Bursa koşullarında bazı deneysel melez tatlı mısırların (Zea mays saccharata Sturt.) verim ve verim öğelerinin belirlenmesi
Determination of yield and yield components of some experimental hybrid sweet corn under Bursa conditions (Zea mays saccharata Sturt.)
Yazar: ASLI ULUSOY
Danışman: PROF. DR. İLHAN TURGUT
Bursa Uludağ Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Araştırma, 2018-2019 yıllarında Bursa lokasyonunda, beş adet ana hat (line) ve üç adet baba test edici (tester) hat kullanılarak çoklu dizi (Line x Tester) yöntemine göre yapılmıştır. Elde edilen 15 melez kombinasyonu ve 8 anaç tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Çalışmada, çiçeklenme gün sayısı, bitki boyu, koçan yüksekliği, koçan uzunluğu, koçan çapı, koçanda sıra sayısı, sırada tane sayısı ve kavuzsuz taze koçan verimi özellikleri incelenmiştir. Anaçların ve melezlerin çoklu dizi yöntemine göre üstün genel ve özel uyum yeteneği etkisi gösteren melez kombinasyonlarını ve melez gücünü belirlemek amaçlanmıştır. Elde edilen bulgulara göre koçan uzunluğu hariç genotipler ve melezler tüm özelliklerde önemli bulunmuştur. Line x tester analizine göre genel uyum yeteneği etkileri koçan uzunluğu hariç tüm özelliklerde önemli çıkmıştır. Özel uyum yeteneği etkileri ise çiçeklenme gün sayısı, koçan uzunluğu ve bitkide koçan sayısı hariç incelenen tüm özellikler önemli bulunmuştur. İncelenen tüm özellikler koçan uzunluğu hariç GUY/ÖUY varyans değeri birden küçük bulunmuş olup kalıtımda üstün dominantlığın ve eklemeli olmayan genlerin etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Melez kombinasyonlara ait en düşük heterosis ve heterobeltiosis oranları sırasıyla %-45,2 ve %-58,1 ile bitkide koçan sayısında bulunurken, %227,6 ve %224,96 ile en yüksek kavuzsuz taze koçan veriminde elde edilmiştir. Kavuzsuz taze koçan verimi bakımından A-5 X B-2, TM-83 X B-2 ve A-6 X B-2 ümit var melez kombinasyonları olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The research was conducted in 2018-2019 at the Bursa location, using five main lines and three father tester lines, using the Line x Tester method. The obtanined 15 hybrid combinations and 8 main lines were carried out in 3 replications according to the randomized block design. In the study, the number of flowering days, plant height, ear height, ear length, ear diameter, number of rows in the ear, the number of grains in the row and the yield of fresh ear without husk were examined. It is aimed to determine the hybrid combinations and hybrid power of main lines and hybrids, which show superior general and specific hybrids, which show superior general and specific adaptability according to the multi-sequence method. According to the findings, genotypes and hybrids were found to be important in all traits except ear length. According to line x tester analysis, general adaptability effects were found to be significant in all properties except ear length. Special adaptability effects were found to be significant except fort he number of flowering days, ear length and number of ear per plant. The variance value of GUY/OSY was found to be less than 1 for all the traits examined, except for ear length, and it was concluded that superior dominance and non-additive genes were effective in inheritance. The lowest rates of heterosis and heterobeltiosis of the hybrid combinatios were found in the number of ear per plant with -45.2% and -58.1%, respectively, while the highest value was obtained in the yield of fresh ear without husk with 227.6% and 224.96%. A-5 X B-2, TM-83 X B-2 and A-6 X B-2 were found to be promising hybrid combinations in.