7-11 yaş grubu çocuklar ve ebeveynlerinin duygu düzenleme süreçleri ile temel duygu düzenleme beceri programının etkililiği
Emotion regulatory processes of children aged 7-11 and their parents and the effectiveness of the online basic emotion regulatory skills program
Yazar: KÜBRA SAVAŞ
Danışman: PROF. DR. AYŞE REZAN ÇEÇEN EROĞUL
Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Duygu düzenleme güçlüğü = Emotion dysregulation ; Ebeveyn davranışı = Parenting behaviors ; Ebeveynler = Parents ; Eğitim psikolojisi = Education psychology ; İlkokul öğrencileri = Primary school students

Özet:
Bu çalışmada 7-11 yaş grubu çocuklar ve ebeveynlerinin duygu düzenleme süreçlerini inceleyerek ilkokul dönemindeki çocukların temel duygu düzenleme becerilerini geliştirmelerine katkı sağlamak amaçlanmıştır. Bu bağlamda çalışma iki aşamalı planlanmıştır. Birinci aşamada ilkokul çocukları ve ebeveynlerinin her ikisinin (anne-baba) görüşlerine dayalı olarak duygu düzenleme süreçleri nitel veri toplama araçları kullanılarak ortaya konulmuştur. Bu araştırmanın ilk aşamasında duygu düzenleme olgusunu çocukların ve ebeveynlerin gözünden keşfetmek ve derinlemesine bilgi edinmek hedeflendiği için görüşme yöntemi tercih edilmiştir. 
Çalışmanın ikinci aşamasında deneysel desenlerden tek gruplu tekrarlı ölçümler deseni kullanılmıştır. İlk görüşmeler öncesinde çocuklara Sosyal Becerileri Değerlendirme Ölçeği'nin duygusal beceriler ve kendini kontrol etme becerileri alt ölçekleri, Çocuklar İçin İyi Oluş Ölçeği ve Çocuklar İçin İyi Oluş Ölçeği Ebeveyn Formu uygulanarak ilk ölçme işlemi gerçekleştirilmiştir. Görüşme akabinde çocuklara yönelik geliştirilen temel duygu düzenleme becerileri eğitimi verilmiştir. İkişer haftalık arayla yapılan tekrarlı ölçümlerle verilen eğitimin etkililiği nicel yöntemlerle incelenmiştir. Ayrıca kullanılan duygu düzenleme tekniklerine ilişkin çocukların deneyimleri ve ebeveynlerinin gözlemleri görüşme yöntemiyle de irdelenmiştir. Bu çalışmanın birinci ve ikinci aşamasında toplanan nitel verilerin çözümlemesinde içerik analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Verilerin analizi aşamasında Maxqda 2020 yazılımı kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen nicel verilerin analizinde ise SPSS 22 paket programından yararlanılmıştır.
Araştırma bulguları doğrultusunda, çocukların duygu düzenleme süreçleri 12 tema, anne ve baba katılımcıların duygu düzenleme süreçleri 15 tema altında incelenmiştir. Çocuk katılımcıların kullandıkları duygu düzenleme stratejileri incelendiğinde en çok dikkatte yayılma stratejisini kullandıkları görülmüştür. Bununla birlikte çocuk katılımcıların duygu düzenleme stratejilerini oluşturma biçimi incelendiğinde ise en fazla tekrarlanan kodun 'anneyi model alma' olduğu görülmüştür. Anne katılımcıların kullandıkları duygu düzenleme stratejileri incelendiğinde ise en çok dikkatte yayılma stratejisini, baba katılımcıların kullandıkları duygu düzenleme stratejileri incelendiğinde en çok durum değişimi stratejisini kullandıkları görülmüştür. Çevrimiçi temel duygu düzenleme beceri programının etkililiği ile ilgili yapılan görüşmelerde çocuk katılımcıların görüşleri en çok 'rahatlatlama/yatışma' kodu altında toplanırken ebeveyn katılımcıların görüşleri en çok 'duygusal tepkilerde değişim' kodu altında toplanmıştır. 
Ayrıca araştırmanın nicel bulguları incelendiğinde, Çocuklar için Yaşam Kalitesi Ölçeğinden alınan ön test-son test puanları, ön test-izleme testi puanları ve izleme testi-son test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu görülmektedir. Ebeveynler İçin Çocuk Yaşam Kalitesi Ölçeğinden alınan ön test-son test puanları ve ön test-izleme testi puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu görülmektedir. Öte yandan izleme testi-son test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olmadığı saptanmıştır. Sosyal Becerileri Değerlendirme Ölçeğinin alt ölçeklerinden alınan ön test-son test puanları, ön test-izleme testi puanları ve izleme testi-son test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu görülmektedir.
 
Anahtar Kelimeler: duygu düzenleme, çocuklar, ebeveynler

Abstract:
In this study, it is aimed to contribute to the development of basic emotion regulation skills of primary school children by examining the emotion regulation processes of 7-11 age group children and their parents. In this context, the study was planned in two stages. In the first stage, emotion regulation processes were revealed by using qualitative data collection tools based on the views of primary school children and their parents (parents). In the first stage of this research, the interview method was preferred because it aims to explore the phenomenon of emotion regulation from the eyes of children and parents and to obtain in-depth information. 
In the second stage of the study, one-group repeated measurements design, which is one of the experimental designs, was used. Before the first interviews, the children were evaluated by applying the emotional skills and self-control skills sub-scales of the Social Skills Assessment Scale, the Well-Being Scale for Children and the Parent Form of the Children's Well-Being Scale . After the interview, basic emotion regulation skills training was given to children. The effectiveness of the training given with repeated measurements performed at two-week intervals was examined using quantitative methods. In addition, the experiences of the children and their parents' observations regarding the emotion regulation techniques used were also examined by interview method. Content analysis technique was used in the analysis of the qualitative data collected in the first and second stages of this study. Maxqda 2020 software was used in the analysis of the data. SPSS 22 package program was used in the analysis of the quantitative data obtained from the study.
In line with the research findings, the emotion regulation processes of the children were examined under 12 themes, and the emotion regulation processes of the mother and father participants were examined under 15 themes. When the emotion regulation strategies used by the child participants were examined, it was seen that they mostly used the distraction strategy. However, when the way in which the child participants formed their emotion regulation strategies was examined, it was seen that the most repeated code was 'modelling the mother'. When the emotion regulation strategies used by the mother participants were examined, it was seen that they mostly used the distraction strategy. When the emotion regulation strategies used by the father participants were examined, it was seen that they mostly used the situation change strategy.
In the interviews about the effectiveness of the online basic emotion regulation skills program, the opinions of the child participants were mostly gathered under the code of "relaxation/soothing", while the opinions of the parent participants were mostly gathered under the code of "change in emotional reactions". In addition, when the quantitative findings of the study are examined, it is seen that there is a statistically significant difference between the pretest-posttest scores, pretest-follow-up test scores and follow-up test-posttest scores obtained from the Children's Quality of Life Scale. It is seen that there is a statistically significant difference between the pretest-posttest scores and the pretest-follow-up test scores obtained from the Child Quality of Life Scale for Parents. On the other hand, it was determined that there was no statistically significant difference between the follow-up test and post-test scores. It is seen that there is a statistically significant difference between the pretest-posttest scores, pretest-follow-up test scores and follow-up test-posttest scores obtained from the subscales of the Social Skills Assessment Scale.

Keywords: emotion regulation, children, parents