Epikariyal yağ dokusunun ekokardiografi ve bilgisayarlı tomografi ile değerlendirilmesi
Evaluation of epicardial fat with echocardiography and computed tomography
Yazar: KENAN MUHTAR
Danışman: PROF. DR. NECLA ÖZER
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kardiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Kardiyoloji = Cardiology
Dizin: Ekokardiyografi = Echocardiography ; Ekokardiyografi-doppler = Echocardiography-doppler ; Epikardiyal yağ dokusu = Epicardial fat tissue ; Leptin = Leptin ; Rezistin = Resistin ; Tomografi-emisyon-bilgisayarlı = Tomography-emission-computed

Özet:
Epikardiyal yağ dokusu (EYD) kalbin viseral yağ deposudur. Son 10 yılda EYD'ye ilginin giderek artması ile birlikte klinik çalışmalarda EYD'nin metabolik sendrom, ateroskleroz, glukoz toleransı, insülin rezistansı, kan basıncı yüksekliği, karaciğer yağlanması gibi çok sayıda klinik durum ile ilişkisi ortaya konmuştur. Bu çalışmanın amacı EYD'nin değerlendirilmesinde kullanılan iki yöntem olan çok kesitli bilgisayarlı tomografi (ÇKBT) ve ekokardiyografi (EKO) arasındaki korelasyonu irdelemek ve birer inflamatuvar belirteç olarak kabul gören resistin ve leptin'in EYD ile olan ilişkisini incelemektir. Çalışmaya klinik endikasyonla ÇKBT anjiyografi yapılan 30 ile 90 yaşları arasında 200 hasta (94 erkek,106 kadın) alındı. Epikardiyal yağ dokusu kalınlıkları EKO'da parasternal uzun eksen (PLAX) ve parasternal kısa eksen'de (PSAX) sistol sonunda ölçüldü ve üç ölçümlerin ortalamaları alındı. ÇKBT de kalp çevresinden kısa eksende bazal, mid ve apikalden; uzun eksende ise sağ ve sol atriyo ventriküler oluklar ile sağ ve sol ventrikül komşuluklarından toplam 29 yerden ölçüm yapıldı. ÇKBT'de Superior interventriküler oluk, inferior interventriküler oluk, sağ ventrikül anterior inferior, sağ ventrikül anterior superior ve sağ ventrikül superior ortalamaları; sol ventrikül apeksi, sol atriyo-ventriküler oluk, sağ atriyo-ventriküler oluk, sağ ventrikül apeksi ve ortalama epikardiyal yağ kalınlıkları ile EKO'daki ölçümler arasında korelasyon saptandı. Tek değişkenli analizlerde yaş, bel ölçüsü, vücut kitle indeksi, hipertansiyon varlığı, HDL, ürik asit ve lökosit değerleri ile EKO ve ÇKBT de ölçülen epikardiyal yağ kalınlıkları ilişkili bulundu. Bu risk faktörlerinin etkileri birlikte değerlendirildiğinde yaş (EKO:β±SH: 0,012±0,005, p:0,034;ÇKBT: β±SH: 0,022±0,008, p:0,007), HDL düzeyi (EKO:β±SH:-0,132±0,006, p:0,027;ÇKBT: β±SH: -0,016±0,008, p:0,044), Ürik asit düzeyi (EKO:β±SH: 0,110±0,056, p:0,045;ÇKBT β±SH: 0,119±0,078, p:0,011) ve Lökosit düzeyi (EKO:β±SH: 0,126±0,042, p:0,003;ÇKBT β±SH: 0,118±0,058, p:0,001) epikardiyal yağ kalınlığının bağımsız birer öngördürücüsü olduğu tespit edildi. Resistin ve leptin düzeyleri 80 hastada ölçüldü. Yaş, HDL düzeyi, ürik asit değeri ve lökosit miktarı resistin ve leptin ile birlikte değerlendirildi. Resistin (β±SH: 0,276± 0,041, p:0,001) ve Leptin düzeylerinin (β±SH: 0,068± 0,019, p:0,002) epikardiyal yağ kalınlığının bağımsız birer öngördürücüsü olduğu tespit edildi.

Anahtar kelimeler:epikardiyal yağ dokusu, ekokardiyografi, çok kesitli bilgisayarlı tomografi,resistin, leptin

Abstract:
Epicardial fat is the visceral fatty deposition of the heart. In the last 10 years, interest in epicardial fat has increased substantially and epicardial fat has been shown to be linked with a number of clinical conditions like metabolic syndrome, atherosclerosis, glucose intolerance, insulin resistance, elevated blood pressure, and fatty liver. The aim of this study is to determine the correlation of the measurements of epicardial fat by multislice computed tomography (MDCT) and transthoracic echocardiography (TTE) and to determine the association of the inflammatory markers, resistin and leptin, with epicardial fat. 200 patients (94 men, 106 women), 30-90 years of age, in whom MDCT angiography was performed according to different clinical indications, were included in this study. Epicardial fat thickness was measured by TTE in the parasternal long axis (PLAX) and parasternal short axis (PSAX) at end-systole and an average of a total of three measurements was taken. In MDCT, epicardial fat thickness was measured at basal, mid and apical portions in short axis and in the right and left atrioventicular grooves and the neighborhood of the right and left ventricles in long axis; this accounted to a total of 29 measurements by MDCT. Average measurements made by MDCT in the superior interventricular groove, inferior interventricular groove, anteroinferior portion of the right ventricle, anterosuperior portion of the right ventricle and superior portion of the right ventricle as well as average measurements in the left ventricular apex, left atrioventricular groove, right atrioventricular groove, and right ventricular apex were found to be correlated with the measurements made by TTE. Univariate analysis revealed an association between epicardial fat thickness measured by TTE and MDCT and age, waist diameter, body mass index, presence of hypertension, HDL, uric acid, and leukocyte count. When the effects of these risk factors were evaluated together, age (TTE: β±SH: 0.012±0.005, p: 0.034; MDCT: β±SH: 0.022±0.008, p: 0.007), HDL level (TTE: β±SH: -0.132±0.006, p: 0.027; MDCT: β±SH: -0.016±0.008, p: 0.044), uric acid level (TTE: β±SH: 0.110±0.056, p: 0.045; MDCT: β±SH: 0.119±0.078, p: 0.011), and leukocyte count (TTE: β±SH: 0.126±0.042, p:0.003; MDCT: β±SH: 0.118±0.058, p: 0.001) were found to be independent predictors of epicardial fat thickness. Resistin and leptin was measured in 80 patients. Resistin (β±SH: 0.276± 0.041, p: 0.001) and leptin (β±SH: 0.068± 0.019, p: 0.002) were evaluated according to age, HDL level, uric acid level and leukocyte count. Both resistin and leptin were found to be independent predictors of epicardial fat thickness.

Keywords: epicardial fat, echocardiography, multislice computed tomography, resistin, leptin