Çin'in Doğu Türkistan politikası: Bir soykırım örneği
China's East Turkestan policy: An example of genocide
Yazar: ABDULLAH HALİM KÖSE
Danışman: PROF. DR. ÜMMÜHAN ELÇİN ERTUĞRUL
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
1949'dan beri Çin Halk Cumhuriyeti içerisinde özerk bir yönetime sahip olan Doğu
Türkistan olarak bilinen Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi, halen devam eden baskıcı Çin
siyasetine sahne oldu. Doğu Türkistan, jeopolitik, stratejik konum ve ekonomik
kaynakları başta olmak üzere oldukça önemli bir bölgedir. Çin tarafından yürütülen
politikalar nedeniyle Doğu Türkistanlılar zulüm altında hayatlarını devam ettirmek
zorunda kalmaktadırlar. Doğu Türkistanlılar, bazen Çin siyasetine karşı bir tepki
olarak isyan etmekte ve haklarını aramaktadırlar. Doğu Türkistanlılara göre Çin
topraklarda işgalcidir. Çin ise toprakların ülkesine ait olduğunu savunmaktadır. Bu hak
arama talepleri Çin tarafından terörizm olarak görülmektedir. Terörizm ile her alanda
mücadele ettiğini savunan Çin tarafından bölgede uygulanan politikalar asimilasyon
boyutuna varmaktadır. Bölgede uygulanan asimilasyon Çin politikasının dinî, dil,
eğitim, demografik, iktisadi ve kültürel soykırım boyutları bulunmaktadır. Bu siyaset
Doğu Türkistanlılar üzerinde uzun yıllardan beri sürdürülmektedir. Bu siyasetin
sonucunda günümüzde Doğu Türkistan, Uygur Türk-İslam kimliğinden uzaklaşmıştır.
Bu da asimilasyon siyasetinin kısmen de olsa başarılı olduğunu göstermektedir.
Çin, yürütmüş olduğu asimilasyon politikasında Doğu Türkistanlılara karşı soykırım
uygulamıştır. Bu soykırım politikası çeşitli şekillerde yürütülmüştür. Doğu
Türkistanlıların tamamen yok edilmesine yönelik politikalar geliştiren Çin, bu sayede
bölgedeki bütün etnik ve dini farklılıkları yok etmeyi hedeflemiştir. Bölgede sadece
Çin ve Çinliler kalacaktır. Geriye kalan Türk ve Müslümanlar ise yok edilmeye
mahkum hale getirilmişlerdir. Çalışmanın kapsamı Doğu Türkistan'da Çin Halk
Cumhuriyeti'nin işgalinin başladığı 1949 yılından beri uygulanan siyasetin soykırım
niteliği taşıdığını analiz etmektir. Çalışmanın amacı Çin'in siyasetinin soykırım
niteliği taşıdığının kanıtlanmasıdır. Literatür taraması yöntemi kullanılarak yapılan bu
çalışmada Çin'in Doğu Türkistan'a yönelik politikaları alt başlıklar halinde
incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Çin, Doğu Türkistan, Soykırım, Asimilasyon, Baskı Politikası,
Uygur

Abstract:
The Xinjiang Uyghur Autonomous Region, known as East Turkestan, which has had
an autonomous administration within the People's Republic of China since 1949, has
become the scene of the repressive Chinese policy that still continues. East Turkestan
is very important region, especially with it's geopolitical, strategic location and
economic resources. Due to the policies carried out by China, the people of East
Turkestan are forced to continue their lives under persecution. East Turkestanis
sometimes rebel as a reaction against Chinese politics and seek their right. According
to the people of East Turkestan, China is an invader on the territory. China, on the
other hand, maintains that the territory belongs to it's country. These rights
decriminalization demands are considered as terrorism by China. The policies
implemented in the region by China, which claims to fight terrorism in all areas, reach
the dimension of assimilation. The Chinese policy of assimilation implemented in the
region has religious, linguistic, educational, demographic, economic and cultural
genocide dimensions. This policy has been carried out on the people of East Turkestan
for many years. As a result of this policy, today East Turkestan has moved away from
the Uyghur Turkish-Islamic identity. This shows that the assimilation policy has been
partially successful.
China has committed genocide against the East Turkestanis in it's assimilation policy.
This policy of genocide has been carried out in various ways. The China, which has
developed policies aimed at the complete destruction of the people of East Turkestan,
has aimed to eliminate all ethnic and religious differences in the region in this way.
Only China People Republic and the Chinese will… The remaining Turks and
Muslims have been condemned to extermination. The scope of the study is to analyze
that the policy implemented in East Turkestan since the beginning of the occupation
of the People's Republic of China in 1949 has the nature of genocide. The aim of the
study is to prove that China's policy has a genocidal nature. This study, which was
conducted using the literature review method, also examined China's policies towards
East Turkestan in subheadings.
Keywords: China, East Turkestan, Genocide, Assimilation, Printing Policy, Uyghur