Ortaokul öğrencilerinde dijital oyun bağımlılığı ile beslenme, egzersiz ve uyku yoksunluğu arasındaki ilişkinin incelenmesi (Ağrı ili örneği)
Investigation of the relationship between digital game addiction and nutrition, exercise and sleep deprivation in middle school students (the case of Ağrı province)
Yazar: HALİL İBRAHİM YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ZEKİHAN HAZAR
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmada ortaokul öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı ile beslenme, egzersiz ve uyku yoksunluğu arasındaki ilişkinin incelenmesi hedeflenmiştir. Nicel araştırma modeline göre kurgulanan bu araştırmada ilişkisel tarama yönteminden faydalanılmıştır. Araştırmanın evrenini Ağrı ilindeki 10-14 yaş grubunu kapsayan ortaokul 5. Sınıf, 6. Sınıf, 7. Sınıf ve 8. Sınıf kademelerinde öğrenim gören öğrencilerden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise Maksimum Çeşitlilik Örnekleme ve tabakalı örnekleme yöntemine göre seçilmiş olan 1323 öğrenci oluşturmaktadır(kadın:709-erkek:614). Araştırmada Hazar ve Hazar tarafından geliştirilmiş olan Çocuklar İçin Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği, Yurt vd. tarafından geliştirilmiş olan Adolesanlar İçin Beslenme Egzersiz Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği ve Kandemir vd. tarafından geliştirilmiş olan Çocuk ve Ergenler İçin Uyku Yoksunluğu Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22 paket programında analiz edilmiştir. Veriler analiz edilirken tanımlayıcı istatistikler, t-testi ve anova testleri kullanılmıştır. Bununla birlikte değişkenler arasındaki ilişkiyi tespit etmek amacıyla pearson korelasyon analizinden faydalanılmıştır. Bulgular p<.05 anlamlılık seviyesine göre değerlendirilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, katılımcıların dijital oyun bağımlılığı puanları ile psikolojik bağımlı yeme davranışları, sağlıksız beslenme ve egzersiz alışkanlıkları, ve uyku yoksunluğu toplam puanları arasındaki ilişkinin istatistiksel olarak pozitif yönlü ve anlamlı olduğu görülmüştür. Ayrıca, sağlıklı beslenme ve egzersiz davranışları ile dijital oyun bağımlılığı arasındaki ilişkinin negatif yönde ve orta düzeyde olduğunu tespit edilmiştir. Öğün düzeni ile dijital oyun bağımlılığı arasında da benzer şekilde ilişkinin negatif yönde ve orta düzeyde olduğu saptanmıştır.
Araştırma bulguları, dijital oyun bağımlılığı, aşırı odaklanma ve çatışma yaşama, tolerans gelişimi, görev erteleme eğilimleri, yoksunluk deneyimleri, psikolojik bağımlı yeme davranışları ve sağlıksız beslenme-egzersiz alışkanlıkları toplam puanları açısından erkek katılımcılar ile kadın katılımcılar arasındaki farkın anlamlı olduğunu ortaya koymuştur. Bu bağlamda, erkek katılımcıların, söz konusu değişkenlerde kadın katılımcılara kıyasla yüksek puanlara sahip olduğu ve bu durumun istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır. Bunun yanında, sağlıklı beslenme ve egzersiz davranışları, öğün düzeni alt faktör puanları ve uyku yoksunluğu toplam puanlarında cinsiyetler arasında anlamlı bir fark gözlemlenmemiştir.
Anahtar Sözcükler: Dijital Oyun, Dijital Oyun Bağımlılığı, Beslenme, Egzersiz, Uyku

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the relationship between digital game addiction and nutrition, exercise and sleep deprivation of secondary school students. In this study, which was designed according to the quantitative research model, relational screening method was used. The population of the study was secondary school 5 covering the 10-14 age group in Ağrı province. Grade, 6. Grade, 7. Grade and 8. It consists of students studying at grade levels. The sample of the study consists of 1323 students selected according to the Maximum Diversity Sampling and stratified sampling method (female: 709-male: 614). In the study, the Digital Game Addiction Scale for Children developed by Hazar and Hazar, the Nutritional Exercise Behavior Evaluation Scale for Adolescents developed by Yurt et al., and the Sleep Deprivation Scale for Children and Adolescents developed by Kandemir et al. were used. The obtained datawere analyzed in SPSS 22 package program. Descriptive statistics, t-test and ANOVA tests were used to analyze the data. In addition, pearson correlation analysis was used to determine the relationship between variables. The findings were evaluated according to the p<.05 significance level. As a result of the analysis, it was seen that the relationship between the digital game addiction scores of the participants and the total scores of psychologically dependent eating behaviors, unhealthy eating and exercise habits, and sleep deprivation was statistically positive and significant. In addition, it has been determined that the relationship between healthy eating and exercise behaviors and digital game addiction is negative and moderate. Similarly, it was determined that the relationship between meal pattern and digital game addiction was negative and moderate.

The findings of the study revealed that the difference between male and female participants was significant in terms of total scores of digital game addiction, hyper-focus and conflict, tolerance development, task procrastination tendencies, withdrawal experiences, psychologically dependent eating behaviors, and unhealthy eating-exercise habits. In this context, it was determined that male participants had high scores in these variables compared to female participants, and this situation was statistically significant. In addition, no significant difference was observed between genders in healthy eating and exercise behaviors, meal pattern sub-factor scores and sleep deprivation total scores.

Keywords: Digital Game, Digital Game Addiction, Nutrition, Exercise, Sleep