Yetişkinlerde COVID-19 bağlantılı travmatik stres ile psikolojik dayanıklılık ve stresle başa çıkma tarzlarının ilişkisinin incelenmesi
The examination of the relationship between the COVID-19-related traumatic stress in adults and psychological resilience and coping styles with stress
Yazar: ESRA TOSUN
Danışman: PROF. DR. İBRAHİM BALCIOĞLU
Haliç Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Psikolojik travma = Psychological trauma ; Stresle başetme = Coping with stress

Özet:
Bu çalışmanın amacı, yetişkinlerde COVID-19'la bağlantılı travmatik stres
ile psikolojik dayanıklılık ve stresle başa çıkma tarzlarının arasındaki ilişkiyi
incelemektir. Bu kapsamda araştırma Kasım 2021 - Aralık 2021 tarihleri arasında
Konya ilinde yaşamakta olan 18-55 yaş aralığındaki 406 yetişkin ile yürütülmüştür.
Araştırmada veri toplamak amacıyla, Sosyo-Demografik Bilgi Formu, COVID-19
Travmatik Stres Ölçeği, Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği ve Stresle
Başa Çıkma Yöntemleri Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma amacı kapsamında toplanan
veriler, SPSS-22 paket programı kullanılarak analiz edilmiş olup araştırma
problemlerine yanıt aranmıştır. Araştırma amacı kapsamında, yetişkinlerde COVID19'la bağlantılı travmatik stres ile psikolojik dayanıklılık ve stresle başa çıkma
tarzlarının arasındaki ilişki ele alınmıştır.
Araştırma bulgularına göre; katılımcıların %52.2'si erkek ve %47.8'i
kadındır. %68'inin geçmiş bir travmatik öyküsü yokken, %32'sinin geçmiş travmatik
öyküsü bulunmaktadır.Yetişkin bireylerin COVID-19 bağlantılı travmatik stres
düzeyleri; cinsiyet, yaş grubu, medeni durum, çocuk sayısı, psikiyatrik rahatsızlığı
bulunma ve travmatik yaşantıya sahip olma durumuna göre anlamlı düzeyde farklılık
göstermektedir. Fakat eğitim durumu, çalışma durumu ve gelir düzeyine göre anlamlı
fark olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. COVID-19 travmatik stres düzeyi ile psikolojik
dayanıklılık toplam, yapısal stil, aile uyumu, kendilik algısı, sosyal yeterlik ve sosyal
kaynaklar arasında düşük düzeyde ve negatif yönde anlamlı korelasyonel bir ilişkinin
olduğu görülmüştür. Bununla birlikte COVID-19 travmatik stres düzeyi ile
psikolojik dayanıklılık ölçeği alt boyutu olan gelecek algısı arasında anlamlı
korelasyonel bir ilişkinin bulunmadığı görülmüştür. COVID-19 travmatik stres
düzeyi ile iyimser yaklaşım ve kendine güvenli yaklaşım arasında düşük düzeyde ve
negatif yönde; çaresiz yaklaşım arasında ise düşük düzeyde pozitif yönde anlamlı
korelasyonel bir ilişkinin olduğu görülmüştür. Bununla birlikte COVID-19 travmatik
stres düzeyi ile boyun eğici yaklaşım ve sosyal desteğe başvurma arasında anlamlı
korelasyonel bir ilişkinin bulunmadığı görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: COVID-19 Bağlantılı Travmatik Stres, Psikolojik Dayanıklılık, Stresle Baş Etme Tarzları.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relationship between traumatic stress
associated with COVID-19 and resilience and coping styles in adults. In this context,
the research was conducted with 406 adults between the ages of 18-55 living in
Konya between November 2021 and December 2021. Socio-Demographic
Information Form, COVID-19 Traumatic Stress Scale, Psychological Resilience
Scale for Adults and Methods of Coping with Stress Scale were used to collect data
in the study. The data collected within the scope of the research purpose were
analyzed using the SPSS-22 package program and answers were sought for the
research problems. Within the scope of the research, the relationship between
traumatic stress associated with COVID-19 in adults and psychological resilience
and coping styles was discussed.
According to the research findings; 52.2% of the participants were male and
47.8% were female. While 68% do not have a past traumatic history, 32% have a
past traumatic history. COVID-19-related traumatic stress levels of adults; It differs
significantly according to gender, age group, marital status, number of children,
having a psychiatric disorder and having a traumatic experience. However, it was
concluded that there was no significant difference according to educational status,
employment status and income level. It was observed that there was a low and
negative significant relationship between the level of COVID-19 traumatic stress and
total resilience, structural style, family adjustment, self-perception, social
competence and social resources. However, it was observed that there was no
significant relationship between the level of COVID-19 traumatic stress and the
perception of the future, which is a sub-dimension of the resilience scale. Low level
and negative direction between COVID-19 traumatic stress level and optimistic
approach and self-confident approach; On the other hand, it was observed that there
was a low-level positive significant relationship between the helpless approach.
However, it was observed that there was no significant relationship between the level
of COVID-19 traumatic stress and the submissive approach and seeking social support.

Keywords: Coping Styles With Stress, COVID-19-Related Traumatic Stress, Psychological Resilience.