İstanbul'da Art Nouveau stilinde inşa edilmiş yapıların ortak iç mekânlarının incelenmesi: Beyoğlu örneği
Research of the common interior spaces of Art Nouveau buildings in İstanbul: Beyoğlu as a case study
Yazar: SEDEF YENİGÜN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OSMAN ARAYICI
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Art Nouveau mimarisi = Art Nouveau architecture ; İç mekan tasarımı = Interior design

Özet:
Geçtiğimiz yüzyıl başındaki İstanbul Art Nouveau kâgir mimarisinin iç mekân özelliklerine ışık tutmayı amaçlayan bu çalışma, Osmanlı İmparatorluğu'nun son yıllarında kozmopolit bir cazibe noktası haline gelen Beyoğlu/Pera (tezde Beyoğlu olarak anılacaktır) bölgesi örneklerini içermektedir.İlk bölüm, Art Nouveau mimarisi hakkında genel bilgileri içeren bir çerçeve oluşturmaktadır. Akımın varoluşunu teşkil eden itici güçlere değinildikten sonra, ilham kaynakları ve çıkış yaptığı Avrupa coğrafyasındaki ülkelere göre özellikleri, bu bölümün kapsamına alınmıştır. Japonya ve Amerika kıtasına kadar uzanan akımın Avrupa dışındaki örneklerine de kısaca değinilmiştir. Mimari kabuktan iç mekâna, dekoratif objelerden mobilya tasarımına kadar geniş bir yelpazede uygulanmış olan bu akım, konudan sapmamak amacıyla iç mekân özellikleri üzerinden tanıtılmaya çalışılmıştır.Art Nouveau'nun hemen hemen aynı zamanlarda İstanbul'a Beyoğlu'ndan giriş yapması, bölgenin kendine has gelişim süreciyle ilişkili olduğundan, tezin ikinci bölümü Beyoğlu'nun fiziksel ve sosyal çehresinin dönüşümüne ve bu dönüşümün mimari yansımalarına ayrılmıştır. İkinci bölüme, Beyoğlu'nun 19. yy'a kadar olan fiziksel görünümünün kısa bir özeti ile başlanıp bölgenin 19.yy'daki değişim sürecine ağırlık verilmiş ve yüzyıl dönümünde hem İstanbul hem de Beyoğlu'nda görülen mimari üsluplar kısaca anlatılmaya çalışılmıştır. İstanbul Art Nouveau mimarisi özellikleri ise ayrı bir başlıkta incelenmiştir.Üçüncü bölüm, Beyoğlu'ndaki Art Nouveau üsluplu yapılardan seçilen altı örneğin iç mekân incelemelerini içermektedir. Örnek yapıların hangi kriterlere göre seçildiği giriş bölümünde açıklanmıştır. Araştırmayı yürütürken karşılaşılan en büyük sorun, çok katlı yapıların her biri bağımsız bir birim oluşturan dairelerine ulaşmak olmuştur. Bu nedenle yapıların iç mekân incelemeleri ortak kullanım alanları ile sınırlı kalmıştır.Sonuç bölümünde, incelenen iç mekânlarda öne çıkan özellikler üzerinden değerlendirmeler yapılmış ve ileride yapılacak çalışmalar için öneriler sunulmuştur.

Abstract:
This thesis, intending to sort out the interior characteristics of Art Nouveau buildings at the beginning of the previous century, includes the examples in Beyoğlu/Pera (will be mentioned as Beyoğlu) that has become a center of attraction during the last years of Ottoman Empire.The first chapter sets up a frame for general information about Art Nouveau architecture. Once touched upon the impulses constituting the existence of the style, sources of insipiration and features of the style according to the European countries where the style sprang, are included in the scope of this chapter. As the style spread over areas such as Japan and America, non-European examples are also briefly mentioned.As the arrival of Art Nouveau to İstanbul -almost contemporaneously- from Beyoğlu is dependant with the specific development process of the area, second chapter of the thesis is reserved to transformation of social and physical aspects and architectural reflections these transformation. This chapter is started with a brief summary of physical view in Beyoğlu from the conquest up to 19th century, following that, concentrated on transformation process of the area. Popular architectural styles both in Beyoğlu and in İstanbul are intended to be explained briefly. Features of İstanbul Art Nouveau architecture are also studied as a separate item.The third chapter includes the interior inspections of the examples chosen from the Art Nouveau buildings in Beyoğlu. The choice criteria of the examples are explained at the introduction. The biggest problem faced within this research has been reaching the interiors of the flats which makes up separate units of high-rise buildings. For this reason, interior inspections were mainly limited with the common used spaces of the buildings.In the conclusion, evaluation of interiors in terms of prominent features are made and suggestions for further studies are offered.