Enflasyon ve işsizlik sarmalında Türkiye
Inflation and unemployment spiral in Turkey
Yazar: YAKUP ÖZTÜRK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EVREN İPEK
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: ARDL Sınır Testi = Autoregressive Distributed Lag Bounds Test ; Enflasyon = Inflation ; Makroekonomik dengeler = Macroeconomic balances ; Makroekonomik modeller = Macroeconomic models ; TodaYamamoto Nedensellik Analizi = TodaYamamoto Causality Analysis ; İşsizlik = Unemployment

Özet:
Enflasyon ve işsizlik ilişkisi daima iktisatçıların merakını çeken konulardan birisi olmuştur. Bu konuyla ilgili literatür incelendiğinde araştırmacıların birbirinden farklı sonuçlarla karşılaştığı görülmektedir. Bu çalışmada enflasyon ve işsizlik ilişkisi teorik olarak incelenmiş ve ampirik olarak analiz edilmiştir. Çalışmanın ampirik analizleri yapılırken Türkiye ekonomisinin 2005:1 ile 2018:12 dönemine ilişkin aylık veriler kullanılmıştır. Değişkenler arasında eşbütünleşme ilişkisi Pesaran, Shin ve Smith (2001) tarafından geliştirilen sınır testi ile sınanmıştır. Değişkenler arasındaki kısa ve uzun dönemli ilişkiler Gecikmesi Dağıtılmış Otoregresif Model (ARDL) ile analiz edilmiştir. Ayrıca Toda-Yamamoto nedensellik analizi uygulanarak değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisinin yönü tespit edilmiştir.
Analizde elde edilen bulgulara göre enflasyon ile işsizlik arasında eşbütünleşme ilişkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca uzun dönemde enflasyon ile işsizlik arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Kısa dönemde ise enflasyon ile işsizlik arasında anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır. Son olarak nedensellik analizi bulguları enflasyondan işsizliğe doğru tek yönlü nedensellik ilişkisi olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Sözcükler: Enflasyon, İşsizlik, Sınır Testi, ARDL Modeli, Toda-Yamamoto Nedensellik Analizi

Abstract:
The relationship between inflation and unemployment has been one of the areas that have attracted the economists' interest and when the literature has been reviewed, different results has been come across. In this study, the relationship between inflation and unemployment was analyzed theoretically and empirically. Monthly data concerning the period between 2005:1 and 2018:12 of Turkey's economy was used in the empirical analysis of the study. The cointegration relationship between the variables was tested with the bound test developed by Pesaran, Shin and Smith (2001). The short and long term relationships between the variables were analyzed with the ARDL (Autoregressive Distributed Lag) model. In addition, Toda-Yamamoto causality analysis was applied and the direction of causality relationship between variables was determined.
According to the results of the analysis, it is concluded that there is a cointegration relationship between inflation and unemployment. In addition, it has been determined that there is a significant and positive relationship between inflation and unemployment in the long term. In the short term, it has been concluded that there is a significant and negative relationship between the analyzed inflation and unemployment. Finally, the causality analysis reveals that there is a one-way causality relationship from inflation to unemployment.

Key Words: Inflation, Unemployment, Bound Test, ARDL Model, Toda-Yamamoto Causality Analysis