Multiple skleroz hastalarının klinik, demografik verilerinin değerlendirilmesi ve gebeliğin prognozla ilişkisi: Tek merkezli retrospektif çalışma
Evaluation of clinical,demographic data of patients with multiple sclerosis and pelationship of pregnancy with prognosis: Single centered retrospective study
Yazar: MERVE BOZ
Danışman: PROF. DR. CAVİT BOZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Demografi = Demography ; Gebelik = Pregnancy ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Prognoz = Prognosis ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies

Özet:
AMAÇ: Multipl Skleroz (MS) inflamasyon, demyelinizasyon ve akson hasarı
ile karakterize, sıklıkla beyaz cevheri tutan ancak korteks ve derin gri cevherde de
görülebilen merkezi sinir sisteminin kronik bir hastalığıdır. Genellikle 20-40 yaş
arası başlar ve kadınlarda 2-3 kat daha sık görülür. Üreme çağındaki kadınlar hasta
popülasyonunun önemli kısmını oluşturduğundan takip ve tedavi planlanmasında
gebelik durumu önemlidir. Bu çalışmada MS'li kadın hastaların gebelik öncesi,
gebelik süresince ve gebelik sonrası MS hastalık aktivitelerinin, fetal yan etki /
gebelik komplikasyonu meydana gelip gelmediğinin ve MS hastalığının fertilite
üzerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
MATERYAL VE METOD: Bu çalışmada Ocak 2010 ve Ocak 2021
tarihleri arasında KTÜ Tıp Fakültesi Nöroloji Polikliniğine başvurusu olan daha önce
gebelik geçiren 505 ve hiç gebelik geçirmeyen 483 kadın MS hastası çalışmaya dahil
edildi. Hastalara ait veriler MSBase kayıt sisteminden ve hastalardan izin alınarak
kendilerine yöneltilen hastalıkları ve gebelik süreçleri ile ilgili sorulardan oluşan iki
bölümlük bir anketten elde edildi.
BULGULAR: Gebelik öncesinde relaps oranı ortalaması 0,25 iken
postpartum 1-3 ayda relaps oranı ortalaması 0,42 olarak elde edildi(p=0,009).
Gebelik boyunca giderek atak oranının azaldığı, üçüncü trimestırda en düşük
seviyede olduğu görüldü ancak gebelik öncesi relaps oranı ile gebelik boyunca relaps
oranları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0,050).
Prekonsepsiyonel dönemde atak geçiren hastalarda postpartum dönemde atak
görülme oranı yüksek bulunmuştur (p=0,001). MS öncesi ve sonrası gebelikler için
yardımcı üreme tekniği kullanımı, çoğul gebelik oranı, gebelik ve doğum
komplikasyonları, term/preterm doğum oranı ve doğum sonrası kuvöz ihtiyacı
iv
gelişmesinde anlamlı farklılık bulunmadı (p'ler sırasıyla 0,248, 0,713, 0,317, 0,083,
0,135 , 0,644). Sadece MS sonrası gebeliklerde küretaj oranı MS öncesi gebeliklere
oranla daha yüksek bulundu ( p=0,029). KIS öncesi gebeliği olanların ortalama KIS
başlangıç yaşı 8000,86 ± 1866,68 gün , KIS öncesi gebeliği olmayanların ortalama
KIS başlangıç yaşı 11278,62 ± 3882,82 gün olarak hesaplanmıştır (p=
<0,001).Gebelik geçiren MS'li kadınların EDSS-6'ya ulaşma süresi gebelik
geçirmeyenlere göre daha uzun saptandı(p=0,029). Gebelik geçirenlerle hiç gebelik
geçirmeyenlerin RRMS'ten SPMS'e ulaşma süreleri arasında anlamlı fark
saptanmadı p: 0,940).
