Hellenistik ve Roma İmparatorluk Dönemi'nde Metropolis'in idari yapısı ve kent memuriyetleri
Administrative structure  and city officials of Metropolis in Hellenistic and Roman Empire Period
Yazar: MELTEM AHAOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN SARGIN
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology

Özet:
ilinin Torbalı ilçesine bağlı Yeniköy ve Özbey mahalleleri arasında kurulmuş olan
Metropolis Antik Kenti'nin yönetim düzeni ve bu düzenin temelini oluşturan memuriyetler
tez çalışmasının temel konuları olarak ele alınmıştır. Kent içerisindeki idari yapıyı
anlamlandırabilmek ve bu yapının tarihsel süreçteki değişimini kavrayabilmek için ilk olarak
Hellenistik Dönem'de Metropolis'in yönetim şekli araştırılmıştır. 1989 yılından beri
süregelen kazı çalışmalarında ele geçen ve transkripsiyonu yapılabilen yazıtların sunduğu
bilgiler dâhilinde, Metropolis'in demos ve boule meclislerinin Hellenistik Dönem içindeki
önemi, yetkisi ve görev alanlarına değinilmiş; bu meclislerin dışında yönetimde yer alan diğer
idari kurum ve kuruluşlara yer verilmiştir. Arkeolojik buluntular, epigrafik belgeler ve
nümismatik veriler ile beraber antik edebi metinlerden de elde edilen bilgiler, Metropolis'in
Hellenistik Dönem'de belli bir yönetimsel düzene sahip olduğunu ortaya koymuştur. Ancak
Roma ile kurulan sıkı ilişkilerin de etkisiyle kent idari düzeni Roma İmparatorluk
Dönemi'nde çok daha ileri bir seviyeye ulaşmıştır. Özellikle epigrafik verilerin sunduğu yazılı
belgeler sayesinde kentin yönetimde etkin rol oynayan memurları tespit edilmiş, işlev ve
görevlerine göre başlıklar hâlinde sınıflandırma yapılabilmiş, bu memurların farklı dönemler
süresince geçirdikleri değişiklikler tespit edilmiştir. Roma İmparatorluk Dönemi'nde ivme
kazanan bürokratik düzen ve leitourgia anlayışı ile beraber Metropolis'in varklıklı aileleri de
bu süreçte kentin önemli memur kadrolarında uzun süreli görevlerde yerini almıştır.
''Hellenistik ve Roma Dönemi'nde Metropolis'in İdari Yapısı ve Kent Memuriyetleri''
adlı tez konumuzda bölgenin ve Metropolis'in genel tarihi araştırılmıştır. Romanizasyon,
başka bir deyişle Romalılaşma sürecinde Roma İmparatorluğu'nun kontrolü altına giren kentin
idari yapısındaki değişimler tespit edilmiş, bu değişimler sebepleri ile ilişkilendirilmiştir.
Roma İmparatorluk Dönemi'nde Metropolis'in idari yapısını oluşturan memuriyetler;
''Yönetim'', ''Ekonomi'', ''Eğitim'' ve ''Din'' ana başlıkları altında toplanmıştır.

Abstract:
The administrative order of Metropolis Antique City built between Yeniköy and
Özbey neighbourhood that belongs to the district Torbalı in Izmir and the officials that
organized the order are discussed as the main subject of thesis study. Firstly, the government
of Metropolis in Hellenistic Period has been studied in order to interpret the administrative
structure of the city and understand the change of the structure at the historical process. Based
on the information provided by the decipherable inscriptions found during the excavations
that have been going on since 1989, The importance, authority and work of the demos and
boule assemblies of the Metropolis during the Hellenistic Period were mentioned; except for
these assemblies, other administrative intuitions and organizations were mentioned. Along
with archaeological, epigraphic and numismatics sources, limited information obtained from
ancient bibliography proved that Metropolis had a government in Hellenistic Period.
However, with the effect of close relations with Rome, the administrative order of the city
reached an advanced level in the period of Rome Empire. Especially on the account of written
documents provided by epigraphic finds, the officials who played an important role in city
management were identified; they were categorized under headings in terms of function and
duties, changes that these officials had in different periods were identified. Along with the
bureaucratic order which accelerated during the Roman Empire period and conception of
leitourgia , the wealthy families of Metropolis served in long-term positions in important
official positions in the important city during this period.
In our thesis subject called ''Administrative Structure and City Officials of Metropolis
in the Hellenistic and Roman Empire Period'', Metropolis region and its general history were
researched. Romanisation in other words during the Romanisation process, changes in the administrative structure of the city that was brought under control of Roman Empire were
identified and these changes were associated with reasons. Officials related to ''Governance'',
''Economy'', ''Education'' and ''Religion'' were discussed as the main headings of official
positions in Metropolis during the Roman Empire period and they came under the headings
related to the officials that were categorised.