Depresyon tanısı olan ve depresyon tanısı olmayan bireylerde kişilerarası duyarlılık ve ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmaların ilişkisi: erken dönem uyumsuz şemalar ve psikolojik sağlamlık aracı rolü
The relationship between interpersonal sensitivity and interpersonal cognitive distortions in individuals with and without depression: the mediating role of early maladaptive schemas and psychological resilience
Yazar: SABRİYE TOPALALİOĞLU
Danışman: PROF. DR. CENGİZ AKKAYA
Bursa Uludağ Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışma depresyonun kişilerarası duyarlılık ve ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmalar arasındaki ilişkisini incelemektedir. Ayrıca kişilerarası duyarlılığın ve ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmaların depresyon üzerindeki etkisinde erken dönem uyumsuz şemaların ve psikolojik sağlamlığın aracı rolünü araştırmaktadır. Bu kapsamda araştırmanın örneklemini depresyon tanısı almış ve depresyon tanısı almamış kişiler oluşturmaktadır. Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri 
Polikliniğine ayaktan başvuran, 18-65 yaş aralığında, depresyon tanısı almış 112 kişi araştırmanın klinik grubunu oluşturmaktadır. Daha önce herhangi bir psikiyatrik tanı almamış, 18-65 yaş aralığındaki 109 kişi çalışmanın sağlıklı grubunu oluşturmaktadır. Çalışma kapsamında sağlıklı gruptaki katılımcılara sağlıklı grup demografik bilgi formu, Beck Depresyon Envanteri, İlişkilerle İlgili Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği, Young Şema Ölçeği Kısa Form-3 ve Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği çevrimiçi form aracılığıyla uygulanmıştır. Klinik gruptaki katılımcılara klinik grup demografik bilgi formu ve aynı ölçekler hastanede yüz yüze uygulanmıştır. Analiz sonuçlarına göre tüm ölçek toplam puanları iki grup arasında anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Klinik ve sağlıklı grupta kişilerarası duyarlılığın ve ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmaların depresyon üzerindeki etkisine bazı erken dönem uyumsuz şema alanlarının aracılık ettiği bulunmuştur. Psikolojik sağlamlık, kişilerarası duyarlılığın ve ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmaların depresyon üzerindeki etkisine sağlıklı grupta aracılık etmezken klinik grupta aracılık etmiştir. Bu sonuçlara göre düşünce sisteminin, olayları algılama ve yorumlama biçimlerinin kişinin psikolojik sağlığını etkilediği görülmektedir. Ayrıca erken dönem yaşantılarının psikopatoloji gelişiminde önemli bir yere sahip olduğu da görülmektedir. Klinik grupta psikolojik sağlamlığın aracı rolünün bulunması, psikopatolojilerde bu kavramın önemine dikkat çekmektedir.

Abstract:
This study examines the relationship between interpersonal sensitivity and interpersonal cognitive distortions of depression. In addition explores the mediating role of early maladaptive schemas and psychological resilience in the effect of interpersonal sensitivity and interpersonal cognitive distortions about relationships on depression. In this context, the sample of the study consists of people who have been diagnosed with depression and people who have not been diagnosed with depression.The clinical group of the study consisted of 112 people between the ages of 18-65, who were diagnosed with depression, who applied to the outpatient clinic of Uludag University Medical Faculty Psychiatry Department. The healthy group of the study consisted of 109 people between the ages of 18-65 who had not previously received any psychiatric diagnosis. Within the scope of the study, the participants in the healthy group were administered the healthy group demographic information form, Beck Depression Inventory, Interpersonal Cognitive Distortions Scale, Young Schema Scale Short Form-3 and Brief Psychological Resilience Scale through online form. The participants in the clinical group were administered the clinical group demographic information form and the same scales face to face in the hospital. According to the results of the analysis, all scale total scores differed significantly between the two groups. Some early maladaptive schema domains mediated the effects of interpersonal sensitivity and cognitive distortions on depression in the clinical and 
healthy groups. Psychological resilience did not mediate the effect of interpersonal sensitivity and cognitive distortions about relationships on depression in the healthy group, but it mediated the effect in the clinical group. According to these results, it is seen that the way of thinking, perception and interpretation of events affect the psychological health of the person. It is also seen that early experiences have an important role in the development of psychopathology. The mediating role of psychological resilience in the clinical group draws attention to the importance of this concept in psychopathologies.