Biyolojik ajan kullanan psoriasis hastalarında tedavi etkinliğinin psoriasis alan şiddet indeksi ve yaşam kalite indeksleri ile değerlendirilmesi
Evaluation of treatment effectiveness by the psoriasis area severity index (PASI) and the life quality indexes in psoriasis patients treated with biologicalagent
Yazar: MUSTAFA GÜNDOĞDU
Danışman: PROF. DR. NİHAL KUNDAKCI
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: Deri hastalıkları = Skin diseases ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Psoriyazis = Psoriasis ; Tedavi = Treatment ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Biyolojik Ajan Kullanan Psoriasis Hastalarında Tedavi Etkinliğinin Psoriasis
Alan Şiddet İndeksi ve Yaşam Kalite İndeksleri ile Değerlendirilmesi
Amaç: Biyolojik ajanlar yaklaşık 10 yıldır psoriasis tedavisinde
kullanılmaktadır. Biyolojik ajanların tedavi etkinliği genellikle yapılan faz
çalışmalarına veya retrospektif çalışmalara dayanılarak değerlendirilmektedir. Faz
çalışmaları dışında tedavi etkinliğini değerlendiren prospektif çalışma sayısı sınırlıdır.
Faz çalışmalarında ise yaşam kalite indeksleri sıklıkla kullanılmamakta ve genellikle
PAŞİ kullanılarak tedavi etkinliği değerlendirilmektedir. Bu araştırmanın amacı
biyolojik ajanların etkinliğini PAŞİ, VYA ve yaşam kalite indeksleri ile
değerlendirmek ve psoriasis hastalarının biyolojik tedavi cevaplarını belirlemektir.
Gereç ve Yöntemler: Araştırmaya klinik olarak orta- şiddetli kronik plak tip
psoriasis tanısı olan, fotokemoterapi ve konvansiyonel sistemik tedavilere dirençli 11
kadın, 40 erkek toplam 51 hasta dahil edilmiştir. Hastalar prospektif olarak 6 ay
boyunca izlenmiş ve tedavi öncesi, tedavinin 12. ve 24.haftasında PAŞİ, VYA, DYKİ,
PİKİ değerleri kaydedilmiştir.
Bulgular: Ortalama PAŞİ değeri, tedavi öncesi 17.27±7.49, 12.haftada
3.69±4.60 ve 24.haftada 4.01±7.89 olarak bulunmuştur. Tedavi öncesine göre 12. ve
24.haftada PAŞİ'de azalma istatistiksel olarak anlamlıdır. PAŞİ 75 yanıtına 12.haftada
hastaların %68.8'inde 24.haftada ise %76.3'ünde ulaşılmıştır. PAŞİ 100 yanıtına ise
12.haftada hastaların %27.1'inde 24.haftada ise %42.1'inde ulaşılmıştır. Hastalar
biyolojik naif/ dirençli, psoriatik artrit olan/ olmayan, kadın/ erkek, VKİ <25/ 25≤VKİ
<30/ 30 ≤VKİ şeklinde gruplara ayrılarak tedavi yanıtları değerlendirilmiş ve gruplar
arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Ortalama DYKİ değeri tedavi
öncesi 15.09±7.48, 12.haftada 5.12±5.89 ve 24.haftada 3.68±4.50 olarak bulunmuştur.
Tedavi öncesine göre 12. ve 24.haftada DYKİ'de azalma istatistiksel olarak
anlamlıdır. Tedavi öncesi DYKİ'de etkilenme 10 puan altı ve üstü olanlarda tedavi ile
DYKİ'de 5 puan ve üstü iyileşme sağlanan hasta oranları karşılaştırılmıştır. 12.haftada
tedavi öncesi DYKİ 10 puanın altında olan hastaların %38.5'inde, tedavi öncesi DYKİ
10 puanın üstünde olan hastaların %91.4'ünde DYKİ'de 5 puan ve üzeri iyileşme 
114
sağlanmıştır. 24.haftada da iki grup arasındaki sonuçlar benzer olup istatistiksel
değerlendirmede anlamlı fark bulunmuştur. Tedavi öncesi DYKİ 10'un üzerinde olan
hastalarda biyolojik tedavi ile DYKİ'de daha fazla iyileşme olmuştur. PAŞİ yanıtlarına
göre DYKİ'de iyileşme oranları karşılaştırmasında hastalar PAŞİ<50, 50≤PAŞİ<75,
75≤PAŞİ<90, 90≤PAŞİ<100 ve PAŞİ=100 yanıtlarına göre gruplara ayrılmış ve 12.
