Matematik öğretmen adaylarının geometrik ispat kavrama ve yazma becerilerinin incelenmesi
Investigation of pre-service mathematics teachers' geometric proof comprehension and writing skills
Yazar: ZEYNEP KARADENİZ
Danışman: DOÇ. DR. TEMEL KÖSA
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Matematik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada Geometrik İspatların Kavranarak Okunması Modeline göre tasarlanan öğrenme ortamının öğretmen adaylarının ispat kavrama ve ispat yazma becerilerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma karma yöntem kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu Karadeniz Bölgesinde yer alan bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesinde öğrenim gören birinci sınıf matematik öğretmen adayları oluşturmaktadır. Araştırma 10'u kız 9'u erkek toplamda 19 öğretmen adayı ile yürütülmüştür. Çalışmada öğretmen adaylarının ispat yazmaya yönelik becerilerinin değerlendirilmesi için Geometrik İspat Yazma Testi (GİY-T) ve ispat kavramaya yönelik becerilerinin değerlendirilmesi için İspat Kavrama Testi (İKT) veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Bu iki veri toplama aracı araştırmacılar tarafından ilgili literatür incelenerek geliştirilmiştir. Nicel veriler analiz edilirken SPSS programı aracılığıyla, öğretmen adaylarının GİY-T ve İKT ön-son test sonuçlarına bağımlı t testi uygulanmıştır. Nitel verilerin analizinde betimsel analizi yöntemi kullanılmıştır. 	
Elde edilen veriler sonucunda GİY-T ön test ve son test arasında son test lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiş olup tasarlanan öğrenme ortamının öğretmen adaylarının ispat yazma becerilerini olumlu yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. İKT ön test ve son test puanları arasında yapılan analiz sonucunda da son test lehine anlamlı bir farklılık olduğu görülmüş olup, tasarlanan öğrenme ortamının öğretmen adaylarının ispat kavrama becerilerini geliştirdiği tespit edilmiştir. Elde edilen verilerden, tasarlanan öğrenme ortamının öğretmen adaylarının matematik dilini kullanma ve mantıksal çıkarımda bulunma becerilerine olumlu yönde etki ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte tasarlanan öğrenme ortamı her ne kadar öğretmen adaylarının gerekçe sunma becerilerini ilerletmiş olsa da bu becerinin istenen düzeyde gelişiminde etkili olamamıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlar doğrultusunda matematiksel dilin gelişimine katkı sağlayacak etkinlikler yapılması ile öğrenim kademelerinde sorgulamaya ve sınıf içi tartışmaya dayalı öğrenme ortamlarının oluşturulması önerilmiştir.

Abstract:
This study aims to examine the effect of a learning environment designed according to the Model of Reading Comprehension of Geometric Proof on pre-service teachers' proof comprehension and proof writing skills. The research was conducted using a mixed-method approach. The study group consists of first-year pre-service mathematics teachers studying at the faculty of education at a state university in the Black Sea Region. The research was conducted with a total of 19 pre-service teachers, including 10 females and 9 males. In this study, the Geometric Proof Writing Test (GPW-T) was used as a data collection tool to evaluate the pre-service teachers' skills in writing proofs, while the Proof Comprehension Test (PCT) was employed to assess their skills in comprehending proofs. Both data collection tools were developed by the researchers based on a review of the relevant literature. Quantitative data were analyzed using a dependent t-test applied to the pre- and post-test results of the pre-service teachers' GPW-T and PCT tests through the SPSS program. The qualitative data were analyzed using descriptive analysis methods.
As a result of the data obtained, a statistically significant difference was found between the pre-test and post-test scores of the GPW-T, favoring the post-test, leading to the conclusion that the designed learning environment positively affected the pre-service teachers' proof writing skills. Similarly, the analysis of the pre-test and post-test scores of the PCT indicated a significant difference in favor of the post-test, suggesting that the designed learning environment improved the pre-service teachers' proof comprehension skills. Furthermore, it was concluded that the designed learning environment positively influenced the pre-service teachers' abilities to use mathematical language and make logical inferences. However, although the designed learning environment advanced the pre-service teachers' ability to provide justifications, it was not effective in developing this skill to the desired level. Based on the results obtained from the study, it is recommended to conduct activities that contribute to the development of mathematical language and to create inquiry-based and classroom discussion-oriented learning environments at all educational levels.