Hekimlik mesleğindeki değişimin meslekler sosyolojisi açısından incelenmesi
Examination of change in the medical profession from the perspective of sociology of professions
Yazar: MURAT ATALAY
Danışman: PROF. DR. FERDA ERDEM
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Sosyoloji = Sociology ; İşletme = Business Administration
Dizin: Doktorlar = Physicians ; Mesleki değer = Occupational value ; Mesleki sorumluluk = Vocational liability ; Mesleki sorunlar = Vocational problems ; Mesleki sosyoloji = Sociolog of profession ; Meslekler = Occupations ; Sosyokültürel değişme = Socio-cultural change ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis ; Statü = Status

Özet:
Hekimlik mesleği yüksek statülü, yüksek derecede otonomisi olan, uzun ve yorucu formel bir eğitimin yanında ustalık ve uzmanlık gerektiren köklü bir meslektir. Günümüzde neoliberal politikalar ve bununla bağlantılı olarak yükselen bir trend olan Yeni Kamu Yönetimi anlayışı, piyasalaşma, yönetimcilik, tüketici odaklılık gibi söylemlerle birlikte mesleklerin içerisinde bulundukları sosyo politik çevre hızlı bir şekilde değişmektedir. Söz konusu değişimlerin önemli sonuçlarından biri de hekimlik mesleği başta olmak üzere köklü mesleklerin değişime uğramasıdır. Hekimlik mesleği meslekler sosyolojisi araştırma alanının doğmasında ve gelişmesinde büyük rol oynayan, tüm diğer meslekler için arketip olarak görülen ve devletlerin giderek artan yönetsel kontrol ve düzenleyici mekanizmaları karşısında en çok değişime uğrayan meslektir. Bu doğrultuda bu tez çalışması, sağlıkta bir model ülke olarak gösterilen Türkiye'de özellikle son yıllarda gündemde olan sağlıkta dönüşüm politikalarına bağlı olarak hekimlik mesleğinde meydana gelen değişimi meslekler sosyolojisi perspektifinden ele almaktadır. Araştırma farklı veri geliştirme yöntemlerini içeren nitel bir tasarıma göre yapılmıştır. Araştırmanın amacına uygun olarak doküman analizi, derinlemesine görüşmeler ve odak grup görüşmesinden elde edilen veri seti  içerik analizine  tabi tutulmuş ve hekimlik mesleğinde meydana gelen değişimler; iş pratikleri, ilişkiler, ekonomik koşullar, eğitim-öğretim ve kariyer süreçleri, mesleki güç ve itibar algısı olarak beş ana tema ile açıklanmıştır. Ulaşılan sonuçlar alanyazında farklı ülke örnekleri ile ilgili yapılan çalışmaların sonuçlarıyla karşılaştırılarak tartışılmış ve örgüt çalışmaları açısından önemi vurgulanmıştır.

Abstract:
Medical profession is a high-status established profession with high-grade autonomy that requires a long and exhausting formal education process as well as mastery and expertise. Today, along with neoliberal policies and the discourses that are in a rising trend in connection with these policies such as New Public Management approach, marketization, managerialism and consumerism approach, socio-political structure of professions is rapidly changing. One of the important consequences of these changes is the transformation of  the established professions, specifically the medical profession. Medical profession is the profession that has played a major role in the emergence and development of the research area of sociology of professions, that is regarded as an archetype for all other professions and that has undergone the most change in the face of states' increasing managerial control and regulatory mechanisms. In this respect, this dissertation investigates the change of the medical profession in Turkey, which has been shown as a model country in healthcare, that has arisen due to the transformation policies in health, which have been on the agenda in recent years from the perspectives of sociology of professions. The research is based on a qualitative design, which includes different data development methods. In accordance with the purpose of the research, the data set obtained from the document analysis, in-depth interviews, and focus group interviews were subjected to content analysis and changes in the medical profession have been explained by five main themes as job practice, relations, economic conditions, education and career processes, professional power and prestige perception. The obtained results have been discussed in comparison with the results of studies in other country examples in the literature, and the importance of the results has emphasized in terms of organization studies.