Şeyhülislam Mehmed Emin Ankaravî'nin Fetâvâ-yı Ankaravî adlı eserindeki metodu (Aile Hukuku örneğinde)
Sheikh?al-Islam Mehmed Emin Ankaravî?s method in his work Fatawa-yi Ankaravî
Yazar: KÜBRA NUGAY
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH KAHRAMAN
Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Din = Religion
Dizin: Aile hukuku = Family law ; Fetava-yı Ankaravi = Fetava-yı Ankaravi ; Mehmed Emin Ankaravi = Mehmed Emin Ankaravi ; İslam Hukuku = Islamic Law

Özet:
Sorulan dinî-hukukî meselelere cevap vermek anlamına gelen fetvâ, İslâmiyet'in doğduğu ilk asırdan itibaren günümüze kadar devam eden, toplumsal bir ihtiyacın sonucudur. Müslüman toplumlarda, toplumsal yapıda ortaya çıkan herhangi bir durum veya mesele, mutlâk surette fakîh önüne gelir ve bu meseleye fetvâ suretiyle cevap verilmektedir. Bu açıdan fetvâ kitapları, yazanın zamanında vukû bulan hâdiseleri yansıtmaktadır. Biz de bu çalışmamızda dönemin önemli âlimlerinden Şeyhülislam Mehmed Emin Ankaravî'nin önemli eseri Fetâvâ-yı Ankaravî'yi incelemeyi hedefledik.Fetâvâ-yı Ankaravî, XVII.yüzyılda Şeyhülislam Mehmed Emin Ankaravî tarafından klasik fetvâ kitapları sistematiğinde yazılmış meşhur ve mûteber bir fetvâ kitabıdır. Eser, Hanefî fıkhına dair yazılmıştır. Konular, `kitab' ve `fasıl'lara ayrılarak ele alınmıştır. İki ciltten oluşan kitap oldukça hacimlidir. Bu nedenle biz de çalışmamızı `aile hukuku' ile sınırlandırmayı uygun gördük.Tez; giriş, üç bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Girişte fetvâ, incelenen eser ve tez hakkında bilgi verilmektedir. Birinci bölümde fetvâ ve iftâ müessesesinden bahsedilmektedir. İkinci bölümde yazarın hayatı, eserleri, ilmî kişiliğinden bahsedilmekte ve meşhur eseri Fetâvâ-yı Ankaravî ve bu eserdeki metodu hakkında detaylı bilgi verilmektedir. Üçüncü bölümde eserin aile hukuku bölümündeki fetvâlar incelenmektedir. Sonuçta ise genel değerlendirme yer almaktadır.Fetâvâ-yı Ankaravî, Osmanlı Devleti'nde gerek müftüler gerekse kadılar tarafından sıkça başvurulan bir fetvâ kitabı olmuştur. Kendinden sonraki eserlere de kaynak olma özelliği teşkil etmektedir. Bu eser Fetâvâ-yı Ankaravî hakkında Türkiye'de yapılan ilk çalışma olması nedeniyle birçok hata ve eksiklik bulunması muhtemel olup, en azından bundan sonra bu eser hakkında yapılacak çalışmalara bir giriş teşkil etmesini temennî ediyoruz.

Abstract:
Fatwa which means to respond about questions that is related with religious-legal issues is the result of a societal need from the first century of the birth of Islam till to this day. Any matter or issue which is raised in the social structure in the Muslim societies must direct to faqih and that matter or issue is answered by faqih through fatwa. Therefore, books of fatwa reflect the events which occurred in the time of author. In this research, we have aimed to investigate one of the most important ulama, Sheikh?al-Islam Mehmed Emin Ankaravi?s work that is Fatawa-yi Ankaravi.Fatawa-yi Ankaravi is one of esteemed and famous fatwa book which is written in XVII. century by Sheikh?al-Islam Mehmed Ankaravi in the systematic of the classical fatwa books. This work has been designed according to fiqh of Hanafite. Theme is discussed through `books? and `sections?. This two volumes work is bulky. Therefore, we approved to limit our research in the `law of family?.The dissertation consists of three sections: introduction, three chapters and conclusion. In the introduction, we have given information about fatwa, Ankaravi?s work, and thesis. It has been mentioned about fatwa and institution of fatwa in the first chapter. In the second chapter, it has been given detailed information about the life of author, his works, his intellectual personality, his famous work Fatawa-yi Ankaravi and his method in this work. In the third chapter, it has been examined about the fatwas which are in the `law of family? in this work. In the conclusion, it has been made general assessment.Fatawa-yi Ankaravi is one of the fatwa books which are frequently applied by muftis and judges in the Ottoman Empire. It has a feature to be a source for later works. This research is the first thesis about Fatawa-yi Ankaravi in Turkey and we hope it will be an introduction to later studies.