hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Özel yüzeylerin geometrik özellikleri
Geometric properties of special surfaces
Yazar: FATMA ALMAZ
Danışman: PROF. DR. MİHRİBAN ALYAMAÇ KÜLAHCI
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı / Geometri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Doktora tezi olarak hazırlanan bu çalışmada, Öklid, Galilean ve 4-boyutlu 2 indeksli pseudo Öklid uzaylarında kanal, tüp yüzeyleri ve ayrıca Galilean 3-uzayında dönel yüzeyler çalışılmıştır. 
Öncelikli olarak üç boyutlu Galilean uzayında dönel matrislerin benzer bir grubu oluşturularak pseudo-Riemann manifoldlarında tanımlanan izometriler üzerine bir çalışma yapıldı. Böylece, Galilean uzayında farklı tip dönel matrisler elde edildi. Bu matrisleri oluşturmak için Killing vektör alanlarına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu nedenle Galilean uzayında izotropik vektörlere karşılık gelen Killing vektör alanı elde edildi. Bu vektör alanı kullanılarak elde edilen dönel yüzey üzerinde Phi(H,K)-Weinarten yüzey, flat, harmonik, ve HK-quadrik yüzey kavramları incelenmiştir. Ayrıca, Galilean uzayında rektifiya egriler kullanılarak elde edilen kanal yüzeyler üzerinde fiziksel yorum yapıldı.
Son olarak, E_{2}^{4} de normal eğri ifade edilerek normal eğriler tarafından  oluşturulan kanal yüzeyler üzerinde bazı karakterizasyonlar verildi. Ayrıca, yüzey üzerinde H ortalama eğriliği ile K  Gauss eğriliği kullanılarak \Phi(H,K)-Weingarten yüzey, HK-quadrik yüzey, flat ve  minimal yüzeyler incelendi.

Abstract:
In this Ph.D thesis, the canal ve tube surfaces are studied in Euclid, Galilean and pseudo 4-dimensional pseudo-Euclid spaces with 2 index and in addition the rotated surfaces are studied in Galilean 3-space.
Firstly, a similar group of rotational matrices are done on the isometries defined in pseudo-Riemannian manifold. Thus, different types of rotational matrices are obtained in Galilean space. To create these matrices, Killing vector fields are required. Therefore, Killing vector fields corresponding to isotropic vectors are attained in Galilean space. On rotated surface obtained by using this vector field, the consepts of \Phi(H,K)-Weingarten surface, flat, harmonic and HK-quadric surface are examined. Also, some characterizations related to canal surfaces obtained using these curves are given and their  physical interpretation is made. 
Finally, normal curves are expressed. Some characterization on canal surfaces obtained using normal curves are given. Moreover, on surface that is obtained, by using mean curvature H and Gauss curvature K, \Phi(H,K)-Weingarten surface, $HK$-quadric surface, flat and  minimal surfaces are examined.
Homojen olmayan poisson süreci ile bir bankaya ait ATM makinasının güvenilirliğinin test edilmesi
Testing the reliability of a bank's ATM machine with inhomogeneous poisson process
Yazar: ABDULSAMED AKPINAR
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE BUĞATEKİN
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İstatistik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: İstatistik = Statistics

Özet:
Günümüz sistemlerinin karmaşıklığı sistemlerin güvenilirliğinin önemini arttırmıştır. Gelişen ve dönüşen dünya teknoloji ile birlikte insanoğlu kendi imal ettiği araç gereçlerin, uygun çalışması ve kontrol edilebilir olması güvenilirlik konusunu önemli bir hale getirmiştir. 
Bu tez çalışmasında birinci bölümde güvenirlilik kavramı, güvenirlilik fonksiyonu, sistem güvenirliliği ve güvenirlilik analizi hakkında tanımlar yapılmış ve bu kavramlar hakkında bilgiler verilmiştir.
İkinci bölümde poisson dağılımı, homojen olmayan poisson süreci ve maksimum olabilirlik tahmini hakkında bilgiler verilmiş ve modelleme yapılmıştır.
Üçüncü aşamada ise uygulama için bir bankaya ait bir ATM makinesinin güvenirliliğini test etmek için 2019 yılına ait 70 adet veri için arızalar arası süreler (AAS) hesaplanmıştır. Yine bu veriler kullanılarak trend analizi, kuvvet yasası modelinin uygulaması, beklenen arıza sayısı, bir sonraki arıza süresinin tahmin edilmesi, çeşitli zaman aralıkları için güvenilirlik hesabı gibi bazı hesaplamalar yapılmıştır. Yapılan bu hesaplamalar neticesinde uygulama için seçilen modelin yeterli bir modelleme olduğu sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Güvenilirlik, Maksimum Olabilirlik Yöntemi, Sistemler, Homojen Olmayan Poisson Süreci, Kuvvet Yasası Modeli

