Bazı yerel nohut (Cicer arietinum L.) popülasyonlarında morfolojik ve moleküler karakterizasyon
Morphological and molecular characterization in some local chickpea (Cicer arietinum L.) populations
Yazar: SİNEM TÜĞÇE CİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NURDOĞAN TOPAL
Uşak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarım Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çalışma 2018-2020 yılları arasında Uşak Üniversitesi Ziraat Fakültesi laboratuvar ve saksı koşullarında yürütülmüştür. On üçü çeşit ve on yedisi değişik illerden ve ilçelerden edinilen yerel materyal olmak üzere 30 genotip kullanılmıştır. Laboratuvar (r=4) ve saksı denemeleri (r=3) tesadüf parselleri deneme desenine göre kurulmuştur. Saksı denemesi açık alanda yürütülmüştür. Toplanan materyalde güç (Elektriksel İletkenlik (Eİ), Çimlenme Oranı (ÇO), Ortalama Çimlenme Zamanı (OÇZ), Sürme Oranı (SO), Ortalama Sürme Zamanı (OSZ)), fiziksel (Tohum Çapı (TÇ), Tohum Nem İçeriği (TNİ), Tohum Birim Hacim Ağırlığı (TBHA), Tohum Kabuk Oranı (TKO), Su Alma İndeksi (SAİ), Yüz Tane Ağırlığı (YTA)) ve kalite özellikleri (Pişme Süresi (PS), Ham Protein Oranı (HPO), Amiloz Oranı (AO)) bulgularında varyans analizine gidilmemiş ortalamalar üzerinden ele alınmıştır. Bazı morfolojik özelliklerde varyans analizine gidilmiş ve farklılığın önemli olması durumunda Duncan çoklu karşılaştırmasına gidilmiştir. Morfolojik ve moleküler analizler sonucunda genotipler kümelenmiş ve akrabalık durumu ortaya konulmuştur. Bazı morfolojik özelliklerde anabileşen analizine gidilmiştir. Birinci ana bileşende bitki tipi ile yaprakçık sayısının, ikinci ana bileşende çiçek rengi ve tohum şeklinin, üçüncü ana bileşende yaprakçık sayısı ile bitki tipinin ve dördüncü ana bileşende ise tohumda siyah nokta varlığı ile tohum renginin en yüksek değerleri verdiği görülmüştür. İncelenen özelliklere göre yerel materyaller nispeten tescilli çeşitlere göre ayrı gruplanmıştır. İncelenen özelliklerden dokuzunda (Bitki Boyu, Yaprakta Yaprakçık Sayısı, Stoma Sayısı, ÇO, OÇZ, SO, Eİ, TKO, PS) tescilli çeşitler en iyi değeri verirken on ikisinde yerel genotipler en iyi değeri vermiştir. İstatistik analizlerinde SPSS23 paket programı kullanılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Nohut, Cicer arietinum L., Morfolojik, Moleküler, Karakterizasyon, Kalite, Teknolojik özellikler

Abstract:
This study was carried out in the laboratory and pot conditions of Faculty of Agriculture at Uşak University between 2018-2020. Thirty genoitp was used in the experiment, 13 of which were cultivars and 17 of which were local material obtained from different provinces and districts. The laboratory (r = 4) and pot trials (r = 3) were established according to the randomized plot trial design. Potting experiment conducted in open area. In the material collected, seed vigour (Electrical Conductivity (EC), Germination Rate (GR), Mean Germination Time (MGT), Plowing Rate (PR), Mean Plowing Time (MPT)), physical (Seed Diameter (SD), Seed Moisture Content (SMC)), Seed Unit Volume Weight (SUVW), Seed Coat Ratio (SCR), Water Intake Index (WCI), One hundred Seed Weight (OSW)) and quality characteristics (Cooking Time (CT), Crude Protein Rate (CPR), Amylose rate (AR)) findings were evaluated over the averages that were not analyzed for variance. Variance analysis was performed in some morphological features and in case of differentiation, Duncan multiple comparison was made. Morphological and molecular analyzes revealed genotypes clustered and relationship status revealed. The main component analysis has been made in some morphological features. In the first main component, the plant type and leaflet number, in the second main component the flower color and seed shape, in the third main component the leaflet number and plant type and in the fourth main component the black spot in seed were at the highest degree. According to the investigated local materials are grouped separately according to the registered varieties. In nine of the traits examined (Plant Height, Leaflet Number, Stoma Number, GR, MGT, PR, EC, SCR, CT), registered local genotypes gave the best value while giving the best value in both. SPSS23 package program was used for statistical analysis.

Keywords: Chickpea, Cicer arietinum L., Morphological, Molecular, Characterization, Quality, Technological properties