Adölesan dönemde duygusal zekanın empatik eğilim ve duygu düzenlemeye karşı yordayıcı etkisi
The predictive effect of emotional intelligence on empathic tendency and emotion regulation in adolescence
Yazar: YAĞMUR DEMİRCİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİFCAN CESUR
Kırklareli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Çocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada 14-18 yaş ergenlerin duygusal zeka boyutlarının empatik eğilim ve duygu düzenleme becerisine karşı yordayıcı etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama deseni kullanılmıştır. Çalışma grubu, Kırklareli'nin, Merkez ilçesine bağlı devlet liselerinin 9, 10, 11 ve 12. sınıflarında eğitim gören 606 ergenden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak; Duygusal Zeka Ölçeği, Ka-Si Empatik Eğilim Ölçeği Ergen Formu, Ergenler İçin Duygu Düzenleme Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde "Mann Whitney U Testi", "Kruskal Wallis Testi", "Spearman Korelasyon Katsayısı", "Basit Regresyon Analizi" ve "Çoklu Regresyon Analizi" kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre; ergenlerin duygusal tanımlama/anlama, duygusal ve bilişsel empati, içsel ve dışsal işlevsel olmayan duygu düzenleme alt ölçek puanları cinsiyetlere göre incelendiğinde puan ortalamaları kızların lehine çıkmıştır. Kardeş sayısına göre tek çocuk; çocuk sırasına göre son çocuk olan ergenlerin duygusal tanımlama/anlama alt ölçek puanları daha yüksek çıkmıştır (p<0.05) fakat empatik eğilim ve duygu düzenleme becerileri arasında anlamlı bir ilişkiye rastlanmamıştır (p>0.05). Yaş değişkenine göre ergenlerin yaşı arttıkça duygusal tanımlama/anlama alt ölçek puanları artarken duygusal düzenleme alt ölçek puanları azalmakta (p<0.05), içsel ve dışsal işlevsel olmayan duygu düzenleme alt ölçek puanları ise artmaktadır (p<0.05). Ancak yaş değişkeni ile empatik eğilim arasında anlamlı bir ilişkiye rastlanmamıştır (p>0.05). Ergenlerin içsel ve dışsal işlevsel duygu düzenleme alt ölçek puanları arttıkça duygusal tanımlama/anlama ve duygusal düzenleme alt ölçek puanları artmaktadır. Ancak içsel ve dışsal işlevsel olmayan duygu düzenleme alt ölçek puanları arttıkça duygusal tanımlama/anlama alt ölçek puanları artarken; duygusal düzenleme alt ölçek puanları azalmaktadır. Ayrıca duygusal ve bilişsel empati puanları arttıkça duygusal tanımlama/anlama ve duygusal düzenleme alt ölçek puanları da artmaktadır (p<0.05). Yapılan regresyon analizleri sonucunda ergenlerin duygusal zeka boyutlarının empatik eğilimi ve duygu düzenleme becerilerini yordadığı görülmüştür.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the predictive effect of emotional intelligence dimensions on empathic tendency and emotion regulation skills of adolescents aged 14-18. Relational survey design, one of the quantitative research methods, was used in the study. The study group consists of 606 adolescents studying in the 9th, 10th, 11th and 12th grades of public high schools in the central district of Kırklareli. Emotional Intelligence Scale, Ka-Si Empathic Tendency Scale Adolescent Form, Emotion Regulation Scale for Adolescents and Personal Information Form were used as data collection tools. "Mann Whitney U Test", "Kruskal Wallis Test", "Spearman Correlation Coefficient", "Simple Regression Analysis" and "Multiple Regression Analysis" were used to analyze the data. According to the findings of the study, when adolescents' emotional identification/understanding, emotional and cognitive empathy, internal and external dysfunctional emotion regulation subscale scores were examined according to gender, the mean scores were in favor of girls. According to the number of siblings, the emotional identification/understanding subscale scores of adolescents who were the only child and the last child according to the order of children were higher (p<0.05), but no significant relationship was found between empathic tendency and emotion regulation skills (p>0.05). According to the age variable, as the age of adolescents increased, emotional identification/understanding subscale scores increased, emotional regulation subscale scores decreased (p<0.05), and internal and external dysfunctional emotion regulation subscale scores increased (p<0.05). However, no significant relationship was found between age variable and empathic tendency (p>0.05). As the internal and external functional emotion regulation subscale scores of adolescents increase, emotional identification/understanding and emotional regulation subscale scores increase. However, as internal and external dysfunctional emotion regulation subscale scores increased, emotional identification/understanding subscale scores increased, while emotional regulation subscale scores decreased. In addition, as emotional and cognitive empathy scores increase, emotional identification/comprehension and emotional regulation subscale scores also increase (p<0.05). As a result of regression analyses, it was seen that emotional intelligence dimensions of adolescents predicted empathic tendency and emotion regulation skills.