Palyatif bakım servislerinde çalışan sağlık çalışanlarının geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamalarına bakışı
Perspective of health care professionals working in palliative care services on traditional and complementary medicine practices
Yazar: İNCİ KARA
Danışman: DOÇ. DR. HASAN KÜÇÜKKENDİRCİ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health

Özet:
Hasta ve ailesi için en üst düzeyde yaşam kalitesi sağlamayı amaçlayan palyatif bakım, ilk zamanlarda kanser hastaları için yaşam sonu bakımına odaklanmıştı. Günümüzde ise kanser hastalarının yanı sıra demans, son dönem böbrek hastalığı, kalp yetmezliği ve diğer kronik hastalıklar gibi diğer sağlık sorunları olan hastaları da desteklemektedir. İlerlemiş hastalığı olan bireylerde görülen semptomları (ağrı, depresyon gibi) gidermede palyatif bakım servisinde görev yapan sağlık personellerinin zorlandığı bildirilmektedir. Bu semptomların azaltılması veya giderilmesinde geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamaları kullanılan bir yöntemdir. Bu çalışma; palyatif bakım servislerinde çalışan sağlık çalışanlarının geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamalarına bakışını değerlendirmek amacıyla yapılmıştır.  
Kesitsel tipte yapılan bu çalışma25.03.2021-25.03.2022 tarihleri arasında palyatif bakım servislerinde çalışan 200 sağlık personeli ile yapılmıştır. VerilerGoogle Docs üzerinden;araştırmacılar tarafından oluşturulan Veri Toplama Formu ve Bütüncül Tamamlayıcı ve Alternatif Tıbba Karşı Tutum Ölçeği ile toplanmıştır. Araştırmanın yapılabilmesi için etik kuruldan ve kurumlardan gerekli izinler alınmıştır. Veriler SPSS 23 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Kategorik veriler sayı ve yüzde olarak gösterilmiştir. Normal dağılıma sahip olmayan iki bağımsız verinin karşılaştırılmasında "Mann-Whitney U testi" kullanılmıştır. Normal dağılıma sahip olmayan üç ve üzeri bağımsız verinin karşılaştırılmasında "Kruskal Wallis- H testi" kullanılmıştır. İstatistiksel olarak anlamlılık değeri p<0.05 olarak kabul edilmiştir.
Araştırma sonucunda katılımcıların yarısının geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamalarını bildiği, en fazla bilenen yöntemlerin kupa ve hacamat yöntemi olduğu bulunmuştur. Katılımcıların büyük çoğunluğunun bu alandaki yönetmelik hakkında bilgi sahibi olmadığı tespit edilmiştir. Sağlık çalışanlarından doktorların geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamalarına yönelik tutumlarının en düşük olduğu, bu alanda sertifikaları olması ve yönetmelik hakkında bilgi sahibi olmalarının tutumlarını etkilemediği saptanmıştır. Katılımcıların geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamalarına yönelik olumlu tutuma sahip olduğu belirlenmiştir.Bu sonuçlar doğrultusunda önerilerimiz; sağlık çalışanlarının geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamalarına ilişkin kurs-sertifika programlarına katılmalarının desteklenmesi ve bu alanda özellikle hastane yüküne ilişkin çalışmaların yapılması önerilmektedir.  

Anahtar Kelimeler: Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları, palyatif bakım, tutum

Abstract:
Palliative care, which aims to provide the highest level of quality of life for the patient and their family, initially focused on end-of-life care for cancer patients. Today, it supports cancer patients as well as patients with other health problems such as dementia, end-stage renal disease, heart failure, and other chronic diseases. It is reported that healthcare personnel working in palliative care services have difficulty in relieving symptoms (such as pain and depression) seen in individuals with advanced disease. Traditional and complementary medicine practices are a method used to reduce or eliminate these symptoms. This work; was conducted to evaluate the views of healthcare professionals working in palliative care services on traditional and complementary medicine practices.
This cross-sectional study was conducted with 200 healthcare personnel working in palliative care services between 25.03.2021-25.03.2022 data via Google Docs; It was collected with the Data Collection Form created by the researchers and the Attitude Scale towards Holistic Complementary and Alternative Medicine. Necessary permissions were obtained from the ethics committee and institutions to conduct the research. Data were analyzed using the SPSS 23 program. Categorical data are shown as numbers and percentages. "Mann-Whitney U test" was used to compare two independent data that did not have a normal distribution. "Kruskal Wallis-H test" was used to compare three or more independent data that did not have a normal distribution. Statistical significance was accepted as p<0.05.
As a result of the research, it was found that half of the participants knew traditional and complementary medicine practices, and the most known methods were cupping and cupping. It was determined that the majority of the participants were not informed about the regulation in this field. It has been determined that the attitudes of doctors among healthcare professionals towards traditional and complementary medicine practices are the lowest, and the fact that they have certificates in this field and are knowledgeable about the regulations does not affect their attitudes. It was determined that the participants had positive attitudes towards traditional and complementary medicine practices. Our recommendations in line with these results are; It is recommended to support healthcare professionals to participate in course-certificate programs on traditional and complementary medicine practices and to conduct studies in this field, especially on hospital burden.
KeyWords: Traditional and Complementary Medicine Practices, palliative care, attitude