Öğretmenlerin bilgi okuryazarlığının bazı değişkenlere göre incelenmesi
Investigation of teachers's information literacy by some sources
Yazar: AHMET KIYMACI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLHAN AKAR
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgi okuryazarlığı = Information literacy ; Bilgisayar kullanımı = Computer usage ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin bilgi okuryazarlık düzeylerinin cinsiyet, mesleki çalışma yılı, bilgisayar ve internete sahip olma, sempozyum, kongre gibi bilimsel toplantılara katılma durumu gibi değişkenler açısından incelenmesidir. Bu araştırma genel tarama modelinde yapılmıştır. Araştırmanın evreni 2017 - 2018 eğitim öğretim yılında Ankara İli Mamak İlçesi'nde resmi ortaöğretim okullarında görev yapan öğretmenlerdir. Bu ilçedeki resmi ortaöğretim okullarında görev yapan 389 öğretmen araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırmada "Bilgi Okuryazarlığı Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; öğretmenlerin görüşlerine göre öğretmenlik mesleğini isteyerek seçtiği, bilgi kaynaklarına ulaşmak için bilgisayar kullandığı, bilgisayar kullanma seviyesinin orta düzeyde olduğu ve bilgisayarı günlük kullandığı belirlenmiştir. Öğretmenlerin çoğunluğunun internet bağlantılı bilgisayarı herhangi bir konuda bilgi aramak amacıyla kullandığı, merak ettikleri bilgiye ulaşmak için kullandıkları kaynakların en fazla, bilgisayar-internet, dergi-kitap, konusunda uzman kişiler, kütüphane ve sosyal medya olduğu saptanmıştır. Öğretmenlerin çoğunluğu yabancı dil bildiğini, yabancı dil bilen öğretmenlerin çoğunluğu orta seviyede İngilizce bildiğini belirtmiştir. 31-40 yaş arasındaki öğretmenlerin bilgi okuryazarlık puanlarının diğer yaş grubundaki öğretmenlerden yüksek olduğu belirlenmiştir. Kadın öğretmenlerin bilgi okuryazarlık puanlarının erkek öğretmenlerden, evli öğretmenlerin bilgi okuryazarlık puanlarının bekar öğretmenlere göre yüksek saptanmıştır. Mesleki deneyim yılı 41 yıl ve üzerinde olan öğretmenlerin bilgi okuryazarlık puanları diğer mesleki deneyim yılı olan öğretmenlere göre düşük saptanmıştır. Mesleğini isteyerek seçen öğretmenlerin bilgi okuryazarlık puanlarının, mesleğini isteyerek seçmeyen öğretmenlere göre yüksek olduğu görülmüştür. Bilgi kaynaklarına ulaşmak için bilgisayar kullanan öğretmenlerin bilgi okuryazarlık puanlarının, bilgisayar kullanmayan öğretmenlere göre yüksek saptanmıştır. Bilgisayar kullanma seviyesi temel olan öğretmenlerin bilgi okuryazarlık puanlarının, bilgisayar kullanma seviyesi orta ve ileri olan öğretmenlere göre ve bilgisayar kullanma sıklığı yılda olan öğretmenlerin bilgi okuryazarlık puanlarının, bilgisayar kullanma sıklığı günde ve haftada olan öğretmenlere göre düşük olduğu belirlenmiştir. İngilizce bilen öğretmenlerin bilgi okuryazarlığı puanları, İngilizce bilmeyen öğretmenlere göre yüksek saptanmıştır. Bilgiye ulaşmak için kullanılan bilgi kaynağı olarak bilgisayar-internet, dergi-kitap, uzman kişileri kullanan öğretmenlerin bilgi okuryazarlığı puanları, bilgi kaynağı olarak bilgisayar-internet, dergi-kitap, uzman kişileri kullanmayan öğretmenlere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır. Çalışmaya katılan öğretmenlerin bilgi okuryazarlığı ölçeğine verdikleri cevaplar doğrultusunda, öğretmenlerin bilgi okuryazarlık düzeylerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Çalışmada elde edilen bulgular doğrultusunda, öğretmenlerin bilgi okuryazarlık düzeylerini yükseltmeyi desteklemek adına hizmet içi eğitimlerin, panel ve seminerlerin düzenlenmesi, proje çalışmalarının yürütülmesi ve öz yeterliliği etkileyen faktörler ile ilgili geniş ölçekli çalışmaların yapılması önerilebilir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the information literacy levels of teachers in terms of variables such as gender, occupational working year, having computer and internet, attendance to scientific meetings such as symposium and congress. This research was conducted in the general screening model. The cosmos of the research is the teachers who work in the official secondary schools in Mamak, Ankara in the 2017 - 2018 academic year. The sample of the study consisted of 389 teachers working in official secondary schools in this district in the study "information literacy scale". According to the research results it was determined that they chose the teaching profession consciously and they used a computer to reach the sources of information and their level of computer use was moderate and they used it daily. Most of the teachers used the internet-connected computer to search for information on any subject, and to use to reach the information that they curious about it has been found that computer-internet, magazine-book, experts, the library and social media was mostly used for resourcing. The majority of the teachers stated that they know foreign languages and the majority of these teachers know English at intermediate level. It was determined that the information literacy scores of the teachers between the ages of 31-40 were higher than the teachers in the other age group and information literacy scores of female teachers were higher than male teachers and married teachers had higher literacy scores than single teachers it was also determined that information literacy scores of teachers who had professional experience of 41 years or more were lower than those of other professional experience years. It has been seen that the information literacy scores of the teachers who chose the profession willingly were higher than the teachers who did not choose their profession. Information literacy scores of the teachers who use computers to reach the sources of information were found higher than the teachers who did not use computers for it was mentioned information literacy scores of teacher who used the computer based level was lower than the teachers who used the computer middle and advanced level and it was also mentioned the teacher's information literacy scores who used the computer daily was founded higher than the teacher who didn't used it daily. The knowledge literacy scores of the teachers who knew English were higher than those who did not speak English. Information literacy scores of the teachers who used computer-internet, journal-book, and expert to reach the knowledge were found to be significantly higher than those who did not use the computer-internet, magazine-book, or specialist. According to the answers of the teachers who participated in the study on the information literacy scale, the level of information literacy of the teachers was found to be high. In line with the findings of the study, it may be suggested to conduct    in-service trainings, to organize panels and seminars, to carry out project studies and to carry out large-scale studies on the factors that affect self-efficacy in order to support teachers to increase their level of information literacy.