Gabapentinin sıçanlarda uyku deprivasyonu ile oluşturulacak şizofreni benzeri tablo üzerine olan davranışsal etkileri
Behavioral effects of gabapentin on sleep deprivation induced schizophrenia-like state in rats
Yazar: FATMA DUYGU KAYA YERTUTANOL
Danışman: PROF. DR. HAYRUNNİSA BOLAY BELEN
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sinir Bilimi Ana Bilim Dalı / Nörobilim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Nöroloji = Neurology ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Gabapentin = Gabapentine ; Sıçanlar = Rats ; Uyku yoksunluğu = Sleep deprivation ; İnhibisyon = Inhibition ; İrkilme reaksiyonu = Startle reaction

Özet:
Amaç: Uyku deprivasyonu insan ve rodent beyninde şizofreni benzeri değişimlere yol açmakta olup bunlardan birisi de uyku deprivasyonu sonrası sensorimotor kapılamanın bozulmasıdır. Bu bozulma, akustik irkilme refleksinin ön uyaran aracılı inhibisyonu testi ile ölçülmekte olup şizofrenide bir endofenotip olarak kabul edilmektedir. Gabapentin psikotik bozuklukların tedavi kılavuzlarında yer almamakla birlikte bazı olgularda psikotik belirtilerde iyileşme sağladığı, diğer yandan sağlıklı ya da şizofrenisi olan kişilerde psikozu tetiklediği de bildirilmiştir. Gabapentinin akustik irkilme refleksinin ön uyaran aracılı inhibisyonu üzerine olan etkisi daha önce değerlendirilmemiş olup bu tez çalışmasında sıçanlarda uyku deprivasyonu ile tetiklenen bir sensorimotor kapılama eksikliği yani şizofreni benzeri bir durum oluşturulmuş ve farklı gabapentin dozlarının bu kapılama eksikliği üzerine olan etkisi ölçülmüştür. Yöntem: Çalışmada 15 grup (n=120) erkek Wistar Albino sıçan kullanılmıştır. Uyku deprivasyonu, su tankında modifiye multipl platform tekniği kullanılarak 72 saat boyunca yapılmıştır. Su tankının sensorimotor kapılama üzerine olan kendi etkisi yalancı kontrol grubu kullanılarak dışlanmıştır. Takibinde oral akut ve kronik farklı gabapentin dozlarının (25-100-200 mg/kg/gün), bozulan sensorimotor kapılama üzerine olan etkisi değerlendirilmiştir. Gabapentinin sedasyon etkisi lokomotor aktivite testi ile kontrol edilmiştir. Sonuçlar: Sıçanlarda uyku deprivasyonu ile sensorimotor kapılamanın bozulduğu ve lokomotor aktivitenin arttığı, uyku deprivasyonu olmaksızın 200 mg/kg/gün akut gabapentin uygulaması ile lokomotor aktivite azalırken kronik 100 mg/kg/gün ve 200 mg/kg/gün gabapentin uygulamasıyla sensorimotor kapılamanın bozulduğu, kronik gabapentin uygulamasının uyku deprivasyonu sonrası görülen sensorimotor kapılama defektini geri çevirmediği ancak artmış olan lokomotor aktiviteyi normalleştirdiği gösterilmiştir. Bu bulgular psikiyatrik tanısı olmayanlarda kronik orta/yüksek dozlarda gabapentin kullanımının sensorimotor kapılamayı bozduğu ve psikotik bozukluklarda gabapentin kullanımının sensorimotor kapılamayı iyileştirmediği şeklinde yorumlanabilir.

Abstract:
Aim: It was shown that sleep deprivation leads to schizophrenia-like changes in human and rodent brains which of one of these is the sleep deprivation induced sensorimotor gating deficit. The deficit in sensorimotor gating is measured by prepulse inhibition of acoustic startle response test which is known as an endophenotype in schizophrenia. Although gabapentin is not recommended for the treatment of schizophrenia in guidelines, some case reports emphasize its benefits on psychotic symptoms. On the other hand, gabapentin was also reported to induce psychotic symptoms in healthy people and people with schizophrenia. The effect of gabapentin on prepulse inhibition of acoustic startle response test was not evaluated before. In this thesis work, a schizophrenia-like state was established via sleep deprivation induced sensorimotor gating deficit in rats and the effects of various gabapentin doses on this sensorimotor gating deficit were evaluated. Method: In this thesis work, 15 groups (n=120) of male Wistar Albino rats were used. Sleep deprivation was induced by using modified multiple platform technique in water tank for 72 hours. The effect of water tank itself on sensorimotor gating deficit was excluded by using a sham control group. Subsequently, the effects of oral acute and chronic gabapentin doses (25-100-200 mg/kg/day) on sensorimotor gating deficit were evaluated. The sedation effect of gabapentin was assessed via using locomotor activity test. Results: It was shown that sleep deprivation disrupted sensorimotor gating and increased locomotor activity in rats, acute gabapentin 200 mg/kg/day administration without sleep deprivation decreased locomotor activity and chronic administration of 100 mg/kg/day and 200 mg/kg/day gabapentin disrupted sensorimotor gating, chronic gabapentin administration did not reverse the sensorimotor gating deficit but normalized the elevated locomotor activity after sleep deprivation. These findings indicate that chronic use of moderate/high doses of gabapentin may disrupt sensorimotor gating in people without a psychiatric diagnosis and gabapentin use in psychotic disorders may not improve sensorimotor gating in humans.