Baş boyun kanserlerinde 18 FDG PET/bt'nin ilk evreleme ve yeniden evrelemedeki rolü
At the patients with head and neck cancers; the role of 18-f FDG-pet/ct at first staging and restaging
Yazar: ABDULLAH DEMİRKAN
Danışman: DOÇ. DR. KAYHAN ÖZTÜRK
Selçuk Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Kafa ve boyun neoplazmları = Head and neck neoplasms ; Nazofarengeal neoplazmlar = Nasopharyngeal neoplasms ; Neoplazm evreleri = Neoplasm staging ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Pozitron emisyon tomografi = Positron-emission tomography ; Tedavi = Treatment ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
Bu çalışma sonunda amaçlanan, baş boyun kanserli hastalarda tedavi öncesi ilkevreleme ve yeniden evrelemesinde, daha önce bahsedilen avantajlara sahip 18F-FDGPET/BT görüntüleme tekniğinin, etkinliğinin ve yerinin belirlenmesi ve özellikle tedavikararlarının verilmesinde klinik ve radyolojik yöntemlerle karşılaştırılmasıdır.PET, insan vücuduna verilen pozitron yayıcı radyonüklidler aracılığıyla organizmadakiçeşitli biyokimyasal ve metabolik olayların in vivo olarak ölçüldüğü ve tomografik olarakgörüntülendiği bir görüntüleme yöntemidir. PET görüntülemede vücut içerisine verilenradyoaktif maddelerin dağılımlarının belirlenmesi (emisyon görüntüleme) amaçlanır .(96)PET'in çeşitli hastalıklar hakkında anatomik bilgi sağlayan radyolojik görüntülemeyöntemlerinden en önemli farkı fonksiyonel bir görüntüleme yöntemi olmasıdır.Fonksiyonel görüntülemede, uygun yöntem ve görüntüleme ajanları kullanılarak dokuperfüzyonunun, glukoz metabolizmasının, reseptör aktivitelerinin görüntülenmesi mümkünolmaktadır (97).Günümüzde PET tarayıcısı ile birlikte aynı sistem içerisinde BT veya MR içeren, eşzamanlı olarak ve aynı pozisyonda hastanın görüntülenmesine olanak sağlayan sistemler demevcut olup bu sistemler ?Hibrid Sistemler? olarak adlandırılmaktadır (97). BirleşikPET/BT cihazları tek bir incelemede hem FDG-PET ile metabolik bilgi hem de BT ileanatomik bilgi sağlar.Histopatolojik olarak baş boyun squamöz hücreli kanser tanısı almış, evreleme veyeniden evreleme amaçlı Selçuk Üniversitesi, Meram Tıp Fakültesi Hastanesi Nükleer TıpBölümünde Kasım 2009-Aralık 2010tarihleri arasında PET/BT tetkiki yapılmış olantoplam 139 hasta çalışmaya dâhil edildi.Çalışmaya dâhil edilen 139 hastaya toplam 146 PET/BT çalışması yapıldı. Toplam 139hastanın 36'sında PET/BT ilk evrelemede yapıldı. 103 hastada ise PET/BT yenidenevreleme amacıyla yapıldı. Toplam 139 hastada en az bir konvansiyonel görüntüleme (BTve/veya MR) yapılmıştır.Bu çalışmaların 66'sında PET/BT doğru pozitif, 72'sinde doğru negatif, 4'ünde yanlışpozitif ve 4'ünde yanlış negatif bulundu. Konvansiyonel çalışmalarda ise 65 doğru pozitif,64 doğru negatif, 4 yanlış pozitif ve 6 yanlış negatif olarak tespit edilmiştir. Buna göre 146çalışma göz önünde bulundurulduğunda PET/BT sensitivite, spesifisite ve doğruluğukonvansiyonel görüntülemeden daha yüksek bulunmuştur.Oral kavite tümörlerinde PET/BT duyarlılığı % 90,9 ve NÖD % 94,1 olarakbulunurken, konvansiyonel görüntülemede duyarlılık % 66,6 ve NÖD % 76,4 olarak tespitedilmiştir. Bunun yanı sıra paranazal sinüs tümörlerinde PET/BT duyarlılığı % 66,6 veNÖD % 83,3 iken, konvansiyonel görüntülemede duyarlılık % 100, NÖD % 100bulunmuştur.Larenks, nazofarenks ve primeri bilinmeyen tümörlerde PET/BT duyarlılığı, özgüllüğüve pozitif öngörü değeri konvansiyonel görüntülemeden daha yüksek bulunmuştur, ancakprimeri bilinmeyen tümör grubunda PET/BT negatif öngörü değeri % 66,6 iken,konvansiyonel görüntülemede bu değer % 100 olarak hesaplanmıştır.Tüm çalışmalar lezyon bazında analiz edildiğinde PET/BT için özgüllüğün % 94,7duyarlılığın ise % 94,2 olduğu aynı değerlerin konvansiyonel görüntüleme yöntemleri için;sırasıyla % 94,1 ve % 91,5 olduğu ortaya konulmuştur.Cerrahinin primer tedavi olarak uygulandığı olgularda yeniden evreleme için FDG-PETilk tercih edilecek yöntem olmamalıdır. FDG-PET bu hastalarda genel tarama için uygunolmayıp rekürrens şüphesi gösteren olgularda öncelikle endoskopik değerlendirmeyapılması, daha ileri görüntüleme yöntemlerine geçilmeden önce uygun biyopsi örneklerialınarak rekürrensin değerlendirilmesi önerilmektedir. Endoskopik değerlendirme ilebirlikte yapılacak biyopsi örneklemelerinin FDG-PET'in doğruluğunu da önemli orandaarttıracağı dikkate alınmalıdır.

