Türk propolis ekstraktlarının iyonizan (y-Gama) radyasyonla uyarılmış insan lenfositleri üzerine olası radyoprotektif etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of possible radioprotective effect of Turkish propolis exracts on ionizing (y-Gamma) radiation induced human fibroblast cell lines
Yazar: CAN ÖZGÜR YALÇIN
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL ALİYAZICIOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Comet tekniği = Comet assay ; Fibroblastlar = Fibroblasts ; Flavonoidler = Flavonoids ; Genotoksisite = Genotoxicity ; Propolis = Propolis ; Radyasyon = Radiation ; Radyasyon-iyonizan = Radiation-ionizing ; Radyasyondan korunma = Radiation-protection

Özet:
Propolis, polifenolik bileşikler ve flavonoidler açısından zengin, toplandığı bölgenin coğrafyasına ve iklimine göre kompozisyonu değişebilen, antibakteriyel, antitümöral, antiinflamatuar, antioksidatif, antimutajenik ve diğer faydalı aktiviteleri ile doğal bir ilaç olarak kullanılan önemli bir arı ürünüdür. Propolisin biyolojik etkisi, çoğunlukla flavonoidlerin varlığına atfedilmektedir. İyonlaştırıcı radyasyona maruziyet canlılarda doğrudan ve dolaylı genotoksik hasara yol açar. Doğrudan etki DNA üzerinde tek ve çift zincir kırkları şeklinde olurken; dolaylı etki iyonlaştırıcı radyasyonun su ile etkileşimi sonucu meydana gelen serbest radikaller üzerinden gerçekleşir. Oluşan bu serbest radikaller DNA, protein, lipid, karbonhidratlar gibi biyomoleküllerle etkileşime girebilir ve oksidatif DNA hasarı sonucu mutajenik ve karsinojenik etki oluşturabilirler. Günümüzde genotoksisite çalışmalarında birçok yöntem kullanılmakla birlikte; basit, ucuz ve tekrarlanabilir bir metot olan comet analizi diğer yöntemlerden bir adım öne çıkmaktadır. Bu çalışmada, Türk propolisinin farklı konsantrasyonlarda hazırlanmış etanolik ekstraktlarının 3 Gy gama radyasyon (30cGy/dak.) ile uyarılmış fibroblast hücre serileri üzerindeki olası radyoprotektif etkisi comet yöntemi ile incelenmiştir. Hücrelerin ışınlanmadan önce 100, 200 ve 300 ?g/mL'lik konsantrasyonlardaki etanolik propolis ekstraktı ile 15 ve 30 dakikalık ön muameleleri sonrasında elde comet skorları ile sadece 3 Gy hasarlı hücrelerden elde edilen değerler arasında anlamlı fark görüldü (p<0.001). Pozitif kontrol grubu oluşturmak için radyasyona karşı koruyucu etkinliği bilinen sentetik bir aminotiyol bileşiği olan amifostin kullanıldı. Sonuç olarak Türk propolisinin etanolik ekstraktlarının; fibroblast hücre serilerinde, 3 Gy gama radyasyon kaynaklı DNA hasarını engellediği ve radyoprotektif etkinliğe sahip olabileceği neticesine varıldı.

Abstract:
Propolis is an important bee product, rich of polyphenolic compounds and flavonoids, it has antibacterial, antitumoral, antiinflammatory, antioxidative, antimutagenic properties and changeable composition according to climate and geography of harvest region, and is used as a natural drug with other useful activites. Biological effect of propolis is predominantly attributed to its content of flavonoids. Exposure of ionizing radiation leads to direct and indirect genotoxic damage on livings. Direct effect occur by single and double strand bonds on DNA; indirect effect occur by free radicals which are resulting from interaction of radiation and water. These free radicals may interact biomolecules such as DNA, proteins, lipids, carbonhydrates and may cause mutagenic, carcinogenic effects because of oxidative DNA damage. However many methods have been used in genotoxicity studies, comet analysis, a cheap, simple and repeatable method, steps forward other techniques. In the present study, the radioprotective effect of ethanolic extracts of Turkish propolis on 3 Gy gamma radiation (30cGy/min) induced fibroblast cell lines was investigated using comet analysis. Comet scores obtained from pretreatments of cells 15 and 30 minutes with concentration of 100, 200 and 300 ?g/mL ethanolic exracts of propolis before irradiation showed significant difference between just 3 Gy irradiated cells (p<0.001). For generating positive control group amifostine synthetic aminothiyol compound with radioprotective effect; was used. It was concluded that ethanolic extracts of Turkish propolis prevent 3 Gy gamma radiation induced DNA damage in fibroblast cell lines and might have rodioprotective activity.