is quite possible to see the reflection of ethno - cultural structure in proverbs. The concept of family is important for all nations in terms of social value. Family is a social institution that progresses within the framework of love and respect and includes the subject of education. In this study, by comparing, interpreting and analysing the theoretical features of the proverbs related to the concept of family, which is considered as a basic quality and considered from Russian and Turkish linguistics, and their theoretical features and structurally different or similar aspects in both languages, by comparing, interpreting and analysing them comprehensively within various examinations, it is envisaged to be a resource study with comprehensive and detailed examinations in Russian and Turkish linguistics, as well as expanding the horizons of Turkish students working in the field of philology and linguistics. The semantic analysis of the concept of family in Russian and Turkish proverbs and the importance, cultural similarities and differences of the concept of family in the proverbs of both languages are discussed. As family concepts, the aspects reflected in proverbs in terms of mother-daughter, father-son and mother-father relations are clearly revealed. This study titled "Semantic - Comparative Analysis of the Concept of Family in Russian and Turkish Proverbs" consists of introduction, two chapters and conclusion.  It is aimed to contribute to the literature with the classification and comparison method of the concept of family in Russian and  Turkish proverbs.

Keywords: Family Concept, Proverbs, Russian, Turkish, Semantics, Ethno - Culture, Comparative Analysis.