Romatoid artrit ile ilişkili interstisyel akciğer hastalığı tutulumunun bilgisayarlı tomografi ile kantitatif analizi
Quantitative analysis of interstitial lung disease related to rheumatoid arthri-tis  by computed tomography
Yazar: MEHMET CİHAN KARACAOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. BETÜL KIZILDAĞ
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-interstisyel = Lung diseases-interstitial ; Artrit-romatoid = Arthritis-rheumatoid ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Giriş ve Amaç 
Kollajen doku hastalıkları ile ilişkili interstisyel akciğer hastalığı (İAH) ciddi morbidite ve erken mortalite ile ilişkilidir. Romatoid artrit (RA) ile ilişkili İAH'nin yarıkantitatif ve kantitatif ölçüm değerlendirmesi ile ilgili literatürde sınırlı sayıda araştırma makalesi bu-lunmaktadır. Bu çalışmada RA hastalarında, İAH'nin ciddiyetini değerlendirmek ama-cıyla kantitatif akciğer değerlendirme (KAD) yöntemleri kullanarak, yöntemin RA has-talarındaki başarısını araştırma, klinik bulgular ile, solunum fonksiyon testi (SFT) ile ve yarıkantitatif değerlendirme ile ilişkisini araştırma amaçlandı.
Gereç ve Yöntem 
Tek merkezde takipli RA hastalarının, YÇBT görüntüleri, SFT'leri retrospektif olarak incelendi. Yarıkantitatif skorlama sistemi ile hastalar sınırlı ve yaygın İAH olarak iki gruba ayrıldı. Kantitatif görüntü analizi farklı eşik Hounsfield unit (HU) değerlerinin seçildiği iki ayrı yöntem (Yöntem 1, Yöntem 2) ile yapıldı. Değişkenler arasındaki ilişki-yi değerlendirmek için Spearman korelasyon testi kullanıldı. Sınırlı İAH'yi yaygın İAH'den ayırt etme yeteneği için kantitatif yöntemlerin tanısal performansı, ROC analizi kullanılarak hesaplandı.
Bulgular
Çalışmaya 44 hasta dahil edildi. Yarıkantitatif yöntemlerden "İAH skoru"na göre 33 hastada sınırlı, 11 hastada yaygın hastalık mevcuttu; "RHMK skoru"na göre 31 hastada sınırlı, 13 hastada yaygın hastalık mevcuttu. Yarıkantitatif yöntemler arasında önemli derecede uyum mevcuttu (kappa katsayısı 0.771 ve p<0.01). Kantitatif yöntemlerden "Yöntem 1" ve "Yöntem 2", sınırlı ve yaygın İAH grupları arasında önemli fark gösterdi ve bu yöntemler, SFT'lerden DLCO ve total akciğer kapasitesi (TLC) ile anlamlı kore-lasyon gösterdi (p<0.001). Tanı testlerinin performansı açısından "Yöntem 1" ve "Yön-tem 2"nin yarıkantitatif skorlara göre sınırlı ve yaygın hastalığı ayırt etme gücü kuvvetli bulundu. En kuvvetli test "Yöntem 1" olarak bulundu. ("İAH skoru"na göre Yöntem 1 AUC=0.945, Yöntem 2 AUC=0.785; "RHMK skoru"na göre Yöntem 1 AUC=0.911, Yöntem 2 AUC=0.700)
Sonuç
Kantitatif yöntemler, RA hastalarında İAH şiddetinin değerlendirmesinde uygulanabilir ve RA hastalarında kötü prognozdan sorumlu yaygın İAH'den, sınırlı İAH'yi ayırt etme yeteneğine sahip gözükmektedir. Kantitatif yöntemler okuyucunun uzmanlığından ba-ğımsızdır. Kantitatif yöntemler, RA ile ilgili İAH'nin objektif değerlendirmesinde yarı-kantitatif yöntemlere umut verici bir alternatiftir. 
Anahtar Kelimeler, yüksek çözünürlüklü bilgisayarlı tomografi, interstisyel akciğer has-talığı, solunum fonksiyon testleri, kantitatif değerlendirme, romatoid artrit

Abstract:
Introduction and Aim
Interstitial lung disease (ILD) associated with collagen tissue diseases is associated with severe morbidity and early mortality. There are limited number of research articles in the literature on the semi-quantitative and quantitative measurement evaluation of ILD as-sociated with rheumatoid arthritis (RA). In this study, it was aimed to investigate the success of the method in RA patients by using quantitative lung assessment (QLA) met-hods to evaluate the severity of ILD in RA patients, to investigate its correlation with clinical findings, pulmonary function test (PFT) and semi-quantitative assessment.
Materials and Methods
HRCT images, PFTs of RA patients followed up in a single center were retrospectively analyzed. Patients were divided into two groups as limited and extensive ILD, using the semi-quantitative scoring system. Quantitative image analysis was performed with two different methods (Method 1, Method 2), in which different threshold Hounsfield unit (HU) values were selected. Spearman correlation test was used to evaluate the relations-hip between variables. The diagnostic performance of quantitative methods for the abi-lity to distinguish limited ILD from extensive ILD was calculated using ROC analysis.
Findings
Forty-four patients were included in the study. According to the "ILD score", which is one of the semi-quantitative methods, 33 patients had limited disease and 11 patients had extensive disease; according to the "MCRD score", 31 patients had limited disease and 13 patients had extensive disease. There was significant agreement between the semi-quantitative methods (kappa coefficient 0.771 and p<0.01). Of the quantitative methods, "Method 1" and "Method 2" showed a significant difference between the limited and extensive ILD groups, and these methods significantly correlated with DLCO and total lung capacity (TLC) from SFTs (p < 0.001). In terms of the performan-ce of diagnostic tests, the power of "Method 1" and "Method 2" to distinguish limited and extensive disease was found to be strong according to semi-quantitative scores. The strongest test was found as "Method 1". (Method 1 AUC=0.945, Method 2 AUC=0.785 based on ILD score; Method 1 AUC=0.911, Method 2 AUC=0.700 based on MCRD score)
Conclusion
Quantitative methods are applicable to the assessment of ILD severity in RA patients and seem capable of distinguishing limited ILD from extensive ILD, which is responsib-le for the poor prognosis in RA patients. Quantitative methods are independent of the reader's experience. Quantitative methods are a promising alternative to semi-quantitative methods in the objective evaluation of ILD related to RA.
Keywords, high-resolution computed tomography, interstitial lung diseases, pulmonary function tests, quantitative assessment, rheumatoid arthritis