Koroner kalp hastalığına sahip bireylerde akdeniz diyeti ve hipertansiyonu önlemek için diyet yaklaşımları diyetine uyumun kan parametreleri üzerine etkisi
The effect of adaptation on the mediterranean diet and dietary approaches to stop hypertension on blood parameters in individuals with coronary heart disease
Yazar: TUĞÇE YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. FATİH ÖZBEY
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Koroner kalp hastalığı (KKH) olan bireylerde Akdeniz diyeti ve DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) planına uyum düzeyinin bazı kan parametreleri üzerindeki etkisini tespit etmektir.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya 30 – 70 yaş aralığında KKH bulunan bireyler dâhil edilmiştir. Katılımcılara sosyodemografik özellikleri,  antropometrik ölçümleri, kardiyoloji doktoru tarafından rutin olarak istenen testlerden elde edilen biyokimyasal parametreler, besin tüketim sıklığı anketi (FFQ), 24 saatlik besin tüketim kaydı, uluslar arası fiziksel aktivite anketi (kısa) bölümlerini içeren bir anket uygulanmıştır. Bu veriler doğrultusunda Akdeniz Diyeti Skoru (MedDietScore) ve Akdeniz Diyet Kalite İndeksi (MDQI) olmak üzere iki farklı skorlama yöntemi kullanılarak Akdeniz diyetine uyumları tespit edilmiştir. DASH diyetine uyumları ise DASH Planına Uygunluk Derecesi kullanılarak hesaplanmıştır.
Bulgular: Çalışmada Akdeniz diyetine uyum arttıkça LDL-kolesterol ve trigliserid düzeylerinde anlamlı azalma gözlenirken (MedDietScore için sırasıyla p=0,006 ve p=0,02; MDQI için sırasıyla p=0,016 ve p=0,03); DASH planına uyum arttıkça yalnızca LDL kolesterol düzeyinde anlamlı azalma gözlenmiştir (p=0,04). Ayrıca DASH planına uyum arttıkça beklenmedik şekilde açlık kan glukozu seviyelerinde anlamlı bir artış gözlenmiştir (p=0,02). Diğer biyokimyasal parametreler üzerinde anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.
Sonuç: KKH'nin yönetiminde diyete uyum önemlidir. Hastalar bu konu hakkında daha fazla bilgilendirilmelidir. Akdeniz diyetinin ve DASH diyetinin KKH üzerinde olumlu etkilerini daha iyi göstermek amacıyla daha iyi örneklem büyüklüğüne sahip, bireylerin homojen dağılım gösterdiği ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to determine the effect of compliance with the Mediterranean diet and DASH diet on some blood parameters in individuals with CHD.
Materials and Methods: Individuals with CHD between the ages of 30 and 70 were included in this study. A questionnaire including sociodemographic characteristics, anthropometric measurements, biochemical parameters obtained from tests routinely requested by the cardiologist, food frequency questionnaire (FFQ), 24-hour food consumption record, international physical activity questionnaire (short) sections were applied to the participants. In line with these data, their compliance with the Mediterranean diet was determined by using two different scoring methods, the Mediterranean Diet Score and the Mediterranean Diet Quality Index. Their compliance with the DASH diet was calculated using the Degree of Concordance with DASH Plan.
Results: In the study, a significant decrease was observed in LDL-cholesterol and triglyceride levels as adherence to the Mediterranean diet increased (p=0.006 and p=0.02 for MedDietScore, respectively; p=0.016 and p=0.03 for MDQI, respectively); As compliance with the DASH plan increased, only a significant decrease in LDL cholesterol was observed (p=0.04). In addition, unexpectedly, a significant increase in fasting blood glucose levels was observed as compliance with the DASH diet increased (p=0.02). No significant relationship was found on other biochemical parameters.
Conclusion: Dietary compliance is important in the management of CHD. Patients should be informed more about this issue. In order to better demonstrate the positive effects of the Mediterranean diet and the DASH diet on CHD, further studies with a better sample size and a homogeneous distribution of individuals are needed.