Erişkin tip 2 diabetes mellitus'lu hastalarda tetanoza karşı immün durumun belirlenmesi
Determination of the immunity against tetanus in adult patients with type 2 diabetes mellitus
Yazar: ŞERİFE AKKÜÇÜK
Danışman: DOÇ. DR. MELEK İNCİ
Mustafa Kemal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases
Dizin: Antikorlar = Antibodies ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Tetanoz = Tetanus ; Yetişkinler = Adults ; İmmünite = Immunity

Özet:
Tetanoz mortalitesi yüksek olan fakat etkin aşılama ile önlenebilen bir hastalıktır. Her yaş grubunda görülebilmekle birlikte özellikle yenidoğan ve yaşlılar hastalık için daha riskli grubu oluştururlar. Diabetes mellitus(DM) gibi immün sistemi baskılayan hastalıklar enfeksiyon gelişimi ve enfeksiyona bağlı komplikasyonların görülmesi açısından önem arz ederler. Bu çalışmada tip 2 DM'li hastalarda tetanoz antikor seviyelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Çalışmaya Mustafa Kemal Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Endokrinoloji Kliniği'ne 2014 yılı Nisan ve Haziran ayları arasında başvuran 240 tip 2 DM'li hasta ve 118 sağlıklı birey dâhil edildi. Her iki grubun antikor düzeyleri mikroELISA yöntemi kullanılarak belirlendi. Hastaların antikor düzeyleri ile yaş, cinsiyet, eğitim durumu, gelir düzeyi, hastalık süresi ve aldıkları tedavi tipi arasındaki ilişki araştırıldı. Antikor düzeyi <0.1 IU/ml olarak bulunanlar koruyucu antikor yok, 0.1-1.0 IU/ml olarak saptananlar etkin koruma var, >1.0 IU/ml bulunanlar ise uzun süreli koruma var olarak kabul edildi. Antikor düzeyleri koruyuculuk düzeylerine göre sınıflandırılarak hasta ve kontrol grubu arasındaki farklar incelendi.
Diyabetli grupta tetanoz antikor düzeyleri ortalaması 0.48±0.93 IU/ml, kontrol grubunda 1.06±2.12 IU/ml olarak tespit edildi ve her iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark mevcuttu. Diyabetli hastaların 111'inde (% 46.3) tetanoz antikor seviyeleri koruyucu düzeyde değilken, 97'sinde (%40.4) etkin koruma, 32'sinde ise (%13.3) uzun süreli koruma saptandı. Kontrol grubunda ise tetanoza karşı 36 kişide (%30.5) koruyuculuk yokken, 50 kişide (%42.4) etkin koruma, 32 kişide ise (%27.1) uzun süreli koruma mevcuttu. Kontrol grubu ile hasta grubu arasında koruyuculuk düzeyleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark mevcuttu. Diyabetik hastalarda yaş ilerledikçe, hastalık süresi uzadıkça, eğitim ve gelir düzeyi düştükçe ve insülin kullanan grupta tetanoz antikor düzeyleri anlamlı olarak düşük bulundu.
Diyabet hastalarının sağlıklı bireylerle kıyaslandığında tetanoza karşı bağışıklığının daha düşük olduğu tespit edilmiştir. Bu yüzden diyabetik hastaların takipleri sırasında tetanoz aşıları hatırda tutularak ve tetanoz hastalığı ile ilgili gerekli eğitimler planlanarak hastalarda daha efektif korunma sağlanabilir.

Anahtar Kelimeler: Diabetes Mellitus; Tetanoz; Antikor

Abstract:
Tetanus is a disease with high mortality but can be prevented by vaccination programs. Although tetanus can be seen in all age period, especially neonatals and elder patients form the high risky group. Immune suppressive diseases like diabetes mellitus are important because of the infection occurrence and related infectious complications. We aimed to determine the antibody levels against tetanus in patients with type 2 diabetes mellitus.
Two hundred and forty patients with type 2 diabetes mellitus and 118 healthy individuals who were admitted to endocrine clinic in Medical Practice and Research Hospital of Mustafa Kemal University between April and June 2014 were included to the study. Antibody levels of both groups were compared after the detection with microELISA method. Antibody levels of patients were compared according to age, sex, level of education, level of income, duration of the disease and type of medication. The differences between patient and control groups were analyzed after classification according to age and antibody levels. Antibody levels below 0.1 IU/ml were accepted as there was no protective antibody. If antibody levels were between 0.1 IU/ml and 1.0 IU/ml, ıt was accepted as protective antibody level was existing and antibody levels more than 1.0 IU/ml was considered as long term protection.
The mean tetanus antibody level was 0.48±0.93 IU/ml in diabetic group and 1.06±2.12 IU/ml in control group and there was a statistically significant difference between groups. While 111 (46.3%) of the patients had antibody values below the protective level, antibody values of 97 patients (40.4%) were in protective levels and of 32 patients (13.3%) were in long term protection levels. While 36 (30.5%) of the volunteers had antibody values below the protective level, antibody values of 50 volunteers (42.4%) were in protective levels and of 32 patients (27.1%) were in long term protection levels. There was a statistically significant difference between groups according to protection levels. Tetanus antibody levels were detected as decreased in diabetic patients with older age, longer duration of illness, low education and income levels and who receive insulin treatment.
The risk for tetanus disease was found to be increased in diabetic patients. Hence, recommendation of tetanus immunization during applications of other vaccines and planning education programs about tetanus and protection to diabetic patients can provide more effective protection against disease.

Key Words: Diabetes Mellitus: Tetanus; Antibody