Özgül öğrenme bozukluğu tanısı bulunan 8-16 yaş arası çocuklarda nörokognitif yetilerin bilgisayar tabanlı nöropsikolojik test bataryası olan CNSVS (The central nervous system vital signs) ile değerlendirilmesi
Evaluation of neurocognitive functions in children with spesific learning disability aged 8-16 by using a computerized neuropsychological test battery, CNSVS (The central nervous system vital signs)
Yazar: CEREN KAYA
Danışman: PROF. DR. BURAK DOĞANGÜN
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bilişsel beceriler = Cognitive abilities ; Hiperaktiviteli dikkat eksikliği bozukluğu = Attention deficit disorder with hyperactivity ; Nörobilişsel hastalıklar = Neurocognitive disorders ; Nörobiyoloji = Neurobiology ; Nöropsikolojik testler = Neuropsychological tests ; Çocuklar = Children ; Özel öğrenme bozukluğu = Special learning disorder ; Öğrenme bozuklukları = Learning disorders

Özet:
Amaç: Akademik başarısızlığın nedenlerinden biri olan Özgül Öğrenme Bozukluğu (ÖÖB)'nun etyolojisini belirlemeye yönelik yapılan birçok çalışmada ÖÖB'de yürütücü işlevler dahil olmak üzere nörokognitif yetilerde yetersizlikler gösterilmektedir. ÖÖB'nin okul başarısızlığın diğer bir nedeni olan Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) ile birlikteliği yüksek oranlarda bildirilmektedir. DEHB ve ÖÖB'nin tanı ölçütlerinin birbirinden çok farklı olmasıyla birlikte birçok benzer özellikleri bulunmaktadır. Çalışmamızda ÖÖB'de nörokognitif bozukluklarının bilgisayar tabanlı nörokognitif test bataryası olan CNSVS ile gösterilmesi, ÖÖB olgularıyla ve DEHB olgularının nörokognitif yetilerinin CNSVS test bataryasıyla karşılaştırılması, elde edilebilecek anlamlı bulguların ÖÖB'nin doğasının anlaşılmasında yardımcı olması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızın örneklemini İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Polikliniği'ne başvuran 8-16 yaş arası 31 ÖÖB ve 32 DEHB tanılı çocuk ve ergen ile çalışma gruplarıyla benzer sosyodemografik özelliklere sahip 33 sağlıklı karşılaştırma olgusu oluşturmaktadır. Olgulara ÖÖB tanı bataryası ve Okul Çağı Çocukları İçin Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam Boyu Versiyonu (ÇDŞG-ŞY) uygulanmıştır. Çalışma kriterlerini karşılayan bütün çocuk ve ergenlerin ailelerinden Sosyodemografik Veri Toplama Formu,  Atilla Turgay Çocuk ve Ergenlerde Yıkıcı Davranım Bozuklukları İçin DSM-IV'e Dayalı Tarama ve Değerlendirme Ölçeği, Güçler ve Güçlükler Anketinin doldurulması istenmiştir. Nörokognitif yetilerin değerlendirmek amacıyla bütün olgulara CNSVS testi uygulanmıştır. Elde edilen veriler, SPSS 21.0 programıyla analiz edilmiştir.
Bulgular:  ÖÖB grubundaki çocuk ve ergenler CNSVS ana bölüm puanlarından Nörokognitif İndeks, Toplam Bellek, Sözel Bellek, Psikomotor Hız, Bilişsel Esneklik, İşlem Hızı, Yürütücü İşlev, Akıl Yürütme ve Motor Hız puanlarında sağlıklı karşılaştırma grubuna göre anlamlı olarak daha düşük puan almıştır. ÖÖB tanılı çocuk ve ergenlerin reaksiyon süresi daha uzun, sürekli ve bölünmüş dikkati ile igili olduğu düşünülen Bütüncül Dikkat puanı (yüksek puan daha çok hata ile ilişkili) daha yüksektir. DEHB grubundaki çocuk ve ergenler ise Nörokognitif İndeks, Psikomotor Hız, Bilişsel Esneklik, İşlem Hızı, Yürütücü İşlev, Basit Dikkat ve Motor Hız puanlarında sağlıklı karşılaştırma grubuna göre anlamlı olarak daha düşük puan almıştır. DEHB grubunda Bütüncül Dikkat Puanı sağlıklı karşılaştırma grubuna göre daha yüksektir. Çalışma belleği, sürekli dikkat ve görsel bellek ana bölüm puanları açısından ÖÖB, DEHB ve sağlıklı karşılaştırma grubundaki çocuk ve ergenler benzer performans göstermiştir. ÖÖB grubu DEHB grubu ile karşılaştırıldığında, ÖÖB tanılı çocuk ve ergenlerde nöropsikolojik profil açısından özet bilgi sağladığı düşünülen Nörokognitif İndeks Puanı daha düşüktür. Çalışmamızda medikal tedavi alan DEHB olguları, Psikomotor Hız, Reaksiyon Süresi, İşlem Hızı açısından medikal tedavi almayan DEHB olgularına göre daha iyi performans göstermiştir. Medikal tedavi alan ve almayan ÖÖB olguları arasında; özel eğitim alan ve almayan ÖÖB olguları arasında CNSVS ana bölüm puanları açısından farklılık saptanmamıştır. 
