Alt ekstremite kronik venöz hastalıkları; prevalans, risk faktörleri ve klasifikasyon
Chronic venous disease of lower extremity; prevalance, risc factors and classifıcation
Yazar: İNANÇ ÜNLÜ
Danışman: PROF. DR. YİĞİT F. AKÇALI
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi = Thoracic and Cardiovascular Surgery
Dizin: Bacak = Leg ; Ultrasonografi = Ultrasonography ; Variköz venler = Varicose veins ; Venler = Veins ; Venöz yetmezlik = Venous insufficiency

Özet:
Amaç: Varislerden venöz ülserlere uzanan spektrumuyla kronik venöz hastalık (KVH), Batı dünyasında olduğu gibi ülkemizde de yüksek prevalans ve tanı ve tedavi maliyeti, çalışma saatleri kaybı ve hastaların yaşam kalitesi üzerine olumsuz etkileriyle önemli epidemiyolojik ve sosyoekonomik sonuçları olan ciddi bir klinik durumdur. Gelişmiş ülke popülasyonlarının %10'nu etkileyen KVH'da, tanı, tedavi ve tarama kolaylığı açısından bilimsel raporlamada CEAP (klinik, etyoloji, anatomi, patofizyoloji) klasifikasyonu yaygın olarak kullanılmaktadır. Klinik evrenin ilerleyişi, bir başka deyişle kronik venöz yetmezliğe (KVY) gidişte tanı ve tedavi zorlaşmakta, maliyeti artmakta ve hastanın çalışma dışı geçirdiği saatler artmaktadır. Yani, asemptomatik olan bireysel bir bozukluktan ülke ekonomisini etkileyen toplumsal bir hastalığa dönüşür. Klinik manifestasyonları (CEAP: C0s-C6) çok iyi bilinen KVH'in ülkemizdeki prevalansı ve hastalığın gerçek maliyeti ne yazık ki bilinmemektedir. Bu kesitsel (?cross-sectional?) çalışmanın amacı, Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi çalışanları arasında kronik venöz hastalığın (KVH) prevalansını, ana risk faktörlerini ve klinik manifestasyonlarla aralarındaki epidemiyolojik ilişkiyi dokümante etmek ve ülkemizde venöz hastalıklar için yapılmamış toplumsal-bazlı çok merkezli çalışmalara bir başlangıç oluşturmaktır.Materyal ve Metod: Bu çalışma Erciyes üniversitesi tıp fakültesi etik kurulu onamı alınarak Erciyes üniversitesi tıp fakültesi hastanelerin de çalışan 500 gönüllü katılımcı (261 kadın, 239 erkek, ortalama yaş 29.36 ± 5.19 yıl)üzerinde yapıldı. Tüm katılımcıların bilgilendirilmiş onam formları alındı, kimlik ve erişim bilgileri kaydedildi. Ardından kronik venöz hastalık risk faktörlerinin sorgulaması , semptom taranması , fizik muayene ile KVH lehinde olan bulguların kaydı yapıldı. Semptom ve/veya bulguları olan katılımcılara VDUSG (Venöz dupleks ultrasonografi) yapıldı. Sonuçlar ile mesleksel, kliniğe ve cinsiyete göre gruplandırma ve sınıflandırılmalar yapıldı. Oluşturulan bu gruplarda, hesaplanan tanımlayıcı bilgilerin karşılaştırılması, risk faktörleri ve semptomların dağılımları ve istatistiksel analizi yapıldı ve belirlenen gruplarda yapılan VDUSG sonuçları ayrıca analiz edildi.Bulgular: C1/2/3s grubunda kadınların grubun %74 ünü (76 kadın) oluşturmakta idi ve bu durum istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,001). C1/2/3s grubu erkeklerinde ortalama bel çevresi 96,90±9,55 olup bu durum istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,041). Kadınlarda ise bel/basen oranı C1/2/3s grubunda ortalama 0,82±0,07 olup bu durum istatistiksel olarak anlamlı bulundu(p=0,012). Özgeçmişte KVH varlığı C1/2/3s grubunda, soygeçmişte KVH varlığı ise C0s ve C1/2/3s grubunda risk faktörü lehinde istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). Multiparite(C0s ve C1/2/3s grubundaki kadınlarda) ve EPH (estroprogestatif hormon) tedavisi (C1/2/3s grubundaki kadınlarda) risk faktörü lehinde istatistiksel olarak anlamlı bulundu(p<0,05). Venöz ağrı semptomu C0s ve C1/2/3s klinik grubundaki 145 katılımcının 108'inde(%74,4) mevcut olup(78 kadın, 30 erkek), her iki cins arasında dağılımı istatistiksel olarak anlamlı bulundu(p=0,041) ancak mesleki ve klinik gruplar arasındaki dağılımı ve reflü ile olan ilişkisi ise istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı(p>0,05). Hiçbir katılımcıda izole derin ven reflüsü tespit edilmedi.Reflünün cinsiyetle ilişkisine bakıldığında C0s ve C1/2/3s klinik gruplarındaki her iki cins arasında reflü varlığı ve görülme oranı açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı(p=0,625 /p=0,735).Sonuç: Toplumun genç ve üretken kesimde KVH prevalansı önemli ölçüde yüksek olup, bu durumun; özellikle bilinen risk faktörlerini taşıyanlarda (abdominal tip obezite, multiparite, özgeçmişte KVH varlığı, aile öyküsü, EPH tedavisi vs..) kadınlarda, uzun süre ayakta kalmaya maruz kalan doktor ve hemşirelerde ilerleyen dönemlerde tanı ve tedavisi çok daha zor ve maliyeti yüksek olan kronik venöz yetmezliğe (KVY) dönüşmesi kuvvetle muhtemeldir. Bu nedenle profilaksisi tedavisinden daha ucuz olan KVH'nın; risk faktörlerinin ortadan kaldırılması, venöz bozuklukların önlenmesi, erken tanı ve tedavisi ile bireysel bir bozukluktan ülke ekonomisini etkileyen toplumsal bir hastalığa dönüşmesi engellenmiş olur.Anahtar Kelimeler: Kronik venöz yetmezlik, Kronik venöz hastalık, VDUSG,

