Hacettepe Üniversitesi Nöroşirurji ameliyathanelerinde servikalpatoloji nedeniyle ameliyat olan hastalarda havayolu yönetiminin retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective review of airway management in patients undergoing cervical surgery in neurosurgical operating rooms
Yazar: DEMET BAŞAK ÖZKARAGÖZ
Danışman: DOÇ. DR. ŞENNUR UZUN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Anestezi = Anesthesia ; Cerrahi = Surgery ; Entübasyon = Intubation ; Servikal vertebra = Cervical vertebrae ; Spinal kord = Spinal cord ; Spinal kord yaralanmaları = Spinal cord injuries ; Spinal yaralanmalar = Spinal injuries

Özet:
Servikal spinal hasar tüm travmaların %1.5-3'ü oranında görülür ve majör
morbidite ve mortalite nedenidir. Bu hastalarda havayolu yönetiminin düzgün
yapılmaması ciddi nörolojik hasara neden olabilir. Nörolojik hasar servikal instabilitenin
olduğu bölgedeki mekanik hareketlere bağlı olabileceği gibi havayolu gereçlerinin
kullanılmasındaki başarısızlık sonucu oluşacak hipoventilasyona ve hipoksemiye de
bağlı olabilir. Bu çalışmanın amacı hastanemizde servikal cerrahi yapılan hastalarda
uygulanan havayolu yönetimini incelemektir. Etik kurul onayı alındıktan sonra, 01 Ocak
2003- 31 Aralık 2013 yılları arasında hastanemizde servikal cerrahi geçiren hasta
dosyaları retrospektif olarak incelendi. Hastaların yaş, cinsiyet, vücut ağırlığı, ek
hastalıkları, ASA skorları, Mallampati skorları, zor hava yolu öyküsü varlığı, cerrahi
öncesi ve sonrası nörolojik muayeneleri, maske ventilasyon, entübasyon güçlüğü yaşanıp
yaşanmadığı, entübasyonda kullanılan yöntemler, servikal patolojinin tipi, seviyesi,
indüksiyonda kullanılan kas gevşetici, cerrahinin pozisyonu ve cerrahi sırasında,
sonrasında görülen komplikasyonlarla ilgili veriler dosyalardan derlendi. Servikal
travma ve dislokasyon nedeniyle opere edilecek hastalarda fiberoptik entübasyon
uygulandığı görüldü. Servikal instabilite şüphesi olmayan hastalarda laringoskopi ve
videolaringoskopi kullanım oranları benzer bulundu. Kullanılan kas gevşetici çeşitleri ile
entübasyon yöntemleri arasında anlamlı fark bulunmadı. Tüm hastaların preoperatif ve
postoperatif nörolojik muayeneleri karşılaştırıldı. Toplam 5 hastada postoperatif
nörolojik muayenede kötüleşme tespit edildi fakat bunun kullanılan havayolu yöntemi ile
ilişkisi bulunmadı. Elde edilen veriler ışığında hem hastanın hipoksik kalmayacağı kadar
hızlı, hem servikal stabilitesini koruyacak kadar güvenli bir havayolu yönteminin,
hastanın patolojisi ve durumu gözönüne alınarak seçilmesi gerektiği sonucuna vardık.
Servikal instabilite şüphesi olanlarda fiberoptik entübasyon (uyanık veya anestezi
altında) ilk tercih olarak seçilmelidir, tecrübe yeterli değilse videolaringoskopi de uygun
bir yöntem olabilir.

Abstract:
Cervical spinal injury is seen as 1.5-3% of all traumas and is a major cause of
morbidity and mortality. In these patients, inappropriate management of airways can
cause serious neurological damage. Neurological damage can be caused by
mechanical movements at the level of cervical instability, or hypoventilation and
hypoxia due to misuse of airway devices. The aim of this study is to investigate the
airway management in patients that undergo cervical surgery in our hospital. After
ethical committee approval, the files of the patients that had cervical surgery by the
neurosurgery department of Hacettepe University between the dates of 1 January
2003- 31 December 2013 were examined retrospectively. Datas including the
patients' age, gender, body mass, comorbidities, ASA scores, Mallampati scores,
difficult airway history, preoperative and postoperative neurologic examinations,
mask ventilation, type of cervical pathology, muscle relaxant used in induction,
position of the surgery, complications were collected from their charts. Fiberoptic
intubation was performed in patients who were operated on due to cervical trauma
and dislocation. In the patients that had not documented cervical trauma and
dislocation, the proportions of laryngoscopy and videolaryngoscopy use were the
same. There was no significant difference between the types of muscle relaxant used
and intubation methods. In all the patients, preoperative and postoperative
neurological examinations were compared. In total, 5 patients develop postoperative
neurologic deterioration but there was no relation to the airway devices used. Based
on this data, we concluded that the airway management must be both safe enough to
protect cervical stability and fast enough not to cause hypoxia. If there was any doubt
of cervical instability, fiberoptic intubation (awake or under anaesthesia) must be
preferred. If there is not enough experience, videolaryngoscopy also can be used.