Çukurova koşullarında farklı ekim sıklıklarında yetiştirilen ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) çeşitlerinde ana sap ve kardeş verimi arasındaki ilişkilerin belirlenmesi üzerine bir araştırma
A research on determining the relations between main stem and tiller yield in bread wheat (Triticum aestivum L.) cultivars grown in different sowing densities in cukurova conditions
Yazar: EMİNE BOLAT
Danışman: PROF. DR. TACETTİN YAĞBASANLAR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı / Tahıllar ve Yemeklik Baklagiller Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Buğday = Wheat

Özet:
Bu çalışma, 2016-2017 yetiştirme döneminde Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Deneme Alanında, tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Çalışmada; üç ekmeklik buğday çeşidinde (Adana-99, Gemini ve Özkan) farklı ekim sıklıklarının (300,500,700 ve 900 tohum/m2) m2'de bitki sayısı, m2'de sap sayısı, m2'de başak sayısı, başaklanma süresi, başaklanma-erme süresi, bitki boyu, başak uzunluğu, başakta başakçık sayısı, başakta tane sayısı, başakta tane ağırlığı, bin tane ağırlığı, hektolitre ağırlığı ve tane verimi yönünden etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. İncelenen özelliklerde; m2'de bitki sayısı, m2'de sap sayısı, m2'de başak sayısı, başaklanma-erme süresi, bitki boyu ve tane verimi artarken; başak uzunluğu, başakta başakçık sayısı, başakta tane sayısı, başakta tane ağırlığı ve bin tane ağırlığı azalmış, başaklanma süresi ve hektolitre ağırlığında değişim olmamıştır.
Ayrıca denemede kullanılan çeşitlerde, tesadüfi olarak seçilen onar bitkinin ana sap ve fertil kardeşleri ayrı ayrı işaretlenmiş olup bitki boyu, başak uzunluğu, başakta başakçık sayısı, başakta tane sayısı, başakta tane ağırlığı ve bitki verimi yönünden karşılaştırılması amaçlanmıştır. Denemede kullanılan çeşitlerin; bitki boyu, başak uzunluğu, başakta başakçık sayısı, başakta tane sayısı, başakta tane ağırlığı yönünden ilk sırayı ana sap, ikinci sırayı 1. kardeşler, üçüncü sırayı 2. kardeşler ve dördüncü sırayı 3. kardeşler almıştır. Ekim sıklığı arttıkça bitki verimi yönünden azalma görülmüştür.

Abstract:
This study was carried out in experimental field of Field Crops Department of Faculty of Agriculture in Cukurova University in randomized split blocks design with three replications in 2016-2017 growing season. The study aims to investigate the effects of different sowing densities(300,500,700 and 900 seed/m²) in terms of plant count per m², stem count per m², spike count per m², heading duration, heading-maturity period, plant height, spikelet count per spike, grain count per spike, grain weight per spike, thousand grain weight, hectoliter weight and grain yield in three cultivars of bread wheat (Adana-99, Gemini and Özkan). In the studied characteristics while heading duration and hectoliter weight didn't change, spike height, spikelet count per spike, grain count per spike, grain weight per spike and thousand grain weight decreased as plant count per m², stem count per m², spike count per m², heading-maturity period, plant height and grain yield increased.
With the cultivars that were used in the research, it was also aimed to compare the plant height, spike height, spikelet count per spike, grain count per spike, grain weight per spike and plant yield by separately marking the main stem and fertile tillers of the randomly selected plant in ten. Within the experimented cultivars it has been seen that the main stem took the 1st place while first tillers took the 2nd, second tillers took the 3rd and third tillerstook the 4th place regarding the plant height, spike height, spikelet count per spike, grain count per spike and grain weight per spike. It has been seen that plant yield decreased as sowing density increased.