Kültürel devam zincirinin musikimiz bağlamında tesisi: Rauf Yektâ örneklemi
The Establishing the cultural continuation chain in the context of our music: Rauf Yektâ sample
Yazar: NUH AKMEHMEDOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL HAKKI GERÇEK
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Türk Müziği Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Müzik = Music

Özet:
Amaç: Batı müziği literatürünü inceleyerek eski edvâr kitaplarının, skolastik musikî görüşlerinin dışında modern anlayışla muhafazakâr duyguyu bağdaştırarak Türk Mûsıkîsi'nin ilmî izah ve tahlillerini yapmak, vb. gayretlerle çalışmalarını gerçekleştiren Raûf Yektâ Bey'in, Türk kültürünün mûsıkîmiz bağlamında devam zincirini oluşturmak ve gelecek nesillere intikalini sağlamak hususundaki bilimsel çaba, adım ve yöntemlerini incelemek, bugüne taşımak, bugün yapılacak çalışmalar için model tekliflerinde bulunmak amacını taşımaktadır. Bu doğrultuda araştırmanın problemi "Raûf Yektâ örneklemi üzerinden kültürel devam zincirinin mûsıkîmiz bağlamında tesisi nasıl olmuştur?" şeklinde belirlenmiştir.
Yöntem: Bu çalışma, betimsel araştırma yaklaşımlarından kaynak tarama modeli kullanılarak yürütülmüştür. Bu bağlamda Raûf Yektâ Bey'in yazmış olduğu kitaplar, çeşitli dergi ve gazetelerde yazmış olduğu makaleleri, Fransız ansiklopedisine yazmış olduğu Türk mûsıkîsi maddesi ve eserleri değerlendirilmîştir. Yapmış olduğu çalışmalarında gelenek, yeni ve gelenek-yeni bağlantısı aranmıştır. Çalışma, Raûf Yektâ Bey'in çalışmalarından ulaşılabilinenlerle sınırlandırılmıştır. Kültürel devam zincirinin tesis edilebileceği söylemleri analiz edilerek yorumlanmıştır.
Bulgular: Çalışma kapsamında incelenen değişim-dönüşüm döneminin önemli şahsiyetlerinden olan Raûf Yektâ Bey'in eserlerinde kültürel devam zincirini sağladığı tespit edilmîştir. Yektâ'nın bütün çalışmalarında kültürüne sahip çıkan, yeniye sıcak bakan, yeniyle geleneğin bağlantısını kurduğu görülmüştür.
Sonuç: Araştırmanın sonuçları olarak; Raûf Yektâ Bey'in değişimi fark ederek çalışmalarını çağın gerekliliklerine göre yaptığı, geleneğin kaybolmasını engelleyip devam ettirdiği, yeniye sıcak bakarak, yeniyi geleneğe göre işlediği ve gelenekle yeninin arasında bağlantılar kurarak geleneğin gelişip yenilenmesiyle kültürel devam zincirini oluşturduğu tespit edilmîştir.
Anahtar Kelimeler: Kültürel devam, devam zinciri, Türk müziği, Raûf Yektâ Bey

Abstract:
Purpose: This study aims to examine the scientific efforts, steps, and methods of Raûf Yektâ Bey, who carried out his studies by examining Western music literature, combining modern understanding with conservative feelings outside of old edvar books and scholastic musical views, and establishing the continuation chain of Turkish culture in the context of our music and to ensure its transfer to future generations, to carry it to the present day, and to make model proposals for the studies to be carried out today. In this context, the problem of the research has been determined as "How was the establishment of the cultural continuation chain in the context of our music through the example of Raûf Yektâ?"
Method: This study was conducted using the resource scanning model, one of the descriptive research approaches. In this context, the books written by Raûf Yektâ Bey, the articles he wrote in various magazines and newspapers, the Turkish music article he wrote in the French encyclopedia, and his works were evaluated. The connection between tradition, new, and tradition-new was sought in his works. The study was limited to those that could be reached from Raûf Yektâ Bey's works. The statements that a cultural continuation chain could be established were analyzed and questioned.
Findings: It has been determined that Raûf Yektâ Bey, one of the important figures of the change-transformation period examined within the scope of the study, provided a cultural continuity chain in his works. It has been seen that Yektâ protects his culture, looks favorably on the new, and establishes a connection between the new and tradition in all his works.
Conclusion: As a result of the research, it was determined that Raûf Yektâ Bey realized the change and carried out his work according to the requirements of the age, prevented the tradition from being lost and continued it, looked favorably on the new, processed the new developments according to tradition and established connections between the tradition and the new, creating a cultural chain of continuity with the development and renewal of tradition.
Keywords: Cultural continuation, continuation chain, Turkish music, Raûf Yektâ Bey