Okul öncesi öz-düzenleme programı'nın çocukların özdüzenleme, problem davranış ve sosyal becerilerine etkisi
The effect of early childhood self-regulation program onchildren's self-regulation, problem behavior and social skills
Yazar: FULYA EZMECİ
Danışman: PROF. DR. BERRİN AKMAN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Problem davranış = Problem behavior ; Sosyal beceri = Social skill ; Öz düzenleme becerisi = Self-regulation skill

Özet:
Araştırmanın amacı; çocukların öz düzenleme becerilerinin desteklenmesi amacıyla
"Okul Öncesi Öz-düzenleme Programı" geliştirilmesi ve programın çocukların özdüzenleme becerileri, problem davranışları ve sosyal becerilerine etkisinin
incelemesidir. Araştırma, "İç İçe Karma Desen'de (The Embedded Design)"
gerçekleştirilmiş; nicel boyutu ön-test son-test kontrol gruplu yarı deneysel desen,
nitel boyutu ise temel nitel araştırma olarak tasarlanmıştır. Çalışma grubunu; Ankara
ili Altındağ ve Mamak ilçelerinde dört anasınıfında eğitim gören 26'sı deney, 26'sı
kontrol grubu 52 çocuk ve deney grubundaki iki öğretmen oluşturmaktadır. Nicel
veriler MANOVA ve bağımlı örneklemler için t testi, nitel veriler ise tümdengelim
yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırmada deney grubunda 7 hafta, hafta 3 gün
olmak üzere 21 oturumdan oluşan program uygulanmıştır. Araştırmanın
sonuçlarında; Öz-düzenleme becerilerinde deney ve kontrol grubu ön-test son-test
puanlarında anlamlı farklılık görülmüştür. Deney ve kontrol gruplarının özdüzenleme becerileri son-test puanlarında deney grubu lehinde anlamlı farklılık
görülmüştür. Nitel bulgular incelendiğinde programın, çocukların davranışlarında
dikkat, duygu ve davranış düzenleme alt boyutlarında etkili olduğu ve nitel bulguların
nicel bulguları desteklediği görülmüştür. Problem davranışlar ön-test ve son-test
puanlarında deney grubunda anlamlı farklılık görülürken, kontrol grubunda anlamlı
farklılık görülmemiştir. Deney ve kontrol gruplarının problem davranışlara yönelik
son-test puanlarında deney grubu lehine anlamlı farklık bulunmuştur. Nitel bulgular
incelendiğinde çocukların problem davranışlarında azalma olduğu ve nitel
bulguların nicel bulguları desteklediği sonucuna ulaşılmıştır. Sosyal becerilerde
deney ve kontrol grubu ön-test ve son-test puanlarında anlamlı farklılık görülmüştür.
Deney ve kontrol grubundaki çocukların sosyal becerilerine yönelik son-test
puanlarında ise deney grubu lehinde anlamlı farklılık bulunmuştur. Nitel verilerden
çocukların sosyal becerilerinde gelişme olduğu ve nitel bulguların nicel bulguları
desteklediği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The aim of this research is to develop the "Self-regulation Program" to support the
self-regulation of children and investigate the effects of the program on the selfregulation, problem behaviors and social skills. Embedded Design was used; the
quantitative side of the research was quasi-experimental design with pre-test posttest control group, the qualitative side was basic qualitative research. The study
group consisted of 52 children, 26 in experimental group, 26 in control group and
two experimental groups' teachers. Quantitative data were analyzed with MANOVA
and dependent samples t-test and qualitative data were analyzed with the deduction
method. The program contained of 21 sessions and administered to the children in
experimental group. According to results, there was a significant difference in the
self-regulation scores of the children in the experimental and control groups. There
was a significant difference between the post-test scores of the self-regulation in the
groups, in favor of the experimental group. Qualitative findings revealed the program
was effective on children's attention, emotion and behavior regulation. There was
a significant difference between the pre-test and post-test problem behavior scores
of the experimental group. A significant difference was found between the post-test
scores of problem behaviors in favor of the experimental group. Qualitative findings
showed the problem behaviors decreased. Significant difference was found
between the pre-test and post-test scores of social skills in groups. There was a
significant difference in post-test scores of social skills in favor of the experimental
group. It was concluded that the program improved children's social skills.