7. sınıf vücudumuzdaki sistemler ünitesinin araştırma sorgulama temelli öğreniminin programdaki öğrenme alanlarına etkisi
The effect of inquiry-based learning to learning areas on program in 7th grades' human body systems unit
Yazar: ASLI YERLİKAYA
Danışman: DOÇ. DR. MUNİSE HANDAN GÜNEŞ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Araştırma-inceleme yoluyla öğretim = Research-investigation by learning ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Sorgulayıcı öğretme = Inquisitorial teaching ; Öğrenme = Learning ; Öğrenme yöntemleri = Learning methods ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Araştırma sorgulama temelli öğrenim, öğrencilerin bilimsel süreç beceri basamaklarını kullanarak bilimsel bilgiye ulaşmalarını amaçlayan bir yaklaşımdır. Bu yaklaşımda birçok beceri kullanılmakla birlikte merak duygusu oldukça önemlidir. Nitekim araştırma sorgulama temelli öğrenim ortamında öğrenciler bilim adamlarının çalışma prensiplerini anlar ve kendi bilgi birikimlerini geliştirerek bilimsel bilgiyi kavrarlar. Bu çalışmada, yedinci sınıf düzeyinde yer alan vücudumuzdaki sistemler ünitesinin araştırma sorgulama temelli öğreniminin programdaki öğrenme alanlarına etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Uygulamalar 2017-2018 eğitim öğretim yılında Samsun'da bulunan bir devlet okulunda toplam 46 yedinci sınıf öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. 23 öğrenciden oluşan şubelerden biri araştırma sorgulama temelli öğrenim uygulamalarının yapıldığı deney grubunu, diğer şube ise geleneksel öğretim yapılan kontrol grubunu oluşturmuştur. Öğrencilere ilk iki ders saatinde araştırma sorgulama temelli öğrenimde kullanılan becerilerin fark edilmesi ve kullanılması için gizemli kutular etkinliği yapılmıştır. Devamında ise programda yer alan kazanımlara yönelik araştırma sorgulama temelli öğrenim uygulamaları gerçekleştirilmiştir. Bunlar; Anatomy 4D programı, model,  kavram haritası, , kompozisyon broşür hazırlatma ve mektup yazdırma uygulamalarıdır. Çalışmada araştırma sorgulama temelli öğrenimin programdaki öğrenme alanlarına (bilgi, beceri, duyuş ve fen-teknoloji-toplum-çevre) etkisini belirlemek amacıyla hem nicel hem nitel veriler toplanmıştır. Nicel veriler hem uygulama öncesinde hem de uygulama sonrasında her iki gruptan da toplanırken, nitel veriler sadece deney grubundan uygulama sonunda toplanmıştır. Programdaki öğrenme alanlarından birisi olan bilgi öğrenme alanına ilişkin veri toplama aracı olarak akademik başarı testi kullanılmıştır. Beceri öğrenme alanına ilişkin veri toplama aracı olarak bilimsel süreç becerileri testi uygulanmış ve yarı yapılandırılmış mülakat (araştırma sorgulama temelli öğrenim ortamında kullanılan becerilere, sınıf ortamına, öğrenci ve öğretmen davranışlarına yönelik öğrenci görüşleri) yapılmıştır. Duyuş öğrenme alanına ilişkin fen bilimleri dersine yönelik tutum ölçeği ve yarı yapılandırılmış mülakat (model, anatomy 4d, kavram haritası ile mektup etkinliklerine ve uygulamaya yönelik öğrenci görüşleri ile en çok beğenilen etkinlikler ve sebepleri) yapılmıştır. Fen-teknoloji-toplum-çevre öğrenme alanına ilişkin ise sosyobilimsel konulara ilişkin bireysel öğrenme amaçlı yazmalar (organ bağışı konusuna yönelik hazırlanan broşürler ve kompozisyonlar) incelenmiştir. Tüm nicel veriler istatistik paket programı ile analiz edilmiştir. Nitel veriler ise içerik analizi yapılarak değerlendirilmiştir. Veriler analiz edildiğinde akademik başarı test ortalamalarında istatistiksel bir farklılığa rastlanmamıştır ancak deney grubunun akademik test puan ortalaması kontrol grubuna göre daha yüksek çıkmıştır. Bilimsel süreç becerileri test ortalamalarında ise deney grubunun lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür. Mülakatların incelenmesi sonucunda ise öğrencilerin araştırma sorgulama temelli öğrenimde kullanılan becerileri farkettikleri belirlenmiştir. Araştırma sorgulama temelli öğrenimde sınıf ortamı, öğrenci davranışları, öğretmen davranışları ve uygulama ile ilgili ortaya çıkan çoğu temaların olumlu ifadeler içerdiği dikkati çekmiştir. Araştırma sorgulama temelli öğrenim ortamında fen bilimlerine yönelik tutumda istatistiksel olarak deney grubunun lehine anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir. Mülakatların da bu bulguyu destekler nitelikte olduğu görülmüştür. Sosyobilimsel konulara ilişkin bireysel öğrenme amaçlı yazmalarda ise öğrencilerin çeşitli yazma muhattaplarını (kişileri) seçtikleri belirlenmiştir. Tüm bulgular göz önüne alındığında yedinci sınıf düzeyinde vücudumuzdaki