Shear wave elastografi, polikistik over sendromunda diagnostik bir belirteç olarak kullanılabilir mi?
Can shear wave elastography be used as a diagnostic marker in polycystic over syndrome?
Yazar: UĞURCAN ZORLU
Danışman: DOÇ. DR. HAKAN RAŞİT YALÇIN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Elastografi = Elastography ; Polikistik over sendromu = Polycystic ovary syndrome

Özet:
Amaç: Araştırmamızın amaçları arasında PCOS ve PCOS olmayan kadınlar arasındaki SWE değerlerinin karşılaştırmasıyla birlikte bir cut-off değer çıkarılıp sendromun tanısı için ucuz, kolay uygulanabilir, non-invaviz bir parametre daha tanımlanmasıdır. İkincil amaç, PCOS ve PCOS olmayan kadınlar arasındaki menstrüasyon paternlerini, klinik özellikleri, laboratuvar ve diğer ultrasonografik parametrelerinin, SWE parametleri ile birlikte karşılaştırılması sonucu elde edileceğini düşündüğümüz hastalığın kliniğe ve laboratuvar parametlerine yansıma durumunu SWE gibi non-invaziv ucuz, kolay bir yolla predikte etmektir. Çalışmanın üçüncü amacı, PCOS tanısı almış hastalarda klinik özelliklerin ve labarotuvar bulgularının SWE parametreleriyle korele bir değişim gösterip göstermediğinin incelenmesi sonucu hastalığın şiddeti ile SWE değerleri arasında bir korelasyon bulup tedavinin ve takibin seyrini bu ucuz, kolay, non-invaziv metoda göre şekillendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, Ankara Şehir Hastanesinde Mayıs 2022 ile Eylül 2022 arasında jinekoloji ve infertilite polikliniklerine, kadın hastalıkları ve doğum acil servisine başvuran ve Rotterdam tanı kriterlerine göre PCOS tanısı konan 150 kadın hasta (18-40 yaş arası) dahil edildi. Kontrol grubu olarak da yine aynı birimlere başvuran 150 PCOS tanısı almamış sağlıklı birey (18-40 yaş arası) çalışmaya katıldı. Hastalara ve kontrol grubuna ait kan örneklerinin alınması, ultrasonografik değerlendirme (gri skala ve doppler parametreleri) ve SWE- SWV (stromal ağırlıklı) değer ölçümleri erken foliküler fazda (menstrüel siklusun ikinci ila altıncı günleri arasında) olacak şekilde gerçekleştirildi. Hastalar metabolik ve androjenik parametreler ve klinik özellikler açısından incelendi. Çalışmada, vaka ve kontrol grubunun metabolik, hormonal parametreleriyle klinik özellikleri SWE-SWV değerleri açısından bir karşılaştırması yapıldı. Ayrıca, SWE-SWV'nin metabolik-hormonal-klinik bozulmayı öngörme konusundaki duyarlılığı değerlendirildi. PCOS'un ultrasonografik özelliklerini saptamak için gri skala ultrasonografi (US) kullanılarak overler incelendi. Hem US hem de SWE ölçümlerini yapmak için transabdominal-transvajinal yaklaşım kullanıldı (6 MHz dışbükey prob ve transvajinal prob kullanan bir Toshiba Apio 500 US cihazı aracılığıyla). İlk olarak, over morfolojisini değerlendirmek için gri skala US kullanıldı. Daha sonra, elastografik inceleme için her bir over için en az 10 ardışık ölçüm elde edildi (stroma ağırlıklı). SWE-SWV ölçümlerinin kalitesini iyileştirmek için cihaz tarafından otomatik olarak sağlanan kalite faktörü (RMI) referans değerleri 0.4 ile 1.0 kilopaskal (kPa) aralığı alındı.
