Farklı travma türlerine maruz kalma sonucu travma sonrası stres bozukluğu tanısı almış ergenlerde yürütücü işlevlerin sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması
Comparison of executive functions in adolescent with post traumatic stress disorder who exposed to different trauma types with healthy controls
Yazar: BARİ AY
Danışman: DOÇ. DR. AYLİN ÖZBEK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Ergenler = Adolescents ; Kümülatif travma hastalıkları = Cumulative trauma disorders ; Psikolojik travma = Psychological trauma ; Stres bozuklukları-post travmatik = Stress disorders-post traumatic

Özet:
ÖZET
Amaç: Çalışmamızda Fiziksel ve Duygusal travma gibi farklı travma türleri ile karşılaşmış ve Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) tanı kriterlerini karşılayan ergen grubunda travmatik yaşantılar sonrası incinebilir olduğu bilinen yürütücü işlevlerin nörobilişsel testler aracılığıyla değerlendirilmesi, farklı travma türleri ile karşılaşmış grupların birbirleri ile ve travma öyküsü olmayan sağlıklı kontrol grubuyla karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışmamızın dahil edilme ve dışlama ölçütlerine uyan ergenler Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı ve Adli Tıp Anabilim Dalı hasta kayıtları taranarak saptanmıştır. Tedavi amacıyla ayaktan başvuran olgular değerlendirmeye alınarak çalışmaya uygun olup olmadıkları belirlenmiştir. Tedavisi tamamlanıp taburculuğu yapılmış olgulara telefon bağlantısı ile ulaşılarak çalışmaya davet edilmişlerdir. Her iki olgu grubu ve kontrol grubundaki ergenlere, sertifikası olan deneyimli bir klinisyen tarafından KSADS-PL klinik yarı yapılandırılmış görüşme uygulanarak tanı ve ayırıcı tanı açısından değerlendirilmişlerdir. Tüm katılımcılara çalışma amaçları doğrultusunda tarafımızca hazırlanan sosyodemografik ve klinik veri formu uygulanmıştır. Olgu grubundaki ergenler için travmatik yaşantının düzeyinin belirlenmesi amacıyla Çocuklar ve Ergenler İçin Travma Sonrası Tepki Ölçeği doldurulmuştur. Tüm katılımcılara sırasıyla Wisconsin Kart Eşleme Testi (WKET), Stroop testi, Sayı Dizisi Öğrenme Testi (SDÖT), Rey İşitsel ve Sözel Bellek Araştırmaları Testi (AVLT) uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler IBM SPSS (The Statistical Package for Social Sciences) 22.0 paket programı kullanılarak istatistiksel olarak analiz edilmiştir. Tanımlayıcı analizlere ait verilerin karşılaştırılmasında Pearson Ki-Kare testi kullanılmıştır. Sürekli verilerin analizinde, öncelikle dağılımın normal dağılıp dağılmadığı kontrol edilmiştir; örneklem gruplarının sayısı 30'un üzerinde olduğundan Kolmogorov-Smirnov testi uygulanmıştır. Gruplar arasında kategorik olmayan verilerin karşılaştırılmasında iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi (bağımsız örneklem t-testi), normal dağılıma uygun olanlara ANOVA testi uygulanmıştır. P değerinin 0,05'ten küçük olması istatistiksel açıdan anlamlılık olarak kabul edilmiştir.
Bulgular: Her iki olgu grubunda kontrol grubuna göre SDÖT, AVLT alt testleri, WKET tamamlanan kategori, WKET toplam yanlış sayısı, WKET perseveratif hata yüzdesi, Stroop2 süre, Stroop3 süre, Stroop4süre, Stroop5 süre, Stroop2 düzeltme, Stroop5 hata alt testlerinde kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde düşük skorlar elde edilmiştir.
Sonuç: TSSB tanılı her iki olgu grubunda sağlıklı kontrol grubuna göre nörobilişsel testlerde anlamlı farklılık saptanmıştır. Her iki olgu grubu birbirileriyle kıyaslandığında duygusal travma grubunun fiziksel travma grubuna göre daha düşük skorlar elde ettiği fakat bu farkın anlamlı düzeyde olmadığı belirlenmiştir.

Abstract:
ABSTRACT
Objective: In order to evaluate executive functions by using neurocognitive tests  in adolescents who experienced different trauma types such as Physical and Emotional Trauma and meet the criteria of Post Traumatic Stress Disorder (PTSD), we compared the groups with different trauma types with each other and  with a healthy control group. 
Methods: The adolescents who met the inclusion and exclusion criteria of our study were identified by screening the records of the Child and Adolescent Psychiatry Department, Department of Pediatric Surgery and Department of Forensic Medicine. The cases who applied for the outpatient clinic were evaluated and decided to be suitable for the study. Other participants, whose treatments were completed, were invited to participate in the study by a telephone contact. A clinically semi-structured interview, KSADS-PL, was performed by an experienced and certified clinician for the patient group and control group in terms of diagnosis and differential diagnosis. Socio-demographic and clinical data form prepared by the investigators for the study purposes was applied to all participants. In order to determine the level of traumatic experiences for the adolescents in the case group, the Post Traumatic Response Scale for Children was performed. Wisconsin Card Sorting Test (WCST), Stroop Test, Serial Digit Learning Test (SDLT) and Rey Auditory and Verbal learning Test (AVLT) were applied to all participants. Data was statistically analyzed with the IBM SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 22.0 package program. Pearson's Chi-square test was used to compare categorical data. For the analysis of continuous data, it was firstly checked whether the distribution was normally distributed; Kolmogorov-Smirnov test was applied when the number of sample groups was over 30. In the comparison of non-categorical data between the groups, the difference between the two means was tested for significance (independent sample t-test) and ANOVA test was applied for those with normal distribution. A p-value less than 0.05 was accepted as statistically significant.
Findings: In both case groups, SDLT, AVLT subtest, WCST completed category, WCST total error, WCST perseverative error percentage, Stroop2 time, Stroop3 time, Stroop4 time, Stroop5 time, Stroop2 correction, Stroop5 the error subscores were found to be significantly lower than those of the control group.
Conclusion: In both groups of patients with PTSD, there were significant differences in neurocognitive tests in comparison to the healthy control group. When the two trauma groups were compared with each other, it was determined that although the emotional trauma group had lower scores, indicating lower performance in execuive functionning tests, the difference between the two groups were not significant.