Abdullah Harmancı'nın çocuk kitaplarının çocuğa görelik açısından incelenmesi
Investigation of Abdullah Harmanci's children's books in terms of relativity to children
Yazar: TUBA NUR KILIÇ
Danışman: PROF. DR. ŞERİFE AKPINAR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Çocukların ilgi ve ihtiyaçlarının yetişkinlere kıyasla farklı olmasının keşfedilmesiyle beraber çocuğun ve çocuk dünyasının tanınması kolaylaşmıştır. Çocuğun yaşama yönelik tecrübelerini zenginleştirmesi için çocuk gerçekliğini içinde barındıran kurmaca bir dünyaya adım atması gerekir. Bu sebeple çocuğun gelişim ve büyüme sürecine uygun eserlerle tanıştırılması bir ihtiyaç hâline gelmiştir. Çocuğun duygu, düşünce ve yaşantılarının dikkate alındığı çocuğa göre olan eserlerle bu ihtiyaç karşılanabilir. Bu araştırmada Abdullah Harmancı'nın dokuz çocuk kitabının çocuğa görelik ilkeleri açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla ele alınan eserler, dış yapı (boyut, kâğıt, kapak ve cilt, harfler, sayfa düzeni ve resim) ve iç yapı (konu, tema, kahramanlar, dil ve anlatım, ileti ve çevre) özellikleri bakımından iki ana başlık altında değerlendirilmiştir. Bu araştırma Abdullah Harmancı'ya ait yalnızca: "Hışırtı Avcısı", "Aynalı Baba ile Râcî", "Küçük Prens Hakem Olsun", "Bilgenin Gölgesi", "Kışın Şarkısını Kim Söyleyecek?", "Evliya'nın Sırları", "Dağın Kalbi Güm Güm Eder", "Sırrımı Serçelere Söyledim" ve "Leylaklar Prensesi" adlı dokuz çocuk kitabı ile sınırlandırılmıştır. Bu dokuz çocuk kitabında toplam yetmiş dokuz hikâye çalışmaya konu olmuştur. Bu çalışmada nitel araştırma desenlerinden olan doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen veriler üzerinde betimsel analiz yapılmıştır.
Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre Abdullah Harmancı'nın araştırma kapsamında ele alınan dokuz çocuk kitabının dış yapı özellikleri incelendiğinde "Kışın Şarkısını Kim Söyleyecek?" ve "Leylaklar Prensesi" adlı kitaplarda metinde anlatılanlarla uyuşmayan toplam üç adet resim yer aldığı belirlenmiştir. Bu üç adet resim dışında tüm kitapların dış yapı özelliklerinin çocuğa göre olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çocuk kitaplarının iç yapı özellikleri incelendiğinde ise kısa hikâyelerden oluşan "Evliya'nın Sırları" ve "Dağın Kalbi Güm Güm Eder" adlı kitaplarda toplam beş hikâyenin çocuğa göre olmadığı tespit edilmiştir. Bu beş hikâye dışında tüm kitapların iç yapı özelliklerinin çocuğa göre olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Genel olarak değerlendirildiğinde ise incelenen dokuz çocuk kitabının dış yapı ve iç yapı özelliklerinin çocuğa göre olduğu belirlenmiştir. Bu sebeple eğitimcilerin ve ailelerin çocukları bu kitaplar ile buluşturmalarında bir sakınca bulunmamaktadır.

Abstract:
With the discovery that children's interests and needs are different from those of adults, it has become easier to recognize the child and the child's world. For the child to have a more fulfilling existence, he or she needs to enter a made-up world where children's realities are present. As a result, it is now necessary to expose children to literature that is appropriate for the child's development and growth process. This need can be met with suitable literature for the child, in which the child's feelings, thoughts, and experiences are taken into account. This study is aimed at analyzing Abdullah Harmanci's nine children's books in terms of their relevance to the child. For this purpose, the works were evaluated under two main headings in terms of external structure (size, paper, cover and binding, letters, page layout, and picture) and internal structure (subject, theme, heroes, language and expression, message and environment) features. This study was limited to nine children's books by Abdullah Harmanci: "Hışırtı Avcısı", "Aynalı Baba ile Râcî", "Küçük Prens Hakem Olsun", "Bilgenin Gölgesi", "Kışın Şarkısını Kim Söylecek?", "Evliya'nın Sırları", "Dağın Kalbi Güm Güm Eder", "Sırrımı Serçelere Söyledim" and "Leylaklar Prensesi". This study focused on an overall collection of seventy-nine stories from these nine children's books. This study employed the document analysis method, one of the qualitative research designs. A descriptive analysis was made of the data obtained as a result of the research.
According to the findings obtained as a result of the research, when the external structure features of Abdullah Harmanci's nine children's books were analyzed, it was determined that there were a total of three pictures in the books titled "Kışın Şarkısını Kim Söyleyecek?" and "Leylaklar Prensesi" that did not match the text. It was determined that every book's external structure, with the exception of these three images, was appropriate for children. When the internal structure features of children's books were analyzed, it was determined that a total of five stories in "Evliya'nın Sırları" and "Dağın Kalbi Güm Güm Eder", which consist of short stories, were not appropriate for children. Except for these five stories, it was concluded that the internal structure features of all the books were suitable for children. In general, it was determined that the external structure and internal structure features of the nine children's books examined were child-friendly. For this reason, there is no harm for educators and families to bring children together with these books.