Anadolu'da kadın masalları
Tales of women in Anatolia
Yazar: ÇİĞDEM AYAN
Danışman: PROF. DR. FATMA ŞEYMA GÜNGÖR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 1998
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Anadolu = Anatolia ; Masallar = Tales

Özet:
Yıllar boyunca zevkle dinlediğimiz masallara, bilimsel gözle bakmak zordu. Ama daha zor olanı toplumun bize biçtiği "kadın" olmanın bilincine varıp masallara "kadın" olarak bakmaktı. Kadın gözüyle bakınca, o güne dek hep dinlediğimiz, fakat farkına varamadığımız ayrıntılar su yüzüne çıktı. Birçok şey öğrendik. Bildiğimiz, yaşadığımız ve bu arada çözümlediğimiz, bazen bilincinde olmadığımız günlük yaşamımızın akışı içerisinde yer alan pek çok sorunun binlerce kadın tarafından binlerce kez yaşandığını şu veya bu biçimde bazen kendi çözümlerimize benzer şekilde çözüme ulaştırıldıklarını gördük.
Tüm bunlar olup biterken izlediğimiz rotayı, çalışmaya aktardık. Bu yolda ilk adımımız, masallar üzerinde bilgi edinmekti ki; bunu Giriş bölümünde ortaya koyduk. Masalın sözcük anlamından başlayıp kaynakları, genel özellikleri, biçimi ve diğer özellikleri üzerinde durduk. Giriş bölümünün ikinci adımı, masalların sınıflandırılması, dünyada ve bizde masalın tarihi gelişimi ve masal üzerinde yapılan çalışmalardan oluşuyordu.
Üçüncü adımda, masalın toplumla ,ilişkisi ve başka türlerle olan etkileşimi üzerineydi. Daha sonra masal ve kadın ilişkisi üzerinde durduk. 
Tüm bunların bu çalışmaya giriş olarak yer almasının nedeni,ana konuya geçmeden önce sağlam bir temel oluşturmak ve daha sonra ayrıntılara girdiğimizde bocalamamaktı. Bunun için ulaşabildiğimiz tüm kaynakları (ki; bu kaynaklar,hemen hemen bugüne kadar yapılmış olan ve Türkiye'de yayınlanan tüm masal çalışmalarını içeriyordu.) inceleyerek öz ama tam bilgi vermeye çalıştık.
Çalışmanın ikinci bölümü olan "Az Gittik Uz Gittik" bölümüne başlarken, incelediğimiz masallar (ki; bunların sayısı yaklaşık olarak beş yüzü buldu) arasında seçim yapıldı ve bu masallar arasından, ana kahramanı kadın olan (birkaç tanesi dışında) ve kadın sorunlarına değinip, bu çalışmanın amacına uygun konuları olan masallar ayrıldı. Hayvan ve çocuk masalları ile menkıbeler daha baştan konunun dışında tutuuldu. Masallarla bir bütün olan tekerlemeler ise, bir başına bir çalışma konusu olduğundan ve masaldan ayrıldığında özün değişmesine neden olmadığından bu çalışmanın alanı dışında kabul edildi ve ayrı tutuldu. Sonuçta, çalışma otuz altı tane masal üzerinde odaklanarak gerçekleştirildi.
Gelişme bölümünde bu masallar sınıflandırılıp, bu sınıflandırmaya yol açan nedenler kadın gözüyle yorumlandı. Yine bu bölümde masallardaki kadınların durumları ortaya konulmaya çalışıldı. Bunun ardından masallardaki ilişkiler ve kadın tipleri ile bu kadınları doğrudan etkileyen diğer tipler incelendi.
Sonuç bölümünde, ulaşılan tüm bulgular ve varılan yargılar açıklandı. Böylece kadın gözü ile  Anadolu masallarındaki kadın, günümüz kadınlarıyla ilişkilendirmeye çalışarak, bilimsel olmaya çalışan bir bakış açısıyla yayınlanmış oldu. Sonuç bölümünün ardından, baz aldığımız masalların özetleri yerleştirildi ki, böylece yazılanlara temel alınan noktalar, kaynakları rahatlıkla görülebilsin. 

ANAHTAR SÖZCÜKLER: Masal, kadın, Anadolu, anne.

Abstract:
It was not easy toscientifically study the Anatolian tales,to which we've listened with pleasure over the years. It was even harder to look at the tales with the consciousness of a woman who realises what the role of women was, given by our society. When looking through the eye of a woman, details surfaced which we've always heard and experienced but could not realise. We've learned a lot. We've seen that problems and difficulties which we're aware of and live with, which sometimes unconsciously take place in the flow of our daily lives, were experienced  thousands of times by thousands of women in this way or the other but resolved in a manner similar to our way. 
The way that we came to realise the facts above reflected on the journey we took in this study. Our first step on this path was to obtain information on the tales that we've introduced in the Introduction section (GirisBolumu). We've explained starting from meaning of the word "tales"; resources, general characteristics and other features of the tales. The second step in the same section was classification of tales, the historical development of them and the studies which were done by Turkish and foreign Turcologues.
The relations between tales and society and the interaction with other literal mainstreams was the third step. Then we discuss about the tales and female relationships.
The reason for the work done in the introduction is to create a solid foundation before moving on to the main topic of this study; so as not to hesitate when going into the details. We've strived to give complete information by examining the essence of all of the resources that we could have access to (these sources included almost all work that has been done so far and published in Turkey).
A selection was made in the tales we have studied (the number of them has reached about five hundred) in the beginning of the second part of this thesis which we've called: "The Least We Went, The Further We Have Gone" (AzGittik, UzGittik). Tales were chosen that are suitable for the purpose of this work: tales that touch on women's issues and tales in which the protagonist is a woman (except for a few of them). Children tales/ fairytales and fables were excluded from the start. All the rhymes called "Tekerlemeler" that form the beginning of almost all tales were also considered a category on its own and kept outside of the scope of this study. As a result, the study was conducted focusing on thirty-six tales.
In the Development section (GelismeBolumu)the classification was made on these thirty-six tales, and the reasons that led to this classification were interpreted through the point of view of women.Also in this section, we've tried to reveal the status and social situation of the women in the tales. After that, the relationships in the tales between female characters and other characters, who directly affect these female characters, are discussed. 
In the Conclusion (SonucBolumu); all findings of our research and all conclusions that have been reached are explained. In this way, this thesis was published looking through women's eyes, connecting the women in Anatolian tales to modern day women's issues, by using a scientific approach.
Following the Conclusion (SonucBolumu); a summary ofthe thirty-six tales can be found, so the fundamental points and resources caneasily be looked up

KEYWORDS: Tale, woman, Anatolia, mother