Endüstriyel plantasyonlarda yer seçimi ve planlama ilkeleri
Determination of planning principles and suitable sites for industrial plantations
Yazar: ALİ DURKAYA
Danışman: PROF. DR. ÜNAL ASAN
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2001
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Ekim alanları = Sowing areas ; Planlama = Planning ; Tesis yer seçimi = Site selection

Özet:
ENDÜSTRİYEL PLANTASYONLARDA YER SEÇİMİ VE PLANLAMA İLKELERİ ÖZET Ülkemizde beklenen odun arzı açığının kısa vadede karşılanabilmesi için, hızlı gelişen türlerle endüstriyel plantasyonlar kurulması en uygun çözüm yolu olarak görülmektedir. Endüstriyel plantasyonlar ile büyük çapta hammadde işleyen ve gövde kalitesi aramayan ambalaj, kağıt, lif ve yonga sanayi kuruluşlarının talepleri karşılanabilir ve böylece doğal ormanlar üzerindeki üretim baskısı hafifletilebilir. Endüstriyel plantasyonlar, kalkınma planları hedeflerinde gösterildiği şekilde gerekli ve önemlidir, ülkemiz için kaçınılmazdır. Dolayısıyla, planlanmaları da kaçınılmaz olarak gündeme gelecektir. Çalışmada, bu konuya yönelik olarak, endüstriyel plantasyon tesisine uygun alanların seçiminde ve plantasyonların planlanmasında gözetilecek ilkeler belirlenmiştir. Bu amaçla, çeşitli idare sürelerinde, bonitet, eğim grubu, diri örtü tipi ve silvikültürel bakım tedbirlerine göre oluşturulan seçenekler analiz edilmiştir. Her bir seçenek karlılıklarına göre sıralanarak öncelikleri tespit edilmiştir. Endüstriyel plantasyonların asıl kuruluş amaçlan kar sağlamak olduğundan, sermayenin karlılığım yansıtması ve sıralama yapmaya uygunluğu nedeniyle, değerlendirmeye esas olarak iç karlılık oranı ölçütü kabul edilmiştir. Kıyaslamaya imkan verebilmesi açısından net bugünkü değerler de (% 4 ve % 7 iskonto oranlan ile) hesaplanmıştır. Hesaplamalar geliştirilen bir bilgisayar paket programı (ENDPLAN) ile yapılmıştır. Orman Genel Müdürlüğü tarafından orman endüstrisi kuruluşlanna tahsis edilen endüstriyel odun miktarlarından yola çıkılarak, bu tahsis miktarlanm çeşitli idare süreleri seçeneklerinde, ağaç türlerine göre tüm Türkiye ve bölge müdürlükleri itibanyla karşılayabilecek yıllık kesim alanı ve toplam işletme sımfı büyüklükleri belirlenmiştir. Aynca, kızılcam, sahil çamı ve radiata çamı türleri için, minimum yıllık kesim alanı ve işletme sınıfı büyüklükleri hesaplanmıştır. Kerpe hızlı gelişen türler ağaçlandırma alanı üzerinde 1. ve 2. plan dönemlerini kapsayan bir plan örneği verilmiştir. Çalışma bütünüyle değerlendirilerek, endüstriyel plantasyonlarda yer seçimi ve planlama ilkeleri ortaya konulmuştur. XVI

Abstract:
DETERMINATION OF PLANNING PRINCIPLES AND SUITABLE SITES FOR INDUSTRIAL PLANTATIONS ABSTRACT The most suitable way to provide wood deficit in short term, will be near future in Turkey, is establishing industrial plantations with fast growing trees. Industrial wood demand for paper, packing, fiber board and particle board mills, manufacture large amount of poor stem quality raw material, can be obtained, so that production oppression on natural forests can be reduced. Necessity, importance and inevitability of industrial plantations have been stated at national development plans. Therefore, planning methods of industrial plantations should be determined. In this study, for that reason, principles of planning and choosing suitable sites have been defined. Alternatives with respect to rotation lengths, site classes, slopes, weed types and silvicultural treatments, have been analized. Each alternative has been arranged in a row according to it's profit. As the main establishment object of industrial plantations is gain, internal rate of return has been choosen as evaluation criterion, because of reflecting profitability of capital and appropriateness for arranging. Present net values (with discount rate 4 % and 7 %) have been determined also, for comparison. The analysis has been made using an original computer programme named Endplan, developed by Forestry Faculty of Bartın. Annual cutting areas and total magnitudes of planning units that can provide the total industrial wood assigned by Forestry General Directorate to forest industry, have been determined according to regional districts and the whole Turkey, for tree species at different rotation lengths. Also, minimum annual cutting areas and minimum total magnitudes of planning units have been calculated for calabrian, maritime and radiata pines. On Kerpe fast growing trees plantation area, a planning model was given for 1st and 2nd planning periods. The study was completely evaluated and principles of planning and choosing suitable sites have been defined. XVII