Obstrüktif uyku apne sendromu tanısı konulan erkek bireylerde öfke, saldırganlık ve androjen hormon düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of anger, aggression and androgen hormone levels in male individuals diagnosed with obstructive sleep apnea syndrome
Yazar: DENİZ ORUÇ
Danışman: PROF. DR. SİNAN YETKİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gülhane Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Androjenler = Androgens ; Erkekler = Men ; Saldırganlık = Aggressiveness ; Testosteron = Testosterone ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Öfke = Anger

Özet:
Amaç: Obstrüktif Uyku Apne Sendromu (OUAS), toplumda yaygın görülen, uyku sırasında, havayollarında tekrarlayıcı biçimde tam (apne) veya kısmi (hipopne) daralmalarla karaktarize bir sendromdur. Hastaların gece uykusu esnasında yaşadıkları solunum olayları sebebiyle uyku kalitesi ve miktarında bozulmalar ortaya çıkabilir ve bunun sonucunda da gündüz aşırı uykululuğu, yorgunluk, duygudurum ve davranışsal değişiklikler ortaya çıkabilir. Agresyon ve bununla ilişkili olan öfke duygusunun literatürde androjen hormonlarla olan ilişkisi ile ilgili değişik görüşler mevcuttur. Bu çalışmada, OUAS ile öfke ve agresyon arasındaki ilişki ve bununla beraber androjen hormonlarla olan ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Retrospektif çalışma tasarımına sahip olan bu çalışmanın örneklemini, Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Uyku Araştırmaları Merkezi'ne, OUAS ön tanısıyla başvurmuş erkek bireyler oluşturmaktadır. Katılımcıların hasta dosyalarından, Apne Hipopne İndeksi (AHI), Epworth Uykululuk Ölçeği (EUÖ), Uykusuzluk Şiddeti İndeksi (UŞİ), Sürekli Öfke ve Öfke İfade Tarzı Ölçeği (SÖÖTÖ), Agresyon Ölçeği (AÖ), Beck Depresyon Ölçeği ve Beck Anksyete Ölçeği skorları kaydedildi. Hastane bilgi sistemi üzerinden, katılımcıların serbest ve total testosteron düzeyleri de kaydedildikten sonra verilere uygun istatistiki analizler uygulandı.
Bulgular: Katılımcıların vücut kitle indeksi, yaş ve kronik hastalık ile (p<0,01, p<0,01, p=0,004) AHI skorları arasında pozitif yönde korelasyon saptandı. EUÖ puanları (p<0,001) ile AHI skorları arasında pozitif yönde, öfke dışa puanları (p=0,034) ve fiziksel agresyon puanları (p=0,041) ile AHI skorları arasında negatif bir korelasyon saptanmıştır. Serbest testosteron (p=0,092) ve total testosteron (p=0,088) ile EUÖ puanları arasında negatif yönde, serbest testosteron (p=0,007) ve UŞİ puanları arasında pozitif yönde bir korelasyon saptanmıştır. 
Sonuç: OUAS hastalarında, AHI skorları ile belirlenen hastalık şiddetiyle öfke dışa vurumu ve fiziksel agresyon arasında ters yönde bir ilişki olmasına karşın; androjen hormonları ile öfke ve agresyon arasında bir ilişki saptanmamıştır.  
Anahtar Sözcükler: Uyku, apne, öfke, agresyon, testosteron

Abstract:
Aim: Obstructive sleep apnea syndrome (OSAS) is a common syndrome characterized by repetitive complete (apnea) or partial (hypopnea) narrowing of the airways during sleep. Because of the respiratory problems that patients experience during night sleep, disruptions in sleep quality and quantity may occur, and as a result of these disruptions, patients might experience some symptoms such as excessive daytime sleepiness, fatigue, mood, and behavioural changes. In the literature, there are different estimations about the relationship between aggression and the emotion of anger associated with aggression, and androgen hormones. In this study, it was aimed to investigate the relationship between anger and aggression with OSAS,  as well as the relationship with androgen hormones. 
Materials and Method: For this study, which has a retrospective study design, the sample was recruited from male individuals who applied to Gulhane Training and Research Hospital Sleep Research Centre with OSAS pre-diagnosis. Apnea-Hypopnea Index (AHI), Epworth Sleepiness Scale (ESS), Insomnia Severity Index (ISI), State- Trait Anger Scale, Aggression Scale, Beck Depression Inventory and Beck Anxiety Scale scores were recorded from the patient files of the participants. After the free and total testosterone levels of the participants were recorded from hospital information system, appropriate statistical analysis was run.
Results: A positive correlation was found between body mass index, age, and chronic diseases  (p<0,01, p<0,01, p=0,004), and AHI scores of the patients. There was a positive correlation between ESS scores (p<0,001) and AHI of the patients; a negative correlation between anger expression-out scores (p = 0.034) and physical aggression scores (p = 0.041) and AHI scores. Additionally, there was a negative correlation between free testosterone (p = 0.092) and total testosterone (p = 0.088) scores, and a positive correlation between free testosterone (p = 0.007) and ISI scores. 
Conclusion: Although there is a negative correlation between the severity of the disorder determined by the AHI scores, and anger expression and physical aggression in patients with OSAS; there were no relationship between androgen hormones and anger and aggression.
Keywords: Sleep, apnea, anger, aggression, testosterone