hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Türk Ocakları'nın Doğu Anadolu'da teşkilatlanması ve faaliyetleri (1923-1931)
Organization and activities of Turkish hearths in Eastern Anatolia (1923-1931)
Yazar: ONUR DEMİRCAN
Danışman: PROF. DR. SİNEVER ESİN DAYI
Atatürk Üniversitesi / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı / Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution

Özet:
Türk Ocakları, 25 Mart 1912'de İstanbul'da kuruldu. Kuruluşundan kısa bir süre sonra, Osmanlı İmparatorluğu'nun çeşitli bölgelerinde hızla şubeler açtı. Kuruluşunun temel amacı, gerileme döneminde ulusal kimliği korumak ve genç nesillere ulusal bilinç duygusu aşılamaktı. Cumhuriyet döneminden önce, Türk Ocakları öncelikle eğitim ve kültürel faaliyetlerde bulundu. Türk Ocakları'nın temel misyonu, ulusal kimliğin inşası ve korunmasıydı. Bu hedefe ulaşmak için çeşitli eğitim faaliyetleri, konferanslar, kültürel etkinlikler düzenlediler ve materyaller yayınladılar. Toplumsal dayanışmayı artırmak ve ulusal bilinci güçlendirmek için önemli faaliyetler yürüttüler.
Türk Ocakları, Osmanlı İmparatorluğu'nun son yıllarında ve Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında ulusal kimliğin inşası ve korunmasında önemli bir rol 
oynamış ve bir sivil toplum örgütü oluşturmuştur. Bu tez, Türk Ocaklarının nasıl 
organize edildiğini ve 1923 ile 1931 yılları arasında Doğu Anadolu'da ne tür faaliyetler 
yürüttüklerini incelemeyi amaçlamaktadır. Doğu Anadolu'daki Türk Ocaklarının etkisi, 
bölgenin sosyo-kültürel yapısını ve ulusal kimliğin inşasını anlamak için çok önemlidir. 
Bu araştırma, Türk Ocaklarının faaliyetlerinin tarihsel bağlamını ortaya çıkarmayı 
amaçlamaktadır.

Abstract:
The Türk Ocakları was established on March 25, 1912, in Istanbul. Shortly after its foundation, it quickly opened branches in various regions of the Ottoman Empire. The primary goal of its establishment was to preserve the national identity during the decline of the empire and to instill a sense of national consciousness in the younger generations. Before the Republican era, Türk Ocakları primarily engaged in educational and cultural activities. Its core mission was the construction and preservation of national identity. To achieve this goal, they organized various educational programs, conferences, cultural events, and published materials. Significant efforts were made to enhance social solidarity and strengthen national consciousness.
Türk Ocakları played a crucial role in the construction and preservation of national identity during the final years of the Ottoman Empire and the early years of the Turkish Republic, functioning as a prominent civil society organization. This thesis aims to examine how Türk Ocakları were organized and what kind of activities they conducted in Eastern Anatolia between 1923 and 1931. The impact of Türk Ocakları in Eastern Anatolia is critical for understanding the region's socio-cultural structure and the construction of national identity. This research seeks to reveal the istorical context 
of Türk Ocakları's activities during this period.
Horasan bölgesi kıraat faaliyetleri: Vâhidi örneği
Recitation activities in Khorasan Region: The example of Vahidi
Yazar: SEBAHATTİN ERDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. ALİ YILMAZ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Kıraat ilmi özelinde önemli bölgelerden birisi de Horasan'dır. Horasan kurrası rıhleler ve göçler ile talim ettiği kıraat ilmini bölge genelinde yaymış, te'lif ettiği eserlerle bu ilmin benimsenmesine katkı sunmuşlardır. Erken sayılabilecek bir dönemde kıraat ilmiyle tanışan Horasan, Seb'a tarikinin  bölgede yayılmasının yanısıra Aşere tarikinin ilk müellifi konumundaki İbn Mihran en-Nişâbûri'nin de bölge ahalisinden olması sebebiyle bu tarikin de ilk referans coğrafyası konumundadır. 
Horasan bölgesi kıraat faaliyetleri ve Vâhidî örneği olarak isimlendirdiğimiz bu çalışma, bölgedeki kıraat ilmi müktesebatının geçirdiği evreleri, kurranın durumunu, mevzubahis coğrafyada döneminin önemli müfessiri Vâhidî'nin örnekliğinde konu edinmektedir. Özetle bu tez çalışmasında; bidayeti, mevzubahis coğrafyaya yönelik ilk fetih hareketlerinin başlangıcına kadar geri götürülebilecek kıraat ilminin bölgeye intikal keyfiyeti, gelişim  süreci, bu sürece katkı sağlayan kıraat alimleri, varsa eserleri, takip ettikleri usul ve yöntemleri, sürece etki eden diğer unsurlar, bu çerçeve dahilinde de bölge alimlerinden Vâhidî'nin kıraat ilmine yönelik katkıları akademik bir araştırmaya konu edilecektir.

Abstract:
One of the significant regions in the field of Qur'anic recitation (Qira'at) is Khurasan. Through scholarly travels and migrations, as well as the works authored by scholars, the Khurasani Qurrâ (reciters) played a crucial role in the adoption and dissemination of this science. Khurasan, which encountered Qira'at at an early stage, not only facilitated the spread of the Seven Readings (Sab'a Ṭarīq) in the region, but it also became the primary reference region for the Ashara Ṭariq, as it was the homeland of Ibn Mihran an-Nishaburi, the first compiler of this reading tradition. 
This study, which focuses on the Qira'at activities in Khurasan and uses the example of al-Wahidi, addresses the stages of the development of Qira'at knowledge in the region, the status of the reciters, and examines the contributions of al-Wahidi, a prominent Qur'anic exegete of the period. In summary, this thesis will explore how the science of Qira'at, which can be traced back to the early conquests of the region, was transmitted to Khurasan, its development process, the Qira'at scholars who contributed to this process, their works (if any), the methods and approaches they followed, and other factors that influenced this development. Within this framework, the contributions of al-Wahidi, a key scholar from the region, to the field of Qira'at will be examined in the context of his scholarly input.
Ahmet Süheyl Ünver'in halk bilimi araştırmaları tarihindeki yeri
Ahmet Süheyl Ünver's place in the history of folklorical research
Yazar: BUŞRA UÇAR
Danışman: PROF. DR. AHMET ÖZGÜR GÜVENÇ
Atatürk Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Halk Bilimi (Folklor) Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Bilimi (Folklor) = Folklore  ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Ahmet Süheyl Ünver, yaşamı boyunca pek çok farklı konuda araştırma yapmış, gözlemlerini notları arasına alarak kaydetmiş, ilim ve sanat tarihimize yaptığı çalışmalarıyla büyük katkı sağlamış, 20. Yüzyılda yaşayan en değerli ilim adamlarından biri olmuştur. Çok boyutlu çalışmaları ve disiplinler arası kurduğu bağlar ile ön plana çıkan Ünver; yaşadığı dönemde halk bilimi çalışmalarına da yönelmiştir. Ünver, tıbbi folklor başta olmak üzere halk biliminin birçok konusu hakkında araştırmalar yapmış, gözlemlerini eserlere dönüştürmüş ve derleme çalışmalarına katılmıştır. 
	Ahmet Süheyl Ünver'in halk bilimsel bir yaklaşımla incelendiği bu çalışma üç bölüm halinde düzenlenmiştir. Birinci bölümde Ünver'in hayatı, kişiliği, eğitim hayatı, ilmi düşüncelerinin oluşumu, folklorcu yönü ve bibliyografyaları üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde Ünver'in halk bilimiyle ilgili çalışmaları ve görüşleri üzerinde durularak analiz edilmiş, üçüncü bölümde ise Ünver'in eserleri halk bilimi açısından derin bir inceleme ile sentezlenerek Ünver'in halk bilimci yönü üzerinde durulmuştur.

