Farklı alanlarda çalışan fizyoterapistlerde mesleğe bağlı kas iskelet sistemi yaralanmaları yorgunluk ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between occupational musculoskeletal injuries, fatigue and burnout levels in physiotherapists working in different departments
Yazar: BERKAY BAYSAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA SAKA
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Fizyoterapi mesleğinin temel unsurunun insan olması, fizyoterapistlerin çalışma 
hayatlarını yoğun stres altında gerçekleştirmelerine sebep olmaktadır. Bu doğrultuda 
çalışmamızda; farklı alanlarda çalışan fizyoterapistlerde mesleğe bağlı kas iskelet 
yaralanmaları, yorgunluk ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi 
amaçlanmıştır.
Çalışmamız Türkiye Fizyoterapistler Derneği'ne (TFD) bağlı fizyoterapistler, 
gönüllülük esasına göre dahil edilerek yürütülmüştür. Devlet hastanesi (n=43), özel hastane 
(n=54) ve özel eğitim ve rehabilitasyon (n=53) olmak üzere üç grupta incelediğimiz 
çalışmamızda; yaralanma varlığı ve bölgesi sosyodemografik form üzerinde toplanmış, 
yorgunluk için Yorgunluk Şiddet Ölçeği (YŞÖ), tükenmişlik düzeyleri için ise Maslach 
Tükenmişlik Ölçeği (MTÖ) kullanılmıştır.
150 fizyoterapist ile yaptığımız çalışmamızın yaş ortalaması 28,15 ± 3,883 olup, çalışma 
yılı ortalaması 4,54 ± 2,980'dir. Katılımcıların kas iskelet sistemi yaralanma varlığı ortalaması 
%42,1; YŞÖ ortalaması 40,47 ± 9,9854 ve MTÖ alt ölçeklerinin ortalamaları; Duygusal 
Tükenme (DT) 19,11 ± 5,687, Duyarsızlaşma (D) 6,69 ± 3,951 ve Kişisel Başarı Noksanlığı
(KBN) 22,25 ± 4,340 bulunmuştur. Kas iskelet sistemi yaralanma varlığı ile YŞÖ ve MTÖ 
arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. YŞÖ ile MTÖ alt başlıkları DT (r=0,339) ve D (r=0,355) 
pozitif yönlü zayıf ilişki bulunurken MTÖ alt başlığı KBN (r=-0,269) arasında negatif yönlü 
zayıf ilişki bulundu. MTÖ alt başlıkları DT ile D (r=0,437) pozitif yönlü zayıf ilişki olduğu 
belirlenmiştir. MTÖ alt başlıkları D ile KBN (r=-0,318) arasında ise negatif yönlü zayıf ilişki 
bulunmuştur (p<0,05). Gruplar arası kas iskelet yaralanması ve YŞÖ'de istatiksel olarak 
anlamlı fark bulunmazken, MTÖ alt başlıklarından D'de farklılık olduğu belirlenmiştir 
(p<0,05).
Çalışmamız sonucunda farklı alanlarda çalışan fizyoterapistlerde yorgunluk artarken
tükenmişliğin de arttığı gözlemlenirken kas iskelet sistemi yaralanmaları ile yorgunluk ve 
tükenmişlik arasında ilişki bulunamamıştır. Bu faktörlerin dikkate alınması ile 
fizyoterapistlerin çalışma şartlarına yönelik stratejilerin iyileştirilmesinin önemi 
vurgulanmıştır.

Abstract:
Because of the basic element of the physiotherapy profession is human causes 
physiotherapists to carry out their working lives under intense stress. In this direction, we aimed 
to examine the relationship between occupational musculoskeletal injuries, fatigue and burnout 
levels in physiotherapists working in different departments.
Our study was carried out with physiotherapists affiliated to the Turkish 
Physiotherapists Association (TPA) on a voluntary basis. We analyzed it in three groups: state 
hospital (n=43), private hospital (n=54), and special education and rehabilitation centers 
(n=53). In our study; the presence and region of injury were asked on the sociodemographic 
form, the Fatigue Severity Scale (FSS) was used for fatigue and the Maslach Burnout Scale 
(MBS) was used for burnout levels.
We conducted our study with 150 physiotherapists. The mean age of the participants 
was 28.15 ± 3.883, and the average working year was 4.54 ± 2.980. The mean presence of 
musculoskeletal injury of the participants was 42.1%. The mean of the FSS was 40.47 ± 9.9854 
and the mean of the MBS subsection was, Emotional Exhaustion (EE) 19.11 ± 5.687, 
Depersonalisation (DP) 6.69 ± 3.951, and Personal Accomplishme (PA) 22.25 ± 4.340. No 
significant correlation was found between the presence of musculoskeletal injury and the FSS
and MBS. A weak positive correlation was found between the FSS and MBS subsection EE
(r=0.339) and DP (r=0.355). A weak negative correlation was found between MBS subsection 
PA (r=-0.269). MBS subsections EE and DP (r=0.437) were found to have a weak positive 
relationship. A weak negative correlation was found between Maslach Burnout Scale subsections DP and PA (r=-0.318) (p<0.05). There was no statistically significant difference 
between the groups in the musculoskeletal injury and fatigue severity scale. It was determined 
that there was a difference in D in the sub-sections of the Maslach Burnout Scale. (p<0.05).
As a result of our study; while fatigue increased in physiotherapists, burnout was also 
increasing. There is no relationship between musculoskeletal injuries and fatigue and burnout.
Considering these factors, the importance of improving strategies for the working conditions of 
physiotherapists was emphasized.