Ülkemiz insan antropometrisine uygun mutfak mobilyası tasarımı için veri bankasının oluşturulması ve bir uygulama
Developing a data bank for designing kitchen furniture that fits to Turkish people anthropometry
Yazar: RECEP SERKAN ALTIPARMAK
Danışman: Y.DOÇ.DR. ERCÜMENT NEŞET DİZDAR
Zonguldak Karaelmas Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mobilya ve Dekorasyon Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Ağaç İşleri = Wood Products ; Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering ; İç Mimari ve Dekorasyon = Interior Design and Decoration

Özet:
ÖZETBilim Uzmanlığı TeziÜLKEMİZ İNSAN ANTROPOMETRİSİNE UYGUN MUTFAK MOBİLYASITASARIMI İÇİN VERİ BANKASININ OLUŞTURULMASI VE BİR UYGULAMARecep Serkan ALTIPARMAKZonguldak Karaelmas ÜniversitesiFen Bilimleri EnstitüsüMobilya ve Dekorasyon Eğitimi Anabilim DalıTez Danışmanı: Yrd. Doç. Dr. Ercüment Neşet DİZDAROcak, 2006, 118 SayfaYaşanan ortamlardaki rahatlık hissi ve çalışma performansı, öncelikle kullanılan eşyalarınfiziki vücut yapılarına uygunluğuna bağlıdır. Zira ergonomide birinci adım, kullanılmaktaolan araç-gereç gibi tüm donanımın kullanıcı antropometrisi ile uyumunun sağlanmasıdır.Ayrıca, insan vücut ölçüleri sabit olmayıp günden güne değişmekte olduğundan bilgileringüncel olması da çok önemlidir.İnsanların yaşadıkları ortamlarda (konutlarda) beslenme ihtiyaçlarını giderdikleri vealışkanlıklarına ve diğer gereksinimlerine bağlı olarak pek çok etkinliğin gerçekleştirildiğimutfakların doğru tasarımı için dikkat edilmesi gereken hususlar vardır. Mutfağıniçerisinde gerçekleştirilen eylemler, kullanıcı gurubun alışkanlıkları, gereksinimleri, maddisınırlılıklar, mekanın boyutları v.b. mutfak tasarımını etkileyen faktörlerdendir. Bufaktörlerle birlikte kullanıcı grubun fiziki ölçüleri yani antropometrik verileri de mutfaktasarımında dikkate alınması gereken hususların başında yer almalıdır.iiAntropometrik iş istasyonu (çalışma ortamı) tasarımının amacı, mekansal boyutların insanvücut ölçülerine uyumunun sağlanması ile zararlı postürlerin eliminasyonu ve stresinminimizasyonudur. Ancak antropometri bilimi, sadece çeşitli vücut bölüm ve öğelerininbüyüklükleri ile ilgilenmez. Aynı zamanda cinsiyet, ulus ya da yaş grupları gibifaktörler bazında vücut ölçülerindeki farklılık biçimlerini ve toplumsal sapmaları dainceler.Mutfak tasarımlarıyla ilgi yapılan yurt dışı çalışmalar her ne kadar zengin görülmekle beraber,ülkelere (ulus) göre insanlarının vücut ölçüleri farklılık gösterdiğinden, ülkemiz insanınauygun mutfak donanımları ancak, onlardan sağlanacak antropometrik ölçülere ve buölçülerin doğruluk ve güncelliğine bağlıdır.Yapılan bu çalışmada, ülkemiz insan antropometrisine uygun mutfak mobilyası tasarımıiçin veri bankası oluşturulması amaçlanmıştır. Mutfaklarda daha çok bayanların çalıştığıgöz önünde bulundurularak, normal çalışma postüründe fiziksel özrü bulunmayan, 19 yaşve üzeri, toplam 906 bayandan, 12'si ayakta olmak üzere toplam 27 vücut ölçüsünün yeraldığı bir veri bankası oluşturulmuştur. Elde edilen antropometrik bilgi bankası, çalışmanınekinde sunulmuştur. Bu çalışmanın sonucuna göre, tezgah yüksekliği 95 cm, tezgahderinliği ise 65-75 cm olarak önerilmiştir.Anahtar Sözcükler: Antropometri, Ergonomi, Mutfak Mobilyası, Tasarıda OptimizasyonBilim Kodu: 626.28.01iii

Abstract:
ABSTRACTM.Sc. ThesisDEVELOPING A DATA BANK FOR DESIGNING KITCHEN FURNITURE THATFITS TO TURKISH PEOPLE ANTHROPOMETRYRecep Serkan ALTIPARMAKZonguldak Karaelmas UniversityGraduate School of Natural and Applied SciencesDepartment of Furnutire and Decoration EducationThesis Advisor: Asst. Prof. Ercüment Neşet DİZDARJanuruay, 2006, 118 pagesThe feeling of comfort and work performance primarily depend on the physical structureof furniture and its convenience. Because, the first step in ergonomy is that the equipmentbeing used should be in harmony with user?s antropometry. Furthermore, as the form ofhuman body is not steady and it changes day by day (Raddacci et al, 2001), it is importantto have updated knowledge in the field.There are a lot of conditions to be taken into consideration when designing kitchens, inwhich people have their meal and do some other activities depending on their habbits. Theactivities people do in kitchens, habits and needs of user groups, size of the place etc,affects the design process of the kitchen. Besides these factors, users? physical sizes, whichare the antropometrik data of this group are one of the subject that should be taken intoconsideration while designing a kitchen.The main purpose of antropompetric work station (working environment) is to accomodatethe phisical dimentions to the human sizes and to eliminate harmful postures and toivminimize the stress. However, the science of antropometric does not only deals withvarious sizes of human body and sizes of furniture but it is also interested in sex, nation orage groups for some changing body sizes and social differences.Although, the studies that have been carried out abroad seem rich in this field, as bodysizes of people in various countries may be different from each other, the kitchen designfor our nation depends on the actual and correct knowledge which should be takenprecautiously from them in advance.In this study, it is aimed to develop a data bank to design suitable kitchen furniture for ourpeople?s antropometry. Considering that women mostly work in kitchen, a data bank wasdeveloped from 27 body sizes, 12 of which were standing up sizes, were taken from 906women in normal working posture. Anthropometric data bank optained is given in theappendix of this study. According to result of this study, the height of the worktop isproposed to be 95 cm and the width of worktop is to be between 65 and 75 cm.Key Words: Anthropometry, Ergonomics, Kitchen furniture, Optimization in designScience Code: 626.28.01v