İç hastalıkları servislerinde yatan hastalarda uygun olmayan endikasyonlarda oral proton pompası inhibitörleri kullanımının tespit edilmesi ve hasta uyuncunun değerlendirilmesi
Determination of patients' oral proton pump inhibitor usage with inappropriate indication in internal medicine services and evaluation of patient compliance
Yazar: EDA OKUTAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AYÇE ÇELİKER
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Klinik Eczacılık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Hasta uyumu = Patient compliance ; Histamin H2 antagonistleri = Histamine H2 antagonists ; Polifarmasi = Polypharmacy ; Yatan hastalar = Inpatients ; İlaç etkileşimleri = Drug interactions ; İlaç yan etkileri ve istenmeyen reaksiyonlar = Drug-related side effects and adverse reactions ; İç hastalıkları = Internal medicine

Özet:
Dünyada ve ülkemizde proton pompası inhibitörü (PPİ) gereksiz kullanımı çok yaygındır. Bu durum pek çok advers reaksiyonu ve ilaç etkileşimi riskini artırmaktadır. Bu nedenle, tedavinin optimize edilmesi için, endikasyonların geniş tutulması ve uygunsuz PPİ kullanımının önüne geçilmesi kuralı benimsenmiştir. Bu çalışmada, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Bölüm 75 Yatan Hasta Servisi'nde, klinik eczacının katkısı ile uygun endikasyonda olmayan PPİ'lerin reçetelenmesinin önüne geçilmesi ve PPİ kullanımına devam eden, taburcu olan hastaların ilaç kullanımı konusunda bilgilendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya Yatan Hasta Servisi'nde (Bölüm 75) bulunan 208 hastadan PPİ reçetelenen, yaşları 20-95 arasında değişen 122 hasta dahil edilmiştir. Bu hastaların 32 (%26,2)'sinde PPİ kullanımı için uygun endikasyon bulunmamış, PPİ'nin reçeteden çıkarılması hususunda hekime öneride bulunulmuş ve bu önerilerin %65,6'sı kabul görmüştür. PPİ kullanarak taburcu olan 78 hastadan 40'ına danışmanlık hizmeti verilmiş, kontrol grubunu oluşturan 38 hastaya ise danışmanlık hizmeti verilmemiştir. Tüm hastaların takipleri 1 ay sonra telefonla aranarak yapılmış, eğitim verilen hastaların %100'ünde PPİ kullanımının doğru olduğu tespit edilmiştir (p<0,001). Akılcı ilaç kullanımı konusunda eğitimli ve donanımlı olan klinik eczacının multidisipliner ekip içerisinde yer alması ile uygun olmayan endikasyonda kullanılan PPİ'lerin tespit edilip, hekim tarafından reçeteden çıkartılması ve gereksiz PPİ kullanımının engellenmesi hususunda katkı sağlamış olduğu; PPİ kullanımına devam eden hastalarda da, eğitim verilen hastalarda uygun PPİ kullanım oranının anlamlı olarak daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The use of unnecessary proton pump inhibitors (PPIs) is very common in the world and in our country also. This situation increases the risk of many adverse reactions and drug interactions. For this reason, in order to optimize the treatment, it is important to avoid keeping the indications wide and use of inappropriate PPIs. The aims of this study are to prevent the prescribing of inappropriate indications of PPIs with the contribution of the clinical pharmacist and to ensure the discharged patients are well informed about the use of PPIs in Hacettepe University Hospital's Department of Internal Medicine Inpatient Settings. A total of 122 patients aged 20-95 years, who were prescribed PPIs in one of the Inpatient Services, were included in the study. Thirty-two (26,2%) of these patients were found not to have appropriate indications for the use of PPI, accordingly recommendations were given to physicians to deprescribe PPI, and 65,6% of these recommendations were accepted by them. Forty of 78 patients who were discharged using PPI were given counseling services for their medicines, while 38 patients who constituted the control group were not counseled. All patients' follow-ups were made by phone call after 1 month, and 100% of the educated patients were found to use PPI correctly (p<0,001). The fact that, with the involvement of the clinical pharmacist in the multidisciplinary team and contributions to the detection of PPIs that are used in inappropriate indications, the removal of them from the prescriptions by the physicians, and prevention of unnecessary PPI use have been achieved. It has also been found that the appropriate use of PPIs is significantly higher in patients who were briefed by clinical pharmacists.