Farklı organlara metastaz yapmış meme kanser hücrelerinin kemoterapötiklere duyarlılığının araştırılması
Investigation of chemotherapeutic sensitivity of breast cancer cells metastasized to different organs
Yazar: ADEM YAVAŞ
Danışman: DOÇ. DR. NURAY ERİN
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Metotreksat = Methotrexate ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Sağkalım = Survival ; Sisplatin = Cisplatin

Özet:
Meme kanseri tedavisinde kemoterapi önemli bir yer tutumaktadır. Bu çalışmada meme kanseri tedavisinde kullanılan kemoterapötiklerden olan metotreksatın, vinorelbinin ve sisplatinin karaciğere, beyine ve kalbe metastaz yapmış meme kanseri hücrelerinin bu ilaçlara duyarlılığını ve duyarlılığı etkileyen mekanizmaların belirlenmesi amaçlanmıştır. Kanser tedavisinde kemoterapötik ilaçlara olan direnç en yaygın klinik problemdir. Bu direnç primer tedavi sırasında ya da tedavi sonrası kazanılmış olabilmektedir. İlaç direncinin gelişmesi başarılı kanser tedavisinde önemli bir engel oluşturmaktadır.
Bu çalışmada spesifik olarak metastatik meme kanserinin tedavisinde kullanılan sisplatin, metatroksat ve vinorelbinin 4THM, 4TBM, 4TLM ve parental hücre olan 4T1 dizilerinin in-vitro ortamda proliferasyonu üzerine etkisi ve olası sitotoksik etkilerinin araştırılması için farklı dozlarda belirtilen kemoterapiler kullanılarak tedavi dozlarının etkinliği araştırılmıştır. Böylece metastatik meme kanserinde farklı organlara metastaz yapan hücreler üzerinde hangi kemoterapötik ilacın daha etkili olduğunun bulunması planlanmıştır.
Bu sebeple klinikte kullanılan sisplatin, metatroksat ve vinorelbin kemoterapötik ilaç seçildi. Bütün kemoterapötikler tek ajan olarak kullanıldı. Litaretüre bakıldığında bu ilaçlarla ve bu hücre hatlarıyla ilgili bir çalışma bulunmadığından dolayı ilaçlar tek ajan olarak farklı dozlarda 72 saat uygulandı. Ayrıca direnç gözlenen hücre hatlarında da direnç mekanizması ile ilgili olarak da survivin düzeyine western blot yöntemi ile bakıldı.
Çalışmamızda, 4TBM ve 4TLM hücrelerinin en duyarlığı olduğu kemoterapötik ilaç metotreksat, 4THM hücrelerinin en duyarlığı olduğu kemoterapötik ilaç vinorelbin olmuştur. 4T1 hücreleri ise hem metotreksata karşı hem de vinorelbine karşı olan duyarlılıkları benzer bulunmuştur. Yüksek dozdaki (10 ?M) metotreksat hem 4TBM hem de 4THM hücrelerini öldürmüştür. Sisplatinin 4TBM, vinorelbinin ise 4T1 hücrelerini yüksek dozlarda öldürdüğü bulunmuştur.
10 nM sisplatin 4TLM hücrelerinde survivin ekspesyonunu arttırken, 4THM ve 4TBM hücrelerinde survivin ekspresyonu azalmıştır. 100 nM metotreksat 4TLM hücrelerinde survivin ekspresyonunu değiştirmezken 4T1, 4THM ve 4TBM hücrelerinde survivin ekspresyonunu azaltmıştır. Vinorelbin ise hücrelerdeki survivin ekspresyonunda her hangi bir değişmeye neden olmamıştır.
Anahtar kelimeler: Metotreksat, sisplatin, vinorelbin, survivin, metastatik meme kanseri

Abstract:
Chemotherapy has an important role in breast cancer treatment. Resistance to chemotherapeutics is the most commonly encountered problem in the clinical oncology. This resistance can develop during primary treatment or can be acquired after the treatment regimen. 
In this study, we aimed to find out the most effective drug against breast cancer cells metastasized to different organs. As the candidate drugs, methotrexate, vinorelbine and cisplatin were selected as these drugs are currently under clinical use. All of the chemotherapeutics were used as single agent and the treatments were applied for 72 hours at different doses. By this way, the influence of different drug doses on the in vitro proliferation rates of metastatic breast cancer cell lines 4THM, 4TBM, 4TLM and the parental cell line 4T1, and the possible cytotoxic effects were investigated. In order to reveal the resistance mechanisms, western blotting against survivin protein was made for the resistant cell lines. 
According to our results, methotrexate is the most effective drug against 4TBM and 4TLM cell lines, while vinorelbine is the most effective drug against 4THM cell line. There was no significant difference in the sensitivity of 4T1 cells to either methotrexate or vinorelbine. Methotrexate, when used at high doses (10µM) was effective against both 4TBM and 4THM cells. Similarly, high doses of cisplatin killed 4TBM cells and high dose vinorelbine was effective against 4T1 cells. 
Treatment with 10nM cisplatin increased surviving expression in 4TLM cells while the expression levels of the same protein was found to be decreased in 4THM and 4TBM cells. 100nM methotrexate was sufficient to decrease survivin expression levels in 4T1, 4THM and 4TBM cell lines although survivin expression was not found to be changed in 4TLM cells. Vinorelbine, on the other hand, did not change the survivin expression levels in any of the cell lines investigated. 

Key Words: methotrexate, vinorelbine, cisplatin, surviving, metastatic breast cancer.