Necati Beyi, Bâkî,Nef'î ve Nedim'de Doğa'dan mekân'a dönüşüm
The transformation from nature to space in Necati Bey, Bâkî, Nef'î and Nedim
Yazar: NURDAN TUHFE TOÇOĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. NURAN TEZCAN
İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Osmanlı edebiyatı araştırmacıları arasında Divan şiirinin gerçek doğayı ve gündelik yaşamı yansıtmadığı yönünde genel bir kanaat vardır. Bu görüş, Divan şiirinin klişeler üzerine kurulu olduğu savına dayanır. Başka deyişle doğa ya da gündelik yaşam, birer stilist olarak kabul edilebilecek olan Divan şairleri tarafından doğrudan tasvir edilmez, aksine stilize edilir. Öte yandan, bu yaklaşımın, Divan şairlerinin ?hareketli? değil ?durağan? bir üsluba sahip oldukları ve Divan şiirinin yüzyıllar boyunca değişmeden aynı kaldığı yönünde bir takım içerimleri de vardır. Bir başka nokta ise Osmanlı şairleri arasında yalnızca Nedim'in gerçek doğayı ve kendi yaşamına ilişkin belirli mekânları tasvir ettiğinin öne sürülmesidir. Oysa, Divan şiirinin farklı dönemlerinden seçilen bir örneklem, gerçek doğa ve gündelik yaşam tasvirinin, Divan şiirinin farklı dönemleri süresince gerçekleşen bir dönüşümün sonucu olduğunu gösterebilir. Bu örneklem, Necati Bey, Bâkî, Nef'î ve Nedim gibi kendi dönemlerini temsil edebilecek şairlerden oluşmaktadır. Bu tez, Divan şiirinde ?doğanın stilizasyonu?ndan ?mekânın tasviri?ne doğru bir dönüşümü göstermeyi hedeflemesi nedeniyle doğanın ve belirli mekânların derli toplu bir şekilde görülebildiği, kasidelerin başlangıç kısımları olan ?nesib?ler üzerine odaklanmıştır.anahtar kelimeler: doğa, mekân, hareketli, durağan, stilizasyon, tasvir, nesib

Abstract:
There is a general consensus among Ottoman literary scholars that Divan poetry does not give us the ?description? of real ?nature? and daily life. This point of view relies on the assumption that Divan poets could only produce stereotypes. In other words, nature or daily life could not be depicted but could only be ?stylized? by Divan poets, each one of whom might be regarded as a stylist. On the other hand, this argument includes some implications that Divan poets have a ?static? not a ?dynamic? style: in this respect, Divan poetry is viewed as having remained the same for centuries. Another point of view claims that, among Divan poets, only Nedim was able to depict the real world and certain ?spaces? which belonged to his daily life. A sample from different periods of Divan poetry demonstrates that the description of real nature and daily life has been the result of a transformation during different periods of Divan poetry. The sample features some poets representative of their periods, such as Necati Bey, Bâkî, Nef?î and Nedim. This thesis aims to display the transformation from stylization of nature to description of certain spaces in Divan poetry by focusing on ?nesibs?? the introductory parts of the ?kasides??where one can see nature and space realistically.keywords: nature, space, dynamic, static, stylization, description, nesib