Bakır piritiyon'un iki tür tatlı su bivalvi üzerindeki ekotoksikolojik etkileri
Ecotoxicological effects of copper pyritihone on the two species of freswater bivalve
Yazar: ELİF PAÇAL
Danışman: DOÇ. DR. BURÇİN AŞKIM GÜMÜŞ
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada, gemilerde kullanılan antifouling boyalar içerisinde bulunan yükseltici biyosit bakır piritiyon'un (CuPT) iki tür tatlı su bivalvi (Dreissena polymorpha, Unio mancus eucirrus) üzerindeki akut toksik ve subletal etkileri belirlenmiştir. Probit Analiz Yöntemi kullanılarak LC50 değerleri (μg/L) ve %95 güven aralıkları D. polymorpha 48.saat LC50 değeri 7,32  (hesaplanamadı), 72.saat LC50 52,72  (17,30-hesaplanamadı), 96.saat LC50 23,88 (13,120-1040,40), 7. gün LC50 8,72 (Hesaplanamadı) olarak hesaplanmıştır. Subletal deneyde U. mancus eucirrus tatlı su midyesi kullanılarak önceden saptanan subletal değer olan 5 μg/L bakır piritiyon uygulanmıştır. Deney sonucunda midyelerin ağırlık, uzunluk, kalınlık ve yükseklik parametreleri ölçülmüş, total hemosit sayısı, doku malondialdehit (MDA) ve glutatyon  (GSH) düzeylerine etkisi belirlenmiştir. Total hemosit sayısı bakır piritiyon'a maruz kalma sonucunda kontrole göre artış göstermiştir (p > 0,05). Solungaç dokularındaki MDA düzeyleri 96 saat sonunda kontrol grubuna göre istatistik olarak artmıştır (p > 0,05). Sindirim bezi MDA düzeyleri 96 saat sonunda kontrol grubuna göre istatistik olarak önemli düzeyde artmıştır (p < 0,05). Solungaç dokularındaki GSH düzeyleri 96 saat sonunda kontrol grubuna göre istatistik olarak artmıştır (p > 0,05). Sindirim bezi GSH düzeyi 96 saat sonunda kontrol grubuna göre istatistik olarak önemli düzeyde artmıştır (p < 0,05). Sonuç olarak; bakır piritiyon'un tatlı su midyesi D. polymorpha üzerinde akut maruziyette yüksek toksik etkisi olduğu belirlenmiştir. U. mancus eucirrus üzerinde subletal konsantrasyonda bakır piritiyon'un lipid peroksidasyon ve glutatyon düzeylerinin etkilendiği belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, acute and subletal toxic effects of copper pyrithione (CuPT) used as antifouling agent/biocide in ship paints were investigated using two fresh water bivalve species: Dreissena polymorpha, Unio mancus eucirrus. LC50 values as μg/L and their 95% confidence intervals for Dreissena polymorpha were calculated as: 48 h 7,32 (unavailable), 72 h 52,72 (17,30-unavailable), 96 h 23,88 (13,120-1040,40), 7. day 8,72 using Probit Analysis Method. Subletal concentration of 5 μg/L copper pyritihone was applied to fresh water mussel U. mancus eucirrus, based on preliminary experiments, for the subletal exposure experiments. Weight, lenght, thickness and height parameters of the mussels were measured at the end of the experiments and effects on total hemocyte count, tissue malondialdehyde (MDA) and glutathione (GSH) levels were determined. Total hemocyte counts were increased as a result of exposure to copper pyrithione (p > 0,05). MDA levels in gill tissues increased statistically after 96 hours compared to the controls group(p > 0,05). However, MDA levels increased significantly in digestive gland tissue when compared with the controls (p < 0,05). GSH levels in the gill tissues increased statistically at the end of 96 hours according to the control group (p > 0,05). GSH levels in digestive gland increased significantly in digestive gland tissue when compared with the controls (p < 0,05). In conclusion, copper pyrithione was found to be highly toxic to fresh water mussel D. polymorha after acut exposure. Copper pyrithione also showed impact on lipid peroxidation and GSH levels in U. mancus eucirrus.