Sporcularda zihinsel dayanıklılığın yordayıcısı olarak öz-anlayış
Self-compassion as predictors of mental toughness in athletes
Yazar: EDA ÖZHAN
Danışman: DOÇ. DR. REMZİ FERUDUN DORAK
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Sporda Psiko-Sosyal Alanlar Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Farkındalık = Awareness ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Zihinsel dayanıklılık = Mental toughness ; Şefkat = Compassion

Özet:
Bu araştırma, sporcularda zihinsel dayanıklılığın yordayıcısı olarak öz-anlayışı incelemiştir. Araştırma örneklemini, Ocak-Mayıs 2021 tarihleri arasında İzmir ilinde farklı kulüp ve farklı branşlarda aktif olarak spor yapan 129 kadın 178 erkek sporcu oluşturmaktadır. Araştırmada Sporda Zihinsel Dayanıklılık Ölçeği, Öz-anlayış Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 25.0 programı kullanılmış; betimsel istatistikler, varyans analizi, Pearson korelasyon ve regresyon analizi yapılmıştır. Tüm istatistiklerde anlamlılık düzeyi .05 olarak kabul edilmiştir. Analiz sonuçlarında cinsiyete göre öz-anlayış farklılık göstermezken, aşırı özdeşleşmenin kadın sporcularda erkeklere daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Zihinsel dayanıklılık için cinsiyete göre bir farklılık görülmezken, kontrol ve mücadele değeri kadınlarda daha düşük olduğu görülmüştür. Branş türüne göre öz-anlayış düzeyinde bir farklılık görülmezken, paylaşımların bilincinde olma bireysel sporcularda daha yüksektir. Branş türüne göre zihinsel dayanıklılık farklılaşmamıştır.  Yaşa göre öz-anlayış düzeyi farklılaşmazken, zihinsel dayanıklılık 18-23 arasında olanlarda 24-30 yaş arasında olanlara göre daha yüksek bulunmuştur. Sporcu olma durumuna göre öz-anlayış düzeyi farklılık göstermezken, amatör sporcuların bağlılık,  mücadele, dağılma ve toplam zihinsel dayanıklılık değeri daha düşük bulunmuştur. Öz-anlayış ve zihinsel dayanıklılık milli olma ve spor ile uğraşma süresine göre ise farklılaşmamıştır. Yapılan regresyon analizine göre öz-anlayışın zihinsel dayanıklılığı yordamadığı görülmektedir. Öz-anlayışın alt boyutları olan olan öz-sevecenlik (öz-şefkat) alt boyutunun zihinsel dayanıklılığın kontrol alt boyutunu anlamlı ve pozitif yönde yordadığı ve toplam varyansın %36'sını açıkladığı; paylaşımların bilincinde olma alt boyutunun zihinsel dayanıklılığın mücadele alt boyutunu anlamlı ve pozitif yönde yordadığı ve toplam varyansın %23'ünü açıkladığı sonucuna ulaşılmıştır. Öz-anlayışın her bir alt boyutunun toplam zihinsel dayanıklılığı yordayıcı rolüne bakıldığında ise öz-sevecenliğin %37 varyansla, paylaşımların bilincinde olma %34 varyansla  ve bilinçliliğin %44 varyansla pozitif  ve anlamlı düzeyde yordayıcıları olduğu görülmüştür.

Abstract:
This research is to examine self-compassion as a predictor of mental toughness in athletes. Research sample, consists of 129 female and 178 male athletes who actively do sports in different clubs and branches in İzmir between January-May 2021. In the research, Sports Mental Toughness Scale, Self-compassion Scale and Personal Information Form were used. SPSS 25.0 program was used in the analysis of the data; descriptive statistics, analysis of variance, Pearson correlation and regression analysis were practised. The level of meaningfulness was accepted as .05 in all statistics. There was no difference in self-compassion according to gender, but it was determined that over-identification was higher in female athletes than in men. While there was no difference according to gender for mental toughness, control and struggle values were found to be lower in women. Although there is no difference in the level of self-compassion according to the branch type, awareness of sharing is higher in individual athletes. Mental toughness did not differ as regards the branch type. While the level of self-compassion did not differ according to age, mental toughness was found to be higher in those aged 18-23 than in those aged 24-30. While the level of self-compassion did not differ according to the status of being an athlete, on the other hand the values of commitment, struggle, disintegration and total mental endurance of amateur athletes were found to be lower. Self understanding and mental toughness did not differ according to nationality and duration of doing sports. According to regression analysis it is seen that self-compassion does not predict mental toughness. The self-kindness which is the sub-dimensions of self-compassion, significantly and positively predicted the control sub-dimension of mental toughness and explained 36% of the total variance; It was concluded that the sub-dimension of common humanity significantly and positively predicted the struggle sub-dimension of mental toughness and explained 23% of the total variance. Considering the predictive role of each sub-dimension of self- compassion in total mental toughness, it was seen that self-kindness was positive predictors with 37% variance, common humanity of sharing with 34% variance, and mindfulness with 44% variance.