Epitelyal over kanserinde neoadjuvan kemoterapinin tümör yayılımı üzerine etkisi
Effects of neoadjuvant chemotherapy on the tumor distribution in epithelial ovarian cancer
Yazar: HASAN HÜSEYİN UÇKAN
Danışman: PROF. DR. KUNTER YÜCE
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology ; Onkoloji = Oncology
Dizin: Kemoterapi-adjüvant = Chemotherapy-adjuvant ; Over = Ovary ; Over hastalıkları = Ovarian diseases ; Over neoplazmları = Ovarian neoplasms ; Teşhis = Diagnosis ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Amaç: Over kanseri jinekolojik maligniteler içinde en sık ölüme sebep
olan hastalıktır. %90 gibi büyük bir kısmını epitelyal over kanserleri oluşturur.
Buj maligniteye erken dönemde tanı koymamızı sağlayacak etkin bir tarama
testi maalesef yoktur. Bu nedenle tanı konulan hastalar genellikle ileri evre
hastalığa sahiptir.
Primer tedavi şekli cerrahi sitoredüksiyon olan over kanserlerinde
hastalığın ileri yaşlarda görülmesi nedeniyle hasta performansının düşük
olabilmesi ve tanı anında çoğunlukla ileri evre hastalık bulunması nedenleriyle,
tam bir cerrahi tedavi her zaman sağlanamamaktadır. Bu nedenle neoadjuvan
kemoterapi (NACT) bazı hastalar için ilk tercih tedavi yöntemi olabilmektedir.
Literatürdeki NACT ile ilgili çalışmalar sağ kalım ve kemoterapi sonrası
cerrahide komplikasyonların durumuna yönelmiştir. Yaptığımız çalışmada ise
NACT verilen hastalarda tümör yayılımı değerlendirilmiştir.
Materyal ve Metod: Çalışma 2009 ve 2017 yılları arasında epitelyal
over kanseri nedeniyle Hacettepe Üniversitesi Hastanesi Kadın Hastalıkları ve
Doğum Anabilim Dalı Jinekolojik Onkoloji Ünitesinde tedavi gören hastaların
kayıtları retrospektif olarak taranarak yapılmıştır. Çalışmaya primer epitelyal
over kanseri nedeniyle neoadjuvan kemoterapi verilen ve sonrasında cerrahi
sitoredüksiyon yapılan, kesin patolojik tanısı epitelyal over kanseri olan
hastalar dahil edilmiştir. Primer tanısı epitelyal over kanseri olmayan, NACT
sonrası sitoredüksiyonda inkomplet cerrahi yapılan hastalar çalışma dışında
bırakılmıştır. Belirtilen tarihler arasında yukarıdaki şartlara uyan toplam 36
adet epitelyal over kanserli hastanın kayıtları operasyon, patoloji ve laboratuar
sonuçları değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışma sonucunda değerlendirilen, NACT verilerek
sonrasında cerrahi sitoredüksiyon yapılan 36 hastanın verileri kontrol grubuyla
karşılaştırıldığında CA 125 düzeylerinde kontrol grubuna göre anlamlı düşük
değerler saptandı. NACT alan grupta tanı anında CA 125 ortanca değeri 1387
U/ml NACT sonrası 33,5 U/ml olarak saptandı. Primer sitoredüksiyon
grubunda ise tanı anında CA 125 ortanca değeri 301,5 U/ml olarak saptandı.
xi
Tanı anında CA 125 değeri NACT alan grupta primer sitoredüksiton grubuna
göre daha yüksek, NACT sonrası ise daha düşük saptandı. (p˂0,001) Ayrıca
over tutulumu NACT alan grupta anlamlı olarak daha düşük bulundu. NACT
alan grupta sitoredüksiyon sonucunda over tutulumu %55,6, primer
sitoredüksiyon yapılan grupta ise %92,5 olarak saptandı. (p˂0,001) Periton,
omentum ve retroperitoneal lenf nodu tutulumu ise iki grup arasında benzer
bulundu.
Sonuç: Elde ettiğimiz sonuçlar, verilen kemoterapinin etki ettiği alanları
göstermektedir. NACT, kanlanmanın iyi olduğu alanlarda etkin doza
ulaşabildiğinden bu alanlarda tedaviye yanıtın iyi olduğu düşünülmüştür.
Ayrıca, kanlanması kötü olan alanlarla beraber büyük tümöral kitlelerin de
NACT ile yeterince tedavi edilemediği düşünülmüştür. Gelecekte doğru
planlanacak çalışmalarla kemoterapinin etkinliğini belirleyen faktörlerin ortaya
konulması, over kanserli kadınların daha uzun ve kaliteli yaşam sürebilmesi
için geliştirilecek tedavilere yol gösterici olacaktır.

Abstract:
Aim: Ovarian cancer is the third most common gynecologic malignancy
and the most common cause of death from gynecologic cancer in the world.
The majority of ovarian malignancies (90%) originates from epithelial cells.
Unfortunately, there is no effective screening test to ensure that diagnoses of
this malignancy at an early stage. Patients diagnosed with ovarian malignancy
usually have advanced disease.
Primary treatment for ovarian cancer is surgical cytoreduction, but
surgical treatment may not be always possible. Low performance status of the
patient due to older age and advanced stage disease at the time of diagnosis
sometimes may make complete surgical cytoreduction impossible. Patients
that are not suitable for surgery due to the location and volume of the disease
or medical comorbidities can be considered for neoadjuvant chemotheraphy
(NACT).
Studies in the literature are mostly on surgical and survival outcomes of
patients that were treated with NACT. In our study, we evaluate the location of
tumor spread after NACT.
Material and Method: This study was carried out retrospectively on the
records of the patients that were treated at Hacettepe University Department
of Gynecology and Obstetrics, Gynecological Oncology Unit for epithelial
ovarian cancer between 2009 and 2017. Patients that underwent a complete
surgical cytoreduction after NACT and whose definitive pathological diagnosis
was epithelial ovarian cancer were included in the study. A total of 36 patients
with epithelial ovarian cancer who met these criteria were evaluated.
Results: When compared with the control group, CA 125 levels were
significantly higher at the time of diagnosis in the NACT group. After NACT,
CA 125 levels were significantly lower than in the control group. At the time of
diagnosis in the NACT group, the median value for CA 125 was found to be
1,387 U/ml. After NACT administration, the median value for CA 125 was found
33.5 U/ml. The median value for CA 125 in the control group was 301.5 U/ml
at the time of diagnosis. The difference was statistically significant. (p˂0,001)
xiii
In the NACT group, ovarian involvement was 55.6% at the time of
cytoreduction, whereas it was 92.5% in the control group. The difference was
statistically significant. (p˂0,001) The rate of metastases to the omentum,
peritoneum and retroperitoneal lymph nodes was similar between the two
groups.
Conclusion: These results show that chemotherapy reaches effective
therapeutic dose where the blood supply is good. Therefore, the response to
NACT in these areas was better. Large tumoral masses and the areas with
poor blood supply will not be adequately treated with NACT. Identifying the
factors that determine the efficacy of chemotherapy in future studies, would
lead to a longer survival and a better quality of life for women with ovarian
cancer.