Arazi çalışması temelli öğretim etkinliklerinin sosyal bilgiler dersine uygulanabilirliği
The applicability of fieldwork based teaching activities in social studies
Yazar: MEHMET KÜRŞAT KOCA
Danışman: PROF. DR. SERVET KARABAĞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Ders dışı etkinlikler = Out of class activities ; Fotoğraf = Photograph ; Okul dışı etkinlikler = Extracurricular activities ; Sanal öğrenme ortamları = Virtual learning environments ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Uygulamalı eğitim = Applied education ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Bu araştırma, öğrencilerin başarısı, derse olan tutumları ve öğrenci görüşlerinden elde edilen bilgilerden faydalanarak, arazi çalışmaları ve onun alternatifi olarak fotoğraflar ve sanal alan gezilerinin Sosyal Bilgiler dersine uygulanabilirliğini belirlemeyi amaçlamaktadır.
Araştırmada bu amaca ulaşmak için ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Çalışma grupları, arazi çalışmaları ve alternatif olarak fotoğraf etkinlikleri ile sanal alan gezisi etkinliklerinin uygulandığı üç deney grubu ve bir kontrol grubundan oluşmaktadır. Afyonkarahisar il merkezinde ve benzer sosyoekonomik çevrede yer alan üç okuldaki 6. Sınıf öğrencilerinden, eşleştirme yöntemiyle atanan 15'er kişilik bu dört gruba üç adet ölçme aracı uygulanmıştır. Bu araçlar 'Başarı Testi', 'Sosyal Bilgiler Dersi Tutum Ölçeği' ve 'Görüşme Formu'ndan oluşmaktadır. 
Veri toplama araçlarının deneysel işlem öncesi ve sonrası gruplara uygulanması sonucunda elde edilen veriler istatistik paket programıyla analiz edilmiştir. Bu analizlerde bağımsız örneklemler için t testi, tekrarlı ölçümler için çift yönlü varyans analizi, deney gruplarına uygulanan işlemlerin etkinliğini belirlemek için ise tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen nicel bulguların desteklenmesi ve deney gruplarına uygulanan işlemler hakkında daha ayrıntılı bulgulara ulaşmak için öğrenci görüşleri nitel yönteme uygun olarak analiz edilmiştir.
Araştırma sonucunda arazi çalışmalarının Sosyal Bilgiler dersine uygulanabilir olduğu ve sanal alan gezileri ile fotoğrafların kısmen de olsa arazi çalışmalarına alternatif olabildiği belirlenmiştir. Ayrıca araştırma bulguları ve önceki araştırmaların sonuçlarından yararlanılarak söz konusu öğretim etkinliklerinin nasıl daha etkin olacağı konusunda önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
This study aims to determine the applicability of fieldworks and their alternatives such as photographs and virtual field trips by utilizing the information about students' success, their attitudes towards to the courses and students' views about the courses.
In this research, so as to reach this aim, an experimental design wih pre-test and post-test control groups. Research groups consist of a control group and three groups of students who are exposed to field studies, and as alternative photography and virtual field trip activities. In Afyonkarahisar province center and in school with three similar socio-economic demographics, three different measurement tool is applied to 6'th class students who are assigned to 4 groups with 15 individuals by matching method. These tools are 'Success test', 'Social science course attitude measure' and 'Communication Form'.
The data obtained by applying data collection tools to these groups before the experimental process and after the experimental process is analyzed by statistical data package programs. In these analysis, for independent sampling t-test, for repeated measurements two way variance analysis and for determinig the efficiency of the processes that applied to experiment groups one way variance analysis are applied. In order to support qualitative findings of the study and reach to more detailed findings about the processes applied to experiment groups,  the student views are analyzed as it is appropriate for quantitative method.
As a result of the study, it is detected that fieldworks are applicable to Social Studies courses and virtual field trips and photographs, though partially, can be alternatives to fieldworks.  Furthermore, by utilizing the findings in this study and previous research outcomes, this study provides suggesttions about how the mentioned education activities can be more effective.