Abstract:
The complexity of today's systems has increased the importance of systems reliability. Along with the developing and transforming world technology, human beings have made the reliability issue important for the proper operation and controllability of the tools manufactured by them.
In this thesis, in the first part, definitions about reliability concept, reliability function, system reliability and reliability analysis have been made and information about these concepts has been given.
In the second part, information about poisson distribution, inhomogeneous poisson process and maximum likelihood estimation are given and modeling is done.
In the third stage, to test the reliability of an ATM machine belonging to a bank for implementation, the time between failures (AAS) was calculated for 70 data of 2019. Again, using these data, some calculations were made such as trend analysis, application of the force law model, expected number of failures, estimation of the next failure time, and reliability calculation for various time intervals. As a result of these calculations, it is concluded that the model chosen for the application is sufficient modeling

Keywords: Reliability, Maximum Likelihood Method, Systems, Inhomogeneous Poisson Process, Force Law Model
Zno nanomalzemelerinin yapısal özelliklerinin reaksiyon basıncı ve reaksiyon süresi ile kontrol edilmesi
Control of structural properties of zno nano materials with reaction pressure and reaction time
Yazar: AYÇA KORKMAZ
Danışman: PROF. DR. SERMİN OZAN
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Teknolojileri Ana Bilim Dalı / Üretim Metalurjisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Metalurji Mühendisliği = Metallurgical Engineering

Özet:
Nanoboyutlu toz üretiminde çalışma sıcaklığı partikül boyutunu ve morfolojisini etkileyen en önemli parametredir. Çalışma sıcaklığının yükseltilmesi ile aglomerasyon oluşumları gözlenir ve bunun sonucunda daha büyük partikül oluşabileceği düşünülmektedir.

0,05 M konsantrasyona sahip, pH değeri 11 olan çinko nitrat çözeltisinden farklı termal parçalanma sıcaklıklarında (140, 180 ve 220 °C) ve farklı bekletme sürelerinde (12, 18 ve 24 sa) Çinko Oksit nanopartikülleri Hidrotermal Sentez Yöntemi ile üretilmiştir. Üretilen tozların karakterizasyonları Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM), EDX, X-Işını (XRD) ve UV-Vis çalışmaları ile incelenmiştir. Bu çalışmalar sonucunda, Çinko Oksit nanopartiküllerinin yapısının çubuksu ve çiçeksi morfolojilerde olduğu görülmüş, herhangi bir yabancı maddeye rastlanılmamış ve Eg değerlerinin ortalaması 3,13 eV olduğu tespit edilmiştir. Tez çalışmamızın amacı, nanoboyutlu tozların elektronik, optik, manyetik ve termal özelliklerinin iyileştirilmesi ve bu alanlarda kullanılmasının yaygınlaştırılmasına katkı sağlamaktır.

Abstract:
In nanoscale powder production, the operating temperature is the most important parameter affecting the particle size and morphology. Agglomeration is observed when the operating temperature increases and it is thought that the formation of larger particles is also a result of that.

Zinc Oxide nanoparticles were produced by Hydrothermal Synthesis Method at different thermal decomposition temperatures (140, 180 and 220 ° C) and different holding times (12, 18 and 24 h) from zinc nitrate solution having a concentration of 0,05 M, pH = 11. The characterization of the produced powders was investigated by Scanning Electron Microscopy (SEM), EDX, X-Ray (XRD) and UV-Vis studies. As a result of these studies, the structure of Zinc Oxide nanoparticles was found to be in rods and floral morphologies, no foreign material was found and the Eg values were found to be 3.13 eV. The purpose of our thesis is to improve the electronic, optical, magnetic and thermal properties of nanoscale powders and contribute to the widespread use of these areas.
Hidrotermal sentez yöntemi kullanılarak periferal konumlarda antresen grupları taşıyan yeni ftalosiyaninlerin sentezi ve karakterizasyonu
Synthesis, characterization and investigation of electrical properties of new phthalocyanines carrying anthracene groups in peripheral positions by using hydrothermal synthesis method
Yazar: ÜMRAN KÖKCİ
Danışman: PROF. DR. PROF. DR. A. ORHAN GÖRGÜLÜ
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Metaloftalosiyaninler = Metallopthalocyanines ; Sübstitüe ftalosiyaninler = Substituted phtalocyanines

