Kristal imge ve estetik bir deneyim olarak süre
Crystal image and duration as an aesthetic experience
Yazar: HATİCE MERVE GÜÇ
Danışman: DOÇ. BURAK BOYRAZ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
Derece: Sanatta Yeterlik, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy ; Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Deneysel sanat = Experimental art ; Etkileşimli medya = Interactive media ; Görsel sanatlar = Visual arts ; Güncel sanat = Contemporary art ; Güzel sanatlar = Fine arts ; Sanal mekan = Virtual space ; Yeniden hatırlama = Rememory ; Çağdaş sanat =   ; İnteraktif medya tasarımı = Interactive media design

Özet:
Bu çalışmanın amacı çağdaş sanat pratiği araştırmalarındaki zaman temelli gelişmelere Bergsoncu anlayışla bir ivme kazandırmak; zaman kristali sürecini estetik bir deneyim olarak ortaya çıkaran bellek yaklaşımları önermektir. Tez, felsefi açıdan 20. Yüzyıl Fransız filozoflarından Henri Bergson'un saf süre teorisini ve zorunlu bir istasyon olarak Gilles Deleuze'ün sinematografisini takip eder.
Bergson'un çok katmanlı, eklemli ve birbiri içinde iletken olan eserlerinde olduğu gibi, bu tez çalışması rizomatik ve girift dağılım özellikleri gösterir. Bergson'un anlayışı kıvrım gibi ilerler ve kıvrıma sahip pek çok şey için sonsuzluktan söz edilebilir. Bu sebeple tezin yöntemi, Bergson külliyatını ödünç alarak tekrarlı ve örüntülü biçimde ilerlemektedir. Tez içinde farklı yeğinliklere sahip saf süreyi şimdiki anda ortaya çıkarmak için, zamanın sürekliliğindeki aralıkları estetik deneyim içinde yakalamanın, göstergeler sistemi olarak duygulamı aralığa kaydırmanın ve mekân sorunsalının dışına çıkmak için onu aşmanın gerekliliklerinden söz edilir. Saf sürenin, kristalin içinden tekrar okunabilir/ görünebilir olma durumlarını göstermek için mekânın sınırlarının belirsizleşmesi ve edimselin virtüel ile dengelenme meselelerinin önemi izlenir. Estetik deneyimin koşulu olarak süre fikrinin hareketine önemle dikkat çekilir. Saf sürenin mekânda, estetik bir zeminde ve özellikle hareket içinde gerçekleşme potansiyeli, şimdiki anın kristal imgesi olarak tartışılır. Tezde özetle, mekânda heterojen süre deneyimi yaratma koşullarıyla ilgilenilir. Bergson'un temsil eleştirisini, imkânsız, gösterilemez ve tanımlanamaz kavramlarını sanat pratiği ile görünür kılmaya çalışmak ve fiziksel dünyaya modelleyebilmek bu araştırma için Bergsoncu dönüşün önemli bir parçası olarak görülür.

Abstract:
The purpose of this study is to give an impetus to time-based developments in contemporary art practice research with a Bergsonian understanding; to propose memory approaches that reveal the time crystal process as an aesthetic experience. Philosophically, the thesis follows the pure duration theory of Henri Bergson, one of the 20th century French philosophers, and Gilles Deleuze's cinematography as a necessary station.
Like Bergson's multi-layered, jointed, and interconnected works, this thesis exhibits rhizomatic and intricate distribution characteristics. Bergson's understanding progresses like a fold, and eternity can be mentioned for many things that have a fold. For this reason, the method of the thesis proceeds in a repetitive, patterned manner by borrowing from Bergson's corpus. In the thesis, to reveal pure duration with different intensities in the present moment, the necessity of capturing the intervals in the continuity of time in aesthetic experience and shifting the affect as a system of signs to the interval is mentioned. The issues of blurring the boundaries of space and balancing the actual with the virtual are addressed for pure duration to be visible through the crystal. Significant attention is drawn to the movement of the idea of duration as the condition of aesthetic experience. The potential of pure duration to be realized in space, on an aesthetic basis and especially in movement is discussed as the crystal image of the present moment. To summarize, we are interested in the conditions for creating heterogeneous duration experience in space. Trying to make Bergson's criticism of representation and the concepts of impossible, ineffable, and undefinable visible through art practice and modeling them into the physical world is seen as an important part of the Bergsonian turn for this research.