İptal davasında özel yetki kuralları
Special rules of ratione loci in the action for annulment
Yazar: BARIŞ ACUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ARTUK ARDIÇOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Kamu personeli = Public personnel ; Medeni usul hukuku = Law of civil procedura ; Özel yetkili mahkemeler = Special courts ; İdari Yargılama Usulü Kanunu = Administrative Procedure Law ; İptal davası = Annulment action

Özet:
Belirli dava ve dava çeşitleri için uygulanan ve istisnai nitelikte olan özel yetki kurallarının kapsamına giren davalar ile özel yetkili mahkemelerin belirlenmesi önem arz etmektedir. Tez iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde görev ve yetki kavramı, medeni usul hukukunda genel yetki kuralı ile özel yetki kuralları, idari yargılama usulü hukukunda genel yetki kuralı ve genel yetkili mahkeme incelenmiş; idari yargılama usulü hukukunda yetki ile adil yargılanma hakkı arasındaki ilişki araştırılmıştır. İkinci bölümde ise iptal davaları özelinde özel yetki kuralları ile özel yetkili mahkemeler üç ana başlık altında incelenmiştir. Bunlar; kamu görevlileri ile ilgili davalarda yetki, taşınmaz mallara ilişkin davalarda yetki ve taşınır mallara ilişkin davalarda yetkidir. Bu üç ana başlık altında da üç farklı adım takip edilmiştir. Öncelikle, uygulamada yetkili mahkemenin belirlenmesinde tereddüde düşülen ve yetki uyuşmazlığının çıkmasına sebep olan iptal davaları tespit edilmiştir. İkinci olarak, özel yetki kurallarının kapsamına giren davalar ile özel yetkili mahkemelerin belirlenmesinde Danıştay'ın geliştirdiği kriterler tespit edilmiştir. Üçüncü olarak, özel yetki kuralları, özel yetkili mahkeme ve Danıştay'ın bunlara ilişkin geliştirdiği kriterler, özel yetki kurallarının konuluş amaçları, idarenin yargısal denetimi ve adil yargılanma hakkı gibi üst kavramlar üzerinden değerlendirilmiştir.

Abstract:
It is important to determine firstly the cases that are under the scope of the special rules of ratione loci; secondly the special competent courts. The thesis consists of two parts. In the first part, primarily, the concept of ratione materiae and ratione loci, then the general rule of ratione loci and special rules of ratione loci in the civil procedure law, after that the general rule of ratione loci and the general competent court in the administrative procedure law are examined. Lastly, the relationship between the ratione loci in administrative procedure law and the right to a fair trial are analyzed. In the second part, special rules of ratione loci and special competent courts are examined under three main headings, specific to actions for annulment. These are ratione loci in cases related to civil servants, immovable properties and movable properties. For these three main headings, we follow three steps. First, it is identified that there are actions for annulment for which there is uncertainty in determining the competent court. Second, the criteria developed by the Council of State both for determining the special rules of ratione loci and the special competent court for actions for annulment which are under the scope of special rules of ratione loci.  Third, we evaluate special rules of ratione loci, special competent courts, and the Council of State's criteria for them according to the refined concepts of purposes of special rules of ratione loci, judicial review of administration and right to a fair trial.