Koroner kalp hastalarının psikolojik dayanıklılık düzeyleri ve ilişkili faktörlerin incelenmesi
Examination of psychological resilience levels and related factors of coronary heart patients
Yazar: ÖZLEM DEMİRCİ
Danışman: PROF. DR. BESTİ ÜSTÜN
Üsküdar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Kardiyoloji = Cardiology ; Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Akut koroner sendrom = Acute coronary syndrome ; Kalp = Heart ; Kalp hastalıkları = Heart diseases ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Psikolojik dayanıklılık = Hardiness on psychological

Özet:
Bu araştırma, koroner kalp hastalarının psikolojik dayanıklılık düzeylerinin araştırılması ve ilişkili faktörlerin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı özellikte yapılan araştırma, İstanbul ilinde bulunan bir devlet hastanesinin kardiyoloji kliniklerindeki 129 hasta ile gerçekleştirilmiştir. Veriler; Bireysel Özellikler Formu, Hastalık Özellikleri Formu ve Kısa Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, t testi ve ANOVA kullanılmıştır. İstatistiksel olarak anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlenmiştir.
       Analiz sonuçlarına göre, katılımcıların psikolojik dayanıklılık düzeyleri, orta seviyede olup (x ̅: 15,47± 5,20), erkeklerin (x ̅=16,40) psikolojik dayanıklılık düzeyleri kadınlardan (x ̅=12,66) daha yüksek bulunmuştur. Eğitim durumu ''okuma yazma bilmeyen'' grubun psikolojik dayanıklılık düzeyi, eğitim durumu ''ilköğretim, lise, üniversite ve üstü'' olan gruba göre daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Kalp rehabilitasyon programlarına katılmayan grubun psikolojik dayanıklılık düzeyleri orta (x ̅=15,72), katılan grubun psikolojik dayanıklılık düzeyi ise (x ̅=9,4) daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Daha önce kalp krizi geçirme öyküsü olmayan grubun psikolojik dayanıklılık düzeyleri, kalp krizi geçirme öyküsü olan gruba göre daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Angina sıklığı ''hiç'' olan grubun psikolojik dayanıklılık düzeyleri, angina sıklığı ''günde 1 ve haftada 1 kez'' olan gruba göre daha yüksek bulunmuştur (p<0,05).
       Yaş, beden kitle indeksi, medeni durum, ekonomik durum, destekleyen biri/birilerinin varlığı, hastalık süresi, eşlik eden hastalık sayısı, ilaçlarını düzenli kullanma durumu ve fiziksel egzersiz yapma durumu ile psikolojik dayanıklılık düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p≥0,05).
       Psikolojik dayanıklılık, koroner kalp hastalarında hastalık prognozu ve tedavinin seyri açısından önemli bir yere sahiptir. Bu nedenle, erken dönemlerde riskli grupların belirlenip, psikolojik dayanıklılık düzeylerini koruyucu ve geliştirici müdahalelerin yapılması önerilir. Psikiyatri alanında uzman hemşireler, bu anlamda etkin roller üstlenebilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Koroner Kalp Hastalığı, Psikolojik Dayanıklılık, Psikiyatri Hemşireliği

Abstract:
This study was conducted to investigate the psychological resilience levels of coronary heart patients and to examine the related factors. The descriptive study was conducted with 129 patients in the cardiology clinics of a state hospital in Istanbul. Data; It was collected with the Individual Characteristics Form, the Disease Characteristics Form and the Brief Psychological Resilience Scale. T-test and ANOVA were used to evaluate the data. The statistical significance level was determined as p<0.05.
       According to the results of the analysis, the resilience levels of the participants were moderate (x ̅: 15,47± 5,20), and the resilience levels of the men (x ̅=16,40) were found to be higher than the women (x ̅=12,66). The level of psychological resilience of the "illiterate" group was found to be lower than the group educational status with "primary education, high school, university and higher" (p<0.05). The psychological resilience levels of the group not participating in cardiac rehabilitation programs were found to be moderate (x ̅: 15.72), while the psychological resilience level of the participating group (x ̅: 9.4) was found to be lower (p<0.05). The psychological resilience levels of the group with no previous history of heart attack were found to be higher than the group with a history of heart attack (p<0.05). The psychological resilience levels of the group with angina frequency "never" were found to be higher than the group with angina frequency "once a day and once a week" (p<0.05).
       There was no significant difference among age, body mass index, marital status, economic status, presence of a supporter, disease duration, number of comorbidities, regular drug use, physical exercise and psychological resilience levels (p≥0.05).
       Psychological resilience has an important place in coronary heart patients in terms of disease prognosis and course of treatment. For this reason, it is recommended to identify risky groups in the early stages to carry out interventions to protect and improve their psychological resilience levels. Nurses who are experts in the field of psychiatry can take active roles in this sense.
Keywords: Coronary Heart Disease, Psychological Resilience, Psychiatric Nursing