Ortaöğretim öğretmenlerinin örgütsel adanmışlığı ile okul kültürü arasındaki ilişki
Secondary school teachers' organizational commitment and its relation with school culture
Yazar: ERDEM YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. ERKAN TABANCALI
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Örgüt kültürü = Organizational culture ; Örgütsel adanma = Organizational commitment ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Ortaöğretim kurumlarında başarının sağlanmasında, öğrencilerin başarılarının yanında öğretmenlerin adanmışlık düzeylerinin de etkisi olduğu söylenebilir. Kültür, okulun tarihi süreci içerisinde öğrenciler, öğretmenler ve idarecilerin sahip olduğu inançlar ve değerlerde gizlidir. Giderek bu inanç ve değerler yerleşik hâle gelir ve okulun kültürü hâline dönüşür. Her örgütte ön plana çıkan kültür yapısı farklılık gösterir. Bu çalışma Bursa ili merkez ilçelerindeki resmi ortaöğretim kurumlarında çalışan öğretmenlerin, örgütsel adanmışlık düzeylerinin, okul kültürü ile nasıl bir ilişkisi olduğunun tespiti amacıyla yapılmıştır. Nicel araştırma desenlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilen bu araştırmanın evrenini Bursa ili, Osmangazi, Nilüfer ve Yıldırım ilçelerindeki 106 resmi ortaöğretim kurumunda görev yapan 6277 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada Prof.Dr. Cevat CELEP 'in "Öğretmenlerin Çok Boyutlu Örgütsel Adanmışlık Ölçeği" ve Doç. Dr. Ali Rıza TERZİ 'nin "Okul Kültürü Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmaya katılan 402 öğretmenin 212'si kadın, 190'ı erkektir. Çözümlemelerde SPSS 15.0 For Windows yazılımı kullanılmıştır. Yapılan araştırma sonucunda öğretmenlerin örgütsel adanmışlık algıları ile okul kültürü arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir (r=0,540, p<.05). Kurumuna bağlılığı olan öğretmenlerin okula adanma, öğretim işlerine adanma, öğretmenlik mesleğine adanma veya çalışma arkadaşlarına adanma alt boyutlarındaki adanmışlığı yüksek düzeydedir. Aynı amaç kapsamında örgütsel adanmışlık ve alt boyutları ile okul kültürü ve alt boyutları arasındaki korelâsyonlar incelenmiş ve okul kültürü toplam, destek-başarı kültürü ve görev kültürü boyutları ile örgütsel adanmışlık boyutları arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler olduğu saptanmıştır. Bürokratik kültür boyutunda çalışma grubuna adanma, öğrencilere adanma ve adanmışlık toplam boyutları arasında pozitif yönlü bir ilişkinin olduğu, iş ilişkisi kültürü boyutunda ise yalnızca okula adanmışlık boyutunda negatif yönlü anlamlı ilişkinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Okul kültürünün örgütsel adanmışlığın yordayıcısı olup olmadığı incelenmiştir. Sonuç olarak, destek-başarı kültürü, görev kültürü ve bürokratik kültürün örgütsel adanmışlık üzerinde anlamlı yordayıcılar olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Örgütsel adanmışlığı sağlamak için öğretmenlerin akademik kariyer yapmalarının desteklenmesi, eğitim-öğretimin niteliğinin arttırılması ve bulundukları okullarda öğretmenlerin ve idarecilerin uzun süreli çalışma devamlılığının sağlanması yararlı olabilir.

Abstract:
Teachers' job commitment may be said to have an impact as well as students' success for achieving success in secondary schools. In the historical process of schools, culture is hidden in students', teachers' and school administrators' faith and values that gradually settle and turn into the school culture which, on the other hand, is different in each organization. This study aims at examining the relationship between the school culture and job commitment of the secondary school teachers working in Bursa. This study, conducted using a relational survey method of quantitative research designs, consists of 6277 teachers working in 106 official secondary schools in Bursa, Osmangazi, Nilüfer and Yıldırım districts. With this aim, Teachers' Multidimensional Job Commitment Scale developed by Prof. Dr. Cevat Celep and The School Culture Scale by Assoc. Prof. Ali Rıza Terzi were administered to 212 female and 190 male, totally 402, secondary school teachers. The data obtained has been analyzed with SPSS 15.0 for Windows Software Programme. As a result of the research it is found out that there is a positive correlation between the teachers' organizational commitment and its culture (r=0,540, p<.05). Out of the sub dimensions of commitment such as school commitment, teaching commitment, teaching profession commitment and commitment to colleagues high level for the teachers who feel committed to their schools. In the same extent the correlations between organizational commitment-its sub dimensions and organizational culture-its lower dimensions are examined and it is determined that there is a positive and meaningful relationship between the whole organizational culture, support-success culture, task culture dimensions and job organizational commitment dimensions. It is reached that there is a positive relationship between the addiction to the working group, addiction to the students and the total dimension of addiction in bureaucratic culture dimension; hence in working relationship culture there is a negative and meaningful relationship in addiction to the school dimension. It is examined whether the organizational culture is a predictor of organizational commitment. Consequently, it is reached that support-success culture, mission culture and bureaucratic culture are meaningful predictive on job commitment culture. It may be beneficial to support teachers 'academic career in order to ensure organizational commitment, to improve the quality of education and to ensure the continuity of teachers' long-term work in the schools they are in.