Doğum sonrası altı aylık dönemde postpartum depresyonun emzirme öz yeterlilik, emzirme başarısı ve beslenme durumuna etkisi
The effect of postpartum depression on breastfeeding self-sufficiency, breastfeeding success and nutritional status in postpartum six months
Yazar: HATİCE BÖLÜKBAŞI
Danışman: PROF. DR. NEVİN ŞANLIER
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Depresyon = Depression ; Doğum = Delivery ; Emzirme = Breast feeding ; Postpartum dönem = Postpartum period ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Doğum sonrası altı aylık dönemde postpartum depresyonunun emzirme öz yeterlilik, emzirme başarısı ve beslenme durumuna etkisinin saptanması amacıyla yapılan bu çalışma, postpartum 2 hafta-6 ay arasında olan araştırmaya katılmayı kabul eden 228 emzikli kadın (yaş ortalaması 27,96±5,25 yıl) ile yürütülmüştür. Araştırma verileri araştırmacı tarafından uygulanan, genel bilgiler, gebelik ve emziklilik dönemine ait bilgiler, beslenme bilgi soruları, Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği, LATCH Emzirme Tanılama Aracı, Emzirme Öz yeterlilik Ölçeği ve besin tüketim kaydını içeren anket ile yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak elde edilmiştir. Annelerin %19,3'ü depresyon riski taşımakta olup EDDÖ'den aldıkları ortalama puan 16,2±3,19'dur. Ayrıca beslenme bilgi sorularından aldıkları ortalama puan 18,3 ±2,54'dur. Depresif belirti gösteren annelerin beslenme bilgilerinin (ortalama puan 17,2±2,81) depresyon belirtisi göstermeyen (ortalama puan 18,3±3,00) kadınlardan düşük olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Kadınların yalnızca %43,0'ı tam olarak başarılı emzirme eylemi göstermekte ve emzirme öz yeterlilik ölçeğinden aldıkları ortalama puan 60,2±6,23 olarak tespit edilmiştir. Dolayısıyla annelerin emzirme öz yeterlilikleri yüksek bulunmuştur. Bireylerin günlük diyetle aldıkları ortalama enerji, karbonhidrat, protein, yağ değerleri sırasıyla 2068,9±522,58 kkal, 253,0±83,32 g, 66,0±19,47 g, 85,7±24,58 g.dır. Annelerin %76,3'ü folik asiti, % 60,5'i kalsiyumu ve %94,0'ü demiri yetersiz tüketmektedir. Kadınların depresyon görülebilme durumuna göre günlük diyetle aldıkları B12 vitamininde farklılık tespit edilmiştir. Depresyon riski olmayan anneler ortalama olarak daha fazla B12 vitamini tüketmektedir (p=0,032). EDDÖ'den alınan puanının 1 puan artması ortalama olarak emzirme öz yeterliliğinde 0,315, emzirme başarısında (LATCH) 0,062; beslenme bilgi düzeyinde 0,133 puan düşüşe sebep olmaktadır. Depresyon görülme durumu açısından riskli olan annelerin emzirme özyeterliliği ve emzirme başarıları daha düşüktür (p=0,001, p=0,017). Annelere psikolojik destek, beslenme ile başarılı ve etkili emzirme konularında kendilerinin de aktif olarak katılacağı eğitimlerin düzenlenmesi ve katılımlarının sağlanmasında fayda vardır.

Abstract:
This study, which aimed to determine the effect of postpartum depression on breastfeeding self-efficacy, breastfeeding success and nutritional status were carried out 228 lactating women (mean age 27,96 ± 5,25 years)  postpartum 2 weeks to 6 months who agreed to participate in the study. The data was obtained by the researcher face-to-face interviews and questionnaires containing general information, information on pregnancy and lactation period, nutrition knowledge questions, Edinburgh Postnatal Depression Scale, LATCH Breast Diagnostic Tool, Breastfeeding Self-Sufficiency Scale and food consumption record. In this study; 19,3% of the mothers is at risk of being depressed and the average score is 16,2 ± 3,19. The average score taken by mother from nutrition question information is 18,3 ± 2,54. Mothers who indicate depressive symptoms (mean score 17,2±2,81) was determined to have inadequate nutrition information than other mothers (mean score 18,3±3,00) (p<0,05). Only 43,0% of women shows exactly successful breastfeeding action and the average score of breastfeeding self-efficacy scale taken from the mothers is 60,2 ± 6,23, so mothers of breastfeeding self-efficacy is high. The average daily dietary energy, carbohydrate, protein and fat values received by individuals are respectively 2068,9±522,58 kcal, 253,0±83,32 g, 66,0±19,47 g, 85,7±24,58 g.'dır. Additionally 76,3% of folic acid, 60,5% calcium and 94,0% of iron is consumed insufficiently by mothers. Vitamin B12 received daily in the diet were significantly different in mothers with and without depression mothers. Depression is no risk mothers consume more vitamin B12 on average, according to the mothers at risk (p=0.032). Only 1 scores increase in EDDÖ score is caused to fall 0,315 points on breastfeeding self-sufficiency, 0,062 points on breastfeeding success and 0,133 points on the level of nutrition information. Mothers at risk for depression have lower breast feeding success and self-sufficiency (p=0,001, p=0,017). Education about the nutrition, successful and effective breastfeeding and psychological support should be organized and active participation of mothers must be provided.