4.5 G mobil telefon yayınımına maruz kalan ratların karaciğer ve böbrek dokusunda oksidatif stres üzerine kuersetinin fizyopatolojik etkileri
The physiopathological effects of quercetin on oxidative stress in radiation of 4.5 G mobile phone exposed liver and kidney tissue of rat
Yazar: İREM POSTACI
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM COŞKUN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyomühendislik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Biyomühendislik = Bioengineering

Özet:
Bu çalışmada, 4.5 G mobil telefon yayınımından kaynaklı 2600 MHz
elektromanyetik alanın ratların karaciğer ve böbrek dokusunda oluşturacağı
etkilerin ve bu etkileri azaltmak için antioksidan olarak uygulanacak olan
kuersetin (3,3',4',5,7‐pentahidroksi flavon)'in etkisinin fizyopatolojik olarak
değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Çalışmada 32 adet erişkin erkek Wistar‐Albino tipi sıçan, her grupta 8 rat
bulunan dört gruba ayrılmıştır. Birinci grup (kontrol grubu) sıçanlara herhangi
bir işlem uygulanmamıştır. İkinci grup (sham grubu) sıçanlar, deney süresi
boyunca (30 gün), her gün bir saat süreyle EMA etkisine maruz bırakılmadan
EMA düzeneği içinde tutulmuştur. Üçüncü grup (EMA grubu) sıçanlar, deney
süresi boyunca her gün bir saat süreyle 2600 MHz'lik EMA etkisine maruz
bırakılmıştır. Dördüncü grup (EMA+ Qu grubu) sıçanlara ise her gün günlük tek
seferde gavaj yöntemi ile 100 mg/kg/gün kuersetin verilmiş ve ardından bir
saat süreyle 2600 MHz EMA etkisine maruz bırakılmıştır. 30. günün sonunda
sakrifiye edilen hayvanlardan; histopatolojik ve immunohistokimyasal
incelemeler için karaciğer ve böbrek dokuları, Comet assay yöntemi ile DNA
hasar analizi için kan örnekleri alınmıştır.
Elektromanyetik alan uygulanan grupta karaciğer dokusunda; sinuzoidlerde
dilatasyonun sham grubuna göre daha yüksek seviyede olduğu belirlenmiştir.
Kaspaz 3 ve TNF‐α immunpozitif hücrelerin yoğunluğu EMA grubunda (+3)
seviyesinde olup immun boyanmanın da daha güçlü olduğu, MDA değerinde
artışa neden olduğu, gruplar arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu
(p=0.035<0,05), SOD, CAT aktiviteleri açısından ise farkın anlamlı olmadığı
sonucuna ulaşılmıştır. Böbrek dokusunda ise MDA, CAT ve SOD değerlerinde
anlamlı bir değişme olmamıştır. Ayrıca elektromanyetik alan uygulanan grupta
tam kanda lenfositler üzerinde DNA hasarı oluştuğu gözlenmiştir
(p=0.007<0.05).2600 MHz elektromanyetik uygulamasının karaciğer dokusunda hasara neden
olduğu, ancak 100 mg/kg/gün kuersetinin bu hasarı önlemede yeterli olmadığı
belirlenmiştir. Böbrek dokusunda ise önemli hasarlara yol açmadığı daha uzun
süreli uygulamalarda etkisinin olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: 4.5G, Mobil Telefon, Rat, Karaciğer, Böbrek, Kuersetin.

Abstract:
The aim of this study was to evaluate the physıopathologıcal consideration of
the effects of EMF from the radiation of 4.5 G mobile phones on the liver and
kidney tissues of rats and quercetin (3,3 ', 4', 5,7‐pentane hydroxy flavone) to be
applied as an antioxidant for reducing these effects.
Thirty‐two male Wistar‐Albino rats were divided into four groups with 8 rats in
each group. No procedure was performed in Group 1 (control group). Group 2
(sham group) was kept in a EMF setup for 1 hour at the same time every day for
30 days but was not exposed to EMF. Group 3 (EMF group) was exposed to a
2600 MHz EMF in the EMF setup for 1 hour at the same time every day for 30
days. Group 4 (EMF + Qu) were given 100 mg/kg/day of quercetin by gavage
once daily on a daily basis and then subjected to an effect of 2600 MHz EMA for
one hour. From the animals sacrified at the end of the 30th day; Liver and
kidney tissues were taken for histopathologic and immunohistochemical
examinations and blood samples for DNA damage analysis by Comet assay
method.
In the electromagnetic field applied group, in the liver tissue; dilatation of
sinusitis is determined to be a higher level than in the sham group. It was
concluded that the concentration of caspase‐3 and TNF‐ α immunopositive cells
was in the EMA group (+3) level and the immunostaining was also stronger, it
causes increase in MDA level, the difference between the groups was
statistically significant (p = 0.035<0.05), in terms of SOD, CAT activities, the
difference is not significant. There was no significant change in MDA, CAT and
SOD values in kidney tissue. In addition, in the electromagnetic field applied
group, it was observed that DNA damage occurred on lymphocytes (p=
0.007<0.05).It was determined that 2600 MHz electromagnetic field exposure caused
damage to the liver, 100 mg/kg/day quercetin was not sufficient to prevent this
damage. In the kidney tissue it was concluded that caused but longer‐term cause
may be effective significantly.

Keywords: 4.5G, Mobile Phone, Rat, Liver, Kidney, Quercetin.