Ortaöğretim Öğrencilerinin Moleküler Biyoloji ve Genetik Konusu Kapsamında Hazırlanan Kavramsal, İşlemsel ve Grafiksel Soruları Çözme Başarılarının Karşılaştırılması
A Comparison of Secondary School Students? Achievemens on Conceptual, Algorithmic and Graphical Questions About Molecüler Biology and Genetics
Yazar: SEVİLAY ERKOL
Danışman: YRD. DOÇ. İLKER UĞULU
Balıkesir Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2013
Konu: Biyoloji = Biology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Günümüzde bireyler eğitim hayatları süresince ve hatta eğitim hayatlarından sonraki dönemlerinde sınavlarla mücadele etmektedir. Sınavlarda göstermiş oldukları başarı düzeyleri de yapmış oldukları doğru ve yanlış soru sayıları yanı sıra hayattaki başarıları ile ilişkilendirilmektedir. Bu bağlamda öğrencilerin soru çözmedeki başarılarının hayatlarına etkisi dikkate alındığında öğrencilerin soru çözme başarılarının ve soru türleri ile ilişkisinin detaylı bir şekilde incelenmesinin önemi ortaya çıkmaktadır. 
Bu gereklilikten yola çıkılarak yapılan bu çalışmada ortaöğretim öğrencilerinin kavramsal, işlemsel ve grafiksel sorulardaki başarılarının karşılaştırılması amaçlanmıştır.  Çalışmaya 2012-2013 eğitim-öğretim yılında on ikinci sınıfta ve Fen Bilimleri alanında öğrenim gören 400 öğrenci katılmıştır. Araştırmada on ikinci sınıf öğrencilerinin başarılarını karşılaştırmak için moleküler biyoloji ve genetik konusu kapsamında hazırlanmış olan kavramsal, işlemsel ve grafiksel sorulardan oluşan üç test geliştirilmiştir. Her bir test çoktan seçmeli on soru maddesinden oluşmaktadır. Ayrıca öğrencilerin soru türlerine dair kendi yeterliklerine ilişkin farkındalıklarını belirlemek amacıyla da iki tane açık uçlu sorudan oluşan öğrenci görüş formu kullanılmıştır.
Bu çalışmada karşılaştırma türü ilişkisel tarama yöntemi kullanılmıştır. Her bir teste ilişkin öğrenci başarıları tek yönlü varyans analizi ile analiz edilmiştir. İstatistiksel analizler her üç test puanları arasında kavramsal test lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğunu göstermiştir (p<0.05). Ayrıca bu analizlere ek olarak yapılan analizlerde soru türlerinin her biri diğer soru türleri ile karşılaştırılmıştır. Çoklu karşılaştırmalarda kavramsal sorular ve grafiksel sorular arasında (p<0.05), kavramsal sorular ile işlemsel sorular arasında (p<0.05) ve işlemsel sorular ile grafiksel sorular arasında (p<0.05) istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. 
ANAHTAR KELİMELER: problem çözme, kavramsal soru, işlemsel soru, grafiksel soru

Abstract:
Today people have been struggling with exams during their education life and even after the later stages of education and their achievement levels on exams are associated with the number of their true and false questions. As mentioned in national and international evaluation reports, when the low level of students? achievements are considered, the importance of problem solving and the detailed examination of question types appears.

On the basis of this requirement, in this study, it is aimed to compare the achievements of 12th grade students on conceptual, operational and graphical questions. Four hundred students, studying on the field of Science/Science Education during the 2012-2013 academic year, participated in this study.  In this research, in order to compare the  performances of 12th grade students, three tests which are made up of conceptual, algorithmic and graphical questions are produced within molecular biology and genetics fields and each test consists of multiple- choice ten questions. Also, to determine the awareness of their own competences about question types, student feedback form is used and this form includes two open-ended questions.
In this study, comparative relational scanning system methodology was utilized. The performances of students in each test were analyzed with one- way ANOVA and statistical analysis revealed significant differences among each of three test scores in favor of conceptual test (p<0.05). Also, in further analyses one type of questions was compared with other types. In multiple comparisons, statistically significant differences were determined between conceptual questions test and graphical questions test (p<0,05), between conceptual questions test and alghoritmic questions test(p<0.05) and between alghoritmic questions test and graphical questions test. Besides, the results indicated that most of secondary education 12th grade students are lack of graphical skills. And the results suggest that more such studies are needed to develop their graphical skills.

KEYWORDS: problem solving, conceptual question, algorithmic question, graphical question