Doğu Antalya'da avokado üretim alanlarında görülen fungal hastalıkların belirlenmesi
Determination of fungal diseases in avocado production areas in eastern Antalya
Yazar: İZEL ŞANLI
Danışman: PROF. DR. HÜLYA ÖZGÖNEN ÖZKAYA
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Avokado = Avocado ; Patojenler = Pathogens

Özet:
Bu çalışmada, avokado yetiştiriciliğinin hızla arttığı Doğu Antalya'da (Alanya, Gazipaşa, Manavgat) fungal hastalıkların belirlenmesi amaçlanmıştır. Avokado (Persea americana), anavatanı Orta Meksika olan Lauraceae (Defnegiller) familyasına ait subtropik bir meyvedir. Tropik iklime sahip bölgeler yanında Akdeniz iklimine sahip çeşitli bölgelerde de yetiştirilmektedir. Dünyada en fazla avokado üretimi yapılan ülkeler sırasıyla Meksika, Kolombiya, Peru, Dominik Cumhuriyeti ve Endonezya'dır. Türkiye'de ilk avokado üretimi denemeleri 1970 yılında California'dan ülkemize getirilen 4 önemli kültür çeşidinin (Hass, Fuerte, Bacon, Zutano) Antalya, Mersin, Muğla, Hatay ve Adana'ya adaptasyon çalışmaları ile başlamıştır. Türkiye avokado yetiştiriciliğinde ilk sırada gelen Antalya ilinde üretimi yapılan çeşitler Fuerte ve Hass'dır. 2023 yılı itibariyle Türkiye'de 47.205 da alanda 38.462 ton avokado üretimi gerçekleştirilmiştir. Tüm dünyada avokadoda üretimini sınırlayan önemli fungal hastalıklar ve abiyotik faktörler nedeniyle ekonomik kayıplar dikkat çekmektedir. Çalışmada Doğu Antalya'daki survey yapılan alanlardan hasta bitki örnekleri toplanmış; meyve, yaprak, sürgün ve kök bölgelerinden rutin mikolojik izolasyonlar yapılarak klasik tanı yöntemleri ile cins veya tür düzeyinde fungal hastalıklar belirlenmiştir. Çalışma sonucunda en yaygın izole edilen fungal hastalık etmeni Fusarium spp. (F. oxysporum, Fusarium verticilloides, Fusarium poae) olarak belirlenmiştir. İzole edilen diğer fungus ve fungus benzeri cins veya türler Rhizoctonia solani, Alternaria sp.,Pestalotiopsis sp.,Verticillium sp., Phytophthora sp., Pythium hordeum, Cylindrocarpon sp., Aspergillus spp., olarak kaydedilmiştir. Ülkemizin elverişli iklimi ve özellikle Akdeniz kıyılarında yetiştiriciliğin artacağı göz önünde bulundurulduğunda yüksek verimli avokado üretimi için fungal hastalıkların belirlenmesi ve hastalıkların yayılmasına engel olacak önlemler alınması önemli olacaktır.

Abstract:
This study aimed to determine fungal diseases in Eastern Antalya (Alanya, Gazipaşa, Manavgat), where avocado cultivation is rapidly increasing. Avocado (Persea americana) is a subtropical fruit belonging to the Lauraceae family, whose homeland is Central Mexico. It is grown in regions with tropical climates as well as in various regions with Mediterranean climates. The countries with the highest avocado production in the world are Mexico, Colombia, Peru, the Dominican Republic and Indonesia, respectively. The first avocado production trials in Turkey started in 1970 with the adaptation studies of 4 important cultivars (Hass, Fuerte, Bacon, Zutano) brought to our country from California to Antalya, Mersin, Muğla, Hatay and Adana. The varieties produced in Antalya, which ranks first in avocado cultivation in Turkey, are Fuerte and Hass. As of 2023, 38462 tons of avocado has been produced in an area of 47205 da in Turkey. Major economic losses due to important fungal diseases and abiotic factors limiting avocado production worldwide are noteworthy. In the study, diseased plant samples were collected from surveyed areas in Eastern Antalya; classical mycological isolations were made from fruit, leaf, shoot and root regions and fungal diseases were determined at the genus or specie level with classical diagnostic methods. As a result of the study, the most commonly isolated fungal disease agent was determined as Fusarium spp. (F. oxysporum, Fusarium verticilloides, Fusarium poae). Other fungi and fungus-like genera or species isolated were recorded as Rhizoctonia solani, Alternaria sp.,Pestalotiopsis sp.,Verticillium sp., Phytophthora sp., Pythium hordeum, Cylindrocarpon sp., Aspergillusspp. Considering the favorable climate of our country and the increase in cultivation especially on the Mediterranean coasts, it will be important to determine fungal diseases and take measures to prevent the spread of diseases for high-yield avocado production.