Sosyal bilgiler öğretmenlerinin tarihsel çevrenin derste kullanılmasına yönelik görüşleri ile tarihsel çevre bilgileri arasındaki ilişki: Trabzon örneği
The relationship between social studies teachers' views on the use of historical environment in classroom and their knowledge of historical environment: The example of Trabzon
Yazar: ELİFNAZ ERDEN
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE SEYHAN
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Okul dışı etkinlikler = Extracurricular activities ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Tarihi çevre = Historical environment

Özet:
Çalışmanın temel amacı, sosyal bilgiler öğretmenlerinin tarihsel çevrenin
derste kullanılmasına yönelik görüşleri ile tarihsel çevre bilgileri arasındaki ilişkiyi
belirlemektir. Araştırma 2023-2024 eğitim öğretim yılında gerçekleştirilmiştir.
Çalışma grubunu, Trabzon ilinde görev yapan sosyal bilgiler öğretmenleri
oluşturmaktadır. Karma desen yaklaşımına göre tasarlanan çalışmada hem nitel hem
de nicel yöntemler kullanılmıştır. Çalışmanın sosyal bilgiler öğretmenlerine yönelik
nicel verileri, tarihi yerler bilgisi formu ile nitel veriler ise tarihsel çevrenin sosyal
bilgiler dersinde kullanılmasına yönelik mülakat formu ile elde edilmiştir. Araştırma
sonunda elde edilen nicel verilerin analizinde, Aritmetik ortalama, Standart sapma ve
Çarpıklık/Basıklık Değerleri, T-testi, Tek yönlü varyans (ANOVA) analizleri; nitel
analizinde ise İçerik ve Betimsel analiz uygulanmıştır. Araştırma sonucunda sosyal
bilgiler öğretmenlerinin tarihsel çevre bilgi düzeyleri cinsiyet ve eğitim alma
durumları değişkenlerine göre farklılık gösterirken; kıdem yılı ve yaşadığı yer
değişkenlerine göre anlamlı farlılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır.
Öğretmenlerin tarihsel çevre tanımını bildikleri anlaşılmış ve tarihsel çevrenin
kaleler, hisarlar, burçlar, köprüler, köşkler, saraylar, hanlar, hamamlar, camiler,
kiliseler, külliyeler, göller, coğrafi kalıntılar, tarım alanları, limanlar, bedestenler,
kervansaraylar gibi çeşitli alanlardan oluştuğu sonucuna varılmıştır. Öğretmenler,
öğrencilerine tarihsel çevreyi öğretmek için ders saatlerinin kısıtlı olması ve
müfredatın bu konulara yeterince yer vermemesi gibi sıkıntılar yaşamakta oldukları
tespit edilmiştir. Ayrıca sosyal bilgiler öğretmenlerinin tarihsel çevreyi kullanma
yöntemleri olarak problem çözme, tartışma ve örnek olay yöntemini sıklıkla tercih
ettikleri ortaya çıkmıştır. Sosyal bilgiler öğretmenlerine, tarihsel çevre konusundaki
eğitim ve öğretim stratejilerini geliştirmelerine yardımcı olabilecek nitelikte
kaynakları kullanmaları önerilmektedir.aha sonra doldurulacaktır.

Abstract:
The primary aim of the study is to determine the relationship between social
studies teachers' views on the use of historical environment in lessons and their
knowledge of the historical environment. The research was conducted during the
2023-2024 academic year. The study group consists of social studies teachers
working in Trabzon province. The study, designed using a mixed-methods approach,
employed both qualitative and quantitative methods. Quantitative data related to
social studies teachers were collected using a historical sites knowledge form, while
qualitative data were gathered through an interview form on the use of historical
environment in social studies classes. The analysis of the quantitative data included
arithmetic mean, standard deviation, skewness/kurtosis values, t-test, and one-way
ANOVA analyses, while the qualitative data were analyzed using content and
descriptive analysis methods. The results showed that social studies teachers' levels
of knowledge about the historical environment varied according to gender and
educational background, but did not show significant differences based on seniority
or place of residence. It was found that teachers understood the definition of
historical environment and that it includes various elements such as castles,
fortresses, towers, bridges, pavilions, palaces, inns, baths, mosques, churches,
complexes, lakes, geographical remnants, agricultural areas, ports, covered bazaars,
and caravanserais. Teachers faced difficulties in teaching the historical environment
due to limited class hours and the curriculum not adequately covering these topics.
Additionally, it was found that social studies teachers frequently use problem-
solving, discussion, and case study methods to incorporate historical environment
into their teaching. It is recommended that social studies teachers make use of
resources that can support the development of instructional strategies related to the
historical environments.aha sonra doldurulacaktır.