Etik liderlik, örgütsel bağlılık, iş tatmini ve işten ayrılma ilişkisi: Savunma ve güvenlik sektöründe bir araştırma
The relationship between ethical leadership behavior, organizational commitment, job satisfaction and intention to leave : A research in the defense and security sector
Yazar: BÜŞRA SOLMAZ
Danışman: PROF. DR. ALPTEKİN SÖKMEN
Milli Savunma Üniversitesi / Alparslan Savunma Bilimleri Enstitüsü / Savunma Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sanat Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies ; İşletme = Business Administration
Dizin: Etik liderlik = Ethical leadership ; Güvenlik sektörleri = Security sectors ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Savunma sektörü = Defense sector ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; İş doyumu = Job satisfaction ; İşten ayrılma niyeti = Turnover intention

Özet:
Savunma sektörü ülkelerin iç ve dış politikalarında önemli yer tutmaktadır. Ülkelerin savunma ve güvenlik sektöründe kendilerini geliştirmeleri ülkenin kaderini tayin etmesi anlamına gelmektedir. Değişen teknoloji şartları ve ülkelerin jeopolitik konumları göz önüne alındığında savunma ve güvenlik problemi ülkelerin temel sorun alanlarından birini oluşturmaktadır. Ülkelerin kendilerini geliştirmeleri ve dış politikada söz sahibi olmaları konusunda da savunma ve güvenlik alanındaki güçleri etkili olmaktadır.
Savunma ve güvenlik sektöründe gelişme gösterebilmenin temel şartı ise sektördeki insan kaynaklarıdır. Sektörde çalışanların işlerinden memnun olarak kendilerini geliştirme istekleri ülkelerin savunma ve güvenlik politikalarını doğrudan etkilemektedir. Örgütün sahip olduğu teknolojinin yanı sıra örgütte bulunan çalışanlara karşı olan davranışlar, çalışanların bu davranışlara verdikleri cevaplar ve bunun sonucunda örgütte oluşan çalışam isteği savunma ve güvenlik sektörünün gelişimini doğrudan etkilemektedir.
Yapılan çalışmada örgütlerdeki etik liderlik davranışı, örgütsel bağlılık, iş tatmini ve işten ayrılma niyeti ilişkileri ve etik liderlik davranışının iş tatmini ve işten ayrılma niyetine etkisinde örgütsel bağlılığın (duygusal bağlılık, normatif bağlılık, devam bağlılığı) aracılık etkisi incelenmiştir. Çalışma savunma ve güvenlik sektöründe yer alan üç farklı kurumda toplam 365 personel üzerinde uygulanan anketlerin toplanması ile analiz edilmiştir. Anketlerde 5'li Likert ölçeği kullanılmıştır. Anketlerdeki demografik değerlendirmeler, faktör analizleri, korelasyon analizleri ve regresyon analizleri SPSS 21.0 paket programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın son kısmında ise etik liderlik davranışının iş tatmini ve işten ayrılma niyetine olan etkisinde örgütsel bağlılığın (duygusal bağlılık, devam bağlılığı ve normatif bağlılık) aracı etkisi Hayes Process programı ile analiz edilmiştir.
Çalışmanın amacı; ülkelerin geleceği konusunda kritik öneme sahip olan savunma ve güvenlik sektöründe etik liderlik davranışı, örgütsel bağlılık, iş tatmini ve işten ayrılma niyeti ilişkisini incelemek ve ortaya çıkan sonuçlarla savunma ve güvenlik sektörüne geri dönüşte bulunarak gelişmesine katkıda bulunmaktır. Kurum 1 için sonuçlara bakıldığında duygusal ve devam bağlılığının örgütteki iş tatmini üzerinde etkili olduğunu fakat normatif bağlılık ve etik liderlik yönetimi davranışının ise Kurum 1 için etkili olmadığı görülmektedir. Kurum 2 için aynı sonuçlar incelendiğinde duygusal bağlılığın, devam bağlılığının ve normatif bağlılığın iş tatmini üzerine etkili olduğu görülürken etik liderlik davranışının ise etkili olmadığı sonucuna varılmıştır. Kurum 3 için de yapılan analiz sonucunda duygusal bağlılık ve devam bağlılığının etkili olduğu fakat normatif bağlılık ve etik liderlik yönetimi davranışının etkili olmadığı sonuçlarına varılabilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Etik Liderlik Davranışı, Örgütsel Bağlılık, İş Tatmini, İşten Ayrılma Niyeti, İnsan Kaynakları Yönetimi

Abstract:
The defense sector has an important place in the domestic and foreign policies of the countries. The development of countries in the defense and security sector means that the country determines its destiny. Given the changing technology conditions and the geopolitical positions of the countries, the defense and security problem is one of the main problem areas of the countries. Defense and security forces are also effective in developing countries and having a say in foreign policy.
The basic condition for developing in the defense and security sector is human resources in the sector. The desire of the employees in the sector to improve themselves by being satisfied with their jobs directly affects the defense and security policies of the countries. In addition to the technology of the organization, the behaviors towards the employees in the organization, the responses of the employees to these behaviors and the desire to work as a result of this organization directly affect the development of the defense and security sector.
In this study, the relationship between ethical leadership behavior, organizational commitment, job satisfaction and intention to leave, and the mediating effect of organizational commitment (emotional commitment, normative commitment, continuation commitment) on the effect of ethical leadership behavior on job satisfaction and turnover intention were examined. The study was analyzed by gathering questionnaires applied on 365 personnel in three different institutions in defense and security sector. 5-point Likert scale was used in the questionnaires. The demographic evaluations, factor analyzes, correlation analyzes and regression analyzes were evaluated using SPSS 21.0 package program. In the last part of the study, the mediating effect of organizational commitment (emotional commitment, continuation commitment and normative commitment) on the effect of ethical leadership behavior on job satisfaction and intention to quit was analyzed with Hayes Process program.Purpose of the study; to examine the relationship between ethical leadership behavior, organizational commitment, job satisfaction and intention to quit in the defense and security sector, which is critical for the future of countries, and to contribute to its development by returning to the defense and security sector with the results. When the results of Institution 1 are examined, it is seen that emotional and continuity commitment has an effect on job satisfaction in the organization, but normative commitment and ethical leadership management behavior are not effective for Institution 1. When the same results were examined for institution 2, it was concluded that emotional commitment, attendance commitment and normative commitment had an effect on job satisfaction, whereas ethical leadership behavior was not effective. As a result of the analysis conducted for Institution 3, it was concluded that emotional commitment and continuation commitment were effective but normative commitment and ethical leadership management behavior were not effective.
Key Words: Ethical Leadership Behavior, Organizational Commitment, Job Satisfaction, Intention to Leave