Cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerin yüksek riskli ilaç uygulamaları konusundaki bilgi durumlarının ve ilaç hatalarıyla ilgili tutum ve davranışlarının incelenmesi
Investigating knowledge levels of nurses, working in surgical clinics, about high risk medicines and their attitudes and behaviors regarding medication errors
Yazar: GÜLDEN KÜÇÜKAKÇA
Danışman: DOÇ. DR. NADİYE ÖZER
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Cerrahi = Surgery ; Davranış = Behavior ; Hata = Error ; Hemşirelik = Nursing ; Tedavi hataları = Medication errors ; Tutumlar = Attitudes ; Tıbbi hatalar = Medical errors ; İlaç veriş yolları = Drug administration routes

Özet:
Amaç. Cerrahi kliniklerde çalışan hemşirelerin yüksek riskli ilaç uygulamaları konusundaki bilgi durumlarını ve ilaç hatalarıyla ilgili tutum ve davranışlarını incelemekti.Materyal ve Metot. Tanımlayıcı türde olan çalışma, Ağustos 2012- Ocak 2013 tarihleri arasında yürütüldü. Erzincan Devlet Hastanesi ve Mengücek Gazi Eğitim ve Araştırma Hastanelerinde yapıldı. Araştırmanın evrenini, cerrahi kliniklerde çalışan 159 hemşire oluşturdu. Araştırmaya çalışmayı kabul eden 130 hemşire alındı. Veriler, yüksek riskli ilaçlarla ilgili bilgi, ilaç hatalarının nedenlerine ve raporlanmasına yönelik tutum ve ilaç hatalarına yönelik davranışlar formuyla toplandı. Veriler, sayı, yüzdelik dağılım, Kolmogrov Smirnov, Mann Whitney U, Kruskal Wallis testleri, Cronbach's ? analizi ve Spearman korelasyonuyla değerlendirildi.Bulgular. Hemşirelerin yüksek riskli ilaçlara yönelik bilgi düzeylerinin %43.6; ilaç hatalarının nedenleri ve hataların raporlanmasına yönelik tutum skorlarının %71.9 ve ilaç hatalarına yönelik davranış skorlarının %50.5 oranında doğru olduğu saptandı. Cinsiyetle tutum; eğitimle bilgi ve tutum; toplam çalışma saatiyle bilgi; çalışma yılıyla bilgi ve çalışılan klinikle bilgi ve tutum skoru ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Yaş, çalışılan hastane ve klinik deneyimle bilgi, tutum ve davranış skor ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı.Sonuç. Bulgular incelendiğinde, hemşirelerin bilgi düzeylerinin düşük olduğu; tutum sorularına doğru yanıt verenlerin hepsinin tutumu davranışa dönüştüremediği ve eğitim düzeyi yükseldikçe bilgi ve tutum düzeylerinin de yükseldiği söylenebilir.Bu sonuçlar doğrultusunda, ilaç hatalarının tamamen ortadan kaldırılmasına yönelik sürekli eğitim programlarının uygulanması ve ilaç uygulamalarıyla ilgili politika ve prosedürler oluşturularak düzenli denetlemelerin yapılması önerilebilir.

Abstract:
Investigating Knowledge Levels of Nurses, Working in Surgical Clinics, About High Risk Medicines and Their Attitudes and Behaviors Regarding Medication Errors Aim. Aim is to investigate knowledge levels of nurses, working in surgical clinics, about high risk medicines and their attitudes and behaviors regarding medication errors Material and Method. This descriptive study is conducted between August 2012 and January 2013. It is carried out in Erzincan State Hospital and Mengücek Gazi Training and Research Hospital. The population of the study consists of 150 nurses, working in surgical clinics. 130 nurses accepting to participate in the study are included. The form on knowledge related high risk medicines, attitudes towards reasons and reporting of medication errors, and behaviors regarding medication errors is used to collect data. Number, percentage distribution, Kolmogrow Smirnov test, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis test, Cronbach?s ? analysis, and Spearman's correlation are used to assess data. Results. It is determined that nurses' knowledge levels of high risk medicines are 43.6%, their score for attitudes towards reasons and reporting of medication errors is 71.9% and their score for behaviors regarding medication errors is 50.5%. There is a statistically significant difference between gender and attitude mean score; education and knowledge and attitude mean scores; total working hour and knowledge mean score; working year and knowledge mean score; clinic they work in and knowledge and attitude mean scores. Difference between age, hospital they work in, clinical experience and knowledge, attitude and behavior mean scores is statistically insignificant.   Conclusion. Examining the results; nurses' knowledge level is low, all those responding correctly attitude questions could not convert the attitude to behavior; and as educational level increases, knowledge and attitude levels increase, too. Accordingly, it is recommended to implement continuing training programs for exactly eliminating medicine errors and perform regular inspections by establishing policies and procedures on drug administration. Key words: Knowledge, surgical clinic, behavior, error, nurse, medicine, attitude.