Bazı iskenderiye üçgülü (Trifolium alexandrinum L.) çeşitlerinde farklı biçim zamanlarının verim ve kaliteye etkisi
The effect of different harvesting times on yield and quality in some berseem clover (Trifolium alexandrinum L.) varieties
Yazar: ERSEVEN ULUS
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA SÜRMEN
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: ADF = ADF ; Biçim = Form ; Kalite = Quality ; Kuru maddeler = Dry matters ; NDF = NDF ; Verim = Yield ; İskenderiye üçgülü = Berseem clover

Özet:
Amaç: bu çalışmada İskenderiye üçgülü yetiştiriciliğinde biçim zamanının verim ve kaliteye etkisini belirlemek amaçlanmıştır. 
Materyal ve Yöntem: deneme; Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü'nde 2020-2021 üretim sezonunda tesadüf blokları deneme desenine göre 4 tekerrürlü olarak kurulmuştur. Denemede Derya ve Efsane çeşitleri kullanılmıştır. Biçim zamanları bitki boyu 30 cm olduğunda, tomurcuklanma başlangıcı, çiçeklenme başlangıcı ve %100 (tam) çiçeklenme zamanıdır.
Bulgular: araştırmada, yeşil ot verimi 3424,87 – 6606,67 kg/da arasında değişmiştir. En yüksek yeşil ot verimi tomurcuklanma başlangıcında, en düşük yeşil ot verimi 30 cm'deki biçimlerden elde edilmiştir. Kuru madde verimi 368,41 – 1225,38 kg/da arasında değişmiştir. En yüksek kuru madde verimi tam çiçeklenme döneminde, en düşük kuru madde verimi 30 cm'deki biçimlerden elde edilmiştir. Efsane çeşidi en yüksek yeşil ot verimi ve kuru madde verimine sahip olmuştur. Kalite açısından ham protein oranı %16,76 – 28,03 olup en yüksek ham protein oranı 30 cm'deki biçimlerden, en düşük ham protein oranı tam çiçeklenme döneminde elde edilmiştir. Derya çeşidi en yüksek ham protein oranına sahip olmuştur. ADF oranı %20,36 – 32,03 ve NDF oranı %29,66 – 40,15 arasında değişmiştir. En düşük değerler 30 cm'deki biçimlerden, en yüksek değerler tam çiçeklenme döneminde elde edilmiştir.
Sonuç: elde edilen bulgular ışığında her iki çeşidinde kaliteli kaba yem üretiminde kullanılabileceği sonucuna varılmıştır. Derya çeşidi daha erkenci ve tek biçimli, Efsane çeşidi geçci ve çok biçimlidir. Çeşitler mısır – mısır kültüründe kışlık ara ürün olarak ekilebilir. Çok biçimli olan Efsane çeşidi hayvancılık işletmelerinde kaliteli kaba yem üretimi açısından daha geniş kullanım alanına sahiptir. Çeşitlerin nispi yem değeri ve yüksek kuru madde verimi bakımından tam çiçeklenme döneminde biçilmesi daha uygundur. 
Anahtar Kelimeler: İskenderiye üçgülü, kuru madde verimi, ADF, NDF, biçim zamanı

Abstract:
Objective:  the aim of this study was to determine the effect of cutting times on yield and quality of Berseem clover cultivars.
Material and Method: study was carried out at the Aegean Agricultural Research Institute in the 2020-2021 production season, Experiment was set up in randomized block design with 4 replications. Derya and Efsane varieties were used. The cutting times are 30 cm the plant height, budding time, first flowering and 100% (full) flowering time.
Results: In the study, the green yield ranged from 3424,87 to 6606,67 kg/da. The highest green yield was obtained at the budding time, and the lowest green yield was obtained from the cutting at 30 cm height. Dry matter yield varied between 368,41 – 1225,38 kg/da. The highest dry matter yield was obtained at the full flowering, and the lowest dry matter yield was obtained from the cutting at 30 cm height. Efsane variety had the highest green yield and dry matter yield at all cutting times. In terms of quality, the crude protein ratio is 16,76% - 28,03%, the highest crude protein ratio was obtained from the 30 cm hight, and the lowest crude protein ratio was obtained during the full flowering period. Derya variety had the higher crude protein contents. ADF rate ranged from 20,36% to 32,03% and NDF rate ranged from 29,66% to 40,15%. The lowest values were obtained from the cutting at 30 cm, the highest values were obtained at the full flowering.
Conclusion: in the light of the findings, it was concluded that both varieties could be used in the production of high quality forage. Derya variety is earlier and single-cut, Efsane variety is late and multi-cut. Cultivars, can be cultivated as a winter intercrop at maize-maize monoculture. Efsane variety, could have a wider use at livestock farms. Cultivars, gave more quality dry matter yield at full flowering time.
Keywords: Berseem Clover, dry matter yield, ADF, NDF, cutting time