Türkiye kadastrosu ile ilişkili genel amaçlı BIM tasarımı
General purpose BIM design related to the Turkish cadastre
Yazar: TUĞBA ERASLANOĞLU
Danışman: PROF. DR. MEHMET ALKAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Geomatik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Hızlı kentleşme süreci arazi idaresi üzerinde benzeri görülmemiş bir baskıya neden olmuştur.  Bunun sonucu olarakta kadastro sistemleri arazi idare sistemlerinin temel bileşeni haline gelmiştir. Çünkü artan nüfus ile birlikte yapı stoğu ve arazi kullanım alanının yönetimi karmaşık hale gelmektedir. Yer altı ve yer üstü yapılarının artmasıyla birlikte mülkiyet haklarının temsili zorlaşmaktadır. Bu sorunlardan dolayı mülkiyet hakları temsilinin modellenmesine yönelik standartlar ortaya çıkmıştır. Bu standartlar içerisinde en yaygın ve kabul gören ISO 19152 Land Administration Domain Model (LADM) (Arazi İdaresi Temel Modeli (AİTM)) dir. AİTM arazinin kullanım süresi, değeri ve kullanımı hakkındaki bilgileri tasarlayıp belirleyebilir, kaydedebilir ve paylaşabilir. Tüm bu sistemler arazi tapu kayıtlarını (öznitelik verileri) ve kadastro haritalarını (konumsal veriler) kullanır. Ayrıca, bu sistemler bir arazi parçası, bina veya mülk ile ilişkili hakların, kısıtlılıkların ve sorumlulukların (HKS) konumsal boyutunu yönetir. Ancak, AİTM'de taşınmaz üzerindeki HKS'lerin 3 boyutlu (3B) temsili yetersiz düzeydedir. Bu yüzden taşınmazları 3B temsil edebilen farklı veri modelleriyle (CityGML, LandInfra, BIM, vb.) entegre edilmesi önerilmektedir. Taşınmazların detaylarını zengin veri tipleriyle temsil eden Building Information Modelling (BIM) (Bina Bilgi Modellemesi) mülkiyeti temsil edebilecek potansiyel yetenekler sağlamaktadır. BIM geometrik ve fiziksel temsil kabiliyeti sayesinde mülkiyeti 3B temsil edebilmekte fakat mülkiyet haklarını temsil etmekte eksik kalmaktadır. Ancak, bu eksiklik BIM formatlarında (Industry Foundation Classes (IFC)) yeni sınıflar oluşturularak giderilebilir. Bu bağlamda çalışmanın ana motivasyonu 3B BIM'in Türk kadastral sisteminde kadastral nesnelerin tescil edilmesinde kullanılabilirliğinin araştırılmasıdır. Bu doğrultuda kadastral sistemlerinin modellenmesinde en yaygın kullanılan AİTM temelli genişletilmiş modeller incelendi. Türk kadastral sistemi için geliştirilen AİTM uyumlu veri modelinin BIM ile nasıl entegre edileceği araştırıldı. 
Sonuç olarak, bu çalışmada 3B BIM tasarımı anlatılmış ve genişletilmiş BIM UML diyagramları ile sunulmuştur. Geliştirilen veri modelinin kadastro sistemindeki paydaşlar ve disiplinler arasında etkili 3B veri işbirliğinin paylaşımının ve yeniden kullanılmasına katkı sağlaması beklenmektedir.

Abstract:
The rapid urbanization process has caused unprecedented pressure on land administration. As a result, cadastral systems have become the essential component of land administration systems. Because of the increasing population, the management of the building stock and land use area becomes complex. With the increase in underground and aboveground structures, the representation of property rights becomes more difficult. Because of these problems, standards for modelling the representation of property rights have emerged. The most common and accepted ISO 19152 Land Administration Domain Model (LADM) is among these standards. LADM can design, identify, record, and share information about land's tenure, value and use. All these systems use land title records (attribute data) and cadastral maps (spatial data). In addition, these systems manage the spatial dimension of rights, restrictions, and responsibilities (RRR) associated with a piece of land, building, or property. However, the 3 dimensional (3D) representation of RRR on the immovable in LADM is insufficient. Therefore, it is recommended to integrate with different data models (CityGML, LandInfra, BIM, etc.) to represent real estate in 3D. Building Information Modeling (BIM), which represents the details of real estate with rich data types, provides potential capabilities to represent the property. BIM can represent the property in 3D thanks to its geometric and physical representation ability, but it falls short of representing property rights. However, this shortcoming can be overcome by creating new classes in BIM formats (Industry Foundation Classes (IFC)). In this context, the primary motivation of the study is to investigate the usability of 3D BIM in the registration of cadastral objects in the Turkish cadastral system. In this direction, the most widely used LADM-based extended models for modeling cadastral systems were examined. It was investigated how to integrate the LADM compatible data model developed for the Turkish cadastral system with BIM.
As a result, in this study, 3D BIM design is explained, and widened BIM data model is presented with UML diagrams. It is expected that the developed data model will contribute to the sharing and reuse of effective 3D data cooperation between stakeholders and disciplines in the cadastral system.