Sağlık çalışanlarında merhamet yorgunluğu ve tükenmişliğin iş doyumuna etkisi: Bir kamu hastanesi örneği
The effect of compassion fatigue and burnout on job satisfaction in health care workers: A public hospital example
Yazar: MİNE YAVUZ
Danışman: DOÇ. DR. EBRU ÖZTÜRK ÇOPUR
Kilis 7 Aralık Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management
Dizin: Merhamet yorgunluğu = Compassion fatigue ; Tükenmişlik = Burnout ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Sağlık sektörü, yoğun stres ve belirsizliklerle dolu bir çalışma ortamı olup, bu durum sağlık çalışanlarında merhamet yorgunluğu ve tükenmişliğe yol açabilmektedir. Bu olgular, çalışanların iş doyumunu olumsuz etkileyebilir. Bu araştırmanın amacı, sağlık çalışanlarında merhamet yorgunluğu ve tükenmişlik düzeylerini belirlemek, bunları etkileyen faktörleri incelemek ve iş doyumuna etkilerini ortaya koymaktır. Araştırma, Kahramanmaraş Necip Fazıl Şehir Hastanesi'nde çalışan 795 sağlık personeli arasında, araştırmaya katılmayı kabul eden ve aktif olarak görev yapan 299 kişi ile yürütülmüştür. Veri toplamada Kişisel Bilgi Formu, Merhamet Yorgunluğu-Kısa Ölçeği, Maslach Tükenmişlik Ölçeği ve Minnesota İş Doyum Ölçeği kullanılmıştır. Analizler SPSS-27 ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, sağlık çalışanlarının merhamet yorgunluğu puan ortalaması 42,18±21,556 ile düşük, tükenmişlik puan ortalaması 63,24±10,379 ile orta, iş doyumu puan ortalaması ise 62,26±13,340 ile orta düzeyde bulunmuştur. Merhamet yorgunluğunun iş doyumu üzerinde anlamlı ve negatif bir etkisi olduğu tespit edilmiştir (β=-0,263; p<0,05). Merhamet yorgunluğundaki 1 birimlik artış, iş doyumunda 0,263 birim azalmaya neden olmaktadır. Tükenmişliğin iş doyumuna anlamlı bir etkisi bulunmazken, duygusal tükenme (β=-495; p<0,05), duyarsızlaşma (β=-771; p<0,05) ve kişisel başarı alt boyutunun (β=602; p<0,05) anlamlı etkisi bulunmuştur. Duygusal tükenme alt boyutundaki 1 birimlik artışın iş doyumunda 0,495 birimlik bir azalışa yol açtığı, duyarsızlaşma alt boyutundaki 1 birimlik artışın iş doyumunda 0,771 birimlik azalışa yol açtığı bulunmuştur. Kişisel başarı alt boyutundaki 1 birimlik artışın, iş doyumunda 0,602 birimlik bir artışa yol açtığı bulunmuştur. Sağlık çalışanlarının iş doyumunu artırmak için psikososyal destek programları ve iş yükü ile çalışma koşullarının iyileştirilmesi gereklidir.

Abstract:
The healthcare sector is a work environment filled with intense stress and uncertainties, which can lead to compassion fatigue and burnout among healthcare workers. These conditions can negatively impact employees' job satisfaction. This study aims to determine the levels of compassion fatigue and burnout among healthcare workers, examine the factors influencing them, and reveal their effects on job satisfaction. The research was conducted with 299 healthcare workers who were actively working, met the study criteria, and agreed to participate, out of 795 staff at Kahramanmaraş Necip Fazıl City Hospital. Data collection instruments included a Personal Information Form, the Compassion Fatigue Short Scale, the Maslach Burnout Inventory, and the Minnesota Satisfaction Questionnaire. Analyses were performed using SPSS-27. According to the findings, the average compassion fatigue score of healthcare workers was low at 42.18±21.556, the average burnout score was moderate at 63.24±10.379, and the average job satisfaction score was moderate at 62.26±13.340. Compassion fatigue was found to have a significant and negative effect on job satisfaction (β=-0.249; p<0.05). A one-unit increase in compassion fatigue leads to a 0.249-unit decrease in job satisfaction. While burnout had no significant effect on job satisfaction, the personal accomplishment subscale was found to have a significant and positive effect (β=0.263; p<0.05). A one-unit increase in personal accomplishment results in a 0.263-unit increase in job satisfaction. While burnout does not have a significant effect on job satisfaction, emotional exhaustion (β=-495; p<0.05), depersonalization (β=-771; p<0.05), and personal accomplishment (β=602; p<0.05) were found to have significant effects. A one-unit increase in emotional exhaustion results in a 0.495-unit decrease in job satisfaction, while a one-unit increase in depersonalization leads to a 0.771-unit decrease. Conversely, a one-unit increase in personal accomplishment leads to a 0.602-unit increase in job satisfaction. To enhance job satisfaction among healthcare workers, psychosocial support programs and improvements in workload and working conditions are necessary