Neoliberal bireyciliğin öğrencilere yansıması
The reflections of neoliberal individualism towards students
Yazar: HAKKI KAHVECİ
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA SEVER
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitimin Kültürel Temelleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bireyselleştirilmiş öğretim yöntemi = Individual teaching method ; Bireysellik = Individualism ; Eğitim felsefesi = Education philosophy ; Eğitim programları = Education programs ; Kolektif bellek = Collective memory ; Liberalizm = Liberalism ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Öğrenci davranışı = Behavior of student

Özet:
Modern bir kavram olan bireycilik çok farklı anlamlara sahip olmuştur. Ancak bu anlamlar zamanla önemini kaybederek sadece liberalizmin dayanak noktasını oluşturan anlam öne çıkmıştır. Liberalizmin bireycilik anlayışında dışsal engellere karşı özgür, çıkarlarını birincil amaç olarak gören bireyin varlığı önemsenir. Birey, devlet ve topluma karşı savunulur. Neoliberalizmin bireycilik anlayışında ise özgürlük teması ve serbest piyasaya dayalı toplumsallık kilit rol oynar. Bireylerden çıkarlarını önemsemesi, rekabetçi olması, girişimci bir anlayışa sahip olması ve ilişkilerini de rekabet ve çıkar temelinde kurması beklenir. Maddi ve nicel olarak ölçülebilen mutluluğa önem verilir. Neoliberal bireycilik esasına dayalı toplumda her birey başarı ve başarısızlığının sorumluluğunu kendisi taşır. Bu çalışmada neoliberal bireycilik ile bu bireyciliğin bileşenlerini oluşturan kavramların öğrencilerin bireysel tercih ve toplumsal ilişkilerindeki tutum, davranış ve düşüncelerini nasıl ve ne düzeyde etkilediği ile bu etkilerin kaynakları incelenmiştir. Çalışma nicel ve nitel verilerin birlikte ele alındığı karma yöntemle yürütülmüştür. Araştırma kapsamında geliştirilen 'Genç Bireylerde Bireycilik ve Kolektivizm Ölçeği' ile öğrencilerden nicel veriler toplanmıştır. Yarı yapılandırılmış sorularla yapılan görüşmelerde öğretmenlerin öğrencilerle ilgili gözlemlerini içeren nitel veriler toplanmıştır. Nitel ve nicel veriler çözümlenerek sonuca ulaşılmıştır. Ulaşılan sonuca göre öğrencilerin kolektivist tutum ve davranışlara sahip olmakla birlikte bu tutum ve davranışlarında azalma olduğu görülmektedir. Aynı zamanda öğrencilerin neoliberal bireycilik tutum, düşünce ve anlayışlara sahip oldukları ile bu tutumların zaman içerisinde güçlendiği belirlenmiştir. Öğrencilerin neoliberal bireyci tutum ve davranışlarının oluşmasında aile, sosyal çevre, medya, internet ile okul içinde var olan formel ve informel etkileşimler etkili olmaktadır.

Abstract:
Individualism as a modern concept owns various meanings. However, these meanings had lost its importance throughout the time and the meaningmerely related to liberalism's main pillars became prominent. The individualism understanding of liberalism gives importance to the individuals who see their benefits as their priority, and who act free against external barriers. The indivual is defended against the state and the society. The notion of freedom and the community of free market are the key elements in the individualism understanding of neoliberalism.It is expected from the individuals that they should care about their benefits, be competitive, have an entrepreneur view and build their relationships according to competition and benefits. Happiness that can be measured by material and quantitative values is important. In the society of neoliberal individualism, every individual are responsible of their own success and failure. This study examines neoliberal individualism and the notions that constitutes the components of that kind of individualism. Besides, the study seeks to find out how these notions affect the students' individual preferences and their attitudes, behaviours, thoughts in their social relationships. The study is also interested in the level of this effect and its sources.The research is conducted by a mixed method which focuses on both quantitative and qualitative data. Quantitative data were collected from the students by using 'The Scale of Individualism and Collectivism in Young Individuals'. Qualitative data were collected by conducting semi-structured interviews with teachers who shared their views about their students. The findings were gathered by analysing qualitative and quantitative data. The findings show that even though the students have collectivist attitudes and behaviours, these attitudes and behaviours are declining.At the same time, it was found in the analysis that the students have neoliberal individualist attitude, opinion and understanding, and these attitudes are becoming more powerful over time. Family, social environment, media, internet and formal and informal interactions at school are effective in the formation of students' neoliberal individualist attitudes and behaviours.