Vajinal doğum sonrası uterus masajının doğum sonu kanama üzerine etkisi
Uterine massage to reduce blood loss after vaginal delivery
Yazar: REYHAN ERKAYA
Danışman: DOÇ. DR. ÖZLEM KARABULUTLU ; DR. ÖĞR. ÜYESİ KIYMET YEŞİLÇİÇEK ÇALIK
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Doğum = Delivery ; Hemorajiler = Hemorrhage ; Masaj = Massage ; Postpartum hemoraji = Postpartum hemorrhage ; Uterus = Uterus ; Vajinal doğum = Vaginal birth

Özet:
Araştırma vajinal doğum sonrası uygulanan uterus masajının doğum sonu kanama miktarı üzerine etkisini belirlemek amacıyla randomize kontrollü deneysel olarak yapıldı. Araştırma Trabzon Sağlık Bilimleri Üniversitesi Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi Doğum Salon'unda yapıldı. Araştırmaya alınacak kadın sayısı G*Power 3.1 programı ile hesaplandı. Yapılan power analizi sonucunda %95 evreni temsil gücü için çalışma grubuna alınacak kişi sayısı 88 kontrol ve 88 uterus masajı olmak üzere doğum yapan 176 kadınla gerçekleştirildi. Araştırmanın verileri kurum ve etik kurul izinleri alındıktan sonra 12.03.2018 tarihinde toplanmaya başlanıldı ve 26.09.2018 tarihinde tamamlandı. Veriler araştırmacı tarafından iki aşamalı olarak toplandı. Birinci aşamada litaratür taranarak hazırlanan, kadınların sosyo-demografik özellikleri, gebelik ve erken postpartum öykülerini içeren 23 sorudan oluşan anket formu uygulandı. İkinci aşamada uterus masajı grubuna plasentanın doğumundan hemen sonra başlayan ve 2 saat boyunca her 15 dakikada bir uterus sertleşinceye kadar trans abdominal uterus masajı uygulandı. Toplam iki saat sonrasında uterus masajı uygulanan grubun ve kontrol grubunun kanama miktarları ölçülerek kayıt altına alındı. Veriler SPSS for Windows 17 paket programı ile analiz edildi. Verilerin analizinde sayılar, yüzdelikler, en az ve en çok değerler ile ortalama ve standart sapmalar, Mann Whitney U, Kruskall Wallis Varyans Analizi, tek yönlü varyans analizi, Kolmogorov-smirnov testi, korelasyon ve bağımsız gruplarda iki ortalama arasındaki farkın önemlilik testi kullanıldı. Uterus masajı grubundaki kadınların ortalama kanama miktarının (X=170.49) kontrol grubundaki kadınların ortalama kanama miktarından (X=186.20) düşük olduğu ve aralarındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu  (p<0.05). Uterus masajı ve kontrol grubunda doğum öncesi ve taburculuk öncesi (ilk 24 saat) hemoglobin, hemotokrit, WBC (beyaz kan hücresi), RCB (kırmızı kan hücresi) değerleri, 3. evre süresi ve ek uterotonik yapılanlar arasında kaybedilen kan miktarı istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.05). Veriler ışığında postpartum dönemde doğum sonu uygulanan uterus masajının postpartum kanama miktarı üzerinde azaltıcı etkisi olduğu söylenebilir.

Abstract:
The study was conducted as a randomized controlled experimental research to determine the effect of postpartum uterine massage on postpartum hemorrhage. It was carried out at the Trabzon Health Sciences University Kanuni Training and Research Hospital birth hall. The number of women to be included in the study was calculated using G*Power 3.1 program. As a result of the power analysis, for the representation of 95% of the population, the study was conducted with 176 women who gave birth; 88 in control group and 88 in uterus massage group. The data were collected by the researcher in two stages between 12.03.2018 and 26.09.2018 after the approval of the institution and ethics committee. Developed reviewing the literature, a 23-question survey including socio-demographic characteristics of women, their pregnancy and early postpartum stories was used in the first stage. In the second stage, the uterus massage group received a transabdominal uterine massage which started immediately after the birth of the placenta and continued until the uterus hardened every 15 minutes for 2 hours. After two hours, the amount of blood collected from the uterine massage group and the control group were measured and recorded. The data were analyzed with SPSS for Windows 17 package program. To analyze the data, Mann Whitney U, Kruskal Wallis Variance Analysis, one-way analysis of variance, Kolmogorov-Smirnov test, correlation and significance test of the difference between two means in independent groups as well as numbers, percentages, minimum and maximum values, mean and standard deviations were used. It was found that the average amount of bleeding of the women in the uterine message (UM) group (X = 170.49) was lower than the control group (X = 186.20) and the difference between them was found statistically significant (p <0.05). A statistically significant difference was found between the uterine massage (UM) and control groups in terms of hemoglobin, hematocrit, WBC (White Blood Cell), RCB (Red Blood Cell) values of prenatal and pre-discharge (first 24 hours), the duration of the third stage, the use of additional uterotonic and the amount of blood loss (p <0.05). In light of the data, it can be said that the postpartum uterine massage has a reducing effect on the amount of postpartum hemorrhage.