Kardeşlik Dergisi (1961-1976) bağlamında Irak Türkmen Türkçesi atasözleri ve deyimleri
Idioms and proverbs of Iraqi Turkmen Turkish in the context of Kardeşlik Dergisi (Magazine) 1961-1976
Yazar: AYVER ABBAS KAREEM KAREEM
Danışman: PROF. DR. NESRİN BAYRAKTAR ERTEN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Atasözleri = Proverbs ; Dergiler = Magazines ; Deyimler = Idioms ; Irak Türkleri = Iraq Turkish ; Kardeşlik dergisi = Mardeşlik magazine ; Türkmence = Turkoman language

Özet:
Atasözleri ve deyimler; her milletin kültürünün en önemli unsurlarından biridir. Nitekim atasözleri ve deyimler, o milletin yaşadığı tecrübeleri, bakış açısını ve düşüncelerini yansıtır. Türkmenler ve Türkler, asırlarla ifade edilebilecek ortak bir tarihe sahiptirler. Atasözleri ve deyimler; sosyal, ekonomik, kültürel değerleri yansıtır. Kuşkusuz, her halkın kendine özgü atasözleri ve deyimleri vardır. Aynı zamanda başka halklarla, hem anlam hem de kullanım durumları benzeyen hatta aynı olan atasözleri ve deyimler de mevcuttur. Birbirine benzeyen bu atasözleri ve deyimlerin yanı sıra Talefer lehçesi ve dünyadaki atasözleri, Irak Türkmen Edebiyatı'nın çok zengin ve önemli birikimine sahip olan Kardeşlik Dergisinde görülmektedir. Irak'ın başkenti Bağdat'ta Kardeşlik Ocağı tarafından 1961 yılında yayın hayatına geçirilirken Kardeşlik Dergisi, iki bölümden oluşmaktadır, Türk ve Irak Türkmen Edebiyatı için önem arz eden bu atasözü ve deyimlerin başka herhangi bir kitapta yer almadığı görülmüştür. Bu tez çalışmasında 1961-1976 yılları arasında çıkan ve günümüzde de yayın hayatına devam eden Kardeşlik Dergisinde bulunan atasözü ve deyimler incelenmiştir. Bu çalışma üç ana başlık altında toplanmıştır. Birinci bölümde Türkmence ve Türkçede paralel olan-olmayan atasözleri ile Telafer lehçesi ve dünya atasözleri incelenmiştir. İkinci bölümde ise deyimler incelenmiş ve bu deyimler Türkçede karşılığı olan ve olmayanlar olarak ayrılmıştır. Tezin son bölümünde ise atasözleri ve deyimlerde bulunan Türkmence sözcüklerin Türkiye Türkçesindeki karşılıklarını veren bir sözlükçe yer almaktadır.


Anahtar Sözcükler
Atsözleri, Deyimler, Kardeşlik Dergisi, Türkmen Türkçesi

Abstract:
Idioms and proverbs are one of the most important elements of every nation's culture. Indeed, idioms and proverbs reflect the ideas and thoughts of people. As it is known that Turkmen and Turks have a common history and experiences of being together throughout centuries. Idioms and proverbs reflect social, economic and cultural values. Of course, every people have their own particular Idioms and proverbs according to their culture. Meanwhile, there are also idioms and proverbs that are similar to other peoples, both in terms of meaning as well as their use. Similar Idioms and proverbs as well Telafer dialects and the idioms of the world are seen in the Kardeşlik Dergisi (Magazine) which played a great role in Iraqi Turkmen literatures. The Kardeşlik Dergisi (Magazine) consisting of two parts, was published in Baghdad by Kardeşlik Ocağı (Organization) in 1961. It is seen that the idioms and proverbs which have a great importance for Turkish and Iraqi Turkmen literature are not available in any books. The idioms and proverbs of the Kardeşlik Dergisi (Magazine), which were published between 1961-1976 and still publishing, have been examined in this study.  This study is organized under three main headings. In the first part, parallel and not parallel proverbs in Turkmen and Turkish were examined with Telafer dialect and world proverbs. In the second part, the idioms are examined and divided according to their equivalent in Turkish or not.  In the last part of this study, the idioms and proverbs which are found in the counterpart of Turkmen words as well Turkish is taken place in a dictionary. 

Key words
Idioms, Proverbs, Kardeşlik Magazine, Turkmen, Turkish