Dallı servi ve piramit servi'nin morfolojik fidan özellikleri
Morphological seedling characteristics in mediterranean and pyramidal cypresses
Yazar: MURAT USLU
Danışman: PROF. DR. NEBİ BİLİR
Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering

Özet:
Dallı (Cupressus sempervirens L. var. horizontalis) ve Piramit (Cupressus
sempervirens L. var. piramidalis) servi'nin bir yaşlı çıplak köklü fidanlarında,
morfoloji ve kalitesinin incelendiği bu yüksek lisans tez çalışmasında servinin
fidanlık tekniğine katkı sağlanması amaçlanmıştır. Çalışma sonucunda, ortalama boy
Dallı ve Piramit servide sırasıyla 84 cm ve 78.9 cm bulunurken, taksonlar için kök
boğazı çapı değerleri sırasıyla 8.7 mm ve 8.2 mm bulunmuştur. Dolayısıyla, boy ve
kök boğazı çapı bakımından Dallı servi, Piramit serviye göre daha yüksek gelişim
performansı göstermiştir. Varyans analizi sonucunda özellikler bakımından Dallı ve
Piramit servide arasında anlamlı (p≤0.05) fark belirlenmiştir. Korelasyon analizi
sonucunda çalışmaya konu özellikler arasında anlamlı (p≤0.05) pozitif ilişkiler tespit
edilmiştir.
Dallı servi ve Piramit servi fidanlarının tamamının Türk Standartları Enstitüsü'nün
kalite sınıflarına göre kaliteli fidan sınıfında yer aldığı tespit edilmiştir. Oluşturulan
yeni kalite sınıflarına göre; en yüksek dikime elverişsiz fidanların, Dallı servi
fidanlarında boy ve çapın ortak değerlendirildiği kalite sınıflarında olduğu ortaya
çıkmıştır. Ayırma analizi sonuçlarına göre yeni kalite sınıflarının, %82'nin üzerinde
başarılı olduğu anlaşılmıştır. Diğer takson olan Piramit servide ise yeni kalite
sınıflarına göre; en fazla ıskarta fidanların, yine boy ve çapın birlikte
değerlendirildiği sınıfta yer aldığı anlaşılmıştır. Bu taksonda da ayırma analizi, yeni
kalite sınıflarının %80'nin üzerinde başarılı olduğunu göstermiştir.

Abstract:
Morphology and quality of one year bare root seedlings of Mediterrenean cypress
(Cupressus sempervirens L. var. horizontalis) and Pyramidal cypress (Cupressus
sempervirens L. var. piramidalis) were examined to contribute nursery practices of
cypress in the MSc thesis. Averages of height were 84 84 cm and 78.9 cm, while
averages of root-collar diameter were 8.7 mm and 8.2 mm in Mediterrenean cypress
and Pyramidal cypress, respectively. Cupressus sempervirens L. var. horizontalis
showed higher height and diameter performances than Cupressus sempervirens L.
var. piramidalis. Results of variance analysis showed significant differences (p≤0.05)
between Mediterrenean cypress and Pyramidal cypress for the characteristics.
Positive and significant (p≤0.05) relations between characteristics were found by
results of correlation analysis.
All of the seedlings of Mediterrenean cypress and Pyramidal cypress were in quality
class for classes of Turkish Standard Institute. Highest unsuitable rates of seedlings
were combination of the characteristics in Mediterrenean cypress according to
obtained new seedling quality classes in the study. Suitability of the new quality
classes was higher than 82% Mediterrenean cypress based on results of Discriminant
analysis.
Seedlings had the highest unsuitable rate in combination of height and diameter of
new seedling quality classes in in Pyramidal cypress, as well. Results of
Discriminant analysis showed that succesful rate of new quality classes was higher
than 80% Pyramidal cypress.