Ventriküler ekstrasistol olan hastalarda frontal QRS-T açısının, kompleks haritalama ile radyofrekans kateter ablasyonu öncesi ve sonrasında olan değişikliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of changes in the frontal QRS-T angle in patients with ventricular extrasystole, before and after ventricular extrasystole radiofrequency catheter ablation using complex mapping
Yazar: MEHMET HAKAN UZUN
Danışman: DOÇ. DR. SERKAN GÖKASLAN
Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kardiyoloji = Cardiology

Özet:
Ventriküler ekstrasistol toplumda en sık görülen ritm bozukluklarından birisi olup bazı bireylerde kardiyomiyopatiye sebebiyet verebilmektedir. Ventriküler ekstrasistol ilişkili kardiyomiyopati denilen bu tablo her bireyde gelişmemekle beraber hangi bireylerde geliştiğine dair güncel literatür bilgisi sınırlıdır. Son yıllarda ilerleyen teknoloji sayesinde rutin klinik kullanıma giren kompleks haritalama sistemleri ve radyofrekans kateterler ile aritmojenik odakların ablasyonunun ventriküler ekstrasistol odaklarına uygulanması ve kardiyomiyopati gelişimini geri döndürebildiğinin gösterilmesi ile birlikte bu tedavi metodu, güncel kılavuzlarda yer almıştır. Frontal QRS-T açısı, kardiyak repolarizasyon heterojenitesini gösteren bir belirteçtir. Yapılan çalışmalarda bozulmuş frontal QRS-T açısının aritmiler ve ani kardiyak ölüm ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Ventriküler ekstrasistollerin transkateter radyofrekans ablasyonunun, frontal QRS-T açısı üzerine olan etkileri üzerine güncel literatürde bilgimiz dahilinde bir çalışma yoktur. Bu sebeple çalışmamızda ventriküler ekstrasistol ablasyonu sonrasında meydana gelen frontal QRS-T açısı değişikliklerini araştırmayı amaçladık. Çalışmamıza T.C. Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi, T.C. Süleyman Demirel Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi, ve T.C. Sağlık Bakanlığı Eskişehir Şehir Hastanesi kardiyoloji kliniklerinde üç boyutlu kompleks haritalama metoduyla ventriküler ekstrasistol radyofrekans kateter ablasyonu uygulanmış olan 24'ü erkek ve 24'ü kadın olmak üzere 48
v
hasta, retrospektif olarak hastane verileri taranarak alınmıştır. Atriyal fibrilasyon, sol veya sağ dal bloğu, veya pacemaker ritminde olan hastalar çalışmaya dahil edilmemiştir. Tüm hastaların hastane verileri taranarak sistemden hemogram, serum elektrolit, böbrek fonksiyon testleri, açlık lipid panelleri, 24 saatlik ritm holter kayıtları, transtorasik ekokardiyografi raporları, ventriküler ekstrasistol ablasyon işlem raporları alındı. Tüm hastaların ablasyon öncesi ve sonrası çekilmiş olan standart 12 derivasyonlu elektrokardiyogramları sistemden tarandı. Daha sonra bu elektrokardiyogramlardan, bazal sinüs ritmi esnasındaki frontal QRS-T açıları hesaplanarak işlem öncesi ve işlem sonrası frontal QRS-T açıları kaydedildi. İstatistiksel olarak elde edilen tüm veriler değerlendirildi. Çalışmamıza alınan 48 hastanın 6'sında ablasyon öncesi frontal QRS-T açısının anormal, 42'sinde ise normal olduğu tespit edildi. Ablasyon işlemi sonrasında ise anormal frontal QRS-T açısına sahip 6 hastanın 6'sında da frontal QRS-T açısının normal sınırlar içerisine döndüğü, ablasyon öncesi normal frontal QRS-T açısına sahip 42 hastanın ise ablasyon sonrasında frontal QRS-T açılarının normal sınırlarda seyretmeye devam ettiği tespit edildi. İstatistiksel analizlerde ablasyon öncesi frontal QRS-T açısı anormal olan hastaların normal olan hastalarla kıyaslanmasında, 24 saatlik ritm holterde tespit edilen günlük ventriküler ekstrasistol sayısının günlük sinüs atımı sayısı oranındaki yükseklik ile korele olduğu tespit edildi. Diğer bulguların analizlerinde ise istatistiksel olarak anlamlı korelasyon saptanmadı. Ventriküler ekstrasistollerin üç boyutlu haritalama yöntemiyle transkateter radyofrekans ablasyonu uygulamasının, normal frontal QRS-T açısına sahip hastalarda frontal QRS-T açısında bozulmaya yol açmadığı tespit edildi. Anormal frontal QRS-T açısına sahip hastalarda ise ventriküler ekstrasistol ablasyonu uygulanması sonrasında frontal QRS-T açısında normal sınırlara dönüş olduğu tespit edildi. Ablasyon işlemi öncesinde değerlendirilen frontal QRS-T açısında bozulmanın, günlük ventriküler ekstrasistol sayısı ile korele olduğu tespit edildi.
