Amasya Yazma Eser Kütüphanesi 1883 numaralı Mecma'u'l Felekiyyât yazmasının minyatürleri
Miniatures of Majma'al-Falaqiyat manuscript registered in Amasya Manuscripts Library numbered 1883
Yazar: ZEYNEP ER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAYRUNNİSA TURAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: El Sanatları = Crafts ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Astroloji = Astrology ; Burç = Zodiac ; Derviş Muhammed = Derviş Muhammed ; El sanatları = Handicrafts ; Gezegenler = Planets ; Minyatür = Minyature ; Türk el sanatları = Turkish handcrafts ; Yazma eserler = Manuscripts

Özet:
Çalışmada incelenen Amasya Yazma Eser Kütüphanesi 05 Ba 1883/1
Numaralı Mecma'u'l Felekiyyât, Şeyh Seyyid Siyâhî mahlaslı Derviş Muhammed
tarafından 18. yüzyıl sonlarında Osmanlı Türkçesi ile kaleme alınan astroloji konulu
minyatürlü bir yazmadır. Eserde hurûf ilmi esas alınarak harflerin remizlerine dikkat
çekilmiş ve belli tarihlerde gerçekleşmesi muhtemel olaylara dair tahminlerde
bulunulmuştur. Metinler bablara ayrılarak numaralandırılmıştır. Bablardan önce ay
menzili, yıldız (gezegen), mizaç, harf, burç ve esmâ ile suret olarak adlandırılan
işaretlere yer verilmiştir. Bu bilgiler ve bablar arasına ise minyatürler
yerleştirilmiştir. Astroloji konulu eserin minyatürleri de astrolojik unsurlar olarak
kabul edilen burç, gezegen ve melek tasvirlerinden oluşmaktadır.
Mecma'u'l Felekiyyât minyatürleri tanıtılarak, bu minyatürler ilk kez sanat
tarihi açısından bu çalışmada ele alınmıştır. Yapılan çalışma ile Mecma'u'l
Felekiyyât isimli eserde yer alan astrolojik içerikli tasvirler Sanat Tarihi metodolojisi
çerçevesinde incelenmiştir. Söz konusu tasvirlerin tanımlanmasına geçmeden evvel
konuyu daha anlaşılır kılmak üzere eserin ihtiva ettiği konular hakkında ayrıntılı
açıklamalarda bulunulmuştur. Eserde bulunan 52 minyatürün tamamı kataloglanarak,
astroloji konulu diğer bazı el yazmalarının minyatürleriyle karşılaştırılıp
değerlendirmeye tabi tutulmuş ve birtakım tespitler ortaya konmuştur. Anahtar Sözcükler: Şeyh Seyyid Siyâhî, Minyatür, Astroloji, Burç, Gezegen.

Abstract:
Majma'al-Falaqiyat number 05 Ba 1883/1 that examined in this study,
located in Amasya Manuscript Library, it is a manuscript with miniatures written in
Ottoman Turkish by Derviş Muhammed, who was called Şeyh Seyyid Siyâhî, in the
late 18th century. In this manuscript, attention was drawn to the signs of the letters
based on the science of huruf and predictions about the events that are likely to
happen on certain dates are made. The texts are numbered by dividing them into
sections named bab. Before these sections, ranges of the moon, star (planet),
temperament, letter, horoscope and the names of God and signs called figures are
included. Miniatures are placed between this information and chapters. Miniatures
the manuscript on astrology, consist of sign of zodiac, planet and angel depictions,
considered astrological elements.
Majma'al-Falaqiyat miniatures were demonstrate and these miniatures were
examined for the first time in this study in terms of art history. With this study, the
astrological descriptions inside the manuscript called Majma'al-Falaqiyat were
examined within the Art History methodology. In order to make the subject more
understandable before proceeding to the definition of the mentioned depictions,
detailed explanations were made about the subject included in the work. All 52
miniatures in the manuscript were cataloged and compared with some other
manuscripts on astrology, the results were evaluated and some determinations were
made. Key Words: Şeyh Seyyid Siyâhî, Miniature, Astrology, Signs of Zodiac, Planet.