Segürname, inceleme-metin-dizin
Segurname, analysis-text-indext
Yazar: AYŞE KETE
Danışman: PROF. DR. VAHİT TÜRK
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Yeni Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Tüm toplumlarda olduğu gibi Türk-İslam toplumunda da gelecekten haber almak için fal bakma ve baktırma, yaygın bir gelenek haline gelmiştir. Bu gelenek içinde yer alan fallar çok çeşitlidir. Vücudun seğirmesi, kulağın çınlaması, yıldızların ve gezegenlerin hareketleri, rüya tabirleri, kura çekme, harf değerlerini yorumlama belli başlı fal çeşitleridir. Fallara olan bu rağbet bu alanda belli başlı eserlerin de ortaya çıkmasına neden olmuştur.Abdulganî bin Abdulcelîl Geredevî'nin Segürn?me eseri, tercüme değildir. Eser içerisinde, sırasıyla segürn?me, eyy?mn?me, taèbìrn?me, ?urren?me, faln?me, levón?me, şekln?me, tabièatn?me bölümleri bulunmaktadır. Son bölümde ise Hurûfilik'le bağlantılı olarak harflerin değeri ve yorumları vardır.Çalışmamızda Segürn?me adlı eser, Eski Anadolu Türkçesi dil özellikleri göz önünde bulundurularak okunmuş, incelenmiş ve metnin dil çalışması yapılmıştır. Ancak dil çalışması, döneme has özelliklerin dışında kalan, aykırı kullanımlar için oluşturulmuştur. Öncelikle, bu çalışmada sağlam bir metin okunması ve yeterli derecede dil incelemesi hedeflenmiştir. Çalışmanın sonuna eklenen dizinde ise Eski Anadolu Türkçesi'ni esas alarak kelime ve ekler gösterilmiş, bunların sadece metin içerisindeki anlamları verilmiştir.Eser, Eski Anadolu Türkçesi'yle yazılmış diğer eserlerin dil özellikleriyle benzerlik göstermektedir. Astronomi alanında yazılmış olan bu eser, halka hitaben yazılmış olduğundan dili saf, anlatımı açık ve halk söyleyiş ve zevkine uygundur.

Abstract:
In order to get information from future, telling one?s fortune and having someone tell fortunes have been a common tradition at Turk-Islam society as it has been in all societies. Fortunetelling which is in this tradition is so various. Involuntary twitch of body, ringing one?s ear, movement of the stars and planets, interpretation of the dreams, drawing lottery, interpreting meaning of the letters are among the well-known fortunetelling types. This popularity of the fortune telling has leaded notable studies emerge this field.The study of the Segürn?me written by Abulgani bin Abdulcelil Geredevi is not a translation. The aforementioned study contains respectively ?segürn?me?, ?eyy?mn?me?, ?taèbìrn?me?, ??urren?me?, ?faln?me?, ?levón?me?, ?şekln?me?, ?tabièatn?me? parts. In the last part, there are value and interpretation of the letters in connection with ?Hurûfîlik?.In this study, the study of ?Segürn?me? has been read taking into account the linguistic features of Old Anatolian Turkish language, analysed and the linguistic study of the text has been done. However, linguistic study has been formed for the contradictory uses apart from the features belonging to the period. Primarily, in this study, it is aimed to read strong text and analyze language sufficiently. Also, in the index attached to the study, words and prefixes/suffixes are shown considering the Old Anatolian Turkish language and only the meaning of them in the text are given.The study of Segürn?me is similar to the linguistic features of other studies which had been written in Old Anatolian Turkish. This study written in the astronomy field has a pure language, clear expression and suitable for people?s way of speaking and pleasure since it had been written addressing the people.