Total diz protezi ameliyatı olacak hastalara ameliyat sırasında sanal gerçeklik uygulamasının kaygı düzeyi ve yaşam bulguları üzerine etkisi
The effect of intraoperative virtual reality application on the level of anxiety and vital findings in patients who will have total knee replacement surgery
Yazar: YUSUF BEŞİRİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP SAYAR
KTO Karatay Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Ruh Sağlığı ve Hast. Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Bu araştırma, hastalara total diz protezi ameliyatı sırasında uygulanan sanal gerçeklik uygulamasının kaygı düzeyi ve yaşam bulguları üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, randomize kontrollü, deneysel tasarımda olup, 1 Haziran-30 Aralık 2022 tarihleri arasında Burdur Bucak Devlet Hastanesi'nde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini 35 sanal gerçeklik grubu 35 kontrol grubu olmak üzere toplam 70 hasta oluşturmuştur. Hastalar blok randomizasyon yöntemiyle gruplara atanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Hasta Bilgi Formu'', "Durumluk Kaygı Ölçeği (STAI-I)" ve "Yaşam Bulguları Takip Formu" kullanılmıştır. Sanal gerçeklik grubundaki hastalara ameliyat sırasında sanal gerçeklik gözlüğü ile doğa ve manzara görüntüleri izlettirilirken, kontrol grubuna sadece rutin cerrahi prosedürü uygulanmıştır. Ameliyattan hemen önce ve ameliyattan sonra her iki gruptaki hastaların STAI-I ile kaygı düzeyleri ölçülmüştür. Ayrıca, her iki gruptaki hastaların ameliyat başlamadan hemen önce (0. dak) ve ameliyat başladıktan sonra her 15 dakikada bir (15., 30., 45. ve 60. dakika) solunum sayısı, kan basıncı, nabız sayısı ve oksijen satürasyonu değerleri ölçülerek yaşam bulguları takip formuna kaydedilmiştir. Verilerin analizinde ortalama, standart sapma, sayı, yüzde, ortanca (minimum–maksimum), Ki-kare, Fisher's Exact testi, Bağımsız iki örnek t testi, Eşli iki örnek t testi, Mann-Whitney U test, varyans analizi ve Friedman testi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, sanal gerçeklik ve kontrol grubu arasında tüm ölçümlerde (0,15,30,45,60.dakika) solunum sayısı, sistolik-diyastolik kan basıncı, oksijen saturasyonu ortalamaları ile nabız sayılarının 0.ve 15.dakikadaki ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık olmadığı (p>0,05), sadece 30., 45. ve 60. dakikalarda sanal gerçeklik grubunun nabız sayılarının ortalamasının, kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha düşük olduğu bulunmuştur (p<0,05). Bununla birlikte, sanal gerçeklik grubundaki hastaların ameliyat öncesi STAI-I puan ortalamasının (50,71±5,57), kontrol grubundaki hastaların puan ortalaması ile (49,23±6,66) benzer olduğu (t=1,012; p=0,31) bulunurken, ameliyat sonrası sanal gerçeklik grubundaki hastaların STAI-I puan ortalamalarının (32,11±3,63), kontrol grubuna göre (48,20±7,16) anlamlı olarak daha düşük olduğu belirlenmiştir (t=-11,854; p<0,001). Total diz protezi  ameliyatı sırasında sanal gerçeklik uygulamasının, hastaların yaşam bulgularının tamamını etkilemediği, sadece nabız sayısını düşürdüğü ve kaygı düzeylerini önemli ölçüde azalttığı bulunmuştur.

Abstract:
This research was conducted to determine the effect of virtual reality application applied to patients undergoing total knee replacement during surgery on their anxiety level and vital signs. The research had a randomized controlled, experimental design and was conducted at Burdur Bucak State Hospital between 1 June and 30 December 2022. The sample of the study consisted of a total of 70 patients, 35 in the virtual reality group and 35 in the control group. Patients were assigned to groups by block randomization method. "Patient Information Form", "State Anxiety Inventory (STAI-I)" and "Vital Signs Follow-up Form" were used as data collection tools in the study. While the patients in the virtual reality group were shown nature and landscape images through virtual reality glasses during the surgery, only the routine surgical procedure was performed in the control group. Anxiety levels of patients in both groups were measured with STAI-I just before and after surgery. In addition, patients in both groups were monitored for respiratory rate, blood pressure, pulse rate and oxygen saturation during the surgery just before the start of the surgery (0th minute) and every 15 minutes after the surgery started (15th, 30th, 45th and 60th minutes). The values were measured and recorded on the vital signs follow-up form. Mean, standard deviation, number, percentage, median (minimum–maximum), Chi-square, Fisher's Exact test, Independent two-sample t-test, Paired two-sample t-test, Mann-Whitney U test, analysis of Variance and Friedman test were used in the analysis of the data. As a result of the research, there was no statistically significant difference between the averages of respiratory rate, systolic-diastolic blood pressure, oxygen saturation and pulse rates at 0 and 15 minutes in all measurements (0, 15, 30, 45, 60th minutes) between the virtual reality and control group (p>0.05), it was found that only at the 30th, 45th and 60th minutes, the average pulse rate of the virtual reality group was statistically significantly lower than the control group (p<0.05). However, the preoperative STAI-I mean score of the patients in the virtual reality group (50.71±5.57) was similar to the mean score of the patients in the control group (49.23±6.66) (t=1.012; p=0.31), the mean STAI-I score of the patients in the postoperative virtual reality group (32.11±3.63) was determined to be statistically significantly lower than the control group (48.20±7.16) (t=- 11.854; p<0.001). It was found that virtual reality application during total knee replacement surgery did not affect all vital signs of patients, but only reduced the pulse rate and significantly reduced anxiety levels.