Yetişkin bireylerin prebiyotik ve probiyotik bilgi düzeyleri ve tüketim sıklıklarının ağız sağlığıyla ilişkisi
The relationship between adult individuals' prebioticand probiotic knowledge levels and consumption frequency with oral health
Yazar: EMİRHAN KIVIRCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BİLGE MERAL KOÇ
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Ağız-diş sağlığı hem biyolojik olarak hem fiziksel olarak hayat kalitesini önemli oranda etkileyen bir konudur. Ağız-diş sağlığını etkileyen birçok faktör bulunmaktadır. Bunlardan önemli bir yere sahip olan beslenme, ağız sağlığının korunmasıyla yakından ilişkilidir. Prebiyotikler ve probiyotiklerin insan sağlığına birçok yönden fayda sağladığı bilinmektedir. Bu nedenle bu araştırma bireylerin prebiyotik ve probiyotik bilgi düzeylerini ölçme, prebiyotik ve probiyotik tüketim sıklığı ile bireylerin ağız-diş sağlığı arasındaki ilişkiyi incelemek için yapılmıştır. Çalışma, Ağustos-Aralık 2023 tarihleri arasında Sakarya'da özel bir ağız-diş sağlığı polikliniğine başvuran 18-50 yaş arası katılımcıyla gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların demogrofik özellikleri, prebiyotik ve probiyotik bilgi düzeyleri ve tüketim sıklıkları Google formlar üzerinde hazırlanan online anketle alınmıştır. Bireylerin ağız sağlığını değerlendirmek için DMFT indeksi kullanılmıştır. Bu indeksin hesaplanabilmesi için katılımcılar diş hekimi tarafından muayene edilmiş ve DT (çürük diş), MT (eksik diş), FT (dolgulu diş) sayıları toplanarak elde edilmiştir. Katılımcıların DMFT indeksi ortalaması erkeklerde 8,29 iken kadınlarda 5,79 bulunmuştur (p<0,05). Tütün kullananların çürük diş sayıları kullanmayanlara göre daha fazla bulunmuştur (p<0,05). Probiyotik besinlerden yoğurt, ayran, turşu ve salamura zeytin tüketim sıklığı daha fazla olan bireylerin DMFT indeksi daha az bulunmuştur (p<0,05). Prebiyotik besinlerden tam tahıl, yulaf, soğan ve sarımsak, domates, muz, bal, krusifer sebzeler, kurubaklagiller, kuşkonmaz, soya fasülyesi, yağlı tohumlar ve kırmızı meyveleri tüketim sıklığı daha fazla olan bireylerin DMFT indeksleri daha az bulunmuştur (p<0,05). Sonuç olarak toplumun probiyotik ve prebiyotik besinlerin ne olduğu daha fazla tanıtılmalı, bilgilendirilmeli ve tüketimi teşvik edilmelidir. Çünkü probiyotik ve prebiyotik besin tüketim sıklığı daha fazla olanların ağız sağlığı daha iyi bulunmuştur.

Abstract:
Oral-dental health is an issue that significantly affects the quality of life both biologically and physically. There are many factors affecting oral-dental health. Nutrition, which has an important place among these, is closely related to the protection of oral health. Prebiotics and probiotics are known to benefit human health in many ways. For this reason, this study was conducted to measure the prebiotic and probiotic knowledge levels of individuals and to examine the relationship between prebiotic and probiotic consumption frequency and oral-dental health of individuals. The study was conducted with participants aged 18-50 years who applied to a private oral-dental health clinic in Sakarya between August-December 2023. Demographic characteristics, prebiotic and probiotic knowledge levels and consumption frequencies of the participants were obtained through an online questionnaire prepared on Google forms. DMFT index was used to evaluate the oral health of the individuals. To calculate this index, the participants were examined by a dentist and the number of DT (decayed teeth), MT (missing teeth) and FT (filled teeth) were summed. The mean DMFT index was 8.29 for males and 5.79 for females (p<0.05). The number of decayed teeth of tobacco users was found to be higher than non-users (p<0.05). Individuals who consumed more yogurt, buttermilk, pickles and pickled olives from probiotic foods had a lower DMFT index (p<0.05). Among prebiotic foods, individuals with higher consumption frequency of whole grains, oats, onion and garlic, tomatoe, banana, honey, cruciferous vegetables, legumes, asparagus, soybeans, oil seeds and red fruits had lower DMFT indices (p<0.05). In conclusion, the public should be introduced, informed and encouraged to consume more probiotic and prebiotic foods. Because oral health was found to be better in those who consumed probiotic and prebiotic foods more frequently.