Ortaöğretim öğrencilerinin sosyalleşmelerinde sporun etkileri
The effect of sports on social interaction of high school students
Yazar: GONCA KORUCU AYTAN
Danışman: PROF. DR. A.AZMİ YETİM
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Bölümü / Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Spor = Sports
Dizin: Ortaöğretim öğrencileri = Secondary education students ; Sosyalleşme = Socialization ; Spor = Sports ; Spor faaliyetleri = Sport activities ; Öğrenciler = Students

Özet:
Bu araştırmanın amacını, ortaöğretim öğrencilerinin sosyalleşmelerinde sporun, etkileri, öğrencilerinin spor aktiviteleri ile sosyalleşme süreçlerinde meydana gelen değişimin ortaya çıkarılması, spor ve spor aktivitelerinin ortaöğretim öğrencilerin sosyalleşmesi üzerinde etkisinin olup olmadığı oluşturmaktadır.Araştırma grubunu, 2008?2009 eğitim ve öğretim yılında Denizli il merkezinde bulunan 8 Genel Lise, 1 Fen Lisesi, 3 Anadolu Lisesi ile 2 Endüstri Meslek ve Teknik Lisesi ve 2 Ticaret ve Meslek Liselerinden oluşan toplam 16 ortaöğretimde öğrenim gören 850 öğrenci oluşturmaktadır. Öğrenciler 9. 10. ve 11. sınıflarda rasgele (random) yöntemle seçilmişlerdir.Araştırmada veri toplama aracı olarak üç bölümden oluşan anket formu kullanılmıştır. Anket formunun birinci bölümü, öğrencilerin kişisel bilgi ve özelliklerini içeren 18 sorudan; ikinci bölümü, sosyalleşme kavramının ortaya çıkarılmasını amaçlayan 34 sorudan; üçüncü bölümü ise spor ile birlikte sosyalleşme kavramının ortaya çıkmasına yardım edecek 35 sorudan meydana gelmiştir.Soru kâğıdının hazırlanmasında kapalı uçlu soru tipi ile birlikte 5'li likert tipi soru ölçeği kullanılmıştır. Araştırmamızda kullanmış olduğumuz likert ölçeği puanlaması için ?1:Kesinlikle Katılmıyorum?, ?2:Katılmıyorum?, ?3:Kararsızım?, ?4:Katılıyorum?, ?5:Kesinlikle Katılıyorum? şeklindedir. Araştırmada kullanılan sosyalleşme ölçeği oluşmuştur. Bunların hazırlanması ise Hacettepe kişilik envanteri, sosyotropi otonomi ölçeği, sosyal karşılaştırma ölçeği, sosyal tanıma anketi, kendini tanımlama envanteri, kişisel bilgi formu gibi daha önce birçok kereler kullanılmış ölçeklerden yararlanılarak sosyalleşme ölçeği oluşturulmuştur.Anket 45 gün ara ile 35 lise öğrencisine uygulanması sonucu elde edilen test tekrar test yöntemine göre; sosyalleşme ölçeğimizin güvenirliği (Cronbach Alfa) =0.739 ile oldukça güvenilir olduğu, spor ile sosyalleşme ölçeğimizin güvenirliği =0.802 ile yüksek derecede güvenilir bir ölçek olduğunu ve genel olarak sorularımızın güvenirliliği = 0.846 ile yüksek derecede güvenilir çıkmıştır.Verilerin analizleri için ikili karşılaştırmalarda Mann-Whitney U Testi ve çoklu karşılaştırmalar için Kruskal-Wallis Test ve Korelasyon Testi analizi kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi 0,05 olarak belirlenmiştir. Çoklu karşılaştırmalarda Kruskal-Wallis Testi Analizinde sonuçların anlamlı farkın çıktığı durumlarda ortalama sırası(RANK)'na bakılarak farklılık incelenmiştir.Araştırma sonucunda; Ortaöğretim öğrencilerinin okudukları okul türlerine göre sosyalleşme ve spor ile sosyalleşme düzeyleri ortalamaları arasında farklılık olduğu ve fen lisesinde okuyan öğrencilerin en yüksek sosyalleşme düzeyine sahip olduğu gözükmektedir. En düşük sosyalleşme düzeyi okul türüne göre teknik lisede okuyan öğrencilerden oluşmaktadır. Erkek ve kız öğrencilerin sosyalleşme ve spor ile sosyalleşme düzeyleri arasında anlamlı düzeyde fark vardır. Ortaöğretim öğrencilerinin okudukları bölümlere göre sosyalleşme düzeyleri ortalamaları arasında farklılık olduğu ve düzeyi en yüksek olanların sayısal bölümde okuyanların olduğu gözükmektedir. En düşük sosyalleşme düzeyine sahip bölüm, teknik bölümlerde okuyan öğrencilerden oluşmaktadır. En uzun yaşadıkları yerlere göre sosyalleşme düzeyleri ortalamaları arasında farklılık olduğu ve sosyalleşme düzeyi en yüksek olanların en uzun yaşanılan yerin il merkezleri olduğu görülmektedir. En düşük sosyalleşme seviyesi en uzun süre kasaba'da yaşayanlardır. Birinci sınıf olan öğrenciler ile üst sınıfta okuyan öğrencilerin sosyalleşme düzeyleri arasında anlamlı düzeyde fark olmadığı görülmüştür.

