Şema başa çıkma biçimleri ile psikolojik yardım alma tutumu arasındaki ilişkide yardım alma deneyiminin ve benlik yapılarının düzenleyici rolü
The moderating role of previous help seeking experience and self-construals on the relationship between schema coping styles and attitude toward seeking psychological help
Yazar: FERHAT BAYOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. BAKİ DUY
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Benlik = Ego ; Benlik tipleri = Self-construals ; Psikolojik yardım = Psychological help ; Yardım arama davranışı = Help seeking behaviors ; Üniversite öğrencileri = University students ; Şema = Schema ; Şema terapi modeli = Schema therapy model

Özet:
Bu çalışmada üniversite öğrencilerinde şema başa çıkma biçimleri ile psikolojik yardım alma tutumları arasındaki ilişkide, yardım alma deneyiminin ve benlik yapılarının düzenleyici rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın katılımcıları, 2017-2018 akademik yılında Anadolu Üniversitesi'nin örgün lisans programlarına devam eden 773 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Veri toplama araçları olarak Demografik Bilgi Formu, Psikolojik Yardım Almaya İlişkin Tutum Ölçeği-R, Özerk-İlişkisel Benlik Ölçeği ve çalışma kapsamında Türkçeye uyarlaması yapılan Şema Başa Çıkma Ölçeği kullanılmıştır. Veriler SPSS 24.00 programı ile birlikte Hayes'in PROCESS v3.3 macro eklentisi kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde, betimleyici istatistikler ile birlikte Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı ve düzenleyicilik analizleri için Bootstrap yöntemleri kullanılmıştır. Analizler sonucunda şema başa çıkma biçimlerinin, benlik yapılarının, yardım alma deneyiminin ve yardım deneyiminin algılanan niteliğinin, psikolojik yardım alma tutumlarının anlamlı yordaycıları olduğu bulunmuştur. Bununla birlikte, özerk ve özerk-ilişkisel benlik yapısının, psikolojik yardım alma deneyimine sahip olmanın ve önceki psikolojik yardım deneyiminin niteliğinin şema başa çıkma biçimleri ile psikolojik yardım alma tutumu arasındaki ilişkide farklı etki düzeylerinde olmak üzere düzenleyici bir rolünün olduğu görülmüştür.

Abstract:
This study aimed to investigate the moderator role of counseling experiences and self-construals in the relationship between schema coping behaviors and attitudes of university students toward seeking help. The study involved a correlational design which was conducted with 773 university students, studying at formal undergraduate programs at different faculties of Anadolu University in the 2017-2018 academic year. In the study, Demographic Information Form, Attitudes Toward Seeking Psychological Help Scale-R, Schema Coping Questioannaire and Autonomous-Relational Self Scale were used to collect data. The data were analyzed using the PROCESS macro add-on by Hayes along with IBM SPSS Statistics 24. In the analysis of the data, Bootstrap methods and Pearson Product-Moment Correlation were used to calculate the correlation between the descriptive statistics and the continuous variables. The schema coping behaviors, self-structures, help seeking experience and the perceived nature of the counseling were found to be significant predictors of the attitudes of university students toward seeking help. In addition, autonomous and autonomous-relational self construals, having an experience of getting counseling and the perceived nature of previous counseling experience were found to have a regulatory role in the relationship between schema coping behaviors and the attitudes toward counseling, with different levels of significance.