Ergenlerde Bağlanma Stilleri ve Okula Aidiyet Duygusunun Akıllı Telefon Bağımlılığı ile İlişkisi: Adalar Örneği
The Relationship Between Attachment Styles and Sense of School Belongig with Smartphone Addiction in Adolescent: The Sample of the Islands
Yazar: CANAN YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. MEŞKÜRE HÜLYA KARAGÜVEN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Ergenler telefonla neredeyse iç içe büyüdükleri için teknolojik gelişmelere kolay ayak uydurabilmekte ve aktif kullanıcılar olarak görülmektedirler. Bireyin ailede kendisine bakım veren kişi ile kurduğu bağ, ileri dönemde ilişkilerinin temelini oluşturmaktadır. Bireylerin aidiyet duygularının oluşması ilk olarak ailede başlamaktadır. Toplumsal yaşamın ilk basamağı olan okul ise, bireylerin aidiyet duygularını karşılayan en önemli yerlerden biri haline gelmektedir. Yapılan araştırmalar güvensiz bağlanan kişilerin ileriki yaşamlarında sosyal ilişkilerden çekilebildiğini ve ilişki ihtiyaçlarının yerine bağımlılığa yöneldiğini göstermektedir. Bu araştırmada ergenlerin akıllı telefon bağımlılığı, okula aidiyet duygusu ve bağlanma stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evreni İstanbul ili Adalar ilçesindeki ortaokul ve lise öğrencileridir. Örneklemini ise 2023-2024 Eğitim-Öğretim yılı İstanbul ili Adalar ilçesindeki Büyükada ve Heybeliada'da okuyan 12-18 yaş aralığındaki ortaokul ve lise öğrencileri oluşturmuştur. Uygulamaya 359 öğrencinin katılımı sağlanmıştır. Veri toplama amacıyla, araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu, İlişki Ölçekleri Anketi, Okul Aidiyet Duygusu Ölçeği ve Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği- Kısa Formu uygulanmıştır. Araştırma deseni olarak ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS.26 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Kişisel bilgilere göre değişkenlerin puanlarının farklılaşma durumu için normal dağılım varsayımı sağlandığından iki grup için bağımsız örneklem t testi, üç ve üzeri grup karşılaştırılırken ANOVA kullanılmıştır. Grup farkı için Post Hoc testi yapılmış ve grup ortalamaları parametrik çoklu karşılaştırma testi olan Bonferroni metoduyla incelenmiştir. Akıllı Telefon bağımlılığı, okula aidiyet duygusu ve ilişki ölçekleri anketi ve alt boyutları arasındaki ilişki incelenirken parametrik test yöntemlerinden pearson korelasyon analizi yapılmıştır. Değişkenlerin birbirlerini yordama durumu için ise regresyon analizi yapılmıştır. Bulgularda istatistiki anlamlılık p<0,05 seviyesinde değerlendirilmiştir.  Analiz sonuçlarına göre; demografik özellikler (cinsiyet, yaş, sınıf ve anne-baba eğitim durumu) açısından akıllı telefon bağımlılığı, bağlanma stilleri ve okula aidiyet duygusunun farklılık gösterdiği durumlar saptanmıştır. Ergenlerin akıllı telefon bağımlılığı ile güvenli bağlanma, okula aidiyet duygusu arasında anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki varken korkulu bağlanma, saplantılı bağlanma, kayıtsız bağlanma arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki vardır. Ergenlerin okula aidiyet duygusu ile korkulu bağlanma, saplantılı bağlanma, kayıtsız bağlanma arasında anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki varken; güvenli bağlanma arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki vardır. Ergenlerin akıllı telefon bağımlılığı ve okula aidiyet duygusu arasında anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki vardır. Güvenli bağlanmanın akıllı telefon bağımlılığı varyansını istatistiki bakımdan anlamlı ve negatif yönde ve korkulu bağlanma, kayıtsız bağlanma varyansını istatistiki bakımdan anlamlı ve pozitif yönde yordadığı tespit edilmiştir. Okula aidiyet duygusunun akıllı telefon bağımlılığı varyansını istatistiki bakımdan anlamlı ve negatif yönde yordadığı tespit edilmiştir. Bu çalışmanın bu üç değişkenin ilişkisini ilk kez ergenler grubunda incelemesi sebebiyle literatürdeki boşluğu gidermede katkı sağladığı düşünülmektedir. Aynı zamanda araştırma, yetişkinlik öncesindeki ergenlerin durumuna hem müdahale edici hem de yönlendirici olmasıyla sağlıklı bireylerin yetişmesine de katkı sağlayabilecektir.
Anahtar kelimeler: ergenler, bağlanma, okul aidiyet duygusu, akıllı telefon bağımlılığı

Abstract:
Since adolescents have grown up with phones, they can easily keep up with technological developments and are seen as active users. The bond an individual establishes with his or her caregiver in the family forms the basis of his or her future relationships. The formation of individuals' sense of belonging first begins in the family. School, which is the first step of social life, becomes one of the most important places that meet individuals' sense of belonging. Research shows that people with insecure attachment may withdraw from social relationships in later life and turn to addiction instead of relationship needs. This study aimed to examine the relationship between adolescents' smartphone addiction, sense of school belonging, and attachment styles. The population of the research is secondary school and high school students in the Adalar district of Istanbul. The sample consisted of secondary school and high school students between the ages of 12-18 studying in Büyükada and Heybeliada in the Adalar district of Istanbul province in the 2023-2024 academic year. 359 students participated in the application. For data collection purposes, the Personal Information Form, Relationship Scales Survey, School Sense of Belonging Scale and Smartphone Addiction Scale-Short Form prepared by the researcher were applied. Relational scanning model was used as the research design. The data obtained was analyzed using the SPSS.26 program. Since the assumption of normal distribution was met for the differentiation of the scores of the variables according to personal information, independent sample t-test was used for two groups, and ANOVA was used when comparing three or more groups. Post Hoc test was performed for group differences and group averages were examined with the Bonferroni method, which is a parametric multiple comparison test. While examining the relationship between the Smartphone Addiction, Sense of Belonging to School and Relationship Scales Survey and its sub-dimensions, Pearson correlation analysis, one of the parametric test methods, was performed. Regression analysis was performed to determine whether the variables predicted each other. Statistical significance in the findings was evaluated at the p<0.05 level. According to the analysis results; Cases where smartphone addiction, attachment styles and sense of belonging to school differ in terms of demographic characteristics (gender, age, class and parents' education level) have been identified. While there is a significant and negative relationship between adolescents' smartphone addiction and secure attachment and sense of belonging to school, there is a significant and positive relationship between fearful attachment, preoccupied attachment and dismissive attachment. While there is a significant and negative relationship between adolescents' Sense of belonging to school and fearful attachment, preoccupied attachment, and dismissive attachment, there is a significant and positive relationship between secure attachment. There is a significant and negative relationship between adolescents' smartphone addiction and sense of school belonging. It was determined that secure attachment predicted the variance of smartphone addiction in a statistically significant and negative way, and fearful attachment predicted the variance of dismissive attachment in a statistically significant and positive way. It was determined that the sense of belonging to school predicted the variance of smartphone addiction in a statistically significant and negative way. It is thought that this study contributes to filling the gap in the literature because it examines the relationship of these three variables in the adolescent group for the first time. At the same time, the research can contribute to the raising of healthy individuals by being both intervening and guiding the situation of pre-adult adolescents.
Key words: adolescents, attachment, sense of school belonging, smartphone addiction