Erciyes Üniversitesi İç Hastalıkları Yoğun Bakım Ünitesinde serebrovasküler hastalık nedeniyle yatan hastaların prospektif olarak değerlendirilmesi
Prospective evaluation of patients hospitalized in Erciyes University Internal Medicine Intensive Care Unit due to cerebrovascular disease
Yazar: BAHRUZA MUSAYEVA
Danışman: PROF. DR. KÜRŞAT GÜNDOĞAN
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Giriş ve amaç: Yoğun Bakım Ünitesinde serebrovasküler hastalık nedeniyle yatan hastaların klinik ve laboratuvar bulgularının  değerlendirilmesi ve  mortaliteyi etkileyen risk faktörlerinin tespit edilmesidir. 
Gereç ve yöntem: Bu çalışma prospektif  olarak  Kasım 2020 ile Aralık 2023 tarihleri arasında Erciyes Üniveresitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Yoğun Bakım Ünitesinde, 24 saat ve daha fazla serebrovasküler hastalık nedeniyle yatan 18 yaş ve üzeri hastalar üzerinde gerçekleştirilmiştir.
Bulgular: Bu çalışmaya 50 hasta dahil edildi. Hastaların ortalama yaşı 62±18 yıl idi. Hastaların ortalama APACHE II skoru (11±6), SOFA skoru (3±2) ve mNUTRİK skoru (2±1) ölen hastalarda daha yüksek tespit edildi (p<0,001), (p=0,002 (p<0,001, sırasıyla).  Hastaların yatış tanılarına bakıldığında, %72 trombüs, %20 SAK, % 8 hemoraji idi. Bu hastaların yoğun bakım mortalitesi %38 idi. Hemorajik SVH ile yatan hastaların %50'i, iskemik SVH ile yatan hastaların %39'u ve  subaraknoid kanama ile yatan hastaların %30'u öldü (p=0,768). Hastaların yoğun bakım kalış gün sayısı median 5 (3-8), (min-maks:2-51) gün idi. Hastaların yoğun bakım mortalitesini etkileyen risk faktörleri Cox regresyon modeli ile değerlendirildiğinde; yaş (p=0.003), HT varlığı (p=0,034), kanser mevcudiyeti (p=0,033), geç nütrisyon tedavisi başlama (p=0.050), uzun yoğun bakımda kalma günü (p=0,001), uzun mekanik ventilatörde kalma süresi (p= 0,004), serum yüksek BUN seviyesi (p=0.043) ve kan gazı analizinde düşük HCO3 değeri (p=0.017) mortalite için bağımsız risk faktörü olarak bulundu. 
Sonuç: İç Hastalıkları Yoğun Bakım Ünitesinde takip edilen yetişkin kritik hastaların çoğunluğu trombüs nedeni ile yatmaktadır. İleri yaş ve komorbid hastalıklar mortalite için bağımsız risk faktörü olarak tespit edildi.
Anahtar Kelimeler: Yoğun Bakım, serebrovasküler hastalık, inme, trombüs, hemoraji, mortalite

Abstract:
Introduction and objective: To evaluate the clinical and laboratory findings of patients hospitalized in the Intensive Care Unit for cerebrovascular disease and to determine the risk factors affecting mortality.
Materials and methods: This study was prospectively conducted between November 2020 and December 2023 in Erciyes University Faculty of Medicine, Internal Medicine Intensive Care Unit on patients aged 18 years and older who were hospitalized for 24 hours or more due to cerebrovascular disease.
Results: Fifty patients were included in this study. The mean age of the patients was 62±18 years. The mean APACHE II score (11±6), SOFA score (3±2) and mNUTRIC score (2±1) were higher in patients who died (p<0.001), (p=0.002 (p<0.001, respectively).  The hospitalization diagnoses of the patients were as follows: 72% thrombus, 20% SAH, 8% hemorrhage. The intensive care mortality of these patients was 38%. Fifty percent of patients with hemorrhagic SAH, 39% with ischemic SAH and 30% with subarachnoid hemorrhage died (p=0.768). The median number of days of intensive care unit stay was 5 (3-8), (min-max: 2-51) days. When the risk factors affecting intensive care mortality were evaluated with Cox regression model; age (p=0.003), presence of HT (p=0.034), presence of cancer (p=0.033), late initiation of nutritional therapy (p=0. 050), long days in intensive care unit (p=0.001), long duration of mechanical ventilator stay (p=0.004), high serum BUN level (p=0.043) and low HCO3 value in blood gas analysis (p=0.017) were found to be independent risk factors for mortality.
Conclusion: The majority of adult critically ill patients followed in the Internal Medicine Intensive Care Unit are hospitalized due to thrombus. Advanced age and comorbid diseases were found to be independent risk factors for mortality.
Keywords: Intensive Care Unit, cerebrovascular disease, stroke, thrombus, hemorrhage, mortality