Bolu'da birinci basamakta görev yapan sağlık çalışanlarının otizm spektrum bozukluğu hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluatinge knowledge,attitudes,and behaviors about autism spectrum disorder of health care professionals working in primary health care facilities in Bolu provinc
Yazar: SEDANUR ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN ÖZSARI
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Birinci basamak sağlık hizmetleri = Primary health care ; Farkındalık = Awareness ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder

Özet:
Amaç: Son dönemde sıklığı artan OSB; erken tespit edildiğinde ve tedaviye erken 
başlandığında etkin sonuçlar alınan kronik bir nörogelişimsel bozukluktur. Bu sebeple birinci 
basamakta otizmin tanınması ve sağlık çalışanlarına farkındalık kazandırılması önemlidir. Bu 
çalışmanın amacı, Bolu ilinde birinci basamakta görev yapan sağlık çalışanlarının Otizm 
spektrum bozukluğuna yönelik bilgi, tutum ve davranışlarını değerlendirmek ve bu konudaki 
bilgi düzeyi ve farkındalıklarını artırmaktır.
 Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı nitelikte bir anket çalışması olan bu çalışma, 
01.01.2022-30.06.2022 tarihleri arasında Bolu'da birinci basamakta görev yapan sağlık 
çalışanlarından araştırmaya katılmayı kabul eden 258 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara 
sosyodemografik anket formu ve Sağlık Çalışanlarının Çocukluk Çağı Otizmi Hakkında Bilgi 
Anketi (SÇ-OBA) yüz yüze veya internet ortamında uygulanmıştır.
 Bulgular: En yüksek puan 19 olan Sağlık Çalışanlarının Çocukluk Çağı Otizmi Hakkında 
Bilgi Anketinde (SÇ-OBA) katılımcıların puan ortalaması 13,36 olarak saptandı. Sağlık 
Çalışanlarının Çocukluk Çağı Otizmi Hakkında Bilgi Anketi (SÇ-OBA) tüm alanlarda 
hekimlerde tıpta uzmanlık eğitimi alanlar, almayanlardan (p=0,001), OSB ile ilgili herhangi 
bir eğitim programına katılanlar, katılmayanlardan (p=0,001), çevresinde otizm spektrum 
bozukluğu tanısı almış birey olanların, olmayanlardan (p=0,005), otizm hakkındaki bilgi 
birikimi için yeterli olduğunu düşünenlerin yetersiz olduğunu düşünenlere göre (p=0,00) 
istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği izlendi.
 Sonuçlar: Katılımcıların büyük bir kısmının OSB genel bulgularına hâkim olduğu ancak 
OSB'ye eşlik edebilecek hastalıklar ve alışkanlıklar konusunda bilgi düzeylerinde eksiklik 
olduğu tespit edilmiştir. Ek olarak hekimler için TUS eğitimi almanın, sağlık çalışanları 
açısından OSB ile ilgili bir eğitime katılmanın bilgi düzeyini artıran faktörlerden olduğu 
saptanmıştır. Bu nedenle Aile hekimliği uzmanlık eğitimi boyunca verilen eğitimlere OSB de 
eklenmeli ve asistanlar en az bir kez otizm tanılı çocuğun değerlendirme basamaklarında rol 
oynamalıdır. Ayrıca Sağlık Bakanlığı'nın uyguladığı "OSB tarama ve takip programı" için 
birinci basamakta eğitim programlarının artırılması gerekmektedir.

Abstract:
Purpose: ASD, whose frequency has increased recently, is a chronic neurodevelopmental 
disorder that provides effective results with early treatment when detected. For this reason, it 
is important to recognize autism in primary healthcare institutions and raise awareness among 
healthcare professionals. The aim of our study is to evaluate the knowledge, attitude and 
behaviors of primary healthcare professionals working in Bolu province towards autism 
spectrum disorder and to increase their level of knowledge and awareness on this subject.
Materials and Methods: This study, which is a cross-sectional and descriptive survey study, 
was conducted between 01.01.2022 and 30.06.2022 with 258 primary healthcare 
professionals who agreed to participate in the research in Bolu. The sociodemographic survey 
form and the Healthcare Professionals' Knowledge Survey on Childhood Autism (HP-AKS) 
were administered to the participants face to face or online.
Results: The average score of the participants in the Healthcare Professionals' Knowledge 
Survey on Childhood Autism (HP-AKS) was found to be 13.36 with the highest score being 
19. Healthcare Professionals' Knowledge Survey on Childhood Autism (HP-AKS) presented 
that there was a statistically significant difference between those who received medical 
specialization training compared to the ones that did not receive medical specialization 
training (p=0.001); those who attended any training program related to ASD compared to the 
ones that did not participate (p=0.001); those who had an individual with a diagnosis of 
autism spectrum disorder around them compared to those that did not (p=0.005); and those 
who thought their knowledge about autism was sufficient compared to those who thought it 
was inadequate (p=0.00).
xii
Conclusions: It was determined that most of the participants were familiar with the general 
indications of ASD, but had a lack of knowledge about the diseases and habits that may 
accompany ASD. Additionally, it has been determined that receiving specialization training
for physicians and attending a training on ASD for healthcare professionals in general are 
factors that increase the level of knowledge. For this reason, ASD should be added to the 
curriculum of the specialty of family medicine, and assistants should take part in the evaluation 
steps of the child diagnosed with autism at least once. In addition, the number of training 
programs in primary healthcare institutions should be increased for the better exercising of 
"ASD screening and follow-up program" implemented by the Ministry of Health.