Foucault'da söylemler çatışması bağlamında Pierre Riviere dosyası
The Pierre Riviere case in the context of the conflict of discourses in Foucault
Yazar: HASAN GÜRKAN GÜNAY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VEDİ TEMİZKAN
Munzur Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Akıl hastası kişiler = Mentally ill persons ; Delilik = Madness ; Foucault, Michel = Foucault, Michel ; Psikiyatri = Psychiatry ; Söylem = Discourse

Özet:
Riviere dosyası, Modern Çağ'ın başlarında ortaya çıkmaktadır. Dosyada, Riviere'in bir hukuk öznesi mi yoksa bir deli mi olduğu sorunsalı etrafında, hukukun ve psikiyatrinin söylemleri ekseninde birincil katmanda söylemsel çatışmalar oluşmaktadır. Bu söylemler çatışması, ikincil katmanda yer alan dosyadaki tanık ifadelerini, gazete haberlerini, Riviere'in sorgularını ve yazdığı metni de içermektedir.
Psikiyatri, tıbbi gelenekten ve Modern Çağ'a geçiş sürecinde tıbbi algıdaki değişimden beslenerek deliliği nesneleştirmekte ve onu tımarhanelere kapatmaya başlamakta; hukuk ise Klasik Çağ'ın sonlarına doğru, deliliğin, toplumsal yardım, acıma duygusu, kamusal rezalet vb. konularda, kendi içindeki tartışmalarla hukuk öznesi olup olmadığını sorgulamaktadır. Modern Çağ ile beraber, bu tartışmaların yarattığı boşluğa, pozitif bilgi üretme motivasyonu ve tıbbi statüsü bulunan psikiyatrinin söylemleri yerleşmeye başlamakta; psikiyatri, deliliğin izlerine rastlanılan davalarda bilirkişi haline gelmektedir. Böylece psikiyatrinin söylemleri etkinlik kazanmaya başlamaktadır. Ancak deliliğin izlerini taşıyan davalarda, failin hukuk öznesi olup olmaması sorunsalı devam etmektedir. Riviere dosyası da bu sorunsalla şekillenmekte; birincil katmanda, psikiyatrinin söylemleri Riviere'i akıl hastası olarak nitelemektedir. Hukukun söylemleri ise Riviere'i önce bir suçlu olarak tasvir etmekte; sonrasında, psikiyatrinin ve diğer unsurların söylemlerinin etkisiyle Riviere'in hukuk öznesi mi yoksa deli mi olduğu sorunsalında geri adım atmaktadır. Nihayetinde, Riviere'in cezası indirime tabi tutulmaktadır. Böylece, Riviere dosyasında, psikiyatrinin söylemlerinin birincil katmanda önemli derecede etkili olduğu, delilik ve suçluluk sorunsalındaki boşluğa büyük oranda yerleştiği açığa çıkmaktadır.

Abstract:
The Riviere file originates in the early Modern Age. In the file, discursive conflicts occur in the primary layer around the problematic of whether Riviere is a legal subject or a madman, in the axis of the discourses of law and psychiatry. This conflict of discourses also includes witness statements in the secondary layer file, newspaper reports, Riviere's interrogations and the text he wrote.
Psychiatry objectifies madness by feeding off the change in medical perception during the transition from the medical tradition and the Modern Age, and begins to confine it to asylums; on the other hand, towards the end of the Classical Age, madness, social help, sense of pity, public disgrace, etc. It questions whether it is a subject of law with its internal discussions. With the Modern Age, the discourse of psychiatry, which has the motivation to produce positive knowledge and the medical status, begins to settle in the void created by these discussions; psychiatry becomes an expert witness in cases where traces of insanity are found. Thus, the discourses of psychiatry begin to gain effectiveness. However, in cases bearing the traces of insanity, the problem of whether the perpetrator is a subject of law or not continues. The Riviere file is also shaped by this problematic; In the primary layer, discourses of psychiatry characterize Riviere as mentally ill. The discourses of the law, on the other hand, describe Riviere first as a criminal; Then, with the influence of the discourses of psychiatry and other elements, he takes a step back in the problematic of whether Riviere is a legal subject or a madman. Ultimately, Riviere's sentence is reduced. Thus, in the Riviere file, it is revealed that the discourses of psychiatry are significantly influential in the primary layer and are largely settled in the gap in the problem of insanity and guilt.