Tüketici etnosantrizminin satınalma davranışı üzerindeki etkisi: Ankara örneği
The influence of consumer ethnocentrism on purchase behaviour: Ankara case study
Yazar: BETÜL BALIKÇIOĞLU
Danışman: PROF. DR. CEMAL YÜKSELEN ; DOÇ. DR. AKIN KOÇAK
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Bölümü / İşletme Ana Bilim Dalı / Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Ankara = Ankara ; Etnosentrizm = Ethnocentrism ; Kişilik = Personality ; Kültür = Culture ; Satın alma = Purchasing ; Satın alma davranışı = Purchasing behavior ; Tüketici davranış modelleri = Consumer behaviour models ; Tüketici davranışı = Consumer behavior

Özet:
Bu çalışmada tüketicilerin yerli ürünleri tercih etmeleri ya da ithal ürünlere karşı önyargılarını ifade eden tüketici etnosantrizminin yerli ve ithal ürünlere karşı tutumları ve satınalma niyeti üzerindeki etkisi ortaya konmaya çalışılmıştır. Tüketici etnosantrizminin anlaşılmasında milliyetçilik, yurtseverlik, dindarlık ve yabancı kültürlere açıklık olarak belirlenen sosyo-psikolojik öncüller ile ürün-ülke imajının da yerli ve ithal ürünleri satınalma niyeti üzerindeki etkisi incelenmektedir. Çalışma 2007 bahar döneminde Ankara`daki hanehalkı üzerinde yapılmıştır.Sosyo-psikolojik faktörlerin tüketici etnosantrizmi üzerindeki etkisinin ölçülmesine yönelik olarak yapılan analiz sonucunda, milliyetçiliğin ve içe dönük dindarlığın tüketici etnosantrizmi üzerinde olumlu, yabancı kültürlere açıklığın da olumsuz bir etkisinin olduğu ortaya çıkmıştır. Yurtseverliğin ise, tüketici etnosantrizmi üzerinde bir etkisinin olmadığı saptanmıştır. Tüketici etnosantrizmi ile gelir ve öğrenim düzeyi arasında negatif, yaş ile de pozitif yönde bir ilişki ortaya çıkmıştır. Buna göre tüketicilerin yaş ilerledikçe daha etnosantrik oldukları fakat gelir ve öğrenim düzeyleri arttıkça etnosantrizm düzeylerinin düştüğü sonucuna varılmıştır. Tüketici etnosantrizmi ile cinsiyet arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır.Araştırmanın sonuçlarına göre tüketici etnosantrizminin ürünlerin ithalatına karşı tutumlar üzerinde olumsuz bir etkisinin olduğu ortaya çıkarken bu etkinin yerli malı satınalma niyeti üzerinde olumlu bir etkiye dönüştüğü idaası ürün kategorilerine göre değişiklik gösterdiği saptanmıştır. Dolayısıyla tüketici etnosantrizminin yerli malı satınalma niyetinin bir belirleyicisi olmaktan çok ürünlerin ithalatına karşı tutumlarda etkili olduğu söylenebilir. Ürün-ülke imajı açısından ülkeler arasında anlamlı bir farklılık ortaya çıkmıştır. Söz konusu farklılık, Alman ve Fransız ürünlerinin imajı arasında ortaya çıkmamıştır.

Abstract:
The purpose of this study was to investigate what leads consumers to ethnocentrism and the effects of consumer ethnocentrism on attitudes toward domestic products and imports, and subsequently on purchase intentions. The results are derived from primary data collected from a household sample in Ankara during the spring season of 2007.The results show that nationalism and intrinsic religious orientation have a positive effect whereas cultural openness has a negative effect on consumer ethnocentrism. The same analysis shows that patriotism has no effect on consumer ethnocentrism. Additionally, a negative correlation is found between consumer ethnocentrism and income level and education level of the consumers. The findings also show the correlation between consumers? age and ethnocentrism is positive. This means that consumers? ethnocentric tendencies increase as they get older; however, the same tendencies appear to be less ethnocentric as they get higher education and income. The result of the analysis shows no significant correlation between the gender of consumers and consumer ethnocentrism.Another result shows a negative effect of consumer ethnocentrism on attitudes towards the import of foreign products whereas ethnocentrism?s supposed positive effect on purchase intention of domestic products varies based on the specific categorization of the domestic products. In conclusion, this can be interpreted as consumer ethnocentrism is a factor that is more influential on attitudes towards import products rather than a determinant of purchase intention of domestic products. The results of product-country image show that significant differences are exist between different countries.