Proje hızlandırma için çok amaçlı bir model önerisi
A multi goal model proposal for project accelaration
Yazar: MELİS MİNE ŞENER AVŞAR
Danışman: PROF. DR. SEMİH ÖNÜT
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: AHP =

Özet:
Mevcut piyasa koşulları ve gün geçtikçe artan rekabet, kuruluşları zaman ve bütçeyi verimli kullanmaya zorunlu kılar. İşletmelerin piyasa koşullarına uyum sağlaması ve müşteri taleplerini karşılamada ön sıralarda yer alması için aynı anda birden fazla hedefe hizmet edecek seçeneklere yönelmeleri gerekir. Teknoloji ve sanayileşmenin artması bu hedeflerin önemini artırmaktadır. İşletmeler rekabette öne çıkabilmek için, projelerin mümkün olan en kısa sürede ve en düşük maliyetle tamamlanmasına önem verir. Böylece sorun bir ödünleşim problemine dönüşür. Ancak, yalnızca zamana ve maliyete dayalı bir model oluşturmak, işletmeler için kalite ve risk gibi önemli olan diğer kavramların etkisini görmezden gelmek demektir. Bu nedenle, sadece teslim tarihini ve bütçeyi değil, aynı zamanda kalite ve risk faktörlerini de dikkate alan daha uygun ve kullanışlı modellere ihtiyaç doğmuştur. Müşteri taleplerinin beklenen süre ve bütçeye uygun şekilde sağlanması ile ortaya çıkan ödünleşim problemleri gün geçtikçe, kalitenin ve iş güvenliğinin de beklentilerde yer alması ile iki boyutlu bir problemden önce üç boyutlu bir probleme, ardından da dört boyutlu bir probleme evrilmiştir.
Bu çalışmada, ağırlıklı bir zaman–maliyet–kalite–risk ödünleşim modeli sunulmaktadır. Çalışmanın amacı, kaliteyi en üst düzeye çıkarırken ve ürünün/projenin taleplerine göre tamamlanmasını sağlayarak, zaman, maliyet ve riskleri en aza indirgemek amacıyla, bazı gerçekçi varsayımlara dayanarak, ödünleşim problemine yönelik çok amaçlı bir en iyileme modeli geliştirmektir. Ağırlıklı hedef programlama ile oluşturulan modelde kalite parametrelerinin ağırlıklarının belirlenmesinde analitik hiyerarşi süreci yöntemi kullanılmıştır. Modelde literatürde son yıllarda rastlanmaya başlanan risk değerlendirme için, iş sağlığı ve güvenliği çalışmalarında kullanılan, 3T risk değerlendirme yöntemi kullanılmıştır. Modelin daha iyi anlaşılabilmesi için bir hangar–laboratuvar inşaatına ait gerçek veriler üzerinden uygulama yapılmıştır. Matematiksel model GAMS ile kodlanmış ve CPLEX ile çözülmüştür.

Abstract:
Current market conditions and increasing competition force organizations to use time and budget efficiently. Organizations need to focus multiple options that will serve multiple goals at the same time in order to adapt to market conditions and to satisfy customers' needs. The increase of technology and industrialization is increasing the importance of these goals. To ensure that organizations stand out in the competition, it is important that projects are completed as quickly and as cost–effectively as possible. Thus, the problem turns into a trade–off problem. However, creating a model based solely on time and cost means deriving the impact of other important concepts such as quality and risk for organizations. Because of this reason, there is a need for more appropriate and useful models that take into account not only the completion time and the budget but also the quality and risk factors. Trade–off problems occur where customer requests are satisfied in accordance with the expected time and budget. Day by day quality and worker safety are also expected by customers, two dimensional trade–off problem firstly transforms three dimensional problem, then four dimensional problem.
In this study, a weighted time–cost–quality–risk trade–off model is presented. The aim of the work is to develop a multi–objective optimization model for the problem, based on some realistic assumptions, to minimize the time, cost and risks while maximizing quality and ensuring that the product/project is completed as required. Analytical hierarchy process method was used to determine the weights of the quality parameters in the model created by weighted goal programming. In the model, 3T risk assessment method used in occupational health and safety studies for the risk assessment that began to be seen in the literature in recent years. An implementation on a hangar – laboratory project's actual data is given to present the model more tangible.  The mathematical model is coded in GAMS and optimized with CPLEX.