Plaj kulüpleri ve turist bakışı: Sosyal Ayrımların inşası üzerine bir inceleme
Beach clubs and the tourist gaze: A Critical inquiry into the on construction of social distinctions
Yazar: MEHMET ALPER NİSARİ
Danışman: DOÇ. DR. EMİR ÖZEREN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı / Turizm İşletmeciliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Turizm = Tourism

Özet:
Plajlar, yerel halkın ve turistlerin rekreatif faaliyetler ve tatil amacıyla kullandıkları kamusal alanlardır. Plaj işletmeleri temel plaj hizmetlerini sağlayan kuruluşlar kapsamında değerlendirilebilirken plaj kulüpleri kapalı bir mekanda plaj hizmetlerinin yanında lüks dekorasyon, lezzetli yemekler ve canlı eğlence gibi ambiyansı ve hizmetleri pazarlamaktadır. Bu çalışma, plaj kulüplerinin sadece dinlenme ve eğlence mekanları olmanın ötesinde, toplumsal yapıların, tahakküm ilişkilerinin, toplumsal sınıfların ve statülerinin bir göstergesi olan bir alan olarak ele alınabileceğini ve turizmin sosyolojik boyutunun bu kapsamda eleştirel biçimde incelenebileceğini öne sürmektedir. Bireylere içinde bulundukları sınıfın hatırlatıldığı ve hareket sınırlarının sahip oldukları sermaye miktarlarıyla çizildiği bu mekanlar bir mücadele, gösteriş ve tüketim alanı olarak Bourdieu sosyolojisi yardımıyla ele alınmıştır. Araştırma ayrıca yoğun talep gören plaj kulüplerinin fiziksel ve sosyal ortamlarını John Urry'nin kavramsallaştırdığı turist bakışı kavramı çerçevesinde analiz etmiştir. Bakışın bu ortamlarda nasıl inşa edildiğini ve seçkin, yüksek statülü yerler olarak nasıl deneyimlendiğinin incelemesi amaçlanmıştır. Nitel analiz yönteminin benimsendiği çalışmada plaj işletmesi çalışan, işletmeci, yönetici ve müşterileri ile derinlemesine görüşmeler yapılmış, ağırlıklı ortalamalarına göre seçilen plaj kulüplerinin çevrimiçi değerlendirmelerinin analizi yapılmıştır. Çalışmanın bulguları plaj kulüplerinde yaşanan ayrımcı pratiklerin, sosyal kapanmanın gelir seviyesinden bağımsız olarak belirli yaşam tarzına sahip olmayan gruplar tarafından olumsuz algılandığını diğerleri için ise gereklilik olarak görüldüğünü ortaya koymaktadır. Turizmin gelişmesi ve Çeşme'nin elit destinasyon imajının korunması için Plaj kulüplerinde ve sahillerde daha eşitlikçi ve misafirperver ortamların yaratılmalı ve destinasyonun pitoresk çekicilik unsurları kapsayıcı planlarla korunmalıdır.

Abstract:
Beaches serve as public spaces for local residents and tourists, offering recreational activities and holiday enjoyment. While beach businesses provide basic services, beach clubs offer a more exclusive experience with luxurious decor, gourmet food, and live entertainment. This study argues that beach clubs are not just spaces for entertainment but also indicators of social structures, power relations, and class distinctions, allowing for a critical sociological examination of tourism. These spaces, where individuals are constantly reminded of their social class and economic limitations, are analyzed through Bourdieu's framework of social struggle, display, and consumption. Additionally, the physical and social environments of beach clubs, which attract high demand, are examined using John Urry's concept of the tourist gaze, exploring how these elite spaces are experienced and constructed. The study employs a qualitative method, involving in-depth interviews with beach employees, managers, and customers, alongside an analysis of online reviews. Findings suggest that discriminatory practices in beach clubs are negatively perceived by those who do not conform to a certain lifestyle, while others view these practices as necessary. To support tourism development and maintain Çeşme's reputation as an elite destination, it is recommended that beach clubs and public beaches foster more egalitarian and welcoming environments while preserving the destination's natural beauty through inclusive planning.