Çevrimiçi ebeveyn koçluğunun ebeveynlerin tepkiyi yarıda kesme ve yeniden yönlendirme uygulamasını edinmeleri ve otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarının basmakalıp davranışları üzerindeki etkisi
The effects of telehealth-based (Online) coaching on parents' use of response interruption and redirection and stereotypic behaviors of their children with autism spectrum disorders
Yazar: BETÜL HEDİYE GÜNNAR
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM TOPER
Bursa Uludağ Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Zihin Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile koçluğu = Family coaching ; Davranışsal beceri eğitimi = Behavioral skills training ; Ebeveyn-çocuk ilişkisi = Parents-child relation ; Ebeveynler = Parents ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Stereotipik davranış = Stereotyped behavior ; Tepkiyi yarıda kesme veyeniden yönlendirme = Response redirection and interruption ; Çevrimiçi eğitim = Online education

Özet:
Bu araştırmada çevrimiçi ebeveyn koçluğu ile anne katılımcılara sunulan tepkiyi yarıda kesme ve yeniden yönlendirme uygulamasının çocuklarının basmakalıp davranışları üzerindeki etkisi incelenmiştir.  Araştırma eş zamanlı olmayan çoklu başlama ve ABAB modellerine göre tasarlanmıştır. Araştırma katılımcılarını OSB tanısı alan dört erkek çocuk ve onların anneleri oluşturmaktadır. Tüm oturumların çevrimiçi ortamda gerçekleştiği bu araştırmada; katılımcı belirleme süreci tamamlandıktan sonra basmakalıp davranışın işlevini belirlemek için araştırmacı rehberliğinde işlevsel analiz oturumları gerçekleştirilmiştir. İşlevsel analiz oturumları sonucunda işlevi duyusal uyaran elde etmek olarak belirlenen basmakalıp davranışları azaltmak amacıyla uygulamacı tarafından annelere davranışlar beceri öğretimi basamakları izlenerek ön eğitim verilmiştir. Bu eğitim sonucunda anneler TYKY uygulamasını OSB tanısı olan çocuklarının basmakalıp davranışları üzerinde uygulanmıştır. Bu oturumlar boyunca araştırmacı annelere geri bildirim sunmuştur. Çocuk katılımcıların basmakalıp davranışları %30 ve altına düşene değin uygulamaya devam edilmiştir. Araştırmanın sonucunda tüm çocuk katılımcılar basmakalıp davranışları belirlenen ölçüte göre azalmıştır. Anne katılımcılar ise TYKY uygulamasını kendileri için belirlenen %80 uygulama güvenirliği ile uygulama düzeyine ulaşmıştır. 
     Anahtar Sözcükler: Basmakalıp davranış, çevrimiçi eğitim, davranışsal beceri öğretimi, duyusal uyaran elde etme tepkiyi yarıda kesme ve yeniden yönlendirme, otizm

Abstract:
This research examines effects of the application of response interruption and redirection method taught online to mothers on stereotypical behaviors of child participants. Research was designed according to non-current multiple baseline design and ABAB models. Research participants consist of four male children diagnosed with ASD and their mothers. In this research, where all sessions took place online, after the participant identification process completed; auto-screening test sessions were conducted under the guidance of the researcher to determine the function of stereotyped behavior. As a result of auto-screening test sessions, in order to reduce stereotypical behaviors whose function is obtain automatic reinforcement, the mothers were trained by the researcher with behavioral skill training steps as family education. As a consequence this training, the RIR method was applied by the mothers on the stereotypical behaviors of their children with ASD. During these sessions, the researcher provided feedback to the mothers. The practice was continued until the stereotypical behaviors of the child participants decreased to 30% and below. As a result of the research, stereotyped behaviors of all child participants decreased according to the specified measure. Mother participants, on the other hand, reached the level of application of the RIR method with 80% application reliability which determined for them. 

     Keywords: Autism, automatic reinforcement, behavioral skill training, coaching, response redirection and interruption, stereotypical behavior, telehealth