Hiperbilirubinemi nedeniyle fototerapi uygulanmış olan bebeklerde duyusal ve motor gelişim
Sensory and motor development in infants who have undergone phototherapy due to hyperbilirubinemia
Yazar: ELİF FİŞNE
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE NUMANOĞLU AKBAŞ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Bu çalışmadaki amacımız hiperbilirubinemi sebebiyle fototerapi uygulanmış olan bebeklerde duyusal ve motor gelişimi araştırmak, duyusal ve motor gelişim arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmaya hiperbilirubinemi sebebiyle fototerapi almış 31 bebek dahil edildi. Katılımcı bebeklere dört aylık olduklarında Prechtl Genel Hareket Analizi (GMs), Alberta Infant Motor Skalası (AIMS) ve Bebek Motor Performans Testi (TIMP) ile motor değerlendirme, Bebeklerde Duyusal Fonksiyonlar Testi (BDFT) ve Bebek Duyu Profili (BDP) ile duyusal değerlendirme yapıldı. Elde edilen veriler incelendiğinde bebeklerin GMs sonuçlarına göre %52,17'si hafif düzey, %30,43'ü orta düzey ve %4,35'i şiddetli motor etkilenim gösterdi. AIMS'e göre bebeklerin %6,45'i riskli bölgede gelişim göstermekteydi. Motor testler arasında çeşitli düzeylerde anlamlı ilişkiler mevcuttu (TIMP-AIMS için p<0,001 r=0,564 ve AIMS-GMs için p=0,041 r=0,429). Duyusal testler incelendiğinde BDP'ye göre bebeklerin %68,97'si düşük kayıt sınıflamasına dahil olmuştu. BDFT sonuçlarına göre ise bebekler dokunsal derin basınca tepki ve vestibüler uyarana tepkide yetersiz cevaplar oluşturmuşlardı. Duyusal ve motor testler birlikte incelendiğinde aralarında orta düzey anlamlı ilişkiler olduğu görüldü (BDFT-TIMP p=0,010 r=0,458, BDFT-AIMS p=0,012 r=0,446, BDP-TIMP p=0,006 r=0,502 BDP-AIMS p=0,014 r=0,450). Sonuçlar incelendiğinde bebeklerin hem duyusal hem de hafif düzey motor etkilenimleri olduğu görüldü. Duyusal ve motor gelişimin de birbiriyle ilişkili olduğu görüldü. Fototerapi alan bebeklerin duyusal ve motor gelişimleri takip edilmeli ve gelişimlerini destekleyecek stratejiler geliştirilmelidir.
Anahtar Kelimeler: Duyusal gelişim, Fototerapi, Hiperbilirubinemi, Motor gelişim, Yenidoğan

Abstract:
Our aim in this study is to investigate sensory and motor development in infants who received phototherapy due to hyperbilirubinemia and to examine the relationship between sensory and motor development. Thirty-one infants who received phototherapy due to hyperbilirubinemia participated in the study. Participating infants underwent motor evaluation with Prechtl General Movement Assessment (GMs), Alberta Infant Motor Scale (AIMS) and Infant Motor Performance Test (TIMP), and sensory evaluation with Test of Sensory Functions in Infants (TSFI) and Infant Sensory Profile (ISP) when they were four months old. When the data obtained was examined, according to the GMs results of the infants, 52.17% showed mild motor impairment, 30.43% moderate motor impairment and 4.35% severe motor impairment. According to AIMS, 6.45% of infants develop in the risky area. There are significant relationships between motor tests at various levels (p<0.001 r=0,564 for TIMP-AIMS and p=0.041 r=0,429 for AIMS-GMs). When sensory tests were examined, 68.97% of infants were included in the low registration classification according to ISP. According to the TSFI results, infants showed inadequate responses to tactile deep pressure and vestibular stimuli. When sensory and motor tests were examined together, it was seen that there were moderate significant relationships between them (TSFI-TIMP p=0.010 r=0,458, TSFI-AIMS p=0.012 r=0,446, ISP-TIMP p=0.006 r=0,502, ISP-AIMS p=0.014 r=0,45). When the results are examined, the infants have both sensory and mild motor effects. Sensory and motor development have also been shown to be interrelated. Sensory and motor development of infants receiving phototherapy should be monitored and strategies to support development should be developed.
Key Words: Sensory development, Phototherapy, Hyperbilirubinemia, Motor development, Newborn