Bazı antidepresanların Drosophila melanogaster'de genotoksik ve mutajenik etkilerinin araştırılması
Investigation of the genotoxic and mutagenic effects of some antidepressants in Drosophila melanogaster
Yazar: HADI ESHRAGH OSKOUEI
Danışman: PROF. DR. HACER ÜNLÜ
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Biyoloji = Biology ; Genetik = Genetics

Özet:
Bu çalışmada antidepresan etken maddelerinden olan sertralin, fluoksetin ve sitalopramın genotoksik ve mutajenik etkileri, Drosophila kanat Somatik Mutasyon ve Rekombinasyon Testi (SMART) ile araştırıldı. Bu yöntemde, üçüncü kromozomlarında çekinik flare (flr3) ve çoklu kanat kılı (mwh) belirleyici genlerini taşıyan üç günlük larvalar kullanıldı. D. melanogaster larvaları, maddelerin dört ayrı dozunu (0.01, 0.1, 1.0 ve 5.0 mM) içeren besin ile kronik olarak beslendiler. Uygulama sonunda larvalardan çıkan sineklerin kanatlarında gözlenen mutant trikomlara göre genetik değişimler (nokta mutasyonu, delesyon, ayrılmama, rekombinasyon) değerlendirildi. Mutant klon değerlendirmeleri, küçük tek tip, büyük tek tip, ikiz klon, toplam mwh ve toplam klon sınıflandırmaları esas alınarak yapıldı.
Genotoksik etkisi araştırılan sertralin'in dört farklı dozdan sadece 1.0 mM'lık konsantrasyonda, mwh/TM3 fenotipli serrat kanatlı bireyler ile kontrol grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklar bulunmuştur. 
Fluoksetin'in 1.0 ve 5.0 mM'lık derişimlerdeki uygulanmasında normal ve serrat kanatlı bireylerde kontrol gruplarına göre anlamlı farklar gözlenmiştir.
Genotoksik etkisi araştırılan sitalopram'ın dört dozunun uygulama sonuçlarına göre mwh/flr3 fenotipli bireylerde 0.1, 1.0, 5.0 mM'lık konsantrasyonlarında ve mwh/TM3 fenotipli serrat kanatlı bireylerde 1.0 ve 5.0 mM'lık derişimlerde kontrol gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı farklar saptanmıştır.
Bu bulgular, çalışmamızda kullanılan antidepresan etken maddelerden Sitalopram ve Fluoksetin'in Sertralin'e göre D. melanogaster' de genotoksik etkisinin daha fazla olduğunu göstermektedir.

Abstract:
In this research, the genotoxic and mutagenic effects of antidepressant agents; Sertraline, Fluoxsetine and Citalopram were studied with Drosophila wing Somatic Mutation and Recombination Test (SMART).
In this method 3-day old larvae with recessive flare (flr3) and multiple wing hair (mwh) marker genes on their third chromosome were used. Larvae were chronically fed different doses of drugs. The effects of drugs were evaluated according to genetic changes (point mutation, deletion, non-disjuncton, and recombination) in wing imaginal disc cells which lead to the formation of mutant trichomes. Mutant trichome's evaluation was based on small single spot, large single spot, twin spot, total mwh and total spot classification.
The result of investigation of the genotoxic effect for four different (0.01, 0.1, 1.0 and 5.0 mM) doses of Sertraline that gives to the larval with feding were shown statistically significant difference in mwh/Tm3 phenotype with serrate wing just in 1.0 mM concentration. The study of investigated of the genotoxic effect of four different doses of Fluoxetine and according to the result we have been found significant difference at 1.0 and 5.0 mM concentration in both of normal and serrate wing. According to the investigation of genotoxic effect of Citalopram in four different doses that shown significant difference in mwh/flr3 phenotype with normal wings at 0.1, 1.0 and 5.0 mM concentration and in mwh/TM3 phenotype with serrate wings at 1.0 and 5.0 mM concentration.
According to the results that we obtained in our study Citalopram and Fluoxetine show more toxic effect than Sertraline in D. melanogaster.