Cerrahi hastaların ve cerrahi hemşirelerinin bakım davranışı değerlendirmelerinin karşılaştırılması
Comparison of care behavior assessment of surgical patients and surgical nurses
Yazar: FATİH GÖĞÜŞ
Danışman: DOÇ. DR. AYTEN DEMİR
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Cerrahi tedavi = Surgical treatment ; Davranış = Behavior ; Hasta bakımı = Patient care ; Hasta bakımı = Patient care ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Perioperatif hemşirelik = Perioperative nursing

Özet:
Tanımlayıcı ve kesitsel olarak yapılan bu araştırma cerrahi hastaların ve cerrahi hemşirelerinin bakım davranış değerlendirmelerini karşılaştırılmak amacıyla yapıldı.
Araştırma; 1-31Ocak 2016 tarihleri arasında TC Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Kurumu Ankara 1. Bölge Genel Sekreterliği Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Ankara Üniversitesi Cebeci  ve İbn-i Sina Hastanelerinde cerrahi servislerinde yatmakta olan 18. yaş ve üzeri, okuma yazma bilen, anketin doldurulmasını engelleyen nörolojik ve psikiyatrik bozukluğu bulunmayan, çalışmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden 125 hasta ve bu servislerde çalışan 121 hemşire üzerinde yapılmıştır.
Araştırmada hastalara ve hemşirelere uygulanmak üzere iki farklı veri toplama formu kullanıldı. Hastalar için oluşturulan anket formu; demografik bilgi ve Bakım Davranışları Ölçeği-24 olmak üzere iki bölümden oluştu. Aynı şekilde ; hemşireler için oluşturulan anket formu da demografik bilgi ve Bakım Davranışları Ölçeği-24 olmak üzere iki bölümden oluştu.
Çalışmadan elde edilen verilerin değerlendirilmesi amacıyla SPSS (Statistical Package for Social Sciences) version 16 kullanıldı. Nitel değişkenler frekans ve yüzde ile nicel değişkenler ise ortalama ve standart sapma değerleri ile sunuldu. Verilerin niteliği göz önünde bulundurularak, homojen dağılım gösteren verilerde karşılaştırma yapmak için Tek Yönlü Varyans Analizi ve iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi (Student t testi) homojen dağılımın olmadığı durumlarda ise Kruskall Wallis Varyans Analizi ve Mann Whithney U testi uygulandı. 
Araştırmaya katılan hastaların %44'ünün kadın, %85,6'sının evli olduğu , %49,6'sının ilköğretim mezunu olduğu belirlendi. Araştırmaya katılan hemşirelerin %88,4'ünün kadın, %70,2'sinin evli olduğu, %6,6'sinin sağlık meslek lisesi, %21,5'inin lisans, %69,4'ünün ön lisans mezunu olduğu belirlendi. 
Araştırmaya katılan evli hemşirelerin bakım davranış ölçeği saygı ve bağlılık alt boyut puanının, bekar hemşirelerden yüksek olduğu saptandı (p=0,006). Araştırmaya katılan hemşirelerden mesleğini isteyerek yapıyor olanların saygı puanının isteyerek yapmayanlardan daha yüksek olduğu belirlendi (p=0,025). Araştırmaya katılan hemşirelerin çalışma şeklinin bakım davranış ölçeği saygı alt boyutunu etkilediği (p=0,004), karma vardiyada çalışan hemşirelerin saygı alt boyut puanının, diğer vardiyada çalışan hemşirelerden daha yüksek olduğu saptandı. Araştırmaya katılan hemşirelerin çalışma şeklinin bakım davranış ölçeği beceri alt boyutunu etkilediği (p=0,025), karma vardiyada çalışan hemşirelerin beceri alt boyut puanının, diğer vardiyada çalışan hemşirelerden daha yüksek olduğu belirlendi.
