Kırgızistan televizyon yayıncılığının gelişimi ve güncel sorunları
Development and problems of Kyrgyzstan television broadcasting
Yazar: MİRA ABDYLDAEVA
Danışman: DOÇ. DR. ERGİN ŞAFAK DİKMEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Radyo-Televizyon = Radio and Television

Özet:
Bu çalışma Kırgızistan televizyon tarihini, ülkenin iletişim sektöründeki gelişimini ve
televizyon yayıncılığının evrimini gözler önüne sermeye çalışmaktadır. Sovyetler Birliği
döneminde Kırgızistan'da televizyon yayıncılığının başladığı ve bağımsızlığını ilan ettikten
sonra Kırgız Cumhuriyeti kendi yerel televizyon ağlarını oluşturduğu görülmektedir.
Kırgızistan'da 1958 yılında televizyon yayıncılığının başlamasıyla birlikte ülkenin televizyonla
tanışması ve gelişim süreci ele alınmaktadır. Araştırmanın odak noktası, Kırgızistan'da yayın
yapan televizyon kanallarının incelenerek, sayıları, sahiplik yapıları, içerikleri ve program
yayıncılığındaki bakış açılarının incelenmesi amaçlamaktadır. Bu çalışma sayesinde
Kırgızistan'daki devlet ve özel televizyon yayıncılığı durumunun ve eksikliklerinin belirlenmesi
hedeflenmektedir.
Kırgızistan'da televizyon yayıncılığının gelişim süreci kültürel yapı üzerinde etkisi,
finansal yapısı, program içeriği ve bu içerikleri üzerindeki güç dengeleri ve süreç içerisindeki
dönüşümleri konu edinilmiştir. Bu bağlamda yapılan araştırmalarda Kırgızistan'ın bağımsızlığı
ile televizyon yayıncılığının devlet güdümünde olduğu ve tek yönlü içeriklerin üretildiği sonraki
dönemde özel televizyon yayıncılığının yaygınlaşması ile birlikte özgün içeriklerin üretilmeye
başlandığı ve izleyici kitlesi tarafından bu içeriklerin rağbet görmesiyle birlikte devlet
kanallarının yayın politikasında da zorunlu değişimler olduğu görülmüştür. Bunun temel nedeni
olarak izleyici kitlesini kaybetme kaygısı olarak gösterilebilir. Bunun yanı sıra sonraki
dönemlerde özel kanalların ekonomik kaygı güttükleri için televizyon reklamları belirtilen etik
kurallara aykırılık teşkil ettiği yönünde bulgulara rastlanmıştır. Özellikle SSCB etkisinden
kurtulan Kırgız televizyon yayıncılığının kendi kültürel değerlerini ve dilini önceleyerek bunları
yaymayı önemsediği görülmektedir.
Çalışmada Kırgızistan'da bağımsızlık sonrası televizyon yayıncılığının hangi yönlerinden
farklılaştığı sorusuna cevap aranmış, bundan hareketle ülkede medya alanındaki uzmanlar,
gazeteci ve araştırmacılarla çevrim içi (online) görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerde Kırgızistan
televizyon yayıncılığının tarihinden günümüze kadar ki durum ve değişimi esas alınarak birçok
soru yanıtlanmıştır. Bu sorular ışığında tarihsel süreç içerisinde televizyon yayıncılığının Kırgız
toplumu üzerinde oldukça önemli bir yere sahip olduğu görülmektedir. Ayrıca Kırgızistan'da
televizyon yayıncılığının günümüzde dijital medya platformlarının yaygınlaşmasına rağmen
önemini koruduğu görülmektedir.

Abstract:
This study aims to reveal the history of television in Kyrgyzstan, the development of the
country in the communication sector and the evolution of television broadcasting. Television
broadcasting started in Kyrgyzstan during the Soviet Union and after the declaration of
independence, the Kyrgyz Republic established its own local television networks. With the
beginning of television broadcasting in Kyrgyzstan in 1958, the country's introduction to
television and its development process are discussed. The focus of the research is to examine the
television channels broadcasting in Kyrgyzstan and to examine their numbers, ownership
structures, contents and perspectives in programme broadcasting. Through this study, it is aimed
to determine the situation and deficiencies of state and private television broadcasting in
Kyrgyzstan.
The development process of television broadcasting in Kyrgyzstan, its impact on the
cultural structure, its financial structure, programme content and the balance of power over these
contents and their transformations in the process are the subject of the study. In the researches
conducted in this context, it has been observed that with the independence of Kyrgyzstan,
television broadcasting was state-directed and one-way content was produced, but in the
following period, with the spread of private television broadcasting, original content started to be
produced and with the popularity of these contents by the audience, there were compulsory
changes in the broadcasting policy of state channels. The main reason for this can be shown as
the concern of losing the audience. In addition to this, in the following periods, it has been found
that television adverts violate the specified ethical rules because of the economic concerns of
private channels. It is seen that Kyrgyz television broadcasting, which was freed from the
influence of the USSR, prioritises its own cultural values and language and cares about spreading
them.
In the study, the question of which aspects of television broadcasting in Kyrgyzstan after
independence has been sought to be answered, and for this purpose, online interviews were
conducted with experts, journalists and researchers in the field of media in the country. In the
interviews, many questions were answered based on the situation and changes in Kyrgyzstan
television broadcasting from its history to the present day. In the light of these questions, it is
seen that television broadcasting has a very important place in the Kyrgyz society in the
historical process. It is also observed that television broadcasting in Kyrgyzstan maintains its
importance despite the widespread use of digital media platforms today.