Bankalar Caddesi'nin tarihsel değişimi ve büro binalarının, işlevsel, fiziksel yönden irdelenmesi
The historic transformation of Bankalar Avenue and a survey of the physical and functional attributes of office buildings
Yazar: ÖZE ULUENGİN
Danışman: DOÇ. DR. TÜLİN GÖRGÜLÜ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bina Araştırma ve Planlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Büro binaları = Office buildings

Özet:
Üretim aktivitesinin temel aktörlerinden olan büro binaları, ekonominin seyrini etkilemeleri nedeniyle, izlenen kent politikalarında büyük bir role sahiptir. Bu nedenledir ki, tarihsel süreçte ve günümüzde, kentlerin değişimiyle etkileşim içinde olmaları kaçınılmazdır.İstanbul'da büro binalarının gelişimi ve bir döneme tanıklık etmesi açısından büyük önem taşıyan Bankalar Caddesi, 19. yüzyılda İstanbul'da Batılı anlamda çalışma kültürünün görüldüğü ilk bölge olmuştur.Araştırmanın ilk iki bölümünde, 19. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nun içinde bulunduğu sosyal, siyasal, ekonomik yapı ve bu dönemde İstanbul'un değişmekte olan kentsel özellikleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde, büro kavramının dünyada ve İstanbul'da ortaya çıkışı, gelişim aşamaları ile ilgili genel bilgi verilmiştir. Dördüncü bölümde, Bankalar Caddesi'nin önemi vurgulanarak, yapılan analizler doğrultusunda; yapılaşma süreci, cadde ile ilgili geliştirilen projeler, süreçte yapılarda yaşanan işlev değişimleri ve halihazır kullanımlara değinilmiştir. Beşinci bölümde ise Bankalar Caddesi'ndeki mekân kurguları üzerinde yoğunlaşılmış, oluşturulan plan şemaları yardımıyla, söz konusu binaların, İstanbul'daki büro binalarının gelişim sürecindeki yeri belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmada, Bankalar Caddesi'nin, oluşumunu hazırlayan koşullardan başlayarak ele alınması, tarihsel süreç içerisindeki değişimin (mekânsal, işlevsel, mülkiyet ve form açısından) ve bu değişime paralel olarak gelişen ve değişen plan kurgularının irdelenmesi amaçlanmıştır.Osmanlı ticaret hanlarından, Batılı anlamda büro kültürüne geçişin simgesi olan Bankalar Caddesi, bir dönem üstlenmiş olduğu finans merkezi işlevini, kentin değişimiyle birlikte başka bölgelere devretmiştir. Ancak, kentin dinamikleri doğrultusunda son dönemlerde cadde genelinde, kültür-sanat fonksiyonunun belirmesi; bölgede yoğunlaştığı gözlemlenen turizm ve yaratıcı sektörlere bağlı işlevlerin Bankalar Caddesi'ndeki binalara yerleşme potansiyeli, caddenin korunmasını ve sahip olduğu mirasın geleceğe aktarılmasını sağlayabilecektir.

Abstract:
Office buildings play a fundamental role in determining productivity, and thus affect the health of a nation or city?s economy. As such, they figure heavily into cities? planning policies, and further affect, as they have done throughout history, the way cities grow and develop.The Bankalar Avenue, located in Istanbul?s Galata District, is a case in point. Being the crux of modern Western working culture in nineteenth-century Istanbul, it is a living record of the development of office spaces in Istanbul.The first two chapters of this study are devoted to a survey of the social, political and economical conditions prevalent in nineteenth-century Ottoman Empire and the urban transformation of Istanbul in the same period. Chapter 3 traces the development of the modern office both globally and locally. Chapter 4 focuses on the importance of Bankalar Avenue, and, through detailed analyses, traces the construction of the buildings on the avenue, various projects developed for the avenue, changes in function undergone by different buildings, and their current uses. Chapter 5 deals with the spatial morphology of individual buildings and attempts to derive an office typology, through which the affect of Bankalar Avenue on the development of offices in Istanbul in general is investigated.Symbolizing, as it does, the transition from Ottoman business spaces (which were hans, derived, typologically, from inns in which traveling merchants stayed) to Western office buildings, the Bankalar Avenue has slowly ceded its role as the central business district to newer areas. But new uses which have begun to take hold in the area?such as cultural and touristic activities, seem to ensure the viability of the buildings on Bankalar Avenue, and ultimately the preservation and sustainibility of this street.