Özet:
Bu tez çalışması ile yeni bir yöntem olan hidrotermal reaktörü kullanılarak antrasen grupları taşıyan ftalosiyanin bileşikleri sentezlenmiştir.
Birinci aşamada, Claisen-Schmidt kondenzasyon protokolüne göre 9-asetilantrasen ile 2-hidroksibenzaldehit tepkimeye sokularak 1-(antrasen-9-il)-3-(2-hidroksifenil)prop-2-en-1-on (Ant-1) elde edilmiştir.
İkinci aşamada, Ant-1 ile 4-nitroftalonitril K2CO3 ve DMF varlığında etkileştirilerek 4-(2-(3-(antrasen-9-il)-3-oksoprop-1-en-1-il)fenoksi)ftalonitril (Ant-2) bileşiği elde edilmiştir.
Üçüncü aşamada, metalli fitalosiyaninler (Ant-2) ile [Co(CH3COO)2.4H2O, Cu(CH3COO)2.H2O, Zn(CH3COO)2.2H2O, Cd(CH3COO)2.2H2O, Ni(CH3COO)2.4H2O] tuzları ile DMF'li ortamda hidrotermal sentez yöntemi kullanılarak elde edildi. Metalli ftalosiyanin bileşikleri hidrotermal sentez yöntemi kullanılarak sentezlenmiştir ve yapıları aydınlatılmıştır.
Yeni sentezlenmiş olan bileşiklerin yapıları IR, UV/VIS, 1H-NMR, 13C APT-NMR spektroskopileri ve MALDI-TOF kütle spektrometrisi ile karakterize edildi.

Abstract:
In this thesis, it was aimed to obtain phthalocyanine compounds carrying anthracene groups by using hydrothermal reactor. 
For this purpose, in the first stage, 1-(anthracen-9-yl)-3-(2-hydroxyphenyl)prop-2-en-1-one (Ant-1) compound obtained from the reaction of 2-hydroxybenzaldehyde with 9-acetylanthracene according to the Claisen-Schmidt condensation protocol.
In the second stage, 4-(2-(3-(anthracen-9-yl)-3-oxoprop-1-en-1-yl)phenoxy)phthalonitrile (Ant-2) compound was synthesized by the reaction of Ant-1 with 4-nitrophthalonitrile in the presence of K2CO3 and DMF.
In the third stage, metal phthalocyanine complexes were obtained from the interaction of PC-Ant-2 with metal salts ([Co(CH3COO)2.4H2O, Cu(CH3COO)2.H2O, Zn(CH3COO)2.2H2O, Cd(CH3COO)2.2H2O, Ni(CH3COO)2.4H2O]) in the presence of DMF by using hydrothermal reactor. The structures of the newly synthesized all the compounds were characterized by IR, UV / VIS, 1H-NMR spectroscopy, 13C APT-NMR spectroscopy and MALDI-TOF mass spectrometry.
Kılıçzade Hakkı'nın "İtikadât-ı Batılaya İlân-ı Harb" isimli eserinin çeviri yazısı ve değerlendirilmesi
Translation and evaluation of Kılıçzade Hakkı's work titled "İtikadat-ı Batılaya İlan-ı Harb"
Yazar: ALKAN BEKTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SIDDIK ÜNALAN
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı / İslam Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Din = Religion ; Hz. Muhammed = Hz. Muhammed ; Kılıçzade Hakkı = Kılıçzade Hakkı ; Meşrutiyet = Constitutional monarcy ; Siyer = Siyer ; İslamiyet = Islam

