Dört at dişi mısır (Zea mays indentata sturt.) homozigot hattından elde edilen tek melez, üçlü melez ve çift melezlerde tane verimi ve bazı agronomik özelliklerin saptanması
Determination of grain yield and some agronomic traits of single, three-way and double crosses corn derived from four dent homozygous inbredlines
Yazar: İBRAHİM CERİT
Danışman: PROF.DR. AHMET CAN ÜLGER
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
ÖZDOKTORA TEZİDÖRT AT DİŞİ MISIR (Zea mays indentata Sturt.) HOMOZİGOT HATTINDANELDE EDİLEN TEK MELEZ, ÜÇLÜ MELEZ VE ÇİFT MELEZLERDE TANEVERİMİ VE BAZI AGRONOMİK ÖZELLİKLERİN SAPTANMASIİbrahim CERİTÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜTARLA BİTKİLERİ ANABİLİM DALIDanışman : Prof. Dr. Ahmet Can ÜLGERYıl : 2006, Sayfa: 142Jüri : Prof. Dr. Yusuf KIRTOKDoç. Dr. Hüseyin GÖZÜBENLİDoç. Dr. Abdullah ÖKTEMDoç. Dr. Süleyman SOYLUBu araştırma, tek melez, üçlü melez ve çift melez mısırların tane verimpotansiyellerinin ve bazı agronomik özelliklerinin saptanması amacıyla 2002-2004yılları arasında Çukurova Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünde yürütülmüştür.Çalışmada, Enstitüde yapılan ıslah çalışmaları kapsamında seçimi yapılmış, yedigenerasyon kendilenerek homozigot hale getirilen, dört adet at dişi mısır hattı vebunlardan elde edilen 6 tek melez (TM), 12 üçlü melez (ÜM) ve 6 çift melez (ÇM) mısırincelenmiştir. Ayrıca anaçlar ve F1'lerden elde edilen veriler kullanılarak mutlak veoransal heterosis, heterobeltiosis değerleri ile anaçlar ve melezler arasındakikorelasyonlar hesaplanmıştır.Tek melez (TM), üçlü melez (ÜM) ve çift melezlerin (ÇM) tane verimleriningenel ortalamaları arasında yapılan ortoganal karşılaştırmalı varyans analizinde,istatistiki olarak bir fark bulunamamıştır. Tek melezlerde, anaç ortalamaları (P) ilehibritler (F1) arasındaki en yüksek korelasyon katsayısı koçan kalınlığında ( 0.70**), endüşük korelasyon katsayısı ise tane veriminde (0.06) bulunmuştur. Araştırmada eldeedilen bulgulara göre, yüksek tane verimine sahip kendilenmiş hatların tek melezlerininde tane veriminin yüksek olmayabileceği sonucuna varılmıştır. Kendilenmiş hatlarınbitki ve koçan özellikleri, tek melezlerin performansı belirlemek için yeterli bir indikatörolmadığı ortaya konulmuştur. Heterosis ve heterobeltiosis değerlerinde; en düşük değer,koçan püskülü çıkış süresinde, en yüksek değer ise tane veriminde saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Hibrit mısır, Tek melez, Üçlü melez, Çift melez ve HeterosisI

Abstract:
ABSTRACTPhD THESISDETERMINATION OF GRAIN YIELD AND SOME AGRONOMIC TRAITS OFSINGLE, THREE-WAY AND DOUBLE CROSSES CORN DERIVED FROM FOURDENT HOMOZYGOUS INBREDLINESİbrahim CERİTDEPARTMENT OF FIELD CROPSINSTITUTE OF NATURAL AND APPLIED SCINCESUNIVERSITY OF ÇUKUROVASupervisor: Prof. Dr. Ahmet Can ÜLGERYear : 2006, Pages : 142Jury: Prof. Dr. Yusuf KIRTOKDoç. Dr. Hüseyin GÖZÜBENLİDoç. Dr. Abdullah ÖKTEMDoç. Dr. Süleyman SOYLUThis research was conducted to determine comparative grain yields and someagronomic traits of single, three way and double crosses of maize in ÇukurovaAgricultural Research Institute during 2002-2004 years. In the study, 6 single, 12three way and 6 double crosses corn derived from four dent homozygous inbred linesdeveloped by Çukurova Agricultural Research Institute were used as trial material.Heterosis, heterobeltiosis values and correlations between the parents and theirprogeny were established.Analysis of variance with orthogonal partitioned indicated that there were nosignificant differences among the single, three way and double crosses types. Thehighest (0.70) and the lowest (0.06) correlations were observed in the parental andtheir single crosses progeny in terms of ear diameter and grain yield respectively.Our results showed that inbred lines having high grain yield does not necessarily leadto high yielding single crosses. Plant and ear traits of inbreed lines were not goodindicators for their single cross hybrids in determination of their performance. Withinheterosis and heterobeltiosis values, the lowest means were observed for the time ofsilk emergence and the highest ones for the grain yield.Key Words: Hybrid Corn, Single Cross, Three Way Cross, Double Cross andHeterosisII