Aile hekimliği polikliniğine başvuran hastalarda akılcı ilaç kullanımının değerlendirilmesi, Ordu ili örneği
Evaluation of rational medicine use in patients applying to the family medicine polyclinic, a case of Ordu province
Yazar: TÜLAY SIRIM
Danışman: PROF. DR. ÖZGÜR ENGİNYURT
Ordu Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Ordu Üniversitesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran hastaların bilgi düzeyini etkileyen faktörleri tespit ederek literatüre katkı sağlanması amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipteki bu çalışma 30.05.2023-30.09.2023 tarihleri arasında Ordu Üniversitesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran hastalara, sosyodemografik özellikler ve akılcı ilaç kullanımı bilgi düzeyini etkileyen faktörleri tespiti açısından literatürleri inceleyerek hazırladığımız, Akılcı İlaç Kullanım Ölçeğini de içeren bir anket uygulandı. Veriler IBM SPSS V23 analiz edildi. Önem düzeyi p<0,05 olarak alındı.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 40.67 ±13.13 ve %52,4'ü kadındı. Katılımcıların %49,2'si akılcı ilaç kullanım bilgisine sahipti. Akılcı ilaç kullanımı ölçek puan ortalaması; kadınlarda (p=0,024), bekar olanlarda (p<0,001), çalışanlarda (p<0,001), şehir merkezinde yaşayanlarda (p<0,001) daha yüksekti. Ayrıca katılımcıların %98,4'ü ilaç kullanırken istenmeyen etki görüldüğünde doktora başvurulması gerektiğini belirtti. Katılımcıların %17,1'i ilaç yerine bitkisel ürünlerin kullanabileceğini düşünmekteydi ve %37,4'ü bu konuda fikir sahibi değildi.
Sonuç: Katılımcıların yarısından fazlası akılcı ilaç kullanım bilgisine sahip değildir. Sonuçlarımıza göre toplumun akılcı ilaç kullanım bilgisi hakkında bilgilendirilmeye ihtiyacı olduğu ortadadır. Ayrıca ilk temas noktası olan aile hekimlerinin bireyleri bütüncül yaklaşımla değerlendirmesi; kişinin sağlık koşullarını, psikososyal çevresini, kronik hastalıklarını ve yeni gelişen sağlık sorunlarını bir bütün olarak ele alması, aldıkları tedavileri ve kullandıkları ilaçları düzenli takip etmesi ve hastalarına akılcı ilaç kullanımı konusunda danışmanlık vermesini gerektirmektedir.
Anahtar Kelimeler: Aile Hekimliği, İlaç, Akılcı İlaç Kullanımı, Yan Etki

Abstract:
Aim: The objective of this study is to assess the level of knowledge regarding rational drug use among patients seeking care at the Family Medicine clinics of Ordu University. Additionally, the aim is to contribute to the literature by identifying factors that influence knowledge levels.
Materials and Methods: This cross-sectional study, conducted between May 30, 2023, and September 30, 2023, involved administering a survey to patients attending the family medicine clinics of Ordu University. The survey, developed through a literature review to identify sociodemographic characteristics and factors influencing the level of knowledge on rational drug use, included the Rational Drug Use Scale. The data were analyzed using IBM SPSS V23, with a significance level set at p < 0.05.
Results: The average age of the participants was 40.67 ± 13.13, with 52.4% being female. Approximately 49.2% of the participants demonstrated knowledge of rational drug use. The mean score on the rational drug use scale was higher in females (p=0.024), those who were single (p<0.001), employed individuals (p<0.001), and those residing in urban centers (p<0.001). Additionally, 98.4% of participants indicated that consulting a doctor is necessary when experiencing unwanted effects while using medication. About 54.5% of the participants believed or were undecided about the potential use of herbal products instead of medication.
Conclusion: More than half of the participants lack knowledge of rational drug use. In this regard, it is evident that society needs to be informed about rational drug use. Furthermore, family physicians, as the first point of contact, should assess individuals with a holistic approach; Family physicians should also regularly monitor the treatments and medications they prescribe, providing counseling to their patients on rational drug use.
Key Words: Family Medicine, Drug, Rational Drug Use, Advers Effect