Fen bilgisi öğretmen adaylarının çevre sorunlarına ilişkin görüşlerinin farklı teknikler kullanılarak tespit edilmesi
The determination of the science education teacher cadidates? views about the environmental problems by using different technicals
Yazar: SEHER ÖZCAN
Danışman: PROF. DR. MEHMET BAHAR
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Kavram haritaları = Concept maps ; Çevre = Environment ; Çevre bilinci = Environmental consciousness ; Çevre sorunları = Environmental problems ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı fen bilgisi öğretmen adaylarının çevre sorunlarına ilişkin görüşlerinin farklı teknikler kullanılarak tespit edilmesidir.Araştırmanın çalışma grubunu 2008?2009 Bahar dönemi Fen Bilgisi Öğretmenliği Programı 3. sınıfta okutulan ?Çevre Eğitim? dersini alan I. ve II. öğretim öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışma grubu kız ve erkek öğrenci olmak üzere toplam 66 öğretmen adayından oluşmaktadır.Öğretmen adaylarının çevre sorunları hakkındaki görüşleri çizim, kavram haritası ve mülakat olmak üzere üç farklı teknik kullanılarak tespit edilmiştir. Üç farklı yöntem kullanılmasındaki amaç aynı araştırma problemine farklı açıdan bakabilmektir. Zira öğretmen adaylarının algılarını ortaya koyarken arka planda hangi kabuller ve gerekçelerle hareket ettiklerinin belirlenebilmesi için bu üç farklı veri toplama aracının uygun bağlamı oluşturacağı düşünülmüştür. Bu şekilde öğrencilerin araştırma problemi hakkındaki görüşleri detaylı bir şekilde incelenmiştir.İlk olarak öğretmen adaylarından konu hakkında kendilerini çizimle ifade etmeleri istenmiştir. Kendilerini özgürce ifade edebilmeleri için herhangi bir sınırlandırma yapılmamıştır. Daha sonra ise öğretmen adaylarından konu ile ilgili kavram haritası çizmeleri istenmiştir. Bu tekniklerden elde edilen veriler ayrı olarak hazırlanan puanlama ölçekleri ile analiz edilmiştir. Son olarak öğretmen adaylarıyla tek tek mülakatlar yapılmıştır. Mülakatlardan elde edilen cevaplar nitel olarak ve açık kodlama tekniğiyle analiz edilmiştir.Araştırma sonuçları i) öğretmen adaylarının çizim tekniğinde konuyla ilgili genel olarak tam ve doğru çizimler yaparak görüşlerini ortaya koymada zorlanmadıkları ii) kavram haritalarında kavram sayısı çok fazla olmasına rağmen genel olarak bu kavramlar arasında ilişki kurmada bazı eksiklikler olduğu ve güçlük çekildiği iii) öğretmen adaylarının sadece günlük hayatta sıklıkla karşılaştıkları çevre sorunlarına değinmekle kalmayıp küresel çevre sorunları konusunda da yeterli farkındalığa sahip oldukları iv) öğretmen adaylarının çevre sorunlarına ilişkin vermiş oldukları önerilerden dolayı konu ile ilgili duyarlılıklarının yüksek olduğu tespit edilmiştir.Araştırmada sonuçların her üç yöntem açısından tutarlılığı ve çevre eğitimi ve çevresel duyarlılık açısından verdiği mesajlar vurgulanmıştır.Anahtar Kavramlar: Çevre sorunu, Çevre Eğitimi, Çevre Bilinci, Çizim, Kavram Haritası, Mülakat

Abstract:
The aim of the study is to determine the views preservice science teachers in the department of science regarding environmental problems by utilizing various technicals.The participants of the study consisted of I. and II education students (day time and evening class students) who attending `Environmental Education? courses given on the 3rd year of Science Education Teaching in the spring semester of 2008-2009 educational year. The sample contained a total of 66 teacher candidates involving both male and female students.The views of preservice science teachers regarding environmental problems were collected by using three different technicals: drawings, concept maps and interviews. These three different methods were utilized with the intent of looking at the same research problem from different perspectives since it was thought that the three differing data collection tools would create a suitable context in determining the underlying acceptances and rationales of the teacher candidates in setting forth of the perceptions they carry. This way, it was possible to examine in detail the student views and opinions about the research problem.Firstly the science teachers were asked to express themselves with drawings about the subject. There were not any limitations for them to express themselves in a free way. And later the teacher candidates were asked to draw a concept map about the subject. The data obtained from these techniques were analyzed with rating scales which were prepared independently. And lastly the teacher candidates were taken to an interview by one by. The answers obtained from the interview were analyzed qualitatively with the open encoding technique .Research results i) the preservice science teachers have no difficulty in drawing technique about the subject, generally by complete and accurate drawings of their views. ii) Even though there were many concept numbers in concept maps, generally they had some difficulty in establishing a relationship between these concepts and have some shortcomings. iii) the preservice science teachers were not only dealing with the problems that they were facing in a daily life but also they had the awareness about the global environmental problems. iv) Due to the preservice science teachers? proposals that are given about the environmental problems it was found to have a high susceptibility related to the subject.The given messages have been emphasized in the research of the three technical?s angle of consistency, education of environment and environmental awarenessKey Words: Environmental Problems, Environmental Education, Environmental Awareness, Drawings, Concept Map, Interview