Bursa ili için evsel katı atıkta sıfır atık uygulanabilirliği: Bir anket çalışması
Zero waste applicability in domestic solid waste for Bursa: A survey study
Yazar: NOUR ALJBILI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SAMET ÖZTÜRK
Bursa Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: Atık bertaraf yöntemleri = Waste disposal methods ; Atık kağıt = Waste paper ; Atık lastik = Waste tire

Özet:
Bu çalışmanın amacı Bursa ilinde ikamet eden bireylere yönelik belediyeler ve ilgili kurumlar tarafından verilen bilinç ve farkındalık oluşturma çalışmalarının ve eğitimlerinin ne kadar etkili olduğunu, bireylerin bilgi düzeylerinin ve sıfır atık projesinin Bursa ilinde uygulanabilirliğinin analiz edilmesidir. Ayrıca bu çalışmada, sıfır atığın Bursa ilinde nasıl değerlendirildiğini ve halkın buna karşı tutumunu ölçmek başlıca amaçlar arasında olarak belirlenmiştir. Bununla beraber, bu araştırmayla hem sıfır atık projesine dikkat çekmek hem de farkındalık oluşturmak temel amaçlar arasındadır. Daha önce yapılmış ve Bursa ili örneğini ele alan bir çalışmaya literatürde rastlanmadığı için bu çalışma ortaya konmuştur. 
Bu çalışmada elektronik ortamda hazırlanan çevrimiçi anket tamamen gönüllülük esasına dayanan 589 katılımcı tarafından doldurulmuştur. Fakat bazı katılımcıların yanlış veya eksik form göndermeleri sonucu yanıtları reddedilmiş olup, sadece belirli kriterleri sağlayan 529 kişinin yanıtları kabul edilip analiz edilmiştir. Bu çalışmada öncelikle Bursa'daki evsel katı atıkların durumu incelenmiştir. Literatürdeki veriler toplanıp, daha sonra ise anket çalışmasından toplanan veri ve bulgular incelenmiştir. Bu anket çalışması temel olarak katılımcıların cevaplayacağı 24 sorudan ve 6 ana kategoriden oluşmaktadır. Toplanan veriler ile katılımcıların yaş, medeni durum, cinsiyet ve eğitim durumu olmak üzere 4 parametreye göre sonuçların değişkenlik gösterip göstermediği veya bu parametrelerin bireyler üzerinde sıfır atık projesine olan anlayışa etki edip etmediği analiz edilmiştir. Bu ankette kesitsel çalışma tasarımı kullanılmış olup anketten toplanan veriler SPSS 26 uygulaması vasıtasıyla ANOVA ve t-Testi ile istatistiksel olarak analiz edilmiştir. 
Bu çalışmayla birlikte ortaya çıkan başlıca sonuçlardan Bursa ilinde medeni durum parametresine göre evlilerin bekar katılımcılara göre sıfır atık bilincinin daha yüksek olduğu, kadınların çevre bilinci ve kirliliğin önlenmesinde erkek katılımcılardan daha çok dikkat ettikleri olarak belirtilebilir. Katılımcıların eğitim durumu parametresine göre anket sonuçları ise sıfır atık ve kişisel atık yönetiminde ortaöğretim öğrencilerinin ilköğretim, üniversite ve lisansüstü eğitim düzeyindeki öğrencilere göre daha çok önemsedikleri lise eğitim düzeyindeki öğrencilerin ise ilköğretim düzeyindeki öğrencilerden daha çok önem verdikleri gösterilmiştir. Yaş parametresi baz alındığında ise 26-35 yaş aralığındaki katılımcıların sıfır atık ve çevresel atık bilincinin diğer yaş aralıklarına göre daha yüksek oldukları saptanmıştır. Bu çalışmadan çıkan sonuçların karar vericiler üzerinde Bursa ilinde katı atık yönetimine dair olumlu yönde etki oluşturması beklenmektedir.

Abstract:
The aim of this study is to analyze how effective the awareness and awareness-raising studies and trainings given by municipalities and related institutions for individuals residing in Bursa are, the knowledge levels of individuals and the applicability of the zero waste project in Bursa. In addition, measuring how zero waste is evaluated in Bursa and the attitude of the people towards it were determined as among the main objectives. With this research, both drawing attention to the zero waste project and raising awareness were among the main objectives. This study was preferred because it was not found in the literature in a previous article or study dealing with the example of Bursa province. In this study, an online questionnaire, which was completely voluntary and prepared in electronic form, was filled by 589 participants.
In this study, first of all, the situation of domestic solid waste in Bursa was examined and the data in the literature were collected, then the data and findings collected from the survey study were examined. This survey study basically consists of 24 questions to be answered by the participants and whether these questions vary according to 4 parameters, namely age, marital status, gender and educational status, or whether these parameters affect the understanding of the zero waste project on individuals.  This questionnaire used a cross-sectional study design and the data collected from the Questionnaire were analyzed through the SPSS 26 application with several tests, namely ANOVA and t-Test. The main results that emerged with this study are that, according to the marital status parameter, it was shown that married people have higher zero waste awareness compared to single participants, and women pay more attention to environmental awareness and pollution prevention than male participants. According to the educational status parameter of the participants, the survey results showed that university students care more about zero waste and personal waste management than students at other education levels. When the age parameter is taken as a basis, it has been shown that the participants in the 26-35 age range consider zero waste and environmental waste awareness more than other age ranges. It is expected that the results of this study will have a positive effect on decision makers.