Argümantasyon ve yansıtıcı düşünmeye dayalı fen öğretiminin öğrencilerin bilişsel ve duyuşsal özelliklerine etkisinin incelenmesi: Çevrim içi örneği
The influence of argumentation and reflective thinking based science teaching on students' cognitive and motivational characteristics: Online case
Yazar: ZEYNEP AZAKLI
Danışman: DOÇ. DR. ÖMER ACAR
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Argümantasyon = Argumentation ; Epistemolojik inançlar = Epistemological beliefs ; Mantıksal düşünme = Logical reasoning ; Yansıtıcı düşünme = Reflective thinking ; Üstbiliş = Metacognitive

Özet:
Bu araştırmanın amacı, argümantasyon ve yansıtıcı düşünmeye dayalı fen öğretiminin 6. sınıf öğrencilerinin bilişsel ve duyuşsal özelliklerinden epistemolojik inançlarına, fen bilimlerine yönelik tutumlarına, üstbilişsel becerilerine ve mantıksal düşünme yeteneklerine olan etkisini incelemektir. Araştırma, ön test-son test karşılaştırma gruplu yarı deneysel modeldir. Çalışma 2020-2021 eğitim öğretim yılının ilk döneminde İstanbul ili Kartal ilçesindeki bir ortaokula devam eden 148 6. sınıf öğrencisi ile yürütülmüştür. Bu öğrencilerden 74'ü deney grubunu, 74'ü ise karşılaştırma grubunu oluşturmuştur. Deney grubu öğrencilerine araştırmacı tarafından "Güneş Sistemi ve Tutulmalar", "Vücudumuzdaki Sistemler" ve "Kuvvet ve Hareket" ünitelerinde hazırlanan argümantasyon ve yansıtıcı düşünmeyi geliştirmeye yönelik etkinlikler ev ödevi olarak verilmiştir. Bu ödevlerin etkinlik tartışmaları Covid-19 salgını nedeniyle uzaktan eğitimle, çevrimiçi olarak yapılmıştır. Uygulama süresi 12 haftadır. Karşılaştırma grubunda ise sınıf içi etkinlikler ve ödevler, yansıtıcı düşünme ve argümantasyondan bağımsız bir şekilde yapılmıştır. Deney ve karşılaştırma grubu öğrencilerine Epistemolojik İnançlar Ölçeği, Fen Bilimlerine Yönelik Tutum Ölçeği, Üstbilişsel Beceriler Ölçeği ve Mantıksal Düşünme Yeteneği Testi öntest ve sontest olarak uygulanmıştır. Bu ölçme araçları altındaki alt boyutlar açımlayıcı faktör analizi kullanılarak belirlenmiştir. Verilerin analizi için bağımlı gruplar t testi, ANOVA ve MANOVA uygulanmıştır. Analiz sonuçlarına göre deney ve karşılaştırma gruplarının üstbilişsel beceriler ve mantıksal düşünme sontest puanlarında deney grubu lehine anlamlı bir fark gözlemlenmiştir. Epistemolojik inanç ve tutum puanları için yapılan analizlerde anlamlı bir sonuç bulunmamıştır. Bu sonuçlar çerçevesinde fen eğitimiyle ilgili önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effects of argumentation and reflective thinking based science teaching on epistemological beliefs, attitudes towards science, metacognitive skills and logical thinking abilities of 6th grade students. This research utilized the quasi-experimental research model with a pretest-posttest comparison group. The study was conducted with 148 6th grade students attending a secondary school in Kartal district of Istanbul in the first semester of the 2020-2021 academic year. 74 of these students formed the experimental group and 74 of them formed the comparison group. The experimental group students were given homework activities for the development of argumentation and reflective thinking. Discussions of these assignments were made online due to the Covid-19 outbreak. 
The application period was 12 weeks. In the comparison group, in-class activities and homeworks were done independent from reflective thinking and argumentation. Epistemological Beliefs Scale, Attitudes Towards Science Scale, Metacognitive Skills Scale and Logical Thinking Ability Test were administered to the experimental and comparison group students as pretest and posttest. The sub-dimensions under these instruments were determined using exploratory factor analysis. For the analysis of the data, dependent groups t-test, ANOVA and MANOVA were applied. According to the results, a significant difference was observed in favor of the experimental group for the metacognitive skills and logical thinking post-test scores. No significant result was obtained from the analyzes made for epistemological belief and attitude scores. Recommendations for science education were made in the light of these results.