Soyut dışavurum akımının öncü kadınları ve resim sanatına etkileri
The pioneering women of abstract expressionism and their legacy
Yazar: FEZA GÜVENAL
Danışman: PROF. GÜLVELİ KAYA
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Plastik Sanatlar ve Resim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Ekspresyonizm = Expressionism ; Feminizm = Feminism ; Kadın sanatçılar = Women artists ; Resim sanatı = Painting art ; Sanatçılar = Artists ; Soyut sanat = Abstract art ; Özgürlük = Freedom

Özet:
Günümüz sanatçısının kendi sanatı üzerine eleştirel düşünürken tarihsel boyutu irdeleyeceği kabulüne dayanan bu çalışma öncelikle Soyut Dışavurum akımının öncüleri üzerinden kadınların sanatsal varlığını teslim etme girişimidir. Bağlantılı iki konuya odaklanan araştırma ilk olarak Soyut Dışavurum akımının ve kadınlarının sanatsal mirasını belirlemeyi önemser. Amerikan avangardının İkinci Dünya Savaşını çevreleyen travma ve çelişkiler içinde "soyut sanat özgürlüğün dilidir" estetiğine varışını izler. Böylelikle evrenselin dilini soyut anlatımlarda bulmasının günümüzdeki ve bölgemizdeki geçerliliğini kavramaya çalışır. Araştırma ikinci olarak akımın kadınlarını "sanatın cinsiyeti" ikileminde inceler. Sanatın evrensele ulaşma gayesini, bireysel deneyimin ancak toplumsal bir süreç içinde edinildiği olgusuyla bağlantılandırır. Toplumsal cinsiyetin sanat alanındaki iktidar mücadelesinde de belirleyici oluşu çalışmanın dayanaklarından başlıcasıdır. Çalışma, Soyut Dışavurum akımında farklı etnik köken ve cinsel kimliği buluşturan bir entelektüel eylemin bulunmasına rağmen kadınların varlıklarının ikincil görülmesine dair kınamalara yer verir. Ayrımcılık, Amerikan modernizminin sentez ve entegrasyona eğilimi iddiasıyla bir çelişkidir. 1970'lerde Kadınların Özgürlüğü Hareketinin güçlenmesi, çoğulcu bakışa sahip radikal sanat tarihi ve eleştirisi çalışmalarını başlatmıştır ancak zihniyet ve yapı değişikliği gereksinimi günümüzde de sürmektedir. Bu araştırma Soyut Dışavurumculuğun kadınlarının sanatsal varoluşu özelinde ilerledikçe bir sanatçının bir diğerinden 'farklı olabilme' hakkını savunmaya evrilir. 

Anahtar Kelimeler: Soyut Dışavurumculuk, Kadın Sanatçılar, Feminizm, Amerikan Modernizmi, Soyut Sanat, Dışavurum, Özerklik, Özgürlük, Bireysellik

Abstract:
Based on the assumption that any contemporary artist while elaborating on her art should perceive the historical dimension, this research endeavors to acknowledge the women in art with the pioneers of Abstract Expressionism being at its core. Focusing on two related topics, the research first examines the legacy of Abstract Expressionism and its women. It notes the American avant-garde's conclusion -accompanying the traumas and contradictions surrounding the World War II- that "abstract art is the language of freedom". Thus, the research attempts to figure out the validity of Abstract Expressionism's aesthetic values in our time and region. Secondly, the research discusses the dialectic of 'gender of art'. It links the art's goal of reaching the universal with the understanding that an individual experience is acquired mainly through a social process. The fact that gender issues have a role in the power struggle within the art world is one of the main pillars of the study. The study includes condemnation of the subordination of the women within Abstract Expressionism despite evidence of an intellectual landscape that includes various ethnicities and sexual identities. This discrimination is indeed a contradiction to the claim that American modernism tends to integrate and synthesize. The push of the Women's Liberation Movement in the 1970s initiated the study of radical art history and criticism with a pluralistic view. Nevertheless, the necessity of an inclusive mindset continues as of this day. As this research progresses, it evolves to defend the right of any one artist to be different from any other.

Keywords: Abstract Expressionism, Women Artists, Feminism, American Modernism, Abstract Art, Expression, Autonomy, Freedom, Individuality