Depresyon hastalarına verilen üstbiliş eğitiminin depresyon ve bilişsel çarpıtma düzeylerine etkisi
Effect of metacognitive training applied on depression and cognitive distortion levels of depression patients
Yazar: SAFİYE ÖZGÜÇ
Danışman: PROF. DR. DERYA TANRIVERDİ
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bilişsel çarpıtma = Cognitive distortion ; Depresyon = Depression ; Hasta eğitimi = Patient education ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Bu araştırma, depresyon hastalarına verilen üstbiliş eğitiminin depresyon ve bilişsel çarpıtma düzeylerine etkisini belirlemek amacıyla, ön test-son test, kontrol gruplu yarı deneysel desende yürütülmüştür. Bir devlet hastanesinin psikiyatri polikliniğine başvuran en az 6 aydır depresyon tanısı almış hastalar araştırmanın evrenini, araştırma kriterlerine uyan 38 deney ve 39 kontrol grubu olmak üzere toplam 77 hasta çalışmanın örneklemini oluşturmuştur. Veriler 'Kişisel Bilgi Formu', 'Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ)' ve 'Düşünce Özellikleri Ölçeği (DÖÖ)'ile toplanmıştır. Üstbiliş eğitimi haftada 1 kez, toplam 8 oturum olarak grup eğitimi şeklinde uygulanmıştır. Eğitim öncesi değerlendirmede, deney ve kontrol grubundaki hastaların bilişsel çarpıtmaları sıklıkla kullandığı ve depresyon düzeylerinin yüksek olduğu görülmüştür. Yapılan analizler sonucunda; ön testte deney ve kontrol grubundaki hastaların BDÖ ve DÖÖ puan ortalamaları açısından anlamlı bir farklılık görülmemiştir (p>0.05). Son testte ise deney grubundaki hastaların kontrol grubundaki hastalara göre BDÖ ve DÖÖ puan ortalamalarının anlamlı düzeyde azaldığı belirlenmiştir (p<0.05). Grup içi karşılaştırmalarda, deney grubundaki hastaların ön teste göre ara test ve son test BDÖ ve DÖÖ puan ortalamaları anlamlı düzeyde azalmıştır (p<0.05). Kontrol grubunun grup içi karşılaştırmalarında, son testte BDÖ puan ortalamaları anlamlı düzeyde azalırken (p<0.05), DÖÖ puan ortalamalarında anlamlı bir değişiklik görülmemiştir (p>0.05). Üstbiliş Eğitiminin hastalarının depresyon ve bilişsel çarpıtma düzeylerini azaltmada etkili olduğu belirlenmiştir. Depresyon tedavisinde üstbiliş eğitiminin psikiyatri hemşireleri tarafından uygulanması önerilir.

Abstract:
This research was carried out in a pre-test-post-test, semi-experimental design with control group in order to determine the effect on depression and cognitive distortion levels of metacognitive training applied to depression patients. Patients applied to a psychiatry outpatient clinic of public hospital and have been diagnosed with depression for at least 6 months constituted population and total of 77 patients, 38 experimental and 39 control groups matching with the research criteria constituted sample of the study. The data were collected by 'Personal Information Form', 'Beck Depression Inventory (BDI)' and 'Cognitive Distortion Scale (CDS)'. Metacognitive training was applied once a week 8 sessions in total, as group training. In the pre-education evaluation, it was observed that cognitive distortions were frequently used by the experimental and control groups and depression levels of patients were high. As a result of the analysis; in the pretest, there was no significant difference between the mean score of BDI and CDS of the patients in the experimental and the control groups (p> 0.05). In the post-test, it was determined that the mean score of BDI and CDS of experimental groups decreased significantly compared to control groups (p<0.05). In the in-group comparisons, the mean scores of BDI and CDS of mid-test and posttest of experimental group patients decreased significantly compared to the pre-test (p<0.05). In the in-group comparisons of the control group; in the post-test the mean scores of BDI decreased significantly (p<0.05), while no significant change was observed in the mean scores of the CDS (p>0.05). Metacognitive training was found to be effective in reducing depression and cognitive distortions levels of patients. It is recommended to apply metacognitive training in depression treatment by psychiatric nurses.