Ultrasound yöntemi ile meşe palamudundan tanen ekstraksiyonu ve ekstraktın tabaklayıcı özelliklerine etkisinin araştırılması
Tannin extraction from acorns by ultrasound method and investigation of its effects on tanning properties of extract
Yazar: ÇİĞDEM KILIÇARİSLAN
Danışman: DOÇ. DR. HASAN ÖZGÜNAY
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Deri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Deri Mühendisliği = Leather Engineering
Dizin: Meşe palamutu = Acorns ; Tanenler = Tannins ; Ultrason = Ultrasound ; Valeks = Valonia ; Özütleme = Extraction

Özet:
Bu çalışmada; Quercus macrolepis türündeki meşe ağaçlarından elde edilen palamutlardan valeks adı verilen tanenin ultrasonik ekstraksiyonu geleneksel ekstraksiyon yöntemi ile karşılaştırmalı olarak araştırılmıştır. Ultrasonik gücün, sürenin ve sıcaklığın ekstraksiyon işlemi üzerine etkileri incelenmiştir. Ultrasonik ekstraksiyon denemeleri herhangi bir harici ısıtma ya da soğutma yapılmaksızın 40, 60, 80, 100 W'da gerçekleştirilirken geleneksel ekstraksiyon denemeleri 30, 50, 70 ve 90°C'de gerçekleştirilmiştir. Ultrasonik ve geleneksel ekstraksiyon yöntemlerin her bir parametresi için ekstraksiyon süresi 4, 6 ve 8 saat olarak uygulanmıştır. Ultrasonik ekstraksiyon denemeleri sırasında, artan ultrasonik güç ile birlikte ekstraksiyon çözeltisinin sıcaklığının da arttığı fark edilmiştir. Sıcaklık, sıvının kaynama noktasına yaklaştığında kavitasyon önemli ölçüde azalmıştır. Geleneksel ekstraksiyon yöntemi ile en yüksek ekstraksiyon verimi (%53.6), 90oC?8 saat ekstraksiyon koşullarında %70.5 tanen içeriği ile elde edilirken, ultrasonik ekstraksiyon ile en yüksek verim (%62.8), %64.0 tanen içeriği ile 100W-8 saat ekstraksiyon koşullarında elde edilmiştir. İki ekstraksiyon yönteminin en yüksek ekstraksiyon verimleri ve tanen içerikleri göz önüne alındığında, ultrasonik ekstraksiyon ile katı madde veriminde %17.16, tanen içeriğinde %6.61 artış olduğu belirlenmiştir. Ayrıca ultrasonik ekstraksiyon ile ekstraksiyon süresi de kısalmıştır. Geleneksel ve ultrasonik ekstraksiyon yöntemleri ile elde edilen ekstraktlar verimliliklerinin yanı sıra, tabaklama etkinlikleri ve deriyi doldurma özellikleri açısından da karşılaştırılmıştır. Böylelikle her iki yöntemin birbirlerine karşı avantaj ve dezavantajları ortaya konmuştur. Ayrıca elde edilen sonuçlar SPSS 15 istatiksel analiz programında One-Way ANOVA, Duncan ve t-testleri ile değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlardan, ultrasonik ekstraksiyon yönteminin meşe palamudundan tanen (valeks) eldesinde geleneksel ekstraksiyon yöntemine alternatif bir yöntem olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Ultrasound extraction of valonea tannin from the acorn cups of the Quercus species has been investigated comparatively with the conventional extraction method. Effects of ultrasonic power, time and temperature on extraction were examined. While ultrasonic extraction experiments were carried out at 40, 60, 80, 100W ultrasonic powers without any external heating or cooling, conventional extraction experiments were carried out at 30, 50, 70 and 90oC. Extraction times was applied to be 4, 6 and 8h for each parameter of ultrasonic and conventional processes. During the ultrasonic extraction trials, it was noticed that the temperature of the extraction liquor gradually increased correspondingly with the ultrasonic power. When the temperature approached to the boiling point of the liquid, cavitations considerably decreased. While the highest extraction yield (53.6%) by conventional method was obtained at 90oC?8h extraction conditions with 70.5% tannin content, the highest yield (62.8%) by ultrasonic extraction was obtained at 100W?8h extraction conditions with 64.0% tannin content. Considering the highest extraction yields and tannin contents of two extraction methods, it was found out that ultrasound extraction result in 17.16% increase in extraction yield and 6.61% in tannin amount. Additionally, the extraction time was also decreased by ultrasonic extraction. The extracts obtained by conventional and ultrasonic extraction methods were examined comperatively in terms of their tanning ability and filling properties as well as their yields. Therefore, the advantages and disadvantages of both methods against each other has been presented. Likewise, the results were evaluated statistically by using One-Way ANOVA, Duncan and t-tests at SPSS 15 statistic programme. The results showed that ultrasonic extraction method can be used as an alternative to conventional method for extraction of tannin (valonea) from acorn cups.