Diffüz büyük b hücreli lenfoma tanılı hastalarda tedavi öncesi serum ferritin ve kalsiyum düzeyi, vücut kitle indeksi, kan grubu, periferik kan mutlak lenfosit/monosit sayısı oranı ve eritrosit dağılım aralığı (RDW)'nin prognoz üzerine etkisi; retrospektif değerlendirme
The effects of serum ferritin and calcium level, body mass index, blood group, peripheral blood absolute lymphocyte/monocyte count ratio and red cell distribution width (RDW) value on prognosis before treatment in patients with diffuse large B-cell lymphoma; retrospective evaluation
Yazar: BETÜL KEKEÇ
Danışman: PROF. DR. MEHMET SÖNMEZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Amaç: Diffüz Büyük B Hücreli Lenfoma (DBBHL) germinal veya post-germinal malign B hücrelerinin klonal proliferasyonu ile gelişmekte olup tüm non-Hodgkin lenfoma (NHL)'ların yaklaşık üçte birini oluşturmaktadır. Hastalık prognozunun belirlenmesinde en sık Revize Edilmiş Uluslararası Prognostik İndeks (R-IPI) kullanılmaktadır. Aynı R-IPI skoruna sahip hastalar farklı klinik seyir göstermekte olup skorlama sistemleri prognozu belirlemede her zaman yeterli olamamaktadır. Dolayısıyla prognostik faktör tespitine yönelik çalışmalar devam etmektedir. Bu çalışmada Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalında takip edilen DBBHL tanılı hastalarda tedavi öncesi bakılan serum ferritin ve kalsiyum düzeyi, vücut kitle indeksi (VKİ), kan gurubu, periferik kan lenfosit/monosit oranı (LMR) ve eritrosit dağılım aralığı'nın (RDW) prognoz üzerine etkisinin retrospektif olarak değerlendirilmesi planlandı.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 2016-2021 yılları arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji polikliniği ve servisinde takip edilen 94 hasta dahil edildi. Hastaların cinsiyeti, yaşı, boyu, kilosu, tanı tarihi, tedavi öncesi laboratuvar bulguları [serrum ferritin düzeyi, serum kalsiyum düzeyi, mutlak lenfosit/monosit oranı (LMR), RDW değeri], kan grubu, hastalık evresi, alınan ilk sıra kemoterapi rejimi, tedavi sonrası hastalığın progressif olup olmadığı ve ölüm tarihi belirlenerek bulguların tedavi yanıtı ve sağkalım üzerine etkisi değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 94 hastanın 57'si (%61) erkek, 37'si (%39) kadın olup oranı 1/1.54 ve ortanca yaş 62 idi.17 hastanın ferritin düzeyi, 9 hastanın kalsiyum düzeyi, 17 hastanın RDW değeri normalin üzerindeydi.  34 hastanın LMR oranı 3 ve üzerinde, 62 hasta fazla kilolu ve obezdi. 60 hasta ilk sıra tedavi, 16 hasta ikinci sıra tedavi, 6 hasta üçüncü sıra tedavi almıştı. 11 hastaya OKİT yapılmıştı. 54 hasta ilk sıra tedavi sonrası remisyonda takip edilmiş, 40 hastada progresyon gelişmişti. Son değerlendirmede 56 hasta sağ iken 38 hasta exitus olmuştu. Tedavi öncesi bulguların sağkalıma etkisi bakıldığında ferritin düzeyinin genel sağkalım (OS) ve progresyonsuz sağkalıma (PFS) etkisi saptanmadı (p değeri sırasıyla 0.435 ve 0.832). Hiperkalsemisi olan hastalarda OS daha kısa olup PFS'de fark saptanmadı (p değeri sırasıyla 0.018 ve 0.093). LMR'nin OS ve PFS üzerine etkisi izlenmedi (p değerleri sırasıyla 0.632 ve 0.094). RDW ≥16 olanlarda PFS daha kısa ve progresyon gelişme oranı daha yüksekti (p değerleri sırasıyla 0.009 ve 0.021). Ancak OS'de fark saptanmadı (p=0.103).  VKİ'nin OS ve PFS'ye etkisi gözlenmedi (p değerleri sırasıyla 0.514 ve 0.171). Kan gruplarının sağkalıma etkisi bakıldığında anlamlı fark gözlenmedi. 
