Karaciğer hücrelerinde paraoksonaz 1 ekspresyonunun PPARα ile kontrolü
Control of paraoxonase 1 expression with PPARα in liver cell lines
Yazar: SEVGİ ÇEVİK
Danışman: DOÇ. DR. FİLİZ AKBIYIK
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Fenofibrat = Fenofibrate ; Hücreler = Cells ; Karaciğer = Liver ; Paraoksonaz = Paraoxonase ; Reseptörler-sitoplazmik ve nükleer = Receptors-cytoplasmic and nuclear

Özet:
Kalp ve beyin gibi yaşamsal organları besleyen damarlarda aterosklerotik lezyonlar sonucu gelişen kardiyovasküler hastalıklar, mortalite ve morbiditesi yüksek olan ve toplumsal boyutta sağlık sorunu oluşturan bir hastalık grubudur. Günümüzde Paraoksonaz 1 (PON1)'in kardiyovasküler hastalıklardaki yeri, lipid ve lipoprotein metabolizmasıyla ilişkisi, potansiyel antiaterojenik etkisi ve peroksidatif hasara karşı antioksidan özellikleri, yoğun bir şekilde araştırılmakta ve gün geçtikçe daha da önem kazanmaktadır. PON1 hem arilesteraz hem de paraoksonaz aktivitesine sahip, plazmada yüksek dansiteli lipoprotein (HDL) yapısında bulunan bir ester hidrolazıdır. Nükleer reseptör ailesinden olan PPAR'lar, transkripsiyon düzeyinde protein ekspresyonunu kontrol eden çok etkili faktörlerdir. Bu çalışmanın amacı HDL yapısında yer alan ve oksidatif değişiklikleri önleyen PON1 enzim sentezinin ve aktivitesinin, PPAR? hedef genlerinden biri olup olmadığının araştırılmasıdır. PPAR? ligandları olarak WY-14,643 ve fenofibrat kullanılmıştır. Hücre kültürü çalışmalarında rat ve insan hepatoma hücreleri WY-14,643 ve fenofibrat ile 48 saat süre ile inkübe edilmiştir. PON1 aktivitesi spektrofotometrik yöntem ve PON1 ekspresyonu western blot ile değerlendirilmiştir. PPAR? ligandları, PON1 protein ekspresyonu ve aktivitesi üzerine, iki farklı hücre dizisinde farklı etkiler ortaya çıkarmıştır. PON1 protein ekspresyonundaki artış, her zaman aktivitede bir değişikliğe neden olmamıştır. Ateroskleroz mekanizmasında yer alan moleküllerin bir kısmı doğrudan ilaç hedefiyken, bir kısmı ise ilaçlarla düzeyi veya aktivitesi değiştirilebilen niteliktedir. Bu etkileşimlerin iyi tanımlanması, kardiyovasküler hastalıkların önlenmesi ve tedavisinde önemli bir bilgi birikimi oluşturacaktır. Sonuç olarak bu çalışma kapsamında, ateroskleroz mekanizmasında yer alan molekülleri hedefleyen PPAR? ligandlarının, yine mekanizmada önemli rolü olduğu düşünülen PON1 sentezi ve aktivitesine olan etkisi incelenmiştir.

Abstract:
Cardiovascular diseases arise due to atherosclerotic lesions in veins feeding the vital organs, such as heart and brain. This disease group which have high mortality and morbidity forms a health problem in social dimension. In cardiovascular disease the role of paraoxonase 1 (PON1), its relations with lipid and lipoprotein metabolism, its potential anti-atherogenic effect, and its anti-oxidant effect against peroxidative damage are being searched intensively with growing interest. PON1 is an ester hydrolase which is within the structure of high-density-lipoprotein (HDL) that has both arylesterase and paraoxonase activities. PPARs, which belong to the nuclear receptor family, are very effective factors that control the protein expression directly at the level of transcription. The aim of this study is to examine whether PON1 enzyme, (which is present in HDL) prevents its oxidation, is a target gene of PPAR?. WY-14,643 and fenofibrate are used as PPAR? ligands. In cell culture studies, rat and human hepatoma cells are incubated with PPAR? agonists for 48 hours. PON1 activity was measured by spectrophotometricly and PON1 expression have been evaluated by western blotting. It is observed that PPAR? ligands caused different effects on PON1 expression and activities in different cell lines. Increase in PON1 protein expression did not effect the activity. While some of molecules in the atherosclerosis mechanisms are directly drug-aimed, some of them have the quality of which its level and activity can be changed by drugs. A good definition of these interactions will provide crucial information in the prevention of cardiovascular diseases and in their cure. In conclusion, in this study, the effect of PPAR? ligands, which have roles in atherosclerosis mechanism, on the expression PON1 and activity of PON1 was examined.