Astrolojinin bilimsellik ölçütleri açısından yeniden değerlendirilmesi ve önemi üzerine
On the reassesment of astrology and it's importance in terms of demarcation criteria
Yazar: AHMET SAFA KURT
Danışman: DOÇ. DR. ALPER BİLGEHAN YARDIMCI
Pamukkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Sistematik Felsefe ve Mantık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Bilim felsefesi = Science philosophy

Özet:
Astroloji; tıpkı meteoroloji ve ekonomi gibi istatistiksel bilgiye dayalı
olduğu için bilim dünyasında kendine yer edinmek isterken, bilimsel çevrelerin ise
astrolojiye karşı olan tutumu net bir şekilde onu reddetmek üzerinedir. Bu
çalışma, bu iki alan arasında köprü görevi görmek amacıyla yapılmıştır. Birinci
bölümde; astrolojinin tarihçesi ve bilimle olan ilişkisi incelenmiştir. Bu bölümde;
astrolojinin ne olduğu, tarih içerisinde ilk olarak ne amaçla kullanıldığı, bilimle
olan etkileşimi ve bilimden kopuş noktaları tespit edilmiş ve bilim ile astrolojinin
kopuş zamanları;mitos'tan logos'a geçiş ve daha sonra da teleskopun keşfiyle
başlayan süreç olarak değerlendirilmiştir. İkisinde de ortak unsur olarak ''metod
farklılığı'' göze çarpmaktadır. İkinci bölümde ise; ''sözdebilim'' olarak astroloji
değerlendirilmiştir. Sözde bilim olarak adlandırılmasının sebepleri ve
bilimsellikten ayrıldığı varsayılan özellikleri bilim felsefesi açısından
değerlendirilmiştir. Ardından genel kabul görmüş bilim felsefecilerinin (mantıkçı
pozitivistler, Popper ve Kuhn) bu konudaki yaklaşımları incelenmiş ve aslında bu
durumun onların, astrolojinin gerçek işleyişini bilmemesinden kaynaklı olduğu
tespit edilmiştir. Son bölüm olan üçüncü bölümde ise ''bilimsel bir astroloji
sınaması''nın mümkün olduğu gösterilmiş ve ikinci bölümde sözü edilen konulara
''gerçek astroloji'' ekseninden bakılarak potansiyel çözüm yöntemleri üzerinde
durulmuştur. Bütün bunları içeren bu çalışmanın asıl amacı; astrolojinin bilim
olduğunu kanıtlamaya çalışmak değil, bilimsel olarak sınanabilmesi için uygun
olduğunun ispatlanması ve bu ispatın tutarlılığı için sınırlarının yeniden
çizilmesidir. Böylelikle astrolojiye karşı ön yargılı yaklaşım tespit edilip, gerçek
bilimsel çalışmaların önü açılacaktır.

Abstract:
Although astrology seeks to establish itself with in the scientific community
due to its reliance on statistical data, similar to meteorology and economics, the
scientific community's stance on astrology is unequivocally dismissive. Therefore,
this study aims to bridge the gap between these two domains. The first section
examines the history of astrology and its relationship with science. This section
discusses what astrology is, its early uses throughout history, its interaction with
science and the points of divergence from science. The transition from mythos to
logos and the subsequent process beginning with the discovery of the telescope are
identified as criticalpoints of separation betweens cience and astrology. The
"methodological difference" is a common factor in both fields. The second section
evaluates astrology as a 'pseudoscience'. It explores the reasons for its
classification as such and its deviations from scientific rigor from the perspective
of the philosophy of science. The approaches of widely accepted philosophers of
science (logical positivists, Popper and Kuhn) are reviewed, and it is identified that
the issues stem from their lack of knowledge about the actual workings of
astrology. The third section demonstrates the possibility of a 'scientific test of
astrology' and discusses potential solutions to the issues raised in the second
section from the perspective of 'true astrology'. The primary aim of this study is
not to prove that astrology is a science but to establish that it can be subjected to
scientific testing and to redefine its boundaries to ensure the consistency of this
proof.