Çok modlu turistik haritaların kullanıcı merkezli tasarımı ve değerlendirmesi
User-centred design and evaluation of multimodal tourist maps
Yazar: EMRE MÜLAZİMOĞLU
Danışman: PROF. DR. ALİ MELİH BAŞARANER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Uzaktan Algılama ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Kullanıcı merkezli haritaların temel tasarım ilkesi, kullanıcılara öncelikli olarak ilgi alanlarına göre gereksinim duydukları mekansal bilgilerin sunulması ve böylelikle onların mekansal karar verme süreçlerinin desteklenmesidir. Çoğu durumda, bu tür haritaların etkinliğinin artırılması için çok modlu olarak tasarlanması gerekir. Günümüzde birçok alanda kullanıcı merkezli ve çok modlu haritaların kullanımı giderek yaygınlaşmaktadır. Bu tür haritalara en çok ihtiyacın duyulduğu alanlardan biri de turizm sektörüdür. İyi tasarlanmış turistik haritalar bir bölgenin cazibesinin ve ziyaretçilerinin memnuniyetinin artmasına katkıda bulunabilir.
Her ne kadar web ve mobil ortamlar için bazı kullanıcı merkezli turistik harita tasarımları mevcut olsa da özellikle kağıt haritalar ve statik web haritaları için bu tarz kapsamlı bir çalışma mevcut değildir. Bu nedenle, tez çalışması kapsamında Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Girne ilçesi merkezi için kullanıcı merkezli ve çok modlu basılı turistik haritaların tasarımı, üretimi ve değerlendirilmesine odaklanılmaktadır. Çalışma, genel hatlarıyla üç aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada, Girne ilçesi için turistik mekansal veri tabanı oluşturulmuştur. Veri tabanı oluşturulurken OpenStreetMap (OSM)'ten elde edilen altlık harita verileri kullanılmıştır. Bu verilerin kapsamlılığının yeterli olmadığı durumlarda el tipi GPS aleti ile sahadan ek veriler toplanmıştır. Bunların dışında, mevcut kağıt haritalar, web haritaları, ilgili bakanlık ve yerel belediye web sitelerindeki çeşitli bilgilerden yararlanılmıştır. İkinci aşamada kullanıcı merkezli ve çok modlu turistik haritalar tasarlanmış ve üretilmiştir. Turistik haritalar tasarlanırken bölgenin karakteristik özellikleri, turizm potansiyeli ve kullanıcı gereksinimleri göz önünde bulundurulmuştur. Bölgedeki en yaygın turizm türleri olan kültür turizmi, gastronomi turizmi ve eğlence turizmi için üç ayrı kullanıcı merkezli harita tasarlanmıştır ve üretilmiştir. Üçüncü aşamada ise tasarlanan turistik haritalar için kullanıcı değerlendirmeleri gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla yüz yüze anket yöntemiyle yeni tasarlanan haritalar ve mevcut turistik harita farklı yaş ve eğitim grubundan potansiyel kullanıcılar tarafından tek tek ve karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, bu çalışmada tasarlanan kullanıcı merkezli ve çok modlu haritaların genel amaçlı mevcut turistik haritaya nazaran daha tercih edilir olduğunu göstermektedir.

Abstract:
The basic design principle of user-centred maps is to provide users with the geospatial information they need primarily in relation to their interests, thereby supporting their geospatial decision-making processes. In many cases, such maps must be designed as multimodal to increase their effectiveness. Today, the use of user-centred multimodal maps is becoming increasingly common in many areas. One of the sectors where such maps are most needed is tourism. Well-designed tourist maps can contribute to increasing the attractiveness of a region and the satisfaction of visitors.
Although some user-centred tourist map designs are available for web and mobile environments, there is no comprehensive study of paper maps and static web maps. For this reason, the thesis focuses on the design, production and evaluation of user-centred multimodal tourist maps for the Girne (Kyrenia) district of the Turkish Republic of Northern Cyprus for the analogue environment. The study consists of three phases in general terms. In the first stage, a tourist geospatial database was created for the district of Girne. The base map data obtained from OpenStreetMap (OSM) was used when creating the database. Additional data were collected from the field with the hand-held GPS device in cases where the data were not sufficient. Apart from these, various information on the existing paper maps, web maps, relevant ministry websites and local municipal websites has been utilized. In the second stage, user-centred multimodal tourist maps were designed and produced. When designing tourist maps, the characteristics and tourism potential of the region as well as user requirements were taken into consideration. Three different tourist maps were designed and produced for cultural tourism, gastronomy tourism and entertainment tourism, which are the most common types of tourism in the district. In the third stage, user evaluations were made for the tourist maps. For this purpose, the newly designed maps and the current tourist map were evaluated individually and comparatively by face to face survey method, by potential users of different age, gender and educational status. The survey results show that user-centred multimodal tourist maps are more preferable than the general tourist map.