Azaltılmış toprak işlemede çiziye ve tohuma farklı ön muamele (priming) uygulamalarının bazı bitki gelişimi ve verim parametreleri üzerine etkileri
Effects on some plant growth and yield parameters of different seed-priming applications on seeding in reduced soil tillage
Yazar: FIKRAT MAHMOOD HAMEED AL-OBAIDI
Danışman: PROF. DR. AHMET KAMİL BAYHAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Makineleri ve Teknolojileri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Ekim = Sowing ; Fulvik asit = Fulvic acid ; Gibberellik asit = Gibberellic acid

Özet:
Koruyucu toprak işlemeli ekim toprak yapısını geliştiren, nemini ve toprak agregatlarını koruyan bir uygulamadır. Bu araştırmada katı ve/veya sıvı materyalleri ekim sırasında çizide tohuma uygulayan bir yöntem ve makine sistemi geliştirilerek ekim makinelerine eklenmiştir. Bu amaçla, çimlenme gücünü ve köklenmeyi artırıcı özelliklere sahip bir adet katı ve iki adet sıvı organik materyal tarla filiz çıkış başarısını ve çıkış düzgünlüğünü koruyucu tarımda artırmak için ayrı ayrı veya birlikte modifiye sıraya ekim makinasıyla tatlı mısırın ekimi sırasında çiziye uygulanmıştır. Denemeler; ana parsellerin katı uygulama var (DE) veya yok (Kontrol) olarak seçildiği, alt parsellerin ise sıvı uygulama (SU, GA3, FA) var veya yok (Kontrol) olduğu üçer tekerrürlü bölünmüş parseller deneme desenine göre kurulmuş, yürütülmüş ve değerlendirilmiştir. Araştırma konusu ekim tekniğinde ve ekim makinalarında bir yeniliktir. Bu araştırmanın en özgün yönü ekim sırasında çiziye bırakılan tohumların üzerinin DE ve/veya SU, FA ve GA3 ile örtülmesidir. Bu amacı gerçekleştirebilmek için özel bir modifiye ekim makinası tasarlanıp imal edilmiştir. 
Modifiye ekim makinası ile yapılan ekimlerde elde edilen kıyaslamalı sonuçlar şöyledir: DE priming uygulaması; tohum yatağında sıcaklık (T°C), CO2 (g/m2h) emisyonu ve H2O (g/m2h) buharlaşmanın azalması üzerinde etkili olmuştur (P<0.001).  Nihai Tarla Filiz Çıkış Derecesi (TFÇD %), ekimde tohuma farklı "Priming" uygulamaları ile çizide artan CO2 (g/m2h) ve H2O (g/m2h) tutumuna bağlı olarak artmıştır. Çiziye DE x Kontrol ve DE x SU uygulamaları yüksek biyolojik aktivite sonucu sırasıyla % 79.79 ve % 78.39 en yüksek nihai tarla filiz çıkışlarını sağlamışlardır. Ortalama Çıkış Süresi (OÇS gün) üzerinde de uygulamalar ve uygulamalardan kaynaklanan çizide toprak sıcaklığı T (°C) ve H2O (g/m2h) nem biyolojik aktivite parametrelerinin covaryans etkisi önemlidir (P<0.05). DE uygulanan parsellerde OÇS 8.63 gün, uygulanmayan Kontrollerde ise 9.10 gündür ve aradaki yarım günlük % 5.16 fark Tukey'e göre önemlidir (P<0.05). OÇS üzerinde SIVI "Priming" uygulamalarının etkisi ise Fisher'e göre önemlidir (P<0.05). OÇS üzerinde DE x SIVI interaksiyonu etkisi de önemlidir. DA x GA3 parsellerinde OÇS 8.49 gün, katı ve sıvı priming uygulaması yapılmayan Kontrol x Kontrol parsellerinde ise 9.51 gündür ve aradaki % 10.73'lük fark Tukey'e göre önemlidir (P<0.05). Çıkış Oranı İndeksi (ÇOI çıkan filiz sayısı/metre çizi uzunluğu x gün) üzerinde; penetrasyon direncinin covaryete etkisi modele dahil edildiğinde SIVI ve DE x SIVI interaksiyonu etkili olmuştur. DE x SIVI interaksiyonuna göre en hızlı ÇOI 1.41 adet/m.gün ile DE x SU parsellerinde görülürken, Kontrol x Kontrol parsellerinde 1.06 adet/m.gün hesaplanmış ve aradaki % 33.02'lik fark Fisher'e göre önemlidir (P<0.05). 
