Kendine zarar verme girişiminde bulunan uyum bozukluğu tanılı vakalarda erken dönem gelişim şemalarının incelenmesi
Examination of early maladaptive schemas in cases with adjustment disorder and self harm attempt
Yazar: DUYGU AYGÜL
Danışman: PROF. DR. KAMİL NAHİT ÖZMENLER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Erken dönem uyum bozucu şemalar = Early maladaptive schemas ; Kendine zarar verme davranışı = Self-injurious behavior ; Kişisel uyum = Personal adjustment ; Uyum bozuklukları = Adjustment disorders ; İntihar = Suicide

Özet:
Amaç: Uyum Bozukluğu (UB) tanısıyla takipli ve son 6 ay içerisinde intihar düşüncesiyle veya intihar amacı olmadan kendine zarar verme girişiminde bulunan vakalardaki yaygın Erken Dönem Uyum Bozucu Şemalar (EDUBŞ)'ın incelenmesi ve karşılaştırılmasıdır. 
Elde edilen veriler sonucunda kendine zarar verme girişimini intihar amacıyla veya intihar amacı olmaksızın gerçekleştiren vakalardaki EDUBŞ değerlendirilmiş ve iki grup kıyaslanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği'nde 01.08.2021-31.08.2022 tarihleri arasında ayaktan veya yatarak tedavi gören, UB tanısıyla takipli, son 6 ay içerisinde intihar amaçlı olan veya olmayan kendine zarar verme girişiminde bulunan ve çalışmaya katılmayı kabul eden vakalar alınmıştır. Çalışmaya katılmayı kabul edenler sosyodemografik veri ve bilgi formu ve Young Şema Ölçeği ile değerlendirilmiş ve elde edilen veriler karşılaştırılmıştır. Araştırmanın örneklemini dahil olma ve dışlama kriterlerini karşılayan UB tanılı vakalar oluşturmuştur.
Bulgular: UB tanılı kendine zarar verme girişiminde bulunan vakaların %26,5'inin eylem sırasında intihar düşüncesi olduğu saptandı. İntihar amaçlı kendine zarar verenler diğer grupla kıyaslandığında daha ileri yaştalardı ve kendine zarar verme davranışını daha yüksek oranda birden çok kez gerçekleştirmişlerdi. Bunun yanında bu bireylerin ailelerindeki psikiyatrik bozukluk oranları diğer grupla kıyaslandığında anlamlı olarak daha yüksek saptandı. UB tanılı bu vakalar en sık antidepresan ve antipsikotik tedavi kullanmaktaydı. Örneklemin tamamında Güvensizlik ve Olumsuzluk şeması en sık, İç İçe Geçme ve Cezalandırma şeması en nadir görülen şemaydı. İntihar amacı olmadan kendine zarar verme girişiminde bulunanlarda Güvensizlik ve Olumsuzluk, intihar amaçlı kendine zarar verenlerde Bağımlılık, Kusurluluk ve Sosyal İzolasyon şemalarının en sık görüldüğü saptandı. İntihar amaçlı yapan ve yapmayan iki grup kıyaslandığında ise Kusurluluk, Bağımlılık, Dayanıksızlık şemalarının intihar amaçlı yapan grupta anlamlı olarak daha sık görüldüğü sonucuna varıldı. Buna karşın Kendini Feda Edicilik şeması anlamlı olarak daha az oranda aktifti.
Sonuç: Kendine zarar veren UB tanılı vakalarda en sık görülen şema hipotezin aksine Güvensizlik ve Olumsuzluk şemaları olarak belirlenmiştir. Bu şemalardaki çevreye ve başkalarına karşı olumsuz beklentinin hem UB semptomlarının oluşmasında hem de bireylerin kendine zarar verme davranışında etkili olabileceği düşünülmüştür. Bunun yanı sıra Bağımlılık, Kusurluluk ve Dayanıksızlık şemaları intihar amaçlı kendine zarar verenlerde anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Bu bireylerin başkaları tarafından kabul edilmeme düşüncesinin kendi varlığına inancını yitirmesiyle ve bunun ötesinde nihilistik bir inanca dönüşmesiyle, sonuçta da kendi benliğinden tamamen vazgeçmesiyle bağlantılı olabilir. Örneklemin homojen olması sonuçların kıyaslanmasını sağlıklı kılsa da UB, kendine zarar verme davranışı ve EDUBŞ ilişkisini ele alması gereken farklı gruplarda geniş örneklemli daha çok çalışma yapılmalıdır.

Abstract:
Objective: To examine and compare the common Early Maladaptive Schemas (EMS) in cases followed up with the diagnosis of Adjustment Disorder (AD) and who attempted to self-harm with or without suicidal ideation in the last 6 months.
As a result of the data obtained, EMS in cases who attempted to self-harm with or without suicidal intent were evaluated and the two groups were compared.
Materials and Methods: The study was conducted in Gülhane Training and Research Hospital Psychiatry Clinic between 01.08.2021 and 31.08.2022, treated as an outpatient or inpatient, followed up with a diagnosis of AD, and attempted self-harm with or without suicidal intent in the last 6 months and cases who agreed to participate in the study were included. Those who agreed to participate in the study were evaluated with the sociodemographic data and information form and the Young Schema Scale, and the data obtained were compared. The sample of the study consisted of cases with a diagnosis of AD who met the inclusion and exclusion criteria.
Results: It was determined that 26.5% of the cases diagnosed with AD who attempted to self-harm had suicidal ideation during the act. Compared to the other group, those who self-harmed with suicidal intent were older and more likely to have committed self-harm more than once. In addition, the rates of psychiatric disorders in the families of these individuals were found to be significantly higher when compared to the other group. These cases with a diagnosis of AD used antidepressant and antipsychotic treatment most frequently. In the entire sample, the Distrust and Negativity schema was the most frequent, and the Enmeshment and Punitiveness schema was the least common. It was determined that Mistrust and Negativity were most common in those who attempted to self-harm without suicidal intent, and Addiction, Flawlessness, and Social Isolation schemas were most common in those who self-harmed with suicidal intent. When the two groups who committed suicide and those who did not, were compared, it was concluded that Defectiveness, Dependence and Vulnerability To Harm schemas were seen significantly more frequently in the group who committed suicide. In contrast, the Self-Sacrifice schema was significantly less active.
Conclusion: Contrary to the hypothesis, the most common schemas in cases of self-harming AD were found to be Mistrust and Negativity schemas. It was thought that the negative expectation towards the environment and others in these schemes may be effective both in the formation of AD symptoms and in the self-harming behavior of individuals. In addition, Defectiveness, Dependence and Vulnerability To Harm schemas were found to be significantly higher in those who self-harmed for suicide. The thought of not being accepted by others may be related to the fact that these individuals lose their belief in their own existence, and beyond that, they turn into a nihilistic belief, ultimately giving up on their own self completely. Although the homogeneity of the sample makes the comparison of the results healthy, more studies with large samples should be conducted in different groups that should address the relationship between AD, self-harming behavior and EMS.