Teknoloji ve tasarım öğretim programının değerlendirilmesi
The evaluation of the technology and design curriculum
Yazar: HANDAN KOCABATMAZ
Danışman: DOÇ. DR. FATMA HAZIR BIKMAZ
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Programları ve Öğretimi Ana Bilim Dalı / Eğitimde Program Geliştirme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim programları = Education programs ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Teknoloji eğitimi = Technology education ; Teknoloji ve tasarım dersi = Technology and design lesson ; Öğretim programları = Teaching curriculums ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Araştırma, 6, 7 ve 8. sınıf Teknoloji ve Tasarım öğretim programını öğretmen, müfettiş ve öğrenci görüşlerine dayalı olarak programın öğeleri açısından değerlendirmek amacı ile yapılmıştır. Araştırmanın evreninde; Ankara ili merkez ilçelerinin 1230 Teknoloji ve Tasarım öğretmeni, 154 ilköğretim müfettişi, 69.275 ilköğretim 6. sınıf öğrencisi, 67.360 ilköğretim 7. sınıf öğrencisi ve 66.815 ilköğretim 8. sınıf öğrencisi bulunmaktadır. Araştırmanın nicel verilerinin toplandığı öğretmen örneklemini; 332 öğretmen, öğrenci örneklemini ise 600 ilköğretim 6. sınıf, 582 ilköğretim 7. sınıf ve 633 ilköğretim 8. sınıf öğrenciden oluşmuştur. Araştırmada Ankara ili ilköğretim müfettiş evreninden örneklem almaya yoluna gidilmemiş, 154 müfettişin tamamına ulaşılmış ancak ulaşılan verilerden 61 tanesi araştırma kapsamına alınmaya uygun görülmüştür. Araştırmanın nitel boyutu için örneklem; 6 öğretmen, 3 müfettiş ve 54 öğrenci oluşturmaktadır.Araştırmanın nicel verilerin toplanması için biri öğretmenler ve müfettişlere diğeri 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerine uygulanmak üzere iki ayrı ölçek nitel verilerinin toplanması içinde biri öğretmenler ve müfettişlere, diğeri 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerine uygulanmak üzere iki ayrı görüşme formu oluşturulmuştur. Araştırmada nicel verilerinin çözümlenmesinde öğretmen ve müfettiş görüşlerine ilişkin frekans, yüzde hesaplanmış, Teknoloji ve Tasarım öğretmenleri ile müfettişlerin öğretim programı (amaçlar, içerikler, öğretim süreçleri, değerlendirme) öğeleri hakkındaki görüşleri arasında programa ilişkin görüş farkının olup olmadığını ortaya çıkarmak için varyans analizi yapılmıştır. Görüşme formuyla elde edilen veriler, içerik analizi yapılarak analiz edilmiştir.Araştırmanın nicel verileri sonucunda, öğretmen ve müfettişlerin görüşlerine göre programın genel amaçlar, kazanımlar, içerik, öğretme-öğrenme süreci ve ölçme-değerlendirme boyutları açısından gereken niteliklere yeterince sahip olmadığı belirlenmiştir. Programın kazanımları, içeriği, öğrenme-öğretme süreci, ölçme ve değerlendirme boyutlarında öğretmen ve müfettiş görüşleri arasında farklar bulunmuş, öğretmenlerin genel olarak programı müfettişlere göre daha olumlu değerlendikleri bulunmuştur. 6, 7 ve 8. sınıf öğrencilerinin görüşlerine göre sınıf düzeyi yükseldikçe programın kazanımlar, içerik, öğretme-öğrenme süreci ve ölçme-değerlendirme boyutları açısından ilgili ifadelere katılma oranlarında düşüş olduğu gözlenmiştir. Programın öğelerine ilişkin tüm ifadelerde öğrenci görüşleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar bulunmuştur. Farkların büyük çoğunluğunun 6 ve 7. sınıf öğrenci görüşleri ile 6 ve 8. sınıf öğrenci görüşleri arasındaki farktan kaynaklandığı ve altıncı sınıf öğrencilerinin programın öğeleri hakkında 7 ve 8. sınıf öğrencilerine göre daha olumlu görüşlere sahip oldukları tespit edilmiştir.Araştırmanın nitel verileri sonucunda, öğretmenler, müfettişler ve öğrencilerin çoğunluğunun genel amaçlar, kazanımlar, içerik, öğrenme-öğretme, ölçme-değerlendirme süreci açısından sorun yaşanmadığını, programın uygulanabilir olduğunu belirtmişlerdir. Bununla birlikte programa ilişkin en olumsuz görüşleri üst sosyo-ekonomik düzey okul öğretmenleri ve öğrencileri, en olumlu görüşleri ise alt sosyo-ekonomik düzey okul öğretmenleri ve öğrencileri ifade etmişlerdir. Öğretmen, müfettiş ve öğrencilerin görüşlerine göre programın etkili ve verimli bir şekilde uygulanabilmesi için atölyelerin fiziksel koşullarının ve teknik donanımlarının düzenlenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenlerin Teknoloji ve Tasarım öğretim programının temel yaklaşımı, öğretim yaklaşımları, yöntemleri, ölçme ve değerlendirme boyutu ile hizmet içi eğitimler alması gerektiği belirlenmiştir.