Abstract:
The aim of this study is to examine the effects of sports by high school students on their social interaction and investigates how this interaction leads to a change in their social skills and whether sports plays a role on individuals? ability to deal with social phenomenon.We examined data from a sample of 821 high school students from 16 high schools (9 General high schools, 3 Anatolian high schools, 2 engineering-based vocational high schools and 2 commerce-based vocational high schools) in the city of Denizli in Turkey registered during the school year of 2008-2009. Students from 9th, 10th and 11th grade were selected randomly.The Survey used in the study has three parts. The first part includes 18 questions related to the personal characteristics of the students; the second part includes 34 questions related to the level of social interaction, and the third part includes 35 questions related to the level of social interaction as a result of engagement in sports.We used a closed-ended question type as well as 5 option Likert scale for the questionnaire. A Likert scale is the simplest and the most widely used scale in survey research. The format of a typical five-level Likert item used in this study follows:1. Strongly disagree, 2.Disagree, 3. Undecided, 4. Agree, 5. Strongly AgreeThe questionnaire consists of 69 questions. Several widely-used sociological scales such as Hacettepe personality inventory, sociotropy autonomy scale, social comparison scale, social learning survey, self-report inventory, self-knowledge forms were utilized to prepare the questionnaire.The survey was administered in 45 day increments to 35 high school students using a test-retest method with a correlation coefficient of r=.80. The reliability coefficients for this study produced an excellent Cronbach?s Alpha of 0.846 for the overall questions and =0.739 for the level of social interaction, = 0.802 for the level of social interaction as a result of engagement in sports.The Mann-Whitney U test is used for paired comparisons. On performance of multiple comparisons, Kruskal-Wallis Test was used in conjunction with Correlation tests. P value of 0.05 is determined for the analysis. However, when the differences are large as a result of the Kruskal-Wallis Test, the ranking method was applied to the overall dataset.There was a difference in the level of social interaction by high school type. Students who attend the science high schools (advanced placement high schools) had the highest level of social interaction. The lowest level of social interaction was among students who attend vocational high schools. There was a significant gender difference in the level of social interaction. The type of track (science, humanities, technical) high school students choose also had a significant affect on the level of social interaction. Students on the science track had the highest level of social interaction. Students on the technical track had the lowest level of social interaction. Time spent in residence had a significant affect on the social interaction. City residents had a higher level of interaction than town residents. There was not a significant difference in the level of social interaction among freshmen than seniors. Since there was no significant mean rank difference, we did not further investigate.