İlhan Usmanbaş'ın "Ölümsüz Deniz Taşlarıydı" eserinin müziksel analizi
Musical analysis of İlhan Usmanbaş's "Olumsuz Deniz Taslariydi"
Yazar: AYSU TÜRKOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. IVAN CELAC
ANKARA MÜZİK VE GÜZEL SANATLAR ÜNİVERSİTESİ / Müzik ve Güzel Sanatlar Enstitüsü / Müzik Teorileri Ana Bilim Dalı / Müzik Teorisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Müzik = Music

Özet:
20. yüzyılda Türkiye Cumhuriyeti'nin ilanından sonra Mustafa Kemal Atatürk'ün önderliğinde, ülkenin sanat alanındaki gelişimi için çeşitli atılımlar yapılmıştır. Bu gelişmeler kapsamında Atatürk; müzik alanında seçtiği beş yetenekli genci, eğitim almaları için Avrupa'ya göndermiştir. Böylece birinci kuşak Türk bestecileri veya "Türk Beşleri" olarak tanınan bu gençler, eğitimleri sonrasında ikinci kuşak sanatçıların yetiştirilmesinde rol almışlardır.  Bu araştırmada ikinci kuşak bestecilerinden biri olan İlhan Usmanbaş'ın "Ölümsüz Deniz Taşlarıydı" piyano eserindeki kullanılan besteleme stilleri materyal analizi üzerinden incelenmiştir. 
İlhan Usmanbaş'ın ilk eserlerine bakıldığında; neo-klasik yapılar ve 19. Yüzyıl sonrası bestecilerinden esintiler duyulmaktadır. Bestecinin kariyerinin ilerleyen dönemlerinde, 20. Yüzyıl çağdaş besteleme stillerinden etkilendiği görülmüştür. Bahsi geçen bu stiller; 12-ton tekniği, küme anlayışı ve rastlamsal (aleatoric) müzik stilidir. Bu üç stil dışında Usmanbaş, Kemal İlerici ile bir yıllık çalışma sonucunda Türk müziği armoni kuramıyla tanışmış ve bu alanda da besteler üretmiştir.
Tez konusu olarak belirlenen bestecinin "Ölümsüz Deniz Taşlarıydı" eseri incelenmiş ve bu inceleme sonucunda küçük trikordlardan yola çıkarak, çeşitli trikordların farklı şekillerde sunulduğu keşfedilmiştir. Bu ezgisel trikordların şifrelenmesinde, 12-ton sistemi terminolojisinin (original, retrograde vb.) kullanıldığı, bütün bu çekirdeklerin, ardışık olmayan 10-12 ses dizisinden hareketle ortaya çıktığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
After the declaration of Turkish Republic in 20th century, many innovations had done in order to fulfil the art deficit of the new born nation under the leadership of Mustafa Kemal Atatürk.
In the light of these developments, five young talents who were chosen by Atatürk, were sent to Europe for music education. Consequently, the mentioned young musicians constituted the first-generation Turkish composers who were also known as the "Turkish Five", had a vital role in educating the second-generation Turkish composers.
In this research, the composing style was examined through the material analysis of the piano work "Ölümsüz Deniz Taşlarıydı" of İlhan Usmanbaş who was one of the second-generation composers.
Early works of İlhan Usmanbaş have of neo-classical structures and effects of post 19th century composers. His later works, on the other hand, were heavily influenced by 20th century composing styles. The styles in question are 12 tone technique, cluster and aleatoric music styles.
In addition to these styles, Usmanbaş had encountered Turkish music harmony theories due to the one-year collaboration with Kemal İlerici and composed many works in this genre.
As a result of the analysis based on little trichords, it was concluded that various trichords were presented differently. Terminology of 12-tone system (original, retrograde etc.) were used for deciphering these melodic trichords. Consequently, it was concluded that all these cores of the motifs were emerged from nonsequential 10-12 series of pitches.