Konfor gıda tüketimi üzerine Trabzon ilinde bir araştırma
A research on comfort food consumption in Trabzon province
Yazar: ESRA ŞAHİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERPİL YALIM KAYA
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları = Gastronomy and Culinary Arts ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bireylerin yiyecek tüketim davranışlarını etkileyen önemli faktörlerden biri psikolojik faktörledir. Bireylerin farklı duygu durumlarında kendilerini rahatlatan, iyi hissettiren gıdalara konfor gıda denilmektedir. Bu tez çalışması Trabzon'da yaşayan bireylerin farklı duygu durumlarında tükettikleri konfor gıdaları belirlemeyi ve çeşitli demografik özelliklerle konfor gıda tüketimi arasında ilişki olup olmadığını incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemleri üzerine kurulu bu çalışmanın verileri, yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak 01 Haziran 2022 - 15 Aralık 2022 tarihleri arasında toplanmıştır. Katılımcılar cinsiyet, kuşak ve ilçelere göre kota örnekleme yöntemi ve kartopu örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Yapılan görüşmeler sonucu 268 geçerli görüşme formu analiz edilmiştir. Veri analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Konfor gıdaların demografik değişkenlerle ilişkisinin var olup olmadığını incelemek amacıyla ise ki-kare analizleri yapılmıştır. Bireyler pozitif duygu durumlarında en çok çay, çikolata, et ızgara ve pasta tükettikleri; negatif duygu durumlarında en çok çikolata, çay, su ve cips tükettikleri; nostaljik ve anma yiyecekler olarak karalahana, mısır, balık ve patates yemeklerini tükettiklerini ve hastalık durumunda ise çorba, ıhlamur ve nane-limon tükettikleri sonucuna ulaşılmıştır. Konfor gıda tercihlerinin yaş ve cinsiyetten etkilendiği sonucuna ulaşılmıştır. Bireylerin cinsiyetleri ile negatif duygu durumdaki iştah arasında ilişki olduğu, kadınların iştahlarının erkeklere göre daha fazla etkilendiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
One of the important factors affecting individuals' food consumption behaviors is psychological factors. Foods that relax and make individuals feel good in different emotional states are called comfort foods. This thesis aims to determine the comfort foods consumed by individuals living in Trabzon in different emotional states and to examine whether there is a relationship between various demographic characteristics and comfort food consumption. The data of this study, based on qualitative research methods, were collected between June 01, 2022 and December 15, 2022 using a structured interview form. Participants were determined by gender, generation and districts using quota sampling method and snowball sampling method. As a result of the interviews, 268 valid interview forms were analyzed. Descriptive analysis method was used in data analysis. Chi-square analyses were conducted to examine whether there is a relationship between comfort foods and demographic variables. It was concluded that individuals mostly consume tea, chocolate, grilled meat and cake in positive emotional states; they mostly consume chocolate, tea, water and chips in negative emotional states; they consume kale, corn, fish and potato dishes as nostalgic and remembrance foods; and they consume soup, linden and mint-lemon in case of illness. It was concluded that comfort food preferences were affected by age and gender. There is a relationship between individuals' gender and appetite in negative mood and women's appetite is affected more than men.