Sa'dullâh el-Berde'î'nin Şerhu Tasrîfi'z-Zencânî adlı hâşiyesinin edisyon kritiği
Edition criticism of Sa'dullâh el-Berde'î's annotation titled Şerhu Tasrîfi'z-Zencânî
Yazar: ÖMER AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. MAHMUT TEKİN
Düzce Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Dilbilim = Linguistics
Dizin: Arap dili =   ; Haşiye = Hashiya ; Tahkik = Critical ; Tahkim = Arbitration ; Tahlil = Analysis ; Tefsir = Commentary ; Şerh = Commentary

Özet:
Bu çalışmada Zencânî, Teftâzânî ve Sa'dullâh el-Berde'î hakkında özlü bir bilgi
verildikten sonra Berde'î'nin sarf ilmi alanında kaleme aldığı Hâşiyetu Şerhi Tasrîfi'z-
Zencânî adlı eserinin edisyon kritiği yapılmıştır. Söz konusu çalışmada, hâşiye olması
münasebetiyle Teftâzânî'nin tüm ibareleri değil de gerekli kısımları izah edilmiştir.
Sa'dullâh el-Berde'î'nin hâşiyesinde muhatap kitle göz önünde bulundurarak kapalı bir
üslup yerine gayet anlaşılır ve akıcı bir dil kullanıldığı tespit edilmiştir. O, Teftâzânî'nin
ibarelerini ilmî bir üslupla ele alarak kendisine yöneltilebilecek tenkitleri mantıkî kaide
ve kurallarla incelemiştir. Şerhte yer alan tartışmalı konularda teslimiyetçi bir tavır
takınmayarak tercihini objektif bir şekilde ortaya koyması da dikkat çekici
husulardandır. Sa'dullâh el-Berde'î, okuyucunun kafasını karıştırmamak için hâşiyesini
gereksiz tartışmalardan uzak tutmuştur. Teftâzânî'nin şerhinde eksik bırakılan konu ve
ibareler Sa'dullâh el-Berde'î tarafından ustaca tamamlanarak araştırmacıların
istifadelerine sunulmuştur. Geniş bir kaynak yelpazesine sahip olan hâşiye, konuyla
ilgili sunulan örneklerin okuyucunun ufkunu genişletmesiyle de ön plana çıkmaktadır.
Söz konusu hâşiye, daha sonra Teftâzânî'nin şerhi üzerine yazılan çalışmalara da ışık olmuştur.

Abstract:
In this study, after providing concise information about Zencânî, Teftâzânî ve Sa'dullâh
el-Berde'î, the edition critique of Berde'î's work titled Hâşiyetu Şerhi Tasrîfi'z-Zencânî,
which he wrote in the field of sarf science, have been conducted. In the aforementioned 
study, not all the phrases of Teftâzânî, but the necessary parts are explained due to the
fact that it is an annotation. In Sa'dullah el-Berde'î's annotation, it has been determined
that a very understandable and fluent language is used instead of a closed style, 
considering the addressee group. He handled Teftâzânî's expressions with a scientific
style and examined the criticisms that could be directed against him with logical rules. It 
is also remarkable that he did not take a submissive attitude on the controversial issues 
in the annotation and showed his preference in an objective way. Sa'dullah al-Barda'î
kept his annotation away from unnecessary discussions in order not to confuse the 
reader. The subjects and phrases left incomplete in Teftâzânî's commentary were
masterfully completed by Sa'dullâh al-Berde'î and presented to the researchers' use. The
annotation, which has a wide range of sources, also comes to the fore with the examples 
presented on the subject broadening the reader's horizons. The aforementioned
annotation also shed light on the studies written on Teftazani's commentary later on.