Kortikosteroid tedavisi alan immün trombositopeni(ITP)  hastalarında tedavi yanıtını etkileyen klinik ve laboratuvar parametrelerinin incelenmesi
Investigation of clinical and laboratory parameters affecting treatment response in immune thrombocytopenia (İTP) patients who received corticosteroid treatment
Yazar: FATMA GÜR HATİP
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMİRCAN ÖZBALCI
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Adrenal korteks hormonları = Adrenal cortex hormones ; Tedavi = Treatment ; Trombositopeni = Thrombocytopenia

Özet:
Amaç: Çalışmamızda ITP hastalarına verilen kortikosteroid tedavisi yanıtlarına ve bu yanıtların idame edilmesine klinik ve labaratuar parametrelerinin etkisinin olup olmadığını araştırmayı amaçladık. Yanıt kriteri olarak hastaların trombosit sayısının >30.000 mm3 üzerine çıkmasını, remisyon kriteri olarak >100.000 mm3 üzerine çıkmasını; relaps olarak da tekrar bu değerin altına inmesini sınır almayı planladık. 
Gereç Yöntem: Çalışmaya 2005-2019 yılları arasında SDÜ Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı'nda İmmün trombositopeni tanısı ile takip edilen 18 yaş ve üzeri klinik ve laboratuar verileri ve takipleri yeterli olan 58 hasta çalışmaya alınmıştır. Hastaların klinik, labaratuar verileri, tedavi yanıtları ve yanıt süreleri incelenmiştir.  
Bulgular: Çalışmaya alınan 58 hastanın 42'si kadın (%72,4) 16' sı erkek (%27,6) erkek cinsiyettedir. Hastaların genel yaş ortalaması 49,7  (±16,8) kadınların yaş ortalaması 43,8 (±16,5) erkeklerin yaş ortalaması 51,8 (±16,7) olarak hesaplanmıştır. Cinsiyet ve yaş ile tedavi yanıtları arasındaki ilişki karşılaştırıldığında anlamlı farklilik saptanmamıştır (p>0,05). Hastaların tanı anındaki başvuru şikayetleri, hepatomegali varlığı splenomegali varlığı, ek ilaç kullanımı ve ek hastalık varlığı ile remisyon idame süreleri karşılaştırıldığında anlamlı farklılık saptanmamıştır. ( p<0,05). Hastaların hemogram parametreleri, hepatit serolojisi , CRP düzeyi, ANA pozitifliği ve seviyesi, kemik iliği yapılanlardaki megakaryosit sayısı, morfolojisi ve  retikülin lif derecesi ile remisyon idame süreleri karşılaştırıldığında analamlı farklılık saptanmamıştır. Çalışmamıza ön değerlendirme kriterlerine uygun olarak aldığımız 58 hastanın hepsi kortikosteroid tedavisine yanıt vermiş ve bu hastaların %84,5 (n=49)'unda kortikosteroid tedavisine tam yanıt/remisyon (plt>100.000) gözlenmiş olup  %15,5 (n=9)'unda  platelet sayısı 100.000'in üzerine çıkmaması nedeniyle tam yanıt gözlenmemiştir. Remisyon idameleri incelendiğinde 24 (%41) hastanın 12 ay üstünde remisyonunun sürdürdüğünü(Plt>100.000) 25 (%43) hastanın tedaviyle remisyona girdiği ancak 12 aydan önce relaps (Plt<100.000) gerçekleştiği görülmüştür.  Remisyona giren hastalar ile remisyona girmeyen hastalar arasındaki tedaviye yanıt hızları karşılaştırıldığında tedaviye geç yanıt verenlerde remisyon oranı istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha az saptandı. (p=0,048) Remisyonu 12 aydan daha uzun süren hastalar ile remisyonu 12 aydan kısa süren hastaların kortikosteroid tedavisine yanıt hızları karşılaştırıldığında tedaviye yanıt hızının remisyonun idamesiyle ilişkili olmadığı saptandı. (p=0,278)
Sonuç: Kortikosteroid tedavine hızlı yanıt veren hastalarda remisyon oranının daha fazla olduğu  fakat yanıt hızının remisyonun idamesi ile ilişkili olmadığı görülmüştür. ITP hastalarında güvenilir sonuç belirleyicilerine büyük bir ihtiyaç vardır. Bu öngörücüler sayesinde kanama riskini azaltmak veya önlemek için hangi terapötik ajanın kullanılacağına ilişkin karar verme süreci yönlendirilebilir.

Abstract:
Aim: In this study, we aimed to investigate the effects of clinical and laboratory
parameters on corticosteroid therapy responses and maintenance of ITP patients. As the
response criterion, the platelet count of the patients increased to> 30.000 mm3 and the remission
criterion increased to> 100.000 mm3; as relapse, we planned to limit this value to below again.
Material and Method: Fifty-nine patients with the diagnosis of immune
thrombocytopenia in SDU Medical Faculty Hematology Department between 2005-2019 were
included in the study. Patients were 18 years or older with adequate clinical and laboratory data
and follow-up. Clinical, laboratory data, treatment responses and response times of the patients
were examined.
Results: Of the 58 patients included in the study, 42 were female (72.4%) and 16 were
male (27.6%) male. The mean age of the patients was 49.7 (± 16.8) and the mean age of the
women was 43.8 (± 16.5) and the mean age of the men was 51.8 (± 16.7). No significant
difference was found between sex and age and treatment responses (p> 0.05). No significant
difference was found between the complaints at presentation at the time of diagnosis, presence
of hepatomegaly, presence of splenomegaly, use of additional medication, presence of
additional disease and duration of remission. (p<0,05). No significant differences were found
between the hemogram parameters, hepatitis serology, CRP level, ANA positivity and level,
megakaryocyte count, morphology, reticulin fiber grade and remission maintenance time. In
our study, all 58 patients who were included in the pre-evaluation criteria responded to
corticosteroid treatment and 84.5% (n = 49) of these patients had complete response / remission
to treatment with corticosteroids (plt> 100,000), in 15.5% (n = 9), no complete response was
observed because the platelet count did not exceed 100,000. When remission examinations were
examined, it was seen that 24 (41%) patients maintained remission for more than 12 months
(Plt> 100.000) and 25 (43%) patients were in remission with treatment but relapse (Plt
<100.000) occurred before 12 months. When treatment response rates were compared between
patients who were in remission and those who were not in remission, remission rate was found 
to be significantly lower in late responders (p=0,048). When the response rates of corticosteroid
treatment were compared between patients whose remission lasted more than 12 months and
those whose remission lasted less than 12 months, the response rate was not related to the
maintenance of remission. (p = 0.278)
Conclusions: Patients with rapid response to corticosteroid therapy had a higher rate of
remission but did not correlate with the maintenance of remission. There is a great need for
reliable outcome determinants in ITP patients. These predictors can guide the decision-making
process on which therapeutic agent to use to reduce or prevent the risk of bleeding.