Yetişkinlerin siber zorbalık davranımları ile dijital vatandaşlık becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between adults' cyber bullying attitudes and digital citizenship skills
Yazar: GÜRCAN SILA KARAKUŞ AKÇİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA GÖKÇE TURAN
Bahçeşehir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Dijital vatandaşlık = Digital citizenship ; Siber zorbalık = Cyberbullying ; Yetişkinler = Adults ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışma yetişkinlerin siber zorbalık davranımları ile dijital vatandaşlık becerilerini belirleyerek, siber zorbalık davranımları ile dijital vatandaşlık becerileri arasındaki ilişkiyi saptamak amacıyla gerçekleştirilmiştir. İlişkisel tarama modelinin esas alandığı çalışmanın verileri "Sosyo-Demografik Form" ile "Dijital Vatandaşlık Ölçeği" ve "Siber Zorbalık Tutum Ölçeği" ile elde edilmiştir. Ölçekler İstanbul ilinde yaşayan 18-50 yaş arasında, yetişkinlik döneminde olan 411 kişiye uygulanmıştır. Elde edilen verilerin gerekli istatistiksel analizleri, SPSS 25.0 programı vasıtasıyla yapılmıştır. Verilerin analizinde regresyon, korelasyon, bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans (anova) analizi kullanılmıştır.
	Araştırmanın sonunda, yetişkinlerin siber zorbalık davranımları ile dijital vatandaşlık becerileri arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Yetişkinlerin siber zorbalık düzeylerinin yaşa, cinsiyete, günlük internette harcanan süreye ve algılanan internet kullanım becerisine göre anlamlı farklılık gösterdiği görülürken; çalışma durumuna göre istatistiki olarak anlamlı bir farklılık göstermediği görülmüştür. Yetişkinlerin dijital vatandaşlık düzeylerinin ise yaşa, cinsiyete, günlük internette harcanan süreye, algılanan internet kullanma becerisine ve çalışma durumuna göre anlamlı farklılık gösterdiği görülmüştür.
Dijital vatandaşlık becerisinin alt boyutu olan dijital iletişim ve dijital erişim, dijital etik, dijital hukuk, dijital hak ve sorumluluk ve dijital sağlık ile siber zorbalık düzeyi arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülürken; dijital okuryazarlık, dijital güvenlik ve ve dijital ticaret ile siber zorbalık tutumu arasında istatistiki olarak anlamlı bir ilişki olmadığı görülmüştür. Yetişkinlerin dijital vatandaşlık becerilerinin, siber zorbalık düzeylerini anlamlı şekilde yordadığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Zorbalık, Siber Zorbalık, Dijital Vatandaşlık.

Abstract:
This study was carried out to determine the relationship between cyberbullying behaviors and digital citizenship skills by determining the cyberbullying behavior of adults and their digital citizenship skills. The data of the study, based on the relational screening model, were obtained with the "Socio-Demographic Form", "Digital Citizenship Scale" and "Cyber Bullying Attitude Scale". The scales were applied to 411 adults between the ages of 18-50 living in Istanbul. Necessary statistical analyzes of the obtained data were made through the SPSS 25.0 program. Regression, correlation, independent sample t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were used in the analysis of the data.
At the end of the study, it was seen that there is a significant relationship between adults' cyberbullying attitudes and digital citizenship skills. While it is seen that the cyberbullying levels of adults differ significantly according to age, gender, time spent on the internet and perceived internet usage skills; It was seen that there was no statistically significant difference according to the working status. It was seen that the digital citizenship levels of adults differ significantly according to age, gender, time spent on the internet daily, perceived internet use skills and working status.
While it is seen that there is a significant relationship between digital communication and digital access, digital ethics, digital law, digital rights and responsibility, digital health and the level of cyber violence, which are the sub-dimensions of digital citizenship skills; it was found that there was no statistically significant relationship between digital literacy, digital security and digital commerce cyberbullying attitude. It was seen that digital citizenship skills of adults significantly predicted their cyberbullying levels.

Keywords: Bullying, Cyber Bullying, Digital Citizenship.