Evli çiftlerin çift uyumları ile evlilik doyumları ve özdenetim becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
An investigation of the relationship between couples' compatibility, marital satisfaction, and self-control skills in married couples
Yazar: BÜŞRA TUTAN DİLEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA TURAN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Aile Danışmanlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Öz denetim becerisi yani kişinin kendi hayatının denetimini elinde tutabilmesi ve kendini olumlu veya olumsuz olaylar ve zorlantılar karşısında dengede tutabilmesidir. Bu da bireylerin evlilik yaşantılarını anlamlı bir şekilde etkilemektedir. Bu araştırmada evli çiftlerin çift uyumları ile evlilik doyumları ve öz denetim becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemi İstanbul'da yaşayan 18-65 yaş arası evli bireylerdir. Araştırmaya katılan bireyler tesadüfi örneklem yoluyla seçilmiştir. Araştırmaya 265 kadın ve 135 erkek toplamda 400 evli birey katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; kişisel bilgileri içeren Sosyodemografik Bilgi Formu, çift uyumlarını ölçmek için Yenilenmiş Çift Uyum Ölçeği, evlilik doyumlarını ölçmek için Evlilik Doyum Ölçeği ve öz denetim becerilerini ölçmek için Öz denetim Ölçeği uygulanmıştır. Çalışmada elde edilen veriler SPSS 26.0 programı ile analiz edilmiştir. Katılımcılara ait sosyodemografik bilgilerin frekans analizleri ilgili tablolarda sunulmuştur. Ölçeklerin güvenirliliklerini belirlemek için her bir ölçeği ve alt ölçeklerini Cronbach Alpha (α) Güvenilirlik analizi yapılmıştır. Öz denetim ölçeğinin α= 0,885, Evlilik Doyum Ölçeğinin α= 0,978, Yenilenmiş Çift Uyum Ölçeğinin α= 0,902'dir. Ölçek ve ölçeklerin alt boyutlarından alınan puanların betimsel analizi yapılmıştır. Verilere normal dağılım testi uygulanmıştır. Kolmogorov-Smirnov testi sonucu p değeri .05'ten küçük olduğu tespit edilmiştir. Bu sebeple veriler normal dağılım göstermemektedir.  Bu nedenle non-parametrik test olan Spearman Korelasyon analizi uygulanmıştır. Evli çiftlerin çift uyumları ile evlilik doyumları ve öz denetim becerileri ile alt boyutlarının aralarındaki ilişkilerinin puan hesaplamaları yapılmıştır. Hesaplanan puanların arasındaki ilişkilere bakılmıştır. Ayrıca demografik değişkenlere göre ölçeklerden alınan puanların arasındaki ilişkiye bakılmıştır. Öz denetim, evlilik doyumu ve çift uyumu, cinsiyet, çalışma durumu gibi iki gruplu değişkenler açısından farklılıkları değerlendirmek amacıyla Mann Withney U testi yapılmıştır. Ölçek ve alt ölçeklerin yaş grubu eğitim düzeyi, çocuk sayısı, gelir durumu, evlilik süresi, meslek, eş ile tanışma şekli gibi değişkenler açısından incelenmesi Kruskal Wallis testi ile yapılmıştır.  Araştırmadan elde edilen bulguların sonuçlarına göre öz denetim ile evlilik doyumu arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir. Öz denetim ile yenilenmiş çift uyum ölçeği arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Fakat evlilik doyumu alt boyutlarından evlilik uyumu ile öz denetim arasında negatif yönde anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Evlilik doyumu ve alt ölçeklerinden elde edilen düşük puan yüksek doyum anlamına geldiği için buradaki negatif ilişki mana olarak pozitif ilişkiyi temsil etmektedir. Tartışma kısmında detaylı olarak açıklaması yapılmıştır.


Anahtar Kelimeler: Çift uyumu, Evlilik doyumu, Öz denetim

Abstract:
AN INVESTİGATİON OF THE RELATİONSHİP BETWEEN COUPLES' COMPATİBİLİTY, MARİTAL SATİSFACTİON, AND SELF-CONTROL SKİLLS İN MARRİED COUPLES

Self-regulation skills refer to the ability of individuals to maintain control over their own lives and keep themselves balanced in the face of positive or negative events and difficulties. This too significantly affects individuals' marital lives. In this study aims to investigate the relationship between married couples' compatibility, marital satisfaction, and self-control  skills. The sample of the study consists of married individuals aged between 18 and 65 residing in Istanbul. Participants were selected through random sampling.  A total of 400 married individuals, comprising 265 women and 135 men, participated in the study. As data collection tool in the investigate; Sociodemographic Information Form including personal information, Renewed couples' compatibilities Scale to measure couple compatibility, Marital Satisfaction Scale to measure marital satisfaction and Self-Control Scale to measure self-control skills were applied.The data obtained in the study were analyzed with SPSS 26.0 program. The frequency analyses of the sociodemographic information of the participants are presented in the relevant tables.To determine the reliability of the scales, Cronbach's Alpha (α) reliability analysis was conducted for each scale and its subscales. The Self-control Scale had an α = 0.885, the Marital Satisfaction Scale had an α = 0.978, and the Renewed couples' compatibilities Scale had an α=0.902. A descriptive analysis of the scores obtained from the scales and their sub-dimensions was performed. A normal distribution test was applied to the data. Since the p-value of the Kolmogorov-Smirnov test was less than 0.05, the data did not show a normal distribution. Therefore, the Spearman correlation analysis, a non-parametric test, was applied. The scores for the relationships between married couples' compatibility, marital satisfaction, and self-control skills and their sub-dimensions were calculated. The relationships between the calculated scores were examined. Additionally, the relationships between scores obtained from the scales were analyzed based on demographic variables.

The Mann-Whitney U test was conducted to evaluate differences in self-control, marital satisfaction, and couple compatibility concerning binary variables such as gender and employment status. Kruskal-Wallis test was used to examine the scales and subscales in relation to variables such as age group, education level, spouse's education level, income status, duration of marriage, number of children, occupation, and the manner of meeting the spouse. According to the results of the findings obtained from the research, it is seen that there is a negatively significant relationship between self-control and marital satisfaction. No significant relationship was found between self-control and the revised couple adjustment scale. However, a negatively significant relationship was found between couples' compatibilities and self-control, which are among the sub-dimensions of marital satisfaction. No significant relationship was found between the renewed couples' compatibilities scale, which measures the adjustment between couples, and the marital satisfaction scale. A low score obtained from the marital satisfaction scale and its subscales indicates high satisfaction. Therefore, the negative correlation here actually represents a positive relationship in terms of meaning. A detailed explanation of this is provided in the discussion section.

Keywords: Couples' compatibilities, Marital satisfaction, Self-control