Kadın banka çalışanlarının A tipi kişilik özelliklerinin örgütsel bağlılıkla ilişkisi: Elazığ ili örneği
Type A personality traits and organizational commitment relationship of female bank employees: Example of Elazig province
Yazar: AYŞEGÜL GÜRSUL
Danışman: DOÇ. DR. GÖKÇE CEREV
Fırat Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Banka çalışanları = Bank employees ; Elazığ = Elazığ ; Kadınlar = Women ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Çalışanlar = Workers ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment

Özet:
18. yüzyılın başlarına gelindiğinde zenginlik arayışının sonucu olarak buharlı makinaların icadı insanlık tarihi için yeni bir dönemin başlamasına neden olmuştur. İnsanlık için dönüm noktası olan Sanayi Devrimi'yle üretim araç ve gereçlerinde büyük bir değişimin yaşanması makinalaşmayı arttırmıştır. Makinelerin getirmiş olduğu kolaylık ve üretkenlik, maddeyi işleme ve geliştirme becerisini arttırmış ve emek gücü yerini makinelere bırakmıştır. Sanayi Devrimi'yle hızla ilerleyen teknoloji, şehir hayatını cazip hale getirerek, bireylere yeni iş imkânları sunmuştur. Yeni sanayi dalları, farklı sektörler, artan rekabet hem işverenler hem de iş görenler için karmaşık bir devrin başlangıcını oluşturarak, klasik çalışma anlayışının yerini modern çalışma anlayışına bırakmıştır.  
 Sanayi ve teknolojinin hızla gelişmeye başlaması, üretimin artması bilek gücüne olan ihtiyacı azaltarak, insanoğlunun zekâsına, aklına, düşüncesine ve bilgisine olan ihtiyacı arttırmıştır. Artan sanayi ve işletmeler rekabeti de beraberinde getirerek, işletmeler arasında âdete bir güç gösterisine dönüşmüştür. Emek, sermaye, girişimci ve doğal kaynaklardan oluşan üretim faktörlerine bilgi unsur da eklenerek, insan unsuruna olan ihtiyaç açıkça gösterilmiştir. İnsan olmadan ne üretim, ne tüketim ne de düzenli ve sistematik bir işleyişten bahsetmek mümkündür. Bütün dünyayı olduğu gibi bütün ekonomik ve sosyal yapıları da şekillendiren insandır.  Bu nedenle insan, hayatın her alanında olduğu gibi üretim alanında da vazgeçilmez bir değer haline gelmiştir. Dünya üzerinde var olan örgütler, insan unsurunun öneminin yadsınamaz bir gerçek olduğunun farkında oldukları gibi her bireyin de her örgütte çalışacak potansiyelde olmadıklarını da bilmektedirler. Bunun nedeni de insanoğlunun karmaşık bir yapıya sahip olmasıdır. Karmaşık yapısı gereği bulunduğu iş ortamına ayak uydurması zor bir süreç olduğu gibi kendini bu iş ortamına ait hissetmeme olasılığı da vardır. Burada örgütsel bağlılık kavramı devreye girmektedir. Örgütsel bağlılık, kişinin örgüte karşı psikolojik durumudur. Bu durumu etkileyen birçok faktör vardır.  Kişilik özellikleri bu faktörlerden biridir. Bireyin kişilik özellikleri ile bulunduğu örgüt yapısı arasında negatif veya pozitif bir bağ oluşmaktadır. Bu negatif ve pozitif etkileşim bireyin ve örgütün çıkarları için oldukça önemlidir. 
Bu çalışmanın temel amacı, Elazığ ilinde faaliyet gösteren kamu ve özel bankalardaki kadın çalışanların A tipi kişilik özellikleri ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Literatür taraması sonucu benzer çalışmaların az ve yetersiz olması bu çalışmanın alana katkı sağlaması yönünde etkili olacağı düşünülmüştür.
Bu çalışmada araştırma yöntemi olarak nicel araştırma yöntemlerinden anket metodu uygulanmıştır. Çalışmada kadın banka çalışanlarının A tipi kişilik özelliklerinin örgütsel bağlılığa etkisini ölçmek için Allen ve Meyer tarafından geliştirilmiş Örgütsel Bağlılık ölçeği ile Rossenman ve Friedman tarafından geliştirilen Davranışlar Ölçeği kullanılmıştır. Farklı çalışmalarda bu ölçeklerin güvenirliği ve geçerliliği kabul görmüş olan 5'li Likert Ölçeği kullanılmıştır. Ölçekte elde edilen veriler SPSS 25.0 değerlendirilmiştir.

Abstract:
18. by the turn of the century, as a result of the search for wealth, the invention of steam engines led to the beginning of a new era for human history. With the Industrial Revolution, which is a turning point for humanity, the experience of a great change in production tools and equipment has increased mechanization. The convenience and productivity brought by the machines increased the ability to process and develop the substance, and the labor force was replaced by machines. Rapidly advancing technology with the Industrial Revolution has made city life attractive and offered new job opportunities to individuals. New branches of industry, different sectors, increased competition have formed the beginning of a complex era for both employers and employers, replacing the classical understanding of work with the modern understanding of work.
The rapid development of industry and technology, the increase of production have reduced the need for man's strength, which has increased the need for human intelligence, intellect, thinking and knowledge. Increasing industry and enterprises have turned into a show of strength among enterprises dec bringing with it competition. The need for the human element has been clearly demonstrated by adding an information element to the factors of production consisting of labor, capital, entrepreneurial and natural resources. It is possible to speak of neither production, nor consumption, nor a regular and systematic functioning without a person. It is the person who shapes all economic and social structures as well as the whole world. Therefore, man has become an indispensable value in the field of production, as well as in all areas of life. 
The organizations existing on Earth are aware that the importance of the human element is an undeniable fact, and they also know that not every individual has the potential to work in every organization. This is due to the fact that mankind has a complex structure. Due to its complex structure, it is a difficult process to keep up with the business environment in which it is located, as well as the possibility of not feeling like it belongs to this business environment. This is where the concept of organizational commitment comes into play. Organizational commitment is the psychological state of a person towards the organization. There are many factors that affect this condition. Personality traits are one of these factors. A negative or positive dec is formed between the personality traits of an individual and the organizational structure in which he is located. This negative and positive interaction is very important for the interests of the individual and the organization.
The main purpose of this study is to examine the relationship between the dec characteristics of type A and organizational commitment of female employees in public and private banks operating in Elazig province. As a result of the literature review, it was thought that this study will be effective in contributing to the field if similar studies are few and insufficient.
In this study, one of the quantitative research methods, the survey method, was applied as a research method. In this study, the Organizational Commitment scale developed by Allen and Meyer (1990) and the Behavior Scale developed by Rossenman and Friedman were used to measure the effect of type A personality traits of female bank employees on organizational commitment. In different studies, 5-point Likert Scale was used, the reliability and validity of which were accepted in these scales. The data obtained in the scale were evaluated using SPSS 25.0.