İlköğretim okulu öğretmenlerinin örgütsel vatandaşlık davranışları: (Manisa il örneği)
Examining the organizational citizenship behaviors of the primary school teachers (Sample of Manisa)
Yazar: BARIŞ USLU
Danışman: PROF. DR. ESERGÜL BALCI
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Eko. Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Örgütsel vatandaşlık = Organizational citizenship ; Örgütsel vatandaşlık davranışı = Organizational citizenship behavior ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı; ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışlarına ilişkin algılarının betimlenmesi ve bu algıların bazı değişkenler açısından incelenmesi, ne sıklıkta örgütsel vatandaşlık davranışları ortaya koyduklarının tespit edilmesi, hangi değişkenler açısından anlamlı farklılıklar ortaya konulduğunun belirlenmesi ve ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin örgütsel vatandaşlık davranışları ile örgütsel iletişim algıları arasındaki ilişkinin incelenmesidir.Bu araştırmanın evrenini Manisa İli Merkez İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı ilköğretim okullarında görevli öğretmenler oluşturmaktadır. Örneklem ise Manisa İli Merkez İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı 95 resmi ilköğretim okulundan basit (rastlantısal) örneklem tekniği ile seçilen 19 resmi ilköğretim okulunda görevli 548 öğretmen oluşturmaktadır.Araştırmada veri toplama aracı olarak Yücel tarafından geliştirilen ve öğrencisi Samancı Kalaycı'nın (2007) çalışmasında kullandığı 18 maddelik ?Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Ölçeği? ve Tuna'nın (2008) geliştirdiği 20 maddelik ?Örgütsel İletişim Envanteri? isimli ölçek ve araştırmacı tarafından düzenlenen kişisel bilgi formundan oluşan toplam 44 maddelik veri toplama aracı araştırma örneklemine uygulanmıştır.Verilerin çözümlenmesi amacıyla; aritmetik ortalama, standart sapma, ortalamalar arası farkı bulmak için ise t ve varyans analizi, farklılığa neden olan grupların belirlenmesinde Scheffe testi ve örgütsel vatandaşlık davranışı ile örgütsel iletişim arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla Pearson (Bivariate Correlation) korelasyon analizi yapılmış, etki büyüklüğü değerleri de bulunmuştur.Yapılan analizler sonucunda örgütsel vatandaşlık davranışı alt boyutlarında (Yardımseverlik, Kendini Geliştirme, Gönüllülük, Sportmenlik ve Vicdanlılık) yaş, cinsiyet, meslekteki çalışma süresi, kurumdaki çalışma süresi, kurumun bulunduğu sosyo-ekonomik çevre değişkenlerine göre anlamlı fark olduğu tespit edilmiş; araştırma bulgularına göre medeni durum değişkenin örgütsel vatandaşlık davranışı alt boyutlarında anlamlı bir farklılık yaratmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca örgütsel vatandaşlık davranışı ve Yardımseverlik, Gönüllülük, Sportmenlik ve Vicdanlılık alt boyutları ile örgütsel iletişim düzeyine ait algılar arasında düşük düzeyde pozitif yönde ilişki olduğu belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler : Örgütsel Vatandaşlık Davranışı, Örgütsel İletişim, Öğretmen, İlköğretim Okulu

Abstract:
The aim of this study; described organizational citizenship behavior?s perceptions of primary school teachers and examined these perceptions in terms of some variables, determining how often they perform organizational citizenship behaviors, detected which variables create significant differences and examining relation between organizational citizenship behavior of teachers working in primary school and organizational communication apprehension.Research universe is constituted by teachers of primary schools in Manisa City Centre District National Education Directorate. The sample of that survey is 548 instructors working in 19 primary schools in Manisa City Centre District and they are selected using with simple (casual) sample technique.A questionnaire including 44 items coming from ?Organizational Citizenship Behavior Scale? composed of 18 items and enhanced by Yücel and using by Samancı Kalaycı; Yücel?s student (2007), ?Organizational Communication Inventory Scale? containing 20 items and Personal Information Form? arranged by researcher are used as data collection tool and applied to sample of the survey.For data analysis; arithmetic average, standard deviation, to find differences between averages; t and variance analyze and for determining of groups which cause to differences Scheffe test is used as statistical techniques and to determine relation between organizational citizenship behavior and organizational communication Pearson (Bivariate Correlation) correlation analysis performed, found the sizes of effect.As a result of applied analysis; there is significantly difference in subscales (charity, self-improvement, willingness, sportsmanship, scrupulousness) of organizational citizenship behavior according to age, sex, working time in the profession, work time in the organization, socio-economic environment of organization. On the other hand, marital status does not create significantly difference in subscale of organizational citizenship behavior according to research findings that is determined. Also, there is a low rate and positive aspect relation between organizational citizenship behavior and charity, willingness, sportsmanship and scrupulousness as subscale of organizational citizenship behavior, and perception of organizational communication level.Key Words: Organizational Citizenship Behavior, Organizational Communication, Teacher, Primary School