Çok yıllık çim (Lolıum perenne l.)çeşitlerinin Ankara koşullarında tarımsal özelliklerinin değerlendirilmesi
Evaluation of agricultural characterıstıcs of perennial ryegrasses(Lolıum perenne l.)ın Ankara conditions
Yazar: HÜMEYRA GÜNEYLİOĞLU
Danışman: PROF.DR. CAFER SIRRI SEVİMAY
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırma çok yıllık çim (Lolium perenne L.) çeşitlerinin Ankara koşullarında tarımsal özelliklerinideğerlendirmek amacı ile, 2004 yılında Çim Teknik Tohumculuk firmasının deneme tarlalarında yürütülmüştür.Materyal olarak kullanılan dört farklı çok yıllık dört çim çeşiti 17 Ekim 2004 tarihinde ekilmiştir. Denemetesadüf blokları deneme desenine göre dört tekerrürlü olarak kurulmuştur.Araştırmada; çıkış hızı, kaplama hızı, kışa dayanıklılık, kaplama derecesi, yaprak dokusu, yaprak rengi,yenilenme gücü, kardeş sayısı, genel görünüm, yabancı ot oranı ve seyrekleşme derecesi üzerinde durulmuştur.Materyal olarak ele alınan çim çeşitlerinden elde edilen çıkış hızı ve kaplama hızına ait veriler istatistiki olarak,tek yönlü varyans analizi (One-Way ANOVA) yöntemi ile karşılaştırılmıştır. Kışa dayanıklılık, kaplamaderecesi, yaprak dokusu, yenilenme gücü, kardeş sayısı, yabancı ot oranı ve seyrekleşme derecesine ait verilerindeğerlendirilmesinde Kruskal-Wallis yöntemi seçilmiştir. Ayrıca yaprak rengi ve genel görünüme ait veriler içinher bir çeşitte mevsimlerin karşılaştırılmasında Friedman ve her mevsimde çeşitlerin karşılaştırılmasındaKruskal-Wallis yöntemleri kullanılmıştır.Araştırmadan elde edilen verilere göre, çıkış hızı bakımından çeşitler 12-13 gün arasında çıkış göstermiştir.Kaplama hızları bakımından ekimden 50 gün sonra parsellerin %75' nin tamamen bitki ile kaplandığıgözlenmiştir. Kışa dayanıklılık bakımından Sakini ve Score çeşitleri iyi, Delaware ve Juventus'un daha iyiderecede olduğu gözlenmiştir. Kaplama derecesi bakımından Delaware diğerlerinden farklı olup %80-100 arasıkaplama göstermiştir. Yaprak dokusu bakımından Sakini, Score çeşitlerinde yaprak genişlikleri 2-3 mm,Juventus ve Delaware çeşitlerinde yaprak genişlikleri 1- 2 mm olarak tespit edilmiştir. Yaprak rengibakımından çeşitler arasında yeşil ve koyu yeşil bir renk gözlenmiş, Delaware diğer çeşitlere göre daha elverişlibir tablo çizmiştir. Yenilenme gücü bakımından Sakini ve Score çeşitleri parsellerinde orta büyüme gözlenmiş,Juventus ve Delaware çeşitleri parsellerinde çok yavaş büyüme gözlenmiştir. Kardeş sayısı bakımından tümçeşitlerin parsellerinde çok sık bir örtü gözlemlenmiştir. Genel görünüm bakımından tüm çeşitler arasındaçeşitlerin ve mevsimlerin karşılaştırılmasında Delaware çeşidi çok iyi bir görünüm göstermiştir. Yabancı ot tümçeşitlerin parsellerinde de gözlemlenmemiştir. Seyrekleşme derecesi bakımından tüm çeşitlerin parsellerinde çoksık bir örtü gözlemlenmiştir.Araştırma sonucunda elde edilen verilere göre Ankara koşullarında bu dört çim çeşidinin de çok iyi bir örtüsunacağı, ancak Delaware çeşidinin diğer çeşitlere oranla daha iyi bir gelişim göstereceği belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Çok yıllık çim, çıkış hızı, kaplama hızı, kışa dayanıklılık, kaplama derecesi, yaprakdokusu, yaprak rengi, yenilenme gücü, kardeş sayısı, genel görünüm, yabancı ot oranı ve seyrekleşme derecesi.

Abstract:
The aim of the experimet was to examine the agricultural features of some perennial ryegrasses varieties inAnkara conditions. This study was carried out experiment fields at Çim Teknik Tohumculuk firm's in 2004. Forthis reason four perennial ryegrasses varieties used as study material. The experiment was designed asrandomised comlate block design with 4 replications.During the study, general appearence, density, wear tolerance, winter aspect, resistance to cold , ratio ofperegrine plant, earliness, tolerance to stress factors, ground cover rate, leaf colour, number of stem, speed ofestablishment were observed.Data about speed of establishment and ground cover were evaluated statistically by one-way ANOVA; dataabout winter resistance, cover rate, leaves structure, renew power, number of brother, ratio of peregrine plant,infrequancy degree were evaluated by Kruskal-Wallis method; datas about leaves colour and overall appearencewere evaluated by Friedman method to each kind in seasons and by Kruskal-Wallis method to each season for allkinds.According to the results; spring growth of varieties was variated inbetween 12 and 13 days as for ground cover,in 50 days time after planted, 75% of the parcels was covered totally as for winter resistance; kinds of Sakini andScore were good, kind of Delawere and Juventus were better as for ground cover degree; Delaware wasdifferent from others and show in between 80% and 100% cover as for leaves structure; Sakini and Score kinds'leaves wideness were about 2-3 mm, Juventus and Delaware kinds' leaves wideness were about 1-2 mm as forleaves colour; kinds have light and dark green colour, Delaware has better table than others as for renew power;Sakini and Score kinds growed in medium level, Juventus and Delaware kinds growed very slowly as forbrother number; in each kinds' parcel there was very dense cover as for general appearence; amond all kinds,Delaware has the best table both for season and kind comparison peregrine plants weren't seen in any parcel asfor infrequency degree; in every parcel there was seen very dense cover.Finally, it is recommended that that all varietis can be grown succesfully for Ankara conditions but Delawarevariety can show better growth when it is compared to all other varieties.Key Words: perennial ryegrasses, spring growth speed, ground cover speed, winter resistance, ground coverdegree, leaves structure, leaves colour, renew power, number of stem, general appearence, peregrine plant ratioand infrequency degree.