Pnömonili çocuklarda eser element düzeylerinin incelenmesi
The examination of trace elements' levels in children with pneumonia
Yazar: ŞEKİBE ZEHRA DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. SINAN AKBAYRAM
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı Bölümü / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Eser elementler = Trace elements ; Pnömoni = Pneumonia ; Pnömoni-aspirasyon = Pneumonia-aspiration ; Pnömoperitonyum = Pneumoperitoneum ; Çocuklar = Children

Özet:
Dünya Sağlık Örgütü?nün 1999 verilerine göre dünyada her yıl iki yaş altında 10,5 milyon çocuk önlenebilir ve tedavi edilebilir 5 hastalık nedeniyle yaşamını kaybetmektedir. Bu ölümlerin %28?inden solunum yolları enfeksiyonları sorumludur. Alt solunum yolu enfeksiyonu, gelişmekte olan ülkelerde ve ülkemizde 1 yaş altı çocuk ölümlerinde 2.sırayı, 5 yaş altı çocuk ölümlerinde ise 1. sırayı almaktadır. Bu veriler gelişmekte olan ülkelerde ve ülkemizde 2 yaş altı çocuklarda pnömonilerin yüksek mortalite ve morbiditeye yol açan önemli bir toplum sağlığı sorunu olduğunu göstermektedir. Tüm canlılarda hücrelerin proliferasyonu ve büyümesi için glukoz, yağ asitleri ve vitaminlerin yanında minarellere ve eser elementlere de gereksinim olduğu bilinmektedir. Biyolojik eser elementler tüm hücrelerin DNA replikasyonu, RNA transkripsiyonu, hücre bölünmesi ve aktivasyonu için gereklidir. Ayrıca önemli proteinlerin yapısına girer, enzimlerin aktif bölgelerinde görev alırlar. Eser elementlerin eksikliklerinde ise immün sistemin fonksiyonunu bozulur ve enfeksiyonlara direnç azalır, T lenfositler yeterince etkili olamaz. Toprak ve bitki analizleri Türkiye?de toprakların ve bitkilerinin bazı eser elementleri çok düşük düzeyde içerdiğini ortaya koymaktadır. Bu nedenle biz bu çalışma ile sağlıklı çocuklardaki ve yaşamın ilk yıllarında pnömoni geçiren ve hastaneye yatırılan hastalarda, serum eser element seviyelerini tespit etmeyi amaçladık. Çalışmaya Ocak 2013-Mart 2013 tarihleri arasında Çocuk sağlığı ve hastalıkları servisnde yatan 40 pnömonili çocuk ile herhangi bir sağlık problemi olmayan 30 sağlıklı çocuk alındı. Hasta ve kontrol gruplarında eser element düzeyleri incelendi. Hasta grubunun fizik muayene bulguları kaydedildi. Olgu grubunun yaşları 1-24 ay arasında değişmekte olup ortalama 14.2±5,67 aydı. Kontrol grubunun yaşları ise olgu grubuna benzer şekilde 1-24 ay arasında olup ortalama 13,2 ± 5,29 aydı. Her iki grup arasında yaş dağılımı açısından fark bulunmadı (p>0,05). Her iki grup arasında cinsiyet dağılımı açısından fark yoktu (p>0,05). Gruplar arasında aşılanma, D vitamini desteği, demir proflaksisi ve gebelik haftalarına göre dağılımları açısından anlamlı fark yoktu (p>0,05). Olgu gruplarının anne sütü kullanım süresi, evde yaşayan kişi sayısı ve kardeş sayıları açısından karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark görüldü. Çalışma grubunda anne sütü alım süresi daha kısa idi.  Gruplar arasında hemogram, beyazküre, hematokrit, trombosit sayıları, serum sodyum, potasyum, AST, ALT, çinko ve bakır düzeyleri açısından anlamlı farklılık görüldü. Eser elementlerden serum çinko ve bakır düzeyleri çalışma grubunda kontrol grubuna göre belirgin şekilde düşük bulundu. Bununla birlikte serum çinko düzeyleri kalp yetmezliği gelişen grupta gelişmeyen gruba göre oldukça düşüktü. Ayrıca CRP düzeyleri, hastanede kalış süresi ve eksitus oranları ile serum çinko düzeyleri arasında negatif korelasyon bulundu. Sonuç olarak bu bulgular pnömonili çocuklarda çinko desteğinin rutin antibiyotik tedavisi yanında verilebilecğini düşündürmektedir.

Abstract:
According to data of the World Health Organization in 1999, each year, a total of 10.5 million children under the age of two lose their lives due to preventable and treatable disease five in worldwide. Respiratory tract infections are responsible for the 28% of these deaths. In developing countries and our country, lower respiratory tract infection takes second place in child mortality under the age of one and fifth ranks in the deaths of children under the age of five. These data shows that pneumonia is significant public health problem causing high mortality and morbidity especially in children less than 2 years of age in developing countries and our country. In all living things, glucose, fatty acids, trace element and minerals beside vitamins are known to be required for proliferation and growth of cells. Biological trace elements are required for replication of DNA, transcription of RNA, cell division and activations. Additionally, they take part in structures of important proteins, active side of enzymes. Deficiencies of trace elements are result for impaired immune system function, reduced resistance of infections and ineffective T lymphocyte. Soil and plant analysis reveals that soils and plants in Turkey contain very low levels of some trace elements. 
Therefore, in this study we aimed to determine serum levels of trace elements in healthy children and children suffering and hospitalized due to pneumonia during first years of life. Between January  and March 2013, a total of 40 hospitalized children with pneumonia and 30 healthy children were enrolled the study. The trace elements levels were investigated in study and control groups. Physical examinations findings of study group were recorded. The mean age of study group was 14.2±5.67 months with the range of one to 24 months. The mean age of children in control group was 13.2±5.29 months with the range of one to 24 months like study group. There was no statistically significant differences in terms of gender and age between the groups (p>0.05). between the groups, no statically significant differences were found according to vaccination, vitamin d supplementation, iron prophylaxes and distribution of gestational weeks (p>0.05). When the groups were compared with regard to duration of breast feeding, number of people living home and number of siblings, statistically significant differences were found. The duration of breast feeding were shorter in study group. Between the groups, statistically significant differences were also found in terms of hemoglobin, white blood cell, platelet count, serum sodium, potassium, AST, ALT, zinc and copper levels. Between the trace elements, serum zinc and copper levels were found to be promptly lower in study group then in controls. Additionally, in study group, patients with heart deficiency had markedly lower serum zinc levels than patients without heart deficiency. A negative correlation was found between serum zinc level and CRP levels, hospitalization duration and exitus rates as well. As a result, these findings suggest that zinc supplementation may be given to children with pneumonia beside the routine antibiotic therapy.