Türkiye'de invitro fertilizasyon (IVF) uygulama merkezlerinin internet ortamındaki tanıtım/reklamının etik açıdan incelenmesi
Researching the ethics of the invitro fertilization (IVF) application centers advertisements which are on web in turkey
Yazar: MEHMET KARATAŞ
Danışman: PROF. DR. ŞEFİK GÖRKEY
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Deontoloji ve Tıp Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Deontoloji ve Tıp Tarihi = Medical History and Ethics
Dizin: Reklamlar = Advertisements ; Tanıtım = Promotion ; Tıp etiği = Medical ethics ; İnternet = Internet

Özet:
Herhangi bir ürünün daha çok satılması için tanıtım/reklam yapılması doğal karşılanırken, bir hekimin ya da uyguladığı tedavinin reklamının yapılması, diğer meslektaşlarından daha nitelikli olduğunun vurgulanmasını kaçınılmaz kılmaktadır. Bu da temel etik ilkelerle bağdaşmayan durumların ortaya çıkmasına neden olmaktadır.IVF uygulamaları gibi sağlıkla ilgili konularda yapılan hatalı tanıtım/reklam çalışmalarının bazı sakıncaları; hastanın gereksiz ve yanlış tedaviye yönelmesi, hastanın zarar görmesi, hekimin meslek onurunun zedelenmesi, hastanın hekimini özgür olarak seçiminin güçleşmesi, daha çok hastanın daha az sayıda hekim tarafından tedavi edilme(me)si, oluşan rekabetin ekip çalışmasını engelleyebileceği gibi hekimlerin birbirlerine olan güvenini sarsma olasılığı, kalitesiz verilen bir hizmetin rağbet görmesi, verilen hizmet veya ürünün maliyet artışı bulunmaktadır.IVF uygulama merkezlerinin internet ortamında yaptıkları tanıtım/reklam çalışmalarının incelenmesi sonucunda web sayfalarının; güncel/kaliteli bilgi içermesi, dil/gramer bakımından okunur olması, iletişim bilgisi ve interaktif kullanım varlığı, kaynak/yazar belirtilmesi, amacı açık, güvenilir, sorumlu, dürüst, hassas ve etik ilkelere uygun olmasının bir çok problemi engelleyeceği tespit edilmiştir.Türkiye'deki IVF merkezlerinin web sayfalarında; % 15,2'de güncel bilgi, % 80,5'de amaç varlığı, % 75'de dil/gramer uygunluğu, % 59,7'de interaktif kullanım, % 8,3'de kaynak bildirimi, % 84,7'de iletişim bilgileri ve % 16,6'nın etik ilkelere uygun olduğu anlaşılmıştır.Anahtar kelimeler: Tüp bebek, tanıtım/reklam, web sayfası.

Abstract:
Advertising a product to sell it much more is a natural thing but if this is a medical treatment of a doctor?s advertisement to emphasize the qualification of the doctor from his/her colleagues is inevitable. And this reveals some cases which are inappropriate with the ethical principles.Some objections of the wrong advertisements in health subjects like IVF applications; tending the patient to wrong or unnecessary treatment, harming the patient, bruising the honor of the doctors, revealing difficulties to choose a doctor freely, treating more patients with less doctors, the rivalry that appears prevents the team work and occurs distrust between the colleagues, demanding poor quality service and making the service much more expensive.The result of researching the advertisements and the web sites of the IVF applications centers determined that; containing current information, proper language and grammar, having communication information, usage of the information, making clear the source and the writer, being clear in purpose, reliable, responsible, honest and sensitive, conforming the ethics will prevent most of the problems in this case.It appears that the web sites of IVF centers in Turkey; in current information 15,2 percent, in having a purpose 80,5 percent, in proper language and grammar 75 percent, in usage of the information 59,7 percent, in making clear the source and the writer 8,3 percent, in having communication information 84,7 percent, in conforming the ethics 16,6 percent are appropriate.Keywords: IVF, advertisement, web site.