Preoperatif stoma yerinin işaretlenmesinin, postoperatif stoma komplikasyonları, stomaya adaptasyon ve hasta yaşam kalitesi üzerine etkisi
Significance of preoperative stoma location, postoperative complications of stoma, adaptation to stoma and effect on patient quality of life
Yazar: SEZGİN MUTLU
Danışman: DOÇ. DR. FATMA AYÇA GÜLTEKİN
Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Genel Cerrahi = General Surgery
Dizin: Ostomi = Ostomy ; Yaşam kalitesi = Quality of life

Özet:
Ostomi her ne kadar hastaların mevcut durumunu iyileştirmek amacıyla açılsa da bireylerin tüm yaşantısını etkilemektedir. Ostomi bireyin yaşam tarzı ve kalitesini kaçınılmaz olarak değiştirmektedir. Açılan ostomi geçici veya kalıcı olabilmektedir. Ostomi açılmasının en sık sebebi olan kolorektal kanser cerrahisinde her ne kadar sfinkterleri koruyarak yaşam kaliteleri arttırılmaya çalışılsa da bazı hastalarda sfinkterlerin korunması mümkün olamamakta ve kalıcı stoma oluşturulmaktadır. Yapılan çalışmalarda kalıcı veya geçici stomalı hastaların mevcut duruma adapte olma, stoma bakımı, normal sosyokültürel ve fiziksel aktivitelerine devam edememe gibi pek çok problemle karşılaştıklarını ortaya koymuştur. Hastalar bu ve benzer nedenlerden dolayı kendilerini sosyal olarak soyutlayabilmektedir. Aynı zamanda stomaya bağlı ortaya çıkabilen komplikasyonlar ve sorunlar nedeniyle stoma, yaşam kalitelerini ve adaptasyonlarını daha da bozabilmektedir. Bu yüzden bu çalışmanın amacı: Ostomi açılan hastalarda, ostomi yerinin operasyon öncesinde işaretlenen hastalarla işaretlenmeyen hastalar arasında stoma komplikasyonları, stomaya uyum ve hastaların yaşam kalitesi açısından fark olup olmadığının araştırılması. Ostomi yeri adaptasyon sorunlarını belirlemek, ostominin hastalarda günlük aktivitelerinde kısıtlamaya yol açıp açmadığının saptanması ve ostomi yerinin işaretlenmesiyle yaşam kalitelerinin değişip değişmediğinin saptanması.
Bu çalışma için Bülent Ecevit Üniversitesi Etik Kurul Komitesinden onay alındı.
BEÜTF genel cerrahi servisinde 2014-2017 yılları arasında ostomi açılan 112 hasta çalışmaya alındı. Çalışmaya dahil edilme kriterleri şunlardı: Hastahanemizde ostomi açılan OBYUÖ ve yaşam kalitesi formunu doldurmayı kabul eden, ve stoma birimince takip edilen çalışmamıza katılmaya olur veren ek psikolojik rahatsızlığı olmayan, mental durumu uygun olan hastalar dahil edilmiştir.
Uygun hastalara ameliyat sonrası 4.haftada, stoma ve yara bakım polikliniğindeki kontrollerinde ameliyat sonrası yaşam kalitelerini ve ostomiye adaptasyonu sorgulayan OBYUÖ ve SF 36 yaşam kalitesi formu uygulandı. Aynı zamanda hastalar ostomi ve yara bakım ünitemizde postoperatif takiplerinde ostomi komplikasyonları açısından klinik olarak takip edilmiş ve kayıt altına alınmıştır.
Çalışmaya dahil edilen popülasyonun demografik özellikleri değerlendirildiğinde, 112 hastanın 58'i (%51,8) erkek, 54'ü (%48,2) kadındır. Olguların yaşları 26 ile 88yıl arasında değişmekte olup ortalama 58,45(59,00±10,14 standart sapma) yaş yıldır. 41 hastanın (%36.6) ostomi yeri işaretlenmiş, 71 hastanın (%63,3) ostomi yeri işaretli değildi.

Abstract:
Although the Ostomy opens to improve the condition of the patients, it affects the whole of person life. The ostomy inevitably changes the individual life style and quality. Ostomy may be temporary or permanent. At the most common cause of ostomy colorectal cancer surgeons, although by protecting the sphincters attempt to increase their quality of life, in some patients preservation of sphincters is not possible and stoma are formed to permanent. The studies revealed with that permanent or temporary stoma patient have many problems such as adapting to the stoma, stoma care and being able to resume normal sociocultural and physical activities. Patients can social isolate themselves for this and similar reasons. At the same time, due to stoma complications and problems, may further impair its quality of life and its adaptations. So the goal of this study: Between patients who with ostomy site marked before operation and not marked patients, investigation difference of the complications of stoma, adaptation and quality of life of patients. Determine the problems of adaptation of the ostomy site, whether the ostomy causes restraint in daily activities in patients and whether quality of life has changed by marking the ostomy site.
The University of Bülent Ecevit Ethics Committee approved this study. The study consisted of 112 patient who opened stoma at the University of Bülent Ecevit Department of Surgery between 2014 and 2017. To be eligible, patients had to meet the following inclusion criteria; Patients with mental status who do not have additional psychological distress and who are accept to fill in the compliance scale and quality of life form for ostomy individuals who have ostomy opened in our hospital and who are followed up in the stoma unit.
In the fourth week after surgery, quality of life and ostomate adaptation form applied to patient. At the same time in our ostomy and wound care unit, patients were clinically followed and recorded for ostomy complications in postoperative follow-up.
When the demographic characteristics of the population included in the study are evaluated, 58 of the 112 patients (51.8%) were male, 54 (48.2%) were females. The ages of the cases ranged from 26 to 88 years with an average age of 58.45 years (59.00 ± 10.14 standard deviation). 41 cases (36.6%) were marked ostomy, 71 (63.3%) ostomy sites were not marked.