Çocuk nefroloji polikliniğinde hematüri nedeni ile tetkik edilen olguların uzun dönem izlem sonuçlarının retrospektif olarak değerlendirilmesi
Long term analysis of cases diagnosed with hematuria in the pediatric clinic: A retrospective analysis
Yazar: HARİKA DİKDUR
Danışman: PROF. DR. MEHMET ATİLLA TÜRKMEN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Glomerüler filtrasyon = Glomerular filtration ; Glomerülonefrit = Glomerulonephritis ; Glomerülonefrit-membranöz = Glomerulonephritis-membranous ; Hematüri = Hematuria ; Nefroloji = Nephrology ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç:Hematüri, en az iki kez tekrarlanan santrifüje idrar analizinde ışık mikroskobu ile 40'lık büyütmede en az beş adet eritrosit görülmesidir. Birçok renal veya üriner sistem hastalığının ilk bulgusu hematüri şeklinde olabilir. Çocuklarda hematüri görülme sıklığı %1-3 arasında değişmektedir. Hematüri makroskobik ya da mikroskobik, semptomatik ya da asemptomatik şekilde olabilir.
Çalışmamızda amacımız önceden sağlıklı olan, ilk kez başka bir yakınması olmaksızın makroskopik yada rutin incelemeler sırasında saptanan mikroskobik hematüri nedeniyle başvuran 0-18 yaş grubundaki hastaların tanıları, hastalık seyri ve kısa-orta dönem izlemleri sonucunda prognozlarını değerlendirmektir.
 Gereç-yöntem: Çalışmamızda Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Hastalıkları ve Sağlığı AD Nefroloji polikliniğine asemptomatik hematüri şikayeti ile başvuran ve yaşları 0-18 arasında değişen 111 olgunun retrospektif olarak incelenerek etiyolojinin, izlem, tedavi sürecinin belirlenmesi ve prognozun değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Tüm dosyalar olguların başvuru şikayetleri, yaşları, cinsiyetleri, ailede böbrek hastalığı öyküsü, fizik muayene bulguları, hematüriye eşlik eden idrar ve kan bulguları, görüntüleme tetkikleri, böbrek biyopsi sonuçları, saptanan hematüri nedenleri ve uygulanan tedaviler yönünden tarandı. 
Bulgular: Çalışmamıza dahil 111 olgunun 48'i kız (%43,2), 63'ü erkek (%56,8), başvuru yaşı ortalaması 7,8 (± 3,5) yıl olarak  saptanmıştır. Hematüri şekline göre sınıflanmasında 59 olgu (%53,2)  mikroskobik hematüri, 52 olgu (%46,8) makroskobik hematüri tanısı almıştır. Mikroskobik hematürisi olan olguların 28'inde (%47,4)  glomeruler kaynaklı; 26'sında (%44) glomerül dışı kaynaklı nedenler bulunmuştur. Glomerül dışı kaynaklı nedenlerden en sık saptanan neden taş hastalığıdır(%28,8). Glomeruler kaynaklı nedenler arasında en sık saptanan benign ailesel hematüri olmuştur (%18,6). Makroskobik hematüri nedeni ile basvuran olgulardan 33'ünde (%63,5) glomerüler kaynaklı; 19'unda (%36,5) glomerul dışı kaynaklı nedenler bulunmuştur. Glomerül dışı nedenlenler en sık saptanan taş hastalığıdır(%19,2).  Glomeruler nedenler içinde en sık tanı alan APSGN (%28,8) olmuştur. Çalışmamızda mikroskobik hematürisi olan 20 olguya, makroskobik hematürisi olan 18 olguya (toplam 38 olgu) böbrek biyopsisi uygulanmıştır. Makroskobik hematürisi olan olguların böbrek biyopsi sonuçlarında Mezangioproliferatif Glomerulonefrit ve mezenjiyal proliferasyon daha fazla saptanmıştır. Mikroskobik hematürisi olan olguların böbrek histopatolojik inceleme sonuçlarında IgA Nefropatisi,İGBMH  ve Alport Sendromu daha fazla saptanmıştır.
Sonuç: Sistemik bulguları olmayan makroskopik hematüri ilk bulgusu olan ya da rastlantısal olarak mikroskobik hematüri saptanan olguların kısa-orta süreli izleminde böbrek fonksiyon testleri normal sınırlarda seyrederken izlemde önemli bulgu mikroskobik hematürili olgularda makroskopik hematüri ile başvuranlara göre daha çok görülen mikroskobik hematürinin devam etmesidir. Elde olunan bulgular izlemde mikroskopik hematüri dışında bulgu ortaya çıkmasa da bu hastaların mikroskobik hematüri devam ettiği sürece ortaya çıkabilecek ek bulgular yönünden izlenmesinin uygun olacağını düşündürmektedir. 


