Düşük doğum tartılı (prematür ve/veya fetal gelişim gerilikli) bebeklerin ultrasonografik tahmini doğum ağırlığını etkileyen faktörler
Factor influencing the ultrasonographic estimated birth weight of newborns small for gestational age(premature and/or intrauterine fetal growth restriction)
Yazar: NEVİN YILMAZ
Danışman: PROF. DR. ALTAY GEZER
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Bebek-gebelik ayına göre küçük = Infant-small for gestational age ; Bebek-prematür = Infant-premature ; Bebekler = Infant ; Doğum = Delivery ; Doğum ağırlığı = Birth weight ; Fetal gelişme geriliği = Fetal growth retardation ; Tahmin = Estimation ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
GEREÇ VE YÖNTEM:
İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum AD'de 2008-2015 yılları arasında 24 ile 41. gebelik haftaları arası doğum yapmış 2500 gramın altındaki bütün tekiz gebelikler belirlendi. Bu gebelikler, doğum haftaları, doğum ağırlıkları ve gebelik haftasına göre gelişim durumları açısından gruplara ayrıldı.
Anne ve yenidoğanın demografik (annenin yaşı, vücut kitle indeksi (VKİ), gravide, parite, preterm ve gebelik yaşına göre küçük (SGA) yenidoğan doğum öyküsü, preeklampsi, sistemik hastalık, sigara, operasyon ve operatif doğum öyküsü; yenidoğanın cinsiyeti), klinik (annenin preeklampsi durumu, doğum haftası, erken membran rüptürünün olmuş olması, doğum eyleminin başlamış olması, nonstres test (NST) tipi;  yenidoğanın amniyon sıvısında mekonyum varlığı, 1. ve 5. dk apgar skoru), laboratuvar (yenidoğanın umbilikal arter ve ven kan gazı pH'ı, baz açığı, laktat düzeyi ) bilgileri, doğum öncesi son bir hafta içerisinde yapılan obstetrik ultrasonografi ölçümleri ve bulguları (biparietal çap (BPD), baş çevresi (HC), karın çevresi (AC), femur uzunluğu (FL), doğum ağırlığı öngörüsü, amniyon sıvı durumu, fetal prezantasyon, plasenta yerleşim yeri, kordon patolojisi durumu, jinekolojik patoloji ve uterus anomalisi varlığı, umbilikal arter ve ductus venosus doppler bulguları) kaydedildi. Doğum ağırlığı öngörüsü ile gerçek doğum ağırlığı arasındaki farkın gerçek doğum ağırlığına oranının 100' le çarpımı ile mutlak ve normal yanlışlık payı yüzdeleri hesaplandı. Gruplar arasında bütün parametreler karşılaştırıldı ve normal yanlışlık payı yüzdesi ile bu parametreler arasında olası ilişkinin varlığı araştırıldı.
BULGULAR:
Doğum ağırlığının belirlenmesinde yanlışlık payı yüzdesi; preterm yenidoğanlarda term yenidoğanlara göre ve gebelik yaşına uygun (AGA)  olanlarda gebelik yaşına göre küçük (SGA)  olanlara göre düşük saptandı (p:0,001). 500 gr-1500 gr arası ile 1501 gr-2500 gr arasındaki doğum ağırlıklı yenidoğanlar açısından fark saptanmadı. Mutlak yanlışlık payı yüzdesi preterm yenidoğanlarda term yenidoğanlara göre ve AGA olanlarda SGA olanlara göre düşük saptanırken (sırasıyla p:0,001, p:0,015), 500 gr-1500 gr arası ile 1501 gr-2500 gr arasındaki doğum ağırlıklı yenidoğanlar açısından fark saptanmadı. Doğru öngörü oranı; preterm yenidoğanlarda term yenidoğanlara göre ve AGA olanlarda SGA olanlara göre yüksek iken (sırasıyla p:0,015, p:0,032), 500 gr-1500 gr arası ile 1501 gr-2500 gr arasındaki doğum ağırlıklı yenidoğanlarda fark saptanmadı. Doğum ağırlığı öngörüsünü belirlediğini düşündüğümüz etkenler tek tek incelendiğinde; doğum haftası (p:0,001), doğum ağırlığı (p:0,001), membran rüptürünün olmuş olması (p:0,030), fetal prezantasyon (p:0,001), amniyon sıvı durumu (p:0,001), doğum eyleminin başlamış olması (p:0,001), ölçüm ile doğum arası süre (gün)(p:0,001) istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Aynı değerlerle çoklu analiz yapıldığında doğum haftası, doğum ağırlığı,  doğum eyleminin başlamış olması, ölçüm ile doğum arası süre (gün) istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p:0,001). Membran rüptürünün olmuş olması, fetal prezantasyonun, amniyon sıvı durumunun doğum ağırlığı öngörüsünü etkilemediği görüldü (p> 0,05). Bu bulgulardan yola çıkarak, doğum haftası ve ağırlığı azaldıkça öngörülen doğum ağırlığının daha doğru ölçüldüğü doğum eyleminin başlamış olması ve ölçüm ile doğum arası süre (gün) arttıkça öngörülen doğum ağırlığının daha yanlış ölçüldüğü sonuçlarına ulaşıldı.
