Son dönem böbrek yetmezliği olan hastalarda depresyon ve bilişsel çarpıtmalar
Depression and the cognitive distortions among the patients with end stage renal disease
Yazar: ÖZGECAN TUNA
Danışman: UZMAN ÖZLEM DEVRİM BALABAN ; UZMAN NEZİH ERADAMLAR
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Has. Eğt. ve Arş. Hastanesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2014
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel davranış terapileri = Cognitive behaviour therapy ; Bilişsel işlev = Cognitive function ; Böbrek yetmezliği-kronik = Kidney failure-chronic ; Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Depresyon = Depression ; Mental bozukluklar = Mental disorders

Özet:
AMAÇ: Beck'in bilişsel modeline göre tüm psikiyatrik bozuklukların temelinde, hastanın ruhsal durumunu ve davranışlarını etkileyen çarpıtılmış veya işlevsel olmayan düşünceler yatar. Son dönem böbrek yetmezliği (SDBY) olan hastalarda psikiyatrik bozukluklar, özellikle depresyon sık görülmektedir ancak yeteri kadar tanınmamakta ve tedavi edilememektedir. SDBY'de antidepresan ilaç kullanımı ile ilgili zorluklar düşünüldüğünde bilişsel çarpıtmaların incelenmesi, bu vakaların Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT)' sine katkı sağlayabilir. Literatürde SDBY hastalarının bilişsel çarpıtmalarını araştıran bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu bağlamda mevcut çalışmada SDBY nedeniyle hemodiyaliz tedavisi alan vakalarda psikiyatrik bozukluklar, anksiyete ve depresyon düzeyleri, fonksiyonel olmayan tutumlar ve otomatik düşünceleri araştırılmıştır. Depresyon düzeylerinin, fonksiyonel olmayan tutumlar, otomatik düşünceler ve vakaların sosyodemografik ve klinik özellikleri ile olan ilişkisi incelenmiştir. Bulgular, kronik renal hastalığı olmayanlardan oluşan kontrol grubundan elde edilen veriler ile karşılaştırılmış ve SDBY hastalarında BDT uygulanırken farklılık oluşturabilecek faktörler olup olmadığının anlaşılması amaçlanmıştır.
YÖNTEM:  SDBY tanısıyla hemodiyaliz tedavisi almakta olan 56 vaka ile 47 kontrol çalışmaya alınmıştır. Katılımcılara Sosyodemografik ve Klinik Veri Formu, SCID-I, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADÖ), Otomatik Düşünceler Ölçeği (ODÖ) ve Fonksiyonel Olmayan Tutumlar Ölçeği (FOTÖ) uygulanmıştır.
BULGULAR: Vaka grubunda kontrol grubuna göre psikiyatrik bozukluk oranı anlamlı düzeyde daha yüksek saptandı. Gruplar arasında depresyon görülme sıklığı açısından istatistiksel anlamlı fark olmasa da, depresyon ve depresif duygudurum ile giden uyum bozukluğu birlikte değerlendirildiğinde gruplar arası istatistiksel olarak anlamlı farklılık vardı. Bilişsel çarpıtmalar, depresyonu olan vaka ve kontrol grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermedi. Diğer taraftan, vakalar arasında, hemodiyaliz tedavisi altında olma süresi ile FOTÖ toplam ve FOTÖ "bağımsız tutum" alt ölçek puanları arasında istatistiksel anlamlı pozitif korelasyon saptandı. Bununla birlikte, renal transplantasyon sırasında olmak ve psikiyatrik bozukluk öyküsü birtakım bilişsel çarpıtmalarla ilişkili bulundu.
SONUÇ: SDBY vakalarında bilişsel çarpıtmalar kontrol grubu ile karşılaştırıldığında farklılık göstermemektedir ancak SDBY vakalarının bazı klinik özellikleri bilişsel çarpıtmalarda farklılık oluşturmaktadır. SDBY vakalarının BDT'sinde bu faktörlere dikkat etmek tedavi sürecine katkı sağlayacaktır.

Abstract:
OBJECTIVE: According to Beck's cognitive model, distorted or dsyfunctional thoughts which affect the patient's mental state and behaivours underlie all psychiatric disorders. Psychiatric disorders, especially depression is common in End Stage Renal Desease (ESRD) patients, however not sufficiently diagnosed and  treated. When the difficulties of using antideppressant medication in ESRD are considered, examining the cognitive distortions may contribute to Cognitive Behavioural Therapy (CBT) of these patients. We couldn't find  any research investigating the cognitive distortions of patients with ESRD in the literature. In this context, psychiatric diagnosis, anxiety and depression levels, dsyfunctional attitudes and automatic thoughts of patients undergoing hemodialysis because of ESRD were investigated in the current study. The relationship between depression levels and  dsyfunctional attitudes,  automatic thoughts, sociodemografic and clinic characteristics of patients was examined. The findings were compared with the data obtained from the control subjects with no chronic renal disease. We aimed the factors which may generate differences in the CBT of patients with ESRD to be understood. 
METHOD: Fifty six patients undergoing hemodialysis because of ESRD and fourty seven controls were enrolled in the study. A sociodemographic and clinic data form, SCID-I, Hospital Anxiety and Depression Scale, Dysfunctional Attitudes Scale, Automatic Thoughts Questionnaire were applied to all participants.
RESULTS: Prevalence of psychiatric disorder in the case group was significantly higher than the prevalence of psychiatric disorder in the control group. Although there wasn't  a statistically significant difference of depression prevalence between the groups, there was a a statistically significant difference between groups when prevalance of depression and adjustment disorder with depressive mood was considered together. There was found to be no statistically significant difference between the cases and the controls with depression in terms of  cognitive distortions. On the other hand it was found to be a statistically significant positive correlation betweeen the duration of hemodialysis and  scores of dysfunctional attitudes scale and it's "autonomous attitudes" factor among the cases. Furthermore, being in the wait-list for renal transplantation and history of a psychiatric disorder were found to be related with some of cognitive distortions.
CONCLUSION: There was no difference between ESRD patients and control subjects in terms of cognitive distortions, but some clinical characteristics of ESRD patients were found to be  effective on cognitive distortions. It will contribute to the Cognitive Behaviour Therapy of ESRD patients when these factors taken into consideration.