Kentsel dönüşümün kent kültürüne ve kentlilik bilincine etkisi: Meram Belediyesi örneği
The effect of urban transformation on urban culture and urban awareness: The case of Meram Municipality
Yazar: MAHMUT SAMİ ALDUR
Danışman: PROF. DR. ÖNDER KUTLU
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Belediyeler = Municipalities ; Kentlilik = Urban citizenship ; Kentsel dönüşüm = Urban transformation ; Kentsel kültür = Urban culture ; Konya-Meram = Konya-Meram

Özet:
Türkiye'de yürütülmekte olan kentsel dönüşüm uygulamalarındaki yaklaşımın Konya Meram'daki kentsel dönüşümle benzerlikleri bulunmaktadır. Türkiye'de deprem riskini en aza indirmek, kentlerdeki yapı stoku kalitesini artırmak amacıyla girişilen kentsel dönüşüm uygulamalarının kentte hâkim olan kültürel özellikler, kentli bireyin yaşantısı, kent ekonomisi, kentteki sosyal mekânların fonksiyonları bakımından içerdiği değişim bir toplumsal dönüşüme tekabül etmektedir. Çalışmada Konya Büyükşehir Belediyesi'nin 5393 sayılı Belediye Kanunu ile 5216 sayılı Büyükşehir Kanunu'ndan doğan kentsel dönüşüm yetkisiyle Meram Belediyesi öncülüğünde gerçekleştirilen Çaybaşı, Altın Hamle Yenice, Aymanas ve Aksinne olmak üzere halihazırda dört adet kentsel dönüşüm projesi incelenmektedir. Yine çalışmada Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Kanunu'ndaki yetkisine dayanan, Bakanlar Kurulu kararıyla Meram Belediyesi öncülüğünde gerçekleştirilen Şükran, Uluırmak, Turgutreis olmak üzere üç adet kentsel dönüşüm projesi bulunmaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden birisi olan yarı yapılandırılmış görüşme tekniğinden yararlanılmıştır. Kentsel dönüşümler kentlilik bilinci, kent kültürü, mahalle kültürü ve mahallelilik kavramında yeni etkiler meydana getirmektedir. Kentteki toplumsal hayat ve nüfus dağılımı da kentsel dönüşüm uygulamalarından etkilenmektedir. Bulgular bakımından çalışmada kentsel dönüşümlerin kentlerin tarihsel serüvenine ve kadim kimliğine yönelik etkilerinin yanı sıra kentlerin özgün çizgilerini silikleştiren ve kentleri benzeştiren boyutuna değinilmektedir. Yürütülen kentsel dönüşüm projelerinde kentin sosyolojik yapısı parametreler arasında yer almamakta, halk, sivil toplum ve dönüşüm uygulanan kentsel alana hizmet sunmakla görevli kamu kurumları alınan kararlara yeterince dâhil edilmemekte, yasal yetki sınırları içerisinde kalınmaktadır. Bu çalışmada küresel aktör haline gelen kentlerin serüvenine kentsel dönüşüm bağlamında ışık tutmak, Meram'daki kentsel dönüşümlerin kültürel, ekonomik ve sosyal sonuçlarını saptamak amaçlanmaktadır. Ortak aklın işletildiği, şeffaf ve katılımcı bir süreç halini alacak kentsel dönüşüm uygulamaları şüphesiz kentlilik bilinci ve kent kültürü bakımından pozitif katkılar sunabilecektir. Çalışmamız Meram örneği üzerinden bütün bu sorulara cevap üretmek ve Türkiye'nin benzer bölgelerine ders çıkarmak üzere kurgulanmıştır. Proje, rapor ve resmi dokümanların yanında ilgililerle yürütülen mülakatlarla araştırma soruları değerlendirilmektedir.

Abstract:
The approach in urban transformation practices inTurkey has similarities with the urban transformation in Konya Meram. The potential change of attempted urban transformation practices to minimize the earthquake risk in Turkey and improve the building stock quality in the cities in terms of prevailing cultural characteristics, urban individual's life, urban economy, and the functions of the social spaces in the cities they contain corresponds to a social transformation. Four urban transformation projects: Çaybaşı, Yenice (Golden Movements), Aymanas and Aksinnerealized under the leadership of Meram Municipality within the urban transformation authority under the code 5393 of the Municipal law of Konya Metropolitan Municipalityand emerged from the Metropolitan Law code of 5216 have been analyzed in this study. There are also three urban transformation projects, namely Şükran, Uluırmak and Turgutreis of the Ministry of Environment and Urbanization, which are realized under the leadership of the Meram Municipality with the resolution of the Council of Ministers based on its authority granted by the law code 6306 on the Transformation of Areas at Disaster Risk. Semi-structural interviewing technique which is one of the qualitative research methods has been utilized. Urban transformations compose new effects on the concept of urban consciousness, urban culture, and neighborhood culture and neighborhood residence. The social life and population distribution in the city is also affected by the urban transformation practices. In addition to the effects of urban transformations on the historical adventure and ancient identity of the cities, the dimension of the cities which diminishes the original lines and simulates the cities in terms of findings is mentioned. The sociological structure of the city is not included in the evaluated parameters in the urban transformation projects being conducted, the public, civil society and public institutions responsible for providing services to the urban area undergoing transformation are not included in the decisions adequately and that an attitude is adopted within the limits of legal authority. In this study, lighting to the adventure of the cities that has become a global actor in the context of urban transformation and the establishment of the cultural, economic and social outcomes of urban transformation in Meram are aimed.Urban transformation practices, which will be a transparent and participatory process in which the common mind is operated, will undoubtedly be able to make positive contributions in terms of urban awareness and urban culture. Our study has been fictionalized on Meram to generate answers to all these questions and take lessons for the similar regions of Turkey. The project evaluates research questions implemented with the concerned persons beside the reports and official documents.