Kentsel mekânlarda bilgi ve veri toplama yöntemi olarak haritalama: Kuğulu Park örneği
Mapping as a method of information and data collection in urban spaces: The case of Kuğulu Park
Yazar: NİSA DOĞRU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL KAYA
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Bilişsel haritalama = Cognitive mapping ; Davranış haritalama = Behavioral mapping ; Haritalama = Mapping ; Kamusal mekanlar = Public places ; Kavram haritaları = Concept maps ; Kentsel mekan = Urban space ; Mekansal davranış = Spatial behavior

Özet:
Haritalar insanların yer, mekân, kültür ve nesne kavramları ile ilişkisinin tanımlandığı, ifade ve iletişim araçlarıdır. Herhangi bir bilginin-verinin mekân üzerindeki dağılımını gösteren şema olarak da tanımlanmaktadır. Bu tanımlardan da anlaşılacağı üzere nesnelerini mekân ile kurgulamaları haritaların en önemli özelliklerinden biridir. Haritalama ise yaratıcısının algılarını yansıtan, hayal ile gerçeği bir arada barındıran, sanat, edebiyat ve bilim dâhil olmak üzere birçok alanda kullanılan bir bilgi ve veri yorumlama aracıdır. Günümüzde teknoloji büyük bir veri birikiminin oluşmasına neden olmaktadır. Bu verinin görselleştirilmesi, planlama ve tasarım için kullanılabilir hale getirilmesi, aktarılması önemli hale gelmiştir. Bu nedenle veri toplama ve yorumlama aracı olarak haritalama, planlama ve tasarım disiplinleri açısından önemli bir araç olarak görülmektedir. Mimarlıkta haritalama özellikle yapılı çevreden verilerin toplanması, yorumlanması ve kentsel tasarımda yer-kullanıcı ilişkilerinin daha iyi kavranması amacı ile kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı; kentsel mekânları sosyal etkileşimlerle birlikte incelemek ve mimarlıkta haritalamanın önemini vurgulamaktır. Bu araştırma literatür çalışması ve alan çalışmaları olmak üzere iki aşamadan oluşmaktadır. Çalışmanın kavramsal temelini oluşturan kent, kentsel mekân ve haritalama ile ilgili literatür çalışması yapılmıştır. Elde edilen bilgiler ile alan çalışması gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, seçilen belirli bir alandan toplanan bilgi ve verilerin farklı haritalama yöntemleri kullanılarak analiz edilmesi ve bu analizlerin görselleştirilmesi hedeflenmiştir. Araştırma boyunca harita analizleri, kelime bulutu, bilişsel, aktivite ve yaratıcı haritalama gibi farklı haritalama çeşitleri ve teknikleri uygulanmıştır. Ankara'nın Çankaya ilçesinde bulunan Kuğulu Park'ta aktivite haritalaması yapılmıştır. Bu yöntemin kullanılmasının amacı, kamusal alanlardaki toplanan verilerin incelenmesi, yorumlanması ve kentsel tasarımda yer-kullanıcı ilişkilerini daha iyi kavranmasını sağlamaktır. Kullanılacak haritalama yöntemleri, kentsel mekânların doğal ve dinamik süreçlerini aktarmamıza olanak sağlayacaktır. Bu çalışma; kentsel mekânların incelenmesine alternatif üreterek, mekânsal kademelenmede kamusal alanların konumunu ve haritalamanın mimariye katkısını vurgulayacaktır.

Abstract:
Maps are means of expression and communication in which the relationship of people with the concepts of place, space, culture and object is defined. It is also defined as a diagram showing the distribution of any information-data over space. As can be understood from these definitions, one of the most important features of maps is that they construct their objects with space. Mapping, on the other hand, is an information and data interpretation tool that reflects the perceptions of its creator, combines imagination and reality, and is used in many fields including art, literature and science. Today, technology leads to the formation of a large amount of data. Visualization of this data, making it available for planning and design, and transferring it has become important. For this reason, mapping as a data collection and interpretation tool is seen as an important tool for planning and design disciplines. Mapping in architecture is especially used to collect and interpret data from the built environment and to better understand place-user relations in urban design. The aim of this study; to examine urban spaces with social interactions and to emphasize the importance of mapping in architecture. This research consists of two stages: literature study and field studies. A literature study on the city, urban space and mapping, which constitutes the conceptual basis of the study, was conducted. A field study was carried out with the obtained information. In the study, it is aimed to analyze the information and data collected from a selected area by using different mapping methods and to visualize these analyzes. Throughout the research, different mapping types and techniques such as map analysis, word cloud, cognitive, activity and creative mapping were applied. Activity mapping was carried out in Kuğulu Park in Ankara's Çankaya district. The purpose of using this method is to examine and interpret the data collected in public spaces and to provide a better understanding of place-user relations in urban design. The mapping methods to be used will enable us to convey the natural and dynamic processes of urban spaces. This work; By producing an alternative to the study of urban spaces, it will emphasize the position of public spaces in spatial grading and the contribution of mapping to architecture.