Tip II diyabetli hastalarda diyet yağ asit örüntüsü ve kanda CD36 yağ asit transport reseptör düzeyi arasındaki ilişki
The link between blood CD36 fatty acid transport receptor level and dietary fatty acid pattern in patients with TYPE II diabetes melllitus
Yazar: EMİNE MERVE SAKIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. REYHAN NERGİZ ÜNAL
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Diabetes mellitus-tip 2 = Diabetes mellitus-type 2 ; Diyet = Diet ; Lipidler = Lipids ; Reseptörler = Receptors ; Yağ asitleri = Fatty acids

Özet:
Bu çalışma, Tip II diyabet tanısı almış bireylerde kontrol grubu ile karşılaştırılarak göre diyet yağ asit örüntüsü, yağlı besin tercihleri ile kan CD36 yağ asit reseptörü ve insülin direnci arasındaki ilişkinin saptanması amacıyla yürütülmüştür. Çalışma, Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı, Endokrinoloji Polikliniğine başvuran yeni tip II diyabet tanısı alan 38 ( kadın: 24, erkek:  14) ve herhangi bir rahatsızlığı olmayan 37 birey ( kadın:28, erkek: 9) olmak üzere 30-65 yaş arası toplam 75 kişi ile yürütülmüştür. Çalışmada bireylerin sosyo-demografik özellikleri, antropometrik ölçümleri ve kan biyokimyasal bulguları, beslenme alışkanlıkları, besin tüketim sıklıkları ve miktarı ile diyetin yağ asit örüntüsü belirlenmiş ve bu ölçümlerin kan CD36 düzeyi ile ilişkisi incelenmiştir. Çalışma sonunda ortalama kan glukoz, LDL kolesterol, total kolesterol, trigliserit, AST, ALT, CRP, HbA1c, insülin ve  HOMA-IR düzeyleri tip II diyabet tanısı alan hasta grubunda kontrol grubuna göre daha yüksek belirlenirken HDL kolesterol düzeyi daha düşük bulunmuştur.(p<0,05) Kan CD36 düzeyi tip II diyabet tanısı alan hasta grubunda kontrol grubuna göre daha yüksek belirlenmiştir (P< 0,05). Besin tercihine yönelik gruplar arasında farklılık görülmemiştir (P>0,05). Çalışmaya katılan bireylerin tükettikleri yağ asit türü bakımından gruplar arasında anlamlı bir farklılık görülmezken (P>0,05), yağ türü ve miktarı açısından zeytinyağı tüketimi gruplar arasında farklılık göstermiştir (P<0,05). Bireylerin 24 saatlik besin tüketim durumuna göre günlük diyetle aldıkları enerji ve makro besin öğeleri ortalamaları karşılaştırıldığında toplam alınan enerjinin yağlardan gelen yüzdesinin kontrol grubunda hasta grubuna göre daha yüksek, karbonhidrat yüzdesinin ve posa miktarının ise daha düşük olduğu görülmüştür (P<0,05). Kontrol grubunda kan CD36 düzeyi ila kan insülin düzeyi (r=0,36, P<0,05),  kan trigliserit düzeyi (r= 0,41, P<0,05) ve HOMA-IR değeri (r=0,36, P<0,05) arasında orta düzeyde, pozitif yönde, anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Kan CD36 düzeyleri ile diyet yağ asit örüntüsü ve besin tercihlerinin kan CD36 değeri üzerindeki etkisine yönelik gruplar arasında anlamlı bir farklılık görülmemiştir (P>0,05). 

Anahtar kelimeler: Tip II Diabetes Mellitus, CD36 reseptör, Lipidler, Beslenme

Abstract:
This study was conducted to determine the relationship between diet fatty acid pattern, fatty food preference and blood CD36 fatty acid receptor and insulin resistance for the individuals who got Type II diabetes diagnose compared to control group. The study was conducted with 38 people (female: 24 male: 14) who got Type II diabetes diagnose newly and with 37 people (female: 28, male: 9) who has not got any kind of illnesses and totally 75 people between the age of 30-65 who applied to Kırıkkale University Faculty of Hospital School Department of Internal Disease, Endocrinology Policlinic. In the study, the socio-demographic features, antropometric measurements and blood biochemical symptoms, food habits, food consumption frequency and amount of the individuals and fat acid pattern of the diet was determined and the relationship of these measurements and blood CD36 level was evaluated. At the end of the study it was found out that average blood glucose, LDL cholesterol, total cholesterol, triglyceride, AST, ALT, CRP, HbA1c, insulin and HOMA-IR levels was determined higher in patients with Type II diabetes than the control group. However, HDL cholesterol level was determined lower. (p<0,05) Blood CD36 level was determined higher in the patient group who were diagnosed with Type II diabetes than control group (P<0,05). There is no difference observed between groups towards nutrition preferences (P>0,05). While there is not any significant difference (P>0,05) observed between the groups in terms of fatty acid type consumed by individuals who participated to study, in terms of fat type and amount, olive oil consumption shows difference between groups (P<0,05). According to food consumption of individuals for 24 hours when the energy they get from daily diet and macronutrient averages compared to the totally gained energy, the percentage of fat is observed higher in control group than patient group, however carbohydrate percentage and pulp amount is lower (P<0,05). In control group blood CD36 level and blood insulin level (r=0,36, P<0,05),  and between blood triglyceride level(r= 0,41, P<0,05) and HOMA-IR value (r=0,36, P<0,05) medium, positive and significant relation has been found. There is not any significant difference is observed between groups towards blood CD36 levels and diet fatty acid pattern and the effect of nutrition preferences on blood CD36 value (P>0,05). 

Key Words: Type II Diabetes Mellitus, CD 36 receptor, Lipids, Nutrition