Jeopolitik çerçevede Ukrayna-Rusya gerilimi
Ukraine-Russian tension in geopolitical context
Yazar: MERT DİNLER
Danışman: DOÇ. DR. SELDA ÇAĞLAR
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Jeopolitik = Geopolitic ; Rus-Ukrayna ilişkileri = Russian-Ukraine relations ; Rusya = Russia ; Siyasi kriz = Political crisis ; Soğuk savaş = Cold war ; Ukrayna = Ukraine ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Yaradılışı gereği insanoğlu, tarihin her döneminde kendi çıkarları uğruna
rakipleri ile sürekli olarak bir mücadele ve rekabet içerisinde olmuştur. Devletlerin
de insanlar tarafından kurulan bir mekanizma olduğu dikkate alındığında, devletlerin
sergilediği tutum ve davranışların; insan tutum ve davranışlarıyla paralellik
göstermesi de son derece doğaldır. Devletler arası ilişkiler söz konusu olduğunda,
aslında insanlık tarihi kadar bir geçmişe sahip olan "Jeopolitik" kavramı, oldukça
önemli bir unsur ve aynı zamanda da günümüzün vazgeçilmez bir bilimsel disiplini
olarak karşımıza çıkmaktadır.
 Genel itibariyle devletlerin, yeryüzünde bulundukları coğrafi konuma göre
üretmiş oldukları politik sistem şeklinde tanımlanan Jeopolitik, günümüz uluslararası
ilişkiler düzleminde ve dış politikada büyük bir öneme sahiptir. Devletlerin
varlıklarını sürdürebilmeleri ve mevcut şartlar mümkün kıldığı ölçüde
genişleyebilmeleri için bu denli önemli; dahası, olmazsa olmaz olan Jeopolitik
kavramı, bu çalışmanın anahtar kavramı olacaktır. Dolayısıyla çalışmanın ilk
bölümünde, kısaca söz konusu kavramın etimolojisi incelenecek, çeşitli bilim
adamlarının yapmış olduğu tanımlamalara yer verilecek, ardından klasik jeopolitik
teoriler ve çağdaş jeopolitik tez ve görüşler ele alınacaktır.
 Çalışmanın ikinci bölümünde, Panislavizm Akımı ve bu ideolojinin Rus
milliyetçiliğine yapmış olduğu etki incelenecek, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının
ardından yaşanan değişim ve Rusya'nın hayati çıkar alanı olan Avrasya konusunda
üretmiş olduğu Yakın Çevre Doktrini ele alınarak Rus Jeopolitiğinde Avrasyacılığın
yeri ve önemi üzerinde durulacak, ardından yakın dönem siyasetçilerin Rus dış
politikası üzerindeki etkileri incelenecektir. Üçüncü bölümde, Ukrayna siyasi tarihi
ele alınacak, ülkenin jeopolitik konumu ve dış politika çerçevesi incelenecek,
Karadeniz'in ve Kırım yarımadasının stratejik önemi üzerinde durulacak, 
Karadeniz'de yaşanan Rusya-Batı jeopolitik rekabeti ele alınacak ve jeopolitik
düzlemde Rusya ve AB için Ukrayna'nın önemi incelenecektir.
 Son bölümde ise jeopolitik kuramlar çerçevesinde Ukrayna siyasi krizinin bir
analizi yapılmaya çalışılacak, Rusya-ABD arasındaki stratejik dengenin yeniden
kurulmasında Ukrayna krizinin rolü üzerinde durulacak; bu bağlamda ABD, Rusya
ve AB politikaları ele alınacak, söz konusu krizin Rusya, AB ve ABD açısından kısa
vadeli sonuçlarından söz edilecek, ardından Kırım'ın Rusya'ya ilhakının uluslararası
hukuk açısından etkileri ele alınacak ve son olarak da Doğu Ukrayna'nın Rusya'ya
dahil olma isteğinden bahsedilecektir.

Abstract:
Due to its creation, human beings have been in constant struggle and
competition with their competitors for their own benefit in every period of history.
Considering that states are a mechanism established by humans, it is very natural that
states' attitudes and behaviors are parallel with human attitudes and behaviors. When
it comes to inter-state relations, in fact, the concept of geopolitics, which has a
history as much as the history of mankind, is a very important element and at the
same time an indispensable scientific discipline of today.
In general, geopolitics, defined as the political system that states produce
according to their geographical location on Earth, is of great importance in today's
international relations plane and foreign policy. It is so important that states can
maintain their existence and expand to the extent possible by the present conditions;
moreover, the essential geopolitical concept will be the key concept of this study. In
the first part of the study, the etymology of the concept will be briefly examined, the
definitions of various scientists will be discussed, and then classical geopolitical
theories and contemporary geopolitical thesis and opinions will be discussed.
The second part of the study will examine the Panislavism current and the
effect of this ideology on Russian nationalism, the change experienced after the
disintegration of the Soviet Union and the close Environmental doctrine produced by
Russia on Eurasia, which is the vital part of Russia, will focus on the place and
importance of Eurasia in Russian geopolitics, and the effects of In the third part, the
political history of Ukraine will be examined, the geopolitical position of the country
and the foreign policy framework will be examined, the strategic importance of the
Black Sea and Crimean peninsula will be examined, the Russian-Western
geopolitical competition in the Black Sea will be examined and the importance of
Ukraine for Russia and the EU will be examined.
In the last chapter, an analysis of the Ukrainian political crisis will be made
within the framework of geopolitical theories, and the role of the Ukrainian crisis
will be focused on the restructuring of the strategic balance between Russia and the
USA; in this context, the USA, Russia and EU policies will be discussed; the shortterm
consequences of the crisis will be mentioned. Then, the effects of the
annexation of Crimea to Russia in terms of international law will be discussed and
finally eastern Ukraine's desire to be included in Russia will be mentioned.