Küresel rekabet ortamına yönelik maliyet yönetim yaklaşımları ışığında bir maliyet yönetim bilgi sisteminin tasarlanması ve bir uygulama
Developing of a cost management information system for the global competitive environment
Yazar: HALİS KALMIŞ
Danışman: PROF.DR. TUĞRUL TÜFEKÇİOĞLU
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1999
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Küreselleşme = Globalization ; Maliyet sistemleri = Cost systems ; Maliyet yönetimi = Cost management ; Rekabet = Competition

Özet:
11 DOKTORA TEZ ÖZÜ KÜRESEL REKABET ORTAMINA YÖNELİK MALİYET YÖNETİM YAKLAŞIMLARI IŞIĞINDA BİR MALİYET YÖNETİM BİLGİ SİSTEMİNİN TASARLANMASI VE BİR UYGULALAMA Halis Kalmış İşletme Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Şubat 1999 Danışman: Prof. Dr. Tuğrul Tüfekçioğlu Küreselleşme olgusunun hızlanması ve buna bağlı olarak küresel rekabetin şiddetlenmesi, işletmeleri küresel bir boyutta düşünmeye ve hareket etmeye zorlamıştır. Küresel boyut, küresel rekabet ortamında rekabet üstünlüğü sağlayarak, rekabet edebil mekten geçmektedir. Küresel rekabet ortamında rekabet edebilmenin temel koşulu, kalite, düşük fiyat ve hız gibi işletmelere rekabet gücü kazandıran unsurların müşteri gereksinimleri doğrultusunda etkili ve verimli biçimde gerçekleştirilmesidir. Geleneksel maliyet bilgi sistemleri, genellikle geç başlayıp, erken bitiren bir yaklaşım sergiledikleri için, küresel rekabet ortamında faaliyet gösteren işletmelerin müşteri gereksinimlerini daha çok maliyet etkenli biçimde karşılamalarına yönelik maliyet ve gelirleri saptamak, planlamak, kontrol etmek ve başarımı ölçmek ile ilgili bilgi gereksinimlerini karşılayamamaktadır. Bu sorunları gidermeye yönelik geliştirilen, ancak bütünü gözden kaçıran maliyet yönetim yaklaşımlarının gözden geçirilerek, bunları kapsayacak çağdaş bir maliyet yönetim bilgi sisteminin oluşturulması gerekmektedir. Bunu sağlayacak temel ise, değer zinciri yaklaşımıdır. Değer zinciri yaklaşımının temeli, işletme değer zincirlerinin belirlenmesi, bunların maliyet ve gelirlerinin belirlenmesi ve başanmımn ölçümü ve bu temelde bunların planlanması, kontrolü ve yönetimidir. Değer zinciri temelli maliyet yönetimi bilgi sisteminin amacı, küresel rekabet ortamında faaliyet gösteren işletmelerin faaliyetlerini daha çok maliyet etkenli biçimde gerçekleştirilmesini sağlamak için gereksinim duyulan bilgileri, doğru, zamanlı ve ilgili biçimde sağlamaktır. Bu bilgiler, değer zincirleri, değer zincirini oluşturan iş süreçleri ve bunları oluşturan faaliyet ve görevler temelinde sağlanmakta ve maliyet yönetimi, gelir ve başarım ölçümü ile finansal tabloların düzenlenmesinde kullanılmaktadır. Sistem, Paşabahçe Cam A.Ş., Kırklareli Cam Fabrikası'nda uygulanarak, sonuçlan gözlemlenmiştir.

Abstract:
Ill ABSTRACT Accelerating globalizm event and as result of this, increasing the global competition has forced companies to think and act on a global dimension. Global dimension is passing through competitiveness by acquiring of a competitive advantage in the global competititive environment Primary condition of competitiveness in the global competitive environment is effectively and efficiently being accomplished the components such as quality, the low cost and speed that acquire competitive force to companies according to customers' needs. It has been needed a contemporary cost management information system to meet accurate, timely and relevant information needs to be relevant these subjects of companies. Because conventional cost information systems start too late and stop too soon, they are unable to supply these kinds of information needs to be relevant for determining, planing and controling cost and income, and measuring performance of companies that operate in the global competitive environment to deliver customers' needs in more cost-effective way. A lot of cost management approaches have been developed for removing kinds of these problems. These approaches have focused on definite promlems and haven'n taken into consideration as a whole. So, it is necessary to develop a contemporary cost management information system that include these approaches. The basis that will provideg this is also the approach of value chain. The basis of approach of value chain is the determining of value chains and their cost and income, and the measuring their performance, and planning, controling and managing of these in this basis. The goal of value chain-based cost management information system is accurately, timely and relevant to provide information needed for acquiring of companies to carry out their own activities in a more cost-effective way. That information is being supplied in the basis of value chain, business prosess and activities, and used in the arrangement of financial reports, cost management and measurement of income and performance. Value chain-bases cost management information system has been implemented in "Paşabahçe Cam A.Ş., Kırklareli Cam Plant" and observed its results.