Hepatit B virüsüyle enfekte sağlıklı taşıyıcılarda hepatit B virüs yüzey antijeni ile intradermal aşı tedavisi
Intradermal vaccine therapy in chronic healthy hepatitis B virus carriers
Yazar: OĞUZ DİKBAŞ
Danışman: PROF.DR. YILDIRIM AKTUĞLU
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2000
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases

Özet:
Hepatit B, dünya çapında yaygın bir enfeksiyondur. Önemli bir morbidite ve mortalite nedenidir. Sağlıklı hepatit B taşıyıcıları bulaştırıcılık açısından önemli bir rezervuardır. Bunun dışmda hepatosellüler karsinoma, siroz, kronik hepatit gibi komplikasyonlar ile karşımıza çıkar. Hepatit B enfeksiyonunun dünya çapında yaklaşık beşyüzmilyon kişide bulunduğu sanılmaktadır. Ülkemizde orta derecede endemik bir bölge olarak %8 oranında HBV taşıyıcısı bulunmaktadır. Bu da yaklaşık beşmilyon HBV taşıyıcısı olduğunu düşündürmektedir. Kronik hepatit B enfeksiyonunu tedavi etmeye yönelik bir çok çalışma yapılmıştır. Bu güne kadar yapılan tedavilerden hiçbiri HBV taşıyıcılığını tamamen ortadan kaldıramamıştır. Kronik HBV enfeksiyonunda tedavi kavramı virüsün eradikasyonundan ziyade replikasyonu durdurmak, hastayı remisyona sokmak, anti-HBs ve anti-HBe serokonversiyonu oluşturmak şeklinde değişmiştir. Bu amaca yönelik bir çok tedavi modalitesi geliştirilmiştir. Bunlar; interferon, nükleosid analoglan, immünomodülatuar ilaçlar, en son geliştirilen moleküler biyolojik yöntemlerdir. İmmünomodülatuar ilaçlar arasında kronik HBV enfeksiyonu tedavisinde kulanılan HBV aşılan umut vaad etmektedir. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı Polikliniği takibinde olan 60 sağlıklı hepatit B taşıyıcısı hasta üzerinde yaptığımız bu çalışmada 30 hasta kontrol grubunu, 30 hasta ise tedavi grubunu oluşturdu. Tedavi grubuna 0,3,7,14 ve 28. günlerde ön kol dorsal yüze 5 mikrogram dozunda HBsAg içeren aşı (H-B-Vax E) intradermal uygulandı. Kontrol grubuna herhangi bir girişim uygulanmadı. Tedavi ve kontrol grubunun serolojik parametreleri 4 ay, biyokimyasal parametreleri 2 ay boyunca izlendi. Tedavi grubunda sadece bir hastada HBsAg negatifleşti. İki hastada tedavi sonunda, 1 hastada tedavi sırasında üst sınırın iki katından az olan transaminaz yükselmesi izlendi. Kontrol grubunda 1 hastada HBsAg'de negatifleşme, anti- 26 HBs'de pozitifleşme izlendi. Bir hastada takip sırasında üst sınırın iki katından az olan transaminaz yükselmesi izlendi. Çalışma sonucu, istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. Fakat, tedavi sonuçlan izlenmeye devam edilecektir. Kronik hepatitli hastalar üzerine yapılan aşı çalışmalarında başarılı sonuçlar alındığı halde bizim çalışmamızda sağlıklı hepatit B taşıyıcısı hastalarda başarısız olunmasının nedeni, her iki klinik tablonun immünopatogenezinde henüz nedenini saptayamadığımız farklılıklarından ileri gelebilir. Literatürde sağlıklı HBV taşıyıcılarına uygulanmış ve basan elde edilmiş HBsAg içeren aşı tedavisi sadece hayvanlarla ilgili vardır. İnsanlarla ilgili çalışmalarda basan elde edilememiştir.

Abstract:
Hepatitis B virus infection is world wide infection. It is an important reservoir for infection. It may also result in complications like hepatocellular carcinoma, cirrhosis, chronic hepatitis. It is estimated that there are 400 to 500 millions of HBV carriers in the world. It is thought that Turkey, as an endemic region, has a carrier rate of approximately 8%. It corresponds nearly to 5 millions of people. There are lots of studies concerning chronic HBV infection. Up to date, no successful treatment modality has been found for the eradication of HBV carrier state. Treatment concept of HBV infection has been changed. The new aims of the treatment concept are to put the patient into the remission and to enable the seroconversion to anti-HBs and anti-HBe instead of viral eradication. Many treatment modalities have been developed for this purpose. These are interferon, nucleoside analogues, immunomodulator drugs and molecular biological methods. HBV vaccine as an immunomodulator drug is hopeful. In our study 60 healthy HBV carrier patients admitted to outpatient Department of Clinical Bacteriology and Infectious Diseases of Medical Faculty of Cerrahpaşa were included in the study. Thirty of the patients formed the therapy group and the rest formed the control group. To every patients in the therapy group, 5 microgram HBsAg containing vaccine (H-B-Vax D) was applied intradermally on days 0,3,7,14 and 28. Serological parameters of 60 patients were observed for 4 months. Biochemical parameters of 60 patients were observed for 2 months. Only one patient in therapy group became HBsAg negative after vaccination. During therapy, in one patient, transaminase elevation lower than two times the upper limit of normal was observed. At the end of the therapy, in two patients, transaminase elevation lower than two times the upper limit of normal was observed. In control group, one patient seroconverted from HBsAg to anti-HBs. Also in control group, transaminase elevation lower than two times the upper limit of normal was observed in one patient.The result of the study is statistically insignificant. In spite of the success of the vaccine treatment in the chronic HBV infection, the reason of failure in the healthy HBV carriers, may be due to the differences in the immunopathogenesis of the two clinical conditions. In the literature, there are only animal studies, which are successful in the therapy of healthy chronic HBV carriers. 29