sistemler ünitesinin araştırma sorgulama temelli fen eğitimi yaklaşımı ile hazırlanarak işlenmesinin programda yer alan bilgi, beceri, duyuş ve fen-teknoloji-toplum-çevre öğrenme alanlarına olumlu yönde etki ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Sonuçların alan yazına, araştırmacılara ve uygulayıcılara yol göstermesi açısından faydalı olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Inquiry based learning is an approach that aims to enable students to reach scientific knowledge by using scientific process skill steps. While many skills are used in this approach, curiosity is very important. In the inquiry based learning environment, students understand the working principles of scientists and develop their own knowledge and comprehend scientific knowledge. In this study, it is aimed to determine the effect of learning of human body systems unit of seventh grade education program prepared with inquiry based learning perspective on learning areas, which are on the national program. To achieve this purpose, the practices were made with 46 seventh graders on a national school in Samsun on 2017-2018 academic years. One of the seventh grade has been identified as the experimental group in which inquiry applications has been made and the other seventh grade has been identified as the control group in which classical teaching methods were used. Both of the classes consist 23 students. Mystery boxes activity was conducted for the students to recognize and use the skills used in inquiry based learning during the first two courses. Afterwards, inquiry based learning practices were carried out for the gains in the program. These were; Anatomy 4D program, model, concept map, letter, composition and brochure applications. In this study, both quantitative and qualitative data were collected in order to determine the effect of inquiry based learning on the learning areas (knowledge, skill, sensory and science-technology-society-environment) in the program. Quantitative data were collected from both groups both before and after the application, while qualitative data were collected only at the end of the application from the experimental group. Academic achievement test was used as a data collection tool for knowledge learning area which is one of the learning areas in the program. The scientific process skills test was applied and a semi-structured interview was conducted (students' opinions on the skills used in the inquiry-based learning environment, classroom environment, student and teacher behaviors) as a data collection tool for the skill learning area. Attitude scale towards the science course was applied and semi-structured interview (model, anatomy 4d, concept map, letter activities and application-oriented student views and the most admired activities and reasons) was conducted in sensory learning area. Regarding the science-technology-society-environment learning area, individual learning writings (brochures and compositions about organ donation and transplantation) related to socio-scientific issues were examined. All quantitative data were analyzed by statistical package program. Qualitative data were evaluated by content analysis. When the data were analyzed, no statistically significant difference was found in the academic achievement test scores, but the mean academic test score of the experimental group was higher than the control group. Statistically significant difference was found in scientific process skills test means in favor of the experimental group. As a result of the interview, it was determined that the students realized the skills used in inquiry based learning. In inquiry based learning, most of the themes related to classroom environment, student behavior, teacher behavior and practice contain positive expressions. There is a statistically significant difference in favor of the experimental group in the attitude towards science in the inquiry based learning environment. Interviews also support this finding. It has been determined that students choose various writing audiences (individuals) in socio-scientific issues related to individual learning. Considering all these findings, human body systems unit of seventh grade education program prepared with inquiry based learning perspective on knowledge, skill, sensory and science-technology-society-environment learning areas, which are on the national program is possitively effected. It is expected that these results will guide the literature, researchers and practitioners.