Ayçiçeğinde farklı fizyolojik gelişme dönemlerinde yapılan sulamaların verim ve kalite unsurları üzerine etkileri
The effects of irrigations at different physiological growth stages on the yield and quality components in sunflower
Yazar: EMRE BAŞER
Danışman: PROF. DR. FADUL ÖNEMLİ
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada; ayçiçeği bitkisinde damla sulama tekniği ile farklı fizyolojik gelişme dönemlerinde uygulanan sulamaların ayçiçeğinin verim ve verim unsurlarına etkisinin araştırılması ve yağ verimi için uygun sulama döneminin belirlenmesi amaçlanmıştır.  Araştırma; 2022 ayçiçeği yetiştirme sezonunda, Tekirdağ Bağcılık Araştırma Enstitüsü'ne ait arazide yürütülmüştür. Materyal olarak, Trakya bölgesinde ticari olarak öneme sahip olan PIONEER P64LP130 hibrit çeşidi kullanılmıştır. Deneme; Tesadüf Blokları Deneme Desenine göre 4 tekrarlamalı kurulmuştur. Sulama konuları; sulama uygulanmayan kontrol, V10, R1, R2, R3, R4, R5, R6, R7, R8 ve tüm dönemlerde sulama (V10+R1+R2+R3+R4+R5+R6+R7+R8) olmak üzere 11 adettir. Araştırma bulgularında; sulama konuları arasında tabla çapı, sap çapı, bin tane ağırlığı, tabladaki tane sayısı, bitki boyu, yağ verimi, tane verimi, yağ oranı, tane eni ve kabuk oranı istatistiksel açıdan önemli farklar belirlenmiştir.  Sulama konularına göre dekara tane verimi 220.350 kg ile 316.925 kg, yağ oranları %41.60 ile %46.13 ve yağ verimleri 101.63 kg ile 143.17 kg arasında değişmiştir. En yüksek yağ verimi (143.17 kg/da) tüm dönemlerde yapılan sulama uygulamasından alınan, bunu 132.24 kg/da ile R1 döneminde yapılan tek sulama izlemiştir. En düşük yağ verimi sulama uygulanmayan kontrolden alınmıştır. Yağ verimi sulama yapılmayan kontrol uygulamasına göre, tam sulamada %40.87, R1 dönemindeki sulama ile %30.12 oranında artmıştır.

Abstract:
In this research, it was aimed that the determination effects of water applications at different physiological growth stages by drip irrigation on sunflower yield and yield components, and to be revealed the most effective irrigation stages for seed oil yield. The study research was conducted. in the field belonging to Tekirdağ Viticulture Research Institute, Tekirdağ, Turkey during 2022 sunflower growing season. PIONEER P64LP130 hybrid variety that is commercially important in the Thrace Region was used as seed material. The trial was established according to Randomized Blocks Design with four replications. Research subjects were eleven applications including non-irrigation (control), V10, R1, R2, R3, R4, R5, R6, R7, R8, and full irrigation (V10+ R1+R2+ R3+ R4+ R5+ R6+ R7+R8). In the results; it was determined that grain yield, oil yield, seed oil content, seed shelling ratio, head diameter, stem diameter, number of grains per head, grain width, thousand grains weight and plant height were statistically significant for research subjects. Seed yields, seed oil content and oil yields ranged between 220.350 kg and 316.925 kg, between 41.600 % and 46.125 %, and between 101.634 kg and 143.169 kg; respectively. The highest oil yield was observed in full irrigation. The irrigation at R1 gave the second highest oil yield with 132.237 kg/da. The lowest oil yield was in non-irrigated (control) subject. Compared to the non-irrigated control, full irrigation increased the oil yield by 40.87%, and R1 irrigation increased the oil yield by 30.12%.