Glifosat (Herbisit)'in sıçanlar üzerindeki toksik ve teratojenik etkilerinin incelenmesi
Investigation of toxic and teratogenic effects of glyphosate (herbicide) on rats
Yazar: AYŞE GERİŞLİOĞLU
Danışman: PROF. DR. DÜRDANE KOLANKAYA
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Biyoloji = Biology ; Zooloji = Zoology
Dizin: L-laktat dehidrogenaz = L-lactate dehydrogenase ; Ödem = Edema

Özet:
Bu çalışmada Roundup'ın % 78,5 glifosat içeren ticari formu, Roundup Max kullanılmıştır. Glifosat, tarım alanlarında ve ormanlık alanlarda istenmeyen bitkilerin öldürülmesi amacı ile sıkça kullanılan, organofosfatlı ve seçici olmayan bir herbisittir.Bu çalışmada sıçanlara, gebeliklerinin 1. gününden itibaren akut oral LD50 dozu 5600 mg/kg olan Roundup (% 78,5 glifosat, % 18 sürfektan)'ın LD50 dozunun 1/10'u (560 mg/kg/gün) ve 1/5 (1120 mg/kg/gün)'i uygulanarak, Roundup'ın anne ve fetüste meydana getirebileceği etkilerin yanı sıra teratojenik etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla deney gruplarındaki her bir hayvanın ağırlığı, tükettiği yem-su miktarı ve uygulama grubu sıçanlarında meydana gelen fiziksel değişimler gebeliğin ilk gününden, gebeliğin sonlandırıldığı 20. güne kadar her gün kaydedilmiştir. Anne ve fetüslerin vücut ağırlıkları, karaciğer ve böbrek ağırlıkları ile fetüslerin iskelet sisteminde ekstremite uzunlukları, fetüslerin boyları, plasenta ağırlıkları ile plasenta en, boy ve yükseklikleri ölçülmüştür. Anne serumunda, karaciğer hasarında biyokimyasal belirteç olarak kullanılan AST (Alanin aminotransferaz), ALT (Aspartat aminotransferaz) ve LDH (Laktat dehidrogenaz) aktiviteleri ile böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesi için CRE (Kreatinin) ve BUN (Kan üre nitrojeni) değerleri ölçülmüştür. Hematolojik incelemelerde kan hücre sayımları yapılmış ve anne hayvanların karaciğer ve böbrekleri histopatolojik yönden incelenmiştir.Çalışmamızda Roundup uygulanan gebe sıçanların yem-su tüketimlerinde ve kilo alımlarında azalma saptanmış ayrıca aktivitelerinde de azalma gözlenmiştir. Yüksek dozda anne ölümleri görülmüştür. Anne sıçanlarda hırıltılı nefes alma, nefes alıp-verme güçlüğü, açık renkli dışkılama ve ishal tespit edilmiştir. Anne karaciğer ve böbrek ağırlıklarında azalma ve bu dokularda patolojik değişiklikler saptanmıştır. Uygulama gruplarının tümünde karaciğerde konjesyon ve mononükleer hücre infiltrasyonunun yanı sıra bazı hücrelerde sitoplazmik erimeler tespit edilmiştir. Böbrek dokusunda tübüler hasarlar, konjesyon, tübüller arasında sıvı birikimi ve glomerüllerin yapısında hasar tespit edilmiştir. Anne serumunda AST ve ALT değerlerinde uygulama gruplarında kontrol gruplarına göre AST değerlerinde artış, ALT değerlerinde ise azalma olduğu saptanmıştır. Uygulama grubu BUN değerlerinin kontrol grubuna göre azaldığı, CRE değerlerinin ise arttığı saptanmıştır. Doz artışına bağlı olarak embriyo ölümlerinde de artış görülmüş ve fetüs rezorpsiyon oranlarında artış saptanmıştır. Uygulama gruplarının fetüslerinin ekstremitelerinin gelişiminde gerilik tespit edilmiştir.Anahtar sözcükler: Roundup, Glifosat, Embriyotoksisite, Teratojeni, Fetüs Ekstremite Ölçümleri.

Abstract:
In this study, Roundup Max as a commercial form, including 78,5 % glyphosate, is used. Glyphoste is an organophosphorated, non-selective herbicide which is widely used in agricultural and forest area to remove unwanted herb. The most commercial product form contenting glyphosate, which is used in agricultural area is Roundup. Roundup is widely used in many countries including Turkey.In this study, teratogenic effects on rats and damages on maternal and fetal tissues were examined by applying Roundup (78,5 % gyphosate; 18 % POEA), (acute oral LD50 concentration is 5600 mg/kg) orally to rats, as 1/10 (560 mg/kg/day) and 1/5 (1120 mg/kg/day) concentration of LD50 dose, from the first day of gestation until 20 days. During treatment period, weight of each animal, water and food consumption were recorded daily. Also the physical and behavioral changes on rats were observed. Maternal and fetal body weight, maternal liver and kidney weight and fetuses? extremity lenght on skeletal system were measured. Also fetal body lenght, plasenta weight and plasenta width, lenght and height were measured. In serum, the biochemical markers of liver injury, ALT (Alanine aminotransferase), AST (Aspartate aminotransferase) and LDH (Lactate dehydrogenase) activities were analysed. BUN (Blood urea nitrogen) and CRE (Creatinine) values were measured for assessing kidney functions. Blood cell count were measured for hematological analysis and maternal liver and kidney tissues were investigated histopathologically.In our study decrease on food and water consumption, body weight gain and behavioral activities were observed on treatment group. Maternal death were seen on high doses. Also breathing problems, light coloured feces and diarrhea were observed. An increase at mother rats? liver and kidney weight and pathological findings on these tissues were observed. Congestion and mononuclear cell infiltration were seen, also cytoplasmic degeneration were observed in all treatment groups. Damages on tubules and edema, congestion and pathological findings were observed on kidney tissues. Some changes were observed in serum ALT and AST levels in treatment groups. AST levels increased and ALT levels decreased compared to those of control groups?. It is found that BUN values at treatment groups decreased and CRE values increased when compared to control group. Increase on embryonal deaths and resorption rate were dose-dependent. It was determined that extremity bone length of the treatment groups fetuses? were reduced.Key Words: Roundup, Glyphosate, Embryotoxcicity, Teratogeni, Fetus Extremity Measurement.