Yetişkinlerde hiperakuzi, mizofoni ve fonofobinin sosyo-demografik değişkenler açısından incelenmesi: Konya örneği
Research of hyperacusia, misophonia and phonophobia in adults in terms of socio-demographic variables: Konya case
Yazar: SEVDE ÇEVİK
Danışman: PROF. DR. FÜSUN SUNAR
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Odyoloji Ana Bilim Dalı / Odyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat) ; Sağlık Eğitimi = Health Education
Dizin: Hiperakuzi = Hyperacusis ; Mizofoni = Misophonia ; Odyoloji = Audiology ; Odyometri = Audiometry

Özet:
Bu çalışmada, Hiperakuzi, Mizofoni ve Fonofobi rahatsızlıklarının yetişkinlerde sosyo-demografik değişkenler açısından bir farklılık gösterip göstermediğinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu bağlamda, kişilerde bu üç rahatsızlıktan herhangi birinin bulunup bulunmadığı ve bu rahatsızlıkların sosyo-demografik değişkenlerden etkilenip etkilenmediği incelenmiştir. Araştırma, Konya ilinde yaşayan ve gönüllü olarak ankete katılmayı kabul eden 400 kişi ile yapılmıştır. Katılımcılar, kolayda örnekleme ve kartopu yöntemleri ile 18-65 yaş aralığındaki kişilerden seçilmiştir. Bireylerin hiperakuzi, fonofobi, mizofoni rahatsızlıklarını belirlemek için Azalmış Ses Toleransı Ölçeği-Tarama (ASTÖ-T) kullanılmıştır. Anket formu katılımcılara online olarak ulaştırılmış ve cevapları alınmıştır. 
Katılımcılardan elde edilen veriler için güvenilirlik analiz yapılmıştır. Analizde elde eilen Coranbach Alpha katsayısı Hiperakuzi Ölçeği için 0,869 (yüksek derecede güvenilir); Fonofobi Ölçeği için 0,792 (oldukça güvenilir) ve Mizofoni Ölçeği için 0,957 (yüksek derecede güvenilir) olarak bulunmuştur. Ayrıca her üç ölçek için yapılan açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi ile de ölçeklerde yer alan ifadelerin ölçeklerde uygun şekilde yer aldığı tespit edilmiştir.
Yapılan analizde; katılımcıların %76,8'inin Hiperakuzisinin, %69,8'inin Fonofobisinin, %78,5'inin Mizofonisinin olduğu tespit edilmiştir. Kadın ve erkeklerin Hiperakuzi ve Fonofobi düzeylerinin benzer olduğu, ancak kadınların erkeklerden daha yüksek düzeyde Mizofoniye sahip oldukları görülmüştür. Evli ve bekârların Fonofobi düzeyleri benzer iken evlilerin bekârlardan daha yüksek Hiperakuziye sahip olduğu, bekârların evlilerden daha yüksek Mizofoniye sahip oldukları belirlenmiştir. 41-65 yaş grubunda olanların daha yüksek Hiperakuziye sahip oldukları, 26-40 yaş grubunda olanların daha düşük Mizofoniye sahip oldukları tespit edilmiştir. İlköğretim düzeyinde olanların daha yüksek Fonofobiye sahip oldukları belirlenmiştir. Köyde yaşayanların daha yüksek Hiperakuzi ve Mizofoniye sahip olduğu görülmüştür. Polis-Asker-Özel Güvenlik-İnfaz Koruma Memuru grubunda olanların daha düşük Fonofobiye sahip oldukları belirlenmiştir. Doktor tarafından tespit edilmiş işitme kaybı olanların daha yüksek Hiperakuziye ve Fonofobiye sahip oldukları anlaşılmıştır.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine whether Hyperacusis, Mizophonia and Phonophobia disorders show a difference in terms of socio-demographic variables in adults. In this context, it was examined whether people have any of these three disorders and whether these disorders are affected by socio-demographic variables. The research was conducted with 400 people living in Konya province who voluntarily agreed to participate in the survey. Participants were selected by convenience sampling and snowballing methods from people between the ages of 18-65. The Decreased Sound Tolerance Scale-Screening (DSTS-S) was used to determine the hyperacusis, phonophobia, and mysophonia disorders of the individuals. The questionnaire form was delivered to the participants online and their answers were received. 
Reliability analysis was conducted for the data obtained from the participants. The Coranbach Alpha coefficient obtained in the analysis was found to be 0.869 (highly reliable) for the Hyperacusis Scale, 0.792 (highly reliable) for the Phonophobia Scale and 0.957 (highly reliable) for the Mizophonia Scale. In addition, explanatory and confirmatory factor analysis for all three scales revealed that the statements in the scales were appropriately included in the scales.
The analysis revealed that 76.8% of the participants had Hyperacusis, 69.8% had Phonophobia and 78.5% had Mizophonia. It was observed that women and men had similar levels of Hyperacusis and Phonophobia, but women had higher levels of Mizophonia than men. While the Phonophobia levels of married and singles were similar, it was determined that married people had higher levels of Hyperacusis than singles and singles had higher levels of Mizophonia than married people. It was determined that those in the 41-65 age group had higher levels of Hyperacusis and those in the 26-40 age group had lower levels of Mizophonia. It was determined that those with primary education level had higher Phonophobia. It was observed that those living in villages had higher levels of Hyperacusis and Mizophonia. It was determined that those in the Police-Military-Special Security-Enforcement Protection Officer group had lower Phonophobia. Those with hearing loss diagnosed by a doctor had higher levels of Hyperacusis and Phonophobia.