COVİD-19 nedeniyle yoğun bakım ünitesinde yatanentübe hastalarda COVİD-19 klinik laboratuvar vegörüntüleme bulgularının mekanikventilatörden ayrılmadaki rolü
The role of COVID-19 clinical laboratory and imaging findings in mechanical ventilator weaning in intubated patients hospitalized in the intensive care unit due to COVİD-19
Yazar: ÖMER ÇERİ
Danışman: DOÇ. DR. İHSAN ATEŞ ; DR. MUHAMMED FATİH ACEHAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Koronavirüs 2019 Hastalığı (COVID-19) hastalığının neden olduğu
hastalık nedeniyle entübe olan hastaların ekstübasyon başarısını klinik laboratuvar ve
görüntüleme tetkikleri ile öngörmeye çalıştık.
Yöntem: Ankara Bilkent Şehir Hastanesinde Mart 2020-Mayıs 2023 tarihleri
arasında COVID-19 enfeksiyonu nedeniyle yoğun bakımda yatan entübe, COVİD-19
Polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) sonucu pozitif olarak sonuçlanmış ve Health
İntegrated Campus (HICAMP) sisteminde Toraks BT (Bilgisayarlı tomografi)'si
bulunan, 18 yaşından büyük bütün hastalar retrospektif olarak tarandı. RT-PCR (Real
Time Polimeraz Zincir Reaksiyonu) sonucu negatif olanlar, entübe olmayanlar ve
toraks BT'si bulunmayanlar dışlandı. Hastaların klinik özellikleri komorbiditeleri
antibiyoterapileri covid-19 aşı durumları tromboembolik olay durumları yatış süreleri
görüntüleme bulguları, akut faz reaktanları, biyokimyasal değerleri tam kan sayımları
kaydedildi. Hastaların 48 saatten uzun süren mekanik ventilatörden ayrılmaları
başarılı weaning olarak kabul edildi. Weaning sürecinin herhangi bir döneminde
reentubasyon veya mekanik ventilatör ihtiyacı duyulması başarısız weaning olarak
sonuçlandı. Hastaların 3 aylık mortalitesi araştırıldı ve kaydedildi.
Çalışmamızın birincil sonlanım noktası başarılı weaning, ikincil sonlanım
noktası ise 3 aylık mortalite ve başarısız weaning olarak belirlendi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 266 katılımcının 170 (%63,9)'i erkek 96
(%36,1)'sı kadın olup çalışmadaki hastaların 48(%18,0)'inde 3 aylık sağkalım
görülmüş olup, 218 (%82,0)'sinde ilk 3 ay içerisinde mortalite görülmüştür. 3 aylık
sağ kalımı olanlar ve 3 ay içerisinde mortalite gelişen grupların yaşları ve cinsiyetleri
arasında anlamlı farklılık görülmedi. Çalışmaya dahil edilen hastaların yaş
ortalamaları 65,4±14,3 olarak hesaplandı. 3 aylık sağkalımı olanlar ve 3 ay içerisinde
mortalite gelişen grupların Charlson komorbidite endekslerinin ortalamaları arasında
istatistiksel anlamlı farklılık görülmüş olup, sağkalım grubunda Charlson
Comorbidity Index (CCI) ortalaması 4,2±2,5, mortalite grubunda 5,5±2,7 olarak
görüldü (p=0,003). Grupların ek hastalıkları arasında istatistiksel anlamlı farklılık
görülmedi (p>0,05). Mortalite grubunun 42 (%87,5)'si sağkalım grubunun ise 65
(%29,8)'i elektif entübe edilmiş olup aralarında anlamlı farklılık görülmüştür(p<0,001). Sağkalım grubunun 19 (%35,6)'una, mortalite grubunun 11 (%5)'ine
trakeostomi açılmış olup aralarında anlamlı farklılık görülmüştür (p<0,001).
Sağkalım ve mortalite gruplarının kültür pozitifliği ve antimikrobiyal
kullanımı arasında anlamlı farklılık görülmemiştir (p>0,05). Sağkalım grubu ve
mortalite grubunun görüntüleme bulguları karşılaştırıldığında gruplar arasında
anlamlı farklılık görülmemiştir (p>0,05).
Sağkalım grubu ve mortalite gruplarının laboratuvar parametreleri
kıyaslandığında Glomerüler filtrasyon hızı (GFR), üre, kreatinin, İnternational
Normalized Ratio (INR), Red Cell Distribution Width (RDW), trombosit, interlökin-
6 değerleri arasında istatistiksel anlamlı farklılık görülmüştür (p<0,05).
