İmam Muhammed ve Ebû Yusuf'un Muamelat konusunda Ebû Hanife'ye muhalif görüşlerinin fıkhî tahlili
Fiqh analaysis of İmam Muhammed and abu Yusuf's opposing opinions on Abu Hanife's topic of al-Moamalat
Yazar: FARUK YILDIZ
Danışman: PROF. DR. ALİ İHSAN PALA
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / İslam Hukuku Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Din = Religion ; Hukuk = Law
Dizin: Ebu Hanife = Ebu Hanife ; Ebu Yusuf = Ebu Yusuf ; Hanefiler = Hanifies ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Muamelat = Booking ; İmam Muhammed = Imam Mohammad ; İslam hukuku = Islamic law ; İslamiyet = Islam

Özet:
Bu tezin amacı Hanefî mezhebinin kurucusu olan İmâm Ebû Hanife ile mezhebin oluşumunda önemli bir paya sahip olan ve mezhep bilginlerince İmâmeyn olarak bilinen İmâm Ebû Yusuf ve İmâm Muhammed arasındaki fer'i ihtilaflar olduğu gibi usûlî ihtilafların var olup olmadığını ve sınırlarının ne olduğunu ortaya koymaktır. Zira İmâm ile İmâmeyn arasında fürû fıkhın birçok meselesinde ihtilaf olduğu bilinmektedir. Bu sebeple biz de bu çalışmamızla mezhebin müteahirin fıkıhçıları tarafından "eimmetünâ es-selâse" terkibiyle bilinen bu İmâmların fer'i ihtilaflarının sebeplerini araştırıp bu ihtilafların usûlî bir yansımasının olup olmadığını ortaya koymayı hedefledik. 
Birinci bölümde mezhebin doğuşunu, gelişimini ve İmâmeyn'in mezhep içerisindeki rolünü ele aldık. İkinci bölümde İmâm ile İmâmeyn'in muamelat ile ilgili ihtilaflarını gerekçeleriyle birlikte zikrettik.  
Yaptığımız araştırmanın neticesinde, Hanefî mezhebinin Kurucusu İmâm-ı Âzam'ın eğitim ve öğretimde klasik metodun aksine meseleleri eleştirel bakış açısıyla ele alıp konu hakkında hüküm vermeden önce öğrencilerinin istişaresine sunduğunu ve kendi görüşünü kabul etmesi için öğrencilerini zorlamadığını tam aksine herkesin kendi görüşünü ifade etmesi için teşvik ettiği sonucuna vardık.  Bu özgür eğitim ve öğretim sonucunda mezhep içerisinde birçok ihtilafın olduğu ancak bu ihtilafların çoğunun usûlî olmadığı çok azının ise usûlî olabileceği kanaatine vardık.

Abstract:
The aim of this thesis is to reveal whether there are procedural conflicts and what their boundaries are, as well as the secondary conflicts between Imam Abu Hanifa, the founder of the Hanafi sect, and Imam Abu Yusuf and Imam Muhammad, who had an important role in the formation of the sect and known as Imameyn by sectarian scholars. Because it is known that there is a disagreement between the Imam and Imamayn on many issues of secondary fiqh. For this reason, with this study, we aimed to investigate the reasons for the secondary disagreements of these Imams, known as "eimmetünâ es-selâse" by the subsequent jurists of the sect and to reveal whether there is a procedural reflection of these disagreements.
In the first part, we discussed the birth and development of the sect and the role of Imamayn in the sect. In the second part, we have mentioned the disagreements between Imam and Imamayn regarding the transaction, along with their justifications.
As a result of our research, we concluded that the founder of the Hanafi sect, Imam-i Azam, discussed the issues with a critical point of view in contrast to the classical method in education and training, presented it to his students for consultation before making a judgment on the subject, and did not force his students to accept his own opinion, on the contrary, he encouraged everyone to express their own opinion. As a result of this free education and training, we came to the conclusion that there are many conflicts within the sect, but most of these conflicts are not procedural, and very few of them can be procedural.
Keywords: al-Hidaye, Sect, Muamalat, Imameyn, Dispute, Reasons for Dispute