Bilgi-motivasyon-davranış becerileri modeline dayalı cinsel danışmanlığın çiftlerin gebelik ve doğum sonu dönemdeki cinsel yaşamına etkisi
The effect of information motivation behavioral skills model based sexual counseling on pregnancy and postpartum sexual life
Yazar: CEYDA ESEN
Danışman: PROF. DR. ÜMRAN OSKAY
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı / Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Cinsel danışmanlık = Sex counseling ; Cinsel yaşam = Sexual life ; Cinsellik = Sexuality ; Davranış = Behavior ; Doğum = Delivery ; Gebelik = Pregnancy ; Motivasyon = Motivation ; Postpartum dönem = Postpartum period

Özet:
Amaç: Çalışma, gebelik döneminde bilgi-motivasyon-davranış becerileri modeline dayalı verilen cinsel danışmanlığın, çiftlerin gebelik ve doğum sonu dönemdeki cinsel yaşamı üzerindeki etkinliğini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırma, İstanbul'da bir üniversite hastanesinin ''Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı Gebe Polikliniği'nde" Ocak 2021-Şubat 2022 tarihlerinde yürütüldü. Gebelik sürecindeki 51'i deney, 50'si kontrol grubu olmak üzere toplam 101 çift örnekleme alındı. Deney grubuna rutin hemşirelik bakımı yanında bilgi-motivasyon-davranış becerileri modeline dayalı cinsel danışmanlık verildi. Gebeliğin birinci, ikinci, üçüncü trimesterlerinde ve doğum sonrası üçüncü ayda toplamda dört değerlendirme yapıldı. Bu amaçla; "Tanıtıcı Bilgi Formu, Kadın Cinsel Fonksiyon İndeksi (FSFI), Yeni Cinsel doyum Ölçeği (YCDÖ), Arizona Cinsel Yaşantılar Ölçeği Erkek Formu (ACYÖ-E), Epidemiyolojik Ararştırmalar Merkezi Depresyon Skalası (EAMDS) uygulandı. Bulgular: Danışmanlık öncesi gruplarda yer alan çiftler sosyodemografik ve obstetrik özellikler, gebelik öncesi ve gebelik döneminde cinsel yaşama ait özellikler ve depresif özellikler açısından benzerdi (p>0,05). Danışmanlık sonrası tüm ölçümlerde FSFI ve YCDÖ ölçeği toplam ve alt boyut puanları deney grubundaki gebelerde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksekti (p< 0,001). Danışmanlık sonrası tüm ölçümlerde ACYÖ toplam ve alt boyut puanları deney grubundaki erkeklerde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük, YCDÖ ölçeği toplam ve alt boyut puanları istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p< 0,001).Sonuç: Gebelik döneminde bilgi-motivasyon-davranış becerileri modeline dayalı verilen cinsel danışmanlık, çiftlerin gebelik ve doğum sonu dönemde cinsel işlev düzeyi ve cinsel doyumu üzerinde olumlu etki sağladı.

Abstract:
Objective: The research was conducted to determine the effectiveness of sexual counseling based on information-motivation-behavior skills model during pregnancy on the sexual lives of couples during pregnancy and postpartum period. Method: The research was carried out in the "Gynecology and Obstetrics Department Pregnancy Polyclinic" of a university hospital in Istanbul between January 2021 and February 2022. A total of 101 couples, 51 of whom were in the experimental group and 50 in the control group, were included in the sample. In addition to routine nursing care, sexual counseling program based on information-motivation-behavior skills model was applied to the experimental group. A total of four assessments were performed in the first, second, and third trimesters of pregnancy and in the third postpartum month. For this purpose; "Descriptive Information Form, Female Sexual Function Index (FSFI), New Sexual Satisfaction Scale (YCSS), Arizona Sexual Experiences Scale Male Form (ASEX), Epidemiological Research Center Depression Scale (CES-D) were applied. Results: The couples in the pre-counseling groups were similar in terms of sociodemographic and obstetric characteristics, sexual life characteristics before and during pregnancy, and depressive characteristics (p>0.05). In all measurements after counseling, the total and sub-dimension scores of the FSFI and YCSS scales were statistically significantly higher in the experimental group (p< 0.001). In all measurements after counseling, ASEX total and sub-dimension scores were found to be statistically significantly lower in males in the experimental group, and statistically significantly higher in YCSS total and sub-dimension scores (p< 0.001). Results: Sexual counseling based on knowledge-motivation-behavior skills model during pregnancy had a positive effect on the level of sexual function and sexual satisfaction of couples during pregnancy and postpartum period.