Enerji politikalarının ulaştırma sistemlerinin optimizasyonu ile geliştirilmesi ve uygulamadan elde edilen getirilerin ortaya konması
The improvement of energy politics by the optimization of transportation modes and presentation of the output obtained from the application
Yazar: ÖMER FARUK CANSIZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. M. KÜRŞAT ÇUBUK
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Ulaşım = Transportation ; İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Enerji = Energy ; Ulaşım = Transportation

Özet:
Bu çalısmada, ilk olarak 1988-2005 yılları arasında enerji analizi yapılarak yükve yolcu tasımacılıgında türlere göre enerji yogunlugu degerleribelirlenmektedir. Daha sonra bu sonuçlar esas alınarak 1970-1987 ve 2006-2020arasındaki dönemlerdeki enerji tüketim tahminleri yapılarak, Türkiye'nin1970-2020 yılları arasında ulastırma sektöründeki enerji tüketiminin halihazırdurumunun degisimi ve gelisimi ortaya konmaktadır. Bundan sonra yük veyolcu tasımacılıgında geçmise ait altısar farklı senaryo gelistirilerek, 1970-2005yılları arası enerji verimliligi açısından incelenmektedir. Yük tasımacılıgının 1.geçmis senaryosunda kümülatif enerji verimliligi %36,60 gibi önemli bir degereulasırken, diger senaryolarda sırasıyla, %23,47, %11,58, %5,12, %2,19 ve%0,13 sonuçlarına ulasılmaktadır. Yolcu tasımacılıgı senaryolarında isesırasıyla, %33,67, %15,87, %4,79, %5,23, %2,49 ve %-0,07 enerji verimliligisonuçlarına ulasılmaktadır. Daha sonra yük ve yolcu tasımacılıgında gelecegeait beser farklı senaryo gelistirilerek 2006-2020 yılları arasında enerji verimliligiihtimalleri irdelenmektedir. Yük tasımacılıgında, %5,58 enerji verimliligi ile 4.senaryo en verimli senaryo olmakta ve bunu %4,78 ile 1. senaryo, %2,94 ile 5.senaryo, %0,82 ile 2. senaryo ve %-2,86 ile 3. senaryo takip etmektedir. Yolcutasımacılıgında, %3,77 enerji verimliligi ile 4. senaryo en verimli senaryoolmakta ve bunu %3,27 ile 1. senaryo, %0,50 ile 2. senaryo, %0,44 ile 5. senaryove %-3,33 ile 3. senaryo takip etmektedir. Son bölümde, yapay sinir aglarımetodundan (YSA) faydalanılarak enerji maliyeti tahmin modeligelistirilmektedir. Gelecek senaryoları esas alınarak gelistirilen senaryolar, YSAenerji maliyeti tahmin modeli ile analiz edilmektedir. Buna göre olusturulan bessenaryoda sırası ile %9,06, %10,96, %-1,38, %20,02 ve %18,64'lük enerjitüketim maliyeti verimliligine ulasılmaktadır.Anahtar Kelimeler : ulastırma politikaları, ulastırma senaryoları,enerji analizi, enerji verimliligi, ton-km (tkm),yolcu-km (ykm)

Abstract:
In the beginning of this study, energy intensity values are determined by theenergy analysis of the freight and passenger transportation according to theirmodes between 1988-2005. Afterwards, according to these results the energyconsumptions of the years 1970-1987 and 2006-2020 are estimated and bringingup the situation of the energy consumption?s alteration and developmentbetween 1970-2020 in Turkey. After those different scenarios of six each areimproved belonging to past, and energy efficiency of the years 1970-2005 isanalyzed. Initially energy consumption is estimated for the period of 1970-1987,after that it is united with the period of 1988-2005 and this result is comparedwith the one that is obtained from the scenarios of six each according to pastyears? modal distribution. The cumulative energy efficiency of the 1st freighttransportation scenario is at an important value of % 36,78, the others arerespectively % 23,64, % 11,80, % 5,06, % 2,27 and % 0,13. The results of thepassenger transportation energy efficiency are respectively % 33,61, % 15,85,% 4,79, % 5,23, % 2,49 and % -0,07. After these analysis different scenarios offive each are improved belonging to future and energy efficiency probabilities ofthe years 2006-2020 is researched. On freight transportation the most efficientscenario is 4th one with the energy efficiency level of % 6,23 and respectivelyfollow it, the 1st scenario with % 4,78, 5th scenario with % 3,60, 2nd scenariowith % 1,44 and 3rd scenario with % -2,63. On passenger transportation themost efficient scenario is 4th one with the energy efficiency level of % 3,76 andrespectively follow it, the 1st scenario with % 3,26, 2nd scenario with % 0,50,5th scenario with % 0,43 and 3rd scenario with % -3,33. In the last part of thestudy, a model of energy cost forecast is improved by using Artificial NeuralNetwork (ANN) method. Future scenarios are taken as a basis and analyzedwith ANN forecast model. According to this model five scenarios? energyconsumption cost efficiency levels are respectively % 9,06, % 10,96, % -1,38, %20,02, and % 18,64.Key Words : Transportation politics, transportation scenarios,energy analysis, energy efficiency, ton-km (tkm),passenger-km (pkm)