İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Kütüphanesi Nadir Eserler Bölümü el yazmalarının bozulma durumları, çözüm önerileri ve restorasyon uygulamaları
Deterioration condition, solution proposals and restoration practices regarding the manuscripts in the Library of Rare Works at İstanbul University, Faculty of Letters
Yazar: MÜYESSER NİLÜFER KIZIK KİRAZ
Danışman: PROF. DR. SAİT BAŞARAN
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Koruma-Yenileme ve Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2013
Konu: Bilgi ve Belge Yönetimi = Information and Records Management ; Müzecilik = Museology ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Bozulma = Degradation ; Kağıt = Paper ; Konservasyon = Conservation ; Koruma tedbirleri = Protection measures ; Korunma = Protection ; Nadir eserler = Precious books ; Restorasyon = Restoration ; Yazma eserler = Manuscripts

Özet:
İ.Ü.Edebiyat Fakültesi Kütüphanesi Nadir Eserler Bölümü'nde bulunan el yazmalarının bozulma durumları tespit edilerek koruma önerileri ortaya konmuş ve örnek restorasyon uygulamaları gerçekleştirilmiştir.Tez kapsamında öncelikle bozulma durumu tespit formları hazırlanarak tüm el yazmalarının görsel taraması yapılmış ve kaydedilmiştir.Mekandaki sıcaklık ve nem koşulları kayıt edilerek değerlendirilmiş, böcek hasarı, kağıtların asitlenme durumları, restorasyonda kullanılan yapıştırıcının ve yöntemin seçimi konularında çalışmalar yapılmış ve çözüm önerileri ortaya konmuştur.Nadir Eserler Bölümü'nde; bazı yanlış ve eserlere zarar veren uygulamalar tespit edilmiş, bu uygulamaların önlenmesi için personelin eğitimi konusunda bir program hazırlanmıştır.Yangın ve güvenlik önlemleri, kütüphane mobilyaları konularında seçenekler sıralanarak Nadir Eserler için en uygun olan yöntem ve malzemeler önerilmiştir.Örnek restorasyon uygulamaları için seçilen kitabın onarımında kullanılan tümleme yönteminin yırtılmaya karşı direnci ölçülerek uygunluğu kanıtlanmıştır.Bütün bu araştırma ve tespitler neticesinde sunulan önerilerin değerlendirilmesi ile Nadir Eserler Bölümü'nde bulunan el yazmaları sağlıklı ortam şartlarına kavuşacak ve bozulmaları yavaşlatılacaktır.

Abstract:
Having determined the deterioration condition of the manuscripts in the Library of Rare Works at Istanbul University, Faculty of Letters, solutions were proposed and model practices were conducted for restoration.Within the scope of the thesis, forms to detect deterioration condition were prepared and all the manuscripts were visually scanned and saved.The temperature and humidity of the space were recorded and evaluated; insect damage, acidification condition of the manuscripts and the selection of the adhesives and methods to be used in the restoration process were discussed, and solutions were proposed.As for the section of rare works, some damaging methods were detected and a special program was designed to train the staff to avoid such practices.Options on fire and security measures as well as library furniture were listed, and the most appropriate methods and materials for Rare Works were proposed.The complementation method used in the restoration of the book selected for the model practice was tested for its resistance to tearing and its suitability was proven.As a result of all this research and the evaluation of solutions proposed in response to the findings, the manuscripts in the Rare Works Section will be provided with a healthy environment which will slow down their deterioration.