Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolunun kabul edilebilirlik kriterleri
Acceptance criteria of the individual application to the Constitutional Court
Yazar: ŞUAYİP KARAYEL
Danışman: PROF. DR. YÜKSEL METİN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa Mahkemesi = Constitutional Court ; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi = European Court Human Rights ; Bireysel başvuru = Individual application ; Kabul edilebilirlik = Admissibility ; Kamu Hukuku = Public Law

Özet:
Bireysel başvuru yolu temel hak ve özgürlüklerin korunması amacına hizmet
eden, bu hususta ülkemizde uygulanmaya başlayan ve dünyanın çeşitli ülkelerinde de
uygulanan hukuki bir imkandır. Bireysel başvuru yolu hukuk sistemimize yeni girmiş
bir kurum olmakla birlikte kabul edildiği 23.09.2012 tarihinden bugüne kadar kabul
edilme gerekçesinde olduğu gibi ülkemiz aleyhine AİHM önünde açılacak davaların
azaltılmasını sağlamıştır.
Bireysel başvuruları karara bağlamak yetkisi ve görevi ülkemizde Anayasa
Mahkemesine aittir. Anayasa Mahkemesi önüne gelen bir bireysel başvuruyu inceleme
aşamasında gerek şekil gerekse esas bakımından bazı kabul edilebilirlik kriterleri
uygulamaktadır. Bir bireysel başvurunun kabul edilebilirlik aşamasından geçmeden
karara bağlanması mümkün değildir. Bireysel başvurunun kabul edilebilirlik kriterlerini
taşımayan başvurular kabul edilemez bulunarak reddedilir. Bu çalışmada anayasa
mahkemesinin vermiş olduğu kararlar ışığında bireysel başvurunun kabul edilebilirlik
kriterleri incelenmiştir.
Çalışmanın birinci bölümünde bireysel başvurunun genel olarak incelenmesi,
işlevi, yasal dayanakları ve konu edilebilecek haklar ele alınmıştır. İkinci bölümde ise
kabul edilebilirlik kriterleri; başvuru hakkına sahip kişiler, bireysel başvuru konusunu
teşkil eden/etmeyen kamu gücü ihlalleri, olağan kanun yollarının tüketilmesi, otuz
günlük süre kriteri, Anayasa Mahkemesi'nin yetkisi, hukuki yarar kriteri, anayasal
açıdan ve başvurucu açısından önemli başvuru olma kriteri, açıkça dayanaktan yoksun
olmama kriteri, başvuru hakkının kötüye kullanılmaması kriteri anayasa mahkemesi
kararları ile birlikte anlatılmıştır.
Üçüncü bölümde ise bireysel başvurunun aşamaları ve anayasa mahkemesinin
verdiği karar türleri ele alınmıştır. Sonuç kısmında genel olarak değerlendirme
yapılmıştır. Nihayetinde anayasa mahkemesine bireysel başvuru yolu, kabul edilebilirlik
kriterleri açısından ele alınıp, anayasa mahkemesinin vermiş olduğu çeşitli kararlarla
birlikte incelenmiştir.

Abstract:
The individual application way is a legal opportunity that serves the purpose
of protecting the fundamental rights and freedoms and is implemented in our country in
this regard and applied in various countries of the world. The individual application
path is an institution which has just entered into our legal system, but it has reduced the
cases to be opened against the ECHR against the country as it was accepted for its
acceptance from 23.09.2012 until today.
The authority and duty to bind individual applications are reserved to the
Constitutional Court in our country. The Constitutional Court applies some
admissibility criteria in terms of both the form and the basis of the examination of an
individual application before the Constitutional Court. It is not possible to conclude an
individual application without going through the admissibility phase. Applications that
do not meet the admissibility criteria of the individual application are rejected by being
considered inadmissible. In this study, the acceptability criteria of the individual
application were examined in the light of the decisions of the constitutional court.
In the first part of the study, the general examination, function, legal basis and
rights of the individual application are discussed. In the second section, the acceptability
criteria; the right to apply, the violations of public power that do not constitute the
individual application, the exhaustion of ordinary legal remedies, the thirty-day period,
the competence of the court, the requirement of legal benefit, the insignificant
application, the lack of explicit basis, the abuse of the right of application together with
the decisions of the constitutional court it is disclosed. In the third chapter, the stages of
individual application and the types of decisions of the constitutional court are
discussed. The results are generally evaluated in the conclusion part. Finally, the
individual application to the constitutional court was examined in terms of the
admissibility criteria and examined with the various decisions of the constitutional
court.