Kobaylarda vitamin c ve vitamin e uygulamalarının yara iyileşmesi ve doku mineral madde düzeyleri üzerine etkileri
Effects of vitamin c and vitamin e applications on wound healing and tissue mineral levels on rats
Yazar: SALİHA FİLİZ PEKCİCİ
Danışman: DOÇ.DR. SEYFULLAH HALİLOĞLU
Selçuk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Askorbik asit = Ascorbic acid ; Vitamin E = Vitamin E

Özet:
Bu çalısma; E ve C vitaminlerinin kobaylarda yara iyilesmesi ve yara dokusuhidroksiprolin, Fe, Cu ve Zn düzeyleri üzerine etkilerinin arastırılması amacıyla, aynı yas veagırlıklarda, 84 adet yetiskin erkek kobaylar üzerinde gerçeklestirilmistir.Kobaylar çalısmanın gerçeklestirilmesi amacıyla kontrol (Deri altı serum fizyolojikenj), vitamin C (Deri altı vitamin C enj., 150 mg/kg), Vitamin E (Deri altı vitamin E enj.,150 mg/kg) ve vitamin E+C grupları (Deri altı vitamin E, 150 mg/kg + vitamin C, 150 mg/kg)olmak üzere dört gruba ayrıldılar. Yara olusturulmadan 4 gün önce ve yara olusturulduktansonra 1, 4 ve 7. günler aynı vitamin enjeksiyonları yapıldı.Çalısmada, anesteziye alınan (kas içi ketamin-ksilazin) kobayların lumbal omurlarınınlateralinde 4 cm uzunlugunda derinin tüm katlarını içerecek sekilde ensizyon yarasıolusturuldu ve basit ayrı dikis teknigi ile dikilerek yara bölgesi açık havaya bırakıldı.Gruplara enjeksiyonların yapıldıgı 4. ve 7. günler ile 10. gün her bir gruptan 7'serkobay ötenazi edilerek, yara bölgesi ensizyonla alındı. Alınan dokular üzerinde histo-patolojikmuayeneler, doku Fe, Cu ve Zn analizleri ve hidroksiprolin analizleri gerçeklestirildi.Yapılan arastırmada yara dokusu hidroksiprolin düzeylerinin bütün gruplardaiyilesmenin 7. gününde maksimum düzeylerde oldugu, gruplar içerisinde en yüksek hidroksiprolin düzeyine de sırasıyla vitamin C, vitamin E+C, vitamin E ve kontrol gruplarındabelirlendigi görüldü.Bütün gruplarda hidroksiprolin düzeyleri ile Cu ve Zn düzeyleri arasındaki iliskilerincelendiginde, her iki mineralin de hidroksiprolin düzeyleri ile negatif iliski içerisindeoldugu görüldü, Fe düzeyleri arasında bir iliskiye rastlanmadı.Gruplardaki olguların yapılan histopatolojik degerlendirmeleri sonucunda, 4. günde, Evitamini grubunda reepitelizasyonun en az oldugu, C vitamini grubunda reepitelizasyonun vefibroblast aktivitesinin tüm gruplardan daha iyi oldugu görüldü. Çalısmanın 7. gününde isereepitelizasyon kalitesi açısından en iyi grubun CE, C, kontrol ve E vitamini gruplarındaoldugu gözlendi.Sonuç olarak E vitamininin tek basına kullanımının ensizyon yaralarının iyilesmesiüzerine herhangi bir olumlu etkisinin olmayacagı, C vitamininin tek basına ya da C ve Evitaminlerinin birlikte kullanımının iyilesmeyi hızlandırıcı etkisinden söz edilebilecegikanısına varıldı.

Abstract:
This study was performed for investigating the effects of vitamin E (vit E) and vitaminC (vit C) on rat wound healing and tissue hydroxi-proline (OH-pro), iron (Fe), copper (Cu)and zinc (Zn) levels. The study was carried out on the male, adult 84 rats which were on thesame weight and age.The rats were divided into four groups; the control group (saline), vit C group, vit Egroup, vit C+E group. Each vitamin and saline were applied subcutaneously. Vit C and Vit Ewere applied on the dose of 150 mg/kg for each rat. Vitamin and saline injections wereapplied 4 days before an one, 4 and 7 days after the wound incision.In the study, ketamin and xysilasine anesthesia was applied by intramuscular way. Afour cantimeters full thickness skin incision wound was created on the lateral lumbar area.The wound area closed with basic seperate sutures and leaved open to air.Seven rats from each group were sacrified on the days of 4, 7 and 10 after the incision.Wound areas were excised and tissue OH-pro, Fe, Cu and Zn levels were measured, tissuehistopathologic investigations were done.Investigations and measurements showed that tissue OH-pro levels were maximum on7th day of the incision in all groups. The OH-pro levels were highest on Vit C group than VitE+C gruop than Vit E group and the lowest one was the control group. Investigations of tissue OH-pro and mineral material level relations showed negativecorrelation with Cu and Zn, and no correlation with Fe.On histopathologic examination, reepithelisation and fibroblast activity were observedlowest on Vit E group, on Vit C group, on the 4th day of incision. Reepithelisation was higheston Vit C+E group, than Vit C group, than control group, than Vit E group on the 7th day of theincision.In conclusion, Vit E alone was not positively effective on incision wound healing butVit C alone or in combination with Vit E may be possitively effective on the healing ofincisions.