Okul öncesi ve ilkokul öğretmenlerinin meraklılık düzeyleri ile sınıf içi soru sorma performanslarının incelenmesi
Investigating the curiosity levels and in-class questioning performance of pre-school and primary school teachers
Yazar: GUPSE ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜRSU AŞIK
Bahçeşehir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Okul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Merak = Curiosity ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Soru sorma = Questioning ; Soru sorma becerileri = Questioning skills ; Soru sorma stratejileri = Questioning strategies ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Sınıf öğretmenliği = School teachers

Özet:
Merak bilgi için bir ihtiyaç, arzu ve istektir. Herhangi bir öğretme ve öğrenme süreci içerisinde meraklılık güdüleri harekete geçirildiği zaman öğrenmenin ve düşünmenin kendiliğinden gerçekleşeceği söylenebilir. Düşünmeyi tetikleyen önemli bir yöntem ise soru sormaktır. Bilişselliğin yüksek düzeyde olduğu sorular öğrencilerin problem çözme becerilerini geliştirmede, eleştirel ve yaratıcı düşünmelerinde önemli bir yer tutmaktadır. Bundan dolayı da nitelikli düşünmenin oluşturulabilmesi, nitelikli soruların sorulmasıyla yakından ilişkilidir ve iyi bir biçimde hazırlanan sorular öğrencilerin üst seviye düşünme becerilerini geliştirmektedir. Merak, öğrenme ve sorgulama arasındaki sürekli döngüde, soru sorma oldukça kritik bir öneme sahiptir. Merak eden insan, soru sorar. Buradan yola çıkarak bu çalışmada öğretmenlerin merak düzeyleri ile sınıf içi soru sorma performansları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Bu bağlamda, öğretmenlerin demografik bilgilerine ek olarak meraklılık düzeyleri Kashdan vd. (2009) tarafından geliştirilmiş ve Acun vd. (2013) tarafından Türkçe' ye uyarlanmış olan "Merak ve Keşfetme Ölçeği" aracılığıyla; sınıf içi soru sorma düzeyleri ise Filiz vd. (2018) tarafından geliştirilmiş "Sınıf İçi Soru Sorma Teknikleri Ölçeği" aracılığıyla ölçümlenmiştir. Çalışma genel tarama yöntemlerinden ilişkisel tarama yöntemi ile desenlenmiştir. Çalışmaya 2019-2020 eğitim öğretim yılında, Bursa İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı resmi okullardan, seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir örnekleme yoluyla belirlenmiş 233 okul öncesi ve ilkokul öğretmeni katılmıştır. Öğretmen merakı ile sınıf içi soru sorma düzeyinin ilişkisini test etmek için korelasyon ve regresyon analizi, demografik değişkenler bağlamında merak ve soru sorma skorlarında fark olup olmadığını test etmek için ise bağımsız örneklem t-testleri ve tek grup varyans analizleri (ANOVA) yapılmıştır.  Bulgulara göre, merak ve keşfetme duygusunun sınıf içi soru sormayı istatistiksel anlamlılık derecesinde yordadığı görülmüştür. Sınıf içi soru sorma ve merak duyguları için; branş, cinsiyet, eğitim düzeyi ve mesleki deneyim demografik değişkenleri bağlamında ise istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Çalışmanın en önemli çıktısının meraklılığı yüksek seviyede olan öğretmenlerin, öğrencileri düşünme ve sorgulamaya sevk edecek soru sorma aktivitesini daha sık yaptıkları olarak değerlendirilebilir.

Abstract:
Curiosity is a need and desire for knowledge. It can be said that learning and thinking will happen spontaneously when a sense of curiosity is activated in any teaching process. An important method that triggers thinking is to ask questions. Questions with high level of cognition (inquiry) play an important role in developing students' problem solving skills, and critical and creative thinking. Therefore, students' higher level thinking skills are closely related to high-quality questioning and well prepared questions also tend to develop students' higher level thinking skills. In the continuous cycle of curiosity, learning and inquiry, questioning has a critical role. The curious person asks questions. In this respect, this study aims to investigate the relationship between teachers' curiosity levels and their performance in asking questions in the classroom.
In this context, along with demographic questions, curiosity level of the teachers is measured using the "Curiosity and Discovery Scale" developed by Kashdan et al. (2009) and adapted to Turkish by Acun et al. (2013); in-class questioning level of teachers is measured through the "Class Inquiry Techniques Scale" developed by Filiz et al. (2018). Convenient sampling method was used and 233 preschool and elementary school teachers from Bursa, Turkey participated in the study. Correlation and regression analysis were conducted to reveal the relationship between curiosity levels and the in-class questioning performance of teachers; independent sample t-test and one-way ANOVA analyses were performed to see whether there was any difference in curiosity levels and in-class questioning performance of participants in the context of demographic variables. The findings indicate that curiosity levels statistically predict in-class questioning performance of teachers. In terms of teaching discipline, gender, level of education and professional experience, no statistically significant difference was found between the relevant variables. The most important outcome of the study is the fact that teachers with high level of curiosity do more questioning activities in class that will foster critical thinking.