Yatırım projelerinde sosyal fayda–maliyet analizi ve örnek uygulama
The social cost-benefit analysis of investment projects and sample application
Yazar: ZEYNEP KAPLAN
Danışman: PROF. DR. AHMET AKSOY
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Fayda-maliyet analizi = Cost-benefit analysis ; Maliyet-sosyal fayda analizi = Social benefit-cost analysis ; Sosyal maliyet = Social cost ; Yatırım projeleri = Investment projects ; Yatırımlar = Investments

Özet:
Tüm ülkeler, özellikle Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler, kısıtlı olan kaynaklarını
en etkin biçimde değerlendirmek amacıyla yatırım kararlarını doğru vermek
zorundadırlar. Bu nedenle, yatırım projelerinin fayda ve maliyetlerinin ulusal
ekonomi açısından ele alınması gerekmektedir. Bu hem demokrasi hem de tüketici
egemenliği yönünden oldukça önemlidir. Bu anlayış, yatırım projelerinin sadece
doğrudan fayda ve maliyetleri yönünden değil, aynı zamanda dolaylı fayda ve
maliyetleri yönünden de değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır. İşte bu yaklaşım,
sosyal fayda-maliyet analizidir. Çalışmada, kıt kaynakların toplum açısından en
yüksek verimi sağlayacakları yatırımlara yönlendirilmesi amacıyla kullanılan sosyal
fayda–maliyet analizi ayrıntılı bir şekilde ele alınmış ve İstanbul'da 2019 yılında
gerçekleştirilmesi planlanan Kabataş–Halkalı Raylı Sistem Hattı Projesi'ne
uygulanmıştır. Bu kapsamda ilk olarak, 1998-2012 yıllarına ait verilere dayanılarak
Türkiye için standart dönüştürme faktörü tespit edilmiştir. Ardından, 1987-2006
dönemine ait veriler kullanılarak, Türkiye için ortalama sosyal iskonto oranı tahmin
edilmiştir. Kabataş-Halkalı Raylı Sistem Hattı Projesi'nin sosyal fayda-maliyet
analizi sonucunda, projenin toplumsal açıdan yapılabilir olduğu yani projenin net
sosyal değer yarattığı sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler : 
Sosyal fayda-maliyet analizi, gölge fiyat, sosyal iskonto oranı,
ulaştırma yatırımlarının değerlendirilmesi

Abstract:
All countries and in particular developing countries like Turkey should make
accurate investment decisions in order to make most of their limited resources.
Therefore, the benefits and costs of investment projects should be evaluated in
terms of the national economy. This is very important for both democracy and the
consumer sovereignty. This approach requires that investment projects should be
evaluated not only in terms of direct benefits and costs, but also in terms of
indirect costs and benefits. This approach is the social benefit-cost analysis. In this
study, the social benefit-cost analysis which is used to canalize limited resources
to investment that provides the highest yield for society, was discussed in a
detailed manner and was implemented to Kabataş-Halkalı Rail Line Project,
scheduled to take place in 2019 in İstanbul. In this context, firstly, using the data of
the year 1998-2012, the standard conversion factor was determined for our
country. Then, using the data for the period 1987-2006, the average social
discount rate for our country was estimated. The social analysis shows that the
project is feasible for society and generates net social value.

Key Words : 
Social Cost-Benefit Analysis, Shadow price, Social discount
rate, Evaluation of transportation investments