Sosyal bilgiler öğretiminde bilgisayar destekli öğretimin kavram yanılgılarını giderme üzerine etkisi
The effect on overcoming misconceptions of computer assisted instruction in teaching social studies
Yazar: SALİHA TOROS
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ERKAN YEŞİLTAŞ
Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar destekli = Computer aided ; Bilgisayar destekli öğretim = Computer assisted instruction ; Kavram yanılgısı = Misconception ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler öğretimi = Social studies teaching ; Öğretim = Teaching ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Kavram terimini nesnelerin ve olayların ortak özelliklerini kapsayan ve onları bir
ortak ad altında toplayan genel ifade olarak tanımlayabiliriz. En basit tabiriyle konular
hakkında çağrışım yapabilen en kısa söz dizimidir. Kavram yanılgısı ise bireyin bir
kavramı aslolan manası dışında kabullenmiş olmasıdır. Sosyal Bilgiler öğretimi kavram
çeşitliliği bakımından oldukça zengindir. Bu açıdan öğrencilerde kavram yanılgılarına sık
rastlanması mümkündür.
Bu çalışmanın genel amacı, ilköğretim 6. sınıf öğrencilerinin iklim, hava durumu,
coğrafi konum, özel konum, matematik konum, harita ve ölçek kavramlarıyla ilgili kavram
yanılgılarını belirlemek ve bu yanılgıların giderilmesinde bilgisayar destekli öğretimin
etkisini, ortaya koymaktır. Araştırmanın çalışma grubunu Sivas ili merkezinde bulunan iki
ortaokulun 6. Sınıfında öğrenim gören 4 sınıfta bulunan öğrenciler oluşturmaktadır.
Sınıflardan ikisi deney (n=54) diğer ikisi kontrol grubu (n=50) olarak oluşturulmuştur.
Araştırmada yöntem olarak yarı deneysel eşitlenmemiş öntest-sontest kontrol gruplu
desen kullanılmıştır. Deney grubunda öğrencilerin belirlenen kavramlarla ilgili
yanılgılarını gidermeye yönelik olarak hazırlanan bilgisayar destekli ders yazılımı
kullanılırken, kontrol grubunda ise bu kavramlara ait yanılgıların giderilmesine yönelik
mevcut öğretim programına dayalı öğretim yöntemi kullanılmıştır.
Araştırmada veri toplamak amacıyla; kavram ve başarı testi kullanılmıştır. Deney ve
kontrol grubu öğrencilerinin öntest ve sontest puanlarının analizi için IBM SPSS Statistics
22 paket programı kullanılarak, tanımlayıcı istatistik, tek faktör üzerinde tekrarlı ölçümler
için iki faktörlü ANOVA (repeated measures), ilişkisiz örneklemler için t testi ve Two
Way ANOVA işlemleri yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda öntestte deney ve kontrol
grubu arasında anlamlı bir farklılık görülmezken; sontestte deney grubunun lehine anlamlı
bir farkın olduğu belirlenmiştir.
Araştırmanın sonucunda iklim, hava durumu, coğrafi konum, matematik konum, özel
konum, harita ve ölçek kavramlarıyla ilgili bulunan mevcut kavram yanılgılarının
giderilmesinde bilgisayar destekli öğretime dayalı hazırlanan ders yazılımının mevcut
öğretim programına dayalı öğretime göre daha etkili olduğu belirlenmiştir. Araştırmada
elde edilen bulgular ışığında bazı önerilerde bulunulmuştur.


Anahtar Kelimeler: Sosyal Bilgiler, Kavram Yanılgısı, Bilgisayar Destekli
Öğretim, Ders Yazılımı

Abstract:
The concept is a term of the common features of objects and events and can describe
them in general terms together under a common name in its simplest expression about threads
associate with short syntax. Misconceptions are the concept of the individual is the real
meaning except that personal accept. The concept of teaching social studies is rich in
diversity. In this respect it is possible to common misconceptions in students
The overall aim of this study is determine the misconceptions of elementary school
sixth grade students about the concepts of weather condition, climate, map, scale,
geographical position, specific position and math position and to demonstrate the
effectiveness of the computer assisted instruction in overcoming these misconceptions. The
study group of the research consisted of the sixth grade students studying in four classes in an
elementary school located in the center of Sivas. Two of the class experimental (n = 54) the
other two control groups (n = 50) was generated.
In the research, the non-equivalent control group design of the quasi-experimental
model was employed as the research method. While computer-assisted instructional software
were used in experimental group in order to remove students' misconceptions regarding the
concepts of weather condition, climate, map, scale, geographical position, specific position
and math position, teaching based on the existing curriculum was used in the control group.
To collect data in the research, concept and achievement test was used. The analysis of
the pretest and posttest scores of experimental and control group students was performed IBM
SPSS 22 software through the statistical measures of descriptive statistics, independent
samples t-test and two-way ANOVA. The analyses conducted revealed that there did not exist
a statistically significant correlation in the pretest between experimental and control groups;
there existed a significant difference in the posttest in the favour of the experimental group.
It was concluded in the research that course software prepared based on computer
assisted instruction is more effective than the teaching based on the existing curriculum in the
overcoming of their misconceptions regarding the concepts of weather condition, climate,
map, scale, geographical position, specific position and math position. In the light of the
research findings, some suggestions were given.


Key Words: Social Studies, Misconception, Computer Assisted İnstruction, Course Software