Evlat edinme süreci ve dini tutum (Dezavantajlı aileler üzerine bir araştırma)
Adoption process and religious attitude (A research on disadvantaged families)
Yazar: HANDAN ZÜLAL ERSOY
Danışman: PROF. DR. BEHLÜL TOKUR
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Evlat edinme, evlat edinen ile evlatlık arasında suni bir nesep bağı kuran hukuki bir kurumdur. Bu kurum sayesinde dezavantajlı, biyolojik olarak çocuk sahibi olamamış ailelere bir çözüm sunulmaktadır. Bu müessesenin geçerliliği toplumların ideolojik yapılarına göre şekillenmektedir. Yunan uygarlığı ile başlatılan Batı düşünce dünyasında meşru görülen bu uygulama günümüzde de Türk Medeni Kanun'unda yerini almıştır. İslam medeniyetinde ise menfi bir uygulama olarak görülmektedir. Bu bağlamda çalışma, iki farklı yaklaşımı esas alarak evlatlık kurumuna başvuran biyolojik olarak çocuk sahibi olamayan ailelerin dini tutumlarını incelemektedir. Bu kurumun toplumsal, sosyal ve hukuki anlamda çocuk sahibi olamayan ailelere hakikatli bir çözüm olup olamayacağını değerlendirmektedir. Çalışmanın amacı, evlat edinen ailelerin dezavantajlı hissetme nedenlerinin tespiti, bu aileleri evlat edinmeye iten ana etkenlerin analizi ve bu süreçteki psikolojik ve dini tutumlarının tahlilinden müteşekkildir. Yapılan literatür araştırmasında evlat edinen ailelerin hem psikolojik hem de dini tutumlarının bir arada tahliline rastlanmamıştır. Bu sebeple din psikolojisi alanına esaslı bir katkı sağlaması açısından önemli olan çalışma, nitel araştırma yöntemlerine başvurularak hazırlanmıştır. Çalışmanın sonucunda, çocuksuz ailelerin dezavantajlı hissetmelerinin ana nedeninin toplumda genel kabul gören çocuklu aile tanımlamasına uyulmamasından kaynaklandığı, ailelerin bu eksikliğe bir çare olması için evlatlık kurumuna yöneldiği ve bu süreçte dini tutumlarından ziyade psikolojik tatminlerini önceledikleri görülmüştür.

Abstract:
Adoption is a legal institution that establıshes an artificial filiation bond between the adopter and the adopted child. Thanks to this institution, a solution is offered to disadvantaged families who are biologically unable to have children. The validity of this institution is shaped according to the ideological structures of societies. This practice, which started with the Greeks and is considered legitimate in the Western world of thought, has now taken its place in the Turkısh Civil Code. In the Islamic civilization, it was seen as a negative practice. In this context study examines the religious attitudes of childless, disadvantaged families who apply to adoption institutions based on two different approaches. It evaluates whether this institution can be a correct solution in social and legal terms. The purpose of the study is to determine the reasons why adoptive families feel disadvantaged, to analyze the main factors that push these families to adopt, and to analyze their psychological and religious attitudes in this process. In the literature research, a combined analysis of both psychological and religious attitudes of adoptive families was not found. For this reason, it is an important study in terms of making a significant contribution to the field of psychology of religion. It was prepared using qualitative research methods. As a result of the study, it was seen that the main reason why childless families feel disadvantaged is that they do not comply with the generally accepted definition of a family with children in society and that families generally turn to this institution as a solution to this deficiency, and in this process, they prioritize their psychological satisfaction rather than their religious attitudes.