Yoğun bakımda yatan sepsis hastalarında inferior vena kava kollapsibilite indeksi, noninvaziv pleth variability index, laktat, veno-arterial karbondioksit farkı ve kapiller dolum süresinin karşılaştırılması
A comparison of inferior vena cava collapsibility index, noninvasive pleth variability index, lactate, veno-arterial carbon dioxide difference and capilllary filling time in sepsis patients in intensive care unit
Yazar: NECLA ŞEYMA CEVİZ
Danışman: DOÇ. DR. AYÇA SULTAN ŞAHİN ; UZMAN EBRU KAYA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Hamidiye Uluslararası Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Kan trombositleri = Blood platelets ; Karbon dioksit = Carbon dioxide ; Laktatlar = Lactates ; Sepsis = Sepsis ; Vena cava inferior = Vena cava inferior ; Yoğun bakım = Intensive care ; Şok-septik = Shock-septic

Özet:
Amaç: Yoğun bakım ünitesinde takip edilen hastalarda mortalitenin ek sık nedenleri arasında sepsis ve septik şok yer almaktadır. Çalışmamızda yoğun bakım ünitesinde yatan septik şoklu hastalarda hipovoleminin saptanması ve erken tedavi edilmesi amacıyla inferior vena cava kollapsibilite indeksi, Pleth Variability İndex, laktat, veno-arteriyel karbondioksit farkı ve kapiller dolum süresi parametrelerinin korelasyonunu saptamayı, bu parametrelerin kullanılabilirliğini değerlendirmeyi ve bu parametrelerin mortalite üzerindeki etkisini tespit etmeyi amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışmamız retrospektif kohort bir çalışmadır. Çalışmamız yoğun bakım ünitesinde septik şok gelişen 40 hastanın dosya kayıtları incelenerek yapıldı. Hastaların septik şok tanısı aldıkları anda değerlendirilen inferior vena cava kollapsibilite indeksi, pleth variability index, laktat, veno-arteriyel karbondioksit farkı ve kapiller dolum süresi parametreleri incelendi. İstatistiksel analizler SPSS 22.0 for Windows kullanılarak yapıldı.
Bulgular: Çalışmamızda hastaların laktat düzeyleri ile veno-arteriyel karbondioksit farkı, pleth variability index ve kapiller dolum süresi değerleri arasında pozitif yönde orta derecede istatistiksel olarak anlamlı düzeyde korelasyon saptadık (sırasıyla p=0,011 p=0,010 p=0,001). Veno-arteriyel karbondioksit farkı ile kapiller dolum süresi, laktat, inferior vena cava kollapsibilite indeksi ve pleth variability index değerleri arasında pozitif yönde orta derecede istatistiksel olarak anlamlı düzeyde korelasyon saptadık (sırasıyla p=0,011 p=0,011 p=0,001 p=0,001). İnfeior vena cava kollapsibilite indeksi ile kapiller dolum süresi ve pleth variability index değerleri arasında pozitif yönde yüksek derecede, inferior vena cava kollapsibilite indeksi ile veno-arteriyel karbondioksit farkı arasında pozitif yönde orta derecede istatistiksel olarak anlamlı düzeyde korelasyon saptadık (sırasıyla p=0,001 p=0,001 p=0,001) Pleth variability index ile kapiller dolum süresi ve inferior vena cava kollapsibilite indeksi arasında pozitif yönde yüksek derecede, pleth variability index ile laktat ve veno-arteriyel karbondioksit farkı arasında pozitif yönde orta derecede istatistiksel olarak anlamlı düzeyde korelasyon saptadık (sırasıyla p=0,001 p=0,001 p=0,010 p=0,001). Kapiller dolum süresi ile veno-arteriyel karbondioksit farkı ve laktat arasında pozitif yönde orta derecede, inferior vena cava kollapsibilite indeksi ve pleth variability index arasında ise pozitif yönde yüksek düzeyde istatistiksel olarak anlamlı derecede korelasyon saptadık (sırasıyla p=0,011 p=0,001 p=0,001 p=0,001).
Sonuç: İnferior vena cava kollapsibilite indeksi, pleth variability index ve kapiller dolum süresi kolay uygulanabilir ve invaziv olmayan yöntemler olması ve aynı zamanda laktat ve veno-arteriyel karbondioksit farkı ile aralarında korelasyon olması nedeniyle sepsis ve septik şoklu hastalarda sıvı resüsitasyonuna eşlik etmesi açısından kullanılabilir parametrelerdir. 
Anahtar kelimeler: Sepsis, septik şok, inferior vena cava kollapsibilite indeksi, pleth variability index, laktat, veno-arteriyel karbondioksit farkı, kapiller dolum süresi

Abstract:
Objective: The most frequent causes of mortality in patients being monitored in the intensive care unit (ICU) are sepsis and septic shock. In this study, our aim was to determine the correlation between parameters such as inferior vena cava collapsibility index, Pleth Variability Index, lactate, veno-arterial carbon dioxide difference, and capillary refill time in patients with septic shock admitted to the ICU to identify hypovolemia and initiate early treatment. We also aimed to evaluate the usability of these parameters and determine their impact on mortality.
Materials and Methods: This study is a retrospective cohort study. 40 patients who experienced septic shock in the intensive care unit had their medical records reviewed in the scope of this study. The variables, including inferior vena cava collapsibility index, Pleth Variability Index, lactate, veno-arterial carbon dioxide difference, and capillary refill time, were measured at the time of septic shock diagnosis. Statistical analysis was performed using SPSS 22.0 for Windows.
Results: We found a moderate positive correlation between lactate levels and veno-arterial carbon dioxide difference, Pleth Variability Index, and capillary refill time in our study (p=0.011, p=0.010, p=0.001, respectively). Veno-arterial carbon dioxide difference showed a moderate positive correlation with capillary refill time, lactate, inferior vena cava collapsibility index, and Pleth Variability Index (p=0.011, p=0.011, p=0.001, p=0.001, respectively). We observed a high positive correlation between inferior vena cava collapsibility index and capillary refill time and Pleth Variability Index, and a moderate positive correlation between inferior vena cava collapsibility index and veno-arterial carbon dioxide difference (p=0.001, p=0.001, p=0.001, respectively). Pleth Variability Index showed a high positive correlation with capillary refill time and inferior vena cava collapsibility index, and a moderate positive correlation with lactate and veno-arterial carbon dioxide difference (p=0.001, p=0.001, p=0.010, p=0.001, respectively). Capillary refill time showed a moderate positive correlation with veno-arterial carbon dioxide difference and lactate, and a high positive correlation with inferior vena cava collapsibility index and Pleth Variability Index (p=0.011, p=0.001, p=0.001, p=0.001, respectively).
Conclusion: Inferior vena cava collapsibility index, pleth variability index and capillary refill time are parameters that can be used to accompany fluid resuscitation in patients with sepsis and septic shock, since they are easily applicable and non-invasive methods and also correlate with lactate and veno-arterial carbon dioxide difference.
Keywords: Sepsis, septic shock, inferior vena cava collapsibility index, Pleth Variability Index, lactate, veno-arterial carbon dioxide difference, capillary refill time