36-72 aylar arasındaki çocukların yaşadığı travmatik yaşam olaylarının yaygınlığı ve bazı değişkenler açısından incelenmesi
Prevalence of traumatic life events experienced by children between 36-72 months and analysis in terms of some variables
Yazar: BETÜL YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. FATMA ELİBOL
İstanbul Okan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Ana Bilim Dalı / Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı 36-72 aylar arasındaki çocukların yaşadığı travmatik yaşam olaylarının yaygınlığının belirlenmesi ve bunların bazı değişkenler açısından incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini İstanbul'da yaşayan 36-72 aylar arasındaki çocuğa sahip 198 ebeveyn oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen "Sosyodemografik Bilgi Formu" ve Zengin Akkuş ve ark., (2021) tarafından Türkçe'ye çeviri ve uyarlaması yapılan "Çocuk ve Ergen Travma Taraması" (ÇETT 3-6 Years) ölçme araçları kullanılmıştır. Veriler, "Google Anketler" aracılığıyla toplanmıştır. Ölçme araçları katılımcılara verilmeden "Bilgilendirilmiş Onam Formu" ile gerekli bilgiler taraflarına sağlanmıştır. Toplanan veriler "SPSS" paket programı ile analiz edilmiş olup ailenin ve çocuğun travma geçmişi, çocukların yaşadığı stresli ve korkutucu olaylar ve çocukların travmalarının düzeyini belirlemek için betimsel istatistikler kullanılmıştır. Düzeyi belirlemek için ise X̄/K için 0-1.66 "düşük", 1.67-3.33 "orta" ve 3.34-5 "yüksek" ölçütleri dikkate alınmıştır. 36-72 aylık dönemdeki çocukların yaşadıkları travmatik olaylar ile cinsiyetler arasındaki farkı belirlemek için bağımsız örneklemler için t testi gerçekleştirilirken, ailenin geliri ve ebeveynin eğitim düzeyi arasında fark olup olmadığını ortaya koymak için bağımsız örneklemler için tek yönlü varyans analizi gerçekleştirilmiştir. Ebeveynleri ile olan ilişkileri, ebeveynin nörolojik/psikolojik tanısı olup olmaması, 6 Şubat depremine doğrudan ya da dolaylı maruz kalıp kalmama ve göç yaşayıp yaşamama arasında fark olup olmadığını belirlemek için ise non-parametrik testlerden Mann-Whitney U testi gerçekleştirilmiştir. 36-72 aylık dönemdeki çocukların yaşadıkları travmatik yaşam olayları ile cinsiyetler, ailenin gelir düzeyi, deprem ve göç arasında anlamlı farklılık görülmezken, ebeveyn tutumları, ebeveyn eğitim düzeyleri ve nörolojik/psikolojik tanı alıp almama durumu için anlamlı fark bulunmuştur. 36-72 aylar arasındaki çocuklar, gelişim açısından kritik bir süreçte olduğu için ebeveynlerin bu konudaki farkındalıklarının geliştirilmesi önem arz etmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the prevalence of traumatic life events experienced by children between the ages of 36-72 months and to examine them in terms of some variables. The sample of the study consists of 198 parents of children between the ages of 36-72 months living in Istanbul. The "Sociodemographic Information Form" developed by the researcher and the "Child and Adolescent Trauma Screening" (ÇETT 3-6 Years) measurement tools translated and adapted into Turkish by Zengin Akkuş et al. (2021) were used as data collection tools. Data were collected through "Google Surveys". Before the measurement tools were given to the participants, the necessary information was provided to them with the "Informed Consent Form". The collected data were analyzed with the "SPSS" package program and descriptive statistics were used to determine the trauma history of the family and the child, the stressful and frightening events experienced by the children, and the level of traumas of the children. To determine the level, the criteria of 0-1.66 "low", 1.67-3.33 "medium" and 3.34-5 "high" for X̄/K were taken into consideration. While the t-test was performed for independent samples to determine the difference between the traumatic events experienced by children in the 36-72 month period and gender, one-way analysis of variance was performed for independent samples to reveal whether there was a difference between the family income and the parent's education level. The Mann-Whitney U test, which is a non-parametric test, was performed to determine whether there was a difference between the relationships with their parents, whether the parent had a neurological/psychological diagnosis, whether they were directly or indirectly exposed to the February 6 earthquake and whether they had migrated or not. While no significant difference was found between the traumatic life events experienced by children in the 36-72 month period and gender, family income level, earthquake and migration, significant differences were found for parental attitudes, parental education levels and whether they had a neurological/psychological diagnosis. Since children between 36-72 months are in a critical developmental period, it is important to raise parents' awareness on this issue.