Özel yetenekli olan ve olmayan öğrencilerde öz-yeterlik, denetim odağı ve akademik ertelemenin akademik başarı üzerindeki yordayıcılığının incelenmesi
The investigation of the predictability of self-efficacy, locus of control and academic procrastination on academic achievement in gifted and, non-gifted students.
Yazar: OZAN KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. TAHSİN İLHAN ; YRD. DOÇ. DR. SALİH BARDAKCI
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Akademik erteleme = Academic procrastination ; Denetim odağı = Locus of control ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief ; Üstün yetenek = Gifted ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Bu araştırmanın amacı, özel yetenekli olan ve olmayan öğrencilerde öz-yeterlik, denetim odağı ve akademik ertelemenin akademik başarı üzerindeki yordayıcılığını incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu 6, 7 ve 8. sınıfa devam eden, özel yetenekli tanısı almış BİLSEM öğrencileri ile özel yetenekli tanısı almamış öğrenciler oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Çocuklar İçin Öz-yeterlik Ölçeği, İç-Dış Denetim Odağı Ölçeği ve Akademik Erteleme Ölçeği kullanılmıştır. Çalışma grubundan alınan verilerin analizinde IBM SPSS 22 kullanılmıştır. Veriler, Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Katsayısı, basit doğrusal regresyon, çoklu doğrusal regresyon, aşamalı çoklu doğrusal regresyon ve bağımsız gruplar t¬-testi ile incelenmiştir. Özel yetenekli öğrencilerde öz-yeterlik, denetim odağı ve akademik ertelemenin akademik başarıyı yordama güçlerini incelemek için önce korelasyon analizi yapılmıştır. Analiz sonrasında akademik başarı ile akademik ertelemenin anlamlı ilişkiye sahip olduğu, öz-yeterlik ve denetim odağının ise akademik başarı ile anlamlı ilişkiye sahip olmadığı görülmüştür. Bağımlı değişken ile anlamlı ilişkiye sahip olan akademik ertelemenin yordama gücünü incelemek için ise basit doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Bu analize göre akademik ertelemenin akademik başarıyı düşük düzeyde yordadığı görülmüştür. Özel yetenekli olmayan öğrencilerde ise yapılan korelasyon analizi sonucunda öz-yeterlik, denetim odağı ve akademik ertelemenin akademik başarı ile anlamlı ilişkili olduğu görülmüştür. Bağımsız değişkenlerin bağımlı değişkeni yordamasına ilişkin yapılan çoklu doğrusal regresyon analizinde, değişkenlerin birlikte akademik başarıyı yordadığı ancak öz-yeterliğin modele katkısının anlamlı olmadığı görülmüştür. Korelasyon analizine göre, öz-yeterliğin akademik başarıyla anlamlı düzeyde ilişkili olmasına rağmen regresyon analizinde akademik başarıyı anlamlı olarak yordamamasının nedenini anlamak için aşamalı çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Modele ilk olarak alınan öz-yeterliğin ilk başta akademik başarıyı yordadığı görülürken, analize akademik erteleme ve denetim odağının girilmesiyle birlikte yordama gücünü kaybettiği görülmüştür. Bu sonuç, iç denetim ve akademik erteleme değişkenlerinin akademik başarı üzerindeki ortak faktör varyansın etkisine işaret etmektedir. Bu sonuçlar doğrultusunda; özel yetenekli olan öğrencilerde akademik erteleme; özel yetenekli olmayan öğrencilerde ise öz-yeterlik, denetim odağı ve akademik ertelemenin öğrencilerin akademik başarılarında önemli bir role sahip olduğu söylenebilir. Son olarak; özel yetenekli olan ve olmayan öğrencilerin öz-yeterlik, denetim odağı ve akademik erteleme puanları t-testi ile karşılaştırılmış ve yalnızca öz-yeterliğin özel yetenekli olup olmamaya göre anlamlı olarak farklılaştığı görülmüştür. Yapılan analiz sonrasında özel yetenekli öğrencilerin öz-yeterlik puanları özel yetenekli olmayan öğrencilere göre daha yüksek bulunmuştur.


Anahtar Kelimeler: Özel yetenekli olan öğrenciler, özel yetenekli olmayan öğrenciler, öz-yeterlik, denetim odağı, akademik erteleme, akademik başarı

Abstract:
The aim of this research is to investigate the predictability of self-efficacy, locus of control and academic procrastination on academic achievement among gifted and non-gifted students. The research group consist of BİLSEM students who are "gifted" and the non-gifted students not being of BİLSEM in the 6th, 7th, 8th grades. In data collecting, Personal Information Form, Self-Efficacy Scale for Children, Internal-External Locus of Control Scale and Academic Procrastination Scale were used. IBM SPSS 22 was used to analyze the data received from the research groups. The data has been examined through Pearson Moment Multiplication Correlation, Simple Linear Regression, Multiple Linear Regression, Hierarchical Multiple Linear Regression, Independent Samples t-Test. Correlation analysis was made at first to examine the prediction capacity of self-efficacy, locus of control and academic procrastination for academic achievement on the gifted students. After the analysis, it was concluded that academic achievement and academic procrastination are significantly related, but self-efficacy and locus of control aren't. Simple Linear Regression analysis was made to examine the prediction capacity of academic procrastination that is significantly related to dependent variable. According to this analysis, academic procrastination predicts academic achievement to a low extent. As for the non-gifted students, it is understood from the correlation analysis that self-efficacy, locus of control and academic procrastination are significantly related to academic achievement. In Hierarchical Multiple Linear Analysis made on the dependent variables' prediction of the independent variables, it is seen that the variables together predict the academic achievement but the self-efficacy doesn't have a significant contribution to the modal. According to the correlation analysis; although self-efficacy is significantly related to academic achievement, Hierarchical Multiple Linear Regression Analysis was made to understand the reason why it doesn't have a significant contribution to predicting academic achievement. While it was seen that self-efficacy -added in to the model firstly- predicted the academic achievement, but later, it was also seen that the self-efficacy lost its capacity of prediction when the academic procrastination and the locus of control were added. This result points out the variance effect that is the common factory of internal control and academic procrastination variables on academic achievement. Throughout these results, it can be said that academic procrastination has an important role for the academic achievement of the gifted students, and so do the self-efficacy, locus of control and academic procrastination for that of the non-gifted students. Finally; self-efficacy, locus of control, academic procrastination scores of both gifted and non-gifted students were compared through t-test and it was seen that only self-efficacy changes to a great extent depending on being gifted or non-gifted. With the analysis, it was found out that the self-efficacy scores of the gifted students are higher than those of the non-gifted students.


Keywords: Gifted students, non-gifted students, locus of control, self-efficacy,academic procrastination, academic achievement.