Yerel muhasebe uygulamaları ile TMS/TFRS yakınsama sürecinin yeminli mali müşavirler ve vergi denetim elemanlarının görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi: İzmir ilinde bir uygulama
The evaluation of the convergence process of the local accounting implementations with TAS / TFRS in accordance to certified public accounts' and tax audit professions' opinions: An implementation in İzmir province
Yazar: SELİN COŞKUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞULE KIRKIK
Celal Bayar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bağımsız denetim = Independent audit ; Denetim = Control ; Finansal raporlama standartları = Financial reporting standarts ; Muhasebe denetimi = Accounting audit ; Muhasebe standartları = Accounting standarts ; Muhasebe uygulamaları = Accountin applications ; Türkiye Finansal Raporlama Standardı = Turkish Financial Reporting Standards ; Türkiye Muhasebe Standartları = Turkish Accounting Standarts ; Uluslararası standartlar = International standarts ; Vergi denetimi = Tax audit

Özet:
Ülkemizdeki yerel muhasebe uygulamaları ile Türkiye Muhasebe ve Raporlama Standartları arasında bulunan uyum sorunlarının giderilebilmesinin yakınsama sürecinin başlaması ile çözülebileceği düşünülmektedir. 
Araştırmanın amacı vergi matrahının tespitine yönelik düzenlenen finansal raporların kontrol ve mali denetimini sağlayan vergi denetim elemanları ve yeminli mali müşavirlerin, yerel muhasebe uygulamaları ile standartlar arasındaki uyum sorunları hakkındaki bakış açılarının  belirlenmesi, yerel muhasebe uygulamaları ile standartlar arasındaki farklılıklara neden olan faktörlerin tespit edilmesi ve çözüm önerilerinin getirilmesidir. Bu amaç doğrultusunda, vergi denetim elamanları ve yeminli mali müşavirlere yönelik geliştirilen yeni bir ölçekle anket uygulanmış ve elde edilen veriler değerlendirilmiştir. Araştırma sorunsalı İzmir Yeminli Mali Müşavirler Odası Başkanı ile gerçekleştirilen mülakatla da değerlendirilmiştir.  Anket uygulamasının sonucunda, finansal bilgi sunma amacında ve hedef kitlesindeki farklılık, şeffaflık ve denetim farklılıkları ile değerleme ölçülerindeki farklılığın karşılaştırılabilirliğe etkisinin yerel muhasebe uygulamaları ile standartların yakınsamasını etkilediği belirlenmiştir. Ayrıca katılımcıların yerel muhasebe uygulamaları ile TMS/TFRS'lerin uyumsuz olduğunu ve uyumlaştırılması gerektiğini düşünmelerinde yerel muhasebe mevzuatının TMS/TFRS'lere yakınsamasını etkileyen faktörlerin etkili olduğu tespit edilmiştir. Yerel muhasebe mevzuatının TMS/TFRS'lere yakınsamasını etkileyen faktörlerin tümünde, katılımcıların öğrenim durumu ve vergi mevzuatındaki güncel gelişmeleri takip etme düzeyleri açısından anlamlı bir farklılık olmadığı, ancak yaş ve mesleki unvan açısından anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür. Mülakat sonucunda üretilen finansal raporlardaki bilgilerin dünyadaki diğer ülkelerle karşılaştırılabilir olmasının önemi ortaya çıkmıştır.  Bağımsız denetim için vergi temelli finansal tabloların standartlarla yakınlaştırılmasının gerekli olduğu vurgulanmıştır.

Abstract:
The compliance issues which exist between the local accounting implementations in our country and the Turkish Accounting and Reporting Standards are believed to be resolvable with the start of the convergence process.
The objective of the research is the determination of the views of tax audit professionals and certified public accountants, who provide control and financial audit of financial reports prepared for the determination of tax base, on compliance issues between local accounting implementations and the standards and the determination of the factors that cause the differences between local accounting implementations and the standards and the provision of suggestions for resolution. A survey has been conducted using a new scale developed for tax audit professionals and certified public accountants for this purpose and the data obtained has been evaluated. The question for the research has been evaluated with a discussion held with the President of İzmir Certified Public Accountants Chamber. Upon conclusion of the survey it has been determined that the effect of differences in the target audience, transparency and auditing differences and the differences on evaluation measures on comparability in regard to the objective of providing financial information, affects the convergence of the local accounting implementations and standards. In addition, in regard to the participants' view that the local accounting implementations are incompatible with TAS/TFRS and that they need to be harmonized, it has been determined that the factors which affect the local accounting implementations' convergence with TAS/TFRS have been affecting these opinions. It has been observed that there was not any meaningful difference in the participants' education status and their level of keeping up with the recent developments in tax legislation in regard to all the factors that affect the convergence of the local accounting legislation and TAS/TFRS, however a meaningful difference has been observed in terms of age and occupational titles. As a result of the discussion, the importance of comparability of the information in financial reports produced with other countries' has become evident. The necessity of convergence of the tax based financial tables with the standards has been emphasized.