Yabancılara Türkçe öğretimi ders kitaplarında {-Mış} biçimbiriminin işlevlerinin incelenmesi
Examining the functions of the morpheme {-Miş} in Turkish as a foreign language coursebooks
Yazar: SELDA DEMİR
Danışman: DOÇ. DR. KAMİL İŞERİ
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Biçimbirim = Morpheme ; Ders kitapları = Textbooks ; Dilbilgisi = Grammar ; Türkçe = Turkish ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching ; Yabancı dil öğretimi = Foreign language teaching

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Türkçede {-mIş} biçimbiriminin zaman, kiplik ve görünüş işlevlerini betimleyerek, yabancı dil olarak Türkçe öğretim ders kitaplarında bu biçimbirim işlevlerinin hangilerinin öğretildiğini tespit etmek ve bu biçimbirim işlevlerinin her düzey yabancı dil olarak Türkçe öğretim ders kitabında nasıl kapsanması gerektiği ile ilgili önerilerde bulunmaktır. 
Bu çalışmanın dayanağı olan Türkçede {-mIş} biçimbirimi, hem akademik hem de günlük dilde öğrencinin sıklıkla karşılaşacağı bir biçimbirimdir. Bu nedenle, Avrupa Ortak Dil Çerçevesi tarafından kabul görmüş her düzeyde, öğreniciye bu biçimbirim işlevleri öğretiminin, dilbilgisi öğretim ilkelerine uygun bir şekilde sağlanması gerekmektedir. Bu çalışma kapsamında nitel araştırma yöntemi kullanılmış ve zaman, görünüş ve kiplik olarak pek çok işleve sahip olan bu biçimbirim, öncelikle alanyazın taraması yapılarak betimlenmiştir. Betimlenen bu işlevler analiz birimleri kabul edilerek, güncel ve yaygın olarak kullanılmakta olan yabancı dil olarak Türkçe öğretim ders kitapları doküman analizi kapsamında taranmıştır. Yapılan bu analizler sonucunda, hem anadili öğretiminde kullanılan dilbilgisi kitaplarında {-mIş} biçimbirimi işlevlerinin tam olarak betimlenmemiş olduğu, hem de buradaki eksikliğin yabancı dil olarak Türkçe öğretim ders kitaplarına da bir eksiklik ve düzensizlik olarak yansıdığı tespit edilmiştir. 
Çalışma kapsamında elde edilen bulgulardan yola çıkılarak, yabancı dil olarak Türkçe öğretiminde temel kaynak materyallerden birini oluşturan yabancı dil olarak Türkçe öğretim ders kitaplarının her düzeyinde {-mIş} biçimbirimi işlevlerinin hangilerinin, hangi sıra ile kapsanması gerektiği konusunda önerilerde bulunulmuştur. Bu biçimbirim işlevlerinin öğretimi ile ilgili üniteler hazırlanması ve bu ünitelerin her düzey yabancı dil olarak Türkçe öğretim ortamlarında değerlendirilmesi ise ileri çalışmalara bırakılmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Yabancı Dil Olarak Türkçe, {-mIş}, Biçimbirim, Ders kitapları

Abstract:
This study aims at defining functions of the suffix {-mIş} in Turkish language in terms of verb tenses, modality and aspect, and giving suggestions on how to cover these functions of this suffix in every level of teaching Turkish as a foreign language coursebooks after finding out how many of them are covered in aforementioned levels of books. 
The suffix {-mIş} in Turkish, on which this study is based, is one of the most important suffixes that ia learner of Turkish will have to use both in daily and academic language. Therefore, teaching of the functions of this suffix must be provided to the learners according to the grammar teaching principles in every level which has been accepted by European Common Language Framework. Within this study, this suffix, which has many functions of verb tenses, modality and aspect, has been defined by analyzing the literature first. Teaching Turkish as a foreign language coursebooks have also been analyzed according to the formerly defined functions which are taken as analysis units. As a result of these document analysis, it has been found out that the functions of the suffix {-mIş} have not been defined efficiently even in the Turkish language grammar books and this deficiency reflects on teaching Turkish as a foreign language coursebooks as another drawback and irregularity. 
In the light of the findings derived from this study, some suggestions on which functions of the suffix {-mIş} should be covered in every level of teaching Turkish as a foreign language coursebooks, which are one of the most essential source materials of teaching Turkish as a foreign language and how they should be covered have been made. However, the preparation of the units covering these functions of this suffix and evaluation and the assessment of these materials in real teaching situations are left to be realised in a further study. 
Keywords: Teaching Turkish as a Foreıgn Language, {-mIş}, Suffix, Coursebooks