Türkiye'de peyzaja ilişkin politikaları etkileyen yasal-yönetsel çerçevenin değerlendirilmesi: Kayseri kenti örneği
An evaluation of the legal-administrative framework affecting local policies related to landscape in Turkey: Case of Kayseri city
Yazar: VENHAR MELDA HASSAMANCIOĞLU
Danışman: PROF. DR. NEVİN AKPINAR
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture
Dizin: Kentsel peyzaj = Urban landscape

Özet:
Türkiye'de kamu politikalarında peyzaja ilişkin politikaların nasıl yer aldığını, ulusal politikaların yerel yönetim politikalarına nasıl yansıdığını, politikaların yasal dayanaklarını ve yasal hükümlerin yerel yönetimlerce nasıl uygulandığını incelemeyi hedefleyen bu çalışmada, peyzaj politikalarını etkileyen yasal-yönetsel çerçeve değerlendirilmiştir. Değerlendirme ulusal ve yerel politika belgelerinde yer alan verilerin ve yürürlükle olan mevzuatın doküman analizi yöntemi kullanılarak incelenmesiyle gerçekleştirilmiştir. Ulusal politikalarda peyzaja ilişkin
hükümler derlenmiş, politikaların yasal dayanakları belirlenmiş ve örneklem olarak seçilen Kayseri Büyükşehir Belediyesinin peyzaja ilişkin yerel politika ve faaliyetleri peyzaj politikaları kapsamında değerlendirilmiştir. Çalışma, kentsel peyzaj politikalarına odaklanmış, örneklem olarak seçilen kurumun kentsel peyzaja ilişkin politika ve faaliyetlerinin incelenmesiyle sınırlandırılmıştır. Değerlendirme sonucunda ulusal politika belgelerinde peyzaja ilişkin stratejilerin ve yasal çerçevenin Avrupa Peyzaj Sözleşmesi hükümlerine göre şekillendirilmediği, belirlenen stratejilerin peyzajların niteliğini ve niceliğini geliştirmek için yetersiz olduğu, mevzuatta peyzajın korunması, planlanması ve yönetimine ilişkin usul ve esasların açık hükümlerce ifade edilmediği tespit edilmiştir. Yerel politikaların belirlenmesi ulusal politikalar ve mevzuatın analizine dayandırıldığından, yerel peyzaj politikalarında yaşanan aksaklıkların; ulusal politikalardaki stratejilerin yetersiz olması, mevzuat hükümlerinde peyzaj unsurlarına ilişkin yapılan tanımlamaların eksik olması ve peyzajların yönetimine ilişkin usul ve esaslarda açıklıklar bulunmasından kaynaklandığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca politika aktörlerinin peyzaj algısının, peyzajın literatürde yer alan tanımıyla bağdaşmadığı tespit
edilmiştir. Bu nedenle, peyzaja ilişkin amaç ve hedeflerin peyzajın niteliğini değil, niceliğini geliştirecek şekilde belirlendiği, yürütülen faaliyetlerde peyzajın ekolojik değerinin göz ardı edildiği sonucuna ulaşılmıştır. Tespit edilen sorunların çözümü için ulusal ve yerel ölçekte peyzajın niteliğini ve niceliğini geliştirecek politikalar ilişkin öneriler sunulmuştur.

Abstract:
This study aims to examine; how landscape policies are included in public policies in Turkey, how national policies are reflected in local government policies and the legal basis of policies, also how legal provisions are implemented by local governments. The legal-administrative framework affecting landscape policies was evaluated in the study. The evaluation was made by examining the data in national, local policy documents and the legislation in force with using the document scanning method. Landscape-related provisions in national policies and legal bases of the policies were determined. The local policies and activities of the Kayseri Metropolitan Municipality management, which was selected as case study, were evaluated within the scope of landscape policies. The study focused on the subject of urban landscape policies and it was limited to examining the urban landscape policies and activities in central districts of the selected local government. As a result of the evaluation, it was revealed that; landscape related strategies in national policy and legal framework were not shaped according to the provisions of The European Landscape Convention. The determined policies are insufficient to improve the quality and quantity of landscapes. The procedures and principles regarding the protection, planning and management of landscape are not enunciated by clear provisions in the legislation. It has been concluded that the disruptions in local landscape policies are caused by the inadequacy of the strategies in national policies, the incomplete definitions of landscape elements in the provisions of the legislation and the gaps in the legal procedures and principles regarding the management of landscapes. In addition, it has been determined that the landscape perception of policy actors is not compatible with the definition of landscape in the literature. Therefore, it was detected that the aims and objectives related to the landscape are determined in a way that improves the quantity, not the quality of the landscape, additionally the ecological value of the landscape is ignored in conducted local services. In order to solve the identified problems, recommendations on policies that will improve the quality and quantity of landscape at national and local scale were presented.