Obsesif kompulsif bozukluğu olan hastalarda erken dönem uyumsuz şemaların ve içselleştirilmiş damgalanmanın incelenmesi
Investigation of early maladaptive schemas and internalized stigmatization in patients with obsessive compulsive disorder
Yazar: FATİH KIZILAĞAÇ
Danışman: DOÇ. CEM CERİT
Kocaeli Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Damgalama = Stigmatization ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Uyum = Adaptation ; Uyum bozuklukları = Adjustment disorders ; Ölçekler = Scales ; Şema = Schema

Özet:
OKB hastalığı sürekli ve istenmeyen düşünceler ve tekrarlayıcı davranışlar ile karakterize, dalgalı bir seyir gösteren ve önemli derecede işlevsellik kaybına neden olan ruhsal bir hastalıktır.
Bu çalışmanın amacı Obsesif Kompulsif Bozukluğu olan hastalarda erken dönem uyumsuz şemaları belirlemek ve içselleştirilmiş damgalanma düzeylerini araştırmak ve bunun yanında her iki değişken ile ilişkili demografik ve klinik etkenleri incelemektir.
Çalışma 01.06.2017-01.06.2018 tarihleri arasında Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Psikiyatri Polikliniğine başvuran 51 OKB hastası ve 51 sağlıklı gönüllü ile yürütülmüştür. Katılımcılar Yale-Brown Obsesyon Kompulsiyon Ölçeği, Young Şema Ölçeği- Kısa Form 3, Young-Rygh Kaçınma Ölçeği, Young Telafi Ölçeği, Ruhsal Hastalıklarda İçselleştirilmiş Damgalanma Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği ve Hamilton Anksiyete Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Verilerin analizi için SPSS 22 programı kullanıldı. Grupların karşılaştırılmasında Ki-kare testi, Mann Whitney U testi ve Bağımsız örneklem t-testi kullanıldı. Grupların ilişkilerini değerlendirmek için pearson ve spearman korelasyon analiz testleri kullanıldı. Sonuçların yorumlanmasında p ˂0.05 anlamlılık değeri kabul edilmiştir. 
OKB hastalarında iç içe geçme/bağımlılık, terk edilme, başarısızlık, karamsarlık, tehditler karşısında dayanıksızlık, duygusal yoksunluk, sosyal izolasyon/güvensizlik, kusurluluk, onay arayıcılık, ayrıcalıklılık/yetersiz özdenetim, kendini feda, cezalandırılma şema puanları kontrol grubuna göre anlamlı derecede fazla bulunmuştur. OKB hastalarında psikosomatizm ve aktiviteyle zihinden uzaklaştırma şema kaçınma puanlarıyla; statü düşkünlüğü, kontrol, ve eleştiriye tahammülsüzlük şema aşırı telafi puanları kontrol grubuna göre anlamlı derecede fazla bulunmuştur. OKB hastalarının %11.7'sinde yüksek derecede içselleştirilmiş damgalanmanın olduğu bulunmuştur. OKB hastalarında hastalık şiddeti, depresyon ve anksiyete şiddetiyle içselleştirilmiş damgalanmanın ilişkili olduğu bulunmuştur. OKB hastalarında içselleştirilmiş damgalanma toplam puanın da iç içe geçme/bağımlılık, terk edilme, başarısızlık, duyguları bastırma, sosyal izolasyon/güvensizlik, kusurluluk şemalarıyla ilişkili olduğu bulunmuştur. Ayrıca OKB hastalarında içselleştirilmiş damgalanma toplam puanıyla psikosomatizm şema kaçınma puanının ve statü düşkünlüğü şema aşırı telafi puanının ilişkili olduğu bulunmuştur.  
OKB hastalığında şemaların belirlenmesi hastalığın etyopatogenezi ve tedavisi açısından yardımcı olabilir. Çoğu ruhsal hastalıkta olduğu gibi OKB hastaları da kendilerini damgalamakta, bu nedenle hastalığın tanı ve tedavisi gecikmektedir. OKB hastalarında damgalanmanın belirlenmesi ve azaltılması ile ilgili yapılan çalışmalar da hastalığın erken tanısı ve tedavisi açısından faydalı olabilir.

Abstract:
OCD is a chronic and severely disabling mental disorder with fluctuating course and characterized by persistent and unwanted thoughts and ritualistic behaviors.
The aim of this study was to determine early maladaptive schemas and to investigate internalized stigmatization levels in patients with obsessive compulsive disorder and to investigate demographic and clinical factors associated with both parameters.
The study was carried out with 51 OCD patients and 51 healthy voluntary participants between 01.06.2017-01.06.2018 in Kocaeli University Faculty of Medicine Psychiatry Department. Participants were assessed with Yale-Brown Obsessive Compulsive Symptom Scale and Check List, Young Schema Questionnaire-Short Form 3, Young-Rygh Avoidance Inventory, Young Compensation Inventory, Internalized Stigma of Mental Ilness, Beck Depression Inventory, Hamilton Rating Scale for Anxiety. SPSS 22 program was used to analyze the data. Chi-square test, Mann Whitney U test and Independent t-test were used to compare the groups. Pearson and spearman correlation analysis tests were used to evaluate the relationships of the groups. p<0.05 significance level was accepted for interpreting the results.
In OCD patients, enmeshment/undeveloped self, abandonment, failure, pessimism, vulnerability to harm or illness, emotional deprivation, social isolation/alienation, defectiveness/shame, approval seeking, insufficient self-control/self-discipline, self-sacrifice, punitiviness schema scores were found significantly higher than control group. Psychosomatic symptoms and distraction through activity schema avoidance scores and statu seeking, control and intolerance to criticism schema overcompensation scores in OCD patients were found significantly higher than control group. It was found that 11.7% of OCD patients had highly internalized stigmatization. It was found that severity of illness, depression and anxiety levels in OCD patients were related internalized stigmatization. It was found that internalized stigma total score in OCD patients was related enmeshment/undeveloped self, abandonment, failure, emotional inhibition, social isolation/alienation, defectiveness/shame schemas. In addition, it was found that internalized stigma total score in OCD patients was related psychosomatic symptoms schema avoidance score and status seeking schema overcompensation score. 
The identification of schemas in OCD may be helpful in terms of the etiopathogenesis and treatment of the disease. As with most mental illnesses, OCD patients also stigmatize themselves, so the diagnosis and treatment of the disease is delayed. In addition, studies on determination and reduction of stigmatization in OCD patients may be useful for early diagnosis and treatment of the disease.