Konjenital mikrosefali genetik etiyolojisinin geriye dönük araştırılması: Üçüncü basamak merkez deneyimi
Retrospective investigation of the genetic etiology of congenital microcephaly: A tertiary care centre experience
Yazar: SAADET NUR BOZGEYİK AKSOY
Danışman: DOÇ. DR. ESRA IŞIK
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Genetik ve Teratoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş: Mikrosefali, genellikle nörogelişimsel bozukluklarla ilişkili bazen izole bazen 
de bir sendromun eşlik eden bir bulgusu olarak ortaya çıkan bir durumdur. Çevresel faktörler 
veya genetik bozuklukların etkisi sonucunda oluşur.  Mikrosefaliye yol açan genetik 
bozukluklar heterojenite gösterir.  
Amaç: Çalışmamızın amacı çocukluk çağında mikrosefali olgularında sitogenetik ve 
moleküler tetkiklerin tanı oranını değerlendirmek ve mikrosefali olgularının fenotip ve 
genotip özelliklerini ortaya koymaktır. 
Yöntem: Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Genetik Hastalıkları Bilim Dalı'nda 
Ocak 2015-Eylül 2023 tarihleri arasında, mikrosefali nedeniyle takip edilen olgular geriye 
dönük olarak değerlendirildi.  Olguların klinik bulguları, laboratuvar analiz ve genetik tetkik 
sonuçları hastane dosyalarından elde edildi. Olgular eşlik eden ek anomali varlığına göre 
izole/non-sendromik/sendromik olarak sınıflandırıldı. 
Bulgular: Mikrosefali bulgusu ile hastane sistemine kaydedilmiş 85 olgudan 61'i 
(Erkek /Kadın: 35/26) çalışmaya dahil edildi. Eşlik eden anomalilerin varlığına göre 8 hasta 
(%13,1) izole, 19 hasta (%31,2) non-sendromik ve 34 hasta (%55,7) sendromik mikrosefali 
olarak sınıflandırıldı. Kromozom analizi 55 hastada, mikroarray 43 hastada, klinik ekzom 
paneli 7 hastada ve tüm ekzom sekanslama (WES) 24 hastada uygulanmıştı. Genetik analizler 
sonucunda hastaların %32,8'inde (20 olgu) genetik etiyoloji belirlendi. Bir olguda 
kromozomal anomali, iki olguda mikrodelesyon/duplikasyon sendromu ve geriye kalan 17 
olguda ise tek gen hastalığı bulundu.  
Sonuç: Mikrosefalide, hastaların prognozlarını öngörmek ve genetik danışmanlık 
sunmak için, kompleks ve multifaktöriyel etiyolojiler içerisinden kesin tanının belirlenmesi 
önemlidir. Bu çalışmada, sendromik ve nonsendromik mikrosefali olgularında en yüksek tanı 
oranı yeni nesil dizi analizi ile elde edilmiştir. Bu sonuçlar mikrosefali olgularında WES 
analizinin birinci basamak tetkik olarak seçilmesinin uygun olacağını göstermektedir.  
Anahtar kelimeler: Mikrosefali, genetik etiyoloji, mikroarray, tüm ekzom 
sekanslama

Abstract:
Introduction: Microcephaly is a condition that typically manifests as a 
neurodevelopmental disorder, sometimes appearing isolated and other times accompanying a 
syndrome. It arises as a result of environmental factors or genetic abnormalities. Genetic 
disorders leading to microcephaly exhibit heterogeneity. 
Objective: The aim of our study is to assess the diagnostic success of cytogenetic 
and molecular investigations in cases of microcephaly during childhood, and to elucidate the 
phenotype and genotype characteristics of microcephaly cases. 
Method: Cases followed for microcephaly between January 2015 and September 
2023 at the Department of Pediatric Genetic Diseases, Ege University Faculty of Medicine, 
were retrospectively evaluated. Clinical findings, laboratory analyses, and genetic test results 
of the cases were obtained from hospital records. Cases were classified as isolated/non
syndromic/syndromic based on the presence of accompanying additional anomalies. 
Results: Of the 85 cases recorded in the hospital system with microcephalic features, 
61 (Male/Female: 35/26) were included in the study. Based on the presence of accompanying 
anomalies, 8 patients (13.1%) were classified as isolated, 19 patients (31.2%) as non
syndromic, and 34 patients (55.7%) as syndromic microcephaly. Chromosome analysis was 
performed in 55 cases, microarray analysis in 43 cases, clinical exome panel in 7 cases, and 
whole exome sequencing (WES) in 24 cases. Genetic etiology was determined in 32.8% of 
patients (20 cases). One case had a chromosomal anomaly, two cases had 
microdeletion/duplication syndromes, and the remaining 17 cases had single-gene disorders. 
Conclusion: In microcephaly, determining an accurate diagnosis from complex and 
multifactorial etiologies is crucial for predicting patient prognosis and providing genetic 
counseling. In this study, the highest diagnostic success in syndromic and non-syndromic 
microcephaly cases was achieved through next-generation sequencing analysis. These results 
suggest that WES analysis could be considered as the primary diagnostic approach in 
microcephaly cases. 
Keywords: Microcephaly, genetic etiology, microarray, whole exome sequencing