Parkinson hastalarında AKTİVLİM ölçeğinin psikometrik özelliklerinin araştırılması
Investigation of the psychometric properties of AKTIVLIM scale in parkinson's patients
Yazar: MUSTAFA MADAN
Danışman: PROF. DR. SİBEL AKSU YILDIRIM
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Duyarlılık = Sensitivity ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; Psikometri = Psychometrics ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı AKTİVLİM ölçeğinin Parkinson hastalarının aktivite limitasyonlarını geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçüp ölçmediğini, değişimlere duyarlı olup olmadığını araştırmaktır. Çalışma Parkinson hastalığı tanısı konulmuş ev egzersizi verilmek üzere veya fizyoterapi için yönlendirilmiş, gönüllü hastalarla gerçekleştirildi. Günlük yaşam aktivitelerini etkileyecek ortopedik herhangi bir problemi olmayan, hastalığın evresi Modifiye Hoehn ve Yahr skalasında Evre 4 ve daha düşük evrelerde yer alan, Parkinson dışında ciddi herhangi bir nörolojik hastalığı bulunmayan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 35-95 yaş aralığında 94 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastalar ilk önce hem AKTİVLİM hem de UPDRS ile, 2 hafta sonra sadece AKTİVLİM ile, 8 hafta sonra ise her iki ölçek ile aynı fizyoterapist tarafından değerlendirildi. İlk değerlendirmeden sonra ev egzersiz programı verildi. Elde edilen verilerle AKTİVLİM ölçeğinin Parkinson hastalarında iç tutarlılık, test tekrar test güvenirliği, kapsam geçerliği (UPDRS-GYA ile karşılaştırarak), yapı geçerliği ve duyarlılığı araştırıldı. AKTİVLİM Parkinson Hastalarında aktivite limitasyonlarının ölçülmesinde yüksek derecede güvenilir ve geçerli bir ölçek olduğu belirlendi (ICC=0.998, Cronbach α=0.938, Kapsam geçerliliği rs= -0.719). Buna karşın Aktivite limitasyonlarındaki değişimi referans kabul ettiğimiz UPDRS-GYA puanındaki değişimle uyumlu şekilde tahmin edemedi. Ancak elde edilen aktivite limitasyonu değişim düzeyleri çok düşük olduğu için (UPDRS-GYA Cohen's d=0.07), ileriki çalışmalarda UPDRS-GYA alt bölümünde klinik olarak anlamlı etki büyüklüğü elde edilerek AKTİVLİM ölçeği duyarlılığının tekrar araştırılması gerekir. AKTİVLİM ölçeğinin Türkçe'ye çevrilen 18 maddelik yapısında yer alan "Klozete Oturmak" maddesi ülkemizin yaşam şekli ve mimari yapısıyla uyumsuzluk göstermektedir, daha uygun çeviri ile ölçekte tutulması gerekir. "Küvetten Dışarı çıkmak" maddesi toplumsal adaptasyon için benzer zorlukta bir madde ile yer değiştirilebilir.

Abstract:
The aim of this study was to investigate whether ACTIVLIM scale a valid and reliable scale for activity limitations of patients with parkinson's and to investigate sensitivity to changes in the activity limitations. The study was carried out with 94 voluntary patients with Parkinson's disease who have been directed to be given home exercises or for physiotherapy. Patinets between the ages of 35-95 years, without any orthopedic problems that affect activities of daily living, without any serious neurological disease other than Parkinson's disease, Modified Hoehn&Yahr score ≤4 and who agreed to participate in the study were included. Patients first was evaluated by both ACTIVLIM and UPDRS, two weeks later just with ACTIVLIM, 8 weeks later by both of them by the same physiotherapist. They were given a home exercise programme after the initial assessment. Internal consistency, test-retest reliability, content validity (Comparing with the UPDRS-ADL), construct validity and responsiveness of ACTIVLIM scale were investigated by the data obtained in patients with Parkinson's. ACTIVLIM has been found to be highly reliable and valid instrument for measuring activity limitations in Parkinson patients (ICC=0.998, Cronbach α=0.938, Content validity rs= -0.719). ACTIVLIM wasn't sensitive to the changes in activity limitations compatible with UPDRS-ADL subsection that we accepted as a reference scale for changes. However, because of the resulting changes in activity limitations were very low (UPDRS-ADL Cohen's d=0.07), in future studies it is needed to investigate the sensitivity of ACTIVLIM scale again by obtaining clinically significant effect size on the UPDRS-ADL subsection. "Sit toilet bowl" item was in the structure of the 18-item ACTIVLIM scale translated into Turkish shows incompatibility with lifestyle and architecture of our country, it should be kept in the scale with a more appropriate translation. "Get out of the bathtub" item should be replaced with a new item that has similar level of difficulty for social adaptation.