Kardiyopulmoner baypas ile koroner arter baypas greftleme operasyonlarında sevofluran ve propofolün intraoküler basınç değişiklikleri üzerine etkileri
Effects of sevoflurane and propofol on intraocular pressure changes in coronary artery bypass grafting operations with cardiopulmonary bypass
Yazar: ZEYNEP YASEMİN YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ALİ SAİT KAVAKLI
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Kardiyopulmoner bypass = Cardiopulmonary bypass ; Koroner arter bypass = Coronary artery bypass ; Propofol = Propofol ; Sevofluran = Sevoflurane ; Transplantlar = Transplants ; İntraoküler basınç = Intraocular pressure

Özet:
Giriş ve Amaç: Kardiyopulmoner baypas (KPB) sonrası birçok end-organ değişiklikleri meydana gelebilir. KBP sırasındaki hipotansiyon, hipotermi veya mikro/makroemboliler bu değişikliklerden sorumlu tutulmaktadır. Postoperatif oküler komplikasyonların KPB sonrası sıklığı literatürde %0.06-25.6 arasında değişen oranlarda bildirilmektedir. Anestezi pratiğinde kullandığımız intravenöz ve inhalasyon anesteziklerin ve opioidlerin intraoküler basınçta azalmaya yol açtığı önceki çalışmalarca bildirilmektedir. Buna rağmen inhalasyon veya intravenöz anesteziklerden hangisinin göz içi basıncında daha olumlu etkilere sahip olduğu konusunda farklı görüşler bulunmaktadır. Bu çalışmanın amacı kardiyopulmoner baypas greftleme operasyonu (KABG) sırasında sevoflurane ve propofol kullanımının göz içi basıncına etkilerini karşılaştırmaktır. 
Metot: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi etik kurulundan izin alınarak, elektif KABG geçirecek, izole koroner arter hastalığı olan 18-65 yaş arası Amerikan Anesteziyoloji Derneği (ASA) 1-3 skor grubundan toplam 68 hasta çalışmaya dahil edildi. 
Hastalar KABG operasyonunda genel anestezi uygulamasına göre Propofol Grubu (Grup P; n:34) ve Sevofluran Grubu (Grup S; n:34) olmak üzere 2 gruba ayrıldı. Hastaların göz içi basınç ölçümleri indüksiyon öncesi, sonrası, KBP öncesi, KBP sırasında 15, 30 ve 45. dk'larda ve KPB sonrasında kaydedildi. Ayrıca hastaların indüksiyon öncesi, KPB sırasında ve KPB sonrası kan gazı parametreleri, operasyon ve KPB süreleri, yoğun bakımda ve hastanede kalış süreleri kayıt altına alındı. Her iki grubun verileri istatistiksel olarak karşılaştırıldı.
Bulgular: Her iki grupta da indüksiyon öncesi değerler ile karşılaştırıldığında indüksiyon sonrası tüm ölçümlerde istatistiksel olarak anlamlı düşüş tespit edildi (p<0.05). İndüksiyon sonrası 10. dk'da ölçülen bazal değer ile karşılaştırıldığında her iki grupta tüm zaman noktalarında bazal değere göre anlamlı farklılık tespit edilmedi. Hem sağ hem de sol göz içi basınçları karşılaştırıldığında tüm zaman noktalarında Grup P ile Grup S arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık saptanmadı. Hastaların İndüksiyon öncesi, KPB sırasında ve KPB sonrası kan gazı analizlerinde her iki grup arasında tüm zamanlarda pH, PO2, PCO2 değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı. Hb değerleri KPB sonrasında Grup S'de anlamlı olarak yüksek bulundu (p=0.042). Laktat değerleri KPB sırasında Grup P'de Grup S'ye göre anlamlı olarak yüksek tespit edildi (p=0.045)
Sonuç: Mevcut çalışmamızın sonuçları, KPB altında KABG operasyonlarında propofol ve sevofluranın KPB sırası ve sonrası dönemde GİB üzerine benzer etkilerinin olduğunu göstermektedir. Her iki ajan da GİB değerlerinde anlamlı değişikliğe yol açmamaktadır. Anestezi indüksiyonu sonrasında GIB'da azalma meydana gelmektedir. Ayrıca KPB sırasında laktat değerleri yükselmekte ve bu yükselme propofol kullanılan hastalarda daha fazla olmaktadır.

Abstract:
Introduction and Purpose: Various end-organ changes can occur after cardiopulmonary bypass (CPB). Hypotension, hypothermia, or micro/macro embolism during CPB is responsible mechanisms of these end-organ changes. The incidence of postoperative ocular complications after CPB has been reported in the literature at rates ranging from 0.06 to 25.6%. Previous studies have reported that intravenous and inhalation anesthetics and opioids that we use in anesthesia practice lead to a decrease in intraocular pressure (IOP). However, there are different opinions about which of the inhalation or intravenous anesthetics have more positive effects on IOP. The aim of this study is to compare the effects of sevoflurane and propofol use on intraocular pressure during cardiopulmonary bypass grafting operation (CABG).
Methods: With the approval of the ethics committee of Health Sciences University Antalya Training and Research Hospital, a total of 68 patients from the American Society of Anesthesiology (ASA) 1-3 score group, aged between 18-65 years with coronary artery disease, who underwent elective CABG, were included in the study.
The patients were divided into 2 groups as Propofol Group (Group P; n: 34) and Sevoflurane Group (Group S; n: 34). Intraocular pressure measurements of the patients were recorded before and after induction of anesthesia, at the 15, 30 and 45. min of CPB and after the terminated of CBP. Arterial blood gas parameters were also recorded before, during and after induction of CPB. In addition, operation and CPB times, intensive care unit and hospital stays were recorded. The data of both groups were compared statistically.
Results: IOPs were statistically lower in all time points in both groups when compared to IOP measured before induction of anesthesia (p<0.05). When compared with the basal value measured at the 10th minute after induction, no statistically significant difference was found in both groups with respect to the baseline value at all-time points. When both right and left intraocular pressures were compared, no statistically significant difference was found between Group P and Group S at all-time points. In the blood gas analyzes of the patients before induction, during and after CPB, no statistically significant difference was found between the two groups in terms of pH, PO2, and PCO2 values at all times. Hemoglobin values were significantly higher in Group S after CPB (p=0.042). Lactate levels were significantly higher in Group P compared to Group S during CPB (p=0.045)
Conclusion: The results of our current study show that propofol and sevoflurane have similar effects on IOP during and after CPB in CABG. Although IOP decrease with anesthesia induction both agents do not cause significant changes in IOP during CABG. In addition, lactate levels increase during CPB and this increase is higher with propofol.