Romatoid artrit hastalarında hastalık aktivitesinin ve tedaviye yanıtın değerlendirilmesinde Anti-CCP otoantikorunun yeri
The role of Anti-CCP in assesment of disease activity and response to treatment in patients with rheumatoid arthritis.
Yazar: MUSTAFA EREN
Danışman: PROF. DR. REFİK ALİ SARI
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Romatoloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Romatoloji = Rheumatology

Özet:
Romatoid artrit (RA), kemik erozyonu ve eklem hasarına yol açan pannus formasyonu ile karakterize, poliartiküler, kronik, inflamatuar bir hastalıktır. Yeni bir otoantikor grubu olan Anti-siklik sitrüllenmiş peptid antikorları (Anti-CCP), RA'lı hastalarda %80'in üzerinde saptanabilir ve yüksek derecede özgüldür. Bu çalışmada tedavinin etkinliğinin izlenmesinde, Anti-CCP2 seviyelerinin ölçülmesinin etkili olup olmadığının değerlendirmesini amaçladık.Çalışmaya American College of Rheumatology (ACR) kriterlerine göre RA tanısı almış 30 hasta alındı (22 kadın ve 8 erkek ve yaş ortalaması 45). Hastalardan, biri hastalık aktivitesi yüksek dönemdeyken, diğeri de takipte hastalık aktivitesi düşükken olmak üzere 2 serum örneği alındı. Anti-CCP2 ticari olarak kullanıma uygun ikinci jenerasyon enzyme-linked immunosorbent assay (ELİSA) kiti (Euro-Diagnostica, Immunoscan CCPPlus ELİSA, Sweden ) kullanılarak ölçüldü. Romatoid faktör (RF) standart nefelometrik yöntemle ölçüldü. Ek olarak RA'lı hastalarda eritrosit sedimentasyon hızı (ESR), C-reaktif protein (CRP), hastalık aktivite skoru (DAS28), görsel analog skala (VAS), lökosit (WBC) değerlendirildi.Romatoid artritli 30 hastanın 23'ünde (%76,6) Anti-CCP2, 25'inde RF (%83,3) pozitifti. Anti-CCP2'nin duyarlılığı % 76,6, özgüllüğü %100, pozitif kestirim değeri %100, negatif kestirim değeri %74,07 bulundu. RF'nin duyarlılığı % 83,3, özgüllüğü % 95,2, pozitif prediktif değeri % 96,1 ve negatif prediktif değeri %79,1 olarak saptandı.Bu çalışmada, Anti-CCP2 pozitif ve negatif hastaların ESR, DAS28, CRP ve WBC ortalama değerleri arasında istatistiksel olarak önemli fark bulamadık. Anti-CCP2 titreleri ortalaması başlangıçta (913,30±753,10 IU) olup, tedavi sonrasında azalma (561,30±459,63 IU) göstermiş olmasına rağmen, bu azalma anlamlı değildir (p=0,62).Başlangıçta ve tedavi sonrası dönemde Anti-CCP2 seviyelerindeki değişimlerle RF arasında pozitif korelasyon (r=0,631, p<0,0001) vardı fakat ESR (r=0,083, p=0,526), CRP (r=0,087, p=0,508), DAS28 (r=0,175, p=0,181) ve WBC (r=0,104, p=0,429) arasında yoktu. RF ile hastalık aktivitesinin serolojik belirteçleri olan DAS28 (r=0,426, p=0,001), CRP (r=0,332, p=0,010), ESR (r=0,307, p=0,017) arasında çok güçlü korelasyon bulundu.Sonuç olarak, bizim çalışmamız Anti-CCP2'nin RA tanısında %76,6 duyarlılık ve %100 özgüllük, %100 pozitif prediktif değer ve %74,07 negatif prediktif değere sahip olduğunu, RA tanısının konulmasında çok önemli olduğunu göstermekle beraber, RA'da tedavinin etkinliğinin takibinde güvenilir bir araç olmadığını göstermektedir.

Abstract:
Rheumatoid arthritis (RA) is a polyarticular, chronic, inflammatory disease characterised by synovial pannus formation leading to cartilage destruction and bone erosion. A new group of autoantibodies, the anti-cyclic citrullinated peptide antibodies (Anti-CCP), can be detected in up to 80% of patients with RA and are highly specific for the disease. It this study, we aimed to reveal whether the effect of treatment can be assessed by the level of Anti-CCP measured.Thirty patients (22 females and 8 males, median age: 45 years, range: 25-66) meeting the American College of Rheumatology (ACR) criteria for rheumatoid arthritis were enrolled in the study. Two serum samples, one at the time of high disease activity and one at the time of low disease activity during follow-up, were obtained from the patients. Anti-CCP2 was measured using commercially available second-generation enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) kits (Euro-Diagnostica, Immunoscan CCPPlus® ELISA, Sweden). Rheumatoid factor (RF) was measured with a standard nepholometric method. Additionally, erythrocyte sedimentation rate (ESR), C-reactive protein (CRP), disease activity score (DAS28), visual analog scale (VAS) and white blood cell (WBC) count were determined in patients with RA.Anti-CCP2 was positive in 23 (76,6%) and RF was positive in 25 (83,3%) of 30 RA patients. The specificity was 100%, sensitivity 76,6%, positive predictive value 100% and negative predictive value 100% for Anti-CCP2. The specificity was 95,2%, sensitivity 83,3%, positive predictive value 96,1% and negative predictive value 79,1% for RF.In this study, we could find no statistically significant difference between Anti-CCP2-positive and-negative cases in terms of mean ESR, CRP, DAS28 and WBC count values. Although the initial Anti-CCP2 values (913,30±753,10 IU) declined to (561,30±459,63 IU) after the treatment, this decline was not significant (p=0,62).The variation in Anti-CCP levels between baseline and posttreatment period was positively correlated with the variation in RF (r=0,631, p<0,0001), but not with the variation in ESR (r=0,83, p=0,526), CRP (r=0,87, p=0,508), DAS28 (r=0,175, p=0,181) and WBC (r=0,104, p=0,424). Very significant correlation was found between RF and serological parameters of disease activity [DAS28 (r=0,426, p=0,001), CRP (r=0,332, p=0,010), ESR (r=0,307, p=0,017)].In conclusion, our study confirms that Anti-CCP2 shows a sensitivity of 76,6%, specificity of 100%. positive predictive value of 100%, negative predictive value of 74,07% for RA and very important in the diagnosis in RA and it is not a reliable tool in the follow up of an effectivity of treament.