İlkokul öğrencilerinin etik değerlere yönelik aidiyet duyguları ve etik değer kaygıları üzerine bir araştırma
A research on primary school students' feelings of behindregarding ethical values and concerns about ethical values
Yazar: FIRAT YARDİMCİEL
Danışman: PROF. DR. DURMUŞ KILIÇ
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ahlaki değerler = Moral values ; Aidiyet = Belonging ; Aidiyet duygusu = Sense of belonging ; Değerler eğitimi = Values education ; Kaygı = Anxiety ; Kaygı düzeyi = Anxiety level ; Çocuk eğitimi = Child education ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Yapılan çalışma temel eğitim dönemindeki öğrencilerin etik değerlere yönelik aidiyet durumlarını ve çocuklardaki etik değer kaygılarını (varsa) ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Aynı zamanda bu araştırmanın sonuçları öğrencilerin etik değerlere yönelik kaygı düzeyleri ve etik değerlere olan yatkınlığını ortaya çıkararak öğrencilerin ahlak ve etik değerler eğitimi sürecine katkı yapması beklenmektedir. Bu araştırma, karma yöntem araştırması ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma açımlayıcı sıralı desen ile yapıldığından öncelikle nicel veriler toplanmış sonraki aşamada nitel veriler toplanmıştır. Nitel veriler yapılan çalışmayı açıklayıcı ve destekleyici bir rol üstlenmiştir. İlkokul öğrencilerinin anne yaş değişkenine göre yapılan test sonuçlarına göre annenin yaşı; sevgi-saygı, adalet, dostluk-dürüstlük, sabır alt boyutlarında anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. İlkokul öğrencilerinin anne yaş değişkenine göre; ölçek toplam puanı, özdenetim, sorumluluk, yardımseverlik ve vatanseverlik alt boyutlarında farklılık göstermektedir. Ölçeğin adalet alt boyutunda ise baba yaş değişkeni bağlamında anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Öğrencilerin en çok tercih ettikleri değerin "sevgi/saygı" alt boyutunda sevgi temasına aittir. Bu durum, sevginin insanlar için önemli bir ihtiyaç gibi algılanmasından kaynaklandığı düşünülmektedir. İlkokul 2. 3. ve 4. sınıf öğrencilerine göre annelerinin en çok tercih ettiği kök değerler sırasıyla; sevgi, yardımseverlik ve sabır değerleri olmuştur. Bu durum annelerin fedakârlık, tahammül ve katlanma durumlarından kaynaklandığı düşünülmektedir. Öğrencilerin farkında olmadığı ve söylemlerinde hemen hemen hiç yer vermedikleri değer 'özdenetim değeri' olarak tespit edilmiştir.

Abstract:
The study aims to reveal the belonging status of students in the basic education period towards ethical values and the ethical value concerns (if any) in children. At the same time, it is expected that the results of this research will constudents' moral education and ethical values education process by revealing their the students' anxiety levels towards ethical values and their predisposition to ethical values. This research was carried out with the mixed-method research. Since the research was conducted with an exploratory sequential design, firstly, quantitative data were collected, and in the next step, qualitative data were collected. Qualitative data, on the other hand, played an explanatory and supportive role. According to the test results of primary school students according to the mother age variable, the mother's age; No significant difference was found in the sub-dimensions of love-respect, justice, friendship, honesty and patience. According to the mother age variable of primary school students; scale total score, self-control, responsibility, helpfulness and patriotism sub-dimensions. On the other hand, in the justice sub-dimension of the scale, a significant difference was found in the context of the father's age variable. It belongs to the theme of love in the "love/respect" sub-dimension of the most preferred value by the students. This is thought to be due to the perception of love as an important need for people. According to primary school 2nd, 3rd and 4th grade students, the root values most preferred by their mothers are respectively; values of love, benevolence and patience. It is thought that this situation arises from mothers' self-sacrifice, tolerance and enduring situations. The value that the students were not aware of and almost never included in their discourse was determined as the 'self-control value'.