M.Ö. 6. yüzyıl ile M.Ö. 4. yüzyıl arasında Batı Anadolu'da Pers satraplık merkezleri arasındaki politik ilişkiler: Sardeis ve Daskyleion
The political relationship between Persian satrapal centers in Western Anatolia from the 6th to the 4th Century B. C. (Sardeis and Daskyleion)
Yazar: FARİZ ÖNCÜ
Danışman: DOÇ. DR. AYŞE GÜL AKALIN ORBAY
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Tarih = History
Dizin: Anadolu = Anatolia ; Batı Anadolu = West Anatolia ; Batı Anadolu = West Anatolia ; Daskyleion = Daskyleion ; Eski Çağ tarihi = Old Age history ; M.Ö. 4. yüzyıl = B. C. 4. century ; Persler = Persians ; Sardeis = Sardeis ; Siyasi ilişkiler = Political relations ; Tarih = History ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Yönetim = Management

Özet:
M.Ö. 547'de Sardeis'i ele geçiren Persler (Akhaemenid'ler), Batı Anadolu'yu yaklaşık iki yüzyıl egemenlikleri altında tuttular. Bundan sonraki süreçte, Batı Anadolu'yu Pers Satraplık sistemine uygun bir idari yapı ile yönetmeye çalışan Persler, Daskyleion ve Sardeis olmak üzere iki Satraplık merkezi kurdular. Ancak bu Satraplık merkezleri arasındaki politik ilişkiler dönemsel olarak çeşitli farklılıklar ve devamlılıklar taşıyordu. Akhaemenid'lerin Batı Anadolu'daki ilk dönemlerinde iki Satraplık merkezinin statüleri hakkında bir belirsizlik söz konusudur. Ancak yine de, Sardeis, bu dönemde, Daskyleion'dan daha güçlü bir politik merkez konumundadır.M.Ö. 480 ile M.Ö. 404 tarihleri arasında, iki merkezin de Akhaemenid siyaseti için etkin faaliyetler içinde oldukları görülür. Bu dönemde Daskyleion'un güçlü bir Satraplık merkezi olarak ortaya çıkması, Sardeis ile aralarında, çatışmaya dönüşmese de, bir rekabetin yaşanmasına sebep olmuştur.M.Ö. 404 ile M.Ö. 388 tarihleri arasında ise, önce Sardeis Satraplarının daha sonra da Daskyleion Satraplarının politik olarak daha güçlü oldukları farklı iki dönem yaşanmıştır. Bu iki Satraplık merkezi arasındaki politik ilişkilerin değişmesinde Pers Satraplık sisteminin ve dönemin iç ile dış siyasal olaylarının belirleyici bir rolü vardır.Akhaemenid dönemi Batı Anadolu'su ile ilgili çok sayıda çalışma yapılmıştır. Bu çalışmalar, arkeolojik araştırmalar ve workshop'lar çerçevesinde devam etmektedir. Ancak, Persler'in Batı Anadolu'daki Satraplık merkezleri olan Daskyleion ile Sardeis arasındaki politik ilişkileri konu edinen herhangi bir çalışma yoktur. Bu tezin amacı iki merkez arasındaki bu politik ilişkilerin zamanla nasıl bir karakter kazandığını ve bunların sebeplerini araştırmaktır.Klasik eserler bu çalışmanın temel kaynaklarını oluşturmaktadır. Bunun yanı sıra, epigrafik ve arkeolojik kaynaklardan da yararlanılmıştır. Özellikle, antik kaynakların eksik kaldıkları ya da belirsizliğe yol açtıkları durumlarda, arkeolojik ve epigrafik kaynaklara başvurulmuştur. Sardeis ve Daskyleion arasındaki politik ilişkileri konu edinen antik kaynak anlatımları, Pers Satraplık sistemi ve tarihsel olaylar da göz önüne alınarak sunulmuştur. İki Satraplık merkezi arasındaki politik ilişkilerin ele alınmasında kronolojik bir sıra izlenmiştir.

Abstract:
After the fall of Sardeis in 547 BC, the Western Anatolia came under the sovereignty of Persians about two centuries. During this period, Persians tried to manage Western Anatolia in accordance with their Satrapal system and they formed Sardeis and Daskyleion as Satrapal centers. However, it seems that there were both continuities and differences in the political relations between the two centers in the course of time. There is an uncertainty about the status of the two Satrapies in the first period of Achaemenid sovereignty in Western Anatolia. Nevertheless, in this period as a political center Sardeis was more powerful than Daskyleion.During the period between 480 and 404 BC, it seems that not only Sardeis but also Daskyleion had an effective role in the polical life of Achaemenid?s Western Anatolia. The emergence of Daskyleion as a powerful Satrapal center in this period caused a competition between Sardeis and Daskyleion. However, this competition did not turn into a conflict.During the period between 404 and 388 BC, there were two different phases in terms of the political relationship between the two Satrapal centers. In the first place Sardeis was politically more powerful. However, in the course of time Daskyleion came on the stage as a more poweful political actor than Sardeis. Changing of political relations between the two Satrapal centers caused maily by Persian Satrapal system and the internal and external political events of the period.So far, a number of scientific studies have been made related to the Western Anatolia during the Achaemenid Persian empire. These studies are continuing within the framework of archaeological researches and workshops. However, there is no study focusing on political relations between the two Achaemenid Satrapal centers in the Western Anatolia, Daskyleion and Sardeis. This study aims to seek the nature of these relations and the factors determining the political relationship between the Satraps of the two centers.Classical works of ancient Greek historians were used as the main sources of the study. Epigraphic and archaeological sources were also used, in the case of uncertainty and lack of information caused by classical works. The accounts of ancient Greek historians related to political relations between Sardeis and Daskyleion are taken into account together with their relationship with Persian Satrapal system and historical events involved. Handling of political relations between the two Satrapal centers was given in a chronological order.