Lise öğrencilerindeki internet bağımlılığı ve nikotin bağımlılığının benlik saygısı açısından yordanması
The analysis of internet addiction and nicotine addiction of high school students in terms of self-esteem
Yazar: MEHMET ALİ TEKEŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. OĞUZ TAN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik saygısı = Self esteem ; Lise öğrencileri = High schools students ; Nikotin = Nicotine ; Sigara içme = Smoking ; İnternet = Internet ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Bu araştırmayla lise öğrencilerindeki nikotin ve internet bağımlılığının benlik saygıları açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca bazı demografik değişkenlerle benlik saygısı, nikotin bağımlılığı ve internet bağımlılığı ilişkisinin olup olmadığına bakılması planlanmıştır.
Araştırmanın evrenini Beşiktaş Anadolu Lisesi öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise 9. 10. ve 11. sınıf öğrencilerinden 250 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada kullanılan veri toplama araçları; Demografik Bilgi Formu, Coopersmith Benlik Saygısı Ölçeği (BSÖ), Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FTND) ve İnternet Bağımlılık Ölçeği (Young, 1996)'dir.  Araştırma verileri SPSS 22 programında puanlanarak bilgisayara girilmiştir. Sosyo demografik değişkenlerin frekans ve yüzde dağılımları tablolaştırılmıştır. Ölçek sorularının ortalama, standart sapma bilgilerini içeren tanımlayıcı istatistikleri yorumlanmıştır. Ölçek soruları ile sosyo demografik soruların karşılaştırmalarını yapmak için iki bağımsız değişken için independent the sample t test (bağımsız örneklem t testi) ve ikiden fazla bağımsız değişken için ANOVA analizi kullanılmıştır. ANOVA analizi sonucunda anlamlı farklılığın nereden kaynaklandığını tespit etmek için post hoc çoklu karşılaştırma testleri kullanılmıştır. Ölçek soruları arasında ilişkiyi incelemek için korelasyon analizi kullanılmıştır.
           Araştırma sonucunda benlik saygısı ölçeği sonuçları ile kardeş sayısı ve anne babanın hayatta olup olmaması arasında anlamlı bir ilişki ortaya çıkmıştır. Benlik Saygısı Ölçeği puanı ile cinsiyet, yaş, sınıf düzeyi, akademik durum, anne ve baba ile birlikte yaşanıp yaşanmaması, daha önce psikolojik destek alıp almama durumu, bedensel bir rahatsızlığın olup olmaması, ailenin ekonomik durumu değişkenleri arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.
	Ayrıca, İnternet Bağımlılık Ölçeği puanı ile cinsiyet, yaş, sınıf düzeyi, akademik durum, kardeş sayısı, anne ve babanın hayatta olup olmaması, anne ve baba ile birlikte yaşanıp yaşanmaması, daha önce bir uzmandan psikolojik destek alınıp alınmaması,  bedensel bir rahatsızlığının olup olmaması, ailenin ekonomik durumu değişkenleri arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır
Bunun yanı sıra, nikotin bağımlılığı ile cinsiyet, yaş, sınıf düzeyi, akademik durum, kardeş sayısı, anane ve babanın hayatta olup olmaması, anne ve babanın birlikte olup olmaması durumu, daha önce bir uzmandan psikolojik destek alınıp alınmadığı, bedensel bir rahatsızlığın olup olmaması,  ailenin ekonomik durumu değişkenleri arasında anlamlı ilişki bulunamamıştır.
Son olarak, benlik saygısı ile internet bağımlılığı arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. ( p= 0,0< 0,05; r=0,360). Benlik saygısı ile nikotin bağımlılığı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. ( p= 0,63> 0,05; r=0,305). Nikotin bağımlılığı ile internet bağımlılığı arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır ( p= 0,383> 0,05; r= -0,145).


Anahtar kelimeler: Benlik saygısı, ergenlik, internet bağımlılığı, nikotin bağımlılığı

Abstract:
The analysis of internet addiction and nicotine addiction of high school students in terms of self-esteem
Through this research, it is aimed to analyse internet addiction and nicotine addiction of high school students in terms of  self-esteem. Also, it is planned to examine whether there is a relation with some demographic information of students and their internet addiction, nicotine addiction and self esteem.
Beşiktaş Anatolian High School students constitute the population of the research. Sample group is comprised of 250 students of this population who is chosen among 9th, 10th and 11th grade students. In the research, it is resourced from data collection tools: Demographic Information Form, Coopersmith Self-Esteem Inventory (CSEI), Fagerstrom Test for Nicotine Dependence (FTND), Internet Addiction Test (IAT) (Young,1996). The datum of the research are inputted by grading in the SPSS 22 Programme. It is tabulated sociodemographic variables' frequency and percentage distribution. Descriptive statistics including inventory questions' avarage, their standard deviation are construed. It is used the independent the sample T test for two independent variable and ANOVA analysis for three or more independent variable in order to compare and contrast the inventory questions and sociodemographic questions. In the results of ANOVA analysis, it is made use of Post Hoc Tests in order to ascertain the point from which statistically significant difference is taken its source. Also, it is used correlation analysis to construe the relationship among the inventory questions.
As a result, it is found a signifiant positive relation between Self-Esteem Scale results and how many brothers&sisters students have and whether their parents are alive or not. When it is examined, there is no relation between some variables (gender, age, level of class, academic achievement, marital status of students' parents, previous psychological care history, existence of physical handicap, financial condition) and self esteem. 
Furthermore, there is no relation between internet addiction and demographic variables (gender, age, level of class, academic achievement, marital status of students' parents, previous psychological care history, existence of physical handicap, financial conditions, number of brothers and sisters, death of any parents). 
In addition, there is no relation between the demographic variables (gender, age, level of class, academic achievement, marital status of students' parents, previous psychological care history, existence of physical handicap, financial conditions, number of brothers and sisters, death of any parents) and nicotion dependecy.
In the consequence assessment of the research, it is determined positively significant relation  between self-esteem and internet addiction level.  Also, it is determined there is no positively significant relation between self-esteem and nicotine dependency. Finally, it is determined there is no positively significant relation between nicotine dependency and internet addiction.


Key words: self-esteem, adolesence, internet addiction, nicotine dependency