Metabolik olarak sağlıklı olan ve sağlıklı olmayan obez bireylerde vücut kompozisyonu ve fiziksel aktivite düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of body composition and physical activity levels in metabolically healthy and unhealthy obese individuals
Yazar: SONGÜL KOÇMAN
Danışman: DOÇ. DR. DİDEM KAFADAR
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Metabolik hastalıklar = Metabolic diseases ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Metabolik sendrom = Metabolic syndrome ; Obezite = Obesity ; Obezite = Obesity ; Vücut bileşimi = Body composition ; Vücut bileşimi = Body composition

Özet:
Amaç: Bu çalışma ile metabolik sağlıklı olan ve metabolik sağlıklı olmayan obez bireylerde antropometrik ölçümler ile vücut kompozisyonunu ve fiziksel aktivite düzeylerini inceleyerek bu iki grup arasında metabolik sağlığı etkileyen değişkenlerin belirlenmesini amaçladık.
Yöntem: Çalışmamızda hastanemiz Aile Hekimliği ve Dahiliye polikliniklerine bir aylık zaman diliminde obezite nedeniyle başvuran, dahil edilme kriterlerine uyan ve çalışmaya katılmayı kabul eden bireyler National Cholesterol Education Program Adult Treatment Panel III (NCEP ATP III) kriterlerine göre metabolik sağlıklı ve metabolik sağlıklı olmayan olarak ayrılmıştır. Çalışma grubunun antropometrik ölçümleri ve biyoelektirik impedans analiz (BİA) cihazıyla vücut kompozisyonu değerlendirilmiş, araştırmacılar tarafından hazırlanan sosyodemografik soru formuna ilaveten Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi-Kısa Form/International Physical Activity Questionnaire- Short Form (IPAQ-SF) Türkçe versiyonu anketi uygulanarak fiziksel aktivite düzeyleri belirlenmiştir. Katılımcılar fiziksel aktivite düzeylerine göre de üç gruba ayrılmıştır. Analizlerde SPSS 27.0 programı kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya 18 yaş ve üzeri 121 katılımcı alınmıştır. Metabolik sağlıklı olmayan grupta hastaların yaşı metabolik sağlıklı olan gruptan anlamlı (p=0,001) olarak daha yüksek bulunmuştur. Metabolik sağlıklı olmayan grupta açlık kan şekeri, Homa-IR, Hemoglobin A1c (HbA1c), total kolesterol, low density lipoprotein (LDL-K), trigliserid (TG) değerleri metabolik sağlıklı olan gruptan anlamlı (sırasıyla p=0,001; 0,005; 0,001; 0,005; 0,014; 0,001) olarak daha yüksek, high density lipoprotein (HDL-K) değeri metabolik sağlıklı olan gruptan anlamlı (p=0,001) olarak daha düşük bulunmuştur. Fiziksel aktivite düzeyi ile oturma süresi, bel çevresi, bel-kalça oranı, bel-boy oranı arasında anlamlı (sırasıyla p=0,001; 0,008; 0,022; 0,010) negatif korelasyon gözlenmiştir. Beden kitle indeksi (BKİ), fiziksel aktivite düzeyi inaktif ve minimal aktif gruplarda çok aktif gruptan anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p=0,045). Metabolik sağlıklı grup ile metabolik sağlıklı olmayan grup arasında vücut kompozisyonu ve fiziksel aktivite düzeyi açısından anlamlı istatistiksel fark bulunmamıştır (p>0,05). Çok değişkenli modelde metabolik sağlıklı olmayan ve metabolik sağlıklı grubu ayırmada sistolik kan basıncı, açlık kan şekeri, hipertansiyon, dislipidemi varlığının anlamlı bağımsız (sırasıyla p=0,048; 0,010; 0,009; 0,001) etkisi gözlenmiştir.
