Ortaklaşa rekabet süreci ve birey düzeyindeki aktörleri: Bankacılık sektöründen bir örnek
Coopetition process and individual level actors: An example from banking sector
Yazar: OZAN KAYA
Danışman: PROF. DR. HASAN ENGİN ŞENER
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Yönetim ve Organizasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bankacılık = Banking ; Bankacılık sektörü = Banking sector ; Ortaklaşa rekabet = Coopetition ; Rekabet = Competition ; Rekabet politikaları = Competition policies ; İş birliği = Cooperation

Özet:
Taraflar arasında rekabet ve iş birliği faaliyetlerinin eşzamanlı olarak bir arada yürütülmesi anlamına gelen ortaklaşa rekabet, 1980'lerde ortaya atıldığı andan itibaren hem uygulamada hem de akademik araştırmalarda güncelliğini korumaktadır. Ancak yapılan çalışmalar incelendiğinde iki önemli eksikliğin olduğu fark edilecektir. Bunlardan birincisi ortaklaşa rekabetin süreci ile ilgili çalışmaların yeterli düzeyde olmamasıdır. İkincisi ise ortaklaşa rekabetin, genellikle, örgütler arasındaki ilişkilerin ele alındığı araştırmalara konu olması ve bunun sonucunda da departmanlar ve çalışanlar arası düzeylerde gerçekleşen ilişkilerin göz ardı edilmesidir. Söz konusu eksikliğin ortaya çıkardığı sorunsal bağlamında, bu çalışma, bir örgüt içerisindeki departmanlar ve çalışanlar arasında yürütülen ortaklaşa rekabet süreci ile ilgili bilgi sahibi olma amacıyla gerçekleştirilmiştir. 

Belirlenen amaç doğrultusunda, bankacılık sektöründen bir kamu bankasının iki şubesi örneklem olarak seçilmiş ve toplamda 28 kişi ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda yirmi soruluk bir görüşme formu hazırlanmıştır. Toplanan veriler nitel araştırmalarda sıklıkla tercih edilen içerik analizi ve betimsel analiz yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Ayrıca bunlara ek olarak sürecin doğası gereği ortaya çıkan problemleri çözme potansiyeli olan kritik aktörleri belirlemek amacıyla ağ analizi gerçekleştirilmiştir. 

Çalışmanın neticesinde departmanlar ve çalışanlar arasındaki ortaklaşa rekabetin varlığı ortaya çıkarılmış ve üst yönetimden alt kademe çalışanlarına kadar her bir bireyin süreçte etkin rol oynadığı anlaşılmıştır. Ayrıca ortaya çıkan problemleri çözebilecek ve sürecin yürütülmesini sağlayacak kritik aktörün hiyerarşik kademelerden bağımsız bir birey olduğu ortaya çıkarılmıştır.

Abstract:
Coopetition, which means that the execution of competition and cooperation activities between the sides at the same time, has been maintaining its currency in both practice and academic research since it was introduced in the 1980s. However, when the studies are examined, it will be noticed that there are two important deficiensies. At first, the number of these studies about the process of coopetition are not enough. And second, generally, the subjects of these studies about coopetition deals with the relations between organizations. As a result of this, the relations between departments and employees are ignored.  In the context of question research, this study was actualized to have information about the coopetition process between departments and employees in an organization. 

For this purpose, two branches of a public bank were selected as a sample from the banking sector, and semi-structured interviews were conducted with 28 people. In this context, an interview form which consists of twenty questions was prepared. The collected data were analyzed using content analysis and descriptive analysis methods, which are frequently preferred in qualitative research. In addition to these methods, network analysis was performed in order to identify the critical actors who have the potential to solve the problems that appear due to the nature of the coopetition process. 

As a result of the research, the existence of coopetition between departments and employees was revealed and it was understood that  each individual from the top management to the lower level employees play an active role in the process. In addition, it has been revealed that the critical actor who can solve the emerging problems and ensure the execution of coopetition process, is an independent person from hiearchical levels.