Behçet hastalarında vitamin D reseptör gen polimorfizmleri ve vitamin D reseptör düzeyi
Vitamin D receptor gene polymorphisms and vitamin D receptor level in patients with behçet's disease
Yazar: NAZLI ECEM DAL
Danışman: PROF. DR. GÖKSAL KESKİN
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Allerji ve İmmünoloji = Allergy and Immunology ; Genetik = Genetics ; Moleküler Tıp = Molecular Medicine
Dizin: Behçet sendromu = Behcet syndrome ; Genler = Genes ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Türk popülasyonu = Turkish population ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency

Özet:
Behçet hastalığının patogenezi hala tam olarak aydınlatılamamış olmakla birlikte, hastalığın mekanizmasında genetik ve çevresel faktörlerin önemli rolü olduğu düşünülmektedir. Hastalığın temelinde otoinflamatuvar ve otoimmün mekanizmaların bulunduğu hipotezi, immün sistem ile ilişkili birçok genin hastalık ile ilişkisinin araştırılmasını sağlamıştır. Vitamin D'nin doğal ve adaptif immün sistemin regülasyonundaki kritik rolü tanımlanmış ve birçok biyolojik işlevini vitamin D reseptörüne (VDR) bağlanarak gerçekleştirdiği gösterilmiştir. Bu çalışmada; vitamin D reseptörünü kodlayan VDR geninde bulunan dört polimorfizm ve serum VDR düzeyi ile Behçet hastalığının ilişkisinin Türk popülasyonunda araştırılması ve bu çalışmanın Behçet patogenezinin aydınlatılması için yapılan çalışmaları destekleyici nitelikte olması amaçlanmıştır. 
  Bu çalışmaya Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi, Behçet Hastalığı Multidisipliner Tanı ve Tedavi Ünitesi'ne başvuran 18-64 yaş aralığında 150 Behçet hastası ve kontrol grubu olarak otoimmün ve kronik herhangi bir hastalık tanısı bulunmayan aynı yaş aralığında 150 sağlıklı birey dahil edildi. Kandan DNA izolasyonu yapıldıktan sonra VDR genindeki hedef bölgeler PCR ile çoğaltıldı ve bireylerin her polimorfizm için (rs1544410, rs2228570, rs7975232, rs731236) genotip analizi RFLP yöntemi ile yapıldı. Serum VDR düzeyi ELISA yöntemi ile kantitatif olarak ölçüldü. Tüm istatistiksel analizler için SPSS v.24 yazılımı kullanıldı.
  Bu çalışmada, VDR geninde rs1544410 (G>A), rs2228570(T>C), rs7975232(G>T) ve rs731236 (T>C) polimorfizmleri çalışıldı. Behçet hastaları, sağlıklı bireyler ile karşılaştırıldı ve hastalar kendi içerisinde klinik semptomlara ve hastalığın aktivitesine göre analiz edildi. Rs1544410, rs2228570 ve rs731236 polimorfizmleri Behçet hastaları ve kontrol grubu arasında anlamlı düzeyde farklı bulundu (Sırasıyla; p=0,04; p=0,007; p=0,01). Rs7975232 polimorfizmi analizinde hasta ve kontrol grubu arasında anlamlı bir fark saptanamadı. Rs1544410 polimorfizmi klinik semptomlar ile birlikte değerlendirildiğinde; oküler lezyonu olan hastaların, olmayanlara göre daha yüksek yüzde ile A aleli taşıdığı ve bu sonucun anlamlı olduğu saptandı (p=0,013). Rs2228570 polimorfizmi ile hastalığın aktivitesi incelendiğinde; aktif hastaların inaktif hastalara göre daha fazla C aleli taşıdığı belirlendi. Aktif ve inaktif hastalar arasındaki alel farkı anlamlı bulundu (p=0,015). Rs2228570 polimorfizmi klinik semptomlarla birlikte incelendiğinde; oral aftı, paterji testi pozitifliği ve artriti olan hastaların, olmayan hastalara göre daha fazla C aleli taşıdığı ve bu sonucun anlamlı olduğu saptandı (Sırasıyla; p=0,027; p=0,037; p=0,02). Rs7975232 ve rs731236 polimorfizmleri ile hastalığın aktivitesi ve klinik semptomlar arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı. Serum VDR düzeyi ortalamaları, aktif Behçet hastaları için; 15,2±9,8 ng/ml; inaktif hastalar için; 33,5±13,5 ng/ml, kontrol grubu için ise; 65,1±55,9 ng/ml olarak saptandı. Aktif hasta grubunun serum VDR düzeyi, remisyon dönemindeki hastalara ve kontrol grubuna göre anlamlı düşük bulundu (Sırasıyla; p=0,0001; p=0,001).
