Tip 2 diyabetli bireylerde glisemik kontrol, diyabet sıkıntısı ve kadercilik anlayışı arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between glycemic control, diabetes distress and understanding of fatalism in patients diagnosed with TYPE 2 diabetes
Yazar: SEDEF ŞENBİL ALP
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ZÜLFÜNAZ ÖZER
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu çalışma, tip 2 diyabetli bireylerde glisemik kontrol, diyabet sıkıntısı ve kadercilik
anlayışı arasındaki ilişki incelemek amacıyla yapıldı. Tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki
arayıcı tipte olan bu araştırma İstanbul'da bir Üniversitesi Hastanesi'nin dahiliye
polikliniğine gelen 270 hasta ile Mart-Eylül 2022 tarihleri arasında yürütüldü. Veriler,
Hasta Bilgi Formu, Kadercilik Ölçeği (KÖ) ve Diyabet Stres Ölçeği (DSÖ)
kullanılarak yüz yüze görüşme yoluyla toplandı. Hastaların yaş ortalaması 59,24±5,77
yıl olup, açlık kan glikoz düzeyi ortalaması 194,87±11,91, HbA1c değeri ortalaması
6,9±0,22, diyabet tanı süresi ortalaması 9,4±1,78 yıl ve insülin kullanım süresi
ortalaması 6,11±1,92 yıldır. Hastaların, %60,7'si kan şekerini düzenli kontrol etmekte,
%54,1'i oral antidiyabetik ilaçlar ve insülin kullanmakta, %4,8'inde diyabete bağlı
komplikasyon gelişmiş ve %57'sinde farklı bir kronik hastalık bulunmaktadır. KÖ
ortalama değeri 2,97±0,62 olup alt boyutları puan ortalamaları "Ön Belirlenim"
3,16±0,67, "Şans" 2,84±0,68, "Karamsarlık" 2,9±0,61'dir. DSÖ ortalama değeri
3,8±0,53 olup alt boyutları puan ortalamaları "Duygusal Yük" 3,82±0,54, "Doktor
Sıkıntısı" 3,25±0,72, "Rejim Sıkıntısı" 3,27±0,82, "Kişilerarası Sıkıntı" 4,87±0,44
olarak bulunmuştur. KÖ ve DSÖ arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki
bulunmaktadır. Açlık kan glikoz düzeyi ve HbA1c ile KÖ ve DSÖ arasında pozitif
yönde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Hastaların kadercilik anlayışları orta düzeyde,
diyabet ile ilgili sıkıntılarının yüksek olduğu saptandı. Kadercilik anlayışı artıkça
hastaların yaşadıkları sıkıntıları artmaktadır. Ayrıca hastaların glisemik kontrolleri
kötüleştikçe kadercilik anlayışları ve diyabete bağlı yaşadıkları sıkıntılar da
artmaktadır.
Anahtar kelimeler: Tip 2 diyabet, glisemik kontrol, diyabet sıkıntısı, kadercilik
anlayışı

Abstract:
This study was conducted to examine the relationship between glycemic control,
diabetes distress and understanding of fatalism in individuals with type 2 diabetes. This
descriptive, cross-sectional and correlational study was conducted from March to
September 2022 with 270 patients who came to the internal diseases outpatient clinic
of a University Hospital in Istanbul. Data were collected through face-to-face
interviews using the Patient Information Form, Fatalism Scale (FS) and Diabetes
Stress Scale (DSS). The mean age of the patients was 59,24±5,77 years, the mean
fasting blood glucose level was 194,87±11,91, the mean HbA1c value was 6,9±0,22,
the mean duration of diabetes diagnosis was 9,4±1,78 years. The mean duration of
insulin use is 6,11±1,92 years. Of the patients, 60,7% regularly control their blood
sugar, 54,1% use oral antidiabetic drugs and insulin, 4,8% have diabetes-related
complications and 57% have a different chronic disease.
The mean value of CI is 2,97±0,62, and the mean scores of its sub-dimensions are
"Predetermination" 3,16±0,67, "Chance" 2,84±0,68, "Pessimism" 2,9±0,61 . DSS
mean value is 3,8±0,53 and sub-dimensions mean scores are "Emotional Burden"
3,82±0,54, "Doctor Boredom" 3,25±0,72, "Regime Distress" 3,27±0,82 ,
"Interpersonal Distress" was found to be 4,87±0,44. There is a positive and significant
relationship between DSS and FS. There is a positive and significant relationship
between fasting blood glucose level and HbA1c, and FS and DSS. It was determined
that the patients had a moderate understanding of fatalism and a high level of diabetesrelated problems. As the understanding of fatalism increases, the problems
experienced by the patients increase. In addition, as the glycemic control of patients
deteriorates, their understanding of fatalism and the problems they experience due to
diabetes increase.
Key words: Type 2 diabetes, glycemic control, diabetes distress, understanding of
fatalism