Keman çalgısı ile Türk müziği transpoze icrasına yönelik problemler ve çözüm önerileri
Problems and solution suggestions for performing transpose of Turkish music with violin instrument
Yazar: SERDAR BOZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. DOĞUKAN DURSUN
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Halk Müziği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Müzik = Music

Özet:
Araştırmanın temel amacı, keman çalgısı ile Türk müziği transpoze icrasına yönelik problemler tespit edilerek bu problemlere yönelik çözüm önerileri sunmaktır. Bu çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmada, keman çalgısı ile Türk müziği transpoze icrasına yönelik problemler ve bu problemlere yönelik çözüm önerileri incelenmiştir. Bu doğrultuda, karşılaşılan sorunların belirlenmesine ve çözüm önerilerine ilişkin bir durum tespiti yapılmıştır. Bu çalışma, transpoze icrasında karşılaşılan problemleri tespit etmeye yönelik olduğundan çok yönlü bir değerlendirme yapılabilmesi için çalışmaya keman icracıları ve keman alanında uzman kişilerin görüşleri dâhil edilmesi gerektiği düşünülmüş ve bu nedenle keman alanında uzman kişilerin ve aktif keman icracıların görüşlerine başvurulmuştur. Keman alanında uzman kişilerin ve keman icracılarının görüşlerini belirlemek amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırmada, kemanda Türk müziği eserlerinin icrası sırasında farklı ses kararlarında, farklı anahtarların ve konumlandırmaların, icrada zenginlik sunarak, kemanda hâkimiyetin artması ve çalım zenginliğini ortaya çıkarması amaçlanmıştır. Transpoze icra gerçekleştirilirken farklı ses kararlarında icrayı kolaylaştırmak için kemandaki 1.2.3.4. pozisyonlardan ve farklı anahtarlardan yararlanılması esastır. Keman çalgısı perdesiz bir çalgı olduğundan eserleri transpoze ederken yerinde pozisyonlarla veya doğru anahtarla icrayı gerçekleştirmek çalışmanın temel hedefidir. Bu çalışma tonal müzik sesleri üzerinden yapılarak, kemanda hiçbir şekilde akort sistemiyle oynamadan tonal do dizisi tam seslerinde transpoze yaparak eserlerde icra kolaylığını sağlamayı, "La" karar üzerinden yazılan eserlerin notasyon yapısını bozmadan, transpoze edilecek karar seslerine makamın dizisi seslerinin olumlu aktarım yardımıyla pozisyonlar konumlandırılarak ve gerektiğinde farklı anahtarlar yardımıyla icracının kemana olan hâkimiyetini artırmayı amaçlamıştır. Çalınacak olan eserlerin tonal müzikte karşılığı olan tonlara göre notaları yazılarak tonal müzikle ilişkilendirilmesi sağlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Keman, pozisyon, Transpoze, Karar, İcra, Notasyon

Abstract:
The main purpose of the research is to identify problems related to violin playing and transposing Turkish music and to offer solutions to these problems. In this study, case studies, one of the qualitative research methods, were used. In the research, problems related to violin playing and Turkish music transposed performance and solutions to these problems are suggested. In this regard, a status information regarding the determination of details and solution suggestions has been added. This study was considered to include healthy violin players and experts in the field of violin for a multifaceted evaluation study aimed at detecting problems in transposed performance, and therefore the opinions of expert users in the field of violin and active violin players were consulted. Semi-interview techniques were used to determine the records of violin experts and violin players. In the research, it is aimed to increase the mastery of the violin and reveal the richness of playing by providing richness in the performance of different keys and positionings in different sound decisions during the performance of Turkish music works on the violin. 1.2.3.4 on the violin to facilitate the performance in different sound decisions while performing transposed performance. It is essential to make use of positions and different keys. Since the violin is a fretless instrument, the main goal of the study is to perform it in the right positions or in the correct key while transposing the pieces. This study is carried out on tonal music sounds, to ensure ease of performance in the works by transposing the tonal C series in full sounds on the violin without changing the tuning system in any way, without disrupting the notation structure of the works written in "La" decision, by positioning positions with the help of positive transfer of the sounds of the maqam scale to the decision sounds to be transposed and It aimed to increase the performer's command of the violin with the help of different keys when necessary. The notes of the works to be played were written according to the tones corresponding to them in tonal music, thus associating them with tonal music.

Key Words: Violin, position, Transpose, Decision, Performance, Notation