Antikanser ilaç taşıyan boron nitrit nanotüp ve aljinat boncukların geliştirilmesi
Development of anticancer drug carrying boron nitride nanotubes and alginate beads formulations
Yazar: SEMA TUNA TORUNOĞLU
Danışman: PROF. DR. İSMAİL TUNCER DEĞİM
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2017
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Aljinatlar = Alginates ; Antineoplastik ajanlar = Antineoplastic agents ; Bor = Boron ; Bor nitrür = Boron nitride ; Deksketoprofen = Dexketoprofen ; Erlotinib = Erlotinib ; Nanotüp = Nanotube ; Neoplazmlar = Neoplasms ; İlaç taşıyıcılar = Drug carriers ; İmatinib mesilat = Imatinib mesilat

Özet:
Kanser son yıllarda oldukça artmakta olan bir hastalıktır. Kanser hastalığı köken aldığı dokuya bağlı olarak farklı isimlendirilmekte ve farklı ilerleme göstermektedir. Fibrosarkoma fibroblast yapılardan köken alan farklı çeşitleri bulunan bir kanser türüdür. Fibrosarkomada genel olarak cerrahi tedavi yaklaşım kullanılmaktadır. Genel olarak kanser tedavisinde ilaçla tedavi, radyasyon tedavisi, cerrahi girişim kullanılmaktadır. Son yıllarda ise kanser tedavisinde çeşitli kemoterapötiklerin kullanılması daha fazla tercih edilmektedir. Kullanılan kemoterapötik ilaçlar genellikle parenteral yol ile verilebilmektedir. Kullanılan oral kemoterapötiklerin sayısı parenteral olanlara göre daha azdır. Kemoterapötik ilaçların hasta hücrelerin yanı sıra sağlıklı hücrelere de sitotoksik etkisi kullanımını kısıtlamaktadır. Ancak kanser tedavisinde yeni nesil nano taşıyıcılarla hedeflendirme yapılabilmektedir. Bu nano taşıyıcılar aracılığı ile kanser hücresini hedeflemek ve sağlıklı hücrelere verilen zararı azaltmak mümkün olmaktadır. Erlotinib ve imatinib tirozin kinaz inhibitörü olan anti tümöral etkin maddelerdir. Deksketoprofen ise non steroidal antiinflamatuar etkili etkin madde olup; anti tümöral aktivite için kullanıldığında tümör küçültücü etkisi bulunmaktadır. Bu çalışmada anti tümöral etkili erlotinib ve imatinib etkin maddelerin yanı sıra yardımcı madde olarak deksketoprofen kullanılarak aljinat jel boncuk ve boron nitrit nanotüp yapısındaki nano taşıyıcılarla tümörlü dokuya hedeflendirilmiş formülasyonlar geliştirilmiştir. Dolaşımda kalış sürelerini ve stabilitelerini artırmak için polietilen glikol, aktif hedeflendirme için de folik asit kullanılmıştır. Geliştirilmiş olan bu formülasyonlar ile in vivo ve in vitro çalışmalar yapılmış fizikokimyasal karakterizasyonları, stabiliteleri, etkinlikleri ve etki mekanizmaları incelenerek tedavide kullanılabilirlikleri araştırılmıştır.

Abstract:
Cancer disease has been increasing over the years. Cancer diseases are identified differently depending on the origin and represents different progression. Fibrosarcoma originates from fibroblasts and represents different types. Generally the treatment of fibrosarcoma has been achieved by surgical operation. In general, radiation and/or surgery have been used for the treatment of cancer. In recent years it has been preferred to use several chemotherapeutics for cancer treatment. Generally, parenteral drugs are used for chemotherapy. The number of orally administered chemotherapeutic drugs is less than parenteral chemotherapeutics. chemotherapeutics are also toxic for healthy cells and this limits the use of chemotherapeutic drugs but the targeting can be achieved with the new generation nano carrier systems in cancer treatment. Targeting to the cancer cells and decreasing the cytotoxic effects can be possible with these nano carrier systems. Imatinib, erlotinib are the trozin kinase inhibitors and used in cancer therapy. Dexketoprofen is a non-steroidal anti-inflammatory drug and it can reduce the tumor size. In this study, tumor targeted alginate gel beads, boron nitride nanotube nano carrier formulations were developed containing erlotinib, imatinib and dexketoprofen as active ingredients. Polyethylene glycol was used to increase circulation time and folic acid was used for targeting. In vitro and in vivo studies were performed, physicochemical characterizations, stabilities, effectiveness and mechanism of actions and their potentials for the therapy were investigated.