Kavşak performanslarının değerlendirilmesinde geometrik tasarımlarının etkisinin benzetim yöntemi ile incelenmesi: Sedaş Kavşağı örneği
Evaluating the impact of geometric designs on intersection performance through simulation: The case of Sedaş intersection
Yazar: ATİLLA TALU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULKADİR ÖZDEN
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ulaşım = Transportation ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Ulaşım, insanlığın varoluşundan itibaren toplumsal etkileşimin sağlanmasında en temel unsurlardan biri olarak kabul edilmektedir. Nüfusun artışı ve teknolojik ilerlemeler, kentsel bölgelerde hareketlilikte sürekli bir artış sağlamakta olup şehir içindeki ulaşım dinamiklerini önemli ölçüde etkilemektedir. Bu durum, bireylerin yaşam kalitesini artırmak ve ekonomik faaliyetleri desteklemek amacıyla etkili bir ulaşım sistemi gerekliliğini vurgulamaktadır. Sürdürülebilir ulaşım, hem çevresel etkileri azaltarak şehirlerin yaşanabilirliğini artırmakta hem de toplumsal refahı ve ekonomik kalkınmayı desteklemektedir. Bu sebeple, kentsel hareketliliğin artışıyla birlikte sürdürülebilir ulaşım sistemlerine duyulan ihtiyaç giderek artmakta olup, bu alana yönelik daha fazla önem ve yatırım gerekmektedir.
Ulaşım sistemlerinin önemli bir bileşeni olan karayolu ulaşımında kavşaklar, hem insan hem de yük taşımacılığı açısından kritik rol oynamaktadır. Kavşaklardaki artan araç sayısı, trafik yükünü artırmakta olup kavşak performansının etkin bir şekilde planlanması gerekmektedir. Bu çalışmada Sakarya ili Adapazarı ilçesinde bulunan, insanların yoğun olarak kullandığı Sedaş Kavşağı için kavşak performans değerlendirilmesi yapılmıştır. Sedaş Kavşağı'ndan alınan veriler PTV Vissim mikrosimülasyon programı ile analiz edilmiştir. Bu programda mevcut durum senaryosu ve kavşak performansının artmasını sağlayabilecek iyileştirme yöntemleri olarak katlı kavşak senaryosu ve 3 farklı sinyalizasyon sistemi kullanılarak toplamda 5 adet senaryo oluşturulmuştur. Sedaş Kavşağı için oluşturulan bu senaryoların analizlerinden çıkan veri sonuçları değerlendirilmiştir. 
Bu çalışma sonucunda, sinyalizasyon sistemi kullanılarak oluşturulan senaryoların beklenilen performans iyileştirmelerini sağlayamadığı ve aksine bazı olumsuz sonuçlara yol açtığı görülmüştür. Buna karşın, kavşak geometrisinde yapılan değişikliklerle uygulanan katlı kavşak senaryosunun, Sedaş Kavşağı'ndaki trafik akışını önemli ölçüde iyileştirdiği ve hizmet düzeylerini artırdığı belirlenmiştir. Örneğin, hizmet düzeyi mevcut durumda yaklaşım kollarında B,B,E iken katlı kavşak senaryosunda yaklaşım kollarının tamamı A hizmet düzeyine yükselmiştir. Performans artırma önerilerinde toplu taşıma araçlarının teşvik edilmesi, park ve durma yasaklarının getirilmesi gibi stratejiler de bulunmaktadır. Bu çalışma, kavşak performansının iyileştirilmesine yönelik somut bir adım olup, benzer sorunlarla karşılaşan diğer yerlerde de örnek alınabilir. Bu sebeple, bu çalışmanın sonuçları, benzer problemlere çözüm arayan diğer araştırmacılara ve yerel yönetimlere ışık tutacak niteliktedir.

Abstract:
Transportation has been considered one of the most fundamental elements in ensuring social interaction since the existence of humanity. Population growth and technological advances provide a continuous increase in mobility in urban areas and significantly affect transportation dynamics within the city. This situation emphasizes the need for an effective transportation system in order to increase the quality of life of individuals and support economic activities. Sustainable transportation both increases the livability of cities by reducing environmental impacts and supports social welfare and economic development. For this reason, the need for sustainable transportation systems is increasing with the increase in urban mobility, and more importance and investment is required in this area.
In road transportation, which is an important component of transportation systems, intersections play a critical role in terms of both human and freight transportation. The increasing number of vehicles at intersections increases traffic load and intersection performance needs to be planned effectively. In this study, intersection performance evaluation was made for Sedaş Intersection, which is located in Adapazarı district of Sakarya province and is used intensively by people. The data obtained from Sedaş Intersection was analyzed with PTV Vissim microsimulation program. In this program, a total of 5 scenarios were created using the current situation scenario and the multi-level intersection scenario and 3 different signaling systems as improvement methods that can increase intersection performance. The data results obtained from the analysis of these scenarios created for Sedaş Intersection were evaluated.
As a result of this study, it was observed that the scenarios created using the signaling system did not provide the expected performance improvements and on the contrary, led to some negative results. On the other hand, it was determined that the multi-level junction scenario implemented with the changes made in the intersection geometry significantly improved the traffic flow at the Sedaş Intersection and increased the service levels. For example, while the service level is currently B, B, E on the approach arms, all of the approach arms increased to A service level in the multi-level junction scenario. Performance improvement suggestions also include strategies such as encouraging public transportation vehicles and imposing parking and stopping bans. This study is a concrete step towards improving intersection performance and can be taken as an example in other places facing similar problems. For this reason, the results of this study will shed light on other researchers and local governments seeking solutions to similar problems.