Deniz seviyesi yükselmelerinin kıyı alanlarına olası etkilerinin araştırılması
Investigation of the potential impacts of the sea level rise on coastal areas
Yazar: ÖZLEM SİMAV
Danışman: PROF. DR. DURSUN ZAFER ŞEKER
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Geomatik Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems ; Deniz seviyesi = Sea level ; Kızılırmak deltası = Kızılırmak delta ; Uydu verileri = Satellite data ; Çevresel etki = Environmental impact ; Çukurova deltası = Çukurova delta

Özet:
Üç tarafı denizlerle çevrili ülkemizde; nüfusun önemli bir bölümünün kıyı alanlarında yaşadığı, verimli tarım alanlarının ve önemli turizm tesislerinin yine kıyı bölgelerinde yer aldığı, gayrisafi millî hâsılanın büyük bir bölümünün bu alanlardaki ticaret ile oluştuğu, endüstri mallarının ihracat ve ithalatının limanlar aracılığıyla büyük oranda deniz yoluyla yapıldığı göz önüne alınırsa, deniz seviyesi yükselmelerinin özellikle düşük kotlu ve korumasız kıyı alanları üzerinde çeşitli problemlere yol açacağı açıktır. Deniz seviyesi yükselmelerinin potansiyel etkileri arasında; kıyı alanlarının sular altında kalması, kumsalların erozyona uğraması, yer altı sularının tuzlanması, geçici su baskınlarının artması, kıyı tarımı, turizmi, ticareti ve alt yapı tesislerinin zarar görmesi, kıyısal ekosistemin değişmesi gibi birçok fiziksel, sosyal ve ekonomik hususları sıralamak mümkündür. Ülkemizin en verimli kıyısal bölgeleri olan Çukurova ve Kızılırmak Deltaları; topografik, ekonomik ve ekolojik durumu göz önüne alındığında deniz seviyesi yükselmesine en duyarlı alanlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada, öncelikle ulusal ölçekte CVI analizi ile kıyı etkilenebilirliği araştırılmış, ardından uydu altimetre gözlemlere dayalı olarak ve CBS araçları kullanarak deniz seviyesi yükselmesi ve ekstrem deniz durumu karşısında önümüzdeki yüzyıl içerisinde Çukurova ve Kızılırmak Deltaları etkilenebilirliği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmada sonunda elde edilen bulguların, bölgelerin uzun dönemli kıyı alanı planlamasına ve yönetimine katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.

Abstract:
It is clear that sea level rise will cause various problems on low-lying and unprotected coastal areas of our country surrounded by sea on three side, because the fact that significant part of the population live in, fertile agricultural areas and important tourism facilities are situated on, considerable amount of the gross national product is formed by trading on coastal areas and exportation/importation of the industry goods are primarily carried out by coastal harbors. Permanent inundation, beach erosion, salt water intrusion into the underground aquifers, exacerbation of flooding, agricultural degradation, depletion of coastal ecosystem, biodiversity, tourism, trading and infrastructure can be outlined as the potential impacts of sea level rise on the coastal areas. Çukurova and Kızılırmak deltas, the most fertile coastal areas of our country, are considered to be the most susceptible areas to the sea level rise due to their topographical, economical and ecological features. In this study, coastal vulnerability of Çukurova and Kızılırmak deltas due to the projected sea level rise and extreme sea state conditions is explored based on the satellite radar altimeter observations and GIS tools. The findings of the study are considered to contribute to the long term coastal area planning and management of these deltaic zones.