Fen bilimleri dersinde çizgi roman kullanımının eleştirel düşünme ve yansıtıcı düşünme becerilerine etkisi
The effect of use of comics in science class on critical thinking and reflective thinking skills
Yazar: AYDAN ŞEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURHAN ATALAY
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Fen ve teknoloji dersi = Science and technology course ; Yansıtıcı düşünme = Reflective thinking ; Çizgi romanlar = Comic strips ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu çalışmada dördüncü sınıf fen bilimleri dersinde "Besinlerimiz" ve "Kuvvetin Etkileri" ünitelerinde çizgi roman kullanımının eleştirel ve yansıtıcı düşünme becerilerine etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın örneklemini, 2021- 2022 eğitim öğretim yılı Muş ili Malazgirt İlçesinde bulunan ilkokulda iki farklı dördüncü sınıf şubesinde öğrenim gören 30 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada 4/A sınıfında öğrenim gören 15 öğrenci deney grubunu, 4/B sınıfında öğrenim gören 15 öğrenci ise kontrol grubunu oluşturmaktadır. Deney grubunda dersler çizgi roman uygulaması ile işlenirken, kontrol grubunda ise dersler fen bilimleri dersi mevcut öğretim programında yer alan etkinlikler ile işlenmiştir. Araştırma yöntemi karma yöntem olarak belirlenmiştir. 
Araştırmada nicel veri toplama aracı olarak Eleştirel Düşünme Ölçeği ve Problem Çözmeye Yönelik Yansıtıcı Düşünme Becerisi Ölçeği nicel veri toplama aracı olarak, yarı yapılandırılmış görüşme formları ise nitel veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verileri analiz edilirken SPSS istatistik programı kullanılmış,  verilerin analizi bağımlı, bağımsız gruplar t testi ile aritmetik ortalama kullanılarak yapılmıştır. Nitel verilerin analizi ise betimsel analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir.
Araştırmanın nicel sonuçlarına bakıldığında; deney ve kontrol gruplarından elde dilen ön test ve son test verilerine göre Eleştirel Düşünme Ölçeği ve Problem Çözmeye Yönelik Yansıtıcı Düşünme Becerisi Ölçeği puanları arasında deney grubu lehine anlamlı düzeyde farklılık bulunmuştur. Ulaşılan sonuçlar incelendiğinde fen bilimleri dersinde çizgi roman kullanılması, ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin farklı becerilerine olumlu yönde etki etmiştir. Araştırmanın nitel sonuçlarına bakıldığında çizgi romanların öğrencilerde merak ve ilgi uyandırdığı, eleştirel düşünme, iletişim, tahmin ve problem çözme becerilerini geliştirdiği sonucuna varılmıştır. Öğrenciler ve sınıf öğretmeni ile yapılan görüşmelerde çizgi romanların; soyut kavramları somutlaştırdığı, bilgileri daha kalıcı hale getirerek günlük hayata aktarımını kolaylaştırdığı, çizgi romanların mizah içermesi nedeniyle derslerin daha eğlenceli hale geldiği, derslerde teknoloji kullanımına olumlu yönde katkı sağladığı ve diğer derslerde de kullanılması gerektiğini ifade etmişlerdir.

Abstract:
In this study, it is aimed to examine the effect of using comics on critical and reflective thinking skills in the "Our Food" and "Effects of Force" units in the fourth grade science lesson. The sample of the research consists of 30 students attending two different fourth grade classes in the primary school in the Malazgirt District of Muş province in the 2021-2022 academic year. In the research, 15 students studying in 4/A class constitute the experimental group and 15 students studying in 4/B class constitute the control group. While the lessons were taught with the comics book application in the experimental group, the lessons in the control group were taught with the activities included in the current curriculum of the science course. The research method was determined as mixed method.
In the research, the Critical Thinking Scale and the Problem-Oriented Reflective Thinking Skills Scale were used as quantitative data collection tools, while semi-structured interview forms were used as qualitative data collection tools. While analyzing the quantitative data of the research, SPSS statistical program was used, and the analysis of the data was made by using dependent and independent groups t-test and arithmetic mean. The analysis of qualitative data was analyzed using descriptive analysis method.
Considering the quantitative results of the research; According to the pretest and posttest data obtained from the experimental and control groups, a significant difference was found in favor of the experimental group between the scores of the Critical Thinking Scale and the Reflective Thinking Scale for Problem Solving. When the results were examined, the use of comics in science lessons had a positive effect on different skills of primary school fourth grade students. Looking at the qualitative results of the research, it was concluded that comics aroused curiosity and interest in students, and developed critical thinking, communication, estimation and problem solving skills. In the interviews with the students and the classroom teacher, the comics; They stated that it embodies abstract concepts, facilitates the transfer of information to daily life by making it more permanent, the lessons become more fun due to the humor in comics, it contributes positively to the use of technology in lessons and it should be used in other lessons as well.