Kendine zarar verme girişimi ile çocuk acil servisine başvuran ergen hastaların diğer riskli davranışları ve baş etme becerileri
Other risky behaviors and coping skills of adolescent patients who apply to the pediatric emergency department with self-harm
Yazar: SELİN ÇETİN
Danışman: DOÇ. DR. HALİSE AKÇA
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç: Ergenlik döneminde fiziksel, bilişsel ve psikososyal pek çok hızlı değişimler görülmektedir. Bu süreçte ergenler kişilik özellikleri, psikiyatrik durumları, aile dinamikleri, akademik durumları ve bilişsel gelişim özellikleri gibi faktörlere bağlı olarak riskli davranışlara yatkın hale gelmektedir. Riskli davranışlara sigara, alkol, madde kötüye kullanımı, okul terki, intihar eğilimi, antisosyal davranışlar, erken cinsel etkinlik ve sağlıksız beslenme alışkanlıkları örnek verilebilir. Ergenlerin stresle baş etmede tercih ettiği yöntemler önemlidir. Uygunsuz baş etme yöntemleri, sigara, alkol ve madde kullanımı gibi riskli davranışları tetikleyebilir. Sağlıklı baş etme yöntemleri ise ergenlerde kendine güven ve yeterlilik hissi geliştirebilmektedir. Bu çalışmanın amacı kendine zarar verme davranışı ile Çocuk Acil Servisine başvuran 12-18 yaş arasındaki ergenleri diğer riskli davranışlar ve baş etme yöntemleri açısından incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız prospektif bir çalışma olup, çalışmaya 15.07.2022- 15.07.2023 tarihleri arasında Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Çocuk Acil Kliniği'ne başvuran 12-18 yaş arası ergenler dahil edilmiştir. Ergenlere sosyodemografik ve klinik özellikleri içeren veri formu, Riskli Davranış Ölçeği (RDÖ) ve Çocuk ve Ergenler İçin Baş etme Ölçeği (ÇEİBÖ) uygulanmıştır.
Bulgular: Çocuk Acil Servisine kendine zarar verme davranışı ile başvuran 156 ergenin 127 (%81,4) tanesi ilaç alımı, 29 (%18,6) tanesi alkol alımı ve 6 (%3,8) tanesi madde alımı ile başvurmuştur. RDÖ toplam puanı çalışma grubunda daha yüksek olup kendine zarar veren ergenlerde diğer riskli davranışlar daha sık görülmekteydi. RDÖ alt grupları olan antisosyal davranışlar, alkol kullanımı, tütün kullanımı, intihar eğilimi, sağlıksız yeme davranışı ve okul terkinin tüm karşılaştırmalarında riskli davranışlar çalışma grubunda daha yüksekti. ÇEİBÖ toplam puanındaki fark anlamlı olmasa da yardım arama ve problem çözme yöntemi kontrol grubunda, bilişsel kaçınma ve davranışsal kaçınma yöntemi çalışma grubunda daha fazlaydı. Riskli davranışlardan intihar eğilimi kızlarda, baş etme yöntemlerinden problem çözme erkeklerde göre daha fazla saptandı. Tekrarlayan başvurusu olan hastaların RDÖ puanı daha yüksek olup daha fazla riskli davranışlar görülmekteydi. Aile içi çatışması olan ve olmayanlar karşılaştırıldığında hem çalışma grubunda hem de kontrol grubunda riskli davranış daha fazlaydı. Daha öncesinde kendine zarar verme ile ilgili internette araştırma yapmak her iki grupta da riskli davranışlarla ilişkiliydi. Ergenlerin yaşı arttıkça toplam RDÖ, alkol kullanımı ve tütün kullanımı puanlarında artış olduğu saptanmıştır.
Sonuç: Kendine zarar verme davranışı olan ergenlerde diğer riskli davranışların da görülebileceği ve bu ergenlerin baş etme yöntemlerini yeterli kullanamadığı gösterilmiştir. Acil servislere kendine zarar verme davranışı ile başvuran tüm ergenler dikkatle değerlendirilmeli, mortalite ve morbiditeyi önlemek amacıyla psikolojik destek için yönlendirilmelidir.

Abstract:
Introduction and Purpose: During adolescence, rapid changes occur in physical, cognitive, and psychosocial domains. Adolescents become susceptible to risky behaviors based on factors such as personality traits, psychiatric conditions, family dynamics, academic status, and cognitive development. Examples of risky behaviors include smoking, alcohol and substance abuse, school dropout, suicidal tendencies, antisocial behaviors, early sexual activity, and unhealthy eating habits. The coping mechanisms chosen by adolescents to deal with stress are crucial, as inappropriate coping methods may trigger risky behaviors like smoking, alcohol, and substance use. On the other hand, healthy coping methods contribute to the development of self-confidence and a sense of adequacy in adolescents. The aim of this study is to examine adolescents between the ages of 12 and 18 who applied to the Pediatric Emergency Department with self-harm behavior in terms of other risky behaviors and coping methods.
Materials and Methods: This prospective study included adolescents aged 12- 18 who presented to the Pediatric Emergency Department of Ankara Bilkent City Hospital between July 15, 2022, and July 15, 2023. A data form including sociodemographic and clinical characteristics, the Risky Behavior Scale (RBS), and the Coping Scale for Children and Adolescents (CSCA) were administered to the adolescents.
Results: Out of 156 adolescents presenting with self-harm behavior to the Pediatric Emergency Department, 127 (81.4%) had taken medication, 29 (18.6%) had consumed alcohol, and 6 (3.8%) had used substances. The total RBS score was higher in the study group, and other risky behaviors were more common in adolescents engaging in self-harm behavior. Subgroup analysis of RBS, including antisocial behaviors, alcohol use, tobacco use, suicidal tendencies, unhealthy eating behavior, and school dropout, revealed higher scores in the study group. Although the difference in the total CSCA score was not significant, the help-seeking and problem-solving methods were more prevalent in the control group, while cognitive avoidance and behavioral avoidance methods were more common in the study group. Suicidal tendencies were more prevalent in females, while problem-solving was more common in males among coping methods. Patients with repeated admissions had higher RBS scores and more frequent risky behaviors. Comparisons between those with and without family conflicts showed a higher prevalence of risky behaviors in both the study and control groups. Searching for information about self-harm on the internet was associated with risky behaviors in both groups. As age increased, total RBS, alcohol use, and tobacco use scores also increased in adolescents.
Conclusion: This study demonstrates that adolescents engaging in self-harm behavior may also exhibit other risky behaviors and may not effectively utilize coping methods. Adolescents presenting with self-harm behavior in emergency departments should be carefully assessed and referred for psychological support to prevent mortality and morbidity.