Kadınlarda serbest zaman katılım engelleri ve yaşam doyumu ilişkisinin incelenmesi
Examining the relationship between leisure participation barriers and life satisfaction in women
Yazar: AYLİN KÖSE
Danışman: DOÇ. DR. HALİL SAROL
Kırıkkale Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hareket ve Antrenman Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Spor = Sports

Özet:
Bu araştırmanın amacı; kadınların serbest zamanlarında fiziksel aktiviteye katılım konusunda algıladıkları engelleri belirlemek ve yaşam doyumu ile ilişkisinin incelenmesidir.  
 
               Çalışma grubu evrenden seçkisiz (random) yöntemi ile belirlenerek Ankara ili Altındağ ilçesinde ikamet eden toplam (18-65) yaş aralığın da çalışan ve çalışmayan 390 kadın katılımcıdan oluşmuştur. Veriler yüz yüze ve online anket tekniği ile toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak katılımcılara araştırmanın amacı doğrultusunda belirlenen sosyodemografik bir veri formu uygulandı. Ayrıca, Gürbüz ve diğ. (2020) tarafından Türkçe kısa formu oluşturulan 'Boş Zaman Engelleri Ölçeği (BZEÖ)' ile Köker (1991) tarafından Türkçeye uyarlanan 'Yaşam Doyumu Ölçeği (YDÖ) kullanılmıştır. 18 madde ve 6 alt boyuttan oluşan BZEÖ 4'lü Likert tipinde, 5 madde ve tek boyuttan oluşan YDÖ 7'li Likert tipinde puanlanmaktadır. Verilerin analizi SPSS 21.0 paket programı ile değerlendirilmiştir. Veriler; betimsel istatistik yöntemler, t- testi, ANOVA ve Pearson Correlation testi kullanılarak analiz edilmiştir.  
 
             Araştırma bulgularına göre, katılımcıların BZEÖ puanları incelendiğinde puanların orta düzeyde olduğu ve zamanın en önemli engel olduğu tespit edilmiştir. Zamanı bilgi ve tesis eksikliği izlemektedir. YDÖ puanları bakımından 50-59 yaş grubunun 30-39 yaş ve 40-49 gruplarından anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir. 
Fiziksel aktiviteye katılımı olan bireylerin BZEÖ puanlarının fiziksel aktiviteye katılmayanlara göre daha yüksek olduğu elde edilen bulgulardandır. Alt boyut bakımından incelendiğinde fiziksel aktivite katılımı olmayanların daha fazla serbest zaman engeline sahip oldukları ve yaşam doyumlarının da daha düşük olduğu belirlenmişti. Katılımcıların BZEÖ ve YDÖ puanları arasındaki ilişki incelendiğinde tüm alt boyut ve toplam puanlar arasında orta ile iyi düzey arasında değişen korelasyon olduğu gözlenmiştir. Sonuç olarak, kadınların serbest zamanda en önemli engelleyici faktörün yapısal bir engel olan zamanın olduğu, kadınların serbest zaman engelleri ile yaşam doyumu düzeyleri üzerinde etkisi olduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the obstacles women perceive in participating in physical activity in their free time and to examine its relationship with life satisfaction. 
The study group was determined by random method and consisted of 390 working and non-working female participants between the ages of 18-65, residing in Altındağ District of Ankara As a data collection tool, a sociodemographic data form developed in accordance with the purpose of the research was applied to the participants. In addition, the "Leisure Constraints Questionnaire (LCQ)", of which Turkish short form was created by Gürbüz et al. (2020), and the "Life Satisfaction Scale (LSS)" adapted to Turkish by Köker (1991) were used. LCQ, consisting of 18 items and 6 sub-dimensions, is scored in a 4-point Likert type, and LSS, consisting of 5 items and a single dimension, is scored in a 7-point Likert type. The analysis of the data was evaluated with the SPSS 21.0 package program. Data was analyzed using descriptive statistical methods, t-test, ANOVA and Pearson Correlation test. 
According to the research findings, when the LCQ scores of the participants were examined, it was determined that the scores were at a medium level and "time" was the most important obstacle. Time is followed by lack of knowledge and lack of facilities. It was determined that there was a significant difference in the LSS scores of the 50-59 age group from the 30-39 age and 40-49 age groups. One of the findings is that the LCQ scores of individuals who participate in physical activity are higher than those who do not participate in physical activity. When examined in terms of subdimensions, it was determined that those who did not participate in physical activity had more leisure time obstacles and had lower life satisfaction. When the relationship between the participants' LCQ and LSS scores was examined, it was observed that there was a moderate to good correlation between all subscales and total scores. As a result, it has been determined that the most important factor hindering women's leisure is "time", which is a structural obstacle, and that women's leisure time barriers have an impact on their life satisfaction levels.