Egzersiz yapan ve yapmayan kadınların diyet kalitesi, vücut bileşimi ve uyku kaliteleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between diet quality, body composition and sleep quality of women who exercise and do not-exercise
Yazar: ASİYE ÇAĞLA DELLAL
Danışman: PROF. DR. GÜLGÜN ERSOY
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Diyet kalitesi = Diet quality ; Egzersiz = Exercise ; Uyku kalitesi = Quality of sleep ; Vücut bileşimi = Body composition ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Çağın getirisi olan hareketsiz yaşam; vücut ağırlığında artış, vücut bileşiminde bozulmalar ve bulaşıcı olmayan hastalıklar açısından önemli bir risk faktörüdür. Bu çalışmanın amacı; düzenli egzersiz yapan kadınların yapmayanlara göre diyet kalitesi, vücut bileşimi, uyku kaliteleri arasındaki ilişkileri ortaya koymaktır. Egzersiz yapan kadınlar 16 hafta boyunca, haftanın en az 2 günü 50'şer dk reformer pilates ve fonksiyonel egzersiz yapmışlardır. Egzersiz yapmayan grubu ise hiç egzersiz yapmayan kadınlar oluşturmuştur. Katılımcıların besin tüketim kaydı alınmış, Sağlıklı Yeme İndeksi-2015 (SYİ-2015) ile diyet kaliteleri, Pittsburg Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) ile uyku kaliteleri belirlenmiştir. Çalışma sonunda; egzersiz yapan kadınların SYİ-2015 toplam puanları egzersiz yapmayan kadınlara göre yüksek bulunmuştur. (p<0,05). Egzersiz yapan kadınların Vücut Kütle İndeksi (VKİ) (22,69±3.3 kg/m2), vücut yağ yüzdeleri (%25,54±6,35) ve bel çevresi (75,26±9,17 cm) değerleri, yapmayan kadınların VKİ (25,14±5,14 kg/m2), vücut yağ yüzdeleri (%29,8±7,78) ve bel çevresi (82,21±14,73 cm) değerlerine göre daha düşük bulunmuştur (sırasıyla p<0,01; p<0,001; p<0,01). Egzersiz yapan kadınların vücut kas yüzdesi (%70,87±6,08) ve yağsız vücut kütlesi (74,57±6,40 kg) değerleri, egzersiz yapmayan kadınların vücut kas yüzdesi (%66,6±7,34) ve yağsız vücut kütlesi (70,16±7,82 kg) ölçümlerinden daha yüksektir (sırasıyla; p<0,001; p<0,001). Egzersiz yapan ve yapmayan kadınların PUKİ toplam puanları arasında istatistiksel olarak önemli fark bulunmamıştır (p>0,05). Düzenli egzersizin; diyet kalitesini artırdığı, vücut bileşimini olumlu yönde etkilediği, ancak uyku kalitesi üzerine etkili olmadığı sonucuna varılmıştır.

Abstract:
Sedentary lifestyle, which is the result of age, is an important risk factor for deteriorations in body composition and increase in body weight, non-communicable diseases. The aim of this study is to reveal the relationships between diet quality, body composition and sleep quality of women who exercise regularly compared to those who do not. Women who exercised did reformer pilates and functional exercises for 50 minutes at least 2 days a week for 16 weeks. The other group consisted of women who did not exercise at all. The participants' food consumption was recorded, their diet quality was determined with the Healthy Eating Index-2015 (HEİ-2015), and their sleep quality was determined with the Pittsburg Sleep Quality Index (PSQI). As a result of the study, the HEI-2015 total scores of women who exercise were found to be higher than those of women who did not , and the difference between the study groups was found to be significant (p <0.05). The values such as body weight (61,66 ±9,5 kg), Body Mass Index (BMI) (22,69±3.3 kg/m2), body fat percentages (%25,54±6,35) and waist circumference (75,26±9,17 cm) of women who exercise were found to be lower than the body weight (67,04±14,33 kg), BMI (25,14±5,14 kg/m2), body fat percentages (%29,8±7,78) and waist circumference (82,21±14,73 cm) values of women who did not exercise (p<0.05; p<0.01; p<0.001; p<0.01, respectively). Body muscle percentage (%70,87±6,08) and lean body mass (74,57±6,40 kg) values of women who exercise were higher than body muscle percentage (%66,6±7,34) and lean body mass (70,16±7,82 kg) measurements of women who did not exercise (p<0.001; p<0.001, respectively). There was no statistically significant difference between the PSQI total scores of women who did and did not exercise (p>0.05). As a result of the research, ıt was concluded regular exercise; improves diet quality and positively affects body composition, but has no effect on sleep quality.