Okul öncesi öğretmen adaylarının harita okuryazarlık becerileri ile uzamsal görselleştirme yetenekleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between preschool teacher candidates' map literacy skills and spatial visualization skills
Yazar: SUNA ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ IŞIK KAMARAJ
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Harita okuryazarlığı = Map literacy ; Uzamsal görselleştirme = Spatial visualization ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmada, okul öncesi öğretmen adaylarının harita okuryazarlık becerileri ile uzamsal görselleştirme yetenekleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2021 – 2022 Eğitim Öğretim Yılı Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi, Matematik Öğretmenliği, Resim-İş Öğretmenliği, Sosyal Bilgiler Öğretmenliği, Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği, Coğrafya Öğretmenliği ve Okul Öncesi Öğretmenliği öğretmen adayları oluşturmuştur. Araştırmaya toplam 391 öğrenci katılmıştır. Araştırmaya gönüllü olan ve ulaşılabilen öğretmen adayları katılmıştır. 
Öğrencilerden "Onam Formunu" doldurduktan sonra araştırmaya katılmaları istenmiştir. Araştırmada öğretmen adaylarının demografik bilgilerine ulaşmak amacıyla "Kişisel Bilgi Formu", harita okuryazarlık düzeylerini ölçmek amacıyla "Harita Okuryazarlık Ölçeği" ve uzamsal görselleştirme yeteneklerini ölçmek amacıyla "Purdue Uzamsal Görselleştirme Testi" kullanılmıştır. Verilerin analizinde; Bağımsız Grup t testi, varyans analizi (ANOVA), tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Pearson Korelasyon analizi ve Çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. 
Elde edilen sonuçlara göre Okul Öncesi Öğretmen Adaylarının harita okuryazarlık beceri ile uzamsal görselleştirme yetenek düzeylerinde en son sırada oldukları; Coğrafya ve Beden Eğitimi ve Spor bölümünde okuyan öğrencilerin en yüksek düzeye sahip oldukları tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının harita okuma ve yorumlama düzeyleri açısından ise erkek öğretmen adaylarının kadın öğretmen adaylarına kıyasla daha yüksek düzeye sahip olduğu tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının yaşları ve akademik başarı düzeyi arttıkça harita okuryazarlık beceri ve uzamsal görselleştirme yetenek düzeylerinin de arttığı bulunmuştur. Coğrafi bilgi sistemleri konusunda eğitim alan, coğrafya disiplinine ilgi duyan ve sık spor yapan öğretmen adaylarının daha yüksek harita okuryazarlık beceri ve uzamsal görselleştirme yetenek düzeylerine sahip oldukları tespit edilmiştir. Katılımcıların büyük bir çoğunluğunun günlük hayatta harita kullanmadığı (%73,7) bulunmuştur, harita kullanan öğretmen adaylarının uzamsal görselleştirme ve harita okuryazarlık beceri düzeylerinin kullanmayan öğretmenlere kıyaslandığında daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.  14 yaşına kadar küçük ölçekli yerleşim yerlerinde yetişmiş öğretmen adayları ile kıyaslandığı zaman büyük yerleşim yerlerinde yetişmiş öğretmen adaylarının uzamsal görselleştirme düzeylerinin daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. 14 yaşından sonra metropolde ve küçük ölçekli şehirde yaşayan öğretmen adaylarının büyükşehirde yaşayan öğretmen adaylarından daha yüksek harita kullanma düzeyine sahip oldukları bulunmuştur. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda öneriler sunulmuştur.

Abstract:
In this study, it is aimed to study the relationship between pre-school teacher candidates' map literacy skills and spatial visualization skills. Relational survey model, one of the quantitative research methods, was used in the research. The study group of the research consisted of 2021-2022 Academic Year Computer and Instructional Technology Education, Mathematics Teaching, Art Teaching, Social Studies Teaching, Physical Education and Sports Teaching, Geography Teaching and Preschool Teaching teacher candidates. A total of 391 students participated in the research. Teacher candidates who volunteered and could be reached participated in the research.
After completing the "Consent Form", the students were asked to participate in the research. In the research, "Personal Information Form" was used to reach the demographic information of pre-service teachers, "Map Literacy Scale" to measure their map literacy levels, and "Purdue Spatial Visualization Test" to measure their spatial visualization abilities. In the analysis of data; Independent Group t-test, analysis of variance (ANOVA), one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson Correlation analysis and Multiple linear regression analysis were used.
As a result of the analyzes made, it was determined that the Pre-School Teacher Candidates were in the last place in terms of map literacy skills and spatial visualization skills; it has been determined that the students studying in the Geography and Physical Education and Sports departments have the highest level. There was no significant difference between the spatial visualization levels of teacher candidates according to the gender variable, and it was determined that male teacher candidates had a higher level than female teacher candidates in terms of map reading and interpretation levels. It was found that as the ages and academic achievement levels of the pre-service teachers increased, their map literacy skills and spatial visualization skills also increased. It has been determined that pre-service teachers who are trained in geographic information systems, are interested in the discipline of geography, and do sports frequently have higher map literacy skills and spatial visualization skills. It was found that most of the participants (73.7%) did not use maps in their daily life, and it was determined that the spatial visualization and map literacy skill levels of the teacher candidates who used maps were higher when compared to the teachers who did not use maps. It has been determined that the spatial visualization levels of the teacher candidates trained in large settlements are higher when compared to the teacher candidates who were trained in small-scale settlements until the age of 14. It was found that after the age of 14, pre-service teachers living in metropolitan and small-scale cities had a higher level of using maps than pre-service teachers living in metropolitan cities. On the other hand, it was concluded that the spatial visualization ability and map literacy skill levels of the participants did not differ significantly according to the grade level studied, the type of map used in daily life, the country they lived in until the age of 14 and the place of residence after the age of 14. Suggestions were presented in line with the results obtained from the research.