Fen, teknoloji, mühendislik ve matematik (STEM) eğitimi temelli etkinliklerin fen bilgisi öğretmen adaylarının eleştirel ve yaratıcı düşünme becerilerine etkisi
The effect of science, technology, engineering and mathematics (STEM) education based activities on prospective science teachers' critical and creative thinking skills
Yazar: YASEMİN HACIOĞLU
Danışman: PROF. DR. HAVVA YAMAK
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / İlköğretim Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aday öğretmenler = Candidate teachers ; Eleştirel düşünce = Critical thinking ; Etkinlik = Efficiency ; Fen bilgisi = Science ; Fen bilgisi dersi = Science lesson ; Fen bilgisi eğitimi = Science education ; Mühendislik eğitimi = Engineering education ; Teknoloji eğitimi = Technology education ; Yaratıcı düşünce = Creative thinking ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
İlgili alan yazın incelendiğinde öğretmen adaylarının ülkemiz için gün geçtikçe yaygınlaşan bir eğitim yaklaşımı olan STEM eğitim yaklaşımı konusunda, özellikle de disiplinlerin fen eğitimine nasıl entegre edileceği konusunda süreçten haberdar olmadıkları, haberdar olanların yöntemi kullanmakta çekimser davrandıkları, fen eğitimine mühendisliği entegre etme aşamasında ise zorluklar yaşadıkları sonucu ortaya çıkmaktadır. Ayrıca öğrencilere kazandırılması gereken 21. yy becerilerinden olan eleştirel ve yaratıcı düşünme becerilerine öncelikle öğretmenlerin sahip olması gerektiği vurgulanmaktadır. Öğretmenlerin de bu becerileri öğrencilerine nasıl kazandırılması gerektiği konusunda problemleri olduğu alan yazında görülmektedir. Bunlardan yola çıkarak bu çalışmada öğretmen adaylarının STEM eğitimi temelli etkinlikleri uygulayacakları, aynı zamanda da bilimsel yaratıcılık ve eleştirel düşünme becerilerinin ve inançlarının geliştirileceği ortamlar tasarlamak ve çıktılarını değerlendirmenin alana katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Bu eylem araştırmasının amacı, STEM eğitimi temelli etkinliklerin fen bilgisi öğretmen adaylarının bilimsel yaratıcılık ve eleştirel düşünme eğilimlerine etkisini incelemektir. Çalışma 2014-2015 eğitim-öğretim yılının bahar döneminde bir üniversitenin Eğitim Fakültesi Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü Fen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı'nda 3. Sınıfa devam eden öğretmen adayları ile 14 hafta boyunca Fen Öğretimi ve Laboratuvar Uygulamaları dersinde, iki ayrı gruptaki 34 öğretmen adayı ile mühendislik tasarım temelli fen eğitimi yaklaşımı doğrultusunda gerçekleştirilmiştir. Etkinlik dokümanları, yarı yapılandırılmış görüşme ve açık uçlu soru formu ile elde edilen nitel veriler içerik analizi, betimsel analiz ve sürekli karşılaştırmalı analiz edilmiştir. Bilimsel Yaratıcılık Testi, Kaliforniya Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği ve Yaratıcılık Açısından Bireyin Kendini Değerlendirme Anketi'nden elde edilen nicel veriler ise istatiksel olarak analiz edilmiştir. Araştırmada öğretmen adaylarının bilimsel yaratıcılık becerilerinin ve eleştirel düşünme eğilimlerinin STEM eğitimi temelli etkinlikler ile geliştiği tespit edilmiştir. Ayrıca öğretmen adaylarının bilimsel yaratıcılık ve eleştirel düşünme becerilerine ilişkin değerlendirmeleri de gelişmiştir. Bununla birlikte öğretmen adaylarının  STEM eğitimi temelli etkinlikler ile bilimsel yaratıcılık ve eleştirel düşünme becerilerinin gelişebileceği yönünde görüşlere sahip oldukları belirlenmiştir.

Abstract:
When the literature is examined, it can be seen that pre-service teachers are not aware of the STEM education approach-, a day by day widespreading approach to education for our country-, especially they are not aware of how to integrate disciplines into science education, those who are aware of the fact that they are abstaining from using the method. Moreover, it is emphasized that teachers should have firstly critical and creative thinking skills, which are the skills of the 21st century should be brought to the students. It is seen in the literature that teachers have problems about how these skills should be brought to their students. It is thought that designing and evaluating learning enviroment in which teacher candidates  will experience STEM education based science activities and at the same time they will aquire scientific creativity and critical thinking skills contribute to science education.The aim of this action research is to investigate the effect of STEM education based activities on prospective science teachers' scientific creativity and critical thinking disposition. This study was conducted with 34 prospective science teachers, in the department of science teaching in the faculty of education of a university, for 14 weeks during 2014-2015 spring semester via engineering design based science education approach. The qualitative data, that were collected via open-ended question form, semi-structured  interview and activities document, were analyzed with the content, descriptive and comperative analysis. The quantitative data, that were collected via Scientific Creativity Test, California Critical Thinking Disposition Inventory and How Creative Are You Scale, were analyzed statical. It was determined that the scientific creativity and critical thinking skills of prospective science teachers developed thanks to STEM education based activities. In addition, prospective teachers have developed self-evaluations of  scientific creativity and critical thinking skills thanks to STEM education based activities. Nevertheless, it was determined that prospective teachers have opinions that STEM education based science activities provides the development of scientific creativity and critical thinking skills.