Kümbet Yaylası örneğinde kırsal soylulaştırma
Rural gentrification in the example of Kümbet Plateau
Yazar: CANER ALTINTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE YETİŞ BAYRAKTAR
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
Bu tez Giresun Kümbet Yaylası'ndaki kırsal soylulaştırma sürecini incelemektedir. Bunu yaparken bölgenin sosyal ve ekonomik yapısı gibi süreci etkileyen faktörler dikkate alınmıştır. Yaylada yaşanan soylulaştırma sürecinin diğer soylulaştırma pratikleri ile arasındaki benzerlikler ve farklılar göz önünde bulundurulmuştur.
Doğu Karadeniz'deki bir yaylada gerçekleşen soylulaştırma pratiğini inceleyerek, soylulaştırma kavramı için yeni bir pencere açılması amaçlanmıştır. Kentsel soylulaştırmada İstanbul ve Ankara gibi iki büyükşehre odaklanılması, kırsal soylulaştırma çalışmalarının da daha çok Ege'deki turizm merkezleri üzerine yapılması bu çalışmayı farklı bir örnek olarak ortaya çıkarmaktadır.
Bağlı olduğu Dereli ilçesine otuz dakika, Giresun il merkezinden ise bir saatlik yolculuk mesafesinde bulunan Kümbet Yaylası, bölgenin en önemli turizm merkezlerinden birisidir. Merkeze yakınlığından dolayı günübirlik ziyaretçilerin ilgisini çeken yayla, ev satın almalar ve kiralamalar ile birlikte büyük bir yazlıkçı nüfusa ev sahipliği yapmaya başlamıştır. Soylulaştırıcılar olarak adlandırdığımız bu grubun kimlerden oluştuğu, ne zaman ve nasıl yaylaya yerleştikleri, hangi motivasyonlarla yaylaya geldikleri araştırmamızda cevaplanacak önemli sorulardır. Yaylaya yeni yerleşen insanlarla birlikte yaylada soylulaştırıcılar ve yerel halk olarak iki grup oluşmuştur. Bu iki grup arasında nasıl bir ilişki olduğu, hangi konularda uzlaşıp çatıştıkları, birbirleri hakkındaki düşünceleri araştırmamızda yer alacaktır.
Bu tezde araştırma sorularının cevaplanması için mülakat ve gözlem yöntemi uygulanmıştır. Araştırmaya başlamadan önce kırsal soylulaştırma kavramı ve Kümbet Yaylası hakkında literatür ve arşiv tarama çalışmaları yapılmıştır. Araştırma sırasında Kümbet Yaylası'na gidilip sahada gözlem yapılmış, yerel halk ve soylulaştırıcılar ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
This thesis examines the rural gentrification process in Kümbet Plateau in the city of Giresun.
It is our aim to open a new window for the concept of gentrification by examining the gentrification
practice in a plateau in the Eastern Black Sea Region. The current literature either focuses on the process
of gentrification in urban city centers- such as in Istanbul and Ankara, or rural gentrification mostly in
tourism centers of the Aegean.
Kümbet Plateau is one of the most important tourism centers of the region. It is a half an hour's
journey from the Dereli district to which it is affiliated, and an hour's journey from Giresun city center.
The plateau, which attracts the attention of daily visitors due to its proximity to the center, has started
to host a large summer population with the sales and rentals of houses. Our main research questions are
as follows: 1. Who forms this group that we call the gentrifiers, 2.When and how did they settle in the
plateau, and 3. What are their motivations to settle? With the new people settling in the plateau, two
groups have formed in the plateau: gentrifiers and local people. We aim to investigate the nature of the
relationship between these groups by focusing on the points of conflict and consensus, as well as their
mutual opinions.
In this thesis, in-depth interviews and observation were used as methods to answer the research
questions. Before starting the research, literature and archive scanning studies were conducted on the
concept of rural gentrification and Kümbet Plateau. During the course of research, observations were
made in the field by visiting and spending time in Kümbet Plateau, and interviews were held with local
people and gentrifiers.