Hipertansif bireylerde farklı telerehabilitasyon uygulamalarının etkinliğinin incelenmesi
Investigation of the effectiveness of different telerehabilitation applications in hypertensive individuals
Yazar: BEYZA NUR DURUKAN
Danışman: PROF. DR. EBRU ÇALIK KÜTÜKCÜ
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kardiyopulmoner Fizyoterapi Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Kardiopulmoner Rehabilitasyon Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation

Özet:
Hipertansiyon (HT) egzersiz kapasitesinde azalma, kardiyovasküler fonksiyonlarda bozulma ve sürekli kan basıncı yüksekliği ile karakterize kronik bir hastalıktır. Egzersiz kapasitesinde artış sağlanması ile HT'yi önlenebilmekte ve kan basıncı kontrolü sağlanabilmektedir. Çalışmanın amacı; senkron ve asenkron telerehabilitasyon yöntemleri ile uygulanan kalistenik temelli 8 haftalık egzersiz eğitiminin egzersiz kapasitesi, kardiyovasküler hastalık riski, fiziksel aktivite düzeyi, periferal kas fonksiyonu, denge, vücut kompozisyonu, sistolik ve diyastolik fonksiyonlar, hasta memnuniyeti ve teletıpa yönelik tutumlar, elektronik sağlık okuryazarlığı, öz-bakım düzeyi ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları üzerine etkilerinin araştırılması ve farklı telerehabilitasyon müdahalelerinin etkinliğinin karşılaştırılmasıydı. Çalışmaya 31 hipertansif birey dahil edildi ve randomize olarak senkron (n=16) ve asenkron (n=15) telerehabilitasyon olarak 2 gruba ayrıldı. Senkron telerehabilitasyon grubuna 8 hafta boyunca fizyoterapist eşliğinde gerçek zamanlı egzersiz eğitimi uygulanırken, asenkron telerehabilitasyon grubuna is aynı egzersiz videoları gönderilerek gözetimsiz olarak egzersiz yapmaları istendi. Bireylerin egzersiz kapasiteleri 6 dakika stepper testi ve maksimal stres testi ile, kardiyovasküler hastalık riskleri SCORE Türkiye değerlendirme aracı ile, fiziksel aktivite düzeyi Uluslarası Fiziksel Aktivite anketi ve akıllı saat ile, periferal kas fonksiyonu squat ve plank testi ile, denge düzeyleri Fonksiyonel Uzanma Testi ile, vücut kompozisyonu antropometrik ölçüm ve biyoelektriksel impedans analizi ile, sistolik ve diyastolik fonksiyonlar ekokardiyografi ile, hasta memnuniyeti görsel analog skalası ve Teletıp Memnuniyet ve Yararlılık Anketi ile, elektronik sağlık okuryazarlığı Elektronik Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ile, teletıpa yönelik tutumlar Teletıp Hasta Anketi ile, öz-bakım düzeyi Hipertansiyon Öz Bakım Envanteri Versiyon 3.0 ile ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği ile değerlendirildi. Çalışmamızın primer sonuç ölçümü olan ve 6 dakika stepper testi ile değerlendirilen egzersiz kapasitesinde ve maksimal stres testine göre yordanan oksijen harcamasında istatistiksel olarak anlamlı bir gelişim görülmekle beraber, senkron telerehabilitasyon grubundaki gelişimin daha fazla olduğu gözlendi (p<0,05). Grupların fiziksel aktivite düzeylerinde bir artış gözlenmesine karşın, fiziksel aktivite düzeylerindeki gelişim benzerdi (p>0,05). Buna ek olarak senkron ve asenkron telerehabilitasyon gruplarında egzersiz eğitimi ile periferal kas fonksiyonları, denge, vücut kompozisyonu, sistolik ve diyastolik fonksiyonlar, öz-bakım düzeyi, sağlıklı yaşam biçimi davranışları, elektronik sağlık okuryazarlığı ve teletıpa yönelik tutumlarda gelişme görüldü (p<0,05).  Senkron grubun memnuniyet oranı %97,5; asenkron grubun ise %93 olarak değerlendirildi ve gruplarda gözlenen bu yüksek memnuniyet oranları istatistiksel olarak benzerdi (p>0,05). Morbidite ve mortalite oranı yüksek olan önlenebilir bir kardiyak risk faktörü olan hipertansiyonda, senkron ve asenkron uygulanan telerehabilitasyon uygulamaları ile egzersiz kapasitesi, fiziksel aktivite ve sağlıklı yaşam davranışlarında önemli gelişmeler elde edilebilmektedir. Çalışmamız sonucunda, bireylerin egzersiz kapasitesindeki değişim ve diğer bulgularımız göz önünde bulundurulduğunda, gerekli koşullar sağlanabiliyorsa kardiyak telerehabilitasyon programlarının gerçek zamanlı olarak yürütülmesini önermekteyiz.

