Ortaokul 6-8. sınıflarda Türkçe dersinde yer alan halk edebiyatı ürünlerinin öğrencilerin bilişsel gelişimine uygunluğu
The suitability of works of folk literature for the students cognitive development in 6th, 7th and 8th grode
Yazar: NURCAN NURSES
Danışman: YRD. DOÇ. DR. LÜTFİ SEZEN
Atatürk Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilişsel gelişim = Cognitive development ; Halk edebiyatı = Folk literature ; Ortaokul öğrencileri = Secondary school students ; Ortaokullar = Secondary schools ; Türk halk edebiyatı = Turkish public literature ; Türkçe dersi = Turkish lesson ; Türkçe eğitimi = Turkish education ; Türkçe öğretimi = Turkish teaching

Özet:
Bu araştırma 6-8. Sınıf Türkçe kitap setleriyle yapılan Türkçe öğretiminde Türk 
halk edebiyatı türlerinin öğrencilerin bilişsel gelişimine uygunluğunu tespit etmek 
amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini 2012-2013 eğitim-öğretim yılında 
okutulmak üzere Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığınca kabul edilerek Ocak 2012 
Tebliğler Dergisinde yayımlanan 6. sınıf için yedi, 7. sınıf için on üç ve 8. sınıf için on 
beş Türkçe kitap seti olmak üzere toplam 35 kitap seti oluşturmaktadır. Araştırmamızın 
evrenini oluşturan kitap setleri arasından her sınıf seviyesi için biri Millî Eğitim 
Bakanlığı tarafından yayımlanan kitap seti olmak üzere-şans (random) yöntemiyle 
belirlenen iki kitap seti örneklem olarak belirlenmiştir. Örneklem, 6. sınıf için Millî 
Eğitim, Doku, 7. Sınıf için Millî Eğitim, Koza, 8. Sınıf için Millî Eğitim, Bisiklet 
yayınevlerinin kitap setlerinden oluşmaktadır.
Araştırma "içerik çözümlemesi" tekniklerinden "kategorisel analiz tekniği"ne
göre yapılmıştır. Örneklemi oluşturan kitap setlerinin ders, çalışma ve öğretmen kılavuz 
kitaplarındaki bütün metinler taranarak Türk halk edebiyatı metinleri belirlenmiştir. 
Daha sonra elde edilen bulgular dört farklı tabloda gösterilmiş ve yorumlanmıştır. Kitap 
setlerinde, nesirler için birden fazla paragraftan oluşan eserler ile en az dört satırdan 
oluşan eserler, nazımlar için ise en az bir dörtlükten oluşan nazım parçaları metin olarak 
kabul edilmiştir.
Araştırma sonucunda ortaokul 6-8. sınıf Türkçe kitap setlerinde Türk halk
edebiyatına yer verme düzeylerinin düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanında
yer verilen metinlerde çocukların bilişsel seviyelerinin göz ardı edildiği görülmüştür.
Metinsiz bir dil öğretiminin olamayacağı düşünüldüğünde kitaplar hem genel metin 
sayıları hem de Türk halk edebiyatı metinleri sayısı itibariyle yetersiz bulunmuştur. Bu 
bulgular ışığında Türkçe öğretiminin en temel kaynağı olan Türk halk edebiyatına hem 
öğretim programlarında hem de kitap setlerinde daha fazla yer verilmesi gerektiği 
yönünde öneriler sunulmuş ayrıca yer verilen metinlerin öğrencilerin bilişsel 
seviyelerine uygunluğunu inceleyecek bir komisyonun kurulması önerilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Türkçe öğretimi, çocukların bilişsel seviyeleri, Türk halk 
edebiyatı, öğretim programı, kitap seti.

Abstract:
This research was carried out to determine the suitability of the types of Turkish 
Folk Litreture to students' cognitive development in Turkish Teaching made with the 
sets of 6-8th grade Turkish books. A total of 22 sets of books, including seven for 6th 
grade, seven for 7th grade and eigth sets of books for 8th grade, to be taught in the 
academic year 2012-2013 was approved by the Chair of the Board of Education in 
January 2012, published in Journal of Communication, constitute the universe of the 
study. From the books that constitute our study universe for each grade level, two sets 
of books determined by Gans (random) method, including one set of books published 
by the Ministry of Education are determined as a sample. The sample consists of the 
sets of the National Training,Doku Publisher for 6th grade, National Training,Koza 
Publisher for 7th grade, National Training, Bisiklet Publisher.The research was 
performed according to the technique of the categorical analysis from the content 
analysis techniques.The texts of Turkish Folk Litreture are determined by scanning the 
all texts in student's book, workbook and teacher guides book of the sets of books that 
constitute sample. Then, the obtained findings were analyzed and shown in four
different tables. In the sets of books for prose works, consisting of more than one 
paragraph with consisting of at least four lines prose works, for verse works consisting 
of at least one verse, have been recognized as a text. As a result of research, it is 
concluded that the level of giving Turkish Folk Litreture in the 6-8
th grades sets of 
books is low. As well as students' cognitive levels are found to be ignored in the texts 
that are cited. Considering that there will not be language teaching without a text, books 
are found inadequate as overall number of texts as well as the number of Turkish Folk 
Litreture texts. In light of these findings, it is proposed that more place should be given 
to Turkish Folk Litreture which is the main source of Turkish teaching, both in book 
sets and cirriculum and it is also proposed that a commission to investigate conformity 
of the text with students' cognitive level, should be established.

Key Words: Turkish Teaching, the Cognitive Level of the Students, Turkish Folk 
Litreture, Book Set, Cirriculum