Van Gölü'nde yaşayan gece balıkçılı (Nycticorax nycticorax Linne, 1758)'nın biyoekolojisi üzerine araştırmalar
A research on bioecology of black-crowned night heron (Nycticorax nycticorax Linne, 1758) living in Van Lake
Yazar: ATİLLA DURMUŞ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. ÖZDEMİR ADIZEL
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Biyoloji = Biology

Özet:
Bu çalışmada, Gece balıkçılı (Nycticorax nycticorax Linne, 1758)'nın Van Gölü Havzası'ndaki biyoekolojisi çalışıldı. Araştırma; Van Gölü içindeki adalar başta olmak üzere havzadaki diğer sulak alanlarda 16 Şubat 2006?04 Ekim 2007 yılları arasında gerçekleştirildi.Gece balıkçılının havzada üremek için (göl içerisindeki) adaları, beslenmek için ise tatlı suyun göle karıştığı sazlıkları ve bataklık alanları kullandığı gözlendi.Üreme döneminin yaklaşık 7 ay (Mart-Eylül) olduğu belirlendi. Üreme döneminde bir önceki yılın yuvalarının tamir edilerek kullanıldığı görüldü. Yuva tamirini dişi ve erkek bireyin birlikte yaptığı belirlendi.Yuvaya bırakılan yumurta sayısının Bir ile 6 arasında değiştiği tespit edildi. Havzadaki bütün üreme alanlarında tespit edilen 1364 aktif yuvada, 4571 adet yumurta sayıldı. Yuva başına düşen ortalama yumurta sayıları; Adır Adası'nda 2006 yılı için 3.32±0.86, 2007 yılı için 3.41±0.76, Çarpanak Adası'nda 2006 yılı için 3.36±0.79, 2007 yılı için 3.40±0.90, Akdamar Adası'nda 2006 yılı için 3.33±0.98, 2007 yılı için 3.12±0.91, ve Kuzu Adası'nda 2006 yılı için 3.61±0.79 iken 2007 yılı için ortalama yumurta sayısı 3.28±0.81 olarak hesaplandı. Üreme bölgelerinin yıllarla ve birbirleri ile olan ilişkilerinde istatistiksel olarak fark görülmedi (P>0.05).Araştırma süresince sayılan 4571 yumurtadan 4206 (% 92) tanesinde yavru çıkışının gerçekleştiği belirlendi. Çıkan yavrulardan da 3923 (% 93) tanesinin uçtuğu tespit edildi.Türün yuva kurmak için, Erik (Prunus sp.), Badem (Amygdalus sp.), Bıttım (Pistacia sp.) ve Kuşburnu (Rosa sp.) gibi ağaç türlerini yeğlediği belirlendi. Bunlar içerisinde en fazla tercih edilen ağacın % 39 (74) ile Erik (Prunus sp.) ağacı olduğu saptandı. Yumuşan-Alıç (Crataegus orientalis) ve Akçaağaç (Acer monspessulanum) türlerinde ve havzadaki sazlık alanlarda yuva tespit edilmedi.Yavruların gelişimlerini belirlemek amacı ile günlük olarak morfometrik ölçümleri; ağırlık, tarsus, gaga, kanat, boy ve orta parmak ile vücut sıcaklık ölçümleri alındı.Gece balıkçılının havzada hayvansal besinlerle beslendiği belirlendi. Altmış farklı bireyden alınan kusmuk örneklerinden 5 sınıfa özgü 7 hayvan türü (Chalcalburnus tarichi, Rana sp., Bufo sp., Mus musculus, Microtus sp., Helix sp., Neuropter larvası) tespit edildi.

Abstract:
In this study, bioecology of Black-Crowned Night Heron (Nycticorax nycticorax Linne, 1758) living in Van Lake was studied. The study carried out between 16 February 2006 and 4 October 2007 on islands in Van Lake and other wetlands.It observed that, Night heron in the basin use islands in the lake for breeding and use marshes and swampy in joining places of freshwater and lake water for feeding.Breeding period was determined approximately 7 months (March- September). It observed that nests previously year are repaired during breeding period and carrying out both male and female individuals? together maintenance of the nest.It found that egg count lay in the nest were ranged from 1-6. Total 4571 eggs were counted in 1364 active nest in all of breeding area in the basin. Mean eggs count per nest were 3.32±0.86 at 2006 and 3.41±0.76 at 2007 on Adır Island, 3.36±0.79 at 2006 and 3.40±0.9 at 2007 on Çarpanak Island, 3.33±0.98 at 2006 and 3.12±0.91 at 2007 on Akdamar Island, and 3.61±0.79 at 2006 and 3.28±0.81 at 2007 on Kuzu Island. There were no sufficient statistical differences (P>0.05) between breeding places and years, and between themselves.It determined that 4206 (92%) out of 4571 eggs were hatched as chick. 3923 (93%) out of 4206 chick were observed their fly.It found that the species preferred Plum (Prunus sp.), Almond (Amygdalus sp.), Bıttım (Pistacia sp.) and Rosehip (Rosa sp.) plants for establishing nests. The most prefered plants was Plum (Prunus sp.) 39% (74) plant.No nest determined on Yumuşan-Alıç (Crataegus orientalis) and Maple (Acer monspessulanum) plants and marshy field in the basin.Weight, tarsus, bill, wing, length and middle toe besides body temperature were measured daily to determine chick?s growing in the basin.It determined Night heron in the basin use animal food for feeding. Seven (7) animal species (Chalcalburnus tarichi, Rana sp., Bufo sp., Mus musculus, Microtus sp., Helix sp., Neuropter larvae) belong to 5 classes were identified by examining vomited matter taken from 60 different individuals.