Hafif ağırlıkta obstrüktif uyku apne sendromu tanısı alan hastalarda D vitamini suplemantasyonunun hastalık prognozu ve beslenme durumuna etkisi
The effect of vitamin D supplemantation on disease prognosis and nutritional status in patients with mild obstructive sleep apnea syndrome
Yazar: FERİDE AYYILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. HİLAL YILDIRAN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Prognoz = Prognosis ; Uyku = Sleep ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency ; Vücut bileşimi = Body composition

Özet:
Bu çalışma hafif obstrüktif uyku apne sendromu tanısı alan hastalarda D vitamininin hastalık prognozuna ve beslenme durumuna etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Polisomnografi uyku testi sonrası hafif ağırlıkta obstrüktif uyku apne sendromu tanısı alan ve D vitamini düzeyi yetersiz olan 20 yetişkin erkek (19-64 yıl) çalışmaya dahil edilmiştir. Bireylere sekiz hafta süresince 50.000 IU/hafta D3 vitamini suplemantasyonu yapılmıştır. Çalışmaya katılan bireylere ilişkin genel bilgilerin (yaş, eğitim, meslek, sağlık durumları, beslenme alışkanlıkları, basitleştirilmiş beslenme iştah anketi) toplanması amacıyla anket formu uygulanmıştır. Hastalardan 3 günlük bireysel besin tüketim kaydı alınmış ve fiziksel aktivite durumu Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi ile sorgulanmıştır. Ayrıca hastaların bazı antropometrik ölçümleri, biyoelektrik impedans analizi ile vücut bileşimi ölçümleri alınmıştır. Hastalara ait bazı biyokimyasal bulguları değerlendirilmiştir. Polisomnografi dahil olmak üzere bütün değerlendirmeler sekiz hafta sonrasında tekrarlanmıştır. Serum D vitamini seviyesi başlangıçta 19,1±5,16 ng/mL iken suplemantasyon sonrası 41,6±10,25 ng/mL'ye yükselmiştir (p<0,001) ve hastaların %90'nın D vitamini seviyesi normal sınırlara ulaşmıştır. Açlık kan glukozu, total kolesterol ve insülin direnci değerleri anlamlı olarak azalmıştır (p<0,05). Ayrıca çalışma sonunda serum D vitamini konsantrasyonu ile serum CRP (r:-0,477), TNF-α (r:-0,450) ve IL-6 (r:-0,560) seviyelerinin negatif, IL-10 (r:0,549) ile pozitif ilişkili olduğu görülmüştür (p<0,05). Hastaların antropometrik ölçümleri, vücut bileşimlerinde, fiziksel aktivite düzeyleri ve basitleştirilmiş beslenme iştah anketi skorlarında anlamlı fark olmamıştır (p>0,05). D vitamini suplemantasyonu sonunda diyet enerji, protein, yağ alımlarında (p<0,05), obstrüktif apne, apne ve hipopne sayılarında, apne indeksi, hipopne indeksi ve apne hipopne indeksinde anlamlı azalma saptanmıştır (p<0,05). Sonuç olarak hafif obstrüktif uyku apne sendromu tanısı alan yetişkin hastalarda D vitamini suplemantasyonunun hastalık prognozuna ve beslenme durumuna olumlu etkisi olabilir.


Anahtar Kelimeler : D vitamini, obstrüktif uyku apne sendromu, beslenme, vücut
bileşim

Abstract:
The aim of this study was to investigate the effect of vitamin D on the disease prognosis and nutritional status in patients with obstructive sleep apnea syndrome Twenty adult males (19-64 years) who were diagnosed with obstructive sleep apnea syndrome after polysomnography sleep test and had low vitamin D levels were included in the study. Patients were recieved weekly 50,000 IU vitamin D3 supplementation for eight weeks. The general information about the participants (age, education, occupation, health status, nutritional habits, simplified nutritional appetite questionnaire was collected by a questionnaire. Three-days food record was taken from the patients and physical activity status was questioned by the International Physical Activity Questionnaire. In addition, some anthropometric measurements of patients, bioelectric impedance analysis and body composition measurements were taken. Some biochemical parameters of patients were evaluated. All assesments, including polysomnography, were repeated after eight weeks. Serum vitamin D levels were initially 19.1 ± 5.16 ng / mL and increased to 41.6 ± 10.25 ng / mL (p <0.001) and 90% of the patients had normal vitamin D levels. Fasting blood glucose, total cholesterol and insulin resistance values of the patients were significantly decreased (p <0.05). At the end of the study, serum vitamin D concentration was correlated with CRP (r:-0,477), TNF-α (r:-0,450), IL-6 (r:-0,560) levels negatively and IL-10 (r:0,549) positively (p<0.05). There was no significant difference in anthropometric measurement, body composition, physical activity levels and simplified nutritional appetite questionnaire score of patients (p>0.05). After vitamin D supplementation, a significant decrease was found in dietary energy, protein, fat intake and apnea index, hypopnea index and apnea hypopnea index (p <0.05). As a result, vitamin D supplementation may have a positive effect on the disease prognosis and nutritional status of in patients with mild obstructive sleep apnea syndrome.


Key Words : Vitamin D, obstructive sleep apnea, nutrition, body composition