İfade nesnesi
Expression object
Yazar: MURAT ATABEK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞİNASİ TEK
Hacettepe Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Heykel Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Eylem = Action ; Heykel = Sculpture ; Heykel sanatı = Sculpture art ; Nesne = Object ; Resimler = Pictures ; Sanat = Art ; İfade = Statement

Özet:
Yirminci yüzyıla gelindiğinde ifadenin sanat alanındaki anlamının ve içeriğinin değişmeye başladığı görülmektedir. Bunun öncesinde ise ifadenin temsille olan yoğun bir ilişkisi söz konusuydu. Bir konunun başka şeylere başvurularak tasvir edilmesi ve anlatılması ifadeyi tanımlayan bir olgu olarak kabul edilirdi. Ancak, sanat alanında bu ve buna benzer şekilde oluşmuş olan geleneklere karşı getirilen eleştiriler yoluyla temsil ve anlatısallık arasındaki ilişkilerde bir değişim yaşanmıştır.
Klasik temsil, resimde yanılsatıcı bir optik uzam algısı yaratan perspektifin reddiyle birlikte biçimin tekrar yüzeyle aynı zeminde tartışılabilir hale gelmesiyle beraber ortadan kaldırılmış olur. Artık resim ve heykelde görünmeye başlayan şey bir konunun temsili olmaktan çok resim ve heykelin kendi koşullarından doğan ve dünya ile doğrudan ilişki kurmaya başlayan yeni bir ifade anlayışıdır. Geleneğin reddinin ardından bu disiplinlerin yapısına dair sorgulamalarla ayrıştırılmaya başlanan sanatın içerisindeki bu çeşitli bileşenlerin her biri yeni bir değer olarak ortaya çıkarılmıştır. Örneğin resimde, yüzeyin biçimle aynı zeminde tartışılmaya başlanmasıyla birlikte renk de artık salt kendi niteliklerini sorgulatan bir olgu olarak varlık göstermiştir.
Bu raporun araştırma konusu, bir sanat yapıtının oluşumu için önemli olgulardan birisi olan ifadenin, eylemle ve beraberinde gerçekleşmekte olan bir yaratıcı edimle olan ilişkisi üzerine temellendirilmeye çalışılmıştır. Bu kapsam içerisinde raporun amacını destekler bir biçimde farklı kavramlara da değinilmiştir. Eylemin ifade edici yönünün bir sanat yapıtının oluşumuna katkısı gibi, diğer kavramların da bu süreçteki yeri ve öneminden bahsedilmiştir. Bu yaklaşımdan yola çıkılarak bazı çalışmalar gerçekleştirilmiş, sanatın bir yaratıcı edim olarak ele alınışıyla, sanat alanında yeni ifade yollarının önünü açan sanatçı örnekleri ve sanat yapıtları değerlendirilerek desteklenmeye çalışılmıştır.

Anahtar Sözcükler: İfade, eylem, edim, nesne, sanat

Abstract:
The meaning and content of expression in arts start changing in the twentieth century. Prior to this change, expression bore an intense relation with representation in arts. Describing a subject by creating an image or a form and presenting it was a phenomenon that defined expression. In time, however, various criticisms were voiced about the traditions invented in the field of arts with the purpose of changing its structure. Through the criticisms towards the components forming the structure of painting and sculpture, the relation between representation of the object and the narrativity established through the created representation started changing in these disciplines.
Classical representation was eliminated with the rejection of perspective creating an illusive optical space in painting together with the form becoming discussible on the same level as the surface. What is now visible in painting and sculpture is not simply a representation of a subject but more of a new understanding of expression which emerges from the conditions of painting and sculpture and starts connecting with the world directly. Following the rejection of tradition, every one of these various components in arts, which were beginning to be separated with the questions raised towards the structures of these disciplines, emerged as a new value. For instance, in painting, the start of discussions about the surface on the same level as the form led the way for colour, which is a significant element in this relational condition, to become a phenomenon that makes its own qualities open to discussion.
This report aims to base expression, which is the research subject of this report and an important phenomenon for the creation of an art piece, on the relation it has with action and the concomitant creative act. Within this scope, certain different concepts are mentioned to support the purpose of the report. The place and significance of these said concepts are likewise mentioned, such as the contribution of the expressive aspects of an action to the creation of an art piece. Some pieces were created based on this approach and these are supported by providing examples of artists, who paved the way for new ways of expression in the field of arts by addressing art structurally, and by interpreting their artworks.

Keywords: Expression, action, act, object, art