Üniversitelerde iç paydaşların örgütsel imaj algısı: Hacettepe Üniversitesi örneği
Organizational image perception of internal stakeholders at universities: Hacettepe University sample
Yazar: OYA USLU ÇETİN
Danışman: PROF. DR. GÜLSÜN BASKAN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Örgüt imajı = Organizational image ; Üniversite personeli = University personnel ; Üniversite öğrencileri = University students ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu araştırmada, Ankara ilinde bulunan Hacettepe Üniversitesi'nin iç paydaş gruplarının Üniversite'nin örgütsel imajına ilişkin algılarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla Üniversite'nin iç paydaş grupları olarak 2014-2015 akademik yılında tüm fakültelerde eğitim görmekte olan son sınıf öğrencileri ile yine tüm fakültelerde çalışmakta olan akademik ve idari personel ile çalışılmıştır. 
Araştırmada, öncelikle araştırmaya katılan akademik personel, idari personel ve son sınıf öğrencilerinin Hacettepe Üniversitesi'nin örgütsel imajına yönelik algıları tespit edilmiştir. Daha sonra bu üç grubun örgütsel imaj algılarının istatiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Hacettepe Üniversitesi'nin örgütsel imajı, ayrıca bu üç grubun tamamının algısına göre de değerlendirilmiştir. Araştırmaya katılan akademik personelin Üniversite'nin örgütsel imajına yönelik algıları cinsiyet, yaş, görev yaptığı fakülte, unvan, Üniversite'de görev yapma süresi ve mesleki kıdem değişkenlerine göre; idari personelin Üniversite'nin örgütsel imajına yönelik algıları ise cinsiyet, yaş, görev yaptığı fakülte, eğitim durumu, Üniversite'de görev yapma süresi ve mesleki kıdem değişkenlerine göre incelenmiştir. Son sınıf öğrencilerinin örgütsel imaj algıları ise cinsiyet, öğrenim görülen fakülte türü ve Hacettepe Üniversitesi tercih sırası değişkenlerine göre ele alınmıştır. Tarama modelindeki bu araştırmaya, 228 kadın ve 120 erkek olmak üzere 348 akademik personel; 36 kadın ve 45 erkek olmak üzere 81 idari personel; 234 kadın ve 157 erkek olmak üzere 391 son sınıf öğrencisi katılmıştır. 
Araştırmanın verileri Taner-Uluçay (2012) tarafından geliştirilen "Örgütsel İmaj Ölçeği" ile toplanmıştır. Araştırmanın çalışma grupları belirlendikten sonra, veri toplama aracından elde edilen puanların geçerliği için öncelikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. DFA sonucunda elde edilen uyum iyiliği değerleri, kullanılan ölçeğin akademik personel ve öğrenciler için faktör yapılarının doğrulandığını göstermiştir. Ölçek puanlarının güvenirliği için ise Cronbach Alfa katsayıları hesaplanmıştır. Kurumsal imaj ölçeğinin alt boyutlarına ilişkin Cronbach Alfa katsayılarının .604 ile .897 arasında değişmekte olduğu belirlenmiştir. Bu değerler ölçeğin iç tutarlığına ilişkin yeterli düzeydedir. Araştırma kapsamında elde edilen verilerin analizinde maddeler ve ölçek alt boyutları için aritmetik ortalama ve standart sapma; demografik bilgiler için frekans ve yüzde; ölçek alt boyutlarından alınan puanların demografik bilgilere göre değişimini incelemek üzere bağımsız örneklemler için t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), tek yönlü çok değişkenli varyans analizi (MANOVA) ve gruplar arasındaki farklılıklar içinpost hoc testlerinden Scheffe, Tukey ve Tamhane T2 testi kullanılmıştır. Bunun yanı sıra gruplar arasındaki farklılıklar normallik varsayımı sağlanmadığında non-parametrik tekniklerden Mann Whitney U Testi ve Kruskal Wallis H Testi ile değerlendirilmiştir. Parametrik testlere ilişkin varsayımları değerlendirmek için çarpıklık ve basıklık katsayıları, Pearson Korelasyonu, Mahalonobis uzaklıkları, Levene testi ve Box M Testi kullanılmıştır. 