  Bu çalışmada, Vitamin D Reseptör (VDR) geninde bulunan polimorfizmlerin Behçet hastalığının patogenezinde rolü olabileceği ve hastalığın aktif periyodunda bulunan bireylerin remisyon dönemindeki hastalara ve sağlıklı bireylere göre daha düşük serum VDR düzeyine sahip olduğu gösterilmiştir.

Abstract:
Pathogenesis of Behçet's disease (BD) is still unknown, however it is thought that; environmental and genetic factors play important role in mechanism of BD. An explanatory hypothesis suggests autoinflammatory and autoimmune pathways are essential for BD, it has provided to investigate many genes associated with immune response. The crucial role of vitamin D in the regulation of native and adaptive immune system is defined and it is shown that; many biological functions of vitamin D are related to vitamin D receptor (VDR). The main purpose of this study was to investigate to association four polymorphisms (rs1544410, rs2228570, rs7975232 and rs731236) in Vitamin D Receptor (VDR) gene, which encodes VDR protein, and VDR levels with BD in Turkish population and to support studies about elucidation of BD pathogenesis. 
  150 patients with Behçet's disease, aged 18-64, admitted to Ankara University Faculty of Medicine, Behçet's Disease Multidisciplinary Diagnosis and Treatment Unit and in the same age range 150 healthy individiuals, who have no autoimmune and chronic disease, were included in this study. Genomic DNA was isolated from blood leukocytes, amplification of target DNA in Vitamin D Receptor gene was carried out by PCR and genotyping of each polymorphism (rs1544410, rs2228570, rs7975232 and rs731236) was carried out by RFLP. VDR level was investigated quantitatively by ELISA. SPSS v.24 software was used for all statistical analysis. 
  Rs1544410(G>A), rs2228570(T>C), rs7975232(G>T), rs731236(T>C) polymorphisms in VDR gene were studied in this research. Patients with Behçet's disease were compared with healthy individuals and also patients were evaluated among themselves according to clinical features and the activity of BD. There are significant differences between patients and healthy individuals in rs1544410, rs2228570 and rs731236 genotypes (respectively; p=0,04, p=0,007, p=0,01). There is no significant difference between patients and controls with respect to analysis of  rs7975232 polymorphism. When rs1544410 polymorphism was evaluated with clinical symptoms, it was determined patients with ocular lesion have higher percentage of A allele than the patients without this clinical symptom and there is significant difference between two groups (p=0,013). When rs2228570 polymorphism was examined with disease activity, it was determined patients with BD in active period have significantly more C allele than patients in remission period (p=0,015). Rs2228570 polymorphism was evaluated with clinical symptoms and it was shown that; patients with oral aphthae, positive pathergy test and arthritis, have more C allele than patients without this clinical symptoms and these results are significant (respectively; p=0,027, p=0,037, p=0,02). No difference was found between rs7975232-rs731236 polymorphisms and clinical symtoms or activity of BD. Analysis of  serum VDR level; it was found that, mean VDR concentrations are; 15,2±9,8 ng/ml for patients in active period; 33,5±13,5 ng/ml for patients in remission period and 65,1±55,9 for healthy individuals. Patients in active period have significantly lower serum VDR level than patients in remission period and healthy individuals (Respectively; p=0,0001; p=0,001).
  In this study, it was shown that; Vitamin D Receptor (VDR) gene polymorphisms may have possible role in pathogenesis of Behcet's disease and patients in active period have significantly lower serum VDR level than patients in remission period and healthy individuals.