Üniversite öğrencilerinin sigara içme durumlarına göre öz-etkililik ve bağımlılık düzeylerinin değelendirilmesi
The evalution of self-efficacy and addiction level according to the university students' smoking status
Yazar: NUR ÖZLEM KILINÇ
Danışman: DOÇ. DR. AYFER TEZEL
Fırat Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Ergenler = Adolescents ; Halk sağlığı = Public health ; Hemşirelik = Nursing ; Narkotikler = Narcotics ; Sigara içme = Smoking ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Sigara kullanımı, dünyanın en hızlı yayılan ve en uzun süren salgını olarak önlenebilir halk sağlığı sorunlarının en önemlisidir. Yapılan çalışmalarda, geç adölesan döneminin bağımlılık gelişmesi açısından en riskli dönem olduğu belirtilmekte ve özellikle 15-24 yaş bağımlılık gelişmesi açısından riskli grup olarak tanımlanmaktadır.Bu çalışma, üniversite öğrencilerinin sigara içme durumuna göre, öz-etkilik düzeylerini ve bağımlılık düzeylerini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır.Tanımlayıcı tipte olan araştırma Bingöl Üniversitesi'nde Eylül 2009-Haziran 2010 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Bingöl Üniversitesi'nde 2009-2010 öğretim yılında öğrenimine devam eden toplam 920 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada örneklem seçimine gidilmemiş, çalışmaya katılmaya gönüllü olan 765 öğrenci ile çalışma tamamlanmıştır. Araştırma verileri sosyo-demografik bilgileri içeren form, öz- etkililik ölçeği, fagerstrom tolerans testi kullanılarak toplanmıştır.Verilerin değerlendirilmesi; bilgisayar ortamında, tanımlayıcı testler, t testi, varyans analizi ve korelasyon analizi ile yapılmıştır.Öğrencilerin sigara içme oranı kızlarda %6,9, erkeklerde %37,4 olmak üzere toplamda %44,3 olarak saptanmıştır.Sigara içen öğrencilerin yaşadığı yerin, babalarının eğitim durumunun, sigarayı bırakmayı düşünmelerinin öz-etkilik düzeylerini etkilediği belirlenmiştir (p<0.05).Sigara içmeyen öğrencilerin aile tipi, medeni durumu, babalarının eğitim durumunun öz-etkilik düzeylerini etkilediği bulunmuştur (p<0.05).Öğrencilerin cinsiyeti, medeni durumu, sigaraya başlama yaşı, günlük içtiği sigara miktarı, sigara içme süresi, sigarayı bırakmayı deneme durumu, sigarayı hangi dönemde içtiği, bırakmayı istemesi ve bırakabileceğine inanmasının bağımlık düzeyini etkilediği bulunmuştur (p<0.05).Öğrencilerin sigara bağımlılık düzeylerini düşürmek için öz-etkililik düzeylerini arttırıcı eğitimlerin eğitim kurumlarında, sağlık kuruluşlarında özellikle hemşireler gibi bireylerle yakından iletişime geçen sağlık çalışanları tarafından verilmesinin faydalı olacağı kanısına varılmıştır.

Abstract:
Smoking is the most important preventable problem of public health as it is the most rapidly spreading and the longest outbreak. The studies states that late adolescent period is the most hazardous period in terms of developing addiction and especially 15-24 ages is defined as risky group in term of developing addiction.This study was made to evaluate the self-efficacy and addiction level of university students according to their smoking.The study that is descriptive type was made in between September 2009-Jun 2010 in University of Bingöl. Totally 920 students who attend Bingöl Universty in 2009-2010 academic year consist of the universe of the study. The choice of sample wasn?t used in the study, the study completed with 765 students who were volunteer to join the study data was collected by using the form including socio-demographic data, self-efficacy scale, fagerstrom questionnaire.Evaluating data was made by descriptive tests in computer environment, t test, analysis of variance and analysis of correlation.The rate of students? smoking is 6,9 % among girls, 37,4 % among boys and it is totally 44,3 %.It was determined that place that they live, their fathers? education of smoking students idea quit smoking effect their self-efficacy level (p<0,05).It was determined that family type, marital status, fathers? education of non-smoking students effect their self-efficacy level (p<0,05).It was determined that students? gender, marital status, age that start smoking, the number of daily smoking, the length of smoking period, trial of quitting smoking, the period which smoke, willing to quit and believing in quitting effect addiction level (p<0,05).It was thought that it will be beneficial to educate students to increase self-efficacy with health professionals like nurses who can communicate with people closely in educational institution, health institution to decrease students smoking addiction.