İstismar mağduru çocuğu olan annelerin ebeveynlik tutumları ve travma sonrası gelişimleri
Parenting attitudes and post-traumatic developments of mothers with child victims of abuse
Yazar: NAGİHAN ALUÇ
Danışman: DOÇ. DR. ASİL ÖZDOĞRU
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Çocuğunun istismarı ebeveynler için travmatik nitelikte bir yaşantıdır. Ebeveynlerin travma sonrası stres belirtileri, kayıp ve yas sonrasına benzer tepkiler geliştirmeleri gibi sonuçlar doğurmaktadır.  Travma ardından bireylerde sadece ruhsal zorluklar yaşanmamaktadır. Travma sonrası gelişim kavramıyla ifade edildiği üzere yaşanan olaydan fayda alma, kişisel kaynakların değerlendirilmesi, uyum sağlama becerisinin gelişmesi gibi olumlu değişimler de görülmektedir. Tüm bunların ebeveynlerin çocuklarıyla olan ilişkilerine anne babalık tutumlarını da etkileyebilmektedir. Bu çalışmada çocuğu istismara uğrayan ebeveynlerin travmatik nitelikteki bu olayın ardından gösterdikleri travma sonrası gelişimleri ve ebeveynlik tutumları arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modelinde olup kesitsel bir araştırmadır. Çalışma grubu çocuğu anne dışında bir kişi tarafından istismar mağduru olan annelerden oluşmaktadır. Kocaeli Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü İzmit Sosyal Hizmet Merkezi Müdürlüğüne durumu bildirilen ve 5395 sayılı kanun kapsamında değerlendirmesi yapılan çocukların anneleri çalışmanın örneklem grubu olarak alınmıştır. Araştırmada veri toplamak için demografik bilgi formu, Anababalık Stilleri ve Boyutları Ölçeği – Kısa Form ve Travma Sonrası Gelişim Ölçeği kullanılmıştır.  Çalışmanın sonucunda travma sonrası gelişim ve alt boyutları olan başkalarıyla ilişkilerde değişiklik, hayat felsefesinde değişiklik, kendini anlamadaki değişiklik ile demokratik ebeveyn tutumu arasında anlamlı bir ilişki olduğu gözlenmiştir. Demokratik ebeveyn tutumu ile travma sonrası gelişim arasında pozitif yönde ve anlamlı düzeyde ilişki olduğu bulunmuştur.  Literatürde ebeveynlerde çocukları bağlamında yaşanan travma olarak istismar mağduru çocuğu olan ebeveynlerle yapılan çalışmaların sayıca az olduğu görülmüştür. Çocukların uğradığı istismar sonrasında ebeveynlerdeki etkinin anlaşılması çocuğa ve aileye sağlanan destekle ilgili olması sebebiyle önem taşımaktadır. Araştırmanın bulguları ilgili literatür temelinde tartışılarak sonuçlar, kısıtlılık ve yapılacak çalışmalara öneriler belirtilmiştir.

Abstract:
Child abuse is a traumatic experience for parents. It results in parents developing similar reactions to symptoms of post-traumatic stress, loss and grief. After trauma, individuals do not only experience mental difficulties. As expressed by the concept of post-traumatic growth, positive changes such as benefiting from the event, evaluation of personal resources, and development of adaptation skills are also observed. All of these can also affect the parenting attitudes of parents to their relationships with their children. The aim of the study is examining the relationship between the post-traumatic growth and parenting attitudes of parents whose children were abused after a traumatic event. The research is in the relational screening model and is a cross-sectional study. The study group consists of mothers whose children are victims of abuse by a person other than the mother. The mothers of the children whose situation was reported to the Kocaeli Family and Social Services Provincial Directorate İzmit Social Service Center Directorate and evaluated within the scope of the law numbered 5395 were taken as the sample group of the study. Demographic information form, Parenting Styles and Dimensions Scale – Short Form and The Posttraumatic Growth Inventory  were used to collect data in the study. As a result of the study, it was observed that there is a significant relationship between post-traumatic growth and its sub-dimensions, changes in relationships with others, changes in life philosophy, changes in self-understanding and democratic parental attitude. It was found that there is a positive and significant relationship between democratic parental attitude and post-traumatic growth. In the literature, it has been observed that the number of studies conducted with parents who have children who are victims of abuse as trauma experienced by parents in the context of their children is few. Understanding the impact on parents after child abuse is important because it is related to the support provided to the child and family. The results of the study were discussed on the basis of the relevant literature, and the results, limitations and suggestions for future studies were stated.