Demir eksikliği anemisi ve vitamin D eksikliği
yetersizliği tanısı alan hastalarda demir tedavisi sonrasında 25(OH)D3 düzeylerindeki değişim / Changes in 25(OH)d3 levels after iron treatment in patients diagnosed with iron deficiency anemia and vitamin D deficiency / insufficiency
Yazar: HÜSEYİN YAĞCI
Danışman: PROF. DR. GÜL GÜRSOY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases
Dizin: Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Ferritin = Ferritin ; Kolekalsiferol = Cholecalciferol ; Vitamin D = Vitamin D ; Vitamin D eksikliği = Vitamin D deficiency

Özet:
Amaç: Son yıllarda vitamin D eksikliği ve demir eksikliği dünya genelinde nüfusun büyük bir çoğunluğunu etkileyen halk sağlığı sorunu olarak karşımıza çıkmaktadır. Her iki hastalık arasındaki ilişkiyi inceleyen çok sayıda çalışma mevcuttur. Birçok çalışmacı demir eksikliği ile vitamin D eksikliği arasında bir ilişki olduğunu kabul etmektedir. Ancak bu ilişkinin yönü ve nedenselliği hakkında kesin bir bilgi henüz sağlanamamıştır. Biz çalışmamızda demir eksikliği anemisi ve vitamin D eksikliği olan hastaların, demir tedavisi sonrasında vitamin D düzeylerinde olan değişimi incelemeyi amaçladık. 
Materyal ve Metot: Çalışmamız 15.07.2020-15.01.2021 tarihleri arasında Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç hastalıkları polikliniklerine başvuran 18-40 yaş arası 54 katılımcı ile tamamlandı. Hemoglobin değeri <12,5 mg/dL, ferritin değeri <13 µg/L olan ve anemi için başka bir sebep düşünülmeyen hastalar demir eksikliği anemisi olarak kabul edildi. 25(OH)D3 <20 ng/ml olan hastalar vitamin D eksikliği, 25(OH)D3 düzeyleri 20-30 ng/dl arasında olan hastalar ise vitamin D yetersizliği olarak değerlendirildi. Dışlama kriterlerine sahip olan hastalar çalışmaya kabul edilmedi.
Bulgular: Demir tedavisi sonrasında 25(OH)D3 düzeylerinde anlamlı bir değişiklik saptanmamıştır (p>0,05). Tedavi öncesi ve sonrası D vitamini düzeylerindeki değişiklik (Δ D vitamini) ile hemoglobin (Δ hemoglobin) ve ferritin düzeylerindeki değişiklik (Δ ferritin) arasında anlamlı bir korelasyon ilişkisi saptanmıştır (p<0,05). Δ D vitamini ile tedavi edilen gün sayısı arasında da anlamlı bir korelasyon bulunurken (p<0,05), VKİ ile anlamlı bir korelasyon ilişkisi bulunmamıştır (p>0,05).
Sonuç: Demir tedavisinin, demir eksikliği ve vitamin D eksikliği bulunan hastaların vitamin D düzeylerinde anlamlı bir değişiklik yapmadığını saptadık (p>0,05). Bu ikili arasındaki ilişkinin daha net ortaya konulması için yapılacak çalışmalara ve literatüre katkı sağladığımız kanısındayız.

Abstract:
Aim: In recent years, vitamin D deficiency and iron deficiency have been considered public health issue affecting majority of the population worldwide. Many studies are examining the relationship between both diseases. Although many researchers agree that there is a relationship between iron and vitamin D deficiency, there is no evidence for the direction and causality of this relationship, yet. In our study, we aimed to examine the change in vitamin D levels in patients with iron deficiency anemia and vitamin D deficiency after iron treatment.
Material and Method: Our study was completed with 54 participants between the ages of 18-40 who applied to Ankara Training and Research Hospital Internal Medicine outpatient clinics between 15.07.2020-15.01.2021. Patients with hemoglobin value <12,5 mg / dL, ferritin value <13 µg/L and no other reason for anemia were considered iron deficiency anemia. Patients with 25(OH)D3 <20 ng / ml were evaluated as vitamin D deficiency, and patients with 25(OH)D3 levels between 20-30 ng/dl were considered vitamin D deficiency. Patients with exclusion criteria were excluded from the study.
Results: No significant change was detected in 25(OH)D3 levels after iron treatment (p> 0,05). A significant correlation was found between the changes in vitamin D levels before and after treatment and the changes in hemoglobin and ferritin levels before and after treatment (p <0,05). Another significant correlation was found between the changes in vitamin D levels before and after treatment and treatment duration (p <0,05), no significant correlation was found with body mass index (p> 0,05).
Conclusion: We determined that iron treatment did not cause a significant change in vitamin D levels in patients with iron and vitamin D deficiency (p> 0,05). We believe that we contribute to the studies and the literature to reveal the relationship between these two more clearly.