Mitral kapak prolapsusu tanılı hastalarda kalp hızı değişkenliğinin değerlendı̇rı̇lmesı̇
Assessment of heart rate variability in patients with mitral valve prolapse
Yazar: HAMİDE ÖZÇELİK
Danışman: PROF. DR. REŞİT ERTÜRK LEVENT
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Amaç: Mitral kapak prolapsusu (MKP), sol ventrikül sistolü sırasında mitral kapağın yaprakçıklarının bir ya da her ikisinin sol atriuma doğru çökmesi olarak tanımlanmaktadır. Çalışmalarda mitral kapak prolapsusunun çocuk yaş grubunda %2-5 arası görüldüğü saptanmıştır. Hastalar genellikle asemptomatiktir. Bazı hastalarda göğüs ağrısı, çarpıntı, senkop gibi semptomlara sebep olur. Mitral kapak prolapsusu erişkin hastalar ile karşılaştırıldığında çocuklarda daha iyi prognoza sahiptir. Ancak mitral yetmezlik, aritmiler, enfektif endokardit, tromboembolik olaylar, korda tendinea rüptürü, ani kardiyak ölüm gibi komplikasyonlar gelişebilir. Yapılan bazı çalışmalarda mitral kapak prolapsusu hastalarında otonom sinir sisteminin iki bileşeni olan sempatik sistemin aktivasyonunun arttığı, vagal tonusun azaldığı gösterilirken bazı çalışmalarda bu değişimin olmadığı bildirilmiştir. Bu çalışmada mitral kapak prolapsusu tanılı çocuk hastalarda kalp hızı değişkenliği kullanılarak sempatik sistem aktivasyonunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 
Gereç ve yöntem: Bu çalışma Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Kardiyoloji Bilim Dalı Polikliniği'nde 1 Temmuz 2023-31 Aralık 2023 tarihleri arasında mitral kapak prolapsusu tanısı konan hastalar ile yapıldı. 5-18 yaş aralığında olup hastanemiz Çocuk Kardiyoloji Polikliniği'nde takipli olan mitral kapak prolapsusu tanılı 36 hasta ve 23 sağlıklı çocuk çalışmaya alındı. Hastaların demografik özellikleri, tanı anındaki kan basıncı ve kardiyak nabız değerleri, elektrokardiyografi, ekokardiyografi ve 24 saatlik ritim Holter verileri değerlendirildi.
Bulgular: Mitral kapak prolapsusu tanılı 36 hastanın 19'u kız (%52,8), 17'si erkek (%47,2), kız/erkek oranı 1,1; kontrol grubundaki 23 hastanın 13'ü kız (%56,5), 10'u erkek, kız erkek oranı 1,3 olarak bulunurken her iki grup arasında kız/erkek oranlarında istatistiksel anlamlı farklılık bulunmadı. Hastalarımızın yaş ortalamaları hasta grubunda 13, kontrol grubunda 12'ydi. İki grup arasında yaş ortalaması açısından farklılık saptanmadı. Kontrol ve hasta grupları boy uzunluğu ve vücut ağırlığı açısından anlamlı farklı değildi. Ancak vücut kitle indeksi mitral kapak prolapsusu tanılı olgularda istatistiksel olarak daha düşük saptandı (p=0,020). Kardiyak nabız, sistolik ve diyastolik kan basınçları için kontrol grubu ve mitral kapak prolapsusu grubu verileri benzer bulundu.  Hastalarımızın %80,6'sı (n=29) en az bir semptoma sahipti. En sık görülen semptomlar %38,9 (n=14) göğüs ağrısı, %33,3 (n=12) çarpıntı, %25 (n=9) dispne idi. Kontrol grubu, mitral kapak prolapsusu tanılı hastalar ile elektrokardiyografi verileri açısından karşılaştırıldığında QTc dispersiyonunun kontrol grubuna göre MKP'li hastalarda daha uzun olduğu görüldü (p=0,012). Diğer elektrokardiyografi parametreleri açısından istatistiksel fark elde edilmedi. Hasta ve kontrol grubunda ekokardiyografi verileri olan sağ atrium diastol sonu çapı, sol atrium diastol sonu çapı, sol atrium çapı ve ejeksiyon fraksiyonu açısından farklılık saptanmadı. Mitral kapak prolapsusu tanılı olgularda %63,9 (n=23) miksomatöz değişiklikler görüldü. 24 saatlik ritim Holter verileri açısından kontrol ve mitral kapak prolapsusu grubu karşılaştırıldığında zamana dayalı ölçümler ve frekansa dayalı ölçümler arasında istatistiksel anlamlı fark saptanmadı. Kontrol ve hasta grubunun hiçbir bireyinde 24 saatlik ritim Holterde aritmi tespit edilmedi. 
