Endometrium kanseri hastalarında viseral yağ dokusu-kas oranının prognoza etkisi
The impact of visceral fat-to-muscle ratio on prognosis in patients with endometrial cancer
Yazar: ZEYNEP AYBİKEM SAĞLAM
Danışman: PROF. DR. İSA AYKUT ÖZDEMİR
İstanbul Medipol Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
Obezite, EK gelişimini obez olmayan
hastalara göre 2-5 kat artıran önemli bir risk faktörüdür. Obeziteyi tanımlamakta
genellikle vücut kitle indeksi (VKİ) kullanılır. Ancak bu ölçüt; kiloya yağ, kas ve
kemiklerin etkisini ayırt etmekte yetersiz kalır. Bu çalışmadaki amaç; viseral ve
subkutan yağ dokusu ile birlikte iskelet kasının radyolojik ölçümlerinin, endometrium
kanserli hastalarda klinik özellikler ve prognoz ile ilişkisinin incelenmesidir.
Retrospektif yapılan bu çalışmaya 2014-2023 yılları arasında primer cerrahisi
merkezimizde yapılmış ve endometrial karsinom tanılı, preoperatif BT/MR
görüntülerine ve VKİ verilerine erişilen 109 hasta dahil edilmiştir. L3-L4 seviyesinden
alınan tek aksiyel kesitte, viseral, subkutan yağ ve iskelet kası alanı ayrı ayrı
ölçülmüştür. Bu ölçümler kullanılarak, viseral yağ alanı-kas oranı, toplam yağ alanı-
kas oranı ve iskelet kas indeksi hesaplanmıştır. Hastaların tanı anında ortalama yaşı
61,5, ortalama VKİ, 35,24 idi. Dört hastadan üçünün (%74,3) obez (VKİ>30) olduğu
görüldü. Yapılan analizlerde ortalama hastalıksız sağkalım 96,1, toplam sağkalım 92,9
ay olarak bulundu. Tanı yaşı ve evre arttıkça rekürrens riskinin ve mortalitenin arttığı
görülmüştür. Obezite ilişkili radyolojik ölçümler (SYA, VYA, TYA, İKA) ve bunlar
kullanılarak hesaplanan oranların (VYA/İKA, TYA/İKA, SMI) yüksek ve düşük
olmak üzere iki gruba bölünmüştür ve klinik özellikler ve sağkalım açısından
karşılaştırılmışlardır. İskelet kas alanı yüksek olan hastaların genellikle daha düşük
evreli olduğu, iskelet kas alanı düşük olan hastaların yüksek evreli (evre III-IV) olduğu
saptanmıştır (p=0,036). Bu gruplar arasında hastalıksız ve toplam sağkalım açısından
anlamlı farklılık görülmemiştir. Obezite ve endometrium kanseri ilişkisinin altında
yatan hücresel mekanizmaların aydınlatılması, bunların klinik sonuçlarının ve tedavi
protokollerine etkisinin anlaşılabilmesi için ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract:
Obesity is a significant risk factor, increasing the
likelihood of developing endometrial cancer (EC) by 2-5 times compared to on-obese
individuals. While body mass index (BMI) is typically used to define obesity, it fails
to differentiate the contributions of fat, muscle and bone to overall body weight. The
objective of this study is to investigate the relationship between radiological
measurements of skeletal muscle and visceral and subcutaneous fat tissue, and their
association with clinical features and survey in patients with EC. This retrospective
study included 109 patients diagnosed with EC who underwent primary surgery in our
center between 2014-2024 and for whom preoperative CT/MR images and BMI data
were available. Visceral, subcutaneous fat, and skeletal muscle areas (VFA, SFA,
SMA) were measured from a single axial slice taken at the L3-L4 vertebral level.
Ratios of visceral fat area to muscle area (VFA/SMA), total fat area to skeletal muscle
area (TFA/SMA) and the skeletal muscle index (SMI) were subsequently calculated.
The mean age was 61.5 years, with a mean BMI of 35.24 with 74.3% of patients
classified as obese (BMI > 30). The mean disease-free survival was 96.1 months with
the overall survival being 92.9 months. Increased risk of recurrence and mortality was
correlated with advancing age and higher stage at diagnosis. Radiological
measurements associated with obesity, including VFA, SFA, TFA, and SMA, as well
as their respective ratios (VFA/SMA, TFA/SMA, SMI), were stratified into high and
low groups and compared in terms of clinical features and survival outcomes. Notably,
patients with higher SMA tended to have lower cancer stages, while those with lower
SMA were more frequently staged at III-IV (p = 0.036). However, no significant
differences in disease-free or overall survival were observed between these groups.
While skeletal muscle area appears to be inversely associated with cancer stage,
obesity-related radiological measurements do not significantly impact survival
outcomes in endometrial cancer patients. Further research is needed to elucidate the
underlying mechanisms and their clinical implications.