Okul müdürlerinin demokratik tutumlarının beden eğitimi öğretmenlerinin örgütsel güven algıları ve iş tatminlerine etkisi
The effect of school principals' democratic attitudes on physical education teachers' perceptions of organizational trust and job satisfaction
Yazar: GÖKHAN KOÇ
Danışman: PROF. DR. İDİRİS YILMAZ
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Yöneticilerin demokratik tutumları, öğretmenlerin işlerine olan bağlılığını ve kuruma olan güvenini doğrudan etkilemektedir. Demokratik liderlik tarzının benimsenmesi, öğretmenlerin motivasyonunu ve iş tatminini artırmakta, böylece daha etkin ve verimli bir eğitim ortamı oluşturmaktadır. Bu noktadan hareketle araştırmanın temel amacı, okul yöneticilerinin demokratik yaklaşımlarının öğretmenlerin örgütsel güven ve iş memnuniyeti algıları üzerindeki etkisini incelemektir.
Bu araştırmanın çalışma grubunu Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda görev yapan 228 erkek ve 73 kadın olmak üzere toplamda 301 Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, "Kişisel Bilgi Formu", "Demokratik Tutum Ölçeği", 'Minnesota İş Tatmini Ölçeği' ve "Örgütsel Güven Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız t testi, Tek yönlü varyans analizi, Pearson momentler çarpımı korelasyon analizi ve regresyon analizi kullanılmıştır. Verilerin güvenirliğine ilişkin olarak ölçeğin geneli ve alt boyutları için Croanbach Alpha iç tutarlılık katsayısı hesaplanmıştır. İstatistiksel işlemler istatistik paket programında (SPSS 25, ABD) yapıldı ve tüm istatistiksel işlemlerde p=0,05 hata düzeyi kullanılmıştır.
Araştırmanın sonucunda, öğretmenlerin okul yöneticilerine yönelik demokratik tutum algıları, işlerinden duydukları tatmin ve öğretmenlerin örgütsel güven algıları orta seviyede bulunmuştur.  Öğretmenlerin algıladıkları demokratik tutumlar ile örgüte duyulan güven arasında güçlü ve pozitif yönlü ilişki tespit edilmiştir. Araştırma sonucuna göre demokratik tutumlar ile iş tatmini arasında orta düzeyde pozitif yönlü bir ilişki bulunmaktadır. Örgütsel güven ile katılımcıların iş tatminleri arasında oldukça yüksek pozitif yönlü bir korelasyon belirlenmiştir. Öğretmenlerin demokratik tutum algıları ve örgütsel güven, iş tatminini %57 oranında açıklamaktadır. Katılımcıların iş tatminleri üzerine kurulan modelin istatiksel olarak etkin bir model olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The democratic attitudes of administrators directly impact teachers' commitment to their jobs and their trust in the institution. Adopting a democratic leadership style increases teachers' motivation and job satisfaction, thereby creating a more effective and efficient educational environment. From this perspective, the primary goal of this study is to examine the effect of school administrators' democratic approaches on teachers' perceptions of organizational trust and job satisfaction.
This study's sample consists of 301 Physical Education and Sports Teachers, including 228 men and 73 women, who work in schools affiliated with the Ministry of National Education. The "Personal Information Form," "Democratic Attitude Scale," "Minnesota Job Satisfaction Scale," and "Organizational Trust Scale" were used as data collection tools. Independent t-tests, One-way ANOVA, Pearson's product-moment correlation analysis, and regression analysis were utilized for data analysis. The Cronbach's Alpha internal consistency coefficient was calculated for the reliability of the data concerning the overall scale and its sub-dimensions. Statistical procedures were conducted in a statistical package program (SPSS 25, USA), and a p=0.05 error level was used for all statistical operations.
The results of the study indicate that teachers' perceptions of their school administrators' democratic attitudes, their job satisfaction, and their perceptions of organizational trust are at a moderate level. A strong and positive relationship was found between the democratic attitudes perceived by teachers and their trust in the organization. According to the study results, there is a moderate positive relationship between democratic attitudes and job satisfaction. A very high positive correlation was determined between organizational trust and the participants' job satisfaction. The perceptions of democratic attitudes and organizational trust among teachers explain 57% of job satisfaction. The model established on participants' job satisfaction was determined to be statistically effective.