İş kazalarında çalışanın ve çalışma ortamının etkilerinin, risk analizine dinamik etkisi ile dinamik risk analizi oluşturulması üzerine bir çalışma
A study on creating a dynamic risk analysis with the dynamic effect of the effects of the employee and the working environment on risk analysis in occupational accidents
Yazar: AHMET TAŞDELEN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ALPER ÖZPINAR
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: Kişisel bilişsel değişkenler = Personel cognitive factors ; Yer altı madenciliği = Underground mining ; Çalışma algısı = Working perception ; Çelik-metal = Steel-metal ; İş kazaları = Occupational accidents

Özet:
Bu çalışmada, çalışanın ve çalışma ortamının etkilerinin, risk analizine dinamik etkisi ile dinamik risk analizi oluşturulmasındaki rolleri incelemiştir. Çalışmada 2021 yılında maden (n=30) ve metal (n=23) sektörlerinde çalışan, bir maden (Şirket I) ve bir metal şirketinden (Şirket II) 53 çalışandan veri toplamıştır. Çalışanlardan demografik bilgi formu, önceki kaza ve ramak kala öyküleri, Pittsburgh Uyku Kalitesi (PSQI) ölçeği, nabız, uyku seviyeleri ve dikkat testleri toplanmıştır. Yaş, sektörde çalışma yılı, şirkette çalışma yılı ve hafif uyku ortalaması istatistiksel olarak anlamlı şekilde Şirket II'de daha yüksektir (p<0.05). Bölümde çalışma yılı ise Şirket I'de daha yüksektir (p<0.05). Doğru soru, süre ve puanları ile yanlış süresi, boş süresi ve toplam skor ortalaması Şirket II'de; boş soru ve puanı ile PUKİ ortalaması ise istatistiksel olarak anlamlı şekilde Şirket I'de daha yüksektir (p<0.05). Kaza sayısı ile eğitim (r=0.060; p<0.05), bölümde çalışma yılı (r=0.139; p<0.01), şirkette çalışma yılı (r=0.109; p<0.01), evli olma durumu, ramak kala geçirme durumu (r=0.477; p<0.01), ramak kala sayısı (r=0.600; p<0.01) ve dikkat testinde boş soru için geçen süre (r=0.077; p<0.01) arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde ilişki bulunmuştur. Yine kaza sayısı ile yanlış cevap sayısı (r=-0.078; p<0.01) ve yanlış puan (r=-0.078; p<0.01) arasında ise istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönde ilişki vardır. Kazaya ramak kala sayısıyla erkek olma (r=0.078; p<0.01), eğitim (r=0.174; p<0.01), evli olma (r=0.186; p<0.01), daha önce kaza geçirmiş olma (r=0.587; p<0.01), doğru soru sayısı (r=0.131; p<0.01), doğru sayı puanı (r=0.132; p<0.01), yanlış süresi (r=-0.113; p<0.01) arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde ilişki bulunmuştur. Yine kazaya ramak kala sayısı ile yaş (r=-0.070; p<0.05), doğru süresi (r=-0.073; p<0.05), boş soru sayısı (r=-0.123; p<0.01) ve boş puan (r=-0.122; p<0.01) arasında ise istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönde ilişki vardır. Kazaya ramak kala sayısı üzerinde ilkokul ve altında eğitim sahibi olma (B=-1.532; p<0.01), kaza yapmamış olma (B=-3.654; p<0.01), yaş (B=0.074; p<0.01), doğru puan (B=0.014; p<0.01), yanlış süre (B=0.228; p<0.01) ve boş puan ortalamaları (B=-0.029; p<0.01) istatistiksel olarak anlamlı etkiye sahiptir.

Abstract:
In this study, the dynamic effect of the effects of the employee and the working environment on the risk analysis and their roles in creating a dynamic risk analysis are examined. Data were collected from 53 employees from a mining company (Company I) and a metal company (Company II) working in the mining (n=30) and metal (n=23) sectors in 2021. Demographic information form, previous accident and near miss histories, Pittsburgh Sleep Quality (PSQI) scale, heart rate, sleep levels and attention tests were collected from the employees. Age, years of employment in the sector, years of employment in the company and the average of light sleep were statistically significantly higher in Company II (p<0.05). The number of years worked in the department is higher in Company I (p<0.05). Correct question, time and scores, wrong time, idle time and total score average in Company II; blank question and score and the mean of PUKI were statistically significantly higher in Company I (p<0.05). Number of accidents and education (r=0.060; p<0.05), years of employment in the department (r=0.139; p<0.01), years of employment in the company (r=0.109; p<0.01), being married, near-miss status (r=0.477; p<0.01), number of near-miss (r=0.600; p<0.01), and time taken for blank question in the attention test (r=0.077; p<0.01) were positively correlated. There is a statistically significant and negative correlation between the number of accidents and the number of wrong questions (r=-0.078; p<0.01) and wrong score (r=-0.078; p<0.01. A statistically significant and positive correlation found between number of near misses, being male (r=0.078; p<0.01), education (r=0.174), being married (r=0.186; p<0.01), having had an accident before (r=0.587), number of correct questions (r=0.131), correct number score (r=0.132), duration of wrongs (r=-0.113) There is a statistically significant and negative correlation between number of near misses and age (r=-0.070), correct time (r=-0.073), number of blank questions (r=-0.123), and blank score (r=-0.122). Having a primary school education or below (B=-1.532; p<0.01), not having an accident (B=-3.654), age (B=0.074), correct score ( B=0.014), wrong time (B=0.228) and blank mean score (B=-0.029) have statistically significant effects on the number of near misses.