Kronik HBV ve HCV hastalarının metabolik sendrom ile ilişkisi
Association of patients with chronic HBV and HCV with metabolic syndrome
Yazar: SEDA ÜNSAL
Danışman: DOÇ. DR. MURAT TANER GÜLŞEN
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Hepatit = Hepatitis ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit B virüsü = Hepatitis B virus ; Hepatit C = Hepatitis C ; Hepatit C virüsü = Hepatitis C virus ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Hepatit B ve hepatit C, tüm dünyada yaygın görülen önemli bir kronik karaciğer hastalığı sebebidir. Kronik karaciğer hastalığına yol açtığı gibi, son yıllarda kronik hepatit ve karaciğer yağlanması birlikteliği gündeme gelmiştir. Bu durum, virüsün hepatit yapmanın yanı sıra metabolik değişikliklere de neden olduğunu düşündürmüştür. Literatürün, karaciğer yağlanmasını Metabolik Sendrom (MS)'un hepatik tezahürü olarak göstermesi, HBV ve HCV ile MS ilişkisini dikkat çekici kılmıştır. Bu çalışmada, kronik hepatit B ve hepatit C'nin MS ve komponentleri ile ilişkisini araştırmayı planladık. Çalışmaya 62 kronik hepatit C (erkek/kadın: 22/40) ve 358 kronik hepatit B hastası (erkek/kadın: 219/139) dâhil edildi. Hastaların demografik bilgileri alındı ve sonra serolojik ve biyokimyasal testler yapıldı. Uluslararası Diyabet Federasyonu kriterlerine göre MS tanısı araştırıldı. Hastalarda insülin direnci (IR), Homeostasis model assesment (HOMA) indeksi kullanılarak belirlendi. Tüm hastaların yaş ortalaması 43,43±13,42, VKİ ortalaması 27,69±4,96 olarak saptandı (p<0.05). Çalışmamızda, 62 HCV'li hastanın 24'üne (%38,7), 358 HBV'li hastanın 97'sine (%27,1) MS tanısı konuldu. İki grup arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0,086). HCV'li hastaların 11'inde (%17,7), HBV'li hastaların ise 32'sinde (%8,9) diyabet olup iki grup arasında fark saptanmadı (p= 0,059). Hastaların 207'sinde (%49,3) IR saptandı. Hepatit C'lilerin 31'inde (%50) IR varken, hepatit B'lilerin ise 176'sında (%49,2) IR tespit edildi. İki grup karşılaştırıldığında fark saptanmadı (p=0,987). Ayrıca, MS tanısı olan HCV ve HBV hastaları arasında da diyabet ve IR açısından fark yoktu (p=0,857). Hasta popülasyonumuzda %38,3 oranında karaciğer yağlanması olduğunu gördük. HCV'lilerde 24 (%38,7) kişide yağlanma varken, HBV'lilerde ise 137 (%38,3) kişide yağlanma vardı, iki grup arasında fark saptanmadı (p=0,939). MS tanısı alan HCV ve HBV hastaları arasında da yağlanma açısından anlamlı fark yoktu (p=0,933). Sonuç olarak, kronik HBV enfeksiyonunun da tıpkı HCV enfeksiyonu gibi karaciğer yağlanmasında rol oynayan ve MS açısından risk teşkil eden bir enfeksiyon olduğu söylenebilir. Dolayısıyla HBV'nin, MS ve karaciğer yağlanmasının getirdiği bütün risklere tıpkı HCV gibi sahip olduğu öne sürülebilir. Bununla birlikte, bu konuda yapılacak daha ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Hepatitis B and hepatitis C, both of which are widely seen globally, are major causes of chronic liver disease. They cause chronic liver disease and recently a relation between chronic hepatitis due to HBV and HCV, and fatty liver has been found. This suggested that hepatitis virus might cause metabolic changes in addition to causing hepatitis. Since fatty liver has been suggested as a hepatic manifestation of Metabolic Syndrome (MS) in various literature, the association of HBV and HCV with MS has become striking. We aimed to evaluate the association of chronic hepatitis B and hepatitis C with MS and its components. Sixty-two patients with chronic hepatitis C (male/female ratio: 22/40) and 358 patients with chronic hepatitis B (male/female ratio: 219/139) were included in the study. The demographic characteristics of the patients were recorded and subsequently serological and biochemical tests were performed. Diagnosis of MS was evaluated according to the criteria of the International Diabetes Federation. Insulin resistance (IR) was defined using the Homeostasis model assessment (HOMA) index. Mean age in the overall series was 43,43±13,42 years and mean BMI was 27.69±4.96 (p<0.05). Twenty-four out of 62 patients with HCV (38.7%) and 97 out of 358 patients with HBV (27.1%) were diagnosed with MS. The difference between the two groups was not statistically significant (p=0,086). Diabetes was present in 11 (17.7%), and 32 (8.9%) of patients with HCV and HBV, respectively, showing no difference between the two groups (p=0.059). IR was present in 207 patients (49.3%). The number of patients with IR was 31 (50%) in patients with hepatitis C and while 176 (49.2%) in patients with hepatitis B, no difference was shown between the two groups  (p= 0,987). In addition, the rate of presence of diabetes and IR was also similar in patients with HCV and HBV with MS (p=0.857). Among our patient population we found the rate of fatty liver at 38.3%. Fatty liver was also present in 24 (38.7%) and 137 (38.3%) patients with HCV and HBV, respectively with no difference between the two groups (p=0.939). Also, there was no difference in liver steatosis of the patients with HCV and HBV with the diagnosis of MS (p=0.933). In conclusion, it may be suggested that chronic HBV infection also plays a role in liver steatosis as is HCV infection, and thus an infection, presenting a risk for MS. It can therefore be postulated that HBV, like HCV, also carries all the risks caused by MS and liver steatosis. Nevertheless, more advanced studies on this issue are needed.