Yaşlılarda ayak taban duyu eğitiminin sensorimotor organizasyona etkisinin incelenmesi
İnvestigation of the effects of foot-sole sensory training on sensorymotor organization in the elderly
Yazar: BURCU FIRAT
Danışman: PROF. DR. NURAY KIRDI
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Ayak = Foot ; Duruş = Posture ; Duyular = Sensation ; Egzersiz = Exercise ; Geriatri = Geriatrics ; Vestibül = Vestibule

Özet:
Bu çalışmada yürüyüşü ve dengeyi etkileyecek ortopedik problemi olmayan 65 yaş üstü bireylerde ayak tabanına uygulanan duyu eğitiminin  sensorimotor organizasyona etkisi araştırıldı. Çalışmaya Mini Mental Durum Test Puanı 24 ve üzeri olan 30 birey dahil edildi; bireyler çalışma  ve kontrol olmak üzere 2 gruba ayrıldı. İlk değerlendirme sonrasında çalışma grubuna ayak taban duyusunu arttırmaya yönelik egzersizler ev programı olarak verildi. Bireylerden bu programı 2 hafta içerisinde günde 1 kez  10 gün boyunca yapmaları istendi. Kontrol grubuna ise ilk değerlendirme sonrası "Yaşlı Ayak Bakımı" ile ilgili hazırlanan bir broşür verildi. Ayak tabanı hafif dokunma duyusu, vibrasyon duyusu, iki nokta ayrımı ve pasif hareket duyusu değerlendirmesi, kas kuvvet testi, Berg denge testi ve bilgisayarlı dinamik postürografi (BDP) ile Duyu Organizasyon Testi (DOT) 2 hafta arayla her iki gruba da uygulandı. Çalışmamızın sonucunda ayak taban duyu değerlendirmelerinde, pasif hareket duyusu ve Berg Denge Testi sonuçlarında anlamlı bir fark bulunmadı (p>0,05). Çalışma grubunda BDP cihazıyla gözler kapalı, kabin sabit, zemin hareketli iken yapılan ölçümlerde ilk ve son değerlendirme sonuçları karşılaştırıldığında dengede gelişme görüldü (p<0,05). Çalışma grubundaki DOT D5 parametresi (Gözler kapalı, kabin sabit, zemin hareketli iken denge değerlendirmesi) dışında her 2 grupta da uygulamalar öncesine göre fark bulunmadı (p>0,05). Çalışma grubunda 70 yaş altı ve 70 yaş ve üstü bireylerde DOT parametreleri karşılaştırıldığında 70 yaş altındaki bireylerde gözler kapalı, kabin sabit, zemin hareketli iken yapılan değerlendirmede (D5) dengede artış bulundu (p<0,05). Sonuç olarak, ayak taban duyusunu artırmaya yönelik ev egzersiz programının vestibüler sistem üzerine olumlu etkisi olduğu ve koruyucu yaklaşım olarak kullanılabileceği düşünüldü.

Anahtar Kelimeler: Vestibüler, duyu değerlendirmesi, ev egzersiz programı, postürografi.

Abstract:
In this study, the effect of sensorimotor training on the soles of the foot is investigated in individuals who do not have orthopedic problems that will affect gait and balance over 65 years of age. The study included 30 individuals with a Mini Mental Status Test Score of 24 or more; individuals were divided into two groups as study and control. After the initial evaluation, exercises to increase the foot-sole sensory were given to the study group as a home program. Individuals were asked to do this program at least once a day for 10 days in 2 weeks. To control group, a brochure on Elderly Foot Care was given after the initial evaluation. The foot sole Light touch sensation, Vibration sensation, Two point discrimination evaluation, Passive motion sense evaluation, Muscle Force test, Berg equilibrium test and Sensory Organization Test (SOT) of Computerized Dynamic Posturography (CDP) were applied to both groups at 2 weeks intervals. As a result of our study, there was no significant differences were found in foot sole sensory evaluations, passive motion sense and Berg Equilibrium Test results (p>0.05). In the study group, when the first and final evaluation results were compared with the measurements made while the eyes closed, the cab was fixed, and the floor was moving with the CDP device, improvement was observed in the balance (p<0.05). There was no efficacy to change pre-treatment values in both groups except the posturography D5 parameter in the study group (p>0.05). When the posturography parameters were compared among the subjects aged under 70 years and 70 years and over in the study group, there was an increase in the equilibrium (D5) evaluation when eyes closed, cabin fixed, ground moving for the subjects were under 70 years old (p<0.05). Consequently, we think that the home exercise program to improve the foot sensation is a positive effect on the vestibular system and can be used as a preventive approach.

Key words: Vestibular, sensory evaluation, home-baced exercise, posturography.