Majör depresif bozuklukta elektrokonvulzif tedavi sonrası beyin metabolizması değişikliklerinin proton manyetik rezonans spektroskopi ile araştırılması
Proton magnetic resonance spectroscopic analysis of changes in brain metabolism after electroconvulsive therapy
Yazar: ŞAKİR TOSUN
Danışman: PROF. ÜMİT TURAL
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Depresyon = Depression

Özet:
Majör Depresif Bozuklukta Elektrokonvulzif Tedavi Sonrası Beyin Metabolizması Değişikliklerinin Proton Manyetik Rezonans Spektroskopi İle AraştırılmasıBu çalışmanın amacı MDB'u olan hastalarda EKT uygulamasının oluşturduğu prefrontal bölge metabolizma değişikliklerinin 1H-MRS ile araştırılması ve bu değişimlerin nörokognitif testlerle ilişkisinin incelenmesidir.Çalışma Ağustos 2010 - Mayıs 2011 tarihleri arasında Kocaeli Üniversitesi Hastanesi Psikiyatri Servisinde MDB tanısı ile yatmakta olan ve EKT uygulanmasına karar verilen 13 hasta ile, bu hastalarla yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyi açısından eşleştirilmiş 14 sağlıklı kontrol üzerinde yürütüldü. Hastalara EKT öncesi ve 6. EKT sonrası olmak üzere 1HMRS görüntüleme işlemi, nörokognitif test bataryası ve diğer klinik ölçekler uygulandı. Ayrıca sağlıklı kontrol grubuna da EKT dışında aynı işlemler bir defa uygulandı. 1H-MRS ile NAA, Cho, Cr metabolit düzeyleri ile metabolitlerin Cr'e oranları ölçüldü. Nörokognitif test olarak WKET ve WMS-R uygulandı. Klinik değişim HAM-D, BDÖ, CGI-S, KAM ile izlendi.İstatistiksel değerlendirmeler olarak veri özelliklerine göre uygun oldukça, MANOVA, t testi, repeated measures ANOVA, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi, Ki Kare testi, MANCOVA, Pearson ve Spearman korelasyon analizleri kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi çift yönlü p? 0.05 olarak kabul edildi.Tedavi öncesinde hasta ile kontrol grubunun prefrontal bölge metabolit düzeyleri arasında anlamlı fark bulunamadı. Uygulanan EKT'nin hasta grubunda kontrollere kıyasla prefrontal bölge Cho ve Cr düzeylerini anlamlı olarak arttırdığı ve NAA/Cr oranını anlamlı olarak azalttığı ancak NAA düzeyini değiştirmediği belirlendi. Hastaların tamamının klinik ölçek puanları göz önüne alındığında EKT'ye yanıt verdiği gözlendi. Başlangıçta nörokognitif test performans düşüklüğü ile Cho düzeyleri arasında doğru yönlü bir ilişki sadece hasta grubunda belirlendi. Hastaların nörokognitif test performansının, hem EKT öncesinde hem de EKT sonrasında sağlıklı kontrollere göre anlamlı düzeyde bozuk olduğu saptandı.Sonuç olarak MDB hastalarına EKT uygulaması ile, prefrontal bölgede nöronal canlılıkta azalma oluşmaksızın membran yapım-yıkımı ve enerji metabolizmasında bir artışın dolaylı kanıtlarını bulduğumuzdan söz edilebilir. MDB'u olan hastalarda EKT sonrası oluşan Cho düzeyi artışının tedavi sonrası artan bilişsel bozulma ile ilişkili olduğu düşünülebilir.

Abstract:
Proton Magnetic Resonance Spectroscopic Analysis of Changes in Brain Metabolism After Electroconvulsive TherapyThe aim of this study was to evaluate the metabolic changes in the prefrontal area caused by ECT in MDD patients via 1HMRS and to associate these changes with neurocognitive tests.The study was conducted between August 2010 and May 2011 with 13 MDD patients receiving ECT treatment at the inpatient clinic of Kocaeli University, Department of Psychiatry and 14 healthy controls matched with the study sample in terms of age, gender and education. The patients went through 1H-MRS imaging process, neurocognitive testing and received clinical scales before ECT and after the 6th ECT. The control group also went through the same procedures with the exception of ECT. NAA, Cho and Cr metabolite levels and the Cr to metabolite ratios were measured. WCST and WMS-R were applied as neurocognitive tests. Clinical progress was monitered with HAM-D, BDI, CGI-S and MME weekly.For Statistical analysis MANOVA, t test, repeated measures ANOVA, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis test, Chi Square test, MANCOVA, Pearson and Spearman correlation analysis were used when appropriate. Two-way statistical significance degree was chosen as p? 0.05.There was no difference in the prefrontal metabolite levels of the patients and those of the controls. The application of ECT was seen to cause a significant increase in the prefrontal Cho and Cr signal and a significant decrease in the NAA/Cr ratio whereas no difference was detected in the NAA signal. All of the patients had responded to ECT treatment as measured with the clinical scales. A significant corelation between poor performance in the initial neurocognitive tests and Cho signal levels was only found among the patients. The neurocognitive test performance of the patients was significantly impaired in comparison to the healthy controls both before ECT and after ECT.In conclusion, this study has demonstrated that indirect proof of an increase in membrane turn-over and energy metabolism without any evidence of impairded neuronal viability in the prefrontal area after ECT. The increase in Cho levels after ECT in MDD patients is associated with the post-treatment cognitive deterioration.