Vicia cracca L.'nin bazı metabolik enzimler üzerine inhibitör potansiyelinin belirlenmesi ve biyoaktif bileşiklerinin analizi
Determination of the inhibitor potential of Vicia cracca L. on some metabolic enzymes and analysis of its bioactive compounds
Yazar: FATMA SAVAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ZÜLEYHA ALMAZ
Muş Alparslan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
V. cracca L. geleneksel ilaç tedavisinde önemli potansiyele sahip bir bitkidir.
Baklagiller ailesinden olan bu bitkinin diğer türleri ile birçok çalışma yapılmış ve veriler
literatüre sunulmuş olmasına rağmen V. cracca L. bitkisi yeterince araştırılmamıştır. Bu
çalışmada, farklı çözücülerle ekstraksiyonları yapılan V. cracca L. bitkisinin LC-MS/MS ve
QTOF-LC/MS analizleri yapılarak fitokimyasal bileşikleri ve bunun yanında enzim inhibitör
etkileri tespit edilmiştir. Bitki ekstraklarının içerik analiz sonuçları incelendiğinde toplamda en
fazla fenoliğin etanol ekstratlarında olduğu anlaşılmıştır. Etanol, aseton ve su ekstratlarının
içeriklerinde sırasıyla en fazla siyanidin-3-o-glikozit, kerasiyanin klorid ve naringin olduğu
belirlendi. Ayrıca bitkinin enzim inhibitör özellikleri kolinesterazlar (AChE ve BChE) ve
ksantin oksidaz'a (XO) karşı test edildi. Elde edilen sonuçlara göre, özütlerin AChE ve BChE
enzimlerine karşı inhibisyon kapasiteleri incelendiğinde bitkinin dal ekstraktlarının sırasıyla
0.346 mg/mL (R 2 : 0.916) ve 0.110 mg/mL (R 2 : 0.924) IC 50 değerleri ile en yüksek inhibisyon
yeteneğine sahip oldukları belirlendi. V. cracca L. ekstraktının XO enzimini inhibe etme
kapasitesi incelendiğinde en yüksek aktivitenin sırasıyla; 0.675 mg/mL (R 2 : 0.937) yaprak özütü
> 0.745 mg/mL (R 2 : 0.974) dal özütü > 1.397 mg/mL (R 2 : 0.933) tohum özütü olduğu
belirlenmiştir. Elde edilen bulgular V. cracca L. bitkisinin farmasötik ve gıda endüstrileri için
önemli bir kaynak olduğu ve bu bitki üzerine yapılacak ileri ki çalışmalara yeni ufuklar
sağlayabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
V. cracca L. is a plant with important potential in traditional medicine therapy.
Although many studies have been conducted on other species of this plant from the legume
family and the data have been presented in the literature, the V. cracca L. plant has not been
sufficiently researched. In this study, LC-MS/MS and QTOF-LC/MS analyzes of the V. cracca
L. plant, which was extracted with different solvents, were performed to determine its
phytochemical compounds as well as its enzyme inhibitory effects. When the content analysis
results of plant extracts were examined, it was understood that the most phenolics in total were
in ethanol extracts. It was determined that the highest contents of ethanol, acetone and water
extracts were cyanidin-3-o-glucoside, keracyanin chloride and naringin, respectively.
Additionally, the enzyme inhibitory properties of the plant were tested against cholinesterases
(AChE and BChE) and xanthine oxidase (XO). According to the results obtained, when the
inhibition capacities of the extracts against AChE and BChE enzymes were examined, it was
determined that the branch extracts of the plant had the highest inhibition ability with IC 50 values
​​of 0.346 mg/mL (R 2 : 0.916) and 0.110 mg/mL (R 2 : 0.924), respectively. When the capacity of V.
cracca L. extract to inhibit the XO enzyme was examined, the highest activity was respectively;
It was determined that 0.675 mg/mL (R 2 : 0.937) in leaf extract, > 0.745 mg/mL (R 2 : 0.974) in
branch extract, and > 1.397 mg/mL (R 2 : 0.933) in seed extract. The findings obtained indicate
that the V. cracca L. plant is an important resource for the pharmaceutical and food industries
and may provide new horizons for future studies on this plant.