Sağlık insan gücünde ve performansa dayalı ücretlendirmede durum analizi
Situation analysis in health manpower and performance-based remuneration
Yazar: BURCU ECE ÖZTAŞ DEMİRCİ
Danışman: PROF. ELA ÜNLER
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Sağlık Yönetimi = Healthcare Management

Özet:
Bu çalışma, sağlık insan gücünün nicel yönden analizi ile sağlık alanında uygulanmakta olan performansa dayalı ücretlendirme modelinin analizini ele alan iki kısımdan oluşmaktadır. Birinci kısımda, sağlık insan gücünü oluşturan hekim, diş hekimi, eczacı ve hemşire/ebe meslek grupları değerlendirilmiş olup, bu meslek gruplarında yıllar itibariyle sayısal yönden artış olduğu, ancak bu artışın uluslararası kıyaslamalarda çok gerilerde kaldığı görülmektedir. Bu mesleklerin bölgeler arası dağılımında da büyük farklılıklar saptanmıştır. Bu farklılıklar; sağlık sisteminde kullanılan bebek ölüm hızı, anne ölüm oranı ve dmft/DMFT indeksleri gibi ölçütlere de negatif olarak yansımaktadır. Tezin ikinci kısmında, performansa dayalı ücretlendirme sisteminin hesaplama basamaklarının çözümlemesi yapılmıştır. Sağlık alanında uygulanmakta olan performansa dayalı ücretlendirme modelinde; bağlı nüfus sayısı,  kırılgan nüfus grupları, günlük muayene sayısı, kronik hastalık takip sistemi, çalışılan yerin sosyoekonomik gelişmişlik düzeyi, ihtar puanı durumu, personelin unvanı, görevi, disiplin durumu, çalışma şartları, çalışma süresi, hizmete katkısı, verimliliği, tetkik, eğitim/öğretim, araştırma faaliyetleri, yapılan muayene, girişimsel işlemlerden oluşan genel tıbbi işlemler ile özellikli tıbbi işlemler gibi çok sayıda unsurun esas alındığı görülmüştür. Bu çalışma; sağlık insan gücünün mevcut durumu ile sağlık alanında uygulanmakta olan performansa dayalı ücretlendirme modelinin güncel durumunu, stratejik planlarda yer alan hedeflerle karşılaştırmakta, sistemin kuvvetli yönlerini ortaya koyup, zayıf yönlerle ilgili öneriler getirmektedir.

Abstract:
This study consists of two parts that deal with the quantitative analysis of the health workforce and the analysis of the performance-based remuneration model applied in the field of health. In the first part, the occupational groups of physicians, dentists, pharmacists and nurses/midwives that make up the health workforce are evaluated, and it is seen that there is a numerical increase in these occupational groups over the years, but this increase is far behind in international comparisons. There are also great differences in the regional distribution of these occupations. These differences are; It also reflects negatively on criteria such as infant mortality rate, maternal mortality rate and dmft/DMFT indices used in the health system. In the second part of the thesis, the calculation steps of the performance-based remuneration system are analyzed. In the performance-based remuneration model applied in the field of health; number of dependent population, fragile population groups, number of daily examinations, chronic disease follow-up system, socioeconomic development level of the place of work, warning point status, title of personnel, duty, discipline status, working conditions, working time, contribution to service, productivity, examination, education/training It has been seen that many factors such as research activities, examinations, general medical procedures consisting of interventional procedures and specific medical procedures are taken as basis. This work; It compares the current situation of the health workforce and the current status of the performance-based remuneration model in the field of health with the targets in the strategic plans, reveals the strengths of the system and makes suggestions about the weaknesses.