Kanser tedavisi gören çocukların refakatçi annelerinin psikolojik dayanıklılık düzeylerinin algılanan sosyal destek ve öz-şefkat bağlamında incelenmesi
Examining the psychological resilience levels of the caregiver mothers of children undergoing cancer treatment in the context of perceived social support and self-compassion
Yazar: ELİF ÖZÜM KUŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA KAYIM
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile desteği = Family support ; Algılanan destek = Perceived support ; Algılanan eş desteği = Perceived spouse support ; Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Arkadaş desteği = Friend support ; Kanser bakım tesisleri = Cancer care facilities ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Çocuk bakımı = Child care ; Çocuk-hastaneye yatırılmış = Child-hospitalized ; Öz duyarlılık = Self compassion

Özet:
Amaç: Çocukluk çağı kanseri kavramı, 0-15 yaş aralığı bireylerde görülen ve en sık 5 yaş altı ve 10-15 yaş dönemlerinde ortaya çıkan kanser hastalıklarını ifade eden bir kavramdır. Çocuğun kanser teşhisi alması, anneler de dâhil olmak üzere yakın aile bireylerinin bakım verme konusunda profesyonel bir eğitimleri olmadan kendilerini bir anda yoğun bir şekilde bakım vermeyi gerektiren zorlu bir refakatçilik sürecinin içinde bulmasını da beraberinde getirmektedir. Bu doğrultuda araştırmanın amacı, 0-15 yaş grubunda kanser tedavisi görmekte olan çocukların refakatçi annelerinin psikolojik dayanıklılık seviyelerinin algılanan sosyal destek ve öz-şefkat bağlamında incelemektir. Değişkenler çeşitli demografik özellikler açısından da ele alınmıştır.
Yöntem: Araştırmaya 0-15 yaş arasındaki çocukları güncel olarak kanser tedavisi görmekte olan 40 refakatçi anne katılmıştır. Katılımcılara Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği (YİPDÖ), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ve Öz-Anlayış Ölçeği (ÖZAN) uygulanmıştır. Araştırma amaçları doğrultusunda bağımsız örneklemler t-testi, ANOVA, Pearson korelasyon testi ve regresyon analizleri uygulanmıştır.
Bulgular: Yapılan analizler sonucunda hem algılanan sosyal desteğin hem de öz-şefkatin psikolojik dayanıklılık ile orta düzeyde pozitif yönlü bir korelasyon gösterdiği gözlemlenmiştir. Algılanan sosyal destek ve öz-şefkat arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Çoklu doğrusal regresyon analizi, psikolojik dayanıklılığın algılanan sosyal destek ve öz-şefkat tarafından yordandığını göstermektedir.
Sonuç: Araştırma bulguları neticesinde refakatçi annelerin psikolojik dayanıklılık düzeylerinin algılanan sosyal destek ve öz-şefkat tarafından yordandığı sonucuna ulaşılmıştır. Bulgular literatür ışığında tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Psikolojik Dayanıklılık, Algılanan Sosyal Destek, Öz-Şefkat, Kanser, Refakatçi.

Abstract:
Objective: Childhood cancer is refers to cancers that occur in individuals between the ages of 0 and 15, most commonly in the under-5 and 10-15 age groups. When a child is diagnosed with cancer, close family members, including mothers, suddenly find themselves in a challenging caregiving process that requires intensive caregiving without professional training in providing care. Accordingly, the aim of this study was to examine the psychological resilience levels of the cancer caregiver mothers of children aged 0-15 years who are undergoing cancer treatment in the context of perceived social support and self-compassion. The variables were also examined in terms of various demographic characteristics.
Method: 40 cancer caregiver mothers participated in the study. The Resilience Scale for Adults (RSA), Multidimensional Perceived Social Support Scale (MSPSS) and Self-Compassion Scale (SCS) were administered to the participants. In line with the research objectives, independent samples t-test, ANOVA, Pearson correlation test and regression analyses were applied.
Results: As a result of the analyses, it was observed that both perceived social support and self-compassion showed a moderate positive correlation with psychological resilience. No statistically significant relationship was found between perceived social support and self-compassion. Multiple linear regression analysis showed that psychological resilience was predicted by perceived social support and self-compassion.
Conclusion: As a result of the research findings, it was concluded that psychological resilience levels of caregiver mothers were predicted by perceived social support and self-compassion. The findings were discussed in the light of the literature and recommendations were made.

Keywords: Psychological Resilience, Perceived Social Support, Self-Compassion, Cancer, Caregiver.