Havacılık işletmelerinde ağ yapıları ve rekabet ilişkilerinin işletme performansı üzerine etkileri
The effects of network structures and competitive strategies on business performance in aviation businesses
Yazar: MERT AKINET
Danışman: PROF. DR. FERHAN ŞENGÜR
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Havacılık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Sivil Havacılık = Civil Aviation
Dizin: Sivil havacılık = Civil aviation ; Sivil havacılık işletmeleri = Civil aviation companies ; Sosyal ağ analizi = Social network analysis ; İşletme performansı = Business performance

Özet:
Günümüzün yoğun küresel rekabet baskısı altında havacılık işletmeleri faaliyetlerine etkili ve verimli bir şekilde devam edebilmek için stratejilerini ve performanslarını düzenli olarak analiz edebilmeli ve başta rakipleri olmak üzere diğer işletmelerle sürekli olarak karşılaştırmalar yapabilmelidir. Örgütsel ağlar kuramı; ağ düzeneği içerisindeki aktörler arasında yer alan bağlantılar aracılığıyla gerçekleştirilen paylaşımlara odaklanarak örgütlerin bağlantıları üzerinden kaynaklara erişim konusundaki stratejilerini değerlendirebilmektedir. Havacılık sektörü; dünya ülkeleri açısından en stratejik sektörlerinden birisi olup ekonomik büyümeye katkı sağlaması, uluslararası ticareti ve turizmi kolaylaştırması, sosyal etkileşimleri kolaylaştırması gibi sebeplerle oldukça önem arz eden bir konumdadır. Alanyazında havacılık sektörü özelinde örgütsel ağ analizi ile ilgili oldukça sınırlı sayıda çalışma yapıldığı belirlenmiştir. Bu araştırmalarda, ağ yapılarının ve işletmenin ağ yapısı içerisindeki konumu ile işletmenin stratejilerinin işletme performansı kavramı üzerine etkilerine ve bu kavramların kendi içerisindeki etkileşimlerine odaklanan ve bir havalimanı ekosistemi içerisinde birbirleriyle sürekli etkileşim halinde olan havacılık işletmelerini bütüncül bir bakış açısıyla inceleyen bir çalışmaya rastlanılmamıştır. Bu bağlamda çalışmada, Ankara Esenboğa Uluslararası Havalimanı ekosistemi içerisinde yer alan havacılık işletmelerinin örgütsel ağ yapıları ve rekabet stratejileri incelenerek bu etkenlerin işletme performanslarına olan etkileri hakkında değerlendirmeler ve önerilerde bulunulmuştur. Buradan hareketle çalışma içerisinde belirlenen araştırma sorusuna yanıt bulunması ile mevcut alanyazına katkı sağlanılmış ve havacılık sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin de yeni bir bakış açısı ile performans ve stratejilerini değerlendirmesine olanak sağlanılmıştır. Bu kapsamda çalışmanın hem akademiye hem de sektöre farklı bir bakış açısı ile inceleme olanağı kazandırması yönünden özgün ve önemli bir yapıda olduğu değerlendirilmektedir.

Abstract:
Under today's intense global competitive pressure, aviation companies should be able to regularly analyze their strategies and performances and make constant comparisons with other companies, especially their competitors, to continue their activities effectively and efficiently. Organizational networks theory can evaluate the strategies of organizations in accessing resources through their connections by focusing on the shares made through the connections between the actors within the network mechanism. The aviation sector is one of the most strategic sectors for the world's countries and is in a very important position for reasons such as contributing to economic growth, facilitating international trade and tourism, and facilitating social interactions. It has been determined that there are a very limited number of studies in the literature on organizational network analysis specifically for the aviation sector. In these researches, no study has been found that focuses on the effects of network structures and the position of the company within the network structure and the strategies of the company on the concept of business performance and the interactions of these concepts within themselves and examines aviation companies that are in constant interaction with each other within an airport ecosystem from a holistic perspective. In this context, the study examined the organizational network structures and competitive strategies of aviation companies within the Ankara Esenboğa International Airport ecosystem and made evaluations and suggestions about the effects of these factors on business performance. Based on this, by finding an answer to the research question determined in the study, a contribution was made to the existing literature and companies operating in the aviation sector were enabled to evaluate their performance and strategies from a new perspective. In this context, it is considered that the study is original and important in terms of providing the opportunity to examine both the academy and the sector from a different perspective.