Türk romanında din ve inanç algısı (1947-1948)
Perception of religion and belief in Turkish novel (1947-1948)
Yazar: GÖKHAN ÖNAL
Danışman: PROF. DR. KEMAL TİMUR
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dini iman = Religious faith ; Roman = Novel ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Türk romanı = Turkish novel ; Yeni Türk edebiyatı = New Turkish literature ; İnançlar = Beliefs

Özet:
Din, neredeyse insanlık tarihiyle yaşıt bir olgudur. Bu sebeple insanın olduğu her yerde ve her dönemde bir dinden ve inançtan söz etmek mümkündür. Yaratılış itibariyle kendinden kudretli bir varlığa sığınma ihtiyacı hisseden insanoğlu, bu duyguyla kurduğu bağ sayesinde hem bireysel hem de toplumsal yaşamını düzenlemiş böylece hayatını daha yaşanır bir hâle getirmiştir.  
Hayatın bir yansıması olarak değerlendirebilecek olan edebî metinler hemen hemen insana ait tüm gerçekliği aktarırlar. İnsana ait gerçekliklerden olan din ve inanç da bu sebeple edebî metinlerde karşımıza çıkar. Roman, bir edebî tür olarak insana ait gerçekliği belki de en iyi yansıtan tür olarak kabul görür. 
Türk edebiyatı din ve inanç bakımından zengin bir özelliğe sahiptir. Başta sözlü edebiyat dönemi olmak üzere Türk edebiyatında din ve inanç unsurlarına hemen hemen her dönemde rastlanılmıştır. Hatta din ve inanç zamanla öyle bir öneme sahip olmuştur ki bu durum bir döneme isim olmuş ve bu dönemde yazılan eserlerin büyük çoğunluğu dinin etkisiyle kaleme alınmıştır. Bu anlayış, yüzyıllarca edebiyat sahasında etkisini sürdürmüş olmakla birlikte Tanzimat Dönemi'nde değişikliğe uğramıştır. Bu dönemde dinin edebî eserlerdeki etkisi gitgide azalmıştır. Türk edebiyatına Tanzimat Dönemi'nde giren roman türü, bu sebeple dinî bir anlayışın azaldığı edebî tür olarak karşımıza çıkmıştır. Cumhuriyetin ilanına kadar azalmış olmakla birlikte din, romanlarda kendisini göstermiştir. Ancak cumhuriyetin ilanından sonra din ve inanç unsurlarının romanlarda azaldığını ve dönemin siyasi yapısına uygun şekilde romanlarda dini unsurlara yer verildiğini söylemek mümkündür. 
Bu çalışmayla 1947-1948 yıllarına ait Türk romanlarında din ve inanç algısı tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu inceleme sırasında, bu döneme ait romanlarda İslamiyet başta olmak üzere, Hıristiyanlık, Yahudilik, Budizm, Putperestlik, Antik Yunan mitolojisi, Hitit mitolojisi, Antik Mısır inancı gibi din ve inanç unsurlarına rastlanılmıştır. 

Anahtar Sözcükler: Din, inanç, Türk edebiyatı, roman

Abstract:
Religion is a phenomenon almast as old ashuman history. For this reason, it is possible to talk about a religion and belief wherever and whenever people exist. Human kind, who felt the need to take shelter in a being that is powerful from himself, has organized bath his individual andsocial life thanks to the bond she has establishedwith this feeling, thus he made his life more liveable.
Literary texts, which can be considered as a reflection of life, convey almast all humanreality. Fort his reason, religion and belief, which are human realites, appear in literary texts. The novel, as a literary genre, is accepted as the genre that perhaps best reflects the human reality. 
Turkish literature has a rich characteristic in terms of religion and belief. The elements of religion and belief have been encountered in almast every period in Turkish literature, including the oral literature period. İn fact, religion and belief have gained such importance over time that this situation has become a name for a period and most of the Works written in this perion were written under the influence of religion. Although this understandign has continued its influence in the field of literature for centuries, it changed in Tanzimat Period. İn this period the influence of religion in literary Works gradually decreased. For this reason, the type of novel that entered Turkish literature in Tanzimat Period has emerged as a literary genre in which a religious understanding has decreased. Although it decreased until the proclamation pf Republic, religion showed itself in the novels. However, it is possible to say that after hte proclamation of the Republic, the elements of religion and belief decreased in the novels and religious elements were included in the novels in accordance with the political structure of the period.

Key Words: Religion, Belief, Turkish Literature, Novel