Sürdürülebilir kalkınma çerçevesinde yenilenebilir enerji kaynaklarının Türkiye'nin geleceğindeki yeri
The place of renewable energy resources in Turkey?s future in the framework of sustainable development
Yazar: A. ÇAĞATAY DİKMEN
Danışman: PROF. DR. ÇELİK ARUOBA
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Ekonomi = Economics ; Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Enerji = Energy ; Enerji ekonomisi = Energy economy ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Kalkınma = Development ; Sürdürülebilir enerji = Sustainable energy ; Sürdürülebilir gelişme = Sustainable development ; Yenilenebilir enerji kaynakları = Renewable energy resources ; Çevre muhasebesi = Environmental accounting

Özet:
Ülkelerin büyüme çabaları son yüzyılda tüm dünyada enerji talebini arttırmış ve enerji üretiminde en çok tercih edilen fosil kaynaklı yakıtların kullanımı artmıştır. Enerjinin insanlık için önemine ve tüm yararlarına karşın, üretimi, taşınması, tüketimi ve atıkları insan sağlığı ve çevre yönünden belirli bir risk taşımaktadır.Bu yüzyıla kadar enerji üretiminde sadece ekonomik koşullar ve kaynak güvenliği göz önünde bulundurulurken, günümüzde bazı toplumlarda, çevre bilincinin artması ve/veya bazı uluslararası anlaşmalarla, görece daha az çevre sorununa neden olan yöntemlerin seçilmesi teşvik edilmektedir. Türkiye'de ise bugüne kadar, ekonomi ile çevre birlikte göz önünde bulundurularak sürdürülebilir bir enerji politikası geliştirilmemiştir. Türkiye'de yatırımların çoğu ithal fosil yakıtlarla çalışan termik santrallere yapılmış, hem ekonomik olarak dışa bağımlı hale gelinmiş, hem de çevre sorunları artmıştır. Bunun yerine ülkenin büyük potansiyele sahip yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılmasına yönelik teknolojileri geliştirecek, sürdürülebilir kalkınmayı hedefleyen herhangi bir politika oluşturulmamıştır.Bu tez kapsamında Türkiye'nin ekonomik büyümesi açısından yaşamsal öneme sahip enerji konusu ve elektrik üretiminde kullanılan kaynakların neden olduğu çevre sorunları tartışılarak, çevre sorunlarına çözüm üretmekte önemli araçlar olan yenilenebilir enerji kaynakları incelenmiş, Türkiye'nin enerji politikası değerlendirilmiştir. Tezde enerji üretim yöntemlerinin negatif dışsal maliyetleri ve görünen maliyetleri araştırılarak, üretim yöntemlerinin gerçek maliyei, çevre sorunlarının maliyeti ve sorunu önleme maliyeti karşılaştırılmıştır.Fosil yakıtların yol açtığı negatif dışsallıkların hesaba katılması durumunda ve ölçek ekonomileri sayesinde birçok yenilenebilir enerji kaynağı türünün gelecek dönemlerde potansiyellerine uygun olarak gerekli büyümeyi sağlayarak toplam enerji kullanımı içerisinde hak ettikleri yeri alacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Efforts spent for economic growth has increased energy demand of the world in last century which also led to an increase in usage of fossil fuels. Despite the importance of energy for humanity and all energy utilities; production, transport, consumption and waste of energy constitutes a certain risk for health and the environment.While economic conditions and resource safety were the only areas of consideration for energy production until this century, certain societies are promoting awareness rising concerning environmental issues and/or selection of methods which cause less environmental damage through a number of international agreements. However, in Turkey a sustainable energy policy considering economy and environment concurrently has not yet been developed. Most of the investments have been made on thermal power plants operate on imported fossil fuels which resulted with foreign dependent economy and increasing environmental problems. Instead of this approach, policies on improvement of renewable energy sources aiming sustainable development have not been brought forward.In the context of this study, Turkey?s energy policies are assessed through discussion of issues on energy having a vital importance for economic growth in Turkey and environmental problems caused by methods used for generation of electric energy while renewable energy sources as significant tools for developing solutions for environmental problems are analyzed. The study compares the real cost of production methods, costs of environmental problems and costs for prevention actions by examining negative externalities and actual costs of energy production methods.In conclusion, it?s thought that varieties of renewable energy sources will obtain their deserved share in total energy consumption by ensuring necessary economic growth in conformity with their potentials considering the negative externalities caused by fossil fuels and endorsement of economies of scale.