Quentin Meillassoux'da mutlak olumsallık
Absolute contingency in Quentin Meillassoux
Yazar: ABDUSSAMET ŞİMŞEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELAMİ VARLIK
İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Felsefe = Philosophy
Dizin: Materyalizm = Materialism ; Meillassoux, Quentin = Meillassoux, Quentin ; Mutlak = Absolute ; Nedensellik = Causality ; Olgusallık = Factivity ; Olumsallık = Contingency ; Realizm = Realism ; Spekülasyon = Speculation ; Spekülatif kurgu = Speculative fiction ; Yeter neden ilkesi = Principle of sufficient reason

Özet:
Bu çalışmada Fransız filozof Quentin Meillassoux'nun spekülatif materyalizm felsefesi bağlamında mutlak fikri konu edilecektir. Tezin temel iddiası, Meillassoux'nun post-modern düşünceyi eleştirisindeki zeminin Kant sonrası felsefedeki sonluluk fikriyle metafizik dönemin temel prensibi olan yeter-neden ilkesinin birlikte düşünülmesinden kaynaklanan bir fanatizm krizi olarak okunması gerektiği ve Meillassoux'nun bu bağlamda mutlak fikrini radikal bir olumsallık olarak düşüncenin kapsamı dahilinde göstermek istediğidir. Meillassoux'ya göre metafiziksel olmayan spekülatif bir yaklaşım çağdaş felsefenin olguluk fikrini mutlaklaştırmak suretiyle olanak bulur ve söz konusu krizi çözebilecek yegane felsefi teklif olarak nedensizlik öne çıkarılmalıdır: Buna göre yalnızca her şeyin olgusal oluşu olgu değildir, yalnızca her şeyin olumsal oluşu olumsal değildir. Bu çerçevede ilk bölüm Meillassoux felsefesinin temel kavramlarını açıklamayı ve çağdaş düşüncede filozofun işaret ettiği fanatizm krizini nedenlilik bağlamında incelemeye ayrılmıştır. İkinci bölümde nedensizlik ilkesine dair Meillassoux'nun felsefi temellendirmesi ve kaotik mutlağın teorik çıktıları analiz edilecektir. Son bölümde ise zorunlu olumsallığın Hume problemini epistemolojik bir şüphecilikten ontolojik bir temele dönüştürmeyi amaçladığı ve doğanın matematikselleştirilebilir kendindeliği için bu temelden hareket etmeyi amaçladığı ortaya konulacaktır.

Abstract:
In this thesis, Quentin Meillassoux' – a contemporary French philosopher – idea of absolute in the context of his speculative philosophy will be evaluated. My main argument is that Meillasosux' critique of post-modern philosophy should be understood as relying on a fanaticism crisis arising from the relationship between the idea of finitude in Post-Kantian philosophy and principle of sufficient-reason which is the fundamental principle of metaphysics; accordingly, I argue, Meillassoux claims to demonstrate the idea of absolute within to scope of thought, as radical contingency. For Meillassoux, non-metaphysical speculative philosophy that is able to overcome this fanaticism crisis can only be possible through absolutizing the idea of facticity in correlationist philosophy. In this respect, he represents a principle of un-reason as replacement for sufficient reason, indicating that everything is factual except this facticity itself, everything is contingent except this contingency itself. In this respect, first chapter will be covering main concepts of Meillassoux' thought and his critique of contemporary philosophy with regard to sufficient-reason. In the second chapter, I will be analyzing Meillassoux's argument for principle of un-reason and theoretical results derived from this chaotic-absolute. In the last chapter, it will be argued that the idea of absolute contingency aims an ontologization of Hume's epistemological scepticism and tries to ground the mathematizable aspect of nature as in-itself through this ontology.