Bulgular: PCOS grubunun VKİ, obezite oranı, HbA1c seviyesi, trigliserid, açlık insülin, HOMA-IR değeri kontrol grubundan anlamlı şekilde yüksek; HDL ise anlamlı şekilde düşük görülmüştür. PCOS grubunda metabolik sendroma sekonder artmış lipid seviyeleri, düşük HDL seviyesi, artmış HOMA-IR seviyeleri izlenmiştir. Bununla beraber PCOS hastalarında total testosteron değeri, LH/FSH oranı, DHEA-S değeri, AMH değeri ve FAI değeri kontrol grubundan anlamlı şekilde yüksek; SHBG değeri ise anlamlı şekilde düşük bulunmuştur. PCOS grubu olgularında literatüre göre beklenildiği gibi akne vulgaris, hirşutizm, saç dökülmesi, oligomenore/amenore ve infertilite görülme oranı kontrol grubu olgularına göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır. Bizim çalışmamızda Ortalama Ovaryan Arter RI değeri, Ortalama Over Stroma Alanı/Over alanı ve Ortalama Over Hacmi kontrol grubundan anlamlı şekilde yüksek; Ortalama Ovaryan Arter PSV değeri ise anlamlı şekilde düşük bulunmuştur.
PCOS grubunda bulunanların Ortalama Shear Wave Elastografi değeri kontrol grubu olgulara göre anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur. Bununla birlikte En düşük Shear Wave Elastografi değeri, En yüksek Shear Wave Elastografi değeri, Ortalama Shear Wave Velocity değeri, En düşük Shear Wave Velocity değeri, En yüksek Shear Wave Velocity değeri de elastografik değerler olarak çalışılmıştır. Bu değerler de PCOS grubunda kontrol grubuna göre istatistiki olarak anlamlı derecede daha daha yüksek bulunmuştur. 	Değerlendirmeler sonucunda ortalama shear wave elastografi için PCOS tanısı koymak için elde edilen cut-off noktası 12,3 olarak saptanmıştır. Çalışmamızda aynı şekilde ortalama shear wave velocity değeri için cut-off noktası 1,35, en düşük shear wave velocity değeri için cut-off noktası 1,17, en yüksek shear wave velocity değeri için cut-off noktası 1,5 olarak bulunmuştur.
Ortalama Shear Wave Elastografi değeri ile kilo, VKİ, HbA1c, total testosteron, DHEA-SO4, FAI, Trigliserit, açlık glukoz, açlık insülin, HOMA-IR ve AMH arasında pozitif yönde; Ortalama Shear Wave Elastografi değeri ile yaş, SHBG ve HDL arasında ise negatif yönde anlamlı bir korelasyon görülmüştür. En düşük Shear Wave Elastografi değeri ile kilo, VKİ, HbA1c, total testosteron, DHEA-SO4, FAI, açlık insülin, HOMA-IR ve AMH arasında pozitif yönde; En düşük Shear Wave Elastografi değeri ile SHBG ve HDL arasında ise negatif yönde anlamlı bir korelasyon görülmüştür. En yüksek Shear Wave Elastografi değeri ile kilo, VKİ, HbA1c, total testosteron, LH/FSH, DHEA-SO4, FAI, Trigliserit, açlık glukoz, açlık insülin, HOMA-IR ve AMH arasında pozitif yönde; en yüksek Shear Wave Elastografi değeri ile yaş, SHBG ve HDL arasında ise negatif yönde anlamlı bir korelasyon görülmüştür. Bunlara ek olarak Shear Wave Elastografi verileri hirşutizm, saç dökülmesi, oligo-amenore, infertilite gibi klinik özelliklerin gözlenmesi durumu için istatistiki bir anlamlılık sağlmıştır. Kısa bir deyişle PCOS'u tanımlarken kullandığımız parametre ve kriterlerin birçoğu (PCOS tanı kriterleri, androjenik parametreleri, biyokimasal markerlar, klinik parametreler) istatistiki olarak elastografi ölçümleri ile paralellik göstermektedir.
