Gebelerde alerjen immünoterapiye uyumun ve uyumu etkileyen olası faktörlerin araştırılması
Evaluation of adherence to allergen immunotherapy in pregnant women and the possible factors impact on adherence
Yazar: MEHMET AKİF YAĞLI
Danışman: DOÇ. DR. SEMRA DEMİR
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Alerjenler = Allergens ; Alerji ve immünoloji = Allergy and immunology ; Gebelik = Pregnancy ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Teratojenler = Teratogens ; İmmünoterapi = Immunotherapy

Özet:
Amaç: Allerjik rinit, konjonktivit, astım ve arı venomuna bağlı sistemik allerjik reaksiyon nedeniyle allerjen immünoterapi (AİT) tedavisi uygulanan kadın hastaların, tedavi sırasında gebe kalması halinde tedaviye uyumunu ve uyumu etkileyen olası faktörleri değerlendirmek amaçlanmıştır.
Yöntem: AİT sırasında gebe kalan 35 hasta çalışmaya dahil edildi. AİT'i 3 yıldan daha kısa bir süre kullanan ve gebe kaldıktan sonra 2 ay ve daha fazla ara veren veya tedaviyi bırakan hastalar, tedaviye uyumsuz grup olarak tanımlandı. Hastaların yaş, meslek, ikamet adresi, öğrenim durumu, hanenin aylık geliri, sigara ve alkol kullanımı, hastaneye ulaşım aracı, ek hastalıkları, kullandığı ilaçlar, hangi tanı ile AİT kullandığı, ne tür AİT aldığı, AİT ile birlikte kullandığı ilaçlar, gebelik sonlanım durumu, gebeliğin planlı olup olmadığı, gebeliğe kadar AİT süresi, VAS tedavi memnuniyet değeri (1-10; 0: Hiç memnun değil, 10: Çok memnun.) sorgulandı. Uyumsuz hastaların, tedaviyi bırakma nedenleri, gebeliğinin kaçıcı ayda tedaviyi bıraktığı belirlendi. Veriler uyumlu ve uyumsuz gruplar arasında karşılaştırıldı.
Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların %74'ünün tedaviye uyumlu olduğu belirlendi. Tedavi bırakma nedenleri olarak; kadın doğum hekiminin tedaviyi önermemesi ve teratojenite kaygısı başta olmak üzere, tedaviden fayda görülmemesi, Covid-19 pandemisi nedeniyle hastaneye gelmek istenmemesi, tedavi süresinin uzunluğu, sık hastaneye başvuru gerekliliği gibi durumlar olduğu görüldü. Uyumlu ve uyumsuz gruplar arasında; yaş, meslek, ikamet adresi, eğitim durumu, aylık gelir, hastaneye ulaşım aracı, tanı, immünoterapi türü açısından anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). Median VAS tedavi memnuniyet değeri uyumlu grupta daha yüksek saptandı (p=0.025). Gebeliğe kadar verilen allerjen immünoterapi süresi uyumsuz grupta istatiksel olarak daha kısaydı (p=0.004).
Sonuç: Gebelerde AİT'e uyumun yüksek olduğu ve AİT'i bırakmanın en önemli nedenlerinin teratojenite kaygısı ve kadın doğum hekiminin tedaviyi önermemesi olduğu görülmüştür. Tedaviden memnun kalınmasının uyumu artırdığı ve AİT erken dönemlerinde tedaviyi bırakanların daha fazla olduğu saptanmıştır.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to evaluate the possible factors affecting patient compliance and treatment compliance of female patients who got pregnant during allergen immunotherapy treatment (AIT) due to allergic rhinitis, conjunctivitis, asthma and systemic allergic reaction to bee venom.
Methods: 35 patients who got pregnant during AIT were included in the study. Patients who were on AIT for less than three years and patients whose treatment had been interrupted or discontinued for two months and more after conception were defined as the non-adherent group. Patients' age, occupation, residence address, education level, monthly income of the household, smoking and alcohol use, means of transportation to the hospital, additional diseases, medications, diagnosis with which AIT was indicated, type of AIT, drugs used along with AIT, pregnancy outcome status , whether the pregnancy was planned or not, duration of AIT until pregnancy and visual analogue score (VAS) for the treatment satisfaction (1-10; 0: Not at all satisfied, 10: Very satisfied) were assessed. The reasons for discontinuation of the treatment in non-compliant patients were determined. Data were compared between adherent and non-adherent groups.
Results: 74 % of the patients were compliant with the treatment. The reasons for the discontinuation of treatment were primarily the obstetrician's reluctance to recommend treatment and teratogenicity concerns; other reasons were ineffectiveness of the treatment, reluctance for hospital visits due to the Covid-19 pandemic, long treatment duration and the need for frequent hospital visits. Between adherent and non-adherent groups; no significant difference was found in terms of age, occupation, residence address, education level, monthly income, means of transportation to the hospital, diagnosis and the type of immunotherapy (p>0.05). The median VAS for the treatment satisfaction was higher in the adherent group than non-adherent patients (p=0.025). The duration of AIT until pregnancy was significantly shorter in the non-adherent group (p=0.004).
Conclusion: Our study has shown that compliance with AIT is high in pregnant women and the most important reasons for discontinuing AIT were teratogenicity concerns and the obstetrician's reluctance to recommending treatment. It was also found that high treatment satisfaction increased adherence and higher number of patients dropped out of AIT in earlier stages of the treatment.