Sağlık çalışanlarının deri kanserine ilişkin sağlık inançları ve deri kanseri riskleri
Health beliefs of healthcare professionals regarding skin cancer and their skin cancer risks
Yazar: VOLKAN EROĞLU
Danışman: DOÇ. DR. GÜLBİN KONAKÇI ; DOÇ. DR. ÖZÜM ERKİN GEYİKTEPE
İzmir Demokrasi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Bu araştırmanın amacı, bir eğitim ve araştırma hastanesinde çalışan sağlık çalışanlarının deri kanserine ilişkin sağlık inançları ve deri kanseri risklerini belirlemektir.
Kesitsel tipte tanımlayıcı araştırma, Mart 2023-Kasım 2023 tarihleri arasında 216 sağlık çalışanı ile Ankara'daki bir eğitim ve araştırma hastanesinde gerçekleştirildi. Veriler toplamada Sağlık Çalışanlarının Tanıtıcı Özellikleri Formu, Sağlık Çalışanlarının Deri Kanseri Hakkında Bilgi ve Uygulamaları Formu, Deri Kanserinde Sağlık İnanç Modeli Ölçeği kullanıldı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler ve parametrik olmayan testler kullanıldı.
Araştırmaya katılan sağlık çalışanlarının %45,8'i 27-32 yaş grubundaydı ve %78,7'sinin kadındı. Sağlık çalışanlarının %68,1'inin üniversite mezunu olduğu ve çoğunluğunun (%85,2) hemşire olduğu belirlendi. Sağlık çalışanlarının %27,8'i sıklıkla bronzlaştığını, %96,8'inin ailesinde bilinen bir deri kanseri öyküsü olmadığını, %69,9'u ise kendilerini hastalığa yakalanma riskinin düşük olduğunu belirtti. Sağlık çalışanlarının %78,2'sinin yapılması gereken cilt kanseri taramalarını bilmediği, %89,8'inin ise herhangi bir eğitim almadığı belirlendi. Bulgular, ailesinde deri kanseri öyküsü olan ve olmayan sağlık çalışanları arasında algılanan duyarlılık ve algılanan ciddiyet puan ortancaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğunu gösterdi (p<0,05). Ayrıca sağlık çalışanlarının cinsiyet ve mesleklerine göre Deri Kanseri Sağlık İnanç Modeli Ölçeği alt boyutları arasında sadece öz-yeterlik puan medyanlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık olduğu görülmüştür (p<0,05).
Sonuçlarımız sağlık çalışanlarının deri kanseri risk faktörleri, belirtileri, tarama yöntemleri ve koruyucu davranışlara ilişkin bilgi ve uyumlarının son derece düşük olduğunu gösterdi. Sağlık çalışanlarının deri kanserine yönelik tutum ve davranışlarındaki değişikliklerin, hastalarına verilen bilgileri ve deri kanseri tarama davranışlarına bağlılıklarını etkilemesi muhtemeldir. Bu nedenle sağlık çalışanlarının farkındalığını artırmaya yönelik müdahaleler geliştirilmelidir.

Anahtar Kelimeler: Deri kanseri, risk, bilgi, kendi kendine deri muayenesi, sağlık çalışanı
Tez sayfa Adedi: 104 sayfa
Danışman: Doç. Dr. Gülbin KONAKÇI
        Doç. Dr. Özüm ERKİN GEYİKTEPE

Abstract:
This research aims to determine the health beliefs and skin cancer risks of healthcare professionals working in a training and research hospital.
The study is a descriptive cross-sectional type of research.was performed with 216 people with health workers between March 2023 and November 2023. The Descriptive Characteristics of Health Care Professionals Form, the Health Workers' Knowledge and Practices About Skin Cancer Form, and the Health Belief Model Scale in Skin Cancer were used to collect data. Descriptive statistics and non-parametric tests were used for data analysis.
Of the health workers, 45.8% of the adults who participated in the study were between 27-32 years old and 78.7% were women. It was determined that 68.1% of healthcare professionals were university graduates and the majority (85.2%) were nurses. Of the health professionals, 27.8% reported tanning frequently, 96.8% had no known family history of skin cancer, and 69.9% considered themselves at low risk of developing the disease. It was determined that 78.2% of health workers did not know about skin cancer screenings that had to be performed and 89.8% did not receive any training. The findings showed that there was a statistically significant difference between the perceived sensitivity. They perceived seriousness score medians between health professionals with and without a family history of skin cancer (p<0.05). Also, it has been that there was a statistically significant difference only in the self-efficacy score medians among the sub-dimensions of the Skin Cancer Health Belief Model Scale according to the gender and profession of the participants (p<0.05).
Our results indicated that healthcare professionals' knowledge and compliance regarding skin cancer risk factors, symptoms, screening methods, and protective behaviors are shallow. Changes in healthcare professionals' attitudes and behaviors towards skin cancer are likely to influence the information provided to their patients and their adherence to skin cancer screening behaviors. Therefore, interventions aimed at increasing healthcare professionals ' awareness should be developed.

Keywords: Skin cancer, risk, information, skin self-examination, healthcare professionals
Page Number: 104
Advisor: Doç. Dr. Gülbin KONAKÇI
    Doç. Dr. Özüm ERKİN GEYİKTEPE