Türk siyasi hayatında Mustafa Necati Bey
Mustafa Necati Bey in Turkish political life
Yazar: CEYLAN TÜRK
Danışman: DOÇ. DR. AHMET EDİ
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Biyografi = Biography ; Maarif Vekaleti = Maarif Vekaleti ; Mustafa Necati Bey = Mustafa Necati Bey ; Siyasi hayat = Political life ; Siyasi tarih = Political history ; Türk siyasi tarihi = Turkish political history

Özet:
Bu tez çalışmasında, Mustafa Necati Bey'in siyasi hayatının yanı sıra görev yapmış olduğu çeşitli vekâletler de ele alınmıştır. Mustafa Necati Bey, Osmanlı Devleti'nin Mondros Mütarekesinin imzalanmasından sonra ülkenin İtilaf Devletlerince işgal edildiği bir dönemde özellikle İzmir'in işgali sırasında her vatansever aydın gibi işgal kuvvetleri ile mücadele etmiş, yazmış olduğu yazılarla halkı işgale karşı bilinçlendirmeye çalışmıştır. İzmir'de Yahudi Maşatlık denen yerde bir miting yaparak ülkenin kurtuluşu için halkı birlik ve beraberliğe çağırmıştır. Mustafa Necati Bey, düşman kuvvetlerinin yıkımlarının başlaması üzere İzmir'den İstanbul'a oradan da Balıkesir'e geçmiştir. Balıkesir'de olduğu dönemde Balıkesir Kuva-yı Millîyesine katılarak ülke savunmasını buradan devam ettirmiştir. Sonraki süreçte Milli Mücadele döneminde çeşitli bölgelerde İstiklal Mahkemelerine başkanlık etmiştir. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan sonra Türkiye ve Yunanistan arasında nüfus mübadelesi sorunu ortaya çıkmıştır. Bu sorunun çözümü için Mustafa Necati Bey başkanlığında Mübadele, İmar ve İskân Vekâleti kurulmuştur. Halkın, adalet sistemine duyduğu güvenin azalması ve hâkimlerin görevlerini kötüye kullanmaları sonucunda Adliye Vekâletinde düzenlemeler yapılmıştır. Bu vekâletin yönetimine Mustafa Necati Bey atanmıştır. Mustafa Necati Bey, hayatının son yıllarında Maarif Vekâletinde de görev yapmıştır. Var olan eğitim sistemiyle çağın ihtiyaçlarına cevap verilemeyeceğini anlayan Mustafa Necati Bey, daha modern bir eğitim sistemi oluşturmaya çalışmıştır.
Döneme ilişkin konuların araştırılıp incelenmesinde; Meclis Zabıt Cerideleri, Resmi Gazete Arşivi, Cumhuriyet Arşiv; dönemin yerel ve ulusal basını, hatıratlar, kitaplar ile konuyla ilgili dergiler ve makalelerden yararlanılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Mustafa Necati Bey, Mütareke Dönemi, Maarif Vekâleti, Nüfus Mübadele

Abstract:
In this thesis, the political life of Mustafa Necati Bey, as well as the various ministries that he served, are discussed. At a time when the country was occupied by the Entente States after the signing of the Armistice of Mondros by the Ottoman Empire, Mustafa Necati Bey struggled with the occupation forces and tried to raise awareness of the people against the occupation with his writings especially during the occupation of Izmir, like every patriotic intellectual,. In Izmir, he held a rally in a place called Jewish Mashatlik, calling on the people to unite and solidarity for the liberation of the country. Mustafa Necati Bey moved from Izmir to Istanbul and from there to Balıkesir upon the beginning of the destruction of the enemy forces. While he was in Balıkesir, he joined the Balıkesir Kuva-yı Milliye and continued the defense of the country from there. In the following period, he presided over the Independence courts in various regions during the War of Independence. After the foundation of the Republic of Turkey, the problem of population exchange arose between Turkey and Greece. For the solution of this problem, the Ministry of Exchange, Development and Settlement was established under the presidency of Mustafa Necati Bey. As a result of the decrease in the trust of the people in the justice system and the abuse of the judges' duties, regulations were made in the Ministry of Justice. Mustafa Necati Bey was appointed to manage this ministry. Mustafa Necati Bey also served in the ministry of Education in the last years of his life. Realizing that the existing education system cannot be met with the needs of the era, Mustafa Necati Bey tried to create a more modern education system.
In researching and examining the issues related to the period; The minutes of the assembly, Official Gazette Archive, Republic Archive; The local and national press of the period, memoirs, books, journals and articles on the subject were used.

Keywords: Mustafa Necati Bey, Armistice Period, Ministry of Education, Population Exchange