Aflatoksin B1 analizi için polimer esaslı optik sensör geliştirilmesi
Development of photopolymerized fluorescence sensor for aflatoxin B1 analysis
Yazar: SÜMEYRA KALYONCU
Danışman: PROF. DR. ECE KÖK YETİMOĞLU ; DOÇ. DR. ÖZGEN ERCAN
Marmara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Analitik Kimya Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Aflatoksinler en yaygın ve üzerinde en çok çalışılan mikotoksin çeşitlerindendir ve ilk olarak 1960'lı yıllarda tayin edilmiştir. Aspergillus flavus, Aspergillus parasiticus and Aspergillu nomius tarafından üretilen aflatoksinlerin insan ve hayvanlar üzerinde ciddi zehirli etkileri bulunmaktadır. Aflatoksin B1 (AFB1) aflatoksinlerin en yaygın türü olup, fıstık, mısır ve pamuk gibi gıda ve tarım ürünlerinde genellikle AFB1'e rastlanmaktadır. AFB1' in tayini için enzim bağlı immuno sorbent deneyi, yüksek performanslı sıvı kromatografisi, gaz kromatografisi, fluorimetri ve immunoassay gibi çeşitli analitik yöntemler kullanılır. Bu yöntemler arasından fluorimetrik yöntem basitlik, duyarlılık, bağıl seçicilik, düşük maliyet ve kısa zamanda yapılabilir olması gibi parametreler sayesinde değerli bir yöntemdir. Bu çalışmada temelinde Ac-β-Cd olan fotopolimerizasyon yöntemi ile AFB1 için seçici ve yeniden kullanılabilir polimerik fluoresans sensör hazırlanmıştır. Hazırlanan sensörün karakterizasyonu ATR-FTIR ve SEM cihazları ile yapılmıştır.  Tepki süresi, çözücü etkisi, kalibrasyon aralığı, doğrusal aralık, tespit ve tayin sınırı gibi parametreler sistematik olarak incelenmiştir. Hazırlanan polimerik fluoresans sensörün 40 defa kullanılabilirliği tespit edimiştir. Membran uyarma/emisyon 376/423 nm ölçülen tespit süresi 40-70 saniye olarak bulunmuştur. Buna ek olarak sensör 9,6x10-10 M (0,3 ppb) gibi çok düşük tespit sınırına sahiptir. Tespit ve tayin sınırı sırasıyla 3.84x10-10 M - 9,6x10-10 M (0,12-0,3ppb) olarak bulunmuştur. Hazırlanan bu sensörün AFB1 analizinde TÜBİTAK' tan alınan yer fıstığı ve soslu yer fıstığı ile akredite olan laboratuardan alınan fındık numunelerinin sonuçlarıyla uyumlu olduğu görülmüştür.

Abstract:
Aflatoxins, probably the most studied and widely known mycotoxins, were preliminary noted in the early 1960's. Aflatoxins, which have highly toxic composition for human and animals, are produced by Aspergillus flavus, Aspergillus parasiticus and Aspergillus nomius. In food and feed products such as peanuts, corn and cottonseed include generally aflatoxin B1 type, so AFB1 is the most widespread type of aflatoxins. Several analytical methods are currently used for AFB1 determination such as enzyme-linked ımmunosorbent assay, high-performance liquid chromatography, gas chromatography, fluorimetry and immunoassay methods. Among these methods, spectrofluorimetry can be considered as a valuable method because of its simplicity, sensitivity, relative selectivity, low cost, and less time consuming. In this research, Ac-β-Cd use in photopolymerization method, and then a selective and reusable fluorescent sensor is found for AFB1 by this method. The characterization of sensor is made by ATR-FTIR and SEM equipment. Also, parameters such as response time, methanol, linear range, and limit of detection are regularly examined. The polymeric fluorescent sensor can be used 40 times which is investigated. The excitation/emission maxima of the membrane were at 376/ 423 nm, respectively. The approximate response time was measured as 40-70 second. Furthermore, detection limit of sensor was 9,6x10-10 M (0,3 ppb), and this limit was a very low limit detection. Detection limit and quantification limit are found 3.84x10-10 M - 9,6x10-10 M (0,12-0,3ppb), respectively. This sensor was seen as appropriate results of peanut and sauce peanut samples which are receiving from TUBITAK and result of hazelnut samples which are receiving from accredited laboratory for analysis of AFB1.