Geleneksel ve yenilikçi yaklaşımlar arasında örgün eğitimle birlikte nitelikli hafızlık çalışmaları Konya örneği /
Yazar: YUSUF BÜLBÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KAHRAMAN BULGURCU
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Din eğitimi = Religious education ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Kıraat = Reading

Özet:
Hafızlık, tarihi seyri içinde çok inişli çıkışlı dönemlerden geçmiştir. Müslümanlar, Kur'an'ın nüzulünden günümüze kadar onun öğrenilmesine, okunup anlaşılmasına, korunup ezberlenmesine çok değer vermişlerdir. Geçmişte bu görevi bazı kurumlar yaparken günümüzde bu işlevi Kur'an Kursları üstlenmiştir. Bu konu, Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an eğitimi ve öğretimi yönetmeliğinin ilgili ibaresinde de yer almaktadır. 
          Hafızlık ve uygulamaları, hem geçmişiyle, hem de yenilikçi yaklaşımlarla irdelenmiş, örgün eğitimle birlikte nasıl nitelikli bir hafızlık çalışmasının yapılabileceği araştırılmıştır. Nitelikli hâfız ve nitelikli hafızlık ise kişilere göre değişiklik arz eden bir husustur. Mesela öğrencileri yetiştiren bazı hafızlık hocalarına göre; açıksız ders okuyan, yani günlük ders veren, sınava vaktinde giren ve kazanan, ahlaklı, sorumluluk sahibi ve hocası ile irtibatlı olan hâfız, iyi bir hâfızdır. Bazılarına göre ise hâfız; görünce Allah'ın hatırlandığı, kendisine özenilen ve yaşayan canlı Kur'an'dır. Bazı büyüklere göre de; lafzıyla hâmil, hikmetiyle kâmil ve manasıyla âmil olan hâfız, çok değerli bir hâfızdır.
        Çalışmada "Nitelikli hafızlık" sloganı ile eğitimlerini devam ettiren Konya merkezde; geleneksel ve yenilikçi yaklaşımlar arasında örgün eğitimle birlikte nitelikli hafızlık çalışmaları yapan Kur'an kursları ile paydaşları olan İmam Hatip Ortaokulları ve uygulamaları araştırılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış, veriler toplanmış, sınıflandırılmış ve bulgular özetlenerek yorumlanmıştır. 
   Anahtar Kelimeler:Kıraat, Kur'an, Hafızlık, Eğitim, Kur'an Kursları

Abstract:
The process of Qur'an memorization has traversed a diverse trajectory throughout history. Since its revelation to the contemporary era, Muslims have bestowed significant importance upon the acquisition, recitation, comprehension, preservation, and memorization of the Qur'an. While various institutions undertook this task in the past, it is now Qur'anic Courses that have assumed this responsibility in Türkiye, as articulated in the pertinent clause of the Regulation on Qur'anic Education and Training issued by the Presidency of Religious Affairs.
          In this thesis, both historical traditions and innovative approaches have been scrutinized in the examination of Qur'an memorization and its practices. The inquiry has focused on delineating how an advanced study of Qur'an memorization can be integrated harmoniously with formal education. The notion of a proficient hafiz (a memorizer of the Qur'an) is subjective and contingent upon individual perspectives. For instance, according to certain instructors of Qur'an memorization, an adept hafiz is one who successfully memorises daily assigned portions, takes and passes the exams on time, exhibits ethical conduct, responsibility, and maintains close rapport with their mentor.  According to others, a good hafiz is a living Qur'an, who reminds one of Allah, and who is admired and cherished. Some prominent scholars, on the other hand, regard an invaluable hafiz as someone who assumes the words of Qur'an, is imbued with the wisdom of Qur'an, and practices the meanings of Qur'an.  
          This thesis investigates the implementation of Qur'anic Courses in central Konya, along with their stakeholders, Imam Hatip Secondary Schools, who jointly conduct advanced memorization studies during formal education, employing a blend of traditional and innovative approaches under the motto of "Advanced Qur'an Memorization." Utilizing qualitative research methods, this study has collected and classified data, followed by summarizing and analyzing the outcomes.

Keywords: Reading, Qur'an, Memorization, Education, Qur'an Courses