Kabul ve kararlılık terapisi temelli psikoeğitimin ergenlerde sınav kaygısı üzerine etkisi
The effect of acceptance and commitment therapy-based psycoeducation on exam anxiety in adolescents
Yazar: KÜBRA TAN
Danışman: PROF. DR. AYŞE OKANLI
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Bu tez çalışması ergenlere verilen kabul ve kararlılık terapisi temelli psikoeğitimin sınav kaygısı, çalışma becerileri ve psikolojik esneklik düzeyine etkisini belirlemek amacıyla yapılması amaçlanmıştır. Araştırma, öntest sontest, izlem ölçümlü deney ve kontrol gruplu randomize kontrollü bir araştırma olarak tasarlanmıştır. Çalışma https://clinicaltrials.gov/ adresine kayıt edilmiştir (ClinicalTrials.gov Identifier: NCT05665933).
Araştırmanın deney grubunu 2022-2023 eğitim öğretim yılında Artvin'de bir lisede öğrenim gören 30 deney 30 kontrol grubu olacak şekilde toplamda 60 ergen birey oluşturmaktadır. Deney grubuna 6 hafta süre ile kabul ve kararlılık terapisi temelli psikoeğitim uygulanmıştır. Kontrol grubuna herhangi bir girişim uygulanmamıştır.  Verilerin toplanmasında; Kişisel Bilgi formu, Sınav Kaygısı Ölçeği, Ders Çalışma Becerilerini Değerlendirme Ölçeği/Öğrenci Formu, Psikolojik Esneklik Ölçekleri yüz yüze uygulanmıştır. Girişim öncesi, sonrası ölçümler ve izlem ölçümü yapılmıştır.  Verilerin analiz edilmesinde Kruskall-Wallis H testi, Tek yönlü varyans analizi ve Pearson Kikare testi yapılmıştır. 
Deney grubu ile kontrol grubunun son testte SKÖ, DÇBDÖ/ÖĞRF ve PEÖ puanları arasında anlamlı bir farklılık belirlenmiştir. Deney grubunda son testte sınav kaygısı puan ortalamasındaki düşüş, psikolojik esneklik ölçeği ve ders çalışma becerileri ölçeği puan ortalamalarındaki artış anlamlı bulunmuştur.   
Sonuç olarak, ACT temelli psikoeğitim ergenlerde sınav kaygısında, psikolojik esneklik ve ders çalışma becerileri üzerinde olumlu etkiler meydana getirdiğini ortaya koymuştur.  Çalışma, ACT'in sınav kaygısı yaşayan ergenlerde umut vadeden bir yaklaşım olduğuna işaret etmektedir.
Anahtar Kelimeler: Kabul ve kararlılık terapisi, ergen, sınav kaygısı, ders çalışma becerisi, psikolojik esneklik

Abstract:
The aim of this thesis is to determine the effect of acceptance and commitment therapy-based psychoeducation given to adolescents on test anxiety, study skills and psychological flexibility. The research was designed as a randomized controlled study with pretest posttest, follow-up measurement experiment and control group. The study was registered at https://clinicaltrials.gov/ (ClinicalTrials.gov Identifier: NCT05665933).
The experimental group of the research consists of 60 adolescents in total, 30 of which are the experimental and 30 control groups, studying in a high school in Artvin in the 2022-2023 academic year. Acceptance and commitment therapy-based psychoeducation was applied to the experimental group for 6 weeks. No intervention was applied to the control group. In the collection of data; Personal Information Form, Exam Anxiety Scale, Study Skills Assessment Scale/Student Form, Psychological Resilience Scales were applied face to face. Pre-intervention, post-intervention and follow-up measurements were made. Kruskall-Wallis H test, One-way analysis of variance and Pearson Chi-square test were used to analyze the data.
A significant difference was determined between the experimental group and the control group in the post-test SSQ, CSBS/STU, and PPS scores. In the experimental group, the decrease in the test anxiety mean score in the post-test, and the increase in the psychological flexibility scale and study skills scale mean scores were found to be significant.
As a result, it has been revealed that ACT-based psychoeducation has positive effects on test anxiety, psychological flexibility and study skills in adolescents. The study indicates that ACT is a promising approach for adolescents with test anxiety.

Keywords: Acceptance and commitment therapy, adolescent, test anxiety, study skills, psychological flexibility