Gastrodiplomasi: Türkiye'nin gastrodiplomasi potansiyeli ve nitelikleri üzerine bir değerlendirme
Gastrodiplomacy: An evaluation on Turkey's gastrodiplomacy potential and qualifications
Yazar: BURAK ÖZDEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BARIŞ KARA
Galatasaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İletişim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Kültürel diplomasi kapsamında yenilikçi bir biçim olarak ortaya çıkan gastrodiplomasi, mutfak kültürü ve gastronomik değerlerin uluslararası ilişkilerde bir araç olarak kullanma fikrine dayanmaktadır. Diğer ülke halklarının sempatisini, beğenisini ve sevgisini sahip olunan yemek kültürü aracılığıyla kazanma anlamında kullanılan gastrodiplomasi, ülkelerin gastronomik varlıklarını öne çıkararak farklılaşmalarını ve yumuşak güçlerini artırmalarını sağlamada önemli bir işlev görmektedir. Bu çalışma, Türkiye'nin gastrodiplomasi yaklaşımının nasıl olması gerektiği sorusundan hareketle kurgulanmış ve Türkiye için bir gastrodiplomasi yaklaşımı geliştirmek istenmiştir. Bu doğrultuda çalışmanın amacı; (i) yemek yazarları ve mutfak şeflerine göre Türkiye'nin gastrodiplomasi bağlamında öne çıkan niteliklerinin ve potansiyelinin ortaya konulması, (ii) etkin bir gastrodiplomasi politikasının oluşturulabilmesi için Türkiye'nin mevcut sorunlarının tespitine ve bu sorunlara dair çözüm önerilerinin sunulması ve (iii) Türkiye için gastrodiplomasi politika önerileri geliştirilmesidir. Bu amaçla tasarlanan araştırmanın örneklemini mutfak şefleri ve yemek yazarları; yöntemini ise yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşme tekniği oluşturmaktadır. Araştırmadan elde edilen bulgulardan hareketle Türkiye'nin gastrodiplomasi bağlamında öne çıkan nitelikleri şu şekildedir: Etnik çeşitliliği, tarihsel zenginliği, coğrafi ve iklim özelliklerinin çeşitlilik göstermesini, bölgesel ve yerel mutfakları içeren "kültürel zenginlik ve ürün çeşitliği; turizm, TV programları, diz/film sektörü başta olmak üzere "farklı alanlara entegre edilebilir olma". Gastrodiplomasi bağlamında Türkiye'nin önemli sorunları ise eğitim, iletişim stratejisi, Türkiye gastronomisinin yurtdışındaki mevcut temsiliyeti, yasal düzenleme ve devlet desteği, birlikte hareket edememe başlıkları altında kategorilendirilmiştir. Son olarak edilen bulgulardan hareketle Türkiye'nin gastrodiplomasi politikasında yer verilebilecek öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Gastrodiplomacy, which emerged as an innovative form of cultural diplomacy, is based on the idea of using culinary culture and gastronomic values as a tool in international relations. Gastrodiplomacy, which is used in the sense of achieving the sympathy, admiration and love of the peoples of other countries through their food culture, serves an important function in differentiating countries and increasing their soft power by emphasizing their gastronomic assets. This study is based on the question of what Turkey's gastrodiplomacy approach should be and seeks to develop a gastrodiplomacy approach for Turkey. Accordingly, the study aims to (i) reveal Turkey's prominent qualities and potential in terms of gastrodiplomacy according to food writers and chefs, (ii) identify Turkey's current problems and offer solutions to these problems in order to create an effective gastrodiplomacy policy, and (iii) develop gastrodiplomacy policy recommendations for Turkey. The sample of the research designed for this purpose consists of chefs and food writers, and the methodology of the research is semi-structured in-depth interviews. Based on the findings of the research, Turkey's prominent qualities in the context of gastrodiplomacy are as follows: "cultural richness and product diversity" including ethnic diversity, historical richness, diversity of geographical and climatic characteristics, regional and local cuisines; "being integrated into different fields", especially tourism, TV programs, TV series/film sector. Turkey's important problems in the context of gastrodiplomacy are categorized under the titles of education, communication strategy, current representation of Turkish gastronomy abroad, legal regulation and state support, and inability to act together. Finally, based on the findings, recommendations that can be included in Turkey's gastrodiplomacy policy are presented.