Kent içi ulaşımda kadın emeği: Toplumsal cinsiyet rolleri ekseninde otobüs şoförü kadınlar
Women's work in urban transport: Bus driver women on the axis of gender roles
Yazar: AYBÜKE KÜRKÇÜ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLICAN KALFA TOPATEŞ
Pamukkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Kadın iş gücü = Women labour force ; Kadınlar = Women ; Otobüs taşımacılığı = Bus transportation ; Otobüs şoförleri = Bus drivers ; Toplu taşımacılık = Public transportation ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Şehiriçi ulaşım = Urban transport

Özet:
Geleneksel toplum yapısından ve toplumsal cinsiyet rollerinden
kaynaklı olarak belirli meslekler kadınlar için uygun kabul edilirken bazı
meslekler erkek işi olarak atfedilmektedir. Bu bağlamda otobüs şoförlüğü
erkek işi olarak kabul edilen bir meslek olmakla birlikte bu işi yapan
kadınlar toplum tarafından farklı karşılanabilmektedir. Yapılan araştırma,
erkek işi olarak atfedilen otobüs şoförlüğü mesleğini yapan kadınların
mesleğe giriş ve mesleği yapma süreçlerinde karşılaştıkları sorunlara ve
toplum tarafından aldıkları tepkilere toplumsal cinsiyet rolleri
perspektifinden bakmak amacı ile hazırlanmıştır. Aynı zamanda hazırlanan
tez çalışması yaşanılan sorunlara hem ışık tutmak hem de nedenlerini
anlayabilmek adına nitel araştırma yönteminin feminist yaklaşımını
kullanılarak yapılmıştır. Araştırma kapsamında Adana Büyükşehir
Belediyesinde otobüs şoförü olarak çalışan 15 kadın ile görüşülmüştür. Elde
edilen veriler sonucunda erkek işi olarak atfedilen bir işi yapıyor olmanın
kadınlar açısından bir damgalama sürecine neden olduğu görülmüştür.
Şoförlük mesleğini yapıyor olmanın çeşitli fiziksel ve psikolojik
rahatsızlıklara sebep olduğu tespit edilmiştir. Bu sorunlarla birlikte çalışan
bir kadının toplumsal cinsiyet rolleri gereği çifte yüke maruz kaldığı
araştırmanın bulguları arasında yer almaktadır. Ancak sonuç olarak tüm
zorluklara rağmen şoför kadınların mesleklerinden ve çalışıyor olmaktan
memnun olduğu tespit edilmiştir. Aynı zamanda araştırma kapsamında,
fırsat eşitliği sağlandığı sürece kadınların hemen her meslekte başarılı
olabileceği çıkarımını yapmak mümkündür.

Abstract:
Traditional social structure and gender roles are considered suitable
for women, as some occupations are attributed to as men's work. While bus
driving is considered a man's job, women who do it can be treated differently
by society. The research was prepared to look at the problems faced by
women who were involved in the job of bus driver, as well as the responses
they received by society from a perspective on gender roles. The thesis study
was conducted using the feminist approach of qualitative research to provide
both light and understanding of the causes of the problems experienced. The
research discussed 15 women who worked as bus drivers in Adana
Metropolitan Municipality. The data obtained showed that being doing a job
that was attributed to as a man's work has led to a process of imprinter for
women. It has been determined that being in the driving profession causes
various physical and psychological disorders. The findings of a study where a
woman working with these issues is subjected to double-load due to gender
roles. However, despite all the difficulties, the driver was found to be happy
with the women's profession and working. It is also possible to deduct that
women can succeed in almost any profession if equal opportunities are
provided within the scope of the research.