XIX. yüzyıl ortalarında Ankara Vilayeti'nin Haymanateyn kazasının sosyal ve iktisadi durumu
Social and economical situation of Haymanateyn town of Ankara State in the middles of 19th century
Yazar: AYSUN BENLİOĞLU YALÇIN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ŞENNUR ŞENEL
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Bölümü / Tarih Ana Bilim Dalı / Yakınçağ Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Tarih = History
Dizin: 19. yüzyıl = 19. century ; Ankara-Haymana = Ankara-Haymana ; Ekonomik durum = Economic situation ; Ekonomik yapı = Economic structure ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Osmanlı Dönemi = Ottoman Period ; Sosyal yapı = Social structure ; Temettuat Defterleri = Temettuat Registers

Özet:
Osmanlı Devleti'nde 19.yüzyılda birçok alanda düzenlemeler yapıldığı gibi mali alanda da muhtelif değişiklikler yapılmıştır. Tanzimat Fermanı'nın ilanından sonra en mühim ıslahatlardan biri de vergi sisteminde gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın esasını oluşturan temettuat defterleri de bu düzenlemelerden biridir.Temettuat defterlerinin muhteviyatı incelendiğinde ait oldukları yerleşim birimlerinin sosyal ve ekonomik yapısı hakkında önemli bilgilerin yer aldığı görülür.Çalışmamızda incelenen Haymanateyn'e (Haymana) ait otuz bir temettuat defteri bölgenin demografik, sosyal ve ekonomik yapısına ait bilgileri içermektedir.?19.yüzyılda Ankara Eyaletine Bağlı Haymanateyn Kazasının Sosyal ve Ekonomik Durumu (Temettuat Defterlerine Göre /1844?1845)? adlı bu tez çalışmamız toplam dört bölümden oluşmaktadır.Birinci bölümde temettuat defterleri hakkında kısa bir malumat verilmiş ve akabinde Haymana temettuat defterleri ele alınmıştır. Ayrıca Haymana tarihçesi genel hatlarıyla mütalaa edilmiştir.İkinci bölümde ise `19.Yüzyıl Ortalarında Haymana'nın Sosyal Yapısı' konu başlığı altında hane reislerinin isimleri, unvan ve lakapları, nüfus ve meslek grupları tablolar vasıtasıyla değerlendirilmiştir.Haymana'nın ekonomik yapısının tetkik edildiği üçüncü bölümde gelir kaynakları ve bunların dağılımı genel hatlarıyla ele alınmıştır. Ayrıca bölgenin ziraî yapısı ile hayvancılık faaliyetleri yine bu bölümde değerlendirilmiştir.İki kısım halinde ele alınan dördüncü bölümün birinci kısmında Osmanlı Devleti'nde reayadan alınan vergiler ve bu vergilerin genel değerlendirilmesi yapılmış ve 19. yüzyılda devlet içerisinde vuku bulan ıslahat hareketlerinin mali yapıya yansımaları değerlendirilmiştir.İkinci kısımda Haymana temettuat defterleri incelenmiş ve bu defterlerden elde edilen malumatlar dâhilinde Haymana'dan alınan vergiler genel hatlarıyla ele alınmıştır.Yukarıda bahsi geçen bölümler, incelenen temettuat defterlerinin içerdiği bilgiler esas alınarak tasnif ve tetkik edilmiş olup bu bilgiler tablo ve grafikler kullanılarak bu çalışma hazırlanmıştır.Anahtar Kelimeler: Ankara, Haymana, ziraat, hayvancılık, meslek, hâsılat, temettuat

Abstract:
Besides various adjustments in many areas in 19th century Ottoman Empire, several reforms were made in the financial area as well. After the declaration of Administrative Reforms of 1839, the most important reforms were made in the tax system. One of these reforms were the equities books, which constitutes the core of this study.when we study the contents of the equities books, we will see that they involve important information on the social and economical structure of the allocation unit they belong to.Thirty one equities books that belong to Haymanateyn (Haymana), contain information on the demographical, social and economical structure of the region.This study that is titled "Social and Economical Situation of Haymanateyn County of the Province of Ankara in 19th Century (According to Equities Books/ 1844-1845)" consists of four chapters.In the first chapter, a short information on equities books are given and Haymana equities books are discussed. Then the history of Haymana is viewed in general terms.In the second chapter, the names of householders, their titles and names, populations and job families are studied through charts and tables.In the third chapter, the economical structure of Haymana is examined, sources and distribution of income are studied. The agricultural structure and livestock production in the region is also studied in this part.The fourth chapter is handled in two parts. In the first part, the taxes which are collected from the subjects of the Ottoman Empire are discussed and the reflection of 19th reform movements in the Empire on the financial structure is studied.In the second part, equities books of Haymana are studied and taxes collected from Haymana are analyzed in the light of the information from these books.Aforementioned parts of this study have been classified and examined based on the information from the equities books and this information is translated into tables and graphics.Key Words: Ankara, Haymana, agriculture, stock raising, weaving, making and selling of yarn, temettuat