Narsistik örüntüler ve zorlayıcı kişilerarası deneyimlere verilen tepkiler: Bilişsel kişilerarası kuram çerçevesinde üniversite öğrencileri örnekleminde bir inceleme
Narcissistic patterns and responces to distressing interpersonal experiences: An investigation on university sample based on cognitive interpersonal theory
Yazar: GAMZE ŞEN
Danışman: PROF. DR. ELİF BARIŞKIN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Başarısızlık = Failure ; Eleştiri = Criticism ; Kişiler arası ilişkiler = Interpersonal relations ; Narsisizm = Narcissism ; Reddedilme duyarlılığı = Rejection sensitivity ; Terk = Abandonment ; Zorlayıcı diplomasi = Coercive diplomacy strategy ; Zorlayıcı nedenler = Forces majeures ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Narsisizm, psikoloji ve psikiyatrinin ilgi ve dikkatini çektiği ilk dönemlerden, son yıllara kendilik kuramcılarından, nesne ilişkileri kuramcılarına kadar alanda yetkin kuramcılar tarafından, karmaşık ve çok yönlü niteliğiyle farklı şekillerde çalışılmıştır. Araştırma kapsamında narsisizmin büyüklenmeci ya da kırılgan boyutunda yer alan bireylerin kendisi ve önemli diğeri arasındaki ilişkinin kişiler arası karşılıklılığa dayanarak Bilişsel Kişilerarası Kuram temelinde çalışılması planlanmaktadır. 
Çalışmanın yürütülebilmesi için Patolojik Narsisizm Envanteri'nin (PNE) Türkçeye uyarlanması ve Romantik İlişkilerde Öykü Tamamlama Hikâyeleri'nin (RİÖTH) oluşturulması sağlanmıştır. Ardından narsisizmin büyüklenmeci ve kırılgan boyutunda yer alan bireylerin; romantik ilişkilerde başarısızlık, terk edilme, reddedilme ve eleştirilme gibi zorlayıcı yaşam deneyimlerine verdikleri tepkiler incelenmiştir. Bu amaçla PNE'nin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirliğini incelemek için yaşları 18-35 arasında değişen 518 kişi çalışmanın ilk kısmında yer almıştır. Öykü Tamamlama Hikâyeleri'nin geçerlik ve güvenirlik göstergelerinin yeterli düzeyde olup olmadığı değerlendirmeciler ve yargıcıların kodlamaları aracılığıyla incelenmiştir. PNE'nin standardizasyonunda doğrulayıcı ve açımlayıcı faktör analizi, RİÖTH'nin uygunluğunun değerlendirilmesinde ise yargıcılar arası güvenirlik (ICC) hesaplaması kullanılmıştır. Çalışmanın ikinci kısmında ise PNE'nin büyüklenmeci ve kırılgan boyutlarından bir standart sapmanın üstünde yer alan toplamda 110 (44'ü kırılgan, 43'ü büyüklenmeci ve 23'ü her iki boyutu da barındıran) katılımcı yer almaktadır. Çalışmanın ikinci kısmında kişinin kendi tepkilerinin değerlendirilmesinde Kruskal Wallis-H analiz yöntemi kullanılmış, eşinin tepkileri ise kendi içinde yüksek, düşük ve ilişkisiz olmasına göre sınıflandırılmıştır. Çalışmanın ikinci kısmının sonucunda zorlayıcı yaşam deneyimleri karşısında katılımcıların narsisizmin farklı boyutlarında yer almalarına göre vereceği tepkilerin başarısızlık için davranışsal, terk edilme için bilişsel, reddedilme ve eleştirilme hikâyeleri için ise duygusal düzeyde farklılık gösterdiği bulunmuştur. Büyüklenmeci boyutta yer alan bireylerin eşlerinden beklenen tepkileri şema uyumsuzken, kırılgan boyutta yer alanlarda her bir hikâye için şema uyumludur. Özetle kırılgan boyuttakiler tepkilerini verirken de, eşinin tepkilerini değerlendirirken de diğeri yönelimliyken; büyüklenmeci boyuttakiler kendileri odaklıdır. Bu iki farklı boyuttaki kişilerin, farklı savunma mekanizmaları kullanıyor olabilecekleri ya da kırılgan boyuttakilerin de büyüklenmeci fanteziler ve hak ettiğini düşünme etrafında düzenlenen gizli bir büyüklenmeci çekirdeğe sahip oldukları ön görülmüştür.

Abstract:
From the earliest periods of psychology and psychiatry to recent years, narcissism has attracted the attention and interest of scholars and it has been studied in different ways by competent theorists in the field like self-theorists and object relations theorists with a focus on its complex and multidisciplinary qualities. Within the scope of the current research, it is planned to work with Cognitive Interpersonal Theory on the interpersonal reciprocity of the relationship between the individual and the significant others in the grandiose or fragile dimension of narcissism. 
In order to carry out the study, Pathological Narcissism Inventory (PNI) and Completing Stories in Romantic Relations Inventory (CSRRI) were adapted into Turkish. Then, the reactions given to distressing interpersonal experiences such as failure in romantic relations, abandonment, rejection and criticism were examined across the grandiose and vulnerable dimensions of narcissism. For this purpose, in assessing the validity and reliability of the PNI's Turkish version, 518 people aged between 18-35 years were included in the first part of the study. The reliability and validity of the CSRRI were examined via the encodings done by judges. Confirmatory and exploratory factor analysis were used in the standardization of PNI and intraclass correlation coefficient (ICC) was used to assess the reliability and validity of CSRRI. In the second part of the study, there were a total of 110 (44 vulnerable, 43 grandiose and 23 common) participants who scored one standard deviation above from the grandiose and vulnerable dimensions of PNI. In the second part of the study, Kruskal Wallis-H analysis was conducted for the evaluation of one's own reactions and the reactions of the partner were classified as whether they were high, low and unrelated. According to the results of the second part, it was revealed that in the face of distressing interpersonal experiences, the reactions of the participants from varying dimensions of narcissism differ from one another; these reaction differences were significant (1) at behavioral level for failure, (2) at cognitive level for abandonment and (3) at emotional level for the rejection and criticism stories. While the responses of the partners in the grandiose dimension are not compatible with the schemas, the schema is compatible or each story in the fragile dimension. Briefly, vulnerable narcissists were found to be other-oriented while reacting to their partners or while evaluating the reactions of their partners; on the other side, the grandiose people were found to be self-oriented. The main reason for this is that they may be using different defense mechanisms and also that vulnerable people have a secret grandiose nucleus around grandiose fantasies.