Okul öncesi öğretmen adaylarının vatandaş bilimi'ne yönelik görüşlerinin belirlenmesi
Determination of pre-school teacher candidates' views on citizen science
Yazar: KÜBRA ŞAHİN ATILGAN
Danışman: DOÇ. DR. ADEM YILMAZ
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, okul öncesi öğretmen adaylarının vatandaş bilimine yönelik tutumlarını belirlemek ve bu tutumların cinsiyet, sınıf seviyesi ve bölgesel farklılıklar açısından nasıl değiştiğini incelemektir. Çalışma, vatandaş bilimi projelerinin okul öncesi eğitimdeki önemini vurgulamayı ve bu projelerin eğitim programlarına entegrasyonunu desteklemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin kullanıldığı karma bir araştırma desenine sahiptir. Nicel veri toplama aracı olarak 20 maddelik beşli Likert tipi "Vatandaş Bilimine Yönelik Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmada nicel veriler, ölçek aracılığıyla Türkiye'nin yedi farklı bölgesindeki devlet üniversitelerinin eğitim fakültelerinde öğrenim gören toplam 707 okul öncesi öğretmen adayından (412 kadın, 295 erkek) toplanmıştır. Nitel veriler, aynı bölgelerdeki 145 öğretmen adayı ile yapılan yüz yüze ve çevrimiçi görüşmelerle elde edilmiştir. Elde edilen nicel veriler, SPSS programı kullanılarak betimsel ve çıkarımsal istatistikler (bağımsız örneklemler t-testi ve ANOVA) ile analiz edilmiştir. Nitel veriler ise tematik analiz yöntemi ile kodlanmış ve ana temalar, alt temalar ve kategoriler belirlenmiştir. Çalışmanın bulguları, kadın öğretmen adaylarının vatandaş bilimine yönelik tutumlarının erkeklere göre daha olumlu olduğunu ve bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğunu göstermektedir. Sınıf seviyesi arttıkça vatandaş bilimi projelerine yönelik tutumların daha olumlu hale geldiği belirlenmiştir. Ayrıca, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki öğretmen adaylarının vatandaş bilimine yönelik daha olumlu tutumlara sahip olduğu, Karadeniz bölgesindeki öğretmen adaylarının ise daha düşük tutum puanlarına sahip olduğu görülmüştür. Çalışmanın sonuçları ışığında, vatandaş bilimi projelerinin okul öncesi eğitim müfredatına daha erken aşamalarda entegre edilmesi önerilmektedir. Ayrıca, öğretmen adaylarının bu projelere yönelik yeterliliklerini artırmak için uygulamalı eğitim ve öğretmen eğitim programları düzenlenmelidir. Eğitimde bölgesel farklılıklar dikkate alınarak, projelerin tüm bölgelerde eşit şekilde uygulanabilmesi için gerekli kaynak ve malzeme desteği sağlanmalıdır.

Abstract:
The purpose of this study is to determine pre-service preschool teachers' attitudes towards citizen science and to examine how these attitudes change in terms of gender, grade level and regional differences. The study aims to emphasize the importance of citizen science projects in preschool education and to support the integration of these projects into educational programs. The study has a mixed research design using quantitative and qualitative research methods. The 20-item five-point Likert-type "Attitude Toward Citizen Science Scale" was used as a quantitative data collection tool. Qualitative data were collected through a semi-structured interview form. Quantitative data were collected from a total of 707 pre-service preschool teachers (412 female, 295 male) studying at the faculties of education of state universities in seven different regions of Turkey. Qualitative data were obtained through face-to-face and online interviews with 145 pre-service teachers in the same regions. The quantitative data were analyzed with descriptive and inferential statistics (independent samples t-test and ANOVA) using SPSS software. Qualitative data were coded by thematic analysis method and main themes, sub-themes and categories were determined. The findings of the study show that female pre-service teachers' attitudes towards citizen science are more positive than male pre-service teachers' attitudes towards citizen science and this difference is statistically significant. It was determined that attitudes towards citizen science projects became more positive as the grade level increased. In addition, it was observed that pre-service teachers in Eastern Anatolia and Southeastern Anatolia regions had more positive attitudes towards citizen science, while pre-service teachers in the Black Sea region had lower attitude scores. In the light of the results of the study, it is recommended that citizen science projects should be integrated into the preschool education curriculum at earlier stages. In addition, practical training and teacher training programs should be organized to increase pre-service teachers' competencies towards these projects. Taking into account regional differences in education, the necessary resources and material support should be provided so that the projects can be implemented equally in all regions.