Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin matematik dersine yönelik kaygı, tutum ve öz-yeterlilik inançlarının grafik okuma ve yorumlama başarı düzeylerine etkisinin değerlendirilmesi
Assessment of the effects of math anxiety, attitude and self-efficacy beliefs on the 8th grade students' graph reading and interpretations
Yazar: FİRDEVS ÇİMENCİ
Danışman: DOÇ. DR. ERDOĞAN HALAT
Afyon Kocatepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Grafikler = Graphics ; Kaygı = Anxiety ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Tutumlar = Attitudes ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Bu araştırmanın amacı; ortaokul sekizinci sınıf öğrencilerinin matematik dersine yönelik kaygı, tutum ve özyeterlilik inançlarının grafik okuma ve yorumlama başarı düzeylerine etkisinin incelenmesidir. Ayrıca; cinsiyet, TEOG başarı puanı, sosyoekonomik düzey değişkenlerinin öğrencilerin grafik okuma ve yorumlama başarı düzeyleri üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Araştırmanın örneklerini Aydın il merkezinde bulunan 4 ortaokuldan uygun örnekleme yöntemi ile seçilen toplam 388 sekizinci sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen 22 sorudan oluşan Grafik Okuma Başarı Testi kullanılmıştır. Testin ilk bölümünde çizgi grafiğini okuma-yorumlama ve grafiğe bağlı merkezi eğilim ve yayılım ölçüleri hesaplama ile ilgili 9 adet; ikinci bölümünde histogram grafiği okuma-yorumlama ve
grafiğe bağlı merkezi eğilim ve yayılım ölçüleri hesaplama ile ilgili 9 adet, son bölümde ise standart sapma ile ilgili 4 adet soru bulunmaktadır. Başarı testinde kapsam geçerliliği sağlandıktan sonra, çoktan seçmeli test için pilot çalışması yapılmıĢ ve inceleme sonucunda testin güvenirlik katsayısı 0,803 olarak bulunmuştur. Ayrıca araştırmada, Aşkar (1986) tarafından  geliştirilen Matematik Tutum Ölçeği, Şentürk (2010) tarafından geliştirilen Matematik Kaygı Ölçeği ve Umay (2002) tarafından geliştirilen Matematik Özyeterlik Ölçeği kullanılmıştır. Bu testlerden elde edilen veriler ilişkili örneklem t-testi, bağımsız örneklem t-testi ve iki yönlü ANOVA ile analiz edilmiştir. Bu çalışmanın sonucunda şu sonuçlara ulaşılmıştır: Sekizinci sınıf öğrencilerin çizgi grafiği okuma ve yorumlama başarı düzeylerinin, histogram okuma ve yorumlama başarı  düzeylerine göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Merkezi eğilim ve yayılım ölçülerinden mod, medyan, ranj ve standart sapma ile ilgili hesaplama yapmada grafik türü fark etmeksizin başarı düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Ayrıca, sekizinci sınıf
öğrencilerinin standart sapma ile ilgili yorumlama gerektiren durumlarda, standart sapma ile ilgili işlem yapmayı gerektiren durumlara göre daha başarılı oldukları görülmüştür. Grafik okuma ve yorumlama testi başarı düzeyleri incelendiğinde öğrencilerin orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Cinsiyet değişkeninin katılımcıların grafik okuma ve yorumlama başarısı üzerinde etkisinin olmadığı bulunmuştur. Ancak, sosyoekonomik düzey arttıkça, grafik okuma ve yorumlama testi başarı puanlarının da arttığı belirlenmiştir. Bunun yanı sıra TEOG başarı puanları yüksek olan öğrencilerin düşük olan öğrencilere göre grafik okuma ve yorumlamada daha başarılı oldukları görülmüştür. Yukarıdakilere ek olarak, sekizinci sınıf öğrencilerin matematik dersine
yönelik özyeterlik algılarının, kaygı düzeylerinin ve tutumlarının grafik okuma ve
yorumlama başarıları üzerinde farklılıklara neden olduğu görülmüştür. Öğrencilerin
özyeterlik algılarının arttıkça genel test başarı puanlarının da arttığı gözlenmiştir.
Kaygı düzeylerine göre başarıları incelendiğinde ise; başarı durumları sırasıyla
yüksek, düşük ve daha sonra orta seviyede kaygıya sahip olan öğrenciler olarak
sıralandığı görülmüştür. Ayrıca katılımcı öğrencilerin matematik dersine yönelik
tutumları arttıkça başarılarının da arttığı gözlenmiştir. Tüm bunların yanı sıra tutum-
özyeterlik; kaygı-tutum, kaygı-özyeterlik etkileşimlerinin öğrencilerin grafik okuma ve yorumlama genel başarı puanlarında anlamlı bir farklılığa neden olmadığı
görülmüştür.



