OMÜ Diş Hekimliği Fakültesi ı̇lk muayeneye başvuran hastalarda ortodonti uzmanı ve diş hekimi arasındaki farkı algılama düzeyini ı̇nceleme
Examination of levels of perceptions of differences between orthodontists and dentists among patients presenting for a first examination at Ondokuz Mayıs University Dentistry Faculty
Yazar: ZEYNEP ARSLAN
Danışman: PROF. DR. SELMA TÜRKAN ELEKDAĞ TÜRK
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ortodonti Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Amaç: Çalışma amacımız OMÜ Diş Hekimliği Fakültesi Ağız Diş ve Çene Radyolojisi bölümüne gelen hastalarda ortodonti uzmanı ve diş hekimi arasındaki ayrıma ilişkin farkındalık düzeyini ölçmektir.

Materyal ve Metot: OMÜ Diş Hekimliği Fakültesi Ağız Diş ve Çene Radyolojisi bölümüne muayene olmak için Mart-Kasım 2022 tarihleri arasında başvuran 400 kişiye yüz yüze anket yöntemiyle ortodonti uzmanı ve diş hekimi arasındaki farka ilişkin sorular soruldu. Çalışma grupları ortodontik tedavi olanlar ve olmayanlar şeklinde oluşturuldu. Ortodonti uzmanı ve diş hekimi arasındaki farka ilişkin sorulara verilen cevaplar ve yaş, cinsiyet, eğitim durumu gibi demografik bilgilerden oluşan veriler IBM SPSS v23 ile analiz edildi. Normal dağılıma uygunluk Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk testleri; gruplara göre kategorik verilerin karşılaştırılmasında Pearson's ki-kare testi ve Yates düzeltmesi; çoklu karşılaştırmalar Bonferroni düzeltmeli Z testi; yaş ortalamasına ilişkin veriler Mann Whitney U testi; bağımsız değişkenler ise binary lojistik regresyon analizi ile incelendi. Analiz sonuçları nicel veriler için ortalama ± standart sapma ve ortanca (min.-maks.) şeklinde, kategorik veriler ise frekans (yüzde) şeklinde sunulmuştur. Önem düzeyi p<0,050 olarak alındı.

Bulgular: Ankete katılanların büyük çoğunluğu (>%85) ortodontik tedavi sağlayan bir diş hekiminin aynı zamanda ortodonti uzmanı olması gerektiğini düşünüyordu. Bir ortodonti uzmanının ortodontik tedavi uygulamak için en nitelikli kişi olduğunu daha önce ortodontik tedavi olmayanların %63,3'ü; daha önce ortodontik tedavi olanların ise %74,3'ü düşünüyordu. Ortodonti uzmanının eğitim süresinin daha fazla olduğunu düşünenler ve eğitim süresi hakkında bilmiyorum diyenlerin oranı birbirine yakındı. Ortodontik tedavi için karar vermede en popüler faktör, hekimin ortodonti uzmanı olup olmamasıydı ve bunu takip eden seçenek önceden tedavi alan hasta yorumları oldu. Ortodontik tedavisini yapması için bir diş hekimini seçenler %7'lik bir orana sahipti. Tedavisinde ortodonti uzmanını seçenler genellikle kadın, gelir düzeyi iyi olan ve eğitim seviyesi yüksek kişilerdi. Önceden ortodontik tedavi geçmişi olanlar, olmayanlara göre daha bilinçli bulundu. 

Sonuç: Sonuçlar katılımcıların ortodonti uzmanı ile diş hekimi arasında fark olduğunu anladıklarını ancak tedavileri için uygulayıcı seçiminde yeterince bu farka dikkat etmediklerini göstermektedir. Mevcut bulgular vatandaşların bu konuda daha iyi eğitilmeleri gerektiğini göstermektedir. Null hipotezi reddedilmiştir.

Anahtar kelimeler: Diş hekimi, farkındalık, ortodontik tedavi, ortodonti uzmanı.

Abstract:
Aim: This study examines the levels of perceptions of differences between orthodontists and dentists among patients presenting to the Ondokuz Mayıs University Faculty of Dentistry's Department of Dentomaxillofacial Radiology. 

Material and Methods: The data were collected via face-to-face interviews conducted by a single person with 400 participants who presented to the Ondokuz Mayıs University Faculty of Dentistry's Department of Dentomaxillofacial Radiology for examinations between March 2022 and November 2022. The participants were asked about the differences between orthodontists and dentists. Demographic data such as age, sex, and educational status were collected and the influence of those variables on doctor selection was examined. Data were analysed using IBM SPSS Statistics 23. Fitness to normal distribution Kolmogorov-Smirnov and Shapiro-Wilk tests; Pearson's chi-square test and Yates correction for comparison of categorical data by groups; multiple comparisons Bonferroni corrected Z test; data on mean age Mann Whitney U test; The independent variables were analyzed with binary logistic regression analysis. Analysis results are presented as mean ± standard deviation and median (min.-max.) for quantitative data, and as frequency (percent) for categorical data. Significance level was taken as p<0.050.

Results: The vast majority (>85%) of the respondents thought that a dentist providing orthodontic treatment should also be an orthodontist.Furthermore, 63.3% of those who did not have previous orthodontic treatment experience and 74.3% of those with previous orthodontic treatment thought that an orthodontist was the most qualified person for treatment. The rate of those who thought that the training period of the orthodontist was longer and those who said they did not know about the training period were close to each other. The most influential factor in the selection of orthodontic treatment was whether the operator was an orthodontist, followed by the comments of previous patients. Those who chose a general dentist to do their orthodontic treatment had a rate of %7. Those who chose the orthodontist in their treatment were generally women, people with a good income and high level of education. Those with a previous orthodontic treatment history were found to be more conscious than those without. 

Conclusion: In general, even though the participants preferred orthodontists for their orthodontic treatment, it was revealed that they did not know the exact differences between orthodontists and dentists. Current findings show that citizens need to be better educated on this issue. The null hypothesis was rejected.
Key words: Awareness, dentist, orthodontic treatment, orthodontist.