Matematik öğretmenlerinin matematiksel zihniyetlerinin incelenmesi
Determining mathematics teachers' mathematical mindsets
Yazar: FATMA CİNGÖZ
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL DEDE
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Branş öğretmenleri = Branch teachers ; Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Matematiksel zihniyet = Mathematical mindset ; Ortaokul öğretmenleri = Secondary school teachers ; Zihniyet = Mentality ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Matematiksel zihniyet, bireylerin matematiğe yönelik yaklaşımlarını açıklamaya çalışan
bir kavram olup genelde gelişim odaklı zihniyet ve sabit odaklı zihniyet olmak üzere iki alt 
başlık altında değerlendirilmektedir. Gelişim odaklı zihniyet, matematiğe yönelik olumlu 
tutum geliştiren, gelişime açık, sorgulayıcı, yaratıcı, süreç odaklı düşünen, esnek düşünen, 
ısrar eden, çaba gösteren ve hatalarından ders çıkaran birey yaklaşımını temsil etmektedir. 
Diğer taraftan, sabit odaklı zihniyet ise matematiğe yönelik olumsuz tutum geliştiren, 
sonuç odaklı düşünen, sorgulamaktan kaçınan, ezbere eğilimli, gelişime kapalı, ısrar 
etmeyen, çaba göstermeyen ve hata yapmaktan çekinen birey yaklaşımını ifade etmektedir.
Bu bağlamda ortaokul matematik öğretmenlerinin zihniyetlerini belirlemeyi amaçlayan bu 
çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden tekli durum çalışması deseni kullanılarak 
yürütülmüştür. Burada, incelenen durum matematik öğretmenleri iken birim analizi ise 
matematiksel zihniyettir. Çalışmanın katılımcılarının belirlenmesinde ise kolay ulaşılabilir 
örnekleme ve kuramsal örnekleme yöntemleri olmak üzere iki örnekleme yöntemi 
kullanılmıştır. Bu bağlamda, 22 ilde bulunan devlet okullarında görev yapan ve kendilerine 
açık uçlu sorulardan oluşan bir görüş formu uygulanan 56 ortaokul matematik öğretmenin 
seçimi kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemine göre yapılmıştır. Bu görüşme formunun analizine göre ise Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki bir ile bağlı bir ilçede görev yapan 
ve kuramsal örnekleme yöntemi ile seçilen 4 öğretmenle yarı yapılandırılmış mülakatlar 
gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizi ise anlamsal içerik analiziyle yapılmıştır. Çalışmanın 
bulguları, öğretmen zihniyetinin gelişim odaklı zihniyet ve sabit odaklı zihniyet olmak 
üzere 2 ana kategori ve bu kategorilerin her ikisine de ait olmak üzere matematiği 
öğrenme, matematik yeteneği, matematiksel zekâ, zorluklar ve hatalar olarak isimlendirilen 
5 alt kategoride toplandığını ortaya koymuştur. Çalışma bulgularına dayalı olarak ileri 
araştırmalar için bazı öneriler de yapılmıştır.

Abstract:
A mathematical mindset is a concept that tries to explain individuals' approaches to 
mathematics and is generally evaluated under two sub-headings: growth mindset and fixed
mindset. The growth mindset represents an individual approach that develops a positive 
attitude toward mathematics, is open to development, is curious, creative, process-oriented, 
flexible, insists strives, and learns from their mistakes. On the other hand, a fixed mindset 
refers to an individual approach that develops a negative attitude towards mathematics, 
thinks results-oriented, avoids questioning, tends to memorize, is closed to development, 
does not insist, does not make an effort, and is afraid of making mistakes. In this context, 
this study, which aims to determine the mindsets of middle school mathematics teachers, 
was carried out using a single case study method, one of the qualitative research methods. 
While the case examined here is the mathematics teachers, unit analysis is considered the 
mathematical mindset. The participants of the study were selected using two sampling 
methods: convenience sampling and theoretical sampling method. In this sense, the 
selection of 56 middle school mathematics teachers working in public schools in 22 
provinces and to whom an opinion form consisting of open-ended questions was 
administered was made according to the convenience sampling method. According to the 
analysis of this form, semi-structured interviews were conducted with four teachers 
working in a town in a province in the Southeastern Anatolia Region and selected by the theoretical sampling method. The analysis of the data was made with the semantic content 
analysis method. The study's findings revealed that the teacher mindsets were gathered into 
two main categories, namely growth mindset and fixed mindset, and five sub-categories 
belonging to both categories: learning mathematics, mathematical ability, mathematical 
intelligence, difficulties, and mistakes. Based on the study findings, some suggestions for 
further research are also made.