Babanzâde Ahmed Naim'in "İlmü'n-Nefs" adlı eserinin tahlili ve çeviri yazısı
Analyzing Babanzade Ahmed Naim's "iİlmü'n-Nefs" and its transliteration
Yazar: FATMA YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. RECEP ALPYAĞIL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy
Dizin: Babanzade Ahmet Naim Efendi = Babanzade Ahmet Naim Efendi ; Din felsefesi = Religious philosophy ; İlmü'n-Nefs = İlmü'n-Nefs

Özet:
Fransız filozof Georges Lespinasse Fonsegrive'nin 1890'da Fransızca olarak Éléments de Philosophie adıyla yazdığı eserin ilk cildi olan Psychologie 1915 yılında Babanzâde Ahmed Naim tarafından İlmü'n-Nefs adıyla felsefe ders kitabı olarak okunması amacıyla Osmanlıcaya çevrilmiştir. 310 sayfa olan eserin orijinaline yaklaşık 100 sayfalık Lügatçe kısmı da ekleyerek 648 sayfalık bir eser oluşturan Babanzâde, Osmanlıcayı kullanan çağdaşı filozoflarla ortak bir felsefî dil oluşturmayı hedeflemiştir. Ahmed Naim, eseri sadece çevirmekle kalmamış; esere eklediği dipnotlar ve mülahaza-i mütercim başlıklarıyla bazen bizzat Fonsegrive'yi eleştirmiş; bazen din felsefesi konularına değinmiş; bazen de eserdeki kavramlarla ilgili tercihlerde bulunup yorumlar yapmıştır. "Babanzâde Ahmed Naim'in İlmü'n-Nefs Adlı Eserinin Tahlili ve Çeviri Yazısı" adlı konuyu çalışırken, tezimizi, Babanzâde Ahmed Naim, İlmü'n-Nefs'in Tahlili ve İlmü'n-Nefs'in Çeviri Yazısı olmak üzere üç ana bölümden oluşturduk. Babanzâde Ahmed Naim adlı bölümde, Ahmed Naim'in hayatı, eserleri, felsefî kişiliği; İlmü'n-Nefs'in tahlili kısmında; İlmü'n-Nefs'in genel özellikleri ve İlmü'n-Nefs'in din felsefesine katkılarını inceledik. İlmü'n-Nefs'in çeviri yazısı kısmında İlmü'n-Nefs'in tamamının çevirisini ilk kez yaparak günümüze aktardık. Osmanlı'nın son dönemi ve Cumhuriyet'in ilk döneminde yaşayan Ahmed Naim'in eserini metne sadık kalarak çeviri yazısını yaptık. Ahmed Naim'in İlmü'n-Nefs adlı eseri başta olmak üzere, onun bizzat yazdığı diğer eserlere de müracaat edilerek, felsefî kimliği ve din felsefesi konularındaki görüşleri anlaşılmaya çalışıldı. İlmü'n-Nefs'in tahlili ve çeviri yazısı yapılmakla, ayrıca din felsefesine katkıda bulunmak amaçlandı. İlmü'n-Nefs adlı çeviri eserde, Babanzâde'nin bahsettiği kader ve kaza, sünnetullah, cebrîlik ve kulun iradesi, Allah'ın sıfatları, nübüvvet ve risalet, icabiye taifesi, Kant'ın Ahlâk anlayışı gibi konular din felsefesi ile alakalı görünmektedir.


ANAHTAR KELİMELER: Babanzâde Ahmed Naim, İlmü'n-Nefs, Din Felsefesi,Lügatçe.

Abstract:
The first volume of Éléments de Philosophy written by French philosopher Georges L. Fonsegrive in 1890 was translated into Ottoman as İlmü'n-Nefs by Babanzade Ahmed Naim in 1915. Ahmed Naim not only translated the book, he also clearly criticized Fonsegrive with the added footnotes and the commentaries of translator. In addition, he made some remarks for philosophy of religion. Babanzade purposed to compose a common philosophical language in Ottoman Turkish. He added 100 pages of a dictionary to original book. In this thesis, "Analyzing Ahmed Naim's İlmü'n-Nefs and Its Transliteration", we gave three central chapters: Babanzade Ahmed Naim, Analyzing of İlmü'n-Nefs and transliteration of it. In the part of analyzing, we examined Ahmed Naim's life and his philosophical character. Especially, we made some remarks for philosophy of religion through his works: predestine and fatalism attributes of God, prophet, Kant's perception of morality. In the last part, we transliterated İlmü'n-Nefs to Latin letters.




KEYWORDS: Babanzade Ahmed Naim, İlmü'n-Nefs, Philosophy of religion, Dictionary.