Bağlanma stilleri ile aleksitimi arasındaki ilişkide bilinçli farkındalığın aracı rolü
The mediatiry role of mindful attention awareness in the relationship between attachment styles and alexithymia
Yazar: ELİF AKSU
Danışman: DOÇ. DR. MAKBULE KALI SOYER
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Aile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı / Aile Danışmanlığı ve Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı bağlanma stilleri ile aleksitimi arasındaki ilişkide bilinçli farkındalığın aracı rolünün incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubu Türkiye'de yaşayan 18-65 yaş arasındaki 308 yetişkin birey oluşturmaktadır. Katılımcıların 214'ü (%69,5) kadın, 94'ü (%30,5) erkektir. Araştırmanın amacı doğrultusunda veri toplamak için Demografik Bilgi Formu, Perth Aleksitimi Ölçeği, Üç Boyutlu Bağlanma Stilleri Ölçeği ve Bilinçli Farkındalık Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS ve AMOS programları kullanılmıştır. Bağlanma stilleri, aleksitimi ve bilinçli farkındalık puanlarının cinsiyet değişkenine göre farklılaşmasını incelemek için Bağımsız Gruplar t Testi, Bağlanma stilleri, aleksitimi ve bilinçli farkındalık arasındaki ilişkiyi incelemek için Pearson Korelasyon katsayısı analizi yapılmıştır. Son olarak bağlanma stilleri ile aleksitimi arasındaki ilişkide bilinçli farkındalığın aracı rolünü test etmek için Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) kullanılmıştır.
Araştırmanın sonucunda aleksitimi ile güvenli bağlanma stili arasında negatif yönde, aleksitimi ile kaçınan ve kaygılı kararsız bağlanma stili arasında pozitif yönde, aleksitimi ile bilinçli farkındalık arasında negatif yönde, güvenli bağlanma stili ile bilinçli farkındalık arasında pozitif yönde, kaçınan ve kaygılı-kararsız bağlanma stili ile bilinçli farkındalık arasında negatif yönde anlamlı ilişkilerin olduğu görülmüştür. Değişkenler arasında kurulan Yapısal Eşitlik Modelinde (YEM) kaçınan bağlanma stili ile aleksitimi arasındaki ilişkide bilinçli farkındalığın kısmi aracılık rolünün olduğu, kaygılı-kararsız bağlanma stili ile aleksitimi arasındaki ilişkide bilinçli farkındalığın tam aracılık rolünün olduğu ve güvenli bağlanma stili ile aleksitimi arasındaki ilişkide bilinçli farkındalığın aracılık rolünün olmadığı tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Aleksitimi, Bağlanma Stilleri, Bilinçli Farkındalık

Abstract:
The purpose of this study is to examine the mediating role of mindful attention awareness in the relationship between attachment styles and alexithymia. The study group of the research consists of 308 adult individuals between the ages of 18-65 living in Turkey. 214 (69.5%) and were women and 94 (30.5%) were men of the participants. In line with the purpose of the research, Demographic Information Form, Perth Alexithymia Scale, Three-Dimensional Attachment Styles Scale and Mindful Attention Awareness Scale were used to collect data. SPSS  and AMOS programs were used to analyze the data. Independent Samples t-Test Technique was conducted to examine the differences in attachment styles, alexithymia and mindfulness scores according to gender. Pearson's Correlation Method correlation coefficient analysis was performed to examine the relationship between attachment styles, alexithymia and mindfulness. Finally, Structural Equation Model (SEM) was used to test the mediating role of mindfulness in the relationship between attachment styles and alexithymia.
As a result of the research, there was a negative correlation between alexithymia and secure attachment style, a positive correlation between alexithymia and avoidant and anxious-ambivalent attachment style, a negative correlation between alexithymia and conscious awareness, a positive correlation between secure attachment style and conscious awareness, and a positive correlation between avoidant and anxious-ambivalent attachment style and conscious awareness. It was observed that there were negative significant relationships between awareness and awareness. In the Structural Equation Model (SEM) established between the variables, mindfulness has a partial mediating role in the relationship between avoidant attachment style and alexithymia, mindfulness has a full mediating role in the relationship between anxious-ambivalent attachment style and alexithymia, and mindfulness has not a mediating role in the relationship between secure attachment style and alexithymia. 
Key Words: Alexithymia, Attachment Styles, Mindful Awareness.