Bazı deterjanların Vicia faba L. üzerindeki genotoksik etkilerinin belirlenmesi
Determination of genotoxic effects of some detergents on Vicia faba L.
Yazar: AYLİN HOROZAL
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM AKSOY
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Comet tekniği = Comet assay ; DNA hasarı = DNA damage ; Kromozom düzensizlikleri = Chromosome aberrations ; Mitotik indeks = Mitotic index ; Vicia faba = Vicia faba

Özet:
Hızlı nüfus artışı ve plansız sanayileşmenin sonucu olarak artan deterjan kullanımı çevre kirliliğine yol açan nedenler arasında büyük paya sahiptir. Bu nedenle bu çalışmada bazı deterjanların Vicia faba L. üzerindeki genotoksik etkilerinin belirlenmesi amaçlandı. Kök inhibisyon testi sonucunda A1 deterjanı için EC50 değeri 20ml/L, 2xEC50 değeri 40ml/L, A2 deterjanı için EC50 değeri 50ml/L, 2xEC50 değeri 100ml/L, B1 deterjanı için EC50 değeri 40ml/L, 2xEC50 değeri 80ml/L, B2 deterjanı için EC50 değeri 60ml/L, 2xEC50 değeri 120ml/L olarak belirlendi. EC50 ve 2xEC50 değerleri kullanılarak 24, 48 ve 72 saat süreyle deterjanlarla muamele edilen Vicia faba tohumlarına mitotik indeks (MI) ve comet testi uygulandı. Sonuçlar kontrol grupları ile kıyaslandı. Mitotik indeks değerindeki en düşük azalma B2 deterjanında gözlendi. Ayrıca mitotik bölünmenin farklı safhalarında çeşitli anormallikler tespit edildi. Tek hücre jel elektroforezi (SCGE) ile belirlenen hücreler DNA hasar derecelerine göre Tip 0, Tip 1, Tip 2, Tip 3 ve Tip 4 olmak üzere sınıflandırıldı. Çevre ve deniz dostu deterjanlarda en çok Tip 3 derecesinde DNA hasarlı hücre bulunurken, standart deterjanlarda en çok Tip 4 dereceli DNA hasarlı hücre gözlemlendi. Comet testi ile elde edilen deneysel verilerin incelenmesi için OTM (Olive kuyruk momenti), kuyruk DNA % (kuyruk DNA yüzdesi), AU (rastgele seçilmiş birimler) parametreleri kullanıldı. Tüm deneylerde standart deterjanların çevre ve deniz dostu deterjanlara kıyasla daha fazla genotoksik hasara neden olduğu sonucuna varıldı.

Abstract:
Increasing of using detergents as a result of rapid increase of population and irregular industrialization has a big partion in the environmental pollution. Determination of genotoxic effects of some detergents on Vicia faba was aimed in this study. According to the results of root inhibition test, EC50 value for detergent A1 was 20ml/L, 2xEC50 value was 40ml/L and EC50 value for detergent A2 was 50ml/L, 2xEC50 value was 100ml/L. Also, EC50 value for detergent B1 was 40ml/L, 2xEC50 value was 80ml/L and EC50 value for detergent B2 was 60ml/L, 2xEC50 value was 120ml/L. Vicia faba beans were treated with detergents for 24, 48 and 72h by using EC50 and 2xEC50 values and analysed by mitotic index (MI) and comet assay. Results were compared to the control groups. The least decreasing in the mitotic index was found in detergent B2. Lots of abnormalities were determined in different phases of mitosis. The examinated cells by the single cell gel electrophoresis were classified as Type0, Type1, Type2, Type3 and Type4 by damage rates. Type3 was the most identified cell damage degree for eco-friendly detergents whereas Type4 was the most for standard detergents. Parameters such as Olive tail moment, tail DNA percentage, Arbitrary units were used for examination of the experimental values by comet assay. All the test results showed that standard detergents cause more genotoxic effects than eco-friendly ones.