Alkol-madde bağımlığı olan bireylerin duygudışa vurumu ve öz yeterliliklerinin tedaviye uyumuna etkisi
The effect of emotional expression and self-efficiency of individuals with alcohol-substance addiction on treatment compliance
Yazar: MURAT TOPRAK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EDA AY
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Psikiyatri Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Alkol bağımlılığı = Alcohol dependents

Özet:
Alkol-Madde Bağımlığı Olan Bireylerin Duygudışa Vurumu ve Öz Yeterliliklerinin Tedaviye Uyumuna Etkisi
Amaç:  Bu araştırma alkol-madde bağımlığı olan bireylerin duygudışa vurumu ve öz yeterliliklerinin tedaviye uyumuna etkisini belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. 
Materyal ve Metod: Araştırmanın evrenini Nisan 2022- Eylül 2023 tarihleri arasında Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi AMATEM polikliniğine başvuran alkol-madde bağımlılığı tanısı almış 205 hasta örneklemini ise araştırmaya alınma kriterlerini karşılayan 183 hasta oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında "Hastaları Tanıtıcı Bilgi Formu", "Duygu Dışavurum Ölçeği (DDÖ)" ve "Öz etkililik/yeterlilik Ölçeği (ÖEYÖ) ve "Tedaviye Uyum Ölçeği (TUÖ)" kullanılmıştır. 
Bulgular:  Bu çalışmada katılımcıların duygu dışavurum toplam puan ortalamaları 26.53±9.03, öz etkililik/yeterlilik toplam puan ortalamaları 74.15±14.84 ve tedaviye uyum toplam toplam puan ortalamaları 85.27±17.25 olarak bulunmuştur. Hastaların duygu dışavurum puannaları arttıkça  öz etkililik/yeterlilik düzeylerinin ve tedaviye uyumlarının azaldığı saptanmıştır. Duygu dışavurum ölçeği Hastalığa Karşı Tutum alt boyutunun ve toplam puanın TUÖ üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olduğu ve TUÖ üzerindeki değişimin %13.6'sının açıklandığı görülmektedir (p<0.05).  ÖEYÖ Davranışı Sürdürme alt boyutunun ve toplam puanın TUÖ üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olduğu ve TUÖ üzerindeki değişimin %25.4'ünü açıklandığı görülmektedir (Düzenlenmiş R^2=0.254) (p<0.05).  
Sonuç: Bu araştırmada duygu dışavurumu yüksek olan hastaların öz yeterlilik düzeylerinin düşük olduğu ve tedaviye uyum konusunda sorunlar yaşadıkları saptanmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda bireylerin duygularını yönetmesinde ve duygulara yönelik etkili baş etme becerilerinin geliştirilmesinde psikiyatri hemşirelerine  önemli görevler düşmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Alkol/madde, bağımlılık,  duygu dışavurumu, öz etkilik/yeterlilik, psikiyatri hemşireliği,  tedaviye uyum

Abstract:
The Effect of Emotional Expression and Self-Efficacy of Individuals with Alcohol-Substance Use Disorders  on Adherence to Treatment
Aim: This study was conducted as a descriptive study to determine the effect of emotional expression and self-efficacy of individuals with alcohol-substance addiction on their adherence to treatment.
Materials and Methods: The population of the study consisted of 205 patients diagnosed with alcohol-substance addiction who applied to the AMATEM outpatient clinic of Erenköy Psychiatric and Neurological Diseases Training and Research Hospital between April 2022 and September  2023, and the sample consisted of 183 patients who met the criteria for inclusion in the study. "Patient Information Form", "Emotional Expression Scale (EES)" and "Self-efficacy/efficacy Scale (SES) and "Treatment Adherence Scale (TSS)" were used to collect data.
Results: In this study, the participants' total emotional expression mean score was found to be 26.53±9.03, self-efficacy/efficacy total score mean 74.15±14.84, and the total mean total score for adherence to treatment was 85.27±17.25. It was found that as patients' emotional expression scores increased, their self-efficacy/sufficiency levels and compliance with treatment decreased. Emotion expression scale Attitude towards Illness sub-dimension and the total score had a statistically significant effect on TTS, explaining 13.6% of the change in TTS (p<0.05). It was seen that the SSQ Sustaining Behavior sub-dimension and the total score had a statistically significant effect on TTS and explained 25.4% of the change in TTS (Regulated R2=0.254) (p<0.05).
Conclusion: In this study, it was determined that patients with high emotional expression had low self-efficacy levels and had problems in compliance with treatment. In line with these results, psychiatric nurses have important duties in helping individuals manage their emotions and developing effective coping skills for emotions.
Keywords: Addiction, alcohol/substance, compliance with treatment, expression of emotion, psychiatric nursing , self-efficacy/efficacy