Spinal cerrahi hastalarında elastik basınçlı çorap kullanımının ilk mobilizasyonda ortostatik hipotansiyona etkisi
The effect of use of elastic compression stocking in patients after spinal surgery on orthostatic hypotension during the first mobilization
Yazar: GÜLAY ÖZTÜRK
Danışman: DOÇ. EMEL YILMAZ
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Cerrahi ekipmanlar = Surgical equipment ; Hareketlilik = Mobility ; Hipotansiyon = Hypotension ; Ortostatizm = Orthostatism ; Sinir cerrahisi = Neurosurgery ; Spinal hastalıklar = Spinal diseases ; Varis çorapları = Compression stockings

Özet:
Amaç: Araştırma, spinal cerrahi hastalarında uyluk boyu elastik basınçlı çorap kullanımının ameliyat sonrası ilk mobilizasyonda ortostatik hipotansiyon (OH) gelişimine etkisini ortaya koymak amacıyla planlandı ve uygulandı.
Gereç ve Yöntem: Çalışma randomize kontrollü tiptedir. Araştırmaya 15 Ekim 2017 – 01 Mayıs 2018 tarihleri arasında Türkiye'nin batı bölgesindeki bir eğitim ve araştırma hastanesinin nöroşirürji kliniğinde spinal cerrahi uygulanan 70 hasta alındı. Hastalar randomize olarak iki gruba (girişim ve kontrol) ayrıldı. Girişim grubundaki hastalara ameliyat öncesi uyluk boyu elastik basınçlı çorap uygulandı. Veriler kişisel bilgi formu, hasta izlem formu ve OH semptom tanılama formu kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Student t, Mann Whitney U, Ki kare, Paired t testi, Wilcoxon işaretlenmiş sıra testi, Friedman testi ve çok değişkenli lojistik regresyon analizi kullanıldı. 
Bulgular: Araştırmada girişim grubundaki hastaların ameliyat sonrası ilk mobilizasyon sırasında %2,9'unda, kontrol grubundaki hastaların %48,6'sında OH geliştiği saptandı. Ortostatik hipotansiyonun en fazla dik duruş pozisyonda (3.dk) geliştiği görüldü. Girişim grubunda bulunan hastaların, kontrol grubundaki hastalara göre OH gelişme olasılığının 0,06 kat (%95 GA: 0,01-0,42) daha düşük olduğu belirlendi.  Girişim grubundaki hastalarda OH semptomlarının daha az olduğu saptandı. İnsizyon bölgesindeki ağrı düzeyinin OH gelişme olasılığını 4,3 kat arttırdığı (%95 GA:1,12-16,78) belirlendi (p<0,05).
Sonuç: Araştırma sonucunda spinal cerrahi hastalarında uyluk boyu elastik basınçlı çorap kullanımının ameliyat sonrası ilk mobilizasyon sırasında OH gelişimini ve semptomlarını azalttığı saptandı. Ameliyat sonrası OH gelişimini önlemek için elastik basınçlı çorap kullanımı önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: elastik basınçlı çorap, mobilizasyon, ortostatik hipotansiyon, spinal cerrahi.

Abstract:
Aim: To determine the effect of use of thigh-high elastic compression stocking in patients after spinal surgery on the development of orthostatic hypotension (OH) during the first mobilization after surgery.
Materials and Methods: The study was a randomized controlled trial. It was conducted between 15 October 2017 and 1 May 2018 in the neurosurgery clinic of a training and research hospital in the west of Turkey with 70 patients undergoing spinal surgery. Patients in the intervention group used thigh-high elastic compression stocking before surgery. The data were collected using the personal information form, patient observation form, and OH symptom identification form. The data were analyzed using descriptive statistics, Student t test, Mann Whitney U test, chi-square test, paired t test, Wilcoxon signed-rank test, Friedman test, and multiple variables logistic regression analysis.
Findings: The study showed that OH occurred in 2,9% of the patients in the intervention group and 48,6% of patients in the control group during the first mobilization after surgery. OH occurred mostly in the upright position (in the 3rd min). Further, the rate of development of OH in the intervention group was 0.06 times (95% Confidence Interval (CI): 0,01-0,42) lower than that in the control group, and the prevalence of symptoms of OH was lower in the patients in the intervention group. The study found that the pain level in the incision area increased the rate of development of OH by 4,3 times (95% CI: 1,12-16,78, p < 0,05).
Conclusion: Study results showed that the use of thigh-high elastic compression stocking during first mobilization in patients who underwent spinal surgery decreased the development and symptoms of OH. Thus, the use of elastic compression stocking after spinal surgery is recommended for the prevention of development of OH.

Key words: elastic compression stocking, mobilization, orthostatic hypotension,
spinal surgery