Madde bağımlılığı ile mücadelede sivil toplum örgütlerinin rolü (BAY-DER örneği)
Role of civil society organizations in fighting against drug addiction (example of BAY-DER)
Yazar: AZİZ MUHAMMED HÜDAİ CİNGÖZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULHAKİM BEKİ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Narkoterapi = Narcotherapy ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Narkotik suçlar = Narcotic crimes ; Narkotikler = Narcotics ; Sivil toplum örgütleri = Nongovernmental organizations ; Sosyal hizmetler = Social services

Özet:
Bu çalışmasının amacı, Türkiye'de madde bağımlılığından kurtulmada kendine has uygulamalarıyla ön plana çıkan ve bu noktada bağımlılıkla mücadelede alanında yetkin kuruluşlardan biri olan BAY-DER (Bağımsız Yaşam Derneği)'in madde bağımlılığı konusunda faaliyetlerinin ayrıntılı olarak incelenmesidir. Araştırmanın sonuçları, alanda çalışan sosyal hizmet uzmanları, madde bağımlılığıyla mücadele eden kuruluşlar, sosyal hizmet akademisyenleri ve alanda çalışan diğer kurum ve kuruluşlara bilgi kaynağı oluşturacak olması da araştırmaya önemli kılan diğer bir faktördür.
Bu çalışma, taşıdığı amaç, kuramsal dayanağı ve araştırma sorularının aydınlanması üzerine izlemiş olduğu stratejiye göre tipik bir nitel araştırmadır. Nitel araştırmalarda sayısal verilerden ziyade sözlü vurgulara dikkat çekilirken olaylar ve olgular kendi çerçevesinde yorumlanmaya ve anlaşılmaya yöneliktir. Araştırmanın amacı doğrultusunda bu çalışmada BAY-DER üzerinden veriler toplanmıştır. Bu çalışma, araştırma evrenini oluşturan BAY-DER'de görevli 3 idari personel ve madde bağımlılığı konusunda eğitim almış 8 birey olmak üzere toplam 11 kişi üzerinde uygulanmıştır.  Çalışmada ayrıca veri toplama aracı olarak iki adet yarı yapılandırılmış görüşme formu hazırlanmış, kurumda çalışan personeller ve kurumda bağımlılık alanında tedavi görmüş kişiler üzerinde ayrı ayrı uygulanmıştır. Analizlerde nitel çalışma ile elde edilen veriler, betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Ayrıca çalışmanın sonuçları temalar altında tartışılmıştır.
Çalışmaya katılan kişilerin görüşleri ve dernekle ilgili bilgileri incelendiğinde BAY-DER'in henüz yeni bir uygulama olduğu ve beş yıllık bir geçmişinin olduğu belirlenmiştir. İlk olarak Suffa Vakfı ile kurulmaya başlayan BAY-DER'in kendi içyapısını oluşturmaya başladığı, kendine has uygulamalarıyla alanında ayrıca bir öncü olduğu görülmektedir. Kurum başvurularının çoğunlukla, kurum içerisinde daha önceden çalışmış personellerin, bağımlılık tedavisi almış kişilerin ve STÖ, Belediye, Sağlık Bakanlığı, Kaymakamlık gibi kurum ve kuruluşlardan bağımlılık tedavisi almak isteyen kişileri buraya yönlendirmesiyle geldiği de belirlenmiştir. 
Kurumdaki müracaatçıların özellikle kurumda adaptasyon sürecinde yaşamış oldukları sorunların kurum içerisinde yapılan birtakım uygulamalarla aşıldığı belirlenmiştir. Özellikle kurumda tedavi süreci başlamadan önce kişilerin daha önceden yaşamış oldukları sorunlara bağlı olarak zorluklar yaşadıkları ve bunu da kurumda görev yapan meslek elemanları ve idari personellerin bağımlıları bu durumdan kurtarıcı birtakım çalışmalarla onları güçlendirdiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Madde Bağımlılığı, BAY-DER, Madde, Sosyal Hizmet, Madde
Kullanımı

Abstract:
The purpose of this study is to examine the activities of BAY-DER (Independent Living Association) that has unique applications in the area of overcoming addiction. The results of the study will be a resource for the social services experts in this area, institutions fighting substance addiction, social services academics, and the workers of the area, this is another reason that makes this study important.
The aim of this study is to clarify the theoretical basis and research questions. It is a typical qualitative research. In qualitative studies, emphasis on spoken words and the interpretation are more important than numerical data. In line with the purpose of the study, data is gathered via BAY- DER. This study's research environment is formed of 3 administrative employees and 8 workers who were trained in overcoming substance addiction from BAY-DER totaling 11 individuals. The study also included two data collection tools. Different types of semi-structured interview forms were prepared and applied separately on  institution staff members and the individuals who were treated in the field of addiction. The data obtained by the qualitative study were analyzed by descriptive analysis method. The results of the study were also discussed under subcategories.  
After studying the participants inputs and the information on the institution, it is found out that BAY-DER is a new application and it has a five year history. It is found out that BAY-DER that first started out as Suffa Vakfi is unique and is a pioneer. The applicants are formed of previous substance addiction patients and people seeking help who are referred by the STÖ, Town Hall, Department of Health and the ministries.
The problems with the adaptation process seem to be resolved with changes made within the institution. Especially before the start of the treatment process in the institution, the employees and the administration tried and helped the applicants to deal with the hardships they have experienced and this process empowered applicants.

Key Words: substance addiction, BAY-DER, substance, social service, substance abuse