Malpoze implantlarda farklı ölçü tekniklerinin hassasiyetinin değerlendirilmesi
Evaluation of the accuracy of different impression techniques for malpositional implants
Yazar: ZEYNEP İRKEÇ
Danışman: PROF. DR. UFUK HASANREİSOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Boyut = Dimension ; Dental implantasyon = Dental implantation ; Dental implantlar = Dental implants ; Dental materyaller = Dental materials ; Protezler ve implantlar = Prostheses and implants ; Ölçüm yöntemleri = Measurement methods

Özet:
İmplant destekli protez başarısında, protetik üst yapının pasif uyumu önemli bir faktördür. Doğru ve pasif uyuma sahip protez elde edilmesindeki ilk aşama, ölçü işlemleri ile implantların intraoral ilişkilerinin modele yansıtılmasıdır. Dental implantlar, anatomik sınırlamalar, estetik ve fonksiyonel gereksinimlere bağlı olarak, ölçü hassasiyetini etkileyebilecek şekilde, sıklıkla malpoze konumda yerleştirilebilmektedir. Bu çalışmanın amacı, implant açılanması ve implantlar arasındaki mesafe sınırlamalarını kapsayan 2 değişkenin, üç ölçü tekniğinin hassasiyeti üzerindeki etkisinin değerlendirilmesidir. 
Çalışmada incelenen ölçü teknikleri, direkt (açık kaşık), indirekt (kapalı kaşık) ve snap-fit (kapalı kaşık) teknikleridir. Doğrusal olarak yerleştirilen 4 implant analoğunu içeren 2 adet epoksi rezin ana model hazırlanmıştır. Ana modellerden biri, standart 3 mm?lik mesafelerle yerleştirilmiş paralel implantları içeren kontrol modelidir. Diğeri ise, implant açıları ve implantlar arasındaki mesafeler değiştirilerek oluşturulmuştur. Sağ taraftan başlayarak, 1., 2. ve 3. implantlar birbirlerine paralel olarak yerleştirilirken, 4. implant meziyal yönde 15°?lik açılanma ile konumlandırılmıştır. Bunun yanı sıra, 1. implanttan 4. implanta doğru, implantlar arasındaki mesafeler 1 mm, 2 mm ve 3 mm olarak değiştirilmiştir. Bu grup ise, çalışma grubu olarak belirlenmiştir. Orta kıvamlı polieter ölçü materyali kullanılarak, her epoksi rezin ana modelden, açık ve kapalı kişisel kaşık kullanılarak 5?er adet ölçü alınmıştır. Analog konumlarının transferinin ardından, ölçülerin içerisine tip IV sert alçı dökülmüştür. Epoksi rezin ve alçı modellerdeki implant analoglarına uygun abutment?lar sabitlenerek torklanmıştır. Epoksi rezin modellerdeki implantların x, y koordinatları ve z eksenindeki yer değişimlerinin ölçümünde, Coordinate Measuring Machine (CMM) ve Profil Projektör (PP) kullanılmıştır. Her modelde, 1. implant referans noktayı oluşturmuştur. Veri analizleri, Kruskall-Wallis ve Benferroni düzeltmeli Mann Whitney U testleri (p < 0,05) ile gerçekleştirilmiştir. 
Kontrol ve çalışma gruplarına ait veriler karşılaştırıldığında, direkt ve indirekt teknikler, implantların farklı eksenlerde konum değişikliğine neden olmuştur. Bu yer değişimleri, 3. ve açılı olarak yerleştirilmiş olan 4. implantlarda gözlenmiştir (p < 0,05). Ancak, snap-fit tekniği kullanıldığında, çalışma ve kontrol grupları arasında, implantların yer değişimleri açısından anlamlı bir farklılığa rastlanmamıştır.
Ölçü teknikleri dikkate alındığında, kontrol grubunda, indirekt teknik meziyodistal (x) ve anteroposterior (y) yönlerde 4. implant konumunda sapma oluştururken, direkt tekniğin kullanımı tüm implantların vertikal konumlarında (z) önemli yer değişikliği ile sonuçlanmıştır (p < 0,05). Çalışma grubunda, direkt teknik kullanıldığında gözlenen orijinal konumdan sapmalar, açılı olarak yerleştirilmiş olan 4. implantın meziyodistal (x) ve vertikal (z) eksenlerinde önemli bulunmuştur (p < 0,05). Snap-fit tekniği ise, her iki grupta da benzer sonuçlar sergilemiştir. 
