Mourouzi Ailesi ve Aleksandr Mourouzi'nin Eflâk-Boğdan Voyvodalıkları
Mourouzi Family and Alexander Mourouzi's Wallachi-Moldish Voivodoms
Yazar: ELİF GÜMÜŞ
Danışman: DOÇ. DR. HADİ BELGE
Amasya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Eflâk ve Boğdan'ın idaresi boyar adı verilen yerli prensler aracılığı ile gerçekleştirilmiş ve bu durum Dimitri Kantemir'in Ruslarla iş birliğinin anlaşıldığı 1711 yılına kadar devam etmiştir. Yerli boyarlara güveni kırılan Osmanlı Devleti Eflâk ve Boğdan idaresini Fenerli Rumlara emanet etmiştir. Memleketeyn voyvodaları, 1821 yılındaki Yunan isyanına kadar birçoğu daha önceden Divân-ı Hümâyun tercümanlığı yapmış olan Fenerli beylerin üzerinde kalmıştır. Özellikle Fenerli Beyler döneminde Eflâk ve Boğdan Babıali'nin Avrupa'daki gelişmelerle ilgili haber kaynağı haline gelmiştir. Osmanlı Devleti'nin Balkan topraklarındaki egemenliği ve sınır güvenliği bakımından son derece stratejik bir nokta olan Eflâk ve Boğdan aynı zamanda İstanbul'un, sarayın ve genel olarak imparatorluğun tahıl ve küçükbaş hayvan ihtiyacını karşılayan kapasitesi ile ekonomik bir değer de taşımıştır.  Bütün bu öne çıkan özellikleri ile Eflâk-Boğdan, Osmanlı Devleti ile Rusya ve Avusturya arasında politik bir rekabet ve çatışma alanı haline gelmiştir. Özellikle 18. yüzyılın sonları ve 19.yüzyılın başlarında bu nüfuz çekişmesi daha belirginleşmiştir. Bu çalışmada bahsi geçen dönemde, Eflâk ve Boğdan'da voyvodalık sorumluluğunu üstlenmiş Aleksandr Mourouzi'nin bürokratik yaşamı incelenmiştir. Fenerli bir aile olan Mourouzilerin bir üyesi olarak Aleksandr Mourouzi, Ziştovi ve Yaş Antlaşmaları'nda mükaleme tercümanlığı görevini üstlenmiş ardından da kısa aralıklarla birkaç kez Eflâk ve Boğdan voyvodalığı yapmıştır. Onun bürokratik yaşamı yalnızca Eflâk ve Boğdan için değil aynı zamanda Osmanlı Balkanları, Avrupa'daki gelişmeler ve Batılı devletlerle olan ilişkilerin tarihi için de çok önemli detayları barındırmaktadır.

Abstract:
The administration of Wallachia and Moldovia, was carried out through local princes called boyars, and this situation continued until 1711, when Dimitri Kantemir's competition with the Russians wa understood. The Ottoman Empire, whose trust in the local boyars was broken, entrusted the administration of Wallachia and Moldavia to the Phanariot Greeks. Memleketeyn voivodes remained above the Phanariot gentlemen, many of whom had previously served as Divân-ı Hümâyun translators, until the Greek rebellion in 1821. Especially during the period of the Phanariot gentlemen, Wallachia and Moldavia became the Babıali source of news about developments in Europe. Because, regular reports were sent to the palace in İstanbul about the new order that emerged efter the French Revolution, changing borders and endless wars. Wallachia and Moldavia, which were extremely strategic points in terms of the Ottoman Empire's sovereignty and border security in the Balkan lands, alsa had an aconomic value with their capacity to meet the grain and cattle needs of İstanbul, the palace and the empire in general. With all these prominent features, Wallachia-Moldovia has become an area of political competition and conflict between the Ottoman Empire and Russia and Austria. This struggle for influence became more evident, especially in the late 18th century and early 19th century. In this study, the bureaucratic life of Aleksandr Mourouzi, who assumed responsibility as voivode in Wallachia and Moldavia, was examined during the mentioned period. As a member of the Mourouzi family, a Phanariot family, Aleksandr Mourouzi served as the translator of the Treaties of Sistovy an Iaşi, and then served as voivode of Wallachia and Moldovia several times in short intervals. His bureaucratic life contains very important details not only for Wallachia and Moldavia, but also fort he Ottoman Balkans, developments in Europe and the history of relations with Western states.