Obez kişilerde Q223R polimorfizmi ile leptin, adiponektin, resistin ve insülin direnci arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between Q223R polymorphism and leptin, adiponectin, resistin and insulin resistance
Yazar: EDA BECER
Danışman: PROF. DR. GÜLDAL MEHMETÇİK
Yakın Doğu Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Biyokimya = Biochemistry

Özet:
Obezite, genetik, endokrinolojik, hipotalamik ve çevresel faktörlerin etkileşimi sonucu ortaya çıkan bir sağlık sorunudur. Yağ dokusu oldukça aktif bir metabolik ve endokrin organ görevine sahiptir. Adipokinler yağ dokusundan salgılanan ve önemli endokrin göreve sahip moleküllerdir. Obezitede yağ dokusu miktarının artması ile adipokinlerin salgılanma seviyeleri değişmektedir. Leptin, adiponektin ve resistin yağ dokusundan salgılanan en önemli adipokinler arasındadırlar. Adiponektin ve resistin, insülin direnci ile ilişkili adipokinlerdir. Leptin hipotalamusta iştah merkezinde bulunan leptin reseptörüne bağlanıp, iştahı azaltarak metabolik etkisini ortaya çıkarmaktadır. Q223R polimorfizmi leptin reseptöründe meydana gelen genetik bir değişimdir. Birçok toplumda Q223R polimorfizmi ile obezite arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışmamızda, obez kişilerde Q223R polimorfizminin leptin, adiponektin, resistin ve insülin direnci arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda 110 obez ve 90 normal kiloya sahip kontrol grubundan oluşan toplam 200 kişilik bir çalışma grubu oluşturulmuştur. Araştırmaya katılan tüm bireylerin antropometrik ölçümleri yapılmıştır. Ayrıca serum açlık glukoz, total kolesterol, LDL-kolesterol, HDL-kolesterol, trigliserit, leptin, adiponektin ve resistin seviyeleri ölçülmüştür ve HOMA değerleri hesaplanmıştır. Bireylerin kanından DNA'ları izole edilerek Q223R leptin reseptör polimorfizmi taşıyıp taşımadıkları belirlenmiştir. Yapılan istatistiksel değerlendirme sonucunda antropometrik ve biyokimyasal değerler bakımından obez ve kontrol grubu arasında anlamlı fark bulunmuştur. Q223R polimorfizminin kontrol ve obez grupta görülme oranlarında anlamlı bir fark saptanmamıştır, fakat kontrol grubunda Q223R polimorfizmini homozigot taşıyan bireylerin total kolesterol ve LDL-kolesterol düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir yükseklik saptanmıştır. Çalışmamız KKTC toplumunda önemli bir sağlık sorunu olan ve yaygın olarak görülen obezitenin genetik nedenlerinin ve metabolizmada yarattığı değişimi belirlemek amacıyla atılan ilk adımdır. Obezite, tüm dünyada ve ülkemizde önlenebilir en önemli ölüm nedenlerindendir. 21. yüzyılın en önemli toplum sağlığı problemi olarak tanımlanan obezite konusunda, temel nedenleri ve etkilerinin daha kapsamlı anlaşılabilmesi için daha da geliştirilmiş çalışmalar yapılması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Obezite, leptin, adiponektin, resistin

Abstract:
Obesity is a medical condition caused by genetic, endocrinological, hypothalamic and environmental factors. Adipose tissue has high activity in metabolic and endocrine functions. Adipokines are proteinssecreted by adipose tissue which have important endocrine functions with the increase of the adipose tissue in obesity. The levels of adipokine secretion also varies. Leptin, adiponectin and resistine are the most important adipokines secreted by adipose tissue. Adiponectine and resistine are the adipokines which are associated with insulin resistance. Leptin reduces food intake by binding to the receptor in satiety center in hypothalamus. Q223R polymorphism is a genetic variation which take place in the location of leptin receptor. The relationship between Q223R polymorphism and obesity have been investigated in many societies. In our study, we aimed to investigate the relationship between Q223R polymorphism and levels of leptin, adiponectine, resistine and insulin resistance. The study group consisted of 200 people with 110 obese and 90 control groups. Anthropometric measurements were carried out for all the people in the study groups. Fasting glucose, total cholesterol, LDL-cholesterol, HDL-cholesterol, triglyseride, adiponectine, leptin, resistine levels were measured in all the subjects in the study group and also HOMA values were calculated. Also after DNA extraction all Q223R genotype were determined for all subjects. As a result of statistical analysis, significant differences were assessed between the anthropometric and biochemical parameters in obese and control groups. There wasn't any significant difference in the frequency of Q223R polymophism between obese and control groups but the total cholesterol and LDL-cholesterol levels in control group with homozygote mutation of Q223R polymorphism were found to be significant higher then the subjects with other genotypes. Our study is the first step in TRNC taken in investigating the genetic causes of obesity and also the variations that obesity causes in metabolism. Obesity is a leading preventable cause of death world wide and also in our country. As it has been viewed as one of the most serious public health problems in the 21st century, further work must be carried out in order the investigate the basic reasons and effects of obesity.

Keywords: Obesity, leptin, adiponectine, resistine