SONUÇ:
Preterm yenidoğanlarda term yenidoğanlara göre ve AGA olanlarda SGA olanlara göre yanlışlık payı yüzdesi ve mutlak yanlışlık payı yüzdesi düşükken,  doğru öngörü oranı yüksektir.  Doğum ağırlığı öngörüsünü belirleyen etkenler; doğum haftası, doğum ağırlığı, doğum eyleminin başlamış olması, ölçüm ile doğum arası süre (gün) dir. Bunlar arasından en anlamlı olanlar, doğum ağırlığı ve haftasıdır. Doğum haftası ve ağırlığı arttıkça doğum ağırlığı öngörüsünde yanlışlık oranı artmaktadır. Doğum eyleminin başlamış olması,  doğum ağırlığı öngörüsünde yanlışlık oranını arttırmaktadır. Ölçüm ile doğum arası süre (gün) arttıkça yanlışlık oranı artmaktadır.

Abstract:
OBJECTIVE:	
 Our goal is to determine the factors indicating the efficacy of estimated birth weight measurement by last prenatal ultrasonography before delivery on detecting the actual birth weight in newborns with low birth weight.
MATERIAL AND METHODS:	
All singleton pregnancies with birth weight under 2500 gr and terminated between 24th and 41st weeks of gestation in the Obstetrics and Gynecology Department of Istanbul University Cerrahpaşa Medical Faculty between years 2008 and 2015 were investigated. All of the pregnancies were divided into groups in terms of gestational weeks at delivery, birth weights and developmental status according to gestational age.
Maternal and fetal demographic data  (maternal age, body mass index (BMI);  gravidity, parity,  history of preterm or small for gestational age (SGA) deliveries and preeclampsy; systemic illnesses, cigarette smoking, history of surgical operations or operative deliveries, newborn's gender), clinical (presence of preeclampsy, gestational age at delivery, presence of preterm rupture of membranes,  the status of initiation of labor, type of non stress test (NST), presence of meconium in amniotic fluid, apgar score at 1st and 5th minutes, laboratory findings (newborns' umbilical artery and vein blood ph, base gap, lactate level) ultrasonographic measurements and findings in several weeks prior to delivery (biparietal diameter (bpd), head circumference (hc), abdominal circumference (ac), femur length (fl) , estimated fetal weight (efw), amniotic fluid index, fetal presentation, placental insertion site, presence of umbilical cord pathology, presence of gynecological pathology and uterus anomalies, umbilical artery and venous ductus doppler findings) were recorded. We obtained the absolute and normal inaccuracy rate by calculating the difference between the actual birth weight and predicted birth weight divided by the actual birth weight, multiplied by 100. All the paremeters in the groups were compered and the possible association between these paremeters and normal inaccuracy rate was investigated.
RESULTS:
The inaccuracy rate of birth weight determination was found decreased in preterm and avarage for gestational age (AGA) newborns comparing to term and small for gestational age newborns (SGA) (p:0,001). No difference detected between newborns weighing 500 gr-1500 gr and 1501gr-2500 gr. Absolute inaccuracy rate was detected lower in preterm newborns than term newborns as well as in AGA newborns compared to SGA newborns (p:0,001 and p:0,015 respectively). No difference was found between the newborn weighing 500 gr-1500 gr and 1501 gr-2500 gr. Accurate prediction rate was found higher in preterm newborns compared to term newborns as well as higher in AGA newborns than SGA newborns (p:0,015 and p:0,032 respectively). There was no difference in the newborns with 500 gr-1500 gr and 1501 gr-2500 gr birthweight. When the factors that are thought to determine the prediction of birth weight was detected separetely;  gestational week (p:0,001), birth weight (p:0,001), presence of rupture of membranes (p:0,030), fetal presentation (p:0,001), the state of amniotic fluid (p:0,001), initiation of labor (p:0,001), the period (day) between the measurement and delivery (p:0,001)were found statistically significant. When multiple analyses were permormed with the same values; gestational week, the initiation of labor and the period (day) between the measurement and delivery were found statistically significant(p:0,001). It was observed that the presence of rupture of fetal membranes, fetal presentation and the situation of amniotic fluid did not affect the prediction of birth weight (p>0.05) . By the gestational week at delivery and birth weight decreases, the measument of predicted birth weight was found more accurate considering these findings. The initiation of labor and by the period (day)  the measurement and delivery increases, the predicted birth weight was measured less accurate.
CONCLUSIONS:
Inaccuracy rates and absolute inaccuracy rates are lower in preterm newborns comparing to term newborns, as well as they found lower in AGA newborns rather than SGA newborns. However, accurate estimated rate was found higher in preterm and AGA groups. The factors determining prediction of the birth weight were; the gestational week at delivery, birth weight, the initiation of labor and the period (day) between the measurement and delivery. The most important ones among these factors were gestational week at delivery and birth weight. While the gestational week at delivery and birth weight increased, the inaccuracy of estimated birth weight rose. The initiation of labor also lead to enhancement of the inaccuracy of estimated birth weight. Moreover, the increase of period (day) between the measurement and delivery resulted with the increased inaccuracy of estimated birth weight.