Türkiye'de doğrudan yabancı yatırımların bölge bazında belirleyicilerinin yeni iktisadi coğrafya teorisi kapsamında incelenmesi
The research of the regionally determining factors of foreign direct invesment within the context of new economic geography theory in Turkey
Yazar: HAVVA SERİM
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR TEOMAN
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Ekonometri = Econometrics ; Ekonomi = Economics
Dizin: Bölgesel kalkınma = Regional development ; Doğrudan yabancı sermaye yatırımları = Foreign direct investments ; Ekonomik coğrafya = Economic geography ; Ekonomik kalkınma = Economic development ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Yabancı sermaye = Foreign capital ; Yabancı sermaye yatırımları = Foreign capital investments ; Yeni ekonomi = New economy

Özet:
İktisadi kalkınma ülkelerin gerçekleştirmesi gereken en önemli amaçların başında gelmektedir. Ülkenin kalkınması ise, öncelikle ülke içindeki bölgelerin kalkınması ile mümkün olmaktadır. Bu nedenle özellikle İkinci Dünya Savaşı yıllarından itibaren bölgesel analizin önem kazandığı görülmektedir. Bölgesel analizin yer aldığı teoriler hızla gelişirken, Yeni İktisadi Coğrafya Teorisinin, geliştirdiği bütüncül bakış açısıyla, bölgesel iktisadi kalkınma teorileri arasında kendine ayrı bir yer edindiği anlaşılmaktadır. Diğer taraftan, değişen dünya koşullarında  kalkınmayı gerçekleştirecek olan araçlar da değişmekte; uluslararası sermayeli şirketler tarafından yapılan yatırımlar gittikçe önem kazanmaktadır. Bu bağlamda çalışmada, bölgesel iktisadi kalkınma teorilerinin en güncellerinden biri olan Yeni İktisadi Coğrafya Teorisi yaklaşımı doğrultusunda, kalkınma aracı olarak kabul edilen doğrudan yabancı yatırımların belirleyicilerine odaklanılmaktadır. 
Çalışma, temel kalkınma ve bölgesel iktisadi kalkınma teorileri incelendikten ve bölgesel iktisadi kalkınma ile doğrudan yabancı yatırımlar ilişkisi kurulduktan sonra, Türkiye?de sanayi sektöründeki uluslararası sermayeli şirketlerin yatırım projelerinin belirleyicileri araştırmasıyla son bulmaktadır. 2005-2011 yılları arası, Türkiye?deki  26 bölge için panel veri analizi tekniğiyle araştırılan çalışmada geleneksel faktörlerin yanı sıra, Yeni İktisadi Coğrafya Teorisi araçlarından da faydalanılmaktadır. Modelin sonuçlarına göre, sanayi sektöründeki uluslararası sermayeli şirketlerin projelerinde, sanayileşme düzeyi, işgücü piyasasının durumu, altyapı olanakları ve piyasaya/merkeze yakınlık belirleyici olmaktadır.

Abstract:
Economic development is one of the most important economic targets of the countries that strive to attain. Development of a country is possible if the regions of the country may primarily develop. Therefore,  regional analysis gained importance since the Second World War. While theories which cover regional analysis rapidly enlarged, it has been understood that New Economic Geography has a distinctive place because of its enhanced integrated perspective. On the other hand, the means of  development is changing in terms of changing world conditions and internationally capital based investments is gaining permanent importance. Accordingly, this study focuses on the determinants of foreign direct invesment which is accepted as a development mean, in line with New Economic Geography Theory approach, which is one of the most popular theory among the regional economic development theories. 
Following the analysis of basic economic development and regional development theories, the study ends with the research of the determinants of invesment projects of international capital firms in industry for Turkey . Panel Data Analysis method was used for 26 regions of Turkey within the context of traditional factors as well as New Economic Geography Theory  in order to display the determinants of investment projects from 2005 to 2011. According to the model results, industrialisation level, labour market conditions, infrastructure facilities and market access/ proximity to centre are found as the determinants of the invesment projects of international capital firms in industry for Turkey.