Bağırkaçdere (Kalkım-Çanakkale) kurşun-çinko-bakır yatağının jeolojisi
Geology of Bağırkaçdere (Kalkım-Çanakkale) lead-zinc mineralization
Yazar: NESLİHAN FİRDEVS AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. GÜLCAN BOZKAYA
Cumhuriyet Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Bağırkaçdere (Kalkım-Çanakkale) yatağı Biga Yarımadasının kuzey kesiminde gözlenen çok sayıdaki kurşun-çinko cevherleşmelerinden birisidir. Cevherleşme Paleozoyik yaşlı metamorfik kayaçlar ile karbonatlı kayaçların dokanağında skarn tipi şeklinde olup, şistler (grafit şist, kalkşist, meta grovak, fillit) içinde şistoziteye uyumlu (stratabound) bantlar, skarn içinde ise saçınım veya damar şeklinde gözlenmektedir. Ana cevher mineralleri; pirit, sfalerit, daha az oranda ise galenit, kalkopirit, arsenopirit ve hematitdir. İkincil mineraller olarak; limonit, malahit, azurit, smitsonit, anglezit ve seruzit, gang minerelleri olarak; granat, tremolit-aktinolit, kalsit, epidot, diyopsit, feldispat ve kuvars bulunur.Sıvı kapanım incelemelerinde ölçülen TFM değerlerinden (-58.4 ile -52.0 oC arasında değişen; ort. -55.2 oC) yararlanarak hidrotermal çözelti içinde NaCl ile birlikte CaCl2 ve MgCl2 gibi tuzların bulunduğu, TmICE değerlerinden (-0.3 ile 0 oC arasında değişen; ort. -0.1oC) yararlanarak hidrotermal çözeltilerin tuzluluğunun % NaCl eşdeğeri olarak % 0 - 0.35 aralığında (ortalama % -0.23) olduğu, TH değerlerinden yararlanarak hidrotermal çözeltilerin sıcaklığının 141.6 ile 312.7oC (ort. 197.8 oC) arasında değiştiği belirlenmiştir.Oksijen ve Hidrojen izotopları jeokimyası incelemeleri sırasında; kuvarsa ait ? 18O değeri ortalama +3.3 ? olarak ölçülmüştür. Kuvarsa ait değerlerden itibaren kuvars ile denge halindeki su için hesaplanmış ? 18O değerlerinin -10.94 ile -11.14 ? arasında değiştiği görülürken, sıvı kapanımları içindeki suyun ? D değerleri ise -61.2 ile -95 ? aralığında, degişmektedir. Analiz edilen ?D ve ?18O değerleri, mineral oluşturucu hidrotermal çözeltilerdeki suyun meteorik kökenli olabileceğine işaret etmektedir.Anahtar Kelimeler: Çanakkale, Kalkım, Bağırkaçdere, Kurşun-çinko, Sıvı kapanım, İzotop jeokimyası

Abstract:
Bağırkaçdere lead-zinc mineralization are the typical examples of the skarn type deposits occurred in the northern section of Biga Peninsula. The mineralization occured as skarn in the Paleozoic metamorphic rocks and carbonate rocks such as stratabound in schist and dissemine and veins in skarn zone. Pyrite and sphalerite are the main minerals and they are accompained by minor amounts of galena, chalcopyrite, arsenopyrite and hematite. Limonite, malahite, smitsonite, anglesite and serusite are the secondary minerals and garnet, tremolite-actinolite, calcite, epidote, diyopsite, feldspar and quartz as a gangue minerals.Fluid inclusion studies showed that TFM values of quartz and calcite (avg. -55.2 oC) indicate the presence of NaCl, CaCl2 and MgCl2 types of salts in the mineralizing hydrothermal fluid. TICE values of the primary and secondary inclusions in minerals indicate that the salinity of the fluids range from % NaCl eq. 0 to -0.35 (avg. -0.23) The temperature of the fluid is from quartz and calcite formation episode (between 111,0 and 246,8 ? C; average 197.8 ? C) through the later episodes (between 221.8 and 321.2 ? C; average 256.2 ? C).? 18O values (range from -10.94 to -11.14 ? V-SMOW) and ? D value (range from -61.2 to -95 ? V-SMOW) for quartz are plotted in the area close to meteoric water line on the ? D versus ? 18O diagram and indicate the water in the mineralizing fluid was supported from meteoric origin.Keywords: Çanakkale, Kalkım, Bağırkaçdere, Lead-zinc, Fluid inclusion, Isotope geochemistry