Algılanan örgütsel adalet ile örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişki: Perakende sektörü çalışanları örneği
The relationship between perceived organizational justice and organizational citizenship behavior: A research on retail sector employees
Yazar: SAYED LUTFULLAH ZUBAIR
Danışman: PROF. DR. TUNCAY YILMAZ
Sakarya Üniversitesi / İşletme Enstitüsü / İnsan Kaynakları Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Küreselleşme ile rekabetin hissedildiği günümüz dünyasında şirketler başarılı olabilmek için çalışanlarının memnuniyetini sağlamaya çalışmalıdırlar. Mesleki olarak mutlu bir insanın bu durumu sosyal yaşamına yansımaktadır. Bundan dolayı örgütlerin en büyük değeri insanlarıdır. Değişimlerin ve teknolojik gelişmelerin ölçeği ve hızı ne olursa olsun, kuruluşların insani ihtiyaçları hiçbir zaman önemini kaybetmeyecektir. Bireyin bileşenlerinin bu kadar önemli olmuş olduğu organizasyonlarda, organizasyonun içinde çalışanların arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi için kullanılmış olan bazı kriterler bulunmaktadır. Bu kriterlerden ilki de çalışanların örgüt içindeki adalet algısına yönelik yaklaşımlarını ölçen örgütsel adalet kuramıdır. Diğeri ise; çalışanların örgüte olan aidiyet duygularını ortaya çıkartan örgütsel vatandaşlık kuramıdır. Bu ifadeler doğrultusunda araştırmanın amacı, örgütsel alan yazında örgütler için büyük bir yer tutmuş olan, örgütsel adaletin önemli bir belirleyicisi olarak kabul edilmiş olan örgütsel adaletin ve örgütsel vatandaşlık kuramını, örgütler ile olan ilişkileri açıklanmaktadır.
Araştırmanın 1. bölümünde örgütsel adalet kuramının teorik ve kavramsal çerçevesi anlatılmaktadır. Örgütsel adalet boyutları, kuramları, kavramları ve örgütsel olmayan değişkenler ile olan ilişkisi, örgütsel adaletin geçmiş tarihi ve sonuçları açıklanmaktadır. 2. bölümde çalışmanın ana noktası, örgütsel vatandaşlık kuramının kapsamı, tanımı, boyutları, kuramları, örgütsel vatandaşlık davranışlarına benzeyen kuramlar, örgütsel vatandaşlık davranışlarını ortaya çıkartan olgular, açıklanan son ilişkidir. "Örgütlerdeki Yurttaş Davranışı" ile söz konusu örgütlerin adaleti arasındaki ilişki verilmektedir. Çalışmanın 3. ve son kısmında, algılanmış olan örgütsel adalet ve vatandaşlık davranışların arasındaki bağlantıya ilişkin alan araştırması, anket yöntemi ile toplanmış olan veriler ile fark analizleri, korelasyon analizleri ve regresyon analizleri uygulanmıştır. Gerçekleştirilen analizler sonucunda kişiler çalıştıkları kurum içerisindeki faaliyetlerin, prosedürlerin ve uygulamaların adil olduğunu düşünmeleri halinde daha fazla örgütsel vatandaşlık davranışları sergileyecekleri tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Algılanan Örgütsel Adalet, Örgütsel Vatandaşlık.

Abstract:
In today's world where globalization and competition are felt, companies should try to ensure the satisfaction of their employees in order to be successful. This situation of a professionally happy person is reflected both in his social life and in his social life. Therefore, the greatest value of organizations is their people. Regardless of the scale and speed of changes and technological developments, the human needs of organizations will never lose their importance. In organizations where the components of the individual have been so important, there are some criteria that have been used to evaluate the relationships between employees within the organization. The first of these criteria is the organizational justice theory, which measures the attitudes of employees. The other is; It is the organizational citizenship theory that reveals the feelings of belonging and itta of the employees in the organization. In line with these statements, the aim of the research is to explain the organizational justice and organizational citizenship theory, which has a great place for organizations in the organizational literature and accepted as an important determinant of organizational justice, and its relations with organizations.
In the first part of the research, organizational justice theory, its scope, definition, theoretical structure and meaning are explained. Organizational justice dimensions, theories, concepts and its relationship with non-organizational variables, past history of organizational justice and its results are explained. In the second part, the main point of the study is the scope, definition, dimensions, theories of organizational citizenship theory, theories similar to organizational citizenship behaviors, phenomena that reveal organizational citizenship behaviors, and the last relationship explained. The relationship between "Citizen Behavior in Organizations" and the justice of these organizations is given. In the third and last part of the study, field research on the connection between perceived justice and citizenship dimensions, difference analysis with the dimensions collected by the survey method, weight analysis, and regression analyzes were applied. As a result of the analyzes carried out, it has been determined that people will exhibit more citizenship events if they think that the aims within the institution they work for and the achieved and achieved are fair.

Keywords: Perceived Organizational Justice, Organizational Citizenship.