Karayolu tünel uygulamalarında yapım aşamaları ve sabit nokta ağının çevrimiçi GNSS servisleriyle değerlendirilmesi: Yeni Zigana Tüneli örneği
Construction stages in highway tunnel applications and evaluation of fixed point network with online GNSS services: The New Zigana Tunnel example
Yazar: YAVUZ ÇELİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERAY KÖKSAL
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Geomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Karayolu ve uygulamaları tarih öncesi dönemlere dayanmaktadır. Doğal ve beşeri faktörler ulaşım sistemlerinin gelişmesini ve büyümesini etkilemektedir. Teknolojinin ilerlemesi ve insanoğlunun sürekli arayış içerisinde olması karayolu uygulamalarının da gelişmesine sebep olmuştur. Karayolu ulaşımını etkileyen doğal faktörler arasında yer alan yeryüzü şekilleri uygulamalarda farklılıklar yaratmıştır. Yeryüzünün dağlık, engebeli olması veya kullanım amacına göre değişkenlik göstermesi tünelleri ortaya çıkarmıştır. Uygulamalarının sürdürülebilirliği ve istenilen hassasiyetli konum doğruluğu, kullanılacak ölçme yönteminin seçimi, ekipmanların kararlaştırılmasında, hassasiyet, ekonomi ve zaman çizelgelerinin ön planda bulundurularak hesaplanması uygun olacaktır. Jeodezik kontrol ağı olarak adlandırılan sabit nokta ağı, uygulamanın temel konum bilgisine altlık olacak şekilde projeye uygun tasarlanmalıdır. Karşılaşılan hataların neden kaynaklandığının bulunması ve en aza indirgenmesi gerekmektedir. Sabit nokta ağının (jeodezik ağın) klasik yöntemlerle oluşturulmasının yanı sıra GNSS (Global Navigation Satellite System) çözümlemeleriyle oluşturulması iş gücü, zaman, ekonomik gibi yönlerden tasarruf sağlamaktadır. Son zamanlarda sabit nokta ağının hazırlanmasında kullanılan hassas nokta konumlama tekniği konum verilerinin elde edilmesinde yenilikçi yaklaşım sunan bir tekniktir. Konum bilgilerinin ücretsiz çevrimiçi servisler kullanılarak hızlı, ekonomik ve iş gücü gerektirmeyecek şekilde elde edilmesini sağlamaktadır. Çalışmada Yeni Zigana Tüneli çıkış sahasında kullanılan pilye tesislerinden elde edilen GPS gözlem verileri bağıl konum belirleme ve hassas mutlak konum belirleme tekniğini kullanan çevrimiçi hizmet sağlayan servislerle değerlendirilmiştir. Bağıl konum ile hassas mutlak konum belirleme tekniği arasındaki sonuç farklarından yola çıkılarak karayolu tünel uygulamalarında kullanılabilirliği araştırılmıştır.

Abstract:
Highway applications date back to prehistoric times. Natural and human factors affect the development and growth of transportation systems. The advancement of technology and the constant pursuit of human beings have led to the development of road applications. Landforms, which are among the natural factors affecting road transportation, have created differences in applications. The fact that the earth is mountainous, rough or varies according to the purpose of use has revealed the tunnels. The sustainability of the applications and the desired precision position accuracy, the selection of the measurement method, selection of equipment, it will be appropriate to calculate the selection of equipment, precision, economy and timelines. The triangulation network, which is called the geodetic control network, should be designed in accordance with the project as a base for the application's basic location information. It is necessary to find the cause of the errors encountered and to minimize them. In addition to the creation of the triangulation network (geodetic network) with classical methods, its creation with GNSS (Global Navigation Satellite System) solutions saves on aspects such as labor, time and economy. The precision point positioning technique, which has recently been used in the preparation of the triangulation network, is a technique that offers an innovative approach in obtaining location data. It enables location information to be obtained quickly, economically and without requiring labor by using free online services.In the study, the GPS observation data obtained from the bent bar facilities used in the exit area of the New Zigana Tunnel were evaluated with the services that provide online service using the relative position determination and precise absolute position determination technique. Based on the result differences between the relative position and the precise absolute positioning technique, its usability in road tunnel applications was investigated