El ve göz tercihi belirlenmiş bireylerde Hemispherium Cerebri'lerin hacim ve bu hacimlerdeki gri ve beyaz cevher oranlarının MR T1 görüntüleri üzerinden karşılaştırılması
Comparison of volumes of Cerebral Hemispheres and ratios of white and gray matter in these hemispheres with MR T1 images in people hand and eye preference determined
Yazar: MERVE CELEP
Danışman: PROF. DR. MEHMET HALUK ULUUTKU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Anatomi = Anatomy

Özet:
İnsan beyninde birçok yapısal ve fonksiyonel asimetri bulunmaktadır. Bilişsel ve davranışsal yeteneklerin serebral asimetri ile ilişkisi yıllardır üzerinde çalışılan bir konudur. Davranışsal lateralizasyona el-göz tercih varlığı örnek olarak gösterilebilir. El ve göz tercihi, tercih edilen taraf kaslarının işgal ettiği motor kortikal bölgenin boyutunu etkileyebilir. Bu tez çalışması ile baskın el ve gözün, serebral gri ve beyaz cevher hacimleri ile ilişkisi araştırıldı. Ayrı ayrı el ve göz tercihini serebral hacimlerle kıyaslayan çalışmalar bulunmasına rağmen, davranışsal lateralizasyon örneklerini, voksel tabanlı morfometri tekniği kullanılarak araştıran çalışmalar oldukça az sayıdadır. Kendi tetkik-tedavi süreçlerince volümetrik beyin manyetik rezonans görüntüleme (MRG) çekimi yapılacak 18- 65 yaş aralığındaki bireyler, gönüllülük esasına bağlı olarak çalışmaya dahil edildi. MRG çekimleri öncesi kendilerine Edinburgh el tercihi anketi uygulanarak baskın el; delik kağıt testi ile baskın göz tercihi tespit edildi. Tümör, travma, kist, ödem vb gibi total intrakraniyal hacimde değişiklik yapabilecek bir tanı almış olanlarla monoküler görme tercihini etkileyecek ambliyopi ve strabismus hikayesi olan bireyler çalışma dışı bırakıldı. MR T1 görüntüleri niftii formatına çevrilip VolBrain uygulaması üzerinden hacimsel hesaplamalar yapıldı. El tercihi sağ olan deneklerde cinsiyete göre hemisfer, WM, lobus frontalis, lobus temporalis, lobus parietalis, lobus occipitalis, limbik cortex, insula, amygdala ve thalamus sağ taraf ölçümleri arasında anlamlı fark vardır (p<0.5). Göz tercihi sağ olan deneklerde cinsiyete göre hemisfer, WM, lobus frontalis, lobus temporalis, lobus parietalis, lobus occipitalis, limbik cortex, insula ve thalamus sağ taraf ölçümleri arasında anlamlı fark vardır (p<0.5). Bu çalışmanın, taraf tercihlerinin serebral hacimlerle ilişkisini sorgulaması ile normal yapıların değerlendirmesinde ve bazı nörolojik hastalıklarda görülen hacimsel değişiklikleri açıklamak adına temel teşkil edecek çalışmalar arasında yerini alacağı düşünülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Beyaz Cevher, El Tercihi, Gri Cevher, Göz Tercihi, Manyetik Rezonans, Serebral Baskınlık

Abstract:
There are many structural and functional asymmetries in the human brain. The relationship between cognitive behavioral abilities and serebral asymmetry has been studied for many years. Hand and eye preference are examples of behavioral lateralization. The preference of hand and eye may affect the size of the motor cortical region occupied by spesific muscle. In this study, the relationship between the preferred hand-dominant eye and gray-white matter volumes carried out. People between the ages of 18-65 who had a volumetric brain Magnetic Resonance Imaging (MRI) were included to the study voluntarily. Before MRI scans, the Edinburgh hand preference questionnaire and hole-in-the card test carried out. People with any condition that may change the total intracranial volume such as tumor, trauma, cyst and may change monocular vision such as amblyopia and strabismus were excluded from the study. MR T1 images were converted to niftii format and volumetric calculations were performed via VolBrain application. There is a significant difference between the measurements of the volumes of the hemisphere, WM, lobus frontalis, lobus temporalis, lobus parietalis, lobus occipitalis, limbic cortex, insula, amygdala and thalamus on the right side according to gender in patients with right hand preference (p<0.5). There is a significant difference between the measurements of the right side of the hemisphere, WM, lobus frontalis, lobus temporalis, lobus parietalis, lobus occipitalis, limbic cortex, insula, amygdala and thalamus. There is a significant difference between the measurements of the hemisphere, WM, lobus frontalis, lobus temporalis, lobus parietalis, lobus occipitalis, limbic cortex, insula and thalamus on the right side according to gender in patients with right eye preference (p<0.5). There is a significant difference between the measurements of the right side of the hemisphere, WM, lobus frontalis, lobus temporalis, lobus parietalis, lobus occipitalis, limbic cortex, insula and thalamus). It is thought that this study may take its place among the studies that will serve as the basis for interpreting the volumetric changes observed in some neurological diseases by questioning the relationship of motor skill preferences with serebral volumes.
Key Words: Eye Dominance, Grey Matter, Handedness, Magnetic Resonance, Serebral Dominance, White Matter