Kişisel temizlik ve bakım amaçlı kullanılan dokusuz yüzeylerin biyobozunurluğu
Biodegradability of nonwovens used for hygiene and personal care
Yazar: BÜŞRA KEÇECİ
Danışman: PROF. DR. VİLDAN SÜLAR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Tekstil ve Tekstil Mühendisliği = Textile and Textile Engineering
Dizin: Biyolojik bozunma = Biological decay ; Dokunmamış kumaşlar = Non woven fabrics ; FTIR = FTIR

Özet:
Son yıllarda yapılan çalışmalar gözden geçirildiğinde çevreye daha az zarar verilerek üretilen ve/veya doğada daha kısa sürede bozunabilen ürünlere önem verildiği görülmektedir. Bu nedenle, farklı yapıdaki tekstil ürünlerinin biyobozunurluğu konusundaki çalışmalar da giderek artmaktadır. Tüketici talepleri göstermektedir ki; tek kullanımlık dokusuz yüzey ürünlerin, özellikle ıslak mendil kullanımı dünyada giderek artmaktadır. Gelecek yıllarda, tek kullanımlık ve benzeri nitelik taşıyan ürünlerin atık yükünün ve bertaraf yöntemlerinin araştırılmasının daha da önem kazanacağı tahmin edilmektedir. Bu proje ile birlikte tek kullanımlık dokusuz yüzeylerin biyobozunurluk mekanizmasının daha iyi anlaşılabilmesi, bu ürünler atıldığında çevrede sebep olabileceği zararın değerlendirilebilmesi ve ileride yapılacak çalışmalara yön kazandırabilmek için bilgi kaynağı oluşturulması amaçlanmaktadır.
Tek kullanımlık dokusuz yüzey ürünlerin farklı bozunma ortamlarındaki biyobozunurluk performanslarının incelenmesi, projenin ana konusudur. Doğal, rejenere selülozik ve sentetik esaslı liflerden üretilmiş ıslak mendil numunelerin, toprak, açık hava ve deniz suyu ortamlarında, belirli zaman aralıklarında biyobozunurluk davranışları incelenmiştir. Bu hedef doğrultusunda Kütle kaybı tayini, bakteri ve mantar sayımı, Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektroskopisi, UV Dayanımı analizleri ve sonikatör yardımıyla ultrasonik dalgalara dayanımı analizi uygulanmıştır. Yapılan bu testler sonrasında kumaşlarda yapısal, kimyasal ve morfolojik değişimler incelenmiştir. Test çalışmaları sonunda bu ürünlerde yaygın olarak kullanılan bazı liflerin biyobozunurluk özelliği farklı ortamlar açısından değerlendirilmiş, ıslak mendil üretim aşamasında kullanılan ıslatıcının biyobozunurluğa etkisi ve kumaş özellikleri ile ilişkileri ortaya konulmuştur.

Abstract:
When the studies carried out in recent years are reviewed, it is seen that importance is given to products that are produced with less damage to the environment and/or that can degrade in nature in a shorter time. For this reason, studies on the biodegradability of textile products with different structures are increasing. Consumer demands show that; The use of disposable nonwoven products, especially wet wipes, is increasing in the world. In the coming years, it is estimated that researching the waste load and disposal methods of disposable and similar products will gain even more importance. With this project, it is aimed to better understand the biodegradability mechanism of disposable nonwovens, to evaluate the damage that these products may cause when discarded, and to create an information resource in order to guide future studies.
Investigation of the biodegradability performance of disposable nonwoven products in different degradation environments is the main topic of the project. The biodegradability behavior of wet wipe samples produced from natural, regenerated cellulosic and synthetic fibers were investigated in soil, air and sea water environments at certain time intervals. In line with this target, determination of mass loss, counting of bacteria and fungi, Fourier Transform Infrared Spectroscopy, UV Resistance analyzes and resistance to ultrasonic waves with the help of a sonicator were applied. After these tests, the structural, chemical and morphological changes in the fabrics were examined. At the end of the test studies, the biodegradability properties of some fibers commonly used in these products were evaluated in terms of different environments, the effect of the wetting agent used in the wet wipe production stage on the biodegradability and its relations with the fabric properties were revealed.