Beden eğitimi ve spor etkinliklerinin psikolojik dayanıklılık ve akademik ertelemeye etkisi
The effect of physical education and sports activities on psychological endurance and academic procrastination
Yazar: MUSTAFA BAR
Danışman: DOÇ. DR. GÜLTEN HERGÜNER
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Spor = Sports
Dizin: Akademik erteleme = Academic procrastination ; Beden eğitimi = Physical education ; Lise öğrencileri = High schools students ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Spor = Sports

Özet:
Yapılan bu araştırmada ortaöğretim öğrencilerinde spor etkinliklerine katılımın psikolojik dayanıklılık ve akademik erteleme üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada 2x3'lük (deney/kontrol grupları X ön-test/son-test/izleme testi) split plot araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmaya 2014-2015 öğretim yılında Sakarya İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı bir ortaöğretim kurumunda 9. sınıfta öğrenim görmekte olan 85 öğrenciye ölçekler uygulanmış ve psikolojik dayanıklılık ve akademik erteleme puanları en düşük öğrencilerden 20 kız ve 20 erkek olmak üzere toplam 40 öğrenci katılımcı olarak seçilerek deney ve kontrol grubu olarak ayrılmıştır. Deney grubunda bulunan öğrencilere 12 hafta boyunca araştırmacı tarafından tasarlanan 'Beden eğitimi ve spor etkinlikleri ile psikolojik dayanıklılığı artırma ve akademik ertelemeyi önleme programı' uygulanmıştır. Bu süreçte kontrol grubunda bulunan öğrenciler herhangi bir fiziksel etkinlik programına dâhil edilmemiş, mevcut ders müfredatına göre eğitimlerine devam etmişlerdir. Araştırmada programdan önce ön test, 12 hafta sonra son test ve 2 ay sonra ise izleme testi yapılarak deney ve kontrol grubunda bulunan öğrencilerin psikolojik dayanıklılık ve akademik erteleme düzeyleri ölçülmüştür. 
Araştırmaya katılan öğrencilerin psikolojik dayanıklılık düzeylerinin belirlenmesinde Basım ve Çetin (2011) tarafından Türkçe'ye uyarlanan 'Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği' kullanılmış olup, öğrencilerin akademik erteleme düzeylerinin belirlenmesinde ise Çakıcı (2003) tarafından geliştirilen 'Akademik Erteleme Ölçeği' kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin istatistiksel analizlerinde SPSS 22.0 for Windows Paket Programı kullanılmıştır. Öğrencilerin demografik bilgilerinin yüzdelik dağılımlarının belirlenmesinde frekans analizinden yararlanılmıştır. Öğrencilere 3 farklı zamanda uygulanan anketlerden elde edilen puanların anlamlılık düzeylerinin test edilmesi için ise Tekrarlı Ölçümler Varyans Analizi kullanılmıştır. Varyans Analizi sırasında anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlenmiştir. Varyans analizi sırasında ölçümler arasında farklılık tespit edilmesi durumunda Bonferroni düzeltmesiyle 3 adet ikili karşılaştırma yapmak için Bağımlı Gruplar T testi kullanılmıştır.
Araştırmada deney grubunda bulunan öğrencilerin ön test ile kıyaslandığı son test psikolojik dayanıklılık skorlarında anlamlı bir artış meydana geldiği belirlenmiş (p<0.05), buna karşılık öğrencilerin psikolojik dayanıklılığa ilişkin son test ile kıyaslandığı zaman izleme test skorlarında anlamlı bir azalma meydana geldiği tespit edilmiştir (p<0.05). Kontrol grubunda bulunan öğrencilerin ise psikolojik dayanıklılığa ilişkin ön test ile son test arasında, ön test ile izleme test skorları ve son test ile izleme test skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir azalma meydana geldiği sonucuna ulaşılmıştır (p<0.05). Araştırmanın sonunda, deney grubunda bulunan bireylerin akademik erteleme puanlarına ilişkin bilgiler incelendiği zaman, ön test ile kıyaslandığı zaman deney grubundaki bireylerin son test ve izleme test skorlarında anlamlı bir azalma meydana geldiği (p<0.05), akademik ertelemeye ilişkin son test ve izleme test skorları arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık meydana gelmediği tespit edilmiştir (p>0.05). Buna karşılık kontrol grubunda ön test ile kıyaslandığı zaman son test ve izleme skorlarında anlamlı bir artış meydana geldiği, son test ve izleme testi skorları arasında ise anlamlı bir farklılık bulunmadığı belirlenmiştir (p>0.05). 
Sonuç olarak, ortaöğretim öğrencilerinde beden eğitimi ve spor etkinliklerine katılımın psikolojik dayanıklılık düzeyini arttırdığı, bunun yanında akademik erteleme davranışının azalmasına katkı sağladığı belirlenmiştir. Elde edilen bulgular ışığında ortaöğretim öğrencilerinin psikolojik dayanıklılık düzeylerinin yükseltilmesinde akademik erteleme davranışı sergileme düzeylerinin azaltılmasında ve beden eğitimi ve spor etkinliklerine katılımın faydalı olacağı söylenebilir. Milli Eğitim Bakanlığı beden eğitimi dersi programı sağlıklı yapılırsa öğrencilerde psikolojik dayanıklılığı artırır ve akademik ertelemeyi ortadan kaldırır. Bundan dolayı okullarda zorunlu beden eğitimi ders saatlerinin ve spor etkinliklerinin arttırılması önerilir.


