İvme ölçer lokasyonlarına ait zemin dinamik özelliklerinin deprem kayıtları kullanılarak incelenmesi Elazığ (Türkiye) örneği
Investigation of soil dynamic properties which is belongs to accelerometer stations using earthquake recordings: The case study of Elazig (Turkey)
Yazar: ADVİYE MARAL ACAR
Danışman: PROF. DR. EKREM KALKAN
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Amaç: Bu çalışmada amaç Elazığ ve çevresinde kurulan ivme-ölçer istasyonlarına ait lokasyonların zemin dinamik davranışının incelenmesidir. Elazığ ili sismisite açısından aktif bir bölgede bulunmaktadır. Bu nedenle, yıkıcı depremler sıklıkla yaşanmaktadır. Deprem sırasında deprem kaynaklı hasar ve kaypları en aza indirmek için, üzerine mühendislik yapılarının inşa edileceği zeminin dinamik özelliklerinin doğru bir şekilde araştırılması gerekir.
Yöntem: Bu çalışmada, incelenen alanın deprem-zemin ortak davranış özellikleri araştırılmıştır. Bu kapsamda, 384 depremden kaydedilen 891 adet veri Deprem Yatay Düşey (EHV) yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Kayıtlar, AFAD tarafından işletilen Elazığ ve çevresinin farklı zemin tiplerine yerleştirilen 8 ivme-ölçerden elde edilmiştir.
Bulgular: Analizler neticesinde frekans (Hz) – EHV Büyütme grafikleri ve haritaları oluşturularak, zemin karakteristiği yorumlanmıştır. Karasal kırıntılılar üzerinde kurulu 2301, 2304, 2306 ve 2308 istasyonlarında sırasıyla EHV genlikleri 1.86, 3.61, 2.47 ve 3.34; zemin hakim frekans değerleri 1.20, 6.30, 1.31 ve 3.60 olarak, volkanik, sedimanter kayalar ile şistler üzerinde kurulu 2302, 2305, 2307 ve 2309 istasyonlarında ise EHV genlikleri 1.80, 2.35, 2.12 ve 2.70; frekans değerleri ise 3.60, 6.78, 3.00 ve 11.40 Hz olarak tespit edilmiştir.
Sonuç: Elde edilen zemin hakim frekans dağılımı haritası ile zemin büyütme haritası incelendiğinde Elazığ Merkez, Sivrice ve Kovancılar bölgesinde mikrobölgeleme çalışmalarının yapılmasının önemli olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Purpose: This study aimed to examine the soil-dynamic behavior of the locations of accelerometer stations established in Elazig and its surroundings. Elazig is located in an active area in terms of seismicity. For this reason, devastating earthquakes are often experienced. To minimize the earthquake-induced damages and losses during earthquake, the dynamic properties of soil where the engineering structures will built on it need to be correctly investigated.
Method: In this study, the earthquake-soil common behaviour characteristics of the studied area were investigated. In this context, the 891 data recorded from 384 earthquakes was analysed by using the Earthquake Horizontal Vertical  (EHV) method. The records was obtained from 8 accelerometers placed on the different soil types of the Elazig and surrounding operated by AFAD.
Findings: Based on the data collected; frequency (Hz) –EHV amplification graphs and maps were created and soil characteristics interpreted. At stations 2301, 2304, 2306 and 2308 located on terrestrial clastics, the EHV amplification values are 1.86, 3.61, 2.47 and 3.34 respectively; soil dominant frequency values are 1.20, 6.30, 1.31 and 3.60;  at stations  2302, 2305, 2307 and 2309 located on volcanic, sedimentary rocks and schists, the EHV amplification values are; 1.80, 2.35, 2.12 and 2.70 and  soil dominant frequency values are determined as 3.60, 6.78, 3.00, 11.40 Hz. 
Results: After examining the frequency (Hz) –EHV amplification maps and graphs, it was concluded that microzonation studies in Elazig Central, Sivrice and Kovancılar regions are important.