Deneysel methemoglobinemi modelinde oksijen ile tedavi süresi ve etkinliğinin belirlenmesi
Time and determination of events with oxygen treatment in A model of experi̇mental methemoglobi̇nemi̇a
Yazar: MEHMET KORKUT
Danışman: PROF. DR. AYŞE PERVİN SUTAŞ BOZKURT
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Askorbik asit = Ascorbic acid ; Hiperbarik oksijenasyon = Hyperbaric oxygenation ; Kan gaz analizi = Blood gas analysis ; Methemoglobin = Methemoglobin ; Methemoglobinemi = Methemoglobinemia ; Oksijen = Oxygen ; Oksijen solutma tedavisi = Oxygen inhalation therapy ; Toksisite = Toxicity

Özet:
MetHb, anormal Hb formlarından biri olup, ağır santral siyanozda düşünülmesi gereken nedenlerin başında yer alır.  Methemoglobiemi konjenital olarak gözlenebildiği gibi, sıklıkla kimyasal ajan maruziyeti ve ilaç toksisitesine bağlı gelişir.  Methemoglobinemi tedavisinde metilen mavisi ve askorbik asit kullanımı birincil planda tutulmakta, O2' nin tedavideki etkinliği ve tedavi süresine etkisi hakkında yeterli deneyim bulunmamaktadır. Deneklerde yapılan bu çalışmada amaç, sistemik hastalığı olmayan, prilokain gibi çeşitli ilaçlar veya ajanlarla toksik methemoglobinemi gelişmiş hastalarda, O2 tedavisinin yararını ortaya koymaktır.      
Çalışmamızda oda havasında (n=6) ve 10 lt/dk %100 O2 uygulanan (n=6) sıçanlara 100 mg/kg intraperitoneal prilokain  verilerek 180 dk boyunca gözlemsel, kan gazı ve biyokimyasal  analizleri yapılmıştır.
Oda havası grubu ve O2 gruplarında grup içi gruplar arası KAH ve MetHb düzeyleri arasında anlamlı fark saptanmamıştır.  PaO2 ve PaCO2 ölçümleri arasında büyük farklılıklar saptanması uygun olmayan deney ortamında alınan venöz veya karışık veya arteriyel kardiyak kan örneklerinden kaynaklandığını düşündürdü.  15, 30, 45, 75, 90 ve 105. dk' larda gruplar arası SpO2 düzeyleri arasında anlamlı fark (p<0.05) saptansa da  oksijenizasyonun primer belirleyicisi olan PaO2 düzeyinde artış gösterilememiştir.
Oda havasındaki deneklerin yarısının (n=3) deney süresi sonunda kendiliğinden ölmesi, O2 grubunda deneklerin tamamının (n=6) deney süresinin sonuna kadar yaşaması sonucunda, gruplar arası karşılaştırmada sağkalım açısından anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05). Domuzlarda benzer bir çalışmada gösterildiği gibi O2' nin sağkalım süresi üzerinde olumlu etkisi olduğunu düşündürmüştür.
Çalışma gözlemlerine göre deney hayvanının çalışma için uygun olmadığı, prilokain dozlarının yüksek methemoglobinemi oluşturmadan mortalite ile seyretmesi nedeniyle, amaca ve hedefe ulaşılamamıştır. Bu çalışma, yöntem oluşturma ve benzer çalışma yapılacağında, ancak olumsuz yönleri ortaya koymak açısından faydalı olmuştur.

Abstract:
An abnormal form of hemoglobin; methemoglobin is one of the reasons that should be considered in severe central cyanosis primarily.  Methemoglobinemia can be congenital as well as due to exposure to chemical agents and drug toxicity.  Methylene blue and ascorbic acid are used as the first line treatment in methemoglobinemia.  The experience on the use of  oxygen therapy is not enough to conclude the duration of  treatment. The aim of this study is to find the effects of  O2 therapy  on drug or  toxic agent induced methemoglobinemia . 
In our study, rats were given 100mg/kg prilocaine intraperitoneally and they are kept in room air (n=6) and the other group (n=6)   received 10 liter/min 100 % O2 therapy.  All rats were observed 180 min and  blood gas and biochemical analyzes were conducted.
There were no difference in MetHb levels and heart rate within  intra-group and inter-group comparisons between room air and 100% O2 groups.  There was no change in between the levels of methemoglobin and heart rate with 100% O2.  The  major differences between PaO2 and PaCO2 measurements were attributed to the mix drug samples taken by intracardiac puncture.  Significant changes of SpO2 at 15, 30, 45, 75,  90  and 105  min. (p<0.05), were inadequate to present the  primary determinant of oxygenation ( PaO2 ).
Fifty percent of the rats in the Group Room Air (n=3) died spontaneously  at the end of the trial period, all rats in the Group O2 (n=6) had  lived to the end of the trial period. There was a statistical difference in between groups in respect to survival (p<0.05). The positive impact on  survival of  oxygen therapy had been  shown in a similar study performed on pigs.
According to the observations of study, rats are  not suitable  for the study, doses of prilocaine do  not create to high levels methemoglobinemia due to mortality, that is why  purpose and goal is not met. This study has been  helpful in terms of the negative aspects of the method  if someone would like to perform similar study.