Uykuda solunum bozukluğu olgularında vücut kompozisyonu değişikliklerinin dexa yöntemi ile değerlendirilmesi
An evaluation of body composition variation by dexa in patients with sleep disordered breathing
Yazar: İSMAİL FIRAT ÖZSAKARYA
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ALİ ŞAHİN
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Obezite = Obesity ; Polisomnografi = Polysomnography ; Solunum bozuklukları = Respiration disorders ; Teşhis = Diagnosis ; Uyku = Sleep ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Vücut kitle indeksi = Body mass index

Özet:
Uyku ruhsal ve bedensel sağlığın vazgeçilmez bir parçasıdır. Ortalama süre vekaliteden sapma gösteren durumlardaki uyku ise uyku bozukluğu olaraktanımlanmaktadır. Uykuda solunum bozuklukları (USB), uyku sırasında solunumpaternindeki deği?ikliklere bağlı olarak geli?en klinik tabloların bir bütünüdür. Budurum hastada morbidite ve mortalite artı?ına neden olabilmekte, ki?inin ya?amkalitesini olumsuz etkilemekte, ciddi sağlık problemleri ve i? yada trafik kazaları ileekonomik kayıplara yol açabilmektedir.USB sık görülen bir durumdur. USB'nın tanısında kullanılan yöntempolisomnografidir (PSG). Obstrüktif uyku apnesi sendromu (OUAS) ve basit horlamaen sık görülen USB'dır. OUAS geli?iminde obezitenin rolü ara?tırılmı?tır. Obezlerinyakla?ık %40'ında OUAS mevcut iken, OUAS saptanan olguların yakla?ık %70'iobezdir. Bununla birlikte OUAS zayıf ki?ilerde de görülebilmektedir. OUAS'ndasadece kilo artı?ı değil, vücuttaki yağ dağılımı da önemlidir. Viseral (santral)obezitenin, diğer obezite formlarına göre OUAS ile daha yakından ili?kili olduğubilinmektedir. Horlama sıklığı ya? ve obezite ile artı? göstermektedir.Çalı?mamızda; dual enerji X-ray absorbsiyometri (DEXA) yöntemi ile USBolgularında vücut kompozisyonu deği?ikliklerini incelemeyi ve USB olguları arasındakifarklılıkları ortaya koymayı amaçladık. Bu amaçla USB tanısı alan 80 ki?ilik hasta ve28 ki?ilik kontrol grubu olu?turuldu. Olguların vücut kitle indeksleri hesaplandı. Tümolgulara DEXA ile vücut kompozisyonu analizi yapıldı. Apne-hipopne indeksi (AH?) ilevücut kitle indeksi (VK?) arasında pozitif korelasyon saptandı (r=0.328, p<0.01). AH?ile Head Fat gr arasında güçlü pozitif korelasyon belirlenirken (r=0.458, p<0.01), AH?ile Trunk Fat gr arasındaki p değeri p>0.01 idi. Buna göre VK?'ndeki artı? ile USB'ndahastalık derecesindeki artı? arasında kuvvetli bir ili?ki saptanmı?tır. Ayrıca ba?-boyunbölgesindeki yağ akümülasyonunun, her iki cinste ve tüm USB olgularında trunkalobeziteden daha önemli olduğu sonucuna varılmı?tır.Anahtar kelimeler: Uykuda solunum bozuklukları, DEXA, vücut kompozisyonu

Abstract:
Sleeping is an essential part of psycological and physical health. When there is avariation in duration and quality of that, then it is defined as `?sleeping disorders??.Sleep disordered breathing (SDB) is a clinical status which develops according to thevariations of the sleeping patterns during the sleeping period. These variations mayincrease the morbidity and mortality risk in this patients. And may effect the life qualitynegatively. Additionally it may cause serious health problems, working or trafficaccident and economical loss.SDB is a common syndrome. The method used in diagnosing SDB ispolysomnography (PSG). Obstructive sleep apnea syndrome (OSAS) and snoring arethe types of the sleep disodered breathing that are seen more frequently. The role ofobesity for OSAS is noticeable. In the patient with obesity OSAS is confirmed in %40of the cases. And additionally %70 of the OSAS patient are obese. In OSAS, not onlythe increase in weight, but also body fat distribution is noticeable in these patients.Visceral (central) obesity is thought to be more related with OSAS than the other formsof obesity. Also snoring increases according to age and obesity.In this study, we aimed to evaluate the changes in body composition in patientsreason of that, we have made a patient group of 80 persons with SDB and a controlgroup of 28 persons. Body mass index (BMI) of the subjects were calculated. Bodycomposition analysis was performed to all the cases by using dual energy X-rayabsorptiometry (DEXA). As a result, statistically significant positively correlation wasdetermined between apnea-hypopnea index (AHI) and (BMI) (r=0.328, p<0.01). Therewas also definitely positive correlation between AHI and Head Fat gr (r=0.458 ,p<0.01)too. The p value between AHI and Trunk Fat gr was observed p>0.01. In this way,increase in BMI is significant in patient with degree of SDB. In addition, the fataccumulation in head-neck region is more significant than the trunkal obesity in both ofsexualities and all of the patients with SDB.Keywords: Sleep disordered breathing, DEXA, body composition