Sağlıklı kadınlarda manuel lenf drenajının otonomik fonksiyonlar ve ağrı üzerine etkilerinin incelenmesi
Investigation of the effects of manual lymph drainage on autonomic functions and pain in healthy women
Yazar: HÜMEYRA KİLOATAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM IŞINTAŞ ARIK
Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Ağrı = Pain ; Drenaj = Drainage ; Kadınlar = Women ; Lenf = Lymph ; Lenfatik sistem = Lymphatic system ; Otonom sinir sistemi = Autonomic nervous system ; Stres = Stress

Özet:
Amaç: Manuel lenf drenajı, kompleks boşaltıcı fizyoterapinin bir parçası olarak
sıklıkla lenfödem tedavisinde kullanılır. Kardiyovasküler sistem, otonom sinir sistemi
ve ağrı üzerine etkilerinden dolayı farklı hastalıklarda kullanımıyla ilgili çalışmalar
sıklıkla yapılmaktadır. Ancak bu etkiler hala net bir şekilde tanımlanmamıştır. Bu
nedenle bu çalışmanın amacı sağlıklı kadınlarda manuel lenf drenajının otonomik
fonksiyonlar ve ağrı üzerine etkilerinin incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya dahil edilme kriterlerine uygun 40 sağlıklı kadın dahil
edildi. Tek kör randomize kontrollü olarak planlanan çalışmada katılımcılar manuel
lenf drenajı (MLD), sham MLD ve kontrol grubu olmak üzere 3 gruba ayrıldı.
Katılımcıların demografik bilgileri, kan basıncı, kalp hızı değişkenliği, ağrı eşiği ve
toleransı değerlendirildikten sonra soğuk basınç testi uygulandı. Testten hemen sonra
kan basıncı, kalp hızı değişkenliği, test sonrası hissedilen ağrı şiddeti, ağrı eşiği ve
toleransı değerlendirildi. MLD grubuna kısa boyun, abdominal, lenf nodüllerinin
uyarılması ve sağ kolu kapsayan MLD, sham MLD grubuna ise sham bir protokol
uygulandı. Kontrol grubundan ise 10 dakika sırt üstü uzanmaları istendi. Uygulama
sonrası kan basıncı, kalp hızı değişkenliği, hissedilen ağrı şiddeti, ağrı eşiği ve
toleransı tekrar değerlendirildi.
Bulgular: Sistolik kan basıncı (SKB) soğuk basınç testiyle birlikte her 3 grupta
azalırken sham MLD grubunda uygulama sonrası azalmaya devam etti (p<0,05). Kalp
hızında soğuk basınç testi sonrasında MLD, sham MLD ve kontrol grubunda anlamlı
bir azalma olurken, uygulama sonrası sadece MLD grubunda anlamlı azalma devam
etti (p<0,05). Kalp hızı değişkenliğine ait RMSSD parametresi sadece MLD grubunda
uygulama sonrası anlamlı bir şekilde arttı. (p<0,05). RR interval değeri ise MLD ve
kontrol grubunda hem soğuk basınç testi sonrası hem de uygulama sonrası arttı
(p<0,05). Soğuk basınç testiyle tenar bölgeden yapılan ağrı eşiği ölçümünde sham ve
kontrol grubunda ağrı eşiği arttı (p<0,05). Önkol da ise kontrol grubunda hem soğuk
v
basınç testi hem de uygulama sonrası ağrı eşiği arttı (p<0,05). Üst kol da ise kontrol
grubunda soğuk basınç testiyle artarken MLD grubunda uygulamayla arttı (p<0,05).
Ağrı toleransı soğuk basınç testiyle sham gubunda tenar bölgede artarken, MLD ve
kontrol grubunda ise önkolda arttı (p<0,05).
Sonuç: Çalışma sonucunda MLD ve kontrol grubunda soğuk basınç testiyle
parasempatik sinir sistemi aktivasyonunun arttığı bulundu. Soğuk basınç testinin her
üç grupta aynı etkiyi ortaya çıkarmaması gruplarda test sonucunu etkileyen bazı
farklılıklar olduğunu düşündürmektedir. Her üç grupta da parasempatik sinir sistemi
stimülasyonu yönünde değişen parametreler olmasına rağmen grupların birbirine
üstünlüğü bulunmamaktadır. MLD'nin parasempatik sinir sisteminde meydana
getirdiği etkinin dokunmanın etkisiyle mi yoksa MLD'ye ait spesifik mekanizmalarla
mı meydana geldiğini belirlemek için yapılacak yeni çalışmalara ihtiyaç vardır. MLD
özellikle otonom sinir sisteminin etkilendiği ve ağrılı hastalıklarda bir tedavi yöntemi
olarak kullanılabilir.
Anahtar Kelimeler: ağrı, deneysel stres, otonomik fonksiyon, manuel lenf drenajı

Abstract:
Aim: Manual lymph drainage is often used in the treatment of lymphedema as part of
complex decongestive physiotherapy. However, due to its effects on the
cardiovascular system, autonomic nervous system and pain, studies are being
conducted on its use in different diseases. However, these effects are still not clearly
defined. Therefore, the aim of this study is to examine the effects of manual lymph
drainage on autonomic functions and pain in healthy women.
Materials and Methods: Forty healthy women who met the inclusion criteria were
included in the study. In the single-blind randomized controlled study, the participants
were divided into 3 groups as manual lymph drainage (MLD), sham MLD and control
group. After evaluating the demographic information, blood pressure, heart rate
variability, pain threshold and tolerance of the participants, the cold pressure test was
applied. Immediately after the test, blood pressure, heart rate variability, post-test pain
intensity, pain threshold and tolerance were evaluated. The MLD group received short
neck, abdominal, lymph node stimulation and right arm MLD applications. A sham
protocol was applied to the sham MLD group. The control group was asked to lie on
their back for 10 minutes. After the application, blood pressure, heart rate variability,
perceived pain intensity, pain threshold and tolerance were re-evaluated.
Results: While systolic blood pressure decreased in all 3 groups with the cold pressure
test, it continued to decrease after the application in the sham MLD group (p<0.05).
While there was a significant decrease in heart rate in the MLD, sham MLD and
control groups after the cold pressure test, a significant decrease continued only in the
MLD group after the application (p<0.05). The RMSSD parameter of heart rate
variability increased significantly only in the MLD group after the application
(p<0.05). The RR interval value increased both after the cold pressure test and after
the application in MLD and control groups (p<0.05). Pain threshold measurement from
vii
the thenar region with cold pressure test increased the pain threshold in the sham and
control groups (p<0.05). In the forearm, both the cold pressure test and the postapplication pain threshold increased in the control group (p<0.05). In the upper arm,
while it increased with cold pressure test in the control group, it increased with the
application in the MLD group (p<0.05). While pain tolerance increased in the thenar
region in the sham group with the cold pressure test, it increased in the forearm in the
MLD and control groups (p<0.05).
Conclusion: As a result of the study, it was found that parasympathetic nervous system
activation increased with cold pressure test in MLD and control groups. The fact that
the cold pressure test did not reveal the same effect in all three groups suggests that
there are some differences in the groups that affect the test result. Although there were
varying parameters in the direction of parasympathetic nervous system stimulation in
all three groups, the groups were not superior to each other. New studies are needed to
determine whether the effect of MLD in the parasympathetic nervous system is caused
by the effect of touch or by specific mechanisms of MLD. MLD can be used as a
treatment method especially in painful diseases where the autonomic nervous system
is affected.
Key words: pain, experimental stress, autonomic function, manual lymph drainage