STZ ile deneysel diyabet oluşturulan sıçanlarda çedi otu (Prosopis farcta L.) bitkisinin meyve ve çekirdek liyofilize ekstraktlarının iyileştirici etkilerinin araştırılması
Investlgatlon of the heallng effects of frult and seed lyophilized extracts of syrlan mesqulte (Prosopis farcta) plant on streptozotocln (STZ)-induced experlmental diabetes in rats
Yazar: ESVET AĞIRMAN
Danışman: PROF. DR. İSMAİL ÇELİK
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Moleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Bu çalışmanın amacı, streptozotosin (STZ) ile diyabet oluşturulan sıçanlarda
çedi otu (Prosopis farcta L.) (PF) bitkisinin meyve ve çekirdeğinden elde dilen
liyofilize ekstraktların antidiyabetik ve antioksidan etkilerinin araştırılmasıdır.
Toksisite testi sonrası, 49 adet sıçan her grupta 7 adet olacak şekilde 7 gruba
ayrıldı. Deneysel diyabet streptozotosin (STZ) [50 mg/kg, intra peritonal (i.p)] ile
oluşturuldu. Çalışma, Kontrol grubu (KONT), Diabetes mellitus grubu (DM), Diabetes
mellitus+Glibenklamid 3 mg/kg (DM+GLY-3), Diabetes mellitus+PF meyve 100
mg/kg (DM+PfM-100), Diabetes mellitus+PF meyve 400 mg/kg (DM+PfM-400),
Diabetes mellitus+PF çekirdek 100 mg/kg (DM+PfÇ-100) ve Diabetes mellitus+PF
çekirdek 400 mg/kg (DM+PfÇ-400).
21 günlük deneme sürecinde 5 günde bir sıçanların kan şeker düzeyleri ve
haftalık canlı ağırlıkları kaydedildi. Muameleler sonunda, liyofilize ekstraktların
antidiyabetik etkinliğinin göstergesi olarak, serum AST, ALT, ALP, LDH, TC, HDL-c,
kreatinin (CRE), üre, ürik asit, insülin ve c-peptid, glikozillenmiş hemoglobin (HbA1c)
ile ince barsak dokusu α-glukozidaz enzim aktivitesine tespit edildi. Keza, antioksidan
etkinliğin göstergesi olarak, böbrek, ince bağırsak, eritrosit ve karaciğer dokusu
örneklerinde CAT, SOD, GSH-Px, GST, GR, GSH enzim düzeyleri ve MDA içeriği
ortaya kondu.
Elde edilen sonuçlara göre, canlı hayvanların son ağırlıkları DM+PfM100,
DM+PfÇ100 ve DM+PfÇ400 gruplarında başlangıç ağırlıklarına göre önemli düşüş
gösterdi. Ayrıca, diyabet ile diyabetik bitki ekstratı ilave gruplarında AST, ALT, ALP,
LDH, CRE, URE, ürik asit, α-glukosidaz ve HbA1c düzeyleri KONT grubuna göre
önemli (p≤0.05) artış tespitedi. Diğer yandan, insülin, c-peptid ve bazı antioksidan
enzim düzeyleri ise DM+PfM-400 grubunda KONT grubuna göre önemli (p≤0.05) artış 
bulundu. Bunlara ek olarak, dokulardaki MDA düzeyi DM+PfM grublarında düşerken,
DM ve DM+MPfÇ gruplarında ise genel olarak arttı.
Sonuç olarak; Prosopis farcta L. meyve ve çekirdek ekstraktlarının antioksidan
etkilere sahip olabilirken, diyabetik komplikasyonlara karşı iyileştirici etkileri için kesin
bir sonuç bulunamamıştır.

Anahtar kelimeler: Diabetes mellitus, Prosopis farcta, Antidiabet, Antioksidan,
Rat.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the antidiabetic and antioxidant effects of
lyophilized extracts obtained from the fruit and the kernel of the grass (Prosopis farcta
L.) (PF) plant in streptozotocin (STZ)-induced diabetic rats.
After the toxicity test, 49 rats were divided into 7 groups as 7 rats in each group.
Experimental diabetes was generated by streptozotocin (STZ) [50 mg/kg, intraperitoneal
(i.p.)]. The study was designed as Control (Control), Diabetes mellitus (DM), Diabetes
mellitus+3 mg/kg Glibenclamide (DM+GLY-3), Diabetes mellitus+100 mg/kg PF fruit
extract (DM+PfM-100), Diabetes mellitus+400 mg/kg PF fruit extract (DM+PfM-400),
Diabetes mellitus+100 mg/kg PF seed extract (DM+PfÇ-100) and Diabetes
mellitus+400 mg/kg PF seed extract (DM+PfÇ-400) groups.
At the end of the treatments, every 5 days blood sugar levels and weekly body
weights of rats were recorded during the 21-day trial period. he levels of serum AST,
ALT, ALP, LDH, TC, HDL-c, creatinine (CRE), urea, uric acid, insulin and c-peptide,
glycosylated hemoglobin (HbA1c) and small intestine tissue α-glucosidase activity was
determined as indicators of antidiabetic activity of lyophilized extracts. Also, CAT,
SOD, GSH-Px, GST, GR, GSH enzyme levels and MDA content were determined as
indicators of antioxidant activity in samples of kidney, small intestine, erythrocyte and
liver tissue.
According to the obtained results, the final weights of live animals decreased
significantly in DM+PfM-100, DM+PfÇ-100 and DM+PfÇ-400 groups according to
initial weights. In addition, AST, ALT, ALP, LDH, CRE, URE, uric acid, α-glucosidase
and HbA1c levels were significantly (p≤0.05) increased in the diabetic plant extract
supplement groups compared to the NK group. On the other hand, insulin, c-peptide and 
some antioxidant enzyme levels increased significantly (p≤0.05) in the DM+PfM-400
group compared to the DM group. In addition, MDA levels in the tissues decreased in
the DM+PfM groups whereas increased in the DM and DM+PfÇ groups as comparet to
Control.
As a result; while Prosopis farcta L. fruit and seed extracts may have
antioxidant effects, no definitive result has been found for the therapeutic effects against
diabetic complications.

Keywords: Diabetes mellitus, Prosopis farcta, Antioxidant, Antidiabetes, Rats.