Halk eğitim merkezlerinde eğitim alan yetişkinlerin motivasyonuna etki eden unsurların incelenmesi
An examination of motivational elements of adults studying in public education centers
Yazar: NEŞE ÇANKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA KONAKLI
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hayat Boyu Öğrenme ve Yetişkin Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Halk eğitim merkezleri = Public education centres ; Halk eğitimi = Public education ; Kurslar = Courses ; Motivasyon = Motivation ; Yaşam boyu öğrenme = Lifelong learning ; Yaşam boyu öğrenme merkezi = Lifelong learning center ; Yetişkin eğitimi = Adult education ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Yetişkin eğitimi, yaşam boyu eğitim ve öğrenim sisteminin içerisinde yer alır ve yaşam boyu eğitimin ayrılmaz bir parçasıdır. Yetişkin eğitimi bireyin kendisiyle, toplumla, çevresiyle uyum içinde yaşayabilmesine ve bireylerin kişilik kazanmasına yardımcı olur. Yetişkin eğitiminde kişilere verilen eğitimin, bireylerin hayatlarını olumlu yönde geliştiren, bireyleri öğrendikleri bilgileri uygulamaya teşvik eden ve bireylere nedeni, niçini öğreten nitelikte olması gerekmektedir. Öğrenme sürecinin aksamaması yani aktif olarak devam etmesi, hayat boyu öğrenmenin geliştirilmesi ve zenginleştirilmesi ile sağlanabilir.

Yetişkin öğrenciler öğrendikleri bilgiyi niçin öğrendiklerini, öğrendiklerinin kendi değerlerine uygun olduğunu bilirlerse, öğrenmeye motive olur. Yetişkin eğitiminde içsel motivasyon eğitimdeki temel prensiplerden biridir. Öğrenirken motivasyonları yüksek olan yetişkinler, öğrendikleri bilgileri günlük yaşantılarında daha çok kullanırlar. Öğrenmenin gerçekleşmesi için motivasyon şarttır yani motivasyon olmayan bir yerde öğrenmenin gerçekleşmesinden söz edilemez. Bireyler öğrenmeyi istediklerinde ve öğrendikleri bilginin işlerine yarayacağını düşündüklerinde daha kolay öğrenirler. Yetişkin eğitiminde önemli olan, öğreticinin yetişkini öğrenmeye yönelten güdüleri iyi bilmesidir. Bu durum, öğrenmeyi kolaylaştırır ve verimi arttırır.

Bu çalışmada, Halk Eğitim Merkezlerinde eğitim alan yetişkinlerin motivasyon unsurlarının belirlenmesi ve yetişkinlerin motivasyonlarının arttırılması için neler yapılabileceğinin ortaya koyulması amaçlanmıştır. Araştırmada amaçlı örneklem yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Kocaeli ilinin 12 ilçesindeki Halk Eğitim Merkezlerinde eğitim alan 46 kursiyer, bu Halk Eğitim Merkezlerinde eğitim veren 15 eğitimci ve bu Halk Eğitim Merkezlerinde yöneticilik yapan 12 yönetici (müdür ya da müdür yardımcısı) oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla görüşme tekniğinden yararlanılarak, yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler içerik analiz yöntemi ile analiz edilmiştir. İçerik analizi yapılırken önce elde edilen veriler incelenmiş ve kodlanmıştır. Oluşturulan bu kodlar kendi içerisinde ilişkilendirilerek ve isim verilerek kategoriler oluşturulmuştur. Araştırmada yetişkinleri motive eden unsurlar olumlu unsurlar ve olumsuz unsurlar olarak 2 temada toplanmıştır. 

Araştırmanın bulguları incelendiğinde yetişkinlerin motivasyonlarını etkileyen olumlu unsular olarak; öğretmen faktörü, ulaşım, iş birliği, kişisel gelişim, kursta esneklik, maddiyat, kurs sayısı ve çeşidi, idare ve denetim, ödül, sosyal ortam, Halk Eğitim Merkezlerinin tanıtımı kategorilerine ulaşılmıştır. Yetişkinlerin motivasyonlarını etkileyen olumsuz unsurlar olarak ise; bireysel nedenler, kursta esneklik gösterilmemesi, ailevi sebepler, çevre baskısı, ulaşım, öğretmen rolü, sosyal ortam, fiziki şartlar, maddiyat ve kursta aradığını bulamama kategorilerine ulaşılmıştır.

Abstract:
Adult education is an element of lifelong education and learning system and is an inseparable part of lifelong education. Adult education helps the individual to live in harmony with himself, the society and the environment, and helps individuals to gain personality. In adult education, education given to individuals should be of a quality that improves the lives of individuals in a positive way, encourages individuals to apply the information they've learned and teaches them to question the facts of life. It is necessary to develop and enrich lifelong learning in order for the learning process to continue actively.

Adult learners are motivated to learn if they know why they're learning the information and what they learn is appropriate to their own values. Namely, intrinsic motivation in adult education is one of the basic principles of education. Adults with high motivation when learning, use the information they learn more in their daily lives. Motivation is essential for the realization of learning; that is to say, learning can't happen without motivation. Individuals learn more easily when they really want to learn and think that the information they learn will help them. What is important in adult education is that the teacher is well aware of the motives that lead adults to learn. This facilitates learning and improves efficiency.

In this study, it was aimed to determine the motivational elements of adults who are educated in Public Education Centers and to determine what can be done to increase their motivation. Maximum Variation Sampling method which is one of the purposeful sampling methods was used in the research. The study group consisted of 46 learners who studied in Public Education Centers in 12 districts of Kocaeli province, 15 trainers in these Public Training Centers and 12 managers (director or deputy director) who served in these Public Education Centers. In the research, interview technique was used to collect data and semi-structured interview form was used. The data were analyzed by using the content analysis method and the data were analyzed and coded during the content analysis. Those generated codes were associated within themselves and named categories were created. In this study, the factors that motivate adults were collected in 2 themes as positive and negative elements.

When the findings of the study were examined, as positive elements affecting the motivation of adults; teacher factor, transportation, cooperation, personal development, flexibility in course, economic conditions, number and variety of courses, administration and audit, rewards, social environment and promotion of public education centers categories were found. On the other hand, as the negative factors affecting the motivation of adults; individual reasons, lack of flexibility in the course, familial reasons, social pressure, transportation, teacher role, social environment, physical conditions, economic conditions and lack of finding what they are looking for in the course were identified.