Annelerin anne sütü hakkındaki bilgi düzeyi ve emzirmeyi etkileyen psikososyal faktörler
Maternal knowledge on breastmilk and psychosocial factors lnfluencing  breastfeeding
Yazar: ÖZLEM BAĞ
Danışman: DOÇ. DR. IŞIN YAPRAK
Sağlık Bakanlığı / SSK İzmir Tepecik Eğitim Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2006
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Anne sütü, yaşamın ilk 6 ayında bebeğin tüm gereksinimlerini tek başına karşılayan bir üründür. Gelişmekte olan ülkelerde, yenidoğan döneminde emzirmeye başlama oranları yüksek olmasına karşın ilk 6 ayda sadece anne sütü ile beslenme oranları düşük olarak bildirilmektedir. Bu çalışmada, ilk 6 ayda sadece anne sütü ile beslenme oranı, annenin anne sütü konusunda bilgi durumu, emzirmeyi etkileyen risk faktörlerinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmaya zamanında, normal, kendiliğinden vajinal yolla tek canlı bebek doğuran 300 anne (ort yaş: 25.5±4.7) ve bebekleri alındı. Annelere doğumdan sonra anket uygulanarak sosyokültürel durumları ve anne sütü konusundaki bilgileri değerlendirildi. Ayrıca ilk değerlendirme(15.gün-1 ay), 1. kontrol (2-3. ay) ve 2. kontrolde (6-7. ay) anne sütünü azaltmaya ya da kesmeye neden olan etkenler saptanmaya çalışıldı. Annenin bilgi durumunun ilk 6 ayda sadece anne sütü vermeye etkisi, bilgi durumunu etkileyen faktörler ve anne sütünün büyümeye etkisi değerlendirildi. 
Sadece anne sütü verme oranları ilk değerlendirmede %51, 1. kontrolde %28.7, 2. kontrolde %17.3 olarak bulundu. Önceden emzirme deneyimi olması, ailenin emzirmeye destek vermesi ve annenin anne sütü konusunda iyi derecede bilgi sahibi olması ilk 6 ay sadece anne sütü ile beslenmeyi etkileyen faktörlerdi (p˂0.05). Eğitim durumu ortaokul ve üstü olan, doğum öncesi emzirme eğitimi alan, bilgilerini sağlık personeli ve /veya ilgili kaynaklardan alan annelerin anne sütü hakkındaki bilgi durumları diğerlerine göre anlamlı olarak iyi bulundu (p˂0.05). Özellikle ilk 6 ayda sadece anne sütünün yeterli olduğunu bilen ve anne sütünün saklanabilme özelliğini bilen annelerin 6. ayda sadece anne sütü verme oranlarının daha yüksek olduğu tespit edildi. 
Sonuç olarak, yenidoğan döneminde anne sütü ile beslenme oranları yüksek olmasına karşın ilk 6 ayda bu oranlar düşmektedir. Anne sütü ile beslenmenin ilk 6 ay boyunca devamlılığının sağlanması için annelerin eğitim düzeyinin yükseltilmesi, annelerin anne sütü konusundaki bilgi durumunun iyileştirilmesi, doğum öncesinde emzirme eğitimi verilmesi ve emzirme süresince annenin desteklenmesi gerektiği kanısına varılmıştır.

Abstract:
Breastmilk is an ideal specific food for infants especially in the first 6 months of life. In developing countries, although initiation rates of breastfeeding are high, continuation rates at 6th month are behind expectations. The aim of this study is to determine the rate of exclusive breastfeeding in the first 6 months of life, and to evaluate the maternal knowledge and psychosocial factors on breastfeeding. This prospective study was done on 300 healthy mothers (mean age 25.5±4.7 year) and their babies, born in time with spontaneous vaginal delivery. Demographic and sociocultural characteristics of the mothers were stated. A questionnaire including 10 questions about the benefits and the properties of breastmilk was conducted on the mothers. All mothers and their babies were evaluated on their initial visit (15 days-1 month), first control (2-3 months) and second control (6-7 months) for infant feeding patterns and psychosocial factors influencing breastfeeding. The effect of maternal knowledge on exclusive breatfeeding, the factors influencing maternal knowledge and the effect of breastfeeding on infant growth were evaluated.
The exclusive breastfeeding rates were 51%, 28.7% and 1 7.3% on the initial visit, second and third visits, respectively.  Previous breastfeeding experience, family members' positive attitude and being well-knowledged on breastfeeding, was significantly influencing factors on exclusive breastfeeding (p<0.05). The maternal knowledge of the mothers who had schooling at least for five years, informed on breastfeeding prenatally and by medical professionals were statistically better than  others (p<0.05). Mothers who knew that breastmilk was sufficient for infants in the first 6 months and that it could be stored after expressing were more likely to continue exclusive breastfeeding (p<0.05). 
In conclusion,  although initiation rates of breastfeeding are high, continuation rates at 6th month decrease. We suggest that maternal education, maternal knowledge status on breastfeeding, and being informed prenatally and by medical professionals are important  factors to maintain exclusive breastfeeding for the first six months of life.