Başur Höyük Erken Tunç Çağı I mezar verilerine göre Botan Vadisi'nde sosyo-ekonomik ve kültürel yapılanma
Socio-economic and cultural construction in Botan Valley according to data from the Early Bronze Age I Cemetery in Başur Höyük
Yazar: METİN BATIHAN
Danışman: PROF. DR. HALUK SAĞLAMTİMUR
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Protohistorya ve Önasya Arkeolojisi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Erken Tunç Çağı = Early Bronze Age

Özet:
"Başur Höyük Erken Tunç Çağı I Mezar Verilerine Göre Botan Vadisi'nde Sosyo-Ekonomik Ve Kültürel Yapılanma" başlıklı tez çalışmamızda Ilısu Barajı HES Projesi kapsamında 2007-2019 yılları arasında kazısı gerçekleştirilen Başur Höyük kazılarından elde edilen yeni veriler ışığında MÖ 3. binyıl başında yaşanan sosyo-kültürel gelişmeleri tanımlayıp Botan Bölgesi'nin çevre bölgelerle olan etkileşimdeki rolünün belirlenmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda Başur Höyük mezarlığı gibi mikro ölçekli bir ölü gömme pratiği uzamını diyakronik bir yöntemle uzun erimli sosyal gelişimler içinde inceleyerek büyük ölçekli sosyal değişim ve dönüşümlerin bir örneği olarak ele alma eğilimindeyiz.Tez çalışmamızın izleyeceği yol aşağıdaki sorular bağlamında şekillenecektir: Geç Uruk 'çöküşünden' sonra Botan Vadisi'nde yaşanan sosyo-ekonomik ve kültürel değişimlerin ve oluşumların karakteri nasıldı? Başur Höyük'te Erken Tunç Çağı mezarlarındaki ölü gömme uygulamalarının ve ritüellerin sosyal boyutları nelerdir? Tarımsal üretim potansiyeli bakımından oldukça avantajlı durumda olan Yukarı Dicle Bölgesi'ne karşın, dağlık bir coğrafyada ancak sınırlı bir tarımsal üretimi destekleyecek arazilere sahip Botan Bölgesi'ndeki söz konusu farklılığının kaynakları nelerdir? Uruk sonrası evrede ortaya çıkan ve giderek yaygınlaşan yeni teknolojik gelişmelerin, özellikle metalürji alanında, sosyo-ekonomik boyuttaki rolü nedir? Yine Uruk sonrası evrede ilk kez ortaya çıkan ölü gömme pratiklerinin arkasında yer alan dinamikler nelerdir? Yukarı Dicle Bölgesi'nin alt bölgeleri arasındaki sosyal ve materyal kültür farklılıklarına neden olan parametreler nelerdir? Bu gibi sorular bağlamında Geç Uruk sonrası evrede (MÖ 4. binyılın sonları ve MÖ 3. binyılın ilk çeyreği) Botan Bölgesi'ndeki yapısal farklılık dinamiklerinin tartışılması, Botan Bölgesi'nin özgün gelişiminin bölgesel ve bölgeler arası bir incelemeyle birlikte ele alınması amaçlanmaktadır.

Abstract:
In our thesis titled "Socio-Economic and Cultural Construction in Botan Valley According to Data from the Early Bronze Age I Cemetery in Başur Höyük", we aim to define the socio-cultural developments at the beginning of the 3rd millennium BC and research the role of the Botan Region in the interaction with the surrounding regions in the light of new data obtained from the Başur Höyük excavations, which were excavated between 2007 and 2019 within the scope of the Ilısu Dam HEPP Project. For this purpose, the subject of our thesis is formed in the context of the following questions: What was the structure of the socio-economic and cultural changes and formations experienced in the Botan Valley after the Late Uruk "collapse"? What are the social dimensions of burial practices and rituals in Early Bronze Age graves in Başur Höyük? What are the sources of this difference in the Botan Region, which has lands that can only support limited agricultural production in a mountainous geography, compared to the Upper Tigris Region, which is quite advantageous in terms of agricultural production potential? What is the role of the increasingly widespread new technological developments and burial practices in the social dimension, especially in the field of metallurgy, in the post-Uruk period? What are the parameters that cause differences in social and material culture between the sub-regions of the Upper Tigris Region? In this study, it is aimed to discuss the dynamics of structural differences in the Botan Region in the post-Uruk phase (late 4th millennium BC and first quarter of the 3rd millennium BC) in the context of the above questions, and to discuss the unique development of the Botan Region with a regional and interregional examination.