Şehir rekabetçiliği üzerine bir araştırma: Türkiye örneği
A research on city competitiveness: Turkey
Yazar: MUSA SAİD DÖVEN
Danışman: PROF. DR. MEHMET BARCA
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Kentler = Cities ; Rekabet = Competition

Özet:
Bu çalışmanın amacı; şehirlerarasındaki performans farklarını (kişi başına düşen gayri safi şehir hâsılası, ihracat düzeyi, yeni açılan işletme sayısı, vergi ödeme düzeyi, sektörel kümelenme yoğunlukları vs.) rekabet kavramı ile incelemek ve açıklamaktır. Bu amaçla, çalışmada, birbiri ile ilişkili üç sorunun cevabı aranmıştır.Şehirlerin rekabetçilik seviyeleri nasıl belirlenebilir?Şehirlerin yer aldığı rekabetçilik kümeleri nasıl belirlenebilir?Rekabetçi şehirleri diğer şehirlerden ayıran temel özellikler nelerdir?Bu soruların cevabını bulmak amacıyla araştırma bölümü iki kısımda tasarlanmştır. Araştırmanın birinci kısmında ?şehirlerin rekabetçilik seviyeleri ve kümeleri? tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla literatür taraması, bulunabilirlik ve şehir rekabetçiliğini ölçebilirli kriterleri çerçevesinde 81 ile ait 31 değişken yardımıyla ?Temel Bileşenler Analizi? yapılmıştır. Böylelikle şehirlerin rekabetçilik puanları hesaplanmıştır. Daha sonra ?Kümeleme Analizi? ile şehirler rekabetçiliklerine göre üç kümede sınıflandırılmıştır. Birinci küme Düşük Rekabetçi Küme; ikinci küme Orta Rekabetçi Küme; üçüncü küme ise Yüksek Rekabetçi Küme olarak adlandırılmıştır.Araştırmanın ikinci kısmı ?Rekabetçi şehirlerin ve/veya düşük rekabetçi şehirlerin ortak özellikleri nelerdir sorusuna cevap verebilmek için tasarlanmıştır. Şehirlerin rekabetçilik seviyeleri etkileyen faktörleri durumunu ölçmek için tasarlanmış olan anket 52 şehirde, toplam 985 Ticaret ve Sanayi Odası Meclis/ yönetim Kurulu üyesi tarafından doldurulmuştur. Farklı Rekabetçi kümelerine dahil olan şehirlerin ortak özelliklerinin belirlenmesi için ?Tek Yönlü Varyans Analizi? yapılmıştır.Araştırma sonucunda rekabetçi şehirleri diğer şehirlerden ayıran temel özelliklerin şehrin sahip olduğu coğrafi ve lojistik imkânları, kamu birimlerinin ve özel sektör işletmelerinin kurumsal ve yönetsel kapasiteleri, girişimcilik kültürü, işbirliği kültürü ve yenilikçilik kültürü ve şehirlerdeki iş ortamlarının fiziksel olanaklarının yüksekliği olduğu ortaya konmuştur. Araştırma sonucunda akademisyenlere ve uygulamacılara yönelik öneriler de bulunulmuştur.

Abstract:
In this study it is aimed that to examine and explain performance differences (such a per capita GDP, export, new entrepreneurships, taxes, cluster etc.) among cities with competition perspective study explores answers of these interrelated questionHow competitiveness level of cities is determined?How competitiveness cluster of the cities is determined?What are the differences between competitiveness cluster?Study has two sections to answer these questions. First section aimed to determine competitiveness level and cluster of cities data of 81 cities which include 31 variables was used to conduct Principal Component Analyses. Scores of cities were founded as the result of analysis. Cities were classified according to their scores into three clusters with cluster analysis. First, Second and third clusters were named as lower, medium, and high competitive cluster, respectivelySecond section aimed to identify the differences between competitiveness clusters. To meet this aim a survey was conducted on 52 cities an 985 participants who are members of chamber of Trade and Commerce Assembly. These differences were identified with One-Way Anova Analysis.Result show that geographic and logistic possibilities, institutional and managerial capacities of public and private organizations, entrepreneurship culture, cooperation and innovation culture and physical possibilities of business environment in cities are the main factors distinguishes competitive cities from others. Suggestion researchers and public and private sector administrators are also made