Üniversite öğrencilerinin çocuk haklarına ilişkin tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi: Kırıkkale Üniversitesi örneği
Investigation of university students' attitudes toward children's rights in terms of different variables: The case of Kirikkale University
Yazar: MERVE ÖZER
Danışman: DOÇ. DR. HÜSAMETTİN ÇETİN
Kırıkkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Çocuklar korunması gereken hassas grupların başında gelmektedir. Çocuk hakları da bu düşünceden doğan insan hakları olgusunun özelleşmiş bir alanıdır. Bu kapsamda araştırma, üniversite öğrencilerinin çocuk haklarına ilişkin tutumlarının, çocuğa yönelik şiddete duyarlılık ve erken yaşta evliliklere yönelik tutumlar gibi değişkenler üzerinden incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Kırıkkale Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi bölümlerinin 1. ve 4. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışmaya 420 öğrenci katılım sağlamıştır. Araştırmanın verileri, Karaman Kepenekçi (2009) tarafından geliştirilen Çocuk Haklarına İlişkin Tutum Ölçeği (ÇHTÖ), Özyürek (2017) tarafından geliştirilen Çocuğa Yönelik Şiddete Duyarlık Ölçeği (ÇOYŞDÖ), Çakmak vd. (2020) tarafından geliştirilen Erken Yaşta Evliliklere Yönelik Tutum Ölçeği (EYEYTÖ) ile araştırmacı tarafından oluşturulan görüşme formu ile toplanmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiksel analizler, bağımsız örneklemler t-testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Pearson Korelasyon ve Hiyerarşik Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda genel olarak öğrencilerin çocuk haklarına ilişkin tutumlarının, çocuğa yönelik şiddete duyarlılıklarının ve erken yaşta evliliklere yönelik tutumlarının yüksek olduğu görülmüştür. Çocuk haklarına ilişkin tutumlarda 21-24 yaş grubunda olan, kentlerde yaşayan ve kadın olan öğrencilerin tutumlarının daha olumlu olduğu ortaya çıkmıştır. Çocuğa yönelik şiddete duyarlılık incelendiğinde 21-24 yaş grubunda olan ve 1. sınıfa devam eden öğrencilerin duyarlılıklarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Erken yaşta evliliğe yönelik tutum puanları incelendiğinde ise kadınların ve sosyal hizmet bölümü öğrencilerinin daha yüksek puanlar aldığı ortaya çıkmıştır. Öğrencilerin çocuk hakları ile ilgili eğitim almaları, Çocuk Hakları Sözleşmesini okumaları, çocuk haklarına uygun olarak yetiştirilmeleri çocuk haklarına yönelik tutumlarını olumlu etkilemektedir. Çocuğa yönelik şiddete bakış açısı ve erken yaşta evliliklere yönelik tutumlar, çocuk haklarına ilişkin tutumların önemli yordayıcılarıdır.
Anahtar Kelimeler: çocuk hakları, çocuğa yönelik şiddet, erken yaşta evlilik, hak temelli sosyal hizmet

Abstract:
Children are among the most sensitive groups that should be protected. Children's rights are a specialized area of the human rights phenomenon that has emerged from this idea. In this respect, the present research was conducted to investigate university students' attitudes toward children's rights through variables such as sensitivity to violence against children and attitudes toward early marriage. The study used the correlational survey method, one of the quantitative research methods. The study group consisted of 1st and 4th-year students of Kırıkkale University, Faculty of Health Sciences departments. Four hundred twenty students participated in the study. The research data were collected using the Attitude Scale on Children's Rights (ASCR) developed by Karaman Kepenekçi (2009), the Sensitivity to Violence Against Children Scale (SVACS) developed by Özyürek (2017), the Attitude Toward Early Marriage Scale (ATEMS) developed by Çakmak et al. (2020), and the interview form prepared by the researcher. Descriptive statistical analyses, the independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Pearson's correlation, and hierarchical regression analysis were used to analyze the data obtained from the study. The study found that students' attitudes toward children's rights, their sensitivity to violence against children, and their attitudes toward early marriage were generally high. It was revealed that students who were in the 21-24 age group, lived in cities, and were female had more positive attitudes toward children's rights. Considering sensitivity to violence against children, students in the 21-24 age group and attending the first grade had higher sensitivity. Upon examining the attitude scores toward early marriage, it was seen that females and social work students scored higher. The fact that students receive education on children's rights, read the Convention on the Rights of the Child, and are raised in accordance with children's rights positively impacts their attitudes toward children's rights. Perspectives on violence against children and attitudes toward early marriage are significant predictors of attitudes toward children's rights.  
Keywords: children's rights, violence against children, early marriage, rights-based social work