Üç semavi dinin klasik dönem yapılarında doğal aydınlatma analizi
Natural lighting analysis on classic era buildings of three monotheistic religions
Yazar: KEMAL MÜKREMİN BARUT
Danışman: DR. MEDİHA GÜLTEK
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Doğal aydınlatma = Daylighting ; Mimari aydınlatma = Architectural lighiting

Özet:
Toplu halde ibadetlerin gerçekleştirildiği dini yapılarda ışığın; ibadeti kolaylaştıracak görsel konforun sağlanması yanında, mekanı algılanabilir kılmak, insanları bir araya toplamak, onların duygu ve düșüncelerini ibadete yönlendirmek, yapıların mimari özelliklerini ve ihtişamını ortaya çıkarmak gibi temel görevleri de vardır. Dini yapılar kapsamında Semavi inanç sistemlerine ait ibadet yapılarından en yaygın olarak kullanılan sinagoglar, kiliseler ve camiler incelenmiştir. Bulunduğumuz coğrafyada; bu üç büyük dine ait ibadethanelerden çok sayıda örnek olması, çalışmanın kuramsal boyuttan pratik boyuta taşımasının önünü açmıştır. Pagan dinler dahil olmak üzere hemen hemen tüm dinlerin ortaya çıktığı ve kendi ritüellerini oluşturdukları günlerden bu yana, dini yapıların uygulayıcıları, teknolojinin kendilerine dayattığı sınırları, iç mekana daha fazla ve daha kontrollü ışık alma yönünde zorlamışlardır. Bu çalışmada; dinlerin tarihine kısaca bakılmış, Yahudilik, Hristiyanlık ve Müslümanlık gibi üç büyük semavi dinin ibadet yapıları ve dini ritüelleri incelenmiş, üç ayrı dini yapının kendi mimari biçim ve yönlerine göre, doğal aydınlatma durumları incelenmiş, üç büyük semavi inanç sistemine ait dini yapılar ile dini yapıların aydınlık seviyeleri ele alınmış, yapılan çalışmanın metodu anlatılmış, elde edilen sonuçlar yorumlanarak dini yapılarda doğal aydınlanma olgusu ele alınıp incelenmiştir. Örnek olarak ele alınan yapılar AutoCAD programı aracılığı ile modellenmiştir. 3D Studio MAX'e aktarılarak, bulunmuş oldukları enlem ve boylam ayarları yapılmış, iç mekanlarda aylara, günlere ve günün belli saatlerine göre ışık analizleri yapılmıştır.

Abstract:
In religious buildings where worshipping occurs en masse; in addition to creating the visual comfort to ease the activity; light also has the basic functions of making the space perceivable, gathering people and directing their senses and thoughts towards worshipping, and revealing the architectural characteristics and magnificence of the buildings. In the scope of religious buildings, the Shuls, the Churches and the Mosques which are commonly used in monotheistic religion systems are examined. With the numerous numbers of examples for these types of religious buildings in our geography, this study has moved from being only on theoritical level to reaching practical level. From the day that almost each and every religion (including Pagan Religions) has first occured and defined their own rituals; the builders of the religious buildings forced themselves to get more amount of and more controlled light in the interior by using the technology's limits at that time. In this study, the history of the religions has been briefly examined, the rituals and the buildings of the etherhal religions such as Judaism, Christianity, and Islam have been analyzed, those three different religious buildings have been examined for natural lighting according to their own architectural morphologies and orientations,  the religious buildings of three etherhal religions and their illumination levels have been discussed, the methodology of the study has been introduced, and finally the results have been commented on and phenomenon of the natural lighting in the religious building has been discussed and analyzed. Buildings which are chosen as examples have been modelled in AutoCAD. After being exported to 3dsMax, the latitudes and altitudes data has been introduced, and interior lighting analysis has been made according to months, days and specific times within days.