Ailevi Akdeniz ateşi tanılı kadın hastalarda fertilitenin değerlendirilmesi
Evaluation of fertility in female patients diagnosed with familial Mediterranean fevet
Yazar: MEBRURE BURÇAK YÜZBAŞIOĞLU
Danışman: PROF. DR. SERDAL UĞURLU
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology ; Romatoloji = Rheumatology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Ailesel akdeniz ateşi = Familial mediterranean fever ; İnfertilite =

Özet:
Amaç: Ailevi Akdeniz Ateşi (AAA) tanılı hastalarde infertilite prevalansının ve risk faktörlerinin tanımlanması amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: 2005 ve 2023 tarihleri arasında AAA tanısı ile takibe alınan ve dosyalarında iletişim numaraları olan 682 kadın hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, MEFV mutasyonları, atak özellikleri, hastalık komplikasyonları, komorbiditeleri ve aldıkları tedaviler geriye dönük olarak incelendi. Gebelik ve doğum öyküleri, varsa yardımcı üreme teknikleri, infertiliteye sebep olabilecek diğer etkenler incelendi. 
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 682 kadının yaş ortalaması 40,50±11,33 yıl, tanıda gecikme süreleri 10,27±10,78 yıldı. Hastalarda en sık saptanan MEFV mutasyonu M694V heterozigot bulundu. %15,2 hastada M694V homozigot, %45,2 hastada en az 1 mutant M694V taşıyıcılığı, %64,5 hastada en az 1 ekzon 10 mutasyonu taşıyıcılığı saptandı. Heterozigot mutasyon saptanan hastalar tek veya birleşik heterozigot olarak ayrıldı. Tek heterozigot mutasyon %36,5, birleşik heterozigot mutasyon %22 hastada saptandı. 433 hastanın fertil olduğu, 38 hastanın infertil olduğu görüldü. Bu hastalar içinde infertilite oranı %8 bulundu; bunların %37'si primer, %63'ü sekonder infertildi. İnfertil ve fertil gruplar karşılaştırıldı; M694V homozigot mutasyonu ve hastalık modifiye edici anti romatizmal ilaç (DMARD) kullanımı infertilite grubunda istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu (p=0,009, p=0,004). Tek heterozigot mutasyon taşıma fertil grupta istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu (p=0,022).  Hastalık başlangıç yaşı, tanıda gecikme, atak tipleri, atak süreleri, ataklara eşlik eden bulguları, kolşisinle tedavi süreleri, kolşisin dirençleri, biyolojik ajan kullanımı, kortikosteroid kullanımı, hastalık komplikasyonları, aile öyküleri arasında istatistiksel anlamlı fark saptanmadı (p>0,05).
Sonuç: AAA tanılı kadın hastalarda M694V mutasyonu taşıma, birden çok mutant MEFV aleli taşıma ve DMARD kullanımı infertilite için risk faktörü olarak bulundu.

Abstract:
Aim: It was aimed to define the prevalence and risk factors of infertility in patients diagnosed with Familial Mediterranean Fever (FMF).
Material and Method: The study included female patients diagnosed with FMF between2005 and 2023 and with contact numbers on their files. The patients' demographic characteristics, MEFV mutations, attack characteristics, disease complications, comorbidities and treatments they received were examined retrospectively. Pregnancy and live birth histories, assisted reproductive techniques, if any, and other factors that may cause infertility were examined.
Results: The average age of 682 women included in the study was 40.50±11.33 years, and the delay in diagnosis was 10.27±10.78 years. The most frequently detected MEFV mutation, was found to be M694V heterozygous in 682 patients. M694V homozygote mutation was detected in 15.2% of the patients, at least 1 mutant M694V was detected in 45.2% of the patients, and at least 1 exon 10 mutation was detected in 64.5% of the patients. It was observed that 433 patients were fertile and 38 patients were infertile. The infertility rate among these patients was found to be 8%; 37% of them were primary and 63% were secondary infertility. Infertile and fertile groups were compared; M694V homozygous mutation and disease-modifying anti-rheumatic drug (DMARD) use were found to be statistically significantly higher in the infertility group (p=0.009, p=0.004). Carrying a single heterozygous mutation was found to be statistically significantly higher in the fertile group (p=0.022). No statistically significant difference was found between age at disease onset, delay in diagnosis, attack types and durations, treatment durations, treatment resistance and disease complications (p>0.05).
Conclusion: Carrying M694V homozygous mutation, carrying multiple mutant MEFV alleles and DMARD use were found to be risk factors for infertility in female patients diagnosed with FMF.