ve 24.haftada DYKİ düzelme oranları açısından gruplar arasında fark saptanmamıştır.
PAŞİ 75 yanıtı elde edilen ve edilemeyen hastalardaki DYKİ düzelme değerleri
karşılaştırmasında ise 12. haftada DYKİ'de düzelme PAŞİ 75 yanıtı elde edilenlerde
11.42 puan, PAŞİ 75 yanıtı elde edilemeyenlerde 6.06 puan olarak kaydedilmiştir.
Yapılan istatistiksel değerlendirmede iki grup arasında anlamlı fark saptanmış olup
PAŞİ 75 yanıtı elde edilenler DYKİ'de daha fazla iyileşme sağlamıştır. Ancak
24.haftada DYKİ'de düzelme PAŞİ 75 yanıtı elde edilenlerde 9.07 puan, PAŞİ 75
yanıtı elde edilemeyenlerde 11.04 puan olarak kaydedilmiştir ve iki grup arasında
istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır. Ortalama PİKİ değeri tedavi öncesi
23.58±10.20, 12.haftada 10.41±10.47 ve 24.haftada 8.15±8.58 olarak bulunmuştur.
Tedavi öncesi hastalık şiddetini değerlendiren yöntemler arasındaki bağlantının
araştırılmasında PAŞİ ve VYA'nın kendi arasında (r= 0.780), DYKİ ve PİKİ'nin de
kendi arasında (r= 0.641) korele olduğu görülmüştür. Etanersept, adalimumab ve
ustekinumab'ın tedavi yanıtlarının karşılaştırılmasında 12.haftada PAŞİ 75 yanıtları
sırası ile %61.5- %57.9- %84.6, 24.haftada PAŞİ 75 yanıtları sırası ile %72.7- %76.9-
%90.9 olarak bulunmuş, yapılan istatistiksel değerlendirmede 12. ve 24.haftada ajanlar
arasında PAŞİ 75 yanıtları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır.
Sonuçlar: Çalışmamızda biyolojik tedavilerin etkinliği literatürle uyumlu
bulunmuştur. Tedavi öncesi PAŞİ ve VYA ile DYKİ ve PİKİ arasında korelasyonun
olmaması buna karşın PAŞİ ile VYA ve DYKİ ile PİKİ arasında korelasyonun olması
hastalık şiddetini belirlemede yaşam kalite ölçeklerinin önemini göstermektedir. PAŞİ
90 yanıtında daha iyi yaşam kalite değerlerine ulaşılmakla birlikte kısa dönemde PAŞİ
75 yanıtının yaşam kalitesini düzeltmede yeterli olduğu görülmüştür.
Anahtar Sözcükler: Kronik plak tip psoriasis, biyolojik tedavi, PAŞİ, VYA,
yaşam kalitesi, DYKİ, PİKİ

Abstract:
Evaluation of Treatment Effectiveness by the Psoriasis Area Severity Index
(PASI) and the Life Quality Indexes in Psoriasis Patients Treated with Biological
Agent
Objectives: Biological agents have been used for the treatment of psoriasis for
about 10 years. The treatment efficacy of biological agents is usually evaluated on the
basis of phase studies or retrospective studies. The number of prospective studies
evaluating treatment efficacy is limited except for phase studies. The life quality
indexes are not used frequently in phase studies and also treatment efficacy is usually
evaluated by the PASI. The purpose of this study is to evaluate the treatment efficacy
of biological agents with the PASI, BSA, and LQIs and to determine the response of
psoriasis patients to biological treatment.
