6306 sayılı kanun kapsamında riskli alan ve planlama ilişkisi
Risk areas appli̇cations under the law no 6306
Yazar: KÜBRA YAZICI
Danışman: PROF. DR. CENAP SANCAR
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
İnsan ile fiziksel çevre sürekli etkileşim halindedir. Doğanın insan eliyle tahrip edilmesi ve doğal olayların gerçekleşmesi sonucu afetler meydana gelmektedir. Dünya' da ve Türkiye' de meydana gelen afetlerin olumsuz sonuçlarını azaltmak için organizasyonlar gerçekleştirilmiş, politikalar belirlenmiş ve belgeler oluşturulmuştur. Türkiye de afet odaklı yapılacak uygulamalarda kentsel dönüşüme yönelinmiş ve mevzuatta buna yer verilmiştir. En son 2012 yılında çıkarılan "6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun" ile afetler meydana gelmeden alanlar üzerinde yapılacak dönüşüm, iyileştirme, sağlıklaştırma gibi uygulamalarla kentsel mekânlardaki afet sonrası olumsuz etkilerin en aza indirilmesi hedeflenmiştir. Buna yönelik olarak 2012 yılından bu yana Türkiye'nin hemen hemen tüm illerinde 6306 sayılı Kanun kapsamında "Riskli Alanlar" ilan edilmiştir. Bu riskli alanlar birbirinden çok farklı kriterlere, mekânsal olgulara sahip olmasına karşın ilan öncesi ve sonrası yapılan uygulamalar benzerlik taşımakta hatta aynı olmaktadır. Bu çalışmada Türkiye' de 26.04.2016 tarihine kadar 6306 sayılı Kanun kapsamında ilan edilen riskli alanlar üzerine inceleme yapılmıştır. Çok kriterli karar verme yöntemleri kullanılarak ilan edilen riskli alanlar da, kavramsal olarak risk düzeyi yüksekten düşüğe doğru tespit edilmiş ve sıralama yapılmıştır. Böylelikle yapılan çalışma sonucunda ilan edilen riskli alanların yalnızca mekân ve bina kalitesini iyileştirmeye yönelik olup olmadığı, ayrıca mevcut durum kriterlerine göre gerçekten riskli olup olmadıkları irdelenmektedir.

Abstract:
Human and physical environment are in constant interaction. Disaster occur as a result of human destruction and natural events. In order to decrease of negative effects of disasters. They were carried out some organizations in the world and in Turkey. Moreover, policies were determined and documents were compased. In Turkey, applications which be focused disaster directed to urban regeneration and this is included in the legislation. It was aimed to minimize the negative effects after disaster in urban areas with applications such as regeneration before disaster. Improvement and rehebilitation thanks to the law  about regenerations of areas under disaster risk (The Law No 6306 in 2012). Moreover, Risky Areas has been declared within the scope of the Law No 6306 almost all cities in Turkey since 2012. Although these risky areas have very different criteria and spatial factors, the applications performed before and after the proclamation have similarities and are even the same. It is also made investigations in this study in Turkey on risky areas designated under the Law No 6306 until the date of 26.04.2016. Risky areas announced using multi-criteria decision-making methods were conceptually identified from high to low level and these areas were ranked. As a result of this study, it is examined whether the risky areas declared are only aimed at improving the quality of space and building, and whether they are really risky according to the current situation criteria.