Değişen güvenlik ve savunma anlayışı kapsamında silahlı insansız hava aracı (Bayraktar TB2) kullanımı: 2. Karabağ Savaşı örneği
The use of armed unmanned aerial vehicles (Bayraktar TB2) in the context of a changing understanding of security and defense: Example of the 2nd Karabakh War
Yazar: BURAK KOCATÜRK
Danışman: PROF. DR. UĞUR ABAKAY
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Güvenlik Stratejileri ve Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Savunma ve Savunma Teknolojileri = Defense and Defense Technologies ; Tarih = History
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Bölgesel çatışmalar = Regional conflicts ; Dağlık Karabağ = Nagorno Karabakh ; Ermenistan = Armenia ; Hava savaşı = Air war ; Silahlı insansız hava araçları = Armed unmanned aerial vehicles ; Uluslararası güvenlik = International security ; Uluslararası güvenlik stratejileri = International security strategies ; İnsansız araçlar = Unmanned vehicles

Özet:
İnsanlığın başlangıcından itibaren güvenlik ve güvenlik için savunma anlayışı sürekli gelişerek ve kendini güncelleyerek, dönemin şartlarına göre farklılaşmaktadır. Güvenlik ve güvende olmak için savunma kavramının algısı, insanlığın artan temel gereksinimleri, oluşan çeşitli gruplaşmalar ve teknoloji ile farklı boyutlara ulaşmıştır. Farklı boyutlara ulaşan ve de ulaşabilecek potansiyele sahip olarak devletlerin farklı stratejik hedefleri neticesinde kendine alan bulan insansız hava araçları tarihsel süreçte çeşitli varyasyonlarla bugünün İHA/SİHA sistemleri olarak yer bulmuştur. İHA ve SİHA teknolojileri, modern savaş ve güvenlik stratejilerinde devrim niteliğinde değişimlere yol açmıştır. Bu değişimlerden biri de uzun yıllar boyunca Ermenistan işgali altında bulunan Türk yurdu Dağlık Karabağ'da yaşanmış, 2020 yılında gerçekleşen ve 44 gün süren savaşla Azerbaycan Cumhuriyeti bölgede işgali sonlandırarak topraklarını özgürlüğe kavuşturmuştur. İkinci Karabağ Savaşı'nda Azerbaycan'a belirgin bir avantaj sağlayan Bayraktar TB2 sistemleri ile sağlanan başarı, stratejik planlama ve koordinasyonla da desteklenmiştir. Taktik İHA kategorisinde yer alan ve üretiminden itibaren kısa süre içerisinde küresel yetkinliğe ulaşan Bayraktar TB2'nin Dağlık Karabağ'daki etkinliği, güvenlik ve savunma anlayışının yeniden gözden geçirilmesi gerekliliğini ortaya koymuştur. İlerleyen yıllarda, bu sistemlerin daha da geliştirilmesi ve yapay zeka ile entegrasyonunun, savaş sahalarında daha etkin bir rol oynaması beklenmektedir. Fakat güvenlik açıklarını azaltmak için sistemlerin güvenliği ve bütünlüğüne de odaklanmak gerekmektedir. İnsan faktörünün azaltılması ve hata payının en aza indirilmesi, yapay zeka temelli yeniliklerin bir sonucu olarak İHA/SİHA sistemlerinin kabiliyetlerini artıracak ve gelecekteki savaş stratejileri ile teknolojiyi büyük ölçüde etkileyecektir.

Abstract:
Since the beginning of humanity, the understanding of security and defense for security has been constantly evolving and updating itself, differentiating according to the conditions of the period. The perception of the concept of security and defense for security has reached different dimensions with the increasing basic needs of humanity, diverse groupings and technology. Unmanned aerial vehicles, which have reached different dimensions and have the potential to reach different dimensions as a result of the different strategic goals of states, have found a place as today's UAV/UCAV systems with various variations in the historical process. UAV and UCAV technologies have revolutionized modern warfare and security strategies. One of these changes took place in Nagorno-Karabakh, the Turkish homeland that was under occupation of Armenia for many years. With the war that took place in 2020 and lasted for 44 days, the Republic of Azerbaijan ended the occupation in the region and liberated its lands. Bayraktar TB2, which is in the Tactical UAV category, reached global competence in a short time after its production. The success achieved with Bayraktar TB2, which gave Azerbaijan a significant advantage in the Second Nagorno-Karabakh War, was also supported by strategic planning and coordination. In addition, the effectiveness of Bayraktar TB2 in Nagorno-Karabakh revealed the need to reconsider the understanding of security and defense. In the coming years, the further development of these systems and their integration with artificial intelligence are expected to play a more effective role on the battlefield. However, in order to reduce vulnerabilities, it is also necessary to focus on the security and integrity of the systems. Reducing the human factor and minimizing the margin of error will increase the capabilities of UAV/UCAV systems as a result of AI-based innovations and will greatly affect future warfare strategies and technology.