Asimetrik savaş stratejisi çerçevesinde PKK'nın yapısal dönüşümü: Şehir terörizmi ve Hendek Olayları
Structural transformation of the PKK within the framework of the asymmetric war strategy: Urban terrorism and Hendek Events
Yazar: YUNUS KARAAĞAÇ
Danışman: DOÇ. DR. DOĞAN ŞAFAK POLAT
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Asimetrik = Asymmetric ; Asimetrik tehditler = Asymmetric threats ; Kentler = Cities ; Kentsel yayılma = Urban sprawl ; PKK = PKK ; Savaş = War ; Savaş tekniği = War technique ; Terör olayları = Terror avents ; Terörizm = Terrorism ; Yapısal değişme = Structural change

Özet:
Bu çalışma ile terör örgütü PKK'nın tarihi ve şehir odaklı gelişen yapısal dönüşümünün ortaya konulması hedeflenmiş, söz konusu dönüşümün en önemli göstergesi olan "Hendek Olayları" vaka örneği olarak incelenmiştir. PKK, Marksist/Leninist temelde kurulmuş ve 90'ların ikinci yarısına kadar Mao'nun kır gerillacılığı yöntemleri ile terör eylemleri gerçekleştirmiştir. Mevcut konjonktüre uyum sağlayabilen bir terör örgütü olan PKK, Abdullah Öcalan'ın yakalanmasıyla birlikte dağılmanın eşiğine gelmiş, bu minvalde taktik ve yöntemleri değişmeye başlamıştır. Nihai amacına kırsal alanlardaki terör eylemleri ile değil, şehirlerde yoğunlaşarak ulaşabileceğini düşünen terör örgütü, bu bağlamda çeşitli oluşumlar ve yapılanmalar tesis etmiştir. Yerel ve bölgesel gelişmeleri de yeni terörizm stratejisine eklemleyen PKK, 2015-2016 arasında, örgütlendiği meskûn mahallerde alan hâkimiyeti elde etmek ve kurtarılmış bölgeler oluşturmak amacıyla birçok şehir merkezinde yoğun terör eylemleri gerçekleştirmiştir.

Sonuç olarak PKK, demokratik uygarlık ve doğrudan demokrasi/komünalizm teorilerini şehir gerillacılığı anlayışı ile bütünleştirerek kendine has bir terörizm stratejisi geliştirmiş, yapısal dönüşümünü şehir merkezli özyönetim paradigması temelinde oluşturmuştur. Bu sürecin gelişimi ve sonucu, "Hendek Olayları, terör örgütü PKK'nın demokratik özerklik ve şehir merkezli özyönetim paradigması temelinde gelişen yapısal dönüşümünün göstergesidir" hipotezi ile test edilmiştir. Bu çalışma tümelden tikele bir seyir izlediği için birinci bölümde savaşın dönüşümüne, yeni nesil savaş olgusuna ve asimetrik yöntemlere yer verilmiştir. İkinci bölümde asimetrik yöntemlerin temel bileşeni olan terörizm, kavramsal ve tarihsel yönleriyle irdelenmiş, terörizmin türleri, nedenleri ve terörizmle mücadele anlayışı ortaya konulmuştur. Üçüncü bölümde PKK terör örgütünün tarihi ve yapısal dönüşümü analiz edilmiştir. Son bölümde ise şehir merkezli dönüşümün bileşenleri ve Hendek olayları ile güvenlik güçlerinin meskûn mahal/hendek operasyonları incelenmiştir.

Abstract:
Within this study, it was aimed to reveal the historical and city-oriented structural transformation of the terrorist organization PKK, and the "Hendek Events" were examined as a case example as the most important indicator of such transformation. The PKK was founded on a Marxist/Leninist basis and carried out terrorist acts in line with Mao's rural guerrilla methods until the second half of the 90s. The PKK, as a terrorist organization that can adapt to the existing conjuncture, came to the brink of disintegration after the capture of Abdullah Ocalan, and its tactics and methods began to change afterwards. The terrorist organization, under the estimation that it can achieve its ultimate goal by concentrating on cities, not by terrorist acts in rural areas, has established various organisms and structures in that regard. Incorporating local and regional developments into its new terrorism strategy, the PKK carried out violent terrorist acts in many city centers between 2015 and 2016 in order to gain dominance over the residential areas and to create liberated zones where it was organized.

Consequently, the PKK developed a unique terrorism strategy by integrating the theories of democratic civilization and direct democracy/communalism with the understanding of urban guerrilla warfare and thus underwent a structural transformation. The development and outcome of this process have been tested through the hypothesis suggesting that "The Hendek Events" were an indication of the terrorist organization PKK's structural transformation that took place based on democratic autonomy and city-centered self-government paradigm". Since this study follows a course from general to specific, the first chapter is dedicated to the transformation of war, the phenomenon of new generation war including the asymmetric methods. In the second part, terrorism, which constitues the main element of asymmetric methods has been examined with its conceptual and historical aspects. Correspondingly, the types of terrorism, their causes and counter-terrorism measures have been presented. In the third chapter, the historical and structural transformation of the terrorist organization PKK is analyzed. In the last part, the components of the city-centered transformation and the Hendek events were investigated along with the residential area/hendek operations of the security forces.