Türkiye'de ikamet izni başvurusunda bulunan yabancıların sağlık sigortasına ilişkin uygulamaların analizi
Analysis of practices regarding health insurance of foreigners who apply for residence permit in Turkey
Yazar: ÇAĞDAŞ TANER
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM GÜRAY YONTAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı / Kalite Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Sosyoloji = Sociology ; İşletme = Business Administration
Dizin: Göçmenler = Emigrants ; Sağlık hakkı = Health right ; Sağlık sigortası = Insurance-health ; Sigorta = Insurance ; Sigorta sistemi = Insurance system ; Sigortacılık = Insurance ; Yabancı uyruklu = Foreign domectic ; Yabancılar = Foreigners ; İkamet = Residence ; İkametgah izni = Residence permit

Özet:
İnsanlık tarihinin başlangıcından beri, insanların yaşadığı coğrafyadan başka bir alana göç etme istekleri hep var olmuştur. 21. yüzyıl itibariyle, dünya üzerinde yaşayan her 30 kişiden biri çeşitli sebepler ile yaşadıkları yeri terk ederek başka ülkelere göç etmiş durumdadır. 
Türkiye'de 2021 yılı itibariyle, farklı statülerde beş milyonu aşan sayıda yabancı bulunmaktadır. Bu yabancılardan bazıları, savaş, ideolojik çatışmalar vb. sebeplerden ötürü ülkelerini terk edip kaçarak Türkiye'den korunma talep etmekte, bazıları ise turistik, eğitim, ticari faaliyetleri gibi amaçlarla Türkiye'de ikamet etmektedir. 
4.4.2013 tarihinde kabul edilen Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ulusal yabancılar hukuku alanına birçok yenilik getirmiştir. Sağlık hakkının korunmasına yönelik uluslararası sözleşmeler ve ulusal mevzuatımızda yer alan hükümler kapsamında, ikamet izni alarak Türkiye'de kalmak isteyen yabancılar için düzenlenen sağlık sigortasına sahip olma şartı bu yeniliklerden biridir. 
Sağlık sigortaları, sağlık hakkının korunması ve olası sağlık sorunları neticesinde, tedavi hizmetlerinden kesintisiz faydalanılması amacıyla geliştirilmiş yöntemlerdir. Türkiye'de ikamet izni başvuru sahipleri için hangi tür sağlık sigortalarının mevzuat kapsamında geçerli olacağı belirtilmiştir. Ancak uygulama alanındaki bazı aksaklıklar, kanun koyucu tarafından ortaya koyulan kamu yararı amacından uzaklaşılmasına sebep olmaktadır. 
Bu doğrultuda, sigorta sisteminin dayandığı mevzuatın ve sağlık sigortası talep eden idarenin işleyişinin gözden geçirilmesi gerekli olmuş ve bu kapsamda ikamet izni başvurusunda bulunan yabancıların sağlık sigortalarına ilişkin aksaklıkların etkin çözümü tartışılmıştır.
 	
Anahtar Kelimeler: Göç, yabancılar, ikamet izinleri,  sağlık hakkı, sağlık sigortası.

Abstract:
Since the beginning of human history, there has always been a desire of people to migrate from their geography to another area. As of the 21st century, one out of every 30 people living in the world has left their place of residence for various reasons and immigrated to other countries.
In 2021, there are more than five million foreigners with different statuses in Turkey. Some of these foreigners have been involved in war, ideological conflicts, etc. Some of them are residing in Turkey for purposes such as touristic, educational and commercial activities.
The Law on Foreigners and International Protection, adopted on 4.4.2013, brought many innovations to the field of national foreigners law. One of these innovations is the requirement to have health insurance, which is issued for foreigners who want to stay in Turkey by obtaining a residence permit within the scope of international conventions for the protection of the right to health and the provisions of our national legislation.
Health insurances are methods developed to protect the right to health and to benefit from uninterrupted treatment services as a result of possible health problems. It is stated that which types of health insurances will be valid within the scope of the legislation for residence permit applicants in Turkey. However, some deficiencies in the field of implementation cause it to move away from the public interest purpose set by the legislator.
In this respect, it was necessary to review the legislation on which the insurance system is based and the functioning of the administration requesting health insurance, and in this context, the effective solution of the problems regarding the health insurance of foreigners who apply for a residence permit was discussed.

Keywords: Migration, foreigners, residence permits, right to health, health insurance.