Hepatit B tanılı hastalarda prognostik nutrisyonel indeks ve sistemik inflamatuar indeksin karaciğer fibrozis düzeyi ile olan ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between prognostic nutritional index and systemic inflammatory index in patients with hepatitis B diagnosis and liver fibrosis level
Yazar: ALİ CAN UĞUZ
Danışman: PROF. DR. ÖMÜR TABAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma  Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Fibroz = Fibrosis ; Hepatit = Hepatitis ; Hepatit B = Hepatitis B ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer sirozu = Liver cirrhosis ; Prognoz = Prognosis ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; İnflamasyon = Inflammation ; İnflamatuar belirteçler = Inflammatory markers

Özet:
Amaç: Kronik hepatit B tanı ve tedavisinde altın standart yöntem olan karaciğer biyopsisi çeşitli riskleri olan deneyimli hekim gerektiren, maliyetli bir işlemdir. Girişimsel olmayan, kan tetkikleri ile hesaplanabilen biyokimyasal ve hematolojik parametreler içeren skorlar olan prognostik nutrisyonel indeks (PNI) ve sistemik immun-inflamatuar indeksin (SII) biyopsi sonuçlarından elde edilen fibrozis ve inflamasyon evreleri ile karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma örneklemi, Şubat 2016- Şubat 2022 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi gastroenteroloji ve iç hastalıkları polikliniklerine başvuran 6 aydan uzun süre HBsAg pozitifliği saptanan (kronik hepatit B tanı kriterini sağlayan) ve karaciğer biyopsisi yapılan 274 hastadan oluşmaktadır. Araştırmamız retrospektif bir çalışma olup hasta verileri hastane bilgi sistemi üzerinden elde edildi. Patoloji sonuçlarında yer alan İshak fibrozis skoru ve Hastalık Aktivite İndeksi (HAİ) çalışmamızda referans alınmıştır.
Bulgular: 274 hastanın 119'u (%43,4) kadın, 155'i (%56,6) erkekti. Olguların yaşları 21 ila 78 arasında değişmekte olup yaş ortalaması 45,25'tir. Prognostik nutrisyonel indeks ortalama değeri 55,8294 ± 5,33 ve sistemik immun-inflamtuar indeks ortalama değeri 494,3710 ± 336,86 olarak bulunmuştur. Ortalama fibrozis evresi 1,51± 1,10 ve HAI skoru 5,94 ± 2,33 olarak saptandı.
Hastaların 40'ı (%14,6) evre 0, 114'ü (%41.6) evre 1, 80'i (% 29,2) evre 2, 26'sı (% 9,5) evre 3, 9'u (%3,3) evre 4, 3'ü (%1,1) evre 5 ve 2'si (%0,7) evre 6 fibrozis düzeyinde bulundu. HAI evrelerine göre ise HAİ ≤6 olan hasta sayısı 179 (%65,3) HAİ>6 olan hasta sayısı 95 (%34,7), HAİ evresi ≥12 olan hasta sayısı ise 9 (%3,28) olarak hesaplandı. Fibrozis evrelerine göre gruplara ayrılan hastalar için fibrozis düzeyini ayırt etme güçleri karşılaştırıldığında; Ishak skoru ≥F2 ve üstü değerlerde SII skorunun, Ishak skoru ≥F4 için ise PNI skorunun istatistiksel ayırt etme gücü olduğu saptandı. (p<0,05) HAİ ≥6 ve <6 şeklinde gruplara ayrıldığında PNI ve SII skorlarının p değeri 0,05 altında olup AUROC değerleri 0,5-0,6 arasında olduğu için prognoz ve inflamasyon tayini için yetersiz bir test olduğu düşünülmüştür. HAİ ≥12 ve <12 durumda ise PNI skoru için yeterli istatistiksel fark bulunamadı. SII skoru istatistiksel olarak hem anlamlı bulundu hem de AUROC=0,848 bulunarak ayırt etme gücünün yeterli olduğu görüldü.
Sonuç: Çalışmamızda kullandığımız her iki skorun da hastalık düzeyi ve prognoz tayini için anlamlı sonuçlar verdiği saptanmıştır. Ancak tek başına kullanım için daha çok çalışmaya ihtiyaç oluğu karaciğer biyopsisi ile kombine edilerek ya da görüntüleme yöntemleri ile birlikte kullanılarak hasta takibinde kullanımının daha uygun olacağı düşünülmüştür.

Abstract:
Background: Liver biopsy used diagnosis and treatment of chronic hepatitis B which is the gold standard method is a costly procedure that requires an experienced physician with various risks. It was aimed to compare the prognostic nutritional index (PNI) and systemic immune-inflammatory index (SII), which are scores containing biochemical and hematological parameters that can be calculated by non-invasive blood tests, with the stages of fibrosis and inflammation obtained from biopsy results.
Methods: The research sample consists of 274 patients who applied to the gastroenterology and internal diseases polyclinics of the University of Health Sciences Kanuni Sultan Süleyman Training and Research Hospital between February 2016 and February 2022, with HBsAg positivity for more than 6 months (meaning the diagnostic criteria for chronic hepatitis B) and liver biopsy. Our study is a retrospective study and patient data were obtained through the hospital information system. The Isaac fibrosis score and Histological Activity Index (HAI),which are included in the pathology results, were taken as reference in our study.
Results: Of 274 patients, 119 (43.4%) were female and 155 (56.6%) were male. The ages of the cases ranged from 21 to 78 years, with a mean age of 45.25. The mean value of the prognostic nutritional index was 55.8294 ± 5.33 and the mean value of the systemic immune-inflammatory index was 494.3710 ± 336.86. The mean fibrosis stage was 1.51± 1.10 and the HAI score was 5.94 ± 2.33.
40 (14.6%) of the patients were grade 0, 114 (41.6%) were grade 1. 80 (29.2%) were grade 2, 26 (9.5%) were grade 3.9 Grade 4 (3.3%), 3 (1.1%) stage 5 and 2 (0.7%) stage 6 fibrosis. According to HAI stages, the number of patients with HAI ≤6 was calculated as 179 (65.3%) and the number of patients with HAI >6 was 95 (34.7%) and the number of patients with HAI stage ≥12 was 9 (3.28%). When the power to discriminate the level of fibrosis was compared for the patients divided into groups according to the fibrosis stages; SII score was found to have statistical discriminating power for Ishak score ≥F2 and above, and PNI score for Ishak score ≥F4. (p<0.05) When HAI was divided into groups as ≥6 and <6, it was considered to be an inadequate test for prognosis and inflammation determination, since the p value of PNI and SII scores was below 0.05 and AUROC values were between 0.5-0.6. If HAI is ≥12 and <12, no sufficient statistical difference was found for the PNI score. The SII score was found to be statistically significant and AUROC = 0.848, and the discrimination power was found to be sufficient.
Conclusion: It was determined that both scores we used in our study gave significant results for the determination of disease level and prognosis. However, it was thought that it would be more appropriate to use in patient follow-up by combining it with liver biopsy or using it together with imaging methods, since more studies are needed for use alone.