İslam iktisadı bağlamında merkez bankacılığı ve para politikası
Central banking and monetary policy in the context of Islamic economics
Yazar: FERDA GÜVENİLİR
Danışman: PROF. DR. AHMET İNCEKARA
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Ekonomisi ve Finansı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Merkez Bankası = Central Bank ; Para politikaları = Monetary policies ; Para politikası araçları = Monetary policy toolls ; İslam ekonomisi = Islamic economy ; İslami finans teknikleri = Islamic finance techniques ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu çalışmada İslam iktisadının özellikle son yüzyılda ekonomik birimler arasında öne çıkan merkez bankasına bakışı ve İslam iktisadı bağlamında para politikasının ne olduğu, nasıl uygulandığı ve uygulanabileceği üzerine araştırma yapılmıştır. Konvansiyonel sistemin para politikasına dair fikirlerinin ve uygulamalarının çoğunlukla İslam iktisadının temel aldığı değerler çerçevesinde yasak olan faiz üzerine kurulması sebebiyle İslam iktisadı bağlamında para politikası kamuoyunda ilgi çekmektedir. İslam iktisadı bağlamında merkez bankacılığı ve para politikasının ilgi çekmesine karşılık İslami finanstaki gelişmeye oranla gelişimi oldukça sınırlı kalmıştır. Bu alandaki çalışmaların az olması, uygulama sahasının da birkaç ülke ile sınırlı kalması neticesinde ve konvansiyonel sistemde para politikasında faize oldukça etkin rol verilmesi nedeniyle İslam iktisadı bağlamında para politikasının yürütülmesine dair soru işaretleri oluşmuştur. Çalışma süresince İslam iktisadının son yüzyıldaki finans alanındaki literatür zenginliğine bakıldığı zaman aynı literatür zenginliği para politikası için geçerli olmadığı görülmüştür. Özellikle 2008 krizi sonucunda konvansiyonel sistemin kusursuz olmadığı ve finansal yapıda istikrarsızlıkları tetiklediği düşüncesi alternatif politikalar için arayışları beraberinde getirmiştir. Son 20 yılda İslam iktisadı ve para politikası alanında çalışmaların arttığı görülmüştür. Alanın kendine özgü politika araçları geliştirmesi ve uygulaması ile İslam iktisadı bağlamında merkez bankacılığının ve para politikası uygulamalarının yürütülebildiği sonucuna varılmıştır. Ancak daha iyi bir biçimde yürütülebilmesi için hem daha fazla çabaya hem de birincil ve ikincil piyasaların gelişebilmesi için zaman ihtiyaç olduğu sonucuna varılmıştır.  Para politikası araçlarına ve finansal enstrümanlara geniş yer verilerek sonuç açık bir biçimde ortaya konmuştur.

Anahtar Sözcükler: İslami Finans, İslam Ekonomisi, İslami Para Politikası, İslami Makroekonomi Politikası, Merkez Bankacılığı

Abstract:
In this study, the perspective of Islamic economics about the central banking have been featured last decades and what is the monetary policy, how can be applied in the context of Islamic economics are investigated. The conventional approach in considering ideology and application the monetary policy tools, operations and applications stand on the interest which is banned in Islamic economics according to its values so that the central banking and monetary policy is challenging issue. Though the issue is intriguing, the academic studies about the issue are shortfalling comparing with the Islamic finance. Particularly after the 2008 crisis, the fragility of the financial system became visible and the issue is that the conventional system is not perfectly drive the economy brings the necessity of searching alternative ways.  The researches about the monetary policy in the context of İslamic economics have been increased during the last twenty years. As a conclusion of this study, the development and implementation of specific policy tools in the field has shown that the central banking and monetary policy in the context of Islamic economics is applicable. However, in order to be able to operate in a better way, both the endeavor and the time required for the development of primary and secondary markets are needed. 

Keywords: Islamic Finance, Islamic Monetary Policy, Islamic Macroeconomic Policies, Islamic Central Banking.