Bolkar Dağları'nın bitki örtüsü ve iklim değişikliği
Vegetation geography and climate change of Bolkar Mountains
Yazar: DERYA EVRİM KOÇ
Danışman: PROF. DR. MERAL AVCI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2016
Konu: Coğrafya = Geography
Dizin: Bitki coğrafyası = Plant geography ; Bitki örtüsü = Vegetation ; Bolkar dağları = Bolkar mountains ; Ekoloji = Ecology ; Ekolojik özellikler = Ecological properties ; İklim = Climate ; İklim değişikliği = Climate change

Özet:
Bu çalışmada Bolkar Dağları'nda vejetasyonun dağılışı ile bunu etkileyen ekolojik faktörler incelenmiş, olası iklim değişikliğinin bitki örtüsünün dağılışına etkisi belirlenmiştir.
Bitki örtüsünün dağılışını ortaya koyabilmek için 1/100,000 ölçekli topoğrafya, toprak, sayısal yükselti modeli, amenajman planları ve iklim verileri kullanılmıştır. Ayrıca Bolkar Dağları'ndaki bitki örtüsünün dağılışının tespitinde temin edilen veriler ışığında arazi çalışmaları gerçekleştirilmiş, analizler yapılmıştır. İnceleme alanında bitki örtüsünün geçmiş (Son Buzul Maksimumu) ve gelecekteki (yaklaşık 2080, RCP 4,5 ve RCP 8,5 senaryoları) olası dağılışını belirlemek amacıyla CCSM4 iklim modelinin çıktıları kullanılmıştır.
Bolkar Dağları'ndaki bitki örtüsü orman formasyonu, çalı formasyonu ve alpin bitkiler olarak üç grupta toplanmıştır. Sahadaki orman formasyonunu kuru ormanlar oluşturur. Sahanın güneyinde kuru ormanlar genellikle Pinus brutia, P. nigra, Abies cilicica subsp. cilicica, Juniperus drupacea ve Cedrus libani, kuzeyinde ise P. nigra, J. excelsa, Quercus pubescens ve Q. ithaburensis subsp. macrolepis gibi ağaç türlerinden meydana gelir. Orman alanlarının tahribiyle ortaya çıkan çalı formasyonu, çoğunlukla maki ile temsil edilir. Yaklaşık 2100 metreden başlayan alpin bitkiler katı, örtü bakımından çok yoğun olmamakla beraber floristik bakımdan oldukça zengindir. 
Araştırma alanında iklimde meydana gelecek olası değişimlerin, ortalama vejetasyon süresini uzatacağı ve buna bağlı olarak bitki formasyonlarının dağılışını değiştireceği öngörülmüştür. Ayrıca Taxus baccata, Juniperus drupacea, Cedrus libani, Abies cilicica subsp. cilicica ve Corylus avellena'nın ekolojik niş modellemelerinde, gelecekteki dağılışlarında da değişiklik öngörülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Bitki örtüsü, İklim değişikliği, Ekolojik niş modellemesi, Bolkar Dağları, Orta Toroslar, Türkiye

Abstract:
This study examines the vegetation of the Bolkar Mountains (Southern Turkey) alone with the ecological factors controlling its distribution. Also the impacts of possible climate change on this vegetation distribution are discussed.
1/100,000 scale topographic information, digital elevation models, management plans as well as data on soils and climate are used in the analysis of the vegetation distribution. Also, fieldwork and analyses have been carried out in the light of the above-mentioned data, to further the understanding of vegetation distribution on Bolkar Mountains. Simulations of the climate of the future (based on CCSM4 climate model output for 2080, with RCP 4.5 and 8.5 scenarios) and of the past (Last Glacial Maximum) are considered for the study area. 
The vegetation on Bolkar Mountains is grouped into 3 categories: forest formation, grass sub-formation and alpine plants. Dry forests constitute the forest formation for the area. The dry forests in the southern part of the area generally consist of tree species like Pinus brutia, P. nigra, Abies cilicica subsp. cilicica, Juniperus drupacea and Cedrus libani, and the dry forests of the north include tree species such as P. nigra, J. excelsa, Quercus pubescens and Q. ithaburensis subsp. macrolepis. The grass sub-formation emerging from the deforestation is mostly represented by scrub. Starting from approximately 2100 meters, alpine plants are rich floristically, although sparse in density.  
Climate change projections for the research area are expected to lengthen the average vegetation period and therefore to change the distribution of the plant formations. Furthermore, ecological niche models for Taxus baccata, Juniperus drupacea, Cedrus libani, Abies cilicica subsp. cilicica and Corylus avellena foresee changes in their future distributions.

Keywords: Vegetation, Climate change, Ecological niche modelling, Bolkar Mountains, Middle Taurus Mountains, Turkey