Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi kullanılarak dental implant bölgelerinin cerrahi öncesi değerlendirilmesi
Pre-surgical assessment of dental implant sites by using cone beam computed tomography
Yazar: BİLGE CAN
Danışman: DOÇ. DR. ELİF ÖNCÜ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Periodontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2019
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental implantasyon = Dental implantation ; Dental implantlar = Dental implants ; Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi = Cone-beam computed tomography ; Maksiller sinüs = Maxillary sinus ; Mandibular sinir = Mandibular nerve ; Preoperatif dönem = Preoperative period ; Teşhis = Diagnosis

Özet:
Giriş: Dişsiz alanların dental implant destekli protezler ile rehabilite edilmesi, tekli ve çoklu diş eksikliklerinin restorasyonunda başarı oranı oldukça yüksek bir tedavi şeklidir. İmplant tedavisinin başarısı da kusursuz klinik ve radyografik değerlendirmeye bağlıdır. Rutin implant planlamasında yaygın olarak kullanılan iki boyutlu  görüntüleme yöntemlerinin anatomik yapıları üç boyutlu olarak görselleştirememesi ve ölçümsel hataların oluşması farklı görüntüleme sistemlerinin gelişmesine yol açmıştır. Konik Işınlı Bilgisayarlı Tomografi (KIBT) maksillofasiyal bölgede düşük radyasyon dozuyla kullanılabilen; alveoler kemiğin yoğunluğu, morfolojisi, genişliği, yüksekliği, komşu anatomik yapılar hakkında ayrıntılı bilgi sağlayarak implantoloji alanında gittikçe popüleritesi artan bir görüntüleme şekli olmuştur. 
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada implant tedavisi planlanan bölgelerdeki anatomik yapıların ayrıntılı değerlendirilmesi ve elde edilen verilerle daha güvenli tedavilerin yapılması amaçlanmıştır. Bu amaçla KIBT görüntüleri alınmış, yaşları 18-86 arasında değişen 262'si kadın, 188'i erkek toplam 450 yetişkin bireyin görüntüleri retrospektif olarak incelenmiştir. Anterior maksillada kemiğin yüksekliği ve genişliği, bukkal konkavitenin alveoler kret tepesine uzaklığı ve derinliği; nazopalatin kanal (NPK) çapı ve NPK'ın anteriorundaki alveoler kemik yüksekliği ve genişliği; maksiller sinüs membranının kalınlığı ve morfolojisi, septa varlığı, maksiller sinüsle birinci molarların ilişkisi; mandibular kanal ve mental foramen çapı ile mandibuladaki konumları değerlendirilmiştir. Elde edilen verilerin cinsiyete ve yaşa göre kıyaslamaları yapılmıştır.
Bulgular: Anterior maksilla bölgesinde yapılmış ölçümler kadın bireylerde anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p<0,05). Bukkal konkavitenin en yüksek oranda gözlendiği dişler lateral dişler (sol %47,1- sağ %44,3), bukkal konkavite derinliği en sığ dişler kanin dişlerdir (p<0,05). NPK çapı ve anteriorundaki alveoler kemiğe ait tüm veriler erkek bireylerde anlamlı derecede yüksektir (p=0,001). NPK boyunun diş bulunan bireylerdeki ortalaması (13,17 mm) diş bulunmayan bireylerin ortalamasından (11,86 mm) daha fazla, insiziv foramen çapının ise diş bulunmayan bireylerdeki ortalaması (4,77 mm) diş bulunan bireylerin ortalamasından (4,41 mm) daha geniştir (p<0,05). Maksiller sinüs membranının kalınlığı ve morfolojisinin normal sınırlardan sapma oranı erkeklerde kadınlara göre anlamlı derecede daha yüksektir (p<0,05). Septa varlığının en sık gözlendiği bölge 1/3 posterior bölgedir. Mandibular kanal çapı boyutları erkeklerde kadınlara göre daha yüksektir. Mental foramenin en fazla gözlendiği konum ikinci premolar dişin uzun aksıdır. Mental foramen alveoler konuma uzaklığının ortalaması yaş arttıkça azaldığı gözlenmiştir (18-29 yaş arası bireylerde 12,18 mm, 60 yaş üstü bireylerde 8,48 mm).
Sonuç: Yapılan ölçümlerin büyük bir kısmında kadınlara ait veriler erkeklere göre daha düşüktür. İmplant tedavilerinin planlamaları yapılırken maksilla anterior bölgede bukkal konkavite görülme oranının en fazla olduğu dişler lateral dişlerdir. Erkeklerde normal maksiller sinüs morfolojisi kadınlara göre daha azdır ve 1/3 posteriorda septa görülme sıklığı fazladır. Mental foramenin en sık görüldüğü konum ikinci premolarların uzun aksıdır.

Abstract:
Introduction: Rehabilitation of toothless areas with dental implant supported prosthesis is a highly successful treatment modality in the restoration of single and multiple tooth deficiencies. The success of implant treatment depends on excellent clinical and radiographic evaluation. Two-dimensional imaging methods are widely used in routine implant planning. However, different imaging systems have been developed due to the inability to visualize anatomical structures in three dimensions and incorrect measurements. Conical Beam Computed Tomography (KIBT) has become a popular imaging modality in the maxillofacial region with low radiation dose which can be widely used in implantology. KIBT provides detailed information about the density, morphology, width, height of the alveolar bone and adjacent anatomical structures.
Material and Methods: The aim of this study is to provide more reliable surgical procedures with detailed evaluation of anatomical structures in dental implant areas and to improve implant treatments. The KIBT data of 450 adults (262 females and 188 males) aged 18-86 years were analyzed retrospectively. The height and width of the bone in the anterior maxilla, the distance and depth of the buccal concavity to the alveolar crest; nasopalatine canal (NPK) diameter and height and width of the alveolar bone in the anterior of the NPK; thickness and morphology of maxillary sinus membrane, presence of septa, relationship of maxillary sinus with first molar; mandibular canal and mental foramen diameter and their position in the mandible were evaluated. All data were compared by gender and age.
Results: Measurements in the anterior maxilla region were significantly lower in female subjects (p <0.05). The most common buccal concavity was observed in the lateral teeth (left %47,1-right %44,3). Canine teeth are the lowest depth of buccal concavity (p <0.05). All values of NPK and alveolar bone in the anterior of NPK were significantly higher in male subjects (p = 0.001). The mean NPK length in the individuals with teeth (13.17 mm) is higher than the average of the toothless individuals (11.86 mm), and the average incisor foramen diameter in individuals without teeth (4.77 mm) is wider than the average of the individuals with teeth (4.41 mm) (p <0.05). The normal rate of maxillary sinus membrane thickness and morphology was significantly higher in females than males (p <0.05). The most common site of septa presence is the 1/3 posterior area of the sinus. Mandibular canal diameter dimensions were higher in males than females. The most common location of the mental foramen is the long axis of the second premolar tooth. It was observed that the distance from the alveolar crest to the mental foramen decreased with increasing age (18-29 years 12,18 mm, +60 years 8,48 mm).
Conclusion: In most of the measurements, values of females were lower than males. The maximum incidence of buccal concavity in the maxillary anterior region is in the lateral teeth. normal maxillary sinus morphology is less in males than in females. The incidence of septa at 1/3 posterior is the highest. Mental foramen was most commonly observed in the second premolar region.