Lenke tip 3 ve tip 6 adölesan idiyopatik skolyozlarda medial ve lateral omuz dengesini etkileyen faktörler
Factors affecting medial and lateral shoulder balance in lenke type 3 and type 6 adolescent idiopathic scolioses
Yazar: BUĞRA BAŞALAN
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN SERHAT YANIK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haydarpaşa Numune Eğt. ve Arş. Hastanesi / Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Ortopedi ve Travmatoloji = Orthopedics and Traumatology

Özet:
Amaç: Lenke tip 3 ve 6 adölesan idiyopatik skolyoza (AIS) sahip hastalarda medial ve lateral omuz dengesini etkileyen faktörleri, insidansını ve hasta yaşam kalitesine olan etkilerini değerlendirmektir.

Hastalar ve Yöntem: Ocak 2018 – Aralık 2022 tarihleri arasında kliniğimizde AİS tanısıyla ameliyat edilen hastalar retrospektif olarak incelendi. Lenke tip 3C ve 6C eğriliğe sahip olan, posterior enstrümentasyon ve füzyon ile tedavi edilen 143 hasta değerlendirildi. Bu hastalardan ameliyat öncesi ve ameliyat sonrasında 1. ay, 6. ay ve 1 yıldan uzun süreli kontrol grafileri olan 62 hasta çalışmaya dahil edildi. Çalışmada lateral ve medial omuz dengesi sırasıyla radyolojik omuz yükseklik farkı (RSH) < 10 mm ve T1 eğimi < 3° olarak tanımlanmıştır. Son kontrol grafisinde RSH < 10 mm ve T1 eğimi < 3° krıterini karşılayan hastalar dengeli omuz grubuna, karşılamayanlar ise dengesiz omuz grubuna dahil edilmiştir.

Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 62 hastanın 37'si (%59,7) dengeli omuz grubuna, 25'i (%40,3) ise dengesiz omuz grubuna dahildir. Dengeli omuz grubundaki hastaların 6'sı erkek, 31'i kadın; dengesiz omuz grubundaki hastaların ise 7'si erkek, 18'i kadındır. Ortalama yaş her iki grupta da birbirine yakındır (15.38 / 15.08). Her iki grubun Risser evreleri karşılaştırıldığında anlamlı bir fark bulunamamıştır (p = 0,782). Yaş ve cinsiyet ile Risser evresinin postoperative omuz dengesi gelişiminde rol almadığı tespit edilmiştir. Preoperatif torakolomber-lomber eğriliğin (TL-LE) 1 derece artması son postoperatif RSH değerini 0.475 mm (p < 0.0001) arttırarak lateral omuz dengesizliği gelişme ihtimalini arttırdığı gözlemlenmiştir. Torakal eğriliğin düzeltme oranının medial (p = 0.037) ve lateral omuz dengesizliğinin (p < 0.0001) gelişimini önlemede istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür. Torakolomber-lomber eğriliğin flekibilitesinin azalmasının medial omuz dengesizliğinin (p = 0.003), torakal eğriliğin fleksibilitesinin azalmasının ise lateral omuz dengesizliğinin (p = 0.006) ortaya çıkmasında önemli rol aldığı görülmüştür. Üst enstrümente vertebranın eğim açısının (UIVt) medial omuz dengesizliği için bir risk faktörü olduğu (p = 0.005) ve aralarında anlamlı bir korelasyon olduğu tespit edilmiştir. Eğriliklerin apikal vertebralarının rotasyon derecesinin artmasının omuz dengesizliği için bir risk faktörü olabileceği gözlemlenmiştir. SRS-22r ile değerlendirilen hastaların omuz dengesizliği ile memnuniyeti arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p = 0,98).

Sonuç: Preoperatif torakal eğriliğin apeksindeki vertebranın rotasyon derecesi (TE-VR), preoperatif torakalomber-lomber eğriliğin apeksindeki vertebranın rotasyon derecesi (TL-L VR), preoperative torakolomber-lomber eğriliğin derecesi (TL-L), torakal eğriliğin fleksibilite oranı (TE FLEX) ve torakal eğriliğin düzeltme oranı ile lateral omuz dengesizliği gelişimi; preoperatif torakal eğriliğin apeksindeki vertebranın rotasyon derecesi (TE-VR), torakalomber-lomber eğriliğin fleksibilite oranı (TL-L FLEX), erken postoperatif dönemdeki üst enstrümente vertebranın eğim açısı (erken postop UIVt) ve torakal eğriliğin düzeltme oranı ile medial omuz dengesizliği arasında anlamlı bir korelasyon olduğu bulunmuştur.
Sonuç olarak preoperatif ve postoperatif dönemde bu parametreler dikkate alınması hastalarda postoperatif omuz dengesizliği gelişimini önleyebilir. 


