Otizm Spektrum Bozukluğu olan bireylere başkalarının duygularını tahmin etme becerisinin öğretiminde animasyonlarla sunulan sistematik öğretimin etkisi
The effectiveness of systematic instruction presented with animations in taeching the prediction of others' emotions to individuals with Autism Spectrum Disorder
Yazar: SEHER KOCA
Danışman: DOÇ. DR. DERYA GENÇ TOSUN
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Amaç: Araştırmanın amacı otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan bireylere başkalarının duygularını tahmin etme becerisinin öğretiminde animasyonlarla sunulan sistematik öğretimin etkililiğini incelemek ve araştırmaya katılan OSB olan bireylerin öğretmenlerinin araştırma hakkındaki görüşlerini belirlemektir.
Yöntem: Araştırma yaşları 7-17 arasında değişen OSB olan üç katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada tek-denekli araştırma desenlerinden yoklama denemeli katılımcılar arası çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Araştırmada mutlu, üzgün ve kızgın duyguları için animasyonlar hazırlanmıştır. Animasyonların sunulduğu sistematik öğretim sürecinde sabit bekleme süreli öğretim yöntemi kullanılmıştır. Ayrıca araştırmanın her aşamasında gözlemciler arası güvenirlik ve uygulama güvenirliği verileri toplanmıştır. Araştırmada öğretim oturumu tamamlandıktan bir, iki ve on beş hafta sonrasında izleme ve genelleme verisi toplanmıştır. Genelleme verisi için canlı modeller ile hazırlanmış videolar kullanılmıştır.
Bulgular: Etkililik bulguları, animasyonlarla sunulan sistematik öğretimin OSB tanılı üç bireye başkalarının duygularını tahmin etme becerisinin öğretiminde ve kazandıkları bu beceriyi koruyup farklı materyallerle genellemelerinde oldukça etkili olduğunu göstermiştir. Sosyal geçerlik bulguları ise öğretmenlerin animasyonları ilgi çekici bulduğunu, başka sosyal becerilerin öğretiminde kullanabileceklerine ilişkin olumlu görüş bildirdiklerini göstermiştir.
Sonuç ve Öneriler: Animasyonlarla sunulan sistematik öğretimin, OSB olan bireylere başkalarının duygularını tahmin etme becerisinin öğretiminde etkili olduğu belirlenmiştir. İleri araştırmalarda OSB olan bireylerle sosyal, akademik, günlük yaşam ve öz bakım becerileri gibi farklı becerilerin öğretiminde animasyonların etkililiğini inceleyen araştırmalar planlanabilir. Ayrıca ileri araştırmalarda başkalarının duygularını tahmin etme becerisinin öğretiminde gerçeklik teknolojileri gibi farklı teknoloji temelli uygulamaların etkisi incelenebilir.

Anahtar kelimeler: Animasyon, başkalarının duygularını tahmin etme, otizm spektrum bozukluğu, sistematik öğretim

Abstract:
Purpose: The aim of the study is to examine the effectiveness of systematic instruction using animations in teaching individuals with autism spectrum disorder (ASD) the skill of predicting others' emotions and to determine the opinions of the teachers of individuals with ASD who participated in the study about the research. Constant time delay teaching methods was used in the systematic instruction process.
Method: The study was conducted with three participants with ASD aged between 7-17 years. In the study, the multiple probe design between participants with probe trials, one of the single-subject research designs, was used. In the study, animations were prepared for happy, sad and angry emotions. In the systematic teaching process in which animations were presented, constant time delay teaching method was used. In addition, inter-observer reliability and implementation reliability data were collected at each phase of the study. In the study, follow-up and generalization data were collected one, two and fifteen weeks after the teaching session was completed. Videos prepared with live models
were used for generalization data.
Results: The effectiveness findings showed that the systematic instruction presented with animations was highly effective in teaching three individuals with ASD the skill of predicting others' emotions and in maintaining and generalizing this skill with different materials. Social validity findings showed that the teachers found the animations
interesting and expressed positive opinions that they could use them in teaching other social skills.
Conclusion and Suggestions: Systematic instruction presented with animations is effective in teaching individuals with ASD the skill of predicting others' emotions. Systematic instruction using animations was found to be effective in teaching individuals with ASD the skill of predicting others' emotions. In further research, studies should be planned to examine the effectiveness of animations in teaching different skills such as social, academic, daily life and self-care skills with individuals with ASD. In addition, in further research, the effect of different technology-based applications such as reality technologies in teaching the ability to predict the emotions of others can be examined.

Keywords: Animation, predicting others' emotion, autism spectrum disorder, systematic instruction