Liman işletmelerinde stratejik maliyet yönetimi ve konteyner terminallerinde havuz sistemi örneklemesi
Strategic cost management at ports and pool system application on container terminals
Yazar: TEVFİK UMUT ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. MÜNİR ŞAKRAK
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Uluslararası İşletmecilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Denizcilik = Marine ; Ulaşım = Transportation ; İşletme = Business Administration
Dizin: Aktiviteye dayalı muhasebe = Activity based costing ; Deniz yolu taşımacılığı = Sea transportation ; Konteyner kreni = Container crane ; Konteyner taşımacılığı = Container transportation ; Liman işletmesi = Port operation ; Stratejik = Strategic

Özet:
Küreselleşmeyle birlikte artan dış ticaret hacmi, birçok alanda olduğu gibi taşımacılık sektöründe de olumlu gelişmelerin yaşanmasını sağlamıştır. Taşımacılık sektöründeki büyüme, diğer taşımacılık türlerine göre birçok avantaja sahip deniz yolu taşımacılığının önemini daha da artırmıştır. Denizyolu taşımacılığında ortaya çıkan bu gelişme, sektörün önemli bir kısmını oluşturan liman işletmeciliğinin de gelişmesine ve önem kazanmasına neden olmuştur.Liman işletmelerinde yaşanan hızlı gelişme ve büyüme Türk konteyner limanlarında da kendini hissettirmiştir. TCDD bünyesindeki Mersin Limanı'nın dünyanın en büyük liman işletmecilerinden biri olan PSA'ya devredilmesiyle başlayan özelleştirme faaliyetleri, İzmir, Derince, Samsun, Bandırma ve İskenderun limanları ile devam etmektedir. Özelleştirmelerin yanı sıra özel iştirakler tarafından yapılan yatırımlar ve açılan yeni limanların sayısında da artış yaşanmıştır. Tüm bu gelişmeler, sektörün ihtiyaç duyduğu nitelikli iş gücünün önemini arttırmıştır.Bu çalışma, artan rekabet şartlarında faaliyet gösteren konteyner terminallerindeki maliyetlerin düşürülmesine yönelik unsurları içermektedir. Terminallerdeki işgücü maliyetlerinin hesaplanması ve bu maliyetlerin yönetilebilmesi için faaliyet tabanlı maliyetleme yöntemi kullanılmıştır. Son bölümde, sektörde faaliyet gösteren bir işletmede işgücünün ortak kullanımı ilkesine dayanan ve maliyetlerinin hangi düzeye çekilebileceğini gösteren havuz sistemi uygulamasına yer verilmiştir.

Abstract:
Together with globalization, the growth of international trading volume, has provided a positive impact on transportation sector as well as on many other areas. Development of the transportation sector has increased the significance of marine transportation, which is much more adventageous when compared to the other ways of transportation. The progress in marine transportation has also caused the development of and increased the significance of port operation that constitutes an essential portion of the sector.This rapid improvement has affected the Turkish container terminals as well. Privatization process, which started when PSA, one of the biggest port operators in the world, took over the running of Mersin Port, which was operated by TCDD, has continued with Izmir, Derince, Samsun, Bandirma and Iskenderun ports. In addition to privatizations, investments by private investors and the number of new container terminals have also increased and all this progress caused the need of the port industry for competent workforce to increase.This study involves the activities aimed at decreasing the costs show up at the ports and container terminals that are operated under competitive conditions getting harder each day. Activity based costing method is used for evaluation and control of the workforce cost of the container terminals. Pool system application, based on the principle of common use of the workforce in an organization in the sector, is included to indicate how much these costs can be decreased.