Türkiye'de ağız, diş ve çene cerrahlarının COVID-19 pandemi sürecindeki davranışlarının değerlendirilmesi
The Evalutaion of oral and maxillofacial surgeons' behaviors during the COVID-19 pandemic process in Turkey
Yazar: MERT CAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEŞET AKAY
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Anketler = Questionnaires ; COVID 19 = COVID 19 ; Cerrahi = Surgery ; Cerrahi-diş hekimliği = Dentistry-operative ; Davranış = Behavior ; Diş hastalıkları = Tooth diseases ; Diş hekimliği = Dentistry ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Pandemiler = Pandemics

Özet:
Çalışmamızın amacı COVID-19 salgınının ağız, diş ve çene cerrahlarını üzerindeki etkisini ve mevcut durumun Türkiye çapında nasıl etkilendiğini incelemektir. Amaç sadece veri toplamak ve analiz etmek değil, aynı zamanda uzmanlığın neyle karşı karşıya olduğunu ve durumun cerrahlar tarafından nasıl ele aldığını vurgulamaktır. Ağız, diş ve çene cerrahlarının sınırlı kaynakları doğru kullanılması sorgulanmış, bilgi düzeyleri ölçülmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızın literatüre ve hekimlere eksik ve yanlış bilinen bilgilerin düzeltilmesi hususunda katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Bu süreç içerisinde ülkemizin çeşitli bölgelerinde bulunan hasta sayılarındaki farklılıkların ne kadar olduğu, ağız diş ve çene cerrahisinde uygulanan işlemlerin sayılarındaki değişimler, hasta ve hekimleri korumak için alınan önlemlerin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Elde edinilen bu bilgiler ışığında ağız, diş ve çene cerrahisi işlemlerinde önümüzdeki süreçte personel sayısı planlaması, hekimlerin doğru bilgiye ulaşımı açısından kolaylık sağlayacağı düşünülmektedir.
Çalışmamızda Türkiye'de ağız, diş ve çene cerrahlarının COVID-19 pandemi sürecindeki davranışlarının değerlendirilmesi amacıyla internet ortamında Google formlar üzerinden çevrimiçi olarak geliştirilen 40 sorudan oluşan bir anket oluşturulmuştur. Çalışmamıza 304 ağız, diş ve çene cerrahı katılım sağlamıştır. Araştırmada kullanılan anket uygulamaları ile toplanan verilerin analize hazırlanma ve kontrolünden sonra betimsel analiz aşamasına geçilmiştir. Verilerin analizi SPSS v25 paket programı (Versiyon 24.0; IBM Corporation, Armonk, NY, USA) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Kategorik değişkenler (Sosyo-demografik) için tanımlayıcı istatistikler frekans ve yüzde olarak sunulmuştur.
Çalışmamızda sonuç olarak salgının yayılması ile birlikte ağız, diş ve çene cerrahisi bölümleri bu mücadelenin ön cephesinde yer almasa da bazı bölgelerde filyasyon, sürüntü alma ve ateş ölçümü hizmetlerinde görevlendirildiği görüldü. Hastalık bulaşmasını önlemek ve sağlık kurumlarını yeterli kapasitede tutmak için acil olmayan ameliyatları erteledikleri saptandı. Sadece acil durumlar da hasta alınması yoluna gidildi. Enfeksiyonun yayılmasını sınırlamak için FFP1 / FFP2 ve FFP3 tipi maske, eldiven, koruyucu siperlik / gözlük, önlük, bone, galoş ve tulum kullanımında artış olduğu tespit edilerek uygun kişisel koruyucu ekipman kullanımı ve çeşitliğinde artış olduğu gözlendi. Ekipman sayısının artmasının çalışma performanslarını olumsuz etkilediği, psikolojik olarak kendilerini güvende hissetmedikleri gözlendi. Hasta sayılarının azalması ve gelir getirici uygulamaların askıya alınması sebebi ile ekonomik sıkıntılar baş göstermeye başladığı saptandı.
Ağız, diş ve çene cerrahlarının işlem alanları poliklinik, lokal ve genel ameliyathane uygulamaları gibi birçok bileşenden oluştuğu göz önüne alındığında pandeminin getirdiği psikolojik, sosyolojik, ekonomik değişiklik ve zorlukları daha fazla hissettikleri gözlenmektedir.
Anahtar Kelimeler: Ağız, diş ve çene cerrahisi, Anket, COVID-19

Abstract:
The aim of the study is to see the effects of  COVID-19 outbreak on oral, dental and maxillofacial surgeons in the current situation and research how it is affected throughout Turkey.. The goal is not only to collect and analyze data, but also to highlight what the specialty is facing and how the situation is handled by surgeons. The correct use of limited resources by oral, dental and maxillofacial surgeons was questioned, and their level of knowledge was aimed to be measured. It is thought that our study will contribute to the literature and physicians in correcting incomplete and incorrectly known information. In this process, it is aimed to evaluate the differences in the number of patients in various regions of our country, the changes in the number of procedures performed in oral and maxillofacial surgery, and the measures taken to protect patients and physicians. In the light of this information obtained, it is thought that planning the number of personnel in the upcoming period in oral and maxillofacial surgery procedures will facilitate physicians' access to accurate information.
In our study, a questionnaire consisting of 40 questions was developed online via Google forms to evaluate the behavior of oral, dental and maxillofacial surgeons in Turkey during the Covid-19 pandemic process. 304 oral, dental and maxillofacial surgeons participated in our study. After preparing and checking the data collected with the questionnaire applications used in the research, the descriptive analysis phase was passed. Data analysis was performed using the SPSS v25 package program (Version 24.0; IBM Corporation, Armonk, NY, USA). Descriptive statistics for categorical variables (socio-demographic) are presented as frequency and percentage.
As a result of our study, with the spread of the epidemic, it was seen that although the oral, dental and maxillofacial surgery departments were not at the forefront of this struggle, some regions were assigned for filiation, swab taking and fever measurement services. It was determined that they postponed non-urgent surgeries in order to prevent disease transmission and to keep health institutions in sufficient capacity. Patients were accepted only in emergencies. It was observed that there was an increase in the use of FFP1 / FFP2 and FFP3 type masks, gloves, protective visors / goggles, gowns, caps, overshoes and overalls to limit the spread of the infection and an increase in the use and variety of appropriate personal protective equipment was observed. It was observed that the increase in the number of equipment negatively affected their working performance and they did not feel safe psychologically. It was determined that economic problems started to arise due to the decrease in the number of patients and the suspension of income generating practices.
Considering that oral, dental and maxillofacial surgeons' processing area are composed of many components such as polyclinic, local and general operating room applications, it is observed that they feel the psychological, sociological, economic changes and difficulties brought by the pandemic more.
Key words: COVID-19,Oral and Maxillofacial Surgery, Survey