Özet:
Osmanlı Devleti'nin son zamanlarında ve II. Meşrutiyet'in ilanından sonra ortaya çıkan batıcılık fikir ve aydın tipinin en önde gelenlerinden biri de Kılıçzâde Hakkı'dır. Yazarın yazmış olduğu "İtikadât-ı Batılaya İlân-ı Harb "eserinde hurafelerden ve hikâyelerden arındırılarak sade bir siyer yazıcılığının ve dini anlatımın olması gerektiğine vurgu yapmaktadır. Kendisi müstakil bir siyer kitabı yazmamıştır. Ancak döneminde ve önceki dönemlerde mevcut yazılmış siyer eserlerini de içine alacak şekilde bazı konuları eleştirerek nasıl siyer kitabı yazılması gerektiğini ortaya koymaya çalışmıştır.
Kılıçzâde Hakkı, farklı bir bakış açısıyla olaylara yaklaşımı ve Hz. Muhammed'in hayatı ve peygamberliği ile ilgili rivayetleri değerlendirirken de görüşlerini sürdürmüştür. Ayrıca Kılıçzâde, İslâm dininin de bir reforma ihtiyacı olduğunu belirtmiştir. Buna ilave olarak dinin gerçeklerinden toplumu uzaklaştıran cahil din adamlarının ve softaların görüşleri hakkında olumsuz belirli yargıları olmuştur. Bu gibi konularda yazar önemli görmüş olduğu bilgilerini Latin harflerine çevirdiğimiz bu kitabında ortaya koymuştur.
Hz. Peygamber'in aklı ön plana çıkarması ve din akıldan ibarettir, aklı olmayanın dini de yoktur sözüyle vurgulamıştır. Buna göre, akla ve nakle dayanmayan din olamaz. İslâm dini ise, ilk insandan son Peygamber Hz. Muhammed'e kadar gelmiş ve orada en yüksek ve mükemmelliğe ulaşmıştır.

Abstract:
Kılıçzâde Hakkı is one of the most prominent representatives of the western ideas during the last period of the Ottoman Empire and the declaration of the II. Constitutional Period. In his work "Itikadât-i Batilaya Ilân-i Harb" he emphasizes that there should be simple siyer writing based on religious narration which is free from superstitions and stories. Although he didn´t write his own siyer book, he revealed how it should be written by criticizing some existing works of his time and also previous periods.
He maintained his western view while evaluating the life of the prophet Mohammed.
In his opinion Islam needed a reformation. In addition he judged ignorant clergyman who distanced the society from the realities of religion. There are more of this kind of statements and views in his book.
The Prophet Mohammed said: "Religion consists of the mind, who doesn't have a mind, does not have a religion." Therefore there is no religion that cannot be understood without using the mind.
Islam came with the first human being, developed and reached his absoluteness with the last prophet Mohammed and endures until today and will last forever and ever.
71 numaralı M. (1821/1822-1823/1824) H. (1237-1239) tarihli Adana Şeriyye Sicili
Adana Court Record number 71
Yazar: ÖZGÜL BAY
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM YILMAZÇELİK
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Adana = Adana ; Kent tarihi = Urban history ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı toplumu = Ottoman society ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Tezimiz 71 Numaralı Adana Şer'iyye sicilidir. Sicil Hicri 1237/1239 - Miladi 1821/1822-1823/1824 yılları arasını kapsamaktadır.
Çalışmamızda öncelikle Adana hakkında bilgi verilmiştir. Şeriyye sicillerine değinilmiştir. Sonra sicilin belge özetleri ve daha sonra belgelerin transkripsiyonunu verdik. Sonuç kısmı ile araştırma son bulmaktadır.
71 Numaralı Şeriyye Sicili muhteva yönünden çok zengin olup, idari ve kazai birçok meseleyi içermektedir. Hazine değerindeki Şer'iyye Sicilleri Osmanlı devlet geleneğinin en önemli kanıtıdır. Osmanlı toplum yapısının etnik, dini, ekonomik, hukuk, aile yapısı hakkında bilgi vermektedir. Ayrıca vergiler, miras konularını da kapsamaktadır.

