117 no'lu Tereke Defterine göre Tokat'ın sosyal ve ekonomik durumu
Social and economic situation of Tokat according to the Tereke Book no 117
Yazar: ÜLKÜ TOPSAKAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ İBRAHİM AYKUN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tarih = History
Dizin: Defterler = Registers ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Osmanlı tarihi = Ottoman history ; Tereke Defterleri = Tereke Registers ; Tokat = Tokat ; Şeriye sicilleri = Court registers

Özet:
Şer'iyye Sicilleri ekonomik ve sosyal hayat hakkında bilgi sahibi olmamızı sağlayan önemli defterlerdir. Kadılar tarafından tutulan mahkeme kayıtlarıdır. Bu kayıtlar saklanır. Şer'iyye sicillerinde devlet ve kadılar arasındaki yazışmalar, halkın şikâyet ve istekleri yer alır ve bu kayıtlara bakılarak bir şehrin sosyal hayatı ve ekonomisi hakkında büyük ölçüde bilgi sahibi olunur. Şeri'yye sicillerinde tereke kayıtları da bulunmaktadır ve bu kayıtlara bakarak o kayıtta geçen kişilerin kültürel yapılarını ve sosyo-ekonomik durumlarını öğreniriz. Osmanlı Devleti'nin içinde bulunduğu sosyal ve ekonomik yapı hakkında bilgi sahibi oluruz. Bu bilgiler o dönemle ilgili ipuçları verir. Bu çalışmada öncelikle Şer'iyye sicilleri hakkında bigi verilmiş ve tereke kavramı açıklanmıştır. 117 nolu Tereke defterindeki kayıtlara göre Tokat şehrinin aile yapısı, idari yapısı, sosyal ve ekonomik yapısı incelenerek değerlendirmeler yapılmıştır. Yaptığımız çalışmada tereke sahiplerinin yaşadıkları yer, medeni halleri, işleri, unvanları, mirasçılar, mirasçıların cinsiyetleri gibi bilgiler yer almaktadır. Aynı zamanda tereke sahiplerinin kullandıkları eşyalar ve tereke sahiplerinin servet durumları yer almaktadır. 117 nolu defterde çalışmış olduğumuz dönem Birinci Dünya Savaşına rastlamaktadır. Bu çalışmada, Birinci Dünya Savaşı hakkında bilgi verilmiş olup, Tokat'ın savaş yıllarındaki ekonomisinin nasıl olduğu ile ilgili değerlendirmeler yapılmıştır. Savaş yıllarındaki ekonomi değerlendirilirken Tereke kayıtları içerisinde yer alan iki kayıt esas alınarak bir değerlendirme ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu çalışmada tereke sahiplerinin bıraktığı malların olduğu tablolar yer almaktadır. Tereke sahiplerinin bıraktığı bu mallara bakarak bir değerlendirme ortaya konulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Tokat, Şer'iyye Sicili, Tereke, Osmanlı, Ekonomi

Abstract:
Şer'iyye Registers are important boks that enable us to have information about economic and social life. Court records kept by kadis. These records are stored. The Şer'iyye Registers contain the correspondence between the state and the judges, the complaints and requests of the people and by looking at these records, a large amount of information about the social life and economy of a city can be obtained. There are also estate records in the Şer'iyye registers and by looking at these records, we learn the cultural structures and socio-economic status of the people in that record. We get information about the social and economic structure of the Ottoman Empire. This information gives clues about that period. In this study, firstly, information about the Şer'iyye registers is given and the concept of estate is explained. Then, the family structure, administrative structure, social and economic structure in the Tokat city estate records were examined and evaluations were made according to the Tereke Registers No. 117 of the city of Tokat. In the study we have examined, there is information such as the place where the estate owners live, their marital status, jobs, titles, heirs, an the gender of the heirs. At the same time, the goods used by the estate owners are included. The period in which we are working in the registers No. 117 coincides with the First World War. In this study, information about the First World War was given and evaluations were made about how Tokat's economy was during the war years, an evaluation was tried to be put forward based on two records in the Tereke records. In this study, there are tables with the goods left by the estate owners. An evaluation has been made by looking at these properties left by the estate owners.

Key Words: Tokat, Şer'iyye Registry, Tereke, Ottoman, Economy