Adana ili merkez ilçelerindeki resmi genel liselerde coğrafya öğretiminin coğrafi düşünme becerileri açısından değerlendirilmesi
Evaluation of geography instruction in terms of geographical thinking skills in the public high schools of Adana central districts
Yazar: ABDULLAH BALCIOĞULLARI
Danışman: YRD. DOÇ. DR. AHMET DOĞANAY
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Beceri kazandırma = Skill acquiring ; Coğrafi beceri = Geographical skill ; Coğrafya = Geography ; Coğrafya eğitimi = Geography education ; Coğrafya öğretimi = Geography teaching ; Düşünme = Thinking ; Ortaöğretim kurumları = Secondary education institutions ; Öğretim = Teaching

Özet:
Bilim, teknoloji ve iletişimin hızla gelişmesiyle birlikte coğrafya öğretiminde yaklaşımlar da değişmektedir. Coğrafi olayların nedenini araştırmayı kendine konu edinene coğrafya bilimi, okullarda kalıp bilgiler veren, olayların nedeni üzerinde durmayan bir ders olarak verilmektedir. Öğrenciler, coğrafi düşünme becerilerine sahip olmaları ve dolayısıyla da olayların "neden ve niçin"ini anlayabilmeleri önemlidir. Eğitim sistemimizin ve toplumun bir ihtiyacı olarak bilgi üreten ve düşünen bireylerin yetiştirilmesi gereklidir. Bu çalışma, resmi, genel lise öğretmenlerinin coğrafi düşünme becerilerini öğrencilere ne düzeyde kazandırdıklarım ortaya koymak amacıyla yapılmış tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini Adana İli, Seyhan ve Yüreğir Merkez İlçeleri'nde bulunan resmi genel liselerde görev yapan 78 öğretmen oluşturmuştur. Bu evren içerisinden tesadüfi olarak seçilen altı okuldaki lise ikinci sınıf öğrencilerinden 220 öğrenciye anket uygulanmıştır. Anket uygulanan bu öğrencilerin coğrafya dersine giren 16 coğrafya öğretmeniyle görüşme yapılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde öncelikle yüzde, frekans ve aritmetik ortalama dağılımları kullanılarak analiz edilmiştir. Coğrafi düşünme becerilerinin kazandırılmasına yönelik öğretmen ve öğrenci görüşleri arasında anlamlı farklılık olup olmadığım belirlemek amacıyla bağımsız gruplar t testi yapılmıştır. Daha sonra anketten elde edilen nicel veriler görüşme sırasında elde edilen nitel verilerle desteklenerek "bulgular ve yorum" bölümüne yazılmıştır.n Araştırma sonucunda öğretmenlerin coğrafi düşünme becerilerini "bazen", öğrenci görüşlerine göre "seyrek" olarak kazandırdıkları ortaya çıkmıştır. Öğretmen ve öğrenci görüşlerine göre en fazla kullanılan beceri "coğrafi soru sorma" becerisi olduğu belirlenmiştir. Coğrafi düşünme becerilerinin kazandırılıp kazandırılmadığı konusunda öğretmen ve öğrenci görüşleri arasında anlamlı farklılık olduğu ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler1: Coğrafi Düşünme, Coğrafya Öğretimi, Coğrafya ve Uygulaması, Orta Öğretim, Düşünme Becerileri

Abstract:
Approaches in teaching geography have been chnaging as the result of rapidly developments in science, technology and communication sistems. Geography which is aimed to inquire reasons as geographical events is taught in schools today as memorisation of geographical foets not reasons beyond geographical events. It is very important to teach students "what" and "why" of geographical events, in another words geographical thinking skills. Our society and educational system need citizens who are educated as individual producing knowledge nd thinking independetly. The main purpose of this study is to evaluate geography instruction in terms of geographical thinking skills in teh public high schools. In another words, how public high school geography teachers teach geographical thinking skills to students. This study is a discriptive survey study. The population of the study was all geography teachers who work in the public high schools of central districts of Adana, Seyhan and Yüreğir. The population concerted of 78 geography teachers, all of them were selected as the sample. In addition, six high schools were selected randomly from out of all high schools in central district of Adana and 220 students were chosen from these six high schools as the students sample of the study. A questionnaire which was developed bye the researcher was administred to sample teachers and the studends. In addition on interview has been made with the 16 teachers who were selected randomly from the sample.IV opinions vegarding teaching geographical thinking skills, independent samples t test was applied. In data collected by using interview was used in the discussion of the results. As results, it has been determinoal that geographical thinking skills were tought "sometimes" in terms of teachers opinions and " rorely" in terms of students opinions, Its found that "asking geographical questions" skill was the mostly used thinking skill in geographical instruction in terms of both teachers and students opinions. It has been found signiicant differences between teachers and students opinions in teaching geographical thinking skills. Key words: Geographical Thinking, Teaching Geography, Secondary Education, Thinking Skills and Geography.