Sosyal medyada bedenin yeniden üretimi: Geç ergenlik dönemi üzerine nitel bir araştırma
Body reproduction in social media: A qualitative study on late adolescence
Yazar: KÜBRA TÜRKEL
Danışman: DOÇ. DR. SEFA ERBAŞ
Gümüşhane Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Hizmet Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work
Dizin: Sosyal hizmetler = Social services ; Sosyal medya = Social media

Özet:
Ergenlik dönemi, bireyin fiziksel, zihinsel, psikolojik, sosyal ve cinsel gelişiminde değişimlerin yaşandığı önemli bir dönemdir. Bu dönemin etkisiyle ergenler, duygusal dalgalanmalar, yetersizlik hissi ve kendini beğenmeme gibi durumlarla karşılaşmaktadır. Bu olumsuz durumların sebeplerinden biri, ergenlerin sosyal medyayı kullanım sıklığının artmasına bağlı sosyal medyada karşılaştıkları ideal beden görünümleriyle kendi bedenlerini kıyaslamalarıdır. Çünkü sosyal medyada bir bedenin nasıl olması gerektiğine dair oldukça fazla uyaran mevcuttur. Bu nedenle bu araştırmada, geç ergenlik dönemindeki bireylerin beden ve ideal beden algısını etkileyen değişkenlerin ve beden memnuniyetsizliği ile baş etme stratejilerinin neler olduğunu ve sosyal medyanın beden inşasına etkisini incelemeyi amaçladım. Bu amaç doğrultusunda çalışmayı nitel araştırma desenine göre dizayn ettim. Araştırmada, veri toplama aracı olarak görüşme tekniğinden faydalandım. Araştırmanın katılımcılarını belirlemede amaçlı örneklem yöntemini kullanarak,  belirtilen kriterleri karşılayan geç ergenlik dönemindeki 24 bireyle amaca yönelik derinlemesine görüşmeler gerçekleştirdim. Görüşmelerden elde ettiğim verileri çözümlemede, katılımcıların birebir aktardığı görüşler için betimsel analizden faydalandım. Ayrıca, MAXQDA 2022 programı aracılığı ile Beden İnşası temasını; beden algısının gelişimi, beden memnuniyetsizliği ile baş etme stratejileri, ideal beden algısı ve sosyal medya olmak üzere dört ana kategoride inceledim. Beden inşasının şekillenmesinde ergenlik döneminin, ailenin, akranların, partnerin, toplumun, benlik algısının ve sosyal medyanın önemli rolü olduğu sonucuna ulaştım. Sosyal medyada sunulan ideal beden görünümlerinin ergenlerin beden inşasında önemli bir etkiye sahip olduğu kayda değer bir diğer sonuçtur. Bu araştırmanın konusu nicel araştırma teknikleri ile daha önce ölçümlendiği halde alanyazında nitel tekniklerin kullanıldığı herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Buradan hareketle, görüşme tekniği ile toplanan veriler, konu ile ilgilenenlere temel kaynak olması açısından önemlidir.

Abstract:
Adolescence is a period of physical, mental, psychological, social, and sexual development. With the impact of this period, adolescents experience emotional fluctuations, feelings of inadequacy, and self-hatred. One of the reasons for these negative states is that adolescents compare their bodies with the ideal body appearances they encounter on social media (SoMe) due to the increased frequency of SoMe use and excessive stimuli from SoMe about the ideal body. Therefore, in this study, I aimed to examine the variables affecting the body and ideal body perception of individuals in late adolescence and their coping strategies with body dissatisfaction, and the SoMe's effect on body construction. For this purpose, I designed the study within the framework of qualitative research design. Using the purposeful sampling method, I conducted semi-structured interviews with 24 individuals in the late adolescence period, who met the criteria in accordance with the scope of the study. I used descriptive data analysis and examined the theme of "Body Construction" through the MAXQDA 2022 program in four main categories: development of body perception, coping strategies with body dissatisfaction, ideal body perception, and SoMe. I concluded that adolescence, family, peers, partner, society, self-perception, and SoMe play an important role in shaping body construction. Another significant result is that the ideal body appearances presented on SoMe have a significant impact on adolescents' body construction. Qualitative research implementing interview technique is novel in this research field and the study will provide the researchers and readers with an in-depth understanding of this phenomenon.