İnflamatuar barsak hastalıklarında sarkopeni prevalansı ve tanıda kullanılan yöntemlerin karşılaştırılması
Prevalence of sarcopenia in inflammatory bowel diseases and comparison of methods used in diagnosis
Yazar: KÜBRA ATASEVER DURAN
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ALPER YURCİ
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Crohn hastalığı = Crohn disease ; Kas distrofileri = Muscular dystrophies ; Kolit-ülseratif = Colitis-ulcerative ; Malnütrisyon = Malnutrition ; Prevalans = Prevalence ; Teşhis = Diagnosis ; İnflamatuar bağırsak hastalıkları = Inflammatory bowel diseases ; İntestinal hastalıklar = Intestinal diseases

Özet:
Amaç: İnflamatuar barsak hastalıkları (İBH) atak ve remisyonlarla karakterize, gastrointestinal sistemin (GİS) kronik inflamatuar hastalıklarıdır (1). Crohn hastalığı (CH) ve ülseratif kolit (ÜK) olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. Sarkopeni, azalmış fiziksel aktivite, kas kütlesi ve fonksiyon kaybı ile karakterize bir kas-iskelet sistemi bozukluğu olup İBH tanılı bireylerde olumsuz sonuçlar doğurabilmektedir (2). Biz bu çalışmada inflamatuar barsak hastalıklarında sarkopeni prevalansını belirlemeyi ve sarkopeni tanısında kullanılan bazı yöntemleri karşılaştırarak, sarkopeni tarama ve tespitinde alternatif metotları araştırmayı amaçladık. 
Hastalar ve Yöntem: Araştırmamız tek merkezli ve prospektif olup İBH tanılı 70 hasta araştırmaya alındı. Kontrol grubuna ise 46 gönüllü alındı. Bu çalışma için kontrol grubu ve hastalar 18-65 yaş arasındaki bireylerden seçildi. Bireylerin çalışmaya dahil edilme kriterleri hasta grubu için Crohn hastalığı veya ülseratif kolit tanısı olması iken; kontrol grubunun ise herhangi bir kronik hastalığı olmamasıdır. Dışlama kriterleri ise hasta grubu için geçirilmiş serebrovasküler hastalık, kalp yetmezliği öyküsü, malignite tanısı, diyabetes mellitus öyküsü ve gebe olması; kontrol grubu için kronik hastalığı ve gebe olması olarak belirlenmiştir. Gönüllülerin sosyodemografik, antropometrik ve klinik verileri kaydedilmiştir. Ülseratif kolit aktivitesi için Truelove-Witts kriterleri, Crohn hastalığı için de Crohn Hastalığı Aktivite İndeksi (CDAI) skoru ile hastalık aktivitesi belirlenmiştir. Sarkopeni taraması için SARC-F anketi, malnütrisyon için Malnütrisyon Konusunda Küresel Liderlik Girişimi (GLIM) skorlaması kullanılmıştır. Sarkopeni tespiti için biyoimpedans analiz cihazı (BİA) ve ultrasonografi (USG) kullanılmıştır. Ultrasonografi ile rektus femoris ve iliopsoas kas ölçümleri alınmıştır. Laboratuvar tetkikleri yapılmış, sarkopeni indeksi hesaplanmıştır. 
Bulgular: Bu çalışmadaki hastaların 43'ü (%61,4) ülseratif kolit, 27'si (%38,6) ise Crohn hastasıdır. Hastaların yaş ortalaması 39,43±12,53, kontrol grubunun ise 39,37±11,97 yıldır. Crohn hastalığı grubunda kontrol grubuna göre, BİA ile tespit edilen sarkopeni sıklığı anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. Son beş yılda İBH nedeniyle hastane yatış öyküsü, sarkopenisi olanlarda sarkopenisi olmayanlara göre anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Crohn hastalarında ileokolonik tutulum olanlarda sarkopeni sıklığı anlamlı yüksek bulunmuştur. Biyoimpedans analizine (BİA) göre sarkopenik olarak tespit edilen hastaların USG verilerinde iliopsoas alan ve iliopsoas kalınlık ile tespit edilen sarkopeni verileri arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. İnflamatuar barsak hastalarında kontrol grubuna göre sarkopeni indeksi anlamlı olarak düşük bulunmuştur. İnflamatuar barsak hastalıkları grubunda sarkopenisi olanlarda olmayanlara göre, GLIM skorunda malnütrisyon görülenler anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. GLIM skoruna göre malnütrisyonu olmayanlarda, malnütrisyonu olan gruplara göre iliopsoas kalınlık ve iliopsoas alana göre hesaplanan sarkopeni sıklığı anlamlı olarak düşük bulunmuştur.
