Yaratıcı drama temelli hazırlanan eğitim programının ergenlerin sosyal medya bağımlılığı üzerine etkisi
The effect of creative drama-based educational program on adolescents' social media addiction
Yazar: SEVİLAY AKAOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET ALİ ÇAKIR
Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu çalışmada yaratıcı drama temelli hazırlanan eğitim programının ergenlerin sosyal medya bağımlılığı üzerine etkisi incelenmiştir. Araştırmada, deney ve kontrol gruplu öntest-sontest-izleme ölçümlü gerçek deneysel model kullanılmıştır. Çalışma grubunu 2021-2022 eğitim öğretim yılı II. Döneminde Antalya Erünal Sosyal Bilimler Lisesi'nde öğrenim gören hazırlık sınıfı öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırma öncesi ölçeklerin geçerlik ve güvenirlik analizleri için 75 öğrenci verisinden yararlanılmıştır. Araştırma verileri Kişisel Bilgi Formu ve Özgenel, Canpolat ve Ekşi (2019) tarafından geliştirilen 9 maddelik tek boyutlu Ergenler için Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (ESMBÖ) ile toplanmıştır. ESMBÖ'de, ortalamanın üzerinde puan alan gönüllü 24 öğrenciden eşleştirilmiş seçkisiz atama ile deney (2 erkek, 10 kız) ve kontrol (3 erkek, 9 kız) olmak üzere 12'şer kişilik iki grup oluşturulmuştur. Deney grubundaki öğrencilere 8 oturumdan oluşan ve her bir oturumu 80 dakika olan yaratıcı drama temelli eğitim programı uygulanmış, kontrol grubundaki öğrencilere ise herhangi bir çalışma yapılmamıştır. ESMBÖ, eğitim programı uygulanmadan önce öntest; deney grubu ile yapılan 8 oturumun tamamlanmasından sonra iki gruba son test; 8 hafta sonra iki gruba izleme testi olarak bir kez daha uygulanmıştır. ESMBÖ'nün Cronbach alfa güvenirlik katsayısı .824 olarak hesaplanmıştır. Veri analizi için SPSS 25.0 programından yararlanılmıştır. Verilerin analizinde; frekans, aritmetik ortalama, medyan, standart sapma ile istatiksel testlerden; Kaiser-Mayer-Olkin, Barlett Küresellik, Özdeğer (Eigenvalue), Mann Whitney U ve Wilcoxon testleri kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre deney grubu ön test-son test puanları arasında olumlu yönde anlamlı fark bulunmuştur. Uygulanan yaratıcı drama temelli eğitim programı ergenlerin sosyal medya bağımlılığı düzeyini azaltmada etkili olmuştur. Deney grubuna uygulanan izleme-sontest puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır. Uygulanan eğitim programının etkisinin sekiz hafta sonraki ölçümlerde hala devam ettiği sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
In this study, the effect of creative drama-based educational program on adolescents' social media addiction has been investigated. During the research, a true experimental design was used, with experimental and control groups along with pre-test, post-test, follow-up measurements. The study group is composed of English preparatory class students studying at Antalya Erünal Social Sciences High School in the spring term of the 2021-2022 academic years. Prior to the research, data from 75 students were used for the validity and reliability analysis of the scales. Research data were collected through Personal Information Form and the 9-item, one-factor Social Media Addiction Scale for Adolescents (ESMBÖ) developed by Özgenel, Canpolat and Ekşi (2019). In ESMBÖ, 24 volunteer students who scored above the average were by random assignment and 2 groups (experiment and control) each of which consists of 12 students were formed; 2 boys and 10 girls, 3 boys and 9 girls respectively. A creative drama-based curriculum comprising of 8 sessions, 80 minutes each, was applied to the students in the experimental group whereas no study was applied to those in the control group. Prior to the application of the curriculum, ESMBÖ was applied as a pre-test to both groups, as a post-test to both groups after the completion of the 8 sessions and as a follow-up test both groups 8 weeks later.  The Cronbach's alpha reliability coefficient of ESMBÖ has been calculated as .824. For data analysis, SPSS 25.0 was used. In the analysis of data, frequency, arithmetic mean, median, standard deviation was calculated and Kaiser-Mayer-Olkin, Barlett Sphericity, Eigenvalue, Mann Whitney U and Wilcoxon tests were used as statistical tests. The results obtained demonstrate a positive significant difference between the experimental group pre-test and post-test averages. The Creative Drama-based education program has been effective in reducing the social media addiction levels of adolescents. No statistically significant difference was found between the follow-up and post-test scores applied to the experimental group. Thus, it was concluded that the effect of Creative Drama-based Curriculum was still on during the measurements conducted 8 weeks after.