Materials and Methods: Fiftyone patients (11 women and 40 men) who were
diagnosed clinically as moderate to severe chronic plaque psoriasis and were resistant
to photo-chemotherapy and conventional systemic treatments were included in the
study. The patients were followed up prospectively for 6 months, and also the PASI,
BSA, DLQI, and PDI values were recorded before treatment and at the 12th and 24th
weeks of treatment.
Results: The mean PASI scores before treatment, at the 12th and 24th weeks
of treatment were 17.27±7.49, 3.69±4.60, 4.01±7.89 respectively. The decrease in the
mean PASI scores at the 12th and 24th weeks of treatment was statistically significant
compared to before treatment. PASI-75 was achieved in 68.8%of the patients at the
12th week and 76.3% of the patients at the 24th week. PASI-100 was achieved 27.1%
of the patients at the 12th week and 42.1% of the patients at the 24th week. The patients
were divided into groups as biological naive/resistant, with/without psoriatic arthritis,
female/male and BMI<25/25≤BMI<30/30≤BMI. The treatment responses of the
patients were evaluated and there was no statistically significant difference between
the groups. The mean DLQI scores before treatment, at the 12th, 24th weeks of the
treatment were 15.09±7.48, 5.12±5.89, 3.68±4.50 respectively. The decrease in the
mean DLQI scores at the 12th and 24th weeks of treatment was statistically significant 
116
compared to the baseline scores. The patients with the DLQI score of <10 and the
DLQI score of >10 before treatment were compared with the patients with an increase
of 5 or more points in the DLQI score after treatment. At the 12th week of treatment,
there was an increase of 5 or more points in DLQI score in 38.5% of the patients with
the DLQI score of <10 before treatment and in 91.4% of the patients with the DLQI
score of >10 before treatment. At the 24th week of treatment, the results were similar
between the two groups and also there was a statistically significant difference. It has
been shown that DLQI improved significantly in the patients with the DLQI score of
>10 before treatment. In the comparison of the improvement in the DLQI score
according to the PASI responses, the patients were divided into groups as PASI<50,
50≤PASI<75, 75≤PASI<90, 90≤PASI<100 and PASI=100. There was no significant
difference between the groups at the 12th and 24th weeks in terms of the improvement
in the DLQI score. In the comparison of the improvement in the DLQI score in the
patients who reached PASI-75 and did not reach PASI-75, the improvement in the
DLQI score was recorded as 11.42 in those with a PASI-75 response and as 6.06 in
those without a PASI-75 response at the 12th week. There was a statistically significant
difference between the two groups and also those with a PASI-75 response had more
improvement in the DLQI score. However, the improvement in the DLQI score was
recorded as 9.07 in those with a PASI-75 response and as 11.04 in those without a
PASI-75 response at the 24th week and also there was no statistically significant
difference between the two groups. The mean PDI scores before treatment and at the
12th and 24th weeks of the treatment were 23.58±10.20, 10.41±10.47, 8.15±8.58
respectively. To investigate the link between the methods that assess the disease
severity before treatment, there was a correlation between the PASI and BSA (r=0.780)
and between the DLQI and PDI (r=0.641). In comparing treatment responses of
etanercept, adalimumab, and ustekinumab, the PASI-75 response was 61.5%, 57.9%
and 84.6% at the 12th week and 72.7%, 76.9% and 90.9% at the 24th week,
respectively. There was no statistically significant difference between the agents at the
12th and 24th weeks in terms of the PASI-75 response.
Conclusions: In our study, the effectiveness of biological agents was
consistent with the current literature. The PASI was correlated with the BSA but was
not correlated with the DLQI and PDI before treatment. Moreover, the DLQI was 
117
correlated with the PDI but was not correlated with the PASI and BSA before
treatment. This suggests that the physical assessment methods (PASI, BSA) and the
quality of life indexes should be evaluated separately. Although a better quality of life
was achieved in the PASI-90 response, the PASI-75 response was sufficient to
improve the quality of life in the short term.
Keywords: Chronic plaque psoriasis, biological treatment, PASI, BSA, quality
of life, DLQI, PDI