Türk televizyon kanallarında global ölçekli gerçeklik televizyonu program formatlarının yapım yayın süreçleri ve format glokalizasyonu
Production process and globalization of global scale reality television program formats in Turkish television channels
Yazar: ÇAĞLAR ÇAM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HASAN GÜRKAN
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Medya ve Kültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Etkileşimli televizyon = Interactive television ; Gerçeklik = Reality ; Glokalizasyon = Glocalization ; Kitle iletişim araçları = Mass media ; Kitle iletişim araçları = Mass media ; Kültürlerarası iletişim = Intercultural communication ; Resmi televizyon = Official television ; Star televizyonu = Star television ; Televizyon kanalları = Television channels ; Özel televizyonlar = Private televisions

Özet:
Kitle iletişim araçları içerisinde büyük önem arz eden televizyon, geleneksel medyanın en güçlü karakterlerindendir. Öyle ki, 1950'li yıllardan itibaren iletişim ve reklam (pazarlama) sektörünün vazgeçilmez parçası olmuştur. İşbu bağlamda gün geçtikçe ilerleyen ve yayıncılık yelpazesini genişleterek yüzlerce kanalı bünyesinde barındıran televizyon, hedef kitlesine sunduğu programlarla sosyolojik yapılarda psikolojik etkileşimler yaratarak etkisi günümüzde halen devam eden bir iletişim kahramanı olmuştur.
Televizyonun bu gücü, beraberinde yeni yayın formatlarını izleyiciye sunma isteği ve mecburiyeti doğurmuştur. Akabinde, yerli ve yabancı birçok kuşak programı formatı hayata geçirilmiş ve halkın beğenisine sunulmuştur. Uluslararası medya ve iletişim sektörü pazarında kendini ispat etmiş ve izleyici kitlenin beğenisi doğrultusunda yayınlandığı ülkelerde nicel tatmin sağlamış (yüksek reyting almış) formatlar ülkemizde de denenmiş ve halen uyarlanarak yayın hayatına geçirilmeye devam etmektedir. 
Televizyonun yayın akışı planlamalarına göre gündüz kuşağı (Off Prime Time), akşam kuşağı (Prime Time), geç akşam kuşağı (Late Prime Time) gibi kuşak dilimleri bulunmaktadır. Formatlar, bu kuşak dilimlerinin yayın saatlerini kapsayan süre içerisinde ekran başında olacağı tahmin edilen izleyici hedef kitlenin yaş, cinsiyet, eğitim durumu, maddi statüsü gibi kriterleri göz önünde bulundurularak hazırlanır. 
Ülkelerin demografik yapılarına göre şekillendirilebilen global ölçekli TV program formatları belirli şematik oluşumlar üzerinden hazırlanmaktadır. Yapısal ve tasarımsal birçok dengenin iç içe geçirilerek hazırlandığı bu formatlar ülkelere servis edilebilmekte ve tüm dünya televizyonlarında yayınlanabilmektedir. 
Formatların gelenekselleştirilmesi ve içerik olarak toplumsal formun sosyolojik yapısına uyarlanabilmesi işi profesyonel bir ekip çalışması gerektirmektedir. Yapım, teknik, editoryal gibi kadroların oluşturduğu ekipler, senkron biçimde yazılı ve görsel birçok özverili çalışma doğrultusunda televizyon programlarını yayın hayatına geçirmektedirler. Bir televizyon programının yayın hayata geçirilmesi; medya ve hedef kitle araştırması, format tasarlama ve oluşturma, satın alma, ekip kurma, planlama, uyarlama, bütçe çalışmaları, görsel tasarım işlemleri, reji ve teknik kurumlar, içerik üretimi, karakter figürlerini konumlandırma, yayınlama vb. olmak üzere kendi iç dinamikleri açısından gerçek bir planlama gerektiren zorlu bir süreci kapsamaktadır. Global formatların kültürlere uyarlanma ve dönüşüm işlemi ''glokalizasyon'' olarak adlandırılmaktadır. Anahtar Kelimeler: TV program formatları, reality show programları, program kuşakları, glokalizasyon, medya araştırmaları.

Abstract:
Television, which is of great importance in mass media, is one of the most powerful characters of traditional media. It has become an indispensable part of the communication and advertising (marketing) sector since the 1950s. In this context, television, which is progressing day by day and incorporating hundreds of channels by expanding its broad range of broadcasting, has become a communication hero whose influence is still continuing by creating psychological interactions in sociological structures with the programs it offers to its target audience.
This power of television has led to the desire and obligation to present new broadcast formats to the audience. Subsequently, many domestic and foreign generation program formats were implemented and presented to the public. The formats which have proved themselves in the international media and communication sector market and provided quantitative satisfaction in the countries where they are published in line with the appreciation of the audience (highly rated) have been tried in our country and are still being adapted and implemented.
According to the broadcasting planning of the television, there are generation slices such as Off Prime Time, Prime Time and Late Prime Time. Formats are prepared by taking into consideration the criteria such as age, gender, educational status and financial status of the audience that are expected to be on the screen during the time span of broadcasting of these generation segments.
Global scale TV program formats that can be shaped according to the demographic structures of the countries are prepared on the basis of certain schematic formations. These formats, in which many structural and design balances are prepared by nesting, can be served to countries and broadcast on television all over the world.
The traditionalization of formats and their adaptation to the sociological structure of social form in content requires professional teamwork. The teams formed by production, technical and editorial staff carry out television programs in line with many devoted works in written and visual synchronously. Implementation of a television program; media and target audience research, format design and creation, procurement, team building, planning, adaptation, budget studies, visual design procedures, directional and technical institutions, content production, positioning and publishing character figures, etc. It involves a challenging process that requires real planning in terms of its internal dynamics. The process of adaptation and transformation of global formats to cultures is called ''glaucalization''. Key Words: TV program formats, reality show programs, program generations, glocalization, media researchs.