Sonuç: Bu çalışmada CH tanılı hastalarda sarkopeni, ÜK ve kontrol grubuna göre yüksek bulunmuştur. Ülseratif kolit hastalarında fiziksel aktivitesi olmayan insanların daha sık sarkopenik olduğu tespit edilmiştir. İnflamatuar barsak hastalıkları grubunda malnütre ve BKİ düşük olan hastaların daha çok sarkopenik olduğu görülmüştür.  Hastane yatış öyküsünün ve İBH nedenli cerrahi öyküsü olmasının da sarkopeniyi artırdığı görülmüştür. Crohn hastalığı tanılı hastalarda ileokolonik tutulum gösteren hastaların daha sık sarkopenik olduğu görülmüştür. Ultrasonografi ile ölçülen iliopsoas kalınlığı ve iliopsoas alanının sarkopeniyi tespit etmede RFM'ye göre daha sensitif olduğu görülmüştür. Sarkopeni indeksinin daha düşük olduğu değerlerde hastaların daha fazla sarkopenik olduğu görülmüştür. SARC-F skoru ise BİA ve USG ile sarkopeni saptananlarda benzer sonuç göstermemiştir. 
Anahtar Kelimeler: İnflamatuar Barsak Hastalığı, Sarkopeni, Crohn Hastalığı, Ülseratif Kolit, Malnütrisyon

Abstract:
Aim: Inflammatory bowel diseases (IBD) are chronic inflammatory diseases of the gastrointestinal tract (GIS) characterized by attacks and remissions (1). It is divided into two groups as Crohn's disease (CD) and ulcerative colitis (UC). Sarcopenia is a musculoskeletal disorder characterized by decreased physical activity, loss of muscle mass and function, and may have negative consequences in individuals with IBD (2). In this study, we aimed to determine the prevalence of sarcopenia in inflammatory bowel diseases and to facilitate the screening and detection of sarcopenia by comparing some methods used in the diagnosis of sarcopenia.
Patients and Method: Our study is single-center and prospective, and 70 patients with a diagnosis of IBD were included in the study. In the control group, 46 volunteers were included. The control group and patients were selected from individuals between the ages of 18-65 for this study. While the inclusion criteria of individuals in the study were Crohn's disease or ulcerative colitis diagnosis for the patient group; The control group did not have any chronic disease. Exclusion criteria for the patient group were cerebrovascular disease, history of heart failure, diagnosis of malignancy, history of diabetes mellitus and being pregnant; For the control group, it was determined as chronic disease and being pregnant. Sociodemographic, anthropometric and clinical data of the volunteers were recorded. Disease activity was determined by Truelove-Witts criteria for ulcerative colitis activity and Crohn Disease Activity Index (CDAI) score for Crohn's disease. The SARC-F questionnaire was used to screen for sarcopenia, and the GLIM score was used for malnutrition. Biyoimpedance analyzer (BIA) and ultrasonography (USG) were used to detect sarcopenia. Rectus femoris and iliopsoas muscle measurements were taken on USG. Laboratory examinations were performed, and the sarcopenia index was calculated.
Results: In this study, 43 (61.4%) of the patients had ulcerative colitis and 27 (38.6%) had Crohn's disease. The mean age of the patients was 39.43±12.53 years, and the control group was 39.37±11.97 years. The incidence of sarcopenia detected by BIA was found to be significantly higher in the CD group compared to the control group. The history of hospitalization due to IBD in the last five years was found to be significantly higher in those with sarcopenia than in those without sarcopenia. The incidence of sarcopenia was found to be significantly higher in Crohn's patients with ileocolonic involvement. In the USG data of patients who were determined to be sarcopenic according to BIA, a significant correlation was found between the sarcopenia data detected with iliopsoas area and iliopsoas thickness. Sarcopenia index was found to be significantly lower in inflammatory bowel patients compared to the control group. Compared to those without sarcopenia in the IBD group, those with malnutrition in the Global Leadership Initiative on Malnutrition (GLIM) score were found to be significantly higher. The incidence of sarcopenia, calculated according to the iliopsoas thickness and iliopsoas area, was found to be significantly lower in the malnourished groups according to the GLIM score compared to the malnourished groups.
Conclusion: In this study, sarcopenia was found to be higher in CD patients compared to UC and control groups. It has been found that people who do not have physical activity in UC patients are more often sarcopenic. It was observed that patients with malnutrition and low BMI in the IBD group were more sarcopenic. It was observed that a history of hospitalization and a history of surgery due to IBD also increased sarcopenia. It was observed that patients with ileocolonic involvement were more often sarcopenic in patients with CD. The iliopsoas thickness and iliopsoas area measured on USG were found to be more sensitive than RFM in detecting sarcopenia. It was observed that patients with lower sarcopenia index were more sarcopenic. SARC-F score, on the other hand, did not show similar results in patients with sarcopenia by BIA and USG.
Keywords: Inflammatory Bowel Disease, Sarcopenia, Crohn's Disease, Ulcerative Colitis, Malnutrition