Üniversite sınıf atmosferinin algılanan empatik iletişim düzeyleri açısından incelenmesi
An Investigation of university intraclassroom atmosphere from perceived empathic communication levels
Yazar: MUSTAFA ŞAHİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. YAŞAR ÖZBAY
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1997
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Empati = Empathy ; Hümanist eğitim = Humanist education ; Sınıf atmosferi = Classroom climate ; Öğrenci algısı = Students perceptions ; Öğrenci merkezli yöntem = Methods centered to the student ; Öğretim elemanları = Instructors ; Öğretmen tutumu = Teacher attitude ; Üniversiteler = Universities ; İletişim = Communication ; İletişim becerisi = Communication skill

Özet:
Bu araştırmanın amacı, K.T.Ü Fatih Eğitim Fakültesi'nin çeşitli anabilim dallarındaki öğretim elemanlarının tutumlarını öğrencilerin algılamalarına dayalı olarak, empatik sınıf atmosferi açısından incelemektir. Bu amacın yanında öğrencinin başarısı, sınıf düzeyi, cinsiyeti, annenin ve babanın eğitim durumu gibi öğrencilerin algılamalarına etki edecek değişkenlerin incelenen konuyla ilişkileri de araştırılmıştır. Araştırmanın evrenini K.T.Ü Fatih Eğitim Fakültesinin Müzik Eğitimi Anabilim Dalı, Resim Eğitimi Anabilim Dalı, Fizik Anabilim Dalı, Matematik Anabilim Dalı, Coğrafya Anabilim Dalı ve Tarih anabilim Dalı tüm öğrencileri oluşturmuştur. Araştırma grubu yukarıda ki her bir anabilim dalının I. II. II. ve IV. sınıflarında okuyan 10 kız, 10 erkek öğrenci olmak üzere toplam 480 öğrenciden oluşmuştur. Bu araştırma betimsel yöntem ile yapılmıştır. Araştırma bir alan taraması (survey) niteliğindedir. Araştırmada veri toplama aracı olarak ÖZBAY ve ŞAHİN (1996) tarafından geliştirilmiş, geçerlilik ve güvenirlik çalışması yapılmış olan "Empatik Sınıf Atmosferi Tutum Ölçeği" (ESATÖ) ve araştırmacı tarafından geliştirilmiş öğrenci bilgi formu kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizleri SPSS/WINDOWS programıyla gerçekleştirilmiştir. Deskriptif istatistik yanında ikili gruplar için t-testi, ikiden çok gruplar için F testi kullanılmıştır. Varyans analizlerinde grup farklılıklarının kaynağını belirlemek için karşılaştırma sonrası (planlı olmayan) ranj testleri yapılmıştır. Bunun için de TUKEY HSD testi kullanılmıştır. Bu çalışmada Bireyi Merkez Alan Terapinin, danışana koşulsuz kabul, empatik anlayış ve içtenlik ilkelerinin sınıf atmosferinde öğretim elemanı-öğrenci etkileşimine ve öğrenci merkezli eğitim anlayışına ilişkin önemli bulgular saptanmıştır. Araştırma sonucunda, öğrencilerin algılamalarına dayalı olarak ortaya konan bulgulara göre, farklı bölümlerdeki öğretim elemanlarının tutumları arasında empatik sınıf atmosferi açısından istatistiksel anlamda farklılık olduğu saptanmıştır. Buna göre Müzik Eğitimi Anabilim Dalı ve Resim Eğitimi Anabilim Dalı öğretim elemanlarının sınıf atmosferindeki tutumlanmn Coğrafya, Tarih, Matematik ve Fizik Anabilim Dallaruıdaki öğretim elemanlarının tutumlarından daha empatik olduğu bulunmuştur. Araştırmada, öğrencilerin basan durumu ve öğrencilerin anne ve babaların eğitim düzeyi yüksek olması durumu öğrencilerin sınıf atmosferinde öğretim elemanlarının tutumlarını daha empatik algıladıkları sonucunu ortaya koymuştur. Ayrıca kız öğrenciler erkek öğrencilere oranla sınıf atmosferinde öğretim elemam tutumlarını daha empatik algıladıkları tesbit edilmiştir. Araştırma sonuçları önceki bulguların ışığında tartışılmasının yanında, ilgili öneriler ve sonraki çalışmalara ilişkin ipuçları verilmiştir. vn

Abstract:
The purpose of the study is to investigate the perceived emphatic classroom atmosphere of the teachers in a college setting, as the various subject area teachers are perceived in a humanistic or non humanistic perspective regarding to the transactions they raarae with their students in a instructional or other relationships. In addition to this main aim, the study is also prone to include variables as students' achievement level, level of education, sex, parental educational status with the presumption that those variables might have baseline effect on students' perceptions about others. The sample of the study is recruited from three main branches of Science, Social Studies, and Fine Arts Education in College of Education at Karadeniz Teknik University. From Science Education Physics and Mathematics, from Social Studies History and Geography, and from Fine Arts Education Department, Music and Art Education sections were included each with 160 subjects, 80 female and 80 male students. Sex, grade level and department and sectionwise equal sample sizes were achieved, and reflected on the total sample size as of 480. The study is descriptive and causal-comparative between-subject design as well as survey study in nature. As the main instrument of the study, Emphatic Classroom Atmosphere Attitude Scale-ESATÖ developed by ÖZBAY and ŞAHİN (1996) was used with a form for demographics. ESATÖ has 43 items measuring students'perceptions of teachers' emphatic attitudes. It has four subscales, which are emphatic understanding, acceptance, subjective perceiving, and genuinness. For the data analysis, desscriptive statistics, t-test and variance analysis were performed with computer package program of SPSS. In a between- subject format, grup differences of departments, sex, parental educational levels were investigated. The study is mainly backed by Carl Rogers' Client-Centered Therapy and Student- Centered Teaching which carries a humanistic orientation or framework. In this study theoretically-driven concepts of emphaty, acceptance, subjective perceiving, and genuinness were investigated in a intraclassroom fashion as the perceived attitudes in a interaction between students and teachers. From the findings, there is a diference among Science, Social studies and Art teachers in terms of their intraclassroom attitudes toward studenst. As the results revealed, fine art techers are more inclined to show emphatic-oriented toward students than Science and Social Studies. Students who are successful and has more parental educational level have more tendencies of perceiving their teacher as humanistic. Female students were found to be perceving intraclassroom atmosphere more empathic or humanistic vinthan the male counterparts. The results are discussed with the earlier findings, and relevant recommendation as well as further researh directions are given. rx