Hemşirelerin liderlik yönelimleri ile hasta merkezli bakım uygulamalarının incelenmesi
Review of nurses leadership orientation and patient-centered care practices
Yazar: GAMZENUR CİRİT
Danışman: DOÇ. DR. FAHRİYE VATAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelikte Yönetim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hasta merkezli bakım = Patient centered care ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik bakımı = Nursing care ; Liderlik = Leadership

Özet:
Amaç: Araştırma hemşirelerin liderlik yönelimleri ile hasta merkezli bakım uygulamalarının incelenmesi amacıyla yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı nitelikte gerçekleştirilen araştırmanın evrenini, bir üniversite hastanesinin yetişkin servislerinde çalışan 349 hemşire oluşturdu. Veriler, Ağustos 2021- Eylül 2021 tarihleri arasında, araştırmaya katılmayı kabul eden 185 hemşire ile "Birey Bilgi Formu", "Çok Yönlü Liderlik Yönelimleri Ölçeği" ve "Hasta Merkezli Bakım Yetkinliği Ölçeği" kullanılarak toplandı. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde, ortalama (X) ve standart sapma (SD), minimum ve maksimum değerler, frekans ve yüzde değerler kullanıldı. Bağımsız örneklem testi, Post Hoc Testi, Mann Whitney U testi ve Spearman's rho testinden yararlanıldı. Sonuçlar istatistiksel anlamlılık açısından %95 güven aralığında p<0.05 düzeyinde değerlendirildi. Güvenilirlik analizi için Cronbah Alfa değerinden yararlanıldı. Araştırmada toplanan verilerin analizi SPSS 26.0 paket programı kullanılarak gerçekleştirildi.
Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalaması 34.70±7.43' tür. Hemşirelerin çoğunluğunun lisans mezunu ve servis hemşiresi olduğu saptandı. Hemşirelerin bulundukları kliniklerde çoğunlukla bilimsel programların düzenlendiği ve yarıdan fazlasının bu programlara katıldığı belirlendi. Hemşirelerin Hasta Merkezli Bakım Yetkinliği Ölçeği ve Çok Yönlü Liderlik Yönelimleri Ölçeği puan ortalaması yüksek bulunmuştur. Hemşirelerin bilimsel programlara katılmasının liderlik yönelimlerini artırdığı görüldü. 31-40 yaş aralığındaki hemşirelerin hasta merkezli bakıma yönelme durumu diğer yaş gruplarından yüksek bulundu. Hemşire olarak çalışma süresi ve bulunduğu serviste çalışma süresinin hasta merkezli bakım yönelimini etkilediği saptandı. Hemşirelerin liderlik yönelimleri ile hasta merkezli bakım uygulamaları arasında pozitif yönlü, orta ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu görüldü (r=0.572).
Sonuç: Hemşirelik bakım uygulamalarında liderlik yönelimlerinin artması, hasta merkezli bakım uygulamalarının artmasını sağlamaktadır.
Anahtar kelimeler: Liderlik; Hasta Merkezli Bakım; Hasta Merkezli Hemşirelik; Hemşirelik.

Abstract:
Objective: The research was conducted to examine the leadership orientations of nurses working in adult services and patient-centered care practices.
Materials and Methods: The population of the descriptive study consisted of 349 nurses working in the adult wards of a university hospital. Data were collected between August 2021 and September 2021, with 185 nurses who agreed to participate in the study, using the "Individual Information Form", "Multidimensional Leadership Orientations Scale" and "Patient-Centered Care Competence Scale". In the analysis of the data obtained in the study, mean (X) and standard deviation (SD), minimum and maximum values, frequency and percentage values were used. Independent sample test, Post Hoc Test, Mann Whitney U test and Spearman's rho test were used. The results were evaluated at the p<0.05 level with 95% confidence interval in terms of statistical significance. Cronbah's Alpha value was used for reliability analysis. The analysis of the data collected in the research was carried out using the SPSS 26.0 package program.
Results: The mean age of the nurses participating in the study was 34.70±7.43 years. It was determined that the majority of the nurses had a bachelor's degree and the majority of them were service nurses. It was determined that in-service training was mostly organized in the clinics where nurses are located and more than half of them participated in scientific programs. Nurses' Patient-Centered Care Competency Scale and Multidimensional Leadership Orientations Scale mean scores were found to be high. It was observed that the participation of nurses in scientific programs increased their leadership orientation. Nurses between the ages of 31-40 were more likely to turn to patient-centered care than other age groups. It was determined that the variables of working time as a nurse and working time in the ward affected the patient-centered care orientation. It was observed that there was a positive, moderate and statistically significant relationship between nurses' leadership orientations and patient-centered care practices (r=0.572). 
Conclusion: The increase in leadership orientations in nursing care practices provides an increase in patient-centered care practices.
Keywords: Leadership; Patient-Centered Care; Patient-Centered Nursing; Nursing.