Abstract:
Our thesis is the Adana ecclesiastical court record number 71. The registry covers Hijri (exilic) 1237 / 1239 and Gregorian between 1821 / 1822 - 1823 / 1824.
In our study, firstly information was given about Adana. Court records are mentioned. Then we provided document summaries of the record and then transcription of the documents. The research ends with the conclusion.
Court registration number 71 is very rich in content and covers many administrative and judicial issues. Court records which have treasury value are the most important proof of the Ottoman state tradition. It gives information about the ethnic, religious, economic, law and family structure of the Ottoman social structure. It also covers tax and inheritance issues.
4-boyutlu öklid uzayında bishop çatıya göre bazı ilişkili eğriler
Associated curves according to bishop frame in 4-dimensional euclidean space
Yazar: AHMET DUYAN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA YENEROĞLU
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı / Geometri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Öklid uzayında eğriler teorisinde farklı çatılara göre birçok çalışma yapılmıştır. Birçok bilim adamı bu teoride Frenet çatı, Bishop çatı, Adapted çatı gibi çatıları çalışmıştır. Bu çatılar eğriler ile ilgili karakterizasyonlarda bize yardımcı olur.
Bu çalışmada, 4-boyutlu Öklid uzayında  bishop çatıya göre Frenet eğrisi ile ilişkili eğriler incelenmiştir. Bu çatıya göre Frenet eğrilerin doğrultman eğrileri ve rektifyan eğrileri verilmiştir.

Abstract:
Many studies have been done  according to different frames of the theory of curves in Euclidean Space. Many scientists have studied frames such as Frenet frame, Bishop frame, Adapted frame in this theory. These frames help us in the characterization of curves.
In this study, associated curves with Frenet curve according to Bishop frame in 4-dimensional Euclidean space are investigated. Direction and rectifying curves of the frenet curve according to this frame are given.
Yeni Λ^(üzeri)M- sınırlı ve Λ^(üzeri)M- mutlakP- toplanabilir dizi uzayları
New sequence spaces of λ^m- bounded and  λ^m- absolutely p-summable
Yazar: DOLUNAY BURÇ
Danışman: PROF. ÇİĞDEM BEKTAŞ
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı / Analiz ve Fonksiyonlar Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Bu çalışma yedi bölümden oluşmuştur.
Birinci bölüm giriş bölümüdür. 
İkinci bölümde; tez boyunca kullanacağımız  temel tanım ve teoremler verilmiştir. 
Üçüncü bölümde; bs,cs,〖cs〗_(0 )  dizi uzayları ve bu uzaylar arasındaki bazı matris dönüşümleri tanımlanmıştır.
Dördüncü bölümde; λ^m-yakınsaklık ve λ^m-sınırlılık kavramları tanımlandı. Klasik anlamda yakınsaklık ve sınırlılık ile aralarındaki ilişki incelendi. l_p (λ^m ),c_0 (λ^m ),c_  (λ^m ),l_∞ (λ^m)  (0

Abstract:
This study consists of seven chapters.
The first is the introduction.
In the second part, basic definitions and theorems that we will use throughout the thesis are given.
In the third chapter, bs,cs,〖cs〗_(0 )  sequence spaces and matrix transformations between these spaces are defined. 
In the fourth chapter, the concepts of  λ^m- convergence and λ^m- limitation are defined. Convergence and limitaion.
In classical sense were examined. l_p (λ^m ),c_0 (λ^m ),c_  (λ^m ),l_∞ (λ^m)  (0
Osmanlıdan 1950'ye Türk kadın haklarının ve statüsünün gelişim süreci
The development process of Turkish woman rights and status from Ottoman Empire to 1950
Yazar: NAZAN PÜRMÜSLÜ
Danışman: PROF. DR. RAHMİ DOĞANAY
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Hukuki statü = Legal status ; Kadın hakları = Women rights ; Kadın statüsü = Women status ; Sosyal statü = Social status ; Statü = Status ; Türk kadını = Turkish women

Özet:
Araştırmanın konusu Osmanlıdan 1950'ye Türk kadın haklarının ve statüsünün gelişim sürecidir. Türk kadın tarihi, İslamiyet öncesi ve sonrası olmak üzere iki bölümde ele alınarak kronolojik bir sırayla açıklanmaya çalışılmıştır. Araştırmada Türk kadınının toplumsal, siyasi, hukuki, ekonomik, kültürel faaliyetlerine yer verilmiştir. Bozkır kültürünün özgür kadını İslamiyet'in kabulüyle birlikte tesettürle tanışmıştır. Türk kadını bundan sonra İslam dininin esaslarına göre yaşamını sürdürmeye başlamıştır.
XIX. yüzyılda yapılan düzenlemeler sonucunda kadınlar önemli haklar elde etmişlerdir. İlk kez orta ve yüksek dereceli okullarda öğrenim gören kadınlar eğitimlerini bir üst seviyeye taşımışlardır. Bilinçlenen kadınlar haklarını aramak için harekete geçmişlerdir. Kadınların mücadelesine en büyük destek aydınlardan gelmiştir. Meşrutiyet'in ilanı sonrası kadınlar erkeklerle eşit haklara sahip olabilmek için feminizm hareketini başlatmışlardır. Batının etkisinde kalan kadınlar bu dönemde dernekler kurmuş, gazete ve dergi çıkarmışlardır. Türk kadını cumhuriyetin ilanıyla birlikte asıl statüsüne ulaşmıştır.

