Kur'ân'da ibret alma (İtibar) kavramı ve bunun düşünsel değeri
Taking lessons in Quran and the concept of (Reputation) and its intellectual value
Yazar: ABDULKADİR GEYLANİ ÖNCEL
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM EMİROĞLU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Kur'ân'da ibret alma ve itibar kavramı, İslam'ın rehberlik ilkelerini içinde barındıran kutsal kitabın temel bir temasını oluşturmaktadır. Bu kavramlar, insanlara sadece geçmişte yaşanan olaylardan ders çıkarmayı değil, aynı zamanda geleceği ve sürekli alınması gereken ibretleri içsel bir derinlikle değerlendirmeyi öğretmektedir. Kur'ân'ın anlattığı olaylar, kavramlar ve öğretiler, insanların Allah'ın hikmetini ve varlığını anlamalarını sağlamaktadır. Bu çerçevede çalışmada Kur'ân'da ibret alma 'itibar' kavramı ve bunun düşünsel değeri değerlendirilmiştir. Çalışma geçmişteki olaylar, gelecekteki olaylar ve sürekli alınması gereken ibretler çerçevesinde yürütülmüştür. Geçmişteki olaylar, peygamberlerin yaşamları ve diğer kutsal metinlerde anlatılan hikayeler,  insanlara ahlaki prensipler, adil davranışlar ve Allah'a olan teslimiyet konusunda rehberlik etmektedir. Bu olaylar, tarihsel bağlamdan çıkarak evrensel değerlere ulaşmakta ve insanların günlük hayatlarında bu değerleri benimsemelerine yardımcı olmaktadır. Gelecekteki olaylara dair bilgiler, Kur'ân'ın öngörüsü ve Allah'ın iradesine teslimiyet ilkesini vurgulamaktadır. İslam'ın öğretileri, insanların gelecekte karşılaşacakları zorluklara ve sınavlara hazırlıklı olmalarını sağlamakta, bu da kişisel gelişim ve olgunluklarını desteklemektedir. Sürekli alınması gereken ibretler ise, insanları günlük yaşamlarında doğru kararlar almaya, etik değerlere bağlı kalmaya teşvik etmektedir. Bu, sadece geçmiş ve gelecekle sınırlı kalmayan, aynı zamanda her an yaşanan olaylardan çıkarılacak derslere odaklanmayı içermektedir. Bu bağlamda, Kur'ân'da ibret alma ve itibar kavramı, insanlara evrensel değerleri, doğruyu bulmayı ve Allah'a olan bağlılıklarını sürekli olarak değerlendirme fırsatı sunarak derin bir düşünsel perspektif sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Kur'ân, İbret, İtibar, İnsan, Tabiat, Kıssa.

Abstract:
In the Qur'an, the notion of taking example and dignity is a central theme of the holy book, which embodies the guiding principles of Islam. These concepts teach people not only to learn from the events of the past, but also to evaluate the future and the lessons that must be constantly taken from it with an inner depth. The events, concepts and teachings of the Qur'an enable people to understand the wisdom and existence of Allah. In this framework, this study evaluates the concept of 'reputation' in the Qur'an and its intellectual value. The study was conducted within the framework of past events, future events and the lessons that should be taken constantly. Past events, the lives of prophets and the stories told in other sacred texts guide people in moral principles, just behavior and submission to God. These events, out of the historical context, reach universal values and help people to adopt these values in their daily lives. Information about future events emphasizes the Qur'anic principle of prediction and submission to the will of God. The teachings of Islam ensûre that people are prepared for the challenges and tests they will face in the future, which promotes personal growth and maturity. The lessons that need to be constantly learned encourage people to make the right decisions and adhere to ethical values in their daily lives. This involves focusing not only on the past and the future, but also on the lessons to be learned from the events of every moment. In this context, the Qur'anic notion of taking examples and dignity offers a profound intellectual perspective, providing people with the opportunity to constantly evaluate universal values, finding the truth, and their commitment to God.

Keywords: The Qur'an, Warning, Reputation, Human, Nature, Parable.