8. sınıf öğrencilerinin STEM tutumları ve bilimsel süreç becerilerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi
Examination of STEM attitudes and scientific process skills of 8th grade students in terms of different variables
Yazar: EBUBEKİR KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. İKRAMETTİN DAŞDEMİR
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Bilimsel süreç = Scientific process ; Bilişsel beceriler = Cognitive abilities ; Bilişsel tutum = Cognitive attitude ; FeTeMM = STEM ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Tutum ölçekleri = Attitude scales ; Tutumlar = Attitudes ; Ölçekler = Scales ; Öğrenci tutumu = Student attitude

Özet:
Amaç: Bu araştırmanın amacı; ortaokul 8. Sınıf öğrencilerinin STEM tutumları ve bilimsel süreç becerilerinin farklı değişkenler açısından incelenmesidir.
Yöntem: Bu araştırmada nicel araştırma yöntemleri içerisinde yer alan deneysel olmayan nedensel ve ilişkisel tarama desenleri kullanılmıştır. Araştırmada birbirinden farklı okullarda eğitim gören 8. sınıf öğrencileri araştırmanın evrenini oluşturmuştur. Ulaşılabilir örneklem olarak Türkiye'nin doğusunda yer alan bir ilin, bir ilçesindeki okullarda eğitim gören 526 öğrenci seçilmiştir. Araştırmada BSB Testi, STEM'e Yönelik Tutum Ölçeği, Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde korelasyon, Bağımsız t testi ve tek yönlü anova testi uygulanmıştır.
Bulgular: Öğrencilerin Fen, Matematik, Teknoloji Tasarım not ortalamalarıyla STEM'e yönelik tutum ölçekleri korelasyonları arasında düşük düzeyde bir ilişkinin olduğu, öğrencilerin Fen ve Matematik not ortalamalarıyla bilimsel süreç becerileri korelasyonları arasında orta düzeyde, öğrencilerin Teknoloji Tasarım ortalamalarıyla bilimsel süreç becerileri korelasyonları arasında düşük düzeyde bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir.
Sonuçlar: Araştırma sonucunda cinsiyet, seçmeli matematik ve bilim uygulamaları dersi alma, teknoloji kullanma seviyesi, fen, matematik ve bilişim teknolojileri dersini sevme düzeyi, fen ve matematik derslerine çalışmak için ayırdıkları zaman gibi değişkenlerin, öğrencilerin STEM'e yönelik tutumlarını anlamlı bir şekilde etkilediği, okul türü, anne ve baba eğitim durumu, aile gelir durumu, teknoloji kullanım sıklığı, teknoloji tasarım dersini sevme düzeyi gibi değişkenlerin ise öğrencilerin STEM'e yönelik tutumlarını etkilemediği sonucuna varılmıştır. Ayrıca cinsiyet, seçmeli matematik ve bilim uygulamaları dersi alma, anne ve baba eğitim durumu, fen, matematik, teknoloji tasarım ve bilişim teknolojileri dersini sevme düzeyi, fen ve matematik derslerine çalışmak için ayırdıkları günlük zaman gibi değişkenlerin, öğrencilerin bilimsel süreç becerileri ortalamalarını anlamlı bir şekilde etkilediği, okul türü, aile gelir durumu, teknoloji kullanım sıklığı, teknoloji kullanma seviyesi gibi değişkenlerin ise öğrencilerin bilimsel süreç becerileri ortalamalarını etkilemediği sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: STEM, bilimsel süreç becerileri, STEM tutumları, akademik başarı, 21. yüzyıl becerileri

Abstract:
Purpose: The aim of this research is to examine the STEM attitudes and scientific process skills of 8th grade students in terms of different variables.
Method: In this study, non-experimental causal and relational screening designs, which are among the quantitative research methods, were used. In the research, 8th grade students studying in different schools formed the universe of the research. As the accessible sample, 526 students studying in schools in a district of a province in the east of Turkey were selected. The Scientific Process Skills Test, the Attitude Scale Towards STEM, and the Personal Information Form were used in the research. Correlation, Independent t test and one-way anova test were used in the analysis of the data.
Findings: It was determined that there was a low relationship between the students' Science, Mathematics, Technology Design grade point averages and the correlations of the Attitude Scales towards STEM, and a moderate relationship between the students' Science and Mathematics grade point averages and scientific process skills correlations. In addition, a low relationship was found between students' Technology Design averages and scientific process skills correlations.
Conclusions: As a result of the research, it was found that variables like gender, taking elective mathematics and science applications courses, level of technology use, level of liking for science, mathematics and information technologies, and the time students devote to study science and mathematics classes significantly affect students' attitudes towards STEM; while variables such as school type, education levels of parents, family income, frequency of technology use, and level of liking for technology design course did not affect students' attitudes towards STEM. Moreover, variables like gender, taking elective courses in mathematics and science applications, educational status of parents, level of liking for science, mathematics, technology design and information technologies, and daily time spent on studying science and mathematics classes significantly increased the average of students' scientific process skills; while variables such as school type, family income, frequency of technology use, and level of technology use did not affect the average of students' scientific process skills.
Keywords: STEM, scientific process skills, STEM attitude, academic achievement, 21st century skills