Erken ve geç evre multiple sklerozlu hastalarda aksonal dejenerasyonun değerlendirilmesinde Optik Koherans Tomografi (OKT) ve serum/BOS Nitrotirozin(NT) ve Nörofilament(NF) seviyelerinin kognitif parametrelerle korelasyonu
The correlation of OCT analysis, serum and CSF nitrotyrosine-neutrofilament levels between the cognitive parameters in early and late stage multiple sclerosis patients to search axonal degeneration
Yazar: CİHAT UZUNKÖPRÜ
Danışman: PROF. DR. AYŞE NUR YÜCEYAR
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Dahili Tıp Bilimleri Bölümü / Nöroloji Ana Bilim Dalı / Nöroloji Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2013
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Aksonlar = Axons ; Bilişsel işlevler = Cognitive functions ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Nitrotirozin = Nitrotyrosine ; Orta filament proteinleri = Intermediate filament proteins ; Tomografi-optik koherens = Tomography-optical coherence

Özet:
Çalışmamızda erken ve geç evre MS hastalarında; aksonal hasarın değerlendirilmesinde yararlı olduğu bilinen OKT analizinin ve yine aksonal hasarın biyolojik belirteçleri olabileceği düşünülen nörofilament ve nitrotirozin seviyelerinin serum ve BOS'ta değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Erken ve geç evre MS hastaları arasında kontrol grupları ile kıyaslanarak aksonal dejenerasyon belirteçleri açısından fark olup olmadığı ve OKT analizleri ile serum ve BOS aksonal dejenerasyona yönelik biyolojik belirteçler arasında korelasyonun araştırılması hedeflenmiştir. Ayrıca erken evre ve geç evre MS'de aksonal hasar göstergelerinin klinik özürlülük ve kognisyon ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Çalışmamıza yaş ve cinsiyet özellikleri birbirine benzer 30 adet erken evre MS, 16 adet geç evre MS, 21 adet sağlıklı kontrol ve 8 adet psödotümör serebri hastası alındı. Erken evre MS ve psödotümör serebri grubundan BOS ve serum, diğer gruplardan sadece serum örnekleri alınarak NT ve NF düzeyleri çalışıldı. Tüm olguların her iki gözüne de OKT çekildi. Tüm olguların EDSS düzeyleri hesaplandı, olgulara iz sürme testi, 9HPT, T25W ve PASAT 3 saniye testi uygulandı ve MSFC skorları hesaplandı. Gruplar arası BOS ve serum NF-NT düzeylerinin, OKT ve kognitif testlerle olan ilişkisine bakıldı.
Çalışmamızın sonucunda elde ettiğimiz veriler değerlendirildiğinde: 
1-MS hastalarında hastalık süresi uzadıkça dizabilite, aksonal hasar ve kognitif kayıp artmaktadır.
2-MS olgularında erken evrelerde dahi aksonal kayıp mevcuttur. İlerleyici forma dönen olgularda ise aksonal kayıp daha da belirgin hale gelmektedir.
3- OKT aksonal kaybı göstermektedir. Kolay uygulanabilen, tekrarlanabilir ve ucuz maliyetli olması gibi özellikleri ile de günlük pratikte kullanılabilir.
4- NF düzeyleri aksonal kaybı ve kognitif etkilenmeyi göstermede NT düzeylerine göre daha duyarlıdır.
5-OKT ve NF-NT düzeylerinin ortaya koyduğu aksonal kayıp birbiri ile koreledir.
6-MS olgularında erken evrelerde dahi kognitif etkilenme mevcuttur. Hastalık süresi ve dizabilite derecesi arttıkça kognitif etkilenme giderek belirginleşmektedir.
7-İz sürme ve PASAT testi kognitif kaybı, T25W testi de dizabilite düzeyini göstermede günlük pratikte kullanılabilir.
8-MSFC skoru klinik dizabilitenin saptanmasında yararlıdır.

Abstract:
In our study, we studied the OCT analysis and the nitrotyrosine-neurofilament levels in serum and CSF, which are still thought to be the biomarkers of axonal damage. We compare the axonal damage biomarker levels between early and late phase multiple sclerosis and control groups. We also investigated if there is any correlation between OCT analysis and serum-CSF axonal damage biomarker levels.
Additionally we studied the correlation between axonal damage biomarkers, cognitive state and disability.
İn our research we studied 30 early phase MS patients, 16 late phase MS patients, 21 healthy control and 8 pseudotumor cerebri patients.
We got serum and CSF samples from early phase MS patients and pseudotumor cerebri patients, as well as we got only serum samples from late phase MS patients and healthy controls to analyse NT and NF levels. We also took OCT analysis with both eyes from all patients and healthy controls. We calculate EDSS scores, after then we took trail making test, 25 feet walking test, PASAT 3 second test and MSFC scores. After all we examined the relationship between CSF-serum NT and NF levels, OCT analysis and cognitive tests.
Found in tests with the results were as follows:
1-The longer duration of illness in MS patients is related to disability, axonal damage and cognitive impairment.
2-Even in the early stages of illness, axonal loss is available. İn the progressive phase, axonal damage is getting higher.
3-OCT analysis shows axonal loss. It's easy to apply, repeatable and cheap for investigating axonal loss.
4-NF levels show the axonal loss and cognitive decline better then NT levels.
5-The axonal loss related to OCT analysis and NT-NF levels also correlates between each other.
6-There is a cognitive decline even in the early phase of multiple sclerosis.
7-Trail making test and PASAT 3 second test can be used to show cognitive impairment, 25 feet walk test is usefull to show disability.
8-MSFC score shows disability level of MS.