Hemşirelerin hasta ve hasta yakını şiddetine yönelik tutumu ölçeğinin geliştirilmesi
Development of nurses' attitude scale towards patient andrelatives violence
Yazar: DENİZ GÜR
Danışman: PROF. DR. ÜLKÜ BAYKAL
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı /  Hemşirelikte Yönetim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hasta yakınları = Patient nearness ; Hastalar = Patients ; Hastane hemşireleri = Nursing staff-hospital ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Sağlıkta şiddet = Violence in health ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Şiddet = Violence

Özet:
Araştırma, hemşirelerin hasta ve hasta yakını şiddetine ilişkin deneyimlerinin belirlenmesi ve hemşirelerin hasta ve hasta yakını şiddetine yönelik tutumunu ölçmeye yönelik bir ölçme aracının geliştirilmesi amacıyla nitel (fenomenolojik desen) ve nicel (metodolojik) tasarımda gerçekleştirilmiştir.
İki aşamadan oluşan araştırmanın nitel aşamasına 39; nicel aşamasına ise 604 hemşire katılmıştır. Nitel veriler "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" kullanılarak bireysel derinlemesine görüşme yöntemiyle; nicel aşama verileri ise "Hemşirelerin Hasta ve Hasta Yakını Şiddetine Yönelik Tutumu Ölçeği Taslağı" kullanılarak toplanmıştır. Nitel verilerin analizi fenomenolojik analiz yöntemi kullanılarak el ile yapılmış; nicel veriler ise SPSS 22.0 ve AMOS 26 programlarında analiz edilmiştir. 
Nitel aşamada elde edilen bulgular şiddetin tanımlanması, sağlıkta şiddet, hemşirelere yönelik şiddet ve sağlıkta şiddetin önlenmesi olmak üzere dört ana temada değerlendirilmiştir. Hasta ve hasta yakını şiddetinin; hemşirelere sıklıkla farklı şiddet türlerinde uygulandığı, ortaya çıkmasında sistem, kurum, çalışan ve hasta gibi etmenlerin etkili olduğu belirlenmiştir. Hemşirelerin yaşadıkları şiddet durumları karşısında sorunu çözmeye yönelik açıklamalar yaptıkları ve olayı resmi olarak bildirdikleri,  şiddetin en çok çalışan üzerinde olumsuz etkileri olduğu ve hukuksal düzenleme, sevk sistemi, eğitim gibi çalışmalarla önlemlerin alınmasının gerekli olduğu belirlenmiştir. Nitel verilerden elde edilen bulgularla oluşturulan 61 maddelik taslak ölçek için uzman görüşleri alınmış ve kapsam geçerliği 0,90 olarak belirlenmiştir. Açımlayıcı faktör analizi yapılması sonrası 3 boyutlu (şiddet algısı ve şiddetin nedenleri, şiddetin etkileri ve şiddete tepki) ve 36 maddeli bir yapı elde edilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda modelin uyum iyiliği değerleri; cmin/df=3,149, RMSA=0,084, CFI=0,811, TLI=0,806, IFI=0,816, NFI=0,810, SRMR=0,082 olarak belirlenmiştir. Ölçeğin zamana karşı güvenilirliği için 32 katılımcı ile test-tekrar test uygulanmış, anlamlı fark (t:,-779, p:,442) olmadığı ve istatistiksel olarak pozitif yönlü, güçlü ve anlamlı bir ilişki olduğu (r:,976, p<0,001) saptanmıştır. Ölçeğin Cronbach's alpha değeri 0,950 olarak, alt boyutları ise 0,842 ile 0,943 arasında belirlenmiştir.
Sonuç olarak; 'Hemşirelerin Hasta ve Hasta Yakını Şiddetine Yönelik Tutumu Ölçeği'nin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olarak kullanılabileceği belirlenmiştir.

Abstract:
The research was carried out in qualitative (phenomenological design) and quantitative (methodological) design in order to determine the experiences of nurses on patient and patient relatives violence and to develop a measurement tool to measure nurses' attitudes towards patient and patient relatives violence.
The research was carried out in two stage. 39 nurses participated in the qualitative phase of the study, while 608 nurses participated in the quantitative phase. Qualitative data by using the "Semi-Structured Interview Form" by individual in-depth interview method; Quantitative stage data were collected using the "Development of Nurses' Attitude Scale Towards Patient and Relatives Violence". Analysis of qualitative data was done manually using the phenomenological analysis method; quantitative data were analyzed in SPSS 22.0 and AMOS 26 programs.
The findings obtained in the qualitative phase were evaluated under four main themes: definition of violence, violence in health, violence against nurses and prevention of violence in health. The severity of the patient and patient relatives; It has been determined that it is frequently applied to nurses in different types of violence, and factors such as the system, institution, employee and patient are effective in its emergence. It was determined that the nurses made explanations to solve the problem in the face of the violence they experienced and reported the incident officially, that the violence had the most negative effects on the employees and that it was necessary to take measures through studies such as legal regulation, referral system and education. Expert opinions were taken for the 61-item draft scale created with the findings obtained from the qualitative data and the content validity was determined as 0.90. After the exploratory factor analysis, a 3-dimensional (perception of violence and causes of violence, effects of violence and reaction to violence) and a 36-item structure was obtained. As a result of confirmatory factor analysis, the model's goodness of fit values; cmin/df=3.149, RMSA=0.084, CFI=0.811, TLI=0.806, IFI=0.816, NFI=0.810, SRMR=0.082. For the reliability of the scale against time, test-retest was performed with 32 participants, and it was determined that there was no significant difference (t:,-779, p:,442) and there was a statistically positive, strong and significant relationship (r:,976, p<0.001). The Cronbach's alpha value of the scale was determined as 0.950, and its sub-dimensions were between 0.842 and 0.943.
As a result; it was determined that the 'Development of Nurses' Attitude Scale Towards Patient and Relatives Violence' was found to be a valid and reliable measurement tool.