Pegile interferon tedavisi alan kronik hepatit B infeksiyonlu olgularda 6. ay ve tedavi sonu virolojik yanıtı belirleyen bağımsız değişkenler
İndependent variables that determine virologic response at the end of Pegylated Interferon treatment in patients with chronic hepatitis B virus
Yazar: GÜLŞEN YÖRÜK
Danışman: UZMAN MUZAFFER FİNCANCI
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases

Özet:
Bu retrospektif çalışmada Ocak 2001-Kasım 2007 tarihleri arasında SB İstanbul
Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kronik Hepatit Polikliniği'nde takip edilen pegile interferon
tedavisi alan kronik hepatit B enfeksiyonlu olgularda tedavi sonu virolojik yanıt başarısı ve bu
başarıyı etkileyen faktörler araştırıldı.
Çalışmaya pegile interferon monoterapisi alan, koinfeksiyon ve yandaş hastalığı
olmayan tüm hastalar dahil edildi. Tedavi sonu virolojik yanıt gelişmesini etkileyebileceği
düşünülen; olguların tedavi öncesi HBV DNA ve ALT düzeyi, HBeAg durumu, yaş, cinsiyet,
vücut kitle indeksi, alkol kullanımı, karaciğerin histolojik bulguları, daha önceden standart
interferon tedavisi alıp almadığı ve almış olduğu peginterferon türü ile ilgili bilgiler dosya
bilgilerinden incelendi. Tedavi başarısını değerlendirmek için de HBeAg pozitifler için 6.
aydaki HBV DNA düzeyi ve HBeAg serokonversiyonu oranı, HBeAg negatifler için
12.aydaki HBV DNA düzeyi ile iligili bilgileri dosya bilgilerinden kaydedildi. Tedavi sonu
virolojik yanıt; PZR yöntemiyle HBV DNA'nın negatifleşmesi olarak kabul edildi.
Çalışmamızda HBeAg pozitif olguların %4'ünde, HBeAg negatiflerin %70,4'ünde
tedavi sonunda virolojik yanıt gelişmişti. HBeAg negatif tedavi sonu virolojik yanıtlı
olguların %76,3'ünde 3. ayda erken virolojik yanıt gelişmişti. HBeAg pozitif olguların tedavi
öncesi serum HBV DNA düzeyleri HBeAg negatif olgularınkinden yüksekti. Tedavi öncesi
ALT yüksekliği HBeAg pozitif olguların %36'sında, HBeAg negatif olguların da %48,1'inde
vardı. ALT yüksekliği tek başına tedavi sonu virolojik yanıt başarısını etkileyen bir değişken
değildi.
Bu çalışmanın sonucunda pegile interferon monoterapisi alan kronik hepatit B
enfeksiyonlu olgularda tedavi öncesi serum HBV DNA düzeyinin tedavi sonu virolojik yanıt
gelişmesini etkileyen en önemli bağımsız değişken olduğunu tespit ettik. Tedavi öncesi ALT
düzeyi, yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi, alkol kullanımı, önceden standart interferon tedavisi
almış olma, karaciğerin histolojik bulguları ve kullanılan pegile interferon türü ile tedavi sonu
virolojik yanıt gelişmesi arasında istatistiksel olarak bir ilişki olmadığını gördük. HBeAg
pozitif olgularda tedavi başarı oranının düşük olmasının nedeni olarak olguların tedavi öncesi
HBV DNA düzeylerinin yüksek olması gösterilebilir. Üçüncü ayda erken virolojik yanıt
gelişmesi kronik hepatit B enfeksiyonlu olgularda tedavi başarısını tahmin etmede bir ön
belirleyici olabileceği düşüncesine vardık.
Anahtar kelimeler: HBeAg pozitif kronik hepatit B, HBeAg negatif kronik hepatit B,pegile interferon tedavisi, cevap belirleyicileri, HBeAg serokonversiyonu.

Abstract:
In this retrospective study, we aimed to determine the level of end of treatment
virological response and the parameters which contribute to this in patients with chronic
hepatitis B receiving peginterferon monotherapy.
The cases were selected among the patients seeking medical care in our chronic viral
hepatitis clinic between January 2001 and November 2007. All patients given peginterferon
and did not have any underlying disease were included. Baseline serum HBV DNA and alanin
aminotranspherase levels, HBeAg status, patient age, gender, body mass index, alcohol
consumption, liver biopsy scores, previous conventional interferon usage and the type of
peginterferon used were recorded. To evaluate the end of treatment results, such criteria as
serum HBV DNA levels and HBeAg seroconversion for HBeAg positive patients after the 24
weeks treatment period; and serum HBV DNA levels for HBeAg negative patients after 48
weeks treatment period were used. End of treatment virological response were accepted a
negative serum HBV DNA.
The percentage of end of treatment virological response was 4 % in HBeAg positive
patients, and was 70,4 % in HBeAg negtaive patients. Of the HBeAg negative patients who
had end of treatment virological response 76,3 % had at the same time a virological responsse
at 12 weeks treatment period. Overall the baseline serum HBV DNA levels were higher inHBeAg positive patients than those of HBeAg negative. Of HBeAg positive patients, 36 %
had high levels of baseline alanin aminotranspherase. This proportion was 48,1 % in HBeAg
negative patients. Baseline alanin aminotranspherase levels were not the predictor of end of
treatment virological response.
In this study we determined that in patients with chronic hepatitis B treated with
peginterferon, baseline serum HBV DNA levels were the most important predictor for the end
of treatment virological response. Baseline alanin aminotranspherase level, patient age,
gender, body mass index, alcohol consumption, liver biopsy scores, previous conventional
interferon usage and the type of peginterferon used were not statistitically significant
parameters. We considered that the high level of treatment failures among HBeAg positive
patients may be due to the baseline excessive serum HBV DNA levels in these patients. We
concluded that early virological response (at 12 weeks of treatment) may be a predictor of end
of treatment virological response.
Key words: HBeAg positive chronic hepatitis B, HBeAg negative chronic hepatitis B,
peginterferon therapy, predictor of virologic response, HBeAg serocenversion.