Üniversite öğrencilerinde istihdam edilebilirlik becerileri: Bir karma yöntemler araştırması
Employability skills in university students: A mixed methods research
Yazar: FATİH FURKAN EĞRİTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET AYAZ
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Algılanan istihdam edilebilirlik = Self-perceived employability ; Lojistik regresyon analizi = Logistic regression analysis ; Mesleki beceriler = Professional skills ; Sosyal beceri = Social skill ; Üniversite öğrencileri = University students ; İletişim becerisi = Communication skill

Özet:
Bu araştırmada, üniversite öğrencilerinin iş hayatına geçiş sürecinde sahip olmaları beklenen güncel istihdam edilebilirlik becerilerini keşfetmek amaçlanmıştır. Bu amaca yönelik olarak araştırma bir karma yöntem çalışması olarak tasarlanmıştır. Çalışmanın nicel kısmında, kariyer kaynaklarının düşük ve yüksek istihdam edilebilirlik becerileri gruplarını yordamadaki rolü hiyerarşik regresyon ve ikili lojistik regresyon analizi ile incelenmiştir. Çalışmanın nitel bölümü durum çalışması olarak tasarlanmış ve güncel istihdam edilebilirlik becerilerini keşfetmek amacıyla öğrenciler, akademisyenler ve işverenlerle nitel görüşmeler yapılarak veri toplanmıştır. Çalışmanın nitel kısmı, öğrenciler, akademisyenler ve işverenler tarafından algılanan mevcut istihdam edilebilirlik becerilerini keşfetmeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın nicel kısmı için 2023-2024 eğitim öğretim yılında yükseköğrenimlerine devam eden 496 üniversite öğrencisinden ölçme araçları yoluyla nicel veri toplanmıştır. Araştırmanın nitel bölümü için 10 üniversite öğrencisi, 12 akademisyen ve 5 işverenden görüşmeler yoluyla nitel veriler toplanmıştır. Araştırmanın nicel bölümüne yönelik bulgular ışığında istihdam edilebilirlik becerileri yüksek ve düşük öğrencilerin yordanmasına yönelik oluşturulan modelin doğru açıklama yüzdesi %81.3 olarak tespit edilmiştir. Kariyer kaynakları modelinde yer alan sosyal kariyer desteği, işin geliştirici gücü, ağ oluşturma ve öğrenme kaynaklarının modele anlamlı katkısı olduğu görülmüş olup; modelin açıkladığı varyans oranı Cox&Snell değerine göre %48 ve Negelkerke değerine göre %58 olarak hesaplanmıştır. Araştırmanın nitel bölümünün bulgularına göre güncel istihdam edilebilirlik becerileri kişilerarası beceriler, bilişsel beceriler, mesleki beceriler, kişisel özellikler ve teknoloji becerileri olmak üzere beş farklı tema ortaya çıkarılmıştır. Kişilerarası beceriler iş hayatında sahip olunması gereken liderlik, iş birliği, etkili iletişim, problem çözme, ağ oluşturma ve uyum becerilerini içerisinde barındıran bir beceri setidir. Bilişsel beceriler yaratıcı düşünme, analitik düşünme, esnek düşünme, hedef odaklılık ve problem çözme becerisinden oluşmaktadır. Mesleki beceriler işi takip etme becerisi, teknik beceriler, profesyonellik ve deneyimi kapsamaktadır. Kişisel özellikler girişkenlik, esneklik, öz farkındalık, sabır, imaj, isteklilik ve rekabet gibi becerileri kapsamaktadır. Son olarak Teknoloji becerileri teknoloji okuryazarlığı, yapay zeka kullanımı ve yazılım bilgisi becerilerini kapsamaktadır. Nicel ve nitel sonuçlar birleştirilerek tartışılmıştır.

Abstract:
In this study, university students current employment expected to have during the transition to business life to explore their employability skills. For this purpose The research was designed as a mixed method study. The quantitative part, low and high employability of career resources the role of hierarchical regression and binary logistic regression analysis. The qualitative part of the study is a case study designed and designed to explore current employability skills qualitative interviews were conducted with students, academics and employers in order to data were collected. The qualitative part of the study was conducted with students, academics and current employability skills as perceived by employers exploring the nature of the education system. For the quantitative part of the research, the 2023-2024 education 496 university students who continued their higher education in the academic year Quantitative data were collected through measurement tools. For the qualitative part of the research, 10 qualitative interviews with university students, 12 academics and 5 employers. data were collected. In the light of the findings for the quantitative part of the research predicting students with high and low employability skills The percentage of correct explanation of the model created for the model was determined as 81.3%. was used. Social career support in the career resources model is defined as the developmental power and meaningful contribution of networking and learning resources to the model and the variance explained by the model is equal to the Cox&Snell value. 48% according to the Negelkerke value and 58% according to the Negelkerke value. Research current employability skills according to the findings of the qualitative section interpersonal skills, cognitive skills, professional skills, personal characteristics and technology skills were identified as five different themes. Interpersonal skills include leadership, business unity, effective communication, problem solving, networking and adaptation skills is a skill set that includes cognitive skills. Cognitive skills  creative thinking, analytical thinking, flexible thinking, goal orientation and problem solving skills. Vocational skills ability to follow the job, technical skills, professionalism and experience covers. Personal characteristics are assertiveness, flexibility, self-awareness, patience, building personal image, willingness and competitiveness. Finally, Technology skills in technological literacy, use of artificial intelligence and software knowledge skills. By combining quantitative and qualitative results discussed.