Anlatıcı sorunsalı ışığında Türk romanına dair bir değerlendirme
An evaluation of Turkish novel in respect to narrator problematicity
Yazar: HAYRUNİSA TOPÇU
Danışman: PROF. DR. S. DİLEK YALÇIN ÇELİK
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Anlatıbilim = Narratology ; Anlatıcılar tipolojisi = Narrators typology ; Edebiyat = Literature ; Realizm = Realism ; Roman = Novel ; Romantizm = Romanticism ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk romanı = Turkish novel ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature

Özet:
Yapısalcı bir bakış açısıyla karakteristik Türk romanları üzerinde uygulamaların yapıldığı bu çalışmanın amacı, romantizm, realizm, modernizm ve postmodernizm anlayışları altında anlatıcının ne tip değişimlere uğradığının ve bu değişimlerin söz konusu akımlarla ilişkilerinin açığa çıkarılmasıdır. 
Tezin girişinde, anlatıbilimin yapısalcılık öncesi, yapısalcılık esnası ve yapısalcılık sonrasındaki gelişimlerinden bahsedilmiş; anlatıcı kavramının bu bağlamdaki gelişimine yer verilmiş, onun romantizm, realizm, modernizm ve postmodernizm anlayışları ile ilişkisine değinilmiştir. Girişte son olarak Türkiye'de anlatıcı ve anlatıbilim üzerine yapılan çalışmaların dökümü ve değerlendirilmesi yapılmıştır. 
Tezin, Anlatının Tanımı ve Anlatıbilimin Tarihçesi isimli birinci bölümünde, anlatıbilimin Batı'daki gelişimi yapısalcılık ekseninde değerlendirilmiş, buradan yola çıkılarak anlatı kavramının tanımları belirlenmiştir. Anlatıcı Kavramının Tarihsel Gelişimi adlı ikinci bölümde anlatıcının gelişimi, romantizm, realizm, modernizm ve postmodernizmle ilişkilendirilerek, felsefî akımlar kapsamında açıklanmıştır. Anlatıcı Kavramının Kuramsal Gelişimi adlı üçüncü bölümde anlatıbilim tarihindeki araştırmacıların görüşleri özetlenip tartışılarak görüş benzerlikleri ve farklılıkları tespit edilmiştir. Dördüncü bölüm, Türk Romanında Anlatıcı, Odaklanma ve Söylem başlığı altında yer alır. Bu bölümde, bir önceki başlıkta tartışılan araştırmacıların görüşünden faydalanılarak uygulamalarda kullanılacak kuram belirlenir. Bu noktada araştırmacı Gerard Genette'in görüşlerine bağlı kalınmıştır. Ayrıca Türk romanının romantik, realist, modern ve postmodern dönemlerinden seçilen üçer adet eser üzerinde kuramsal bir uygulama yapılmıştır. Bu bölümde anlatıcı, odaklanma ve söylem kavramları Türk edebiyatına ait karakteristik romanlar üzerinden örneklenmiştir. Bu incelemede amaç, seçilen romanların tahlil edilmesi değil, ilgili kavramların romanlar üzerinde gösterilmesidir. Böylelikle anlatıcının kuramsal gelişimiyle, romantizm, realizm, modernizm ve postmodernizm arasındaki ilişkinin de açığa çıkarılması hedeflenir.

Abstract:
The aim of this study, which includes the practices done with a structuralist perspective in Turkish novels, is to reveal how narrator changes through romanticism, realism, modernism and postmodernism and also it is to reveal the relation between the narrator and mentioned movements. 
In the introduction part of the thesis, the development of narratology in Pre-Structuralism, Structuralism and Post-Structuralism was mentioned, the development of narrator concept in this context was included, and its relation with romanticism, realism, modernism and postmodernism movements was referred to. Lastly in introduction part, the evaluation of the studies about narrator and narratology in Turkey was done.  In the first part of the thesis titled as "The Definition of Narrative and The History of Narratology", the development of narratology in the west was evaluated in respect to structuralism; as a consequent the concepts of narrative were determined. In the second part titled as "Historical Development of Narrator Concept", the development of the narrator was explained within the context of philosophical movements by associating it to romanticism, realism, modernism and postmodernism. In the third part titled as "Theoretical Development of the Narrator Concept", different opinions of researchers in the history of narratology were discussed, summarized, and then similarities and differences between these opinions have been identified. Fourth part covers the titles of "Narrators in Turkish Novels", "Focalization" and "Discourse". In this part, the theory to be applied to practices was determined by utilizing the opinions of the researchers mentioned in the previous parts. At this point, the opinions of the researcher Gerard Genette were adhered to. Besides, a theoretical practice was applied to three selected pieces of Turkish novels written in romanticism, realism, modernism and postmodernism periods. In this part, the concepts of narrator, focalization and discourse have been exemplified through the typical novels of Turkish literature. The aim of this study is not to analyze the selected novels, but to exemplify the concepts within the novels. Thus, it aims to reveal the relation between the theoretical development of the narrator and romanticism, realism, modernism and postmodernism movements.