Açık sorgulamaya dayalı fen etkinliklerinin ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin bilimsel yaratıcılık ve yansıtıcı düşünme becerisine etkisi
The effect of open inquiry-based science activities on primary school fourth grade students' scientific creativity and reflective thinking skills
Yazar: TEKİN GÜLER
Danışman: PROF. DR. MUAMMER ÇALIK
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı açık sorgulamaya dayalı fen etkinliklerinin ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin bilimsel yaratıcılık ve yansıtıcı düşünme becerilerine etkisini belirlemektir. Bu amaca uygun olarak, çalışmada karma yöntem yaklaşımlarından yakınsayan paralel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu Yozgat il merkezinde bulunan devlet ilkokullarında 4. sınıfta öğrenim gören 21 kız ve 22 erkek öğrenci olmak üzere 43 öğrenciden (birinci deney grubu 16 öğrenci, ikinci deney grubu 14 öğrenci, kontrol grubu 13 öğrenci) oluşmaktadır. Birinci deney grubunda fen bilimleri öğretim programında önerilen mevcut öğretime ek olarak serbest zaman etkinliğinde açık sorgulamaya dayalı fen etkinlikleri uygulanmıştır. İkinci deney grubunda açık sorgulamaya dayalı fen etkinlikleri doğrudan fen bilimleri derslerinde kullanılırken, kontrol grubu mevcut öğretim programı tarafından önerilen uygulamaları takip etmiştir. Sekiz hafta süren müdahale sürecinden önce ve sonra veri toplama araçları katılımcılara uygulanmıştır.
Araştırmanın nicel verileri Fen Bilimleri Bilimsel Yaratıcılık Anketi ve Fen Bilimleri Yansıtıcı Düşünme Ölçeği ile toplanırken, nitel veriler Problem Oluşturma Çalışma Kağıtları ve Yansıtıcı Günlükler aracılığı ile elde edilmiştir. Nicel veriler ANCOVA, Mann Whitney-U ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testleri ile analiz edilirken, nitel verilerin analizinde Problem Oluşturma ve Yansıtıcı Yazma Rubrikleri kullanılmıştır. 
Araştırmanın sonucunda, açık sorgulamaya dayalı fen etkinliklerinin ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin bilimsel yaratıcılık ve yansıtıcı düşünme becerilerini geliştirdiği tespit edilmiştir. Ayrıca, açık sorgulamaya dayalı fen etkinliklerinin uygulandığı birinci deney grubunun diğerlerine göre daha iyi bir akademik performans gösterdiği ortaya çıkmıştır. Bunun yanısıra, açık sorgulamaya dayalı fen etkinliklerinin öğrencilerin problem oluşturma ve yansıtıcı yazma düzeylerinin gelişmesinde etkili olduğu da belirlenmiştir. Çalışmada, elde edilen bulgular açık sorgulamaya dayalı fen etkinliklerinin ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin bilimsel yaratıcılık ve yansıtıcı düşünme becerilerini tüm alt boyutları ile geliştirdiği, problem oluşturma ve yansıtıcı yazma düzeylerine olumlu katkılar sağladığı sonucunu ortaya çıkarmıştır. Bu sonuçlara istinaden, açık sorgulamaya dayalı fen etkinliklerinin daha iyi öğrenme çıktılarının elde edilmesi için ilkokul düzeyinde kullanılması önerilmektedir.

Abstract:
The main purpose of this study is to determine the effect of open inquiry-based science activities on primary school fourth grade students' scientific creativity and reflective thinking skills. To reach this purpose, this study used convergent parallel design of the mixed method. The study group consisted of 43 students (16 for the first experimental group, 14 for the second experimental group, and 13 for the control group) drawn from 4th grade at the state primary schools in the city of Yozgat. The first experimental group was exposed to open inquiry-based science activities during the 'free-time activity' course as well as regular science courses suggested by the Turkish science curriculum. The second experimental group directly attended open inquiry-based science activities in their science courses while the control group followed regular science activities suggested by the existing curriculum. Data collection tools were administered to the participants before and after the eight-week intervention period.
Whilst the quantitative data of the study were obtained through 'Scientific Creativity in Science' Survey and 'Reflective Thinking in Science' Scale, the qualitative data were collected through Problem Posing Worksheet and Reflective Journal. The quantitative data were analyzed along with ANCOVA, Mann Whitney-U, Wilcoxon Signed Rank Tests, whereas Problem Posing and Reflective Writing Rubrics were used to analyze the qualitative data.
This study revealed that open inquiry-based science activities improved the primary school fourth grade students' scientific creativity and reflective thinking skills. Also, the first experimental group instructed by the open inquiry-based science activities showed better academic performance than the others. In addition, it was found that the open inquiry-based science activities were effective in improving the students' problem posing and reflective writing levels. The findings of the study revealed that the open inquiry-based science activities improved the scientific creativity and reflective thinking skills in all sub-dimensions and made significant contributions to problem posing and reflective writing levels. In light of the results, it is recommended that the open inquiry-based science activities should be used at the primary school to result in better learning outcomes.