Zekatta tespit edilen nisab ölçüleri
The Measurements of limit are determined in zekat/giving alms
Yazar: EMRULLAH DUMLU
Danışman: PROF.DR. MUSTAFA BAKTIR
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Din = Religion
Dizin: Zekat = Alms ; Ölçekler = Scales ; İslamiyet = Islam

Özet:
Zekat, iktisadî hayatın önemli konularından birisidir. Bu öneminden dolayı da Kur'an'da sıkça zikredilmiştir. Kur'an'da zekattan genel olarak bahsedilmekte olup zekata tabi mallar ayrıntılı bir şekilde açıklanmadığı gibi nisabı hakkında da hiçbir malumat bulunmamaktadır. Zekat nisabı ile ilgili bütün ölçüler hadis kaynaklıdır. Asgari zenginlik sının olarak kabul edilen bu ölçüler, Hz. Peygamber döneminde birbirine denkti ve değer olarak o dönemde normal bir ailenin bir yıllık geçim miktarına tekabül etmekteydi. Bu ölçüler, iktisadî hayatı tarım ve hayvancılığa dayanan toplumlarda uzun yıllar uygulamaya esas alınmıştır. Bu dönemlerdeki iktisadî hayat, vahyin indiği dönemle aşağı yukarı aynı olduğu için nisablarla ilgili önemli bir problem yaşanmamıştır. Sanayi devrimi ile birlikte tarım ve hayvancılık sanayi öncesi toplumlarda ifade ettiği anlamı yitirmiştir. Tarımın yerini sanayinin almasıyla birlikte tarım ve hayvancılık, iktisadî hayatın yegane dayanağı olmaktan çıkıp ikinci sıraya düşmüştür. Bu durum tarım toplumunun iktisadî yapısı dikkate alınarak belirlenen nisablann değerinde bir takım problemlerin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Gelinen noktada belirtilen nisablar, zenginlik için bir ölçü olmaktan çıkmıştır. Zekatın nisabı hakkında Kur'an'da hiçbir malumat olmamakla birlikte değişmezliğine dair herhangi bir işaret de mevcut değildir. Bu duruma göre zekatın ruhunu yansıtması bakımından normal bir ailenin bir yıllık geçimi için gerekli olan miktar dikkate alınarak her toplum kendi iktisadî yapısına göre zenginlik için bir ölçü belirleyebilecektir.

Abstract:
Zekat (giving alms) is one of the most important matters of economic life. Because of this it is freguently mentioned about in the Kur' an. İt is a generally subject taken to hand in the Kur' an and there is nothing about the limits which determine the amount of zekat and even the goods which reguire to give it. All the measures for the zekat limits are originated from the hadis. These measurements which means minimal limit for riches were equal to each other in the era of the prophet and it met a families annual cost of living. These measurements was long years used in countries whose economies depended on agriculture and stocbreeding. There was no important problem with the measurements for zekat because the vahiy and the economic life are happen to be in the same priod. With the industrial revolution agriculture and stockbreeding lost its former importanse. Industrialism replaced agriculture and gained more importance. The zekat limits were determened according the agricultural society anda now some problems appeared. The limits for being rich changed. There is no information about the zekat limits in the Kur' an but also there stands nothing that it can't be changed. Acording to this every society can define the limits for being rich by considerind the amount necessary for a families annual cost of living.