Maksiller darlıkla birlikte obstruktif uyku apne sendromu olan çocuklarda hızlı maksiller genişletme tedavisinin retrospektif değerlendirilmesi
Retrospective evaluation of rapid maxillary expansion treatment in children with maxillary constriction and obstructive sleep apnea syndrome
Yazar: MUSTAFA KIZILIRMAK
Danışman: PROF. DR. TÜLİN TANER
Hacettepe Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Alveolar kenar artırılması = Alveolar ridge augmentation ; Maksilla = Maxilla ; Retrospektif çalışmalar = Retrospective studies ; Uyku apne sendromları = Sleep apnea syndromes ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders ; Çocuklar = Children

Özet:
Giriş: Bu retrospektif çalışmanın amacı maksiller darlıkla birlikte obstrüktif uyku apne sendromu olan çocuk hastalarda, hızlı üst çene genişletme tedavisinin (RME) iskeletsel ve dental yapılarda oluşturduğu değişimler ile uyku apnesi üzerine olan etkilerini değerlendirmektir. Bireyler ve Yöntem: Çalışmaya ortalama yaşları 12,22±1,95 yıl olan 14 (5 kadın, 9 erkek) çocuk hasta dahil edildi. Konvansiyonel bonded maksiller ekspansiyon apareyi ile tedavi edilen hastaların arşiv kayıtlarındaki tedavi başı (T0) ve ekspansiyon sonrası retansiyon sonunda (T1) alınan dental alçı model, lateral sefalometrik, postero-anterior sefalometrik film analizleri, polisomnografi ve Pediatrik Uyku Anketi verileri üzerinde sırasıyla dental, iskeletsel, havayolu, uyku testi ve risk değerlendirmeleri yapıldı. T0 ve T1 karşılaştırmaları için iki eş arasındaki farkın anlamlılık testi, Wilcoxon ve Mann-Whitney U testleri kullanıldı. Bulgular: Ekspansiyon sonrası üst intermolar mesafe referans noktalarına göre ortalama 4,46- 5,61 mm arttı (p 0,001). SNA açısı ortalama 0,43 arttı (p 0,01), A noktası ortalama 1,34 mm öne (p 0,001), 1,64 mm (p 0,01) aşağı hareket etti. SNB açısı ortalama 0,46 arttı (p 0,01), B noktası 1,84 mm aşağı hareket etti (p 0,01). SN/MD açısı 0,5 arttı (p 0,05). ANS-Me ve S -Go mesafeleri sırasıyla ortalama 2,93 mm (p 0,01) ve 2,98 mm arttı (p 0,001). N-Me mesafesi 5,1 mm arttı (p 0,05).  Üst ve alt hava yolu mesafeleri sırasıyla ortalama 2,48 mm ve 2,98 mm arttı (p 0,001). Vertikal hava yolu uzunluğu ortalama 2,67 mm arttı (p 0,001).  Yumuşak damak uzunluğu ve dil uzunlukları sırasıyla ortalama 1,2 mm (p 0,05) ve 8,89 mm arttı (p 0,001). Maksiller tranvers genişlik 2,98 mm arttı (p 0,05). Nazal kavite genişlik ve yüksekliği sırasıyla ortalama 2,99 mm ve 0,85 mm arttı (p 0,001).  AHI, Supin AHİ, hipopne süresi, horlama süresi ve sırasıyla ortalama 9,14/sa (p 0,001) ve 4,4/sa, 3,5/sa, 1,65/sa (p 0,01) azaldı. Uyku verimliliği ve oksijen saturasyonu (SpO2) sırasıyla %10,25 ve ortalama %1,16 arttı (p 0,001). Pediatrik Uyku Anketi risk skoru 0,34 azaldı (p 0,001). Sonuç: RME tedavisi sonrası maksiller iskeletsel ve dentoalveoler yapıların transvers yön boyutlarında artışlar görüldü. Nazal kavite transvers yön genişliği ve sagittal hava yolu genişlikleri arttı. Polisomnografik verilerden AHİ değerinde %64, Supin AHİ değerinde %78 oranında azalmalar ile birlikte uyku apnesinde iyileşme sağlandı. 

Anahtar kelimeler:  Maksiller Darlık, Hızlı Üst Çene Genişletme Tedavisi, Uyku Apnesi

Abstract:
Introduction: The aim of this retrospective study is to evaluate the effects of rapid maxillary expansion therapy (RME) on skeletal and dental structures and on sleep apnea in pediatric patients with obstructive sleep apnea syndrome with maxillary constriction. Individuals and Methods: 14 (5 girls, 9 boys) pediatric patients with a mean age of 12.22±1.95 years were included in the study. Dental model, lateral cephalometric, postero-anterior cephalometric film analysis, polysomnography and Pediatric Sleep Questionnaire data obtained at the beginning of treatment (T0) and at the end of retention after expansion (T1) of the archive records of patients treated with conventional bonded maxillary expansion appliance to perform skeletal, dental, faringeal airway, sleep test and risk evaluations. Paired two samples, Wilcoxon and Mann-Whitney U tests were used for T0 and T1 comparisons. Results: After expansion, the upper intermolar distance increased by an average of 4.46-5.61 mm according to the reference points (p<0.001). SNA angle increased by 0.40 (p<0.01), point A moved 1.34 mm forward (p<0.001), and 1.64 mm down (p<0.01)  on average. SNB angle increased with a mean 0.460 (p<0.01), point B moved down 1.84 mm on average (p<0.01). SN/MD angle increased 0.50 (p<0.05). ANS-Me and S-Go distances increased by averages of 2.93 mm (p<0.01) and 2.98 mm (p<0.001), respectively. N-Me distance increased by 5.1 mm (p<0.05). Upper and lower airway distances, increased by averages 2.48 mm and 2.98 mm respectively (p<0.001). Vertical airway length increased 2.67 mm on average (p<0.001). Soft palate length and tongue lengths increased 1.2 mm (p<0.05) and with a mean 8.89 mm (p<0.001) respectively. Maxillary transverse width increased 2.98 mm (p<0.05). Nasal cavity width and height increased 2.99 mm on average and 0.85 mm, respectively (p<0.001). AHI, Supine AHI, hypopnea time, snoring time and were decreased 9.14/hr(p 0,001) and 4.4/hr, 3.5/hr, 1.65/hr (p<0 .01) respectively. Sleep efficiency and oxygen saturation (SpO2) were increased by 10.25% and with a mean 1.16% respectively (p<0.001). Pediatric Sleep Questionnaire risk score decreased by 0.34 (p<0.001). Conclusion: After RME treatment, an increase was observed in the transverse dimensions of the maxillary skeletal and dentoalveolar structures. Nasal cavity width and sagittal airway widths were increased. According to the polysomnographic data, sleep apnea was improved with a 64% decrease in AHI and a 78% decrease in Supine AHI.

Keywords: Maxillary Constriction, Rapid Maxillary Expansion, Sleep Apnea