Boyun diseksiyonu sırasında spinal aksesuar sinirin korunduğu olgularda intraoperatif sinir monitörizasyonu sonuçları ile ameliyat sonrası omuz fonksiyonlarının karşılaştırılması
The comparison of intraoperative neuromonitorization results and postoperative shoulder functions in patients in which the spinal accessory nerve was preserved during neck dissection
Yazar: YÜCEL BİRİNCİ
Danışman: PROF. DR. AHMET ÖMER İKİZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Amaç: Spinal aksesuar sinirin (SAS) korunduğu olgularda ameliyat esnasındaki sinir monitörizasyonu sonuçlarının ameliyat sonrası omuz fonksiyonları ile karşılaştırılması.Yöntem: Çalışmaya baş boyun kanseri nedeni ile opere edilerek SAS'ı korunan 17 hastanın 20 boynu dahil edilmiştir. Tüm hastalarda SAS ilk tanındığı aşamada ve operasyonun bitiminde gözlenebilir elektromyografi (EMG) amplitüdü oluşturan uyaranların eşik değerleri ve bir miliamper şiddetinde uyarana karşı oluşan EMG yanıtlarının amplitüdleri kaydedilmiştir. Ameliyat esnasında anlamlı eşik ve amplitüd değişikliği saptanan hastalar belirlenmiştir. Omuz fonksiyonları nörofizyolojik olarak ameliyat sonrası 1. ayda yapılan EMG ile; klinik olarak ise ameliyat sonrası 1. ve 2. aylarda Constant-Murley omuz skorlamasından (CMOS) elde olunan objektif parametrelerin yanı sıra, subjektif yakınmalar açısından da Groningen aktivite kısıtlılık skalası (GAKS) ile değerlendirilmiştir.Bulgular: Ameliyat sonrası 1. ve 2. ayda yapılan klinik değerlendirmelerde CMOS ve GAKS'larında hastaların tümünde ameliyat öncesi döneme göre omuz fonksiyonlarında anlamlı bozulma saptanmıştır (p ? 0.05). Ameliyat sonrası 1. ayda yapılan EMG tetkikinde incelenen omuzların %5'inde normal EMG bulguları saptanırken, %30'unda ılımlı nörojenik etkilenme (INE), %50'sinde parsiyel aksonal dejenerasyon (PAD), %15'inde ise total aksonal dejenerasyon (TAD) saptanmıştır. İnraoperatif nöromitörizasyon ile amplitüd kaybı ve eşik yüksekliği saptanan ve saptanmayan boyun gruplarının kendi içlerinde yapılan değerlendirmelerinde; amplitüd kaybı ve eşik yüksekliği saptanmayan grupta GAKS bazında ameliyat sonrası 2. ayda düzelme tespit edilmiştir (p ? 0.05). Amplitüd kaybı ve eşik yüksekliği saptanan ve saptanmayan gruplar arasında yapılan karşılaştırmalarda ise CMOS'da elde edilen omuz fonksiyonlarındaki objektif bozulmaların amplitüd kaybı ve eşik yüksekliği saptanmayan grupta, saptanan gruba göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha az olduğu belirlenmiştir (p ? 0.05).Sonuç: SAS korunmasına rağmen hastaların tümünde ameliyat sonrasında omuz fonksiyonlarında bozulma gözlenmektedir. İntraoperatif nöromonitörizasyonun postoperatif omuz fonksiyonlarını öngörmede ek katkı sağlayabileceği tespit edilmiş olup bu konuda daha uzun izlem sürelerini içeren ek çalışmaların yapılmasına ihtiyaç duyulduğu sonucuna varılmıştır.Anahtar kelimeler: Aksesuar sinir, intraoperatif nöromonitörizasyon, boyun diseksiyonu, omuz fonksiyonları

Abstract:
Aim: Comparing the intraoperative neuromonitorization results with the postoperative shoulder functions in patients with preserved spinal accessory nerves during neck dissection.Method: Twenty necks of 17 patients who were operated by preserving the spinal accessory nerve were included in this study. The threshold results of the stimulus which generates visible electromyographic responses amplitude and the amplitudes of the EMG responses which occur in response to a one miliamper stimulus power were recorded when the spinal accessory nerve was identified for the first time and at the postoperatiferative period in all of the patients. The patients in whom the significant threshold and amplitude changes were obtained during the operation were established. The shoulder functions were evaluated neurophysiologically with EMG at the first postoperative month, also clinically with objective parameters at the first and second postoperative months were performed with Constant-Murley neck scoring and Groningen activity restriction scale in terms of subjective complaints.Results: Significant corruptions at shoulder functions were established in all of the patients with regard to Constant-Murley neck scoring and Groningen activity restriction scales at the first and second postoperative months compared to the preoperative period ( p<0.05). While normal EMG findings were determined at 5 % of the necks evaluated at the first postoperatiferative month, moderate neurogenic deficit in 30 %, partial axonal degeneration in 50 % and total axonal degeneration in 15 % of the patients were determined. Improvement was determined at the second month in the Groningen activity restriction scales in the groups at whom amplitude loss and threshold increase weren?t obtained at the evaluations which were made inside of the groups in which amplitude loss and threshold increase were established or not (p<0.05). It was determined that the objective corruptions of the shoulder functions which were documented by Constant-Murley shoulder scoring were significantly lower for the groups in whom the amplitude loss and threshold increase weren?t obtained in contrast to those in which the amplitude loss and threshold increase were obtained (p<0.05).Conclusion: Corruptions at shoulder functions were documented in all patients although spinal accessory nerve was preserved. It was determined that intraoperative neuromonitorization provides additional contribution to predict postoperative shoulder functions, however studies with long-term follow up periods are necessary.Key words: Accessory nerve, intraoperative neuromonitorization, neck dissection, shoulder functions.