Edirne kent nüfusunda yeme davranışı ve etkileyen faktörler
Eating behaviour and related factors in Edirne urban population
Yazar: GÜLHAN BOZOKLU
Danışman: PROF. DR. H. NEZİH DAĞDEVİREN
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Benlik saygısı = Self esteem ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Beslenme incelemeleri = Nutrition surveys ; Depresyon = Depression ; Edirne = Edirne ; Obezite = Obesity

Özet:
Araştırmamız Edirne il merkezi erişkin nüfusunda yeme davranışı ve etkileyen faktörler ile benlik saygısı, depresyon ve yeme davranışının birbirleriyle ilişkilerinin saptanması amacıyla yapıldı. Birinci basamak hekimlerinin obezite ve yeme davranışı bozukluklarını erken evrede tanımaları, hastalarının tıbbi bakımını sağlamaları ve kanıta dayalı tedavilerini yönetmelerine yönelik veri ve sonuçlara ulaşılması amaçlandı.
Çalışmada veriler, araştırmacı tarafından hazırlanan bir anket kullanılarak toplandı. Ankette, katılımcıların sosyodemografik özelliklerini sorgulayan 10 soru bulunmaktaydı. Ek olarak olguların yeme davranışını değerlendiren 33 soruluk Hollanda Yeme Davranışı Anketi (DEBQ), benlik saygılarını değerlendiren Rosenberg Benlik Saygısı ölçeği ve depresyon durumunu değerlendiren Birinci Basamak için Beck Depresyon ölçeği ankete dahil edildi.
Katılımcıların BKİ değerlendirildiğinde 721 kadın ve 750 erkek katılımcıdan oluşan evrenimizde %15,3'ü obez ve %34'ü fazla kilolu birey bulundu. 225 Obez katılımcının %53,3'ü kadın, % 46,7'i erkek; ve 500 fazla kilolu katılımcının %39,4'ü kadın, %60,6'ı erkek olarak saptandı.
Erkeklere oranla kadın katılımcılarımızda kısıtlayıcı yeme, duygusal yeme ve dışsal yeme davranışının fazla olduğu saptandı. Katılımcıların BKİ'leri arttıkça dışsal yeme davranışında azalma, kısıtlayıcı yeme davranışında artış görüldü.
Hem kadınlarda hem de erkeklerde, obez ve fazla kilolu olanlarda normal ve zayıf ağırlığa sahip olan kişilere göre kısıtlayıcı ve duygusal yeme davranışı daha yüksek bulundu. Zayıf ve normal ağırlığa sahip olanlarda obez ve fazla kilolu olanlara nazaran dışsal yeme davranışında artış saptandı. Katılımcıların BKİ arttıkça kısıtlayıcı yeme davranışında artış saptanırken; dışsal yeme de azalma mevcuttu.
Katılımcıların depresyon ihtimalleri arttıkça kısıtlayıcı yemelerinde azalma saptanırken; hem duygusal hem de dışsal yeme de artış saptandı. Katılımcılarda benlik saygısı azaldıkça depresyon ve duygusal yeme davranışında artış, dışsal yeme davranışında azalma saptandı. Kısıtlayıcı yeme davranışı ile benlik saygısı arasında ise herhangi bir ilişki bulunamadı.
Edirne ve diğer illerde doğan katılımcıların yeme davranışları karşılaştırıldığında Edirne doğumlu olan katılımcılarımızda duygusal ve dışsal yeme davranışının diğer illerde doğan katılımcılarımıza oranla daha az olduğu gözlendi.
Yeme davranışını etkileyen birçok etken vardır ve bunların çoğu birbiriyle ilişkilidir. Bu etkenlerin ve birbirleriyle olan ilişkilerinin tanımlanması ile bozuk yeme davranışı, yeme bozuklukları ve obezitenin erken dönemde tanısı konulabilir; aynı zamanda, topluma yönelik eğitimler ve yeni tedavi yöntemlerinin belirlenmesinde yol gösterici olabilir.

Anahtar kelimeler: Yeme davranışı, DEBQ, Birinci basamak

Abstract:
Our study is conducted in Edirne city centre to define adults population's eating behaviours and influencing factors, together with the relationship between self esteem, depression and eating behaviour. It is aimed for family physicians to recognise obesity and eating disorders in early stage, provide medical care for patients and to reach for manage evidence-based treatment parameters.
Parameters collected by a survey prepared by the investigator. In the survey there were 10 questions, questioning participants' sociodemographic characteristics. Additionally, The Dutch Eating Behaviors (DEBQ) survey with 33 questions evaluating the eating behaviors of the cases, Rosenberg Self-esteem Scale evaluating the self esteem and First Step Beck Depression Scale evaluating the depression status added to the survey.
When we evaluated participants' BMI, in our universe of 721 female and 750 male participants; 15.3% were obese and 34% were overweight. It is determined that from 225 obese participants, 53.3% were female, 46.7% were male; and from 500 overweight participants, 39.4% were female, 60.6% were male.
In our female participants, restrictive eating, emotional eating and external eating behaviour were considerably higher compared to the males. It is observed that when the BMI of participants increased, external eating behavior decreased and restrained eating behavior is also increased.
Both in females and males, the ones who were obese and overweight, restrictive and emotional eating behaviours were more than thin and normal weighted participants. For thin and normal weighted participants, external eating behaviours were increased compared to obese and overweight's. It is determined that when the BMI of the participants increased, restrained eating behaviours increased, and external eating behaviours decreased.
It is established that when the depression probability of participants was getting higher,restrained eating behavior was decreased and both emotional and external eating behaviours were increased. It is established that when the participants self esteem was decreasing, depression and emotional eating behaviours were increasing, external eating behaviour was decreasing. There wasn't any relationship between restrained eating behaviour and self esteem.
When we compare the food habits of Edirne borne and other cities borne participants, in Edirne borne participants emotional and external eating behaviours were less than other cities borne participants.
There are lots of factors which are influencing eating behaviours and most of them are related with each other. With the definition of these factors and their relations with each other, early diagnosis of eating disorder behaviours, eating disorders and obesity may take place; also, this may guide us to define community oriented education and new treatment modalities.

Keywords: Eating behaviour, DEBQ, Primary care