Araştırma sonucunda akademik personel, idari personel ve son sınıf öğrencilerinin örgütsel imaj algılarının orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Akademik personelin örgütsel imaj algılarının ürün ve hizmet kalitesi alt boyutunda en yüksek, çalışma ortamı alt boyutunda en düşük olduğu görülmüştür. İdari personelin örgütsel imaj algılarının sosyal sorumluluk alt boyutunda en yüksek, çalışma ortamı alt boyutunda en düşük olduğu tespit edilmiştir. Son sınıf öğrencilerinin örgütsel imaj algılarının çalışanlar alt boyutunda en yüksek, ürün ve hizmet kalitesi alt boyutunda en düşük olduğu ortaya çıkmıştır. İç paydaşların tamamının örgütsel imaj algılarının çalışanlar alt boyutunda en yüksek, çalışma ortamı alt boyutunda en düşük olduğu görülmüştür. İç paydaşların örgütsel imaj algıları arasında sosyal sorumluluk, çalışanlar ve iletişim alt boyutlarında istatiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Ancak yönetim kalitesi, çalışma ortamı, ürün ve hizmet kalitesi alt boyutlarında istatiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Buna göre, akademik personelin yönetim kalitesine ilişkin örgütsel imaj algıları idari personele göre daha olumludur. Akademik ve idari personelin çalışma ortamına ilişkin örgütsel imaj algıları, öğrencilere oranla daha olumsuzdur. Akademik personelin ürün ve hizmetlerin kalitesine ilişkin örgütsel imaj algıları öğrencilere göre daha olumludur. İç paydaşların tamamının örgütsel imaj algılarının yönetim kalitesi, çalışma ortamı ve ürün ve hizmet kalitesi alt boyutlarında orta düzeyde; çalışanlar, sosyal sorumluluk ve iletişim alt boyutlarında ise orta düzeyin üzerinde olduğu ortaya çıkmıştır. 
Akademik personelin örgütsel imaj algıları cinsiyet, mesleki kıdem ve Hacettepe Üniversitesi'nde çalışma süresi değişkenlerine göre hiçbir alt boyutta istatiksel olarak anlamlı düzeyde fark göstermemiştir. Ancak akademik personelin örgütsel imaj algıları yaş, çalıştıkları fakülte türü ve unvan değişkenlerine göre çeşitli alt boyutlarda anlamlı düzeyde fark göstermiştir.
İdari personelin örgütsel imaj algıları yaş, eğitim durumu ve mesleki kıdem değişkenlerine göre hiçbir alt boyutta anlamlı fark göstermemiştir. Ancak idari personelin örgütsel imaj algıları cinsiyet, çalıştıkları fakülte türü ve Hacettepe Üniversitesi'nde çalışma süresi değişkenlerine göre çeşitli alt boyutlarda anlamlı düzeyde fark göstermiştir.
Son sınıf öğrencilerinin örgütsel imaj algılarının, cinsiyet değişkenine göre sadece iletişim faaliyetleri alt boyutunda fark gösterdiği, öğrenim gördükleri fakülte türü değişkenine göre ise iletişim faaliyetleri dışındaki tüm alt boyutlarda anlamlı düzeyde fark gösterdiği görülmüştür. Son sınıf öğrencilerinin örgütsel imaj algıları Hacettepe Üniversitesi'ni tercih sıralarına göre anlamlı düzeyde farklılaşmamaktadır.


Anahtar sözcükler: Örgütsel imaj, üniversite, iç paydaş, Hacettepe Üniversitesi.

Abstract:
This study aims to reveal the organizational image perceptions of the internal stakeholders of Hacettepe University in Ankara. In this sense, the target internal stakeholders were the senior students, academic staff and administrative staff of all faculties of the university during the spring and summer term of 2014-2015 academic year.
