Öznelerin deneyimleri üzerinden günlük hayat: Eleştirel bir yeniden kavramsallaştırma
The daily life based on the experience of the subjects: A critical re-conceptualization
Yazar: AYŞEGÜL KURTOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. ABDULKERİM SÖNMEZ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Boş zaman = Leisure ; Emek = Labour ; Günlük yaşam = Daily life ; Kavramsallaştırma = Conceptualization ; Serbest zaman ilgilenim = Leisure involvement ; Çalışma = Work

Özet:
Bu araştırmada faillerin kendilerine bağladıkları anlam üzerinden hangi faaliyetleri ne zaman ve nasıl gerçekleştirdiklerinden hareketle günlük hayatı nasıl örgütledikleri konu edilmekte ve çalışma, emek, boş zaman ve serbest zaman kavramları esas olmak üzere tekrarın ayırt edici bir unsur olarak öne çıktığı üretimsel ve yeniden üretimsel boyutları dikkate alınarak günlük hayatın özgün mahiyet ve vasıflarının tefrik edilmesi ve yeniden kavramsallaştırılması amaçlanmaktadır. Araştırmada yoğun araştırma yöntemi takip edilmiş ve ampirik veriler 26'sı kadın 21'i erkek toplam 47 bireyle gerçekleştirilen derinlemesine mülâkatlar aracılığıyla derlenmiştir. Verilerin analizinden hareketle bu çalışmanın temel iddiası günlük hayatın gündelik olan/gündelik olmayan başta olmak üzere çalışma/çalışma dışı zaman, çalışma/boş zaman ya da çalışma/serbest zaman gibi karşıt ikilikler temelinde kavramsallaştırılmasının isabetsiz olduğudur. Aksine günlük hayat, hayatın bir günden başlayarak genişleyen zaman birimi boyunca, faillerin amaç ve değer yönelimli olarak kendileri ya da bir başkası için fayda üretmek üzere çalıştıkları, kesintili olduğu kadar süreğen, tekrarlı olsa da sıradanlaşmaya dirençli veçhesi ve hayatın günbegün inşa edildiği en temel parçasıdır. Tekrar etme günlük hayatın en temel kurucu vasfı olmakla birlikte faaliyetlerin tekrar edilmeleri kaçınılmaz olarak tekdüzeleşmeleriyle sonuçlanmamaktadır. Tekdüzeleşme durumunda failler kastî ve değiştirici müdahalelerde bulunarak, yani manevra yaparak, günlük hayatı üretmekte ve yeniden üretmektedirler. Ulaşılan tanım kendisine atfedilen sıradan, olağan, tek düze, rutin, önemsiz gibi vasıfların günlük hayatın kurucu vasıfları olmadığı, dolayısıyla gündelik olan/gündelik olmayan karşıtlığından azade olarak hayat ile parça-bütün ilişkisi içinde bir kavram çifti (günlük hayat-hayat) oluşturduğuna işaret etmektedir. Bu nedenle bu çalışmada günlük hayat belirtilen bu vasıfları ima ederek pekiştiren gündelik hayat (everyday life) kavramı yerine, onun 24 saatle sınırlı olmayıp aksine bir günden başlayarak haftaya, aya, yıla doğru genişleyen oradan da yılların tekrarıyla devam eden ve tekrarın ritmik olma zorunluluğu taşımaması nedeniyle "her gün" yerine "o gün"e atıfta bulunan bir olgu olduğunun ifade edilebilmesi için "günlük hayat" (daily life) olarak yeniden kavramsallaştırılmıştır.

Abstract:
This thesis takes for its subject how agents organize their daily lives depending on when and how they act out certain activities which themselves are based on the meaning said agents attach to these activities and aims - to distinguish and re-conceptualize the original nature and characteristics of daily life, taking into account its productive and re-productive dimensions in which repetition stands out as a distinguishing feature of the principle concepts of work, labour, free time and leisure.  The intensive research method was followed in the research and the empirical data were compiled through in-depth interviews with 47 individuals, of which 26 were women and 21 were men. Based on the analysis of the data, the main claim of this study is that it is inaccurate to conceptualize daily life on the basis of opposing dichotomies such as everyday/non-everyday, working/non-working time, working/leisure or working/free time. On the contrary, daily life is the most basic part of life, and it is an aspect of life that is resistant to becoming ordinary even if it is repetitive, as continuous as it is split, where agents work to produce benefits for themselves or someone else in a purpose- and value-oriented way throughout any unit of time starting and building up from a single day. Although repetition is the most basic founding feature of daily life, repetition of activities does not inevitably result in their monotony. In the case of monotony, agents produce and re-produce daily life by making deliberate and altering interventions, that is, by manoeuvring. The definition reached indicates that qualities such as "ordinary", "usual", "monotonous", "routine", and "unimportant" attributed to daily life are not the founding characteristics of daily life, therefore, they form a concept couple (daily life-life) in a part-whole relationship with life, free from the daily/non-everyday contrast. For this reason, in this study instead of the term "everyday life", which reinforces these qualities by implying these very qualities, has been re-conceptualized as "daily life" in order to express that the latter is a phenomenon referring to "that day" instead of "every day" since it is not limited to 24 hours, on the contrary it starts from a day, expands to a week, a month and continues with the repetition of the years which does not have to be rhythmic.