Uyku bozukluğu tanısı almış bireylere gece öğünü olarak verilen süt ve muzun uyku kalitesi,beyin kaynaklı nörotrofik faktör ve iştah hormonları üzerine etkileri
The effects of milk and banana given as a night meal to individuals diagnosed with sleep disorder on sleep quality, brain neurotrophic factor, and appetite hormones
Yazar: MUTEBER GİZEM KESER
Danışman: DOÇ. DR. AYSUN YÜKSEL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition

Özet:
Amaç: İnsomnia, uykuya dalmakta ve/veya uykuyu sürdürmekte güçlük yaşanmasına neden olan ve toplumda sıklıkla görülen bir uyku bozukluğudur. Bu çalışma primer insomnia tanısı almış hastalara gece yatma öğünü olarak verilen süt ve muzun uyku kalitesi ve bazı biyokimyasal parametrelere olan etkisini değerlendirmiştir.
Gereç ve Yöntem: Çalışma 21 insomnia hastası ile yürütülmüştür. Hastalar muz, süt ve kontrol olmak üzere eşit sayıda 3 gruba ayrılmıştır. Müdahale grubundaki hastalara yatmadan önce 75-100 gram ağırlığında bir muz veya 200 ml/gün tam yağlı UHT süt verilmiştir. Kontrol grubundaki hastalar ise saat 16.00'dan sonra muz ve süt tüketmemiş ve bunun haricinde rutin beslenmelerine devam etmişlerdir. Çalışma öncesi ve sonrasında hastaların polisomnografi testi ile uyku mimarisi, Pittsburg Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) ile uyku kalitesi belirlenmiş, BDNF, leptin ve ghrelin düzeylerinin ölçümü için hastalardan venöz kan örneği alınmıştır. 
Bulgular: Muz ve süt grubu hastalarının müdahale sonrası PUKİ skorları müdahale öncesine göre daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Süt grubu hastalarının PSG test bileşenlerinden olan toplam uyku süresi müdahale öncesine göre önemli düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır. Muz ve kontrol grubunun müdahale öncesi ve sonrası serum BDNF, leptin ve ghrelin düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunmazken, süt grubunun müdahale sonrası serum ghrelin düzeyleri anlamlı olarak azalmıştır.
Sonuç: Süt grubunda PSG test bileşenlerinden biri olan toplam uyku süresi artmıştır. Aynı zamanda hem süt hem de muz grubunda PUKİ skoru anlamlı olarak azalarak uyku kalitesi artmıştır. Gece yatmadan önce verilen muz ve sütün uyku ve iştah hormonlarında etkili olabileceği belirlenmiştir.

Abstract:
Aim: Insomnia is a sleep disorder that causes difficulty in falling asleep and staying asleep and is frequently seen in society. This study evaluated the effects of milk and banana given as a bedtime meal to patients diagnosed with primary insomnia on sleep quality and some biochemical parameters.
Materials and Methods: The study was conducted with 21 insomnia patients. Patients in the intervention group were given a banana weighing 75-100 grams or 200 ml/day of full-fat UHT milk before going to bed. Patients in the control group did not consume bananas and milk after 16:00 and otherwise continued their routine nutrition. Before and after the study, the patient's sleep architecture was determined by polysomnography test and sleep quality by Pittsburg Sleep Quality Index (PSQI), and venous blood samples were taken from the patients to measure BDNF, leptin, and ghrelin levels.
Results: PSQI scores of banana and milk group patients were found to be lower than before the intervention (p<0.05). The total sleep time, one of the PSG test components, in the milk group patients was significantly higher than before the intervention. While there was no significant difference between the serum BDNF, leptin, and ghrelin levels of the banana and control groups before and after the intervention, the serum ghrelin levels of the milk group decreased significantly after the intervention.
Conclusion: Total sleep time, one of the PSG components, increased in the milk group. At the same time, the PSQI score decreased significantly and sleep quality increased in both the milk and banana groups. It has been determined that banana and milk given before going to bed at night may be effective on sleep and appetite hormones.