Parkinson hastalarında cinsel sorunlar ve ilişkili etmenler
Sexual problems and related factors in patients with Parkinson's disease
Yazar: DİLARA HAKTANIR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVİL YILMAZ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Ruh Sağlığı ve Hast. Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hemşirelik = Nursing ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Cinsel sorunlar = Sexual problems ; Depresyon = Depression ; Hastalar = Patients ; Hemşirelik = Nursing ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease

Özet:
Parkinson hastalarında cinsel sorunlar ve ilişkili etmenleri belirlemek amacıyla yapılan bu çalışma tanımlayıcı ve ilişki arayıcı desendedir. Bu araştırma Ağustos 2018-Aralık 2018 tarihleri arasında bir eğitim araştırma hastanesinin nöroloji kliniğinde takip edilen ve araştırma kriterlerine uyan 76 Parkinson hastası ile yapıldı. Çalışmanın verileri, Bilgi Formu, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği, Arizona Cinsel Yaşantılar Ölçeği ile toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Mann Whitney-U, Kruskal Wallis ve Spearman Korelasyon Analizi kullanıldı.
Çalışmada hastaların yaş ortalaması 64,34±10 olup, %88,16'sının cinsel fonksiyonlarında bozulma olduğu saptandı. Katılımcıların hastalık sürelerinin 78,64±62,88 ay olduğu, %36,8'inin hastalık evresi H&Y Evre II ve aldıkları total Levadopa dozunun 692,5±359,16 mg olduğu bulundu. Cinsel sorunların yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, çalışma durumu, hastaların birlikte yaşadığı kişi/kişiler, tedaviden görülen yan etki, fiziksel ve ruhsal sağlık algılama düzeyi, beden görünümünden memnun olma düzeyi, beden temizliği ve yürümede bağımlılık durumu, uykuya dalmada güçlük çekme ve iştahta azalma durumuna göre farklılık gösterdiği bulundu. Parkinson hastalarında cinsel sorunların yaş ile birlikte arttığı ve kadınlarda daha fazla görüldüğü saptandı. Anksiyete ve depresyon açısından risk arttıkça cinsel sorunların arttığı bulundu. 
Sonuç olarak Parkinson hastalarında cinsel sorunlar yüksek oranda görülmektedir. Hastaların cinsel sorunlarının ve bu sorunlara neden olabilecek faktörlerin değerlendirilmesi ve uygun girişimlerin uygulanması açısından sağlık profesyonellerine önemli roller düşmektedir.

Anahtar Kelimeler: Parkinson hastalığı, cinsel sorunlar, anksiyete, depresyon hemşirelik.

Abstract:
This descriptive correlational study was conducted to determine sexual problems and related factors in patients with Parkinson's disease. This study which was conducted between August 2018-December 2018, with 76 patients followed up by neurology clinic in a training and research hospital. Data were collected by face to face interview using Information Form, Hospital Anxiety and Depression Scale and Arizona Sexual Experiences Scale. In data analysis, descriptive statistics, Mann Whitney-U test, Kruskal Wallis test and Spearman's Correlation test were used.
The mean age of patients was 64.34±10 years and the rate of sexual problems was %88.16 (n:67). It was found that the participants' disease duration was 78.64±62.88 months, total levodopa dose was 692.5±359.16 mg and H&Y stage II rate was %36.8. Sexual problems were different according to age, gender, education level, employment status, person/persons whom the patients live together, treatment side effects, the level of physical, mental health perception, being satisfied with appearance of the body, the state of addiction in body cleaning and walking, difficulty in falling asleep and appetite reduction. It was found that sexual problems increased with age and the problems were more common in women with Parkinson's disease. Sexual problems increased if the risk increased in terms of anxiety and depression. 
As a result, sexual problems are quite common in patients with Parkinson's disease. Health professionals play important roles in evaluating sexual problems and related factors to implement appropriate interventions.

Key Words: Parkinson's Disease, sexual problems, anxiety, depression, nursing.