Anahtar Kelimeler: Aritmi İlişkili Kardiyomiyopati, Frontal QRS-T Açısı, Ventriküler Ekstrasistol.

Abstract:
Ventricular extrasystole is one of the most common arrythmias in general population, and may cause cardiomyopathy in some individuals. Although this condition, called ventricular extrasystole-related cardiomyopathy, does not develop in every individual; current literature information on which individuals are susceptible to develop this condition is limited.
Thanks to advancing technology in recent years, routine clinical use of ablating arrhythmogenic foci of the ventricular extrasystole with complex mapping systems and radiofrequency catheters demonstrated that this procedure can reverse the development of cardiomyopathy. Thus, this treatment method has been included in current guidelines. Frontal QRS-T angle is a marker of cardiac repolarization heterogeneity. Studies have found that impaired frontal QRS-T angle is associated with arrhythmias and sudden cardiac death.
To our knowledge, there is no study in the current literature on the effects of the transcatheter radiofrequency ablation of ventricular extrasystoles on the frontal QRS-T angle. For this reason, we aimed to investigate the frontal QRS-T angle changes that occur after ventricular extrasystole ablation in our study.In total number of 48 patients composed of 24 male and 24 female patients who underwent ventricular extrasystole radiofrequency catheter ablation with the three-dimensional complex mapping method in the centres of Afyonkarahisar Health Sciences University Research and Education Hospital, Suleyman Demirel University Research and Education Hospital, and Eskisehir City Hospital were included in our study by retrospectively scanning hospital data. Patients with atrial fibrillation, left or right bundle branch block, or pacemaker rhythm were not included in the study.
Hospital data of all patients were scanned and levels of complete blood count, serum electrolytes, kidney function tests, fasting lipid panels, and reports of 24-hour rhythm holter records, transthoracic echocardiography and ventricular extrasystole ablation procedures were obtained from the hospital systems. Standard 12-lead electrocardiograms of all patients recorded before and after ablation, were scanned from the system. Then, from these electrocardiograms, frontal QRS-T angles during basal sinus rhythm were calculated and frontal QRS-T angles before and after the procedure were recorded. All data obtained were evaluated statistically.The frontal QRS-T angle was found to be abnormal before ablation in 6 of the 48 patients, and normal in the remaining 42 patients. After the ablation, the frontal QRS-T angle returned to normal limits in 6 of the 6 patients with abnormal frontal QRS-T angles, and the frontal QRS-T angles of 42 patients with normal frontal QRS-T angles before the ablation continued to remain within normal limits after the ablation.
In statistical analysis, comparison of patients with abnormal frontal QRS-T angle before ablation with patients with pre-procedural normal frontal QRS-T angle, showed that the increased number of daily ventricular extrasystoles detected in 24-hour rhythm holter was correlated with the development of abnormal frontal QRS-T angle. No statistically significant correlation was detected in the analyzes of other findings.It was determined that the application of transcatheter radiofrequency ablation of ventricular extrasystoles with the three-dimensional mapping method did not cause deterioration in the frontal QRS-T angle in patients with normal frontal QRS-T angle. In patients with abnormal frontal QRS-T angle, it was determined that the frontal QRS-T angle
ix
returned to normal limits after ventricular extrasystole ablation. It was determined that the deterioration in the frontal QRS-T angle evaluated before the ablation procedure was correlated with the daily number of ventricular extrasystoles.We believe that prospective studies with a larger patient group are needed to investigate how the frontal QRS-T angle, which has been shown to be predictive of malignant arrhythmia development and sudden cardiac death, is affected by ventricular extrasystoles and the effects of ventricular extrasystole ablation on the development of cardiomyopathy in these patients.
Key words: Arrhythmia InducedCardiomyopathy, Frontal QRS-T Angle, Ventricular Extrasystole.