Çalışmanın sınırlamaları dahilinde, test edilen 2 değişkenden implant açılanmasının, implantlar arasındaki mesafe sınırlamalarına göre ölçü hassasiyeti üzerinde daha fazla etkinlik gösterdiği sonucuna varılmıştır. Direkt ve indirekt tekniklerin her ikisi de, özellikle açılı yerleştirilmiş olan implant başta olmak üzere, implantların farklı eksenlerde yer değişimlerine neden olmuştur. Snap-fit ölçü tekniği, implant konumundan bağımsız olarak, diğer tekniklere göre daha güvenilir sonuçlar sergilemiştir. Bu çalışmanın sonuçları, özellikle çok sayıda implantın mevcut olduğu durumlarda implantların birbirlerine paralel olarak yerleştirilmesinin, klinik açıdan ölçü hassasiyeti üzerinde olumlu etki sağlayacağını göstermektedir. Abutment analoglarının yerleşim hassasiyetini artıracak şekilde snap-fit tekniğinde olduğu gibi rehber mekanizmaya sahip implant ölçü sistemlerinin kullanımı da, daha uygun ölçüler elde edilmesini sağlayabilir.

Abstract:
An important factor for success in implant-supported prosthesis is the passive adaptation of the prosthetic superstructure. Reproduction of the intraoral relationship of implants through impression procedures is the first step in achieving an accurate and passive fit of prosthesis. Dental implants may frequently be inserted in malposed positions due to anatomic limitations, esthetic and functional requirements, which may interfere with precision of impression. The purpose of the present study was to analyze the effect on the accuracy of three impression techniques of two variables: angulation of implants, distance limitations between the implants.
The evaluated impression techniques were direct (open tray), indirect (closed tray), and snap-fit (closed tray) techniques. Two epoxy resin definitive casts were fabricated for each impression technique with 4 appropriate implant analogs arranged in a linear pattern. One of the casts, named as control, incorporated parallel implants positioned in a standard distance of 3 mm. The other was obtained by changing either the angulation of implants or the distance between them. Beginning from right side, 1st, 2nd and 3rd implants were placed parallel to each other while the 4th one was inclined 15° mesially. Besides, the distance between the implants changed from the 1st implant to the 4th one as 1 mm, 2 mm and 3 mm. This group was assigned as study group. Five impressions with closed or open custom trays were made from each epoxy resin definitive cast using medium consistency polyether impression material. Following the transfer of analog positions, impressions were poured with type IV dental stone. Technically proper abutments were screwed and tightened to implant analogs in both epoxy resin and stone casts. Distortions from the epoxy resin casts in x, y coordinates and z axis were calculated using Coordinate Measuring Machine (CMM) and Profile Projector respectively. The reference point was the 1st implant in each cast. Data were analyzed by Kruskall-Wallis and Benferroni corrected Mann Whitney U tests (p < 0.05).
When the data concerning the control and study groups were compared, direct and indirect techniques produced discrepancies in the positions of implants in various axis. These discrepancies were more obvious in the 3rd and angulated 4th implants (p < 0.05). However no significant differences in the deviation of implant positions between the study and control groups were recorded with snap-fit technique.
When the impression techniques were considered, in the control group, direct technique resulted with significant deflections in the vertical position (z) of all implants while indirect technique produced distortions at the 4th implant location in mesiodistal (x) and anteroposterior (y) directions (p < 0.05). In the study group, deviations from the original position were more significant in the angulated 4th implant in mesiodistal (x) and vertical (z) axis as to the direct technique (p < 0.05). Snap-fit technique demonstrated comparable deflections in both groups.
Within the limitations of this study, it was concluded that, of the two variables tested, implant angulation was much more effective on the accuracy of impression as to the distance limitations between the implants. Both direct and indirect techniques produced discrepancies, though in different axis, in the implant positions being more obvious in the angulated implant. Snap-fit impression technique showed more reliable results as to the others regardless of implant position. Clinically, the results from this study suggest that implants placed parallel to each other is beneficial to the impression accuracy especially when dealing with multiple implants. Similar to that in the snap-fit technique, incorporation of guidance mechnanism to the implant impression systems, in an attempt to improve precise fit of abutment analog may result in more accurate impressions.