Sonuç: Çalışmamızda elde edilen bulgular daha önce birçok çalışmada bildirilmiş olan ÖÖB ve DEHB'nin nörobilişsel işlevler üzerinde anlamlı bir bozulmaya sebep olduğu görüşünü destekler niteliktedir. Çalışmamız günümüzde kullanılan nöropsikolojik test bataryalarının ÖÖB ve DEHB tanılı çocuklarda var olan çeşitli nörobilişsel yetersizliklerin saptanmasında ve bireye özgü uygun müdahale programlarının oluşturulmasında önemli bir rol oynadığını düşündürmektedir.
Anahtar Kelimeler: Özgül Öğrenme Bozukluğu, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, nörokognitif beceriler

Abstract:
Objective: Many studies aiming to determine the etiology of Spesific Learning Disability (SLD) which is one of the causes of academic failure,  have shown that neurocognitive dysfunctions, including executive dysfunctions. It is reported that high comorbidity between SLD and Attention Deficit and Hyperactivity Disorder (ADHD), another cause of school underachievement. The diagnostic criteria of ADHD and SLD are very different but also they have many similar characteristics. In this study it is aimed to show neurocognitive dysfunctions in SLD by CNSVS computerized test battery, to compare neurocognitive functions of SLD and ADHD to help understanding the nature of SLD by obtained results.
Method: The sample of our study consisted of 31 SLD and 32 ADHD children and adolescents aged between 8-16 years, who admitted to the Department of Child and Adolescent Psychiatry, Cerrahpaşa Medical Faculty Istanbul University, 33 healthy controls with similar socio-demographic characteristics.  SLD diagnosis battery and schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School Aged Children- Present and Lifetime Version (SADS-PL) were used. Family of all children and adolescents meeting the study criteria were asked to fill Sociodemographic Data Form, Atilla Turgay The Screening and Assessment Scale based on DSM-IV for disruptive behavior disorders, Strengths and Difficulties Questionnaire. CNSVS test was applied to all participants to evaluate neurocognitive functions. The obtained data were analyzed by SPSS 21.0 program
Results: The children and adolescents in the SLD group had significantly lower scores on  CNSVS domain scores which are Neurocognitive Index, Total Memory, Verbal Memory, Psychomotor Speed, Cognitive Flexibility, Processing Speed, Executive Function, Reasoning and Motor Speed scores than the healthy comparison group.  Children and adolescents diagnosed with SLD had higher  reaction time and Complex Attention score (high score is related to error) which thought to be associated with continuous and divided attention. The children and adolescents in the ADHD group had significantly lower scores than the healthy comparison group on the Neurocognitive Index, Psychomotor Speed, Cognitive Flexibility, Processing Speed, Executive Function, Simple Attention and Motor Speed. ADHD group had higher Complex Attention score than healthy group. Children, adolescents in ADHD, SLD and healthy comparison group showed similar performance on scores  of working memory, sustain attention and visual memory. Compared with the ADHD group, the SLD group had a lower scores on Neurocognitive Index, which is thought to provide summary information on the neuropsychological profile. In our study ADHD patients who received medical treatment showed better performance than ADHD patients who did not receive medical treatment on Psychomotor Speed, Reaction Time, and Processing Speed. Between SLD participants who use medical treatment and who don't and also between SLD participants who get special education intervention and who don't, there was no difference on CNSVS domain scores. 
Conclusion: Findings in our study support the view that SLD and ADHD, previously reported in many studies, cause a significant impairment of neurocognitive functions. Outcomes from this study suggested the important role of using neuropsychological instruments used currently, to determine of various neurocognitive deficits in children with SLD and ADHD and to design  appropriate individual intervention programs.
Keywords: Spesific learning disability, Attention Deficit and Hyperactivity Disorder,  neurocognitive functions