Hasat sonrası kekik yağı ve kitosan uygulamalarının '0900 ziraat' kiraz çeşidinde muhafaza süresince meyve kalitesine etkileri
The effects of postharvest thyme oil and chitosan treatments on the fruit quality of the sweet cherry CV. '0900 ziraat' during storage
Yazar: DENİZ METİN
Danışman: PROF. DR. FERHAN KÜÇÜKBASMACI SABIR
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Meyve Yetiştirme ve Islahı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Kalite = Quality ; Kekik yağı = Thyme oil ; Kiraz = Cherry ; Kitosan = Chitosan ; Koruma = Conservation

Özet:
Kiraz, klimakterik özellik göstermeyen, dolayısıyla hasat edildikten sonra kısa depolama ömrüne sahip bir meyve türüdür. Ülkemiz ticari olarak kiraz üretiminde önde gelen üretici ülkeler arasında yer almaktadır. Hızla artan üretim ve ihracat değeri kirazda hasat sonrası uygulamaların geliştirilmesini de beraberinde getirmiştir. Buna bağlı olarak gelişen teknoloji ile yeni muhafaza tekniklerinden yararlanılmaya başlanmıştır. Biyopolimerlerden elde edilen yenilebilir filmler; alerjik olmamaları, düşük maliyetlerle üretilebilmeleri, kolaylıkla temin edilebiliyor olmaları ve güvenilir koşullar altında üretiliyor olmaları nedeniyle araştırmacılar tarafından dikkat çekmektedir. Yenilebilir filmler meyve ve sebzeleri korumak, depolama ömrünü uzatmak, derimden sonra meydana gelen mikrobiyal oluşumların önüne geçmek amacıyla ürünlerin yüzeyinde oluşturulmuş, ince tabakalı gıda ile birlikte tüketilebilen maddelerdir. Bu çalışmada Konya-Hadim'den ticari olum aşamasında hasat edilen '0900 Ziraat' kiraz çeşidinde hasat sonrasında %1 kitosan, 75µl kekik yağı (KY), 150 µl KY, %1 kitosan + 75µl KY ve %1 kitosan + 150 µl KY uygulamalarının etkileri incelenmiştir. Uygulama yapılan meyveler 35 gün süreyle soğukta (1 °C, %85-90 oransal nem) muhafaza edilirken, raf ömrü çalışmaları için soğuk depodan çıkartılan meyveler 2 gün oda koşullarında (20 °C, %65 oransal nem) bekletilmiştir. Depolama süresince 7 gün aralıklarla depodan çıkartılan örneklerde, fiziksel ve biyokimyasal özellikler (ağırlık kaybı, meyve eti sertliği, meyve kabuk rengi, suda çözünebilir toplam kuru madde, titre edilebilir asitlik, toplam fenolik madde miktarı, toplam antioksidan aktivite) analiz edilmiştir.
Yapılan değerlendirmeler sonucunda, KY ve kitosan uygulamalarının hem soğukta depolama hem de raf ömrü koşullarında kontrol meyvelerine kıyasla meyve kalite özelliklerini korumada etkili olduğu belirlenmiştir. Ağırlık kaybının azaltılması, titre edilebilir asitlik değerlerindeki değişimlerin yavaşlatılması, toplam antioksidan aktivite değerlerindeki azalışın geciktirilmesi ve görsel kalitenin korunmasında kitosan ve KY uygulamasının birlikte kullanılmasında daha olumlu sonuçlar vermiştir. Meyve eti sertliği, toplam fenolik madde miktarı ve suda çözünebilir toplam kuru madde (SÇKM) değerlerinin korunmasında tek başına KY uygulamalarının daha etkili olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak uygulamaların meyve kalitesine etkisi kalite özelliklerine göre farklılık gösterirken, en etkili uygulamalar kitosan ve kitosan+75 µl KY olarak belirlenmiştir.

Abstract:
Cherry is one of the fruits that does not show climacteric properties and therefore has a short storage life after harvest. Our country is among the leading producer countries in commercial cherry production. The rapidly increasing production and export value has brought along the development of postharvest treatments in cherries. Accordingly, with the developing technology, new protection techniques have started to be used. Edible films obtained from biopolymers, they draw attention from researchers as they are not allergic; can be produced at low costs. They are easily available and produced under reliable conditions. Edible films are substances that are formed on the surface of the products in order to protect fruits and vegetables, extend their storage life, and prevent microbial formations that occur after the skin. They can be consumed with a thin layer of food. In this study, effects 1% chitosan, 75µl thyme oil (TO), 150 µl TO, 1% chitosan + 75µl TO and 1% chitosan + 150 µl TO treatments on '0900 Ziraat' cherry variety harvested from Konya-Hadim at the commercial maturity stage were studied. The treated fruits were kept at the cold room (1 °C, 85-90% relative humidity) for 35 days. For shelf life, the fruits were removed from the cold storage to the room conditions of 20 °C, 65% relative humidity for 2 days. Physical and biochemical properties (weight loss, fruit flesh firmness, fruit skin color, total soluble solid matter, titratable acidity, total phenol content, total antioxidant activity) were analyzed in the fruits that were sampled from the storage at 7 day intervals during the storage period.
Investigations revealed that TO and chitosan applications were effective in protection fruit quality characteristics compared to the control in both cold storage and shelf life conditions. The combination of chitosan and TO gave more effective results in reducing weight loss, slowing down the changes in titratable acidity values, delaying the decrease in total antioxidant activity values, and protecting visual quality. It was also determined that TO applications alone were more effective in maintaining fruit firmness, total phenolic substance content and total soluble solid (TSS) contents. As a result, while the effects of applications on fruit quality differ according to quality characteristics, the most effective applications were determined as chitosan and chitosan+75 µl KY.