Eşi alkol/madde bağımlısı olan kadınlarda sigara kullanımı ile evlilik uyumu ve sosyal destek arasındaki ilişki
Relationship between smoking and marital adjustment&social support among women with alcohol/drug addicted spouses
Yazar: GÖZDE ALKAN
Danışman: DOÇ. DR. HÜR HASSOY ; DOÇ. DR. GÖRKEM YARARBAŞ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Madde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Sosyal Hizmet = Social Work ; Uyuşturucu Alışkanlığı ve Alkolizm = Drug Addiction and Alcoholism
Dizin: Algılanan sosyal destek = Perceived social support ; Alkol içme = Alcohol drinking ; Alkolizm = Alcoholism ; Bağımlılık = Dependency ; Evli çiftler = Married couples ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Kadınlar = Women ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Sosyal destek = Social support

Özet:
Sigara; Dünya'da en sık kullanılan, insan sağlığını olumsuz etkileyen, bağımlılık yapıcı etkisi olan bir madde olarak bilinmektedir. Kadın ve erkeğin sigara kullanımı sonucunda karşılaştığı hastalıklar benzer olmakla birlikte, sigaranın içerdiği kimyasal maddeler kadınlarda gebelik dönemi ve üreme sağlığı için farklı riskler içermektedir. Bağımlı yakını kadınlar psikolojik ve sosyal riskleri olan özel bir gruptur. Sigara kullanım oranları ülkemizde ve diğer gelişmekte olan ülkelerde kadınlarda artmaktadır. Bu artışın durdurulması veya azaltılması için öncelikle risk faktörlerinin incelenmesi, sigara kullanımıyla ilişkili değişkenlerin tespit edilmesi gerek kadın sağlığının korunması ve gerekse bağımlı yakını gibi özel risk gruplarındaki kadınların korunması için önem taşımaktadır.
Amaç: Bu çalışmada; bağımlı eşi olan kadınların sigara kullanımının tespit edilmesi, evlilik uyumu ve sosyal destek algısı ile ilişkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. 
Gereç ve Yöntem: Araştırma; kesitsel tipte bir saha çalışmasıdır. Araştırmanın evrenini İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi AMATEM Birimi'nde alkol/madde kullanım bozukluğu, alkol yoksunluğu sendromu tanısı alarak yataklı veya ayaktan tedavi alan erkeklerin eşi olan kadınlar oluşturmaktadır. AMATEM'e yıllık başvuran kişi sayısı yaklaşık 1500'dür. 1500 kişilik evren %20 prevalans %4 hata payı ile %95 güven aralığında hesaplanan örnek büyüklüğü 306 kişidir. Araştırma; Kasım 2019- Temmuz 2021 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın kapsayıcılığı %81,7'dir. Veriler, kişilerin öz bildirimi ile doldurulacak olan bilgi formlarından elde edilmiştir. SPSS 23.0 programında oluşturulan veri tabanına kaydedilmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi P<0,05 olarak kabul edilmiştir. Tanımlayıcı analizde; sürekli değişkenler ortalama ve standart sapma olarak verilmiştir. Kategorik değişkenler ise sayı ve yüzde olarak verilmiştir. Ki-kare Testi; bağımlı ve bağımsız değişkenler arasındaki ilişkiyi değerlendirmek için kategorik verilerin analizinde kullanılmıştır. Lojistik Regresyon Analizi çok değişkenli analizlerde kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmamızda; araştırma grubunun yaş ortalaması ve standart sapması 42,6± 8,4'tür. Katılımcıların %69,2'si alkol bağımlısı eşidir ve %63,2'si çalışmamaktadır. Her üç kadından ikisi ruhsal desteğe ihtiyaç duymakta ve her iki kadından birinin bir hobisi bulunmamaktadır. Kadınların sigara içme sıklığı %65,2'dir. Sigara içenlerde adet/gün dağılımı 14,9±6,45'tir. Sigaraya başlama yaşı 20,9± 6,6'dır. Kadınların sigara kullanım riskini, eşin madde kullanımı 3,42(GA:1,50-7,82) kat, üniversite mezunu olmak 2,78(GA: 1,56-4,28) kat, kronik bir hastalığa sahip olmamak 3,6(GA:1,62-8,04) kat, ruhsal desteğe ihtiyaç duymak 2,7 (GA:1,24-5,90) kat, bir hobiye sahip olmamak 5,4 (GA: 3,02-9,73) kat, düşük düzeyde sosyal desteğe sahip olmak 5,1(GA: 2,47-10,70) kat, uyumsuz bir evliliğe sahip olmak 4(GA: 2,23-7,18) kat artırmaktadır (p<0,05).
