Gebelerde gebelik aşılarının sağlık inanç modeli ve aşı okuryazarlığı kapsamında değerlendirilmesi
Evaluation of pregnancy vaccines in pregnant women within the scope of health belief model and vaccine literacy
Yazar: ARZU ÖZLEM
Danışman: PROF. DR. DİLEK ÖZTAŞ ; DOÇ. DR. RAZİYE TOKSÖZ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Dünya Sağlık Örgütü tarafından bağışıklama hizmetleri, en önemli ve en maliyet etkili toplum sağlığı müdahaleleri arasında kabul edilmektedir.  İnaktif aşılar gerekli durumlarda gebelere yapılabilmektedir. CDC gebe kadınların Tetanoz ve İnfluenza aşısını yaptırmasını önermektedir. Gebelerin aşılara yaklaşımı hem kendilerini hem de doğacak çocukları için çocukluk çağı aşılamalarını etkilemektedir. Araştırmamız metodolojik türde tasarlanmış, kesitsel tipte bir epidemiyolojik çalışmadır. Çalışmaya Ankara ilindeki 3. basamak bir devlet hastanesi gebe polikliniğine başvuran 345 hasta dahil edilmiştir. Çalışmaya katılan gebelerin tetanoz aşısı yaptırmayı kabul etme oranı %64,3, influenza aşısını yaptırmayı kabul etme oranı %7,2 olarak bulunmuştur. Araştırmamızda "Gebelerde Tetanoz Aşılamasının Sağlık İnanç Modeli Ölçeği", "Gebelerde İnfluenza Aşılamasının Sağlık İnanç Modeli Ölçeği" ve "Gebelerde Aşı Okuryazarlığı Ölçeği"nin yeterli geçerlilik ve güvenilirliğe sahip olduğu bulunmuş olup, cronbach alfa değerleri sırasıyla 0,834, 0,820 ve 0,844 olarak bulunmuştur. Gebelikte tetanoz aşısını reddedenlerin hastalığa karşı duyarlılık, ciddiyet, aşının yararı, algılanan engel ve eylem ipuçları konusunda daha düşük farkındalığa sahip oldukları, influenza aşısını reddedenlerin hastalığa karşı duyarlılık, ciddiyet, aşının yararı ve eylem ipuçları konusunda daha düşük farkındalığa sahip oldukları bulunmuştur. Sağlık çalışanlarına aşılardaki bilimsel kanıtlar ve iletişim stratejileri hakkında kapsamlı bilgi ve eğitim programları sağlanmalıdır. Tüm sağlık çalışanlarının aşıyla önlenebilir hastalıklarla ilgili uygulamaları teşvik etme ve destekleme sürecine aktif katılımının, aşı bilinçlendirme kampanyasının başarısı için ana strateji olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Immunization services by the World Health Organization (WHO) are considered among the most important and the most cost-effective public health interventions. Inactivated vaccines can be administered to pregnant women when necessary. The CDC recommends that pregnant women receive tetanus and influenza vaccinations. Pregnant women's approach to vaccines affects both themselves and the childhood vaccinations for their unborn children.Our research is a methodologically designed, cross-sectional epidemiological study. 345 patients who applied to the pregnancy outpatient clinic of a tertiary state hospital in Ankara were included in the study. The acceptance rate of pregnant women participating in the study to receive a tetanus vaccine was found to be 64.3%. The rate of acceptance of influenza vaccination was found to be 7.2%. In our research, "Health Belief Model Scale of Tetanus Vaccination in Pregnant Women", "Health Belief Model Scale of Influenza Vaccination in Pregnant Women" and "Vaccine Literacy Scale in Pregnant Women" were found to have sufficient validity and reliability, and Cronbach's alpha values were found to be 0,834, 0,820 and 0,844, respectively. Those who refused the tetanus vaccine during pregnancy were found to have lower awareness of disease susceptibility, severity, benefit of the vaccine, perceived barrier, and action cues. Those who refused the influenza vaccine were found to have lower awareness of disease susceptibility, severity, benefit of the vaccine, and action cues. Comprehensive informing and educating programs about scientific evidences in the vaccines and communication strategies should be provided to healthcare professionals. The active participation of all healthcare professionals in promoting and supporting practices related to vaccine-preventable diseases is considered to be the main strategy for the success of vaccine awareness campaign.