Sahabe örneğinde kadı Abdülcebbar'ın Şia eleştirileri (Tesbitu Delaili'n-Nübüvve bağlamında)
Kâdi Abduljabbar's Shia criticism in the example of companies(In the context of Tathbit Dalail al-Nubuwwah)
Yazar: VUSAL İBRAHİMOV
Danışman: PROF. DR. KAMİL GÜNEŞ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Kelam Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu araştırma Kâdî Abdülcebbâr'ın, Hz. Peygamber'in (sallallahu aleyhi vesellem) nübüvvetinin delilleri ile ilgili yazmış olduğu Tesbîtu Delâili'n-Nübüvve eserindeki Şîa mezhebine yönelik eleştirilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Müellif yazmış olduğu eserinde akli ve nakli delillerle nübüvvet konusunu ele alırken, bazı dinlerin ve İslam içerisinde oluşmuş mezheplerin bu inanca ters düşen farklı görüşlerini de eleştirmiştir. O, nübüvvet inancına ters düştüğünü düşündüğü konuları ayrı başlıklar altında ele alarak, kendi zamanında yaşamış bazı Şiî fırkaların farklı görüşlerine cevaplar vermiştir. Şîa ve müellifin mensubu olduğu Mu'tezile mezhebi İslam tarihinde ortaya çıkmış en büyük mezheplerdendir. Bu itikadi mezheplerin birçok konuda farklı yaklaşımları mevcuttur. Müellifin eserinde nübüvvet inancına bağlı olan hilafet, Peygamber'den (sallallahu aleyhi vesellem) sonra sahâbenin adaleti, Kur'ân'ın tahrifi iddialarına cevap ve başka bunun gibi Şîa mezhebinin diğer mezheplerden farklı görüşlerini ele almaktadır. Aynı zamanda yapacağımız bu çalışmada iki büyük mezhebin bazı farklı düşüncelerini de ele almış olacağız. Kâdî Abdülcebbâr'ın eserinde yazmış olduğu bu eleştirilerini inceleyerek hangi konulara değindiğini, nasıl bir savunma yaptığını tarafsız olarak çalışmamızda sunmaya gayret edeceğiz.

Anahtar Kelimeler: Kâdî Abdülcebbâr, Mu'tezile, Şîa, Sahâbe, Mezhep.

Abstract:
The subject we have been working on will be in the context of Kâdî Abduljabbar's criticisms of the Shia sect in his work "Tesbitu Delaili'n-Nubuvve," which he wrote about the proofs of the prophethood of Prophet Muhammad (peace be upon him). The author, in his work, discusses the concept of prophethood using rational and transmitted evidence, while also criticizing the differing views of certain religions and sects within Islam that contradict this belief. He addresses the topics he believes are contradictory to the belief in prophethood under separate headings and responds to the differing opinions of certain Shia factions that existed in his time. Shia and the Mu'tazilite sect, to which the author belongs, are among the largest sects that have emerged within Islam. These doctrinal sects have differences in many matters. The author's work delves into topics related to the belief in prophethood, such as the caliphate that is connected to the belief, the justice of the companions after the Prophet (peace be upon him), responding to allegations of distortion of the Quran, and other distinctive views of the Shia sect compared to other sects. Additionally, in this study, we will also address some differing thoughts of the two major sects. Efforts will be made to neutrally examine the criticisms presented in Kâdî Abduljabbar's work, analyzing the subjects touched upon and the type of defense presented.

Keywords: Kâdî Abduljabbar, Mu'tazilite, Shia, Companıes, Sect.