Erkek ve Dişi organ çıkışları üzerinde DE ve DE x SIVI uygulamaları etkili olmuştur. DE ile birlikte sıvı uygulamaları erkek organ çıkışlarını hızlandırmıştır ( P<0.05). DE x GA3 (% 89.47) en hızlı erkek organ çıkışı sağlarken; DE x SU ve DE x FA sırasıyla % 82.06 ve % 81.53 değerleriyle takip etmişlerdir. Bitki gelişme özelliklerinden olan bitki boyunun değişiminde DE (P<0.05), SIVI (P=0.110; F=2.03) ve DE x SIVI interaksiyonu (P<0.001) etkili olmuşlardır. DE ortalama koçan ağırlığını ve ortalama koçan çapını sırasıyla % 16.79 ve % 2.92 artırmıştır. 14 cm sıra üzeri ve 65 cm sıra arası ideal ekiliş ve çıkış koşullarına göre hesaplan en yüksek hektara verime 41250 kg/ha  ile DE x GA3 uygulamasında ulaşılmıştır.

Abstract:
Sowing with reduced tillage or in Conservation agriculture (CA), is a practice that improves soil structure, protects moisture and soil aggregates.  In this study, a new method and machine system applying solid and/or liquid materials on the seed during sowing is developed and added to sowing machines. For this purpose, one solid and two liquid organic materials with germination power and rooting enhancing properties were applied during sweet corn sowing, either separately or together with a modified sowing machine to increase field emergence percent, emergence uniformity in CA. Trials; conducted and evaluated according to the triple split plot parcel trial design in which the main plots are selected as having strict application (DE) or not (Control), and subplots have liquid application (WATER, GA3, and FA) or not (Control). The most unique aspect of this research is that the seeds planted from one side in the planting are covered with DE, WATER, FA and GA3. A special modified sowing machine has been designed and manufactured to achieve this purpose.
The comparative results obtained in sowing with modified sowing machine are as follows: DE priming is effective on the temperature (T°C), CO2 (g/m2h) emission and H2O (g/m2h) evaporation in the seed bed (P <0.001). Final Field Emergence Percent (FFEP %) increased with different Priming applications in sowing due to decreased CO2 (g/m2h) emission and H2O (g/m2h) evaporation (or increasing of retention) in the plot. DE x Control and DE x Water applications on seed in the seedbed yielded the highest FFEP of 79.79% and 78.39%, respectively, resulting in higher biological activity. The covariance effect of soil temperature T (°C) and H2O (g/m2h) as biological activity parameters due to applications and applications are significant (P <0.05). Mean Emergence Time (MET) for DE and for DE untreated Controls applied to parcels are 8.63 and 9.10 days respectively and 5.16% difference in half-day between them is more important according to Tukey (P <0.05). The effect of LIQUID "Priming" applications on MET is significant compared to Fisher (P<0.05). The effect of DE x Liquid interactions on the MET is also significant. MET in DA x GA3 parcels is 8.49 days and 9.51 days in Control x Control parcels, without solid and liquid priming application, and 10.73% difference is significant according to Tukey (P <0.05). When the covariate effect of penetration resistance is included in the Emergence Rate Index (ERI, emergence number per meter of parcel length per day) Model, the Liquid, and DE x Liquid interactions are effective. According to DE x Liquid interactions, the fastest ERI is observed in DE x Water parcels with 1.41 units/m day, 1.06 units/m day is calculated in Control x Control parcels and 33.02% difference is significant as calculated by Fisher (P<0.05).
DE and DE x Liquid applications is improved flowering time (Tassel & Silk) also. Tasseling (P<0.05) is accelerated by Liquid applications with DE. The fastest tasseling is provided by DE x GA3 (89.47%), and followed by DE x Water and DE x FA with 82.06% and 81.53%, respectively. DE (P <0.05), Liquid (P = 0.110, F = 2.03), and DE x Liquid interactions (P <0.001) are effective on plant height changes which is a plant growth characteristics. The mean cob weight and mean cob diameter is increased by 16.79% and 2.92%, respectively in DE applications. According to ideal planting and dressing conditions (14 cm in rows x 65 cm between rows), the highest yield is achieved with DE x GA3 application with 41250 kg per hectar calculated.