Üniversite öğrencilerinde duygusal şemalar, bilişsel çarpıtmalar ve psikolojik esneklik arasındaki yordayıcı ilişkiler
Predictive relationship between emotional schemas, cognitive distortions and psychological flexibility in university students
Yazar: HAVVA ŞİMAL İNCE
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH SÜRÜCÜ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmanın amacı üniversite öğrencilerinde duygusal şema, bilişsel çarpıtma ve psikolojik esneklik arasındaki yordayıcı ilişkinin incelenmesidir. Bu araştırmada ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Konya ilinde bulunan Selçuk Üniversitesi ve Necmettin Erbakan Üniversitesi'nde öğrenimine devam eden 210 kadın, 249 erkek olmak üzere toplam 459 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada Leahy Duygusal Şema Ölçeği-II, Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği, Psikolojik Esneklik Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS 22.0 programı kullanılarak yapılmıştır. Betimsel verilerin analizinde yüzde, frekans, standart sapma kullanılırken analiz yöntemleri olarak t-Test, ANOVA, Pearson Korelasyon ve Regresyon analizi kullanılmıştır. Üniversite öğrencilerinin duygusal şema alt boyutlarından değersizleştirme, yaygınlık ve duyguları ifade etme puanları cinsiyete göre erkekler lehine anlamlı şekilde farklılaşmakta, diğer alt boyut puanları ise cinsiyete göre farklılaşmamaktadır. Duygusal şema alt boyut puanları yaşa göre farklılaşmamaktadır. Bilişsel çarpıtma alt boyutlarından etiketleme puanlarında cinsiyete göre kadınlar lehine anlamlı bir farklılık bulunmakta, diğer alt boyut puanlarında ise cinsiyete göre anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Bilişsel çarpıtma alt boyut puanları yaşa göre farklılaşmamaktadır. Psikolojik esneklik alt boyut puanlarında cinsiyete göre anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Ayrıca psikolojik esneklik alt boyut puanları da yaşa göre anlamlı bir şekilde farklılaşmamaktadır. Üniversite öğrencilerinin duygusal şema ile bilişsel çarpıtma ve psikolojik esneklik alt boyutları arasında pozitif ve negatif yönde ilişkiler saptanmıştır. Duygusal şema ve bilişsel çarpıtma alt boyut puanlarının psikolojik esneklik alt boyut puanlarını yordama gücüne sahip olduğu görülmüştür. Çalışmadan ortaya çıkan sonuçlar bulgular bölümünde ele alınmış ve literatürdeki diğer araştırmalarla birlikte tartışılmış ve araştırma sonuçlarına dayalı öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the predictive relationship between emotional schemas, cognitive distortions and psychological flexibility in university students. Relational screening method was used in this research. The study group of the research consists of a total of 459 students, 210 women and 249 men, who continue their education at Selçuk University and Necmettin Erbakan University in Konya. Leahy Emotional Schema Scale-II, Cognitive Distortions Scale, Psychological Flexibility Scale were used in the study. Data analysis was done using SPSS 22.0 program. While percentage, frequency and standard deviation were used in the analysis of descriptive data, t-Test, ANOVA, Pearson Correlation and Regression analysis were used as analysis methods. University students' emotional schema sub-dimensions of devaluation, pervasiveness and emotional expression scores differ significantly according to gender in favor of men while other sub-dimension scores do not differ according to gender. Emotional schema subscale scores do not differ according to age. There is a significant difference in favor of women in labeling scores, one of the cognitive distortion sub-dimensions, according to gender, but there is no significant difference in other sub-dimension scores according to gender. Cognitive distortion subscale scores do not differ according to age. No significant difference was found in psychological flexibility subscale scores do not differ significantly according to age. Positive and negative were determined between the emotional schema and cognitive distortion and psychological flexibility sub-dimensions of university students. It has been observed that emotional schema and cognitive distortion subscale scores have the power to predict psychological flexibility subscale scores. The results of the study were discussed in the findings section and discussed together with other studies in the literature and suggestions were developed based on the research results.