Hentbolcularda üst ekstremiteye uygulanan pliyometrik egzersizin atış hızı ve izokinetik kas kuvvetine etkisi
Effects of upper extremity plyometrics on throwing velocity and isokinetic strength in team handball players
Yazar: CELAL GENÇOĞLU
Danışman: PROF. CEM ŞEREF BEDİZ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Fizyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Fizyoloji = Physiology ; Spor = Sports
Dizin: Hentbol = Handball ; Kas kontraksiyonu = Muscle contraction ; Pliometrik antrenman = Plyometric training

Özet:
Giriş: Pliyometrik çalışmalar, güç üzerinde oldukça etkili bir antrenman biçimidir ve atletik performansın çok önemli bir parçasıdır. Özellikle hentbol gibi çabuk kuvvetin ön planda olduğu spor dalları için yararlı olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmanın amacı, pliyometrik egzersizlerin hentbolda atış hızına ve izokinetik omuz rotatör kuvvetine etkisini araştırmaktır.Yöntemler: Çalışmaya 20 bayan hentbolcu katılmıştır. Eklem hareket açıklığı ve antropometrik ölçümler yapılmıştır. Ayrıca VO2 max testi, durarak ve 3 adım atış hızı testi, 90-300 º/s açısal hızda konsantrik omuz iç rotasyon (IR) ve dış rotasyon (ER) testi uygulanmıştır. Pliyometrik grup (PG) 6 hafta süreyle antrenmanlarına ek olarak pliyometrik egzersiz yapmıştır. Kontrol grubu (KG) ise günlük antrenmanlarını yapmıştır. Ölçümler 6 haftalık egzersiz periyodu sonrasında tekrarlanmıştır.Bulgular: Altı haftalık dönem sonrasında her iki grubun durarak ve 3 adım atış hızı anlamlı biçimde artmıştır (P<0,05). İzokinetik ölçümlerde PG dominant kol IR300 ?/s, non-dominant kol ER90 ?/s pik torkları anlamlı biçimde artış göstermiştir (P<0,05). KG dominant kolda IR300 ?/s, ER300 ?/s, non-dominant kolda IR300 ?/s pik torkları anlamlı gelişim göstermiştir (P<0,05). Durarak atışla 3 adım atış arasında anlamlı korelasyon görülmüştür (r= 0,51, P=0,021). Durarak atış hızı ile IR90 º/s ve IR300 º/s pik tork değerleri arasında kuvvetli korelasyon görülmüştür (sırasıyla r=0,56 P=0,010 ve r=0,52 P=0,018). Üç adım atış hızı ile internal rotatörlerin izokinetik kuvvetleri arasında korelasyon görülmemiştir. Ancak ER90 º/s pik tork değeri ile üç adım atış hızı arasında korelasyon bulunmuştur (r=0,49, P=0,027).Tartışma: Bayan hentbolcularda üst gövdeye 6 haftalık pliyometrik egzersiz uygulamanın hentbolda atış hızını ve izokinetik omuz rotatör kuvvetini artırmada istatistiksel anlamda ek bir katkısının olduğu gösterilememiştir. Ancak, pliyometrik egzersiz hentbolcularda atış hareketi için spora özgü çalışma veya alternatif bir egzersiz olarak uygulanabilir.Anahtar kelimeler: Pliyometrik, hentbol, atış hızı, izokinetik, omuz rotatörleri

Abstract:
Introduction: Plyometric exercises are an effective training method for power and very important part of athletic performance. It would be beneficial for sports like team handball. Purpose of this study is to investigate the effects of upper extremity plyometrics on throwing velocity and isokinetic strength of shoulder rotators in team handball players.Methods: Twenty female handball players were volunteered to participate to this study. Anthropometric, upper extremity flexibility, VO2max, standing throwing velocity, 3-step throwing velocity and 90-300 º/s speeds consantric isokinetic shoulder internal (IR) and external rotation (ER) peak torque were assesed in before and after a plyometric training period. Plyometric group (PG) performed plyometric exercises in addition to their daily training twice a week for 6 weeks. Control group (KG) just performed their daily training.Results: Standing and 3-step throwing velocity improved statistically significant in both PG and KG (P<0,05). Isokinetic peak torques in IR300 º/s of dominant arm and ER90 º/s of non-dominant arm were significantly increased in PG (P<0,05). Also, isokinetic peak torque in IR300 º/s and ER300 º/s of dominant arm and IR00 of non-dominant arm were significantly increased KG (P<0,05). Threre was a significant correlation between standing and 3-step throwing velocities (r= 0,51, P=0,021). Also, there were significant correlation between standing throwing velocity and peak torques in both IR90 º/s and IR300 º/s (r=0,560 P=0,010, and r=0,523 P=0,018 respectively). There was a significant correlation between peak torque in ER90 º/s and 3-step throwing velocity (r=0,493 P=0,027).Discussion: No significant improvements were shown after six weeks plyometric exercise in female handball players. Plyometric exercises may be used as an alternative exercise in spesific sports including throwing movements.Key words: Plyometrics, team handball, throwing velocity, isokinetic, shoulder rotators