Arap dilinde cezm etmeyen şart edatları ve Kur'an ayetleri bağlamında incelenmesi
The non-cezm conditional prepositions a
Yazar: NECMETTİN BULUT
Danışman: PROF. DR. YUSUF DOĞAN
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Bir eylemin gerçekleşmesinin/gerçekleşmesinin başka bir eyleme bağlı olması anlamına gelen şart anlamı, Arapça'da birtakım edatlarla sağlanmaktadır. Bu edatlar, birbirinden bağımsız iki cümlenin başına gelerek bu cümleleri birbirine bağlar ve aralarında sebep-sonuç ilişkisi kurar. Bu üç unsurdan oluşan yapı, Arap gramerinde şart cümlesi ya da şart üslubu şeklinde isimlendirilmektedir. Bu üslupta şart edatının, şart ve cevap cümlesinin özel bazı nahivsel hükümleri de bulunmaktadır. 
Şart edatların çeşitli tasniflerinin yapılması mümkün olmakla birlikte fiil üzerinde amel edip etmemesi yönünden tasnif edildiğinde cezm eden ve cezm etmeyen şart edatları olarak iki kısımdır.  Cezm etmeyen şart edatları toplamda sekiz adettir. Bunlardan lev (لَوْ), لَوْلَا, لَوْمَا veأَمَّا  edatları harf iken  كُلَّمَا ,لَمَّا ,إِذَا ve كَيْفَ edatları isimdir. Bu çalışmada cezm etmeyen şart edatlarının Arap dilinde kullanımı, cümleye kattığı anlam ve fonksiyonları incelenmeye gayret edilmiştir.
Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde şart kelimesinin kavramsal çerçevesi çizilmiş ve şart edatlarının ve şart üslubunun özellikleri ana hatlarıyla sunulmuştur. İkinci bölümde harf olan cezm etmeyen şart edatlarının özellikleri ve kullanıldığı anlamlar incelenirken üçüncü bölümde de isim olanları incelenmiştir. Dördüncü bölümde ise bu edatların Kur'an-ı Kerimdeki kullanımları incelenmiştir.

Abstract:
The meaning of condition, which means that the realization/realization of an action is dependent on another action, is provided by some prepositions in Arabic. These prepositions come to the beginning of two independent sentences, connect these sentences and establish a cause-effect relationship between them. The structure consisting of these three elements is called conditional sentence or conditional style in Arabic grammar. In this style, there are some special syntax provisions of the conditional preposition, conditional and answer sentence.
Although it is possible to make various classifications of conditional prepositions, when they are classified in terms of whether they act on the verb or not, they are divided into two parts as conditional prepositions and non-cezm . The non-cezm conditional prepositions are eight in total. Of these, the prepositions لَوْ, لَوْلَا, لَوْمَا ve أَمّا are letters, while the prepositions كُلِمَا ,لَمَا ,إِذَا and كَيْفَ are nouns. In this study, it has been tried to examine the use of non-cezm prepositions in Arabic language, the meaning and functions they add to the sentence.
The study consists of four parts. In the first chapter , the conceptual framework of the word condition is drawn and the features of conditional prepositions and conditional style are outlined. In the second part, the characteristics of the non-cezm conditional prepositions, which are letters, and their meanings are examined, while in the third part, the nouns are examined. In the fourth chapter , the usage of these prepositions in the Qur'an is examined.