Pozitif örgütsel davranışın (Psikolojik sermaye) kurumsal itibar algısına etkisinde presenteeismin aracı rolü üzerine bir araştırma
A research on the mediator role of presenteeism in the effect of positive organizational behavior (Psychological capital) on perception of corporate reputation
Yazar: GÖKHAN İLHAN
Danışman: PROF. DR. FATMA GEÇİKLİ
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Halkla İlişkiler = Public Relations ; Psikoloji = Psychology ; İşletme = Business Administration
Dizin: Doğrulayıcı faktör analizi = Confirmatory factor analysis ; Pozitif psikolojik sermaye = Positive psychological capital ; Presentizm = Presenteeism ; Psikolojik sermaye = Psychological capital ; Yapısal eşitlik modeli = Structural equation model ; Örgütsel itibar = Organizational prestige ; İtibar = Reputation

Özet:
Teknolojik, politik, ekonomik, ekolojik ve sosyal alanlardaki sürekli, hızlı ve güçlü gelişmeler tüm dünyayı etkilemekle birlikte bazı riskleri de beraberinde getirmektedir. Örgütler, rekabet avantajı elde etmek ve sürdürmek, başarıya ulaşmak için stratejik, yapısal ve iş yapma yöntemleri gibi birçok alanda fark yaratan uygulamaları hayata geçirmektedirler. Pozitif örgütsel davranış (psikolojik sermaye) ile kurumsal itibar arasındaki ilişkide presenteeismin aracı değişken rolünün belirlenmesi amacıyla yapılan bu çalışmada, iki veya daha fazla değişkenin betimlendiği ve derinlemesine analiz edildiği ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişki Yapısal Eşitlik Modeli aracılığı ile oluşturulan model çerçevesinde incelenmiştir. Çalışmanın evrenini Konya Organize Sanayi Bölgesinde faaliyette bulunan işletme çalışanları oluşturmaktadır. Literatürde bu üç değişkenin birlikte değerlendirmeye alındığı çalışmaya rastlanılmamıştır. Ele alınan değişkenlerin ülke ekonomisinin kalkınmasında en önemli yeri olan üretim ve sanayi alanında uygulanmasının bu anlamda literatüre katkı sağladığı düşünülmektedir. Çalışma kapsamında veri toplama tekniklerinden anket tekniği ile çalışanlara sorular yöneltilmiştir. Araştırmanın evreninden örneklem olarak geçerli 388 çalışan araştırmaya dâhil olarak analize tabi tutulmuştur. Bu araştırmada Psikolojik Sermaye, Kurumsal İtibar ve Presenteeismi ölçmek amacıyla üç farklı ölçek kullanılmıştır. Araştırmanın geçerliğini ve güvenirliğini artırmak amacıyla ölçeklere Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS ve LISREL paket programı aracılığı ile Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) kullanılarak analiz edilmiştir.
Araştırma sonucunda çalışanların psikolojik sermaye ile kurumsal itibarı algıları arasında pozitif, orta kuvvetli anlamlı ilişki olduğu tespit edilmiştir. Yapısal eşitlik analizi sonrasında, presenteeismin de bu değişkenler arasında kısmi aracılık rolü üstlendiği saptanmıştır. Sonuç olarak örgüt yöneticileri, çalışan personelin psikolojik sermaye düzeylerini artıracak uygulamaların kurumsal itibar algısını destekleyeceğini ve çalışanlarının presenteeism tutumlarını önleyeceğini bilmelidirler. Araştırmamıza dâhil ettiğimiz değişkenlerin, başta eğitim, sağlık, güvenlik alanları olmak üzere, farklı kamusal ve özel kurumlarda çalışanlara uygulanması/incelenmesi ve bu kapsamdaki sonuçların karşılaştırmalı olarak ortaya konulması büyük önem arz etmektedir.

Abstract:
Continuous, rapid, and powerful developments in technological, political, economic, ecological, and social fields affect the whole world, but also bring some risks. Organizations implement practices that make a difference in many areas such as strategic, structural, and business methods in order to gain and maintain competitive advantage and achieve success. In this study, which was conducted to determine the mediating variable role of presenteeism in the relationship between positive organizational behavior (psychological capital) and corporate reputation, the relational survey method, in which two or more variables are described and analyzed in depth, was used. The relationship between the variables was examined within the framework of the model created by the Structural Equation Model. The universe of the study consists of business employees operating in Konya Organized Industrial Zone. In the literature, no study was found in which these three variables were evaluated together. It is thought that the application of the variables discussed in the field of production and industry, which has the most important place in the development of the country's economy, contributes to the literature in this sense. Within the scope of the study, questions were asked to the employees with the survey technique, one of the data collection techniques. 388 employees who were valid as a sample from the universe of the research were included in the research and were analyzed. In this study, three different scales were used to measure Psychological Capital, Corporate Reputation, and Presenteeism. In order to increase the validity and reliability of the study, Exploratory Factor Analysis (EFA) and Confirmatory Factor Analysis (CFA) were applied to the scales. The obtained data were analyzed using Structural Equation Modeling (SEM) with IBM SPSS and LISREL package program.
As a result of the research, it was determined that there is a positive, medium strong, and significant relationship between the employees' psychological capital and their perceptions of corporate reputation. The results of the analysis done through structural equation modelling put that the presenteeism, as a mediator variable among dependent and independent variables, caused partial intervention. As a result, organizational managers should be aware that practices that will increase the psychological capital levels of employee personnel will support the perception of corporate reputation and prevent the presenteeism attitudes of their employees. The variables focused in this thesis may be applied/examined to those working in different public and private institutions and various disciplines (education, health, security, etc.) and the contrastive analysis could be held over the results to be obtained in further studies.