Günümüz sanatında mimari ve heykelin müze ile ilişkisi üzerine bir yöntem önerisi
A proposal for a methodology for the relationship of the museum with architecture and sculpture in today's art
Yazar: ZÜLEYHA ALTINTAŞ
Danışman: PROF. DR. M. TURAN AKSOY
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2014
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; Mimarlık = Architecture ; Müzecilik = Museology
Dizin: Güncel sanat = Contemporary art ; Heykel = Sculpture ; Mekan = Space ; Mimari = Architectural ; Müze binaları = Museum buildings ; Müze mimarisi = Museum architecture ; Müzecilik = Museology ; Müzeler = Museums ; Sanat = Art ; İmge = Image

Özet:
Mimari ve heykel ilişkisinin müze bağlamında inceleneceği bu eser metninin içeriği "sanatta yeterlik eser çalışması" kapsamında yapılmış olan sanatsal üretimler çerçevesinde belirlenmiştir. Günümüzde müze mimarilerinin, heykelsi tasarımlarıyla sanat eserlerine "barınak" olmak yerine kendilerini sergileyen birer sanat nesnesine dönüşmüş oldukları gözlemlenmektedir. Bu durum, sanat ve müze arasında bir işlev krizinin doğmasına sebep olmuş, sanat alanında birçok eleştirel düşünce ve eser üretiminin kaynağı olmuştur. Ancak araştırma sürecinde, birer heykel olarak karşılaştığımız müze mimarilerinin yarattığı bu krizin heykel ve mimari arasıdaki ilişkiyi de gündeme getirerek sanatsal üretim yolu ile tartışılmamış olduğu fark edilmiştir. Bu nedenle sanatta yeterlik eser çalışmasında, uzun zamandan beri yaygın olarak tartışılmakta olan sanat ve müze arasındaki işlev krizini heykel sanatının kendine özgü sanatsal dili aracılığıyla yeniden tartışılabilmek hedeflenmiştir.   Eser metninin oluşturulması aşamasında mimari ve heykel ilişkisinin çağlar içerisindeki güçlü birliktelikleri ve ortaklaşa geçirdikleri dönüşümler dikkate alınmıştır. Mimari ve heykel ilişkisinin, günümüzde sanatsal üretimlerin öznesi haline gelmiş olan müzenin bir kavrama dönüşme sürecine katkısı araştırılmıştır. İlk müze yapısının tapınak temelli neoklasik üslubu nedeniyle çalışmanın tarih öncesi mimari ve heykel ilişkisi Yunan Sanatı ile sınırlandırılmıştır. İlerleyen bölümlerde postmodern dönemde imgeselleşen müze mimarisinin oluşmasında yirminci yüzyılın başından itibaren etkili olmuş sanat hareketleri, mimari ve heykel ilişkisi temel alınarak incelenmiştir. Son olarak, sanatçıların, mimari tasarımları ile sanatı gölgeleyen müze ve sanat arasında baş gösteren krizi nasıl sorunsallaştırdıkları araştırılmış, müze mekânını tanımlayan, heykelleştiren, yerine özel (in situ) sanatsal örneklere yer verilerek sanatta yeterlik eser çalışması sürecine geçilmiştir.



Anahtar Kelimeler: müze, heykel, mimari, imgesellik, mekân, sanat

Abstract:
This report which investigates the relation between architecture and sculpture in the context of museum has been framed according to the artistic production realized within the scope of   proficiency in art graduation work.  Today, it is seen that architecture models of museums, with their sculptural designs, have become independent works of art rather than serving as shelters for artworks. This change has led to a crisis of function that emerges between art and museums which has resulted in criticism as well as artistic production. For this reason, the graduation work produced for the proficiency in art degree aimed to overcome the aforementioned crisis by way of artistic production. Throughout the report writing process, the history of the relation between sculpture and architecture and their transformation through ages have been taken into consideration. Furthermore, another point of research has been the contribution of the relation between architecture and sculpture to the conceptualization of museum which has become the subject of   artistic production today. Because of the temple-based neoclassical style of the first museum building, the section on the history of sculpture – architecture relation has been limited to Greek Art. The following sections focus on 20th century art movements which had been influential on imageability of museum architecture on the basis of the relation between architecture and sculpture. Finally, the focus is given to artists' coping strategies with the crisis that emerge between art and museums which the latter overshadow the former with their architectural designs by portraying sample artistic works that define the museum space and turn it into a sculpture. 


Keywords: museum, sculpture, architecture, imageability, space, art