II. Dünya Savaşı'nın Türk şiirine yansımaları
The Second Word War in Turkish poetry reflections
Yazar: MUHAMMED EMİN KAPTAN
Danışman: PROF. MURAT KACIROĞLU
Erzurum Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Dünya Savaşı II = World War II ; Savaş = War ; Türk şiiri = Turkish poem ; Şiir = Poem

Özet:
Bu çalışma Türk şiirinde İkinci Dünya Savaşı'nın Türk şiirine yansımalarını ortaya
koymak amacıyla yapılmıştır. Çalışmamız dört ana bölümden oluşmaktadır.
Giriş bölümünde şiir ve savaş kavramları üzerinde durulmuştur. Kavramların Türkler için ne
ifade ettiği özellikle ön plana çıkarılmış, tarihî olaylar üzerinden Türk edebiyatı şiir türü üzerinden
savaş bağlamında değerlendirilmiştir. Türk edebiyatında bir savaş edebiyatı var mıdır sorusuna cevap
aranmıştır.
Birinci bölüm ise "Türkiye'de İkinci Dünya Savaşı'nın Etkileri" adını taşır. İkinci Dünya
Savaşı ön plana çıkarılarak hem savaşın siyasi tarihi hem de Türkiye'deki etkileri anlatılmıştır.
İkinci bölümde ise temel amaç İkinci Dünya Savaşı ve Türk şiiri ilişkisini doğru saptamaktır.
Savaşın yaşandığı dönemde ürünler veren daha doğru bir ifadeyle savaşa tanıklık eden kuşak ile
savaşın hatıralarıyla büyüyen iki farklı kuşak karşımıza çıktı. Özellikle 1960 sonrası ise savaş bir
kaygı olarak görülmüştür.
Üçüncü bölüm ise bütünüyle şiir incelemesine ayrılmıştır. Savaşın bütün yönlerini eserinde
detaylı olarak ifade eden bu isimler bilhassa savaşı konu eden fasikül kitaplar neşrettikleri için bu
bölümde ele alınmıştır. Savaşı tarihi bütünsel açıdan inceleyenler başlığında Türk şiirinin önemli
dört ismine yer verilmiştir. Bu isimler; Nazım Hikmet, Attila İlhan, Cahit Saffet Irgat, Fazıl Hüsnü
Dağlarca'dır. Dördüncü bölüm olan "Savaştan Uzak Coğrafyanın Savaş Dili'nde ise Türkiye'de ve
Türk şiirinde İkinci Dünya Savaşı'nın konumlandırılması, anlamlandırılması, öne çıkan temalar
bağlamında değerlendirmiştir. 20.yüzyıl birçok sorunu beraberinde getirmiştir. Bunların başında ise
ideolojiler gelmektedir. Emperyalizmin yayılması, faşizmin şiddetlenerek büyümesi ve bunların
yanında her şeye rağmen hümanist dünya görüşüne sahip insanların bulunması ideolojik
kamplaşmaların oluşmasına neden olur. İkinci Dünya Savaşı bir bakıma bu kamplaşmanın
şiddetlenmesinin bir sonucudur. Türk şairleri ise bu durumu anlatan şiirler söylemiş, kendilerine
yakın buldukları ideolojilerin sözcüsü olmuşlardır. Olumsuz gördükleri ideolojileri de
eleştirmişlerdir. Bu bölümde ise ideolojik kamplaşmalar üzerinden Türk şiiri ele alınmıştır.

Abstract:
This study was conducted to reveal the relationship among poetry, and war in Turkish
poetry during World War II. Our study consists of four main parts.
In the introduction, the concepts of politics, poetry and war are emphasized. The
meaning of the concepts for the Turks was evaluated in terms and war through the Turkish
literature poetry type based on the historical events.
The first part is called " Effects of the Second World War in Turkey. Is there a
Turkish war literature Literature section in question sought to answer the World War II and
removed to the fore the political history of the war is described as well as their effects in
Turkey.
In the second part, the main aim is to determine the relationship between the World
War II and Turkish poetry. In the war period we encountered two different genarations that
witnessed the ugly face of the battle and grow up with memory of that. Especially after 1960,
because of the war the wory was felt by them.
The third part has separated to poetry. These names, which describe in detail all
aspects of war in his work, have been discussed in this chapter especially because they
published fascicle books about war. In the title of those who examine the history of war in a
holistic way, four important names of Turkish poetry are given. Nazım Hikmet, Attila İlhan,
Cahit Saffet Irgat, Fazıl Hüsnü Dağlarca… The language of geography far of war the Second
World War and the War of Turkish poetry in Turkey, evaluated and interpreted in the context
of prominent themes. The 20th century brought about many problems. At the beginning
Ideologies come out spread of imperialism, the aggravation of fascism, and the beside these
humanist world views came out and lead to the formation of ideological polarisation. In a
way, the result of World War II the brought about of this ideological polarisation. On the
other hand, Turkish poets have told poems about this situation and they have become
spokespersons of the ideologies they find close. In this section, the Turkish poetry has been
discussed on ideological polarisation.7
Key Words: II. World War, Turkish Poetry, Poetry and War