Yabancı uyruklu öğrencilerin Türkçe öğrenmeye yönelik tutum ve motivasyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of foreign students' attitudes and motivations towards learning Turkish
Yazar: ZEYNEP TAŞDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜZAHİR KILIÇ ; DOÇ. DR. SELVİ DEMİR
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching

Özet:
Bu araştırmanın amacı, yabancı uyruklu öğrencilerin Türkçe öğrenmeye 
yönelik tutum ve motivasyon düzeylerini tespit ederek ulaşılan sonuçları çeşitli 
değişkenler (cinsiyet, yaş, üniversite, Türkçe dil düzeyi, Türkiye'de bulunma süresi,
anne/baba eğitim durumu, evde bulunan Türkçe kitap sayısı, aylık okunan Türkçe 
kitap sayısı, günlük Türkçe dilinde internette geçirilen süre, günlük Türkçe dilinde
TV izleme süresi, Türk arkadaş sayısı) doğrultusunda değerlendirmektir. Ayrıca 
TÖMER öğrencileri ile Türkçe öğrenmeye yönelik tutum ve motivasyonları üzerine 
yüz yüze görüşülerek konu hakkındaki görüşlerini derinlemesine incelemektir. Bu 
amaçla araştırma, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma 
yöntem desenlerinden biri olan açımlayıcı karma yöntem kullanılarak 
gerçekleştirilmiştir. Nicel verileri elde etmek için tutum ve motivasyon ölçekleri; 
nitel verileri elde etmek için ise yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır.
Araştırmanın katılımcılarını, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Ağrı İbrahim Çeçen 
Üniversitesi, Erzurum Atatürk Üniversitesi, Kilis 7 Aralık Üniversitesi, Bitlis Eren 
Üniversitesi ve Gaziantep Üniversitesi bünyelerindeki TÖMER'lerde öğrenim gören 
324 yabancı uyruklu öğrenci oluşturmaktadır. Yarı yapılandırılmış görüşmeler,
katılımcılardan 5'i kadın 6'sı erkek olmak üzere toplam on bir yabancı uyruklu 
öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. 
Araştırmanın sonucunda yabancı uyruklu üniversite öğrencilerinin yabancı dil 
olarak Türkçe öğrenmeye yönelik tutumlarının orta, motivasyonlarının ise yüksek 
düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ayrıca Türkçe öğrenmeye yönelik tutum ve 
motivasyonlarının cinsiyet ve anne/baba eğitim düzeyi değişkenlerine göre anlamlı 
bir farklılık göstermediği ancak yaş, Türkçe dil düzeyi, evde bulunan Türkçe kitap 
sayısı, aylık okunan Türkçe kitap sayısı, günlük Türkçe dilinde internette geçirilen 
süre, günlük Türkçe dilinde TV izlemesi ile Türk arkadaş sayısı değişkenlerine göre 
anlamlı bir farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte yabancı dil olarak 
Türkçe öğrenmeye yönelik tutum düzeylerinde Türkiye'de bulunma süresi ile 
öğrenim gördükleri üniversite değişkenleri ile arasında istatistiksel olarak anlamlı 
fark bulunmuşken motivasyon düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı
tespit edilmiştir. Araştırmanın nitel bulgularına göre Türkçeyi yabancı dil olarak 
öğrenen öğrencilerin Türkçe öğrenmeye yönelik tutum ve motivasyonları ise "dil
becerileri yeterliği", "dil bilgisi yeterliği" ve "Türkçenin zorluk derecesi" 
başlıklarında; motivasyonları ise "Türkçeyi öğrenme/geliştirme yolları" ve "Türkçe 
bilmenin getirileri" başlıkları altında değerlendirilmiştir.

Abstract:
The aim of this research is to determine the attitudes and motivation levels of 
foreign students towards learning Turkish and to evaluate the results obtained in 
terms of various variables (gender, age, university, Turkish language proficiency, 
duration of stay in Turkey, education status of parents, number of Turkish books at 
home, number of Turkish books read monthly, time spent on the internet in Turkish 
daily, time spent watching TV in Turkish daily, number of Turkish friends). In 
addition, TÖMER students were interviewed face to face to examine their attitudes 
and motivations towards learning Turkish in depth. For this purpose, the research 
was conducted using the explanatory mixed method, which is one of the mixed 
method designs in which quantitative and qualitative research methods are used 
together. Attitude and motivation scales were used to obtain quantitative data; and a 
semi-structured interview form was used to obtain qualitative data. The participants 
of the study consist of 324 foreign students studying at TÖMERs at Ağrı İbrahim 
Çeçen University, Erzurum Atatürk University, Kilis 7 Aralık University, Bitlis Eren 
University and Gaziantep University in the 2023-2024 academic year. Semistructured interviews were conducted with a total of eleven foreign students, 5 of 
whom were female and 6 were male.
As a result of the research, it was determined that the attitudes and motivations 
of foreign university students towards learning Turkish as a foreign language were at 
a medium level and their motivations were at a high level. In addition, it was 
determined that their attitudes and motivations towards learning Turkish did not 
show a significant difference according to the variables of gender and parental 
education level, but they showed a significant difference according to the variables of 
age, Turkish language proficiency, number of Turkish books at home, number of 
Turkish books read monthly, time spent on the internet in Turkish daily, watching 
TV in Turkish daily and number of Turkish friends. However, it was determined that 
while there was a statistically significant difference in the level of attitudes towards 
learning Turkish as a foreign language with the variables of the duration of stay in 
Turkey and the university they study at, there was no statistically significant 
difference in their motivation levels. According to the qualitative findings of the 
research, the attitudes and motivations of the students learning Turkish as a foreign 
language towards learning Turkish were evaluated under the titles of "language skills 
proficiency", "grammar proficiency" and "difficulty level of Turkish"; their 
motivations were evaluated under the titles of "ways of learning/developing Turkish" 
and "benefits of knowing Turkish".