Zekeriyyâ Kandehlevî'nin hadis ilmindeki yeri, Fedâil-i A'mâl'i  ve toplumsal etkisi (Tebliğ cemaati özelinde)
Zakarîyâ Kandahlawi's place in the science of hadith, his Fazail-e Amal and his social impact (Specific to tablighi jamaat)
Yazar: ASILBEK ABDUGANIEV
Danışman: PROF. DR. MEHMET EMİN ÖZAFŞAR
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Din = Religion
Dizin: Fedail-i A'mal = Fazail-e Amal ; Hadis = Hadith ; Rivayetler = Rumours ; Sosyal etki = Social affect ; Tebliğ Cemaati = Tabligh Community ; Zekeriyya Kandehlevi = Zekeriyya Kandehlevi ; İslamiyet = Islam

Özet:
Amel meselesi dinimizin en önemli meselelerindendir. Kur'ân'ı Kerîm insanlığı imana ve sâlih amele çağırmış, sâlih ameli iman ile birlikte en üstün değer olarak sunmuştur. İslâm dininin en önemli gayelerinden birisi müntesibi olan Müslümanlara imanla birlikte iyi davranışlar kazandırmaktır. Nitekim Kur'ân'da peygamberler sâlih kişiler olarak örnek gösterilmiştir. Son elçi Hz. Muhammed (s.a.v.) de bütün insanlığa gönderilmiş örnek bir şahsiyet olarak bu davranışların hayata nasıl tatbik edileceğini göstermiştir. Hz. Peygamberin amel-i sâlihe teşvik eden âyetleri destekler mahiyette çok defa amellerin en faziletli, en mükemmel ve en sevimli olanlarını tayin etmek amacıyla farklı ortamlarda farklı kişilere birçok tavsiyelerde bulunduğunu görmekteyiz. Onun bu tür tavsiyelerini ihtiva eden hadisleri daha sonra sahâbe dilinde terğîb ve terhîb kavramıyla anlatılmaya başlanmıştır. Tasnif döneminde ise yalnızca bu kavramın kapsam alanına giren hadislerin cemedilmesiyle birlikte ortaya çıkan yeni hadis eserlerine "et-Terğîb ve't-Terhîb" adı verilmiştir. Amellerin faziletine dair hadisleri bir araya getiren "Fedâ'îlü'l-A'mâl" ismini taşıyan eserler de genel olarak terğîb ve terhîb başlığı altında ele alınmıştır.  
İslâm geleneğinde birçok alanda oldukça etkin rol oynayan "Fedâil" ve (Fedâilu'l-A'mâl) "Amellerin faziletleri" günümüzde bir cemaatin en temel kaynağı olması yanında en temel esası da olmuştur. Bu cemaat çalışmamızda ele alacağımız Zekeriyyâ Kandehlevî'nin (1898-1982) Fedâ'îl-i A'mâl adlı eserini temel alan, dünya çapında aktif bir rol üstlenen Tebliğ Cemaati'dir. 
Bu çalışma esasen Zekeriyyâ Kandehlevî'nin (1898-1982) Fedâ'îl-i A'mâl adlı eserini ve toplumsal etkisini Tebliğ Cemaati'nin faaliyetleriyle birlikte incelemeyi amaçlamaktadır. 
Araştırmamız bir giriş, dört ana bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Birinci bölüm Zekeriyyâ Kandehlevî'nin hayatı ve ilmî şahsiyetine ayrılmış olup, burada Kandehlevî'nin yaşadığı dönemin siyasi-sosyal ve ilmî-kültürel durumu, ismi-nesebi, doğumu-ailesi ve yetiştiği çevresi ele alınacaktır. Kandehlevî'nin ilmî şahsiyetiyle ilgili başlıkta ise onun tahsili, ilmî ve tebliğ seyahetleri, eserleri ve İslâmî ilimlerdeki yeri hakkında tespitlerde bulunulacaktır. İkinci bölümde Kandehlevî'nin hadis ilmindeki yeri özellikle onun hadis şerhçiliğinden hareketle tespit edilecek ve ardından Tebliğ Cemaati ve gelişiminde Kandehlevî'nin ve Fedâ'il-i A'mâl'inin önemine tahsis edilen üçüncü bölüme geçilecektir. Dördüncü bölümde Fedâ'il-i A'mâl'in toplumsal etkisi Tebliğ Cemaati'nin dinî davet faaliyetleri özelinde ortaya konulacaktır. Sonuç kısmında ise Kandehlevî'nin İslâm ilimlerindeki yeri, hadisçiliği ve Fedâ'il-i A'mâl'inin özellikleri genel bir değerlendirmeye tabi tutulacaktır. Buna ilave olarak eserin toplum üzerindeki etkisine de Tebliğ Cemaati çerçevesinde temas edilecektir.

Abstract:
The subject of deeds is of great importance in the Islamic faith. The Holy Qur'an emphasizes the significance of faith and good deeds, and places good deeds alongside faith as the most superior value. One of the primary goals of Islam is to encourage Muslims to behave well, in addition to having faith. Prophets are depicted in the Qur'an as righteous individuals, and the last messenger, Prophet Muhammad (PBUH), is presented as a model person who demonstrated how to implement such behaviors in daily life. To underscore the importance of good deeds, the Prophet frequently recommended various deeds to different people in different settings, to identify the most virtuous, perfect, and praiseworthy deeds, in support of the verses that promote good deeds.
The hadiths containing these recommendations were subsequently conveyed by the Companions in the concepts of Targib and Tarhib. During the classification era, new hadith collections emerged, specifically focusing on this concept, and were known as "At-Targhib wat-Tarhib". The work entitled "Fazail-e Amal," which assemble hadiths concerning the virtues of deeds, are also generally categorized under the label of At-Targhib wat-Tarhib.
The "Fazail" and (Fazail-e Amal) "The virtues of deeds", which have played a significant role in various aspects of the Islamic tradition, have become the principal source and foundation of a community today known as the Tablighi Jama'at (Society of Preachers), based on Zakarîyâ Kandahlawi's (1898-1982) Fazail-e Amal. In this study, we examine Kandahlawi's work, its social impact, and the activities of the Tablighi Jama'at.
The research comprises an introduction, four main chapters, and a conclusion. The first chapter discusses Kandahlawi's life and scholarly personality, as well as the political, social, and scholarly circumstances of his era, including his name, lineage, family background, and upbringing environment. The section on Kandahlawi's scholarly personality encompasses his education, scholarly and missionary travels, works, and place in Islamic sciences. In the second chapter, we investigate Kandahlawi's position in the field of hadith, particularly in regard to his commentary on hadith. The third chapter is dedicated to the importance of Kandahlawi and his Fazail-e Amal in the development of the Tablighi Jamaat. In the fourth chapter, we explore the social impact of Fazail e Amaal within the context of the religious outreach activities of the Tablighi Jamaat. In the conclusion, we evaluate Kandahlawi's place in Islamic sciences, his approach to hadith, and the attributes of Fazail-e Amal, while also discussing the impact of this work on society within the framework of the Tablighi Jamaat.