Yükseköğretimde kurumsal uygulamaların entegrasyonunun kabul düzeyine etki eden faktörlerin belirlenmesi
Determining the factors that effect adoption of enterprise application integration in higher education institutions
Yazar: BÜŞRA KUTLU KARABIYIK
Danışman: PROF. DR. MUHSİN ÖZDEMİR
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bütünleşme = Integration ; Kurumsal etkinlik = Corporate efficency ; Kurumsal yönetim = Corporate governance ; Teknoloji entegrasyonu = Technology integration ; Teknolojinin Kabulü Modeli = Technology Acceptance Model ; Yükseköğretim = Higher education ; Yükseköğretim kurumları = Higher education institutions ; Yükseköğretim politikaları = Higher education policies ; Ölçekler = Scales

Özet:
Çağdaş işletmeler kendi iş alanlarına yüksek düzeyde uyum sağlayabilen kurumsal uygulamalardan yararlanmaktadırlar. Kurum içinde ve kurumlar arasında kullanılan uygulamalara kurumsal uygulamalar denilmektedir. Ancak aynı işletme içinde farklı amaçlarla kullanılan kurumsal uygulamalar kendi aralarında kolaylıkla iletişim kuramadıkları gözlemlenmektedir. Uygulamalar arasında oluşan iletişim sorununun çözülebilmesi için kurumsal uygulamaların entegrasyonu çözümleri ileri sürülmüştür. Kurumsal uygulamaların entegrasyonu, farklı amaçlı kurumsal uygulamalar arasında veri ve süreçlerin sınırsız olarak paylaşılmasıdır şeklinde ifade edilebilmektedir. Kurumsal entegrasyon işletme fonksiyonlarının desteklenmesini sağlamaktadır.
Yükseköğretim kurumları, yeni teknolojilere geçiş konusundaki küresel eğilimlerden güçlü bir şekilde etkilenmişlerdir. Hükümetler tarafından çoğunlukla üniversitelere, performanslarını ve verimliliklerini arttırma çağrıları yapılmaktadır. Benzer şekilde üniversite üst yönetimi, idari ve akademik çalışanlar, öğrenciler, farklı kamu kurumları ve özel işletmeler gibi çeşitli paydaşların üniversitelere dair kalite ve performans taleplerinin artması yükseköğretim kurumlarını bu talepleri karşılamaya yönelik yeni stratejiler geliştirmeye zorlamaktadır. Kurumsal uygulamaların entegrasyonu çalışmaları da bu stratejilerin önemli bir bileşeni niteliğindedir. 
Bu araştırmanın üç adet ana amacı bulunmaktadır. Bu amaçlar; üniversitelerdeki akademik ve idari personelin kurumsal uygulamaların entegrasyonu hakkında bir algı/farkındalık ölçeği geliştirmek, üniversitelerdeki akademik ve idari personelin kurumsal uygulamaların entegrasyonu hakkındaki algılarının, kurumsal entegrasyonu kabul isteklerine etkisini ve kurumdaki entegrasyon düzeyine etkisini incelemektir. 
Bu çalışma yükseköğretimde kurumsal uygulamaların entegrasyonu literatüründe yer alan ve nicel araştırma yaklaşımını kullanan literatürdeki ilk çalışma niteliğindedir. Bu çalışma aynı zamanda Türkiye'de yükseköğretim kurumlarında kurumsal uygulamaların entegrasyonunu değerlendiren ilk çalışmadır. 
Bu araştırmada öncelikle "Üniversite Personelinin Kurumsal Entegrasyon Algısı/Farkındalığı (ÜPKEA) Ölçeği" geliştirilmiştir. ÜPKEA Ölçeği, katılımcıların entegre bilişim sistemlerine ve kurumsal entegrasyona dair algı düzeyini ifade etmektedir. Bu ölçek uyum, engel, maliyet, destek, karmaşıklık, baskı, hazır oluş, alt yapı, tatmin, risk ve fayda faktörlerini içermektedir. Bu çalışmada geliştirilen ölçek faktörleri ve maddeleri 249 kişilik bir örneklem üzerinde geliştirilmiş ve 576 kişilik farklı bir örneklemde doğrulanmıştır.
