Balb/c cinsi farelerde steviol glikozid'e maruziyetin oksidatif hasar indeks parametreleri, paraoxonase ve bazı genetik parametreler üzerine etkisinin incelenmesi
Investigation of effect exposure to steviol glycoside on oxidative damage index parameters, paraoxonase enzyme and some genetic parameters in Balb/c mice
Yazar: ŞEMSİ GÜL YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. ASLI UÇAR ; PROF. DR. SERKAN YILMAZ
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Genetik = Genetics
Dizin: Antioksidanlar = Antioxidants ; Genetik = Genetics ; Genetik parametreler = Genetic parameters ; Oksidatif hasar = Oxidative damage ; Oksidatif stres = Oxidative stress ; Paraoksonaz = Paraoxonase ; Stevia = Stevia ; Stevia rebaudiana = Stevia rebaudiana

Özet:
Bu çalışmanın amacı, kullanımı her geçen gün artan stevia tatlandırıcısının bileşeni olan steviol glikozid (SG)'e maruziyetin oksidatif hasar indeks parametreleri, paraoxonase (PON-1) ve bazı genetik parametreler üzerine etkisini belirlemektir. Çalışma 40 adet (20 erkek, 20 dişi) Balb/c cinsi fare üzerinde yapılmıştır. Her biri 8 hayvandan oluşan (4 erkek ve 4 dişi) 4 deney grubu ve plasebo kontrol grubu oluşturulmuştur. Doz ayarlaması SG için belirlenen LD50 dozuna göre yapılmıştır. Farelere 4 hafta süresince oral gavaj yöntemi ile farklı dozlarda SG verilmiştir. Dört hafta sonunda farelerden kan örnekleri alınarak TAS, TOS, paraoxonase (PON-1), HDL-K ve LDL-K düzeylerine bakılmış ve oksidatif hasar indeksi hesaplanmıştır. Çalışmada genetik parametrelerin değerlendirilmesinde farelerden alınan kemik iliği örneği incelenmiş muhtemel kromozomal anormallik (KA) ve hücre döngüsü aktivitesi değerlendirilmiştir. Elde edilen çalışma bulgularına göre, plazma lipid parametreleri HDL-K ve LDL-K'nın SG dozuna bağlı olarak değişmediği bulunmuştur. Oksidatif hasar indeks parametreleri olan TAS ve PON-1değerlerinin SG dozu ile negatif korelasyonu olduğu bulunmuştur. En yüksek TOS değerinin en yüksek doz SG verilen LD50/8 grubunda olduğu belirlenmiştir. TOS değeri ile SG dozları arasında pozitif korelasyon saptanmıştır (r=0,65). Elde edilen TAS ve TOS değerleri ile hesaplanan OSİ (oksidatif stres indeksi) sınıflamasına göre çok yüksek oksidatif stres sınıfında bulunan farelerin %44,5 gibi büyük çoğunluğu LD50/8 grubundadır.  Genetik parametrelerin incelenmesi sonucunda, uygulanan SG dozlarının anormal hücre (AH) ve KA'yı artırdığı ve aralarında pozitif korelasyon olduğu bulunmuştur (korelasyon katsayısı sırasıyla r=0,74, 0,76).  En yüksek AH yüzdesi ve KA/hücre oranı saptanan grup LD50/16 olmuştur. Hücre döngüsü aktivitesini değerlendirmek için kullanılan mitotik indeks (Mİ) değeri ile SG dozu arasında pozitif korelasyon olduğu bulunmuştur (r=0,74). Çalışma bulguları neticesinde; SG'nin oksidatif hasar indeksini artırdığı, hücre döngüsü aktivitesini etkilediği ve KA'yı artırarak genotoksik etki gösterdiği sonucuna varılmıştır.

Abstract:
The aim of this study was to determine the effect of exposure to steviol glycoside (SG), a component of the ever-increasing stevia sweetener, on the oxidative damage index parameters, paraoxonase (PON-1) enzyme and some genetic parameters. The study was performed on 40 (20 males, 20 females) BALB/c typemices. There were formed 4 experimental groups and placebo control groups, each consisting 8 mice (4 males, 4 females). Dose adjustment had been done according to LD50 (Lethal Dose/50) appointed for SG. Diffeent dose of SG was given by oral gavage method for 4 weeks. At the end of four weeks, TAS, TOS, PON-1, HDL-C and LDL-C levels were analysed by taking blood samples from mice and oxidative damage index was be calculated. In assessing genetic parameters in the study, the probable chromosomal abnormality (CA) and cell cycle activity examined bone marrow samples from mice were evaluated. According to the study findings, plasma lipid parameters HDL-C and LDL-C did not change depending on the SG dose. The oxidative damage index parameters TAS and PON-1 values were found to be negatively correlated with SG doses. The highest TOS value was determined to be in the LD50/8 group given the highest dose SG. Positive correlation was found between TOS value and SG doses (r=0,65). According to the OSI (oxidative stress index) classification calculated by the obtained TAS and TOS values, 44,5% of the mice in the very high oxidative stress class were in the LD50/8 group. As a result of examining the genetic parameters, it was found that the applied SG doses increased the abnormal cell (AC) and CA and there was a positive correlation between them (correlation coefficient r=0,74; 0,76, respectively). The highest of AC percentages and CA/cell ratio were detected in the LD50/16 group. A positive correlation was found between the mitotic index (MI) value used to assess cell cycle activity and SG dose (r=0,74). As a result of the study findings, it was concluded that SG increased the oxidative damage index, affected cell cycle activity and increased CA and showed genotoxic effect.