Anadolu-Sak Zeka Ölçeği'nin (ASİS) özel eğitim grupları arasındaki ayırtedicilik geçerlik çalışması
A study on the distinctiveness validity of the Anadolu-Sak Intelligence Scale (ASİSİ) among groups of special education
Yazar: HATİCE KÜBRA SÖZEL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. FATİH KARABACAK
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Üstün Zekalılar Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Geçerlik = Validity ; Güvenilirlik = Reliability ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Bu araştırmada Türkiye'nin ilk yerli zekâ ölçeği olan Anadolu-Sak Zekâ Ölçeği'nin (ASİS) özel eğitim grupları arasındaki ayırtedicilik geçerlilik çalışması yapılmıştır. ASİS çocukların genel zekâ, sözel zekâ, görsel zekâ, bellek kapasitesi hakkında değerlendirme yapan bir zekâ ölçeğidir.  ASİS güncel zekâ kuramlarından Cattell-Horn-Caroll zekâ modeli temel alınarak geliştirilmiş, 4-12 yaş aralığındaki çocuklar için uygulanabilmektedir. ASİS değerlendirmeleri hem eğitim ortamlarında hem de klinik ortamlarda müdahale amaçlı kullanılabilmektedir. 
Araştırmada tanı almış özel yetenekli, zihinsel gelişim yetersizliği, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB), özgül öğrenme güçlüğü (ÖÖG), otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan çocuklara ASİS uygulanarak veriler toplanmıştır. Elde edilen veriler norm grubun ortalamaları ile karşılaştırılarak analiz edilmiştir. Çalışma sonunda özel yeteneklilerin ASİS genel zekâ düzeyi 137.90, zihinsel gelişim yetersizliği olanların 47.18, DEHB olanların 81.86, ÖÖG olanların 86.76, OSB olanların 63.09 şeklindedir. Çalışma sonucunda katılımcıların ASİS'in toplam test ve alt test puan ortalamalarının daha önceden aldıkları tanıya uygun olduğu görülmüştür. Bu durum ASİS'in ayırtediciliğinin yüksek olduğunu göstermektedir.


Anahtar Sözcükler: Anadolu Sak Zekâ Ölçeği, ASİS, Ayırtedicilik, Özel eğitim

Abstract:
In this study, the discriminative validity of the Anadolu-Sak Intelligence Scale (ASIS), Turkey's first national intelligence scale, for clinical and special education goups was investigated. ASIS provides measures of general intelligence, verbal intelligence, nonverbal intelligence and memory capacity. It can be used both in clinical and educational settings for making decisions about a child's intellectual capacities. ASIS was developed from current intelligence theories based on the Cattell-Horn-Caroll intelligence model and it can be applied to children aged 4-12 years. ASIS assessments can be used both in training environments and in clinical settings for intervention purposes.
In the study, ASIS was administered to children who identified special education needs. These included children with high ability, intellectual disability, attention deficit and hyperactivity disorder (ADHD), specific learning disability (SLD), and autism spectrum disorder (ASD). Children's scores were compared with norm data. The ASİS scores of the spcial education groups were found to ve as follow: The mean IQ of the children with high ability was 137.90, 47.18 for intellectual disability, 81.86 for ADHD, 86.76 for SLD, and 63.09 for ASD. Participants' ASIS total test and sub-test scores were found to be within the score range of special education groups for which they were idetified. The results show strong support fort he discriminative validity of the ASİS.


Key Words: Anadolu Sak Intelligence Scale, ASIS, Distinctiveness, Special education