Truncus coeliacus ve arteria mesenterica superior darlıklarında iskemiye sekonder kollateral dolaşım varyasyonları
Secondary to ischemia collateral circulation variations of the stenoses celiac trunk and superior mesenteric artery
Yazar: HANDE SALIM
Danışman: PROF. DR. MUZAFFER SİNDEL
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı / Anatomi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Anatomi = Anatomy

Özet:
Amaç: Mezenterik dolaşım truncus coeliacus (TC), arteria mesenterica superior (AMS) ve arteria mesenterica inferior (AMI) yoluyla sağlanmaktadır. TC ile AMS arasında ve AMS ile AMI arasındaki kollateral dolaşım mezenterik damarların stenozu veya oklüzyonu durumunda intestinal iskemiye karşı koruyucu bir rol üstlenir. Çalışmamızda TC ve AMS darlığı görülen hastaların anjiyografi görüntülerinden TC ve AMS stenoz oranlarının, oluşan kollateral varyasyon tiplerinin ve bu varyasyonların sıklığının belirlenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmaya kronik mezenterik iskemi (KMİ) semptomlarıyla Akdeniz Üniversitesi Hastanesine başvuran 215 hastanın (130 erkek, 85 kadın) anjiografi görüntüleri incelendi. Anjiografi görüntüleri TC ve AMS stenoz oranları, mezenterik damarlar arasındaki kollateral varyasyonlar bakımından değerlendirildi.
Bulgular: 14 hastada TC stenozu, 12 hastada AMS stenozu izlendi. Bu hastalarda en sık görülen kollateral damar a. gastroduodenalis idi. 9 hastada hem TC hem de AMS stenozu saptandı. Bu hastalarda en sık görülen kollateral damar tipi Rioalan arkıydı.
Sonuç: İzole TC veya AMS stenozu veya oklüzyonu olan hastalarda mezenterik dolaşımın esas olarak a. gastroduodenalis tarafından sağlandığı, hem TC hem de AMS stenozu veya oklüzyonu olan hastalarda mezenterik dolaşımın esas olarak Riolan arkı tarafından sağlandığı belirlendi. Stenoz oranı %70'in üzerinde olan hastalarda kollateral damarların belirginliğinde önemli bir artış gözlendi.
Anahtar Kelimeler: Mezenterik iskemi, mezenterik kollateral dolaşım, truncus coeliacus, arteria mesenterica superior

Abstract:
Objective: Mesenteric circulation is provided by the celiac artery (CA), superior mesenteric artery (SMA), and inferior mesenteric artery (IMA). The collateral circulation between CA and SMA and between SMA and IMA plays a protective role against intestinal ischemia if there is narrowing or occlusion of the mesenteric vessels. The aim of this study was to determine the CA and SMA stenosis rates in patients with CA and SMA stenosis seen on angiography images, the occurrence of collateral variations, and the frequency of these variations.
Method: The angiography images were examined of 215 patients (130 males, 85 females) who presented at Akdeniz University Hospital with symptoms of chronic mesenteric ischemia (CMI). The angiography images were evaluated in respect of CA and SMA stenosis rates, and collateral variations between mesenteric vessels.
Results: Stenosis of the CA was observed in 14 patients and SMA stenosis in 12 patients. The most common collateral vessel in these patients was the gastroduodenal artery. Stenosis of both the CA and SMA was present in 9 patients, in which the most common collateral vessel type was the Riolan arch.
Conclusion: It was observed that mesenteric circulation was mainly provided by the gastroduodenal artery in patients with isolated CA or SMA stenosis or occlusion, while in patients with stenosis or occlusion of both the CA and SMA, mesenteric circulation was mainly provided by the Riolan arch. A significant increase was observed in the prominence of collateral vessels in patients with stenosis of more than 70%.
Key words: Mesenteric ischemia, mesenteric collateral circulation, celiac artery, superior mesenteric artery