Liseye giriş sınavı (LGS)'nın yönetici, öğretmen, öğrenci ve veliye göre incelenmesi
Analysing highschool entrance examination in terms of administrators, teachers and students' parents
Yazar: EVRİM YALÇIN
Danışman: DOÇ. DR. BAYRAM BIÇAK
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Liseler = High schools ; Ortaöğretim Kurumları Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavı = Secondary Education Institutions Student Selection and Placement Tests ; Sınav = Examination ; Veliler = Parents ; Yöneticiler = Managers ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions

Özet:
Bu araştırmayla, yürürlüğe konulma gerekçelerine bağlı olarak LGS' nin hedeflerinin, merkezi sınav sonuçlarına göre yapılan sıralamalarda farklı gruplarda ve türde bulunan okullardaki idareci, öğretmen, öğrenci ve veliye göre gerçekleşme oranlarının belirlenmesi ile bu oranların okulun sıralamada bulunduğu gruba ve türe göre karşılaştırılarak, değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. 
Yöntem olarak nicel ve nitel araştırma modellerinden faydalanıldığı karma modelde bir tarama araştırması olan çalışmaya, her bir okuldan 2 yönetici, 2 okul rehber öğretmeni, 10 branş öğretmeni, 50 8. sınıf öğrencisi ve 50 öğrenci velisi olmak üzere toplam 456 katılımcı dahil olmuştur.
Araştırmaya katılan gruplara, MEB (2010) "Seviye Belirleme Sınavı Değerlendirmesi" çalışmasında kullanılmış veri toplama araçlarının, alan taraması sonrası oluşturulan madde havuzundan da yararlanılarak uzman ve danışman görüşleriyle LGS'ye göre uyarlanması ile oluşturulan kâğıt-kalem testleri niteliğinde yapılandırılmış, yarı yapılandırılmış ve açık uçlu sorulardan oluşan veri toplama araçları uygulanmıştır. Uygulama sonunda elde edilen verilere yüzde (%), frekans (f) dağılımları, aritmetik ortalamaları (X ̅), t-Testi, Mann-Whitney U Testi ve tek yönlü varyans analizi (One Way ANOVA) testleri uygulanmıştır.
Araştırma sonunda elde edilen bulgulardan, öğrencilerin öncelikli olarak devlet okullarında verilen DYK, özel okullarda ise ders sonrası yapılan etütlere katıldığı tespit edilmiştir. Özel ders alan öğrencilerin sayısına baktığımızda özel okulda okuyan öğrencilerden özel ders alanların oranı, devlet okullarında okuyan öğrencilerden özel ders alanların oranından fazla olduğu belirlenmiştir. Ayrıca devlet okullarında da okulun merkezi sınavlarda gösterdiği başarı arttıkça okuyan öğrencilerden özel ders alanların oranının da arttığı tespit edilmiştir. Veliler, çocuklarının düzenli ders çalışmalarını sağlamak ve çocuklarının okul dışında kalan zamanını LGS için değerlendirmelerini istemeleri çocuklarını okul dışı kaynaklara yönlendirmelerinin en önemli nedenleri olarak belirtmişlerdir. Öğrenciler ise, düzenli ders çalışmaya duydukları ihtiyaç, LGS'ye nasıl çalışacaklarını bilmemeleri ve ailelerinin okul dışında kalan zamanını LGS için değerlendirmelerini istemesini LGS'ye hazırlık için okul dışı kaynaklara yönelme sebebi olarak ifade etmişlerdir. Elde edilen sonuçlara baktığımızda, merkezi sınavların genel olarak stres düzeyini arttırdığı tespit edilmiştir. Uygulanan sınavlardan TEOG'un diğer merkezi sınavlara göre sınav stresini ve kaygıyı azalttığı tespit edilmesinin nedeni olarak, uygulamadaki farklılıklar gösterilmiştir. Sınav sisteminin değişmesi ile birlikte öğrencilerin başarısız olma kaygıları, yorgunluk hissi, uyku problemleri, ailelerini hayal kırıklığına uğratma yönündeki korkularının arttığı, velilerin ise aile içi stres ve gerginliklerin arttığını tespit edilmiştir. LGS'nin öğrencilerin sosyal, sportif ve kültürel faaliyetlere katılımını arttıracağı öngörüsünün gerçekte yer bulmadığı, LGS ile birlikte bu tarz faaliyetlere katılımların azaldığı belirlenmiştir. LGS'nin öğrencilerde olduğu gibi velilerinde çocuklarıyla birlikte sosyal, sportif ve kültürel faaliyetlere katılımını artacağı öngörüsünün gerçekte yer bulmadığı ortaya çıkmıştır. Ayrıca LGS' nin aile bütçesi üzerine etkisinin olumsuz olduğu, ailelerin çocukları için yaptıkları eğitim harcamalarını hiç azaltmadığı tespit edilmiştir.  Devlet okullarının merkezi sınav sonuçlarına göre yapılan sıralamaları ile velilerin aylık eğitim harcamaları arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca merkezi sınavlarda gösterdiği başarıya göre alt ve üst grupta bulunan devlet okullarında okuyan 8. sınıf öğrencilerin ailelerinin aylık eğitim harcamaları arasında anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin okula verdikleri önemin, öğretmene verdikleri önemin ve ders çalışmaktan hoşlanma düzeylerinin, derse aktif katılımlarının azaldığını da araştırma sonucunda elde edilen diğer sonuçlardır.

