İzmir belediyeciliğinde Burhan Özfatura dönemi (1984-1989
1994-1999) / Burhan Özfatura period in İzmir municipality (1984-1989 / 1994-1999)
Yazar: MERVE AKINCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSÜM TÜTÜNCÜ UĞURLUBAY
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
1980'den önceki yıllarda istikrarlı bir belediye tarihçesine sahip olmayan İzmir, ancak darbeden önceki yıllarda görev yapan Behçet Uz, Osman Kibar ve İhsan Alyanak dönemlerinde gelişme gösterebildi. 
1980 Darbesi sonrasında ortaya çıkan yeni belediyecilik anlayışı ve iktidar olan ANAP'ın bazı şehirlere büyükşehir belediyesi statüsü vermesi günümüzdeki belediyelerin şekillenmesinde etkin rol oynadı. İlk olarak İstanbul, Ankara ve İzmir, büyükşehir belediyesi statüsü kazandı. Burhan Özfatura da bu yeni dönüşümün İzmir'deki ilk temsilcisi konumundaydı. Yıllardır alışılagelmiş belediye statüsünden büyükşehir belediyesi statüsüne geçişin ilk yıllarında Özfatura'nın yürüttüğü belediyecilik faaliyetleri önem arz eder. O sebeple bu dönem İzmir belediyecilik tarihinde önemli bir kilometre taşıdır. Daha önce çalışılmamış, ama öncülü ve ardılı hakkında çalışmalar yapılmış olan bu dönem, günümüze kadar uzanan şehircilik ve belediyecilik tarihinin İzmir ayağını oluşturmaktadır. 
Bu çalışmada İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin sosyal belediyecilik anlayışı ile birleştirerek yürüttüğü faaliyetler, Burhan Özfatura dönemi özelinde incelenmeye ve açıklanmaya çalışılmıştır. 1984-1989 ve 1994-1999 yılları arasında iki farklı partiden İzmir büyükşehir belediye başkanı seçilen Burhan Özfatura'nın yürüttüğü faaliyetlerin yerel tarih ve yerel yönetim çalışmaları açısından incelenmesi, İzmir kent tarihine katkı sağlanması, literatüre kaynak oluşturulması ve İzmirlilerin yaşadığı şehre dair bilgi birikiminin artırılması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda Özfatura'nın hayata geçirdiği projelerin kente etkileri, geniş ölçekli sorunlara karşı ürettiği çözüm önerileri, kentin göç alması ve çarpık kentleşmeye karşı aldığı önlemler ve ilçe belediyeleri ile nasıl ilişkiler kurduğu konularına değinildi.
Araştırmayı oluşturan temel kaynaklar arşiv belgeleri, yerel gazete arşivleri, belediye yayınları ve Burhan Özfatura ile yapılan sözlü tarih çalışmasıdır.

Abstract:
In the years preceding 1980, İzmir lacked a stable tradition of municipal governance, with notable periods of development occurring only under the administrations of Behçet Uz, Osman Kibar, and İhsan Alyanak, all of whom served prior to the military coup. Following the 1980 coup d'état, the new approach to municipal administration, alongside the ruling ANAP's decision to grant metropolitan status to select cities, significantly influenced the trajectory of modern municipalities. İzmir, along with Istanbul and Ankara, was among the first cities to receive this status. Burhan Özfatura became the first mayor to navigate this transition in İzmir, playing a pivotal role in the transformation from a standard municipality to a metropolitan one. His efforts during the early years of this transition hold particular significance for understanding the evolution of İzmir's municipal governance. Therefore, this period represents a crucial milestone in the city's municipal history.
While prior and subsequent periods of İzmir's urban governance have been the subject of study, this particular phase has not been thoroughly examined. As such, it forms a key component of the broader narrative of urbanism and municipal governance that extends into the present. This study seeks to analyze and contextualize the activities of İzmir Metropolitan Municipality during Burhan Özfatura's tenure, with particular focus on his integration of social municipalism.
The research explores Özfatura's municipal initiatives during his two mayoral terms (1984–1989 and 1994–1999), providing a critical contribution to local history and governance studies. This work not only adds to the historical scholarship on İzmir but also serves as a resource for further literature, contributing to the knowledge base of İzmir's residents. The study examines the impact of Özfatura's projects on the city, his proposed solutions to large-scale urban issues, the measures he implemented in response to migration and unplanned urbanization, and his relations with district municipalities.
The primary sources for this research include archival documents, local newspaper archives, municipal publications, and an oral history interview with Burhan Özfatura.