Diyabet tanılı hastaların fiziksel aktivite düzeylerinin belirlenmesi ve tedaviye uyumları ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Determining the physical activity levels of patients diagnosed with diabetes and evaluating their relationship with treatment adherence
Yazar: HALİL OKUR
Danışman: PROF. DR. OKCAN BASAT
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Anketler = Questionnaires ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Fiziksel aktivite = Physical activity ; Tedaviye bağlılık ve uyum = Treatment adherence and compliance ; Ölçekler = Scales

Özet:
Giriş ve Amaç: Bu çalışmanın amacı; Diyabetes Mellitus tanılı hastaların
fiziksel aktivite düzeylerini belirlemek ve tedaviye uyumları arasındaki ilişkiyi
değerlendirmektir.
Yöntem: Bu çalışma tek merkezli, prospektif, analitik bir araştırma olarak
planlanmış olup, Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği
Polikliniği'ne 15 Şubat-15 Haziran 2020 tarihleri arasında başvuran 237 hasta ile
yapıldı. Çalışmaya, en az 1 yıldır diyabet teşhisi olan ve çalışmaya katılmayı kabul
eden 18 ila 65 yaşları arasındaki kişiler dahil edildi. Katılımcıların sosyodemografik
verileri tarafımızca hazırlanan Hasta Bilgi Formu kullanılarak yüz yüze görüşme
tekniği ile sorgulandı. Tansiyon, boy, kilo ve beden kitle indeksi (BKİ) ölçümleri
yapılarak kaydedildi. Açlık kan şekeri ve HbA1C düzeyleri kaydedildi. Fiziksel
aktivite düzeylerini saptamak için Birinci Basamakta Fiziksel Aktivite Anketi
(BBFAA) ve Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi (UFAA) uygulandı. İlaç tedavisine
uyum düzeyleri diyabet hastaları için hazırlanmış Modifiye Morisky Tedavi Uyum
Ölçeği-8 (MMTUO-8) ile değerlendirildi. Elde edilen verilerin istatistiksel analizleri
için IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Türkiye) programı kullanıldı. Anlamlılık
p<0.05 düzeyinde değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 237 kişinin yaş ortalaması 51,32±8,62 olup
(min:25, max:65) çoğu kadın (%59,5) idi. %57,8'i DM tedavisinde sadece OAD
kullanıyor iken %61,6'sında başka bir hastalık sebebiyle ek ilaç kullanımı vardı.
UFAA'ya göre katılımcıların büyük çoğunluğu (%60,3) fiziksel olarak inaktif idi.
Benzer şekilde BBFAA'ya göre de katılımcıların sadece %8'i hareketli iken büyük
çoğunluğunun (%67,9) hareketsiz olduğu saptandı. Katılımcıların MMTUÖ-8 skor
değerleri ortalaması 5,74±2,05 olup %44,3'ünün tedaviye uyum düzeyi düşük
saptandı. Fiziksel aktivite düzeyini ölçen her iki test ile de kişilerin ilaç tedavisine
uyumunda istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmadı (p>0.05).
Sonuç: Bu çalışmada; DM tanılı hastaların büyük çoğunluğunun fiziksel
aktivite düzeyleri düşük bulunmuş olup ilaç tedavisine uyumları arasında ilişki
saptanmadı. Ancak her ne kadar istatistiksel olarak anlamlı olmasa da, uygulanması kolay ve pratik bir test olan BBFAA ile alınan sonuçların daha yol gösterici olduğu
gözlendiğinden günlük pratikte daha sık kullanılabileceği kanısına varıldı.

Abstract:
Introduction and Objective:The aim of this study was to determine the
physical activity levels of patients diagnosed with diabetes mellitus and to evaluate the
relationship between their adherence to treatment.
Method:This study was planned as a single-center, prospective, analytic
studyand it was conducted with 237 patient who applied to Gaziosmanpaşa Training
and Research Hospital Family Medicine Outpatient Clinic The study included those
aged between 18 and 65 years who had been diagnosed with diabetes for at least 1 year
and agreed to participate in the study. Sociodemographic data of the participants were
questioned by face-to-face interview techniqu eusing the Patient Information Form
prepared by us. Blood pressure, height, weight and body mass index (BMI) were
measured and recorded. Fasting blood glucose and HbA1C levels were recorded.
General Practice Physical Activity Questionnaire (GPPAQ) and International Physical
Activity Questionnaire (IPAQ) were applied to determine physical activity levels.
Levels of adherence to medication were evaluated with the Modified Morisky
Treatment Compliance Scale prepared for diabetic patients.For statistical analysis of
the data obtained, IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Turkey) program was used.
Significance level was evaluated as p <0.05.
Results:The meanage of 237 people included in the study was 51,32±8,62
(min: 25, max: 65) and most of them were female(59.5 %). While 57.8% used only
OAD in DM treatment, 61.6% had additional medication use düet or another
disease.According to the IPAQ, most of the participants (60.3%) were physically
inactive. Similarly, according to the GPPAQ, it was found that only 8% of the
participants were active while the majority (67.9%) were inactive. The mean Morisky
score values of the participants were 5.74 ± 2.05 (min: 0, max: 8), and 44.3% of them
had a low level of adherence to medication. No statistically significant relationship
was found between both tests measuring physical activity level and adherence to
medication(p>0.05).
Conclusion:In this study; Physical activity levels of the majority of patients
with DM were found to be low, and no relationship was found between their adherence to medication. However, although it was not statistically significant, it was concluded
that it could be used more frequently in daily practice, as the results obtained with
BBFAA, which is an easy to apply and practical test, were observed to be more
instructive.