Çocukluk çağı araknoid kist olgularının klinik radyolojik ve elektroensefalografi bulguları ile değerlendirilmesi
Evaluation of childhood arachnoid cyst cases withclinical, radiologic and electroencephalographicfindings
Yazar: ÜMMÜGÜLSÜM ARGUN
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE KAÇAR BAYRAM ; DOÇ. DR. ÇİĞDEM ÜNER
Sağlık Bakanlığı / Ankara Etlik Şehir Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
ÖZET
ÇOCUKLUK ÇAĞI ARAKNOĠD KĠST OLGULARININ KLĠNĠK 
RADYOLOJĠK VE ELEKTROENSEFALOGRAFĠ BULGULARI ĠLE 
DEĞERLENDĠRĠLMESĠ
Amaç: Bu çalışmada, araknoid kist tespit edilen hastaların demografik ve 
klinik özellikleri, elektroensefalografi (EEG) bulgusu olan hastalarda bulgu ve
semptomların araknoid kist ile ilişkisi, nörogörüntülemede tespit edilen kistin 
anatomik özellikleri, hastaların takibinde gelişen komplikasyonları, uygulanan 
tedavileri ve hastaların kliniğinin zaman içindeki seyrini daha iyi tanımlamayı 
amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ankara Etlik Şehir Hastanesi Çocuk Nöroloji
Polikliniği'ne 01.09.2022-30.09.2023 tarihleri arasında başvuran ve 
nörogörüntülemede araknoid kist tespit edilen 1ay-18 yaş arası 225 hasta grubu dahil 
edildi. Hastaların yaş, cinsiyet, uyruk gibi demografik özellikleri, ilk başvuru 
yakınmaları, fizik muayene bulguları, nörogörüntülemede saptanan kistin anatomik 
özellikleri, hastaların klinik özellikleri ve takiplerinde gelişen komplikasyonlar
geriye dönük incelendi.
Bulgular: Araknoid kist saptanan 225 hastanın 129'u (%57,3) erkek, 96'sı 
(%42,7) kızdır. 12 yaş ve altında olan hastalarda erkek ve kızların oranı benzerken,
13 yaş ve üzerindeki hastalarda kızların oranı erkeklere göre anlamlı şekilde daha 
yüksektir (p<0,05). Hastaların başvuru şikayetleri incelendiğinde %46,7'sinde baş 
ağrısı, %15,1'inde baş dönmesi, %14,7'sinde bulantı kusma, %12,9'unda nöbet ve 
kalan %10,6 hastada ise diğer şikayetler saptanmıştır. Kistler lokalizasyonlarına göre 
incelendiğinde 123'ü (%54,7) posterior fossada, 76'sı (%33,8) orta fossada, 21'i 
(%9,3) konveksitede ve kalan 5'i (%2,2) diğer bölgelerde saptanmıştır. Hastaların
91'inde (%40,4) kist beynin sol tarafında, 60'ında (%26,7) sağ tarafında ve 74'ünde 
(%32,9) bilateral tespit edilmiştir. Hastaların 79'una (%35,1) EEG yapılmış olup 
EEG yapılan hastaların 49'unda (%62) EEG'nin normal olduğu, 30'unda (%38) ise 
EEG'de anormal bulgu olduğu saptanmıştır. Erkeklerin kist boyut ortalaması 18
viii
(69,2) mm, kızların kist boyutu ortalaması 8 (30,8) mm olup erkeklerde kist boyutu 
ortalaması anlamlı şekilde daha yüksek saptanmıştır (p<0,05). Toplam 19 hastanın
(%8) Manyetik Rezonans Görüntülemesinde (MRG) bası etkisi olduğu saptanmıştır. 
Ancak nörogörüntülemede bası etkisi bulunan bu 19 hastanın 7'sinde (%36,8) bası 
etkisinin klinik şikayetler ile komplike olduğu tespit edilmiştir. Komplikasyon 
gelişen 7 hastanın 5'inde (%71,4) kist rüptürü, 2'sinde (%28,5) kitle/bası etkisi 
olduğu saptanmıştır. Kist rüptürü olanlarda travma öyküsü, rüptüre olmayanlardan 
anlamlı şekilde daha yüksek tespit edilmiştir (p<0,05). Kist boyutu 50 mm ve 
üzerinde olan hastalarda komplikasyon oranı, 50 mm altında olan hastaları daha 
yüksektir (p<0,05). 0-2 yaş grubundaki hastalarda komplikasyon oranı diğer yaş 
gruplarına göre daha yüksek tespit edilmiştir (p<0,05).
