Üstün zekalı/ yetenekli çocuklarda psikolojik sağlamlık ve sosyal sermaye ilişkisi
Relationship between resilience and social capital in gifted / talented children
Yazar: ZEHRA UÇAK AZBOY
Danışman: PROF. DR. GÜLŞAH SEYDAOĞLU
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Sosyal sermaye = Social capital ; Ölçekler = Scales ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Üstün zekalı çocuklar duygusal yoğunlukları ve aşırı duyarlılıklarından dolayı akranlarına göre daha kırılgan ve uyumsuz olabilmektedirler. Bu grupta aile, arkadaş ve diğer sosyal çevre ile kazanılmakta olan sosyal sermaye çocuklarda psikolojik sağlamlık geliştirmesine katkı sağlayabilir. Bu araştırmanın amacı; üstün zekâlı ve özel yetenekli ortaokul öğrencilerinde sosyal sermaye ve psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkiyi normal öğrencilerle karşılaştırmalı olarak incelemektir. 
Araştırma olgu kontrol modeli olarak tasarlanmıştır. Toplamda 129 öğrenci çalışmaya alınmıştır;  67'si özel yetenekli - üstün zekalı öğrenci olgu grubu olarak çalışmaya alınmış, bu gruba benzer yaş ve cinsiyette özel yetenekli olmayan 62 öğrenci ise kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Araştırma kapsamında sosyal sermaye formu ve Psikolojik Sağlamlık Ölçeği kullanılmıştır. 
Psikolojik Sağlamlık Ölçeği toplam puanı (PSÖ) üstün zekalı çocuklarda (4,2±0,4) normal zekalı olanlara (4,0±0,6) göre anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p=0,050). Güven puan ortalamaları arasında anlamlı fark yok (p=0,380) iken aidiyet puan ortalaması üstün zekâlılarda daha yüksektir (p=0,015). Öğrencilerin PSÖ güven ve aidiyet puanları arasında orta, iyi ve çok iyi düzeyde (r=0,49 ile r=0,78 arasında değişen) ilişki olduğu gözlenmektedir (p<0,01). Güven ve aidiyet arasında üstün zekalılarda orta düzeyde (r=0,55) normal öğrencilerde ise iyi düzeyde (r=0,69) korelasyon olduğu görülmektedir. PSÖ ile güven arasında üstün zekalılarda iyi düzeyde (r=0,65) normal öğrencilerde ise orta düzeyde (r=0,49) korelasyon olduğu görülmektedir. PSÖ ile aidiyet üstün zekalılarda yüksek düzeyde (r=0,78) ve normal öğrencilerde ise daha düşük düzeyde (r=0,57) ilişki olduğu saptanmıştır. (p<0,01).
Psikolojik sağlamlık toplam puanı (PSÖ) ile gelir durumu arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p=0,232). Güven puan ortalamaları arasında anlamlı fark yok (p=0,380) iken aidiyet puan ortalaması ile gelir düzeyi arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Gelir düzeyi düşük olanların puan ortalaması (3,5±0,8) ile iyi düzeyde olanların puan ortalaması (3,7±0,8) gelir düzeyi orta olanlara (4,0±0,7) göre daha (p=0,028). Eğitim gideri arttıkça PSÖ, güven ve aidiyet puanları anlamlı olarak artmaktadır (sırası ile p=0,050, p=0,027 ve p=0,043). Psikolojik sağlamlık, aidiyet düzeyi cinsiyet, yaş ve okul türlerine göre farklılık göstermemektedir. 
Elde edilen sonuçlar, sosyal sermayenin psikolojik sağlamlığı arttırdığını göstermektedir. Üstün zekalı çocukların psikolojik sağlamlığının normal öğrencilere göre daha yüksek olması (diğer sosyal sermaye araçları gruplar arasında fark göstermemektedir) zekanın bir tür sermaye olarak değerlendirilebileceğini düşündürmektedir.

Abstract:
Gifted children may be more fragile and incompatible with their peers because of their emotional intensity and hypersensitivity.  In this group, social capital gained by family, friends and other social environment can contribute to the development of psychological soundness in children.  The purpose of this research;  The aim of this study is to examine the relationship between social capital and psychological robustness in gifted and special gifted secondary school students in comparison with normal students.
 The research was designed as a case control model.  A total of 129 students were included in the study;  67 of them were included in the study as a group of special gifted - gifted students, and 62 non - gifted students of similar age and gender were identified as the control group.  Social capital form and Psychological Robustness Scale were used in the study.
 The total score of the PSQ was found to be significantly higher in gifted children (4.2 ± 0.4) than those with normal intelligence (4.0 ± 0.6) (p = 0.050).  While there was no significant difference between the mean confidence score (p = 0.380), the mean belonging score was higher in gifted students (p = 0.015).  It was observed that there was a moderate, good and very good relationship (ranging between r = 0.49 and r = 0.78) between the PSS trust and belonging scores of the students (p <0.01).  It is seen that there is a moderate correlation between trust and belonging among gifted students at moderate level (r = 0.55) and normal students at good level (r = 0.69).  There was a good correlation (r = 0.65) between the PAD and trust in gifted students and moderate correlation (r = 0.49) in normal students.  It was found that PSD was associated with a high level of royalty (r = 0.78) in gifted students and a lower level of relationship with normal students (r = 0.57).  (P <0.01).
 There was no significant difference between total PSQ score and income (p = 0.232).  While there was no significant difference between the mean confidence score (p = 0.380), a significant difference was found between the mean belonging level and income level.  The mean score of those with low income (3.5 ± 0.8) and the mean score of those with good level (3.7 ± 0.8) were lower than those with moderate income (4.0 ± 0.7).  (P = 0.028).  PSI, trust and belonging scores increased significantly as education expenses increased (p = 0.050, p = 0.027 and p = 0.043, respectively).  The level of psychological resilience, belonging does not differ according to gender, age and school types.
 The results show that social capital increases psychological resilience.  The higher psychological strength of gifted children compared to normal students (other social capital instruments do not differ between groups) suggests that intelligence can be considered as a kind of capital.