Çevrimiçi uzaktan eğitim öğrencilerinin programları terk etme nedenlerinin incelenmesi
Investigating students' dropout reasons of online distance education programs
Yazar: ÖMER ARSLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN DAĞHAN
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Uzaktan eğitim = Distance education ; Çevrimiçi öğrenme = Online learning ; Öğrenci beklentileri = Student expectations ; Öğrenimi terketme = Drop-out of study

Özet:
Bu araştırmada, çevrimiçi uzaktan eğitim programlarına kayıtlı öğrencilerin, eğitimi terk etme kararı almalarında etkisi olan faktörler incelenmiştir. Eğitim terki, yüksek öğretim düzeyinde yetişkin öğrencilerin gelecek planlarını olumsuz etkilemekte, zaman ve parasal yatırımların sonuçsuz kalmasına neden olmaktadır. Hem eğitim veren kurumun hem de eğitimden ayrılan öğrencinin sınırlı kaynaklarının daha iyi yönetilmesi adına, eğitim terkinin iyi anlaşılması önemlidir. Bu araştırma 2014-2015 öğretim yılında Amasya Üniversitesi'nde çevrimiçi uzaktan eğitim programlarını terk etmiş ön lisans ve tezsiz yüksek lisans öğrencileri ile yürütülmüştür. Araştırmada yakınsak paralel karma araştırma deseni kullanılmış ve nicel kısımda çevrimiçi ortamda 61 öğrenciye ulaşılmıştır. Araştırmanın nicel kısımla eş zamanlı yürütülen nitel kısmında ise 21 öğrenciyle, telefon aracılığıyla yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Nicel veriler betimsel analiz ve çoklu doğrusal regresyon analizleriyle incelenmiştir. Nitel veriler ise görüşme öncesinde öğrencilerin sözlü onayları alınarak, akıllı telefona yüklenen bir uygulama aracılığıyla kaydedilmiş ve öğrencilerin görüşme sorularına verdikleri yanıtlar daha sonra yazıya dökülmüştür. Görüşme metinleri içerik analizi ile kodlanmış ve bu kodlar mantıksal bir çerçevede temalar haline getirilmiştir. Araştırmanın nicel aşaması sonucunda, Revize Edilmiş Çevrimiçi Öğrenci Beklentileri Ölçeği'nin alt boyutlarından teknoloji yeterliliğinin, ders iletim sistemi yeterliliğinin, ders içeriğinden beklentilerin ve başarılı bir çevrimiçi öğrenmeyi kolaylaştırıcıların motivasyon değişkenlerini yordadığı bulunmuştur. Nitel verilerin analizi sonucunda ise 5 ana temaya ulaşılmıştır. Beklenti, tercih nedeni, kişisel özellikler, dışsal faktörler ve içsel faktörler olarak ortaya çıkarılan 5 ana tema toplam 127 koddan oluşturulmuştur. Eğitim sürecinin içerisinde edinilen tecrübeleri ifade eden içsel faktörler, öğrencilerin eğitim terki kararında en çok ifade edilen faktör olarak ortaya çıkmıştır. Ailevi sorumluluklar, sosyal sorumluluklar, iş hayatı gibi dışsal faktörler de sıklıkla ifade edilmiş ve bu dışsal faktörlerin öğrencilerin eğitimi terk etmelerine doğrudan etki ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Nicel ve nitel bulgular, sonuç ve tartışma bölümünde tartışılmış, çevrimiçi uzaktan eğitim öğrencileri, öğreticileri ve yöneticilerine yönelik birtakım önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The factors affecting dropout decision of students enrolled in online distance learning programs were examined in this study. Dropout in higher education affects adult students' plans adversely, also causes time and financial investment to be inconclusive. It is important to comprehend the dropout properly to manage the limited resources of both the institution and dropout student appropriately. This research was conducted with students who dropout associate degree programs and non-thesis master's degree programs during the 2014-2015 academic year in Amasya University. Convergent parallel design was used and in the quantitative part of the study, 61 students were reached in an online environment. Semi-structured interviews were made with 21 students in the qualitative part of the study which was carried out simultaneously with the quantitative part. Quantitative data was examined with descriptive analysis and multiple linear regression analysis. As to qualitative data collection; verbal approvals of participant were received primarily, by then the data was recorded through an application installed on a smartphone and the answers given by the participants to the semi-structured interviews were transcribed lastly. Interview texts were coded through content analysis and these codes were transformed into themes in a logical framework. As a result of the quantitative part of the study, it was found that proficiency with technology, proficiency with the course delivery system, expectations about course content and facilitators associated with successful online learning subdimensions of student expectations of online learning survey, predict motivation variables. In consequence of the qualitative data analysis, five main themes were reached. Expectation, reason of preference, individual characteristics, external factors and internal factors are the five main themes and they are formed from 127 codes in total. Internal factors referred as the experiences acquired in the education process have emerged as the most expressed factor in decision making on dropout. Second most expressed factors in deciding to dropout are external ones such as family commitments, social responsibilities and work life, and it was found that these external factors have direct influence on dropout. Quantitative and qualitative findings were discussed in the conclusion and discussion part, and some suggestions towards the students, instructors and administrators of online distance education programs were made.