Hürriyet Gazetesi'nin söz varlığına yönelik bir inceleme (1980-1996)
An investigation into Hürriyet's vocabulary (1980-1996)
Yazar: MERVE TELLİ DAŞKIN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF SÖYLEMEZ
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Gazetecilik = Journalism
Dizin: Dil bilgisi = Grammar ; Dil bilim = Linguistics ; Gazeteler = Newspapers ; Hürriyet gazetesi = Hürriyet newspaper ; Metin dil bilim = Text linguistics ; Söz varlığı = Vocabulary

Özet:
Bir dildeki sözlerin bütünü olarak nitelenen söz varlığı terimi bir dilin gelişmişliğini, zenginliğini ve özgünlüğünü göstermesi açısından oldukça önemlidir.
Bu araştırmada Hürriyet gazetesinin farklı zaman aralığındaki kelimeleri, kullanış biçimlerine ve oranlarına bakılıp 1980-1996 yılları arasında yayınlanan Hürriyet gazetesi özelinde söz varlığı tespit edilmiştir. Bunun için örneklem yoluyla seçilen dokümanlar incelenmiş, toplanan verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntemle elde edilen veriler dört yönden incelenmiştir. 
1- 1980/1996 yılları arasında incelenen Hürriyet gazetesi sayılarında söz var-lığının nasıl olduğu ve söz varlığı açısından orantısal olarak nasıl bir fark oluştuğu saptanmıştır. 
2- İncelenen Hürriyet gazetesi sayılarında metin türleri (haber yazısı, manşet, köşe yazısı ve spor haberleri) söz varlığı açısından orantısal olarak incelendiğinde nasıl bir fark oluşturduğu saptanmıştır. 
3- İncelenen Hürriyet gazetesi sayılarının sözcük kökeni açısından tasnifi yapılmış ve Türkçe kökenli ögeler, yabancı kökenli ögeler şeklinde sınıflara ayrılarak kullanım sıklığı oranları belirlenmiştir. 
4- Yabancı kökenli ögeler içinde yıllara göre hangi dillerin daha çok kullanıldığına bakılmış ve Türkçe ile dil alışverişi güçlü olan diller belirlenmeye çalışılmıştır.
Toplanan veriler tematik olarak tasnif edilerek incelenmiş, yıllara göre değişimler grafikler ve tablolar vasıtasıyla ortaya konulmuştur.
Bu araştırmanın incelendiği dönem aralığının söz varlığındaki değişimi göstermesi açısından alandaki özgün çalışmalardan biri olması beklenmektedir. Aynı zamanda gazete ile ilgili olarak tespit edilen kelime hazinesi, sayısal veriler ve yüz-delik oranlar üzerinde farklı yöntemlerle daha detaylı incelemeler yapılmasına imkân tanımaktadır.
Anahtar Sözcükler: Hürriyet gazetesi, metin türleri, sayısal veri, söz varlığı ve Türk dili.

Abstract:
The term vocabulary, which is defined as the sum of words in a language, is very important in terms of showing the development, richness and originality of a language.
In this research, the words, usage patterns and rates of Hürriyet newspaper in different time periods were examined and vocabulary was determined in the Hürriyet newspaper published between 1980-1996. For this purpose, the selected documents were examined and content analysis method was used in the analysis of the collected data. The data obtained by this method were examined from four aspects.
1- It has been determined how the vocabulary is and how it is proportionally differentiated in the number of Hürriyet newspapers examined between 1980/1996.
2- When the text types (news articles, headlines, column articles and sports news) were examined in terms of vocabulary in the examined Hürriyet newspaper issues, it was determined that it made a difference.
3- The number of Hürriyet newspapers examined was classified in terms of word origin, and the frequency of use was determined by classifying them as Turkish origin elements and Foreign origin elements.
4- It is tried to determine which languages are used more frequently among the foreign origin elements and to determine the languages which have strong langu-age exchange with Turkish.
The collected data were examined thematically and the changes according to years were presented by means of graphs and tables.
The period in which this research is examined is expected to be one of the original studies in the field in terms of showing changes in vocabulary. At the same time, it provides the opportunity to make more detailed studies on the vocabulary, numerical data and percentages determined by the newspaper.
Key Words: Hürriyet newspaper, text types, numerical data, vocabulary and Turkish language.