Malnütrisyonu olan çocuklarda klinik ve radyolojik olarak karaciğer ve dalağın normal boyutlarının değerlendirilmesi
Clinically and radiologically evaluation of normal sizes of liver and spleen  in children with malnutrition
Yazar: GÖKÇEN TUĞÇE ÖZDÖNMEZ
Danışman: DOÇ. DR. ÖDÜL EĞRİTAŞ GÜRKAN
Gazi Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme bozuklukları = Nutrition disorders ; Dalak = Spleen ; Karaciğer = Liver ; Malnütrisyon = Malnutrition ; Malnütrisyon = Malnutrition ; Radyografi = Radiography ; Çocuklar = Children

Özet:
Malnütrisyon, çoklu sistem tutulumlarına ve tüm çocukluk çağı ölümlerinin yaklaşık yarısına neden olan ciddi bir çocukluk çağı sorunudur. Malnütrisyonlu çocukların şikâyet ve öyküsünden sonra özellikle fizik bakıda saptanan karaciğer ve dalak büyüklükleri, ön tanılar ve hastalıkların seyri hakkında yol gösterici olmaktadır. Saptanan solid organ büyüklükleri, fizik bakıdan sonra radyolojik olarak organ büyüklüklerinin doğrulanması ve ileri incelemeler açısından görüntüleme yöntemleri ile değerlendirilmektedir. Ancak kliniğimizde özellikle malnütrisyonu olan çocuklarda fizik bakıda tespit edilen hepatomegali veya splenomegali, görüntüleme yöntemleri ile teyit edilmek istendiğinde; fizik bakı ile radyolojik yorumların düşük korelasyon gösterdiği görülmüştür. Bu nedenle çalışmamızda; fizik bakıda en çok yorum ihtiyacı duyduğumuz karaciğer-dalak boyutlarını ve radyolojik yorumlarını, özellikle büyümenin diğer yaşlara göre daha hızlı olduğu 3 ay – 3 yaş aralığında değerlendirdik. Klinik gözlemimizde dikkat çeken karaciğer ve dalak için fizik bakı ve görüntüleme yöntemleri arasındaki yorum farklılıklarını istatistiksel olarak karşılaştırdık. Çalışmamızdaki malnütrisyona eşlik eden hepatomegali veya splenomegalisi olan hastaların organ büyüklükleri, hastanemizde kullanılmakta olan radyolojik referans aralıklarına göre değerlendirildiğinde; bu olguların radyolojik açıdan da hepatomegali ya da splenomegali olarak yorumlanma oranının düşük olduğunu tespit ettik. Bu durumun; karaciğer ve dalak için radyolojik yorumların, malnütrisyonu olan çocuklarda da sağlıklı çocuklara göre belirlenen yüzdelik aralıklar ile yapılması nedeniyle olduğu düşünülmüştür. Bu nedenle, çalışmamızda hepatosplenomegalisi olmayan ve ilişkili organlarda patoloji saptanmayan malnütrisyonlu çocuklar incelenerek radyolojik açıdan karaciğer ve dalak midklavikuler KK boyutları belirlenmek amacıyla, malnütrisyonu olan çocuklar için Gazi-PULSAM yüzdelik değerleri oluşturulmuştur. Çalışmamızın sonuçları ortak değerlendirildiğinde; Gazi-PULSAM yüzdelik değerlerinin, 3ay-3yaş malnütrisyonu olan çocuklarda radyolojik olarak hepatomegali ve splenomegali tanıları açısından daha duyarlı olduğu saptanmıştır.

Abstract:
Malnutrition is a serious childhood problem that results in multiple system involvement. Following the complaints and histories of children with malnutrition, especially the liver and spleen sizes detected in physical examination, guide the initial diagnosis and the course of the diseases. After physical examination, determined solid organ sizes are evaluated by imaging methods in terms of radiologic confirmation. However, when hepatomegaly or splenomegaly detected by physical examination in our clinic, especially in children with malnutrition, is desired to be confirmed by imaging methods; it was observed that physical examination and radiological findings showed low correlation. Therefore, we evaluated liver-spleen sizes and radiological findings, especially in the age range of 3 months to 3 years. When the organ sizes of the patients who were found to have hepatomegaly or splenomegaly on physical examination accompanying malnutrition were evaluated according to the radiological reference intervals used in our hospital; We found that the radiological findings of these cases as hepatomegaly or splenomegaly was low. Because radiological findings of the liver and spleen were made in children with malnutrition at percentage intervals determined according to healthy children. Therefore, Gazi-PULSAM percentage values were established for children with malnutrition in order to determine the liver and spleen midclavicular CC dimensions radiologically by examining children with malnutrition without hepatosplenomegaly and no other disease related with these two organs. After all; Gazi-PULSAM were found to be more sensitive in terms of detecting radiologically hepatomegaly and splenomegaly in children.