İşletmelerde mobbingin çalışanların iş motivasyonu ve yaratıcı kişilik özellikleri üzerindeki etkisi: Buna yönelik bir araştırma
The effect of mobbing in businesses on employees' work motivation and creative personality characteristics: A research on this
Yazar: BURCU ERDOĞAN
Danışman: PROF. DR. SALİH GÜNEY
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
İşletmeler, yoğun bir rekabet ortamı içerisinde varlıklarını sürdürebilmek ve hedeflerine ulaşıp başarılı olabilmek için sahip oldukları insan kaynağını etkili bir şekilde yönetmek durumundadır. İş motivasyonu yüksek ve yaratıcı kişilik özelliklerine sahip bir çalışan kadrosu, işletmeye sürdürülebilir bir rekabet avantajı kazandırabilir. Ancak, işyerinde görülen mobbing davranışları iş motivasyonu ve yaratıcılık üzerinde olumsuz etkilere yol açabilecek faktörlerin başında gelmektedir. Mobbing, çalışanlar arasındaki ilişkileri bozabilir, çalışanların fiziksel ve psikolojik sağlığını etkileyebilir ve iş ortamını olumsuz bir atmosfere sürükleyebilir. Bu olumsuz etkiler ise iş motivasyonunu düşürebilir ve yaratıcılığı kısıtlayabilir. Bu nedenle, mobbing davranışlarının fark edilmesi ve ortadan kaldırılması ile beraber iş motivasyonunu artırmak ve yaratıcı potansiyeli desteklemek, işletmelerin başarısı için kritik bir öneme sahiptir. Bu araştırmanın amacı, işletmelerde mobbingin çalışanların iş motivasyonu ve yaratıcı kişilik özelliklerine olan etkisini incelemektir. Araştırmanın örneklemini, Bakırköy'de faaliyet gösteren kamu ve özel sektör şirketlerde çalışan 311 kişi oluşturmaktadır. Veri toplamı aracı olarak kişisel bilgi formu, işyerinde psikolojik taciz ölçeği, iş motivasyonu ölçeği ve yaratıcı kişilik özellikleri ölçeği kullanılmıştır. Anket yöntemi ile toplanan veriler SPSS 22.0 programında analiz edilmiştir. Verilerin dağılımı için ortalama ve standart sapma kullanılmış olup normal dağılıma uyumu çarpıklık basıklık katsayısı ile değerlendirilmiştir. T-testi ve ANOVA ile ortalamalar karşılaştırılmış, pearson korelasyon testi ile değişkenler arasındaki ilişki incelenmiştir. Bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki etkiyi değerlendirmek için ise regresyon analizi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda; istatistiksel anlamlılık düzeyi 0,05 olarak belirlenmiştir. İşyerinde psikolojik taciz, iş motivasyonu, yaratıcı kişilik özellikleri ile alt boyutlarının bazı demografik özelliklere göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Bununla beraber, işyerinde psikolojik taciz arttıkça çalışanların iş motivasyonun düştüğü fakat aksine yaratıcı kişilik özelliklerinin ise arttığı görülmüştür. İşyerinde psikolojik taciz, iş motivasyonu ve yaratıcı kişilik özellikleri üzerinde anlamlı bir etkiye sahiptir.

Abstract:
Businesses have to effectively manage their human resources in order to survive in an intensely competitive environment and to achieve their goals and be successful. An employee team with high work motivation and creative personality traits can bring a sustainable competitive advantage to the business. However, mobbing behaviors seen in the workplace are one of the factors that can have negative effects on work motivation and creativity. Mobbing can disrupt relationships between employees, affect the physical and psychological health of employees, and drag the work environment into a negative atmosphere. These negative effects can reduce work motivation and limit creativity. Therefore, recognizing and eliminating mobbing behaviors, as well as increasing business motivation and supporting creative potential, are of critical importance for the success of businesses. The purpose of this research is to examine the effect of mobbing in businesses on employees' work motivation and creative personality traits. The sample of the research consists of 311 people working in the public and private sectors on the European Side of Istanbul. Personal information form, workplace psychological harassment scale, work motivation scale and creative personality traits scale were used as data collection tools. The data collected by the survey method was analyzed in the SPSS 22.0 program. Mean and standard deviation were used for the distribution of the data, and their compliance with normal distribution was evaluated with the skewness and kurtosis coefficient. Means were compared with t-test and ANOVA, and the relationship between variables was examined with Pearson correlation test. Regression analysis was used to evaluate the effect between dependent and independent variables. As a result of the analysis; The statistical significance level was determined as 0.05. It has been determined that psychological harassment in the workplace, work motivation, creative personality traits and their sub-dimensions differ according to some demographic characteristics. However, it has been observed that as psychological harassment increases in the workplace, employees' work motivation decreases, but on the contrary, their creative personality traits increase. Psychological harassment at work has a significant impact on work motivation and creative personality traits.