Kaynaştırma ortamında öğrenim gören işitme engelli öğrencilerin sözcükleri anlamsal işlemleme becerilerinin işiten okuyucularla karşılaştırılması
An investi̇gati̇on of the semanti̇c word processi̇ng ski̇lls of deaf and heari̇ng students
Yazar: HALİME MİRAY SÜMER
Danışman: PROF. DR. TEVHİDE KARGIN ; YRD. DOÇ. DR. İSA BİRKAN GÜLDENOĞLU
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Kaynaştırma eğitimi = Inclusive education ; Sözcük anlamlandırma = Word meaning ; İşitme engelli çocuklar = Hearing impaired children

Özet:
Bu araştırmada işiten ve işitme engelli (koklear implantlı ve işitme cihazı kullanan) öğrencilerin sözcükleri anlamsal olarak işlemleme performansları karşılaştırılmıştır. Çalışma grubunu 32 işiten ve 69 işitme engelli (34 cihaz kullanan, 35 koklear implantlı) olmak üzere toplam 101 öğrenci oluşturmuştur. Katılımcıların tümü 3. ve 4. sınıf düzeylerinde öğrenim gören öğrenciler arasından seçilmiştir. Uzmanların görüş birliğine vardığı 48 sözcük çiftinden (24 tanesi ilişkili iki sözcük çifti, 24 tanesi ilişkisiz iki sözcük çifti) oluşan bir işlem ile veri toplanmıştır. Elde edilen veriler tek yönlü varyans analizi kullanılarak analiz edilmiştir. 
Analizler sonucunda; okuyucuların toplam anlamsal sözcük işlemleme tepki hızı performansları açısından bakıldığında işiten okuyucular işitme cihazlı okuyucularla sözcükleri anlamsal olarak benzer hızda, implantlı okuyuculara göre ise daha hızlı olarak işlemledikleri görülmüştür. Toplam anlamsal sözcük işlemleme doğruluk oranı açısından ise işiten okuyucular işitme cihazlı ve koklear implantlı okuyuculardan daha iyi performans gösterdikleri bulunmuştur. Ayrıca koklear implantlı okuyucularla işitme cihazlı okuyucuların hem tepki hızı hem de hata oranları açısından benzer performans gösterdikleri bulunmuştur. Okuyucuların farklı anlamsal kategorilerdeki (niteliksel ilişki, bağımlı ilişki ve kategorik ilişki) sözcükleri işlemleme becerilerine bakıldığında ise sözcükleri, anlamsal kategorilere bağlı kalmadan benzer tepki hızları ve hata oranları ile işlemledikleri görülmüştür. İşitme engelli okuyucuların (koklear implantlı ve işitme cihazlı okuyucular) cihaz ve implant kullanma yaşlarına göre sözcükleri anlamsal olarak işlemleme becerilerine bakıldığında ise, hem tepki hızı hem de doğruluk oranlarına göre anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür.

Abstract:
The present study investigates differences in the semantic word processing skills between deaf (cochlear implant and hearing aid ) and hearing readers. The paticipants were 101 ( 32 of them hearing, 34 of them hearing aid, 35 of them cochlear implant) 3rd-4th graders. In order to examine the participants word processing skills we used semantic word processing tests consisting of isolated written Turkish word pairs ( 24 related/ 24 unrelated). Obtained data was analyzed through one-way analysis of variance.
In findings from the present study indeed point that deaf readers (cochlear implant and hearing aid ) performed worse  (both in speed of processing and accuracy) in total semantic word processing of real words than their hearing counterparts, there were not a significant differences between cochlear implant and hearing aid readers. In addition, due to their difference semantic type (hyponymy, meronymy, qualitative) semantic word processing skills, for every semantic type both (hyponymy, meronymy, qualitative)  cochlear implant and hearing aid performed worse in total semantic word processing words than hearing counterparts and all readers processed similarly both in speed of processing and accuracy) without relying on semantic type. Finally, according to cochlear implant age and hearing aid age were not a significant differences (both in speed of processing and accuracy) in the semantic word processing skills between cochlear implant and hearing aid readers.