Farklı egzersiz yaklaşımlarının kasın mekanik özelliklerine ve bireylerin fonksiyonel performansı üzerine etkileri
The effects of different exercise approaches on muscle mechanical properties and functional performance of individuals
Yazar: SELİM MAHMUT GÜNAY
Danışman: PROF. DR. NEVİN AYSEL GÜZEL
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
İskelet kasının mekanik özellikleri ve viskoelastik yapısı yüklenme düzeyindeki
değişikliklere göre farklılık gösterir. Bu çalışmasının amacı sağlıklı bireylerde farklı egzersiz
programlarının kasın pasif mekanik özelliklerine etkilerini incelemek ve mekanik
özelliklerdeki bu değişimlerin performansa etkisini araştırmaktır. Araştırmaya 40 sağlıklı
kadın katılımcı dahil edildi. Katılımcılar tüm vücut vibrasyon (TVV) egzersiz (n=10),
kuvvetlendirme egzersiz (n=10), aerobik egzersiz (n=10) ve kontrol (n=10) olmak üzere dört
gruba ayrıldı. Çalışma grupları 4 hafta boyunca (haftada 3 gün) TVV, kuvvetlendirme ve
aerobik egzersizlerle takip edildi. Kuadriseps, hamstring ve gastroknemius kaslarının pasif
mekanik özellikleri ultrasonografi ile değerlendirildi. Kuvvet ve endurans değerleri
izokinetik sistemle, denge Y denge testi ile sıçrama performansı yatay ve dikey sıçrama
testleri ile değerlendirildi. Tüm ölçümler dominant alt ekstremite için çalışma öncesi ve 4
hafta sonunda gerçekleştirildi. Çalışma sonucunda TVV ve kuvvetlendirme egzersizleri
kuadriseps ve hamstring kas sertliklerinde daha geniş etki büyüklüğü ile artış gösterdi
(η2≥0,14). TVV egzersizleriyle VMO, BF, LGK ve MGK kaslarının pasif sertliğinde anlamlı
artış kaydedildi (p<0,05). TVV (RF ve BF), kuvvetlendirme (VMO ve LGK) ve aerobik
(VMO, SM ve LGK) egzersiz programları kas kalınlıklarında anlamlı gelişme sağladı
(p<0,05). Egzersiz programlarıyla izokinetik değerlendirme, denge, yatay ve dikey sıçrama
sonuçlarında anlamlı gelişmeler sağlandığı görüldü (p<0,05). Sonuç olarak farklı egzersiz
programları kasın mekanik özelliklerinde farklı etkiler açığa çıkarmıştır. Kas sertliği ve
kalınlığının avantaj veya dezavantaj oluşturma durumuna göre uygun egzersiz seçimi
performansın artırılmasına ve aktiviteye uygun kas yapısının oluşturulmasına katkı
sağlayabilir.

Abstract:
The aim of this study was to examine the effects of different exercise programs on passive
mechanical properties of the muscle in healthy individuals and to investigate the effects of
these changes in mechanical properties on performance. Forty healthy female participants
were included in this study. Participants were divided into four groups as whole body
vibration (WBV) exercise (n=10), strengthening exercise (n=10), aerobic exercise (n=10)
and control (n=10). Study groups were followed up with WBV, strengthening and aerobic
exercises for 4 weeks (3 per week). Passive mechanical properties of quadriceps, hamstrings
and gastrocnemius muscles were evaluated with ultrasound. Strength and endurance values
were evaluated with isokinetic system, balance was evaluated with Y balance test, and jump
performance was evaluated with horizontal and vertical jump tests. All assessments were
performed for dominant lower extremity pre and post 4-week intervention. As a result of the
study, WBV and strengthening exercises showed an increase with a larger effect size on
quadriceps and hamstring muscle stiffness (η2≥0,14). A significant increase in passive
stiffness of VMO, BF, LGK and GK muscles was noted with WBV exercises (p<0.05).
WBV (in RF and BF), strengthening (in VMO and LGK) and aerobic (in VMO, SM and
LGK) exercise programs provided significant improvement in muscle thickness (p<0.05).
As a result of exercise programs significant improvements were observed in isokinetic
assessment, balance, horizontal and vertical jump performance (p<0,05). In conclusion
different exercise programs revealed different effects on muscle mechanical properties.
Appropriate exercise selection according to the advantage or disadvantage of muscle
stiffness and thickness can contribute to increasing performance and creating a muscle
structure suitable for the activity.