Kliniğimizde sarkoidoz tanısı alan hastaların prospektif izlenmesi
Prospective follow-up of patients with sarcoidosis in our clinic
Yazar: AZİZ ULUIŞIK
Danışman: DOÇ. DR. OĞUZ UZUN
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases
Dizin: Akciğer = Lung ; Difüzyon = Diffusion ; Karbonmonoksit = Carbon monoxide ; Lenfatik sistem = Lymphatic system ; Prospektif çalışmalar = Prospective studies ; Skolyoz = Scoliosis ; Solunum fonksiyon testleri = Respiratory function tests

Özet:
Sarkoidoz hastalığı günümüzde tıp alanındaki gelişmelere rağmen nedeni halen net olarak bilinemeyen, primer olarak akciğeri ve lenfatik sistemi etkileyen, insan vücudunda granülomatöz inflamasyonun en sık görülen nedenlerindendir. Her iki cinsiyette, tüm ırk ve çoğunlukla genç ve orta yaşlı kişilerde olmak üzere tüm yaşlarda görülebilir. Tedavisi hastalığın sık spontan remisyon göstermesi, uygulanan tedavilerin yan etkileri ve tedavi edilen hastalarda nükslerin daha fazla görülmesi nedeniyle halen tartışmalıdır.Çalışmaya Mart 2007 ile Mart 2010 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıklarını polikliniğine başvuran 48 sarkoidoz hastası dahil edildi. Sarkoidoz teşhisi konulan hastaların demografik, klinik, radyolojik, solunum fonksiyon testleri ile birlikte tanı ve tedavi yaklaşımları ve tedavi sonuçları değerlendirildi.Hastalarımızın 36'sı (% 75) kadın, 12'si (% 25) erkek olup, yaş ortalaması 45±10,7 (26-77) idi. Hastalarımızda en sık görülen başvuru şikayetinin öksürük (% 39,5) olduğu görüldü. Fizik muayene bulguları incelendiğinde hastalarımızda en sık ral (% 22,9) ve eritema nodozum (% 14,6) saptandı.Hastalarımızın 37'si (% 77) hiç sigara kullanmamıştı ve 40 tanesinde (% 83,3) PPD testinde endürasyon saptanmadı.Tanı konulan hastalarımız akciğer grafilerine göre evrelendirildiklerinde 5 hasta (% 10,4) evre 0, 18 hasta (% 37,5) evre 1, 18 hasta (% 37,5) evre 2, 6 hasta (% 12,5) evre 3, 1 hastada (% 2,0) evre 4 olarak değerlendirildi. Akciğer grafilerinde en sık görülen radyolojik bulgular hiler/mediastinal genişleme ve buzlu cam dansiteleriydi.Yapılan solunum fonksiyon testlerinde en sık restriktif tipte solunum yetmezliğine (17 hasta, % 35,4) rastlandı. Karbonmonoksit difüzyon kapasitesi (DLCO) ölçülen 32 hastanın 12 tanesinde (% 37,5) difüzyon kapasitesinde azalma mevcuttu. Solunum fonksiyon testi değerleri evrelere göre değerlendirildi. Solunum fonksiyon testi ölçümlerinde evreler ilerledikçe spirometrik ve difüzyon kapasite değerlerinde azalma saptanmasına rağmen istatistiksel fark yoktu.Tanı yöntemleri incelendiğinde; klinik ve radyolojik değerlendirmeler ışığında 35 hastaya (% 72,9) bronkoskopiyle, 11 hastaya (% 22,9) mediastinoskopiyle, 7 hastaya (% 14,6) cilt biyopsisiyle, 3 hastaya (% 6,3) periferik lenf nodu biyopsisiyle, 1'er hastaya da (% 2,1) karaciğer ve lakrimal bez biyopsi ile tanı konulmuştur.Sarkoidoz tanısı konulan tüm hastalarımıza kortikosteroid başta olmak üzere immünsüpresif tedavi başlandı. Tedavi sonuçlarına bakıldığında 43 hastada (% 91,7) iyileşme sağlanırken, 4 hastada (% 8,3) immünsüpresif tedaviye direnç saptandı.Sonuç olarak, çalışmamızda sarkoidoz hastaları prospektif olarak incelenmiş olup bu hastaların demografik, klinik, radyolojik, solunum fonksiyon testleri ile birlikte tanı ve tedavi yaklaşımları ve tedavi sonuçlarını değerlendirilmiştir.

Abstract:
Despite advances in medicine today, sarcoidosis disease, the reason is still unknown, is one of the most common causes of granulomatous inflammation in the human body, primarily affecting the lungs and lymphatic system. It can be seen in both sexes, all races and all ages, with mostly in young and middle-aged people. Because of frequent spontaneous remissions, side effects of the treatments and more recurrences, the treatment of the disease is still controversial.48 patients with sarcoidosis who presented to Chest Disease Department in Ondokuz Mayis University Medical School between March 2007 and March 2010 were included in the study. Patients with sarcoidosis were evaluated for demographic, clinical, radiologic characteristics together with diagnostic and therapeutic approaches and the results of the treatment.Of our patients, 36 (75 %) were female and 12 (25 %) were male; the mean age was 45±10.7 (26-77). The most common complaint at the presentation was cough (39,5 %). The most frequently signs were rale (22,5 %) and erythema nodosum (14,6 %) in the physical examination. 37 of our patients (77 %) had never smoked. There was no enduration in PPD test for 40 patients (83,3 %).5 patients (10,4 %) were stage 0 (10,4%), 18 patients were stage 1 (37,59 %), 18 patients were stage 2 (37,5 %), 6 patients were stage 3 (12,5 %) and 1 patient was stage 4 (2,0 %) according to the chest X-ray staging. The most common radiologic findings were hilar/ mediastinal enlargement and ground-glass densities in the chest X-rays.The most common pattern was restrictive type of respiratory dsyfunction (17 patients, 35,4 %) in the pulmonary function tests. There was a reduction in the carbon monoxide diffusion capacity (DLCO) for 12 of the 32 patients who were tested. Pulmonary function test values were evaluated according to the stages. Although reduction was detected in pulmonary function tests for spirometric and diffusion capacity values, there was no statistical difference.Diagnostic methods were as follows; 35 patients (72,9 %) were diagnosed by broncoscopy, 11 patients (22,9 %) mediastinoscopy, 7 patients (14,6 %) skin biopsy, 3 patients (6,3 %) peripheric lymph node biopsy, 1 patient liver biopsy (1,05 %) and 1 patient (1,05 %) lachrymal gland biopsy in the light of clinical and radiological evaluationsImmunosuppressive therapy, especially steroids, was given to patients with sarcoidosis. Given the results of the treatment, while 43 patients (91,7 %) were improved, resistant to immunosuppressive therapy was detected in 4 patients (8,3 %).In conclusion, patients with sarcoidosis were investigated prospectively and demographic, clinical and radiologic characteristics were evaluated together with diagnostic and therapeutic approaches and the results of the treatment.