Hızlı isimlendirme becerileri ile sesletim bozukluğu arasındaki ilişkilerin incelenmesi: 5-8 yaş aralığı örneği
Examining the relationships between rapid naming skills and articulation disorder: A sample from the age range of 5-8
Yazar: SILA CANSU ÇALIŞKAN ŞEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FERHAT KORKMAZ
Kapadokya Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü  / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Sağlık Eğitimi = Health Education

Özet:
Konuşma sesi bozuklukları, kişinin konuşma seslerini doğru bir şekilde üretme veya kullanma yeteneğini etkileyen durumları ifade eder. Bu durum, çocukluk döneminden yetişkinliğe kadar her yaşta görülebilir ve bazen sosyal, duygusal veya akademik zorluklara neden olabilir. Öte yandan hızlı isimlendirme becerisi ile okuma arasında güçlü ve pozitif bir ilişki bulunmaktadır. Konuşma sesi bozukluğu olan çocuklar aynı zamanda fonolojik farkındalık ve okuma becerileri açısından da risk grubundadır. Hızlı isimlendirme becerisi ise okuryazarlık ve dil becerileri ile yakından ilişkilidir.
Bu çalışma 5-8 yaş arasındaki çocuklarda konuşma sesi bozukluklarının alt başlığı olan sesletim bozukluğu ve hızlı isimlendirme becerileri arasındaki ilişkileri incelemektedir. Çalışmaya 5-8 yaş arasında sesletim (artikülasyon) bozukluğu olan ve olmayan 44 erkek, 33 kız çocuk katılmıştır. Katılımcılardan 40'ı sesletim bozukluğu olan, 37'si sesletim bozukluğu olmayan çocuklardır.
Sesletim bozukluğunun varlığı ve standart puanları Türkçe Sesletim ve Sesbilgisi Testi'nin Sesletim Alt Testi ile belirlenmiştir. Hızlı isimlendirme becerileri Hızlı İsimlendirme Testi ile belirlenmiştir. Sesletim bozukluğunun ve hızlı isimlendirme becerisinin sosyoekonomik düzey, cinsiyet, anne baba eğitim durumu ve sınıf düzeyi ile olan ilişkisine bakılmıştır. 
Araştırma verilerinin test edilmesinde Pearson Korelasyon Testi, Bağımsız Örneklemler T Testi ve Tek Yönlü ANOVA Testleri veya bunların non-parametrik hali olan Spearman Brown Korelasyon Testi, Mann Whitney U ya da Kruskal Wallis Testleri kullanılmıştır. Verileri IBM SPSS 23.0 istatistik programında analiz edilmiştir.
Sonuç olarak, nesne, renk ve harf isimlendirme becerileri ile sesletim bozukluğu arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Nesne, rakam ve harf isimlendirme becerileri ile sınıf düzeyi arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Nesne isimlendirme becerisi ile sosyoekonomik düzey arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Sesletim bozukluğu ile sınıf düzeyi arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Sesletim bozukluğu ve cinsiyet arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur.
Hem sesletim bozukluğu olan hem de sesletim bozukluğu olmayan çocuklarla ve aynı zamanda hem okul öncesi hem okul çağı dönemini kapsayan bir çalışma olduğundan bu çalışmanın ulusal alanyazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Speech sound disorders affect an individual's ability to accurately produce or use speech sounds, potentially leading to social, emotional, or academic challenges. Conversely, rapid naming skills show a strong positive correlation with reading ability. Children with speech sound disorders are also at risk for difficulties in phonological awareness and reading. Rapid naming ability is closely tied to literacy and language skills.
This research explores the relationship between speech sound disorders, specifically articulation disorders, and rapid naming skills in children aged 5-8. The study involved 44 boys and 33 girls, both with and without articulation disorders, within this age range. Among them, 40 had articulation disorders, while 37 did not.
Articulation disorders were assessed using the Articulation Subtest of the Turkish Articulation and Phonology Test, while rapid naming skills were evaluated with the Rapid Naming Test. The study analyzed the correlation between articulation disorders, rapid naming skills, socioeconomic status, gender, parental education level, and grade level.
Data analysis employed various statistical methods including Pearson Correlation Test, Independent Samples T Test, One-Way ANOVA Tests, or their non-parametric equivalents. The IBM SPSS 23.0 statistical program was utilized for data analysis.
Results indicated significant relationships between object, color, and letter naming abilities and articulation disorders. Similarly, object, number, and letter naming skills showed significant correlations with grade level. Additionally, object naming ability demonstrated a significant association with socioeconomic status. Furthermore, significant relationships were observed between articulation disorder and grade level, as well as between articulation disorder and gender.
Given its inclusion of children with and without articulation disorders across preschool and school-age periods, this study is anticipated to contribute significantly to the national literature.