Sermaye piyasalarından elde edilen gelirlerin vergilendirilmesi üzerine karşılaştırmalı bir inceleme: ABD - Türkiye
A comparative study on taxation of income from capital markets: USA - Turkey
Yazar: AHMET CEM AVCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE GÜNAY BEKAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı / Mali Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law ; Maliye = Finance
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Gelirler = Incomes ; Sermaye piyasası = Capital market ; Sermaye piyasası araçları = Capital markets instruments ; Türkiye = Türkiye ; Vergilendirme = Taxation

Özet:
Sermaye piyasaları, ekonomi içerisinde sermayenin dolaşımını sağlayan piyasalardır. Bu piyasaların önemi zaman içerisinde, ekonomik ve teknolojik gelişmeler ile artmıştır. Küresel ekonomideki lider konumu gereği ABD çoğu zaman bu gelişmelerin yaşandığı ülke olarak sermaye piyasalarının düzenlenmesi ve vergilendirilmesi konularında canlı tartışmalara sahne olmuştur. Bu sebeple çalışmamızda Türkiye ile karşılaştırılmak üzere ABD seçilmiştir.
Üç bölümden oluşan çalışmamızın birinci bölümünde öncelikle sermaye piyasaları genel ekonomi içerisinde konumlandırılarak, sermaye piyasalarında faaliyet gösteren kurumlar ele alınmıştır. Kurumların ele alınmasında, özellikle kamusal nitelikli kurumlar açısından ABD ve Türkiye'de faaliyet gösteren sermaye piyasası kurumları hakkında bilgi verilmiş ve ardından vergilendirmeye konu geliri yaratan sermaye piyasası araçları incelenmiştir.
İkinci bölümde ABD'de sermaye piyasalarından elde edilen gelirlerin vergilendirilmesi, başlangıçta genel hukuk sistemi ele alınarak incelenmiş, daha sonra ABD'de gelir ve kurumlar vergisi uygulaması hakkında bilgi verilerek sermaye piyasalarından elde edilen gelirlere yönelik özel düzenlemeler ele alınmıştır.
Üçüncü bölümde ise bir önceki bölümdeki düzen takip edilerek Türkiye'de sermaye piyasalarından elde edilen gelirlerin vergilendirilmesi konusu, ABD ile kıyaslanarak incelenmiştir. Çalışmamızın sonuç kısmında ABD ile kıyaslandığında Türkiye'de sermaye piyasalarından elde edilen gelirlerin daha etkin vergilendirilebilmesine yönelik önerilerimize yer verilmiştir.

Abstract:
Capital markets are the markets that enable the circulation of capital in the economy. The importance of these markets has increased over time with economic and technological developments. Due to its leading position in the global economy, the USA has often been the scene of lively discussions on the regulation and taxation of capital markets, as the country where these developments took place. For this reason, the USA was chosen to be compared with Turkey in our study.
In the first chapter of our study, which consists of three chapters, the capital markets will be positioned in the general economy and the institutions operating in the capital markets are discussed. In the handling of institutions, information was given about capital market institutions operating in the USA and Turkey, especially in terms of public institutions, and then capital market instruments that generate taxable income were examined.
In the second chapter, the taxation of income from capital markets in the USA was examined starting from considering the general legal system, then the special regulations for income obtained from the capital markets were discussed by giving information about the income and corporate tax application in the USA.
In the third chapter, following the order in the previous chapter, the taxation of income from capital markets in Turkey is discussed by comparing it with the USA. In the conclusion part of our study, our suggestions for more effective taxation of the income obtained from the capital markets in Turkey compared to the USA are given.