Görsel kalite değerlendirmesi yöntemi ile Antalya ili Alanya ilçesindeki Abdurrahman Alaettinoğlu ve Alanya belediye başkanları kent parklarının irdelenmesi
A research on Abdurrahman Alaettinoglu and Alanya belediye başkanlari urban park in town of Alanya, Antalya by visual quality assessment method
Yazar: HAKAN ELİNÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET TUĞRUL POLAT
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Görsel algılama = Visual perception ; Kent parkları = Urban parks

Özet:
18. Yüzyılda sanayi devrimiyle tarımdan sanayi toplumuna yönelik hızlı bir geçiş başlamış ve tüm dünyada farklı etkiler yaratmıştır. Bu süreçte dünya nüfusunun büyük kısmının yaşadığı kentler fiziksel yönden olumsuz etkilenen mekânların başında gelmiştir. Günümüzün mekân oluşturan disiplinleri işlevsel ve estetik açıdan problemler yaşayan kentleri yenileme ve daha yaşanır mekanlar haline getirmek için büyük çaba göstermektedirler. Kent estetiğinin en önemli unsuru açık ve yeşil alanlardır. Kent parkları, aktif kullanımları nedeniyle kent toplumuna en fazla faydayı sağlayan kentsel açık yeşil alan sisteminin bir öğesini oluşturmaktadır. Kent parklarının görsel kalitesinin değerlendirilerek ortaya çıkarılması ve bu görsel kaliteyi oluşturan bileşenlerin açıklanmasını amaçlayan bilimsel araştırmalar aynı zamanda kent estetik değerinin arttırılmasına da önemli katkılar sağlayacaktır. Bu araştırmada, Alanya ilçesinin önemli iki kent parkı çalışma materyali olarak belirlenmiş ve bu kent parklarında yerli ve yabancı kullanıcılar üzerine foto-anket uygulaması yapılmıştır. Her iki parkı örnekleyen 10'ar adetlik iki fotoğraf serisi park kullanıcıları tarafından Likert Ölçeğinde (1-5) manzara güzelliği ve sekiz kavramsal parametreye dayalı olarak değerlendirilmiştir. Anket verileri üzerine Ki-Kare ve Spearman korelasyon istatistik analizleri uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, Abdurrahman Alaettinoğlu parkında manzara güzelliği ve katılımcıların demografik özellikleri arasında faklılıklar saptanmıştır. Abdurrahman Alaettinoğlu parkının 7 nolu fotoğrafında manzara güzelliği ile katılımcıların yaş (Ki-Kare = 26,181), eğitim (Ki-Kare = 28,853), gelir (Ki-Kare= 28,591) ve ikamet (Ki-Kare= 19,438) özellikleri arasında istatistiksel açıdan önemli farklılıklar bulunmuştur. Her iki kent parkında da manzara güzelliği ile seçilen tüm parametreler arasında istatistiksel açıdan önemli ilişkiler tespit edilmiştir. Alanya Belediye Başkanları parkının 4 nolu fotoğrafında manzara güzelliği ile parametreler arasındaki birlikte değişme dereceleri sırasıyla uyum %62, bakım %61, hareketlilik %60 ve güven %58 şeklindedir. Çalışmadan elde edilen bulgular önceki literatür sonuçları ile karşılaştırılarak tartışılmış, kent parkı planlama, tasarım ve yönetim çalışmalarına yönelik fayda sağlayacak öneriler getirilmiştir.

Abstract:
There has been began a rapid transition from agricultural societies to industrial society with industrial revolution in 18. century and created different effects all over the world. In this process, the cities which are the living majority of the world's population have come main places affected by the physical aspects. Our nowdays' architectural disciplines that create spaces show great deal, of efforts to the cities with functional and aesthetic problems for renovation and to make places more livable. The most important elements of urban aesthetics are open and green areas. Urban parks are key elements of urban society that provide the most benefits of urban?s open green space system due to the uses of main actives. The scientific researches that aimed to reveal the visual quality of urban parks and explain of the components that make up the visual quality by evaluated, also, will be provided important contributions to the increase of the aesthetic value of urban. In our researches, important two urban parks were determined as study material of town of Alanya and photo-survey application has been made on the domestic and foreign users in these urban parks. Two photos series of 10 pieces that exemplify the each park has been evaluated based on the beauty of landscape and eight conceptual parameters on the Likert Scale (1-5) by the park users. Chi-square and Spearman correlation statistical analysis have been applied on the survey data. According to the survey results, the differences have been found between the beauty of landscape and demographic characteristics of participants in the Abdurrahman Alaettinoğlu park. The important differences have been found as statistically significant between the beauty of landscape and features of age (Chi-Square=26,181), education (Chi-Square=28,853), income (Chi-Square=28,591) and residence (Chi-Square=19,438) on the number 7 photograph belongs to Abdurrahman Alaettinoğlu Park.. The important relationship has been found as statistically between the beauty of landscape and all selected parameters in the each parks. Degrees of changes, respectively together are harmony %62, maintenance %61, mobility %60 and confidence %58 between the beauty of landscape and parameters in the number of 4 photograph belongs to Alanya Belediye Başkanları Park. The obtained findings from the study has been discussed in relation to the previous literatures and has been given to be taken advantage recommendations intended to urban park planning, design and management studies.