Etlik piliç ebeveynleri geliştirmek amacıyla Eskişehir Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsünde yetiştirilen ana ebeveyn saf hatlarının yumurtlama dönemine ait bazı verim özellikleri
Some performance properties of female pure lines in the egg production period which are being rised for the purpose of the developing broiler parents in the Eskişehir Geçit Kuşaği Agricultural Research Institute
Yazar: EMRAH OĞUZHAN
Danışman: PROF. DR. RAMAZAN YETİŞİR
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı / Hayvan Yetiştirme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Etlik piliç = Broiler chickens ; Hayvan ıslahı = Animal breeding

Özet:
Bu araştırmada; belirtilen enstitüde yetiştirilmekte olan A1, A2 ve A3 kodlu, broyler büyük ebeveyn (BE) ana soylarının kısmi verimleri (28-44 hafta) baba familyası düzeyinde belirlenmiştir. Her ebeveyn soyundan 14 olmak üzere, toplamda 42 baba familyasına ait dişilerin verileri kullanılmıştır. Bu süreçte; Canlı Ağırlık (CA), Yaşam Gücü (YG), Yumurta Verimi (YV) [kuluçkalık ve toplam; adet ve  %, tavuk-gün (TG) ve Tavuk-kümes (TK)], Yumurta Ağırlığı (YA) ve Yumurta Kütlesi (YK), Yem Tüketimi (YT) ve Yem Değerlendirme Sayısı (YDS: g yem/adet yumurta, kuluçkalık ve toplam) verileri elde edilmiştir. Bu veriler istatistik analize (tek yönlü) tabi tutularak, ortalamalar karşılaştırılmış (AÖF) ve sonuçları aşağıda özetlenmiştir.
A1, A2 ve A3 BE ebeveyn soylarında 28 ve 44. haftalarda CA değerleri, sırasıyla, 3007-3763, 3010-3880 ve 2994-3843 g olarak belirlenmiştir. Her iki dönemde de ebeveyn soyları arasındaki CA bakımından farklılıklar önemsiz çıkmıştır. Ebeveyn soylarında yaşama gücü (YG) değerleri ise, sırasıyla, %99.65, %99.67 ve %99.55 olarak belirlenmiştir. Aralarındaki farklılıklar yine önemsiz bulunmuştur. Günlük YT(g/tav/gün) ve toplam YT (kg/tavuk), ve YDS (kuluçkalık ve toplam yumurta, g yem/yum) bakımından soylar arasındaki farklılıklar önemli  (P<0.01) bulunmuştur. Günlük YT ve toplam YT bakımında A1 hattı diğerlerinden yüksek  (P<0.01) (geri) değer göstermiştir. Kuluçkalık ve toplam YV için YDS değerleri bakımından hatlar arası farklılıklar önemli (P<0.01) bulunmuştur. Bu değerler bakımında A1 hattı A2 ve A3 hatlarına göre daha düşük (iyi) (P<0.01) YDS değeri göstermişlerdir. Günlük ve toplam YT bakımından ortalama değerler A1, A2 ve A3 hatlarında, sırasıyla, 161.5 g ve 19.22 kg, 160.4 g ve 19.00 kg ve 160.7 g ve 19.12 kg olarak belirlenmişlerdir. Kuluçkalık ve toplam YV için YDS değerleri ise, hatlarda sırasıyla,  241.8 ve 216.1, 285.9 ve 253.7, 269.1 ve 229.9 g olarak belirlenmiştir. Her iki YDS değerleri bakımından A1 hattı ile A3 hattı arasındaki farklar önemsiz çıkmasına rağmen A1 ve A2 hatları arasındaki farklar A1 lehine önemli (P<0.01) bulunmuştur. Araştırma sürecinde ortalama YA ve üretilen YK bakımından hatlar arası farklılıklar da önemli (P<0.01) bulunmuştur. Her iki kriter bakımından da A1 ve A3 hatları A2 hattından daha yüksek (P<0.01) değer göstermişlerdir. Kuluçkalık ve toplam YV bakımından (% ve adet, TG ve TK) hatlar arasındaki farklılıklar önemli (P<0.01) bulunmuştur. Bu özellikler bakımında A1 ve A3 arasındaki farklar önemsiz çıkarken, A1 ile A2 arasındaki farklar A1 lehine önemli (P<0.01) bulunmuştur. Kuluçkalık ve toplam YV (TG ve TK), YDS değerleri ve diğer özellikler dikkate alındığında A1 soyunun diğer ikisine (A2 ve A3) nazaran daha iyi olduğu söylenebilir. Bu sonuçlar, GTHB'nın kuluçkacı ticari işletmelere dağıtmayı düşündüğü damızlıkların elde edileceği bu hatların özelliklerini yansıtması bakımından önemli ve aktüeldir.

Anahtar Kelimeler: Broyler ebeveyn soyu, kuluçkalık yumurta verimi, yem tüketimi ve yem çevirimi, yumurta ağırlığı, yumurta kütlesi.

Abstract:
In this research, partial production (28-44 wks.) data of A1, A2 and A3 grand parent (GP) female strains being raised in the institute were determined at the sir family level. Totally 42 sir family data, each strain having14 families, were used in the study. During this period, Live Weight (LW), Livability, Egg Production (EP) [hatchingand total; % and number, hen-day (HD) and hen housed (HH)], Egg Wight (EW), EggMass (EM, kg/perhen), Feed Consumption (FC, daily g/hen/dayand total kg/hen) and Feed Conversion Ratio (FCR: g feed/egg, hatching and total) data were obtained. These data were analyzed statistically (one way), means were compared (LSD) and there sults obtained were summarized belove.  
LW of A1, A2 and A3 GP strains at 28 and 44 wks. Were determined as 3007-3763, 3010-3880 and 2994-3843 g, respectively. In both period, difference between parent strains for LW were not statistically significant. Livability values of the strains were determined as 99.65%,  99.67%and 99.55%, respectively.The difference between strains for livability were also not statistically different. With respect to daily and total FC, and FCR for hatching and total egg, the difference betweens trains were found significantly (P<0.01) different. For FC (daily and total), A1 strain showed higher (P<0.01) values than the two others. With respect to FCR for hatching and total egg, the differences between the strains were found statistically significant (P<0.01). According to the these values, A1 strain were showed lower (better) (P<0.01) FCR, as to the A2 and A3 strains. Daily and total FC for A1, A2 and A3 strains were determined as 161.5 g and 19.22 kg, 160.4 g and 19.00 kg, and 160.7 g and 19.12 kg, respectively. FCR values for hatching and total EP of strains were determined as 241.8 and 216.1, 285 and 253.7, and 269.1 and 229.9 g, respectively. With respect to both FCR, while difference between A1 and A3 were not significant, the differences between A1 and A2 were statistically significant (P<0.01), on the favor of A1 strain. For both criteria, A1 and A3 strains weres howed higher (P<0.01) values then the A2 strain. Withr espect to the hatching and total EP (% and number, HD and HH) the differences between the strains were statistically significant (P<0.01). For these properties, while the difference between A1 and A3 strains were not significant,  forA1 and A2 were found significantly different (P<0.01), on the favor of A1 strain. Considering the hatching and total EP (HD and HH), FCR and the other properties, it can be stated that A1 strain is beter than the other two strain, and A3 strain is take part in the second position. These results are important with respect to showing the properties of these strains which are going to distributed to the commercial hatchery operations by the government (GTHB), now a days.

KeyWords: Broiler parent strain, hatching egg production, feed consumption, feed conversion ratio, egg weight, egg mass produced.