Orta öğretim kurumları öğrenci seçme ve yerleştirme sınavının geçerliliği
Validity of secondary education institutions student selections and placement exam in Turkey
Yazar: CEM OKTAY GÜZELLER
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜLYA KELECİOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmada, 2002 Ortaöğretim Kurumlan Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavının geçerliği incelenmiştir. Bu kapsamda sırasıyla, OKÖSYS'nin yapısı; ilköğretim yedinci sınıf dersleri yıl sonu yazılı sınav akademik basan puan ortalamaları ile OKÖS YS alt test ham puanlan arasındaki ilişkiye ve OKÖSYS alt test ham puanlan ile Resmi-Özel Fen Liseleri ve Anadolu Liseleri birinci sınıf dersleri yıl sonu yazılı sınav akademik basan ortalamaları arasındaki ilişkiler ve son olarak ise, OKÖSYS alt test ham puanlarına göre yerleştirilen adayların, alt test ham puanlan ile okullara yerleştirilmesi arasındaki ilişki ve bu ilişkiye dayalı sınıflama kararlarının geçerliğine bakılmıştır. Bu amaçla, dört alt problem üzerinde durulmuştur. Birinci alt probleminin çözümünde, OKÖSY Sınavına giren adaylardan basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilen 262132 aday alınmıştır. Birinci alt problemde belirlenen örnekleminin ilköğretim ve lise başarı ölçülerine ulaşılamadığı için; ikinci, üçüncü ve dördüncü alt problemde aynı evrenden ilköğretim ve lise basan ölçülerine ulaşılabilen bir grup üzerinde çalışılmıştır. Verilerin analizinde; birinci alt problemin çözümünde yapısal eşitlik modeli içersinde yer alan path analizi yöntemi kullanılarak model geliştirilmiştir. İkinci ve üçüncü alt problemin çözümünde, kanonik korelasyon analizi yöntemi kullanılmıştır. Dördüncü alt problemin çözümünde ise, diskriminant analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntemler ile OKÖSYS'nin geçerlik derecesi araştırılmıştır.. Bu araştırma sonunda: 1. Modelleme çalışmasında; Türkçe alt testi boyutlan bağımsız değişken, matematik, fen bilgisi ve sosyal bilgiler alt testi boyutlan bağımlı değişken olarak ele alınmıştır. Bağımlı değişkenden bağımsız değişkene doğru doğrusal ilişkiler incelenmiştir. Sosyal bilgiler alt testi; verilen durumdan sonuç çıkarma becerisi ve verilen duruma dayanarak sözcük, cümle, parçada anlam bulma ve ilişki kurma boyutlan model veri uyumunu bozduğu gözlenmiş ve modelden çıkartılarak model geliştirilmiştir. 2. Ders değişken kümesi değişkenleri Türkçe, matematik, fen bilgisi, sosyal bilgiler ve vatandaşlık dersleri, alt test değişken kümesi Türkçe, matematik, fen bilgisi ve sosyal bilgiler alt testlerindeki değişimin 0,3 8 'ini açıkladığı,IV Ders değişken kümesi değişkenleri matematik, fen bilgisi, vatandaşlık, Türkçe ve sosyal bilgiler derslerindeki artış, alt test değişken kümesi Türkçe, sosyal bilgiler, matematik ve fen bilgisinde artışa sebep olmaktadır. Ders değişken kümesine, matematik ve fen bilgisi değişkeni en çok katkı yapan değişken olduğu gözlenmiştir. Alt test değişken kümesine ise, Türkçe değişkeni en çok katkı yapan değişkendir. 3. Alt test değişken kümesi Türkçe, matematik, fen bilgisi ve sosyal bilgiler değişkenleri, Fen ve Anadolu Lisesi I. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı, tarih, coğrafya, matematik, biyoloji, fizik, kimya ve yabancı dil ders değişkenlerindeki değişimin 0,05 'ini açıkladığı tespit edilmiştir. Alt test değişkenler kümesine, matematik ve fen bilgisi değişkeni en çok katkı yapan değişkendir. Lise 1 ders değişkenler kümesine ise, fizik değişkeni en çok katkı yapan değişkendir. 4. Bireylerin doğru sınıflandırılma oram % 58 olduğu, yanlış sınıflandırma oranının ise, %42 olduğu görülmüştür. Anahtar Sözcükler Yapısal Eşitlik Modeli, Yordama Geçerliği, Uygunluk Geçerliği, Sınıflama Geçerliği,

Abstract:
In this study Examination's validity of selection and placement of students in secondary education Institutions in 2002 was examined. The scope of study evaluated subjects in sequence; Structure of examination of Selection and Placement of Students in secondary Education Institutions (OKÖSYS); Relationship between written examination's average of end of the academic year of 7th grade's lessons in primary education schools and the lower raw score examination of Selection and Placement of Students in secondary Education Institutions (OKÖSYS); Relationship between written examination's average of end of the academic year of 9th grade's lessons in State, Private High School of Science and Anatolian High School, and the lower raw score examination of Selection and Placement of Students in secondary Education Institutions (OKÖSYS); finally The scope of study evaluated classification validity based on relationship between the lower raw score of candidates who enrolled to secondary school and placement of schools or evaluated the validity of decision on placement to schools. Fort this purpose, fourth sub problems were evaluated. Fort the first sub problems 262132 candidates were chosen randomly from among the candidates who took OKÖSY exam. As fort he first sub problem, academic scores of primary and high schools of the defined sample weren't reached, third and fourth sub problems, a group from the same universe whose academic scores of primary and high school were able to reach was chosen study. As analyzed data, a model for Solution of the first sub problem was developed by using the path analysis pattern of structural equality model. The canonic correlation analysis model was used for Solution of the second and third sub problems. The discriminated analysis model was used for Solution of the fourth sub problems. All analyses and techniques were used to research for the Degree of Examination's validity of Selection and Placement of Students in secondary Education.VI At the end of the research: 1. In the study of modeling, dimension of Turkish sun test is accepted as the independent variable, dimensions of math, science and social science as dependent variable. The linear regressions from dependent variable to independent variable were examined. The fact that social sciences sub test, including the skill of inferencing results from given situations and finding words, sentence meaning in a text and finding relations spoiled the harmony between data and model was observed and it was omitted from the model and the model was developed. 2. Variables of lessons variable group, Turkish, mathematics, science, social sciences and citizenship results in an increase in the sub test variable group Turkish, social sciences, mathematics and science. It was observed that variables which contributed most. Fort he sub test group Turkish variable was the variable which contributed most. 3. It was determined that variable group of subtest including variables of Turkish, mathematics, science, social science explained 0,05 of variation of variable of 9th grade's Turkish, mathematics, science, social science lessons in state, Private High School of Science and Anatolia High School. Mathematics and science variables are the variables group most. Physics is the variable which contributes to high school first grade lessons variables group. 4. Consequences of the study defined that 58% of correct classification candidates ratio and 42% of wrong classification candidates ratio. Key Words Structural Equation Modeling, Concurrent Validity, Predictive Validity, Classification Validity.