Uluslararası finansal sistem: İstanbul Finans Merkezi analizi
International financial system: Istanbul Financial Center analysis
Yazar: SEMANUR UÇAN
Danışman: PROF. DR. NURAY TERZİ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / Uluslararası İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: İstanbul Finans Merkezi = Istanbul Financial Center

Özet:
Ticari ve finansal faaliyetler tarihin eski dönemlerinden itibaren ülkeler için büyük bir önem arz etmiştir. Şehirlerin kurulmasıyla birlikte ülkeler bulundukları bölge coğrafyasındaki ticari işlemlerin gerçekleştirilmesine aracılık etmiş, bu alanda faaliyetler gerçekleştirmişler. Küreselleşme hareketleri sonrasında dünyanın farklı bölgelerindeki ticari pazarların ve finansal piyasaların birbirlerine entegre hale dönüşmesi, finansal sermayenin ülkeler arasında serbestçe hareket etmeye başlamasıyla birlikte uluslararası ticari ve finansal faaliyetlerin küresel ekonomik sistemde önem kazanmaya başlaması ülkelerin bu alana yönelmelerine yol açmıştır. Eski dönemlerden itibaren gerek ulusal gerek ise uluslararası ticari işlemlere ev sahipliği yapan ülkeler uluslararası finans alanında faaliyet gösterecek finans merkezlerine sahip olabilme adına çalışmalar yürütmüşlerdir. Türkiye'de finans merkezine sahip olma düşüncesinin temelleri 2001 küresel finans krizi dönemine dayanmaktadır. 2001 küresel finans krizi sonrasında uygulanan Güçlü Ekonomiye Geçiş Programı sonrasında ekonomide hızlı bir toparlanma sürecinin yaşanmasının ardından uluslararası finans alanında ön plana çıkmak isteyen Türkiye'de finans merkezi oluşturmak adına çalışmalara başlanmıştır.
Bu çalışmada İstanbul'un finans merkezi olmasının ülke ekonomisine katkılarının neler olabileceği incelenmiş, günümüzde inşaa sürecinde sona gelinmeye başlanan, bankalar etabı tamamlanan İstanbul'un finansal sektör alanında uluslararası düzeyde kendine yer edinebilmesi, günümüzün gelişmiş finans merkezleri arasında var olabilmesi adına güçlü ve zayıf yönleri, avantaj ve dezavantajları analiz edilmiştir. İstanbul Finans Merkezi Projesi, ortaya çıkış aşamasından günümüzde geldiği sürece kadar incelenmiş ve literatürdeki çalışmalardan farklı olarak güncel sosyal göstergeler ve ekonomik verilerden hareketle İstanbul'un günümüzün gelişmiş uluslararası finans merkezleri ile karşılaştırılması yapılarak Türkiye'nin uluslararası finans merkezi alanındaki potansiyeli ortaya konulmuştur.

Abstract:
Commercial and financial activities have been of great importance for countries since ancient times. With the establishment of cities, countries have facilitated the conduct of commercial transactions in their regional geography and engaged in activities in this field. Following globalization movements, the integration of commercial markets and financial markets in different regions of the world, and the free movement of financial capital between countries, have led to the growing significance of international commercial and financial activities in the global economic system. Since ancient times, countries that have hosted both national and international commercial transactions have worked towards establishing financial centers to operate in the international financial arena.The foundations of the idea of having a financial center in Turkey date back to the 2001 global financial crisis. After the implementation of the Strong Economy Transition Program following the 2001 global financial crisis, Turkey, which experienced a rapid recovery process in the economy, initiated efforts to become prominent in the international financial arena by establishing a financial center.
In this study, the contributions of Istanbul's becoming a financial center to the country's economy have been examined and the strengths, weaknesses, advantages and disadvantages of Istanbul, whose construction process is coming to an end and the banks phase has been completed, have been analyzed in order for Istanbul to gain a place in the financial sector at the international level and to exist among today's advanced financial centers. The Istanbul Finance Center Project has been examined from its emergence to its current stage, and unlike the studies in the literature, the potential of Turkey in the field of international finance center has been revealed by comparing Istanbul with today's developed international finance centers based on current social indicators and economic data.