Orta Akdeniz bölgesi akarsuları için optimum hazne kapasitelerinin belirlenmesi
Middle Mediterranean the optimal reservoir capacity of streams to Mediterranean
Yazar: FATİH TOPÇU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. KEMAL SAPLIOĞLU
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
Günümüzde nüfusun, sanayileşmenin ve şehirleşmenin hızla artması sonucu her geçen gün kullanılabilir su ihtiyacı artmakta, kirlilik, küresel ısınma gibi faktörlerinde eklenmesi ile mevcut su kaynakları su ihtiyacını karşılayamayacak hale gelmektedir. Bu durum, ülkelerin su sorununu önlemeye yönelik su kaynaklarının yönetimi ile ilgili politikalar ve projeler üretmelerini kaçınılmaz hale getirmektedir. Bu çerçevede, inşa edilmiş ve edilmekte olan pek çok baraj, hidroelektrik santrali ve sulama projelerinin optimum şekilde yapılması gerekliliğini ortaya koymaktadır. 
Bu çalışmada optimum baraj haznesini belirlemek amacı ile farklı modeller (Rippl, Minimum Akımlar, Eklenik Farklar ve Yapay Arı Kolonisinin kullanıldığı Optimizasyon yöntemi) kullanılmıştır. Hazne hacimleri %67, % 75 ve %90 işletme oranlarına göre tespit edilmiş ve elde edilen sonuçların aylık işletmesi yapılmıştır. Yapılan bu işletmelere göre kritik hazne hacmi seviyesinin altına düşmemesi baz alınarak optimum seviye tespiti yapılmıştır. Çalışmada DSİ 18. Bölge Müdürlüğü'nden alınan ve Müteferrik Orta Akdeniz Sularında yeralan 902 nolu Köprüçay nehri Beşkonak akım gözlem istasyonu, 911 nolu Manavgat Çayı Şahapköprü akım gözlem istasyonu, 912 nolu Manavgat Çayı Sinanhoca akım gözlem istasyonu, 919 nolu Köprüçay Bolasan akım gözlem istasyonu, 921 nolu Köprüçay Kasımlar akım gözlem istasyonu ve 922 nolu Alara Çayı Narağacı akım gözlem istasyonlarında gözlenmiş aylık akım verilerini kullanarak çeşitli kritik dönem yöntemleri ve optimizasyon yöntemleriyle en verimli hazne kapasitelerini belirlemeye çalışılmıştır. Çalışma geneline bakıldığında Yapay Arı Kolonisi yöntemi ile yapılan optimizasyon çalışmasının diğer yöntemlere göre daha iyi olduğu ortaya çıkmıştır.

Abstract:
Nowadays, demand of available water is increasing day by day in consequence of rapid increase of population, industrialization, and urbanization. In addition with the other factors like pollution and global warming, the present water resources are becoming not meeting the water demand. This situation makes it inevitable for the countries to produce projects and policies about water resource management to prevent the water problem. Within this scope, it is revealed that the projects about irrigation, plenty of built and under construction dam and hydroelectric plant are required to be in progress optimally. 
In this study, different models (Ripple, minimum flow, residual mass curve and the Artificial Bee Colony optimization method) were used in order to determine the optimal reservoir of the dam. The reservoir volumes were determined regarding to 67%, 75%, and 90% operating ratios and monthly operation of the obtained results was done. With respect to these operations, the optimal level was determined based on the fact that it does not fall below the level of critical reservoir volume. In this context, the optimum reservoir capacities were tried to be determined with the various critical period methods and optimization methods by using the flow data gained from Devlet Su İşleri (DSİ) 18th Regional Directorate and data observed monthly from the flow observation stations that are located in Miscellaneous Central Mediterranean Waters, are number 902 Köprüçay river Beşkonak, number 911 Manavgat brook Şahapköprü, number 912 Manavgat Sinanhoca, number 919 Köprüçay Bolasan, number 921 Köprüçay Kasımlar, and number 922 Alara brook Narağacı. Considering the overall study, it is shown up that the Artificial Bee Colony optimization method is better than the others.