Günümüz Türkmen Türkçesinin kelime hazinesi ile eski Türkçenin kelime hazinesinin karşılaştırılması
Comparing the vocabulary of contemporary Turkmen Turkish and the vocabulary of old Turkish.
Yazar: SÜMEYRA HARMANDA
Danışman: PROF. DR. M. FATİH KİRİŞÇİOĞLU
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bu çalışmada, Güney-Batı ya da Oğuz grubu lehçelerinden biri olan ve tek başına bu grubun doğu kolunu temsil eden Türkmen Türkçesinin kelime hazinesi ile Köktürk, Uygur ve Karahanlı Türkçesini içine alan Eski Türkçenin kelime hazinesi ses ve anlam bakımından karşılaştırılarak incelenmiştir.Çalışma ?Giriş?, ?Köktürk Türkçesinden Türkmen Türkçesine Geçen Kelimelerin Ses ve Anlam Bakımından Karşılaştırılması?, ?Uygur Türkçesinden Türkmen Türkçesine Geçen Kelimelerin Ses ve Anlam Bakımından Karşılaştırılması?, ?Karahanlı Türkçesinden Türkmen Türkçesine Geçen Kelimelerin Ses ve Anlam Bakımından Karşılaştırılması? ve ?Sonuç? bölümlerinden meydana gelmektedir.Çalışmanın giriş bölümü Köktürkler, Uygurlar, Karahanlılar ve Türkmenler olmak üzere dört ana bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Köktürkler, Köktürklerden kalan eserler ve Köktürk Türkçesinin başlıca ses özellikleri; ikinci bölümde Uygurlar, Uygurlardan kalan eserler ve Uygur Türkçesinin başlıca ses özellikleri; üçüncü bölümde Karahanlılar, Karahanlılardan kalan eserler ve Karahanlı Türkçesinin başlıca ses özellikleri; dördüncü bölümde Türkmen adının ortaya çıkması ve anlamı, Türkmen tarihi, Türkmenler ve Türkmenistan Cumhuriyeti, Türkmen Türkçesi ve Türkmen Türkçesinin başlıca ses özellikleri hakkında genel bilgiler verilmiştir.Çalışmanın birinci bölümünde Köktürk Türkçesinden Türkmen Türkçesine geçen kelimeler ses ve anlam bakımından karşılaştırılarak incelenmiş ve ?ses değişmesine uğramamış ve anlam bakımından da farklılaşmamış olan kelimeler, ses değişmesine uğramamış ancak anlam bakımından farklılaşmış olan kelimeler, ses değişmesine uğramış ancak anlam bakımından farklılaşmamış olan kelimeler? olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. Daha sonra ses değişmesine uğramış olan kelimelerdeki ünlü değişmeleri ve ünlü olayları ile ünsüz değişmeleri ve ünsüz olayları verilmiştir. Çalışmanın ikinci ve üçüncü bölümleri olan ?Uygur Türkçesinden Türkmen Türkçesine Geçen Kelimelerin Ses ve Anlam Bakımından Karşılaştırılması? ile ?Karahanlı Türkçesinden Türkmen Türkçesine Geçen Kelimelerin Ses ve Anlam Bakımından Karşılaştırılması? bölümlerinde de aynı yöntem uygulanmıştır.Sonuç bölümünde ise; her dönem için ayrı olmak üzere Köktürk, Uygur ve Karahanlı Türkçesinden Türkmen Türkçesine geçen toplam kelime sayısı, yine her dönem için ayrı olmak üzere bu toplam içinde ses değişmesine uğramamış ve anlam bakımından da farklılaşmamış olan kelimelerin sayısı, ses değişmesine uğramamış ancak anlam bakımından farklılaşmış olan kelimelerin sayısı, ses değişmesine uğramış ancak anlam bakımından farklılaşmamış olan kelimelerin sayısı verilmiştir. Ayrıca ses değişmesine uğramış olan kelimelerdeki ünlü değişmeleri ve ünlü olayları ile ünsüz değişmeleri ve ünsüz olayları ile ilgili kelime sayıları da verilmiştir. Son olarak da her üç dönemde de ses değişmesine uğramamış ve anlam bakımından da farklılaşmamış olan kelimelerin sayısı, her üç dönemde de ses değişmesine uğramamış ancak anlam bakımından farklılaşmış olan kelimelerin sayısı, her üç dönemde de ses değişmesine uğramış ancak anlam bakımından farklılaşmamış olan kelimelerin sayısı belirtilmiş ve bu kelimeler tablo halinde bir arada verilmiştir.Anahtar Kelimeler1. Türkmen Türkçesi2. Köktürk Türkçesi3. Uygur Türkçesi4. Karahanlı Türkçesi5. Kelime Hazinesi

Abstract:
