1920'li yıllarda Sovyet aydınlarının Türkiye'ye bakışı
The view of the Soviet intelligentsia on Turkey in the 1920's
Yazar: AZİZ MEVLÜTOĞLU
Danışman: PROF. DR. NAMIG MUSALI
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History ; Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution
Dizin: Aydınlar = Intellectuals ; Devrimler = Revolutions ; Milli Mücadele = National Struggle ; Rusya = Russia ; Sovyetler Birliği = Soviet Union ; Türk imajı = Turkish image ; Türkiye = Türkiye ; Türkler = Turks

Özet:
XX. yüzyılın başlarında Türkiye'de çok önemli olaylar cereyan etmekteydi. İkinci Meşrutiyet, Trablusgarp Savaşı, Balkan Savaşları, Birinci Dünya Savaşı, akabinde Osmanlı Devleti'nin çöküşü, Anadolu topraklarının İtilaf Devletleri tarafından işgâli ve nihayet, Millî Mücadele sonucunda büyük zaferin kazanılması ve Türkiye Cumhuriyeti'nin ilânı bu döneme damgasını vuran başlıca hadiselerdir. Cumhuriyet'in kuruluşuna müteakip hayata geçirilen inkılaplar da ülkenin sosyo-kültürel, ekonomik ve politik hayatının dikkate değer unsurları arasında kendi yerlerini bulmuşlardır. 
Araştırmanın konusu, XX. yüzyıl başlarında ve bilhassa 1920'li yıllarda Türkiye'de gerçekleşmiş olan bütün bu süreçleri ele alan Sovyet aydınlarının eserleridir. Bahsi geçen yazarların kaynak olarak yararlandığımız eserleri 1920'li yıllarda basılmışlardır. Bu çalışmamızda isimleri pek duyulmamış Sovyet aydınları R. Süleyman, M. P. Pavloviç, V. A. Gurko-Kryajin, F. A. Raskolnikof ve P. Kitaygorodski'nin bir tanıtımı yapılarak, onların Türkiye hakkındaki eserleri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışma sonrasında bahse konu olan yazarlar ve eserlerinin bilim çevrelerince kıymet görmediği sonucuna ulaşılmıştır. Bilindiği üzere 1920'li yıllarda Sovyetler, Türkiye ile sıkı bir temas halindeydiler. Bu iki devlet arasında mevcut olan iyi ilişkilerin yerini zamanla soğuk münasebetler almışsa da Sovyetlerin Türkiye'ye olan ilgisi hiç azalmamıştır. Sovyet kaynaklarının öğrenilmesi dönemin tarihinin ve Sovyetlerin Türkiye'ye yaklaşımının aydınlatılmasına katkı sunacaktır. Bu çalışmada bunun bir örneği yapılarak Sovyetlerin Türkiye'ye bakış açısında görülen boşluklar kısmen de olsa giderilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
Very important events were taking place in Turkey at the beginning of the 20th century. The Second Constitutional Movement, The Tripolitanian War, the Balkan Wars, the First World War, and then the collapse of the Ottoman Empire, the occupation of Anatolian lands by the Entente States and, finally, the great victory of the National Struggle and the proclamation of the Republic of Turkey are the main events that marked this period. The revolutions that were implemented after the establishment of the Republic have also found their place among the remarkable elements of the socio-cultural, economic and political life of the country.
The subject of the research is the works of Soviet intellectuals who covered all these processes that took place in Turkey at the beginning of the 20th century and especially in the 1920's. The works of the mentioned authors, which we use as sources, were published in the 1920's. In our work, Soviet intellectuals, whose names are hardly heard, R. Süleyman, M. P. Pavlovich, V. A. Gurko-Kryajin, F. A. Raskolnikof and P. Kitaygorodski were introduced and their works about Turkey were examined comparatively. After the study, it was concluded that the mentioned authors and their works are not valued by scientific circles. As it is known, in the 1920's, the Soviets were in close contact with Turkey. Although the good relations existing between these two states were replaced by cold relations over time, the Soviet interest in Turkey has never decayed. The study of Soviet sources will contribute to the elucidation of the history of the period and the Soviet approach to Turkey. In this study, an example of this was made and the gaps seen in the Soviet perspective on Turkey were partially tried to be eliminated.