Romantik ilişkilerde kıskanan heteroseksüel erkek olmak
Being a heterosexual male experiencing jealousy in romantic relationships
Yazar: AHMET ARSLAN
Danışman: DOÇ. DR. SELDA TAŞDEMİR AFŞAR
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Duygular toplumbilimsel araştırmanın yöneldiği araştırma alanlarından biridir. Toplumsal etkileşimler gerek kişilerarası gerekse kitleler düzeyinde her zaman bir duygu alışverişine de tekabül etmektedir. Dolayısıyla duygular, toplumsal olanın esas öğelerinden biri olarak kabul edilebilir. Ancak toplumbilim için taşıdığı önem ve değere rağmen duygulara gösterilen akademik ilgi sınırlı kalmıştır. Bu çalışma, söz konusu sınırlılığın ve duyguların bir toplumbilimci için yeni bakış açıları geliştirmeye sunacağı muhtemel katkının farkındalığını taşımakta ve duyguları toplumbilimsel bir analiz birimi olarak kullanmayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma desenine sahip betimsel fenomenolojik bir saha araştırması olan bu çalışmada, katılımcılar 18 yaşından büyük, en az bir yıllık romantik birlikteliği olan heteroseksüel erkeklerden seçilmiştir. Toplam 15 erkekle yüz yüze, yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen katılımcı beyanları fenomenolojik araştırmaya uygun biçimde katılımcı deneyimlerine odaklanarak gruplandırılmak suretiyle tematik analize tabi tutulmuştur. Analiz neticesinde, kıskançlık duygusunun heteroseksüel erkek öznede hangi deneyim ve algılarca temsil edildiği, bu deneyim ve algıların farklı erkeklerde nasıl çeşitlilik gösterdiği ve hangi deneyim ve algıların birbirleriyle ilişkilendiği ortaya koyularak heteroseksüel erkeklik ve kıskançlığın ilişkisel bir haritası oluşturulmuştur. Bu yolla romantik ilişkilerde kıskanan heteroseksüel erkek olmak fenomeninin çeşitli yönlerini içeren bir betime ulaşılmıştır. Katılımcılar tarafından kıskançlık, bir sevgi göstergesi olarak tanımlanmakta, sahiplenme ve koruyuculuk ile ilişkilendirilmektedir. Sürekli tetikte olma hali ve beraberinde getirdiği yaşamın geneline yayılmış süreğen şüphe kıskançlığın temel nedeni olarak ön plana çıkmaktadır. Kıskançlığın partneri kaybetme tehlikesi kadar başka bir erkekle girilen mücadeleyi kaybedecek olma tehdidini de içerdiği görülmüştür. Bu sebeple kıskançlığın temel psikolojik motivasyonların yanında toplumsal cinsiyet kimliğinin tutarlılığını sağlamaktan kaynaklanan motivasyonları da içerdiği sonucu ortaya çıkmaktadır. Kıskançlık dolayımıyla betimlenen erkeklik deneyimlerinde hegemonik erkekliğin duygular bağlamındaki temsillerine ulaşılmıştır. Kırılgan erkek öznenin erkekliğini tekrar tekrar kanıtlama çabasının yanında içsel ve dışsal hegemonyayı sürdürmek için oluşturduğu stratejilere ve aynı öznenin kendi tarihinde kıskançlık yaşantılarının oluşturduğu mozaik örüntülere rastlanmıştır.

Abstract:
Emotions are one of the research areas that sociology has been directed towards. Social interactions, both interpersonal and at the level of the masses, always correspond to an exchange of emotions. Therefore, emotions can be considered as one of the main elements of the social. However, despite its importance and value for sociology, academic interest in emotions has been limited. This study aims to raise awareness of this limitation and the potential contribution of emotions to developing new perspectives for a sociologist and aims to use emotions as a unit of sociological analysis. This descriptive phenomenological field study, which has a qualitative research design, selected participants from heterosexual men over the age of 18 who had at least one year of romantic relationships. Semi-structured face-to-face interviews were conducted with a total of 15 men. Participant statements were categorized according to their experiences in a phenomenological research-appropriate manner and subjected to thematic analysis. As a result of the analysis, a relational map of heterosexual masculinity and jealousy was created by revealing how the jealousy emotion is represented in the heterosexual male subject by which experiences and perceptions, how these experiences and perceptions vary in different men, and how they are related to each other. In this way, a description of the phenomenon of being a jealous heterosexual male in romantic relationships containing various aspects was reached. Jealousy is defined by participants as an expression of love, associated with possession and protectiveness. The state of being constantly alert and the resulting chronic suspicion that spreads to the overall life is highlighted as the main cause of jealousy. It has been observed that jealousy includes not only the danger of losing the partner but also the threat of losing a competition with another man. Therefore, it has been concluded that jealousy includes motivations arising from maintaining consistency in gender identity in addition to basic psychological motivations. In the experiences of masculinity described through jealousy, the representations of hegemonic masculinity in the context of emotions have been reached. Strategies created by the fragile masculine subject to maintain both inner and outer hegemony alongside the effort to prove his masculinity repeatedly have been encountered, as well as mosaic patterns created by the subject's own history of jealousy experiences.