Diyabetik maküla ödeminde fundus otoflöresansı
Fundus autofluorescence i̇n di̇abeti̇c macular edema
Yazar: SEMA TAMER KADERLİ
Danışman: DOÇ. DR. DİCLE HAZIROLAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Göz Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Göz Hastalıkları = Eye Diseases

Özet:
AMAÇ: Diyabetik maküla ödemi nedeniyle intravitreal ranibizumab (İVR) yapılan hastalarda görme keskinliklerinin, fundus otoflöresans görüntülerinin (FOF), multifokal elektroretinogram (mfERG) ve optik koherens tomografi (OKT) bulguları ile karşılaştırılması ve değerlendirilmesi.
GEREÇ ve YÖNTEM: Ocak 2016 ile Ekim 2016 tarihleri arasında S.B.Ü. Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göz Hastalıkları polikliniğine başvuran 30 olgu retrospektif olarak çalışmaya dahil edildi. İntravitreal ranibizumab tedavisi öncesi ve sonrası EİDGK (en iyi düzeltilmiş görme keskinliği) ve FOF, OKT görüntüleri ve mf ERG değerlendirilmesi yapıldı. MfERG incelemeleri RETI-scan (Roland consult, Wiesbaden/ Almanya)  cihazıyla yapıldı. OKT (Spectralis OCT, Heidelberg Engineering, Heidelberg, Germany) ile, 488 nm dalga boyunda ve ≥500nm bariyer filtresi aracılığıyla FOF görüntüleri kaydedildi. FOF görüntüleri bağımsız iki gözlemci tarafından hipoflöresans, multilobüle, tek lobül, düzensiz  otoflöresans artışı olarak sınıflandırıldı. Elde edilen verilerin istatistiksel analizi SPSS 14.01 programı kullanılarak yapıldı ve P<0.05 anlamlılık düzeyi olarak kabul edildi.
BULGULAR: Çalışma grubuna dahil edilen bireylerin yaş ortalaması  60.37±10.34 yıl (39-80 yıl) idi. Hastaların 16'sı (%53.30) kadın, 14'ü (%46.70) erkek idi.  Hastaların tümü tip 2 DM (diyabetes mellitus) ve nonproliferatif diyabetik retinopatiydi. Ortalama DM süresi 13.07±5.8 yıl (1-30) idi. Hastaların EİDGK ortalaması tedavi öncesi logMAR'a göre 0.53 ± 0.08 iken tedavi sonrası 1. Ayda 0.39 ± 0.07, 6. Ayda 0.31 ± 0.06 olarak artmış, bu artış istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p˂0.001). Tedavi öncesi santral makula kalınlığı ortalama 455.03 ± 16.06µ iken tedavinin 6.ayında ortalama 328.5 ± 10.39µ'na gerilemiştir (p˂0.001). Multilobüle otoflöresans artışı izlenen 20 olgunun 17'sinde (%85) OKT'de kistoid maküla ödemi saptandı (p=0.03).  Olguların 18'inde (%60) foveadaki otoflöresans miktarı azaldı. Bu hastaların 15'inde (%83.30) EİDGK'i, tedavi öncesine göre 6.ayda en az 1 sıra artış gösterdi ve bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p=0.102). Fovea otoflöresansı azalan 18 hastanın 16'sı (%88.9), OKT' de kistoid ödem tipine sahipti (p=0.013). P1 dalgası (halka 1) amplitüd ortalaması tedavi öncesi 0.995 ± 0.068µV iken tedavi sonrası 6. ayda 1.176 ± 0.088µV'a artış gösterdi, bu artış istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0.021). EİDGK artan hastalarda halka 1 ve halka 3'de ölçülen  amplitüd değerleri, görme keskinliği aynı olan hastalara göre anlamlı derecede yüksek saptandı (halka 1 için p=0.036, halka 3 için p=0.02). FOF görüntülemesinde otoflöresans miktarında azalma gösteren hastalarda, ring 1 amplitüd değerlerinde artış saptandı ve bu fark istatistiksel olarak anlamlıydı (p=0.04).
SONUÇLAR: Kistoid makula ödemi olan olguların çoğunda FOF görüntülemede, multilobule otoflöresans artışı mevcuttur. İVR tedavisi ile otoflöresans miktarı maküla kalınlığının azalmasıyla birlikte azalmaktadır. Bununla birlikte görme keskinliğinde ve mf ERG santral ring P1 amplitüdleri de artış göstermektedir. FOF görüntüleme, OKT ile kombine edildiğinde diyabetik makula ödemi olan olgularda makülanın değerlendirilmesine bir katkı sağlar.

Abstract:
OBJECTIVE: It was aimed to evaluate best corrected visual acuity (BCVA), fundus autofluorescence images (FAF), multifocal electroretinogram (mfERG) and optical coherence tomography (OCT) findings of patients with diabetic macular edema who was treated with IVR (intravitreal ranibizumab).
MATERIALS and METHODS: Thirty volunteer patients who admitted to Retina section of Eye Clinic of Ankara Training and Research Hospital from january 2016 to october 2016 were retrospectively reviewed. An assessment of BCVA and FAF, OCT images and mfERG were obtained before and after IVR treatment. FAF images of macula were acquired using SD-OCT (Spectralis OCT, Heidelberg Engineering, Heidelberg, Germany). Autofluorescence signals through a 500-nm filter with excitation by 488-nm laser light were detected in an area 30x30 degrees centred on the fovea. FAF images were classified by two independent observers as hypofluorescence, multilobule, single lobule, and irregular autofluorescence enhancement. Statistical analysis of the data was performed using the SPSS 14.01 software and P<0.05 was considered as statistically significant.
RESULTS: The mean age of patients was 60.37 years (39-80years, min-max). Of 30 patients, 16 (53.30%) were females and 14 (46.70%) males. All patients had type 2 DM and had nonproliferative diabetic retinopathy. The mean duration of DM was 13.07 ± 5.8 years (1-30,min-max). The mean BCVA score of the patients was 0.53 ± 0.08 logMAR pre-IVR and 0.39 ± 0.07 logMAR at 1 month after treatment and 0.31 ± 0.06 logMAR at 6 months post-IVR. The mean CMT (central macular thickness) of the 30 eyes in this study decreased from a pre-IVR value of 455.03 ± 16.06µ to post-IVR value of 328.5 ± 10.39µ  (p˂0.001). Cystic macular edema was detected in 17 eyes (85%) of 20 patients with multilobule autofluorescence (P = 0.03). In 18 of the cases (60%) the amount of autofluorescence in the fovea decreased after treatment.  Fifteen (83.31%) of the patients with decreased foveal autofluorescence had increased visual acuity by at least 1 lines compared to before treatment. This difference was not statistically significant (p=0.102). Cystoid edema was seen in OCT in 16 of 18 patients (88.9%) who had decreased autofluorescence in the fovea ( p=0.013). The mean amplitude of P1 wave (ring 1) was 0.995 ± 0.068µV and 1.176 ± 0.088µV at 6 month after treatment (p=0.021). The amplitude of P1 wave (ring 1) was increased after treatment in patients who had decreased autofluorescence in the fovea (p=0.04).
CONCLUSIONS: Of the types of DME CME showed significant correlation with increased multilobule autofluorescence.The amount of autofluorescence decreases with decreasing macular thickness with IVR treatment. However, there is an increase in BCVA and mfERG ring1 P1 amplitudes. FAF imaging, when combined with OCT, is a valuable contributor to the assessment of macular edema in diabetic macular edema.