Sanal mekânların kentsel arazi kullanım türlerinin gelişimine etkisi: İzmir örneği
The effect of virtual spaces on the development of urban land use classification: the case of Izmir
Yazar: BEDRİYE ÇINAR
Danışman: DOÇ. DR. GÖZDE EKŞİOĞLU ÇETİNTAHRA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Şehir ve Bölge Planlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Bilgi toplumu = Information society ; Kent planlama = Urban planning ; Sanal kent = Virtual city ; Sayısallaştırma = Digitization ; İletişim teknolojisi = Communication technology ; İzmir = Izmir

Özet:
Teknolojinin gelişmesiyle iletişim ve ulaşım imkânlarındaki farklılıklar, "sanal" 
olma kavramını ortaya çıkarmaktadır. Sanallık, kentin fiziksel olanaklarında da 
değişimler yaratmakta, birçok gerçek mekânın sanal bir mekâna dönüşmesine neden 
olmaktadır. Süreçte, iletişim ve ulaşım imkânlarında yaşanacak bir dönüşümün, kentin 
birçok fiziksel kullanımını kısmen veya tamamen sanal kullanımlara dönüştürmesi 
kaçınılmazdır. Dolayısıyla kentte arazi kullanımları gerçek mekândan sanal mekâna
doğru değişerek, planlama kararlarına yansıyacaktır. 
Günümüzde kent kullanıcılarının teknolojik olanakları kullanarak bulundukları 
mekanı terk etmeden, eğitim (uzaktan öğrenim), alışveriş (sanal marketler), çalışma 
(home-ofis) ve hatta egzersiz ihtiyaçlarını bile karşılayabilecekleri koşullar 
bulunmaktadır. Özellikle dünya genelinde yaşanan COVID-19 pandemisi ile mücadele 
döneminde alınan kısıtlama kararları ile dijital ve sanal olanaklar, kişilerin yaşam 
tarzını değiştirmiştir ve süreç sonucunda bu değişimin devam edeceği 
öngörülmektedir. Bu değişim yalnızca kişilerin yaşam tarzını değil aynı zamanda 
toplumların kentsel mekânı kullanma alışkanlıklarında da birtakım değişikliklere 
neden olabilecektir. Bu tez, teknolojiye bağlı gelişmeler dolayısıyla mekândaki
dönüşümün, planlama karar ve araçlarında yaratabileceği etkiye ilişkin saptamalar 
yapması nedeniyle önemlidir. 
Bu çalışmada, İzmir kenti araştırma alanı olarak seçilmiştir. İzmir ilindeki 
üniversitelerde eğitimlerine devam eden 161 adet öğrenci ile bir anket çalışması 
yapılarak, dijital olanakları ve sanal mekânları kullanma sıklığı, kullandıkları alanlar 
ve bu mekânlara ilişkin algıları belirlenmiştir. Anket çalışması sonucunda, kişilerin 
kentsel mekâna yönelik düşünce ve davranışları betimleyici ve çıkarımsal analizler ile 
elde edilerek, İzmir kentinin kentsel dokusu ve imar planları üzerinden kentsel 
kullanımlara ilişkin birtakım çıkarımlarda bulunmuştur. 
Sonuçlar bilgi toplumu olarak ciddi bir gelişme potansiyeli bulunduran İzmir ilinin 
plan kararlarında bilginin gelişmesine katkı sağlayacak kent kullanıcılarının 
görüşlerinin yer almasının önemli olduğunu göstermektedir.

Abstract:
With the development of technology, differences in communication and 
transportation opportunities reveal the concept of being "virtual". Virtuality also 
creates changes in the physical possibilities of the city and causes many real spaces to 
become a virtual space. With the development of technology, it is inevitable that a 
transformation in communication and transportation opportunities will turn many 
physical uses of the city into partial or completely virtual uses. Therefore, land usage 
in the city will change from real place to virtual space and will be reflected in planning 
decisions. 
Today, there are conditions where city users can meet their education (distance 
learning), shopping (virtual markets), work (home-office) and even exercise needs 
without leaving their place using technological facilities. Especially with the 
restraining decisions taken during the period of combating the COVID-19 pandemic 
worldwide, digital and virtual possibilities have changed the way of life of individuals 
and it is foreseen that this change will continue as a result of the process. This change 
may cause some changes not only in the way people live, but also in the habits of 
societies to use urban space. This thesis is important because it makes determinations 
about the impact that transformation in the space can have on planning decisions and 
tools due to technology-related developments. 
In this study, the city of Izmir was chosen as a research area. A survey was 
conducted with 161 students who continued their education at universities in Izmir 
province and determined the frequency of using digital facilities and virtual spaces, 
the areas they used and their perception of these places. As a result of the survey study, 
the thoughts and behaviors of individuals towards urban space were obtained by 
descriptive and inference analyses and made some inferences about urban uses through 
the urban texture and zoning plans of Izmir city. 
The results show that it is important to include the opinions of the city users who 
will contribute to the development of information in the planning decisions of Izmir 
Province, which has the potential to develop significantly as an information society.