Farklı azot dozlarının ekinezya (Echinacea purpurea (L.) bitkisinin verim ve kalitesi üzerine etkileri
The effects of different nitrogen doses on yield and quality of echinacea (Echinacea purpurea (L.) plant
Yazar: ANDAY KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. DURAN KATAR
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Endüstri Bitkileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Azot dozu = Nitrogen dose ; Ekinezya = Echinacea ; Verim = Yield

Özet:
Bu çalışma, 2021 yılında Eskişehir ekolojik koşullarında farklı azot dozlarının (0 N kg/da, 5 kg N/da, 10 kg N/da, 15 kg N/da ve 20 kg N/da) ekinezya (E. purpurea) bitkisinin verimi ve verim komponentleri üzerine etkisini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Tarla denemesi Tesadüf Blokları Deneme Deseni'ne göre 3 tekerrürlü kurulmuştur. Bu çalışmada farklı azot dozlarının (0 N kg/da, 5 kg N /da, 10 kg N /da, 15 kg N /da ve 20 kg N /da) ekinezya (E. purpurea) bitkisinde bitki boyu, bitki başına çiçekli dal sayısı, bitki başına taze herba verimi, bitki başına taze sap verimi, bitki başına taze yaprak verimi, bitki başına taze çiçek tabla verimi, bitki başına kuru herba verimi, bitki başına kuru sap verimi, bitki başına kuru yaprak verimi, bitki başına kuru çiçek tabla verimi, dekara kuru sap verimi, dekara kuru yaprak verimi, dekara taze tabla verimi, dekara kuru tabla verimi, çiçek tablasında uçucu yağ oranı, dekara uçucu yağ verimi üzerine etkileri araştırılmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen değerler sırasıyla 70,00-113,33 cm, 19,84-28,4 adet, 625,6-953,3 (g bitki-1), 261,35-387,60 (g bitki-1), 215,04-321,71 (g bitki-1), 98,2-188,7 (g bitki-1), 199,3-300,1 (g bitki-1), 125,49-173,34 (g bitki-1), 52,86-79,76 (g bitki-1), 26,35-44,60 (g bitki-1), 250,99-346,67 (kg/da), 105,73-159,52 (kg/da), 293,16-655,07 (kg/da), 65,40-138,4 (kg/da), (%) 0,22-0,27, 0,17-0,32 (l/da) aralıklarında değişiklik göstermiştir. Ekinezya bitkisinde ticari ürün olarak değerlendirilen kuru yaprak (kg/da), kuru tabla (kg/da) ve uçucu yağ verimi (L/da) değerleri dikkate alındığında Eskişehir ekolojik koşullarında 10 kg/da azot uygulaması başarılı bir üretim için önerilebilir. Fakat yürütülen çalışmanın tek yıllık olması kesin önerilerde bulunmayı engellemekte olup bu konuda çalışmaların devam etmesi gerekmektedir.

Abstract:
This study was carried out in Eskişehir ecological conditions in 2021 to determine the effect of different nitrogen doses (0 N kg/da, 5 kg N /da, 10 kg N /da, 15 kg N /da and 20 kg N /da)on yield and yield components of purple coneflower (E. purpurea). The field trial was established in complete block design with 3 replications. There were 6 rows plants with 3 m long plants in each trial plot. There were 5 plots for different nitrogen fertilizer doses in each block. In this study, the effects of different nitrogen doses on the plant height. the number of branches per plant with flower, fresh herba yield per plant, fresh stem yield per plant, fresh leaf yield per plant, fresh flower yield per plant, dry herba yield per plant, dry stem yield per plant, dry leaf yield per plant, dry flower yield per plant, dry stem yield (kg/da), dry leaf yield (kg/da), fresh flower yield (kg/da), dry flower yield (kg/da), esential oil ratio in dry flower and essential oil yield of echinacea plant were determined. The values obtained as a result of the study were 170,00-113,33 cm, 19,84-28,4, 625,6-953,3 (the number of per plant), 261,35-387,60 (the number of per plant), 215,04-321,71 (the number of per plant), 98,2-188,7 (the number of per plant), 199,3-300,1 (the number of per plant), 125,49-173,34 (the number of per plant), 52,86-79,76 (the number of per plant), 26,35-44,60 (the number of per plant), 250,99-346,67 (kg/da), 105,73-159,52 (kg/da), 293,16-655,07 (kg/da), 65,40-138,4 (kg/da), 0,22-0,27% (ratio) and 0,17-0,32 (l/da), respectively. Considering the dry leaf (kg/da), dry head (kg/da) and essential oil yield (L/da) values, which are evaluated as commercial products in echinacea plant, 10 kg/da nitrogen application can be recommended for successful production in Eskişehir ecological conditions. However, the fact that the study carried out is only one year prevents making definite recommendations, and studies on this subject should continue.