Migren ve epizodik gerilim tipi baş ağrılarının hematolojik parametreler ile ilişkisi
The association between haematological parameters, migraine and tension type headache
Yazar: HATİCE DEMİREL
Danışman: YRD. DOÇ. DR. UFUK EMRE
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2007
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Baş ağrısı = Headache

Özet:
Migren ve gerilim tip baş ağrıları (GTBA) günlük yaşam aktivitelerini etkileyen, en sık görülen birincil baş ağrılarıdır. Nöroloji pratiğinde, baş ağrıları ile hematolojik hastalıklar (anemi, polistemia, hemakromatozis) arasındaki ilişki kabul görmesine rağmen, epizodik gerilim tip baş ağrılı (EGTBA) ve migrenli hastalarda demir metabolizması ve eksikliğinin incelendiği çalışmaların sayısı sınırlıdır. Biz bu çalışmada, primer baş ağrıları (migren ve EGTBA) ile demir eksikliği anemisi arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçladık. Çalışmaya Aralık 2005-Temmuz 2007 tarihleri arasında Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji ve Baş ağrısı polikliniklerinde tanısı konan ve takip edilen, 132 migren ve 120 EGTBA hastası dahil edildi. Tanı için, Uluslararası baş ağrısı derneği (IHS) 2004 yılı baş ağısı hastalıkları için tanı kriterleri kullanıldı. Tüm hastalarda tam kan sayımı, serum demir (De), demir bağlama kapasitesi (DeBK), ferritin, platelet (Plt), vitamin B 12 ve folik asit düzeyleri incelendi. Tüm veriler, SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 11 paket programı ile analiz edildi. Bağımsız student t test, Mann-Whitney U, Spearman rank korelasyon, pearson ki-kare testleri kullanıldı. Anlamlılık sınırı p<0.05 olarak kabul edildi. Migren grubunda, baş ağrısı sıklığı arttıkça DeBK düzeyinde azalma (r=-0,184, p=0,035), ferritin düzeyinde artış (r=0,187, p=0,032) saptandı. Ağrı sıklığı ile hemoglobin (Hb), hematokrit (Htc), serum De ve Plt düzeyleri arasında ilişki saptanmadı. EGTBA hastalarında, ağrı sıklığı arttıkça Hb (r=-0,252, p=0,005), Htc (r=-0,208, p=0,023), ferritin (r=-0,260, p=0,004) değerlerinde azalma, DeBK (r=0,214, p=0,019) düzeyinde artış saptandı. Baş ağrısı sıklığı ile serum De ve Plt düzeyleri arasında ilişki saptanmadı. Her iki grupta, hastalık süresi ve ağrı şiddeti ile hematolojik parametreler arasında ilişki saptanmadı.Sonuç olarak, primer baş ağrısı hastalarında özellikle GTBA da demir metabolizmasının incelenmesi tedavinin planlanmasında yardımcı olacaktır.

Abstract:
Migraine and tension type headache (TTH) are the most common primary headaches, which affect the activities of daily living. Although the relationship between haematological diseases (anemia, polycytemia, heamochromatosis) and headache is accepted in neurology practice, studies examining iron deficiency or metabolism in patients with episodic tension type headache (ETTH) and migraine are in limited number. In this study we aimed to investigate the relationship between primary headaches (migraine and episodic tension type headache) and iron deficiency anemia.132 migraine and 120 ETTH patients, diagnosed and followed-up at Neurology and Headache out-patient clinics of Zonguldak Karaelmas University, Faculty of Medicine, between December 2005 and July 2007 were included into study. For diagnosis International Headache Society (IHS) diagnostic criteria for headache disorders (2004) was used. Total blood count examinations, serum iron, Iron Binding Capacity (IBC), ferritin, platelet (Plt), vitamin B12 and folic acid levels were examined in all patients. All data were analyzed with the statistical package for the social sciences (SPSS) version 11.0 for Windows. Independent student?s t-test, Mann-Whitney U test, spearman rank correlation and pearson chi-square tests were used.The level of significance was chosen to be P < 0.05.In migraine group, the increased frequency of headache was correlated with elevated level of ferritin (r=0,187, p=0,032), and decreased level of IBC (r=-0,184, p=0,035). There was no correlation between the frequency of headache and other parameters (hemoglobin (Hb), Hematocrit (Htc), serum iron and Plt levels).In TTH patients, the increased frequency of headache was found to be correlated with decreased levels of Hb (r=-0,252, p=0,005), Htc (r=-0,208, p=0,023), ferritin (r=-0,260, p=0,004), and increased level of IBC (r=0,214, p=0,019). There was no correlation between the frequency of headache and serum iron, and Plt levels. In all patients, no correlation was found between the haematological parameters and duration and severity of headache. In conclusion, this study emphasizes that in patients with primary headaches, especially TTH, examination of iron metabolism will be helpful in planning the treatment.