Gıda sanayii arıtma çamurlarının tarımda kullanılma olanakları üzerine bir araştırma
A Research on the its utilization of food industry sludges in agriculture
Yazar: MESUDE ÜNAL
Danışman: PROF. DR. A. VAHAP KATKAT
Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2002
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Arıtma çamuru = Treatment sludge ; Ağır metaller = Heavy metals ; Gıda endüstrisi = Food industry ; Kocaeli = Kocaeli ; Kuluçka = Incubation ; Toprak = Soil

Özet:
ÖZET GIDA SANAYİİ ARITMA ÇAMURLARININ TARIMDA KULLANDLMA OLANAKLARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Bu araştırma, Kocaeli İli'nde bulunan Uzay Gıda (Mısır Cipsi, Mısır Çerezi Üretimi) ve Ülker Gıda (Bisküvi ve Şekerleme Üretimi) fabrikaları arıtma çamurlarının tarımda kullanılma olanaklarının ortaya konulması amacıyla yürütülmüştür. Denemede kullanılan toprak örnekleri Kocaeli ili Kavakçılık Araştırma Enstitüsü Fidanlığı Rotasyon Alanı'ndan alınmıştır. Serada deneme toprağına artan düzeylerde Uzay ve Ülker Gıda arıtma çamurları uygulanarak (0, 20, 40, 80 ve 160 t / ha) 30, 60, ve 90 günlük sürelerle inkübasyona bırakılmıştır. Her inkübasyon süresi sonunda toprağın bazı fiziksel ve kimyasal özellikleri belirlenmiş, sonuçlar istatistiki olarak karşılaştırılmıştır. İnkübasyon denemesinden elde edilen sonuçlara göre her iki arıtma çamurunda dozlar arttıkça pH değeri düşmüş, EC değeri artmıştır. Yine her iki arıtma çamurunda dozların artmasıyla birlikte organik madde, makro ve mikro bitki besin elementleri artmıştır. Zamana bağlı olarak mineralizasyon olayı ile de Uzay ve Ülker Gıda arıtma çamurlarında önemli bitki besin maddeleri değerleri 30. ve 60. güne göre 90. günde daha fazla olmuştur. Uzay ve Ülker Gıda arıtma çamurlarının bitkiye olan etkisini belirlemek amacıyla tesadüf blokları deneme desenine göre dört yinelemeli sera denemesi kurulmuş, mısır bitkisinin gelişimi ve mineral madde içeriği araştırılmıştır. Uzay gıda arıtma çamuru ile yapılan araştırmada kontrole göre N, P, Ca, Fe, Zn gibi bitki besin maddelerinin değerleri bitkilerde dozların ilave edilmesiyle birlikte artmıştır. Kuru madde miktarı ise istatistiki olarak önemsiz bulunmuştur. Ülker Gıda arıtma çamuru ile yapılan araştırmada kontrole göre N, P, Ca, Na, Fe, Cu, Zn gibi bitki besin maddelerinin değerleri bitkilerde dozların ilave edilmesiyle birlikte artmıştır. Kuru madde miktarında ise düzenli bir değişim saptanamamıştır. ANAHTAR KELİMELER : Arıtma çamuru, bertaraf, ağır metal, inkübasyon, -

Abstract:
11 ABSTRACT A RESEARC ON THE ITS UTILIZATION OF FOOD INDUSTRY SLUDGES IN AGRICULTURE In this research, the sludges of Uzay food factory (corn flakes) and Ülker food factory (biscuits, candies) which are located in Kocaeli is examined in order to see the its utilization in agriculture. Soil samples which are used in this research have been taken from the rotation field of Kocaeli Poplar Research Institute. Increasing ratios of sludge which is taken from Ülker food and Uzay food (0, 20, 40, 80 and 160 t / ha) is practiced on the soil samples in a greenhouse and left for incubation for 30, 60 and 90 days. At the end of every incubation period, some of its physical and chemical properties are accomplished and results are compared statistically. According to the results of incubation tests, pH decreased and EC values increased with the dose increases of two sludges increased. Organic matter, macro and micro plant nutrients have also increased with the increasing doses of sludge. Mineralization which depends on time indicated that some important plant nutrients are higher in the 90 th day samples than the 30 th and 60 th days. A greenhouse experiment randomized block design four replications is set up in order to determine effect of sludges on plants, maize growth evolution and the mineral matter. The control of Uzay food sludge indicated that some plant nutrients like N, P, Ca, Fe, Zn increased with the additional doses. The ratio of dry matter is observed take statistically unimportant. The control of Ülker food sludge indicated that some plant nutrients like N, P, Ca, Na, Fe, Cu, Zn increased with the additional doses. Regular mutability isn't observed in the ratio of dry matter. KEYWORDS : Treatment sludge, disposal, heavy metal, incubation.