Konuşma sesi bozukluğu olan çocukların anlatı becerileri ve çalışma belleği performanslarının incelenmesi
Examination of narrative skills and working memory performance in children with speech sound disorders
Yazar: ALPEREN ŞENTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM OĞUZ
İstanbul Atlas Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı / Dil ve Konuşma Terapisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Dil ve Konuşma Terapisi = Language and Speech Therapy
Dizin: Dil ve konuşma terapisi = Speech therapy

Özet:
Konuşma Sesi Bozukluğu (KSB) olan çocuklarda çalışma belleği kapasitesinin tipik gelişen akranlarına göre daha düşük olduğu çeşitli araştırma sonuçlarında ortaya konmuştur. Spontan konuşma esnasında iletişimsel amacın dinleyiciye aktarımı ve mesajın içeriği ile ilgili mantıksal bütünlüğün sağlanabilmesi, çalışma belleği kapasitesi ile bağlantılıdır. Bu amaçla bu araştırmada 8;0 yaş ve 8;11 yaş arası KSB+dil bozukluğu olan ve tipik gelişim (TG) gösteren çocukların anlatı becerileri ve çalışma belleği performansları karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Araştırmanın katılımcılarını KSB+dil bozukluğu olan 20 çocuk (10 erkek-10 kız) ve TG gösteren 20 çocuk (10 erkek-10 kız) oluşturmaktadır. Bu çalışmada veri toplama aracı olarak Türkçe Sesletim-Sesbilgisi Testi (SST), Çalışma Belleği Ölçeği ve çocukların anlatı becerilerini öyküleme bağlamında değerlendirmek amacıyla Mercer Mayer tarafından oluşturulan "Kurbağa Neredesin?'' (Frog Where Are You?) isimli resimli yazısız kitap; çocukların anlatılarının analizi için ise Işıtan  tarafından geliştirilen "Öykü Anlatma Değerlendirme Formu" kullanılmıştır. Bu çalışmaya ait verilerin analizi SPSS 25.0 istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre; KSB +dil bozukluğu olan katılımcıların anlatı toplam puanı ile çalışma belleği toplam puanı arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişki bulunamamıştır (r= -336; p= 0,148) ancak çalışma belleği performanslarında ve anlatı becerilerinde KSB+dil bozukluğu olan grup ile TG gösteren grup arasında anlamlı bir şekilde farklılık olduğu belirlenmiştir (p=0,000).  Dolayısıyla KSB+dil bozukluğu olan grubun TG gösteren gruba göre daha zayıf performans sergilediği görülmüştür. Bu sonuçlar, konuşma terapistlerinin KSB' yi sadece konuşma seslerinin üretiminde bir sorun olarak görmeden KSB' li çocukların çalışma belleği ve anlatı becerilerini de değerlendirmeleri gerektiğini düşündürmektedir.

Abstract:
Various studies have shown that children with Speech Sound Disorder (SSD) have lower working memory capacity compared to their typically developing peers. The ability to convey communicative intent and maintain logical coherence in message content during spontaneous speech is related to working memory capacity. This study aims to compare the narrative skills and working memory performance of children with SSD+language disorders and typically developing (TD) children aged between 8;0 and 8;11 years. The participants included 20 children with SSD+language disorders (10 boys and 10 girls) and 20 TD children (10 boys and 10 girls). Data collection tools used in this study were the Turkish Articulation and Phonology Test (SST), Working Memory Scale, and the picture book "Frog Where Are You?" by Mercer Mayer, which was used to assess the children's narrative skills in the context of storytelling. For the analysis of the children's narratives, the "Storytelling Assessment Form" developed by Işıtan was employed. Data analysis was performed using SPSS 25.0 statistical software. The analysis revealed no statistically significant relationship between the total narrative scores and total working memory scores of the children with SSD+language disorders (r =-0.336; p = 0.148). However, significant differences were found between the SSD+language disorders group and the TD group in terms of working memory performance and narrative skills (p = 0.000). Therefore, it was observed that the SSD+language disorders group exhibited weaker performance compared to the TD group. These results suggest that speech therapists should not view SSD solely as an issue of speech sound production but should also evaluate the working memory and narrative skills of children with SSD.