Sürgün ucu ve termoterapi yöntemleri ile incir mozaik hastalık etmenlerinden arındırılmış ve tek basamaklı RT-PCR ile testlenmiş, sarılop ve Bursa Siyahı incir üretim materyalinin elde edilmesi
Elemination of  fig mosaic disease agents by the methods of shoot tip and thermotherapy and testing of  sarilop and Bursa Siyahi  fig production material by one step RT-PCR
Yazar: GÜLÇİN SÜMER
Danışman: PROF. DR. SERAP AÇIKGÖZ
Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology ; Ziraat = Agriculture

Özet:
İncir (Ficus carica L.) ülkemiz ve Aydın yöresi için ekonomik önemi yüksek meyve türlerinden birisidir. Ticari açıdan önem taşıyan kurutmalık çeşit Sarılop ve sofralık çeşit Bursa Siyahı'nın fidan üretiminde son yıllarda önemli bir artış gözlenmektedir. İncir üretimi yapılan hemen her yerde, özellikle subtropik ve ılıman iklime sahip Akdeniz ülkelerinde İncir Mozaik Hastalığının yaygın olarak bulunduğu bildirilmiştir. Hastalıkla bulaşık bitkilerin genç yapraklarında dağınık sarı yeşil lekeler görülmesi tipik belirtiler arasındadır. Şiddetli mozaik belirtileri görüldüğünde zamansız meyve ve yaprak dökülmeleri ekonomik kayıplara neden olmaktadır. İncir Mozaik Hastalığına neden olan etmenler,  üretim materyalleri ile sağlıklı bitkilere taşınabilmektedir. Bu nedenle İncir Mozaik Hastalığından korunmada en etkili yollardan birisi viral etmenlerinden temiz üretim materyali elde edilmesidir. Birçok bitki türünün klonal üretiminde, meristem ve sürgün ucu kültürlerinin kullanılması ile virüsten ari bitkilerin elde edilmesi, İncir Mozaik Hastalık etmeninden ari incir fidan üretimine yönelik çalışmaların yapılmasına da olanak sağlamıştır. Ancak, İncir Mozaik Hastalığına neden olan viral etmenlerin belirlenmesi ve sekans analizlerinin yapılması son yıllarda mümkün olduğu için, virüslerden temiz incir üretim materyalinin elde edildiği çalışmalarda viral etmenlerden arındırıldıklarını gösteren moleküler testler uygulanamamıştır. Bu nedenle İncir viral etmenlerinden sürgün ucu ve termoterapi yöntemleri ile arındırılmış ve temiz olduğu Tek Basamaklı RT-PCR ile test edilerek belirlenmiş Sarılop ve Bursa Siyahı incir üretim materyalinin elde edilmesi bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır.  Bu amaçla, incir viral etmenleri, İncir Mozaik Virüsü (FMV, Fig Mosayic Virüs), İncir Yaprak Leke İlişkili Virüs-1 (FLMaV-1, Fig Leaf Mottle Associated Virus-1),İncir Yaprak Leke İlişkili Virüs-2 ( FLMaV-2, Fig Leaf Mottle Associated Virus-2),İncir Mozaik İlişkili Virüs-1 (FMaV-1, Fig Mosaic Associated Virus-1), İncir Mozaik İlişkili Virüs-2  ( FMaV-2, Fig Mosaic Associated Virus-2), İncir Kriptik Virüs (FCV,  Fig Cryptic Virus), İncir Latent Virüs-1 (FLV-1, Fig Latent Virus–1), Arkansas İncir Closterovirüs -1 (AFCV-1, Arkansas Fig Closterovirus-1),İncir Badna Virüs-1 (FBV-1,  Fig Badna Virus-1)' in primerleri kullanılarak yapılan Tek Basamaklı RT-PCR ile FMV, FMaV-1, FMaV-2, FBV-1' ile bulaşık olduğu saptanan Sarılop ve Bursa Siyahı incir anaçlarından kültüre alınan sürgün uçlarına termoterapi uygulanmıştır. Elde edilen bitki eksplantların anaçlarında saptanan viral (FMV, FMaV-1,FMaV-2, FBV-1) etmenlerden arındırılmış olup olmadığı Tek Basamaklı RT-PCR ile test edilmiştir. Bu test sonucu FBV-1 saptanan iki explant örnek hariç FBV-1 ile birlikte diğer etmenlerin elemine edilmiş olduğu belirlenmiştir. 
Anahtar Kelimeler: 'Ficus carica L.' 'Sarılop', 'Bursa Siyahı', Sürgün Ucu, Termoterapi, İncir Mozaik Hastalığı Etmenleri, Tek Basamaklı RT-PCR

Abstract:
Fig (Ficus carica L.) is one of the fruit species that is economically important for our contry and Aydın region.A significant increase is observed fort he production of seedlings of serving Bursa Siyahı type and dried Sarılop which is an important commercial kind in recent years.It has been widely reported that the fig mosaic disease is existing especially in subtropical and temperate climate. Mediterranean countries and everywhere that fig production is made.The typical symptom of the disease involved plants are scattered yellow and gren spots on the young leaves.Fruit and leaf losses cause the economic losses when severe mosaic symptoms are observed.Fig Mosaic Disease can be transported to the healthy plants with the production materials.Therefore, one of the most effective ways of protection from the Fig Mosaic Disease is the obtain of the production materials which are purified viral agents.In the clonal production of many plant species the obtainment of the virus free plants with the use of meristem and shoot tıp culture provide opportunities to the practise of productin of purified fig seedlings from the fig mosaic disease agent.However, the viral factors which cause the determination of the viral factors which cause fig mosaic disease and possibility of making sequence analysis the moleculer tests which shows purification of the viral elements that are produced from purified fig production materials couldn't be applied.The obtain of the Sarılop and Bursa Siyahıvirüs free fig propagation material of  with thermotheraphy and shoottip and which are tested with the One Step  RT-PCR is the aim of this study.For this purpose thermoteraphy is applied to the tip of the culture of the rootstocks of the transmitted Sarılop and Bursa Siyahı fig with the One Step RT-PCR with FMV, FMaV-1, FMaV-2, FBV-1 using the primers of the fig viral agents  , Fig Mosaic Virus (FMV), Fig Mosaic associated Virus-1 (FMaV-1), Fig Mosaic associated Virus-2(FMaV-2),  Fig Banda Virus-1 (FBV-1), Fig Leaf Mottle associated Virus-1 (FLMaV-1),Fig Leaf Mottle associated Virus-2 (FLMaV-2), Fig Cryptic Virus (FCV), Fig Latent Virus–1 (FLV-1), Arkansas Fig Closterovirus-1 (AFCV-1). The obtain of the plant explants of rootstocks are tested with the One Step RT- PCR whether they are free from the viral agents (FMV, FMaV-1, FMaV-2, FBV-1).With the result of this test except two identified FBV sample explants, the other elements with FBV-1 the elimination of other agents have been identified.
Key Words: Fig, Ficus carica, fig mosaic disease , thermotherapy, One Step RT-PCR, plant tissue culture.