Türkiye'de bürokrasi ve siyaset ilişkisinin tarihsel değişimi
The historical change of relations of politics and bureaucracy in turkey.
Yazar: ÇİĞDEM PANK YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. NAMIK KEMAL ÖZTÜRK
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kamu Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Türkiye'de Bürokrasi ve Siyaset İlişkisinin Tarihsel Değişimi

ÖZET
Tarihsel süreçte bürokrasinin ortaya çıkışı pek çok gelişmeye dayandırılmaktadır. Avrupa'da feodalitenin yıkılması, kapitalist sisteme geçilmesi, modern devletin ortaya çıkışı, kentleşme, sanayileşme gibi gelişmelerin hepsi bürokratik yönetime olan ihtiyacı artırmış, bürokratik yapıların ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bürokrasi konusundaki ilk tanımlar 18. yüzyıla dayanmakta, tanımlayanların fikirlerine ve dünya görüşlerine göre farklılıklar göstermektedir. Devletin ortaya çıkışıyla birlikte ivme kazanan bürokrasi, yoruma açık bir kavram olmasından dolayı farklı değerlendirmelere konu olmuştur. Bu nedenle bürokrasi üzerindeki tartışmalar hep güncelliğini korumuş, bürokrasi siyaset ilişkileri de bu tartışmalar ekseninde şekillenmiştir.
Bu çalışmada, Osmanlı'nın klasik döneminden başlayarak 2020 yılına kadar geçen dönem içinde, bürokrasinin gücünün siyasal süreçlere yansıması, bürokrasi ve siyasetin nasıl bir ilişki içerisinde olduğu, birbirlerini nasıl etkiledikleri, uyumlu çalışma ve çatışma süreçleri, askeri bürokrasi siyaset ilişkileri gibi konular detaylarıyla incelenmektedir. Çalışmada teorik bilgilerin bazı güncel veriler ile birleştirilerek bir bütünlük içerisinde Türkiye odaklı, siyasal iktidar üzerinde hakimiyet kuramayan bir bürokrasi anlayışı oluşturulmasına destek olunması amaçlanmaktadır. Çalışmada, konuyla ilgili literatür taraması yapılarak ve gerekli mevzuat düzenlemelerinden de yararlanılarak doküman analizi yöntemi kullanılmaktadır. Sonuç olarak, 2000'li yıllarda Türkiye'de yaşanan bürokratik gelişmeler geçmiş dönemlerle kıyaslanarak siyasal iktidar üzerinde hakimiyet kuramayan bir bürokrasi anlayışı oluşturulmasına yönelik tespitler ve önerilerde bulunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Bürokrasi, Bürokratik Yönetim, Siyaset, Askeri ve Sivil Bürokrasi.

Abstract:
Hıstorıcal Change of the Relatıonshıp Between Bureaucracy and Polıtıcs in Turkey

ABSTRACT
The emergence of bureaucracy in the historical process is based on many developments. Developments such as the collapse of feudalism in Europe, the transition to the capitalist system, the emergence of the modern state, urbanization and industrialization all increased the need for bureaucratic management and led to the emergence of bureaucratic structures. The first definitions of bureaucracy date back to the 18th century and vary depending on the ideas and worldviews of those who define it. Bureaucracy, which gained momentum with the emergence of the state, has been subject to different evaluations because it is a concept open to interpretation. For this reason, discussions on bureaucracy have always remained current, and bureaucracy-politics relations have been shaped around these discussions.
In this study, starting from the Classical Ottoman period until 2020, issues such as the reflection of the power of bureaucracy on political processes, how bureaucracy and politics are related, how they affect each other, harmonious working and conflict processes, military bureaucracy-politics relations are examined in detail. The study aims to support the creation of a Turkey-focused bureaucracy understanding that cannot dominate the political power by combining theoretical knowledge with some current data. In the study, document analysis method is used by scanning the literature on the subject and making use of the necessary legislative regulations. As a result, the bureaucratic developments in Turkey in the 2000s were compared with previous periods and findings and suggestions were made to create an understanding of bureaucracy that could not dominate the political power.

Key Words: Bureaucracy, Bureaucratic Management, Politics, Military and Civilian Bureaucracy.