Kocaeli ili evsel katı atıkların toplanması ve taşınmasında ortaya çıkan sera gazlarının hesaplanması ve modellenmesi
Computing and modelling of greenhouse gases arising from the collection and transport of municipal solid wastes in kocaeli
Yazar: AYŞE BURCU YAMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ORHAN SEVİMOĞLU
Gebze Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Sera gazları, dünyaya gelen güneş ışınlarının hapsolması ve atmosfer tabakasında birikmesi sonucu dünyanın ısı tutma kapasitesinin artmasına neden olan bileşiklerdir. Bu gazlar, konutlarda, sanayi kuruluşlarında tüketilen elektrik, ulaşım sektörü, atık yönetimi, tarım sektörü ve arazi kullanım faaliyetlerinden kaynaklanmaktadır. Atıkların yanlış yönetimi çevreyi doğrudan etkilemekte olup, dünya çapında bir endişe kaynağı oluşturmaktadır. Evsel katı atıkların toplanması ve taşınması sırasında tüketilen yakıt ile sera gazı emisyonları oluşmakta ve küresel ısınmaya doğrudan neden olmaktadır. 
Bu çalışmada Kocaeli iline ait 12 ilçenin evsel katı atıklarının toplanması ve taşınması sırasında kullanılan yakıt tüketimine bağlı olarak oluşan sera gazı salınımları ve bir ton atığın taşınmasıyla oluşan küresel ısınma faktörleri de CO2-e cinsinden hesaplanmıştır. 
Yapılan çalışmalarda, araçlarda dizel yakıt kullanımı sonucu, Senaryo 1 olarak değerlendirilmiş ve mevcut durumu ortaya koymuştur. Farklı yakıt türlerinin kullanıldığı varsayılarak toplam 4 senaryo irdelenmiş ve oluşacak olan sera gazı emisyon miktarları ve küresel ısınma faktörleri karşılaştırılması yapılmıştır.
Ayrıca ilçelere ait atık verilerinden evsel katı atıkların toplanması ve aktarmasız taşınmasında esnasında oluşan sera gazı emisyonunu tespit eden bir model kullanılmıştır. Model gibi sadece atıkların toplanması ve aktarmasız taşınması kısmını içeren manüel hesap ile karşılaştırmaları yapılmıştır. Yapılan çalışmalar ve karşılaştırmalar sonucunda, araçların sefer sayılarını ve aldıkları mesafeler azaltılarak, uygun şartlarda mesafelere bağlı olarak aktarma istasyon sayıları artırılarak, toplama araçlarının tam dolu çalışması sağlanarak ve alternatif yakıt olarak elektrikli araçların kullanımı ile sera gazı azaltım hedeflerine ulaşılabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Greenhouse gasses (GHG) are those which trap solar radiation and accumulate in the atmospheric layers, and as a result of this, they increase the earth's heat adsorption capacity. These GHGs originate from the use of electricity in industrial facilities, and from the activities of transport services, waste management, agricultural and land use.  Mismanagement of wastes can affect the environment directly, which causes great concern in the world. From the consumption of fuels during the collection and transport of municipal solid waste, greenhouse gasses are generated, thus causing global warming.
In this study, greenhouse gasses resulting from the use of fuels in the collection and transportation activities of municipal solid waste, and global warming factors resulting from transporting 1 ton of waste, were determined in terms of CO2-e.
In this study, use of diesel fuel in the waste trucks was named as scenario 1, which resembles the current situation in the study area. Assuming that different fuels were used, GHG amounts and global warming factors were determined based on four different scenarios.
Furthermore, a numeric model was run by using the waste data from provinces  to calculate the GHG emissions resulting from the collection and transport of municipal solid waste (with no transfer). This model was only applied to the collection and transport of the wastes (with no transfer) and compared to the results of Manuel calculations. Based on the studies and comparisons, it was concluded that the target for GHG reductions can be reached by; reducing the trip numbers and distances, increasing the numbers of transfer stations under the optimum distances, providing that the collection trucks are running at full capacity, and using electric powered trucks as an alternative to diesel fuel.