Lise öğrencilerinin psikolojik ihtiyaçlarının ve affedicilik tutumlarının akran zorbalığını yordaması
Psychological needs and forgiveness behavior of high school students to the prediction of peer bulying
Yazar: KEMAL ÇOBAN
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN BARBAROS YALÇIN
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akran = Peer ; Akran zorbalığı = Peer victimization ; Bağışlama = Forgiveness ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; Kendini affetme = Self forgiveness ; Lise öğrencileri = High schools students ; Psikolojik ihtiyaçlar = Psychological needs ; Psikolojik ihtiyaçlar = Psychological needs ; Temel ihtiyaçlar = Basic needs

Özet:
Bu araştırmanın amacı, lise öğrencilerinin psikolojik ihtiyaçlarının ve affetme tutumlarının akran zorbalığını yordama düzeyini incelemektir. Araştırmanın örneklemi, Şanlıurfa ve Gaziantep illerinde öğrenim gören 353 lise öğrencisinden oluşmaktadır. Veri toplama araçları olarak ''Temel İhtiyaçlar Ölçeği'', ''Affedicilik Ölçeği'' ve ''Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği'' kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarının analizinde ''Pearson Momentler Çarpımı Analizi ve Çoklu Regresyon Analizi'' kullanılmıştır. 

Araştırmanın sonucunda, affetme ile akran zorbalığının alt boyutları olan sözel zorbalık, eşyalara zarar verme zorbalığı, izolasyon (dışlama) mağduru olma, eşyalara zarar verme mağduru olma ve cinsel mağdur olma arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Temel psikolojik ihtiyaçları karşılama düzeyi ile akran zorbalığı alt boyutlarından olan sözel mağdur olma ve izolasyon (dışlama) mağduru olma arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Diğer değişkenler arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Araştırmanın diğer alt amaçlarına bakıldığında, ait olma temel psikolojik ihtiyacının akran zorbalığının bütün alt boyutlarını yordadığı görülmüştür. Bunun dışında, affetmenin izolasyon (dışlama) mağduru olmayı yordadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca eğlence temel psikolojik ihtiyacının fiziksel zorbalığı, fiziksel mağduriyeti, sözel zorbalığı, cinsel zorbalığı ve cinsel mağduriyeti anlamlı bir şekilde yordadığı sonuçlarına da varılmıştır. Özgürlük temel psikolojik ihtiyacının, söylenti çıkarma ve yayma zorbalığını, eşyalara zarar verme zorbalığını, eşyalara zarar verme mağduriyetini ve cinsel zorbalığı yordadığı görülmüştür.

Anahtar kelimeler: Temel psikolojik ihtiyaçlar, Affedicilik, Akran zorbalığı, Akran mağduriyeti, Lise Öğrencileri

Abstract:
The purpose of this research is to study on what level psycholocigal needs and forgiveness attitudes of high school students predict peer bullying.  The sample of the study is consisted of 353 high school students from Şanlıurfa and Gaziantep provinces high schools . As for data collection 'Basic needs scale'', ''Forgiveness scale'' and '' Peer bullying determination scale'' were used. To analyze the results '' pearson product-moment correlation coefficient and multiple regression analysis '' were used.
Results of the study shows a negative meaningful relation between forgiveness and sub-dimensions of peer bullying which are verbal bullying, object damaging bullying, victimization of exclusion and sexual victimization. Positive meaningful relations between  the level of satisfaction of basic psychological needs and verbal victimization and  victimization of exlusion which are sub dimensions of peer bullying were found . any other meaningful relation could not be found between other variables.
 When other sub goals of the study is viewed one can see that two of basic psychological needs belonging and entertainment predict physical bullying and victimization meaningfully; two of basic psychological needs belonging and entertainment predicts being a verbal bully, the need of belonging predicts being a verbal victim, the need of belonging predicts bullying of exclusion and the need of belonging and  forgiveness predict victimization of exvclusion,the needs of freedom and belonging predict rumour bullying and spreading rumour  bullying ; the need of belonging predicts being a victim of rumour and spreading rumour ; the needs of belonging and freedom predict object damaging bullying and being a victim of it ; the needs of entertainment, freedom and belonging predicts sexual bullying ; the needs of entertainment and belonging predict being a victim of sexual bullying.
Keywords : Basic psychological needs, Forgiveness, Peer bullying, Peer victimization, High School Students