Sağlık durumunu etkileyen faktörlerin CHAID analizi yöntemiyle incelenmesi (ODTÜ örneği)
Investigation of factors influencing health status by CHAID analysis method (METU example)
Yazar: SELMAN KIZILKAYA
Danışman: DOÇ. DR. ŞENOL ALTAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Hastane İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hastaneler = Hospitals ; İşletme = Business Administration

Özet:
Bireyin ve toplumun yaşam kalitesi düzeyinin istenen seviyeye çıkarılabilmesinde, sağlık durumunun önemli bir etkisi vardır. Ancak sağlık durumu; çevresel, ekonomik, psikolojik ve kişisel olmak üzere birbiriyle ilintili birtakım faktörlerin etkisiyle şekillenmektedir. Bu amaçla, bu çalışmada sağlık durumunu etkileyen faktörler bağımsız değişken olarak ele alınarak Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ), Temel İngilizce Bölüm (TİB) öğrencilerinin genel sağlık durumları tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın gerçekleştirilmesi için sağlık durumunu etkileyen faktörlerin belirlenmesine yönelik anket formu oluşturulmuştur. Bu çalışmadan elde edilen veriler, Veri Madenciliği yöntemi içinde yer alan Karar Ağaçlarından biri olan CHAID analizi ile çözümlenmiştir.Çalışmanın birinci bölümünde, sağlık kavramının ne olduğu ve sağlık durumunu etkileyen faktörlere yer verilmiştir. İkinci bölümde, Veri Madenciliğinin tanımı, kullanım alanları ve veri madenciliği süreci belirtilmiştir. Ayrıca, veri madenciliği yeni nesil yöntemleri içerisinde yer alan karar ağaçlarına da yer verilmiştir. Karar ağaçları içerisinde yer alan ve çalışmada kullanılan CHAID analizinin ne olduğu ilgili bilgilere de yine ikinci bölümde yer verilmiştir. Üçüncü bölümde, çalışmanın amacı, önemi, çalışmada kullanılan yöntem ve çalışmanın kapsamı ile ilgili bilgilere yer verilmiştir. Çalışmanın kapsamı içerisinde çalışmanın evrenine de yer verilmiştir. Son olarak, CHAID çözümlemesi sonucunda elde edilen sonuçlara ve önerilere yer verilmiştir.Yapılan çözümleme sonucu, 6 dallanma ve 13 düğüm elde edilmiştir. Bağımlı değişken olan genel sağlık durumunu etkileyen en önemli değişken yaşam standardı değişkenidir. Bu değişken çözümlemenin birinci dallanmasını oluşturur. Diğer dallanmalar sırasıyla, cinsiyet, sürekli ilaç kullanımını gerektiren hastalık, çevrede sigara kullanımı, ekonomik nedenden dolayı sağlık hizmetinden yararlanma ve yaşam standardı değişkenleridir. 


Anahtar Sözcükler: 
1.Sağlık
2.Sağlık Durumu
3.Veri Madenciliği
4.Karar Ağacı
5.CHAID Analizi

Abstract:
In increasing the quality of life to the desired level, the improvement of the health status of the individual and the societies acquires great attention. However, the health status is affected by some factors which are environmental, economic, psychological and personal. With this aim, factors influencing the health status as an independent variable, Middle East Technical University (METU), Department of Basic English' (DBE) students the overall health status have been tried to be revealed in this study. To carry out the study, a questionnaire was developed for the determination of the factors affecting health status. The data obtained from this study were analyzed by using CHAID analysis which is one of the decision trees located in data mining technique.In the first chapter of the study, what is the concept of health and the factors affecting health status are given. In the second chapter, the definition of Data Mining, its application areas and process are mentioned. In addition, the decision trees located within the new generation of data mining methods are given. Information about what is CHAID analysis located in the decision trees and used in the study are given in the second chapter again. In the third chapter of the study, the purpose of the study, the importance of the study,a method used in the study, and information related to the scope of the study. The universe of the study is also included within the scope of study. Finally, the results obtained by CHAID analysis and recommendations are given.
As a result of the foregoing analysis, 6 branching and 13 nodes were obtained. The most important variable affecting the dependent variable the overall health status is standard of living variable. Other branches are respectively gender, illness that requires constant drug use, the use of smoking in the environment, utilization of health services due to economic reasons and standard of living variable.



Key Words: 
1.Health
2.Health Status 
3.Data Mining 
4.Decision Trees
5.CHAİD Analysis