Türkiye'de yaşayan Suriyeli göçmenlerde travma sonrası stres belirtileri ile travma sonrası büyüme arasındaki ilişkide öz şefkat ve öz yeterliliğin düzenleyici rolü
The moderating roles of self-compassion and self-efficacy in the relationship between posttraumatic stress symptoms and posttraumatic growth in Syrian migrants living in Turkiye
Yazar: BİRGÜL SÜMEYYE MEYLANİ TOPALCA
Danışman: DOÇ. DR. ERSİN UYGUN
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Travma ve Afet Çalışmaları Uygulamaları Ana Bilim Dalı / Travma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışma, Suriye'de on yılı aşkın süredir devam eden karışıklık sonucu ülkelerinden göç 
etmek zorunda kalmış ve Türkiye'de yaşayan Suriyeli göçmenlerin travma sonrası stres 
belirtileri ile travma sonrası büyüme arasındaki ilişkide öz şefkat ve öz yeterliliğin düzenleyici 
rolünü belirlemek amacıyla hazırlanmıştır. Bu çalışmanın etik onayı İstanbul Bilgi Üniversitesi 
Araştırma Etik Kurulu tarafından verilmiştir. Çalışmada kar topu yöntemi ve öz bildirim 
yöntemi ile Travma Sonrası Büyüme Envanteri (PTGI-A), Travma Sonrası Stres Bozukluğu 
Kontrol Listesi (PCL-5/A), Öz Şefkat Envanteri (SCS-A), Genel Öz-Yeterlik Ölçeği (GSESA) ve sosyodemografik bilgi formu kullanılmıştır. 
Çalışmaya, Türkiye'de yaşayan yaşları 18 ile 60 aralığındaki 237 Suriyeli göçmen dahil 
edilmiştir. Araştırma sonucunda P<0.5 kesim noktasına göre anlamlı bulunan faktörler travma 
sonrası büyüme ile öz yeterlilik ve öz şefkat arasında zayıf düzeyde pozitif korelasyon 
belirlenmiştir. Yine bu çalışmada, travma sonrası büyüme demografik değişkenler ele alarak
incelendiğinde kadınların travma sonrası büyüme ortalama puanının anlamlı olarak erkeklerin 
ortalama puanlarından yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca ekonomik gelir seviyesinin 
yüksek olması ve eğitim seviyesinin yüksek olması durumlarının travma sonrası büyüme, öz 
yeterlilik ve öz şefkat ile anlamlı pozitif yönde ilişkisi saptanmıştır. Ayrıca ilgi çekici bir başka 
bulgu ise öz yeterlilik özelliğinin yüksek olmasının doğrudan travma sonrası büyümeyi 
yordayıcı etkisi bulunduğu şeklindeki sonuçtur. Bu çalışmada, özet bulgusu olarak denilebilir 
ki; travma sonrası stres bozukluğu travma sonrası büyümeyi anlamlı olarak yordamaktadır. 
İlaveten öz şefkat ve öz yeterlilik doğrudan travma sonrası büyümeyi yordamaktadır. Ancak 
etkileşim değişkenleri olan TSSBxÖz şefkat ve TSSBxÖz yeterlilik ilişkileri modelde anlamlı 
çıkmamıştır. Sonuç olarak travma sonrası stres bozukluğu ile travma sonrası büyüme 
arasındaki ilişkide öz şefkat ve öz yeterliliğin düzenleyici (moderatör) rolü görülmemektedir. 
Bu çalışmanın ileride klinik ve akademik çalışmalara destek sunması hedeflenmiştir.

Abstract:
This study was designed to determine the moderating role of self-compassion and self-efficacy 
in the relationship between posttraumatic stress symptoms and posttraumatic growth in Syrian 
immigrants living in Turkey in the last 10 years since the beginning of the Syrian war. Ethical 
approval for this study was granted by the Istanbul Bilgi University Research Ethics 
Committee. Posttraumatic Growth Inventory (PTGI-A), Posttraumatic Stress Disorder 
Checklist (PCL-5/A), Self-Compassion Inventory (SCS-A), General Self-Efficacy Scale 
(GSES-A) and sociodemographic information form were used with snowball method and self-report method.
A total of 237 Syrian immigrants between the ages of 18 and 60 living in Turkey were included 
in the study. According to the results of the study, a weak positive correlation was found 
between posttraumatic growth and self-efficacy and self-compassion, which were found to be 
significant according to the cut-off point P<0.5. Again, in this study, when demographic 
variables were examined, when post-traumatic growth was examined, it was found that the 
average score of women's post-traumatic growth was significantly higher than the average 
score of men, high economic income level, high income level had a significant positive 
relationship with post-traumatic growth, self-efficacy and self-compassion. In addition, another 
interesting finding is that high self-efficacy has a direct predictive effect on posttraumatic 
growth. As a summary finding of the study, it can be said that posttraumatic stress disorder 
significantly predicts posttraumatic growth. In addition, self-compassion and self-efficacy 
directly predict posttraumatic growth. However, the interaction variables PTSDxSelf-Compassion and PTSDxSelf-Efficacy interactions were not significant in the model. the moderator role of self-compassion and self-efficacy in the relationship between PTSD and posttraumatic growth is not seen. This study aims to support future clinical and academic studies.