Dişhekimliği Fakültesine başvuran yaşlı hastalarda görülen sistemik hastalıklar, kullanılan ilaçlar ve ağız mukozasında gözlenen lezyonların prevalansının incelenmesi
Evaluation of the prevalence of systemic diseases, used drugs and oral mucosal lesions observed in elderly patients admitted to dental school
Yazar: ESİN HAŞTAR
Danışman: DOÇ. DR. H.HÜSEYİN YILMAZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Oral Diagnoz ve Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ağız hastalıkları = Mouth diseases ; Ağız mukozası = Mouth mucosa ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Oral hijyen = Oral hygiene ; Yaşlılar = Aged ; İlaç kullanımı = Drug utilization ; İlaçlar = Drugs

Özet:
Araştırmamızda, katılımcıların medikal özgeçmişleri (mevcut sistemik hastalıkları, kullandıkları ilaçlar) ayrıca kullanılan ilaçların oral bölgedeki yan etkileri ile ağız-diş sağlığı bulgularının (mevcut oral mukozal lezyonlar, çürük-eksik-dolgulu diş sayısı, temporomandibular eklem bulguları gibi) saptanması amaçlanmıştır.Araştırmamızın bulguları değerlendirildiğinde muayene edilen yaşlı hastalar içerisinde okur-yazar olmayanların oranı özellikle kadınlarda (% 37,4) fazlaydı. Diş fırçalama alışkanlığı açısından çalışmaya katılan çoğu yaşlı (% 65,8) düzenli diş fırçalamamaktaydı. Yaşlılarda sistemik hastalık prevalansı (% 90) oldukça yüksekti. En fazla (% 65) kalp ve damar hastalıklarının varlığı belirlendi. Düzenli ilaç kullananların yüzdesi 72,6'dı. Hem kadınlar hem de erkeklerde sık olarak kullanılan ilaç grubu kalp damar sistemi ilaçlarıydı. Yaşlıların kullandıkları ilaçların oral bölgedeki yan etkileri değerlendirildiğinde çalışmaya katılanların % 25'inde yan etki varlığı belirlendi. En fazla (%78,8) kalp-damar sistemi ilaçları kullananlarda yan etki varlığı bulundu. En fazla (%72,6) tespit edilen yan etki ağız kuruluğuydu. Yaşlıların % 10,3'ünde temporomandibular eklemle ilgili şikayet varlığı tespit edildi. Kadınlarda erkeklerden daha fazla (% 63) eklem şikayetinin olduğu belirlendi. Yaşlıların % 78,8'inde doğal dişler mevcuttu. Dişsizlik yüzdesi % 21,2 olarak bulundu. Kadınlarda (% 26,7) dişsizlik oranının erkeklerden (% 16,2) fazla olduğu belirlendi. Yapılan ağız içi muayenede çalışmaya katılanların % 87,6'sında ağız mukozasında lezyon belirlendi. Protez varlığı, sistemik hastalık varlığı ile oral mukozal lezyon varlığı arasında anlamlı ilişki belirlendi. Çalışma popülasyonumuzda lingual varikosit, fissural dil ve protez stomatiti en yaygın oral mukozal lezyonlar olarak gözlendi.Sonuç olarak yaşlılarda, beklenildiği gibi yüksek prevalansda sistemik hastalık varlığıyla yüksek oranda ilaç kullanımı ve oldukça yüksek insidansda oral mukozal lezyon varlığı belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study was, to determine the findings related to oral health (existing oral mucosal lesions, caries-missing-filling teeth, findings of temporomandibular joint) and medical status (current systemic diseases, used drugs) of the elderly, and the oral side effects of drugs used by elderly.When the findings of this study were evaluated, the illiteracy ratio of female patients was higher (37,4%) among the examined patients, comparing with the males. The most of elderly people (65,8%) involved in this study did not have a regular tooth brush habit. Among the elderly patients, the prevalence of systemic disease (90%) was quite high. The most common diseases were cardio vascular diseases with a rate of 65%. The 72,6 percent of the elderly had been using drugs regularly. The drug group often used by both the women and the men was cardio-vascular system drugs. The oral side effects were detected in the 25% of those who participated to this study. Most of these side effects were observed in the patients taking cardio vascular system drugs (78,8%). The most commonly observed side effect was dry mouth (76,2%). 10,3% of elderly people had complaints associated with temporomandibular joint. The ratio of complaints associated with temporomandibular joint (63%) was higher than men in female patients. The percent of elderly who had natural teeth was 78,8%. The prevalence of edentulism was 21,2%. The rate of edentulism in the women (26,7%) was higher (26,7%) than the men?s (16,2%). During intraoral examination, it was detected that 87,6% of the patients had oral mucosal lesions. It was detected a significant correlation between the presence of oral mucosal lesion and the presence of systemic disease with using prostheses. In our study population, the most common oral mucosal lesions were lingual varicosit, fissured tongue and prosthesis stomatitis.In conclusion, elderly had higher prevalence of systemic disease with a very high rate of drug use and quite high incidence of oral mucosal lesion as expected.