İslam Ceza Muhakemesi Hukukunda kısas cezasının yürürlüğünü etkileyen faktörler
Factors affecting applicability of the retaliation according to Criminal Procedure in Islamic Law
Yazar: NURCAN SOLAK
Danışman: DOÇ. DR. DAVUT İLTAŞ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Ceza = Punishment ; Fail = Perpetrator ; Kısas = Retaliation ; Suç = Crime ; İslam Hukuku = Islamic Law

Özet:
Kısas cezası gerek suçun faili, gerek mağduru, gerekse suç teşkil eden fiile yönelik birçok şartın varlığı ile yürürlük kazanmakta ve bu şartların hiç oluşmaması ya da şartların varlığına rağmen cezanın sübutunu engelleyen birtakım hukuka uygunluk nedenlerinin bulunması hâlinde sanık hakkında cezanın oluşması baştan mümkün olmadığı gibi, ceza sabit olup sanık mahkûm statüsünü kazandıktan sonra da birtakım hukuki gerekçelerle cezanın düşmesi ya da infazının tecili söz konusu olabilmektedir. Dolayısıyla da İslam ceza muhakemesinde cana veya beden bütünlüğüne yönelik haksız fiillerin asli cezası olan kısasa doğrudan başvurulmayıp öncelikle genel caydırıcılık oluşturması bakımından kısas gerektiren suçlar ilan edilerek suç ve cezanın kanuniliği sağlanmış, telafisi imkânsız yargı hatalarının önüne geçmek için suçun teşekkülünü ve ispatını zorlaştıran, hatta bazı durumlarda neredeyse imkânsız kılan birtakım şartlar belirlenmiş, bunun yanı sıra yargılama esnasında "Şüpheden sanık yararlanır." ilkesiyle hareket edilerek kısas salt cezalandırma felsefesi üzerine kurulmamış, aksine fert ve toplum maslahatına binaen en son çare olarak cezanın tatbiki yoluna gidilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Suç; ceza; kısas; katil; müessir fiil; muhakeme; infaz.

Abstract:
In Islamic law, protection of life is a part of the obligations. So the retaliation, that is the main punishment for unjust acts against the body or integrity of the body, is enforced by existence of a large number of conditions that depend on the guilty and the victim and the criminal action. Punishing of the defendant is not possible if these conditions don't occur at all or if there is a ground of justifications that prevent the existence of crime. Even after the punishment is fixed and the defendant has obtained the statute of prisoner, there may be some legitimate reasons reducing the retaliation or its execuation. So it is clear that the punishment is not applied directly in Islamic criminal law. First of all, the principle of legality of the crime and the punishment (No punishment without law) is provided by declaring the crimes requiring retaliation, in order to make a general deterrence and to prevent the unreasonable judicial mistakes that make the existence of punishment difficult and even in some cases almost impossible. In addition to this, on the basis of the general principle "the benefit of the doubt" during the trial, retaliation is not based on the logic of pure punishment, but it's applied for the last resort in terms of individual and community benefits.
Key Words: Crime; punishment (penalty); retaliation (qısas); retaliation for homicide; retaliation for bodily assault; execution of sentence.