Arabidopsis thaliana (fare kulağı teresi)'da konukçu dışı dayanıklılık lokuslarının erken yanıklık (Alternaria solani) hastalık etmenin kontrolü için araştırılması
Investigation of Arabidopsis thalina (mouse-ear cress)?s non host resistant loci to early blight disease caused by Alternaria solani
Yazar: ÇİĞDEM YAZAR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZER ÇALIŞ
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Alternaria solani = Alternaria solani ; Arabidopsis thaliana = Arabidopsis thaliana

Özet:
Günümüzde ticari olarak üretimi yapılan tüm domates çeşitleri Alternaria solani hastalık etmenine karşı hassastır. Dünyada ve Türkiye'de domateste minimum %10 ürün kaybına neden olmaktadır. Gerek klasik gerekse biyoteknolojik yöntemlerle dayanıklı çeşitler geliştirilmeye çalışılmaktadır. Fakat hastalık etmenin kompleks yapısından dolayı istenen dayanıklı domates çeşitleri ortaya çıkarılamamıştır. Erken yanıklık hastalığının kontrolü için konukçu dışı dayanıklılık alternatif bir çözüm olmuştur. Söz konusu bu dayanıklılığı ortaya çıkarabilmek için, Solanacae familyasındaki bitkilerde hastalık oluşturan Alternaria solani'nin, konukçusu olmayan Brassicae familyasından bir bitki olan Arabidopsis thaliana'yı çalışmalarımızda kullanmak üzere seçilmiştir. Arabidopsis thaliana'nın bir model bitki olarak bu çalışmada seçilme nedeni, genetik çalışmalarda kolaylık sağlaması ve çok sayıda mutantının bulunmasıdır Çalışmada A.solani'nin 3 (6, 5 ve 2) izolatına karşı A. thaliana'nın 2 ekotip ( Col-0, Ler,) ve 2 mutantı (pad4-2, npr1) kullanılmıştır. Hastalık etmenine karşı konukçu dışı dayanıklılık mikroskop ve moleküler çalışmalarla ortaya konulmuştur. Çalışmada A. solani sporlarının çimlenme sayısı ve penetre olabilme yetenekleri incelenmiştir. Çalışmada A. thaliana mutantlarının hastalığa daha hassas olduğu görülmüştür. Moleküler analizler A. thaliana ekotipleri ve mutantları arasındaki polimorfik farklılığı ortaya koymuştur. Dayanıklılık lokuslarının veya onların sinyal yolu üzerinde yapılan mutasyonlar A. thaliana bitkisini hastalık etmenine daha hassas hale getirmiştir. Moleküler uygulamalarda, A.solani ile inokule edilen A.thaliana ekotiplerinin ve mutantlarının dayanıklılığı sağlamasındaki farklılıkları incelenmiştir.

Abstract:
Today all economic tomato cultivars are susceptible to Alternaria solani. The fungal agent caused at least %10 crop loss in Turkey and Worldwide. Resistance tomato cultivars have been attemting to produce by classical breeding and biotechnological technics. However, either complex structure of fungal disease or lack of resistance sources, any resistant tomato cultivar has not been investigated yet. Hence, non host resistance has been thought as an alternative resistance source to be able to early blight disease. To investigate non host resistance, Alternaria solani that causes disease on Solanacea plant was inoculated non host A. thaliana plant that is a member of Brassicae family. The A. thaliana is a model plant, easy to apply genetic applications and has many mutants to use our purposes. In our study, there isolates of A. solani was inoculated on to 2 ecotypes and 2 mutants of Arabidopsis thaliana. The germination and penetration rates of of A. solani spores were investigated. The Arabidopsis thaliana mutants were more susceptible than ecotypes. Molecular analysis revealed that there were polymorphic differences between A. thaliana ecotypes and mutants. Mutation either on resistance loci or their signalling patway cause more susceptibilty to early blight disease.