İnsancıl Hukuk ve insan hakları açısından yeni terörizmle mücadelede hedef alarak öldürmeler
Targeted killings in the fight against new terrorism in terms of international Humanitarian Law and human rights
Yazar: GÖKHAN ALBAYRAK
Danışman: PROF. DR. HAKAN TAŞDEMİR
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hukuk = Law ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Hedef olarak öldürmeler = Targeted killings ; Terörizm = Terrorism ; Terörle mücadele = Counterterrorism ; Yaşama hakkı = Right to life ; İnsan hakları = Human rights ; İnsancıl hukuk = Humanitarian law

Özet:
Küreselleşmenin etkisiyle dönüşen terörizm ve bu yeni terörizmin etkileri, devletleri bir mücadele arayışına itmiştir. Mücadele yöntemlerinden biri ise özellikle ABD ve İsrail?in pratiklerinden doğan ve tartışma yaratan hedef alarak öldürmelerdir. Hedef alarak öldürme genellikle insancıl hukuk(jus in bello) ve insan hakları bağlamında ele alınmaktadır. Hedef alarak öldürme kavramı, suikast ve yargı dışı öldürme gibi negatif anlam içermemekte ve nötr bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Bunun anlamı hedef alarak öldürmelerin tümden hukuksuz olmaması ve olay bazlı bir incelemeyi gerektirmesidir.
Çalışmada ilk olarak hedef alarak öldürme kavramının ortaya çıktığı ortam ve bu kavramın anlamıyla birlikte kavramın yer aldığı çerçeveler incelenecektir. Müteakip olarak insancıl hukuk çerçevesinde ve insan haklarının belki de en önemlisi olan yaşam hakkının muhtevasına göre hedef alarak öldürmelerin hangi şartlarla hukuki olacağı belirtilecektir. Son olarak ise ABD, İsrail ve Rusya?nın uygulamalarından seçilen örnekler irdelenerek, hedef alarak öldürme kavramının uluslararası hukuktaki düzen içerisinde daha iyi kavranmasına çalışılacaktır. Sonuç olarak bu çalışma, değişen olguların hukukun yorumunu ve algısını değiştirdiği ve bu durum karşısında terörizmle mücadelenin de çerçevesinin değiştiğini iddia etmektedir. Bu yüzden bu değişimin en canlı örneklerinden biri olan `hedef alarak öldürme? kavramını detaylı bir şekilde incelenmiştir. Buna ek olarak, hukuki yorumun insanlığın temel değerlerini korumasının gerekliliği ve hedef alarak öldürmelerin bu gereklilik bağlamında ortaya konmasının temel gaye olması gerektiği iddia edilecektir. Bu kapsamda da orantılılık ilkesine büyük rol düştüğünü ehemmiyetle not edecektir.

Abstract:
Terrorism has transformed itself by the influence of globalization and the effects of this new terrorism have caused states to search for methods of fighting against it. Of these methods is the targeted killing arising after especially the practices of the USA and Israel, which awakened controversy. Generally the concept of targeted killing is approached in the context of international humanitarian law (jus in bello) and human rights. The concept of targeted killing has no negative meaning like assassination and extrajudicial killing and hence is used as a neutral concept. This inclines that targeted killing is not wholly illegal and requires an event-based examination.
In this study, first of all, the environment that shaped the concept of targeted killing and the meanings of the concept vis-à-vis the frameworks it is used in are examined. Following that, under which conditions the targeted killing can be accepted as legal is specified with regards to humanitarian law and right to life, which is one of the most important human rights. Finally, by interpreting the chosen examples from the practices of the USA, Israel and Russia, the concept of targeted killing is tried to be better understood in the system of international law. As a conclusion, this study argues that current facts are changing both the perception and the interpretation of law and so they are changing the framework of fighting against terrorism. Henceforth, one of the most vivid examples of this change, the concept of targeted killing is examined in detail. In addition, claiming that legal interpretation requires protecting the fundamental values of humanity, interpreting the concept of targeted killing within the boundaries of this requirement should be the main objective. Therefore, it is carefully noted that in such a context the principle of proportionality carries a vital role.