13. yüzyıl başkentleri; Granada, Multan ve Sivas'ın mekansal biçimleniş süreçlerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi
13th century capitals; a comparative analysis of spatial formation process of Granada, Multan and Sivas
Yazar: SÜMEYYE ERGÜN ALTUN
Danışman: DOÇ. DR. UMUT DOĞAN
Erciyes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı / Şehircilik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
13. YÜZYIL BAŞKENTLERİ; GRANADA, MULTAN VE SİVAS'IN MEKÂNSAL BİÇİMLENİŞ SÜREÇLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI OLARAK İNCELENMESİ
Sümeyye ERGÜN ALTUN
Erciyes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü
Yüksek Lisans Tezi, Temmuz 2023
Danışman: Doç. Dr. Umut DOĞAN
ÖZET
Bu çalışma, tarihsel süreçte farklı kültürlerin etkisi ile biçimlenmiş olan günümüzde İspanya, Pakistan ve Türkiye sınırları içerisinde yer alan Granada, Multan ve Sivas kentlerinin fiziksel yapısındaki değişimlerin, kentsel dokularının, morfolojik yapılarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi üzerine odaklanmaktadır. Çalışma kapsamında 13. yüzyıl ve günümüz arasında bir değerlendirme ile birlikte oluşmuş morfolojik farklılıkların belirlenmesinde, bu üç kentin tarihi kent dokusu özelliği gösteren bölgeleri belirlenerek, görsel veri analizi yapılmıştır. Öncelikle bu kentlerin 13. yüzyılda bulundukları sosyal, kültürel, iktisadi ve ilmi durumlarına değinilmiştir. Daha sonra her şehrin 13. yüzyıldaki yerleşim yerlerinin kentsel dokuları, yol ağları, yeşil alanları, tarihi yapıları ve yapılaşmış alanları temel göstergeler ve mümkün olduğunca sayısal değerler kullanılarak karşılaştırılmıştır.  Bu değerlendirmeler hem 13. yüzyıla ait hem de 21. yüzyıla ait veriler kullanılarak yapılmıştır. Granada, Multan ve Sivas kentlerinin gelişim dönemi ve süreleri; faaliyet raporları, plan raporları, hava fotoğrafları, resimler gibi görsel materyallerden yararlanılarak karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Çalışmada sosyal, kültürel, morfolojik benzerlikleri farklılıkları tespit edilmeye çalışılmıştır. Üç kentte de yol ağları, eğitim durumlarının benzerlik gösterdiği sonucuna varılmıştır. Ancak günümüzde yoğunluk farkları gözlemlenmiştir. Kentlerin mekânsal kurgu açısından farklılıklar gösterdiği, farklı izlenimler veren şehirler olduğu tespit edilmiştir. Bu farklılıkların sebebi olarak, kentlerin farklı tarihi süreçleri, kültürel değerleri ve konumsal nitelikleri gösterilebilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Granada, Multan, Sivas, Kentsel Biçim, Tarihi Kent Dokusu, 13. Yüzyıl Kentleri, Kent Karşılaştırması

Abstract:
13TH CENTURY CAPITALS; A COMPARATIVE ANALYSIS OF SPATIAL FORMATION PROCESS OF GRANADA, MULTAN AND SİVAS
Sümeyye ERGÜN ALTUN
Erciyes University, Graduate School of Natural and Applied Sciences
Master Thesis, July 2023
Supervisor: Assoc. Prof. Dr Umut DOĞAN
ABSTRACT
This study focuses on the comparative analysis of the changes in the physical structure, urban texture and morphological structures of the cities of Granada, Multan and Sivas, which are located within the borders of Spain, Pakistan and Turkey, which have been shaped by the influence of different cultures in the historical process. Within the scope of the study, in determining the morphological differences between the 13th century and the present day, the regions of these three cities that show the characteristics of historical urban texture were determined and visual data analysis was carried out. First of all, the social, cultural, economic and scientific conditions of these cities in the 13th century were mentioned. Then, the urban fabric, road networks, green areas, historical buildings and built-up areas of the settlements of each city in the 13th century were compared using basic indicators and numerical values as possible.  These assessments were made using both 13th century and 21st century data. The development periods and durations of Granada, Multan and Sivas have been evaluated comparatively by using visual materials such as activity reports, plan reports, aerial photographs and pictures. In the study, social, cultural and morphological similarities and differences were tried to be determined. It was concluded that road networks and education levels were similar in all three cities. However, density differences have been observed today. It has been determined that the cities differ in terms of spatial organization and that they are cities that give different impressions. The reasons for these differences can be attributed to the different historical processes, cultural values and spatial characteristics of the cities.
Keywords: Granada, Multan, Sivas, Urban Form, Historic Urban Texture, Thirteenth Century Cities, City Comparison