Körfez savaşlarının çevreye etkisi
Gulf wars and environment
Yazar: FEYZA KARAVELİOĞLU
Danışman: PROF. DR. NESRİN ALGAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü / Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı / Kent ve Çevre Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Ekolojik etki = Ecological effect ; Irak-Bağdat = Iraq-Baghdad ; Körfez Savaşı = Gulf War ; Körfez krizi = Gulf crises ; Körfez ülkeleri = Gulf countries ; Savaş = War ; Savaş suçları = War crimes ; Çevresel etki = Environmental impact

Özet:
Savaş ve silahlı çatışma savaşa hazırlık aşamasından başlayarak çevreye zarar vermektedir. Kayıtlı tarihin başlangıcından bu yana çevre bilinçli olarak savaş aracı olarak kullanılmıştır. Silahların çevreye zarar verme kapasiteleri artmıştır. Nükleer silahların üretim ve denemesi, bölgenin hava ve karadan bombalanması, kara mayınlarının yerleştirilmesi, gömülü savaş araç ve gereçleri, zehirli kimyasalların kullanımı örnek olarak verilebilir. Vietnam'da doğal habitatın portakal gazı kullanımı yoluyla yokedilmesi çevresel zararın örneklerindendir.ABD'nin Irak'ı işgal nedenlerinin başında petrol kaynaklarına ulaşmak ve kontrol altına almak gelmekte, soğuk savaşın bitiminden etkilenen savunma sanayicileri lobilerinin etkilerinden de söz edilmektedir. Bu çalışmada Körfez savaşlarının çevreye etkilerinin sonuçları incelenmeye çalışılmıştır. Çevreye zarar veren savaşların başında Körfez savaşları gelmektedir. I. ve II. Körfez Savaşları'nın ve ABD'nin Irak işgalinin Irak, İran Körfezi bölgesi ve çevresinde insan ve çevre sağlığı açısından hala süregelen yıkıcı etkileri olmuştur. Körfez Savaşları'nda yakılan petrol kuyuları biyoçeşitliliğe zarar vermiş,hava kirliliği yaratmış, alt yapı sistemleri çökmüştür. Bombalanan Irak toprakları verimsiz tarım dışı alanlar haline gelmiştir. ABD ordusunun her iki savaşta da seyreltilmiş uranyum (SU) mermileri kullanması radyoaktif kirlenmeye yol açmıştır. Bu Irak'ta yeni doğan çocuklarda doğum anomalilerine, harekata katılan ABD askerlerinde çeşitli hastalıklara yol açmıştır. Irak Halkı hem kirlilik hem de sağlık sorunları ile savaşmakta, artan sakat doğum ve kanser vakaları ile karşı karşıya bulunmaktadır. Savaşın bir sonucu olarak 4.7 milyondan fazla Iraklı ülkelerinden kaçmış bulunmaktadır. Bunun 2.7 milyonu ÜYE haline gelmiş, 2 milyonu ise komşu ülkelere göç etmiştir. Savaş ve ardından gelen işgal Irak'ta çevresel kaynaklar ve sivil halka zarar verdiği gibi Irak'ın tarihi, kültürel mirasına da büyük zarar vermiştir. Özetle Körfez Savaşları Irak ve çevre coğrafyasını ve üzerindeki canlı, cansız tüm varlıkları zarar vererek ekolojik bir kırıma yol açmıştır.

Abstract:
War and armed conflict have severe environmental impacts starting from the preparation phase. Wartime environmental impacts were noted as far back as in the ancient world. Since the beginning of recorded history, environmental destruction capacity of weapons has increased. Production and testing of nuclear weapons, aerial and naval bombardments of territory, dispersal and persistence of land mines and ordnance and use of toxic chemicals like Agent Orange to defoliate jungles in Vietnam are examples of such environmental destruction.The US invasion of Iraq stemmed not only from its will to get access to and control the petroleum, but was also attributed to the lobbying of the powerful defense industrialists who had been struggling with the constant decrease in orders since the end of the cold war. This study aims to analyze the environmental consequences of the Gulf wars. First and Second Gulf Wars and their aftermath, the US invasion of Iraq wreak havoc to Iraq and Persian Gulf. The firing of oil wells and releasing of about 10 million barrels of oil destroyed the biodiversity, caused air pollution. The infrastructures of Iraq, mainly the sewage-treatment plants were destroyed. After aerial and ground based bombardment, Iraqi agricultural land became useless. The use of depleted uranium (DU) weapons by US Army caused radioactive pollution. The health consequences of DU bombing caused an increase in cancer in Iraq as well as in US war veterans and resulted in birth anomalies in Iraqi children. As a result of Gulf Wars 4.7 million of Iraqis have left their homes, of which more than 2.7 million Iraqis are displaced internally, while more than 2 million have fled to neighbouring states. The two wars and the following invasions have damaged the environment and historical and cultural heritage of Iraq as well as harming its people.