Sürdürülebilir liderlik ile öğrenen örgüt arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between sustainable leadership and learning organization
Yazar: BEHİYE DAĞDEVİREN ERTAŞ
Danışman: PROF. DR. MURAT ÖZDEMİR
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Liderlik = Leadership ; Okul yöneticileri = School administrators ; Sürdürülebilir liderlik = Sustainable leadership ; Ölçekler = Scales ; Öğrenen organizasyonlar = Learning organizations ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu araştırmada Yozgat ili kamu ilkokullarındaki okul müdürlerinin sürdürülebilir liderlik davranışlarıyla, okulların öğrenen örgüt olmaları arasındaki ilişki belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın diğer bir amacı ise okul müdürlerinin görüşlerine göre sürdürülebilir liderliği ve öğrenen örgütü destekleyen ve engelleyen yönlerin neler olduğunu ortaya çıkarmaktır. Araştırmada nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı karma modelden "açımlayıcı sıralı desen" kullanılmıştır. Çalışmanın nicel bölümünde "yordayıcı ilişkisel desen" nitel bölümünde "olgu bilim desen" kullanılmıştır. Örneklemin evreni en iyi temsil edebilmesini gerçekleştirmek için "tabakalı örneklem alma yöntemi" uygulanmıştır. Verilerin toplanması için araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan "Okullarda Sürdürülebilir Liderlik Ölçeği (OSLÖ)" ve Güçlü ve Türkoğlu (2002) tarafından geliştirilmiş olan "Öğrenen Organizasyonlar Anketi (ÖOA)"  kullanılmıştır. OSLÖ ve ÖOA'ya yönelik analizlerde, iki kategorili değişkenlerin karşılaştırmaları için "t-Testi", kategorik değişkeni üç veya üstü olan karşılaştırmalar için "tek yönlü varyans analizi" uygulanmıştır. Araştırmanın nitel aşamasında okul müdürleri ile yapılmış olan görüşmelerin dökümleri sürdürülebilir liderlik ve öğrenen örgütler için "betimsel analiz" ve "içerik analizi" teknikleri kullanılarak incelenmiştir. Okul müdürlerinin sürdürülebilir liderlik davranışlarına yönelik öğretmen görüşleri cinsiyet, medeni durum, yaş, eğitim düzeyi, kıdem, okuldaki kıdem ve mezun olunan fakülte değişkenlerine göre farklılık göstermemektedir. Sürdürülebilir liderlik davranışının sergilendiği okullarda iyi bir ekip (yönetim), geçmişe ait başarı, yüksek başarı beklentisi, güçlü bir kurum kültürünün var olduğu belirlenmiştir. Sürdürülebilir liderlik için veli desteğinin önemli bir faktör olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Okulların öğrenen örgüt olduğuna dair öğretmen görüşleri demografik değişkenlere göre farklılık göstermemektedir. Öğretmenlerin okul müdürlerinin sürdürülebilir liderlik özelliklerinden insan kaynağının geliştirilmesi için yaptıkları faaliyetlerin okullarının öğrenen örgüt olmalarını teşvik ettiği belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, the relationship between sustainable leadership behaviors of state school principals of Yozgat province and the behavior of schools as a learning organization is tried to be determined. Another aim of the study is to reveal the aspects that support and prevent sustainable leadership and the learning organization according to the views of school principals. In the research, "explanatory sequential pattern", which is a mixed model in which quantitative and qualitative methods are used together, was used. In this research in which quantitative and qualitative methods are used together, "exploratory sequential pattern" is used. "Stratified sampling method" has been applied to realize that the sample can represent the universe best. The "Sustainable Leadership Scale in Schools (SLS)" developed by the researcher and "Learning Organizations Survey (LOS)" developed by Güçlü and Türkoğlu (2002) are used to collect the data. In analyses for SLS and LOS, "t-Test" was used for comparisons of variables with two categories, and "one-way variance analysis" for comparisons with categorical variables of three or more. In the qualitative phase of the research, the transcripts of the interviews with school principals are analysed by using "descriptive analysis" and "content analysis" techniques. Teachers' opinions on sustainable leadership behaviors of school principals do not differ according to gender, marital status, age, education level, seniority, seniority at school and graduated faculty. It has been determined that there is a good team (management), past success, high success expectation, and a strong corporate culture in schools where sustainable leadership behavior is exhibited. It was concluded that parent support is an important factor for sustainable leadership. Teachers' opinions that schools are learning organizations do not differ according to demographic variables. It has been determined that the activities carried out by school principals for the development of human resources, one of the sustainable leadership characteristics, encourage their schools to become learning organizations.