İdiyopatik parkinson hastalığı ve parkin gen mutasyonu taşıyan hastalarda yapısal ve fonksiyonel nörogörüntülemenin karşılaştırılması
The comparison of structural and functional neuroimaging findings in patients with idiopathic parkinson's disease and parkin gene mutation
Yazar: MERVE ÇEBİ
Danışman: PROF. DR. HASMET A. HANAĞASI
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı / İleri Nörolojik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Difüzyon manyetik rezonans görüntüleme = Diffusion magnetic resonance imaging ; Difüzyon tensör görüntüleme = Diffusion tensor imaging ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Mutasyon = Mutation ; Nörogörüntüleme = Neuroimaging ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease

Özet:
Parkinson Hastalığı (PH), bazal ganglianın substantia nigra bölgesindeki dopaminerjik kayıpla karakterize, motor ve non-motor semptomlarla ortaya çıkan ilerleyici bir nörodejeneratif hastalıktır. Parkin gen mutasyonu, otozomal resesif gen geçişli Parkinson hastalığının en yaygın formudur. Bu tez çalışmasında, Parkin gen mutasyonu olan 12 Parkinson hastası (Parkin Pozitif PH), Parkin gen mutasyonu olmayan 14 idiyopatik Parkinson hastası (Parkin Negatif PH) ve 16 sağlıklı kontrolün dinlenim durumu fonksiyonel ve yapısal manyetik rezonans görüntülemeleri ölçülmüş, klinik değerlendirmeleri yapılmış ve geniş kapsamlı bir nöropsikoljik batarya uygulanmıştır. Yapılan karşılaştırma analizleri sonucunda, Parkin Pozitif PH grubunun karmaşık görsel algıyı ölçen test skorları Parkin Negatif PH grubuna göre anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur. Parkin Pozitif PH grubu ve Parkin Negatif PH gruplarında sağlıklı kontrollere göre sensorimotor ağda azalmış fonksiyonel bağlantısallık saptanmıştır. Lojistik regresyon analizlerinde ise Parkin Pozitif PH grubunun Parkin Negatif PH grubuna göre prekuneal ağda artmış fonksiyonel bağlantısallık gösterdiği belirlenmiştir. Yapısal bağlantısallık analizleri sonucunda; Parkin Pozitif PH grubunda superior longitudinal fasikülde Parkin Negatif PH grubuna göre artmış, sağlıklı kontrollere göre ise azalmış yapısal bağlantısallık tespit edilmiştir. Benzer şekilde, Parkin Pozitif PH grubunda sağlıklı kontrollere göre kortikospinal yolakta azalmış yapısal bağlantısallık tespit edilmiştir. Sonuç olarak, bu çalışmada elde edilen bulgular Parkin gen mutasyonu olan hastaların beyinlerinde idiyopatik Parkinson hastalığından farklı yapısal ve fonksiyonel bağlantıların olabileceğini düşündürmektedir.

Abstract:
Parkinson's Disease (PD) is a progressive neurodegenerative disorder emerging with motor and non-motor symptoms characterised by dopaminergic loss in substantia nigra pars compacta in basal ganglia. Parkin gene mutation is the most common form of autosomal recessive type of genetically inherited Parkinson's Disease. In this study, resting state functional and structural magnetic resonance imaging was performed with 12 PD patients with Parkin mutation (Parkin Positive PD), 14 PD patients without Parkin mutation (Parkin Negative PD) and 16 healthy controls. Clinical evaluation tests and a comprehensive neuropsychological battery were also applied. Comparison analyses revealed that Parkin Positive PD had lower scores on complex visual perception tests. Functional connectivity analyses showed that Parkin Positive PD and Parkin Negative PD group showed decreased functional connectivity in sensorimotor network as compared to healthy controls. In addition, logistic regression analysis indicated increased functional connectivity in precuneal network in Parkin Positive PD group as compared to Parkin Negative PD. Structural connectivity analyses showed that connectivity in superior longitudional fasciculus was increased in Parkin Positive PD group as compared to Parkin Negative PD, but decreased as compared to healthy controls. Similarly, Parkin Positive PD group was found to have decreased structural connectivity in corticospinal tract as compared to healthy controls. To conclude, these findings suggest that Parkin gene mutatiton might be related to structural and functional connectivity changes in the brain which are distinct from idiopathic Parkinson's disease.