Ontolojiden etiğe: Platon ve Emmanuel Levinas karşılaştırması
Ontology to ethics: The comparation of Plato and Emmanuel Levinas
Yazar: GÜLŞEN AYDIN
Danışman: PROF. DR. BAHTİYAR YÜCEL DURSUN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sistematik Felsefe ve Mantık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Etik = Ethics ; Levinas, Emmanuel = Levinas, Emmanuel ; Ontoloji = Ontology ; Platon = Platon

Özet:
Bu çalışmanın amacı, antikçağ düşünürü olan Platon ile çağdaş düşünür olan Levinas'ın felsefelerindeki karşıt ve ortak noktaları göstermektir. Karşımızda bir taraftan ontoloji temelli bir etik diğer tarafta ise ontolojiyi dışlayan bir etik anlayış bulunmaktadır. Platon için etik alanına aşkın İyi ile girilmektedir. Çünkü ontoloji bölümünde yer verdiği idealar kuramında, görülür dünya ile idealar dünyası arasındaki ilişkinin nasıl kurulduğu üzerine şüphe etmeye başlamıştır. Bunun devamında Platon ideaların birlikten ziyade çokluğa karşılık geldiği sonucuna ulaşmıştır. Ve Platon için bize birliği verecek yer, varlığın alanından bambaşka olan aşkın İyi olmaktadır. Aşkın İyi'ye nasıl ulaşılacağı söz konusu olduğunda ise Platon, ideaların bilgisini veren aklın burada yetersiz olduğunu söylemiştir. Çünkü yalnızca görülür dünyanın değil idealar dünyasının da varlık nedeni olan aşkın İyi, ontolojinin sınırlarını aşmaktadır. Aşkın İyi'ye ulaştıracak basamaklar olarak ölümü, erosu ve son olarak erdemi düşünen Platon'a göre bize aşkın İyi'yi verecek olan en yüksek erdem olarak kabul ettiği adalet erdemi olacaktır. Levinas için ise, etiğin alanına Başka ile girilmektedir. Başka ise varlığın alanına işaret eden bir alter egodan ziyade varlığın alanını kesintiye uğratan mutlak başkalıktır. Bu anlamda Levinas başkalığın nasıl elde edileceği konusunda öncelikle ölüm ve erosa yer vermiş olsa da onun için başkalık yalnızca sorumlulukla elde edilmektedir. Bu çalışmanın iddiası ise Levinas felsefesi her ne kadar Platon başta olmak üzere Batı metafiziği eleştirisi üzerine kurulmuş olsa da ele aldığı ilk felsefe sorunu, ölüm, eros, sorumluluk, etik söylem ve etiğin ereği gibi temel problemler açısından yeniden Platon düşüncesine bir dönüşten ibaret olduğudur.

Abstract:
The purpose of this study is to show opposite and common points in the philosophies of Levinas, the contemporary thinker, and Platon, the antiquity thinker. On the one hand we have an understanding that an ethics which based on to ontology and on the other hand another that an ethics which excludes ontology. For Plato, the ethical field is entered into with the Good beyond Being. Because he began to doubt how the relationship was established the relationship between the visible world and the world of ideals in the theory of Forms which was mentioned in the ontology's section. Afterwards, Plato has reached to the conclusion that the ideals correspond to plurality rather than unity. And for Plato, the place that will give us the unity is the Good beyond Being which is utterly other than field of being. When it comes to how to reach to the Good beyond Being, Plato said that the mind that gives knowledge of the ideals is not capable of in this field. Because the Good beyond Being goes beyond the limits of ontology, not only of the visible world but also of the world of ideals. According to Plato, who considers death, eros, and finally virtue as steps to reach the Good beyond Being, the justice is virtue that he regards as the ultimate virtue will give us the Good beyond Being. As for Levinas, field of ethics is entered with the Other. As for the Other is the absolute otherness that 	transcends the area of being rather than an alter ego that refers to the area of being. In this sense, Levinas primarily mentions from death and eros about how the otherness will be obtained, actually for him it is obtained only with responsibility. The claim of this study is that although philosophy of Levinas is based on to criticism of Western metaphysics, especially Plato, his thinking is back to Plato's thinking in terms of fundamental problems such problem of the first philosophy, death, eros, responsibility, ethical discourse and ethic's goal.