Okul öncesi öğretmenlerinin erken okuryazarlık ile ilgili görüşlerinin ve uygulamalarının incelenmesi
An analysis of the opinions and practices preschool teachers on early literacy
Yazar: AYÇA BOZBAŞ ÇÜMLEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE ÖZASLAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı okul öncesi öğretmenlerinin erken okuryazarlık ile ilgili görüşlerini ve gerçekleştirdikleri uygulamaları belirlemektir. Araştırmanın çalışma grubunu Ordu iline bağlı milli eğitim bakanlığına bağlı anaokulu ve anasınıflarında görev yapan 20 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışma grubu belirlenirken amaçlı örneklem yöntemlerinden olan ölçüt örneklem yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan temel nitel araştırma deseni tercih edilmiş,  toplanan veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırma da görüşme ve gözlem yöntemiyle elde edilen bulgular, erken okuryazarlık kavramı, erken okuryazarlıkla ilgili yapılan çalışmalar, erken okuryazarlık sınıf ortamı, karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri temaları altında toplanmıştır. Öğretmenlerin erken okuryazarlık tanımları incelendiğinde öğretmenlerin çoğunun bu kavramlardan haberdar olduğu ancak içerik olarak neleri kapsadıklarını bilmedikleri görülmüştür. Erken okuryazarlık çalışmaları bulgularında ise öğretmenlerin en çok okuma yazmaya hazırlık çalışmaları ve Türkçe etkinliği çalışmaları yaptıkları, bu etkinliklerde en çok oyun yöntemini kullandıkları belirlenmiştir. Ancak öğretmenlerin çalışmalarının çeşitlilik göstermediği genelde ses temelli çalışmalar yaptıkları belirlenmiştir. Öğretmenlerin sınıf ortamlarında öğrenme merkezlerini düzenlemeye çalıştıkları ancak materyal, donanım ve bilgi eksiklerinden dolayı merkezleri oluşturmada sorun yaşadıkları, çocukları değerlendirirken en çok kullanılan yöntemin gözlem yöntemi olduğu, aile katılım çalışmaları olarak ise eve çalışma kağıdı gönderdikleri sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The  purpose of this study is to identify the views of preschool teachers on early literacy and their practices. The study group of the research is comprised of twenty preschool teachers who work at preschools and kindergartens that are in the province of Ordu. While determining the study group, the criterion sampling method, which is one of the purposive sampling methods, has been used. In the research, the basic qualitative research design, which is one of the qualitative research methods, has been preferred; the data collected in the research has been analysed by content analysis method. In the research; the findings obtained through interview and observation method have been gathered under the themes of early literacy concept, practices regarding early literacy, early literacy classroom environment, encountered problems and solution proposals. When teachers' definitions of early literacy have been examined, it has been observed that most of the teachers are aware of these concepts but  they don't know what they comprise in terms of content. In the early literacy study findings, it has been concluded that the teachers have mostly been doing literacy preparation activities and Turkish learning activities; and that during these activities they have mostly used game-based learning. However, it has been determined that teachers' practices don't vary and sound-based activities have generally been conducted.  It has been concluded that the teachers have tried to organize centres in the classroom environment but they have been experiencing difficulties in organizing centres due to lack of materials, equipment and a lack of knowledge; the observation method has been the most preferred method while evaluating children and that the teachers have sent worksheets to their home as a means of parental involvement.