Kemoterapi alan hastalarda malnütrisyon durumu ile kanser yalnızlık, psikolojik sağlamlılık, yaşam kalitesi ve tat alma değişikliğinin tespiti
Detection of malnutrition status and cancer lonely, psychological strength, quality of life, and flavor change in patients taking chemotherapy
Yazar: ZEYNEP BENGİSU EJDER
Danışman: PROF. DR. NEVİN ŞANLIER
Ankara Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Malnütrisyon = Malnutrition ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Tat = Taste ; Tat bozuklukları = Taste disorders ; Tat duyusu = Taste perception ; Yalnızlık = Loneliness ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; İlaç tedavisi = Drug therapy

Özet:
Bu çalışma ayaktan kemoterapi alan hastalarda malnütrisyon durumu ile kanser yalnızlık, psikolojik sağlamlılık, yaşam kalitesi ve tat alma değişikliğinin tespit edilmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya ayaktan kemoterapi tedavisi alan 19-65 yaş arasındaki 610 (296 erkek, 314 kadın) gönüllü birey katılmıştır. Katılımcıların verileri araştırmacı tarafından hazırlanan ve yüz yüze uygulanan soru formu ile toplanmıştır. Bireylerin genel bilgileri, antropometrik ölçümleri, biyokimyasal bulguları, beslenme alışkanlıkların ait sorular, hastalık bilgileri, malnütrisyon durumları (Hasta Odaklı Subjektif Global Değerlendirme PG-SGA), yalnızlık (Kanser Yalnızlık Ölçeği), psikolojik sağlamlılık (Psikolojik Sağlamlılık Ölçeği), yaşam kaliteleri (Yaşam Kalitesi Ölçeği (EORT QLQ-C30)), tat alma değişiklikleri [Kemoterapiye Bağlı Tat Alma Değişikliği Ölçeği (K-TADÖ)] ile beslenme durumları [besin tüketim kaydı ve Sağlıklı Yeme İndeksi-2015 (SYİ-2015)] değerlendirilmiştir. Bireylerin %48.5'i erkek ve %51.5'i kadındır. Hastaların vücut ağırlıkları %2.0 zayıf, %37.0 normal, %40.5 hafif şişman, %21.0 obezdir. Erkeklerin %70.9'u ve kadınların %70.7'si ciddi malnütrisyona sahiptir. Psikolojik Sağlamlılık ve PG-SGA puan ortalamaları en yüksek (sırasıyla 13.8±6.2, 21.7±6.7) zayıf diyet grubundaki bireylerde olup, Kanser Yalnızlık Ölçeği puan ortalaması (29.3±15.66) en yüksek Geliştirilmesi gerekli diyet grubunda yer alan hastalarda bulunmuştur (p>0.05). Genel Tat Alma Değişiklikleri, Genel Sağlık ve Semptom Ölçeklerisı değerlerinin, ciddi malnütrisyon durumunu etkileyen anlamlı prediktörler olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Bu nedenle ayaktan kemoterapi alan hastaların tedavi sürecinin sağlıklı ilerlemesi ve yaşam kalitelerinin artması için malnütrisyon durumları yanında yalnızlık duygusu, psikolojik sağlamlılık durumu ve tat alma değişimlerinin değerlendirilmesi fayda sağlayacaktır. 

Anahtar Sözcükler: Beslenme, kanser, kemoterapi, malnütrisyon, yaşam kalitesi

Abstract:
The aim of this study was to determine the malnutrition status and cancer loneliness, psychological resilience, quality of life and taste changes in patients receiving outpatient chemotherapy. A total of 610 (296 males, 314 females) volunteers between the ages of 19 and 65 who received outpatient chemotherapy treatment participated in the study. The data of the participants were collected through a face-to-face questionnaire prepared by the researcher. General information of individuals, anthropometric measurements, biochemical findings, questions about nutritional habits, disease information, malnutrition status (Patient Focused Subjective Global Assessment PG-SGA), loneliness (Cancer Loneliness Scale), resilience (Cancer Psychological Resilience Scale), quality of life ( Nutritional status [food consumption record and Healthy Eating Index-2015 (SYI-2015)] were evaluated with the Quality of Life Scale (EORT QLQ-C30), Taste Changes [Chemotherapy-Induced Taste Alteration Scale (K-TADS)]. 48.5% of individuals are male and 51.5% are female. The body weights of the patients were 2.0% underweight, 37.0% normal, 40.5% slightly overweight, 21.0% obese. 70.9% of men and 70.7% of women have severe malnutrition. The highest mean scores of Cancer Psychological Resilience and PG-SGA (13.8±6.2, 21.7±6.7, respectively) were found in the individuals in the bad diet group, and the mean score of the Cancer Loneliness Scale (29.3±15.66) was found in the patients in the diet group that needed improvement (p> 0.05). General Taste Changes, General Health, and Symptom Scale values were found to be significant predictors of severe malnutrition (p<0.05). For this reason, it will be beneficial to evaluate the feeling of loneliness, psychological resilience and taste changes, as well as malnutrition status, for the healthy progress of the treatment process and the increase in the quality of life of patients receiving outpatient chemotherapy.

Key Words: Nutrition, cancer, chemotherapy, malnutrition, quality of life