Otizm spektrum bozukluğu olan ergenlere hijyenik kadın pedi kullanımının öğretilmesi
Teaching the use of sanitary napkins to adolescents with autism spectrum disorder
Yazar: ASLIHAN SEZİK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ PINAR YAŞAR HAYAL
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı otizm spektrum bozukluğu (OSB) olan ergenlere hijyenik kadın pedi kullanımı becerisinin öğretilmesinde kendini izleme stratejisinin etkisinin değerlendirilmesidir. Bu çalışmada tek denekli araştırma desenlerinden yoklama evreli katılımcılar arası çoklu yoklama modeli kullanılmıştır. Çalışma kapsamına araştırmacı tarafından belirlenen ön koşul özelliklerine uygun olduğu düşünülen 11 ve 13 yaşında, hafif ve orta düzeyde OSB olan iki katılımcı dahil edilmiştir. Çalışmanın uygulama oturumları üç hafta boyunca ara vermeden, günde 30'ar dakikalık iki oturum şeklinde yürütülmüştür. Araştırma verilerini toplamak için araştırmacı tarafından hazırlanan kendini izleme stratejisi katılımcı gözlem formu ve hijyenik kadın pedi katılımcı gözlem formu kullanılmıştır. Katılımcılarla çalışma kapsamında kendini izleme stratejisinin 10 adımdan oluşan uygulama adımları gerçekleştirilmiştir. Bu uygulamanın temel amacı katılımcılara kendini izleme ve değerlendirme becerileri kazandırarak hijyenik kadın pedi kullanımı becerisini kazandırmaktır. Araştırmadan elde edilen veriler grafiksel analiz yöntemi ile analiz edilerek grafiğe işlenmiş ve çalışmanın sonuçlarına ilişkin katılımcıların ailelerinin görüşleri alınmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; katılımcıların hijyenik kadın pedi kullanım becerisini kazanmalarında kendini izleme stratejisinin etkili olduğu ve çalışmadan iki hafta sonra yapılan izleme ve genelleme oturumlarında katılımcıların hijyenik kadın pedi kullanımı becerisini sürdürdükleri ve farklı ortama genelledikleri gözlenmiştir. Çalışmanın sonuçlarına ilişkin görüşme yapılan ailelerden katılımcıların hijyenik kadın pedi kullanımı becerisini sürdürdükleri ve günlük yaşamlarındaki ortamlara genelleyebildikleri, çalışmanın sonuçlarından memnun oldukları bilgisi elde edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular alanyazındaki çalışmalar ile karşılaştırılarak değerlendirilmiş, uygulamaya ve gelecek araştırmalara yönelik önerilere yer verilmiştir.


Anahtar Kelimeler: Otizm Spektrum Bozukluğu, Menstrüasyon, Hijyenik Ped, Kendini İzleme Stratejisi, Kişisel Bakım

Abstract:
The aim of this thesis is to evaluate the effect of self-monitoring strategy in teaching sanitary napkin use skills to adolescents with autism spectrum disorder (ASD). In this study, one of the single-subject research designs, the probe phase multiple probe between participants model was used. Within the scope of the study, two participants with mild and moderate ASD, aged 11 and 13, who were considered to be suitable for the prerequisite characteristics determined by the researcher, were included. The implementation sessions of the study were conducted in two 30-minute sessions per day for three weeks without a break. Self-monitoring strategy participant observation form and sanitary napkin participant observation form prepared by the researcher were used to collect research data. Within the scope of the study, 10 application steps of the self-monitoring strategy were carried out with the participants. The main purpose of this application is to provide participants with self-monitoring and evaluation skills and to gain the ability to use sanitary napkins. The data obtained from the study were analyzed by graphical analysis method and processed into graphs and the opinions of the participants' families regarding the results of the study were taken. According to the findings obtained from the study, it was observed that the self-monitoring strategy was effective in the participants' acquisition of the sanitary napkin use skill and that the participants maintained the sanitary napkin use skill and generalized it to different environments in the monitoring and generalization sessions held two weeks after the study. The families interviewed about the results of the study were informed that the participants maintained the skill of using sanitary napkins and were able to generalize it to the environments in their daily lives, and that they were satisfied with the results of the study. The findings obtained from the study were evaluated by comparing them with the studies in the literature, and suggestions for practice and future research were included.


Keywords: Autism Spectrum Disorder, Menstruation, Sanitary Pad, Self-Monitoring Strategy, Personal Care