Tereke kayıtlarına göre Şiran kazasında sosyo-ekonomik hayat (1886-1893)
Socio-economic life in jurisdiction of Şiran according to tereke records (1886-1893)
Yazar: EMRUL YEŞİLDAĞLI
Danışman: PROF. DR. ALPASLAN DEMİR
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Gümüşhane-Şiran = Gümüşhane-Şiran ; Kent tarihi = Urban history ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Sosyoekonomik durum = Socio-economic situation ; Sosyoekonomik hayat = Socio-economic life ; Tereke Defterleri = Tereke Registers ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Osmanlı Devleti'nde şer'iyye sicillerinin içine kaydedilmiş tereke kayıtları veya ‎müstakil halde tutulan tereke defterleri sosyal ve kültürel hayatın aydınlatılmasında ‎önemli bir yere sahiptir. Tereke kayıtları vefat eden kişilerin sahip olduğu mal varlıkları ‎ile beraber borç ve alacak gibi birçok açıdan sosyo-ekonomik hayatın ‎değerlendirilmesinde büyük bir önem arz etmektedir. Bu çalışma 8191 numaralı Şiran ‎Şer'iyye Sicilleri içerisinde bulunan 1886-1893 tarihleri arası 126 adet tereke kaydı esas ‎alınarak ortaya çıkarılan veriler ışığında değerlendirilmeye çalışılmıştır.‎
‎8191 numaralı Şiran Şer'iyye Sicilleri içerisinde ki tereke kayıtlarına göre yapılan ‎tezin giriş bölümünde amaç, yöntem ve kapsam hakkında bilgi verilmiştir. Birinci ‎bölümde şer'iyye sicilleri, tereke kayıtlarının oluşumu ve oluşumunda izlenen yöntem, ‎tereke üzerinde varislerin İslam hukukuna göre hakları ve Şiran Kazası 'nın tarihçesi ‎hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde 1886-1893 tarihleri arasında ki tereke kayıtları ‎incelenerek tereke sahiplerinin isimleri, ikamet yerleri, vefat ettikleri yer, unvanları, ‎lakapları, medeni halleri ve mirasçıları hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde ise ‎vefat eden kişilerin sahip oldukları servet miktarları ve taşınabilir ve taşınamaz malları ‎hakkında bilgi verilerek Şiran'ın sosyal ve ekonomik yapısı aydınlatılmaya çalışılmıştır.‎
Anahtar Kelimeler: Şer'iyye Sicilleri, Tereke Kayıtları, Şiran. ‎

Abstract:
Tereke records wich can be found seperately or in court records, has an ‎importance to enlightenment of social and cultural life. İn this context tereke records ‎include the debt and receivables of the deceased person. İn this work, 126 tereke ‎records evaluated wich covered the time span 1886 to 1893 that recorded in 8191 ‎numbered book.‎
İn the prolouge section, the aim, scope and method of the thesis wich arranged ‎according to the 8191 numbered court record, has been clarified . in the first chapter, ‎informations on court records, the formation of tereke records and  the forming method ‎of them, the rights of the heirs according to İslamic Law and the history of Şiran ‎exhibited. The second chapter includes the datas on the assets of the deceased person,  ‎their names, dwelling informations, place of death and date, their heirs, titles, ‎cognomens and marital status.  İn the last and third chapter, the total assets of the ‎deceased, including chattel and premises examined and evaluated the social and ‎economic life of the Şiran.‎
Key Words: Court Records, Tereke Records, Şiran.‎