Karmaşık travma envanterinin Türkçe'ye uyarlanması, geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
Adaptation of the complex trauma inventory into Turkish, validity and reliability study
Yazar: AYŞE CALAYIR
Danışman: PROF. DR. A. TAMER AKER
İstanbul Bilgi Üniversitesi / Lisansüstü Programlar Enstitüsü / Sağlık Bilimleri Ana Bilim Dalı / Travma ve Afet Çalışmaları Uygulamalı Ruh Sağlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Psikolojik travma = Psychological trauma ; Psikolojik ölçekler = Psychological scales ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic ; Travma = Trauma ; Türkçe uyarlama = Turkish adaptation ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı Karmaşık Travma Envanterinin Türkçe 'ye uyarlanması ve
geçerlilik güvenilirlik çalışmasının yapılmasıdır. Bu bağlamda ilk olarak envanteri
geliştiren kişilerden izin alınmış ve Türkçe adaptasyon çalışması
gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın örneklemi18-52 yaş arasında olan, en az bir
travmatik olay deneyimleyen ve Türkçe okuma yazma bilen 150 üniversite
öğrencisinden oluşmaktadır. Katılımcılara Sosyodemografik Bilgi Formu,
Çocukluk Çağı Olumsuz Yaşantılar Ölçeği, Yaşam Olayları Kontrol Listesi -5,
Karmaşık Travma Envanteri, Kısa İşlevsellik Değerlendirme Ölçeği, DSM- 5 için
Travma Sonrası Stres Bozukluğu Kontrol Listesi, Duygu Düzenleme Güçlüğü
Ölçeği – Kısa Form ve Hasta Sağlık Anketi – 9 uygulanmıştır. Çalışmanın veri
analizlerinde ilk olarak tanımlayıcı istatistiklere, veri tiplerine göre yüzdelere, en
düşük ve en yüksek değerlere, ortalamalara yer verilmiştir. Kolmogorov-Smirnov
testi ve histogramlar kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık p<0.05 olarak kabul
edilmiştir. Güvenilirlik için iç tutarlılık Cronbach alfa katsayısı hesaplanmış ve yapı
geçerliliğinin analizi için Karmaşık Travma Envanterinin alt ölçekleri ile benzer
ölçeklerin korelasyon katsayıları analiz edilerek yakınsak geçerlilik değerleri
hesaplanmıştır. Analiz sonuçlarına göre katılımcıların en çok maruz kaldıkları
travmatik olaylar doğal afet (%82), seyahat ederken kaza (% 72.7) ve fiziksel saldırı
(% 49.3) olarak bulunmuştur. Cronbach alfa iç tutarlılık kat sayısı 0.965 olarak
hesaplanmıştır. Madde çıkarıldığında değişen iç tutarlılıklar ise en küçük 0.963, en
büyük 0.965 olarak yer almaktadır. Karmaşık Travma Envanteri birleşik puanların
yakınsak geçerliliği TSSB, KDB ve KTSSB puanlarının ÇÇOYÖ, KİDÖ, PCL-5,
DDGÖ-16 ve PHQ-9 ölçekleri ile korelasyonları "rho=0.238-0.761" arasında
değişmekte olduğu ve PCL-5, DDGÖ-16 ve PHQ-9 ile güçlü korelasyonların
olduğu saptanmıştır. Bununla birlikte KTSSB ve KİDÖ, ÇÇOYÖ arasında düşük
korelasyonlar görülmüştür.
Sonuç olarak Karmaşık Travma Envanterinin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı
olduğu tespit edilmiştir. Tüm bu bulgular literatür çerçevesinde tartışılmış olup; gelecek çalışmalarda çeşitli popülasyonlarda da geçerlilik ve güvenilirlik çalışmasına odaklanılmasının önemli olacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Karmaşık Travma Sonrası Stres Bozukluğu, Travma Sonrası Stres Bozukluğu, Karmaşık Travma, Travmatik Olay, Kültürel Uyarlama

Abstract:
The aim of this research is to adapt the Complex Trauma Inventory into Turkish
and to conduct a validity and reliability study. In this context, firstly, permission
was obtained from the people who developed the inventory and Turkish adaptation
study was carried out. The sample of the study consists of 150 university students
aged between 18-52 who have experienced at least one traumatic event and can read
and write in Turkish. Participants were applied sociodemographic information
form, Adverse Childhood Experience Questionnaire, Life Events Checklist -5,
Complex Trauma Inventory, Functioning Assessment Short Test, PTSD Checklist
for DSM-5 , Difficulties in Emotion Regulation Scale-Brief Form and Patient
Health Questionnaire – 9. In the data analysis of the study, firstly, descriptive
statistics, percentages according to data types, lowest and highest values, and
averages were included. Kolmogorov-Smirnov test and histograms were used.
Statistical significance was accepted as p<0.05. Internal consistency Cronbach's
alpha coefficient was calculated for reliability and convergent validity values were
calculated by analyzing the correlation coefficients of the subscales of the Complex
Trauma Inventory and similar scales for the analysis of construct validity.
According to the results of the analysis, the traumatic events that the participants
were most exposed to were natural disasters (82%), accident while traveling
(72.7%) and physical assault (49.3%). The Cronbach alpha internal consistency
coefficient was calculated as 0.965. The internal consistency, which changed when
the item was removed, was found to be the smallest 0.963 and the largest 0.965.
The convergent validity of the Complex Trauma Inventory combined scores
showed that the correlations of TSSB, DSO, and CPTSD scores with the ACE,
FAST, PCL-5, DERS-16, and PHQ-9 scales ranged between "rho=0.238-0.761",
and PCL-5, DERS-16 and strong correlations were found with the PHQ-9.
However, low correlations were observed between CPTSD and FAST, ACE.
As a result, it has been determined that the Complex Trauma Inventory is a valid
and reliable measurement tool. All these findings have been discussed within the
framework of the literature; it is thought that it will be important to focus on validity
and reliability studies in various populations in future studies.

Key words: Complex Post Traumatic Stress Disorder, Post Traumatic Stress Disorder, Complex Trauma, Traumatic Event, Cultural Adaptation