Mandibular kanalın seyrinin konik ışınlı bilgisayarlıtomografi kullanılarak belirlenmesi
Determination of the course of the mandibular canal usingcone beam computed tomography
Yazar: ELİF KOÇAK AKDENİZ
Danışman: DOÇ. DR. EMEL TUĞBA ATAMAN DURUEL
Hacettepe Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Dental implant uygulamaları
ve mandibulada gerçekleştirilen cerrahi prosedürler esnasında inferior alveoler sinirin
ve dallarının zarar görmesinin önüne geçilmesi adına Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi
(KIBT) incelemeleri ile mandibular kanalın seyrini ve bifid mandibular kanal gibi
varyasyonlarını belirlemektir. Bu çalışma, Hacettepe Üniversitesi Diş hekimliği
Fakültesi Periodontoloji Anabilim dalına başvuran 600 hastaya ait KIBT verileri
incelenerek retrospektif olarak gerçekleştirildi. Dahil edilme kriterleri arasında
manbibular kanal seyrinin izlenebilir olması zorunlu olmakla birlikte, KIBT
görüntülerinde mandibular foramen, mandibular kanal (üçüncü molar, ikinci molar,
birinci molar ve ikinci premolar), mental foramen incelendi. Mandibular ve
mandibular insiziv kanalın çapı bukkolingual ve apikokoronal yönde ölçüldü.
Mandibular kanalın mandibula dış sınırlarına ve diş apekslerine olan uzaklığı
kaydedildi. Bifid mandibular kanal, anterior loop ve mandibular insiziv kanal
prevalansı değerlendirilirken, bifid mandibular kanal ve mental foramenin yeri
sınıflandırılarak rapor edildi. Mental foramenin apikokoronal yöndeki mesafesi ve
mandibula dış sınırlarına ve diş apekslerine olan uzaklığı ölçüldü. Araştırma raporu
oluşturulurken, anlamlılık düzeyi için %95 güven aralığı kullanıldı. Kategorik verilerin
karşılaştırılmasında Ki-Kare testi yapıldı. Çalışmaya dahil edilen 600 hastanın 354'ü
kadın ve 246'sı erkek olarak belirlendi. Mandibular foramenin mandibula bazisine
olan uzaklığı 24.12 mm olarak kaydedildi. %24.7 oranında bifid mandibular kanal
varlığı saptandı. Bifid mandibular kanal %38.2 oranında en sık tip 2 olarak görüldü.
Yaptığımız retrospektif çalışmada mandibular kanalın çapı apikokoronal ve
bukkolingual yönde sırasıyla üçüncü molar diş bölgesinde 2.65 mm, 2.12 mm, ikinci
molar diş bölgesinde 2.45 mm, 2.02 mm, birinci molar diş bölgesinde 2.32 mm, 2.02
mm, ikinci premolar diş bölgesinde 2.35 mm, 2.14 mm olarak kaydedildi. Mental
foramenin yeri %54.8 ile en sık tip 4 (ikinci premolar diş apeksi hizasında) olarak
saptandı. Anterior loop prevalansı %25.8 olarak bulundu. Anterior lopun uzunluğu
ortalama 6.03 mm, kaudal mesafesi ise 3.67 mm olarak rapor edildi. Mandibular
insiziv kanalın prevalansı %79.8 olarak saptandı. Mandibulaya ait cerrahi girişimler
öncesi bölgenin özellikle KIBT'ler kullanılarak değerlendirilmesi operasyon sırasında
ve sonrasında karşılaşılabilecek olası komplikasyonlardan kaçınılması adına çok
önemlidir. Yapmış olduğumuz bu retrospektif çalışma mandibular kanalın seyri ve
varyasyonları ile ilgili mandibulaya ait cerrahi girişimler öncesi önemli klinik bilgiler
sağlayabilmektedir. Özellikle mandibular posterior bölgenin kompleks yapısı dental
implant uygulamasından önce ekstra dikkatli inceleme gerektirmektedir. Çalışmamız
bölgenin anatomisini detaylı olarak sunmuştur.
Anahtar kelimeler: mandibular kanal, implant, varyasyon

Abstract:
To determine the course of the
mandibular canal and its variations such as bifid mandibular canal with Cone Beam
Computed Tomography (CBCT) examinations for order to prevent damage to the
inferior alveolar nerve and its branches during dental implant applications and
surgical procedures performed in the mandible. This study was performed
retrospectively by analyzing the KIBT data of 600 patients admitted to the
Department of Periodontology, Faculty of Dentistry, Hacettepe University. The
mandibular foramen, mandibular canal (3rd molar, 2nd molar, 1st molar, and 2nd
premolar), and mental foramen were analyzed using CBCT images. The diameter of
the mandibular and mandibular incisive canal was measured in the buccolingual and
apicocoronal directions. The distance of the mandibular canal to the external borders
of the mandible and to the tooth apices was recorded. The prevalence of bifid
mandibular canal, anterior loop and mandibular incisive canal were evaluated and
the location of bifid mandibular canal and mental foramen were classified and
reported. The distance of the mental foramen in the apicocoronal direction and its
distance to the external borders of the mandible and tooth apices were measured.
The 95% confidence interval was used for the significance level. Chi-Square test was
used to compare categorical data. Of the 600 patients included in the study, 354 were
female and 246 were male. The distance of the mandibular foramen from the
mandibular base was recorded as 24.12 mm. 24.7% had a bifid mandibular canal. The
most common type of bifid mandibular canal was type 2 with a rate of 38.2%. In our
retrospective study, the diameter of the mandibular canal in the apicocoronal and
buccolingual direction was 2.65 mm and 2.12 mm, 2.45 mm and 2.02 mm, 2.32 mm
and 2.02 mm, 2.35 mm and 2.14 mm in the 3rd molar region, 2nd molar region, 1st
molar region, 2nd premolar region, respectively. The most common location of the
mental foramen was type 4 (at the level of the 2nd premolar apex) with 54.8%. The
prevalence of anterior loop was 25.8%. The average length and caudal distance of the
anterior loop was 6.03 mm and 3.67 mm, respectively. The prevalence of mandibular
incisive canal was 79.8%. The evaluation of the mandibular region before mandibular
surgical interventions, especially using CBCTs, is very CRUCİAL to avoid possible
complications during and after the operation. This retrospective study can provide
important clinical informationS about the course and variations of the mandibular
canal before mandibular surgical interventions. Especially the complex structure of
the mandibular posterior region requires extra careful examination before dental
implant applicationS. Our study presents the anatomy of this region in detail.
Key words: mandibular canal, implant, variation