Ses eğitimi yöntemlerinin Türkçe konuşma eğitimindeki vurgu kusurlarının düzeltilmesine etkisi
The effects of vocal training methods on improvement of accent defects in speech education
Yazar: KIVANÇ AYCAN
Danışman: PROF. GÜL ÇİMEN
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı / Müzik Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2012
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Müzik = Music ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Konuşma = Speech ; Müzik eğitimi = Music education ; Ses eğitimi = Voice training ; Vurgu = Accent

Özet:
Bu çalışma, ses eğitimi uygulamalarının Türkçe konuşmada önemli bir sorun olabilen vurgu kusurlarını gidermede etkililik düzeyini test etmeye yönelik olarak gerçekleştirilmiştir. Bu bakımdan 2009-2010 öğretim yılı bahar döneminde Türkçe Konuşma Eğitimi dersini alan Erciyes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe Öğretmenliği Bölümü 3. sınıf öğrencilerinden gönüllülük esasına göre 29 kişiden oluşan çalışma grubu ile uygulamalı olarak yapılmıştır. Araştırma deneysel yöntemle ön test-son test modelli gerçekleştirilmiştir.Bu amaca ulaşmak için ön test-son test uygulaması ?Vitalograph Alpha, model 6000? taşınabilir Spirometre cihazı ve ?PRAAT? ses analiz programı ile yapılmış; daha sonra elde edilen veriler istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmiştir. Ön test-son test verilerinin normal dağılım gösterip-göstermediğine Shapiro-Wilk testi ile bakılmış, normal dağılım gösteren değişkenler için bağımlı örnek t testi (paired t test), normal dağılmayan değişkenler için Wilcoxon İşaret testi kullanılmıştır. p<0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Spirometre cihazı ile programlı bir ses eğitimine bağlı olarak konuşmayı etkileyen nefes kullanımı ve dolayısıyla vurgu hususunda çalışma öncesine göre anlamlı bir artış olup olmadığı vital kapasite (VC), zorlu vital kapasite (FVC) ve zorlu ekspirasyon hacmi (FEV1) parametreleri üzerinden değerlendirilmiştir. Ses eğitimi sonrasında VC'de anlamlı bir değişiklik gözlenmezken, FVC anlamlı derecede azalmış (p<0.001), FEV1 anlamlı derecede artmıştır (p<0.001).Ayrıca PRAAT ses analiz programı ile elde edilen veriler ışığında vurgu kusurları için,?Türk?, ?vazifen?, ?istiklâlini?, ?muhafaza?, ?müdafaa?, ?mevcudiyetinin? ve ?istikbalinin? kelimeleri üzerinden, sesin süresi, yoğunluğu, genliği ve perde değerleri analiz edilmiştir. Perde değerlerinde cinsiyete göre farklılıklar da ayrıca değerlendirmeye alınmıştır.Bu analiz sonucunda ses eğitimi sonrasında analizi yapılan bütün kelimelerin sürelerinde anlamlı bir artış gözlenmiştir (p<0.001). ?Türk? ve ?vazifen? kelimeleri için yoğunluğu (intensity) (p<0.05) ve genliği (amplitüdü) (p<0.05); ?Muhafaza? kelimesi için yoğunluğu (p<0.001) ve genliği (p<0.05); ?Müdafaa? kelimesi için yoğunluğu ve genliği (p<0.001); ?Mevcudiyetinin? kelimesi için genliği (p<0.05); ?İstikbalinin? kelimesi için yoğunluğu (p<0.05), genliği (p<0.05) açısından anlamlı bir artış olmuştur.Sonuç olarak, vurgu kusurlarının düzeltilmesi bakımından istatistiksel olarak sesin süresi, yoğunluğu ve genliği değerlerinde önemli artış olduğu, perde değerlerinde ise anlamlı bir artış olmadığı tespit edilmiştir. Türkçe konuşma eğitimi alan öğrencilerde ses eğitimi uygulamaları kapsamında hazırlanan alıştırmaların, doğru nefes kullanımı ve vurgu kusurlarının düzeltilmesinde olumlu etkisi olduğu söylenebilir.

Abstract:
This study is designed to test the use of vocal training for accent defects which might be an important trouble while Turkish speaking. For this reason vocal training has been applied on a group of students selected randomly form the Erciyes University Education Faculty Turkish teaching profession 3rd class and the difference before and after vocal training accent defect improvements have been evaluated.To reach this purpose pre-test and pro-test applications have been tested by ?Vitalograph Alpha, Model 6000? portable spirometer device and ?PRAAT vocal analyze program?. Breath management and thereby the accent factors which effect speaking are evaluated on even if they were improved after a programmed vocal training study over VC, FVC and FEV1 parameters. After voice training FVC (p<0.001) decreased and FEV1 (p<0.001) increased significantly whereas the VC has not changed significantly.Furthermore, with the help of the data obtained from the PRAAT vocal analyze program the accent defects have been evaluated over ?Vazifen? ,?Türk?, ?İstiklâlini?, ?Muhafaza?, ?Müdafaa?, ?Mevcudiyetinin? and ?İstikbalinin? words duration of the voice, the intensity, amplitude and pitch values are analyzed. Also the pitch values are analyzed according to gender.The results revealed that after vocal training for all the words those have been analyzed, duration has been increased significantly (p<0.001). When we consider the word ?Türk? the intensity (p<0.05) and amplitude (p<0.05); the word ?vazifen? the intensity (p<0.05) and amplitude (p<0.05); the word ?Muhafaza? the intensity (p<0.001) and amplitude (p<0.05); the word ?Müdafaa? the intensity (p<0.001) and amplitude (p<0.001); the word ?Mevcudiyetinin? amplitude (p<0.05); the word ?İstikbalinin? the intensity (p<0.05), amplitude (p<0.05) increased significantly.In conclusion, reflecting the improvement on accent defects the duration, intensity and amplitude of the voice is enhanced significantly whereas the pitch values did not increase significantly. Vocal training studies are seen to contribute to improve the breath management and accent defects in the students who are having Turkish speaking education