Sonuç: SWE parametleri istatistiki olarak PCOS grubunda kontrol grubuna göre istatistiki olarak anlamlı yüksek sonuçlar vermiştir. Bu sonuçlarla non-invaziv, ucuz, kolay bir tetkik olan shear wave elastografi PCOS tanısında bir belirteç olarak kullanılabilir. Bununla birlikte PCOS tanısı almış hastalarda SWE değerlerinin artışına bağlı semptomlar kendini daha çok göstermekte, biyokimyasal markerlar daha çok bozulmakta ve klinik daha kötüye gitmektedir. Bu da demektir ki bu ucuz, non-invaziv, kolay bir test olan SWE bu hastalığın progresyonunu tahmin etmede bizim için değerli bir parametre olabilir. Keza hastaların biyokimyasal değerlerinin takibinin zor olduğu durumunda bu androjenik parametrelerle çalışmamızda anlamlı korelasyon gösteren SWE bu değerlerin tahmini için bizim için belirteç olarak kullanılabilir. Hem PCOS'un tanısından hem de progresyonunu tahmin etmede ve tedavi ve izlem süreci için SWE parametreleri bizim için son derece değerlidir. Daha geniş örneklem büyüklükleri ve kontrol grupları ile gelecekteki çalışmaları içeren daha ileri araştırmalar mevcut bulguları destekleyen kanıtlar sağlarsa, PCOS'lu hastaların uzun süreli takibinde SWE rutin ultrasonografik uygulamaya dahil edilebilir.
Anahtar kelimeler: PKOS, shear wave elastografi, shear wave hızı, ovaran elastoz, ovaryan sertlik

Abstract:
Objective: Among the aims of our research is to compare the SWE values between PCOS and non-PCOS women, together with a cut-off value, to define another inexpensive, easily applicable, non-invasive parameter for the diagnosis of the syndrome. The secondary aim is to predict the effect of the disease on the clinic and laboratory parameters of the disease, which we think will be obtained as a result of the comparison of the menstrual patterns, clinical features, laboratory and other ultrasonographic parameters between PCOS and non-PCOS women, in a non-invasive, inexpensive and easy way, such as SWE. The third aim of the study is to find a correlation between the severity of the disease and the SWE values as a result of examining whether clinical features and laboratory findings show a correlation with SWE parameters in patients diagnosed with PCOS, and to shape the course of treatment and follow-up according to this inexpensive, easy, non-invasive method.
Materials and Methods: The study included 150 female patients (18-40 years old) who applied to the gynecology and infertility outpatient clinics, gynecology and obstetrics emergency service in Ankara City Hospital between May 2022 and September 2022 and were diagnosed with PCOS according to the Rotterdam diagnostic criteria. As the control group, 150 healthy individuals (18-40 years old) who were not diagnosed with PCOS, who applied to the same units, participated in the study. Blood samples were taken from the patients and control group, ultrasonographic evaluation (gray scale and doppler parameters), and SWE-SWV (stromal mostly) value measurements were performed in the early follicular phase (between the second and sixth days of the menstrual cycle). The patients were examined in terms of metabolic and androgenic parameters and clinical features. In the study, a comparison was made in terms of metabolic, hormonal parameters and clinical features of the case and control groups in terms of SWE-SWV values. In addition, the sensitivity of SWE-SWV to predict metabolic-hormonal-clinical deterioration was evaluated. To determine the ultrasonographic features of PCOS, the ovaries were examined using gray scale ultrasonography (US). A transabdominal-transvaginal approach was used to make both US and SWE measurements (via a Toshiba Apio 500 US instrument using 6 MHz convex probe and transvaginal probe). First, gray scale US was used to evaluate ovarian morphology. Subsequently, at least 10 consecutive measurements were obtained for each ovary for elastographic examination (stromal mostly). In order to improve the quality of the SWE-SWV measurements, the quality factor (RMI) reference values provided automatically by the device ranged from 0.4 to 1.0 kilopascal (kPa).
