İskemik inme ile endotelyal nitrik oksit sentaz (ENOS) gen G894T, intron 4 VNTR ve t786c polimorfizmlerinin ilişkisinin araştırılması
Investigation of relationship between ischemic stroke and  endothelial nitric oxide synthase (ENOS) gene G894T, intron 4 VNTR and  T786C polymorphisms
Yazar: SÜLEYMAN ÖMER ANLIAÇIK
Danışman: DOÇ. DR. OSMAN SERHAT TOKGÖZ
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Meram Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Beyin iskemisi = Brain ischemia ; Nitrik oksit = Nitric oxide ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; Serebrovasküler bozukluklar = Cerebrovascular disorders ; eNOS = eNOS ; İnme = Stroke ; İskemi = Ischemia

Özet:
Amaç: İskemik inme tüm dünyada önde gelen ölüm nedenlerinden biridir. Son yıllarda birçok çalışma inme riski açısından genetik faktörlerin önemli rolü olabileceğini göstermektedir. İskemik inmeye yatkınlık oluşturduğu düşünülen birçok genetik polimorfizm olduğu ileri sürülmüştür. Endotelyal Nitrik Oksit Sentaz gen polimorfizminin de inme riski ile ilişkili olabileceğini gösteren çalışmalar mevcuttur. Farklı popülasyonlarda farklı polimorfizmler görülebilmektedir. Bu çalışmada İç Anadolu popülasyonunda eNOS gen polimorfizlerinin (G894T (rs1799983), intron 4  (27-bp TR) VNTR ve T786C (rs2070744)) iskemik inme ile ilişkisi araştırılmıştır.
Metod: Bu vaka kontrol çalışmasına 112 hasta (62 erkek, 50 kadın) ve 160 kontrol (65 erkek, 95 kadın) dahil edildi. İskemik inme geçirmiş hastalar TOAST sınıflamasına göre sınıflandırıldı. ''Sebebi bilinmeyen inme'' olarak sınıflandırılan hastalar çalışmaya dahil edildi. Gruplardan 1 adet EDTA'lı tüpe kan örneği alındı. Genotipleme için polimeraz zincir reaksiyonu yöntemi kullanıldı. Gruplar arası oranların karşılaştırılmasında Ki-kare ve Fisher'in Exact testi kullanıldı. Bağımsız değişkenlerin gruplara etkilerinin kestirimi için Binary Logistic Regression analizi uygulandı. Regression analizi için wild tip referans alındı. 
Bulgular: eNOS G894T (rs1799983) polimorfizmi için hem genotip dağılımları hemde allel frekansları açısından vaka ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmadı (p>0.05). İntron 4 (27-bpTR) VNTR polimorfizmi genotip dağılımı açısından, hasta grubunda 4b/a ve 4a/a genotipleri kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek orana sahipti (sırasıyla p:0.018, p<0.0001). Allel dağılımı açısından da her iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık saptandı (p:0.001). T786C (rs2070744) polimorfizmi için ise CC genotipi açısından hasta grubunun kontrole göre anlamlı derecede yüksek CC oranına sahip olduğu görüldü (p:0.037). Her iki grup arasında allel frekansları açısından anlamlı fark saptanmadı (p>0.05).
Sonuç: Bu bulgular ışığında eNOS G894T (rs1799983) polimorfizminin iskemik inme riski ile ilişkili olmadığını, intron 4 (27-bpTR) VNTR polimorfizminde daha kuvvetli olmak üzere T786C (rs2070744) polimorfizmlerinin inme için risk faktörü olabileceğini göstermektedir. Bu çalışma ilgili polimorfizmlerin inmede kesinleşmiş risk faktörleri arasına girebilmesi için daha büyük kapsamlı popülasyon çalışmalarına ışık tutacaktır.

Abstract:
Background: Ischemic stroke is one of the leading causes of death worldwide. In recent years a lot of studies has shown that the important role of genetic factors in terms of stroke risk. Several genetic polymorphisms have been proposed to have a predisposition to ischemic stroke. There are studies showing that endothelial nitric oxide synthase gene polymorphism might be related to the risk of stroke. It is possible to observe different polymorphism in different populations. In this study, we investigated the relationship between ischemic stroke and eNOS gene polymorphisms (G894T (rs1799983), intron 4  (27-bp TR) VNTR and 786C (rs2070744)) in Anatolia population. 
Methods: 122 patients (62 male, 50 female) and 160 control ( 65 male, 95 female) were included in this case-control study. The patients who had an ischemic stroke were classified according to TOAST classification. Patients who are classified as " Stroke of unknown cause" were included into the study. One blood samples in EDTA tubes were collected from all groups. Polymerase Chain reaction method was used for genotyping. Chi-square and Fisher's Exact tests have been used to compare rate between groups. Binary Logistic Regression analysis was performed to estimate the impact of independent variables on groups. The wild type has been taken as a reference for regression analysis. 
Results: No statistical significant difference was detected with respect to both genotypic distribution and allele frequencies for eNOS  G894T (rs1799983) polymorphism between case and control group. In terms of Intron 4 (27-bpt is)  VNTR polymorphism genotype, the patient group has statistically significantly higher 4b/a and 4 a/a genotype compared to control groups (p:0.018, p<0.0001, respectively). In addition, a statistically significant difference was detected in both groups regarding the distribution of allele (p=0.001). For T786C (rs2070744), a higher statistical significance of CC rate has been observed in the patient group compared to control group in CC genotype. No significant difference was detected in allele frequencies in between both groups (p> 0.05).
Conclusions: Given these findings, these results show that eNOS G894T (rs1799983) polymorphism is not associated with risk of ischemic stroke and intron 4 (27-bpTR) VNTR polymorphism and more likely T786C (rs2070744) polymorphisms might be a risk factor for stroke. This study is providing an insight for larger population studies for inclusion of related polymorphisms into the definite risk factors for stroke.