Yaygın gelişimsel bozukluk tanılı çocuklarda yaşam kalitesinin değerlendirilmesi, kontrol grupları ile karşılaştırılarak yaşam kalitesine etki eden faktörlerin belirlenmesi
Assessment of life quality in the children with pervasive developmental disorders, investigation of the factors affecting life quality by comparison with control group
Yazar: ÖNDER ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. SERPİL ERERMİŞ
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Yaşam kalitesi = Quality of life ; Çocuk gelişme bozuklukları = Child development disorders ; Çocuk gelişme bozuklukları-yaygın = Child development disorders-pervasive ; Çocuklar = Children

Özet:
1. Amaç:Yaptığımız araştırmada YGB grubu olguların YK' leri ile; kronik ruhsal hastalık olarak DEHB olgularının, kronik bedensel hastalık olarak astım olgularının ve sağlıklı kontrol olgularının YK' leri karşılaştırılmıştır. YGB olgularında hastalık şiddeti ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkiye bakılmış ve YGB alt gruplarının YK' leri karşılaştırılmıştır. Ayrıca YGB olguları ve ailelerine ilişkin sosyodemgrafik değişkenler ve hastalığa ait özelliklerle olguların yaşam kalitesi arasındaki ilişki araştırılmıştır. Son olarak YGB grubunda annelerin depresyon ve anksiyete düzeyleri ile hastaların yaşam kalitesi arasındaki olası bağlantı incelenmiştir.2. Yöntem:Çalışmamıza 3-18 yaş aralığında 102 YGB, 40 DEHB, 43 astım ve 39 sağlıklı kontrol olgusu dahil edilmiştir. Tüm olgularımıza sosyodemografik bilgi formu, çocuklar için yaşam kalitesi ölçeği, ÇDDÖ, Dikkat eksikliği ve yıkıcı davranış bozuklukları için DSM-IV' ye dayalı tarama ve değerlendirme ölçeği uygulanmıştır. Olgularımızın annelerine Beck depresyon ölçeği ve STAI durumluluk ve süreklilik kaygı envanteri uygulanmıştır. YGB olgularında hastalık şiddetini belirlemek üzere yarı yapılandırılmış görüşme formatında CARS uygulanmıştır. Sonuçlar uygun istatsistik analizlerle değerlendirilmiştir.3. Sonuçlar:Çalışmamızda YGB olgularının fiziksel sağlık, psikososyal sağlık ve ölçek toplam puanı açısından yaşam kaliteleri DEHB, astım ve sağlıklı kontrol olgularının yaşam kalitelerinden anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur.YGB grubu hastalarda hastalık şiddeti ile YK arasında ilişki bakıldığında; hastalık şiddetinin fazla olduğu hastalarda yaşam kalitesi puanlarının daha düşük olduğu görülmüş olup hastalık şiddeti ile YK arasında negatif yönlü ve yüksek düzeyde bir korelasyon saptanmıştır.YGB alt grupları arasında YK' leri karşılaştırılmış ve ölçek toplam puanı ile psikososyal sağlık puanları açısından otistik bozukluk grubu en düşük puanı alırken BTA-YGB ve AB/YFO benzer puanlar aldığı görülmüştür. Fiziksel sağlık puanı açısından ise OB ve BTA-YGB benzer ve her ikiside AB/YFO' dan anlamlı olarak düşük skorlar almışlardır. Genel olarak bakıldığında OB olguları hem BTA-YGB' den hem AB/YFO' dan daha düşük yaşam kalitesi puanları alırken, BTA-YGB ile AB/YFO benzer puanlar almışlardır.Sosyodemografik değişkenler ve hastalığa ait özelliklerle yaşam kalitesi arasındaki ilişki değerlendirilmiş ve sonuç olarak; annesi düzenli sigara içen YGB grubu hastaların psikososyal sağlık toplam puanının, anneleri sigara içmeyenlerden anlamlı olarak düşük olduğu, ailelerin çocuklarında düzelmesini beklediği ilk sıra hedef semptomu hiperaktivite-stereotipi olanların hedef semptomu iletişim sorunu olanlardan anlamlı olarak yüksek psikososyal sağlık toplam puanı ve ölçek toplam puanına sahip oldukları; ilaç kullanmayan hastaların, ilaç kullanan hastalardan anlamlı olarak yüksek psikososyal sağlık toplam puanı ve ölçek toplam puanı aldıkları; özel eğitime gitmeyen YGB olgularının gidenlere göre tüm alanlarda YK' lerinin daha iyi olduğu; bunun tersine örgün eğitime gidenlerin yaşam kalitelerinin tüm alanlarda gidemeyenlere göre daha iyi olduğu belirlenmiştir.Ayrıca ÇDDÖ' de belirlenen sorun davranış puanları ve DEYDB DSM-IV DÖ ile değerlendirilen dikkat eksikliği ve hiperaktivite puanlarıyla yaşam kalitesi puanları arasında negatif yönde bir korelasyon tespit belirlenmiştir. Bulgular kısmında belirtilen diğer sosyodemografik değişkenlerle ve hastalık özellikleri ile olguların yaşam kalitesi arasında her hangi bir ilişki belirtlenmemiştir.Annelerin anksiyete ve depresyonu ile YGB olgularının YK arasındaki ilişkiye bakılmış olup annelerin depresyonu ile olguların fiziksel sağlık puanı arasında, durumluluk kaygıları ile hem psikososyal sağlık hem ölçek toplam puanları arasında, süreklilik kaygıları ile ölçek toplam puanları arasında negatif yönlü bir korelasyon bulunmuştur. Annelerin depresyon ve anksiyetelerinin YGB hastalarının yaşam kalitesi üzerine etkisinin olup olmadığına bakılmış ve bunların YK üzerinde bir etken olmadığı görülmüştür.4. Tartışma:Sonuç olarak çalışmamızda YGB grubu yaşam kalitesinin karşılaştırma gruplarından daha düşük olduğu, olguların yaşam kalitelerinin hastalık şiddetinin artması ile olumsuz etkilendiği; otistik bozukluğun değerlendirilen diğer YGB alt gruplarından daha düşük yaşam kalitesine sahip olduğu görülmüştür. Bunların yanında olguların yaşam kaliteleri ile; annelerde sigara içme alışkanlıkları, düzelmesi beklenen hedef semptomlar, olguların medikal tedavi alıp almaması, dikkat eksikliği ve hiperaktivite puanları, sorun davranışlar puanları, örgün ve özel eğitime gidip gitmeme durumları, ailelerin çocukları ile ilgili düzelme beklentileri, annelerin depresyon ve anksiyete düzeyleri arasında ilişki olduğu, fakat annelerin depresyon ve anksiyete düzeylerinin olguların yaşam kalitesi üzerine etkilerinin olmadığı anlaşılmıştır. Bu bulguların genel olarak hipotezlerimizi doğrular nitelikte ve literatürle uyumlu olduğu görülmüştür.

