Adana ilindeki insanların ilaç kullanım alışkanlıkları
Drug usage habits of people in Adana
Yazar: NESLİHAN PINAR
Danışman: PROF. DR. YUSUF KARATAŞ
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Tıbbi Farmakoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Adana = Adana ; Anketler = Questionnaires ; Madde kullanım bozuklukları = Substance-related sdisorders ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Amaç: Akılcı olmayan ilaç kullanımı, tüm ülkelerin önemli sağlık sorunlarındandır. Ülkemizde de akılcı olmayan ilaç tüketimi alışkanlıkları ciddi bir sorun olup ilacın genel sağlık harcamaları içerisindeki payını da artırmaktadır. Çalışmamızın amacı; Adana ilindeki insanların ilaç kullanım alışkanlıklarının tanımlanması, insidansının saptanması ve veri tabanı oluşturulmasıdır.Gereç ve Yöntem: Adana ilinde planlanan örneklem büyüklüğü 1222 idi. Çalışmamız için aranacak telefon numaraları Adana ilindeki Türk Telekom santrallerinden seçilmiştir. Hazırladığımız Akılcı İlaç Kullanım Anketi görüşmeyi kabul eden 1111 kişiye telefonla uygulanmıştır.Bulgular: Görüştüğümüz kişilerin % 63,5'i kadın bulunmuştur. Kadınların yaş ortalaması 42,71 ± 14,1, erkeklerin yaş ortalaması 41,67 ± 15,8 bulunmuştur. Çalışmaya katılanların büyük çoğunluğu ilkokul mezunu kişiler, ev hanımları ve 25 yaş altı kişiler bulunmuştur. % 15,5'inin sosyal güvencesi yoktur. Katılanların % 57,2'si doktora danışmadan ilaç kullanmaktadırlar. Doktora danışmadan ilaç kullanan 635 kişiden 625 kişi (% 98,4) ağrı kesici, ateş düşürücü kullandığını söylemiştir . Katılımcıların % 8'i akraba, arkadaş, komşu tavsiyesiyle ilaç kullandıklarını belirtmişler, % 14,9'u akraba, arkadaş, komşularına ilaç tavsiye ettiklerini belirtmişlerdir. Tavsiye ile en çok kullanılan ilaç ve en çok tavsiye edilen ilaç ağrı kesiciler bulunmuştur. Katılımcıların % 30,5'i grip soğuk algınlığı durumlarında doktora sormadan antibiyotik kullandıklarını söylemişlerdir, % 47,9'u doktorun verdiği antibiyotikleri bitirmeden bıraktıklarını söylemişlerdir, % 85,8'i ilaçların son kullanma tarihlerine baktıklarını söylemişlerdir, % 28,9'u evde bulunsun düşüncesi ile ilaç yazdırdığını söylemişlerdir. Görüşülen kişilerin yarıya yakını ilaçların son kullanma tarihleri geçmişse çöpe attıklarını söylemişlerdir.Sonuç: Çalışmamıza katılan kişilerin tüm sorulara verdikleri yanıtları Akılcı İlaç Kullanım Skoruna göre puanlarını hesapladık. 100 üzerinden tüm bireylerin aldıkları ortalama puan 68,366 ± 13,5117 bulunmuştur. Bu da Adana ilindeki insanların akılcı ilaç kullanım bilgisinin yeterli olmadığını, halkın eğitimi ile bilinç düzeyinin artırılması gerektiğini düşündürmektedir.Anahtar Sözcükler: Adana ili, Akılcı ilaç kullanımı, Telefonla anket

Abstract:
Aim: Non-rational usage of drug is very important problem of all countries. Also in our country, non-rational usage of drug is a serious problem and enhance the percent of medical cost in the general health payments. The present study was applied to identify the habituation and the incidence of drug usage in Adana, and then to form a database about this subject.Material and Methods: We planned to conduct a survey with 1222 people in Adana. We used the telephone numbers belong to Turkish Telecom center in Adana. We could poll our questionnaire related with national usage of drug on 1111 people who accepted the telephone survey.Results: The percent of women we interviewed was 63,5 %. The age mean of the women was 42,71 ± 14,1 and the age mean of the men was 41,67 ± 15,8. The majority of the participants was the people who have primary school graduate, housewife and younger than 25 years old. 15,5 % of the participants had no any benefit primary and 57,2 % of the participants said that they are applying self-medication. 625 out of 635 people (98,4 %) who haven?t gone to doctor said that they used analgesics and antipyretics. 8 % of the participants said that they used the drugs according to their relatives, their friends or their neighbors. 14,9 % of the participants said that they also suggested some drugs to them. The most suggested drugs were analgesics. 30,5 % of the participants said that they used antibiotic before going to any doctor when they had the flu. 47,9 % said that they left to use the antibiotics earlier. 85,8 % said that they noticed the expiration date of the drugs. 28,9 % indicated that they had prescribed to have in stock at home. Nearly half of the participants said that they chucked out the drugs which expired.Conclusions: We evaluated the answers of the all participants to the questionnaire according to rational usage of drug scores. We determined the mean score as 68,37%. This result may suggest that the people in Adana have no enough knowledge about rational usage of drug. This results also indicate that these people must been trained about this subject.Key Words: Adana, Rational usage of drug, Telephone survey.