Algılanan anne baba tutumunun üniversite öğrencilerinin bilişsel çarpıtmaları ve kişilik yapıları ile ilişkisi
A study on the relationship between perceived parental attitudes and undergraduate students' cognitive distortions and personality traits
Yazar: GİZEM GÖNEN
Danışman: PROF. DR. AZİZE DİLEK GÜLDAL
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Ana Bilim Dalı / Aile Eğitimi ve Danışmanlığı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Bilişsel çarpıtma = Cognitive distortion ; Kişilik = Personality ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışmada algılanan anne baba tutumlarının üniversite öğrencilerinin bilişsel çarpıtmaları ve kişilik yapıları ile ilişkisi incelenmiştir.

Anne baba tutumları, bilişsel çarpıtmalar ve kişilik yapıları bazı değişkenlerle karşılaştırılmış ve çeşitli istatistikler yapılmıştır.

Araştırmanın örneklemi İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar, Mühendislik, Fen ve Edebiyat öğrencilerinden 213'ü kız, 192'si erkek olmak üzere toplam 405 kişiden oluşmuştur.

Çalışmada algılanan anne baba tutumunu ölçmek için "Anne Baba Tutum Ölçeği" (ABTÖ), bilişsel çarpıtmaları ölçmek için "Akılcı Olmayan İnanç Ölçeği Kısaltılmış Formu" (AOİÖ-K) ve kişilik yapılarını ölçmek için  "Kişilik İnanç Ölçeği" (KİO) kullanılmıştır. Deneklerle ilgili demografik bilgi edinmek için ise araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır.

Bu çalışmanın sonunda algılanan anne baba tutumu ile kişilik yapıları arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Çocuk demokratik tutum ile yetiştirildiğinde, çekingen, bağımlı, pasif agresif, antisosyal, narsisistik, histriyonik ve paranoid kişilik yapılarına rastlanma oranı azalmaktadır. Çocuk otoriter tutum ile yetiştirildiğinde ise, çekingen, bağımlı, pasif agresif, obsesif kompulsif, antisosyal, narsisistik, histriyonik, şizoid ve paranoid kişilik yapılarına rastlanma oranı artmaktadır. Çocuk koruyucu/istekçi tutum ile yetiştirildiğinde, çekingen, bağımlı, pasif agresif, obsesif kompulsif, antisosyal, narsisistik, histriyonik, şizoid ve paranoid kişilik yapılarına rastlanma oranı artmaktadır.

Algılanan anne baba tutumu ile bilişsel çarpıtma düzeyi arasındaki ilişkiyi de inceleyen araştırmanın sonucuna göre bu iki değişken arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.
Ayrıca yapılan çalışma sonucunda bilişsel çarpıtma düzeyinin yüksek olması ile kişilik yapıları arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu görülmüştür. Bilişsel çarpıtma düzeyi yükseldikçe, çekingen, bağımlı, pasif agresif, obsesif kompulsif, antisosyal, narsisistik, histriyonik ve paranoid kişilik yapılarının da yükseldiği görülmüştür.

Abstract:
In this study, the relation between the perceived parental attitudes and cognitive distortions and personality traits of university students is analyzed.

Parental attitudes, cognitive distortions and personality traits are compared with some variables and several statistics are made. 

The sample of the study consists of 405 people out of 213 are girls, 192 are boys studying in Fine Arts, Engineering and Science and Literature Facutly of İzmir Dokuz Eylül University.

In the study, in order to measure the parental attitudes, "Parents Attitude Scale" (ABTÖ) is used, to measure cognitive distortions, "Brief Form of Irrational Belief Scale" (AOİÖ-K) is used and to measure personality traits, "Personality Belief Scale" (KİO) is used. To obtain demographic information about subjects, "Personal Information Form" which is developed by the researcher, is used.

As a result of the research, significant relation is found between the perceived parental attitudes and personality traits. When a child is raised by a democratic attitude, the ratio of occurrence of personality traits of shyness, addictiveness, passive-aggressiveness, anti-sociality, narcissism, histrionicism and paranoidism for the child is diminished. When the child is raised by authoritarian attitude, the ratio of occurrence of personality traits of shyness, addictiveness, passive-aggresiveness, obsessive-compulsiveness, anti-sociality, narcissism, histrionicisim, schizoidism, and paranoidism is increased. When the child is raised by conservative attitude, the ratio of occurrence of personality traits of shyness, addictiveness, passive-aggresiveness, obsessive-compulsiveness, anti-sociality, narcissism, histrionicisim, schizoidism and paranoidism is raised.

As a result of the research, significant relation is not found between the perceived parental attitudes and the level of cognitive distortions.

Moreover, as a result of the research, positive relation is observed between high level of cognitive distortion and personality traits. It is found that the more level of cognitive distortions is raised, the more the personality traits of shyness, addictiveness, passive-aggresiveness, obsessive-compulsiveness, anti-sociality, narcissism, histrionicism and paranoidisim is increased.