Özel hastanede çalışan sağlık profesyonellerinin ve personellerin istanbul sözleşmesi hakkındaki bilgileri ile toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumunun değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge of healtcare professionals and personel working i̇n A private hospi̇tal on the İstanbul conventi̇on and attitudes towards gender roles
Yazar: SEVDA NUR TUNÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUZAFFER BERNA DOĞAN
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Aile içi şiddet = Domestic violence ; Cinsel kimlik = Gender identity ; Cinsiyet rolleri = Gender roles ; Eşitlik = Equality ; Hastaneler = Hospitals ; Hastaneler-özel = Hospitals-private ; Kadına yönelik şiddet = Violence against women ; Sağlık personeli = Health personnel ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; İstanbul Sözleşmesi = Istanbul Convention

Özet:
Amaç: Bu araştırma özel hastanede çalışan sağlık profesyonellerinin ve personellerin
İstanbul Sözleşmesi hakkındaki bilgileri ile toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin
tutumunu değerlendirmek amacıyla kesitsel tipte tanımlayıcı olarak yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmanın verileri 17.11.2021-06.01.2022 tarihleri arasında
online platform üzerinden elde edilmiştir. Araştırmanın örneklemini özel hastanede
çalışan 300 kişi oluşturmuştur. Veri toplama formunun ilk ve ikinci bölümünde
literatür doğrultusunda hazırlanan ve araştırmaya katılan sağlık profesyonelleri ve
personelin sosyo-demografik ve tanıtıcı bilgileri (12 soru) ile İstanbul Sözleşmesi ile
ilgili sorular (6 soru) bulunmaktadır. Üçüncü bölümde ise "Toplumsal Cinsiyet Rolleri
Tutum Ölçeği" (38 soru) kullanılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların %68'ini kadınlar, %32'sini erkekler, örneklemin yarısını ise
hemşire meslek grubu oluşturmaktadır. Türkiye'nin imzaladığı İstanbul
Sözleşmesi'nden imzasını çekmesini doğru bir karar olarak bulanların %60'ı Türk
gelenek ve ahlak kurallarına aykırı olduğunu, %50'si eşcinselliği özendirdiğini, %85'i
ise cinsel yönelim ve toplumsal cinsiyet kimliği gibi kavramların Türk Toplum
yapısına uymamasını neden olarak sunmuştur. Araştırmaya katılanların Toplumsal
Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeğinden aldıkları ortalama toplam puan 146,61±25,68 olup
ölçekten alınabilecek en yüksek puanın 190 olduğu göz önüne alındığında,
katılımcıların genel olarak eşitlikçi toplumsal cinsiyet rol tutumlarına sahip oldukları
söylenebilir. TCRTÖ puanlarının katılımcıların tanımlayıcı özelliklerine göre
farklılaşma durumuna bakıldığında tüm tanımlayıcı özelliklerde yani cinsiyet, medeni
durum, eğitim durumu, aylık gelir düzeyi, doğum yerleri, meslek, aile tipi ve evlenme
şekline göre anlamlı farklılık olduğu dikkati çekmiştir. İstanbul Sözleşmesi ile ilgili
sorulardan olan "İstanbul Sözleşmesi hakkında bilginiz var mı?", "Toplumsal cinsiyet
kavramını daha önce duydunuz mu?", "Türkiye'nin imzaladığı İstanbul
Sözleşmesi'nden imzasını çekmesi sizce doğru bir karar mıdır?" ve "Türkiye İstanbul
Sözleşmesi'nden çekildiğinde kadına yönelik şiddet artar mı?" sorularına olumlu
cevap veren değişkenler bakımında değerlendirildiğinde TCRTÖ toplam puan
ortalamasında yüksek alan grupların olduğu dikkati çekmiştir.
Sonuç: Araştırmaya dahil edilen sağlık profesyonel ve personellerin çoğunun İstanbul
Sözleşmesi hakkında bilgisi olduğu saptanmıştır. Bu çalışmada erkeklerin, eğitim
düzeyi düşük olan bireylerin İstanbul Sözleşmesi hakkında daha az bilgiye sahip
oldukları ve toplumsal cinsiyet eşitliği bakımından geleneksel bir tutum sergiledikleri
görülmüştür. Bu sebeple hastanedeki hizmet içi eğitimlerle birlikte ilkokul düzeyinde
de toplumsal cinsiyet rollerine yönelik derslerin olması önerilmektedir.
 Anahtar Kelimeler: Toplumsal Cinsiyet, Cinsiyet Eşitliği, Kadın, İstanbul Sözleşmesi

Abstract:
Purpose: This research was conducted as a cross-sectional descriptive study in
order to evaluate the knowledge of health professionals and staff working in private
hospitals about the Istanbul Convention and their attitudes towards gender roles.
Materials and Methods: The data of the study were collected from the online
platform between 17.11.2021 and 06.01.2022. The sample of the study consisted of
300 people working in a private hospital. In the first and second parts of the data
collection form, there are socio-demographic and introductory information (12
questions) of health professionals and personnel who participated in the research and
prepared in line with the literature, and questions about the Istanbul Convention (6
questions). In the third part, "Gender Roles Attitude Scale" (38 questions) was used.
Results: 68% of the participants are women, 32% are men, and half of the
sample is nurses. 60% of those who find it a right decision for Turkey to withdraw
their signature from the Istanbul Convention, which it has signed, say that it is against
Turkish customs and morals, 50% encourage homosexuality, and 85% say that
concepts such as sexual orientation and gender identity do not contribute to the
structure of Turkish society. He gave reasons for non-compliance. It can be said that
the participants in the research have egalitarian gender role attitudes in general,
considering the average total score they got from the Gender Roles Attitude Scale
(TCRTÖ) is 146.61±25.68 and the highest score that can be obtained from the scale is
190. Considering the differentiation of the TCRTÖ scores according to the descriptive
characteristics of the participants, it was noted that there was a significant difference
in all descriptive features, namely gender, marital status, education level, monthly
income level, place of birth, occupation, family type and marriage type. Among the
questions about the Istanbul Convention, "Do you know about the Istanbul
Convention?", "Have you heard of the concept of gender before?", "Do you think it is
the right decision for Turkey to withdraw its signature from the Istanbul Convention
that it signed?" and "Will violence against women increase when Turkey withdraws
from the Istanbul Convention?" When evaluated in terms of the variables that gave
positive answers to the questions, it was noted that there were groups with higher
scores in the total mean score of TCRTÖ.
Conclusion: It was determined that most of the health professionals and
personnel included in the study had knowledge about the Istanbul Convention. In this
study, it has been observed that men, individuals with low education levels have less
knowledge of the Istanbul Convention and exhibit a traditional attitude in terms of
gender equality. For this reason, it is recommended to have classes on gender roles at
the primary school level along with in-service training in the hospital.

Key Words: Gender Roles, Gender Equality Woman, Istanbul Convention