Karşılaştırmalı Hukukta devletin vergilendirme yetkisi
Taxation power of state in comparative law
Yazar: EBUBEKİR BAŞEL
Danışman: DOÇ. DR. BÜLENT YAVUZ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Anayasa Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Anayasa hukuku = Constitutional law ; Karşılaştırmalı hukuk = Comparative law ; Vergi Hukuku = Tax Law ; Vergilendirme = Taxation ; Vergilendirme yetkisi = Taxation authority ; Vergiler = Taxes

Özet:
Devletin vergilendirme yetkisi, devlet egemenliğinin ayrılmaz bir parçasıdır. Tarihsel olarak, bu yetkinin sınırsız ve keyfi kullanılması birçok siyasal kırılmalara neden olmuş ve anayasacılık hareketlerinin başlangıç nedenini oluşturmuştur. Birçok anayasa hukukçusu ve teorisi, devletin keyfi müdahalelerine karşı korunmasını amaçlamaktadır.

Geçmiş dönemlerde, vergilendirme yetkisi, kral veya hükümdara aittir. Ulusal parlamentoların kurulmasıyla birlikte, bu yetki meclislerce kullanılmaya başlanmıştır. Bunun nedeni, halkın ödeyeceği vergiye rıza göstermesi gerektiği düşüncesidir. Ancak yasama organları basit çoğunlukla yasa çıkarabilirler ve bunun sonucunda vergilendirme yetkisini keyfi ve sınırsız bir şekilde kullanabilirler. Bu gerçekten hareketle, anayasal vergilendirmeye yönelik bazı temel ilkeler ortaya çıkmıştır. Verginin yasallığı, belirliliği, öngörülebilirliği, vergilendirmede hukuki güvenlik, adalet, eşitlik, genellik, mali güce vergilendirme, kıyas yasağı, genel karşılıklılık, geçmişe yürümezlik gibi ilkeler vergilendirmeye ilişkin anayasal ilkelerdir.

Anılan ilkeler, karşılaştırmalı hukukta farklı şekillerde düzenlenmiştir. Bunun yanında bu ilkeler, yüksek yargı yerlerince pratikte farklı yorumlanmış ve uygulanmıştır. Bu farklılıklar kabul edilebilir ve normal olmakla birlikte, hukuk devleti olabilmek için hem yasama organının hem de yürütme organının bu ilkelere sadık kalması gerekmektedir. Bunun yanında, vergi idareleri ve vergi yargıçları da bu ilkelere uymalı ve pratikte yer vermelidir.

Abstract:
State's power to tax is indivisible part of its sovereignty. Historically, unrestricted and arbitrary use of this power caused political crackdowns. Than these its political consequences have triggered  constitutional debates on this subject. Many constutitonal scholars and theories aim at protection against arbitrary interferences of statesman.

In early tımes, the power to tax was only belonged to kings and/or reminiscent. With the establishement of national parliaments this power was started to use by legislatures. The reason is the idea that people should consent to the tax. But, legislatures may pass a law with simple majority and so they may use taxation power without limit in an arbitrary manner. Considering this fact, some basic principles has incorporated into constitutional taxes. Legality, certainty, predictability, legal certainty, justice, equality, generality, proportionality and fair taxation, analogy ban, generalized reciprocity  retrospectivity can be considered as  these contitutional principles in taxation

These principles are regulated in different forms in constitutional comparative law. Besides that, these principles are  interpretated differently by high courts in practice. Although, these differences are acceptable and normal, legislatures and executive branches have to remain faithfull to these principles  in order to be considered as a country governed with a rule of law. In addition , tax authorities and tax judges must obey and practise these principles.