Mustafa Kutlu'nun Uzun Hikâye adlı eseri üzerine dil incelemesi (Ses ve biçim bilgisi)
A language study on Mustafa Kutlu'nun Uzun Hikâye (Fonetics and morphology)
Yazar: OSMAN KILIÇ
Danışman: PROF. DR. AHMET DEMİRTAŞ
Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Biçimbilim = Morphology ; Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilim = Linguistics ; Edebi eserler = Literary works ; Hikaye = Story ; Kutlu, Mustafa = Kutlu, Mustafa ; Ses bilgisi = Phonetic

Özet:
Dil, iletişimin temel ögesi olup bir kurallar bütünüdür. İnsan yaşantısının
değişmesi ve zenginleşmesiyle dilde de ihtiyaçlar doğrultusunda belirli değişimler ve
gelişmeler olmaktadır. Dildeki bu değişimler ve gelişmeler yazılı metinler aracılığıyla
takip edilmektedir. Edebî eserler yazıldığı dönemin zihniyeti gibi yazıldığı dönemin dil
özelliklerini de yansıtır. Yazılı metinlerden hareketle hem yazarın dil kullanımı
hakkında hem de eserin yazıldığı dönemin dil özellikleri hakkında bazı bilgilere
ulaşılabilir.
Dilin gelişiminde ve zenginleşmesinde edebî eserlerin önemli bir yeri vardır.
Edebiyatı olmayan dilin anlatma yetisi sınırlanır. Sözcüklere, edebî eserlerde yeni
anlamlar yüklenir; bazen de yazarın yaratma gücünden hareketle yeni sözcükler türetilir.
Bilindiği üzere dildeki en küçük anlamlı birim sözcüktür. Sözcükler ise
seslerden ve bu seslerin oluşturduğu kökler ve eklerden meydana gelir. Bu nedenle dil
incelemelerinde ses ve biçim özellikleri, ayrı bir yer tutmaktadır. Bu durumdan hareketle
bu çalışmada Türk hikâyeciliğinin tanınmış isimlerinden Mustafa Kutlu'nun "Uzun
Hikâye" adlı eseri ses ve biçim özellikleri bakımından incelenmiştir. Mustafa Kutlu,
eserlerinin içerik ve kurgusu dışında kullandığı dille de dikkat çeken bir hikâyecidir.     
Çalışma üç bölümden oluşmuştur. Çalışmanın giriş bölümünde eser ve eserin
yazarı, çalışmanın amacı, önemi ve yöntemi hakkında bilgiler verilmiştir. İkinci
bölümde eser, ses ve biçim özellikleri bakımından incelenmiştir. Ses özellikleri başlığı
altında metinde belirlenen ses uyumları ve ses olayları eş zamanlı ve art zamanlı
incelenmiştir. Biçim özellikleri başlığı altında metinde belirlenen yapım ekleri, işletme
ekleri ve sözcük türleri işlevlerine göre incelenmiştir. Metnin biçim özellikleri
açıklanırken gerekli görülen yerlerde biçim özelliklerinin tarihî gelişimine de yer
verilmiştir. Üçüncü bölümde ise çalışmadan elde edilen sonuçlar aktarılmıştır.

Abstract:
Language is the fundamental element of communication and is a set of rules.
With the change and enrichment of human life, there are certain changes and
developments in the language in line with the needs. These changes and developments
in the language are followed through written texts. Literary works not only reflect the
mentality of the period in which they were written, but also reflect the language
characteristics of the period in which they were written. Based on the written texts,
some information can be obtained both about the author's use of language and about the
language characteristics of the period in which the work was written.
Literary works have an important place in the development and enrichment of
the language. The ability of a language without literature to express is limited. New
meanings are attributed to words in literary works; sometimes new words are derived
from the author's creative power.
As it is known, it is the smallest meaningful unit word in a language. Words, on
the other hand, are made up of phonetics and roots and affixes formed by these
phonetics. For this reason, phonetic and morphological features have a special place in
language studies. Based on this situation, in this study, Mustafa Kutlu's "Long Story",
one of the well-known names of Turkish storytelling, was examined in terms of its
phonetic and morphological features. Mustafa Kutlu is a storyteller who draws attention
with the language he uses in his works, apart from the content and fiction of his works.
The study consists of three parts. In the introduction part of the study,
information about the work and its author, the purpose, importance and method of the
study is given. In the second part, the work is analyzed in terms of phonetic and
morphology. Under the title of phonetic properties, phonetic harmonies and phonetic
events determined were examined in the text simultaneously and diachronically. Under
the heading of morphological features, derivational suffixes, inflectional suffixes and
parts of speech were examined according to their functions. In the part of explanation of
text style, information about historical development of morphological features is also
given. In the third part, the results obtained from the study are presented.