Sağlık sektöründe hastane bilgi sistemi kullanımının teknoloji kabul modeli ile incelenmesi
Investigation of hospital information system usage in the health sector by technology acceptance model
Yazar: HAVVA CEREN TAT
Danışman: DOÇ. DR. SEZGİN IRMAK
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Hastane bilgi sistemleri = Hospital information systems ; Hastaneler = Hospitals ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sağlık sektörü = Health sector ; Teknoloji kabul ve kullanım modeli = Acceptance and use of technology model ; Yardımcı sağlık personeli = Allied health personnel ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu çalışmanın amacı; sağlık sektöründe çalışanların teknoloji kabul düzeylerinin araştırılmasıdır. Bu amaç doğrultusunda, Teknoloji Kabul Modeli ve alt boyutlarından faydalanılarak kullanıcıların ilgili boyutlar bakımından düzeyleri belirlenmiştir. Tezin birinci bölümünde sağlık sektörü ve dünyadaki gelişimi; ikinci bölümde Teknoloji Kabul Modeline ilişkin bilgiler ve literatür taramasına yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise elde edilen analiz sonuçları ve bulgular yer almaktadır. Araştırma yüz yüze ve web tabanlı anket yöntemi ile gerçekleştirilmiş olup 7 ay boyunca 272 adet geçerli anket formu elde edilmiştir.
Ölçekteki maddelerin hangi temel bileşenlere işaret ettiğini belirleyebilmek amacıyla açıklayıcı faktör analizi yapılmıştır. Geçerlilik ve güvenilirlik aşamasında, orijinali İngilizce olarak Aggelidis, V. P. ve Chatzoglou, P. D. (2009) çalışmasında kullanılmış olan bu ölçek, e-posta aracılığıyla yazarlardan istenmiş olup sonrasında ölçek alan uzmanı kişiler tarafından Türkçe'ye tercüme edilmiştir. Daha sonra Türkçe formdan İngilizce'ye tekrar tercüme yapılmıştır. İki İngilizce form karşılaştırılarak tutarsızlıklar giderilmiştir. Tekrar karşılaştırma yapılmış ve ikinci aşamada formlar arasında tutarlılık sağlanmıştır. Ölçeğin Türkçe'ye çevrilmiş son hali uygulanmıştır.
Teknoloji Kabul Modeli alt boyutları açısından katılımcıların düzeylerinin cinsiyete, yaşa, eğitim durumlarına, görevlerine ve Hastane Bilgi Sistemi ile ilgili hizmet içi eğitim alıp almamalarına göre farklılaşıp farklılaşmadığını saptamak için t-testi ve tek faktörlü varyans analizi uygulanmıştır. Hastane Bilgi Sistemi Yeterliliği Bakımından farklılıklar parametrik olmayan Mann Whitney U ve Kruskal Wallis H Testleri ile incelenmiştir. Değişkenler arasındaki birlikteliği ve yönü belirlemek amacıyla korelasyon analizinden faydalanılmıştır. Daha sonra Regresyon analizi yapılmıştır.
Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, Hastane Bilgi Sisteminin etkili kullanılması için kullanıcıların Algılanan Kullanışlılık ve Eğitim ihtiyaçlarını karşılamak gerekmektedir. Hastane Bilgi Sisteminin kullanılmasını teşvik etmek için sistemin daha kullanışlı hale getirilmesi ve kullanıcılara daha fazla eğitim verilmesi gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Teknoloji Kabul Modeli, Hastane Bilgi Sistemi, Hizmet İçi Eğitim

Abstract:
The purpose of this study is to conduct a research on the technology acceptance level of employees in the health sector. Towards this aim, the levels of the related dimensions of the users have been determined by utilizing the Technology Acceptance Model and its sub-dimensions. In the first part of the thesis, the health sector and its development in the world was explained; while in the second part, information on the Technology Acceptance Model and literature review were given. In the third part, findings obtained from the analysis were given. The survey was conducted by using face-to-face and web based survey methods and for 7 months and 272 valid questionnaires were obtained.
Explanatory factor analyses were carried out in order to determine which items in the scale refer to which basic components. In the phases of validity and reliability, the scale which was used in the study of Aggelidis, V. P. and Chatzoglou, P. D. (2009) originally in English was requested from the writers via mail and translated into Turkish by the scale experts. Then, the scale was re-translated from Turkish to English. The inconsistencies were resolved by comparing the two English forms. Again a comparison was made and consistency was achieved between forms in the second phase. The final version of the scale wich was translated into Turkish was used in the study.
The t-test and one-way analysis of variance were applied to determine whether the level of participants were different according to sex, age, educational status, duties and having in-service trainings about the Hospital Information System in terms of Technology Acceptance Model sub-scales. Differences in capacities of using Hospital Information System were examined with nonparametric Mann Whitney U and Kruskal Wallis H Tests. A correlation analysis was used to determine the relationship between variables. Then regression analysis was performed.
In the light of the obtained results, it is necessary to meet the Perceived Usefulness and training needs of the users for effective use of the Hospital Information System. To encourage the use of the Hospital Information System it is necessary to make the system more useful and to provide more training to the users.

Keywords: Technology Acceptance Model, Hospital Information System, In-service Training