Türkiye'de vakıf işletmelerinin özel sektörü biçimlendirici rolü'nün irdelenmesi
Examination of the forming role of foundation enterprises on private sector in Turkey
Yazar: MEHMET GÜLEÇ
Danışman: PROF.DR. MİNE TEKELİ
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Yönetim ve Organizasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Vakıf; kişinin gelir ve sermayesini özel mülkiyetinden ebedi olarak hüriradesiyle çıkarıp toplumsallaştırma işlevinin hukuksal adıdır.Özellikle gelişmekte olan ülkelerde olduğu gibi Türkiye'de de sermayeninbüyük bir bölümü azınlığın elinde bulunmakta, sermaye tabana yayılamamakta, buise sosyo-ekonomik açıdan dengesizliğe ve beraberinde problemlere nedenolmaktadır. Sermayenin olabildiğince eşit şartlarda tabana yayılması ve bundansadece hissedar veya üyelerin değil çok daha geniş kitlelerin, insanların, toplumunfaydalanması ancak sivil toplum kuruluşları ve özellikle vakıflar, vakıf işletmelerikanalı ile mümkün olabilecektir.Türkiye'de Vakıf özel sektörü biçimlendirme konusundaşletmeleri,azımsanmayacak derecede büyük rol oynamaya doğru gitmektedirler. Türk SilahlıKuvvetleri'ni Güçlendirme Vakfı, savunma sanayiindeki öncü konumu ile TürkiyeTeknoloji Geliştirme Vakfı özel sektöre olan proje destekleri ile lokomotif işlevigörmektedirler. Özel Sektör içerisinde yer alan birçok iş kolu özellikle son yıllardaartan bir sayıda vakıf işletmeleri eli ile faaliyet göstermekte, kamu ve özel sektöryanında üçüncü sektörün öğesi olan vakıf işletmeleri yükselen yerini almayabaşlamaktadır.Olumlu gelişmeler yaşansa da Türkiye'de bugün maalesef vakıf kurumununistenilen ve hak ettiği yerde olmadığı görülmektedir. Dünyanın ileri gelen birçokülkesinde özellikle Amerika ve Avrupa'da vakıflar her alanda çok etkili bir şekildefaaliyet göstermekte, kamu ve özel sektör arasında lokomotif görevi görerekproblemlerin çözümüne en büyük katkıyı sağlamakta, gündemleri belirlemektedirler.Vakıf işletmeleri'nin sayısının on binlere ulaşması, gereken mali desteğin hakkaniyetölçülerinde sağlanabilmesi için gerekli düzenlemelerin yapılması ve teşviklerinçıkarılması gerekmektedir. Türkiye'nin içinden geçmekte olduğu bu zor dönemdevakıflar artık, kamu sektörü ve özel sektörün yanında güçlü bir üçüncü sektör öğesiolarak dünyanın ileri gelen ülkelerinde olduğu gibi daha etkin bir şekildeyapılandırılmalıdır.

Abstract:
Foundation is jurisprudence name of the individuals eternal socialized revenueand capital of his private possession with his free will.Like the same with other developing countries the major amount of capitalbelongs to minorities, the capital doesn?t spread to the community, leads socialeconomic injustice and certain problems. The spread of the capital not only to theshareholders but all levels of the community may only happen with civil societyinstitutions and especially foundations.Foundation enterprises display a significant role to shape up the private sectorin Turkey. The Foundation of Improvement of Turkish Armed Forces and TurkishTechnology Development play crucial roles for defense industry and developingprojects for private sector, respectively. Among the private sector, growing number ofbusiness branches are managed by foundation enterprises, and these are getting tobe the third rising sector with public and private sector.Even though, there are positive improvements for foundation enterprises inTurkey, it is far away from the desired place. In the most of the developed countries,such as America and Europe, foundation enterprises functions in different fields,plays a locomotive role among public and private sector for solving problems.Necessary regulations and encouragements should be established to justifiedfinancial support for increasing the number of public and private sector. During thehard period Turkey is running through, as the third sector with public and privatesector foundation enterprises, like the ones in the developed countries, should bereconstructed.