Okul yöneticilerinin otantik liderlik davranışları ile kriz yönetimi becerileri arasındaki ilişki ve bazı değişkenlere göre incelenmesi
The relationships between authentic leadership behaviors and crisis management skills of school administrators and investigation according to some variables
Yazar: GÖZDE YURTSEVER
Danışman: DOÇ. DR. VİCDAN ALTINOK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; İşletme = Business Administration
Dizin: Kriz yönetimi = Crisis management ; Liderler = Leaders ; Okul yöneticileri = School administrators ; Okul yönetimi = School administration ; Otantik liderlik = Authentic leadership ; Yöneticiler = Managers ; Yönetsel beceri = Managerial skill

Özet:
Bu araştırmanın amacı okul yöneticilerinin otantik liderlik davranışları ile kriz yönetimi arasındaki ilişkinin saptanması ve bazı değişkenlere göre incelenmesidir. Araştırmanın evrenini Ankara ilinin dokuz merkez ilçesinde özel olmayan ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 45945 öğretmen meydana getirmiştir. Evrene ilişkin örneklem çok aşamalı örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Birinci aşamada tabakalı örnekleme yöntemi; ikinci aşamasında basit rastgele örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Örneklem için belirlenen bölgede bulunan 42 okuldaki 424 öğretmene ulaşılmıştır. İlişkisel tarama modelinde olan bu araştırmanın örneklemini, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Ankara'nın merkez ilçelerinde özel olmayan ilköğretim kurumlarında görev yapan 424 öğretmen oluşturmaktadır.  Araştırmada, veri toplama aracı olarak, Otantik Liderlik Ölçeği ve Kriz Yönetimi Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizi için SPSS 26.0 paket programı kullanılmıştır. Araştırmaya katılan kişilerin yöneticileri için otantik liderlik ölçeği için orta düzeyde yeterli, ilişkilerde şeffaflık, içselleştirilmiş ahlak anlayışı ve öz farkındalık alt boyutlarında yeterli, bilgiyi dengeli değerlendirme alt boyutunda ise orta düzeyde yeterli oldukları belirlenmiştir. Analizler sonucunda otantik liderlik davranışları ile kriz yönetimi becerileri arasında pozitif yönlü yüksek bir ilişki bulunmuştur. Ulaşılan sonuçlara bağlı olarak krizlerle mücadelede otantik liderlik davranışının etkisi konusunda önerilerde bulunulmuştur. Araştırmaya katılan kişilerin yöneticilerinin otantik liderlik ölçeği ve bilgiyi dengeli değerlendirme boyutunda için orta düzeyde yeterli, ilişkilerde şeffaflık, içselleştirilmiş ahlak anlayışı ve öz farkındalık alt boyutlarında yeterli; kriz yönetimi ölçeği ile kriz öncesi dönem ve kriz sonrası dönem alt boyutlarında yeterli, kriz dönemi alt boyutunda ise orta düzeye yeterli oldukları söylenebilir. Otantik liderlik ve tüm alt boyutlarının cinsiyet, yaş, kıdem, branş, medeni durum değişkenleri ile arasında anlamlı bir ilişki yoktur, sadece öğrenim düzeyi ile arasında anlamlı bir ilişki vardır. Kriz yönetimi ve tüm alt boyutları cinsiyet, yaş, kıdem, branş, medeni durum değişkenlerine göre farklılaşmamaktadır, sadece öğrenim düzeyi ile arasında anlamlı bir ilişki vardır. Yapılan regresyon analizi sonucunda otantik liderlik davranışlarının ve bazı alt boyutlarının kriz yönetimi becerisinin anlamlı bir yordayıcısı olduğu ifade edilebilir.

Abstract:
The aim of this research is to determine the relationship between school administrators' authentic leadership behaviors and crisis management and to examine them according to some variables. The population of the study consisted of 45945 teachers working in non-private primary, secondary and high schools in nine central districts of Ankara. The sample of the universe was determined by the multi-stage sampling method. In the first stage, stratified sampling method; In the second stage, simple random sampling method was used. 424 teachers in 42 schools in the region determined for the sample were reached. The sample of this research, which is in the relational screening model, consists of 424 teachers working in non-private primary education institutions in the central districts of Ankara in the 2021-2022 academic year. In the research, Authentic Leadership Scale and Crisis Management Scale were used as data collection tools. SPSS 26.0 package program was used for data analysis. It was determined that the people participating in the research were moderately sufficient for the authentic leadership scale, sufficient in the sub-dimensions of transparency in relationships, internalized moral understanding and self-awareness, and moderately sufficient in the sub-dimension of balanced evaluation of knowledge. As a result of the analysis, a high positive correlation was found between authentic leadership behaviors and crisis management skills. Depending on the results, suggestions have been made about the effects of authentic leadership behavior in against crises. Moderately sufficient for the authentic leadership scale and balanced evaluation of knowledge by the managers of the people participating in the research, sufficient in the sub-dimensions of transparency in relationships, internalized moral understanding and self-awareness; It can be said that they are sufficient in the crisis management scale and sub-dimensions of the pre-crisis period and post-crisis period, and sufficient at the medium level in the crisis period sub-dimension. There is no significant relationship between the variables of authentic leadership and all sub-dimensions of gender, age, seniority, branch, marital status, there is only a significant relationship between education level. Crisis management and all its sub-dimensions do not differ according to the variables of gender, age, seniority, branch, marital status, there is only a significant relationship between education level. As a result of the regression analysis, it can be stated that authentic leadership behaviors and some of its sub-dimensions are significant predictors of crisis management skills.