Sonuç: Mitral kapak prolapsusu tanılı hastalar ve kontrol grubu karşılaştırıldığında EKG'de QTc dispersiyonunun artması bu hastalarda ritim bozukluğunun beklenebileceğini gösterdi. 24 saatlik ritim Holter verilerine göre kalp hızı değişkenliğinde istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. 
Anahtar Kelimeler: Mitral Kapak Prolapsusu; Kalp Hızı Değişkenliği; Mitral Kapak Yetmezliği

Abstract:
Objective: Mitral valve prolapse (MVP) is defined as the prolapse of one or both leaflets of the mitral valve into the left atrium during left ventricular systole. Studies have shown that MVP is observed in approximately 2-5% of the pediatric population. Patients with MVP are typically asymptomatic, though some may experience symptoms such as chest pain, palpitations, or syncope. MVP generally has a benign course in children, but complications such as mitral regurgitation, arrhythmias, infective endocarditis, thromboembolic events, chordae tendineae rupture, and sudden cardiac death can occur. While some studies have indicated increased sympathetic system activation and decreased vagal tone in patients with MVP, others have not demonstrated such changes. This study aimed to evaluate sympathetic system activation using heart rate variability in pediatric patients diagnosed with MVP.
Materials and Methods: This study was conducted at the Department of Pediatric Cardiology, Ege University Faculty of Medicine, between July 1, 2023, and December 31, 2023. A total of 36 patients aged 5-18 years diagnosed with MVP and 23 healthy children attending our Pediatric Cardiology Clinic were included. Demographic characteristics, blood pressure, cardiac pulse values at the time of diagnosis, electrocardiography, echocardiography, and 24-hour Holter rhythm data were evaluated.
Results: Of the 36 patients diagnosed with MVP, 19 were female (52.8%) and 17 were male (47.2%), with a female-to-male ratio of 1.1. In the control group, out of 23 patients, 13 were female (56.5%) and 10 were male, with a female-to-male ratio of 1.3, showing no statistically significant difference in gender ratios between the two groups. The mean age of our patients was 13 in the MVP group and 12 in the control group, with no significant difference in age between the two groups. There were no significant differences in body weight and height between the control and MVP groups. However, the body mass index was statistically lower in patients diagnosed with MVP (p=0.020). Cardiac pulse, systolic and diastolic blood pressure values were similar between the control and MVP groups. Eighty percent of our patients (n=29) had at least one symptom, with the most common being chest pain (38.9%, n=14), palpitations (33.3%, n=12), and dyspnea (25%, n=9). When compared with the control group, QTc dispersion was found to be longer in patients with MVP (p=0.012) based on electrocardiography data, while no statistical difference was found in other electrocardiography parameters. Echocardiographic data including right atrium end-diastolic diameter, left atrium end-diastolic diameter, ejection fraction, and left atrium diameter did not differ between the MVP and control groups. Myxomatous changes were observed in 63.9% (n=23) of patients diagnosed with MVP. There was no statistically significant difference in time-domain and frequency-domain measurements of heart rate variability between the control and MVP groups based on 24-hour Holter rhythm data. No arrhythmias were detected in any individual in both the control and patient groups during 24-hour Holter monitoring.
Conclusion: The increase in QTc dispersion observed in electrocardiography suggests the possibility of rhythm disturbances in patients diagnosed with MVP compared to the control group. However, there was no statistically significant difference in heart rate variability based on 24-hour Holter rhythm data between patients diagnosed with MVP and the control group.
Key Words: Mitral Valve Prolapse; Heart Rate Variability; Mitral Valve Insufficiency