Öğretmenlerin ve okul yöneticilerinin algılarına göre örgütsel demokrasi ile örgütsel muhalefet arasındaki ilişki
The relationship between organizational democracy and organizational dissent according to the teachers' and administrators' perpections
Yazar: AYDIN TAVŞANCIOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. İDRİS ŞAHİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı /  Eğitim Yönetimi ve Denetçiliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Yöneticiler = Managers ; Örgütsel demokrasi = Organizational democracy ; Örgütsel muhalefet = Organizational dissent ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırma, resmi ilköğretim okullarında çalışan öğretmenler ve okul yöneticilerinin algılarına göre örgütsel demokrasi ile örgütsel muhalefet arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçlamaktadır. Belirtilen amaç doğrultusunda, araştırmada örgütsel demokrasi ile örgütsel muhalefet arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu kapsamda örgütsel muhalefet, örgütsel demokrasinin önemli bir açıklayıcısı mıdır ve örgütsel demokrasi algısındaki artış veya azalış farklı muhalefet stratejilerinin gösterilme sıklığını ne şekilde etkilemektedir gibi sorulara yanıt aranmıştır. Araştırmanın modeli, nicel araştırma yönetimlerinden ilişkisel tarama modelidir. Araştırmada veri toplamak için anket tekniğinden yararlanılmıştır. Anket formu örgütsel demokrasi ölçeği, örgütsel muhalefet ölçeği ve bir de demografik yapıyı öğrenmek maksadıyla kullanılan "Kişisel Bilgiler Soru Formu" olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Örgütsel demokrasi algısının ölçümü için Geçgil ve Tikici (2015) tarafından geliştirilen "Örgütsel Demokrasi Ölçeği"; örgütsel muhalefet algısının ölçümü için ise Özdemir (2010) tarafından geliştirilen "Örgütsel Muhalefet Ölçeğinin" "Muhalif Davranışlar" alt bölümü kullanılmıştır. Anketler Ekim 2019 ile Mart 2020 tarihleri arasında yaklaşık beş aylık bir süreçte uygulanmıştır. İzmir ili Buca ve Gaziemir ilçelerinde görev yapan yönetici ve öğretmenler araştırma evrenini oluşturmuşlardır. Araştırma tabakalı küme örnekleme yöntemi kullanılarak 477 kişi üzerinde gerçekleştirilmiştir. 
Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre örgütsel muhalefet ölçeği boyutlarının birbiri ile pozitif, anlamlı, orta düzeye yakın bir değere sahip olduğu görülmüştür. Örgütsel demokrasi boyutlarının birbiri ile olan ilişkileri incelendiğinde ise eşitlik boyutunun şeffaflık ve adalet boyutu ile pozitif anlamlı ve orta düzeyde diğer tüm boyutların ise kendi aralarında pozitif, anlamlı ve yüksek ilişkiler barındırdığı sonucu elde edilmiştir. Örgütsel demokrasi ve örgütsel muhalefet arasındaki ilişki incelendiğinde ise var olan ilişkinin anlamlı olmasına rağmen düşük ve ters yönlü olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Örgüt, Muhalefet, Örgütsel Muhalefet, Demokrasi, Örgütsel Demokrasi.

Abstract:
In this research, it is aimed to investigate the relationship between organizational democracy and organizational opposition according to the perceptions of teachers and school administrators, who work in public primary schools. In accordance with the mentioned aim, the relationship between organizational democracy and organizational opposition was investigated in the research. In this context, answers have been sought to questions such as whether organizational opposition is an important explainer of organizational democracy and how the increase or decrease in the perception of organizational democracy affects the frequency of showing different opposition strategies. The model of the research is the correlational survey model, which is one of the quantitative research methods. Questionnaire technique was used to gather data in the research. The questionnaire form consists of three parts: the organizational democracy scale, the organizational opposition scale and the "Personal Information Questionnaire", which was used to find out the demographic structure. "Organizational Democracy Scale", developed by Geçgil and Tikici (2015), was used to measure the perception of organizational democracy; The "Dissident Behaviors" subsection of the "Organizational Opposition Scale", developed by Özdemir (2010), was used to measure the perception of organizational opposition. The surveys were carried out over a period of approximately five months between October 2019 and March 2020. The population of research consists of managers and teachers working in Buca and Gaziemir districts of İzmir. The research was carried out on 477 people using the stratified cluster sampling method. 
According to the results, obtained from the research, it was seen that the dimensions of the organizational opposition scale had a positive, meaningful and close to medium-level significance with each other. When the relations between the dimensions of organizational democracy were examined, it was concluded that the equality dimension had a positive, significant and moderate relationship with the transparency and justice dimension, while all other dimensions were having positive, significant and high relations among themselves. When the relationship between organizational democracy and organizational opposition was examined, it was seen that although the existing relationship was significant, it was low and inverse.

Keywords: Organization, Opposition, Organizational Opposition, Democracy, Organizational Democracy.