Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi'nin karbon ayak izinin IPCC tier 1 yaklaşımı ve defra yöntemiyle hesabı
Calculation of Muğla Sitki Koçman University's carbon footprint using IPCC tier 1 approach and defra method
Yazar: EBRUHAN HÜNERLİ
Danışman: DOÇ. DR. TOLGA URAL ; DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLŞAH KARACA DOLGUN
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Enerji Sistemleri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Enerji = Energy ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering
Dizin: IPCC = IPCC

Özet:
İnsanların yaşamsal ihtiyaçları zamanla artmıştır ve gelişen teknolojiyle birlikte doğaya zararlı sera gazları salınımı da artmaktadır. Atmosferde biriken sera gazları geri dönüşü olmayan birçok tahribata sebep olmaktadır. Bu zararlardan en önemli olanları küresel ısınma ve iklim krizidir. Bu durumu önleyebilmek amacıyla üretilen ürün veya hizmetin tüm adımlarında oluşturduğu kirliliğin hesaplanması gerekmektedir. Özellikle günümüzde iklim değişikliğinin yaşanması, küresel ısınmayla kuraklık olaylarının görülmesine sebep olmaktadır. Doğal afetlerin sıklıkla yaşanması, temiz kaynakların gün geçtikçe kirlenmesi ve doğal kaynakların tükeniyor olması gelecek kuşaklara temiz bir dünya bırakmamız gerektiği düşüncesini yeniden gündeme getirmiştir. Bu sebeple oluşan kirliliğin miktarının karbon ayak izi yöntemiyle tespitinin yapılması önemlidir. Kirliliklerin tespit edilebilmesi için yaşam döngüsü analizi ve beşikten mezara (cradle to crave) çalışmaları yapılmaktadır. Sera gazlarının miktarının tespiti ile zararlı gazların doğaya salınım miktarının kontrol edilip azaltılabilmesi ve gözlemlenmesi için yapılacak karbon ayak izi hesaplaması çalışması, iklim değişikliği ile mücadelede önemli bir yere sahip olacaktır. Bu çalışmada, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi'nin gerçekleştirdiği faaliyetler sonucunda ortaya çıkan karbon ayak izi hem IPCC metodolojisi kullanılarak hem de DEFRA dönüşüm faktörleri kullanılarak hesaplanmıştır. Çıkan sonuçlar yorumlanmıştır, kampüste üretilen karbon ayak izinin azaltılabilmesi ve daha sonraki zamanlarda yapılacak karbon ayak izi hesaplaması çalışmalarına kaynak olabilecek bir araştırma örneği oluşturulmuştur. Bu bağlamda toplumsal bilincin geliştirilmesi ile diğer kurumlar ve yörelerde de karbon ayak izinin hesaplanmasının sağlanmasıyla insanların doğaya verdiği zararların minimuma indirilmesi için örnek bir çalışma hazırlanmıştır. Yapılan hesaplamalarda üniversitenin ısınma ve ulaşımda kullandığı enerji ve elektrik tüketim verileri kullanılmıştır. Emisyon miktarının IPCC Tier 1 yaklaşımı ile hesaplandığında 2020 yılında 4.759.087,57 kg CO2e ve 2021 yılında ise bu değerin %88 artarak 8.955.635,86 kg CO2e olduğu ve 2022 yılında ise aynı yöntemle %13 artarak 10.093.960,88 kg CO2e olduğu görülmektedir. Bu verilerin DEFRA dönüşüm faktörleri kullanılarak hesaplandığında ise 2020 yılında 3.419.082,09 kg CO2e olduğu ve 2021 yılında ise aynı değerin %119,69 artarak 7.511.422,31 kg CO2e olduğu ve 2022 yılında ise aynı yöntemle %1,88 artarak 7.625.269,61 kg CO2e olduğu görülmüştür. Yapılan hesaplamalara göre, kampüs karbon ayak izinin sıfırlanması için kampüste bulunması gereken ağaç sayısı 2020 yılı için IPCC metedolojisi için 211.515 iken, DEFRA yöntemine göre bu sayı 151.959 tane olduğu Çizelge 7.13'da görülmektedir. Bu değerler 2021 yılı için IPCC metedolojisi için 398.028 iken DEFRA yöntemine göre bu sayı 333.841 tanedir. 2022 yılı için ise, IPCC metedolojisi için 448.620 iken DEFRA yöntemine göre bu sayı 340.101 tane ağaç olduğu görülmüştür.

Abstract:
People's vital needs have increased over time, and with developing technology, the emission of greenhouse gases harmful to nature is also increasing. Greenhouse gases accumulating in the atmosphere cause many irreversible damages. The most important of these damages are global warming and climate crisis. In order to prevent this situation, it is necessary to calculate the pollution created by the product or service at all steps. Especially today, climate change and global warming cause drought events to occur. The frequent occurrence of natural disasters, the pollution of clean resources day by day, and the depletion of natural resources have brought to the fore the idea that we must leave a clean world to future generations. For this reason, it is important to determine the amount of pollution caused by the carbon footprint method. Life cycle analysis and cradle to crave studies are carried out to detect pollution. The carbon footprint calculation study to be carried out to determine the amount of greenhouse gases and to control, reduce and monitor the amount of release of harmful gases into nature will have an important place in the fight against climate change. In this study, the carbon footprint resulting from the activities carried out by Muğla Sıtkı Koçman University was calculated using both the IPCC methodology and DEFRA conversion factors. The results were interpreted, and a research example was created to reduce the carbon footprint produced on campus and to be a source for future carbon footprint calculation studies. In this context, an exemplary study has been prepared to improve social awareness and to minimize the damage caused by humans to nature by calculating the carbon footprint in other institutions and regions. In the calculations, the energy and electricity consumption data used by the university for heating and transportation were used. When the emission amount is calculated with the IPCC Tier 1 approach, it is 4.759.087,57 kg CO2e in 2020 and this value increased by 88% in 2021 to 8.955.635,86  kg CO2e and in 2022, it is seen that with the same method, it increased by 13% and reached 10.093.960,88 kg CO2e.