0-6 yaş otizmli çocuğu olan annelerde bağlanma, savunma mekanzimaları, aleksitimi ile suçluluk ve utanç duyguları arasındaki ilişki
Attachment and defense mechanism in mothers with 0-6 years old child with autism, the relationship between alexithimia and feelings of guilt and shame
Yazar: DENİZ ÇİFTÇİ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN KARAŞ
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aleksitimi = Alexithymia ; Ana-çocuk etkileşimi = Mother-child interaction ; Anneler = Mothers ; Bağlanma = Attachment ; Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Savunma mekanizmaları = Defense mechanisms ; Suçluluk = Criminality ; Utanma duygusu = Shame

Özet:
Bu araştırmanın amacı, 0-6 yaş grubu otizm tanısı almış çocuğu olan annelerin
bağlanma, aleksitimi, savunma mekanizmaları ve suçluluk ve utanç düzeyleri
arasındaki ilişkinin anlamlı olarak farklılık gösterip göstermediği incelemektir.
Araştırma çalışma grubu, toplamda 0-6 yaş döneminde otizm tanısı almış çocuğa
sahip 140 anneden oluşmaktadır.
Araştırmada veri toplama aracı olarak Sosyodemografik Veri Formu, Yakın
İlişkilerde Yaşantılar Ölçeği ,Savunma Biçimleri Envanteri, Suçluluk ve Utanç
Ölçeği ve Toronto Aleksitimi Ölçeği kullanılmıştır. Yakın İlişkilerde Yaşantılar
Ölçeği 12 madde, Suçluluk ve Utanç Ölçeği 16 madde, Savunma Biçimleri Envanteri
26 madde ve Toronto Aleksitimi Ölçeği 20 maddeden oluşmaktadır. Araştırmada
veri analizi tekniği olarak regresyon kullanılmıştır. Veriler SPSS Programı ile analiz
edilmiştir.
0-6 yaş grubunda otizm spektrum bozukluğu tanısı almış çocuğa sahip annelerin
kaygılı bağlanma stili, aleksitimi alt boyutlarını pozitif yönde ilişki görülmektedir.
Diğer bir ifadeyle annelerin kaygılı bağlanma düzeyleri arttıkça duygu tanıma
güçlüğü düzeylerinin arttığı bulunmuştur. Annelerin kaygılı bağlanma stili, immatür
ve nevrotik savunma düzeyleri arasından anlamlı bir ilişki bulunmaktadır ve pozitif
yönde ilişki görülmektedir. Annelerin kaygılı bağlanma stili, utanç ve suçluluk alt
boyut düzeylerini pozitif yönde ilişki görülmektedir. Buna göre kaygılı bağlanma
oranı arttıkça suçluluk ve utanç düzeyleri de artmaktadır. 0-6 yaş grubunda otizm
spektrum bozukluğu tanısı almış çocuğa sahip annelerin kaçınma bağlanma stili,
aleksitimi alt boyutlarını pozitif yönde ilişki görülmektedir. 0-6 yaş grubunda otizm
spektrum bozukluğu tanısı almış çocuğa sahip annelerin kaçınma bağlanma stili,
immatür ve nevrotik savunma düzeylerini pozitif yönde ilişki görülmektedir.
Son olarak araştırmanın "0-6 yaş grubunda otizm spektrum bozukluğu tanısı
almış çocuğa sahip annelerin kaçınma bağlanma stili, utanç ve suçluluk alt boyut
düzeylerini pozitif yönde ilişki görülmektedir fakat kaçınma bağlanma düzeyinin
suçluluk negatif davranış değerlendirmeleri ve suçluluk onarımı negatif yönde ilişki
görülmektedir. Bu sonuca göre kaçınma bağlanma düzeyi arttıkça suçluluk negatif
davranış düzeyi azalmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Aleksitimi, savunma biçimleri, bağlanma stilleri, suçluluk, utanç, otizm

Abstract:
The aim of this study is to examine whether the relationship between
affiliation, alexithymia, defense mechanisms, and guilt and shame levels of
mothers with children 0-6 age group with autism differ significantly. The
research study group consists of 140 mothers who have a child diagnosed with
autism between the ages of 0-6.
Sociodemographic Data Form, Experiences in Close Relationships Scale,
Defense Styles Inventory, Guilt and Shame Scale and Toronto Alexithymia
Scale were used as data collection tools in the research.
There is a positive correlation between the anxious attachment style and
alexithymia sub-dimensions of mothers who have a child diagnosed with
autism spectrum disorder in the 0-6 age group. In other words, it was found
that as the anxious attachment levels of the mothers increased, the levels of
emotion recognition difficulties increased. There is a significant relationship
between mothers' anxious attachment style, immature and neurotic defense
levels, and a positive relationship is observed. There is a positive relationship
between mothers' anxious attachment style, shame and guilt sub-dimension
levels. Accordingly, as the anxious attachment rate increases, the guilt and
shame levels also increase. There is a positive correlation between the
avoidance attachment style and alexithymia sub-dimensions of mothers who
have a child diagnosed with autism spectrum disorder in the 0-6 age group.
There is a positive correlation between the avoidance attachment style,
immature and neurotic defense levels of mothers who have a child diagnosed
with autism spectrum disorder in the 0-6 age group.
Finally, there is a positive relationship between the avoidance attachment
style, shame and guilt sub-dimension levels of mothers who have a child
diagnosed with autism spectrum disorder in the 0-6 age group, but there is a
negative relationship between the avoidance attachment level and the negative
behavior evaluations of guilt and guilt repair. According to this result, as the
avoidance attachment level increases, the guilt-negative behavior level
decreases.
Keywords: Alexithymia, defense styles, attachment styles, guilt, shame, autism