Ses verileri etkileşimli dinamik adaptif bir cephe önerisi: Sound shıeld
Dynamic adaptive facade proposal with sound data interaction: Sound shield
Yazar: ÖZNUR ÇAKIR AYDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. MELTEM AKSOY
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilişim Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarımda Bilişim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Akıllı tasarım = Intelligent design ; Bilgisayar destekli tasarım = Computer aided design ; Bina cephesi = Building facade ; Dinamik tasarım = Dynamic design ; Etkileşimli mimari = Interactive architecture ; Mimari cephe = Architectural front ; Sürdürülebilir mimari = Sustainable architecture

Özet:
Günümüzde, teknolojik gelişmelerin hızla artması ile birlikte, binaların önemli bir yapı elemanı olan cepheler için farklı tasarım yöntemleri üzerine araştırma ve geliştirme çalışmaları artmıştır. Bu bağlamda gerek kullanıcı hareketi odaklı, gerekse çevresel etkenlere dayalı, değişebilen, dönüşebilen, çevre ile etkileşime geçebilen birçok farklı cephe uygulaması yaygınlaşmaya başlamıştır. 
Güneş ışığına uyarlı şekilde cevap veren adaptif cephelerin bina performanslarına büyük katkıları sebebiyle, birçok projede ağırlıklı olarak doğal ışık etkileşimli cepheler  uygulanmaktadır. Bu tez çalışmasında ise,  çevresel gürültülere karşı tepki verebilen, hareket edebilen ve görsel etkileşimi güçlendiren bir cephe önerisi üzerinde çalışılmıştır. Çevresel sesler üzerinden adaptif bir cephe önerisi hazırlanmasının en önemli sebebi, ses verileri etkileşimli cepheler için yapılan araştırma ve çalışma alanlarında daha az yer bulabilmiş olması ve gürültünün büyüyen kentlerin en önemli sorunlarından biri haline gelmesidir. Kentlerde, gürültü düzeyinin giderek artması, bina iç mekan akustik performansının yükseltilmesini de önemli kılmaktadır. Bu sebeple, kent ile bina iç mekanın ara kesitinde yer alan bina cephelerine, çevre seslerine duyarlı bir yapı kazandırılması ve ses seviyelerine göre değişen etkileşimli bir cephe örüntüsü ile gürültüye çözüm önerisi sunulması amaçlanmıştır.
Giriş bölümünde tezin amaç ve kapsamı ele alınmıştır. İkinci bölümde öncelikle adaptif mimarlık ve kinetik mimarlık kavramları ile mimarideki gelişim süreçleri irdelenmiştir. Daha sonra tez kapsamında, binanın çevreye adapte olma sistemine göre, adaptif cepheler, statik ve dinamik olmak üzere ikiye ayrılarak  gruplandırma yapılmıştır. 
Üçüncü bölümde ise literatür araştırmalarında, adaptif cephelerin hem uygulanmış örnekleri, hem de üniversite tasarım stüdyolarında, laboratuar çalışmalarında ve tez çalışmalarındaki öneri cephe alternatifleri incelenmiştir. Cephe örnek uygulama ve araştırmaları dört alt gruba ayrılarak incelenmiştir. Buradaki amaç, çevre etkileşimlerine göre uygulama örneklerini birbirinden ayırarak, statik ve dinamik olarak ikiye ayrılan adaptif cephelerin bina performanslarını daha net değerlendirebilmektir. İncelenen örnekler üzerinden, gelişen teknoloji, yazılımlar, malzemeler ile birlikte çevre ile görsel etkileşimleri de incelenmiştir. Giriş verileri, etkileşim unsurları, bina performansına etkileri üzerine piktogramlar oluşturularak, çevreye uyum sağlama sistemleri incelenmiştir. Adaptif cephelerdeki veri dönüşümleri üzerinden karşılaştırma tabloları hazırlanarak, cephelerde kullanılan etkileşim unsurları üzerine analizler yapılmıştır. 
Dördüncü bölümde ise, ses kirliliğini önlemeye yönelik hazırlanan, çevre ses verileri etkileşimli Sound Shield cephe önerisine geçilmiştir. Bina cephesinde oluşturulan ses etkileşimli yüzeyin, yüksek ses basıncına karşı bir ses bariyeri niteliği taşıması amaçlanmıştır. Ayrıca, kentteki insanların bina cephesi ile görsel etkileşimi arasındaki bağın güçlendirilmesi yaklaşımı üzerine çalışılmıştır. 
Bu bağlamda, çevresel ses basıncı seviyelerinin harekete dönüştürülmesi sağlanarak, bina ses performansını dengeleyen, görsel etkileşimi ile de kent arasındaki bağını güçlendiren interaktif modüler bir cephe örüntüsüne odaklanılmıştır. Bu amaçla, mevcut bir bina seçilerek, bilgisayar ortamında ikincil bir katman olarak, önerilen cephe yerleştirilmiş ve cephe sisteminin ses seviyelerine göre değişimi ve dinamik yapısı simülasyonlar yapılarak değerlendirilmiştir. 
