Üniversite düzeyinde uygulanan özel amaçlı ingilizce programının aydınlatıcı değerlendirme modeli ile değerlendirilmesi
An evaluation of english for specific purposes (ESP) curriculum at a university level with the illuminative evaluation model
Yazar: BETÜL KAHYAOĞLU EKŞİOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ÖNER USLU
Ege Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aydınlatıcı değerlendirme modeli = Illuminative evaluation model ; Program değerlendirme = Program evaluation ; Özel amaçlı İngilizce = English for Spesific Purposes

Özet:
Bu çalışmanın konusu bir özel üniversitenin Mühendislik Fakültesi'nde uygulanmakta olan Özel Amaçlı İngilizce Programının (ÖAİ) değerlendirilmesidir. Program, uygulanmaya başlandığı dönemden günümüze kadar hem öğrencilerden dönem sonu değerlendirme anketleri ve görüşmeler hem de öğretim elemanlarından görüşmeler yoluyla değerlendirilmiş; bu doğrultuda programda bazı değişiklikler yapılmıştır. Fakat bu süreç boyunca planlı bir program değerlendirmenin yapılmamış olması büyük bir eksiklik olarak görülmüş ve bu eksikliğin giderilmesi amacıyla program değerlendirmeye ihtiyaç duyulmuştur. Çalışmanın amacı, ÖAİ programının geliştirilmesi gereken noktalarının keşfedilmesi için öğrenci ve öğretim görevlilerinin görüşlerine başvurarak programın etkinliğini Aydınlatıcı Program Değerlendirme Modeli ile değerlendirmektir. Bu nedenle katılımcıların ÖAİ programının hedefleri, içeriği, öğrenme-öğretme süreci ve değerlendirme öğelerine; akademik ve profesyonel hayata yönelik etkisine ilişkin görüşleri alınmıştır. Bu yolla programa yönelik öneriler ortaya çıkarılarak programın geliştirilmesi gereken unsurlarının keşfedilmesi ve programı uygulayan ve tasarlayan paydaşların aydınlatılması amaçlanmıştır. Araştırma karma yöntem durum çalışması yoluyla ve Aydınlatıcı Değerlendirme Modeli kullanılarak yürütülmüştür. Dersin öğretim görevlilerinden nitel, öğrencilerden ise hem nicel hem de nitel veri toplanmıştır. Dersin üç öğretim görevlisiyle görüşme yapılmıştır. Öğrenciler ise amaçlı örneklem türlerinden maksimum çeşitliliğe göre seçilmiş ve katılımcı olarak seçilen ve görüşmeye gönüllü olan 19 öğrenci ile yarı-yapılandırılmış görüşme formu ile görüşme yapılmıştır. Ayrıca ders gözlemi ve doküman incelemesi ile veriler çeşitlendirilmiştir. Nitel verilerden program hedeflerinin öğrenci ihtiyaçlarına uygun olduğu ve bu ihtiyacı karşıladığı; program içeriğinin program hedefleri ve öğrencilere göre olduğu; öğrenme-öğretme sürecinde öğrenci katılımını arttırmak için farklı strateji, yöntem ve tekniğin kullanıldığı, çevrimiçi sürece yönelik farklı görüşlerin var olduğu; yapılan ölçme etkinliklerinin program hedeflerine uygun ve hedeflenen becerilerin edinilmesinde katkısı olduğuna dair bulgular elde edilmiştir. Nicel verilerden ise program sonunda öğrencilerin sınıf içi konuşma kaygısında bir azalma olsa da istatistiksel olarak  anlamlı  değilken sınıf dışı konuşma kaygısının azalmasında etkili olduğu; İngilizce okuma, yazma, dinleme ve konuşma özyeterlik inancında bir artış olsada bu artışın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı; programın motivasyonel çalışma koşullarından yeterlik, özerklik desteği, öğretim elemanı-öğrenci ilişkisi, öğretim elemanın konuya olan ilgisi, öğretimin kalitesi ve içeriğin uygunluğuna ilişkin öğrenci değerledirmesinin oldukça yüksek olduğu bulguları elde edilmiştir. Ülkemizde program değerlendirme çalışmalarında Aydınlatıcı Değerlendirme Modeli'nin diğer modellere kıyasla daha az tercih edilmesi ve özellikle de ÖAİ program değerlendirme çalışmalarında bu modelin neredeyse hiç kullanılmamış olması nedeniyle yapılan çalışmanın bu çerçevede bir katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Sonuç olarak Özel Amaçlı İngilizce Programının çalışan yönünün oldukça fazla ve geliştirilmesi gereken çok az unsurun olduğu söylenebilir.

Abstract:
The subject of this study is the evaluation of the English for Specific Purposes Program (ESP) implemented in the Faculty of Engineering of a private university. The program has been evaluated through both end-of-term evaluation surveys and interviews done with students and meetings with faculty members since its start; accordingly, some changes have been made in the program. However, the fact that a planned program evaluation was not carried out during this process is seen as a major deficiency and a program evaluation is needed to eliminate this deficiency. The aim of this study is to evaluate the effectiveness of the program by using the Illuminative Program Evaluation Model to discover the points that need to be developed in the ESP program. For this reason, it is aimed to discover the elements that need to be developed and to enlighten the stakeholders who implement and design the program by revealing the participants' views on the objectives, content, learning-teaching process and evaluation elements of the ESP program, its impact on academic and professional life, and their suggestions for the ESP program. The research was conducted through a mixed-method case study and using the illuminative evaluation model. Qualitative data was collected from the lecturers giving the course, and both quantitative and qualitative data were collected from the students. Interviews were conducted with three lecturers. 19 students who were selected according to the maximum variety from the objective evaluation types and were selected as a result and volunteered for the interview were interviewed with a semi-structured interview form. In addition, lesson observation and documentation review were made. From the qualitative data, it was found that the program objectives were appropriate to the needs of the students and met these needs; the program content was in accordance with the program objectives and the students; different strategies, methods and techniques were used to increase student participation in the learning-teaching process; there were different opinions about the online process; the measurement activities were appropriate to the program objectives and contributed to the acquisition of the targeted skills. From the quantitative data, it was found that although there was a decrease in students' in-class speaking anxiety at the end of the program, it was not statistically significant, but it was effective in decreasing out-of-class speaking anxiety; although there was an increase in English reading, writing, listening and speaking self-efficacy beliefs, this increase was not statistically significant; student evaluations of the program's motivational study conditions such as competence, autonomy support, instructor-student relationship, instructor's interest in the subject, quality of teaching and appropriateness of the content were quite high. Since the Illuminative Evaluation Model is less preferred in curriculum evaluation studies in Turkey compared to other models and this model has almost never been used in ESP curriculum evaluation studies, it is thought that this study will make a contribution in this context.