Anahtar Kelimeler: Adölesan İdiopatik Skolyoz, Lateral Omuz Dengesi, Medial Omuz Dengesi, Lenke, SRS-22

Abstract:
Objective: To evaluate the factors affecting medial and lateral shoulder balance in patients with Lenke types 3 and 6 adolescent idiopathic scoliosis (AIS), their incidence and their effects on patient quality of life.

Patients and Methods: Patients who underwent surgery with the diagnosis of AIS in our clinic between January 2018 and December 2022 were retrospectively examined. 143 patients with Lenke type 3C and 6C curves treated with posterior instrumentation and fusion were evaluated. Among these patients, 62 patients with preoperative and postoperative control radiographs at 1 month, 6 months and more than 1 year were included in the study. In the study, lateral and medial shoulder balance were defined as radiological shoulder height difference (RSH) < 10 mm and T1 slope < 3°, respectively. Patients who met the criteria of RSH < 10 mm and T1 slope < 3° on the last follow-up radiograph were included in the balanced shoulder group, and those who did not meet the criteria were included in the unstable shoulder group.

Results: Of the 62 patients included in the study, 37 (59.7%) belong to the balanced shoulder group and 25 (40.3%) belong to the unstable shoulder group. In the balanced shoulder group, 6 of the patients were male and 31 were female; In the unstable shoulder group, 7 of the patients were male and 18 were female. The average age is similar in both groups (15.38 / 15.08). When the Risser stages of both groups were compared, no significant difference was found (p = 0.782). It has been determined that age, gender and Risser stage do not play a role in the development of postoperative shoulder balance. It was observed that a 1-degree increase in the preoperative thoracolumbar-lumbar curvature (TL-LE) increased the final postoperative RSH value by 0.475 mm (p < 0.0001), increasing the likelihood of developing lateral shoulder instability. The correction rate of thoracic curvature was found to be statistically significant in preventing the development of medial (p = 0.037) and lateral shoulder instability (p < 0.0001). It was observed that the decrease in the flexibility of the thoracolumbar-lumbar curvature played an important role in the emergence of medial shoulder instability (p = 0.003), and the decrease in the flexibility of the thoracic curvature played an important role in the emergence of lateral shoulder instability (p = 0.006). The angle of inclination of the upper instrumented vertebra (UIVt) was found to be a risk factor for medial shoulder instability (p = 0.005) and there was a significant correlation between them. It has been observed that the increased degree of rotation of the apical vertebrae of the curvatures may be a risk factor for shoulder instability. No significant relationship was found between shoulder instability and satisfaction of patients evaluated with SRS-22r (p = 0.98).
Conclusion: The degree of rotation of the vertebra at the apex of the preoperative thoracic curvature (TE-VR), the degree of rotation of the vertebra at the apex of the preoperative thoracolumbar-lumbar curvature (TL-L VR), the degree of preoperative thoracolumbar-lumbar curvature (TL-L), the flexibility ratio of the thoracic curvature (TE FLEX) and development of lateral shoulder instability with rate of correction of thoracic curvature; There is a significant relationship between the degree of rotation of the vertebra at the apex of the preoperative thoracic curvature (TE-VR), the flexibility ratio of the thoracalumbar-lumbar curvature (TL-L FLEX), the angle of inclination of the upper instrumented vertebra in the early postoperative period (early postop UIVt), and the correction rate of the thoracic curvature and medial shoulder instability. It was found that there was a correlation.
As a result, taking these parameters into consideration in the preoperative and postoperative periods can prevent the development of postoperative shoulder instability in patients.

Keywords: Adolescent Idiopathic Scoliosis, Lateral Shoulder Balance, Medial Shoulder Balance, Lenke, SRS-22