Sistemik skleroz (skleroderma) hastalarında ritüksimab etkinliğinin değerlendirilmesi
The evaluation of rituximab treatment in systemic sclerosis patients
Yazar: HAMİT YILDIZ
Danışman: PROF. DR. AHMET MESUT ONAT
Gaziantep Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Romatoloji = Rheumatology
Dizin: Antikorlar-monoklonal = Antibodies-monoclonal ; Bağ doku = Connective tissue ; Bağ doku hastalıkları = Connective tissue diseases ; Fibroz = Fibrosis ; Romatoloji = Rheumatology ; Skleroderma-sistemik = Scleroderma-systemic ; Testler = Tests ; Yürüyüş = Gait ; Ölçekler = Scales

Özet:
Sistemik Skleroz (SSk), cilt ve iç organların fibrozisi ile karakterize, bağ dokusunun sebebi bilinmeyen sistemik bir hastalığıdır. Patogenezinde otoimmünite, fibrozis ve vasküler değişimin birlikte ilerlediği kompleks ve heterojen bu hastalığın kesin tedavisi henüz bulunmamaktadır. Özellikle cilt, akciğer ve gastrointestinal sistem tutulumu, fibrozisin kendini daha ön planda gösterdiği alanlardır. Bugün için şekillenen tedaviler sıklıkla fibrozis ve vasküler patolojileri önlemeyi hedeflemektedir. Son yıllarda SSk tedavisinde giderek daha yaygın kullanımı olan Ritüksimab'ın klinik olarak ne kadar faydalı olduğuna dair kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.
Çalışmamız Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları, Romatoloji BilimDalı tarafından tedavi edilmekte olan SSk'lı hastalarda geriye dönük dosya analizi olarak gerçekleşmiştir. Bu amaçla interstisyel akciğer hastalığı olan (AC+) ve Ritüksimab başlanan 43 hasta ve buna karşılık 38 adet akciğer tutulumu olmayan (AC-) SSk hastası çalışmaya alındı. Hastaların hemogram ve biyokimya testleri, modifiye Rodnan cilt skoru, zorunlu vital kapasite, karbon monooksit diffüzyon testi, pulmoner arter basıncı ve 6 dakika yürüyüş testi ile ilgili verileri retrospektif olarak değerlendirildi.
Hastaların cinsiyetleri (kadın/erkek) AC+ SSk grubunda 34/4 ve AC– SSk grubunda 35/3 idi. Yaş ortalamaları AC+ SSk grubunda 53.3±12.2 ve AC– SSk grubunda 59.6±10.0 yıl olup hastaların yaş ve cinsiyetleri arasında istatistiksel olarak fark yoktu (p>0.05). Ritüksimab tedavisi sonrası AC+ SSk grubunda Ritüksimab tedavisi sonrası Modifiye Rodnan Skorunda azalma ve 6 dakika yürüyüş testlerinde istatiksel olarak anlamlı artma olduğu saptandı(p<0.05). Ancak karbon monooksit diffüzyon testinde beklenenin aksine DLCO ortancası 60'dan 58'e düştü.
Ritüksimab tedavisi hastaların cilt skorlarında iyileşme sağlarken ortaya çıkan tabloda akciğer bulguları açısından farklılıklar vardır. Randomize kontrollü çift kör çalışmalar taraflılığı da ortadan kaldırarak ilacın gerçek etkinliğini gösterebilir.

Abstract:
Systemic sclerosis (SSc) is a systemic disease of unknown cause characterized by fibrosis of the skin and internal organs. An exact treatment for this complex and heterogeneous disease in whose pathogenesis autoimmunity, fibrosis and vascular change proceed together has not been found yet. Especially skin, lungs and gastrointestinal system involvement are the areas in which fibrosis mostly occurs. Treatments applied to date aim to prevent fibrosis and vascular pathologies mostly. There is a need for detailed studies on Rituximab, recently used in SSc treatment, about how useful it is clinically.
The study was carried out by a retrospective file analysis of SSc patients who were being treated at Division of Rheumatology, Department of Internal Medicine, Gaziantep University. For this purpose, 43 patients with interstitial lung disease (L+) and receiving rituximab, and 38 patients without lung involvement (L-) were involved in the study. The data about complete blood count and biochemical tests, modified Rodnan skin score, forced vital capacity, carbon monoxide diffusion capacity, pulmonary artery pressure and the 6-minute walk test of patients were evaluated retrospectively.
Gender distribution of the patients in the L+ SSc group was 34 females and 4males, while it was 35 females and 3 males in the L- SSc group. The average age of patients in the L+ SSc group was 53.3±12.2 years while it was 59.6±10.0 years in the L- SSc group. There was no statistically significant difference in age and gender of the patients (p>0.05). It was found that there was a decrease in the modified Rodnan score and statistically significant increase in the 6-minute walk test. However, the median DLCO in the carbon monoxide diffusion test decreased 58 from 60 contrary to expectations.
Rituximab treatment has had an improvement in skin score of patients whereas there are differences in pulmonary findings. Double-blind, randomized controlled trials may show the real efficacy of the medicine by removing bias.