Disfaji riski bulunan yaşlı bireylerde yutma terapisinin yutma bozukluğu riskine ve yaşam kalitesine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of swallowing therapy on the risk of swallowing disorder and quality of life in elderly individuals with dysphagia risk
Yazar: MEHMET ÇAKIR
Danışman: PROF. DR. GÜRSEL DURSUN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)

Özet:
Disfaji, diğer bir ifade ile yutma zorluğu, yaşlanan popülasyon ile birlikte büyüyen sağlık problemlerinden biridir. Yaşla birlikte yutma fizyolojisinde meydana gelen değişikliklerin yanı sıra, inme ve Alzheimer hastalığı gibi yaşlanma ile sıklığı artan hastalıklar yaşlılarda disfajiye yol açan faktörlerdendir. Yaşlılarda yutmaya yönelik çalışmalar; genelde yutma bozukluğu meydana geldikten sonra yutma bozukluğunu tedavi etmeye yöneliktir. Çalışmamızda yaşlılıkla birlikte yutma fizyolojisinde meydana gelen değişikliklerden kaynaklı disfaji riski taşıyan bireylerde, uygulanan yutma terapisinin etkinliğini incelemeyi amaçladık.
	Çalışmamıza 12 disfaji riski taşıyan yaşlı katıldı. Katılımcılara, terapi öncesi; Yutma Fonksiyonu Tarama Testi (Eating Assessment Tool. (EAT-10)), Fiberoptik Endoskopik Değerlendirmesi (Fiberoptic endoscopic swallow study - FESS), Penetrasyon ve aspirasyonun skalası (The Penetration Aspiration Scale (P-AS), Yutma Yaşam Kalitesi Anketi (Swallow Quality of Life Questionnaire (SWAL-QOL)) ve Beck Depresyon Envanteri uygulandı, terapi öncesi ve sonrası sonuçlar karşılaştırıldı. Yutma terapisi sonrasında terapi öncesine göre; EAT-10 ölçeği ortalaması düşük (r= 0,85, p<0,05), SWAL-QOL anketi ortalaması yüksek (r= 0,84, p<0,05) ve Beck Depresyon Envanteri düşük (r= 0,77, p<0,05) bulunmuştur. 
	Çalışmamız elde ettiğimiz bulgular doğrultusunda; yutma terapisinin yutma riski olan bireylerde yaşam kalitesini arttırdığı, depresyonu azalttığı ve bireyin iyileşme göstererek artık riskli grupta yer almaması konusunda fayda sağladığı sonucuna varılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Disfaji, Risk grubu, Yaşlı, Yutma terapisi

Abstract:
Dysphagia, in other words difficulty in swallowing, is one of the growing health problems with the ageing population. In addition to the changes in swallowing physiology with age, diseases such as stroke and Alzheimer's disease, which increase in frequency with aging, are among the factors leading to dysphagia in the elderly. Studies on swallowing in the elderly are generally aimed at treating swallowing disorder after swallowing disorder occurs. In our study, we aimed to examine the effectiveness of swallowing therapy in individuals at risk of dysphagia due to changes in swallowing physiology with aging.
	Twelve elderly people at risk of dysphagia participated in our study. The participants were administered the Swallowing Function Screening Test (Eating Assessment Tool (EAT-10)), Fiberoptic Endoscopic Swallow Study (FESS), Penetration Aspiration Scale (P-AS), Swallow Quality of Life Questionnaire (SWAL-QOL) and Beck Depression Inventory before and after the therapy. After swallowing therapy, the mean EAT-10 scale was lower (r= 0.85, p<0.05), SWAL-QOL questionnaire was higher (r= 0.84, p<0.05) and Beck Depression Inventory was lower (r= 0.77, p<0.05) than before therapy.
	In line with the findings of our study, it was concluded that swallowing therapy improves the quality of life in individuals with swallowing risk, reduces depression, and helps the individual to improve and no longer be in the risky group.

Keywords: Aged, Dysphagia, Risk group, Swallowing therapy