İklim değişikliğinin Marmara deniz seviyesine olan etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of climate change on Marmara sea level
Yazar: GÖZDE KAVAS
Danışman: PROF. DR. UĞUR DOĞAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Harita Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Geomatik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Jeodezi ve Fotogrametri = Geodesy and Photogrammetry

Özet:
Deniz seviyesi değişiminin izlenmesi sürdürülebilir sahil kullanımı, tarım, içme suyu ve insan yaşamı için çok büyük bir öneme sahiptir. Son yıllarda buzullardaki erimenin artması, iklim değişimi, düşey yerkabuğu hareketi gibi etkenler deniz seviyesindeki değişimlerde önemli etkilere sahiptir. Çalışmanın amacı, Marmara Denizi'ndeki deniz seviyesindeki değişimlerin meteorolojik verilerle ve düşey yerkabuğu hareketiyle ilişkisini incelemektir. Türkiye Ulusal Deniz İzleme Seviyesi'nin (TUDES) ERDK, MERG ve YLVA mareograf istasyonlarına ait bağıl deniz seviyesi; TUDES'ten ve Meteorolojik Veri Bilgi Sunum ve Satış Sistemi'nden (MEVBIS) elde edilen basınç, nem, sıcaklık, rüzgar, yağış, deniz suyu sıcaklığı; uydu bazlı mutlak deniz seviyesi, deniz suyu sıcaklığı verileri analiz edilmiştir. Mareograf istasyonlarına ilişkin veriler 1999-2023 yılları arasındadır. Uydu bazlı veriler, Copernicus Marine Environment Monitoring Service'den (CMEMS) elde edilmiştir. 
Mareograf istasyonlarından elde edilen saatlik ortalama deniz seviyesi verilerine Doodson Filtresi uygulanmış olup istasyonların günlük ortalama ve aylık ortalama deniz seviyeleri belirlenmiştir. TUDES'in basınç, nem, rüzgar, sıcaklık verilerinin aylık ortalama değerleri bulunmuştur. MEVBIS'ten alınan aylık ortalama sıcaklık, aylık toplam yağış, aylık ortalama nispi nem, aylık ortalama rüzgar hızı, aylık ortalama deniz suyu sıcaklığı verileriyle TUDES meteorolojik verilerine parametrik olmayan veriler olmalarından dolayı Mann-Kendall Trend Testi uygulanmıştır. Uydu bazlı verilere bakıldığında deniz seviyesinde ortalama 3.3 mm/yıl bir trend gözlemlenirken mareograflarda ERDK'de 1.2 mm/yıl, MERG'de -3.4 mm/yıl, YLVA'da ise -5.4 mm/yıl trendler  saptanmıştır. Uydu altimetresinden mareograf trendi çıkartılarak elde edilen düşey yerkabuğu hareketi ERDK için 2.3 mm/yıl, MERG için 6.7 mm/yıl, YLVA için 8.6 mm/yıl bulunmuştur. Mareograf istasyonlarının GNSS ile elde edilmiş düşey yerkabuğu hareketi ERDK için 1.0 mm/yıl, MERG için 3.9 mm/yıl, YLVA için -3.8 mm/yıl olmuştur. Düşey yerkabuğu hareketinde ERDK ve MERG istasyonu için iki yöntem sonucu karada yükselmeyi işaret etmektedir. Deniz suyu sıcaklığı verilerinde pozitif trend artışı gözlemlenmektedir. Yağışın deniz seviyesi üzerinde hiçbir etkisi olmadığı saptanmıştır.

Abstract:
Monitoring sea level change is critical for long-term coastal use, agriculture, drinking water, and human life. In recent years, factors such as increased glacier melting, climate change, and vertical land motion (VLM) have all had a significant impact on sea level changes. The purpose of this research is to examine the relationship of sea level changes in the Marmara Sea with meteorological data and VLM. Relative sea level data from Turkish National Marine Monitoring Level (TUDES) ERDK, MERG, YLVA tide gauges; pressure, humidity, temperature, wind, precipitation, seawater temperature obtained from TUDES and Meteorological Data Information Presentation and Sales System (MEVBIS); satellite-based absolute sea level and seawater temperature data were analyzed. The tide gauges ranges from 1999 to 2023. Copernicus Marine Environment Monitoring Service (CMEMS) satellite data were used. 
The Doodson Filter was applied to hourly average sea level data obtained from tide gauges, and stations' daily and monthly average sea levels were calculated. TUDES monthly average values of pressure, humidity, wind, temperature were discovered. Because MEVBIS and TUDES meteorological data are non-parametric, the Mann-Kendall Trend Test was applied to monthly total precipitation, monthly average temperature, relative humidity, wind speed, and seawater temperature data.  At sea level, average trend of 3.3 mm/year was observed from satellite-based data, with trends of 1.2 mm/year at ERDK, -3.4 mm/year at MERG, -5.4 mm/year at YLVA detected in tide gauges. VLM was 2.3 mm/year for ERDK, 6.7 mm/year for MERG, 8.6 mm/year for YLVA after subtracting the mareograph trend from satellite altimetry. The VLM of the tide gauges as determined by GNSS was 1.0 mm/year for ERDK, 3.9 mm/year for MERG, -3.8 mm/year for YLVA. The results of two methods for ERDK and MERG stations in VLM indicate land uplift. Positive trend increase is observed in seawater temperature data. Precipitation has no effect on sea level.