Kardeş istismarı ile ilişkili değişkenlerin incelenmesi
Investigation of the variables which are associated with sibling abuse
Yazar: RUKİYE KIZILTEPE
Danışman: PROF. DR. EDA ŞEYDA AKSEL
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile içi şiddet = Domestic violence ; Ergenler = Adolescents ; Kardeş ilişkileri = Sibling relationship ; Kardeşler = Brothers ; Risk faktörleri = Risk factors ; Çatışma = Conflict ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; İstismar = Abuse ; Şiddet = Violence

Özet:
Kardeşler genellikle birbiri ile dövüşür ve kavga eder. Bu çatışma gelişimsel olarak normal kabul edilmektedir; ancak gelişimsel olarak normal kabul edilen kardeş çatışmasından farklı olarak kardeş istismarının kurban üzerinde yıkıcı etkileri bulunmaktadır. Bu nedenle kardeş istismarını yordayan değişkenleri belirlemek oldukça önemlidir. Bu çalışmanın amacı kardeş istismarını yordayan bireysel, ailesel ve çevresel faktörleri açıklamaktır.
12-18 yaşları arasındaki 1105 katılımcı bu çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. İzmir Milli Eğitim Müdürlüğü'nden gerekli izinler alındıktan sonra okullar ziyaret edilmiştir. Araştırmaya katılım gönüllülük esasına dayanmaktadır. Katılımcılar Değiştirilmiş Çatışma Yöntemleri Ölçeği-Kardeş Formu, Kişisel Bilgi Formu, Ebeveyn Şiddeti Ölçeği, İtalyan Gençleri için Uyarlanan Çatışma Yöntemleri Ölçeği, Kardeş İlişkileri Anketi, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği'ni tamamlamışlardır. 
Analizler sırasında T-testi, iki yönlü varyans analizi ve regresyon kullanılmıştır. Bulgulara bakıldığında kızların kurban olma puanları erkeklere göre daha yüksektir. Ailelerinde şiddete tanık olan ergenlerin kurban olma puanları tanık olmayan ergenlere göre daha yüksek bulunmuştur. Araştırmanın bulguları literatür ışığında tartışılmıştır.


Anahtar Kelimeler: kardeş istismarı, aile içi şiddet, risk faktörü

Abstract:
Siblings usually tease and fight with each other and this conflict is accepted as developmentally normal. However sibling abuse that is different from sibling conflict has the devastating effects on victims. Therefore it is necessary to investigate the predictors of sibling abuse. The aim of this study was to estimate the prevalence of sibling abuse and to examine individual, familiar and environmental predictors of sibling abuse in Turkey. 
1105 participants who were between the ages of 12 and 18 attended this study. The schools were visited after obtaining necessary permissions from İzmir Directorate Education by the researcher and participation in the study was based on volunteerism. Participants were asked to complete a number of questionnaires including an altered version of the original Conflict Tactics Scale, Personel Information Form, Harsh Parenting Scale, The Conflict Tactics Scale Adapted for the Italian Youngsters, Sibling Relationship Scale, Rosenberg Self-esteem Scale.
 For the data analysis, the statistical analysis like T-test, Two-way analysis and regression were used. Findings show that girls have higher victim scores than boys. Participants witnessing family violence have higher victim scores. In the light of literature, the findings of this research were discussed in relation to similar studies.


Key words: sibling abuse, family violence, risk factor.