Şahsiyet eğitimi açısından kur'ân kıssalarında kadın davranışları
Women behaviors in quranic parables with regard to personality training
Yazar: ZEYNEP NUREFŞAN AVSEREN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET KÜÇÜK
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Din eğitimi = Religious education ; Kadınlar = Women ; Kişilik = Personality ; Kişilik eğitimi = Personality education ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Kıssalar = Narratives ; İnsan davranışı = Human behavior ; İslamiyet = Islam

Özet:
Kadın şahsiyetler kıssalarda çoğunlukla başkahraman olmamakla beraber bu kişiliklerin karakterleri belirgin şekilde aktarılmıştır. Kur'ân, kıssaların aktarımında peygamberler dahil tüm şahsiyetlerin beşerî yönlerine vurgular yapmış ve insanların kendi hayatlarına dair pratikler bulmalarına fırsat tanımıştır. İnsan ilâhî emrin muhatabı olarak şahsiyetini yüceltmekle sorumlu tutulmuştur. Şahsiyetin yüceltilmesine dair bu ilâhî teklif, şahsiyet üzerine yapılan çalışmalarla da sürekliliğini korumuştur. Nitekim şahsiyetin ilgili kavramlarından olan karakter, huy ve mizacın değişime açık ve kapalı yönleriyle şahsiyetin kendisini oluşturduğu tecrübe edilmiştir.
Kıssalar, temelde hidayeti önceleyen anlatım metoduyla, olumlu ve olumsuz davranış örnekleri sergileyen şahsiyetleri çeşitli dersler ve ibretler alınması maksadıyla aktarmıştır. Kıssalardaki kadın şahsiyetler temelde olumlu ve olumsuz davranış örnekleriyle bir ayrıma tabi tutulmuşlardır. Fakat kıssadaki davranışları neticesinde şahsiyetin değişen ve dönüşen dinamik yönüne vurgu yapan bazı kadın karakterler de bulunmaktadır. Kıssalarda geçen bu kişilik tipleri, insanın çift tabiatlı bir varlık olmasının sonucu olarak ortaya çıkan temel karakter özelliklerinin yansımalarıyla ifade edilmiştir.
Çalışmamızda, kıssalardaki çeşitli kadın figürlerine yer verilmiştir. Anne, eş, kardeş, yönetici gibi sıfatlara sahip kadınlar, beşerî yönlerine yapılan vurgularla günümüzdeki kadın rolleriyle örtüşüp, kişilerin özdeşim kurabilmelerine fırsat sunmuştur.
Anahtar Sözcükler: Kıssa, şahsiyet, eğitim, kadın, davranış

Abstract:
In parables, female personalities are mostly not protagonists. Yet, the characters of these personalities are distinctively noted. The Qur'an emphasizes human aspects of all personalities including prophets in narration of parables, giving chance for mankind to find practices regarding their own lives. As the object of the divine order, man has been held responsible for glorifying his personality, which has maintained its continuity with the studies on personality. It is experienced that character, temperament and habit that are among the related concepts of personality, constitute the personality itself with both its concrete and open to change forms.
Parables are described basically in the narrative method that prioritizes guidance, in order people to take various lessons from those who display positive and negative behaviors. The female personalities in the parables are mainly distinguished by their examples of positive and negative behaviors. However, there are some female characters who emphasize the changing and transforming dynamic side of the personality as a result of their behaviors in the parables. These personality types detailed in the parables are expressed by the reflections of the basic character traits that emerge as a result of man having a dual nature.
Several female figures in parables are included in our study. Women with titles such as mother, spouse, sibling and manager provided the opportunity for individuals to identify with today's female roles with emphasis on their human aspects.

Keywords: Parable, personality, education, women, behavior