Hastanelerde yöneticilerin liderlik davranış tarzlarının sağlık çalışanlarının iş tatmini üzerine etkisi: Sivas Numune Hastanesi'nde sağlık çalışanlarına bir uygulama
The effect of the leadership behaviors of managers in hospitals on the job satisfaction of healthcare professionals: An application to healthcare professionals in Sivas Numne Hospital
Yazar: RAHİMENUR ÇETİNKAYA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAİM KARAGÖZ
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Hastaneler = Hospitals ; Liderlik = Leadership ; Liderlik modelleri = Leadership models ; Sağlık hizmetleri = Health services ; Sağlık personeli = Health personnel ; Sivas = Sivas ; Yöneticiler = Managers ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Sağlık kurumları, insanların sağlıklı bir yaşam sürebilmesi için hizmet veren kurumlardır. Bu kurumlarda çalışan personellerin işlerini mutlu bir şekilde yapması, iş tatmin düzeylerinin yüksek olması verilen hizmetin kalitesine etki etmektedir. Personellerin memnuniyet düzeyleri ise, liderlik tarzları da dahil olmak üzere birçok hususa göre değişkenlik gösterebilmektedir.
Bu tez çalışması Sivas Numune Hastanesi personellerinin iş tatmin düzeylerinin liderlik tarzlarıyla ilişkisi olup olmadığını ortaya koymak amacıyla yapılmış ve elde edilen veriler açıklanmıştır.
Çalışmada ilk olarak liderlikle ilgili kavramların açıklamaları yapılmıştır. Liderliğin önemine değinilen bu bölümde liderlik tarihçesi, liderin güç kaynakları, liderlik ilkeleri, liderlik tarzları, liderlik yaklaşımları gibi konular açıklanmıştır. Daha sonrasında ise iş tatminiyle ilgili kavramlar yer almaktadır. İş tatmininin önemi ve tarihçesi anlatılarak başlayan bölümde, iş tatminini etkileyen faktörler, iş tatmini teorileri gibi konulara değinilmiştir. Son olarak iş tatmininin sağlık kurumları açısından önemi anlatılmış, iş tatminsizliğinin doğuracağı olumsuz sonuçlar üzerinde durulmuştur.
Çalışmanın uygulama bölümünde ise Sivas Numune Hastanesi personellerinin iş tatmin düzeylerinin liderlik tarzlarıyla ilgisini açıklamak üzere yapılan çalışmanın sonuçları yorumlanmıştır. Araştırma evrenini Sivas Numune Hastanesinde çalışan yaklaşık 3000 personelin oluşturduğu uygulama anket yoluyla yapılmış ve 410 personelden anket için geri dönüş sağlanmıştır. Uygulamada yer alan veri seti SPSS 22.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Veri setinin çözümlenmesi için Cronbach's Alpha katsayısı, Shapiro Wilk normallik testi, Tanımlayıcı istatistikleri, Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis H testi, Spearman ilişki testi, Basit Doğrusal Nedensellik analizi uygulanmıştır. Yapılan analizler %95 güven seviyesinde yorumlanmıştır. 
Katılımcıların %62'sinin en az lisans derecesinde eğitime sahip olduğu uygulama sonucunda demografik verilerin iş tatminiyle ilgisinin düşük düzeyde olduğu görülmüştür. Aynı şekilde liderlik algısının da demografik verilerle kuvvetli bağlantısı yoktur. Sonuç ve tartışma kısmında açıklamasına yer verildiği üzere, karşılaştırma yapılan diğer uygulamalarda da benzer sonuçlar elde edilmiştir.
Demografik verilerden eğitim seviyesi ile iş tatmin düzeyi arasında ilişki kurulamaması ise, literatür taramasından elde edilen bilgilerden ve karşılaştırma yapılan tez çalışmalarından farklı olarak kayda değer bir nokta olarak görülmüştür.