Abstract:
The aim of this study is, at the patients with head and neck cancers; the role of 18-FFDG-PET/CT at first staging and restaging to determine the place, effectiveness of it andcompare it to give decision especially about the treatment management with clinical andradiologic methods.PET is an imaging thecnique that is measuring some biochemical and methabolic eventsin vivo, at organism given by some positron emitting radionuclids to the human body.PET imaging aims to determine the distrubution of radioactive materials which giveninto the body. The most important difference of PET imaging than some other radiologicmethods is, being a functional imaging method. At functional imaging, it is possible toimage tissue perfussion, glucose methabolism and receptor activities, by using appropriatemethods and imaging agents.Currently there are some systems with PET scanner in the same system, allow to imagethe patient at the same position at the same time; includes CT or MR which are called?Hybride Systems?. United PET/CT devices provides methabolic information with FDGPETand anatomical information with CT in a single examination.Totally 139 patients who have diagnosed histopathologically head and neck squamouscell carcinoma were included this study who were undergone PET/CT imaging betweenNovember 2009 and December 2010 at Nuclear Medicine Department of SelcukUniversity, Meram Medical Faculty.The mean age of patients was 57,3 (range 20?83).146 PET/CT imaging performed to 139 patients who were included the study.36 of 139 patients PET/CT imaging performed for first staging. In 103 patients PET/CTwere performed for restaging. At totally 139 patients at least one conventional imaging(CT and/or MRI) were performed. At 29 of 139 patients recurrens seen with PET/CT andtreatment management was changed.In these PET/CT studies, 66 true positive, 72, true negative, 4 false positive and 4 falsenegative values were detected. These values for conventionel thechniques were 65 truepositive, 64 true negative, 4 false positive and 6 false negative. According to this studyconsidering 146 PET/CT sensitivity, specificity and accuracy were higher thanconventional imaging.In our study we found that for oral cavity tumors, sensitivity of PET/CT was 90,4% andNegative Predictive Value (NPV) was 94,1%.Same values for the conventionel imagingthechniques were 66,6% and 76,4% respectively.As well as at paranasal sinus tumors we found that PET/CT sensitivity was 66,6% andNPV was 83,3%. Same values for the conventionel imaging thechniques were 100% and100% respectively.For the larynx, nasopharynx, and unknown primary tumors, PET/CT sensitivity,specificity and positive predictive value (PPV) was higher than the conventional views,but for unknown primary tumor group, PET/CT negative predictive value (NPV) was66,6% whereas conventional imaging, this value was calculated as 100%.When all studies were analyzed on the basis of lesion for PET/CT, specificity was94,7%, sensitivity was 94,2%, in the same values for conventional imaging methods, werefound 94,1% and 91,5% respectivly.In the cases which performed surgery for primer treatment, FDG-PET should not be thefirst choice for restaging.FDG-PET is not appropriate for general screening in these patients, in cases withsuspicion of recurrens it is suggested that to perform endoscopic evaluation first, beforeproceeding to more advanced imaging methods that to evaluate recurrens by performingappropriate biopsy samples recommended.It must be considered to performing biopsy with endoscopic evaluation can increasesignificantly the acuracy of FDG-PET.