Evde sağlık hastalarının COVİD-19 aşılarına karşı tutum ve davranışlarının incelenmesi
Home care unit patients' attitudes and behaviourstowards COVİD-19 vaccines
Yazar: AHMET EVCAN
Danışman: UZMAN ÖZGE TUNCER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Bozyaka Eğt. ve Arş. Hast. / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı / Aile Hekimliği Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Aşı reddi = Vaccination refusal ; Aşı tereddüdü = Vaccine hesitation ; Aşılama = Vaccination ; Aşılar = Vaccines ; COVID 19 = COVID 19 ; COVID 19 aşıları = COVID 19  vaccines ; Evde sağlık hizmetleri = Home health service ; Korona virüs enfeksiyonları = Coronavirus enfections ; Korona virüsler = Coronaviridae

Özet:
Amaç: Bu çalışmada Evde Sağlık hizmeti verilen  hastaların COVID-19 aşılarına karşı tutum ve davranışlarını saptamak, aşı yaptırma oranlarını bulmak amaçlanmıştır.
Gereç Ve Yöntem: Çalışma tek merkezli, tanımlayıcı, anket çalışması olarak planlanmıştır. Çalışmaya İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Evde Sağlık Hizmetleri Birimine kayıtlı 1012 hasta dahil edilmiştir. Çalışma, hastalar telefon ile aranarak, evinde ziyaret edilerek veya poliklinik birimine başvuruları sırasında anket uygulanarak yapılmıştır. Sonuçlar SPSS24.0 istatistik programı ile analiz edilmiştir. Tanımlayıcı bulgular kategorik değişkenler için sayı ve yüzde, sayısal değişkenler için ortalama ve standart sapma ile verilmiştir. Analizde ki-kare testi kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. 
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 77,4±16,2 olup, %68,6'sı kadındır. Hastaların %42,1'i herhangi bir okul eğitimi almamış, %63'ü yatağa tam bağımlıdır. Kronik hastalığı olan bireyler çalışmanın %94,1'ini oluşturmaktadır. Çalışmamızda hastaların COVID-19 aşısını yaptırma oranı %83,2 saptanmıştır. 65 yaş ve üzeri kişilerin %86,2'si aşı yaptırmıştır. Eğitim düzeyi yüksek olanların aşı olma oranı istatistiksel olarak daha yüksek tespit edilmiştir. Yatağa tam bağımlı kişilerin %78,7'si aşı yaptırmış iken yarı bağımlı/bağımsız kişilerin %90,9'u aşılıdır. Yatağa tam bağımlı olmak aşı olma durumunu azaltan bir faktör olarak bulundu. (p<0.001).Aşı olan bireylerin %91,1'i  hastalara ilk olarak temin edilen Sinovac aşısını yaptırmıştır. Aşı olan bireylerin %55,2'si İlçe Sağlık Müdürlükleri tarafından görevlendirilen, %10,9'u ise Evde Sağlık Hizmetleri tarafından oluşturulan ekipler ile evlerinde aşı hizmetine ulaşmışlardır. Aile hekiminden aşı ile ilgili bilgi alanların aşı yaptırma oranı anlamlı şekilde yüksektir (p<0.001). Katılımcıların %34,1'i, COVID-19 aşıları ile ilgili yeterli bilgiye sahip olmadığı, %27,1'i ileri yaş nedeniyle aşının yan etkilerini kaldıramayabileceği düşüncesi ile aşı yaptırmadığını belirtmişlerdir. 
Sonuç: Bu çalışma, Evde Sağlık hizmetlerine kayıtlı hastaların COVID-19 aşısını yüksek oranda yaptırdıklarını, yaş ilerledikçe ve eğitim düzeyi yükseldikçe aşı yaptırma oranlarının yükseldiğini göstermiştir. Çalışma, yatağa bağımlılığın COVID-19 aşısı olmayı azaltan bir faktör olduğunu gösterse de yüksek aşılanma oranı bu hastalarda evde aşılamanın önemini göstermiştir.
Anahtar Sözcükler: Aşı reddi, Evde Sağlık Hastaları, COVID-19 Aşıları

Abstract:
Objective: We aimed to find the attitudes and behaviours of home health patients towards COVID-19 vaccines, the rates of vaccination and the reasons for not getting the vaccine.
Matherial and Method: This is a monocentric, descriptive, questionnaire study. The study included 1012 registered patients from Home Care Unit of Bozyaka Training and Research Hospital's. The questionnaire was done by telephone call, visiting at home or in a course of their policlinic appeal. The prepared database has entered the SPSS 24.0 program. Descriptive findings are given as frequencies and percentages for categorical variables and mean and Standard deviation for numerical variables. Chi-square test was used in the analysis. Significance level was accepted as p<0.05.
Findings: The mean age of the participants in the study was 77.4±16.2 years. 68.6% of the participants was women. 42.1% of the patients did not receive any school education. 63% of them are fully dependent on the bed and 33.8% are semi-dependent. Individuals with chronic diseases constitute 94.1% of the study.In our study, the rate of patients receiving the COVID-19 vaccine was 83.2%. 86.2% of people aged 65 and over had been vaccinated. Those who have higher educational level have higher vaccınation rate. 78.7% of bedridden persons were vaccinated and 90.9% of semi-dependent/independent persons were vaccinated. Being completely bedridden was found to be a factor that reduced vaccination status (p<0.001). 91.1% of the vaccinated individuals had the Sinovac vaccine, which was first provided to the patients.55.2% of the vaccinated individuals reached the vaccination service in their homes with the teams appointed by the District Health Directorates and 10.9% by the teams formed by the Home Health Services. Those who received information from their family doctor were significantly more likely to be vaccinated (p<0.001). 34.1% of participants stated that they did not have enough information about COVID-19 vaccines, 27.1% stated that they could not tolerate the side effects of the vaccine due to advanced age.
Result: According to this study, patients registered with Home Care Unit have a high rate of getting the COVID-19 vaccine, and the rate of vaccination increases with increasing age and education level. Although the study showed that bed dependency is a factor that reduces COVID-19 vaccination, the high vaccination rate showed the importance of home vaccination in these patients.
Keywords: COVID-19 Vaccines, Home Care Unit Patients, Vaccine Rejection