Adana ve çevresinde doğal olarak yetişen siklamen türlerinin morfolojik ve moleküler karakterizasyonu
Morphological and molecular characterization of cyclamen species grown naturally in Adana and the surroundings
Yazar: PEMBE ÇÜRÜK
Danışman: PROF. DR. NESLİHAN YEŞİM YALÇIN MENDİ
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada Adana ve çevresinde doğal olarak yetişen siklamen türlerine (Cyclamen pseudibericum, Cyclamen cilicium, Cyclamen persicum ve Cyclamen coum) ait genotiplerde akrabalık ilişkilerinin incelenmesi amacı ile morfolojik ve moleküler karakterizasyon yapılmıştır.
Siklamenler, doğal olarak yetiştikleri alanlardan populasyona zarar vermeyecek şekilde tüm bitki (kök, yumru, yaprak, çiçek) halinde toplanarak Çukurova Üniversitesi/Adana koşullarında muhafaza altına alınmıştır. Morfolojik karakterizasyon için özellik belgesi oluşturulmuş ve bir yıl sonra canlı kalan bitkilerin (370 genotip) çiçek, yaprak ve yumrularında 27 kriter ele alınarak gözlemler ve ölçümler yapılmış ve genotipler arasında morfolojik çeşitlilik ortaya çıkartılmıştır. Morfolojik karakterizasyon sonucunda, kolleksiyonda yer alan genotipler morfolojik olarak farklı gruplarda yer almış, elde edilen sonuçlar kantitatif ve kalitatif verilerle yapılan analizler sonucu elde edilen değerlerle uyum içerisinde bulunmuştur.
 Moleküler karakterizasyon çalışmaları, RAPD (rastgele çoğaltılmış polimorfik DNA) ve SRAP (sekans bağlantılı çoğaltılan polimorfizm) markır teknikleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmada kullanılan 51 adet RAPD primerlerinden 30'undan elde edilen 470 bandın 464'ü polimorfik, 6'sının ise monomorfik olduğu tespit edilmiştir. Polimorfizm oranı ise %98.7 gibi oldukça yüksek bir değer olarak belirlenmiştir. On dört SRAP primer kombinasyonundan elde edilen 216 bandın 214'ü polimorfik, 2'sinin monomorfik olduğu tespit edilmiştir. Bu çerçevede polimorfizm oranı %99.1 olarak bulunmuştur. Moleküler karakterizasyon sonucu elde edilen verilerle yapılan kümeleme analizlerine göre farklı lokasyonlardan toplanan aynı türe ait genotiplerin birlikte kümelendikleri tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, the genetic diversity of naturally grown Cyclamen species (C. pseudibericum, C. cilicium, C. persicum and C. coum) in Adana and surroundings are characterized morphologically and molecularly in order to investigate the relationship among cyclamen accessions.
Cyclamen plants were collected with their tubers from the natural habitat in spring and autumn season and cultured in Adana condition. Properties of Cyclamen species were determined morphologically with a description list established, containing important leaf, flower and tuber features of ornamental plants. Cyclamen species accessions (370) were characterized with 27 morphological traits one year later in regenerated plants.
The genotypes were assessed using the randomly amplified polymorphic DNA (RAPD) and sequence related amplified polymorphism (SRAP) techniques. Thirty of the 51 screened primers showed reproducible polymeric profiles. Out of 470 amplified bands, 464 were polymorphic (98.7%) in RAPD technique. Fourteen SRAP primer combinations produced 216 bands and 214 of them were polymorphic. Polymorphism rate for the SRAP primer combinations was determined at the level of 99.1%.
Same species accessions grouped together in the same cluster according to cluster analysis of data set obtained from morphological and molecular characterization result.