Erişkin epilepsi hastalarında ayrılma anksiyetesi bozukluğunun sıklığı ile algılanan aşırı koruyuculuk ve yaşam kalitesinin ilişkisi
The relationship between the frequency of separation disorder and perceived overprotection and quality of life in adult epilepsy patients
Yazar: HARUN YETKİN
Danışman: DOÇ. DR. AYNUR GÖRMEZ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ RÜMEYSA YENİ ELBAY
İstanbul Medeniyet Üniversitesi / Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi / Ruh ve Sinir Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Ayrılma = Secession ; Ayrılma anksiyete bozukluğu = Separation anxiety disorder ; Epilepsi = Epilepsy ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Yetişkinler = Adults

Özet:
Amaç: Epilepsi, çok sayıda nörobiyolojik, bilişsel ve psikososyal sonuçlara
sahip, yaygın bir nörolojik hastalıktır. Epilepsi hastalarında psikiyatrik
komorbiditelerin genel popülasyondan daha sık görüldüğü ve prognozu
olumsuz etkilediği bilinmektedir. Ayrılma anksiyetesi bozukluğu (AAB)
erişkinlik dönemi için DSM-5 ile tanımlanmıştır. Bu çalışmada erişkin
epilepsi hastalarında ayrılma anksiyetesi bozukluğu sıklığının ve düzeyinin
belirlenmesi, ayrıca aşırı koruyuculuk ve yaşam kalitesiyle olan ilişkisinin
kontrol grubuyla karşılaştırılarak incelenmesi amaçlanmıştır.

Yöntem: Çalışmaya Ekim 2021-Haziran 2022 tarihleri arasında, Göztepe
Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi Nöroloji polikliniklerinden epilepsi
tanısıyla takipli, 18-65 yaş arası hastalar başvuru sırasına göre seçilmiştir.
Toplam 114 hasta ile görüşülüp, dahil edilme kriterlerini karşılayan 105
hasta çalışmaya alınmıştır. Kontrol grubu olarak epilepsi tanısı bulunmayan
115 kişi çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcıların tamamı araştırmacılar
tarafından DSM-5 temelli klinik görüşme ile değerlendirilmiştir. Epilepsi
grubuna; Sosyodemografik Veri Formu, Ayrılma Anksiyetesi Belirtileri İçin
Yapılandırılmış Klinik Görüşme (AAB-YKG), Ayrılma Anksiyetesi Belirti
Envanteri (AABE), Yetişkin Ayrılma Anksiyetesi Anketi (YAAA), Epilepside
Algılanan Aşırı Koruyuculuk Ölçeği, Epilepside Yaşam Kalitesi Ölçeği (QOLIE-31), Beck Depresyon Envanteri (BDE) uygulanmıştır. Kontrol grubuna;
Sosyodemografik Veri Formu, Ayrılma Anksiyetesi Belirtileri İçin
Yapılandırılmış Klinik Görüşme (AAB-YKG), Ayrılma Anksiyetesi Belirti
Envanteri (AABE), Yetişkin Ayrılma Anksiyetesi Anketi (YAAA), Beck
Depresyon Envanteri (BDE) uygulanmıştır. Epilepside yaşam kalitesi ve aşırı
koruyuculuk skorlarını açıklamada hiyerarşik regresyon analizi
kullanılmıştır. Ayrılma anksiyetesi belirti skorlarını açıklamada çok
değişkenli basit doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. İstatiksel
anlamlılık p<0.05 olarak alınmıştır.

Bulgular: Epilepsi grubunun eğitim düzeyi, çalışma durumu ve yalnız
yaşama oranları, kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde düşük olarak
bulunmuştur. Epilepsi hastalarında çocukluk dönemi ayrılma anksiyetesi
belirtileri ve güncel depresyon puanları anlamlı düzeyde yüksek
bulunmuştur. Yetişkin ayrılma anksiyetesi bozukluğu ve diğer psikiyatrik
komorbiditeler epilepsi grubunda anlamlı düzeyde yüksekti (p:0.029 ve
p:0,008). Epilepside yaşam kalitesi ile ayrılma anksiyetesi semptom düzeyi,
aşırı koruyuculuk ve depresyon puanları anlamlı düzeyde negatif korelasyon
göstermiştir. Lojistik regresyon analizinde epilepside yaşam kalitesi için
erişkin dönem ayrılma anksiyetesi semptomları düzeyi ve depresyon skorları
bağımsız faktörler olarak bulunmuştur (p:0.029 ve p<0.01). Epilepsinin
varlığı AAB tanı riskini 3,1 kat artırsa da istatistiksel olarak anlamlı
bulunmamıştır. Depresyon skorları ve aşırı koruyuculuk, yetişkin ayrılma
anksiyetesi belirtileri için epilepsi hastalarında yordayıcı olarak bulunmuştur
(p:0.01 ve p:0.03)

