İkinci ürün soyada (Glycine max. Merill L.) farklı gelişim dönemlerinde yapılan insektisit uygulamalarının verim ve verim unsurları üzerine etkisinin araştırılması
Investigation of the effects of insecticide applications in different development periods on yield and yield elements in the second product (Glycine max. Merill L.)
Yazar: İKRAM VURAL
Danışman: DOÇ. DR. FERHAT ÖZTÜRK ; PROF. DR. EROL BAYHAN
Şırnak Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, ikinci ürün soyada (Glycine max. merill L.) farklı gelişim dönemlerinde yapılan insektisit uygulamalarının verim ve verim unsurları üzerine etkisinin araştırılması amacıyla yapılmıştır. Araştırma, Diyarbakır ilinde 2020 yılında, Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi araştırma alanında tesadüf blokları deneme desenine göre, üç tekrarlamalı olarak kurulup yürütülmüştür. Araştırmada 4 farklı gelişme döneminde (1.Vejetatif dönem, 2. Generatif dönem, 3. Olgunlaşma dönemi, 4. Kontrol uygulaması) insektisit uygulaması yapıldı.  
Farklı gelişim dönemlerinde uygulanan insektisitlerin soya üzerinde etkilerinin belirlenmesi amacıyla verim parametrelerinden bitki boyu, boğum sayısı, bitki başına bakla sayısı, tohum sayısı, ilk bakla yüksekliği, bakla uzunluğu, yaprakta klorofil miktarı, 100 tohum ağırlığı, tohum verimi tespit edilerek, kalite hakkında önemli bilgiler veren protein, yağ ve yağ asitleri kompozisyonları saptanmıştır.
 Tarla koşullarında yürütülen deneme sonucunda; Bitki boyu, boğum sayısı, bitki başına bakla sayısı, bitki başına tohum sayısı, ilk bakla yüksekliği, bakla uzunluğu, verim, yağ oranı ve protein oranı üzerine etkileri önemli görülürken, yağ asitleri kompozisyonu üzerindeki etkisi önemsiz görülmüştür. Bitki boyu 62,30-73,73 cm, boğum sayısı 10-14,04 adet/bitki, bitki başına bakla sayısı 55,19-92,58 adet/bitki, tohum sayısı 171,17-276,61 adet/bitki, ilk bakla yüksekliği 10-10,80 cm, bakla uzunluğu 1,81-2,13 cm, 100 tane ağırlığı 9,97-11,10 g, tohum verimi 227,06-345,50 kg/da, protein %26,68-27,01, yağ oranı %17,77-20,06 değerleri arasında belirlenmiştir. Yağ asitleri kompozisyonu bakımından uygulamaların etkisi önemsiz görülmüştür. Oleik (%26,68-27,01), linoleik (%38,93-39,51), palmitik (%6,88-7,64), stearik asit oranı (%7,57-7,78), miristik (%0,13-0,15), araşidik (%0,87-0,95) arasında değiştiği saptanmıştır. 
Bu çalışmada ikinci ürün soya üretiminde hem verim bileşenleri hem de kalite özellikleri açısından insektisit uygulamalarının ön plana çıktığı sonucuna varılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Soya, insektisit, tohum, verim

Abstract:
The aim of this study was to investigation of the effects of insecticide applications in different development periods on yield and yield elements in the second product. The field experiments were carried out at the experimental area of Dicle University of Agricultural Faculty in 2020. The experiments were conducted as randomized complete blocks with three replications. This experiment was applied insectisic at four different growth stage (1. vegetative, 2. Generative, 3. Maturity, 4. Control). To determine effects of ınsectıcıde applıcatıons ın dıfferent development perıods on yıeld and yıeld elements ın the second product.
As plant height, node number, pod number per plant, seed number per plant, the first pod hight,  the pod lenght, chlorophyll amount, 100 seed weight, seed yield  were determined, protein and oil content which provide important information about quality and  fatty acid compositions were determined. As a consequence of trials carried out in field conditions, In the study, the applications were found to be significant on plant height, node number, pod number per plant, seed number per plant, the first pod hight, the pod lenght, seed yield, oil and protein content while were not found significantly on fatty acis composition.  Plant heights 62,30-73,73 cm, nod number per plant 10-14,04, pod number per plant 55,19-92,58, seed number per plant, usand grains 109,29-127,21 cm, number of branches 8,80-12,56 units/plant, number of 171,17-276,61, the first pod height 10-10,80, pod lenght 1,81-2,13, 100 seed weight 9,97-11,10 g, seed yield 227,06-345,50 kg/da, protein content 26,68-27,01%, oil content 17,77-20,06% values between were determined. 
İn terms of fatty acid composition, Which The effects of insecticide were found to be unsignificant. Oleic (%26,68-27,01), linoleic (%38,93-39,51), palmitic (%6,88-7,64), stearic acid rate (%7,57-7,78), myristic (%0,13-0,15), arachidic (%0,87-0,95 were found between values. 
In this study, it was concluded that insecticide applications come to the forefront in terms of both yield components and quality characteristics on second crop soybean production.

Keywords: Soybean, insecticide, seed, yield