Basınç ülseri gelişiminde sakral cilt sıcaklığının etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of sacral skin temperature in pressure ulcer development
Yazar: İLKİN YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ÜLKÜ GÜNEŞ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma, Dahiliye Yoğun Bakım ünitesinde yatan hastalarda basınç ülseri gelişiminde sakral cilt sıcaklığındaki değişimlerin etkisini incelemek amacıyla yapılmış tanımlayıcı bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini, Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Dahiliye Yoğun Bakım ünitesinde yatan ve basınç ülseri olmayan hastalar oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini, en az 18 yaşında olan, Braden risk değerlendirme ölçeği ile "yüksek riskli" olarak değerlendirilen, izlem süresince basınç ülseri gelişmeyen hastalarda hastanede yatış süresi en az beş gün olan, en az beş gün izlemde kalabilen ve araştırmayı kabul eden 37 hasta oluşturmuştur. Veriler, ilgili literatür doğrultusunda araştırmacılar tarafından oluşturulan "Tanılama Formu", "Braden Risk Değerlendirme Ölçeği" kullanılarak her gün toplanmıştır. Hastalar, yatış süreleri sonuna kadar veya basınç ülseri gelişene kadar izlenmiştir. Verilerin istatistiksel değerlendirilmesinde sayı ve yüzdelik dağılımları, Student t testi, One-Way Anova testi, Pearson Çarpım Momentler korelasyonu ve Spearman RHO Sıralama Katsayıları korelasyonu testi kullanılmıştır.
Araştırmada basınç ülseri gelişen hastalarda sistolik kan basıncının daha düşük olduğu (p<0.05), diyastolik kan basıncı, hemoglobin, vücut sıcaklığı ve sakral cilt sıcaklığı parametrelerinde basınç ülseri gelişmeyen hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı (p>0.05) saptanmıştır. Vücut sıcaklığının supine ve lateral pozisyon sakral cilt sıcaklıklarını pozitif yönde, orta düzeyde, anlamlı derecede etkilediği, bunun yanı sıra reaktif hiperemi cevabının pozitif yönde, yüksek düzeyde ve istatistiksel açıdan ileri derecede anlamlı olarak basınç altında kalan cilt sıcaklığına bağlı yükseldiği tespit edilmiştir (p<0.05). Hastaların cinsiyet ve beden kitle indeksi ile sakral cilt sıcaklıkları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı (p>0.05), buna karşın yaş ve yatak türüne göre sakral cilt sıcaklıklarında farklılıklar olduğu (p<0.05) saptanmıştır. 
Araştırma sonucunda yoğun bakım ünitelerinde, sistolik kan basıncı, yaş ve yatak türünün basınç ülseri gelişiminde bir risk faktörü olarak değerlendirilmesi, sakral bölgede basınç ülseri gelişiminde sakral cilt sıcaklığının bir tahmin etme aracı olarak kullanılamayacağı önerilmiştir.

Anahtar kelimeler: Basınç ülseri; cilt sıcaklığı; yoğun bakım ünitesi

Abstract:
This research is a descriptive study which aims to investigate the effect of the sacral skin temperature in pressure ulcer development. Target population of the study is composed of adult patients who were in Dokuz Eylul University Hospital Intensive Care Unit of Internal Medicine Department between the dates of March and August 2014. The sample of the study is comprised of 37 patients, who were older than 18 years, assessed at high risk using Braden scale and did not have pressure ulcer on admission and patients who stayed in the unit at least 5 days. In collecting the data, "The Identification Form" that was developed by the researcher in accordance with the related literature and "Braden Risk Assessment Scale" were used. The data were obtained from the patients on a daily basis and all the patients were followed until the end of the hospitalization or the development of pressure ulcer. In statistical evaluation of the data, number and percentage distributions, Student t test and One-Way Anova test, Pearson Product-Moment correlation test and Spearman's Rank-Order correlation test were used.
In this study, it was found that the systolic blood pressure was lower in the patients, in whom the pressure ulcer developed (p<0.05), and there was no statistically significant difference as regards to the patients in whom the pressure ulcer had not developed according to their diastolic blood pressure, hemoglobin, body temperature, and sacral skin temperature parameters (p>0.05). It was determined that the body temperature affects supine and lateral position skin temperatures as positively, moderately and to a significant degree, besides reactive hyperemia response increases positively, in a high level, and statistically significant according to the skin temperature which was under pressure (p<0.05). There was no statistically significant difference between the gender and body mass index of the patients and their sacral skin temperature (p>0.05), on the other hand it was determined that depending on mattress and patients' age there are differences in the sacral skin temperature (p<0.05).
In the result of the research, it is suggested that systolic blood pressure, age and the mattress' types must be considered as the risk factors at the development of the pressure ulcer, and the sacral skin temperature should not be used as an estimator in the development of pressure ulcer at the sacral region.

Key words: Pressure ulcer; skin temperature; intensive care unit