ÜPKEA ölçeği yükseköğretim kurumlarındaki idari ve akademik personelin kurumsal uygulamaların entegrasyonuna dair farkındalıklarının, kurumsal entegrasyona geçme isteklerine bir diğer ifadeyle kurumsal entegrasyonu kabul etme isteklerine etkisini incelemek için kullanılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre yükseköğretim kurumlarında akademik ve idari personelin kurumsal uygulamalara dair farkındalıkları arttığında kurumsal entegrasyonuna geçme isteklerinin de arttığı görülmüştür. 
Üniversite Personelinin Kurumsal Entegrasyon Algısı/Farkındalığı ölçeği aynı zamanda idari ve akademik personelin kurumsal uygulamaların entegrasyonuna dair farkındalıklarının, kurumdaki entegrasyon düzeyine etkilerini incelemek için kullanılmıştır. Kurumdaki entegrasyon düzeyi puanı, üniversitelerin kurumsal entegrasyonda ne kadar iyi olduklarına işaret etmektedir. Yükseköğretim kurumlarında akademik ve idari çalışanların kurumsal uygulamaların entegrasyonu hakkındaki farkındalıkları arttığında, kurumdaki entegrasyon düzeyinin de arttığı görülmüştür. 
Bu çalışmada sistem kullanıcıların kullanıcıların tutumları ve davranışları çok daha iyi anlaşılmaktadır. Çalışanların teknolojiye geçiş sürecindeki rolü teknolojiye geçişi kolaylaştırmaktadır. Elde edilen bulgular ışığında görülmektedir ki, örgütler doğru adımlar atarak son kullanıcıların kurumsal entegrasyona geçme isteklerini ve kurumdaki entegrasyon seviyesini artırabilmektedirler.

Abstract:
Modern organizations benefit from enterprise applications that can adapt to their business areas at a high level. The applications used within and between institutions are called enterprise applications. However, corporate applications that are used in the same enterprise for different purposes do not easily communicate with each other. In order to solve the communication problem between applications, integration of enterprise applications solutions have been proposed. The integration of corporate applications can be expressed as the unlimited sharing of data and processes between different purpose enterprise applications. Institutional integration provides support for business functions.
Higher education institutions have been strongly influenced by global trends in the transition to new technologies. Governments often call on higher education institutions to improve their performance and efficiency. Similarly, the increase in the quality and performance demands of various stakeholders such as university senior management, administrative and academic staff, students, different public institutions and private enterprises forces higher education institutions to develop new strategies to meet these demands. Integration of corporate applications is also an important component of these strategies.
This research has three main objectives. These objectives are; to develop a perception/ awareness scale about institutional integration for higher education institutions' academic and administrative staff, to examine the effects of higher education institutions' academic and administrative staffs' awareness of institutional integration on their desire of upgrading to institutional integration, and to investigate the effects of higher education institutions' academic and administrative staffs' awareness of institutional integration on the level of integration in the institution.
This study is the first study in the literature on the integration of institutional practices in higher education using the quantitative research approach. This study is also the first study evaluating the integration of enterprise applications in higher education institutions in Turkey.
In this study, first of all, the Perception/Awareness of Institutional Integration of the University Staff (PIUS) scale was developed. PIUS Scale expresses the level of perception of the participants about integrated information systems and institutional integration. This scale includes compatibility, barrier, cost, support, complexity, pressure, IT readiness, IT infrastructure, user satisfaction, risk and benefit factors. Scale factors and items developed in this study were conducted on 249 person and validated in a different sample which contains 576 person.
PIUS scale was used to examine the effects of higher education institutions' academic and administrative staffs' awareness of institutional integration on their desire of upgrading to institutional integration, in other words their desire of adoption of institutional integration. According to the results of the study, when the awareness of academic and administrative staff in higher education institutions about institutional integration increased, their desire to transition to institutional integration increased. 
University staff's perception/awareness scale was also used to examine the impact of administrative and academic staff's awareness about the institutional integration on the level of integration in the organization. The integration level score in the institution indicates how good universities are in institutional integration. When the awareness of academic and administrative staff about the integration of institutional practices in higher education institutions increased, the level of integration in the institution increased. 
In this study, the attitudes and behaviors of the system users are better understood. The role of employees in the transition to technology facilitates the transition to technology. In the light of the findings, it is seen that organizations can increase the end-users' desire to switch to institutional integration by taking the right steps hereby, they can increase the level of integration in the organization.