Sosyal sorumlu insan kaynakları yönetimi ve proaktif iş davranışı ilişkisinde psikolojik sermayenin aracı rolü
The mediating role of psychological capital in the relationship between social responsible human resource management and proactive work behavior
Yazar: GAMZE ARSLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHMUT BİLGETÜRK
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
İş dünyasında gün geçtikçe ivmelenen ekonomik, çevresel ve teknolojik değişimin kontrol edilebilmesi ve bu değişime uyumlanarak şirketlerin misyonunu gerçekleştirmek için en kritik konumda yer alan insan kaynağını etkin şekilde yönetebilmesi adına insan kaynakları uygulamalarında yenilikçi yaklaşımlar sergilendiği görülmektedir. Bu yenilikçi yaklaşımlardan birisi de kurumsal sosyal sorumluluk ve insan kaynakları yönetiminin entegrasyonundan doğan "Sosyal Sorumlu İnsan Kaynakları Yönetimi" yaklaşımıdır. Bu yaklaşım, şirketlerin sergilediği İKY uygulamalarını çalışanlarına karşı sosyal sorumluluk hissederek yeniden düzenlemesini açıklayan çalışan odaklı bir yaklaşımdır. Toplumsal değerler konusunda bilinçlenen çalışanların beklentileri ve değişen çalışma alışkanlıkları şirketlerin odak noktalarını ve önceliklerini değiştirmiştir. Sürdürülebilir rekabet avantajı için oldukça büyük önem arz eden nitelikli insan kaynağına ulaşmak, ulaştıktan sonra o kaynağı doğru şekilde değerlendirmek ve işte tutundurmak adına sosyal sorumlu İKY uygulamaları gün geçtikçe daha büyük bir araştırma konusu olacaktır. Mevcut literatür incelendiğinde ise ağırlıklı olarak sosyal sorumlu insan kaynakları yönetimi ile çalışanların kurumsal sosyal sorumluluk konusundaki farkındalıkları arasındaki ilişkinin ele alındığı görülmüştür. Bu kapsamda sosyal sorumlu insan kaynakları yönetimi uygulamalarının çalışanların iş davranışları üzerindeki etkisi araştırılmak istenmiştir. Bu bağlamda çalışmanın amacı yeni bir paradigma olan sosyal sorumlu insan kaynakları yönetimi ile proaktif iş davranışı arasındaki ilişkide psikolojik sermayenin aracı rolünü araştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda 212 profesyonel ile kesitsel taramaya dayalı bir alan araştırması gerçekleştirilmiştir. Sosyal sorumlu insan kaynakları yönetimi, proaktif iş davranışı ve psikolojik sermaye ölçeklerinin bir araya getirilmesiyle elde edilen anket yoluyla toplanan veriler regresyon analizi ile test edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda sosyal sorumlu insan kaynakları yönetiminin ve psikolojik sermayenin proaktif iş davranışını olumlu yönde etkilediği ortaya koyulmuştur. Bununla birlikte sosyal sorumlu insan kaynakları yönetimi ile psikolojik sermaye ve psikolojik sermaye ile proaktif iş davranışı arasında da pozitif yönlü bir ilişki olduğu görülmüştür. Araştırma sonucunda teorisyenlere ve uygulayıcılara yönelik önerilerde bulunulmuş olup sosyal sorumlu insan kaynakları yönetimi ile ilgili gelecekte yapılabilecek araştırma alanları tartışılmıştır.

Abstract:
In the ever-evolving business world, the effective management of human resources occupies a critical position for companies to control and adapt to the accelerating economic, environmental, and technological changes, ensuring the realization of their mission. Innovative approaches in human resource practices are observed to be showcased to achieve this, and one such innovative approach stems from the integration of corporate social responsibility and human resource management, known as "Social Responsible Human Resource Management." This approach explains the reorganization of Human Resource Management (HRM) practices by companies, emphasizing a socially responsible outlook towards their employees. The expectations of socially conscious employees and changing work habits have shifted the focus and priorities of companies. Addressing the need to access, evaluate, and retain qualified human resources for sustainable competitive advantage, research on socially responsible HRM practices has become an increasingly significant area. A review of existing literature indicates a predominant focus on exploring the relationship between socially responsible human resource management and employees' awareness of corporate social responsibility. In this context, this study aims to investigate the impact of socially responsible human resource management practices on employees' job behaviors. Specifically, the research focuses on examining the mediating role of psychological capital in the relationship between the emerging paradigm of social responsible human resource management and proactive work behavior. To achieve this objective, a cross-sectional field survey was conducted with 212 professionals. Data collected through a questionnaire, combining measures of socially responsible human resource management, proactive work behavior, and psychological capital, were tested using regression analysis. The analysis results indicate that socially responsible human resource management and psychological capital positively influence proactive work behavior. Additionally, positive relationships were identified between social responsible human resource management, psychological capital, and proactive work behavior. The study concludes by providing recommendations for theorists and practitioners and discusses potential future research directions in the field of socially responsible human resource management.