Nöro-behçet hastalığında yaşam kalitesi değerlendirilmesi
Evaluation of life quality in neurobehcet's disease
Yazar: MÜGE KUZU KUMCU
Danışman: PROF. DR. CANAN YÜCESAN
Ankara Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Behçet sendromu = Behcet syndrome ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Nörolojik hastalıklar = Neurological diseases ; SF-36 Sağlık Taraması = SF-36 Health Survey ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales

Özet:
Behçet Hastalığı1937 yılında tanımlanmış multisistemik bir perivaskulittir. Behçet hastalığının yaşam kalitesini bozduğunu gösteren çalışmalar mevcut olmakla birlikte nöro-Behçet hastalarında yaşam kalitesini araştıran bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı nöro-Behçet hastalarının yaşam kalitesinin, nörolojik tutulum saptanmayan Behçet hastalarından farklı olup olmadığını saptamak ve her iki hastalık grubunu sağlıklı kontrol verileri ile karşılaştırmak, nöro-Behçet hastalığında yaşam kalitesi ile hastalık aktivite indeksi arasında ilişki olup olmadığını belirlemekti.
İbni-Sina Hastanesi Multidisipliner Behçet polikliniği ve İbni-Sina Hastanesi Nöroloji polikliniğine başvuran hastalar, hasta yakınları ve hastane çalışanları arasından seçilen katılımcıların genel bilgileri kaydedilip katılımcılara kısa form-36, Behçet hastalığı aktivite indeksi, Beck Anksiyete Ölçeği ve Beck depresyon ölçeği formları uygulandı. Kısa form-36 ölçeği fiziksel işlevsellik, fiziksel rol kısıtlılığı, sosyal işlevsellik, emosyonel rol kısıtlılığı, vitalite, genel sağlık algısı, mental sağlık ve bedensel ağrı olmak üzere 8 alt boyuttan oluşmaktaydı. Katılımcılar Nöro-Behçet hastalığı, Behçet hastalığı ve sağlıklı kontrol grupları olarak üçe ayrıldı.
Çalışmaya nöro-Behçet hastalığı grubunda 41, Behçet hastalığı grubunda 39, kontrol grubunda 37 olmak üzere toplam 117 katılımcı dahil edildi. Nöro-Behçet hastalığı, Behçet hastalığı ve sağlıklı kontroller arasında, kısa-form-36 alt boyutları mental sağlık, emosyonel rol kısıtlılığı, vitalite, sosyal işlevsellik, skorlarında anlamlı fark yoktu (p>0,05). Genel sağlık algısı, fiziksel işlevsellik, fiziksel rol kısıtlılığı skorlarından gruplar arasında anlamlı fark bulundu (p<0,05). Behçet hastalığı ve Nöro-Behçet hastalığı grupları birleştirildiğinde Behçet Hastalığı Aktivite İndeksi ile kısa form-36 alt boyutları arasında tüm alt boyutlarda negatif korelasyon saptandı (p<0,05). NBH grubunda ise fiziksel işlevsellik, fiziksel rol kısıtlılığı, sosyal işlevsellik, emosyonel rol kısıtlılığı, vitalite, genel sağlık algısı ve bedensel ağrı ile Behçet Hastalığı Aktivite İndeksi arasında anlamlı negatif korelasyon saptanırken, mental sağlık alt boyutunda korelasyon saptanmadı (p<0,05). Fonksiyonel sistem tutulumu ile alt boyutların ilşkisi incelendiğinde, fiziksel işlevsellik skoru ile beyincik tutulumu, genel sağlık algısı skoru ile beyin sapı tutulumu arasında negatif korelasyon bulundu (p<0,05). Beck ansiyete ve Beck depresyon ölçeklerinin kısa-form-36 üzerine etkisi yoktu.
Sonuç olarak NBH hastalarında yaşam kalitesi, nörolojik tutulum olmayan BH'larına ve sağlıklı kontrollere göre daha kötüdür. Behçet hastalığı aktivite indeksi arttıkça yaşam kalitesi de bozulmaktadır. NBH olanlarda beyincik fonksiyonel sistemi tutulumu fiziksel işlevselliği, beyin sapı fonksiyonel sistem tutulumu genel sağlık algısını kötüleştirmektedir. Türkiye'yi daha iyi temsil eden sağlıklı kontrol grubu ile ve daha çok sayıda Nöro-Behçet hastasının dâhil edildiği çok merkezli çalışmalarla daha sağlıklı değerlendirmeler yapılabilecektir.

Abstract:
Behçet's disease is a multisystem perivasculitis defined in 1937.  Although some studies show Behçet's disease dicreases quality of life, there isn't any study investigating the quality of life in patients with Neurobehçet diseases. The purpose of this study was to determine whether the quality of life of Neurobehçet's patients was different from that of Behçet's patients without neurological involvement, to compare the two disease groups with healthy controls and to determine whether there was a relationship between quality of life and disease activity index in Neurobehçet's disease.
The sample was the patients admitted to Ibni-Sina Hospital multidisciplinary Behçet's outpatient clinic and Ibni-Sina Hospital neurology outpatient clinic, their relatives and the hospital staff. After taking demographic information, short form-36, Behçet's disease activity index, Beck Anxiety Scale and Beck Depression Scale forms were applied. Short form-36 was composed of 8 physical functioning, social functioning, role limitation due to physical problems, role limitation due to emotional problems, energy and vitality, bodily pain, and general perception and mental health. Participants were divided into three groups as Neurobehcet's disease, Behcet's disease and the healthy controls. 
A total of 117 participants were included in the study, 41 in the Neurobehçet's disease group, 39 in the Behçet's disease group and 37 in the control group. Short-form-36 domains showed no significant difference in mental health, role limitation due to emotional problems, vitality, social functioning, scores between Neurobehçet's disease, Behçet's disease and healthy controls (p> 0,05). There was a significant difference between general perception of health, physical functioning, role limitation due to physical problems. When Behçet's disease and Neurobehçet's disease groups were combined, negative correlation was found between Behçet's disease activity index and short form-36 domains in all domains (p <0,05). Significant correlation was found between physical functioning, social functioning , role limitation due to physical problems, role limitation due to emotional problems, energy and vitality , bodily pain , and general perception of health and Behçet 's Disease Activity Index in the Neurobehçet's disease group (p <0.05).There was no correlation in mental health sub-dimesions. When the relationship between functional system involvement and sub-dimensions was examined, physical functioning score was  found negative correlated with cerebellar involvement, general perception of health and brain stem involvement were statistically found negative correlation (p <0,05). Beck anxiety and Beck depression scales had no effect on short-form-36.
As a result, The quality of life in neurobehçet's patients was worse than Behçet's patients and healthy controls. When the Behçet's Disease Activity Index increase; quality of life were negatively affected. In patients with Neuroehçet's disease, cerebellar functional system involvement deteriorated physical functioning, brain stem functional system involvement worsened general perception of health domain. Healthier assessments can be made with multi-centered studies involving healthy control groups that better represent Turkey and more Neuro-Behçet patients.