Z kuşağının sosyal medyada ideolojik örgütlenme ve direniş kültürü oluşturma eylemleri üzerine araştırma
Research on generation Z's actions to create ideological organization and resistance culture on social media
Yazar: ÖZLEM BARIŞ
Danışman: PROF. DR. AYŞE ELİF EMRE KAYA
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Gazetecilik = Journalism
Dizin: Bilim ideolojisi = Science ideology ; Sosyal medya = Social media ; Sosyal medya platformları = social mediaplatforms ; Yeni medya = New media ; Z kuşağı = Generation Z

Özet:
İnternet teknolojisi her geçen gün ortaya çıkan gelişmelerle kendini sürekli yenilemektedir. Öyle ki bugün sosyal medya platformları çevrim içi bir araya gelme işlemini kolaylıkla sağlayabilmektedir. Geleneksel medyaya göre kendini temsil etmeye imkân bulamayan her kesim sanal mecralarda ideolojisini açıklamada daha kolay ve daha yoğun imkânına sahiptir. Sanal mecralar aracılığıyla bir araya gelen kitleler hep birlikte oluşturdukları etiketler aracılığıyla ortak yargıları ve kanıları bu alanlarda yaygınlaştırarak kendi lehlerinde bir sanal kamuoyu oluşturmayı amaçlamaktadır. Nitekim bu sanal kamuoyu oluşturma çabaları genellikle çevrim içi mecraları sıklıkla kullanan bireyler arasında yaşanmaktadır. En geniş çerçevede 1995 yılı ve sonrasında doğan "Z kuşağı" olarak adlandırılan bireyler dijital teknolojileri ustalıkla kullanarak bireysel yargılarını çevrim içi alanlara taşımaktadırlar. Z kuşağı bireyleri sosyal medyada oluşturdukları gruplar halinde örgütlenerek kendi ortak yargılarını, fikir ve ideolojilerini sanal mecralar aracılığıyla muhattap mercilere duyurmayı amaçlamaktadırlar. Bu ses duyurma işlemi bazen bir direniş kültürünü meydana getirebilmektedir.

Bu çalışma Z kuşağının ideolojik yapısını ortaya koymak ve çevrim içi örgütlenme potansiyelini anlamlandırma amacını taşımaktadır. Böylelikle sosyal medya platformlarının Z kuşağı bireylerinin örgütlenme biçimini nasıl etkilediği tespit edilmektedir. Örgütlenme biçiminin tespit edilmesi gerek ideolojik yönelimlerin gerekse ideolojik denetimlerin meydana geldiği alanlar olarak sosyal medya platformlarının öneminin açığa çıkmasını sağlamaktadır. Ayrıca sosyal medyanın sanal direniş kültürü üzerindeki aktif rollerinin açıklanması amacıyla da araştırma önemlidir. Çalışma kapsamında 40 Z kuşağı bireyi ile sosyal medyada ideoloji paylaşımı ve çevrim içi örgütlenme konusu üzerine derinlemesine görüşme gerçekleştirilmektedir. Aynı zamanda araştırma çerçevesinde "Sosyal Medyada İdeolojik Faaliyet Ölçeği" sosyal medya platformlarını kullanan 2.000 kişilik Z kuşağı bireyine erişilmiştir. Bu sayede Z kuşağının sosyal medyada ideoloji paylaşımı, örgütlenme ve direniş kültürü oluşturma faaliyetleri incelenmiştir.

Abstract:
Internet technology is constantly evolving with each passing day. renewal. So much so that today, social media platforms bring people together online. can easily provide the process of arrival. Compared to traditional media who do not have the opportunity to represent their ideology on virtual platforms. It has easier and more intensive means of explanation. Virtual media the masses that come together through the hashtags they create together. through the dissemination of common judgments and beliefs in these areas. to create a virtual public opinion in their favor. Indeed, this virtual public opinion-forming efforts often rely on the use of online media. between individuals. In the broadest sense, from 1995 and onwards individuals born into the so-called "Generation Z" have mastered digital technologies. and carry their individual judgments to online spaces. Generation Z individuals organize themselves in groups on social media and create their own They aim to make their common judgments, ideas and ideologies heard by the authorities through virtual channels. This process of making themselves heard can sometimes create a culture of resistance.
This study aims to reveal the ideological structure of Generation Z and to make sense of their online organizing potential.  Thus, it is determined how social media platforms affect the way Generation Z individuals organize. Determining the form of organization reveals the importance of social media platforms as spaces where both ideological orientations and ideological controls occur. The research is also important in explaining the active role of social media on the virtual resistance culture. Within the scope of the study, in-depth interviews are conducted with 40 Generation Z individuals on the subject of ideology sharing on social media and online organizing. At the same time, within the framework of the research, the "Scale of Ideological Activity on Social Media" was accessed to 2,000 Generation Z individuals using social media platforms. In this way, the activities of Generation Z in sharing ideology, organizing and creating a culture of resistance on social media were examined.