Bazı bor bileşiklerinin ve yaygın kullanılan pestisitlerin domates (L. esculentum) bitkisinin fizyolojik ve biyokimyasal özellikleri üzerine etkilerinin araştırılması
A research on the effects of some boron compounds and widely applied pesticides on physiological and biochemical properties of tomato (L. esculentum) plants
Yazar: MAHMUT YILDIZTEKİN
Danışman: DOÇ. DR. A. LEVENT TUNA
Muğla Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Türkiye Orta Doğu ve Avrupa'nın örtü altı yetiştiricilikte önemli bir merkezi olup Muğla ili Antalya'dan sonra ikinci önemli üretim bölgesidir. Pestisitlerin son zamanlarda yoğun kullanımının gerek çevre kirliliği gerekse bitki, hayvan ve insan sağlığı üzerine olumsuz etkileri çeşitli bilimsel çalışmalarla kanıtlanmıştır. Borun da fazlası bitkiye toksiktir. Her iki bileşik de uygun olmayan dozlarda bitkide biyotik stres faktörü olarak görülmektedir. Bu çalışmanın amacı, her iki bileşiğin domates bitkisi üzerindeki olası fizyolojik ve biyokimyasal etkilerinin araştırılmasıdır.2 yıl süresince kurulan denemeler Muğla ili Ortaca ilçesinde üretici sera koşullarında gerçekleştirilmiştir. Denemelerde bor bileşiklerinden Tarımbor; 20, 40 ve 80 ppm, Borik asit; 2, 5 ve 10 ppm, insektisitlerden ise; Admiral, Laser ve Zoom üretici firma tarafından önerilen dozlarda kullanılmıştır. Kontrol bloğundaki bitkilere ise hiçbir kimyasal uygulama yapılmamıştır.Araştırmada, farklı bor ve pestisit türevlerinin domates bitkisinde ne ölçüde bir strese neden olduğu araştırılmış, strese bir cevap niteliğinde oluşan prolin ve protein konsantrasyonu, klorofil kapsamı, makro ve mikro element düzeyleri, antioksidatif enzimler (SOD, CAT, APX, POX) ve MDA kapsamı belirlenmiş ve olası stres koşullarına verilen bu cevapların bitkide verim ve diğer önemli biyokimyasal parametreleri etkileme dereceleri araştırılmıştır.Bu çalışma sonucunda, yukarıda belirtilen dozlarda verilen borlu bileşikler ile önerilen dozlarda uygulanan insektisitler domates bitkisinde herhangi bir strese neden olmamış ve dahası bir genelleme yapılacak olunursa, 20 ppm'lik Tarım Bor dozunun incelenen bazı parametreler üzerine olumlu etkisi tespit edilmiştir. Ancak bu çalışmada araştırılan bor ve insektisit bileşiklerinin daha yüksek dozlarının olası zararlı etkilerinin ortaya konması için ilave araştırmalara gereksinim vardır.Anahtar Kelimeler: Antioksidant enzimler, Domates, Borik asit, Tarımbor, Pestisit

Abstract:
Turkey is one of the most important center of the Middle East and Europe with regards to the greenhouse production whereas Muğla is the second production area after Antalya. Recently, the negative effects of pollution due to intensive use of the pesticides on environment and plant, animal and human has been proven by some scientific studies. Also, the excess boron is toxic for plants. The unsuitable levels of both compounds are considered as abiotic stress factors. The aim of this study is to research the possible physiological and biochemical effects on tomato plants of these compounds.The experiments have been carried out in Ortaca County of Muğla City under the conditions of the commercial greenhouse during 2 years. Tarımbor, (doses of 20, 40 and 80 ppm) and boric acid (doses of 2, 5 and 10 ppm) as boron compounds, Admiral, Laser and Zoom (suggested dosages by producing company) as pesticides were used in the experiments. Any chemicals were not applied to tomato plants in the control groups.In the study, different boron and pesticide compounds causing stress were determined, concentration of protein and proline occurred as a result of stress, chlorophyll, macro and micro nutrients, antioxidative enzymes (SOD, CAT, APX, POX) and MDA were measured, and effects of the reactions due to possible stress on both tomato yield and some substantial biochemical parameters were conducted.According to the study results, boron compounds presented above and insecticides at suggested levels have induced no stress on tomato plants, moreover 20 ppm level of Tarımbor has positive effects on some parameters were determined. Further studies which would assess possible harmful effects of higher level of boron and insecticide compounds are needed.Keywords: Antioxidative enzymes, Tomato, Boric Acid, Tarımbor, Pesticide