Türk siyasal hayatının Yaşar Kemal romanlarına yansıması
The reflection of turkish political life in Yaşar Kemal's novels
Yazar: İRFAN KEŞOĞLU
Danışman: PROF. DR. HATİCE BİRSEN HEKİMOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Edebiyat = Literature ; Türk romanı = Turkish novel

Özet:
Bir edebi tür olarak roman Batı'da burjuvazinin yükselişiyle ortaya çıkmıştır. Toplumsal üretim biçimin değişmesiyle başlayan süreç ortaya roman türünü çıkarmıştır. Türk edebiyatında romanın ortayı çıkışı ise Batılılaşma çalışmalarının sonucunda olmuştur. Roman ortaya çıktığı andan itibaren önemli siyasi işlevlerle ilişkilendirilmiştir. Tanzimat Dönemi romanlarına toplumu ilerletmek ve insanları eğitmek gibi görevler atfedilirken, Cumhuriyet Dönemi'nin ilk romanları milli kimliğin oluşturulmasında önemli bir rol oynamıştır. 1950'li yıllarda yükselişe geçen toplumcu akım Anadolu halkının yaşadığı sorunları edebiyatın gündemine getirmiştir.  Türk edebiyatı, özellikle roman, toplumsal iktidar ilişkileriyle yakından bağlantılıdır.

Toplumcu akımın önemli isimlerinden biri olan Yaşar Kemal, edebiyatı toplumu dönüştürebilecek kadar güçlü bir mücadele aracı olarak görür. Bu tezin temel amacı, edebiyat ve siyaset arasındaki ilişkiyi Yaşar Kemal romanları üzerinden anlamaya çalışmaktır. Başka bir ifadeyle Yaşar Kemal'in romanları üzerinden yürüttüğü politik mücadeleyi anlamaya çalışmaktır.  Bir kültürel pratik olarak edebiyatın toplumla ilişkisini açık bir şekilde ortaya koyabilmek için Marksist edebiyat kuramından faydalanılmıştır. Ekonomik, politik, kültürel gelişmelerin genel olarak Türk edebiyatını ve özellikle Yaşar Kemal romanlarını nasıl etkilediğini anlamak bu tezin bir diğer amacıdır. Bu noktadan hareketle romanlar, yazıldıkları tarihsel dönemin genel şartları içinde analiz edilmiştir. Y. Kemal kaleminden çıkan romanların ortak yönü hikâyenin toplumsal düzen içindeki bir yapısal sorun etrafında kurgulanmasıdır. Mülksüzleşme (topraksızlaşma), yozlaşma, yoksulluk, geri kalmışlık, göç ve savaş gibi temalar romanlarda sıklıkla işlenir. Y. Kemal romanlarını egemen ideolojiye ve kültürel hegemonyasına karşı bir başkaldırı olarak okumak mümkündür.

Abstract:
Novel as a literary genre emerged with the rise of the bourgeoisie in the West. The process, which started with the change of the production mode, revealed the novel genre. The emergence of the novel in Turkish literature has been as a result of Westernization efforts. The novels of the Tanzimat era were associated with political aims such as modernizing society and educating people. In a similar vein, the first novels of the Republican period played an important role in the formation of national identity. The socialist movement, which started to rise in the 1950s, brought the problems of the Anatolian people to the agenda of literature. Turkish literature, especially the novel, is closely related to social and political struggle. 

Yaşar Kemal is the one of the important names of the social realism in the Turkish literature and he sees the literature as a powerful means of struggle that can transform society. The main purpose of this thesis is to try to explain the relationship between literature and politics through Yaşar Kemal's novels. In other words, it is trying to understand the political struggle Kemal through his novels. Marxist literary theory has been used in order to clearly reveal the relationship of literature with society. Understanding how economic, political and cultural developments affect Turkish literature in general and Yaşar Kemal novels in particular is another aim of this thesis. The novels were analyzed within the general conditions of the historical period in which they were written. The common point of view of the novels written by Y. Kemal is that the story is fictionalized around a structural problem in the social order. Themes such as dispossession, corruption, poverty, backward living, migration and war are frequently treated in novels. It is possible to read Y. Kemal's novels as a resistance against the dominant ideology and its cultural hegemony.