Abstract:
Introduction: In the present study the life quality of children with pervasive developmental disorders (PDD) was compared with the life quality of children with attention deficit hyperactivity disorder in terms of mental disorder; with asthma in terms of chronic physical illness; and with healthy controls. The relationship between the severity of the disorder and life quality was evaluated among the children with PDD and life quality of subgroups of PDD was compared with each other. Also, the relation between the life quality of our children and the sociodemographic variables of them together with their families and characteristics related with the illness was investigated. And as a last point, the probable realtion between the depression and anxiety level of the mothers and the life quality of children was evaluated in the PDD group.Method: 102 children with PDD diagnosis between the ages 3-18 years and 40 ADHD, 43 asthma and 39 healthy control subject were included in the study. Sociodemographic scale, quality of life scale for children, child behavior checklist, DSM-IV based diagnosis and screening scale for attention deficit hyperactivity disorder and disruptive behavior disorders were applied to all of the children. Mothers of the cases were asked to fill Beck depression inventory and state and trait anxiety anxiety inventory. With the aim of determining the severity of disorder among PDD diagnosed cases, CARS semi-structured interview was applied to the children. The results are assessed with appropriate statistical analysis.Findings: In our study life quality in terms of physical health, psychosocial health an total scale score were found to be statistically significantly lower among the children with PDD diagnosis than the children with ADHD, asthma and healthy control group.When we investigated the relation between the disease severity and quality of life among the children with PDD; in the children with higher disease severity, life quality scores were found to be lower and a negative high level correlation was detected between the disease severity and quality of life.When the life quality scores were compared between the subgroups of PDD; autistic disorder was found to take the lower scores in terms of total scale score psychosocial health scores while PDD-NOS and Asperger Disorder (AD) /High Functioning Autism (HFA) took similar scores. In terms of physical health scores, Autistic Disorder and PDD-NOS took similar points and both were lower than AD/HFA. When it was evaluated in general, it was found that Autistic Disorder took lower life quality scores than both PDD-NOS and AD/HFA children while PDD-NOS and AD/HFA took similar points.When we investigated the relation between sociodemographic variables and disease related characteristics with life quality; it was found that psychosocial health scores of PDD diagnosed children with mothers who regularly smokes cigarette were lower than the PDD diagnosed children with mothers who don?t smoke cigarette; the ones whose family expect the hyperactivity-stereotype symptoms as a first line symptom to recover took significantly higher psychosocial health score and total scale score than the ones whose family expect the communication problems as a first line symptom to recover; the ones who don?t use medication took significantly higher psychosocial health score and total scale score than the ones who use medication and the PDD diagnosed patients who don?t attend to special education took higher quality of life in all areas than the ones who attend special education while the ones attending formal education had higher life quality than the ones who cannot attend.The relation between anxiety and depression levels of mothers and life quality of children with PDD was also assessed and a negative correlation between the depression of mothers and physical health scores, state anxiety and both psychosocial health and total scale score and trait anxiety and total scale scores were found. Depression and anxiety level of mothers were evaluated to have any effect on the life quality of children with PDD and any effect was not determined.Discussion: As a conclusion, life quality of PDD group was found to be lower than the comparison groups; the life quality of the subjects were found to be negatively affected with increasing disease severity; autistic disorder was found to have lower life quality than the other subgroups; life quality of the cases were found to be in relation between the smoking habits of mothers, target symptoms that were expected to recover, pharmacologic treatment receiving situation, ADHD scores, problem behavior scores, formal or special education attendance situations, recovery expectations of families and anxiety and depression level of mothers. But the depression and anxiety levels of the mothers were not found to affect the life quality of cases.In this way the aims of the study were reached and our findings were found to support our hypothesis in general.