Sistemik sklerozun klinik ve laboratuar bulgularıyla pentraxin 3,  düzenleyici sitokinler ve C1Q arasındaki ilişki
The association of pentraxin 3, regulatory cytokines and C1Q with clinical and laboratory findings of systemic sclerosis
Yazar: REMZİ ÇEVİK
Danışman: PROF. DR. MEHMET ORHAN AYYILDIZ
Dicle Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıklar (İmmünoloji) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Allerji ve İmmünoloji = Allergy and Immunology
Dizin: Kompleman C1 = Complement C1 ; Kompleman sistem proteinleri = Complement system proteins ; Pentraksin 3 = Pentraxin 3 ; Pentraksinler = Pentraxins ; Sitokinler = Cytokines ; Skleroz = Sclerosis

Özet:
Sistemik skleroz (SSk) ; ciltte ve iç organlarda kollajen ve diğer hücre dışı matriks aşırı sentezlenmesinin neden olduğu fibrozis ve vasküler endotelyal hasarlanmayla birlikte mikrovasküler damar tıkanıklığı ile karakterize, etyolojisi tam olarak bilinmeyen otoimmün bir hastalıktır. Pentraksin 3 (PTX3) endotelyal disfonksiyonun erken evrelerinde salgılanan ve vasküler inflamatuar durumu yansıtabilen bir markır olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmada SSk hastalarında plazma PTX3, serum sitokin ve kompleman C1q düzeyleriyle klinik ve laboratuar bulgularının ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. 
Çalışmaya SSk tanısı almış 59 hasta ile inflamatuar romatizmal hastalığı olmayan 28 birey alındı. Hasta ve kontrollerin standart demografik verileri kaydedildi. SSk hastalarının klninik bulguları, hastalık aktiviteleri, fonksiyonel skorları ve solunum fonksiyon testleri değerlendirildi. Hasta ve kontrol grubunun standart laboratuar bulgularıyla beraber her iki grubun plazma PTX3 ve serum TNF-α, IL-1β, IL-4, IL-10, INF-γ, TGF-β ve kompleman C1q konsantrasyonları ölçüldü. 
Çalışmaya alınan 59 SSk hastasının 54'ü bayan, 5'i erkek; 28 kontrol grubunun 23'ü bayan, 5'i erkek olup yaş ortalamaları sırasıyla 49,47±12.74 ve 43,07±13,71 idi.  Hasta grubunda PTX3, IL-1β ve IL-4 düzeyleri anlamlı olarak düşük bulundu. Sınırlı ve diffüz cilt tutulumlu her iki SSk alt grubu arasında PTX3, sitokin ve C1q düzeylerinde fark bulunmadı. Sınırlı kütanöz SSk hasta grubunda plazma PTX3 ve serum IL-1β konsantrasyonları kontrol grubundan anlamlı düşüktü. PTX3 düzeylerinde immünsupressif ilaç kullanan grupta, TNF-α ve IL-1β düzeyleri ise immünsupressif kullanmayan grupta kontrol grubuna göre düşük bulundu.  PTX 3 ile C1q arasında ve TGF- β hariç tüm sitokinler arasında anlamlı pozitif ilişki bulundu.  C1q ile PAB arasında ve TGF- β hariç tüm sitokinler arasında anlamlı pozitif ilişki bulundu. 
Sonuç olarak, PTX3'ün SSk hastalarında, özellikle sınırlı kütanöz ve immünsupressif ilaç kullanan gruplarda azalmış olması hastalığın patogenezinde ve tedavinin etkinliğinin değerlendirilmesinde kullanılabileceğini düşündürmektedir. C1q ile PTX3 ve PAB arasında ilişki saptanması her iki parametrenin  PAH gelişmesindeki olası rollerine ışık tutmaktadır.  Bu ilişkilerin daha iyi anlaşılması, önlenmesine yönelik tedavi stratejilerinin geliştirilmesine imkan sağlayabilir. Bunun için daha ileri çalışmalar yapılmalıdır.

Abstract:
Systemic sclerosis (SSc) is an autoimmune rheumatic disease with unknown etiology that characterized fibrosis and vascular endotelial damage with obliteration of the microvasculature caused from exaggerated syntesis  of collagen and extracellular matrix deposition in skin and  internal organs.   Pentraxin 3 (PTX3) accepted as a vascular inflammatory marker which secreted in early stage of endothelial dysfunction. In this study, we aimed to investigate plasma PTX3, serum cytokines and complement C1q levels and their relations with clinical and laboratory findings of SSc.
Fifty nine patients diagnosed SSc and 28 subjects without inflammatory rheumatic disease recruited to the study. Standart demographic data of the patients and controls registred. Clinical findings, disease activity, functional score, pulmonary function tests of the SSc patients assessed. Standart laboratory findings with plasma PTX3, and serum TNF-α, IL-1β, IL-4, IL-10, INF-γ, TGF-β and complement C1q measured in both groups. 
Ages of fifty nine with SSc (54 female and 5 male) and 28 control subjects ( 23 female and 5 male) were 49,47±12.74 and  43,07±13,71 respectively. PTX3, IL-1β and  IL-4 levels found decreased in SSc patients.  There were no differentiations between limited and diffuse cutaneous SSc subgroups in terms of PTX3, cytıkines and C1q levels. Plasma PTX3 and serum IL-1β concentrations found decreased only  limited cutaneous SSc subgroup comparing controls. According to the immunosupressive drugs use; PTX3 levels found decreased in using group and TNF-α ve IL-1β levels found decreased in not using group comparing controls. Significant positive association found between PTX3 and C1q and all cytokines except TGF- β. C1q also found associated with pulmonary artey pressure and all cytokines  except TGF- β.
In conclusion, PTX3 suggested to be used in the pathogenesis and assessment of disease treatment efficacy of SSc,  because of found  decreased in SSc patients especially in limited cutaneous and  immunosupressive drugs using subgroups. Associations between C1q, and PTX3  and pulmonary artey pressure highlighted possible roles of both parameters in development of pulmonary hypertension. It is possible to develop preventive treatment strategies with better understanding of these associations. Advanced studies should be carried out for clarifying this condition.