Van Kalesi Höyüğü iskeletlerinde Cribra Orbitalia ve Porotic Hyperostosis'in araştırılması
Investigation of Cribra Orbitalia and Porotic Hyperostosis in the Van Kalesi Mound skeletons
Yazar: GÜLSÜM KILINÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEHRA ÖZBULUT
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Antropoloji = Anthropology
Dizin: Enfeksiyonlar = Infections ; Hastalık = Disease ; Höyükler = Tumuluses ; Lezyonlar = Lesions ; Orbitaller = Orbitals ; Paleoantropoloji = Paleoanthropology ; Paleopatoloji = Paleopathology ; Van Kalesi = Van Castle ; İskelet = Skeleton

Özet:
Van Kalesi Höyüğü'nden çıkarılan Ortaçağ'ın son evresinden Yakın Çağ'ın ilk evrelerine tarihlendirilen insan iskeletlerinde porotic hyperostosis ve cribra orbitalia lezyonlarının belirlenmesiyle, toplumun sağlık yapısı ve stres durumunun belirlenmesi amaçlanmaktadır. Tez çalışmasında 182 bireye ait tam ve tama yakın kafatasları porotic hyperostosis ve cribra orbitalia açısından incelenmiştir. Van Kalesi Höyüğü'nden çıkarılıp incelenen 182 bireyin; 5 (%2,75)'ini fetüs, 51 (%28,02)'ini bebek, 41 (%22,53)'ini çocuklar, 8 (%4,40)'ini ergenler, 46 (%25,27)'sını erişkin erkek bireyler, 28 (%15,38)'ini erişkin kadınlar ve 3 (%1,65)'ünü cinsiyeti belirsiz bireyler oluşturmaktadır. Van Kalesi Höyüğü toplumunda gözlenen cribra orbitalia ve porotic hyperostosis verilerinden elde edilen bilgiler sonucunda, bireylerde gözlenen lezyonların iklim koşullarına ve daha çok yaşam koşullarının iyi olmamasına bağlı olarak enfeksiyonlardan kaynaklandığı tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra beslenmeye bağlı olarak özellikle çocukluk çağındaki bireylerde her iki lezyonda gözlenmiştir. Çalışılan kafataslarında diploe kalınlaşmasının gözlenmemesi ve diğer vücut kemiklerinde de enfeksiyon izlerinin yoğun olması lezyonların anemiden kaynaklı olmayıp belirli bir dönem geçirdikleri enfeksiyon hastalıklarına bağlı olabileceklerini düşündürmektedir.

Anahtar Kelimeler: Cribra Orbitalia, Porotic Hyperostosis, Enfeksiyon, Van Kalesi Höyüğü

Abstract:
The aim of this study is to determine the health statu and stress of the society by determining the porotic hyperostosis and cribra orbitalia lesions in human skeletons dating from the last phase of the Middle Ages to the first phases of the Near Age. In this study, full and almost complete skulls of 182 individuals were examined for porotic hyperostosis and cribra orbitalia. It was investigated that 182 individuals were removed 5 (2.75%) fetuses, 51 (28.02%)  infants, 41 (22.53%) children, 8 (4.40%) adolescents, 46 (25.27%) adult male individuals, 28 (15.38%) adult women and 3 (1.65%) unknown genders individuals from the Van Castle Mound.. As a result of the data obtained from the cribra orbitalia and porotic hyperostosis data observed in the Van Castle Mound society, it was found that the lesions observed in individuals were caused by infections due to climatic conditions and poor living conditions. In addition, both lesions were observed especially in childhood due to nutrition. The absence of diploe thickening in the studied skulls and intense signs of infection in other body bones suggest that the lesions may not be caused by anemia but may be due to infectious diseases.

Key Words: Cribra Orbitalia, Porotic Hyperostosis, Infections, Van Kalesi Höyüğü