Akut lösemilerde SOCS-1 geninin metilasyon analizi
Methylation analysis of SOCS-1 gene in acute leukemia
Yazar: NURAY VAROL
Danışman: PROF. ASUMAN SUNGUROĞLU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıbbi Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Biyoloji = Biology ; Moleküler Tıp = Molecular Medicine ; Tıbbi Biyoloji = Medical Biology

Özet:
Lösemi, geleneksel olarak genetik bir hastalık olarak kabul edilmekle birlikteepigenetik mekanizmaların da bu hastalığın etiyolojisinde önemli rol oynadığıbilinmektedir. Epigenetik değisiklikler, DNA sekansında herhangi bir değisiklikolmaksızın gen ekspresyonunun kontrolüne olanak sağlayan değisimler olaraktanımlanmaktadır. Çesitli tiplerde epigenetik mekanizmalar söz konusudur. Bunlariçerisinde en önemli epigenetik mekanizmanın DNA metilasyonu olduğudüsünülmektedir. Uzun yıllardan beri DNA metilasyonunun onkogenezde roloynadığı öne sürülmektedir. DNA metilasyonu profilindeki değisiklikler solidtümörlerin pek çoğunda ve ayrıca lösemilerde de bildirilmistir. Ökaryotlarda, DNAmetilasyonu, sitozin bazının 5. karbonunda meydana gelir ve bu olay DNAmetiltransferaz enzimleri tarafından katalizlenir. DNA metilasyonunun kansergelisimindeki rolü birbirini takip eden bir veya daha çok farklı mekanizma ileaçıklanmaktadır. Bu mekanizmalardan biri de tümör baskılayıcı genlerinhipermetilasyon yoluyla inaktivasyonudur. Diğer birçok kanser tipinde olduğu gibilösemik fenotiplerin ortaya çıkmasında da bu kritik genlerdeki hipermetilasyon roloynamaktadır. Sitokin sinyalini baskılayan (SOCS)-1 proteini JAK/STAT yolağınınnegatif regülatörü olup, bu proteinin lökomogenezde önemli rol oynadığıbildirilmistir.Bu çalısmada, AML (akut myeloid lösemi) ve ALL (akut lenfoblastik lösemi)'lihastalarda kanser olusumunda rolü olduğu düsünülen SOCS1 (suppressor ofcytokine signalling-1) tümör baskılayıcı geninin metilasyon profilinin çıkarılmasıamaçlandı. SOCS1 geninin metilasyon durumu MSP(Metilasyon Spesifik PCR)aracılığıyla analiz edildi. Anormal SOCS-1 gen metilasyonu 21 AML hastasının10'unda tespit edilirken (p<0.001), 29 ALL hastasının 2 tanesinde tespit edildi(p>0.05). 25 sağlıklı kisiden olusan kontrol grubunun hiçbirinde SOCS-1 genimetilasyonu gözlenmedi. Sonuçlarımız SOCS-1 geninin metilasyonunun AML'deönemli rol oynayabileceğini ancak ALL için bu durumun söz konusu olmadığınıdüsündürmektedir.Anahtar Kelimeler: SOCS1, DNA metilasyonu, MSP, AML, ALL.

Abstract:
Leukemia has traditionally been accepted as a genetic disease, however it is knownthat the epigenetic mechanisms also play an important role in the etiology of thisdisease. Epigenetic changes are described as the control of gene expression withoutchanging the DNA sequence. There are different types of epigenetic mechanisms.DNA methylation is considered as the most important epigenetic mechanism. A rolefor DNA methylation in oncogenesis has been suggested for many years. Changes inmethylation profile have been reported in the most types of solid tumours as wellleukemias. DNA methylation in eukaryotes occurs at the carbon 5. position of thecytosine and is catalyzed by DNA methyltransferases. The potential contribution ofDNA methylation to oncogenesis appears to be mediated by one or more of differentmechanisms. One of mechsnisms is the inactivation of tumour suppressor genes viahypermethylation. Hypermethylation of this critical genes play an important role inleukemogenic phenotypes as other types of cancers. The suppressor of cytokinesignalling (SOCS)-1 protein is negative regulator of JAK/STAT pathway, whichhave been reported to play important role in leukemiogenesis.In this study, it was aimed to analyze the SOCS1 gene methylation profile whichhas been suggested to have a role in cancer formation in AML (acute myeloidleukemia) and ALL (acute lymphoblastic leukemia) patients. The methylation statusof SOCS1 gene was analyzed by MSP(Methylation Spesific PCR). Aberrantmethylation of the SOCS-1 gene was detected in 10 of 21 AML patients (p<0.001)and in 2 of 29 ALL patients (p>0.05). Non of 25 healthy control subjects showedSOCS-1 gene methylation. Our result suggest that SOCS-1 gene methylation mayplay an important role in AML but not in ALL.Key Words: SOCS1, DNA methylation, MSP, AML, ALL.