Sosyal bilgiler ders kitaplarındaki ünite değerlendirme sorularının Yenilenmiş Bloom Taksonomisine göre incelenmesi
Examination of unit evaluation questions in social studies textbooks according to the Revised Bloom Taxonomy
Yazar: GİZEM KAYA ÖKSÜZ
Danışman: DOÇ. DR. FİTNAT GÜRGİL ULUSOY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Sosyal bilgiler dersi, çeşitli disiplinlerin bir araya geldiği bir alan olduğundan, öğrencilere çok yönlü düşünme becerileri kazandırma potansiyeline sahiptir. Bu nedenle öğrencilerin düşünme, sorgulama, üretme gibi üst düzey becerileri geliştirebilecekleri fırsatlar sunabilir. Bu durum ders kitaplarındaki soruların üst düzey düşünme becerilerini teşvik etmesi ve geliştirmesi gerektiğini düşündürmektedir. Bu araştırmada, 4., 5., 6. ve 7. sınıf sosyal bilgiler ders kitaplarındaki ünite değerlendirme sorularının Yenilenmiş Bloom Taksonomi'sinin bilgi birikimi ve bilişsel süreç boyutlarına göre incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman inceleme yönteminin kullanıldığı betimsel bir analiz çalışmasıdır. Araştırmanın çalışma grubunu, 4. sınıf düzeyinde iki, 5. sınıf düzeyinde iki, 6. sınıf düzeyinde iki ve 7. sınıf düzeyinde üç olmak üzere toplam sekiz kitap oluşturmaktadır. Araştırmada incelenen veri kaynaklarına Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı'nın elektronik ortamından erişilmiştir. Araştırma sonucunda, tüm sınıf düzeylerinde YBT'nin bilgi birikimi boyutunda en fazla ilişkilendirme olgusal bilgi birikimi boyutu; bilişsel süreç boyutunda ise yine tüm sınıf düzeylerinde en fazla ilişkilendirmenin hatırlama bilişsel süreç boyutu ile olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Gelecekte sosyal bilgiler ders kitapları hazırlayacak olan uzman ekibin ünite değerlendirme sorularını hazırlarken YBT'nin bilgi birikimi ve bilişsel süreç boyutlarını dikkate alarak dengeli bir dağılım gerçekleştirmeleri önerilmektedir.

Abstract:
Since the social studies course is an area where various disciplines come together, it has the potential to provide students with multifaceted thinking skills. Therefore, it can provide opportunities for students to develop high-level skills such as thinking, questioning and producing. This suggests that the questions in textbooks should encourage and develop high-level thinking skills. This research aims to examine the unit evaluation questions in 4th, 5th, 6th and 7th grade social studies textbooks according to the knowledge and cognitive process dimensions of the Revised Bloom Taxonomy. This research is a descriptive analysis study using the document review method, one of the qualitative research methods. The study group of the research; It consists of eight books in total: one for the 4th grade, two for the 5th grade, two for the 6th grade and three for the 7th grade. The data sources examined in the study were accessed from the electronic environment of the Board of Education. As a result of the research, the most relevant associations in the knowledge dimension of the Revised Bloom Taxonomy at all grade levels are the factual knowledge dimension; in the cognitive process dimension, it was found that the highest association at all grade levels was with the cognitive process dimension of remembering. It is recommended that the expert team who will prepare social studies textbooks in the future should make a balanced distribution by taking into account the knowledge and cognitive process dimensions of the Revised Bloom Taxonomy while preparing the unit evaluation questions.