Ana María Matute'nin çocuk edebiyatı eserlerinde fantastik unsurların çözümlemesi
Analysis of fantastic elements in Ana María Matute's children's literature works
Yazar: FİGEN KARAÇAY
Danışman: DOÇ. DR. EBRU YENER GÖKŞENLİ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / İspanyol Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature

Özet:
İspanyol çocuk edebiyatında, diğer ülkelerde olduğu gibi, son yıllarda yazılan eserlerin sayısında belirgin bir artış olmuştur. Çocuk ve gençlik edebiyatının önemi uluslararası alanda da giderek artmaktadır. Ülkemizde bu alanda, özellikle eğitimin önemi ve etkileri üzerine birçok çalışma yapılmıştır. Ancak, İspanyol çocuk edebiyatı üzerine yapılan araştırmalar oldukça sınırlıdır. Bu nedenle, çalışmamız Çağdaş İspanyol Edebiyatı'nın önemli isimlerinden biri olan Ana María Matute'nin çocuk ve gençlik edebiyatı alanında yazdığı ve fantastik unsurlar barındıran yedi eserine odaklanacaktır. Beş yaşında iken fantastik hikayeler yazmaya ve resimlemeye başlayan Matute'nin, o dönemde kardeşleri ve kuzenlerinden oluşan okurları da çocuklardır. Ancak, on yedi yaşında yazdığı ilk romanı yetişkinlere yöneliktir. Matute'nin tekrar çocuklar için yazmaya başlaması oğlunun doğumundan sonradır. Çünkü çocuklar için kendi dilinde yazılmış fazlaca eser olmadığını fark etmiştir, var olanların çoğu ise başka dillerden çevrilmiş kitaplardır. 1957'de çocuklar için yazdığı ilk eser ve 1995 yılında kaleme aldığı son eser arasında oldukça geniş bir zaman aralığı olduğu görülmektedir. Bu da Matute'nin çocuk edebiyatına yönelik üretiminin geçici bir ilgi olmadığını göstermektedir. Eserlerin konuları ve fantastik içerikleri birbirlerinden ne kadar farklı olsalar da Matute'nin kendine özgü şiirsel üslubu dikkati çekmektedir. Çalışmada Matute'nin çocuk edebiyatı külliyatından seçilen yedi eser, fantastik edebiyat kuramcıları ve eleştirmenlerinin tanımları doğrultusunda incelenmiştir. Yazarın, kuşağının tercih ettiği toplumsal gerçekçilik yerine neden fantastik edebiyatı tercih ettiği, yazarın yaşam öyküsü ve İspanyol çocuk edebiyatının gelişiminin bu eserlerin yaratımında nasıl bir rol oynadığı tartışılmakta; yazarın fantastik çocuk edebiyatı kurgusunun ve üslubunun özellikleri, özellikle Tzvetan Todorov ve diğer kuramcıların tanımları ışığında çözümlenmektedir.  Sonuç olarak, incelediğimiz yedi eserin hepsinin farklı derecelerde fantastik unsurlar içerdiği tespit edilmiştir. Matute'nin çocuk edebiyatı dışındaki eserleri farklı araştırmacılar ve eleştirmenler tarafından geniş ölçüde incelenmiş olmasına rağmen, bu çalışmada ele aldığımız ve araştırmamızı oluşturan eserler, aynı bütünlükte incelenmemiştir. Bu çalışmanın hedeflerinden biri, Matute'nin çocuklara yönelik eserlerini çözümleyerek alana katkı sağlamaktır.

Abstract:
In recent years, as in other countries, the number of works produced in Spanish children's literature has significantly increased. The importance of children's and youth literature is also gaining recognition on an international scale. In our country, there are numerous studies, particularly those focusing on the significance and impact of children's literature in education. However, there has been limited research on Spanish children's literature within our context. For this reason, our study will focus on seven works by Ana María Matute, one of the prominent figures in contemporary Spanish literature, specifically those that contain fantastical elements within the realm of children's and youth literature. Matute began writing and illustrating fantasy stories at the age of five, with her readers at that time being her siblings and cousins, who were also children. However, her first novel, written at the age of seventeen, was aimed at adults. Matute returned to writing for children after the birth of her son, realizing that there were very few works available in her own language, with most existing books being translations from other languages. The significant time gap between her first work for children in 1957 and her last in 1995 indicates that her contributions to children's literature were not merely a passing phase. Although the themes and fantastic content of her works are quite different from one another, Matute's unique poetic style is noteworthy. In this study, seven of Matute's works from her children's literature corpus are selected and analysed based on the definitions provided by theorists and critics of fantastic literature. The study explores the background behind Matute's preference for fantasy over the social realism favoured by her contemporaries, examining how her life story and the development of Spanish children's literature influenced the creation of these works. The characteristics of Matute's fantastic children's literature including her narrative style are analysed within a theoretical framework, primarily guided by the definitions of Tzvetan Todorov and other theorists. The analysis revealed that all seven works contain varying degrees of fantastical elements. While various researchers and critics have extensively studied Matute's works outside of children's literature, the works selected for this study, which form the core of our research, have not been comprehensively examined with the same integrity. One of the aims of this study is to contribute to the field by providing an in-depth analysis of Matute's works for children.