Üstbiliş stratejileri eğitiminin ortaokul öğrencilerinin dinlediğini anlama becerilerine, dinlemeye yönelik tutumlarına ve dinleme kaygılarına etkisi
The effect of metacognitive strategies education on the listening comprehension skills, the attitudes towards listening and listening anxiety on secondary school students
Yazar: MUSTAFA ÖZGÜN HARMANKAYA
Danışman: DOÇ. DR. DENİZ MELANLIOĞLU
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişüstü stratejiler = Metacognitive strategies ; Dinleme = Listening ; Dinleme becerisi = Listening skill ; Dinleme stratejileri = Listening strategies ; Dinleme-anlama = Listening-understanding ; Kaygı = Anxiety ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Tutumlar = Attitudes ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Bu çalışmada üstbiliş stratejileri eğitiminin, ortaokul yedinci sınıf öğrencilerinin dinlediğini anlama becerileri, dinlemeye yönelik tutumları ve dinleme kaygıları üzerine etkisi belirlenmek amaçlanmıştır. Araştırmada ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır.
Araştırma 2014-2015 eğitim-öğretim yılının 2. döneminde Van ili İpekyolu ilçesi Fevzi Çakmak Ortaokulunda 7.sınıfta öğrenim gören 100 öğrenci ile yürütülmüştür. Öğrencilere araştırmanın içeriğine uygun olarak dinleme etkinlikleri yaptırılmış; ön test olarak Tayşi (2014) tarafından geliştirilen "Dinlemeye Yönelik Tutum Ölçeği", Melanlıoğlu (2013) tarafından geliştirilen "Ortaokul Öğrencileri İçin Dinleme Kaygısı Ölçeği" ve ''Dinlediğini Anlama Testi'' uygulanmıştır. Ayrıca deney grubunun ön test ve son test puanlarına etki eden birtakım değişkenlerin olup olmadığını belirlemek için ''Kişisel Bilgi Formu'' ile öğrencilerden çeşitli bilgiler alınmıştır. Elde edilen veriler istatistiki açıdan değerlendirildikten sonra gruplar arasında anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüş; yansız atama yoluyla şubelerden ikisi deney, ikisi kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Deney grubunda ön test ve son test hariç 8 hafta üstbiliş stratejileri ile dinleme eğitimi verilirken kontrol grubunda Türkçe öğretim programına uygun şekilde dersler işlenmiştir.
Araştırmada elde edilen verilerin analizinde SPSS paket programından yararlanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, üstbiliş stratejileri eğitimi verilen ve bu eğitimin verilmediği öğrenciler arasında dinlediğini anlama becerileri açısından deney grubu lehine anlamlı bir fark olduğu; dinleme kaygılarında ve dinlemeye yönelik tutumlarında ise anlamlı bir fark oluşmadığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Dinleme becerisi, dinleme eğitimi, üstbiliş stratejileri, dinleme tutumu, dinleme kaygısı

Abstract:
In this study, we aim to identify the effects of metacognitive strategies education on listening comprehension skills, attitudes towards listening and listening anxiety on seventh grade students. In this research used to pretest-posttest control gruop quasiexperimental model.
The study has been conducted in the second semester of the 2014-2015 academic year with 100 7.th grade students,  studying in the city of Van,in the town of İpekyolu Fevzi Çakmak Secondary School.Students have copleted listening activities thout is appropriate to the study. As a pre-test ''Listening Attitude Scale'' developped  by Tayşi (2014) and ''Listening Anxiety Scale For Secondary School Students'' developped by Melanlıoğlu (2013) have been applied. Further more in order to determine if there are factors that effects the grades of pre-test and post test information has been gathered from students by ''Personal Information Form''. The data has been evaluated in statistical means and it has been revealed by the evaluation that there was no meaningful difference between the groups. By neutral appointment two groups have been identified as control groups and two groups have been identified as experiment groups.In the experiment group, except fort the pre-test and post-test,8 weeks of metacognitive strategies listening education has been given whereas the control group continued their education according to the regular Turkish teaching curriculum.
Spss package program has been used in analyzing the data from the research. As a result of  the analysis it has been determined that there is a meaningful advantage on students who were given metacognitive strategies education and there was a advancement  listening comprehension skill. However, it has been determined that there was no meaningful difference on the attitudes towards listening and listening anxiety.
Key words: Listening skill,listening education,metacognitive strategies,listening attitudes,listening anxiety