Okul öncesi öğretmenlerinin kullandığı sözcük öğretimi stratejileri üstüne bir araştırma: Antalya ili örneği
A research on vocabulary teaching strategies used by preschool teachers: The case of Antalya province
Yazar: MELİKE YÖRÜKO
Danışman: DOÇ. DR. NİHAT BAYAT
Akdeniz Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dil eğitimi = Language education ; Dil gelişimi = Language development ; Kelime öğretimi = Vocabulary teaching ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Öğretim yöntemleri = Teaching methods ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmada okulöncesi öğretmenlerinin çocuklara sözcük öğretimi çalışmalarını yürütürken sözcük öğretim stratejilerini hangi düzeyde kullandığını belirlemek amaçlanmıştır. Tarama modelinde yürütülen araştırmanın katılımcılarını Antalya ili merkez ilçelerindeki okulöncesi eğitim kurumlarında görev yapan 240 okulöncesi öğretmeni oluşturmuştur. Araştırmada okulöncesi öğretmenlerine yönelik beşli likert tipinde oluşturulan "Sözcük Öğretme Stratejileri Ölçeği" ve "Kişisel Bilgi Formu" veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Sözcük öğretme stratejileri ölçeği Schmitt'in (1997) beş alt boyuttan oluşan sözcük öğrenme stratejileri sınıflaması temel alınarak geliştirilmiştir. Saptama, sosyal, bellek, bilişsel ve üstbilişsel sözcük öğrenme stratejilerinden oluşan ölçeğin maddeleri okulöncesi öğretmenlerinin niteliklerine göre ve sözcük öğretimi çalışmalarının doğası temel alınarak düzenlenmiştir. Ölçekte yer alan maddeler bu değişkenlerle tutarlı teknikleri içermektedir. Katılımcıların çocuklara verdikleri eğitim sırasında sözcük öğretme stratejilerini kullanma düzeyleri ölçeğe verilen yanıtlar doğrultusunda eğitim verilen yaş grubu, hizmet süresi, görev yapılan okul türü ve eğitim düzeyi değişkenlerine göre incelenmiştir. Araştırma sorularına bağlı olarak betimsel istatistik hesaplaması yapılmış ve alt problemlerle tutarlı biçimde Mann Whitney U, Kruskal Wallis H, One Way Anova ve Bağımsız Grup t-testleri uygulanmıştır. Uygulanan istatistiksel çözümlemeler sonucunda katılımcıların sözcük öğretme stratejilerini yüksek düzeyde kullandığı belirlenmiştir. Bununla birlikte katılımcıların sözcük öğretme stratejilerini kullanma düzeyleri eğitim düzeyine, hizmet süresine, eğitim verilen yaş grubuna ve görev yapılan okul türüne göre anlamlı farklılık göstermemiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda sonraki araştırmalara yönelik çeşitli önerilerde bulunulmuştur.

Abstract:
In this research, it is aimed to determine at what level preschool teachers use vocabulary teaching strategies while carrying out vocabulary teaching activities to children. The participants of the research conducted in the survey model consisted of 240 preschool teachers working in preschool education institutions in the central districts of Antalya. In the research, "Vocabulary Teaching Strategies Scale", which were created in five-point likert type for preschool teachers and "Personal Information Form", were used as instruments. Vocabulary teaching strategies scale was developed on the basis of Schmitt's (1997) classification of vocabulary learning strategies consisting of five sub-dimensions. The items of the scale, which consists of determination, social, memory, cognitive and metacognitive vocabulary learning strategies, were arranged according to the qualifications of preschool teachers and based on the nature of vocabulary teaching activities. The items in the scale include techniques consistent with these variables. The level of use of vocabulary teaching strategies by the participants during provide training for children was examined according to the variables of education level, age group where training was provided, term in office and type of school in line with the answers given to the scale. Depending on the research questions, descriptive statistics were calculated and Mann Whitney U, Kruskal Wallis H, One Way Anova and Independent Group t-tests were applied consistent with the sub-problems. As a result of the statistical analysis, it was determined that the participants used vocabulary teaching strategies at a high-level. However, the level of participants' use of vocabulary teaching strategies did not differ significantly according to education level, term in office, age group where training was provided, and type of school served. According to the findings obtained from the research, various suggestions for future research are presented.