Ebūʼs-Suʻūd ve İbn Kes̠īr tefsirlerinde Nesḫ meselesinin karşılaştırılması
The comparison of the question of Naskh in the commentaries of Abū al-Suʻūd and İbn Kathīr
Yazar: RUKİYE ÇELEP
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA GÖZELER
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tefsir Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Din = Religion
Dizin: Kur'an-ı Kerim = Koran ; Nesih = Abrogation ; Tefsir = Commentary ; İbn Kesir = İbn Kesir ; İslamiyet = Islam ; Şeyhülislam Ebussuud Efendi = Şeyhulislam Ebussuud Efendi

Özet:
'Ulūmu'l-Ḳur'an'dan biri olan nesḫ meselesi, tefsir ilminin en tartışmalı konularından biri olmuştur.
Bu çalışma h. 8. yüzyılın önemli şahsiyetlerden biri olan İbn Kes̠īr (ö.774/1373) ile h. 10. yüzyıla damgasını vuran Ebūʼs-Suʻūd'un tefsir eserlerinde nesḫ meselesini konu edinmektedir. Ebūʼs-Suʻūd (ö.982/1574) ve İbn Kes̠īr aralarında geçen 3 asırlık bir süreye rağmen nesḫ anlayışlarında ne gibi farklılıkların olduğu çalışmamız kapsamında değerlendirmeye alınmıştır.
Ebūʼs-Suʻūd ve İbn Kes̠īr'in nesḫin tanımına ilişkin öne sürdükleri düşünceler ile bu düşüncenin tefsirlerine yansıma şekillerinin uyum içerisinde olduğu tespit edilmiştir.
Ebūʼs-Suʻūd ve İbn Kes̠īr'in nesḫ edildiğini düşündüğü ayetlerin hangi ayetler olduğunun tespit edilmesi ile bu iki âlimin Kur'an da nesḫ meselesine dair yaklaşımları ortaya koyulmuştur. Bu bağlamda Ebūʼs-Suʻūd ve İbn Kes̠īr'in nāsiḫ olarak değerlendirdiği ayetlere, birkaç önemli müfessir açısından da bakılarak kısa bir mukayese yoluna gidilmiştir. Çalışmamızda Ebūʼs-Suʻūd ve İbn Kes̠īr dışındaki müfessirleri seçerken, onların tefsirlerinde atıfta bulundukları âlimlerden öncelikle yararlanılması öngörülmüştür. Ebūʼs-suʻūd 21 ayeti nāsiḫ, 19 ayeti mensūḫ kabul ederken, İbn Kes̠īr ise yine 23 ayeti nāsiḫ, 19 ayeti mensūḫ kabul etmektedir.
Ebūʼs-Suʻūd ve İbn Kes̠īr'in nāsiḫ ve mensūḫ addettiği ayetlerde ve bu ayetlerin toplam sayısında bazı farklılıklar gözlenmiştir. Bu farklılıklar müfessirlerin, rivayetleri sahih ya da zayıf olma noktasında farklı değerlendirmelerinden kaynaklanmaktadır. Diğer taraftan ise dikkate aldıkları âlimlerin görüşlerinin etkisi altında kaldıkları da düşünülmektedir.

Abstract:
The question of naskh, which is one of the 'ulūm al-Qur'an, is one of the controversial topics of tafsīr.
	This study examines how Ibn Kathīr (d.774/1373) and Abū al-Suʻūd (d.982/1574) approached the question of naskh in their works. The differences of Abū al-Suʻūd and Ibn Kathīr's approaches on the question of naskh were taken under review within the scope of our study by considering three centuries between them.
It is determined that Abū al-Suʻūd and Ibn Kathīr's definition of the naskh and how these thoughts reflected on their glossaries are compatible with the each other.
	Abū al-Suʻūd and Ibn Kathīr's approaches about the question of naskh were set forth by determining the verses of Qur'an that were considered as being abrogated by these two scholars.
In this context, some verses that Ibn Kathīr and Abū al-Suʻūd considered as abrogated were evaluated in terms of a few different commentators in comparison. In our study, while we are selecting the other commentators, we primarily used the scientists that Abū al-Suʻūd and Ibn Kathīr have cited in their works. While Abū al-Suʻūd acceps 19 nāsikh and 21 mansūkh verses, Ibn Kathīr accepts 19 nāsikh and 23 mansūkh verses.
	It is noticed that there a difference between the number of verses that Abū al-Suʻūd and Ibn Kathīr regard as nāsikh and mansūkh. This difference, because of different evaluations of commentators on the narratives regarding their accuracy. On the other hand, it is thought that they were under the impact of the opinions of scholars that they considered.