Evrensel Tasarım Yaklaşımı kapsamında otobüs durağı tasarımı
Bus Stop Design within the Scope of Universal Design Approach
Yazar: SEHER DEMİR
Danışman: PROF. DR. VEYSEL ÖZDEMİR
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstriyel Tasarım Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Endüstri Ürünleri Tasarımı = Industrial Design

Özet:
Bu çalışmada evrensel tasarım kavramına ait literatür araştırmasının yanısıra örnek bir tasarım çalışması yapılması amaçlanmıştır. Bu tasarım için kullanıcı profilinin çok geniş olduğu şehir içi otobüs durakları seçilmiştir. Tezin ilk bölümünde evrensel tasarım kavramı açıklanmış, tarihi hakkında bilgi verilmiş, ilkeleri örneklerle açıklanmıştır. Devamında tasarımı yapılacak olan otobüs durakları ile ilgili erişilebilirlik verileri paylaşılmıştır. Yurtiçi ve yurtdışı kaynaklardan konu ile ilgili hazırlanmış rapor ve rehberler incelenmiş, tasarıma uygulanması gereken veriler derlenmiştir. Bu bilgiler ışığında ürün tasarımı aşamasına geçilmiştir. Tasarım sürecinde tasarım odaklı düşünme adımları izlenmiştir. Empati bölümünde kullanıcı davranışları gözlemlenmiş, farklı yeterlilik ve özellikteki kullanıcıların ihtiyaçları anlaşılmaya çalışılmıştır. Tanım bölümünde kullanıcı ihtiyaçlarından yola çıkılarak problem tanımı yapılmıştır. Fikir aşamasında problemler karşısında beliren ilk fikirler zihin haritalama ile düzenlenmiştir. Devamında fikirler eskizlere dökülerek ürün alternatifleri oluşturulmuş ve geliştirilerek son halini almıştır. Tasarlanan durak; kullanıcıların ihtiyaçlarını birleştirerek herkesin kullanabileceği şekilde çözümler sunduğu için benzerlerinden ayrılmaktadır. Evrensel tasarımın bütün maddelerini sağlamak ya da her kullanıcının ihtiyaçlarını giderebilmek her ne kadar imkansız görünse de, kullanıcılardan gelecek olumlu ya da olumsuz eleştirilere göre iyileştirilebilir.

Abstract:
In this study, it is aimed to make a sample design study as well as literature research on the concept of universal design. For this design, the city bus stops where the user profile is very wide were chosen. In the first part of the thesis, the concept of universal design is explained, information is given about its history and its principles are explained with examples. Accessibility data for the bus stops to be designed are shared. The reports and guides prepared from domestic and foreign sources were examined and the data required to be applied to the design were compiled. In the light of this information, product design phase has been started. Design thinking steps were followed in the design process. In the empathy section, user behaviors were observed and the needs of the users with different qualifications and characteristics were tried to be understood. In the definition section, problem definition has been made based on user needs. The first ideas that appeared in the face of problems in the idea stage were arranged with mind mapping. Subsequently, ideas were poured into sketches, product alternatives were created and developed and finalized. Designed stall; It distinguishes it from others because it provides solutions that can be used by everyone by combining their needs without separating or stigmatizing users. Although it seems impossible to provide all the elements of universal design or to meet the needs of each user, it can be improved according to the positive or negative criticism from the users.