Tevhidi düşünce ve pozitivist düşünce bilgi yöntemleri bağlamında sosyal politikanın mukayeseli kültür ve zihniyet temelleri
Comparative culture and mentality bases of social policy in the context of tevhidi thought and positivist thought knowledge methods
Yazar: SABRİYE ÇORAK
Danışman: PROF. DR. OSMAN ŞİMŞEK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / Sosyal Politika Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Medeniyetler kendi toplumlarının düşünce yapılarından ve başka kültürler ile olan etkileşimlerinden oluşan bir bilinç ile şekillenir. İslam medeniyeti de tevhid ilmine bağlı bir düşünce dünyasına ve bilgi birikimine göre şekillenmiştir. Batı medeniyetinin bilgi üretme yöntemi ise madde ve salt akla dayalı pozitivist bilgi üretme yöntemidir. Batıda gerçekleşen iktisadi değişimler sonucu, insanların yaşama biçimleri ve sosyal hayatları da değişime uğramıştır.  Bu değişim büyük insan kitlelerinin sosyal ve iktisadi sorunları ve çatışmalarını beraberinde getirmiştir. Sosyal politika kavramsal olarak, batı medeniyetindeki bu değişimler sonucu toplumsal hayatta meydana gelen sorun ve çatışmaları ortadan kaldırmak için sistemleştirilmiştir. İslam medeniyetine bakıldığında ise aile, çalışma, ticaret, siyaset gibi içtimai/sosyal hayatın tüm alanları, Kur'an ve sünnet temelli tevhidi düşünce ile şekillenmiştir. İslamiyet'e göre toplum halinde yaşamanın gerektirdikleri tevhid düşüncenin bu temelleri üzerinden belirlenmiştir. Buna göre insan kendinden ve içinde yaşadığı toplumdan bizzat sorumludur. Bir ilim alanını incelerken içinde bulunulan toplumun kültür ve zihniyet temelleri üzerinden incelemek gerektiğinden; sosyal politika alanına da bu çerçeveden yaklaşılmıştır. Çalışmada ilk önce iki medeniyetin zihniyet ve düşünce dünyaları üzerinden bilgi üretme yöntem farklılıkları ortaya konmuştur. Daha sonra çalışmaya yön veren temel kavramlar incelenmiş, ve bu kavramların tevhidi düşünce ve pozitivist düşünce yöntemleri üzerinden bağlantıları kurulmaya çalışılmıştır. Bu anlamda çalışmaya konu olan sosyal politika kavramının, iki farklı medeniyetin düşünce sistemleri üzerinden yaklaşılarak kültür ve zihniyet farklılıklarından kaynaklanan uygulama biçimleri ele alınmıştır. Nihayetinde bilgi yöntemlerinin mukayeseleri üzerinden zihniyet ve kültür çerçevesinde, sosyal politikanın tarihsel gelişimine bakılarak güncel gerçeklikler ışığında özgün bilgi üretmenin gerekliliği ortaya konmuştur.

Abstract:
Civilizations are shaped by a consciousness composed of the mentality of their own societies and their interactions with other cultures. Islamic civilization was formed according to a world of thought and fund of knowledge based on the science of tawhit. Western civilization's method of knowledge generation is the positivist method of producing knowledge based on matter and pure reason. People's manner of life and social life have also changed as a result of the economic changes in the West.This change has brought about social and economic problems and conflicts for large mass of people. Social policy has been conceptually systematized to overcome the problems and conflicts that occur in social life as a result of these changes in western civilization.When considering Islamic civilization, all areas of social life such as family, labour, trade and politics have been shaped by tawhidi thought based on the Qur'an and Sunnah.According to Islam, the requirements of living in society are determined on the basis of these foundations of tawhidi thought Accordingly, human being is personally responsible for himself and the society he lives in. Since it is necessary to research a field of science on the basis of the culture and mentality of the society that it's in, the field of social policy has also been approached from this framework. In the study, firstly, the differences in the methods of producing knowledge were revealed through the mentality and thought worlds of the two civilizations. In the first part of the study, firstly, the differences in the methods of producing knowledge through the mentality and thought worlds of the two civilizations were revealed.Then, the basic concepts that lead the study were researched and it has been tried to establish the connections of these concepts through the methods of tawhidi thought and positivist thought. In this sense, the concept of social policy, which is the subject of the study, is approached through the thought systems of two different civilizations and the ways of implementation resulting from differences in culture and mentality are discussed. In the end, the necessity of producing unique information in the light of current realities has been asserted by looking at the historical development of social policy within the framework of mentality and culture through comparisons of information methods.