İnmeli hastaların evde bakımında sanal gerçeklik uygulaması ile yapılan ayna terapisinin motor-duyu kazanımları ve yaşam kalitesine etkisi
The effect of mirror therapy with virtual reality application on motor-sensory gains and quality of life in home care of stroke patients
Yazar: MUHAMMET ALİ AYDIN
Danışman: PROF. DR. CANTÜRK ÇAPIK ; DOÇ. DR. FATİH BAYGUTALP
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu çalışma, inmeli hastaların evde bakımında  sanal gerçeklik modülü ile yaptırılan ayna terapisinin motor-duyu kazanımları ve yaşam kalitesine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.  
Materyal ve Metot: Bu araştırma çift kör, randomize kontrollü deneysel bir çalışmadır. Çalışma, Haziran 2021-Mart 2023 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini, Erzurum Atatürk Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Fizik tedavi servisine inme sonrası üst ekstremitede hareket kaybı tanısı ile başvuru yapan bireyler oluşturmuştur. Örneklemini ise 30 deney, 30 kontrol grubunda olmak üzere randomize olarak atanan 60 kişi oluşturmuştur. Çalışmada hemşirelik girişimi, haftada 3 gün 30 dakika 4 hafta boyunca katılımcıların evlerinde klasik ayna terapisi ve sanal gerçeklik modülü ile yaptırılan terapisi uygulamasıdır. Araştırmanın verileri; Tanıtıcı Bilgi Formu, Brunnstrom Motor-Duyu Evrelemesi ve SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizi, SPSS 25.0 paket programında ki-kare, bağımsız t testi, bağımlı t testi yapılmıştır.
Bulgular: Çalışmada; deney grubu katılımcılarının Brunnstrom Motor-Duyu Evrelemesi son test puanlarının, ön test puanlarından ve kontrol grubu katılımcılarından anlamlı olarak daha fazla olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Deney grubu katılımcılarının SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği fiziksel ve mental alt boyut son test puanlarının, ön test puanlarından ve kontrol grubu katılımcılarından anlamlı derecede fazla olduğu saptanmıştır (p<0.05).
Sonuç: Sanal gerçeklik modülü ile yaptırılan terapi inmeli hastaların Brunsstrom Motor-Duyu Evrelendirmesi puanlarını ve yaşam kalitesini artırmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Ayna terapisi, evde bakım, inme, motor-duyu kazanımları, sanal gerçeklik, yaşam kalitesi

Abstract:
Aim: This study was conducted to determine the effect of mirror therapy with virtual reality module on motor-sensory gains and quality of life in home care of stroke patients.
Material and method: This study is a double-blind, randomised controlled experimental study. The study was conducted between June 2021 and March 2023. The population of the study consisted of individuals who applied to Erzurum Atatürk University Health Application and Research Centre Physical Therapy Service with the diagnosis of loss of movement in the upper extremity after stroke. The sample consisted of 60 individuals randomly assigned to 30 experimental and 30 control groups. The nursing intervention in the study was the application of classical mirror therapy and virtual reality module in the homes of the participants for 30 minutes 3 days a week for 4 weeks. The data of the study were collected using the Descriptive Information Form, Brunnstrom Motor-Sensory Staging and SF-36 Quality of Life Scale. Chi-square, independent t-test, dependent t-test were performed in SPSS 25.0 package programme.
Results: In the study, it was determined that the posttest scores of the experimental group participants on the Brunnstrom Motor-Sensory Staging were significantly higher than the pretest scores and the control group participants (p<0.05). The SF-36 Quality of Life Scale physical and mental subdimension posttest scores of the experimental group participants were significantly higher than the pretest scores and the control group participants (p<0.05).
Conclusion: Therapy with virtual reality module improves Brunsstrom Motor-Sensory Staging scores and quality of life of stroke patients.
Key Words: Home care, mirror therapy, motor-sensory gains, quality of life, stroke, virtual reality