Geçici koruma statüsü kapsamında ilkokul 3 ve 4. sınıfta öğrenim gören Suriyeli öğrencilerin okul algılarının ve okul mutluluklarının incelenmesi
Investigation of the school perception and school happiness of Syrian students in the 3rd and 4th grades of primary school under temporary protection status
Yazar: AMINA HANNAN
Danışman: PROF. DR. YAVUZ SAKA
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Suriye'de Mart 2011'de başlayan olaylarla birlikte Suriyeliler Lübnan, Ürdün, Irak ve Türkiye gibi komşu ülkelere göç etmek zorunda kalmıştır. Yerinden edilen ve göçe zorlanan kişilerin çocuklarının geleceklerine ilişkin korku ve kaygıları onların gidecekleri ülkelerin belirlenmesinde büyük rol oynamıştır. Türkiye, Suriyeli öğrencilerin sığındıkları ülkelerin eğitim sistemine tam olarak uyum sağlayamadığı ülkelerden biridir. Bunda "dil bilmeme" engeli önemli bir rol oynamaktadır. Dil bilmeme sorunu beraberinde çocukların kendilerini ifade edememeleri, uyum sorunları yaşamaları, derslerinde başarısız olmaları, yaşlarına ve düzeylerine uygun sınıflara kayıt olamamaları, sınıftaki diğer öğrencilerle iletişim kurmakta zorlanmaları ve dışlanıp akran zorbalığına uğramaları gibi çeşitli sorunları da getirmektedir. Bu sorunları aşmak için bu öğrenci grubunu doğru tanımlamak, okul algılarına ve mutluluklarına ilişkin tespitlerde bulunarak öğretim süreçlerini bu doğrultuda düzenlemek çok önemlidir. 
Bu gerekçe ile araştırmada ilkokul üçüncü ve dördüncü sınıflarda öğrenim gören ve dezavantajlı grup olan Geçici Koruma Statüsü (GKS) kapsamındaki öğrencilerin okul algılarının ve okul mutluluklarının detaylı olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma sürecinin bütüncül ve gerçekçi olması amacıyla araştırma metodolojisi olarak nitel araştırma yaklaşımı kullanılmış ve nitel araştırma modellerinden "çoklu durum çalışması deseni" tercih edilmiştir. Çalışmanın hedef kitlesi devlet okullarında GKS kapsamında öğrenim gören ilkokul üçüncü ve dördüncü sınıftaki Suriyeli öğrencilerdir. Çalışma kapsamında öncelikle 60 öğrenciye ulaşılmış ve kendilerine mutluluk ve okul algısı ölçekleri uygulanmıştır. Ölçeklerden elde edilen ortalama puanlardan hareketle en uygun ve çalışmaya zenginlik katacak 3 öğrenci seçilmiş, onlarla yapılandırılmış ve yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Daha sonra bu öğrencilerden okul resmi çizmeleri istenmiş ve gözlemler yapılmıştır. Öğrencilerin öğretmenleri, velileri ve arkadaşlarıyla görüşmeler yapılmıştır. Toplanan veriler betimsel analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. Bulgular, öğrencilerin kendilerini okullarına ait birer birey olarak hissetmediklerini ortaya koymuştur. Suriyeli öğrencilerin tamamı kendilerine farklı olduklarının akranları ve öğretmenleri tarafından hissettirildiğini, hatta Suriyeli olmalarının bir eksiklik olarak ifade edildiğini ortaya koyarak yaşadıkları ötekileştirmenin yeni kültüre ve ortama adaptasyonlarını zorlaştırdığını ifade etmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda çalışmada GKS kapsamındaki Suriyeli öğrencilerin okul algısı ve mutluluklarına ilişkin sonuçlara ve önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
Since the start of the Syrian conflict in March 2011, many Syrians have moved to nearby countries like Lebanon, Jordan, Iraq, and Turkey. Concerns about the future of displaced children were crucial in deciding where families would settle. Turkey is among the countries where Syrian students encounter challenges adjusting to the local education system, mainly due to language barriers. This issue leads to various difficulties, such as problems expressing themselves, adapting to school, academic setbacks, and issues like exclusion and bullying. To tackle these challenges effectively, it's important to clearly define this student group, understand their attitudes towards school and their happiness, and adjust teaching methods accordingly. This study focuses on exploring the perceptions and happiness of Syrian students in third and fourth grades of primary school who are under Temporary Protection Status (TPS), a disadvantaged group.
To ensure a comprehensive research approach, qualitative methods, specifically a "multiple case study design," were employed. The study targeted Syrian students in these grades enrolled in public schools under TPS. Initially, 60 students participated in surveys using scales to measure happiness and school perception. Based on the survey results, three students were selected for more detailed study, involving structured and semi-structured interviews, as well as drawing activities depicting their school. Interviews were also conducted with teachers, parents, and peers of the selected students. Data collected were analyzed using descriptive methods. The findings indicated that Syrian students often do not feel a sense of belonging in their schools. They reported feeling different from their peers and teachers, with their Syrian identity sometimes seen as a drawback. This sense of marginalization hindered their adjustment to the new educational environment and broader culture. Based on these insights, the study offers findings and recommendations concerning the school experiences and happiness of Syrian students under TPS.