Dilderesi (Dilovası-Kocaeli) drenaj alanının fiziksel ve kimyasal karakteristiklerinin belirlenmesi
Determination of physical and chemical characteristics of Dil stream (Dilovasi-Kocaeli) drainage area
Yazar: MELTEM YAĞCIOĞLU
Danışman: PROF. DR. MEHMET SALİM ÖNCEL
Gebze Teknik Üniversitesi / Yer ve Deniz Bilimleri Enstitüsü / Yer ve Deniz Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Dilderesi Havzası, plansız yerleşim alanları, yoğun nüfus, kontrolsüz tarım ve hayvancılık alanları, organize sanayi bölgeleri, atık su arıtma tesisleri, kontrolsüz ve kontrollü düzenli depolama alanları, tarihi zenginliğin yanı sıra taş ocakları, tabiat parkı, verimli su kaynaklarını bir arada barındırmaktadır. Bu nedenle karmaşık bir yapıya sahiptir. Bu karmaşık yapı, geçmişten gelen doğal bir ortamın hala bazı kesimlerinde izlerini taşırken, insan kaynaklı faaliyetler sonucunda yerini kirli ve tahrip olmuş bir çevreye kademe kademe nasıl bıraktığının kanıtı olarak görülebilmektedir.
Pek çok açıdan stratejik öneme sahip olan Dilderesi Havzası, bu çalışmada 7 alt havzaya bölünmüş, yüzey suları kimyası ve sediment karakterizasyonu incelenmiştir. Kurak ve yağışlı sezonlardaki değişimin gözlenmesi için 16 noktadan su ve sediment örnekleri alınmıştır. Analiz sonuçlarında maksimum BOİ (538 mg/L), KOİ (916 mg O2/L), TOK (235,1 mg/L), amonyak (34,21 mg NH3_N/L), nitrat (45,72 NO3_N/L), AKM (97 mg/L), iletkenlik (2218 µs/cm) ve minimum çözünmüş oksijen değeri (0,33 mg/L) ölçülmüştür. Analiz sonuçlarında ölçülen maksimum Al (21,06 mg/L), Fe (11,20 mg/L), Cu (374,5 µg/L), Zn (180 mg/L), Pb (226,40 µg/L), Ni (4377 µg/L), Cd (1,42 µg/L), Cr (967,91 µg/L), Mn (2,76 mg/L) ve Co (14,66 µg/L) değerleri genel olarak Kocakaya Alt Havzasında tespit edilmiştir. Sediment örneklerinde çoğunlukla çakıl yüzdesinin daha yüksek olduğu, kurak sezonda baskın litolojinin Kumlu Çakıl ve Çakıllı Kum, yağışlı sezonda ise Çamurlu Kumlu Çakıl, Kumlu Çakıl ve Çakıllı Çamurlu Kum olduğu görülmüştür.

Abstract:
Dil Stream Basin hosts unplanned settlements, dense population, uncontrolled agriculture and animal husbandry areas, organized industrial zones, wastewater treatment facilities, uncontrolled and controlled landfills, historical wealth, quarries, natural parks, and efficient water resources. Therefore, it has a complex structure. While this complex structure still carries the traces of a natural environment from the past in some parts, it can be seen as proof of how it gradually left its place in a dirty and destroyed environment as a result of human-induced activities.
Dil Stream Basin, which has strategic importance in many respects, is divided into 7 sub-basins in this study, and surface water chemistry and sediment characterization are investigated. In order to observe the change in dry and rainy seasons, water and sediment samples were taken from 16 points. Maximum BOD (538 mg/L), COD (916 mg O2/L), TOC (235.1 mg/L), ammonia (34.21 mg NH3_N/L), nitrate (45.72 NO3_N/L) , Suspended Solid (97 mg/L), conductivity (2218 µs/cm) and minimum dissolved oxygen value (0.33 mg/L) were measured. Maximum Al (21.06 mg/L), Fe (11.20 mg/L), Cu (374.5 µg/L), Zn (180 mg/L), Pb (226.40 µg/L), Ni (4377 µg/L), Cd (1.42 µg/L), Cr (967.91 µg/L), Mn (2.76 mg/L) and Co (14.66 µg/L) values are generally measured in Kocakaya Sub-basin. It has been observed that the percentage of pebbles is mostly higher in sediment samples, the predominant lithology is Sandy Gravel and Gravelly Sand in the dry season, and Sludgy Sand Gravel, Sandy Gravel and Gravelly Sludgy Sand in the rainy season.