Adalet harcamaları ile ekonomik gelişmişlik düzeyi arasındaki ilişkinin Wagner Kanunu çerçevesinde incelenmesi: Türkiye örneği
The investigation of relationship between judicial expenditures and economic development within the framework of Wagner Law: Turkish case
Yazar: DAVUT BALCI
Danışman: DOÇ. DR. ALİ TARKAN ÇAVUŞOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Maliye Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Maliye = Finance
Dizin: Adalet = Justice ; Adalet Bakanlığı = Justice Ministry ; Kalman filtre = Kalman filter ; Kamu harcamaları = Public expenditures ; Nedensellik testleri = Causality test ; Regresyon analizi = Regression analysis ; Wagner Yasası = Wagner's Law

Özet:
Toplam kamu harcamaları ve kamu harcamalarının alt kalemleri ile ekonomik gelişmişlik düzeyi arasındaki ilişkiyi belirlemeye yönelik çok sayıda çalışma bulunmasına karşın, adalet harcamaları ile ekonomik gelişmişlik düzeyi arasındaki ilişkiyi Wagner Kanunu çerçevesinde ele alan çalışmaya rastlanmamıştır. Oysa ki, Wagner, Politik İktisadın Temelleri (Grundlegung der Politischen Okonomie) adlı eserinin 1879 yılında yayınlanan ikinci baskısına ?Ekonomi ve Hukuk? başlıklı bir bölüm ekleyerek iktisadi gelişme ile hukuk düzeni arasındaki ilişkinin önemini vurgulamıştır. Bu çerçevede bu tez, Türkiye'nin ekonomik gelişmişlik düzeyindeki değişim ile adalet harcamaları arasındaki ilişkiyi Wagner Kanunu kapsamında, 1924-2006 dönemine ait veriler kullanarak ekonometrik olarak analiz etmeyi amaçlamaktadır. Tezde, tarihsel süreçte yaşanmış olan yapısal farklılaşmaları da göz önünde bulundurarak yapılan regresyon analizlerinde adalet harcamaları ile ekonomik gelişmişlik düzeyi arasında Wagner Kanunu'nun ifade ettiği şekilde bir ilişki bulunamamıştır. Her ne kadar, regresyon ve Granger nedensellik sınamaları sonucunda elde edilen bulgular, ekonomik gelişmişlik düzeyindeki değişimlerin adalet harcamalarının GSYİH'ya oranındaki değişimleri etkilediği yönünde de olsa; bu ilişkideki gelir esnekliği katsayısının Wagner Kanunu ile öngörüldüğü gibi birden büyük çıkmamış olması Wagner hipotezinin Türkiye için geçerli olmadığı anlamına gelmektedir. Bu sonuç, Türkiye'de adalet harcamalarındaki artışın ekonomik gelişmişlik düzeyindeki değişimin gerisinde kaldığını göstermektedir.

Abstract:
Although there are several studies concerning the relationship between total and disaggregated public expenditures and the level of economic development, there is no study examining the relationship between the judicial expenditures and economic development in the context of the Wagner?s Law. However, by adding a chapter, called "The Economy and Law?, into the second edition of his book ?The Foundations of Political Economy? (Grundlegung der Politischen Okonomie) published in 1879, Wagner places a special emphasis on the importance of the relationship between the legal order and economic development. Within this scope, the main objective in this thesis is to analyze econometrically the relationship between changes in economic development and judicial expenditures in Turkey in the framework of Wagner?s Law, based on the data covering the 1924-2006 period. Regression analyses, which take into account the structural changes experienced in historical context, provide no evidence of a Wagnerian type of relationship in the thesis. Although the results of the regression and the Granger causality tests imply an influence of economic development on the judical expentitures to GDP ratio, it does not justify the validity of the Wagner?s Law becasue the corresponding income elasticity coefficient is not found greater than unity as dictated by the Law. This result shows that increases in judicial expenditures failed to increase faster than changes in the level of economic development in Turkey.