Piriformis sendromunda pelvis morfometrik ölçümlerinin yeri
The role of morphometric measurements in piriformis syndrome
Yazar: GAMZE GÜL GÜLEÇ
Danışman: PROF. DR. İLKNUR AKTAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation ; Morfoloji = Morphology
Dizin: Enjeksiyonlar = Injections ; Femur boynu = Femoral neck ; Morfometri = Morphometry ; Morfometrik analiz = Morphometric analysis ; Pelvis = Pelvis ; Piriformis sendromu = Piriformis syndrome ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Amaç: Bu çalışmada amacımız: piriformis sendromu (PS) etiyopatogenezinde pelvisin
anatomik yapısının rolünün belirlenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Prospektif, kontrollü bu çalışmada T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi
İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon
Polikliniğine başvurmuş, semptomlara yol açabilecek diğer tanılar anamnez, fizik muayene ve
görüntüleme yöntemleriyle dışlanmış, ultrason eşliğinde tanısal enjeksiyon ile PS tanısı alan
23 hasta çalışma grubu olarak belirlendi. Kontrol grubu olarak PS tanısı dışlanan, bel kalça ve
bacak ağrısı olmayan farklı nedenlerle pelvis anteroposterior (AP) direk radyografik
görüntülemesi olan 22 hasta değerlendirildi. AP grafi üzerinden olguların femur boyun – şaft
açısı, posterior superior iliak spine (PSİS) ve trokanter majör (TM)' ün apeksi arasındaki
mesafe (PSİS- TM), PSİS ve iskial tüberositas (İT) 'ın apeksi arasındaki mesafe (PSİS-İT),
TM ve İT nin apeksleri arasındaki mesafe (TM-İT), sakrum ve TM arasındaki en kısa mesafe
(Sakrum-TM), subpubik açı ölçümleri tanıları bilinmeden kör olarak ölçüldü ve bulgular
karşılaştırıldı.
Bulgular: Hasta grubunda femur boyun – şaft açısı, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak
önemli derecede düşük olarak izlendi (p<0,001). Yapılan ROC analizi neticesinde femur
boyun-şaft açısının PS'li olgularda 127,5 derece kesim noktası için (bu değerin altında kalan
değerler hastalık lehine olmak üzere) %100,00 duyarlılık ve %68,20 seçicilik değerlerine sahip
olduğu görüldü. Doğru sınıflama oranı %84,44 olarak bulunurken, pozitif kestirim değeri
%76,67, negatif kestirim değeri %100,00 ve ROC eğrisi altında kalan alan 0,892 (%95 GA:
0,788 – 0,997) olarak saptandı (p<0,001). Gruplar arasında PSİS-TM mesafesi, PSİS-IT
mesafesi, İT-TM mesafesi, sakrum-TM mesafesi ve subpubik açı açısından istatistiksel
farklılık izlenmedi.
Sonuç: Bu çalışma PS'de Pelvis AP ile morfometrik ölçümleri değerlendiren ilk çalışmadır.
PS'de femur boyun şaft açısı, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak önemli derecede düşük
olarak izlendi. Azalmış femur boyun şaft açısının (koksa vara) PS için risk faktörlerinden biri
olduğu düşünülmektedir.
Anahtar kelimeler: piriformis sendromu, morfometrik ölçümler, femur boyun şaft açısı,
kollodiafizer açı, inklinasyon açısı, ultrason, tanısal enjeksiyon

Abstract:
Objective: In this study, our aim is to evaluate whether the anatomical structure of the pelvis
predispose to the etiopathogenesis of the piriformis syndrome.
Material and Method: In this prospective, controlled study, 23 patients who were admitted
to the Physical Medicine and Rehabilitation Outpatient Clinic of the Istanbul Fatih Sultan
Mehmet Training and Research Hospital and diagnosed as PS by diagnostic injection with
ultrasound guidance were selected as the study group. Other diagnoses that may cause
symptoms were excluded by anamnesis, physical examination and imaging methods. 22
patients who were excluded from the diagnosis of PS and had anteroposterior (AP) direct
radiographic imaging due to different causes without low back pain were evaluated as the
control group. On the AP graph, the femoral neck-shaft angle, the distance between the apex
of posterior superior iliac spine (PSIS) and trochanter major (TM) (PSIS-TM), the distance
between the apex of PSIS and ischial tuberosity (IT) (PSIS-IT), the distance between the apex
of TM and IT (TM-IT), the shortest distance between the sacrum and TM (Sacrum-TM),
subpubic angle were measured blindly without knowing the diagnosis and the findings were
compared statistically.
Results: Femoral neck-shaft angle was significantly lower in the patient group compared to
the control group (p <0.001). As a result of the ROC analysis, it was observed that the femoral
neck-shaft angle had 100.00% sensitivity and 68.20% selectivity values for 127.5 cut-off
points (values below this value in favor of the disease). While the correct classification rate
was 84.44%, the positive prediction value was 76.67%, the negative prediction value was
100.00% and the area under the ROC curve was 0.892 (95%CI: 0.788- 0.997) (p <0.001).
There was no statistical difference between the groups in terms of PSIS-TM distance, PSISIT distance, IT-TM distance, Sacrum-TM distance and subpubic angle.
Conclusion: This study is the first study which is evaluating the morphometric measurements
with Pelvis AP in PS. Femoral neck shaft angle was significantly lower in the patient group
compared to the control group. Decreased femoral neck shaft angle (coxa vara) is considered
to be one of the risk factors for PS.
Keywords: piriformis syndrome, morphometric measurements, femoral neck shaft angle,
collodiaphyseal angle, inclination angle, ultrasound, diagnostic injection