Aydın ilinde özel bir süt sığırı işletmesinde yetiştirilen simmental ve kırmızı-alaca sığırların süt ve döl verimi ile süt kalite özellikleri
Milk yield, reproduction and milk quality characteristics of simmental and red-holstein cattle raised at a private dairy farm in Aydın province
Yazar: ÇAĞRI ARI
Danışman: PROF. DR. ATAKAN KOÇ
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada, Aydın ilinde özel bir işletmede yetiştirilen Simmental (SIM) ve Kırmızı-Alaca (KA) sığırların döl verimi, süt verimi ve süt kalite özellikleri belirlenmiştir. Döl verim özelliklerinden servis periyodu (SP), buzağılama aralığı (BA), gebelik süresi (GS) ve gebelik başına tohumlama sayısı (GBTS), süt verim özelliklerinden laktasyon süresi (LS), laktasyon süt verimi (LSV) ve 305-g süt verimi (305-gSV), süt kalite özelliklerinden ise protein (SPO), laktoz (SLO), yağsız kuru madde (YKMO), toplam kuru madde (TKMO), kazein oranları (KO) ile süt üre azotu (SUA), oleik asit (OA), beta hidroksi bütirik asit (BHBA) ve somatik hücre sayısı (SHS) üzerinde durulmuştur. KA ve SIM ırklarına ait SP, BA, GS ve GBTS ortalamaları sırasıyla 109.44±5.66 g ve 96.06±3.51 g (P<0.01), 389.16±5.70 g ve 380.37±3.54 g (P<0.05), 279.71±0.469 g ve 284.94±0.303 g (P<0.01), 1.88±0.099 adet ve 1.85±0.065 adet (P>0.05); LS, LSV ve 305-gSV ortalamaları ise sırasıyla 333.00±5.405 g ve 322.72±3.233 g (P<0.05), 8235.32±148.099 kg ve 7357.03±88.122 kg (P<0.01), 7628.78±109.148 kg ve 6938.09±64.945 kg (P<0.01); SPO, SLO, YKMO, TKMO, KO, SUA, OA, BHBA ve Log10SHS ortalamaları ise sırasıyla %3.38±0.021 ve %3.40±0.015 (P>0.05), %4.86±0.028 ve %4.81±0.019 (P>0.05), %9.09±0.037 ve %9.09±0.025 (P>0.05), %11.18±0.069 ve %11.23±0.048 (P>0.05), %2.50±0.020 ve %2.44±0.014 (P<0.05), 12.07±0.200 mg/dl ve 12.28±0.138 mg/dl (P>0.05), 0.258±0.0095 g/100 g ve 0.255±0.0065 g/100 g (P>0.05), 0.284±0.138 mmol/L ve 0.269±0.0093 mmol/L (P>0.05) ve 5.417±0.0173 (261,216 hücre/ml) ve 5.401±0.0118 (251,768 hücre/ml) bulunmuştur (P>0.05). Irklar arasında önemli döl verimi ve süt verimi farklılıkları elde edilmişken, süt kalite özellikleri bakımından önemli bir farklılık elde edilmemiştir. SIM ve KA ırklarının tüm özellikler bakımından iyi bir performans göstermesi işletmede bakım-besleme-barındırma-sürü yönetimi gibi çevresel faktörlerin uygun olduğu şeklinde değerlendirilebilir. 
Anahtar Kelimeler: Sığırı, Süt verimi, Döl verimi, Süt bileşeni, Somatik hücre sayısı

Abstract:
In this study, fertility, milk yield and milk quality characteristics of Simmental (SIM) and Red-Holstein (RH) cows raised in a private dairy farm in Aydın province were determined. For fertility traits, days open (DO), calving interval (CI), gestation length (GL) and number of insemination per pregnancy (NIP), for milk yield traits lactation length (LL), lactation milk yield (LMY) and 305-d milk yield (305-dMY), for milk quality traits protein (MPC), lactose (MLC), total dry matter (TDMC), casein (MCC) contents and milk urea nitrogen (MUN), amount of oleic acid (OA), amount of beta hydroxybutyric acid (BHBA) and somatic cell count (SCC) were determined. The means of DO, CI, GL and NIP of RH and SIM breeds were   109.44 ± 5.66 d and 96.06 ± 3.51 d (P <0.01), 389.16 ± 5.70 d and 380.37 ± 3.54 d             (P <0.05), 279.71±0.469 d and 284.94 ± 0.303 d (P <0.01), 1.88 ± 0.099 and 1.85 ± 0.065 (P> 0.05); the means of LL, LMY and 305-dMY were 333.00 ± 5.405 d and 322.72 ± 3.233 d (P <0.05), 8235.32 ± 148.099 kg and 7357.03 ± 88.122 kg           (P <0.01), 7628.78 ± 109.148 kg and 6938.09 ± 64.945 kg (P <0.0.1); MPC, MLC, TDMC, MCC, MUN, OA, BHBA and Log10SCC averages for the breeds were 3.38± 0.021% and 3.40 ± 0.015% (P> 0.05), 4.86 ± 0.028% and 4.81 ± 0.019%, (P> 0.05), 11.18 ± 0.069% and 11.23 ± 0.048% (P> 0.05), 2.50 ± 0.020% and      2.44 ± 0.014% (P <0.05), 12.07 ± 0.200 mg / dl and 12.28 ± 0.138 mg / dl (P> 0.05), 0.258 ± 0.0095 g / 100 g and 0.255 ± 0.0065 g/100 g (P> 0.05), 0.284 ± 0.138  mmol / L and 0.269 ± 0.0093 mmol / L (P> 0.05) and 5.417 ± 0.0173    (21,216 cells / ml) and 5,401 ± 0.0118 (251,768 cells / ml) (P>0.05). Significant fertility and milk yield differences were obtained between the breeds, but no significant difference was observed between milk quality characteristics. The good performances of SIM and RH breeds in terms of all features can be considered as environmental factors such as management-feeding-housing-herd management provided to the animals in the enterprise. 

Key Words: Cattle, Milk yield, Fertility traits, Milk constituents, Somatic cell count