Uluslararasılaşan burjuva iktidarının bir işlevi olarak egemenlik: Irak'ta 2003 işgali sonrası devletin yeniden biçimlendirilmesi
Sovereignty as a function of the internationalized political power of the bourgeoisie: Restructuring of the state after the 2003 occupation of Iraq
Yazar: GÖKSU UĞURLU
Danışman: PROF. DR. FİLİZ ZABCI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Egemenlik = Sovereignty ; Emperyalizm = Imperialism ; Güç kullanımı = Use of force ; Irak = Iraq ; Kapitalist devlet = Capitalist state ; Kapitalizm = Capitalism ; Uluslararası hukuk = International law

Özet:
Bu tez, egemenlik kavramının dönüşümünü devlet, uluslararası işbölümü ve uluslararası hukuk eksenleri aracılığıyla ve ABD liderliğindeki Koalisyon Güçleri tarafından 2003 yılında gerçekleştirilen Irak'ın işgali ve askeri müdahale sonrası üzerine bir vaka çalışması yardımıyla analiz etmeyi amaçlamaktadır. Tezin çatısını oluşturan üç kısım, egemenliğin dönüşümünü açıklamak ve yorumlamak için elzem olan boyutlara tekabül etmektedir. Her kısım, çeşitli soyutlama düzeylerine ayrılan üç bölümden oluşmaktadır: Kuram, konjonktür ve moment (uğrak). Tüm kısımların ilk bölümleri, tezin yaklaşımının ana kavramsal çerçevesini tanımlayan kuramsal tartışmalara ve argümanlara odaklanmaktadır. İkinci bölümler, egemenliğe ilişkin yukarıda belirtilen eksenlerin tarihsel dönüşümünü açıklamayı amaçlamakta ve konjonktür, yani egemenliğin biçim ve içeriğinin somut koşullarını belirleyen yapı ve bu bağlamda cereyan eden olgu ve olayları irdelemektedir. Üçüncü bölümler, işgalin gerçekleştiği momente dair genel bir anlayışa ulaşmak için ayrı kısımlar altında devlet, uluslararası işbölümü ve uluslararası hukuk üzerinde yoğunlaşan Irak toplumsal formasyonunun tarihsel bir irdelemesini sunmaktadır.
Burjuvazinin iktidarının bir işlevi olarak egemenliğin dönüşümünün izlenebileceğini savlayan tezin analizinde tarihsel materyalist (özellikle yapısal Marksist) bir bilimsel yaklaşım açığa çıkmaktadır. Tezin inceleme nesnesi olarak egemenliğin dönüşümünün, kapitalist devlet biçiminin uluslararasılaşması (birinci bölüm); yeni bir uluslararası işbölümünün ve kolektif emperyalizmin ortaya çıkışı (ikinci bölüm); egemenliğin dönüşümünün açık hale geldiği uğrak olarak Irak'ın 2003'teki işgaline ve ardından anayasa yapım sürecine alan açan uluslararası hukuktaki değişiklikler (üçüncü bölüm) aracılığıyla açıklanması için verimli bir zemin sağlamaktadır.

Abstract:
This thesis aims to analyze the transformation of the concept of sovereignty through three dimensions, the state, the international division of labor, and international law with help of a case study on the 2003 Occupation of Iraq by the Coalition Forces led by the USA and the aftermath of the military intervention. The three sections of the thesis correspond to the dimensions crucial to explaining and interpreting the transformation of sovereignty. Each section divides into three chapters devoted to various levels of abstraction: theory, conjuncture, and moment. The first chapters of all sections focus on the theoretical debates and arguments that define the main conceptual framework of the approach of the thesis. The second chapters offer explanations of the historical transformation regarding the aforementioned dimensions related to sovereignty and scrutinize the conjuncture, i.e. the structure that determines the concrete conditions of the form and content of sovereignty and the facts and events that occur in that context. The third chapters introduce a historical analysis of the Iraqi social formation that concentrates on the state, the international division of labor, and international law under separate sections to reach an overall understanding of the moment that the invasion took place.
A historical materialist (in particular, a structural Marxist) scientific approach is explicit in the analysis of the thesis which suggests the transformation of sovereignty as a function of the political power of the bourgeoisie. This, according to the study, can be explained by the internationalization of the state form (first section); the emergence of a new international division of labor and collective imperialism (second section); and the alterations in international law that allowed the invasion of Iraq and the constitution-making process as a crystallization moment of the transformation of sovereignty (third section).