Terzilik mesleğinin tarihsel gelişimi bağlamında Kocaeli örneği
Kocaeli example in the context of the historical development of the tailoring profession
Yazar: ESEN ÖZTÜRK
Danışman: PROF. DR. FUNDA SELÇUK ŞİRİN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı / Tarih Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Tarih = History

Özet:
Giyinmek insanlar için biyolojik bir ihtiyaç olmanın yanında sosyokültürel öğelerin bütün alanlarından beslenen içgüdüsel bir tutumdur. Giysiler, yüzyıllarca çeşitli toplumsal olaylardan etkilenerek sürekli değişime uğramış, hiyerarşik şekilde, güç, statü, zenginlik, gösterişin sembolü olmuştur. Tarihte Neolitik dönemden itibaren insan bedeni için gerekli giysilerin çeşitli materyaller kullanılarak biçilmesi ve dikilmesi sonucu terzilik mesleği ortaya çıkmıştır. Terziler, uzun yüzyıllar hem iktidarlar hem de halk için en önemli zanaatkâr gruplarından birini oluşturmuştur. Avrupa'da yaşanan Sanayi Devrimi ve Fransız İhtilali'nin etkileriyle giysinin bir lüks ve gösteriş nesnesi haline gelmesi, terzileri "haute couture" tasarımlar yapmaya zorlamıştır. 19. yüzyıldan itibaren makineleşme ve kapitalist sisteme karşı kendi stillerini oluşturan terziler için modacı tabiri ortaya çıkmıştır. Mevcut şartlarda geleneksel kalan terziler mesleki önemlerini kaybetmişlerdir.
Türklerde yüzyıllarca değişim göstermeyen giyim-kuşam, 18. yüzyıldan itibaren Osmanlı İmparatorluğu'nun modernleşme hareketleri ile toplumun Batı modalarını takip etmek istemesi sonucu geleneksel görünümünden uzaklaştırmıştır. Bu nedenle Avrupa ile yakın bağları bulunan "modistra"lar -gayrimüslim terziler-e rağbet artmıştır. Türkiye Cumhuriyeti'nde ise devletin eğitim politikaları sonucu açılan meslek okullarında, "yerli ve milli" terzilerin yetişmesine imkân tanınmıştır.
Türkiye'de geçmiş yıllarda sosyal tarihçilik alanında yapılan çalışmaların sınırlı kalması bizi, toplumla içi içe bir zanaatkâr grubunu oluşturan, terziler ve terzilik mesleği üzerinden böyle bir tezi yazmaya yönlendirmiştir. Terzilik mesleğinin tarihsel gelişimi ve etkileşim alanlarının araştırıldığı bu çalışmada konuyu daha iyi pekiştirmek adına Kocaelin'de faaliyet gösteren terziler üzerinden değerlendirmeler yapılarak, şehirdeki terzilerin, sosyal ve kültürel hayattaki önemine bakılmıştır. Genel anlamda Dünyada ve Türkiye'de terzilerin tarihsel süreç içinde üstlendikleri roller ve tekstil alanındaki teknolojik ilerlemelerin terzilik mesleğinde ortaya çıkardığı değişimler incelenmiştir.

Abstract:
Dressing is a conservative attitude that feeds on all the offspring of sociocultural insects as well as raising a biological home for humans. It has been subjected to constant changes under the influence of protections, limitations, various social events, and has become a symbol of power, status, wealth and ostentation in an administrative way. The tailoring profession has emerged as a result of cutting and sewing using various materials necessary for the human body since the Neolithic period in history. Tailors, long solution, constituted one of the most important craftsman groups for both the rulers and the people. With the effects of the Industrial Revolution and the French Revolution in Europe, the fact that their clothes became an object of luxury and ostentatiousness forced the tailors to make "haute couture". Since the 19th century, the term fashion designer has emerged for tailors who have created their own styles against mechanization and the capitalist system. The current conditions have lost the importance of the traditional tailors' houses.
Clothing, which did not change for centuries in the Turks, has moved away from its traditional appearance as a result of the modernization movements of the Ottoman Empire and the society's desire to follow Western fashions since the 18th century. For this reason, the demand for "modistras" - tailors of foreign origin - with close ties to Europe has increased. In the Republic of Turkey, in the vocational schools opened as a result of the education policies of the state, it was possible to train "local and national" tailors.
The limited work done in the field of social historiography in Turkey in the past years has led us to write such a thesis on tailors and the tailoring profession, which constitutes a group of artisans intertwined with the society. In this study, in which the historical development and interaction areas of the tailoring profession are investigated, evaluations are made on the tailors operating in Kocaeli in order to better reinforce the subject, and the importance of the tailors in the social and cultural life of the city is examined. In general, the roles of tailors in the historical process in the world and in Turkey and the changes in the tailoring profession caused by the technological advances in the field of textile were examined.