Didim Yarımadası örneğinde SLEUTH Modeli kullanılarak alan kullanım senaryolarının geliştirilmesi
Developing land use scenarios using the SLEUTH Model: A case study of Didim
Yazar: BİRSEN KESGİN ATAK
Danışman: PROF. DR. ENGİN NURLU
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Coğrafya = Geography ; Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture ; Ziraat = Agriculture

Özet:
ım değişim modelleme tekniklerinden SLEUTH Modeli ile Didim Yarımadası'nda 1984-2010 yılları arasındaki alan kullanım değişimlerinin belirlenmesi, alternatif senaryolar ile 2035 yılı için alan kullanım değişiminin tahmini, kentsel büyüme süreçlerinin diğer alan kullanımlarına etkilerinin tanımlanması ve buna bağlı olarak sürdürülebilir alan kullanım önerilerinin geliştirilmesidir. Bu amaç doğrultusunda, araştırma alanında 1984-2010 yılları arasında ortaya çıkan alan kullanım değişimlerinin belirlenmesinde, Sınıflandırma Sonrası Karşılaştırma Tekniği uygulanmıştır. Sınıflandırma sonucunda, söz konusu dönemde alan kullanımlarındaki en büyük değişimin % 321,81 oranında bir artış ile yapay yüzeylerde yaşandığı belirlenmiştir.SLEUTH Modelinin uygulanması aşamasında, model kalibrasyonu için 1984, 1990, 2000, 2010 yıllarına ait yol ile kentsel büyümeye yönelik veriler, 1984, 2010 yıllarına ait alan kullanımı haritasının yanı sıra eğim, çıkarma katmanı ve gölgelemeden oluşan veri setleri kullanılmıştır. Araştırmada, Didim Yarımadası'nda 2010 yılından 2035 yılına kadar olan kentsel büyümenin tahmininde güncel büyüme eğilimleri doğrultusunda, yönetim eğilimleri doğrultusunda ve doğal potansiyeli korumaya yönelik olarak üç farklı kentsel büyüme senaryosu oluşturulmuştur. Araştırma alanında, 2010 yılı ile 2035 yılı için oluşturulan her üç senaryodan elde edilen alan kullanımları değerlendirildiğinde, yapay yüzeylerin; orman, tarım ve diğer alan kullanımlarına göre daha çok artacağı ortaya çıkmıştır.Araştırma sonuçları, SLEUTH Modelinin araştırma alanında kentsel büyümeye bağlı olarak gelecekteki alan kullanım değişikliğinin, hem nitelik hem de nicelik olarak belirlenmesinde etkin bir model olduğunu göstermiştir. Bunun yanı sıra, en etkin sürdürülebilir peyzaj planlama senaryosunun ise doğal potansiyeli korumaya yönelik kentsel büyüme senaryosu olacağı öngörülmüştür.

Abstract:
The aim of this research is; to detect land use changes in Didim Peninsula between 1984 and 2010, using one of cellular automata based urban growth and land use change modeling techniques, SLEUTH, to predict land use changes for the year 2035 under alternative scenarios, to define the impacts of urban growth processes on other land uses, and to develop sustainable land use proposals based on the findings. In accordance with this purpose, Post Classification Comparison Technique has been used to determine land use changes in the study area, between 1984 and 2010. As a result of classification, the biggest change in land use has been occurred in artificial surfaces with an increase of 321,81% for the mentioned period.When running SLEUTH Model, for calibration, datasets on roads and urban growth for the years 1984, 1990, 2000, 2010, land use map for the years 1984, 2010, along with datasets on slope, excluded layer and hillshade have been used. In this research, to predict urban growth from 2010 to 2035 in Didim Peninsula, considering the actual growth trends, management trends and preservation of natural potential, three different urban growth scenarios have been developed. When evaluating land uses derived from three scenarios for 2010 and 2035, it is emerged that increase in artificial surfaces will be more than forest, agricultural and other land use areas.Results of this research has shown that SLEUTH Model is an effective model for the determination of future land use changes both in quality and quantity, depending on urban growth in the study area. In addition, preservation of natural potential oriented urban growth scenario has been proposed to be most effective landscape planning scenario.