Mübadele sonrası Kapadokya Bölgesine yerleşen mübadillerin göç uyarlanmaları: Güzelyurt örneği
Migration adaptation of emigrants who have settled down to Cappadoccia Region after the population exchange: The case of Güzelyurt
Yazar: MUSTAFA İŞLEK
Danışman: DOÇ. DR. ERHAN GÜRSEL ERSOY
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı / Sosyal Antropoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Antropoloji = Anthropology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Aksaray-Güzelyurt-Gelveri = Aksaray-Güzelyurt-Gelveri ; Göçler = Migrations ; Göçmenler = Emigrants ; Kültürleşme = Acculturation ; Lozan Ahali Mübadelesi = Lausanne Exchange of Populations ; Mübadele = Exchange ; Nevşehir-Kapadokya = Nevşehir-Cappadocia ; Sosyal değişme = Social change ; Uluslararası göç = International migration ; Zorunlu göç = Forced emigration

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı, Lozan Mübadelesi sonrası Aksaray'ın Güzelyurt (Gelveri) ilçesine yerleştirilmiş olan muhacirlerin, göç sonrası yerleştikleri bölgeye ne şekilde uyarlandıklarını araştırmaktır. Bu kapsamda Güzelyurt ilçesinde katılımlı gözlem ve derinlemesine görüşme teknikleriyle veriler elde edilmiştir. Zorunlu göç sonrası, muhacirlerin yeni yerleştikleri bölgede yaşayan yerli halkla geliştirecekleri sosyal etkileşim sürecinin önünde engel teşkil eden olguları ve bu engelleri ortadan kaldıran etmenleri inceleyen çalışmada, mekansal uzaklık/farklılık, demografik değişimler, gelenek farklılıkları ve akrabalık ilişkilerinin kuruluşu gibi değişkenlere odaklanılmıştır. İki grubun yaşam alanlarının birbirinden görece farklı oluşu, muhacirlerin mübadele sonrasında uzun dönem boyunca nüfus üstünlüğünü ellerinde bulundurmaları, gelenekler açısından iki taraf arasındaki farklılıklar gibi etmenler, bu iki grubun sosyal etkileşime girmesinin önünde engel teşkil etmiştir. İlerleyen zamanlarda muhacirlerin büyük oranda ilçe dışına göç etmeleri sonucu nüfus, yerliler lehine değişmiştir. Bu durum muhacirleri hakim nüfusa uyarlanma yönünde baskı uygulamıştır. Kültürel değişim elbette her iki taraf için de geçerlidir, ancak kültürleşme sürecinin sonucunda her iki tarafın da eşit oranda değişmesi mümkün değildir. Bu açıdan bakıldığında muhacirlerin daha çok değişen taraf oldukları söylenebilir. Tüm bunların yanında, günümüzde her iki grubun gelenek ve göreneklerinin büyük oranda benzeştiği söylenebilirse de, siyasi ve iktisadi rekabet alanında görece bu uyum çözülebilmektedir. Siyasi ve iktisadi rekabet alanı her iki grubun `öteki' olana karşı geliştirdiği tutumları gün yüzüne çıkarmanın meşru zemini olarak kendisini göstermektedir.

Abstract:
The objective of this thesis is to study in what ways the emigrants who had settled down Güzelyurt county of Aksaray, adjusted to the region they accommodated after Lausanne Convention. Participant observation and in-depth interviewing methods were used to supply data about the subject. This study surveyed the facts preventing the emigrants to have social relations with inhabitants of the region they accommodated and the factors which abolish these handicaps after forced migration. Thus the study has focused on variables such as spatial length and difference, demographic alteration, differences of the traditions, establishment of kinship relations. Some factors like traditional discrepancies, two different living spaces and the fact that emigrants had a greater population than the inhabitants after the exchange, prevented the emigrants to have social interactions for a long period. Later on, because the emigrants migrated outside the county, population advantage turned in favor of the inhabitants. This situation forced the emigrants to be adjusted into the dominant population. Cultural interaction is mutual but after this interaction it is not always possible for acculturation process to be equal for both sides. Considering from this point of view, it can be assumed that the emigrants are the more changing side. Besides, it can even be said that the tradition and customs of those two societies are alike today; this cultured conformity may be decomposed into the competitive atmosphere of economy and politics. The political and economical competitive domain has been donating itself as the legal ground for both sides to express the othering attitudes that they have been bearing towards each other.