Geçmişten günümüze seyirci sahne ilişkisinin mekansal değişime etkileri
The effects of spectator stage relationship to spatial change from past to present
Yazar: EMRAH KÜREKÇİ
Danışman: PROF. DR. HÜLYA NUTKU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sahne Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Mekan = Space ; Mekansal değişim = Spatial change ; Sahne = Stage ; Seyirciler = Audiences ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro tarihi = Theatre history

Özet:
İlkel insanın sosyal bir topluluğun parçası olmasıyla başlayan ve temelde kendi yaşamsal ihtiyaçlarını karşılamaya dönük kolektif bir ortaklığın ürünü olarak doğan, inanç temelli törenler kuşkusuz bir takım özelliğe sahip olmalıydı. Bu özellik ilk başlarda kutsal becerileri olduğuna inanılan kişinin yere çizdiği basit bir yuvarlaktı ve zamanla ihtiyaçlar doğrultusunda bu kutsal yuvarlak alan üç boyutlu devamlı gelişen bir mekâna dönüştü. Hâlihazırda bir sahne mimarisine bakıp toplumdaki hangi ihtiyacı karşıladığını salt mimari formlardan belirlemek olası değil, o halde değişimi tetikleyen dinamikleri tespit edebilmek için o toplumu meydana getiren pek çok özelliği incelemek gerekmektedir.
Sahne ve seyir yeri dönüşümünün toplumsal hareketlilikle bağlantısının araştırıldığı bu çalışmanın başında seyirci ve sahnenin konumuna göre belirlenmiş iki biçimsel form açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın devamında batı tiyatrosunun ritüel törenlerden başlayarak 20. yüzyıla kadar geçirdiği dönüşümün seyir yeri ve sahne ilişkisini ne şekilde etkilediği açıklanmaya çalışılmıştır. Sonuçta inanca dayalı motivasyonun kitleleri ne derece etkilediği, yönetenlerin ya da karşıt görüşlerin, sanatın taklit, eylem, topluca katılım formundan beslenerek ve anlatım alanını ihtiyaçları doğrultusunda kurguladığı düşüncesi tartışılmıştır

Abstract:
Faith based ceremonies, which were initiated because of the primitive men's membership in a social community and were risen essentially to compensate their survival needs as a collective partnership, should have had some feature, without a doubt. At first, this feature was a single circle drawn by someone who was believed to have holy skills and in time through needs has become became a three-dimensional, all growing place. It is unlikely to determine which needs are met by the look of a stage architecture through pure architectural forms, so in order to find out the change sparking dynamics, it is necessary to investigate the many characteristics creating that society.

	In the beginning of this work, which the research is done to figure out the transformation of the stage and of the observation point connect to the social movement, two stylistic forms are tried to  be explained according to the location of the observer and the stage. Afterwards, it is tried to be explained in which ways do the western theatre, beginning from the ritual ceremonies and transforming until 20th Century, affect the relationship between the observation point and the stage. Ultimately; it is discussed to what extent does the faith derived motivation influence the crowds, and the idea of the ruling and the opposing class's usage of art's forms of impression, action, attendance as a whole and building the scene according to their needs.