Türkiye'de erken çocuk dönemindeki Otizm Spektrum Bozukluğu olan çocuklarla yapılmış lisansüstü çalışmaların betimsel değerlendirilmesi ve metaanalizi
Descriptive and meta-analysis of postgraduate studies with early childhood Autism Spectrum Disorders in Turkey
Yazar: MERYEM BOĞAN
Danışman: PROF. DR. SAFİYE SUNAY YILDIRIM DOĞRU
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Özel Eğitim Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Betimsel analiz = Descriptive analysis ; Bilimsel dayanaklı uygulamalar = Scientifically based applications ; Lisansüstü tezler = Postgraduation thesises ; Meta analizi = Meta analysis ; Otistik çocuklar = Autistic children ; Otizm spektrum bozukluğu = Autism spectrum disorder ; Tezler = Theses ; Yaygın gelişimsel bozukluk = Pervasive developmental disorder ; Çocukluk dönemi = Childhood

Özet:
Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB); erken dönemde ortaya çıkan sosyal iletişimde bozukluk, sosyal etkileşimde belirgin sınırlılık, sınırlı-yineleyen ilgi ve basmakalıp davranışlarla karakterize olan karmaşık nörogelişimsel bir bozukluktur (APA, 2014). Bu çalışma Türkiye'de 1980-2022 yılları arasında erken çocukluk dönemindeki OSB' li çocuklarla yapılmış lisansüstü çalışmaların NCAEP (National Clearinghouse on Autism and Evidence –Based Practices) 2020' de belirlenmiş Kanıt Temelli Uygulamalardan hamgilerine yer verildiğinin belirlenmesi, Tek denekli araştırma yöntemleri ile yapılmış lisansüstü çalışmaların Horner, Carr, Halle, McGee, Odom ve Wolery (2005) tarafından geliştirilen ''Tek Denekli Araştırmalar Niteliksel Ölçütleri '' açısından değerlendirilip ''kabul edilebilirlik'' ölçütlerinin değerlendirilmesi, lisansüstü çalışmalardaki uygulamalar Örtüşmeyen Veri Yüzdesi (ÖVY) tekniği kullanılarak etki büyüklüğünün hesaplanması, lisansüstü çalışmaların (a) lisansüstü çalışmalara ilişkin genel bilgiler; yayın türü, üniversite, enstitü ve anabilim dalı, (b) lisansüstü çalışmalara katılanların demografik özelliklerine ilişkin veriler; araştırmanın katılımcıları, OSB olan birey özellikleri, uygulamacı, (c) lisansüstü çalışmalarda kullanılan yöntemlere ilişkin veriler; bağımsız değişken, bağımlı değişken, değerlendirme araçları, araştırma modeli, öğretimin sunumu, ortam, (d) lisansüstü çalışmaya ilişkin güvenirlik verileri (gözlemciler arası güvenirlik, uygulama güvenirliği, sosyal geçerlilik, etkililik, izleme, genelleme),  (e) lisansüstü çalışmaların bulgularına ilişkin veriler başlıkları ve alt başlıkları altında  betimsel olarak değerlendirilmesi açısından ulusal alanyazına katkı sağlayarak erken çocukluk döneminde olan OSB' li çocuk ailelerine, öğretmenlerine ve bu konuda çalışan uzmanlara önemli bilgiler sunulması hedeflenmiştir.

Abstract:
Autism Spectrum Disorder (ASD); It is a complex neurodevelopmental disorder characterized by early social communication disorder, marked limitation in social interaction, limited-repetitive interests, and stereotypical behaviors (APA, 2014). This study was carried out with single-subject research methods. Evaluating the "Acceptability" criteria by evaluating the "Single Subject Research Qualitative Criteria" developed by Horner, Carr, Halle, McGee, Odom, and Wolery (2005), evaluation of the "acceptability" criteria of the graduate studies, using the Percent of Non-Overlapping Data (PND) technique. calculation of the size of postgraduate studies (a) general information on postgraduate studies; data on the type of publication, university, institute and department, (b) demographic characteristics of participants in postgraduate studies; participants of the study, characteristics of individuals with ASD, practitioner, (c) data on methods used in graduate studies; independent variable, dependent variable, assessment tools, research model, teaching presentation, environment, (d) postgraduate study reliability data (inter-observer reliability, application reliability, social validity, effectiveness, monitoring, generalization), (e) postgraduate studies' findings It is aimed to provide important information to the families of children with ASD, teachers and experts working on this issue by contributing to the national literature in terms of descriptive evaluation under the data titles and sub-titles.