Term yenidoğanlarda loş ortamda hepatit B aşısı uygulamanın konfor ve fizyolojik parametreler üzerine etkisi
The effects of applying hepatitis-B vaccine in a dim light environment on comfort and physiological parameters of term newborns
Yazar: YAĞMUR ÇÖPLÜ ÇAKMAK
Danışman: DOÇ. DR. GÜLZADE UYSAL
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Fizyoloji = Physiology ; Hepatit B = Hepatitis B ; Hepatit B aşıları = Hepatitis B vaccines ; Konfor = Comfort

Özet:
Araştırma term yenidoğanlarda loş ortamda Hepatit B aşısı uygulamanın bebeğin konfor ve fizyolojik parametreleri üzerine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel olarak tasarlanmıştır. Mayıs-Ekim 2020 tarihleri arasında özel bir hastanenin bebek bakım odasında gerçekleştirilmiştir. Veriler yenidoğanın tanıtıcı özelliklerini, fizyolojik parametrelerini ve konfor düzeyini değerlendirmek amacıyla oluşturulan "Yenidoğan İzlem Formu" ile toplanmıştır. Veriler SPSS 22.0 paket programında uygun istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmiştir.
Araştırmaya dahil edilen loş ortamda ve kontrol grubunda bulunan yenidoğanlar; bazı tanıtıcı özellikleri, uygulama öncesi fizyolojik parametreleri ve konfor puan ortalamaları açısından homojendir (p>0,05).  Loş ortamda ve kontrol grubunda bulunan yenidoğanların grup içi ölçümleri değerlendirildiğinde; Hepatit B aşısı uygulama sırasında kalp atım hızı, solunum sayısı, konfor davranış puanı ortalamalarının aşı uygulama öncesine göre daha yüksek; SPO2ortalamalarının ise daha düşük olduğu belirlenmiştir (p<0,05).Gruplar arası değerlendirmelere bakıldığında; loş ortamda Hepatit B aşısı uygulanan yenidoğanlarınuygulamadan5 ve 30 dakika sonra, kalp atım hızı ve solunum sayısı ortalamalarının kontrol grubundaki yenidoğanlara göre daha düşük olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Loş ortam grubundaki yenidoğanların aşı uygulaması sırası ve uygulamadan 5 dakika sonrasında konfor davranış puan ortalamalarının da kontrol grubuna göre daha düşük olduğu saptanmıştır (p<0,05). Bununla birlikte loş ortamda ve kontrol grubunda bulunanyenidoğanlarınSPO2 ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamsızdır(p>0,05). Loş ortamda aşı uygulanan yenidoğanların ağlama sürelerinin (22,41±32,147), kontrol grubundaki yenidoğanların ağlama sürelerine (46,23±50,400) göre daha düşük olduğu belirlenmiştir(p<0,05). 
Araştırma sonucunda yenidoğanlara loş ortamda Hepatit B aşısı uygulamanın konfor düzeyini artırmada ve ağlama süresini kısaltmada etkili bir yöntem olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın sonuçları doğrultusunda yenidoğan izlemi yapılan kliniklerin ışıklandırma açısından düzenlenmesi önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: Aşı uygulaması, Yenidoğan, Loş ortam, Konfor

Abstract:
Thisresearch has beendesigned in a randomizedcontrolledway in orderto define the effects of the Hepatitis- B vaccineinjection on the fulltermnewbornscomfortandpysicologicalparameters in the dimlightenvironment.Itwasconducted in a privatehospital'snewborncareunitbetween May andOctober 2020. The datawascollectedwith the "NewbornInspection Form" whichwascreatedso as toevaluate the intoductoryfeatures, physiologicalparametersandcomfortlevels of the newborn. In the evaluation of the data, SPSS 22.0 packageprogramme-suitablestatisticalmethodswereused.
The newborns in the studieddimlightenvironmentandnewborns in the controlgroupwerehomogenouswithrespecttosomeintoductoryfeatures, pre-vaccinationphysiologicalparametersandcomfortscoreavarages (p>0.05). When the intra-groupmortality of the newborns in the dimlightenvironmentand in the controlgroupwasevaluated, during the Hepatitis-B vaccineinjection the avaragevalue of heart rate, respiratory rate andcomfortscorewasfoundhigherthan the pre-vaccinationphase; however the avarage SPO2  levelwasdetectedlower (p<0.05).Withrespectto the inter-groupevaluation, fiveandthirtyminutesafter the injection, the avarageheartandrespiratory rate of the newbornswhichwerevaccinatedforHepatitis-B in the dimlightenvironmentwasdetectedlowerthan the newborns in the controlgroup (p<0.05).The avaragecomfortbehaviourscore of the newborns in the dimlightenvironmentgroupduringand 5 minutesafter the injectionwasalsolowerthan the controlgroup (p<0.05).However, the difference of the avarage SPO2levels of newbornsboth in the dimlightenvironmentand in the controlgroupwasstatisticallyinsignificant (p>0.05).The duration of crying of the newbornswhichwerevaccinated in the dimlightenvironment  (22.41±32.147) wasshorterthan of the newborns in the controlgroup (46.23±50.400).
Inthisresearch it has beenconcludedthatHepatitis-B vaccineinjection in the dimlightenvironment can be an effectivemethodforincreasing the comfortlevelanddecreasing the duration of cryingfornewborns. As a result of thisstudy, clinicsmonirotingnewborns can be recommendedtohavesomelightadjustments. 
KeyWords: Newborn, Vaccination, Dim Light,Confort,