Kanserle bilişsel duygusal baş etme ölçeğinin türkçe versiyonunun geçerlik ve güvenilirliği çalışması ve kanser hastalarının travma sonrası gelişimini etkileyen faktörlerin incelenmesi
Validity and reliability study of the Turkish version of the cognitive emotional coping with cancer scale and investigation of factors affecting posttraumatic development of cancer patients
Yazar: BEYZANUR TOPALLI
Danışman: PROF. DR. SİBEL ASİ KARAKAŞ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Onkoloji = Oncology ; Psikiyatri = Psychiatry

Özet:
Amaç: Bu tez çalışması Cwik ve arkadaşları tarafından 2021 yılında geliştirilen Cognitive Emotional Coping With Cancer scale'in (CECC) Türkçe versiyonu olan Kanserle Bilişsel Duygusal Baş Etme (KBDB) ölçeğinin geçerlik ve güvenilirlik çalışmasını yapmak ve kanser hastalarının Travma Sonrası Gelişim faktörlerini incelemek amacıyla yapılmıştır.
Materyal ve Metot: 29.09.2022-10.07.2023 tarihleri arasında yürütülen bu çalışma tanımlayıcı ve metodolojik tarzda tasarlanmıştır. Ayaktan kemoterapi ünitesinden elde edilen veriler sonucu 244 örnekleme ulaşılmıştır.  KBDBÖ'nün geçerlik ve güvenilirliği SPSS 22.00 ve AMOS 24 paket programları doğrultusunda DFA, uyum indeksleri, CR (Birleşim Geçerliği), KMO ve BA testleri, Cronbach Alpha katsayısı ve iki yarı güvenilirlikleri incelenerek analiz edilmiştir. TSGÖ'nün sosyodemografik veriler ile ilişkisi normallik dağılımlarına göre t- test, one way anova, mann whitney-u ve kruskal wallis analizleri doğrultusunda açıklanmıştır. KBDBÖ ve TSGÖ'nün birbirleri ile olan ilişkisi pearson korelasyon analizine göre incelenmiştir.
Bulgular: KBDBÖ'nün KGİ'si uzman görüşleri doğrultusunda 0.94 bulunmuştur. KBDBÖ'ye ait uyum indekslerinin (AGFI, CFI, RMSEA, GFI, χ2/df,) kabul edilebilir aralıkta olduğu, birleşim güvenilirliğe ait CR değerinin 0.60 üzerinde olduğu, iki yarı güvenilirliğine ait spearman brown değerin 0.82 olduğu ve ölçeğin toplam Cronbach Alpha katsayısının 0.83 olduğu bulunmuştur. KBDBÖ'nün ve TSGÖ'nün birbirleri ile ilişkisi incelendiğinde genel anlamda pozitif yönlü ve yüksek düzey ilişki içerisinde oldukları görülmüştür. 
Sonuç: KBDBÖ 21 madde ve 5 alt boyuttan oluşan,  Türk kültüründe geçerli ve güvenilir bir ölçme aracıdır. KBDBÖ'den eldilen toplam puan 73.99±12.77'dir. TSGÖ'yü etkileyen faktörler; yaş, gelir durumu, meslek, psikiyatrik semptom varlığıdır. İki ölçek arasında yüksek düzeyde pozitif yönde anlamlı ilişki vardır. Bu çalışma sonucunda; ölçeğin iç yapısının daha geniş bir örneklemde test edilmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Baş etme, geçerlik ve güvenilirlik, kanser, psikiyatri hemşireliği, travma sonrası gelişim

Abstract:
Aim: This thesis study was carried out to conduct a validity and reliability study of the Turkish version of the Cognitive Emotional Coping With Cancer scale (CECC) developed by Cwik et al. in 2021 and to examine the Posttraumatic Development factors of cancer patients.
Material and method: This study, which was conducted between 29.09.2022 and 10.07.2023, was designed in a descriptive and methodological manner. As a result of the data obtained from the outpatient chemotherapy unit, 244 samples were reached. The validity and reliability of the KBDBS were analysed by examining CFA, fit indices, convergent discriminant validity, KMO and BA tests, Cronbach Alpha coefficient and two-half reliabilities in accordance with SPSS 22.00 and AMOS 24 package programs. The relationship between KBDBS and TSGS and sociodemographic data was explained in accordance with t-test and one way anova analyses according to normality distributions.
Results:  The CVI of KBDBS was found to be 0.94 in line with expert opinions. The fit indices (AGFI, CFI, RMSEA, GFI, χ2/df,) of KBDBS were in the acceptable range, the CR value of the combination reliability was above 0.60, the Spearman Brown value of the split-half reliability was 0.82, and the total Cronbach Alpha coefficient of the scale was 0.83. found to be. When the relationship between KBDBS and TSGS was examined, it was seen that they were in a positive and high level relationship in general.
Conclusion: KBDBS is a valid and reliable measurement tool in Turkish culture, consisting of 21 items and 5 sub-dimensions. The total score obtained from KBDBS was 73.99±12.77. Factors affecting TSGS; age, income, occupation, presence of psychiatric symptoms. There is a highly positive and significant relationship between the two scales. As a result of this study; It is recommended to test the internal structure of the scale in a larger sample.
Key Words: Cancer, coping with, posttraumatic growth, psychiatric nursing, validity and reliability