Yenidoğanın beslenme şeklinin anne uyku ve yorgunluğuna etkisinin incelenmesi
An examination of the effects of neonatal nutrition on the sleep and fatigue of the mother
Yazar: SEMRA GİRGEÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MERLİNDA ALUŞ TOKAT
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bebek beslenmesi = Infant nutrition ; Bebek-yenidoğmuş = Infant-newborn ; Bebekler = Infant ; Emzirme = Breast feeding ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Uyku = Sleep ; Yorgunluk = Fatigue

Özet:
Amaç: Yenidoğanın beslenme şeklinin annenin uyku ve yorgunluğuna etkisinin incelenmesidir. 
Yöntem: Çalışma tanımlayıcı ve retrospektif tipte olup, postpartum beşinci haftada bulunan 245 anne ile gerçekleştirilmiştir. Annelerin geriye dönük postpartum birinci hafta ve dördüncü haftaya kadar uyku ve yorgunluk verileri toplanmıştır. Veri toplamada araştırmacı tarafından hazırlanan Tanıtıcı Bilgi Formu, Yenidoğanın Beslenme Durumunu, Annenin Uyku Durumunu Değerlendirme Formu ve Visuel Yorgunluk Değerlendirme Skalası kullanılmıştır. Veriler Mann Whitney-U ve ki-kare testi ile değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Postpartum birinci haftada yenidoğanı sadece anne sütüyle besleyen annelerin oranının %51, kısmı emzirenlerin %49.0 olduğu, dördüncü haftanın sonunda tam emzirenlerin oranının arttığı (%71.8) saptanmıştır. Anne uyku durumu incelendiğinde; birinci hafta tam emziren annelerin toplam uyku süresi kısmi emziren annelere göre daha az olmasına rağmen uykularını daha yeterli buldukları (x2=25.8; p=0.00) ve hissettikleri yorgunluğun daha az olduğu (x2=8.67; p=0.00) saptanmıştır. Dördüncü hafta da ise tam tersi kısmi emziren annelerin toplam uyku süresi tam emziren annelere göre daha uzun olup, uykularını daha yeterli buldukları (x2=44.8; p=0.00) ve hissettikleri yorgunluğun daha az olduğu (x2=24.4; p=0.00) saptanmıştır.
Sonuç: Postpartum birinci haftada tam emziren anneler uykularını daha yeterli bulurlarken dördüncü hafta sonunda kendilerini kısmi emziren annelerden daha yorgun hissetmelerinin ve uykularını yetersiz bulmalarının nedeni; emzirmenin daha sık gerçekleşmesi, mamanın bebeği tok tutması ve böylece anne uykusunun daha uzun olmasından kaynaklanabilir. Bu ve benzer nedenlerin tam emzirmeden uzaklaşmalara neden olmaması için hemşireler; anneleri anne sütünün anne ve bebek için faydaları konusunda bilinçlendirmeli ve annelerin bu konuda ki tutum ve davranışlarını postpartum kontroller sırasında değerlendirmelidirler.  

Anahtar kelimeler: Emzirme, Postpartum Dönem, Uyku, Yorgunluk.

Abstract:
Purpose:  To examine the effects of neonatal nutrition on the sleep and fatigue of the mother. 
Method: The study being of descriptive and retrospective type, it was carried out with 245 mothers that are in postpartum week 5. The data on the sleep and fatigue of the mothers until postpartum week one and week four were collected retrospectively. For the collection of the data, the evaluation form of the Nutrition Status of the Neonatal and the Sleep Status of the Mother and the Visual Fatigue Evaluation Form were used. The data was evaluated using Mann Whitney-U and chi-square test.   
Findings: It was detected that the percentage of the mothers that feed the neonatal with only mother's milk is 51; the percentage of those who breastfeed partially is 49.0 and, as of the end of week four, the percentage of those who perform exclusive breastfeeding increased (71.8%).
Examination of the mother's sleep status shows that, even though the total sleep time of the mothers who performed exclusive breastfeeding in the first week is less than that of the mothers who breastfed partially, exclusive breastfeeding mothers considered their sleep as adequate (x2=25.8;  p=0.00) and that they felt less fatigue (x2=8.67 p=0.00). In the fourth week, however, it was observed that while the total sleeping time of the mothers that breastfed partially was longer than that of the mothers who performed exclusive breastfeeding, they evaluated their sleep as adequate (x2=44.8; p=0.00) and their fatigue they felt was less (x2=24.4; p=0.00).
Conclusion: The reasons of those mothers who breastfed exclusively felt more fatigued and did not have satisfactory sleep at the end of the fourth week whereas they had sufficient sleep and felt less fatigue in postpartum first week might be that breastfeeding occurs more frequently, the baby feed keeps the baby full, which render the mother's sleep longer. In order to prevent such reasons from leading mothers to refrain from exclusive breastfeeding, nurses ought to raise awareness among the mothers about the benefits of mother's milk for the mother and the baby and evaluate the attitudes and behaviors of mothers in the course of postpartum controls.   

Key words: Breastfeeding, Postpartum Period, Sleep, Fatigue.