Geleneksel Sille evleri üzerine bir biçim grameri çalışması
A shape grammar study on traditional Sille houses
Yazar: ŞADİYE DİDEM BOZTEPE ERKIŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. EBRU ERDOĞAN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Konya kent merkezinin kuzeybatısında bulunan Sille, Ortodoks Hıristiyan Rumların ve Müslüman Türklerin birlikte yaşamış oldukları, tarihi çok eskilere dayanan bir Anadolu yerleşmesidir. Neolitik çağdan günümüze kadar uzanan bir tarihi geçmişin mirasıdır. Roma-Kudüs kutsal hac yolu üzerinde yer alan bu yerleşme Hıristiyan tarihi açısından da önemli bir merkez konumunda olmuştur. Osmanlı Dönemi'nde de tarihi "İpek ve Baharat Yolları" üzerinde olmanın sosyo-politik ve sosyo-ekonomik olanaklarından yararlanmıştır. Sille, kaya oyma yapılmış kiliseleri, şapelleri, camileri, hamamları, çeşmeleri ile hala ayakta olan sivil mimari örnekleriyle, 1995 yılında kentsel sit alanı olarak koruma altına alınmış, sürdürülebilir kültür turizmi potansiyeli bakımından hem ulusal hem de uluslararası ölçekte odak noktası haline gelmiştir. 

Bu çalışmada Sille yerleşkesinin tarihi önemi, coğrafi, kültürel ve sosyal özellikleri vurgulanmış ve tarihi kent kimliğinin en belirleyici unsurlarından biri olan, konutların tipolojilerini çıkarmak üzere biçim grameri metotu kullanılmıştır.  Bu yöntem ile belirli algoritmik düzene sahip olan sivil mimarileri analiz ederek kuralları belirlenmiştir. Elde edilen bu kurallar ve parametreler sayesinde gelecekte tarihi dokuya yapılacak olan eklemeler ve yeni yapılar düzenlenebilecektir. Bu çalışma zaman ile yok olmaya başlayan mimari bir miras olan tarihi Sille yerleşkesinde, gelecekteki yenileme çalışmaları için yapılacak yapıların tarihi dokuya ait mimari dile uygun olmasının sağlanabilmesi ve bilimsel bir altlık oluşturması hedeflenmektedir.

Abstract:
Sille, which is located northwest of Konya city centre, is an Anatolian settlement going back very long in the history and had been a place for both Orthodox Christian Greeks and Muslim Turks to live together. That settlement, which is located on the road to Rome-Jerusalem holy pilgrimage, has been an important centre also for the history of Christianity. Sille; with its rock carved churches, chapels, mosques, baths, fountains and the surviving civil architecture; has been under protection as an urban conservation area since 1995, and has become a focal point in terms of both national and international scale, having adequate tourism supply sustainable cultural tourism potential.

In this study, historical significance, geographical, cultural and social characteristics of Sille site will be highlighted and shape grammar method will be used in order to determine the housing typology, which is one of the most decisive elements of urban identity. Civil architectures having specific algorithmic scheme will be analysed and their rules will be determined, using that method. Through those rules and parameters obtained, it will be possible to arrange the new buildings and additions to the historical texture. In this study, it is aimed to form a scientific base for the harmony of renovation studies and the new structures with the historical texture in the Historical Sille site, which is an architectural heritage that has begun to destruct in time.