197 nolu Mühimme Defterinin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi
Transcription and evalution of the Book of Records of no 197
Yazar: HATİCE ÇETİN DURGUN
Danışman: DOÇ. DR. HALDUN EROĞLU
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Tarih = History
Dizin: Mühimme Defterleri = Mühimme Registration Books ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Siyasi olaylar = Political events ; İdari işlemler = Administrative processes

Özet:
?197 No'lu Mühimme Defteri'nin Transkripsiyonu ve Değerlendirilmesi? başlığını taşıyan yüksek lisans tezi, 1790-1791 yılları arasında ve Selim III'ün saltanatının ilk yıllarında tutulmuş olan mühimme defterinin transkripsiyonu, değerlendirilmesi, hüküm özetleri ve tasnifi ile bir de dizinden meydana gelmektedir.Söz konusu defterin ?Giriş? kısmında, Sultan Selim III'ün tahta çıkışından, defterin sona erdiği 1792 Yaş Antlaşması'na kadar, dönemin siyasî olayları ele alınmış, ardından mühimme defterlerinin genel ve diplomatik özellikleri hakkında bilgi verilmiştir.?Değerlendirme?nin yer aldığı birinci bölümde, 197 No'lu Mühimme Defteri'nin şekil ve muhteva bakımından tahlili yapılmıştır. Şekil özelliklerinde, defterin fizikî durumu hakkında bilgi verilmiş; muhteva özelliklerinde ise hükümler içeriklerine göre sıralanmıştır.Defterin kapsadığı 1790-1791 yılları arasında, Osmanlı Devleti, Rusya ve Avusturya ile savaş halindedir. Dolayısıyla defterde yer alan hükümlerin çoğunluğunun asker tedariki ve sevki ile ilgili olduğu görülmektedir. Bunun yanında defter, eşkıyalık faaliyetleri, asker firarları, reayanın korunması, hudut tayinleri ve tevcihat gibi çeşitli konularda verilen hükümleri de bünyesinde barındırmaktadır.?Hüküm Özetleri?nin yer aldığı ikinci bölümde, defterde bulunan 599 hüküm hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümünde ?Metnin Transkripsiyonu? yer alan çalışmanın sonuna, kaynakça ve dizin eklenmiştir.İncelenen defterin içeriğinde, dönemin savaş koşullarını yansıtan pek çok hüküm bulunmaktadır. Yine, devletin iç ve dış meselelerine ilişkin önemli verilerin, söz konusu defterde yer aldığı görülmektedir. Bu açıdan çalışmanın, 1790-1791 tarihleri arasında Osmanlı Devleti'nin içinde bulunduğu şartlar ve bu şartlar karşısında takındığı tutumun aydınlatılması bakımından yararlı olacağı kanaati taşınmaktadır.

Abstract:
This post-graduate thesis titled as ?Transcription and Evaluation of the Book of Records of No 197? consists of the transcription and evaluation of book of records of the Imperial Assembly of State, which was kept from 1970 to 1791 and in the first years of Sultan Selim the Third ruling, and of abstracts and classification of decisions and also of an index.In the ?Introduction? part of aforesaid book, political events of the period from accession of Sultan Selim the Third to Treaty of Jassy have been examined, and some information about general and diplomatic characteristics of record books has been given.In the first part including ?Evaluation?, the Book of Records of No 197 has been analyzed in terms of format and content. In analysis of the format, some information has been given about its physical state; and in analysis of content, the decisions have been arranged according to their content.The Ottoman Empire was at war with Russia and Austria in the years of 1790-1791, the period when this book was kept. So, it has been seen that the decisions in the book were mostly about soldier procurement and conscription. Besides, the book contains decisions on various subjects such as brigandage cases, desertions, protection of non-Muslim subjects of the Ottoman Empire, border limitations and appointments.In the second part including ?Abstracts of Decisions?, brief information has been given about 599 decisions in the book. The third part contains ?Transcription of the Text?. The references and an index have also been added to the end of the study.The book includes many decisions mirroring war conditions of the period. Also, it has been observed that the book involves significant data concerning domestic and foreign issues. In this respect, it is considered that this study will be useful in illuminating the conditions of Ottoman Empire from 1790 to 1791 and its attitude towards these conditions.