Resmi okullarda çalışan öğretmenlerin değişim yorgunluğu düzeyinin incelenmesi
Examination of change fatigue levels of teachers working in public schools
Yazar: DUYGU İLKDOĞAN SERBES
Danışman: DOÇ. DR. ERKAN TABANCALI
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Okullar, dış çevredeki gelişmelere ayak uydurmak ve değişen toplumsal, kültürel, ekonomik, politik ve teknolojik koşullara uyum sağlayabilmek için giderek artan bir değişim baskısı altındadır. Türk eğitim sistemi, bu iç ve dış zorunluluklara dayalı olarak çok sayıda büyük ve küçük ölçekli düzenlemeden geçmiştir. Özellikle COVİD-19 pandemisi döneminde bu değişikliklerin hızı ve sıklığı artmıştır. Tüm bunların ışığında, bu araştırma resmi okullarda görev yapan öğretmenlerin değişim yorgunluğu düzeylerinin belirlenmesini ve birtakım demografik değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesini amaçlamaktadır. Çalışma nicel araştırma yaklaşımlarından biri olan tarama yönteminden yararlanılarak gerçekleştirilmiştir. Betimsel istatistikler boyutunda aritmetik ortalama ve standart sapma değerleri hesaplanmıştır. Veri dağılımında parametrik testler kullanılmıştır. Araştırma evrenini, İstanbul ilinde resmi ilkokul, ortaokul ve lise düzeyinde görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Örnekleme, oranlı tabakalı örnekleme yöntemine uygun olarak belirlenmiş 419 öğretmen dâhil edilmiştir. Araştırmanın verileri "Değişim Yorgunluğu Ölçeği" ve demografik bilgi formu kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler, SPSS 26 ile analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre çalışamaya katılan öğretmenlerin Değişim Yorgunluğu toplam puan ortalaması "katılıyorum" düzeyinde ( =3.45) bulunmuştur. Çalışmaya katılan öğretmenlerin, değişim yorgunluğu düzeylerinin; yaş, cinsiyet, medeni durum, branş, istihdam türü, mesleki kıdem ve okul türü gibi değişkenlere göre istatistiksel olarak anlamlı bir biçimde farklılaşmadığı, ancak; dijital teknoloji (DT) araçlarının eğitimde kullanılması, DT kullanarak ders içeriği hazırlanması ve DT kullanarak çevrimiçi ders anlatılması değişkenlerine göre ise istatistiksel olarak anlamlı bir biçimde farklılaştığı tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, DT araçları kullanma, bu araçları kullanarak ders içeriği hazırlama ve DT kullanarak çevrimiçi ders anlatma konusunda kendini yeterli hisseden öğretmenlerin, kendini yeterli hissetmeyen öğretmenlere göre daha düşük seviyede değişim yorgunluğu deneyimledikleri belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarından yola çıkarak, öğretmen yetiştirme programlarındaki öğrencilerin ve aday öğretmenlerin dijital okuryazarlık ve DT araçlarının kullanımı konusunda yeterliklerini artıracak hizmet içi eğitim programlarının sayıca ve nitelik bakımından iyileştirilmesine, DT araçlarının kullanımını sekteye uğratabilecek bazı altyapı sorunlarının ortadan kaldırılmasına yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Schools face an increasing pressure to adapt to external developments and cope with changing socio-cultural, economic, political, and technological conditions. The Turkish education system has undergone significant and minor reforms regarding these internal and external demands. Particularly, the speed and frequency of these changes have intensified during the COVID-19 pandemic. In light of these circumstances, this research aims to determine the levels of change fatigue among teachers working in public schools and investigate whether these levels vary according to certain demographic variables. The study adopts a quantitative research approach, employing a descriptive survey model. A total of 419 teachers serving in public primary, secondary, and high schools in Istanbul were included, determined through a stratified sampling method. Data were collected using the "Change Fatigue Scale" and a demographic information form, and analyzed using SPSS. According to the findings, the mean total score of change fatigue for participating teachers was at the "agree" level (M = 3.45). It was found that the levels of change fatigue among participating teachers did not statistically differ according to age, gender, marital status, field of expertise, employment type, professional seniority and school type. However, the levels of change fatigue were found to statistically differ according to variables related to the use of digital technology (DT) tools in education, preparation of course content using DT, and online teaching using DT. Results indicated that teachers who felt competent in using DT tools, preparing course content using DT, and teaching online using DT experienced lower levels of change fatigue. Based on the findings, recommendations were made to improve in-service training programs to enhance digital literacy and the use of DT tools for students in teacher-training programs, as well as suggestions to address infrastructure issues that may hinder the use of DT tools.