"Ruminatif düşünce biçiminden ortoreksiyaya giden bir yol: obsesif inanışlar, sağlık kaygısı ve siberkondrinin rolünün incelenmesi" /
Yazar: İREM UYAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAĞME GÖR
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Klinik psikoloji = Clinical psychology ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Mevcut çalışmada ruminatif düşünce biçiminden ortoreksiyaya giden yolda obsesif inançlar, sağlık kaygısı ve siberkondrinin (kaygıyı artıran faktörlerin) aracı rolleri incelenmiştir. Ortoreksiya; bireylerin düzenli bir hayat oluşturma ve sağlıklı bir yeme düzeni edinme ihtiyacı ile ortaya çıkan ve yalnızca saf ve temiz gıdalardan oluşan bir diyete takıntılı hale gelme durumuyla sürdürülen bir davranıştır. Her ne kadar ortoreksiya ile ilgili çalışmaların sayısı son yıllarda artsa ve çeşitlense de araştırmacıların alanyazında ortoreksiyaya bir yer bulmaya ilişkin çabaları halen devam etmektedir. Bu çalışmada ortoreksiya davranışı; bireylerin düşünce ve inanç biçimleri, sağlık anlayışları ve internetten bir bilgi kaynağı olarak faydalanmaları bağlamında tartışılmış ve kaygı temelli bir perspektiften incelenmiştir. Araştırmada Ruminatif Düşünce Biçimi Ölçeği (RDBÖ), Obsesif İnanışlar Anketi (OİA-20), Sağlık Anksiyetesi Ölçeği (SAÖ), Siberkondriya Ölçeği (SİBKÖ) ve Ortoreksiya Nervoza Ölçeği (ORTO-11) kullanılmış olup, araştırma örneklemi 18-25 yaş aralığında olan 412 üniversite öğrencisinden oluşmaktadır. Yol analizi sonucunda elde edilen son araştırma modelindeki doğrudan ve dolaylı yollara bakılmış; ruminatif düşünce biçiminin obsesif inançlar, sağlık kaygısı ve siberkondri (kaygıyı artıran faktörler) aracılığıyla ortoreksiyayı yordadığı görülmüştür. Bunların dışında, araştırma değişkenleri arasında çeşitli doğrudan ve dolaylı yolların da var olduğunu ortaya çıkardı. Çalışmanın bulgularının hem ortoreksiyanın kavramsallaştırılmasına katkı sağlayacağı hem de beslenme ve psikolojiyi birlikte ele alarak bedenle zihin arasındaki ilişkiyi keşfetmekte ve anlamakta önemli bir rol oynayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
In the present study, the mediation roles of obsessive beliefs, health anxiety and cyberchondria (factors that increase anxiety) on the path from ruminative thinking to orthorexia were examined. Orthorexia is a behavior that emerges with the need for individuals to create a regular life and adopt a healthy eating pattern, and is maintained by becoming obsessed with a diet consisting only of pure and clean foods. Even though the amount of studies on orthorexia have rised and diversified in recent years, researchers' efforts to find a place for orthorexia in the studies still continue. In this paper, orthorexia behavior; it was discussed in the context of individuals' thoughts and beliefs, their understanding of health and their utilization of the internet as an information provider, and examined from an anxiety-based perspective. The Ruminative Thought Form Scale (RTFS), Obsessive Beliefs Questionnaire (OBQ-20), Health Anxiety Scale (HAS), Cyberchondria Scale (CS) and Orthorexia Nervosa Scale (ORTO-11) were used, and the study sample consists of 412 university students aged between 18-25 range. The direct and indirect paths in the final research model obtained as a consequence of the path analysis were examined; It has been proven that ruminative thinking style affects orthorexia through obsessive beliefs, health anxiety, and cyberchondria (factors that increase anxiety). Apart from these, it has emerged that there are various direct and indirect paths between the research variables. It was considered that the study outcomes will both contribute to the conceptualization of orthorexia and play an essential role for exploring and understanding the relationship between body and mind by considering nutrition and psychology together.