Eşen çayı havzası'nda ekolojik arazi sınıflandırması ve haritalaması
Ecological land classification and mapping of Eşen river basin
Yazar: ALİ ŞENOL
Danışman: PROF. DR. KÜRŞAD ÖZKAN
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Bu tez çalışması, yoğun ormancılık faaliyetlerinin yürütüldüğü aynı zamanda zengin bir flora ve fauna çeşitliliğine sahip olan Eşen Çayı Havzası'nın orman ekosistemlerinde her türlü planlama ve uygulamaya yönelik ihtiyaç duyulan temel ekolojik bilgilerin tespit edilmesine yönelik olarak gerçekleştirilmiştir. Bu amaç doğrultusunda, araştırmada odunsu vejetasyon ile çevresel değişkenlere ait matrislerin analitik-hiyerarşik yaklaşımla irdelenmesi ve denetlenmesi neticesinde havzanın ekolojik arazi sınıflandırması ve haritalaması elde edilmiştir. 
Bu çalışma kapsamında gerçekleştirilen arazi çalışmalarıyla birlikte Eşen Çayı Havzası'nda 233 örnek alanda yapılan envanter neticesinde toplamda 97 farklı odunsu bitki (ağaç ve çalı formunda) türü tespit edilmiştir. Vejetasyon toplumlarının sınıflandırmasında ikili hiyerarşik sınıflandırma esasına göre kümeleme analizi uygulanmıştır. Kümeleme analiz grupları, Sınıflandırma Ağacı Tekniği kullanılarak çevresel değişkenler ile modellenmiştir. Kümeleme analizi ve modelleme sonucunda elde edilen vejetasyon gruplarının uyumu her bir ayrım aşamasında Ki-kare ve Kappa analiziyle test edilmiştir. Anlamlı sonuç veren (p<0.05) model grupları kestirim değerleri itibariyle sayısal altlıklar üzerinde yaygınlaştırılarak haritalar oluşturulmuştur. Ayrıca vejetasyon grupları için ayırt edici türler gösterge analizi ile tespit edilmiştir. 
Çalışma neticesinde Eşen Çayı Havzası 5 farklı vejetasyon grubuna ayrılmıştır. Vejetasyon gruplarının ayrımında yükselti ve buna bağlı olarak iklim en etkili çevresel değişken olmuştur. Ayrıca yine yörede gölgelenme indeksi, peridotit anakayası ve kahverengi orman toprağı vejetasyon toplumlarının ayrımında etkili olan diğer önemli çevresel değişkenler olarak belirlenmiştir. Sonuç itibariyle bu çalışmayla Eşen Çayı Havzası'nın korunması, sürdürülebilirliği, geliştirilmesi ve geleceğe yönelik olarak planlanması için orman yetişme ortamı sınıfları ortaya koyulmuştur.

Abstract:
This thesis study was carried out to provide basic ecological information needed for all kinds of planning and implementation in the forest ecosystems of the Eşen River Basin, which has a rich diversity of flora and fauna, where intensive forestry activities are carried out. For this purpose, ecological land classification and mapping of the basin was obtained as a result of examining and controlling the matrices of woody vegetation and environmental variables with an analytical-hierarchical approach. 
A total of 97 different woody plant species (in the form of trees and shrubs) were identified as a result of the inventory made in 233 sample areas in the Eşen River Basin, together with the field studies carried out within the scope of this study. Cluster analysis was applied on the basis of dual hierarchical classification in the classification of vegetation societies. Cluster analysis groups were modeled with environmental variables using the Classification Tree Technique. The compatibility of vegetation groups obtained as a result of cluster analysis and modeling was tested with Chi-square and Kappa analysis at each separation stage. Model groups with significant results (p<0.05) were disseminated on numerical bases in terms of their predictive values and maps were created. Distinctive species for vegetation groups were determined by indicator analysis. 
As a result of the study, Eşen Stream Basin was divided into 5 different vegetation groups. Altitude and climate were the most effective environmental variables in the separation of vegetation groups. In addition, hillshade index, peridotite bedrock and brown forest soil were determined as other important environmental variables that are effective in the differentiation of vegetation societies in the region. As a result, with this study, forest habitat classes have been revealed for the protection, sustainability, development and future planning of the Eşen Stream Basin.