Abstract:
Hypertension (HT) is a chronic disease characterized by impairment in exercise capacity, cardiovascular functions, and elevated blood pressure. The development of HT can be prevented and blood pressure can be controlled by improving exercise capacity. This randomized controlled study aimed to investigate the effects of 8-week calisthenic-based exercise training applied with synchronous and asynchronous telerehabilitation methods on exercise capacity, cardiovascular disease risk, physical activity level, peripheral muscle function, balance, body composition, systolic and diastolic functions, patient satisfaction and attitudes towards telemedicine, electronic health literacy, self-care level, and healthy lifestyle behaviors, and to compare the effectiveness of different telerehabilitation interventions. A total of 31 hypertensive individuals were included in the study and randomly divided into 2 groups: synchronous (n=16) and asynchronous (n=15) telerehabilitation. While the synchronous telerehabilitation group received supervised exercise training with a physiotherapist for 8 weeks, the asynchronous telerehabilitation group received the same exercise videos and asked to exercise unsupervised. Individuals' exercise capacities were assessed with the 6-minute stepper test and maximal stress test, cardiovascular disease risks with the SCORE Turkey assessment tool, physical activity level with the International Physical Activity Questionnaire and smartwatch, peripheral muscle function with the squat and plank test, balance levels with the Functional Reach Test, body composition with anthropometric measurement and bioelectrical impedance analysis, systolic and diastolic functions with echocardiography, patient satisfaction with the visual analog scale and the Telemedicine Satisfaction and Usefulness Questionnaire, electronic health literacy with the Electronic Health Literacy Scale, attitudes towards telemedicine with the Telemedicine Patient Survey, self-care level with the Hypertension Self-Care Inventory Version 3.0, and healthy lifestyle behaviors with the Healthy Lifestyle Behaviors Scale. Although there was a statistically significant improvement in exercise capacity assessed with the 6-minute stepper test and oxygen consumption predicted by the maximal stress test in all groups, the improvement was observed to be greater in the synchronous telerehabilitation group (p<0.05). Although an increase was observed in the physical activity levels of the groups, the improvement in physical activity levels was similar (p>0.05). In addition, there were improvements in peripheral muscle functions, balance, body composition, systolic and diastolic functions, self-care level, healthy lifestyle behaviors, electronic health literacy, and attitudes towards telemedicine in the synchronous and asynchronous telerehabilitation groups with exercise training (p<0.05). A high satisfaction rate was found in all groups and the satisfaction levels of the groups were similar (p>0.05). In our study of hypertensive individuals, exercise capacity, which is the primary outcome measure, increased more in synchronous telerehabilitation than asynchronous telerehabilitation (p<0.05). In hypertension, a preventable cardiac risk factor with high morbidity and mortality rates worldwide, significant improvements in exercise capacity, physical activity, and healthy living behaviors can be achieved with synchronous and asynchronous telerehabilitation applications. In the selection of the appropriate telerehabilitation method within the scope of cardiac rehabilitation applications; the desired benefits of exercise training, current conditions, and the patient's preference should be taken into consideration.