Abstract:
Ahmet Süheyl Ünver conducted research on many different subjects throughout his life, recorded his observations in his notes, made a great contribution to our history of science and art with his studies, and became one of the most valuable scientists living in the 20th century. Ünver, who stands out with his multi-dimensional works and interdisciplinary connections; He also focused on folklore studies during his time. Ünver conducted research on many subjects of folklore, especially medical folklore, transformed his observations into works and participated in compilation studies.
Ahmet Süheyl Ünver is examined with a folkloric approach, is organized in three parts. In the first part, Ünver's life, personality, educational life, formation of his scientific thoughts, folklorist aspect and bibliographies were emphasized. In the second part, Ünver's works and views on folklore were analyzed with emphasis, and in the third part, Ünver's works were synthesized with a deep examination in terms of folklore and Ünver's folklorist aspect was emphasized.
Türk kültüründe nazar ve sembol ilişkisi
The relationship of the eye and symbol in Turkish culture
Yazar: FIRAT ÖZKURT
Danışman: DOÇ. DR. GÜLTEN GÜLTEPE
Atatürk Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Sanat Kuramı ve Eleştiri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Türk toplumunda Nazar kavramı, kültürel bir değere sahip olup, gelecek nesillere aktarılması
gereken önemli unsurlardan biridir. Geleneksel inançlarla birlikte toplumun yapıtaşlarından
birini oluşturur. Gelenek ve göreneklerin korunması, toplumun kimliğinin sürdürülmesinde
büyük önem taşır. Ancak, bu değerlerin sadece korunması değil, gelecek nesillere aktarılması
da hayati önemdedir. Bu bağlamda, milli değerlere sahip çıkan, tanıyan ve yaşayan bireyler
toplumda öne çıkmaktadır. Türklerin Orta Asya'dan Anadolu'ya göçleri sırasında Nazar inancı
ve uygulamaları çeşitlilik göstermiştir. Bu inanç, Şamanizm çevresinde oluşmuş ve sonrasında
İslamiyet'in kabulüyle birlikte varlığını sürdürmüştür. Nazar ve buna dayalı uygulamalar, kötü
bakışları veya kıskançlık duygularını engellemek için kullanılan nazarlıklar aracılığıyla
somutlaşmıştır. Bu çalışma, tarihsel araştırma yöntemleri kullanılarak hazırlanmış olup, Kars
yöresine dair örnekler sunmaktadır. Bu değerlerin unutulmaması ve gelecek kuşaklara
aktarılması için derinlemesine çalışmalar yapılmalıdır. Genç nesillere, bu kültürel mirası
tanıtmak ve kazandırmak için çeşitli eğitim ve bilgilendirme faaliyetleri düzenlenmelidir. Nazar
inancı ve uygulamaları, Türk toplumunun kültürel zenginliğinin önemli bir parçasıdır ve
gelecek kuşaklara aktarılarak korunmalıdır.

Abstract:
The concept of "Nazar" holds significant cultural value in Turkish society and is one of the
important elements that need to be passed on to future generations. Alongside traditional
beliefs, it forms one of the cornerstones of the society. Preserving traditions and customs is
crucial for maintaining the identity of the community. However, it's not only about preserving
these values but also about passing them on to the next generations. In this context, individuals
who are aware of and embrace national values stand out in society. During the migrations of
Turks from Central Asia to Anatolia, the belief in Nazar and its practices exhibited diversity.
This belief originated within the context of Shamanism and continued to exist following the
acceptance of Islam. Nazar and related practices materialized through the use of "nazarlıks,"
objects designed to ward off evil glances or jealous feelings. This study, prepared using
historical research methods, provides examples from the Kars region. In-depth studies are
necessary to ensure that these values are not forgotten and are passed down to future
generations. Various educational and awareness activities should be organized to introduce and
instill this cultural heritage in young people. The belief in Nazar and its practices constitute an
important part of the cultural richness of Turkish society and should be preserved by being
passed on to future generations.
Türkiye'de Halkçılık, Rus Devrimlerinin etkileri ve basına yansımaları (1905-1923)
Populism in Turkey, the effects of the Russian revolutions and reflection in the press (1905-1923)
Yazar: YASİN ERCİLSİN
Danışman: PROF. DR. YAVUZ ASLAN
Atatürk Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Türk İnkılap Tarihi = History of Turkish Revolution

Özet:
Çalışmada Osmanlı İmparatorluğu'nun son iki yüzyılında cereyan eden milliyetçi ve halkçı hareketlerin doğuşu, gelişimi ile birlikte Rus Devrimlerinin Osmanlı coğrafyasında yarattığı etkiler incelenmiştir. Halk hareketlerinin siyasi, sosyal ve ekonomik kökleri ile birlikte özellikle Balkanlar, Kafkasya ve Anadolu'da meydana gelen toplumlar arası etkileşimi derinleştiren olgular üzerinde durulmuştur. Fransız İhtilali ile Avrupa'da başlayan milliyetçi ve halkçı hareketlerin Osmanlı aydınları üzerinde bıraktığı etkilerin yanı sıra Rus toplumunun değişim ve dönüşümünün yolunu açan Narodnik hareketinin de Osmanlı aydınlarının zihinsel dönüşümüne katkıları da ele alınmaya çalışılmıştır. 
Slav milliyetçiliğinin gelişimi ile Balkanlarda ortaya çıkan Rus etkisinin siyasi ve askeri sonuçlarının yanı sıra, Sultan II. Abdülhamid döneminde yükselen muhalif hareketler irdelenmeye gayret edilmiştir. 1917 Rus Devrimi'nin Anadolu'ya yansımasının sonucu olarak Milli Mücadele döneminde ortaya çıkan antiemperyalist düşüncenin Cumhuriyetin ilanına kadar devam eden halkçı yönünün analiz edilmesi hedeflenmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Halkçılık, Türk Milli Mücadelesi, Rus Devrimleri, Bolşevizm.

