Okul öncesi öğretmenlerinin öğretme-öğrenmeye yönelik pedagojik inançlarının öz-yeterlik inançları ve eleştirel düşünme becerileri açısından incelenmesi: Sakarya ili örneği
The investigation of pedagogic beliefs of teaching-learning pedagogic beliefs and critical thinking skills: Sakarya example
Yazar: AYKUT ARSLAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ YİĞİT KUTLUCA
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi öğretmenler = Preschool teachers ; Pedagojik inanç = Pedagogical belief ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Okul öncesi eğitim ilk olarak ailede başlamakta ve daha sonra eğitim kurumlarında devam etmektedir. Çocukların, ilk sosyal çevreleri olan ailelerinden sonra öğretmen ve arkadaş çevresinde hayatını şekillendirmektedir. Okul öncesi dönemde öğretmen çocukların gelişiminde önemli bir yere sahiptir. Bu bağlamda okul öncesi öğretmenlerin öğretimle ilgili inançları, hangi öğretim felsefesini benimsemişse davranışlarının ona göre şekillenmesi ve davranışlarına yansıması söz konusu olacaktır. Bu nedenle bu araştırmanın temel amacı; okul öncesi öğretmenlerinin öğretme-öğrenmeye yönelik pedagojik inançların öz-yeterlik ve eleştirel düşünme becerileri açısından incelenmektir. Bununla birlikte okul öncesi öğretmenlerinin eleştirel düşünme becerileri, pedagojik ve öz-yeterlik inançlarının kıdem, yaş ve öğrenim düzeyi değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Sakarya ili Adapazarı, Arifiye, Erenler ve Serdivan ilçelerinde MEB'e bağlı okullarda görev 272 okul öncesi öğretmenin katıldığı ve ilişkisel tarama modelin de gerçekleştirilmiştir. Araştırmada okul öncesi öğretmenlerinin bilgilerini toplamak için "Pedagojik İnanç Sistemleri Ölçeği, Eleştirel Düşünme Tutum Ölçeği ve Öğretmen Öz-Yeterlik Ölçeği" kullanılmıştır. Ölçekler yardımıyla toplanan verilerin analizi SPSS 22 yardımıyla çözümlenmiştir.

Bu araştırmadaki problem sorularını yanıtlamak için, betimsel istatistikler yapılmıştır. Pedagojik İnanç Sistemleri Ölçeği ile elde edilen verilerin dağılımına göre; yaş ve kıdem değişkeni için varyans analizi, diğer bağımsız değişken olan öğrenim düzeyi için bağımsız t Testi yapılmıştır. Araştırma sorularından ikincisini yanıtlamak için Öğretmen Öz-Yeterlik Ölçeği ile elde edilen verilerin analizlerinde, yaş ve kıdem değişkenleri için Kruskal Wallis, öğrenim düzeyi için Mann Whitney U-Testi yapılmıştır. Araştırma sorularından üçüncüsünü yanıtlamak için Eleştirel Düşünme Tutum Ölçeği ile elde edilen verilerin analizinde yaş ve kıdem değişkenleri için Kruskal Wallis testi, öğrenim düzeyi için ise Mann Whitney U-Testi yapılmıştır. Araştırma sorularından dördüncüsünü yanıtlamak için öz-yeterlik ve eleştirel düşünme tutumunun öğretmenlerin pedagojik inançlarını yordama derecesini belirlemek için çoklu regresyon analizi yapılmıştır.

Araştırmanın sonucuna göre okul öncesi öğretmenlerinin pedagojik inançlarının yüksek olduğu ancak yaş, kıdem ve eğitim durumu değişkenine göre farklılaşama olmadığı görülmüştür. Ayrıca okul öncesi öğretmenlerinin öz-yeterlik inançlarının yüksek olduğu, yaş ve kıdem değişkenine göre anlamlı farklılaşma olduğu ancak eğitim durumu değişkenine göre farklılaşma olmadığı tespit edilmiştir.

Okul Öncesi öğretmenlerinin eleştirel düşünme tutumlarının ortalamanın üzerinde olduğu ancak yaş, kıdem ve eğitim durumu değişkenine göre anlamlı farklılaşma olmadığı görülmüştür. Okul öncesi öğretmenlerinin eleştirel düşünme tutumları ve öz-yeterlik inançlarının, pedagojik inanç ile orta düzeyde ve anlamlı bir ilişkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Buna ek olarak ilgili bağımsız değişkenlerin birlikte, okul öncesi öğretmenlerinin pedagojik inanç düzeyi üzerindeki toplam varyansın yaklaşık %35'ini açıkladıkları sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Okul öncesi eğitim, okul öncesi öğretmenleri, eleştirel düşünme, öz-yeterlik, pedagojik inanç

Abstract:
Pre-school education first starts in the family and then continues in educational institutions. It shapes the life of children in the environment of teachers and friends after their families with their first social circle. The teacher has an important place in the development of children in preschool period. In this context, pre-school teachers' beliefs about teaching, whichever teaching philosophy they adopt, will be shaped accordingly and reflected in their behavior. Therefore, the main purpose of this research is; to examine the pedagogical beliefs of preschool teachers' teaching-learning in terms of self-efficacy and critical thinking skills. In addition, it was investigated whether preschool teachers' critical thinking skills, pedagogical and self-efficacy beliefs differ significantly according to their seniority, age and educational level. In the Sakarya province Adapazarı, Arifiye, Erenler and Serdivan districts, 272 pre-school teachers participated in schools affiliated to the Ministry of Education and a relational screening model was also carried out. In the research, "Pedagogical Belief Systems Scale, Critical Thinking Attitude Scale and Teacher Self-Efficacy Scale" were used to collect the information of preschool teachers. The analysis of the data collected with the help of scales was analyzed with the help of SPSS 22.

Descriptive statistics were made to answer the problem questions in this study. According to the distribution of data obtained by Pedagogical Belief Systems Scale; Variance analysis for age and seniority variable, independent t Test for the other independent variable, education level. In the analysis of the data obtained with the Teacher Self-Efficacy Scale to answer the second of the research questions, Kruskal Wallis for age and seniority variables, and Mann Whitney U-Test for education level were performed. In the analysis of the data obtained with the Critical Thinking Attitude Scale to answer the third of the research questions, the Kruskal Wallis test was performed for age and seniority, and the Mann Whitney U-Test was used for the level of education. To answer the fourth of the research questions, multiple regression analysis was performed to determine the degree of self-efficacy and critical thinking attitude to predict teachers' pedagogical beliefs.

According to the results of the study, it was observed that the pedagogical beliefs of preschool teachers are high, but there is no differentiation according to the age, seniority and educational status. It has been observed that pre-school teachers' self-efficacy beliefs are high, there is a significant differentiation according to age and seniority variable, but there is no difference according to the educational status variable.

It is observed that critical thinking attitudes of preschool teachers are above average, but there is no significant difference according to age, seniority and educational status. It was concluded that critical thinking attitudes and self-efficacy beliefs of preschool teachers have a moderate and significant relationship with pedagogical belief. In addition, it was concluded that together with the relevant independent variables, preschool teachers explained about 35% of the total variance above the pedagogical belief level.

Key Words: Preschool education, preschool teachers, critical thinking, self-efficacy, pedagogical belief