Entomopatojen funguslar Beauveria bassiana (Balsamo) Vuillemin (Sordariomycetes: Hypocreales) ve  Isaria farinosa (Holmsk.) fries (Sordariomycetes: Hypocreales)' nın domates güvesi Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae)' ya karşı endofitik etkileri
Endophytic effects of the entomopathogenic fungi Beauveria bassiana (Balsamo) Vuillemin (Sordariomycetes: Hypocreales) and Isaria farinosa (Holmsk.) fries (Sordariomycetes: Hypocreales) against the tomato moth Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae)
Yazar: ZEYNEP DİKER
Danışman: PROF. DR. MURAT MUŞTU
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı / Bitki Koruma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
ENTOMOPATOJEN FUNGUSLAR Beauveria bassiana (Balsamo) Vuillemin (Sordariomycetes: Hypocreales) ve Isaria farinosa (Holmsk.) Fries (Sordariomycetes: Hypocreales)' NIN DOMATES GÜVESİ Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae)' YA KARŞI ENDOFİTİK ETKİLERİ

Zeynep DİKER TAŞÇI

Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü
Yüksek Lisans Tezi, Eylül 2023
Danışman: Prof. Dr. Murat MUŞTU

ÖZET

Bu çalışmada entomopatojen funguslardan Beauveria bassiana (Balsamo) Vuillemin (Sordariomycetes:Hypocreales) ve Isaria farinosa (Holmsk.) Fries (Sordariomycetes: Hypocreales)'nın domates güvesi Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae)'ya karşı etkileri ve endofit fungusların domateste kolonizasyonu araştırılmıştır. Haftalık olarak 4 hafta boyunca incelenen patates dekstroz agarlardan (PDA) B. bassiana'ya ait, yaprak püskürtme yönteminde en fazla kolonizasyon (100.00±0.00) elde edilmiştir. Aşılamadan 3 ay sonra yapraklardaki fungus kolonizasyonunda B. bassiana'nın, tohum daldırma yöntemindeki bitkilerde 56.00±4.99 olduğu belirlenmiştir. Aşılanmış bitkilerden beslenen ve bu bitkilere maruz kalan yumurta, larva, pupa ve erginde ölüm oranlarına bakıldığında en yüksek ölüm oranı B. bassiana, tohum daldırma (64±4.52) yönteminde olduğu tespit edilmiştir. En yüksek yumurta sayısı kontrol uygulamalarında  95.51 adet bulunurken, en düşük yumurta sayısı ise B.bassiana, tohum daldırma uygulaması yapılmış domates bitkilerinde 57.88 adet olarak tespit edilmiştir. En düşük  ergin öncesi canlılık (%) oranı %59 ile B. bassiana iken en yüksek oran %88 olarak kontrolde olmuştur. Tuta absoluta' nın gelişme süresi B. bassiana ve I. farinosa uygulaması yapılmış domates bitkilerinde 29.59±0.33 ve 30.02±0.18 gün olarak tespit edilmiştir. Tuta absulota' nın en düşük yaşam çizelgesi parametreleri B. bassiana uygulanmış domateslerde gözlemlenmiştir; kalıtsal üreme yeteneği (r= 0.1149 ± 0.0046 gün-1) üreme gücü sınırı (λ= 1.1218 ± 0.0051 gün-1), net üreme gücü (R0= 57.88 ± 8.35 yumurta) ve ortalama döl süresi (T= 35.32 ± 0.48 gün). 
Anahtar Kelime: Entomopatojen fungus, domates, Tuta absoluta, Beauveria bassiana Isaria farinosa, biyolojik mücadele, endofitik fungus, kolonizasyon

Abstract:
ENDOPHYTIC EFFECTS OF THE ENTOMOPATHOGENIC FUNGI Beauveria bassiana (Balsamo) Vuillemin (Sordariomycetes: Hypocreales) AND Isaria farinosa (Holmsk.) Fries (Sordariomycetes: Hypocreales) AGAINST THE TOMATO MOTH Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae)
Zeynep DİKER TAŞÇI

Erciyes University, Graduate School of Natural and Applied Sciences 
M.Sc. Thesis, September 2023
Supervisor: Prof. Dr. Murat MUŞTU
ABSTRACT
In this study, the effects of the entomopathogenetic fungi Beauveria bassiana( Balsamo)Vuillemin (Sordariomycetes:Hypocreales) and Isaria farinosa (Holmsk.) Fries (Sordariomycetes:Hypocreales) against the tomato moth Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae) and the colonization of endophyte fungi in tomato were investigated. Among the patato dextroz agars (PDA) examined weekly for 4 weeks, the highest colonization (100.00±0.00) of B. bassiana was obtained in the leaf spray method. In fungal colonization on leaves 3 months after inoculation, B. bassiana was found to be 56.00±4.99 in seed dipping method. When the mortality rates of eggs, lervae, pupae and adults fed from inoculated plants were examined, the highest mortality rate was found in B. bassiana, seed dipping method (64±4.52). The highest number of eggs was 95.51 in the control treatments, while the lowest number of eggs was 57.88 in tomato plants treated with B.bassiana, seed dip treatment. The lowest Pre-adult viability (%) rate was %59 in B. bassiana and the highest rate was %88 in the control. The development times of Tuta absoluta was 29.59± 0.33 and 30.02± 0.18 days in tomato plants treated with B. bassiana and I. farinosa. The lowest life table parameters of Tuta absulota were observed in tomatoes treated with B. bassiana: the intrinsic rate of increase (r= 0.1149 ± 0.0046 day-1) ,the finite rate of increase (λ= 1.1218 ± 0.0051 day-1), the net reproduction rate (R0= 57.88 ± 8.35 eggs) and mean generation time (T= 35.32 ± 0.48 days).
Keywords: Entomopathogenic fungi, tomato, Tuta absoluta, Beauveria bassiana, Isaria farinosa, biological control, endophytic