Diyabetik ayak hastalarında wagner sınıflaması ve glukoz regülasyonunun mortalite ile ilişkisi
Association of wagner classification and glucose regulation with mortality in diabetic foot patients
Yazar: ELİF DÜŞÜNEN
Danışman: DOÇ. AKIN DAYAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Amaç:Diyabetik ayak ülseri yüksek mortalite ile yakından ilişkilidir. Bu çalışmada diyabetik ayak ülserli hastaların mortalite oranını bulmak ve Wagner sınıflamasının, glukoz, HbA1c, lipid profili gibi laboratuvar değerlerinin mortalite ile ilişkisininin araştırılması hedeflenmiştir.
Gereç ve Yöntem: Retrospektif kesitsel tipte olan çalışma, Nisan 2019- Haziran 2022 tarihleri arasında, Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Kliniği Diyabet Polikliniğinde değerlendirilen tip 2 diyabet hastaları arasında gerçekleştirilmiştir. Diyabet polikliniğine bu tarih aralığında 216 diyabetik ayaklı hasta başvurusu bulunmakta olup hasta dosyaları incelenirken 3 hastanın tip 1 DM tanılı olması, 13 hastanın Wagner evresinin değerlendirilmemiş olması, 30 hastanın ise laboratuvar verilerinde eksiklikler bulunması nedeniyle çalışmaya bu hastalar dışarıda bırakılarak 170 hasta dahil edilmiştir. Hastalar sağ ve ölü olarak iki gruba ayrılarak karşılaştırılmıştır. Çok değişkenli regresyon modelinde mortalite ile ilişkili risk faktörleri değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizler ve hesaplamalar için IBM SPSS Statistics 21.0 (IBM Corp. Released 2012. IBM SPSS Statistics for Windows, Version 21.0. Armonk, NY: IBM Corp.) ve MS-Excel 2007 programları kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir.
Bulgular:Çalışmaya dahil edilen 170 hastadan 120 hastanın sağ 50 hastanın ölü olduğu tespit edilmiş mortalite oranı %29,4 olarak belirlenmiştir.Tüm hastaların yaş ortalaması 61.34±10.61 yıl, sağ hastaların yaş ortalaması 59.28±9.99 yıl , ölü hastaların yaş ortalaması 66.28±10.52 yıl'dır. Mortaliteye göre yaş değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir ( p<0.001). Sağ hastaların %30.0'u (n=36) kadın, ölü hastaların %22.0'si (n=11) kadındır. Mortaliteye göre cinsiyet dağılımındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p=0.288). Wagner sınıflamasına baktığımızda ise hastaların %33.5'i (n=57) sınıf-1, %47.1'i (n=80) sınıf-2, %7.6'sı (n=13) sınıf-3, %9.4'ü (n=16) sınıf-4, %2.4'ü (n=4) sınıf-5'te olduğu saptanmıştır. Wagner sınıflaması dağılımı mortalite açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık oluşturmamıştır (p=0.334).
Sağ hastaların ortalama diyabet süresi 12.53±7.60 yıl, ölü hastaların ortalama diyabet süresi 15.54±8.94 yıldır. Mortalite ve diyabet süresi arasında pozitif yönde bir ilişki bulunmuştur ve bu istatistiksel olarak anlamlıdır (p=0.036). Sağ hastaların HbA1c ortalaması 9.35±2.36 ölü hastaların ise 8.76 ± 2.51 olarak hesaplanmış olup istatistiksel olarak mortalite için anlamlı fark oluşturmamıştır (p=0,058).
Mortaliteye göre iki grubun ürik asit, kreatinin değerleri arasında tespit edilen fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). Ölü hastaların ürik asit ve kreatinin ortalaması sağ hastalara göre daha yüksektir.
Sonuç: Diyabetik ayak hastalarında mortalite oranı %29,4 bulunmuş olup diyabetik ayağı sınıflamak için kullanılan Wagner-Meggit sınıflaması ilişkisiz bulunmuştur. Yaş, diyabet süresi, kreatinin, ürik asit değerlerinin mortaliteyi arttırdığı sonucuna varılmıştır.              
Diyabetik ayak sendromu geliştikten sonra şiddetinin mortaliteye etkisi olmadığından, önlenmesi için birinci basamakta sağlık hizmeti sunan aile hekimleri tarafından diyabet hastalarını değerlendirirken risk faktörlerini belirlenmesi ve koruyucu uygulamaların etkin kullanılması oldukça önemlidir. 
                                    
 Anahtar kelimeler:Diyabetik ayak, mortalite, HbA1c

Abstract:
Aim: Diabetic foot ulcer is closely associated with high mortality. This study aims to determine the mortality rate in patients with diabetic foot ulcers and to investigate the relationship between the diabetic foot class determined according to the Wagner classification and the patient's laboratory values such as glucose, HbA1c, lipid profile and mortality.

Materials and Methods: Methods: The retrospective cross-sectional study was conducted among type 2 diabetic patients who consulted with Haydarpaşa Numune Training and Research Hospital Family Medicine Clinic Diabetes Polyclinic between April 2019 and June 2022. There were 216 diabetic foot patients admitted to the diabetes outpatient clinic in this date range, and when the patient files were examined, 3 patients were diagnosed with type 1 DM, 13 patients had not been evaluated at Wagner stage, and 30 patients had deficiencies in their laboratory data. Therefore, these patients were excluded from the study and the study was conducted with the remaining 170 people. The patients were divided into two groups, alive and dead, and compared. Risk factors associated with mortality were evaluated in the multivariate regression model. IBM SPSS Statistics 21.0(IBM Corp. Released 2012. IBM SPSS Statistics for Windows, Version 21.0. Armonk, NY: IBM Corp.) and MS-Excel 2007 programs were used for statistical analyses and calculations. The statistical significance level was accepted as p<0.05.

            Results: Of the 170 patients included in the study, 120 patients were found to be alive and 50 patients dead, and the mortality rate was determined as 29.4%. The average age of all patients was 61.34±10.61 years, the average age of the living patients was
59.28±9.99 years, and the average age of the dead patients was 66.28±10.52 years. A
statistically significant difference was detected between age values according to
mortality (p<0.001). When we look at the Wagner classification, 33.5% (n=57) of the

 
patients are class-1, 47.1% (n=80) are class-2, 7.6% (n=13) are class-3, 9.4% (n=16) are
class-4, 2.4% (n=4) were determined to be in class-5. Wagner classification distribution
did not create a statistically significant difference in terms of mortality (p = 0.334). The
average diabetes duration of living patients is 12.53±7.60 years, and the average diabetes
duration of dead patients is 5.54±8.94 years. A statistically significant positive
relationship was discovered between mortality and duration of diabetes ( p = 0.036). The
average HbA1c of living patients was calculated as 9.35 ± 2.36 and 8.76 ± 2.51 for dead
patients, and it did not create a statistically significant difference for mortality (0.058). A
statistically significant difference was detected between uric acid and creatinine values
according to mortality (p<0.05). The average uric acid and creatinine levels of dead
patients are higher than those of living patients.

         Conclusion: The mortality rate in diabetic foot patients was found to be 29.4%, and the Wagner-Meggitt classification used to classify diabetic foot was found to be irrelevant.
It was concluded that age, duration of diabetes, creatinine and uric acid levels increase
mortality. Since the severity of diabetic foot syndrome does not affect mortality after it
occurs, it is very important to identify risk factors and use preventive practices
effectively when evaluating diabetic patients by family physicians who provide primary
healthcare services in order to prevent it.

KEYWORDS: Diabetic foot, mortality, HbA1c