Genç sporcularda antrenör liderlik stilinin sportmenlik yönelimini belirlemedeki rolünün incelenmesi
Investigation of the role of coach leadership style in determining sportsmanship orientation in young athletes
Yazar: ASENA USAL
Danışman: PROF. DR. CENGİZ KARAGÖZOĞLU
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi Anabiilim Dalı / Egzersiz ve Spor Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology ; Spor = Sports
Dizin: Antrenör = Trainer ; Cinsiyet = Gender ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Gençler = Youngs ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Sporcular = Sportsmen ; Sportmenlik = Sportsmanship

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı takım ile bireysel spor branşları ile uğraşan genç sporcuların algılanan antrenörlük stilleri ile genç sporculardaki sportmenliği belirlemedeki etkisini incelemektir. Ayrıca algılanan antrenörlük stilinin; cinsiyet ve sporcu cinsiyeti, branş türü, antrenör yaşına göre ve genç sporculardaki sportmenlik türünün antrenör yaş grubuna göre farklılık gösterip göstermediğini ortaya koymaktır. 
Gereç ve Yöntem: Araştırmamızda örneklem grubu olarak olasılıksız örneklem yöntemlerinden uygun örnekleme yöntemi kullanılması uygun bulunmuştur. Çalışmada 16 yaş ve üzerinde olmak üzere hem bireysel hem takım sporu branşlarından sporculara uygulama yapılmıştır. Bu bağlamda, araştırmaya 182 kadın  ve 210 erkek olmak üzere toplam 392 sporcu katılmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen kişisel bilgi formu, algılanan antrenör liderlik stilini belirlemek amacıyla Chelladurai ve Saleh (1978) tarafından oluşturulan dört alt boyut ve toplam 34 maddeden oluşan "Spor için Lider Ölçeği"; sportmenlik yönelimini belirmek amacıyla Vallerand ve arkadaşlarının (1997) geliştirilen beş alt boyut ve toplam 25 maddeden oluşan "Çok Boyutlu Sportmenlik Yönelimi Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizi için betimsel istatistik ve regresyon analizi kullanılmıştır. 
Bulgular: Araştırmanın bulgularına göre yapılan regresyon analizi doğrultusunda spor için liderlik ölçeğinin açıklayıcı ve ödüllendirici davranış alt boyutunun çok boyutlu sportmenlik yönelimi ölçeğinin sosyal normlara uyum alt boyut düzeyini yordadığı görülmüştür. 
Sonuç: açıklayıcı ve ödüllendirici davranış değişkeni ile sosyal normlara uyum alt boyutu düzeyi arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur. Genç sporcularda, sporcuların antrenörlerinden algıladıkları liderlik stilinin sportmenlik yönelimini belirlemede rol oynadığı görülmüştür.

Abstract:
Objective: The purpose of this study is to examine the perceived coaching styles of young athletes dealing with team and individual sports branches, gender and athlete gender, coach age and sportsmanship type and their effect on determining sportsmanship in young athletes. The secondary aim of the research is the perceived coaching style. 
Method: The sample of the study was determined by using the convenient sampling method, which is one of the non-probability sampling methods. In the study, individual branches and team sports were participated. In this context, a total of 392 athletes, 182 females and 210 males participated in the study. Regarding the purpose of the research, the personal information form developed by the researcher was used to determine the socio-demographic characteristics of the individuals. In order to determine the perceived coach leadership style, the "Leader Scale for Sports" created by Chelladurai and Saleh (1978) was used. In order to determine the sportsmanship orientation, the "Multidimensional Sportsmanship Orientation Scale" developed by Vallerand et al. (1997) was used. 
Result: As a result of the regression analysis, it was seen that the explanatory and rewarding behavior sub-dimension of the leadership scale for the sport entered in the second step of the model predicted the social norms compliance sub-dimension of the multidimensional sportsmanship orientation scale.
Conclusion: There was a positive and significant relationship between the explanatory and rewarding behavior variable and the level of compliance with social norms.