Türkiye'de kurumsal sürdürülebilirlik endeksinde yer almanın firmaların finansal performansları üzerindeki etkilerinin karşılaştırmalı analizi
A comparative analysis of the effects of being listed in the corporate sustainability index on the financial performance of firms in Turkey
Yazar: GAYE KOPURLU
Danışman: DOÇ. DR. ŞABAN ÇELİK
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Dinamik panel teknikleri = Dynamic panel techniques ; Finansal performans = Financial performance ; Finansal sürdürülebilirlik = Financial sustainability ; Firma performansı = Firm performance ; Genelleştirilmiş momentler yöntemi = Generalized method of moments ; Kurumsal sosyal sorumluluk = Corporate social responsibility ; Kurumsal sürdürülebilirlik = Corporate sustainability

Özet:
1987 yılında Birleşmiş Milletler Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu tarafından yayınlanan "Ortak Geleceğimiz" başlıklı raporda "bugünün ihtiyaçlarını gelecek nesillerin ihtiyaçlarını karşılamalarından ödün vermeden karşılama süreci" olarak tanımlanan sürdürülebilirlik kavramı ile kamuoyunun çevre kirliliği, kaynak tüketimi, atık maddeler, ürün kalitesi ve güvenliği, çalışanların hakları ve konumu, toplumsal sorumluluk gibi konulara duyarlılığı artmıştır. Bu farkındalık artışına bağlı olarak yürürlüğe konan yeni yönetmelikler ve yasalar ile yatırımcı baskısı işletmelere sorumluluk yüklemiş ve kurumsal sürdürebilirlik kavramını ön plana çıkarmıştır. Yatırımcılardan gelen daha fazla saydamlık ve hesap verebilirlik talepleri ile şirketlerin bu verileri yayınlamasını teşvik etmek ve yatırımcıların analizlerini kolaylaştırmak amacıyla sürdürülebilirlik endeksleri oluşturulmuştur. Bu çalışmanın temel amacı sürdürülebilirlik endeksinde yer almanın, şirketlerin finansal performansı üzerindeki etkilerini analiz etmektir. Bu çalışmada, sürdürebilirlik endeksinde yer almanın şirket performansına etkisi, Borsa İstanbul'da işlem gören 367 şirketin 2008 - 2020 yılları arasındaki finansal verileri ile ölçülmüştür. Bu ölçüm ile bu endekslerde yer almanın işletmelerin finansal performansına etki eden iyi bir araç olup olmadıkları GMM (Genelleştirilmiş Momentler Metodu) yöntemi ile test edilmiştir.  Ayrıca, her bir işletme Borsa İstanbul tarafından yapılan sınıflandırmaya göre faaliyet gösterdiği sektör içerisinde ayrıca tekrar analiz edilmiştir. Çalışma sonuçlarına göre bu tezin temel araştırma sorusu olan sürdürülebilirlik endeksinde yer almak hem "varlık getiri oranı" hem de "özkaynak getiri oranı" değişkenleri için istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Sektörler için gerçekleştirilen regresyon analizleri neticesinde yalnızca "imalat" ve "mali kuruluşlar" sektörlerinde istatistiksel olarak anlamlı sonuçlara ulaşılmıştır.

Abstract:
The concept of sustainability is defined as "the process of meeting the needs of the present without compromising the ability of future generations to meet the needs of future generations" in the report titled "Our Common Future" published by the United Nations World Commission on Environment and Development in 1987. The public's sensitivity to issues such as environmental pollution, resource consumption, waste materials, product quality and safety, employee rights and position, and social responsibility has increased. With the new regulations and laws enacted due to the increase in this awareness, investor pressure has imposed responsibilities on businesses and brought the concept of corporate sustainability to the fore. Sustainability indices were created in order to encourage companies to publish this data and to facilitate the analysis of investors, with requests for greater transparency and accountability from investors. The main purpose of this study is to analyze the effects of being included in the sustainability index on the financial performance of companies. In this study, the effect of being included in the sustainability index on company performance was measured with the financial data of 367 companies traded in Borsa Istanbul between 2008 and 2020. With this measurement, whether being included in these indices is a good tool that affects the financial performance of the enterprises is tested with the GMM (Generalized Moments Method) method. In addition, each business has been reanalyzed separately within the sector in which it operates, according to the classification made by Borsa Istanbul. According to the results of the study, being included in the sustainability index, which is the main research question of this thesis, was found to be statistically significant for both ROA and ROE variables. As a result of the regression analyses carried out for the sectors, statistically significant results were obtained only in the "manufacturing" and "financial institutions" sectors.