Sinemada bakış: Sinemasal anlatı yapılarında bakma eylemi
The look in the cinema: The act of look in cinematic narrative structures
Yazar: MEHMET CANSIZ
Danışman: DOÇ. DR. BURAK MEDİN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television ; Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Anlatı = Narrative ; Bakış = Gaze ; Film = Film ; Kamera = Camera ; Sinema = Cinema

Özet:
Yapılan bu çalışmada klasik anlatı sineması ve modern anlatı sinemasında film karakterlerinin kameraya bakma eylemlerinin izleyici üzerinde oluşturduğu anlamsal dünya çözümlenmeye çalışılmıştır. Bu doğrultuda çalışmanın birinci bölümünde anlatı kavramından yola çıkılarak klasik anlatı sineması ve modern anlatı sinemasının yapısı incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise bakma eyleminin yapısı incelenmiş, bu eylemin sinemada sinematografik teknikler üzerinden nasıl yaratıldığı, yaratılan bu eylemin izleyici-film özdeşleşmesine veya yabancılaşmasına nasıl hizmet ettiği araştırılmıştır. Elde edilen bu bilgiler ile düşünce sineması arasında bir bağ kurulmaya çalışılmıştır. Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde ilk iki bölümünden elde edilen veriler dahilinde, nitel araştırmalarda kullanılan amaca yönelik örneklem yöntemiyle klasik anlatı sinemasından Büyük Tren Soygunu, Bir Ulusun Doğuşu, Doktor Caligari'nin Muayenehanesi, Altına Hücum, Öldüren Hatıralar, Göldeki Kadın filmleri, modern anlatı sinemasından ise Monika'yla Bir Yaz, Cabiria'nın Geceleri, 400 Darbe, Serseri Aşıklar, Ölümcül Oyunlar, 4 Ay 3 Hafta 2 Gün filmleri olmak üzere toplamda 12 film seçilmiş, seçilen bu filmler anlatı kuramı çerçevesinde temelde mizansen eleştirisi yöntemi ile çözümlenerek sinemada bakış açısı kavramı üzerinden yapılan kavramsal bir tartışmayla tartışılmıştır. Çözümlemeyi zenginleştirmek adına ayrıca yönetmen görüşlerine, yönetmenin hakim sinema anlayışına ve daha önce kameraya dönük bakış üzerine yapılan çalışmalar doğrultusunda elde edilen verilere de ayrıca yer verilmiştir. Yapılan çözümleme ve tartışmalar sonucunda ise klasik anlatı sinemasındaki kameraya dönük bakışların izleyicide özdeşleşmeye ve duygulanıma yönelik bir anlam dünyası inşa ederken, modern anlatı sinemasında ise yabancılaştırmaya ve genellikle düşünmeye yönelik bir izleme süreci yarattığı sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler:	Bakış, Sinemada Bakış, Kameraya Bakmak, Sinemada Anlatı.

Abstract:
In this study, it's aimed to analyse the semantic world formed on the audience as a result of the movie characters' actions of looking at the camera in the classical narrative cinema and modern narrative cinema. In this direction, in the first part of the study, the structures of classical narrative cinema and modern narrative cinema will be examined based on the concept of narrative. In the second part, the structure of the act of looking will be studied. The relation between the issues of how this act is created through cinematographic techniques in cinema and how this created act serves on audiences' identification or alienation toward the movie will be disscussed. It's aimed to try to make a connection between these obtained information and the intellectual cinema. Ultimatelly in the third and the last part, within the compass of data obtained from first two parts of the study, 12 movies chosen from both classical and modern narrative cinemas with the purposive sample method  used in qualitative research will be examined. The Great Train Robbery, The Birth of a Nation, The Cabinet of Dr. Caligari, The Gold Rush, Spellbound, Lady in the Lake movies from classical narrative cinema and Summer with Monika, Nights of Cabiria, The 400 Blows, Breathless, Funny Games, 4 Months 3 Weeks and 2 Days movies from modern narrative cinema will be analysed within the frame of narrative theory with a method followed through mise en scene criticism and a conceptual discussion on looking in the cinema. With the purpose of enriching the analysis, director views, dominant cinema understanding and the data obtained in the line with the previous studies on looking at the camera will also be taking part in this study. According to the conclusion that will be reached as a result of all these studies: while the looking at camera in classical narrative cinema builds a world of meaning towards identification and affectivity on the audience, contrary to this it generally creates a watching process towards alienation and thinking in modern narrative cinema.
Key Words: Look, Look in the Cinema, Looking at Camera, Narrative in Cinema.