Naftokinon yapısı içeren bileşiklerin bazı metal komplekslerinin oluşum sabitlerinin belirlenmesi
Determination of formation constants of some metal complexes of compounds containing naphthoquinone structure
Yazar: GÜLÇİN KOCAGÖZ
Danışman: PROF. DR. FADİME NAZLI DİNCER KAYA
Mersin Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Kimya = Chemistry
Dizin: Metal kompleksleri = Metal complexes ; Naftokinon = Naphtaquinane ; Nikel = Nickel ; Potansiyometri = Potentiometry ; Potansiyometrik titrasyon = Potentiometric titration ; Çinko = Zinc ; İlaç formülleri = Formularies ; İlaç üretimi = Drug production

Özet:
Naftokinon türevi bileşikler ve/veya metal kompleksleri antibakteriyel, antifungal, antikanser, antiinflamatuar, sitotoksik gibi çeşitli geniş spektrumlu farmakolojik aktiviteler göstermelerinden dolayı ilaç araştırmalarında önemli bir yere sahiptir. Bu sebeple naftokinon yapısı bulunduran bileşiklerin çeşitli metal iyonları ile oluşturacakları komplekslerin oluşum sabitlerinin belirlenmesi önem arz etmektedir. Bu tez çalışması kapsamında, naftokinon yapısı içeren dört bileşik sentezlenerek bu bileşiklerin Zn(II), Ni(II) ve Pt(II) iyonları ile oluşturacakları komplekslerin oluşum sabitleri, 25.0 ± 0.1 °C de, 0.1 M NaCl iyonik şiddette ve dimetil sülfoksit:su (50:50 v/v) hidro-organik çözücü sisteminde potansiyometrik titrasyonlar sonucu elde edilen datalardan yararlanarak HYPERQUAD bilgisayar programı kullanılarak belirlendi. Gerçekleştirilen potansiyometrik titrasyonlar sonucunda ligandların belirtilen koşullarda bu metal iyonları ile 1:1 kompleksler oluşturacakları belirlendi. Naftokinon yapısı içeren dört ligand türünün de metal iyonları ile oluşturması beklenen olası komplekslerin 1,4-naftokinon halka sistemindeki karbonil oksijeni, amin azotu ve tiyoürenin tiyokarbonil kükürdü ile metal iyonları arasında oluşacak koordine kovalent bağlar üzerinden komplekslerin oluşacağı düşünülmektedir. HYPERQUAD bilgisayar programı yardımıyla yapılan hesaplamalardan, ligandların Zn(II), Ni(II) ve Pt(II) iyonları ile oluşturduğu komplekslerin 1:1 olduğu ve bu kompleksleşmeler sonucunda, bileşikler için farklı pH aralıklarında oluşup tükenen ML, MHL, MH2L MH3L ve MH4L tipi türlerinin oluştuğu tespit edildi.

Abstract:
Naphthoquinone derivative compounds and/or metal complexes have an important place in drug research since they show various broad-spectrum pharmacological activities such as antibacterial, antifungal, anticancer, anti-inflammatory, and cytotoxic. For this reason, it is important to determine the formation constants of the complexes that the compounds containing the naphthoquinone structure will form with various metal ions.
Within the scope of this study, four compounds containing naphthoquinone structure were synthesized and the formation constants of the complexes to be formed by Zn(II), Ni(II), and Pt(II) ions of these compounds were determined by means of HYPERQUAD computer program using the data obtained as a result of potentiometric titrations in the hydro-organic solvent system at 0.1 °C ± 25.0 and 0.1 M NaCl ionic intensity and dimethyl sulfoxide:water (50:50 v/v). In conclusion of the potentiometric titrations, it was determined that the ligands would form 1:1 complexes with these metal ions under the specified conditions. It is considered that the possible complexes that are expected to form with metal ions of all four ligand types containing naphthoquinone structure to be formed through the coordinate covalent bonds that will form between the carbonyl oxygen, amine nitrogen, and thiocarbonyl sulfur of thiourea and metal ions in the 1,4-naphthoquinone ring system. From the calculations carried out by HYPERQUAD computer program, it was found that the complexes formed by the ligands and Zn(II), Ni(II), and Pt(II) ions were 1:1, and as a result of these complexations, it was determined that ML, MHL, MH2L, MH3L, and MH4L types were formed and consumed at different pH ranges for the compounds.