Uluslararası hukuk bağlamında seri muhakeme usulü ve ceza pazarlığı üzerine mukayeseli inceleme
Comparative examination on serial judgement procedure and plea bargaining in the context of international law
Yazar: SİNEM KIZILBUĞA
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA ÇAKIR
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Amerikan hukuku = American law ; Ceza = Punishment ; Ceza Muhakemeleri Usul Kanunu = Code of Criminal Procedure ; Ceza yaptırımı = Criminal penalty ; Kamu hukuku = Public law ; Pazarlık = Bargaining ; Seri muhakeme usulü = Serial reasoning procedure ; Uluslararası hukuk = International law

Özet:
Günümüzde artan nüfus, gelişen teknoloji ve artan suç çeşitliliği ile birlikte yeni muhakeme yöntemlerine ve alternatif çözüm yollarına olan ihtiyaç da artmaktadır. Yargı sistemleri dünya genelinde giderek kaldıramayacakları bir yükün altına girmektedir. Ülkemiz artan nüfus ve çeşitlilik ile birlikte son yıllarda önlenemez bir şekilde artan yargı yüküne yönelik sürekli yeni çözümler üretmeye çalışmakta ve bunları uygulamaya koymaktadır. Bu amaçla yapılan son düzenlemelerden birisi Seri Muhakeme Usulü düzenlemesidir.

Seri Muhakeme Usulü soruşturma aşamasında ve savcı kontrolünde uygulanan bir usuldür. Usulün uygulanması ise şüphelinin müdafi eşliğinde bu usulü kabul ettiğine ilişkin yazılı beyanıyla mümkün olmaktadır. Seri Muhakeme Usulü uygulaması Amerikan Hukuk sisteminin temel taşlarından biri olarak görülen ceza pazarlığı uygulamasının ülkemiz nezdinde bir görünümüdür. Ceza pazarlığı yöntemi de bu uygulamada yer alan savcı, şüpheli ve müdafi arasında kişinin özgür iradesine sonuç bağlanarak yargı sisteminden kişinin hızlıca çıkmasını sağlamak üzerine düzenlenmiş bir kurumdur.

Ceza pazarlığı yine savcı otoritesi ve şüpheli veya sanığın kabulü ile uygulama imkanı bulan bir yol olmakla birlikte Amerikan Ceza Hukukunda vazgeçilmez bir öneme sahiptir. Öyle ki yıllar içinde ceza dosyalarının %95'den fazlasının bu usul ile çözüme kavuşturulduğu görülmektedir.

Bu çalışmada Seri Muhakeme Usulü ve Ceza pazarlığı yöntemlerini doktrindeki görüşler, ulusal ve uluslararası yargı kararları ve mevzuat çerçevesinde açıklayacağız. İlgili yöntemlerin kanuni düzenlemelerini yargı kararları ve örneklerle öncelikle açıklama ve daha sonra da karşılaştırma ile benzerlik ve farklılıklar üzerinden mukayese edip irdelenecektir.

İşbu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Seri Muhakeme Usulü uygulaması, aşamaları, kanuni düzenleme ve uygulanan suçlar açıklanmakta, ikinci bölümde Ceza Pazarlığı uygulaması kanuni ve tarihsel gelişimi ve bu uygulamadaki aktörlerin rolleri ile yöntemin aşamaları açıklanmaktadır. Son bölümde bu iki yöntemin iyi ve kötü yönleri ile benzerlikleri farklılıkları ve ülkemizde uygulanan Seri Muhakeme Usulünün geliştirilebileceği yönlerden bahsedilerek çalışma sonuçlandırılmaktadır.

Abstract:
Nowadays, with the population increasing, developing technology and increasing crime diversity, the need for new judgment methods and alternative solutions is also increasing. Judicial systems around the world are under a burden that they can not handle. Due to increasing population and diversity, Turkey is constantly trying to produce new solutions for the inevitably increasing judicial burden in recent years and put them into practice. One of the last regulations made for this purpose is the Serial Judgement Procedure regulation.

The Serial Judgement Procedure is a procedure applied during the investigation phase and it is under the control of the prosecutor. The application of the procedure is possible with the written statement of the suspect that the person accepts this procedure in the presence of their advocate. The practice of  it is a view of the practice of plea bargaining, which is seen as one of the cornerstones of the American legal system, in Turkey. The Plea Bargaining method, which is also included in this practice, is an institution designed to ensure that the person exits the judicial system quickly by connecting the free will of the person between the prosecutor, the suspect and their advocate.

Although criminal bargaining is a way that can be applied with the authority of the prosecutor and the acceptance of the suspected or the accused, it has an indispensable importance in American Criminal Law. So much so that over the years, more than %95 of the criminal files have been resolved with this method.

In this study, we will explain the Serial Judgement Procedure and Plea Bargaining methods within the framework of the views in the doctrine, national and international judicial decisions and legislation. We will examine the legal regulations of the relevant methods with judicial decisions and examples, firstly by explanation and then by comparison, through similarities and differences.

This study consists of three parts. First of all, the application of the Serial Judgement Procedure, its stages, legal regulation and applied crimes will be explained. Subsequently, the legal and historical development of the Penal Bargaining application, the roles of the actors in this application and the stages of the method will be explained. Ultimately, the study concludes by mentioning the advantages and disadvantages of these two methods, their similarities and differences, and the ways in which the Serıal Judgement Procedure applied in Turkey can be improved.