7. sınıf öğrencilerinin zekâ oyunları dersinde sayı duyusu stratejilerinin incelenmesi
An investigation of 7th grade students' number sense strategies in mind games course
Yazar: KÜBRA AKSAKAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MESTURE KAYHAN ALTAY
Hacettepe Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Matematik eğitimi = Mathematics education ; Matematik öğretimi = Mathematics teaching ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Sayı duyusu = Number sense ; Zeka oyunları = Mind games

Özet:
Bu çalışmanın amacı sayı ve işlemler öğrenme alanına özgü ve sayı duyusu bileşenleri dikkate alınarak hazırlanan oyunların oynatıldığı zekâ oyunları dersinde 7. sınıf öğrencilerinin kullandıkları sayı duyusu stratejilerinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda çalışma Ankara'daki bir devlet okulunda seçmeli olarak zekâ oyunları dersi alan 7. sınıf öğrencileriyle gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmada belirli bir durumu derinlemesine ortaya koymak amaçlandığı için araştırmanın türü nitel araştırma desenlerinden durum çalışması olarak belirlenmiştir. Zekâ oyunları, Millî Eğitim Bakanlığı zekâ oyunları dersi öğretim programı (MEB, 2013) ve sayı duyusu bileşenleri dikkate alınarak hazırlanmıştır. Bu oyunlar akıl yürütme işlem oyunlarından kendoku, kakuro, futoşiki ve işlem karesi oyunu, hafıza oyunlarından eş bulma oyunudur. Belirlenen bu oyunlar 6 hafta boyunca uygulanmıştır. 6 hafta boyunca öğrencilerin sınıf içerisinde oyunlar sırasında kullandıkları sayı duyusu stratejileri gözlemlenmiştir. Çalışmanın veri toplama araçları araştırmacı tarafından uygulamalar sırasında alınan gözlem notları ve video kayıtlarından, yarı yapılandırılmış görüşme sorularından ve öğrenci çözüm kağıtlarından oluşmaktadır. Veriler, kullanılan sayı duyusu stratejilerinin belirlenmesine yönelik nitel yöntem ile analiz edilmiştir. Analizler sonucunda öğrencilerin zekâ oyunları dersi uygulamaları sırasında hesaplamada esneklik sayı duyusu bileşenine ait sayıları ayrıştırıp birleştirme, sayıların eş değer formlarını kullanma, sayılar üzerinde işlemlerin etkilerini fark edebilme stratejisini; referans noktası kullanımı sayı duyusu bileşenine ait yarıma yakınlık stratejisini; görsellik sayı duyusu bileşenine ait ise görsel temsil stratejisini kullandıkları tespit edilmiştir. Çalışmanın bulguları zekâ oyunları dersindeki oyunların farklı sayı duyusu stratejilerini ortaya çıkardığını göstermektedir.  
Anahtar sözcükler: sayı duyusu, zekâ oyunları, matematik, 7. sınıf öğrencileri, hesaplamada esneklik, referans noktası kullanımı, görsellik

Abstract:
The aim of this study was to investigate the number sense strategies of 7th grade students in the mind games course in which games specific to the number and operations learning area and prepared considering the number sense components. In line with this purpose, the study was carried out with 7th grade students who took the course of mind games in a public school of Ankara. Since this study is aimed to reveal a certain situation in depth, the type of the study was determined as a case study from qualitative research design. The mind games was prepared according to the Ministry of National Education (MoNE, 2013) mind games curriculum and number sense components. These games are kendoku, kakuro, futoshiki and digital operation game from reasoning and operation games, match games from memory games. These games were applied for 6 weeks. During six weeks, number sense strategies that were used by students in mind games were observed. The data collection tools of the study consist of observation notes that were received by the researcher during the applications, video recordings, semi-structured interview questions and student solving papers. The data were analyzed by qualitative method for determining the number sense strategies used. As a result of the analysis, it has been observed that during the mind games course composing and decomposing of numbers, understanding effect of numbers on the operations and using the equivalent forms and representations of numbers from flexibility in the calculation number sense component, using one half as a benchmark from using reference points component, visual representation strategy from visuality component were used by students. The findings of the study show that the games in mind games course reveal different number sense strategies.

Keywords: number sense, mind games, mathematics, 7th grade students, flexibility in the calculation, using reference points, visuality.