Türkiye'deki engelli mültecilerin toplumsal uyum düzeylerinin değerlendirilmesi ve sosyal politika önerileri
Evaluation of social cohesion levels of refugees with disabilities in Turkey and social policy proposals
Yazar: EREN KÖSE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALİ ZAFER SAĞIROĞLU
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Engelli kişiler = Disabled persons ; Göçmenler = Emigrants ; Mülteciler = Refugees ; Sosyal politika = Social policy ; Sosyal uyum = Social adjustment

Özet:
Mültecilerin menşe ülkelerinden göç ettikten sonra gittikleri ülkede karşılaştıkları en büyük sorunun toplumsal uyum olduğu bilinmektedir. Her ülke, mülteciler ile kendi vatandaşlarının bir arada yaşaması ve toplumsal bir bütünlüğün sağlanabilmesi amacıyla farklı politikalar uygulamaktadırlar. Bu politikalar doğrultusunda gelişen toplumsal uyum süreci kuşaklar arası devam etmekte ve entegrasyondan asimilasyona varacak şekilde farklı sonuçlar ortaya çıkarmaktadır. Dünyada en fazla mülteci nüfusuna sahip ülke olan Türkiye'de mültecilerin toplumsal uyumuna dair birçok farklı çalışmalar yürütülmektedir. Heterojen bir yapıya sahip mülteciler içerisindeki farklı gruplar toplumsal uyum sürecini farklı şekillerde deneyimlemektedirler. Bu gruplardan biri olan engelli mülteciler engelli ve mülteci olmanın yarattığı dezavantajlar nedeniyle diğer mülteci gruplara göre toplumsal uyum sürecinde daha fazla dezavantajlı durum ile karşılaşabilmektedirler. Daha fazla desteğe ihtiyaç duyan engelli mültecilere yönelik çalışmaların yeterli düzeyde yapılmadığı görülmektedir. Başarılı bir toplumsal uyum süreci yaşamadıkları düşünülerek bu tez çalışmasında engelli mültecilerin toplumsal uyum düzeylerinin anlaşılması amaçlanmıştır.  Nitel araştırma yöntemi kullanılarak Ankara'da yaşayan farklı uyruklardan engelli mülteciler ile bire bir görüşmeler yapılarak elde edilen bulgular yaş ve cinsiyet farklılıkları, geçmiş yaşantıları, aile yapıları, sosyo-ekonomik düzeyleri, toplumsal cinsiyet normları, engellilik alanındaki mevcut politikaların işlevselliği üzerinden tartışılmıştır. Engelli mültecilerin karşılaştıkları dezavantajlar doğrultusunda toplumsal uyum düzeylerinin ne şekilde etkilediği anlaşılmaya çalışılmış, elde edilen bulgular bağlamında sosyal politika önerilerinde bulunulmuştur.

Abstract:
It is known that the biggest problem that refugees face in the country they go to after immigrating from their country of origin is social cohesion. Each country implements different policies in order to coexist with refugees and their own citizens and to ensure social integrity. The process of social cohesion that develops in line with these policies continues intergenerationally and produce different results from integration to assimilation. Turkey, which has the largest refugee population in the world, carries out many different studies on the social cohesion of refugees.Different groups within refugees with heterogeneous structure experience the process of social cohesion in different ways.One of these groups, disabled refugees, may face more disadvantages in the process of social cohesion than other refugee groups due to the disadvantages of being disabled and refugees. It is seen that the work for disabled refugees who need more support is not done adequately. Considering that they did not have a successful social adaptation process, this thesis aimed to understand the levels of social cohesion of refugees with disabilities. The findings obtained by one-on-one interviews with disabled refugees of different nationalities living in Ankara using qualitative research method were discussed through age and gender differences, past lives, family structures, socio-economic levels, gender norms, functionality of existing policies in the field of disability.In line with the disadvantages faced by disabled refugees, it was tried to understand how social cohesion levels were affected and social policy proposals were made in the context of the findings.