Sayısal ve sözel bölümlerde öğrenim gören üniversite öğrencilerinin el, ayak, göz, kulak ve çene lateralizasyonlarının belirlenmesi
Determination of hand, foot, eye, ear and jaw lateralizations of university students in physical sciences and social sciences departments
Yazar: DİDEM AYHAN DURAK
Danışman: PROF. DR. FATMA TÖRE
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Fizyoloji = Physiology
Dizin: Ayak = Foot ; Beyin lateralizasyonu = Brain lateralization ; El = Hand ; Kulak = Ear ; Lateralite = Laterality ; Parmaklar = Fingers ; Çene = Jaw ; Üniversite öğrencileri = University students ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Sunulan araştırmada üniversitelerin sayısal ve sözel bölümlerinde öğrenim gören kız ve erkek öğrencilerin taraf tercihleri, parmak oranları ve saç döneri yönleri incelenerek birbirleriyle olan ilişkileri değerlendirilmiştir. Çalışmanın amacı farklı bölümlerde öğrenim gören kız ve erkeklerdeki lateralizasyon bulgularına dayanarak serebral dominansiyi belirlemektir. 
Çalışmaya üniversitelerin sayısal ve sözel bölümlerinde öğrenim gören 19-29 yaş aralığında 164 kişi dahil edilmiştir. 
Katılımcıların taraf tercihleri uygun envanterler ile saptanmış, saç döneri yönleri saat dönüş yönüne göre belirlenmiş ve parmak ölçümleri kumpasla yapılmıştır. İstatistiksel analizlerde tanımlayıcı istatistik, ki-kare ve Kruskal Wallis testleri uygulanmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir.
Araştırma bulgularına göre bireylerin el tercihi değiştirme baskısına göre el tercihi karşılaştırılmasında (ki-kare=11.852, p=0.003), ayak tercihine göre el tercihi karşılaştırılmasında (ki-kare=69.648, p<0.001), sağ ve sol el parmak oranlarına göre cinsiyet karşılaştırılmasında (ki kare=8.022, p=0.005 ve ki-kare=9.876, p=0.002) istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır. 
Çalışma sonucunda el değiştirme baskısının el tercihini etkilediği, el ve ayak tercihlerinin aynı tarafa doğru lateralize olduğu ve parmak oranlarının cinsiyetle ilişkisi olduğu tespit edilmiştir. Sözel bölümlerde öğrenim gören bireylerin solaklık ve ambideksterlik yüzdesi sayısal bölüm öğrencilerine göre daha yüksek bulunmuştur. Erkeklerdeki sol el tercihinin kızlardakine göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Katılımcıların genel olarak sağ taraf tercihi gösterdiği ve sol serebral hemisfer baskınlığı olduğu kanaatine varılmıştır.

Abstract:
In the presented research, by examining side preferences, finger ratios and hair whorl directions of male and female students studying at universities in physical sciences and social sciences departments, the correlation between each other was analyzed. The aim of this study is to determine cerebral dominance based on the lateralization findings of the male and female students from different departments.
164 people at 19-29 age range studying at universities in physical sciences and social sciences departments were included in the study.
Lateralization data of the participants were determined by appropriate inventories. Their hair whorl directions were identified clockwise and finger ratios were determined by caliper. Descriptive statistics, Chi-square and Kruskal Wallis tests were conducted in statistical analysis. Statistical significance level was approved as p<0,05.
According to study findings, when persons' hand preference alteration pressure contrasted with regard to hand preference (chi-square=11.852, p=0.003), foot preference contrasted with regard to hand preference (chi-square=69.648, p<0.001), right and left hand finger ratios contrasted with regard to gender (chi-square=8.022, p=0.005 and chi-square=9.876, p=0.002) statistically significant difference was detected.
The study showed that the pressure on using non-dominant hand affects hand preference, hand and foot preferences lateralize in the same direction and finger ratios are linked to gender. Furthermore, the percentage of left handed and ambidextrous individuals studying at social sciences departments is higher than students of the physical sciences departments. Left handedness in males higher than females. In the end, it was seen that participants generally prefer right direction and have left cerebral hemispheric dominance.