Annelerin çocuklarının iştah ve beden algısı hakkındaki görüşlerinin değerlendirilmesi
Evoulation of mothers' perception of their children's appetite and body image
Yazar: SALİHA BUŞRA AKSU
Danışman: DOÇ. DR. GÜZİN ZEREN ÖZTÜRK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Anneler = Mothers ; Beden algısı = Body image ; Beden imajı = Body image ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Vücut kitle indeksi = Body mass index ; Çocuk gelişimi = Child development ; Çocuklar = Children ; İştah = Appetite

Özet:
Amaç: Yaşa Özgü Gelişim Çizimleri ve Çocuk Yeme Davranışı Anketi kullanılarak, 2-14 yaş arası çocuk sahibi annelerin çocuklarının iştahını ve bedensel görünümlerini nasıl algıladıklarını değerlendirmek ve bunları objektif verilerle karşılaştırmak.
Yöntem: Şubat 2019-Nisan 2019 tarileri arasında SBÜ Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine herhangi bir nedenle başvuran 2-14 yaş arası çocuklar ve anneleri, annelerden onam alındıktan sonra çalışmaya alınmıştır. Katılımcıların kilo ve boy ölçümleri yapıldıktan sonra anneler tarafından 'Çocuklarda Yeme Davranışı Anketi' ve 'Sosyodemografik Veri Formu' doldurulmuş ayrıca 'Yaşa Özgü Gelişim Çizimleri' ile annelerden seçim yapmaları istenmiştir. Katılımcılar Centers for Disease Control and Prevention (CDC) kriterleri kullanılarak beden kitle indekslerine (BKİ) ayrılmış ve uygun istatistiksel işlemlerle karşılaştırılmışlardır.
Bulgular: Anne beden kitle indeksi ile çocuk beden kitleksi arasında anlamlı zayıf pozitif korelasyon tespit edilmişti. Yaşa ve Cinsiyete Özgü Gelişim Çizimleri ile belirlenen anne algısı BKİ ile çocukların gerçek BKİ değerleri karşılaştırıldığındaysa annelerin zayıf çocukları yüksek, hafif kilolu ve obez olanlarıysa düşük grupta değerlendirdikleri görülmüştü. Aynı karşılaştırma anne beklentisi için yapıldığında da sonuçlar benzerdi ve aralarındaki fark anlamlıydı. Araştırmacı %85,6 oranında çocuğun BKİ'ni doğru tahmin etmişti. Çocuk Yeme Davranışı Anketi'nin verileri karşılaştırıldığında, duygusal az yeme kızlarda erkeklere oranla daha fazla tespit edilmişti. Çocukların BKİ'leriyle karşılaştırıldığında gıdadan keyif alma, duygusal aşırı yeme ve gıda hevesliliği zayıf olanlarda düşük, tokluk heveslisi ve yavaş yeme ölçekleri ise yüksekti. Çalışmayan, lise altı eğitime sahip olan ve geliri düşük olan annelerin çocukların içme tutkusu puanları yüksekti. Anneleri tarafından daha zayıf olmaları beklenen çocuklarda içme tutkusu, tokluk heveslisi ve yavaş yeme puanları yüksek, daha kilolu olmaları beklenen çocuklarda ise tokluk heveslisi puanları yüksek tespit edilmişti.
Sonuç: Çalışmamızda elde ettiğimiz sonuçlara bakıldığında annelerin görsel olarak çocuklarını değerlendirmeleri istendiğinde hem gerçek hem de araştırmacının değerlendirmesine oranla başarısız olduklarını gördük. Ailelerden çocukları hakkında sözel değerlendirme gibi bedensel görünümleri hakkında değerlendirme almak hekimin doğru yönlendirmeler yapması açısından önemlidir.

Abstract:
Aim: Using Child Eating Behaviour Questionnaire and Gender and Age Range Specific Sketches to evaluate how mothers with children aged 2-14 perceive their children's appetite and physical appearance and compare them with objective data.
Material&Methods: Children and mothers who applied to SBU Şişli Hamidiye Etfal Training and Research Hospital Family Medicine outpatient clinics between January-April 2019 for any reason were included in the study. After taking weight and height measurements, Child Eating Behaviour Questionnaire (CEBQ) and 'Sociodemographic Data Form' were filled by mothers and they were asked to choose their 'perceived' and 'ideal' apperance of their child. Children were divided into body mass indexes (BMI) using the CDC criteria and compared with appropriate statistical procedures.
Results: There was a positive correlation between mother BMI and child BMI. When the BMI values of mothers perception and mother's expectation according to drawings compared to real BMI of children, it was seen that mothers evaluated the underweight children in higher, overweight and obese ones in lower BMI group. When CEBQ compared to the BMIs of children, food enjoyment, emotional overeating and food responsiveness were low, satiety responsiveness and slow eating scales were high in underweight children. Children's with non working, low educated and low income mothers had high desire for drink scores.
Conclusion: We found that mothers failed to evaluate their children visually when compared to the real and the researchers' evaluation. It is essential to learn families' visual perception of their child's body in order for the physician to make accurate referrals.