HEP40 hücrelerinde zeytinyağı, zeytin yaprağı ekstraktı ve likopenin sorafenip ile sinerjik etkisinin araştırılması
Investigation of the synergic effect of olive oil, olive leaf extract and lycopene with sorafenip in HEP40 cells
Yazar: GÜL KAHRAMAN
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM YILDIRIM ; PROF. DR. MÜCAHİT TAHA ÖZKAYA
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Hepatosellüler Karsinom (HCC) dünyada insidansı ve mortalitesi en yüksek olan kanserlerden birisidir. HCC tedavisinde sorafenip (Srp) anti-kanser ajan olarak kullanılmaktadır. Srp'ye karşı gelişen direnç ve doza bağlı yan etkiler nedeni ile etkili ve yeterli tedavi engellenmektedir. Bu nedenle Srp'nin etkinliğini optimize edecek ve tedavide kullanılan dozunun azaltılmasına olanak sağlayacak stratejilere ihtiyaç vardır. Bu tez çalışmasında, zeytinyağı, zeytin yaprak ekstraktı (OLE) ve likopen (Lyc) kombinasyonlarının, Srp ile sinerjik etkinliği araştırılmıştır. Türkiye'nin farklı bölgelerinden elde edilen dört farklı zeytinyağı çeşidinin (Tavşan Yüreği, Kilis Yağlık, Ayvalık, İzmir Sofralık) kimyasal kompozisyonunu belirlemek için sıvı kromatografi (HPLC) ve gaz kromatografisi (GC) yapılarak, yağ asit, sterol ve polifenol içeriği belirlenmiştir. Tavşan Yüreği, Kilis Yağlık, Ayvalık ve İzmir Sofralık'ta total fenol miktarı sırası ile 42,59 mg/mL, 71,66 mg/mL, 46,93 mg/mL ve 62,89 mg/mL olarak bulunmuştur. Polifenol içeriği analizinde, oleokantal miktarı 191 mg/kg olarak Tavşan Yüreği zeytinyağında en yüksek bulunmuştur. Hep40 hücre hattında zeytinyağı ekstraktı, OLE ve likopenin, MTT testi ile sitotoksik aktivitesi ve annexin V testi ile apoptoz yanıtları değerlendirilmiştir. IC50 değerleri, Tavşan Yüreği, Kilis Yağlık, Ayvalık ve İzmir Sofralık'ta sırası ile 36,28 µg/mL, 52,85 µg/mL, 48,81 µg/mL ve 47,30 µg/mL olarak bulunmuştur. En düşük IC50 değeri Tavşan Yüreği ekstraktından elde edildiğinden kombinasyon deneylerinde kullanılmak üzere seçilmiştir. OLE, likopen, Srp'nin IC50 değeri sırası ile 54,75 µg/mL, 4,78 µM ve 1,28 µM olarak bulunmuştur. Kombinasyon indeksini (CI) belirlemek için CompuSyn algoritması kullanılmıştır. Tavşan Yüreği ekstraktı ve OLE, Srp ile sinerjik etki göstermiş olup CI değeri sırası ile CI: 0,6437 ve CI: 0,5439 olarak bulunmuştur. Ayrıca Tavşan Yüreği ekstraktı, likopen ile birlikte sinerjik etki göstermiştir (CI: 08235). Annexin V analizinde, Srp canlılığı %70,7 olarak bulunmuştur. Tavşan Yüreği ekstraktı ve OLE'nin Srp ile kombinasyonu apoptozu indüklemiştir. Mevcut çalışma ile elde edilen sonuçlar sonrasında, zeytinyağı ekstraktı ve OLE'nin sorafenipin etkinliğini in-vitro'da artırdığı gösterilmiş olup in-vivo çalışmalar için birer potansiyel aday bileşik olabileceği ortaya çıkarılmıştır.

Abstract:
Hepatocellular Carcinoma (HCC) is one of the cancers with the highest incidence and mortality rates worldwide. sorafenip (Srp) is used as an anti-cancer agent in the treatment of HCC. Effective and adequate treatment is prevented due to resistance to Srp and dose-related side effects. Therefore, there is a need for strategies to optimize the efficacy of Srp and to reduce the dose used in treatment. In this thesis, the synergistic efficacy of olive oil, olive leaf extract (OLE) and lycopene (Lyc) combinations with Srp was investigated. Liquid chromatography (HPLC) and gas chromatography (GC) were used to determine the chemical composition, fatty acid, sterol and polyphenol contents of four different olive oil varieties (Tavşan Yüreği, Kilis Yağlık, Ayvalık, İzmir Sofralık) obtained from different regions of Turkey. Total phenol content of Tavşan Yüreği, Kilis Yağlık, Ayvalık and İzmir Sofralık was found to be 42.59 mg/mL, 71.66 mg/mL, 46.93 mg/mL and 62.89 mg/mL, respectively. In the polyphenol content analysis, the highest amount of oleocantalum was found in Tavşan Yüreği olive oil as 191 mg/kg. The cytotoxic activity of olive oil extract, OLE and lycopene were evaluated by MTT test and apoptosis responses by annexin V test in Hep40 cell line. IC50 values were found to be 36.28 µg/mL, 52.85 µg/mL, 48.81 µg/mL and 47.30 µg/mL in Tavşan Yüreği, Kilis Yağlık, Ayvalık and İzmir Sofralık, respectively. Since the lowest IC50 value was obtained from Tavşan Yüreği, extract, it was selected for use in combination experiments. The IC50 values of OLE, Lycopene and Srp were 54.75 µg/mL, 4.78 µM and 1.28 µM, respectively. The CompuSyn algorithm was used to determine the combination index (CI). Tavşan Yüreği extract and OLE showed synergistic effects with Srp and the CI value was determined as CI: 0.6437 and CI: 0.5439, respectively. Tavşan Yüreği extract also showed a synergistic effect with lycopene (CI: 08235). In Annexin V analysis, Srp viability was found to be 70.7%. The combination of Tavşan Yüreği extract and OLE with Srp decreased cell viability in the annexin V response. Following the results obtained in the present study, olive oil extract and OLE were shown to increase the activity of sorafenip in vitro and may be potential candidate compounds for in-vivo studies.