Arteriovenöz fistülü ve kalıcı hemodiyaliz kateteri olan hemodiyaliz hastalarında akut faz reaktanlarının karşılaştırılması /
Yazar: ÖMER FARUK AYDIN
Danışman: UZMAN ŞENNUR KÖSE
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine ; Nefroloji = Nephrology

Özet:
ÖZET
Amaç: Hastanemizin Diyaliz Merkezinde takipli, damar giriş yolu arteriovenöz  fistül ve kalıcı hemodiyaliz kateteri olan hemodiyaliz hastalarında akut faz reaktanlarını ve hemogram parametreleri karşılaştırılması ve komorbidite açısından aydınlantılması amaçlanmaktaktır.
Gereç ve yöntem: Bu retrospektif  çalışmaya 54 damar giriş yolu arteriovenöz fistül ve 30 kalıcı hemodiyaliz juguler ven katateri olan toplam 84 hemodiyaliz hastası dahil edildi. Hastaların ayrıntılı anamnez, fizik muayene, laboratuvar ve görüntüleme tetkikleri incelenerek hastaların yaş, cinsiyet, diyaliz süresi (ay), damar giriş yolları (kalıcı kateteri, arteriovenöz fistül), ek hastalık ve son 6 ayda yapılan laboratuvar tetkiklerinden albümin, ferritin, CRP, WBC, PLT, NEU, LENF, MPV düzeyleri kayıt edildi.
Bulgular: Çalışmaya alınan kalıcı hemodiyaliz kateterli hastaların yaş ortalamaları 63,7±16,6 yıl olan 19 erkek, 11 kadın toplam 30 hasta olarak saptandı. Arteriovenöz fistül hemodiyaliz hastalarının yaş ortalamaları 53,7±17,9 yıl olan 32 erkek, 22 kadın toplam 54 hasta olarak saptandı. Kateter grubunun yaş ortalaması fistül grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı yüksekti(p=0,014). Grupların cinsiyet oranlarında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p=0,714). Kateter grubunun ek hastalık oranı (%83,3) fistül grubuna göre (%61,1) istatistiksel olarak anlamlı yüksekti (p=0,035). Kateter grubunun hastalık süresi, albümin ortalaması istatistiksel olarak anlamlı düşüktü(her ikisi için p<0,001). Akut faz reaktanlarından ve hemogram parametrelerinden olan CRP, WBC, NEU, LENF, MPV ortalamaları kateter grubunda fistül grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı yüksekti(sırası ile p=0,011 p=0,031 p=0,028, p=0,013, p=0,005).  Ferritin ve PLT ortalamalarında gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı(p=0,056 p=0,313). CRP yaş ile pozitif, albümin ile negatif yönde, WBC albümin ile negatif yönde, NEU süre ve albümin ile negatif yönde, LENF yaş ile negatif, süre ile pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişkiliydi. Kateter grubunda WBC ve NEU albümin ile negatif yönde, MPV yaş ile negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişkiliydi(p=0,002 p=0,005 p=0,036 p=0,013). Fistül grubunda CRP, ferritin yaş ile pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişkiliydi(p=0,003 p=0,021). Ek hastalığı olan ve olmayan hastaların değerlendirilen akut faz reaktanlarında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. Kateter ve fistül gruplarında da istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı. DM olan hastaların değerlendirilen akut faz reaktanlarında MPV ortalaması DM olmayanlara göre istatistiksel olarak anlamlı düşüktü(p=0,032). 

SONUÇ: Damar giriş yolu kalıcı kateter olan hemodiyaliz hastalarında inflamasyon parametreleri arteriovenöz fistül olanlara göre yüksektir ve bu da damar giriş yolu kalıcı kateter olan grupta mortalite ve morbitide riski daha yüksek olduğunu göstermektedir. Bu nedenle hemodiyaliz hastalarında hemodiyaliz öncesi eğitim programlarına ağırlık verilerek damar giriş yolu olarak fistüle ağırlık verilmesini gerektiğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: hemodiyaliz, arteriovenöz fistül, kalıcı hemodiyaliz kateteri, akut faz reaktanları

Abstract:
ABSTRACT

Aim: The aim of the study to compare of acute phase reactants and hemogram parameters in follow-up of hemodialysis patients in our hospital Dialysis Center.

Material and Method: In this retrospective study 84 hemodialysis patients were evaluated. The patients were seperated into vascular accesses arteriovenous fistula or permanent hemodialysis catheter. 54 arteriovenous fistula and 30 permanent hemodialysis catheters were evaluated among the acute phase reactants (CRP, albumin, ferritin) parameters of hemogram and comorbidities. 

Results: Gender distribution of patient and control groups of the study were similar. The mean age was 53,7±17,9 years in the arteriovenous fistula group and 63,7±16,6 yıl years in the permanent hemodialysis catheter group. The mean age of the catheter group significantly was higher than the arteriovenous fistula group (p=0,014). Additional disease rate of catheter group (83,3%) significantly was higher than the arteriovenous fistula group (%61,1) (p=0,035). Albumin levels and disease time (monthly) of catheter group significantly was lower than the arteriovenous fistula group (for both p<0,001). CRP, WBC, NEU, LENF and MPV levels in the catheter group significantly was higher than the arteriovenous fistula group (respectively p=0,011 p=0,031 p=0,028, p=0,013 p=0,005). There was no significant difference between catheter group and arteriovenous fistula group for ferritin, PLT and MONO  levels (p=0,056 p=0,313 p=0,513). There was no significant difference in acute phase reactants according whether additional disease. There was no significant difference between catheter group and arteriovenous fistula group for additional disease. MPV levels significantly was lower in patients with a diagnosis of DM than Patients not diagnosis with DM (p=0,032).

Conclusion: Inflammation parameters are higher are higher in catheter HD patients than arteriovenous fistula HD patients. Therefore, mortality and morbidity risk are higher in catheter HD patients than arteriovenous fistula HD patients. Pre-dialysis training program should be given to hemodialysis patients and HD patients should be advised arteriovenous fistula 

Keyword: Hemodialysis, Arteriovenous Fistula, Permanent Hemodialysis Catheters,
Acute Phase Reactants