Psikolojik dayanıklılık psikoeğitim programının üniversite öğrencilerinin kariyer geleceği belirleme ve psikolojik dayanıklılık düzeylerine etkisi
The effect of a psychological resilience psychoeducation program on university students' career decision-making and psychological resilience levels
Yazar: ŞEYMA NUR ATASOY
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN BALCI
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Kariyer geleceği algısı = Career future perception ; Kariyer karar verme öz-yetkinliği = Career decision-making self-efficacy ; Mesleki olgunluk = Career maturity ; Psiko-eğitim programı = Psycho-educational program ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological ; Psikolojik sağlamlık = Resilience

Özet:
Psikolojik dayanıklılık, bireylerin yaşamları boyunca karşılaştıkları olaylarla başa çıkabilmeleri için ihtiyaç duydukları kaynakları arayarak bu kaynaklara ulaşabilmesini, elde ettiği verileri kullanabilmesini içerirken, olumsuz yaşam olaylarına karşı bireyleri koruyan bir olgu olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmada, psikolojik dayanıklılık psikoeğitim programının üniversite öğrencilerinin kariyer geleceği belirleme ve psikolojik dayanıklılıklarına etkisi deneysel bir çalışmayla incelenmiştir. Araştırmanın katılımcıları, Kırıkkale Üniversitesi'nde öğrenim gören 15 deney grubunda ve 15 kontrol grubunda olmak üzere toplam 30 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırma kapsamında çalışmanın temel değişkenleri olan psikolojik dayanıklılık ve kariyer geleceği düzeylerini ölçmek için Kariyer Geleceği Ölçeği ve Psikolojik Sağlamlık Ölçeği kullanılmıştır. Aynı zamanda temel değişkenlerle ilişkili olduğu düşünülen kariyer kararı verme, umut düzeyi ve kariyer olgunluğu kavramlarının gelişimini ölçmek için Kariyer Kararı Verme Ölçeği, Umut Eylem Envanteri ve Kariyer Olgunluğu Envanteri kullanılmıştır. Bu ölçme araçları, kontrol ve deney gruplarındaki katılımcılara ön test, son test ve izleme testi verilerini toplamak amacıyla uygulanmıştır. Ön test uygulamasıyla veriler toplandıktan sonra deney grubundaki katılımcılara 10 oturumu kapsayan psikoeğitim programı gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde SPSS istatistik analiz programı kullanılmıştır ve karışık desenler için iki yönlü (split-plot) Anova, tek yönlü Anova ve Friedman Testi uygulanarak verilerin analizi yapılmıştır.
Elde edilen veriler incelendiğinde, psikolojik dayanıklılık psikoeğitim programına katılan deney grubundaki katılımcılara uygulanan Kariyer Geleceği Ölçeği, Psikolojik Sağlamlık Ölçeği, Kariyer Kararı Verme Ölçeği, Umut Eylem Envanteri ve Kariyer Olgunluğu Envanteri son test ve izleme testi puanları arasında anlamlı bir fark olmadığı ve bu puanların ön test puanlarından yüksek olduğu belirlenmiştir. Kontrol grubundaki katılımcıların Kariyer Geleceği Ölçeği, Psikolojik Sağlamlık Ölçeği, Kariyer Kararı Verme Ölçeği ve Kariyer Olgunluğu Envanteri ön test, son test ve izleme testi puanlarında önemli düzeyde farklılık olmadığı, Umut Eylem Envanteri düzeyleri son test ve izleme testi puanlarında zaman içerisinde artış meydana geldiği tespit edilmiştir. Dolayısıyla, psikolojik dayanıklılık psikoeğitim programının üniversite öğrencilerinin kariyer geleceğini belirleme, psikolojik dayanıklılık, kariyer kararı verme, umut ve kariyer olgunluğu düzeylerini artırmada etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Anahtar Sözcükler: Psikolojik dayanıklılık,  kariyer geleceği,  kariyer kararı verme,  umut, kariyer olgunluğu, psikolojik sağlamlık, psikoeğitim programı

Abstract:
The psychological resilience involves the potential for mitigating the impact of events encountered throughout the lifespan, encompassing the potential for the preservation of acquired data, and stands as a phenomenon that protects individuals against adverse life events.
In this study, the impact of a resilience psycho-educational program on psychological resilience and career future determination of university students was investigated through an experimental study. The participants in the study included 15 experimental and 15 control group students, totaling 30 students, all enrolled at Kırıkkale University.
In the scope of the research, the Career Future Inventory (CFI), Resilience Scale for Adults, Career Decision-Making Self Efficacy Scale (CDSS), Hope-Centered Career Inventory and Career Maturity Inventory were utilized. These scales were administered to the participants in the experimental and control groups during the pre-test, post-test, and follow-up test phases. Following the pre-test measurements, a psycho-educational program consisting of 10 sessions was conducted with the participants in the experimental group. The data obtained were analyzed using IBM SPSS Statistics 26, employing Mixed-Design Two-Way (split-plot) Anova, One-Way Anova, and Friedman Test for statistical analysis
When the obtained data were examined, it was found that the participants in the experimental group who attended the psychological resilience psycho-educational program had significantly higher scores in the post-test and follow-up test compared to their pre-test scores. No significant differences were observed in the pre-test, post-test, and follow-up test scores of the participants in the control group. Therefore, it can be concluded that the psychological resilience psycho-educational program is effective in enhancing university students' levels of career future determination
Keywords: Resilience, career future, career decision making, hope, career maturity, psychological resilience, psychoeducation program