Anahtar sözcükler: Asemptomatik hematüri, akut poststreptokoksik glomerulonefrit, ince glomerüler bazal membran hastalığı

Abstract:
Objective: Hematuria is defined as the presence of five or more red blood cells per high-power field in urine specimens. Hematuria might be an alert for many renal or urinary tract diseases. The frequency of hematuria in children is approximately %1-3. There are various classifications for hematuria: macroscopic or microscopic; symptomatic or asymptomatic etc. 
In our study we aim to evaluated diagnosis and the progression of disease and also the prognosis of short-long term follow ups in a group of previously healthy, 0-18 age patients whom applied to our clinic with macroscopic hematuria or detected microscopic hematuria in during routine examinations.
Material and method: A retrospective study was conducted in patients who applied to the Dokuz Eylul University Hospital Department of Pediatric Nephrology with asymptomatic hematuria between years 1990-2014. The aim was to evaluate the causes of hematuria, follow up diagnosis and treatment process. We searched the medical records for the complaints upon first application, age, gender, familiy history for renal disease, physical examination findings, urine and blood findings accompanying hematuria, radiological imaging studies, renal biopsy results, detected reasons of hematuria and treatments applied.
Results: 111 patients with asymptomatic hematuria  were included in the study. 48 of them were girls (%43,2), and 63 were boys (%56,8). Mean age was 7,8 (± 3,5) years. Based on hematuria type; 59 cases (%53,2) are diagnosed as microscopic hematuria while 52 cases (%46,8) are diagnosed as macroscopic hematuria. Of the patients with microscopic hematuria, 28 (%47,4) of them had glomerular origin, while 26 cases (%44) had a non-glomerular origin. The most common caus	e in the non-glomerular microscopic hematuria is the renal stone disease (%28,8). The Most common glomerular originated cause for microscopic hematuria is Benign Familial Hematuria (%18,6). Of the patients with macroscopic hematuria; 33 (%63,5) patients had glomerular originated causes while 19 patients had (%36,5) non-glomerular originated causes. The most common cause in the non-glomerular originated causes is the renal stone disease (%19,2). Most commonly diagnosed cause for macroscopic hematuria with glomerular origin is APSGN (%28,8). In our study group renal biopsy is performed to 20 cases with microscopic hematuria, and 18 cases with macroscopic hematuria (38 cases in total). Biopsy results showed that most of the cases with macroscopic hematuria had mesangioproliferative glomerulonephritis(%22,2) and mesangial proliferation(%27,8). Whereas;  Ig A Nephropathy(%20), Thin Glomerular Basement Membrane Disease(%15) and Alport Syndrome(%15) are detected more frequently in microscopic hematuria. 
Conclusion:  In conclusion; in short or mid term follow up of patients with incidental microscopic hematuria or patients with macroscopic hematuria without systemic signs as a presenting symptom; if the renal function tests are normal, the important finding is persistance of microscopic hematuria (which is more commonly seen in microscopic hematuria cases).   With these findings it might be plausible to follow these patients for additional signs as long as microscopic hematuria persists even though it is the only finding. 

Key words: Asymptomatic hematüria, acute post streptococcal glomerulonephritis, thin glomerular basement membrane disease