Hemşirelerin ve hemşirelik öğrencilerinin bilimsel okuryazarlık düzeyleri ile biyoetik değerleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between scientific literacy levels and bioethical values ​​of nurses and nursing students
Yazar: RECEP TURGUT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESİN KAVURAN
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu araştırma hemşirelerin ve hemşirelik öğrencilerinin bilimsel okuryazarlık düzeyleri ile biyoetik değerleri arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı nitelikte olan bu araştırma, Ocak 2023 ile Şubat 2024 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Mayıs-Haziran 2023 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Van Eğitim ve Araştırma Hastanesinde çalışan 1330 hemşire ve 2022-2023 Eğitim-Öğretim Yılı Bahar Döneminde Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümünde kayıtlı olan 510 öğrenci oluşturmuştur. Veriler; Tanımlayıcı Özellikler Formu, Temel Bilimsel Okuryazarlık Testi, Biyoetik Değer Ölçeği ile toplanmış ve IBM SPSS v26.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde; frekans, yüzde hesapları, ortalama, standart sapma, Bağımsız Örneklem T-testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (Anova), Pearson Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Bulgular: Temel Bilimsel Okuryazarlık Testi puan ortalamaları incelendiğinde; hemşirelerin 3.38±0.26 (orta) ortalamaya, hemşirelik öğrencilerinin 3.42±0.31 (yüksek) ortalamaya sahip olduğu belirlenmiştir. Biyoetik Değer Ölçeği puan ortalamaları incelendiğinde; hemşirelerin 2.82±0.24 (orta) ortalamaya, hemşirelik öğrencilerinin 2.84±0.28 (orta) ortalamaya sahip olduğu saptanmıştır. Hemşirelerin (r=0.310, p<0.05) ve hemşirelik öğrencilerinin (r=0.494, p<0.05) bilimsel okuryazarlık düzeyleri ile biyoetik değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönde ve zayıf düzeyde bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Hemşirelerin ve hemşirelik öğrencilerinin bilimsel okuryazarlıkları ile biyoetik değerleri arasında pozitif yönlü zayıf düzeyde bir ilişki olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
Aim: This study was conducted to determine the relationship between the scientific literacy levels of nurses and nursing students and their bioethical values. Material and Method: This descriptive and correlational study was conducted between January 2023 and February 2024. The population of the study consisted of 1330 nurses working in University of Health Sciences Van Training and Research Hospital between May-June 2023 and 510 students enrolled in Van Yüzüncü Yıl University, Faculty of Health Sciences, Department of Nursing in the Spring Semester of 2022-2023 Academic Year. Data were collected with Descriptive Characteristics Form, Basic Scientific Literacy Test, Bioethical Value Scale and analyzed using IBM SPSS v26.0 program. Frequency, percentage calculations, mean, standard deviation, Independent Sample T-test, One-Way Analysis of Variance (Anova), Pearson Correlation Coefficient were used to analyze the data. Results: When the mean scores of the Basic Scientific Literacy Test were analyzed, it was determined that nurses had a mean score of 3.38±0.26 (medium) and nursing students had a mean score of 3.42±0.31 (high). When the mean scores of the Bioethical Value Scale were analyzed, it was found that nurses had a mean score of 2.82±0.24 (medium) and nursing students had a mean score of 2.84±0.28 (medium). It was determined that there was a statistically significant, positive and weak relationship between the scientific literacy levels of nurses (r=0.310, p<0.05) and nursing students (r=0.494, p<0.05) and their bioethical values. Conclusion: It was determined that there was a weak positive relationship between the scientific literacy of nurses and nursing students and their bioethical values.