Tasarım parametreleri değişkenliği ile farklı hesap yöntemlerinin taşıma gücüne etkisi
Design parameters the effect of different calculation methods on carrying capacity with variability
Yazar: KEVSER KESER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM ERDEM
Munzur Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Geoteknik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Kazık taşıma gücü = Pile bearing capacity ; Killi zeminler = Clay soils ; Toprak zemin = Soil ; Zayıf zeminler = Poor soils

Özet:
Geoteknik mühendisliğinin temel amacı, yapıların inşasında katmanların fiziksel ve mekanik olarak incelenmesidir. Bu nedenle yapılara temel atılırken farklı yöntemlerle zemin analizleri yapılmaktadır. Zeminin taşıma gücünün belirlenmesi, zemine uygulanacak yükün doğru bir şekilde hesaplanması sonucunda ulaşılmaktadır. Zeminde oluşabilecek gerilmeler, güvenlik sınırı içerisinde olması büyük önem arz etmektedir. Zeminin güvenlik sınırları içerisinde taşıyabileceği yükün hesaplanması işi bu nedenle çok önemlidir. Zeminin taşıma kapasitesi sadece üzerine inşa edilen yapıların yükünü taşımak için tasarlanmamıştır. Toprağın rolü, toprağa sonradan eklenen ek yapıların yüküne dayanması toprağın taşıma gücünü etkilemektedir. Tahmin edilebileceği gibi, özellikle yüksek binaların zemin katlarında ve/veya bodrum katlarında kolon ve kiriş sayılarının azaltılması gibi uygulanamayan önlemlerin sonuçlarının oldukça zor olması beklenmektedir.
Bir bina temelinin taşıma gücü kavramını incelerken iki önemli parametre dikkate alınmalıdır. Bunlardan ilki yük kapasitesi limiti, ikincisi ise izin verilen yerleşim miktarıdır. Yapının inşası sırasında yüklenen toprak ortamında sıkışma (oturma) meydana gelir. Oturmaların tamamlanma süresi ve toplam sayısı, katman kategorilerine ve yük tipine bağlıdır. Temel, üst yapı yüklerini taşıyıcı zemin tabakalarına aktarırken zeminde aşırı gerilmeye sebep olmamalıdır. Bu sebeple emniyetli temel tasarımında uygun bir güvenlik sayısı uygulanmalıdır.
Geoteknik Mühendisliğinde, çeşitli üst yapı yüklerini güvenli şekilde zemine aktaran temellerin tasarımı son derece önemlidir. Bunun gerçekleştirilebilmesi için, zemin özelliklerinin derinlemesine incelenmesi gerekmektedir. Bu çalışmada taşıma gücü, farklı taşıma gücü yöntemleri ile tasarım parametrelerindeki ve zemindeki arazi çalışması sırasında oluşan belirsizlikler hesaba katılarak incelenecektir. TBDY-2018'de tasarım taşıma gücünün belirlenmesi için önerilen Temel Taşıma Gücü Dayanım katsayısı değeri uygulanmaktadır. Eurocode 8 de, bu katsayıya ilave olarak tasarım parametrelerinde de belirlenen katsayılar ile azaltma yapılmaktadır. Bu çalışmada, TBDY-2018'de önerilen katsayının uygunluğu ve ilave bir azaltmanın gerekli olup olmadığı araştırılacaktır.

Abstract:
The main goal of geotechnical engineering is the physical and mechanical study of layers in the construction of structures. For this reason, soil analyzes are carried out with different methods while laying the foundation of the structures. The most important of these analyzes are those related to the concept of carrying capacity. The determination of the bearing power of the ground is reached as a result of the correct calculation of the load to be applied to the ground. The stresses that may occur on the ground are of great importance that it is within the safety limit. The task of calculating the load that the floor can carry within the safety limits is therefore very important. The bearing capacity of the floor is designed not only to bear the load of the structures built on it. The role of the soil, its reliance on the load of additional structures added to the soil afterwards affects the bearing power of the soil. As can be expected, the results of non-feasible measures, such as reducing the number of columns and beams, especially on the ground floors and basements of high-rise buildings, are expected to be quite difficult.
When studying the concept of bearing power of a building foundation, two important parameters should be taken into account. The first is the load capacity limit, and the second is the allowable amount of settlement. During the construction of the structure, compaction (sitting) occurs in the loaded soil environment. The time to complete and the total number of sittings depends on the tier categories and the type of load. The foundation must not cause excessive stress on the ground when transferring superstructure loads to the bearing ground layers. For this reason, an appropriate number of safety must be applied in the design of the safe foundation.
In Geotechnical Engineering, the design of foundations that safely transfer various superstructure loads to the ground is extremely important. In order to achieve this, it is necessary to conduct an in-depth examination of the soil characteristics. In this study, the bearing power will be examined by taking into account the uncertainties in the design parameters and during the field work on the ground with different conveying power methods. In TBDY-2018, the recommended Basic Bearing Power Strength coefficient value is applied to determine the design bearing power. In Eurocode 8, in addition to this coefficient, a reduction is made with the coefficients determined in the design parameters. In this study, the appropriateness of the coefficient proposed in TBDY-2018 and whether an additional reduction is required will be investigated.