Müzik öğretmeni adaylarının müzik performans kaygısı, algılanan stres, sürekli kaygı ve bilinçli farkındalık düzeylerine ilişkin düzenli yoga pratiklerinin etkisi
The effect of regular yoga practices on music performance anxiety, perceived stress, trait anxiety and mindfulness levels of music teacher candidates
Yazar: ECE ÜNALAN
Danışman: DOÇ. DR. BİRSEN JELEN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music
Dizin: Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Durumluk kaygı = State anxiety ; Kaygı = Anxiety ; Müzik = Music ; Müzik eğitimi = Music education ; Performans = Performance ; Stres = Stress ; Sürekli kaygı = Trait anxiety ; Yoga = Yoga ; Ölçekler = Scales

Özet:
Müzik seslendirme ve çalgı becerilerinin yoğun olarak kullanıldığı bir sanattır. Müzisyenler müzik performansı sırasında değişik derecelerde kaygı hisseder, bu kaygı literatürde müzik performans kaygısı olarak bilinmektedir. Ancak kaygı eğer çok yoğun yaşanırsa müzisyenin performansını bozmaya başlar. Kişinin kaygı durumunu yaşamaya olan eğilimi sürekli kaygı olarak tanımlanmıştır ve sürekli kaygının fazla olması bilişsel becerileri bozmakta ve durumluk kaygı yaşantılarının sıklığını arttırmaktadır. Kaygıyla yakından ilişkili bir kavram olan stres her meslek grubu gibi müzisyenleri ve müzik eğitimi bölümü öğrencilerini de yoğun olarak etkilemektedir. Zira müzik eğitiminde var olan derslerin gereği olarak öğrenciler de mutlaka müzik performansı sergilemek durumundadırlar. Stres ve kaygının yönetilmesinde yoga, nefes teknikleri, MBSR programı gibi bilinçli farkındalık temelli uygulamalar son zamanlarda sıkça araştırılmıştır. Bu araştırmada bilinçli farkındalığı arttırıcı zihin-beden tekniklerinden yoganın müzik öğretmeni adaylarının müzik performans kaygısı, durumluk kaygı, sürekli kaygı, algılanan stres ve bilinçli farkındalık düzeylerine etkisini incelemek amaçlanmıştır. Bunun için Gazi Üniversitesi, Gazi Eğitim Fakültesi, Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü, Müzik Eğitimi Anabilim Dalı öğrencilerinden seçkisiz bir çalışma grubu oluşturularak deney (N=16) ve kontrol (N=13) grupları tayin edilmiştir. Deney grubu altı hafta boyunca haftada iki kez 40-60 dk arası süren yoga derslerine katılmıştır. Katılımcılara araştırma öncesinde ve bitiminde Kenny Müzik Performans Kaygısı Envanteri, Algılanan Stres Ölçeği, Beş Boyutlu Bilinçli Farkındalık Ölçeği ve Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri uygulanarak veriler toplanmıştır. Öntestte Kişisel Bilgi Formu ile demografik veriler toplanmıştır. Araştırmanın sonucunda kontrol grubuna göre deney grubunun müzik performans kaygısında ve algılanan stres düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı bir azalma görülmüştür. Deney grubunun bilinçli farkındalık düzeyinde artış, sürekli kaygı düzeyinde azalma görülmüştür; ancak kontrol grubuyla kıyaslandığında bu değişiklikler istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bulunmamıştır. Durumluk kaygı düzeyleri altı hafta sonunda deney ve kontrol grubu arasında anlamlı düzeyde fark etmemiştir. Çalışmada ayrıca müzik performans kaygısı ile algılanan stres arasında, müzik performans kaygısı ile durumluk/sürekli kaygı arasında, algılanan stres ile durumluk/sürekli kaygı arasında pozitif yönde orta düzeyde ilişki görülmüştür. Durumluk/sürekli kaygı ile bilinçli farkındalık arasında, algılanan stres ile bilinçli farkındalık arasında, müzik performans kaygısı ile bilinçli farkındalık arasında ise negatif yönde değişen derecelerde ilişki bulunmuştur. Cinsiyetler arasında müzik performans kaygısı, algılanan stres, sürekli kaygı ve bilinçli farkındalık yönünden bir değişiklik görülmemiştir. Durumluk kaygı düzeyi ise öntestte de sontestte de kadın öğrencilerde daha yüksek bulunmuştur. Araştırmada yoganın müzik performans kaygısı ve stresi yönetmede faydalı bir yöntem olduğu, ayrıca bilinçli farkındalığı arttırabileceği ve kaygıya eğilimi azaltabileceği sonucuna varılmıştır. Değişkenlerin birbiriyle ilişkileri de beklenen şekilde bulunmuştur: Bilinçli farkındalık arttıkça kaygının ve algılanan stresin azaldığı, ayrıca kaygı türleri ve stresin birbiriyle yakından ilişkili olduğu görülmüştür. Araştırmanın ana sınırlılık noktası zaman kısıtlaması ve çalışma grubunun az öğrenciden oluşmasıdır. Zihin-beden tekniklerinin kaygı türleri ve stres üzerine etkilerini daha net olarak ortaya koyabilmek için daha geniş bir çalışma grubuyla ve daha uzun süreli araştırmalar yapılması önerilmektedir.

