Fibromiyaljili hastalarda uyku kalitesinin değerlendirilmesi ve denge ve fonksiyonel durum üzerine etkisinin araştırılması
Assessment of sleep quality in fibromyalgia and its effect on postural balance and functional status
Yazar: YASEMİN BÖLÜKBAŞ
Danışman: DOÇ. DR. BERNA ÇELİK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Fizik Tedavi Ve Rehabilitasyon Eğt. ve Arş. Hast. / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation
Dizin: Denge = Equilibrium ; Düşme kazaları = Accidental falls ; Fibromiyalji = Fibromyalgia ; Fizik tedavi = Physical therapy ; Postural denge = Postural balance ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı fibromiyalji tanılı hastalarda uyku kalitesi ve denge
bozukluğunu değerlendirmek ve uyku kalitesi ile denge, fonksiyonel durum ve düşme
sayısı arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya İstanbul Fizik Tedavi Rehabilitasyon Eğitim ve
Araştırma Hastanesi FTR kliniğine başvuran fibromiyalji tanısı almış 20-60 yaş arası 50
kadın hasta ve aynı yaş grubunda 50 sağlıklı kadın dahil edildi. Hasta ve kontrol
grubunda uyku kalitesi değerlendirmesi için uyku kalitesi numerik evreleme skalası
(NRS) ve Pittsburg Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ), dengeyi değerlendirmek için Berg
Denge Ölçeği (BDÖ), denge özgüvenini değerlendirmek için Aktivitelere Özgü Denge
Güven Skalası (ABC) kullanıldı. Hasta grubunda fonksiyonel durum ve semptom
şiddeti Fibromiyalji Etki Sorgulaması (FES) ve Semptom Etkilenme Sorgulaması (SES)
ile değerlendirildi. Hasta ve kontrol grubunda son 6 ayda düşme sayısı sorgulanarak
kaydedildi.
Bulgular: Hasta grubunda PUKİ ve NRS skorları kontrol grubuna göre anlamlı
olarak yüksek, BDÖ ve ABC skorları kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşük
saptandı (p < 0,05). Hasta grubunda NRS skoru ile BDÖ, FES ve SES skorları arasında
anlamlı ilişki mevcuttu (p < 0,05). Hasta grubunda PUKİ skoru ile BDÖ, ABC skorları
ve düşme sayısı arasında anlamlı ilişki saptandı (p < 0,05). Hasta grubunda FES ve SES
skorları ile BDÖ ve ABC skorları arasında anlamlı (p < 0,05) negatif korelasyon
saptandı. Hasta grubunda düşme sayısı ile BDÖ skoru arasında anlamlı ilişki saptandı (p
< 0,05).
Sonuç: Bu çalışmanın sonucunda fibromiyaljili hastalarda uyku ve denge
bozukluğunun sağlıklı kişilere göre daha sık olduğu saptanmıştır. Hastalardaki denge,
denge özgüveni, fonksiyonel durum, semptom şiddeti ve düşme sayısı uyku kalitesi ile
ilişkili bulunmuştur ve düşme sayısının denge skoru ile ilişkili olduğu gözlenmiştir.
Çalışmamız ayrıca, denge ve denge özgüveninin fonksiyonel durum ve semptom şiddeti
ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Hastaların tedavisinde denge bozukluğu da akılda
tutulmalı, bunun için uyku bozukluğunun tedavisi ile birlikte denge için gerekli
egzersizler de tedaviye eklenmelidir.
Anahtar kelimeler: Fibromiyalji, Uyku, Denge, Düşme

Abstract:
Aim: The aim of this study is to asses sleep quality and balance disorders in
fibromyalgia patients and to asses the correlation between sleep quality and balance
disorders, number of falls and functional status.
Material and Methods: Fifty women who had diagnosis of fibromiyalgia,
between 20-60 years of age from Istanbul Physical Medicine and Rehabilitation
Training and Research Hospital outpatient clinic and 50 healthy women with the same
age were included in the study. Sleep quality numeric rating scale (NRS) and Pittsburgh
Sleep Quality Index (PSQI) were used to asses sleep quality, Berg Balance Scale (BBS)
and Activities-Specific Balance Confidence Scale (ABC) were used to asses postural
balance and balance self confidence respectively in the patient and control group. In the
patient group functional status and symptom severity were assesed with Fibromylagia
Impact Questionary (FIQ) and Symptom Impact Questionary (SIQR). Number of falls
in the last 6 months in patient and control group were recorded.
Results: In the patient group, PSQI and NRS scores were found to be
significantly higher, BBS and ABC scores were found to be significantly lower from the
control group (p < 0,05). There was significant correlation between NRS score and
BBS, FIQ and SIQR scores in the patient group (p < 0,05). There was significant
correlation between PSQI score and BBS, ABC scores and number of falls in the patient
group. BBS and ABC scores were negatively correlated with FES and SES scores (p <
0,05). There was significant correlation with number of falls and BBS in the patient
group (p < 0,05).
Conclusions: In this study, sleep and postural balance disorders were found more
frequent in fibromyalgia patients when compared to healthy subjects. Postural balance,
balance self confidence, functional status, symptom severity and number of falls were
correlated with sleep quality in fibromyalgia patients and it was observed that number
of falls were significantly correlated with postural balance scores. Furthermore, our
study demonstrated that postural balance and balance self confidence were correlated
with functional status in fibromylagia patients. Postural balance disorders should also be
in mind in the treatment of patients. For this reason, treatment of sleep disorders and
balance exercises should be added to the treatment.
Keywords: Fibromyalgia, Sleep, Postural balance, Accidental Falls