İstanbul makroformu bağlamında kademeli plan birlikteliği
Stage planing integrity in the context of macroform of Istanbul
Yazar: ASUMAN YEŞİLIRMAK
Danışman: PROF. DR. FATMA ÜNSAL
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Şehir Planlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
İstanbul için yapılan her yeni Plan, bir önceki dönemin plan kararlarını aşan gelişmelerini önleme veya rehabilite etme yönünde hedefler içermekle birlikte, bu gelişmeleri veri olarak almak ve kabul etmek zorunda kalmıştır. İstanbul'un bu sorunlu ve vazgeçilemeyecek değerdeki ekolojik değerlerinin giderek daha fazla tahrip ve yok olma yönündeki gelişmesinin, ?hangi dinamiklerle?, ?nasıl?, ?hangi araçlarla? oluştuğu ve ?yasal zeminlere nasıl taşındığı? bu tez çalışmasının temel sorularıdır. Bu temel sorular ve kent makroformunu etkileyen yapılaşma karakteri bağlamında Tezin amacı; 1980 ve 1995 Nazım Planlarının uygulama dönemleri olan 1980-1995 ve 1995-2009 arasında; üst ölçekli planların ne ölçüde uygulamalara yön verebildiğini irdelemek, kademeli plan bütünlüğünü bozan gelişmelerin nedenlerini tartışmaya açmak ve İstanbul'un gelecek planlaması için bakış açısı geliştirilmesine katkıda bulunmaktır.Tezin hipotezi; 1980 -1995 plan döneminde, kent makroformunun büyümesinde ikili bir yapılaşma karakteri hakimdir. Bu büyüme, yasadışı (defacto) yayılmanın yanı sıra, makroformu her yönde zorlayan/esneten, kademeli plan bütünlüğüne aykırı ara kademe planlarına dayalı gelişmelerle de ortaya çıkmıştır. 1995 ? 2009 plan döneminde ise bir yandan çeperlerde / kentin hassas bölgelerinde atlamalar yaparak gelişen, diğer yandan mevcut yerleşme alanlarında düşey yoğunluğu artırarak, çok parçalı planlarla mekanı dönüştüren ikili yapılaşma karakteri hakimdir.

Abstract:
Even though every new plan which was done for Istanbul involved the prevention of the developments which went beyond the planning decisions of that period or rehabilitation targets, these developments had to be taken as data and accepted. The problematical and indispensable ecologic merits of Istanbul are getting destroyed and evanished more and more. Therefore, ?via which dynamics?, ?how?, and ?through which mediums? these developments come into existence and ?how they are being carried to legal platform? are the primary questions of this dissertation. In the context of these questions and the structring trait which affects urban macroform, the goal of this dissertation is to examine in what extent the upper scale planning can direct implementations; bring the reasons of the developments which ruin integrity of the stage planning up to the discussion and make a contribution to develop a point of view for future planning of Istanbul for the years between 1980-1995 and 1995-2009, which are the periods of the implementations of Master Planning of 1980 and 1995.Hypotesis of the dissertation: Within the planning period between 1980-1995, a binary structuring character is dominant on the growth of urban macroform. Besides the illegal (defacto) expansion, this growth emerged with the developments depending on step planning which is contrary to stage planning integrity and which pushes/stretches the macroform in every aspect. And within the planning period between 1995-2009, a binary structuring trait is dominant, which on one hand progresses by skipping on the walls/city?s sensitive areas, on the other hand transform the site with multipartite plannings by increasing the vertical density in the present residential areas.