Abstract:
Aim: In our country, CVD with its large spectrum that contains varicous vein to venous ulcers is a sirious clinical disorder that has a high prevalance and diagnose and treatment costs, causes to lose working time, decrease the life quality and also has important socio-economic and epidemiologic results such as in developed countries. In CVD which effects 10% of development country inhabitants, CEAP classification is commonly used to report scientificly cause of easiness for diagnosing, treatment and searching. As the present clinical stage progress to CVI(chronic venous insufficiency), diagnosing and treatment grow harder, costs increase and the time that passes out of working enlarges. That?s mean, it converts from asymptomatic personal disorder to social disease which effects to national economy. Unfortunately, prevalance and definitive cost of the CVD with its well-known manifestation (CEAP:C0s-C6) is unknown. The aim of this cross-sectional study is declarate the epidemiologic relations between clinic manifestations, mean risc factors and prevalance of CVD Medical Faculty of Erciyes University staffs.Materials ve Methods: In the following period of obtaining approval from the Ethics Committee of Medical Faculty of the Erciyes University, this study was performed between 500 staffs (261 female, 239 male, mean age 29.36 ± 5.19 year) who are employed in Medical Faculty of Erciyes University. Signed information-acceptance form was taken from all patients and identification and connection datas were registered. Then, interrogating of risc factors of CVD, searching of symptoms, physical exemination and registering of findings were performed. The patients with symptoms and/or findings were performed VDUSG. After results obtained, occupational, sexual, clinical groups were created and classified. In these groups, counted demographic datas were compared, symptoms and risc factors were analyzed statistically.Results: In comparison of clinical stage and sex, 74% of group C1/2/3s were female(76 female) and this difference was statistically significant(p=0,001). Mean circumference waist value of C1/2/3s males was 96,90±9,55 and it was statistically significant(p=0,041). Mean value of WHR in C1/2/3s females was 0,82±0,07 and it was statistically significant(p=0,012). As a risc factor, CVD presence in patient?s own story for c1/2/3s group and in family story for C0s and C1/2/3s groups was statistically significant(p<0,05). Multiparity (for C0s and C1/2/3s females) and EPH treatment (for C1/2/3s females) was also found statistically significant as a risc factor(p<0,05) Venous pain was obtained in 108(female 78, male 30) of 145 staffs(C0s and C1/2/3s groups) and it was statistically significant between both sex(p=0,041) but when it was compared with occupation, clinical stageand reflux, it was not statistically significant(p>0,05). Isolated deep vein reflux was not obtained in any staffs. When reflux and sexuality were compared, there was no statistically significant situation between C0s and C1/2/3s groups(p=0,625 /p=0,735).Conclusion: CVD prevalance is significantly high in young and productive people of the population. Especially in people with risc factors (abdominal obesity, multiparity, CVD presence of own/family story, EPH treatment), females, doctors and nurses(of hospital staffs), It is possible to change to CVI which has difficult diagnose and treatment and high costs, easily. That?s why, it can be prevented to change from personal disorder to social sickness that effects the national economy via eliminating of risc factors, checking of venous disordres and earlier diagnose and treatment.Keywords: Chronic Venous Insufficiency, Chronic Venous Disease, VDUSG