Günümüz Türk resminde motif olarak kullanılan yöresel desen "Keşan"
Local pattern "Keşan" used as a motif in today's Turkish painting
Yazar: YASEMİN EFİLOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BURCU ÖZYONAR ÇIRAK
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Resim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Desen = Pattern ; Keşan = Keşan ; Motifler = Motifs ; Resim sanatı = Painting art ; Türk resim sanatı = Turkish painting art

Özet:
Anadolu'da, yöreden yöreye değişen motifler geçmişten beri bulundukları yerin temsilcisi olmuştur. Keşan deseni de ait olduğu Karadeniz yöresini temsil etmiş, bugün de sanatçıların eserlerinde kullandıkları dikkat çeken bir öge olmuştur.
 "Günümüz Türk Resminde Motif Olarak Kullanılan Yöresel Desen "Keşan"" başlıklı bu çalışmada, Karadeniz yöresine özgü ve kullanımı geniş olan keşan bezinin, resim sanatında motif olarak kullanılması araştırılmıştır. Çalışmada, kendine özgü renkleriyle bir araya gelen ve anlamsal içerikleri bulunan keşan desenini eserlerine taşıyarak motif olarak işleyen sanatçılara yer verilmiştir. Bu sanatçıları bir araya getirerek, eserlerinde kullandıkları biçimlerin ve içeriklerin incelenmesi hedeflenmiştir.
Bu çalışmada, yöresel desen olan keşan bezini günümüz resmine uyarlayan sanatçılara değinmeden önce, motife kavramsal açıdan yaklaşılmış bu doğrultuda resim sanatındaki yeri araştırılmıştır. Motiflerin, Resim sanatına ve Türk resmine yansıması ve etkileri üzerine incelemeler yapılmış diğer yandan geçmişten günümüze geçirdiği süreç ele alınmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinin kullanıldığı bu çalışmada basılı ve elektronik kaynaklar dışında sergi katalogları ve broşürlerden yararlanılmıştır. Araştırmalar sonucunda eserlerinde Keşan desenine yer veren Alpay İsmail Özkan, Aslı Özen, Şahver Çebi Altuntaş, Hacer Sarı ve Adnan Aydın olarak toplam beş sanatçıya ulaşılmıştır. Bu çalışma Resim sanatına tema olarak giren yöresel keşan desenini motif olarak kullanan sanatçıları bir araya getirmesi bakımından Türk resim sanatı araştırmalarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. 


Anahtar Sözcükler: Motif, Keşan, Günümüz Türk Resmi

Abstract:
In Anatolia, the motifs that change from region to region have been representative of the place where they have been since the past. The Keşan pattern also represented the Black Sea region to which it belongs, and it has become a striking element used by artists in their works today.
 In this study titled "The Local Pattern Used as a Motif in Today's Turkish Painting, "Keşan", the use of the keşan cloth, which is unique to the Black Sea region and has a wide usage, as a motif in the art of painting was investigated. In the study, artists who come together with their unique colors and have semantic content, carry the keşan pattern to their works and use them as motifs. By bringing these artists together, it is aimed to examine the forms and contents they use in their works.
In this study, before mentioning the artists who adapted the local pattern of the shed cloth to today's painting, the motif was approached from a conceptual point of view and its place in the art of painting was investigated in this direction. The reflections and effects of motifs on the art of painting and Turkish painting were examined, on the other hand, the process from the past to the present was discussed. In this study, in which qualitative research methods were used, exhibition catalogs and brochures were used, apart from printed and electronic sources. As a result of the research, a total of five artists were reached, namely Alpay İsmail Özkan, Aslı Özen, Şahver Çebi Altuntaş, Hacer Sarı and Adnan Aydın, who included the keşan pattern in their works. It is thought that this study will contribute to the research of Turkish painting art in terms of bringing together the artists who use the local keşan pattern as a motif, which is a theme in the art of painting.

Keywords: Motif, Keşan, Contemporary Turkish Painting