Şahsi ilişki kurulmasında çocuğun yüksek yararı kavramı: İstanbul ili adli yargı çevresi örneği /
Yazar: BAŞAK YÜCEL GÜNAYDIN
Danışman: PROF. DR. NEYLAN ZİYALAR
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa /  Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Hukuk = Law
Dizin: Adli yargı = Jurisdiction ; Boşanma = Divorce ; Çocuklar = Children ; Çocuğun yüksek yararı = Best interest of the child ; Şahsi münasebet = Personal relationship

Özet:
Medeni Hukukta çocuk ile ilişkili olarak aile mahkemeleri tarafından verilen en önemli kararlardan biri ebeveyn ile çocuk arasında şahsi ilişki kurulması kararlarıdır. Bu kararlar çoğunlukla boşanma ve ayrılığa ilişkin davalarda ortaya çıkmakla beraber, ortak hayata ara verilmesi, anne ve babanın evli olmaması, anne veya babadan velayet hakkının kaldırılması veya velayetin değiştirilmesi, çocuğun kanun gereği anne ve babadan alınarak bir aile yanına veya kuruma yerleştirilmesi durumlarında da gündeme gelmektedir. Gerek Türk Hukuku gerekse uluslararası yasal düzenlemelerde çocuk ile şahsi ilişki kurmak hem ebeveynlere hem de çocuğa tanınan bir hak olarak ortaya çıkmaktadır. Bu hususta verilen mahkeme kararları ise çocuğun ruh ve beden sağlığını, güvenliğini, geleceğini ve tüm hayatını doğrudan ilgilendirdiği için, bu kararlarda hakimlerin göz önüne alması gereken en üstün ilke çocuğun yüksek yararı ilkesidir. 
Bu tez çalışması, adli sosyal bilimlerin başlıca uygulama alanlarından biri olan çocukla şahsi ilişki kurulması kararlarında çocuğun yüksek yararı kavramı ile ilgili olarak, bu davalarda karar veren hakimlerin; bu davalar ve bu ilke çocuk psikolojisiyle doğrudan ilişkili olduğundan, hakimin kararına yardımcı olacak adliye uzmanlarının; ve bu davalarda savunma yapan avukatların kişisel görüş ve mesleki deneyimlerini öğrenmeyi hedeflemiştir. Araştırmaya İstanbul ili adli yargı çevresindeki aile mahkemelerinde halen görev yapan veya daha önce görev yapmış olan 10 hakim, İstanbul aile mahkemelerinde halen görev yapan veya daha önce görev yapmış olan 10 uzman ve İstanbul aile mahkemelerinde halen dosya takip eden veya daha önce dosya takip etmiş olan İstanbul Barosu'na kayıtlı 10 avukat olmak üzere toplam 30 çalışan yetişkin katılmıştır. Araştırma katılımcılarla yaklaşık 30 dakika süren derinlemesine mülakat yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veriler katılımcılar ile derinlemesine görüşme yapılması, bu görüşmeler sırasında katılımcılara sorular sorulması, katılımcıların cevaplarının ses kayıt cihazı ile kaydedilmesi ve ayrıca görüşme sırasında yazılı olarak notlar alınması yoluyla toplanmıştır.

Abstract:
In Civil Law, one of the most important decisions made by the family courts in relation to the child is the decision to establish a personal relationship between the parent and the child. Although these decisions mostly arise in cases related to divorce and separation, they also come to the fore in cases where the joint life is interrupted, the parents are not married, the right of custody from the mother or father is abolished or the custody is changed, the child is taken from the mother and father as required by law and placed in a family or institution. In both Turkish Law and international legal regulations, establishing a personal relationship with the child emerges as a right granted to both parents and children. Since the court decisions on this matter directly concern the mental and physical health, safety, future and whole life of the child, the highest principle that the judges should consider in these decisions is the principle of the best interest of the child.
With regard to the concept of the best interests of the child in the decisions of establishing a personal relationship with the child, which is one of the main application areas of forensic social sciences, this thesis study aims to learn the personal opinions and professional experiences of the judges who decide in these cases; of the court experts who will help the judge's decision, since these cases and this principle are directly related to child psychology; and of the lawyers who defend in these cases. A total of 30 working adults including 10 judges who are still working or have worked in the family courts around the judicial jurisdiction of Istanbul, 10 experts who are still working or have worked in the family courts in Istanbul and 10 lawyers registered with the Istanbul Bar Association who are still following or have followed files in Istanbul family courts, participated in this research. The research was carried out with the in-depth interview method, which lasted about 30 minutes with the participants. In the research, data were collected by conducting in-depth interviews with the participants, asking questions during these interviews, recording the answers of the participants with a voice recorder and also taking notes in writing during the interview.