Jeopolitik eksenli yaklaşım çerçevesinde Türkiye'nin yenilenebilir enerji potansiyeli
Turkey's renewable energy potential within the framework of geopolitical approach
Yazar: ALİŞAN ARSLAN
Danışman: PROF. DR. HAYATİ AKTAŞ
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Enerji = Energy ; Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
21. yüzyılın ilk çeyreği biterken devletlerin uluslararası politikalarda öncelikli konuları
arasında enerji arzı ve enerji güvenliği önde gelmektedir. Gelişmiş ve küreselleşmiş dünyada
enerjiye ulaşım ve enerjiyi doğru kullanım en önemli meselelerden biridir. Tezin ana kapsamı
da devletlerin ve uluslararası kuruluşların enerji görünümü raporları ile dünya enerji
görünümü ve Türkiye'nin genel enerji politikasını incelemek olacaktır. Türkiye bulunduğu
konum itibariyle enerji jeopolitiğinin tam ortasında yer almaktadır ama buna karşılık enerjide
kendine yetebilen bir ülke değildir. Enerjide dışa bağımlılığı %65 %70 arasında değişen
Türkiye için enerji arzı ve enerji güvenliği hayati değer taşımaktadır. Türkiye'nin enerjiye
bağımlılığı bu kadar yüksek durumdayken gelişen teknoloji ile verimliliği artan, yenilenebilir
enerjide Türkiye'nin durumu yenilenebilir enerji görünümü ve uyguladığı politikalarda tezin
kapsamını oluşturacaktır. Uluslararası ilişkiler kapsamında özellikle Avrasya ve Avrupa'nın
enerji diplomasisi ve Türkiye'nin enerji dengelerine yansıması bu tezin kapsamı içinde yer
alacaktır.
Tezde kullanılacak yöntem olarak devletlerin resmi enerji politikalarını içeren
raporlar, uluslararası bağımsız kuruluşların raporları ve enerji sektörünün devlerinin yıllık
enerji raporları önde gelecektir. Yine kendi alanında uzman siyaset bilimcilerin,
mühendislerin ve enerji uzmanlarının çalışmaları/belgeleri/makaleleri tezin yönteminde
kullanılacaktır. Ayrıca istatistiki verilerde ülkelerin yenilemez ve yenilenebilir enerji
kaynaklarına ulaşımı ve arzı, kaynak kullanımı gibi niceliksel veriler incelenecektir.
Türkiye Cumhuriyeti kuruluşundan beri enerjiye ulaşımda zorluk çeken bir ülkedir,
Türkiye sınırları içinde doğal kaynaklara yeterli şekilde sahip değildir ve bu durum enerji
jeopolitiğinde Türkiye için sıkıntılı bir durumdur. Enerji arzı için çeşitli ülkeler ile anlaşması
gerekmektedir ve enerji güvenliği olarak da Türkiye'nin çevresi sıkıntılıdır. Tüm bu sıkıntıları
çözmek için güçlü bir enerji diplomasisi gerekir. Enerjiye ulaşmak için bu kadar çok
parametre çözmek şartken yenilenebilir enerji Türkiye için alternatif bir kaynak olmaktan
çıkabilir ve daha önemli bir potansiyel olabilir mi tezin özgün sorusu olacaktır.
Tezin beklenen sonucunda ise, enerji arzı, enerji güvenliği ve çevresinde yaşanan
sıkıntılardan dolayı giderek kötüleşen enerji jeopolitiğine karşın yenilenebilir enerji
kaynakları alternatif olmaktan çıkıp ileride Türkiye için ana enerji tedariği olabilir mi
sorusuna yanıt vermesi beklenmektedir.

Abstract:
As the first quarter of the 21 st century comes to an end, energy supply and energy
security are among the priorities of states in international politics. In the developed and
globalised world, access to energy and proper use of energy is one of the most important
issues. The main scope of this thesis will be to examine the world energy outlook and
Turkey's general energy policy through the energy outlook reports of states and international
organisations. Turkey is located in the centre of energy geopolitics due to its location, but it is
not a country that is self-sufficient in energy. Energy supply and energy security are of vital
importance for Turkey, whose on external dependence on energy between 65 per cent and 70
per cent. While Turkey's dependence on energy is so high, Turkey's situation in renewable
energy, whose efficiency is increasing with the developing technology, will constitute the
scope of the thesis in the renewable energy outlook and the policies it implements. Within the
scope of international relations, especially the energy diplomacy of Eurasia and Europe and
its reflection on Turkey's energy balances will be included in the scope of this thesis.
As the method to be used in the thesis, the reports containing the official energy
policies of the states, the reports of international independent organisations and the annual
energy reports of the giants of the energy sector will come first. studies/documents/articles of
political scientists, engineers and energy experts who are experts in their fields will be used in
the method of the thesis. In addition, quantitative data such as countries' access to and supply
of non-renewable and renewable energy resources and resource utilisation will be examined
in statistical data.
The Republic of Turkey is a country that has been having difficulty in accessing
energy since its foundation, Turkey does not have sufficient natural resources within its
borders and this is a problematic situation for Turkey in energy geopolitics. Turkey has to
deal with various countries for energy supply and Turkey's environment is troubled in terms
of energy security. A strong energy diplomacy is required to solve all these problems. The
original question of the thesis will be whether renewable energy can cease to be an alternative
source for Turkey and become a more important potential when so many parameters must be
solved in order to access energy.
ix
The expected result of the thesis is expected to answer the question of whether
renewable energy sources can be the main energy supply for Turkey in the future, rather than
being an alternative, despite the deteriorating energy geopolitics due to the problems
experienced in energy supply, energy security and its environment.