İlkokul sosyal bilgiler dersi bağlamında öğrenci ve öğretmenlerin küresel vatandaşlık algıları
Elementary teachers' and students' perceptions of global citizenship in the social studies course
Yazar: NUR LEMAN BALBAĞ
Danışman: DOÇ. DR. BURÇİN TÜRKCAN
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Sınıf Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Küresel vatandaşlık = Global citizenship ; Sosyal bilgiler = Social studies ; Sosyal bilgiler dersi = Social studies course ; Sosyal bilgiler eğitimi = Social studies education ; Vatandaşlık eğitimi = Citizenship education ; Öğrenci algısı = Students perceptions ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; İlkokul öğrencileri = Primary school students ; İlkokul öğretmenleri = Primary school teachers ; İlkokullar = Primary schools

Özet:
Bu araştırmada ilkokul 4. sınıf öğrenci ve öğretmenlerinin küresel vatandaşlık algılarının ve Sosyal Bilgiler dersinde gerçekleştirilen uygulamaların ortaya çıkartılması amaçlanmaktadır. Karma modelde desenlenen bu araştırmada ardışık açıklayıcı desen kullanılmıştır. Araştırma verileri 2014-2015 öğretim yılı bahar ve güz döneminde araştırmacı tarafından hazırlanan ve İlkokul 4. sınıf öğrencilerine uygulanan Küresel Vatandaşlık Algı Ölçeği ile öğrencilerle ve öğretmenlerle yapılan görüşmelerden toplanmıştır. 
Araştırma sonuçlarına göre öğrencilerin yüksek düzeyde küresel vatandaşlık algısına sahip olduğu ve küresel vatandandaşlık düzeylerinin cinsiyete, anne- baba eğitim düzeyine, internete erişim durumlarına göre anlamlı bir farklılık yaratmaz iken ailelerin ve okullarının bulunduğu sosyo-ekonomik düzeye ve yurt dışına çıkma durumuna göre anlamlı farklılık oluşturduğu görülmüştür. Öğrencilerin dünya vatandaşlığı algılarına ilişkin olarak dünya vatandaşlığına yönelik yaptıkları tanımlar, dünya vatandaşlarının sahip olması gereken özellikler ile dünya ve dünya vatandaşlığına yönelik farkındalıklar temaları ortaya çıkmıştır. Öğretmenlerin küresel vatandaşlığa yönelik algıları küresel vatandaşlığa yönelik yaptığı tanımlar ve küresel vatandaşların sahip olduğu özellikler olarak ortaya çıkmıştır. Ayrıca araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin küresel vatandaşlık eğitiminde yaşadığı sorunlar ve buna yönelik çözüm önerileri ortaya koyulmuştur.
Anahtar Sözcükler: İlkokul, Sosyal bilgiler, Küresel vatandaşlık, Küresel vatandaşlık eğitimi

Abstract:
The aim of this study was to reveal elementary fourth graders'perceptions of global citizenship, and the practices conducted in the social studies course. In the study, which was designed in mixed model, sequential explanatory design was employed. The data were gathered through the Global Citizenship Perception Scale developed by the researcher and administered to elementary fourth graders, and the interviews conducted with the teachers, in the fall and spring semesters of the 2014-2015 school year. 
The results of the study showed that the students had a high level of global citizenship perception and their levels of perception did not show a significant difference based on gender, parents'educational status, and access to the Internet while there was a significant difference in terms of the socio-economic status of the area in which their schools are located, and their status of having been abroad. With regard to the students'perceptions of world citizenship, the themes revealed included the definitions they provided for world citizenship, the characteristics that world citizens should have, and awareness on the world and world citizenship. The teachers'perceptions of global citizenship were revealed as the definitions they provided for global citizenship, and the characteristics that global citizens should have. In addition, based on the results, the problems that the teachers experienced in global citizenship education were demonstrated, and solutions were offered.
Key Words: Elementary education, Social studies, Global citizenship, Global citizenship education