Problem tabanlı öğrenme uygulamalarının fen bilgisi öğretmen adaylarının pedagojik alan bilgilerinin gelişimine etkisi
The impact of problem based learning (pbl) practices on pedagogical content knowledge (pck) development of preservice science teachers.
Yazar: TUFAN İNALTEKİN
Danışman: PROF. DR. FATMA ŞAHİN
Marmara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi öğretimi = Science teaching ; Pedagojik alan bilgisi = Pedagogical content knowledge ; Probleme dayalı öğrenme = Problem based learning

Özet:
Bu çalışmanın amacı, Problem Tabanlı Öğrenme (PTÖ) uygulamalarının fen bilgisi öğretmen adaylarının Pedagojik Alan Bilgisi (PAB) gelişimlerine etkisini incelemektir. Çalışmada fen bilgisi öğretmen adaylarının PAB gelişimlerine ilişkin detaylı veri elde etmek amacıyla hem nicel hem de nitel araştırma yöntemlerinin bir arada kullanıldığı karma yöntem (Tam Karma Eş Zamanlı Baskın Statülü Tasarım) tercih edilmiştir.
2012-2013 güz döneminde Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Fen bilgisi öğretmenliği bölümünde öğrenim gören 60 (30 deney, 30 kontrol) öğretmen adayı deneysel tasarımın, her iki gruptan amaçlı örnekleme yoluyla seçilen üçer öğretmen adayı da durum çalışması tasarımının örneklemini oluşturmuştur.
Fen bilgisi öğretmen adaylarından deneysel tasarıma seçilmiş öğretmen adayları, altı hafta boyunca konu alan bilgileri (KAB) için İnsan Anatomisi ve Fizyolojisi dersinde, pedagojik bilgileri için ise Özel Öğretim Yöntemleri-I dersinde eş zamanlı olarak PTÖ yöntemini kullanarak çalışmışlardır. Kontrol grubunda ise aynı süre zarfında her iki derste öğrenme konuları normal öğretime uygun bir şekilde araştırmacı tarafından yürütülmüştür. Araştırmanın deneysel tasarımının verileri Konu Alan Bilgisi Sınavı (KABS), Fen Öğretim Oryantasyonu Testi (FÖOT), Öğrenci Anlayışı Bilgisi Testi (ÖABT), İçerik Temsil Formu (İTF), KAB ve PAB kavram haritalarıyla, uygulama öncesi ve sonrası toplanmıştır. Durum çalışması tasarımı verileri ise görüşme, gözlem ve ders planları yoluyla toplanmıştır. Deneysel tasarım öncesi ve sonrası elde edilen verilerin analizine, ilk önce nitel verilerin puanlama ölçekleriyle nicel verilere dönüştürülmesi işlemiyle başlanmıştır. Elde edilen bu nicel veriler daha sonra SPSS programıyla analiz edilmiştir. Durum çalışması tasarımı için her iki gruptan seçilen öğretmen adaylarından, uygulama öncesi ve sonrası elde edilen nitel verilerinin çözümlenmesinde ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır.
Analizler sonucunda, hem KAB hem de PAB bileşenleri bakımından deney grubu öğretmen adaylarının kontrol grubu öğretmen adaylarına göre daha fazla gelişim gösterdikleri belirlenmiştir. Uygulama öncesine göre daha fazla gelişim sağlayan PTÖ programının, normal öğrenme programına göre fen bilgisi öğretmen adaylarının KAB ve PAB'larını geliştirmede daha etkili olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca her iki gruptan seçilen öğretmen adaylarının uygulama öncesi ve sonrası durumlarının analizi sonucunda da yine deney grubu öğretmen
adaylarının, kontrol grubu öğretmen adaylarına göre hem KAB hem de PAB anlayışları bakımından daha fazla gelişim gösterdikleri tespit edilmiştir.


Anahtar kelimeler: Pedagojik Alan Bilgisi, Problem Tabanlı Öğrenme, Fen Bilgisi Öğretmen Adayları

Abstract:
The purpose of this study was to determine the impact of Problem Based Learning (PBL) practices on Pedagogical Content Knowledge (PCK) development of preservice science teachers. Both qualitative and quantitative methods were used to obtain detail data collection.
For the component quantitative sample consists of sixty preservice science teachers (30 for experiment group, 30 for control group) who participated in a teacher preparation program for elementary science teaching. The program was carried out in the department of science education in Ataturk Faculty of Education in Marmara University. The data was collection during the spring semester of the 2012 and 2013 academic years. Moreover, three preservice science teachers were selected from each group using purposeful sampling to collect qualitative data.
Preservice science teachers from experiment group were used Problem-based Learning (PBL) as a learning methods for content knowledge in the Human Anatomy and Physiology Course, and pedagogical knowledge in the Science Teaching Method- I Course during six weeks. At the same period, the researcher was used traditional teaching models for the control group in both courses. The instruments Content Knowledge Exam (CKE), Science Teaching Orientation Test (STOT), Student Understanding Knowledge Test (SUKT), Content Representation Form (CPF) , Content Knowledge and Pedagogical Content Knowledge concept maps were administered to the preservice science teachers at the beginning of the research as pre-tests and again at the end of the research as post-tests to collect quantitative data for experimental design. Interviews, observations and lesson plans were used as a qualitative data for case studies. Qualitative data gathered from pre and post administration were converted to quantitative data using scoring rubrics. SPSS program were used to analyze quantitative data. Content analysis method was used to analyze the qualitative data which collected from case studies.
The results indicated that preservice science teachers in experiment group showed more development than control group concerning components of content and pedagogical knowledge. Furthermore, Problem-based Learning has been found more effective than traditional learning models to improve preservice science teachers' content and pedagogical
knowledge. The results of case studies also indicated that experimental group made more progress then control group in developing content and pedagogical knowledge.



Key Words: Pedagogical Content Knowledge, Problem-Based Learning, Preservice Science Teachers