Farklı sulama seviyeleri ve prolin uygulamasının çilek bitkisindeki verim ve morfo-fizyolojisi üzerine etkileri
The effects of different irrigation levels and proline application on the yield and morpho-physiology of strawberry plant
Yazar: FATMA AKSOY
Danışman: DOÇ. DR. BURÇAK KAPUR
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Yapılar ve Sulama Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu tez çalışması, dört farklı sulama seviyesi (IR125, IR100, IR75 ve IR50) ve Prolin uygulamasının (Prolin kullanımı ve kontrolü), Fortuna çilek çeşidinin bazı pomolojik özellikler (SÇKM, meyve et sertliği, meyve ağırlığı, pH, renk özellikleri), yaprak alanı, gövde sayısı, meyve sayısı, bitki başına verim ve Eko-Fizyolojik özellikleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla İspanyol tipi yüksek tünel koşulları altında yürütülmüştür. Prolin, 20 mM olarak yapraktan aralık ayından başlayarak ayda 1 kere olacak şekilde 5 kez uygulanmıştır. Deneme başlangıcından sonuna kadar, IR125, IR100, IR75 ve IR50 uygulamalarına sırasıyla toplam 712, 575, 438 ve 301 mm sulama suyu uygulanmıştır. Fortuna çilek çeşidinde artan sulama suyu miktarı ile bitki başına verimide artış olmuştur, en yüksek ortalama verim 1333.2 (g/bitki) ile IR125 uygulamalarından elde edilmiştir. Ortalama meyve ağırlığı da sulama seviyelerinde IR100 uygulamasında en yüksek 17.3 g ölçülürken en düşük IR50 uygulamasında 11.8 g ölçülmüştür. Prolin uygulamaları da %100 ve %125 uygulamalarında kontrole göre artış göstermemiş fakat %50 ve %75 uygulamalarında %12 artarak meyve ağırlığını kısıtlı kısıntılı su uygulamaları yönünden olumlu yönde etkilediği saptanmıştır. Bitki başına meyve sayısı kontrol grubunda en fazla IR 125 uygulamasında 75.1 adet/bitki, Prolin uygulamalarında en fazla PIR125 uygulamasında 95 adet/bitki elde edilmiştir. Ortalama meyve ağırlığı kısıtlı sulama seviyeleri olan %50 ve %75 sulama seviyelerinde Prolin uygulamaları ile artış olduğu görülmektedir. Meyve dış renginde uygulanan Prolinin olumsuz etkisi olmadığı tesbit edilmiştir. Prolin uygulamaları, çilek bitkisinde daha düşük meyve eti sertlik değerlerini oluşturmuştur. Suda çözünebilir kuru madde (SÇKM) miktarı sulama seviyeleri içerisinde su stresi koşullarında artış göstermiştir. Sulama suyu seviyeleri ve Prolin uygulaması pH değeri üzerinde önemli bir fark oluşturmamıştır. Yaprak alanı ve gövde sayıları sulama suyu miktarının artmasıyla artış göstermiştir. Eko-fizyolojik ölçümlerde artan sulama suyu ile doğru orantılı eğilim olmuştur. Sonuç olarak Prolin uygulaması su stresi koşullarında olumlu etki göstermesinin yanı sıra farklı sulama suyu seviyelerinde de verimin artmasına neden olmuş ve kalite parametreleri değerlerinde olumsuz sonuçlar göstermemiştir.

Abstract:
In this thesis, four different irrigation levels (IR125, IR100, IR75 and IR50) and Proline application (Proline use and control), some pomological characteristics (SÇKM, fruit flesh firmness, fruit weight, pH, color characteristics), leaf The study was carried out under Spanish type high tunnel conditions to determine the effects on area, stem number, fruit number, yield per plant and Eco-Physiological properties. Proline, 20 mM, was applied to the foliage 5 times, once a month, starting from December. From the beginning to the end of the trial, a total of 712, 575, 438 and 301 mm of irrigation water was applied to the IR125, IR100, IR75 and IR50 applications, respectively. There was an increase in yield per plant with increasing irrigation water amount in Fortuna strawberry variety, the highest average yield of 1333.2 (g/plant) was obtained from IR125 applications. Average fruit weight was measured at the highest 17.3 g in the IR100 application at irrigation levels, and 11.8 g in the lowest IR50 application. Proline applications did not show an increase in 100% and 125% applications compared to the control, but increased by 12% in 50% and 75% applications, and it was determined that fruit weight was positively affected in terms of limited water applications. The maximum number of fruits per plant in the control group was 75.1 pieces/plant in IR 125 application, and 95 pieces/plant in PIR125 application in Proline applications. It is observed that the average fruit weight increased with Proline applications at 50% and 75% irrigation levels, which are limited irrigation levels. It has been determined that Proline applied in the outer color of the fruit has no negative effect. Proline applications created lower fruit flesh firmness values in strawberry plant. The amount of water soluble dry matter (SSCM) increased under water stress conditions within irrigation levels. Irrigation water levels and Proline application did not make a significant difference on pH value. Leaf area and stem numbers increased with the increase in the amount of irrigation water. There was a direct proportional trend with increasing irrigation water in eco-physiological measurements. As a result, Proline application not only showed a positive effect in water stress conditions, but also increased the yield at different irrigation water levels and did not show negative results in quality parameters.