Programlama öğretimi için 3 boyutlu işaret dili avatarıyla desteklenen çevrimiçi ortamın tasarlanması
Designing of an online environment supported by 3d sign language avatar for programming education
Yazar: SEVİNÇ PARLAK
Danışman: PROF. DR. HASAN KARAL
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilgisayar programlama = Computer programming

Özet:
Bu araştırmada, işitme engelli bireylere programlama öğretimine yönelik 3B işaret dili avatarıyla desteklenen çevrimiçi bir ortam tasarlanması amaçlanmaktadır. Araştırma kapsamında tasarlanan 3 boyutlu işaret dili avatarı destekli çevrimiçi öğrenme ortamının tasarım süreçlerinde tasarım tabanlı araştırma yöntemlerinden gelişimsel araştırma (Tip-1) yöntemi temel alınmıştır.  Bu kapsamda geliştirilen ortam "içerik, görsel tasarım, 3B avatar entegrasyonu ve kullanılabilirlik" değişkenleri çerçevesinde alan uzmanlarından, işitme engelli ve herhangi bir engeli olmayan ortaokul öğrencilerinden alınan görüşler neticesinde 6 döngüde tamamlanmıştır. Araştırma 5 öğretim tasarım uzmanı, 4 bilişim teknolojileri öğretmeni, 1 işitme engelliler ortaokulunda görev alan bilişim teknolojileri öğretmeninden oluşan uzman grubuyla, işitme engeline sahip 8 ortaokul 5. ve 6. sınıf öğrencileri ve   herhangi bir engeli olmayan 5 ortaokul 5. ve 6. Sınıf öğrencileri ile yürütülmüştür. Tasarım süreçlerinde farklı uzman gruplarından uzman görüş formu (EK-1) aracılığıyla, işitme engelli ve herhangi bir engeli olmayan ortaokul öğrencilerinden yarı yapılandırılmış görüşme formu (EK-2) ile, araştırma kapsamında tasarımın son döngüsünde ise işitme engelli öğrencilerden gözlem yoluyla geliştirilen ortamla ilgili görüşleri alınmış ve içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. İşitme engelli öğrencilerle yapılan 1. uygulamada öğrencilerin görüşleri yarı yapılandırılmış görüşme formu (EK-2) ile alınırken 2. uygulamada ise öğrencilerin davranışları ve geliştirilen ortam hakkındaki görüşleri katılımcı gözlemci tarafından gözlenerek gözlemci notları çıkarılmıştır.
Sonuçlar incelendiğinde, tasarlanan Programlama Öğretimi İçin 3 Boyutlu İşaret Dili Avatarıyla Desteklenen Çevrimiçi Ortamda yer alan içeriklerin sade bir yapıda olması ve görsellerle desteklenmesi gerektiği görülmektedir. Tasarlanan ortamdaki içeriklerin anlaşılmasına yönelik ortama alt yazı desteğinin eklenmesinin ve 3B avatarın entegre edilmesi gerektiği sonuçlarına ulaşılmıştır. İşitme engelli öğrenciler için 3B avatar entegre edilerek özel olarak tasarlanmış programlama ortamının hem öğrenme sürecini kolaylaştırdığı hem de içeriklere erişilebilirlik sağladığı sonuçlarına öğrenci görüşleri neticesinde ulaşılmıştır.

Abstract:
This research aims to design an online environment supported by a 3D sign language avatar for teaching programming to hearing-impaired individuals. Developmental research (Type-1) method, one of the design-based research methods, was taken as a basis in the design processes of the 3D sign language avatar supported online learning environment designed within the scope of the research. The environment developed in this context was completed in 6 cycles as a result of the opinions obtained from experts, hearing impaired and non-disabled middle school students within the framework of "content, visual design, 3D avatar integration and usability" components. The research was conducted with a group of 5 instructional design experts, 4 information technology experts, 1 information technology teacher working in a secondary school for the hearing impaired, 8 middle school students in 5th and 6th grade with hearing impairment, and 5 middle school students in 5th and 6th grade without any disabilities. During the design processes, opinions about the developed environment were taken from  different expert groups through the expert opinion form (Appendix-1), hearing-impaired and non-disabled middle school students through the semi-structured interview form (Appendix-2), and in the final cycle of the design within the scope of the research, hearing-impaired students were asked to express their opinions through observation. The opinions were analyzed using the content analysis method.  In the first application with hearing impaired individuals, the opinions of the students were obtained with a semi-structured interview form (Appendix-2), while in the second application, the students' behaviors and their opinions about the developed environment were observed by the participant observer and observer notes were taken.
When the results are examined, it is seen that the contents in the designed Online Environment Supported by 3D Sign Language Avatar for Programming Teaching should be simple and supported with visuals. It has been concluded that subtitle support should be added to the environment and a 3D avatar should be integrated in order to understand the contents in the designed environment. As a result of student opinions, it was concluded that the programming environment specially designed for hearing-impaired students by integrating a 3D avatar both facilitates the learning process and provides accessibility to the content.