Farklı biyokütle-Şırnak kömürü karışımlarının TGA yöntemiyle birlikte piroliz kinetiğinin belirlenmesi
Determination of pyrolysis kinetics of different biomass-Şırnak coal mixtures with TGA method
Yazar: SİMAY ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. ORHAN BAYTAR
Siirt Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kimya Mühendisliği = Chemical Engineering

Özet:
Yenilenemeyen enerji kaynakları olarak ifade edilen; kömür, petrol, doğal gaz gibi fosil yakıtlar   hepimizin günlük hayatının vazgeçilmez bir parçası haline gelmiş ve dünya genelinde artan nüfus ve teknolojik gelişmeler sebebiyle yok olmaya yüz tutmuş durumdadır. Bu sebeple yenilenebilir enerji  üretimi ve elde edilen enerjinin çeşitli alanlarda kullanımı son yüz yılda giderek hız kazanmıştır. Yenilenebilir enerji kaynaklarından biri olan biyokütle, kaynağını her türlü hayvansal, bitkisel, mikrobiyal atıktan alabilmektedir. Böylelikle hem atıkların çevreye vermiş olduğu zarar azaltılmakta hem de daha temiz enerji elde edilebilmektedir. Yaptığımız çalışmada kullandığımız  bamya sapı, tütün sapı gibi tarımsal atıklar değerlendirilmiş olmakla birlikte rezervleri sınırlı olan doğal kaynaklar korunarak daha temiz bir çevre için üretilebilecek yeni enerji alternatifleri oluşturulması amaçlanmıştır.
Biyokütle enerjisi üretiminde en çok tercih edilen termokimyasal dönüşüm proseslerinden biri biyokütlenin pirolizidir. Bu çalışmada bamya sapı, tütün sapı, Şırnak kömürü, 1:1 oranında bamya sapı-Şırnak kömürü ve tütün sapı-Şırnak kömürü  karışımlarının piroliz kinetiği incelenmiş ve parametreler belirlenmiştir. Her bir biyokütle için termal bozunma analizleri 5oC/dk., 10 oC/dk., 15 oC/dk. ve 20 oC/dk ısıtma hızlarında hesaplanmıştır. Termogravimetrik analiz sonuçlarına ait TG ve DTG grafikleri çizilmiştir. Kinetik çalışması, hem model içeren yöntem olan Coats-Redfern yöntemi hem de model içermeyen yöntemler olan Flynn-Wall-Ozawa(FWO) ve Kissinger-Akahira-Sunose(KAS) yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Grafikler ve doğrusal denklemleri oluşturularak çalışılan biyokütleler için aktivasyon enerjileri hesaplanmıştır.

Abstract:
Fossil fuels such as coal, oil and natural gas, which are referred to as non-renewable energy sources, have become an indispensable part of our daily lives and are facing extinction due to increasing population and technological developments worldwide. For this reason, renewable energy production and the use of the energy obtained in various fields have gained momentum in the last hundred years. Biomass, one of the renewable energy sources, can take its source from all kinds of animal, plant and microbial wastes. In this way, both the damage caused by waste to the environment is reduced and cleaner energy can be obtained. Besides agricultural wastes such as okra stalks and tobacco stalks were evaluated in our study, it was aimed to create new energy alternatives that can be produced for a cleaner environment by protecting natural resources with limited reserves.
One of the most preferred thermochemical conversion processes in biomass energy production is pyrolysis of biomass. In this study, the pyrolysis kinetics of okra stalks, tobacco stalks, Şırnak charcoal, 1:1 mixtures of okra stalks and Şırnak charcoal and tobacco stalks and Şırnak charcoal were investigated and parameters were determined. Thermal decomposition analyses for each biomass were calculated at heating rates of 5oC/min, 10oC/min, 15oC/min and 20oC/min. TG and DTG graphs of the thermogravimetric analysis results were plotted. The kinetic study was carried out using both the Coats-Redfern method, which is a model-containing method, and the Flynn-Wall-Ozawa and Kissinger-Akahira-Sunose methods, which are model-free methods. The activation energies were calculated for the studied biomasses by constructing graphs and linear equations.