Normal kilolu ve obez vakalarda d vitamini eksikliği tedavisine olan yanıtın karşılaştırılması
Comprasion of responses to vitamin d replacement treatment in normal weight and obese patients
Yazar: SİNAN GÜZEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YÜCEL UYSAL
Mersin Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Obezite = Obesity ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Obezite, fiziksel sağlık ve psikolojik iyilik hali üzerine olumsuz etkileri olan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Son yıllarda Avrupa ülkeleri ve ABD başta olmak üzere Türkiye'de de görülme sıklığının giderek arttığı ve ciddi boyutlara vardığı çalışmalarla gösterilmiştir. Vitamin D; kemik, barsak, böbrek ve paratiroid bezleri üzerine gösterdiği fizyolojik etkilerle kalsiyum ve fosfor metabolizmasını düzenler. D vitamini yetmezliği çocuklarda riketse (raşitizm) yol açarken, erişkinlerde ise, osteoporozu (kemik erimesi) artırmaktadır. Ayrıca, ağrılı bir kemik hastalığı olan osteomalaziye yol açmaktadır. D vitamininin, sağlıklı kemik gelişiminin yanı sıra, birçok kanser tipinin, otoimmün, kardiyovasküler ve enfeksiyon hastalıkların önlenmesinde gerekli olduğu yapılan birçok çalışmada gösterilmiştir. D vitamini yağda eriyen bir vitamindir. Bu nedenle de, obez insanlarda yağ dokusunda birikerek, dolaşımdaki düzeylerinin azalabileceği düşünülmektedir. Yapılmış olan birçok çalışmada, obezlerde D vitamini düzeyinin düşük olarak görülmesi ve D vitamini eksikliği sıklığının, obezlerde normal populasyona göre daha fazla bulunması arasında önemli bir ilişkinin olduğu belirtilmektedir.
Bu tez çalışmasında; kliniğimizdeki vaka dosyaları retrospektif olarak taranarak vitamin D eksikliği tespit edilmiş ve vitamin D tedavisi verilmiş vakaların tedavi sonuçlarının değerlendirilmesi ve uygulanan replasman tedavisine olan yanıtın vakaların vücut kitle indeksi ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır.
Çalışmamızda D vitamini replasman tedavisine yanıt ile yaş, cinsiyet, fizik aktivite ve tütün kullanımı gibi faktörler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı tespit edilmiştir. Replasman tedavisine yanıt ile vücut kitle indeksi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu ve en iyi yanıtın normal kilolu vakalarda görüldüğü belirlenmiştir. Vücut kitle indeksi arttıkça replasman tedavisine yanıtın azaldığı tespit edilmiştir. Çalışmadaki değerlendirme süresi olan iki ayın sonunda 199 vakadan 43'ünde (%21,6) eksiklik ve yetersizliğin devam ettiği ve bu 43 vakanın 41'inin (%95,3) fazla kilolu veya obez olduğu belirlenmiştir.
D vitamini replasmanı planlanan vakalarda replasman dozu hesaplanırken vakaların obezite derecelerinin göz önüne alınması, buna göre yükleme ve idame dozlarının ayarlanmasının tedaviye yanıtı iyileştireceği düşünülmektedir.

Anahtar kelimeler: Obezite, D vitamini

Abstract:
Obesity is an important problem affecting physical and mental health negatively. In recent years obesity prevalence has increased mainly in United States and Europe as well as Turkey. Vitamin D regulates calcium and phosphor metabolism by its physiological effects on bone, bowel, kidney and parathyroid glands. Vitamin D insufficiency causes rickets in children and leads to osteoporosis in adults. Moreover it causes osteomalacia which is a painfull bone disorder. In many studies it was found that vitamin D is necessary for healthy bone growth, and moreover it has positive effects preventing many cancer types, autoimmune diseases, cardiovascular diseases and infectious diseases. Vitamin D is a fat-soluble vitamin. So it accumulates in adipose tissue in obese individuals leading low levels in circulation. In many studies vitamin D level was found lower and prevalence of vitamin D insufficiency was higher in obese individuals compared to normal weight population.
In this study medical records of our outpaitent clinic cases were reviewed. Patients in whom vitamin D insufficiency was determined and to whom replacement treatment was given were included to the study. The aim of the study was to evaluate the results replacement treatment and to search the relationship between obesity and answer to replacement treatment.
We found that the corelation between replacement treatment and age, gender, physical acitivity and smoking was not statistically significant. It was determined that the corelation between the answer to replacement and body mass index was statistically significant. As body mass index increased the answer to replacement treatment decreased. After two months of beginning replacemnt treatment it was found that 43 of 199 patients (21,6%) were still in vitamin D insufficiency state. 41 of these 43 patients (95,3%) were overweight or obese.
In obese patients while planning vitamin D replacement the degree of obesity must be considered. Adjusting the loading and maintenance dose according to obesity would improve response to treatment.

Keywords: Obesity, vitamin D