Kendine zarar verme davranışı olan kişilerde sorun çözme becerisinin etkililiğinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of problem solving skills in people with self-HARM behaviour
Yazar: GİZEM TOHUMCU
Danışman: PROF. ZEKİ YÜNCÜ
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Madde Bağımlılığı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Kendine zarar verme davranışı = Self-injurious behavior ; Madde bağımlılığı = Drug addiction ; Narkotik bağımlılığı = Narcotic dependence ; Problem çözme = Problem solving ; Problem çözme becerisi = Problem solving ability ; Tedavi = Treatment

Özet:
Bu araştırmanın amacı; sorun çözme terapisinin kendine zarar verme davranışı olan kişilerde etkililiğinin araştırılmasıdır. Araştırma kapsamında bir kamu kuruluşunda yer alan 20-25 yaş aralığındaki 80 kişi ile çalışılmıştır. 28 kişi deney grubuna, 27 kişi kontrol grubuna, 25 kişi 2.kontrol grubuna random olarak atanmıştır. Deney grubundaki katılımcılara 5 hafta süre ile Sorun Çözme Terapisi uygulanırken, kontrol grubundaki katılımcılara standart uygulama yapılmış, 2.kontrol grubuna herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Tüm katılımcılara 5 hafta ara ile Psikolojik Belirti Tarama Testi (SCL-90), Hamilton Anksiyete Ölçeği (Ham-A), Hamilton Depresyon Ölçeği (Ham-D), Bağımlılık Profil İndeksi (Bapi),  Üst Biliş Ölçeği (ÜBÖ), Kendine Zarar Verme Davranışını Değerlendirme Envanteri (KZVDDE) ve Durumluk Sürekli Öfke Ölçeği (DSÖÖ) uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS programına girilerek analiz edilmiştir. 
Yapılan analizler sonucunda Sorun Çözme Terapisi alan deney grubunda SCL-90 Ölçeği, Hamilton Anksiyete Ölçeği, Hamilton Depresyon Ölçeği, Bağımlılık Profil İndeksi toplam puan ve tüm alt ölçeklerinde, KZVDDE toplam puan ve alt ölçeklerinde, Durumluk Sürekli Öfke Ölçeği sürekli öfke, öfke içte ve öfke dışa alt ölçeklerinde anlamlı düzeyde fark bulunmuştur. 
Sonuç olarak; sorun çözme terapisinin, kendine zarar verme davranışı olan bireylerin psikopatolojik semptomlarını azalttığı, depresyon ve anksiyete puanlarını düşürdüğü, bağımlılık şiddeti puanını düşürdüğü, kendine zarar verme riskini azalttığı, öfke düzeylerini düşürdüğü, öfkelerini dışa vurma eğilimlerini düşürdüğünü ve bastırılmış öfkeyi azalttığı saptanmıştır.

Abstract:
The purpose of this research is to investigate the effectiveness of problem solving therapy in people with self-harm behavior. Within the scope of the research, 80 people in a public institution were studied. 28 people were randomly assigned to the experimental group, 27 to the control group and 25 to the 2nd control group. While Problem Solving Therapy was applied to the participants in the experimental group for a period of 5 weeks, standard practice was applied to the participants in the control group, and no intervention was made to the second control group. Psychological Symptom Screening Test (SCL-90), Hamilton Anxiety Scale (Ham-A), Hamilton Depression Scale (Ham-D), Addiction Profile Index (Bapi), Meta-Cognitions Questionnaire (MCQ), The Inventory of Assessment of Self-Harm Behavior (KZVDDE) and The State Trait Anger Scale (STAS) to all participants with an interval of 5 weeks were applied. The data obtained were analyzed by entering the SPSS program.
SCL-90 Scale, Hamilton Anxiety Scale, Hamilton Depression Scale, Addiction Profile Index total score and total subscale, KZVDDE total score and subscale, The State Trait Anger Scale continuous anger, anger in and anger out a significant difference was found in the subscales.
As a result; problem-solving therapy has been found to reduce the psychopathological symptoms of individuals with self-harming behavior, decrease their depression and anxiety scores, decrease their addiction severity score, reduce the risk of self-harm, lower their anger levels, lower express their anger and reduce the suppressed anger.