Klazomenai asty'sünde yerleşim düzenleri ve değişimleri: Politik, sosyal ve çevresel faktörler
Settlement patterns and their change in the asty of klazomenai: Political, social and environmental factors
Yazar: POLAT ULUSOY
Danışman: DOÇ. DR. BEKİR ÖZER
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Arkaik Dönem = Archaic Period ; Arkeoloji = Archaeology ; Arkeolojik alanlar = Archeological areas ; Arkeolojik yerleşim = Archaeological settlement ; Kentsel yerleşim = Urban settlements ; Klazomenai = Klazomenai ; Yerleşim = Settlement ; Yerleşim yapısı = Settlement structure

Özet:
Bu çalışma, 12 Ion kentinden biri olan Klazomenai asty'sünün dönemler boyunca yerleşim düzenleri ve değişimlerini tartışmaktadır. Protogeometrik Dönemden Roma Dönemi sonuna kadar olan süreç genel çerçevede sunulmuşken, Arkaik Dönem (MÖ 700 – 499) asty'sü kentleşme süreci bağlamında kent dokusu, dini, siyasi sosyal, ekonomik ve çevresel değişimler açısından detaylı olarak tartışılmıştır. Çalışmanın birincil amacı, kentin asty'sünde 1979 yılından günümüze devam eden bilimsel kazılarla, 3. Derece Arkeolojik Sit Alanı müze kazılarında elde edilen verileri kent merkezi bazında bütüncül olarak değerlendirerek Klazomenai Arkaik Dönem kent merkezinin yapısı ve dokusunu açıklamaktır. Arkaik Dönem, Ionia, Batı Anadolu, Kıta Yunanistan ve antik dünya coğrafyasının belirli alanlarında yerleşimlerin yapısal, yönetimsel, politik bir değişim sürecine girerek kent-devletleşme ve bunun sonucu olarak kurumsallaşmanın ortaya çıktığı bir dönemdir. Kent-devletleşme süreci sadece yönetim mekanizmalarının değişmesi ile değil, aynı zamanda bu kavramsal değişimin polisin kendisine de yansıması ve polisin dönüşmesi ve değişmesi şeklinde gerçekleşmiştir. Klazomenai örneğinde bu yansımanın işaretlerini yerleşim çekirdeğinin yeniden düzenlenmesi ve etrafının savunma sistemi ile çevrilmesi, mezarlık, kült, endüstriyel alanlarının kentleşme sürecinin başlamasıyla birlikte, özel olarak ayrılmış alanlara konumlandırılması ve polisin bu tasarım ile dönüşerek, değişmesi şeklinde kendini göstermektedir. Bu çalışmada, tüm bu olgular ayrı bölümler ve bütüncül olarak değerlendirilerek asty'nün yerleşim dokusu ve düzenleri tartışılmıştır.

Abstract:
This study discusses the settlement patterns and changes in the asty of Klazomenai, one of the 12 Ionian cities. While a general framework is presented from the Protogeometric Period to the end of the Roman Era, the asty of the Archaic Period (700-499 BCE) is discussed in detail in terms of the changes in the urban pattern due to religious, political, social, economic and environmental transformations caused by the urbanization process. The primary aim of the study is to synthesize the data gathered from scientific excavations carried out since 1979 and from museum excavations carried out in the Third Degree Archaeological Protection Site excavations to describe the structure and pattern of the Klazomenai Archaic Period city center. The Archaic Period is a time when settlements in Ionia, Western Anatolia, Mainland Greece and certain areas of the ancient world went through a period of structural, administrative and political change, resulting in the formation of city-states, and leading to institutionalization. The process of becoming a city-state did not only mean changing administrative mechanisms, but also reflected on a conceptual change in the polis, transforming and changing it. In the example presented by Klazomenai, this change in the polis can be seen in the reconfiguration of the settlement's nucleus and the defense systems surrounding it, the cemetery, cult, the relocation of the industrial areas to areas specifically set aside, as well as the transformation and change in the polis with this new configuration. All these phenomena are evaluated holistically in this study as seperate sections, leading to a discussion of the settlement pattern of the asty.