Kazova'da ayçiçeği tarımında toprak sıkışması
Soil compaction in sunflower cultivation of Kazova
Yazar: İBRAHİM AVCI
Danışman: PROF. DR. ENGİN ÖZGÖZ
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyosistem Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Kazova'da ayçiçeği ekili alanlarda TÜBİTAK TOVAG 112O039 nolu proje çalışmaları sırasında tespit edilen yüzeysel sıkışmanın ayçiçeği üretiminde uygulanan amenajmanın bir sonucu olup olmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla 2012 yılında ayçiçeği ekili 48 arazi (1. Grup) ve 2013 yılında ayçiçeği ekili 20 arazi (2. Grup) toprak nem içeriği, tarla kapasitesi, solma noktası, toplam gözeneklilik, yarayışlı su, organik madde içeriği, agregat stabilitesi, hacim ağırlığı ve penetrasyon direnci bakımından karşılaştırılmıştır. Ayrıca, üreticilerle görüşerek ayçiçeği tarımındaki amenajman uygulamaları belirlenmiştir. Gravimetrik nem içeriği değerlerinin genel olarak 2013 yılında daha düşük olduğu görülmüştür. Tarla kapasitesi değeri ayçiçeği ekili olan ve olmayan arazilerde her iki derinlikte de ilk örnekleme yılında daha düşüktür. İlk yılında ayçiçeği ekili olan arazilerde her iki ölçüm derinliği içinde toplam gözenek hacmi değerleri %41.54 ile %46.03 ve ikinci yılında ayçiçeği ekili olan arazilerde ise %40.32 ile %44.96 arasında değişmektedir. Toprakların ortalama organik madde içeriği %1.41 ile %1.86 arasında değişmekte ve genel olarak ikinci yılda elde edilen değerler daha yüksektir. İki grup arazide de ayçiçeğinin ekili olduğu ölçüm yıllarında agregat stabilitesi değerleri ayçiçeğinin ekili olmadığı ölçüm yıllarındaki değerlerden daha yüksektir. Örnekleme noktalarının toprak tekstürü dikkate alındığında hacim ağırlığının 1.40 g/cm3'den düşük olması gerekmektedir. Ancak, hacim ağırlığı değerleri 1.43 g/cm3 ile 1.6 g/cm3 değerleri arasında değişmektedir. Örnekleme noktalarında elde edilen en yüksek penetrasyon direnci değerleri (4.04 MPa ve 4.21 MPa) bazı arazilerde sınır değerlerin aşıldığını yani sıkışma probleminin varlığını göstermektedir. Ayçiçeği tarımı yapan işletmelerin tamamı kulaklı pulluk kullanmakta ve ayçieği saplarını parçalamak için 2 ya da 3 kez diskli tırmık kullanmaktadır. Çalışma alanında toprak sıkışmasının önlenmesi, dolayısıyla sürdürülebilir tarımsal üretim için iklim, toprak özellikleri ve ürün rotasyonu dikkate  alınarak şartlara uygun toprak işleme sistemleri adapte edilmelidir.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine whether the surface compaction in the sunflower cultivated areas in Kazova during the Project studies of TUBITAK TOVAG 112O039 was the result of the management applied in sunflower production. For this purpose, at sunflower planted forty-eight lands (Group 1) in 2012 and at sunflower planted twenty-lands in 2013 (Group 2), soil moisture content, field capacity, wilting point, total porosity, available water, organic matter content, aggregate stability, bulk densityt and penetration resistance were compared. In addition, management practices in sunflower cultivation were determined in consultation with producers. Gravimetric moisture content values were generally lower in 2013. Field capacity value is lower in the first sampling year at both depths in the fields with and without sunflower cultivation. In the first year, the total pore volume values of the fields in the sunflower cultivated area ranged from 41.54% to 46.03% and in the second year from 40.32% to 44.96% in the fields with sunflower cultivation. The average organic matter content of the soils ranged from 1.41% to 1.86% and generally higher in the second year. In the two years when the sunflower was planted in two groups, the aggregate values of the aggregate were higher than the values of sunflower sown in the measurement years. Considering the soil texture of the sampling points, the bulk density should be less than 1.40 g/cm3. However, the bulk density values range from 1.43 g/cm3 to 1.6 g/cm3. The highest penetration resistance values obtained at the sampling points (4.04 MPa and 4.21 MPa) indicate that the boundary values are exceeded in some areas. All sunflower farming enterprises use eared plows and use 2 or 3 disc harrows to shred sunflower stalks. In order to prevent soil compaction in the study area, suitable soil treatment systems should be adapted to the conditions taking into account climate, soil characteristics and crop rotation for sustainable agricultural production.