Destinasyon değerinin kuramsal altyapısının oluşturulması
Establishing theoretical basis of destination value
Yazar: ENGİN BAYRAKTAROĞLU
Danışman: PROF. DR. NAZMİ KOZAK
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Turizm = Tourism
Dizin: Destinasyon = Destination ; Kuramsal yaklaşımlar = Theoretical approaches ; Seyahat = Travel ; Turistler = Tourists ; Turizm = Tourism

Özet:
Tez çalışması üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde turizm, seyahat, turist hareketliliği, turist performansı, turist deneyimi ve mekân kavramları tartışılmış, bir mekân olarak destinasyon kavramı ve destinasyon türleri tanımlanarak tezin bağlamı oluşturulmuştur. Söz konusu bağlamda problem tanımlarını desteklemek amacıyla, turist değeri, turistik ürün, destinasyon markalaştırması, destinasyon rekabetçiliği ve
destinasyon yaşam döngüsü gibi fonksiyonel kavrayışlar etrafında bir tartışma gerçekleştirilmiştir. İkinci bölümde destinasyon değeri ve onu etkileyen unsurlar yazından, ikincil verilerden ve doküman incelemesinden faydalanarak tanımlanmış ve modellenmiştir. Üçüncü bölümde destinasyon değerini etkileyen unsurların ve alt unsurların, yapı içerisindeki önem ağırlıkları, ikili karşılaştırmalar yoluyla bulanık kriter ağırlıklandırması tekniği kullanılarak ölçülmüştür. Deniz, kum, güneş destinasyonları ile kültür ve tarih destinasyonları bağlamında 80 alan uzmanının yargılarıyla gerçekleştirilen analizler sonucunda çeşitli bulgulara ulaşılmıştır. Bunlardan öne çıkanı destinasyon değeri kavramı tanımlanırken yapılan içsel destinasyon değeri ve dışsal destinasyon değeri ayrımını destekleyen bulgulara ulaşılmasıdır. Araştırma sonucunda geliştirilen yapının turizm araştırması kapsamında farklı disiplinlerden gelen bilgilerin bir arada kullanımına olanak sağlayabileceği ve değer temelli yaklaşımların endüstriyel turizm sonucu ortaya çıkan olumsuzluklara çözüm sunabileceği sonuçlarına varılmıştır.

Abstract:
This study consists of three chapters. In the first chapter, the context of the study was established through discussions held on concepts of place, tourism, travel, tourist mobility, tourist performance and tourist experience. In this context, discussions were held in the basis of functional insights such as tourist value, touristic product, destination branding, destination competitiveness and destination life cycle in order to support problem definitions. In the second chapter, the concept of destination value was defined and the factors affecting destination value were modeled based on the current literature, secondary data and document analysis. In the third chapter, importance weights of the factors and subfactors affecting destination value were measured by fuzzy criteria weighting by pairwise comparisons method. Some certain findings have been reached as a result of the analysis conducted with the judgments of 80 experts in the context of sea, sand, sun destinations and culture-history destinations. Most important results consist of findings that supporting the distinction of destination's intrinsic and extrinsic values. As a result of the research, it is considered that destination value approach is suitable for the use of information from different disciplines within the scope of tourism research and value-based approaches could provide solutions to the negative consequences of industrial tourism.