Antakya'da yaşayan Özbeklerde kimlik ve aidiyet
Identity and belonging of Usbeks living in Antakya
Yazar: AYLİN ERASLAN
Danışman: PROF. DR. AYKUT TOROS
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Antropoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Afganistan = Afghanistan ; Hatay-Antakya = Hatay-Antakya ; Kimlik = Identity ; Kimlik oluşumu = Identity construction ; Kimlik statüleri = Identity statuses ; Kültür = Culture ; Kültürel etki = Cultural effect ; Özbek Türkleri = Uzbek Turks ; Özbekler = Uzbeks

Özet:
Bu tez, 1982 yılında Antakya'ya iskân edilmiş olan Özbeklerin kültürel etkileşimlerine bağlı olarak şekillenen kimlik ve aidiyet yapılarını konu almaktadır. Araştırmanın amacı, Özbeklerin, yerel halkla kurdukları ilişki biçimlerini ve ortak yaşam alanlarını nasıl kurguladıklarını anlamaktır. Böylelikle Özbeklerin kimlik ve aidiyet duygularının nasıl şekillendiği ve nasıl yeniden kurgulandığı anlaşılmış, aidiyet duygularının şekillenmesinde etken olan değişkenler ortaya konulmuş olacaktır. 
Bu çalışma; Haziran-Temmuz 2011 tarihlerinde yaptığım ön araştırma ile Eylül 2011-28 Ocak/08 Şubat-Temmuz 2012 tarihleri arasında gerçekleştirdiğim alan araştırmasından elde ettiğim bulgulara dayanmaktadır. Çalışmada kalitatif araştırma yöntemini destekleyen katılımcı gözlem ve derinlemesine mülakat tekniğinden faydalandım. Alandan elde ettiğim bulguları, Fredrik Barth'ın subjektif ve objektif olarak belirlediği kriterlerden yola çıkarak anlamaya gayret ettim. Özbeklerin kim olduklarını ifade ederken kullandıkları sözcüklerin yanı sıra, objektif unsurlar kategorisinde değerlendirdiğim giyim-kuşam, yaşam tarzı, yemek kültürleri, gündelik yaşam pratikleri, evlilik tercihleri, gelenekleri vb. olguları anlamaya çalıştım. Böylelikle, kişilerin kendilerini nasıl ifade ettiklerini, yerel halkla kurdukları ilişkiler sonucunda kimliklerini yeniden nasıl inşa ettiklerini anlamayı hedefledim. Özbeklerin kimlik ve aidiyet duygularını yeniden kurgularken, vatandaşlık, eğitim, askerlik, mülk edinme, politik hayat, anavatan, eşit yurttaşlık gibi alanların etkili olduğunu tespit ettim. İkinci olarak, Özbek kimliğinin yeniden şekillenmesine etki eden evlilik, iş, komşuluk, arkadaşlık ve güven ilişkilerinin kimlik üzerindeki yansımalarını irdeledim. Bu unsurların etkileri, üç kuşak üzerinde farklı sonuçlar doğurduğundan, her kuşağı kendi içerisinde değerlendirmeye gayret ettim. 
Alan araştırmamın sonucunda genel hatlarıyla birinci kuşağın etkileşim ortamında değişime kapalı bir yapı sergilediğini, ikinci kuşağın değişen yaşam koşullarına ayak uydurmaları gerektiğini bildikleri için değişime daha ılımlı baktıklarını ve gelenek ile yeni arasında stratejiler geliştirdiklerini fark ettim. Atalarından farklı bir iklimde doğup büyüyen üçüncü kuşağın ise kimlik ve aidiyet algısının etkileşim sürecinde yeniden yapılandığını tespit ettim.
Anahtar Kelimeler: Özbekler, kimlik, aidiyet, kültürel etkileşim, Antakya, Afganistan, Antakya'da yaşayan Özbekler.

Abstract:
This thesis, in 1982, which is located in the Antakya been settled that the Uzbeks are subject identity and belonging structures formed due to cultural interaction. The study aimed to provide an insight into the ways in which they communicated with local people and built their common life spaces. Thus, it allowed to see how identity and belongingness of Uzbeks were shaped and reconstructed, revealing the factors that had an impact in shaping their sense of belonging. 
The study is based on findings from the preliminary research from June toJuly 2011and the fieldwork I conducted from September 2011to January 28th 2012 and from February 8th to July 2012.In this study, I used participant observation and in-depth interviews as techniquessupporting the qualitative research. I tried to gain insight intothe findings from the field on the basis of the subjective and objective criteria defined by Fredrik Barth. I tried to understand Uzbeks' clothing, lifestyle, food culture, daily life practices, marital preferences, traditions etc. as well as the words they used when they were identifying themselves. Thus, I aimed to understand the ways in which they express themselves and reconstruct their identities as a result of interaction with local people. I have found that citizenship, education, military service, possession, political life, homeland, equal citizenship were important domains when the Uzbeks were reconstructing their identities and sense of belonging. Secondly, I examined the reflection of the factors that had an impact in reshaping their Uzbek identity such as marriage, occupation, neighbourhood, friendship and trust relationshipson the identity. Since the impact of these factors may have different outcomes through three generations, I paid attention to evaluate each generation in itself. 
I have noticed that the first generation, in general, displayed a conservative resistance to change while the second generation took a more positive attitude to change since they were aware of the fact that they needed to cope with changing living conditions, and they developed strategies between the tradition and the modern. And, the third generation who grew up in a different geography than their ancestors had reconstructed their identity and sense of belonging during this process of interaction.
Keywords: Uzbeks, identity, belongingness, cultural interaction, Antakya, Afghanistan, Uzbeks living in Antakya.