Deprem kaynak parametrelerinin on-line belirlenmesi
On-line determination of earthquake source parameters
Yazar: MEHMET YILMAZER
Danışman: DOÇ. DR. ALİ PINAR
İstanbul Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeofizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering
Dizin: Deprem = Earthquake ; Kaynak parametreleri = Welding parameters ; Moment tensör = Moment tensor ; Ters çözüm = Inversion

Özet:
Yapılan çalışmada, bir değerlendirme merkezine ulaşan sayısal sismolojik verilerin, gerçek zamanlı olarak hızlı bir şekilde değerlendirilmesine katkıda bulunmak üzere, Windows işletim sisteminde çalışan bir bilgisayar yazılım paketi geliştirilmeye çalışılmıştır. Paket hazırlanırken, SAC, SEISAN, Numerical Recipes, EVISL, Earthworm, HYP071, FKPROG ve TDMTJNVC yazılımlarından yararlanılmıştır. Üç ana bölümden oluşan yazılımın ilk aşamasında SAC formatındaki sayısal veriler, üzerlerinde çeşitli işlemler yapmak üzere görüntülenir. İkinci aşamada ilk bölümde yapılan okumalar kullanılarak depremin yeri, büyüklüğü ve oluş zamanı gibi deprem parametreleri hesaplanarak görsel olarak ekrana aktarılır. Üçüncü aşamada moment tensör ters çözümü kullanılarak, kaynağın biçimi ve hareketin büyüklüğüne ilişkin bilgiler yine görsel olarak ekrana yansıtılır. Tüm sayısal veriler ve çözümlerden elde edilen sonuçlar, kullanıcının önceden belirlediği ortamlara (ftp, web, email, vb) ve kolay erişilebilir bir veri kütüğüne otomatik olarak gönderilir. Yazılım, gerçek zamanlı verilerin değerlendirilmesinde kullanılmasının yanı sıra, daha önceden kaydedilmiş sismolojik verilerin analizinde kullanılabilecek bir çok yan unsura sahiptir. Bunlardan bazıları, verinin süzgeçlenmesi, örnekleme aralığının değiştirilmesi, alet etkisinin giderilmesi ve SAC formatındaki dosyaların bilgi kesiminin görsel olarak değiştirilmesi biçiminde sıralanabilir. Yazılımın önemli olabilecek özelliklerinden birisi de, bütünü ile otomatik olarak çalışabilmesinin yanı sıra, isteğe bağlı olarak, kullanıcının bütün aşamaları kendi denetimine alabilmesi ve bir işlemi, değişik parametreler kullanarak, tekrar tekrar yineleyebilmesidir.

Abstract:
In this study, an automated, user controllable, earthquake solution software package (zSacWin) was developed for Windows operating system. During the development of source code we profited from SAC, SEISAN, Numerical Recipes, EVISL, Earthworm, HYP071, FKPROG and TDMTJNVC software packages. The software consists of three main stages. User can view digital seismograms and pick phases on the first screen. In second stage, location and magnitude of earthquake is determined using phase reading that was picked on first screen. Third and last part of the software calculates earthquake source parameters using moment tensor inversion method. User can automate all three stages. All data and results are stored in a database and can be send to predefined environment, like ftp, web and email, automatically. This software has many futures that can handles SAC formatted data. Some of the futures are given in the following tools that illustrate some of the main features in this new software. These tools are filtering, interpolating, removing instrument response and visually editing SAC headers. The zSacWin was designed to use either in full automatic mode, where the software handles all seismological analysis procedures, or in user controllable mode, where the procedures can be used separately.