Hasmer ve hasak ırkı koyunlarda ossa membri pelvini'nin karşılaştırmalı makroanatomik yapısı
Comparative macroanatomical structure of the ossa membri pelvini in hasmer and hasak breed sheep
Yazar: MERVE DUMAN ÇOMAKLI
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA BALKAYA
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Anatomi-veteriner hekimlik = Anatomy-veterinary ; Asetabulum = Acetabulum ; Bacak kemikleri = Leg bones ; Koyunculuk = Sheep farming ; Koyunlar = Sheep ; Ossa tarsi = Ossa tarsi ; Veteriner hekimlik = Veterinary medicine

Özet:
Amaç: Bu çalışma, hasmer ve hasak koyun ırklarında arka bacak kemiklerinin makroanatomik yapısını ortaya koymak amacıyla yapıldı.
Materyal ve Metot: Bu çalışmada, beş adet hasmer ve beş adet hasak ırkı koyun olmak üzere toplam on adet koyun kullanıldı. Koyunlar, Konya Bahri Dağdaş Uluslararası Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Deney Hayvanları Ünitesi Birimi'nden temin edildi. Koyunların arka bacakları diseke edildi ve kemiklerin makroanatomik özellikleri belirlendi.
Bulgular: Her iki koyun ırkında, arka bacak kemiklerinin sırasıyla os coxae, os femoris, patella, ossa cruris, ossa tarsi, ossa metatarsalia ve ossa digitorum pedis'ten oluştuğu tespit edildi. Os coxae'nın os ilium, os ischii ve os pubis'ten oluştuğu gözlendi. Femur'un caput, collum, corpus ve trochlea şeklindeki distal uçtan oluştuğu belirlendi. Patella'nın her iki koyun ırkında da distal'den proximal'e doğru genişleyen oval bir yapıda olduğu gözlendi. Tibia'nın her iki koyun ırkında da arka bacak kemikleri arasında en uzun kemik olduğu belirlendi. Tarsus'un; talus, calcaneus, os centroquartale, os tarsale I ve kaynaşmış olan os tarsale II ve os tarsale III'ten oluştuğu saptandı. Her iki koyun ırkında da, os metatarsale III ve os metatarsale IV'ün kaynaşmış uzun bir kemik yapısında, os metatarsale II'nin ise küçük rudimenter bir kemik şeklinde olduğu belirlendi. Ossa digitorum pedis'in iki koyunda da phalanx proximalis, phalanx media ve phalanx distalis'ten oluştuğu gözlendi.
Sonuç: Bu çalışmadan elde edilen bulgular ile hasmer ve hasak ırkı koyunların arka bacak kemiklerinin makroanatomik yapılarının büyük oranda benzer özellikler gösterdiği belirlendi. Bu sonuçların taksonomik olarak bu alandaki literatür bilgisine ayrıca veteriner klinik bilimlerine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Aim: This study was performed to investigate the macroanatomical structure of hind limb bones in the hasmer and hasak sheep breeds.
Material and method: A total of 10 animal, including 5 of the hasak and 5 of the hasmer sheep breeds were used in this study. Sheep were obtained from the Experimental Animals Unit of Konya Bahri Dagdas, International Agricultural Research Institute. The hind limb of the sheep were dissected and the macroanatomic structures of bones were clearly identified.
Results: In both sheep breeds, hind limb bones consisted of os coxae, os femoris, patella, ossa cruris, ossa tarsi, ossa metatarsalia and ossa digitorum pedis respectively. It was observed that os coxae composed of os ilium, os ischii and os pubis. It was determined that the femur formed the caput, collum, and distal end with trochlea-shaped. The patella was observed to have an oval structure extending from distal to proximal in both sheep breeds. The tibia was the longest bone among the hind limb bones in both sheep. The tarsus was composed of talus, calcaneus, os centroquartale, os tarsale I and fused os tarsale II and os tarsale III. In both sheep, os metatarsale III and os metatarsale IV had a long fused bone structure and os metatarsale II was found to be a small rudimentary bone. It was observed that ossa digitorum pedis comprised of phalanx proximalis, phalanx media and phalanx distalis in both sheep.
Conclusion: The findings obtained from this study showed that the macroanatomical structures of the hind limb bones of the hasak and hasmer sheep breeds were substantially similar. These results are thought to be contribute taxonomically to the literature knowledge in this field as well as veterinary clinical sciences.