İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin örgütsel bağlılığa ilişkin algı düzeylerinin incelenmesi (Şırnak/İdil örneği)
The analysis of perception levels of elementary school teachers with regard to organizational commitment (Şırnak/İdil sample)
Yazar: İSMAİL MENEP
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞENAY SEZGİN NARTGÜN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Yönetimi ve Denetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Algı = Perception ; Bağlılık = Commitment ; Eğitim yönetimi = Educational administration ; Örgütsel bağlılık = Organizational commitment ; Öğretmen algısı = Teacher perception ; İşe bağlılık = Job involvement ; Şırnak-İdil = Şırnak-İdil

Özet:
Bu araştırmanın amacı, ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin örgütsel bağlılığa ilişkin algı düzeylerini belirlemektir. Öğretmenlerin örgütsel bağlılığa ilişkin algıları; cinsiyet, yaş, medeni hal, branş, mesleki kıdem, öğretmenlik istihdamı ve eğitim durumu değişkenlerine göre incelenmiştir. Bu araştırmada tarama modeli kullanılarak, Şırnak/İdil ilçe merkezindeki 6 ilköğretim okulu ve ilçeye bağlı 66 köydeki ilköğretim okulunda görev yapan 463 öğretmenin görüşleri alınmış ve araştırmacı tarafından öğretmenlerin görüşleri analiz edilmiştir.Araştırmada, ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin örgütsel bağlılığa ilişkin algılarını ölçmek için, Meyer ve Allen (1984) tarafından geliştirilen ve Boylu, Pelit, Güçer (2007) tarafından Türkçe'ye uyarlanan ?Örgütsel Bağlılık Ölçeği?(Organizational Commitment Questionere: OCQ) kullanılmıştır. Bu ölçekte örgütsel bağlılık; duygusal bağlılık, devam bağlılığı ve normatif bağlılık olmak üzere üç boyutta incelenmiştir.Araştırma amaçları doğrultusunda toplanan veriler uygun istatistiksel teknikler kullanılarak SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) paket program kullanılarak çözümlenmiştir. Verilerin analizinde frekans, yüzde, t-testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Katılımcıların görüşleri arasında fark varsa farkın nereden kaynaklandığını bulmak amacıyla da Post Hoc analizi kullanılmıştır.Araştırmada elde edilen sonuçlardan bazıları şunlardır; ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin örgütsel bağlılığa ilişkin algıları genel olarak ?kararsızım? düzeyindedir (X=3,34). Cinsiyet, medeni durum değişkenlerine göre örgütsel bağlılık anlamlı bir fark oluşturmamıştır. Araştırma bulgularına göre, duygusal bağlılık boyutunda kadrolu öğretmenler ile ücretli öğretmenler arasında, vekil öğretmenler ile ücretli öğretmenler arasında anlamlı bir fark görülmüştür. Örgütsel bağlılığın devam bağlılığı boyutunda, kadrolu öğretmenler ile vekil öğretmenler arasında, sözleşmeli öğretmenler ile vekil öğretmenler arasında anlamlı bir fark görülmüştür. Örgütsel bağlılığın normatif bağlılık boyutunda ise sözleşmeli öğretmenler ile kadrolu öğretmenler arasında, ücretli öğretmenler ile kadrolu öğretmenler arasında da anlamlı bir fark görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Örgüt, örgütsel bağlılık, duygusal bağlılık, normatif bağlılık, devam bağlılığı.

Abstract:
The aim of this study is to observe perception levels of elementary school teachers with regard to organizational commitment. Perception levels of teachers were analyzed depending on the varieties of gender, age, marital status, branch, professional seniority, teaching status and education status. Opinions from elementary teachers in 6 schools in the city centre, 66 schools in the villages were obtained using the scanning model and examined by the researcher.In the study, developed by Meyer and Allen (1984) and adapted to Turkish by Boylu, Pelit, Güçer (2007), ?Organizational Commitment Questionnaire (OCQ)? was used in order to measure the perception of elementary school teachers with regard to organizational commitment. The organizational commitment in the questionnaire was analyzed in three categories; emotional commitment, continuation commitment, and normative commitment.Data obtained through the research aims were resolved using the appropriate SPSS (Statistical Package for the Social Sciences) statistical techniques. During the analysis of the data; frequency, mean, standard deviation, percentage, t-test and one-way analysis ofvariance were conducted. Post Hoc analysis was used to determine the diversity of opinions among the participants in case of occurrence.Depending on the findings, the perception of elementary school teachers with regard to organizational commitment is generally on ?unstable? level (X=3,34). Organizational commitment didn?t make significant difference in terms of gender and marital status. Depending on the findings, it was concluded that there is a significant difference on emotional commitment levels between permanent teachers and paid service teachers and between substitute teachers and contracted teachers. On the organizational commitment of continuation level there is a significant difference between permanent teachers and substitute teachers and between contracted teachers and substitute teachers. On the level of organizational commitment of normative level, there is a significant difference between permanent teachers and paid service teachers.Key Words: Organization, Organizational Commitment, Emotional Commitment, Normative Commitment, Continuation Commitment.