Aprantilerde beslenme durumunun saptanması
Determination of nutritional status of apprentices
Yazar: ŞEYMA SİPAHİOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİTNAT ŞULE ŞAKAR
İstanbul Okan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Binicilik = Horsemanship ; Ergenler = Adolescents ; Jokeyler = Jockeys ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen

Özet:
Adolesan dönem; fiziksel, biyokimyasal, ruhsal ve sosyal yönden hızlı büyümenin olduğu gelişimin en hızlı evrelerinden biridir. Ülkemizde adolesan sporcuların beslenme alışkanlıklarının ve fiziksel aktivitelerinin değerlendirildiği az sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu çalışma, adolesan at biniciliği ile uğrasan sporcuların beslenme durumlarını ve antropometrik ölçümlerini saptamak amacıyla planlanmıştır.
Çalışmaya, Türkiye Jokey Kulübü Apranti Eğitim Merkezinde 15-17 yaşları arasındaki toplam 50 erkek sporcu katılmıştır. Katılımcıların demografik bilgileri, antropometrik ölçümleri ve 3 günlük besin tüketim kayıtları alınmıştır. Veriler SPSS 21.0 programıyla değerlendirilmiştir.
Aprantilerin, antropometrik ölçümleri ortalamaları yaşa göre incelendiğinde Z-skorlarının ağırlıkta  -2,75±0,85, boyda  -2,35±1,03 ve Beden Kütle İndeksinde (BKİ) ise    -1,54±0,92 olduğu tespit edilmiştir. 1. ve 2. Sınıf aprantilerin yaşa göre BKİ Z-skoru  karşılaştırıldığında, 1. sınıfın Z-skorunun anlamlı olarak 2. sınıflardan daha iyi olduğu bulunmuştur (p<0,05).
Enerji  ve besin öğesi alımları incelendiğinde, ortalama enerji alımlarının 2013 ± 519 kkal olduğu; enerjinin %48'inin karbonhidtatlardan, %38'inin yağlardan %14'ünün proteinlerden sağlandığı görülmüştür. İstatistiksel olarak incelendiğinde aprantilerin, karbonhidrat tüketim yüzdesi arttıkça BKİ'nin azaldığı; günlük ağırlık başına alınan protein (g/kg) miktarı arttıkça boy ve ağırlıklarının azaldığı bunun yanı sıra yağsız kütle (FFM)'nin arttığı; C vitamini tüketim miktarı arttıkça yağsız kütle (FFM)'nin arttığı anlamlı olarak görülmüştür (p<0,05).
Bu çalışma ülkemizde adolesan sporcuların beslenme bilgi ve kalitesinin artırılması ve sporcu adolesanların beslenme durum ve özelliklerini inceleyen daha geniş kapsamlı araştırmaların yapılması gerekliliğini ortaya koymuştur. Bu çalışmalar, sporcuların branşlarına ve yaş gruplarına göre öneriler getirilmesi açısından büyük önem taşıyacaktır.
Anahtar Kelimeler: adolesan sporcu, apranti, jokey, beslenme durumu saptaması

Abstract:
The adolescent period is one of the fastest stages of development with rapid growth in physical, biochemical, psychological and social features. There are not enough studies completed in Turkey on evaluation of nutrition habits of adolescent athletes and anthropometric measurements in particular sports branches. This study aimed to determine the nutritional status and anthropometric measurements of apprentice (jockey apprentice) athletes who were subjected to horse riding.
This study was conducted in Turkey Jockey Club Apprentice School with a total of 50 male athletes that attended the course. Participants  were aged between 15-17 years. Demographic data, anthropometric measurements and 3-day food consumption records of the participants were obtained. The data analyzed with SPSS 21.0 program.
When the mean values of anthropometric measurements of the apprentices were examined by age, it was found that the z-scores were -2.75 ± 0.85 in weight, -2.35 ± 1.03 in height, and -1.54 ± 0.92 in the Body Mass Index (BMI). When the BMI z-score of 1st and 2nd-grade apprentices were compared, it was found that the 1st-grade z-score was significantly better than the 2nd-grade (p <0.05).
When energy and nutrient intake were examined, it is seen that, the average energy intake was 2013 ± 519 kcal. 48% of the energy is obtained from carbohydrates, 38% obtained from fats and 14% obtained from proteins. Statistical analyses revealed that: As the percentage of carbohydrate consumption increased, BMI decreased. As the amount of protein (g / kg) taken up per day increases, their height and weight decrease, meanwhile lean mass (FFM) increase. It is found that the lean mass (FFM) increased with the increasing of vitamin C consumption (p <0.05). 
This study demonstrated the need to increase the nutritional knowledge and quality of adolescent athletes in Turkey and to conduct more comprehensive studies on the nutritional status and characteristics of adolescent athletes. These studies will be of great importance in terms of making suggestions according to the branches and age groups of the athletes. 
Keywords: adolescent athlete, apprentice, jockey, nutritional status