Belgesel sinemanın kültürel varlıkların korunmasına katkısı: "Safranbolu'da Zaman" filmi örneği
The contribution of documentary film to the protection of cultural assets: The example of the film "Safranbolu'da Zaman"
Yazar: AYHAN AKBULUT
Danışman: PROF. DR. CELAL OKTAY YALIN
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı / Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Arın, Süha = Arın, Süha ; Belgesel film = Documentary film ; Belgeseller = Documentaires ; Karabük-Safranbolu = Karabük-Safranbolu ; Kentsel koruma = Urban conservation ; Kentsel koruma alanları = Urban conservation areas ; Kültür varlıkları = Cultural properties

Özet:
Belgesel sinema; gerçeklere bağlı kalarak, toplumsal belleğin oluşumunda ve canlı tutulmasında büyük bir role sahiptir. Sesler, öyküler, anılar, anlatılar ve görüntüler unutmaya karşı bir bellek inşa eder. Suha Arın, Türk belgesel tarihinde önemli isimler arasındadır. Safranbolu'nun, UNESCO tarafından Dünya Mimari Miras Listesi'ne alınma sürecinde "Safranbolu'da Zaman" Filmini çekerek, farkındalık oluşturmasına önemli bir değerle katkı sağlamıştır. Üzerinden 43 yıl geçmesine rağmen kayıt altına alınan gerçeklik canlı kalmayı başarmıştır. Bu durum aynı zamanda belgeselin sanatsal gücünü de göstermektedir. Bu çalışmada; "Safranbolu'da Zaman" Filmi'nin bölgenin kültürel varlıklarının korunması ve yaşatılmasına etkisi ve katkılar ile yöre halkının bu konudaki algısının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla anket ve derinlemesine görüşme metotları kullanılmıştır. "Safranbolu'da Zaman" Filmi'nin etkisini ölçmek Safranbolu'da yaşayan 63 kişiye anket uygulanmıştır. Elde edilen verilere Frekans, Varyans (Anova), T-Testi Analizleri uygulanmıştır. Bulgulara göre Suha Arın belgeselinin Safranbolu'ya katkısına dair anlamlı sonuçlara ulaşılmıştır. Bir diğer sonuç ise, katılımcıların eğitim seviyesi artıkça belgesellerin ve Suha Arın'ın "Safranbolu'da Zaman" filminin Safranbolu'ya katkı yaptığına dair inancın daha fazla olduğudur. Derinlemesine görüşmeler ise Söylem Analiziyle değerlendirilmiş ve ana temalar çıkarılmıştır.

Abstract:
Documentary cinema; it has a serious role in the formation and survival of the social memory by being true to the facts. Sounds, stories, memories, narratives and images build a culture of memory against forgetting. Suha Arın has been an important figure in Turkish documentary history. Suha Arın, by producing the film "Safranbolu'da Zaman", made a significant contribution to raising awareness about Safranbolu and, then in the process of being placed on the World Architectural Heritage List by UNESCO of Safranbolu in 1994. Although 43 years have passed, the recorded reality still remains alive. This also demonstrates the artistic strength of the documentary. In this study an attempt is made to explain; the film "Safranbolu'da Zaman" the contribution and effects of the film to the conservatıon and maintenance of the cultural assets of the region and the perception of the local people on this issue. For this purpose, a survey was applied to 63 people living in Safranbolu in order to measure the viewing level of the film "Safranbolu'da Zaman". For this purpose, survey and in-depth interview methods were used. Frequency Analysis, Variance Analysis (Anova), T Test were applied to the obtained data. According to the findings, meaningful conclusions were obtained regarding the contribution of Suha Arın documentary to Safranbolu. Analysis showed that as the educational level of the participants increased, documentaries and Suha Arın's film had a higher belief that Safranbolu contributed to Safranbolu.In-depth interviews were evaluated with Discourse Analysis and main themes were drawn.