Adrenal bez kitlelerinde laparoskopik ve robotik transperitoneal cerrahiye ait kısa dönem sonuçların karşılaştırılması
A comparison of short-term results of laparoscopic and robotic transperitoneal surgery on adrenal gland masses
Yazar: SEZER BULUT
Danışman: DOÇ. DR. NURİ ALPER ŞAHBAZ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Adrenal bez hastalıkları = Adrenal gland diseases ; Adrenal bez neoplazmları = Adrenal gland neoplasms ; Adrenal bezler = Adrenal glands ; Cerrahi = Surgery ; Cerrahi işlemler-minimal girişimsel = Surgical procedures-minimally invasive ; Cerrahi-endokrin = Surgery-endocrine ; Laparoskopi = Laparoscopy ; Robotik cerrahi işlemleri = Robotic surgical procedures

Özet:
Giriş ve Amaç
Laparoskopik adrenalektomi günümüzde adrenal bez cerrahisinde standart tedavi seçeneği olma özelliğini korumaktadır. Teknolojik gelişmeler ve robotik cerrahinin yaygınlaşmasına bağlı olarak laparoskopik cerrahinin yanında artık robotik adrenalektomi operasyonlarının sayısı da artmış olup alternatif bir tedavi seçeneği olarak kabul edilmiştir. Bu doğrultuda kliniğimizde mevcut olan robotik sistemimiz ile gerçekleştirilen adrenal bez ameliyatlarına ait kısa dönem sonuçların laparoskopik olarak gerçekleştirilen olgulara ait sonuçlar ile karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem
Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Bakırköy Dr.Sadi Konuk SUAM da 2012-2019 yılları arasında cerrahi endokrin hastalıkları nedeniyle laparoskopik ve robotik adrenalektomi uygulanan ardışık tüm hastaların (n=180) dosyaları retrospektif olarak incelendi.18 yaşın üzerinde, boyut, hormonal aktivite ve radyolojik özelliklerine göre ameliyat gerektiren ve verilerine ulaşılabilen tüm hastalar çalışmaya dahil edildi. Öncelikle hastalar laparoskopik ve robotik olarak 2 gruba ayrıldı. Hastaların demografik verileri, cerrahi ve tıbbi geçmişleri, komorbiditeleri, vücut kitle indeksleri (VKİ), American Society of Anesthesiologists (ASA) skorları, Charlson Komorbidite İndeksleri (CCI), preoperatiferatif tanıları, tümör çapı ve lokalizasyonları, operasyon süreleri, peroperatif kan kaybı, laparoskopiye veya açık cerrahiye dönüş oranları, morbidite ve mortalite oranları, hastanede kalış süreleri, takip süreleri, tekrar hastaneye yatış ve postoperatif histopatolojik bulguları karşılaştırıldı. Daha sonra her iki gruptaki hastalar ayrıca fonksiyonel ve non-fonksiyonel olarak alt gruplara ayrılarak karşılaştırmalı analizleri yapıldı. 
Bulgular
İki gruptaki hastaların preoperatif verilerinin incelenmesi sonucunda olguların; cinsiyet, yaş, CCI, batın operasyonu öyküsü, ASA skorları, tümör lokalizasyonu, antikoagülan ve antitrombotik ilaç kullanımı, hemoglobin düzeylerinin sonuçları açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Robotik adrenalektomi yapılan olgularda; VKİ'nin daha düşük olduğu (p=0,001), steroid şemsiyesi uygulanacak olan hasta sayısının	 daha fazla olduğu (p=0,048) ve hormon aktif kitleye sahip olan hasta sayısının daha fazla olduğu (p=0,004) saptanmıştır. Preoperatif görüntüleme yöntemleri ile tespit edilen kitle boyutunun LA olgu grubunda daha büyük olduğu saptandı (p=0,034). Operasyon süresi açısından kenetlenme süresi dahil edilmediğinde iki grup arasında fark saptanmamıştır. Kan kaybı miktarı RA olgu grubunda anlamlı oranda daha az olduğu saptandı (p=0,037). Ameliyat edilen olguların postoperatif histopatolojik verilerinin dağılımı açısından literatür ile benzer sonuçlar elde edildi. RA ve LA yapılan olgulara ait; intraoperatif komplikasyon, açığa geçiş oranları, postoperatif komplikasyonlar, yatış süresi ve tekrar yatış gerekliliği	açısından sonuçlar karşılaştırıldı, istatistiksel açıdan anlamlı fark saptanmadı. Son olarak fonksiyonel kitleler dahil edilerek yapılan subgrup analizinde RA yapılan olgu grubunda kan kaybının daha az olduğu saptanmıştır (p=0,028). Preoperatif ve postoperatif diğer bulgular açısından RA ve LA olgu grubunda anlamlı fark saptanmamıştır. 
