Havayolu sektöründe ortaklaşa rekabet stratejisi:  
Geleneksel havayolu şirketleri üzerine bir araştırma
Coopetition strategy in the airline sector: A research on traditional airline companies
Yazar: GÖKHAN TANRIVERDİ
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE KÜÇÜK YILMAZ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sivil Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Hava yolu işletmeleri = Airline companies ; Rekabet = Competition ; Rekabet stratejileri = Competition strategies ; Sivil havacılık işletmeleri = Civil aviation companies ; Sürdürülebilir rekabet = Sustainable competition

Özet:
Ortaklaşa rekabet stratejisi, iki ya da daha fazla rakip işletme tarafından özellikle rekabet yoğun pazarlarda kullanılan, rekabet ve işbirliğinin aynı anda gerçekleştirildiği bir işletme stratejisidir. Rakip işletmeler, karşılıklı menfaatler doğrultusunda aynı anda bir yandan yeni bir ürün ya da hizmet üretimi için bir araya gelirken diğer alanlarda ise rekabetlerini devam ettirmektedir. Ortaklaşa rekabette temel yetenek ve kaynaklarını bir araya getiren işletmeler, yeni ürün veya hizmet üretiminde ise maliyetleri ve riskleri paylaşmaktadır. Böylelikle, maliyetleri düşüren ve riski paylaşan işletmeler, önünü daha iyi görebilme kabiliyeti kazanmaktadır. 

Havayolu sektörü sahip olduğu karakteristikleri itibari ile faaliyetlerin yüksek maliyetlerle gerçekleştirildiği, belirsizlik, risk ve krizlerden anında etkilenen bir yapıya sahiptir. Havayolu şirketleri, bu olumsuzlukları aşmak ve sürdürülebilir rekabet avantajı kazanmak için ortaklaşa rekabet stratejisini uygulamaktadır. Bunu da stratejik havayolu ittifakları dahilinde ya da haricinde rakip havayolu şirketleri ile yaptıkları anlaşmalarla gerçekleştirmektedir.

Bu çalışmanın amacı, ortaklaşa rekabet stratejisini uygulayan havayolu şirketlerinin deneyimlerinin ortaya konmasıdır. Bu amaçla beş geleneksel havayolu şirketinin üst düzey yöneticileri ile yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır. Araştırmada ortaya çıkan en önemli sonuç, ortaklaşa rekabet stratejisinin havayolu sektörünün sürdürülebilirliği için gerekli olduğudur. Araştırmada öne çıkan bir başka sonuç ise, stratejik havayolu ittifakı üyesi havayolu şirketlerinin, ittifakları sorgulamaya başladığı ve ittifakların varlığını devam ettirebilmesi için daha esnek bir yapıya sahip olması gerektiğidir.

Abstract:
Coopetition strategy is a business strategy that competition and cooperation is carried out at the same time, is used especially in intense-competition sectors by two or more businesses. On the one hand, competitors cooperate to produce a new product or service in accordance with mutual interests, on the other hand, they keep on competition on other areas. In coopetition, businesses brought together their core competences and resources, have shared costs and risks in production of a new product or service. Thus, businesses shared costs and risks, have gained capability to see their future clearly and take long-term decisions comfortably.

 Airline sector has a structure that operations are realized with high costs and is affected uncertainty, risk and crisis environments immediately due to its characteristics. Airline companies have applied coopetition strategy to get over these problems and gain sustainable competition advantage. They have carried out these applications with agreements they have made with rival airline companies within strategic airline alliances or except for strategic airline alliances. 

The aim of this study is to reveal experiences of airline companies applied coopetition strategy. It was made semi-structured interviews with senior executives of five traditional airline companies with this aim. The most important result in this study is necessity of coopetition strategy for sustainability of airline industry. One of the highlights of the results in this study, is that strategic airline alliance members began questioning the airline alliances and alliances in order to continue their existence should have a more flexible structure in order to keep going their existence.