Borçlunun haline münasip evinin haczedilmezliği (Meskeniyet) şikayeti
The non-seizability of debtor's suitable dwelling (For housing) complaint
Yazar: KÜBRA NUR GÜNEŞ SEFİL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ VOLKAN ÖZÇELİK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Cebri icra hukuku, borçlunun borcunu rızası ile ödememesi sonucu, alacaklının icra dairesine başvurusu ile devreye giren ve gerektiğinde devlet gücüyle borçluya karşı zor kullanmayı da içeren hukuk dalıdır. Kural olarak borçlu, borcundan dolayı tüm mal, hak ve alacaklarıyla sorumludur. Ancak icra hukuku, alacaklı, borçlu ve üçüncü kişilerin menfaatlerini gözeterek aralarında denge kurmalıdır. Borçlunun tüm malvarlığının haczedilip satılarak topluma muhtaç hale getirilmemesi, insan onuruna yakışır şekilde borçlunun ve ailesinin menfaatinin korunması amacıyla haciz konusunda çeşitli sınırlamalar getirilmiştir. Borçlunun sosyal ve ekonomik koşulları göz önünde bulundurularak, borçlunun bazı mal ve haklarının haczedilemeyeceği düzenlenmiş olup borçlu ile ailesinin topluma muhtaç hale gelmemesi, yaşamsal faaliyetlerini ve ekonomik varlığını sürdürebilmesi amaçlanmıştır.
İcra ve İflas Kanunu'nda, borçluya ait bazı mal ve hakların haczedilemeyeceği 82 ve 83. maddelerinde düzenlenmiştir. İcra ve İflas Kanunu'nun 82. maddesinde borçlunun tamamen haczedilmeyen mal ve hakları, 83. maddesinde ise kısmen haczedilmeyen mal ve hakları düzenlenmiştir. Bu düzenlemeler arasında borçlunun ve ailesinin topluma muhtaç hale gelmesini engelleyen ve alacaklının mülkiyet hakkı ile borçlu ve ailesinin barınma hakkı arasındaki dengenin kurulmasını sağlayan en önemli düzenleme, İcra ve İflas Kanunu'nun 82. maddesinin ilk fıkrasının 12. bendinde yer alan, borçlunun ve ailesinin yaşamsal faaliyetinin merkezi olan borçlunun haline münasip evidir. 
Çalışma konumuzun esasını borçlunun haline münasip evi oluşturmaktadır. Borçlunun haline münasip evinin haczedilmesi halinde, icra mahkemesi nezdinde şikayet yoluna başvurularak haciz işleminin iptali talep edilebilir. Bu bağlamda şikayet yoluna başvuran kişilerin kapsamı, meskeniyet şikayetine başvuru süresi, icra mahkemesi tarafından görevlendirilen bilirkişilerin niteliği ve dikkate alınması gerekli olan hususlar borçlunun haline münasip evine ilişkin iç hukuk mevzuatı, doktrin ve Yargıtay kararları kapsamında incelenmiştir.

Abstract:
Compulsory execution law is a branch of law that comes into effect upon the application of the creditor to the enforcement office as a result of the debtor's failure to pay their debt voluntarily, and it includes the use of force against the debtor if necessary, backed by the power of the state. As a general rule, the debtor is liable for their debt with all their property, rights, and receivables. However, enforcement law should establish a balance among the interests of the creditor, the debtor, and third parties, taking into account their benefits. In order to prevent the debtor's entire assets from being seized and sold, various restrictions have been imposed on seizures with the aim of preserving the debtor's and their family's interests in a manner befitting human dignity. Considering the debtor's social and economic conditions, certain assets and rights of the debtor are specified as non-seizable, aiming to prevent the debtor and their family from becoming dependent on society and enabling them to sustain their vital activities and economic existence.
The Law on Execution and Bankruptcy regulates the assets and rights of the debtor that cannot be seized in Articles 82 and 83. Article 82 of the Law on Execution and Bankruptcy covers the assets and rights of the debtor that are not subject to seizure in their entirety, while Article 83 covers those that are partially exempt from seizure. Among these regulations, the most important one that prevents the debtor and their family from becoming dependent on society and establishes a balance between the creditor's property right and the debtor's and their family's right to housing is found in the twelfth item of the first paragraph of Article 82 of the Law on Execution and Bankruptcy, which refers to the debtor's primary residence, where their vital activities take place.
The main focus of our study is the debtor's suitable dwelling. In the event that the debtor's suitable dwelling is subject to seizure, it is possible to file a complaint with the enforcement court and request the cancellation of the seizure process. In this context, the scope of individuals who can file a complaint, the time limit for filing a complaint regarding the place of residence, the qualifications of experts appointed by the enforcement court, and the essential factors that need to be considered have been examined in relation to the debtor's suitable dwelling based on domestic legislation, academic opinions, and decisions of the Court of Cassation.