Ağaç ve tomruk hacimlerinin tahmininde kullanılan bazı yöntemlerin karşılaştırılması
Comparison of some formulas and methods in estimating log and tree bole volumes
Yazar: İSMAİL HAKKI GÜNEY
Danışman: Y.DOÇ.DR. RAMAZAN ÖZÇELİK
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Orman kaynakları = Forest resources ; Ormancılık = Forestry

Özet:
Bu çalışmada; Ağaç ve tomruk hacim tahminlerinde kullanılan bazı yöntemlerin karşılaştırması yapılmıştır. Bu amaçla; Kızılçamdan (Pinus brutia Ten.) 140, Toros göknarından (Abies cilicica Carr.) 178 ve Toros sedirinden (Cedrus libani A. Rich.) de 180 ağaç gövdesi üzerinde ayrıntılı ölçüm yapılmıştır. Yine farklı uzunluklardaki (6 m ve 12 m) tomruk hacim tahminlerinin karşılaştırılması için, Kızılçamdan 209 adet, Toros göknarından 291 ve Toros sedirinden de 243 adet tomruk üzerinde ayrıntılı ölçümler yapılmıştır. Ağaç ve tomruk hacim karşılaştırmalarında kullanılmak üzere gerekli gerçek hacim değerleri kısa aralıklarla ölçülen seksiyon hacimlerinin toplamları olarak bulunmuştur.Sonuçların değerlendirilmesinde DOSATEST isimli bir paket program kullanılmıştır. En yaygın yöntemin belirlenmesinde; Ortalama hata yüzdesi (bias veya sistematik hata), tolerans aralığı yüzdesi ve hata kareler ortalaması ölçütleri kullanılmıştır. Bu ölçütlere göre ağaç hacim tahminleri için en uygun yöntemlerin her üç ağaç türü için de sırasıyla, Paracone Method, Control-variate-2 ve Centroid Method yöntemleri olduğu görülmüştür. Hata yüzdesi en yüksek olan yöntem ise Yerel Hacim Tablolarıdır. Farklı uzunluklardaki tomruk hacimleri için yapılan değerlendirmede ise; en başarılı yöntemlerin sırasıyla; Gravity Method, Centroid Method ve Newton-Riecke yöntemleri olduğu görülmüştür. Burada en yüksek hata oranı veren yöntemler ise; Smalian, Bruce ve Patterson-Doruska yöntemleri olarak bulunmuştur.Sonuç olarak; ülkemizde ağaç gövde hacimlerinin tahmininde uzun yıllardır kullanılan Yöresel Hacim Tablolarının oldukça hatalı sonuçlar verdiği, Paracone Method, Centroid Method veya Control-variate-2 yöntemlerinin kullanılması ile daha doğru hacim tahminlerinin yapılabileceği, benzer şekilde tomruk hacmi belirlenmesi gereken çalışmalarda da Huber ve Smalian yöntemleri yerine Gravity Method ya da Centroid Method yöntemlerinin kullanılması önerilebilir.Anahtar Kelimeler: Tomruk Hacmi, Ağaç Hacmi, Centroid, Paracone Method

Abstract:
In this study, we compared some standard or modern formulas and methods for estimating tree bole volume and log volume. For this aim, tree bole volumes of 178 Taurus fir (Abies cilicica Carr.), 140 trees of Brutian pine (Pinus brutia Ten.), and 180 Taurus cedar (Cedrus libani A. Rich.) were estimated using the Paracone Model, Centroid Method, Control-variate Method, Huber formula, and local volume tables (LVT). For 12 meters and 6 meters log volumes estimations of 291 Taurus fir (Abies cilicica Carr.), 209 trees of Brutian pine (Pinus brutia Ten.), and 243 Taurus cedar (Cedrus libani A. Rich.) were estimated using the Paracone model, Centroid method, Control-variate method and center of gravity, center of volume, Bruce formula, Newton formula, Patterson-Doruska method.Data were analyzed and evaluated by methods and the related DOSATEST program. These estimates were compared with ?true? volume of each tree bole and log which was determined by aggregating the volumes of measured short sections using Smalian?s formula. The Paracone method was the only method with a bias not significantly different then zero. The Paracone method, Control-variate-2 and Centroid methods were clearly superior to the other formulae. Precision was better for Paracone method than other methods for all three species tested. For log volume estimations, the center of gravity method, center of volume method were the only methods with a bias not significantly different then zero. The center of gravity method, center of volume method, Newton formula were clearly superior to the other formulae. Precision was better for center of gravity than other methods for all three species tested. It would also indicate that continued use of The Smalian formula for estimating log volumes and Local volume tables for estimating tree bole volume for these species in Turkey will result in large volume estimations errors. As a result, the Paracone and Centroid methods are recommended for estimating tree bole volumes and center of gravity and center of volume methods for estimating log volume for these species in Turkey.Keywords: Log volume, Tree Bole Volume, Centroid Method, Paracone Method