Ulaştırma sektöründen kaynaklanan sera gazı emisyonları
Greenhouse gas emissions produced by transportation sector
Yazar: MUHAMMED AYDIN PEKİN
Danışman: PROF.DR. CEM SORUŞBAY
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Otomotiv Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering
Dizin: Emisyon envanteri = Emission inventory ; Karbon dioksit = Carbon dioxide ; Ulaştırma = Transportation

Özet:
İnsan faaliyetleri sonucunda atmosfere salınan sera gazı emisyonlarının miktarı sanayidevriminden günümüze hızla artmaktadır. Sera gazları, ısı tutma kapasiteleri nedeniyleküresel ısınmaya neden olmaktadır Antropojenik sera gazı üretiminde önemli bir payulaştırma sektörüne aittir. Bu çalışmada, Türkiye'nin ulaştırma sektöründenkaynaklanan sera gazı emisyonları belirlenmiştir. Emisyon hesaplamaları sırasındaIPCC tarafından önerilmiş olan metodoloji kullanılmaktadır. Ulaştırma sektörünedeniyle açığa çıkan sera gazlarının içinde büyük oranda CO2 gazı bulunmasındandolayı, özellikle CO2 gazlarının analizi üzerinde durulmaktadır. CO2 dışında, NOx, CO,CH4, NMVOC, N2O ve SO2 gazları da hesaplanmıştır. Hesaplamalar sonucunda bütünsera gazı emisyonlarında artış olduğu ve özellikle yakıt tüketimlerinin artmasısonucunda CO2 emisyonlarının hızla arttığı gözlemlenmiştir. Ulaştırma sektöründekialt gruplar içinde en büyük emisyon kaynağının karayolu olduğu bilinmektedir.Karayolu kaynaklı CO2 emisyonlarının toplam ulaştırma sektörü içindeki payı 1990yılında %93 oranındayken, 2004 yılına gelindiğinde %84 değerine gerilemiş,havayollarından kaynaklanan emisyonların toplam içindeki payı %4 oranından %12'yeyükselmiştir. Karayolu emisyonlarının toplam içinde oran olarak azalmasında havayoluulaşımı kullanımındaki artış etken olmuştur. Hesaplamalar sonucunda, karayolu taşıtparkında bulunan eski model araçların trafikten çekilmesi, daha az yakıt tüketen veemisyon regülasyonuna uygun araçların parka eklenmesi, alternatif enerjikaynaklarının kullanılması, toplu taşıma araçlarının kullanımının artması, karayoludışında alternatif ulaşım gruplarının kullanılması, trafik akımının düzenlenmesi, yakıttüketimlerine göre vergilendirmeye gidilmesi ve araç performanslarının iyileştirilmesinisağlayacak yasal düzenlemeler getirilmesi ile özellikle karayolu kaynaklı emisyonlardabelirgin bir iyileşme sağlanacağı sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Emisyon envanteri, ulaştırma, IPCC, sera gazı, karbondioksit

Abstract:
The amount of greenhouse gases in the Earth?s atmosphere has increased since theIndustrial Revolution as a result of human activities. Greenhouse gases cause the gloabalwarming due to the capability of heat absorbtion. Transportation sector has significanteffects on anthropogenic production of greenhouse gases. In this study, the greenhousegases produced by transportation sector in Turkey are determined. GHG emissions arecalculated using methodologies recommended by the IPCC. Due to being produced greatamount of GHGs by transportation sector is CO2 emissions, this study focuses on theanalysis of the CO2 emissions. Besides CO2; NOx, CO, CH4, NMVOC, N2O and SO2are calculated. As a result of the calculations, it is observed that the amount of all thegreenhouse gases has incresed, especially the amount of CO2 emissions has increasedrapidly due to the increase in total fuel consumption. It is known that the road transportis the main source of greenhouse gases. The rate of CO2 gases produced by roadtransport has decreased from 93% in 1990 to 84% in 2004, and the rate of emissionsproduced by aviation has increased from 4% to 12% since 1990. According to the dataobtained, some solutions can be suggested, such as, reducing the number of old fleetvehicles on the road, adding new vehicles which have emission abatement technologiesand low fuel consumption, using the alternative energy resources, incresing the use ofpublic transportation, regulating the traffic. Therefore, a significant improvement canbe achived by putting these suggestions into practice.Keywords: Emission inventory, transportation, IPCC, GHG emissions, carbondioxide