Liderlik tarzları ile iş tatmin düzeyi arasında ise kuvvetli bir bağlantı kurulmuştur. Buna göre liderin, benimsediği liderlik tarzıyla ilgili liderlik araçlarını başarılı bir şekilde kullanmasının çalışanların iş tatmin düzeylerine olumlu etkisi bulunmaktadır. Liderlik tarzlarının içsel doyum ve genel doyuma etkisinin %70 civarında, dışsal doyuma etkisinin ise %70'in çok az üzerinde olduğu görülmüştür. Daha önce yapılan uygulamalarda da liderlik enstrümanlarını kullanma becerisi ve iş tatmin düzeyi arasında doğru orantı olduğu sonucuna varılmıştır.
Tez çalışmasının sonunda önerilere yer verilmiştir. Buna göre yöneticilerin lider özellikli kişilerden seçilmesi gerekmektedir. Liderler benimsedikleri liderlik tarzlarının gereklerini yerine getirerek çalışanların iş tatmin düzeylerinin artmasına yardımcı olmalıdır. Aynı zamanda çalışanların iş tatmin düzeyine etki edecek ücret, çalışma ortamı gibi maddi; takdir edilme, teşekkür ve terfi gibi manevi unsurların da gözetilmesi gerekmektedir. Lider özellikli yöneticilerin önderlik ettiği, çalışanlar arasında adaletin sağlandığı örgütlerde çalışanların iş tatmin düzeyleri de bu durumlara paralel olarak artmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Liderlik, İş Tatmini, Sağlık Hizmetleri.

Abstract:
Health institutions are institutions that provide services for people to lead a healthy life. The fact that the personnel working in these institutions do their jobs happily and their job satisfaction levels are high affect the quality of the service provided. The satisfaction levels of the personnel may vary according to many aspects, including their leadership styles.
This thesis study was carried out in order to reveal whether the job satisfaction levels of Sivas Numune Hospital personnel are related to their leadership styles and the data obtained are explained.
In the study, firstly, the concepts related to leadership were explained. In this section, where the importance of leadership is mentioned, subjects such as the history of leadership, the power sources of the leader, leadership principles, leadership styles, leadership approaches are explained. Then there are the concepts related to job satisfaction. In the chapter, which started by explaining the importance and history of job satisfaction, the factors affecting job satisfaction and job satisfaction theories were mentioned. Finally, the importance of job satisfaction in terms of health institutions is explained and the negative consequences of job dissatisfaction are emphasized.
In the application part of the study, the results of the study were interpreted to explain the relationship between the job satisfaction levels of Sivas Numune Hospital personnel and their leadership styles. The population of the research was made up of approximately 3000 personnel working in Sivas Numune Hospital, and 410 personnel were returned for the questionnaire. The data set in the application was analyzed with the SPSS 22.0 package program. Cronbach's Alpha coefficient, Shapiro Wilk normality test, Descriptive statistics, Mann-Whitney U test, Kruskal-Wallis H test, Spearman relationship test, Simple Linear Causality analysis were used to analyze the data set. The analyzes were interpreted at the 95% confidence level.
As a result of the application, in which 62% of the participants had at least a bachelor's degree, it was seen that the demographic data had a low level of relation with job satisfaction. Likewise, the perception of leadership does not have a strong connection with demographic data. As explained in the Conclusion and Discussion section, similar results were obtained in other applications compared.
The inability to establish a relationship between education level and job satisfaction level from demographic data was seen as a remarkable point, unlike the information obtained from the literature review and the thesis studies compared.
A strong connection was established between leadership styles and job satisfaction level. Accordingly, the successful use of leadership tools related to the leadership style adopted by the leader has a positive effect on the job satisfaction levels of the employees. It has been observed that the effect of leadership styles on internal satisfaction and general satisfaction is around 70%, and the effect on external satisfaction is slightly above 70%. It has been concluded that there is a direct correlation between the ability to use leadership instruments and the level of job satisfaction in previous applications.
Suggestions are given at the end of the thesis. Accordingly, managers should be selected from people with leadership characteristics. Leaders should help increase the job satisfaction levels of their employees by fulfilling the requirements of the leadership styles they adopt. At the same time, material such as wages and working environment that will affect the job satisfaction level of the employees; Spiritual elements such as appreciation, thanks and promotion should also be taken into account. The job satisfaction levels of the employees increase in parallel with these situations in the organizations where the leaders with leadership characteristics are led and justice is ensured among the employees.

Key words: Leadership, job satisfaction, healthcare services.