Anahtar Kelimeler: Eğitim, Merkezi Sınavlar, Liseye Giriş Sınavı, LGS, Stres, Kaygı, Öğrenci, Öğretmen, Veli, Yönetici

Abstract:
With this research,depending on the justification, the objectives of the LGS, realization rates are determined  according to the administrators, students and parents in the schools of different groups and types in the rankings according to the central exam results and these rates are evaluated by comparing with the group and the type in which the school is ranked. In the study, which is a screening study in a mixed model where quantitative and qualitative research models are used as a method have beeen involved a total of 456 participants including 2 administrators, 2 councelor, 10 branch teacher, 508 students and 50 parents from each school. Data collection tools were applied to the participating groups consisting created paper pencil tests, structured and semi-structured and different degrees of attitude and opinion with open ended survey question. The data collection tools used in the assessment of the leveling test(MEB 2010) were adapted according to LGS with expert and consultant opinions. Datas obtained at the end of the application were applied percentage (%), frequency distributions (f), arithmetic mean, t-Test, Mann-Whitney U Test and one-way analysis of variance.
At the end of the research, it was determined that the students participated DYK courses given in the public schools and in the private schools the students  participated in the studies after the lectures. When we look at the number of students taking private courses, it is determined that the ratio of students taking private lessons from private schools is higher than the proportion of students taking private lessons from public schools. In addition,the higher  the achievement results of students  studying  at public schools  gets, the more students take private courses. The parents stated that the most important reasons for their children's regular schoolwork and their children's time to evaluate their time outside the school for the LGS were directed to their children. Students expressed their need to study regularly, to know how to work for LGS, and to ask their parents to evaluate their time outside the school for LGS. When we look at the results, it was found that central examinations increased the level of stress in general. The differences in the application have been shown as the reason why TEOG decreases exam stress and anxiety according to other central examinations. With the change of the examination system, it has been determined that students' fears of failing, feeling of fatigue, sleeping problems, fears of disappointing their families have increased, and parents have increased stress and tensions in the family. It is determined that with LGS exam, students will increase their participation in social, sportive and cultural activities does not really come into existence. Contrary, participation to these activities has decreased with LGS. It has been revealed that LGS's prediction that  parents will increase their participation in social, sportive and cultural activities with their children doesn't come to existence. In addition, it was determined that LGS had a negative effect on the family budget and did not reduce the education expenditures of the children. It was determined that there was a moderate, positive and significant relationship between the rankings of the state schools according to the central exam results and the monthly education expenditures of the parents.In addition, according to the success in the central examinations, it was determined that there was a significant difference between the monthly education expenditures of the families of the 8th grade students in the lower and upper groups. The importance of the students that gave to the school, the importance of the students that gave to the teachers and the level of enjoyment of the studying, the decrease in the active participation in the lesson is also the other results obtained as a result of the research.

Key Words: Education, Central Exams, Entrance Exam For High School, EEHS, 
Stress, Anxiety, Student, Teacher, Guardian, Administrator