Bireylerin kaygı, mükemmeliyetçilik ve evlilik doyumu düzeylerinin ebeveyn tükenmişliğini yordaması
The prediction of parental burnout by anxiety, perfectionism and marital satisfaction
Yazar: EYLEM KARDELEN BAYAR
Danışman: DR. NESTEREN GAZİOĞLU
Maltepe Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Ebeveyn tükenmişliği, ebeveynliğe dair aşırı düzeyde ve kronik şekilde seyreden stresin sebep olduğu tükenmişlik sendromu olarak ele alınmaktadır. Ebeveyn tükenmişliği yaşayan kişiler için gerekli farkındalık ve destek süreçleri oluşturulmadığında bireyin sağlığı, evliliği, çocuklarıyla ilişkisi ve iş yaşantısı olumsuz etkilenmektedir. Günümüz koşullarında ciddi toplumsal sorunlardan biri haline gelmektedir. Bu araştırma öncelikli olarak ebeveyn tükenmişlik düzeyinin, sosyodemografik değişkenler, kaygı düzeyi, mükemmeliyetçilik düzeyi ve evlilik doyumu düzeyleriyle anlamlı bir ilişkisi olup olmadığını incelemeyi amaçlamaktadır. İkinci olarak, bu çalışma ebeveyn tükenmişliğinin yordayıcılarını ilgili faktörler bağlamında incelemektedir. Araştırma grubu Türkiye'nin farklı bölgelerinde yaşayan, çocuğu 2-6 yaş aralığında ve gelişimsel gerilik tanısı almamış olan, evli ve tek çocuklu 340 ebeveynden (%64.1 kadın) oluşmaktadır. Katılımcılar 20-49 yaş aralığındadır. Veriler, "Ebeveyn Tükenmişliği Değerlendirmesi", "Yaygın Anksiyete Bozukluğu-7 Ölçeği", "APS Mükemmeliyetçilik Ölçeği", "Evlilik Yaşam Ölçeği" ve araştırmacı tarafından hazırlanan "Sosyodemografik Bilgi Formu" kullanılarak toplanmıştır. Araştırma verileri, SPSS 25.0 (Statistical, Package For Social Sciences) programı kullanılarak yorumlanmıştır. Verilerin analizinde, Bağımsız Gruplar T-Testi, Pearson Korelasyon analizi, MANOVA, Pearson Momentler Çarpım Korelasyon tekniği ve Çoklu Regresyon Analizi tekniği kullanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre ebeveyn tükenmişliği, evlilik doyumu düzeyi ve ebeveynin yaşıyla negatif, kaygı düzeyi, mükemmeliyetçilik düzeyi ve evlilik öncesi birliktelik süresiyle pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişkiye sahiptir. Ebeveyn tükenmişliği ebeveynin yaşına, çalışma durumuna, gelir düzeyine, gördüğü destek miktarına, evlilik öncesi birliktelik süresine, çocuksuz birliktelik süresine, çocuğun yaşına göre anlamlı şekilde farklılaşmaktadır. Cinsiyetin, kaygı düzeyinin, mükemmeliyetçilik düzeyinin ve evlilik doyumu düzeyinin birlikte ebeveyn tükenmişliğini yordadığı görülmüştür. Bulgular alan yazın ışığında tartışılmıştır ve öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Parental burnout is considered as a syndrome resulting from excessive and chronic stress associated with parenthood. When necessary awareness and support processes are not established for individuals suffering from parental burnout, it adversely affects the individual's health, marriage, relationship with their children, and work life. It has become a serious societal issue in today's conditions. This study firstly aimed to investigate the role of sociodemographic variables, anxiety level, perfectionism level and marital satisfaction level on the parental burnout. Secondly, this study examines the predictors of parental burnout within the context of related factors. The research group consists of 340 parents (64.1% female) who are married, have a single child, and reside in various regions of Turkey. These parents have a child between the ages of 2 and 6, and the child has not been diagnosed with developmental disabilities. The ages of the participants are in the range of 20-49. Data was collected using the "Parental Burnout Assessment", "Generalized Anxiety Disorder 7-item (GAD-7)", "APS Perfectionism Scale", "Marital Life Scale" and a "Sociodemographic Information Form" prepared by the researcher. Data obtained was analyzed using the SPSS 25.0 (Statistical Package for Social Sciences) program. Independent Samples T-Test, Pearson Correlation Analysis, MANOVA, Pearson Product-Moment Correlation, and Multiple Regression Analysis techniques were employed for data analysis. According to the analysis results, parental burnout has a negative and significant relationship with marital satisfaction level and the age of the parent, while having a positive and significant relationship with anxiety level, perfectionism level, and pre-marital cohabitation duration. Parental burnout varies significantly based on the parent's age, employment status, income level, the amount of support received, pre-marital cohabitation duration, childless cohabitation duration, and the child's age. According to the regression analysis results, gender, anxiety level, perfectionism level, and marital satisfaction level together predict parental burnout. The findings are discussed in the context of the existing literature, and recommendations are provided.