XVII. yüzyıl Hollanda resim sanatında 'Tronie' /
Yazar: ZEYNEP KÖKLÜCE
Danışman: PROF. DR. TEYMUR RZAYEV
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Plastik Sanatlar ve Resim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: 17. yüzyıl = 17. century ; Altın Çağ = Golden Age ; Hollanda = Netherlands ; Portre = Portrait ; Resim sanatı = Painting art ; Tronie = Tronie

Özet:
Bu araştırmada XVII. yüzyıl Altın Çağ (Dutch Golden) Hollanda resminde ortaya çıkan "Tronie" ile dönemin portre anlayışı arasındaki temel farklar incelenmeye çalışılmıştır. Tronie resminin, portreden ayrılan yanları, kendi türü içerisinde geniş bir anlam taşıyıcılığına sahip olduğu için kolay seçilebilir değildir. Tronie terimi anlamca; yüzde kategorize edilmiş fizyonomik özellikler, çeşitli jest ve mimikler, karakter tiplemeleri, duygu durumları, anonim kimseler, soytarılar, köylüler, askerler, aşıklar, sarhoşlar gibi çeşitli sınıf gruplarından oluşan baş, yakın plan ya da yarım boy yapılmış karakter figürleridir. Bu karakterler özellikle; hayali egzotik aksesuarlar, sarıklar, bereler, tüylü şapkalar, Doğu kültürlü kıyafetler, pahalı saten kumaşlar, altın brokar ceketler ya da tam tersi gösterişsiz oldukça özensiz, sade boyanmış kumaş ve giysilerden oluşmaktadır. Tronie, biçim bakımından portre ve diğer tür parçalara benzese de sanatçıların teknik ustalıklarını bariz bir şekilde sergilediği bağımsız bir türdür. Yapılan araştırmalarda taşıdığı biçimsel benzerliklerden dolayı bilim insanları tarafından yanlış yorumlanmış ve yakın zamanda yapılan araştırmalarla biçim- içerik yapısı analiz edilerek açıklığa kavuşturulmuştur. XVII. yüzyıl Hollanda resim sanatında gündelik yaşam içerisinde gelişen Tronie ve kendi içerisindeki çeşitleri, birçok açıdan ressamın tarzına göre tasarımlanmıştır. Başlangıçta anonim resimler olarak yapılan Tronie resimler zamanla kendi içerisinde çeşitli türlere bölünmüştür. Araştırmamızda bölüm 4.'de analizlerini yapmış olduğumuz Tronie yapıtlardan yola çıkarak Bölüm 3.4.' de Tronie resmi ilk kullanan ressamlar: Rembrandt Harmenszoon van Rijn, Frans Hals ve Jan Lievens'in yapıtlarındaki benzerlik ve farklılıklar analiz edilmiştir. 
Mevcut çalışmanın endişeleri ve anlayışı buna paralel olarak bölüm 4.'de yüzyılın avangart Tronie ressamlarının yapıtları üzerinden kapsamlı şekilde analiz edilmiştir. Yaptığımız analizlerle elde edilen bulgular Tronie resminin resim geleneğine bağlılığını göstererek, bağımsız bir tür olduğu hipotezini doğrulamıştır. Ressamlara sağladığı deneysel (ampirik) zeminle portreciliğe kazandırdığı çeşitlilik için, resim sanatı tarihinin gelişim sürecinde önemli bir yer almaktadır. 
Anahtar Kelimeler: Tronie, Portre, Altın Çağ Hollanda resim sanatı, Resim tekniği. Fizyonomi.

Abstract:
In this research, the main differences between the "Tronie", which emerged in the 17th century Dutch Golden Age painting, and the portrait understanding of the period, were tried to be examined. The aspects of the Tronie painting that differ from the portrait are not easily selectable, as it has a wide meaning in its own genre. The meaning of the term Tronie; They are head, close-up or half-length character figures made up of various class groups such as physionomic features, various gestures and facial expressions, character types, moods, anonymous people, jesters, peasants, soldiers, lovers, drunks, categorized on the face. These characters are especially; imaginary exotic accessories, turbans, berets, feathered hats, oriental cultured clothes, expensive satin fabrics, gold brocade jackets or vice versa, they consist of plain and sloppy, plain dyed fabrics and clothes. Tronie is a stand-alone genre in which, although similar in form to portraits and other genre pieces, the artists blatantly display their technical mastery. It has been misinterpreted by scientists due to the stylistic similarities it has in the researches, and the form-content structure has been analyzed and clarified with recent studies. Developing in the daily life of 17th century Dutch painting, Tronie and its varieties were designed according to the painter's style in many respects. Tronie pictures, which were initially made as anonymous pictures, were divided into various genres over time. In our research, based on the Tronie works that we have analyzed in Chapter 4th the similarities and differences in the works of Rembrandt Harmenszoon van Rijn, Frans Hals and Jan Lievens, who were the first to use Tronie painting in Chapter 3.4 were analyzed. In parallel, the concerns and understanding of this work are extensively analyzed in Chapter 4th through the works of the avant-garde Tronie painters of the century. The findings we obtained as a result of our analyzes confirmed the hypothesis that Tronie painting is an independent genre that shows its adherence to the painting tradition. It has an important place in the development process of the history of painting due to the experimental (empirical) ground it provides to the painters and the diversity it brings to the portrait.
Keywords: Tronie, Portrait, Dutch Golden Age painting, Painting technique Physiognomy.