İmam Buhârî'nin Birrü'l-vâlideyn isimli eserinin incelenmesi
Examination of Imam Buhari's work of Birr al-walidayn
Yazar: DİLBER ŞEVAL GÜNEŞ
Danışman: PROF. DR. BİLAL AYBAKAN
İbn Haldun Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Hadis rivayetlerinin yazıya geçirilmesinden günümüze kadar müsnedler, sünenler, câmîler, müstedrekler, belirli konulara ait rivayetleri bir araya toplayan müstakil eserler, hadis şerh kitapları, gibi konu ve amaç bakımından farklı birçok hadis eseri telif edilmiştir. Bu literatür içerisinde Muhammed b. İsmâil el-Buhârî ilmi ve eserleriyle öne çıkan en önemli alimlerdendir. Buhârî, hadis otoritesi kabul edilmiş ve alanının ilklerinden sayılabilecek eserler telif etmiş bir muhaddistir. Bu eserlerinden biri tanesi de Birrü'l-vâlideyn isimli hadis cüz'üdür. Çoğunlukla anne, baba, akraba, güzel ahlâk ile ilgili rivayetlerin derlenmesinden oluşan bu hadis cüz'ü, ismi ve içerdiği hadislerin konularıyla kategorisinin ilklerinden olma özelliği taşımaktadır. Birrü'l-vâlideyn öncesi hadis edebiyatına bakıldığında sıla-i rahim ile ilgili birçok hadis nakledilmiş, İmam Buhârî öncesi de Kitâbü'l-birr ve's-sıla isminde eserler telif edilmiştir; ancak "Birrü'l-vâlideyn" yani anne babaya iyilik manasında, konunun daha özelleşmesi bakımından, Buhârî öncesi bu isimle telif edilen bir eser bulunamamıştır.
Çalışmanın amacı Birrü'l-vâlideyn hakkındaki bilgilere ulaşmak, hadis cüz'ü içerisindeki rivayetleri değerlendirerek, elde edilen bilgiler üzerinden literatüre katkı sağlamaktır. Bu sebeple tezde eser ile irtibatlı olan bilgiler kaydedilmiş, içerik olarak Buhârî'nin el-Câmiu's-sahîh ve el-Edebül'l-müfred'i ile ilgili bölümler mukayese edilerek sened-metin çalışması ve rical çalışması yapılmıştır.

Abstract:
Since the time that hadith narrations had been written down, many various hadith works have been written in terms of subject and purpose, such as musnads, sunans, jamis, mustadraks, hadith commentary books and some independent works that consisted of narrations on certain subjects. One of the prominent names in this literature with his scholarship and works is Muhammed b. Ismail al-Bukhari. He was accepted as a hadith authority and wrote works that can be considered as one of the first in his field. One of his works is a hadith juz named Birr al-walidayn. This juz which is mostly composed of the compilation of narrations about mother, father, relatives and good morals is one of the firsts in its category with its name and the subjects of the hadiths it contains. When we look at the hadith literature before Birr al-walidayn, many hadiths related to family and kinship were narrated, and works called Kitab al-birr wa'l-silah were compiled before Imam Bukhari. However, the work, which was copyrighted with a title specific to parents as "Birr al-walidayn" which means favor to parents, could not be found before Bukhari.

The aim of the study is to reach the information about Birr al-walidayn, and to evaluate the narrations in the hadith juz and to contribute to the literature via the information obtained. For this reason, the information related to the work has recorded, and the chapters related to Bukhari's al-Jâmi' al-sahîh and al-Adab al-mufrad have been compared, a sanad-text study and a rijal study have been made.
rulacaktır.