Dışa açık büyüme: Türkiye örneği /
Yazar: M. TUBA TÜRKER
Danışman: PROF. DR. ERGÜL HAN
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Politikası Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Ekonomi = Economics

Özet:
DOKTORA TEZ ÖZÜM. Tuba TÜRKERktisat Politikası Anabilim DalıAnadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mart 2006Danışman: Prof. Dr. Ergül HANEkonominin çıktı düzeyinin ya da üretim kapasitesinin dört temel belirleyicisi olanfiziksel sermaye, beşeri kaynaklar, teknoloji ve doğal kaynaklar yanında büyüme sürecinietkileyen faktörlerden bir diğeri dışa açıklıktır. Bu nedenle ekonomik büyümenin temeldinamiklerinin anlaşılabilmesi için, dışa açıklık ile milli gelir arasındaki ilişkinin ortayakonulması önemlidir. Dışa açıklığın uzun dönem ekonomik büyüme üzerinde önemli roloynadığı genel olarak kabul edilmektedir. Dışa açıklık yoluyla ekonomilerin uluslararasıticaretten, uluslararası sermaye işlemlerinden ve bilginin uluslararası değişiminden yararsağladığı bilinmektedir.Uluslararası ticaretin yararlarını dikkate alarak, dışa açıklık tezini savunanlar genelolarak klasik ve içsel büyüme teorilerini temel almaktadır. Klasik büyüme teorisinde dışaaçıklık etkin kaynak dağılımı yoluyla önemli yararlar sağlamaktadır. Uluslararası ticaretinstatik kazanımları, ülkelerin farklı faktör donanımlarına sahip olması temel gerçeğindenkaynaklanmaktadır. Bu nedenle her ülkede üretimin fırsat maliyeti değişiktir. Ancak içselbüyüme teorileri, dışa açıklıktaki artışın sadece gelir düzeyinde bir defalık artış yaratmadığını;teknoloji transferi, bilgi taşmaları ve beşeri sermaye birikiminden kaynaklanan dinamikkazanımlar yoluyla ekonomilerin uzun dönem büyümelerini arttırdığını ileri sürmektedir.Ayrıca ampirik çalışmalar, ticaretin statik kazanımlarının dinamik kazanımlarlakarşılaştırıldığında oldukça düşük düzeyde olduğunu göstermiştir.Çalışmamızda Türkiye, Doğu ve Güneydoğu Asya ülkelerinin kalkınma stratejileri dışaaçıklık bağlamında karşılaştırmalı olarak incelenmiş ve söz konusu ülkelerin dışa açıklığıntamamlayıcı kurum ve politikalarını oluşturmadaki başarıları değerlendirilmiştir. Buçalışmanın amacı, Türkiye'nin milli gelir düzeyi ile dışa açıklıklığı arasındaki ilişkiyi 1988:1-2005:2 dönemi için üç aylık verilerle ampirik olarak incelemektir.

Abstract:
ABSTRACTBesides the main four determinants of output level or production capacity (physicalcapital, human resources, technology and natural resources), openness is an another factor thathas impact on economic growth process. For this reason, in order to understand the maindynamics of the economic growth, it is important to reveal the relationship between opennessand national income. It is widely accepted that openness has a significant role on the long runeconomic growth. The concept of openness suggests that economies benefit frominternational trade, international capital transactions and international exchange of knowledge.When international trade?s benefits are taken into consideration, the defenders of theopenness argument based their ideas on classical and endogenous growth theories. In classicalgrowth theory, openness produces substantial benefits in terms of a more efficient resourceallocation. Static gains from the international trade stem from the fundamental fact thatcountries have different factor endowments. Because of this, the opportunity cost ofproducing goods varies in every country. However, new growth theory suggests that moreopenness leads not only to a one-time increase in the level of income, but also accelareteseconomy?s long run growth level through the dynamic gains that come from technologytransfer, knowledge spillovers and human capital accumulation. Furthermore, empiricalstudies show that the predicted size of static gains from trade is generally quite smallcompared to dynamic gains.In this context, the role of trade in contributing to economic growth is widelydiscussed both theoretically and empirically. From the openness view, development strategiesof Turkey, East and Southeast Asian countries were studied in a comparative way. Moreoverthe countries? success of generating complemetary institutions and policies of openness wereexamined.The main objective of this study is to empirically explore the link between the tradeopenness and the national income of Turkey by using quarterly data over the period 1988:1-2005:2. We concluded that there is a positive relation between openness and growth.Moreover, it was found that this link is fading in time.