Madde kullanımını önleme stratejileri ve üniversite öğrencilerine yönelik önleme programı
Substance use prevention strategies and prevention program for university students
Yazar: SELİN MÜDERRİSOĞLU
Danışman: PROF. DR. M.FATİH YAVUZ
İstanbul Üniversitesi / Adli Tıp Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Madde kullanımı ve bağımlılığı neden ve sonuçları itibariyle çok geniş bir yelpazeye sahiptir. Bu araştırma ile bu geniş yelpazenin önemli bileşenlerinden olan gençlik özellikle üniversite gençliği ve madde kullanımına bağlı karakteristiklerin incelenmesi hedeflenmiştir. Elde edilen bilgiler doğrultusunda amaçlanan üniversite öğrencilerine yönelik madde kullanımını önleme stratejileri ve programı geliştirilmesidir.Bu hedef ve amaçlar doğrultusunda toplam 855 üniversite öğrencisinin katılımıyla anket çalışmaları uygulanmıştır. Ayrıca çalışmada NODO ? Madde Bağımlılığını Önleme Kulübü üyeleri ile yapılmış olan akran eğitim pilot uygulaması yer almaktadır. Uygulanmış olan iki farklı anket, odak grup çalışmaları bulguları ve pilot çalışma verileri değerlendirildiğinde % 25'lik bir grubun madde kullanımı açısından daha fazla risk taşıdığı, sigara kullanımı ve alkol kullanımının diğer maddelere oranla çok daha yaygın kullanıldığı, tercih edilen yasadışı maddeler arasında ise baş sıraları esrar ve ecstasynin paylaştığı görülmektedir. Yasadışı maddelerin deneme yaş dönemlerinin yasal madde sınıfına giren alkol ve sigarayla karşılaştırıldığında daha geç denendiği görülmüştür. Katılımcıların kullanımlarını büyük oranda merakın tetiklediği saptanmıştır. Üniversitelerinde öğrencilere bağımlılık hakkında seçmeli bir ders açılması durumunda büyük çoğunluk bu dersi tercih edeceklerini belirtmişlerdir.Önleme programı geliştirmede büyük öneme sahip olan bu araştırmada elde edilen veriler değerlendirilerek Akran Eğitim Programı geliştirilmiş ve uygulanmıştır. Uygulama değerlendirmeleri ışığında düzenli uygulamaları başlatılmış ve yaygınlaştırılmaktadır.

Abstract:
Substance use and abuse has a wide spectrum of components in relation to its causes and consequences. In order to shed light on some of the important components of the problem, the aim of this study was established in order to relate university students and their risk of substance use patterns. Two different surveys, focus group studies and a pilot study on Peer Education Program was applied in order to gather the necessary data. Due to findings it was found that almost %25 of the university students are at higher risk of possible substance use. Legal substances such as alcohol and nicotine were found to be experienced at a much earlier age than illegal substances. Among illegal substances cannabis and ecstasy were found to be the most preferred ones. The reason students show for their first use of illegal substances is mostly because of curiosity. If an elective course about addiction were to be offered at their universities, most of the students responded that they would be interested in taking it.All the findings of the study were used to establish the Peer Education Program. With the feedback gathered, the program is now being applied in order to reach a wider population