Karaciğer Sirozu hastalarında sarkopeninin prognoza ve hepatik dekompansasyona etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of sarcopenia on prognosis and hepatic decompensation in patients with Liver Cirrhosis
Yazar: GÜNDÜZ KARAOĞLAN
Danışman: PROF. DR. FİLİZ AKYÜZ
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology

Özet:
Giriş ve amaç: Karaciğer sirozu dünyada önde gelen mortalite ve morbidite sebeplerinden biridir. Karaciğer sirozu hastalarında prognozu belirleyen birçok faktör vardır. Sağkalımı belirleyen MELD, MELD-Na ve Child-Turcotte-Pugh (CTP) gibi skorlama sistemleri bulunmaktadır. Sarkopeni kas kütlesi, kas gücü ve fiziksel fonksiyonların azalması olarak tanımlanır. Sarkopeni sirozda mortalite ve morbiditeye etki eden faktörlerden biridir. Bu çalışmanın amacı karaciğer sirozu tanılı hastaların sarkopeni sıklığını, sarkopeninin etiyoloji, dekompansasyon, mortalite, durumlarına etkisini araştırmak, MELD, MELD-Na, CTP skorlarıyla ilişkisini, 6-12 aylık izlemde bu skorların ve laboratuvar verilerinin değişimini göstermektir. Ayrıca sarkopeniyle ilişkili olan durumların düzeltilerek, hastaların sağkalımını artırmayı ve morbiditelerini azaltmayı hedefledik.
Hastalar ve yöntem: 1995-2023 yılları arasında herhangi bir nedenle karaciğer sirozu tanısıyla İstanbul Üniversitesi Gastroenterohepatoloji Bilim Dalı polikliniğinde takip edilen 620 hasta değerlendirildi ve bu hastaların 107'si çalışmaya dahil edildi. Siroz tanısı radyolojik, klinik veya laboratuvar ile konuldu. Hastaların demografik, klinik, laboratuvar verileri hastane veri tabanından elde edildi. Batın BT görüntülemelerinin L3 vertebra kesiti radyolog tarafından belirlenerek kasların kesitsel alanları hesaplandı. Sarkopenik hastaların sınıflandırılması için cut-off değerler erkeklerde ≤53.4 cm2/m2 kadınlarda ise ≤38.5 cm2/m2 olarak belirlendi. 
Bulgular: 107 hastanın 65 tanesi sarkopenik (%60.7) ve 42 tanesi (%39.3) sarkopenik değildi. Sarkopeni olan grupta erkek cinsiyet oranı ve VKİ (vücut kitle indeksi) düşüklüğü anlamlı olarak daha fazlaydı. (p=0.003 ve p=0.002) Sarkopeni olan grupta başlangıç laboratuvar verilerinde sodyum (p=0.000), albumin (p=0.016) anlamlı olarak daha düşük bulundu. Sarkopeni olan grupta 6-12. Ay laboratuvar verilerinde sodyum (p=0.000)   değeri anlamlı olarak daha düşüktü. Sarkopeni olan grupta 6-12. Aydaki laboratuvar verilerinde sodyum (p=0.008)   anlamlı olarak düşüş göstermiştir. Sarkopeni olan grupta başlangıç ve 6-12.ay MELD-Na skoru sarkopeni olmayan gruptan anlamlı olarak daha yüksekti. (Sırasıyla p=0.024, p=0.035) Sarkopeni olan ve olmayan grupta 6-12.ay MELD-Na skoru başlangıca göre anlamlı artış göstermiştir. (p=0.000) Sarkopeni olan (240 ay) grupta öngörülen sağkalım süresi sarkopeni (270 ay) olmayan gruptan anlamlı olarak daha düşüktü. (p=0.002)  
Sonuç: Karaciğer sirozu hastalarında sarkopeni sıklığının yüksek olduğu, sarkopeninin düşük VKİ ve erkek cinsiyetle ilişkili olduğu, CHİLD B ve C ve MELD-Na >10 olan hastalarda sarkopeni varlığı ile ilişki saptanmıştır. Sodyum ve albumin düşüklüğü ile sarkopeni arasında ilişki olduğu ortaya konmuştur. Sarkopenik hastaların öngörülen sağkalım süresinin daha düşük olduğu bulunmuştur. Klinik uygulamalarda sarkopeni taraması yapılarak hastalara gerekli beslenme ve vitamin takviyelerinin yapılarak malnütrisyonun ve kas kaybının önlenmesi siroz hastalarında sağ kalım uzatılabilir.

Abstract:
Introduction and objective: Liver cirrhosis is one of the leading causes of mortality and morbidity worldwide. There are many factors that determine prognosis in patients with liver cirrhosis. There are survival scoring systems such as MELD, MELD-Na and Child-Turcotte-Pugh (CTP). Sarcopenia is defined as a decrease in muscle mass, muscle strength and physical functions. Sarcopenia is one of the factors affecting mortality and morbidity in cirrhosis. The aim of this study was to investigate the prevalence of sarcopenia in patients diagnosed with liver cirrhosis, the effect of sarcopenia on etiology, decompensation, mortality, the relationship with MELD, MELD-Na, CTP scores, and the changes in these scores and laboratory data in 6-12 months follow-up. We aimed to increase the survival and decrease the morbidity of the patients by correcting the conditions associated with sarcopenia.
Patients and methods: Between 1995 and 2023, 620 patients who were followed up in the outpatient clinic of Istanbul University Gastroenterohepatology Department with the diagnosis of liver cirrhosis for any reason were evaluated and 107 of these patients were included in the study. Cirrhosis was diagnosed radiologically, clinically or laboratory. Demographic, clinical and laboratory data were obtained from the hospital database. The L3 vertebra section of abdominal CT imaging was determined by the radiologist and the cross-sectional areas of the muscles were calculated. Cut-off values for the classification of sarcopenic patients were ≤53.4 cm2/m2 in men and ≤38.5 cm2/m2 in women. 
Results: Of 107 patients, 65 were sarcopenic (60.7%) and 42 (39.3%) were not sarcopenic. Male sex ratio and low BMI were significantly higher in the sarcopenic group (p=0.003 and p=0.002). In the sarcopenic group, sodium (p=0.000) and albumin (p=0.016) were significantly lower in baseline laboratory data. In the group with sarcopenia, sodium (p=0.000) value was significantly lower in the 6-12th month laboratory data. In the group with sarcopenia, sodium (p=0.008) was significantly lower in the laboratory data at 6-12 months. Baseline and 6-12 month MELD-Na scores were significantly higher in the sarcopenia group than in the non-sarcopenia group. (p=0.024, p=0.035, respectively) 6-12 month MELD-Na scores increased significantly in the sarcopenia and non-sarcopenia groups compared to baseline. (p=0.000) Predicted survival time was significantly lower in the sarcopenia group (240 months) than in the non-sarcopenia group (270 months). (p=0.002)  
Conclusion: It was found that the frequency of sarcopenia was high in patients with liver cirrhosis, sarcopenia was associated with low BMI and male gender, and sarcopenia was associated with the presence of sarcopenia in patients with CHILD B and C and MELD-Na >10. Low sodium and albumin levels were found to be associated with sarcopenia. Sarcopenic patients were found to have a lower predicted survival time. By screening for sarcopenia in clinical practice and providing necessary nutritional and vitamin supplements to patients, prevention of malnutrition and muscle loss may prolong survival in cirrhotic patients.