Mevlevî Mustafa Rüşdî ve eserleri
Mustafa Rusdi, who is Mevlevi, and his works
Yazar: SELMA ATAMAN
Danışman: DOÇ. DR. NECİP FAZIL DURU
Ordu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dini edebiyat = Religious literature ; Edebiyat = Literature ; Farsça = Persian ; Mevlevilik = Mawlawiyya ; Mustafa Rüşdi = Mustafa Rüşdi ; Tercüme =   ; Türk dili ve edebiyatı = Turkish language and literature ; Türk edebiyatı = Turkish literature ; Çeviri = Translation ; Şairler = Poets

Özet:
Klâsik Türk edebiyatı kaynaklarından biri olan Mevlevîliğin başkahramanı Mevlânâ'nın eserlerini Farsça yazması, onun eserlerini anlamak isteyen takipçilerine Farsçayı öğrenmeyi âdeta zorunlu kılmıştır. Edebiyat, musiki, hat gibi pek çok alanda bir ilim yuvası haline gelen mevlevîhânelerde zamanla ortaya çıkan Mesnevîhânlık, Mesnevî'yi yalnızca okuma değil, anlatma, açıklama ve şerh etmeyi dolayısıyla Farsça bilmeyi gerektirmiştir. 
Farsça'ya olan bu ilgi, onun kavram zenginliğinden de kaynaklanmaktadır. İran şair ve şiirleri klâsik Türk şairlerine önemli ölçüde malzeme vermiştir. 
Adına kaynaklarda nadir rastlanan Mustafa Rüşdî, Bahariye Mevlevîhânesi'nde mesnevîhânlık yapmış şeyhlerdendir. Rüşdî, Farsça'ya ziyadesiyle önem vermiş, ona hayranlığını her fırsatta dile getirmiştir. Çalıştığımız eser, onun Farsça eserlerden yapmış olduğu tercümelerinden müteşekkildir. 
Rüşdî, kimi araştırmacılara göre Sultan Veled'e, kendisine göre Mevlânâ'ya ait olan Aşknâme isimli mesnevinin tercümesiyle başladığı eserine Hayyâm'ın 101 rubâîsinin tercümesi ile devam eder ve esere Ravzâtü'l-'Uşşâk Nüzhetü'l-Müştâk adını verir. 
Geriye kalan 3 eser; 14 İranlı şairin şiirlerine yaptığı tercümelerden oluşan "Enîsü'l-'Uşşâk", Şems-i Tebrîzî'ye ait olan bir gazelin tercümesi olan "Zuhrü'l-Me'âd Tenvîrü'l-Fu'âd", Acem atasözlerinin tercümelerinden oluşan  "Durûb-ı Emsâl-i 'Acem Tercümeleri"dir. 
Bu tez, Mustafa Rüşdî'nin hayatına dair elde edilebilen bilgileri sunmakta ve eserlerini tanıtmaktadır.

Abstract:
Mevlana, who is the protagonist of Mevlevi Order, which is one of the sources of Classical Turkish Literature, wrote his works in Persian, which simply obliged his pursuers, who wanted to understand his Works, to learn Persian. 
	Being Mesnevi reader, which emerged in the course of time, at Mevlevi Lodges, which became an education home on several fields such as literature, music, calligraphy, required not only, reading Mesnevi, but also narrating, explaining and expounding, accordingly knowing Persian. 
	The work, which we have been studying is composed of translations interpretted from Persian works. 
	Rusdi goes on studying his work, with which he starts translation of mesnevi called Aşkname, belonging to Mevlana according to him, belonging to Sultan Veled according to some researchers, with Hayyam's translations of 101 rubaies and calls it Ravzatü'l-Uşşak Nüzhetü'l-Müştak.
Three works left, are "Enisü'l-'Uşşak", which is composed of translations interpretted from the of 14 Persian poets, "Zuhru'l-Me'ad Tenvirü'l-Fu'ad", which is the translations of a ghazel belonging to Şems-i Tebrizi, and "Durub-ı Emsal-i 'Acem Tercümeleri", which is composed of Persian proverbs