Gemi yaşam mahallerinin tarihsel süreçte oluşumu ve gelişimi /
Yazar: GİZEM ZİNCİRKIRAN CAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELMA KAYHAN TUNALI
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı / İç Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Fabrika balıkçı gemisi = Factory fishing ship ; Gemiler = Ships ; Küreselleşme = Globalization ; Yaşam alanları = Living spaces ; İç mekan = Interior space

Özet:
Gemilerde, çalışma sürelerinin dışında kalan sürelerin geçirildiği, insanların temel ihtiyaçlarını ve sosyalleşme arzusunu karşılayan alanlar yaşam mahalleridir. Yaşam mahalli ve donatıları ihtiyaca yönelik oluşmakta, çoğunlukla da arza göre; içinde bulunduğu yapının fiziksel çevresine ve formuna göre şekillenmektedir. Yaşam mahallerinin temeli, Antik Çağ'ın erken dönemlerinde tekne formu üzerinde kurgulanan ilkel baraka ve çadırlarla atılmıştır. Bu çağ içindeki savaş stratejileri sayesinde daha da gelişmiş ve tekne formu içinde yer almaya başlamıştır. Orta Çağ ve Yeni Çağ'da yaşam mahalli içindeki iç mekân çeşitliliği artmış, gemilerin çoğu ticaret ve savaş amaçlı kullanılmıştır. Ancak bu gemilerin yaşam mahallerinde konfor, hijyen ve emniyet olgularından söz etmek mümkün değildir. Yakın Çağ'da gerçekleşen göç dalgaları gemiyle ulaşım ihtiyacını arttırmıştır. Başlarda ticaret gemileriyle yolculuk eden ve temizlik nedir bilmeyen yüzlerce göçmenin bu gemilerde haftalarca süren yolculukları beraberinde salgınları getirmiştir. Salgınlardan ve onun getirisi problemlerden kurtulmak isteyen devletler ve gemi sahipleri bu durum için kendilerinden önceki gemilere göre daha fazla hijyen alanına sahip yaşam mahallerini barındıran ve insana yakışır yolcu gemileri inşasına yönelmişlerdir. Sanayi devrimi ve onun getirdiği teknolojinin gemilere entegre edilmesi ile birlikte olumsuz etkileri olabilecek durumlar minimize edilmeye çalışılmış ve bu durum dönemin bütün gemi tiplerine sirayet etmeye başlamıştır. Yolcu gemilerindeki artış ve sanayi devriminin birbirini destekleyen ve tetikleyen devinimleri, uluslararası iş birliği ihtiyacını doğurmuştur. Sanayi devrimi ve uluslararası iş birliği ile gelen insan hakları, ergonomi vb. kavramlar ve bunları şart koşan oluşumlar günümüz gemi yaşam mahallerinin oluşumu sağlamıştır. Yaşanan her bir gelişme, disiplinler arası çalışmalar sayesinde gemilere ve yaşam mahallerine entegre edilerek gün be gün gelişimi tetiklemiştir. Nicel araştırma yöntemlerinden tarihsel yöntem ve literatür taraması yöntemleri kullanılarak elde edilen bu veriler, yerinde gözlem tekniği ile günümüz fabrika balıkçı gemisi örneği üzerinde incelenerek bugüne kadar olan yaşam mahalli gelişim süreci aktarılmıştır. Bu çalışma ile tanımlayıcı ve açıklayıcı bilimsel bir başucu kaynağı olunması hedeflenmektedir.

Abstract:
Accommodations are living quarters aboard ships where passengers may relax and interact outside of work hours, affording necessities and satisfying their desire for socializing. The accommodation is developed based on needs and are primarily shaped by the physical surroundings and form of the structure in which they are situated. Primitive shelters and tents erected on ships in the early eras of Antiquity established the foundation for modern accommodations. It was further developed and began taking place in the shape of a boat as a result of the military plans of this era. There was a rise in the number and diversity of accommodations during the Middle Ages and the New Age, and most of the ships were employed for trade and war. These ships do not have accommodations where comfort, hygiene, and safety may be discussed. Transportation by ship became more essential throughout the massive migration waves of the Modern Age. Hundreds of immigrants, many of whom had no idea how to clean, were aboard the ships for weeks, bringing plagues to their destination. States and ship-owners have turned to the building of humane passenger ships that feature accommodations with greater sanitary facilities than their predecessors to eliminate epidemics and the problems that follow from them. It was during the industrial revolution, that several potentially harmful effects were mitigated by incorporating new technology into ships. This practice soon expanded to all classes of ships in use at the time. This international collaboration was necessitated by increased passenger ships and the industrial revolution transformations that reinforced and triggered each other. Modern ship accommodations have been shaped by concepts such as human rights and ergonomics that emerged during the industrial revolution and international cooperation, as well as the institutions that enforce them. Due to inter-disciplinary research, every new development has been incorporated into ships and accommodations, igniting a cycle of advancement. Data gathered through quantitative research methods, such as historical research and literature reviews, was analysed on a factory fishing ship using on-site observation techniques, and the evolution of the living space up to the present day was transferred. This study was intended to serve as a scientific reference source that was both descriptive and explanatory.