Öğretmenlerin vatanseverlik tutumlarının demografik değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of teachers' patriotism attitudes in terms of demographic variables
Yazar: KARANİ FINDIK
Danışman: PROF. DR. RECEP ERCAN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilgiler Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Değerler eğitimi = Values education

Özet:
Vatanseverlik, kişinin yaşamında sahip olduğu ve yüksek kutsiyet atfettiği, kendisini maddi ve manevi öğeler arkasına saklamış hem amaç hem gizil bir dürtü olan paha biçilmez bir değerdir. Vatanseverlik değeri öğrencilere toplumun çekirdeği olan aile de verilmeye başlansa da bu görev sistemli bir şekilde okullarda öğretmenler tarafından eğitim hayatı boyunca aşılanmaktadır. Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin vatanseverlik tutumlarında kör ve yapıcı vatanseverlik algısının ne düzeyde olduğunu tespit etmek ve farklı değişkenlere göre vatanseverlik tutumlarını analiz etmektir. Ayrıca vatanseverlik değerini nesillere aktaran ve aşılayan öğretmenlerin bu değere yönelik sahip olduğu tutumların bilinmesi içinde bir kaynak teşkil edecektir. 
Bu araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden biri olan betimsel tarama deseni kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını 2023 - 2024 eğitim öğretim yılında Sivas il, ilçe, belde ve köylerindeki okullarda görev yapan 406 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmadan elde edilen veriler, kişisel bilgi formu ve Schatz, Staub & Lavine (1999) tarafından geliştirilen ve S. Yazıcı ve F. Yazıcı (2010b) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Yurtseverlik Tutum Ölçeği" kullanılarak elde edilmiştir. Araştırma verileri SPSS 24,0 programı ile analiz edilmiştir. Araştırma verilerinin güvenirlik durumunun belirlenmesi amacıyla Cronbach Alpha katsayıları hesaplanmıştır. Araştırma verilerinin normallik durumunun belirlenmesi amacıyla Çarpıklık ve Basıklık analizi yapılmıştır. Araştırma verilerinin normal dağılımda olması sebebiyle anlamlılık analizlerinde parametrik testler kullanılmıştır. Bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki anlamlılık düzeylerinin belirlenmesinde t Testi ve ANOVA testi uygulanmıştır. Değişkenler arasındaki farklılığın hangi guruplar arasında olduğunun tespit edilmesi amacıyla LCD testi uygulanmıştır. Bağımlı değişkenin alt boyutları arasındaki ilişkinin belirlenmesinde Korelasyon analizi uygulanmıştır. Anlamlılık analizlerinde anlamlılık düzeyi (p) 0,05 olarak alınmıştır.
Araştırma neticesinde öğretmenlerin yapıcı vatanseverlik tutum puanlarının kör vatanseverlik ve toplam vatanseverlik tutum puanlarından yüksek olduğuna ulaşılmıştır. Araştırmada öğretmenlerin yapıcı vatanseverlik tutumlarında değişkenlerin hiçbirinde anlamlı bir farklılığa rastlanılmamıştır. Öğretmenlerin kör vatanseverlik tutumları cinsiyet, görev yapılan okul türü, hizmet yılı, eğitim durumu ve kendini tanımlama değişkenlerinde farklılık gösterirken; görev yeri, eğitim kademesi ve branş değişkenlerinde bir farklılığa ulaşılmamıştır. Katılımcıların toplam vatanseverlik tutumları okul türü ve kendini tanımlama değişkenlerinde anlamlı farklılık göstermiş ancak diğer değişkenlerde bu farklılığa rastlanılmamıştır.
Anahtar Sözcükler: Vatanseverlik, Tutum, Değer, Öğretmen.

Abstract:
Patriotism is a priceless value that serves as both a goal and a latent impulse, deeply sacred and veiled behind material and spiritual elements in a person's life. Although patriotism is first imparted to students within the family, which is the core of society, this value is systematically reinforced by teachers throughout their educational journey. This study aims to identify the levels of blind and constructive patriotism perceptions in teachers' attitudes towards patriotism and to analyze these attitudes according to different variables. Additionally, it will provide insights into the attitudes of teachers who transmit and instill the value of patriotism to future generations.
	The study employs a descriptive survey design, a quantitative research method. Participants include 406 teachers working in schools across Sivas province, its districts, towns, and villages during the 2023-2024 academic year. Data were collected using a personal information form and the "Patriotism Attitude Scale" developed by Schatz, Staub, & Lavine (1999) and adapted into Turkish by S. Yazıcı and F. Yazıcı (2010b). The data were analyzed using SPSS 24.0. Reliability was assessed using Cronbach Alpha coefficients, and data normality was tested through Skewness and Kurtosis analysis. Since the data were normally distributed, parametric tests were employed for significance analyses. The t-Test and ANOVA were used to determine significance levels between dependent and independent variables, and the LSD test was used to identify specific group differences. Correlation analysis was applied to assess relationships among sub-dimensions of the dependent variable. A significance level (p) of 0.05 was used for all analyses.
	The results indicated that teachers' constructive patriotism scores were higher than their blind patriotism and total patriotism scores. No significant differences were found in teachers' constructive patriotism attitudes across different variables. However, significant variations in blind patriotism attitudes were observed based on gender, type of school, years of service, educational background, and self-identification, but not across job location, educational level, or subject area. Total patriotism attitudes showed significant differences in terms of school type and self-identification, but no differences were observed for other variables.
Keywords: Patriotism, Attitude, Value, Teacher.