Türk halk kültüründe bir dönem modası duvar halıları (Yozgat ili Çayıralan ilçesi Evciler köyü 20. yüzyıl örnekleri)
Period fashion in Turkish folk culture wall carpet (Yozgat province Çayıralan district Evciler village 20th century examples)
Yazar: NİHAL ŞAHİNER
Danışman: DOÇ. DR. ASLI SAĞIROĞLU
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sanat Tarihi = Art History

Özet:
Halı, evlerin tabanlarında veya duvarlarında süs unsuru olarak kullanılmış ve ısı yalıtımında da tercih edilmiştir.Türkler; Orta Asya'dan itibaren daha çok yarı göçebe topluluklar oluşturdukları için dokudukları halılarını sürekli göçtükleri yerlere yanlarında taşımışlardır. Anadolu'ya getirdikleri taşınabilir kültür varlıkları olan halı dokumacılığı; geçmişten günümüze kadar devam ettirilerek; geleneğin devamı sağlanmıştır. Teknolojinin gelişmesiyle el dokuması halılarının yerini makine dokuması halılar almıştır. Anadolu'da halk sanatı ürünlerinin üretildiği merkezlerden biri de Yozgat İlidir. Yozgat İli halı dokuma ürünleri arasında duvar halıları da yer almaktadır ve özellikle 20. yüzyıl başından itibaren duvar halılarının köylerde kullanımı oldukça yaygınlaşmıştır. 
Tezin amacı; Evciler Köyü'nde tarafımızdan şahısların evlerinde yer alan ve tespit edilen 48 adet halının envanterinin çıkarılmasıdır. Eserlerin kataloğunun çıkarılması ileriki yıllarda yapılacak olan çalışmalara bir ön araştırma oluşturmaktadır. Böylece yıllar geçtikçe yıpranan ve kaybolan bu kültür varlıklarını gelecek kuşaklara tanıtıp, aktarmak tezin esas amacını oluşturmaktadır.
Bu yüksek lisans tezi, Giriş ve Sonuç dahil olmak üzere beş ana bölümden oluşmaktadır. İkinci bölümde Türk Kültür ve sanatında duvar halısı, üçüncü bölümde katalog yer almaktadır. Tezin kataloğunda 48 duvar halısı detaylı olarak tanıtılmış, dördüncü bölümde ise değerlendirme yapılmıştır.
Bu Yüksek Lisans tezi, dönem modası haline gelen duvar halılarının Türk kültürü ve el sanatlarındaki önemini ve yerini belirlemeyi amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Yozgat, Duvar Halısı, El Sanatı, Dokuma

Abstract:
Carpet was used as an ornamental element on the floors or walls of houses and was also preferred for thermal insulation. The Turks; Since they formed mostly semi-nomadic communities starting from Central Asia, they carried the carpets they wove with them to the places they migrated to. Carpet weaving, the portable cultural assets they brought to Anatolia; continuing from past to present; The continuation of the tradition was ensured. With the development of technology, hand-woven carpets have been replaced by machine-woven carpets. One of the centers where folk art products are produced in Anatolia is Yozgat Province. Tapestries are also among the carpet weaving products of Yozgat Province, and especially since the beginning of the 20th century, the use of tapestries has become quite widespread in the villages.
The purpose of the thesis; It is the inventory of 48 carpets found in people's homes in the Eviler Village. Cataloging the works constitutes a preliminary research for the studies to be carried out in the coming years. Thus, the main purpose of the thesis is to introduce and transfer these cultural assets, which are worn and lost over the years, to future generations.
This master's thesis consists of five main chapters, including Introduction and Conclusion. In the second part, there are tapestries in Turkish Culture and art, and in the third part, the catalogue. In the thesis catalogue, 48 tapestries are introduced in detail and an evaluation is made in the fourth chapter.
This Master's thesis examines the Turkish culture and handicrafts of tapestries, which became the fashion of the period.It aims to determine its importance and place in arts.

Keywords: Yozgat, Tapestry, Handicraft, Weaving