Tüketim toplumu ve din ilişkisi: Türkiye ve İslam örneği
The relation of consumer society and religion: Sample of Turkey and Islam
Yazar: MÜCAHİT PİŞKİN
Danışman: DOÇ. DR. İSMAİL DEMİREZEN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Din = Religion
Dizin: Din sosyolojisi = Religious sociology ; Dini değerler = Religious values ; Tüketim = Consumption ; Tüketim alışkanlıkları = Consumption habits ; Tüketim kültürü = Consumption culture ; Tüketim toplumu = Consumption society ; İslam dini = Islam religion

Özet:
Günümüz toplumları gözlendiğinde en göze çarpan özelliklerden ikisi tüketim toplumu olmaları ve dinin bu toplumlarda canlılık arz etmesidir. Türkiye toplumu da son yıllarda tüketim toplumunun hemen hemen bütün kodlarını, belirtilerini gösterir hale gelmiştir. Bu çalışmada tüketim toplumu ve din ilişkisi Türkiye ve İslam örnekleri merkeze alınarak incelenmektedir. Bu incelemede tüketim toplumu kodlarıyla dini değerlerin nasıl bir etkileşime girdikleri tespit edilmeye çalışılmaktadır. 
Tüketim toplumunun tanımının ve özelliklerinin teorik bir çerçevede ele alınmasından sonra tüketim değerleriyle genelde dinlerin özelde ise İslam'ın değerleri arasındaki etkileşim belli örnekler üzerinde ele alınmıştır. Tüketim kültürünü içselleştirmiş olan Türkiye toplumunda kimi dini değerlerin aldığı kimi yeni görünümleri tespit edip tüketim kültürünün etkisiyle metalaşma olarak nitelenebilecek bu değişimlerin  altında yatan toplumsal saikleri tespit etmeye çalışılmıştır. Bunun yanında diğer Müslüman ülkelerden ve Batı dünyasından örnekler de verilmiştir. Bu aşamada dokümantasyon metoduyla  yazılı ve görsel medya taranmış, derinlemesine mülakat yoluyla VİP inanç turizmi, gösterişli tesettür ve giyim gibi metalaşma örneklerinin bu dinin müntesipleri tarafından nasıl değerlendirildiği tespit edilmeye çalışılmıştır.
Tüketim toplumunun dini değerleri, sembolleri dışlamadığı, ancak yapısı itibariyle uygun olan kimi değerleri kendi kodlarına göre yeniden biçimlendirip insanlara sunmaktadır. Bireylerin dini değer ve sembollere yaklaşımları tüketim alışkanlıklarından etkilenmektedir. Dinin de tüketim üzerine sınırlayıcı etkileri bulunmaktadır.

Abstract:
When observed, two of the most obvious characteristics of contemporary societies are being consumer socity and revival of religion. Turkish society, especially in the last decade, also has been demonstrating almost all consumption society codes. In this study, it has been examined how consuming culture codes has affected certain religous values in Turkish society, being conservative and religious. This relation between consuming society and religious is examined in terms of Islam and Turkish society. The goal of this study is to determine the aspects of interaction between codes of consumer society and religion and its values, symbols.
First, theoretically, cunsuming society and consuming culture are handled and then relation between consuming culture and religious values is dealt and examined through abstraction, speculation and comparision.  Next, for Turkish society, some Islamic values have been picked in order to examine their interaction with consumer culture. Sample values will be VIP faith turizm, i.e umrah, luxary iftar organisations, ostentatious dressing of religionist people. Interviewing and documantation have been used as a method during this process. Hyphotesis are reinforced by examples from other Islamic socities and from West.   
Consumer society does not exclude religion and religious values. On the contrary, it comprises them, reformats the contents of these values and symbols and presents to consumers. Consumer society habits affect religious people's understanding and atttudes towards their religion. Besides, religion has limiting force to some extent on the consumption.