Kentleşme sürecinde Türkiye ve kent kimliği
Turkey and urban identity in urbanization process
Yazar: KADRİYE ADIYAMAN
Danışman: PROF. DR. ALİ ACAR
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kentleşme ve Çevre Sorunları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Sanayi devrimi ve Dünya Savaşları ile başlayan kentleşme süreci, 1980 sonrasında üretim sistemi ve ekonomideki değişimle birlikte daha da artmıştır. Sadece ulusal değişimler değil, küreselleşme aktörü de kentleşmenin hızını ve yönünü etkilemiştir. Kentlere akın eden nüfus büyük kentsel sorunları da beraberinde getirmiştir. Hızlı ve çarpık kentleşmenin önündeki en büyük sorun konut sıkıntısı şeklinde doğmuştur. İnsanlar bu sorunlarına gecekondular yaparak çözüm bulmaya çalışmıştır. İşte bu süreçte yerel yönetimler önemli bir aktör olarak kentleşmede yerini almış, önemli görevler üstlenmiştir. Uyguladıkları kentsel dönüşüm projeleriyle kentlere yeni kimlikler kazandırmış, konut sıkıntılarına çözüm bulmuş, çarpık kentleşmeyi önlemeye çalışmıştır. Kentsel dönüşüm projelerini hayata geçirirken kent halkının yaşamını da büyük ölçüde etkilemiştir. Gecekondularda yaşamaya alışmış insanlar, yüksek yapılı binalar arasında kentlileşme olgusuyla tanışmışlardır. Gerek mimari gerekse sosyo-kültürel ilişkiler yönünden büyük değişimlerle karşılaşan insanlar yeni yaşam tarzına uyum sağlamakta zorlanmakta, yalnızlık ve dışlanmışlık duygularına kapılmaktadırlar. Komşuluk ilişkilerindeki azalma, beton binalar, bireysel hareket edememe gibi olumsuzluklar bu durumu büyük ölçüde tetiklemektedir. Tüm bu eksilere karşı temiz, düzenli, güvenli ve sosyal aktiviteler bakımından birçok olumlu yönüyle de kentleşmeye katkıda bulunmaktadır. Ancak günümüzde konut eksikliğini gidermeye çalışan yerel yönetimler farkında olmadan sadece kentleşmeye bu yönüyle yaklaşmakta değişen kimliğinin olumlu ve olumsuz yönleriyle ilgilenmemektedir. Daha da önemlisi bu tür uygulamalarda kişilerin katılımına çok yer verilmemesidir.Türkiye' de özellikle Ankara, İstanbul ve İzmir gibi büyük şehirlerde kentsel dönüşüm projeleri yoğun şekilde uygulanmaktadır. Gökçek Yasası ve finansmanını kendi sağlaması gibi yönleriyle büyük ilgi uyandıran Kuzey Ankara Kentsel Dönüşüm Projesi bu konuda güzel bir örnek olarak incelenebilir. Havalimanı yolu üzerinde olması ve geniş bir alanı kapsaması bu projenin önemini artıran sebepler arasındadır.

Abstract:
Urbanization process, which began with the Industrial Revolution and the World Wars, accelerated more with the changes in production system and economy after 1980. Not only national changes, but also the actor of globalization affected the speed and direction of urbanization. The population rushing to the cities has brought with themselves serious urban problems. The biggest problem of rapid and non-planned urbanization has been residential. People have been trying to overcome this problem by building shanty houses. Within this process, local authorities have claimed their role as an important actor in urbanization, undertaking significant tasks. Urban transformation projects implemented by these authorities have brought to the cities a new identity, solved residential problems, and tried to prevent non-planned urbanization. Implementation of urban transformation plans has also affected the lives of urban people in a serious way. Those who had been used to live in shanty houses got acquainted with urbanization phenomena among tall buildings. The people, who are faced with serious changes regarding both architectural and socio-cultural relations, are having difficulties in adapting to the new life style, and they?re surrendering to emotions like solitude and alienation. Negative facts, such as decaying neighborhood, concrete buildings, being unable to act individually, triggers this situation to an important extent. In spite of these negativities, they have been contributing to urbanization in various positive aspects regarding hygiene, order, security and social activities. Nowadays, however, local authorities unwittingly approach urbanization with this aspect only and they are not concerned with the positive and negative aspects of the changing identity. More importantly, public participation is merely allowed in such implementations.In Turkey, urban transformation projects are being implemented intensively especially in big cities like Ankara, İstanbul and İzmir. Northern Ankara Urban Transformation Project, which has been drawing attention to itself with aspects such as Gökçek law and self-financing, is a good example to look into. The fact that it is on the way to the airport and it covers a large area is among the reasons that increase this project's significance.