Sınıf öğretmeni adaylarının özel eğitim gerektiren çocukların eğitimi ile ilgili yeterliklerinin belirlenmesi
The determination of competence of primary school teacher candidates regarding the education of children requiring special education
Yazar: YELDA HATIP
Danışman: DOÇ. DR. İBRAHİM COŞKUN
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Engelli Çalışmaları  Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Kaynaştırma eğitimi = Inclusive education ; Mesleki yeterlilik = Professional competence ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Yeterlilik = Sufficiency ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Öğretmen yeterliliği = Teacher proficiency ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırma sınıf öğretmeni adaylarının özel eğitim gerektiren çocukların eğitimi ile ilgili yeterliklerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.
Araştırmaya Edirne ilinde bulunan Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği bölümü 1,2,3 ve 4. sınıf öğrencilerinden, araştırmaya katılmayı gönüllü olarak kabul eden toplam 324 öğretmen adayı dâhil edilmiştir.
Genel tarama modeliyle desenlenen araştırmada, nitel ve nicel yöntemler bir arada kullanılarak (karma yöntem) veri toplanmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda sınıf öğretmeni adaylarının özel eğitim gerektiren çocuklara ilişkin yeterliklerini belirlemek için uzman görüşü alınarak araştırmacı tarafından "Genel Bilgi Formu" ve "Görüş Formu" hazırlanmıştır. Bu formlar kullanılarak 324 öğretmen adayına ulaşılmıştır.       Araştırmanın nitel boyutunda ise 10 (on) öğretmen adayıyla odak grup görüşmesi gerçekleştirilmiştir. 
Araştırmada elde edilen nicel veriler SPSS programı ile ortalama ve sapma değerlerine göre analiz edilmiştir. Veriler değerlendirilirken Kruskal-Wallis H ve Mann Whitney U testi uygulanmıştır. Bu testlerin sonuçları araştırmanın amaçları doğrultusunda tablolaştırılmış, açıklanmış ve yorumlanmıştır. Verilerin karşılaştırılmasında anlamlılık düzeyi 0. 5 olarak kabul edilmiştir.
Araştırmacı tarafından hazırlanan odak grup görüşmesi sorularından elde edilen verilerin çözümlenmesi için içerik analizi yönteminden yararlanılmıştır.
Araştırma sonucunda sınıf öğretmeni adaylarının özel eğitim gerektiren çocuklara ilişkin yeterliklerinde yaş, cinsiyet, sınıf düzeyi gibi faktörlerin etkili olmadığı; özel eğitim gerektiren tanıdıkları olma durumunda ise yeterliklerinde anlamlı farklılıklar olduğu görülmüştür. Bununla beraber öğretmen adayları konuyla ilgili kaygı duyduklarını, bunu aşabilmek için özel eğitim ders saatinin artırılmasını istediklerini; özel eğitim, kaynaştırma ve BEP (Bireyselleştirilmiş Eğitim Programları) ile ilgili bilgi edinmeye ihtiyaç hissettiklerini belirtmişlerdir. Elde edilen bulgular ilgili literatür doğrultusunda yorumlanmış ve öneriler sunulmuştur. 
Anahtar Kelimeler: Sınıf öğretmenliği, özel eğitim, kaynaştırma, öğretmen tutumu.

Abstract:
The aim of this research is to determine the competence of primary school teacher candidates regarding the education of children requiring special education.
The research consisted 324 candidates who accepted to be volunteer to the research and were students (grade 1, 2, 3 and 4.) in department of primary school teacher in Education Faculty, Trakya University in Edirne. 
In this research supported by general screening model, data was collected by using a combination of qualitative and quantitative methods. "General Information Form" and "Opinion Form" were prepared by researcher with the help of expert to determine the competence of candidates of primary school teachers about the children who require special education in quantitative dimension of reseach. In the quantitative dimension of the research, a focus group interview was conducted with 10 teacher candidates.
The quantitative data obtained from the study were analysed by using SPSS program. Kruskal-Wallis Test ve Mann Whitney U test were applied in this program. The content analysis method was used to analyze the data obtained from the focus group questions prepared by the researcher. 
At the end of the research it was found that the factors such as age, gender and class level were not effective in the competences of the candidates of primary school teachers about the children who need special education but it was seen that there were significant differences in their opinions in case of acquanintances that require special education.
Key words: Primary school teaching, special education, mainstreaming, teacher attitude.