Yûsuf Sûresinde sosyal gruplar
Social groups in Surah Yusuf
Yazar: MEHMET YILDIRIM
Danışman: DOÇ. DR. MURAT KAYA
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu çalışmanın amacı Kur'an-ı Kerim'in sûrelerinden biri olan Yûsuf Sûresi'ndeki
sosyal grupları ve çeşitlerini irdeleyerek tespit etmeye çalışmaktır. Konumuz
çerçevesince literatür taraması, söylem ve içerik analizleri yöntemlerini kullanarak
yaptığımız nitel araştırmada, sosyoloji ilminde sınıflandırılan sosyal grupları esas
aldık. Buradan hareketle sûreyi baştan sona taradık. Elde ettiğimiz verileri; konulu
tefsir bağlamında tetkik, tasnif ve tefsir ederek ulaşabildiğimiz sonuçları ortaya
koyduk. Din sosyolojisi açısından olay, olgu, grup ve sosyal grup kavramlarının
tanımlarını yaparken aynı zamanda Yûsuf Sûresi'nde var olan ehl, âl, kavm, ümmet,
millet, sâhib, karye, usbe ve mele kavramlarının ifade ettiği manaları inceledik.
Yûsuf Sûresi'nde insan, din, aile, klan, devlet, halk, millet, köle, hizmetçi, iktisat,
kültür, etnik gibi toplum katmanlarında var olan sosyal grupları ve çeşitlerini ortaya
koymaya çalıştık. Sosyal hayat insanlık tarihi boyunca ortak ve evrenseldir. Hz.
Âdem'den beri din, sosyal olaylar ve olgular arasında karşılıklı ilişkiler ve etkileşim
sonucu sosyal grupların ortaya çıkması kaçınılmazdır. Yûsuf Sûresi'ni sosyal gruplar
açısından incelerken, dinin fert üzerindeki rolü ve sosyal gruplar üzerindeki etkisini
ortaya koymaya çalıştık.

Anahtar Kelimeler: Kur'ân-ı Kerîm, Yûsuf Sûresi, Mısır, Toplum, Aile, Sosyal Grup.

Abstract:
The aim of this study is to try to determine the social groups and their types in Surah
Yusuf, which is one of the detached Surahs of the Holy Qur'an. Within the
framework of our topic, we have taken the social groups classified in the science of
sociology as a basis in the qualitative research we conducted using literature review,
discourse analysis, and content analysis methods. Starting from this point of view,
we have scanned the Surah from beginning to end. We have presented the results we
have been able to reach by examining, classifying, and interpreting the data we have
obtained in the context of thematic tafsir. While defining the concepts of event,
phenomenon, group, and social group in terms of the sociology of religion, we have
also examined the meanings expressed by the concepts of ehl, al, kaym, ummah,
nation, sahib, karye, usbe and mele social groups that exist in Surah Yusuf. In Surah
Yusuf, we have tried to reveal the existence of social groups and their varieties in the
layers of society, such as human, religion, family, clan, state, people, nation, slave,
servant, economy, culture, ethnic. Social life has been common and universal
throughout human history. Since Prophet Adam it is inevitable that social groups will
emerge as a result of mutual relations and interaction between religion, social events,
and phenomena. While examining Surah Yusuf from the point of view of social
groups, this study will guide the understanding of the role of religion on individuals
and its impact on social groups.

Keywords: The Quran, Surah Yusuf, Egypt, Social, Family, Social Group,