Özyıkıcı kişilerarası tarz ölçeği'nin Türkçe geçerlilik ve güvenirlilik çalışması
Turkish validity and reliability study of the self defeating interpersonal style scale
Yazar: MUSA CAN BAYSAL
Danışman: DR. BİNGÜL SUBAŞI
Yakın Doğu Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Çalışmada Atkinson (2017) tarafından geliştirilen, Özyıkıcı Kişilerarası Tarz Ölçeğinin Türkçeye uyarlama çalışmasının yapılması amaçlanmıştır. Ölçeğin Türkçe formu Türkçe anlayıp, yazmakta ve okumakta olan 18 yaş üzeri Türkiye Cumhuriyeti ve Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşı 412 birey üzerinde uygulanmıştır. Öncelikle ölçeğin uyarlama çalışması için Atkinson ile iletişime geçilerek gerekli izinler alınmıştır. Daha sonra özgün dili İngilizce olan ölçeğin çeviri işlemi, Yakın Doğu Üniversitesi Psikoloji Bölümü'nden, İngilizce diline hâkim üç öğretim üyesi tarafından yapılmıştır. Çeviri kontrol edilip üzerinde anlaşılan bir metin haline getirildikten sonra ölçek sorularının anlaşılırlığı sınanmıştır. Ölçeğin geri çevirisi, ölçekle ilgili bilgisi olmayan kişiler tarafından yapılmıştır. Kör geri çevirme süreci sonunda ortaya çıkan metin ile özgün metindeki maddeler karşılaştırılmış, her iki formdaki maddelerin birbirine uygunluğu incelenmiştir. Ortaya çıkan çeviri metninin Türkçeye uygunluğunun incelenmesi için psikoloji alanında uzman iki kişinin, uzman görüşüne başvurulmuş ve ölçek metni oluşturulmuştur. Yapılan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), ölçeğin orijinal formla uyumlu olduğu görülmüştür. Araştırmada AFA analizinde madde-faktör yapısı belirlenmiş olup, sonrasında doğrulayıcı faktör analizi DFA ile model uyumu testi yapılmıştır. Özyıkıcı Kişilerarası Tarz Ölçeğinin üç alt boyutlu yapısının doğruladığı ortaya koyulmuştur. Araştırmanın örneklem büyüklüğü ve faktör analizi yapılabilmesine uygun olduğu KMO .897 ve Barlett testi χ2 değeri ise 4048,868 olarak bulunmuştur. Ölçeğin yapı geçerliliği incelendiğinde verilere göre toplam varyansın %75,64'ünü açıklayan üç boyutlu bir yapı elde edilmiştir. Bu araştırmada AFA analizinde madde-faktör yapısı belirlenmiş olup sonrasında doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile model uyumu testi yapılmıştır. Özyıkıcı Kişilerarası Tarz Ölçeğinin üç alt boyutlu yapısının doğrulandığı ortaya çıkmıştır. Bu araştırmada güvenirlik analizi için ölçeğin ve her boyutun iç tutarlılığına, Cronbach Alpha değerine bakılmıştır. Ölçeğin toplam iç tutarlılık katsayısı 0.877 olarak hesaplanırken ölçeğin Güvensiz Bağlanma alt boyutu için iç tutarlılık katsayısı 0.891, Hak Edilen Kendilik Algısı alt boyutu için iç tutarlılık katsayısı 0.752 ve Fedakâr Mizaç alt boyutu için iç tutarlılık katsayısı 0.796 olarak bulunmuştur. Öte yandan, test tekrar test uygulaması için seçkisiz olarak belirlenmiş ek 60 katılımcıdan elde edilen verilerin analizi sonucunda korelasyon katsayısı r= 0.790 olarak hesaplanmıştır. Özyıkıcı Kişilerarası Tarz Ölçeği (ÖZY-KT) ölçme aracına yönelik tutumları ile alt boyutlardan sırasıyla Güvensiz Bağlanma (r= 0.811), Hak Edilen Kendilik İmajı (r= 0.542) ve Fedakâr Mizaç (r= 0.834) arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü ilişkiler saptanmıştır.  Elde edilen tüm bulgularla, Özyıkıcı Kişilerarası Tarz Ölçeği'nin yeterli düzeyde güvenilir olduğu sonucuna varılmıştır. AFA ve DFA analizleri sonucunda, Özyıkıcı Kişilerarası Tarz Ölçeği Türkçe Formunun uygulandığı örneklem grubunda güvenilir ve geçerli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In the study, the criteria for the adaptation of the Self-Defeating Interpersonal Style Scale to Turkish by Atkinson (2017). The Turkish formula of the scale was applied to 412 people over the age of 18, who can understand, write and read Turkish, and who own the Republic of Turkey and the Turkish Republic of Cyprus. Necessary permissions were obtained by contacting Atkinson for the adaptation study of the usage setting. Later, the translation process of the scale, whose original language is English, was carried out by three faculty members from the Near East University Psychology Department who are fluent in English. The comprehensibility of the scale questions was tested after the translation control texts were made into an agreed-upon text. Back translation of the scale was done by people who did not have information about the scale. The text that emerges at the end of the blind rejection process and the elements in the original text are fine against children in both forms. In order to examine the translation of the resulting text into Turkish, two experts in the field of psychology were consulted and the scale was taken. Exploratory Factor Analysis (EFA) and Confirmatory Factor Analysis (CFA) performed were recorded as being consistent with the original form of the logic. In the research, item-factor structure was determined in EFA analysis, and then model fit test was performed with Confirmatory Factor Analysis DFA. It was revealed that the three-dimensional structure of the Self-Defeating Interpersonal Style Scale was confirmed. The variability of the study and the KMO value, which was suitable for factor analysis, were found to be .897 and the Barlett test χ2 value was found to be 4048,868. According to the probability of the structure of the scale, a three-dimensional structure was obtained 75.64% of the total variance. In this study, the item-factor structure was determined in the EFA analysis, and then the model fit test was performed with Confirmatory Factor Analysis (CFA). It was revealed that the three-dimensional structure of the Self- Defeating Interpersonal Style Scale was confirmed. For this employee reliability analysis, the internal influence of the evaluator and its size, Cronbach Alpha, has been looked at in the past. While the total internal constraint values were 0.877, the internal resourcefulness coefficient for the Insecure Attachment sub-dimension was .891, the internal resourcefulness coefficient was .752 for the Deserved Self-Measurement Coefficient sub-dimension, and the intrinsic cost for the Altruistic Temperament sub-dimension was .796. On the other hand, for the test-retest application, the increment analysis estimation rate obtained from the additional 60 value, which was determined without choice, was calculated as r= 0.790 (p<0.001). Attitudes and sub-behaviors of the Self- Defeating Interpersonal Style Inventory (ADY-CT) were, respectively, insecure Attachment (r= 0.811; p<.01), Deserved Self Image (r= 0.542; p<.01) and Altruistic Temperament (r= 0.811; p<.01). 0.834; p<.01) and positive wayfinding results. With all the perceptions obtained, the Self-Destructive Interpersonal Style Scale was interpreted to be sufficiently reliable. As a result of  EFA and CFA analyzes, it was concluded that the Self- Defeating Interpersonal Style Scale English Form is reliable and valid for sensory assessment clients.