Yeni zelanda tavşanlarında bazı ekstremite kemiklerinin 3 boyutlu tarayıcı ve bilgisayarlı tomografi ile 3 boyutlu rekonstrüksiyonu
3d reconstruction of some limb bones in new zealand rabbits with 3d scanning and computed tomography
Yazar: ALİ KOÇYİĞİT
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ORHUN DAYAN ; PROF. DR. MUSTAFA KOPLAY
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Veterinerlik Anatomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Anatomi = Anatomy ; Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Anatomi-veteriner hekimlik = Anatomy-veterinary

Özet:
Bilgisayarlı tomografi (BT) hastalıkların tanı, teşhis ve tedavi sürecine yardımcı olmaktadır. Ayrıca anatomi alanında 3 boyutlu modelleme çalışmalarında da sıklıkla kullanılmaktadır. 3 boyutlu tarayıcılar ucuz, hızlı ve renkli tarama yeteneklerine sahip olmalarından dolayı başta mühendislik olmak üzere diğer alanlarda da kullanılmaktadır. Son yıllarda ise anatomi alanında 3 boyutlu tarayıcı cihazlarıyla yapılan çalışma sayıları artmaktadır. Literatürde bu iki yöntemin birbiriyle uyumları konusunda yapılan çalışmaların kısıtlı olduğu gözlenmiştir.  
   	Yapılan çalışmada 6 adet dişi 6 adet erkek toplam 12 adet erişkin tavşan kullanıldı. Bazı ekstremite kemikleri alınarak, Bilgisayarlı Tomografi ve 3 boyutlu tarayıcı kullanılarak 3 boyutlu rekonstrüksiyonları sağlandı. 3 boyutlu modeller üzerinde morfolojik inceleme yapılarak ve morfometrik ölçümler analiz edildi. Elde edilen veriler, yöntemlerin birbirine olan uyumları Bland-Altman analizine göre değerlendirildi. Modellerin değerlendirilmesi sonucu en uzun kemiğin tibia olduğu tespit edilmiştir. Yön karşılaştırılmasında bir parametre dışında sağ ve sol arasında istatistiksel olarak fark saptanmamıştır (p>0.05). Cinsiyetler arasında scapula, humerus, radius, ulna ve tibia kemikleri üzerinden ölçülen bazı parametrelerde istatistiksel olarak anlamlı fark gözlenmiştir (p<0.05). Metotların uyumu açısından elde edilen 3B modeller üzerinden sağ bacaklardan 43, sol bacaklardan 43 adet olmak üzere 86 parametreye Bland-Altman analizi uygulandı. Analiz sonucunda tüm parametrelerin uyum sınırları içerisinde yer aldığı ve metotların morfometrik ölçüm bakımından birbirine alternatif olabileceği tespit edilmiştir. 
Sonuç olarak yapılan çalışma tavşan kemikleri BT ve 3B tarayıcı ile modellenerek iki metodun anatomi alanında belirli sınırlar içerisinde ölçüm yönünden birbirine alternatif olabileceği tespit edilmiştir. Yapılan araştırma veteriner anatomi alanında kısıtlı kullanımı olan 3B tarayıcı yöntemi kullanılarak, ileride yapılacak olan çalışmalar için öncü olacağı düşünülmektedir. Ayrıca elde edilen modellerle 3 boyutlu baskı materyallerinin hazırlanması ve ileride anatomi alanında materyal temini konusunda fayda sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Computed tomography (CT) helps in the diagnosis, diagnosis and treatment of diseases. It is also frequently used in 3D modeling studies in the field of anatomy. Since 3D scanners are cheap, fast and have color scanning capabilities, they are also used in other fields, especially in engineering. In recent years, the number of studies conducted with 3D scanner devices in the field of anatomy has been increasing. It has been observed that there are limited studies on the compatibility of these two methods in the literature.

A total of 12 adult rabbits, 6 females and 6 males, were used in the study. Some limb bones were taken and 3D reconstructions were made using Computed Tomography and 3D scanner. On the 3D models, morphological examination and morphometric measurements were analyzed. The data obtained were evaluated according to the Bland-Altman analysis of the compatibility of the methods. As a result of the evaluation of the models, it was determined that the longest bone was the tibia. There was no statistical difference between right and left except for one parameter in the direction comparison (p>0.05). Statistically significant differences were observed between genders in some parameters measured on the scapula, humerus, radius, ulna and tibia (p<0.05). Bland-Altman analysis was applied to 86 parameters, 43 from the right legs and 43 from the left legs, over the 3D models obtained in terms of the compatibility of the methods. As a result of the analysis, it was determined that all parameters were within the limits of agreement and that the methods could be alternatives to each other in terms of morphometric measurement.

	As a result, the study was conducted by modeling rabbit bones with CT and 3D scanner and it was determined that the two methods can be alternative to each other in terms of measurement within certain limits in the field of anatomy. It is thought that this research will be a pioneer for future studies using the 3D scanner method, which has limited use in the field of veterinary anatomy. In addition, it is thought that it will be useful for the preparation of 3D printing materials with the obtained models and the supply of materials in the field of anatomy in the future.