Sonuç: Bu çalışmada, bağımlı eşi olan her üç kadından ikisinin sigara kullandığı saptanmıştır. Eşi madde bağımlısı, eğitim düzeyi yüksek, kronik hastalığa sahip, ruhsal desteğe ihtiyaç duyan, bir hobisi olmayan, sosyal desteğini düşük algılayan, uyumsuz evliliğe sahip olan kadınların sigara içme riskinin yüksek olduğu saptanmıştır. Sigara kullanım oranının bu popülasyon için yüksek olması, bağımlılar ve yakınları ile yapılacak koruyucu ve önleyici çalışmalara ihtiyaç olduğunu göstermektedir. Ayrıca sigara bırakma programlarının, farmakolojik tedavilere ek olarak bilişsel-davranışçı müdahaleler, psiko-sosyal destek sistemlerini güçlendirici programlar ile geliştirilmesi fayda sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler; Sigara; Tütün; Alkol; Madde; Sosyal destek; Evlilik uyumu

Abstract:
Relationship Between Smoking and Marital Adjustment&Social Support Among Women with Alcohol/Drug Addicted Spouses
Cigarette; It is known as a substance that is most frequently used in the world, negatively affecting human health and having an addictive effect. Although the diseases that women and men encounter as a result of smoking are similar, the chemicals contained in cigarettes contain different risks for pregnancy and reproductive health in women. Dependent relatives are a special group with psychological and social risks. Smoking rates are increasing in women in our country and other developing countries. In order to stop or reduce this increase, first of all, examining the risk factors, determining the variables related to smoking, is important both for the protection of women's health and for the protection of women in special risk groups such as dependent relatives.
Purpose: In this study; It was aimed to determine the smoking use of women with dependent spouses and to determine its relationship with marital adjustment and perception of social support.
Materials and Methods: It is a cross-sectional field study. The population of the study consists of women who are the spouses of men who receive inpatient or outpatient treatment with the diagnosis of alcohol/substance use disorder and alcohol withdrawal syndrome in İzmir Katip Çelebi University Atatürk Training and Research Hospital AMATEM Unit. The annual number of applicants to AMATEM is approximately 1500. The sample size, calculated in a population of 1500 people with a 20% prevalence 4% margin of error and a 95% confidence interval, is 306 people. Research, It was carried out between November 2019 and July 2021. The coverage of the research is 81.7%. The data were obtained from the information forms to be filled with the self-report of the individuals. It was recorded in the database created in SPSS 23.0 program. P<0.05 was accepted as statistical significance level. In descriptive analysis; Continuous variables are given as mean and standard deviation. Categorical variables are given as numbers and percentages. To evaluate the relationship between dependent and independent variables; Chi-square test was used in the analysis of categorical data. Logistic Regression Analysis was used in multivariate analysis.
Results: In our study, The mean age and standard deviation of the research group were 42.6±8.4. 69.2% of the participants are alcohol addicted spouses and 63.2% are not working. Two out of every three women need mental support and one out of every two women does not have a hobby. The smoking frequency of women is 65.2%. The number/day distribution in smokers is 14.9±6.45. The age to start smoking is 20.9±6.6 years. Women's smoking risk is determined by their spouse's substance use 3.42(CI:1.50-7.82) times, being a university graduate 2.78(CI: 1.56-4.28) times, not having a chronic disease 3.6 (CI:1.62-8.04) times, needing mental support 2.7 (CI:1.24-5.90) times, not having a hobby 5.4 (CI: 3.02-9.73) times, having low level of social support increases 5.1(CI: 2.47-10.70) times, having an incompatible marriage increases 4(CI: 2.23-7.18) times (p<0.05).
Conclusion: In this study, two out of three women with dependent spouses were found to smoke. It has been determined that the risk of smoking is high in women whose spouses are addicted to drugs, have a high education level, have a chronic illness, need mental support, do not have a hobby, have a low perception of social support, and have an incompatible marriage. The high rate of smoking in this population indicates that there is a need for preventive and preventive studies with addicts and their relatives. In addition, it would be beneficial to develop smoking cessation programs with cognitive-behavioral interventions and programs that strengthen psycho-social support systems in addition to pharmacological treatments.
Keywords; Cigarette; Tobacco; Alcohol; Drug; Social support; Marital adjustment