Cladonıa folıacae liken ekstraktının H₂O₂ tarafından hasar görmüş Allıum cepa L. kök ucu hücreleri üzerindeki koruyucu rolü
Cladonia foliacae li̇ken ekstraktinin H₂O₂ tarafindan hasar görmüş Allium cepa l. kök ucu hücreleri̇ üzeri̇ndeki̇ koruyucu rolü
Yazar: MÜGE HİLOOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA KOCAKAYA ; PROF. DR. DİLEK PANDIR
Yozgat Bozok Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmanın amacı, H₂O₂'nin farklı dozlarının Allium cepa L. kök meristematik hücreleri üzerine toksik etkisini araştırmaktır. Hücre ölümü, kromozom sapmaları, mitotik indeks, oksidatif stres ve DNA hasarı belirlenerek bir liken türü olan Cladonia foliacae (CF) (Huds)'nin koruyucu etkisi ortaya konulmuştur. Kontrol grubuna herhangi bir kimyasal uygulanmamıştır. Kökler 1 saat boyunca iki doz H₂O₂'ye (% 3 ve % 7) maruz bırakıldıktan sonra 24, 48 ve 72 saatlik zaman periyotları süresince farklı dozlarda CF eksraktı (50 ve 100 µL) uygulanmıştır. Farklı uygulama sürelerinden sonra köklerin tüm gruplarda hücre ölümü, kromozom sapmaları ve mitotik indeksi ışık mikroskobu altında incelenmiştir. Köklerin antioksidan kapasitesindeki değişimler FRAP ve TEAC testleri ile değerlendirilmiştir. DNA hasarı, komet yöntemi ve RAPD-PCR testleri ile belirlenmiştir. Kromozomlarda meydana gelen bozulmalar, artan konsantrasyonlarda ve uygulama sürelerinde kromozom köprüsü, vagrant, poliploidi şeklinde tespit edilmiştir.H₂O₂'nin artan dozlarının 72 saatlik muamelesinde mitotik indeks, TEAC ve FRAP değerlerinin azalmasına neden olmuştur. Kuyruk % DNA ve kuyruk uzunluğu, uygulama gruplarında kontrol grubuna kıyasla önemli ölçüde artmıştır. 72 saatlik süreçte H₂O₂'nin artan dozları A. cepa kök meristematik hücrelerinde RAPD-PCR sonuçlarına göre genotoksitenin artmasına neden olmuştur. CF eksratı uygulanan gruplarda H₂O₂'nin artan dozlarının meydana getirdiği toksitenin önemli ölçüde kullanılan bu parametreleri değiştirdiği belirlenmiştir. Sonuç olarak, bu çalışmada kullanılan CF eksraktının, H2O2'nin A. cepa kök meristematik hücreleri üzerindeki sitotoksik ve mutajenik etkilerine karşı koruyucu etki gösterdiği fakat tamamen koruyamadığı belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the toxic effect of H₂O₂'s different doses on the Allium cepa L. root meristematic cells. Cell death, chromosome deviations, mitotic index, oxidative stress and DNA damage were determined and the protective effect of Cladonia foliacae (CF) (Huds) as a lichen species was revealed. No chemicals have been applied to the control group. After the roots were exposed to two doses of H₂O₂ (3% and 7%) for 1 hour, the CF extract (50 and 100 µL) were applied at different doses during time periods of 24, 48 and 72 hours. After different application periods, cell death in all groups of roots, chromosome deviations and mitotic index were examined under light microscope. Changes in the antioxidant capacity of the roots were evaluated by FRAP and TEAC tests. DNA damage was determined by the comet method and RAPD-PCR tests. The distortions occurring in chromosomes have been identified in the form of chromosomal bridge, vagrant, polyploidy in increasing concentrations and application periods. Mitotic index, TEAC and FRAP values decreased in 72 hours with increased doses of H₂O₂. The tail % DNA and tail length have significantly increased in application groups compared to the control group. Increasing doses of H₂O₂ in the 72 hour period resulted in increased genotoxic results according to RAPD-PCR in the root meristematic cells of A. cepa. It has been determined that the toxicity of the increased doses of H₂O₂ with the CF extract treatment groups have changed these parameters significantly. As a result, it has been determined that the CF extract used in this study has a protective effect on the cytotoxic and mutagenic effects of H₂O₂ on the root meristematic cells A. cepa, but cannot completely protect it.