Major hepatekomi sonrası portal venöz kan akımındaki artışın hemodinamik değişiklikler üzerine etkisi
The effect of increased portal venous blood flow on haemodynamical after major hepatectomy
Yazar: KAMİL GÜLPINAR
Danışman: PROF.DR. İ. ETHEM GEÇİM
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2005
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery

Özet:
Alıcıda önerilen greft-alıcı ağırlık oranı %0.8-%1'in, ya da standart/beklenen karaciğer hacmi %30-50'nin üzerinde olmalıdır. Bu orandan küçük nakillerde portal kan akımının nakledilen segmenter karaciğer volümüne fazla gelmesi sonucunda "small for size sendrom" olarak tanımlanan durum ortaya çıkmaktadır. Bu sendromda göreceli olarak oluşan portal hipertansiyon ve artmış sinüzoidal basınç dışında, buna bağlı olarak azalmış hepatik arter akım hızları ve hepatik arter trombozu da bildirilmiştir. Bu çalışmada amaç, teknik nedenler olmadan nakledilen segmenter karaciğer volümünün küçük olması sonucu gelişen portal debinin, volume oranla fazla olduğu durumlarda oluşan hemodinamik değişiklikleri, özellikle hepatik arter kan akımındaki değişiklikleri incelemektir. Teknik nedenlerin hemodinami üzerindeki muhtemel etkisini ortadan kaldırmak için çalışma majör hepatektomi modelinde gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada dört aylık, 335-350 gram ağırlığında, 60 adet erkek rat kullanıldı. Gruplar %70 hepatektomi yapılan ve %85 hepatektomi yapılan üçerli gruplar şeklinde toplam 6 grupta incelendi. Gruplar öpere edildikten sonra 1. gün, 3.gün ve 5. gün sakrifiye edildi. Çalışmanın sonunda tüm gruplarda portal ven kan akım hızında ve hepatik arter kan akım hızında anlamlı artış saptandı. Karaciğer örneklerinin elektron mikroskobisi ile incelenmesinde; üçüncü ve beşinci gün sakrifiye edilen tüm gruplarda ciddi hepatosit hasan, ödem, mitokondriyal şişme, sinüzoidlerde dilatasyon ve intersellüler aralıklarda genişleme saptandı. Postoperatif portal ven basıncı ve vena kava inferior basınçlarının ölçümlerinde erken dönem portal ven basınçlarının beşinci güne oranla daha yüksek seyrettiği ve vena kava inferior basınçlarından belirgin derecede daha yüksek olduğu saptandı. Biluribin değerleri incelendiğinde grup 1, 2, 3 ve 4'te postoperatif değerlerin preoperatif değerlerden yaklaşık iki kat daha yüksek olduğu, ancak grup 5 ve 6'da biluribin değerlerinin preoperatif normal değerlerine yaklaştığı saptanmıştır. Çalışmamızın bulgularına göre; "Small for size" greftler ile yapılan transplantasyonlarda, hepatik arter trombozu insidansındaki artış portal ven akım hızındaki artışa ve buna bağlı hepatik arter kan akımındaki azalmaya bağlanamaz. "Small for size"

Abstract:
The recommended graft-recipicnt wcight ratio should be higher than 0.8%-i% an d the standard/expecled Itver volumc should be more than %3Ö-50. in transplantation where the graft ratios ara smallcr than the required ones, a situation that is dcscribed as "small for size syndromc" is encountered. Apart from relative portal hypertcnsion and increased sinusoidal prcssure, a decreased hepatic artery flovv and thrombosis of hepatic artery are reported in this syndrome. The aim of this study is to examine the hemodynamic changcs -especially the changes in the hepatic artery- in situations vvhere the volumc of the transplanted Iıver segment is small due to the reusons aparl from technical oncs, and the portal flow is increased compared to the volume transplanted due to this fact. To eliminate the possible effects of technical reasons on hemodynamics, this study was carried out using majör hepatectomy model. 60 male rats, \veighing bctwccn 335 and 350 grams and 4 months old were used in this study. The rats were examined in 3 groups whe.re % 70 hepatectomy was performed and in 3 groups where %85 hepatectomy was performed, making a total of 6 groups. After the operation, the groups are sacrifîced in lst, 3' and 5" days, Al the end of the study, significant increase both in the portal vcin blood flow and hepatic artery blood flow were observed. The examination of liver samples wîth electron microscopy revealed a severe hepatocyte injury, edema, mitochondrial swelling, dilatation of sinusoids and enlargement of intercellular spaces in the groups that are sacrificed in third and fifth days. Early postoperative peri od measurements of portal vein and inferior vena cava prcssures are markedly higher than the pressures measured in the fıfth day. Wlıen the bilirubin levels were examined, the postoperative valucs of group l, 2, 3, and 4 wcre found approÂİmalely 2 limes higher than that of the preoperative values but the postoperative bilirubin values of groups 5 and 6 are found to be approaching to the preoperative normal values. The resul ts of our study suggest that; an increased incidence of hepatic artery thrombosis that is seen in transplantations using "small for size" grafts eannot be connected with the increase in the portal vein flow speed and the decrease in hepatic artery blood flow.The decrease in hepatic artery blood flow in transplantations using "small for size" grafts may be due to the arterial anastomosis techniques and venous drainage problems. Key words: Portal vein blood flow, hepatic artery blood flow, major hepatectomy, "small for size".