Lise öğrencilerinin beslenme davranışları, ortoreksiya nervoza ve obsesif kompulsif bozukluk ilişkisi
Nutrition behavior of high school students, relationship between orthorexia nervosa and obsessive compulsive disorder
Yazar: BURCU TOKLU
Danışman: PROF. DR. ERSİN AKPINAR
Çukurova Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aile hekimliği = Family practice ; Beslenme = Nutrition ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Lise öğrencileri = High schools students ; Obsessif kompülsif bozukluk = Obsessive compulsive disorder ; Ortoreksiya nervoza = Orthorexia nervosa

Özet:
Amaç: Adolesan dönem beslenmesini birçok faktör etkilemekte, adolesanlar obezite ya da yeme bozukluklarıyla karşımıza gelmektedir. Bu çalışmanın amacı lise öğrencilerinin beslenme davranışları hakkında bilgi sahibi olmak, ortoreksiya nervoza ve obsesif kompulsif bozukluk düzeylerini belirlemek, ortoreksiya nervoza ile obsesif kompulsif bozukluk hastalıkları arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir.

	Yöntem: Çalışmamıza 1 Ekim 2018 - 1 Mayıs 2019 tarihleri arasında çalışmaya katılmayı kabul eden Adana ilinde lise ve dengi okullarda eğitim gören 755 öğrenci katılmıştır. Bu çalışma kapsamında katılımcılara Sosyodemografik Bilgi Formu, ORTO-15 Ölçeği ve Maudsley Obsesif Kompulsif Envanteri uygulanmıştır.

	Bulgular: Araştırmaya 285 (% 37,7) erkek, 470 (% 62,3) kız öğrenci katılmıştır. Çalışmamıza katılan öğrencilerin % 14,7'sinin ortorektik eğilim gösterdiği, % 44,5'inin OKB açısından yüksek risk grubunda olduğu bulunmuştur. Çalışmamızda yaş, cinsiyet, lise yılı, BKİ, kronik hastalık, sigara kullanımı ve anne eğitim düzeyi değişkenleriyle kişilerin ortorektik eğilimi arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Öğrenim görülen lise türü, yaşanılan yer, sosyoekonomik düzey, sağlıklı beslenme bilgisi, baba eğitim düzeyi ve uygulanan diyet varlığıyla kişilerin ortorektik eğilimleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0,05). Çalışmamızda kişilerin ortorektik belirtiler göstermeleri ile obsesif kompulsif belirtiler göstermelerini değerlendirmek için yapılan korelasyon analizinde istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuş ve analiz pozitif korelasyon göstermiştir (r= -,158 ve p<0,01).

	Sonuç: Çalışmamızda ortoreksiya nervozanın obsesif kompulsif belirtilerle ilişkisi ortaya konmuş lise öğrencilerinde ortorektik belirtiler arttıkça obsesif belirtilerin de artış gösterdiği saptanmıştır. Ortoreksiya nervozayı bir halk sağlığı sorunu olarak algılamak ve buna yönelik birinci basamakta koruyucu hekimlik uygulamalarını yürütmek, gerekli tedbirleri almak gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler: Beslenme davranışları, Lise öğrencisi, Ortoreksiya nervoza, Obsesif kompulsif bozukluk, Aile hekimliği

Abstract:
Objective: Many factors affect adolescent nutrition, adolescents are faced with obesity or eating disorders. The aim of this study was to have knowledge about nutritional behaviors of high school students, to determine the levels of orthorexia nervosa and obsessive-compulsive disorder (OCD), and to assess the relationship between orthorexia nervosa and obsessive-compulsive disorder.

	Method: Our sample was seven hundred and fifty-five high school students in Adana province. The study was performed between 1 October 2018 - 1 May 2019. Sociodemographic Information Form, ORTO-15 Scale and Maudsley Obsessive Compulsive Inventory were used.

	Results: Of students two hundred and eighty-five (37.7%) were male and 470 (62.3%) were female. It was found that 14.7% of the students participating in our study had orthorectic tendency and 44.5% were in high risk group for OCD. In our study, there was no significant relationship between age, gender, school grade, BMI, chronic disease, smoking behaviour and maternal education status and orthorectic tendency of the participants (p>0.05). It was found that there was a status significant relationship between the type of high school, area of living, socioeconomic level, knowledge of healthy nutrition, paternal educational status and the existence of diet and orthorectic tendencies of the people (p<0.05). In our study, a statistically significant difference was found in the correlation analysis performed to evaluate the presence of orthorectic symptoms and obsessive compulsive symptoms of the participants and the analysis showed a positive correlation (r= -.158 ve p<0.01).

	Conclusion: In our study, it was found that the relationship between orthorexia nervosa and obsessive-compulsive symptoms were found to be more frequent in high school students as the orthorexic symptoms increased. It is necessary to perceive the orthorexia nervosa as a public health problem and to carry out the preventive medicine practices in primary care and consider the necessary measures.

Keywords: Nutritional behavior, High school student, Orthorexia nervosa, Obsessive compulsive disorder, Family medicine