Muş yöresinde yetiştirilen üzüm çeşitlerinin (V. vinifera L.) biyokimyasal olarak tanımlanması
Biochemical identification of grape varieties (V. vinifera L.) growed in Muş region
Yazar: YAKUP KARASU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ADNAN DOĞAN
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma Muş merkez ilçe ve üzüm yetiştiriciliğinin yoğun olarak yapıldığı köylerde yürütülmüştür. Yörede yetişen yerel üzüm çeşitleri araştırmanın bitkisel materyalini oluşturmuştur. Bitkisel materyal olarak Muş yöresinde yetiştirilen; Beyaz Üzüm, Dana Gözü, Dana Gözü 2, Dımışkı, Elazığ Kırmızısı, Güz Beyazı, Kaşper, Keçi Memesi, Keji Beyazı, Kırmızı Üzüm, Kuru Üzüm, Lüle Beyazı, Vakkas Dişi, Vakkas Erkek (Sıkı), Sinciri, Sulu Üzüm ve Vakkas çeşitleri olmak üzere toplamda 17 farklı üzüm çeşidi çalışma kapsamında incelenmiştir. Örnekler Ekim (2022) ayı ortalarında Muş ili sınırları içerisinde toplanmış ve aynı dönemde ölçüm ve analizlere başlanmıştır. Salkım, tane ve çekirdek eni/boyu, çekirdek ağırlık ölçümleri yapılmış. Biyokimyasal analizlerden meyve suyu pH'sı, TEA, SÇKM miktarı, Toplam fenolik madde miktarı, toplam flavonoid, toplam monomerik antosiyanin ve antioksidant aktivite testleri, Bireysel fenolik bileşikler ve C vitamini içerikleri belirlenmiştir. Bireysel Fenolik Bileşik içerikleri HPCL yöntemiyle, Toplam Antioksidan içerikleri FRAP ve DPPH yöntemiyle tespit edilmiştir.
Toplam Fenolik Madde değişimleri incelendiğinde; çeşitler arasında en yüksek Dana Gözü-2  (249.73±24.29 mg GAE g-1 fw), en düşük Beyaz Üzüm (52.70±1.67 mg GAE g-1 fw) çeşidinde; Toplam Flavonoid Madde değişimleri çeşitler arasında en yüksek Dımışkı (91.53±4.62 mg QE g-1 fw) , en düşük Beyaz Üzüm'de(42.80±2.95 mg QE g-1 fw) üzüm çeşidinde; Toplam Antioksidan Aktiviteleri çeşitler arasında DPPH yöntemine göre antioksidan kapasitesi en yüksek Dımışkı (18.45±0.81 mmol TE g-1 fw), en düşük Vakkas Dişi (1.98±0.02 mmol TE g-1 fw) bulunurken, FRAP yöntemine göre antioksidan kapasitesi en yüksek Sulu Üzüm (14.16±0.12mmol TE g-1 fw), en düşük Vakkas Dişi (2.37±0.02 mmol TE g-1 fw) üzüm çeşidinde bulunmuştur. Antosiyanin değişimleri; çeşitler arasında en yüksek Kırmızı Üzüm (8.03±0.04 mg cyanidin 3-glucoside g-1 fw), en düşük Vakkas Dişi (2.37±0.02 mmol TE g-1 fw) üzüm çeşidinde; Vitamin C değişimleri; çeşitler arasında en yüksek Dımışkı (23.27±0.15 mg 100 g-1), en düşük Dana Gözü (3.83±0.03 mg 100 g-1) üzüm çeşidinde bulunmuştur. 
Toplam Fenolik Madde, Toplam Flavonoid, Toplam Antioksidan Kapasite, Antosiyanin, Vitamin C, Çekirdek İriliği, Çekirdek Ağırlığı, Bireysel Fenolik Bileşikler istatistiksel olarak önemli [(P<0.001), (P<0.05)] bulunmuştur.

Abstract:
It was carried out in the central district of Muş and in the villages where grape cultivation is intense. Local grape varieties grown in the region constitute the plant material of the research. As herbal material, it belongs to the Muş region; Beyaz Üzüm, Dana Gözü, Dana Gözü 2, Dımışkı, Elazığ Kırmızısı, Güz Beyazı, Kaşper, Keçi Memesi, Keji Beyazı, Kırmızı Üzüm, Kuru Üzüm, Lüle Beyazı, Vakkas Dişi, Vakkas Erkek (Sıkı), Sinciri, Sulu Üzüm ve VakkasA total of 17 different grape varieties, including varieties, were examined within the scope of the study. Samples were collected within the borders of Muş province in mid-October (2022), and measurements and analyzes were started in the same period. Cluster, grain and seed width/length, and seed weight measurements were made. From biochemical analyzes, fruit juice pH, TEA, SÇKM amount, Total phenolic substance amount, total flavonoid, total monomeric anthocyanin, and antioxidant activity tests, Individual phenolic compounds contents were determined by HPLC method, total Antioxidant contents were determined by FRAP and DPPH method.
When the Total Phenolic Substance changes are examined; Among the cultivars, the highest Dana Gözü-2 (249.73±24.29 mg GAE g-1 fw) and the lowest Beyaz Üzüm (52.70±1.67 mg GAE g-1 fw) cultivar; Total Flavonoid Substance changes were the highest in Dımışkı (91.53±4.62 mg QE g-1 fw) and the lowest in Beyaz Üzüm (42.80±2.95 mg QE g-1 fw) grape variety; According to the DPPH method, the highest antioxidant capacity was found in Dımışkı (18.45±0.81 mmol TE g-1 fw), the lowest Vakkas Dişi (1.98±0.02 mmol TE g-1 fw). According to the FRAP method, the highest antioxidant capacity was found in Sulu Üzüm (14.16±0.12mmol TE g-1 fw) and the lowest in Vakkas Dişi (2.37±0.02 mmol TE g-1 fw). Anthocyanin changes; Among the varieties, the highest Kırmızı Üzüm (8.03±0.04 mg cyanidin 3-glucoside g-1 fw) and the lowest Vakkas Dişi (2.37±0.02 mmol TE g-1 fw) grape variety; Vitamin C changes; Among the cultivars, the highest Dımışkı (23.27±0.15 mg 100 g-1) grape variety and the lowest Dana Gözü (3.83±0.03 mg 100 g-1) grape variety were found. 
Total Phenolic Substance, Total Flavonoid, Total Antioxidant Capacity, Anthocyanin, Vitamin C, Seed Size, Seed Weight, and Individual Phenolic Compounds were statistically significant [(P<0.001), (P<0.05)].