COVİD-19 pandemisinin psoriasis hastalarının hastalık şiddeti ve tedavileri üzerine etkileri
Effects of the COVİD-19 pandemic on psoriatic disease severity and treatment
Yazar: FATMA NALBANT
Danışman: PROF. DR. EKİN BOZKURT ŞAVK
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Deri ve Zührevi Hast. Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Dermatoloji = Dermatology
Dizin: COVID 19 = COVID 19 ; Hastalık şiddeti indeksi = Severity of illness index ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae ; Pandemiler = Pandemics ; Psoriyazis = Psoriasis

Özet:
Amaç: Beklenmedik bir şekilde ortaya çıkan COVID-19 pandemisi sağlık sistemi işleyişinde değişikliklere neden olmuştur. Psoriasis kronik seyri, yaşam kalitesini ciddi anlamda etkilemesi ve hastalığın yüksek sosyoekonomik önem arz etmesi nedeniyle dermatoloji polikliniklerinin özel sağlık hizmeti sunumu gerektiren bir durumudur. Çalışmamızda polikliniğimizde takipli olan psoriasis hastalarının pandemi nedeniyle yaşadığı aksaklıkları, tedavilerine uyumlarını belirleyerek COVID-19 pandemisinin hastalar üzerindeki etkilerinin ortaya konması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Deri ve Zührevi Hastalıkları Psoriasis Takip Polikliniği'ne 18.03.2020 tarihi öncesi 6 ayda ve aynı tarihten 6 ay sonrasına kadar olan süreçte başvuran ve takibine devam edilen 64 plak tip psoriasis hastası alınmıştır. Hastalara sorulan anket soruları ile pandemiden nasıl etkileri değerlendirilirken, pandemi döneminde medyan PAŞİ değerleri, ortalama hastane başvuru sayıları retrospektif dosya taraması yapılarak pandemi öncesi değerleriyle karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Hastaların anket sorularına verdikleri yanıtlarda 36 hasta (%56,3) pandemi sürecinin hastalıkları üzerine etkisi olmadığını 20 hasta (%31,3) ise hastalık şiddetinde artış olduğunu belirtmiştir. Hastalığı şiddetlendirdiği düşünülen en sık nedenler pandemi süreci ilişkili stres ve tedavi değişiklikleri olmuştur. Pandemi sürecinde 43 hastanın (%67,2) tedavisi aynı kalırken, 21 hastada ( %32,8) tedavi değişikliği olduğu ve 11 hastanın tedavi değişikliğini takip polikliniğimiz ile iletişime geçmeden yaptığı kaydedilmiştir. Pandemi öncesi hastaların takip polikliniğine geliş sayılarının medyan değeri üç iken pandeminin ilk altı ayında ikiye düştüğü saptanmıştır (p:0,000). Bireysel olarak karşılaştırılan PAŞİ değerlerinde çalışma grubunda 30 hastanın (%46,9) pandemi sonrası medyan PAŞİ değerinde artış olduğu görülmüştür.
Sonuç:COVID-19 pandemisi hastaların hastane başvurularında azalma ve tedavi davranışlarını yönetmede zorluklara neden olmuştur. Çalışmamızda takip olguların yaklaşık yarısında COVID-19 pandemisi döneminde hastalık şiddeti artmıştır. Bu hastaların azımsanamayacak bir oranı hastalık şiddetinde artıştaki tetiklenmeyi pandemi ile ilişkilendirmiştir. Takip polikliniğinde izlem altında olan, hekimler tarafından tanınan hastaların bile tedavi değişikliği kararını kendi başlarına verebildiği görülmüştür. Böyle acil veya sıradışı durumlarda hastaların izlemini aksatmamak için telefon, sosyal medya, görüntülü uygulamalar ile iletişim vb. teledermatoloji adına yapılacak gelişmeler gelecekte fayda sağlayabilir.

Abstract:
Objective: COVID-19 pandemic caused unexpected and drastic changes in the modus operandi of healthcare globally. Psoriasis is a dermatosis that necessitates the provision of special healthcare services in dermatology clinics, due to its chronicity, severe effects on quality of life, and socioeconomic consequences. This study aimed to identify pandemic-related problems experienced by psoriasis patients followed up in our outpatient clinic and their compliance with treatment, thereby revealing the effects of the COVID-19 pandemic on these patients.
Materials and Methods: The study included 64 patients with plaque psoriasis who were followed up at the Psoriasis Outpatient Clinic of Aydın Adnan Menderes University Department of Dermatology and Venereology six months before and after the start of the pandemic in Turkey. A questionnaire was used to inquire how the patients were affected by the pandemic; median PASI scores and number of hospital visits were compared with pre-pandemic values.
Results: Thirty-six patients (56.3%) stated that the pandemic had no effect on their disease, 20 patients (31.3%) reported a deterioration of their disease. The most common reasons thought to aggravate disease were pandemic-related stress and changes in treatment regimen. Treatment of 43 patients (67.2%) remained the same during the pandemic. There was a change in treatment in 21 patients (32.8%), and 11 patients changed their treatment without contacting our outpatient clinic. The median number of patient visits to our outpatient clinic was three before the pandemic, which dropped to 2 during the first six months of the pandemic (p=0.000). PASI scores were compared on an individual basis and 30 patients (46.9%) in the study group had an increase in their median PASI scores during the pandemic.
Conclusion: The COVID-19 pandemic led to fewer patient visits to the hospital and difficulties in managing patient compliance to treatment. Our study showed that approximately half of the psoriatic patients being treated had an increase in the severity of their disease during the COVID-19 pandemic. A considerable percentage of these patients linked this deterioration with the pandemic. Even some patients who were under follow-up in the outpatient clinic and were personally known by the physicians made decisions on their own regarding change in treatment. Developments in communication technologies such as various phone and computer applications enabling better and continuous contact with patients who seek chronic care may prevent interruption of patient follow-up needed in such extraordinary times and emergency situations and may prove valuable in the future.