Köpük aplikasyon tekniği ile aktarılan silikon kimyasalının bazı mekanik işlemler ve yıkamalar sonrası denim kumaş performansına olan etkisinin incelenmesi
The investigation of effect of the performance change of denim fabric of silicone chemical applied with foam application after mechanical processes and washings
Yazar: METİN KAYHAN
Danışman: PROF. DR. ONUR BALCI ; PROF. DR. CEM GÜNEŞOĞLU
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering

Özet:
Kumaş tuşesi, tüketici tercihlerini ve kumaşın değerini belirleyen en temel parametrelerinden biridir. Tekstil bitim işlemlerinde, kumaş tutumunu geliştirmek için farklı pek çok kimyasal madde ile yumuşatma işlemi uygulanmaktadır. Konvansiyonel olarak piyasada silikon ve yağ asidi kondenzasyon ürünleri (katyonik, non-yonik vb..) olmak üzere iki tip yumuşatıcı kullanılmaktadır. Silikon esaslı olanlar hammadde kimyasal yapısı ve partikül boyutuna göre makro, mikro, hidrofil olarak sınıflandırılabilmektedir. Bu kimyasallar tekstil yüzeylerine yüksek pick-up prensibi ile çalışan emdirme veya çektirme yöntemleri ile aktarılmaktadır. Tez kapsamında bu kimyasallar, kumaşa ilk defa köpük aplikasyonu ile aktarılmış ve sonrasında uygulanan kalandır ve sanfor gibi mekanik bitim işlemleri ile kumaş performans özellikleri (tuşe açısından) geliştirilmeye çalışılmıştır. Aplikasyonlar sonrası; stiffness, yıkamalar sonrası stiffness, eğilme dayanımı, kat geri dönüşüm açısı testleri gibi kumaş tuşesini ve hava geçirgenliği, gramaj, sürtme haslıkları, kopma mukavemeti, yırtılma mukavemeti, sprey – su iticilik testi, renk ölçüm değerleri gibi kumaş genel karakterizasyonunu ölçmeye yönelik testler yapılmış olup incelenen çalışma parametrelerin kumaşlar üzerindeki etkisi tespit edilmeye çalışılmıştır. Farklı özelliklerde yumuşatıcı apresi uygulanmış bu kumaşlar daha sonra, denim kumaşlara uygulanan rinse yıkama, enzim yıkama ve ağartma işlemlerine tabi tutulmuştur. Yıkama işlemlerinde, uygulanan yumuşatıcı kimyasallarının tuşe açısından kalıcılığı ve renk değişimi üzerine etkisi araştırılmıştır. Son olarak, tüm test sonuçları üzerinde varyans analizi (ANOVA) yapılmış ve sonuçlar değerlendirilmiştir. Yapılan test sonuçlarına göre, köpük ile aplikasyon yönteminin emdirme yöntemine nazaran iyi sonuçlar vermediği fakat mekanik işlemler ile özellikle kalandır çeşidine göre olumlu ve olumsuz değişimlerin olduğu gözlenmiştir.

Abstract:
The fabric handle is one of the basic parameter that determined add value of fabric and consumer pereferences. The softening process is performed with many diferrent chemicals for improve fabric handle in the textile finish. As conventional, two types of softener, the fatty acid products (cationic, non-ionic …etc) and the silicones are used in the market. The based silicones can be classifield according to raw chemical nature and particle size, as hydrophilic, macro and micro.These chemicals are trasnferred to textile surface by impregnation and exhaust process with high pick-up principle. In this thesis, these chemicals first time are applied to the fabric by method of foam application. Then it has attempted to develop fabric handling properties with mechanical finish implementation such as calender and sanforising. The impact of the examined operating parameters on the fabric has been tried to define fabric handles by making testes such as stifness, stifness after washings, bending strength, crease recovery test and to measure the common characterization of the fabric by making testes such as air permeability, fabric weight, rubbing fastness, tensile strength, tear strength, spray - water repellency test and color measurement values after applications. These fabrics with different characteristic of softener finish were subjected to rinse washing, enzyme washing and bleaching processes applied to denim fabrics. The effects of applied softener chemicals were investigated on the handle durability and color change at the washing treatments. Finally, it was performed analysis of variance (ANOVA) on whole test results and the results were evaluated. According to the results, it was observed that the application method with foam did not give good results compared to the impregnation method, but there were positive and negative changes with mechanical processes, particularly with the calender types.