Küresel iklim değişikliği ile ilgili uluslararası girişimler ve türkiye ormancılık politikası açısından çözümler
Global climate change-related international initiatives and solutions in terms of turkish forest policy
Yazar: GÜL TEKİNGÜNDÜZ
Danışman: PROF. DR. YALÇIN KUVAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Ormancılık Politikası ve Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Ormancılık = Forestry ; Ormancılık politikaları = Forestry policies

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı; ormanların iklim değişikliğini önlemedeki rolünü vurgulamak, iklim değişikliği konusunun ormanlarla olan ilişkisinde farklı ilgi gruplarının konuyla ilgili görüşlerini ortaya koymak, Türkiye'nin ormanlarla ilgili iklim değişikliği politikalarını analiz etmek, iklim değişikliği ile mücadelede ormanların korunması ve sürdürülebilir kullanımına yönelik öneriler yapmaktır.
Çalışmanın amacı kapsamında; ilk olarak iklim değişikliği konusuyla ilgili temel kavramlar tanıtılmış, ardından iklim değişikliğiyle ilgili uluslararası ve ulusal girişimler açıklanmıştır. Daha sonra iklim değişikliğiyle ilgili bakanlıklar ve bağlı birimlerin kurumsal yapıları değerlendirilmiş, ilgili politika belgeleri ormancılık politikası açısından incelenmiştir. Ardından ilgi gruplarının iklim değişikliyle ilgili görüşleri istatistiksel testler aracılığıyla analiz edilmiştir. Son olarak çalışmanın bulgularına dayalı olarak çeşitli öneriler yapılmıştır.
Araştırma çerçevesinde Türkiye'de iklim değişikliği konusu ormancılık politikası açısından yasal, örgütsel, ekonomik ve bilgiye dayalı araçlar kapsamında incelenmiştir. Ayrıca iklim değişikliği konusuyla ilgili çeşitli ilgi gruplarının görüşleri arasındaki farklılıkların ortaya çıkarılması amacıyla Karadeniz, Marmara ve İç Anadolu Bölgesi'nde yönetsel, bilimsel ve sosyal gruplardan oluşan toplam 327 kişi ile anket çalışması yapılmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS 24.0 paket programı kullanılarak istatistiksel testler aracılığıyla analiz edilmiştir.
KÜRESEL İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ İLE İLGİLİ ULUSLARARASI GİRİŞİMLER VE TÜRKİYE ORMANCILIK POLİTİKASI AÇISINDAN ÇÖZÜMLER
xvi
Türkiye uluslararası süreçte küresel iklim değişikliği müzakereleri çerçevesinde katılımcı fakat temkinli bir tutuma sahiptir. Bununla beraber Türkiye'nin iklim değişikliği konusunda ulusal ve uluslararası süreçte omurgasını Çevre ve Şehircilik Bakanlığı oluşturmaktadır. Türkiye'nin iklim değişikliği ile ilgili hazırlamış olduğu politika belgeleri mevcuttur. Fakat bu belgelerde ormanların iklim değişikliğini önlemede rolüne yeterli düzeyde önem verilmemektedir. İklim değişikliğiyle ilgili ulusal ve uluslararası süreçte Tarım ve Orman Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı kadar aktif değildir. Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinde Orman Genel Müdürlüğü içerisinde iklim değişikliği ile ilgili daire başkanlığı ya da şube müdürlüğü ölçeğinde bir oluşum bulunmamaktadır.
Araştırma kapsamında görüşülen ilgi gruplarının iklim değişikliği konusunda algı ve endişe düzeyleri yüksektir. Katılımcılara göre iklim değişikliğinden etkilenecek sektörlerin başında tarım, balıkçılık ve ormancılık sektörleri gelmektedir. İlgi grupları arasında ormansızlaşmanın iklim değişikliğine etkisi konusunda görüş birliği bulunmaktadır. Türkiye'de çevre sorunları içerisinde küresel iklim değişikliği ilk sıralarda yer almamaktadır. Türkiye'de ormanların bozulması ya da azalmasına sebep olan faktörlerin başında ormanların ormancılık dışı amaçlarla kullanımı kolaylaştıran yasal düzenlemeler gelmektedir. İklim değişikliğinin ormanlar üzerindeki etkileri arasında biyotik ve abiyotik zararların artmasının önemli olduğu düşünülmektedir. Bununla beraber iklim değişikliğinin etkilerinden ormanların giderek daha fazla etkileneceği beklenmektedir.
Türkiye'de yeni ağaçlandırmalarla orman alanlarının arttırılması, korunan alanların arttırılması, fosil yakıtlar yerine odunsu biyokütlenin kullanılmasının iklim değişikliği ile mücadelede önemli bir adım olarak görülmektedir. Bununla beraber ormanların su döngüsü üzerinde etkili olması sebebiyle ileride yaşanabilecek su kıtlığına yönelik ilgi gruplarının endişe düzeyleri yüksektir.
İklim değişikliği ile mücadelede ilgi grupları arasında en fazla yönetsel grubun çaba göstermesi beklenmektedir. İlgi gruplarının karbon vergisi, karbon ticareti ve iklim değişikliği vergisine olumlu bir bakış açısı bulunmaktadır. Orman alanlarının ormancılık dışı faaliyetlere tahsisinde orman alanlarının zarar görmesine yol açabilecek yasal düzenlemelerden kaynaklı boşluklar olduğu düşünülmektedir. Bu kapsamda yeni yasal düzenlemelere gereksinim bulunmaktadır.
İlgi gruplarının görüşlerinin analiz edilmesi ve Türkiye'de iklim değişikliği sürecinin ormancılık politikası açısından değerlendirilmesi sonucunda; Türkiye'nin, kendi özel koşullarının müzakere sürecinde dikkate alınmasına yönelik çabalarına devam etmekle birlikte, Paris İklim Anlaşması'nı meclis onayından geçirmesi daha olumlu bir yaklaşım olacaktır. Bununla beraber, Tarım ve Orman Bakanlığında kurumsal yapının iklim değişikliği çerçevesinde düzenlenmesi, iklim değişikliğiyle mücadelede bölgesel eylem planlarının oluşturulması yararlı olacaktır. Ayrıca iklim değişikliği konusunda ormancılık politika araçlarının daha etkin bir şekilde kullanımının önemine yönelik çalışmalar yapılmalıdır. İklim değişikliği ile mücadelede fosil yakıt kullanımının önüne geçmek ve ormanlar üzerindeki baskıları azaltmak amacıyla yenilenebilir enerji yatırımlarına ağırlık verilmelidir. Bu kapsamda tüm paydaşların etkin bir şekilde yer aldığı katılımcı bir politika belirleme yöntemi izlenmelidir.

