Aile işletmelerinde devir planlaması süreci ve liderin örgütsel bağlılığı arasındaki ilişkinin incelenmesi
A study on the relationship between the succession planning process and the organizational commitment of the leaders in family businesses
Yazar: MELİS ATABEY KIRAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLİN GÖZEN
İstanbul Ticaret Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Aile işletmeleri = Family enterprises ; Aile şirketleri = Family businesses ; Bağlılık = Commitment ; Devam bağlılığı = Continuance commitment ; Devir planlaması = Succesion planning ; Duygusal bağlılık = Affective commitment ; Liderlik = Leadership ; Normatif bağlılık = Normative commitment ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment

Özet:
Makro ekonomilerin temel taşı olan aile şirketlerinin büyük çoğunluğunun ömrü ku-rucu liderin yönetimi ile sınırlı kalmaktadır. Aile işletmelerinin 3'te 2'si ikinci nesle devir sürecinde başarılı olamamaktadır. Aile ve işletme gibi zıt karakterdeki yapıların aynı çatı altında hayatta kalma çabası ve bu kadar karmaşık bir sistemde ekonomik ve sosyal sermaye üretmesi araştırmacıların ilgisini sıklıkla çekmektedir. Son altmış sene içinde aile işletmeleri birçok yönden incelenmiş ve kendi literatürünü oluştur-muştur. İlgi çekici bir başka durum ise yapılan onca çalışmaya rağmen son altmış senede devir başarı oranında değişme görülmemektedir. Literatürde bu durumun te-mel nedeni olarak devir planlaması yapılmaması ve işletmelerin devir sürecine hazır-lıksız yakalanması gösterilmektedir. Devir planlaması aile şirketleri literatüründe en sık işlenen konulardan biri olmasına ve nesiller boyu sürdürülebilirliğin anahtarı ol-masına rağmen pratikte aile şirketi liderleri tarafından göz ardı edilmektedir. Araş-tırmamız devir planlamasında en büyük role sahip aile şirketi liderlerinin aile şirketi-ne olan bağlılığının devir planlamasının resmiyet seviyesine ne derece etki ettiğini incelemektedir. Örgütsel bağlılığı aile işletmeleri düzleminde inceleyen çalışmalar çoğunlukla halefin bağlılığına odaklanmakta olduğundan liderin örgütsel bağlılık boyutlarının (duygusal bağlılık, devamlılık bağlılığı, normatif bağlılık) devir planla-masına etkisini incelerken hem örgütsel bağlılık hem de aile işletmeleri literatürüne katkı sağlanması amaçlanmaktadır. İstanbul ilindeki aile işletmesi liderleri gerçekleş-tirdiğimiz anket çalışmasına ilişkin bulgular gösteriyor ki liderin duygusal ve norma-tif bağlılığı devir planlamasının resmiyet seviyesini olumlu, liderlerin devamlılık bağlılığı ise olumsuz etkilemektedir.

Abstract:
Family firms play crucial role in macro economies yet have a short lifespan limited with the founder leader's management timeline. 2 out of 3 will not pass to the second generation. Researchers wonder how two opposite characteristic concepts such as family and business can survive together under the roof of family business and build a wealth in such a complex environment. Over the past 60 years family businesses have been researched in many directions and come to a place to build its own litera-ture. It is also interesting that despite all the research and knowledge in the past sixty years the succession survival ratio did not alter. Scholars agree that the main reason is lack of an appropriate succession planning and getting caught on unprepared suc-cession process. Succession planning is the one of the most popular topics in family firm literature and the key to the intergenerational sustainability but in practice it has been mostly neglected by family firm leaders. This dissertation is looking into the incumbent leader's commitment to the family firm and its effect on formalization of the succession planning. Organizational commitment research mostly focuses on the dimension of successor's commitment (affective, continuance and normative com-mitment) in family business literature. Playing a critical role in succession planning process researching incumbent leader's commitment and effects on succession plan-ning expect to contribute organizational commitment and family firm literature. Conducting a survey with family firm leaders in İstanbul, findings show that affec-tive and normative commitment is positively, and continuance commitment is nega-tively associated with succession planning.