İdeal vatandaşın televizyonda olumlanan bedeni: Sen Anlat Karadeniz örneği
The affirmed body of ideal citizen on television: The case of Sen Anlat Karadeniz
Yazar: HAZAL GÜVENÇ
Danışman: PROF. DR. NİLÜFER TİMİSİ NALÇAOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sosyoloji = Sociology ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Eleştirel söylem çözümlemesi = Critical discourse analysis ; Kültürel çalışmalar = Cultural studies ; Televizyon = Television ; Televizyon dizileri = Television serials ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Vatandaşlık = Citizenship ; İdeal vatandaş = Ideal citizen

Özet:
Sen Anlat Karadeniz adlı yerli dramada söylemsel olarak idealize edilen vatandaşın cinsiyet kimliği, milliyetçilikle olan ilişkisi ve inanç pratikleri eleştirel teori ve feminist teori ışığında deşifre edilmektedir. Kitle iletişim araçları resmi ideolojik söylemin kültür alanında hegemonya oluşturmasına katkı sunuyor savından hareket ederek yapılan bu çalışmanın amacı, kadınların vatandaşlık temsillerine erkeklerden farklı şekilde eklemlenmesinin onları ideal vatandaşlıktan nasıl dışladığını ve televizyon aracılığıyla pekiştirilen toplumsal cinsiyet rollerinin buna nasıl katkı sunduğunu açıklamaktır. Bu çalışmada, Sen Anlat Karadeniz adlı yerli dramada hayat bulan dört kadın ve dört erkek karakterin birbirleriyle girdikleri iktidar mücadelesi, milliyetçilik sembolleriyle kurdukları ilişkiler, uyguladıkları dini pratikler ve kadınlık-erkeklik rolleriyle ilgili kabulleri eleştirel söylem çözümlemesiyle analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda bu söylemlerin, geleneksel toplumsal cinsiyet rollerini meşrulaştıran niteliği ortaya çıkarılmış, söylemlerin pekiştirdiği kadınlık-erkeklik rollerine bakıldığında ideal vatandaşın erkek olarak temsil edildiği görülmüştür. Kamusal alanın erkek denetiminde olması, istihdam, servet, dini liderlik gibi alanlarda erkek hakimiyetinin bulunması kadınları eşit vatandaşlıktan dışlamaktadır. Analiz, milliyetçilik sembollerinin iyi/kahraman karakterlerle özdeşleştiğini, erkeklerin (erkekliklerin) arasında geçen ideal vatandaşlık mücadelesini milliyetçi, muhafazakar öznenin kazandığını göstermektedir. Yerli dramada, mutluluk, iyilik ve adalet gibi değerler ile muhafazakarlık arasında pozitif bir ilişki kurulmuş; toplumsal düzenin sağlanması için dini kurallara bağlı yaşanması gerektiği vurgulanmıştır. Televizyonun ideoloji aktarma fonksiyonuna katkı sağlayan Sen Anlat Karadeniz, ideal vatandaşlığın temsilinin Türk-Müslüman-erkek özne aracılığıyla hayat bulduğu bir yapım olmuştur.

Anahtar Kelimeler: Toplumsal cinsiyet, Kültürel Çalışmalar, Feminist Teori, İdeal Vatandaşlık, Eleştirel Söylem Çözümlemesi, Sen Anlat Karadeniz

Abstract:
In the Turkish drama Sen Anlat Karadeniz, the discursively idealized citizen's gender identity, relationship with nationalism and belief practices are deciphered in the light of critical theory and feminist theory. The aim of this study which is based on the argument that mass media contributes to the official ideological discourse to establish hegemony in the field of culture is to explain how the different articulation of women to representations of citizenship from men excludes them from the ideal citizenship and how gender roles corroborated through television contribute to this. In this study, the power struggle of four women and four men characters in the Turkish drama Sen Anlat Karadeniz, their relations with nationalism symbols, their religious practices and their acceptance of femininity-masculinity roles were analyzed through critical discourse analysis. As a result of the analysis, it is revealed that the character of these discourses justifies the traditional gender roles, and when the femininity and masculinity roles corroborated by the discourses are examined, it is inferred that the ideal citizen is represented as a man. The fact that the public sphere is under men control, men dominate the areas such as employment, wealth, and religious leadership exclude women from equal citizenship. The analysis shows that the symbols of nationalism are identified with good/heroic characters and that the nationalist and conservative subject wins the ideal citizenship struggle among men (masculinities). In this Turkish drama, a positive relationship was established between values such as happiness, goodness, justice and conservatism; it was emphasized that in order to maintain social order, one must live in accordance with religious rules. Sen Anlat Karadeniz, which contributes to television's function of the ideology transmission, is a production in which the representation of ideal citizenship comes to life through the Turkish-Muslim-man subject.

Keywords: Gender, Cultural Studies, Feminist Theory, Ideal Citizenship, Critical Discourse Analysis, Sen Anlat Karadeniz