İslam Hukuk metodolojisinde delillerin tearuzu ve tercih kaideleri
Contradiction and preference rules of proofs in Islamic Law methodology
Yazar: MEHMET SELİM ASLAN
Danışman: Y.DOÇ.DR. SAHİP BEROJE
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Din = Religion

Özet:
?İslâm Hukuk Metodolojisinde Delillerin Teâruzu ve Tercûh Kaideleri?isimli tezimiz bir giriş ile üç bölümden meydana gelmektedir. Giriş bölümüaraştırmanın amacı, önemi, sınırları ve yönteminden oluşmaktadır.Birinci bölümde önce teâruz kavramı işlenmiştir. Bilginlerin şer'û delillerarasında çelişkinin meydana gelip gelmemesiyle ilgili görüşlerinin nelerden ibaretolduğu araştırılmıştır. Bundan sonra şer'û delillere, İslâm hukuk metodolojisindekaynaklardan hüküm çıkarma metotlarına ve lafızların manâ ile ilişkileri açısından tâbitutuldukları ayrımlara işaret edilmiştir.İkinci bölümde teâruzun rükün ve şartları, teâruza konu olan deliller ve delillerarasında -ister hakikû, ister zahirû- teâruzun (çelişki) meydana geldiğini kabul edenfakûhlerin hangi usÃ»llerle teâruzu giderdikleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca şer'ûdeliller arasında çelişkinin meydana gelmesinin nedenleri ve ihtilâfın tarihsel gelişimikısaca verilmiştir. Teâruz ve tercûh konusunun teorik değeri yanında usÃ»le ait biryaklaşımın fürÃ»da ne gibi sonuçlara yol açtığı ve İslâm hukuk doktrinlerinin oluşumunanasıl bir katkıda bulunduğunu tespiti bakımından önemini ifade etmek için teâruzunictihad faaliyetlerindeki değeri üzerinde durulmuştur. Bu bölümdeki konunun daha iyianlaşılması için, teâruz türleri tespit edilmeye çalışılmıştır.Üçüncü bölümde ise şer'û deliller arasında meydana gelmiş olan çelişkinin(teâruz) giderilmesinde bilginler tarafından teâruzu giderme prensipleri olarak tespitedilen cem' ve tevfûk, tercûh, nesh ve tesâkut metotları ele alınarak incelenmiştir.Nihayet birbirine muârız görünen bazı âyetler ele alınarak bilginlerin söz konu âyetlerarasındaki çelişkiyi giderirken başvurdukları usÃ»llere yer verilerek konu bitirilmiştir.

Abstract:
Our thesis named ?Contradiction and Preference Rules of Proofs in IslamicLiw Methodology? consists of an introduction and three section. Introduction sectionconsists of the aim of the research, importance and the method.In the first section, first of all, the term tearuz (contradiction) was worked on.What are the scholars? opinions on the Islamic prof-whether threre is contradiction ornot- were investigated. After that, Islamic proofs, the methods of getting decrees fromthe sources in the Islamic Law methodology and differentiation of utterances accordingto their meaning relationship were pointed out.In the second section, the principles and conditions of contradiction, the proofsto the contradiction and, whether real or outward, how the fakihs (scholars on Islamicrules), who accept the occurrence of contradiction, settled those contradictions betweenthe proofs were tried to be determined. In addition, the causes of the occurrence ofcontradictions among proofs and the historical background were expressed briefly.Besides the theoretical importance of contradiction and preference matter, value ofcontradiction in the interpretation studies was underlined in order to Express itsimportance regarding to set the contributions to the formation of Islamic Law doctrines,what kind of results an attitude belong the method caused among the branches. Thetypes of contradiction were tried to be determined for a better understanding of thesubject in this section.In the third section, bringing together, adapting, preference, changing a rule, andinvalidity of prof methods as the principals of settling contradiction among Islamicproofs by the scholars were dealt with and studied. Finally, the subject was completedusing some verses seeming as if they were opposed to one another and the methods withwhich the scholars used when they settle the contradiction among those verses werementioned.