Hemşirelerin indirekt arteriyel kan basıncı ölçüm yöntemini doğru uygulama bilgisinin değerlendirilmesi
Evaluation of measurement method of indirect arterial blood pressure at the proper implementation knowledge
Yazar: HİLAL UYSAL
Danışman: DOÇ.DR. NURAY ENÇ
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
6, ÖZET İNDİREKT ARTERİYEL KAN BASINCI ÖLÇÜM YÖNTEMİNİN DOĞRU UYGULANMA DURUMUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ Kan basıncı ölçümü fiziksel muayenenin gerekli bir parçasıdır ve klinik uygulamada yaygın olarak kullanılır. Kan basıncının doğru ölçülmesi önemlidir (5,7,26). WHO, AHA, BHS, The international Society of Hypertension ve The US Joint National Committee, TKD Ulusal Hipertansiyon Tedavi ve Takibi gibi çeşitli kılavuzların yüksek kan basıncının tespiti, değerlendirilmesi ve tedavisi hakkındaki yayınlarına rağmen, hala hekimler, hemşireler ve diğer hastane çalışanları arasında kan basıncı ölçümü tekniği konusunda çok fâzla karışıklık ve kararsızlıklar vardır (14,38). Araştırma, kan basıncı ölçüm kriterlerini dikkate alarak indirekt arteriyel kan basıncı ölçümünün hemşireler tarafından doğru uygulanma durumunun değerlendirilmesi amacıyla planlandı. Araştırma, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, İstanbul Tıp Fakültesi ve Kardiyoloji Enstitüsünde; Kardiyoloji ve Cerrahi Servislerinde ve Koroner Yoğun Bakım Ünitelerinde çalışan mezun hemşireler ile Florence Nightingale Hemşirelik Yüksek Okulu 2. ve 4. sınıf öğrenci hemşirelerin indirekt arteriyel kan basıncı ölçümü konusundaki bilgi ve uygulama becerilerini değerlendirmek için tanımlayıcı olarak planlandı. Araştırmanın ömeklem sayısı, Ekim 2003-Mayıs 2004 tarihleri arasında belirtilen kliniklerde çalışan 120 hemşire ve Florence Nightingale H.Y.O.'nda eğitimine halen devam eden 60'ar kişiden oluşan 2. ve 4. sınıf öğrenci hemşire olarak toplam 240 kişi olarak belirlendi. Araştırmanın verileri, çalışma kapsamına alınanların tanıtıcı özelliklerini değerlendirmek için bilgi formu ve olguların kan basıncı ölçümü ile ilgili teorik ve 82uygulamaya yönelik bilgi ve uygulama becerilerini değerlendirmek için araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda geliştirilen görüşme kılavuzu kullanılarak toplandı. Verilerin analizi SPSS paket programında anlamlılık sının p=0.05 alınarak yapıldı. Veriler istatiksel olarak frekans dökümleri, yüzdelik değerleri ve iki yönlü anlamlılık (Ki-kare) testi ile değerlendirilip tablolar halinde sunuldu. Araştırmamızda, hemşirelerin kan basıncı ölçümü konusunda bilgi ve uygulama becerisi seviyeleri, ölçümde hata yapılmasını önlemek açısından yetersiz bulundu. Uygulama becerisine yönelik olarak uygun manşon seçimi konusunda üniversite mezunlarının (% 53.3), SML'si mezunlarına göre (%26.7) daha bilgili oldukları görüldü (p=0.05). Mezun hemşireler görevine göre incelendiğinde, doğru kan basıncı ölçümü için gerekli olan istirahat periyodu (ölçüm öncesi en az 5 dk) konusunda sorumlu hemşirelerin çoğunluğunun (% 73.7), yatak başı hemşirelerine göre (%48.5) daha bilgili olduğu görüldü (p=0.04). Deneyim sürelerine göre incelendiğinde ise, kan basıncı ölçümü yapılırken hatalı sonuç veren bir durum olan manşonun sıkı veya gevşek olması ölçütünü 2 yıldan az çalışma yılı olanların % 27. 8 'inin, 2 yıl ve daha fazla çalışma yılı olanların ise % 9.8'inin doğru cevapladığı görüldü (p=0.04). 2. ve 4. sınıf öğrencilerin kan basıncı ölçümü konusundaki bilgi ve uygulama becerilerinin hemşirelere göre daha iyi olduğu görüldü. Kan basıncı ölçümü yapılırken hatalı sonuç veren bir durum olan, ölçümün yemekten hemen sonra yapılması kriterini mezun hemşirelerin % 28.3'ü, 2. sınıfların % 56.7'si, 4. sınıfların ise % 35'i doğru cevapladı (p=0.001). Kan basıncı ölçümünün doğru uygulanabilmesi için gerekli olan kol pozisyonu (kalp seviyesinde 45°) ölçütünü hemşirelerin % 58.3 'ü, 2. sınıfların %83.3'ü, 4. sınıfların ise % 7î.7'si doğru cevapladı (p=0.002). Kan basıncı ölçümünün doğru uygulanabilmesi için gerekli bir kriter olan steteskopun manşonun altına yerleştirilmemesi, hemşirelerin % 71.7'si, 2. sınıfların %48.3'ü, 4. sınıfların % 86.7'si tarafından doğru cevaplandı (p= 0.000). İstirahat periyodu ölçütünü ise hemşirelerin % 52.5'i, 2. sınıfların % 65'i, 4. sınıfların % 81.7'si doğru cevapladı (p=0.00î). Bu veriler ışığında kan basıncı ölçümünün doğru 83uygulanması konusunda 4. sınıf öğrenci hemşirelerin diplomalı hemşirelere ve 2. sınıflara göre oldukça iyi bilgi ve uygulama becerisine sahip oldukları görülüyor. Bu çalışmadaki amacımız, çalışmaya katılanların tümünün kan basıncı ölçüm kriterlerini eksiksiz olarak uygulamalarıydı. Ancak bulgular ışığında bu durumun söz konusu olmadığı görüldü. Sonuç olarak, hemşirelerin kan basıncı ölçümü konusunda bilgi ve uygulama becerisi seviyelerinin ölçümde hata yapılmasını önlemek açısından yetersiz olduğu söylenebilir. Anahtar kelimden Kan Basıncı, Kan Basıncı ölçümü, Öğrenci Hemşire. 84

