Perfüzyon indeksi değerinin neonatal erken sepsisi öngörmedeki rolünün değerlendirilmesi
Evaluation of the role of perfusion index in prediction of neonatal early sepsis
Yazar: ŞEYDA ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. ŞAHİN HAMİLÇIKAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; C reaktif protein = C reactive protein ; Kalsitonin = Calcitonin ; Perfüzyon = Perfusion ; Sepsis = Sepsis

Özet:
Yenidoğan sepsisi, hemodinamik değişiklikler ve diğer klinik belirtilerle
ilişkili olan ve önemli morbidite ve mortalite ile sonuçlanan viral, fungal veya
bakteriyel kaynaklı sistemik bir enfeksiyondur. Yenidoğan sepsisinin patogenezi
incelendiğinde ise buna neden olan bakteriler, perinatal dönemde doğum kanalından
veya hematojen yolla (transplasental) bebeğe ulaşır. Neonatal sepsis insidansı
gelişmiş ülkelerde daha düşük olarak bildirilmektedir. İnsidans gelişmiş ülkelerde
1000 canlı doğumda 1-10 iken gelişmekte olan ülkelerde bu oran 1000 canlı
doğumda 49-170'e kadar yükselebilmektedir.
Bu çalışma Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bağcılar Eğitim ve Araştırma
Hastanesinde Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Yenidoğan kliniğinde Temmuz-Kasım
2022 tarihleri arasında doğan, 57'si vaka ve 59'u kontrol grubu olmak üzere toplam
116 hasta dahil edilerek, 24. saatinde alınan kanlarında C-reaktif protein (CRP),
prokalsitonin (pct), hemogram bulguları perfüzyon indeksi değeri (Pİ) ile neonatal
sepsisi öngörmede kullanılabilirliğini ölçmek amaçlanmıştır.
Yenidoğan sepsisini öngörmede ve kanıtlamada, kan kültürü, CRP, pct,
immatür/total nötrofil sayısı (I/T) oranı gibi invaziv işlemler kullanılmaktadır ve bu
yüzden noninvaziv, kolaylıkla ölçülebilen işlemlere ihtiyaç duyulmaktadır.
Yenidoğan sepsisini öngörmede rolünü değerlendirdiğimiz noninvaziv bir girişim
olan Pİ değeri ise, monitorize edilen alandaki kızılötesi sinyallerin doku bileşenlerine
farklılıklarına göre pulsatil ile pulsatil olmayan kan miktarlarının oranlanması ile
elde edilen sayısal bir değerdir. Oksijen satürasyonu seviyesinden değil, esas olarak
izleme alanındaki kan miktarından etkilenir.
Çalışmamıza Temmuz-Kasım 2022 tarihleri arasında doğan, 57'si çalışma ve
59'u kontrol grubu olmak üzere toplam 116 hasta dahil edildi.
Çalışma grubuna neonatal sepsis risk faktörü olan ve 24. saatinde bakılan
CRP değeri pozitif (>10 mg/dl) bebekler dahil edilecektir. Kontrol grubuna ise
neonatal sepsis risk faktörü olan ve 24. saatinde bakılan CRP değeri negatif (<10
mg/dl) olan bebekler dahil edilecektir.
ix
Sepsis tanısı alan yenidoğanların, bulguların başlangıç zamanına göre
prevalansı farklılık göstermektedir ve her dönemde erkeklerde daha sık
görülmektedir. Çalışmamızda da literatürle uyumlu olarak CRP yüksekliği saptanan
grupta erkek/kız bebek oranı 1,85 olarak saptandı, erkeklerin istatistiksel olarak
anlamlı düzeyde daha fazla olduğu gözlendi (p=0,038).
Geleneksel kullanımı yaygın olan, sepsis hakkında zayıf da olsa duyarlılığa
sahip olan beyaz kan hücresi sayısı (WBC), mutlak nötrofil sayısı, İ/T oranı, pct gibi
ek hematolojik testler de sepsis tanısında kullanılır. Çalışmamızda sepsis grubunda
I/T> 0,2 olma sıklığı istatistiksel anlamda daha yüksek bulunmuştur (p=0,017).
Çoğu çalışmada; ilerlemiş maternal yaş, hipertansiyon, gestasyonel diabetes
mellitus, postpartum kanama, prematüre doğum, plasenta previa, plasenta dekolmanı,
sezaryen, düşük doğum ağırlığı, intrauterin gelişme geriliği, makrozomi, düşük
Apgar skorlu yenidoğanlar ve perinatal mortalite riskini artırdığı gösterilmiştir.
