COVID-19 pandemi sürecinde ortaokul beşinci sınıf öğrencilerine verilen iyilik hali (wellness) eğitiminin yaşam kalitesi ve fiziksel aktivite üzerine etkisi.
The effects of wellness education given to middle schools 5th grade students during the COVID-19 pandemic process on their quality of life and physical activity
Yazar: SÜMEYRA YILMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞERİFE ZEHRA ALTUNKÜREK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Halk sağlığı = Public health ; Halk sağlığı hemşireliği = Community healt nursing ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Pandemiler = Pandemics ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İyilik hali = Well-being ; İyilik hali = Well-being

Özet:
Amaç: Bu araştırma, ortaokul beşinci sınıf öğrencilerine COVID-19 pandemi sürecinde verilen İyilik Hali (Wellness) eğitiminin yaşam kalitesi ve fiziksel aktivite üzerine etkisini belirlemek amacı ile yapılmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Araştırma randomize kontrollü deneysel tasarımda yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, Kasım 2020-Ocak 2021 tarihleri arasında iki farklı devlet ortaokulunda öğrenim gören, dahil edilme kriterlerini karşılayan ve araştırmaya katılmayı kabul eden 88 deney ve 88 kontrol grubu olmak üzere 176 ortaokul beşinci sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Deney grubuna dört hafta boyunca İyilik Hali (Wellness) eğitimi verilmiştir. Araştırmada veriler, öğrencilerin Tanımlayıcı ve COVID-19 Pandemi Sürecine İlişkin Özelliklerini İçeren Demografik Veri Formu, Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇİYKÖ) ve Türkçe Çocuk Fiziksel Aktivite Anketi (ÇFAA) kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemler ile Ki kare testi, McNemar's test, Wilcoxon testi, Mann Whitney U testi, kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. 
Bulgular: Araştırmaya katılan öğrencilerin, deney grubunda %29,5'i, kontrol grubunda %27,8'i 10 yaşındadır. Deney grubu öğrencilerinin %25,6'sı kız,  kontrol grubu öğrencilerinin %26,1'i erkek öğrencilerden oluşmuştur. Verilen İyilik Hali (Wellness) eğitimi sonrası deney grubu öğrencilerinin Beden Kitle İndeksi (BKİ) değerlerinde azalma tespit edilmiştir fakat istatistiksel anlamlı bulunmamıştır (p>0,05) COVID-19 pandemi sürecine yönelik yaşanılan iştahsızlık, uykusuzluk, panik, stres, korku gibi olumsuz duygularda anlamlı azalma kaydedilmiştir (p<0,05). Deney grubu öğrencilerinde eğitim sonrasında Çocuklar İçin Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇİYKÖ) toplam puanı (92,29±7,8), duygusal işlevsellik puanı (86,13±15,3), sosyal işlevsellik puanı (95,9±7,9), okul işlevsellik puanı (91,42±10,7) ve psikososyal sağlık toplam puanında (91,14±8,8) anlamlı artış görülürken en fazla artış fiziksel sağlık (94,56±9,4) alt boyut puanında yaşanmıştır (p<0,05). Eğitim sonrası deney grubu öğrencilerinin Türkçe Çocuk Fiziksel Aktivite son test toplam puanında (3,4±0,5) olumlu bir artış ve ön test sonucuna göre anlamlı bir fark gözlenmiştir (p<0,05). 
Sonuç: Bu araştırma sonuçları, öğrencilere yüzyüze ve uzaktan verilen İyilik Hali (Wellness) eğitiminin öğrencilerin yaşam kaliteleri ve fiziksel aktiviteleri üzerinde etkili olduğunu göstermiştir. İyilik Hali (Wellness) eğitiminin, halk sağlığı hemşirelerinin planlanacak okul sağlığını geliştirme çalışmalarında ve eğitimlerinde kullanılması önerilir. 
Anahtar kelimeler: COVID-19, iyilik hali, yaşam kalitesi, fiziksel aktivite, hemşirelik

Abstract:
Objective: This research was conducted to determine the impact of Wellness education given to Middle School fifth graders during the COVID-19 pandemic on quality of life and physical activity.
Materials and Methods: The research was conducted in randomized controlled experimental design. November 2020 January 2021-176 Middle School fifth-graders, including 88 experimental and 88 control groups, who studied at two different public middle schools, met inclusion criteria and agreed to participate in the study. The experimental group was given four weeks of Wellness education. In the study, the data were collected using the demographic data form, the quality of life for children scale (CIYKO) and the Turkish child Physical Activity Survey (CFAA), which includes the identifying and characteristics of the students related to the COVID-19 pandemic process. Chi square test, McNemar's test, Wilcoxon test, Mann Whitney U test, were used in the analysis of the data obtained by descriptive statistical methods. The statistical significance level was accepted as p<0.05.
Results: Of the students participating in the study, 29.5% in the experimental group and 27.8% in the control group were aged 10 years. 25.6% of experimental group students were female and 26.1% of control group students were male students. A decrease in body mass index (BMI) values of students of the experimental group who were education in Wellness was found, but was not statistically significant (p>0.05). COVID-19 pandemic for the process that experienced loss of appetite, insomnia, panic, stress, negative emotions such as fear in a significant decrease was recorded (p<0.05). Students in the experimental group after the training, The Quality Of Life Scale For Children (CIYKO) total score (92,29±7,8), emotional functionality score (86,13±15.3 percent), social functioning score (95,9±7,9), school functionality score (91,42±10,7) in the total score and psychosocial health (91,14±8,8), while the highest increase was observed a significant increase in physical health (94,56±9,4) sub-dimension scores were observed (p<0.05). A positive increase in the total score (3.4±0.5) of the Turkish Children's Physical Activity final test of the students of the experimental group after education and a significant difference was observed according to the preliminary test result (p<0.05).
Conclusion: These research results have shown that wellness education given to students face-to-face and from afar has an impact on student's quality of life and physical activity. It is recommended that wellness training be used in school health improvement studies and training of public health nurses to be planned.
Key words: COVID-19, wellness, quality of life, physical activity, nursing