Kavramsal sanatta ironi ve olumsallık
Irony and positivism in conceptual art
Yazar: SERDAR YILMAZ
Danışman: PROF. DR. BÜNYAMİN ÖZGÜLTEKİN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Resim-İş Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Kavramsal sanat = Conceptual art ; Sanat felsefesi = Art philosophy ; Sanat kuramları = Art theories ; İroni = Irony

Özet:
?Kavramsal Sanatta İroni ve Olumsallık? başlıklı bu tez temel olarak; sanat eserinin soru sordurabileceği düşüncesinden yola çıkarak, eserin biçimsel yapısından ziyade düşünsel ve ironik altyapısını önemseyen kavramsal sanatçıları ve bu sanatçıların eserlerini ve felsefelerini dört güzel sanatlar fakültesi'nde yapılan seminerlerle ortaya konulmasını ve irdelenmesini kapsamaktadır.Sanatın gelişiminde biçimsel özellikleri bir estetik hazla ortaya koyan, nesnenin işlevine veya varoluş nedenine uzak kalmış düşünüşten, sanatın doğasını sorgulayan bakış açısına geçiş yüzyıllar almıştır. Burada sorgulamak, sorular sormak, sanatın problemleri üzerinde (dil, anlatım, içerik v.b.) düşünmek 1960 sonrası sanat akımlarının başında gelen Kavramsal Sanatın ve bu sanatın sınırlarını belirlemeye çalışan Art and Language grubunun en önemli konuları olmuştur.Bu tez içerik olarak öncelikle 1960 sonrası kavramsal sanatçıların kendi veya kurdukları grupların (Art and Language grubu gibi) manifestolarını, çağımızın felsefesini derinden etkileyen ironik ve matafizikçi olmak üzere iki farklı bakış açısının filozoflar, sanatçılar ve eserleri bağlamında, diyalektik olarak işlenmesidir.Bu tez Kavramsal Sanatın metafizikçi yaklaşımdan ziyade ironik yaklaşım içerdiğini öne sürmektedir. İronik yaklaşımın varolan statükolar, edimsel yapılar üzerindeki yıkıcı etkisi o dönemin şartlarıyla bakıldığında olumsuz algılanabilirken, bu yaklaşımı o dönemin açmazından yola çıkararak, süreç içerisinde değerlendirildiğinde olumlu bir değişim ve yeni bir yapılanma gözlemlenebilmiştir. Bu da Kavramsal Sanatta ironinin olumsallığını oluşturmaktadır. Kavramsal bir eserde sanat eserinin nihai bir yargısının olmaması, izleyiciden gelen tepkilerin, sorgulamaların hem eser açısından, he de izleyici (burada katılımcı olarak nitelenebilir.) açısından yapıtın yaratıcı sürecini devam ettirerek karşılıklı bir platforma taşımaktadır.Seminerler sırasında, tezin içeriği, eserlerle birlikte projeksiyon makinasıyla işlenme esnasında, tezin bulgular kısmında bulabileceğiniz irdelemeler, yeni problemler, çıkarımlar oluşturmuştur. Öğrencilerin o zamana kadar bildiği, düşündüğü kavramları, çağdaş sanata ve felsefesine bakış açılarını, üç hafta boyunca eserler, sanatçılar ve manifestolar aracılığıyla sorgulamaları, yeni fikirler sunmaları tezin ve seminerlerin amacına ulaşmasını sağlamıştır. Kavramsal eserleri okumada biçimsel, estetik açıdan değil, eserin alt-metinlerini, üzerinde durduğu problemleri bir grup içerisinde tanımlamak, karşılıklı olarak vizyonu geliştirmeye katkı sağlamıştır. Eleştirel bakış açısının yalnızca sanatın değil, hayatın içerisine sokulması, sanatçının politik duruşu, sanat tarihinin içerisinde felsefenin önemi seminerlerin ve dolayısıyla tezin diğer önemli alt başlıklarıdır.

Abstract:
Basically this thesis -?Irony and Positivism in Conceptual Art?- sets off to explain that the art work would arise questions in one?s mind. It analyses the conceptual artists who give emphasis on the ironic and intellectual substructure of the art work rather than its formal structure; and their art works and philosophies through the seminaries ran in four different fine art faculties.It has taken centuries the conception that questions the nature of art is adopted. Before then, there has been the philosophy that stays indifferent to the functionality of the object or its basis of existence, expressing the formal characteristics within the framework of an aesthetic pleasure during the development of art. The transition from this philosophy to the new conception has taken centuries. Questioning, investigating, considering on the problems of art (language, speech, content, etc) have become the main subjects of Conceptual Art which has been the pioneer of all the art movements after 1960s, and Art and Language league which has tried to establish the limits of Conceptual Art.This thesis assumes that Conceptual Art is much more related to the ironic approach rather than to the metaphysical approach. Ironic approach used to be considered unfavorable at that era because it had a destructive effect on the existing status quo and the performative structures. But now a new restructuring and change in a positive way have been observed in ironic approach once the dilemma of the old times is solved and this approach is evaluated in the existing process. Therefore the positivism on ironic approach exists. There is no decisive judgement of an artwork in a conceptual work. That?s why the reactions and the questionings of the audience put the work to the reciprocal platform by carrying on the creative process of the work in terms of the audience and the artwork.While the seminaries have been held, there have been new problems, investigations, arguments arisen from the contents of the thesis during the process of displaying the works by the means of the projector. The students have questioned their point of views to the contemporary art and philosophy, the concepts that they have known and thought on through the artworks, artists and manifestos for three weeks and they have presented new ideas on this subject. Thus, the presentations of the students have helped the seminaries and the thesis to reach their target. In studying conceptual artworks, defining an artwork?s subtexts and the problems it emphasizes in a group has a contribution in improving vision reciprocally, in contrast to studying them within the frameworks of stylistics and aesthetics. Adoption of the critical perspective not only in art but also in our practical life, the position of the artist, the importance of philosophy in the art history are the other significant subtitles of the seminaries and this thesis.