Sosyal medya dolaşımındaki yaygın toplumsal sorunlarda yankı odası etkisinin incelenmesi: Twıtter örneği
Investigation of echo chamber effect on common social problems in social media circulation: The example of Twitter
Yazar: FATIMATÜZZEHRA TOPKARA
Danışman: DOÇ. DR. FIRAT TUFAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations

Özet:
Bilgiyi arama, elde etme ve edinilen bilgiyi paylaşma davranışı insanlığın ilk
dönemlerinden günümüze uzanan yolculuğunda medya ve iletişim teknolojileriyle
birlikte dönüşüme uğramıştır. İnsanların bilgi edinme davranışları ise bilginin elde
edildiği çevrenin çeşitlilik barındırıp barındırmadığı konusunda ipuçları verir.
Bireylerin bilgiye ulaşma ve bu bilgileri paylaşma aşamasında, yalnızca kendi
düşüncelerine benzer olan düşünceleri kabul edip zıt fikirlerden ve görüş
ayrılıklarından kaçınması yankı odası etkisiyle açıklanır. Bu çalışmanın amacı,
insanların çevrim içi iletişim ortamlarında bilgi edinip paylaşırken sergiledikleri
davranışlarda yankı odası etkisinin varlığının araştırılmasıdır. Twitter'daki gündem
konularıyla ilgili, kullanıcıların aktif olarak katıldıkları konuların tespit edilmesi, en
çok etkileşime girilen hesap türlerinin belirlenmesi, kullanıcıların şüpheli buldukları
içerik türlerine karşı nasıl yaklaşım sergilediklerinin öğrenilmesi ve ağ yapısı
türünün tespit edilmesi bu çalışma kapsamında incelenmiştir. Araştırmada nicel ve
nitel araştırma yöntemlerinden yararlanılmıştır. Nicel araştırma yöntemleri
kapsamında yer alan bir teknik olarak ankette katılımcılara; ağ yapısı, etkileşime
girilen hesaplar, şüpheli haber içeriklerine karşı tutumlar ve Twitter'ın yapısına dair
kapalı uçlu sorular yöneltilmiştir. Ankette kullanıcıların en çok aktif katılım
gösterdiği ilk üç konu başlığı belirlenmiş ve bu konularla ilgili yapılan paylaşımlar
içerik analiziyle incelenmiştir. Anket sonuçlarında katılımcılar takip ettikleri
hesaplardan farklı bilgileri öğrenebildiklerini ve farklı kaynaklardan bir haberin
doğruluğuna dair araştırma yaptıklarını belirtmiştir. İçerik analizinde ise seçilen üç
konu başlığına ait ortaya çıkan sosyal ilişki ağlarının özellikleri incelendiğinde,
benzer düşünenlerin bir araya geldiği ve yüksek homofili görülmüştür. Karşılaşılan
haber içeriğine dair doğrulama ihtiyacının Twitter'da geçirilen süreyle ilişkisi
bulunmamıştır. Bir içeriğin doğruluğuna duyulan güvenle içerikleri paylaşan
hesapların tanınırlığı arasında anlamlı bir ilişkinin varlığı tespit edilmiştir. Sosyal
gruplar, akademisyenler ve aile/arkadaş-tanıdıklar anket katılımcılarının Twitter'da
en fazla etkileşime girdiği hesaplardır. İçerik analiziyle tespit edilen kanaat önderleri
ise tanınmış kişilerdir.

Abstract:
The behavior of searching, acquiring and sharing knowledge has been
transformed with media and communication technologies in the journey of humanity
from the first periods to the present day. People's behavior of acquiring information
gives clues about whether the environment in which information is obtained contains
diversity. In the process of accessing and sharing information, the fact that
individuals accept only those thoughts that are similar to their own thoughts and
avoid opposing ideas and differences of opinion is explained by the echo chamber
effect. The aim of this study is to investigate the existence of an echo chamber effect
on the behaviorsof people when obtaining and sharing information in online
communication environments. Within the scope of this study, it was examined to
determine the topics that users actively participate in, to determine the most
interacted account types, to learn how users approach the types of content they find
suspicious and to determine the type of network structure. In the study, quantitative
and qualitative methods were used. As a technique within the scope of quantitative
research methods, participants were asked closed-ended questions about the network
structure, the accounts interacted with, attitudes towards suspicious news content and
the structure of Twitter. In the survey, the top three topics in which users participated
most actively were determined and the shares made about these topics were
examined by content analysis. In the results of the survey, the participants stated that
they could learn different information from the accounts they followed and that they
researched the accuracy of a news from different sources. In the content analysis,
when the characteristics of the emerging social relationship networks belonging to
the three selected topics were examined, it was seen that similar thinkers came
together and high homophilia was seen. The need to verify the news content encountered had no relation to the time spent on Twitter. It was determined that there
was a significant relationship between the reliance on the accuracy of a content and
the recognition of the accounts sharing the contents. Social groups, academics, and
family/friend-acquaintances are the accounts where survey participants interact the
most on Twitter. The opinion leaders identified by content analysis are well-known
people.