SONUÇ: MS'lilerde gebelik boyunca atak oranı azalarak gider ve gebeliğin
üçüncü ayında minimuma iner , postpartum ilk 3 ayda ise tekrar pik yapar. Gebeliğin
EDSS-6'ya ulaşmada koruyucu etkisi tespit edilmişken SPMS'e ulaşmada etkisi
saptanmamıştır. MS öncesi ve sonrası gebelikler için yardımcı üreme tekniği
kullanımı, çoğul gebelik oranı, gebelik ve doğum komplikasyonları, term/preterm
doğum oranı ve doğum sonrası kuvöz ihtiyacı gelişmesinde anlamlı farklılık
bulunmadı. MS gebelik için engel değildir, komplikasyonlarda artış görülmez ancak
hastalık kontrol altında olmalı ve hastalar gebelik boyunca ve peripartum dönemde
yakın takip edilmelidir
Anahtar Kelime: Multiple Skleroz, gebelik ,relaps,prognoz

Abstract:
PURPOSE: Multiple Sclerosis (MS) inflammation is a chronic disease of the
central nervous system, characterized by inflammation, demyelination, and axonal
damage, often involving the white matter, but can also be seen in the cortex and deep
gray matter. It usually starts between the ages of 20-40 and is 2-3 times more
common in women. Pregnancy status is important in follow-up and treatment
planning, as women of reproductive age constitute a significant portion of the patient
population. In this study it is aimed to determine the MS disease activities of female
patients with MS before, during and after pregnancy, whether fetal side effects /
pregnancy complications occur, and the effect of MS disease on fertility.
MATERIAL AND METHOD: 505 previously pregnant and 483 non
pregnant female MS patients who applied to KTU Faculty of Medicine Neurology
Outpatient Clinic between January 2010 and January 2021 were included to this
study. The data of the patients were obtained from the MSBase registry system and a
two-part questionnaire consisting of questions about their diseases and pregnancy
processes, which were directed to them with permission from the patients.
FINDINGS: While the mean relapse rate was 0.25 before pregnancy, the
mean relapse rate in the postpartum 1-3 months was 0.42 (p=0.009). It was observed
that the attack rate gradually decreased throughout pregnancy and was at its lowest
level in the third trimester, but there was no statistically significant difference
between the relapse rate before pregnancy and the relapse rates during pregnancy
(p>0.050). The incidence of attacks in the postpartum period was found to be high in
patients who had an attack in the preconceptional period (p=0.001). There was no
significant difference in the use of assisted reproductive techniques, multiple
pregnancy rate, pregnancy and delivery complications, term/preterm delivery rate,
vi
and postpartum incubator need for pre- and post-MS pregnancies (p's 0.248, 0.713,
0.317, 0.083, 0.135, 0.644, respectively). Only the curettage rate of post-MS
pregnancies was found to be higher in propoetion to pre-MS pregnancies (p=0.029).
The mean age of onset of CIS was calculated as 8000.86 ± 1866.68 days for those
who had a pregnancy before CIS, and the mean age of onset of CIS for those who did
not have a pregnancy before CIS was calculated as 11278.62 ± 3882.82 days (p=
<0,001). It was determined that the time to reach EDSS-6 in women with MS who
had pregnancy was longer than those who did not get pregnant (p=0,029). There was
no significant difference between the time to reach SPMS from RRMS between
those who had pregnancy and those who had never been pregnant (p=0,940).
RESULT: In MS patients, the attack rate decreases during pregnancy and
decreases to a minimum in the third month of pregnancy, and peaks again in the first
3 months postpartum. While the protective effect of pregnancy was detected in
reaching EDSS-6, its effect in reaching SPMS was not detected. There was no
significant difference in the use of assisted reproduction technique, multiple
pregnancy rate, pregnancy and delivery complications, term/preterm delivery rate,
and postpartum incubator need for pre- and post-MS pregnancies. MS is not an
handicap for pregnancy, there is no increase in complications, but the disease should
be under contro l and patients should be followed closely throughout pregnancy and
in the peripartum period.
Keywords: Multiple Sclerosis, pregnancy, relapse, prognosis