İkinci derece yanık yarasında %1'lik gümüş sülfadiazin ile chitosan, aloe vera, panthenol kombinasyonu lokal etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the local effects of %1 silver sulphodiazine and combination of chitosan, aloe vera, panthenol on second degree burn
Yazar: HAKAN FATİH MEREV
Danışman: PROF. DR. EROL BENLİER
Trakya Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Plastik ve Rekonstrüktif Cerrahi = Plastic and Reconstructive Surgery
Dizin: Aloe vera = Aloe vera ; Antienfektif ajanlar-lokal = Anti infective agents-local ; Gümüş sülfadiazin = Silver sulfadiazine ; Kitosan = Chitosan ; Panthenol = Panthenol ; Yanıklar = Burns ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries

Özet:
Bu deneysel çalışma, ikinci derece yanık yarasında %1'lik gümüş sulfadiazin ile chitosan, aloe vera, panthenol kombinasyonu lokal etkilerinin karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi amacıyla Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Plastik Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Anabilim Dalı'nda gerçekleştirildi. Tüm deneysel çalışmalar Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Deney Hayvanları ve Araştırma Laboratuvarında yürütüldü. Ratlarda anestezi, Ketamin; 50mg/kg ve Xylazin 5mg/kg ile sağlandı. Tüm ratlarda sırt bölgesinde yanık oluşturulacak alan traş edildi. Kaynayan suda 5 dk bekletilerek ısıtlan metal plaka traş edilmiş alana 5 saniye temas ettirilerek yanık modeli oluşturuldu. Çalışmaya dahil edilen 6-8 aylık, 270-320 gr ağırlıklarında Wistar Albino cinsi 15 rat 5'er rat olacak şekilde 3 gruba ayrıldı. Ratların yanık alanları üzerine 1. grupta serum fizyolojik ile yıkama yapıldı, 2. grupta %1'lik gümüş sulfadiazin içeren krem (Silverdin® krem) sürüldü, 3. grupta chitosan, aloe vera, panthenol kombinasyonu jel sürüldü ve aynı işlem günde 2 kere olaracak şekilde uygulandı. Herhangi bir örtü malzemesi kullanılmadı.
Ratlarda yanık modeli oluşturduktan sonra ve 7. günde ve 14. günde genel anestezi altında yanık yaralarının fotoğrafları çekildi. Fotoğraflar image j programında değerlendirildi, yanık alanları milimetre kare ve iyileşme oranları yüzde cinsinden hesaplandı. En yüksek ortalama iyileşme yüzdesi %70,17±17,50 ile chitosan, aloe vera, panthenol kombinasyonu jel ile tedavi edilen grupta saptandı. Serum fizyolojik uygulanan grupta ortalama iyileşme yüzdesinin %67,35±9,42 olduğu, %1'lik gümüş sulfadiazin krem ile tedavi yapılan grupta %54,08±10,06 ile en düşük ortalama iyileşme yüzdesi olduğu saptandı. Ancak istatistiksel anlamlı fark saptanmadı (p=0.05).
Çalışmamızda 7. ve 14. günde her rattan yanık alanını en iyi gösterecek şekilde 1x1 cm boyutunda tam kat deri biyopsi örnekleri alındı. %10'luk formaldehit solusyonunda tespit edildikten sonra paraffin bloklar hazırlandı ve 4 mikron kalınlığında kesitler alınarak hematoksilen eosin boyası uygulandı. Histopatolojik parametreler (polimorfo nükleer lökosit, epitelizasyon, fibrosis ve anjiogenesis) değerlendirildi. Serum fizyolojik ile tedavi edilen grupta en fazla sayıda polimorfonükleer lökosit saptanmakla birlikte bütün gruplarda 7. günde bir artış olduğu ve 14. günde belli miktar azalma gerçekleştiği ve sayıların birbirine yakın olduğu saptanmıştır, istatistiksel anlamlı fark saptanmamıştır (p=0.05). 7. günde alınan biyopsiler değerlendirildiğinde neredeyse bütün ratlarda belirgin anjiogenesis görülmüştür. 14. günde alınan biyopsilerde bütün ratlarda anjiogenesis derecesinde belli bir miktar azalma dikkati çekmektedir. 14. gün alınan biyopsi örneklerinde hiçbir grupta normal fibrozis/kollajen yapısı izlenmemiş, bütün ratlarda ya amorf yada disorganize/ödemli olarak değerlendirilmiştir. Hiçbir grupta normal kollajen yapısı saptanmasa da chitosan, aloe vera ve panthenol kombinasyon tedavisi uygulanan grupta daha az oranda amorf kollajen yapı saptanmış olması chitosan, aloe vera ve panthenol kombinasyon tedavisinin kollajen yapısında diğer iki gruba göre bir miktar iyileşme sağladığını düşündürmektedir. Epitelizasyon varlığının histolojik olarak değerlendirilmesi yapıldığında 14. günde en yüksek oran %100 (5 ratın 5'inde) ile chitosan,aloe vera, panthenol kombinasyonu uygulanan grupta saptanmıştır. En düşük oran ise serum fizyolojik ile tedavi yapılan grupta %20 (5 ratın 1'inde) olarak saptanmıştır ancak gruplar arasında istatistiksel anlamlı fark saptanmamıştır (p=0.05).

