Devlet teşvik ve yardımlarının finansal tablolarda sunulması ve örnek bir uygulama
Presentation of government incentives and aid in financial statements and an example application
Yazar: SEVİNÇ KURADA
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET MAŞUK FİDAN
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Muhasebe ve Finansman Ana Bilim Dalı / Muhasebe Denetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Denetleme = Control ; Devlet yardımı = State aid ; Muhasebe uygulamaları = Accountin applications ; Muhasebe ve finansman eğitimi = Accounting and finance education

Özet:
Devlet teşviklerinin temel amacı; devlet tarafından yapılan kaynak transferinin ülke ekonomisine katkıda bulunacağı öngörülen alanlara kanalize edilmesine, bölgeler arası dengesizliklerin giderilmesine, belli alanlar başta olmak üzere birçok alandaki sektörün geliştirilmesine katkı sağlamaktır. Dolayısıyla işletmelerin elde ettikleri teşvikleri gerçeğe uygun ve anlaşılır bir şekilde muhasebeleştirmesi ve finansal tablolara yansıtması, hem teşvikin yıllar itibariyle performansının ölçülmesinde hem de ekonomik fayda sağlayıp doğru kararlar alabilmesinde son derece önemlidir. Çalışmamızda öncelikle devlet teşvik ve yardımları konusuna değinilmiş daha sonra ülkemizde muhasebe sistemleri ve uygulamalarına ilişkin gerekli bilgiler verilmiştir. 
Türkiye'de; MSUGT (Muhasebe Sistemi Uygulamaları Genel Tebliğ), TMS (Türkiye Muhasebe Standartları 20), BOBİ FRS (Büyük ve Orta Boy İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standardı 16) ve KÜMİ FRS (Küçük ve Mikro İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standardı 14) standartlarında devlet teşvik ve yardımlarının finansal tablolarda gösterilmesi ve muhasebeleştirilmesine yer verilmiştir.  
Devlet teşviklerinin BOBİ FRS ve MSUGT'ye göre ölçülmesi ve raporlanmasının finansal tablolar üzerindeki etkisi farklıdır. Bu nedenle devlet teşviklerinin MSUGT ve BOBİ FRS'ye göre ölçülmesi ve raporlanmasının finansal tablolar üzerindeki etkisi ülkemizde uygulanmakta olan devlet teşvikleri çerçevesinde değerlendirilmiştir. İşletmelerin bu devlet teşvik ve yardımlarından faydalanması durumunda, MSUGT ve BOBİ FRS'ye göre ölçülmesi ve raporlanmasının finansal tabloları karşılaştırılarak arasındaki farklılıkların bir uygulama üzerinde gösterilmesi amaçlanmıştır. Çalışmamızda yöntem olarak bilimsel çalışmalara ulaşabilmek amacıyla literatür taraması yapılmıştır. Kullanılan muhasebe hesapları raporlama sistemlerine göre değişkenlik göstermiştir. Yevmiye kayıtlarında da net bir şekilde bu değişkenlikler görülmektedir. 1 Sıra No'lu MSUGT'nde devlet teşvikleri ve yardımlarını işletme, 'Diğer Gelirler' hesabında izlemektedir. BOBİ FRS 16'da ise devlet teşvikleri ve yardımlarını işletme, gelecekte herhangi bir performans şartını yerine getirmesini gerektirmeyen ya da performans şartını daha önceden yerine getirdiyse alındıkları anda 'Esas Faaliyetlerden Diğer Çeşitli Gelir ve Kazançlar' hesabında izlemektedir. İşletme gelecekte herhangi bir performans şartını yerine getirmesi gerekiyorsa bu kapsamda şartlar karşılandıkça kar/zarar da gösterilir. Eğer şartlar karşılanmadıysa finansal durum tablosunda 'Ertelenmiş Gelirler' kalemi içerisinde gösterilmektedir.

Abstract:
The main purpose of government incentives is to channel the resource transfer made by the state to areas that are expected to contribute to the national economy, to eliminate imbalances between regions, and to contribute to the development of sectors in many areas, especially in certain areas. Therefore, it is extremely important for enterprises to recognize the incentives they receive in a fair and understandable manner and reflect them in the financial statements, both in measuring the performance of the incentive over the years and in providing economic benefits and making the right decisions. In our study, firstly, the subject of government incentives and aids is mentioned and then the necessary information about the accounting systems and practices in our country is given. 
In Turkey; MSUGT (General Communiqué on Accounting System Practices), TAS (Turkish Accounting Standards 20, BOBİ FRS (Financial Reporting Standard for Large and Medium-Sized Enterprises 16) and CÜMİ FRS (Financial Reporting Standard for Small and Micro Enterprises 14) standards include the presentation and accounting of government grants and subsidies in financial statements.
Measurement and reporting of government incentives according to BOBİ FRS and MSUGT have different effects on the financial statements. For this reason, the effect of measuring and reporting government incentives according to MSUGT and BOBİ FRS on the financial statements has been evaluated within the framework of the government incentives applied in our country. In case the enterprises benefit from these government incentives and aids, it is aimed to compare the financial statements of the measurement and reporting according to MSUGT and BOBİ FRS and to show the differences between them on an application. As a method in our study, a literature review was conducted in order to access scientific studies. The accounting accounts used varied according to the reporting systems. These variations are clearly seen in journal entries. In MSUGT No. 1, government grants and subsidies are recognized in the 'Other Income' account. In BOBİ FRS 16, government grants and subsidies are recognized in the 'Other Miscellaneous Income and Gains from Operating Activities' account at the time of receipt if they do not require the entity to fulfill any performance conditions in the future or if the performance conditions have already been fulfilled. If the entity is required to fulfill any performance conditions in the future, profit/loss is recognized as the conditions are met. If the conditions are not met, they are recognized in 'Deferred Income' in the statement of financial position.