Çalışmamızda ise maternal risk faktörü olmasının sepsis riskini arttırdığı fakat
bebeğe bağlı olan risk faktörlerine oranla sepsis üzerine daha az etkisinin olduğu
görülmüştür. Çalışmamızda hastaların "Anne Risk Faktör" ile "Çalışma grubu"
arasında istatistik olarak anlamlı bir ilişki gözlenmiştir (p=0,042). Buna göre; genel
olarak "çalışma grubunda", "Risk faktörü negatif olanların daha fazla" olduğu
görülmüştür.
Çalışmamız doğrultusunda perfüzyon indeksinin neonatal sepsisi öngörmede
tanısal bir değerinin olmadığını saptadık. Ancak yenidoğan sepsisinde perfüzyon
indeksinin yerinin olmadığını net söyleyebilmek için literatürde yeterli sayıda
çalışma bulunmamaktadır. Bu nedenle daha çok sayıda olgu ve geniş gruplar içeren
çok uluslu prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Neonatal sepsis is a viral, fungal or bacterial systemic infection presenting
with hemodynamic changes and other clinical presentations causing an important
morbidity and mortality. Once the pathogenesis of neonatal sepsis is further
investigated it is seen that the bacteria causing sepsis is transferred to the baby either
in perinatal time through birth canal or hematogenically (trans placental). Incidence
of neonatal sepsis is reported to be lower in developed countries. While the incidence
is 1-10 in every 1000 living birth, the ratio is as high as 49-170 in every 1000 living
births in developing countries.
This study is conducted in Health Sciences University Bagcilar Education and
Research Hospital, Pediatrics Department Newborn Clinic between July-November
2022 including 57 case and 59 control patients, total of 116 patients, in order to
determine the utility of C-reactive protein, Procalcitonin and complete blood count
findings perfusion index values in order to predict neonatal sepsis.
In order to predict and prove neonatal sepsis invasive methods such as blood
culture, CRP, Procalcitonin and immature neutrophil/ total number of neutrophil
ratio (I/T ratio) are used therefore there is a need for noninvasive, easy to measure
methods. Perfusion index (PI), a noninvasive method used in order to predict
neonatal sepsis, is a numerical value determined by calculating the ratio of pulsatile
and non-pulsatile blood amounts which is measured by the differentiation of infrared
signals on the tissue components on the monitored area. It is primarily affected by
the amount of blood, not oxygen saturation levels.
A total of 116 patients, 57 case patients and 59 control group patients born
between July-November 2022 were included in our study. Case group includes
neonates with neonatal sepsis risk factor whose CRP levels were higher than 10mg/dl
in the blood sample gathered on their 24 th hour. Control group includes patients
with neonatal sepsis risk factor however had CRP levels lower than 10mg/dl in the
blood sample gathered on their 24 th hour. Prevalence of the time of initiation of
symptoms differ in newborns diagnosed with sepsis and is seen more frequently in
males at all times. In our study, the ratio of male/female patients in case group was
xi
found 1.85, meaning that the number of male patients is statistically meaningfully
higher (p=0.038), in accordance with the literature. Further hematologic tests are also
used such as white blood cell count (WBC), neutrophil number, I/T ratio and
Procalcitonin levels are also used in order to determine sepsis. In our study, it was
found that the sepsis group had higher frequency of I/T> 0.2, which was
statistically meaningful (p=0.017). Most studies show that old maternal age increases
the risk of hypertension, gestational diabetes mellitus, postpartum bleeding,
premature birth, placenta Previa, placental decollement, C/S, low birth weight,
intrauterine growth retardation, macrosomia, newborns with low APGAR scores and
higher risk of perinatal mortality. In our study, it is seen that presence of maternal
risk factor increases the risk of neonatal sepsis however when compared to newborn
related risk factors, it has lower ratio in developing sepsis. In our study, there was a
statistically meaningful relation between "maternal risk factors" and "case group"
(p=0.042). Accordingly, the control group had higher number of patients with no risk
factors. Our study concluded that perfusion index does not have a diagnostic value in
prediction of neonatal sepsis. However number of studies in literature is not enough
to state that perfusion index as no value in neonatal sepsis. Further studies with
higher number of cases and wider groups as well as multinational prospective studies
are required.