Bebek masajının fototerapi altındaki miadında yenidoğanlarda bilirübin seviyesine etkisi
The effect of baby massage in bilirubin level of term babies undergoing phototherapy
Yazar: GÜLÇİN KORKMAZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİGEN IŞIK ESENAY
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bebek bakımı = Infant care ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebek-yenidoğmuş hastalıkları = Infant-newborn diseases ; Bebekler = Infant ; Bilirubin = Bilirubin ; Fototerapi = Phototherapy ; Fototerapi = Phototherapy ; Hemşirelik = Nursing ; Hiperbilirubinemi = Hyperbilirubinemia ; Masaj = Massage

Özet:
Randomize kontrollü deneysel nitelikte olan bu araştırma, İHB tanısı ile fototerapi tedavisi alan miadında yenidoğanlarda, fototerapi cihazı kapatılarak yapılan bebek masajının; total serum bilirübin seviyesi, defekasyon ve idrar sıklığı, beslenme sıklığı, açlık kan şekeri seviyesi ve vücut ağırlığı artışına etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.
Araştırma 15 Ocak 2018 –15 Temmuz 2018 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Cebeci Uygulama ve Araştırma Hastanesi ve Ankara 29 Mayıs Devlet Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Klinikler'inde yürütülmüştür. Daha önce bebek masajının hiperbilüribinemiye etkisinin araştırıldığı çalışmalar incelenerek ve defekasyon sıklığı baz alınarak (deney grubunda 5± 1.3, kontrol grubunda 3.7 ±1.3) örneklem büyüklüğü saptanmıştır. İki ortalama arasındaki 1.3 birimlik farkın istatistiksel olarak önemli olacağı varsayımıyla %85 güven aralığında %5 hata payı ile 38 yenidoğanın (deney grubu =19, kontrol grubu=19) örnekleme alınması planlanmış, araştırmaya 50 yenidoğan alınmıştır (deney grubu=25, kontrol grubu=25).
Veriler araştırmacı tarafından hazırlanan Tanıtıcı Bilgi Formu, Günlük Hasta Takip Çizelgesi ve Anne Beslenme Takip Çizelgesi kullanılarak toplanmıştır. Normal dağılım gösteren verilerin deney ve kontrol gruplarında karşılaştırılmasında T test, normal dağılım göstermeyen verilerin karşılaştırılmasında ise Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Nominal değişkenlerin grup karşılaştırmalarında (çapraz tablolarda) Ki-Kare kullanılmıştır. Normal dağılıma uymayan veya varyansları homojen olmayan verilerin yatış ve taburculuk değerlerinin iki grupta karşılaştırılmasında Mann Whitney U Test kullanılmıştır. 
 
Araştırmada, deney ve kontrol grubundaki bebeklerin postnatal yaş, gebelik haftası, doğum ağırlığı, hastaneye yatıştaki vücut ağırlığı, 1. ve 5. dakika apgar skoru, anne yaşı, bebeklerin cinsiyeti, doğum şekli, hastanede ve hastaneye gelmeden önceki beslenme şekilleri, fototerapi alma süreleri, hastanede yatış süreleri, kaçıncı çocuk oldukları, diğer kardeşlerinde İHB görülme oranı benzer bulunmuştur (p>0.05). Deney grubundaki bebeklerin, yatıştaki Total Serum Bilirübin Seviyeleri (TSB) arasında bir fark yokken taburculuk TSB seviyesi deney grubunda daha düşük bulunmuştur (p<0.05). Deney ve kontrol grubundaki bebeklerin hastaneye yatıştaki vücut ağırlıları arasında bir fark yokken, deney grubundaki bebeklerin taburculuk vücut ağırlıkları daha fazla bulunmuştur (p<0.05). Deney grubundaki bebeklerin emzirme, defekasyon ve idrar sıklığı kontrol grubundaki bebeklere kıyasla daha fazla bulunmuştur (p<0.001). Deney ve kontrol grubundaki bebeklerin kan şekerleri arasında bir fark yoktur (p>0.05).

Bebek masajının defekasyon, idrar ve emzirme sıklığını arttırıp ve TSB seviyesini azaltarak İHB'nin tedavi ve bakımına katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
This study is trial randomized controlled. In the newborns who received phototherapy treatment with the diagnosis of indirect hyperbilürinemia , the phototherapy device closed the baby massage; The aim of this study was to examine the effect of baby massage on total serum bilirubin level, defecation and urinary frequency, feeding amount, fasting blood sugar level and weight gain.
The study was conducted between January 2018 and July 2018 in Ankara University Faculty of Medicine and Ankara 29 May State Hospital Neonatal Intensive Care Clinic. The  sample size was determined according to previous studies, examined the effect of ınfant massage on hyperbilirubinemia, based on the frequency of defecation (5 ± 1.3 in the intervention group and 3.7 ± 1.3 in the control group). 
With the assumption that the difference of 1.3 units between the two means will be statistically significant, to take study of 38 newborns (intervention group = 19, control group = 19) with a 5% margin of error in the 85% confidence interval were planned for samplin. 50 newborns were included in the study (intervention group = 25, control group=25).
The data were collected by using the Introductory Information Form, Daily Patient Follow-up Schedule and Mother Nutrition Follow-up Schedule prepared by the researcher. In the analysis of the data; T test was used to compare normal distribution data intervention and control groups, and Mann Whitney U test was used to compare data not showing normal distribution.Chi-Square was used in group comparisons of nominal variables (cross tables). Mann Whitney U Test was used to compare the hospitalization and discharge values of the non-homogeneous data.
In the study, postnatal age, gestational week, birth weight, hospitalization weight of the babies in the intervantion and control groups, 1. and 5. minute apgar score, maternal age, sex of babies, type of delivery, feeding patterns before hospital and hospital, duration of phototerapy, length of hospital stay, number of children and the rate of incidence of indirect hyperbilirübinemia in other siblings was similar (p> 0.05).While there was no difference between groups at the beginning of study the Total Serum Bilirubin Levels (TSB), at the end of study TSB level was lower in intervention group (p<0.05). While there was no difference between the weight of hospitalization of the babies in the intervention and control groups, the discharge weight of the babies in the intervention group was higher (p<0.05). Breastfeeding, defecation and urinary frequency of the babies in the intervention group were higher than the control group (p<0.001). There was no difference between the blood sugars of the babies in the intervention and control groups (p>0.05).
It is thought that baby massage may contribute to the treatment and care of of indirect hyperbilirübinemia by increasing the frequency of defecation, urine and breastfeeding and decreasing the level of TSB.