Kentsel gelişme ve kentsel rantlar: Ankara örneği
Urban development and urban rents: the case of Ankara
Yazar: EMEL AKIN
Danışman: PROF.DR. CAN HAMAMCI
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning

Özet:
Bu tez, ?rantın varlığının, mekânın örgütlenmesi ve kapitalist gelisme üzerindeçesitli denetim biçimlerini zorunlu kıldığı ve mekânın örgütlenmesindesermayenin talebine bağlı olarak devlet müdahalelerinin belirleyici olduğu?hipotezi üzerine kurulmustur. Çalısmada, Cumhuriyet Döneminden günümüzeTürkiye kentleri genelinde mekân örgütlenmesini doğrudan etkileyen devletmüdahaleleri ve Ankara özelinde kentin (konut alanlarındaki) mekânsal gelisimsüreci (sermaye birikim biçimlerindeki değisim dönemlerinin esas alındığıtarihsel aralıklarda) irdelenmistir. Kapitalist üretim sisteminde devletinsermaye birikiminin sürekliliğini sağlama islevi ve rantın varlığı, toprak(mülkiyet)-sermaye iliskisi/çeliskisi kent mekânına doğrudan ya da dolaylımüdahaleyi zorunlu kılmaktadır. Rantların ortaya çıkısı, denetlenmesi ya dapaylasım kosulları, toplumların içinde bulundukları üretim ve bölüsüm iliskileritarafından belirlenir; birikim biçiminin hareket yasaları içerisinde sekillenir.Üretim iliskilerinin biçimi değistikçe rantın ortaya çıkıs biçimi, miktarı,paylasım biçimi ve paylasan kesim de değisecektir. Tezde kentlere yönelikdevlet müdahalelerinin ülkenin ticari, sınaî ve dısa yönelimli sermaye birikimdönemlerinde farklılastığı ve Ankara kentinin bu müdahaleler doğrultusundaköklü mekânsal dönüsümler geçirdiği ve bu müdahalelerin kentsel rantpaylasım ve dağılım biçimini etkilediği ortaya konmustur. Türkiye kentleriCumhuriyet Döneminden bugüne kadar sermaye gelisim sürecine bağlı olarakdeğisen devlet müdahalelerine tanık olmus, bu müdahaleler sonucunda Ankarakentinde üç farklı mekânsal dönüsüm/değisim gerçeklesmistir. Tezin ulastığısonuç, hangi politikalarla yaklasılırsa yaklasılsın, rantların olusumununönlenemeyeceği ve kent mekânlarının sermaye-toprak çeliskisi/iliskisi içerisindeve sermaye-devlet müdahalesi bağlantısı temelinde gelismeye devam edeceğidir

Abstract:
This thesis is based on the hypothesis that the existence of rent necessitatesvarious types of control over the space organization and capitalist developmentand that state interventions determine the space organization according to thedemand of the capital. This thesis examines state interventions which haveaffected directly the space organization in Turkish cities in general and thespatial development process of the housing areas in the city of Ankara inparticular. In the capitalist mode of production, the state?s function of ensuringthe continuity of capital accumulation and the existence of rent, and therelation/contradiction between land (ownership) ? capital make it necessary forthe state to intervene in the urban space. The appearance, control and partitionof rent is determined by the relations of production and distribution in a givensociety and is shaped according to the laws of action of the form ofaccumulation. As the form of relations of production changes, the form ofappearance, amount, and partition of rent and those who share it will alsochange. This thesis presents for consideration that the state intervention in citiesshows differences in the periods of capital accumulation in the countryregarding commerce, industry and foreign trade and that the city of Ankara hasgone through radical transformations as a result of certain interventions, whichin turn have affected the form of share and distribution of the urban rent in thecity. The cities in Turkey have witnessed various state interventions dependingon the development of the capital since the very first day of the Republic, whichresulted in three different spatial changes in the city of Ankara. This thesisconcludes that, whichever policies are applied, the formation of rent isinevitable and that the urban space will continue to develop on the basis of therelation/contradiction of capital and land as well as the interventions of thecapital and the state.