Türkiye'de yetişen Valeriana alliariifolia adams üzerinde çalışmalar
Studies on V. alliariifolia growing in Turkey
Yazar: NACİ DOĞAN
Danışman: PROF.DR. MEHMET KOYUNCU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1998
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Farmakognozi = Pharmacognosy ; Valeryan = Valerian

Özet:
91 ÖZET Türkiye'de Yetişen Valeriana alliariifolia Adams Üzerinde Çalışmalar Valerianaceae familyasının bir üyesi olan Valeriana genusunun yeryüzünde 200 türü yetişmektedir. Çeşitli ülkelerde Valeriana türlerinin içerdiği terpenik bileşikler, iridoitler alkaloitler, flavonoitler ve diğer bileşikler fitokimyasal açıdan araştırılmıştır. Ayrıca farmakolojik, mikrobiyolojik ve fıtoterapötik çalışmalarda yapılmış ve yapılmaktadır. Ülkemizde Valeriana genusu üç tanesi endemik olmak üzere 14 tür ile temsil edilmektedir. Bu çalışmada, ülkemizde yetişen Valeriana türlerinden, en yaygın tür olarak tespit edilmiş bulunan V. alliariifolia Adams morfolojik ve anatomik olarak incelenmiş, aynca kimyasal olanakta bitkinin toprak altı kısımlarından hazırlanan ekstrelerde valepotriat izolasyonu ve miktar tayini yapılmaya çalışılmıştır. Anatomik çalışma için bitkinin muhtelif köklerinden kesiler alınmış bu kesilerden çizimler yapılmış ve mikroskobik resimleri çekilmiştir. Yapılan anatomik çalışmalarda bitkinin rizom ve köklerinde bol miktarda nişasta, uçucu yağ ve aynca oksalat kristalleri tespit edilmiştir. Valepotriat izolasyonu ve miktar tayini amacıyla yapılan kimyasal çalışmalarda saf standart madde temin edilememiş, standart olarak değerlendirilen Valtrat ve Didrovaltrat karışımına göre ekstemal standart metodu kullanılarak YBSK ile miktar tayinlerileri yapılmış ve Valtrat % 0,60 ve Didrovaltrat ise % 3,15 olarak tespit edilmiştir. Bu sonuca göre V. alliariifolia Adams türünün valepotriat açısından V. officinalis L türüne alternatif olabileceği sonucuna vanlmıştır. Total ekstrenin YBSK'ne uygulanmasında Valtrat ve Didrovaltrat haricinde tespit edilen valepotriat piklerinin ne olduğu belirlenememiştir. Valepotriat izolasyonu amacıyla yapılan KK ve İTK çalışmalannda ısı ve ışığa dikkat edildiği halde saf madde izole edilememiş, İTK plağında tek leke veren fraksiyonlar bile YBSK uygulamasında birden çok leke vermiştir. Anahtar Sözcükler Valeriana alliariifolia Adams, Valerianaceae Valtrat Didrovaltrat, İTK, KK, YBSK.

Abstract:
92 SUMMARY Studies on V. alliariifolia Adams Growing in Turkey The genus Valeriana belonging to the Valerianaceae family has world wide growing 200 species. The terpenic compounds, iridoids, alkaloids, flavonoids and other compounds of Valeriana species have been studied phytochemically in many countries. Pharmacological, microbiological, and phytotherapeutic studies have also been made and are still being performed. In our country, the genus Valeriana is represented by 14 species, 3 of which are endemic. In this study morphological and anatomical studies have been performed on V. alliariifolia Adams, the most common species of the genus Valeriana growing in Turkey, and additionally, valepotriate isolation and quantative determination have been performed chemically on the extracts obtained from the roots and rhizoms of the plant. For anatomical studies, cross-sections of the roots are used; these cross- sections are drawn and also photographed. According to the anatomical studies, the roots and the rhizoms of the plant are abundant in starch and they also contain volatile oils and oxalate crystalls. In the chemical studies, that had been performed for valepotriat isolation and quantitative determination, pure standard substances couldn't be obtained and quantative determination had been performed with HPLC using the external standart method which was evaluated for Valtrat and Didrovaltrat mixture, and according to these findings, Valtrat had been detected as % 0,60 and Didrovaltrat had been detected as % 3,15. When total extract had been applied to HPLC, except Valtrat and Didrovaltrat, the other valepotriat peaks couldn't be detected. In CC and TLC studies that had been performed to isolate valepotriates; pur substance couldn't be isolated, though temperature and light had been carefully arranged, and the eluents, which gave solitary patches with TLC gave more than one patches in HPLC application. Keywords: Valeriana alliariifolia Adams, Valerianaceae Valtrat Didrovaltrat, TLC, CC, HPLC.