Öğrenme güçlüğüne ilişkin eğitim ve sağlık hizmetlerinde ebeveyn deneyimleri batarya geliştirme çalışması: Öğrenme Güçlüğüne İlişkin Ebeveyn Deneyim Bataryası (ÖGEDEB)
Development of a battery for parental experiences related to health and education services on learning difficulties: The Parental Experience Battery for Learning Difficulty (PEBLED)
Yazar: TUBA KAYA
Danışman: PROF. DR. A. RESA AYDIN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Engellilik Araştırmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ebeveynler = Parents ; Ebeveynlik deneyimleri = Parenting experiences ; Eğitim hizmetleri = Education services ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Özel eğitim = Special education ; Özgül öğrenme güçlüğü = Specific learning disability ; Öğrenme güçlüğü = Learning difficulty

Özet:
Öğrenme güçlüğü tanısı alan 6-14 yaş arası çocukların ebeveynlerinin eğitim ve sağlık hizmetlerine ulaşma sürecindeki yaşantılarını çok boyutlu bir şekilde incelemek için bir ölçek geliştirerek bu sürecin ebeveynlerin yaşam kalitelerine etkisini yordamayı amaçlayan bu çalışmada, araştırmacı tarafından Öğrenme Güçlüğüne İlişkin Ebeveyn Deneyim Bataryası (ÖGEDEB) geliştirilmiştir. Geliştirilen batarya Zorbalık, Bilgi Kaynakları, Yönlendirme Desteği, Hizmetlerden Algılanan Sosyal Destek, Kolaylaştırıcılar, Engeller/ Zorlaştırıcılar, Ebeveyn Beklentileri, Damgalanma Korkusu, Hizmetlerden Memnuniyet olmak üzere dokuz ölçekten oluşmaktadır. Karma yöntem kullanılarak gerçekleştirilen bu çalışmanın birinci bölümünü; araştırmacının literatür taramasına, bazı sivil toplum kuruluşlarıyla ve öğrenme güçlüğü tanısı alan çocukların ebeveynleriyle yapılan görüşmelere dayanarak hazırladığı 17 soruluk mülakat sorularının, çocuğu öğrenme güçlüğü tanısı alan dokuz ebeveyne sorularak cevapların içerik analizi yöntemiyle analiz edildiği nitel araştırma yöntemi oluşturmaktadır. Araştırmanın ikinci bölümünü ise; içerik analizinden sonra belirlenen dokuz temaya göre 5'li Likert tipi geliştirilen ölçeğin pilot çalışması yapıldıktan sonra 80 ebeveyn ile İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Psikiyatri Polikliniğinde görüşülerek verilerin elde edilmesi oluşturmaktadır.  Ebeveynlere araştırmacının geliştirdiği ÖGEDEB'in yanı sıra Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu (WHOQOL-BREF) kullanılmıştır. Yapı geçerliliği kapsamında ÖGEDEB'in, DSÖ'nün Yaşam Kalitesi Kısa Formuyla korelasyonuna bakılarak bu formun toplam puanları kullanılmıştır. Dokuz ölçekten oluşan Öğrenme Güçlüğüne İlişkin Ebeveyn Deneyim Bataryası (ÖGEDEB) öğrenme güçlüğü tanısı alan çocukların ebeveynlerinin eğitim ve sağlık hizmetlerine ulaşma sürecindeki yaşantılarını değerlendirmek üzere geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanılabileceğine ilişkin kanıtlar sunmuştur.

Abstract:
In this study, which aims to measure the quality of life of parents of children between the ages of 6 and 14, who are diagnosed with learning difficulties, by examining the parents' experiences in the process of accessing education and health services in a multidimensional way, the Parent Experience Battery for Learning Disabilities (PEBLED) was developed by the researcher. The battery consists of nine scales: Bullying, Information Sources, Referral Support, Perceived Social Support from Services, Facilitators, Obstacles / Difficulties, Fear of Stigma, Satisfaction with Services. The first part of this study carried out using mixed method which contains 17-question interview questions prepared by the researcher based on the literature review, interviews with some non-governmental organizations and the parents of children diagnosed with learning difficulties, the answers were analyzed using content analysis method. The second part of the research is developing the scale according to the nine themes determined after the content analysis, which was piloted with seven people, and then, applied a total of 80 people. The data is obtained by interviewing the parents at the Child and Adolescent Psychiatry Outpatient Clinic of Istanbul University Istanbul Medical Faculty. World Health Organization Quality of Life Scale Short Form (WHOQOL-BREF) was used for parents as well as PEBLED developed by the researcher. Within the scope of the construct validity, the total scores of this form were used by looking at its correlation with the WHO Short Form of Quality of Life. The Parental Experience Battery for Learning Disabilities (PEBLED), which consists of nine scales, provided evidence that it can be used as a valid and reliable measurement tool to evaluate the experiences of parents of children diagnosed with learning difficulties in the process of accessing education and health services.