Sosyal kaygı ile algılanan ebeveyn tutumları, benlik saygısı ve başa çıkma stilleri ilişkisi
The relationship between social anxiety and perceived parent attitudes, self-esteem and coping styles
Yazar: HAVA NUR AK
Danışman: DOÇ. DR. MERYEM KARAAZİZ
Yakın Doğu Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışma sosyal kaygı, algılanan ebeveyn tutumları, benlik saygısı ve başa çıkma
stilleri arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. Araştırma modelinde ilişkisel tarama
yöntemi kullanılmıştır. Çalışma sürecinde katılımcılara olasılıklı olmayan örnekleme
yönteminin alt başlığı olan kolay örnekleme yöntemiyle ulaşılmıştır. Pandemi koşulları
sebebiyle çalışma çevrimiçi ortamda gerçekleştirilmiştir. Çalışma esnasında Sosyodemografik Bilgi Formu, Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği, Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn
Tutumları Çocuk Formu, İki Boyutlu Benlik Saygısı Ölçeği ve Başa Çıkma Stilleri Ölçeği
uygulanmıştır. Araştırma grubu Ankara'da yaşayan, 18-65 yaş aralığında yetişkin
bireylerden oluşmaktadır. Araştırmaya 244 kadın, 151 erkek olmak üzere toplamda 395 kişi
katılmıştır. Sosyal kaygı ile algılanan ebeveyn tutumları, benlik saygısı ve başa çıkma stilleri
değişkenleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Bireylerin Aşırı
Koruyuculuk ve Reddedicilik boyutlarından aldıkları puanlar ile Liebowitz Sosyal Kaygı
Ölçeği alt boyutlarından alınan puanlar arasında pozitif yönlü korelasyon vardır. Duygusal
Sıcaklık alt boyutundan alınan puanlar ile Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği alt boyutları
arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde korelasyon bulunmamaktadır. İki Boyutlu
Benlik Saygısı Ölçeği ile Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği puanları arasında negatif yönlü
korelasyon olduğu görülmüştür. Başa Çıkma Stilleri Ölçeğine ait Duygulara Odaklanma ve
Ortaya Koyma, Yadsıma, Davranışsal Olarak İlgiyi Kesme, Duygusal Sosyal Destek
Kullanımı ve Madde Kullanımı boyutlarından almış oldukları puanlar ile Liebowitz Sosyal
Kaygı Ölçeği alt boyutları arasında pozitif yönlü, istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde
korelasyon tespit edilmiştir. Katılımcıların Başa Çıkma Stilleri Ölçeğine ait Olumlu Yeniden
Yorumlama ve Planlama boyutlarından almış oldukları puanlar ile Liebowitz Sosyal Kaygı
Ölçeği alt boyutları arasında negatif yönlü, istatistiksel açıdan anlamlı olacak düzeyde
korelasyon bulunmuştur. Türkiye'de Türk toplum yapısına uygun bir sosyal kaygı ölçeği
iv
geliştirilebilir ve bu doğrultuda yeni araştırmalar yapılabilir. Araştırmacılar klinik ortamda
katılımcılara bilinçli farkındalık eğitimleri vererek, bilişsel yeniden yapılandırma teknikleri
uygulayarak, işlevsel başa çıkma tekniklerini öğreterek katılımcıların gelişimini
gözlemleyebilir. Alanda uzman kişilerin sosyal kaygıya dair psiko-eğitim vererek toplumu
bilinçlendirebilirler.
Anahtar Kelimeler: Sosyal Kaygı, Algılanan Ebeveyn Tutumu, Benlik Saygısı,
Başa Çıkma Stilleri

Abstract:
The aim of this study was to analyze the relationship between Social anxiety,
perceive parental attitudes, self esteem and coping styles. Relational scanning model was
used in the reasearch model. During the study, participants were collected with the easy
sampling method which is the subtitle of the probabilty sampling method. Due to pandemic
conditions, this study was carried out online. During the study, the Socio-demographic
Information form, Liebowitz Social Anxiety Scale, the Short Version of EMBU-C, Twodimensional Self Esteem Scale and Cope Inventory were used. Participants comprise of adult
individuals between the ages of 18-65 living in Ankara . A total of 395 people, 244 women
and 151 men, participated in the study. A statistically significant relationship was found
between social anxiety and perceived parental attitudes, self-esteem and coping styles
variables. There is a positive correlation between the scores that individuals get from the
Overprotection and Rejection dimensions and the scores they get from the Liebowitz Social
Anxiety Scale sub-dimensions. There was no statistically significant correlation between the
scores they received from the Emotional Warmth Dimension and the Liebowitz Social
Anxiety Scale sub-dimensions. There was a negative correlation between the scores of the
Two-Dimensional Self-Esteem Scale and the Liebowitz Social Anxiety Scale. There was a
positive and statistical difference between the scores individuals get from the Cope Inventory
Focusing and Expressing Emotions, Substance Use, Denial, Behavioral Disengagement, and
Use of Emotional Social Support and Liebowitz Social Anxiety Scale's sub-dimensions.
There is a negative and statistically significant correlation between the scores of the
participants in the Positive Reinterpretation and Planning aspects of the Coping Styles Scale
and the Liebowitz Social Anxiety Scale sub-dimensions. A new social anxiety scale can be
developed in accordance with the standards of Turkish society in Turkey, and new research
vi
can be conducted in this direction. Researchers can observe the development of participants
by providing mindfulness training, applying cognitive restructuring techniques, and teaching
functional coping techniques in the clinical setting. Psychologist in the field can raise
awareness of the society by providing psycho-education about social anxiety.
Keywords: Social Anxiety, Perveived Parental Attitudes, Self-esteem, Coping Styles