Nepotizmin iş tatminine etkisinde örgütsel adaletin aracılık rolü: Trabzon ili örneği
The mediating role of organizational justice in the effect of nepotism on job satisfaction: example of Trabzon
Yazar: GİZEM MAZLUM KAYA
Danışman: PROF. DR. ENVER AYDOĞAN
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Nepotizm = Nepotism ; Trabzon = Trabzon ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Araştırmanın amacı, örgütsel adaletin nepotizm ve iş tatmini arasındaki ilişki düzeyinde aracılık rolünün belirlenmesidir. Çalışanların nepotizm algılarını ölçmeye yönelik olarak Ford ve McLaughin (1985) ve Abdalla vd. (1998) tarafından insan kaynakları yöneticilerine yönelik olarak geliştirilen, Asunakutlu ve Avcı (2009) tarafından iş görenlere uyarlanan nepotizm ölçeği, katılımcıların örgütsel adalet düzeylerini ölçmek için Niehoff ve Moorman (1993) tarafından geliştirilen ve Polat (2007) tarafından Türkçe 'ye uyarlanan örgütsel adalet ölçeği ve Brayfield ve Rothe (1951) tarafından geliştirilen, Judge, Locke, Durham ve Kluger (1998) tarafından kısa formu oluşturulan, Keser ve Bilir (2019) tarafından Türkçe'ye uyarlanan iş tatmini ölçeği kullanılmıştır. Araştırma, Trabzon ilinde faaliyet gösteren çay fabrikaları çalışanları üzerinde yapılmıştır. 359 adet katılımcı üzerinde yapılan araştırma için IBM lisanslı SPSS Statistics 23.0 programından yardım alınmıştır. Ölçeklerin geçerlilik ve güvenilirlik analizleri başta olmak üzere korelasyon ve regresyon analizleri yapılmıştır.  Bulgulara ulaşırken katılımcıların demografik özelliklerinde anlamlı bir farklılık olup olmadığını incelemeye yönelik t testi yapılmıştır. Araştırmaya göre; nepotizmin örgütsel adalet ve iş tatmini üzerinde doğrudan etkisi olduğu, örgütsel adaletin iş tatmini üzerinde doğrudan etkisi olduğu tespit edilmiştir. İlaveten; nepotizmin iş tatmini üzerindeki etkisinde örgütsel adaletin  'tam aracı' değişken olduğu neticesine varılmıştır.

Abstract:
The aim of the research is to determine the mediating role of organizational justice in the level of the relationship between nepotism and job satisfaction. To measure employees' perceptions of nepotism, Ford and McLaughin (1985) and Abdalla et al. (1998) for human resources managers and adapted to employees by Asunakutlu and Avcı (2009), the nepotism scale was used. The organizational justice scale developed by Niehoff and Moorman (1993) and adapted into Turkish by Polat (2007) was used to measure the organizational justice levels of the participants and Brayfield and Rothe (1951), a short form by Judge, Locke, Durham, and Kluger (1998) and adapted into Turkish by Keser and Bilir (2019) was used to measure the job satisfaction levels of the participants. The research was carried out on the employees of the tea factories operating in the province of Trabzon. IBM licensed SPSS Statistics 23.0 program was assisted for the research conducted on 359 participants. Correlation and regression analyzes were performed, especially the validity and reliability analyzes of the scales. While reaching the finding, a t-test was conducted to examine whether there was a significant difference in the demographic characteristics of the participants. According to the research; it has been determined that nepotism has a direct effect on organizational justice and job satisfaction, and organizational justice has a direct effect on job satisfaction. Additionally; It has been concluded that organizational justice is the 'full mediator' variable in the effect of nepotism on job satisfaction. While reaching the finding, a t-test