Feminist Auteur yönetmen: Agnés Varda
Feminist Auteur director: Agnés Varda
Yazar: DİLEK ÇAKIR
Danışman: DOÇ. DR. SABİRE SOYTOK
Dokuz Eylül Üniversitesi / Güzel Sanatlar Enstitüsü / Film Tasarımı Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts

Özet:
Agnés Varda Fransa'da sinema alanında işler üreten Left Bank ve Yeni Dalga gruplarının içinde yer almıştır. Agnés Varda ve sinemasının iki oluşum içinde de etkisi önemlidir ve bu iki oluşum da Varda'nın sinema anlayışını yönlendirmiştir. Varda, 1954'te çektiği "La Pointé Courte- Paralel Yaşamlar" adlı ilk filmiyle Yeni Dalga akımının öncüsü olarak sinema tarihine geçmiş, aynı zamanda ilk filminden itibaren oluşturduğu özgün sinematografik üslubuyla auteur yönetmen olarak filmler üretmiştir. Agnés Varda yönetmen-yapımcı kimliğinin yanı sıra kendi sine-yazı (cinécriture) kuramını oluşturarak kuramcı kimliğiyle de ön plana çıkmış ve dişil film çekimi (filmer en femme) pratiğiyle karşı-sinema anlatısını oluşturmuştur. Fakat Varda bu bağlamda oluşturulan literatürde ya adından söz edilmeyerek yok sayılmış ya da erkek meslektaşlarının gölgesinde bırakılmıştır. Varda, bu özgün ve öncü sinematografisiyle önemli feminist bir auteur yönetmen olarak dikkat çekmesine karşın geleneksel ve cinsiyetçi auteur kuram yaklaşımları yönetmenin sinemasını incelenmekten kaçınmıştır.
Bu araştırma bağlamında Agnés Varda'nın öncü feminist bir auteur yönetmen olduğu, filmlerinin kendi dişil-sineyazı kuram pratiği üzerinden çözümlenmesiyle tespit edilmeye çalışılmış, yöntem olarak feminist film kuramı ve eleştirisi seçilmiş, auteur kuram pratikleri yönetmenin sinemasına uygulanmıştır. Bu anlamda Varda'nın, "Cléo de 5 à 7" ve "Sans Toit Ni Loi" adlı filmleri yönetmenin sine-yazı kuramı ve dişil film çekim pratiği kapsamında ele alınarak yönetmenin feminist bakış açısından özgün görsel-işitsel anlatı dili örneklendirilmiştir. Bu analizlerin sonucunda Varda'nın öncü feminist bir auteur yönetmen olduğu ortaya konulmuştur.

Abstract:
Agnés Varda had took part in the Left Bank and New Wave groups, which produce works in the field of cinema in France. The influence of Agnés Varda and her cinema is important in both formations and these two formations had guided Varda's understanding of cinema. Varda had gone down in the history of cinema as the pioneer of the New Wave movement with her first film, "La Pointé Courte", which she shot in 1954. At the same time, Varda had produced films as an auteur director with its original cinematographic style since its first film. In addition to her director-producer identity, Agnés Varda had also came to the fore with her theorist identity by creating her own cinécriture theory and formed the counter-cinema narrative with the filmer en femme practice. However, in the literature created in this context, Varda was either ignored by not mentioning her name or was left in the shadow of her male colleagues. Although Varda had drew attention as an important feminist auteur director with this original and pioneering cinematography, traditional and sexist auteur theory approaches had avoided examining the director's cinema.
Within the scope of this research, it had been tried to reveal that Agnés Varda is a pioneering feminist auteur director by examining her films through her own feminine-cinewriting theory practice, feminist film theory and criticism, auteur theory practices had been applied to the director's cinema. In this sense, Varda's films "Cléo de 5 à 7" and "Sans Toit Ni Loi" had handled within the scope of the director's cine-writing theory and feminine film shooting practice and the original audio-visual narrative language of the director had exemplified from the feminist point of view. As a result of these analyzes, it has been revealed that Varda is a pioneering feminist auteur director.