Farklı buğday genotiplerinin in vitro rejenerasyon ve genetik transformasyon özelliklerinin araştırılması
Investigation of in vitro regeneration and genetic transformation properties of different wheat genotypes
Yazar: AYŞE GÜL NASIRCILAR
Danışman: PROF. DR. KAYAHAN FIŞKIN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2003
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Buğday = Wheat ; Genetik transformasyon = Genetic transformation ; Organogenez = Organogenesis ; İn vitro = In vitro

Özet:
ÖZET FARKLI BUĞDAY GENOTÎPLERİNİN IN VITRO REJENERAS YON ve GENETİK TRANSFORMASYON ÖZELLİKLERİNİN ARAŞTIRILMASI Ayşe Gül NASIRCILAR Doktora Tea, Biyoloji Anabilim Dalı Danışman: Prof Dr. Kayahan FIŞKIN Aralık 2003, 77+x sayfa Bu çalışmada, buğdayın in vitro rejenerasyon yeteneği ve Agrohacterium tumefaciens aracılığı ile genetik transformasyonu araştırılmıştır. Olgunlaşmış embriyo kültüründen kallus oluşumu ve sürgün rejenerasyonuna yönelik etkili bir yöntem geliştirmek için, iki kışlık buğday türünden (Triticum aestivum, Triticum durum) 10 farklı genotipin olgunlaşmış embriyoları, içlerine değişik bitki büyüme düzenleyiciler eklenmiş Murasbige & Skoog (MS) besin ortamında kültüre alınmışlardır. Farklı İndüksiyon ortamlarında, kültür cevabına genotipin etkisi yüksek bulunmuştur. T. aestivum çeşitleri arasında Yakar en iyi rejenerasyon kapasitesine sahipken, T. durum çeşitleri arasında Kızıltan ve Yılmaz en iyi rejenerasyon kapasitesine sahip çeşitlerdir. Kallus oluşum oram ve kallusun rejenerasyon kapasitesi birbirinden bağımsız olmuştur. Olgunlaşmış embriyolar, yıl boyunca kullanıma hazır olmalarından dolayı, buğday doku kültüründe etkili bir kaynak olarak kullanılabilir. Transformasyon çalışmalarında iki farklı Agrobacterium tumefaciens susu kullanılmıştır. Olgun embriyo ve olgun embriyodan oluşan kalkışlar gus ve nptll genlerini taşıyan Agrobacterium suşları ile enfekte edildi. Transformasyon çalışmaları sonucunda, herhangi bir aday transgenik bitki elde edilememiştir. ANAHTAR KELİMELER: Somatik embriyogenez, organogenez, Ttiticum aestivum, Triticum durum, Agrohacterium tumefaciens, buğday transformasyonu JÜRİ: Prof. Dr. Kayahan FIŞKIN ProfDr.AtilaYANIKOĞLU Prof. Dr. Kenan TURGUT Doç. Dr. Sibel SÜMER Doç. Dr. Naci ONUS ii

Abstract:
ABSRACT INVESTIGATION OF IN VITRO REGENERATION AND GENETIC TRANSFORMATION PROPERTIES OF DIFFERENT WHEAT GENOTYPES Ayşe Gül NASIRCILAR PhD in Biology Advisor: Prof. Dr. Kayahan FIŞKIN December 2003, 77+x pages In this work, in vitro regeneration ability and genetic transformation of wheat via Agrobacterium tumefaciens were investigated, Mature embryos often winter wheat genotypes from two species of wheat (T. aestivum, T.durum) were cultured in MS medium supplemented with different plant growth regulators to develop an efficient method of callus formation and plant regeneration from mature embryo culture. A strong genotypic effect on the culture responses was found in different media. While Yakar had the highest regeneration capacity among the T. aestivum cultivars, Yılmaz and Kizaltan had an excellent regeneration capacity among the T. durum cultivars. Callus induction rate and regeneration capacity of callus were found independent of each other. Mature embryos being available throughout the year, can be used an effective explant source in wheat tissue culture. In transformation works, two different Agrobacterium tumefaciens strains was used. Mature embryo and mature embryo derived calli were transformed using disarmed Agrobacterium strains carrying both gus and nptll genes. In results of transformation experiments, no putative transgenic plants were obtained by histochemical GUS assay. KEYWORDS: Somatic embryogenesis, organogenesis, T.aestivum, T.durum, Agrobacterium tumefaciens, wheat transformation COMMITEE: Prof. Dr. Kayahan FIŞKIN Prof. Dr. Atila YANIKO?LU Prof. Dr. Kenan TURGUT Assoc. Prof. Dr. Sibel SÜMER Assoc. Prof. Dr. Naci ONUS m