Orta çocukluk dönemindeki özel öğrenme güçlüğü tanısı almış çocuklarla olağan gelişim gösteren çocukların zihin kuramı ve sosyal beceri gelişimleri açısından karşılaştırılması
Comprison of children in middle childhood period diagnosed with special learning disability and normally developing children in terms of theory of mind and social ability developments
Yazar: DENİZ ELİÇALIŞKAN
Danışman: DOÇ. DR. ADEVİYE TUĞBA TUNCER
Biruni Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Sosyal beceri = Social skill ; Testler = Tests ; Zihin kuramı = Theory of mind ; Ölçekler = Scales ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Özgül öğrenme güçlüğü = Specific learning disability ; Öğrenme güçlüğü = Learning difficulty ; İlköğretim okulları = Primary education schools ; İlköğretim öğrencileri = Primary education students

Özet:
Özel öğrenme güçlüğü, bireylerin öğrenmesini sağlayan beyindeki ilgili alanların zarar görmesi veya birden çok bozulmalarla kendini gösteren nörolojik bir çocukluk dönemi bozukluğudur. Zihin kuramı, başkalarının zihinsel durumlarını yorumlayarak bunun sonucunda bir çıkarımda bulunma ve insanların ne söyleyeceklerini veya davranışlarını sezebilme ve bir sonraki aşamada ne yapabileceklerini tahmin edilebilme becerisi olarak değerlendirilmektedir. 
Bu araştırmanın amacı, özel öğrenme güçlüğü tanısı almış çocuklarla olağan gelişim gösteren çocukları zihin kuramı ve sosyal beceri  gelişimleri açısından karşılaştırarak incelemektir. 
Bu araştırmada Kişisel Bilgi Formu, Aile İzin Formu, Zihin Kuramı Testleri, Sosyal Beceri Değerlendirme Ölçeği (7-12 yaş arası için) kullanılmıştır. Zihin Kuramı Testlerinden; 1.Düzey Yanlış İnanç için Sally-ann ve Bonibon Testi, 2.Düzey Yanlış İnanç için Dondurma Kamyonu ve Çikolata Testi, İleri Düzey Yanlış İnanç için çocuklar için olan Gözlerden Zihin Okuma Testi ve Empati Ölçeği kullanılmıştır. Bu testlerin kullanım izinleri alınmıştır.
Araştırma verilerini toplamak amacıyla tarama modeli kullanılmıştır.Örneklem yöntemi olarak kolay örnekleme seçilmiştir. Bu araştırma Covid 19 pandemi sürecinde eğitim-öğretim faaliyetlerine uzun bir süre ara verildiği dönemde yapılmıştır.Araştırmanın örneklemini özel öğrenme güçlüğü tanısı almış 20 çocuk ile olağan gelişim gösteren 20 çocuk oluşturmuştur.Özel öğrenme güçlüğü grubunda yer alan katılımcılar , İstanbul ilinin biri Anadolu yakasında biri Avrupa yakasında faaliyet gösteren, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı iki özel eğitim ve rehabilitasyon merkezine devam eden ve araştırmaya katılmada gönüllü olan çocukların arasından seçilmiştir. Katılımcılar seçilirken devlet hastanelerinden özel öğrenme güçlüğü tanısı almış olmaları, Rehberlik Araştırma Merkezlerince özel öğrenme güçlüğü raporlarının olması ve ek yetersizlikleri olmaması koşulları aranmıştır. Olağan gelişim gösteren grubunda yer alan katılımcılar ise İstanbul ili Beykoz ilçesinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı, biri ilkokul diğeri ortaokul olmak üzere toplam iki devlet okuluna devam eden çocuklar  arasından gönüllülük esasına göre seçilmiştir. Çocuklar yaş ve cinsiyet açısından özel öğrenme güçlüğü grubundaki çocuklarla eşleştirilmiştir. Katılımcılar  seçilirken herhangi bir gelişim gecikmesi ve işitme problemi olmamasına dikkat edilmiştir.
Araştırmada verilerin analizi  SPSS 25.0 programı ile yapılmıştır. Analizlerde tanımlayıcı istatistiklerden  frekans (f), yüzde (%), aritmetik ortalama, standart sapma kullanılmıştır. Ölçeklerin birbirleri ile olan ilişkisi araştırılmıştır. Katılımcıların demografik verilerine göre sosyal gelişim düzeyleri, 1. düzey, 2. düzey ve ileri düzey zihin kuramı gelişim düzeylerinin farklılaşma durumları incelenmiştir. Katılımcıların sosyal becerileri değerlendirme düzeyleri, SQ ve empati testi düzeylerinin demografik verilere göre istatistiksel açıdan anlamlı farklılaşma durumunu tespit edebilmek için  Mann Whitney-U testi, Kruscal Wallis H testi ve ki-kare analizi yapılmış ve sonuçlar başlıklar halinde sunulmuştur. 
