Plantar fasiiti olan hastalarda ekstrakorporeal şok dalga tedavisi (ESWT) ve peloidoterapinin etkinliğinin karşılaştırılması
Comparison of effectiveness of extracorporeal shock wave therapy (ESWT) and peloidotherapy in patients with plantar fasciitis
Yazar: EMİNE AKDERE
Danışman: DOÇ. DR. HALİL EKREM AKKURT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Konya Beyhekim Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, plantar fasiit (PF) tedavisinde kullanılan ekstrakorporeal şok dalga tedavisi (ESWT) ve peloidoterapinin ağrı, fonksiyonel durum ve yaşam kalitesi üzerine etkinliklerini araştırmak ve sonuçları karşılaştırmaktır.
Gereç ve yöntem: Bu tez çalışması hastane tabanlı, prospektif, randomize çalışma olarak dizayn edilmiştir. Çalışmaya, Ocak 2021 – Ocak 2023 tarihleri arasında, Konya Beyhekim Eğitim ve Araştırma Hastanesi FTR kliniğine en az 3 ay ve daha uzun süreli topuk ağrısı nedeniyle başvuran ve ayrıntılı anamnez ve fizik muayene sonrası PF tanısı konulan 18-65 yaş arası 78 hasta dahil edildi. Hastalar basit randomizasyonla iki eşit gruba ayrıldı. Peloidoterapi grubuna, 3 hafta, haftada 5 gün, toplam 15 seans 42 °C, 20 dakika peloid terapisi; ESWT grubuna ise 3 hafta, haftada bir seans, toplam 3 seans radial tip ESWT (frekans 12 Hz, enerji yoğunluğu 2-3 bar, atım sayısı 2000) uygulandı. Ayrıca, her iki gruba ev egzersiz programı verildi. Tüm hastalar tedavi öncesi (H0), tedavi bitiminde (H3) ve tedavi bitiminden bir ay sonra (H7) tedavi etkinliği açısından değerlendirildi.  Hastaların ağrı düzeyi Görsel analog skala (0-10 nokta VAS-Visuel Analog Skala) ve Heel Tenderness Index (HTI) ile, fonksiyonel durum ve yaşam kalitesi Foot Ankle Outcome Score (FAOS) ile ve yaşam kalitesi Kısa Form 36 (SF-36) ile değerlendirildi. Tüm değerlendirmeler, tedavi gruplarına kör olan aynı araştırmacı tarafından yapıldı.
Bulgular: Çalışma peloid (n=35) ve ESWT (n=35) tedavisi alan toplam 70 hasta (48.67 ± 8.04 yaş) ile tamamlandı. Her iki tedavi grubunda tedavi öncesine (H0) göre tedavi bitiminde (H3) ve tedavi sonrası 1. ay kontrolünde (H7) VAS, HTI, FAOS, SF-36 skorlarında istatistiksel olarak anlamlı iyileşme kaydedildi (p<.001). Hem peloid hem ESWT grubu katılımcılarında FAOS'un alt grup puanlarında gruplar arası analize bakıldığında tedavi sonrası semptom ve ağrı skorlarında peloidoterapinin lehine istatistiksel anlamlı farklılık oluştuğu (z = -2.55, p = .011; z = -2.00, p = .046) ancak bu farkın 1 ay sonraki kontrollerde devam etmediği görülmüştür. Tedavi sonrası klinik değerlendirmelere göre hangi tedavinin daha etkin olduğunu belirlemek için bakılan değişim skorlarına göre her iki aktif tedavi yönteminin de benzer düzeyde etkili olduğu, birbirlerine üstünlüğünün olmadığı gözlendi (p>0.05).
Sonuç: Plantar fasiit tedavisinde ev egzersiz programı ile birlikte verilen peloidoterapi ve ESWT tedavilerinin ağrı, fonksiyonellik ve yaşam kalitesi üzerine kısa-orta sürede etkili olduğu saptanmıştır. PF konservatif tedavisinde, hastalara peloid veya ESWT etkin ve güvenilir bir seçenek olarak önerilebilir.

Abstract:
Aim: The aim of this study is to investigate and compare the effectiveness of extracorporeal shock wave therapy (ESWT) and peloidotherapy on pain, functional status, and quality of life in the treatment of plantar fasciitis (PF).
Materials and Methods: This thesis study was designed as a hospital-based, prospective, randomized study. A total of 78 patients between the ages of 18 and 65 years with PF diagnosed after detailed anamnesis and physical examination and experiencing heel pain for at least 3 months or longer, who presented to the Physical Therapy and Rehabilitation Clinic at Konya Beyhekim Training and Research Hospital between January 2021 and January 2023, were included in the study. Patients were randomly divided into two equal groups. The peloidotherapy group received 15 sessions of 42 °C, 20 minutes of peloid therapy five days a week for three weeks, while the ESWT group received three sessions of radial-type ESWT (frequency 12 Hz, energy density 2-3 bar, 2000 pulses) once a week for three weeks. Additionally, both groups were given a home exercise program. All patients were evaluated for treatment efficacy at baseline (W0), at the end of treatment (W3), and one month after the end of treatment (W7). Pain levels were assessed using the Visual Analog Scale (VAS) and Heel Tenderness Index (HTI), functional status and quality of life were assessed using the Foot Ankle Outcome Score (FAOS) and Short Form 36 (SF-36), respectively. All evaluations were performed by the same blinded researcher for both treatment groups.
Results: The study ws complated with a total of 70 patients (48.67 ± 8.04 years) Both treatment groups showed statistically significant improvement in VAS, HTI, FAOS, and SF-36 scores at the end of treatment (W3) and one month follow-up (W7) compared to baseline (W0) (p<.001). When the sub-scores of FAOS were analyzed between the peloid and ESWT groups, a statistically significant difference in favor of peloidotherapy was observed in post-treatment symptom and pain scores (z = -2.55, p = .011; z = -2.00, p = .046). However, this difference did not persist at the one-month follow-up. According to the change scores analyzed to determine which treatment was more effective based on post-treatment clinical evaluations, both active treatment methods were similarly effective, and no superiority was observed between them (p>0.05).
Conclusion: Peloidotherapy and ESWT treatments, along with a home exercise program, were found to be effective in reducing pain, improving functionality, and enhancing quality of life in the short to medium term for patients with plantar fasciitis. In the conservative treatment of PF, both peloid and ESWT can be recommended as effective and reliable options.