Trifolium pratense var. pratense'nin antioksidan kapasitesi ve fenolik bileşiminin belirlenmesi
Trifolium pratense var. pratense'nin antioksidan kapasitesi ve fenolik bileşiminin belirlenmesi
Yazar: YAVUZ DUMAN
Danışman: PROF. DR. YAVUZ SELİM ÇAKMAK
Aksaray Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoteknoloji ve Moleküler Biyoloji  Ana Bilim Dalı / Moleküler Biyoteknoloji ve Genetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Dünya genelinde artan hastalıklarla beraber bu hastalıkların tedavisi için yeni ve doğal alternatiflerin arayışları devam etmektedir. Hastalıkların tedavisinde özellikle son dönemlerde sentetik veya yarı sentetik ilaçların kullanımı artış göstermekle birlikte yan etkileri göz ardı edilemeyecek düzeydedir. Bu durum yan etkisi olan ilaçlara alternatif olabilecek bileşenlerin tespiti ve izolasyonu ile ilgili çalışmaları ön plana çıkartmaktadır. Bitkisel biyoaktif bileşenler sentetik ilaçlara alternatif olma anlamında önemli bir potansiyele sahiptir. Bitkiler bulundukları çevre ve yaşam koşullarına göre geliştirmiş olabilecekleri farklı fitokimyasal profiller sayesinde ön plana çıkmaktadırlar. Mevcut çalışmada ülkemizde oldukça yaygın bulunan bir bitki türü olarak yüksek protein içeriği ile bazı yörelerde protein kaynağı şeklinde insan beslenmesinde kullanılan Trifolium pratense var. pratense bitkisinin farklı özütlerinin (etilasetat, metanol) biyolojik aktivitelerinin araştırılması amaçlanmıştır. Bazı bölgelerde alternatif tıpta da kullanımları bulunan bitkinin antioksidan kapasitesinin ve tıbbi potansiyelinin belirlenmesi açısından önem taşımaktadır. Bu amaçla da bitkinin toplam fenolik ve flavonoid içerikleri ve bazı yaygın metotlar kullanılarak (DPPH, FRAP ve PBD) antioksidan aktiviteleri belirlenmiştir. Toplam antioksidan kapasite dışındaki diğer tüm antioksidan analizlerinde metanol özütünün yüksek aktivite gösterdiği, HPLC analizine göre ise bitki yapısında yüksek oranda Gallik asit ve Rosmarinik asit bulunduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak yürütülen çalışma ile Trifolium pratense var. pratense bitkisinin önemli bir biyoaktivite kaynağı olduğu, antioksidan aktivitesi açısından önemli bir potansiyele sahip olduğu ortaya çıkarılmıştır.

Abstract:
With the increasing number of diseases worldwide, the search for new and natural alternatives for the treatment of these diseases continues. Although the use of synthetic or semi-synthetic drugs has increased considerably in the treatment of diseases, their side effects are at a level that cannot be ignored. This situation brings to the forefront the studies on the identification and isolation of components that can be an alternative to drugs with side effects. Plant bioactive components have an important potential as an alternative to synthetic drugs. Plants come to the forefront thanks to the different phytochemical profiles they may have developed according to their environment and living conditions. In the present study, it was aimed to investigate the biological activities of different extracts (ethyl acetate, methanol) of Trifolium pratense var. pratense, which is a very common plant species in our country and used in human nutrition as a protein source in some regions with its high protein content. Determination of the antioxidant capacity of the plant, which is also used in alternative medicine in some regions, is important in terms of determining its medicinal potential. For this purpose, total phenolic and flavonoid contents and antioxidant activities of the plant were determined using some common methods (DPPH, FRAP and PBD). In all antioxidant analyses except total antioxidant capacity, methanol extract showed high activity, and according to HPLC analysis, high levels of Gallic acid and Rosmarinic acid were found in the plant structure. In conclusion, the study revealed that Trifolium pratense var. pratense is an important source of bioactivity and has an important potential in terms of antioxidant activity.