Okul yöneticilerinin depreme hazırlık sürecinde kriz yönetimi yeterlilikleri
Crisis management competencies of school administrators in earthquake preparedness process
Yazar: MELİH YÜN
Danışman: PROF. DR. AYDIN BALYER
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma resmi okullarda görev yapmakta olan okul yöneticilerinin depreme hazırlık sürecinde algıladıkları kriz yönetimi yeterliliklerini yönetim süreçlerinden; planlama, örgütleme, koordinasyon ve iletişim boyutlarında belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nicel araştırma desenlerinden tarama deseni uygulanmıştır. Bu kapsamda araştırmanın demografik verileri 6 maddeden oluşan "demografik veri formu" ile, nicel verileri ise 21 maddeden oluşan ''Kriz Durumu Ölçeği'' aracılığı ile toplanmıştır. Bu araştırmanının evrenini Türkiye'de resmî okullarda çalışan eğitim yöneticileri oluşturmaktadır. Çalışma evreni ise "2022 İstanbul İl Afet Risk Azaltma Planında(İRAP) fiziksel hasar görebilirliği yüksek" olarak belirtilen; Adalar, Avcılar, Bahçelievler, Bakırköy, Beylikdüzü, Büyükçekmece, Küçükçekmece, Maltepe, Sultanbeyli, Tuzla, Üsküdar ve Zeytinburnu ilçelerinde resmi okullarda görev yapan kurum yöneticilerinden oluşmaktadır. Araştırma bu ilçelerde resmi eğitim kurumlarında 2023-2024 eğitim öğretim yılında görev yapan ve basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilen 346 eğitim yöneticisi ile yürütülmüştür. Araştırmada elde edilen veriler SPSS 27 istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir Araştırma sonuçlarına göre resmi okullarda görev yapmakta olan okul yöneticilerinin depreme hazırlık sürecinde algıladıkları kriz yönetimi yeterlilikleri planlama aşamasında "orta" seviyededir. Örgütleme aşamasına yönelik algıladıkları kriz yönetimi yeterlilikleri "yeterli" seviyede, koordinasyon aşamasına yönelik "yüksek seviyede" ve iletişim aşamasına yönelik ise "yeterli seviyede" olduğu ortaya çıkmıştır. Resmi okul yöneticilerinin deprem kriz durumuna yönelik yönetim süreci yeterlilik algıları "afet eğitimi alma, mesleki kıdem ve yöneticilikte geçirilen süre" değişkenlerine göre incelendiğinde istatiksel olarak anlamlı farklar ortaya çıkmıştır. Resmi okul yöneticilerinin örgütleme, koordinasyon ve iletişim süreci yeterlilikleri ile afet eğitimi alma durumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
This study aims to determine the crisis management competencies perceived by school administrators working in public schools during the earthquake preparedness process from the management processes of planning, organizing, coordinating, and communicating. A survey research design, a type of quantitative research, was applied in this study. In this context, the demographic data of the research were collected using a "demographic data form" consisting of 6 items, while the quantitative data were gathered using a "Crisis Situation Scale" consisting of 21 items. The population of this research consists of educational administrators working in official schools in Turkey. The study population comprises institutional administrators from official schools in the districts of Adalar, Avcılar, Bahçelievler, Bakırköy, Beylikdüzü, Büyükçekmece, Küçükçekmece, Maltepe, Sultanbeyli, Tuzla, Üsküdar, and Zeytinburnu, which are listed as having high physical damage susceptibility in the "2022 Istanbul Provincial Disaster Risk Reduction Plan (IRAP)." The research was conducted with 346 educational administrators who were selected through simple random sampling and were working in public educational institutions in these districts during the 2023-2024 academic year. The data obtained from the research were analyzed using the SPSS 27 statistical program. According to the results, the perceived crisis management competencies of school administrators working in public schools during the earthquake preparedness process are at a "medium" level in the planning stage. Their perceived crisis management competencies in the organizing stage are at a "sufficient" level, in the coordination stage at a "high" level, and in the communication stage at a "sufficient" level. When examining the administrators' perceptions of management process competencies related to earthquake crises according to the variables "receiving disaster training, professional seniority, and duration of managerial experience," statistically significant differences were found. It was concluded that there is a statistically significant difference between the organizational, coordination, and communication process competencies of public school administrators and their receipt of disaster training.