Panik bozukluk tanısı alan bireylerde bilişsel davranışçı terapi temelli psikoeğitimin psikolojik iyi oluş ve stresle başa çıkmaya etkisi
The effect of cognitive behavioral therapy-based psychoeducation on psychological well-being and coping with stress in individuals diagnosed with panic disorder
Yazar: TÜLAY YILDIRIM ÜŞENMEZ
Danışman: DOÇ. DR. FUNDA KAVAK BUDAK
İnönü Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bilişsel davranış terapileri = Cognitive behaviour therapy ; Panik bozukluk = Panic disorder ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Stres yönetimi = Stress management ; Stresle başetme = Coping with stress

Özet:
Amaç: Bu araştırma panik bozukluk tanısı alan bireylerde bilişsel davranışçı terapi temelli psikoeğitimin psikolojik iyi oluş ve stresle başa çıkmaya etkisi belirlemek amacıyla yapıldı.
Materyal ve Metod: Araştırma ön test-son test kontrol gruplu randomize kontrollü olarak Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve Dicle Üniversitesi Hastanesi'nde Mayıs 2021-Temmuz 2022 tarihleri arasında yürütüldü. Araştırma, Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve Dicle Üniversitesi Hastanesi polikliniklerinde tedavi gören 105 panik bozukluk tanılı bireyle (51 deney, 54 kontrol) tamamlandı. Veriler Tanıtıcı Özellikler Formu, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği (PİOÖ) ve Stresle Başa Çıkma Ölçeği (SBÇÖ) kullanılarak toplandı. Deney grubunda yer alan panik bozukluk tanılı bireylere 8 oturumluk (haftada bir oturum) BDT temelli psikoeğitim grup eğitimi şeklinde verildi, kontrol grubunda yer alan panik bozukluk tanılı bireylere herhangi bir girişim uygulanmadı. Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, ki kare, bağımlı ve bağımsız gruplarda t testi kullanıldı.
Bulgular: Deney grubunda yer alan panik bozukluk tanılı bireylerin BDT temelli psikoeğitim sonrası psikolojik iyi oluş (41.37±4.06) ve stresle başa çıkma (86.72±6.84) puanlarının kontrol grubunda yer alan panik bozukluk tanılı bireylerin psikolojik iyi oluş (31.46±8.35) ve stresle başa çıkma (83.57±5.96) puanlarına göre arttığı belirlendi. Araştırmada, BDT temelli psikoeğitimin deney grubunda yer alan panik bozukluk tanılı bireylerin psikolojik iyi oluş ve stresle başa çıkma ölçeği ön test ve son test toplam puan ortalaması arasındaki farkın istatistiksel olarak önemli olduğu belirlendi (p<0.05). 
Sonuç: BDT temelli psikoeğitimin; panik bozukluk tanılı bireylerin psikolojik iyi oluş ve stresle başa çıkma düzeylerini artırmada etkili olduğu bulundu. 

Anahtar Kelimeler: BDT, Panik Bozukluk, Psikoeğitim, Psikolojik İyi Oluş, Stresle Başa Çıkma, Psikiyatri Hemşireliği

Abstract:
Aim: This study was conducted to determine the effect of cognitive behavioral therapy based psychoeducation on psychological well-being and coping with stress in individuals diagnosed with panic disorder.
Material and Method: The study was conducted in Diyarbakır Gazi Yaşargil Training and Research Hospital and Dicle University Hospital between May 2021-November 2021 as a randomized controlled trial with a pre-test post-test control group. The study was completed with 105 individuals diagnosed with panic disorder (51 experimental, 54 control) who were treated in the outpatient clinics of Diyarbakır Gazi Yaşargil Training and Research Hospital and Dicle University Hospital. Data were collected using the Descriptive Characteristics Form, the Psychological Well-being Scale and the Coping with Stress Scale. The individuals diagnosed with panic disorder in the experimental group were given eight sessions (one session per week) CBT-based psychoeducation in the form of group training, and no intervention was applied to individuals diagnosed with panic disorder in the control group. Number, percentage, mean, standard deviation, chi-square, t-test wasused in the analysis of the data. 
Results: The level of psychological well-being (41.37±4.06) and coping with stress (86.72±6.84) scores of individuals diagnosed with panic disorder in the experimental group after CBT-based psychoeducation increased compared to the level of psychological well-being (31.46±8.35) and coping with stress (83.57±5.96) scores of individuals diagnosed with panic disorder in the control group. In the study, it was determined that the difference between the psychological well-being and coping with stress scales pretest and posttest total score averanges of individuals diagnosed with panic disorder in the experimental group of CBT-based psychoeducation was statistically significant (p<0.05).
Conclusion: CBT-based psychoeducation applied to individuals diagnosed with panic disorder; It was determined that it was effective in increasing the level of psychological well-being and the level of coping with stress in these individuals.

Keywords: CBT, Panic Disorder, Psychoeducation, Psychological well-being, Coping with Stress,  Psychiatric Nursing