Hipertansiyonun yaşlıların kognitif fonksiyonlarına etkisi
The effect of hypertension in elderly cognitive function
Yazar: SABİHA GÖKÇEN KURŞUNOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ASLI ÇURGUNLU
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Geriatri = Geriatrics
Dizin: Biliş = Cognition ; Biliş bozuklukları = Cognition disorders ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Hipertansiyon = Hypertension ; Kan basıncı = Blood pressure ; Kan basıncı ölçülmesi = Blood pressure determination ; Yaşlanma = Aging ; Yaşlılar = Aged

Özet:
Hipertansiyon (HT) ve kognitif fonksiyonlar arasındaki ilişki birçok çalışmada incelenmiştir. Kan basıncının hedef değer kabul edilen 140/90 mmHg'nın altında tutulmasıyla kognitif fonksiyonların korunabileceği ve bazı demans türlerinin önlenebileceği ileri sürülmüştür. Çalışmamızın amacı kontrol altına alınmış hipertansiyon ve kontrolsüz hipertansiyonlu hastalarda kognitif fonksiyonların incelenmesi ve hipertansiyonu olmayan yaşlı grupla karşılaştırılmasıdır.Gereç-yöntem: Geriatri ve Genel Dahiliye polikliniklerine başvuran 65 yaş ve üstü, en az 5 yıl eğitim almış hastalar değerlendirildi. İnme, diyabet, kronik böbrek hastalığı, karaciğer yetmezliği, iskemik kalp hastalığı, ciddi aritmi, malignite, periferik arter hastalığı, Parkinson ve demansı olan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Hastalara ayrıca geriatrik depresyon skalası (GDS) uygulandı ve kognitif fonksiyonları bozabileceğinden GDS skoru ? 21 olan hastalar ciddi depresif kabul edilip çalışma dışı bırakıldı. Çalışmaya alınan 41 hasta kontrollü HT, 44 hasta kontrolsüz HT, 33 kişi de sağlıklı kontrol grubunu oluşturdu. Kognitif fonksiyonları değerlendirmek için hastalara standardize Mini-Mental test (SMMT) uygulandı.Bulgular: Her üç grupta yaş ortalaması (p=0.39), eğitim süresi (p=0.41) açısından fark yoktu. Kontrollü HT ve kontrolsüz HT'li grupta HT süresi açısından fark yoktu. Kontrollü HT grubundakilerin % 2.4'ünde, kontrolsüz HT grubundakilerin % 52.3'ünde, sağlıklı kontrol grubundakilerin % 3'ünde kognitif fonksiyonlarda bozukluk saptandı. Kontrolsüz HT grubunda 23 hastada SMMT skorları kognitif fonksiyon bozukluğu olduğunu göstermekteydi. Kontrollü HT ile kontrolsüz HT grubundaki SMMT sonuçları arasında anlamlı fark saptandı (p=0.0001). Kontrollü HT ve sağlıklı kontrol grubu arasında SMMT skorları açısından fark saptanmadı (p=0.042).Sonuç: Hipertansiyon tanısı olup kan basıncı istenen hedef düzeylerde seyreden hastalarda kognitif fonksiyonlar korunmuşken; kontrol edilemeyen HT hastalarında kognitif fonksiyon bozukluğu olmaktadır.

Abstract:
The relation between hypertension (HT) and cognitive functions has been investigated in numerous studies. It is suggested that cognitive functions may be preserved and some types of dementia may be prevented when blood pressure levels are maintained below 140/90 mmHg. The aim of our study was to investigate the cognitive functions in elderly patients with controlled and uncontrolled HT and to compare them with elderly patients without HT.Patient selection and method: Elderly patients (? 65 year-old), with minimum 5-year schooling who were admitted to outpatient clinic of departments of Geriatrics and General Internal Medicine were recruited to the study. Patients with stroke, diabetes, chronic renal failure, hepatic failure, ischemic heart disease, malignancy, peripheral artery disease, Parkinson and dementia were excluded. Depression which can affect cognitive functions was assessed with geriatric depression scale (GDS) and patients with GDS score ? 21 were excluded. Patients were divided into three groups: patients with controlled HT (n=41), uncontrolled HT (n=44), and healthy elderly subjects without HT (n=33). Standardized Mini-Mental State Examination (MMSE) was performed to assess cognitive functions.Results: There was no difference of mean age (p=0.39) and education time (p=0.41) between three groups. There was no difference of duration of HT between controlled HT and uncontrolled HT groups. % 2.4 of patients with controlled HT, % 52.3 of patients with uncontrolled HT and % 3 subjects without HT had cognitive dysfunction. In the group with uncontrolled HT, 23 patients had MMSE scores who indicate cognitive dysfunction. There was significant difference in MMSE scores between controlled HT group and uncontrolled HT group (p=0.0001). There was no difference in MMSE scores between controlled HT group and healthy group without HT (p=0.042).Conclusion: The cognitive functions of hypertensive patients whose blood pressures are maintained in target levels are preserved but patients with uncontrolled HT have cognitive dysfunction.