Hitit Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin sağlıklı yaşam davranışları ve ruhsal sağlık durumu
Healthy lifestyle behaviors and mental health statusof Hitite University Faculty of Health Sciences students
Yazar: AYŞE ÇALMAZ
Danışman: DOÇ. DR. GÜLAY YILMAZEL ; DOÇ. DR. BİRSEN ALTAY
Hitit Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing
Dizin: Davranış = Behavior ; Ruh sağlığı = Mental health ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Çorum = Çorum ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmanın amacı Hitit Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin sağlıklı yaşam davranışlarının ve ruhsal sağlık durumlarının değerlendirilmesidir.
Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan araştırma etik kurul onayı alındıktan sonra 22 Eylül-30 Ekim 2017 tarihleri arasında yapıldı. Araştırmanın evrenini Hitit Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören 472 öğrenci oluşturdu. Araştırma 375 öğrencinin katılımıyla tamamlandı. Araştırmanın verilerinin toplanmasında sosyo-demografik bilgi formu, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-52 ve Genel Sağlık Anketi-12 kullanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 22.0 paket programı kullanıldı. Verilerin istatistiksel analizinde; bağımsız gruplar için t testi, One-Way Anova (Post-hoc Tukey testi), Pearson Kolerasyon analizi ve Ki-kare testi kullanıldı. Değerlendirmelerde p<0,05 değerleri istatistiksel açıdan anlamlı olarak kabul edildi.
Araştırma kapsamına giren öğrencilerin %72,5'i kadın, %27,5'i erkek, %60,8'i' 21 yaşın altında ve yaş ortalaması 20,37±2,04 yıldır. Öğrencilerin %34,1'i birinci sınıfta, %88,3'ü hemşirelik bölümünde öğrenim görmektedir. Araştırmaya katılan öğrencilerin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği toplam puanı 123,14±19,71 olarak bulunmuştur. En yüksek puan ortalamasının kişilerarası ilişkiler, en düşük puan ortalamasının ise fiziksel aktivite boyutuna ait olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin sınıf düzeyleri, bölümleri, aile yapısı, ekonomik durum ve genel sağlık algıları, kronik hastalık durumları ile sigara içme durumları sağlık yaşam davranışları üzerinde etkili bulundu (p<0,05). Öğrencilerin %48,3'ünde ruhsal sağlık iyi, %51,7'sinde ruhsal sağlık kötü bulundu. Sürekli olarak köy/kasabada yaşayanlar ile halen sigara içenlerde ve alkol kullananlarda ruhsal sağlık daha kötüdür (p<0,05). Genel sağlığı iyi olanların ruhsal sağlığı da daha iyidir (p<0,05). Arkadaş ilişkisi ve akademik başarı algısı öğrencilerin ruhsal sağlıkları üzerinde anlamlı etkiye sahipti (p<0,05). Bölümünden memnun olanların ruhsal ağlıkları daha iyidir. Son bir yıl içinde kaygı yaşadığını belirten öğrencilerde ruhsal sağlık daha kötüdür (p<0,05). Ruhsal sağlığı iyi olan öğrencilerde sağlıklı yaşam davranışları daha yüksektir (p<0,05). Öğrencilerin sağlıklı yaşam davranışları azaldıkça ruhsal sağlıkları kötüleşmektedir (p< 0,05).
Öğrencilerin sağlıklı yaşam davranışları orta düzeyde olup en az aldıkları puan fiziksel aktivitedir. Öğrencilerin yarısından fazlasında ruhsal sağlık durumu kötüdür. Sağlıklı yaşam biçimi davranışları olumlu hale geldikçe ruhsal sağlık durumları daha iyi olmaktadır. Sağlıkla ilgili alanlarda öğrenim gören öğrenciler mesleki ve toplumsal rolleri gereği öncelikle kendi yaşam davranışlarını düzeltmelidirler. Bu sayede fiziksel ve ruhsal açıdan sağlıklı bireyler olarak hizmet verecekleri toplumu etkileme özelliğini kazanabilirler.

Anahtar Kelimeler: Sağlık bilimleri; Sağlıklı yaşam davranışları; Öğrenci; Ruhsal sağlık

Abstract:
The aim of this study was to evaluate healthy lifestyle behaviors and mental health status of students of Hittite University Faculty of Health Sciences.
This descriptive and cross-sectional study was conducted between 22 September and 30 October 2017 after approval of the ethics committee. The population of study was consisted of 472 students in the Faculty of Health Sciences University and the study was completed with 375 students. The data was collected by socio-demographic information form, Healthy lifestyle Behaviors Scale-52 and General Health Questionnaire-12. Data was analysed by 22.0 SPSS package program. In analysis, independent t test, One-Way Anova (Post-hoc Tukey), Pearson correlation analysis and Chi-Square test was used. In evaluation, p<0,05 values was acceted as statistically significant.
In this study, 72,5% were female, 27,5% were males, 60,8% were under the age of 21 and mean age was 20,37±2,04 years. Of the students, 34.1% were in first class and 88,3% were in the nursing department. The total score from the healthy lifestyle behaviors was 123,14±19,71. The average of the highest points was determined in interpersonal relations, and the lowest points belonged to physical activity dimension. Grade levels, departments, family structure, economic status and general health perceptions, status of chronic disease, smoking were found to effective on health lifestyle behaviors (p<0,05). Mental health was found as good for 48,3% and as bad for 51,7% students. Mental health was worse in smokers, who still live in constantly village/town and alcohol users (p<0,05). Also mental health was better in those who had good general health (p<0,05). The relationship of with friends and students' perceptions on academic achievement had a significant impact on the mental health (p<0,05). Mental health was better who who were satisfied with their departments. Students those with experience anxiety in the past year, mental health was worse (p<0,05). Students who were had good mental health, healthy lifestyle behaviors was more likely highly (p<0,05). When healthy lifestyle behaviors decreased, students mental health was worsen (p< 0,05).
In this study, healthy lifestyle behaviors was found in moderate level and students obtianed minimum scores from physical activity. Over half of the students had bad mental health status. When healthy lifestyle behaviors became pozitive mental health conditions were better. Students who studying in fields related with health should straighten their lifestyle behaviors primarily due to their professional and social roles. In this way, they will be influence the society as healthy individuals in terms of physically and spiritually.

Key words: Healthy lifestyle behaviors; Health sciences; Mental health; Students.