Entelektüel sermayenin finansal tablolarda raporlanmasına ilişkin yaklaşımlar ve değerlendirilmesi
Approaches and evaluation of intellectual capital in the financial statements for reporting
Yazar: GÜNER GİRAY
Danışman: PROF. DR. HALİM ERGEN
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Entelektüel = Intellectual ; Entelektüel sermaye = Intellectual capital ; Finansal raporlama = Financial reporting ; Finansal raporlama standartları = Financial reporting standarts ; Raporlama = Reporting ; Türkiye Finansal Raporlama Standardı = Turkish Financial Reporting Standards ; Uluslararası Finansal Raporlama Standartları = International Financial Reporting Standarts

Özet:
Bilgi yoğun ekonomiye geçişle birlikte, entelektüel sermaye işletmeler için önemli bir varlık durumuna gelmiştir. İşletmeler rakiplerinden fark yaratacak değerler ortaya koyarak uzun vadede kazanımlar elde edeceklerini keşfetmişlerdir. Tüm işletmelerde bulunabilecek fiziki varlıklar yerine, enformasyon, veri tabanı, nitelikli iş gücü, marka, müşteri ilişkileri gibi soyut varlıklara yatırımlarını gerçekleştirmeye yönelmişlerdir. Bu durum işletmeler için stratejik öneme sahip olan entelektüel sermayenin finansal tablolarda gösterilmesi zorunlu hale getirmiştir.İşletmenin ilişkili taraflarının bilgi ihtiyaçlarının tam ve doğru bir şekilde karşılanması için hazırlanan finansal tabloların, gerçek değeri ortaya koyması beklenmektedir. Bu noktada maddi varlıklar gibi entelektüel sermaye unsuru olan maddi olmayan duran varlıkların da gerçeğe uygun değerleriyle temel finansal tablolarda yer alması gerekmektedir.Sayısal bir değere kavuşturulan kavramın muhasebe sistemine dahil edilmesinde karışık bir durum ortaya çıkmaktadır. Gerek Tekdüzen Muhasebe Sistemi gerekse Uluslararası Muhasebe Standartları entelektüel sermayeyi açıklamakta yetersiz kalmaktadır. Söz konusu standartlarda işletmenin bünyesinde oluşturulan değerlerden ziyade bir bedel karşılığında satın alınan değerlerin raporlanmasına izin verilmektedir. İhtiyatlı yaklaşım, işletmenin gerçek değerinin ortaya konmasında engel teşkil etmektedir.İşletmelerin piyasa değeri ile defter değerleri arasındaki farkın azalması için yapılacak önemli çalışmalardan biri, entelektüel sermayenin finansal tablolara dahil edilmesi olacaktır. Bu amaçla, entelektüel sermaye başlıca bir standart olarak ele alınmalı ve maddi olmayan duran varlıklar içerisinde tanımı tüm unsurlarını kapsayacak şekilde yeniden yapılmalıdır. İşletmenin sahip olduğu entelektüel sermayesinin finansal tablolarda sunulması, gerçek değerin tespiti için önemli olduğu kadar işletme hakkında alınan kararların doğruluğu açısından da tartışılmaz öneme sahiptir.Entelektüel sermayenin ölçülmesine ve finansal tablolarda raporlanmasına yönelik uluslararası alanda geliştirilmiş bir standart bulunmamaktadır. Dağınık görünümdeki çalışmaların, The International Accounting Standards Committee (IASC) ve The Financial Accounting Standards Board (FASB) gibi kurumların oluşturacakları standartlar ile işletmelerin tümü için uygulanabilir ve karşılaştırılabilir duruma gelebileceği düşünülmektedir..Anahtar Sözcükler:1. Entelektüel Sermaye2. Entelektüel Sermaye Ölçüm Yöntemleri3. Entelektüel Sermayenin Raporlanması4. Entelektüel Sermaye Raporlama Yaklaşımları5. UMS 38

Abstract:
With the transition to knowledge-intensive economy, intellectual capital has become an important asset for companies. Companies realize that their competitors gain long-term earnings by proposing assets that make a difference. Rather than physical assets can be found in all enterprises, they tended to invest intangibles asset such as information, database, skilled labor, brand and customer relationship. This situation makes it mandatory to display intellectual capital in financial statements which is strategically important for the companies.It is expected that financial statements which was prepared to exactly satisfy information needs of company, should be compatible with the fair value. At this point, intangible assets which is an international capital, should be placed in the financial statements with their fair values.A complicated situation is arised in the addition of intellectual capital whose numerical value is calculated, to the accounting system. Both The Uniform Accounting System and International Accounting Standards (IAS) are insufficient to explain intellectual capital. In these standards, it is permitted to report the values which are bought by a certain amount instead of the values which are created inside the company. The cautious approach is an obstacle in revealing the fair value of the company.One of the important studies is to add intellectual capital to the financial statements in order to decrease the gap between fair value and corporate value of the companies. For this purpose, intellectual capital should be investigated as a seperate standard and recreated as it covers all elements of that among intangible assets. The presentation of intellectual capitals of company is really important for determination of fair value and accuracy of the decisions about the company.There is no currently standard developed in the international platform for measuring and reporting intellectual capital at financial statements. It is thought that the disorganized studies can be applied and compared to the standards which are made by International Accounting Standards Committee (IASC) and Financial Accounting Standards Board (FASB).Key Words:1. Intellectual Capital2. Methods Measuring Intellectual Capital3. Reporting on Intellectual Capital4. Approaches for Measuring Intellectual Capital5. IAS 38