Algılanan partner duyarlılığı ve romantik ilişkilerde öz yeterliğin romantik ilişki odaklı obsesif kompulsif belirtiler ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between perceived partner responsiveness, self-efficacy in romantic relationships and relationshi̇p-centered obsessive compulsive symptoms
Yazar: TAHA HASAN CAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA IŞIK ÇATAK
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada romantik ilişki odaklı obsesif kompulsif belirtiler ile algılanan partner duyarlılığı ve romantik ilişkilerde öz yeterlik arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya Türkiye'de yaşayan, romantik ilişkisi olan, psikiyatrik bir tanısı olmayan 18-50 yaş arasında 501 kişi katılmıştır. Demografik Bilgi Formu, Romantik İlişki Obsesyon ve Kompulsiyonları Ölçeği (RİOKÖ), Algılanan Partner Duyarlılığı Ölçeği (APDÖ) ve Romantik İlişkilerde Öz Yeterlik Ölçeği (RİÖYÖ) katılımcılara verilmiştir. SPSS 26 programı kullanılarak Pearson ve Spearman korelasyon analizleri, bağımsız örneklemler için t test, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), tek yönlü MANOVA hiyerarşik regresyon analizi ve düzenleyici değişken analizi yapılmıştır. Analiz sonuçları, romantik ilişki odaklı obsesif kompulsif belirtilerin cinsiyet, yaş, ilişki süresi, ilişki türü değişkenlerine göre anlamlı bir şekilde farklılaştığını fakat sosyoekonomik düzey ve eğitim düzeyine göre farklılaşmadığını; algılanan partner duyarlılığının cinsiyet ve yaşa göre farklılaştığı fakat ilişki süresi, ilişki türü, sosyoekonomik düzey ve eğitim düzeyine göre farklılaşmadığını; romantik ilişkilerde öz yeterliğin ise yaşa ve sadece bir alt boyutunun eğitim düzeyine göre farklılaştığını fakat cinsiyet, ilişki türü, ilişki süresi ve sosyoekonomik düzeye göre farklılaşmadığını ortaya koymuştur. Romantik ilişki odaklı obsesif kompulsif belirtiler ile algılanan partner duyarlılığı ve romantik ilişkilerde öz yeterlik arasında negatif yönde, algılanan partner duyarlılığı ile romantik ilişkilerde öz yeterlik arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Hiyerarşik regresyon analizi sonuçları cinsiyet, yaş, ilişki türü, ilişki süresi, algılanan partner duyarlılığı ve romantik ilişkilerde öz yeterliğin romantik ilişki odaklı obsesif kompulsif belirtileri anlamlı bir şekilde yordadığını göstermiştir. Düzenleyici değişken analizi ise romantik ilişkilerde öz yeterlik ile romantik ilişki odaklı obsesif kompulsif belirtiler arasındaki ilişkide algılanan partner duyarlılığının düzenleyici bir rolünün olduğunu ortaya koymuştur. Çalışmada elde edilen bulgular ilgili alanyazın ışığında tartışılmıştır.

Abstract:
This study aimed to examine the relationship between relationship-centered obsessive compulsive symptoms, perceived partner responsiveness and self-efficacy in romantic relationships. A total of 501 individuals between the ages of 18 and 50, living in Turkey, in a romantic relationship and without a psychiatric diagnosis participated in the study. Demographic Information Form, Relationship Obsessive Compulsive Inventory (ROCI), The Perceived Partner Responsiveness Scale (PPRS) and Self-Efficacy in Romantic Relationships Scale (SERRS) were given to the participants. Pearson and Spearman correlation analyses, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), one-way MANOVA, hierarchical regression analysis and moderation analysis were conducted using SPSS 26 software. The results of the analysis revealed that relationship-centered obsessive compulsive symptoms differed significantly according to gender, age, relationship duration, and relationship type variables, but not according to socioeconomic status and education level;  perceived partner responsiveness differed significantly  according to gender and age, but not according to relationship duration, relationship type, socioeconomic level and educational level; self-efficacy in romantic relationships significantly differed according to age and only one subscale differed according to educational level, but not according to gender, relationship type, relationship duration and socioeconomic level It was found that there was a significant negative relationship between relationship-centered obsessive compulsive symptoms and perceived partner responsiveness with self-efficacy in romantic relationships, and a significant positive relationship between perceived partner responsiveness and self-efficacy in romantic relationships. The results of hierarchical regression analysis showed that gender, age, relationship type, relationship duration, perceived partner responsiveness and self-efficacy in romantic relationships significantly predicted between relationship-centered obsessive compulsive symptoms. The moderation analysis revealed that perceived partner responsiveness had a moderating role in the relationship between self-efficacy in romantic relationships and relationship-centered obsessive compulsive symptoms. The findings of the study were discussed in the light of the related literature.