Metarhizium anisopliae, Trichoderma hamatum ve diatom toprağının börülce tohum böceği (Callosobruchus maculatus F., Coleoptera: Bruchidae)'ne karşı etkinliğinin belirlenmesi
Determination of the effectiveness of Metarhizium anisopliae, Trichoderma hamatum and diatomous earth against (Callosobruchus maculatus F., Coleoptera:Bruchidae)
Yazar: MEHMET YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. CELAL TUNÇER
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Böcekler = Insects ; Callosobruchus maculatus = Callosobruchus maculatus ; Entomopatojenler = Entomopathogens ; Etkinlik = Efficiency ; Piretrinler = Pyrethrins ; Ölüm = Death

Özet:
Bu çalışmada, diatom toprağı (K-16) ile Metarhizium anisopliae (TR-55-019) ve Trichoderma hamatum (F4) izolatlarının her biri ayrı ayrı ve kombinasyonlar halinde depolanmış ürün zararlısı Callosobruchus maculatus F. (Coleoptera: Bruchidae) erginlerine karşı laboratuvar koşullarında etkinlikleri araştırılmıştır. İlk adımda M. anisopliae ile T. hamatum izolatlarının üç konsantrasyonu (1 x 104, 1 x 106 ve 1 × 108 spor mL−1) içinde 50 gram (gr) nohut (Koçbaşı çeşidi) ve bir günlük 5 erkek (♂) ve 5 dişi (♀) olmak üzere toplam 10 C. maculatus ergini bulunan kavanozlara sıvı halde direkt püskürtülmüştür (2 mL). Diatom toprağı denemesinde ise yine 50 gr nohut bulunan kavanozların içerisine 200, 400 ve 800 ppm dozlarına karşılık gelecek miktarda diatom toprağı ilave edilerek diatomun nohut ile homojen dağılımı için kavanozlar 5 dakika boyunca elle çalkalandıktan sonra 10 tane C. maculatus ergini eklenmiştir. İkinci adımda entomopatojen fungusların 1 × 108 spor mL−1 konsantrasyonu ile diatom toprağının 200, 400 ve 800 ppm dozundaki ikili kombinasyonları test edilmiştir. Denemelerinde 210 ml kavanozlar kullanılmış olup tüm denemeler 4'er tekerrürlü olarak 25°C, %70 nispi nem ve 16: 8 aydınlık-karanlık koşullarında iklim kabininde yürütülmüş olup 8 gün boyunca her gün takip edilerek canlı/ölü bireyler not edilmiştir. Sonuç olarak ayrı ayrı yapılan uygulamaların günlük sayımlarında en yüksek yüzde ölümler M. anisopliae 1 × 108 spor mL−1 konsantrasyonu için %87,5 ve T. hamatum 1 × 108 spor mL−1 konsantrasyonu için %52,5 ile 8.  günde gözlemlenirken, diatomun 800 ppm dozu için 7. günde %100 ölüm olmuştur. Kombinasyon denemelerinde ise en yüksek % ölüm 5. günde %100 ölüm ile sonuçlanan diatomun 800 ppm dozu ile M. anisopliae' nın 1 × 108 spor mL−1 konsantrasyonun kombinasyonunda gözlemlenmiştir. Dolayısıyla bu izolatların C. maculatus'un biyolojik kontrolünde başarılı olabileceğini anlaşılmaktadır.

Abstract:
In this study, the efficacy of diatomaceous earth (DE) (K-16) and an isolates of Metarhizium anisopliae (TR-55-019) and Trichoderma hamatum (F4), each isolates alone or a combination of them on the adult stage of Callosobruchus maculatus (F.) (Coleoptera: Bruchidae) was investigated under laboratory conditions. Firstly, three concentrations (1 x 104, 1 x 106 ve 1 x 108 spore mL-1) of M. anisopliae and T. hamatum isolates were sprayed (2 mL) directly into the jars containing chickpea (50 gr Koçbaşı genotype) and one-day-old 5 males (♂) and 5 females (♀) for a total of 10 C. maculatus. In DE experiment; 200, 400 and 800 ppm doses were appliedto jars containing the 50 gr of chick peas and 10 C. maculatus adults. Second, binary combinations of 1 × 108 spore mL−1 entomopathogenic fungi concentration and 200, 400 and 800 ppm doses of DE were tested.  All experiments were carried out at 25°C, 70% relative humidity and 16: 8 h light to-dark period in climate cabinet with 4 replications. Live and dead individuals were counted daily for 8 successive days. As a result, the highest mortality rates (%) were obtained as 87,5% for M. anisopliae at 1 × 108 spore mL−1 and 52,5% for T. hamatum at 1 × 108 spore mL−1 concentration in 8 days, and 100% for DE at the 800 ppm dose in 7 days. In combined applications, the highest mortality rate was observed at the combination of 800 ppm dose of DE and 1 × 108 spore mL−1 concentration of M. anisopliae, which resulted in 100% mortality in 5 days. It is concluded that DE and its combination with M.anisoplia have a greater effect on adults and  can be alternative  in the management of C. maculatus.