Büyük gövdeli uçak yangın söndürme simülatörü
Large body aircraft fire extinguishing simulator
Yazar: KADİR CAN
Danışman: PROF. DR. HAKAN SERHAD SOYHAN
Sakarya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Yangın Güvenliği ve Yanma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mühendislik Bilimleri = Engineering Sciences

Özet:
Başta yakıt olmak üzere, yapısal olarak üzerinde barındırdığı tüm materyaller bir uçağın olası bir kaza kırım anında saniyeler içinde alev topuna dönmesine yetecektir. Alev topunun içinde mahsur kalan yolcu ve mürettebattan, kendi imkanlarıyla kaçamayanların kurtarılması, tüm kaçış yollarının açık ve güvenli tutulması ile yangının söndürülmesi çalışmaları havaaracı kurtarma ve yangın söndürme personelinin (ARFF) ana görevlerindendir. Bu araştırmanın amacı; büyük gövdeli uçak yangın söndürme simülatörlerinin ARFF personelinin eğitimleri için gerekliliğinin tespit edilmesi ve bu amaç için bir proje örneği sunmaktır.Bu amaçla öncelikle ARFF personelinin ulusal ve uluslararası eğitim standartları incelenmiştir. Bu standartlarda ARFF personeli eğitimleri çok kapsamlı bir şekilde ele alındığından konumuzla ilgili bölümler bu çalışmaya dahil edilmiştir. Sonrasında ülkemizde bulunan büyük gövdeli uçak yangın söndürme eğitim simülatöründe eğitim almış ve henüz eğitim almamış ARFF personeline iki ayrı anket uygulaması yapılmıştır. Araştırma verilerinin analizi sonucunda;
a.	BGUYSS'de eğitim alan ARFF personelinin eğitimi; gerçekçi, kurtarma ve yangın söndürme hizmetleri ile mesleki gelişimleri açısından faydalı ve fiziksel açıdan zorlayıcı bulduğu tespit edilmiştir. Eğitim alan ARFF personelinin en çok zorlandığı konun BGUYSS'de yaralı arama kurtarma çalışmaları olduğu da araştırma bulguların da yer almaktadır. Araştırmada elde edilen diğer bulgular ise katılımcıların genel olarak simülatörün farklı şehirlerde de olması ve ARFF personelinin her yıl bu eğitimi alması gerektiğini düşündüğüdür.
b.	BGUYSS'de eğitim almamış ARFF personelinin %40'ı ise bugüne kadar aldıkları teorik bilgilerle uçak kaza kırım ve yangın olaylarında kurtarma ve söndürme faaliyetlerini yerine getiremeyeceklerini düşündüklerini ortaya koymuştur. Katılımcılara neden BGUYSS'de eğitim almak istiyorsunuz sorusu sorulduğunda büyük bir bölümü, gerçekçi ve zorlayıcı bir eğitim olduğunu, teorik bilgilerini uygulama fırsatı bulacaklarını ve nadir görülen bir uçak kaza kırım ve yangın olayında stresle başa çıkabilmelerine yardımcı olacağını düşündüklerini ortaya koymuştur.
Çalışmanın üç, dört ve beşinci bölümlerinden elde edilen veriler doğrultusunda ARFF personeli eğitimlerinde, alevli yangın söndürme eğitimlerinin önemli olduğu ve bu eğitimlerde BGUYSS'ün gerçeğe yakın bir ortam sağladığı tespit edilmiş olup, BGUYSS'ne ihtiyaç duyan Havaalanları ile ARFF personeli eğitimi veren kurumlara düşük maliyetlerle uygulayabilecekleri bir proje örneğide sunulmuştur.

Abstract:
All the materials that are structurally contained, especially fuel, will suffice to return an airplane to the flame ball within seconds in the event of an accident. The efforts of the passengers and crews who are stranded inside the flame ball, the rescue of those who cannot escape with their own means, the keeping of all escape routes open and safe, and the extinguishing of the fire are among the main duties of the ARFF personnel. The purpose of this research; to determine the necessity of large-body aircraft fire fighting simulators for the training of ARFF personnel and to provide a project example for this purpose.For this purpose, firstly the education standards of the ARFF personnel were examined and two different questionnaire applications were conducted to the ARFF personnel who were trained in the large body aircraft fire extinguishing training simulator in our country. As a result of analysis of research data;
a.	Training of RFF personnel trained in BGUYSS; realistic, rescue and fire 	extinguishing services and professional development in terms of finding it 	is found to be useful and physically challenging. It is also found that there 	are wounded search and rescue works in BGUYSS where the most 	challenging subjects of the RFF personnel who received training are the 	studies. The other findings of the study are that the participants generally 	think that the simulator should be in different cities and that RFF personnel 	should receive this training every year.
b.	40% of the ARFF personnel not trained in BGUYSS have revealed that 	they think that they cannot perform rescue and extinguishing activities in 	plane crashes and fire incidents with the theoretical information they have 	received so far. When asked why participants would like to study in 	BGUYSS, most of them showed that they thought it would be a realistic 	and compelling education, that they would have the opportunity to apply 	their theoretical knowledge and help them to cope with stress in the event 	of a rare airplane accident and fire.
In accordance with the data obtained from the three, four and fifth sections of the study, it is determined that flaming fire extinguishing trainings are important in the trainings of ARFF personnel and BGUYSS provides a realistic environment in these trainings. a project that can be implemented.