Ülkemizde tasarım temelli fen eğitimi ile ilgili yapılan çalışmaların doküman analizi yöntemiyle incelenmesi
Investigation of studies on design based science education in our country by document analysis method
Yazar: KIYMET DEVRİM
Danışman: PROF. DR. GÜL ÜNAL ÇOBAN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın amacı, ülkemizde tasarım temelli fen eğitimi ile ilgili yapılan çalışmaların doküman analizi yöntemiyle incelenmesidir.                                                                                   Araştırmanın evrenini ULAKBİM (Ulusal Akademik Ağ Merkezi) ve YÖK TEZ (Yüksek Öğretim Kurulu Başkanlığı Tez Merkezi)'de bulunan, belirli kriterlere göre elde edilen çalışmalar oluşturmaktadır. Araştırmanın problem ve alt problemlerine yönelik sınıflama formu oluşturulmuştur. Formun görünüş ve kapsam geçerliğinin sağlanabilmesi için alınan uzman görüşlerinin ardından araştırmacı tarafından inceleme formu oluşturulmuş ve sınıflama formuna çalışmalar işlenmiştir. Sınıflama formuna tüm çalışmalar incelenip aktarıldıktan sonra yaklaşık 2 hafta ara verilmiş daha sonra yeniden sınıflanıp, aradaki uyum yüzdeleri hesaplanmıştır.
Verilerin analizinde betimsel analiz yaklaşımı kullanılmıştır. Araştırma sonucunda veriler kategoriler ve tablolar halinde betimsel olarak analiz edilmiştir. Alt problemlere uygun olarak betimsel istatistik yöntemleri kullanılmıştır.
Tarama sonucunda 250 çalışmaya ulaşılmış ve 190 çalışma analiz edilmiştir. Dahil edilmeyen çalışmalar tanıma uygun olmama gibi  nedenlerle dahil edilmemiştir. Bu kriterler analiz edilen çalışmalarda belirlenen anahtar kelimeleri tam içermeme, belirtilen zaman aralıklarında olmamadır. Ulaşılan 190 adet çalışma makale, yüksek lisans tezi, doktora tezi olarak kategorilere ayrılıp ele alınmıştır.
 Ülkemizde tasarım temelli fen eğitimi ile ilgili yapılmış çalışmaların türlerinin büyük çoğunluğunu makaleler oluşturmaktadır. Çalışma konuları mühendislik tasarım temelli fen eğitimidir. Anahtar kelimeler analiz edildiğinde çalışmalarda mühendislik tasarım temelli fen eğitimi, anahtar kelimesi en çok kullanılmıştır. Yıllara göre analiz edildiğinde en çok çalışma 2019 yılında yapılmıştır. Çalışma yöntemlerine göre analiz edildiğinde en çok nitel yöntem tercih edilmiştir. Çalışmalar araştırma türüne göre analiz edildiğinde en çok deneysel araştırma kullanılmıştır. Desen türlerine göre analiz edildiğinde en çok durum çalışması kullanılmıştır. Çalışma gruplarına  göre analiz edildiğinde  en çok ortaokul öğrencileri ile çalışılmıştır. Veri türüne göre analiz edildiğinde en çok nitel veri türü kullanılmıştır. Veri toplama araçları analiz edildiğinde en çok görüşme tercih edilmiştir.
Bu çalışmanın tasarım temelli fen eğitimi alanında yapılacak araştırmalarda Türkiye'de yapılan çalışmaların içeriği hakkında bilgi vermesi, bu konuda çalışacak araştırmacılara bu çalışmanın fikir vereceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler: Tasarım temelli fen eğitimi, nitel araştırma, doküman analizi

Abstract:
The aim of this study is to examine the studies on design-based science education in our country by document analysis method.                                                                                      
The universe of the research consists of the studies obtained according to certain criteria in ULAKBİM (National Academic Network Center) and YÖK TEZ (Higher Education Council Thesis Center).
 A classification form was created for the problems and sub-problems of the research. In order to ensure the validity of the appearance and scope of the form, an examination form was created by the researcher after the expert opinions received and the studies were processed in the classification form. After all the studies were examined and transferred, the classification form was interrupted for about 2 weeks, then it was reclassified and the compatibility percentages were calculated. Descriptive analysis approach was used in the analysis of the data. As a result of the research, the data were analyzed descriptively in categories and tables. Descriptive statistical methods were used in accordance with the sub-problems.
As a result of the screening, 250 studies were reached and 190 studies were analyzed. Not included studies were not included for reasons such as not being suitable for the definition. These criteria are not to include the keywords determined in the analyzed studies and not to be within the specified time intervals. 190 studies were categorized as articles, master's theses, doctoral theses.
In our country, the vast majority of the studies on design-based science education are articles. Their subject of study is engineering design-based science education. When the keywords were analyzed, the keyword engineering design-based science education was used the most in the studies. When analyzed by years, the most studies were conducted in 2019. When analyzed according to the study methods, the qualitative method was the most preferred. When the studies were analyzed according to the type of research, experimental research was used the most. When analyzed according to pattern types, case studies were mostly used. When analyzed according to the study groups, it was mostly studied with secondary school students. When analyzed by data type, qualitative data type was used the most. When data collection tools were analyzed, interviews were the most preferred.
It is thought that this study will provide information about the content of the studies conducted in Turkey in the researches to be carried out in the field of design-based science education, and this study will give an idea to the researchers who will work on this subject.

Keywords: Design-based science education, qualitative research, document analysis