Örme giyim tasarımında heykelsi form oluşturma ve örnek koleksiyon hazırlama /
Yazar: TUTKU CEREN AKÇAM
Danışman: DOÇ. DR. SELDA KOZBEKÇİ AYRANPINAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Tekstil ve Moda Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2023
Konu: Giyim Endüstrisi = Clothing Industry ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Örme = Knitted

Özet:
Eğrisel iplik kıvrımı olan ilmeklerin birbirine bağlanması tekniği olarak tanımlanan örme, yüzey ve form tasarımını eş zamanlı sağlayabilen bir tekstil yapısıdır ve giysilerin üretiminde yüzyıllarca kullanmıştır. Araştırmada tespit edilen örme giyim tasarım ve üretim desenlerinden biri domestik üretici kadın kültürüdür. Buna göre, makine teknolojilerinin gelişmesiyle ticari potansiyelini kaybeden el örmesi giyim, yetersiz ekonomik girdilere sahip ailelerce hane içi giyim giderini düşürmek amacıyla sürdürülmüştür. Ev içi emeğine dayanan el örmeciliğinin ana üreticisi kadınlar olmuştur. Nesilden nesile aktarılan bu teknik beceri, yerel ve evcil çağrışımlara sahip bir üretici kadın kültürü yaratmıştır. Kadınlar arasında artan örmecilik faaliyetleri örme giyim becerilerinin gelişmesini sağlamıştır. Tezin amacı örmenin yaratıcı biçimlendirme olanaklarından faydalanarak heykelsi forma sahip giysi tasarımı ve koleksiyonu hazırlamaktır. Bu doğrultuda el örmesi giyimin tarihsel ölçekte geçirdiği evreleri derlemek, çağdaş konumdaki eğilimlerini tespit etmek, moda pratiğinde heykelsiliğin ölçütsel tanımını geliştirmek, örme tekniğinin heykelsi giysi tasarımında oynadığı rolü ve yöntemlerini analiz etmek, örme giyimde boyutsal estetik ve heykelsi tasarım anlayışına yeni bir öneri sunmak hedeflenmiştir.
Tezin kapsamı el örmeciliğinde giyilebilir biçimlerdir. Bu doğrultuda araştırma el örmesi giyimin tarihsel gelişimi, güncel durumu ve tasarım olanaklarını kapsamaktadır. Tez el örmesi giyimde atkı örmeciliği ile üretilenler ile sınırlıdır. Araştırmada makine örmeciliğine, giyilemeyen örme biçimlere ve çözgü örmeciliğine dair hususlara el örmesi giyime hizmet ettiği ve katkıda bulunduğu ölçüde değinilmiştir. Araştırmanın odak noktası örme giyimin çağdaş tasarım eğilimleri içerisinde yer alan heykelsi formlardır. Kapsam ve sınırlılıklar çerçevesinde uygulama çalışması atkı örmeciliğine dayanan el örmesi ile üretilmiştir ve giysi tasarımında heykelsi form arayışındadır. Çalışmanın çağdaş form-geleneksel teknik ilişkisi kurgusuna dair bir model olması, örmenin plastik potansiyelinin farkedilmesi, giyilebilirlerin biçimsel bağımsızlığı ve antik tekniklerin sürdürülmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
Knitting, which is the technique of connecting loops with curvilinear yarn bends is a textile structure that can provide surface and form design simultaneously and has been used in the production of clothing for centuries. One of the knitwear design and production patterns identified in the research is the domestic producer women's culture. According to this, hand-knitted clothing, which lost its commercial potential with the development of machine technologies, was continued by families with insufficient economic inputs in order to reduce household clothing expenses. The main producers of hand knitting, which is based on domestic labor, have been women. This technical skill, passed down from generation to generation, has created a culture of productive women with domestic connotations. Increasing knitting activities among women have led to the development of knitwear skills. The aim of the thesis is to prepare a clothing design and collection with a sculptural form by taking advantage of the creative shaping possibilities of knitting. In this regard, it is aimed to compile the stages that hand-knitted clothing has gone through on a historical scale, identify contemporary leaning, develop measuremental description of sculpture in fashion practice, analyze the role and methods of knitting technique in sculptural clothing design and present a new proposal to the understanding of dimensional esthetics and sculptural design in knitted clothing.
The scope of the thesis is wearable forms in hand knitting. In this regard, the research covers the historical development, current situation and design possibilities of hand-knitted clothing. The thesis is limited to those produced by weft knitting in hand-knitted clothing. In the research, issues related to machine knitting, non-wearable knitted styles and warp knitting were mentioned to the extent that they serve and contribute to hand-knitted clothing. The focus of the research is sculptural forms within the contemporary design trends of knitted clothing. Within the scope and limitations, the application study is produced by hand knitting based on weft knitting and seeks a sculptural form in clothing design. It is thought that the study will be a model for the contemporary form-traditional technique relationship, realize the plastic potential of knitting, and contribute to the formal independence of wearables and the continuation of ancient techniques.