Alüminyum folyo dilme makinasında proses parametrelerinin nihai ürün kalitesine etkisi
The effect of process parameters on the final product quality in aluminum foil slitting machine
Yazar: KADİR AKDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. NURİ AKKAŞ
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İmalat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / İmalat Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Çağımızda endüstriyel malzemelerin ve değerli metallerin önemi gün geçtikçe artmaktadır. Özellikle maliyet, mukavemet, ağırlık gibi etkenler malzeme seçiminde yüksek bir öneme sahiptir. Alüminyum alaşımları, malzeme işlenebilirliği ve şekillendirme kolaylıklarının yanı sıra enerji maliyetleri açısından da öne çıkmaktadır. Alüminyum, inşaat, ulaşım, ambalaj, kimya ve gıda, elektrik ve elektronik, makine ve ekipman imalatı gibi çeşitli sektörlerde yoğun bir şekilde kullanılmaktadır. Son 20 yıl içinde dünya genelinde alüminyum talebi ortalama %5.26 büyüme kaydetmiştir. 2021 yılı verilerine göre, birincil alüminyum üretimi 67.3 milyon ton, geri dönüşüm yoluyla üretilen miktar ise 34 milyon ton olup, toplamda 101.3 milyon ton alüminyum üretilmiştir. Birincil alüminyum üretiminin %58'i Çin tarafından sağlanmıştır. Türkiye'de ise Covid-19 pandemisinin etkilerine rağmen alüminyum sektörü 5.1 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirmiştir.
Alüminyum malzemelerin geniş bir yelpazede kullanılabilmesi, ekonomik açıdan piyasa koşullarını rekabetçi bir ortama dönüştürmüştür. Üretim hatlarında kullanılan makineler ve ekipmanlar, kullanışlılıkları ve teknolojiye uygunlukları açısından büyük önem taşımaktadır. Teknolojik gelişmelerin üretim hatlarına entegre edilmesi, pazar paylarını rakiplerine karşı artırarak firmaların öne geçmesini sağlamaktadır. Bu yaklaşım aynı zamanda insan hatalarını en aza indirerek sıfır hata ilkesi doğrultusunda hareket eden firmaların piyasada en iyi tedarikçiler haline gelmelerine olanak tanımaktadır.
Bu çalışmada, alüminyum folyo dilme makinasında manuel operatör müdahalesiyle yaşanan hataların minimize edilmesi amacıyla üretim parametrelerinin doğrudan makineye iletilmesini sağlayan bir programın geliştirilmesi hedeflenmektedir. Bu kapsamda, üretimde kullanılan farklı parametrelerin farklı sayfalarda bulunması yerine, geliştirilen program aracılığıyla tüm bu parametrelerin tek bir sayfada görüntülenmesini sağlayacak veriler oluşturulmuştur. Programa entegre edilen üretim listeleri, hazır bir şekilde sistemden gelerek üretilecek malzemelerin türlerine göre ayrıştırılmasını sağlamakta ve günlük, aylık ve yıllık raporlama seçenekleri sunmaktadır.
Son yıllarda üretim süreçlerinde hurda miktarları ve hurda dönüşümleri giderek daha fazla önem kazanmıştır. Bu bağlamda çalışmanın, üretim koşulları ve enerji verimliliği gibi konularda önemli faydalar sağlamasının yanı sıra geri dönüşüm çalışmaları için de büyük ölçüde yararlı olacağı öngörülmektedir.

Abstract:
The importance of industrial materials and precious metals is increasing day by day in our era. Particularly, factors such as cost, strength, weight, and others play a crucial role in material selection. Aluminum alloys stand out due to their material workability, ease of shaping, and energy cost efficiency. Aluminum is extensively used in the construction, transportation, packaging, chemical and food, electrical and electronics, machinery, and equipment manufacturing industries. Over the past 20 years, global aluminum demand has grown at an average rate of 5.26%. According to the data from 2021, primary aluminum production reached 67.3 million tons, with 34 million tons produced through recycling, totaling 101.3 million tons of aluminum. 58% of primary aluminum production was provided by China. In Turkey, despite the impacts of the Covid-19 pandemic, the aluminum sector achieved exports worth 5.1 billion dollars.
The broad range of applications for aluminum materials has transformed market conditions into a competitive environment from an economic standpoint. Machines and equipment used in production lines carry great importance in terms of their usability and technological compatibility. Integrating technological advancements into production lines allows companies to gain an edge over their competitors by increasing market share. This approach also enables companies that adhere to the zero-error principle by minimizing human errors to become the best suppliers in the market.
This study aims to develop a program that directly communicates production parameters to the aluminum foil slitting machine, in order to minimize errors caused by manual operator intervention. Within this scope, data has been generated to enable the display of all these parameters on a single page through the developed program, rather than having different parameters on different pages. The integrated production lists in the program facilitate the separation of materials to be produced based on their types, coming ready from the system, and offer daily, monthly, and yearly reporting options.
In recent years, scrap quantities and scrap conversions have gained increasing importance in production processes. In this context, it is anticipated that the study will not only provide significant benefits in terms of production conditions and energy efficiency, but also prove highly useful for recycling efforts.