Fusilade (Fluazifop-P-Butyl)'in mercimek bitkisi (Lens culinaris Medik) üzerindeki bazı toksik etkilerinin belirlenmesi
Determination of some of the toxic effects of fusilade (Fluazifop-P-Butyl) on lentil (Lens culinaris Medik)
Yazar: ÖZLEM DALGIÇ
Danışman: DOÇ. DR. FERUZAN DANE
Trakya Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2005
Konu: Biyoloji = Biology
Dizin: Herbisitler = Herbicides ; Lens culinaris = Lens culinaris ; Mercimek = Lentil ; Toksisite = Toxicity

Özet:
Bu çalışma, mercimek tarlalarında herbisit olarak kullanılan Fusilade Forte(Fluazifop-p-butyl)'nin mercimek (Lens culinaris Medik.) bitkisi üzerindeki toksiketkilerini saptamak amacıyla yapıldı. Çalışmada belirlenen ortalama EC (Etkikonsantrasyonu) değerleri temel alınarak, uygulama 0.25/100, 0.5/100, 1/100 ve1.5/100ml Fusilade dozlarıyla tohum ve yaprak olmak üzere iki şekilde gerçekleştirildi.Bu dört dozun mercimek bitkisi üzerindeki toksik etkileri morfolojik, sitolojik vebiyokimyasal yönden araştırıldı.Morfolojik çalışmalar arazi ve laboratuarda yetiştirilen materyaller üzerindeyapıldı. Kontrol grubu ve Fusilade ile muameleli köklerde kök uzunluklarının Duncantesti ile istatistiksel değerlendirilmesi sonucu Fusilade dozlarındaki artışa paralel olarakdozlar arasında anlamlı farklılık saptandı (P<0.01).Sitolojik incelemelerde Fusilade ile muamele edilmiş kök ucu meristematikhücrelerinde doza bağlı olarak mitotik frekansın azaldığı ve anormalliklerin arttığıgörüldü. Mitoz bölünme evrelerinde, piknotik ve dejenere nukleuslar, kromatingranülasyonu, c-mitoz ve kalgın kromozom gibi bazı anormallikler gözlendi. Elektronmikroskobu ile yapılan çalışmalarda köklerde hücre şekli ve çeperinde, nukleus,mitokondri ve amiloplastlarda; yapraklarda ise kutikula tabakası ve kloroplastlardadeformasyonlar görüldü.Biyokimyasal çalışmalarda Fusilade'in yaprak uygulamasının total klorofiliçeriğini tohum uygulamasına oranla daha fazla indirgediği saptandı. Uygulanan tümFusilade dozlarının primer kök uçlarında Î±-amilaz enzim miktarını indirgedi.Araştırmalarımız sonucunda Fusilade'in tüm dozlarının mercimek bitkisiüzerinde toksik etkiler meydana getirdiği belirlendi.Anahtar kelimeler: Fluazifop-p-butyl, mercimek (Lens culinaris Medik.), fitotoksiketki, sitotoksik etki, biyokimyasal etki.

Abstract:
This study is designed to determine the toxic effects of Fusilade Forte(Fluazifop-p-butyl) which is used in lentil fields as a herbicide, on lentil (Lens culinaris Medik.).The application of herbicide was made in two different ways, one of them isseed treatment and the other is leaf treatment. Based on the mean EC (effectiveconcentration) values four main doses were determined for our study as 0.25/100,0.5/100, 1/100 ve 1.5/100 ml. The toxic effects of the four doses on lentil wasinvestigated morphologically, cytologically and biochemically.Morphological studies in lentil were made in laboratory and field. As a result ofthe evaluation of the root lengths of control group and the treated group with Duncantest statistically, a meaningfull difference were determined between the Fusilade doses(P<0.01).Cytological observations showed that the mitotic index in root meristematic cellswere decreased and abnormalities were increased paralel to the increase in doses. Inmitosis, different kinds of abnormalities like picnotic and degenerated nuclei, chromatingranulation, c-mitosis and lagging chromosomes were observed. In the ultrastructuralstudies which were performed by electron microscope, deformations were observed incell shape, nucleus, mitocondria, amiloplasts and cell wall, also cuticule and chloroplastdeformations were seen in leaf tissues.In the biochemical studies, it was determined that leaf treatment was moreeffective than seed treatment on total chlorophyll content of the leaves. All Fusiladedoses applied decreased the amount of Î±-amilase enzyme in primer root tips.As a result of our investigations it was determined that all Fusilade doses appliedhave toxic effects on lentil.Key words: Fluazifop-p-butyl, lentil (Lens culinaris Medik.), phytotoxic effect,cytotoxic effect, biochemical effect.