Hedonik fiyatlama yöntemiyle Uzungöl tabiat parkının ekonomik değer tahmini
Economic value estimation of Uzungöl natural park with hedonic pricing method
Yazar: EMRE KÜÇÜKBEKİR
Danışman: DOÇ. DR. MAHMUT MUHAMMET BAYRAMOĞLU
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Ekonomi teorileri = Economic theories ; Ekonomik analiz = Economic analysis ; Ekonomik tahminler = Economic estimates ; Fiyatlandırma = Pricing ; Koruma alanları = Conservation areas

Özet:
Ormanlar geçmişte sadece odun hammaddesi üretimi için kullanılmış olup daha sonraki yıllarda odun hammaddesi (odun dışı orman ürünleri) dışında verdikleri hizmetler de önem kazanmıştır. Özellikle ormanların rekreasyon amaçlı kullanımına olan talepteki artışa bağlı olarak toplulukların doğa turizmine olan ilgisi de artmıştır. Bu durum ormancılık sektörüne ekoturizm adı altında yeni bir gelir kaynağı sağlamaktadır. Korunan alanlar içerisinde yer alan bu alanların rekreasyonel önemi artmaktadır. Bu alanların ekonomik değerlerini ortaya koymak için Koşullu Değerleme Yöntemi, Seyahat-Maliyet Yöntemi ve Hedonik Fiyat yöntemleri kullanılmaktadır. Hedonik Fiyatlandırma Yöntemi, işletmenin çevresel kalite düzeyini ekonomik olarak derleyecek bir süreci takip etmesini sağlarken, özellikle rekreasyon alanlarında halka açık alanlara bağlı bir kentsel kaliteli yaşam indeksi oluşturmaya olanak sağladığından diğer yöntemlere göre daha ön plana çıkmaktadır. Bu nedenle korunan alanların toplam ekonomik değeri tahmin edilmek istendiğinde hedonik fiyatlandırma yönteminin kullanılması oldukça faydalıdır. Bu çalışmada, dünyada ve Türkiye'de korunan alanların ekonomik değerinin tahmini ile ilgili bir literatür taraması yapılmış ve süreçte kullanılan hedonik fiyatlandırma değişkenleri ayrıntılı olarak tartışılmıştır. Çalışma sonucunda, Uzungöl Tabiat Parkı'nda faaliyet gösteren işletmelerin göl manzaraları ile ilgili hedonik fiyat fonksiyonu (HFF) türetilmiştir. Bu HFF, istatistiksel olarak %95 düzeyinde anlamlı olup oda fiyatlarının %84'nu yansıtmaktadır. Ayrıca, Uzungöl Tabiat Parkı'nda yer alan otellerin ortalama oda fiyatı 1175,86 TL olup, göl manzara değeri oda başına 820,30 TL'dir. Öte yandan, hedonik fiyat yöntemi ile diğer yöntemler incelenerek korunan alanların hem kullanım hem de kullanım dışı faydalarının ölçülmesini sağlayan ekonomik değerleme çalışmaları için önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
Forests were used only for the production of wood raw materials in the past, and in the following years, their services other than wood raw materials (non-wood forest products) also increase considerably. Particularly due to the increase in the demand for recreational use of forests, the interest of communities in nature tourism has also increased. This situation provides a new source of income to the forestry sector under the name of ecotourism. The recreational importance of these areas, which are within the conservation areas, have been increasing. Contingent Valuation Method, Travel-Cost Method and Hedonic Price methods are used to reveal the economic values of these areas. Hedonic pricing method enables the organizations to follow a process that will compile the environmental quality level in economic terms, and it becomes more prominent than other methods since it allows to create an urban quality life index connected to public places, especially in the recreation areas. Therefore, it is very useful to use hedonic pricing method when it is desired to estimate the total economic value of protected areas. In this study, a literature review was made about estimation of the economic value of protected areas in the world and Turkey. Hedonic pricing variables used in the process were discussed. As a result of the study, the hedonic price function (HPF) related to the lake views of the organiztions operating in Uzungöl Nature Park has been derived. This HPF is statistically significant at the 95% level and reflects 84% of the room prices. In addition, the average room price of the hotels in Uzungöl Nature Park is 1175.86 TL, and the lake view value is 820.30 TL per room. On the other hand, by examining other methods with the hedonic price method, suggestions for economic valuation studies which enable to measure both the usage and non-use benefits of protected areas were made.