Türkiye'deki ebeveynlerin dijital ebeveynlik öz yeterliklerinin incelenmesi
An empirical investigation of digital parenting self-efficacy among Turkish parents
Yazar: FATİH YAMAN
Danışman: DOÇ. DR. IŞIL KABAKÇI YURDAKUL
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Ebeveynler = Parents ; Sayısal teknoloji = Digital technology ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; İnternet = Internet

Özet:
Dijital teknolojilerin kişisel ve toplumsal yaşam alanlarına entegrasyonu ile birlikte insanların bireysel ve sosyal rollerinde önemli dönüşümler yaşanmaktadır. Bu dönüşümlerin yaşandığı en önemli alanlardan biri ebeveynliktir. Bu dönüşümler ebeveynlik rolleri arasına çocuklarının dijital teknolojilere erişimini, bu teknolojilerin etkili kullanımını sağlamayı ve bu süreçlerde zarar görmelerini engellemeyi eklemektedir. Ebeveynler, dijital yaşamın risklerini fırsatlara dönüştürmede ve çocukların, dijital araçları güvenli kullanımını sağlamada birincil paydaşlar olarak görülmektedir. Bu çalışmanın genel amacı, dijital ebeveynlik yeterlik ve göstergelerinin ortaya konması, bu yeterlik ve göstergelerden yola çıkılarak oluşturulan ölçek aracılığı ile Türkiye'deki ebeveynlerin dijital ebeveynlik öz yeterliklerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesidir. Ölçek geliştirme çalışmaları 2016-2017 öğretim yılında, Türkiye geneli veri toplama işlemleri 2017-2018 öğretim yılı bahar döneminde gerçekleştirilmiştir. Nitel verilerin analizinde tümevarımsal analizden, nicel verilerin analizinde ise açımlayıcı faktör analizinden, doğrulayıcı faktör analizinden, betimsel istatistiklerden (%, f, x̄, SS), bağımsız örneklemler t testinden ve bağımsız gruplar için tek yönlü varyans analizlerinden (ANOVA) yararlanılmıştır. Çalışma sonucunda 38 maddeden oluşan ve üç faktörlü bir yapıda olan dijital ebeveynlik öz yeterlilik ölçeği geliştirilmiştir. Verilerin analizi sonucunda Türkiye'deki ebeveynlerin dijital güvenlik boyutunda kendilerini yeterli gördükleri belirlenirken; bunu dijital okuryazarlık ve dijital iletişim takip etmektedir.

Abstract:
Integration of digital technologies into personal and societal endeavors has led to significant transformations in individuals' relevant roles. Parenting is one of such contexts where these transformations emerge. These transformations bring about additional parenting roles such as sustaining effective and salubrious digital access and protecting children from potential harms. Parents are considered as primary stakeholders while transforming potential risks of digital life to opportunities and sustaining safe use of digital tools. In this regard, being a digital parent emerges as a crucial competency and field of study. The primary purpose of the current study is to investigate digital parenting competencies and indicators, and to developed the scale for examined Turkey's situation of several variables by means of this scale. This study was used inductive analysis of the qualitative data analysis, exploratory and confirmatory factor analyses, descriptive statistics, along independent samples t-test were conducted along with one-way between-groups ANOVAs. Both survey design and descriptive methods were employed to realize the research purposes. To develop the scale, research data were collected in 2016-2017 school year, and to investigate the perceptions of Turkish parents, in 2017-2018 spring semester. As a result of this study digital parenting self-efficacy scale consisting of 38 items and having three factor structure was developed. Collected data from Turkey shows that parents are so proficient in digital safety dimension and to follow this dimension digital literacy and digital communication.