Sağlık çalışanlarında iş doyumu ile uyku sorunları ve yeme tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between job satisfaction and sleep problems and eating attitudes in healthcare professionals
Yazar: ÖZLEM ÖZAVCI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN YULAF
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Psikolojik sağlık = Psychological health ; Sağlık personeli = Health personnel ; Tıbbi psikoloji = Psychology-medical ; Uyku = Sleep ; Uyku sorunu = Sleep problem ; Yeme tutumu = Eating attitudes ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Giriş: Hastaneler kesintisiz, sürekli hizmet veren hizmet sektörü kurumlarıdır. Hastanelerde çalışan kişiler de vardiya sistemiyle çalışmaktadır. O uzun vardiya sürelerinde dinlenememekte, uyuyamamakta ve hastanede verilen yemekleri yemek durumunda kalmaktadırlar. Gece çalışıldığı dönemlerde uyku düzeni bozulmakta ve geç saatlerde yemek yendiği için yeme sorunları da oluşmaktadır. Uyku ve yeme sorunları, başta dönemsel kabul edilmekte fakat önlenmediği takdirde bozukluk tanısı almaya gidebilecek sorunlardır. Çalışma, kişi yaşamının büyük zamanlarını kapsamaktadır. Bu sebeple kişinin iş doyumu birden fazla etmenle oluşmaktadır.

Çalışmanın Amacı: Bu çalışma da, vardiyalı sağlık çalışanlarının iş doyumları ile uyku sorunu ve yeme tutumları arasındaki ilişkiyi değerlendirebilmek amacıyla yapılmıştır. Bunun dışında kavramlar arası ilişkinin incelenmesi amaçlandı. Araştırmanın uygulandığı kesim sağlık çalışanlarıdır. Sağlık çalışanlarının iş doyumları ile uyku sorunları ve yeme tutumlarının ilişkisini araştırmak çalışmanın amacını oluşturmaktadır.

Çalışmada Kullanılmış olan Gereç ve Yöntemler: Araştırmamızın evrenini bütün sağlık çalışanları oluşturmaktadır. Evrenin içindeki örneklemse İstanbul Beylikdüzü Devlet hastanesi çalışanlarından seçilmiştir. Çalışanların gönüllü olmaları öncelik durumundadır. 300 çalışan basit, randomize biçimde seçilmiştir. Çalışanlardan bütün sorulara tam biçimde cevap vermeleri istenmiştir. 3 adet ölçek, 1 adet Sosyodemografik form kullanılmıştır. Bu ölçekler; Uyku Sorunu Ölçeği, Yeme Tutumu Ölçeği ve Minesota İş Doyumu envanteridir.

Bulgular: Çalışmamızda; katılımcıların iş doyumu ile uyku sorunu ve yeme tutumu arasında negatif yönlü bir ilişki olduğu görülmüştür. Kişilerde uyku sorunu ve yeme tutumunda değişmeler görüldüğünde iş doyumunda da azalmalar olduğu düşünülmüştür. Sağlık çalışanlarında vardiyalı çalışma ve çevresel etmenlerin uykuda sorunlar yarattığı istatistiksel olarak görülmüştür. Sağlık çalışanlarında kahve ve sigara kullanımının yeme ve uyku tutumuyla ilişkisine dair istatistiksel olarak anlamlı bir sonuç görülmemiştir.

Sonuç: Sağlık çalışanlarında iş doyumu ile uyku sorunu ve yeme tutumu arasındaki ilişki değerlendirilmesi sonucunda alan yazınla uyumlu olarak; katılımcıların uyku sorunlarının ve yeme tutumu değişimlerinin iş doyumu ile ilişkili olduğu düşünülmüştür. Sağlık çalışanlarının iş doyumunu etkileyen faktörlerin belirlenebilmesi için daha geniş örneklemde, izlemsel çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler: Yeme Tutumu, Uyku sorunu, İş Doyumu, Sağlık

Abstract:
Introduction: Hospitals are service sector institutions that provide uninterrupted and continuous service. People working in hospitals also work with the shift system. During those long shifts, they are unable to rest, sleep and they have to eat the meals given at the hospital. Sleep patterns deteriorate during nighttime periods and eating problems occur due to late eating. Sleep and eating problems are considered to be periodic in the beginning but if they are not prevented, they may go for a diagnosis of the disorder. The work covers most of the time in person's life. For this reason, job satisfaction consists of more than one factor.

Aim: This study was carried out in order to evaluate the relationship between job satisfaction of shift health workers and sleep problems and eating attitudes. Apart from that, it was aimed to examine the relationship between concepts. The section where the research is applied is healthcare professionals.

Materials and Methods: In our study, all health care workers constitute the universe. The sample in our universe was selected from the employees of the Beylikdüzü State Hospital in Istanbul. The volunteerism of the employees is in the foreground. 300 employees were selected in a simple and random manner and answered all questions in a complete manner. 3 inventories and one socio-demographic form were used; Sleep Problem Scale, Eating Attitude Scale and Job Satisfaction Inventory.

Results: In our study; It was observed that there was a negative relationship between the job satisfaction of the participants and sleep problem and eating attitude. When changes in sleep problems and eating attitudes are seen in people, it is thought that there is a decrease in job satisfaction. It has been found statistically that shift work and environmental factors cause problems in sleep of healthcare professionals. There was no statistically significant result in the relationship between the use of coffee and smoking and eating and sleep attitude among healthcare professionals.

Conclusion: As a result of evaluating the relationship between job satisfaction and sleep problem and eating attitude in healthcare professionals, in line with the literatüre; the sleep problems and eating attitude changes of the participants were thought to be participants were thought to be related to job satisfaction. Follow up studies are needed in a larger sample to determine the factors affecting job satisfaction of healthcare professionals.

Keywords: Eating Attitude, Sleep Problem, Job Satisfaction, Health