Açık inovasyon ve tüketicilerin birlikte yaratma davranışlarını etkileyen faktörler
Open innovation and factors that affect consumers' co-creation behaviours
Yazar: CEYDA OVACI
Danışman: PROF. DR. SEVGİ AYŞE ÖZTÜRK
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Açık inovasyon = Open innovation ; Birlikte değer yaratma = Value co-creation ; Planlı Davranış Kuramı = Theory of Planned Behavior ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Tüketiciler = Consumers ; Yenilik = Innovation ; İş birliği = Cooperation

Özet:
Ekonomik büyümenin temel dinamiklerinden biri olan inovasyon sürecinde işletmelerin paydaşları ile olan işbirliği giderek artmaktadır. Birlikte yaratma olarak adlandırılan bu yaklaşım da özellikle açık inovasyon platformlarında birçok alanda yenilikçi fikir üretimi tüketiciler ile birlikte gerçekleştirilmektedir. Bu araştırmada, tüketicilerin birlikte yaratma davranışlarını etkileyen faktörlerin ortaya konması amaçlanmaktadır. Bu amaca ulaşmak için Planlı Davranış Teorisi temel alınarak değişkenler oluşturulmuş, araştırma modeli ile uyumlu bazı farklı değişkenler de eklenerek model genişletilmiştir.
Araştırma Türkiye'de faaliyet gösteren bir açık inovasyon platformuna üye olan örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda tüketicilerin birlikte yaratma davranışına yönelik tutumları, algıladıkları hakimiyet, öznel norma ilişkin algıları betimlenmiş, bu değişkenler ile katılım niyeti arasındaki ilişki ortaya konmuştur. Ayrıca sürece ilişkin algıladıkları risk ve yararların tutum üzerindeki etkisi belirlenmiştir.
Araştırma sonuçları tüketicilerin birlikte yaratma davranışlarına yönelik olumlu bir tutum sergilediklerini ve tutumun katılım niyeti üzerinde etkili olduğu göstermektedir. Algıladıkları psikolojik ve sosyal yararlar tutumu olumlu yönde etkilerken, finansal risk ve yararların tutum üzerinde bir etkisi olmadığı görülmektedir. Ayrıca birlikte yaratma sürecine yönelik algılanan davranışsal hakimiyetin niyet üzerinde yüksek etkiye sahip olduğu ortaya konmuştur. Birlikte yaratma ile ilgili toplumsal baskıdan söz etmek mümkün değildir.



Anahtar Kelimeler: Açık inovasyon, birlikte yaratma, inovasyon, planlı davranış teorisi

Abstract:
Cooperation with stakeholders in the innovation process which is one of the dynamics of economic growth is gradually increasing. In this approach which is called Co-Creation production of innovative ideas in many areas are conducted with consumers particularly in open innovation platforms. This study aims to elucidate the factors that affecting consumers' co-creation behavior. To reach this objective, Planned Behavior Theory is used as the theoretical base to generate variables and the model was extended by adding some different variables that are consistent with research model.
This study is conducted with a sample of a open innovation platform members that operates in Turkey. As a result of the study, the attitude of consumers towards co-creation behavior, perceived behavioral control and subjective norms were described and the relationship between these variables and participation intention was revealed. In addition, The impact of perceived risk and benefits of the process on the attitude was explored.
Result of the study indicates that consumers have a positive attitude toward co-creation behavior and this has an effect on the participation intention. It seems that perceived psychological and social benefits affect attitude positively while perceived financial risks and benefits has any affect on it. Besides, perceived behavior control has a high impact on co-creation behavior intention. On the other hand, it is not possible to mention social pressure about co-creation.



Keywords: Open innovation, co-creation, innovation, planned behavior theory