İstinaf kanun yolunda kamu düzeni kavramı
The concept of public order in the law of appeal
Yazar: MUHAMMET BURAK KULABEROĞLU
Danışman: PROF. DR. SERDAR KALE
İstanbul Medipol Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk (Medeni Usul ve İcra İflas Hukuku) Ana Bilim Dalı / Özel Hukuk Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Kamu düzeni = Public order ; Mahkemeler = Law courts ; Medeni usul hukuku = Law of civil procedura ; Yargılama = Judgement ; İstinaf = Appeal

Özet:
Benimsenen istinaf sistemi uyarınca bölge adliye mahkemeleri nezdinde 
gerçekleştirilen yargılama, ilk derece mahkemelerine nazaran dar kapsamlı olarak icra 
edilir. Bu doğrultuda istinaf kanun yoluna başvuran tarafın başvuru dilekçesinde yer 
alan sebep ve gerekçeler, aynı zamanda istinaf yargılamasının sınırını çizmektedir. 
Başka bir deyişle bölge adliye mahkemesi hâkiminin tetkik edeceği hususlar başvuru 
dilekçesinde yer alan sebeplerle sınırlı olarak icra edilir. Ancak kamu düzenini 
ilgilendiren hususlarda hâkimin resen harekete geçmesi, incelemenin sebep ve 
gerekçelerle bağlı olma kuralının istisnasını teşkil etmektedir. Bu doğrultuda kamu 
düzeni kavramının doğru anlaşılması ve yorumlanması özel hukuk yargılamalarına 
hakim ilkeler bakımından önem arz etmektedir. Zira kavramın geniş yorumlanması 
benimsenen dar anlamda istinaf sistemine sakatlık getirebilecekken dar yorumlanması 
kamu düzenine aykırı durumların bertaraf edilmesini engelleyebilecektir. Kamu 
düzeni kavramının güncel ve soyut içeriği sabit bir tanımının yapılmasını 
zorlaştırmaktadır. Kavram ruhuna uygun bir şekilde somutlaştırıldığı takdirde resen 
harekete geçmenin de ölçütü belirlenmiş olacaktır. Bu kapsamda kamu düzenine 
aykırılık halinde bu aykırılığın bertaraf edilmesi için taraf iradelerine ihtiyaç 
duyulmaksızın otoritenin kendiliğinden harekete geçmesi elzemdir. Dolayısıyla 
yargılama faaliyeti içerisinde otoriteyi temsil eden hâkimin, kamu düzenine aykırılığı 
tespit etmesi halinde resen harekete geçmesi bir zorunluluk olarak ifade edilebilir.
Uyuşmazlığın kamu düzenini ilgilendiren kısmı tespit edildikten sonra maddi hukukusul hukuku ayrımı yapılmaksızın temelinde kamu düzeninin korunması düşüncesi 
yatan tüm hukuk kuralları bakımından tarafların talepleriyle bağlı kalınmaksızın resen 
harekete geçilmesi istinaf yargılamasının anlam ve amacına aykırı düşmeyeceği gibi 
kamu adına yararlı bir sonuç meydana getirecektir.
Anahtar Sözcükler: bölge adliye mahkemeleri, kamu düzeni, dar anlamda istinaf 
sistemi, resen harekete geçme

Abstract:
In accordance with the adopted appeal system, proceedings that are examined 
by the regional courts of appeal, are carried out in a narrow scope in contrast with the 
courts of first instance. In this regard, the reasons included in the application petition 
of the party who applies to the appeal remedy, draw the line at appeal proceeding. That 
is to say, the points to be examined by the judge of the regional court of appeal are 
carried out limited to the reasons included in the application petition. Nevertheless, ex
officio action of the judge in matters with respect to public order is exception to the 
rule of being bound by demands. In this regard, correct understanding and 
interpretation of the concept of public order have importance in terms of the prevalent 
principles in private law proceedings. Because, while the broad interpretation of the 
concept may become the problem in the adopted appeal system, its narrow 
interpretation may prevent the elimination of the situations inconsistent with public 
order. The actual and abstract content of the concept of public order makes it difficult 
to make a stable definition. In the case that the concept is embodied according to its 
essence, the criterion for taking ex officio action will be determined. Within this 
framework, in case of breach of public order, it is necessary for the authority to take 
action by itself to prevent the breach, without the need of the will of the parties. 
Therefore, it can be said that the judge who represents the authority in judicial activity, 
to act ex officio in case of determination of the breach of public order is necessity. 
After the part of the dispute relating to the public order has been determined, taking ex 
officio action in terms of all legal rules which is based on the protection of public order 
idea, without making a distinction between substantive law and procedural law and 
without being bound by the demands of the parties, will not contradict the meaning 
and the aim of the appeal proceedings, and will bring beneficial results for the public. 
Key Words: Courts of appeal, public order, appeal system in the narrow sense, ex 
officio action