Sonuç: Çalışmamızda metabolik sağlıklı olmayan obez grubunun yaşının daha ileri olması ve hipertansiyon, dislipidemi, hipergliseminin daha sık görülmesi, obezitenin bulunduğu bireylerin takibinde metabolik sağlığın erken yaşlarda değerlendirilmesinin gerektiğini vurgulamaktadır. Fiziksel aktivite düzeyi ile BKİ, bel çevresi, bel-boy oranı arasında anlamlı farklılığın olması ve bu antropometrik ölçümlerin kardiyovasküler hastalıkların belirteçleri olması fiziksel aktiviteyi arttırmanın önemini ortaya koymaktadır. Obezite ile mücadelede Aile Hekimliği modelinde mevcut olan kapsamlı, bütüncül, sürdürülebilir bir yaklaşım biyopsikososyal konsept içinde benimsenmelidir.
Anahtar Kelimeler: Antropometri, Fiziksel Aktivite Düzeyi, Metabolik Sendrom, Obezite, Vücut Kompozisyonu

Abstract:
Aim: In this study, we aimed to evaluate the metabolic health status of obese individuals and to determine the variables affecting metabolic health between these two groups by examining the anthropometric measurements, body composition and physical activity levels of metabolically healthy and metabolically unhealthy obese individuals.
Method: In our study, metabolic healthy and metabolically unhealthy obese groups were formed according to National Cholesterol Education Program Adult Treatment Panel III (NCEP ATP III) criteria in individuals who applied to the Family Medicine and Internal Medicine outpatient clinics of our hospital in one-month period and who met the inclusion criteria and accepted to participate were inclueded . In our study group anthropometric measurements, body composition evaluated with bioelectrical impedance analysis (BIA) device. In addition to the questionnaire about sociodemographic features prepared by the researchers, the International Physical Activity Questionnaire-Short Form (IPAQ-SF) Turkish version questionnaire was applied to evaluate physical activity levels. Participants were divided into three groups according to their physical activity levels. SPSS 27.0 program was used in the analysis.
Results: A total of 121 participants aged 18 years and over were included to the study. The age of the patients in the non-metabolically healthy group was found to be significantly (p=0,001) higher than the metabolically healthy group. In the metabolically unhealthy group, fasting plasma glucose, Homa-IR, Hemoglobin A1c (HbA1c), total cholesterol, low density lipoprotein (LDL-C), triglyceride (TG) values were significantly higher than in the metabolically healthy group (p=0,048; 0,010; 0,009; 0,001, respectively) and high density lipoprotein (HDL-C) value was found to be significantly (p=0.001) lower than the metabolically healthy group. A significant (p=0.001; 0.008; 0.022; 0.010, respectively) negative correlation was observed between physical activity level and sitting time, waist circumference, waist-hip ratio, waist-height ratio. The Body mass index (BMI) level of physical activity was significantly higher in the inactive and minimally active groups than in the very active group (p=0.045). There was no statistically significant difference between the metabolically healthy group and the metabolically unhealthy group in terms of body composition and physical activity level (p>0.05). In the multivariate model, a significant-independent (p=0.048; 0.010; 0.009; 0.001, respectively) effect of the presence of systolic blood pressure, fasting plasma glucose, hypertension, and dyslipidemia was observed in differentiating the metabolically unhealthy and metabolically healthy groups.
Conclusion: In our study the metabolically unhealthy obese group is older and that hypertension, dyslipidemia, and hyperglycemia are more common, emphasize that metabolic health should be evaluated at an early age in the follow-up of individuals with obesity. The significant difference between physical activity level and BMI, waist circumference, waist-height ratio and that these anthropometric measurements are markers of cardiovascular diseases reveal the importance of increasing physical activity. In the struggle against obesity, a comprehensive, holistic and sustainable approach that is present in the Family Medicine model should be adopted within the biopsychosocial concept.
Key words: Anthropometry, Physical Activity Level, Metabolic Syndrome, Obesity, Body Composition