Davranış değişimi ve tasarım ilişkisi kapsamında kasıtlı tasarım yönteminin proje üretim süreçleri üzerindeki katkılarının değerlendirilmesi
Evaluation of the contributions of design with intent (DwI) method on the project production process within the relationship of behavior change and design
Yazar: DENİZ KANLI
Danışman: DOÇ. DR. ALIM SELİN MUTDOĞAN
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration
Dizin: Davranış = Behavior ; Davranış değişiklikleri = Behavioral changes ; Proje üretimi = Project manufacturing ; Tasarım yöntemleri = Design methods

Özet:
Tasarım, belirli uygulamaların gerçekleşmesini sağlayan, teşvik eden veya caydıran önemli bir davranış değişikliği faktörüdür. Davranışı motive etmek ya da kullanıcıları ikna etmek gibi işlevlerinin yanı sıra, bireyleri arzu edilen davranışlara yönlendirmek ya da istenmeyen davranışın oluşumunu önlemek de çevreyi, ürünü ya da hizmeti yeniden tasarlamakla mümkün olabilmektedir. 
İyi tasarlanmış bir ürün ya da mekân ekonomik, sosyal ve çevresel değerin üretilmesine katkıda bulunarak davranış ve duygular üzerinde olumlu bir etki yaratabilmektedir. Tasarım disiplininde ya da örneklerinde hangi fikirlerin ve disiplinlerin bir araya gelerek çevresel ve sosyal açıdan faydalı davranışların yaratılabileceği ve hangi tekniklerle tasarımcıların ve kullanıcıların bilinçlendirilebileceği sorusu bu tezin temelini oluşturmaktadır. Amaç, profesyonel paydaşların tasarım yoluyla davranış değişikliğini anlama, erişme ve uygulama konusunda potansiyelini ortaya koymak ve tasarım öğrencilerinde farkındalık yaratmaktır. 
Hayat tarzları, mekanlar, ürün kullanım şekilleri, ulaşım tercihleri, yeme alışkanlıkları ve iletişim gibi günlük aktiviteler yalnızca kullanıcıların değil aynı zamanda tasarımcıların verdiği kararların sonuçlarıdır. Bu nedenle öncelikle tez, davranış kavramı, davranışın ardında yatan yönlendiriciler ve karar verme süreçleri ile ilgili literatür taraması ile elde edilmiş mevcut bilgileri özetleyerek insan davranışları, ihtiyaçları ve yetenekleri ile ilgili varsayımları incelemektedir. Sosyal bilimlerde yerleşik davranış teorileri derlenmiş, tasarım ve davranış arasındaki ilişkiler ve temalar tarihsel süreçte değerlendirilmiştir. Davranış değişimine yönelik güncel yaklaşımlar, yerleşik ve gelişmekte olan modeller incelenmiş ve bu modellerden Dr. Daniel Lockton tarafından geliştirilen Kasıtlı Tasarım Yöntemi (Design with Intent) analiz edilmiştir.
Tasarım sürecinde ve ürünün kullanım süresi boyunca kullanıcılar ve diğer paydaşlar arasında iş birliğine dayalı çalışmayı teşvik eden çerçevelere, yöntemlere ve araçlara ihtiyaç bulunmaktadır. Tasarımcılar, mimarlar, mühendisler, davranış bilimcileri ve kullanıcılar dahil olmak üzere paydaşlar arasında iş birliğini teşvik eden ve mümkün kılan Kasıtlı Tasarım Yönteminin sunduğu çalışma yollarını ve araçlarını incelemek ve test etmek amacıyla Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi İçmimarlık ve Çevre Tasarımı öğrencileri ile bir çalıştay düzenlenmiştir. Yöntemin etkinliğini belirleyerek daha fazla araştırmanın gerekli olduğu alanları tespit etmek için bu çalıştaydaki veriler anketler ve odak grup görüşmeleri ile desteklenerek raporlanmıştır.  Tasarım öğrencilerine uygulanan çevrimiçi anketler aracılığıyla ortaya çıkan bulgular; mevcut anlayış, erişim, gelecek potansiyeli ve engeller açısından değerlendirilerek grafikselleştirilmiştir. Bu tezde, davranış değişikliği için tasarımın daha erişilebilir hale getirilmesine yönelik araştırma ve örneklerin geliştirilmesi için alanların işaret edilmesi hedeflenmektedir.

Abstract:
Design is an important factor of behavior change that enables, encourages or deters certain practices. In addition to its functions such as motivating behaviour or persuading users, it is possible to direct individuals to desired behaviors or to prevent the occurence of undesired behavior by redesigning the environment, product or service.
A well-designed product or place can have a positive effect on behavior and emotions by contributing to the production of economic, social and anvironmental value. The basis of this thesis is the question of which ideas and disciplines can come together to create anvironmentally and socially beneficial behaviors in the design discipline or examples, and with which techniques designers and users can be conscious. The aim is to reveal the potential of Professional stakeholders to understand, Access and implement behavior change through design and to raise awareness among design students.
Daily activities such as lifestyles, places, product usage patterns, transportation preferences, eating habits and communication are the results of decisions made not only by users but also by designers. Fort his reason, first of all, the thesis examines the assumptions about human behavior, needs and abilities by summarizing the existing information obtained from the literatüre review on the concept of behavior, the drivers behind behavior and decision-making processes. Behavior theories established in social sciences have been compiled, and the relationships and themes between design and behavior have been evaluated in the historical process. Currernt approaches to behavior change, established and emerging models were examined and The Design with Intend Method (DwI) developed by Prof. Daniel Lockton was analyzed.
There is a need for frameworks, methods and tools that encourage collaborative work between users and other stakeholders during the design process and throughout the product lifecycle. A workshop was organized with Hacettepe University Faculty of Fine Arts Interior Architecture and Environmental Design students in orther to examine and test the working ways and tools offered by Design with Intent method, which encourages and enables cooperation between stakeholders, including designers, architects, engineers, behavioral scientists and users. Data from this workshop are reported in order to identify the areas where further research is needed by determining the effectiveness of the method. Findings revealed through online surveys applied to design students; It has been graphically evaluated in terms of current understanding, Access, future potential and barriers. The purpose of this survey is a first step in pointing out areas for research and development of examples to make design for behavior change more accessible.