Tasarımı sanata, tasarımcıyı ise sanatçıya yaklaştıran süreçte tipografinin tasarım nesnesine dönüşmesi
The transformation of typography into a designed object in a process that brings design and art, designer and artist together
Yazar: BETÜL USLU ÖZKAN
Danışman: PROF. DR. H.YAKUP ÖZTUNA
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Grafik Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2014
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Biriciklik = Uniqueness ; El sanatları = Handicrafts ; Tasarım = Design ; Tasarımcılar = Designers ; Tipografi = Typography

Özet:
Tipografinin tasarım nesnesine dönüşme sürecinde, sanat-tasarım alışverişi
içinde tasarımcının sanatçı tavrıyla eserlerini gerçekleştirmesi bu
çalışmanın problemini oluşturmaktadır. Sanat-tasarım alış-verişininin ve
teknolojinin tipografinin bir tasarım nesnesine dönüşmesi üzerindeki etkilerini
irdelemek çalışmanın temel amacıdır. Sürekli olarak ayrı görülen sanat ve
tasarımın birbirlerini çok fazla besledikleri için ayrı düşünülemeyecekleri, bu
çalışmada örnekler üzerinden incelenerek ortaya konulmuştur.
Sanat-tasarım alış-verişinin, teknolojik ilerlemelerle gelişen araçlarla
başat bir seyir gösterdiği, oluşan gelişmelerle bu alışverişin kendini yenilediği
görülmüştür. Bu araştırma, Endüstri Devrimi'nin getirdikleriyle değişen
hayatın, Avangard Sanat Hareketleri'nin tasarım dilini kullanmalarıyla
görselleştirildiğini ve tasarımcıların kendilerini El Lissitzky gibi sanatçıtasarımcı
olarak görmeleri üzerinden sanat-tasarım alış-verişinin varlığını
ispatlamıştır.
Avangard Sanat Hareketleri'nin Amerika'ya taşınması ile fotodizginin
ardından bilgisayarın sağladığı özgürlükler ve deneyler ortamının, grafik
tasarımcıları kişisel deneyimlerde bulunmaya heveslendirdiği görülürken,
sanatçı gibi düşünmeye ve davranmaya bir çağrı niteliği de oluşturduğu
saptanmıştır. Bu değişimi hazırlayan süreçte, Wolfgang Weingart'ın
gelenekselleşmiş tipografi kurallarını yıkma deneylerinin, sanatsal bir bakış
açısıyla gerçekleştirildiği, örnekler üzerinden açıklanmıştır.
Sanat ve tasarım alış-verişinde, zaman içinde tipografinin bir tasarım
nesnesine dönüştüğü belirlenmiş ancak bu dönüşümün daha öncekilerden farklı
olarak teknolojiden uzaklaştığı bulguları elde edilmiştir. Teknolojiyi reddeden
"post-dijital" anlatım biçiminin, el yapımının biricikliğini ve kusurlu güzelliğini
vurgularcasına zanaatın öneminin yeniden keşfedildiği gözlemlenmiştir.


Türkçe Anahtar Kelimeler:
1- Tipografi
2- Biriciklik
3- El Yapımı
4- Aşkınlık
5- Deneysellik

Abstract:
This study focuses on how a designer works with the attitude of an artist
in a process in which typography turns into a designed object resulting from the
connection between the fields of art and design. The main goal is to analyze the
effects of the relationship between art-design and technology on the
transformation of typography into a designed object. By analyzing examples,
the study points out the fact that; contrary to the belief that art and design are
separate from each other, they actually influence each other too much to be
considered as such.
It's been observed that the interaction between art-design is influenced
mainly by the tools developed as a result of technological advances and that it
renews itself as a result of these developments. This research proves the
existence of a connection between art-design by pointing out how the change in
lifestyle triggered by the Industrial Revolution has been visualized by
Avantgarde Art Movements as they utilized the language of design; and
designers –such as El Lissitzky– considered themselves as artist-designers.
After Avantgarde Art Movements reached America, the freedom and the
experimentation opportunities that came with computers –following a period of
photographic typesetting–, made graphic designers enthusiastic about
experimenting; causing them to think and act like artists. It's explained with
examples that, within the period that triggered this transformation, Wolfgang
Weingart's attempts to challenge traditional rules of typography were in fact
realized from an artistic perspective.
Resulting from the interaction between art and design, typography has
turned into a designed object in time; however this transformation has
distanced itself from technology unlike the previous ones. The importance of
crafts has been rediscovered by the "post-digital" style of narration, which
objects to technology and emphasizes the uniqueness of handmade objects and
their flawed beauty.



İngilizce Anahtar Kelimeler:
1- Typography
2- Uniquely
3- Hand Made
4- Transcendance
5- Experimentation