Serum hepsidin düzeyleri üzerine hemodiyalizin etkisi
Effect of hemodialysis on serum hepcidin levels
Yazar: HAMDİ OĞUZMAN
Danışman: DOÇ. DR. BUKET KIN TEKÇE
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Biyokimya = Biochemistry ; Nefroloji = Nephrology
Dizin: Anemi = Anemia ; Anemi-hipokromik = Anemia-hypochromic ; Böbrek = Kidney ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Demir = Iron ; Hepsidin = Hepcidin ; Metabolizma = Metabolism ; Renal diyaliz = Renal dialysis

Özet:
Hepsidin, demir metabolizmasını düzenleyen temel moleküldür ve demir absorpsiyonunun ve transportunun düzenlenmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Böbrek yetmezliğinde yükselen hepsidin düzeyleri renal anemi gelişmesine katkı yapmaktadır. Biz de çalışmamızda, hepsidinin hemodiyaliz hastalarındaki anemi ve inflamatuar süreçle ilişkisini değerlendirmeyi ve diyalizin hepsidin düzeylerini nasıl etkilediğini incelemeyi amaçladık.
Bu çalışmada, hemodiyaliz ile hepsidin klirensi, 40 hastada tek bir diyaliz seansından sonra diyaliz öncesi ve diyaliz sonrası hepsidin konsantrasyonları yarışmalı ELISA metoduyla ölçülerek araştırıldı. Ferritin, demir, total demir bağlama kapasitesi (TDBK) ve C-reaktif protein başta olmak üzere biyokimyasal belirteçler ve hemogram parametreleri ölçülerek diyaliz öncesi hepsidin düzeyi ile ilişkileri incelendi. Bununla beraber, hepsidin düzeyleri ile hastaların 6 aylık ferritin, demir, TDBK, hemoglobin ve ortalama eritrosit hacmi (MCV) değerlerindeki değişim retrospektif olarak değerlendirildi.
Diyaliz işlemi ile dolaşımdaki hepsidin konsantrasyonunun anlamlı bir şekilde azaldığı saptandı (p=0.009). Diyaliz öncesi hepsidin konsantrasyonu ortanca değeri (IQR): 330.05 (82.65-458.87) ve diyaliz sonrası hepsidin konsantrasyonu ortanca değeri (IQR):  250.19 (93.46-383.46) olduğu görüldü. Diyaliz sonrasındaki hepsidin değerlerinde diyaliz öncesi hepsidin değerlerine göre ortalama %9.88'lik bir azalma görüldü. Diyaliz öncesi hepsidin düzeyleri ile ferritin (r=0.858, p<0.001), TDBK (r=-0.451, p=0.004) ve MCV (r=0.384, p=0.016) arasında anlamlı ilişki bulundu. Hepsidin düzeyleri ile 1, 2 ve 6 aylık ferritin Δ değişim değerleri arasında anlamlı korelasyon bulundu (sırasıyla r=0.443, p=0.014, r=0.508, p=0.004 ve r=0.398, p=0.032).
Çalışmamızda diyaliz işlemi ile hepsidin düzeyinin anlamlı olarak azaldığı gösterilmiştir. Hepsidin düzeyleri ile ferritin, TDBK ve MCV arasında anlamlı ilişki olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar, hepsidinin hastaların eritropoez için kullanılabilir demir durumlarını göstermesi açısından önemli olduğunu göstermektedir. Ferritin düzeyindeki artışların baseline hepsidin düzeyleri ile pozitif korele olduğu ve hepsidin düzeyini belirleyen faktörlerden bir tanesinin de depo demir düzeyindeki değişiklikler olduğu ortaya koyulmuştur. Anemi sürecinde kullanılabilir demir miktarının azalmasına neden olan hepsidin molekülünün diyalizle uzaklaştırıldığının anlaşılmasının gelecekteki tedavileri yönlendirmek açısından önem taşıdığını düşünmekteyiz.

Abstract:
Hepcidin is the essential molecule that regulate iron metabolism and hepcidin plays an important role in the iron absorption and transport. Elevated levels of hepcidin in renal failure contribute to the development of renal anemia. In our study, we aimed to evaluate the association of the anemia and inflammatory process in hemodialysis patients and how dialysis affect hepcidin levels.
In this study, hepcidin clearance with hemodialysis was investigated in 40 patients by measuring concentrations of hepcidin by competitive ELISA method before and after hemodialysis in a single dialysis session. Hemogram parameters and biochemical markers including ferritin, iron, total iron binding capacity (TIBC) and C-reactive protein were measured and evaluated their relations with pre-dialysis hepcidin levels. In addition, the relationship between hepcidin levels and ferritin, iron, TIBC, hemoglobin and mean erythrocyte volume (MCV) change values in 6 months of patients were retrospectively evaluated.

Dialysis significantly decreased the concentration of circulating hepcidin (p = 0.009). Hepcidin concentration before dialysis was measured as median (IQR): 330.05 (82.65-458.87) and postdialysis hepcidin concentration median (IQR):  250.19 (93.46-383.46). Mean values of hepcidin after dialysis decreased by 9.88% compared to those before dialysis. There was a significant correlation between hepcidin levels before dialysis and ferritin (r = 0.858, p <0.001), TDBC (r = -0.451, p = 0.004) and MCV (r = 0.384, p = 0.016). There was a significant correlation between hepcidin levels and 1, 2 and 6 months ferritin Δ change values (r = 0.443, p = 0.014, r = 0.508, p = 0.004 and r = 0.398, p = 0.032, respectively).
In our study, it was shown that hepcidin levels decreased significantly with dialysis treatment. There was a significant correlation between hepcidin levels and ferritin, TBC and MCV. These results show that hepcidin is important in showing patients iron status available for erythropoiesis. Increases in ferritin levels were found to be positively correlated with baseline hepcidin levels and one of the factors determining hepcidin levels was found to be changes in iron store levels. We believe that understanding of the removal of the hepcidin molecule by dialysis, which leads to a reduction in the amount of iron available in the anemic period, is of importance in managing future treatment.