Canalis opticus ve sella turcica'nın bilgisayarlı tomografi görüntülerinde morfolojik analizi ve klinik önemi
Morphological analysis and clinical implication of the optic canaland sella turcica using computed tomography
Yazar: FATMANUR İLGİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLAY AÇAR
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Anatomi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Anatomi = Anatomy
Dizin: Anatomi = Anatomy ; Canalis opticus = Canalis opticus ; Morfoloji = Morphology ; Sella turcica = Sella turcica ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed

Özet:
Anevrizmalar ve kafa tabanı tümörleri dahil olmak üzere paraklinoid lezyonların tedavisinde anterior klinoidektomi önemli bir rol oynamaktadır. Proc. clinoideus anterior (PCA), paraklinoid bölgenin komşu nörovasküler yapılarla birlikte görüntülenmesini ve cerrahi girişimini engelleyen anatomik bir landmarktır. PCA ile proc. clinoideus posterior arasındaki sella turcica (ST) köprüsü veya PCA'yı proc. clinoideus medius'a bağlayan for. caroticoclinoideus (FCC) varlığı, hayatı tehdit eden komplikasyonlara yol açması nedeniyle anterior klinoidektomiyi zorlaştırır. Bu cerrahi müdahalenin doğru uygulanması ve başarısı, PCA, canalis opticus (CO), optic strut (OS) ve ST anatomisi ve morfolojik varyasyonlarının kapsamlı bir şekilde anlaşılmasına bağlıdır.
Bu retrospektif çalışmada 154 (76 kadın, 78 erkek) MDBT temporal kemik görüntüsü değerlendirildi, bu kemik yapıların boyutları ölçüldü ve morfolojik varyasyonları tespit edildi. Bu sonuçlar cinsiyet, lateralizasyon ve yaş gruplarına göre analiz edilerek aralarındaki korelasyon belirlendi.
Morfometrik verilerden PCAuzunluk hariç diğer verilerin erkeklerde kadınlara göre daha yüksek olduğu, COtçap, COarkaçap ve PCAgenişlik dışında diğer verilerin sağ tarafta sola göre daha yüksek olduğu tespit edildi. Pearson korelasyon analizinde COuzunluk, PCAuzunluk ve Saçı değerlerinin yaş ile negatif korelasyon gösterdiği tespit edildi. PCA pnömatizasyonu ve for. caroticoclinoideus varlığı kadınlarda %25,6 ve %22,4; erkeklerde %23,7 ve %14,1 olarak bulundu. ST köprüsü 3 kadın ve 5 erkekte tespit edildi.
Çalışmamızda elde edilen morfometrik verilerin ve morfolojik varyasyonların, literatüre ve paraklinoid bölge ile ilgili çalışmalara yeni bir veri tabanı oluşturmasını ve cerrahi öncesi bölgenin karmaşık anatomisinin değerlendirilmesine katkı sağlamasını umuyoruz.
Anahtar Kelimeler: Anterior klinoidektomi, canalis opticus, MDBT, morfolojik varyasyon, proc. clinoideus anterior, sella turcica.

Abstract:
Anterior clinoidectomy play an important role in the treatment of the paraclinoid lesions, including aneurysms and skull base tumors. The anterior clinoid process (ACP) is an anatomical bony landmark that prevents the visualization and surgical intervention of the paraclinoid region with neighboring neurovascular structures. The presence of sella turcica (ST) bridge between the ACP and posterior clinoid process, or a carotidclinoidal foramen (FCC) connecting the ACP and the middle clinoid processes makes the anterior clinoidectomy more difficult, due to the possibility of life-threatening complications. The correct application and success of this surgical intervention required a comprehensive understanding of the ACP, optic canal (OC), optic strut (OS) and ST anatomy and their morphological variations.
In this retrospective study, 154 (76 female, 78 male) MDCT temporal bone images were evaluated and the morphological variations with measured dimensions were detected. These results were analyzed with respect to sex, lateralization and age groups and the correlation between them was determined.
All morphometric values, except PCAlength were higher in males than females, and that other data except COtdiameter, COpostdiameter and PCAwidth were higher on the right side than on the left. Pearson correlation analysis showed that COlength, PCAlength and sulcal angle were negatively correlated with age. The presence of PCA pneumatization and a FCC were found to be 25.6% and 22.4% in female, and 23.7% and 14.1% in male, respectively. ST bridge was detected in 3 women and 5 men.
We hope that the data we obtained in our study would contribute to the literature with a new database for studies on paraclinoid region and and provide to better understand the complex anatomy preoperatively.
Keywords: Anterior clinoidectomy, optic canal, MDCT, morphological variation, anterior clinoid process, sella turcica