Gençlerde vücut ağırlığının relatif yer tepki kuvvetleri ve hareket yapısı üzerine etkisi: merdiven çıkma hareketinin incelenmesi
The effect of body on relative ground reaction forces and movement structure in teenegers: a study on stair climbing movement
Yazar: ONUR ÇAKIR
Danışman: DOÇ. DR. MURAT ÇİLLİ
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmanın amacı gençlerde vücut ağırlığının relatif yer tepki kuvvetleri ve hareket yapısı üzerine etkisi: merdiven çıkma-inme hareketinde incelenmesidir. Araştırma gurubunu, WHO (World Health Organization) sınıflamasına göre dört eşit grubun (zayıf, normal, kilolu, obez) her birinde 20 katılımcı olacak şekilde, yaşları 16-17 arasında değişen, çalışmaya katılmaya engel teşkil edecek herhangi bir sağlık sorunu olmayan toplam 80 erkek gönüllü kişi oluşturdu. Katılımcılar uluslararası standartlara uygun şekilde tasarlanmış üç basamaklı merdivende dört ayrı test gerçekleştirdi (sağ-sol ayak merdiven inme-çıkma). Her bir test esnasında katılımcıya ait görüntü ve yer tepki kuvvetleri eş zamanlı olarak kaydedildi. Belirlenen anatomik noktalara ait 3 boyutlu konum verileri ve relatif yer tepki kuvvetleri hesaplanarak elde edilen kinematik ve kinetik parametreler, farklı VKİ değerlerine sahip dört grup için karşılaştırıldı. İstatiksel analiz olarak normallik testi için Shapiro-Wilk kullanıldı. Normal dağılan veriler için One-way ANOVA testi ve posthoc olarak Tukey, normal dağılmayan veriler için Friedman-Test posthoc olarak ise Bonferroni kullanıldı. Sonuçlar incelendiğinde merdiven-inme çıkma hareketinde hem hareketin tamamı hem de hareketin tüm evrelerinde zayıf, normal, fazla kilolu ve obez grup bir birine benzer sürelerde hareketi gerçekleştirdi. Obez ve fazla kilolu grup daha fazla relatif yer tepki kuvveti değerine sahipken merdiven inişte zayıf ve normal kilolu grup daha yüksek yer tepki kuvvet değerine sahipti. Sağ ayak merdiven çıkış hareketinde normal grup obez gruba göre dizini ayakucundan daha önde konumlandırırken kalçasını ayakucuna göre daha geride konumlandırdı. Sağ ayak merdiven iniş hareketinde obez grup zayıf ve normal gruba göre kalça ve boyun eklemlerini ayakucuna göre daha geride konumlandırdı. Sol ayak merdiven çıkış hareketinde obez grup zayıf ve normal gruba göre kalça eklemini ayakcununun daha gerisinde konumlandırdı. Merdiven çıkış hareketinde obez grup daha düşük açı değerlerine sahipken merdiven iniş hareketinde normal ve zayıf gruba göre daha yüksek değerlere sahipti. Obez ve fazla kilolu grup merdiven çıkış hareketinde normal ve zayıf kilolu gruba göre daha yüksek yer değiştirme değerlerine sahipken merdiven iniş hareketinde daha yüksek yer değiştirme değerine sahipti. Obez ve fazla kilolu grup merdiven çıkış hareketinde normal ve zayıf kilolu gruba göre daha yüksek açısal hız değerlerine sahipken merdiven iniş hareketinde daha düşük açısal hız değerine sahipti.

Abstract:
The purpose of this research is to investigate the effect of body weight on relative ground reaction forces and movement patterns in teenegers during stair ascent and descent movements. A total of 80 male volunteers, aged 16-17, without any health problems that would prevent their participation, were divided into four equal groups according to the World Health Organization (WHO) classification (underweight, normal weight, overweight, obese), each consisting of 20 participants. The participants performed four separate tests on a three-step staircase (ascending and descending with both right and left feet). During each test, video footage and ground reaction forces specific to each participant were simultaneously recorded. Kinematic and kinetic parameters were calculated based on the 3D position data of anatomical points and relative ground reaction forces. These parameters were compared among the four groups with different BMI values. Statistical analysis included the Shapiro-Wilk test for normality. For normally distributed data, the One-way ANOVA test was used, followed by Tukey's post-hoc test. For non-normally distributed data, the Friedman test was used, followed by the Bonferroni post-hoc test. When examining the results, it was observed that during stair ascent and descent movements, all groups (underweight, normal weight, overweight, and obese) completed the movements in similar durations, both for the entire movement and for all phases of the movement. The obese and overweight groups had higher relative ground reaction force values, while the underweight and normal weight groups had higher ground reaction force values during stair descent. During right foot stair ascent, the normal weight group positioned their knee further forward than the obese group but positioned their hip further back compared to the toe. During right foot stair descent, the obese group positioned their hip and neck joints further back compared to the underweight and normal weight groups. During left foot stair ascent, the obese group positioned their hip joint further behind compared to the underweight and normal weight groups. In stair ascent, the obese group had lower angle values, while in stair descent, they had higher angle values compared to the normal and underweight groups. The obese and overweight groups had higher displacement values during stair ascent compared to the normal and underweight groups, while they had higher displacement values during stair descent. In stair ascent, the obese and overweight groups had higher angular velocity values compared to the normal and underweight groups, while they had lower angular velocity values during stair descent.