Vajinal doğum öz yeterlilik ölçeği (VDÖYÖ)'nin Türk toplumuna uyarlanması
Adaptation of self-efficacy regarding vaginal birth scale to Turkish society
Yazar: HİLAL KARADENİZ
Danışman: PROF. DR. OYA KAVLAK
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Doğum = Delivery ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Vajinal doğum = Vaginal birth ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Amaç: Bu araştırma, kadınların vajinal doğuma ilişkin öz yeterlilik düzeylerini belirlemek üzere yurtdışında geliştirilmiş Vajinal Doğum Öz-Yeterlilik Ölçeği (VDÖYÖ)'nin Türk kültürüne uyarlanarak geçerlilik ve güvenirliğini belirlemek amacıyla yürütülmüş metodolojik tipte bir araştırmadır. 
Yöntem: Araştırmanın evrenini 15 Mayıs 2018-15 Mayıs 2019 tarihleri arasında Düzce Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi, Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniği'ne başvuran 14-40 haftalık (2. ve 3. Trimester) gebeler ve doğum sonu 1. ayında olan aynı grup lohusa kadınlar oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklem sayısının alt sınırını, ölçekte yer alan madde sayısının 5 ila 10 katı kadar sayıda bireye ulaşılması gerekliliği belirlemiştir. Belirlenen tarihlerde araştırmaya katılmak için gönüllü olan, gebelik süresince vajinal doğum yapmasına engel teşkil eden herhangi bir durumu bulunmayan, tek bebek gebeliğe ve sağlıklı bir fetüse sahip olan, herhangi bir psikiyatrik bozukluğu bulunmayan, okuma yazma bilen, 18-45 yaş arasındaki primipar 165 gebe ile birlikte çalışılmıştır.  
Veri toplama aracı olarak; araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik, jinekolojik/obstetrik ve postpartum dönem özelliklerine ilişkin 17 adet sorudan oluşan "Birey Tanıtım Formu", 9 maddeden oluşan "Vajinal Doğum Öz-Yeterlilik Ölçeği Türkçe Formu (VDÖYÖ)" ve 32 maddeden oluşan "Doğum Öz-Yeterlilik Ölçeği-Kısa Formu (DÖYE)" kullanılmıştır. 
Ölçeğin geçerliliğinin sağlanmasında dil, kapsam, yapı ve ölçüt-bağımlılık geçerlilikleri; güvenirliğinin sağlanmasında iç tutarlılık ve zamana göre değişmezlik analizleri yapılmıştır.
Bulgular: Ölçeğin dil geçerliğinin sağlanması için ölçek; her iki dili de iyi düzeyde bilen, ölçek terminolojisine hakim ve konuya ilişkin veri toplama/görüşme deneyimine sahip olan alanında uzman kişiler tarafından Brislin metodu kullanılarak önce Türkçe'ye ardından ise İngilizce'ye geri çevirilmiştir. Çeviriler sonrasında kavramsal, anlamsal, deyimsel, dilsel ve bağlamsal farklılıklar karşılaştırılarak en uygun ifadeler seçilmiş ve ortak bir paydada buluşturulmuştur. Çeviri aşamasının ardından kapsam geçerliliğinin değerlendirilmesi amacı ile uzman görüşleri alınmış, Davis tekniğine göre kapsam geçerlik indeksi (KGİ) hesaplanmıştır. Madde bazında KGİ değerleri 0.80'in üzerinde bulunmuştur.  Öneriler doğrultusunda maddeler üzerinde ilgili düzenlemeler yapılarak ölçeğe son hali verildikten sonra İngilizce çevirisi bir dil uzmanı tarafından tekrar yapılmış ve anlam/içerik bakımından değerlendirilmek üzere yazarın onayına sunulmuştur.
Ölçeğin yapı geçerliliğinin sağlanması için doğrulayıcı faktör analizi (DFA)'nden yararlanılmıştır. İlgili analizler sonrası 9 maddeli ölçeğin tek faktör altında toplandığı saptanmıştır. Ölçüt-bağımlılık geçerliliğinin sağlanmasında Vajinal Doğum Öz-Yeterlilik Ölçeği (VDÖYÖ)" ve "Doğum Öz-Yeterlilik Ölçeği-Kısa Formu (DÖYE)" arasında anlamlı pozitif yönde doğrusal bir korelasyon olduğu belirlenmiştir.
