Gelişimsel kalça displazisi ile maternal ve prenatal tarama parametreleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
The evaluation of the relationship between developmental dysplasia of the hip and maternal and prenatal screening parameters
Yazar: MELİKE NUR KILIÇOĞLU
Danışman: PROF. DR. ÖZLEM MORALOĞLU TEKİN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Amaç: Ülkemizde 2013 yılından bu yana başarı ile uygulanmakta olan
Gelişimsel Kalça Displazisi Tarama Programının bu hastalık için riskli gruplarda bu
hastalığı tespit etme etkinliğinin maternal ve prenatal faktörler açısından araştırılması
ve ek bir tarama programı gerekliliği olup olmadığının belirlenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Prospektif olarak yürütülmüş olan çalışmada, Ankara
Bilkent Şehir Hastanesi obstetri kliniğinde takip edilen gebelerden seçilen
katılımcıların maternal risk faktörleri; anne yaşı, Gestasyonel Diyabetes Mellitus
(GDM), annede tip 2 Diabetes Mellitus (DM) varlığı, tiroidopatiler, epilepsi, kronik
hipertansiyon, annenin kaçıncı gebeliği olduğu, preeklampsi varlığı, annede bağ doku
hastalığı varlığı, annede steroid kullanımı, gebelik kolestazı, rh-rh uygunsuzluğu,
Torch enfeksiyonları, doğum şeklinin sezaryen ya da normal doğum(epizyolu,
epizyosuz, operatif doğum) olması, ailede GKD öyküsü varlığı ve fetuse ait özellikleri;
cinsiyet, oligohidroamnios, polihidroamnios, ayrıntılı ultrasonografi değerlendirilmesi,
makat geliş, diğer malprezentasyonlar, plasenta lokalizasyonu, IUGR (İntrauterin
Gelişme Geriliği), preterm eylem, PPROM (Preterm Erken Membran Rüptürü), doğum
ağırlığı, plasenta previa varlığı, doğum haftası, çoğul gebelik durumu
değerlendirilmiştir. Gebelerin takiplerinin devamı, uygun haftada yaptırdıkları
ayrıntılı ultrasonografilerinin ve doğumlarının hastanemizde gerçekleşmiş olmasına
dikkat edilmiştir. Nörovasküler hastalık ve teratojenik kalça varlığı dışlanmıştır. Bu
kriterler göz önüne alınarak rastgele seçilen 317 gebenin bebeklerinde GKD varlığı
Ankara Bilkent Şehir Hastanesi ortopedi kliniği tarafından Graf yöntemine uygun olacak
şekilde 6-8. haftalar arasında kalça ultrasonografisi ile değerlendirilmiştir. Tüm
ultrasonografi değerlendirmeleri tek bir kişi (Prof. Dr. İ. S. Kapıcıoğlu) tarafından
gerçekleştirilmiş olup, bu sayede tanısal homojenlik sağlanmıştır.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 317 gebenin bebeklerinde GKD varlığı
incelenmiş ve 38 bebekte GKD tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular çok değişkenli
lojistik regresyon analizine göre değerlendirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre fetal
faktörler incelendiğinde, cinsiyetin GKD için belirleyici bir etken olduğu görülmüştür.
Kız bebeklerde, erkeklere kıyasla GKD gelişme riski 3.668 kat daha yüksek
bulunmuştur (OR: 3.668, p=0.001). Plasenta previa olan gebelerde ise GKD görülme
riski olmayanlara göre 7.093 kat daha yüksektir (OR: 7.093, p=0.042). Bununla
birlikte, makat geliş pozisyonu, oligohidramnios, doğum haftası ve doğum ağırlığı gibi
diğer fetal parametreler ile GKD arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0.05).
Maternal risk faktörleri değerlendirildiğinde ise yaş, gestasyonel diyabet (GDM), tip
2 diyabet, tiroid hastalıkları, epilepsi, kronik hipertansiyon ve preeklampsi gibi
maternal faktörler ile GKD arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0.05).
