İnsan kaynakları yönetimi uygulamalarının algılanan aidiyet durumu üzerindeki etkisinde iş stresinin aracı rolü
The mediating role of job stress in the effect of human resources management practices on perceived insider status
Yazar: ONUR BAYGIN
Danışman: PROF. DR. AYŞE OYA ÖZÇELİK
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İnsan Kaynakları Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: İşletme = Business Administration

Özet:
Küreselleşen ve rekabetin her geçen gün daha da arttığı günümüzde insan kaynağının etkin ve verimli bir şekilde yönetilmesi, yetenekli ve gelecek vadeden çalışanların elde tutulması örgütlerin göz önünde bulundurması gereken bir husustur. Bu çerçevede, çalışanların kendilerini kurumlarına ait ve kurumun bir parçası gibi hissetmeleri ön plana çıkmaktadır. Ayrıca, iş stresi de çalışanların örgütlerine ve işlerine karşı algılarını etkileyen önemli bir faktör olarak gözetilmelidir. Literatürde İKY uygulamalarının örgütsel bağlılığa etkisi sıklıkla araştırılsa da bu etkide aracı değişkenlerin rolünün daha detaylı incelenmesine ihtiyaç vardır. Bu bağlamda, bu tezde İKY Uygulamaları ile Algılanan Aidiyet Durumu (AAD) arasındaki ilişki ve bu ilişkide İş Stresinin aracı rolü incelenmiş ve bu çerçevede oluşturulan model test edilmiştir. Bu maksatla, farklı özel işletmede ve sektörde çalışan 411 çalışandan veri toplanmıştır. Verilerin analiz için açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi, yapısal eşitlik modeli, ANOVA ve t-testinden yararlanılmıştır. Çalışma bulguları sonucunda iş stresinin, "iletişim fırsatları, çalışma koşulları, işgücü planlaması" ve AAD arasındaki ilişkide aracılık rolü oynadığı görülmüştür. Ayrıca, iş stresi ile AAD arasındaki ilişkinin anlamlı olduğu görülmüş ve ilişkinin yönü ise öngörüldüğü şekilde negatif olarak bulunmuştur.

Abstract:
In today's globalizing and increasing competition day by day, effective and efficient management of human resources and retaining talented and promising employees are issues that organizations should consider. In this framework, it comes to the fore that the employees feel like they belong to and a part of their institution. Additionally, job stress is among the important factors that affect the perceptions of the employees towards the company and the job. Although the effect of HRM practices on organizational commitment is frequently investigated in the literature, the role of mediating variables in this effect needs to be examined in more detail. In this context, in this thesis, the relationship between HRM practices and Perceived Insider Status (PIS) and the mediating role of Job Stress in this relationship were examined and the model created within this framework was tested. For this purpose, data were collected from 411 employees working in different private enterprises and sectors. Explanatory and confirmatory factor analysis, structural equation modeling, ANOVA and t-test were used to analyze the data. As a result of the study findings, it was seen that job stress played a significant mediating role on the relationship between "communication opportunities, working conditions, workforce planning and PIS". Besides, ıt was observed that the relationship between job stress and PIS was significant, and the direction of the relationship has been found to be negative as predicted.