Türk Medeni Kanununda koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması
Restriction of freedom for the purpose of protection in Turkish Civil Code
Yazar: BURAK YAKAN
Danışman: PROF. DR. MURAT DOĞAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law

Özet:
Koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması, bir gerçek kişinin, belirli zayıflık hallerinin varlığı halinde ihtiyaç duyduğu kişisel korunmanın sağlanması amacıyla iradesine karşı veya iradesi olmaksızın bir kuruma yerleştirilmesi veya bulunduğu kurumda alıkonulmasıdır. Zayıflık hallerini; akıl hastalığı, akıl zayıflığı, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, ağır tehlike arz eden bulaşıcı hastalık ve serserilik sebepleri oluşturmaktadır. Kısıtlamanın amacı, zayıflık halinden kaynaklanan korunma ihtiyacının giderilmesi ile kişinin insan onuruna yakışır bir hayat sürmesinin sağlanmasıdır.
Bir vesayet tedbiri olarak Türk hukukuna giren kurumun kaynağını, İsviçre Medeni Kanunu'nda 1978 tarihli değişikle yer verilen düzenleme oluşturmaktadır. Kanun koyucu, kaynak Kanunu'nda yer alan düzenlemeyi aynen dercetmemiş, kaynak Kanun'dan farklı olarak, Anayasa m. 19/2'de yer alan düzenleme ile uygunluk sağlama amacıyla, kaynak İMK m. 397a'da yer almayan "serserilik" ve "ağır tehlike arz eden bulaşıcı hastalık" sebepleri ile "toplum için tehlike oluşturma" şartına TMK m. 432'de yer vermiştir. Bu durum, kurumun amacı ve işlevini değiştirerek kuruma, hem kişiyi hem de toplumu korumaya yönelik bir işlev kazandırmıştır. Kanun koyucu, zorla tedavinin içeriği ve şartlarına açıkça yer vermemişse de kısıtlamanın zorla tedaviyi kapsadığı kabul edilmelidir. İsviçre'de ise, zorla tedavi açık ve özel bir yasal dayanağa kavuşturulmuştur.
Koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanmasının, Covid-19 küresel virüs salgını gibi bulaşıcı hastalığa yakalanan ya da maruz kalan (temaslı) kişilerin tecrit veya tedavi edilmelerinde uygulanma imkanının belirlenmesi önem arz etmektedir. 
Çalışmanın amacı, Türk hukukunda, koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması kurumunun mevcut gelişmeler karşısındaki durumunu belirlemek, bu konudaki eksiklikleri ve tartışmalı hususları aydınlatmaya çalışmaktır.
	Anahtar Kelimeler:	vesayet, koruma amacıyla özgürlüğün kısıtlanması, koruma amacıyla yerleştirme, zorla tedavi, ağır tehlike arzeden bulaşıcı hastalık

Abstract:
Restriction of liberty for the purpose of protection is the placement or detention of a natural person in an institution against or without his will to provide the personal protection he needs in the presence of certain states of weakness. States of weakness; mental illness, mental weakness, alcohol or drug abuse, infectious disease posing a grave danger and vagrancy. The purpose of the restriction is to eliminate the need for protection arising from the state of weakness and to ensure that the person leads a life worthy of human dignity.
The source of the institution, which entered Turkish law as a guardianship measure, is the regulation included in the Swiss Civil Code with the amendment of 1978. The legislator did not elaborate on the regulation contained in the source Law, and unlike the source Law, to ensure compliance with the regulation contained in A. 19/2 of the Constitution, the source included in A. 432 of the TCC the condition of "posing a danger to society" due to "vagrancy" and "infectious disease posing a grave danger" not included in SCC A. 397a of the Constitution.This has changed the purpose and function of the institution and given the institution a function to protect both the person and the society. In Switzerland, forced treatment has been given a clear and specific legal basis.
It is important to determine the possibility of applying the restriction of freedom for the purpose of protection in the isolation or treatment of persons infected or exposed to infectious diseases (contacts) such as the Covid-19 global virus outbreak.
The aim of the study is to determine the position of the institution of restriction of freedom for the purpose of protection in Turkish law in the face of current developments and to try to shed light on the deficiencies and controversial issues in this regard.
	Keywords: guardianship, restriction of liberty for protection, placement for protection, forced treatment, infectious disease presenting grave danger