Değerli metal rafineri atıksularından altın, gümüş ve platin grubu metallerin adsorpsiyon işlemi ile giderimi
Removal of gold, silver and platinum group metals from precious metals refinery wastewater by adsorption
Yazar: MANOLYA ÇAKMAK
Danışman: PROF. DR. YALÇIN GÜNEŞ ; DOÇ. DR. DENİZ İZLEN ÇİFÇİ
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Değerli metal rafinerinde değerli metallerin saflaştırılması üzere uygulanan prosesler sonucu oluşan atık sularda önemli miktarla değerli metal (Altın, Gümüş) ve Platin Grubu Metaller içermektedir. Uygulanabilirliğin yüksek, ekonomik maliyetin düşük ve çevreye olan zararın az olabilmesi için çeşitli aktif karbonlar kullanılarak adsorpsiyon yöntemi ile atık sularda giderim yapılarak deneysel olarak incelenmiştir. Kömür bazlı ve Hindistan cevizi bazlı aktif karbonlar kullanılarak pH ve miktar değişkenleri üzerine denemeler yapılmış ve adsorpdiyon için max. şartlar belirlenmeye çalışılmıştır. Sonuç kömür esaslı aktif karbon ile pH 3 değerinde, hindistan cevizi esaslı aktif karbon ile pH 1 değerinde daha yüksek değerli metal adsorpsiyonu sağlandığı gözlemlenmiştir. Miktar çalışmalarında ise kömür esaslı aktif karbon kullanıldığında Pd ve Pt metal adsorpsiyonu 0,6 g değerinden sonra değişmezken, Ag ve Au metal adsorpsiyonu 1,0 g aktif karbon miktarına kadar artmıştır. Hindistan cevizi esaslı aktif karbon da ise aktif karbon miktarının 0,5 g değerinden 0,6 g değerine artması ile değerli metallerin adsorpsiyonu önemli derecede artarken, 0,5 g ile 1,0 g aktif karbon miktarı aralığında değerli metal adsorpsiyon verimi değişimi oldukça az olmuştur. Yapılan bütün çalışmalar sonucu izotermler incelendiğinde Langmuir izotermine daha uygun olduğu saptanmıştır. Kömür ve hindistan cevizi esaslı aktif karbonlar ile değerli metal adsorpsiyonu karşılaştırıldığında kömür esaslı aktif karbonun daha verimli olduğu sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Değerli Metal, Platin Grubu Metaller, Adsorpsiyon, Aktif Karbon, Atıksu, Rafineri

Abstract:
The wastewater generated as a result of the processes applied for the purification of precious metals in the precious metal refinery contains significant amounts of precious metals (Gold, Silver) and Platinum Group Metals. In order to have high applicability, low economic cost and less damage to the environment, it has been experimentally investigated by removing waste water by adsorption method using various activated carbons. Experiments were made on pH and quantity variables using coal-based and coconut-based activated carbons and max. conditions have been determined. In conclusion: It was observed that higher precious metal adsorption was achieved with charcoal based activated carbon at pH 3 and coconut based activated carbon at pH 1 value. In quantity studies, when coal-based activated carbon was used, Pd and Pt metal adsorption did not change after 0.6 g, and Ag and Au metal adsorption increased up to 1.0 g activated carbon. In coconut based activated carbon, adsorption of precious metals increased significantly with the increase of activated carbon amount from 0.5 g to 0.6 g, while the change in precious metal adsorption efficiency was very low between 0.5 g and 1.0 g activated carbon amount. . As a result of all the studies, when the isotherms were examined, it was determined that it was more suitable for the Langmuir isotherm. When the precious metal adsorption was compared with coal and coconut based activated carbons, it was concluded that coal based activated carbon was more efficient 
Keywords: Precious Metal, Platinum Group Metals, Adsorption, Activated Carbon, Wastewater, Refinery