Afganistan ile İngiliz Doğu Hindistan şirketi arasındaki ticari ilişkiler
Trade relations between Afghanistan and the British East İndia company
Yazar: AHMAD SUBAT AHADYAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET EMİN YARDIMCI
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Teorisi ve Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Afganistan = Afghanistan ; Doğu Hindistan Şirketi = East India Company ; Dış ticaret politikaları = Foreign trade policies ; Sömürgecilik = Colonialism ; Tarım sektörü = Agricultural sector ; Tarım ürünleri = Agricultural products ; Ticari ilişkiler = Trade relations ; İngiliz işgali = English occupation ; İngiltere = England

Özet:
Bu çalışmanın amacı İngiliz Doğu Hindistan şirketinin Afganistan'daki faaliyetlerini incelemek ve Afganistan'ın iktisadi ve sosyal tarihini analiz etmektir. Sanayi devrimi sonrasında merkez ve çevre ilişkisinin tahlili konusunda, sömürgecilik ekseninde benzer uygulamalara Afganistan ekseninde de şahit olmaktayız.
XVIII. yüzyıl ve XIX. Yüzyılın başı, İngilizlerin Hindistan üzerindeki hakimiyetini sürdürmek ve Afganistan'ın geliştirdiği coğrafyayı Ruslara karşı dengelemek için verdiği mücadeleler sonucunda 1839-1842, 1878-1880 ve 1919 yıllarında İngilizler ile Afganlar arasında üç savaş gerçekleşmiştir. Afganistan ile İngiliz Doğu Hindistan Şirketi arası ticari ilişkileri açısından oldukça önemli olan 1. İngiliz-Afgan Savaşı, Britanya İmparatorluğu (Doğu Hindistan Şirketi) ile Afganistan Emirliği arasında 1839 ve 1842 yılları arasındaki gerçekleşti. Afganistan'ı Orta Asya'nın ve dolayısıyla kıta hakimiyetinin anahtarı olarak gören stratejik görüşler mevcuttur. Ancak İngilizler daha önce imparatorluklarının incisi Hindistan'ı korumak için Afganistan'a hâkim olmanın gerekliliğine inanmışlardı. 1838'de Lord Auckland'ın 'Simla Manifestosu' olarak adlandırılan ilanında: Afganistan'da İngiliz yanlısı bir hükümetin imparatorluğun refahı için gerekli olduğunu savundu. 1838'de İngilizler Afganistan'ı işgal etti. Doğu Hindistan Şirketi İngiliz sömürge kurumu niteliğinde idi. İngilizler 1842'de geri çekilirken, Dost Muhammad Khan Barakzai [1793-1863] İngiliz himayesini kabul etmek durumunda kaldı. İngiliz Doğu Hindistan Şirketi, Portekiz ve İspanya'nın tekelinde olan Uzak Doğu ve Hindistan'daki baharat ticaretinden pay almak üzere 31 Aralık 1600'de İngiliz tüccarlar tarafından kraliyet tüzüğü ile kurulmuş ve zamanla dünyanın en büyük ticaret kuruluşlarından biri haline gelmiştir. Hindistan ve İngiltere ticari ilişkileri modern zamanlara kadar devam etmiştir. Bilhassa pamuk üretiminin artması ve Hindistan'ın İngiliz kolonilerindeki üretim fazlalığı nedeniyle gelişen tekstil sanayii oldukça etkindir. Hindistan'dan büyük kervanlarla getirilen şeker ve tekstil gibi mamul mallar karşılığında Afganistan'dan başta kurutulmuş meyve ve sebzeler olmak üzere çeşitli hammaddeler pazarlara sevk edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to examine the activities of the British East India Company in Afghanistan and to analyze the economic and social history of Afghanistan. In the analysis of the center and periphery relationship after the industrial revolution, we witness similar practices on the axis of colonialism in Afghanistan.
XVIII. Century and XIX. At the beginning of the century, as a result of the struggles of the British to maintain their dominance over India and to balance the geography developed by Afghanistan against the others, there were three wars between the British and Afghans in 1839-1842, 1878-1880 and 1919. The 1st Anglo-Afghan War, which is very important for the commercial relations between the Russians, Afghanistan and the British East India Company, took place between the British Empire (East India Company) and the Emirate of Afghanistan between 1839-1842. It is the strategic views that see Afghanistan as the key to Central Asia and thus to continental domination. However, the British had previously believed that holding on to Afghanistan was necessary to protect the pearl of their empire, India. Lord Auckland's proclamation in 1838 was called the 'Simla Manifesto': he argued that a pro-British government in Afghanistan was necessary for the prosperity of the empire. In 1838, the British invaded Afghanistan. The East India Company was a British colonial institution.
As the British retreated in 1842, Dost Mohammad Khan was forced to accept British patronage. The British East India Company was established on 31 December 1600 by British merchants with a royal charter to get a share from the spice trade in the Far East and India, which were monopolized by Portugal and Spain, and over time became one of the largest trading companies. Organizations around the world. Trade relations between India and England continued into modern times. The textile industry is very active, especially due to the increased production of cotton and overproduction in India's British colonies. Various raw materials, especially dried fruits and vegetables, were shipped from Afghanistan in return for manufactured goods such as sugar and textiles brought from India by large caravans.