Psikiyatri hastalarinda cinsel yaşam ve i̇lişkili faktörler
Sex lives and related factors in psychiatry patients
Yazar: AYSEL İNCEDERE
Danışman: DOÇ. DR. LEYLA KÜÇÜK
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma psikiyatri hastalarında cinsel yaşam ve ilişkili faktörleri değerlendirmek amacıyla planlanmış, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı bir araştırmadır. 
Araştırma örneklemini, Kocaeli Üniversite Hastanesi psikiyatri kliniğinde poliklinik hizmeti alan hastalar oluşturmuştur (n=200). Veriler araştırmacı tarafından literatür bilgisi doğrultusunda oluşturulan bilgi formu ve Arizona Cinsel Yaşantılar Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Bilgi formu 5 bölümden oluşmuştur. Bunlar cinsel yaşam, evlilik ile ilgili özellikler, gebelik ve doğum, riskli davranışlar ve aile planlamasına yönelik sorulardan oluşmuştur. 
Verilerin analizinde, tanımlayıcı istatistikler (yüzdelik, aritmetik ortalama, standart sapma, min-max) ve karşılaştırma istatistik (Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis Analizi, t testi) yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmada hastaların yaş ortalaması 36,70±10,34 yıl olup, %58'inin (n=116) kadın, %42'sinin (n=84) erkek'di. Hastaların tanılarına bakıldığında % 25'i şizofreni, % 25'i bipolar, % 25'i depresyon, % 25'i ise anksiyete bozukluğudur. Hastaların %85,5'inin cinsel deneyiminin olduğu, %92,4'ünün ilk deneyimlerinin kendi isteğiyle, %7,6'sının ise kendi isteği dışında olduğu saptanmıştır. Hastaların %57,5'i hastalık öncesine göre cinsel istekte azalma olduğunu, %39'u ise tedavinin cinsel istekte azalmaya etkisi olduğunu ifade etmişlerdir. Hastaların %18'i zorla istemedikleri cinsel ilişkileri olduğunu, %30,5'inin cinsel yolla bulaşan hastalıklar hakkında bilgisinin olmadığını belirtmiştir. Bunun yanı sıra hastaların %67,3'ü cinsel ilişkilerinde herhangi bir kontrasepsiyon yöntemi uygulamadıklarını ifade etmişlerdir. Arizona Cinsel Yaşantılar Ölçeğine göre tüm hastaların % 72'sinde (n= 144) cinsel disfonksiyon görülmüştür. Yine şizofreni tanılı hastalarda cinsel disfonksiyon görülme oranı diğer tanı gruplarındaki hastalara göre anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır (p=h0,002**) 
Bu sonuçlara göre tedavinin cinsel yaşamı etkilediği ve şizofreni tanı grubundaki hastaların cinsel sorunlarının daha fazla olduğu söylenebilir.  

Anahtar Kelimeler: ruhsal hastalık, cinsel yaşam, gebelik, aile planlaması, riskli davranış

Abstract:
This study is a descriptive and correlational study planned to evaluate the factors which influence sexual lives of psychiatric patients. 
The study sample consists of patients who receive care in the psychiatry department of a university hospital (n=200). Data was collected using a questionnaire developed according to the information available in the literature and using the Arizona Sexual Experience Scale.  The questionnaire has 5 sections which include questions about marriage and associated characteristics, pregnancy and birth, risky behaviour and family planning.
Descriptive statistics (percentage, arithmetic mean, standard deviation, min-max) and comparative statistics (Mann Whitney U test, Kruskal Wallis Analysis, t test) methods were used to analyse data.  
The mean age of the patients in the study was 36.70±10.34 and 58% of the patients were female (n=116) and 42% of the patients (n=84) were male. As fort he diagnosis of patients, 25% of the patient has schizophrenia, 25% of the patients has bipolar syndrome, 25% has depression and 25% has anxiety disorder. 85.5% of the patients had sexual experience, 92.4% had their first sexual experience voluntarily and 7.6% had their first sexual experience without their consent.57.5% of the patients expressed that they have reduced sexual drive compared to their pre-disease condition and 39% of the patients claimed that their treatment contributed to their reduced sexual drive. 18% of the patients claimed that they had forced sexual relations in the past and 30.5% of the patients expressed that they have no knowledge of sexually transmitted diseases. Additionally 67.3% of the patients reported that they do not use any contraceptive method. According to the Arizona Sexual Experience Scale, a sexual dysfunction was seen in 72% (n=144) of the patients.  The rate of incidence for sexual dysfunction in people diagnosed with schizophrenia was found to be significantly higher than that of the patients in other diagnosis groups (p=h0, 002**).
Based on these findings, it may be concluded that treatments affect sexual life and patients in the schizophrenia group have more sexual problems.  

Key Words: Mental disorder, sexual life, maternity, family planning, high risk behavior.