Gövde boşluklu prefabrik betonarme aşıkların düşey yükler altında davranışı
Behavior of prefabricated reinforced concrete purlins having web openings under vertical loads
Yazar: EMRULLAH ÇELEDİR
Danışman: PROF. DR. MUSA HAKAN ARSLAN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ CEYHUN AKSOYLU
Konya Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Betonarme prefabrike yapılar = Reinforced concrete prefabricated structures ; Düşey yük = Vertical lood ; Kirişler = Beams ; Prefabrike yapılar = Prefabricated structures

Özet:
Prefabrik yapı sistemlerinde çatı makası veya sundurma kirişlerinin aralarındaki açıklıkların geçilmesi, çatı sisteminin ana taşıyıcı elemanlarını birbirine bağlayarak birlikte çalıştırılması ve çatı sisteminin taşıyacağı kaplama gibi ölü yüklerin çatının ana taşıyıcı elemanlarına aktarımını sağlamak amacıyla aşıklar kullanılmaktadır.  Kullanılan aşıkların adet olarak prefabrik yapı projelerinde büyük miktarlarda bulunması göz önüne alındığında, bu kirişlerin yüksek eğilme bölgelerinde ve gövde orta noktasında oluşturulacak olan boşlukların özellikle üretim malzemesi olan betondan tasarruf sağlayabileceği düşünülmektedir.
Bu temel düşünceden hareketle tez çalışmasında 8 cm sabit yüksekliğe sahip 24, 40, 56, 72, 3x24, 88 ve 104 cm uzunlukta yedi farklı boyutta boşluk formunun hem öngerilmeli hem de öngerilmesiz aşıklarda uygulanması ile aşıkların yük taşıma kapasitesi ve sünekliklerinde meydana gelen değişiklikler deneysel olarak incelenmiştir. Üretilen toplam 16 aşık kesme açıklığı (av/d) 3,58 olacak şekilde dört noktalı eğilme testine tabi tutulmuştur. Deneysel çalışma sonucunda oluşturlan boşlukların ve boşluk boyutunun artması ile aşık kirişlerinin eğilme kapasitesinde referans kirişlere göre belirgin bir değişim olmadığı ancak sünekliğin arttığı gözlemlenmiştir. Öngerilmesiz ve öngerilmeli aşıklarda kirişin uzunluğunun %25'inden daha uzun boşluklar basınç bölgesinde belirgin ezilme hasarı ortaya çıkarmıştır. Artan boşluk uzunluğu ile eğilme hasarlarında kesme bölgesine doğru yayılım davranışı izlenmiştir. Öngerilmeli aşıkların teorik olarak %30 toplam taşıma kapasitesine sahip olan öngerilmesiz aşık kirişlerinde öngerilmeli kirişlerden farklı olarak lineer elastik bölgedeki yük taşıma kapasitesinde daha belirgin artış görülmüştür. Enerji tüketimi kapasitesi açısından bakıldığında ise öngerilmesiz kirişlerde artan boşluk boyutu toplam enerji tüketimi ile elastik enerji tüketimini arttırırken öngerilmeli kirişlerde ise 88 ve 104 cm uzunluğundaki boşluklarda özellikle lineer elastik bölgedeki enerji tüketiminde belirgin azalma görülmüştür.

Abstract:
Purlins are used in prefabricated building systems in order to pass the openings between the roof truss or porch beams, to connect the main carrier elements of the roof system and operate them together, and to transfer dead loads such as the coating that the roof system will carry to the main carrier elements of the roof. Considering that the purlins used are found in large quantities in prefabricated building projects, it is thought that the gaps to be created in the high bending regions of these beams and at the midpoint of the body can save especially from the production material, concrete.
Based on this basic idea, in the thesis study, the changes in the load-bearing capacity and ductility of the purlins were experimentally analyzed by applying seven different sizes of void forms with a fixed height of 8 cm and a length of 24, 40, 56, 72, 3x24, 88 and 104 cm in both prestressed and non-prestressed purlins. examined. A total of 16 purlins produced were subjected to a four-point bending test with a shear opening (av/d) of 3.58. As a result of the experimental study, it was observed that there was no significant change in the bending capacity of purlin beams compared to the reference beams, but the ductility increased with the increase in voids and void size. In non-prestressed and prestressed purlins, voids longer than 25% of the beam length revealed significant crushing damage in the compression region. The spreading behavior towards the shear region was observed in bending damages with increasing gap length. Unlike the prestressed beams, in the non-prestressed purlin beams, which theoretically have a total bearing capacity of 30% of the prestressed purlins, a more significant increase in the load bearing capacity in the linear elastic region has been observed. In terms of energy consumption capacity, while the increased gap size in non-prestressed beams increases total energy consumption and elastic energy consumption, a significant decrease in energy consumption, especially in the linear elastic region, was observed in 88 and 104 cm long gaps in prestressed beams.