Okul öncesi eğitime devam eden 48 - 60 ay arası çocukların öğretmen-çocuk ilişkileri ile akademik benlik saygıları ve okula sosyal uyumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation on the realtionship of 48 - 60 months old preschool children's teacher-child relations with the children's academic self - esteem and social adjustment to the school
Yazar: AYŞENUR GÜNDÜZ
Danışman: DOÇ. DR. GÜLÜMSER GÜLTEKİN AKDUMAN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Okul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Eğitim = Education ; Okul hayatı = School life ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Sosyal uyum = Social adjustment ; Uyum = Adjustment ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmen-öğrenci ilişkileri = Teacher-student relations

Özet:
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi eğitimi alan 48-60 ay arası çocukların öğretmen-çocuk
ilişkileri ile akademik benlik saygıları ve okula sosyal uyumları arasındaki ilişkinin
incelenmesidir. Araştırmanın evrenini, 2014-2015 eğitim öğretim yılı içerisinde Ağrı'nın
Doğubayazıt ilçesinde bulunan resmi ilköğretim okullarının anasınıfları ile resmi bağımsız
anaokullarına devam eden 48-60 ay arası çocuklar ile öğretmenleri oluşturmuştur.
Evrenden basit tesadüfi örnekleme metodu ile en az 264 denek sayısı belirlenmiş olup,
ulaşılan 272 çocuk araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmada çocukların ve
öğretmenlerin demografik özelliklerini belirleyebilmek için araştırmacı tarafından
hazırlanan "Öğretmen Bilgi Formu" ve "Çocuk Bilgi Formu" kullanılmıştır. Öğretmen-çocuk
ilişkisini ölçebilmek için "Öğretmen-Çocuk İlişkileri Ölçeği", çocukların akademik
benlik saygısı düzeylerini ölçebilmek için, "Akademik Benlik Saygısı Ölçeği" ve
çocukların okula sosyal uyum düzeylerini ölçebilmek için "Okul Sosyal Davranış Ölçeği"
kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 20 paket programı ile analiz edilmiştir. Verilerin
analizinde Mann Whitney U ve Kruskal Wallis-H Testlerinden yararlanılmıştır. Kruskal
Wallis-H Testinde anlamlı farklılıkların görülmesi durumunda Post-Hoc Çoklu
Karşılaştırma Testi ile aralarında farklılık olan gruplar belirlenmiştir. Normal dağılımdan
gelmeyen değişkenler arasındaki ilişkiler incelenirken Spearman's Korelasyon
Katsayısından yararlanılmıştır. Sonuçlar yorumlanırken anlamlılık düzeyi olarak 0,01 ve
0,05 kullanılmıştır. Öğretmen çocuk ilişkisi ölçek puanları bakımından; öğretmenin
cinsiyeti, öğrenim durumu, kadro durumu ve sınıf mevcudu arasında istatistiksel olarak
anlamlı derecede farklık olduğu görülmüştür. Akademik benlik saygısı düzeyi bakımından;
çocukların cinsiyeti, Türkçeyi kullanabilme becerisi, anne ve babanın eğitim durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı derecede farklık görülmüştür. Okula sosyal davranış
ölçeğinden alınan puanlar incelendiğinde; okulda sosyal yeterlik puanları bakımından;
çocukların cinsiyetleri, Türkçeyi kullanabilme becerileri, anne ve babanın eğitim durumu
arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık görülmüştür. Okulda olumsuz sosyal davranış
puanları bakımından ise çocukların cinsiyetleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık
olduğu saptanmıştır. Akademik benlik saygısı ölçek puanları ile öğretmen-çocuk ilişkileri
ölçek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif bir ilişki olduğu saptanmıştır.
Öğretmen-çocuk ilişkileri ölçek puanları ile okulda sosyal yeterlilik ölçeği alt boyut
puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif bir ilişki olduğu belirlenmiştir.
Öğretmen-çocuk ilişkileri ölçek puanları ile okulda olumsuz sosyal davranışlar alt boyut
puanları arasında ise istatistiksel olarak anlamlı ve negatif bir ilişki olduğu saptanmıştır.
Öğretmen-çocuk ilişkileri ölçek puanı arttıkça çocukların okula sosyal uyum düzeyi
artarken, okulda sergilenen olumsuz sosyal davranışlar azalmaktadır. Akademik benlik
saygısı düzeyi ölçek puanları ile okulda sosyal yeterlilik alt boyut puanları arasında
istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Akademik benlik
saygısı düzeyi ölçek puanları ile okulda olumsuz sosyal davranışlar alt boyut puanları
arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif bir ilişki olduğu saptanmıştır. Akademik
benlik saygısı düzeyleri yüksek olan çocukların okula sosyal uyum düzeyleri yükselirken,
okulda sergiledikleri olumsuz sosyal davranışları ise azalmaktadır.

Abstract:
The purpose of this study is to investigate the teacher-child relations and academic
selfesteem and social adjustment to the school in 48-60 months old children who are in
preschool education ınstitutions. The universe of this study is composed of 48-60 months
old children and teachers in state and private kindergarDens in Doğubayazıt district of
Ağrı, in 2014-2015 academic year. At least 264 participants are selected through simple
random sampling, and the 272 children who could be contacted included in the sample of
the study. In order to find out the demographic information of children and their teachers
"Teacher Background Questionnaire" and "Student Background Questionnaire" are used in
the study. In order to measure the teacher-child relationship "Teacher-Child Relationship
Scale", to measure the level of children's academic self-esteem level "Academic Self-
Esteem Scale"; and to measure the children's adjustment to the school "School Social
Behavior Scale" are used. The data obtained at the end of the study were analyzed through
SPSS 20 program. Mann Whitney U and Kruskal Wallis-H Tests are conducted. When
significant differences were found in Kruskal Wallis-H Test, Post-Hoc Multiple
Comparison Test is used to determine the differentiating groups. Spearman's Correlation
Test is utilized to examine the relationships between variables which are not included in
normal distribution. 0,01 and 0,05 significance level are used during the interpretation of
the results. It is found that in the Teacher-Child Relationship Scale there is statistically
significant difference between; teacher's gender, education level, appointment conditions,
and class size.In terms of academic self-esteem level statistically significant difference is
found between; children's gender, ability to use Turkish, and parents' education level. The
results of the School Social Behavior Scale revealed that in terms of social efficiency in school there is statistically significant difference between; children's gender, ability to use
Turkish, and parents' education level. When negative social behavior in school is regarded,
statistically significant difference is found in children's gender. It's found that a
statistically significant positive relationship between the results of Academic Self-Esteem
Scale and Teacher-Child Relationship Scale. Its's found that a statistically significant
difference between the results of Teacher-Child Relationship Scale and the sub dimensions
of Social Efficiency in School Scale. Its's found that a statistically significant negative
relationship between Teacher-Students Relationship Scale and the sub dimension results of
negative social behavior in school scale. It has been found out that an increase in the value
of Teacher-Child Relationship Scale would affect the children's social adjustment level
positively while the negative social behavior in school is decreased. There is statistically
significant positive relationship between Academic Self-Esteem Scale and the sub
dimension of social efficiency in school. It was revealed that between Academic Self-
Esteem Scale and subdimension of negative social behavior in school there is a statistically
significant negative relationship. The children who have high level of academic selfesteem,
also have a high level of social adjustment to the school, while negative behavior
in school is found to be decreasing.