Sonuç
Robotik adrenalektomi özellikle tek alan cerrahisinde üstün bir yöntem olup, kameranın cerrah kontrolünde olması, görüntü kalitesinin daha iyi olması ve ileri teknolojik optik sistemleri ile büyütülmüş görüntü elde edilerek daha iyi anatomik hakimiyet sağlaması, el aletlerinin üç boyutlu manevra kabiliyeti ve operatöre bağlı tremor faktörünü de ortadan kaldırması açısından laparoskopik cerrahiye üstünlük sağlamaktadır. Bu bilgiler ışığında ve çalışmamızın sonucunda elde ettiğimiz verilere dayanarak, robotik adrenalektomi laparoskopik adrenalektomiye alternatif olarak uygulanabilecek olan etkin ve güvenilir bir yöntemdir.

Abstract:
ABSTRACT
Introduction
Laparoscopic adrenalectomy remains the standard treatment option in adrenal gland surgery today. Due to the technological developments and the increasing access to robotic surgery, the number of robotic adrenalectomy operations has increased in addition to laparoscopic surgery and has been accepted as an alternative treatment option. This study aims to compare the short-term results of adrenal gland surgeries performed with our robotic system available in our clinic with the results of the cases performed laparoscopically.
Materials and Methods
The records of all consecutive patients (n=180) who underwent laparoscopic and robotic adrenalectomy for surgical endocrine diseases between 2012 and 2019 in Bakırköy Dr.Sadi Konuk Research and Training Hospital were retrospectively reviewed. All patients who required surgery according to their radiological characteristics and whose data could be accessed were included in the study. Firstly, the patients were divided into 2 groups as laparoscopic (LA) and robotic (RA). Demographic data of patients, surgical and medical history, comorbidities, body mass indexes (BMI), American Society of Anesthesiologists (ASA) scores, Charlson Comobidity Indexes (CCI), preoperative diagnoses, tumor diameter and localizations, duration of operation, perioperative blood loss, rate of conversion to laparoscopy or open surgery, morbidity and mortality rates, length of hospital stay, follow-up times, readmission to hospital, and postoperative histopathological findings were compared. Then, patients in both groups were further divided into functional and non-functional subgroups and comparative analyzes were made.
Results
Based on the preoperative data of the patients in the two groups, no statistically significant difference was found in terms of gender, age, CCI, history of abdominal surgery, ASA scores, tumor localization, use of anticoagulant and antithrombotic drugs and hemoglobin levels. In cases where robotic adrenalectomy was performed, patient BMI was lower (p=0,001), the number of patients to whom steroid coverage was applied (p=0,048) and the number of patients with hormone active mass was higher (p=0,004). The size of the mass detected by preoperative imaging methods was found to be larger in the LA case group (p=0,034). When the docking time was not included in terms of operation time, there was no difference between the two groups. The amount of blood loss was found to be significantly less in the RA patient group (p=0,037). In terms of the distribution of postoperative histopathological data of the operated cases, similar results were obtained with the literature. Of the cases who underwent RA and LA; the results were compared in terms of intraoperative complications, conversion rates, postoperative complications, length of hospital stay and need for readmission; no statistically significant difference was found. Finally, in the subgroup analysis performed by including functional masses, blood loss was found to be less in the RA group (p=0,028). There was no significant difference between RA and LA case groups in terms of preoperative and postoperative findings.
Discussion
Robotic adrenalectomy is a method, especially in single field surgery due to camera control being done by the primary surgeon, better image quality, magnified images with advanced optical systems, the three-dimensional maneuverability of the tools and the elimination of operator-related tremor factor all providing improved manipulation for the surgeon. In the light of this information and based on the data we obtained as a result of our study, robotic adrenalectomy is an effective and reliable method that can be applied as an alternative to laparoscopic adrenalectomy.