Sosyal hizmetin sosyolojik bir analizi: Neoliberal dünyada hak temelli mesleğe giden yol
A sociological anaylsis of social work: A path to the right-based profession in a neoliberal world
Yazar: ALEYNA YILDIRIM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA POYRAZ KOLLUOĞLU
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyal Hizmet = Social Work ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Meslek seçimi = Vocational choice ; Mesleki duyarlılık = Professional sensitivity ; Mesleki ilgi = Occupational interest ; Neo-liberalizm = Neo-liberalism ; Psikologlar = Psychologists ; Psikoloji eğitimi = Psychology education ; Sosyal hizmet uzmanları = Social workers ; Sosyal hizmetler = Social services ; Sosyolojik analiz = Sociological analysis

Özet:
Tüm dünyada 1970'lerin sonlarından itibaren ortaya çıkan neoliberal dönüşümler ve istihdam piyasasındaki değişimlere paralel olarak eğitim ve meslek tercihi kimlik ve sosyal statünün rekabetçi bir düzen içinde en büyük belirleyicisi olmaya başlamıştır. Sosyal hizmet mesleği ise hem neoliberal dönüşümlerden politika boyutuyla etkilenen bir meslek olarak hem de sosyal hizmet bölümünü tercih eden öğrencilerin eğitim sürecini şekillendirmesi bakımından söz konusu dönüşümlerin odağında olmaktadır. Ulusal literatürde sosyal hizmet bölümünde öğrenim görmekte olan öğrencilerin tercih süreçleri ve nedenlerine ilişkin az sayıda çalışma bulunmakla birlikte, mevcut çalışmalar genellikle konuyu mikro boyutuyla incelemektedir. Sosyal hizmet literatürüne katkı sağlayacağı düşünülerek tasarlanan bu araştırmada, neoliberal dünyada "hak temelli mesleğe giden yolun" bir haritalandırmasının yapılması amaçlanmıştır. Çalışmanın öznelerini İstanbul Aydın Üniversitesi'nde öğrenim görmekte olan 1., 2., 3., ve 4. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Karma araştırma deseniyle yürütülen çalışmada, kolay durum örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Çalışma sonucunda ulaşılan bulgular, öğrencilerin sosyal hizmet bölümünü bilinçli tercih ettiklerini; ancak tercih süreçlerinde bölüme ve mesleğe dair kısıtlı bilgiye sahip olduklarını ve sosyal hizmet bölümünü, psikoloji bölümüne alternatif olarak tercih ettiklerini ortaya koymaktadır. Öğrencilerin sosyal hizmet bölümünü, psikoloji bölümüne alternatif olarak tercih etmiş olmaları, insanla temas halinde olacakları bir mesleği icra etmek istediklerini ve sosyal hizmetin otonomi sağlayan bir meslek olması nedeniyle tercih nedeni olduğunu göstermektedir. Araştırma bulguları, sosyal hizmet bölümü öğrencilerinin, bölümde öğrenim görmeye devam ettikleri süreçte sosyal duyarlılıklarının ve bakış açılarının geliştiğine işaret etmektedir.
Anahtar Kelimeler: Sosyal Hizmet, Neoliberalizm, Meslek, Eğitim

Abstract:
Education and paths that lead to professional life have been the important markers of the social status and identity in a competitive social order in parallel to the neoliberal transformations and changes in labour market unfolding since the late 1970s. The social work has been at the center of these processes both as a profession impacted by neoliberal transformation in terms of its political dimension, also as a study of field that shapes the education process of students choosing to involve in departments of social work. Very few studies are conducted on how students are involved in processes leading to social work education and their motivational reasons in that regard. The already existing local literature on this matter of subject however lacks structural perspective.  With the objective of contributing to social work literature in this manner, this study aims to map out the path that leads to "right-based profession" in a neoliberal world. The selected actors for this study consist of undergraduate students who are enrolled at Istanbul Aydın University's department of social work. The simple sampling method is utilized in the field research, which is conducted in a mixed methods design. The empirical findings obtained at the end of this study indicate that social work students purposefully choose the department nonetheless with a very limited knowledge on the department and profession per se during the process of preference, and also it is embraced as an alternative to department of psychology. Within this empirical framework, it is suggested that students embrace the social work since they are willing to perform a professional field that involves "touch" with social actors, also sine the profession itself provides "autonomy" to some extent in professional life. The empirical findings also point to the fact that the social sensibilities and perspectives of social work students develop during their training and education at the department in response to neoliberal processes.
Keywords: Social Work, Neoliberalism, Career, Education