Periferik sinir lezyonlarında motor, duyu ve otonomik fonksiyonların değerlendirilmesi
Assessment of motor, sensory and autonomic functions in peripheral nerve lesions
Yazar: TÜZÜN FIRAT
Danışman: PROF. DR. NURAY KIRDI
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Periferik sinir lezyonlarının değerlendirilmesinde motor ve duyudeğerlendirmeleri sıklıkla kullanılmasına rağmen otonomik değerlendirmeler,klinikte uygulama zorluğu nedeniyle tercih edilmemektedir. Çalışmamız, otonomikdeğerlendirme yöntemlerinin periferik sinir lezyonlarında etkinliğini ve fizyoterapidekullanılan motor ve duyu değerlendirme yöntemleriyle olan ilişkisini belirlemekamacıyla Hacettepe Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu veEczacılık Fakültesi Farmasötik Teknoloji Anabilim Dalı'nda gerçekleştirilmiştir.Çalışmaya, unilateral tutulumlu median, ulnar ve radial sinir radial yaralanmalı 27olgu alınmıştır. Olguların sağlam ekstremiteleri kontrol grubu olarak alınmıştır.Hastalara motor değerlendirme olarak manuel kas testi, kavrama ve çimdiklemekuvveti, reobaz, kronaksi, anot kapanış kontraksiyonu testleri; duyu değerlendirmesiolarak Semmes-Weinstein monofilament testi, iki nokta ayrımı testi veelektrodiagnostik ağrı eşiği ve toleransı testleri yapılmıştır. Otonomik değerlendirmeolarak da derinin esnekliği, transepidermal su kaybı (TESK), ısısı, nemi ve pH'ı testedilmiştir. Önce otonomik ölçümler yapılıp, bunu duyu ve motor değerlendirmelerizlemiştir. Tüm olgulara değerlendirme sonrasında DASH (Kol, Omuz ve ElSorunları) anketi uygulanmıştır. Bulgular, değerlendirme yöntemlerinin birbirleriarasındaki ilişkilerine ve sağlam ekstremite arasındaki farklara göre incelenmiştir.İstatistiksel analiz sonucunda otonomik değerlendirme yöntemlerinin, motor ve duyudeğerlendirme yöntemleriyle anlamlı ilişkisi olduğu görülmüştür (p<0.05). Lezyonve sağlam taraf arası farklara bakıldığında ise motor ve duyu değerlendirmelerininyanı sıra otonomik değerlendirmelerden R8 parametresinde, TESK ve nemdeğerlendirmesinde anlamlı farklar bulunmuştur (p<0.05). Bu sonuçlar otonomikdeğerlendirme yöntemlerinin periferik sinir lezyonlarında kullanılabilir olduğunugöstermiştir.Anahtar Kelimeler: Periferik sinir yaralanması, fizyoterapi, otonomik değerlendirme

Abstract:
Although assessment ofmotor and sensory functions are frequently performed, autonomic evaluation is notcommon due to the difficulties in clinical application. This study was performed atHacettepe University, School of Physical Therapy and Rehabilitation and Faculty ofPharmacy, Department of Pharmaceutical Technology to determine the effectivenessof autonomic assessment in peripheral nerve lesions and its relationship with motorand sensory assessment used in physiotherapy. Twenty-seven subjects with unilateralmedian, ulnar, and radial nerve lesions participated in the study. Unaffectedextremities of the subjects were served as control. Patients were evaluated withmotor assessment consisting of manual muscle testing, grip and pinch strength test,rheobase, chronaxie, anodal closing contraction tests and sensory assessmentconsisting of Semmes-Weinstein monofilament test, two point discrimination andelectrodiagnostic pain threshold and tolerance tests. Autonomic functions wereassessed through skin flexibility, transepidermal water loss (TEWL), temperature,humidity, and pH. After autonomic evaluation, sensory and motor assessments wereperformed. All subjects completed DASH (Disability of Arm, Shoulder and HandQuestionnaire) after the evaluation. The relationship among the evaluationprocedures and the differences from the unaffected extremities were analyzed.Statistical analysis revealed that autonomic assessment methods were significantlyrelated with motor and sensory assessment methods (p<0.05). When the differencesbetween the lesion and unaffected side were compared, there was significantdifference in R8 parameter, TESK and humidity evaluation of autonomic assessmentin addition to motor and sensory evaluation (p<0.05). These findings revealed thatautonomic assessment could be used in the evaluation of peripheral nerve lesions.Key Words: Peripheral nerve lesion, physiotherapy, autonomic assessment