Kendin yap kültürünün iç mekanda kullanıcı odaklı tasarım açısından irdelenmesi
Examining diy culture in terms of user-centered design in interior
Yazar: MELTEM AKAR ALKAŞ
Danışman: PROF. BUĞRU HAN BURAK KAPTAN
Eskişehir Teknik Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / İç Mimarlık Ana Sanat Dalı / İç Mimarlık Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
Endüstri Devrimi, üretim ve tüketim alışkanlıklarında değişiklikler yaratarak tepki nitelikli akımların oluşmasına neden olmuştur. Günümüzde, bu akımlardan biri olan Kendin Yap Kültürü kullanıcının kendi mekanını, kendi tasarladığı amatör bir yaklaşım olarak varlığını sürdürmektedir. Bu kavramın birincil aktörü olan, kullanıcının hem üretici hem tüketici olduğu bu kesişim alanında, çeşitli motivasyonlar barındırdığı görülmekte, kullanıcının aidiyet ihtiyacı, kişisel istekleri, beğenileri ve tüm bunlara ekonomik çözüm arayışı gibi nedenlerle ilişkilendirmek mümkün olmaktadır.
Post endüstriyel dönem irdelendiğinde, geleneksel tasarım yöntemlerinin kullanıcı katılımını ve dolayısıyla bireysel ihtiyaçları göz ardı ettiğini söylemek mümkündür. Geleneksel tasarım yöntemlerinde bulunan, kullanıcıyı yok eden ya da standartlaştıran bu gedik, çeşitli taktikler geliştiren kullanıcının, Kendin Yap Kültürünün ortaya çıkmasında en önemli etkenlerden biridir. Kullanıcı katılımına odaklanan bir tasarım yöntemi olarak Kendin Yap yaklaşımının tüm etkilerini açmak amacıyla birbirini besleyen fenomenler olarak görülen Kendin Yap Kültürü ve Kullanıcı Odaklı Tasarımın oluşumu, tarihsel perspektiften aktarılmaktadır.
Bu çalışma, bu birlikteliğin doğurduğu etkileri; kullanıcı, iç mekan-ürün ve çevre ölçeklerinde analizini yapmakta; bu etkilerin birbiriyle kurduğu ilişkiyi analiz etmektedir. Bu bağlamda, bir araştırma alanı olarak kendine, sanal ortamda, iç mekan ve donatım ölçekli Kendin Yap uygulamalarından oluşan bir seçkiyi seçmekte ve görsel odaklı içerik analizini hikayesel bir dille anlatarak yapmaktadır.

Abstract:
The Industrial Revolution triggered significant changes in production and consumption patterns, leading to the emergence of various reactive movements. Among these, the Do It Yourself (DIY) Culture continues to thrive today as an approach where individuals design and create their own spaces. In this culture, where the user is both the producer and the consumer, motivations such as the need for belonging, personal preferences, and the pursuit of economical solutions are clearly evident.
Looking at the Post industrial era, it's apparent that traditional design methods often neglected user participation, thereby overlooking individual needs. The shortcomings of these traditional methods, which tended to either eliminate or standardize the user, were key factors in the rise of DIY Culture, where individuals began to develop their own methods and solutions. This study explores the full impact of the DIY approach, which is centered on user participation, by examining the historical development of DIY Culture and User-Centered Design as interconnected phenomena.
The study also analyzes the effects of this relationship at different scales, including the user, interior spaces, products, and the environment, and looks at how these effects influence one another. To do this, it selects a range of DIY applications related to interior spaces and furnishings from the virtual environment and conducts a visual content analysis, presenting its findings in a narrative style.