Çalışanların otantik liderlik algısında duygusal zekâ ve pozitif psikolojik sermayenin rolü: Aile şirketlerinde bir çalışma
The role of emotional intelligence and positive psychological capital in employees' authentic leadership perception: A study on family companies
Yazar: TUĞBA SOYMAN
Danışman: PROF. DR. KEMAL CAN KILIÇ
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Aile şirketleri = Family businesses ; Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Liderlik = Leadership ; Otantik liderlik = Authentic leadership ; Pozitif psikolojik sermaye = Positive psychological capital ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Gelişen ve "sürdürülebilir büyümeyi" hedefleyen günümüz iş dünyasında yararlanılan kaynaklar değişim göstermektedir. İlerleyen zaman içerisinde üretim, satış, pazarlama, inovasyon ve nihayetinde tüketicinin talebine özel geliştirilen kişiye özel ürünlerin pazarlanması iş dünyasının değişen bir gerçeği iken bu değişimi destekleyen ve bu değişimin gerçekleşmesinde aktif rol oynağan örgütlerin iç dinamiklerinin de farklılaştığı yadsınamaz. Zamanla insan kaynağında ve örgütlerde meydana gelen değişimler yöneticilerin liderlik davranışlarındaki değişimi de zorunlu kılmıştır. Artık yönetici ile iş gören arasındaki güven duygusu, ahlaki ve etik değerler ile ilişkilerde şeffaflık önem kazanmıştır. Bu kavramlarla örtüşen bir pozitif liderlik tarzı olarak karşımıza otantik liderlik olarak çıkmaktadır.
Bu araştırmada insan kaynaklarında, çalışanların öz-yeterlilik, iyimserlik, umut ve dayanıklılıktan oluşan olumlu duygularının geliştirilmesini temel alan "Pozitif Psikolojik Sermaye"leri ile kendini tanıma, duygularını yönetebilme, motivasyon, empati ve sosyal beceri duygularını temel alan "Duygusal Zekâ"ları ve bu iki kavramın çalışanların "Otantik Liderlik" algısı üzerindeki etkileri incelenmiştir.
Kar odaklı aile şirketlerindeki ana hedef kar elde etme ve dolayısıyla sürdürülebilir büyümedir. Sürdürülebilir büyümenin sağlanması ise etkin bir liderlik anlayışı ile olur. Aile şirketlerine bakıldığında birçok farklı liderlik özelliği gözlemlenmektedir. Araştırma konumuz otantik liderliğin algılanması olduğu için amacımız aile şirketlerini sürdürülebilir büyüme yolunda pozitif psikolojik sermaye ve duygusal zekâ kavramlarını analiz etmek ve bu faktörlerin otantik liderlik algılarını ne şekilde etkilediğini ortaya çıkarmaktır.
Bu çalışmada Adana ilinde faaliyet gösteren otantik liderlik özellikleri taşıdığı düşünülen küçük, orta ve büyük ölçekli aile şirketleri temel alınarak; çalışanların duygusal zekâ ve pozitif psikolojik sermayeleri ile otantik liderlik algıları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaca ulaşmak için nicel araştırma tekniklerinden anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Yapılan anket çalışmasında Peekar ve arkadaşları (2017) tarafından geliştirilen "Rotterdam Duygusal Zekâ Ölçeği ", Fred Luthans ve arkadaşları (2007) tarafından geliştirilen "Psikolojik Sermaye Ölçeği" ile Walumbwa, Avolio, Gardner, Wensing ve Peterson (2008) tarafından geliştirilen "Otantik Liderlik Ölçeği" kullanılmıştır.
Araştırmanın bir diğer amacı ise araştırma değişkenleri ile cinsiyet, medeni durum, yaş, eğitim, örgütteki çalışma süresi ve sektördeki çalışma süresini içeren demografik faktörler arasında anlamlı bir farklılaşmanın olup olmadığını test etmek olmuştur.
Araştırma konusu verileri korelasyon, anova ve regresyon analizi yöntemleri ilgili istatistiksel programlar kullanılarak elde edilmiştir.
Yapılan araştırma sonucunda çalışanların duygusal zekâ ve pozitif psikolojik sermaye algılarının otantik liderlik algısı üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisinin olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The resources changes dy bay day based on today's business world that is developing and aiming at "sustainable growth". While the production, sales, marketing, innovation and eventually marketing of personal products developed specially for the consumers' demand is a changing reality of the business world, it is undeniable that the internal dynamics of organizations, that support this change and play an active role in the realization of this change, also differs. Changes in human resources and organizations over time made the change in leadership behaviors of managers compulsory. Now, the sense of trust between the manager and the employee, transparency in relations and ethical values has gained importance. As a positive leadership style that coincides with these concepts, it appears as authentic leadership.
In this research, "Positive Psychological Capital" based on the development of the positive emotions of employees in self-efficacy, optimism, hope and resilience, and "Emotional Intelligence" based on self-awareness, self-regulation, motivation, empathy and social skill and the effects of these two concepts on Authentic Leadership perception are examined.
The main target in profit-oriented family companies is always profit and thus sustainable growth. Sustainable growth is achieved by an effective leadership understanding. While analyzing family companies, many different leadership characteristics are observed. Our aim is to analyze the concepts of positive psychological capital and emotional intelligence on the way of sustainable growth of family companies and to reveal how these factors affect authentic leadership perception.
In this study, based on small, medium and large-scale family companies operating in Adana; It is aimed to determine the relationship between emotional intelligence and positive psychological capital and authentic leadership perception. To be able to achieve this aim, a questionnaire application, which is one of the quantitative research techniques, was used. Rotterdam Emotional Intelligence Scale" developed by Peekar et al. (2017), "Positive Psychological Capital Scale" developed by Fred Luthans et al. (2007) and "Authentic Leadership Scale" developed by Walumbwa, Avolio, Gardner, Wensing and Peterson (2008) were used.
Another aim of the research was to test whether there is a significant difference between the research variables and demographic factors including gender, marital status, age, education, working time in the organization and working time in the sector.
Research subject data were obtained by using correlation, Anova and regression analysis methods by using relevant statistical programs.
As a result of the research, it is concluded that there is a significant affect of the Emotional Intelligence and Positive Psychological Capitals of the employees on Authentic Leadership perception.