Okul öncesi öğretmenlerinin çokkültürlülüğe ilişkin tutumlarının ve çokkültürlü oyuna ilişkin algılarının metaforik olarak belirlenmesi
Preschool teachers' attitudes towards multiculturalism and metaphorical determination of their perceptions of multicultural play
Yazar: SABİHA KURŞUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TRINGA SHPENDI ŞİRİN
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim = Education ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Oyunlar = Games ; Çok kültürlülük = Multiculturalism

Özet:
Çokkültürlü eğitim, çokkültürlülük temelinde oluşan bir eğitim yapısı olmakla birlikte, toplumun yalnızca baskın kültüründen farklı olan kültür yapısına sahip öğrencilerin aldığı eğitim değil, aynı zamanda bütün öğrencilerin eşit eğitim olanaklarından yararlanabileceği bir eğitim yapısını içermektedir. Okul öncesi dönemde çokkültürlü bir oyun yapısının tercih edilmesi ile çocuklar çokkültürlülüğü deneyimleme, farklı kültür yapılarını keşfetme ve farklılıklar kapsamında bütüncül olma gibi yetkinlikleri kazanmaktadırlar. Bu edinimlerin sağlanmasında kuşkusuz oyun tercih edilebilecek verimli yollar arasındadır. Bu süreçte çocuklar ile aktif etkileşimde bulunan okul öncesi öğretmenleri kritik öneme sahip olmaları ile birlikte çokkültürlü tutum ve davranışları sınıf içindeki atmosferde etkin rol oynamaktadır. Bu araştırmanın amacı, okul öncesi öğretmenlerinin çokkültürlülüğe ilişkin tutumlarının ve çokkültürlü oyuna ilişkin algılarının metaforik olarak belirlenmesidir. Araştırma kapsamında, karma araştırma yöntemi kullanılmaktadır. Araştırmada, amaçlı örneklem yöntemlerinden olan ölçüt örnekleme yöntemi kullanılarak 114 okul öncesi öğretmeni araştırmanın ilk katılımcı grubunu oluşturmaktadır. Araştırmanın veri toplama araçlarını,  Demografik Bilgi Formu, Öğretmenlerin Çok Kültürlü Eğitim Tutum Ölçeği ve Metaforik Görüşme Soruları formları oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde öncelikle, demografik bilgilere ulaşmak amacıyla öğretmenlere Demografik Bilgi Formu ve çokkültürlü eğitim tutumlarını elde etmek amacıyla Öğretmenlerin Çok Kültürlü Eğitim Tutum Ölçeği ile veriler toplanmıştır. Ölçek Ponterotto, Baluch, Greig ve Rivera (1998) tarafından geliştirilip, Türkçeye uyarlaması ise Yazıcı ve diğerleri, (2009) tarafından gerçekleştirilmiştir. Araştırma amacı doğrultusunda, okul öncesi öğretmenlerinin çokkültürlülüğe ilişkin tutumları öğrenim durumu, cinsiyet, görev yaptığı okul, öğretmenlik deneyim süresi, öğretmenlerin çocukluklarının geçtiği yerleşim yeri ve sınıflarında farklı ırk, etnik köken ve kültürden öğrencilerinin olup olmaması değişkenlerine göre ele alınmıştır. Ölçek verilerinin analizinde öncelikle kayıp veri tespiti ve betimsel analizler uygulanmıştır. Öğretmenlerin Çokkültürlü Eğitim Tutum Ölçeği ile elde edilen verilerin analizinde öğrenim durumu, öğretmenlik deneyimi, çocukluklarının geçtiği yerleşim yeri değişkenleri için Kruskal Wallis Testi uygulanmıştır. Cinsiyet, görev yapılan okul türü ve sınıflarında farklı ırk, etnik köken ve kültürden öğrencilerinin olup olmaması değişkenlerinin analizi için ise Mann Whitney U-Testi uygulanmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında, ölçek verilerinin analizi doğrultusunda belirlenen, çokkültürlü eğitim tutumları yüksek olan (n =5), ortalama tutuma sahip olan (n =5) ve düşük çokkültürlü tutuma sahip olan (n =5) öğretmenler belirlenerek alt örneklem grubu oluşturulmuştur. 15 okul öncesi öğretmenine, "Bana göre oyun ……. gibidir. Çünkü ……." ,  " Çokkültürlü eğitim …………….. gibidir. Çünkü, ………" ve "Oyun oynarken çokkültürlülüğü desteklemek………… gibidir. Çünkü…………."gibi ifadelerinin yer aldığı Metaforik Görüşme Soruları geliştirilerek okul öncesi öğretmenleri ile görüşme gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen görüşmelerde, öğretmenlere ilişkin demografik özellikler ve öğretmenlerin çokkültürlü oyuna ilişkin kullandıkları metaforlar elde edilmiştir.  Elde edilen nitel verilerin analizini gerçekleştirmek amacıyla tümevarımsal içerik analizi yapılmıştır. Yapılan içerik analiz sonucunda, araştırmaya katılan 15 okul öncesi öğretmeninin sorulara vermiş oldukları yanıtlardan 45 metafor elde edilmiştir. Okul öncesi öğretmenlerinin kullandıkları metaforlar "Yaratıcılık kaynağı olarak oyun ve çokkültürlü eğitim, Farklılıkları içselleştirme kaynağı olarak oyun çokkültürlü eğitim, Rahatlatıcılık kaynağı olarak oyun ve çokkültürlü eğitim, Öğrenme kaynağı olarak oyun ve çokkültürlü eğitim, Tecrübe edinim kaynağı olarak oyun ve çokkültürlü eğitim" olmak üzere 5 ana kategoride toplanmıştır. Araştırma sonucunda, okul öncesi öğretmenlerinin, ÖÇETÖ'den aldıkları puanlara bakıldığında çokkültürlü eğitim tutumlarını ortalamanın üzerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Okul öncesi öğretmenlerinin çokkültürlülüğe ilişkin tutumları, öğrenim durumu, cinsiyet, görev yaptığı okul, öğretmenlik deneyim süresi, öğretmenlerin çocukluklarının geçtiği yerleşim yeri ve sınıflarında farklı ırk, etnik köken ve kültürden öğrencilerinin olup olmaması değişkenlerine göre istatistiksel açıdan anlamlı farklılığa ulaşılmamıştır. Ulaşılan bir diğer sonuç ise okul öncesi öğretmenlerinin çoğunun sınıflarında hali hazırda çokkültürlü etkinlikler gerçekleştirdikleri fakat öğretmenlerin çokkültürlülük kavramına yabancı oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca okul öncesi öğretmenlerinin oyun ve çokkültürlü eğitimi sırasıyla; farklılıkları içselleştirme, öğrenme , yaratıcılık, tecrübe, rahatlatıcılık kaynağı olarak gördükleri sonucuna ulaşılmıştır. Alt ve orta çokkültürlü profile sahip olan öğretmenlerin oyunu ve çokkültürlü