Renk ve Işık ile tinsel ve düşüncel mekanlar yaratma
Creating spiritual and meditational spaces with color and light
Yazar: NURDAN KARASU GÖKÇE
Danışman: PROF.DR. ZAFER GENÇAYDIN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Resim Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2004
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
ÖZET Çağımızda bilim ve felsefedeki hızlı değişmeler sonucunda, hiçbir şeyin kalıcı ve ölümsüz olmadığını öğrenen bireylerin kalıcı bir benlik bilinci oluşturma ihtiyacı ile tinsel olana yönelmeleri söz konusudur. Bilim ve felsefede meydana gelen değişmelere koşut olarak her zaman sanatta da benzer değişmeler tekrarlanır ve bu sanatta yeni biçim arayışlarına girilmesini zorunlu kılar. Modern çağda maddi olana karşı oluşan güvensizlikle tinsel olana yönelmeye paralel olarak sanatta da değişmeyen bir gerçeklik, bir öz arama ihtiyacı ile tinsel olana, aşkın olana yönelme başlar. Tinselliğin arayışı içinde olan kimi sanatçılar tin ve madde kavramlarını irdeleyen düşünürlerin görüşlerinden etkilenmişlerdir. Görünüş dünyasının karışıklığından kaçarken soyut biçimlere varan 20. y.y. sanatçısını etkileyen dini öğretiler arasında Teozofı, Mazdekizm, Budizm ve Tasavvuf bulunmaktadır. Modern sanatta tinsellik kavramını irdeleyen ve çalışmalarında tinselliği vurgulayan sanatçıların bu konuyu ele alış biçimleri tinsel ve düşüncel mekânlar yaratmaya kaynaklık eder. Sanatsal bir kurguda tinsel atmosferi elde etmek için birçok sanatçı geometriye başvurmuştur. Sanatın geometrik bir yapıya kavuşturulması, sanatın yaşam ilgilerinden kopmasını gerektirir. Tek renk resimlerdeki mekânsal boşluk da tinselliğin bir ifadesidir. Tek renk resimlerdeki sessizlik tinsel atmosferin bir elemanıdır ve "mutlak tinsel özgürlüktür". Rengin her insan üzerinde kaçınılmaz etkileri olduğu bilinmektedir. Tinselliğin elde edilme uğraşı beraberinde rengin ışık olma özelliğinden faydalanmayı getirir.Günümüzde sanatçının ilgisini çeken, gerçek için onu zorlayan işler aramaya iten farklı bir varolma durumu için araştırma isteğidir. Bu düşünceden hareketle sanat eserini bir obje olarak öne çıkarmaktan ziyade, izleyenin mekâna katıldığı sanatsal oluşumlarla farklı algılama yöntemleri araştırılır, izleyicinin sanat yapıtıyla olan ilişkisini farklılaştırabilmek esas alınır. Bu ilişki, izleyende tinsel olanın açığa çıkarılmasına; izleyenin yapıt karşısında düşüncede var olmasına, evrenin yüzeysel görünüşlerinden sıyrılarak, derinliğe, varlıkta derinliğe uzanmasına dayanır. Bu bağlamda, rapor kapsamındaki çalışmalarda renk, ışık ve mekan sorunu üzerinde durularak tinsellik ve düşüncellik kavramlarıyla ilişkilendirilmektedir. Burada çalışmalarla ilişkilendirilen tin kavramı, insanı bir bilme sorunu ile karşı karşıya getiren, canlı örgenliğin düşünsel yanına; düşüncel kavramı ise, tinsel ve düşüncel mekânlarda, nesnel gerçekliği olan varlığın karşısında izleyenin salt düşünce veya tasarım olarak varlığına işaret etmektedir. Bireyi tinsel ve düşüncel bir mekânda metafiziksel varlığı ile karşı karşıya getirmenin amaçlandığı bu rapor dahilindeki plastik denemelerde, rengi ve ışığı iki boyutlu yüzeyden ayırarak mekana yaymak suretiyle, izleyen gerçek anlamda metafiziksel bir mekana dahil edilmek istenmiştir.

Abstract:
in SUMMARY As a result of changes in science and philosophy in our decade, it is under consideration that individuals finding out nothing is permanent and immortal aiming towards spirituality with a need to constitute a self-esteem conscious. As a parallelism to the changes in science and philosophy, similar changes repeats in art and that force to search for new formations in art. As a parallelism the tendency towards spiritualism with the lack of confidence for the one materialistic in Modern times, heading towards begins to the inner one. Seeking for spirituality, some artists are affected by the ideas of philosophers studied spiritualism and materialism. Among the theological tenets are Theosophy, Masdecism, Buddhism and Tasavvuf affected the 20th century artist who is running away from the chaos of outside word. The artists who searched and used spirituality in the terms of Modern art and artist's way to deal with spirituality is taken as a reference for creating spiritual and meditational spaces. Many artists have appealed geometry for spiritual atmosphere in an artistic formation. It requires for art to snap from living interests for meeting geometric form. The spatial emptiness in monochrome paintings is a expression of spirituality, also. Silence becomes an element of the spiritual atmosphere in monochrome paintings and "absolute spiritual freedom". The inevitable affects of color on human is known. Along with struggle of searching for spirituality, it brings to benefit from color as light.IV Today, what interests artists is to search for a different existence that forces him to look for art works longing for reality. In this base, instead of putting forth art work as an object, different perceptions are searched with in the artistic formations that viewer participates through the space; it is taken as a fundamental to differentiate the relationship between the viewer and the art work. That relationship relies on taking out the spiritual side of the viewer, viewer's having been in thoughts in front of the art work, and viewer's slipping off the surface appearance of the universe and reaching the deepness of the being. In the basis of creating spiritual and meditational spaces, it is dealed with the problematic of light, color and space. The concept of the spirituality being related with the work faces human being with the problem of knowing, the intelligence part of the living organism; and the concept of meditation marks viewer's being in thought in front of the materialistic reality of the object. The inclusive of the plastic examinations in the report aiming to bring the viewer face to face with his own metaphysical being, by separating the color and light from the two dimensional surface and spreading it to the space, it is aimed the participation of the viewer through the metaphysical space.