Results: BMI, obesity rate, HbA1c level, triglyceride, fasting insulin, HOMA-IR values of the PCOS group were significantly higher than the control group; HDL was found to be significantly lower. In the PCOS group, increased lipid levels, low HDL levels, and increased HOMA-IR levels were observed secondary to metabolic syndrome. On the other hand, total testosterone value, LH/FSH ratio, DHEA-S value, AMH value and FAI value were significantly higher than the control group in PCOS patients; SHBG value was found to be significantly lower. As expected according to the literature, the incidence of acne vulgaris, hirsutism, hair loss, oligomenorrhea/amenorrhea and infertility in PCOS group cases was found to be statistically significantly higher than the control group cases. In our study, Mean Ovarian Artery RI, Mean Ovarian Stroma Area/Over area, and Mean Ovarian Volume were significantly higher than the control group; The mean Ovarian Artery PSV value was found to be significantly lower.
Mean Shear Wave Elastography value in the PCOS group was found to be significantly higher than in the control group. In addition, the lowest Shear Wave Elastography value, the highest Shear Wave Elastography value, the Average Shear Wave Velocity value, the lowest Shear Wave Velocity value, and the highest Shear Wave Velocity value were also studied as elastographic values. These values were also found to be statistically significantly higher in the PCOS group than in the control group. As a result of the evaluations, the cut-off point obtained for the diagnosis of PCOS for the mean shear wave elastography was determined as 12.3. Likewise, in our study, the cut-off point for the average shear wave velocity value was 1.35, the cut-off point for the lowest shear wave velocity value was 1.17, and the cut-off point for the highest shear wave velocity value was 1.5.
There was a positive correlation between the mean Shear Wave Elastography value and weight, BMI, HbA1c, total testosterone, DHEA-SO4, FAI, Triglyceride, fasting glucose, fasting insulin, HOMA-IR and AMH; There was a significant negative correlation between the mean Shear Wave Elastography value and age, SHBG and HDL. There was a positive correlation between the lowest Shear Wave Elastography value and weight, BMI, HbA1c, total testosterone, DHEA-SO4, FAI, fasting insulin, HOMA-IR and AMH; There was a negative significant correlation between the lowest Shear Wave Elastography value and SHBG and HDL. There was a positive correlation between the highest Shear Wave Elastography value and weight, BMI, HbA1c, total testosterone, LH/FSH, DHEA-SO4, FAI, Triglyceride, fasting glucose, fasting insulin, HOMA-IR and AMH; a negative significant correlation was observed between the highest Shear Wave Elastography value and age, SHBG and HDL. In addition, Shear Wave Elastography data provided statistical significance for the observation of clinical features such as hirsutism, hair loss, oligo-amenorrhea, and infertility. In short, most of the parameters and criteria we use to define PCOS (PCOS diagnostic criteria, androgenic parameters, biochemical markers, clinical parameters) are statistically parallel to elastography measurements.
Conclusion: SWE parameters gave statistically significantly higher results in the PCOS group compared to the control group. With these results, shear wave elastography, which is a non-invasive, inexpensive and easy examination, can be used as a marker in the diagnosis of PCOS. On the other hand, in patients diagnosed with PCOS, symptoms related to the increase in SWE values manifest themselves more, biochemical markers deteriorate more and the clinic worsens. This means that SWE, which is an inexpensive, non-invasive, easy test, could be a valuable parameter for us in predicting the progression of this disease. Likewise, in cases where it is difficult to follow the biochemical values of the patients, SWE, which showed a significant correlation in our study with these androgenic parameters, can be used as an indicator for the estimation of these values. SWE may be included in routine ultrasonographic practice in the long-term follow-up of patients with PCOS if further research with larger sample sizes and control groups and future studies provides evidence to support the current findings.
Keywords:	PCOS, shear wave elastography, shear wave velocity, ovarian elastosis, ovarian stiffness