Abstract:
7. SUMMARY EVALUATION OF MEASUREMENT METHOD OF INDIRECT BLOOD PRESSURE ARTERIYAL AT THE PROPER IMPLEMENTATION CONDITION Blood pressure measurement is a required part of the physical inspection and which is used widespread at clinic implementations. Proper measurement of blood- pressure is important (5,7,26). Such as WHO, AHA, BHS, the International Society of Hypertension and the US Joint National Committee, TKD National Hypertension inspection and pursuit, in spite of publications of various guides about fixing of high blood pressure, evaluations and inspections, still there are too much confusion and indecisions about blood pressure measurable technical between doctors, nurses and other hospital workers. The research, which has planned to evaluate the indirect arteriyel blood pressure measurement in favor of nurses with taking into consideration of blood pressure measurement criteria. The researcher, which has been planned to increase the value of graduated and worker nurses from Cerrahpaşa Medicine Faculty of Istanbul University, Istanbul Medicine Faculty, and Institute of Cardiology; Services of Cardiology and Surgical and Unity of Coroner Intensive Care and also second and forth class students of Nurses High School of Florance Nightingale for knowledge, implementation and skills about subject of indirect arteriyel blood pressure measurement. Illustration number of researcher, that was prepared between October 2003-May 2004 determined total 240 people by working clarified clinics-120 nurses and still kept maintaining education-60 potential nurses in Florance Nightingale N.H.S. 85Data bases of research, which was prepared gathered by using of developed discussion guide directed literature to evaluate implementation skills and taking studying extent of advertises features related knowledge form and blood pressure of cases directed towards theoretic and implementation by researcher. Analyze of data bases were made by taking of meaningful restriction p=0,05 at the SPSS packet programmed. Data bases were applied with statistic frequency additions, percentage values and ambiguous meaningful (Ki-kare) test as a table. At the investigation, knowledge and implementation skill levels of nurses were found insufficient for preventing of fault about subject of blood-pressure measurement. As direct towards implementation skills, university graduates (53,3%) were seemed more well-informed than SML graduates (26,7%) about subject of appropriate muff selection (p=0,05). At investigated of graduate nurses for their duties, majority of responsible nurses (73,7%) were seemed more well-informed than head of bed nurses (48,5%) about necessary rest period for proper blood-pressure measurement (at least 5 minutes before measurement) (p=0,04). At investigated of experiment times of nurses, less than 2 years workers (27,8%) and 2 years and more than 2 years workers (9,8%) were answered the question about when making the blood-pressure if there is a fault result for being tight and slack criterion of muff (p=0,04). Second and forth class students were seemed better than nurses about knowledge and implementation skills of subject of blood pressure measurement. Being fault situation when making blood pressure measurement about criteria of making measurement after eating was answered by the graduate nurses properly 28,3%, second class students-56,7% properly, forth class students-35% properly (p=0,001). Criterion of necessary arm position (45 degree on heart level) for proper implementation blood pressure measurement was answered properly by 58,3% of nurses, 83,3% of second class students, 71,7% of forth class students (p=0,002). 86Criteria of necessary non settling stethoscope into under the muff for proper implementation of blood pressure measurement was answered properly by 71,7% of nurses, 48,3% of second class students, 86,7% of forth class students (p=0,000). Rest period criterion was answered properly by 52,5% of nurses, 65% of second class, 82,7% of forth class. In the light of these data bases, forth class student nurses seem to have knowledge and implementation skill rather than professional certificates nurses and second class students about proper implementation of blood pressure measurement. The main opinion of this investigation that provides the exact implementation of all criteria about blood pressure measurement in favor of participators to the studying. So to sum up, which may declare levels of nurses have insufficient knowledge and implementation skills about preventing fault about subject of blood pressure measurement. Key Words: Blood Pressure, Blood Pressure Measurement, Nursing Student. 87