Cumhurbaşkanının düzenleyici işlemleri
Regulatory acts of the president of Turkey
Yazar: ONUR GÜRER
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA AYHAN TEKİNSOY
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / İdare Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hukuk = Law

Özet:
XIX. ve XX. yüzyıllardaki toplumsal mücadeleler, yurttaşların bireysel veya toplu
olarak ekonomik koşullarını iyileştirmenin yanında temel hak ve özgürlüklerin
genişlemesine de yol açmıştır. Temel hak ve özgürlüklerin kullanılması, bunların
sınırlandırılması ve idarenin yargısal denetimi modern zamanların devlet-yurttaş
diyalektiğinin en temel unsurlarından biridir. Tarihi, ekonomik ve toplumsal gelişmeler
doğrultusunda devlet, bütün dünyada büyük oranda yürütme organıyla özdeşleşmiştir.
Kamu hizmetinin ve onun özel bir görünümü sayılması gereken kolluk faaliyetinin
topluma yayılan etkisiyle birlikte yurttaşlar, her gün yürütme organıyla ilişki içerisine girmektedirler. Yürütme organının faaliyetinin kaynağı Anayasa ve kanunlardır. Bu doğrultuda hareket eden yürütmenin işlemleri ise yargı organları tarafından denetlenmektedir. Dolayısıyla
devletin üç işlevinin, birbirini denetlemeyi de içerecek biçimde, belirli oranda işbirliği
içerisinde olduğu söylenebilir. Çalışmamız devletin; örgütünün kurulması, personelinin
görevlerinin, yetkilerinin, haklarının ve yükümlülüklerinin Anayasanın ve kanunların
hükümleri doğrultusunda düzenlenmesine, temel hak ve özgürlüklerin kullanımının
sınırlandırılmasında, yasama ve yürütme organlarının yetkisi, bu yetkinin görünümü olan
kanunlar ve yürütmenin düzenleyici işlemleri arasındaki ilişki ve bunların yargı organları
tarafından denetlenmesine odaklanmıştır. Yürütme organı devletin işlevlerine kaçınılmaz
ve zorunlu bir biçimde egemen olsa da, temel hak ve özgürlükleri ilgilendiren konularda
yasama ve yargı organlarının aktif rol alması, halkın devlet yönetimine katılmasını ve hak
arama özgürlüklerini daha iyi kullanmasını sağlayacaktır.

Abstract:
Social conflict of the XIX. and XX. Centuries, not only improved the economic
conditions of citizens individually or collectively, but also led to the expansion of
fundamental rights and freedoms. The use of fundamental rights and freedoms, their
limitation and judicial control of the administration are one of the most fundamental
elements of the state-citizen dialectic of modern times. In accordence with historical,
economic and social developments, the state has largely identified as the executive power
all over the world. With the spreading effect of the public service and the law enforcement
activity, which should be regarded as a special aspect of public service, citizens daily
come into contact with the administration. The source of the activity of the executive power is the constitution and laws.  In this direction the acts of the executive are reviewed by the judiciary. Therefore, it can be said that the three functions of the state cooperate to a certain extent, including controlling each other. The study focuses on the establishment of the organization of the state, regulating the duties, powers, rights and obligations of its personnel in accordence with
the provisions of the constitution and laws, the authority of the legislative and executive
powers on limiting the exercise of fundamental rights and freedoms, the relationship
between the laws and the regulatory acts and their judicial review. Although the executive
power inevitably and necessarily dominates the functions of the state, the active role of
the legislature and judiciary, in matters concerning the fundamental rights and freedoms
enables the people to participate in the state administration and to exercise their right to
legal remedies.