Parasetamolün tek başına ve çeşitli antimikrobiyal maddelerle kombinasyon halinde etkilerinin araştırılması
Investigation of the effects of paracetamol alone and in combination with various antimicrobial agents
Yazar: EDA ALTINER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MAYRAM HACIOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı / Farmasötik Mikrobiyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Mikrobiyoloji = Microbiology

Özet:
Antimikrobiyal ajanlara karşı gelişen direnç dünyada ve ülkemizde önemli bir sağlık sorunudur. Bu amaçla yeni ve etkili antimikrobiyal ajanların geliştirilmesi son derece önemlidir. Ancak son yıllarda çok az sayıda yeni antimikrobiyal ajan onaylanmış ve enfeksiyon hastalıklarının tedavisi için kullanıma girmiştir. Parasetamol (Asetaminofen), ülkemizde ve birçok ülkede sıklıkla tercih edilen ve güvenle kullanılabilen analjezik ve antipiretik etkiye sahip nonsteroidal antiinflamatuar ilaçlardandır. Bu aktivitelerinin yanı sıra antimikrobiyal etkilerinin olduğu da bilinmektedir. Ayrıca antibiyotiklerden sonra en sık reçete edilen ilaçlardan biri olduğundan ve genellikle antimikrobiyal tedavi ile birlikte uygulandığından, bu iki ilaç sınıfı arasındaki etkileşimleri anlamak da son derece önemlidir. Bu amaçla tez çalışmasında parasetamolün tek başına ve çeşitli antimikrobiyal maddelerle kombinasyon halinde etkileri ve mikroorganizmaların yapışması ve biyofilm oluşumu üzerine etkisi çeşitli standart gram-negatif ve gram-pozitif bakteriler ve maya mantarlarına karşı araştırılmıştır. Sonuçlarımıza göre parasetamolün çalışılan tüm standart suşlara karşı minimum inhibitör konsantrasyonu 10 000 µg/ml, minimum bakterisidal ve fungisidal konsantrasyonları ise 10 000 - >20 000 µg/ml olarak saptanmıştır. Parasetamolün antimikrobiyal maddeler ile kombinasyon sonuçlara göre sefepim ve parasetamol kombinasyonları E. coli ve A. xylosoxidans suşlarına karşı; gentamisin ve parasetamol kombinasyonları ise K. pneumoniae ve A. baumanii suşlarına karşı sinerjist etki göstermiştir. Çalışılan suşların hiçbirinde antagonist etki görülmemiştir. Biyofilm yapışma ve oluşum inhibisyon deneylerinde ise parasetamolün bakterilere mantarlardan daha etkili olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, çalışmamızda uzun yıllardır klinik kullanımda olan parasetamolün, antimikrobiyal ve antibiyofilm aktivitesi ve çeşitli antibiyotiklerle kombinasyonunun sinerjist etki gösterebildiği kanıtlanmıştır.

Abstract:
Resistance to antimicrobial agents is an important health problem in the world and in our country. Therefore, it is extremely important to develop new antimicrobial agents. However, in recent years, few new antimicrobial agents have been approved and used for the treatment of infectious diseases. Paracetamol (Acetaminophen) is one of the non-steroidal anti-inflammatory drugs with analgesic and antipyretic effects, which is frequently preferred and used safely in our country and in many countries. Paracetamol is also known for its antimicrobial effects. Due to paracetamol is most commonly prescribed drugs after antibiotics and is often administered with antimicrobial therapy, it is also extremely important to understand the interactions between these two classes of drugs. For this purpose, the effects of paracetamol alone or in combination with various antimicrobial agents and activities on adhesion and biofilm formation were investigated against various standard bacteria and yeasts. According to results, the minimum inhibitory concentration of paracetamol against standard strains was found 10 000 µg/ml, and the minimum bactericidal and fungicidal concentrations were found 10 000 - > 20 000 µg/ml. Cefepime and paracetamol combinations against E. coli and A. xylosoxidans, and gentamicin and paracetamol combinations against K. pneumoniae and A. baumanii showed synergistic effect. No antagonism was observed. According to biofilm adhesion and formation inhibition assays, it was found that paracetamol was more effective on bacteria than yeast. Consequently, in this study, the antimicrobial and antibiofilm activites of paracetamol and its synergistic combinations with various antibiotics has been showed.