Kronik bel ağrısında duyu diskriminasyon eğitiminin etkinliği
Efficacy of sensory discrimination training in chronic low back pain
Yazar: AYBİKE ŞENEL
Danışman: PROF. DR. EBRU KAYA MUTLU
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Kronik ağrı = Chronic pain

Özet:
Randomize kontrollü olan çalışmamızın amacı, santral sensitizasyonun (SS) baskın olduğu kronik bel ağrısında (KBA), motor kontrol eğitimine (MKE) ek olarak uygulanan duyu diskriminasyon eğitiminin (DDE), kortikal reorganizasyon, ağrı ve disabilite üzerine etkinliğinin araştırılmasıdır. 30 KBA tanılı hasta randomize olarak Grup I veya Grup II'ye dahil edildi. Grup I'e, 10 hafta boyunca haftada 2 gün, günde 30 dakika MKE uygulandı. Grup II'ye ise MKE'ye ek olarak 10 dakika DDE verildi. Katılımcıların kortikal reorganizasyonu; iki nokta diskriminasyonu (2ND), dokunma lokalizasyonu (noktadan noktaya testi), propriosepsiyonu (repozisyon hatası) ve lumbopelvik motor kontrol ile değerlendirildi. Katılımcıların, istirahat, aktivite ve gece ağrı şiddetleri Numerik Ağrı Derecelendirme Skalası (NPRS) ile; primer ve yaygın hiperaljezi düzeyleri ağrı basınç eşiği ile değerlendirildi. Katılımcıların SS semptomları (Santral Sensitizasyon Ölçeği), felaketleştirme (Ağrı Felaketleştirme Ölçeği), disabilite (Oswestry Bel Ağrısı Özür Anketi-ODI), kinezyofobi (Korku Kaçınma İnanışları Anketi), yaşam kalitesi (Kısa Form 12) ve memnuniyet (Global Değişim Ölçeği-GRC) düzeyleri değerlendirildi. Tüm değerlendirmeler tedavi öncesinde, 6. haftada ve 10. haftada olmak üzere üç defa tekrarlandı. Çalışmamızın sonucunda toplamda 27 hastanın (Grup I: n=15, ortalama (ort.) yaş: 46,50 (27,5) yıl, beden kütle indeksi (BKİ): 25,38 (0,92) kg/m2; Grup II: n=15, ort. yaş: 37,33 (1,60) yıl, BKİ: 25,62 (0,75) kg/m2) verisi analizi edildi. 10 haftanın sonunda tüm parametrelerde gruplar arası ortalama farklarının Grup II lehine anlamlı olduğu görüldü (p=0,001). Primer sonuç ölçümü olan 2ND için Grup II'de etki büyüklükleri 0,84 ile 2,89 arasında iken Grup I'de 0,06 ile 0,75 arasında bulundu. Ek olarak, her iki grupta da NPRS ve ODI skorlarında benzer etki büyüklüğünde (d>0,80) anlamlı farklılık saptandı (p<0,05). Tedavi sonunda GRC skorları Grup II'de istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu (p=0,04). Çalışmamızın sonuçları, santral sensitizasyonun baskın olduğu kronik bel ağrısında, 10 hafta boyunca motor kontrol eğimine ek olarak uygulanan duyu diskriminasyon eğitiminin daha iyi tedavi sonuçları sağladığını, ayrıca iki nokta diskriminasyonu ve propriyosepsiyonunda daha etkili olduğunu göstermiştir.

Abstract:
The aim of our randomized controlled study was to investigate the efficacy of sensory discrimination training (SDT), applied in addition to motor control training (MCT), on cortical reorganization, pain and disability in chronic low back pain (CLBP) with predominant central sensitization (CS). A total of 30 patients diagnosed with CLBP were randomly included in Group I or Group II. MCT was applied to Group I for 30 minutes a day, twice a week, for 10 weeks. Group II was given 10 minutes of SDT in addition to MCT. Cortical reorganization of participants; two-point discrimination (TPD), tactile localization (Point-to-Point Test), proprioception (reposition error) and lumbopelvic motor control were evaluated. Pain intensities of the participants at rest, activity and night were evaluated using the Numerical Pain Rating Scale (NPRS); primary and widespread hyperalgesia levels were evaluated with pain pressure threshold. Participants' CS symptoms (Central Sensitization Scale), catastrophizing (Pain Catastrophizing Scale), disability (Oswestry Low Back Pain Disability Questionnaire-ODI), kinesiophobia (Fear Avoidance Beliefs Questionnaire), quality of life (Short Form 12) and satisfaction (Global Change Scale-GRC) levels were evaluated. All evaluations were repeated three times before treatment, at the 6th week and at the 10th week. As a result of our study, data from a total of 27 patients (Group I: n=15, mean age: 46.50 (27.5) years, body mass index (BMI): 25.38 (0.92) kg/m2; Group II: n=15, mean age: 37.33 (1.60) years, BMI: 25.62 (0.75) kg/m2) were analyzed. At the end of 10 weeks, it was observed that the mean differences between the groups in all parameters were significant in favor of Group II (p=0.001). For TPD, which was the primary outcome, effect sizes were found to be between 0.84 and 2.89 in Group II, while they were between 0.06 and 0.75 in Group I. In addition, a significant difference with a similar effect size (d>0.80) was detected in the NPRS and ODI scores in both groups (p<0.05). At the end of treatment, GRC scores were found to be statistically significantly higher in Group II (p=0.04). The results of our study showed that in chronic low back pain with predominant central sensitization, sensory discrimination training applied in addition to motor control training for 10 weeks provides better treatment results and is also more effective in two-point discrimination and proprioception.