Evli bireylerde çocukluk çağı ruhsal travmalarının evlilik uyumu üzerindeki etkisi: Duygusal şemaların aracı rolü
The effect of childhood traumas on marital adjustment in married individuals: The mediating role of emotional schemas
Yazar: MEHTAP TABAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GİZEM ATEŞ
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygusal şema = Emotional schemes ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik = Marriage ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Çocukluk çağı travmaları = Childhood traumas

Özet:
Bu araştırmada, çocukluk çağı ruhsal travmalar, duygusal şemalar ve evlilik uyumu arasındaki ilişkiler ele alınmaktadır. Çalışmada çocukluk çağına ait istismar/ihmal yaşantılarının evli bireylerin evlilik uyumuyla ilişkisinde duygusal şemaların aracılık rolünün incelenmesi hedeflenmiştir. Araştırmanın örneklemi yaşları 20 ve 60 arasında değişen toplam 713 katılımcıdan oluşmaktadır. Katılımcılara ait veriler Demografik Bilgi Formu, Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği, Leahy Duygusal Şema Ölçeği II ve Çiftler Uyum Ölçeği aracılığıyla elde edilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon analiziyle incelenirken aracılık analizi için Process Macro eklentisindeki Bootstrapping yöntemi tercih edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, çocukluk çağı ruhsal travmalar ve işlevsel olmayan duygusal şemalar arasında orta düzeyde pozitif yönlü bir ilişki bulunurken, çocukluk çağı ruhsal travmalar ve işlevsel olmayan duygusal şemalar ile evlilik uyumu arasında orta düzeyde negatif yönlü ilişkiler tespit edilmiştir. Duygusal şemaların aracılık etkisi incelendiğinde ise olumsuz duygusal şemaların, çocukluk çağı ruhsal travmalar ve evlilik uyumu arasındaki ilişkiye kısmi olarak aracılık ettiği görülmüştür. Çalışmadan elde edilen bulgular ilgili literatür bağlamlında tartışılmıştır.

Abstract:
In this study, the relationships between childhood psychological traumas, emotional schemas, and marital adjustment are discussed. The study, it was aimed to examine the mediating role of emotional schemas in the relationship between childhood abuse/neglect experiences and marital adjustment of married individuals. The sample of the study consists of a total of 713 participants aged between 20 and 60. Participants' data were obtained through Demographic Information Form, Childhood Trauma Questionnaire (CTQ), Leahy Emotional Schema Scale II (LESS II), and Dyadic Adjustment Scale (DAS). While the relations between the variables were investigated by Pearson correlation analysis, the Bootstrapping method in Process Macro was preferred for mediation analysis. According to the results, there was a moderately positive relationship between childhood psychological traumas and dysfunctional emotional schemas, while moderate negative relationships were found between childhood psychological traumas and marital adjustment. In addition, dysfunctional emotional schemas and marital adjustment were found to be negatively correlated at a moderate level. When the mediating effect of emotional schemas was examined, it was seen that negative emotional schemas partially mediated the relationship between childhood psychological traumas and marital adjustment. The findings obtained from the study were discussed in the context of the relevant literature.