Kentsel planlamada çevre düzeni plan sürecinde CBS'nin kullanım olanaklarının değerlendirilmesi
Evaluation of gis usage possibilities through the process of urban development planning
Yazar: HÜLYA OLCAN
Danışman: PROF.DR. DURSUN ZAFER ŞEKER
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Coğrafi bilgi sistemleri = Geographical information systems

Özet:
Yaşam alanlarının ve ilişkilerinin sağlıklı bir çevrede doğa ile uyumlu ve dengeli birbiçimde organize edilmesi şehircilik çalışmalarının amacını oluşturmaktadır. Yaşamındevamlılığı ekonomik, sosyal, mekansal ve çevresel sürdürülebilirliğin bir aradasağlanması ile mümkündür. Çevre duyarlı plan çalışmaları mekansal ve çevreselsürdürülebilirliğin ön koşuludur. Birbirlerine bağımlı olan bu konuların mekanda çokiyi organize edilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla kentsel planlamada, mekansal veçevresel değerlerin birlikte değerlendirilerek ve koruma kullanma dengesi gözetilerekuyumlu gelişimi sağlanmalıdır.Günümüzde planlama ilkelerinin göz ardı edildiği planlama çalışmaları doğalkaynakların tükenmesine ve çevrenin tahribine neden olmaktadır. Bundan dolayıplanlama çalışmalarının yeni bir biçimde ele alınarak değerlendirilmesi gerekmektedir.Öncelikle planlama sürecinde yaşanan problemlerin çözümlenmesi için sistemli birplanlama sürecine ve teknolojik desteğe ihtiyaç duyulmaktadır. Dolayısıyla planlamasürecini her tür plan için ayrı ayrı değerlendirmek ve netleştirmek, planlama sürecindekontrol sistemleri kurmak ve planlama çalışmalarını bilgi yönetimi ve mekansalanalizlere olanak sağlayan yardımcı araçlarla desteklemek gerekmektedir. CBS, kararverme yeteneğini artıran planlamaya yardımcı bir araçtır. CBS, verilerin mekansalolarak etkin kullanımını, hızlı, güvenli ve doğru analiz edilmesini, modellenmesini vegörselleştirilmesini sağlar. Böylece planlama çalışmaları CBS ile doğru, gerçekçi veöngörüsü yüksek bir özellik kazanır.Çevre Düzeni Planı üst ölçekteki politika ve stratejilerin mekansal indirgemesininyapıldığı bir fiziki plandır. Çevre Düzeni Planı'nın bu özelliğinden dolayı ilk olarakplanlama kademelenmesinin bu aşamasında planlama sürecini değerlendirmek ve çevreduyarlı planlama çalışmalarına başlamak gerekmektedir. Bundan dolayı tezkapsamında Çevre Düzeni Plan süreci irdelenmiş ve CBS'nin kullanım olanaklarındanfaydalanılarak karar verme sürecinde planlamaya ön hazırlık çalışmalarının CBS ileuygulama sistemi ortaya konulmaya çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Coğrafi Bilgi Sistemi, Çevre Düzeni Planı

Abstract:
Organizing living spaces and relations as harmonious and balanced with nature inhealthy environment is the aim of urban planning. The continuity of life is possible witheconomic, social, spatial and environmental sustainability all together. Sensitiveenvironmental planning is the prior condition of spatial and environmentalsustainability. These interrelated and dependent subjects should well organised in space.Consequently, the harmonious development of spatial and environmental values, neededto be supplied where evaluation of spatial and environmental issues should be integratedand the balance between conservation and using should be considered.Nowadays, the planning studies without any planning principles cause consuming ofnatural sources and destruction of nature. So, it is necessary to evaluate the planningstudies in a new form. Initially, a systematic planning process and relevant technologicalsupport is required for solving the current problem during the planning process.Therefore; the planning process should be separately evaluated and classified for eachplan, control systems is required for the planning process, and planning studies shouldbe supported by information management and tools for spatial analysis. GIS is a helpfultool for planning which increase the ability in decision making. GIS provides fast, safeand true analysis and modelling and visualisation of spatial data. So, planning studiesacquire accurate, realistic and high forecasting characteristics.Urban Development Planning is a physical planning that projects the strategies andpolicies of master plans. For this characteristic of Urban Development Planning, it isnecessary to evaluate the planning process and take a start for sensitive environmentalplanning studies firstly in this phase of planning step. Therefore, in this study, TheUrban Development Planning process has been examined and GIS is used for aidingdecision-makers during their pre-preparation studies of Urban Development Planning.Keywords: Geographical Information System, Urban Development Planning