İlköğretim 5. sınıf müzik eğitimine yönelik mobil tabanlı eğitsel oyun yazılımı geliştirilmesi ve değerlendirilmesi
Development and evaluation of mobile-based educational game software for primary school 5th grade music education
Yazar: UĞUR KARTAL SATIR
Danışman: DOÇ. DR. AJDA AYLİN CAN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music

Özet:
Eğitim ve öğretim süreçlerinde kullanılabilecek en uygun bilişim araçlarından biri hayatlarımızın vazgeçilmez bir parçası haline gelmeye başlamış olan mobil cihazlardır. Özellikle küçük yaş gruplarının elinde sürekli görmeye başladığımız bu cihazlarda oyunlar oldukça çeşitli hale gelmiştir. Kullanımı hayatın içerisinde bu kadar artış gösteren bir cihazın eğitimde de kullanımının artması gerektiği düşüncesiyle araştırmanın amacı çocukların temel eğitiminde en önemli alanlardan biri olan ve öğrencinin ilk kez mesleki müzik öğretmeniyle buluştuğu 5. sınıf müzik dersinde, teknolojinin yarattığı imkanları kullanarak dersi daha verimli bir hale getirme amacıyla, oyun oynayarak müzik dersini hem daha çok sevmeleri hem de eğlenerek öğrenmelerini sağlamak için Mobil Tabanlı Eğitsel Oyun (MTEO) geliştirmektir. Araştırmanın yöntemi Tasarım ve Geliştirme Araştırması olarak belirlenmiştir. Tasarım ve geliştirme araştırmasının yaygın kullanılan orijinal İngilizce adı ADDIE (Analysis, Design, Development, Implementation, Evaluation) olan analiz, tasarım, geliştirme, uygulama ve değerlendirme aşamalarından oluşan modelinin kullanılması kararlaştırılmıştır. Bu modelin aşamalarında uzman görüşleri alınarak geliştirilen MTEO üzerinde gerekli değişiklikler, yenilikler ve güncellemeler yapılarak değerlendirme aşamasında son hali verilmiştir. Sonuç olarak ilköğretim 5. sınıf seviyesinde bulunan müzik konularının öğrencilere eğlenceli bir şekilde sunulması, istedikleri her yerde kullanarak pratik yapabilmeleri ve konuları kalıcı olarak öğrenebilmeleri beklentisiyle "Müzik Maratonu" isimli mobil oyun tasarlanmış ve geliştirilmiştir. Bu MTEO içerisinde altı farklı oyun içermekte olup, ilki kullanıcıların nota seslerini ve dizek üzerindeki konumlarını öğrenmelerine yönelik bir öğrenme ortamı sunmaktadır. İkinci oyun enstrüman resimleriyle eşleştirme yaparak enstrümanların seslerini tanıma yeteneğini geliştirebilecekleri bir ortam sunmaktadır. Üçüncü oyun müzik ritimlerini takip ederek ve senkron bir şekilde vurarak ritim duygularını güçlendirmeye yönelik etkinlikleri içermektedir. Dördüncü oyun öğrencilere çeşitli müzik kültürü konularında sorular içeren bir çoktan seçmeli bilgi yarışması, beşinci oyun dinledikleri sesin hangi enstrümana ait olduğunu resimlerle seçerek tahminde bulunma yeteneğini geliştirmeye yönelik bir oyun, altıncı oyun ise bateri ve ksilofon çalarak yaratıcılıklarını kullanma imkânı sunan bir oyun olarak geliştirilmiştir. Bu sayede, öğrencilerin öğretmenleri ve sınıflarıyla etkileşimli bir şekilde etkinliklere katılarak müziksel becerilerini geliştirebilecekleri beklenmektedir. Geliştirilen MTEO ile ilgili ADDIE modelinin her aşamasında müzik eğitiminde uzman akademisyen (5) ve öğretmenlerden (20) yarı yapılandırılmış görüşme formlarıyla görüşler alınmıştır. Alınan görüşlerle birlikte uygulama, geliştirme ve değerlendirme aşamalarında MTEO üzerinde gerekli düzeltmeler ve güncellemeler yapılmıştır. Son halini alan MTEO ile ilgili uzman görüşleri akıllı tahtalar için de üretilerek sınıfta daha verimli kullanılabileceği, çocukların müzik eğitimine katkısı olacağı ve bir yardımcı olarak derslerde ve ders dışı zamanlarda kullanımının son derece olumlu olduğunu göstermiştir. Çalışma sonucunda geliştirilen MTEO'nun farklı konular eklenerek farklı sınıf düzeyleri için de geliştirilebileceği, geliştirilen MTEO ile deneysel çalışmalar gerçekleştirilebileceği, oyunun ilerleyen aşamalarda farklı özellikler eklenerek geliştirilebileceği, farklı branş derslerine uyarlanabileceği ve farklı dil versiyonlarının da üretilebileceği önerileri verilmiştir. 

Anahtar Kelimeler: Müzik Eğitimi, Tasarım ve Geliştirme Araştırması, ADDIE, Mobil Oyun, Eğitsel Yazılım, Eğitsel Oyun Yazılımı.

Abstract:
Mobile devices, becoming an indispensable part of our lives, have emerged as one of the most suitable tools for education and instructional processes. Particularly, with the widespread use of these devices among young age groups, a diverse range of games has become available. Recognizing the increasing prevalence of these devices in everyday life, this research aims to enhance the efficiency of music education, a crucial aspect of children's basic education, in the 5th-grade music class where students first encounter vocational music teaching. The objective is to develop a Mobile-Based Educational Game (MBEG), named "Müzik Maratonu" utilizing the opportunities created by technology. This game aims to make music lessons more enjoyable and facilitate learning by incorporating playful elements. The research adopts the Design and Development Research method, deciding to use the widely utilized ADDIE (Analysis, Design, Development, Implementation, Evaluation) model, consisting of analysis, design, development, implementation, and evaluation stages. Expert opinions were gathered throughout the stages of this model, and the MBEG was iteratively refined based on their feedback. The "Müzik Maratonu" MBEG comprises six different games, each addressing specific aspects of music education. The first game provides a learning environment for users to understand note sounds and their positions on the staff. The second game allows users to match instrument pictures, enhancing their ability to recognize instrument sounds. The third game involves following and synchronously striking music rhythms to strengthen rhythm perception. The fourth game includes a multiple-choice quiz on various music culture topics. The fifth game challenges users to identify the instrument corresponding to a heard sound using images. The sixth game offers the opportunity to play drums and xylophone, encouraging creativity. The expectation is that students can interactively participate in activities with their teachers and classmates, enhancing their musical skills. Expert opinions, obtained through semi-structured interviews with five academic experts and twenty teachers in each stage of the ADDIE model, affirmed the positive contribution of the MBEG to music education. The final version of the MBEG was also adapted for smart boards to improve its classroom utility. The study concludes that the developed MBEG can be expanded for different topics and class levels, used for experimental studies, further enhanced with additional features, adapted for various subjects, and translated into different language versions.

Keywords: Music Education, Design and Development Research, ADDIE, Mobile Game, Educational Software, Educational Game Software.