Otizmli çocukların diyet antioksidan kapasiteleri ve antropometrik ölçümlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of dietary antioxidant capacities and anthropometric measurements of children with autism
Yazar: DİLARA ÇAKIN UZUNOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SEDAT ARSLAN
İstanbul Okan Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Araştırma, Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanısı konmuş çocuklarda diyet antioksidan kapasiteleri ve antropometrik ölçümlerin detaylı bir değerlendirmesini amaçlamaktadır. Çalışmada bireylerin genel özellikleri, sağlık bilgileri, beslenme alışkanlıkları, beslenme ve gastrointestinal sistem (GİS) problemleri ile otizmli bireylerde özel diyet uygulama durumları sorgulanmış; ayrıca bireylerin üç günlük besin tüketim kaydı ve antioksidan besin tüketim sıklığı ile antropometrik ölçümleri alınmıştır. Diyet antioksidan kapasitesi; besin tüketim kaydı ve antioksidan besin tüketim sıklığı ile değerlendirilmiştir. Tanımlayıcı ve kesitsel tipte yapılan bu araştırma, Gebze Yumrukaya Özel Eğitim ve Uygulama Okulu'nda eğitim gören, yaşları 7-17 arasında değişen 8 kız 45 erkek, toplam 53 çocuk ile gerçekleştirilmiştir. Otizme özel diyet uygulayanların büyük çoğunluğunun (%83,4) glutensiz ve kazeinsiz diyet uyguladığı belirlenmiştir. Çalışmanın bulguları, OSB'li çocukların önemli beslenme problemleri (%62,2) yaşadığını ortaya koymuştur. Çocuklarda en sık görülen beslenme sorunu yeni besin reddi (%60,6) olarak belirlenmiştir. Bunun yanı sıra, konstipasyon, karın ağrısı ve gaz problemleri en yaygın görülen gastrointestinal sorunlar olarak saptanmıştır. Vitamin ve mineral alımları incelendiğinde, D vitamini, E vitamini, B2 vitamini, folik asit, C vitamini, kalsiyum ve demir alımlarının yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Çalışmamızda katılımcıların antioksidan besin tüketim sıklığına göre ortalama antioksidan tüketimi 2,72 ± 1,40 mmol bulunmuştur. Her iki yöntemle ölçülen antioksidan tüketim miktarları arasında kızlar ve erkekler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bu araştırma sonucunda, otizmli bireylerin sağlıklı akranlarına göre beslenme problemi ve bazı GİS problemleri yaşama riski ile bazı besin ögeleri yetersizlik riskinin daha fazla olabileceğini düşündürmüştür. Diyet antioksidan kapasitelerinin de düşüklüğü dikkat çekmektedir. Otizmli bireylere beslenme danışmanlığının sağlanması ve diyetin düzenlenmesi ile özellikle diyet antioksidan kapasitesinin yüksek tutulmasının, otizme bağlı bazı semptomları ve oksidatif strese bağlı doku hasarını azaltmada etkili olacağı öngörülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Otizm Spektrum Bozukluğu, Diyet Antioksidan Kapasitesi, Antropometrik Ölçüm, Beslenme Durumu

Abstract:
This study aims to evaluate dietary antioxidant capacities and anthropometric measurements in children diagnosed with Autism Spectrum Disorder (ASD). In the study, general characteristics, health information, dietary habits, nutritional and gastrointestinal system (GIS) problems, and special dietary practices in individuals with ASD were questioned; in addition, three-day food consumption records, frequency of antioxidant food consumption and anthropometric measurements were taken. Dietary antioxidant capacity was assessed by food consumption record and antioxidant food consumption frequency. This descriptive and cross-sectional study was conducted with a total of 53 children, 8 girls and 45 boys, aged between 7-17 years, attending Gebze Yumrukaya Special Education and Application School. It was determined that the majority (83.4%) of those who followed an autism-specific diet followed a gluten-free and casein-free diet. The findings of the study revealed that children with ASD had significant nutritional problems (62.2%). The most common nutritional problem in children was new food rejection (60.6%). In addition, constipation, abdominal pain and gas problems were the most common gastrointestinal problems. When vitamin and mineral intakes were analyzed, it was found that vitamin D, vitamin E, vitamin B2, folic acid, vitamin C, calcium and iron intakes were insufficient. In our study, the average antioxidant consumption of the participants according to the frequency of antioxidant food consumption was found to be 2.72 ± 1.40 mmol. The results of this study suggest that individuals with autism may have a higher risk of having nutritional problems, some GI problems and some nutrient deficiencies compared to their healthy peers. Low dietary antioxidant capacity was also noteworthy. It is predicted that providing nutritional counseling to individuals with autism and regulating the diet, especially keeping the dietary antioxidant capacity high, will be effective in reducing some symptoms related to autism and tissue damage due to oxidative stress.
Keywords: Autism Spectrum Disorder, Dietary Antioxidant Capacity, Anthropometric Measurements, Nutritional Status