Dış ticarette teslim ve ödeme şekilleri:Aksaray ili örneği
Delivery and payment methods in foreign trade:Aksaray province example
Yazar: FATİH MUTLU
Danışman: DOÇ. DR. VİLDAN GÜLPINAR DEMİRCİ
Aksaray Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası Ticaret = International Trade
Dizin: Dış ticaret =

Özet:
İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra dünya üzerindeki blokların yıkılması ve buna ilave olarak ortaya çıkan küreselleşme olgusu ile dış ticaret işlemleri ivme kazanmıştır. Diğer taraftan Covid 19 Pandemi döneminde tüm dünyada yaşanan navlun sorunundan dolayı, dış ticaretteki teslim şekillerinde değişiklikler gözlenmiştir. Dış ticaret yapan firmalar tarafından Pandemi dönemine kadar önemi fazla bilinmeyen Ex-Work teslim şekli bu dönem içerisinde değer kazanmış, dış ticarete konu malın satışını yapan firmalar için navlun sorununu çözebilecek alternatif bir ödeme şekli olarak ortaya çıkmıştır. Pandemi döneminde ortaya çıkan dış ticaretteki değişen ödeme ve teslim şekillerinin bölgesel odaklı incelenmesi, hem bölgesel ekonomi ve dış ticaret potansiyelinin belirlenmesi hem de dış ticaret yapan firmalara yol göstermesi açısından önemlidir. Bu noktadan hareketle tezin temel amacı Aksaray Organize Sanayi Bölgesindeki dış ticaret üzerine faaliyet gösteren şirketlerin Türkiye ekonomisine katkılarını ortaya koymak, ihracat ve ithalat potansiyellerini belirlemek ve dış ticaret teslim ve ödeme şekillerini incelemektir.
Bu çalışmada, Aksaray ilinde aktif dış ticaret faaliyeti yürüten ve sektörünün önde gelen şirketlerinin de aralarında bulunduğu 70 farklı şirketin üst düzey yöneticilerine yüz yüze görüşmelerle anket uygulanmış ve elde edilen veriler SPSS 22 programı ile analiz edilerek nicel bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda ihracat ve ithalatın yapıldığı bölgenin ödeme ve teslim şekillerini etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Buna göre Uzak Doğu ülkelerinde peşin ödeme yöntemi ve ithalat hacmi arasında; AB ülkelerinde ise peşin ödeme yöntemi ve ihracat hacmi arasında anlamlı ve pozitif ilişki tespit edilmiştir. Diğer taraftan ithalatta ve ihracatta en sık kullanılan ödeme şekli sırasıyla peşin ödeme ve akreditifli ödeme iken, ihracatta peşin ödeme oranı ithalattan çok daha yüksektir.

Abstract:
After the Second World War, foreign trade transactions gained momentum with the collapse of the blocs in the world and the globalization phenomenon that emerged in addition to this. On the other hand, due to the freight problem experienced all over the world during the Covid 19 Pandemic period, changes were observed in the delivery methods in foreign trade. The Ex-Work delivery method, which was not known by foreign trade companies until the Pandemic period, gained value during this period and emerged as an alternative payment method that could solve the freight problem for companies that sell the goods subject to foreign trade. A regional-oriented examination of the changing payment and delivery methods in foreign trade that emerged during the pandemic period is important in terms of both determining the regional economy and foreign trade potential and guiding foreign trade firms. From this point of view, the main purpose of this thesis is to reveal the contribution of companies operating in foreign trade in Aksaray Organized Industrial Zone to the Turkish economy, to determine their export and import potential, and to examine foreign trade delivery and payment methods.
In this study, a questionnaire was applied to the senior executives of 70 different companies, including the leading companies in the sector, which carry out active foreign trade activities in Aksaray province, through face-to-face interviews and a quantitative study was carried out by analyzing the data obtained with SPSS 22 program. As a result of the research, it was concluded that the region of export and import affects the payment and delivery methods. Accordingly, a significant and positive relationship was found between cash payment method and import volume in Far Eastern countries and between cash payment method and export volume in EU countries. On the other hand, while the most frequently used payment methods in imports and exports are cash payment and letter of credit, the rate of cash payment in exports is much higher than in imports.