Epilepsi cerrahisinin öz yeterlik, sosyal uyum, benlik saygısı ve damgalanma üzerine etkisi
Effect of epilepsy surgery on self-efficacy, social adaptation, self-ESTEEM and stigma
Yazar: ÖZGE SELÇUKOĞLU KİLİMCİ
Danışman: DOÇ. DR. ŞENOL TURAN
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Başa çıkma = Coping ; Benlik saygısı = Self esteem ; Cerrahi = Surgery ; Damgalama = Stigmatization ; Epilepsi = Epilepsy ; Sosyal uyum = Social adjustment ; Öz yeterlilik = Self-efficacy

Özet:
Amaçlar: Epilepsi, bireyin yaşam kalitesini, sosyal uyum ve işlevselliğini olumsuz yönde etkileyen bir hastalıktır. Epilepsi cerrahisi sonrası uyum süreci, nöbetlerin durmasıyla ilişkili olduğu kadar, hastaların kronik epilepsi ile ilişkili rollerden kurtulma kapasitesine bağlıdır. Bu araştırmada, epilepsi cerrahisi sonrasında; epilepsi hastalarının sosyal uyum, hissedilen damgalanma düzeyi, benlik saygısı ve öz yeterlikteki değişimleri ve bu değişimlere etki eden faktörlerin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya epilepsi tanılı 21 hasta ve 29 sağlıklı kontrol dahil edildi. Çalışmaya katılan hastalar; cerrahi öncesi dönemde ve sonrası 6. ayda Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ), Başa Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeği (BÇTDÖ), Sosyal Uyum Kendini Değerlendirme Ölçeği (SUKDÖ), Hissedilen Stigma Ölçeği (HSÖ), Epilepsi Öz Yeterlik Ölçeği (EÖYÖ) ile değerlendirildi. Kontrol grubunda yer alan katılımcılar ise Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ), Başa Çıkma Tutumlarını Değerlendirme Ölçeği (BÇTDÖ), Sosyal Uyum Kendini Değerlendirme Ölçeği (SUKDÖ) ile değerlendirildi. Gerekli istatistiksel yöntemlerle olgu ve kontrol grupları arasında ve olgu grubu içinde karşılaştırmalar yapıldı.
Bulgular: Hastaların %66,67'sinin cerrahi sonrası nöbet geçirmediği saptanmıştır. Cerrahi sonrası, hastaların öz yeterlik düzeylerinin cerrahi öncesine göre arttığı saptanmıştır. Cerrahi sonrası daha yüksek sosyal uyumun, pozitif yeniden yorumlama ve gelişme, aktif başa çıkma başa çıkma, plan yapma tutumlarıyla ilişkili olduğu bulunmuştur. Ayrıca, daha yüksek eğitim durumu ve çalışıyor olmanın, cerrahi sonrası daha yüksek sosyal uyum ile ilişkili olduğu görülmüştür.
Sonuç: İşlevsel başa çıkma tutumlarının, epilepsi cerrahisi sonrası daha yüksek sosyal uyumun ön görücülerinden biri olduğu görüldü. Epilepsi cerrahisi geçirecek bireylerin, cerrahisi sonrası yaşayabilecekleri muhtemel psikososyal sorunlar açısından cerrahi öncesinde rutin olarak değerlendirilmesi ve psikiyatrik müdahale için yönlendirilmesi önerilebilir.
Anahtar sözcükler: başa çıkma tutumları, tedaviye dirençli epilepsi, epilepsi cerrahisi, öz yeterlik, sosyal işlevsellik

Abstract:
Aim: Epilepsy is a condition that affects person's quality of life, social adaptation and functioning in a negative way. Adjustment period following epilepsy surgery depends on patient's ability to discard themselves from roles related with chronic epilepsy as well as dissapearance of seizures. Aim of this study is to assess the change of social adaptation, felt stigma, self-esteem and self-efficacy; and also factors affecting these changes after epilepsy surgery.
Material and Method: 21 patients with epilepsy and 29 healthy control was included in the study. Patients were assessed with Rosenberg Self-Esteem Scale, COPE inventory, Social Adaptation Self-Evaluation Scale, Felt Stigma Scale, Epilepsy Self-Efficacy Scale. Control group was assesed with Rosenberg Self-Esteem Scale, COPE inventory, Social Adaptation Self-Evaluation Scale. Patient datas and control group datas were analyzed using relevant statistical methods.
Results: 66.67% of the patients are observed as seizure-free following the surgery. Patients' self-efficacy levels were higher after surgery. Higher social adaptation levels were associated with Positive Reinterperation and Growth, Active Coping and Planing. Furthermore, higher education levels and being employed were also associated with better social adaptation.
Conclusion: Functional coping strategies were observed as a predictor of higher social adaptation levels following epilepsy surgery. It can be suggested that, patients approved for surgery should be evaluated for possible postoperative psychosocial problems and consulted for psychiatric intervention if found necessary.
Key words: coping strategies, treatment resistant epilepsy, epilepsy surgery, self-efficacy, social functioning