Kaysın Kuliyev: Hayatı, sanatı ve şiirleri
Kaisyn Kuliyev: His life, art and poems
Yazar: MEHMET SAİD ARBATLI
Danışman: DOÇ. DR. ALİ EROL
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dünyası Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Balkar Türkleri = Balkar Turks ; Biyografi = Biography ; Edebiyat = Literature ; Karaçay Türkleri = Karaçay Turks ; Kuliyev, Kaysın = Kuliyev, Kaysın ; Milli unsurlar = Nation elements ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Vatan = Homeland ; Şiir = Poem

Özet:
Bütün dünyada, fakat özellikle de Rusya hâkimiyeti ve etkisindeki milletlerin hayatında derin etkiler meydana getiren Bolşevik devriminin de meydana geldiği 1917 yılında bugünkü Kabardin-Balkar Özerk Cumhuriyeti'nin Yukarı Çegem köyünde dünyaya gelen Kaysın Kuliyev, Devrim'le beraber büyümüş ve bu dönemdeki gelişmeleri ya kendisi yaşamış ya da yakından şahit olmuştur. Asker olarak II. Dünya Savaşı'na katılmış, savaştan dönüşünde de halkının ardından gönüllü olarak Kırgızistan'a sürgüne gitmiştir.Sürgünden döndükten sonra Malkar edebiyatını canlandırmak için çalışmalara başlayan Kaysın ve diğer edebiyatçılar yoğun bir çalışma sürecine girmişler ve sürgün sırasında yazıp da yayımlatamadıkları öncelikli olmak üzere kısa aralıklarla eserlerini bastırmaya başlamışlardır. İlerleyen yıllarda Kaysın Kuliyev'in ünü önce Sovyetler Birliği sathında yayılmış, daha sonra da şiirleri pek çok dile çevrilerek yayımlanmıştır.Kaysın Kuliyev toplum için sanat ilkesine bağlı, realist bir şairdir. Şiirin insanlara manevî destek olarak faydalı olması gerektiğini düşünür. Bu bağlamda, şiirin anlaşılır ve sade olması taraftarıdır. Ayrıca sanatçının olayları çarpıtmadan, olduğu biçimde yansıtmasını da ister.Kuliyev şiirlerinde genel itibariyle millî unsurları kullanır, ancak başka milletlerin edebiyatlarından da yararlanmak gerektiğini savunur. Kendisi de yerel ve millî malzemeyi evrensel problemleri ve duyguları ifade etmek için kullanmayı başarmıştır.Kaysın Kuliyev'in şiirlerinde en geniş olarak kullanılan tema vatandır. Şair derin bir sevgiyle bağlı olduğu vatanına olan duygularını pek çok şiirinde ifade etmiştir. Vatan temasına sahip şiirlerde vatanla bir bütün olarak düşünülen Malkar halkı da sıklıkla anlatılmaktadır. Bununla bağlantılı ikinci sıradaki tema ise tabiattır. Bunların dışında aşk, insan, yaşlılık, ölüm, fanîlik, kadın, savaş, müzik, ana dil gibi temalar da şiirlerinde karşımıza çıkar. Ayrıca birçok şiirini atfettiği muhtelif zümrelerden kişiler de onun geniş çevresine ve ilgisine dikkat çekmektedir.

Abstract:
The October Revolution also known as the Bolshevik Revolution was initiated in the year 1917. And in that year Kaysın Kuliyev was born in a village called Yukarı Çegem which is in present day?s Kabardin-Balkar Autonomous Republic and he was also grown up in a period which is noted for its Revolution. And he had himself either lived or witnessed the devolopments which were held in that period. Moreover these developments brought significant influences not only for the world itself but also particularly for the lives of nationalities which were under the strong influence of Russian dominance.Kuliyev had participated in the 2nd World War as a soldier. And after he had returned from the war he went into exile voluntarily with his people.After he had returned from the exile, Kaysın with the other man of letters had been in a process of an intensive study in order to bring to life Malkar Literature. Of the first priority, they had begun to publish their works which could not be published in the exile years in brief intervals.In the forthcoming years, Kaysın Kuliyev achieved instant fame in the Union of Soviet Socialist Republics. And later on his poems were translated into many languages and thus they were published.Kaysın Kuliyev, who is devoted to the principles of ?art for the society?, is a realist poet. He emphasizes the fact that the poem must be beneficial for the public as a moral support. In this sense he advocates that the poem must be both comprehensible and simple. Apart from this, he wants artists to reflect the events or incidents as they are but not by distorting them.Kuliyev generally employs national elements or agents in his poems. However, he also asserts the idea that it is of great importance to benefit from the other nation?s literatures. And he himself succeeds in depicting international issues and feelings by employing local and national elements.Kaysın Kuliyev employs the theme of motherland in his poems extensively. The poet himself depicted his deep love of motherland in his many poems. Moreover, in the poems on the theme of motherland, Malkar people, whom are considered as a whole with the motherland, are narrated frequently. Related with this, the second theme that is employed in his poems are ?nature?. Apart from these, themes such as love, people, senescence, death, immortality, woman, music, mother tongue are used in his poems. And, various people to whom he attributed his many poems have attracted the attention of both his surroundings and his interests.