Türk basınında Azerbaycan imajı: Haydar Aliyev'in ölümü üzerine karşılaştırmalı içerik analizi (Hürriyet ve Ortadoğu gazeteleri)
The image of Azerbaijan in Turkish press: A comparative content analysis on death of Haydar Aliyev (Hurriyet and Ortadogu newspapers)
Yazar: GÜLNARE MAHMUDOVA
Danışman: PROF.DR. METİN İNCEOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Bu çalışmanın amacı Türk basınında Azerbaycan imajını tespit etmektir.Bilindiği üzere, bir nesne, kişi, kurum, ülke ile ilgili insanların zihinlerinde oluşanve imaj olarak tanımlanan izlenim, her geçen gün daha fazla önemkazanmaktadır. Özellikle, ülke imajlarının artan önemi imaj alanında yapılançalışmaları daha da hızlandırmıştır. Çünkü, bir ülkenin dışarıdaki imajınınolumlu olması, o ülkenin siyasal, sosyal, ekonomik ve kültürel alanlarındasaygınlık kazanmak, uluslararası karar mekanizmalarında söz sahibi olmak, ülketanıtımı vs. gibi alanlarda söz konusu ülkeye büyük artılar kazandırmaktadır.Azerbaycan ile Türkiye arasındaki ilişkilere bakıldığı zaman çok eskileredayandığı görülmektedir. Aynı din, dil ve ırka sahip olan bu iki ülke ilişkilerininbasında nasıl yer aldığı, nasıl yansıtıldığı her iki ülke açısından çok önemlidir.Özellikle, günümüz küreselleşme çağında kişi, kurum, nesnenin yanı sıra,ülke imajlarının yönetiminde etkili olan kitle iletişim araçları, söz konusu imajlarıkendi görüş ve değer yargıları çerçevesinde şekillendirmektedirler. çindebulunduğumuz bilgi çağının da zorunlu kıldığı bilgilenmenin yolu da hiç kuşkusuzhaberlerden geçmektedir. Medya kurumları kendi görüşlerine yakın buldukları veistedikleri konuları gündeme getirebilecekleri gibi, hiç yer vermeyebilirler.Bu görüşlerden yola çıkarak, Türk basınında Azerbaycan imajı tespitedilmeye çalışılmıştır. Bunun için Azerbaycan eski Cumhurbaşkanı HaydarAliyev'in öldüğü günlerde Hürriyet ve Ortadoğu gazetelerinde konuya ilişkinçıkan haberler araştırılarak, içerik analizi yöntemi ile incelenmiştir.Araştırma sonucunda önemli bulgular elde edilmiştir. Bu bulgulara göre,Türk basını Haydar Aliyev'in ölümüne ilişkin habere geniş yer vermiştir. HaydarAliyev'in ölümüne ilişkin Hürriyet ve Ortadoğu gazetelerinde çıkan haberlerdoğrultusunda, Azerbaycan ile ilgili olumsuz bazı ifade ve kavramlara yerverilmişse de, olumlu ifade ve görüşler ağırlıklı olarak yer almıştır. Sonuçitibariyle, araştırma sonuçları Türk basınında Azerbaycan imajının olumlu olduğuvarsayımını kanıtlamıştır.Hürriyet ve Ortadoğu gazeteleri arasında hem fotoğraf, hem haber içeriği,hem de başlık ve alt başlık içeriği bakımından bir karşılaştırma yapılacak olursa,Ortadoğu gazetesinde olumsuz çağrışım yapan kavram, ifade ve fotoğrafa hiç yerverilmemiştir. Oysa, Hürriyet gazetesinde konuya ilişkin haber içeriği, fotoğrafiçeriği, başlık ve alt başlık içeriklerinde az da olsa olumsuz içerikli kavram, ifadeve fotoğraflara rastlanılmıştır. Ancak, Hürriyet ve Ortadoğu gazeteleri arasındahaber boyutu ve fotoğraf boyutu bakımından bir karşılaştırma yapılacak olursa,Hürriyet gazetesinin konuya daha fazla habere ve fotoğrafa yer verdiğigörülmüştür. Sonuç itibariyle, Azerbaycan imajının Türk basınında nasıl olduğuile ilgili genel bir değerlendirme yapılacak olursa, Türk basınında Azerbaycanimajının olumlu olduğu sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The objective of this study is to determine the image of Azerbaijan forTurkish press. As far as it is known, the impression of an object, a person, aninstitution and a country which is formed in human mind and defined by imagegets more important day by day. Especially, the importance of the image of acountry has accelerated the works that are performed in the field of image. Thepositive image of a country makes the country to be involved with internationaldecision maker mechanisms and being respected in political, social, economicaland cultural fields, improves the presentation of the country and etc.If we consider the relations between Azerbaijan and Turkey, we can realizethat our relations are based on a very long time. It is definitely important to seethat how the reflection of these relations, for both countries which has the samereligion, language and race, appear in the press.Especially in the present globalization era, as well as the image of people,institutions and objects the media which is pretty effective in the management ofthe image of the countries are formed according to their own perspectives andvalue judgements. In the current information age, the road to be informed passesthrough the news. Media could bring up the matters according to its own intrestsand wishes. If it does not wish to publish a matter, no one could force the media.By taking this point of view into consideration, we have tried to determine theimage of Azerbaijan in Turkish press. A research, in connection with the newspublished in the newspapers of Hürriyet and Ortadoğu, when the President ofRepublic of Azerbaijan - Haydar Aliyev - died, has been carried out by using themethod of content analysis.There are important findings as the result of the reseach. According to thesefindings, the news of the death of Haydar Aliyev was given place extensively inTurkish press. According to the news of death of Haydar Aliyev in the newspapersof Hürriyet and Ortadoğu, mostly there were positive statements and points ofviews in connection with Azerbaijan eventhough there were some negativestatements and purviews. So, the results of the reseach has proven the assumptionthat states the image of Azerbaijan in Turkish press is positive.If we are to make a comparison between the newspapers of Hürriyet andOrtadoğu according to the photographs, the content of the news, the content of theheadings and the subheadings, in the newspaper named Ortadoğu there were nonegative concept, statement or photographs. However, in the newspaper namedHürriyet there were some negative concepts, statements and photographs in thecontent of news, photographs, headings and subheadings. On the other hand,when we are to compare the newspapers of Hürriyet and Ortadoğu according tothe dimensions of news and photographs, we may realize that the newspapernamed Hürriyet gave more space in the news and photographs in connection withthe matter. So if we are to make a general evaluation related to the image ofAzerbaijan in Turkish press, we may conclude that the image of Azerbaijan inTurkish press is positive.