Mehmed b. Hamza Arab Vāiz Mevlidü'n-Nebī (İnceleme-metin-dizin)
Mehmed b. Hamza Arab Vāi̇z Mevli̇dü'n-Nebī (Investigation-text-index)
Yazar: BERAT ŞAHİN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. RİFAT GÜRGENDERELİ
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dilbilgisi = Grammar ; Edebiyat = Literature ; Eski Türk edebiyatı = Old Turkish literature ; Mehmed bin Hamza Arab Vaiz = Mehmed bin Hamza Arab Vaiz ; Metin = Text ; Mevlid = Mawlid ; Mevlidü'n-Nebi = Mevlidü'n-Nebi ; Ses bilgisi = Phonetic ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; İnceleme = Study

Özet:
Mevlid, Hz. Muhammed'in doğduğu zamanı, hayatını, mucizelerini, vefatını ve daha bir çok yönlerini konu alan eserlere verilen addır. Türk Edebiyatında bu türün ilgi görüp sevilmesinde Süleyman Çelebi'nin Mevlidi'nin yeri tartışılamaz. Süleyman Çelebi'nin Mevlid'i sayesinde bu tür, geniş halk kitleleri tarafından benimsenerek okunmuş ve Süleyman Çelebiden sonra da pek çok şair mevlid adı altında bu tür eserler kaleme almışlardır. Bu eserlerden biri de Yüksek Lisans çalışmamızın konusu olan Mehmed b. Hamza Arab Vāiz'in Mevlidü'n-Nebī adlı eseridir. Tez, giriş ve devamında dört bölüm üzerine kurulmuştur. Giriş bölümünde Türk Edebiyatı'nda mevlid türü hakkında bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde şairin yazmış olduğu mevlid hakkında değerlendirmeler yapılmış daha sonra da yapılan çalışmalara dayanılarak hayatı hakkında bilgilere yer verilmiştir. İkinci bölümde eser, ses ve şekil bilgisi açısından değerlendirilmiş sonrasında eserde yer alan atasözü, deyim ve söz varlığı üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde mevlidin ulaşabildiğimiz üç nüshası edisyon kritik yapılarak sağlam bir metin ortaya konulmaya çalışılmıştır. Dördüncü bölümde gramatikal dizin yer alır. Sonuç kısmında eser anahatları ile değerlendirilmiş ve devamında faydalandığımız kaynaklar kaynakça başlığı altında verilmiştir.


	
Anahtar Kelimeler: Mevlid, Mehmed B. Hamza Arab Vāiz, Süleyman Çelebi

Abstract:
Mawlid is the name given to the literary pieces that discuss Prophet Mohammed's birth, his life, his miracles, his death and many other issues. It goes without saying that these types of pieces are appreciated and draw interest within the Turkish literature due to the contributions of Süleyman Çelebi's Mawlid. Thanks to Süleyman Çelebi's Mawlid, this genre has been recognized and read by wide public masses and several poets have written a number of pieces under the name Mawlid within this field. One of these works also forms the subject of our Master's thesis, which is Mehmed B. Hamza Arab Vāiz's Mevlidü'n-Nebī. Our thesis is based on an introduction and four chapters. The introduction chapter provides our assessments of the mawlid authored by the poet, and based on the studies conducted in connection with this, information about his life are presented. The second chapter examines the piece of literature in terms of sounds and information related to its form and following this, the presence of proverbs, sayings and idioms used within the work has been investigated. The third chapter tries to present a strong text via an edition critique of the three copies of the mawlid that we could access. The fourth chapter provides the grammatical index. The conclusion chapter of the thesis puts forth an assesment of the literary work with its main points followed by the bibliography section, where the resources used within the thesis are listed.


	
Key Words: Mawlid, Mehmed B. Hamza Arab Vāiz, Süleyman Çelebi