6. sınıf sosyal bilgiler dersinde karikatür kullanımının yaratıcı düşünmeye etkisi
The effect of using cartoon in 6th grade social studies course on creative thinking skill
Yazar: DÖNDÜ BARUT
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT AKBABA
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Bilgiler ve Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Karikatür = Caricature ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Yaratıcı düşünce = Creative thinking ; Öğretim = Teaching ; Öğretim araçları = Teaching aids ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods

Özet:
Bu çalışmanın amacı 6.sınıf Sosyal Bilgiler dersinde karikatür kullanımının öğrencilerin yaratıcı düşünme becerilerine etkisini belirlemektir. Araştırmada nitel ve nicel analizin birlikte kullanıldığı karma araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın uygulamaları 2014-2015 eğitim-öğretim yılı ikinci döneminde Yozgat ili Fatma Temel Turhan Ortaokulu 6.sınıf öğrencilerinden C şubesinde öğrenim gören 27 öğrenci ile yapılmıştır. Çalışma grubu amaçsal örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemiyle karar verilmiştir. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından geliştirilen 2 bölüm 9 açık uçlu sorudan oluşan ''Karikatür Çalışma Kâğıdı'' ile öğrencilere çizdirilen karikatürler ve öğrencilerle yapılan görüşmeler ile toplanmıştır. Karikatür çalışma kâğıdının ilk bölümü karikatürü tanıma ile ilgili 3 sorudan oluşurken ikinci bölümü karikatürle yaratıcı düşünme becerisini kazanabilmelerine yönelik 6 sorudan oluşturulmuştur. Karikatür çalışıma kağıdının hazırlanmasında uzman görüşlerine başvurulmuştur. Karikatür çalışma kağıdı uygulama öncesinde ve uygulama sonrasında öğrencilere uygulanmıştır. Uygulama 4 hafta boyunca ''Elektronik Yüzyıl'' ünitesindeki 3 kazanım üzerinde gerçekleştirilmiştir. Uygulamada 13 tane karikatür kullanılmıştır. Uygulama sonunda gönüllü öğrencilerden karikatür çizmeleri istenmiş ve karikatür çizen öğrencilerle çizdikleri karikatür hakkında sohbet tarzı görüşmeler yapılmıştır. Nicel verilerin analizi bağımlı gruplar için t testi ile gerçekleştirilmiştir. Nitel veriler ise betimsel ve içerik analize tabi tutulmuştur. Araştırma sonucunda Sosyal Bilgiler dersinde karikatür kullanımının öğrencilerin yaratıcı düşünme becerilerini artırdığı görülmüştür. Derste karikatür kullanımının yaratıcı düşünmeyi artırmasına yönelik uygulanan çalışma kâğıtları sonucunda kız öğrencilerin erkek öğrencilere göre daha başarılı oldukları ve daha yaratıcı fikirler ortaya koydukları belirlenmiştir.

Abstract:
This study aims to specify the effect of using cartoon in 6th grade social studies course on the students' creative thinking skills. Complex research design, where qualitative and quantitative analyses are used together, is adopted for the study. The implementation of the study was carried out with 27 students in class C of 6th grade at Fatma Temel Turhan Secondary School in Yozgat during the 2014-2015 school year. The research group was specified by using criterion sampling method, one of the purposive sampling methods. The data of the study was collected through "Cartoon Worksheet" prepared by the researcher as 2 sections with 9 questions in total as well as cartoon drawn by and interviews carried out with the students. While the first section of the cartoon worksheet consists of 3 questions regarding the recognition of cartoon, the second section features 6 questions related to their acquisition of creative thinking skills with cartoon. During the preparation of cartoon worksheet, the researcher consulted specialists for their opinions. The students answered the questions in cartoon worksheet both before and after the implementation process. The implementation process covers 3 subjects in "Electronic Century" unit, which lasted 4 weeks. 13 cartoon were used for implementation purposes. At the end of implementation process, the volunteering students were asked to draw cartoon; the students drawing cartoon were interviewed on their cartoon in a manner of conversation. While quantitative data were subject to paired samples test, qualitative data went through descriptive and content analyses. At the end of the study, it was concluded that using cartoon in social studies course improves the creative thinking skills of students. It was found out that female students were more successful and came up with more creative ideas than male students as a result of the worksheets implemented with the purpose of improving creative thinking by way of using cartoon in the courses.