Farklı tekniklerle planlanan göğüs duvarı ışınlamalarında cilt yüzeyi dozunun dozimetrik olarak karşılaştırılması
Dosimetric comparision of surface dose in chest wall irradiations planned with different techniques
Yazar: FATMA ALTINTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SUHEYLA AYTAÇ ARSLAN
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Radyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering ; Radyasyon Onkolojisi = Radiation Oncology
Dizin: Doz-cevap ilişkisi-radyasyon = Dose-response relationship-radiation ; Göğüs = Thorax ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Mosfet = Mosfet ; Radyoloji = Radiology ; Radyoterapi = Radiotherapy ; Tedavi planlama = Treatment planning

Özet:
Bu çalışmada göğüs duvarı ışınlamalarında hasta cildinin aldığı yüzey 
dozunun farklı tekniklerle yapılan planlamalarda elde edilen değerler ile ölçüm 
sonucu elde edilen değerlerin kıyaslanması amaçlanmıştır. 
Rando fantomun boluslu ve bolussuz olmak üzere Bilgisayarlı Tomografi 
(BT) de iki farklı görüntülemesi yapıldı ve konturlama sistemine aktarıldı. Göğüs 
duvarına benzer şekilde hedef hacim ve kritik organlar çizildi, planlama sistemlerine 
aktarıldı. Varian True Beam Milenyum lineer akseleratör tedavi cihazında 3BRT, 
IMRT, VMAT, Accuray Radixact TomoTherapy tedavi cihazında ise Helikal tedavi 
planlamaları hazırlandı. Onaylanan planlar tedavi cihazlarında rando fantom üzerinde 
belirlenen noktalara MOSFET yerleştirilerek ışınlandı ve cilt yüzeyi dozu ölçümleri 
alındı. Tedavi planlama sisteminde okunan cilt yüzeyi dozları ile mosfet ile okunan 
cilt yüzeyi dozları karşılaştırıldı. 
Planlama tekniğinden bağımsız işaretlenen noktaların ölçüm sonuçları ile 
planlamadan elde edilen veriler arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık 
yoktur(p > 0.05). Boluslu rando fantom üzerinde çalışılan farklı tedavi tekniklerinde 
planlamalarda tüm tekniklerinde hedef doza yakın sonuçlar elde edilmiştir. Bolussuz 
planlamalarda ise tomotherapy ile yapılan planlamada cilt yüzeyi dozu reçete dozuna 
en yakın değerlere sahiptir. Bolussuz rando fantom üzerinde çalışılan farklı tedavi 
tekniklerinden elde edilen ölçüm sonuçlarının ortalamaları arasında anlamlı farklılık 
yoktur (p=0.075). Fakat ölçülen değerlerin ortalama ve standart sapma değerlerine 
göre 5.000 cGy doza en yakın olan Helikal tekniktir. VMAT planlamadan elde edilen 
ölçüm sonucu ise reçete dozuna göre en düşük doza sahiptir.
Planlama algoritmaları cilt yüzeyi dozunu öngörmede güvenilir bulunmuştur. 
Cilt yüzeyi dozu her iki durumda da Helikal planlama tekniğinde reçete dozuna en 
yakın, VMAT planlama tekniğinde ise en düşüktür. Bu durum cilt yüzeyi dozunun 
yüksek tutulması istenildiği durumda göz önünde bulundurulmalıdır. 
Anahtar Kelimeler: Bolus, Meme kanseri, Mosfet, Radyoterapi, Rando Fantom, 
Tedavi Planlama

Abstract:
From this point of view, it is aimed to compare the calculated dose of the 
patient in the planning with the values obtained in the planning with different 
techniques and the values obtained from the measurement.
Two different imaging of the Rando phantom in Computed Tomography 
(CT), with bolus and without bolus, were performed and transferred to the 
contouring system. Similar to the chest wall, the target volume and critical organs 
were drawn and transferred to the planning systems. 3BRT, IMRT, VMAT were 
prepared in the Varian True Beam Millennium linear accelerator therapy device, and 
Helical treatment plans were prepared in the Accuray Radixact TomoTherapy therapy 
device.The approved plans were irradiated by placing a MOSFET at the points 
determined on the rando phantom on the treatment devices, and skin surface dose 
measurements were taken. The skin surface doses read in the treatment planning 
system and the skin surface doses read with the mosfet were compared.
There is no statistical difference between the mean values of the marked 
points on the plan and their measurements, independent of the planning technique (p 
> 0.05). In different treatment techniques studied on the bolus rando phantom, results 
close to the target dose were obtained in all techniques in planning. In planning 
without bolus, the skin surface dose has the closest values to the prescription dose in 
planning made with tomotherapy. There was no significant difference between the 
mean of the measurement results obtained from the different treatment techniques 
studied on the randomized phantom without bolus (p=0.075). However, according to 
the mean and standard deviation values of the measured values, the closest to 5000 
cGy dose is the Helical technique. The measurement result obtained from VMAT 
planning has the lowest dose compared to the prescription dose. 
Planning algorithms were found to be reliable in predicting skin surface dose. 
In both cases, the skin surface dose is closest to the prescription dose in the Helical 
planning technique and the lowest in the VMAT planning technique. This should be 
taken into account when it is desired to keep the skin surface dose high. 
Keywords: Bolus, Breast Cancer, MOSFET, Radiotherapy, Rando 
Phantom,Treatment Planning