İlaç etken maddesi olarak tasarlanmış bazı nitrolu bileşiklerin, umu-test sistemi ile genotoksik potansiyellerinin saptanması
Detection of genotoxic potentials of some nitro compounds which are designed as drug agents by umu-test system
Yazar: TUĞBA SOMAY
Danışman: PROF. DR. MÜBECCEL DURUSOY
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada, ilaç etken maddesi olarak sentezlenmiş nitrobütan türevi ve benzimidazol türevi olmak üzere iki farklı gruptan nitrolu bileşiklerin genotoksik potansiyelleri umu-mikroplak test sistemi ile değerlendirilmiştir. SOS indükleme aktivitelerinin değerlendirildiği umu-mikroplak test sisteminde, nitrolu bileşiklere hassas olarak geliştirilmiş, nitroredüktaz (NR) enzimini normalden fazla ifade eden Salmonella typhimurium NM1011 ve O-asetiltransferaz (O-AT) enzimini normalden fazla ifade eden S. typhimurium NM2009 suşları kullanılmıştır. Enzim assay ortamında klorofenol-red-ß-D-galaktopiranosid (CPRG) ve O-nitrofenil-ß-D-galaktopiranosid (ONPG) substrat olarak ve genotoksik ajan olduğu bilinen 4-nitroquinoline 1-oxide (4NQO) de pozitif kontrol olarak kullanılmıştır.Sonuçlar aşağıdaki gibidir: CPRG ile elde edilen ß-galaktosidaz (ß-gal) aktiviteleri ONPG ile elde edilenlerden 3 kat daha fazla olmakla birlikte, her iki substrat ve her iki suş için test edilen tüm bileşiklerle paralel sonuçlar elde edilmiştir. Tüm bileşikler için, nitroredüktaz ve O-asetiltransferaz enzimlerini normalden fazla ifade eden iki ayrı suşta, umuC gen ifadesinin indüksiyonu hemen hemen aynı bulunmuştur. Test edilen bileşikler, nitrolu bileşiklerin metabolik aktivasyon mekanizmasında görevli nitroredüktaz ve O-asetiltransferaz enzimlerini normalden fazla ifade eden bu iki suşta belirgin bir indüksiyona neden olmamıştır. Bileşiklerin hiçbirinin genotoksik aktivitesinin olmaması ilaç adayı olarak değerlendirilmelerinde çok önemli bir veridir.

Abstract:
In this study, genotoxic potentials of some nitro compounds (some nitrobutane and benzimidazole derivatives) which are designed as drug evaluated with umu-microplate test system. Evaluation of the SOS inducing activity of the tested compounds was examined with the umu-microplate test system using Salmonella typhimurium NM1011 (overexpressed nitroreductase) and S.typhimurium NM2009 (overexpressed O-acethyltransferase) strains which are sensitive to nitro compounds. Chlorophenol red-ß-D-galactopyranoside (CPRG) and O-nitrophenyl-ß-D-galactopyranoside (ONPG) were used as substrate in the enzyme assays and also the well-known genotoxic nitro compound, 4-nitroquinoline 1-oxide (4NQO), was the positive control in the test.The results were as follows: Although the ß-galactosidase activities with using CPRG were three fold higher than ONPG, parallel results were obtained for both substrates and strains with all compounds tested. For all compounds, the induction of umuC gene expression was found to be almost the same for the strains that overexpress nitroreductase and O-acetyltransferase. The derivatives tested didn?t caused an evident induction in both strains overexpressed nitroreductase and O-acethyltransferase enzymes which have a role in metabolic activation mechanism of nitro compunds. None of the derivatives show genotoxic effects, a very important data, making them a potential drug candidate.