Fizik öğretmen adaylarının gölge ve görüntü oluşumu konularında pedagojik alan bilgileri
Pre-service physics techers' pedagogical content knowledge on the topics  of shadow and image formation
Yazar: YUSUF CAN ODABAŞI
Danışman: DOÇ. DR. SERAP KAYA ŞENGÖREN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fizik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Fizik = Physics ; Fizik dersi = Physics lesson ; Fizik eğitimi = Physics education ; Fizik öğretimi = Physics teaching ; Gölge = Shadow ; Görüntü = Image ; Görüntü oluşturma = Image formation ; Pedagojik alan bilgisi = Pedagogical content knowledge ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmada fizik öğretmen adaylarının gölge ve görüntü oluşumu konularında pedagojik alan bilgilerinin ortaya konulması amaçlanmıştır.
	Araştırmada 2012-2013 öğretim yılında bir Devlet Üniversitesi'nin Eğitim Fakültesi'nde Fizik Öğretmenliği 5. (son) sınıfında öğrenim görmekte olan 28 öğretmen adayı, öğretmen adayları içinden seçilen 5 öğretmen adayı ve İzmir İli sınırlarındaki bir ortaöğretim okulunun 12. (son) sınıf fen bölümü öğrencileri ile çalışılmıştır.
	Çalışmanın verileri ortaöğretim okulunda 12. Sınıf öğrencilerine gölge ve görüntü oluşumu konularında alternatif kavramlarını ortaya çıkarmak için uygulanan açık uçlu problemler, öğretmen adaylarının alternatif kavramlarını ortaya çıkarmak için uygulanan ortaöğretim öğrencilerine de uygulanmış açık uçlu problemler, öğretmen adaylarının bu problemler doğrultusunda ortaya çıkacak alternatif kavramlarla ilgili görüşlerini ortaya çıkarmak için uygulanan üç açık uçlu soru, öğretmen adaylarının gölge ve görüntü oluşumu konusu dahilinde hazırladıkları ders planları ve konu anlatım notları, ders planları ve konu anlatım notlarını derinleştirmek adına yapılan görüşmeler, öğretmen adaylarının kavram yanılgılarında öğretmenin rolü ve nitelikli öğretmende bulunması gereken özellikler hakkında görüşlerini ortaya çıkarmak için uygulanan açık uçlu sorular ve öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması sırasında yapılan gözlemler yoluyla toplanmıştır.
	Çalışmadan elde edilen verilere göre öğretmen adayları ile ortaöğretim öğrencileri gölge ve görüntü oluşumu konusunda benzer alternatif kavramlara  sahiptir. Öğretmen adaylarının konu anlatım dosyaları, ders planları ve öğretmenlik uygulamaları sırasında konu anlatımları; öğretmen adaylarının pedagojik alan bilgilerinin, özellikle alternatif kavramların tespiti, değerlendirmesi ve giderilmesi açısından yeterli olmadığını göstermiştir. Yanılgıları tespit etmeye yönelik genelde bir çalışmaya yer verilmemiş, gidermeye yönelik "deney yapılmalı" gibi genel ifadelerle önerilerde yer verilmiştir. 
	Öğretmen adaylarının ders planları, fizik öğretim programını kullandıklarını fakat sadece kazanımlar bölümünü kullandıklarını göstermiştir. Öğretmen adayları konu anlatımlarında çoğunlukla düz anlatım yöntemini kullandıkları; öğretim stratejisi, yöntem ve teknik bilgilerinin yeterli olmadığı; özellikle alternatif kavramlarla ilgili önerilerinden görülmektedir. 
	Çalışmada elde edilen sonuçlar doğrultusunda, pedagojik alan bilgisi ile ilgili; daha büyük gruplara, farklı konular üzerine öğretmen adayları ile çalışmalar yapılabilir. Yine pedagojik alan bilgisi yeterliği göz önünde bulundurularak öğretmen eğitimi programları üzerine çalışmalar yapılabilir. Elde edilen veriler ışığında öğretmen adaylarının alan bilgilerinin ne kadar yeterli olursa olsun, alternatif kavramlara yönelik bilgilerindeki, öğretim programı bilgilerindeki ve strateji, yöntem ve teknik bilgilerindeki eksiklikler konunun öğretiminde sıkıntılara ve eksikliklere yol açtığı görülmüştür. Bu nedenle öğretmen eğitim programlarında, öğretmen adaylarının bu yönlerden gelişimini sağlayacak teorik ve uygulamalı çalışmalara yer verilmesi nitelikli öğretmen eğitimi açısından yararlı olacaktır.

Abstract:
The purpose of this study is to invastigate pre-service physics teachers' pedagogical content knowledge on the topics of shadow and image formation.
	28 fifth grade pre-service physics teachers and five of them chosen among them enrolled in department of Physics Education at one of the State Üniversities' Faculty of Education in the academic year of 2012-2013 were the participants of the study.
	Data of this research was gathered by open-ended problems which were applied to discover the alternative concepts about shadow and image formation in 12th grade students of High School, by three open-ended questions  which  were applied to discover pre-service teachers' ideas about the alternative concepts that will appear in parrallel with these three pre-mentioned problems. Data was also gathered by interviews  about lesson plans and lesson preparation notes which they had prepared about the topics of shadow and image formation and by interviews which aimed to detail  these lesson plans and lesson preparation notes. Also, some open ended questions were applied to discover pre-service teachers' ideas about teacher's role in misconceptions and qualities of a qualified teacher. Lastly, data was collected  by observations made  by pre-service teachers  during their trainee education.
	According to the data gathered from the research, pre-service teachers and high school students have the same alternative concepts about shadow and image formation. Pre-service teachers' lesson prepation notes, lesson plans and their application during pre-service teachers' trainee education show us that pre-service teachers' pedagogical content knowledge is insufficient especially on discovering, evaluating and overcoming the alternative concepts.It was observed that pre-service teachers generally did not make any work about discovering misconceptions.Pre-service teachers mostly suggested "application of experiments" to overcome those misconceptions. Pre-service teachers' lesson plans show that  they use Physical Education Curriculum but only the parts which includes gains. It is observed from pre-service teachers'suggestions for overcoming misconceptions that they are insufficent from the aspect of teaching method knowledge.It is also observed from their lesson preparation notes and lesson plans that they mostly use narration technique. 
	Basing on the resuIts gathered from this research,it is possible to work on larger groups of pre-service teachers on different topics about pedegogical content knowledge. Also, it is possible to work on teacher training programs by considering competence of pedagogical content knowledge, basing on the data gathered, no matter how competent the pre-service teachers are on the topic of content knowledge, lack of knowledge of alternative concepts, teaching method knowledge and knowledge of educational curriculum cause to problems in teaching the topic. For this reason, it will be useful to train up qualified teachers  if  theorical and applicational works  which will improve teachers from such aspects are given place.