Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinden Türkiye'ye yapılan göçler
Migration from Central Asian Turkic Republics to Türkiye
Yazar: EREN CAN ASLAN
Danışman: PROF. DR. İLYAS KEMALOĞLU
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Genel Türk Tarihi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Demografi = Demography ; Sosyoloji = Sociology ; Tarih = History

Özet:
SSCB'nin dağılması ile birlikte Orta Asya Türk cumhuriyetlerinden Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan bağımsızlığını kazandı. Türk cumhuriyetlerindeki baskıcı rejimler, antidemokratik yasalar ve uygulanan sansür, muhalefete uygulanan baskı ve yasaklar, ülkelerdeki yoksulluk ve yolsuzluk sorunu, ülkelerin ekonomik problemleri, Orta Asya'daki radikal dinî akımlar, terör faaliyetleri ve uyuşturucu sorunu gibi değişik sebeplerden dolayı Orta Asya Türklerinin ülkelerinden göç etmelerine sebep oldu. Orta Asya Türklerinin göç ettikleri ülkelerden biri de Türkiye'dir. 1991 yılından günümüze Orta Asya Türk cumhuriyetlerinden Türkiye Cumhuriyeti'ne turizm, eğitim ve çalışma gibi amaçlarla göçler yapıldı. Bu göçlerin bir kısmı yasal ve bir kısmı yasa dışı şekilde gerçekleşti. Orta Asyalı göçmenler iş piyasasında benzer sektörlerde istihdam edilmektedirler. Erkekler genellikle kasap, lokanta, market, otel ve pastane gibi işletmelerde bulaşıkçı, fırıncı, garson veya kurye olarak çalışmakta; kadınlar ise özellikle ev hizmeti işçisi olarak ev işlerinde; çocuk ve yaşlı bakımında, diğer bir kısmı ise hazır giyim, lokanta ve eğlence sektöründe çalışmaktadır. Orta Asya Türk cumhuriyetlerinden Türkiye'ye gelen göçmenlerin ilk geldikleri zamanlarda doğal olarak çeşitli sorunlar yaşadıkları görülmüştür. Barınma, dil engeli, iş bulmada zorluk ve kalacak yer sorunları, yaşadıkları mevcut problemlerdir. Bu çalışma, İstanbul ilinde yedi ilçede toplamda yüz Orta Asyalı göçmen ile yapılan anket çalışması sonucunda göçmenler hakkında demografik veriler çıkarılarak hazırlanan istatistikler göç, göçmen, göç süreci ve göç sonrasında yaşananlar ile alakalı okuyucuya ışık tutacaktır.

Abstract:
With the dissolution of the USSR in 1991, the Central Asian Turkic republics of Kazakhstan, Kyrgyzstan, Uzbekistan, and Turkmenistan gained independence. The oppressive regimes in these Turkic republics, anti-democratic laws, censorship, repression and bans on the opposition, issues of poverty and corruption, economic problems, radical religious movements in Central Asia, terrorism, and drug issues have caused the Turks of Central Asia to emigrate from their countries. One of the countries to which the Turks of Central Asia migrated is Türkiye. Since 1991, there have been migrations from the Central Asian Turkic Republics to the Türkiye for purposes such as tourism, education, and work. Some of these migrations were legal, while others occurred illegally. Central Asian immigrants are employed in similar sectors in the job market. Men generally work as dishwashers, bakers, waiters, or couriers in businesses such as butcher shops, restaurants, markets, hotels, and patisseries. Women, on the other hand, mainly work as domestic helpers in housework, child and elderly care, while others work in the ready-made clothing, restaurant, and entertainment sectors. It has been observed that immigrants from the Central Asian Turkic republics face various problems when they first arrive in Türkiye. Current problems include housing, language barriers, difficulties in finding jobs, and issues with finding a place to stay. This study, based on a survey conducted with one hundred Central Asian immigrants in seven districts of Istanbul, will shed light on migration, immigrants, the migration process, and the experiences post-migration through the demographic data and statistics compiled.