Ergenlik dönemindeki çocukların sürekli öfke düzeyleri, öfke ifade stilleri ve saldırganlık seviyeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The examination of the relationship between trait anger levels, anger expression styles and aggression in adolescents
Yazar: SİMGE ÖZYAMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MİNE ELAGÖZ YÜKSEL
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Ergenler = Adolescents ; Ergenlik = Puberty ; Saldırganlık = Aggressiveness ; Öfke = Anger ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırma, ergenlik dönemindeki çocukların sürekli öfke düzeyleri ve öfke ifade tarzları ile saldırganlık seviyeleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. 
Araştırma örneklemini İstanbul ili Bakırköy ilçesindeki 4 farklı okulda, 2020-2021 yılı içerisinde 8,9,10,11 ve 12. sınıflarda öğrenim görmekte olan 307 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplanması amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan "Sosyodemografik Veri Formu", Özer (1994) tarafından Türkçe'ye uyarlaması yapılan "Sürekli Öfke ve Öfke İfade Tarzı Ölçeği" ile Madran (2012) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "Buss-Perry Saldırganlık Ölçeği" kullanılmıştır.
Verilerin analizinde ikili grupları karşılaştırmak için normal dağılım gösterenlerde t-testi, normal dağılım göstermeyenlerde Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Ölçek ve ölçek alt boyutlarından alınan puanların yaşa bağlı karşılaştırılmasında tek yönlü ANOVA analizi ve post hoc Tukey testleri kullanılmıştır. Ölçek ve ölçek alt boyutlarının birbirleri ile ilişkisi Pearson's korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular p değerinin 0,05'in altında olduğu durumlarda istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. 
Araştırma sonucuna göre, kız çocuklarının öfkeyi içte tutma düzeyinin erkeklerden yüksek olduğu görülmüştür. Aynı zamanda kızların saldırganlık toplam puanlarının ve saldırganlık ölçeğinin alt boyutları olan sözel saldırganlık, düşmanlık ve öfke alt boyutlarından da erkeklerden anlamlı olarak yüksek puanlar aldığı sonucuna ulaşılmıştır. Çocuğun sigara, alkol veya madde kullanımının olması ile fiziksel saldırganlık puanları arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Çocuğun ailesinde alkol veya madde kullanımı olması durumunda ise öfke-kontrol alt boyutu hariç bütün ölçek ve alt boyutlarında yüksek sonuçlar elde edilmiştir. Ailede psikiyatrik tanı veya zihinsel yetersizlik tanıları bulunması halinde ergenin sürekli öfkesi ile birlikte sözel saldırganlığının da arttığı görülmüştür. Sürekli öfke düzeyi yüksek bireylerin öfkelerini daha çok içe attıkları veya dışa yansıttıkları görülmüş, öfke kontrolü ile sürekli öfke düzeyi arasında negatif yönlü bir ilişki saptanmıştır. Sürekli öfke ve saldırganlık arasındaki ilişkiye bakıldığında ise sürekli öfkenin yüksek olmasının fiziksel ve sözel saldırganlığı yordadığı sonucuna ulaşılmış, öfke ifade tarzlarından olan öfke kontrolünün ise saldırganlık ile negatif yönlü bir ilişki içerisinde olduğu görülmüştür.

Abstract:
This research was conducted to examine whether there is a relationship between the trait anger levels, anger expression styles and aggression levels in adolescents.
The research sample consists of 307 students studying at 8, 9, 10, 11 and 12th grades in 4 different schools in Bakırköy district of Istanbul/Turkey in the year 2020-2021. "Sociodemographic Data Form" prepared by the researcher, "Trait Anger (T-Anger) and Anger Expression Scales (AngerEX)" adapted to Turkish by Özer (1994) and "Buss-Perry Aggression Questionnarie" adapted to Turkish by Madran (2012) were used to collect data in the study. 
In the analysis of the data, the t-test was used for those with normal distribution and the Mann-Whitney U test for those who did not show normal distribution to compare paired groups. One-way ANOVA analysis and post hoc Tukey test were used for age-related comparison of the scores obtained from the scale and its sub-dimensions. The relationship between scales and their sub-dimensions were evaluated with Pearson's correlation analysis. The findings were considered statistically significant when the p value was below 0.05.
According to the results of the research, it was seen that the level of anger/in in girls was higher than boys. At the same time, it was concluded that the girls scored significantly higher than the boys in the total aggression scores and the sub-dimensions of the aggression scale such as verbal aggression, hostility and anger. It was found that physical aggression increased in case of cigarette, alcohol and substance use. In the case of substance use in the child's family, high results were obtained in all scales and sub-dimensions except for the anger/control sub-dimension. It has been observed that verbal aggression increases together with trait anger of the adolescent in case of psychiatric diagnosis or intellectual diagnoses in the family. It was observed that individuals with high trait anger levels experience anger/in or anger/out more often. A negative correlation was found between anger /control and trait anger level. When we look at the relationship between trait anger and aggression, it was concluded that high trait anger was associated with physical and verbal aggression; on the contrary, anger control, which is one of the anger expression styles, was found to be in a negative relationship with aggression.