Düzenli gelire sahip ailelerin tüketim harcamaları ve bunu etkileyen faktörler /
Yazar: ALİ FUAT ERSOY
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA E. ERKAL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Yapı - Sosyal Değişme Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 1993
Konu: Ev Ekonomisi = Home Economics ; İşletme = Business Administration
Dizin: Aile = Family ; Tüketici davranışı = Consumer behavior ; Tüketim harcamaları = Consumption expenditures

Özet:
Bu araştırma, Ankara iline bağlı merkez ilçelerden seçilen düzenli aylık gelire sahip 690 aile üzerinde yapılmıştır. Araştırmaya alınan ailelerde, aile reislerinin tamamının %38.2'si, eşlerinin %28.8'i yüksek okul mezunu, aile reislerinin %46.2'si, eşlerinin ise %50.4'ü 36- ğfi yaş grubundadır. Ailelerin %22.8'i 24 yıl ve üstünde, %21.5'i 6-1 1 yıllık evlidir. Ailelerin %29.6'sının birlikte oturduğu en büyük çocuğunun yaşı 13-17 arasındadır. Ailelerin %44.8'i 4-5 kişiden meydana gelmektedir. Çalışan fert sayısı ise %52.4 oranında bir kişidir. Ailenin geliri çoğunlukla aile reisinde toplanmaktadır. Ailelerin %41.5'inde aile reisi ve eşi harcamalara birlikte karar verip harcamayı yapmaktadır. Ailelerin yansı harcama yapmadan önce piyasa araştırması yapmakta, yansından fazlası harcama planı yapmakta, harcama planı yapanların çoğunluğu bu planın dışına çıkabilmektedir. Araştırmaya alman aileler gelirlerinin %29.1'ini gıdaya, %12.6'sım konuta, %11.6'sım kültür, eğitim ve eğlenceye, % 10.41i giyime, %7.8'i ulaşım ve haberleşmeye ayırırken, %9.51nin ise tasarruf etmektedir. Gelir yükseldikçe gıdaya aynlan payda nisbi düşme, tasarrufta yükselme görülmektedir. Ailelerin %80.4'ü her hangi bir mal ya da hizmete taksit ödediklerini ödenen bu taksitlerin çoğunlukla dayanıklı tüketim mallan ve giyim kalemine yapıldığı bulunmuştur.86 Aileler gıda ihtiyaçlarını çoğunlukla belli bir yere bağlı kalmadan farklı yerlerden temin ettiklerim belirtmişlerdir. Para ödeyerek devamlı dışarıda yemek zorunda kalan aile üyesi sayısı (%52.5) bir kişidir. Araştırmaya katılanların %47.4'ü giyimlerini modanm etkilediğini söylemişlerdir. Giyim eşyalarını ise genellikle (%67.0) giyim mağazalarından aldıklarını belirtmişlerdir. Ailelerin %57.3'ü oturdukları konuta kira ödememekte, %42.7'si kira vermektedir. Ailelerin tamamı buzdolabma ve ütüye, %98.6'sı firma, %96.5'i renkli televizyona, %95.2'si elektrikli süpürgeye, %88.6'sı saç kurutma makinasına, %72.6'sı müzik setine, yine aynı oranda (%72.6) tam otomatik çamaşır makinasına, %55.6'sı miksere, %53.4'ü tost makinasına, %37.8'i fritöze, %31.3'ü ekmek kızartma makinasına, %29.1'i bulaşık makinasına, %28.6'sı videoya, %22. 11 mutfak robotuna sahiptirler. Aileler bu araçlardan en sık buzdolabı ve renki televizyonu, daha az sıklıkta çamaşır makinası, ütü, elektrik süpürgesini kullandıklarım, en yüksek oranlarda bazen kullanılanların video (%68.4), mikser (%64.8), tost makinası (%58.7), mutfak robotu, ekmek kızartıcısı (52.9) olduğunu, hiç kullanılmayanların ise siyah -beyaz televizyon (%60.0), yan otomatik çamaşır makinası (%19.3), fritöz (% 1 8.6) ve video (% 1 6.6) olduğunu belirtmişlerdir. Aileler elektrikli ev araçlarını satın alırken terciMerini etkileyen faktörlerin araçla ilgili olarak dayanıklılık, TSEVe uygunluk, fiyat, ödeme kolaylığı, marka ve garanti olduğunu söylemişlerdir. Yine bu araçları almada kullandıkları bilgi kaynaklan tanıdık ve yakınlar (%20.9), (%20.8) tecrübe, (%19.1) TSE, (%14.0) aracı bilen biri ve televizyon reklamları (% 1 0.5) olarak bfldirilmiştir. Ailelerin eğitim ve kültür harcamaları nereye yapıldığına ise verdikleri cevapların %37.51ni gazete, %22.8Tni çocukların okul harcanılan şeklmdedir.87 Ulaşım ve harcamaların neyere yapıldığı ise telefon (%38.5), (%25.2) otobüs ve minibüs-dolmuş (%15.5) olarak gösterilmiştir. Tasarruf yapanların nelere tasarruf yaptıkları ise döviz (%48.4), altın (%21.2) ve banka faizi (% 1 0.97dar.

Abstract: