Türk sağının Türk soluna bakışı (1960-1971)
Turkish right's perspective on Turkish left-wing politics
Yazar: MEHMET KOCA
Danışman: PROF. DR. SABİT DUMAN
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Tarih = History
Dizin: Anti komünizm = Anti communism ; Komünizm = Communism ; Milliyetçilik = Nationalism ; Muhafazakarlık = Conservatism ; Sağ ideolojiler = Right ideology ; Sol el = Left hand ; Sosyalizm = Socialism ; Soğuk savaş = Cold war ; Öğrenci olayları = Student events ; Üniversiteler = Universities

Özet:
27 Mayıs askeri müdahalesi sonrası hazırlanan anayasanın getirdiği hürriyetler serbestisi, Türk siyasi tarihinde hem sol ideolojinin hem de sağ ideolojilerin güç kazanmasına yol açmıştır. 27 Mayıs sonrasında yeniden canlanmaya başlayan milliyetçilik düşüncesi başlı başına bağımsız bir hareket olarak ortaya çıkmaktan ziyade, solun aksiyonuna karşı, bir reaksiyon olarak gelişmiş ve kısa zamanda siyasi ve sosyal hayatta ciddi bir ivme kazanmıştır. 1960'ların ortalarında yaşanan Kıbrıs sorunu ve Johnson mektubu gibi dış meseleler gençlik üzerinde büyük bir etki yaratarak, gençlerin milliyetçi duygularını tetiklemiştir. 1960'ların ikinci yarısında milliyetçi/muhafazakâr siyaset adamları ve öğrenciler tarafından başlatılan geniş çaplı teşkilatlanma çalışmaları hızla tamamlanarak, 1968 öğrenci olayları esnasında sol gruplara ve komünizm ideolojisine karşı büyük bir mücadele başlatılmıştır. Bu dönem sol örgütlerin elde ettikleri gücün etkisiyle üniversitelerde başlattıkları eylemler karşısında milliyetçi/muhafazakâr gençler, bu düşünceye sahip siyaset ve fikir adamlarının üzerlerindeki etkiye bağlı olarak, ülkedeki komünistlere ve komünizm ideolojisine yönelik düşmanca bir tavır geliştirmişlerdir. Avrupa'nın etkisiyle başlayan fakat ülkenin iç dinamikleri dolayısıyla kendine has bir hareket ortaya koyan Türkiye'deki 1968 gençlik olayları, ülke genelinde büyük bir toplumsal güce sahip olan komünizm karşıtı milliyetçilerle, Türkiye'de komünist bir hükümet kurmanın arzusu içerisinde olan sol grupları karşı karşıya getirmiştir. İki grup arasında önce protesto gösterileriyle başlayan olaylar zamanla dozunu arttırarak sonu ölümle biten karşılıklı çatışma ve şiddet olaylarına dönüşmüştür.

Abstract:
Freedom of liberty brought by the constitution prepared after the military intervention on May 27, led to power gain of the left ideology as well as right-wing ideologies including nationalists too in the Turkish political history. The idea of nationalism which started to revive after 27 May developed as a reaction against the leftist action rather than being as an independent movement in its own right and soon gained serious momentum in political and social life. Foreign issues, such as the Cyprus issue and the Johnson letter in the mid-1960's, triggered nationalist sentiments of the young people by creating a great impact on the youth. In the second half of the 1960's, by having being completed quickly of the organization of large-scale organizations initiated by nationalist politicians and students, during the 1968 student incidents, a major struggle against the lefttist groups and the ideology of communism was initiated. In this period, in face of the actions the leftist organizations initiated in universities because of the impact of power they gained, the nationalist youth have developed a hostile attitude towards the communists in the country and the ideology of communism depending on the influence of nationalist politicians and thinkers. 1968 youth events in Turkey which started with the impact of Europe, but which put forth a unique movement way with effect of the internal dynamics of the country made the anti-communist nationalists, who had a great social power across the country, confront the leftist groups, which wanted to establish a communist government in Turkey. Events that started with protests between two groups turned into mutual conflicts and violence which finished death in the end by increasing its dose in course of time.