Edinilmiş mallara katılma rejiminde değer artış payı alacağı
Value added share receivable in the regime of participating to acquired property
Yazar: BANU FATMA GÜNARSLAN
Danışman: PROF. DR. ZARİFE ŞENOCAK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk (Medeni Hukuk) Ana Bilim Dalı / Medeni Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Değer artış payı = Value added share ; Değer artış payı = Value added share ; Edinilmiş mallara katılma rejimi = Regime of participating to acquired property ; Edinilmiş mallara katılma rejimi = Regime of participating to acquired property ; Evlilik = Marriage ; Evlilik akdi = Marriage contract ; Katkı payı = Contribution ; Mal rejimi = Property regime ; Medeni Kanun = Civil Law ; Sözleşmeler = Contracts

Özet:
Eşlerin işlem hayatında güvenliği sağlamak, mali ilişkilerini bir düzene bağlamak üzere, eşlerin mal rejimi seçimi yapmamaları ihtimaline binaen Kanun Koyucunun bir mal rejimi belirlemesi gerekmektedir. Eşlerin evlenmeden önce veya sonra, mallarının yönetimi ve paylaşımı hususunda mal rejimi sözleşmesi yapmadıkları, herhangi bir tercihte bulunmadıkları takdirde yasadan ötürü, kendiliğinden tabi olacakları mal rejimi yasal mal rejimidir. Ülkemizde mal rejimi sözleşmesi yapan eşlerin sayısının oldukça az olması dikkate alındığında yasal mal rejiminin önemi artmaktadır.

1.1.2002 tarihinde yürürlüğe giren 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'muzda edinilmiş mallara katılma rejimi yasal mal rejimi olarak kabul edilmiştir. Değer artış payı alacağı, edinilmiş mallara katılma rejiminde, yasada düzenlenmiş kurumlardan biridir. Değer artış payı alacağı, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 227. Maddesinde hükme bağlanmıştır. 

Birlikte yaşamanın doğası gereği eşler, evlilik süresince birbirlerinin malvarlıklarına malvarlığı veya emek ile katkıda bulunmaktadırlar. Evlilik birliği herhangi bir şekilde sona erdiğinde, eşlerin bu katkıları değer artış payı alacağını gündeme getirmektedir.

Değer artış payı alacağının büyük bir kitleye uygulanan yasal mal rejiminin bir unsuru olması, öğretide konuya ilişkin farklı görüşlerin ileri sürülmesi ve Yargıtay uygulamasının zamana göre değişiklik göstermesi bizi konuda araştırma yapmaya iten sebepler olmuştur. Çalışmamızda, değer artış payı alacağı, öğretideki görüşler ve Yargıtay kararları doğrultusunda, tartışmalı konularına, hesaplama yöntemlerine ve kaynak kanun uygulamalarına değinilmek suretiyle incelenmiştir.

Abstract:
Law maker should designate a regime of property in consequence of the probability that husband and wife do not make a choice for the regime pf property to provide security in procedure life and to put their fiscal relations in order. When husband and wife do not make the regime of property contract, before or after the marriage, for estate managemnt and division or when they do not make a choice, according to law the regime of property they will be subjected to, ipso facto, is legal regime of property. Considering the fact that very few make the regime of property contract in our country, it is observed the legal regime of property grows in importance.

The regime of participating acquired property is accepted as legal regime of property in 4721 numbered Turkish Civil Code (TCC) which became effective on 1st January 2002. In the regime of participating acquired property, value added share receivable is one of the enacted institutions. Value added share receivable is resolved in the 227. article of 4721 numbered Turkish Civil Code.

As a natural consequence of living together, throughout the marrige husband and wife make contribution to property of each other by property or endeavor. When the conjugal community terminates in anyway, these contributions of husband and wife bring value added share receivable into question.

The fact that value added share receivable is the element of legal regime of property practiced on masses, and we have different standpoints in the discipline while practices in Turkish Supreme Court change eventually is all the reason that drives us to search on this topic. In this paper, value added share receivable is examined in accordance with Supreme Court decisions and standpoints in the discipline mentioning its controversial topics, methods of calculation, and source of practices of law.