Yeni bölgeselci bakış açısıyla Rusya'nın Arktika politikası
Russia's Arctic policy from new regionalist perspective
Yazar: AYŞE GÜLSÜM ÇALIK
Danışman: PROF. DR. EREL TELLAL
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
İklim değişikliğinin gezegenimiz üzerinde yarattığı etkiler nedeniyle bazı alanlar kullanılamaz hale dönüşürken Arktika gibi ender yerlerin önemi ise artmaktadır. Önceki yüzyıllarda tamamına yakını buzullarla kaplı olduğu için "bölge" olarak kabul edilip edilemeyeceği bile tartışma konusu olan Arktika Bölgesi sahip yeraltı kaynakları ve deniz yolları potansiyeli ile günümüzün odak noktalarından birisi haline dönüşmektedir. Bu sebeple Arktika'nın en büyük coğrafi alana sahip ülkesi Rusya Federasyonu'nun bölge ile ilgili uygulayacağı dış politikalar ayrı bir öneme sahiptir.
Tez çalışmasında ilk olarak Arktika'nın bölge olarak kabul edilme süreci ve uluslararası ilişkiler alanında artan öneminin bölgede yer alan devletlerde küresel, ortak ve ulusal çıkarları etkilediğinden yola çıkılmıştır. Bölgenin sahip olduğu yeraltı kaynakları ve geleneksel deniz yollarının en önemli alternatifleri olarak kabul edilen Kuzey Deniz Rotası ve diğer rotalar detaylı şekilde incelenmiştir. 
İkinci adımda Rusya'nın bölge ile ilgili politikaları ekonomik ve askeri güvenlik başlıkları altında detaylı şekilde ele alınmıştır. Bölgede yer alan diğer devletlerin aksine Rus kimliği ve tarihinde kuzeyin öneminin iklim değişikliği ile başlamadığı knzelikler dönemine kadar uzandığı tarihsel verilere dayandırılarak açıklanmıştır. 21. yüzyılla birlikte Rus dış politikasında birincil öneme sahip konular arasına dahil olan Arktika'nın Rusya için tarihinin her döneminde ulusal çıkar kapsamında görüldüğü ve bölgeden en fazla faydayı sağlamak için ortak ve küresel çıkarı desteklediği sonucuna varılmıştır. Bu bağlamda revizyonist değil tarihsel temellere dayanan statükocu dış politikayı takip ettiği çalışmada açıklanmıştır.

Abstract:
As certain regions become increasingly uninhabitable due to the impacts of climate change, the significance of unique areas such as the Arctic is escalating. Historically, the Arctic was often contested as a viable "region" due to its extensive glacial coverage. However, it has now emerged as a focal point, driven by its abundant underground resources and the potential for new maritime routes. In this context, the foreign policies of the Russian Federation—encompassing the largest geographical area in the Arctic—assume particular importance.
This thesis begins by examining the process through which the Arctic has been recognized as a distinct geopolitical entity and its growing relevance in international relations, which has implications for the global, common, and national interests of the states within the region. It provides a detailed analysis of the region's subterranean resources and the Northern Sea Route, alongside other routes that are regarded as vital alternatives to traditional maritime corridors. Subsequently, the study analyzes Russia's policies in the Arctic, with a focus on economic and military security dimensions. Unlike other states in the region, Russia's connection to the north is deeply embedded in its national identity and historical narrative, tracing back to the period of the Kievan Rus. This historical perspective illustrates that, in the 21st century, the Arctic has become a paramount issue in Russian foreign policy, consistently perceived through the prism of national interest. Throughout its history, Russia has aimed to harmonize its regional ambitions with broader common and global interests in order to maximize benefits. This study posits that Russia's foreign policy in the Arctic is predicated on historical foundations, pursuing a status quo strategy rather than engaging in revisionist ambitions.