Immun trombositopeni hastalarında splenektominin etkinlik ve güvenilirliğinin değerlendirilmesi
The effectiveness and safety of splenectomy as A treatment in immune thrombocytopenia
Yazar: SERDAR ÖZKÖK
Danışman: DOÇ. DR. IŞIK ATAGÜNDÜZ
Marmara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Hastaneler = Hospitals ; Hematoloji = Hematology
Dizin: Hemorajiler = Hemorrhage ; Postoperatif komplikasyonlar = Postoperative complications ; Purpura-trombositopenik-idyopatik = Purpura-thrombocytopenic-idiopathic ; Splenektomi = Splenectomy ; Trombositopeni = Thrombocytopenia

Özet:
GİRİŞ: İdiyopatik trombositopenik purpura, daha güncel adıyla 'immun trombositopeni (ITP)', izole trombositopeni ile seyreden, birden fazla immun mekanizma nedeniyle yüzeyleri otoantikorlarla kaplanmış trombositlerin doku makrofajları tarafından baskın olarak dalaktan geçerken yıkılmasıyla oluşan bir hastalıktır. Erişkinlerde nadir görülmekte olup, akut ITP kliniğinde ilk basamakta steroid tedavisi uygulanmaktadır. Steroidle yanıt oranı %80 civarında olsa da, uzun dönemde hastaların üçte ikisinde relaps gelişir. Bu nedenle ikinci basamakta splenektomi uygulanması uzun yıllardır önerilmektedir; ancak son yıllarda tedavide alternatif ajanların da gündemde olması nedeniyle splenektomi tercihi ve zamanlaması konusunda soru işaretleri oluşmaya başlamıştır. Bu çalışma, Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Hematoloji Kliniği'nde ITP tanısıyla takip edilmekte olan hastalarda splenektominin etkinlik ve güvenliğini değerlendirmek ve kendi tedavi başarı oranımızı belirlemek amacıyla yapılmıştır.
GEREÇ ve YÖNTEM: Çalışma retrospektif olarak tasarlanmış olup, Hematoloji Kliniğine başvurmuş ve ITP tanısı ile takip ve tedavi edilen hastaların arşivde bulunan dosya verilerinden elde edilen bilgiler ışığında oluşturulmuştur. Bu hastalardan toplamda 90 hastaya splenektomi uygulandığı tespit edilmiş, bu hastaların demografik özellikleri, tanı anındaki trombosit değerleri, splenektomi öncesi tedavi sayıları ve bu tedavilere yanıtları, splenektomi yöntemleri, splenektomi sonrası yanıt durumları, splenektomi sonrası komplikasyonlar ve mortalite durumları gibi veriler hasta dosyalarından elde edilmiş ve istatistik incelemesi yapılmıştır.
TARTIŞMA ve SONUÇ: Kendi kliniğimizde takip edilen ITP hastalarında splenektomi sonrası yanıt oranı %90 olarak tespit edilmiştir. Yanıtlı olan %81 hastanın 70'inde (%86.4) tam yanıt elde edilmiştir. Kümülatif yanıt kaybı insidansları sırasıyla 3 yılda %14.7, 5 yılda %23.9 ve 10 yılda %48.5 bulunmuştur. Takiplerde toplam üç hasta kaybedilmiş olup, toplam sağkalım oranları 3 yıl için %96.8, 5 yıl için %96.8 ve 10 yıl için %89.3 olarak saptanmıştır. Komplikasyon verileri değerlendirildiğinde toplam 7 hastada (%7.7)  derin ven trombozu saptanmıştır. Hastaların yalnızca birinde (%1.1) operasyon ilişkili intraabdominal hemoraji geliştiği gözlenmiştir. Splenektomi sonrası gözlemlenen diğer kanamaların hayatı tehdit etmeyen boyutta olduğu ve yanıt kaybı ile ilişkili olduğu gözlenmiştir. Yine bu hastaların üçünde yara yeri enfeksiyonu/absesi (%3.3), ikisinde pnömoni (%2.2), birinde karın içi abse (%1.1), birinde sepsis (%1.1) ve birinde piyelonefrit (%1.1) saptanmıştır. Özetle, splenektomi başarı oranımız literatürdekinden daha yüksek  görünmekle birlikte, takipte izlenen komplikasyonlar bakımından daha önce yapılmış çalışmalarla benzer sonuçlar elde edilmiştir.

Abstract:
INTRODUCTION: Idiopathic thrombocytopenic purpura, or as it is called 'immune thrombocytopenia' nowadays, is a rare otoimmune disorder which is associated with isolated thrombocytopenia caused by a complex immune mechanism that results in destruction of platelets coated with antiplatelet antibodies by tissue macrophages predominantly in spleen. In acute ITP, first line treatment choice is usually glucocorticoids, which results in remission in 80% of patients, but two thirds of the patients eventually relapse. Therefore, splenectomy has been recommended for second line treatment in patients with relapse clinic or steroid resistance. However, in late years, new treatment options came on to stage, therefore splenectomy preference is reduced by both physicians and patients; and timing of the procedure has been a debate. We report here the data about the response rates and the safety of splenectomy in immune thrombocytopenic purpura patients treated at Marmara University Pendik Hospital The Clinic of Hematology .
MATERIALS and METHODS: This study is designed retrospectively; we collected the data about demographic features, platelet counts during time of diagnosis, number of treatment patients received before the procedure and the responses to those treatments, technique of the procedure (laparoscopic or open), response rates after procedure, complications after splenectomy and over-all mortality in splenectomized patients. We collected informations of 90 splenectomized immune thrombocytopenia patients from the files used for patient visits.
RESULTS and CONCLUSION: In patients with ITP, the immediate response rate after splenectomy was 90% in our institute. 70 of those patients (%86.4) received complete remission. Cumulative loss of response was 14.7% in 3 years, 23.9% in 5 years and 48.5% in 10 years. Three patients died, and total survival rates were 96.8% for 3 years, 96.8% for 5 years and 89.3% for 10 years. We observed deep vein thrombosis in 3 patients. Life threatening bleeding was rare, only one patient had an intraabdominal hemorrhage, which was related to the operation. 3 patients had surgical site infections/abcess, 2 patients had pneumonia, one had intraabdominal abcess, one had pyelonephritis and one sepsis. As a result, our remission rates were higher than and complication rates after splenectomy were similar with the literature data.