Bireylerin Covid-19'a dair tükenmişliklerinin algıladıkları Covid-19 riski, dünyaya ilişkin varsayımları ve ebeveyn biçimleri ile ilişkisi
The relationship of invidiuals' Covid-19 burnout with their perceived risk of Covid-19, their assumptions about the world and the parental styles
Yazar: BÜŞRA ERDEM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BUKET ÜNVER
Işık Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Algılanan ebeveynlik biçimleri = Perceived parenting styles ; COVID 19 = COVID 19 ; Dünyaya ilişkin varsayımlar = World assumption ; Ebeveyn davranışı = Parenting behaviors ; Ebeveynler = Parents ; Pandemiler = Pandemics ; Tükenmişlik = Burnout

Özet:
Mevcut çalışmanın temel amacı bireylerin Covid-19'a dair tükenmişlikleri ile algıladıkları Covid-19 riski, dünyaya ilişkin varsayımları (DİV) ve algılanan ebeveynlik biçimlerinin ilişkisinin incelenmesidir. Aynı zamanda, Covid-19 tükenmişliği üzerinde sosyodemografik değişkenler ve Covid-19'a dair değişkenlerin farklılaşmasının incelenmesi de araştırmanın diğer amacını oluşturmaktadır. Bu doğrultuda gerçekleştirilen çalışmanın örneklem grubunu 18-65 yaş aralığında yer alan 368 birey oluşturmaktadır. Çalışmanın veri toplama araçları katılımcılara sırasıyla Sosyodemografik Bilgi Formu, Koronavirüs Tükenmişlik Ölçeği (COVID-19-BS), Algılanan Covid-19 Risk Ölçeği (CPRS), Dünyaya İlişkin Varsayımlar Ölçeği (DİVÖ) ve Young Ebeveynlik Ölçeği (YEBÖ) şeklinde sunulmuştur. Çalışmanın hipotezlerini test etmek amacı ile Covid-19 tükenmişlik düzeyinin sosyodemografik özelliklere ve Covid-19 değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını görebilmek için t-test ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Ardından Covid-19 tükenmişlik düzeyinin; algılanan Covid-19 riski, dünyaya ilişkin varsayımlar ve algılanan ebeveynlik biçimleri ile ilişkisi Pearson korelasyon analizleri ile incelenmiştir. Son olarak sosyodemografik değişkenler, Covid-19 ile ilişkili değişkenler, algılanan Covid-19 riski, dünyaya ilişkin varsayımlar ve algılanan ebeveynlik biçimleri hiyerarşik regresyon analizine dahil edilmiştir. Yapılan istatistiksel analizlerin sonucunda sosyodemografik değişkenlerden kadın olmanın, çocuk sahibi olmamanın, düşük eğitim düzeyinin ve ekonomik durumu orta -alt ve orta-üste göre düşük ya da yüksek olanların, anne babası ile birlikte yaşayanların Covid-19 tükenmişlik düzeylerinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Öte yandan Covid-19'a dair değişkenlerden pozitif tanı alanların, fiziksel/sosyal izolasyon yaşayanların, iş yerinde ve pandemi öncesine göre daha yoğun çalışanların, Covid-19 nedeniyle yakın kaybı yaşayanların ve yakın/yakınları risk grubunda olanların Covid-19 tükenmişliklerinin daha yüksek olduğu bulgulanmıştır. Ayrıca yapılan korelasyon analizleri incelendiğinde: Covid-19 tükenmişliği ile yaş arasında negatif yönde; algılanan Covid-19 riski ve bilişsel/duygusal alt boyutları ile pozitif yönde; DİV'in iyilik, adalet, şans ve kendilik değeri alt boyutları  ve toplam DİV puanı ile negatif yönde; algılanan anne ebeveynlik biçimi ile pozitif yönde; algılanan baba ebeveynlik biçiminin ise küçümseyici/kusur bulucu, duygusal bakımdan yoksun bırakıcı, sömürücü/istismar edici ve kötümser/endişeli alt boyutları ile pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Son olarak hiyerarşik regresyon analizine dahil edilen tüm değişkenlerin toplam varyansın %40.8'ini anlamlı olarak [F= 8.690, p<.001] açıkladığı görülmüştür. Mevcut bulgular ilgili literatür ışığında tartışılmış, çalışmanın sınırlılıklarına ve gelecek çalışmalar için önerilere yer verilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Covid-19, Tükenmişlik, Covid-19 Tükenmişliği, Algılanan Risk, Algılanan Covid-19 Riski, Dünyaya İlişkin Varsayımlar, Algılanan Ebeveynlik Biçimleri

Abstract:
The main purpose of the current study is to examine the relationship between individuals' burnout about COVID-19 and their perceived risk of COVID-19, their assumptions about the world (WAS), and perceived parenting styles. At the same time, examining the socio-demographic variables on Covid-19 burnout and the differentiation of the variables on Covid-19 constitute the other purpose of the research. The sample group of the study carried out in this direction consists of 368 individuals between the ages of 18-65. The data collection tools of the study were sequentially presented to the participants in the form of Sociodemographic Information Form, COVID-19 Burnout Scale (COVID-19-BS), Perceived COVID-19 Risk Scale (CPRS), World Assumptions Scale (WAS) and Young Parenting Inventory (YPI).
With the aim of testing the hypotheses of the study, a t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were applied to see whether the level of COVID-19 burnout differs according to sociodemographic characteristics and Covid-19 variables. Then, the level of COVID-19 burnout; the relationship between the perceived COVID-19 risk, assumptions about the world, and the perceived parenting styles are examined by Pearson correlation analysis. Finally, sociodemographic variables, COVID-19 related variables, the perceived risk of COVID-19, assumptions about the world, and the perceived parenting styles are included in the hierarchical regression analysis. As a result of the statistical analysis, it was seen that the sociodemographic variables of being female, not having children, low education level and economic status are lower or higher than middle-lower and middle-upper and those living with their parents had higher COVID-19 burnout levels. On the other hand, it was found that those who have a positive diagnosis from the variables related to Covid-19, experience physical/social isolation, work more intensively at the workplace and before the pandemic, have lost a loved someone due to Covid-19 and relatives in the risk group have higher rates of Covid-19 burnout. In addition, when the correlation analyzes are examined: it was found that the negative relationship between COVID-19 burnout and age, the positive relationship between the perceived COVID-19 risk and cognitive/emotional sub-dimensions, the negative relationships between the well-being, justice, luck and self-worth sub-dimensions of WAS, and the total WAS score, the positive relationship with perceived maternal parenting style, the positively significant relationships with perceived father parenting style and the sub-dimensions of belittling/criticizing, emotionally depriving, exploitative/abusive, and pessimistic/worried. Finally, it was seen that all variables included in the hierarchical regression analysis significantly explained 40.8% of the total variance [F= 8.690, p<.001]. The current findings are discussed in the light of the relevant literature, and the limitations of the study and suggestions are included for future studies.
Keywords: Covid-19, Burnout, Covid-19 Burnout, The Perceived Risk, The Perceived Covid-19 Risk, Assumptions About the World, The Perceived Parenting Patterns