Bir kaya tırmanışı bölgesinde kalabalık standartlarının belirlenmesi
Determination of crowding norms of a rock climbing area
Yazar: ABDULLAH GÜNGÖR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜNEY ÇETİNKAYA
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Rekreasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Spor = Sports
Dizin: Açık alanlar = Open spaces ; Fiziksel rekreasyon = Physical recreation ; Kalabalık = Crowd ; Rekreasyon = Recreation ; Standartlar = Standards ; Tırmanma = Climbing

Özet:
Kaya tırmanışı, sadece macera arayan kısıtlı bir grubun gerçekleştirdiği bir spor branşından, önemli bir rekreasyonel ve turistik etkinlik haline gelmiştir. Günümüz dünyasında bu etkinliğe yönelik tırmanış bölgeleri düzenlenmekte ve yönetilmektedir. Bu çerçevede, kaya tırmanışı bölgelerinde, doğal ve kültürel kaynak değerlerinin korunması ve aynı zamanda ziyaretçi memnuniyetinin sağlanması, doğru planlama yaklaşımları ve ziyaretçi yönetim stratejileri geliştirilebilmesi için rekreasyonel taşıma kapasitesi analizlerinden faydalanılmaktadır. Rekreasyonel taşıma kapasitesi çerçevesinde sosyal taşıma kapasitesi kavramı özellikle sosyal bilimlere yönelik çalışmalarda destinasyon planlaması için yoğun olarak kullanılmaktadır. Bu kavram, rekreasyon deneyim kalitesinde düşüşlere sebep olmaksızın gerçekleştirilen rekreasyonel kullanım miktarının üst düzeyi olarak ifade edilmektedir. Yapılan bu çalışmada, önemli bir sportif tırmanış bölgesi olan Geyikbayırı'nın sosyal taşıma kapasitesi, görsel araştırma yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Özellikle kırsal alanlarda sosyal taşıma kapasitesi hesaplanmasında kullanılan bu yöntemle, bölgedeki ziyaretçilerin kalabalık algılarına yönelik standartlar belirlenmiştir. Bu sayede, bölgenin sürdürülebilir çerçevede yönetilmesine yönelik önerilerin getirebileceği düşünülmektedir.
Görsel araştırma metodu kullanılarak hazırlanmış anket formları içerisinde bulunan sorulara verilen yanıtlar nitel veri analiz yöntemleri kullanılarak, kaya tırmanışı yapan katılımcıların kalabalık algılarına yönelik ilgili anketten elde edilen veriler ile SPSS 22 (Sosyal Bilimler için İstatistik Paket Programı) kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesi aşamasında, frekans (f) yüzde (%) ortalama (X) ve standart sapma (Ss) gibi tanımlayıcı istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Değişkenlerin ikili karşılaştırmaları Ki-kare (Pearson Chi-Square ) değeri p<0,05 düzeyinde önemlilik arz eden ilişkiler belirlenmiştir.
Bu çalışmada, Antalya Geyikbayırı tırmanış bölgesinde rekreasyon amaçlı kaya tırmanışı faaliyetleri incelenmişdir. Kaya tırmanışı faaliyetine katılan bireylerin bu faaliyete yönelik kalabalık algılarını belirleyerek bu doğrultuda tırmanış bölgesinin sürdürülebilirliği yaklaşımı ile kaya tırmanışı faaliyetlerine yönelik önerilerde bulunulmuş, uygulanabilir bir yönetim yaklaşımı uygulamak ve rekreasyon amaçlı kullanılan bir kaya tırmanışı bölgesindeki kalabalık standardı belirlenmiştir.

Abstract:
Rock climbing has become an important recreational and touristic activity from a sports branch, which is carried out by a restricted group seeking adventure only. Today, for this pursuit, climbing areas are organized and administered. In this context, recreation capacity analysis is used in rock climbing areas to preserve natural and cultural resources, to ensure visitor satisfaction as well as to develop correct planning approaches and visitor management strategies. Within the framework of the recreational carrying capacity, the notion of social carrying capacity is used broadly for the planning of destinations, especially in social sciences. This notion is expressed as the upper level of the amount of recreational use without reasoning any drop in the quality of recreation experience.
In this study, the social carrying capacity of Geyikbayırı in Antalya, which is a prominent sport climbing area, is ascertained by using the visual research method. With this method, which is used in the calculation of social carrying capacity especially in rural areas, standards for crowd perception of the visitors in the region have been clarified. In this way, it is aimed at putting forward some suggestions to manage the area in a sustainable framework.
The data obtained from the questionnaire forms prepared by using visual research method were analyzed by using the qualitative data analysis methods, and the data obtained from the related survey for the crowd perception of the rock-climbing participants by using SPSS 22 (Statistical Package for the Social Sciences). In the evaluation of data, descriptive statistical methods such as frequency (f), percentage (%), mean (X), and standard deviation (Ss) were used. The correlation between the variables is found with the p-value (Pearson chi-square) as p <0.05.
This study aims to find out the crowding standard of the Geyikbayırı rock climbing area by analyzing the perceptions of the rock climbers in this area. For this purpose, the rock climbing activities for recreational purposes in Geyikbayırı climbing area in Antalya were scrutinized. In the light of results, a viable management approach for sustainability of the climbing area and some suggestions for rock climbing activities in the area were recommended.