2017 yılında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi acil servisine başvuran ve tetkiklerinde alkol, uyutucu-uyuşturucu veya uyarıcı madde saptanan olguların retrospektif olarak değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of patients who were admitted to Ege University, Faculty of Medicine, emergency ward in 2017 and tested positive for alcohol or substances
Yazar: FIRAT İLERİ
Danışman: PROF. DR. EKİN ÖZGÜR AKTAŞ
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Adli Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Acil tıp = Emergency medicine ; Alkol içme = Alcohol drinking ; Narkotikler = Narcotics ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; İzmir = Izmir

Özet:
Alkol ve madde kullanımı, ülkemizde ve dünya genelinde ciddi bir halk sağlığı sorunu olup önemli morbidite ve mortalite nedenidir. Alkol ve yasadışı maddelerin; farklı şiddet türleri, travmatik olaylar, cinayet, intihar, çeşitli hastalık ve bozukluklar, tedavi sürecinde güçlükler ile ilişkisi gösterilmiştir. Kullanım öyküsü olan bireyler taşıdıkları risk faktörleri ve komorbid özellikleri nedeniyle sağlık hizmetlerinden sık ve özgül şekilde yararlanmaktadır.
Bu tez çalışmasında, acil servis birimine başvuran ve alkol ve/veya madde kullanımı saptanan olguların özelliklerinin araştırılması amaçlanmıştır.
Araştırma, dosya taramasına dayanan retrospektif bir çalışma olup çalışmaya 2017 yılında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Servisine başvuran ve tetkiklerinde alkol, uyutucu-uyuşturucu veya uyarıcı madde saptanan olgulardan kayıtları eksiksiz olanlar dahil edilmiştir.
Toplam 205.517 başvuru arasından 9773 olgunun toksikolojik tetkikleri istenmiş olup çalışmaya dâhil edilen 1331 olgunun %81,2'sini (n=1081) erkekler, %18,8'ini kadınlar (n=250) oluşturmaktadır. Bu olguların yaş ortalaması 33,56±11,66 olarak bulunmuştur (min:14, maks:77). Alkol veya madde pozitif olarak değerlendirilen 1331 olgunun %95,19'unu (n=1267) alkol pozitif olgular oluşturmaktadır. Alkol saptanan 1267 olgunun ise %1,7'sinde (n=21) aynı zamanda madde kullanımının da söz konusu olduğu görülmüştür. Yapılan tetkiklerde alkolle birlikte en sık saptanan madde %0,9 (n=12) ile benzodiazepin olup ikinci sırada %0,8 (n=10) ile amfetamin gelmektedir. Acil servise hastalık/bozukluk orijiniyle başvuran olguların kan alkol düzeyi ortalaması; kaza, kasten yaralama, intihar girişimi, kötüye kullanım, self destrüktif davranış orijinleriyle başvuran olgulara göre anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur (p<0,05). Yaralanma mekanizması olarak düşme iddiasıyla başvuran olguların kan alkol düzeyi ortalaması; trafik kazası, kesici/kesici-delici alet yaralanması, künt travma, intoksikasyon, ateşli silah yaralanması mekanizması iddialarıyla başvuran olgulara göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0,05). Kemik kırığı ya da çıkığı olan olguların kan alkol düzeyi ortalaması; osseöz patolojisi bulunmayan olgulara göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p=0,03). Adli travmatolojik değerlendirmelerinde yaşamsal tehlikesi olan olguların kan alkol düzeyleri yaşamsal tehlikesi olmayan olgulara göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p<0.05).
Alkol/madde kullanımı ile adli olgular arasındaki bu karmaşık ağ; madde bağımlılığı, yaralanma, ölüm ve hastalıklar çerçevesinde karşımıza çıkmaktadır. Travmatik bulgularla Acil Servise başvuran olgularda alkol ve madde kullanımı olabileceği unutulmamalı, alkol veya madde kullanım öyküsü bulunan olgular diğer maddeler açısından da sorgulanmalı ve tetkikleri istenmelidir. Sıklıkla iş ve sosyal hayatın yoğun olduğu yaşamın en hareketli döneminde gerçekleşen bu yaralanmalar bireylerin sağlığını etkiledikleri kadar ciddi ekonomik kayıplara da neden olmaktadır. Bu alanda yapılacak benzer çalışmalar ile kullanım açısından riskli gruplar saptanarak sorunun temelinde yatan psikososyal etkenlere yönelik önlemlerin alınması, kullanımın önlenmesi için yasal düzenlemelerin yapılması ve kötüye kullanımı saptanan olgulara uygun tedavinin sağlanması mümkün olacaktır.

Abstract:
Alcohol and substance use is still an important public health issue that causes substantial morbidity and mortality in our country and worldwide.
Alcohol and substances have been associated with different types of violence, traumatic events, homicide, suicide, various diseases and disorders, impairments in rehabilitation. Users benefit from health services frequently and in a specific way due to their risk factors and comorbidities.
In this study we aimed to investigate the features of individuals who have tested positive for alcohol and/or substance use during their emergency ward admission.
In this retrospective study based on patient file inspection, cases who have applied to Ege University, Faculty of Medicine, Emergency Department in 2017 and had complete records showing alcohol/substance use were included. 
Out of 205.517 admissions, toxicological tests were ordered for 9773 patients and 1331 cases were included in the study, 1081 (81.2%) being male and 250 (18.8%) being female. Ages ranged between 14-77, average age was found to be 33.56±11.66. Out of 1267 cases who tested positive for alcohol, 1.7% (n=21) also tested positive for substances. Most frequent co-ocurrence was benzodiazepines with 0.9% (n=12) and amphetamines followed with 0.8% (n=10). Blood alcohol concentration average for cases who have applied with alleged disease/disorder origin was found to be significantly lower than the ones with alleged accident, deliberate injury, suicide attempt, abuse, self-destructive behaviour origins (p<0.05). Blood alcohol concentration average for cases who have applied with fall as alleged injury mechanism was found to be significantly higher than the ones with alleged traffic accident, sharp force, blunt trauma, intoxication, firearm injury mechanisms (p<0.05). Patients with bone fractures or dislocations were found to have significantly higher blood alcohol concentration averages than the ones without osseous pathology (p=0.03). Cases with "life threatening" injuries according to forensic traumatologic assessment were found to have significantly higher blood alcohol concentration averages than the ones without "life threatening" injuries (p<0.05).
The complicated relationship between alcohol/substance use and forensic cases manifests itself through addiction, injuries, death and diseases. It should be kept in mind that patients who are admitted to emergency ward with traumatic findings may test positive for substance use. Extended investigation and testing for other substances may be required for cases with a history of any substance use. While these injuries are frequently experienced by young, social and working population, economic consequences may be as serious as health effects.
Similar studies in this field might help define risk groups and measures for underlying psychosocial causes can be taken to prevent alcohol/substance use and to establish a healthy environment for proper legislative regulations and treatment.