Kent iklimi planlama ilişkisinin Stuttgart ve Hong Kong kenti örneklerinde değerlendirilmesi
Evaluation of urban climate and planning relationship in samples of Stuttgart and Hong Kong city
Yazar: HAYRİYE BALIK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÜLKÜ DUMAN YÜKSEL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Yerleşmelerin yer seçiminde önemli bir kriter olan iklim bilgisi insanoğlu için geçmişten günümüze sürekli araştırma konusu olmuştur. Ancak son yıllarda yaşanan ekstrem hava olayları iklim bilgisi üzerindeki ilgiyi daha da arttırmıştır. Özellikle kentsel alanlarda kent ikliminin bölge iklimlerinden farklılık göstermesi, kentsel iklimi ayrı bir araştırma konusu yapmış ve birçok disiplin kent iklimiyle ilgilenmeye başlamıştır. Kent planlama da bu disiplinlerden biridir.Kentteki doğal ve yapılı çevrede planlama ve tasarımın iklimsel etkilerinin belirlenmesi, konforlu ve yaşanabilir alanların oluşturulabilmesi için önemlidir. Bu nedenle kent iklimi konusunda yapılan akademik çalışmaları ve kent iklim bilgisinin planlama sürecine ne şekilde dahil edildiğini değerlendirmek; sürdürülebilir kent planlaması için kent iklim bilgisinin kullanım süreçlerini ve yararlarını ortaya koymak bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır.Bu amaç doğrultusunda çalışmada, 1980-2010 yılları arasında kent iklimi üzerine yapılan çalışmalardan `Web of Science' listesindeki 66 adet süreli yayında basılan yaklaşık 1000 makale kent iklimindeki farklı konu başlıklarına göre sınıflandırılmıştır. Bu çalışmalardan kent planlama konusunda olanlar detaylı şekilde incelenerek kent iklim bilgisinin planlamaya nasıl dahil edildiğine dair değerlendirmeler yapılmıştır. Bu değerlendirmeler sonucunda çoğunlukla kent iklim haritalarından bahsedildiği belirlenmiştir. Kent iklim haritalarının özelliklerini ve planlama sürecine etkilerini ortaya koymak için iki örnek kent Stuttgart (Almanya) ve Hong Kong (Çin) seçilmiştir. Seçilen bu iki örnek kent üzerinden kent iklim haritalarının oluşturulma süreci, bu süreçteki paydaşlar, ilgili yasa ve standartlar, kullanılan veriler, yapılan analizler, kent iklimi öneri haritaları ile bu haritaların mekansal planlamaya ve tasarıma etkileri ortaya koyularak, kent ikliminin kent planlama içerisindeki kullanımıyla ilgili değerlendirmeler yapılmıştır.

Abstract:
The climate information is an important criteria in the selection of settlements for people from past to present and therefore it has been a continuous subject of research. However, in recent years extreme weather events has received attention about the climatic information. In urban areas urban climate become different from regional climate, therefore it has started to be a subject in climate research and many disciplines become interested in the urban climate. Urban planning is one of these disciplines.In cities, determination the effects of planning and design in natural and built environment on the climatic conditions is an important issue for creating comfortable and livable places in cities. The aim of this study is to evaluate the academic studies about urban climate and to evaluate how the climate information has been involved to urban planning process and to introduce the processes and benefits of the use of the climate information for sustainable urban planning.For this purpose, studies in urban climate conducted between 1980-2010 years have been examined and approximately 1000 articles published in 66 periodicals and cited on the 'Web of Science' are classified in different topics according to the urban climate. Studies in the urban planning topic have been evaluated in detail for examining how urban climate information has been involved to urban planning process. Under the light of this evaluation it has seen that urban climate maps are important in this process. For determination the properties of urban climate maps and the effects of urban climate maps on urban planning process two examples Stuttgart (Germany) and Hong Kong (China) were selected. Through these two sample cities and their urban climate maps, the urban climate map preparation process, stakeholders in this process, relevant laws and standards, information and analyses used for this maps, urban climate recommendation maps and the effects of this maps on spatial planning and design have been evaluated and assessments were made regarding the use of urban climate in the urban planning.