Abstract:
The subject of our research is The development process of Turkish woman rights and status from Ottoman Empire to 1950. The history of Turkish women is discussed in two parts, before and after İslam, and it is tried to be explanied in chronological order. İn our search, social, political, legal, economic and cultural activities of Turkish women are included. The free women of the steppe culture met with hijap with the acceptance of İslam. After that, women lived their lives according to the principles of the İslamic religion.
As a result of the arrangements made during the latter period of the Ottoman Empire, women obtained important rights. Fort the firs time, women started to study in secondary and high schools and continued their education to the next level. Concious women took measures to seek their rights. The greatest support to the women's struggle came from intellectuals. Women under the influence of the West established associations and started publishing newspapers and magazines during period. The Turkish woman gained her original status with the declaration of the Republic.
Sm katkılı Ce esaslı hidroksiapatit numunelerin sentezi ve karakterizasyonu
Synthesis and characterization of cerium-based hydroxyapatites doped with samarium
Yazar: GÜLAY VURAL
Danışman: PROF. DR. ÖMER KAYĞILI
Fırat Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı / Genel Fizik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering
Dizin: Kalsiyum hidroksiapatit = Calcium hydroxyapatite ; X ışını kırınımı = X ray diffraction

Özet:
Bu çalışmada, seryum (Ce) esaslı samaryum (Sm) katkılı hidroksiapatit (HAp) numuneleri yaş kimyasal yöntem vasıtasıyla hazırlandı ve deneysel olarak karakterize edildi. X-ışını kırınımı (XRD) analizi sonuçları her bir numunenin herhangi bir safsızlık fazı olmaksızın HAp fazına sahip olduğunu gösterdi. Sm katkısındaki artışın kristal yapı ile alakalı parametreleri etkilediği tespit edildi. Sm miktarındaki artışla kristal büyüklüğünün arttığı gözlendi. Fourier dönüşümlü kızılötesi (FTIR) spektrumu analizleri her bir numune için HAp fazının oluşumunu destekledi. 25–800 °C sıcaklık aralığında alınan diferansiyel termal analiz (DTA) ve termogravimetrik analiz (TGA) sonuçlarından, numunelerin bu sıcaklık aralığında termal olarak kararlı oldukları ve her bir numune için ihmal edilebilir kütle kaybı meydana geldiğini görüldü. Taramalı elektron mikroskobu (SEM) incelemeleri, Sm katkısının morfoloji üzerinde belirgin bir etkiye sahip olmadığını gösterdi. Enerji dağılımlı X-ışını (EDX) analizleri katkılama işleminin başarılı olduğunu destekledi. Bunlara ilave olarak, teorik sonuçlar Sm katkısı arttıkça bant aralığı enerjisinin azaldığını gösterdi.

Abstract:
In this study, cerium (Ce) based samarium (Sm) doped hydroxyapatite (HAp) samples were prepared via the wet chemical method and they were characterized experimentally. X-ray diffraction (XRD) analysis results showed that each sample has the HAp phase without any impurity phase. It was determined that an increase in Sm amount affected the parameters related to the crystal structure. It was observed that the crystallite size increased with the increase in Sm amount. Fourier transform infrared (FTIR) spectra analyses supported the formation of the HAp phase for each sample. From differential thermal analysis (DTA) and thermogravimetric analysis (TGA) results taken in the temperature range of 25–800 °C, it was seen that the samples were thermally stable in this temperature range, and it occurred a negligible mass loss for each sample. Scanning electron microscope (SEM) investigations showed that Sm-doping has not got any significant effect on the morphology. Energy dispersive X-ray (EDX) analyses supported the doping procedure is successful. In addition to these, the theoretical results showed that the bandgap energy decreased with an increasing amount of Sm.