Pandemi sürecinde tüketicilerin sektörel bazlı harcamaları ve ödeme alışkanlıklarının incelenmesi
Investigation of consumer's sectoral expenditures and payment habits in the pandemic process
Yazar: KÜBRA NUR SANCAK
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP KARACA
Erzurum Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Tüketim çılgınlığının hızına yetişilmediği modern dünya ekonomisinde tüketim
faaliyetleri değişmeye başlamış ve tüketicilerin mal veya hizmete olan talebi değişiklik
göstermiştir. Bireylerin sektörel bazlı harcamaları ve ödeme alışkanlıklarının ele
alınmasında, tüketicinin satın alma davranışı önem arz etmektedir. Bu çalışmada Covid-19
salgını dolayısıyla tüketicilerin sektörel bazlı harcamaları ve ödeme alışkanlıklarında
değişme olup olmadığı araştırılmıştır. Çalışmanın anakütlesini 13 sektör (araba kiralama,
benzin ve yakıt istasyonları, bireysel emeklilik, çeşitli gıda, elektrik- elektronik eşya-
bilgisayar, giyim ve aksesuar, hizmet sektörleri, konaklama, market ve alışveriş
merkezleri, sağlık-sağlık ürünleri-kozmetik, seyahat acenteleri, telekomünikasyon ve
yemek) oluşturmaktadır. Dönemsel bazda pandemi öncesi (2018- 2020 Şubat), pandemi
süreci (2020 Mart-2021 Mayıs), pandemi sonrası 2021 Haziran-2022 Haziran)
ortalamaları için ilişkisiz örneklemler için tek yönlü varyans analizi yapılmıştır. (One Way
ANOVA) Çalışma sonuçlarına göre tüketicilerin sektörel bazda yapmış oldukları
harcamaları ve bu harcamaları yaparken kullandıkları ödeme alışkanlıklarının
değişmesinde Covid -19 salgının etkisi görülmektedir.12 Sektör için bu değişiklik pozitif
yönde görülürken telekomünikasyon sektöründe kredi kartı işlem adedi ile olan ödeme
alışkanlığında pandemi sonrası ,pandemi sürecine göre azalış göstermektedir. Bunun
altında yatan sebep ise yine Covid -19 salgını ile bağdaştırılmaktadır birey salgın sürecinde
haberleşme , bilgi edinme ,uzak mesafe iletişimi için telekomünikasyon sektörüne olan
talebini arttırmıştır.

Abstract:
In the modern world economy, where the consumption frenzy has not caught up,
consumption activities have begun to change and consumers' demand for goods or services
has changed. Consumer's purchasing behavior is important in addressing the sectoral-based
expenditures and payment habits of individuals. In this study, it has been investigated
whether there has been a change in the sectoral-based expenditures and payment habits of
consumers due to the covid-19 epidemic. The main population of the study is 13 sectors
(car rental, petrol and fuel stations, private pension, various food, electrical-electronic
goods-computer, clothing and accessories, service sectors, accommodation, market and
shopping centers, health-health products-cosmetics, travel agencies, telecommunications
and food). One-way analysis of variance was performed for unrelated samples for the
periodical averages of pre-pandemic (2018- 2020 February), pandemic period (2020
March-2021 May), post-pandemic 2021 June-2022 June) averages. (One Way ANOVA)
According to the results of the study, the effect of the covid-19 outbreak is seen in the
changes in the expenditures made by the consumers on a sectoral basis and the payment
habits they use while making these expenditures. The underlying reason for this is again
associated with the covid -19 epidemic. The individual has increased his demand for the
telecommunication sector for communication, information and long distance
communication during the epidemic process.