Dallı darı (Panicum virgatum L.) çeşitlerinde farklı su streslerinin biyokütle verimi, morfolojik, fizyolojik ve bazı toprak özellikleri üzerine etkileri.
The effect on biomass yield, morphological,  physiological and some soil features of switchgrass varieties (Panicum virgatum L.) in different limited irrigated condition.
Yazar: ERDAL GÖNÜLAL
Danışman: PROF. DR. SÜLEYMAN SOYLU ; DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ŞAHİN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada amaç su kaynaklarını daha etkin kullanan, kuru koşullarda tatminkar biyokütle üretebilen, hayvancılığa sürdürülebilir kaba yem sağlama potansiyeline sahip, rüzgar erozyonun olumsuz etkilerini giderebilen, marjinal alanlarda yetişebilen dallı darı bitkisinin farklı su streslerindeki performansını ve erozyonla mücadele açısından toprak özellikleri üzerine etkilerini belirlemektir.
Çalışma Konya ili Karapınar ilçesinde bulunan Çölleşme ve Erozyon Araştırma Merkezi arazisinde 2016 - 2017 yılların da 2 yıl süreyle yürütülmüştür. Tesadüf Bloklarında Bölünmüş Parseller Deneme Desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülen çalışmada, ana parsellerde sulama konuları ( S1; S2;
S3;S4 ve S5), alt konularda ise 6 dallı darı çeşidi (Shelter, Alamo, Cave in Rock, Shawnee, Kanlow ve Trailblazer) materyal olarak kullanılmıştır.
Araştırmada, dallı darı çeşitlerinin biyokütle verimleri ve verim unsurlarıyla birlikte morfolojik, fizyolojik, fenolojik ve kalite özelliklerinin farklı su streslerine gösterdikleri tepkiler yanı sıra erozyonla ilgili toprak özellikleri incelenmiştir. İki yıllık araştırma sonucunda toplam kuru biyokütle verimleri 1247,9 kg/da (Cave in Rock) - 1903,7 kg/da (Alamo) arasında değişmiştir. Sulama suyu kullanım etkinlikleri 4,4 kg/da/ mm  (Cave in Rock) - 7,0 kg/da/mm   (Kanlow) arasında değişmiş ve Trailblazer, Alamo ve Kanlow çeşitlerinin tüm su stresi uygulamalarında suyu en etkin kullanan çeşitler olarak ön plana çıkmışlardır..
Çalışmada erozyonla ilgili toprak parametrelerinden 0 - 5 cm toprak derinliğindeki agregat stabilite indeksi  1,34 (kontrol) - 3,25 (Cave in Rock) arasında, mekanik stabilite ise % 74,37 (kontrol) - % 82,41 (Shelter) arasında değişmiştir. Çalışmada bütün dallı darı çeşitlerinin ekili olduğu topraklardaki agregat ve mekanik stabilite değerleri  kontrol parselinden yüksek çıkmıştır. Bu durum dallı darı bitkisinin ekili olduğu alanın erozyona daha mukavim hale geldiğini göstermektedir.
Bu çalışma sonucunda, dallı darı çeşitlerinin yoğun su stresi koşullarında bile biyokütle üretebildikleri, yüksek sulama suyu kullanım etkinliğine sahip oldukları, toprağın bazı özelliklerini iyileştirerek erozyona hassasiyeti azalttıkları, suyun sınırlı olduğu, iklim ve toprak açısından marjinal alanlarda yetiştirilme potansiyeline sahip oldukları tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Dallı darı, erozyon,  su stresi, sulama , toprak özellikleri

Abstract:
The purpose of this study is to determine the effects on soil features and  morphological and physiological properties in different water stresses of swicthgrass which has a potential to provide sustainable roughage to livestock farming, uses water resources more effectively and prevents negative effects of wind erosion by improving soil quality and is produced  in marginal areas 

The study was carried out on the fields of the Desertification and Erosion Research Center located in Karapinar, Konya for two years in 2016-2017. This study was conducted split-plot design in randomized with 3 replications and irrigation applications in the main plots (S1: 100 % water, S2: 75 % water, S3: 50 % water, S4: 25 % water, and S5: no irrigation) and 6 different swicthgrass varieties (Shelter, Alamo, Cave in Rock, Shawnee, Kanlow ve Trailblazer)  were used as subplots materials.
In this research, the effects of morphological, physiological, phenological and quality characteristics of swicthgrass varieties along with biomass yield and yield components on different water stresses besides soil properties and erosion effects of swicthgrass were investigated. Total dry biomass yields in the study varied between 1247,9 kg/da (Cave in Rock) - 1903,7 kg/da (Alamo) in varieties. The irrigation water use efficiency varied between 4,4 kg da -1 mm-1  (Cave in Rock) - 7,0 kg da -1 mm-1  (Kanlow)  in varieties. Trailblazer, Alamo and Kanlow varieties were found as the most efficient swicthgrass vaieties under the all different treatments of water stress applications.
In the study, the aggregate stability index at soil depth of 0 - 5 cm from soil parameters related to erosion was between 1,34 (kontrol) - 3,25 (cave in Rock) and mechanical stability was between % 74,37 (kontrol) - % 82,41 (Shelter). In the study, the aggregate and mechanical stability values of all the varieties of swicthgrass were higher than the control plot. This situation shows that it has become more resistant to erosion in areas where cultivated varieties of swicthgrass. 
In this study, swicthgrass varieties were found to produce biomass under water stress, to have high irrigation water activity, to improve certain properties of soil and to reduce erosion sensitivity. It has been seen that they have potential to grow in marginal areas in terms of climate and soil where water is limited.
Key words: Swicthgrass ,Erosion,  water stres, irrigation, soil features