Belediyelerde ecrimisil uygulamaları değerlendirilmesi ve sorunların analizi
Evaluation of mesne profits practices in municipalities and analysis of problems
Yazar: AYŞEGÜL ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. NURİ SEMİH ÖZ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Gayrimenkul Geliştirme ve Yönetimi Ana Bilim Dalı / Gayrimenkul Geliştirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Türkiye'de 2000'li yılların başından itibaren kamu reformu kapsamında yeni yasal düzenlemelere gidilmiş, merkezi yönetimin yerel halka en yakın organik bağı olan ve yerel halka hizmet sunumunda önemli rolü bulunan belediyeler kapsamında belediye kanunlarında da birtakım düzenlemeler yapılmıştır. Belediyelerin yeni düzenlemeler ile yönetsel anlamda görevleri ile ilgili sorumlulukları artmış olmasına rağmen mali anlamda güçlenmelerini sağlayabilecek düzenlemelerde eksik kalındığı yadsınamayan bir konudur. Belediyelerde ecrimisil uygulamalarında karşılaşılan sorunların analizi amacıyla yapılan bu çalışmada, ilk olarak ecrimisil kavramı ve yerel yönetim birimi olan belediyelerde ecrimisil uygulamaları kuramsal olarak ele alınmış, daha sonra belediyeler kapsamında ecrimisil uygulamaları yasal düzenlemeler ve yargı kararları kapsamında incelenmiş ve son olarak ilgili yasal düzenlemeler çerçevesinde yapılan ecrimisil işlemleri sırasında karşılaşılan sorunların tespiti için belediyelerin emlak ve istimlak müdürlükleri, mali hizmetler müdürlükleri, kırsal hizmetler müdürlükleri, hukuk işleri müdürlükleri, kıymet takdir komisyon üyeleri ve yöneticileri ile yapılan anket çalışması yoluyla toplanan verilerin değerlendirilmesi yapılmıştır.
Çalışma kapsamında belediyelerde ecrimisil uygulamalarında karşılaşılan sorunlar, idare mahkemeleri, idari dava daireleri ve Danıştay dairelerinin vermiş olduğu kararlar üzerinden ele alınmıştır. Yargı kararları kapsamında belediyelerde ecrimisil uygulamalarında uyuşmazlıkların sıklıkla hangi durumlarda yaşandığı konularına göre gruplandırılarak incelenmiştir. Araştırma sonucuna göre belediyelerde ecrimisil uygulamalarında daha çok yasal düzenlemelerdeki eksikliklere dayalı olarak, mülkiyetlerinde bulunan taşınmazların gerçek kişiler tarafından işgale uğramasının yanı sıra kamu tüzel kişileri tarafından işgale uğraması ya da belediyelerin kamu tüzel kişilerinin tasarrufunda bulunan taşınmazlarını işgal etmesi sonucunda idarelerin hukuki olarak zor durumda kalmalarına neden olduğu görülmektedir. Belediyelerde ve kamu idarelerinde taşınmaz yönetimi ve idaresinin etkin ve verimli olması, sürecin daha iyi yönetilebilmesi ve hukuki olarak sorunların yaşanmaması adına aynı zamanda merkezi idareye bağlı olan yönetim birimleri ile yaşanan uyuşmazlıkların giderilmesi için yeni düzenlemelerin yapılmasına ihtiyaç duyulduğu ortaya çıkmaktadır. Belediyelerin mülkiyetlerinde bulunan gayrimenkullerinin yönetimi ve idaresini etkin ve verimli bir şekilde sağlayabilmeleri için öncelikle belediye kanunu ile çerçeve düzenleme yapılması ve gerektiğinde büyükşehir belediyelerine gayrimenkul yönetimi konusunda yönetmelik veya tebliğ çıkartma yetkisinin verilmesi zorunlu görülmektedir. Ayrıca belediyelerin başta emlak ve istimlak olmak üzere işletme ve iştirakler, imar ve şehircilik, altyapı ve kırsal hizmetler gibi birimlerinde gayrimenkul geliştirme ve yönetimi uzmanlarının zorunlu olarak istihdam edilmelerinin sağlanması, bunun yanı sıra yapılacak ikincil düzenlemeler ile nitelikli personel istihdamı yoluyla uygulamanın standardize edilmesi, şeffaflık ve hesap verilebilirliğin, kendi kaynaklarından optimum düzeyde fayda sağlanmasının mümkün olabileceği vurgulanmalıdır.

Abstract:
Since the beginning of the 2000s in Turkey, new legal arrangements have been made within the scope of public reform, and some arrangements have been made in municipal laws within the scope of municipalities that have the closest organic ties of the central government to the local people and have an important role in the provision of services to the local people. Although the responsibilities of municipalities regarding their administrative duties have increased with the new regulations, it is an undeniable issue that there is a lack of regulations that can ensure their financial strengthening. Within the scope of this study, which aims to analyze the problems encountered in "mesne profit"  practices in municipalities, firstly, the concept of "mesne profit"  and "mesne profit"  applications in municipalities, which are local government units was discussed theoretically, then "mesne profit" practices within the scope of municipalities were examined within the scope of legal regulations and judicial decisions, and finally, to determine the problems encountered during the "mesne profit"  transactions carried out within the framework of the relevant legal regulations, the data collected through a survey conducted with the real estate and expropriation directorates, financial services directorates, rural services directorates, legal affairs directorates, valuation commission members and managers of the municipalities were evaluated. Within the scope of the study, problems encountered in "mesne profit" practices in municipalities were addressed through the decisions of administrative courts, administrative litigation departments, and Council of State departments. Within the scope of judicial decisions, it was examined by grouping according to which situations disputes are frequently experienced in "mesne profit" applications in municipalities. 
According to the results of the research, it was seen that municipalities are in legal difficulties because of the occupation of their immovable properties by real persons as well as the occupation by public legal entities or the occupation of the immovable properties in the possession of public legal entities by municipalities, mostly based on the deficiencies in legal regulations. For the management and administration of immovable property in municipalities and public administrations to be effective and efficient, to manage the process better, and to avoid legal problems, it is also clear that new arrangements are needed to eliminate disputes with the administrative units affiliated to the central administration. In addition, for municipalities to ensure the management and administration of their properties effectively and efficiently, it is considered obligatory to make framework arrangements with the municipal law and to give the metropolitan municipalities the authority to issue regulations or communiqués on real estate management when necessary. Furthermore, it should be emphasized that municipalities should ensure the mandatory employment of real estate development and management experts in departments such as real estate and expropriation, enterprises, and subsidiaries, zoning and urban planning, infrastructure, and rural services, as well as standardization of implementation through the employment of qualified personnel through secondary regulations, transparency and accountability, and optimum utilization of their resources.