Siber uzamın güvenlikleştirilmesi söylemi: Türkiye, ABD ve Avrupa Birliği örnekleri
Cyberspace securitization discourse: Turkey, USA and European Union examples
Yazar: SEVDA ÜNAL
Danışman: PROF. DR. FUNDA BAŞARAN ÖZDEMİR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Avrupa Birliği = European Union ; Bilgi = Information ; Bilgi teknolojisi = Information technology ; Eleştirel söylem çözümlemesi = Critical discourse analysis ; Güvenlik = Security ; Güvenlik önlemleri = Safety measures ; Siber saldırı = Cyber attack ; Siberuzay = Cyberspace ; İletişim teknolojisi = Communication technology

Özet:
Enformasyon ve iletişim teknolojilerinin güvenliğine ilişkin sorunlar ve bu teknolojilerin toplumsal alandaki etkisi siber uzamın güvenliğine ilişkin yeni risk ve tehdit tanımlamalarını da beraberinde getirmiştir. Bu risk ve tehditler siber uzama yönelik güvenlikleştirme söyleminin inşasının temel argümanları olmuştur. Geleneksel uzamlardan farklı olan siber uzam kaynaklı ve siber uzama yönelik risk ve tehditlerin ulusal güvenlik kapsamında ele alınmasıyla konu siyasi alana taşınmış böylece güvenlikleştirme söyleminin ilk adımı atılmıştır.
Çalışmada risk ve tehdit kavramsallaştırmalarından yola çıkılarak siber uzama yönelik güvenlikleştirici bir söylemin inşası ve böylece uzamın militarize edilmesi, denetim ve gözetimin meşrulaştırılması sorunu kamu politikalarıyla etkileşim içerisinde ele alınmıştır. Bu kapsamda Avrupa Birliği, ABD ve Türkiye'nin siber güvenlik politika belgeleri analiz edilmiştir. Belgeler Norman Fairclough'un eleştirel söylem analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda ABD'nin siber güvenlik söyleminin militarist özellikler taşıdığı, böylece denetim, gözetim ve kontrolün meşrulaştırıldığı, AB söyleminde insan hak ve özgürlüklerini ön plana çıkmakla birlikte güvenlikleştirme yolunda önemli adımlar atıldığı, Türkiye'nin söyleminin ise hem ABD hem de AB'den izler taşıyan hibrid bir yapıya sahip olduğu tespit edilmiştir.



Anahtar Terimler: Siber güvenlik, güvenlikleştirme, risk toplumu, eleştirel söylem analizi, gözetim.

Abstract:
Issues related to the security of information and communication technologies bring together new risk and threat definitions about the security of cyberspace. These new risk and threat definitions has led to the construction of cyber securitization discourse. These risks and threats have been the main arguments for the construction of cyber securitization discourse. By taking risks and threats to and through cyber space within the concept of national security, cyber security issue has moved into the political arena. Thus the first step of securitization discourse was taken.
In this study, based on the conceptualization of risk and threat, construction of a cyber securitization discourse, thus issue of the militarization of cyberspace, legitimization of control and surveillance was discussed by the interaction of public policy. In this context, US, EU and Turkey's policy documents was analyzed by the method of Norman Fairclough's critical discourse analysis. The research concludes that US cyber security discourse carries militaristic properties, thus control and surveillance is legitimated. At Eu discourse human rights and freedoms come into prominence. But EU discourse also carries properties of securitization. Turkey's cyber security discourse carries both the traces of US and EU discourse. Therefore it can be referred as a hybrid discourse.