Ailevi akdeniz ateşi tanısı alan çocuklarda prognozu belirlemede oksidatif stresin rolü ve oksidatif stres belirteçlerinin gen mutasyonları ile ilişkisi
The role of oxidative stress in determining the prognosis in children diagnosed with familial mediterranean fever and the relationship between oxidative stress and gene markers
Yazar: ÖZLEM ERYAVUZ
Danışman: PROF. DR. RUHAN DÜŞÜNSEL
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Nefroloji = Nephrology ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ailesel akdeniz ateşi = Familial mediterranean fever ; Amiloid protein SAA = Amyloid protein SAA ; Mutasyon = Mutation ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Prognoz = Prognosis ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş ve amaç: Ailevi Akdeniz Ateşi (AAA) gibi kronik inflamatuvar hastalıklarda doku hasarının oksidatif stresle ilişkili olabileceği öne sürülmektedir. Bu nedenle bu çalışmada AAA tanısı alan çocuk hastalarda doku hasarı belirteçlerinden plazma ileri oksidasyon protein ürünü (?Advanced Oxidation Protein Product? AOPP) ve serum amiloid A (SAA) proteini düzeyleri çalışılarak, bu belirteçlerin hastalığın prognozunu belirlemede kullanılabilecek bir parametre olup olmayacaklarının, ayrıca gen mutasyonları ile ilişkilerinin araştırılması amaçlanmıştır.Hastalar ve yöntem: Çalışmaya Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Romatoloji Ünitesinde AAA tanısı konulmuş, takip ve tedavileri sürdürülen 119 hasta ile fizik muayene bulguları ve laboratuvar incelemelerinde herhangi bir inflamasyon bulgusu olmayan 30 sağlıklı çocuk kontrol için alındı. Atak durumlarına göre hastalar gruplandırıldı. Grup 1 (kolşisin tedavisi başlanmış, uzun süre ataksız izlenen hastalar n=29), Grup 2 (kolşisin tedavisi başlanmış, sık atağı olan hastalar n:30), Grup 3 (kolşisin tedavisi başlanmış, atakta olan hastalar n:30), Grup 4 (kolşisin tedavisi başlanmamış yeni tanı alan hastalar n:30), kontrol grubu Grup 5 (n=29) olarak belirlendi. Hastaların atak sıklığı AAA ağırlık skorlamasındaki puanlamaya göre yapıldı . Ayda iki ve daha fazla atak geçirenler sık atak olarak değerlendirildi, ayda bir ve daha az atağı olanlar uzun süre ataksız olarak kabul edildi. Ayrıca hastalar atak ve ataksız durumlarına göre tekrar gruplandırıldı. Hastalardan ve kontrol grubundan elde edilen sonuçlar gruplar arasında karşılaştırıldı.Bulgular: Çalışma gruplarının plazma AOPP düzeylerine bakıldığında seyrek atak geçiren grubun (grup 1) AOPP düzeyinin kontrolle benzer olduğu (p>0,05), buna karşın sık atak geçiren grup (grup 2), atak anındaki grup (grup 3) ve kolşisin başlanmamış yeni tanı alan grup (grup 4)'un AOPP düzeylerinin kontrol grubu (grup 5)'nün değerlerinden anlamlı derecede yüksek olduğu belirlendi (p<0,05). Serum amiloid A proteini açısından gruplar karşılaştırıldığında grup 1,2,3,4'ün değerlerinin grup 5'inkinden istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu bulundu (p<0,05). Bunun yanı sıra grup 3'ün diğer gruplara göre daha yüksek düzeyde SAA proteini değerine sahip olduğu ve istatistiksel olarak da anlamlı olduğu bulundu (p<0,05).Hastalar atak ve ataksız durumuna göre gruplandırıldığında atak döneminde SAA proteini ve AOPP düzeylerinin hem atak döneminde hem de ataksız döneminde kontrol grubunun değerlerine göre anlamlı derecede yüksek olduğu belirlendi (p<0,05). Ayrıca AOPP ve SAA proteini düzeylerinin atak döneminde ataksız döneme göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu bulundu (p<0,05).Genetik mutasyonlarla SAA protein ilişkisi araştırıldığında M694V homozigot taşıyıcılığı ile SAA proteini oranında anlamlı pozitif korelasyon bulundu (p<0,05). Buna karşın AOPP düzeyleri ile genotip arasında anlamlı ilişki tespit edilmedi (p>0,05).Sonuç: SAA protein düzeyi hastalığın hem aktivasyon hem de kronik inflamasyon belirteci olarak kullanılabilir. Ayrıca hastalığın prognozunda SAA protein düzeyinin kritik önemi vardır. AOPP düzeyi AAA'da aktivasyon belirteci olarak kullanılabilecek bir parametredir.Anahtar kelimeler: AAA (Ailevi Akdeniz Ateşi), SAA (Serum Amiloid A), AOPP (İleri Oksidasyon Protein Ürünleri)

Abstract:
Introduction and objectives: It is asserted that the tissue damage in chronic inflammatory diseases such as Familial Mediterranean Fever (FMF) may be related to oxidative stress. For this reason, this study aims to investigate firstly whether or not Advanced Oxidation Protein Product (AOPP) in plasma, and Serum Amiloid A (SAA), markers of tissue damage in pediatric patients diagnosed with FMF, are parameters that can be used in determining the prognosis of the disease by studying their levels, and secondly their relationship with gene mutations.Patients and method: The study included 119 patients diagnosed with FMF, under treatment and follow-up, and 29 healthy children with no finding of inflammation as determined through physical examination and laboratory tests at the Pediatric Rheumatology Unit of the Erciyes University Medical Faculty. The patients were grouped according to their fever spells. Group 1 (with colchicines treatment started, followed up with no spell for a long time, n=29), group 2 (with colchicine treatment started and frequent spells, n=30). Group 3 (with colchicines treatment started and ongoing spells, n=30), Group 4 (newly diagnosed and with no colchicines treatment started, n=30), and group 5,(the control group n=29). The frequency of the patients? fever spells was determined according to their FMF scores. Those who had 2 or more spells were classified as `frequent`, while those with 1 or fewer spells were classified as `without spells for a long time. Additionally, the patients were re-grouped according to the extent of their attack period and non-attack period. The results obtained from the patients and control group were compared.Findings: The study of the plasma AOPP levels of the patients in the study group revealed that the patients in group 1 were similar to those of the controls?, (p>0.05), while they were found to be significantly higher in group 2, 3, and 4 than in group 5 (p<0.05). As for serum amiloid a protein, it was found that the groups 1, 2, 3, and 4 had significantly higher levels than the controls did (p<0.05). Furthermore, group 3 was found to have higher levels of SAA protein than all the other groups, the increase being statistically significant (p<0.05).When the patients were grouped according to their attack and non-attack , it was found that the levels of SAA protein in the attack, and of AOPP both in non-attack and attack period were significantly higher than in the control group (p<0.05). In addition, the levels of AOPP and SAA protein were found to considerably higher in the attack period than in the non-attack period (p<0.05).When the genetic mutation SAA protein relationship was studied, M694V homozygote transportation was found to have significant positive correlation with SAA protein (p<0.05). However, no significant relationship was detected between AOPP levels and the genotype (p>0.05).Conclusion: SAA protein levels can be used as both activation and chronic inflammation marker of the disease. SAA protein levels also have crucial importance in the prognosis of the disease. AOPP level is a parameter that can be used as activation marker in FMF.Key Words: FMF (Familial Mediterranean Fever), SAA (Serum Amiloid A), AOPP (Advanced Oxidation Protein Products)