Ar-ge ve inovasyon tercihlerinin incelenmesi
Examination of r&d and innovation preferences
Yazar: AHMET ZEKİ DEMİR
Danışman: PROF. DR. FARUK ALPASLAN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İstatistik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Ekonometri = Econometrics

Özet:
Her geçen yıl Türkiye'de Ar-Ge ve inovasyona kamu ve özel sektörün verdiği önemin daha da arttığı görülmektedir. Türkiye, vatandaşlarının refahını artırmak ve kritik istihdam sorununu çözmek için eski acı yüksek enflasyon tecrübesini de dikkate alarak iç tüketime değil ihracata dayalı bir kalkınmayı benimsemiştir. Bu tür bir kalkınmayı sağlayabilmek için de Ar-Ge ve inovasyon için önemli kolaylık ve kaynaklar içeren teşvik programları uygulamaya koymuştur. Genelde Ar-Ge ve inovasyon kavramları tam anlaşılamamaktan dolayı kamu ve özel sektör tarafından sadece yeni bir ürün ortaya koyma ya da mevcut ürünü geliştirme olarak anlaşılmaktadır. Bu sebeple de teşvik programları daha çok üretim odaklıdır. İhracat yapabilmek için firmaların rekabet güçlerini korumaları çok önemlidir ve mevcut teşvik programları bunu sağlayabilmek için çaba göstermektedirler. 
Ar-Ge ağırlıklı teşvik programlarının başarısını ölçebilmek için bu teşviklerden yararlanan firmaların verilerini incelenmesi gereklidir. Bu yöndeki gayretlerimize rağmen bu verilere erişim imkânı bulunamamıştır. Bu sebeple, Ar-Ge harcamalarının etkilerini görmek amacı ile dünyada en çok Ar-Ge harcaması yapan 20 firma ve en İnovatif 20 firma ile Türkiye'de en çok Ar-Ge harcaması yapan 20 firmanın 2008-2012 yıllarını kapsayan dönem için verileri incelenmiştir. 
Ar-Ge harcamalarını artıran firmaların diğerlerine oranla daha verimli olacağı ve ayrıca daha çok insan istihdam edeceği görüşünü destekleyen bulgulara erişilememiştir.  Çalışmamız Ar-Ge harcama artışı ile dünyada ve Türkiye'de verimlilik ve istihdam arasında anlamlı bir ilişki bulamamıştır.  Dünya ve Türkiye için elde ettiğimiz bu sonuçlar Türkiye'de uygulanmakta olan Ar-Ge ve inovasyon teşvik programlarının başarısı konusunda da soru işaretleri oluşturmaktadır. Ekonomik başarı için firmalarda inovasyon kültürünün, profesyonel firma yönetiminin, düzgün bir satış pazarlama ve finansal yönetimin en az Ar-Ge ve inovasyon kadar önemli olduğu görülmekte ve bu konuda da teşviklerin sağlanması önerilmektedir.

Abstract:
It is appeared that with each passing year the importance given to R&D and innovation by the public and private sectors in Turkey has been increasing. Turkey, in order to improve the welfare of citizens and to solve the critical employment problem, by taking into account the old bitter experience of high inflation, has adopted export-oriented development method instead of the domestic one. To ensure such a growth incentive programs that include important incentives and resources have been put into practice for R&D and innovation. Generally, R&D and innovation have been misunderstood by both public and private sectors and as regarded as only a new-product introduction or developing an existing one. For this reason, incentive programs are more production-oriented. It is very important for firms to protect their competitiveness for exporting and existing incentive programs are trying to facilitate that. 
To measure the success of R&D incentive programs it is necessary to examine the data of the benefitting firms. But, despite our all efforts we couldn't access to the data. Alternatively, to see the effects of R&D spending  the world's  top 20 R&D spender firms, the world's  top 20 innovative  firms and Turkey's top 20 R&D spender firms' data examined  for the period covering the years of 2008-2012.
There are no findings supporting the notion that increasing R&D spending would make firms more efficient than others or they would employ more people than others. According to the results no meaningful relationship found among R&D expenditure and productivity and employment in the world and in Turkey. The results we acquired for the world and Turkey also raised questions about the success of the current Turkish incentive programs of R&D and innovation.  It has been appeared that for the  success of  firms, culture of innovation, professional corporate management, sales and marketing and financial management are as important as R&D and innovation and therefore  it is recommended that incentives to be provided to those fields as well.