Asimetrik betonarme yapıların deprem davranışı
Earthquake behaviour of asymmetric (irregular) reinforced concrete structures
Yazar: HANDE YENER DEMİRCİ
Danışman: YRD. DOÇ. MURAT KURT
Atatürk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Ülkemizin büyük bir bölümü deprem kuşaklarının üzerinde olduğu için yapıların projelendirme ve yapım aşamalarında deprem etkilerinin göz önüne alınması kaçınılmaz olmuştur.
Gelişen teknolojiyle birlikte basit yapı tasarımları yerini düzensiz yapı tasarımlarına bırakmıştır. Ayrıca; imar düzensizliği, parsel şekilleri(yapının oturacağı arsanın şeklinin simetrik yapıya uygun olmaması), mimarın katları dükkan, otopark v.s. gibi farklı amaçlarla kullanılmasının kaçınılmaz olduğu durumlarda, kat yüksekliklerinin farklı olması gerektiği durumlar gibi sebeplerle birçok düzensiz yapı ortaya çıkmaktadır.
Bu çalışmada; 2007 Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkındaki Yönetmelik ayrıntılı olarak irdelenmiş, bu yönetmelikte olan; düzensizlik durumları ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Tezde; 7 adet betonarne yapı örneklenmiş olup, bunlardan 5 adedi Structural Analysis for Computer Aided Design programı ile statik analiz çözümü yapılarak tez bünyesinde sunulmuştur. Seçilen bu örneklerde aynı düzensizliğin(burulma düzensizliği) çıkması amaçlanmış ve karşılaştırılmıştır. Diğer 2 adet örnek betonarme yapı ise sırasıyla döşeme düzensizliği ve planda çıkıntılar bulunması ile ilgili olup; tasarım aşamasında hızlıca nasıl anlaşılacağı anlatılmıştır.
Bu çalışma sonucunda; 5 adet örnek asimetrik ve simetrik betonarme yapıların statik çözümlerinde tüm düzensizlikler kontrolü yapılmış ve karşılaştırma kolaylığı sunması açısından sadece burulma düzensizliği oluşması sağlanmıştır. Burulma düzensizliği mimari olarak simetrik olan fakat taşıyıcı sistem yönünden simetri olmayan yapılarda da  görülmüştür.  Şöyle ki; simetrik yapıdaki perde yerleşiminin asimetrik ve ağırlık merkezine yakın olması ve x ve y yönünde eşit olmayan dağılım gibi nedenler burulma düzensizliği katsayısını artırmaktadır. Kat yükseklikleri aynı biri simetrik diğeri asimetrik betonarme bina burulma düzensizliği açısından değerlendirildiğinde asimetrik yapının burulma düzensizliği değerinin daha yüksek değerler aldığı anlaşılmıştır. Yine; yüksek katlı yapıların burulma düzensizliği açısından yüksek değerler alacağı düşüncesi çözülen örnek betonarme yapıların çözümleri göz önüne alındığında daha düşük değerler aldığı görülmüştür. Ayrıca; perde yerleşiminin asimetrik ve ağırlık merkezine yakın olması da burulma düzensizliği katsayısını artırmaktadır.

Abstract:
Considering earthquake effects is vital during the design and construction phase of structures due to the fact that the major part of Turkey is over the seismic belt. simple structure design has given place to irregular structure design with developed technology. Besides this, there are lots of irregular structure because of zoning irregularity, parcel shapes (not being of symmetric of land area that structure constructed on), unavoidable situation regarding design of commercial areas, car parking area etc, and necessities related from being difference of storey heights.
In this study; Turkish Earthquake Resistant Design Code (2007) has been studied in detail and also, irregularity situations in this code has been defined overall. In the thesis, seven reinforced concrete (RC) structures have been sampled and five of these have been presented in the context of thesis after analyzed structurally with the Analysis for Computer Aided Design program. It's aimed to find same irregularity (torsion irregularity) in these selected samples and then these have been compared. Other two RC sample is related with slab irregularity and having ledge on the plan, respectively. These two sample have been explained how to be understood during the design step.
All the irregularities have been performed control in the symmetrical and asymmetrical RC structures mechanics solutions for the five samples. Moreover, only torsion irregularity has been formed for convenience of comparing. Torsion irregularity has also been noticed in the structures having symmetry architectural and asymmetrical in terms of bearing system. to make it clear, coefficient of torsion irregularity increases in case of placing RC curtain in the symmetric structure is being close and asymmetric and also, close to center of gravity, and not uniform at x and y directions. Two RC building having same storey heights and one these is symmetric and the other one is asymmetric have been studied in terms of torsion irregularity. It's been noticed that the building having asymmetry has more torsion irregularity values than symmetrical one. It's been seen that high rise buildings have less torsion irregularity values contrary to what is believed when sample RC structure sample mechanics analysis considered. On the other hand, if placement of curtain is being asymmetric and close to the center of gravity increases coefficient of torsion irregularity.