İnşaat projelerinde risklerin bulanık mantık modeli ile değerlendirilmesi
Risks assessment in construction projects with fuzzy logic model
Yazar: HAKAN KUŞAN
Danışman: PROF. DR. İLKER ÖZDEMİR
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Yapı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2009
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering

Özet:
İş dünyasında yer alan tüm sektörler, küreselleşen ekonomi ve gelişen teknolojinin etkisi altında oluşan belirsizlikler ile mücadele etmek zorunda kalmaktadır. İnşaat sektörü, yapısı nedeniyle belirsizliklerin daha yoğun olarak yaşandığı bir alandır ve bu şartlar altında sektörde yer alan firmalar arasında büyük rekabetler yaşanmaktadır. Sektörün ve projelerin kendi yapısından kaynaklanan riskleri bünyesinde bulunduran ve uygulandığı ülke veya bölgenin şartlarından kaynaklanan birçok riske maruz kalan inşaat projelerinde, risklerin sistematik olarak değerlendirilebilmesi ve etkilerinin tahmin edilmesi oldukça güçtür. Ayrıca projelerde ortaya çıkan risklerin sayısal büyüklük yerine kişisel görüş ve değer yargılarına göre sözel olarak ifade edilmesi, risk büyüklüğünü bir belirsizlik haline dönüştürmektedir. Bu tür belirsiz olayların incelenmesinde bulanık mantık teorisi problemlerin çözümü için modelleyebilmeye olanak sağlamaktadır. Bu çalışmada, inşaat projelerinde risklerin değerlendirilmesi ve risk büyüklüğünün belirlenebilmesi için bir bulanık mantık modeli önerilmektedir. Kaynak araştırmasından yararlanılarak bulanık mantık işlemlerinin geliştirilmesi ve anket uygulaması ile belirlenen risk önem dereceleri kullanılarak model oluşturulmuştur. Modelin görsel ara yüzü kullanılarak, tanımlanan proje risk faktör derecelerinin girilmesinden sonra proje risk büyüklüğü değeri belirlenmektedir. Proje risk büyüklüğü değerinin ifade edilmesi, karar vericilerin proje hakkında etkin bir yargıya varmasına yardımcı olmakta ve hızlı tepkiler vererek karar verme sürecini kolaylaştırmaktadır. Böylece, verimli bir risk değerlendirmesi ile proje sırasında ortaya çıkabilecek fırsatlardan yararlanma avantajını da kazandırmaktadır.

Abstract:
All sectors located in business world have to struggle against the uncertainties under the effect of global economy and developing technology. Construction sector is a field in which the uncertainties intensely happen due to its structure and great competitions are seen between the companies located in the sector under these circumstances. In the construction projects which incorporate the risks arising from the own structures of sector and projects and are exposed to many risks, arising from the country or the region that the project is performed; it is difficult to assess the risks systematically and estimate the effects of these risks. Furthermore, the linguistic expression of risks using personal opinions, judgments and ideas instead of quantitative amplitudes transforms the risk amplitude into an uncertainty. The fuzzy logic theory, in investigating such uncertain events, makes it possible to model for the solution of the problems. In this study, a fuzzy logic model has been proposed for assessment of the risks in construction projects and determination of the risk amplitudes. The model has been constructed by using literature in the development of fuzzy logic processes and determining risk importance levels with a questionnaire application. After the entry of risk factor levels using the user interface of the developed model, project risk amplitude has been determined. The expression of project risk amplitude helps decision makers to pass an effective judgment on the project and makes the decision making process easy by fast responding. In this way, it is to be gained the advantage to benefit from the opportunities occurred during the project with an efficient risk assessment.