Arteria carotis interna'nın pars cavernosa ve pars cervicalis'lerinin morfolojisi ve hemodinamik reseptörleri açısından incelenmesi
Investigation of morphology and hemodynamic receptors of pars cavernosa and pars cervicalis of arteria carotis interna
Yazar: MEHMET DENİZ YENER
Danışman: PROF. DR. TUNCAY ÇOLAK
Kocaeli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Beyin = Brain ; Hemodinamikler = Hemodynamics ; Kafa tabanı = Skull base ; Kan damarları = Blood vessels ; Karotis arteri-internal = Carotid artery-internal ; Kavernöz sinüs = Cavernous sinus

Özet:
Arteria carotis interna (ACI), cranium'un içerisine girerek beynin kanlanmasını sağlayan ana yapı olan Circulus arteriosus cerebri (Willis poligonu)'nin yapısına katılır. ACI beyine girmeden önce, beyinin venöz drenajını sağlayan Sinus durae matris'lerden birisi olan Sinüs cavernosus içerisinden geçer. Kafa tabanının oldukça özelleşmiş bu anatomik bölgesinde ACI'nın morfolojik ve reseptörel farklılıklarının tespiti hedeflenmiştir. Elde edilen sonuçlar yine aynı arterin servikal parçası ile kıyaslanmıştır.

Çalışmamızda damar duvarı kalınlıkları ölçülüp; CGRP, TRPV4, ASIC3 ve ACTHR reseptör taramaları konfokal mikroskopi tekniği kullanılarak yapılmıştır. 

ACI'nın pars cervicalis'ine ait tunica media ve tunica adventitia tabakaları, pars cavernosa'nın aynı damar duvar katmanlarına göre istatistiksel olarak daha kalın bulunmuştur (P< 0,05). Damar kısımlarının tunica intima tabakalarında herhangi bir kalınlık farkı tespit edilmemiştir (P> 0,05). Reseptörel açıdan bakıldığında; pars cavernosa'nın tunica media ve tunica adventitia tabakalarında TRP12 reseptörü pozitif bulunmuştur. Benzer pozitiflik, ACI'nın servikal parçasında tespit edilmemiştir. CGRPR açısından yaptığımız reseptör taramasında; ACI'nın pars cavernosa'sının tunica media tabakasında pozitiflik saptanırken, pars cervicalis'inde tunica intima tabakalarında pozitiflik saptanmıştır. ASIC3 ve ACTHR reseptörleri için ACI'nın her iki kısmında da herhangi bir pozitiflik saptanmamıştır. 

ACI kafa tabanında bulunan sinüs cavernosus içerisinden geçebilmesi için dik açılar yapmaktadır ve bu dar anatomik alandan geçerken morfolojik farklılıklara uğramaktadır. Bu anatomik seyri sırasında, aynı damarın parçaları arasında morfolojik ve reseptörel farklılıkların belirlenmesinin beyin hemodinamiği ile ilgili araştırmalara katkı sunabileceği kanaatindeyiz.

Abstract:
Arteria carotis interna (ACI) takes part the structure of Circulus arteriosus cerebri (Circle of Willis), which is the main structure that provides blood supply to the brain by entering the cranium. Before ACI enters the brain, it passes through the sinus cavernosus, one of the sinus durae matrices that provide venous drainage of the brain. It is aimed to determine the morphological and receptor differences of ACI in this quite specialized anatomical region of the skull base. The results obtained were compared with the cervical part of the same artery.

In our study blood vessel wall thicknesses were measured in addition CGRP, TRPV4, ASIC3 and ACTHR receptor scans were performed using confocal microscopy technique.

The tunica media and tunica adventitia layers of the pars cervicalis of ACI were found statistically thicker than the same vessel wall layers of the pars cavernosa (P< 0,05). No statistical difference in thickness was detected in the tunica intima layers of the vessel parts (P> 0,05). Looking at the target receptors; TRP12 receptor was found positive in tunica media and tunica adventitia layers of pars cavernosa. Similar positivity was not detected in the cervical part of the ACI. When the receptor scans are performed for CGRPR; While positivity was detected in tunica media layer of pars cavernosa of ACI, positivity was detected in tunica intima layers in pars cervicalis. For ASIC3 and ACTHR receptors scan, no positivity was detected in both parts of ACI.

ACI makes right angles to pass through the sinus cavernosus in the skull base and undergoes morphological differences while passing through this narrow anatomical area. During this anatomical course, we are of the opinion that determining the morphological and receptor differences between the parts of the same vessel can contribute to the literature on brain hemodynamics studies.