Sinop Kıyılarının İhtiyoplankton Dinamiği
The Ichthyoplankton dynamics of the Sinop Coasts
Yazar: ELİF SEDA GÜRCAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HASAN HÜSEYİN SATILMIŞ
Sinop Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Temel Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science ; Su Ürünleri = Aquatic Products ; Zooloji = Zoology
Dizin: Balık larvası = Fish larva ; Balık yumurtası = Fish egg ; Karadeniz = Black Sea ; Sinop = Sinop ; İhtiyoplankton = Ichthyoplankton

Özet:
Bu çalışma Sinop kıyılarında ihtiyoplankton dinamiğini belirlemek amacıyla seçilen 7 istasyonda horizontal çekimler yapılarak sürdürülmüştür. Örneklemeler Haziran 2010-Haziran 2011 tarihleri arasında, 50 cm ağız ve 100 ve 500 µ göz açıklığına sahip standart tip plankton kepçeleri ile yapılmıştır. İhtiyoplakton, ortam faktörleri (su ve hava sıcaklığı, çözünmüş oksijen, rüzgârın derecesi ve hızı) ile ilişkilendirilerek zengin tür çeşitliliği olan bölgeler ve tür çeşitliliğindeki değişimler belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırma süresince toplam 5065 adet ihtiyoplankton elde edilmiştir. Bunun 4399 adedini balık yumurtası oluştururken, 666 adedi ise balık larvası olarak bulunmuştur. Yapılan örneklemede teleost balıklardan 59 taksona ait 10 takım, 21 aile ve 28 türün yumurta ve /veya larvası elde edilmiştir. Araştırmada örneklenen türlerin bolluk, dağılım ve bulunma dönemleri verilerek, ihtiyoplankton bolluğunun mevsimsel değişimleri ele alınmıştır. Türlerin kendi içinde dağılımına bakıldığında %51'lik pay ile Engraulis encrasicolus türü ilk sırayı almaktadır. Aylara göre türler en fazla ağustos (%43) ayında, istasyonlara göre ise en fazla (%63) balık burnu bölgesinde dağılım göstermiştir. Örnekleme ile tespit edilen türlerde balık yumurta ve larvalarına ait örneklere daha çok mayıs ayı itibari ile rastlanmakla birlikte örneklemelerde en fazla E.encrasicolus türünün yumurtasına (1200 adet/100m3) rastlanmıştır. Bio-env sonuçlarına bakıldığında su sıcaklığı, rüzgâr derecesi, oksijen değerleri gruplaşmanın oluşmasında etkili değerler olarak bulunmuştur. Ekolojik indeks değerlerinin mevsimsel değişimi incelendiğinde bolluk ve bulunma dönemleri ile paralel bir ilişki olduğu görülmüştür. Daha çok ilkbahar ve yazın yüksek olan Shannon-Wiener tür çeşitlilik indeksi değeri, sonbahar ve kış mevsimlerinde daha düşük olarak bulunmuştur. Pielou düzenlilik indeksi değerine en düşük ilkbahar ayında rastlanmıştır. Çok Boyutlu Ölçeklendirme, MDS analizi ile elde edilen sonuçlar kümeleme analizi ile elde edilen sonuçları desteklemektedir. MDS diyagramlarının oluşmasında en fazla benzerlik %60 benzerlik ile kış mevsiminde görülmüştür. Elde edilen bulgulara göre bu çalışma daha önce ihtiyoplankton çalışmaları içinde yer almayan Akliman bölgesinin pek çok türün yumurtlama bölgesi olduğunu, balıkçılığın geleceği açısından önem taşıyan, yumurtaların bırakıldığı nursery bölgeleri içeren bu bölgenin korunması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Abstract:
This study was carried out at seven stations to determine the ichthyoplankton dynamics of Sinop coasts. Sampling was conducted by horizontal hauls between June 2010 and June 2011 with two standard plankton nets (0.5 m diameter, 0.100 and 500 mm mesh aperture). Ichthyoplankton and gelatinous organisms as the environmental factors (such as water and air temperature, dissolved oxygen, wind direction and degree) in relation to the rich species diversity and species diversity changes in the regions were determined in the study. During the study, the total number of ichthyoplankton obtained was 5065, of which 4399 are fish eggs and 666 are fish larvae. In total of 59 taxa, 10 orders, 21 families, 28 species belong to teleost fish were identified from the samples gathered. Given by the samples collected in the study of species abundance, distribution, occurrence, the seasonal changes in abundance of ichthyoplankton were examined. When the distribution of the species was investigated, Engraulis encrasicolus took the first place with a share of 51%. August had the most distribution of species (43%) by month whereas the Nose of the Fish (the 6th station) had the most distribution of the species by station. The samples of fish eggs and larvae in the species determined by the sampling were observed mostly in May, yet the sampling contained the eggs of the E. encrasicolus species most (1200 individual/100m3) in August. Based on the results of Bio-env, water temperature, wind speed, and oxygen levels were found to be effective in the formation of the grouping. When seasonal variation of ecological index values was examined, the relationship between the number of species and abundance observed was in parallel. The Shannon-Wiener Index, which usually has the higher values in Spring and Summer, were found to be lower in Fall and Winter. Pielou Regularity Index was encountered lowest in the Spring. The results obtained from the Multidimensional Scaling (MDS) were supported the results of cluster analysis. The most of the similarity regarding the formation of MDS diagrams were observed in the Winter season with 60% of similarity. The results of this study revealed that the Akliman, which was not included in the previous ichthyoplankton studies, has found for most of the species to be greatly important in terms of ovulation, nursery and shelter areas, and the future of Fisheries. This study therefore clearly points out the need for the protection of this significant area.