Tahmin gözlem açıklama ve bilişsel gelişimi hızlandırma temelli etkinliklerin fen bilimleri öğretmen adaylarının muhakeme becerilerinin gelişimine etkisinin incelenmesi
Examination the effect of activities based on prediction observation explanation and acceleration of cognitive development on science teacher candidates' reasoning skills
Yazar: İBRAHİM YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. SALİH ATEŞ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Bilişsel gelişim = Cognitive development ; Eğitim etkinliği = Effectiveness of training ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Muhakeme yeteneği = Reasoning ability ; Tahmin et-Gözle-Açıkla yöntemi = Prediction-Observation-Explanation Strategy ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Tahmin Gözlem Açıklama ve Fen Eğitimi Yoluyla Bilişsel Gelişimi Hızlandırma temelli etkinliklerin Fen Bilimleri öğretmen adaylarının bilimsel muhakeme becerilerinin gelişimine etkisini incelemektir. Bu çalışmada yarı deneysel yöntem kullanılmıştır. Pilot uygulama, 2013-2014 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Gazi Üniversitesi Fen Bilgisi Öğretmenliği programının 2. sınıflarında öğrenim görmekte olan toplam 52 öğretmen adayı ile yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2014-2015 eğitim-öğretim yılı güz döneminde Gazi Üniversitesi Fen Bilgisi Öğretmenliği programının 2. sınıflarında öğrenim görmekte olan toplam 93 öğretmen adayı oluşturmuştur. Öğretmen adaylarının bilimsel muhakeme becerileri gelişimini izlemek için 47 öğrenciye öncelikle "Bilimsel Muhakeme Becerileri Testi - BMBT", daha sonra araştırmacı tarafından geliştirilen TGA etkinlikleri uygulanmıştır. 46 öğrenciye öncelikle BMBT uygulanmış, daha sonra Fen Eğitimi Yoluyla Bilişsel Gelişimi Hızlandırma (CASE) projesi kapsamında hazırlanan CASE etkinlikleri, son olarak ise BMBT son test olarak uygulanmıştır. BMBT Fen Bilgisi öğretmen adaylarının bilimsel muhakeme becerilerini ölçmek amacıyla geliştirilmiştir. Bu test, 7 alt boyuttan oluşmaktadır ve toplam 26 madde içermektedir. Çalışmanın alt problemlerine ait bulgular şu şekilde ifade edilebilir: Birinci olarak, TGA ve CASE grubundaki BMBT ön bilimsel muhakeme becerileri (ön test) ortalama puanlarının arasında anlamlı bir fark olmadığı; ikinci olarak, kız ve erkek öğrencilerin ön test puanları arasında bir fark olmadığı; üçüncü olarak, TGA ve CASE gruplarında yer alan öğrencilerin ön test puanlarına göre düzeltilmiş son test ortalama puanları arasında TGA grubunun lehine anlamlı bir farkın olduğu; dördüncü olarak, TGA yöntemine dayalı etkinliklerden öğrencilerin elde ettiği BMBT ön test ve son test ortalama puanlarının arasında son test lehine anlamlı bir farkın olduğu; beşinci olarak, CASE temelli etkinliklerden öğrencilerin elde ettiği BMBT ön test ve son test ortalama puanlarının arasında son test lehine anlamlı bir farkın olduğu; altıncı olarak, kız ve erkek öğrencilerin ön test puanlarına göre düzeltilmiş son test ortalama puanları arasında erkek öğrenciler lehine anlamlı bir farkın olduğu; yedinci olarak, öğretim yöntemi-cinsiyet etkileşimi BMBT puanlarına göre TGA yöntemi ve CASE temelli grupların BMBT ortalama puanları arasında anlamlı bir farkın olduğu, ayrıca, kız ve erkek öğrencilerin BMBT ortalama puanları arasında anlamlı bir farklılık olduğu, fakat öğretim yöntemi-cinsiyet etkileşiminin öğrencilerin BMBT son test puanlarına etkisinin anlamsız olduğu görülmüştür. Fen eğitiminde bilimsel muhakeme becerilerinin gelişimine katkı sağlamak amacıyla bu tür etkinliklerin ve analiz sonuçlarının büyük öneme sahip olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the effect of activities based on Prediction Observation Explanation and Cognitive Acceleration through Science Education on Science teacher candidates' scientific reasoning skills. In this study quasi experimental method was used. The pilot experiment was conducted with a total of 52 prospective teachers studying in 2nd year of the Science Teaching program of Gazi University during the 2013-2014 academic year spring semester. A total of 93 prospective teachers studying in 2nd year of Gazi University Science Teaching program in the 2014-2015 academic year fall semester constitutes the working group of the study. To observe the development of scientific reasoning skills of prospective teachers firstly "Scientific Reasoning Skills Test - SRST", and then POE Activities developed by researcher were implemented to 47 students.  To 46 students firstly SRST was applied, then CASE activities prepared under the project CASE were applied and finally SRST was applied as the post-test. SRST has been developed to measure scientific reasoning skills of prospective Science teachers. This test consists of seven dimensions and comprises a total of 26 items. Findings belonging to the sub-problem of the study can be expressed as: Firstly, there is not any significant difference between SRST pre-test mean scores in the POE and CASE group; secondly,  there is not any difference between pre-scientific reasoning skills (pre-test) scores of girls and boys; thirdly, there is a significant difference in favor of the POE group between the mean scores of post-test adjusted for pretest scores of students in the POE and CASE groups; fourthly, there is a significant difference in favor of the post-test between the SRST pre-test and post-test mean scores that the students have gained from the activities based on the POE method; fifthly, there is a significant difference in favor of the post-test between the SRST pre-test and post-test mean scores that students gained from CASE based activities; sixthly, there is a significant difference in favor of boys between the post-test mean scores that has been adjusted for pre-test scores of girls and boys; seventhly, there is a significant difference between SRST mean scores of groups based on POE method and CASE according to teaching methods-gender interaction SRST scores, there is also a significant difference between female and male students' SRST scores, however the effect of the teaching method-gender interaction to SRST post-test scores of students is insignificant. Such activities and analysis results is considered to be of major importance in order to contribute to the development of scientific reasoning skills in Science education.