İstanbul ili, ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin değişime dirençleri ve direnç nedenleri
The resistances of the teachers who work at the primary education schools of the province of İstanbul to change and their resons for resistance
Yazar: SEMA ŞENTÜRK KULU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MUHARREM KÖKLÜ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Örgütler çevreyle sürekli etkileşimde bulunan birer açık sistemdir. Bu nedenle de çevrede meydana gelen değişmelere uyarlanmak için değişmek zorundadır. Değişim her örgütün varlığını devam ettirmesi için gerekli bir olgudur.İçinde bulunduğumuz çağ değişimin en fazla ve en hızlı olduğu bir çağdır. Ekonomide, sosyal alanda, kültürel yaşamda, siyasal ve toplumsal düzeyde ve teknolojik yapıda eskiden çok farklı değişimler ve yenilikler yaşanmak¬tadır. Aynı şeyi eğitim örgütleri açısından da söylemek olanaklıdır. Bu gelişmeler, eğitim örgütlerinin yapı ve işleyişinde değişim ihtiyacını yaratmış ve değişime direnci de beraberinde getirmiştir. Değişime direncin önlenmesi için, değişimin planlı bir biçimde yürütülmesi önem kazanmıştır.Bu araştırmanın genel amacı, İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin değişime direnç nedenlerine yönelik tutumlarını; öğretmenlerin kendilerini değişime açık görmeye ilişkin görüşlerini; bu tutum ve görüşlerin öğretmenlerin bazı kişisel değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini ortaya koymaktır.Araştırmada genel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada, öğretmenlerin kişisel özelliklerini belirlemek için altı sorudan oluşan bir form; değişime direnç nedenlerini belirlemek için ?Ergin Değişim Ölçeği? kullanılmıştır. Anket formları toplam 486 öğretmene uygulanmıştır. Anketlerden elde edilen veriler aritmetik ortalama, yüzde, standart sapma, kaykare (X2), varyans analizi ve t-testi gibi teknikler kullanılarak analiz edilmiştir.Araştırmada şu sonuçlar elde edilmiştir:1.Araştırmada kişilerin çoğunluğunun kendilerini değişime açık olarak algıladıkları görülmüştür.2.Kişilerin kendilerini değişime açık görmeye ilişkin görüşleri ile yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi ve okulun statüsü değişkenleri arasında farklılık bulunmamıştır.3.Kişilerin değişime direnç nedenlerinin en yüksek düzeyde olanı ?rasyonalizasyon?, ?mücadele kaygısı? ve ?genel değişime dirençtir?. En düşük düzeyde olanları ise ?bekle gör? ve ?eskiyi koruma? boyutları olarak bulunmuştur.4.Kişilerin değişime dirençleri, kişisel değişkenlerine göre farklılaşmaktadır.5.Kişilerin değişime dirençleri, kendilerini ne ölçüde değişime açık gördüklerine göre farklılaşmaktadır.

Abstract:
Organizations are open systems interacting with environment. Therefore, they have to change in order to be adapted to the changes occurring in the environment. Change is a fact necessary for each organization to continue their existence.The era in which we live is the one in which change occurs the most and the fastest. Today much more different changes and innovations than in the past have been experienced in economy, social field, cultural life, political and social levels and technological structure. It is possible to say the same things for the educational organizations too. These developments have created needs for change in the structure and working of the educational organizations and have brought with them the resistance to change. It has gained importance for change to be executed in a planned way for the sake of stopping resistances to change.The general aim of this study is to indicate the primary education teachers' attitudes towards their reasons for resistance to change; their opinions about seeing themselves open to change; whether or not these attitudes and opinions differentiate greatly in meaning according to some of their personal variables.General Scanning Model was used in the study. In the study, a form consisting of six questions was used to determine the teachers' personal characteristics; and ?Ergin Change Scale? was used to determine their reasons for resistance to change. Questionnaire forms were conducted totally on 400 teachers. The data obtained from the questionnaires were analyzed through techniques such as arithmetic mean, percentage, standard deviation, chi-square(X2), variance analysis and t-test.The following results were obtained from the study:1.It has been seen that the majority of the persons have regarded themselves as open to change.2.There have been found no differences between the persons' opinions about seeing themselves open to change and the variables age, gender, marital status, educational level, the status of the school.3.The highest ones of the persons' reasons of resistance to change are ?rationalization?, ?anxiety of struggle? and ?resistance to general change?. The lowest ones have been seen to be the dimensions ?wait and see? and ?preserving the old".4.The persons? resistances to change have differentiated according to their personal variables.5.The persons? resistances to change have differentiated according to their opinions on what degree they regard themselves as open to change.