Halkın nükleer santrallerle ilgili risk, fayda belirsizlik algıları ve bilgi düzeyleri Iğdır ili örneği
People's perceptions of risk, uncertainty of benefit and knowledge levels related to nuclear power plants example of Iğdır province
Yazar: YAKUP ÇELEM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİL CENGİZ
Gümüşhane Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Afet Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Nükleer Mühendislik = Nuclear Engineering

Özet:
Yıllar boyunca endüstri ve sanayideki olağanüstü gelişmeleri ile artan insan popülasyonu enerjiye olan talebin yanı sıra, enerji kaynaklarını etkin kullanma ve nükleer enerji gibi verimi ile dezavantajları yüksek olan yeni enerji kaynakları bulunarak kullanması zaruriyetini arttırmıştır. Artısı ve eksisi düşünülerek kullanılması gereken nükleer enerji santrallerini ile ilgili yapılan literatür çalışmaları Türkiye Iğdır İline oldukça yakın bir bölgede konuşlandırılan Metsamor nükleer santralinin; (MNS) ilkel teknoloji ile yapılması, gerekli önleyici önlemlerin yeterince alınmaması ve atık yönetimin doğru yapılmaması gibi sebeplerle çok fazla risk teşkil ettiğini göz önüne sermektedir.
Bu çalışmada Iğdır İlinde risk altında yaşayan bireylerin nükleer santrallerle ilgili risk, fayda, belirsizlik algıları ve bilgi düzeylerinin belirlenmesi amaçlanarak 400 kişiye demografik veriler, 10 adet evet hayır sorusu ve 5'li Likert ölçeği ile hazırlanan 26 soruluk anket uygulandı. Sonuç olarak; katılımcıların nükleer enerji santralleri, olası risk ve faydaları konusunda yeterli bilgilere sahip olmadıkları, gerekli eğitimlere katılmadıkları (%79.2), kaygı düzeylerinin yüksek olduğu (%72.4), %89.4'ünün nükleer santral kazalarının kargaşaya sebebiyet vereceği düşüncesine sahip olduğu belirlendi. 
Bu bulgular sonucunda halka daha fazla bilgilendirme yapılması, tatbikatlara kurumların yanı sıra halkın katılımı sağlanarak bilgi ve bilincin artırılarak olası bir kazada neler yapacaklarının bilinmesi ile kaygı düzeylerinin ve kargaşanın azaltabileceği öngörülmektedir.

Abstract:
Over the years, with the extraordinary developments in industry and industry, the increasing human population has increased the demand for energy, as well as the necessity to use energy resources effectively and to find and use new energy sources with high efficiency and disadvantages such as nuclear energy. Literature studies on nuclear power plants, which should be used by considering the pros and cons; (MNS) shows that it poses a lot of risk due to the fact that it is built with primitive technology, the necessary preventive measures are not taken adequately and the waste management is not done correctly.
In this study, a questionnaire containing demographic data, 10 yes no questions and 26 questions prepared with a 5-point Likert scale was applied to 400 people in order to determine the risk, benefit, uncertainty perceptions and knowledge levels of individuals living at risk in Iğdır Province. As a result; It was determined that the participants did not have sufficient information about nuclear power plants, their possible risks and benefits, they did not attend the necessary trainings (79.2%), their anxiety levels were high (72.4%), and 89.4% of them thought that nuclear power plant accidents would cause chaos.
As a result of these findings, it is predicted that the level of anxiety and confusion can be reduced by providing more information to the public, increasing the knowledge and awareness by ensuring the participation of the institutions as well as the institutions, and knowing what to do in a possible accident.