Umut,algılanan stres ve baş etme tutumlarının psikolojik belirtilerdeki yordayıcı rolünün incelenmesi
Examining the predictor roles of hope, perceived stress, and coping styles on psychological symptoms
Yazar: ESİNNAZ BÜLBÜLOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BAŞAK BAHTİYAR
Maltepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Depresyon = Depression ; Psikoloji = Psychology ; Psikolojik belirtiler = Psychological symtoms ; Stres = Stress ; Stresle başetme = Coping with stress ; Umut = Hope ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Umut, kişinin olumsuz hayat deneyimleri karşısında tampon görevi gören psikolojik bir güç, koruyucu bir faktör ve bilişsel motivasyonel bir yapı olarak tanımlanmıştır (Valle, Huebner ve Suldo, 2006). Umut eksikliğinin depresyon ve öz yıkım gibi birçok olumsuz psikolojik durumla ilişkisi olduğu yapılan araştırmalarda belirtilmektedir (Yıldız, 2016). Bu çalışmanın amacı ise stresle ilişkili psikolojik belirtilerde umut ve baş etme tutumlarının rolünü incelemektir. Çalışmaya farklı üniversitelerden, çeşitli bölümlerde eğitime devam eden 18-25 yaş aralığında 320 kadın ve 275'i erkek olmak üzere 595 gönüllü katılımcı dahil olmuştur. Katılımcılardan Demografik Bilgi Formu, Sürekli Umut Ölçeği, Pozitif ve Negatif Duygu Ölçeği, Baş Etme Tutumları Ölçeği'nin kısa formu, Beck Anksiyete Envanteri, Beck Depresyon Envanteri, Algılanan Stres Ölçeği'nin 10 maddeden oluşan formu ile Psikolojik İyi Oluş Ölçeği kullanılarak veri toplanmıştır. Araştırma sonuçları, artan umut düzeyi ile stresle baş etme tutumlarından kendine güvenli ve iyimser yaklaşımın kullanılmasının, algılanan stres düzeyinin azalması ile psikolojik iyilik halinin artmasının ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca algılanan stres karşısında çaresiz yaklaşımın kullanılmasının, kendine güvenli yaklaşımın kullanılmamasının ve de düşük umut düzeyinin negatif duyguyu, depresyon ve kaygı belirtilerini yordadığı gözlenmiştir.  Bulgular alanyazındaki çalışmalarla birlikte yorumlanmış; çalışmanın güçlü yanlarına ve gelecekte yapılabilecek çalışmalarda kullanılabilecek önerilere yer verilmiştir.

Abstract:
Hope is defined as a psychological force, a protective factor and a cognitive, motivational structure that functions as a buffer against negative life experiences (Valle, Huebner and Suldo, 2006). Emprical studies stated that lack of hope is associated too many negative psychological conditions such as depression and self-destruction (Yıldız, 2016). The aim of the current study was to investigate the roles of hope and coping styles in perceived stress and psychological symptoms. The sample of the study was composed of 595 volunteer participants (320 females and 275 males) from various universities whose ages were between 18 and 25 years. The data was collected using Demographic Information Form, Trait Hope Scale, Positive and Negative Affect Scale, Coping Style Questionnaire, Beck Anxiety Inventory, Beck Depression Inventory, Perceived Stress Scale, and Psychological Well-Being Scale. The results of study revealed that increas in hope level, using self-confident and optimistic coping styles were associated with decreament in perceived stress level and increament in psychological well-being. Furthermore, using helpless coping style, as well as lack of self-confident coping and hope, were significant predictors of negative affect, depression and anxiety symptoms. The findings were interpreted and discussed based on relevant literature; the strengths of the study and suggestions for future studies were also provided.