Sıkıntıya dayanma ve esrar kullanımı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relation between distress tolerance and cannabis use
Yazar: SERCAN UDUM
Danışman: PROF. DR. MEHMET HAKAN TÜRKÇAPAR
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygusal sorunlar = Emotional problems ; Esrar = Marijuana ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Sıkıntı = Boredom

Özet:
Bu araştırmanın amacı, sıkıntıya dayanma ve esrar kullanım özellikleri (kullanıma başlama yaşı, kullanım sıklığı, esrarın yaşam üstüne olumsuz etkileri-sağlık, ilişkiler, sosyal yaşam ve iş yaşamı) arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırma Kilis Denetimli Serbestlik Müdürlüğü'nde yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini, bu kurumda madde kullanımı sebebiyle eğitim ve iyileştirme çalışmalarına alınmış yükümlüler oluşturmuştur. Araştırmaya 66 erkek katılmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında, katılımcıların bilgileri için demografik bilgi formu, esrar kullanım özelliklerinin ölçümü için Bağımlılık Profil İndeksi – Kısa Formu (BAPİ-Kısa), sıkıntıya dayanıklılık ölçümü için Sıkıntıya Dayanma Ölçeği (SDÖ), depresyon ve anksiyete ölçümü için Beck Depresyon Envanteri (BDE) ve Beck Anksiyete Envanteri (BAE) kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; SDÖ ile ölçülen sıkıntıya dayanıklılık düştükçe, BAPİ-Kısa toplam puanı ile ölçülen esrar kullanımı (r = -.31, p<.05), BAPİ-Kısa alt ölçekleri ile ölçülen esrarın yaşam üstüne olumsuz etkileri (r = -.31, p<.05) ve esrar bağımlılığı (r = -.36, p<.01), BDE ile ölçülen depresyon (r = -.44, p<.01) ve BAE ile ölçülen anksiyete (r = -.29, p<.05) artmaktadır. Depresyon şiddeti arttıkça, esrar kullanımı (r = .49, p<.01), BAPİ-Kısa alt ölçeği ile ölçülen esrar kullanım sıklığı (r = .44, p<.01) ve esrarın yaşam üstüne olumsuz etkileri (r = .55, p<.01) artmaktadır. Benzer şekilde, anksiyete arttıkça esrar kullanımı (r = .42, p<.01), esrar kullanım sıklığı (r = .33, p<.01) ve esrarın yaşam üstüne olumsuz etkileri (r = .40, p<.01) artmaktadır. Katılımcıların madde kullanımına başlama yaşları düştükçe, esrar kullanımı (r = -.40, p<.01), esrar kullanım sıklığı (r = -.35, p<.01) ve esrarın yaşam üstüne olumsuz etkileri (r = -.40, p<.01) artmaktadır. Elde edilen bu sonuçlarla, sıkıntıya dayanma ve esrar kullanımı arasında anlamlı bir ilişki olduğu hipotezi desteklenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Sıkıntıya dayanma, duygusal zorlanmaya tolerans, esrar kullanımı, madde kullanımı.

Abstract:
The purpose of this study is to examine the relation between distress tolerance and cannabis use characteristics (starting age of use, use frequency, negative effects of cannabis on life-health, relationships, social and business life). The study was conducted in Kilis Directorate of Probation. The sampling of the study was formed with people who were in education and rehabilitation services because of substance use at this institution. 66 males participated the study. Data collection tools were demographic information form for information about participants, Substance Use Profile Index – Short Form (BAPİ-Kısa) for measuring cannabis use characteristics, Distress Tolerance Scale (DTS) for measuring distress tolerance, Beck Depression Inventory (BDI) and Beck Anxiety Inventory (BAI) for measuring depression and anxiety. Results of the study showed that; as distress tolerance, which was measured with DTS, decreases, cannabise use (r = -.31, p<.05) whcih was measured with BAPİ-Kısa total score, negative effects of cannabis on life (r = -.31, p<.05) and cannabis dependency (r = -.36, p<.01) which were measured with BAPİ-Kısa subscales, depression (r = -.44, p<.01) which was measured with BDI and anxiety (r = -.29, p<.05) which was measured with BAI increase. As depression severity increases, cannabis use (r = .49, p<.01), cannabis use frequency (r = .44, p<.01) which was measured with BAPİ-Kısa subscale and negative effects of cannabis on life (r = .55, p<.01) increase. Similarly, as anxiety increases, cannabis use (r = .42, p<.01), cannabis use frequency (r = .33, p<.01) and negative effects of cannabis on life (r = .40, p<.01) increase. As starting age of cannabis use decreases, cannabis use (r = -.40, p<.01), cannabis use frequency (r = -.35, p<.01) and negative effects of cannabis on life (r = -.40, p<.01) increase. Wtih these findings, hypothesis of an existing significant relation between distress tolerance and cannabis use was supported.

Keywords: Distress tolerance, emotional distress tolerance, cannabis use, substance use.