Araştırmaya katılan hemşirelerden karma vardiyada çalışan hemşirelerin güvence, bağlılık alt ölçek puanının ve ölçek toplam puanının diğer vardiyada çalışan hemşirelerden daha yüksek olduğu belirlendi(p<0,05). 
Hasta ve hemşirelerin beceri puanı arasında anlamlı fark olduğu (p=0,0001), hemşirelerin beceri puanlarının, hastalardan yüksek olduğu saptandı. Hasta ve hemşirelerin bakım davranışı ölçeği toplam puanları arasında anlamlı fark olduğu (p=0,002), hemşirelerin bakım davranışı ölçeği puanının daha yüksek olduğu saptandı.
Hastaların hemşirelik bakımında saygı ve beceriye yönelik algılarının olumsuz olma nedenlerinin saptanması ve sunulan hemşirelik bakımının bu gereksinimleri karşılayacak şekilde düzenlenmesi önerilmektedir. Hasta ve hemşirelerin bakım davranışı konusundaki fikirlerinin kıyaslanması, hasta bakım gereksinimlerinin daha doğru tanımlanmasına ve dolayısıyla karşılanmasına da olanak sağlayacaktır. Bu nedenle daha büyük popülasyonlarda benzer çalışmaların yapılması önerilmektedir.

Abstract:
This descriptive and cross sectional study is conducted to compare the care behavior assessment of surgical patients and surgical nurses 
Research is carried out between December 2015-January 2016 in Ministry of Health Public Hospitals Authority Ankara 1st District Ankara Training and Research Hospital, Ankara  University Cebeci and Ibni-Sina hospitals. 125 Surgical patients and 121 surgical nurses who are over 18 years old, knows reading and writing, doesn't have neurological and psychiatric disorders preventing filling in the questionnaire  and who voluntarily agreed to participate in the study were chosen for the study.
Two different data forms were used to collect data from patients and nurses. For patients;  patient demographic information form and Care Behaviors Inventory-24 was used, for nurses nurse demographic information form and Care Behaviors Inventory-24 was used.
The evaluation of the data was made with SPSS (Statistical Package for Social Sciences) version 16. Qualitative variables was presented with frequency and percentile values , quantitative variables was presented with mean and standard deviation values. Considering the nature of the data, in data showing homogeneous distribution one-way analysis of variance was used. T test(Student's t test)  was used to compare the difference between two averages.  Kruskal Wallis, Mann Whitney U tests were  used  in the absence of homogeneous distribution.
In the study 44% of patients participated were women, 85,6% were married, 49.6% were primary school graduates. 88.4% of female nurses participated in the study, 70.2% were married, 6.6% of the health professions high school graduates, 21.5% had bachelor degree, 69.4% had associate degree.
Married nurses' respect subscale scores of the care behavior inventory was found to be higher than the single nurses (p = 0.006). Respect subscale scores of nurses who are willingly doing the profession was found to be higher than those who don't. (p = 0.025). Nurses working hours affected the respect subscale of care behavior inventory (p = 0.004). Respect subscale of the nurses working in mixed shifts was found higher than nurses working in other shifts. Nurses working hours affected the skills subscale of the care behavior inventory. (p=0,025). Skills subscale of the nurses working in mixed shifts was found higher than nurses working in other shifts.
Assurance and connectedness subscale of the nurses working in mixed shifts was found higher than nurses working in other shifts (p=0,0001), (p=0,003) . Total inventory score of the nurses working in mixed shifts was found higher than nurses working in other shifts.
There was significant difference between the skill subscale scores of patients and nurses (p = 0.0001), nurses' skills scores were found to be higher than the patients. There was significant difference between the total scores of the care behavior inventory between patients and nurses (p = 0.002). nurses' total scores were found to be higher than the patients.
Reasons of patients' and nurses' negative perceptions towards recpect and skills in nursing care should be determined and nursing care should be regulated to meet patients perceptions. A comparison of patients' and nurses' care perception is important to indentifying and giving optimum nursing care. Therefore it is recommended to perform similar studies in larger populations.