Osmanlı lalaları ve siyasi faaliyetleri (Fatih Dönemi sonuna kadar)
Ottoman 'lalas' and their political activities (up until the end of The Fatih Period)
Yazar: BÜŞRA ÖZYURT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED İBRAHİM YILDIRIM
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History
Dizin: Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Osmanlı İmparatorluğu =

Özet:
Bu tez, 1299-1481 yılları arasında Osmanlı Devleti'nin şehzadelerini eğitmek ile vazifelendirilmiş lalaların siyasi faaliyetlerini ele almaktadır. Araştırmamızın çıkış noktası şehzadenin tahta çıktığı zaman devleti yönetebilecek şekilde donanımlı ve tecrübeli olmasının altında yatan eğitimin lala tarafından nasıl verildiğidir. Şehzadelerin yetiştirilmesine büyük önem verilen Osmanlı Devleti'nde lalaların seçimleri de oldukça önemlidir. Şehzadeye tayin edilen lala kendisini geliştirmiş, devlet işlerini bilen, idareci ve şehzadeyi her yönden eğitebilecek kişilerdir.
 
Yaptığımız araştırmadan çıkan neticeye göre hem idari hem de askerî yönden başarılı lalalar, şehzadelerine de bunu öğreterek devlet idaresinde ve yapılan fetihlerde başarıları daha da arttırmışlardır. Lalalar yalnızca sancakta görev almamış, padişah olduktan sonra da kendilerine üst düzey mevkilerde görevler verilmiştir. Padişahlar çocukluktan itibaren kendilerinin yanında bulunan lalalarını devletin en yüksek mercisi olan veziriazamlık makamına dahi tayin etmişlerdir.
 
Kuruluş dönemi ile ilgili yaşanan kaynak sıkıntısı nedeni ile çalışmamızda sancaktaki idarenin genel yönetimi yer almaktadır. Lalaların siyasi faaliyetlerine çoğunlukla şehzadeler tahta çıktıktan sonra yer verilmiştir. Bu çalışma ile Osmanlı Devleti'nin kuruluş dönemi olarak nitelendirilen 1299-1481 yılları arasında lalaların siyasi faaliyetleri analitik bir şekilde incelenmiştir.

Abstract:
This thesis examines the political activities of the Ottoman Empire's lalas assigned to educate the princes between 1299 and 1481. The starting point of our research is how the education provided by the lala ensured that the prince would be equipped and experienced enough to govern the state upon ascending the throne. In the Ottoman Empire, where great importance was placed on the training of princes, the selection of lalas was also crucial. The lala assigned to a prince was an individual who was well- developed, knowledgeable about state affairs, an administrator, and capable of educating the prince in all aspects.
 
According to our research findings, successful lalas in both administrative and military aspects enhanced their achievements in state administration and conquests by teaching their princes these skills. Lalalar did not only serve in the provinces but were also given high-ranking positions after the princes ascended to the throne. Sultans appointed their lalas, who had been with them since childhood, to even the highest office of the grand vizier.
 
Due to a lack of sources related to the early Ottoman period, our study focuses on the general administration of the provinces. The political activities of the lalas are predominantly highlighted after the princes ascended to the throne. This study provides an analytical examination of the political activities of lalas during the period of the Ottoman Empire considered as its foundation, from 1299 to 1481.