In the study, the organizational image of Hacettepe University was first analysed separately according to the perceptions of the participant academic staff, administrative staff and senior students. Then the difference among the organizational image perceptions of these three groups were examined. Lastly, the organizational image of the university was evaluated according to the perceptions of these groups as a whole. The organizational image perceptions of the participant academicians were investigated in relation to their gender, age, current faculty, academic title, length of service in the current university and length of service. The organizational image perceptions of the participant administrative staff were analyzed in relation to their gender, age, current faculty, educational background, length of service in the current university and length of service. The organizational image perceptions of the participant senior students were evaluated in relation to their gender, current faculty and Hacettepe University order of preference. A total of 348 academic staff (228 female and 120 male), 81 administrative staff (36 female and 45 male) and 391 senior students (243 female and 157 male) were participated in this survey study.
The data was collected with the use of "Organizational Image Scale" developed by Taner-Uluçay (2012). The construct validity of the data collection tool was tested by confirmatory factor analysis (CFA). The goodness of fit indexes yielded by CFA confirmed the constructs of the scales for the academic staff and senior students. Cronbach Alpha coefficients were calculated totest the reliability of the scale. The results showed that the Cronbach Alpha value of the sub-dimensions of the Organizational Image Scale change between .604 ile .897. The data were analysed using SPSS 22.0 and LISREL 8 by conducting arithmetic mean,  frequency, t-test, one-way ANOVA, one-way multivariate MANOVA, Scheffe, Tukey and Tamhane's T2 test of post hoctests as well as the non-parametric tests such as Mann Whitney U test and the Kruskal Wallis H test. Besides these, coefficient of skewness and kurtosis, Pearson correlation, Mahalonobis distance, Levene's test and Box M test were utilized in order to evaluate the assumptions regarding parametric tests. 
The results of the study indicate that the perceived organisational image of the University according to the academic staff, administrative staff and the senior students is at "moderate level". The findings also show that the academic staff perceived the sub-dimension of the quality of the products and services as the highest and the sub-dimension of work environment as the lowest. The administrative staff perceived the sub-dimension of social responsibility as the highest and the sub-dimension of work environment as the lowest. However, the senior students perceived the sub-dimension of staff as the highest and the sub-dimension of the quality of the products and services as the lowest. The organizational image of the entire internal stakeholders of the university is the highest at the sub-dimension of staff and the lowest at the sub-dimension of work environment. The study also reveals that the organizational image perceptions of the participant groups do not change significantly regarding the sub-dimensions of staff, social responsibility and communication. However, they change significantly regarding the sub-dimensions of the quality of the management, work environment and the quality of the products and services. According to this, the organizational image perceptions of the academic staff regarding the quality of the management are more positive than those of administrative staff. The organizational image perceptions of the academic and administrative staff regarding the work environment are negative compared to those of the students. The organizational image perceptions of the academic staff are more positive than those of the students in terms of the quality of the products and services. The entire internal stakeholders have moderate level of organizational image perceptions regarding the sub-dimensions of quality of management, work environment and the quality of the products and services, but their perceptions are above moderate level as to the sub-dimensions of staff, social responsibility and communication. 
The organizational image perceptions of the academic staff do not change significantly at any sub-dimension in relation to their gender, length of service and length of service at Hacettepe University. However, their perceptions change significantly at certain sub-dimensions in relation to their age, current faculty and title. 
The organizational image perceptions of the administrative staff do not change significantly at any sub-dimension in relation to their age, educational background and length of service. However, their perceptions change significantly at certain sub-dimensions in relation to their gender, current faculty and length of service at Hacettepe University.
The organizational image perceptions of the students change significantly only at the sub-dimension of communication in relation to their gender. Their perceptions change significantly at all sub-dimensions except the sub-dimension of communication in relation to their faculty type. Their organizational image perceptions do not change significantly according to their Hacettepe University order of preference. 


Keywords: Organizational image, university, internal stakesholder, Hacettepe University.