ABD'nin 2003 Irak'a müdahalesinin meşruiyet temelleri
Legality bases of USA's 2003 Iraq invervention
Yazar: SADIK YAMAN
Danışman: PROF. DR. ENVER BOZKURT
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Askeri müdahale = Military intervention ; Irak = Iraq ; Irak Savaşı = Iraq War ; Meşruiyet = Legitimacy ; İşgal = Occupation

Özet:
ÖZET ABD'NİN 2003 IRAK MÜDAHALESİNİN MEŞRUİYET TEMELLERİ Sadık YAMAN Süleyman Demirel Üniversitesi, Uluslararası ilişkiler Bölümü Yüksek Lisans Tezi, 125 sayfa, Ağustos 2005 Danışman: Prof. Dr. Enver BOZKURT Bu çalışmanın amacı, ABD'nin 2003 yılında Irak'a müdahale ederken, müdahalenin meşruiyetini sağlamak amacıyla ileri sürdüğü argümanların mevcut uluslar arası hukuk rejimi altmda meşruiyetini araştırmaktır. ABD, Irak'a müdahale etmek için resmi olarak, 1990 Körfez Krizi sonrası almış olduğa 678 sayılı ve 687 sayılı kararların kendisine Irak'a tek taraflı müdahale hakkını verdiğini ileri sürmüştü. ABD'ye göre; kuvvet kullanımına izin veren 678 sayılı karar hala yürürlüktedir. Ayrıca ABD, Irak, 687 sayılı karan esaslı bir şekilde ihlal ettiği için, Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesine göre, 687 sayılı kararın askıya alındığını ve kuvvet kullanma hakkının yeniden doğduğunu iddia etmiştir. ABD'li yetkililerin söylemlerinden anlaşıldığı üzere, ABD, müdahalenin meşruiyetini iki temel argümana daha dayandırmıştır. Bunlar önleyici meşru müdafaa hakkı ve insani müdahale amacıyla müdahaledir. Öncelikle, BM Güvenlik Konseyinin, 678 ve 687 sayılı kararlarının, ABD'nin Irak müdahalesine meşruiyet sağlayıp sağlamadığı incelenmiştir. Bu bağlamda, 678 sayılı kararın hala yürürlükte olmadığı dolayısıyla 2003 yılındaki müdahaleye meşruiyet sağlamadığı anlaşılmıştır. 687 sayılı ateşkes kararının esaslı bir şekilde Irak tarafından ihlalinin ABD'ye tek taraflı kuvvet kullanma hakkı vermediği ortaya çıkmıştır. İkinci olarak, önleyici meşru müdafaa amacıyla ABD'nin Irak'a müdahalede bulunması mevcut uluslararası hukuk rejimi altmda meşru değildir. Çünkü; BM Antlaşmasının 51. maddesinin önleyici meşru müdafâaya etkisi belirsizdir. Bu konuda farklı görüşler bulunmaktadır. Bir grup, önleyici meşru müdafaanın kesinlikle meşru olmadığını savunmaktadır. Diğer bir grup ise, önleyici meşru müdafaanın geçmişten gelen teamül bir hak olarak, BM Antlaşmasının 51. maddesiyle birlikte varlığım devam ettirdiğini ileri sürmektedir. Bu görüş, Caroline olayında belirlenen kriterler üzerinde durmaktadır. Bu kriterler üzerinden tahlil yapıldığı takdirde, Irak'ın, ABD'ye saldırı hazırlığı içersinde olduğuna dair inandırıcı kanıtların olmadığını görürüz ayrıca Irak' m El Kaide ile ilişkisi olduğuna dair inandırıcı deliller bulunamamıştır. Üçüncü olarak, ABD'nin Irak'a inşam müdahale gerçekleştirmesi meşru değildir. Çünkü insani müdahale konusu mevcut uluslar arası hukuk rejiminde kabul edilmiş bir konu değildir. Ancak, İnsani müdahale, BM Güvenlik Konseyi izin verdiği zaman meşru olabilmektedir. Fakat, Irak olaymda BM Güvenlik Konseyi Irak'ta bu yönde bir karar almış değildir. Sonuç olarak, 2003 yılındaki ABD'nin Irak müdahalesi meşru değildir. Anahtar Kelimeler: Uluslararası Hukuk, ABD'nin Irak Müdahalesi, Kuvvet kullanma, Önleyici Meşru müdafaa, İnsani Müdahale vı

Abstract:
ABSTRACT LEGALITY BASES OF USA'S 2003 IRAQ INTERVENTION Sadık YAMAN Süleyman Demirel University, Departmant of international Relations Ph.D, 125 pages, Agust 2005 Supervising Professor: Prof. Dr. Enver Bozkurt The purpose of this study is to analyse the argumants under international law which USA assert to ensure legality of 2003 Iraq interference. To interfere Iraq, USA officially assert that, UN Security Council resolitions, 678 and 687 Which Security Council approved after 1990 Gulf Conflict, gave USA the rigt to interfere Iraq unileterally. According to USA, resolition 678 is still in force. Furthermore, USA assert that, becouse of Iraq's material breach resolition 687, according to Vienna Convention on the Law of Treaties, resolition 687 has suspended and the right of use of force has revived. And it's understood from USA's officials statements that, after this argumant above, USA assert two other argumants, to ensure the legality of Iraq interference. These are the right of preemtive self defence and interfere for humanitarian intervention. First of all, it is analysed whether, the Security Council resolitions 678 and 687 suply the legality of USA's Iraq interference. İn this connection, its understood that the resolition 678 is not still in force. So it does not supply legality to Iraq interference. Material breaches by Iraq in relation to resolution 687 does not give USA rigt to use of force unilaterally Secondly, USA's Iraq interference in preemtive self defence is not legal under international law. Becouse; Charter's 51. paragraph's influence to the preemtive strike is not clear. There are diffent views about this subject. One grup champions that Preemtive is not legal. The other grup, asserts that, as accepted in customary international law, preemtive strike continued its existence in 51. paragraph of Charter. This view considers the criterias which determined in Caroline case, if its analysed from this criterias, we see that, there are no convincing evidences that Iraq's preparation to realize actual arm attack to USA. Furthermore, no convincing evidence could been found about Iraq and al Quaeda relation. Thirdly, USA's interference to Iraq for humanitarian intervention is not legal. Because, states unilateral interference to the other states for Humanitarian intervention is not accepted under Today's international law. Humanitarian intervention is legal only when when Security Council authorise use of force for humanitarian purposes. But in Iraq case Security Council did not authorise use of force for humanitarian puposes. As a consequence, USA's 2003 Iraq intervention is not legal under international law. Keywords: International Law, USA 's Iraq Intervention, Use Of Force, Preemtive Self Defence, Humanitarian Intervention vn