Ege bölgesinde bulunan müze işlevli kıyı kalelerinin mimari özellikleri ve koruma sorunlarının Bodrum kalesi örneği üzerinden incelenmesi
Examining of the architectural features and conservation problems of sea fortresses reused as archeological museums in the Aegean region in the example of Bodrum fortress
Yazar: NEHİR ÖZTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TÜLAY ÇOBANCAOĞLU
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Restorasyon Ana Bilim Dalı / Restorasyon Koruma ve Yenileme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Savunma yapıları olarak kaleler, farklı mimarileri ve mekânlarıyla insanlığın doğuşundan bu yana inşa edilen en önemli yapılardandır. İnsanoğlu hayatının her döneminde savunmaya ihtiyaç duymuştur. Bu ihtiyaç en küçük yapı birimi olan evden kente kadar etkisini göstermiştir. Kentlerde bu savunma işlevini yerine getirmek ve olası saldırılara karşı önlem almak, düşmana karşı korunmayı sağlamak amacıyla kale yapıları oluşmuştur. Güvenliğin yanı sıra kara ve deniz ticaret yolları üzerinde de stratejik öneme sahip olan bu savunma yapılarının mimarileri, bulundukları topografyaya ve ihtiyaçlara göre şekillenmektedir.
Savaşların sona ermesi ve savunma araçlarının güncel teknolojilerle ve ekiplerle sağlanmasıyla, kent içerisinde bulunan kaleler özgün kullanımlarını yitirmişlerdir. 
Atıl kaldıkları zamanlarda atmosferik etkiye karşı savunmasız kalarak hasar gören kaleler; günlük hayata dâhil olup varlıklarını sürdürebilmeleri, bununla birlikte mimari ve tarihi değerlerini koruyabilmeleri amacıyla işlevlendirilmişlerdir. Ülkemizde bulunan ve anıtsal yapı olarak koruma altında olan bu yapılar; müze, arkeoloji müzesi ve insanların boş zamanlarını değerlendirebilecekleri açık alanlar olarak kullanılmaktadır.
Çalışmada, Ege bölgesinde bulunan müze işlevli Bodrum, Çeşme ve Marmaris Kaleleri ele alınarak; konumları, tarihsel süreçleri incelenmiştir. Müze olarak işlevlendirilme süreçleri, işlevlendirilme sonrası yeni mekân ihtiyaçları, mevcut mekânların dönüşümü ve bununla birlikte ortaya çıkan koruma sorunları araştırılmıştır. 
Bodrum Kalesi örneği üzerinden işlevlendirme ile ortaya çıkan koruma sorunları, bu sorunların müdahale yöntemleri ve kale mimarisine uygunluğu değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Koruma, Müdahale, İşlevlendirme, Arkeoloji Müzesi, Kale, Bodrum Kalesi, Müze işlevli kıyı kaleleri

Abstract:
Fortresses as defense structures are one of the most important structures with their distinct architecture and spaces since the beginning of humanity.  Mankind always needs defense for all periods of his life. This need effected from the smallest structure called "home" to a bigger one "city". The fortress structures were made for defensing the cities, having precautions for attacks, providing the protection against enemies. Beside security, the architecture of these defense structures which had strategical importance on the trade route of both land and sea, were shaped according to the topography and needs of their lands.  
By the end of the wars and providing security conditions with the recent technologies and equipments, the city fortresses had lost their original use. 
The fortresses has been damaged by the atmospherical conditions when they were inactive, were refunctioned for maintaining their presence by adopting to the daily life and also for preserving their architectural and historical values. These buildings under the protection in our country as monuments, are used as museums, archealogical museums and open spaces which people spend their leisure times.
In this study museum functioned Bodrum, Çeşme and Marmaris Fortresses in the Aegean Area are discussed by examining their locations and historical processes. The refunctioning process as a museum, needings of new spaces after refunctioning, transformation of the present spaces and related preservation problems are been researched. 
The preservation problems occured by the reusing, its intervention methods and accurancy for the fortress architecture are evaluated on the example of Bodrum Fortress. 

Keywords: Conservation, Adaptive Reuse, Archeological Museum, Fortress, Bodrum Fortress, Sea Fortresses Resused as Museums