Covid-19 pandemisi'nde kazanılan tecrübelerin incelenmesiyle örnek bir ulusal biyosavunma strateji modelinin oluşturulması
Establishing an exemplary national biodefense strategy model by examining the experiences gained in the Covid-19 pandemic
Yazar: SEDA ADIGÜZEL
Danışman: DOÇ. DR. SERMET SEZİGEN
Milli Savunma Üniversitesi / Alparslan Savunma Bilimleri ve Milli Güvenlik Enstitüsü / KBRN-P Savunma Ana Bilim Dalı / KBRN Savunma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies

Özet:
Bu tez çalışması kapsamında; Çin'in Wuhan şehrinde ortaya çıkan ve çok kısa 
sürede bütün dünyaya yayılarak 11 Mart 2020 tarihinde Dünya Sağlık Örgütü 
tarafından pandemi ilan edilen Covid-19 salgınının yönetilmesi sırasında 
yapılan uygulamalar incelenmiştir. Biyolojik harp maddelerinin özellikleri, 
oluşturabilecekleri tehditler ve ulusal ve uluslararası olmak üzere biyolojik 
harp maddeleriyle ilişkili mevzuat düzenlemeleriyle ilgili verilen bilgilerin 
ardından, pandemi sırasında yapılan uygulamalar ―Önleme ve Zarar Azaltma‖, 
―Tespit ve Teşhis‖, ―Müdahale‖ ve ―Farkındalık‖ başlıklarının altında 
kategorize edilerek araştırılmıştır. Yoğun literatür taramasıyla yapılan 
incelemelerin ardından elde edilen bulgular SWOT analizi yöntemiyle 
irdelenmiş ve savunma modeli için bir zemin olarak kullanılmıştır. Kazanılan 
tecrübeler ve yayımlanan çeşitli ulusal biyosavunma strateji belgelerinden yola 
çıkarak örnek bir biyosavunma strateji modeli oluşturulmaya çalışılmıştır. 
Modelde salgın olması durumunda yapılması gereken uygulamaların yanı sıra, 
eksiklik hissedilen alanların iyileştirilmesine yönelik tavsiyeler de yer 
almaktadır. Oluşturulan bu modelin, virüs çağı olarak anılan 21. yüzyılda 
yaşanabilecek doğal, kaza veya kasti nedenlerden dolayı oluşabilecek olası 
salgınlarda yol gösterici olması ve ilgili kurumların faydalanabileceği bir 
model olması temenni edilmektedir.
Anahtar Sözcükler: KBRN, Biyosavunma, Covid-19, Biyoterörizm, 
Biyogüvenlik

Abstract:
Within the framework of this thesis, practices to monitor COVID-19 pandemic, 
which broke out in the Wuhan city of China and spread out all over the world and 
later was declared by WHO as a pandemic, have been investigated. First, the 
properties of biological warfare agents, the threats they may pose and the national 
and international regulations regarding biological warfare agents have been given in 
detail. Then, the practices implemented during the pandemic have been categorised 
and studied under the titles ―Prevention and Harm Reduction‖, ―Diagnosis and 
Detection‖, ―Intervention‖ and ―Awareness‖. The findings obtained following the 
research conducted through an intense literature review have been examined through 
SWOT analysis and used as a basis for the defense model. In the light of the 
experience gained and the variety of national biodefense strategy documents 
published, a biodefense strategy model has been designed. Within the model, apart 
from the practices that have to be adopted in the case of an outbreak, suggestions for 
improving the fields that needs to be addressed have been given. The model is 
expected to serve as a guide in potential outbreaks originating from natural, 
accidental or deliberate reasons and be a model that can be utilised by the relevant 
authorities in the 21st century, also called as the Virus Era.
Keywords : CBRN, Biodefence, Covid-19, Bioterrorism, Biosecurity.