Şanlıurfa ilinde yetiştirilen ivesi ve zom koyunlarında β-laktoglobulin gen (BLG) polimorfizmi
Genetic polymorphism of β-lactoglobulin gene (BLG) in awassi and zom sheep breeds rai̇sed in Şanliurfa province
Yazar: RAHİME GÜN
Danışman: PROF. DR. ŞÜKRÜ GÜRLER
Harran Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Genetik Ana Bilim Dalı / Genetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine
Dizin: Koyunlar = Sheep ; Laktoglobülinler = Lactoglobulins ; Polimeraz zincirleme reaksiyonu = Polymerase chain reaction ; Polimorfizm-genetik = Polymorphism-genetic ; İvesi koyunları = Awassi sheeps ; Şanlıurfa = Şanlıurfa

Özet:
β-laktoglobulin proteini koyunlarda peynir altı suyu (whey protein) proteinlerinin büyük bir kısmını oluşturur ve bu proteini kodlayan β-laktoglobulin genindeki (BLG) polimorfizmler ile süt verim özellikleri arasında önemli bir ilişki vardır. Bu çalışmanın amacı süt verimi ve süt kalitesiyle ilişkilendirilen BLG polimorfizmi bakımından Şanlıurfa ilinde yetiştirilen iki koyun ırkının (İvesi, n=60 ve Zom, n= 72) karakterize edilmesidir. BLG genotipleri polimeraz zincir reaksiyonu ve enzim kesim polimorfizmi (PCR-RFLP) yöntemiyle belirlenmiştir. β-laktoglobulin geninin (BLG)  120 baz çiftlik bir bölgesi PCR ile yükseltgenmiş ve RSaI enzim kesimi ile genotipler belirlenmiştir. Çalışma sonucunda BLG lokusunda iki genetik varyant (A ve B) ve üç genotip (AA, AB ve BB) gözlenmiştir. İvesi ve Zom koyunları için BLG A allel frekans değerleri sırasıyla 0,62 ve 0,50 olarak belirlenmiştir. AA, AB ve BB genotip frekansları İvesi koyunlarında sırasıyla 0,43; 0,37 ve 0,20 ve Zom koyunlarında ise sırasıyla 0,11; 0,78 ve 0,11 olarak belirlenmiştir. İvesi koyunlarının Hardy-Weinberg dengesinde olduğu, Zom koyunlarının ise Hardy-Weinberg dengesinden önemli ölçüde saptığı belirlenmiştir. Sonuç olarak bu çalışma ile İvesi ve Zom koyunlarının BLG geni bakımından polimorfik oldukları gösterilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: β-laktoglobulin, İvesi, Zom, PCR-RFLP, BLG, polimorfizm

Abstract:
β-lactoglobulin is the major whey protein in sheep milk. Polymorfims of β-lactoglobulin gene (BLG) coding this protein may be helpful as an informative molecular marker for milk yield and composition. The aim of this research was to characterize two sheep breeds (Awassi, n=60, and Zom, n= 72) raised in Şanlıurfa in terms of BLG polymorphism associated with milk yield and milk quality. BLG genotypes were determined by polymerase chain reaction and restriction fragment length polymorphism (PCR-RFLP) method. Polymerase chain reaction was applied for amplification of a 120 bp fragment of BLG gene.  The RSal enzyme was used for restriction of the PCR products. Two genetic variants (A and B) and three genotypes (AA, AB and BB) were identified. The frequency of BLG A allele in Awassi and Zom sheep were found to be 0.62 and 0.50 respectively. The frequencies of AA, AB and BB genotypes were 0.43, 0.37 and 0.20 in Awassi sheep as well as  0.11, 0.78 and 0,.1 in Zom sheep, respectively. In the Awassi sheep genotypes were distibuted according to the Hardy-Weinberg equilibrium while a deviation from the Hardy-Weinberg equilibrium was detected in the Zom sheep,. In conclusion, it has been shown with this study that Awassi and Zom sheeps are polymorphic in terms of the β-lactoglobulin gene.
Key words: β-lactoglobulin gene, , Awassi, Zom, PCR-RFLP, BLG, polimorphism