Hastanelerde manevi destek uygulamaları Türkiye ve Almanya'da mukayeseli bir araştırma
Spiritual support practices in hospitals a comparative research in Turkey and Germany
Yazar: AYŞE GÜL GÜLER ÜNAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEMA YILMAZ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Din = Religion ; Hastaneler = Hospitals ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Almanya = Germany ; Hastaneler = Hospitals ; Manevi destek = Spiritual support ; Manevi değerler = Moral values ; Manevi faktörler = Moral factors ; Türkiye = Türkiye

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı yarı yapılandırılmış mülakat ve gözlem yoluyla "Hastane Manevi Danışmanlık ve Rehberliğin Türkiye'deki mevcut durumunu Almanya Müslüman hastane manevi destek ile kıyaslayarak ortaya koymaktır." Çalışılan grup Türkiye'nin çeşitli bölgelerinden ulaşılan hastane manevi destek görevlileri ile Almanya Baden-Vürtemberg eyaleti Mannheimer Enstitüsünden mezun Müslüman hastane manevi destek görevlileridir. Almanya grubunda farklı kuruluşlara ulaşma imkânı olmamıştır. Türkiye grubu ise Türkiye'nin farklı bölgelerinden ulaşılan hastane manevi destek görevlileridir. Çalışmada nitel araştırma yönteminden faydalanılmıştır. Fenomolojik desenin benimsendiği araştırmada veriler yarı yapılandırılmış mülakat tekniği ve gözlem yoluyla elde edilmiştir. Türkiye'den 15 ve Almanya'dan 15 olmak üzere toplam 30 Müslüman hastane manevi destek görevlisine ulaşılmıştır. Katılımcılarla, internet üzerinden Zoom ve kısmen WhatsApp gibi uygulamalarla mülakat yapılmıştır. Tüm görüşmeler sesli kayıt altına alınıp transkribe edildikten sonra MAXQDA 2020 programına aktarılmıştır. Betimsel analiz ve kısmen içerik analiz yardımıyla veriler anlamlandırılmıştır. Bu çalışmada hem Almanya hem de Türkiye'de hastane manevi desteğinin uygulama alanında kullandığı yöntem, aldığı eğitim, uygulama ve motivasyon gibi ortaklıklar ve farklılıklar ortaya konulmuştur. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre her iki ülkenin hastane manevi destek görevlilerinin uygulama biçiminin büyük ölçüde örtüştüğü görülmüştür. Çalışmada öne çıkan uygulama farklılıklarının ise bulundukları ülkenin MDR hizmet altyapısı ve kültürsel-dinsel etkiden kaynaklandığı düşünülmektedir. Sonuç olarak Türkiye ve Almanya Müslüman hastane manevi destek hizmetinin uygulama kısmında ortak yönleri bulunmaktadır. Hem Almanya hem de Türkiye'nin eğitim alanında oluşan büyük farklılıkların hizmetin işleyiş biçimini değiştirmemesi bu çalışmada dikkat çeken bir bulgudur. Buna hastane manevi destek görevini icra eden kişilerin kişisel özelliklerinin ortak olması sebep olarak görülebilir. Diğer yandan hastane ortamının MDR görevlilerini belli bir uygulayış biçimine yönlendirdiği de düşünülebilir. Nihayetinde bu çalışmada Türkiye MDR hizmetinin kurumsal bir alt yapıya sahip olması avantajlı bulunmakla birlikte eğitim-uygyulama ve süpervizörlük açısından gelişmesi gerektiği düşünülmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Hastane, Manevi Danışmanlık ve Rehberlik, Din, Maneviyat, Manevi Destek.

Abstract:
Through semi-structured interviews and observation it is tried to reveal the current situation of "Hospital Spiritual Counselling and Guidance in Türkiye by comparing it with Muslim hospital spiritual/pastoral care in Germany". Therefore the sample of hospital spiritual/pastoral caregivers are from various regions of Türkiye and the sample of Germany are mostly (13 out of 15 participants) graduated from Mannheimer Institute in Baden-Württemberg, Germany. Although it has tried to reach hospital spiritual/pastoral care givers from various states of Germany, it was not possible. A total of 30 Muslim hospital spiritual/pastoral caregivers, 15 from Türkiye and 15 from Germany, were reached. Qualitative research method is utilised in this study. Also in this work in which the phenomenological design is adopted, the data is obtained through semi-structured interview technique and observation. The participants were interviewed over the internet using applications such as Zoom and partially WhatsApp. All interviews were audio recorded and transcribed and then transferred to MAXQDA 2020 programme. Descriptive analysis and partly content analysis were used to evaluate the data. It has been tried to reveal the commonalities and differences such as the methodology, techniques, practice and motivation of hospital spiritual/pastoral caregivers in Germany and Türkiye. According to the findings obtained from this work, it is seen that the practice of hospital spiritual/pastoral caregivers of both countries overlapped to a great extent. It is thought that the differences that stand out are due to the MDR service infrastructure of the country in which they are located and the cultural-religious influence. As a result, Türkiye and Germany have common aspects in the implementation of Muslim hospital spiritual/pastoral care. The fact that the differences in the field of education of both countries do not change the way of application is a protruding finding in this study. It can be explained with the common personal characteristics of the hospital caregivers. Also it can be thought that the hospital environment directs hospital spiritual/pastoral caregivers to a certain way of practice. In conclusion, in this study, it is considered that although it is advantageous that the MDR service in Türkiye has an institutional structure, it should be improved in terms of education, practice and supervision.
Keywords: Hospital, Spiritual Counseling And Guidance, Religion, Spirituality, Pastoral Care, Spiritual Care.