Hemşirelerin güçlendirme algıları ve uygulamalar üzerinde kontrolleri: Hemşire ve hasta sonuçları
Nurses' perceptions of empowerment and control over their practices: Nurse and patient outcomes
Yazar: ÖZNUR İSPİR
Danışman: PROF. DR. AYTOLAN YILDIRIM
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Güçlendirme (Psikoloji) = Reinforcement (Psychology) ; Hastalar = Patients ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Yapısal güçlendirme = Structural empowerment

Özet:
Bu araştırma, hemşirelerin yapısal güçlendirme algılarının, hemşire ve hasta sonuçları ile ilişkisi ve psikolojik güçlendirme ile uygulamalar üzerinde kontrolün bu ilişkideki aracı rolünün incelenmesi amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tasarımda gerçekleştirildi. Araştırmanın örneklemini İstanbul ili Avrupa yakasında yer alan, 750 ve üzeri yatak kapasitesine sahip iki kamu hastanesinde, dahili ve cerrahi birimlerde çalışan 319 hemşire ve bu hemşirelerin bakım verdiği 319 hasta oluşturdu. Araştırmanın verileri, hemşirelerden "Tanıtıcı Bilgi Formu, Örgütsel Güçlendirme Ölçeği, Psikolojik Güçlendirme Ölçeği, Hemşirelik Uygulamaları Üzerinde Kontrol Ölçeği, İş doyumu sorusu, İşten Ayrılma Niyeti Alt Ölçeği ve Hemşirelerin Bakım Kalitesini Değerlendirme Ölçeği"; hastalardan "Tanıtıcı Bilgi Formu, Newcastle Hemşirelik Bakım Memnuniyet Ölçeği ve Hemşirelere Güven Ölçeği" kullanılarak, 1 Eylül 2018- 10 Mayıs 2019 tarihleri arasında toplandı. Verilerin istatistiksel analizinde, tanımlayıcı, ilişki arayıcı, regresyon analizleri kullanıldı. Aracılık ilişkisinin anlamlılığı Bootsrapping Metodu ile saptandı.
Araştırmaya katılan hemşirelerin, örgütsel güçlendirme puan ortalaması 18,02±4,17; psikolojik güçlendirme puan ortalaması 5,53±0,97; hemşirelik uygulamaları üzerinde kontrol puan ortalaması 108±26,53 olarak bulundu. Hemşirelerin güçlendirme, hemşirelik uygulamaları üzerinde kontrol, iş doyumu, bakım kalitesi değerlendirmesi puanları arasında pozitif yönlü; işten ayrılma niyeti puanı ile negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptandı. Hemşirelerin ölçek puanları ile hastaların hemşirelik bakımı memnuniyeti ve hemşireye güven puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmadı. Yapısal güçlendirmenin, psikolojik güçlendirme ve hemşirelik uygulamaları üzerinde kontrol üzerine etkisi olduğu saptandı. Psikolojik güçlendirmenin hemşirelik uygulamaları üzerinde kontrol üzerine etkisi olduğu saptandı. Hemşire sonuçlarından iş doyumu ve hemşirelerin bakım kalitesi değerlendirmesi üzerinde, yapısal güçlendirme ve hemşirelik uygulamaları üzerinde kontrolün etkisi olduğu ancak psikolojik güçlendirmenin etkisi olmadığı belirlendi. Yapısal ve psikolojik güçlendirmenin, hemşirelerin işten ayrılma niyeti üzerine etkisi olmadığı; ancak hemşirelik uygulamaları üzerinde kontrolün anlamlı etkisinin olduğu belirlendi. Hasta sonuçlarından, hastaların hemşirelik bakım memnuniyeti ile advers olay yaşama üzerinde, yapısal ve psikolojik güçlendirme ile hemşirelik uygulamaları üzerinde kontrolün anlamlı etkisi olmadığı belirlendi. Hastaların hemşirelere güveni üzerinde,  yapısal ve psikolojik güçlendirmenin etkisi olmadığı, ancak hemşirelik uygulamaları üzerinde kontrolün anlamlı etkisi olduğu belirlendi. Aracı rolüne ilişkin,  psikolojik güçlendirmenin, yapısal güçlendirme ile hemşire iş doyumu arasındaki ilişkide kısmi aracı rolü olduğu belirlendi. Hemşirelik uygulamaları üzerinde kontrolün yapısal güçlendirme ile iş doyumu ve hemşirelerin bakım kalitesini değerlendirmesi arasındaki ilişkide kısmi aracı rolü olduğu belirlendi. Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda, hemşirelerin yapısal güçlendirmeleri ve uygulamalar üzerinde kontrol sahibi olmalarına yönelik önerilerde bulunuldu.
Anahtar Kelimeler: Yapısal güçlendirme, Psikolojik Güçlendirme, Hemşirelik uygulamaları üzerinde kontrol, hemşire sonuçları, hasta sonuçları.

Abstract:
This descriptive and correlational study was carried out to investigate the relationship between the nurses' perceptions of structural empowerment and nurse and patient outcomes, and the mediating role of control over nursing practices in this relationship via psychological empowerment. 
The sample of the study included 319 nurses working in the medical and surgical departments of two public hospitals with a 750 or more bed capacity both of which are located in the European side of Istanbul, and 319 patients who were provided healthcare by these nurses. 
The study data were collected between September 1, 2018 and May 10, 2019. While the "Nurse Information Form, Conditions for Work Effectiveness Questionnaire-II, Psychological Empowerment Scale, Control Over Nursing Practice Scale, Job Satisfaction Global Item, Intent to Leave Subscale, and Perceived Quality of Care on Unit Scale" were used to collect the data from the nurses, the "Patient Information Form, the Newcastle Satisfaction with Nursing Scale and Trust in Nurses Scale" were used to collect the data from the patients. In the statistical analysis of the data, descriptive, correlational, regression analyses were used. The significance of the mediation relationship was determined using the Bootstrapping Method.
The mean scores the participating nurses obtained from the structural empowerment, the psychological empowerment and control over nursing practice were 18.02±4.17, 5.53±0.97, 108±26.53 respectively. While there was a statistically significant positive relationship between the mean scores for the empowerment scales, CONP-S, Job Satisfaction, Perceived Quality of Care on Unit Scale, there was a negative statistically significant relationship between these scores and the intent to leave subscale score. There was no statistically significant correlation between the mean scores the nurses obtained from the scales and the mean scores the patients obtained from the Newcastle Satisfaction with Nursing Scale and Trust in Nurses Scale. Structural empowerment had an effect on psychological empowerment and the control over practices. Psychological empowerment had an effect on the control over practices. While structural empowerment and control over practices had an effect on job satisfaction and nurse assessed quality of care, psychological empowerment had no effect. Structural and psychological empowerment had no effect on intent to leave, but control over practices had a significant effect. Structural and psychological empowerment and control over practices did not have a significant effect on patient outcomes such as satisfaction with nursing care and experiencing nursing sensitive adverse event. While structural and psychological empowerment had no effect on patients' trust in nurses, control over practices had a significant effect. Psychological empowerment had a partial mediating role in the relationship between structural empowerment and job satisfaction. Control over nursing practices had a partial mediating role in the relationship between structural empowerment, and job satisfaction and nurse assessed quality of care. In the light of these findings, the recommendations were made to improve nurses' structural empowerment and control over nursing practices.
Keywords: Structural empowerment, Psychological Empowerment, Control over nursing practices, nurse outcomes, patient outcomes.