Normal ve fazla kilolu bireylerde trigliserid-glukoz indeksi ile sirkadyen kan basıncı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between triglyceride-glucose index and circadian blood pressure in normal and overweight individuals
Yazar: EDA YİĞİT
Danışman: UZMAN SELMA KARAAHMETOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç : Metabolik sendrom (MS), diyabetes mellitus(DM) ve kardiyovasküler
hastalık gelişim riskini arttıran, birden fazla risk faktörünün bir arada bulunduğu
metabolik bozukluklar bütününü tanımlar. Metabolik sendromun temelinde yer alan
insülin direncinin tespitinde trigliserid-glukoz indeksi kullanılmaya başlanmış ve
bazı çalışmalarda HOMA (Homeostasis Model Assesment)'ya üstünlüğü
gösterilmiştir. Metabolik sendromun komponentlerinden biri olan hipertansiyonun
insülin direnci ile birlikteliğinin sık olduğu bilinen bir gerçektir. Biz çalışmamamızda
metabolik sendrom yönünden riskli olan BKİ (Beden Kitle İndeksi)'ye göre fazla
kilolu olan bireyler ile normal kilolu bireylerin trigliserid-glukoz indekslerinin;
beden kitle indeksi, bel çevresi ölçümleri gibi metabolik sendrom bileşenleri ile
korelasyonu ve kardiyovasküler hastalık öncüsü olabilecek sirkadyen kan basıncı
bozukluklarını öngörme gücünü ortaya koymayı amaçladık.
Gereç Yöntem : Temmuz 2022-Nisan 2023 tarihleri arasında T.C. Sağlık
Bilimleri Ankara Şehir Hastanesi İç Hastalıkları polikliniklerine herhangi bir sebeple
başvuran, beden kitle indeksi ölçümüne göre normal veya fazla kilolu olup, daha
önceden bilinen diyabetes mellitus, hipertansiyon, hiperlipidemi, koroner arter
hastalığı, kronik böbrek hastalığı, obstrüktif uyku apnesi, malignite, endokrin veya
romatolojik hastalık tanıları olmayan kişiler, 18 yaşından büyük olması şartıyla ve
cinsiyet farkı gözetmeksizin dahil edildi. Kontrol grubu olarak aynı dışlama kriterleri
uygulanarak beden kitle indeksine göre normal kilolu kişiler dahil edildi. Tüm
katılımcıların boy, kilo değerleri ile bel çevresi ölçümü yapıldı. BKİ'ye göre normal
ve fazla kilolu olarak ayrılan iki grubun laboratuvar, antropometrik ölçüm ve
ambulatuvar kan basıncı ölçüm verileri karşılaştırıldı.
Bulgular : Grupların cinsiyete göre dağılımına bakıldığında normal kilolu
grubunun %71'i kadın %29'u erkek; fazla kilolu gurubun 63'ü kadın %37'si erkek
cinsiyetten oluşuyordu. Normal ve fazla kilolu grupların laboratuvar verileri
karşılaştırıldığında TyG indeksi, LDL, trigliserid ve non-HDL'nin fazla kilolu olan
grupta istatiksel açıdan anlamlı şekilde yüksek olduğu görüldü. Grupların

