Doğu pontidlerde hava ve yer manyetik anomali değişimlerininanaliz edilerek derin ve sığ jeolojik yapılar ile ilişkilendirilmesi
Analysis of air and earth magnetic anomaly changes in easternpontides and their relation with deep and shallow geologicalstructures
Yazar: TUĞÇE ÖZKAPTAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ERDEN BABACAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering

Özet:
Doğu Pontidler tektonik olarak Alp-Himalaya dağ oluşum kuşağının bir parçası olarak, iki
büyük levhanın (Lavrasya ve Gondvana) sınırını teşkil etmektedir. Belirtilen bu alan için yer ve
hava manyetik verilerinden yararlanarak, bölgenin jeolojik yapısı ve tektonik deformasyon izleri
araştırılmıştır. Tüm Doğu Pontidi kapsayacak olan bu çalışma ile havadan alınmış manyetik
ölçümler (EMAG-2) ile karadan bu çalışma ile alınan manyetik veriler karşılaştırılmıştır. Böylece
hem bu bölge için daha ayrıntılı bir manyetik harita elde edilmiş, hem de mevcut anomali haritası
ile aralarındaki farklılıkların nedenleri tartışılmıştır. Alınan ölçüm sonuçları ile kayaçların fiziksel
özellikleri denetlenerek, bölge için önerilen üç farklı alt zon için manyetik değişimler incelenmiştir.
Bu amaçla literatürde sıklıkla kullanılan altı farklı çigisellik analizi metodu uygulanmıştır.
Öncelikle yapay veri üzerinde bu metodlar denenmiş daha sonra gerçek verilere uygulanmıştır. Elde
edilen çizgisellikler Gül diyagramları ile çizdirilerek hakim trendler belirlenmiş ve olası nedenleri
tartışılmıştır. Manyetik verilerin sonuçlarını karşılaştırmak amacı ile üç farklı (sayısal yükseklik
verisi, faylar, uydu fotoğrafı) veride analiz edilerek gül diyagramları oluşturulmuştur. Tüm veriler
derlendiğinde bölge için genel doğu-batı yönlü çizgiselliklerin hakim olduğunu bunun sonucu
olarak bölgenin kuzey-güney yönlü bir sıkıştırmalı rejim altında deforme olduğu sonucuna
varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Hava ve yer manyetik, Çizgisellik, Doğu Pontidler

Abstract:
The Eastern Pontides, tectonically part of the Alpine-Himalaya orogeny belt, form the
boundary of two major plates (Laurasia and Gondwana). Using the surface and air magnetic data
for this area, the geological structure of the region and tectonic deformation were investigated. This
study covering the entire Eastern Pontides, compares the magnetic data taken from the air (EMAG-
2) and surface (this study). Thus, a more detailed magnetic anomaly map was proposed for this
region, and the reasons for the differences between them and the current anomaly map were
discussed. By controlling the physical properties of the rocks with the measurement results obtained,
the magnetic changes for three different subzones proposed for the region were examined. For this
purpose, six different lineament analysis methods, which are frequently used in the literature, were
applied. First of all, these methods were applied on the model data and then they were used for the
real data. By analyzing the obtained lineaments with Rose diagrams, dominant trends were
determined and their possible causes were discussed. In order to compare the results of magnetic
data, rose diagrams were created by analyzing three different data (digital elevation data, faults,
satellite photo). When all the data were compiled, it was concluded that the general east-west
directional lineaments were dominant for the region, and as a result, the region was deformed under
a north-south oriented compressional regime.
Key Words: Air and surface magnetic, lineaments, Eastern Pontides