Bir kamu politikasının analizi: Türkiye'de bilim
A public policy analysis: Science in Turkey
Yazar: VEYSEL ERAT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM ARAP
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Bilim = Science ; Bilim politikası = Science policy ; Devlet politikaları = State policies ; Kalkınma = Development ; Rekabet = Competition ; İktidar = Government

Özet:
Bu çalışmada tarihsel gelişim sürecinde bilimin iktidar tarafından kullanılmasının evrimi incelenerek, bu incelemenin bulguları üzerinden Türkiye'de bilim politikasının analizi yapılmıştır. Birinci bölümde kamu politikasına ilişkin kavramsal çerçeve verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde bilim-iktidar ilişkisinin tarihi; "modern bilim", "sanayi devrimi' ve "20. yüzyıldan günümüze" olmak üzere üç dönemde ele alınmıştır. Bilim-iktidar ilişkisinde askeri, ekonomik ve meşrulaştırıcı olmak üzere üç ana uğrak tespit edilmiştir. Türkiye'de bilim politikasının oluşmadığı dönemin (1923-1960) incelendiği üçüncü bölümde, devletin bilimi yoğunluklu olarak meşrulaştırmanın ve kısmen sanayileşmenin aracı olarak ideolojik ve ekonomik temelde kullandığı saptanmıştır. Çalışmanın son bölümünde Türkiye'de bilim politikasının aldığı biçimler analiz edilmiştir. 1960'dan günümüze bilim ve teknoloji politikaları, kalkınma bilimi ve rekabet bilimi kavramlaştırması ile iki boyutta incelenmiştir. Bilim, 1960'larda başlayan planlı dönemde kalkınmanın; 1980 sonrasında rekabetin önemli bir aracı olmuştur. Bilim politikasının amaç, aktör, araç ve düzenlemeleri kalkınma ve rekabet doğrultusunda şekillenmiştir. Üçüncü ve dördüncü bölümde ayrıca incelenen yükseköğretim politikasının dönemin belirlenen iktisadi amaçlarını taşımakla birlikte, benimsenen ideolojinin taşıyıcısı olarak kullanıldığı görülmüştür. 

Anahtar Kelimeler: Bilim, İktidar, Bilim Politikası, Kamu Politikası Analizi, Kalkınma, Rekabet.

Abstract:
In this study, the policy of science in Turkey is analysed by examining the use of science by political power during the process of historical evolution of science. First chapter presents a conceptual framework of public policy. Second chapter deals with the history of the relations between science and political power in three different periods: modern science, Industrial Revolution and from 20th century until present time. Three main aspects detected in the relationship between science and political power are military, economic and legitimisation aspects. Third chapter explains the utilisation of science by the government in Turkey essentially as a means of legitimisation and partly as a means of industrialisation on the basis of ideology and economy during the period of 1923-1960 in which no specific policies toward science were developed. In the last chapter, the transformation of the policy of science in Turkey is analysed. Science became important tools of development during the planned period of 1960s and competition after the 1980s. Policies of science and technology from 1960 onwards are conceptualised in two dimensions as development and competition. Objectives, actors, tools and organisation of the policy of science were shaped in the direction of development and competition. In chapters three and four, the policy of higher education is also examined, and concluded that it was used as a conveyor of dominant ideology in addition to adopting economic objectives of particular periods.

Keywords: Science, Power, Science Policy, Public Policy Analysis, Development, Competition.