Okul yöneticilerinin liderlik stilleri ile öğretmenlerin duygusal emek düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between school administrators' leadership styles and teachers' emotional labour levels
Yazar: HAMİDE UZUN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DEMET ZAFER GÜNEŞ
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Duygusal emek = Emetional labor ; Liderlik = Leadership ; Okul yöneticileri = School administrators ; Ölçekler = Scales ; Öğretmen görüşleri = Teacher opinions ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu araştırma Gaziosmanpaşa ilçesinde görev yapan öğretmenlerin; okul müdürlerinin liderlik stilleri ile öğretmenlerin duygusal emek düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemeye yönelik yapılmıştır.  Araştırma ilişkisel tarama modelinde hazırlanmıştır. Araştırmanın evreni 2019-2020 eğitim öğretim yılında İstanbul ili, Gaziosmanpaşa ilçesinde görev yapan öğretmenlerden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise Gaziosmanpaşa ilçesindeki altı farklı okul türünden seçkisiz elaman örnekleme yoluyla seçilen 394 öğretmendir. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Toplama Formu'', "Liderlik Stilleri Ölçeği'' ve "Duygusal Emek Ölçeği'' kullanılmıştır. Normallik dağılımlarına uygun bir şekilde yapılan istatistik analizleri hesaplanmıştır. Öğretmenlerin duygusal emek ve algıladıkları liderlik stilleri düzeylerini belirlemek üzere katılımcıların, demografik özelliklerine göre bağımsız değişkenlerin, bağımlı değişken olarak öngörülen ortalama ölçek skorlarına anlamlı bir etkisinin olup olmadığını ölçmek ve ikili gruplar arası farklılıklarını tespit etmek için parametrik test olarak bağımsız örneklem T testi kullanılmıştır. Çoklu gruplar arasında ise parametrik test olan tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Öğretmenlerin duygusal emek ve algıladıkları liderlik stilleri düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını belirlemeye yönelik Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı hesaplanmıştır ve birbirinin yordayıcısı olup olmadığını görebilmek için çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Öğretmenlerin liderlik stilleri algılarında cinsiyete göre gruplar arasında fark, anlamlı bulunmazken kıdeme göre gruplar arasındaki fark anlamlı bulunmuştur.  Duygusal Emek Ölçeğinin alt boyutlarından doğal duyguların, Liderlik Stilleri Ölçeği alt boyutlarından dönüşümcü liderlik ile pozitif yönlü bir ilişki olduğu görülmektedir. Duygusal emek Ölçeğinin alt boyutlarından yüzeysel yol yapma, Liderlik Stilleri Ölçeği alt boyutlarından dönüşümcü liderlik ile ilişkisi bulunmamıştır. Öğretmenler tarafından algılanan liderlik stilleri düzeylerinin derinden rol yapma düzeylerine etkisini belirlemek üzere yapılan çoklu regresyon analizi anlamlı bulunmamıştır. Değişkenlere tek tek bakıldığında ise serbest bırakıcı liderlik ve sürdürümcü liderliğin doğal duyguları anlamlı şekilde yordamadığı (p>.05); dönüşümcü liderliğin ise doğal duyguları anlamlı şekilde yordadığı görülmektedir (p<.05) ayrıca liderlik stilleri ile doğal duygular arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir.

Abstract:
This research was conducted by the teachers working in Gaziosmanpaşa district. It was conducted to determine the relationship between school principals 'leadership styles and teachers' emotional labor levels. The research has been prepared in relational scanning model. The universe of the research consists of teachers working in Gaziosmanpaşa district of Istanbul province in the 2019-2020 academic year. The sample of the study is 394 teachers who were selected from six different school types in Gaziosmanpaşa District by random sampling. "Personal Information Collection Form", "Leadership Styles Scale" and "Emotional Labour Scale" were used as data collection tools in the study. Statistical analyses made in accordance with normality distributions were calculated. To determine the levels of emotional labour and perceived leadership styles of teachers; independent sample T test was used as a parametric test to measure whether the independent variables had a significant effect on the mean scale scores predicted as dependent variables and to determine the differences between groups according to demographic characteristics of the participants. One-way analysis of variance (ANOVA), which is a parametric test, was used between multiple groups. Pearson product-moment correlation coefficient was calculated to determine whether there was a significant relationship between teachers' emotional labour and perceived leadership styles levels, and multiple regression analysis was performed to see if they were predictors of each other. While there was not significant difference between groups in terms of teachers' perceptions of leadership styles by gender, the difference between groups according to seniority was found to be significant. There is a positive relationship between natural emotions and transformational leadership, which is one of the sub-dimensions of the emotional labour scale. Superficial path making, one of the sub-dimensions of the emotional labour scale, was not found to be related to transformational leadership, one of the sub-dimensions of the leadership styles scale. Multiple regression analysis conducted to determine the effect of the levels of leadership styles perceived by teachers on their deep acting levels was not found significant. When the variables are analyzed one by one, it is observed that liberal leadership and sustained leadership do not significantly predict natural emotions (p> .05); transformational leadership is seen to significantly predict natural emotions (p <.05), and there is a significant relationship between leadership styles and natural emotions.