Yem bezelyesi hatlarının ot verimi ve bazı tarımsal özelliklerinin belirlenmesi
Determination of forage yield and some agricultural characteristics of forage pea lines
Yazar: MERVE SARIKAYA
Danışman: PROF. DR. ERCAN CEYHAN
Selçuk Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışma, yem bezelyesi (Pisum sativum L. ssp. arvense) hatlarının ot verimi ve tarımsal özelliklerini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Prof. Dr. Ercan Ceyhan tarafından geliştirilen PS1842442, PS1842941, PS1842121, PS1842231, PS1842444, PS1842754 ve PS1842906 hatları ile kontrol çeşitleri olan Emirbey, Granger ve Melrose üzerine yapılmıştır. Çalışma, 2022-2023 yıllarında Konya ve Doğanhisar lokasyonlarında, dört tekrarlamalı tesadüf blokları desenine göre gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonuçları, Konya'da bitki başına ortalama dal sayısının 2.44, Doğanhisar'da ise 2.76 olduğunu ve Doğanhisar'ın daha yüksek dal sayısı ürettiğini göstermektedir. Bitki boyu Konya'da 90.31 cm, Doğanhisar'da ise 104.31 cm olarak ölçülmüş; Emirbey çeşidi her iki lokasyonda da en yüksek bitki boyuna sahipken, PS1842941 en düşük bitki boyunu göstermiştir. Bakla sayısı Konya'da ortalama 16.21, Doğanhisar'da ise 24.13 adettir. Çiçeklenme süresi Konya'da 192.55 gün, Doğanhisar'da ise 207.55 gündür; Doğanhisar'daki süre daha uzundur. Fizyolojik olgunluk süresi Konya'da 237.58 gün, Doğanhisar'da ise 251.33 gündür ve yine Doğanhisar'da belirgin şekilde daha uzundur. Verimlilik açısından bakıldığında, Konya'da ortalama biyolojik verim 712.37 kg/da, Doğanhisar'da ise 1056.86 kg/da olarak bulunmuş; Doğanhisar'daki verim belirgin şekilde daha yüksektir. Tane verimi Konya'da ortalama 196.82 kg/da, Doğanhisar'da ise 299.69 kg/da'dır. Kes verimi Konya'da 515.54 kg/da, Doğanhisar'da 757.17 kg/da olarak ölçülmüştür. Hasat indeksi Konya'da 27.77, Doğanhisar'da ise 28.53'tür ve Doğanhisar'daki değerler daha yüksektir. Araştırma, bezelye hatlarının çevresel koşullardan ve genotip özelliklerinden kaynaklanan farklılıkların, bitki verimliliklerini önemli ölçüde etkilediğini ortaya koymaktadır. Çalışmanın bulguları, bezelye hatlarının her iki lokasyondaki (Konya ve Doğanhisar) verimliliklerinin farklılık gösterdiğini, özellikle Doğanhisar'ın daha yüksek verim sağladığını göstermektedir. Bu durum, Doğanhisar'ın çevresel koşullarının bezelye yetiştiriciliği için daha elverişli olduğunu ve bu bölgenin bezelye bitkisinin optimum verim sağlama potansiyeline sahip olduğunu işaret etmektedir. Sonuç olarak, çevresel faktörlerin ve genotip özelliklerinin, bezelye hatlarının verimlilikleri üzerindeki etkisi belirgin şekilde değişkenlik göstermektedir ve Doğanhisar'ın bezelye yetiştiriciliği için daha uygun bir yer olduğu sonucuna varılmaktadır.

Abstract:
This study was carried out to evaluate the herbage yield and agronomic characteristics of forage pea (Pisum sativum L. ssp. arvense) lines. The study was conducted on the lines PS1842442, PS1842941, PS1842121, PS1842231, PS1842444, PS1842754, and PS1842906 developed by Prof. Dr. Ercan Ceyhan and the control varieties Emirbey, Granger, and Melrose. The study was conducted in Konya and Doğanhisar locations in 2022-2023 according to the randomized block design with four replications. The study results showed that the average number of branches per plant was 2.44 in Konya and 2.76 in Doğanhisar, and Doğanhisar produced a higher number of branches. Plant height was measured as 90.31 cm in Konya and 104.31 cm in Doğanhisar; the Emirbey variety had the highest plant height in both locations, while PS1842941 showed the lowest. The average number of pods was 16.21 in Konya and 24.13 in Doğanhisar. The flowering period was 192.55 days in Konya and 207.55 days in Doğanhisar; the duration in Doğanhisar was longer. The physiological maturity period is 237.58 days in Konya and 251.33 days in Doğanhisar, and it is also significantly longer in Doğanhisar. Regarding productivity, the average biological yield was 712.37 kg da-1 in Konya and 1056.86 kg da-1 in Doğanhisar; the yield in Doğanhisar was significantly higher. Seed yield averaged 196.82 kg da-1 in Konya and 299.69 kg da-1 in Doğanhisar. The straw yield was 515.54 kg da-1 in Konya and 757.17 kg da-1 in Doğanhisar. The harvest index was 27.77 in Konya and 28.53 in Doğanhisar, and the values in Doganhisar were higher. The study reveals that the differences in pea lines due to environmental conditions and genotype characteristics significantly affect their plant productivity. The findings of the study show that the productivity of pea lines in both locations (Konya and Doğanhisar) differed, primarily when Doğanhisar provided higher yields. This indicates that the environmental conditions of Doğanhisar are more favorable for pea cultivation, and this region has the potential to provide the optimum yield of pea plants. In conclusion, the effect of environmental factors and genotype traits on the productivity of pea lines varies significantly. It is concluded that Doğanhisar is a more suitable location for pea cultivation