Anahtar kelimeler: Küresel İklim Değişikliği, Ormancılık Politikası, Uluslararası Süreçler, Paydaş Analizi

Abstract:
The main purpose of this study; forests to highlight its role in preventing climate change, climate change is the subject of put forward their views on the issue of different interest groups in the relationship with the forest, Turkey is to analyze climate change policies related to forests, protection of forests in combating climate change and to make recommendations for sustainable use.
Within the scope of the aim of the study; Firstly, basic concepts related to climate change are introduced and then international and national initiatives related to climate change are explained. Afterwards, institutional structures of ministries and related units related to climate change were evaluated and related policy documents were examined in terms of forestry policy. Then, the opinions of the interest groups about climate change were analyzed through statistical tests. Finally, various recommendations were made based on the findings of the study.
Research in the framework of the climate change issue in Turkey in terms of forestry policy, legal, organizational, was examined under economic and knowledge-based tools. In addition, a total of 327 managerial, scientific and social groups were surveyed in the Black Sea, Marmara and Central Anatolia regions in order to reveal the differences between the views of various interest groups on climate change. The data obtained were analyzed by statistical tests using IBM SPSS 24.0 package program.
GLOBAL CLIMATE CHANGE-RELATED INTERNATIONAL INITIATIVES and SOLUTIONS IN TERMS OF TURKISH FOREST POLICY
xviii
Turkey participants within the framework of global climate change negotiations in the international process, but has a cautious attitude. However, the backbone of national and international climate change process on Turkey's Environment and Urban Planning Ministry. Turkey has prepared policy documents related to climate change are available. However, these documents do not attach sufficient importance to the role of forests in preventing climate change. In the national and international processes related to climate change, the Ministry of Agriculture and Forestry is not as active as the Ministry of Environment and Urbanization. Within the General Directorate of Forestry within the Ministry of Agriculture and Forestry, there is no department or branch directorate on climate change.
The interest groups interviewed within the scope of the research have a high level of perception and concern about climate change. According to the participants, agriculture, fisheries and forestry sectors are the leading sectors that will be affected by climate change. There is consensus among the interest groups on the impact of deforestation on climate change. Global climate change does not rank first among environmental problems in Turkey. In Turkey, the main factors that lead to deforestation or reduction of forests are the legal regulations that facilitate the use of forests for non-forestry purposes. Increasing biotic and abiotic harm is thought to be important among the effects of climate change on forests. However, it is expected that forests will be increasingly affected by the effects of climate change.
Increasing forest areas with new afforestation in Turkey, increasing protected areas, using woody biomass instead of fossil fuels is seen as an important step in combating against climate change. However, due to the impact of forests on the water cycle, the concern levels of interest groups regarding future water scarcity are high.
It is expected that the most administrative group among the interest groups will make efforts in combating climate change. Interest groups have a positive outlook on carbon tax, carbon trade and climate change tax. It is considered that there are gaps in the allocation of forest areas to non-forestry activities due to legal regulations that may cause damage to forest areas. In this context, new legal regulations are needed.
And analyzing the views of interest groups in Turkey as a result of the evaluation of the climate change process in terms of forestry policy; It would be useful for Turkey to pass the Paris Climate Agreement through parliamentary approval, taking into account its specific conditions during the negotiation process. In addition, it will be beneficial to organize the institutional structure within the framework of climate change in the Ministry of Agriculture and Forestry, and to create regional action plans to combat climate change. In addition, studies should be carried out on the importance of more effective use of forestry policy tools on climate change. Renewable energy investments should be concentrated in combat against climate change to curb fossil fuel use and reduce pressure on forests. In this context, a participatory policy determination method should be followed in which all stakeholders are actively involved.

Keywords: Global Climate Change, Forest Policy, International Processes, Stakeholder Analysis