Sağlık çalışanlarının toplumsal cinsiyet rol tutumları ve sağlık hizmeti sunumu sırasındaki tutum ve yaklaşımlarının değerlendirilmesi: Doğu Karadeniz ve Ege bölgesinden iki hastane örneği
The evaluation of gender role attitudes of healthcare professionals and attitudes and approaches during health service delivery: Two hospital examples from the Eastern Black Sea and Aegean regions
Yazar: KÜBRA ATAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİL TURHAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık personeli = Health personnel ; Toplumsal cinsiyet = Gender ; Toplumsal eşitsizlik = Social inequality ; Toplumsal rol = Social role

Özet:
Sağlık çalışanlarının toplumsal cinsiyet rol tutumları ve sağlık hizmeti sunumu 
sırasındaki tutum ve yaklaşımlarının Doğu Karadeniz ve Ege Bölgesinden iki hastane örneği 
üzerinden değerlendirilmeyi amaçlayan bu tez çalışması, Rize Kaçkar Devlet Hastanesinden 
195 ve Muğla Menteşe Devlet Hastanesinden 130 olmak üzere 325 sağlık çalışanı ile 
yürütülen tanımlayıcı bir araştırmadır. 
Toplumsal Cinsiyet Rol Tutumu Zeyneloğlu tarafından hazırlanan TCRTÖ ile 
ölçülmüştür. Sağlık hizmeti sunumu sırasındaki tutum ve yaklaşımlar araştırmacılar 
tarafından hazırlanan 16 durum senaryosu ve bu durumlara yönelik olası yaklaşımlar ile 
belirlenmiştir. Kategorik değişkenler sayı ve yüzdeler ile verilmiştir, ki kare analizi 
yapılmıştır. Sayısal değerlerin dağılımı parametrik test koşullarını karşılamadığı için 
tanımlayıcı bulgular sayı, ortalama, standart sapma, ortanca minimum ve maksimum 
değerler ile verilmiş, farkıların önemliliği Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis varyans 
analizi ile elde edilmiştir. İstatistiksel önemlilik değeri p<0.05 alınmıştır.
Muğla'da çalışanlar Rize'de çalışanlardan daha eşitlikçi tutuma sahiptir. Her iki 
hastanede de kadınlar erkeklerden daha eşitlikçi tutuma sahiptir. Muğla'da eğitimi yüksek 
(lisans ve lisansüstü), yaşı 33 ve altında, Muğla'da çalışma süresi 4 yıl ve altında olanlarda; 
Rize'de ise bekarlarda, yalnız yaşayanlarda ve 8 yıl ve daha az meslek süresi olanlarda 
TCRTÖ puanı anlamlı olarak yüksektir. Rize'deki sağlık çalışanları Muğla'dakilere göre 
daha geleneksel tutuma sahiptir. Eş, çocuk ve yaşlı bakımı ile aile planlaması sorumluluğu 
Rize'de daha fazla kadın görevi olarak görülmüştür. 
Doğu Karadeniz Bölgesinde çalışan sağlık çalışanları Ege Bölgesinde çalışanlardan 
daha geleneksel toplumsal cinsiyet rol tutumuna sahiptir. Sağlık hizmetleri sunumuna 
yansımaktadır. Sağlık çalışanlarının bu durumu fark etmesi çok önemlidir.

Abstract:
This thesis aims to evaluate the gender role attitudes of healthcare workers and their 
attitudes and approaches during healthcare service delivery through two hospital examples 
from the Eastern Black Sea and Aegean Regions. It is a descriptive study conducted with 
325 healthcare workers from Rize Kaçkar State Hospital (195) and Muğla Menteşe State 
Hospital (130).
Gender Role Attitudes were measured using the TCRTÖ prepared by Zeyneloğlu. 
Attitudes and approaches during healthcare service delivery were determined by 16 case 
scenarios prepared by the researchers and possible approaches to these situations. 
Categorical variables were presented with numbers and percentages, and chi-square analysis 
was conducted. Descriptive findings were presented with numbers, means, standard 
deviations, medians, minimum, and maximum values since the distribution of numerical 
values did not meet parametric test conditions. Significance of the differences was obtained 
by Mann Whitney U test and Kruskal Wallis analysis of variance. Statistical significance 
value was taken as p<0.05.
Healthcare workers in Muğla have a more egalitarian attitude than those in Rize. In 
both hospitals, women have a more egalitarian attitude than men. In Muğla, those with higher 
education (undergraduate and graduate), aged 33 and under, and with work experience of 4 
years and under; in Rize, however, those who are single, live alone, and have 8 years or less 
of professional experience have significantly higher TCRTÖ scores. Healthcare workers in 
Rize have a more traditional attitude compared to those in Muğla. Responsibilities such as 
spouse, child, and elderly care, as well as family planning, are seen more as women's duties 
in Rize.
Healthcare workers in the Eastern Black Sea Region have a more traditional gender 
role attitude compared to those in the Aegean Region. This is reflected in healthcare service 
delivery. Healthcare workers recognizing this is so important.