eğitim konusunda görüş birliğine sahip oldukları fakat çokkültürlü oyunu algılama biçimlerinde farklılaştıkları sonucuna ulaşılmıştır. Alt, orta ve üst örneklem grubunda yer alan bütün katılımcıların oyunun, çokkültürlü eğitimin ve çokkültürlü oyunun olumlu yönlerine odaklandıkları sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Although multicultural education is an educational structure that forms the foundations of multiculturalism, it includes not only the education received by students with a cultural structure that differs from the dominant regions of the society, but also an educational content in which students can benefit from equal educational opportunities. With the preference of a multicultural play structure in the preschool period, children gain trainers such as experiencing multiculturalism, exploring different cultural structures and being holistic within the scope of their evaluation. There are certainly efficient ways of game choices to ensure these acquisitions. In this process, pre-school teachers who interact actively with children play an active role in the multicultural attitude and classroom atmosphere, together with their critical periods. For this purpose, it is a metaphorical evaluation of the school kindergarten's attitudes towards multiculturalism and their perceptions of multicultural play. Within the scope of the research, mixed research method is used. In the research, employing 114 preschool teachers by using the measurement trial method, which is one of the purposeful measurement methods, forms the first effect group. The data collection tools of the research consist of Demographic Information Form, Teachers' Multicultural Education Attitude Scale and Metaphorical Interview Questions forms. In the data collection process, first of all, information about the Demographic Information Form for the teacher and the Multicultural Education Attitude Scale of the Teachers were collected in order to obtain the multicultural education attitudes. The scale was developed by Ponterotto, Baluch, Greig, and Rivera (1998) and adapted into Turkish by Yazıcı et al., (2009). The aim of the study was discussed according to the variables of the kindergarten's use of attitudes towards multiculturalism, gender, school, teaching experience, the place of use of children and the presence of students from different races, ethnicities and cultures in their classrooms. In the analysis of the scale data, firstly loss data and predictive analyzes were applied. In the analysis of the data obtained with the Multicultural Education Attitude Scale of the teachers, the Kruskal Wallis Test was applied for the variables of computer status, teaching experience, and the place of residence of their childhood. The Mann Whitney U-Test was applied to analyze the variables of gender, type of school and whether there were students from different races, ethnicities and cultures in their classes. In the second stage of the study, a sub-sample group was formed by determining the teachers with high multicultural education attitudes (n =5), average attitudes (n =5) and low multicultural attitudes (n =5), determined in accordance with the analysis of the scale data. He said to 15 preschool teachers, "For me, the game is ……. like this. Because ……." , "Multicultural education is like ………….. Because ………" and "Supporting multiculturalism while playing games is like………. Because ………………." Metaphorical Interview Questions were developed and interviews were conducted with preschool teachers. In the interviews, demographic characteristics of teachers and metaphors used by teachers about multicultural play were obtained. Inductive content analysis was performed in order to analyze the qualitative data obtained. As a result of the content analysis, 45 metaphors were obtained from the answers given by the 15 preschool teachers participating in the research. The metaphors used by preschool teachers are "Game and multicultural education as a source of creativity, Multicultural education as a source of internalizing differences, Game and multicultural education as a source of relaxation, Game and multicultural education as a source of learning, Game and multicultural education as a source of experience". grouped under the main category. As a result of the research, it was concluded that the multicultural education attitudes of the preschool teachers were above the average when the scores they got from the Multicultural Education Attitude Scale of the Teachers were examined. There was no statistically significant difference according to the variables of preschool teachers' attitudes towards multiculturalism, educational status, gender, school, teaching experience, place of residence of teachers, and whether they have students from different races, ethnicities and cultures in their classes. Another result is that most of the preschool teachers already carry out multicultural activities in their classrooms, but the teachers are unfamiliar with the concept of multiculturalism. In addition, game and multicultural education of preschool teachers are respectively; It was concluded that they see differences as a source of internalization, learning, creativity , experience and comforting. It has been concluded that teachers with low and middle multicultural profiles have a consensus on the game and multicultural education, but they differ in the way they perceive multicultural play. It was concluded that all the participants in the lower, middle and upper sample groups focused on the positive aspects of the game, multicultural education and multicultural play.