x

antropometrik ölçümleri incelendiğinde bel çevresinin istatistiksel olarak anlamlı
şekilde fazla kilolu grupta yüksek olduğu saptandı. AKBÖ verilerine bakıldığında 24
saatlik ortalama sistol-diastol, uyanık dönem sistol-diastol ve uykuda sistol-diastol
sonuçlarının tamamında fazla kilolu grubun ortalamasının yüksek olduğu görüldü ve
tüm bu farklar istatiksel olarak anlamlı kabul edildi. 65 kişilik normal kilolu grubun
28'inin dipper, 37'sinin non-dipper; yine 65 kişiden oluşan fazla kilolu grubun
21'inin dipper 44'ünün non-dipper paternde olduğu görüldü, bu fark istatiksel olarak
anlamlı bulunmadı. Çalışma kapsamında yapılan AKBÖ ile tanı alan yeni tanı
hipertansiyon olgularının sayısı fazla kilolu grupta 42, normal kilolu grupta 19 idi ve
p<0,001 olarak saptandı. Yeni tanı alan hipertansiyon olgularının TyG indeksi, BKİ,
BÇ, HOMA değerleri hipertansif olmayan bireylerle kıyaslandığında tamamının
hipertansif grupta istatiksel olarak anlamlı şekilde yüksek olduğu görüldü. Bireylerin
fiziksel ölçüm parametrelerinin tamamı tüm AKBÖ ortalamaları ile p<0,01
düzeyinde olacak şekilde korelasyon göstermekteydi.
Sonuç : Gruplar arası TyG indeksi, bel çevresi ve yeni tanı hipertansiyon
olguları yönünden anlamlı fark vardır. Metabolik sendrom yönünden riskli fazla
kilolu bireyler TyG belirteci kullanılarak AKBÖ ile hipertansiyon yönünden taranıp
erken tanı almaları sağlanarak hipertansiyonun yol açacağı olumsuz sonuçların önüne
geçilebilir.
Anahtar Kelimeler : Trigliserid-glukoz indeksi , metabolik sendrom,
sirkadyen kan basıncı

Abstract:
Aim : Metabolic syndrome (MS) is defined as a set of metabolic disorders
that increase the risk of developing diabetes mellitus(DM) and cardiovascular disease
and in which multiple risk factors coexist. The triglyceride-glucose index has been
used in the detection of insulin resistance, which is at the basis of metabolic
syndrome, and some studies have shown its superiority to HOMA(Homeostasis
Model Assesment). It is a known fact that hypertension, one of the components of
metabolic syndrome, is frequently associated with insulin resistance. In our study, we
aimed to correlate the triglyceride-glucose index of overweight individuals and
normal weight individuals with metabolic syndrome components such as body mass
index and waist circumference measurements and to reveal the predictive power of
circadian blood pressure disorders that may be a precursor of cardiovascular disease.
Methods : Between July 2022 and April 2023, people who applied to the
Internal Medicine outpatient clinics of T.C. Health Sciences University Ankara City
Hospital for any reason, who were normal or overweight according to body mass
index measurement, and who did not have previously known diagnoses of diabetes
mellitus, hypertension, hyperlipidemia, coronary artery disease, chronic kidney
disease, obstructive sleep apnea, malignancy, endocrine or rheumatologic disease
were included, provided that they were over 18 years of age and regardless of
gender. As a control group, the same exclusion criteria were applied and people with
normal weight according to body mass index were included. Height, weight and
waist circumference were measured in all participants. Laboratory, anthropometric
and ambulatory blood pressure measurements were compared in the two groups
divided as normal and overweight according to BMI.
Results : According to the gender distribution of the groups, 71% of the
normal weight group was female and 29% was male, while 63% of the overweight
group was female and 37% was male. When the laboratory data of the normal and
overweight groups were compared, TyG index, LDL, triglycerides and non-HDL
were statistically significantly higher in the overweight group. When the

xii

anthropometric measurements of the groups were analyzed, it was found that waist
circumference was statistically significantly higher in the overweight group. When
the ACBI data were examined, it was seen that the mean of the overweight group
was higher in all of the 24-hour mean systole-diastole, awake period systole-diastole
and sleep systole-diastole results and all these differences were considered
statistically significant. In the 65-member normal weight group, 28 were dipper and
37 were non-dipper; in the 65-member overweight group, 21 were dipper and 44
were non-dipper; this difference was not statistically significant. The number of
newly diagnosed hypertension cases diagnosed with AKBS in the study was 42 in the
overweight group and 19 in the normal weight group and p<0,001. When the TyG
index, BMI, WC, HOMA values of newly diagnosed hypertension cases were
compared with non-hypertensive individuals, all of them were statistically
significantly higher in the hypertensive group. All of the physical measurement
parameters of the individuals were correlated with the mean values of all ambulatory
blood pressure measurement at the level of p<0,01.
Conclusion : There were significant differences between the groups in terms
of TyG index, waist circumference and newly diagnosed hypertension cases.
Overweight individuals at risk for metabolic syndrome can be screened for
hypertension with ACBS using the TyG marker and early diagnosis of hypertension
can be provided to prevent the negative consequences of hypertension.
Keywords : Triglyceride-glucose index, metabolic syndrome, circadian blood
pressure