Hizmet sektörü için bir tepkisel çizelgeleme sistem önerisi-Acil servis kontrol sistemi
Proposal of a reactive scheduling system for service sector-Emergency room control system
Yazar: ŞAFAK KIRIŞ
Danışman: PROF. DR. NİHAT YÜZÜGÜLLÜ
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Üretim sektörü için hedefler doğrultusunda işlerin makinelere atanması, sıralanması ve zamanlandırılması probleminin büyük öneme sahip olması nedeniyle çok sayıda çalışma yapılmıştır. Bununla birlikte hizmet sektörü için çizelgeleme sürecine ilişkin yaygın kullanılan sistematik bir yapının olmaması düşüncesiyle, hizmet sektöründeki çizelgeleme yapısını inceleme gereği duyulmuştur. Bunun yanı sıra, hizmet sektöründe karşılaşılan belirsiz ve değişken yapı, tepkisel çizelgeleme sisteminin gereksinimini de ortaya çıkarmıştır. Bu amaçla, özellikle tepki süresinin çok kısa olması gereken hizmet sektörüne yönelik, işlem süresi tahminlemesi, çizelgeleme ve güncelleme fonksiyonlarına sahip bir sistem önerisi geliştirilmiştir. Süre tahminlemesinde Uyarlanabilir Sinirsel Bulanık Çıkarım Sistemi (ANFIS), çizelgeleme sürecinde ise bilgi tabanlı sistem yaklaşımı önerilmiştir. Bilgi tabanlı yaklaşımda temel amaç; müşteri öncelik tanımlaması yapılarak, öncelikli müşterinin ilk işlem görmesi kuralına dayanmaktadır. Geliştirilen algoritma ile müşteri geliş sıraları, işlem süreleri ve çalışan yükleri de kontrol edilebilmektedir. Önerilen yapının etkinliğini gösterebilmek amacıyla, hizmet sektöründe özel bir yapıya sahip hastane acil servis sistemi için çözümlemeler yapılmıştır. Acil servis beklentilerine cevap verecek Acil Servis Kontrol Sistemi (ASKS) olarak isimlendirilen bir tepkisel çizelgeleme sistemi geliştirilmiştir. Buna göre hastaların özelliklerine göre ilk müdahale süresi tahmini yapılabilmekte, öncelikli hasta ilk müdahale görecek şekilde hasta geliş sıraları, işlem süreleri ve doktor yükleri dikkate alınarak görevler çizelgelenebilmektedir. Acil serviste yapılan denemeler ile önerilen sistemin başarılı bir şekilde uygulanabileceği görülmüştür. Buradan yola çıkarak önerilen tepkisel çizelgeleme sisteminin, gereksinimlere çok kısa sürede cevap verilmesi gereken acil servisler başta olmak üzere, farklı hizmet birimlerine de uyum sağlayabileceği ve müşteri ile çalışan memnuniyetini arttıracağı düşünülmektedir.

Abstract:
There are lots of studies in manufacturing sector because of the importance of assigning duties to machines, sequencing and timing. In addition to this, the idea of not any common systematic structure for scheduling process in service sector, the scheduling structure of service sector needs to be examined. The uncertain and varied structure of service sector is revealed the requirement of reactive scheduling system. For this purpose, a system which the reaction time has to be very short for service sector and has process time estimation, scheduling and reschedule functions is proposed. Adaptive Neuro-Fuzzy Inference System (ANFIS) is proposed in estimation of process time and a knowledge-based scheduling system is proposed for scheduling phase. The main aim in knowledge-based system is based on prior customer first rule by determining priority definition of customers. Customer arrival order, process time and staff loads are under control with the proposed algorithm. To see the efficiency of the proposed system, analyses are done in hospital emergency room which has a special structure in service sector. A reactive scheduling system which is named as Emergency Room Control System is designed. Process time estimation can be done according to the attributes of patients and the tasks are scheduled with prior patient first by taking into consideration arrival orders, process times and doctor loads. It is seen that the proposed system can be applied with the studies in an emergency room. Starting from here, it is thought that the proposed reactive scheduling system can be applied firstly in emergency rooms, the adaptation can be made to the other service units and customer/staff satisfaction will be rised.