Hareket Bozuklukları Derneği Birleşik Parkinson Hastalığı Değerleme Ölçeğinin Türkçe standardizasyonu çalışması
Validation of the Turkish version of The Movement Disorder Society-Unified Parkinson's Disease Rating Scale
Yazar: VOLKAN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. NURSEL AYDIN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Doğrulayıcı faktör analizi = Confirmatory factor analysis ; Faktör analizi = Factor analysis ; Hareket bozuklukları = Movement disorders ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Hareket Bozuklukları Derneği Birleşik Parkinson Hastalığı Değerleme Ölçeğinin Türkçe hali ile standardize edebilmek ve bunun uygulanabilirliğini sağlamak.
Gereç ve Yöntem: 2015-2016 yılları arasında başta Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Parkinson Hastalığı ve Hareket Bozuklukları Ünitesi'nde takipli olmakla ve birçok merkezle birlikte kliniklere başvuru yapan 18-80 yaş arası, Birleşik Krallık Parkinson Hastalığı Derneği Tanı Ölçütlerine göre Parkinson hastalığı tanısı almış olan,  Türkçe konuşan Parkinson hastaları prospektif olarak çalışmaya alınmıştır. HBD BPHDÖ, çeviri-geri çeviri yöntemi ile Türkçe metin elde edilerek, bunun da kognitif öntestte başarılı olması ve HBD'nin yöneticilerinin de onayı ile son hali ile 352 hastaya uygulanmıştır ve veri analizi Uluslararası Parkinson ve Hareket Bozuklukları Derneği tarafından yapılmıştır. Kısaca farklı yaş, cinsiyet ve hastalık şiddeti gruplarından oluşan örneklem verileri merkezdeki çalışma istatistikçileri tarafından faktör analizi ve "differential item function (DIF) scores" yöntemleri ile incelenmiştir. Faktör analizi, ölçeğin her bölümü için İngilizce sürümün faktör yapısı ile karşılaştırılarak incelenmiştir. Differential Item Function (uniform ve nonuniform) ise ölçek maddelerinde cinsiyet, yaş, hastalık şiddeti ve eğitim düzeyi alanlarında çalışılmıştır. Ölçeğin Resmi Türkçe Çeviri kabul edilmesi için her bölüm için son modelin CFI'sinin 0,9 ya da daha büyük olması şartı öngörülmüştür.
Bulgular: Türkçe veri seti anadili Türkçe olan, HBD BPHDÖ kullanılarak muayene edilmiş 352 Parkinson hastasını içermektedir. Çalışmaya dahil edilen hastaların tamamı Beyaz Irktır. Bölüm I: Non Motor Sorunlar'ın çizgi grafiğinden 2 faktör, Bölüm II: Motor Sorunlar için 3 faktör, Bölüm III: Motor Muayene için 7 faktör, Bölüm IV: Motor Komplikasyonlar için 2 faktör çıkarılmıştır. İngilizce faktör yapısına kıyaslandığında Türkçe HBD BPHDÖ'nün dört bölümünün tamamının KUİ değeri 0,94 veya daha fazla olmuştur.
Sonuç: Türkçe versiyonun genel faktör yapısı doğrulayıcı faktör analizinde HBD BPHDÖ'nün dört bölümünün tamamının yüksek KUİ değeri (tüm KUİ > 0,90) almasına dayanarak İngilizce versiyonununkiyle uyumlu olmuştur. Türkçe ölçeğin İngilizce ölçekle ortak faktör yapısına sahip olduğu konfirme edilmiştir. Bu nedenle, bu versiyon HBD BPHDÖ'NÜN RESMİ TÜRKÇE VERSİYONU olarak kabul edilebilir.

Abstract:
Objective: To standardize the Turkish version of the Movement Disorder Society-Sponsored Revision of the Unified Parkinson's Disease Rating Scale and make it applicable. 
Materials and Methods: Native Turkish speaking patients between the age range of 18-80, who have primarily applied to Parkinson's Disease and Movement Disorders Unit of Ankara University Faculty of Medicine and other medical center and clinics between 2015-2016 and diagnosed with Parkinson's Disease according to the United Kingdom Parkinson's Disease Society Diagnostic Criteria were prospectively included in the study. The Turkish version of the MDS UPDRS was obtained by the translation and back-translation of the English version and after completing the cognitive pretesting and getting the approval of the MDS authorities, it was applied to 352 patients and the data analysis was conducted by the International Parkinson's Disease and Movement Disorders Society.  Consisting of different age, gender and disease severity groups, sample data were analyzed by statisticians of the MDS with factor analysis and differential item function (DIF) scores. In factor analysis, each part of the scale was analyized by comparison with the English version's factor structure. On the other hand, Differential Item Function (uniform and non-uniform) was conducted for the items of the scale in terms of gender, age, disease severity and educational background.  In order to designate the scale as the official MDS translation of the MDS-UPDRS, it is required that the CFI for each part of the translated MDS-UPDRS be 0.90 or greater relative to the English language version.
Findings: The Turkish dataset included 352 native Turkish-speaking patients with Parkinson's disease who were examined using the MDS-UPDRS. All the patients recruited are White. From the SCREE Plot for Part I: Non-motor aspects of experiences of daily living two factors were extracted.  For Part II: Motor aspects of experiences of daily living three factors were extracted.  For Part III: Motor examination seven factors were extracted.  For Part IV: Motor complications two factors were extracted. For all four parts of the Turkish MDS-UPDRS, the CFI, in comparison with the English-language factor structure, was 0.94 or greater. 
Results: The overall factor structure of the Turkish version was consistent with that of the English version based on the high CFIs for all the four parts of the MDS-UPDRS in the confirmatory factor analysis (all CFIs > 0.90). The Turkish scale was confirmed to share a common factor structure with the English scale. Therefore, this version can be designated as the OFFICIAL TURKISH VERSION OF THE MDS-UPDRS.