Türkmen Türkçesi ve Türkiye Türkçesindeki at ile ilgili atasözleri üzerine mukayeseli bir inceleme
A comparative analysis of proverbs about horses in  Turkmen and Turkish languages
Yazar: AHMET ÖZDEMİR
Danışman: DOÇ. DR. AHMET GÖKÇİMEN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Atasözleri = Proverbs ; Atlar = Horses ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Türkiye Türkçesi = Türkiye Turkish ; Türkmence = Turkoman language

Özet:
ÖZET
YÜKSEK LİSANS TEZİ

TÜRKMEN TÜRKÇESİ VE TÜRKİYE TÜRKÇESİNDEKİ AT      İLE İLGİLİ ATASÖZLERİ ÜZERİNE MUKAYESELİ BİR İNCELEME

Ahmet ÖZDEMİR

Tez Danışmanı: Doç. Dr. Ahmet GÖKÇİMEN

2014, 182 sayfa

Jüri: Doç. Dr. Ahmet GÖKÇİMEN


Atın M.Ö 4000'li yıllarda Türkler tarafından evcilleştirildiği düşünülmektedir. Buradan hareketle atalarımızın atlarla yaklaşık 6000 yıllık bir birlikteliğinin olduğu, dolayısıyla at ile ilgili atasözlerinin de yaklaşık 6000 yıllık bir tarihe sahip olduğu görülmektedir.
Biz bu çalışmada iki kardeş boy olan Türk ve Türkmenlerin at ile ilgili atasözlerini ele alarak hem bu iki boy arasındaki dil ve kültür birlikteliğine vurgu yapmak hem de Türk kültüründe önemli bir yeri olan atın, atasözlerindeki yeri ve fonksiyonunu ele almak istedik.
İki ana bölümden oluşan bu çalışmamızda atla ilgili 316 Türkmen, 512 Türk olmak üzere toplam 828 atasözü tespit ettik.
Giriş kısmında çalışmamızın iki temel öğesinden biri olan atasözünün tanımını yapıp çalışmamızın bir diğer temel öğesi olan atın Türk kültüründeki yerini vurguladık. İlk bölümde atasözü ile ilgili detaylı bilgi verip Türkmen ve Türkiye Türkçesinde atasözleri ile ilgili yapılan çalışmalara değindik.  Daha sonra Türkmen Türkçesi ve edebiyatını tanıttık. Son olarak da atın atasözlerindeki fonksiyonuna dair bilgi verdik.
İkinci bölümde Türkmen Türkçesi ve Türkiye Türkçesindeki at ile ilgili atasözlerini konularına göre ayrıntılı bir şekilde tasnif ettik. Daha sonra Türkçenin  iki lehçesindeki at ile ilgili atasözlerini eş anlamlı ve zıt anlamlı atasözleri olmak kaydı ile sınıflandırdık.
Çalışmamızı sonuç ve kaynakça kısımlarının yanı sıra tespit ettiğimiz tüm atasözlerini liste halinde vermek suretiyle sonlandırdık.
Anahtar Sözcükler: At, Atasözü, Türk, Türkmen

Abstract:
ABSTRACT
MASTER'S THESIS

A COMPARATIVE ANALYSIS OF PROVERBS ABOUT HORSES IN  TURKMEN AND TURKISH LANGUAGES

Ahmet ÖZDEMİR

Advisor:  Assoc. Prof. Dr. Ahmet GÖKÇİMEN

2014, pages: 182

Jury: Assoc. Prof. Dr.  Ahmet GÖKÇİMEN


Horses are thought to have been domesticated by Turks around 4000 BC. Therefore, it is seen that our ancestors were accompanied by horses for about 6000 years and that the proverbs about horses have a history of around 6000 years.  
This study was aimed at discussing the proverbs about horses of Turks and Turkmens, who are two brother nations, highlighting the linguistic and cultural relationship of these two nations as well as dealing with the significance and function of horses, which play an important role in Turkish culture, in proverbs.  
316 Turkmen, 512 Turkish and overall 828 proverbs about horses were identified in this study, which is composed of two main sections.  
In the introduction section,  one of the two key elements of this study, which is a proverb, was defined and  position of the horses in Turkish culture which is another basic element of the study  was emphasised. In the first section of the study, a detailed background of the concept of proverb was provided, then the studies conducted on proverbs in Turkmen and Turkish languages were addressed. Afterwards, Turkmen language and literature were discussed. Finally, the role of horses in proverbs was examined.
In the second section, the proverbs about horses in Turkmen and Turkish languages were classified according to their subjects in a detailed way. Then, the synonymous and antonymous proverbs about horses were also classified in both languages.   
The study was finalized by the conclusion and references sections as well as a list of the proverbs identified throughout the research. 
Keywords: Horse, Proverb, Turkish, Turkmen