Türkçe dersinde bulmaca ile kavram öğretiminin öğrenci başarısına ve derse karşı tutuma etkisi
The effect of concept teaching through crosswords on students' achievement and attitudinal effect in Turkish course
Yazar: DİLEK BİLGİN
Danışman: PROF. DR. NAZMİYE NAZAN BEKİROĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kavram öğretimi = Concept teaching ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Öğrenci başarısı = Student achievement ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Bu araştırmanın amacı ortaokullarda kullanılan Türkçe dersi öğrenci çalışma kitaplarında bulmacaların yer alma sıklığını, bulmacaların ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin Türkçe dersinde kavram öğrenme düzeylerine ve derse karşı tutumlarına etkisini incelemektir.
Bu çalışmada 2006-2007 eğitim öğretim yılından itibaren ortaokullarda kullanılan Türkçe dersi öğrenci çalışma kitaplarının içerdiği bulmaca etkinlikleri doküman analizi yöntemiyle incelenmiştir. Araştırmacı tarafından ortaokul 5. sınıf Türkçe ders kitabındaki Sağlık, Spor ve Oyun ile Dünya ve Çevre adlı 7 ve 8. temalara ait okuma metinlerindeki kavramların öğretilmesine yönelik bulmaca etkinlikleri oluşturulmuştur.
Araştırmada kontrol gruplu ön test - son test modeli ile betimsel tarama modelinin bir arada yürütüldüğü karma araştırma modeli kullanılmıştır. Çalışmada Sağlık, Spor ve Oyun ile Dünya ve Çevre adlı 7 ve 8. temalara ait okuma metinleri ve 2006-2007 eğitim öğretim yılından itibaren okullarda kullanılan Türkçe ders kitapları örnekleme alınmıştır. Çalışmada nicel veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan Kavram Öğretimi Başarı Testi, Bulmacaya Yönelik İlgi Anketi ve Türkçe Dersine Yönelik Tutum Ölçeği ile toplanmıştır. Kontrol grubunda dersler, seçilen temalardaki metinler ve çalışma kitaplarındaki etkinliklerle sınırlı tutularak işlenirken deney grubunda aynı temalardaki kavramların kavratılmasını sağlamak için araştırmacı tarafından hazırlanan bulmaca etkinlikleri kullanılarak işlenmiştir. Çalışma grubu Trabzon ilinde Yıldızlı Toki Ortaokulunun iki farklı 5. sınıf şubesindeki toplam 53 (kontrol: 26; deney: 27) öğrenciden oluşmaktadır. Çalışmanın yapıldığı şubelerin biri kontrol grubu öteki deney grubu olmak üzere rastgele belirlenmiştir. Uygulama 9 hafta sürmüştür. Araştırmanın nitel verileri ise 2006-2007 eğitim-öğretim yılından itibaren okullarda kullanılan Türkçe ders kitapları analiz edilerek elde edilmiştir.  Nicel veriler Sosyal Bilimler İstatistik Programı SPSS 22.00'de ve tek yönlü ANOVA analiziyle, nitel veriler ise doküman analizi ile değerlendirilmiştir.
Verilerin analizi sonucunda 2006-2007 eğitim öğretim yılından itibaren ortaokullarda kullanılan Türkçe dersi öğrenci çalışma kitaplarında bulmacaların sıklıkla yer aldığı; bulmaca etkinlikleriyle gerçekleştirilen kavram öğretiminin öğrencilerin akademik başarı ve derse karşı tutumu üzerinde anlamlı bir farklılık yaratmadığı görülmüştür.Farklı değişkenlerin (cinsiyet, bulmaca çözmeyi sevme, bulmaca çözme sıklığı, hangi tür kaynaklardan bulmaca çözüldüğü, bulmaca çözme sebebi, bilinmeyen kelimeleri araştırma, bulmaca sözlüğü kullanma) deney grubu öğrencilerinin kavram öğretimi başarıları üzerinde etkili olup olmadığına ilişkin yapılan analizler sonucunda bu değişkenlerinin başarı üzerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık oluşturmadığı görülmüştür.

Abstract:
The purpose of this study is to analyze the frequency of the use of crosswords in secondary school Turkish workbooks and the effect of crosswords on 5th grade students' level of conceptual learning and attitudes towards Turkish course. 
The study analyzed the crossword activities in the Turkish course student workbooks used in secondary schools since the 2006-2007 academic year through document analysis. The researcher created crossword activities to teach the concepts in the reading texts included in the 7th and 8 th themes Health, Sports and Play and Earth and Environment in the 5th grade Turkish textbook.
	The study employed a mixed research design using control group pre-test and post-test and descriptive surveying methods together. The study sampled the reading texts included in the 7th and 8th themes Health, Sports and Play and Earth and Environment, and the Turkish textbooks taught in secondary schools since the 2006-2007 academic year. The quantitative data were collected using the Concept Teaching Achievement Test, the Interest in Crosswords Inventory, and the Attitudes Towards Turkish Course Scale developed by the researcher. The classes taught in the control group were limited to the activities in the workbooks and the texts in the selected themes, while the classes taught in the experimental group involved activities prepared by the researcher to facilitate the comprehension of the concepts covered in the same themes. The study group consisted of 53 5th grade students (experimental group: 27 and control group: 26) attending two different sections in Yıldızlı Toki Ortaokulu (Secondary School) in Province Trabzon composed. The sections were randomly selected, one being the control group, and the other being the experimental group. The application lasted for 9 weeks. The qualitative data of the study were obtained analyzing Turkish textbooks used in secondary schools since the 2006-2007 academic year. The quantitative data were analyzed through t-test and one-way ANOVA statistics on SPSS 22.00 and the qualitative data through document analysis.
	The analysis results showed that crosswords were frequently included in Turkish workbooks used in secondary schools since the 2006-2007 academic year, the concept teaching through crossword activities did not lead to a significant difference instudents' academic achievement and attitudes towards the Turkish course.According to the results of the analysis testing whether different variables (gender, liking to solve crosswords, the frequency of solving crosswords, sources used to solve crosswords, reasons of solving crosswords, searching unknown words, and using a crossword dictionary) have an effect on the concept learning achievement of the control group students, these variables did not lead to a statistically significant difference in achievement.