Kayseri ili sağlık ocaklarında çalışan sağlık personelinin ve aile reislerinin hekim seçimi konusundaki düşüncelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of opinions about choosing physician of head of families and health personnel that been working health centers of kayseri province
Yazar: ERDAL KILIÇ
Danışman: PROF. DR. YUSUF ÖZTÜRK
Erciyes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Aile reisi = Head of the family ; Doktor-hasta ilişkileri = Physician patient relations ; Doktorlar = Physicians ; Doktorlar-aile = Physicians-family ; Kayseri = Kayseri ; Sağlık personeli = Health personnel ; Toplum sağlık merkezleri = Community health centers

Özet:
Bu çalışmada sağlık hizmetinin uygulayıcıları olan birinci basamakta görev yapan sağlık personelinin ve hizmeti alan ve hizmetin nereden alınacağına karar veren durumundaki aile reislerinin, hastanın hekimini seçme uygulaması konusundaki düşünceleri değerlendirilmiştir. Ayrıca bu uygulamanın ülkemizin sağlık alt yapısına, ülkemiz insanının talep ve beklentilerine uygun olup olmadığı konusundaki düşünceleri sorulmuştur. Bu çalışma ile ülkemizde hekim seçme uygulamasının, henüz başlangıç aşamasındayken, karar vericileri ve toplumu aydınlatmak amaçlanmıştır.Araştırma, Kayseri genelindeki birinci basamak sağlık kuruluşlarında görev yapan sağlık personeli (doktor, sağlık memuru, hemşire, ebe) ile Barbaros Sağlık Ocağı, Sarıoğlan Merkez Sağlık Ocağı ve Gesi Sağlık Ocağı bölgelerindeki aile reisleri üzerinde yapılmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikte bir araştırmadır. 2005 yılı Nisan?Eylül aylarında, 994 sağlık personeli ve 1075 aile reisi ziyaret edilmiş ve anket uygulanmıştır.Araştırma sonuçlarına göre aile reislerinin %40,9'u hastaların hekimlerini seçme hakkı olduğunu düşünürken bu oran sağlık personelinde %49,3'dür. Her iki grubun da yaklaşık %80'i kişilerin hekimini hastalanmadan önce seçmesi gerektiğini düşünmektedir.Aile reislerinin %23,3'ü, sağlık personelinin ise %67,5'inin hastaların hekimlerini doğru olarak seçemeyeceklerini düşündükleri ve iki gurup arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Sağlık personeline göre hastanın hekimini seçmesinde en çok önem verilen konular; hekimin hastaların taleplerini karşılaması ( %92,8), hekimin hastalara karşı davranışı ( %89,4) ve hastanın hekimin bilgisine güvenmesi ( %85,9) iken; aile reislerinde hekimin hastalara karşı davranışı ( %98,1), hekimin tecrübesi ( %94,9) ve hekimin hastaların taleplerini karşılaması ( %94,1) olarak belirtilmiştir.Sağlık personelinin %55,9'u hastanın hekimini seçmesi uygulamasının doktorların mesleki özgürlüklerini olumsuz etkileyeceğini düşünmektedir. Sağlık personelinin %40,5'i, aile reislerinin %31,9'u hekimlerin de hastalarını seçme hakları olması gerektiğini düşünmektedir. Sağlık personelinin %81,7'si ülkemizin şu anki altyapısının hastanın hekimini seçmesine uygun olmadığını düşünmektedir.Anahtar kelimeler: Hekim seçimi, aile reisi, sağlık personeli

Abstract:
In this study, it aimed to evaluate the opinions about choosing physician of head of families as decision maker of family for taking place of service and health personnel that been working in primary care services as care providers. It also asked opinions about that is this service appropriate for health infrastructure of our country and is this service appropriate for expectations and requirements of our citizens. It also aimed with this study at the start of choosing physician application to lightening of decision makers andcommunity.This study was performed on health personnel that working primary care services in Kayseri (physician, health officer, nurse and midwife) and head of families that been living in the area of Barbaros, Sarıoğlan and Gesi Health centers. This is descriptive and cross-sectional study. Between April to September of 2005, 994 health personnel and 1075 head of family were visited and evaluated.According to results; 40,9 % of head of families and 49,3 % of health personnel thought as patients has to right of choosing physician. Approximately 80%of both groups thought that people must choose their physician before getting ill.Of the head of families 23,3 % and of the health personnel 67,5 % were thinks as patients couldn?t choose their physician appropriately and the difference is important as statistically.The most important topics on choosing the physician; to meet the requirements of patients (92,8 %), behaviors to patient (89,4 %) and to trust to the knowledge of physician (85,9 %) presented by health personnel; behaviors to patient (98,1 %), experience of physician (94,9%) and to meet the requirements of patients (94,1 %) presented by head of families. Of the health personnel 55,9 % thought as choosing physician by patients effects physicians occupational freedom negatively. Of the health personnel 40,5%and of the head of families 31,9 % thought as physicians also have to right to choose patient. Of the health personnel 81,7 % thoughts infrastructure of our country is not appropriate for patients choosing their physician.Key words: Choosing physician, head of family, health personnel