Erken dönem Türkiye SSCB ilişkilerinde kültürel faaliyetlerin rolü (1923-1935)
The role of cultural activities in early Turkey-USSR relations (1923-1935)
Yazar: TÜNAY ARAS
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İLKER AKTÜKÜN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Atatürk Dönemi = Atatürk Period ; Erken Cumhuriyet Dönemi = Early Republican Period ; Kültürel diplomasi = Cultural diplomacy ; Kültürel etkinlikler = Cultural activities ; Kültürel ilişkiler = Cultural relations ; Sovyetler Birliği = Soviet Union ; Türkistan-Sovyet ilişkileri = Turkistan-Soviet relations ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Yumuşak güç = Soft power

Özet:
Bu çalışmada Türkiye ve SSCB arasında erken Cumhuriyet döneminde meydana gelen kültürel faaliyetler incelenmiştir. Bu kültürel faaliyetler incelenmeden önce kültürel faaliyetlerin uluslararası ilişkilerdeki rolünü anlamak için ilk bölümde teorik ve kavramsal bir tartışma yapılmıştır. Yapılan bu kavramsal tartışmada "yumuşak güç", "kamu diplomasisi", "kültürel diplomasi" ve "propaganda" kavramları karşılaştırmalı bir şekilde analiz edilerek, bu kavramların farklı ve benzer yönleri tablolar üzerinde gösterilmiştir. Yapılan bu kavramsal tartışmanın ardından çalışmanın ikinci bölümünde söz konusu dönemde Türkiye SSCB ilişkilerinin karakterini belirleyen ulusal ve uluslararası faktörler analiz edilmiştir. Aynı zamanda bu bölümde Türkiye SSCB resmi ilişkilerinin kurumsallaşma aşamalarına değinilmiş ve iki ülke arasında bu dönemde gerçekleştirilen üst düzey resmi ziyaretler dönemin basın organları taranarak detaylarıyla gösterilmiştir. İki ülkenin kültürel alanda gerçekleştirdikleri ilişkiler için oldukça önem arz eden bu resmi ziyaretlerden sonra tezin üçüncü bölümünde iki ülkenin çeşitli kültürel alanlarda gerçekleştirdiği faaliyetler siyasal boyutlarıyla birlikte incelenmiştir. Spor, sinema ve tiyatro başta olmak üzere çeşitli sergilerin kültürel faaliyet alanı olarak incelendiği bu bölümde yoğunluklu olarak birincil kaynaklar kullanılmıştır. Dönemin gazete ve dergilerinin yanı sıra Başbakanlık Cumhuriyet Arşivi'nde konuyla ilgili olan belgelerden faydalanılarak söz konusu kültürel faaliyetler hakkında genel bir çerçeve ortaya koyulmuştur. Bütün bu çalışma boyunca kültürel alanın siyasal alanla olan ilişkisi ve kültürel alanın dış politikanın bir aracı olarak kullanılma biçimi satır aralarında sürekli vurgulanmıştır.

Abstract:
In this study, the cultural activities that took place between Turkey and the USSR in the early Republican period were examined. Before examining these cultural activities, a theoretical and conceptual discussion was made in the first part to understand the role of cultural activities in international relations. In this conceptual discussion, the concepts of "soft power", "public diplomacy", "cultural diplomacy" and "propaganda" were analyzed comparatively and the different and similar aspects of these concepts were shown on the tables. After this conceptual discussion, in the second part of the study, national and international factors that determined the character of Turkey-USSR relations in the mentioned period were analyzed. At the same time, in this section, the institutionalization stages of the official relations between Turkey and the USSR were mentioned and the high-level official visits between the two countries during this period were scanned in the press organs of the period and shown in detail. After these official visits, which are very important for the relations between the two countries in the cultural field, in the third part of the thesis, the activities of the two countries in various cultural fields are examined together with their political dimensions. In this section, where various exhibitions, especially sports, cinema and theater, are examined as cultural activities, primary sources are used intensively. In addition to the newspapers and magazines of the period, a general framework was revealed about the cultural activities in question by making use of the documents related to the subject in the Prime Ministry Republic Archive. Throughout this study, the relationship between the cultural field and the political field and the way the cultural field is used as a tool of foreign policy have been constantly emphasized between the lines.