Çalışmaya dahil edilen 266 katılımcının 55'sinde (% 20,7) başarılı
ekstübasyon gerçekleşmiş olup, 211 (%79,3)'inde başarılı ekstübasyon
gerçekleşmemiştir. 3 aylık sağ kalımı olanlar ve 3 ay içerisinde mortalite gelişen
grupların yaşları ve cinsiyetleri arasında anlamlı farklılık görülmedi. Başarılı
ekstübasyon gerçekleşen ve başarılı ekstübasyon gerçekleşmeyen grupların Charlson
komorbidite endekslerinin ortalamaları arasında istatistiksel anlamlı farklılık
görülmüş olup, başarılı ekstübasyon grubunda CCI ortalaması 4,5±2,7, başarılı
ekstübasyon gerçekleşmeyen grupta ise 5,4±2,7 olarak görüldü (p=0,026). Grupların
ek hastalıkları arasında istatistiksel anlamlı farklılık görülmedi (p>0,05). Başarılı
ekstübasyon gerçekleşmeyenlerin 62'si ( %29,4 ) başarılı ekstübasyon
gerçekleşenlerin ise 45 (%81,8)'i elektif entübe edilmiş olup aralarında anlamlı
farklılık görülmüştür (p<0,001). Başarılı ekstübasyon grubunun 21 (%38,2)'ine,
başarılı ekstübasyon gerçekleşmeyenlerin ise 9 (%4,3)'una trakeostomi açılmış olup
aralarında anlamlı farklılık görülmüştür (p<0,001).
Başarılı ekstübasyon gerçekleşenler ve gerçekleşmeyenlerin Klebsiella
Pneumoniae Carbapenemase (KPC) kültür pozitiflikleri arasında anlamlı farklılık
görülmüştür (p=0,013). Grupların diğer kültür pozitiflikleri arasında anlamlı farklılık
görülmemiştir (p>0,05). Başarılı ekstübasyon gerçekleşenler ve gerçekleşmeyenlerin
antimikrobiyal tedavi rejimleriyle ilgili anlamlı farklılık görülmemiştir (p>0,05).
Başarılı ekstübasyon gerçekleşenler ve gerçekleşmeyenlerin görüntüleme bulguları
karşılaştırıldığında gruplar arasında anlamlı farklılık görülmemiştir (p>0,05).Başarılı ekstübasyon gerçekleşenler ve gerçekleşmeyenlerin laboratuvar
parametreleri kıyaslandığında Laktat dehidrogenaz (LDH), ferritin, RDW, trombosit
değerleri arasında istatistiksel anlamlı farklılık görülmüştür (p<0,05).
Yapılan regresyon analizi sonucunda elektif entübasyonun başarılı
ekstübasyonu 10,681 kat (%95 güven aralığı: 4,602 - 24,786), trakeostomi
uygulanmasının başarılı ekstübasyonu 11,611 kat artırdığı (%95 güven aralığı: 4,186
- 32,206) görülmüş olup bağımsız prediktörler olarak değerlendirilmişlerdir. CCI
ihtimal oranı 0,832 (%95 güven aralığı 0,717 - 0,965) bulunmuş olup başarılı
eksütbasyon üzerinde negatif etkili prediktör olarak bulunmuştur. Ferritin ihtimal
oranı 0,999 (%95 güven aralığı 0,999 - 1,000) bulunmuş olup başarılı eksütbasyon
üzerinde negatif etkili prediktör olarak değerlendirilmiştir.
Ferritin, RDW ve LDH parametreleri başarılı ekstübasyon öngörülmesinde
Receiver Operating Characterictic (ROC) eğrisi ile değerlendirilmiş olup,
değişkenler Anlamlı olarak bulunmuşlardır. (p<0,001). Hassasiyet, duyarlılık, pozitif
prediktif değer ve negatif prediktif değerler kullanılarak sınır değerler
oluşturulmuştur.
Sonuç: Çalışmamızda yoğun bakımda entübe olan hastaların trakeostomi
açılmasından, elektif entübasyondan fayda gördükleri sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca
bu hastaların komorbidite durumlarının indeksi olan Charlson komorbidite
indeksinin düşük olmasının hastaların hem 3 aylık sağ kalımlarının hem de weaning
sürecindeki daha olumlu sonuçlarla ilişkili olduğu bulunmuştur. Ayrıca laboratuvar
parametrelerinden RDW, LDH ve ferritin parametrelerinin yükselmesinin mortaliteyi
ve weaning'i olumsuz etkilediği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar kelimeler: Covid-19, weaning, mekanik ventilasyon, sarkopeni, elektif

entübasyon, ekstübasyon

Abstract:
Objective: We tried to predict the extubation success of intubated patients
due to the disease caused by COVID-19 disease with clinical laboratory and imaging
tests.
