Adölesan dönemde okul beslenme algısının araştırılması
İnvestigation of school nutrition perception in adolescence
Yazar: EREN İÇYÜZ
Danışman: DR. ÖZLEM ATEŞ DURU
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts

Özet:
Beslenme, bireyin büyümesi, gelişmesi ve sağlıklı bir şekilde yaşaması için gerekli besin ögelerini yeterli miktarda alıp kullanmasıdır. Sağlıklı ve üretken bir toplumun oluşması sağlıklı beslenme ile mümkündür. Günümüzde ekonomik gelir dağılımındaki dengesizlikler, düşük gelirli ailelerin yeterli ve dengeli beslenme imkânlarından mahrum kalmasına neden olmaktadır. Adölesan dönemdeki öğrenciler, günün büyük kısmını okullarda geçirdikleri için okullarda uygulanan beslenme programlarının önemi giderek artmaktadır. Bu doğrultuda, eğitim kurumlarının beslenme politikalarının, gençlerin uzun vadeli sağlık ve gelişimlerine olan katkısını göz önünde bulundurarak düzenlenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu araştırmada Kocaeli ilinde yer alan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda öğrenim görmekte olan öğrencilerin beslenme düzenleri ve okul yemek hizmetlerine karşı tutumları ele alınmıştır. Yapılan literatür taramasında bu konunun daha önce yemekhane hizmeti olmayan okullarda ele alınmadığı ve yemekhanelerin öğrenciler üzerinde sosyal, psikolojik, akademik başarı gibi tüm etkilerinin bir arada incelenmediği görülmüştür. Araştırmada Kocaeli ilinde farklı okul türlerinde öğrenim gören 318 öğrenciden veriler toplanmıştır. Araştırma sonuçları, adölesan dönemde okul beslenme algılarının cinsiyet, sınıf düzeyi, okul türü ve ekonomik durum gibi değişkenlere bağlı olarak farklılık gösterdiğini, ancak bu farklılıkların genel bir eğilime işaret etmediğini ortaya koymaktadır. Tüm katılımcılar genel olarak okullarında sunulan yemek hizmetleri konusunda olumsuz bir tutuma sahiptir.  Bulgular okul yöneticileri, beslenme uzmanları ve politika yapıcılar için önemli bir bilgi kaynağı olabilir. Bunun yanında, ortaya çıkan veriler okul yemek hizmetlerinin güçlü yönlerinin ve iyileştirilmesi gereken alanlarının belirlenmesine ve sağlıklı beslenme alışkanlıklarını teşvik etme çabalarına yönelik stratejilerin geliştirilmesine katkı sağlayabilir. Bu alanlarda etkili stratejiler geliştirmek için, demografik farklılıkların göz önünde bulundurulması önemlidir.

Abstract:
Nutrition is the adequate intake and use of the nutrients necessary for the individual to grow, develop and live in a healthy way. The formation of a healthy and productive society is possible with healthy nutrition. Today, imbalances in economic income distribution cause low-income families to be deprived of adequate and balanced nutrition opportunities. Since adolescent students spend most of the day in schools, the importance of nutrition programmes implemented in schools is increasing. In this direction, it is of great importance that the nutrition policies of educational institutions are organised by considering their contribution to the long-term health and development of young people. In this study, the dietary patterns of students studying in schools affiliated to the Ministry of National Education in Kocaeli province and their attitudes towards school catering services were discussed. In the literature review, it was seen that this issue has not been addressed in schools without cafeteria service before and all the effects of cafeterias on students such as social, psychological and academic achievement have not been examined together. In the study, data were collected from 318 students studying in different school types in Kocaeli province. The results of the study reveal that perceptions of school nutrition in adolescence differ depending on variables such as gender, grade level, school type and economic status, but these differences do not indicate a general trend. All participants generally had a negative attitude towards the catering services offered in their schools.  The findings can be an important source of information for school administrators, nutritionists and policy makers. In addition, the data may contribute to the identification of strengths and areas for improvement in school catering services and the development of strategies for efforts to promote healthy eating habits. In order to develop effective strategies in these areas, it is important to consider demographic differences.