İlköğretim öğrencilerinin tanrı imgesinin belirlenmesi ve farklı değişkenler açısından incelenmesi
Determination of primary school students god image and studying its according to some factors
Yazar: MUALLA İPEK YILDIZ
Danışman: PROF. DR. ÖZNUR ÖZDOĞAN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Din = Religion
Dizin: Bilişsel gelişim = Cognitive development ; Din psikolojisi = Psychology of religion ; Dini gelişim = Religious development ; Tanrı anlayışı = God understanding ; Çocuklar = Children ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Bu araştırmada çocukların zihinlerinde oluşan Tanrı imgelerini daha iyi anlamak amacıyla iki aşamalı olarak yapılmıştır. İlk aşamada çocuklara ?Allah denildiğinde ne düşündükleri? sorularak içerik analizi yapılmış, sonuçları çocukların Tanrıyı nasıl algıladıklarını ortaya koymuş ve bunlar maddeler halinde yazılmıştır. Kategoriler altında toplanan bu ifadeler alanyazındaki çalışmalarla karşılaştırılarak benzerlikler ve farklılıklar ortaya çıkarılmıştır. Ölçek geliştirme süreçleri dikkate alınarak bu ifadeler algı cümlesi haline getirilmiş ve ölçek oluşturulmuştur. Nicel araştırmaya katılan çocukların ?Çocuklar İçin Tanrı İmgesi Ölçeği?'nden elde edilen puanlara göre karşılaştırıldığında erkekler ile kızlar ölçek puanları ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık bulunmazken, 4. Sınıftakilerde diğerlerine göre korku ve kaygı veren bir Tanrı imgesinin daha belirgin olduğu saptanmıştır. Anneleri okuma yazma bilmeyen çocukların, korku ve kaygı veren Tanrı alt ölçeğinden aldıkları puan ortalamaları, diğer çocukların ortalamasından anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Ancak babanın eğitim durumunun annenin eğitim durumu kadar çocuklardaki Tanrı imgesi ile ilişkili olmadığı belirlenmiştir. Çocukların Güven Veren ve Destekleyen Tanrı Alt Ölçekleri'nden aldıkları puan ortalamaları ile akademik başarıları arasında pozitif yönde, Korku ve Kaygı Veren Tanrı ve Özgür Bırakan Tanrı Alt Ölçekleri'nden aldıkları puan ortalamaları ile negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Ailesinin ekonomik düzeyi orta olanların, hem ailesinin ekonomik düzeyi hem iyi hem de düşük olanlardan daha az korku ve kaygılı veren Tanrı imgesine sahip olduğu saptanmıştır.

Abstract:
The goal of this two-staged study was to understand how children image of God. In the first stage of this study children were asked ?What comes to mind when you hear the word `God??? Their answers to this question were organized according to frequency and classified into three separate groups. The results of the content analysis established how children image of God and these results were written in item form. An examination of the results obtained from the ?Scale for Children?s Imaginations of God? shows that there was no significant difference between the average scores obtained from male and female children. In comparison with children in other grade levels, however, it was found that fourth grade students were more likely than other children to have a imagination of God as fear and worry-inspiring and less likely to have a imagination of Him as a trust-inspiring or helping God. The average scores of children with illiterate mothers on the sub-dimension of a fear and worry-inspiring God were found to be significantly higher than those of children with literate mothers who had only completed primary school or who had completed secondary school/university. A positive correlation was found between children?s level of academic success and their average scores on the sub-dimensions of a trust-inspiring God and a helping God. Children from middle-income families were found to be less likely than children from either lower- or higher-income families to have an image of God as fear and worry-inspiring.