Method: March 2020 - May 2023 at Ankara Bilkent City Hospital, intubated
patients in intensive care due to COVID-19 infection, positive COVID-19 PCR result
and Thoracic CT in the HICAMP system, all patients older than 18 years were
retrospectively screened. Those who had a negative RT-PCR result, those who were
not intubated and those who did not have a thoracic CT were excluded. Patients with
negative RT-PCR results, those who were not intubated and those who did not have
thoracic CT were excluded. Clinical characteristics of patients comorbidities
antibiotics covid-19 vaccine statuses thromboembolic event statuses hospitalization
time imaging findings, acute phase reactants, biochemical values complete blood
counts were recorded. Patients' disconnection from the mechanical ventilator lasting
longer than 48 hours was considered successful weaning. The need for reentubation
or mechanical ventilator at any period of the weaning process was evaluated as
unsuccessful weaning. The 3-month survival of the patients was investigated.
The primary outcome of our study was determined as successful weaning,
while the secondary outcome was determined as 3-month mortality and unsuccessful
weaning
Results: Of the 266 participants included in the study, 170 (63.9%) were
men, 96 (36.1%) were women, 48 (18.0%) of the patients in the study had 3-month
survival, and 218 (82.0%) had mortality within the first 3 months. The average age of
the patients included in the study was calculated as 65.4±14.3. there was a
statistically significant difference between the CCI averages of those who had a 3-
month survival and the groups that developed mortality within 3 months, and the
CCI average was 4.2±2.5 in the survival group and 5.5±2.7 in the mortality group
(p=0,003). 42 (87.5%) of the mortality group and 65 (29.8%) of the survival group
were elective intubated and there was a significant difference between
them(p<0,001). Tracheostomy was performed in 19 (35.6%) of the survival groupand 11 (5%) of the mortality group, and there was a significant difference between
them (p<0,001).
When the imaging findings of the survival group and the mortality group
were compared, there were no significant differences between the groups (p>0,05).
When the laboratory parameters of the survival group and mortality groups
were compared, statistically significant differences were observed between the values
of GFR, urea, creatinine, INR, RDW, platelet, interleukin-6 values (p<0,05).
Successful extubation was performed in 55 (20.7%) of the 266 participants
included in the study, and successful extubation was not performed in 211 (79.3%).
There was a statistically significant difference between the averages of Charlson
Comorbidty Index of the groups with successful extubation and those without
successful extubation, and the average CCI was 4.5±2.7 in the successful extubation
group and 5.4±2.7 in the group without successful extubation(p=0,026). 62 (29.4%)
of those who did not have successful extubation, and 45 (81.8%) of those who had
successful extubation were elective, and there was a significant difference between
them (p<0.001). Tracheostomy was performed in 21 (38.2%) of the successful
extubation group and in 9 (4.3%) of those who did not perform successful
extubation, and there was a significant difference between them (p<0.001).
There was a significant difference between the KPC culture positivity of
those who performed successful extubation and those who did not (p=0.013). There
were no significant differences between the groups when the imaging findings of
those who had successful extubation and those who had not were compared (p>0,05).
Statistically significant differences were observed between LDH, ferritin,
RDW, platelet values when the laboratory parameters of those who performed
successful extubation and those who did not occur were compared (p<0,05).
Regression analysis showed that elective intubation increased successful
extubation by 10,681 times (95% confidence interval: 4,602 - 24,786) and
tracheostomy increased successful extubation by 11,611 times (95% confidence
interval : 4,186 - 32,206) and they were evaluated as independent predictors. The
odds ratio of CCI was found to be 0.832 (95% confidence interval 0.717 - 0.965)
and it was found to be a negatively effective predictor on successful extubation. Theodds ratio of ferritin was found to be 0.999 (95% confidence interval 0.999 - 1.000)
and it was evaluated as a negative effective predictor on successful exutbation.
Ferritin, RDW and LDH parameters were evaluated with the ROC curve in
predicting successful extubation, and the variables were found to be significant
(p<0,001).
Conclusion: In our study, it was concluded that patients who were intubated
in intensive care benefited from tracheostomy opening and elective intubation. In
addition, it was found that the low Charlson comorbidity index, which is the index of
the comorbidity status of these patients, was associated with both the 3-month
survival of the patients and more positive results during weaning. In addition, it was
concluded that an increase in RDW, LDH and ferritin parameters from laboratory
parameters negatively affects mortality and weaning.
Keywords: Covid-19, weaning, mechanical ventilation, sarcopenia, tracheostomy,

elective intubation, extubation