Alker (alçı katkılı kerpiç) teknolojisinin endüstrileşmede hız ve kalite açısından değerlendirilmesi
Evaluation of alker (adobe with gypsum additive) technology in terms of speed and quality in industrialization
Yazar: SİNAN TALHA ÖZCAN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA İNCESAKAL
Hasan Kalyoncu Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Yapı Malzemeleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
İnsanlık tarihinden günümüze ulaşan, inşaat yöntemi Anadolu'da toprağa saman katılarak geliştirilip Kerpiç adını almıştır. Anadolu ve dünyada ki mimari kültürlerde Kerpiç yapıların önemi fazladır. Kerpiç malzeme, fiziksel özellikleri ile insan sağlığına uygun iç mekân iklimi yaratır.  Ancak yakın tarihlerde, küresel sanayi tarafından büyük ölçüde desteklenen beton ve çelik malzemelerin yaygınlaşması, Kerpiç malzemenin sektör dışında bırakılmasını sağlamıştır. Beton ve çelik malzemenin büyümesindeki sebep, hızlı ve kaliteli malzemenin sanayi tarafından teminidir. Buna karşın geleneksel kerpiç malzeme üretimi uzun zaman almaktadır. Kerpiç malzeme ile inşaatın dayanıklı, deprem güvenli ve hızlı olabilmesi için çeşitli araştırmalar yürütülmüştür. 
Kerpiç: Dünyada en çok kullanılan yapı malzemesidir. Toprağa saman katılarak ve kalıpta şekli verilerek elde edilir.  Üretim işlemleri çok uzun sürmekte ve günümüz inşaat ihtiyacını çözememektedir.  İTÜ'de 1962 yılında kerpiç araştırmaları başlatılmıştır. 1980 de Prof. Ruhi Kafescioğlu'nun zamana karşı dayanıklı olması amacıyla yürütülen araştırmalar neticesinde toprağa; alçı ve kireç katılarak Alker adı verilen yapı malzemesi elde edilmiştir. Ancak Alker teknolojisi hızlı ve kaliteli olmasına rağmen sanayi ürünü olan beton ve çelik malzemeden, oluşan inşaat sektöründen pay alamamaktadır.  
Bu çalışmada Alker malzemenin inşaatta kullanılması amacıyla teknolojik yapım yöntemleri esas alınarak üretim yöntemlerinin geliştirilmesi düşünülmüştür.  Üretim süresinin kısaltılması için 2002 senesinden itibaren İTÜ Mimarlık Fakültesinde Prof. Dr. Bilge Işık tarafından toprağın püskürtme beton makinesi (shotcrete) ile duvar kalıplarına püskürtülerek inşaat hızlandırma araştırması başlanmıştır.  Beton teknolojisinde kullanılan "Shotcrete" makinesi ile Alker duvar inşaatı kararları için deney dizisi düzenlendi. Bu bağlamda öncelikle Shotcrete makinesi ve beraber kullanılan kompresör tipi belirlendi. Toprak püskürtme tekniği için inşa sahasında gerekli olan ihtiyaçlar ve ekipmanlar; Shotcrete Makinesi, Kompresör, Elektrik ve Su'dur. Karışımda malzeme özelliği tanımlandı ve Shotcrete makine ile farklı operatörlerle uygulama denendi. Shotcrete makinesinin kolay kullanımının önündeki engel, nozulda (tabancada) su miktarının vana kullanılarak belirlenmesi işlemleri yürütüldü. Tecrübesiz veya az tecrübeye sahip operatörün kullanım rahatlığının oluşması ve shotcrete makinesinden verim almak amacıyla, shotcrete makinesinde yapılabilir tadilat öneriler ve çıkarımlar yapılmıştır.

Abstract:
The earth construction method, which has reached by today from the history of humanity, developed in Anatolia named as Mudbrick -also known as Kerpiç adobe- after addition of various additive materials. The importance of a mudbrick style structure is significantly high in Anatolian and Worldwide Architectural Cultures. A mudbrick material creates healthy indoor climates for humanity with its physical properties. 
However, he widespread use of Concrete and Steel materials, which has been largely supported by Global Industry, has led to look towards adobe from the sector lately. The reason behind the growth of demand on Concrete and Steel materials is the continuous supply of fast and improved materials. On the contrary to this demand, todays traditional mudbrick production is time taking. In order to speed up construction period and build up durability of the material and earth quake resistance construction various researches has been conducted. A Traditional mudbrick, is a construction material obtained by adding straw to the soil and shaping it in a mold. Production processes take too long and cannot solve today's construction needs. As a result of the researches that started with the aim of increasing the mudbrick durability against time in 1980 Istanbul Technical University has obtained, by adding gypsum and lime material into the mudbrick mortar a construction material called Alker. Alker technology is fast and had higher quality. It cannot get an enough share as much as concrete and steel consisted materials do from the construction sector.  In this study, it is considered to develop construction methods based on using Alker material in construction. 
 So as to achieve reduced production time and produce structures researches were carried out with a Shotcrete machine. Series of experiments has organized for Alker wall construction decisions with the "Shotcrete" machine used in concrete technology. In this context, primarily, the Shotcrete machine and the type of compressor used together were determined, the material properties of the mixture were defined and the application was tested with different operators with the Shotcrete machine. The easy usage of the shotcrete machine is the determination of the amount of water in the nozzle. In order to create the ease of use of the machine by inexperienced or less experienced operators and to get efficiency with Shotcrete machine on earth construction, modification suggestions and inferences were made.