Meme kanseri hastalarının tamamlayıcı ve alternatif tıp kullanımı ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The use of complementary and alternative medicine of breast cancer patients and its effect on quality of life
Yazar: İLKNUR YÜCEL
Danışman: YRD. DOÇ. İLKNUR METİN AKTEN
Kırklareli Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Tamamlayıcı tedaviler = Complementary therapies ; Tıp-geleneksel = Medicine-traditional ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu araştırma, meme kanseri olan hastaların Tamamlayıcı ve Alternatif Tıp kullanımlarının yaşam kalitesi üzerindeki etkisinin incelenmesi amacıyla yapıldı.
Gereç ve Yöntem: Araştırma tanımlayıcı ve kesitsel tipte olup, 25.11.2020-01.04.2021 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü Poliklinik/ Klinikleri'ne başvuran 265 meme kanseri tanısı almışhastalar ile birlikte yürütüldü. Araştırmanın verileri "Kişisel Bilgi Formu", "Tamamlayıcı ve Alternatif Tıp Yaklaşımları Ölçeği", "Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Kısa Formu" kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde ortalama, frekans, yüzde, Ki-kare, Mann-Whitney U testi, Bonferroni düzeltmeli Kruskall-Wallis testi kullanıldı.
Bulgular: Araştırmaya katılan hastaların yaş ortalaması 56,81±16,58 olup %85,3'ü kadındır. Katılımcıların %97,4'ü TAT kullandığını, %51,9'u  TAT kullanım sürelerinin 1 yıldan kısa olduğunu, %59,6'sı TAT kullanımına ilişkin bilgiyi akraba/komşusundan edindiğini ifade etti. Çalışmaya katılan hastaların hastalık tanısı konmasıyla birlikte bitkilerden en çok astragalus (Geven Otu) (%48,3) ve isveç şurubu (%47,5) kullanımına başladıklarını ifade ederlerken; besinlerden ise en çok tavuk eti (%64,5) ve süt-süt ürünleri (%59,6) kullanılmaya başladıklarını belirtti. Araştırmaya katılan hastaların yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, sigara/alkol kullanımı ve sağlık güvencesiyle TAT ölçeği toplam puanı ve alt boyutu puanları bakımından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0.05).TAT kullanma durumlarına göre TAT WHOQOL-Bref-TR Bedensel İyilik, Sosyal İlişkiler ve Çevre-tr alt boyutu puanları bakımından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). 
Sonuç: Araştırma sonucunda çalışmaya katılan hastaların çoğunun TAT kullandığı ve TAT kullanımına ilişkin bilgiyi sağlık profesyonellerinden almadığı saptandı. Sağlık profesyonellerinden olan hemşireler meme kanseri tanısı konmuş hastaların TAT kullanım durumlarını sorgulamalı, değerlendirmeli ve bu doğrultuda bakım sürecini planlamalıdır. 

Anahtar Kelimeler: Meme Kanseri, Hemşirelik, Yaşam Kalitesi, Tamamlayıcı ve Alternatif Tıp

Abstract:
Indroduction and Aim: This study was conducted to examine patients with breast cancer who used  effect of Comlementary and Alternative Medicine on their quality of life of individuals with breast cancer.
Material and Method: The study was descriptive and cross-sectional and was conducted with 265 individuals with breast cancer who applied in Istanbul Universty Oncology Institute Polyclinic/Clinics between 25.11.2020-01.04.2021. The data of the study were collected using Person Information Form, Complementary and Alternative Medicine Approaches Scale, World Health Organization Quality of Life Short Form. Mean, frequency, percentage, Chi-square, Mann-Whitney U test, Bofferoni corrrected Kruskall-Wallis test were used in the analysis of the values.
Results: The average age of the individuals participating in the study was56.81±16.58 and 85.3% were women. 97.4% of the participants stated that they use CAM, 51.9% of them used CAM for less than 1 year and 59.6% of the participants stated that they CAM usage from their relatives/neighbors. While the individuals participating in the study stated that they started to use the plants mostly Astragalus (48.3%) and Swedish syrup (47.5%); chicken meat (64.5%) and milk-milk products (59.6%) were tha most common foods has been used. No statistically significant difference was found in terms of age, gender, marital status, educational status, smoking/alcohol use, health insurance, total score and sub-dimenion scores of the CAM scale (p>0.05). No statistically significant difference was found in terms of physical well-being, social relations and environment-tr subdimension scores (p>0.05).
Conclusion: As a result of the study it was determined that most of the individuals participating in the study used CAM and didn't receive information about their use of CAM from health professionals. Nurses should question and evaluate the use of CAM of individuals dignosed with breast cancer and the care procces should be planned accordingly.

Keywords: Breast Cancer, Nursing, Quality of Life, Comlementary and Alternative Medicine