Multipl skleroz tanılı hastalarda chitinase 3 like 1 ve chitinase 3 like 2 düzeyleri /
Yazar: BAHAR DEGİRMENCİ
Danışman: PROF. DR. NEBAHAT TAŞDEMİR ; DOÇ. DR. İBRAHİM KAPLAN
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Kitinaz = Chitinase ; Manyetik rezonans görüntüleme = Magnetic resonance imaging ; Merkez sinir sistemi hastalıkları = Central nervous system diseases ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis

Özet:
Amaç: Multipl Skleroz (MS) ; merkezi sinir sisteminin (MSS ) yineleyici ya da ilerleyici, inflamatuar, demiyelinizan, dejeneratif hastalığıdır. Genetik yatkınlık zemininde çevresel etmenler ve otoimmun yanıt hastalık patogenezinde suçlanan önemli faktörlerdir. Memelilerde kitin sentezlenmemesine rağmen, yıkım olan yerlerde mutasyonlar sonucu kitinaz ve kitinaz benzeri proteinler sentezlenebilmektedirler. Yürütülen son çalışmalarda, MS,artrit, astım ve inflamatuar barsak hastalığı olanlarda kitinaz düzeyleri değerlendirilmiş ve kitinazların inflamatuar süreçlerde ve doku yenilenmesinde önem arzettiği görülmüştür. Ayrıca Klinik İzole Sendromlu(CİS) hastaların serebrospinal sıvılarında Chitinase 3 like 1(CHI3L1) düzeyi yüksek bulunanlarda daha sonra MS geliştiği görülmüştür. Biz bu çalışmamızda sağlıklı kişilerle, MS tanılı hastaların atak ve remisyon dönemlerinde CHI3L1 ve Chitinase 3 like 2(CHI3L2) düzeylerini karşılaştırıp, hastalık aktivitesi ve prognoz ile korelasyonunu ortaya koymayı ve MS in tanı ve tedavisine katkıda bulunmayı amaçladık. 
Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı'nda klinik ve tanısal testler sonucu 2010 Mc Donald kriterlerine göre kesin MS tanısı alan 40 hasta ve 40 sağlıklı gönüllü alındı. MS tanısı almış hastalardan atak döneminde ve ataktan en az bir ay sonra remisyon döneminde olmak üzere iki kez, sağlıklı kontrol grubundan bir kez kan örneği alındı. MS hastalarında atak ve remisyon döneminde ölçülen CHI3L1 ve CHI3L2 düzeyleri kendi arasında ve sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırıldı. Çalışılan parametreler hastalık süresi, atak sıklığı, Expanded Disability Status Scale (EDSS ), uygulanan tedavi, cinsiyet, aile öyküsü ve Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG) lezyon yükü ile karşılaştırıldı. 
Bulgular: CHI3L1 düzeyi MS atak dönemindeki hastalarda MS remisyon dönemindeki hastalar ve kontrol grubuna göre daha yüksek saptandı. MS remisyon dönemindeki hastalar ve kontrol grubu arasında anlamlı bir farklılık saptanmadı. CHI3L2 düzeyi MS atak ve MS remisyon dönemindeki hastalarda kontrol grubuna göre daha düşük saptandı. MS atak ve MS remisyon dönemindeki hastalar arasında anlamlı bir farklılık saptanmadı. İmmünmodulator ilaç kullanan MS hasta grubunda CHI3L1 ve CHI3L2 düzeylerinde anlamlı bir farklılık olmayıp, ilaç kullanmayan MS hasta grubunda ilaç kullananlara kıyasla değerler daha yüksek saptandı. Aile öyküsü, cinsiyet ve MRG da lezyon yükü ile CHI3L1 ve CHI3L2 değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki tespit edilmedi. 
Sonuç: Çok önemli immün temelli sistemik bir hastalık olan MS 'de, patogenezde CHI3L1/ CHI3L2 aksının yer aldığı ancak başka mekanizmaların da hastalık patogenezine katkıda bulunduğu düşünüldü. 

Anahtar Sözcükler: Multipl skleroz, Chitinase 3 like 1, Chitinase 3 like 2

Abstract:
Objective: Multiple sclerosis (MS) is an inflammatory, demyelinating and degenerative disease of central nervous system (MSS) which can be progressive or relapsing. Environmental factors and autoimmune response are important factors that can be blamed for pathogenesis of the disease on the basis of genetic predisposition. Despite the absence of chitin synthesis in mammals, chitinase and chitinase-like proteins can be synthesized at sites of degradation due to mutations. Recent studies examined the levels of chitinase in MS,arthritis, asthma and inflammatory bowel disease and reported that chitinase is important in inflammatory processes and tissue regeneration. In this study, we aimed to compare CHI3L1 and CHI3L2 levels in healthy subjects and patients with multiple sclerosis during exacerbation and remission periods and whether correlate with disease activity and prognosis and to contribute to the diagnosis and treatment of MS. 
Material and Methods: 40 patients diagnosed with definite MS according to 2010 Mc Donald criteria as a result of clinical and diagnostic tests in Neurology Department of Dicle University Medical Faculty and 40 healthy control group were included in this study. Blood sample was taken from control-group for once and twice from patients diagnosed with definite MS, once during the attack period and once at least one month after attack in the remission period. CHI3L1 and CHI3L2 levels of MS patients measured during attack and remission periods were compared with each other and with control-group. The studied parameters were compared with the duration of disease, attack frequency, sex, family history, Expanded Disability Status Scale (EDSS), the applied treatment and Magnetic Resonance Imaging (MRI) lesion load. 
Results: CHI3L1 levels were significantly higher in patients with MS attack than the control group and MS patients in the remission period. There was no significant difference between the control group and the patients with MS in the remission period. CHI3L2 levels were lower in patients with MS attack and MS remission than the control group. There was no significant difference between the patients with MS attack and the patients with MS in the remission period. There was no significant difference in CHI3L1 and CHI3L2 levels in the MS patient group using immunomodulator drug, and the values were higher in the MS group without drug use than in the drug users. There was no statistically significant correlation between CHI3L1 - CHI3L2 values and family history, gender, lesion load in MRI. 
 Conclusion: MS, a very important immune-based systemic disease, was thought to involve the CHI3L1 / CHI3L2 axis in the pathogenesis, but other mechanisms were also thought to contribute to the disease pathogenesis. 
 
Key Words:Multiple Sclerosis, Chitinase 3 like 1, Chitinase 3 like 2