Abstract:
In the study, the birth and development of nationalist and populist movements that took place in the last two centuries of the Ottoman Empire, as well as the effects of the Russian Revolutions on the Ottoman geography, were examined. The political, social and economic roots of popular movements, as well as the phenomena that deepen the interaction between societies, especially in the Balkans, the Caucasus and Anatolia, are emphasized. In addition to the effects of the nationalist and populist movements that started in Europe with the French Revolution on the Ottoman intellectuals, the contribution of the Narodnik movement, which paved the way for the change and transformation of the Russian society, to the mental transformation of the Ottoman intellectuals was also tried to be discussed.
In addition to the political and military consequences of the development of Slavic nationalism and the Russian influence in the Balkans, the opposition movements that rose during the reign of Sultan Abdulhamid II were tried to be examined. As a result of the reflection of the 1917 Russian Revolution in Anatolia it is aimed to analyze the populist aspect of the anti-imperialist thought that emerged during the National Struggle period, which continued until the proclamation of the Republic.
Keywords: Populism, Turkish National Struggle, Russian Revolutions, Bolshevism.
Halk anlatılarının yeniden yazımı sürecinde Pay Püre Oğlu Bamsı Beyrek
In the rewriting process of folk narratives story of Bamsi Beyrek who is son of Pay Püre
Yazar: ŞEYMA AKELMA
Danışman: PROF. DR. AHMET ÖZGÜR GÜVENÇ
Atatürk Üniversitesi / Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Halk Bilimi (Folklor) Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Türk edebiyatının en önemli eserlerinden biri olan Dede Korkut Kitabı Türklerin
yaşayışı, hayat görüşü, kültürü ve günlük hayatı ile ilgili önemli bilgiler veren eşsiz bir
şaheserdir. Dede Korkut Kitabı'nda geçen önemli anlatılardan biri olan Pay Püre Oğlu
Bamsı Beyrek anlatısı aşk ve kahramanlık konularının birlikte işlendiği dikkat çeken
nitelikte incelenmeye değer bir metindir.
Dede Korkut Kitabı ile alakalı olarak geçmişten beri pek çok araştırma ve
inceleme yapılmış ve her bir metin masal, efsane, film, şiir, roman gibi farklı formlarda
yeniden yazılmıştır. Bu yeniden yazımlar neticesinde eser dil, üslup, motif ve çeşitli
unsurlar bakımından değişim ve dönüşümlere uğramıştır.
Bu çalışmada Dede Korkut Kitabı'nda yer alan Pay Püre Oğlu Bamsı Beyrek
anlatısı halk anlatılarının yeniden yazımı sürecinde ele alınarak incelenmiş ve yeniden
yazım örnekleri eşliğinde asıl metnin zaman içinde uğradığı değişim ve dönüşümler
tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Dede Korkut, Bamsı Beyrek, Metinlerarasılık, Yeniden
Yazım