Sonuç: Epilepsi hastalarında YAAB tanı sıklığı kontrol grubundan anlamlı
düzeyde yüksek bulunmuştur. Ailelerin aşırı koruyucu tutumu ile yaşam
kalitesindeki düşüklük ve ayrılma anksiyetesi düzeyi ilişkili bulunmuştur.
Gelecekte aşırı koruyuculuğu belirleyen faktörleri araştıran kapsamlı
çalışmalar, önleyici ve müdahale yöntemlerini belirleme ve böylece epilepsili
bireylerin yaşam kalitesini artırma, ruh sağlığını koruma açısından yol
gösterici olacaktır.

Abstract:
Objective: Epilepsy is a common neurological disease with numerous
neurobiological, cognitive and psychosocial consequences. It is known that
psychiatric comorbidities are seen more frequently in epilepsy patients than
in the general population which has an negative impact on the prognosis.
Separation anxiety disorder (SAD) for adulthood has been defined by the
DSM-5. In this study, it was aimed to determine the frequency separation
anxiety disorder and the level of its symptoms in adult epilepsy patients, and
to examine its relationship with overprotection and quality of life in
comaparison to the control group.

Method: The subjects were selected according to the order of presentation to
the neurology outpatient clinic of Goztepe Prof. Dr. Suleyman Yalcin City
Hospital from patients aged 18-65, and who were being followed up with the
diagnosis of epilepsy . A total of 114 patients were interviewed, and 105
patients who met the inclusion criteria were included in the study. In the
control group, 115 people who do not have diagnosis of epilepsy were
included in the study. All participants underwent a DSM-5 based clinical
interview. Sociodemographic Data Form, Structured Clinical Interview for
Separation Anxiety Symptoms (SCI-SAS), Separation Anxiety Symptom
Inventory (SASI), Adult Separation Anxiety Questionnaire (ASA-27), Perceived
Overprotection in Epilepsy Scale, Quality of Life in Epilepsy Scale (QOLIE-31)
, Beck Depression Inventory (BDI) were administered to the epilepsy group.
Sociodemographic Data Form, Structured Clinical Interview for Separation
Anxiety Symptoms (SCI-ASA), Separation Anxiety Symptom Inventory (SASI),
Adult Separation Anxiety Questionnaire (ASA-27), Beck Depression Inventory
(BDI) were administered to the control group. Hierarchical regression analysis
was used to explain quality of life and overprotection scores in epilepsy.
Multivariate simple linear regression analysis was used to explain separation
anxiety symptom scores. Statistical significance was set at p <0.05.

Results: The education level, employment status and rates of living alone in
the epilepsy group were found to be significantly lower than the control group.
Childhood separation anxiety symptoms and current depression scores were
found to be significantly higher in epilepsy patients. Adult separation anxiety
disorder and other comorbid psychiatric diagnoses were significantly higher
in the epilepsy group (p:0.029 and p:0,008). A significant negative correlation
was found between the quality of life in epilepsy and separation anxiety
symptom level, overprotection and depression scores. In the logistic
regression analysis, adult separation anxiety symptoms and depression
scores were found to be independent factors for quality of life in epilepsy
(p:0.029 and p<0.01). Although the presence of epilepsy increased the risk of
SAD diagnosis by 3.1 times, it was not found to be statistically significant.
Depression scores and overprotection remained significant in predicting adult
separation anxiety symptoms in patients with epilepsy (p:0.01 and p:0.03).

Conclusion: The frequency of SAD in epilepsy patients was found to be
significantly higher than in the control group. Overprotective attitudes of
families were associated with low quality of life and separation anxiety
symptoms In the future, comprehensive studies investigating the factors
determining the overprotection will guide the identification of preventative
and intervention methods, thus increasing the quality of life of individuals
with epilepsy as well as protecting their mental health.