4-10 yaş grubu çocuklarda fonksiyonel bağırsak hastalıkları belirtilerinin psikiyatrik belirtiler ile ilişkisi
The relationship between functional gastrointestinal symptoms and psychiatric symptoms among children ages 4 to 10 years
Yazar: RAHIME KADIR YAPRAKCI
Danışman: DOÇ. DR. HALİME TUNA ÇAK ESEN
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Psikiyatri = Psychiatry ; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Bağırsaklar = Intestines ; Belirti ve semptomlar = Signs and symptoms ; Psikiyatrik belirtiler = Psychiatric symptoms ; Çocuklar = Children ; İntestinal hastalıklar = Intestinal diseases

Özet:
Bu çalışmanın amacı herhangi bir psikiyatrik yakınma ile Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastaneleri Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı'na başvuran 4-10 yaş arası çocuklarda fonksiyonel gastrointestinal hastalık (FGH) belirtilerini sorgulayarak herhangi bir psikiyatrik yakınması olmayan akranları ile karşılaştırmak ve çocukluk çağında görülen psikiyatrik belirtiler ile fonksiyonel gastrointestinal belirtilerin arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmada araştırma grubunu Hacettepe Üniversitesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği'ne herhangi bir yakınma ile ilk kez başvuran 4-10 yaş aralığındaki çocuklar oluşturmuştur. Araştırmanın kontrol grubunu ise Hacettepe Üniversitesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği'ne herhangi bir yakınma ile ilk kez başvuran 4-10 yaş aralığındaki çocukların aynı yaştaki sınıf arkadaşları oluşturmuştur. Çalışmaya dâhil olan hastaların ailelerine demografik veri formu, Yenilenmiş Conners Anababa ve Öğretmen Derecelendirme Ölçeği Kısa Türkçe Formu, Güçler ve Güçlükler Anketi, Pediatrik Gastrointestinal Semptomlar Ölçeği'ni (4 Yaş ve Üzeri Çocuklar için Aile Bildirim Formu) içeren anket formları uygulanmıştır. Araştırmanın analiz aşamasına 4-10 yaş aralığında 446 katılımcının (244 kişi araştırma grubu ve 202 kişi kontrol grubu) verisi dahil edilmiştir. Tüm katılımcıların yaş ortalaması 7,48 ± 1,92 olarak saptanmıştır. Araştırma grubunda tek ebeveyn ile yaşayanların sıklığı kontrol grubuna göre daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Anne ve babanın eğitim düzeyi kontrol grubunda daha yüksek olarak saptanmıştır. Karşı gelme, bilişsel problemler/dikkatsizlik, hiperaktivite ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu indeksi puanlarının tamamının araştırma grubunda, kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek olduğu görülmüştür. Güçler ve Güçlükler Anketi puanlarını incelediğimizde duygusal sorunlar, davranış sorunları, hiperaktivite, akran sorunları, toplam güçlük puanı, içe yönelim ve dışa yönelim puanları araştırma grubunda, kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksek olarak bulunmuştur. Tüm çalışma grubu FGH tanı ölçütlerini karşılayan ve karşılamayan olarak iki gruba ayrıldığında, FGH tanı ölçütlerini karşılayan çocukların hiperaktivite ve DEHB indeksi puanlarının, fonksiyonel gastrointestinal hastalık tanı ölçütlerini karşılamayanlara göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. FGH tanı ölçütlerini karşılayan çocukların Güçler ve Güçlükler Anketi'ne ait duygusal sorunlar, davranış sorunları, hiperaktivite, toplam güçlük puanı, dışa yönelim ve içe yönelim puanları FGH tanı ölçütlerini karşılamayan çocuklara göre daha yüksek olarak bulunmuştur. Çalışmamızda psikiyatrik yakınma ile başvuran çocuklarla psikiyatrik yakınması olmayan çocuklar arasında irritabl bağırsak sendromu, fonksiyonel konstipasyon, dispepsi ve fonksiyonel karın ağrısı belirtileri açısından fark olduğu görülmüştür. Gruplar FGH tanı ölçütlerini karşılama durumlarına göre ayrıldığında içe yönelim belirtilerinin FGH tanı ölçütlerini karşılayan çocuklarda karşılamayanlara göre daha sık olduğu gözlenmiştir. Alandaki çalışma sonuçları ile karşılaştırıldığında genel olarak bilimsel yazın ile uyumlu sonuçlar elde edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the relationship between functional gastrointestinal symptoms and psychiatric symptoms in children ages 4 to 10 years and typically developing peers comparatively. Children admitted to the Hacettepe University, Department of Child and Adolescent Psychiatry Outpatient Clinic and their typically developing peers qualifying the criteria of having no psychiatric complaints or symptoms previously were enrolled to form the study and the control groups. Demographic data form, Conners' Parent Rating Scale-Revised/Short Form, Strengths and Difficulties Questionnaire and Questionnaire on Pediatric Gastrointestinal Symptoms were used. Data from 446 participants (244 children in the study group and 202 children in the control group) were qualified to be included in the statistical analysis of the study. The mean age of all participants was 7.48 ± 1.92. The incidence of living with a single parent was higher in the study group. The education levels of parents were higher in the control group. The scores for oppositional behaviour, cognitive problems/inattention, hyperactivity and attention deficit hyperactivity index scales on the Conners' Parent Rating Scale-Revised/Short Form were significantly higher in the study group. On the Strengths and Difficulties Questionnaire emotional problems, conduct problems, hyperactivity-inattention, peer problems, total difficulty score, internalizing and externalizing behavior scores were significantly higher in the study group than in the control group. When the study and the control groups analyzed separately for whether or not fulfilling the diagnostic criteria of functional gastrointestinal disorder (FGD), the attention deficit hyperactivity index and hyperactivity scores on the Conners' Parent Rating Scale-Revised/Short Form were higher in children fulfilling the diagnostic criteria for FGD. Emotional problems, conduct problems, hyperactivity-inattention, total difficulty score, externalizing and internalizing scores on the Strengths and Difficulties Questionnaire were higher in children fulfilling the diagnostic criteria for FGD. Irritable bowel syndrome, functional constipation, dyspepsia and functional abdominal pain symptoms were significantly more frequent in the study group consisting of children with psychiatric complaints. Overall, internalizing symptoms were more common in children who met FGD diagnostic criteria than those who did not. The study results were found consistent with the existing literature.