Gerçeğe uygun değer ile finansal raporlama; ülkemizde algılanması ve uygulanması
Fair value accounting; perception and application in turkey
Yazar: AHMET TÜREL
Danışman: PROF. DR. RECEP PEKDEMİR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Finansal raporlama = Financial reporting ; Finansal raporlama standartları = Financial reporting standarts ; Finansal tablolar = Financial statements ; Gerçeğe uygun değer muhasebesi = Fair value accounting ; Halka açık ortaklıklar = Public held companies

Özet:
Finansal tabloların temel amacı işletme ile ilgili kişi ve kuruluşlara, özellikle mevcut ve potansiyel yatırımcılar ile kredi verenlere, doğru ekonomik kararlar alabilmelerini sağlayacak gereksinime uygun, yararlı bilgiler sunmaktır. Bu amaç doğrultusunda, 2005 yılı başında Avrupa Birliği'ne üye ülkelerde yer alan halka açık işletmeler konsolide finansal tablolarını Uluslararası Finansal Raporlama Standartları'na (UFRS) uygun olarak hazırlamaya başlamışlardır. Bu tez çalışmasında, günümüzde UFRS'ye göre finansal tabloların hazırlanmasında kullanılan gerçeğe uygun değer ile finansal raporlama yaklaşımı kuramsal olarak incelenmiş ve gerçeğe uygun değer ile finansal raporlamanın ülkemizde algılanması ve uygulanması bir araştırma ile ortaya konmuştur. Bu amaçla, yapılan bir ön araştırma ile öncelikle gerçeğe uygun değer ile finansal raporlama yaklaşımının hisse senetleri İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda (İMKB) işlem gören halka açık işletmeler tarafından uygulanma düzeyi belirlenmiştir. Daha sonra ülkemizdeki finansal tablo hazırlayıcılarının ve bu finansal tabloları denetleyen bağımsız denetçilerin gerçeğe uygun değer ile finansal raporlama yaklaşımını ne derece tercih ettikleri ve bu yaklaşım sonucu ortaya çıkan muhasebe bilgilerini karar verme açısından ne derece yararlı buldukları çalışma kapsamında uygulanan anket yardımıyla ortaya konmuştur. Araştırmanın sonuçlarına göre, katılımcılar gerçeğe uygun değer ile finansal raporlamanın, tarihi maliyet değeri ile finansal raporlamaya oranla finansal tablo kullanıcılarına, alacakları ekonomik kararlar açısından daha faydalı bilgi sağladığını belirtmiştir. Bunun yanında, gerçeğe uygun değer ile finansal raporlama hakkındaki bazı itirazlar ve eleştiriler de bu tez çalışması ile ortaya konmuştur.

Abstract:
The objective of financial statements is to provide information about the entity that is useful to a wide range of users, especially investors, potential investors, and creditors, in making decent economic decisions. For this goal, all EU publicly traded companies have been preparing consolidated financial reports on the basis of International Financial Reporting Standards (IFRS) since January 1st 2005. The purpose of this dissertation is to conceptually examine the fair value accounting approach which has been used in IFRS. In addition, an empirical research was conducted to explore the application and perception of fair value accounting in Turkey. First, a preliminary research was conducted to determine the application level of fair value accounting by the publicly traded companies in the Istanbul Stock Exchange (ISE). Next, a survey was conducted on financial statement preparers and independent auditors to measure the degree of compliance with fair value accounting. In addition, opinions about the quality of financial information generated by using fair value accounting were identified. The evidence gathered from the participants show that fair value accounting provides more useful information to financial statements? users in making economic decisions compared to historical cost accounting. Besides this, objections and criticism to fair value accounting were also identified by this research.