Sonuç olarak ikinci derece yanık yarasında %1 lik gümüş sülfadiazin ile chitosan, aloe vera, panthenol kombinasyonu lokal uygulamasını karşılaştırdığımız çalışmamızda istatistiksel anlamlı fark tespit edilmese de chitosan, aloe vera, panthenol kombinasyonu lokal uygulaması yapılan grubun diğer gruplara göre daha iyi oranda iyileştiği, epitelizasyonun daha iyi olduğu hem histolojik olarak hem de yaraların 7. ve 14. gün çekilen fotoğrafları üzerinden yapılan iyileşme yüzdeleri ölçülerek saptanmıştır.

Anahtar kelimeler: chitosan, aloe vera, panthenol, gümüş sulfadiazin, yanık

Abstract:
SUMMARY
This experimental study, evaluation and comparison of the effects of 1% silver sulphodiazine and combination of chitosane, aloe vera and panthenol on second degree burns has been conducted in Trakya University Faculty of Medicine, Department of Plastic, Reconstructive and Aesthetic Surgery. All experimental procedures were prosecutedin Trakya University Experimental Animal Research Laboratory. Anesthesia for rats was performed with ketamine 50 mg/kg and xyazine 5mg/kg. Burn site was shaved in all subjects. Metal plate, heated with 5 minutes in boiling water was contacted to the preshaved skin. 15 Wistar Albino rats which are 6-8 month old, weight between 270-320 grams were divided in three groups. In the first group, burn site was washed with saline while in the second group, burn site was rubbed with 1% silver sulphodiazine (Silverdin ® cream) and in the third group, burn site was rubbed with a combination gel of chitosan, aloe vera and panthenol. This treatment was applied twice a day. No cover material was used.

Burn site was photographed on 7th and 14th days under general anesthesia. Photos were evaluated with image j software and burn site was examined for healing in terms of milimeter square and percentage. Best healing was observed in the chitosan, aloe vera and panthenol combination group by 70,17±17,50%. Healing degrees was 67,35±9,42% in the saline group

and the lowest as 54,08±10,06% in 1% silver suphodiazine group. The difference was not statistically significant (p=0.05).
Whole thickness skin samples in 1x1cm size was obtained on 7th and 14th days in all rats and fixed with 10% formaldehyde. Samples were prepared as paraffin blocks and cut in 4 micron thickness for hematoxylin and eosin staining. Samples were histopathologically examined in terms of presence of polymorphonuclear leucocyte, epithelization, fibrosis and angiogenesis. Polymorphonuclear leucocytes was observed most frequently in the saline group while an increase was observed on the 7th day in all groups which is decreased on the 14th day, though remaining similar in all groups with no statistical significance (p=0.05). Angiogenesis was quite prominent in all rats on the 7th day evaluation with a little decrease on the 14th day samples. No normal fibrosis/collagen structure was observed in the 14th day samples and all samples was observed to show amorphic or disorganized with edema. Despite the fact that no normal collagen structure was observed in all groups, the finding of amorphic collagenous formation in the chitosan aloe vera panthenol combination group suggested that this combination caused a slightly better improvement than the other groups. Epithelization was observed in 100% in the chitosan aloe vera panthenol combination group on the 14th day evaluation. The lowest degree was in saline group with 20%, though this difference was not statistically significant (p=0.05).
n conclusion, in second degree burn, we observed a better healing in chitosan aloe vera panthenol combination when compared with 1% silver sulphodiazine though without statistical significance. The local application of chitosan aloe vera panthenol combination showed a better improvement with better epithelization both histopathologically and photographically on 7th and 14th day examinations.

Key words: chitosan, aloe vera, panthenol, silver sulphodiazine, burn