Tip 2 diyabetik hastalarda insülin direnci ile serum ekstrasellüler süperoksit dismutaz aktivitesi, serum adiponektin ve hs-CRP düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between the insulin resistance in patients with type 2 diabetes mellitus and serum extracellular superoxide dismutase, serum adiponectinand Hs-CRP levels
Yazar: MAHMUT DEMİRCİ
Danışman: DOÇ.DR. CİHAN TOP
GATA / Haydarpaşa Eğitim Hastanesi  / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2006
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases

Özet:
VI. ÖZETDiyabetes mellitus, metabolik bozukluklarla karakterize, gözlerde, böbreklerde,sinirlerde, kalpte ve kan damar sisteminde kronik komplikasyonlara yol açan, en sık rastlananendokrinolojik hastalıktır. Çalışmamızın amacı; tip 2 diyabetik hastalarda insülin direnci ileserum ekstrasellüler süperoksit dismutaz, serum adiponektin ve hs-CRP düzeyleri arasındakiilişkinin araştırılmasıdır.Çalışmaya, çalışma dışlama kriterlerini taşımayan 37'si (% 52,9) kadın, 33'ü (% 47,1)erkek, 70 tip 2 diyabetik hasta dahil edildi. Hastaların yaş ortalamaları 53,6Â±9,8 (28-73) yılolarak tesbit edildi. Kardiyovasküler hastalığı bulunmayan 16'sı (% 53,3) kadın, 14'ü (%46,7) erkek, non-diyabetik 30 sağlıklı gönüllü, kontrol grubunu oluşturdu. Kontrol grubuolgularının yaş ortalamaları ise 49,2Â±11,6 (28-68) yıl olarak tesbit edildi.Çalışmamızda insülin direnci olan diyabetik hastalar ile sağlıklı gönüllüler bağlantıanalizi ile karşılaştırıldığında; HOMA-IR değerleri ile AKŞ, TKŞ, trigliserid, EC-SODaktivitesi (p<0,001) ve hs-CRP (P>0.05) arasında istatistiki olarak anlamlı bağlantı saptandı.İnsülin sensitif diyabetik grup ile insülin direnci olan diyabetik grup arasında, ortalamahs-CRP değerleri açısından istatistiki olarak anlamlı bir fark yoktu (p=0,26). Bu duruminflamasyonun diyabet tanısı konmadan önce başladığını düşündürmektedir. Bu sonuçlarhastaların preklinik diyabet döneminde tesbit edilerek takip ve tedavi altında izlenmeleri,yani diyabet önleme çalışmalarının daha etkin bir şekilde yürütülmesi gerektiğinidesteklemektedir. Aynı zamanda oksidatif stres ve vasküler komplikasyonlar açısındanönemli risk faktörleri olan hipertrigliseridemi ve postprandiyal hipergliseminin insülin direnciaçısından patogenezdeki önemi araştırılmalıdır.Çalışmamızda insülin direnci mevcut olgularda özellikle HOMA-IR değeri ilebağlantılı olarak EC-SOD aktivitesinin yüksek saptanması (p<0,001; r=0,43) artmış oksidatifstresin bir göstergesidir. Ayrıca azalmış antioksidan kapasitenin vasküler komplikasyongelişimi için dolaylı bir risk faktörü olabileceğini destekler niteliktedir. Daha önceki klinikçalışmalarda tip 2 diyabete bağlı vasküler komplikasyonlarla EC-SOD aktivitesi arasındakidirek ilişkiyi ortaya koyan bir sonuç bulunamamıştır. Bu sonuçlar diyabetik vaskülerkomplikasyonların önlenmesinde, metabolik kontrolün çok önemli olduğunun ortaya konmasıbakımından önem taşımaktadır.Sonuç olarak; çalışma verilerimiz detaylı olarak analiz edildiğinde, tip 2 diyabetikolgularda antioksidan kapasitenin azaldığı, artmış oksidatif strese bağlı olarak vaskülerkomplikasyonların gelişim hızının arttığını, metabolik kontrolün ve insülin duyarlılığının58bozulmasına paralel olarak bu durumun daha da artış gösterebileceğini düşünmekteyiz.Önceki çalışma sonuçlarıyla uyum gösteren bulgularımızın, ileriki çalışmalara ışık tutacağını,daha çok hastanın dahil edildiği çok merkezli çalışmaların planlanması gerektiğini ilerisürmekteyiz.Bu çalışma; diyabetik olgularda, antioksidan kapasite azalmasının vaskülerkomplikasyon gelişimi için ne denli önemli olduğunun ortaya konması, ayrıca tip 2 diyabetikolgularda alternatif antioksidan tedavi yaklaşımlarının ve beslenme tarzlarının geliştirilmesigerektiğinin ortaya konması açısından önemlidir.59

Abstract:
VIII. SUMMARYDiabetes mellitus, the most common endocrine disease, is characterized by metabolicabnormalities and by long-term complications involving the eyes, kidneys, nerves, heart andblood vessels. In our study we aimed to evaluate the relationship between the insulinresistance in patients with type 2 diabetes mellitus and serum extracellular superoxidedismutase, serum adiponectin and hs-CRP levels.Study group was formed by 70 type 2 diabetic patients (37 female and 33 male,53,6Â±9,8 years). Control group was formed by 30 non-diabetic healty volunteers withoutcardiovascular disease (16 female and 14 male, 49,2Â±11,6 years).In our study, when all subjects were evaluated with correlation analysis, it was foundthat there were statistically significant correlation between HOMA-IR scores and fastingglucose, postprandial glycemia, trigliseridemia, EC-SOD activity (p<0,001), hs-CRP(p>0,05).There was no statistically significant difference between the mean serum hs-CRPlevels of insulin sensitive and resistant study group (p=0,26). So that inflammation may beginbefore the diagnose of diabetes mellitus. These results sign that the monitorization anddiagnosis of preclinic diabetes are important and diabetes preventing studies must besupported effectively. Also the important risk factors for oxidative stress and vascularcomplications such as hypertrigliseridemia and postprandial hyperglysemia must beinvestigated at subjects with insulin resistance in relation to the importance of pathogenesis.In our study, the high HOMA-IR scores related with EC-SOD activity (p<0,001,r=0,43) in patients with insulin resistance. This is an indicator of increased oxidative stress.In addition the study revealed that decreased antioxidant capacity may be an indirect riskfactor for developing vascular complications. There was not found a direct relationshipbetween vascular complications caused by type 2 diabetes mellitus and EC-SOD activity inany clinical study other than this study. These results also suggested that metabolic control isvery important for preventing diabetic vascular complications.Analysing outcomes of the study detailed revealed that, in patients with type 2diabetes mellitus antioxidant capacity is decreased, increased oxidative stress affects theacceleration of vascular complication developing speed, and we think that these will increaseimpaired metabolic control and insulin sensitivity parellelly.60As a conclusion, our study suggests that decreased antioxidant capacity is veryimportant for developing vascular complications. Furthermore, our study suggested thenecessity of alternative antioxidant treatments and improvement of different nutritionprogrammes in patients with type 2 diabetes mellitus. These findings in our study should besupported by further studies with broad and multicentric series.61