Pandeminin e-ticaret alanında tüketici davranışlarına etkileri: istanbul örneği
The effects of the pandemic on consumer behavior in the field of e-commerce: the case of i̇stanbul
Yazar: AYŞE UTKAN KAHRAMAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA DAYIOĞLU
İSTANBUL NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Bilgi Teknolojileri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology
Dizin: Elektronik ticaret = Electronic commerce ; İşletmeciden tüketiciye = Business to consumer

Özet:
2020 yılının başlarından itibaren dünya çapında etkileri olan ve ülkemizi de sarsan Covid-19 pandemisi sebebiyle alınan tedbirler sonucunda, çeşitli sektörlerde üretim durma noktasına gelmiş, ithalat ve ihracat ile hammadde tedariğinde aksamalar yaşanmıştır. Bu süreç bireylerin ihtiyaçlarının karşılanmasını zorlaştırmış ve ekonomik olarak da zorlu bir dönemi beraberinde getirmiştir. Belirtilen durum, piyasalardaki dengelerde ve tüketicilerin tüketim alışkanlıklarında değişime neden olmuş ve e-ticaret kanalları ile bu kanallara bağlı diğer sektörlerin çeşitlenmesine ve büyümesine olanak sağlamıştır.
Bu çalışmanın amacı pandemi sürecinin neden olduğu faktörlerin, e-ticaret sektöründe tüketici davranışlarında meydana getirdiği değişiklikleri, Marmara Bölgesi, İstanbul örneğinde incelemek ve bu değişikliklerin pandemi koşulları geçtikten sonra vazgeçilen dönemsel bir davranış mı, yoksa pandemiyle beraber kazanılan bir alışkanlık mı olduğunu incelemektir.
Araştırmada Covid-19 pandemisi, e-ticaret ve tüketici davranışları ile ilgili literatür taraması yapılmış olup pandeminin e-ticaret alanında tüketici davranışlarına etkilerini anlamak için doğrudan veri toplama yöntemleri ile katılımcılara anket uygulanmıştır. Elde edilen verilerden yararlanılarak, katılımcıların tüketim davranışları, pandemi öncesi, pandemi dönemi ve günümüz olarak üç döneme ayrılarak istatistiksel olarak analiz edilmiştir. İnternet kullanımının günden güne artmasıyla beraber, e-ticaret sektöründeki büyümenin devam ettiği, pandemi sebebiyle tüketici davranışlarında meydana gelen değişikliklerin, pandemi koşulları geçtikten sonra vazgeçilen dönemsel bir davranış değil, bu davranışın aslında konjonktürel bir etki yanında alışkanlığa dönüştüğü tespit edilmiştir. 
Pandemi döneminde market ve temizlik ürünlerine talep artmış olsa da günümüzde talep, pandemi öncesinde olduğu gibi kadınlarda tekstil ürünlerinde, erkeklerde ise elektronik ürünlerde yoğunlaşmaktadır. Makyaj ve kişisel bakım ürünleri ile hazır gıda sektörü yükselmekte olan bir pazar payına sahiptir. En çok tercih edilen e-ticaret platformunda da kadınlar ve erkekler arasında farklı tercihlerin olduğu görülmüştür.

Abstract:
Since the beginning of 2020, the Covid-19 pandemic, which has had global effects and has also shaken our country, has led to production halts in various sectors, causing disruptions in import and export as well as raw material supply. This period has made it difficult for individuals to meet their needs and has brought about a challenging economic period. The situation has resulted in changes in market balances and consumer consumption habits, leading to diversification and growth in e-commerce channels and related sectors.
The aim of this study is to examine the factors caused by the pandemic, the changes in consumer behavior in the e-commerce sector, and to analyze whether these changes are a temporarily abandoned behavior after the pandemic conditions or a habit gained during the pandemic, using the example of the Marmara Region, Istanbul.
A literature review on the Covid-19 pandemic, e-commerce, and consumer behaviors has been conducted in the research. To understand the effects of the pandemic on consumer behaviors in the e-commerce field, a survey was directly administered to participants using data collection methods. The obtained data were analyzed statistically by dividing participants' consumption behaviors into three periods: pre-pandemic, pandemic period, and current period. With the increasing use of the internet, it has been determined that the growth in the e-commerce sector continues, and the changes in consumer behaviors during the pandemic are not a temporarily abandoned behavior after the pandemic conditions but have actually turned into a habit alongside conjunctural effects.
Although there was an increased demand for groceries and cleaning products during the pandemic, the demand has shifted back to textile products for women and electronic products for men in the current period, similar to the pre-pandemic period. The makeup and personal care products along with the ready-to-eat food sector have a rising market share. Different preferences between women and men have also been observed on the most preferred e-commerce platform.