Üniversite öğrencilerinin çocuk istismar ve ihmaline yönelik farkındalıkları
The awareness on child abuse and neglect among university students
Yazar: MUHAMMED HÜSAMEDDİN KAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SELMİN KÖSE
Biruni Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Farkındalık = Awareness ; Çocuk ihmali = Child negligence ; Çocuk istismarı = Child abuse ; Çocuk istismarı-cinsel = Child abuse-sexual ; Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Dünyada ve ülkemizde çocuklara yönelik ihmal ve istismar önemli ölçüde
giderek artmaktadır. Sağlık çalışanlarının çocuk istismarı ve ihmal hakkında
farkındalıklarının artırılması ile çocuk istismar ve ihmalinin azalacağı bilinmektedir.
Bu nedenle araştırma geleceğin sağlık profesyoneli olacak üniversite öğrencilerinde
çocuk istismar ve ihmaline yönelik farkındalıklarını belirlemek amacıyla
gerçekleştirildi. Araştırma Biruni Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi'nde EkimAralık 2018 tarihleri arasında etik kurul ve kurum izni alınarak yapıldı. Araştırmanın
evrenini üniversitede öğenim gören ve araştırma kriterlerine uyan 2182 öğrenci,
örneklemi ise araştırmaya katılmayı kabul eden ve araştırmanın yapıldığı tarihlerde
okula devam eden 1244 öğrenci oluşturdu. Örneklem seçimine gidilmedi. Veriler,
kişisel bilgi formu, çocuk istismarı ve ihmalinin belirti ve risklerinin tanılanmasına
yönelik ölçek formu ile toplandı. Araştırmada, araştırmacı tarafından hazırlanan 12
sorudan oluşan öğrencilerin sosyo-demogrofik özellikleri (cinsiyet, medeni durum,
yaş, öğrenim durum v.b.) ve çocuk istismarı ile ilgili bilgileri içeren soru formu ile
Uysal tarafından geliştirilen (1998), 67 sorudan ve 6 alt ölçekten oluşan Çocuk
istismarı ve ihmalinin belirti ve risklerinin tanılanmasına yönelik ölçek kullanıldı.
Ölçekten alınan en düşük puan 67 en yüksek puan 335 dir. Çalışmadan elde edilen
bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler için SPSS (Statistical Package for
Social Sciences) for Windows 16 programı kullanıldı. Araştırmaya katılanların
çoğunluğunun kadın, tamamına yakınının bekar ve 18-24 yaş arasında olduğu,
%26.9'nun üniversite eğitimi süresince çocuk istismarı ve ihmali konusunda eğitim/
bilgi aldığı, %21.2'sinin konuya ilişkin seminere/ konferansa katıldığı, yarısının
kendisinin bu konuda kısmen yeterli bulduğunu ifade ettiği belirlendi. Ölçekten
alınan toplam puan ortalaması 3.57±0.32 puan idi. Katılımcıların okudukları bölüme
göre çocuk istismar ve ihmalinin belirti ve risklerini tanılama konusunda bilgi
düzeyine ilişkin ölçek bilgi toplam puan ortalamalarının 3.46±0.32 ile 3.63±0.30
aralığında değiştiği, ölçekten en yüksek puan ortalamasını Sosyal Hizmet bölümünde
okuyan öğrenciler alırken, en düşük puan ortalamasını ise Ergoterapi bölümünde
okuyan öğrencilerin aldığı belirlendi. Katılımcılardan yaşamı boyunca herhangi bir
çocuk istismarı ve ihmali vakası ile karşılaşanların karşılaşmayanlara göre, konu ile
ilgili eğitim alanların almayanlara göre ölçek toplam puan ortalamalarının 
istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlendi. 4.sınıfta okuyan
öğrencilerin, birinci sınıfta okuyan öğrencilere göre ölçeğin toplam puan ve alt ölçek
puan ortalamalarının istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu tespit edildi.
Sonuç olarak öğrencilerin üniversite eğitimi süresince ders içeriklerine çocuk
ihmal ve istismarı ile ilgili konuların dâhil edilmesiyle farkındalıklarının
arttırılabileceği söylenebilir.

Anahtar kelimeler: Üniversite öğrencisi, çocuk, ihmal ve istismar

Abstract:
Neglect and abuse of children in the world and in Turkey is increasing
considerably. It is known that increasing the awareness of health workers about
child abuse and neglect will reduce these phenomena. This study aimed to
determine the awareness on child abuse and neglect among university students
who are health professional candidates. The study was conducted at Biruni
University, Faculty of Health Sciences between October and December 2018
after the consent of the ethics committee and the institution had been obtained.
The population of the study consisted of 2182 students who were enrolled at
Biruni University and met the inclusion criteria. The sample comprised of 1244
students who agreed to participate and were still studying during the research. No
sample selection method was applied. Data were collected using an information
form and the scale designed to identify symptoms and risks of child abuse and
neglect. The information form prepared by the researcher consisted of 12
questions including the socio-demographic characteristics of the participants
(gender, marital status, age, education, etc.) and the information on child abuse.
"The Scale for the Identification of Symptoms and Risks of Child Abuse and
Neglect" was developed by Uysal (1998). This Likert-type scale consisted of 67
questions and six subscales. Statistical analyses were made using Statistical
Package for Social Sciences for Windows 16.0 program. Majority of the
participants were female. Almost all the participants were single and were
between 18-24 years of age. Of the participants, 26.9% reported that they had
received education/information about child abuse and neglect during their
university education, 21.2% had participated in seminars/conferences, and half of
them thought they were partly sufficient in this regard. The mean score of the
scale was 3.57±0.32. The mean score of the scale for the participants' knowledge
level about the symptoms and risks of child abuse and neglect changed
depending on their departments, and it was between 3.46±0.32 and 3.63±0.30.
The students enrolled in the department of Social Services had the highest mean
score, while those enrolled in the department of Ergotherapy (Occupational
Therapy) had the lowest. The mean scores of the participants who had
encountered child abuse and neglect and those who had received education about 
it were statistically higher than those who had not encountered child abuse and
neglect and those who had not received education about it. In examining the
scores of the students based on their grades, the mean scores of the scale and its
subscales of the fourth-graders were significantly higher than those of the firstgraders.
In conclusion, it is thought that students' awareness can be increased by
including the subjects related to child neglect and abuse in the content of the
course during their education.

Keywords: university student, child, neglect, abuse