Yumurta tavuğu rasyonlarında ham ve ısıl işlem görmüş kenevir tohumunun performans, yumurta iç ve dış kalite özellikleri ile antioksidan aktivite üzerine etkileri
The effect of raw andheat processedhemp seedsupplementation to laying hen diets onperformance and egg internal and external traits and antioxidant activity
Yazar: TUBA YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. YUSUF KONCA
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, yumurta tavuğu rasyonlarına ham (HK) ve ısıl işlem görmüş (120 ºC'de 60 dakika) kenevir (Cannabis sativa L.) tohumu (PK) ilavesinin performans, yumurta iç ve dış kalite kriterleri ve antioksidan aktivite üzerine olan etkilerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada, 36 haftalık yaşta toplam 108 adet Lohman Brown ırkı kahverengi yumurtacı tavuk kullanılmıştır. Tavuklar 6 muamele grubuna her birinde 3 tavuk bulunan 6 kafese (tekerrür) dağıtılmışlardır. Araştırma 12 hafta sürdürülmüş ve her iki haftada bir örnekleme yapılmıştır. Muamele grupları: 1)kontrol (K, kenevir ve vitamin E katılmayan grup), 2) K+50 mg/kg vit E (K+vit E), 3)%15 HK, 4:%15 HK+50 mg/kg vit E (HK+VE), 5: %15 PK ve 6: %15 PK+50 mg/kg vit E (PK+VE) gruplarından oluşturulmuştur. Rasyona %15 HK ve PK ilavesi canlı ağırlık (CA), yem dönüşüm oranı (YDO), yumurta verimi (YV), ağırlığı (YA), kitlesi (YK), özgül ağırlık (ÖA), yumurta sarısı yüksekliği (YSY), kabuk ağırlığı (KA) ve oranını önemli düzeyde etkilememiştir (P>0.05). Ancak, yeme HK ve PK ilavesi ile yem tüketimi kontrol grubuna göre azalmış ve kabuk kalınlığını (2, 4 ve 5. dönemlerde), yumurta sarısı a* (kırmızılık), b* (sarılık) ve Roche renk skala değerlerini önemli düzeylerde artırmıştır (P<0.01). Rasyona kenevir tohumu ilavesi palmitik ve oleik yağ asidi değerlerini önemli düzeyde azaltmış, stearik, linoleik α-linelinik ve docosahexaenoic (DHA) değerlerini önemli düzeyde artırmıştır (P<0.01), serum malondialdehid (MDA) ve süperoksit distmutaz (SOD) ve kan biyokimyasını etkilememiştir. Rasyona vit E ilavesi performans ve bazı yumurta kalite değerleri ile MDA ve kan değerlerini önemli düzeyde etkilemezken, ÖA, kabuk kalınlığı (1, 2 ve 3. dönemde) değerlerini azaltmış ve kabuk oranı ve SOD düzeyini artırmıştır (P<0.05 ve P<0.01) ancak kan biyokimyasını etkilememiştir. Kenevir ve vit E interaksiyonları deneme boyunca pek çok özelliği etkilememiş farklı dönemlerde KK, RRS, L* ve b* değerlerini etkilemiştir (P<0.05). Sonuç olarak, rasyona % 15 düzeyinde ham ve ısıl işlem görmüş kenevir tohumu ilavesinin yumurta sarısı linoleik ve α-linolenik yağ asitlerini artırmak için kullanılabileceği tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler:	Kenevir tohumu, Cannabis sativa,yumurta tavuğu, yumurta kalitesi, yağ asitleri

Abstract:
This study was conducted to determine the effects of raw and heat-treated (120 ºC, 60ʺ) hemp seed (Cannabis sativa L.) supplementation to laying hen diets on performance, internal and external quality traitsof eggs and antioxidant activity. In the study, a total of 108 Lohman Brown laying hen with 36 weeks old were used. The hens were divided into 6 treatment groups with 6 cages (repetitions) and 3 laying hen in each cage. The trial was lasted for 12 weeks and sampled each 2 weeks. The treatment groups were as follows: 1: control (C, no hemp seed and vitamin E addition) 2: C + 50 mg / kg vit E (K + vitamin E) 3: 15% raw hemp (RH) 4: 15% RH + 50 mg / kg vit E (RH + VE), 5: 15% heat treated hemp (TH) and 6: 15% TH + 50 mg / kg vit E (TH + VE). The live weight (LW), feed conversionratio (FCR), egg yield (EP), weight (EW), mass (EM), specific gravity (SG), egg yolk height (EYH), shell weight (SW) and shell ratio (SR) were not significantly affected by the RH and TH addition to diets (P> 0.05). However, the RH and TH addition reduced the consumption of feed compared to the C group and significantly increased the shell thickness (2, 4 and 5th periods), egg yolk a* (redness), b * (yellowness) and Roche scale values (RSV, P <0.01), however, did not affect serum malondialdehid (MDA), süperoksit distmutaz (SOD) and blood biochemistry. The addition of hemp seed significantly reduced the palmitic, palmitoleic and oleic fatty acid levels and increased stearic, linoleic α-linolenic and docosahexaenoic (DHA) fatty acid ratios (P <0.01). While vit E supplementation to diets did not affect perfomance, some egg quality traits, MDA and blood biochemistryhowever, caused a decrease in egg specific gravity and egg shell thickness (1, 2 and 3 periods),increase in egg shell ratio (P<0.05 and P<0.01) and serum SOD. The interactions of hemp seed and vit E were not affected most of traits however, shell thickness, RSV, L*, b* of egg yolk (P<0.05). In conclusion, it was determined that linoleic and α-linolenic fatty acids could increase significantly in egg yolk with the addition of 15% raw and heat-treated cannabis seeds.
Keywords: Hempseed, Cannabis sativa, Layinghen, Egg quality, Fatty acids