Ölçeğin güvenirliğinin değerlendirilmesinde iç tutarlılık değeri Cronbach alfa katsayısı 0.870 olarak saptanmıştır. Zamana karşı değişmezliğin değerlendirildiği test tekrar test analizinde ölçek 15 kişiye 15 gün sonra tekrar uygulanmıştır. Bu bağlamda sınıf içi korelasyon katsayısı 0.924 ile oldukça yüksek uyum olarak belirlenmiştir.  
Sonuç: Tamamlanan istatistiksel analizler sonrası uyarlaması yapılarak literatüre kazandırılmış olan "Vajinal Doğum Öz-Yeterlilik Ölçeği (VDÖYÖ)"nin alanda kullanılabilecek geçerli ve güvenilir nitelikte bir ölçüm aracı olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Doğum; Öz-Yeterlilik; Ölçek

Abstract:
Aim: This research was a methodological type study conducted to determine the validity and reliability of the Self-Efficacy Regarding Vaginal Birth Scale (SEVD) developed abroad to determine the self-efficacy of women in terms of vaginal birth by adapting them to Turkish culture.  
Methods: The population of the study consisted of all the pregnant women who attended the Düzce University Health Implementation and Research Center Gynecology and Obstetrics Outpatient Clinic from May 15, 2018 to May 15, 2019, who 14-40 weeks (2nd and 3rd Trimester) pregnant women and women in the same group with postpartum in 1st month. It was determined that the lower limit for the number of people in the sample must be 5-10 times the number of items on the scale. The study was performed with 165 pregnant women who consented to take part in the study, had no hindrance of a vaginal birth during pregnancy, who had a single and healthy fetus, who had no psychiatric disorder, who were literate, and who primiparous between the ages of 18-45, on the selected dates.
Data was collected using a "Personal Description Form" prepared by the researchers consisting of 17 questions covering the socio-demographic, gynecological/obstetric and postpartum period features, the "Self-Efficacy Regarding Vaginal Birth Scale", consisting of 9 items, and "The short form of the Childbirth Self-Efficacy Inventory", consisting of 32 items.
To test the validity of the scale, analyses were made of language, coverage, structural and criterion-dependence validity and to test reliability of the scale, internal consistency and temporal invariance were analyzed.
Findings: To the language validity of the scale; it was translated to Turkish and then back to English by using the Brislin metod by experts in the field who knew both languages at a good level, had a command of scale terminology and had the experience of data collection / interviewing. After the translations, conceptual, semantic, idiomatic, linguistic and contextual differences were compared and the most appropriate expressions were selected and were combined in a common denominator.
After the translation phase, experts were consulted to evaluate the content validity, and the coverage validity index was calculated according to the Davis technique. The coverage validity index values for each item were found to be above 0.80. According to the recommendations made by making the relevant emendations to the items after the final version of the English translation was made by a language expert again and it was presented to approval of the author for consideration in terms of meaning / content.
To the structural validity of the scale, confirmatory factor analysis were used. After this analysis, it was found that the 9 items were grouped under one factor. In order to criterion-dependence validity of the scale, there was a significant positive correlation between the "Self-Efficacy Regarding Vaginal Birth Scale" and "The short form of the Childbirth Self-Efficacy Inventory".
In the evaluation of the reliability of the scale, Cronbach's alpha coefficient was found to be 0.870. In the test-retest analysis to determine invariance against time, the scale was re-applied to 15 people after 15 days after the application of the scale. In this context, the intra-class correlation coefficient was determined to be very high with 0.924.
Conclusion: The Self-Efficacy Regarding Vaginal Birth Scale which has been added to the literature after completed statistical analysis by adaptation was determined that it is a valid and reliable measurement tool that can be used in the field.

Key words: Birth; Self-Efficacy; Scale