Yaşlı koroner arter hastalarının kırılganlık düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of frailty levels in elderly patients with coronary artery disease
Yazar: AYŞE BUKET DOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM CANBOLAT
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hemşirelik = Nursing ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease ; Kırılganlık = Frailty ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Koroner arter hastalarında (KAH) kırılganlığın değerlendirilmesi, mortalite, hastaneye yatış ve uzun süreli tıbbi bakıma bakıma ihtiyaç riski belirlenen bireylerde kapsamlı geriatrik değerlendirme ve fonksiyonel durumu iyileştirmeye yönelik müdahaleler yapılmasını kolaylaştırır. Bu çalışma yaşlı koroner arter hastalarının kırılganlıklarını değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Çalışmanın Ocak-Haziran 2022 tarihleri arasında Mersin Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi kardiyoloji poliklinik ve yataklı servise başvuran 65 yaş ve üzeri koroner arter hastalığı tanısı olan bireyler oluşturmuştur. Çalışma 107 hasta ile tamamlanmıştır. Veriler ''Tanıtıcı Bilgi Formu'' ve ''Edmonton Kırılganlık Ölçeği'' kullanılarak yüz yüze anket yöntemi toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS for Windows 25.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metotları, bağımsız gruplarda t testi, tek yönlü varyans analizi, Bonferroni testi ve çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda bireylerin %59,8'inin kırılgan olduğu ve ölçekten alınan ortalama puanın 6,08±4,09 olduğu saptanmıştır. Hastaların kırılganlık dağılımları incelendiğinde ise %40,2'sinin kırılgan değil, %15,9'unun görünürde savunmasız, %11,2'sinin hafif kırılgan, %15'inin orta kırılgan, %17,8'inin şiddetli kırılgan olduğu saptanmıştır. 75 yaş ve üzeri olma, kadın cinsiyet, eğitim seviyesinin okuryazar olması, yalnız yaşama ve kronik hastalığı hipertansiyon ve hipertansiyon-diabetes mellitus olanların kırılganlık puanlarının anlamlı bir şekilde daha yüksek olduğu saptanmıştır (p<0.05). Ayrıca yaşın artması ve kullanılan ilaç sayısının artması ile kırılganlık düzeyleri arasında ilişki olduğu bulunmuştur (p<0.05). Çalışma sonucumuza göre koroner arter hastası yaşlı bireylerin kırılganlıklarının rutin olarak değerlendirilmesi gerektiği ve hemşirelerin bakım planlaması yaparken bu verileri göz önünde bulundurması gerektiği tavsiye edilmektedir.

Abstract:
Evaluation of frailty in patients with coronary artery disease (CAD) facilitates comprehensive geriatric evaluation and interventions to improve functional status in individuals who are at risk of mortality, hospitalization, and need for long-term medical care. This descriptive study was conducted to evaluate the fragility of elderly coronary artery patients. The study consisted of individuals aged 65 years and older with a diagnosis of coronary artery disease who applied to Mersin City Training and Research Hospital cardiology outpatient clinic and inpatient service between January and June 2022. The study was completed with 107 patients. The data were collected using a face-to-face survey method using the "Descriptive Information Form" and the "Edmonton Vulnerability Scale". The data obtained in the research were analyzed using the SPSS for Windows 25.0 program. While evaluating the data, descriptive statistical methods, independent groups t test, one-way analysis of variance, Bonferroni test and multiple regression analysis were used. As a result of the research, it was determined that 59.8% of the individuals were frail and the average score obtained from the scale was 6.08±4.09. When the fragility distribution of the patients was examined, it was found that 40.2% were not fragile, 15.9% were apparently vulnerable, 11.2% were slightly frail, 15% were moderately frail, and 17.8% were severely frail. The frailty scores were found to be significantly higher in those aged 75 and over, female gender, literate education level, living alone, and those with chronic diseases hypertension and hypertension-diabetes mellitus (p<0.05). In addition, it was found that there was a relationship between increasing age and increasing the number of drugs used and fragility levels (p<0.05). According to our study results, it is recommended that the frailties of elderly individuals with coronary artery disease should be evaluated routinely and that nurses should consider these data when planning their care.