Sonuç: Çalışmamızda DBBHL hastalarında tedavi öncesi ferritin düzeyi, LMR, VKİ ve kan grubunun prognoza etkisi saptanmadı. RDW yüksekliğinin daha kısa PFS ve daha yüksek progresyon oranı ile, hiperkalseminin ise daha kısa OS ile ilişkili olduğu gözlendi. Maliyeti düşük ve kolay ulaşılabilir olan bu parametrelerin prognozu öngörmede faydalı olabileceği düşünülmekle birlikte daha iyi anlaşılabilmesi için kapsamlı çalışmaların yapılmasına ihtiyaç olduğu kanaatine varıldı.
Anahtar Kelimeler: Diffüz büyük B hücreli lenfoma, Hiperkalsemi, Lenfoma, Prognoz RDW

Abstract:
Objective: Diffuse Large B-Cell Lymphoma (DLBCL) develops through clonal proliferation of germinal or post-germinal malignant B-cells, accounting for approximately one-third of all non-Hodgkin lymphomas (NHLs). The most commonly used tool for determining disease prognosis is the Revised International Prognostic Index (R-IPI). However, patients with the same R-IPI score can exhibit different clinical courses, and scoring systems may not always be sufficient for determining prognosis. Therefore, research continues to identify additional prognostic factors. This study aims to retrospectively evaluate the impact of pre-treatment serum ferritin and calcium levels, body mass index (BMI), blood type, peripheral blood lymphocyte/monocyte ratio (LMR), and red cell distribution width (RDW) on prognosis in DLBCL patients followed at the Department of Hematology, Karadeniz Technical University Faculty of Medicine.
Materials and Methods: 94 patients followed in the hematology outpatient clinic and ward of Karadeniz Technical University Faculty of Medicine between 2016 and 2021 were included in the study. Data on patient's gender, age, height, weight, diagnosis date, pre-treatment laboratory findings [serum ferritin level, serum calcium level, absolute lymphocyte/monocyte ratio (LMR), RDW value], blood type, disease of stage, initial chemotherapy regimen, post-treatment disease progression and date of death were collected and analyzed to determine their impact on treatment response and survival.
Results: Of the 94 patients included in the study, 57 (61%) were male and 37 (39%) were female, with a male-to-female ratio of 1.54:1 and a median age of 62 years. Elevated ferritin levels were observed in 17 patients, elevated calcium levels in 9 patients, and elevated RDW values in 17 patients. LMR was ≥3 in 34 patients and 62 patients were overweight or obese. 60 patients received first-line treatment, 16 received second-line treatment and 6 received third-line treatment. 11 patients underwent autologous stem cell transplantation (ASCT). 54 patients were in remission after first-line treatment, while in 40 patients disease progressed. At the last evaluation, 56 patients were alive, and 38 had died. When we examined the effect of pre-treatment findings on survival, ferritin levels on overall survival (OS) and progression-free survival (PFS) (p-values of 0.435 and 0.832, respectively). Patients with hypercalcemia had shorter OS, but no significant difference in PFS (p-values of 0.018 and 0.093, respectively). LMR did not affect OS and PFS (p-values of 0.632 and 0.094, respectively). Patients with RDW ≥16 had shorter PFS and a higher rate of disease progression (p-values of 0.009 and 0.021, respectively), but no significant difference in OS (p=0.103). BMI did not affect OS and PFS (p-values of 0.514 and 0.171, respectively). When the effect of blood groups on survival was examined, no significant difference was observed.
Conclusion: In our study, pre-treatment ferritin level, LMR, BMI, and blood type did not impact prognosis in DLBCL patients. Elevated RDW was associated with shorter PFS and higher progression rates, while hypercalcemia was associated with shorter OS. These parameters, which are low-cost and easily accessible, could be useful for predicting prognosis, but comprehensive studies are needed for a better understanding.
Keywords: Diffuse large B cell lymphoma, Hypercalcemia, Lymphoma, Prognosis, RDW