Primer glomerülonefriti olan gebe hastaların böbrek fonksiyonları ve gebelik sonlanımları açısından değerlendirilmesi
Evaluation of pregnant patients with primary glomerulonephritis in terms of renalfunctions and pregnancy outcomes
Yazar: ÜBEYDE AYŞE GÜLSEREN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE SERRA ARTAN
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Nefroloji = Nephrology ; İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Glomerülonefrit = Glomerulonephritis

Özet:
Primer Glomerülonefriti Olan Gebe Hastaların Böbrek Fonksiyonları ve Gebelik
Sonlanımları Açısından Değerlendirilmesi

Giriş ve Amaç: Glomerülonefritler son dönem böbrek hastalığına (SDBH) yol açan
nedenler arasında üçüncü sırada yer almaktadır. Genç erişkin yaşta ise SDBH'nin en sık
sebebini oluştururlar. Glomerülonefritli hastalarda takip hedeflerimiz arasında hastalığın
remisyona girmesi, nüks etmemesi, renal fonksiyon kaybındaki progresyonu ve gelişebilecek
komorbiditeleri engellemek, uygun tedavi seçeneklerini belirlemek sayılabilir. Gebelik,
glomerülonefritli kadınlarda hem nefrolojik hem de obstetrik açıdan olumsuz sonuçlara yol
açabilecek ek bir stres faktörü olabilir. Gebelik ve sonrasında hastalık seyrini gösteren çalışma
sayısı fazla olmayıp bilgilerimiz kısıtlıdır. Bu çalışmada, primer glomerülonefritli (PGN)
hastaların gebeliklerinde oluşabilecek olumsuz sonuçları ve gebeliğin renal sağ kalıma olan
etkisini araştırmak amaçlanmıştır.

Hastalar ve Yöntemler: Çalışmaya, gebe grubu olarak İstanbul Üniversitesi İstanbul
Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı'nın kronik glomerülonefrit polikliniğinden PGN tanısıyla
takipli kadın hastalardan takibimiz sırasında en az bir gebelik öyküsü olanlar dahil edildi. İlk
başvurusu gebelikte olup tanısı gebelikte konulan ve takibe başlanan hastalar da çalışmaya
alındı. Gebelik tarihleri 1998-2022 yılları arasında olup, 31 hastaya ait 40 gebelik mevcuttu.
Kontrol grubunda aynı şekilde kronik glomerülonefrit polikliniğinden PGN tanısı ile takipli,
hiç gebe kalmamış reprodüktif çağdaki 30 kadın hasta mevcuttu. Retrospektif olarak hastaların
gebelik özellikleri, yenidoğan sonuçları, gebelik ve postpartum dönemdeki klinik, laboratuvar,
tedavi özellikleri kaydedildi. Gebe grubu bu bilgiler doğrultusunda değerlendirildi. Gebe ve
kontrol grubu renal sağ kalım açısından karşılaştırıldı.

Bulgular: Sağlıklı doğum oranı %95, gebelikte hastalık aktivasyonu oranı %25,
preeklampsi %7.5'idi. Preterm doğum %51'di, yenidoğan yoğun bakım yatışı gebeliklerin
%37'sinde izlenmişti. İkinci trimesterde serum kreatininde düşüş, tahmini glomerüler filtrasyon
hızında (eGFR) artış olmuştu. Üçüncü trimesterde serum albümininde düşüş, proteinüride artış
olmuştu. Gebelik öncesi ile 2. trimester arasında (p=0.002) ve 2. trimesterle postpartum 36. ay
arasında (p=0.023) kreatinin ölçümleri anlamlı farklılık içermekteydi. Gebe ve kontrol grubu
arasında beş yıl içerisindeki yapılan üç karşılaştırmada kreatinin ve eGFR değerleri istatistiksel
olarak benzerdi.

Sonuçlar: Bu çalışma, özellikle erken evre kronik böbrek hastalığı (KBH) olan PGN
hastalarında gebeliğin renal fonksiyon kaybında artışa yol açmadığını; sağlıklı yenidoğan
oranının yüksek olduğunu destekler niteliktedir. Gebelik öyküsü olan ve olmayan hastalar
arasında benzer renal sağ kalım sonuçları görülmüştür. Gebelik öncesinde hastalığın
remisyonda olması ve gebelik boyunca uygun tedavi ile yakın takip yapılması önemlidir.
Preeklampsi ve hastalık aktivasyonu riski uutulmamalıdır. Gebeliğin, PGN üzerine olan
etkilerinin ve PGN'nin gebeliğe olan etkilerinin daha iyi anlaşılabilmesi adına ek çalışmalara
ihtiyaç vardır.

Abstract:
Evaluation of Pregnant Patients with Primary Glomerulonephritis in Terms of Renal
Functions and Pregnancy Outcomes

Background and Objectives: Glomerulonephritis is the third most common cause of
end stage renal disease (ESRD) in general population and the most common cause in young
adulthood. Follow-up goals in patients with glomerulonephritis include remission of the
disease, prevention of recurrence, prevention of progression in loss of renal function and
comorbidities, and determination of appropriate treatment options. Pregnancy may be an
additional stress factor in women with glomerulonephritis that can lead to adverse outcomes,
both nephrologically and obstetrically. There are not many studies showing the course of the
disease during and after pregnancy thus our knowledge is limited. This study aims to investigate
the negative outcomes that may occur in the pregnancies of patients with primary
glomerulonephritis (PGN) and the effect of pregnancy on renal survival.

Patients and Methods: The study group included female patients with a history of at
least one pregnancy during follow-up, who were followed up with the diagnosis of PGN at the
Chronic Glomerulonephritis Outpatient Clinic of Istanbul University, Istanbul Faculty of
Medicine, Department of Nephrology. Patients whose first presentation was during pregnancy
and who were diagnosed with PGN during pregnancy therefore whose follow-up started during
pregnancy were also included in the study. Pregnancy dates were between 1998 to 2022, and
there were 40 pregnancies belonging 31 patients. In the control group, there were also 30 female
patients of reproductive age who were followed up at the Chronic Glomerulonephritis
Outpatient Clinic with the diagnosis of PGN and had never been pregnant. Pregnancy
characteristics, neonatal outcomes, clinical, laboratory and treatment characteristics of the
patients during pregnancy and postpartum period were recorded retrospectively. The study
group was evaluated in line with this information. Study and control groups were compared in
terms of renal survival.

Findings: Healthy birth rate was 95%, disease activation rate during pregnancy was
25%, and preeclampsia rate was 7.5%. Preterm birth rate was 51%, neonatal intensive care unit
admission was observed in 37% of pregnancies. In the second trimester, there was a decrease
in serum creatinine and an increase in estimated glomerular filtration rate (eGFR). In the third
trimester, there was a decrease in serum albumin and an increase in proteinuria. There was a
significant difference in creatinine measurements between pre-pregnancy and the 2nd trimester
(p=0.002) and between the 2nd trimester and the 36th month postpartum (p=0.023). Creatinine
and eGFR values were statistically similar in three comparisons made within five years between
the pregnant and control groups.

Conclusions: These results support that pregnancy does not lead to an increase in the
loss of renal function, especially in PGN patients with early-stage chronic kidney disease
(CKD) and healthy newborn rate is high. Similar renal survival outcomes were seen between
patients with and without a history of pregnancy. It is important that the disease is in remission
before pregnancy also that appropriate treatment and close follow-up are performed throughout
pregnancy. The risk of preeclampsia and disease activation should be kept in mind. Additional
studies are needed to better understanding of the effect of pregnancy on PGN and the effect of
PGN on pregnancy.