Korunması gerekli bir endüstri mirası yaklaşımı ile Ankara Rüzgar Tüneli yapısının incelenmesi
Examining the Ankara Wind Tunnel structure with an approach to preserving industrial heritage
Yazar: NURCAN ÖKSÜZ AĞRALI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUNA KAN
İSTANBUL TOPKAPI ÜNİVERSİTESİ / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimarlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
Ülkemiz, erken cumhuriyet döneminde dünyadaki havacılık gelişmelerini yakından izlemiş ve Mustafa Kemal Atatürk'ün yerli üretim vizyonuyla hava araçlarının araştırma, geliştirme ve üretimine yönelik büyük yatırımlar gerçekleştirmiştir. Bu yatırımların en önemli sembollerinden biri, hava araçlarının aerodinamik performansını test etmek için tasarlanan, Ankara'da inşa edilen Ankara Rüzgar Tüneli Türkiye'nin ilk hava tünelidir. 1947'de imzalanan Marshall Planı ile birlikte Türkiye'nin havacılık politikası değişmiş ve yerli üretim hedefinden uzaklaşılmıştır. Bu durum, Ankara Rüzgar Tüneli'nin işlevsiz kalmasına ve uzun yıllar boyunca aerodinamik işlevini yerine getirememesine neden olmuştur. Tünel, 1993 yılında Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Savunma   Sanayii Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü (TÜBİTAK SAGE)'ye devredilene kadar atıl kalmıştır. Günümüzde aerodinamik araştırmalar için kullanılmakta olan Ankara Rüzgar Tüneli, Türkiye'deki havacılık endüstrisinin başlangıcına ait tarihi bir değer olarak günümüze ulaşmıştır. Bu çalışmada Ankara Rüzgar Tüneli yapısının "Korunması Gerekli Bir Kültürel Miras" olma durumuna dair bir tez ortaya konulmuştur. Bu amaçla Tünel'in tarihsel süreci, önemi ve mimari yapısı detaylı bir şekilde incelenmiş ve dünyadaki benzer endüstri mirası yapıtları ile karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Halihazırda Ar-Ge ihtiyaçlarına cevap verebilmek için farklı özelliklere sahip yeni rüzgar tünellerinin yapılması durumuna karşı Ankara Rüzgar Tüneli'nin yeni düzende fonksiyonunu devam ettirmesine dair bir umut oluşturmaktadır. Bu çalışmada, yapının endüstri mirası olarak değerlendirilmesine dair değerleri ortaya konulmakta ve gelecek nesillere aktarılması için gerekli stratejiler üzerine tartışılmasının önü açılmaktadır.

Abstract:
Our country closely followed the aviation developments in the world in the early republican period and made great investments in research, development and production of air vehicles with Mustafa Kemal Atatürk's domestic production vision. One of the most important symbols of these investments is the Ankara Wind Tunnel, which was designed to test the aerodynamic performance of air vehicles and built in Ankara. Turkey's first wind tunnel. With the Marshall Plan signed in 1947, Turkey's aviation policy changed and moved away from domestic production. This situation caused the Ankara Wind Tunnel to become dysfunctional and unable to perform its aerodynamic function for many years. The tunnel remained idle until it was transferred to the Scientific and Technological Research Council of Turkey Defense Industry Research and Development Institute (TÜBİTAK SAGE) in 1993. Today, the Ankara Wind Tunnel, which is used for aerodynamic research, has reached today as a historical value belonging to the beginning of the aviation industry in Turkey. In this study, a thesis was put forward on the situation of being a "Cultural Heritage that Needs to be Preserved" of the Ankara Wind Tunnel structure. For this purpose, the historical process, importance and architectural structure of the Tunnel were examined in detail and comparatively discussed with similar industrial heritage works in the world. It creates a hope for the Ankara Wind Tunnel to continue its function in the new order against the situation of building new wind tunnels with different characteristics to meet R&D needs. In this study, the values for evaluating the structure as industrial heritage are revealed and the door is opened for discussion on the strategies necessary for transferring it to future generations.