Abstract:
The Book of Dede Korkut, one of the most important works of Turkish literature,
is a unique work that gives us important information about the life, view of life, culture
and daily life of the ancient Turks. One of the important stories in the Book of Dede
Korkut, the story of Bamsı Beyrek the son of Bay Büre, is a noteworthy text worth
examining, where the subjects of love and heroism are discussed together.
Many researches and studies have been made about the Book of Dede Korkut
since the past, and each text has been rewritten in different forms such as fairy tales,
legends, films, poems and novels. As a result of these rewritings, the work has
undergone changes and transformations in terms of language, sthmjyle, motif and
various elements.
In our study, story of Bamsı Beyrek the son of Bay Büre in the Book of Dede
Korkut has been examined in the process of rewriting the folk narratives, evaluated
within the scope of intertextuality, classified in the sense of motifs, and its changes and
changes and transformations that the original text has undergone over time have been
identified, accompanied by rewriting examples.
Key Words: Dede Korkut, Bamsı Beyrek, intertextuality, rewriting.
Blok zinciri teknolojisini benimsemenin yeni ürün geliştirme üzerindeki etkisinde tedarik zinciri şeffaflığı ve tedarikçi güveninin rolü
The role of supply chain transparency and supplier trust in the impact of adoption of blockchain technology on new product development
Yazar: FATMA GÜL YAZICILAR SOLA
Danışman: PROF. DR. DİLŞAD GÜZEL
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Bu çalışmada blok zinciri teknolojisini benimsemenin yeni ürün geliştirme üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, blok zinciri teknolojisini benimseme niyetinin, blok zinciri teknolojisini benimseme ve blok zinciri teknolojisini benimsemenin yeni ürün geliştirme üzerindeki etkisi tespit edilmeye çalışılmıştır. Ek olarak, tedarik zinciri şeffaflığı ve tedarikçi güveni değişkenlerinin blok zinciri teknolojisini benimseme ve yeni ürün geliştirme arasındaki ilişkide aracı rollerinin olup olmadığı belirlenmek istenmiştir. Bu amaçlar doğrultusunda ISO 1000 firmaları üzerinde uygulama yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, blok zinciri teknolojisini benimseme niyetinin blok zinciri teknolojisini benimseme üzerinde, blok zinciri teknolojisini benimsemenin yeni ürün geliştirme üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca tedarik zinciri şeffaflığı ve tedarikçi güveninin aracı etkiye sahip oldukları saptanmıştır.

Abstract:
This study aims to determine the impact of adopting blockchain technology on new product development. To do so, it sought to determine the intention to adopt blockchain technology, the effect of adopting blockchain technology, and the effect of adopting blockchain technology on new product development. In addition, it was sought to determine whether the variables of supply chain transparency and supplier trust have mediating roles in the relationship between blockchain technology adoption and new product development. For these purposes, an application was made to ISO 1000 companies. According to the research results, it was determined that the intention to adopt blockchain technology has an effect on the adoption of blockchain technology, and the adoption of blockchain technology has an effect on new product development. In addition, supply chain transparency and supplier trust were found to have mediating effects.
Parion antik kenti teritoryumu
Territory of Parion ancient city
Yazar: SONER ÖZMEN
Danışman: PROF. DR. CEVAT BAŞARAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
Parion, Propontis'in güney kıyısında MÖ 709 yılında kolonize edilmiş ve günümüzde Çanakkale ili, Biga ilçesi Kemer köyü yakınlarında yer almaktadır. Antik kent, kuruluşundan itibaren geçirdiği özellikle siyasal olayların neticesinde sahip olduğu topraklarda ve hâkimiyetindeki bölgelerde genişleme ya da daralma durumları ile karşı karşıya kalmıştır.
Parion'un tarihsel süreç içerisinde yaşadığı gelişmeler, egemenliği altında kalan bölgeler içerisinde kimi bölgelerde askeri, tarımsal ve ticari lokalizasyonların oluşmasına ya da mevcut birimlerin kendisine bağlanmasına yol açmıştır. Yapılan çalışma, kent merkezinin yakınlarındaki bölgelerde arkeolojik unsurların yoğun olarak yer aldığını ve bu unsurların organik olarak antik kent ile bağlılık özellikleri taşıdığını gösterirken, arkeolojik varlıklar merkezden uzaklaştıkça nicelik ve nitelik olarak azalma sergilemiştir. Ayrıca çalışma, Parion'un egemenlik bölgesindeki arkeolojik varlıkların tespiti, tanıtılması ve yorumlanması konularını içermektedir.

Abstract:
Parion was colonized on the southern shore of the Propontis in 709 BC and is located near the village of Kemer in the Biga district of Çanakkale province. Since its foundation, the ancient city has faced expansion or contraction in its territory and the areas under its control, especially as a result of political events.
The developments experienced by Parion in the historical process led to the formation of military, agricultural and economic localisations in some areas within the areas under its rule or to the attachment of existing units to it. The study shows that the archaeological elements are densely located in the areas near the city centre and that these elements are organically connected to the ancient city, while archaeological assets decrease in quantity and quality as they move away from the centre. In addition, the study includes the identification, introduction and interpretation of the archaeological assets in the domination areas of Parion.