Bina ve yapı eseri malikinin hukuki sorumluluğu
Responsibility of possessor of the building and contruction work
Yazar: ASLIHAN ÇELİK
Danışman: PROF.DR. İHSAN ERDOĞAN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Günlük yaşamımızın vazgeçilmez bir parçası olan bina ve yapıeserlerinin yararları kadar, tehlikeleri de bulunmaktadır. Bu sebeple yasakoyucu, bina ve yapı eseri malikinin sorumluluğunu, Borçlar Kanunu'ndakusura dayanmayan bir sorumluluk hâli olarak düzenlemiştir.Sorumluluğun temeli, olağan sebep sorumluluklarındaki objektif özengösterme ödevine aykırılık esasına dayanmaktadır.BK. m. 58 hükmüne göre sorumluluğun ortaya çıkabilmesi için, malikolma, bir bina veya yapı eserinin var olması, bina veya yapı eserindeki yapımbozukluğu veya bakım eksikliğinden bir zarar doğması ve illiyet bağınınkesilmemiş olması şartları aranmaktadır.Malike karşı, BK. m. 58'e dayanarak zarar görenler tarafından açılacaktazminat davaları, BK. m. 60'da düzenlenen bir ve on yıllık haksız fiilzamanaşımına tabidir. Bununla birlikte, zararı tazmin eden malikin, BK. m.58/II gereğince, kendisine karşı sorumlu olan diğer kişilere ileri sürebileceğirücu hakkı bakımından, bu sorumluluğun sebebini oluşturan hukuki ilişkininniteliğine göre, özel zamanaşımı süreleri uygulanır. Buna göre, malikin binayısatın aldığı kişiye karşı rücu hakkı, beş yıllık zamanaşımı süresine tabidir.Satıcının hilesinin bulunduğu durumlarda ise bu süre on yıl olacaktır. AyrıcaBK. m. 58 hükmü bir kusursuz sorumluluk hâlini düzenlediğinden, BK. m.60/II'de öngörülen ve daha uzun olan ceza zamanaşımı uygulama alanıbulunmamaktadır.Borçlar Kanunu'muz, sadece bina veya yapı eserlerinden doğanzararın tazmini konusunda hüküm koymakla yetinmemiştir. Aynı zamanda,59. madde hükmü ile, başkasına ait bir bina veya yapı eseri yüzünden zarartehlikesi ile karşı karşıya kalan kişiye, daha zararın doğumundan önce,önleyici tedbirler aldırmak yetkisini tanımış ve onu bu düzenleme ile korumuşbulunmaktadır. Bu maddede düzenlenen tehlikeyi giderici tedbirlerin alınmasıtalebi için, malikin kusuru veya tehlikenin yapım bozukluğu yahut bakımeksikliğinden kaynaklanması gerekmemektedir.

Abstract:
Buildings and construction works which are the indispensable part ofour daily life have not only advantages but also have perils. For this reason,law-maker ordered the responsibility of possessor of the building andconstruction work as a state of responsibility not based on negligence in theLaw of Obligations.The ground of responsibility is based on the contradiction to objectivecare taking obligation in the ordinary reason responsibilities.According to the provisions of Law of Obligations Article 58, aresponsibility might be arisen, if those conditions are present: a building orconstruction work is existed; the damage was arisen due to constructionaldefect or lack of maintenance, not having terminated causality ties.Actions for damages which will be opened based on the Article 58against the possessor subject to tort limitations for one and ten years,ordered in the Article 60. However, for the possessor who compensated thedamages in accordance with the Article 58/II regarding to right of recoursewhich the possessor my assert to third persons who are responsible tohimself, the special limitations may be applied according to nature of thelegal relations which constitutes the reason of this responsibility. According tothis, the possessor?s right of recourse against person from whom hepurchased the building subject to limitation period of five years. In case if theseller?s fraudulent acts are present, this period will be extended to ten years.Furthermore, for the reason of provisions of Article 58 ordered the faultlessresponsibility condition, the penalty limitation provided in the Article 60/II andlonger periods have no field of application.Our law of obligations not only contented with the provisions effectedin the subject of compensation of the damages arisen by building orconstruction works, but it also gives power and authority to the person tohave precautionary measures taken before the damage is arisen who facedwith the peril of damage due to a building or construction works belonged tothird persons and by way the law protects him from those types of perils bythis arrangement. In order to apply this provision, the possessor?s fault or theperil arisen from the constructional defect or lack of maintenance is notrequired.