Amerikan filmlerinde siyasi hicvin temsili ve 1960'lı yıllardaki yansımaları
Representation of political satire in american films and its reflections in 1960s
Yazar: SEHER KOSACI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MURAT ERDEM
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Amerikan Kültürü ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Amerikan sineması = American cinema ; Hiciv = Satire ; Sinema = Cinema ; Siyaset = Politics ; Siyasi olaylar = Political events ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Edebiyat tarihi içinde önemli bir işleve sahip olan ve edebi bir yazı türü olarak bilinen hiciv, 1960 ve 1970'li yıllarda Amerika'da siyasi ve toplumsal hayatta yaşanan olaylara bağlı olarak kendisine yeni bir zemin bularak siyasi hiciv yapılanması içinde bir film türü olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu dönemde global ölçekte yaşanan Soğuk Savaş gerginliği, Vietnam Savaşının olumsuz etkileri ve buna bağlı olarak Amerikan toplumunda oluşan Karşı Kültür hareketinin yarattığı özgürlük kavramı Amerikan film endüstrisi, Hollywood yapımcı ve yönetmenlerini de etkilemiştir. Dönemin ruhuna uygun olarak, Amerikan hükümetinin uyguladığı hatalı ve kötü politikaların yanı sıra, devlet adamlarının ülke güvenliği adına verdiği yanlış kararlar, siyasi hiciv tanımlaması içine girebilecek birçok film örneklerini de ortaya çıkarmıştır. Bu tezin odaklandığı temel nokta, Amerikan hükümetinin ve paralelinde ordusunun iç ve dış politikadaki yetersiz ve başarısız hamlelerini eleştiren ve açığa çıkaran filmlerin toplumda yaşanan değişimleri hiciv yoluyla yansıtarak dönemin ruhunu ortaya çıkardığı ve aynı zamanda hem siyasi, hem de toplumsal paradigmalarda yaşanan değişimlere ışık tuttuğu düşüncesidir. Bu bağlamda abartılı eleştiriyi, zaman zaman kara mizaha dönüşen son derece ironik unsurları içinde barındıran filmler birer metin olarak okunduklarında anılan döneme farklı bir pencereden yansıtabildiği savlanmaktadır. Tezimizde kullandığımız filmlerde, göstergebilim metodolojisi ve dilbilimsel yöntemleri ile çözümlenerek ortaya çıkarılan güç ilişkileri hem görsel, hem de metinsel açıdan irdelenmiştir. Çalışma dönemi olarak seçtiğimiz 1960'lı yıllar, özellikle konformizmin doruğa çıktığı 1950'li yıllarından ardından Amerikan hükümetinin içi ve dış politikalarının açıkça eleştirildiği bir dönemdir ve bu tezde yapılan çalışma da Amerikan hükümeti tarafından 1960'larda uygulanan yanlış ve kötü politikaların neden olduğu çalkantılı bir dönemi temsil etmektedir. Buna bağlı olarak popüler kültür ürünü olan ve mizahın yarattığı tolerans ortamını sonuna kadar kullanan siyasi hiciv örnekleri olarak Robert Altman'ın M*A*S*H (1970), Arthur Penn'in Alice's Restaurant (1969) ve Stanley Kubrick'in Dr Strangelove (1964) filmleri seçilmiş ve sunulan, savunulan, eleştirilen dönemin ideolojileri irdelenerek çözümlemeler yapılmıştır.

Abstract:
Satire which has an important function in literary history and known as a literary genre comes as a literary genre within the formation of satire by securing a new groundwork depending on the events experienced in the political and social life in America during 1960s and 1970s. The Cold War tension experienced in this period in a global scale, the negative effects of Vietnam War and the resulting term of freedom created by Counter Culture movement also affected American film industry, Hollywood producers and directors. As being apt with the zeitgeist of the period, along with the errant and bad policies carried out by American government, wrong decisions taken by the statesmen in the name of the security of the country led to the emergence of various examples of films which can be fitted into the definition of political satire. The main point of this thesis is the idea that films which criticize and disclose the insufficient and unsuccessful moves of American government and military in parallel, reveal the zeitgeist of the period and at the same time shed light on the changes experienced both in political and in social paradigms. In this respect, it is claimed that when movies which embody hyperbolic criticism and extremely ironic elements that turn into black humor at times are read as texts, they can reflect the mentioned period in a different perspective. In the films used in our thesis, power relations that are revealed through semiological methodology and linguistic techniques are analyzed both in visual and in textual aspects. 1960s which we chose as the period in study is a period in which domestic and foreign policies of American government were openly criticized especially after 1950s in which conformism peeked and the study done in this thesis represents a turbulent period caused by the wrong and bad policies carried out by American government in 1960s. As being examples of political satire which are the products of popular culture and make the best of the tolerant atmosfere created by humor, Robert Altman?s M*A*S*H (1970), Arthur Penn?s Alice?s Restaurant (1969) and Stanley Kubrick?s Dr Strangelove (1964) are chosen and ideologies of the period presented, supported, criticized are analyzed by considering the matter at length.