Uluslararası para fonu ile yapılan finansal anlaşmalar üzerinde etkili olan ekonomik faktörler
The economic factors that have influence on a financial agreement made whith international monetary fund
Yazar: TOLGA GÜLDEREN
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE BİLGİLİ
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Anlaşmalar = Agreements ; Ekonomik etki = Economic effect ; Finansal analiz = Financial analysis ; Finansal borçlanma = Financial borrowing ; Finansal etki = Financial effects ; IMF = IMF ; Ticari anlaşmalar = Trade agreements ; Uluslararası finansman = International financing ; Uluslararası finansman kurumları = International financing corporations

Özet:
1944' de Bretton Woods konferansı sonucunda kurulmasına karar verilen bir kurumdur. IMF'nin öncelikli amacı ödemeler dengesi problemi içinde bulunan gelişmekte olan ülkelere (GOÜ) finansal yardım sağlamaktır. Gelişmekte olan ülkelerin ekonomik yapılarından kaynaklanan ödemeler dengesi problemi ve uluslararası rezerv yetersizliği bu ülkelerin IMF ile bir finansal anlaşma yapmasına neden olan ana sebeplerdir. Bu çalışmanın amacı, gelişmekte olan ülkelerin IMF ile bir finansal anlaşma yapmasında etkili olan makroekonomik faktörleri analiz etmektir. Bu çalışmada kullanılan örnek kütle, 1980-1990 yıllarını ve petrol ihracatçısı olmayan 42 GOÜ'lerden oluşan bir paneli içermektedir. Çalışmada ilk olarak ülkeler gelişmiş ve gelişmemiş piyasa yapılarına sahip GOÜ'ler olmak üzere iki gruba ayrılarak incelenmiş daha sonrada bu ülkeler teker teker ele alınmıştır. Uygulamalı çalışmada diskriminant analizi ve logit modeli kullanılmıştır. Çalışmada, uluslararası rezerv seviyesi, dış cari hesap, ödemeler dengesi, büyüme, enflasyon, ihracat seviyesi ve ihracatın ithalata oranın IMF finansal anlaşmaları üzerindeki etkisi analiz edilmiştir. Piyasa yapıları gelişmiş ülkelere ait uygulama sonuçlarına göre, uluslararası rezerv seviyesi, dış cari hesap ve ödemeler dengesi bir ülkenin IMF ile yaptığı finansal anlaşmalar üzerinde belirleyici olurken, büyüme oranı, enflasyon oranı ve ihracat seviyesinin IMF finansal anlaşmaları üzerinde bir etkisi yoktur. Büyüme oranı ve ihracat seviyesi ile ilgili sonuçlar daha önce yapılan çalışmalardan farklıdır. Bununla birlikte, diğer değişkenlerimiz ile ilgili sonuçlar bu çalışmaların sonuçlarını desteklemektedir. Gelişmemiş piyasa yapılarına sahip GOÜ'ler ile ilgili yapılan çalışma sonuçlarına göre ise, ele aldığımız değişkenlerin hiçbiri IMF finansal anlaşmaları üzerinde bir etkiye sahip değildir. Bu sonuca göre IMF finansal anlaşmaları sadece bir ekonomik bir olgu değil, aynı zamanda da sosyo-politik bir olgudur. Ülkeler teker teker ele alınarak yapılan analizin sonuçlarına göre, IMF ile GOÜ'ler arasında yapılan finansal anlaşmaların ekonomik anlamda ortak bir belirleyicisi yoktur. Dolayısıyla her ülke farklı nedenlerden dolayı IMF ile finansal anlaşma yapmaya ihtiyaç duymaktadır. Anahtar Kelimeler: IMF, Finansal anlaşmalar, Uyum programlar

Abstract:
is a financial institution established at Bretton Woods Conference in i*)4.j Aiding the developing countries that have balance of payment difficulties is (,1 topmost p riority a mong t he o bjectives o f I MF. B ecause o f b alance ol p ay incuts difficulties and international reserve defects that arise " from the economic structures of the developing countries, these countries make financial anangments with IMF. The aim of this study is to analyse the economic factors that induce a developing country to make a financial arrangement with IMF. The sample used in this study includes a panel of annual observations on 42 developing countries, except for the major oil exporters, over the years 1980-1999. Firstly, developing countries are divided into two groups as (a) the developed markets and (b) the developing markets and then each country in each group is analyzed. Disciriminant analysis and logit model are employed in the empiricial study. In this study, the influences of international reserve level, external current account, balance of payments, the growth of GNP, inflation, export level and import/export on IMF financial arrangements are analyzed. According to the empirical results regarding the developing countries that have developed markets, international reserve level, external current account and balance of payments have an influence on financial agreements made by IMF, while the growth of GNP, inflation and export level have no influence. Empirical results relating to growing GNP and export are different from those of the former empirical studies. Nevertheleless, results relating to other variables are same as the ones in the former studies. According to empirical results relating to developing countries that donot have develeped markets, none of the above mentioned variables have any influence on a financial arrangement. As to these findings, IMF financial arrangement is not only an economic phenomenon. It also has social and political aspects. Consequently, it can be maintained that when each country is evaluated separately, there is no determinant underlying the financial arrangements common to all of the countries. That is to say, the reason why each country makes a financial arrangement with IMF is different Keywords: IMF, Financial arrangements, adjustment programs