İlk ve ortaöğretim okullarında afet ve acil durumlara yönelik eğitim ve planlamaların değerlendirilmesi (İzmir-Karabağlar örneği)
Evaluation of disaster and emergency education and planning in primary and secondary schools (İzmir-Karabağlar)
Yazar: GÜLİN AZER ERALTAN
Danışman: PROF. DR. FAZİLET NEZAHAT ALAYUNT
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İş Güvenliği Ana Bilim Dalı / İş Güvenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Kazalar = Accidents ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid

Özet:
Tez çalışmasının amacı ilk ve ortaöğretim okullarının afet ve acil durumlara
yönelik eğitim çalışmalarını ve okul yöneticilerinin afet ve acil durumlara yönelik
yaptıkları planlamaları, hazırlık çalışmalarını değerlendirmektir. Çalışmada yasal
mevzuat çerçevesinde okullarda yapılması gereken iş ve işlemler hakkında da bilgi
verilmiş, konuya yönelik benzer çalışmalar incelenmiştir. Çalışmada öğretmen ve
okul yöneticileri için iki ayrı anket hazırlanmıştır. Okullarda afet ve acil durumlara
yönelik eğitim ve hazırlıkların durumunu değerlendirmek amacıyla okullarda acil
durum ekiplerinin varlığı, ekiplere alınan kişilerin belirlenme kriterleri, acil durum
tahliye planlarının ve acil durum toplanma alanının varlığı, tatbikatların yapılıp
yapılmadığı; yapılması halinde etkili olup olmadığı ve 5'li Likert ölçeği ile "Okul
afet ve acil durumlara yönelik hazır olma ve farkındalık düzeyleri" belirlenmiştir.
Çalışmanın örneklemini İzmir ili Karabağlar ilçesinde bulunan on iki okul
oluşturmaktadır. 2022-2023 eğitim öğretim yılını kapsayan çalışmada 388
öğretmen ve 42 okul yöneticisine ulaşılmıştır. Sonuç olarak, acil durum ekip
üyelerinin belirlenmesinde görev alma kriterlerinin belirli bir plan dahilinde baştan
belirlenmediği; tatbikatlara katılımın ve öğretmen, öğrenci ilgisinin yüksek olduğu
ve okulun afet ve acil durumlara yönelik hazır olma ve farkındalık düzeyinin ise
okul yöneticilerinde öğretmenlere göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Genel
olarak okulların acil durumlara hazır olma durumlarının tedbirler ve farkındalık
düzeyleri olarak yeterli düzeyde olduğu görülse de hem önleyici tedbirlerin
artırılması hem de öğretmen ve öğrencilerin farkındalığının artırılması gerekliliği
görülmüştür.

Anahtar sözcükler: Afet, acil durumlar, eğitim

Abstract:
The aim of the thesis is to evaluate the training activities of primary and
secondary schools for disasters and emergencies and the planning and preparation
of school administrators for disasters and emergencies. While the study provides
information about the work and procedures that should be done in schools within
the framework of legal legislation, the examination of similar studies on the subject
is also available. The study included two separate questionnaires prepared by the
researcher for teachers and school administrators. The presence of emergency teams
in schools to assess the state of education and preparations for disasters and
emergencies in schools, the criteria for identifying persons recruited to the teams,
the presence of emergency evacuation plans and emergency meeting area, the,
whether the exercises were done; whether they were effective if they were done and
in the likert type consisting of 5 expressions, "School preparedness and awareness
levels for disaster and emergency conditions" scale was prepared. The sample of
the study consists of twelve schools in the Karabağlar region of Izmir. The study,
which covers 2022-2023 academic year, reached 388 teachers and 42 school
administrators. As a result, it was seen that the criteria for taking part in the
determination of emergency team members were not determined from the
beginning within a certain plan. It can be stated that participation in exercises and
the teacher, student interest is high. The level of readiness and awareness of the
school for disaster and emergency situations was higher in school administrators
than in teachers. Although it is generally seen that the emergency readiness of
schools is sufficient as measures and awareness levels, it can be expressed that both
preventive measures should be increased and the awareness of teachers and students
should be increased.

Keywords: Disaster, emergency, education