Türkiye'de kronik yoksulluğun belirleyicileri üzerine bir analiz
An analysis on the determinants of chronic poverty in Turkey
Yazar: BETÜL SAĞLAM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET SEDAT UĞUR
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Panel veri modelleri = Panel data models ; Sıralı logit = Ordered logit ; Yoksulluk = Poverty

Özet:
Yoksulluk, geçmişten bugüne dek, bütün toplumların karşı karşıya kaldığı temel sorunlardan biridir. Yoksulluk, genellikle gelire dayalı bir anlayış olarak ifade edilse de, sosyal ve kültürel faktörleri de içeren çok boyutlu bir anlayışı da içerisinde barındırmaktadır. Ancak yoksulluğun bir diğer önemli boyutu da zamana yöneliktir. Bireylerin yalnızca bir dönemdeki yoksulluk durumlarının incelenmesi, bireylerin gerçek yoksunluklarının anlaşılmasında yetersiz kalır. Oysa yoksulluk kavramının dinamik bir yapıda incelenmesi, bir diğer deyişle bireylerin yoksulluğunun geçici mi yoksa kronik mi olduğu, yoksulluk hakkında daha anlamlı çıkarsamalar yapılabilmesine olanak verir. Yoksulluk olgusuna dinamik bir bakış açısıyla yaklaşan bu çalışma, Türkiye'de kronik yoksulluğun temel belirleyicilerinin incelenmesini amaçlamaktadır. Bu bağlamda çalışmada, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırmasının 2015-2018 yılları arası mikro panel verileri kullanılarak, kronik yoksulluğun belirleyicileri rassal etkili panel sıralı logit model ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, bireylerin yaşı ilerledikçe, eğitim düzeyi arttıkça, sağlık durumları iyileştikçe, çalışıyor durumda oldukça geçici ve kronik yoksul olma olasılıklarının azaldığı; geçinebilme durumları zorlaştıkça geçici ve kronik yoksul olma olasılıklarının ise arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, kadınların erkeklere göre geçici ve kronik yoksul olma olasılıklarının daha az, evli olan bireylerin ise bekarlara göre geçici ve kronik yoksul olma olasılıklarının daha fazla olduğu görülmüştür.

Abstract:
Poverty has been a major issue in all societies throughout history. Poverty is generally believed to be an income-based concept, but it also includes social and cultural factors which demonstrate its multidimensionality. However, another important aspect of poverty is time. Examining an individual's poverty situation over a single time period is insufficient to understand the real deprivations of these individuals. But, on the other hand, examining the concept of poverty in a dynamic structure, that is, whether an individual's poverty is temporary or chronic, allows for more significant inferences about poverty. This study, which approaches the phenomenon of poverty from a dynamic perspective, aims to investigate the main determinants of chronic poverty in Turkey. In this context, the determinants of chronic poverty were analyzed with a random effect panel ordered logit model by using the micro panel data from the Turkish Statistical Institute's Survey of Income and Living Conditions for the period of 2015-2018. According to the findings, the probability of being temporarily and chronically poor decreases as the age of the individuals increases, the level of education increases, their health status improves and when the individuals are employed. However, it has been concluded that the probability of being temporarily and chronically poor increases as the ability of individuals to make ends meet becomes more difficult. In addition, it has been observed that women are less likely to be temporarily and chronically poor than men and married individuals are more likely to be temporarily and chronically poor than singles.