Çağdaş Türk çocuk edebiyatının gelişimi: Tevfik Fikret'ten Fazıl Hüsnü Dağlarca'ya (1914-2008)
Development of modern Turkish children's literature: From Tevfik Fikret to Fazıl Hüsnü Dağlarca (1914-2008)
Yazar: ÖZLEM KANAT SOYSAL
Danışman: PROF. DR. SEDAT SEVER
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimin Kültürel Temelleri Ana Bilim Dalı / Güzel Sanatlar Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Edebiyat = Literature ; Gelişim = Development ; Modern = Modern ; Modern sanat = Modern art ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Çocuk edebiyatı = Children’s literature

Özet:
Bu çalışmanın amacı, çağdaş Türk çocuk edebiyatının gelişim çizgisini betimlemektir. Bu amaçla, 1914-2008 tarihleri arasında yayımlanan çocuk kitaplarından 52 tanesi uzman görüşüne başvurularak dönemsel özellikleri yansıtma önceliğine göre seçilmiştir. Seçilen bu kitaplar, çocuk edebiyatının temel değişkenleri (konu, ileti, kahraman, dil ve anlatım) bağlamında incelenmiştir. İnceleme sonucunda aşağıdaki bulgu ve sonuçlara ulaşılmıştır:1930'larda kahramanlık, ulusal değerler ve eğitim; 1960'larda toplumculuk, dayanışma ve toplumsal değerler; 1980 sonrasında duygular, doğa ve çocuk, çocuk edebiyatı ürünlerinin konuları arasında sıralanabilir. 1930'larda iyi yurttaş olma, 1960'larda dayanışma bilincini geliştirme, 1980 sonrasında mutlu olma, bireyselleşme gibi öğelere dayanan iletiler belirginleşmiştir. Bu bağlamda kahramanlarda da benzer değişimler saptanmıştır. Öte yandan 1930'larda dil ve anlatımda, Dil Devriminin etkisi açıkça görülmektedir. 1930 sonrası da aynı etkiden söz etmek olanaklıdır. Sonuç olarak 1914'ten 2008'e çağdaş Türk çocuk edebiyatında ?gelişim? olarak nitelendirilebilecek belirgin bir değişim çizgisinin varlığından söz edilebilir.

Abstract:
The purpose of this research is to describe the line of development of the modern Turkish children?s literature. To this end, 52 of the children?s books that were published between 1914 and 2008 were selected based on expert opinion by giving priority to those that reflect the characteristics of the period. The selected books were examined in terms of the basic variables (topic, message, character, language and expression) of children?s literature. As a result of the examination, the following findings and results were obtained:Heroism, national values and education in the 1930s; socialism, solidarity and national values in the 1960s; and emotions, nature and child in the post-1980 period can be listed among the topics of children?s literature products. The messages come into focus which are based on such elements as good citizenship in the 1930s; the development of the sense of solidarity in the 1960s; and happiness and individualization in the post-1980 period. In this respect, similar changes are detected in characters as well. On the other hand, the effect of the Language Reform can be obviously seen on language and expression in the 1930s. It is also possible to talk about the same effect in the post-1930 period. As a result, it can be said that there exist a remarkable line of change that can be characterized as ?development? in modern Turkish children?s literature from 1914 to 2008.