Stratejik yönetim çalışmalarının algılanan işletme performansına etkisinde işletme çevikliğinin aracı rolü: e-ticaret sektöründe bir araştırma /
Yazar: MEHMET KÖSE
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET SAĞLAM
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Küreselleşen dünya beraberinde yüksek rekabeti getirmiş, geçmiş dönemde bölgesel ya da ulusal ölçekte rekabete giren işletmeler küresel çapta rekabete girmek zorunda kalmışlardır. Bu durum işletme verimliliklerinin ve performanslarının daha yüksek olması gereksinimini kaçınılmaz kılarken bilim insanları ve yöneticiler işletme performansını yükseltebilmek adına farklı çalışmalar ve araştırmalar yapmaya başlamıştır. İşletmeler performanslarını artırmak için kaynaklarını etkin bir şekilde kullanmayı sağlayan stratejik yönetim çalışmalarına yönelmişlerdir. Bununla birlikte stratejik yönetim, işletmenin uzun vadeli hedeflerinin belirlemesini sağlarken, çeviklik işletmenin hızlı ve esnek bir şekilde değişen koşullara uyum sağlamasına yardımcı olmaktadır. İşletmeler, bu yetenekleri kullanarak faaliyetlerini sürdürmekte, kar elde etmekte, ürün ve hizmetlerini geliştirmekte ve personel ile müşteri memnuniyetini sağlamaktadır. Tüm bunlar da işletmenin performansını arttırmaktadır.  Bu çalışma kapsamında stratejik yönetim çalışmalarının algılanan işletme performansı üzerindeki etkisinde işletme çevikliği alt boyutlarının etkileri incelenmek istenmiş ve e-ticaret sektörü özelinde bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın uygulama kısmında saha çalışması yapılmış, İstanbul İli'nde faaliyet gösteren işletmelerdeki 460 çalışana anket uygulanmış ve elde edilen veriler işlenerek istatistik analizlere tabi tutulmuş ve yorumlanmıştır.  Yapılan korelasyon analizler doğrultusunda stratejik yönetim ile işletme çevikliği alt boyutları arasında pozitif yönlü yüksek bir ilişki, stratejik yönetim ile işletme performansı arasında pozitif yönlü yüksek bir ilişki ve işletme çevikliği alt boyutları ile işletme performansı arasında pozitif yönlü yüksek bir ilişki bulunduğu belirlenmiştir. Yapılan hipotez analizleri sonucunda stratejik yönetimin algılanan işletme performansı üzerindeki etkisinde çeviklik alt boyutlarının aracı rolü bulunduğu ve bu alt boyutlardan iş gücünün en yüksek düzeyde etkisi olduğu, esnek yapıların ise en düşük düzeyde etkisi bulunduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla işletmeler performanslarını artırmak için uygulayacakları stratejik yönetim çalışmalarında işletme çevikliğini göz önünde bulundurmalı, özellikle iş gücüne önem vermelidirler. 

Anahtar Kelimeler: Stratejik Yönetim Çalışmaları, Algılanan İşletme Performansı, İşletme Çevikliği, E-Ticaret

Abstract:
The globalizing world has brought with it high competition, and businesses that competed on a regional or national scale in the past have had to compete on a global scale. While this situation makes it inevitable that business efficiency and performance should be higher, scientists and managers have started to conduct different studies and research in order to increase business performance. Businesses have turned to strategic management studies that enable them to use their resources effectively to increase their performance. However, while strategic management enables the business to determine its long-term goals, agility helps the business adapt to changing conditions quickly and flexibly. By using these capabilities, businesses continue their activities, make profits, improve their products and services, and ensure staff and customer satisfaction. All of these increase the performance of the business. Within the scope of this study, it was aimed to examine the effects of business agility sub-dimensions on the impact of strategic management studies on perceived business performance and a research specific to the e-commerce sector was conducted. In the application part of the study, field work was carried out, a survey was applied to 460 employees in enterprises operating in Istanbul Province, and the obtained data were processed, subjected to statistical analysis and interpreted. In line with the correlation analyses, it was determined that there was a high positive relationship between strategic management and business agility sub-dimensions, a high positive relationship between strategic management and business performance, and a high positive relationship between business agility sub-dimensions and business performance. As a result of the hypothesis analysis, it was determined that agility sub-dimensions have a mediating role in the effect of strategic management on perceived business performance, and among these sub-dimensions, workforce has the highest impact, while flexible structures have the lowest impact. Therefore, businesses should take business agility into consideration in the strategic management studies they will implement to increase their performance, and they should especially pay attention to their workforce.

Keywords: Strategic Management Studies, Perceived Business Performance, Business Agility, E-Commerce