Tedarik zinciri yönetimi için bulanık karar modelleme
Fuzzy decision modeling for supply chain management
Yazar: ERGÜN ALPERAY TARIM
Danışman: DOÇ. DR. EMEL KURUOĞLU KANDEMİR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control ; Bilim ve Teknoloji = Science and Technology
Dizin: Bulanık analitik hiyerarşi süreci = Fuzzy analytical hierachy process ; Çok kriterli karar verme = Multi criteria decision making

Özet:
Bu çalışmada tedarik zinciri yönetimi, tedarik zincirini etkileyen kriterler, tedarik zinciri ağında kullanılabilecek bulanık modeller incelenmektedir. Tedarik zinciri ağında gerekli olan tedarikçi seçimi ve tedarikçi seçim kriterlerinin önem ve sıralaması odaklı, çok kriterli karar destek sistemi oluşturulmaktadır. Bu karar destek sisteminin oluşturulmasında bulanık analitik hiyerarşi prosesi (AHP), bulanık mantık ve bulanık DEMATEL metotları kullanılmaktadır. Tedarikçi seçimi ve tedarikçilerin sıralanması için bulanık mantıkla oluşturulan bir metot uygulanmaktadır. Ayrıca AHP metodu bulanıklaştırılıp karşılaştırma matrisleri aracılığı ile tedarikçiler, tedarikçi seçimi için sıralanmakta ve tedarikçi kriterlerinin önem derecesi belirlenmektedir. Ayrıca, DEMATEL (Decision-Making Trial and Evaluation Laboratory) metodu da bulanıklaştırılmakta ve bulanık DEMATEL metodu ile tedarikçi seçiminde gerekli olan kriterler, sistemi etkiledikleri ve sistemden etkilendikleri değerlere göre sınıflandırılmaktadır. Karar verici için, kriterlerin önem sırası oluşturularak, karar vericinin en çok göz önüne alması gereken kriterler belirlenmektedir. Kullanılan tüm bu metotlar, uzmanlar aracılığıyla elde edilmiş olan veriler ile uygulanmakta ve sonuçları gösterilmektedir. Çalışmanın sonucunda tüm bu metotların kullanılabileceği bir ara yüz oluşturularak, karar vericiye, bir karar destek sistemi olan görsel bir program yer almaktadır.

Abstract:
In this study, supply chain management, criteria affecting supply chain, fuzzy models which can be used in supply chain network are examined. A multi-criteria decision support system focusing on the importance and order of supplier selection and supplier selection criteria is established in the supply chain network. Fuzzy Analytic Hierarchy Process (AHP), Fuzzy Logic and Fuzzy DEMATEL (Decision Making Trial and Evaluation Laboratory) methods are used to construct this decision support system. For the selection of suppliers and the ranking of suppliers, a fuzzy logic-based method is applied. In addition, the method is blurred and matched by suppliers to order suppliers, and the importance of supplier criteria is determined. In addition, the method of DEMATEL  is also blurred and the criterion required for supplier selection by the fuzzy DEMATEL method is classified according to the values that they affect the system and affect the system. For the decision maker, the importance of the criteria is created and the criteria that the decision maker should consider most are determined. All these methods are applied with the data obtained through specialists and the results are shown. At the conclusion of the study, a visual program with a decision support system is created by creating an interface where all these methods can be used.