(s,S) stok kontrol sistemine ilişkin parametrelerin simülasyon tabanlı optimizasyonu
Simulation-based optimization of parameters in (s,S) inventory control system
Yazar: EREN YEŞİL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR ESKİ ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM UZUN ARAZ
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Üretim yapan firmalarda stoklar firmanın maliyetlerinde önemli bir etkiye sahiptir. Firmalar karlılıklarını artırmak, maliyetlerini azaltmak için kendi kısıtlarına uygun stok kontrol politikası belirleyebilirler. Firmalar etkili stok kontrolü ile üretimlerini aksatmadan ve aşırı stok tutmadan üretimlerini devam ettirmenin yanı sıra maliyetlerini azaltabilir, maliyet raporları için düzenli bir şekilde stok dengesini sağlayabilirler. Bu çalışmada üretim yapan bir işletmede, tek kalemli stok kontrol modeli simülasyon yöntemi ile stokastik olarak modellenmiştir. Simülasyon programıyla entegre çalışan genetik algoritma, benzetimli tavlama algoritması ve simülasyon optimizasyonu aracı kullanarak optimum toplam stok maliyetini veren stok kontrol parametreleri belirlenmeye çalışılmıştır ve sonuçlar karşılaştırılmıştır. Genetik algoritma ve benzetimli tavlama algoritmalarında kullanılan parametreler algoritmanın etkin çalışması için önem arz etmektedir. Bu nedenle genetik algoritma ve benzetimli tavlama algoritmalarının performansını geliştirebilmek için parametreler ile bir dizi deney yapılmıştır. Stok maliyetinin farklı durumlar altında nasıl etkilendiğinin incelenebilmesi için program sipariş miktarı, tedarik süresi ve siparişlerin gelişler arası süresi faktörlerinin farklı seviyeleri için çalıştırılmış ve elde edilen toplam stok maliyeti değerleri karşılaştırılmıştır. Sonrasında bu faktörlerin etkisinin incelenebilmesi için karşılaştırmalı deneyler yapılmıştır.

Abstract:
Inventories in manufacturing companies have a significant impact on the costs of the company. Companies can determine an inventory control policy appropriate to their constraints in order to increase their profitability and reduce their costs. With effective stock control, companies can continue their production without interruption and without holding excessive stock, reduce their costs, and regularly balance their stock for cost reports. In this study, a single-item inventory control model was stochastically modelled with the simulation method in a manufacturing company. Using a genetic algorithm, simulated annealing algorithm, and simulation optimisation tool integrated with the simulation program, the inventory control parameters that give the optimum total inventory cost were tried to be determined, and the results were compared. The parameters used in genetic algorithms and simulated annealing algorithms are essential for the effective operation of the algorithm. Therefore, a series of experiments were conducted with parameters to improve the performance of genetic algorithm and simulated annealing algorithms. In order to examine how inventory costs are affected under different conditions, the program was run for varying levels of order quantity, lead time and time between arrivals, and the total inventory cost values obtained were compared. Afterwards, comparative experiments were conducted to examine the effects of these factors.