Sonuç: Bu çalışmada, gelişimsel kalça displazisi (GKD) riskini artıran
faktörlerin bütüncül bir perspektiften değerlendirilmesi sonucunda kız cinsiyet ve
plasenta previa varlığı anlamlı görüldü. Bu bulgular ışığında GKD tarama
programlarında bu faktörlerin dikkate alınması, daha etkili bir tarama süreci
geliştirilmesine katkı sağlayabilir. Plasenta previa varlığının GKD'ye zemin
hazırlayabilecek bir faktör olarak görülerek daha kapsamlı çalışmaların yapılması, bu
faktörün rolünün daha iyi anlaşılmasını sağlayacaktır.

Abstract:
Objective: The objective of this study is to investigate the effectiveness of the
Developmental Dysplasia of the Hip (DDH) Screening Program, which has been
successfully implemented in our country since 2013, in detecting this condition in
high-risk groups, based on maternal and prenatal factors, and to determine whether
there is a need for an additional screening program.
Materials and Methods: In this prospective study, maternal risk factors of
selected participants followed in the obstetrics clinic of Ankara Bilkent City Hospital
were evaluated. These maternal risk factors included maternal age, gestational diabetes
mellitus (GDM), type 2 diabetes mellitus, thyroid disorders, epilepsy, chronic
hypertension, gravidity, presence of preeclampsia, maternal connective tissue
disorders, steroid use, intrahepatic cholestasis of pregnancy, Rh incompatibility,
TORCH infections, mode of delivery (cesarean or vaginal, with or without episiotomy,
or operative delivery), family history of DDH, and fetal characteristics including sex,
oligohydramnios, polyhydramnios, detailed ultrasonography evaluation, breech
presentation, other malpresentations, placental localization, intrauterine growth
restriction (IUGR), preterm labor, preterm premature rupture of membranes
(PPROM), birth weight, presence of placenta previa, gestational age at birth, and
multiple gestations. Pregnant participants were followed up, and special attention was
paid to ensuring that their detailed ultrasounds at the appropriate gestational weeks and
their deliveries took place at our hospital. Pregnant participants with neurovascular
disorders and newborns with teratogenic hip were excluded from the study. Based on
these criteria, the presence of DDH was evaluated in the infants of 317 randomly
selected mothers, using hip ultrasonography between 6 and 8 weeks, following the
Graf method, performed by the orthopedic clinic at Ankara Bilkent City Hospital. All
ultrasonographic evaluations were conducted by a single examiner to ensure diagnostic
homogeneity.
Results: In this study, the presence of DDH was investigated in the infants of
317 mothers, and DDH was detected in 38 infants. The findings were evaluated using
multivariable logistic regression analysis. According to the analysis results, fetal
factors indicated that sex was a determining factor for DDH. The risk of DDH was
found to be 3.668 times higher in female infants compared to male infants (OR: 3.668,
p=0.001). In mothers with placenta previa, the risk of DDH was 7.093 times higher
than in those without placenta previa (OR: 7.093, p=0.042). However, other fetal
parameters, such as breech presentation, oligohydramnios, gestational age, and birth
weight, showed no significant association with DDH (p>0.05). When maternal risk
factors were assessed, no significant association was found between DDH and factors
such as age, gestational diabetes mellitus (GDM), type 2 diabetes, thyroid disorders,
epilepsy, chronic hypertension, and preeclampsia (p>0.05).
Conclusion: In this study, female sex and the presence of placenta previa were
identified as significant factors in increasing the risk of developmental dysplasia of the
hip (DDH) when evaluated from a holistic perspective. These findings suggest that
incorporating these factors into DDH screening programs may contribute to
developing a more effective screening process. Further comprehensive studies to
examine the role of placenta previa as a potential risk factor for DDH may provide
better insights into its role.