Geleneksel mimarinin sürdürülebilir tasarım yaklaşımları bağlamında incelenmesi: Etiyopya örneği
Analyzing vernacular architecture based on sustainable design approach: The case of Ethiopia
Yazar: HATICA AWEL AHMED
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NABİ VOLKAN GÜR
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Geleneksel mimari = Traditional architecture

Özet:
Son birkaç on yılda, sürdürülebilirlik, çevre bağlamında dikkate alınması gereken bir konu haline gelmiş durumdadır. Enerji tüketiminin artması çevre kirliliğine ve dolayısıyla da küresel ısınmaya neden olmuştur. Aynı zamanda bu, binalarda konforlu bir iç ortam oluşturmak için fosil yakıt enerjisinin kullanılmasının bir sonucudur. İç mekânlardaki konforu sağlayan doğal ve pasif sistemler binaların çevre üzerindeki etkisini azaltmada önemli bir faktördür. Sürdürülebilir tasarım konusunda farkındalığının artması çevre sorunları azaltmada olumlu bir etkiye sahiptir. Sürdürülebilir bir bina, etkileşimde olacak insanlar için sağlıklı olan malzemeleri içermesinin yanı sıra, alan içinde rahat ve mutlu hissetmelerini sağlayan bir yerleşim yerinin doğal özelliklerini sömürmeden kullanmalıdır.
Bununla birlikte; geleneksel mimarlık literatüründe sürdürülebilir özellikler içeren çok sayıda tanımlayıcı listeler vardır ve geleneksel mimarlıkla sürdürülebilir mimarlık arasında doğrudan bir bağ olduğunu gösteren bir eğilim ortaya koymuştur. Geleneksel mimari, sürdürülebilirlik ile ilgili sorunlara basit ve etkili çözümler sunduğundan, çevresel etki yönündan olumlu özellikler taşımaktadır. Geleneksel mimari, sürdürülebilir konut elde etmek için çevresel kaygıları ve yerel kültürel tepkileri güçlendirmektedir. Geleneksel mimarinin çevresel özelliklerini analiz etmek tasarımcılara ve gelecekte sürdürülebilir yapıların gelişimi ile ilgileneceklere yardımcı olur. Bu çalışma geleneksel mimarinin sürdürülebilirlik açısından dikkat çekici bazı özelliklere sahip olması gerçeğinden yola çıkarak, Etiyopya mimarisini incelemek ve geçmişten gelen mirasın kazanılmış tecrübelerini ve bilgilerini keşfetmek için "Hidmo" konutları üzerinde derin bir araştırma yapmayı amaçlamıştır.
Araştırma, değerledirme bir tekniği yöntem olarak kullanmaktadır. Tezin ilk aşamasının sürdürülebilir ve geleneksel mimari üzerine farklı literatür incelemeleri yaparak başlamıştır. İkinci aşamada Etiyopya mimarisi üzerine odaklanılarak farklı dokümanlar toplanmıştır ve bu ülkenin belirli alanlarına odaklanıp örnek çalışma yapmak için yardımcı olmuştur. Sonraki aşama, farklı tartışmalar, anketler, eskizler, ölçümler ve fotoğraflama gibi derin görüşmeler ve gözlemler yöntemle devam eden Hidmo konutları üzerine çalışmaydı. Çalışma, iklime bağlı olarak konut tipolojisi, özellikleri, yapı malzemeleri, yapım teknikleri ve ilkelerini analizi edilmiştir. Bu aşamaların analizinden sonra kaynakların tamamı literatür taramasına dayanılarak değerlendirilmiştir.

Abstract:
In the last few decades, sustainability has become a concerning issue to consider when dealing with the environment. Increasing consumption of energy has led to environmental degradation and thus global warming. However, this is the result of fossil fuel consumption in buildings to create a comfortable indoor environment. Natural and passive systems which maintain comfortable indoor conditions are a key factor in lessening the negative impact of buildings on the environment. The growing awareness of sustainable buildings make a positive impact on environmental issues, thus pushes vernacular architecture to the forefront. A sustainable building is one that utilizes natural resources without exploiting them and creates a comfortable space that is healthy for the people and interacts with the environment. 
Vernacular architecture presents simple solutions concerning sustainable issues that it has significant environmental features that respond to sustainability. It strengthens environmental concerns and local cultural responses to achieve sustainable architecture. Vernacular architecture literature revealed a tendency indicating a direct connection between vernacular and sustainable architecture. This advanced from the confrontation of traditional building recitals to the exploration on how to apply sustainable features of vernacular architecture to the contemporary buildings. Analyzing environmentally responsive features of vernacular architecture can give lessons for designers who will be involved in the development of sustainable buildings in the future. In addition, vernacular architecture study can remind us of alternatives to contemporary ways of designing and constructing buildings.  From this indication that vernacular architecture has some remarkable features of sustainability, this study aims to examine Ethiopian vernacular architecture and conduct an architectural analysis on "Hidmo" housing in order to explore inherited experiences and knowledge from the past. It will demonstrate traditional architecture has strength, comfort, and behalf of modern architecture.
The research used a comparative technique as a methodology which the primary stage of the thesis was to look at different literature reviews on sustainability and vernacular architecture. The second stage was to focus on Ethiopian vernacular architecture, collect written documents, thesis, books, articles, journals, online resources, and others documents which contribute to employ a case study method to focus on a specific area of the country. This stage is conducted through different discussions, in-depth interviews and observations using questioners, sketches, measurements and taking pictures. On these specific places, the study included the housing typology, features, building material, construction techniques and strategies used for responding the climate.  After these stages analyzing the whole resources come which was evaluated based on the literature review.
Ethiopian vernacular architectures have sustainable features which can be adapted in the modern buildings. Usually, earth, timber, straw, stone/rock, and thatch were constructed together with the simplest of tools and methods to build simple, livable dwelling. From findings of these research, Hidmo houses can be one example of Ethiopian vernacular architecture that we can learn from it.