İşitme engelli öğrencilerin spor değişkenine göre çoklu zekâ alanlarının araştırılması
The research on multiple intelligence fields of hearing impaired students based to sports variable
Yazar: MUSTAFA KOÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HALUK KOÇ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Spor = Sports
Dizin: Beden eğitimi = Physical education ; Meslek ve teknik lise öğrencileri = Vocational and technical high school students ; Spor = Sports ; Çoklu zeka = Multiple intelligence ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitim kurumları = Special education institutions ; İşitme engelli çocuklar = Hearing impaired children ; İşitme engelliler = Hearing impaired

Özet:
Bu çalışmada özel eğitim meslek liselerinde okuyan işitme engelli spor yapan ve yapmayan öğrencilerin çoklu zekâ alanları arasındaki farkı ortaya koymak amaç edinilmiştir.Araştırmanın evrenini Afyonkarahisar, Ankara, Bursa, Erzurum, Isparta, İstanbul (Fatih, Kadıköy), İzmir, Kayseri, Konya, Mersin, Ordu, Samsun, Trabzon, Zonguldak, özel eğitim meslek liseleri öğrencileri, örneklemini ise bu okullarda okuyan 130 kız 130 erkek öğrenci oluşturmaktadır.İlk olarak araştırmanın amacına ilişkin mevcut bilgiler, literatürün taranmasıyla sistematik bir şekilde verilmiştir. İkinci olarak araştırmanın amacına ulaşmak için; Howard Gardner tarafından geliştirilen ve Saban (2001) tarafından Türkçeleştirilerek geçerlilik ve güvenilirliği yapılmış olan ?Çoklu Zekâ Alanlarında Kendini Değerlendirme Envanteri? uygulanmıştır.Verilerin çözüm ve yorumlanmasında; frekans, t testi, One Way Anova (tek yönlü varyans analizi) testi kullanılarak anlamlılık P<0,05, P<0,001 alınmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS paket programı kullanılmıştır.Araştırmada erkek öğrencilerin kız öğrencilere göre; çoklu zekâ alanlarının yüksek olduğu sonucu ortaya çıkmıştır.Spor yapan öğrencilerin yapmayan öğrencilere göre; çoklu zekâ alanları yüksek çıkmıştır.Spor dalı değişkenine göre bakıldığında, takım sporlarıyla uğraşanların çoklu zekâ alanları, bireysel spor yapanlara göre yüksek çıkmıştır.İşitme kaybının dercesine göre; işitme kaybının seviyesi yükseldikçe zekâ alanları puanları azalmıştır.İşitme kaybının oluştuğu döneme göre; doğuştan işitme engelli olanların sözel, matematiksel, sosyal, içsel zekâ alanları, sonradan işitme engelli olanların görsel, müziksel, bedensel, doğacı zekâ alanları yüksek çıkmıştır.Ailesinde başka işitme engelli birey olanlar olmayanlara göre çoklu zekâ alanları yüksek çıkmıştır.İşitme cihazı kullananların görsel zekâ alanı, kullanmayanların ise sözel, matematiksel müziksel, bedensel, sosyal, kişisel, doğacı zekâ alanları yüksek çıkmıştır.Dudak okuyabilen öğrencilerin zekâ alanları okuyamayan öğrenciler göre yüksek çıkmıştır.Ailesiyle ikamet eden öğrencilerin sözel zekâ alanı, yatılı olarak ikamet eden öğrencilerin ise matematiksel, görsel, müziksel, bedensel, sosyal, kişisel ve doğacı zekâ alanları yüksek çıkmıştır.Buna göre sporun, dudak okumanın ve yatılı okulun, işitme engelli öğrencilerin çoklu zekâ alanları gelişimine yararlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
The purpose of this research is to present the differences between multiple intelligence fields amongst the special education vocational high-school level students who do sports and who do not sports.The sample size of totally 260 students composed of 130 boys and 130 girls form the sampling set throughout the universe of special education vocational high-schools' students in Afyonkarahisar, Ankara, Bursa, Erzurum, Isparta, İstanbul (Fatih, Kadıköy), İzmir, Kayseri, Konya, Mersin, Ordu, Samsun, Trabzon and Zonguldak.First of all, the current information on the goal of this research is given systematically by searching the details of the literature. Secondly, for realizing the goal of this research, "Self Evaluation Inventory in Multiple Intelligence Fields" which was developed by Howard Gardner and was translated into Turkish by Saban (2001) applied to this study.In solution and interpretation of data the meaningfulness was set to P<0,05, P<0,001 by using frequency, t-test, One Way Anova (one-way variance analysis) tests. SPSS package programme was used for analysing the data.As a result of this research, it is realized that the multiple intelligence fields of the schoolboys are higher according to the schoolgirls.The multiple intelligence fields of the students who do sports were found as higher according to the students who do not sports.The multiple intelligence fields of the students who do team sports were found as higher according to the students who do individual sports.According to the hearing loss level; the higher the level of hearing loss causes reduction in multiple intelligence fields' scores.According to the term of life which hearing loss was formed, the linguistic, logical-mathematical, interpersonal and intrapersonal intelligence are higher in congenital deaf as the spatial, musical, bodily-kinesthetic and naturalist intelligence are higher in those with hearing disabilities later.The multiple intelligence fields are higher in hearing impaired students whose family contains other hearing impaired members.The spatial intelligence field is higher in hearing impaired students using hearing-aid as the linguistic, logical-mathematical, bodily-kinesthetic, interpersonal, intrapersonal and naturalist intelligence fields are higher in hearing impaired students not using hearing-aid.The intelligence fields for the hearing impaired students who have lip-reading capability are higher than the others.The linguistic intelligence field is higher in hearing impaired students who live with their family as the logical-mathematical, spatial, musical, bodily-kinesthetic, interpersonal, intrapersonal and naturalist intelligence fields are higher in boarding students.Consequently, lip-reading and boarding school are useful for multiple intelligence fields? development.