Kardinal Bessarion'un hayatı ve entelektüel kimliği (1403-1472)
Life and intellectual identity of Cardinal's Bessarion (1403-1472)
Yazar: MERVE CANLI
Danışman: PROF. DR. MURAT KEÇİŞ
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: 15. yüzyıl = 15. century ; Biyografi = Biography ; Entelektüel kimlik = Intellectual identity ; Fetihler = Conquest ; Kardinal Bessarion = Kardinal Bessarion ; Katolik = Catholic ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; İstanbul = Istanbul

Özet:
XV. yüzyıl hem Osmanlı hem Bizans hem de Avrupa açısından oldukça önemli gelişmelerin yaşandığı ve güçler dengesinin değiştiği bir yüzyıl olmuştur. Özellikle Türk ilerleyişini engellemek adına gerçekleştirilen dini görünümlü siyasi bir girişim olan 1438 Ferrara-Floransa Konsili ve 1453 Konstantinopolis'in fethi dönemi karakterize eden önemli olayların başında yer almaktadır. Osmanlı Devleti'nin fetih politikaları bu değişimin siyasi taraflarından birini oluştururken yaşanan kültürel değişimler de Rönesans'a zemin hazırlamıştır.
 1403 yılında Trabzon'da dünyaya gelen Bessarion, tüm bu siyasi ve kültürel değişimlerin merkezinde yer almış tarihi bir şahsiyettir. Yaşamının ilk yıllarını Trabzon, Konstantinopolis ve Mora'da geçiren Bessarion daha sonra 1438 Ferrara-Floransa Konsili heyeti içerisinde yer alarak İtalya'ya gitmiştir. Konsil sonrasında Papa IV. Eugenius tarafından kardinallik teklif edilmesiyle Bessarion, Ortodoksluktan Katolikliğe geçerek Türk ilerleyişini durdurmak maksadı ile siyasi faaliyetlerde bulunmuştur. Dönemin siyasi hayatına etkisinin yanı sıra entelektüel kimliği ile de ön planda yer alan Bessarion, çalışmaları ile Avrupa'yı düşünsel olarak da etkilemiştir.
 Bu çalışma, XV. yüzyılda siyasi ve entelektüel anlamda önemli bir figürün, dönemi karakterize eden olayların neden ve nasıl merkezinde yer aldığını, dönemini nasıl etkilediğini ve bu siyasi perdenin arkasında nasıl bir entelektüel kimliğe sahip olduğunu Bessarion'un hayatı üzerinden anlama çabasıdır. Süreç boyunca yaşamının ilk yıllarından itibaren nasıl bir eğitim aldığı, Türk ilerleyişine karşı gerek dini gerek siyasi faaliyetlerini nasıl yürüttüğü ve yaşamının entelektüel tarafının Avrupa düşünce dünyasını nasıl etkilediği sorularına cevap aranmıştır.

Abstract:
The XVth Century was a century in which very important developments were experienced in terms of both Ottoman, Byzantine and Europe and the balance of power changed. The 1438 Ferrara-Florence Council and the 1453 conquest of Constantinople, which was a religious-looking political attempt to prevent the Turkish advance, were at the forefront of the important events that characterized the period. While the conquest policies of the Ottoman Empire constituted one of the political sides of this change, the cultural changes also laid the groundwork for the Renaissance.
 Bessarion, who was born in Trabzon in 1403, has been at the center of all these political and cultural changes. Bessarion, who spent the first years of his life in Trabzon, Constantinople and Morea, later went to Italy as a member of the 1438 Ferrara-Florence Council delegation. With its prominence in the council, IV. Bessarion, who was offered the cardinal status by Eugenius, engaged in political activities in order to stop the Turkish advance. Bessarion, who was at the forefront with his intellectual identity as well as his influence on the political life of the period, influenced Europe intellectually with his works.
 This study is an effort to understand why and how an important figure in The XVth Century, in the political and intellectual sense, was at the center of the events that characterized the period, how he influenced his period, and what kind of intellectual identity he had behind this political curtain, through Bessarion's life. Throughout the process, answers were sought to the questions of what kind of education he received from the first years of his life, how he carried out both religious and political activities against the Turkish progress, and how the intellectual side of his life affected the European world of thought.