In this work, the vocabulary of Turkmen Turkish which is one of the dialects of Southwest or Oguz-group and represents East branch of this group individually and the vocabulary of Old Turkish which consists of Orkhun Turkish, Uighur Turkish and Karakhanid Turkish have been examined by comparing them on the basis of phonetics and semantics.The study consists of two parts: ?introduction? which includes ?the comparison of the words passing from Orkhun Turkish to Turkmen Turkish on the basis of phonetics and semantics?, ?the comparison of the words passing from Uighur Turkish to Turkmen Turkish on the basis of phonetics and semantics?, ?the comparison of the words passing from Karakhanid Turkish to Turkmen Turkish on the basis of phonetics and semantics? and ?conclusion?.The introduction of the study consists of 4 main parts, that is, Orkhun Turkish, Uighur Turkish, Karakhanid Turkish and Turkmen Turkish. In the first part, general information on Orkhun, the works remaining from Orkhun, and the phonetics of Orkhun Turkish has been given; in the second part, general information on Uighur, the works remaining from Uighur, and the phonetics of Uighur Turkish has been given; in the third part, general information on the Karakhanid, the works remaining from Karakhanid, the phonetics of the Karakhanid Turkish has been given; in the forth part , general information on the appearance of the term ?Turkmen? and its meaning, the history of Turkmen, Turkmen and Turkmen Republic, Turkmen Turkish and the phonetics of Turkmen Turkish has been given.In the first part of the study the words passing from Orkhun Turkish to Turkmen Turkish have been examined on the basis of phonetics and semantic and it has been divided into 3 groups: the words which haven?t experienced any phonetic and semantic transformation, the words which haven?t experienced any phonetic transformation, but they have experienced semantic transformation and the words which have experienced phonetic transformation, but they haven?t experienced any semantic transformation. Then vowel transformation and vowel phenomena, consonant transformation and consonant phenomena have been given among the words which have experienced phonetic transformation. The same method has been applied for the second and the third parts of the study, that is, the parts: the comparison of the words passing from Uighur Turkish to Turkmen Turkish on the basis of phonetics and semantics?, ?the comparison of the words passing from Karakhanid Turkish to Turkmen Turkish on the basis of phonetics and semantics?.In the ?conclusion? the number of words passing from Orkhun Turkish, Uighur Turkish and Karakhanid Turkish to Turkmen Turkish has been given separately for each period and the number of words which haven?t experienced any phonetic and semantic transformation, the number of words which haven?t experienced any phonetic transformation but they have experienced semantic transformation, the number of words which have experienced phonetic transformation, but they haven?t experienced any semantic transformation have been given. In addition to this, the number of words related with the vowel transformation and vowel phenomena, consonant transformation and consonant phenomena among the words which have experienced phonetic transformation has been given. Finally, the number of words which haven?t experienced any phonetic transformation and semantic transformation, the number of words which haven?t experienced any phonetic transformation but they have experienced semantic transformation, the number of words which have experienced phonetic transformation, but they haven?t experienced any semantic transformation in each period has been stated and these words have been given on a chart.Key Words1. Turkmen Turkish2. Orkhun Turkish3. Uighur Turkish4. Karakhanid Turkish5. The vocabulary