Sovyet sonrası dönemde Rusya ve Çin'in enerji politikalarında Orta Asya
Central Asia in Sino-Russian energy policies in the post-Soviet period
Yazar: SEREN ALTINSOY KALENDER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RUHİ GÜLER
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı / Uluslararası İlişkiler Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Enerji = Energy ; Enerji kaynakları = Energy resources ; Enerji politikaları = Energy policies ; Orta Asya = Central Asia ; Orta Asya politikası = Central Asia policy ; Orta Asya ülkeleri = Central Asia countries ; Realizm = Realism ; Rusya = Russia ; Çin = China

Özet:
Bu çalışmanın temel konusu, Sovyetler Birliği'nin yıkılmasından günümüze kadar geçen sürede Orta Asya'da yaşanan enerji politikalarıdır. Rusya ve Çin'in politikalarının realizm önermeleri ile birlikte değerlendirilmesidir.
Soğuk Savaş döneminde istenen düzeyde seyretmeyen Rus-Çin ilişkileri Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla hızlı bir şekilde gelişmeye başlamıştır. Bu durumun en önemli nedeni, Rusya ve Çin arasındaki ilişkilerin ekonomik boyutunun ortak çıkar temelinde ivme kazanmasıdır. Zira, Soğuk Savaş'ın sona ermesiyle birlikte iki kutuplu sistemde yaklaşık yarım asırdır süren ideolojik mücadele yerini iktisadi alandaki rekabete bırakmıştır. ABD'nin Soğuk Savaş'tan tek süper güç olarak çıkması Rusya ile Çin'in ittifak yapmalarını zorunlu kılmıştır. Uluslararası sistemin çok kutuplu yönünün tartışılmaya başlandığı son yıllarda Rusya ve Çin, Şanghay İşbirliği Örgütü üzerinden Amerika Birleşik Devletleri'ne karşı bir güç dengesi oluşturmaya gayret etmektedir. Ayrıca, Orta Asya enerji kaynakları üzerinde de söz sahibi konumundaki Rusya'nın, Çin'in enerji arz güvenliği bakımından önemli bir aktör olarak ön plana çıkması ve buna karşılık Çin'in de Rusya için enerji piyasasını çeşitlendirmesine imkan sağlayan geniş bir pazar olması iki ülke arasındaki ilişkilerin gelişmesine zemin hazırlayan en önemli faktörlerin başında gelmektedir.  
Bu dönemde oluşturulan devlet politikaları, Sovyet Sonrası dönemde daha fazla güç elde etme hedefine yönelik olmuştur. Buradaki aktörlerden Çin ve Rusya kendi çıkarları doğrultusunda realist teoriye uygun bir politika izlemişlerdir.

Abstract:
The main theme of this thesis is the energy politics in Central Asia from the collapse of the Soviet Union to the present day. In this framework, the policies of Russia and China will be evaluated with realism proposals.
The Russian-Chinese bilateral relations, which were not at good level during the Cold War period, began to develop rapidly with the disintegration of the Soviet Union. The most important reason of this situation is that the economic dimension of relations between Russia and China gained momentum on the basis of common interest. Because, with the end of the Cold War, the ideological conflict, which has continued for nearly half a century in the bipolar system, has been replaced by the economic competition. The emergence of the USA as a sole superpower from the Cold War necessitated the cooperation between Russia and China. In recent years when the multi-polarity of the international system has begun to be discussed, Russia and China endeavoured to establish the balance of power against the USA through the Shanghai Cooperation Organization. Moreover, in one hand Russia, which holds Central Asian energy resources, is at the forefront for China as an important actor in terms of energy supply security, on the other hand, China also represents a broad market that offers an opportunity to Russia to diversify its energy market. This mutual benefit is one of the most important factors that paved the way for the improvement of relations.
The state policies created in this period were aimed at achieving more power in the post-Soviet period. These actors Russia and China put their interests in the forefront and acted with realist theory.