Pubertal jinekomasti vakalarında plazma fitalat düzeyleri
Plasma Phthalate Levels in Pubertal Gynecomastia.
Yazar: ERDEM DURMAZ
Danışman: PROF. DR. ELİF N. ÖZMERT
Hacettepe Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Ergenlik = Puberty

Özet:
Özellikle plastik maddelerin, kozmetik ürünlerin yapısındakullanılan fitalatların günümüzde insan sağlığına olumsuz etkileri olabileceğibelirtilmektedir. Bu grup içinde en fazla kullanılan di-(2-etilhekzil) fitalatın (DEHP)antiandrojenik ve/veya östrojenik etkisi olduğu bilinmektedir. Mono-(2-etilhekzil)fitalat (MEHP) ise DEHP'ın ana metabolitidir. Bu çalısmada, pubertal jinekomastivakalarında, plazma DEHP ve MEHP düzeyinin incelenmesi ve hayatlarının farklızamanlarında DEHP içeren maddeler ile etkilenimlerini arastırmak planlanmıstır.Çalısmaya Hacettepe Üniversitesi ?hsan Doğramacı Çocuk Hastanesi'ne Ekim-Aralık2007 tarihleri arasında basvuran ve yeni tanı alan 39 pubertal jinekomasti vakası ilealtta yatan önemli bir hastalığı olmayan benzer yaslarda 20 kontrol vakası alınmıstır.Tüm vakalara DEHP ile etkilenimlerini arastırmak amacı ile 25 soruluk anketçalısması yapılmıstır. Her iki grubun plazma DEHP ve MEHP düzeyleri yüksekbasınçlı sıvı kromotografisi ile incelenmistir. Bazı hastalardan jinekomastietiyolojisine yönelik hormon tetkikleri istenmistir. Bu hormonların sonuçları daçalısmaya dahil edilmistir. Plazma DEHP ve MEHP düzeyi pubertal jinekomastigrubunda, kontrol grubuna göre istatistiksel anlamlı olarak yüksek bulunmustur(p<0,001) [sırası ile DEHP 4,66±1,58 ve 3,10±0,90 ?g/ml (OR =2,77 ,%95 CI: 1,48-5,21, p<0.001); MEHP 3,19±1,41 ?g/ml ve 1,39±0,36 ?g/ml (OR=24,76 ,%95 CI:3,5- 172,6, p<0.001)]. Plazma DEHP düzeyleri ile plazma MEHP düzeyleri arasındaistatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon vardı (r=0,58, p<0,001). DEHP düzeyiyüksek olan pubertal jinekomasti hastalarında ve kontrol grubunda plazma DEHPdüzeyleri ile hastaların boy, kilo, vücut kitle indeksi yüzdesi, testis hacmi ve penisuzunluğu ile iliskisi etkisi yoktu. Aynı zamanda pubertal jinekomasti hastalarınınmeme büyüklükleri ile plazma DEHP düzeyi arasında da iliski yoktu. Hormonalincelemeleri olan pubertal jinekomasti hastalarının plazma DEHP düzeyleri ile tiroidhormonu, serbest ve total testosteron, follikül stimule edici hormon, lüteinize edicihormon, östradiol, seks hormon bağlayıcı globulin, dihidroepiandrostenedion sülfatseviyeleri arasında da bir iliski gösterilemedi. Anket çalısması ile arastırılan, DEHPiçerebilecek bazı çevresel ajanlar ile temasın, pubertal jinekomasti grubunun plazmaDEHP düzeyine anlamlı etkisi gösterilememistir. Antiandrojenik ve/veya östrojeniketkisi olan DEHP'ın, bu çalısma sonucu ile pubertal jinekomasti etiyolojisinde de roloynayabileceği düsünülmektedir. Vaka sayısı az olmasına rağmen bu konudayapılmıs ilk çalısma olması nedeniyle yeni çalısmalara yol gösterici olacaktır.

Abstract:
Today several untoward health effects of plastic materials andphthalates, that are used in cosmetics, have been defined. Among those, the mostcommonly used di-(2-ethylhexyl)-phthalate (DEHP) is known to haveantiandrogenik and/or estrogenic effects. Mono-(2- ethylhexyl)-phthalate (MEHP) isthe main metabolite of DEHP. In this study it is aimed to determine the plasmaDEHP and MEHP levels in pubertal gynecomastia cases and investigate theirexposure to DEHP during different stages of growth. Thirty-nine newly diagnosedpubertal gynecomastia cases who have admitted to Hacettepe University ?hsanDoğramacı Children?s Hospital between October-December 2007 constituted thestudy group. Twenty children at the same age without any underlying diseaseconstituted the control group. All cases filled out a 25 item questionnare toinvestigate DEHP exposure. Plasma DEHP and MEHP levels were measured byusing high performance liquid chromatography in both groups. Serum hormonelevels were determined in some pubertal gunecomastia cases according to thephysician?s evaluation. These hormonal results were also included to the study.Plasma DEHP and MEHP levels were statistically significantly higher in pubertalgynecomastia group compared with the control group (p<0.001) [ DEHP 4,66±1,58and 3,09±0,90 ?g/ml respectively (OR=2,77, %95 CI: 1,48- 5,21); MEHP 3,19±1,41and 1,39±0,36 ?g/ml (OR=24,76, %95 CI:3,5- 172,6) ]. There was a statisticallysignificant correlation between plasma DEHP and MEHP levels (r:0,58, p<0,001).There was no relation between plasma DEHP levels and height, weight, body massindex percentile, testis volume and penis length of cases in pubertal gynecomastiaand control groups. Also no relation could be determined between plasma DEHPlevels and breast size in pubertal gynecomastia group. Among the cases who hadhormonal evaluation in the pubertal gynecomastia cases no relation could bedetermined between plasma DEHP levels and thyroid hormones, free and totaltestosterone, luteinizing hormone, follicle-stimulating hormone, estrodiol, sexhormone-binding globulin, dehydroepiandrosterone sulfate levels. There was noenvironmental factor in the questionnaire that significantly effected plasma DEHPlevels. DEHP, which has antiandrogenic and/or estrogenic effect may be an etiologicfactor in pubertal gynecomastia. These results may pioneer more large scale studieson the etiologic role of DEHP in pubertal gynecomastia.