Karşı cins tercihleri: Kültürler arası karşılaştırma
Preferences about the opposite sex: A cross-cultural  
comparison
Yazar: BİTA GHANDCHİLAR
Danışman: PROF. DR. YAŞAR ÖZBAY
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Psikoloji = Psychology ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Cinsel davranış = Sexual behavior ; Cinsellik = Sexuality ; Cinsiyet tercihi = Sex preference ; Evlilik = Marriage ; Eş seçimi = Mate selection ; Kültürlerarası farklılıklar = Intercultural differences ; Tercih = Preference ; Türkiye = Turkey ; İran = Iran

Özet:
AraĢtırmanın temel amacı karĢı cins tercihlerini kültürler arası karĢılaĢtırmaktır. Bu anlamda Ġran ve Türkiye karĢılaĢtırmalı çalıĢma yapılması açısından seçilmiĢ iki ülkedir. Bu çalıĢmada nicel veri toplama yöntemi kullanılmıĢtır. Katılımcılar seçkisiz olmayan örnekleme yöntemiyle seçilmiĢ olup 300 Türk birey ve 300 Ġranlı birey belirlenmiĢtir. Veri toplama yönteminde sosyal, ekonomik ve demografik durum belirleyici toplam 10 soru sorulmuĢtur. Bu sorular: YaĢ, cinsiyet, medeni durum, evlilik süresi, iliĢki durumu, eğitim durumu, çocuk sayısı, meslek, ikamet yeri ve gelir düzeyidir. Bu soruları takiben 3 adet açık uçlu soru sorulmuĢ olup bu sorulardan birinde evlenilecek kiĢi, ikincisinde normal bir arkadaĢ, üçüncüsünde ise içinde yaĢanılan toplumda herhangi bir erkek veya kadının özellikleri istenmiĢtir. Katılımcılardan bu özelliklerden en az beĢ tane belirtmeleri istenilmiĢtir. Sonuçlar SPSS programı ve Excel programı aracılığı ile değerlendirilmiĢtir.
Çıkan sonuçlar göstermiĢtir ki evlenilecek kiĢide bulunması gereken özellikler açısından her iki ülke karĢılaĢtırıldığında farklı sonuçlar gözlemlenmiĢtir. Bu anlamda eğitimli olmak Ġran‟da evlenilecek kiĢi de aranılan en büyük özellik olarak ortaya çıkarken, dıĢ görünüm Türkiye‟de evlenme kriteri olarak ön plana çıkmaktadır. Normal erkek/kadın arkadaĢlarda bulunması gereken özellikler açısından her iki ülke karĢılaĢtırıldığında da farklı sonuçlar gözlemlenmiĢtir. Dürüstlük her iki ülke katılımcıları açısından da en önemli kriter olarak algılanmıĢ olsa da sadık olmak ve eğitimli olmak Ġran‟da dürüstlükten sonra gelen en önemli kriterler olarak göze çarpmıĢtır. Türkiye‟de ise bu kriterler hem düĢük olarak göze çarpmakta hem de baĢka kriterler örneğin; eğlenceli olmak, anlayıĢlı olmak ve ahlaklı olmak normal arkadaĢlarda bulunması gereken en önemli kriter olarak ortaya çıkmıĢtır. Herhangi bir erkek/kadında bulunması gereken özellikler açısından ise her iki toplumda benzerlik göstermiĢtir. Bu anlamda saygılı olmak her iki toplumda da en önemli faktördür. Sonuçlar cinsiyet farklılıklarına göre değerlendirildiğinde ise sadece bazı noktalarda farklılıklar ortaya çıkmıĢtır. Normal erkek/kadın arkadaĢlarda bulunması gereken özellikler açısından ve toplumda herhangi bir erkek/kadının sahip olması gereken özellikler açısından değerlendirildiğinde ise cinsiyet açısından çok da farklı sonuçlar ortaya çıkmamıĢtır. Yine yaĢ da belirleyici bir kriter olarak ortaya çıkmamıĢtır ancak medeni durum önemlidir. Bu anlamda evli kadınlar arasında, Türkiye‟de evlenilecek erkekte bulunması gereken en önemli faktör dürüstlük olurken; Ġran‟da ise eğitimli olmak en önemli özellik olmuĢtur.
Çekicilik ve dürüstlük, bekar Türk kadınlar arasında en önemli faktörler olurken; bekar Ġranlı kadınlar arasında ise eğitimli ve sadık olunması en önemli faktörler olmuĢtur. BoĢanmıĢ kadınlar arasında ise evlenilecek erkekte bulunması gereken en önemli faktörler Ġran‟da maddi durumun iyi olması ve eğitimli olmak iken; Türkiye‟de ise dürüstlük ve sadık olmak en önemli kriterlerdir. Buna karĢılık, çekicilik hem Ġran‟da hem de Türkiye‟de evli ;bekar ve boĢanmıĢ erkeklere göre evlenilecek kadında bulunması gereken en önemli faktördür.

Abstract:
This study mainly aims to determine opposite sex the preferences by making a cross-cultural comparison between Iran and Turkey. The study used the survey model. The participants of the study were selected by random sampling; the study sample consisted of 300 participants from Turkey and 300 from Iran. The survey included 10 questions in total about social, economic and demographic status of the participants. The questions were about age, gender, marital status, length of marriage, relationship status, educational status, number of children had, occupation, place of residence and income level. Along with these questions, the participants were asked three open-ended questions: one about the person that they would get married to, one about an ordinary friend and one about a regular male or female in the society that they lived together. These questions were asked to describe the characteristics of these persons. The participants were asked to name at least five charecteristics or preferences for each of these categories. The research outcomes were assessed using the SPSS and Excel programs. The results indicated that the traits of the persons that the participants would get married to were different when a comparison was made between the answers from the two countries. In Iran, the most-desired quality in the future husband / wife was being an educated person; however, in Turkey physical appearance was considered the most. Regarding the traits sought for an ordinary friend (male or female), the participants from the two countries gave different responses. Honesty was the most important criterion for both countries. Being a loyal and educated person was the second most important criteria for Iranian participants while these criteria have much less importance for Turkish participants. For the latter, the most important criteria were to be amusing, understanding and having moral values were the most important criteria regarded while seeking for ordinary friends. In terms of the characteristics which supposed to be had by the ordinary person, it was found that respectfulness is the main character that the ordinary person should have in both countries. When the results were evaluated regarding gender differences, there were only a few points that the two countries differed from each other. The responses were almost the same for the traits that were desired in an ordinary male / female friend. The qualities that a regular male / female in the society was supposed to have were again very similar. The "Age" was not a determinant criterion either. Findings of this study also indicated that marital status of the people plays a significant role in their perceptions. For example, according to the married people in Turkey, man which were going to be get married with should be honest. However, Persian married women claimed that man should be educated. Attractiveness on the other hand was the most popular answer given by the Turkish single women, while being educated and being trustable are the most popular two answers given by the Persian single ladies. Divorced women in Iran on the other hand claimed that man should be in good condition in terms of its economical situation while Turkish divorced women look for a trust in man who they would like to get marry with. However, man did not show a difference in terms of their opinions although their marital status were different. In this manner, it was identified that attractiveness was the main factor that effect man in both countries regardless of their marital status. The results are also discurred with the implication for further research and practice in across cultural mate selection and opposite sex preferences.