Diyabetik hastalarda motivasyonel görüşme tekniğinin öz yönetim algısı ve metabolik değişkenlere etkisi
The impact of motivational interviewing techniques on the and metabolic variables in diabetic patients
Yazar: AYŞE DOĞRU
Danışman: PROF. DR. NİMET OVAYOLU
Gaziantep Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Kendi kendine yönetim = Self management ; Metabolizma = Metabolism ; Motivasyonel görüşme = Motivational interviewing

Özet:
Çalışma diyabetik hastalara uygulanan motivasyonel görüşmenin öz yönetim algısı ve metabolik değişkenlere etkisini değerlendirmek amacıyla yapıldı. Çalışma Nisan-Temmuz 2015 tarihleri arasında bir kamu hastanesinin endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları polikliniğine başvuran, Amerikan Diyabet Birliği kriterlerine uygun olarak son altı ay içinde hekim tarafından Tip 2 diyabet tanısı konulan yetişkin hastalarla deneysel olarak yapıldı. 30 müdahale, 30 kontrol olmak üzere toplam 60 hasta çalışmaya dahil edildi. Örneklem sayısının belirlenmesi için güç analizi yapıldı. Araştırma öncesi Etik Kuruldan, ölçek kullanımı için ve çalışmanın yapılacağı kurumdan ve hastalardan izin alındı. Çalışmanın verileri; hasta tanılama formu ve Diyabette Öz Yönetim Algısı Skalası (DÖYAS) ile toplandı. Müdahale grubuna motivasyonel görüşmeler yapılıp, görüşmeler sonrasında her iki gruba tekrar anket formunun hasta bilgilerini sorgulayan bölümü ve DÖYAS uygulandı. Araştırmanın verileri Student t, One way anova, Mann whitney U, Kruskal wallis testi, paired t ve korelasyon analizi ile değerlendirildi. Motivasyonel görüşme sonrası müdahale grubundaki hastaların beden kütle indeksi, açlık ve tokluk kan şekeri, HbA1c, trigliserit, LDL ve HDL kolesterol, sistolik-diyastolik kan basıncı puan ortalamaları azalırken, öz yönetim algı puan ortalamalarının belirgin düzeyde arttığı, HDL ve diyastolik kan basıncı dışındaki değerlerde gözlenen bu değişimlerin istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı. (p<0,001). Kontrol grubunda ise; trigliserit ve diyastolik kan basıncı dışındaki metabolik kontrol kriteri değerlerinde belirgin olarak artış görüldüğü ve öz yönetim algı puan ortalamalarında ise azalma olduğu tespit edildi.
Tip 2 diyabet tanısı alan hastalara uygulanan motivasyonel görüşme tekniğinin hastaların metabolik kontrol göstergelerini olumlu yönde etkilediği ve öz yönetim algılarını yükselttiği saptandı. Bu doğrultuda motivasyonel görüşme tekniğinin diyabetik hastalarda kullanılması önerilebilir. 

Anahtar Kelimeler: Diyabet, Hemşirelik, Öz Yönetim Algısı, Motivasyonel Görüşme

Abstract:
The study was conducted in order to evaluate the impact of motivational interviewing techniques on the perception of self-management and metabolic variables in diabetic patients. The study was conducted experimentally with the adult patients who applied to department of endocrinology and metabolic diseases of a public hospital between the dates of April-July 2015 and which were diagnosed as type two (2) diabetes by a physician within the last six months according to the criteria of the American Diabetes Association. Totally 60 patients including 30 interventions and 30 control were included in the study. The power analysis was carried out in order to determine the number of samples. The permission was obtained from Ethics committee before the research and for the use of scale from the institution where the study will be done and from patients. Data of study; were collected with questionnaire form and the scale of perception of self-management in diabetes (PSSD) (DÖYAS). The motivational interviews were carried out with intervention group and the part of the questionnaire form which queries the information of patients and (PSSD) (DÖYAS) were applied to both groups after the interviews. The data of study were evaluated with Student t, one way Anova, Mann Whitney U, Kruskal Wallis test, paired t and correlation analysis. There was determined that the point averages of body-mass index, pre-prandial and post-prandial blood glucose, HbA1C, triglyceride, LDL and HDL cholesterol, systolic and diastolic blood pressure decreased for the patients in intervention group after motivational interviews and the point averages of perception of self management increased in significant level and these changes observed in the values excluding HDL and diastolic blood pressure were significant statistically. (p<0,001). In control group; it was determined that there was observed an increase in metabolic control criteria values significantly excluding triglycerides and diastolic blood pressure and the decrease in the point averages of perception of self-management. There was determined that the motivational interviewing technique applied to the patients with type two (2) diabetes affected the metabolic control indicators of patients positively and this technique increased the perception of self-management of patients. In this regard, it is recommended using the motivational interviewing technique in patients with diabetes. 	

Key Words: Diabetes, Nursing, Perception of self-management, Motivational interviewing