İsâ b. Ebân'ın sünnet anlayışı
Basic Islamic Sciences
Yazar: MEHMET SADIK GÜNDÜZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HASAN YENİBAŞ
Fatih Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Hadis Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Biyografi = Biography ; Din = Religion
Dizin: Hadis = Hadith ; Mezhepler = Sects ; Sünnet = Sunna ; İsa bin Eban = İsa bin Eban ; İslam Hukuku = Islamic Law ; İslam dini = Islam religion

Özet:
Tezimizin konusu "İsâ b. Ebân'ın Sünnet Anlayışı"nın incelenmesidir.
Tez, bir giriş ve iki ana bölümden oluşmaktadır.
Birinci bölümde, İsâ b. Ebân'ın hayatı, yaşadığı dönem ve genel olarak ilmi yönü ele alınmaktadır. İlmi yönü ile ilgili kısımda İsâ b. Ebân'ın hadis, fıkıh ve kelamî yönü değerlendirilmektedir. İsâ b. Ebân'ın tesir ettiği ve tesirinde kaldığı şahıslar, hocaları, talebeleri ve eserleri hakkında bilgi verilmektedir. Sünnetin hadis, kelam ve usûl alimleri tarafından tanımı yapılarak, Hz. Peygamber'in fiilleri, teşrii değeri açısından ele alınmaktadır.
Tezin ikinci bölümünde ise, İsâ b. Ebân'ın sünnet anlayışı ele alınmaktadır. İlk dönem Hanefiler'de sünnet anlayışı, haber ve haberlerle ilgili hususlara geniş yer verilmekte, haber konusundaki ihtilaflar, kısımları ve dereceleri ele alınmakta, mütevatir haber; doğruluğu kesin olarak bilinen (zorunlu bilgi ifade eden), doğruluğu bir delil ile sabit olan (zorunlu bilgi ifade etmeyen) şeklindeki haberler ile meşhur haberlerin İsâ b. Ebân'ın sınıflandırması esas alınarak incelenmektedir. Âhâd haberlerle ilgili meseleler; bilgi değeri, amelin gerekliliği, delil olma yönü, kabul şartları ve reddini gerektiren sebepler açısından değerlendirilmektedir. Mürsel hadis, zıt haberlerden birini tercih sebepleri, sahabînin muhalif kaldığı haber-i vahidler, meçhulün haberi, ravilerin vehm ve hataları, ravi ve rivayetlerle ilgili meseleler ve haber-i vâhid-kıyas çatışmasında tercih sebepleri değerlendirilmektedir. 

Anahtar Sözcükler: 
Hadîs, Hanefî usûlü, İsâ b. Ebân, Mezhep, Sünnet.

Abstract:
The subject of my thesis is looking into 'İsâ b. Ebân's interpretation of Sunnah'.
My thesis contents have an introduction and two main parts.
The first part covers İsâ b. Ebân's biography, the period in his life, and in general focusing on the scientific aspect.  In the religious sciences section, İsâ ibn Ebân's analysis of Fiqh (Islamic jurisprudence) and Kalaam (debated belief concepts) and how he affected individuals, imaams (religious leaders) & students and kept them in that state, and also information about his publications will be discussed.  As the scholars of hadith, kalaam and usûl (methodology) illustrate the sunnah, the actions of the Noble Prophet (peace be upon him) and the value of the Sharia (Islamic law) will be taken into account.
The second part of this thesis comprises of İsâ b. Ebân's interpretation of sunnah.  Hanafis interpretation regarding the sunnah in the first period, the hadiths and a large part relating to hadiths, differences of opinion regarding hadiths, sections & levels of hadiths will be covered.  Mutawatir (with multiple chains of narrations) hadiths; correctness known as definite (expressing mandatory knowledge) and correctness established on one evidence (expressing non-mandatory knowledge) types of hadiths comparing with popular hadiths in which İsâ ibn Ebân's classification (of these hadiths) to be taken as true, will be examined.  Relating to ahad (a single chain of narration) hadiths: the value of knowledge, the need of deed (religious act), the aspect of it being presented as evidence, the conditions for it to be accepted and the reasons for it to be rejected will be evaluated.  Mursal (missing narrator or narrators in chain of narrators) hadiths, the reasons for preferring of one of the conflicting hadiths, companions narrating conflicting ahad hadiths, hadiths with unknown narrators, narrators without giving supporting evidence and their faults, issues regarding narrators and narrations, and the reasons for preferences in the debate of conflicting ahad hadiths will also be evaluated.

Keywords: 
Hadith, Hanafi Procedures, İsâ b. Ebân, Sect,Sunnah.