Kepez Limanı farklı zooplankton gruplarının kararlı izotop kompozisyonlarının çevresel değişkenlerle ilişkisi
The relationship among the stable isotope compositions of different zooplankton groups with the environmental variables in Kepez Harbour
Yazar: SİNAN UZUNDUMLU
Danışman: PROF. DR. YEŞİM BÜYÜKATEŞ İNANMAZ
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science

Özet:
Bu çalışma Çanakkale Boğazı'nda bulunan Kepez Limanı'nda kıyısal alanın biyolojik ve fiziko-kimyasal özelliklerin bölgedeki baskın zooplankton gruplarının δ13C ve δ15N kompozisyonları üzerine etkilerini belirlemek amacıyla mevsimsel olarak gerçekleştirilmiştir. Zooplankton örnekleri pelajik bölgeden 200µm göz açıklığına sahip plankton kepçesiyle horizontal olarak toplanmış, örnekler tür bazında ayıklandıktan sonra kararlı izotop analizleri kütle spektrometresi ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda toplam zooplankton bolluğu ilkbahar ve yaz mevsimlerinde maksimum değerlere ulaşmıştır. En baskın tür kopepod Acartia clausi olmuştur. Kopepodlara ait δ13C değerleri hem mevsimsel hem de istasyonlar arası önemli farklılıklar göstermiştir. δ15N değerleri ise aynı mevsim içinde istasyonlar arası önemli farklılıklar göstermiştir. En yüksek δ13C ve δ15N değerleri seçici beslenici olan kopepod Calanus helgolandicus türünde saptanmıştır. Filtre ederek beslenen kladoser Penilia avirostris türünün δ13C ve δ15N değerlerinin kopepodlara göre oldukça düşük olduğu belirlenmiştir. Yüksek askıda katı madde ve klorofil-a değerlerinin tespit edildiği kış mevsiminde, kopepodların δ15N değerlerinde zenginleşme tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda zooplankton δ13C ve δ15N oranlarının çevresel ve biyolojik faktörlerin etkisi altında olduğu belirlenmiştir. Buna ek olarak birincil tüketicilerde herbivor ve diğer grupların diyet farklılıklarının yanında seçici beslenici ve filtre ederek beslenen mezozooplanktonun diyet bakımından farklı davrandığı açıkça ortaya konmuştur.

Abstract:
This study was carried out to determine the effects of the biological and physico-chemical properties of the coastal zone on the δ13C and δ15N compositions of dominant zooplankton species in Kepez Harbour of the Dardanelles. Zooplankton samples were collected horizontally with a 200-μm-mesh size plankton net and isotopic analyses were performed by mass spectrometry after identification to species level. Total zooplankton abundance reached its maximum values in spring and summer. Copepod Acartia clausi was the most abundant species. The δ13C values of copepods showed statistically significant differences both temporally and spatially. The δ15N values showed statically significant differences between stations in the same sampling period. As a selective feeder, copepod Calanus helgolandicus had the highest values in both δ13C and δ15N. Being a filter feeder, the δ13C and δ15N values of cladocera Penilia avirostris were significantly lower than δ13C and δ15N values of copepods. Enrichment was observed in δ15N values of copepods in winter, when the highest values of total suspended solids and chlorophyll-a were determined. The results showed that δ13C values of the copepods were under the influence of environmental and biological factors. Additionally, dietary differences between herbivorous groups and other groups were clearly demonstrated, as well as differences in the diets of filter-feeding and selectively-feeding zooplanktonic species.