Sinema ve Zeitgeist: Çağdaş toplumsal kriz ve postmodern sinemanın yükselişi
Cinema and Zeitgesit: Contemporary social crisis and the rise of postmodern cinema
Yazar: METİN ÇOLAK
Danışman: PROF.DR. ZEFER ÖZDEN
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Postmodernizm = Postmodernism

Özet:
Postmodernizm, mimriden edebiyata, resimden sinemaya kadar sanatın çeşitli alanlarından, özellikle1980'lerden bu yana, yoğun bir biçimde tartışılan bir olgudur. Gerek postmodern kuramların gereksepostmodern-karşıtıkuramların uzlaştıklarınokta büyük bir kırılmanın (dönüşümün) yaşandığıgerçeğidir.Ancak, postmodern kuramların çoğunda bu büyük çağdaşdönüşüm ağırlıklıolarak kendi özgürleşimciperspektifleri dolayımıyla ele alınıp yorumlanırken, postmodern- karşıtıkuramlarda bu dönüşüm bir büyüktoplumsal kriz olarak değerlendirilmekte ve bu krizin, belirsizlik ve bunalım döneminin, sanatın bütünalanlarında gözlemlenebilir olduğunu savlamaktadırlar.Postmodern-karşıtıkuramcılar ?özellikle Fredric Jameson- çağdaştoplumsal krizin semptomlarının enaçık bir biçimde görsel sanatlarda ortaya çıktığından bahsetmektedirler ve yeni zeitgeist'ı, postmodern kuramıngörüşlerinden yoğun bir biçimde yararlandığıJean Baudrillard'ın vurguladığıgibi, görsel ve sinemasal bir çağolarak nitelendirmektedirler. Bu bağlamda, sinema, çağdaştoplumsal krizi, kargaşayı, şiddeti ve parçalanmışlığıyansıtmada diğer tüm sanatların önüne geçmiştir. Bu dönemde, gösterilenin ortadan kalktığıve sürekligöstergeye öncelik tanınan bir çağda, yine Baudrillard'ın belirttiği gibi, gerçeklik kendini sinema aracılığıyla,kurgusal evrenle onarmaya çalışmakta ve ayakta kalabilmek için ise yeni mitler üretmektedir.Bu çalışmada, bu büyük toplumsal dönüşümün taraihsel arkaplanıHomeros ve Cervantes'e kadargötürülmekte, bu kişilerin temel yaklaşımlarıile Aydınlanmanın yükselişi ve düşüşü arasında paralelliklerkurularak modern dönemde ortaya çıkan sosyo-kültürel dönüşümlerin ana kırılma noktalarıaçıklanmayaçalışılmaktadır. Ayrıca, modern dönemin sosyo-kültürel gerçekliği içersinde yaşanan söz konusu dönüşümlerin`postmodern' dönem üzerindeki etkileri irdelenmekte ve neden, bu dönemde, sinemanın öne çıkan bir sanatolduğu sorusuna cevap bulunmaya çalışılmaktadır. Bu çerçevede postmodern sineamanın temel karakteristiközellikleri incelenmekte ve bu alanda öne çıkan bir alt tür olarak siberpunk (cyberpunk) bilim kurgu sinemasıelealınmaktadır.

Abstract:
Postmodernism, as a phenomenon, has been intensely discussed since 1980 in variousareas of art from architecture to literature, painting to cinema. The point both postmodern andanti-postmodern theories compromise on is the fact that there has been a huge transition thathas been experienced. However, while this contemporary transition, in most postmoderntheories, is being dealt with in terms of their liberating perspectives, in anti-postmoderntheories, this transition has been evaluated as a social crisis. This transition has been definedas the instability and crisis in terms of influencing the whole art.Anti-postmodern theorists especially Fredric Jameson has pointed out that thesymptoms of contemporary social crisis emerge most clearly in visual arts. The new zeitgeist,as Jean Baudrillard, the views of whom the postmodern theories make use of very much,highlights, is a visual and cinematographic age. In this context, the cinema surpassed all theother forms of art in reflecting contemporary social crises, chaos, violence and dismantling. Inthis era in which the signified disappeared and the signifier is prioritized all the time, asBaudrillard maintains, the reality tries to repair itself with cinema and fictional universe, andproduces new myths in order to survive.This study examines the historical background of this big social transition by taking itas far back as Homer and Cervantes; by setting parallelism between the basic approaches andthe rise and the fall of enlightment; the main transition points of the socio-cultural changeswhich emerge in the modern age. Moreover, this study investigates the influences of thesocio-cultural realities of modern period, existing in the discussed transitions, on postmodernperiod and tries to find an answer to the question of ?why is the cinema an art which standsout in this period??. Within this perspective, the basic characteristic of the postmodern cinemaare being investigated and the cyberpunk science fiction cinema, as a protruding subdivision,is being studied.