Laparoskopik histerektomi hazırlığında lifsiz diyet ve lavman uygulamalarının karşılaştırılması
Comparison of fiber free diet and mechanical bowel preparation before benign laparoscopic hysterectomies
Yazar: MELTEM KOÇ ÇAKAR
Danışman: PROF. DR. KEMAL ÖZERKAN
Bursa Uludağ Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Bağırsak hazırlama solüsyonları =   ; Histerektomi = Hysterectomy ; Laparoskopi = Laparoscopy ; Minimal invaziv cerrahi işlemler = Minimally invasive surgical procedures ; Preoperatif dönem = Preoperative period

Özet:
Amaç: Laparoskopik histerektomi vakalarında preoperatif bağırsak hazırlığında kullanılan lavman ile üç günlük lifsiz diyetin peroperatif ve postoperatif etkilerinin araştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem: 2021 ve 2023 yılları arasında, Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı'nda benign sebeplerle uygulanan total laparoskopik histerektomi vakaları dahil edildi. Prospektif, randomize, kontrollü, tek kör bu çalışmada hastaların demografik verileri, preoperatif laboratuvar değerleri ve muayene bulguları kaydedildi. Peroperatif; barsak dilatasyonu, barsak doluluğu, situs değerlendirilmesi, barsakların görüntüyü kaplama oranı, ortalama intraabdominal basınç, ek trokar ihtiyacı, komplikasyonlar; postoperatif değerlendirme kapsamında ise laboratuvar değerleri, gaz ve gaita deşarj süreleri, bulantı kusma, mobilizasyon, katater çekilme süreleri, ağrı düzeyleri, gaita alışkanlıkları, komplikasyonlar, memnuniyet düzeyleri ve yatış süreleri karşılaştırıldı. 
Bulgular: 68 hasta lavman, 70 hasta diyet grubunda olmak üzere 138 hasta değerlendirildi. Grupların demografik verilerinin homojendi. Operasyon süresi, trokar sayısı, ortalama intraabdominal basınç, trendelenburg optimizasyonu, peroperatif komplikasyon, zorluk derecesi, ek trokar ve ekartasyon ihtiyacı, situs değerlendirmesi, rektosigmoid uterus ayrımı, douglas vizualizasyonu ve uterus ağırlığı açısından gruplar arasında anlamlı bir farklılık saptanmadı (p>0,05). Ancak, lavman grubundaki hastaların %23,5'inde, diyet grubunda ise %8,6'sında barsakların dilate olduğu görüldü (p=0,016). Diyet grubundaki hastaların %94,2'sinde barsaklar ekranın yarısından azını kaplamaktayken, lavman grubunda bu oran %79,4 idi (p=0,025). Bu değerlendirmeler istatistiki olarak anlamlıdır. Hastaların ağrı skorları arasında anlamlı fark saptanmadı (p>0,05). Diyet grubundaki hastalar, istatistiki olarak anlamlı ölçüde daha erken mobilize oldular (p=0,001). Hastaların ilk flatulansı lavman grubunda ortalama 13,9; diyet grubunda ise 12,3 saatte gerçekleşti (p=0,369), ilk gaita saati lavman grubunda 30,3; diyet grubunda 31 saat olarak saptandı (p=0,629). Bulantı, kusma ve antiemetik dozları arasında anlamlı bir fark bulunmadı (p>0,05). Hastaların gaita alışkanlıklarının iki grupta da, ilk bir hafta içerisinde değişmediği görüldü (p>0,05). Yedinci gün memnuniyet skorları, lavman grubunda ortalama 7,7 puan iken, diyet grubunda 8,1 puandı (p=0,019).

Sonuç: Lifsiz diyet alan hastalarda barsakların daha az dilate görülmesi, ekranda daha az yer kaplaması diyet uygulaması lehine cerrahi konforu arttıran parametrelerdir. Lifsiz diyet grubunun cerrahisinin, daha kolay olarak değerlendirilmesi istatistiki olarak anlamlı sınıra ulaşmasa da; dikkate değerdir. Lifsiz diyetin, postoperatif erken mobilizasyon ve hasta memnuniyeti anlamında da lavmana üstün olduğu saptanmıştır. Hastaların konforunu bozması, personel ve intravenöz mayi desteği gerektirmesi, sıvı-elektrolit dengesini bozabilmesi lavman uygulamasının olumsuz yanlarıdır. Cerrahi saha görüntülenmesindeki üstünlüğü, hastalara uyum kolaylığı sağlaması, sağlık personeli ve ek mali yük gerektirmemesi, sistemik yan etkilere yol açmaması, daha erken mobilizasyona olanak sağlaması, görüntüleme parametrelerindeki üstünlüğü ve memnuniyeti arttırması sebebiyle üç günlük lifsiz diyet uygulaması mekanik barsak temizliğine üstündür.

Abstract:
Objective: To compare the perioperative and postoperative results in total laparoscopic hysterectomies performed for benign reasons.
Materials and Methods: Total laparoscopic hysterectomy cases performed for benign reasons in Bursa Uludag University Hospital, Obstetrics and Gynecology clinic, between 2021 and 2023 were included. Age, gravida, para, delivery method, previous abdominal surgery history, comorbidities, body mass index, physicial examination findings and laboratory values were noted. Peroperative complications and visualisation measurements such as situs evaluation, mean intraabdominal pressure and trocas numbers were evaluated. Dilation, fullness and screen coverage of intestines were assessed. Postoperative evaluation consisted of laboratory values, gas and faecal discharge, nausea and vomiting, mobilisation time, catheter duration, pain levels, use and dosage of analgesics, satisfaction rates. Hospital stay lenghts were compared. 

Results: A total of 138 patients were evaluated; 68 patients were randomised in MBP group, 70 patients were in diet group. When compared for demographics, groups were similar and homogen. No significant differences detected in perioperative complications, trocar numbers, uterine weight, positioning optimization, operating time, difficulty scores and situs assessment (p>0,05). Intestines of MBP group was more dilated (%23,5 of patients in MBP group and %8,6 in diet group) and this was statistically significant (p=0,016). In compliance with this finding, MBP group had significantly more intestines covering the screen. %94,2 of patients in diet group had less than half of screen coverage by bowel and intestines whereas in MBP group this rate was %79,4 (p=0,025). Pain scores were similar between groups (p>0,05). Diet group gained mobility earlier than MBP group (p=0,001). First flatulance in MBP occured at 13,9; and in diet group at 12,3 hours and was similar (p=0,369). First stool passage occured in MBP group at 30,3, and in diet group at 31 hour; was not statistically significant (p=0,629). Nausea, vomiting and antiemetic requirement showed no difference (p>0,05). Defecation habits did not differ in the first week, in both groups. Diet group delivered statistically higher satisfaction scores (8,1) than MBP group (7,7) (p=0,01).

Conclusion: In this study we proved statistical superiority of diet in perioperative visualisation, patient satisfaction and postoperative mobilisation. Because of the perioperative advantages of diet, surgery of diet group had been found 'easier' by operating surgeon. While this rating may not be statistically significant, it is still worth to take into account. MBP requires personnel, intravenous fluid support and may disrupt electrolyte balance. Considering superior visualisation, earlier mobilisation, applicability, low cost and higher patient satisfaction; diet is evidently more preferable. Administration of mechanical bowel preparation practices seem to decrease over time, and dietary interventions will be further pursued by gynecologic surgeons.