Spor Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin besin takviyesi bilgi düzeyinin belirlenmesi
Determination of nutritional supplement knowledge level of Faculty of Sports Sciences students
Yazar: RAHMİ ERTAN ANLI
Danışman: DOÇ. DR. RECEP SÜRHAT MÜNİROĞLU
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hareket ve Antrenman Bilimleri Ana Bilim Dalı / Spor ve Sağlık Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Besin Takviyesi Bilgi Düzeyinin Belirlenmesi

Bu araştırmada, Ankara Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören18-30 yaş aralığındaki öğrencilerde, besin takviyesi kullanım bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma kesitsel bir çalışma olarak planlanmıştır. Araştırmaya, Ankara Üniversitesi Gölbaşı Yerleşkesi Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören 410 öğrenci katılmıştır. Veri toplama aracı olarak anket yöntemi tekniği kullanılmıştır. Yapılan araştırma sonunda elde edilen veriler tanımlayıcı istatistik yöntemi ile p değeri, yüzde değerleri ve ki-kare (χ²) önemlilik testi üzerinden değerlendirilmiştir. 
Anketler, öğrencilerin demografik bilgileri, besin takviyesi kullanım sıklıkları ve bilgi düzeylerinin, kullanım yapanlar üzerindeki etkilerin belirlenmesine yönelik en az 47 sorudan oluşmuştur. Ankete katılan bireylerin besin takviyesi kulanım oranları, kullanım sıklıkları ve kullanım nedenleri, bu ürünler hakkında bilgi sahibi olup olmadıkları, BE (besin takviye edici), Eİ (enerji içeceği) ve Sİ (sporcu içeceği) arasındaki farkı bilip bilmedikleri, bu takviyelerin kullanımındaki dış etmenler olan aile bireyleri, arkadaş önerisi, antrenör telkini gibi faktörlerin etki ve önemi araştırılmıştır. Ayrıca çalışmada, ikinci bir anket modülü uygulanarak, Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi ile bu bireylerin sportif performansları, ne düzeyde ve hangi sıklıkla spor yaptıkları kas gücü ile ifade edilen fiziksel aktivelerine olan etkisi ve bu konudaki bilinçlilikleri değerlendirilerek sporcu besin takviyesi kullanımı ile olan ilişkisi araştırılmıştır.
Yapılan araştırma sonucunda katılımcıların %18,52'sinin ergojenik ürün kullandığı belirlenmiştir. En çok kullanılan besin takviyesi formu %70 oranında toz form ve kullanımda destek alınan kaynak %40,9 antrenör, %38,37 inetnet, okul, arkadaş olarak tespit edilmiştir. Katılımcıların %65,37'si düzenli spor yapmakta ve düzenli spor yapanların %38,48'i profesyonel olarak sporla ilgilenmektedir. Enerji içeceklerinin besin takviyesi sınıfına dahil olduğunu kabul edenler %34,5, etmeyenler ise %65,5; performans üzerinde hiç etkisi olmadığını düşünenler %25, çok etkisi olduğunu düşünenler %4 oranındadır.

Anahtar Sözcükler: Besin takviyesi, sporda kullanım, bilinçlilik düzeyi, fiziksel aktivite

Abstract:
Determination of Nutritional Supplement Knowledge Level of Faculty of Sports Sciences Students

In this study, it was aimed to evaluate the knowledge levels of nutritional supplement use in students aged between 18-30 years studying at Ankara University Faculty of Sport Sciences. The research was planned as a cross-sectional study. 410 students studying at Ankara University Gölbaşı Campus Faculty of Sports Sciences participated in the research. Questionnaire method technique was used as data collection tool. The data obtained at the end of the research were evaluated using the descriptive statistical method, using the p value, percentage values and chi-square (χ²) significance test.
The questionnaires consisted of at least 47 questions to determine the demographic information of the students, the frequency of use of nutritional supplements and their knowledge level, and the effects on users. The use of nutritional supplements, frequency of use and reasons for use, whether they have knowledge about these products, whether they know the difference between BE (nutritional supplement), EI (energy drink) and SI (sports drink), external factors in the use of these supplements The effect and importance of factors such as family members, friend suggestions, trainer suggestions were investigated. In addition, by applying a second questionnaire module in the study, the effect of the International Physical Activity Questionnaire on the sportive performance of these individuals, the level and frequency of sports activities on the physical activities expressed by muscle strength, and their awareness on this issue were evaluated and its relationship with the use of nutritional supplements for athletes was investigated.
As a result of the research, it was determined that 18.52% of the participants used ergogenic products. The most used nutritional supplement form was determined as 70% powder form and the source of support for use was 40.9% trainer, 38.37% internet, school, friend. 65.37% of the participants do sports regularly and 38.48% of those who do regular sports are professionally involved in sports. Those who agree that energy drinks are included in the nutritional supplement class are 34.5%, those who do not are 65.5%; Those who think that it has no effect on performance are 25%, those who think that it has a lot of effect are 4%.