Sonuç: Araknoid kistler, genellikle asemptomatik seyreden iyi huylu 
lezyonlardır. Komplikasyonları nadirdir ancak kanama ve kitle/bası etkisine bağlı 
klinik oluşturabilir. Kist boyutunun 50 mm ve üzerinde olması, travma öyküsü ve 
hastanın küçük yaşta olması (0-2 yaş), komplikasyon açısından daha yüksek risk 
olması nedeniyle bu hasta gruplarının daha yakın izlenmesini önermekteyiz. 
Günümüzde nörogörüntülemeye ulaşımın daha kolay olması, daha fazla araknoid kist 
tespit edilmesine ve araknoid kistin prognozunu etkileyen yeni parametrelerle ilgili 
bilgi edinilmesine katkı sağlamaktadır.

Abstract:
ABSTRACT
EVALUATION OF CHILDHOOD ARACHNOID CYST CASES WITH 
CLINICAL, RADIOLOGIC AND ELECTROENCEPHALOGRAPHIC 
FINDINGS
 Objective: In this study, we aimed to better define the demographic and 
clinical characteristics of patients with arachnoid cysts, the relationship between 
findings and symptoms in patients with electroencephalography (EEG) findings and 
arachnoid cysts, the anatomical characteristics of the cysts detected in neuroimaging, 
the complications that developed during the follow-up of the patients, the treatments 
applied, and the clinical course of the patients over time.
 Materials and Methods: The study included 225 patients between the ages 
of 1 month and 18 years who were admitted to the Pediatric Neurology Outpatient 
Clinic of Ankara Etlik City Hospital between 01.09.2022-30.09.2023 and who were 
found to have arachnoid cysts on neuroimaging. Demographic characteristics of the 
patients including age, gender, nationality, initial complaints, physical examination 
findings, anatomical features of the cyst detected on neuroimaging, clinical features 
of the patients and complications during follow-up were retrospectively analyzed.
Results: Of the 225 patients with arachnoid cysts, 129 (57.3%) were male 
and 96 (42.7%) were female. While the ratio of males to females was similar in 
patients aged 12 years and under, the proportion of females was significantly higher 
in patients aged 13 years and over (p<0.05). When the presenting complaints of the 
patients were examined, 46.7% had headaches, 15.1% had dizziness, 14.7% had 
nausea and vomiting, 12.9% had seizures, and 10.6% had other complaints. When 
the cysts were analyzed according to their localization, 123 (54.7%) were found in 
the posterior fossa, 76 (33.8%) in the middle fossa, 21 (9.3%) in the convexity, and 5 
(2.2%) in other regions. In 91 patients (40.4%), the cyst was located on the left side 
of the brain, in 60 patients (26.7%) on the right side, and in 74 patients (32.9%) 
bilaterally. EEG was performed on 79 patients (35.1%), of whom 49 (62%) had 
normal EEG results, while 30 (38%) had abnormal EEG findings. The average cyst 
x
size was significantly higher in males at 18 (69.2) mm compared to 8 (30.8) mm in 
females (p<0.05). A total of 19 patients (8%) were found to have mass effect on 
Magnetic Resonance Imaging (MRI). However, of these 19 patients with mass effect 
on neuroimaging, 7 (36.8%) were found to have clinical symptoms complicated by 
the mass effect. Of the 7 patients who developed complications, 5 (71.4%) had cyst 
rupture and 2 (28.5%) had mass effect. Patients with cyst rupture had a significantly 
higher history of trauma than those without rupture (p<0.05). The complication rate 
was higher in patients with cyst sizes of 50 mm or more compared to those with cyst 
sizes below 50 mm (p<0.05). The complication rate was also found to be higher in 
patients aged 0-2 years compared to other age groups (p<0.05).
Conclusion: Arachnoid cysts are benign lesions that are usually 
asymptomatic. Complications are rare but may be clinical due to bleeding and 
mass/compression effect. We recommend closer follow-up of these patient groups 
due to the higher risk of complications when the cyst size is 50 mm or more, history 
of trauma and young age of the patient (0-2 years). Nowadays, easier access to 
neuroimaging has contributed to the detection of more arachnoid cysts and to obtain 
information about new parameters affecting the prognosis of arachnoid cysts.