İlköğretim öğretmenlerinin örgütsel özdeşim, örgütsel bağlılık ve örgütsel vatansaşlık davranışlarının demografik özelliklerine göre incelenmesi
The analysis of primary school teachers' organisational identification, organisational adherence and organisational citizenship behaviours according to their demographic features
Yazar: ORHAN ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. CANAN ÇETİN
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Birey ve örgüt değerlerinin benzeşme derecesi, kurumda çalışma ve kalma isteği ile ekstra rol davranışları gibi özellikleri içeren örgütsel özdeşim, örgütsel bağlılık ve örgütsel vatandaşlık davranış düzeyleri çeşitli faktörlerden etkilenmektedir. Bireylerin demografik özellikleri de bu faktörlerdendir. Çalışanların kurumuna bağlılığı, kurumuyla gurur duyması hem kurumu hem de çalışanları olumlu etkilemektedir.Bu araştırmanın amacı, ilköğretim öğretmenlerinin örgütsel özdeşim, örgütsel bağlılık ve örgütsel vatandaşlık davranış düzeylerinin demografik özelliklerine göre (statü, yaş, kurumunda çalışma süresi, cinsiyet, medeni hal, toplam kıdem yılı) anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini incelemektir.Bu doğrultuda çalışma grubundaki rastlantısal olarak belirlenen 11 farklı kamu okulundan, basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilen 270 ilköğretim öğretmenine 3 ölçek uygulanmıştır. Bu ölçekler örgütsel özdeşim ölçeği, örgütsel bağlılık ölçeği ve örgütsel vatandaşlık ölçeğidir. Ayrıca uygulanan ölçekte katılımcıların demografik özellikleriyle ilgili bilgilerin edinildiği bölüm vardır.Araştırma kapsamına dahil edilen örgütsel özdeşim, örgütsel bağlılık ve örgütsel vatandaşlık davranışları ile demografik özelliklerin bazı noktalarında anlamlı ilişkiler bulunmuş ve tez kapsamında yorumlanmıştır. Araştırmaya göre öğretmenlerin statüleri ile örgütsel bağlılıkları arasında anlamlı bir fark oluşmaktadır. Buna göre okul müdürleri, müdür yardımcıları ve öğretmenlerden daha fazla örgütsel bağlılık göstermektedir. Yine cinsiyete göre örgütsel bağlılık düzeyinde anlamlı bir farklılık oluşmaktadır. Erkek öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları bayan öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarında daha yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir.Araştırmamızda örgütsel özdeşim, örgütsel bağlılık ve örgütsel vatandaşlık davranış düzeylerinin birbirleriyle olan ilişkisi araştırılmış ve pozitif yönde fakat güçlü olmayan bir ilişkiye rastlanmıştır. Tez kapsamında elde edilen bulgular yorumlanmıştır.

Abstract:
The organizational identification scale, organizational adherence scale and organizational citizenship behavior scale, which comprise such features as the degree of assimilation of individual and organizational values, the wish to work and stay in the establishment and extra role behaviors, are influenced by various factors. The demographic features of the individuals are also one of these factors. The pride of the employees and their adherence to their establishment affect positively both the establishment and employees.The aim of this survey is to analyze whether there is a significant discrepancy in the organizational identification scale, organizational adherence scale and organizational citizenship behavior scale of the primary school teachers according to their demographic (status, age, term of employment in the establishment, sex, marital status, total length of service) features.In the same way 3 scales were applied to 270 primary school teachers from 11 distinct public schools included in the work group. These scales are the organizational identification scale, organizational adherence scale and organizational citizenship scale. There is a separate section, where details of demographic features of the participants are included fort he applied scale.Significant relationship is found in some points of the organizational identification scale, organizational adherence scale, organizational citizenship scale and demographic features, included in the survey and it is interpreted in the thesis. According to the survey, there is a significant discrepancy between the status of the teachers and their organizational adherence. Thus school principals have a greater organizational adherence than auxiliary principals and teachers. Again there is a significant discrepancy in the organizational adherence of the sexes. It is observed that male teachers have a higher organizational adherence than female teachers.The relationship between the organizational identification scale, organizational adherence scale, organizational citizenship behavior scale was analyzed in our survey and a positive relation, which is not strong was observed. The findings obtained are interpreted in the thesis.