Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında ağ tarafsızlığı tartışması
Network neutrality in the scope of The European Convention on The Human Rights
Yazar: BERFU YALÇIN
Danışman: DOÇ. DR. HAYDAR BURAK GEMALMAZ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi = European Convontion on Human Rights ; Ağ tarafsızlığı = Network neutrality ; Rekabet hukuku = Competence law ; Tarafsızlık = Impartiality ; İfade özgürlüğü = Expressive  freedom ; İnsan Hakları Mahkemesi = Human Rights Court

Özet:
Ağ tarafsızlığı kavramına ilişkin tartışmalar gerek insan hakları hukuku gerekse de rekabet hukuku kapsamında güncelliğini korumaktadır. Türkiye'de henüz ağ tarafsızlığına ilişkin hukuki düzenleme mevcut olmamakla birlikte, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki ağ tarafsızlığı düzenlemeleri ile bunların ilga edilmesi ve Avrupa Birliği'nin ağ tarafsızlığına ilişkin düzenlemeleri, bu alandaki tartışmalara büyük oranda yön vermektedir. Bununla birlikte henüz internet servis sağlayıcıların tarafsızlığının nasıl düzenlenmesi gerektiğine ilişkin bir görüş birliği bulunmamaktadır. Fakat günümüzde, internetin sosyal yaşamda sahip olduğu büyük önem dolayısıyla, temel hak ve özgürlüklerin internet üzerinde de etkili bir şekilde korunması ile bunun önemi sıklıkla dile getirilmektedir. Bu çerçevede internet servis sağlayıcıların tarafsızlıklarını korumasının, temel hak ve özgürlükler açısından önemi gerek insan hakları aktivistleri tarafından gerekse de uluslararası insan hakları örgütleri tarafından gündeme getirilmektedir. Bu çalışmada ise ağ tarafsızlığı kavramı ve ağ tarafsızlığına ilişkin mevcut düzenlemeler Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında değerlendirilerek, internet servis sağlayıcıların ağa müdahalelerinin insan hakları hukuku açısından olası etkileri incelenmiştir. Bu kapsamda öncelikle konuya ilişkin terimler açıklanmış, kavramın tarihsel gelişimi ile farklı sistemlerdeki ağ tarafsızlığı düzenlemeleri değerlendirilmiştir. Ağ tarafsızlığı tartışmaları doğrultusunda, internet servis sağlayıcıların problemli kabul edilen ağ yönetimi teknikleri, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin ifade özgürlüğü hakkı, özel yaşama ve aile yaşamına saygı hakkı ve mülkiyet hakkı çerçevesinde incelenmiştir. Bu incelemede, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin içtihatları doğrultusunda ilgili haklar ile bu hakların sınırlandırılması, Sözleşmeci devletlerin pozitif yükümlülükleri ve hakların çatışması göz önünde bulundurulmuş olup Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi'nin tavsiye kararları ile konuya ilişkin uluslararası düzenlemeler ve politikalar da değerlendirilmiştir. Çalışma ile ağ tarafsızlığı kavramının temel hak ve özgürlükler açısından önemi ile konu hakkında düzenleme yapılmasının gerekliliğinin ortaya konulması amaçlanmıştır.

Abstract:
Today's discussions regarding the concept of network neutrality are considered very relevant within the context of human rights law and competition law. Albeit, there are no regulations in Turkey regarding the network neutrality, regulations of the USA and repeal of them and EU regulations have been shaping the network neutrality discussions. However, there is no consensus on how to regulate internet service providers' neutrality. On the other hand, because of the Internet's great importance in social life, the importance of effective protection of fundamental rights and freedoms on the internet has been widely stated by the scholars. In this scope, the protection of neutrality of the internet service providers and its importance considering the protection of fundamental rights had been stressed by both human rights activists and international human rights organisations. In this study, the concept of network neutrality and the present regulations on the issues examined in the scope of the European Convention on Human Rights. In this context, accordingly with the network neutrality discussions, internet service providers' problematic network management techniques were examined within the framework of the right to freedom of expression, right to respect for private and family life and right to property as protected in the European Convention on Human Rights, In this examination, in accordance with the jurisprudence of the European Court of Human Rights, aforementioned rights and their restriction clauses, contracting states' positive obligations and conflict of rights took into consideration. The aim of this study is to propound the importance of network neutrality for the protection of fundamental rights and freedoms and demonstrate the necessity of regulating the area.