Otizm spektrum bozukluğu tanısı olan bireylerin ebeveynleriyle tipik gelişim gösteren bireylerin ebeveynlerinin otizmle ilgili farkındalıkları
Autism awareness of the parents of individuals diagnosed with autism spectrum disorder and the parents of typically developing individuals
Yazar: HALİL İBRAHİM BOZDOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZMİYE EVRA GÜNHAN ŞENOL
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Ana-baba = Parents ; Farkındalık = Awareness ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder

Özet:
Bu araştırmada Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanısı almış bireylerin ebeveynleri ile tipik gelişim gösteren bireylerin ebeveynlerinin, otizmin özellikleri ve nedenlerine ilişkin fikirleri, erken müdahalenin önemiyle ilgili farkındalıkları, otizmli çocukların güçlü ve zayıf yönleri ile destek alınması gereken durumlar ve alanlar konusundaki farkındalıkları ve otizmli bireylerin yaşadıkları zorluklara yönelik görüşleri incelenmiş ve bu iki grupta yer alan ebeveynlerin bilgi düzeylerinin belirlenmesi ve karşılaştırılması amaçlanmıştır. Araştırma online ortama aktarılmış anket formunun OSB tanısı olan ve tipik gelişim gösteren bireylerin ebeveynlerine iletilmesi ile uygulanmıştır. Katılımcı grubu, 19-61 yaş aralığındaki 242 anne ve babadan oluşmaktadır. Çalışmaya otizm tanılı çocuğu olan 164 ve tipik gelişim gösteren çocuğu olan 78 ebeveyn dahil edilmiştir.  Araştırmada kullanılması için "Demografik Bilgi Formu ve Otizm Farkındalık Anketi" ile "Bilgilendirilmiş Gönüllü Olur Formu" olmak üzere, ebeveynler tarafından doldurulması gereken 2 adet form araştırmacı tarafından hazırlanmıştır. Araştırma bulguları incelendiğinde iki gruptaki ebeveynlerin arasında otizme yönelik bilgi ve görüşleri açısından anlamlı farklar bulunmuştur. Ebeveynlerin farkındalık düzeylerinin kısmen yeterli olduğu gözlenmiştir. Otizm tanısı alan çocuğa sahip ebeveynler ile tipik gelişim gösteren çocuğa sahip ebeveynlerin farkındalık düzeylerine bakıldığında ise aralarında yüksek düzeyde bir farkın olmadığı görülmüştür. Otizm tanısı alan çocuğa sahip ebeveynler sadece otizme yönelik göz teması, rutinler, tedavi, eğitim, matematik ve hafıza alanlarındaki sorulara tipik gelişim gösteren çocuğa sahip ebeveynlerden daha fazla doğru cevap vermiş, ancak bu oranların ortalamaya yakın olduğu saptanmıştır. 

Anahtar kelimeler: Ebeveyn farkındalığı, otizm spektrum bozukluğu, otizm spektrum bozukluğu tanılı bireyler, tipik gelişim gösteren bireyler.

Abstract:
In this study, the perceptions of the parents of individuals diagnosed with Autism Spectrum Disorder (ASD) and the parents of children with typical developmental regarding the causes of autism, importance of early intervention, understanding of the strengths and weaknesses of children with autism, awareness of situations and areas children with ASD need support are investigated. The aim of this studywas to determine and compare the knowledge levels of the parents in these two groups on the features of ASD and the difficulties experienced by individuals with autism. The data for the study is collected by sending out an online questionnaire form to the parents of children with ASD diagnosis and showing typical development. The participant group consists of 242 mothers and fathers aged between 19-61. 164 of  the participating parents has a child with autism and the remaining 78 parents have typically developing children. The researcher prepared two forms, "Demographic Information Form and Autism Awareness Questionnaire" and "Informed Voluntary Consent Form", both of which were filled in by the parents. The results indicated significant differences between the parent groups in terms of their knowledge and opinions about autism. It was observed that the awareness levels of the parents were partially sufficient. When compared, the knowledge levels of parents with children diagnosed with autism and parents with typically developing children were not drastically different. Parents who have children with autism responded more correctly on questions related to the symptoms and features of autism and autism treatment yet the responses of the parents of typically developing children were also statistically close to the other groups' answers.

Keywords: Autism spectrum disorder, individuals with autism spectrum disorder, parent awareness, typically developing individuals.