Araştırmanın sonuçlarına göre; özel öğrenme güçlüğü tanısı almış çocuklarla olağan gelişim gösteren çocukların zihin kuramı gelişimleri açısından aralarında anlamlı  farklılıklar olmasına rağmen ,sosyal beceri gelişimleri açısından aralarında anlamlı farklılıklar bulunmamıştır..Olağan gelişim gösteren çocukların   Sally-Ann testi , Çikolata testi ,Dondurma Kamyonu testi,Empati testlerinden aldıkları puanlar özel öğrenme güçlüğü tanısı almış çocuklara göre anlamlı şekilde yüksek iken , olağan gelişim gösteren çocuklarla özel öğrenme güçlüğü tanısı almış çocukların Bonibon testi ,Göz testi,Sosyal Beceri Değerlendirme ölçeğinden aldıkları puanlar arasında   anlamlı ilişki bulunmamıştır.Özel öğrenme güçlüğü tanısı almış ve olağan gelişim gösteren çocukların cinsiyet gruplarına göre anlamlı bir farklılık göstermediği bulunmasına rağmen,empati testinde özel öğrenme güçlüğü tanısı almış kız çocukların duygusal ve bilişsel empati düzeyleri özel öğrenme güçlüğü tanısı almış erkek çocuklarına göre anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur.Olağan gelişim gösteren çocukların cinsiyet gruplarına göre anlamlı bir farklılık  göstermediği bulunmuştur.
Elde edilen bulgular , konu ile ilgili diğer çalışmaların sonuçları doğrultusunda yorumlanmış ve tartışılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Zihin Kuramı, Özel Öğrenme Güçlüğü ,Yanlış İnanç Testleri; sally-ann testi, bonibon testi,çikolata testi,dondurma kamyonu testi, ileri zihin kuramı testi ;göz testi,empati testi.

Abstract:
Specific learning disability is a neurological childhood disorder that manifests itself in damage to the relevant areas of the brain that enable individuals to learn, or in multiple impairments. Theory of mind is considered as the ability to interpret the mental states of others, to make inferences as a result, to intuit what people will say or behave, and to predict what they will do next. The aim of this study is to compare and analyze children diagnosed with special learning disabilities and children with normal development in terms of theory of mind development.
In this study, Personal Information Form, Family Permission Form, Theory of Mind Tests, Social Skills Assessment Scale (for 7-12 years old) were used. From Theory of Mind Tests; The Sally-ann and Bonibon Test for Level 1 False Belief, the Ice Cream Truck and Chocolate Test for Level 2 False Belief, and the Children's Mind Reading Test and Empathy Scale for Advanced False Belief were used. The systematization levels, emotional empathy levels and cognitive empathy levels of the students with normal development are significantly higher than the students with special learning difficulties.
Scanning model was used for collecting the research data.For the sampling method,simple sampling was chosen.This research was made in Covid 19 pandemic period when education activities had a long break.Research sampling was composed by 20 participants who were diagnosed with special learning disability and 20 participants who were normally developing.The participants in the specific learning disability group were chosen from chidren volunteered to join the research.They children were chosen from two special education and rehabilitation centers in Istanbul ,one of them operating at European side and the other in Anatolian side.Both were subordinates of Ministry of Education.While selecting participants ,conditions such as diagnosed with specific learning disability at public hospitals,having a learning disability report special to counselling and research center and not having an additional disability were requested.For the participants who were in the normally developing group volunteered chidren were chosen from two public schools.One of them is a primary school and the other is a middle school.Both are in Beykoz district of the Istanbul province and subordinated to Ministiry of Education.Normally developing children were paired with children diagnosed with specific learning disability in terms of age and gender.Participants were carefully chosen to not have any delayed growth or hearing problems.
In the research , the analysis of the data was done by SPSS 25.0 program.In the analysis,from the descriptive statistics frequency(f),percent(%),arithmetic mean,standard deviation were used.The relationship between the scales were researched.According to the demographic data of the participants the statue of differentiation for their development level,1st level,2nd level and their level of advanced theory of mind were examined.To determine the significant difference status from the statistical angle according to the demographic data of the Participants social skill assessment levels,SQ and empathy test levels,the Mann Whitney-U test,the Kruscal Wallis H test and the Chi square analysis were done.The results were presented as titles.
According to the results of the research despite there is a significant different between chidren diagnosed with special learning disability and normally developing children in terms of the theory of mind,there was no significant difference between them in terms of social skill development.Despite normally developed children's Sally Ann test,Chocalate test ,Ice cream truck test,Empaty test scores were significantly higher than the children diagnosed with special learning disability ,there was no significant difference between the scores normally developed children and children diagnosed with special learning disability got from the social skill assessment in the Bonibon test and Eye test.Despite there was no significant difference between children diagnosed with special learning ability and normally developing children according to gender groups,in the Empathy test,emotional and cognitive empathy levels of the female children diagnosed with special learning disability was significantly higher than the male children diagnosed with special learning disability.For the normally developing chldren there was no significant difference according to the gender groups.
Findings from the research were commented and discussed in line with the other results of the researches abot this subject.
KeyWords:  Theory of mind, Specific Learning Disability, false belief tasks ;sally-anne task, smarties task,chocalate bar task,ice-cream truck task ,Advanced mind reading;eyes test ,empathy,systematize