Karaciğer parankim hastalığında hepatobiliyer spesifik ajan ile elde olunan  verileri ile karaciğer hasarının öngörülebilirliğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the predictability of liver injury with MR data obtained with hepatobiliary specific agent in liver parenchymal disease
Yazar: FATİH IŞIK
Danışman: PROF. DR. FATİH ALPER
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine

Özet:
Amaç: Çalışmamızda gadoksetik asit kullanılarak elde olunan MR verilerinden yapılan karaciğer fonksiyon hesaplamaları ile hastaların MELD (Model For End-Stage Liver Disease), ALBİ (albümin- bilirübin) skoru ve kompanzasyon- dekompanzasyon durumlarını öngörmeyi amaçlıyoruz.
Materyal Metod: Ocak 2021'den Aralık 2023'e kadar herhangi bir nedenden (viral hepatit, otoimmün hepatit, karaciğer sirozu vb.) histopatolojik veya klinik olarak kanıtlanmış kronik karaciğer hastalığı (KKH) olan ve gadoksetik asitle zenginleştirilmiş karaciğer MR'ı çekilen tüm hastalar elektronik tıbbi kayıt sistemi sistemimizde tarandı.
Bu hastalara ait MELD (Model For End-Stage Liver Disease), ALBİ (albümin- bilirübin) skoru ve kompanzasyon- dekompanzasyon durumları kaydedildi.
Normal grup (KKH olmayan) olarak, karaciğer parankimal hasarı olmayan, başka nedenlerle (hemanjiyom, FNH, adenom <20 mm) gadoksetik asit kontrastlı karaciğer MR çekilen hastalar elektronik tıbbi kayıt sistemimizde tarandı.
Geç hepatobiliyer faz MR görüntüleri üzerinden karaciğer segment III,segment VI ve VII'nin ortalaması (ROI alanı: 2-5 cm2), böbreküstü abdominal aort lümeninden (ROI alanı: 1cm2), karaciğer hilus seviyesindeki portal ven lümeninden (ROİ alanı: 1 cm2) ROİ (region of interest)'ler çizilerek kantitatif ölçümler yapıldı. Kontrol grubundaki hastaların karaciğer, aort ve portal venlerinin hepatobiliyer faz MRG'leri üzerinden elde olunan intensite değerlerinin ortalaması alındı. Karaciğer parankim hastalarının karaciğer, aort ve portal vene ait intensite değerleri daha önce hesaplanan normal değerlere bölünerek aşağıaki formüle göre şiddet hesaplaması yapıldı.

           ŞİDDET=((HBF Aort lüman sinyali)/(HBF Normal aort sinyali)+(HBF Portal ven lümen sinyali)/(HBF Normal portal ven lümen sinyali))/((HBF Karaciğer parankim sinyali)/(HBF Normal karaciğer parankim sinyali)) 
Yukarıdaki formüle göre elde olunan kantitatif değerlerin kronik karaciğer hastalarının MELD ve ALBİ skorları ile korelasyonu ve dekompanzasyonu öngörmedeki gücü değerlendirildi.
Sonuç: Toplum sağlığında önemli bir yer işgal eden karaciğer parankim hastalıklarının etkili risk sınıflandırması, yönetimi ve tedavisi için karaciğer biyopsisi mevcut altın standart olmayı sürdürmekle birlikte invaziv olmayan görüntüleme yöntemleri hızla gelişmektedir. Bu bağlamda invaziv olmayan bir görüntüleme yöntemi olarak gadoksetik asit kullanılarak elde olunan görüntüleme verileri ile karaciğer fonksiyonunu kantitatif olarak ölçmeye yarayan yeni bir modeli literatüre sunmuş olduk.

Abstract:
Purpose:In our study, we aim to predict patients' MELD (Model For End-Stage Liver Disease), ALBI (albumin-bilirubin) score and compensation-decompensation status with liver function calculations made from MRI data obtained using gadoxetic acid.
Material method:From January 2021 to December 2023, all patients with histopathologically or clinically proven chronic liver disease (CHD) from any cause (viral hepatitis, autoimmune hepatitis, liver cirrhosis, etc.) and who underwent gadoxetic acid-enhanced liver MRI will be registered in the electronic medical record system was scanned in our system.
MELD (Model For End-Stage Liver Disease), ALBI (albumin-bilirubin) score and compensation-decompensation status of these patients were recorded.
As the normal group (non-CHD), patients without liver parenchymal disease and have other hardware (hemangioma, FNH, adenoma <20 mm) who were operated with specific MRI with gadoxetic acid contrast were scanned in our electronic treatment record system.
Based on late hepatobiliary phase MR images, the average of liver segment III, segment VI and VII (ROI area: 2-5 cm2), the suprarenal abdominal aortic lumen (ROI area: 1cm2), the portal vein lumen at the liver hilus level (ROI area: 1 cm2).  Quantitative measurements were made by drawing ROI (region of interest). The average of the intensity values obtained from the hepatobiliary phase (HBP) MRIs of the liver, aorta and portal veins of the patients in the control group was taken. Intensity values of liver, aorta and portal vein of liver parenchyma patients were divided by previously calculated normal values and intensity was calculated according to the formula below.
 SEVERİTY=((HBP Aort lümen signal)/(HBP Normal aort signal)+(HBP Portal vein lümen signal)/(HBP Normal portal vein lümen signal))/((HBP Liver parenchyma signal)/(HBP Normal liver parenchyma signal))
The correlation of the quantitative values obtained according to the above formula with the MELD and ALBI scores of chronic liver patients and their power in predicting decompensation were evaluated.
Result: While liver biopsy remains the current gold standard for effective risk stratification, management and treatment of liver parenchymal diseases, which occupy an important place in public health, non-invasive imaging methods are rapidly developing. In this context, we have presented a new model to the literature to quantitatively measure liver function with imaging data obtained using gadoxetic acid as a non-invasive imaging method.