Gebelerde bitkisel ürün kullanımı ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Herbal product use in pregnancy and evaluation of affecting factors
Yazar: YAPRAK DEMİR
Danışman: PROF. DR. HASAN ÇETİN EKERBİÇER
Sakarya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Bitkisel ürünler = Vegetable products ; Fitoterapi = Phytotherapy ; Gebelik = Pregnancy ; Tamamlayıcı tedaviler = Complementary therapies ; Tıbbi bitkiler = Plants-medicinal ; Tıp-geleneksel = Medicine-traditional

Özet:
GİRİŞ VE AMAÇ: Bu çalışma; kadınların gebelik sürecinde bitkisel ürünler kullanıp kullanmadığını, hangi bitki türlerini tercih ettiklerini, kullanma gerekçelerini, gebelikte tıbbi ilaçlara ve/veya bitkisel ürünlere mi güvendiklerini tespit etmek amacıyla yapılmıştır.
GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamız Mayıs 2019-Haziran 2019 tarihleri arasında Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum polikliniğine başvuran ve servisinde yatmakta olan, gebelere ve doğum sonrası ilk 48 saat içerisinde olan lohusalara yönelik yapıldı. Katılımcılara yaş, öğrenim durumu, meslek gibi sosyodemografik özelliklerinin, gebelikleri süresince herhangi bir nedenle bitkisel ürün kullanımlarının sorgulandığı anket formu uygulandı. İstatistiksel analizler için SPSS 20.0 (Statistical Package for Social Sciences) paket programı kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 kabul edildi.
BULGULAR: Çalışmaya 117 gebe ve postpastum ilk 48 saat içerisindeki 61 lohusa katıldı. Katılımcıların %51,7'sinin (n=92) gebeliğinde bitkisel ürün kullandığı saptandı. Gebelikte en sık bitkisel ürün kullanım döneminin 2. trimester olduğu belirlendi. En çok kullanılan bitkisel ürünlerin sırasıyla; ıhlamur (%29,4), limon (%18,1), nane (%16), zeytinyağı (%6,4), sarımsak (%4,3), zencefil (%3,2), soğan (%3,2), badem yağı (%2,7) karanfil (%2,7), tarçın (%2,7) olduğu görüldü. Bitkisel ürünlerin en sık kullanım sebeplerinin ise sırasıyla; üst solunum yolu enfeksiyonları, gebelik çatlakları, gastrointestinal sistem rahatsızlıkları, anemi, gebelik bulantıları, alt solunum yolu enfeksiyonları, gestasyonel diyabet olduğu görüldü. Gebelik dönemi öncesi bitkisel ürün kullanımı ile gebelikte bitkisel ürün kullanımı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı.
SONUÇ: Modern tıbbi tedavi yöntemlerinin yetersiz kaldığı veya sakıncalı bulunduğu alanlarda geleneksel ve tamamlayıcı tedavi yöntemlerinin kullanımı yaygınlaşmaktadır. Gebelik dönemi ilaç kullanımından en fazla çekinilen dönemlerdendir. Gebelik döneminde kullanılan bitkisel tedavilerle ve bitkisel ürünlerin bu dönemdeki etkileriyle ilgili daha kapsamlı araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Bitkisel Ürün, Fitoterapi, Gebelik, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp

Abstract:
Objective: The purpose of this study was to determine whether women use herbal products during pregnancy, which plant species they prefer, the reasons for using them, and whether they rely on medicinal drugs and / or herbal products during pregnancy.
Materials and Methods: Our study was carried out for pregnant women who applied to Sakarya University Education and Research Hospital Gynecology and Obstetrics outpatient clinic between May 2019 and June 2019 and who were hospitalized in the clinic, and puerperant women who were in the first 48 hours after birth.
Participants were appllied a questionnare asked their socio-demographic characteristics such as age, educational status, profession, and their use of herbal products for any reason during their pregnancy. SPSS 20.0 (Statistical Package for Social Sciences) program was used for statistical analysis. Statistical significance level was accepted as p <0.05.
Results:117 pregnant women and 61 puerperant women within the first 48 hours of postpastum participated in the study. It was found that 51.7% (n = 92) of the participants used herbal products during their pregnancy. It was determined that the most common use of herbal products during pregnancy was the second trimester. The most used herbal products are; linden (29.4%), lemon (18.1%), mint (16%), olive oil (6.4%), garlic (4.3%), ginger (3.2%), onion (3.2%), almond oil (2.7%), clove (2.7%), and cinnamon (2.7%). The most common reasons for using herbal products are; upper respiratory tract infections, pregnancy cracks, gastrointestinal system disorders, anemia, nausea, lower respiratory tract infections, gestational diabetes. A statistically significant relationship was found between the use of herbal products before pregnancy and the use of herbal products during pregnancy.
Conclusion: In areas where modern medical treatment methods are insufficient or inconvenient, the use of traditional and complementary treatment methods is becoming widespread. Pregnancy is one of the most avoided periods of medication use. There is a need for more comprehensive studies on the herbal treatments used during pregnancy and the effects of herbal products during this period.

Key Words: Herbal Product, Phytotherapy, Pregnancy, Traditional and Complementary Medicine