Karadeniz Bölgesi yöresel yemeklerinin tanıtımı için yapay zekâ tabanlı mobil uygulama modeli
Artificial intelligence-based mobile application model for the promotion of the Black Sea Region's traditional dishes
Yazar: HATİCE TÜRKOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. GÜL YILMAZ
İSTANBUL TOPKAPI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts

Özet:
Yemek kültürü, tüm dünyada önemli bir yer tutmakta olup ülkemiz doğal güzellikleri kadar zengin bir yemek kültürüne de sahiptir. Yöresel lezzetlerimiz, bölgenin kimliğini oluşturur ve sosyo-kültürel yapısını ile tarihsel değerlerini yansıtır. Bu nedenle, bu değerlerin tanıtımı hem kültürel hem de tarihsel açıdan büyük önem taşır. Ancak, yerli ve yabancı turistlere yöresel yemekleri tanıtırken, bu yemeklerin kökenleri, kullanılan malzemeler ve yapılış süreçleri hakkında yanlış veya eksik bilgi verilmesi sık görülen bir sorundur.
Bu tez çalışması, Karadeniz Bölgesi'nin kültürel zenginliklerinden biri olan yöresel yemeklerin tanıtımını amaçlamaktadır. Bu amaçla öncelikle bir anket çalışması yapılmıştır. Anket, yerli ve yabancı turistlerin en çok tercih ettiği bölgedeki restoranlara yönelik olarak düzenlenmiştir. Anket formunda, bölgedeki en çok tüketilen yöresel yemeklerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Anket sonuçları, Karadeniz Bölgesi'nde en popüler olan 10 yöresel yemeği belirlememize yardımcı oldu. Bu yemeklerin detaylı tanıtımı, tez çalışmasının önemli bir parçasını oluşturdu. Yöresel yemeklerin tanıtımının yanı sıra, Karadeniz Bölgesi'nin kültürel yapısı da incelenmiştir. Bu nedenle, bölgenin tarihi ve kültürel özellikleri hakkında literatür araştırması yapılmıştır. Araştırma sonucunda, bölgedeki yöresel yemeklerin tarihsel ve kültürel bağlamda önemli bir yere sahip olduğu ortaya çıkmıştır.
Yapay zekâ tabanlı mobil uygulama modeli, bu yöresel yemeklerin daha geniş kitlelere tanıtılmasına yardımcı olacak bir araç olarak önerilmiştir. Bu mobil uygulama, yemek tanıma ve tespit etme teknolojisi kullanarak, tanıtılan yemeğin yapılış süreci (video), içeriği ve hikayesi hakkında doğru ve eksiksiz bilgi sunacaktır. Bu sayede, yöresel yemeklerin tanıtımı daha etkili hale gelecek ve yanlış bilgilendirme sorunu önlenecektir. 
Uygulama, özgün tasarım ve yazılım bölümlerinden oluşacaktır ve kullanıcıların iki bölüm arasında seçim yapabileceği bir giriş ekranına sahip olacaktır: "Yemek" ve "Kamera". "Yemek" bölümüne girildiğinde, Karadeniz bölgesine özgü yemekler listelenecektir. "Kamera" bölümüne girildiğinde, taratılmak istenen yemek otomatik olarak tespit edilecek ve farklı bir arayüz açılacaktır. Bu arayüzde, yemek hakkında bilgiler ve Arttırılmış Gerçeklik (Augmented Reality) modeli sunulacaktır.

Abstract:
Cuisine, holds a significant place worldwide and our country possesses a rich culinary culture as diverse as its natural beauties. Our regional flavors constitute the identity of each region, reflecting their socio-cultural structure and historical values. Therefore, the promotion of these values carries great importance both culturally and historically. However, when introducing local dishes to domestic and foreign tourists, it is a common problem to provide incorrect or incomplete information about the origins, ingredients, and preparation processes of these dishes.
This thesis aims to promote the traditional local cuisine, which is one of the cultural riches of the Black Sea Region. To achieve this goal, a survey was conducted as a primary step. The survey specifically targeted the restaurants in the region that are most preferred by both domestic and foreign tourists. The objective of the survey was to identify the most consumed local dishes in the region. The survey results assisted us in determining the top 10 popular traditional dishes in the Black Sea Region, which became a significant part of the thesis. Along with the promotion of local dishes, the cultural structure of the Black Sea Region was also examined. Therefore, a literature review was conducted to explore the historical and cultural characteristics of the region. The research findings revealed that the local dishes in the region hold a significant place in both historical and cultural contexts.
An artificial intelligence-based mobile application model has been proposed as a tool to help introduce these local dishes to a wider audience. This mobile application will utilize food recognition and detection technology to provide accurate and comprehensive information about the showcased dish, including its preparation process (via video), ingredients, and story. As a result, the promotion of local dishes will become more effective, and the issue of misinformation will be prevented.
The application will consist of distinct design and development sections, and it will have an entry screen where users can choose between two sections: "Recipes" and "Camera." Upon entering the "Recipes" section, a list of dishes specific to the Black Sea Region will be presented. When accessing the "Camera" section, the desired dish to be scanned will be automatically detected, triggering a different interface. Within this interface, information about the dishes and an Augmented Reality model will be presented.