Acil servis hemşirelerinde ahlaki sıkıntı ve başa çıkma yollarını etkileyen faktörler
Factors affecting moral distress and coping methods of emergency department nurses
Yazar: SELİN KESKİN KIZILTEPE
Danışman: DOÇ. DR. ZELİHA KOÇ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Acil Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Acil hemşirelik = Emergency nursing ; Acil servis-hastane = Emergency service-hospital ; Ahlak = Morality ; Başa çıkma = Coping ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Tıp etiği = Medical ethics

Özet:
Amaç: Bu araĢtırma acil servis hemĢirelerinde ahlaki sıkıntı ve baĢa çıkma yollarını
etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla tanımlayıcı, iliĢki arayıcı ve metodolojik bir
çalıĢma olarak yürütülmüĢtür.
Materyal ve Metot: AraĢtırmanın örneklemini 01.08.2016-01.08.2017 tarihleri arasında
Samsun Kamu Hastaneleri Birliği Genel Müdürlüğüne bağlı 17 hastanenin acil servisi ile
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Uygulama ve AraĢtırma Merkezi acil servisinde
çalıĢmakta olan toplam 252 hemĢire oluĢturmuĢtur. Veriler araĢtırmacı tarafından literatür
doğrultusunda hazırlanan hemĢireleri tanıtıcı bilgi formu, Ahlaki Sıkıntı Ölçeği, Ahlaki
Sıkıntı Termometresi, Hastane Etik Ġklim Ölçeği ve BaĢa Çıkma Tutumları Değerlendirme
Ölçeği kullanılarak toplanmıĢtır. Nitel verilerin toplanmasında ise yarı yapılandırılmıĢ
görüĢme formu kullanılmıĢtır.
Bulgular: Bu çalıĢmada 16 madde ile doğrulanan Ahlaki Sıkıntı Ölçeği‟nin güvenirlik
seviyesi 0,863 olarak belirlenmiĢtir. Ahlaki Sıkıntı Ölçeği ile Ahlaki Sıkıntı Termometresi
arasında %40,8‟lik pozitif yönlü doğrusal bir iliĢki saptanmıĢtır. Acil hemĢirelerinin Ahlaki
Sıkıntı Ölçeği toplam puan ortalaması 60,90±40,07 ve BaĢa Çıkma Tutumları
Değerlendirme Ölçeği toplam puan ortalaması 147,94±17,35 olarak belirlenmiĢtir. Ahlaki
Sıkıntı Ölçeği ile BaĢa Çıkma Tutumları Değerlendirme Ölçeği arasında herhangi bir iliĢki
bulunamamıĢtır. Acil hemĢireleri ile yapılan nitel görüĢmeler sonrasında ahlaki sıkıntı
kavramının bilinirliği, ahlaki sıkıntı kaynakları, ahlaki sıkıntının etkileri ve ahlaki
sıkıntının çözümü için yapılması gerekenler olmak üzere 4 tema belirlenmiĢtir.
Sonuç: Ahlaki Sıkıntı Ölçeği ve Ahlaki Sıkıntı Termometresi'nin ülkemizde hemĢirelere
uygulanabilecek geçerli ve güvenilir bir araç olduğu belirlenmiĢtir. Acil hemĢirelerinin
ahlaki sıkıntı içeren durumlarla karĢılaĢtıkları, ahlaki sıkıntının çözümünde daha çok
pozitif/olumlu yeniden yorumlama-geliĢme, meslektaĢlarından destek alma gibi
stratejilerden yararlandıkları ve bireysel çözümler uygulamaya çalıĢtıkları görülmüĢtür.
Anahtar Kelimeler: Acil servis; ahlaki sıkıntı; baĢa çıkma; hemĢire

Abstract:
Aim: This descriptive, relational and methodological study sought to determine factors
affecting the moral distress and coping methods of emergency department nurses.
Material and Method: The study, conducted 01.08.2016-01.08.2017, included 252 nurses
working in the emergency departments of the Health Application and Research Center of
Ondokuz Mayıs University and of 17 public hospitals affiliated with the General
Directorate of Samsun Public Hospitals. Data were collected using the nurses ıntroductory
ınformation form, Moral Distress Scale, Moral Distress Thermometer, Hospital Ethical
Climate Scale and Coping Orientation to Problems Experienced Scale. A semi-structured
interview form was used to collect qualitative data.
Results: In this study, the 16 item Moral Distress Scale was validated, with the reliability
level determined as 0.863. A 40.8% positive linear correlation was found between the
Moral Distress Scale and the Moral Distress Thermometer. The nurses‟ mean score on the
Moral Distress Scale was 60.90 ± 40.07 and the mean total score of the Coping Orientation
to Problems Experienced Scale was 147.94 ± 17.35. No relationship was found between
the Moral Distress Scale and Coping Orientation to Problems Experienced Scale. After the
qualitative interviews, four themes were identified: awareness of the concept of moral
distress, sources of moral distress, effects of moral distress, and what must be done as a
solution to moral distress.
Conclusion: The Moral Distress Scale and Moral Distress Thermometer are valid and
reliable tools that can be applied to nurses in our country. Emergency nurses facing moral
distress situations and trying to apply individual solutions benefitted more positively from
strategies such as reinterpretation and development and getting support from their
colleagues.
Keywords: Coping; emergency department; moral distress; nurse