Bireylerin aile hekimliğini tercih etmeme sebepleri
The reasons why family practice is not preferred by patients
Yazar: SEMİH BAŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYGEN OKSAY
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Doktor tercihi = Doctor preference ; Doktorlar = Physicians ; Hastalar = Patients ; Sağlık = Health ; Sağlık Dönüşüm Programı = Health Transformation Program ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık kuruluşları = Health institutions ; Sağlık tutumları = Health attitudes

Özet:
2003 yılında Sağlıkta Dönüşüm Programı kapsamında birinci basamak sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi ve koruyucu sağlık hizmetlerine gereken önemin verilmesi hedeflenmiştir. Bu hedef doğrultusunda birinci basamak sağlık hizmetlerinin sunumunda sağlık ocağı uygulamasından aile hekimliği uygulamasına geçilmiştir. Aile hekimliği uygulaması ile birlikte birinci basamak koruyucu ve tedavi edici sağlık hizmetleri ülke geneline yaygınlaştırılarak bireylerin kolay ulaşabileceği ve sağlık alanıyla ilgili her konuda danışma hizmeti alabileceği bir aile hekiminin olması sağlanmıştır. Bununla birlikte hayata geçirilmek istenen etkili, kademeli sevk zinciri uygulaması gerçekleştirilememiş ve bireyler sağlık hizmeti talebinde ikinci ve üçüncü basamakta görev yapan uzman hekimleri tercih etmeye devam etmiştir.
Bu çalışmada bireylerin aile hekimliğini tercih etmemesinde etkili olan faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda kolayda örnekleme yöntemiyle Isparta il merkezinde yaşayan 18 yaş ve üzeri bireyler olmak üzere toplam 420 kişiye ulaşılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Bireylerin Aile Hekimliğini Tercih Etmeme Sebepleri" anketi kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan anket, konu ile ilgili uzmanların görüşleri doğrultusunda araştırmacı tarafından 5'li Likert ölçeğine göre geliştirilmiştir.
Araştırma sonuçlarına göre bireyler herhangi bir rahatsızlıkta ilk olarak aile hekimliğini tercih etmemekte iken aile hekimliğini çoğunlukla ilaç yazdırmak için tercih etmektedir. Bireylerin aile hekimliğini tercih etmeme sebeplerini etkileyen yedi faktör bulunmuştur. Bireylerin aile hekimliğini tercih etmeme sebepleri arasında aile hekimliği kapsamının dar olması faktörü diğer faktörlere göre daha etkilidir. Bireylerin aile hekimliğini tercih etmeme sebepleri arasında diğer faktörlere göre daha az etkili olan faktör ise bireylerin kişisel algı düzeyleridir. Bireylerin aile hekimliğini tercih etmemesinde cinsiyete göre, meslek gruplarına göre ve ailedeki yetişkin sayısına göre anlamlı farklılıklar bulunmuştur.

Abstract:
In 2003, as a part of the Health Transformation Program it is aimed that the primary healthcare and preventive health services are going to be attached due importance. In line with this objective, application of family practice is introduced instead of practice of community clinic in service of primary healthcare. Through the introduction of family practice, individuals are provided with an easily accessible family physician with whom they can consult about any topic in health as primary preventive and therapeutical health services are extended over the country. Nevertheless, efficient and gradual referral chain practice which has been aimed to materialize cannot be put into effect, and patients continue to prefer doctors functioning in second or third stage for medical service. 
Determination of factors which cause patients not prefering the family practice is the main purpose of this study. Accordingly, 420 people in total aged 18 and older living in city center of Isparta are reached with convenience sampling method. In the research, survey of "The Reasons Why Family Practice is not Preferred by Patients" is used as a tool of data collection. The survey used in the study is developed according to 5 point likert scale by the researcher in accordance with the opinions of specialists in the topic. 
According to the results of the study, while the patients do not prefer family practice at first in case of an illness, they generally apply family physicians for prescription for a certain drug. There are seven factors determined why they do not choose family physicians. The factor of limited scope of family practice is much more influential than the others. The least influential cause compare to others is personal perception level of individuals. In the context of the reasons of not preferring family practice, there are meaningful differences according to gender, occupational groups and the number of adults in the family.