Dinamik adaptif cephe önerisi, İstanbul Fikirtepe bölgesindeki mimari tasarımı ve proje müellifliği yazarın kendisine ait olan Alya Life Residence konut yapısı üzerinde hazırlanan ses simülasyonları üzerinden irdelenmiştir. Yapı, çevre seslerinin ve araç sirkülasyonlarının yoğun olduğu bir alanda konumlanması sebebiyle tercih edilmiştir. Aynı zamanda projenin yazar tarafından yapılmış olması ve tüm teknik dökümanlara sahip olunması, önerilen cephenin detaylı olarak irdelenebilmesini mümkün kılmıştır. Bu bölümde, Alya Life Residence'ın, mevcut cephe ölçüleri baz alınarak tasarlanan, ses etkileşimli cephe modülünün oluşum geometrisi, modüllerin cepheye yerleştirilme yöntemi, cephe örüntüsünün oluşturulması aktarılmıştır. Daha sonra Arduino yazılımı ile gerçek zamanlı ses verilerinin sayısal olarak bilgisayar ortamına aktarımı ile cephe sisteminin ses basıncı seviyelerine göre değişimi ve etkileşimi gösterilmiştir. Mevcut bina cephesi üzerinde sistemin irdelenebilmesi için Grasshopper yazılımında parametrik nokta simülasyonları ve Odeon yazılımı ile öneri cephe için ses akustiği simülasyonları ile analizleri yapılmıştır. Ses akustiği simülasyonları yapılırken, dış mekan çevre seslerine ilişkin analizler yapılmış olup, iç mekan ses akustik analizleri tez kapsamı dışında tutulmuştur.
Simülasyonlar sonucunda, çevre seslerine karşı kinetik yapısı ile tepki vererek, çevreye uyum sağlayan ses bariyeri niteliğindeki dinamik adaptif cephe modeli önerisi Sound Shield değerlendirilmiş, ileriye yönelik potansiyelleri ve gelişim olasılıkları tartışılmıştır.

Abstract:
Today, with the rapid increase in technological developments, research and development studies on different design methods have increased for the facade which is an important element of the buildings. In this context, many different facade applications have been produced which are based on user movement, if necessary based on environmental factors, which can be changed, transformed and interact with the environment.
Due to the large contribution of adaptive facades that respond to solar radiation to building performances, many projects are predominantly facades with natural light interactions. In this thesis, a facade proposal was developed that can react to environmental noise, move and strengthen visual interaction. The most important reason for preparing an adaptive facade proposal through environmental voices is to find a lesser space in research and study areas and to develop a proposal for noise which is one of the most important problems of growing cities due to the limited application in this area. Increasing noise level in the cities also makes it important for the acoustical performance of the building interior. For this reason, it is aimed to give a building sensitive to the surrounding sounds to the building facades located at the cross section of the city and the building interior and to present a solution to the noise with an interactive facade pattern varying according to the sound levels.
The purpose and scope of the thesis are discussed in the introduction. In the second part, the development process is examined through the concept of adaptive architecture and the components of the facade. Then, according to the thesis, adaptive facades are grouped into static and dynamic according to the building adaptation system.
In the third part, in the literature research, both the applied examples of adaptive facades and the suggestion facade alternatives in university design studios, laboratory studies and thesis studies are examined. The facade sample applications and researches were examined by separating four subgroups. The purpose of this is to make a clearer assessment of the building performances of the adaptive facades divided into static and dynamic by separating the application examples according to the environmental interactions. Building performance, environment and visual interactions with developing technologies, software, materials and materials have been investigated. The system of adaptation to environment has been examined by creating pictograms on input data, interaction elements, effects on building performance. Comparison tables were prepared on the data transformations in the adaptive facades and the interaction elements used in the facades were analyzed.
In the fourth chapter, the approach proposed to prevent the noise pollution and the environmental sound effect interactive front has been introduced. The sound-interactive surface created at the front of the building carries a sound barrier against high-pressure sound. In addition, the approach of strengthening the link between the building front and the visual interaction of the people in the city has been studied. In this context, the focus is on an interactive modular facade that reinforces the connection between the city and the visual interaction, balancing the sound performance of the building by transforming environmental sound pressure levels into action. For this purpose, an existing building was selected, the proposal facade was placed as the outermost layer in the computer environment, the change and dynamic structure of the facade proposal according to the sound levels were evaluated by simulations. 
The dynamic adaptive facade proposal is based on the sound simulations of the architectural design and project authoring in the Istanbul Fikirtepe district. The structure is preferred because of its location in the area where the surroundings and vehicle circulation are concentrated. At the same time, the fact that the project was made by the author and that all the technical documentation were available made it possible to examine the proposed in detail. In this section, the formation geometry of the sound-interactive facade module designed on the basis of existing facade measures, the method of placing the modules on the facade, the creation of the facade pattern is explained. Then, Arduino software showed the change and interaction according to the sound pressure levels by transferring the real time sound data to the computer numerically. In order to examine the system on the existing building platform, parametric point simulations were performed with Grasshopper software and sound acoustic simulations were analyzed with Odeon software. 
As a result of the simulations, Sound Shield has been evaluated as a dynamic adaptive facade model which responds to environmental sounds with its kinetic structure and adapts to the environment and discussed potential and developmental possibilities for the future.