152 numaralı Edirne şer'iyye sicilinin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi
Transcript and evaluation of number 152 Edirne şer'i̇yye record
Yazar: MEHMET ARİF KÜRKÜT
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA NURİ TÜRKMEN
Batman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tarih = History
Dizin: Defterler = Registers ; Edirne = Edirne ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Tereke Defterleri = Tereke Registers ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Osmanlı mahkeme kayıtları olan şer'iye sicilleri bölgesel ve şehir araştırmaları
tarihinde son derece önemli bir yer tutmaktadır. Bu siciller kayıt altına alındığı yerin
iktisâdi içtimâi siyâsi ve idâri yapısı hakkında önemli bilgiler ihtiva eden resmi kayıtlar
olduğu gibi içerisinde yer alan tereke defterleri de resmi nitelik taşıyan devlet
arşivleridir. Tereke defterleri ölen kişilerin toplumsal konumlarını, demografik
yapılarını, medeni hallerini, aile yapılarını, sahip oldukları her türlü menkul,
gayrİmenkul mallara ait önemli bilgiler sunmaktadır.
Çalışma konumuz olan 152 numaralı Edirne Şer'iye sicili de Edirne'nin
bölgesel, şehirsel, sosyal, ekonomik, kültürel yapısını bizlere ulaştıran önemli bir
kaynaktır. Hicri 1166-1169, Miladi 1753-1756 yılları arası tarihleri kapsayan bu defter
96 sayfa 172 hükümden oluşmaktadır. Defter Edirne şehrinin mahallelerinin sosyal
yapısını, ekonomik faaliyetlerini, bu dönemde kullanılan unvân ve lakapları, dini
inanışları yine siyasi, idari, demografik yapı vb. birçok yapılarına ışık tutan bilgiler
içermektedir.
Dört bölümden oluşan tezin birinci bölümünde genel hatlarıyla kadılık kurumu
Şer'iye sicili ve Şer'iye mahkemeleri hakkında bilgiler verilip özelliklerinden
bahsedilmiştir. İkinci bölümde Edirne tarihi, Edirne'nin coğrafi, sosyal ve ekonomik
durumu hakkında bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde değerlendirmenin yanı sıra
millet sistemi, idari birimler ve sosyal hayat hakkında bilgiler verilip belgeler
özetlenmiştir. Dördüncü ve son bölümde ise defterdeki hükümlerin transkripsiyonu
mevcuttur.
Anahtar kelimeler: Edirne, Şer'iye Sicili, Tereke Defterleri, Mahkeme

Abstract:
The Ottoman court records, the shar'ia records, have an important placein the
historyof regional and urban research. These registers are the official records that
contain important information about the economic, social, politicaland administrative,
structure of the place where they are recorded, as well as the state archiveswhich are
included in the probate registers. the Probate Registers provide important information
on the social status, demographic structures, marital status, family structures, and all
kinds of movable and real estate propertiesof the deceased.
The Number 152 of Edirne Shar'ia Records, which is the subject of our study, is
also an important resource that brings us to the regional, city, social, economic and
cultural structure of Edirne. This book, covering the dates between 1166-1169 Hijriand
1753-1756 Gregorian, consists of 96 pages and 165 provisions. The book contains
information that sheds light on many qualites of the city such as the neighborhoods,
social, structure, economic activites, titles and nickames used in this period, religious
beliefs, political, administrative and demographic structure.
In the first part of the thesis, which consists of fourchapters, information is given
in general terms about the judicial institution, the records of the shar'ia and the courts of
the shar'ia and its features. In the second part, information about the history of Edirne,
geographical, social and economic situation of Edirne are given. In the third part, it is
given information about administrative units, nation system, and social life and
documents are summarized. In the fourth and last section, transcriptions of the
provisions in the book are available.
Key words: Edirne, Court, Shar'ia Records, Probate Registers