Bir kurumsal kaynak planlama yazılımı ve akıllı karar destek sistemi araçlarının geliştirilmesi
Development of an enterprise resource planning software and intelligent decision support system tools
Yazar: HALİL HAKAN TARHAN
Danışman: PROF. DR. NİZAMETTİN AYDIN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Bilgisayar Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol = Computer Engineering and Computer Science and Control
Dizin: Bilgisayar destekli bilgi sistemleri = Computer assisted information systems ; Bilişim sistemleri = Information systems ; Birliktelik analizi = Association analysis ; ERP =   ; Hizmet yönelimli mimari = Service oriented architecture ; Kurumsal kaynak planlaması = Enterprise resource planning ; Veri madenciliği = Data mining ; Yazılım mimarisi = Software architecture

Özet:
Kurumsal Kaynak Planlama (KKP, Enterprise Resource Planning-ERP) sistemleri çok katmanlı işletim kademelerine sahip kuruluşlar için günümüzde olmazsa olmaz bilişim sistemleri haline gelmiştir. Kamu kurumları, hastaneler, hava yolları gibi büyük ölçekli işletmeler yalnızca KKP yazılımlarını kullanarak hayatlarına devam edememektedirler. İşletmelerin ayakta kalabilmeleri için her geliştirme sürecinin sonucunda yaşandığı gibi faydalanılan her sistemin yeteneklerinin artırılması kaçınılmazdır.
Bu çalışma kapsamında bir Kurumsal Kaynak Planlama (Enterprise Resource Planning-ERP) yazılımı modellemesi ve referans yazılım geliştirilmesi yapılmıştır. Büyük ölçekli bir üniversite hastanesinde ihtiyaç duyulan gereksinimlere dönük olarak geliştirilmiş bu ürüne ait detayların benzer ihtiyaçlara sahip özel ve kamu kurumları tarafından referans model olarak kullanılabileceği kanaatindeyiz.
KKP modeline ait detaylar, tasarım sonrasında yazılım geliştirme süreçlerinin detaylarını ve kurumsal mimariye sahip bir yazılım ürününün ihtiyaçlarını da içine alacak şekilde genişletilmiştir. Bu modelleme ortaya konulurken N-Katmanlı mimarinin yazılım dünyası için öneminden bahsedilmiş, Hizmet Tabanlı Mimari ile yazılım ürünlerine ait bileşenlerin nasıl birbirinden soyutlanabileceği anlatılmış durumdadır. Sistemlerin güvenlik kıstaslarının belirlenmesi, ölçeklenme ihtiyaçlarına nasıl cevap vermesi gerektiği, kesintisiz hizmet sunumunun nasıl sağlanabileceğine ait cevaplar sıralanmıştır.
Yazılım Geliştirme Yaşam Döngüsüne ait tarihsel gelişim ve günümüzde kullanılması gereken yöntemlerden bahsedilmiştir. Kodlama standartları, test odaklı geliştirme ve sürekli entegrasyon konuları da çalışma kapsamına dahil edilmiştir.
KKP modelinde kapsam olarak insan kaynakları yönetimi, satın alma, muhasebe ve finans uygulamaları belirlenmiştir. İlgili kapsamda ana hatları ile veri yapıları ve ilişkisel veri yapıları dokümante edilmiştir.
Kurumsal Kaynak Planlama'nın Akıllı olarak ifade edilebilmesi için veri madenciliği uygulamaları ile yetenekler kazanması gerektiğinden hareketle tasarladığımız KKP modelinde olan verileri işleyebilecek bir yazılım ürünü, algoritma paketi ve bu paketi kullanan bir denetim paneli geliştirilmiştir. Bu ürüne ait teknik detaylar, kullanılan veri madenciliği algoritmaları ve bu algoritmaların kullanıldığı vaka analizleri çalışma kapsamına dahil edilmiş, ilgili analizlerin yapılabilmesi için hangi veri yapılarına ihtiyaç duyulduğu detaylandırılmıştır. Benzer ihtiyaçların karşılanması için kullanılabilecek bu detayların tüm özel/kamu kurum ve kuruluşlarına yol gösterici olacağı kanaatindeyiz.
Ayrıca "Sık Rastlanan Öğe Madenciliği" (Frequent Item Set Mining) olarak ifade edilen, "Birliktelik Kuralları Analizi" olarak da isimlendirilen algoritmalar incelenmiş, eşdeğer bir algoritma olarak BVPE (Bit Vectors and Path Elimination) algoritması geliştirilmiştir.

Abstract:
Enterprise Resource Planning (ERP) systems have become indispensable information systems for organizations with multi-tier operational stages. Public institutions, hospitals and airports are not able to survive by using ERP software only. As each development process is experienced, increasing the abilities of each utilized system becomes an inevitable situation for enterprises to survive.
In this study, an Enterprise Resource Planning (ERP) software modeling and reference software development were proposed and implemented. We believe that the details of this product developed for the needs of a large university hospital can be used as reference models by private and public institutions with similar needs.
The details of the ERP model have been extended to include the details of the software development process after the design and the needs of a software product with an enterprise architecture. While this modeling is being put forward, the importance of the N-tiered architecture for the software world is mentioned, and how the components of the Service-Based Architecture and software products can be abstracted from each other. The answers to the security criteria of the systems, how to respond to their scaling needs, and how to provide uninterrupted service delivery are listed.
The historical development of Software Development Life Cycle and the methodologies that should be used today are mentioned. Coding standards, test-oriented development and continuous integration are also included in the scope of the study.
In the ERP model, human resources management, procurement, accounting and finance applications are determined as scope. Data structures and relational data structures were documented with the outline of the relevant scope.
In order to be able to express Enterprise Resource Planning intelligently, we have developed a software product, an algorithm package and a control panel using this package, which can handle the data in the ERP model that we designed with the need of acquiring capabilities with Data Mining applications. The technical details of this product, the data mining algorithms used, the case studies using these algorithms are also included in the study and details of which data structures are needed for the relevant analyzes can be made. We believe that these details that can be used to meet similar needs will guide all private and public institutions and organizations.
In addition, the algorithms called frequent item set mining, which is also called as the analysis of association rules, were examined and equivalent algorithm named BVPE (Bit Vectors and Path Elimination) was developed.