Kaynak tüketim muhasebesi ile geleneksel maliyetleme yönteminin karşılaştırılması: Bir sağlık işletmesi örneği
Comparison of resource consumption accounting and traditional cost method: An example of a health business
Yazar: GAMZE YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ERSİN KORKMAZ
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı / Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Kamu hastanelerinin birinci amacının kârlılık olmaması, sunulan sağlık
hizmetlerinde tasarruf sağlayacak doğru maliyet bilgisine ihtiyaç duyulmayacağı
anlamına gelmemektedir. Kamu hastanelerinde de sağlık hizmetlerinin aksamadan
yürütülebilmesi ve kaynakların kullanımında tasarruf sağlanabilmesi için doğru maliyet
bilgisine ihtiyaç duyulmaktadır. Dolayısıyla sağlık işletmelerinin amaç ve hedeflerine
ulaşabilmesinde önemli bir yere sahip olan maliyetlerin doğru bir şekilde
hesaplanmasına imkân veren, teknoloji ve üretim süreçlerindeki değişiklikleri de
dikkate alan maliyet yönetim modellerinin kullanılması gerekir. Bu bağlamda
çalışmada, sağlık işletmelerinde kaynakların etkin ve verimli kullanılabilmesi, ihtiyaç
duyulan tıbbı ilaç ve malzemelerin uygun fiyatlarla temin edilebilmesi, kaliteli bir sağlık
hizmetinin sunulabilmesi ve hastane yöneticilerinin doğru kararlar verebilmeleri için
maliyet ve yönetim muhasebesi yönetimlerinden olan kaynak tüketim muhasebesi ve
geleneksel maliyetleme yöntemleri karşılaştırılarak en uygun maliyet bileşimlerinin
belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Erzurum ilinde faaliyet gösteren bir
devlet hastanesinin hemodiyaliz ünitesinin 2021 yılı yıllık maliyet verileri kullanılarak
kaynak tüketim muhasebesi ve geleneksel maliyetleme yöntemine göre maliyetler
hesaplanmıştır. Sonuç olarak, kaynak tüketim muhasebesi yöntemine göre dağıtılan
toplam hizmet maliyet 631.720,31 ₺, birim maliyet ise 2.589,02 ₺'dir. Geleneksel
maliyetleme yöntemine göre toplam hizmet maliyet 660.041,79 ₺, birim maliyet ise
2.705,09 ₺'dir. Kaynak tüketim muhasebesi yönteminde toplam amortisman maliyeti
44.841,80 ₺, geleneksel maliyetleme yönteminde ise 32.275,65 ₺'dir. Görüldüğü gibi
toplam hizmet maliyeti ve birim maliyet kaynak tüketim muhasebesi yönteminde daha
düşük hesaplanmıştır. Bu sonucun ortaya çıkmasında, geleneksel maliyetleme
yönteminde 17.977,92 ₺'lik atıl kapasitenin dikkate alınmaması ve amortismanın tarihi
maliyetleme yöntemi ile hesaplanmasının etkili olduğu söylenebilir.
Anahtar Kelimeler: Sağlık İşletmesi, Kaynak Tüketim Muhasebesi,
Geleneksel Maliyetleme Yöntemi, Atıl Kapasite, Toplam Hizmet Maliyeti, Birim
Maliyet.

Abstract:
The fact that the primary goal of public hospitals is not profitability does not
mean that there is no need for accurate cost information that will save money in the
health services provided. Accurate cost information is needed in public hospitals to
ensure that health services can be carried out without interruption and that savings can
be made in the use of resources. Therefore, it is necessary to use cost management
models that allow accurate calculation of costs, which have an important place in
healthcare businesses to achieve their goals and objectives, and take into account
changes in technology and production processes. In this context, the study aims to
compare Resource Consumption Accounting and Traditional Costing Methods, which
are among the cost and management accounting methods, in order to use resources
effectively and efficiently in healthcare businesses, to obtain the needed medical drugs
and materials at affordable prices, to provide a quality healthcare service and for
hospital managers to make the right decisions. The aim is to determine appropriate cost
combinations. For this purpose, costs were calculated according to resource
consumption accounting and traditional costing method, using the 2021 annual cost data
of the hemodialysis unit of a public hospital operating in Erzurum. As a result, the total
service cost distributed according to the resource consumption accounting method is
631,720.31 ₺ and the unit cost is 2,589.02 ₺. According to the traditional costing
method, the total service cost is 660,041.79 ₺ and the unit cost is 2,705.09 ₺. In the
resource consumption accounting method, the total depreciation cost is 44,841.80 ₺,
and in the traditional costing method it is 32,275.65 ₺. As can be seen, the total service
cost and unit cost are calculated lower in the resource consumption accounting method.
It can be said that ignoring the idle capacity of 17,977.92 ₺ in the traditional costing
method and calculating the depreciation with the historical costing method were
effective in this result.
Key Words: Health Business, Resource Consumption Accounting, Traditional
Costing Method, Idle Capacity, Total Service Cost, Unit Cost.