Öğretmenlerin öznel iyi oluşu ile öğretmen liderliği arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examination of the relationship between teachers' subjective well-being and teacher leadership
Yazar: MEHMET ALP ODABAŞI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EVRİM EROL
Dumlupınar Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Dağıtımcı liderlik = Distributor leadership ; Eğitim liderliği = Education leadership ; Liderlik = Leadership ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being ; Öğretimsel liderlik = Instructional leadership ; Öğretmen iyi oluşu = Teacher well being

Özet:
Bu araştırmada, öğretmenlerin öznel iyi oluşları ile öğretmen liderliği algıları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini 514 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma verileri, öğretmen liderliği ölçeği ve öğretmen öznel iyi oluş ölçeği ile toplanmıştır. Araştırma ölçeklerinden elde edilen verilerin analizinde değişkenler arasındaki ikili karşılaştırmalarda, t-testi; üç ve daha fazla karşılaştırmalarda, tek yönlü varyans analizi (ANOVA); ilişkiyi ortaya koymada, Pearson Korelasyon testi ve bağımsız değişkenin bağımlı değişkeni yordayıp yordamadığının tespiti için regresyon analizi kullanılmıştır.
Araştırma bulgularına göre, öğretmenlerin öznel iyi oluş düzeyleri hem ölçek toplamında hem de boyut bazında orta yüksek seviyededir. Öğretmenlerin öznel iyi oluş ölçek geneli ve alt boyutlarının ortalama puanları; yaş, cinsiyet, mesleki kıdem ve örgütsel kıdem değişkenlerinde anlamlı bir farklılık göstermezken öğretmen öznel iyi oluşun alt boyutu olan okul bağlılığı boyutunun ortalama puanları, okul türüne ve branşa göre anlamlı olarak farklılaşmaktadır. Öğretmenler, öğretim ve mesleki gelişime liderlik etmek ve öğretmen liderlerin özellikleri boyutları ile öğretmen liderliği genelini orta yüksek seviyede algılamaktadırlar. Öğretmenlerin okul çapında karar alma sürecine katılım ve çeşitlilik ve sürekli gelişim boyutlarındaki algıları ise orta seviyededir. Öğretmen liderliği genel ortalama puanları; yaş, okul türü, örgütsel kıdem ve branş değişkenlerine göre, öğretim ve mesleki gelişime liderlik etmek boyutunun ortalama puanları; yaş, cinsiyet, okul türü, mesleki kıdem ve branş değişkenlerine göre, öğretmen liderlerin özellikleri boyutunun ortalama puanları; yaş ve branş değişkenlerine göre, okul çapında karar alma surecine katılım boyutunun ortalama puanları; yaş, mesleki kıdem, örgütsel kıdem ve branş değişkenlerine göre anlamlı olarak farklılaşmaktadır. Çeşitlilik ve sürekli gelişim alt boyutunun ortalama puanları ise yaş, cinsiyet, okul türü, mesleki kıdem, örgütsel kıdem ve branş değişkenlerine göre anlamlı olarak farklılaşmamaktadır. Araştırmada, öğretmenlerin öznel iyi oluş ve alt boyutları ile öğretmen liderliği ve alt boyutları arasında pozitif anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Son olarak öğretmen öznel iyi oluşun, öğretmen liderliğini yordadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the relationship between teachers' subjective well-being and their perceptions of teacher leadership. The sample of the study consisted of 514 teachers. The research data were collected with teacher leadership scale and teacher subjective well-being scale. In the analysis of the data obtained from the research scales, t-test was used for pairwise comparisons between variables; one-way analysis of variance (ANOVA) was used for three or more comparisons; Pearson Correlation test was used to reveal the relationship and regression analysis was used to determine whether the independent variable predicts the dependent variable.
According to the research findings, teachers' subjective well-being levels are moderately high both in terms of scale and dimension. The average scores of teachers' overall subjective well-being scale and its sub-dimensions; While there is no significant difference in age, gender, professional seniority and organizational seniority variables, the average scores of the dimension of school engagement, which is a sub-dimension of teacher subjective well-being, differ significantly according to school type and branch. While teachers perceive the dimensions of leading teaching and professional development and the characteristics of teacher leaders as well as overall teacher leadership at a medium high level, their perceptions of participation in the school-wide decision-making process and diversity and continuous improvement are at a medium level. Teacher leadership overall average scores; average scores of leading teaching and professional development dimension according to age, school type, organizational seniority and branch variables; the average scores of the dimension of characteristics of teacher leaders according to age, gender, school type, professional seniority and branch variables; mean scores of the dimension of participation in the school-wide decision-making process by age and branch variables; differs significantly according to age, professional seniority, organizational seniority and branch variables. The average scores of the diversity and continuous development sub-dimension do not differ significantly according to age, gender, school type, professional seniority, organizational seniority and branch variables. In the study, a positive and significant relationship was found between teachers' subjective well-being and its sub-dimensions and teacher leadership and its sub-dimensions. Finally, it was determined that teacher subjective well-being predicted teacher leadership.