Kırgız Cumhuriyeti'nde parlamentarizmin işleyişi
The functioning of parliamentarizm in Kyrgyz Republic
Yazar: ASEL KUBATBEKOVA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KADRİYE OKUDAN DERNEK
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Siyasal Bilimler = Political Science
Dizin: Kırgızistan = Kyrgyzstan ; Parlamenter sistem = Parliamentary system ; Parlamento = Parliament

Özet:
1990'lı yılların başında Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB)'nin çöküşüyle birlikte, birliği oluşturan cumhuriyetlerden biri olan Kırgız Cumhuriyeti de bağımsızlığını kazanmıştır. Sovyetlerin dağılması ile bağımsızlıklarını kazanan tüm cumhuriyetlerin önünde aşılması gereken en önemli problem ülkelerdeki siyasal ve ekonomik sistemin değişimi ve dönüşümü olarak ortaya çıkmıştır. Aslında Kırgızistan'ın da dahil olduğu bu cumhuriyetlerde iki ana tartışma konusu olarak gündeme oturan siyasal ve ekonomik değişim meselesi, bir başka ifade ile 1990'lı yıllara kadar gelen 'iki kutuplu' dünya algısında 'hangi kutupta yer alınacağı' sorunsalı olarak da tanımlanabilir. 
Bu siyasal ve ekonomik değişim ve dönüşüm sürecinin koşullarını belirlemek Sovyetler Birliğinden ayrılarak bağımsızlıklarını ilan eden ülkelerin o tarihsel süreçteki yönetim kadrosunun yüklenmesi gereken bir misyon olarak ortaya çıkmaktadır. Artık merkezi bir otorite yoktur ve her ülkenin dönüşüm serüvenini belirleyecek olan o ülkenin kendi öz dinamikleridir. İşte bu aşamada Kırgız Cumhuriyeti, politik ve ekonomik alanda liberal demokratik yönde dönüşümü sağlamak için diğer Orta Asya ülkelerinin arasında en radikal karar veren ülke görünümü arz etmektedir. 
Bu tez çalışmasında, Kırgız Cumhuriyeti'nin bağımsızlığından sonra oluşturduğu hükümet sistemleri Anayasal düzenlemeler çerçevesinde incelenecektir. Kırgızistan geçmişte başkanlık sistemini, günümüzde parlamenter sistemi uygulamakta olan farklı konumdadır. Her iki hükümet sistemi uygulamış olduğundan çalışmada, başkanlık sistem dönemi ve parlamenter sistem dönemi olarak karşılaştırarak incelemeye uygun bir örnektir. Çalışmada ayrıca Kırgızistan'da Parlamenter sistemin uygulanmasında ortaya çıkan olumlu ve olumsuz yönlerine yer verilmiştir. Ülkenin bağımsızlığını kazandıktan sonraki kısa tarihi boyunca kazanılan deneyimler ve yapılan akademik çalışmalar, analizler, ülkenin geleceğine katkı sunacağı muhakkaktır. 
Çalışma nitel, betimleyici nitelik taşıdığından konuyla ilgili geniş literatür taraması yapılmıştır. Araştırmada yerli ve yabancı yazarların araştırmaları teorik destek noktası oluşturmuştur ve Kırgız Cumhuriyeti Anayasasından (Kırgızistan'ın 1993 ve 2010 yılında kabul edilen Anayasasından ve Referandum sonuçlarından) yararlanılmıştır.

Abstract:
In this study, the functioning of the Parliamentary System in the Kyrgyz Republic was examined by using local and foreign sources based on the constitution. The study also discussed the positive and negative aspects of the implementation of the Parliamentary system in Kyrgyzstan. The experiences and academic studies and analyzes gained during the short history of the country after gaining independence will surely contribute to the future of the country.
Since the study is qualitative and descriptive, extensive literature review has been conducted. In the study, have provided theoretical support the researches of domestic and foreign authors and the Kyrgyz Constitution (Kyrgyzstan's Constitution adopted in 1993 and 2010 and the results of the referendum) were used.
With the collapse of the Union of Soviet Socialist Republics (USSR) in the early 1990s, the Kyrgyz Republic, one of the republics forming the union, also gained its independence. The most important problem to be overcome before all the republics that gained their independence with the dissolution of the Soviet Union was the change and transformation of the political and economic system in the countries. In fact, the issue of political and economic change that has been on the agenda as the two main topics of discussion in these republics, including Kyrgyzstan, can be defined as the problem at which the perception of the 'bipolar' world that dates back to the 1990s.
Determining the conditions of this political and economic change and transformation process emerges as a mission that the administrative staff of the countries that declared their independence after leaving the Soviet Union should be assigned. There is no longer a central authority and it is the self-dynamics of that country that will determine the transformation adventure of each country. It is at this stage that the Kyrgyz Republic is the most radical decision-making country among the other Central Asian countries in order to achieve a liberal democratic transformation in the political and economic sphere.