Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda nörolojik durum motor performans ve duyusal işlemlemenin incelenmesi
Neurological status, motor performance and sensory processing in children with attention deficit hyperactivity disorder
Yazar: ÇİMEN ÖLÇAY
Danışman: PROF. DR. DERAN OSKAY
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) yapısal ve işlevsel beyin anomalileri içerir ve nörogelişimsel bozukluktur bundan dolayı DEHB'li çocuklar hız, zamanlama, denge ve koordinasyon açısından tipik gelişim gösteren akranlarının gerisinde kalırlar. Bu sebeple dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu öyküsü bulunan çocuklarda nörolojik durum, motor gelişim ve duyusal gelişimi incelemek önemlidir. Bu tez, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu öyküsü bulunan çocuklarda nörolojik durum, motor gelişim ve duyusal işlemlemeyi incelemek amacıyla planlandı. Bu çalışmaya 25 dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, 25 tipik gelişim gösteren çocuk olmak üzere toplamda 50 çocuk dahil edildi. Nörolojik durumu değerlendirmek için Touwen muyanesi (Groningen değerlendirmesi), motor gelişim performanslarını değerlendirmek için Peabody Motor Gelişim Ölçeği-2, duyusal işlemlemeyi değerlendirmek için Dunn Duyu Profili kullanıldı. Elde edilen sonuçlara göre DEHB öyküsü bulunan çocuklarda minör nörolojik disfonksiyon görülme oranı DEHB öyküsü bulunmayan çocuklara göre anlamlı oranda daha yüksek bulundu (p<0.05). DEHB'li çocukların %36'sında kompleks Minör Nörolojik Disfonksiyon (MND), %52'sinde basit MND görüldü. MND ve motor gelişim arasında anlamlı ilişki bulundu (p<0.05). Kaba motor, ince motor ve total motor gelişim puanları arasında DEHB grubunda anlamlı oranda daha düşük bulundu (p<0.05). Dunn duyu profili sonuçlarına göre ise DEHB'li grubun tipik gelişim gösteren gruba kıyasla daha fazla duyusal işlemleme problemi yaşadığı görüldü (p<0.05). Bu sonuçlar, DEHB'li çocukların motor gelişim ve duyusal işlemleme yönünden tipik gelişim gösteren akranlarına kıyasla geride olduklarını ve DEHB'li çocuklarda MND olma riskinin daha yüksek olduğunu gösterdi. Okul öncesi DEHB'li çocuklarda motor ve duyusal gelişimin değerlendirilmesi, motor planlama ve duyusal gelişim gibi değişime açık becerilerin geliştirilmesi için erken müdahaleye olanak tanıyabilir.

Abstract:
Attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) involves structural and functional brain abnormalities and is a neurodevelopmental disorder; therefore, children with ADHD lag behind their typically developing peers in terms of speed, timing, balance and coordination. Therefore, it is important to examine neurological status, motor development and sensory development in children with a history of attention deficit hyperactivity disorder. This thesis was planned to investigate neurological status, motor development and sensory processing in children with a history of attention deficit hyperactivity disorder. A total of 50 children, 25 with attention deficit hyperactivity disorder and 25 typically developing children, were included in this study. Touwen Muyanesi (Groningen assessment) was used to evaluate neurological status, Peabody Motor Development Scale-2 was used to evaluate motor development performances and Dunn Sensory Profile was used to evaluate sensory processing. According to the results obtained, the rate of MND was found to be significantly higher in children with a history of ADHD compared to children without a history of ADHD (p<0.05). Complex Minor Neurological Dysfunction (MND) was seen in 36% of children with ADHD and simple MND was seen in 52%. A significant relationship was found between MND and motor development (p<0.05). Gross motor, fine motor and total motor development scores were significantly lower in the ADHD group (p<0.05). According to the Dunn sensory profile results, the ADHD group had more sensory processing problems compared to the typically developing group (p<0.05). These results showed that children with ADHD were behind their typically developing peers in terms of motor development and sensory processing and that the risk of MND was higher in children with ADHD. Assessment of motor and sensory development in preschool children with ADHD may allow early intervention to improve changeable skills such as motor planning and sensory development.