Disleksi ve konuşma sesi bozukluğu tanısı almış çocukların sözel çalışma belleği ve fonolojik farkındalık performanslarının karşılaştırılması
A comparison of verbal working memory and phonological awareness performances of children diagnosed with dyslexia and speech sound disorder
Yazar: ALEYNA SARIYILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM OĞUZ
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Disleksi = Dyslexia ; Farkındalık = Awareness ; Fonolojik farkındalık = Phonological awareness ; Ses bozuklukları = Voice disorders ; Çalışma belleği = Working memory ; İşler bellek = Working memory

Özet:
Konuşma sesi bozuklukları olan bazı çocukların, okul çağı döneminde disleksi tanısı alabileceği öngörülmektedir. Bu nedenle iki tanı grubunun ayırt edici özelliklerinin incelenmesi gerektiği düşünülmektedir. Her iki tanı grubunda da tipik gelişim gösteren akranlarına kıyasla hem fonolojik farkındalık hem de çalışma belleği performanslarının düşük olduğu bilinmekle birlikte iki tanı grubunun ilgili becerilerinde benzerlik ve farklılıkların araştırılması gerektiği düşünülmektedir. Bu nedenle yapılan araştırmada disleksi ve konuşma sesi bozukluğu tanısı almış çocukların sözel çalışma belleği ve fonolojik farkındalık performanslarının karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada 10 disleksi tanısı ve 10 fonolojik bozukluk tanısı almış olan katılımcılar yer almıştır. Veri toplama sürecinde, fonolojik bozukluk tanısı olan katılımcılara Sesletim Ses Bilgisi testi uygulanmış olup dâhil etme kriterini karşılayan katılımcılar çalışmaya dahil edilmiştir. Bu aşamadan sonra her iki tanı grubuna da Fonolojik Farkındalık Testi ve Çalışma Belleği Ölçeği uygulanmıştır. Bulguların analizi için SPSS Windows 22 programı kullanılmıştır. Bulgu dağılımının normalliğine karar vermek için Shapiro Wilk testi, bağımsız iki grup karşılaştırmasında t-testi, varyansın homojenliğini belirlemek için de Levene istatistiği kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına bakıldığında sözel çalışma belleği becerisinde fonolojik bozukluğu tanısı olan grubun disleksi tanısı olan gruba göre daha iyi performans gösterdiği ve performanslar arasında anlamlı bir fark olduğu bulunmuştur. Fonolojik Farkındalık becerilerinde ise iki grup arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır.

Abstract:
It is predicted that some children with speech sound disorders may be diagnosed with dyslexia during school age. For this reason, it is thought that the distinctive features of the two diagnostic groups should be examined. Although it is known that both phonological awareness and working memory performances are low in both diagnosis groups compared to their typically developing peers, it is thought that similarities and differences in the relevant skills of the two diagnosis groups should be investigated. Therefore, this study aimed to compare the verbal working memory and phonological awareness performances of children diagnosed with dyslexia and speech sound disorder. The study included 10 participants diagnosed with dyslexia and 10 participants diagnosed with phonological disorders. During the data collection process, the Pronunciation Phonological Knowledge test was applied to the participants diagnosed with phonological disorder and the participants who met the inclusion criteria were included in the study. After this stage, Phonological Awareness Test and Working Memory Scale were applied to both diagnosis groups. SPSS Windows 22 programme was used for the analysis of the findings. Shapiro Wilk test was used to determine the normality of the distribution of the findings, t-test was used to compare two independent groups, and Levene statistics was used to determine the homogeneity of variance. When the results of the study were examined, it was found that the group diagnosed with phonological disorder performed better than the group diagnosed with dyslexia in verbal working memory skills and there was a significant difference between the performances. No significant difference was found between the two groups in phonological awareness skills.