Nükleer santraller için yer belirleme kriterlerinin coğrafi bilgi sistemleri ile değerlendirilmesi
Geographic information system approach to evaluate siting criteria for nuclear power plants
Yazar: ZEKİ MEHMET BAŞKURT
Danışman: DOÇ. DR. CEVDET COŞKUN AYDIN
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Geomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Nükleer enerjinin Türkiye'nin enerji arz kaynakları arasına dâhil edilmesi ile kaynakların çeşitlendirilmesi, artan elektrik enerjisi talebinin karşılanması ve ithal yakıtlara bağımlılıktan kaynaklı risklerin azaltılması açısından son derece önemlidir.
Nükleer tesislerde kazaların önlenmesi ve sonuçlarının hafifletilmesi için yer seçiminde analitik çalışma yürütülmesi gereken diğer elektrik üretim santralleri ve endüstriyel tesislerden farklı olarak özel bir güvenlik yaklaşımına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu nedenle sadece inşaat, işletme ve söküm aşamalarında değil yer seçimi aşamasında da bu güvenlik yaklaşımı ve buna dayalı kriterlerin araştırılması gerekmektedir. 
Bu çalışmanın amacı Türkiye'de kurulacak bir nükleer santral için uygun yerlerin belirlenmesinde kullanılacak kriter setinin oluşturulması ve bu kriterler ışığında Coğrafi Bilgi Sisteminde (CBS) konuma dayalı analizler ile uygun alanların belirlenmesidir. Bu amacı gerçekleştirmek için diri faylar, deprem etkisi, soğutma suyu mevcudiyeti başta olmak üzere pek çok kriter CBS'de konuma dayalı veriler ile ifade edilerek bu kriterlere göre çalışma bölgesi puanlanmıştır. Karar verme sürecinde uygun alanların tespiti için karar kuralı olarak Ağırlıklı Doğrusal Birleştirme yöntemi kullanılmıştır. 
Çalışma sonucunda Batı Karadeniz bölgesinde nükleer santral kurulumu için uygun olabilecek yedi adet saha tespit edilmiş ve ülkemizde nükleer santrallerin yer seçimde CBS'nin etkin bir araç olarak kullanımı için bir yaklaşım geliştirilmiştir.

Abstract:
Including nuclear energy as a source of energy is extremely important for Turkey to meet this growing electricity demand and reduce the risks that result from dependency on imported fuels. 
To prevent accidents and mitigate the consequences of accidents, nuclear power plants require a special safety regime, unlike other power generation plants and industrial sites. This safety approach begins with analytical work for site selection and evaluation. Nuclear safety and criteria based on this approach should be evaluated not only in the construction, operation, and decommissioning stage, but also during the site selection process. 
The main objective of this study is to define a set of criteria to identify suitable sites to build a nuclear power plant and reveal suitable areas using geographical information systems via spatial analysis based on this criterion. In the application phase many criteria like capable faults, seismicity and presence of cooling water are represented by spatial objects in GIS and the study area is scored according to these criteria. In the decision making process weighted linear combination method is used as decision rule for the determination of suitable areas. 
As a result of the study, seven sites which could be suitable for installation of a nuclear power plant in the Western Black Sea Region have been identified and an approach has been developed for the use of GIS as an effective tool in the field of site selection for nuclear power plants.