Nüks lomber disk hernisi nedeniyle opere edilen olguların risk faktörlerinin araştırılması
The rısk factors ın patıents undergoıng surgery for recurrent lumbar hernıated dısc
Yazar: İLHAN AYDIN
Danışman: DOÇ. DR. ERHAN EMEL ; UZMAN MELİH ÜÇER
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Nöroşirürji = Neurosurgery
Dizin: Bel ağrısı = Back pain ; Cerrahi = Surgery ; Cerrahi tedavi = Surgical treatment ; Herniler = Hernia ; Lomber vertebra = Lumbar vertebrae ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; İntervertebral disk = Intervertebral disc ; İntervertebral disk deplasmanı = Intervertebral disc displacement

Özet:
Amaç: Lomber disk hernisi, lomber intervertebral disklerin anulus fibrozlarının yırtılarak nukleus pulpozusun dışarı taşması sonucunda omurilik veya köklerin basıya uğramasıdır. Nüks lomber disk hernisi diskektomi cerrahisi sonrası en az 6 ay süreyle ağrısı geçen hastada aynı seviyede aynı taraf veya karşı tarafta disk herniasyonu gelişmesidir. Diskektomi cerrahisi sonrası farklı bir seviyede gelişen disk herniasyonu için de psödonüks disk herniasyonu terimi kullanılmaktadır. Günümüzde nüks lomber disk herniasyonlarının görülme sıklığı farklı serilerde %5-15 aralığında bildirilmiştir. Bu çalışmamızda nüks lomber disk hernisi nedeniyle opere edilen olguların ilk operasyon öncesi yapılan radyolojik tetkiklerle  ikinci operasyon (nüks) öncesi yapılan radyolojik tetkikleri kıyaslanarak nüks disk hernisi patofizyolojisindeki değişiklikler retrospektif olarak değerlendirildi.  
Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda retrospektif olarak Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi Kliniğinde 2011-2015 yılları arasında nüks lomber disk hernisi tanısı ile ikinci kez opere edilen 50 olgunun ilk preoperatif ve ikinci preoperatif radyolojik tetkiklerdeki (lomber direk grafileri ve lomber MRG) değişikliklerin patofizyoloji açısından değerlendirilmesi yapılmıştır. Lomber direk grafilerde lomber lordoz açısı, disk mesafesi yüksekliği, sagittal plandaki hareketlilik, osteofit varlığı, schmorl nodülü, vakum fenomeni, end plate sklerozu ve lomber MRG de modic tip değişiklikler, disk mesafesi yüksekliği, disk dejenerasyon evresi, faset eklem dejenerasyon evresi, anuler yırtık varlığı, disk fragmanının özelliği literatür eşliğinde değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Çalışmaya alınan 50 hastanın ilk operasyon öncesi ve ikinci operasyon öncesi direkt radyografi ve MRG bulguları karşılaştırıldı. İleri yaş erkek hastalar, geniş tabanlı protrude diski olan ileri derecede dejenerasyona sahip disk ve faset ekleme sahip hastalarda nüks oranı daha fazla bulundu.
Sonuç: Nüks lomber disk herniasyonu beyin cerrahları ile hastaları karşı karşıya getiren önemli bir sorundur. Preoperatif dönemde bakılacak bazı parametreler ile hastanın nüks oranının daha fazla olduğunu öngörmek ve hastayı bu yönde bilgilendirmek, ilerde oluşabilecek nüks sonrası süreci daha iyi ve olumlu yönetmemizi sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler	: Nüks Lomber Disk Herniasyonu, Lomber Direkt Grafi,   Lomber MRG

Abstract:
Objective: Herniated lumbar disc is the herniation of the nucleousus pulposus through a tear in the annulus fibrosis of the lumbar intervertebral discs. Recurrent disc herniation is the herniation of the nucleosus pulposus in the same level contralateral or ipsilateral of an operated disc with at least 6 months of reduced symptoms. Pseudoreccurency is the term used for the herniation occuring in a different level. It is reported that recurrency after disc herniation is seen 5-15% in different series. In our study, we retrospectively compared the preoperative radiological findings of the patients who undergone operation for the first time for herniated disc with the preoperative radiological findings for their recurrency operation.
Materials and Methods: In our study, we retrospectively evaluated the preoperative radiological findings (lombar direct x-ray images, and lombar MRI) of 50 patients between the years 2011-2015 who underwent surgery for herniated disc for the first time and their recurrency in Bakırkoy Prof. Dr. M. Osman Psychiatric and Neurologic Diseases Research and Teaching Hospital. In direct lumbar x-ray images we evaluated lumbar angle of lordosis, height of intervertebral disc space, movement in sagittal plane, existance of ostephytes, schmorl nodules, vacuum phenomenon, sclerosis in the end plates, and in lombar MRI mordic type changes, height of intervertebral disc space, disc degeneration phase, facet joint degeneration phase, existance of annular defect, disc fragment features using comparisons throughout the literature. 
Results: Radiological findings of the 50 patients included in the study are compared. It is found that male patients with advanced age, wide protusion and high disc degeneration and facet joint degeneration have a higher risk of recurrency.
Conclusion: Recurrent disc herniation is a serious problem that puts the patients and surgeons against each other. Using preoperative findings, the patients can be informed about their risk of recurrency before the operation, therefore the management of the recurrency can be more positive.

Key Words	: Recurrenct Lumbar Disc Herniation, Direct X-Ray Graphy, Lombar MRI