Tek çocuklu aileler ve çoğul çocuklu ailelerin çocuklarının sosyal beceri düzeyi bakımından değerlendirilmesi
Assessment of social skill level of children of single child families and multiple child families
Yazar: SEDA AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. EMEL SARI GÖKTEN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile = Family ; Aile içi ilişkiler = Family relations ; Beceri = Skill ; Beceri kazandırma = Skill acquiring ; Kardeş ilişkileri = Sibling relationship ; Kardeşler = Brothers ; Sosyal beceri = Social skill ; Sosyal beğeni düzeyi = Social appreciation level ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışmanın amacı kardeş sayısının çocukların sosyal beceri düzeyine etkisini incelemektir. Araştırmanın örneklemini 7-9 yaş aralığındaki kardeşi olan çocuklar ve 7-9 yaş aralığındaki kardeşi olmayan çocuklar (%57'si kız, %43'ü erkek)  oluşturmaktadır. Araştırma,  2018 yılında İstanbul ilindeki bir sitede yaşayan ailelerin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. 
        Araştırmanın modeli, betimsel bir model olan ilişkisel tarama modeli olarak belirlenmiştir. Çocukların sosyal becerilerini ölçmek için Sosyal Becerileri Değerlendirme Ölçeği (SBDÖ) kullanılmıştır. Ölçek, bir çocuk için hem anne hem baba tarafından cevaplandırılmıştır (%51,3'ü (anne), %48,7'si (baba) toplam 290 ebeveyn). Toplanan veriler SPSS programı kullanılarak değerlendirilmiştir. Sosyal Becerileri Değerlendirme Ölçeği'nin maddeleri tamamına  faktörler bazında güvenilirlik analizi yöntemlerinden olan Cronbach's alfa yöntemi uygulanmıştır. Ölçeğin Cronbach Alfa değeri 0.80 olarak belirlenmiştir.
        Yapılan analiz sonucunda kardeşi olan çocukların, kardeşi olmayan çocuklara göre sosyal becerileri değerlendirme ölçeğinin alt boyut (temel sosyal (.01<.05), sonuçları kabul etme (.00<.05), yönerge verme (.03<.05) ve bilişsel beceri (.00<05)) puanlarının daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır (p<.05). Sosyal beceri cinsiyete göre değerlendirildiğinde, alt boyutlarda (.02<.05, .00<.05, .00<.05, .02<.05, .00<.05) istatistiksel olarak kız çocukları erkek çocuklarına göre yüksek puana sahiptir. Çocukların sosyal beceri düzeyi ile ebeveyn yaş grubu (.02<.05, .00<.05, .00<.05, .00<.05, .04<.05, .03<.05, .00<.05), kalınan ev türü (.01<.05, .05<.05), ebeveyn mesleği (.03<.05) ve ebeveyn gelir düzeyi (.04<.05, .03<.05, .02<.05, .00<.05) değişkenlerine göre ölçeğin alt boyutlarında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Araştırma, farklı ölçekler de kullanılarak daha geniş bir örnekleme uygulanabilirse verilerin geçerliliği desteklenerek kapsamlı bir hale getirilebilir.

Abstract:
This study aims to find out if the social skill level effects by number of siblings. The sample consists of children of single-child families and multiple-child families at 7-9 years of age ( 57% girl, 43% boy total 150 children).The research was conducted with the volunteer families living in a site in İstanbul in 2018.
     The model of the research was determined as a descriptive model. The Social Skills Assessment Scale (SSAS) was used to measure social skills of children. The scale was answered by both parents for a child (51.3% mother, 48.7% father total 290 parent). The collected data were evaluated by using SPSS program. Cronbach's Alpha method, which is one of the factors based on factors, was applied to the Social Skills Assessment Scale. The Cronbach's Alpha value of the scale was 0.80.
         As a result of the analysis, children with siblings have higher social skills scores in sub-dimensions (basic social (.01<.05), accept results (.00<.05), give instructions (.03<.05) and cognitive skill (.004<.05), (p<.05). When the social skill of children is evaluated according to gender, sub-dimension scores of girls are higher than boys (.02<.05, .00<.05, .00<.05, .02<.05, .00<.05). There is a significant relationship between social skill level of children and parental age (.02<.05, .00<.05, .00<.05, .00<.05, .04<.05, .03<.05, .00<.05), home type (rent or own house) (.01<.05, .05<.05) , profession of parents (.03<.05)  and income level of parents (.04<.05, .03<.05, .02<.05, .00<.05). If the research is applied to a larger sample by using different scales, the validity of the data is supported and made comprehensive. 

Keywords: Family, Children, Plural Children, Single Child, Social Skills.