Engelli kullanıcılar için temel eğitim binaları tasarımının kaynaştırma eğitimine yönelik incelenmesi
The investigation of desing of basic education buildings for determent users according to inclusion education
Yazar: BİLGEHAN YILMAZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. DİCLE AYDIN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
ÖZET Yüksek Lisans Tezi ENGELLİ KULLANICILAR İÇİN TEMEL EĞİTİM BİNALARI TASARIMININ KAYNAŞTIRMA EĞİTİMİNE YÖNELİK İNCELENMESİ Bilgehan YILMAZ Selçuk Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Mimarlık Anabilim Dalı Danışman: Yrd. Doç. Dr. Dicle AYDIN 2004, 150 Jüri: Prof. Dr. Kerim ÇINAR Yrd. Doç Dr. İbrahim BAKIR Yrd. Doç Dr. Dicle AYDIN Bu çalışmada ilköğretim çağına gelmiş engelli çocukların eğitim mekanları incelenmiş, ortopedik, görme ve işitme engelli öğrencilerin temel eğitim okullarındaki durumları değerlendirilmiştir. Engelli ve engelsiz bütün öğrencilerin birlikte eğitim almalarının olumlu ve olumsuz yönleri karşılaştınlmıştır. Bir arada eğitim anlamına gelen ve dünyada yaygın olarak uygulanan kaynaştırma eğitiminin ülkemizde de uygulanabilmesi için mevcut okullarda ne gibi düzenlemelerin yapılması gerektiği veya yapılacak yeni ilköğretim okullarının tasarlanmasında dikkat edilecek planlama ilkelerine değinilmiştir. Konya ilinde engelli çocukların eğitim durumu tespit edilmiştir. Kaynaştırma eğitimine dahil olabilecek grubun oranlan tespit edilmiştir. Gözlem, tarama ve betimleme metoduyla ilköğretim okullarının mekansal durumunun kaynaştırma eğitimine uygunluğu değerlendirilmiştir. Sonuç olarak mevcut ilköğretim okullarının kaynaştırma eğitimine uygun olmadığı ancak yapılacak düzenlemelerle adapte edilebileceği, kaynaştırma eğitimi uygulayan okulların ise mekansal açıdan yetersiz olduğu belirlenmiştir. Birinci bölümde, hazırlanan bu çalışmanın amacı, önemi, kullanılan materyal, metod ve kapsamı anlatılmıştır, ikinci bölümde, kullanıcı kavramı tanımlanmış, engelli kullanıcı kavramı incelenmiştir. Genel olarak engellilerin gereksinmeleri tespit edilmiş, engel türlerine göre gereksinmelerin farklılıkları değerlendirilmiştir. Görme, ortopedik ve işitme engellilerin mekanları kullanırken duyduğu gereksinmeler tespit edilmiştir. Üçüncü bölümde, engellilere yönelik eğitim mekanları incelenmiştir. Geçmişten günümüze engelli eğitiminin nasıl olduğu ve tarihçesi anlatılmıştır. Görme, ortopedik ve işitme engellilerin ayrı ayrı eğitim mekanları ve eğitim modelleri incelenmiştir. Dördüncü bölümde, kaynaştırma eğitiminde mekanların tasarlama ilkeleri ve yapılması önerilen düzenlemeler değerlendirilmiştir. Beşinci bölümde ise, Konya genelinde engelli çocukların sayısal verileri ve eğitim durumları değerlendirilmiştir. Kaynaştırma eğitimi uygulayan okullar ve mevcut ilköğretim okullarının kaynaştırma eğitimine yönelik değerlendirmesi yapılmıştır. Altıncı bölüm değerlendirmeler ve sonuç bölümüdür. Anahtar Kelimeler: Engelli eğitimi, bedensel engelliler, ulaşılabilirlik, ilköğretim okullarında engelliler, mekansal düzenlemeler, kaynaştırma eğitimi.

Abstract:
ABSTRACT Master Thesis THE INVESTIGATION OF DESIGN OF BASIC EDUCATION BUILDINGS FOR DETERMENT USERS ACCORDING TO INCLUSION EDUCATION Bilgehan YDLMAZ Selçuk University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Architecture Advisor: Assist. Prof. Dr. Dicle AYDIN 2004, 150 Page Jury: Prof. Dr. Kerim ÇINAR Assist. Prof. Dr. Ibrahim BAKIR Assist. Prof. Dr. Dicle AYDIN In this study, the education places of disabled children who is in primary age, was investigated and evaluated of physical, blind and deaf deternment students' conditions in basic education schools. The positive and negative sides of having education together of abled and disabled students were compared. It has been stressed, what kind of arrangements should be done in existing schools for the application of inclusion education which means together education or the planning enters which will be cared in designing of new primary schools will be build. The effects of inclusion education towards disabled students, abled students and their families were evaluated. In the first chapter of the study, the aim and the importance, the material, method and scope of study was expalined. In the second chapter, the user term is defined, the disabled term which is the user of the study was examined. The needs of disabled determined, the differences of needs evaluated according to disabilities. The needs of blind, deaf and physical disabled, while using residence. In the third chapter, the education places towards disabled were examinated. The short history of disabled education was given. The education methods and their places of blind, deaf and physically disabled were examined. In the fourth chapter, the design criterias of places of inclusing education and arrangements concern with disabled children were evaluated. In the fifth chapter, the existent primary schools in Konya for inclusing education were evaluated. In the last chapter, the verify of the study and its conclusion were written. Key Words: Disabled, disabled education, physically handicapped, accesibility, disables in primary schools, residental arrangements, inclusion education u