Sitotoksik tedavi sonrası retinanın multimodal görüntülenmesi
Multimodal imaging of the retina after cytotoxic therapy
Yazar: OZAN AKPUNAR
Danışman: DOÇ. DR. AKIN ÇAKIR ; DR. GAMZE KARATAŞ
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases

Özet:
Amaç: Biz bu çalışmada hematolojik/solid malignite sebebiyle sitotoksik tedavi almış 
hastalarda, alınan tedavinin retinadaki olası etkilerini; makula ve peripapiller bölgenin 
vasküler dansite parametrelerini ve santral makula kalınlığı, subfoveal koroid kalınlığı 
ve foveal avasküler zon alanını saptadıktan sonra bu parametreleri sağlıklı popülasyon 
ile karşılaştırarak, sitotoksik tedavi rejimi sonrasındaki remisyon döneminde 
nörovasküler yapılardaki değişiklikleri ortaya koymayı amaçladık. 
Gereç ve Yöntem: Bu gözlemsel, prospektif, tek merkezli çalışmaya 130 hasta 
"çalışma" grubu (130 hastanın sağ gözü), 130 hasta "kontrol" grubu (130 hastanın sağ 
gözü) olmak üzere toplam 260 hastanın 260 sağ gözü dahil edildi. Her bir göz için 
merkezi makulanın ve peripapiller bölgenin multimodal görüntüleme ve incelemeleri 
yapıldı. Optik koherens tomografi anjiyografi (OKTA) cihazında vasküler 
parametreler ve santral makula kalınlığı, subfoveal koroid kalınlığı ve foveal avasküler 
zon alanının gruplar arasındaki farklılıkları değerlendirildi. 
Bulgular: Çalışma grubunda kontrol grubuna göre santral makula kalınlığı (SMK) (p = 0,001), subfoveal koroid kalınlığı (SFKK) (p = 0,000), yüzeyel kapiller pleksus 
(YKP) parafoveal nazal kadran vasküler dansitesi (VD) değeri (p = 0,009), derin 
kapiller pleksus (DKP) parafoveal temporal kadran VD'si (p = 0,009), peripapiller 
(PP) YKP temporal kadran VD'si (p = 0,009) anlamlı derecede daha düşük gözlendi. 
Buna rağmen foveal avasküler zon (FAZ) alanı DKP değeri (p = 0,000) ise anlamlı 
derecede daha yüksek gözlendi. Diğer kadranlarda da değişiklikler olmakla birlikte 
istatistiksel olarak anlamlı değildi. Çalışma grubundaki hastaların remisyon süreleri, 
FAZ DKP alanı ölçümleri (r = 0,207, p = 0,001) ile istatistiksel olarak anlamlı pozitif 
korelasyon gösterirken, DKP parafoveal temporal kadran VD'si (r = -0,222, p = 0,000),  PP YKP temporal kadran VD'si (r = -0,148, p = 0,017), SMK (r = -0,184, p = 0,003), 
SFKK (r = -0,236, p = 0,000) ile istatistiksel olarak anlamlı negatif korelasyon 
gösterdi.
Sonuç: Çocukluk çağında kemoterapi almış hastaların parafoveal ve peripapiller VD' 
lerinde, santral makula kalınlıkları (SMK), subfoveal koroid kalınlıkları (SFKK), ve 
foveal avasküler zon (FAZ) değerlerinde anlamlı farklılıklar görülmüştür. Çocukluk 
çağında kemoterapi almış hastaların klinik takiplerinde OKTA' nın yararlı olduğu 
düşünülmektedir.

Abstract:
Purpose: In this study, we aimed to determine the possible effects of cytotoxic therapy 
on retinal vascular density parameters of the macula and peripapillary region, central 
macular thickness, subfoveal choroidal thickness and foveal avascular zone area in 
patients who received cytotoxic therapy for haematological/solid malignancies and to 
compare these parameters with healthy population and to reveal the changes in 
neurovascular structures during the remission period after cytotoxic therapy regimen. 
Materials and Methods: In this observational, prospective, single-centre study, 130 
patients were included in the "study" group (130 right eyes of 130 patients) and 130 
patients were included in the "control" group (130 right eyes of 130 patients). 260 right 
eyes of 260 patients were included. Multimodal imaging and examination of the central 
macular and peripapillary region were performed for each eye. Vascular parameters 
and central macular thickness, subfoveal choroidal thickness and foveal avascular zone 
area were evaluated using optical coherence tomography angiography (OCTA). 
Findings: Central macular thickness (CMT) (p = 0,001), subfoveal choroidal thickness 
(SCT) (p = 0,000), nasal region vascular densities (VD) of superficial capillary plexus 
(SCP) (p = 0,009), temporal region VD of deep capillary plexus (DCP) (p = 0,009), 
temporal region VD of peripapillary (PP) SCP (p = 0,009) showed insignificantly 
lower values in the study group when compared to the control group. However, area 
of fovea avascular zone (FAZ) of DCP (p = 0,000) showed insignificantly higher 
values in the study group when compared to the control group. Althought, there were 
changes in other regions, they were not statistically significant. Duration of remission 
in the study group showed statistically significant positive correlation with area of FAZ 
of DCP (r = 0,207, p = 0,001), it showed statistically significant negative correlation 
with temporal region VD of DCP (r = -0,222, p = 0,000), temporal region VD of peripapillary SCP (r = -0,148, p = 0,017), CMT (r = 0,184, p = 0,003), SCT (r = -0,236, p = 0,000). 
Conclusions: Significant differences were observed in parafoveal and peripapillary 
VD, CMT, SCT and FAZ values of patients who received chemotheraphy in 
childhood. It is thought that OCTA to be useful in the clinical follow-up of patients 
who received chemotheraphy in childhood.