Okul psikolojik danışmanlarının öz-şefkat, bilinçli farkındalık ve empati düzeylerinin, psikolojik danışma öz yeterliğini yordamadaki rolü
The role of school counselors' self-compassion, mindfulness and empathy levels in predicting counseling self-efficacy.
Yazar: GÖZDE ERGİN
Danışman: DOÇ. DR. ZEYNEP AYDIN SÜNBÜL
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışma Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmanın amacı psikolojik danışmanların öz-şefkat, bilinçli farkındalık ve empati düzeylerinin psikolojik danışma öz-yeterliğini yordama düzeyini incelemektir. Araştırmanın örneklemini 2022/2023 eğitim öğretim yılında MEB'e bağlı özel veya devlet okullarında çalışan ve Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bölümünden mezun olmuş okul psikolojik danışmanları oluşturmuştur. Uygun örnekleme yöntemi ile belirlenen araştırmanın örneklemi 302 okul psikolojik danışmanından (208 kadın, 94 erkek) oluşmuştur.  Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Öz-anlayış Ölçeği, Bilinçli Farkındalık Ölçeği (BİFÖ), Toronto Empati Envanteri (TEQ) ve Psikolojik Danışma Öz-yeterlik Ölçeği (PDÖYÖ) kullanılmıştır. Araştırmada ikili grupların ortalamalarının karşılaştırılmasında bağımsız gruplar için t testi ve ikiden fazla grup ortalamalarının karşılaştırılmasında tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırmada okul psikolojik danışmanlarının öz-şefkat, bilinçli farkındalık, empati ve psikolojik danışma öz-yeterliği arasındaki ilişkinin yönü ve derecesini anlamak için Pearson momentler çarpımı korelasyon analizine başvurulmuştur. Sonraki aşamada, okul psikolojik danışmanlarının öz-şefkat, bilinçli farkındalık ve empati düzeylerinin psikolojik danışma öz-yeterliğini ne düzeyde yordadığını belirlemek adına hiyerarşik regresyon analizi yapılmıştır.  

Araştırmada psikolojik danışmanların psikolojik danışma öz-yeterliği, öz-şefkat, bilinçli farkındalık ve empati değişkenlerinin bazı sosyo-demografik değişkenlere (yaş, cinsiyet, algılanan sosyo-ekonomik düzey, görev alınan kurum türü ve kurum kademesi) göre anlamlı farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Bulgulara göre, 31-60 yaş arası psikolojik danışmanların psikolojik danışma öz-yeterliği 20-30 yaş arası psikolojik danışmanların psikolojik danışma öz-yeterliğine göre daha yüksek olarak saptanmıştır. Ayrıca, 31-60 yaş aralığındaki okul psikolojik danışmanlarının öz-şefkat düzeyleri, 20-30 yaş aralığındaki okul psikolojik danışmanlarının öz- şefkat düzeylerinden anlamlı düzeyde yüksektir. Buna ek olarak erkek okul psikolojik danışmanlarının öz-şefkat düzeylerinin kadın okul psikolojik danışmanlarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde yüksek olduğu bulunmuştur. Psikolojik danışmanların empati düzeyinin sosyo-demografik değişkenlere göre incelenmesi sonucunda ise, kadın okul psikolojik danışmanlarının empati düzeyi erkek okul psikolojik danışmanlarının empati düzeyinden anlamlı düzeyde yüksek çıkmıştır. Ek olarak, algılanan sosyo-ekonomik düzey orta olan okul psikolojik danışmanlarının empati düzeyi, algılanan sosyo-ekonomik düzeyi yüksek olan okul psikolojik danışmanlarına göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Okul psikolojik danışmanlarının psikolojik danışma öz-yeterliği, öz-şefkat, bilinçli farkındalık ve empati düzeyleri arasındaki ilişkileri açıklamak üzere yapılan analizler sonucunda okul psikolojik danışmanlarının psikolojik danışma öz-yeterliği ve öz-şefkat düzeyleri arasında, psikolojik danışma öz-yeterliği ve bilinçli farkındalık düzeyi arasında ve psikolojik danışma öz-yeterliği ile empati düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı, orta düzeyde ve pozitif yönlü ilişkiler tespit edilmiştir. Son olarak yapılan hiyerarşik regresyon analizine ilişkin bulgulara göre, yaş psikolojik danışma öz-yeterliğine ilişkin varyansın %1'ini; öz-şefkat, bilinçli farkındalık ve empati ise  psikolojik danışma öz-yeterliğine ilişkin varyansın %22'sini açıklanmaktadır.  

Anahtar kelimeler: psikolojik danışma öz-yeterliği, öz-şefkat, bilinçli farkındalık, empati, okul psikolojik danışmanı.

Abstract:
The aim of this study is to examine the predictive level of counseling self-efficacy of counselors' self-compassion, mindfulness and empathy levels. The sample of the study consisted of school counselors working in private or public schools affiliated to the Ministry of National Education in the 2022/2023 academic year and graduated from the Department of Psychological Counseling and Guidance. The sample of the study, which was determined by the convenient sampling method, consisted of 302 school counselors (208 females, 94 males). Personal Information Form, Self-Compassion Scale, Mindful Attention and Awareness Scale (MAAS), Toronto Empathy Inventory (TEQ) and Psychological Counseling Self-Efficacy Scale (PBLQ) were used as data collection tools in the study. In the study, t-test for independent groups was used to compare the means of the paired groups, and one-way analysis of variance (ANOVA) was used to compare the means of more than two groups. In the study, Pearson product-moment correlation analysis was used to understand the direction and degree of the relationship between school counselors' self-compassion, mindfulness, empathy and counseling self-efficacy. In the next step, hierarchical regression analysis was conducted to determine to what extent school counselors' self-compassion, mindfulness and empathy levels predicted their counseling self-efficacy. 

In the study, it was examined whether the counseling self-efficacy, self-compassion, mindfulness and empathy variables of counselors differed significantly according to some socio-demographic variables (age, gender, perceived socio-economic level, type of institution and institution level). According to the findings, the counseling self-efficacy of the counselors between the ages of 31-60 was found to be higher than the counseling self-efficacy of the counselors between the ages of 20-30. In addition, the self-compassion levels of school counselors between the ages of 31-60 are significantly higher than those of school counselors between the ages of 20-30. As a result of examining the empathy level of psychological counselors according to socio-demographic variables, the empathy level of female school counselors was found to be significantly higher than that of male school counselors. In addition, the empathy level of school counselors with a medium perceived socio-economic level was found to be significantly higher than school counselors with a high perceived socio-economic level.  As a result of the analyses conducted to explain the relationships between school counselors' counseling self-efficacy, self-compassion, mindfulness and empathy levels, statistically significant, moderate and positive relationships were found between school counselors' counseling self-efficacy and self-compassion levels, between counseling self-efficacy and mindfulness level, and between counseling self-efficacy and empathy levels. According to the findings of the hierarchical regression analysis, age accounts for 1% of the variance in counseling self-efficacy; self-compassion, mindfulness and empathy explain 22% of the variance in counseling self-efficacy. 

Keywords: counseling self-efficacy, self-compassion, mindfulness, empathy, school counselor.