Marifetnâme'de yer alan eğitsel unsurlar ve bu unsurlara yönelik Türkçe öğretmeni adaylarının görüşlerinin incelenmesi
Investigations on educational elements in Marifetname and the opinions of Turkish teacher candidates regarding these elements
Yazar: FATİH CAN
Danışman: PROF. DR. CENGİZ ALYILMAZ
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Edebi eserler = Literary works ; Eğitsel bilgi = Educational knowledge ; Marifetname = Marifetname ; Türkçe = Turkish ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Öğretmenler = Teachers ; İbrahim Hakkı Erzurumi = İbrahim Hakkı Erzurumi

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Marifetnâme'de yer alan eğitsel unsurları tespit etmek ve bu eğitsel unsurlara ilişkin Türkçe öğretmeni adaylarının görüşlerini ortaya koyup incelemektir.
Karma yönteme göre yürütülen bu çalışmada, çalışmanın amacı gereği hem nitel hem de nicel veriler toplanmıştır. İlk olarak Marifetnâme'de yer alan eğitsel unsurların toplanmasında doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Daha sonra ise, eserde tespit edilen eğitsel unsurlardan faydalanılarak "Marifetnâme'deki Eğitsel Unsurların Türkçe Öğretmeni Adaylarının Görüşlerine Göre Değerlendirilmesine İlişkin Ölçek Formu" hazırlanmıştır. Bu ölçek formu, 2016 – 2017 eğitim öğretim dönemi içinde Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe Öğretmenliği Bölümünde öğrenim gören 468 Türkçe öğretmeni adayına uygulanmıştır. Çalışma sonunda elde edilen nitel veriler, içerik analizi yöntemine; nicel veriler ise tanımlayıcı istatistikler, korelasyon analizi, bağımsız örneklem testi, ANOVA analizi ve doğrulayıcı faktör analizi testlerine tabi tutulmuştur.
Çalışma sonunda; Marifetnâme'de yer alan eğitsel unsurların daha çok sosyal – toplumsal yönde olduğu ve insan hayatına, yaşamına dair bir içeriğe sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu unsurların pek çoğunun modern eğitim anlayışında karşılığının var olduğu ve bu eğitsel görüşlerin daha çok öğrenme ve gelişim psikolojisi kapsamında değerlendirilebileceği sonucuna ulaşılmıştır. İbrahim Hakkı'nın Marifetnâme'de yer verdiği eğitsel görüşlere, Türkçe öğretmeni adaylarının önemli bir çoğunluğunun katıldığı ve bu eğitsel görüşlerin günümüzde hâlen geçerliliğini ve güncelliğini muhafaza ettiği tespit edilmiştir.
Anahtar Sözcükler: Marifetnâme, İbrahim Hakkı, Türkçe öğretmeni adayı, eğitsel unsur.

Abstract:
The aim of this study is to identify the educational elements in Marifetnâme and examine the opinions of Turkish teacher candidates regarding these educational elements.
In this study, which is conducted according to the mixed method, both qualitative and quantitative data were gathered according to the purpose of the study. Firstly, the method of document analysis was used in the collection of educational elements in Marifetnâme. Then, by using the educational elements identified in the work, "Scale Form for Assessing the Educational Elements in the Marifetname According to the Views of Turkish Teacher Candidates" was prepared. This questionnaire was applied to 468 Turkish teacher candidates who were educated in the Department of Turkish Language Teaching of Education Facvulty in Ağrı İbrahim Çeçen University during 2016 - 2017 academic year. The qualitative data obtained at the end of the study was subjected to content analysis method while quantitative data were subjected to descriptive statistics, correlation analysis, independent sample test, ANOVA analysis and qualitative factor analysis tests.
At the end of study, it has been determined that the educational elements in Marifetnâme are mostly social and have a content about human life. Many of these elements have reached the conclusion that there is a contradiction in modern education understanding and that these educational ideas can be evaluated in the context of learning and developmental psychology. It has been determined that a significant majority of the Turkish teacher candidates are involved in the educational opinions given by İbrahim Hakkı in Marifetnâme and that these educational perspectives still maintain their validity and up-to-date today.
Key Words: Marifetnâme, İbrahim Hakkı, Turkish teacher candidate, educational element.