Kur'an'da İslam öncesi kültürün izleri; muamelat örneği
The traces of pre-Islamic culture in the Kor'an; example of social prenciples
Yazar: EMRAH DİNDİ
Danışman: PROF. DR. YAŞAR DÜZENLİ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Din = Religion
Dizin: Ahkam = Provisions ; Arap kültürü = Arabian culture ; Cahiliye Dönemi = Jahiliyye Period ; Kur'an-ı Kerim = Koran ; Muamelat = Booking ; Tevrat = Old Testament ; İncil = Gospel ; İslamiyet = Islam ; İslamiyet öncesi = Before Islam

Özet:
Bilindiği üzere farklı tarihlerde ve farklı toplumlara indirilen her vahiy, Kur'an başta olmak üzere, indiği tarihi, içinde bulunduğu toplumun örf ve adetlerini, zihinsel tasavvurlarını dikkate almış ve onların tarihsel ve toplumsal olgularını göz ardı etmemiştir. Bu bakımdan Kur'an'ın, Hz. Peygamber döneminde anlaşılma sorunu olmamıştır. Nüzul ortamını çevreleyen kültürden uzaklaşıldıkça anlaşılma problemi ortaya çıkmıştır. Özellikle de günümüzde,çağımız Müslümanlarının kültürü, 7. yüzyıl Arap toplum yapısından oldukça farklılaşmıştır. Bu farktan dolayı Kur'an'ı anlamadaki güçlük oldukça artmıştır. O bakımdan 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Kur'an'ın, 7. yüzyılda, İslam öncesi dönemde/cahiliye çağında yaşayan Arap toplumunun kültürel unsurlarınıihtiva ettiği, vahyin içinde bulunduğu toplum kültürünün bir parçası olduğu gerekçeleriyle,Kur'an'ı iki perspektifli olarak, tarihsel ve evrensel anlama yöntemlerinin ortaya çıktığını görüyoruz.
İşte biz de bu çalışmada Kur'an ahkâmını, cahiliye çağı Arap toplumu kültürü içinde iki perspektifli okumaya çalıştık. Kur'an'ın, vaz' ettiği hükümlerde indiği toplumun örf ve adetlerini, tasavvurlarını dikkate alıp almadığını tetkik ettik. Tevrat ve İncil kaynaklı hangi ilkelerin Kur'an'da yer aldığını, ne tür hükümlerin iptal edilip tashih edildiğini ele aldık. Yedinci yüzyıl Arap kültürü ile Kur'an metni arasındaki diyalektik ilişkiyi inceledik. Buradan hareketle,İbranilerin ve cahiliye dönemi Arap toplumunun hangi adetlerinin Kur'an'da teşekkül ettiğini ortaya koyduk. Diğer taraftan, Kur'an'da teşekkül etmiş olan Arap kültür kalıplarına, evrensel ilkeleri Kur'an'ın, nasıl yerleştirdiğini irdeledik. Çalışmanın inşa sürecinde ise analitik, tümevarım yöntemi kullandık.  
Bu araştırma neticesinde Kur'an'da yer alan pek çok ahkâm ve tasavvurun, cahiliye döneminde Arap ve İbrani teamüllerin bir devamı niteliğinde olduğu, dolayısıyla Kur'an'ın, hem yerel hem de evrensel bir yapıya sahip olduğu ortaya çıktı.

Anahtar Kelimeler: 
Kur'an, Cahiliye, Ahkâm, Arap, Tevrat, İncil, Tarihsellik.

Abstract:
As it is known, every revelation, sent to different societies in different times, particularly in Kor'an, regarded to the time of being situated, traditions and mental imaginations of that society and did not ignore the society's historical and social facts. Fort this reason, Kor'an has no problem of perception at the time of Prophet Hz. Muhammed. But, apart far from the culture, that circled revelation, the problem of understanding of Kor'an has occured. Especially, nowadays, culture of present age Muslim society has obviously differentiated from 7th Century Arabic society structure.Because of this differentation, the diffuculty in understanding Kor'an,rather increased among the present age Muslim societies. For this reason, we see ıt was suggested that two perspective, historical and universal understanding methods, since the second half of 20th Century, because of the fact that Kor'an includes cultural elements of Arabic society living in 7th Century,in the pre-Islamic period/term of jahiliye,and is a part of the culture of the community which was ıt born in.
In this study, we trıed to analyse Kor'an rules/ahkâm from the point of these two perspective considering term of jahiliye Arabic society's culture. We searched whether Kor'an rules take into account the mental perceivings and traditions of society living in that time. We examined which kind of principles from the Tevrat and İncil are included in Kor'an and what type of rules are canceled or revised in Kor'an. We have searched for the dialectical ralationship between the content of Kor'an and culture of 7th Century Arabic society. From this perspective, we have revealed which traditions of Hebrews/İbrani and Arabic society of jahiliye term are formed in Kor'an. On the other hand, we examined How Kor'an placesthe universal principals to cultural structures of Arabic society are formed in Kor'an. In the process of construction of our study, we used the analytical andinduction method.
In the conclusion of this study, It appeared  that many rules, imaginations and thinkings in Kor'an are the continuation of Hevrew, Arabic customs and practices in term of jahiliye and so that, Kor'an has both reginol and universal structures.

Key Words: 
Kor'an, Cahiliye, Rule, Arabic, Tevrat, İncil, Historicity.