Çevresel müştereklerin yönetiminde yetki meselesi: Trakya'da müşterek mera yönetimi üzerine bir alan araştırması
The issue of authority in the management of environmental commons: A case study on common pasture management in Thrace region
Yazar: İLKNUR GÜL
Danışman: DOÇ. DR. SEVİM BUDAK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration

Özet:
Müşterekler kavramı içeriği itibariyle çok eski tarihlerden bu yana kimsenin özel mülkü olmayan, toplumun ortak olarak yararlandığı, kullandığı malları tanımlamaktadır. Mantıken, insanlar müşterekleri kullandıkça kaçınılmaz olarak onlara zarar vermektedirler ve daha fazla insanın kullanımı daha fazla zararın ortaya çıkması demektir. Herkese ait olan ve gelecek nesiller için korunması, yaşatılması gereken varlıklar olarak müştereklerin en iyi biçimde nasıl yönetilebileceği konusu çok önemlidir. Müştereklerin yönetimine dair literatür ve tartışmalar Garrett Hardin'in ünlü "Müştereklerin Trajedisi" isimli makalesi üzerinde yükselmiş; Elinor Ostrom'un "Müşterekleri Yönetmek" isimli çalışması ile de günümüzün en çok üzerinde konuşulan konularından biri haline gelmiştir. Bu yönde yaptığı çalışmalarıyla Nobel ödülüne de layık görülen Ostrom'a göre müşterekler devlet tarafından kontrol edilmeden ya da özelleştirme yoluna gidilmeden de yalnızca o müştereği kullanan kişiler tarafından sürdürülebilir ve etkin biçimde yönetilebilir. Ostrom'un müşterekler yönetimine ilişkin çalışmaları başta olmak üzere bu alanda yapılan diğer çalışmaları da göz önünde bulundurarak hazırlanan bu çalışmada mera müştereği alan konusu olarak seçilmiştir ve Trakya Bölgesi meralarının yönetiminden hareketle yetki meselesinin tartışılması amaçlanmıştır. Çalışmanın verileri, konuyla ilişkili bilgi birikime sahip 23 katılımcıyla gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış soruların kullanıldığı görüşmeler vasıtasıyla toplanmıştır. Elde edilen verilerin değerlendirilmesinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen bulgular ile bölgedeki mera yönetiminin hem şu anki durumu görülecek hem de Ostrom'un topluluklarını gücünü öncelediği vizyonuna merkezin ve yerelin hazır olup olmadığı değerlendirilecektir.

Abstract:
The concept of commons, in terms of its content, defines goods that have not been the private property of anyone since ancient times, but have been used and enjoyed in common by the community. Logically, when people use the commons, they inevitably damage them, and the more people use them, the more harm is caused. The issue of how best to manage the commons as resources that belong to the public and need to be protected and preserved for future generations is crucial. The literature and debate on the governing of the commons began with Garrett Hardin's famous article "The Tragedy of the Commons" and has become one of the most talked about topics of our time with Elinor Ostrom's "Governing the Commons". According to Ostrom, who was awarded the Nobel Prize for her work in this field, commons can be sustainably and effectively managed by the people who use them, without state control or privatization. In this study, which was prepared by taking into consideration Ostrom's studies on the governing of commons and also other studies in this field, the pasture commons was chosen as the field of study and it was aimed to discuss the issue of authority based on the management of pastures in the Thrace Region. The data of the study were collected through semi-structured interviews with 23 participants who had relevant knowledge and experience on the topic. Content analysis technique was used to evaluate the data obtained from the answers. With the findings of the study, both the current situation of pasture management in the region will be seen and it will also assess whether or not the center and the local authorities are ready for Ostrom's vision that prioritizes the power of communities.