Solunum yolu viral patojenlerinin pediatrik karaciğer naklinde etkileri
Effects of respiratory viral pathogens on liver transplantation in children
Yazar: HİLAL PARILDAR TİRYAKİ
Danışman: PROF. DR. SELDA HANÇERLİ TÖRÜN
İstanbul Üniversitesi / Çocuk Sağlığı Enstitüsü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer nakli = Liver transplantation ; Solunum sistemi = Respiratory system ; Solunum yolları hastalıkları = Respiratory tract diseases ; Virüs hastalıkları = Virus diseases ; Virüsler = Viruses ; Çocuk hastalıkları = Child diseases ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Karaciğer nakli yapılmış pediatrik hastalarda viral solunum yolu enfeksiyonlarının
etkenlerinin belirlenmesi, erken tanı ve tedavi ile risk altında olan hastalarda klinik ilerleyişin
önlenmesi, profilaksi seçenekleri ve viral enfeksiyonun primer hastalığın klinik seyri üzerine
etkisini gözden geçirerek ulusal epidemiyolojik verilere katkıda bulunmak amaçlanmıştır.
Hastalar ve Yöntem: Çalışmaya İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk
Gastroenteroloji, Hepatoloji ve Beslenme Bilim Dalı Polikliniği'nden takipli Ocak 2016-
Aralık 2020 tarihleri arasında solunum yolu enfeksiyon bulgusu ile başvuran ve viral solunum
paneli bakılan 0-18 yaş arası KC nakilli 45 hasta dahil edilmiştir. Bu hastaların 87 viral
solunum yolu enfeksiyon dönemi değerlendirilmiştir. Hastaların retrospektif olarak
demografik özellikleri, primer hastalığı, aldığı immünsupresif tedaviler, başvuru şikayetleri,
fizik muayene, laboratuvar bulguları ve tedavi süreçlerine yönelik veriler incelenmiştir.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen karaciğer nakilli 45 pediatrik hastanın, viral solunum yolu
enfeksiyonu nedeniyle başvurularının hepsi değerlendirildiğinde 87 başvurunun %66.7'si
(n=58) kız, %33.3'ü (n=29) erkekti. Başvuru yaş ortalamaları 59.3 ± 44.6 ay olup, 5 ile 173
ay arasında değişmekteydi. Hastaların 73'ünde (%84) tek viral etken, 14'ünde (%16) ise
karma enfeksiyon saptandı. En sık saptanan etken RV (%41.4) olup bunu RSV (%13.8) ve
İnfluenza (%12.6) izledi. RSV enfeksiyonu olan hastaların %72.7 sinde hırıltı, öksürük
şikayeti olup; RV, hCoV, Karma gruba kıyasla anlamlı oranda daha fazla saptandı (p=0.038).
Diğer viral etkenler arasında klinik bulgu, laboratuvar ve radyolojik bulgu bakımından ayırt
edici bir fark saptanmadı. RSV saptanan hastaların yatış süresinin, hCoV saptanan hastalara
göre anlamlı fazla olduğu görüldü (p=0.041). Rinovirüs enfeksiyonu saptanan hastalarda
immünsupresif tedavinin azaltılma yapmadan aynı dozdan devam edilme oranı diğer etkenlere
göre anlamlı şekilde daha fazlaydı (p=0.024). Hastane yatışı olan grubun CRP, PCT değerleri
ve CRP yüksekliği görülme oranı, hastane yatışı olmayan gruba göre anlamlı olarak daha
yüksekti (sırasıyla p=0.002, p=0.005, p=0.012). Dört hasta (%4.6) yoğun bakım desteği aldı
ve RV tespit edilen pulmoner arter stenozu olan bir hasta kaybedildi.
Sonuç: Karaciğer nakilli çocuklarda solunum yolu enfeksiyonlarının etiyolojisinin erken
tespiti, gereksiz antibiyotik kullanımını azaltabilir, immünsupresyonun yönetimini kolaylaştırabilir ve hastane kaynaklı enfeksiyonları azaltmak için uygun izolasyon
koşullarınının sağlanmasını hızlandırabilir. Bununla birlikte viral solunum yolu
enfeksiyonlarında mevcut tedaviler sınırlı olup, yeni antiviral ilaçlar ve profilaksi
seçeneklerine ihtiyaç vardır. Çalışmamız, bu özel hasta grubunda, profilaksi ve yeni tedavi
seçeneklerinin gündeme gelmesi için yol gösterici olacaktır.

Abstract:
Aim: The objective is to contribute to national epidemiologic data by identifying the
causative agents of viral respiratory infections in pediatric liver transplant patients, preventing
clinical progression in high-risk patients through early diagnosis and treatment, evaluating
prophylaxis options, and examining the impact of viral infection on the clinical course of
primary disease.
Methods: The study included 45 liver transplant patients, aged 0 to 18 years, followed up
between January 2016 and December 2020 by Istanbul University, Istanbul Faculty of
Medicine, Department of Paediatric Gastroenterology, Hepatology, and Nutrition, who were
diagnosed with respiratory tract infection and whose viral respiratory panel was examined. 87
viral respiratory infections in these patients were evaluated. Data on patients' characteristics,
underlying disease, immunosuppressive treatments, complaints, physical examination,
laboratory findings, and treatment procedures were retrospectively analyzed.
Results: Of the 45 pediatric liver transplant patients included in the study, 87 viral respiratory
infections were evaluated. 66.7% (n=58) of patients were female and 33.3% (n=29) were
male. The mean age at admission was 59.3 ± 44.6 months and ranged from 5 to 173 months.
A single viral pathogen was found in 73 patients (84%) and more than one pathogen (mixt
group) in 14 patients (16%). The most frequently detected virus was RV (41.4%), followed by
RSV (13.8%) and influenza (12.6%). While 72.7% of patients with RSV infection complained
of wheezing and cough, fewer patients in the RV, hCoV, and mixed groups were admitted
with these complaints (p=0.038). There was no difference between the viral agents in terms of
clinical, laboratory, and radiological findings. The length of hospital stay of patients with
RSV infection was significantly longer than that of patients with hCoV infection (p=0.041).
In patients with rhinovirus infection, the rate of continuation of immunosuppressive therapy at
the same dose without reduction was significantly higher than for other viral factors
(p=0.024). The CRP, PCT values and incidence of elevated CRP in the patients who required
hospitalization were significantly higher than the group that did not require hospitalization
(respectively p=0.002, p=0.005, p=0.012). Four patients (4.6%) required intensive care
admission, and one patient with pulmonary artery stenosis died during the RV infection
period.
Conclusion: Early detection of the etiology of respiratory tract infections in children with
liver transplants can reduce unnecessary antibiotic use, facilitate the management of
immunosuppression, and accelerate the establishment of appropriate isolation conditions to
reduce hospital-acquired infections. However, current treatments for viral respiratory tract
infections are limited, and new antiviral drugs and prophylaxis options are needed. Our study
will be a guide for prophylaxis and new treatment options for this special patient group.