Nano-kalsiyum borat formunda uygulanan borun ayçiçeği bitkisinin gelişimi ile bor alımına etkisi
The effect of boron applied as nano-calcium borate  on the growth and boron uptake of sunflower plant
Yazar: BURCU AYDOĞAN
Danışman: PROF. DR. AYDIN GÜNEŞ
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bor (B), bitki türlerinin çoğunda floem kanalında hareketliliği en zor olan besin elementlerinden biri olup, B eksikliği öncelikle bitkilerin en genç kısımlarında, büyüme uçlarında ve özellikle de meyvelerinde ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle B'un bitkide taşınımını iyileştirecek stratejiler geliştirilmelidir. Bu çalışmada, B noksanlığı olan iki farklı pH'ya (asidik ve alkalin) sahip toprakta sera koşullarında yetiştirilen ayçiçeği bitkisine (Helianthus annuus L.) topraktan uygulanan nano boyutta kalsiyum boratın (Nano B), bitki gelişimi ve B alımına etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla ayçiçeği bitkisine ekim öncesinde topraktan 0 ve 5 mg B kg-1; Nano B, Etidot-67 ve Kolemanit formunda uygulanmıştır. Deneme tesadüf parselleri deneme desenine göre, 4 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Yaklaşık 8 haftalık gelişme periyodu sonucunda bitkiler toprak yüzeyinden kesilmiş, yaş ve kuru ağırlıkları belirlenmiştir. Aksamlara ayrılan (genç yaprak, yaşlı yaprak ve gövde) bitki örneklerinde toplam B ve Ca konsantrasyonları belirlenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, bitkinin yaş ve kuru ağırlığı bakımından B kaynakları ile kontrol arasında bir fark olmadığı; fakat tüm bor kaynaklarının kontrole göre bitkinin genç ve yaşlı yaprak toplam B konsantrasyonlarını arttırdığı belirlenmiştir. Bununla birlikte alkalin karakterli toprakta yaşlı yapraklarda ve asidik karakterli toprakta gövdede B konsantrasyonları bakımından Nano B uygulamasının öne çıktığı belirlenmiştir. Bitki aksamları arasında Ca konsantrasyonu bakımından B kaynakları ile kontrol arasında genel olarak bir fark olmadığı belirlenmiştir. Çalışmada kullanılan Nano B gibi yeni nesil gübre kaynaklarının/teknolojilerinin farklı bitki türleriyle de denenmesi tarafımızdan önerilmektedir.

Abstract:
Boron (B) is one of the most difficult nutrient to transport in the phloem in most plant species and B deficiency primarily occurs in the youngest parts of plants, growth tips and especially fruits. For this reason, new strategies should be developed to improve the transport of B in the plant. In this study, the effects of nano-sized calcium borate (Nano B) on plant growth and B uptake were investigated on sunflower plants (Helianthus annuus L.) grown in greenhouse conditions in two different pH (acidic and alkaline) soils with B deficiency. For this purpose, 0 and 5 mg B kg-1; Nano B, Etidot-67 and Colemanite forms were applied to the sunflower plant from the soil before sowing. The experiment was conducted as randomized plot design with 4 replications. At the end of the growing period of about 8 weeks, the plants were cut at the junction with the soil, and their fresh and dry weights were determined. Total B and Ca concentrations were determined in plant samples divided into parts (young leaf, old leaf and stem). According to the results obtained from the study, there is no difference between B sources and control in terms of fresh and dry weight of the plant; however, it was determined that all B sources increased the young and old leaf total B concentrations of the plant compared to the control. On the other hand, it was also determined that Nano B application was prominent in terms of B concentrations on old leaves in alkaline soil and on stem in acidic soil. It was determined that there was no general difference between B sources and control in terms of Ca concentration among plant parts. It is recommended by us that the new generation fertilizer sources/technology, such as Nano B, used in the study, should also be tested with different plant species.