Bangsamoro Müslümanlarının özgürlüğü özgürlük arayışı (Filipinler'in bağımsızlık mücadelesi XVI.–XX. yüzyıl)
The Bangsamoro Muslim quest for right to self-determination (The independence struggle of the Philippines 16.-20. century)
Yazar: MUHALIDIN SAMBUTUAN MANGELEN
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN MUŞMAL
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yeniçağ Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Tarih = History
Dizin: Barış = Peace ; Bağımsızlık mücadelesi = Struggle for independence ; Filipinler = Philippines ; Müslümanlar = Muslims ; Sömürgecilik = Colonialism ; Özgür irade = Freedom of will ; Özgürlük = Freedom ; İç savaş = Civil war ; İç çatışma = Inner conflict ; İşgal = Occupation

Özet:
Bu çalışmada, Filipinler'de bulunan Bangsamoro özerk bölgesindeki Müslümanların özgürlük arayışıyla ilgili tarihsel süreç ve olaylar incelenmiştir. Ada gruplarından oluşan ve günümüzde Filipinler olarak adlandırılan ülke ile Güneydoğu Asya'da uzun yıllar Malaylar yaşamışlardır. Bu ada grupları Batılı sömürgecilerin akın etmesinden önce, saltanat sistemiyle Müslüman yöneticiler tarafından yönetilmişlerdir. Ne var ki bu düzen, sömürgeciler, özellikle de İspanyollar tarafından değiştirilmiştir. İspanyollar'ın iki büyük grup hâlinde Luzon ve Visayas Adaları'nı fethetmesiyle, adanın yerlileri zamanla Hristiyanlaştırılmıştır. Fakat Luzon ve Visayas'ın güney adalarındaki, Mindanao, Sulu, Palavan ve diğer küçük adalar İspanyollar tarafından alınamamıştır. XVI. ve XX. yüzyıllar arasında İspanyol işgaline rağmen yönetim şekli ve İslami inanç değişmemiştir. Hristiyanlığın, Filipinler'in her bölgesine başarılı bir şekilde yayılamamasından dolayı İspanyollar yalnızca kuzey Luzon ve Visayas'ın yerlileri üzerinde hâkimiyet kurabilmişlerdir. XIX. yüzyılda Amerikalıların ülkeye gelmesiyle birlikte bölgenin hâkimiyeti el değiştirmiştir. Amerikalılar İspanyollardan Filipin adalarını almış, bu durum bir iç savaşın başlamasına sebep olmuştur. Bu bağlamda iç çatışmaların da etkisiyle, Bangsamoro'nun bazı bölgeleri kırk yıldan fazla Amerikan işgali altında kalmıştır. Sürecin devamında Japon hükümeti, Filipinler'deki karışıklıktan faydalanarak Bangsamoro bölgelerini işgal etmeye çalışmış, fakat başarısız olmuştur. Japonların bölgeye müdahaleleri sonuçsuz kalsa da, bu müdahale neticesinde Amerikalıların hâkimiyeti zayıflamıştır. Sonuç itibariyle 1946 yılında Filipinler bağımsızlığını ilan etmiştir. Buna rağmen Moro Müslümanları, Hristiyanlaşan Filipin halkı tarafından baskıya maruz kalmıştır. Bangsamoro, Filipinler'den ayrılmak için mücadele ederek kendilerine ait bir İslam devleti kurmayı amaçlamıştır. Bu arada Bangsamoro halkı barış sürecine girmeye çalışmış, mücadele etmiş ve çeşitli görüşmeler yapmıştır. Bu çalışmada hem MNLF hem MILF hem de Filipinler devletinin yapmış oldukları barış görüşmeleri ve ana anlaşmalar incelenmiştir. Özellikle, MNLF'in 1976 yıllarında başlayan anlaşma süreci veya barış görüşmeleri birçok kez imzalanmış ve Filipinler devleti ile MILF'in 1997 de başlayan barış görüşmesi ele alınmıştır. Bir de Bangsamoro Anayasası'nın uygulanması son barış görüşmelerine dâhil olmuştur. Günümüzde ise hala bu mücadeleler devam etmektedir.

Abstract:
This paper specifically scrutinizes the Bangsamoro quest for the right to self-determination. In the present-day Philippines, a country composed of a group of islands, mainly in the Southeast Asia, lived the Malay race origin known as the Bangsamoro people. Before the arrival of the Western conquerors to this group of islands, there had already been an established sultanate form of government, which were led by Muslim rulers. However, upon the coming of the conquerors particularly the Spaniards, drastic political changes happened. The Spanish invaders occupied the two huge islands namely Luzon and Visayas. Thus, they Christianized the native people of both islands. However, among the three islands Luzon, Visayas and Mindanao, only the Mindanao Islands together with Sulu province, Palawan and other small Islands remained unconquered by the Spanish invaders. From the middle of the 16th to 20th centuries, despite the Spanish conquest, the Islamic faith and beliefs remained mainly in the uncontrolled regions. Therefore, due to the success of the spread of Christianity, the two islands, Luzon and the Visayas had been successfully ruled by the Spaniards. In the 19th century, when the Americans came to the islands, the control had been forcibly handed down to them from Spanish rulers. And this was the reason why the war broke out. Under this circumstance, the internal conflict had affected and reached some of the Bangsamoro regions. The Bangsamoro fought American invasion for more than 40 years. After the long years of resistance from American rule, another nation with the presence of the Japanese government invaded the Islands of the Spanish name given country Philippines. Hence this country was named after the King Philip II. of Spain. The Japanese rule had also attempted to spread their influence to the Philippine Island but failed to succeed. Although the Japanese intervention has not resulted in anything positive, it weakened the American regime. Consequently, in the year 1946, the Philippine Independence was declared. Nevertheless, the Moro people or the Bangsamoro remained under the oppression and injustices of the Christian Filipinos. Subsequently, the Bangsamoro people wanted to gain their independence from Philippine rules, and aimed to establish their own Islamic state. Under this course, the Bangsamoro people had entered the phase of the peace process. They started struggling and conducted several negotiations. In line with their struggles, both MNLF (Moro National Liberation Front) and MILF (Moro Islamic Liberation Front) together with the Philippine government entered and concluded several peace agreements, specifically the 1976 between MNLF and GRP agreement and the MILF 1997 peace process agreement. Both parties had discussed the implementations of the last peace process agreement while the Bangsamoro struggles continue.