ARCS öğretim tasarımı modelinin ortaöğretim öğrencilerinin biyoloji dersi başarısı, motivasyonu, öğrenme çevikliği ve eleştirel düşünme engelleri üzerine etkisi
The effect of the ARCS instructional design model on high school students' biology course achievement, motivation, learning agility and critical thining barriers
Yazar: YAVUZ ÇETİN
Danışman: PROF. DR. ASUMAN SEDA SARACALOĞLU
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: ARCS Güdüsel Tasarım Modeli = ARCS Motive Design Model ; Akademik başarı = Academic achievement ; Biyoloji dersi = Biology lesson ; Biyoloji eğitimi = Biology education ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Motivasyon = Motivation ; Ortaöğretim okulları = Secondary education schools ; Ortaöğretim öğrencileri = Secondary education students ; Öğrenme çevikliği = Learning agility ; Öğretim tasarımı = Instructional design

Özet:
Covid-19 küresel salgını biyoloji biliminin önemini bir kez daha net biçimde ortaya çıkarmıştır. Yarının yetişkinleri olarak günümüz gençlerinin biyolojik sorunlar ve canlı varlığını iyi analiz edebilmesi, hem genel hem de özel biyolojik (çevre, beslenme, sağlık) konuları zamanında doğru öğrenmeleri ile mümkün olabilir. Günlük biyolojik problemlerle pratik bir şekilde baş edilebilmesi ve kendi vücudunu tanıma ve sağlığını koruma açısından biyoloji biliminin öğrenilmesi önem teşkil etmektedir. Son dönemde yaşanan küresel salgının da etkisiyle biyoloji derslerinde önemi bir kez daha artan konulardan biri de dolaşım sistemleridir. Araştırma deneysel modelde desenlenmiştir. Araştırmada kullanılan deneme modeli 2x4 (deney ve kontrol grubu x ön test, son test, kalıcılık testi, kalıcılığı izleme testi) yarı deneysel modeldir. Ana uygulamadan önce yürütülen pilot uygulamadan gelen dönütler ışığında ilgili düzenlemeler gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim öğretim yılında bir devlet Anadolu lisesinin 11. sınıfında öğrenim gören 49 öğrenci (25 deney, 24 kontrol grubu) oluşturmuştur. Gruplarda öğretim etkinlikleri sekiz hafta sürmüştür. Deney grubuna ARCS öğretim tasarımına dayalı program uygulanırken, kontrol grubuna süregelen öğretim programı gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak karma yöntem işe koşulmuştur. Nicel veriler başarı testi ve ölçeklerle, nitel veriler çeşitleme stratejisi ile toplanmıştır. Her iki gruba da programların uygulanması öncesinde ön-test, program uygulanmasından sonra son-test, son-testten sekiz hafta sonra kalıcılık testi ve programın uygulanışından dört ay sonra da kalıcılığı izleme testi uygulanmıştır. Program uygulanırken öğrenciler günlüklerine düşünce ve değerlendirmelerini yazmışlardır. Ayrıca gözlemci tarafından saha notları tutulmuştur. Bunun yanı sıra, programın uygulanmasından sonra deney grubundaki öğrencilerle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Nicel verilerin toplanmasında kullanılan araçlar; dolaşım sistemi başarı testi, biyoloji öğrenmeye yönelik akademik motivasyon ölçeği, lise öğrencileri için öğrenme çevikliği ölçeği ve eleştirel düşünme engelleri ölçeğidir. Nitel veri toplama araçları ise yarı-yapılandırılmış görüşme formu, öğrenci yansıtıcı günlükleri ve saha gözlem notlarıdır. Nicel veriler, gruplar arası farklılıkları ölçmek için ANCOVA (kovaryans analizi) ve ki-kare testleri ile analiz edilmiştir. Nitel veriler ise betimsel analiz tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. Sonuç olarak, ARCS temelli biyoloji öğretiminin uygulama sürecinde öğrencilerin akademik başarısını artırmada etkili olduğu, motivasyonlarını yükselttiği, öğrenme çevikliği kazandırdığı ortaya konulmuş ancak eleştirel düşünme engelleri üzerine etkisine sağladığı katkı istatistiki olarak anlamlandırılamamıştır. Deney grubunda başarı ile motivasyon ve öğrenme çevikliği arasında oldukça yüksek düzeyde ilişkinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca başarı düzeyi artığında eleştirel düşünme engellerinin azaldığı görülmektedir. Motivasyon ile öğrenme çevikliği arasında pozitif, eleştirel düşünme engelleri ile ise negatif bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca bu öğretim tasarımı ve verdiği yanıtlar ve nedenleri göz önüne alındığında, uygulanan öğretim tasarımının öğrencilerin dolaşım sistemi konusunu öğrenmesi bakımından etkili olduğu görülmektedir. Öğrencilerde merak uyandırmış, dersi eğlenceli ve keyifli hale getirmiştir. ARCS öğretim tasarımıyla yürütülen programa ilişkin öğrenci düşünce ve davranışlarının olumlu yönde olduğu söylenebilir.

Abstract:
The recent global pandemic has once again clearly revealed the importance of biology. As the adults of tomorrow, today's young people can analyse biological problems and living things well only by learning both general and specific biological (environment, nutrition, health) issues in a timely manner. It is important to learn the science of biology in terms of health related to one's own body and also coping with daily biological problems in a practical way. Circulatory systems are one of the subjects the importance of which has increased once again in biology lessons due to the effect of the recent global pandemic. The research was designed in the experimental model. The experimental model used in the research is a 2x4 (experimental and control group x pre-test, post-test, retention test, permanence monitoring test) quasi-experimental model. Relevant arrangements were made in the light of the feedback from the pilot application, which was carried out before the main application. The study group of the research consisted of 49 students (25 experimental, 24 control group) studying in the 11th grade of a state Anatolian high school in the 2021-2022 academic year. Teaching activities in groups lasted for eight weeks. While the program based on ARCS instructional design was applied to the experimental group, the on-going instructional program was applied to the control group. Mixed method was used as data collection method in the research. Quantitative data were collected through achievement test and scales, and qualitative data were collected through triangulation strategy. The pre-test before the implementation of the programs, the post-test after the implementation of the program, the permanence test eight weeks after the post-test, and the permanence follow-up test four months after the implementation of the program were applied to both groups. While the program was being implemented, the students wrote their thoughts and evaluations in their diaries. In addition, field notes were taken by the observer. In addition, after the implementation of the program, semi-structured interviews were conducted with the students in the experimental group. The tools to collect quantitative data are circulatory system achievement test, academic motivation scale towards learning biology, learning agility scale for high school students and critical thinking barriers scale. Qualitative data collection tools are semi-structured interview form, student reflective diaries and field observation notes. Quantitative data were analysed through ANCOVA (analysis of covariance) to measure the differences between groups. Qualitative data were analysed using descriptive analysis technique. As a result, it has been revealed that ARCS-based biology teaching is effective in increasing the academic success of students, increases their motivation, and provides learning agility in the application process, but its contribution to the effect on critical thinking barriers has not been statistically meaningful. In addition, considering this instructional design and its answers and the reasons for these answers, it is seen that the applied instructional design is effective in terms of students' learning the circulatory system. It has aroused curiosity among the students and made the lesson fun and enjoyable. It can be said that students' thoughts and behaviours regarding the program carried out with ARCS instructional design are positive.