Almanya'daki iki dilli yetişen Türk çocuklarının Türkçeye ve Türkçe dersine dair görüşleri: Hamburg örneği
The views of bilingual Turkish children in Germany on the Turkish language and Turkish language classes: Example of Hamburg
Yazar: EMİNE DOĞRUL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ CEVDET ŞANLI
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Yurt Dışındaki Türk Çocuklarına Türkçenin Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Yurtdışında yaşayan Türk çocuklarının ana dilleri olan Türkçeyi sistematik bir şekilde öğrenebilmeleri için eğitim sisteminin buna yer ayırması ve desteklemesi gerektir. Bilhassa Türkçe dersine katılımda son yıllarda düşüş görülmektedir. 
Araştırma 2023/2024 eğitim–öğretim yılında Almanya'nın Hamburg Eyaletinde yaşayan ve Türkçe dersine katılma hakkı olan iki dilli Türk çocuklarının katılımı ile gerçekleşmiştir. Bu çalışma, Almanya'da yaşayan iki dilli Türk çocuklarının ana dillerine ve Türkçe dersine yönelik tutumlarını incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, Almanya'da doğan ve en az iki dilli-iki kültürlü olarak büyüyen 9-14 yaş arasındaki 40 Türk çocuğundan oluşmaktadır. 
Araştırmada nitel araştırma yöntemleri çerçevesinde; yarı yapılandırılmış görüşme tekniğini kullanılarak öğrencilerden veri toplanmıştır. Görüşme formu kişisel bilgi formu ve yarı yapılandırılmış görüşme soruları olarak iki bölümden oluşmaktadır. Bu bağlamda kişisel bilgi formu katılımcıların demografik bilgilerini toplamayı ve katılımcıları tanımayı amaçlar. Bu bölüm yaş, cinsiyet, ailenin mesleki durumu vb. gibi 10 alt kategoride katılımcıların demografik özellikleri saptanmıştır. Bu çalışma iç içe geçmiş bir tek durum çalışmasıdır ve analiz yöntemlerinden biri olan içerik analizi uygulanmıştır. Almanya'da yaşayan iki dilli Türk çocuklarının Türkçeye ve Türkçe derslerine ilişkin görüşleri incelenmiş ve sınıflandırılmıştır. Katılımcıların ifadelerine dayanarak kodlama yapılmış ve kategoriler oluşturulmuştur, elde edilen veriler içerik analizi ve tasvirî analiz yöntemleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Nihayetinde katılımcıların dil becerilerinin uygulanmasında yaşadıkları sıkıntılar, Türkçeye bakış açılarında aile ve öğretmenin rolü, Türkçe dersine katılım amaçları ve Türkçe ile Türkçe dersine genel bakış açıları tespit edilmiştir. Araştırmanın sonucunda Almanya'daki iki dilli Türk çocuklarının ana dilleri ve Türkçe derslerinin önemi hakkındaki genel bakış açılarının olumlu yönde güçlendirilmesi ve ilişkili problemlerinin çözümüne dair öneriler geliştirilmiştir.

Abstract:
This study investigates the attitudes of bilingual Turkish children in Hamburg, Germany, towards their mother tongue and Turkish language classes. Conducted during the 2023/2024 academic year, the research involved 40 Turkish children aged 9-14, who were born in Germany and raised in bilingual and bicultural environments.
Using qualitative research methods, including semi-structured interviews, the study gathered data on participants' demographic backgrounds and their views on the Turkish language. Content and descriptive analyses were employed to categorize the data, revealing challenges in language skills, the influence of family and teachers on attitudes toward Turkish, and reasons for participating in Turkish language classes.
The study concludes with recommendations to enhance the positive outlook of bilingual Turkish children towards their mother tongue and address challenges related to Turkish language education