Anahtar Kelimeler: Grafik okuma ve yorumlama, kaygı, tutum, özyeterlik,sekizinci sınıf

Abstract:
The aim of this study was to examine the effects of math anxiety, attitude and self-efficacy beliefs of the eight grade students on the achievement levels about the reading and interpretation of the graphs. The study also investigated the impacts of variables, such as gender, TEOG exam scores and socio-economic status on the 8th grade students about the reading and interpretation of the graphs. The study included three hundreds eighty-eight 8th grade students who were from four different middle schools located in the city center of Aydın. The convenience sampling technique was used in the selection of the schools. The researcher used a multiple choice statistics test in the collection of the data. This test contained twenty-two questions about the reading and interpretation of graphs. First part of the test contained 9 questions about the reading and interpretation of the frequency polygon and finding of the measures of both central tendency and dispersion on it. Likewise, second part of the test consisted of 9 questions regarding the reading and interpretation of the histogram and finding of the measures of both central tendency and dispersion on it. The last part of the test included 4 questions about the standard deviation. This test was developed by the researcher who piloted it and found its reliability of Cronbach's alpha value as 0.803. The researcher also used a math anxiety scale developed by Şentürk (2010), a math self-efficacy beliefs scale developed by Umay (2002) and an attitude scale developed by Aşkar (1986) in the collection of the data in the study. In the analysis of the data, the researcher
employed the paired samples t-test, independent samples t-test and two- way ANOVA. The study indicated that the participants of this study were more successful in reading and interpretation of frequency polygon (line graph) than histogram. There were no statistically significant differences found in the computation of mode, median, range and standard deviations in both types of graphs between the achievement levels of the students. In other words, types of graphs did not influence
the achievement levels of the students regarding the computation of measures of both central tendency and dispersion. However, the study also indicated that the participants were more successful on the items that required the interpretations of standard deviations than the items which required the computation of standard deviations. Moreover, although gender was not a great factor on the accomplishment levels of the participants on the test, both TEOG exam scores and socio-economic status played prominent roles on the students‟ achievements on the test. There was a
positive relationship between the students‟ achievement levels and socio-economic status on the statistics test. Furthermore, the study documented that the math anxiety, attitude and self-efficacy levels of the eight grade students in mathematics had considerable effects on the students‟ achievement levels about the reading and interpretation of the graphs, frequency polygon (line graph) and histogram. The study also indicated that there was a positive relationship between the students‟ selfefficacy level and the overall test scores. Furthermore, when their achievement levels were examined according to their anxiety levels, the achievement levels of the students on the test were found successively high, low and medium. Similarly, there was a positive correlation between the students‟ attitudes toward mathematics and the overall test scores. In addition to the mentioned findings, the interactions of students' math anxiety and self-efficacy, math anxiety and attitude, and attitude and self-efficacy levels did not influence the accomplishment levels of the students about the reading and interpretation of the graphs.



Keywords: Reading  and Interpretation of graph, math anxiety, attitude, selfefficacy beliefs, 8th grade