Yükseköğretim öğrencilerinin değerlendirme tercihlerine ilişkin yapısal modellerin incelenmesi: Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri örneği
Investigation of the structural models of higher education students' alternative assessment preferences: Sample of Turkey and United States of America
Yazar: ELA ALGAN
Danışman: PROF. DR. NİZAMETTİN KOÇ
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ölçme ve Değerlendirme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerlendirme = Evaluation ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model ; Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD)'nde öğrenim gören öğrencilerin tamamlayıcı değerlendirme yöntemlerini tercih düzeyleri ile bu tercihlerinde etkili olan öğrenmeye ilişkin özellikler arasındaki ilişkileri ortaya koymak; bu ilişkilerin nedenlerini belirlemek ve iki ülke sonuçlarını karşılaştırmaktır. Bu çalışmada, araştırma yöntemi olarak karma yöntem kullanılmıştır. Bu bağlamda nicel ve nitel veriler için iki farklı araştırma deseni kullanılmış ve araştırma sonucunda elde edilen bulgular birbirleriyle ilişkilendirilerek yorumlanmıştır. Çalışma, Türkiye (Ankara)'de iki ve ABD (Seattle)'de iki olmak üzere toplam dört farklı üniversitenin, sınıf öğretmenliği ve okul öncesi eğitimi programlarında öğrenimine devam eden 939 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma verilerinin toplanmasında "Değerlendirme Tercihleri Ölçeği", "Güdülenme ve Öğrenme Stratejileri Ölçeği" ve araştırmacı tarafından geliştirilen görüşme formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde yol analizi kullanılırken; nitel verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Yapılan yol analizi sonucunda, araştırmacı tarafından oluşturulan kuramsal modelin Türkiye'de öğrenim gören öğrencilerden elde edilen veriler üzerinde doğrulandığı; ancak ABD'de öğrenim gören öğrenciler için iyi uyum değerleri elde edilmediği belirlenmiştir. Türkiye verileri için doğrulanan modelde ve ABD verileri için geliştirilen alternatif modelde, öğrencilerin tamamlayıcı değerlendirme yöntemlerini tercih etme düzeylerinde sınav kaygısı, yardım arama stratejisi ve eleştirel düşünme stratejilerilerinin doğrudan etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. ABD'de öğrenim gören öğrenciler için ayrıca öz yeterlik algılarının da tamamlayıcı değerlendirme yöntemleri tercih düzeyleri üzerinde doğrudan etkisinin olduğu belirlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin öz yeterlik algılarının, biliş ötesi, yardım arama ve eleştirel düşünme öğrenme stratejileri üzerinde pozitif yönde; sınav kaygısıüzerinde ise negatif yönde bir etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan içerik analizinde, Öğrencilerle yapılan görüşmeler sonucunda, öğrencilerin, tamamlayıcı değerlendirme yöntemlerini; performanslarını yansıtabildiği, öğrenmelerini desteklediği ve sınav kaygılarını azalttığı için tercih ettikleri belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study was to investigate the relationship between the preference for alternative assessment methods with the students who are studying in Turkey and the United States of America (USA), and their learning characteristics. This study also aimed to determine the sources of these relationships, and compare the results of two countries. In this study, mixed method was used to strengthen the research design. Correlational research design and case study research design were used for quantitative and qualitative part of the study. The study was conducted with 939 students who studies in early childhood education and elementary education program of four different universities, two of which are located in Turkey (Ankara) whereas the rest are located in the USA (Seattle). Two questionnaires, "Assessment Preference Inventory" and "Motivated Strategies for Learning Questionnaire," and interview form which was developed by the researcher were used for the data collection. Path analysis was used to analyze the quantitative data, and content analysis was used for qualitative data from the interview.As a result of path analysis, it was determined that the theoretical model of higher education students' alternative assessment preferences and learning strategies confirmed by the data obtained from the students studying in Turkey did not show a good fit with the data obtained from the students studying in the United States. So the model was modified for the USA data. It is determined that level of test anxiety, help seeking and critical thinking learning strategies have a direct effect on the level of the students' alternative assessment preferences in the both models. Self efficacy also has a direct effect on the level of the students' alternative assessment preferences for the USA model. It is also concluded that students' self-efficacy perceptions have positive effect on their metacognitive, help seeking and critical thinking learning strategies, and negative effect on their test anxiety level. As a result of content analysis, it is determined that the students studying in both countries perefer alternative assessment methods because such methods reflect their performance, support their learning and reduce their test anxiety.