Çocuk refahı alanında çalışan sosyal meslek elemanlarının alana ilişkin deneyimleri: Korunmaya ihtiyacı olan çocuklarla çalışmak
Experiences of professional staff working in the field of child welfare: Working with a child in need of protection
Yazar: SONGÜL KILIÇ BİLİCİ
Danışman: DOÇ. DR. AHMET EGE
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sosyal Hizmetler Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work

Özet:
Bu çalışma, çocuk refahı alanında görev yapmakta olan meslek elemanlarının
deneyimlerinden yola çıkarak, korunmaya ihtiyacı olan çocuk ile çalışırken yaşadıkları
mesleki yetersizlikleri, yetersizliklerin nedenlerini ve buna bağlı olarak çözüm önerilerini
ortaya koyarak çocuk refahı alanında görev yapan meslek elemanlarının
güçlendirilmesini, korunmaya ihtiyacı olan çocuk kavramının günümüzde aldığı şekli ve
bu çocuk ve aile profiline yönelik verilen hizmetin yetkinliğini arttıracak önerilerde
bulunarak korunmaya ihtiyacı olan çocuğun iyilik halinin yükseltilmesine katkı
sağlamayı hedeflemektedir.
Bu çalışmada fenomenolojik yaklaşım temel alınarak, nitel araştırma deseninde,
maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılarak 20 meslek elemanı ile yarı yapılandırılmış
görüşme formu yardımıyla derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Verilerin
toplanması akabinde tematik analiz yoluyla çözümlenmiştir. Bu çerçevede 9 ana tema
görünür olmuştur:
Bu ana temalar çocuk refahı alanında vaka çeşitliliği ve disiplinler arası mesleki
çalışma algısı, meslek elemanlarının yetersizlik algısı, meslek elemanlarında
tükenmişliğin çocuk refahı alanına yansımaları, çocuk refahı alanında mesleki doyum,
çocuk refahı alanının ve çalışanların istismara açık hale gelişi, çocuk refahı alanında
yaşanan etik ikilemler, çocuk refahı alanındaki ihtiyaçlar, meslek elemanlarının sorunlara
yönelik çözüm önerileri, meslek elemanlarının sorunlara yönelik baş etme stratejileri
tavsiyeleridir.
Araştırma sonucunda Çocuk refahı alanında meslek elemanı tanımlaması
içerisinde olan meslek gruplarının aynı iş tanımı ile istihdam edilmesi ve birbirinden çok
farklı bilimsel temellerde eğitim almış tüm bu meslek guruplarının tanımlanan işi
birbirlerinden çok farklı algıladıkları ve her birinin aynı işi farklı bir bakış açısı ile
uyguladığı, meslek elemanları içerisinde aldığı eğitimin bilimsel temeli sosyal hizmet
odaklı olmayan meslek gruplarının alanda çok fazla yetersizlik yaşadığı, değişen sosyal
sorunlar ve çocuk profili içerisinde sosyal hizmet odaklı ya da psikoloji odaklı eğitim alan
meslek guruplarının da mesleki yetersizlik yaşadığı, çocuk refahı alanında meslek
elemanlarının iş yükünün fazlalığı nedeni ile nitelikli bir hizmet anlayışı ile
çalışamadıkları, çocuk refahı alanındaki mevzuatın aileler tarafından istismara açık
yanlarının olduğu ve bu durumun meslek elemanları için de soruna neden olduğu, bunlara
bağlı olarak çocuk alanında çalışan meslek elemanlarının tükenmişlik yaşadıkları, yanı
sıra bir çok problemi kendi içerisinde barındırsa dahi çocuk ile çalışmanın mesleki
doyuma katkı sağladığı anlaşılmıştır.
Elde edilen sonuçlar doğrultusunda çocuk hakları perspektifi ile çocuk refahı
alanında çalışan meslek elemanlarının ve çocuğun iyilik halini yükseltecek alanda
yaşanan problemlerin çözümüne ilişkin korunmaya ihtiyacı olan çocuğu ve meslek
elemanlarını güçlendirmeye ilişkin öneriler geliştirilmiştir.
Bu çalışmanın genel amacı çocuk refahı alanında görev yapan meslek
elemanlarının çocukla çalışmaya ilişkin mesleki deneyimleri kapsamında sorun ve
ihtiyaçlarını ortaya çıkararak bu alanda çalışan meslek elemanlarını güçlendirecek çözüm
önerileri ortaya koymak ve bu yolla korunmaya ihtiyacı olan çocuk refahına katkı
sağlamaktır.
Anahtar Kelimeler; Çocuk Refahı, Sosyal Çalışma Görevlisi, Meslek Elemanı,
Korunmaya İhtiyacı Olan Çocuk.

Abstract:
Based on the experiences of the professionals working in the field of child welfare,
this study aims to strengthen the professional staff working in the field of child welfare
by revealing the professional inadequacies they experience while working with the child
in need of protection, the reasons for the inadequacies and accordingly the solution
proposals, and the concept of the child in need of protection today. It aims to contribute
to the improvement of the well-being of the child in need of protection by making
suggestions that will increase the form it takes and the competence of the service provided
for this child and family profile.
In this study, based on the phenomenological approach, in-depth interviews were
conducted with 20 professional staff with the help of a semi-structured interview form,
using maximum diversity sampling in a qualitative research design. After the collection
of data, it was analyzed through thematic analysis. Within this framework, 9 main themes
became visible:
Discipline, workload, burnout, professional satisfaction, abuse of professional
staff, professional inadequacy, needs of professional staff, methods of coping with the
problems experienced in the field.
As a result of the research, it was found that the occupational groups that are
within the definition of professional staff in the field of child welfare are employed with
the same job description, and that all these occupational groups, who have received
education on very different scientific foundations, perceive the defined job very
differently from each other and each of them applies the same job from a different
perspective. The scientific basis of the education they receive is not social work oriented
occupational groups experience a lot of inadequacy in the field, the changing social
problems and the child profile, the occupational groups that receive social work or
psychology-oriented education also experience professional inadequacy, due to the
excess workload of the professionals in the field of child welfare. They cannot work with
a service mentality, the legislation in the field of child welfare has aspects that are open
to abuse by families and this situation causes the abuse of professional staff, as a result of
these, the burnout levels of professionals working in the field of children are high. It was
understood that the job satisfaction of the work was also very high.
In line with the results obtained, suggestions have been developed regarding the
problems experienced in the field that will increase the well-being of the professionals
working in the field of child welfare and the child.
Keywords; Child Welfare, Social Worker, Professional Person, Child in Need of
Protection.