Sialolithiazis hastalarında tükürük bezi taşının ve tükürük salgısının iyon içeriğinin radyolojik, klinik ve cerrahi bulgularla korelasyonu
Correlation of ion content of salivary gland stones and patients' salivas with radiological, clinical and surgical findings in sialolithiasis patients
Yazar: ALPARSLAN GÖNÜL
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA KÜRŞAT GÖKCAN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Ağır mineraller = Heavy minerals ; Biyojeokimya = Biogeochemical ; Cerrahi-kulak-burun-boğaz = Surgery-otorhinolaryngologic ; Parotis bezi = Parotid gland ; Teşhis-kulak-burun-boğaz = Diagnosis-otorhinolaryngologic ; Tükürük bezi kanal taşı = Salivary duct calculi

Özet:
Bu araştırmada Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde tükürük bezi taşı eksizyonu yapılan hastaların taşlarının inorganik kompozisyonu incelenerek taş etyopatogenezine katkı sağlamak amaçlandı. 
Araştırma 2023 yılında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kulak Burun Boğaz Kliniğinde tükürük bezi taşı çıkarılan 34 hasta ile gerçekleştirildi. Hastaların demografik özellikleri, ek hastalıkları, taşların tarafı ve yeri, taş çapı gibi veriler not edildi.
Hastaların 18'i erkek 16'sı kadın olduğu görüldü. Popülasyonun yaş ortalamasının 43,91±13,78 olduğu görüldü.  Taşın ait olduğu bez konusunda her iki cinsiyette de submandibuler bezin baskın olduğu görüldü. Taraf açısından da yine her iki cinsiyette de sağ tarafın baskın olduğu görüldü.  
Hastaların, yaşam tarzlarını; semptomlarını; taş ile alakalı muayene ve radyolojik bulgularını(Örn; lokalizasyon); tükürük salgısının inorganik kompozisyonunu literatür eşliğinde değerlendirme amaçlandı.
Tükürük bezi taşı incelemesinde literatüre göre uygulanan metot fark etmeksizin aynı elementler baskın izlendi. Tükürük salgısı da veri analizi fark etmeksizin literatüre benzer komposizyonda izlendi.
Taş ve tükürük karşılaştırmalarında anlamlı düzeyde sonuca rastlanmadı, ancak taşlarla ilgili olarak yapılan incelemelerde taş kompozisyonunda kendi içinde bazı anlamlı sonuçlara ulaşıldı. 
Hastaların alışkanlıkları ve taş/tükürük biyokimyasına ilişkin farklılıklar saptansa da anlamlılık düzeyi için yeni çalışmaların daha fazla örnekle tasarlanmasının uygun olacağına karar verildi.   
Anahtara kelimeler: Sialolitiazis, Sialoendoskopi, Biyokimyasal analiz, Nadir toprak elementleri

Abstract:
In this study, it was aimed to contribute to the etiopathogenesis of stones by examining the inorganic composition of the stones of patients who underwent salivary gland stone excision at Ankara University Medical Faculty Hospital.
The study was conducted in 2023 with 34 patients who had salivary gland stones removed at the Ear, Nose, and Throat Clinic of Ankara University Medical Faculty. Data such as the demographic characteristics of the patients, their comorbidities, the side and location of the stones, and the diameter of the stones were recorded.
It was observed that 18 of the patients were male and 16 were female. The average age of the population was found to be 43.91±13.78. It was observed that the submandibular gland was dominant in both genders regarding the gland to which the stone belonged. In terms of side, the right side was dominant in both genders.
It was aimed to evaluate the patients' lifestyles, symptoms, examination and radiological findings related to the stone (e.g. localization), and the inorganic composition of the saliva according to literature.
In the examination of salivary gland stones, the same elements were predominantly observed regardless of the method applied according to the literature. The composition of the saliva was also observed to be similar to the literature regardless of data analysis.
No significant results were found in the comparisons of stones and saliva, but some significant results were obtained in the examination of the stone composition itself. Although differences were detected in the habits of the patients and the biochemistry of the stone/saliva, it was decided that new studies with more samples should be designed to determine the level of significance.
Keywords: Sialolithiasis, Sialoendoscopy, Biochemical analysis, Trace elements