Üniversite öğrencilerinde karanlık üçlü kişilik özellikleri, öfke ruminasyonu, intikam ve bencillik ile siber zorbalık arasındaki ilişkilerin incelenmesi
The relationships between dark triad personality traits, anger rumination, revenge, selfishness and cyberbullying among university students
Yazar: MEHMET ŞİMŞEK
Danışman: PROF. DR. CEM ALİ GİZİR
Mersin Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin Karanlık Üçlü (Makyavelizm, narsisizm ve psikopati) kişilik özellikleri, öfke ruminasyonu, intikam ve bencillik düzeyleri ile siber zorbalık davranışları arasındaki ilişkileri ele alan yapısal modeli test etmektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu seçkisiz küme örnekleme yöntemi ile belirlenen ve Mersin Üniversitesine bağlı 6 fakülte bünyesindeki toplam 11 bölümde eğitim öğretime devam eden lisans öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmaya 713'ü (%63) kadın ve 421'i (%37) erkek olmak üzere toplam 1134 üniversite öğrencisi katılmıştır. Araştırma verileri, 2021-2022 eğitim ve öğretim yılı Bahar döneminde elde edilmiştir. Veri toplama araçları olarak araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu"nun yanı sıra "Karanlık Üçlü Ölçeği", "İntikam Ölçeği" ve "Bencillik Ölçeği" kullanılmıştır. Ayrıca bu araştırma kapsamında "Siber Zorbalık ve Mağduriyet Ölçekleri" ile "Üzüntü ve Öfke Ruminasyonu Ölçeği" Türkçeye uyarlanmıştır. Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları sonrasında bu ölçeklerin "Siber Zorbalık Ölçeği" ve "Öfke Ruminasyonu Alt Ölçeği" araştırma kapsamında model testi için veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Üniversite öğrencilerinden elde edilen verilerin analizinde ise yapısal eşitlik modeli için gerekli olan varsayımların ve değişkenler arasındaki ilişkilerin test edilmesi için SPSS, yapısal eşitlik modelinin test edilmesi için de AMOS programı kullanılmıştır. Test edilen modelde yol analizi sonucunda ulaşılan doğrudan ve dolaylı ilişkilerin anlamlı olup olmadığı yeniden örnekleme yöntemi olarak bilinen bootstrapping yöntemi aracılığıyla %95 güven aralığı içerisinde test edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda üniversite öğrencilerinin Karanlık Üçlü kişilik özellikleri, öfke ruminasyonu, intikam ve bencillik düzeyleri ile siber zorbalık davranışları arasındaki ilişkileri ele alan model istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuş ve ilgili değişkenler arasında doğrudan ve dolaylı ilişkilerin olduğu gözlemlenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular ilgili kuramsal çerçeve ve araştırmalar ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to test the structural model of the relationship between Dark Triad (Machiavellianism, narcissism and psychopathy) personality traits, anger rumination, revenge, selfishness, and cyberbullying among university students'. Relational survey model, one of the quantitative research methods, was used in the study. The study group of the research consists of undergraduate students who were determined by random cluster sampling method and who continue their education in 11 departments within 6 faculties of Mersin University. A total of 1134 university students, 713 (63%) female and 421 (37%) male, participated in the study. The research data were obtained in the Spring semester of the 2021-2022 academic year. In addition to the "Personal Information Form" prepared by the researcher, the "Dark Triad Scale", "Revenge Scale" and "Selfishness Scale" were used as data collection tools. In addition, "Cyberbullying Perpetration and Cyberbullying Victimization Scales" and "Sadness and Anger Rumination Inventory" were adapted into Turkish within the scope of this study. After the validity and reliability studies, the "Cyberbullying Perpetration Scale" and "Anger Rumination Scale" of these scales were used as data collection tools for the model test within the scope of the research. In the analysis of the data obtained from university students, SPSS program was used to test the assumptions required for the structural equation model and the relationships between variables, and AMOS program was used to test the structural equation model. In the tested model, the significance of the direct and indirect relationships obtained as a result of path analysis was tested within a 95% confidence interval through the bootstrapping method known as the resampling method. As a result of the analyses, the model addressing the relationships between university students' Dark Triad personality traits, anger rumination, revenge and selfishness levels and cyberbullying behaviors was found statistically significant and it was observed that there were direct and indirect relationships between the relevant variables. The findings obtained from the study were discussed in the light of the relevant theoretical framework and research.