Erzincan ilindeki kafkas (apis mellifera caucasia) ve anadolu (apis mellifera anatoliaca) ırkı ana arılarının kaliteleri üzerine farklı yetiştirme yöntemleri (larva transferi, anasız bırakma) ve mevsimin etkileri
Effects of season and different breeding methods on the qualities of the caucasus (apis mellifera caucasia) and anatolian (apis mellifera anatoliaca) breed queen bees (larva transfer, leave without a mother) in Erzincan province
Yazar: ÖMER ERTEN
Danışman: PROF. DR. FİKRET ESEN
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Bu çalışmanın amacı; Erzincan İlinde Kafkas ve Anadolu ırkı ana arıların kalitesi üzerine anasız bırakma ve larva transferi yöntemlerinin, ilkbahar, yaz ve sonbahar mevsimlerinde etkilerinin araştırılmasıdır. Bu amaçla hayvan materyali olarak, 10 adet Kafkas (Apis mellifera caucasia) ve 10 adet Anadolu (Apis mellifera anatoliaca) ırkı arı kolonisi kullanılmıştır. Bu çalışmada, ana arıların kalite kriterleri açısından değerlendirilmesi için 175 adet ana arı üretilmiştir. Deneme 2022 yılı ilkbahar (Nisan-Mayıs), yaz (Haziran-Temmuz) ve sonbahar (Eylül-Ekim) olmak üzere üç farklı mevsimde yapılmıştır. Araştırmada gruplar, her bir mevsim için sırasıyla Kafkas ırkı-Anasız bırakma, Kafkas ırkı-Larva transferi, Anadolu ırkı-Anasız bırakma, Anadolu ırkı-Larva transferi şeklinde oluşturulmuştur.
Ana arı kalite kriterlerinden çıkış randımanına, çıkış ağırlığına, yumurtlama öncesi süreye, çiftleşme oranına, yumurtlama ağırlığına, spermateka çapına ve hacmine ve spermatozoon sayısına mevsimin etkisi önemli bulunmuştur (p<0.01). Ana arı üretimi için en uygun mevsimin ilkbahar mevsimi olduğu, ana arıların çıkış randımanına ve çiftleşme oranına yöntemin etkisi önemli bulunurken (p<0.01), diğer kalite kriterlerinin önemsiz olduğu belirlenmiştir (P>0.05). Ana arı çıkış randımanı ve çiftleşme oranı için en uygun yöntemin larva transferi yöntemi olduğu kanaatine varılmıştır. Ayrıca çıkış randımanına ırkın etkisi önemli bulunurken (p<0.01), diğer kalite kriterleri açısından ırkın etkisinin önemsiz olduğu saptanmıştır (p<0.01). Ana arının çıkış randımanı için en uygun arı ırkının Kafkas ırkı olduğu belirlenmiştir.
Sonuç olarak, ana arıların kalitesi üzerine yetiştirme yöntemi ve ırkın etkili olmadığı, en kaliteli ana arı üretiminin ilkbahar mevsiminde yapılabileceği kanaatine varılmıştır.
Anahtar Kelimeler: Ana arı kalitesi, Irk, Mevsim, Yöntem, Erzincan İli

Abstract:
The Effects Of Different Breeding Methods (Transfering Of Larva, To Leave Queenless) And Seasons On The Quality Of Caucasion (Apis Mellifera Caucasia) And Anatolian (Apis Mellifera Anatoliaca) Queen Bees In Erzincan Province
The aim of this study is to investigate the effects of quenless and larva transfer methods on the quality of Caucasian and Anatolian queen bees in Erzincan in spring, summer and autumn seasons. For this purpose, 10 colonies of Caucasian bees (Apis mellifera caucasia) and 10 colonies of Anatolian bees (Apis mellifera anatoliaca) were used as animal material. In this study, 175 queen bees were produced to evaluate the queen bees in terms of quality criteria. The experiment was conducted 2022 in three different seasons: spring (April-May), summer (June-July) and autumn (September-October). In the study, the groups were formed as Caucasian race-Quenless transfer, Caucasian race-Larva transfer, Anatolian race-Quenless transfer, Anatolian race-Larva transfer, respectively for each season. The effects of the season on the queen bee quality criteria on hatching yield, hatching weight, pre-laying period, mating rate, egg-laying weight, spermatheca diameter and volume and spermatozoon number were found to be significant (p<0.01). It was determined that the most suitable season for queen bee production was spring, while the effect of the method on the queen bee hatching efficiency and mating rate was significant (p<0.01), it was insignificant in terms of other quality criteria (P>0.05). It has been concluded that the most suitable method for the queen bee's hatching efficiency and mating rate is the larva transfer method. Furthermore, while the effect of race on the output yield was found to be significant (p<0.01), the effect of race was found to be insignificant in terms of other quality criteria (p<0.01). It has been determined that the most suitable bee race for the queen bee's output is the Caucasian race. As a result, it has been concluded that the breeding method and breed are not effective on the quality of queen bees, and that the best quality queen production can be done in the spring season.
Keywords: Queen bee quality, Race, Season, Method, Erzincan Province