Anahtar Kelimeler: Ortaöğretim Öğrencileri, Beden Eğitimi ve Spor, Psikolojik Dayanıklılık,  Akademik Erteleme

Abstract:
The purpose of this study is to analyze the effect of participation in sports activities on the psychological endurance and academic procrastination of middle-school students. 2x3 (experimental/control groups X pre-test/post-test/observation test) split plot research design was used in the study. Surveys were applied to 85 students who attended 9th grade courses at a middle-school connected to the Sakarya Provincial Directorate for National Education and in accordance with the psychological endurance and academic procrastination scores, 40 students (20 female and 20 male) with the lowest scores were chosen as the participants and separated as the experiment and control groups. The "Preventing Academic Procrastination and Increasing Physical Endurance with Physical Education and Sports Activities Program" which was designed by the researcher was applied to the students in the experimental group during 12 weeks. The students in the control group were not involved in any physical activity program during this process and continued their education in accordance with the existing curriculum. The psychological endurance and academic procrastination levels of the students in the experiment and control groups were measured through a pre-test before the program, post-test in the end of 12 weeks and observation test 2 months after the program. 'Psychological Endurance Scale' adapted for Turkish by Basım and Çetin (2011) was used within the scope of this study in order to identify the psychological endurance levels of the students who participated in the study while on the other hand, 'Academic Procrastination Scale' created by Çakıcı (2003) was used in order to identify the academic procrastination levels of the students. SPSS 22.0 software for Windows was used in the statistical analysis process of the collected data. Frequency analysis was used in order to identify the percentage distribution of the students' demographic information. On the other hand, Repetitive Measurements Variance Analysis was used for testing the significance levels of the scores derived from questionnaires applied to the students at 3 separate times. The significance level was determined as p<0,05 during the Variance Analysis. Moreover, during the variance analysis process, Dependent Groups T test was used in order to conduct 3 paired comparisons with Bonferroni correction in cases where a difference between measurements was spotted. While the post-test results of the students in the experiment group showed a significant increase in terms of psychological endurance when compared to the pre-test results (p<0,05), a significant decrease was located in the observation test scores when compared to the post-test results in terms of the students' psychological endurance scores (p<0,05). However in the case of the students in the control group, a statistically significant decrease (p<0,05) was observed between the pre-test and post-test scores, pre-test and observation test scores and post-test and observation test scores. In the end of the study, when the information related to the academic procrastination scores of the individuals in the experiment group were analyzed, in comparison to the pre-test, a significant decrease in the post-test and observation test scores of the individuals in the experiment group was observed (p<0,05) while no statistically significant difference (p>0,05) could be observed between the post-test and observation test scores related to the academic procrastination. On the other hand, in comparison to the pre-test, a significant increase in the post-test and observation scores was located in the control group, while no significant difference (p>0,05) could be found between the post-test and observation test scores.As a result, participation in the physical education and sports activities in the middle-school children was determined to be increasing the psychological endurance level while also contributing to the decrease of the academic procrastination behavior. In the light of the acquired findings, it can be stated that participation in physical education and sports activities can be beneficial in decreasing the levels of displaying the behavior of academic procrastination and increasing the levels of psychological endurance in middle-school students. Provided that the Physical Education curriculum of the Ministry of National Education is constructed reliably, it will increase the psychological endurance of the students while also removing their academic procrastination. Therefore, increasing the compulsory physical education course hours and increasing the sports activities in the schools is suggested.



Keywords: Middle-School Students, Physical Education and Sports, Psychological Endurance, Academic Procrastination.