MAIT envanterinin Türkçe'ye uyarlanması ve sınıf öğretmenlerinin öğretimsel bilişsel farkındalık düzeylerinin incelenmesi
Adaptation of the MAIT inventory to Turkish and examination of instructional metacognitive awareness levels of primary school teachers
Yazar: MUHAMMED SAFA AKDAŞ
Danışman: DOÇ. DR. MELİKE ÖZYURT
Gaziantep Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişsel farkındalık = Metacognitive ; Bilişötesi Farkındalık Envanteri = Metacognitive Awareness Inventory ; Farkındalık = Awareness ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Öğretimsel bilişsel farkındalık = Instructional metacognitive awareness ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin öğretimsel bilişsel farkındalık düzeylerini çeşitli değişkenler açısından incelemektir. Bu amaç doğrultusunda önce sınıf öğretmenlerinin öğretimsel bilişsel farkındalık düzeyleri araştırılmış daha sonra ise bu düzeylerin cinsiyet, kıdem, sınıf düzeyi, sınıf mevcudu, eğitim durumu ve mezun olunan eğitim kurumu değişkenlerine göre anlamlı bir şekilde farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Tarama türünde gerçekleştirilen betimsel nitelikteki bu araştırmanın çalışma grubunu, 2021-2022 eğitim öğretim yılında Şanlıurfa'nın merkez ilçelerinde (Karaköprü, Haliliye, Eyyübiye) görev yapan 298 sınıf öğretmeni oluşturmuştur. Veriler, bu çalışma kapsamında Türkçe'ye uyarlaması yapılan "Metacognitive Awareness Inventory for Teachers" (MAIT) adlı envanter ile toplanmıştır. İki bölümden oluşan bu envanterin ilk bölümünde "Demografik Bilgiler Formu" yer almaktadır. İkinci bölümde ise "Öğretimsel Bilişsel Farkındalık Envanteri" (ÖBFE) bulunmaktadır. Toplanan veriler SPSS Statistics 26 paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Verilerin normal dağılım göstermemesi nedeniyle analiz sürecinde Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda sınıf öğretmenlerinin öğretimsel bilişsel farkındalık düzeylerine ilişkin genel puan ortalamasının yüksek seviyede olduğu anlaşılmıştır. Envantere ilişkin genel puan ortalamaları çalışmanın değişkenleri kapsamında incelendiğinde; cinsiyet, kıdem, sınıf düzeyi, sınıf mevcudu, eğitim durumu ve mezun olunan eğitim kurumu değişkenlerine göre sınıf öğretmenlerinin öğretimsel bilişsel farkındalık düzeylerinde anlamlı bir farklılığın olmadığı tespit edilmiştir. Çalışmanın değişkenleri alt boyutlar bağlamında incelendiğinde ise izleme alt boyutunda kadın öğretmenler lehine (cinsiyet değişkeni), prosedürel bilgi alt boyutunda da üçüncü ve dördüncü sınıf öğretmenleri arasında dördüncü sınıf öğretmenleri lehine (sınıf düzeyi değişkeni) anlamlı bir farklılık olduğu saptanmıştır.

Abstract:
The aim of this study is to examine the instructional metacognitive awareness levels of primary school teachers in terms of various variables. For this purpose, instructional metacognitive awareness levels of primary school teachers were investigated and then it was examined whether these levels differed significantly according to gender, seniority, class level, class size, educational status and graduated educational institution variables. The study group of this descriptive research, which was carried out in survey type, consisted of 298 primary school teachers working in the central districts of Sanlıurfa (Karakopru, Haliliye, Eyyubiye) in the 2021-2022 academic year. The data were collected with the inventory called "Metacognitive Awareness Inventory for Teachers" (MAIT), which was adapted into Turkish within the scope of this study. The first part of this inventory, which consists of two parts, is the "Demographic Information Form". In the second part, there is the "Instructional Metacognitive Awareness Inventory" (IMAI). SPSS Statistics 26 package program was used in the analysis of the collected data. Since the data were not normally distributed, Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis tests were used in the analysis process. As a result of the analysis, it was understood that the general score average of the primary school teachers' instructional metacognitive awareness levels was at a high level. When the general score averages of the inventory are examined within the scope of the study's variables; it was determined that there is no significant difference in the instructional metacognitive awareness levels of primary school teachers according to the variables of gender, seniority, class level, class size, educational status and graduated educational institution. When the variables of the study were examined in the context of sub-dimensions, it was found that there was a significant difference in favor of female teachers (gender variable) in the sub-dimension of monitoring and in favor of fourth grade teachers between third and fourth grade teachers (class level variable) in the sub-dimension of procedural knowledge.