Cerrahi hastalarının mental iyi oluşlukları ile hemşirelik bakım davranışlarını algılamaları arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between surgery patients' mental well-being and their perceptions of nursing care behaviors
Yazar: FERİŞTAH ASLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGE İŞERİ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Cerrahi = Surgery ; Hasta bakımı = Patient care ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Mental iyi oluş = Mental well-being

Özet:
Amaç: Cerrahi girişim geçiren hastaların mental iyi oluşluklarının hemşirelik bakım davranışını algılamalarına etkisini incelemektir.
Materyal-Metot: Bu araştırma 20.09.2021-20.12.2021 tarihleri arasında Boyabat 75. Yıl Devlet Hastanesi cerrahi kliniklerinde gerçekleşmiştir. Araştırmanın evrenini, cerrahi girişim geçirmiş 914 hasta oluşturmuştur. Örneklem, evreni bilinen örneklem hesabı yöntemi kullanılarak 271 olarak hesaplanmış ve araştırma 271 hasta ile tamamlanmıştır. Örnekleme 18 yaşından büyük, bilinci açık, iletişim engeli bulunmayan, yaşam bulguları stabil, cerrahi girişim geçirmiş bireyler dahil edilmiştir. Araştırmanın verileri, "Kişisel Bilgi Formu", "Warwick- Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği (WEMİOÖ)" ve "Bakım Davranışları Ölçeği- 24 (BDÖ-24)" kullanılarak yüz yüze araştırmacı tarafından toplanmıştır. Verilerin analizi SPSS 19 istatistik paket programı kullanılarak yapılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde ortalama, ortanca, yüzde, Bağımsız örneklem T testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Pearson korelasyon katsayısı, çoklu doğrusal regresyon analizinden yararlanılmıştır.
Bulgular: Hastaların %53.1'inin erkek, %43.5'inin 65 yaş ve üzeri, %77.9'unun evli, %86.3'ünün çocuk sahibi, %43.2'sinin ilkokul mezunu, %63.5'inin daha önce herhangi bir operasyon geçirmediği, %62.9 unun ameliyatın birinci gününde olduğu saptanmıştır. Hastaların WEMİOÖ toplam puan ortalaması 42.70±9.70, BDÖ-24 toplam puan ortalaması 4.18±0.57'dir. Yaş, çocuk sahibi olma, eğitim durumu, daha önce ameliyat olma durumu, kronik hastalık, çalışma durumu, birlikte yaşanan kişiler ve gelir durumunun mental iyi oluşluğu ve bakım davranışını algılamayı etkilediği saptanmıştır. WEMİOÖ toplam puanı ile BDÖ-24 toplam puanı arasında orta şiddette pozitif yönlü bir ilişki bulunmuştur (r: 0.595; p<0.001).
Sonuç: Hasta bireylerin mental iyi oluşlukları arttıkça hemşirelik bakım davranışını algılamarının da arttığı saptanmıştır. Bu sebeple cerrahi hastalarına sunulan bakımda hemşirelerin cerrahi hastalarını mental iyi oluşluk ve hemşirelik bakım algısı yönünden değerlendirmesi ve bakımı holistik bir yaklaşımla planlamaları önemlidir.

Anahtar Sözcükler: Cerrahi, Hemşirelik, Mental iyi oluş, Bakım davranışı

Abstract:
Aim: To determine the effect of mental Wellbeing on perception of nursing care behavior of patient undergoing surgery
Material and Method: This study was conducted with patients who underwent surgery at Boyabat 75. Year Public Hospital between 20.09.2021-20.12.2021. The population of the study consist of  914 patients who had undergone surgical intervention. The research sample was calculated using my sample calculating method, the universe of which is known, and was calculated as 271 patient and terminated when the study reached 271 patient. The data of the study were collected using the "Personal Information Form", "WEMWBS" and the "CBI-24". Data analysis was done using SPSS 19 statistical package program. Mean, median, percentage, Independent sample T-test, One-Way Analysis of Variance, Pearson's correlation coefficient, multiple linear regression analysis were used to evaluate the data.
Result: Participants; 53.1% are men, 43.5% are 65 years and older, 77.9% are married, 86.3% are have children, 43.2% are primary school graduates, 63.5% are no previous surgery, It was determined that 62.9% of them were on the first day of surgery. The total mean score of the participants' WEMWBS was found to be 42.70±9.70, CBI-24 score of the patient was 4.18±0.57. Age, having a child, educational status, previous surgery, presence of chronic disease, employment status, family type and income status were found to affect mental weelbeing and perception of care behavior (p<0.001). A moderately positive correlation was found between the WEMWBS and CBI-24 (r: 0.595; p<0.001).
Conclusion: It has been determined that as mental well-being level increases, their perception of care behavior increases. For this reason, it is important that nurses evaluate surgical patients in terms of mental well-being and nursing care perception and plan care with a holistic approach in the care provided to surgical patients.

Keywords:  Surgery, Nursing, Mental well- being, Care behavior