Abstract:
This research is conducted on the purpose of evaluating the elements of the Technology and Design curriculum at the 6th, 7th, and 8th primary school grades, on the basis of the opinions of teachers, inspectors and students. The research group consists of 1230 Technology and Design teachers, 154 primary school inspectors, 69275 sixth grade primary school students, 67360 seventh grade primary school students and 66815 eighth grade primary school students from the schools located in the central districts of Ankara. The quantitative data is gathered from the teacher sample group consisted of 332 teachers, and from the student sample group including 600 sixth grade, 582 seventh grade and 633 eighth grade students. In the research, it is not attempted to constitute a sample group from the inspectors. The questionnaires are sent to the all of 154 inspectors, but only 61 of them are chosen to be included in the research. The samples for the qualitative analysis of the research are consisted of 6 teachers, 3 inspectors and 54 students.In order to collect the quantitative data, two separate scales are developed, one of which is to be conducted on teachers and inspectors, and the other of which is for the 6, 7 and 8th grades students. To gather qualitative data, two different questionnaires are prepared: one of them is for teachers and inspectors, and the other is for the 6, 7 and 8th grades students. In analyzing the quantitative data, frequency and percentage related to the teacher and inspectors? opinions are calculated. In determining whether there is a difference between the Technology and Design teachers? and inspectors? opinions regarding the elements of the curriculum (targets, contents, teaching processes, evaluation), ?Chi-Square? test is applied. In the analysis of the data gathered from the 6,7 and 8th grade students related to the implementation of the Technology and Design course, frequency and percentage are calculated; in order to determine whether there is a distinction in the opinions of different class grades, Analysis of Variance- ANOVA is conducted. The data collected via questionnaires are analyzed through content analysis.As a result of the quantitative data, it is determined that, according to the opinions of teachers and inspectors, the curriculum does not have the necessary qualifications with respect to the general targets, attainments, content, teaching and learning processes, assessment and evaluation. Distinctions are detected between the opinions of teachers and inspectors regarding curriculum?s attainments, contents, teaching and learning processes, assessment and evaluation. It is realized that, in general, teachers have a more positive attitude in evaluating the curriculum than the inspectors. It is also observed that, according to the opinions of the students, the rate of the agreement with the related expressions about curriculum?s attainments, contents, teaching and learning processes, assessment and evaluation declines while the level of the class grade increases. Statistically meaningful differences are found between the students? opinions on the expressions regarding to the elements of the curriculum. A great proportion of this difference is caused by the distinction between the opinions of the 6, 7th grade students and the 6, 8th grade students. Moreover, the sixth grade students have more positive approach than the 7th and 8th grades.As a result of the qualitative analysis, it is revealed that most of the teachers, inspectors and students do not have a problem with the general targets, attainments, contents, teaching and learning processes, assessment and evaluation. They declare that the curriculum is applicable. On the other hand, the most negative opinions are expressed by the teachers and students from high socio-economic class schools, while the most positive opinions belong to the teacher and students from low socio-economic class schools. According to the teacher, inspectors and students? view, in order to implement curriculum in the most efficient way, the physical conditions and technical equipment?s of the ateliers should be enhanced. It is also pointed out that teachers have to be given in-service trainings regarding the Technology and Design curriculum?s basic targets, educational approaches, methods, assessment and evaluation.