Isparta-Gençali yöresinde Anadolu yer sincabı (Spermophilus xanthoprymnus bennett, 1835) biyo-ekolojisi üzerine çalışmalar
Studies on the bio-ecology of Anatolian ground squirrel (Spermophilus xanthoprymnus bennett, 1835) in Isparta-Gencali
Yazar: HATİCE ÇOHADAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENGÜL AKSAN
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology ; Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu çalışma, 2016-2019 yılları arasında Anadolu Yer Sincabının (Spermophilus xanthoprymnus Bennet, 1835) Isparta-Gençali yöresindeki popülasyonu üzerinde gerçekleştirilmiştir. Türünün sahadaki yuva dağılımı, yuva yoğunluğunun toprak tekstürü ve taşlılığı arasındaki ilişkisi incelenmiştir. Anadolu yer sincabı/eski dünya yer sincaplarının Türkiye' de yaşayan üç yerli türden biridir. Eğirdir-Gençali köyünde yaşayan türün habitatı, 1590-1630 m yükseltiler arasında bulunan "Onkuyular" mevkiidir. Çalışmada yaban hayvanı envanter teknikleri arasından, doğrudan ve dolaylı gözlem teknikleri kullanılmıştır. Toprak tekstür analizi gerçekleştirilmiştir. Çalışmada türün yuva yapısı, yıllık yaşam döngüsü, populasyon davranışı, predatörleri ve çalışma alanının toprak özellikleri araştırılmıştır. Hedef türün, 2016-2019 yıları arası gerçekleştirilen çalışma süresince hibernasyon giriş-çıkış tarihlerinin mevsimsel sıcaklık ve yağışa bağlı olarak değiştiğini ve hibernasyon periyodunun Eylül-Kasım aylarında başladığı ve Mart-Nisan ayında sona erdiği tespit edilmiştir. Türün yuva yer tercihinde toprak taşlılık miktarının istatistiksel açıdan önemli düzeyde (p<0.01) pozitif etkili olduğu ve kum miktarının negatif (p<0.05) yönde etkili olduğu tespit edilmiştir. Hedef türün habitatında, Gençali köy halkının yaylacılık ve hayvancılık faaliyetleri devam ettirilmektedir. Antropojen etkenlerin artması ve alanın plansız kullanması türün alanda varlığını sürdürmesi hususun da tehdit oluşturmaktadır. Tür için yerinde koruma tedbirleri alınarak türün devamlılığı ve biyolojik çeşitliliğin korunması sağlanmalıdır.

Abstract:
This study was conducted on the population of Anatolian Ground Squirrel in Isparta-Gençali region between 2016-2019. The relationship between the nest distribution, nest density and soil texture of the species was investigated. Anatolian ground squirrels, one of three species of old world ground squirrels native to Turkey. Species habitat in Egirdir-Gencali province tableland which named "Onkuyular", location altitude at 1590-1630 m. Direct and indirect observation technique was used at study between wild animals observation tecniques. Mechanical analysis of soil was performed. In this study, nest structure, annual life cycle, mating time, population behavior, predators and soil characteristics of the study area were investigated. It was found that the start-end dates of the hybridization of the target species were changed depending on the seasonal temperature and rainfall during the study conducted between 2016-2019. It was determined that the hibernation period started in September-November and ended in March-April. It was determined that the species used the area in rotation and the soil stony amount was effective in 0.01 confidence interval in nest location preference. In the habitat of the target species, the transhumance and livestock activities of the village of Gençali are continued. Increasing anthropogenic factors and the unplanned use of the area a threat to the survival of the species in the area. For species, insitu conservation measures should be taken to ensure the continuity of the species and the protection of biological diversity.