Dijital kültürün toplumsal tipleri: sosyal medya fenomenleri üzerine bir analiz
Social types of digital culture: an analysis on social media influencer
Yazar: DENİZ KURBAN
Danışman: PROF. DR. LEVENT ELDENİZ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Basın Ekonomisi ve İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Fan kültürü = Fan culture ; Görsel kültür = Visual culture ; Gösteri kültürü = Spectacle culture ; Katılım kültürü = Participation culture ; Sayısal görsel kültür = Digital visual culture ; Sayısal kültür = Digital culture ; Sözlü kültür = Verbal culture ; Yazılı kültür = Written culture

Özet:
Sosyal medya fenomeni, sosyal medya etkileşimlerinin ilhamını verdiği bir toplumsallık halinin tezahürü olarak sosyokültürel yaşantıda kendisini öne çıkarmayı başarabilmiş ve görünürlük elde edebilmiş toplumsal bir tiptir. Bu anlamda sosyal medya fenomenini yalnızca bireysel bir şöhret deneyimi olarak değil; belirli toplumsal eğilimlerin tezahür ettirdiği sosyobiyografik bir anlatı şeklinde değerlendirmek gerekir. Zira sosyal medya fenomeni, her ne kadar bir yönüyle bireysel bir varoluş ve bir şöhret deneyimi olsa bile, diğer yönüyle de aynı zamanda toplumsal etkileşim süreçlerinde ortaya çıkan belirli sosyokültürel eğilimleri kendi şahsında cisimleştirebilmiş ve belirli bir temsil kabiliyeti sergileyebilmiş psiko-sosyal bir yaşam serüvenidir. Toplumsal etkileşim süreçlerinin merkezinde sosyal medyanın olduğu bir kültürel iklimde mevcuda gelmiş olan "fenomen", kendi bireysel varoluşunun ötesinde bir gerçeklik kazanmak suretiyle de, günümüz sosyokültürel gerçekliğinin yeniden üretiminde temel bir motivasyon kaynağına dönüşmüş vaziyettedir. Sahip olduğu takipçi kitlesinin ortak ilgi ve beğenilerinin, ortak bir takım duyusal, düşünsel ve davranışsal eğilimlerinin tezahür ettirdiği toplumsal bir tip olarak fenomen, aynı zamanda, ürettiği fotografik ve videografik içerikler vasıtasıyla bu ortak ilgi ve beğenileri, ortak duyuş, düşünüş ve davranış eğilimlerini de dönüştürüp, yeniden üretir. Bu anlamda sosyal medya fenomeni ve takipçi kitlesi arasındaki etkileşim pratikleri, günümüz sosyo-dijital kültür gerçekliğinin anlaşılmasında zengin anlamlar barındıran birer analiz birimi olarak, bu tez çalışmasının temel araştırma sorunsalını teşkil etmektedir.

Abstract:
The social media influencer is a social type that has managed to stand out and gain visibility in sociocultural life as a manifestation of a state of sociality inspired by social media interactions. In this sense, it is necessary to evaluate the social media influencer not only as an individual experience of fame, but also as a sociobiographical narrative manifested by certain social tendencies. Because even though the social media influencer is an individual existence and a fame experience in one aspect, in another aspect, it is also a psycho-social life adventure that has been able to embody certain sociocultural tendencies that emerge in social interaction processes in its own person and exhibit a certain representation ability. The influencer, which has come into existence in a cultural climate where social media is at the centre of social interaction processes, has become a basic source of motivation in the reproduction of today's sociocultural reality by gaining a reality beyond its individual existence. The influencer, as a social type manifested by the common interests and tastes, common sensory, intellectual and behavioural tendencies of its followers, also transforms and reproduces these common interests and tastes, common sensory, intellectual and behavioural tendencies through the photographic and videographic content it produces. In this sense, the interaction practices between the social media influencer and his/her followers constitute the main research problematic of this thesis as a unit of analysis with rich meanings in understanding today's socio-digital cultural reality.