Yeni tani konmuş hematolojik malignitelerde serbest oksijen radikalleri ve lipid peroksidasyonunun rolü
Role of free oxygen radicals and lipid peroxidation in newly diagnosed hematologic malignancies
Yazar: VOLKAN YAZAK
Danışman: PROF. DR. GÜRHAN KADIKÖYLÜ
Adnan Menderes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: Hematoloji = Hematology
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Enzimler = Enzymes ; Glütatyon = Glutathione ; Lenfoma-non Hodgkin = Lymphoma-non Hodgkin ; Lipid peroksidasyonu = Lipid peroxidation ; Lösemi-lenfositik-kronik-B hücreli = Leukemia-lymphocytic-chronic-B-Cell ; Multipl miyelom = Multiple myeloma

Özet:
Serbest oksijen radikalleri (SOR) iskemi, inflamasyon, yaşlılık ve karsinogeneziste rol oynamaktadır. Solid tümörlerde ve hematolojik malignitelerde SOR metabolizmasının ve lipid peroksidasyonun uyarıldığı, SOR'den koruyucu enzimlerde farklılıklar ortaya çıkabildiği çeşitli çalışmalarda gösterilmiştir.Bu tezde yeni tanı konmuş hematolojik malignitesi olan hastalarda serbest oksijen radikalleri ve koruyucu enzimlerin rolü araştırıldı.Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji kliniğine başvuran ve uygun tanı kriterlerine göre yeni tanı konulan ve tedavi almamış lenfoproliferatif hastalığı olan toplam 51 hasta (33'ü erkek, 18'i kadın, yaş ortalaması 64±15) çalışmaya alındı. Hastaların 21'i kronik lenfositik lösemi (KLL), 18'i multiple miyelomlu (MM) ve 12 NHL'lıydı. Kontrol gurubu olarak diyabetes mellitusu, malignitesi, akut ve kronik enfeksiyonu, inflamatuar hastalığı bulunmayan 31 (19'u erkek, 12'si kadın, yaş ortalaması 63±11) sağlıklı birey çalışmaya alındı. KLL'li hastaların %72'si Evre A, %14'ü Evre B ve %14'ü Evre C'de idi. MM'lu hastaların %17'si IPI1, %33'ü IPI2 ve %50'si IPI3'deydi. NHL'lı hastaların alt guruplarına bakıldığına göre hastaların %92'si diffüz büyük B hücreli lenfomalı ve % 8'i mantle hücreli lenfoma idi. Hastaların %42'si evre I, %8'i evre II, %8'i evre III ve %42'si evre IV'de idi.Çalışmaya alınan hasta ve kontrol gurupları arasında yaş ve cins bakımından fark yoktu (p>0.05). SOD, MDA ve katalaz bakımından değerlendirildiğinde kontrol ile hasta gurupları arasında ve hasta gurupları arasında bir fark bulunmadı (p>0.05). Hematolojik maligniteleri olan hastalardaki Gpx değerleri kontrol gurubuna göre anlamlı derecede düşüktü (p<0.001). Tüm hasta guruplarındaki Gpx düzeyleri de kontrol gurubundan düşükken (hepsi için p<0.001), hasta gurupları arasında anlamlı bir fark saptanmadı (p>0.05). GSH düzeyleri hematolojik maligniteli hastalarda kontrol gurubundan yüksekti (p<0.001). KLL'li (p<0.05) ve MM'lu (p<0.005) hastalardaki GSH düzeyleri de kontrol gurubundan yüksek bulunurken NHL'lı hastalarla kontrol gurubu arasında bir fark yoktu (p>0.05). Ancak üç hasta gurubu karşılaştırıldığında GSH düzeyleri bakımından anlamlı bir fark yoktu (p>0.05).Sonuç olarak lenfoproliferatif hastalığı olan hastalarda lipid peroksidasyonunun etkilenmemesinin Gpx düşüklüğü ve GSH artışı ile ilgisi olabilir. Bu durum GSH varlığında Gpx'ın lipid peroksidasyonunu inhibe etmesi ve vücudun bir koruma mekanizması olarak lipid peroksidasyonu baskılaması nedeniyle olabilmektedir.Anahtar kelimeler: Multipl miyelom, kronik lenfositik lösemi, non-Hodgkin lenfoma, antioksidan enzimler, lipid peroksidasyonu, glutatyon

Abstract:
Free oxygen radicals (FOR) play a role in ischemia, inflammation, aging and carcinogenesis. Various studies have demonstrated that SOR metabolism and lipid peroxidation were stimulated in solid tumors and hematological malignancies, differences in SOR protective enzymes may occur.In this study, the role of free oxygen radicals and protective enzymes were investigated in new diagnosed patients with suspected hematologic malignancies.According to appropriate diagnostic criteria, 51 patients (33 were male and 18 female, mean age 64 ± 15) with new diagnosed and untreated lymphoproliferative disease who were admitted to Adnan Menderes University Medical Faculty, Hematology clinic, were enrolled to this study. 21 of them were chronic lymphocytic leukemia (CLL), 18 multiple myeloma (MM) and 12 NHL. 31 healthy individuals (19 were male and 12 female, mean age 63±11) without diabetes mellitus, malignancy, acute and chronic infection, inflammatory disease were selected in this study as control group. 72%, 14%, and 14% of patients with CLL were in Stage A, Stage B and Stage C, respectively. 17%, 33%, and 50% of patients with MM were in IPI1, IPI2, and IPI3, respectively. The types of patients with NHL were diffuse large B-cell lymphoma (92%) and mantle cell lymphoma (8%). 42% of patients were at stage 1, 8% in stage 2, 8% at stage 3, and 42% at stage 4, respectively.In this study, there is no difference between patient and control groups in terms of age and sex (p>0.05). When evaluated in terms of SOD, MDA and catalase, no difference was found between control and patient groups (p>0.05). The levels of Gpx in patients with hematological malignancies were significantly lower than control group (p< 0.001). While the levels of Gpx in all patient groups were lower than control (p< 0.001 for all groups), no significant difference was determined between patient groups (p< 0.001). GSH levels in patients with hematological malignancies were higher than control group (p<0.001). While GSH levels were higher only in patients with CLL (p<0.05) and MM (p<0.005), there was no difference between patients with NHL and controls (p>0.05). However, the levels of GSH were not different in patient groups (p>0.05).In conclusion, unaffected lipid peroxidation in patients with lymphoproliferative disease may be related to decrease in Gpx and increase in GSH. This condition may be due to inhibition of lipid peroxidation by Gpx in presence of GSH and suppression of lipid peroxidation as protective mechanism of body.Key Words: Multipl myeloma, chronic lymphocytic leukemia, non-Hodgkin lymphoma, antioxidant enzymes, lipid peroxidation, glutathione