İzmir ilinde mısır kurdu (ostrinia nubilalis hübner) (Lepidoptera; Pyralıdae)'nun konukçuları, yayılışı, zararı, biyolojisi ve doğal düşmanlarının saptanması üzerinde araştırmalar /
Yazar: ASİYE DERİN
Danışman: PROF. DR. ERGUN BOZKURT
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1992
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Bitki koruma = Plant protection ; Biyoloji = Biology ; Konukçular = Hosts ; Mısır kurdu = Corn borer ; Zararlı böcekler = Insect pests

Özet:
İzmir ilinde Mısır Kurdu Ostrinia nubilalis Hbn (Lepi- doptera:Pyralidae)'nün konukçuları, yayılışı, zararı, biyolojisi ve doğal düşmanlarının saptanması üzerinde araştırmaları amaçlayan bu çalışma 1987-1991 yıllarında yürütülmüş¬ tür. çalışmada O.nubilalis'in konukçusu olarak doğada sadece mısır (Zea mays L.) saptanırken, laboratuvarda domates (Lycopersicum esculentum Kili.) ve patlıcan (Solanum melon- gena L.) bitkilerinde de beslenip geliştiği belirlenmiştir. Yapılan çalışmalara göre Q.nubilalis'in İzmir ilinin Bayındır, Bergama, Dikili, Kiraz, Menemen, ödemiş, Tire ve Torbalı ilçelerinin 1. ve 2.ürün mısır ekim alanlarında bulunduğu belirlenmiştir. Mısır bitkisinde 1. ve 2.üründe ayrı ayrı yapılan bulaşma oranları çalışmalarında 1. ve 2.üründe en fazla bulaşmanın 1987 yılında Menemen'de olduğu ve bu oranların sırasıyla % 14.28 ve % 35.1 olduğu saptanmıştır. Biyolojik çalışmalar laboratuvar koşullarında 20+1°C, 25j-l°c ve 30+1°C sıcaklık ile % 85+5 orantılı neme ayarlanan iklim odalarında yapılmıştır. Bu kontrollü koşullardaki.»- çalışmalarla zararlının biyolojik özellikleri incelenmiş, ayrıca doğada ergin çıkış zamanı ve süresi, kışlama durumu ve yılda verdiği döl sayısı araştırılmıştır. Laboratuvar koşullarında yapılan çalışmalara göre O.nubilalis erginlerinin çıkıştan sonraki ilk 24 saat içinde çiftleştiği, preovipozisybn süresinin ortalama 2-6 gün.105 ovipozisyon süresinin 2-4 gün, postovipozisyon süresinin ise 1-3 gün olduğu belirlenmiştir. Ayrıca kışı olgun larva halin¬ de geçirdiği ve doğada 3 döl verdiği saptanmıştır. Ergin çıkışlarının yıllara göre değişerek Nisan sonu Mayıs başında olduğu, ergin aktivite süresinin 124-180 gün sürdüğü saptanmıştır. Ayrıca bu çalışmada Q.nubilalis'in l yumurta parazito- idi Trichogramma evanescens Westwood. (Hymenoptera:Trichog- rammatidae) 3 larva parazitoidinin yanısıra, l hyperparazi- toidi saptanmıştır. Larva parazitleri Bracon (Kabrobracon) brevicornis wesmael, B.hebetor fHymenoptera:Braconidae ), Lydella thompsoni Herting (Diptera:Taclxinidae) ve bunun hyperparaziti Eupteromalis genalis Graham. (Hymenoptera: Pteromalidae} dir. Bunların yanı sıra O.nubilalis larvala¬ rından elde edilen patojen bakterilerinde Bacillus thuringien- sis var thurigiensis ve B.thurigiensis var. kurstaki olduğu saptanmıştır. O.nubilalis"in yumurta ve larvalarına zarar ve¬ ren Chrysoperla carnea Stephens. (Neuroptera:Chrysopidae) ve Coccinella s eptempunc ta ta L.(Coleoptera:Coccinellidae)'nın yanısıra mısır kurdunun larva ve pupalarıyla beslenen Hyme- noptera takımı Formicinea familyasına bağlı Camponotus lateralis (Olivier), Cremogaster scutellaris (Olivier), Pla- giolepis pygmaea(Latreille) türü karıncalar saptanmıştır. O.nubilalis'in döl sayısının fazla oluşu ve doğada 1. ve 2.ürün olarak sürekli mısır bulunuşu nedeniyle mücadelede öncelikle kültürel önlemlerin alınması ve gerektiğinde kimya¬ sal mücadelenin zamanında uygulanabilmesi için zararlının doğada ergin çıkış seyrinin ve biyolojisinin çok iyi izlenmesi gerektiği kanısını vermektedir.

Abstract:
This study was carried out in order to find out the host plants, distribution, damage and the natural enemies of European Corn borer Qstrinia nubilalis Hbn. (Lepidoptera : Pyralidae) within the years of 1987-1991 in İzmir. As one of the results of the study, corn (zea mays L.) was found as the unique host plant of 0. nubilalis in nature whereas it was found that the pest also fed itself and deve loped on tomatoes, egg-plants under laboratory conditions. According to the survey studyings, 0. nubilalis was fo und in Bayındır, Bergama, Dikili, Kiraz, Menemen, Ödemiş, Tire and Torbalı towns of İzmir during the first and second corn plantation periods. The highest infestation rates were recorded as 14.28 % and 35.1 %in the first and second corn plantation periods respectively. Studies related to the biology of the pest were carried out at the temperatures of 20+1 C, 25+1 C and 30+1 °C and relative humidity of 85+05 % under laboratory conditions. The biological characteristics of the pest were investigated under these controlled conditions. Moreover, the adult eclo- sion time and period, hibernation and the number of genera tion were investigated. Studies carried out under laboratory conditions showed that 0. nubilalis mated 24 hours following the adult eclosion. The preoviposition period was estimated to be averagely 2-6 days. The ovipositton period was found to be 2-4 days and107 the postovi position period changed between 1-3 days. It pas sed the winter as mature larva and produced 3 generations per year. Adult eclosion period showed difference from year to year by changing from the end of April to the beginning of May. Besides one egg parasitoid Tricho gramma evanescens westwood. (Kymenoptera:Trichogramrnatidae) and three larval parasitoids Bracon (Habrobracon) brevicornis wesmael, B.hebetor (HyjnenopterarBraconidae), and Lydella thompsoni Heirting (DipiTachinidae) and its hyperparasitoid, Euptero- malis qenalis Graham (Kymenoptera:Pteromalidae) were recorded. Additionaly, Bacillus thuringiensis var. thuringiensis and B. thuringiensis var kurstaki were found as pathojen bacteri- ums on O.nubilalis larvae, Chrysoperla came a Step hens (Neuroptera:Chrysopidae) and Coccinella s eptempunc tata L. (Coleoptera:Coccinellidae) were found to be preys of the eggs and larvae of O.nubilalis. Some formicid species such as Camponotus lateralis (Olivier), Cremogaster scutellaris (Olivier), Plogiolepis pygmaea (Latreille) (Kymenoptera : Formicinea) were found to be feeding on the larvae and pupae of O.nubilalis. As a result of a number of generation being more than one and the availability of the first and second corn plan tation areas for feeding of Q.nubilalis/ it is significant to apply the cultural control methods firstly. In case of need of chemical control methods, the biology and the adult eclosion period of the pest should be followed properly.