Dijital sanat eserlerinde mekânın dönüşümü
Transformation of space in digital artworks
Yazar: SAFİYE BÜŞRA KARAKAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ELİF AVCI
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı / Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Görsel sanatlar = Visual arts ; Mekan = Space ; Mekansal algı = Spatial perception ; Mekansal değişim = Spatial change ; Mekansal dönüşüm = Spatial conversion ; Sanat eserleri = Artistic works ; Sayısal görsel kültür = Digital visual culture ; Sayısal resim = Digital painting ; Sayısal sanat = Digital art

Özet:
Görsel sanatlarda mekân algısı tarihsel süreçte farklı dönemeçlerden geçerek evrimleşmiştir. Bu sürecin sonlarında fiziksel gerçekliğe entegre olan dijital gerçeklikler ile yeni mekân deneyimleri ve tanımları ortaya çıkmıştır. Araştırmanın amacı, dijital sanat pratiklerinde mekânın dönüşümü kapsamında sanat eseri, sanatçı, izleyici ve mekân olgusu bağlamında yaşanan etkileşimi incelemektir. Bu nedenle tarihsel akışı içinde sanatın mekânı ele alışından çok, dijitalleşme ile ortaya çıkan yeni kavramlar ve dijital sanat pratikleri incelenmiş; çoğunlukla fiziksel ve sanal mekân kesişimde yer alan melez mekân örnekleri ele alınmıştır. Gerçek, sanal, siber kavramları etrafında zihin ve mekân arasındaki ilişki temel alınarak, öncelikle mekân kavramının kuramsal altyapısı ve mekânın dönüşüm içindeki tanımları genel olarak ele alınmış; görsel sanatlar tarihi içinde mekân kavramına yön veren düşünce ve uygulama biçimlerine ilişkin kısa bir hatırlatma yapılmıştır. İkinci bölümde dijital sanat ve mekân ilişkisi zihin ve algı temelinde irdelenmiş; dijital sanat pratiklerinden örneklerle yeni mekân tanımları açıklanmaya çalışılmıştır. Araştırma kapsamında ilgili basılı, çevrimiçi, kitap, dergi, makale, lisansüstü tezler ile dijital eserler incelenmiştir. Araştırmacının deneyimlediği dijital eserleri de araştırmanın bir parçası olarak paylaşılmıştır. Dijital teknolojilerin hızla ilerlemesi ve yaşanan değişimler nedeniyle dijital sanat pratiklerinin üretim, sergileme ve korunma konularında devam eden bir sorgulama ve tartışma süreci söz konusudur. Buna bağlı olarak bu pratiklerin içinde şekillendiği ve aynı anda şekillendirdiği mekân tanımları da dönüşmeye devam edecektir. Araştırma konusunun alanyazına yeni bir kaynak sağlaması açısından önem taşıdığı ve araştırmanın, özellikle dijital sanat alanında çalışmak isteyen sanatçı adaylarına altyapı oluşturabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
The perception of space in visual arts has evolved through different points/turns in the historical process. With the intertwining of digital realities with physical reality, new space experiences and definitions have emerged at the end of this process. The aim of the research is to examine the interaction in the context of the artwork, artist, audience, and space phenomenon within the scope of the transformation of space in digital art practices. Thus, new concepts and digital art practices that emerged with digitalization were examined rather than the art's handling of space in its historical flow; predominantly crossbreed space examples located at the intersection of physical and virtual space have been examined. Starting from the mind-space relationship around the concepts of real, virtual, and cyber, first all, the institutional infrastructure of the concept of space and the definitions of space in transformation are discussed in general; A brief reminder has been made about the ways of thought and practice that shape the concept of space in the history of visual arts. In the second part, the relationship between digital art and space is examined based on mind and perception; New space definitions have been tried to be explained with examples from digital art practices. Within the scope of the research, related printed, online, books, journals, articles, postgraduate theses and digital works were examined. The digital artifacts experienced by the researcher were also shared as part of the research. Because of the rapid advancement of digital technologies and the changes that have occurred, there is an ongoing process of questioning and discussion about the production, exhibition, and preservation of digital art practices. Accordingly, the definitions of space that are shaped within these practices and at the same time giving shape will continue to transform. It is believed that the subject of the research is important in terms of providing a new source to the literature and that the research can create an infrastructure especially for the prospective artists who want to work in the field of digital art.