Şehrezûrî'nin tenasüh anlayışı
Al-Shahrazuri's understanding of reincarnation
Yazar: MEHMET DURAN
Danışman: PROF. DR. AHMET KAMİL CİHAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion ; Felsefe = Philosophy

Özet:
Biz bu çalışmamızda öncelikle Şehrezûrî'nin eş-Şeceretü'l-İlahiyye adlı eserinde metafiziğinin içerisinde ele aldığı meselelerden biri olarak tenasüh konusu üzerinde durulmuştur. Fakat genel çerçeve olarak ise nefs ve onun bedenden ayrıldıktan sonraki durumu ele alınmıştır.  Tenasüh konusu üzerine hem batı hem de islam dünyasında birçok tartışma yürütülmüştür. Tenasüh insanlık tarihinde sürekli merak edilen bir olgu olarak karşımıza çıkmıştır.  Tenasüh kavramından bahsedildiğinde nefs ve bedenden ayrıldıktan sonraki durumunun da konunun içinde ele alınması zorunlu görülmüştür. Özellikle Şehrezûrî'nin felsefesinde nefs, tenasüh ve mead meselesi aynı başlık altında incelenmektedir. Bu çalışmamızda Şehrezûrî'nin etkilendiği ve felsefesinin onun felsefesinin bir devamı olarak görüldüğü Sühreverdî'nin görüşlerine de yer verilmiştir. Zira  Sühreverdî işrâkî ekolün kurucusu olarak değerlendirilmektedir. Ayrıca İslam felsefesinde önemli bir yeri olan meşşâî ekolün tenasüh hakkındaki görüşleri de ele alınmıştır. Fârâbî ve İbn Sînâ gibi büyük filozofların tenasühü nasıl değerlendirdiği tartışılmıştır. Meşşâî ekol filozoflarının görüşleri ele alındıktan sonra işrâkî felsefenin kurucusu olan Sühreverdî'nin tenasüh hakkındaki görüşleri ele alınmıştır. Yine bu bölüm içinde Ebu Bekir er-Râzi ve İhvan-ı Safa'nın tenasüh hakkındaki görüşlerine değinilmiştir. Tenasüh meselesi islam felsefesinde tartışmalı bir mesele olması bakımından bir islam filozofunun tenasühü nasıl kabul ettiği ve delillendirdiğini ortaya koyması bakımından alana katkı sağlayacanı düşünmekteyiz.

Anahtar Kelimeler: Sühreverdî, Şehrezûrî, Tenasüh, Nefs, Mead

Abstract:
In this study, we primarily focused on the subject of reincarnation as one of the issues dealt with in the metaphysics of Shahrazurı's work called co-Şeceretü'l-İlahiyye.  However, in the general framework, the soul and its condition after leaving the body are discussed.  There have been many discussions on the issue of reincarnation, both in the West and in the Islamic world.  Reincarnation has emerged as a constantly curious issue in the history of humanity.  When the concept of reincarnation is mentioned, it was deemed necessary to consider the soul and its state after leaving the body in the subject.  Especially in Shahrazurı''s philosophy, the issue of soul, reincarnation and mead are examined under the same title.  In this study, the views of Suhrawardi, who were influenced by Shahrazurı and whose philosophy is seen as a continuation of his philosophy, are also included. Because Suhrawardi is considered as the founder of the Illuminationist school.  In addition, the views of the peripatetic school, which has an important place in Islamic philosophy, on reincarnation will also be discussed.  It will be discussed how great philosophers such as al-Fârâbî and Ibn Sînâ (Avicenna) evaluated reincarnation.  After discussing the views of peripatetic school philosophers, the views of Suhrawardi, who is the founder of The Illuminationist philosophy, about reincarnation will be discussed.  Again in this section, the views of Abu Bakr er-Râzi and Ikhwan-i Safa about reincarnation will be mentioned. Since the issue of reincarnation is a controversial issue in Islamic philosophy, we think that it will contribute to the field in terms of revealing how an Islamic philosopher accepts and proves reincarnation.

Keywords: Suhrawardi, Al-Shahrazurı's, Reincarnation, Nafs, Mead