Abstract:
Music is an art where vocalization and instrument skills are used intensively. Musicians feel anxiety in varying degrees during music performance, this anxiety is known in the literature as music performance anxiety. However, if anxiety is experienced too intensely, it starts to disrupt the musician's performance. The tendency of the person to experience anxiety has been defined as trait anxiety, and excessive trait anxiety impairs cognitive skills and increases the frequency of state anxiety experiences. Stress, which is a concept closely related to anxiety, affects musicians and students of music education department intensely like every professional group. Because, as a requirement of the existing courses in music education, students must also exhibit musical performance. Mindfulness-based practices such as yoga, breathing techniques, MBSR program have been frequently investigated recently in the management of stress and anxiety. In this study, it was aimed to examine the effects of yoga, one of the mind-body techniques that increase mindfulness, on the music performance anxiety, state anxiety, trait anxiety, perceived stress and mindfulness levels of music teacher candidates. For this, a random study group was formed from Gazi University, Gazi Education Faculty, Fine Arts Education Department, Music Education Department students and experimental (n=16) and control (n=13) groups were determined. The experimental group participated in yoga classes that lasted 40-60 minutes twice a week for six weeks. Data were collected by applying Kenny Music Performance Anxiety Inventory, Perceived Stress Scale, the Five-Facet Mindfulness Scale and State-Trait Anxiety Inventory to the participants before and after the research. In the pretest, demographic data were collected with the Personal Information Form. As a result of the research, a statistically significant decrease was observed in the musical performance anxiety and perceived stress level of the experimental group compared to the control group. An increase in the level of mindfulness and a decrease in the level of trait anxiety were observed in the experimental group; however, these changes were not statistically significant when compared with the control group. State anxiety levels did not differ significantly between the experimental and control groups at the end of six weeks. In the study, there was also a moderate positive relationship between music performance anxiety and perceived stress, between music performance anxiety and state/trait anxiety, and between perceived stress and state/trait anxiety. There were negative correlations between state/trait anxiety and mindfulness, between perceived stress and mindfulness, and between music performance anxiety and mindfulness, in varying degrees. There was no difference between the genders in terms of music performance anxiety, perceived stress, trait anxiety and mindfulness. The state anxiety level was found to be higher in female students both in the pretest and posttest. In the study, it was concluded that yoga is a useful method in managing music performance anxiety and stress, and that it can also increase conscious awareness and reduce the tendency to anxiety. The relationships between the variables were also found as expected: As mindfulness increased, anxiety and perceived stress decreased, and it was observed that anxiety types and stress were closely related to each other. The main limitation of the study is the time constraint and the small number of students in the study group. In order to more clearly reveal the effects of mind-body techniques on anxiety types and stress, it is recommended to conduct more long-term studies with a larger study group.