Devegeçidi (Diyarbakır) baraj gölünde yaşayan kefalin (Liza abu Heckel, 1846) bazı biyolojik özellikleri üzerine bir araştırma
A study on some biyological properties of Liza abu (Heckel, 1846) living in Devegeçidi dam lake (Diyarbakir)
Yazar: NEVZAT KAYA
Danışman: DOÇ. DR. MAHMUT ELP
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Su Ürünleri = Aquatic Products

Özet:
Bu çalışmada Devegeçidi Baraj Gölü'nde yaşayan kefalin (Liza abu) bazı biyolojik özellikleri araştırılmıştır. Kasım 2008 ? Ocak 2010 tarihleri arasında gerçekleştirilen araştırmada, örneklenen toplam 1005 kefal incelenmiştir. Örnekler barajın 3 ayrı noktasından avlanmıştır. Avcılık, fanyalı ağlar ile yapılmıştır.Örneklenen fertlerin boy, vücut ve gonad ağırlıkları, cinsiyetleri belirlenmiş, dişilerde yumurta sayımı, otolit örneklerinden yaş tayinleri, yaşa bağlı olarak boy ve ağırlıkça büyümeleri, yaş-boy ilişkisi, yaş-ağırlık ilişkisi, kondisyon faktörü, gonado somatik indeks değeri, cinsiyet oranı, fekundite, fekundite-boy, fekundite-ağırlık ilişkisi hesaplanmış, yumurta özellikleri ve morfolojisi incelenmiştir.İncelenen kefal örneklerinin maksimum IV yaşlı, 21.8 cm çatal boylu ve 122 g ağırlığındaki fertlerden oluştuğu belirlenmiştir. Erkek:dişi cinsiyet oranı 1:0.94 hesaplanmıştır. İncelenen dişi bireylerin II. yaşta, erkek bireylerin III. yaşta ürediği belirlenmiştir. Kondisyon değerleri Eylülde maksimum (K=1.910±0.029), Ocakta minimum (K=0.746±0.044) bulunmuştur.GSİ değeri Eylül ayında minimuma (erkeklerde 0.366, dişilerde 0.790) düşmektedir. Nisan ayında ani bir yükseliş göstermekte, bu yükseliş küçük iniş-çıkışlarla Temmuz ayına kadar devam etmektedir.Yapılan örnekleme çalışmaları ve incelemelere göre Devegeçidi Baraj Gölü?ne dökülen akarsularda üreme dönemi olan Nisan-Ağustos aylarında kefal anaçlarına rastlanılmamıştır. Aynı dönemde baraj gölünde bol miktarda kefal anaçları örneklenebilmiştir. Bu durum üremenin barajda olduğu kanaatini doğurmuştur.Yumurta sayımı yapılan 62 fertte ortalama bireysel fekundite 26393±1375 adet/balık, relatif fekundite 538±21 adet/g gonad ağırlığı olarak bulunmuştur.Örneklenen olgun dişilerden tam kontrollü olarak sağım yolu ile elde edilen kefal yumurtalarının yuvarlak, küresel şekilli, soluk sarı renkli olduğu görülmüştür. Yumurtalar suyun içerisine bırakıldığında dibe batmaktadırlar. Kefal yumurtaları mikroskop altında incelendiğinde içerisinde bir adet yağ damlasının bulunduğu, üzerinde herhangi bir çıkıntı ve tutunma organelinin bulunmadığı, yumurtaların ortalama 0.6±0.02 mm çaplı olduğu belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, some biyological characteristics of Liza abu which lives in Devegeçidi Dam Lake and its inlets were observed. The study were conducted between November 2008 and January 2010 and totally 1005 individuals sampled. The samples were taken from three different point of the Dam Lake. Fishin was colected by trammel nets.Fork lengths, body and gonad weights of sampels were measured, sexes determined, eggs counted and age determined by using otolit bones. Length and weight growh depend on age, age-length and age-weight relations, condition factor, gonadosomatic index, sex ratio, fecundity, fecundity-length and fecundity-weight relations of the sumpels were calculated, and egg properties and morfology studed.Studied Liza abu individuals maximum age, fork length and weight were determined as IV, 21.8 cm, 122 g respectively. Sex ratio (male:female) was calculated as 1:0.94. Males and females of the sampled indivudials were reproduce in II and III ages respectively. Condition factors were found as maximum in Semtember (K=1.910±0.029) and as minimum in January (K=0.746±0.044).GSI values were found as minimum in September (0.366 for male and 0.790 for female). A rapid rise shows in April, this pick points contuniu until July with small fluctuations.Depend on sampling and field study no any mature sample can be cathced from the dam lake trubiteries in April-July. At the same periot abundently mature samples can be catched from the dam lake. This situation has led to the opinion that reproduction go on in the dam lake.Fecundity were caunted in the 62 induvudials and average individual and relative fecundity were found 26393±1375 eggs per female and 538±21 eggs per gram gonad weight respectively.Liza abu eggs obtained from mature females by fully controlled via the milking sampled from the dam lake were determined as round, spherical, pale yellow color. The eggs sinks when they take place in water.The eggs of Liza abu examined under a microscope it has a oil drop, and it has not any overhang and attachment organelle. The eggs diameters were caculated as 0.6 ± 0.02 mm