İş tatmini ve çalışan performansı üzerine içsel pazarlamanın etkisi: Spor-fitness merkezleri üzerine bir araştırma
The effect of internal marketing practices on transactor performance and employee satisfaction: A research on sports–fitness centers
Yazar: HÜSEYİN CAN
Danışman: DOÇ. DR. ERSİN ESKİLER
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi Anabiilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Spor = Sports
Dizin: Fitness merkezi = Fitness center ; Pazarlama = Marketing ; Performans = Performance ; Spor merkezi = Sport center ; Çalışanlar = Workers ; Ölçekler = Scales ; İçsel pazarlama = Internal marketing ; İş doyumu = Job satisfaction

Özet:
Bu araştırmada, spor işletmelerinden olan ve günümüzde birçok insanın farklı kişisel nedenlerden dolayı spor yapmak amacıyla kullandığı spor-fitness merkezlerinde görev yapan personellerden toplanan veriler ışığında içsel pazarlama uygulamalarının çalışan performansı ve iş tatmini üzerine etkisi ortaya koyulmaya çalışılmıştır.
Araştırma grubunu, İstanbul il sınırları içerisinde yer alan spor-fitness merkezlerinde çalışan 211'i erkek, 71'i kadın olmak üzere toplam 282 personel oluşturmuş olup, katılımcıların konu ile ilgili anket formlarını doldurmaları ile çalışma verileri elde edilmiştir. Bu bağlamda çalışmaya katılan kişiler, basit seçkisiz örneklem yöntemi ile seçilmiş olup gönüllülük kriteri göz önünde bulundurulmuştur. Veri toplama aracı olarak bu çalışmada kullanılan anket formu dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Foremen ve Money (1995) tarafından geliştirilen ve Candan ve Çekmecelioğlu (2009) tarafından Türkçe'ye uyarlanan İçsel Pazarlama ölçeği kullanılmıştır. İkinci bölümde Sigler ve Pearson (2000) tarafından yapılan çalışmalarda kullanılmış olan ve Çöl (2008) tarafından Türkçe'ye uyarlanan İş Gören Performansı ölçeği kullanılmıştır. Üçüncü bölümde Weiss, Dawis, England ve Lofquist (1967) tarafından geliştirilen ve Baycan (1985) tarafından Türkçe'ye çevrilen Minnesota İş Tatmini ölçeğinin yirmi soruluk kısa formu kullanılmıştır. Anket formunun son bölümde ise kişisel bilgi formu yer almaktadır.
Çalışma grubundan elde edilen verilerin istatistiksel analizi, SPSS (Statistical Package for Social Sciences) istatistik programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Değişkenlerin normal dağılım sergileyip sergilemediğini belirlemek için normallik sınaması yapılmıştır. Yapılan testler sonucunda değişkenler normal dağılım sergilediğinden dolayı parametrik testler uygulanmıştır. Ayrıca araştırmaya ilişkin bulguların yorumlanmasında anlamlılık düzeyi 0,05 olarak kabul edilmiştir. Bilgisayar ortamına aktarılan ham verilerin ilk olarak tanımlayıcı istatistikleri (frekans, yüzde, ortalama, standart sapma vb.) hesaplanmıştır. Daha sonra elde edilen verilerin normal dağılımlarına bakılarak diğer analizler; Bağımsız Örneklem t-Testi, Pearson Korelasyon Analizi ve Bootstrap yöntemini temel alan regresyon analizi yapılarak istatistiksel değerlendirmelerde bulunulmuştur.
Bu araştırma sonuçlarına göre, içsel pazarlama uygulamalarının, işgören performansı üzerindeki dolaylı etkisinin anlamlı olduğu saptanmış olup, iş tatminin içsel pazarlama uygulamaları ile işgören performansı arasındaki ilişkiye de aracılık ettiği anlaşılmıştır.
Anahtar Kelimeler: İş tatmini, işgören performansı, içsel pazarlama, fitness, spor merkezleri.

Abstract:
In this study, the effect of internal marketing practices on employee performance and job satisfaction was investigated in the light of the data collected from the personnel who work as trainers in sport - fitness centers, which are sports businesses and used by many people for different personal reasons, at the present time.
The study group consists of 282 trainers, 211 men and 71 women, who are working in Bodybuilding and Fitness Centers in the city of Istanbul. The trainers participated in the study by filling the scale form. In this context, the participants were selected by simple random sampling method and volunteer criterion was taken into consideration. The scale form, which was used as a data collection tool, consists of four parts. In the first part, the Internal Marketing scale developed by Foremen and Money (1995) and adapted to Turkish by Candan and Çekmecelioğlu (2009) was used. In the second part, Employee Performance Scale which was used in the studies conducted by Sigler and Pearson (2000) and adapted to Turkish by Çöl (2008) was used. In the third part, a twenty-question short form of Minnesota Job Satisfaction scale, developed by Weiss, Dawis, England and Lofquist (1967) and translated into Turkish by Baycan (1985), was used. In the fourth part of the scale form, there is a personal information form.
The statistical analysis of the data which are obtained by workgroup, was performed by using the statistical package SPSS (Statistical Package for Social Sciences). The test of normality was performed to determine whether the variables exhibited the normal distribution or not. As the variables indicated normal distribution,parametric tests were performed after the test. In addition, the significance level in interpretation of the findings which are related to research was determined as 0,05. Initially Descriptive statistics (frequency, percentage, mean, standard deviation, etc.) of the computerized raw data, were calculated. Afterwards, statistical evaluations were made based on some other analyses such as unpaired t test, Pearson Correlation Analysis and Bootstrap-based regression analysis in the light of the normal distributions of the data obtained.
According to the results of the research, it was understood that the indirect effect of internal marketing practices on transactor performance is significant, therefore, employee satisfaction mediates the relationship between internal marketing practices and transactor performance.