Çevre ekonomisinin farklı boyutları üzerine üç makale
Three essays on different dimensions of environmental economics
Yazar: ÖZLEM ÖKTEM
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN KUM
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
Bu tez çevre ekonomisi üzerine üç farklı makaleden oluşmaktadır. İlk makalede çevre vergilerinin karbon emisyonu üzerindeki etkileri incelenmektedir. Çalışma örneklemini PIIGS (Portekiz, İrlanda, İtalya, Yunanistan ve İspanya) ülkeleri oluşturmaktadır. Çalışmada 1995-2020 dönemleri arasına ait yıllık veriler kullanılmıştır. Artırılmış Ortalama Grup (Augmented Mean Group-AMG), Ortak İlişkili Etkiler (Common Correlated Effects-CCE) tahmincileri uygulanarak elde edilen ampirik bulgulara göre çevre vergilerinin karbon emisyonları üzerindeki etkisi negatif ve istatistiksel olaral anlamlıdır. İkinci makalede 1990-2020 yılları arası yıllık verileri kullanarak yeşil inovasyonun karbon emisyonu üzerindeki etkilerini STIRPAT (Stochastic Impacts by Regression on Population, Affluence and Technology) modeli çerçevesinde incelenmektedir. Çalışma Euro Bölgesi ülkelerini (Almanya, Avusturya, Belçika, Estonya, Finlandiya, Fransa, Hırvatistan, Hollanda, İrlanda, İspanya, İtalya, Kıbrıs, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Malta, Portekiz, Slovakya, Slovenya ve Yunanistan) ele almaktadır. Çalışmada İki Aşamalı Sistem Genelleştirilmiş Momentler (Two-Step Sistem Generalized Method of Moments – GMM), Sabit Etkiler (Fixed Effect Method-FEM) panel veri tekniklerini kullanılmaktadır.  Çalışmadan elde edilen ampirik bulgulara göre yeşil inovasyon ve emisyonlar arasında negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunkatadır. Son makale küreselleşmenin tüketime dayalı karbon emisyonları üzerindeki etkilerini D8 (Türkiye, Mısır, İran, Bangladeş, Endonezya, Malezya, Nijerya ve Pakistan) ülkeleri için 1993-2020 yıllarına ait yıllık verileri kullanarak Çevresel Kuznet Eğrisi hipotezi (EKC) çerçevesinde incelemektedir. Ampirik uygulama için Ortalama Grup (Mean Group - MG) Artırılmış Ortalama Grup (Augmented Mean Group - AMG) tahmincileri ve Dumitrescu & Hurlin (2012) nedensellik testi kullanılmıştır. Her iki tahminciden de elde edilen sonuçlara göre küreselleşme ve tüketime dayalı karbon emisyonu arasında pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Ayrıca Dumitrescu & Hurlin (2012) nedensellik testi sonuçlarına göre küreselleşme ve tüketime dayalı karbon emisyonu arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi vardır. Elde edilen tüm bulguların çevre politikalarının tasarlanmasında ele alınan ülkeler için önemli katkısı bulunmaktadır.

Abstract:
This thesis consists of three different essays on environmental economics. The first essay examines the effects of environmental taxes on carbon emissions. The study sample consists of PIIGS (Portugal, Ireland, Italy, Greece and Spain) countries. Annual data between 1995 and 2020 were used in the study. According to the empirical findings obtained by applying Augmented Mean Group (AMG) and Common Correlated Effects (CCE) estimators, the effect of environmental taxes on carbon emissions is negative and statistically significant. In the second essay, using annual data between 1990 and 2020, the effects of green innovation on carbon emissions are examined within the framework of the STIRPAT (Stochastic Impacts by Regression on Population, Affluence and Technology) model. The study covers the Eurozone countries (Germany, Austria, Belgium, Estonia, Finland, France, Croatia, Netherlands, Ireland, Spain, Italy, Cyprus, Latvia, Lithuania, Luxembourg, Malta, Portugal, Slovakia, Slovenia and Greece). Two-Step System Generalized Method of Moments (GMM) and Fixed Effect Method (FEM) panel data techniques are used in the study. According to the empirical findings from the study, there is a negative and statistically significant relationship between green innovation and emissions. The last essay examines the effects of globalization on consumption-based carbon emissions within the framework of the Environmental Kuznet Curve hypothesis (EKC) using annual data from 1993-2020 for D8 (Turkey, Egypt, Iran, Bangladesh, Indonesia, Malaysia, Nigeria and Pakistan) countries. For empirical application, Mean Group (MG) and Augmented Mean Group (AMG) estimators and Dumitrescu & Hurlin (2012) causality test were used. According to the results obtained from both estimators, there is a positive and statistically significant relationship between globalization and consumption-based carbon emissions. Additionally, according to the causality test results of Dumitrescu & Hurlin (2012), there is a bidirectional causality relationship between globalization and consumption-based carbon emissions. All findings have a significant contribution to the countries involved in designing environmental policies.