Türkiye'de 2015-2023 yılları arasında yapılmış din eğitimindeki lisansüstü çalışmaların incelenmesi
Examination of the postgraduate studies in religious education conducted in turkey between 2015-2023
Yazar: YASİN BEKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. AHMET ÇAKMAK
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Din ve Felsefe Bilimleri Ana Bilim Dalı / Din Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezinde bulunan 2015-2023 yılları arasındaki din eğitimi bölümünde hazırlanmış lisansüstü tezlerin yılı, üniversitesi, danışman unvanı, yazar cinsiyeti, çalışma dili, sayfa sayısı, araştırma konusu, araştırma yöntemi, veri toplama araçları, veri analiz teknikleri vb. parametrelere göre incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu incelemede elde edilecek bulguların literatürde yapılmış benzer çalışmalarla kıyaslanarak din eğitimi biliminin katettiği yolu görmek hedeflenmiştir. Böylece din eğitimi biliminin ulaştığı sınırlar keşfedilerek eksik kısımlarla ilgili çalışma sahalarına ışık tutmak amaçlanmıştır.
Araştırmada 2015-2023 yılları arasında din eğitiminde yapılan lisansüstü tezlerin durumunu ortaya koymak amacıyla nicel araştırma yaklaşımı esaslı tarama yöntemi kullanılmıştır. Problem ve alt problemlere cevap bulabilmek için bahsi geçen yıl aralığındaki tezler Din Eğitimi Tezleri İnceleme Formu (DETİF) ile incelenerek veriler elde edilmiştir. Ardından betimsel istatistik analizleri tablolar halinde verilerek yorumlanmış ve önceki çalışmalarla kıyaslanmıştır.
Araştırma kapsamında elde edilen bulgular şekil ve tablolaştırılarak betimsel istatistikleri tutularak yüzde frekans hesaplamaları yapılmıştır. Ardından çıkan sonuçlara ilişkin bilgiler verilerek literatürdeki benzer çalışmalar ile kıyaslanarak yorumlanmıştır. Bu durumda yapılan tezlerin 5'te 4'ü yüksek lisans, 5'te 1'i doktora olarak gerçekleştirilmiştir. Cinsiyete göre yüksek lisans ve toplam dağılımda kadınlar, doktorada ise erkeklerin etkinliği gözlemlenmiştir. En çok çalışma 2019 yılında yapılmıştır. Prof. Dr. unvanlı akademisyenlerin ön planda olduğu sonucuna ulaşılmıştır. En çok çalışmanın Marmara Üniversitesinde üretildiği görülmektedir. Tezler teknik bakımdan incelendiğinde (özet, anahtar kelimeler, problem, amaç, önem, sayıltılar, sınırlılıklar vb.) büyük oranda tezlerde belirtilmiştir. En çok örgün eğitim üzerine çalışılmıştır. Konu bazında en çok eğitimci, yazar ve düşünürlerle ilgili çalışmalar yapılmıştır. İlköğretim en çok çalışmalara konu olmuş eğitim kademesidir. Çalışma grubu olarak öğrenciler en çok tercih edilen gruptur. Çalışmalarda açık ara en çok tercih edilen okullardır. Çalışmaların yöntemine ilişkin bulgularda nicel yöntemlerin nitel yöntemlerden daha çok tercih edildiği görülmektedir. Örneklem seçim yöntemlerinde basit rastgele (tesadüfî) en çok tercih edilendir. Veri toplama araçlarında çoğunluk nitel veri toplama araçlarını tercih etmişlerdir. Veri analiz yöntemlerindeki tercih ise aynı şekilde nitel veri analiz teknikleri yönündedir. Yöntemle veri toplama ve veri analiz teknikleri arasındaki tezatın sebebi ilgili bölümde açıklanacaktır. 
Yaptığımız çalışma din eğitimi bölümünün bir bilim dalı olma sürecini geç tamamlamasına karşın büyük ilerleme kaydederek alan yazına birçok çalışma dahil edildiğini ortaya koymaktadır. Elde edilen veriler ışığında din eğitimi alanının zenginleştiği sonucuna ulaşılmıştır. Ancak gidilecek daha çok yol olduğu da açıktır.
Anahtar Kelimeler: Din Eğitimi, Din Eğitimi Bilimi, Lisansüstü, Yüksek Lisans, Doktora

Abstract:
It is aimed to examine the postgraduate theses prepared in the department of religious education between 2015-2023 in the national thesis center of the council of higher education (yök) according to parameters such as year, university, advisor title, author gender, language of study, number of pages, research topic, research method, data collection tools, data analysis techniques, etc. It is aimed to compare the findings of this examination with similar studies in the literature and to see the path taken by the science of religious education. Thus, it is aimed to discover the limits reached by the science of religious education and to shed light on the fields of study related to the missing parts.
In the study, the survey method based on quantitative research approach was used in order to reveal the status of postgraduate theses in religious education between 2015-2023. In order to find answers to the problem and sub-problems, data were obtained by examining the theses in the aforementioned year interval with the religious education theses review form (detıf). Then, descriptive statistical analyzes were given in tables and interpreted and compared with previous studies.
The findings obtained within the scope of the research were tabulated in figures and tables, descriptive statistics were kept and percentage frequency calculations were made. Then, information about the results were given and interpreted by comparing them with similar studies in the literature. In this case, 4 out of 5 of the theses were carried out as master's degree and 1 out of 5 as doctorate. According to gender, women were observed in master's and total distribution, while men were observed in doctoral studies. The most studies were conducted in 2019. It was concluded that academics with the title of prof. Dr. Are at the forefront. It is seen that the most studies were produced at marmara university. When the theses are examined technically (abstract, keywords, problem, purpose, importance, assumptions, limitations, etc.) Are mostly stated in the theses. Most studies were conducted on formal education. Most studies were conducted on educators, writers and thinkers on the basis of subject. Primary education is the education level that has been the subject of the most studies. Students are the most preferred study group. Schools were by far the most preferred in the studies. In the findings regarding the methodology of the studies, it is seen that quantitative methods are preferred more than qualitative methods. Simple random is the most preferred sample selection method. In data collection tools, the majority preferred qualitative data collection tools. The preference in data analysis methods is also in the direction of qualitative data analysis techniques. The reason for the contrast between the method, data collection and data analysis techniques will be explained in the related section. 
Our study reveals that although the religious education department has completed the process of becoming a science late, it has made great progress and many studies have been included in the literature. In the light of the data obtained, it is concluded that the field of religious education has been enriched. However, it is clear that there is still a long way to go.
Keywords: Religious Education, Religious Education Science, Postgraduate, Master, PhD