Çok ilaca dirençli tüberküloz (Çid tb) hastalarında tedavi sonuçlarının incelenmesi
Examination of treatment results in patients with multi-drug-resistant tuberculosis (Mdr tb)
Yazar: ZEYNEP TİLBE SAYMAZ GUVANJOV
Danışman: PROF. DR. ŞEREF ÖZKARA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Amaç:  Dirençli   tüberküloz   tedavisinde   uygun   sürede,   uygun   ilaçların
bileşimi ile tedavi rejimi düzenlenmesi önemlidir. Hastanemiz, ülkemizde çok ilaca
dirençli   tüberküloz   (ÇİD   TB)   tedavisi   yetkisi   verilen   4   eğitim   tipi   göğüs
hastanesinden biridir. Bu araştırma ile ÇİD TB'nin hastanemizde uygulanan tedavi
rejimi ile tedavi edilebileceğini göstermeyi amaçlıyoruz. Hastalardan ilaç direnci ya
da   ilaç   yan   etkisi   nedeniyle   tedavi   rejimi   oluşturmadaki   bireysel   yaklaşım
gerekenlerin özelliklerini incelemeyi; uyguladığımız tedavilerde tedavi başarısı ve
olumsuz tedavi sonucunu etkileyen unsurları belirlemeyi; tedavideki yan etkileri de
değerlendirmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Atatürk Göğüs Hastalıkları
ve Göğüs Cerrahisi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde Ocak 2010-Aralık
2018   tarihleri   arasında   TBC   1A   servisinde   ÇİD   TB   tanısı   olup   tedavi   alan   ve
takiplerine yine aynı merkezde devam edilen olgular çalışmaya alındı. Çalışmaya
dahil   edilecek   hastaların   gerekli   verileri   hastane   veri   tabanı   veya   dosyaları
kullanılarak elde edildi. Hastaların demografik özellikleri, tanı anındaki özellikleri,
tedavi   rejimi,   yan   etkiler,   tedavi   sonuçları   incelendi.   Veriler   Microsoft   Excel
programına   aktarıldı.   Ardından   IBM   SPSS   Statistics   26.0   paket   programında
istatistiksel olarak analiz edildi. İstatistikte p<0,05 anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Tedavi sonucu değerlendirilen nakil giden 12 hasta çıkarıldığında
toplam  305 kişinin tedavi sonucu değerlendirildi.  Bunlardan %63'ü (n=192) kür,
%17,1'i (n=52) tedaviyi tamamlama idi. Takip dışı kalan hastaların takiplerinde 8
hasta tedaviye tekrar dönmüştür. Bu hastaların 4'ü daha sonra tedavilerini başarıyla
tamamlamıştır. Toplam %83,9 (n=256) tedavi başarısı saptandı. Tedavisi olumsuz
sonuçlananlar ise; hastaların %7,9'u (n=24) ölüm, %6,1'i (n=18) takip dışı kalma
olarak kaydedilmiştir. Başlangıçta kinolon direnci olanlarda, takip dışı kalıp dönen
olgularda, akciğerde yaygın hastalık olanlarda ve ilaç içimi düzensiz olan hastalarda
olumsuz sonuç daha sıktı ve istatistiksel olarak anlamlıydı. Ofloksasin
xi
içeren tedavi rejimi alanlarda,
süresi   ilk   2   ayda   olanlarda
anlamlıydı.
tedavi süresi 18 ay ve üzeri olanlarda, konversiyon 
tedavi daha başarılıydı ve bu istatistiksel olarak
Sonuç: Çalışmamızda; hastanemizde uygulanan bireysel tedavi yaklaşımının 
ÇİD TB hastalarının %83,9'u başarıyla tedavi ettiği görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: ÇİD TB, Tüberküloz, Tedavi sonucu

Abstract:
Background:  In the treatment  of resistant tuberculosis,  it is important  to
arrange   a   treatment   regimen   with   a   combination   of   appropriate   drugs   for   an
appropriate   duration.   Our   hospital   is   one   of   the   4   training   type   chest   hospitals
authorized for multi-drug resistant tuberculosis (MDR-TB) treatment in our country.
With this study, we aimed to show that MDR-TB can be treated with the treatment
regimen  applied  in our hospital. We aimed  to examine  the characteristics  of the
patients who require an individual approach in creating a treatment regimen due to
drug resistance or drug side effects; to determine the factors related to treatment
success and unfavorable treatment outcome in the treatments we apply; to evaluate
the side effects of treatment.
Materials and Methods: Patients who were diagnosed with MDR-TB in the
TBC1A Clinic of Atatürk Pulmonary Diseases and Thoracic Surgery Hospital of
Health   Sciences   University   between   January   2010   and   December   2018   were
included in the study. The necessary data of the patients to be included in the study
were obtained using the hospital database and files. Demographic characteristics of
the patients, characteristics at the time of diagnosis, treatment regimen, side effects,
and treatment results were examined. The data were transferred to the Microsoft
Excel program. Then it was statistically analyzed in the IBM SPSS Statistics 26.0
package program. Statistically p<0.05 was accepted as significant.
Results: The treatment results of 305 patients in total were evaluated after 12
patients who were transferred abroad were excluded. Of these, 63% (n=192) were
cured,   and   17.1%   (n=52)   completed   the   treatment.   Eight   patients   returned   to
treatment after the loss to follow-up. Four of these patients subsequently completed
their   treatment   successfully.   A   total   of   83.9%   (n=256)   patients   had   successful
outcomes. Death occurred in 7.9% (n=24) of the patients and 6.1% (n=18) of the
patients were lost to follow-up. Treatment failure was more frequent and statistically
significant in patients with quinolone resistance at baseline, diffuse lung disease,
non-compliance, and those who comes from loss to follow-up. Those who received
treatment regimen containing ofloxacin, treatment duration of 18 months or more,
xiii
conversion period within 2 months treatment was more successful and this was 
statistically significant.
Conclusion: In our study; it was found that the individualized treatment 
regimens applied in our hospital successfully treated 83.9% of MDR-TB patients.
Key Words: MDR-TB, Tuberculosis, Treatment outcome