Kliniğimizde takip edilen hıv pozitif hastaların klinik ve epidemiyolojik özelliklerinin değerlendirilmesi ve tedavi yanıtının araştırılması
Evaluation of the clinical, epidemiological     characteristics and response to treatment of  hiv-positive patients  followed-up at our clinic
Yazar: BURCU ÖZDEMİR
Danışman: PROF. DR. MELTEM ARZU YETKİN
Sağlık Bakanlığı / Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2015
Konu: Klinik Bakteriyoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları = Clinical Microbiology and Infectious Diseases

Özet:
Çalışmamızdaki amacımız, merkezimize başvuran HIV/AIDS olgularının epidemiyolojik özelliklerinin, klinik, laboratuar bulgularını ve tedavi yanıtının incelenmesidir. 
2000-2014 tarihleri arasında kliniğimizde takip edilen  HIV pozitif 144 vaka araştırmaya dahil edilmiş ve veriler retrospektif olarak dosya kayıtlarından elde edilmiş. Verilerimiz, Türkiye'de ve dünyada yapılan benzer çalışmaların verileriyle karşılaştırılarak değerlendirildi. Hastaların klinik sınıflandırılması, Amerika Birleşik Devletleri Hastalıkları Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC) kriterleri esas alınarak yapılmıştır.
Vakalarımızın %86.1'i (n=124) erkek, %13.9'u (n=20) kadındı ve yaş ortalaması 42.512.1 bulunmuştur. En sık karşılaşılan olası bulaşma yolu %61.1 ile heteroseksüel cinsel temas olmuştur. Vakaların en sık (%55) şikayet olmadan anti-HIV pozitifliği saptanması nedeniyle tanı aldığı görülmüştür. 2009 yılı öncesi başvuru yapan hastaların CD4 T-lenfosit sayısı ortalaması 108 hücre/µL, 2009 yılı ve sonrası başvuru yapan hastaların CD4+ T-lenfosit sayısı ortalaması 265 hücre/µL olarak saptanmıştır (p=0,003). Vakaların yarısından fazlasında (%54,6) HIV-RNA 100.000 kopya/mL'nin üstünde olduğu görülmüştür. 2009 öncesi ve sonrasında tanı alan olgular karşılaştırıldığında sırasıyla, %55.6'sının ve %44.4'ünün AIDS evresinde olduğu görülmüştür (p=0,046). Olguların %92.9'unda anti-HAV lgG, %10.2'sinde HBsAg, %37.3'ünde anti-HBs ve %3.1'inde anti-HCV pozitifliği saptanmıştır. Tanı anında en sık karşılaşılan dermatolojik problemin; tinea pedis,psikiyatrik problemin; en sık  depresyon, gözde problemin; en sık HIV retinopatisi olduğu tespit edilmiştir. Takipte en sık karşılaşılan fırsatçı enfeksiyonunm.tuberculosis'e bağlı tüberküloz olduğu görülmüştür. Takipte  hastaların %31.2'sinin eksitus olduğu gözlenmiştir. En sık tercih edilen tedavi seçeneği (%36.4)TDF/FTC+EFV kombinasyou tespit edilmiştir. Antiretroviral tedavi ile viral replikasyonun baskılandığı ve CD4 düzeylerinde artış olduğu izlenmiştir.NNRTI ve PI temelli tedavi alan hastalardaki virolojik ve immünolojik yanıt arasındaki farklar karşılaştırılmıştır. NNRTI temelli tedavi alan grupta, CD4 sayısında artış ve HIV-RNA da azalmanın istatistiksel olarak anlamlı bulunduğu aylar sırasıyla;18. ve 6.ay olup PI temelli tedavi alan grupta ise, CD4 sayısında artış ve HIV-RNA daazalmanın istatistiksel olarak anlamlı bulunduğu aylar sırasıyla; 6 ve 18 olduğu görülmüştür.  ALT ve AST düzeyi, NNRTI temelli tedavi alan hastalarda PI temelli tedavi alan hastalara kıyaslaistatistiksel olarak anlamlı olup yüksek saptanmıştır. Tüm popülasyonda tedavi sonrasındaki artış gösteren Total kolestrol düzeyleri başlangıç seviyesine göre istatistiksel olarak anlamlı olup ilk artış 6.ayda olduğu saptanmıştır.
HIV/AIDS hastalığına sahip olguların verilerinin incelenmesi, hastalık süresince karşılaşılabilecek sorunları öngörmemiz açısından değerli bilgilere ulaşmamızı sağlayabilir. HIV enfeksiyonunda erken tanının hastalığın prognozu ve sağ kalım üzerinde doğrudan etkisi olduğundan, tarama testlerinin özellikle risk gruplarında yaygınlaştırılması gerekmektedir.
Anahtar kelimeler: Akkiz İmmün Yetmezlik Sendromu (AIDS), İnsan İmmün Yetmezlik Virüsü, Epidemiyoloji,  Antiretroviral Tedavi

Abstract:
The aim of our study was to evaluate the characteristics of HIV/AIDS patients, clinical and epidemiological features  and response to treatment.
Record of 144 HIV-infected patients who were admitted to our clinic between 2000-2014 were included in this retrospective study. Our data were compared with those from similar studies conducted in Türkiye and around the world. Clinical Classification of Disease Control  and Prevention United States (CDC) was made based on the criteria. 
Of the cases 86.1% (n=124)   male, 13.9% (n=20) were female and mean age was 42.5 ±12.1 years. The most frequent route of transmission was through heterosexual intercourse (61.1%). The most common cases (55%) were diagnosed due to  the detection of anti-HIV positive without clinical symptoms. Mean CD4+ lymphocyte count on first admission was 108 cells/µL for those admitted before the year 2009 and 265  cells/µL for those admitted after 2009 (p=0,003).More than half of the cases (54.6%) had high HIV RNA (>100 000 copies / mL). When before 2009 and after 2009 groups were compared for the status of diseaseon first admission 55.6% and 44.4%. Most of the cases (92.9%) had positive anti-HAV lgG, 10.2% was HBsAg, 37.3% was anti-HBs and 3.1% was anti-HCV.the most frequently encountered dermatologic, psychiatric and eye diseases were tinea pedis, depression and HIV retinopathy, respectively. The most noted opportunistic infection was mycobacterial infections. Throughout follow-up, 31.2% of cases mortalities were seen. TDF/FTC+EFV combination was begun to the majority of patients (%36.4) as antiretroviral therapy.we observed that viral replication is suppressed and CD4 levels is increased with antiretroviral therapy.Patients who received NNRTI-based and PI-based treatment were compared with regard to the differences in the virological and immunological responses. In NNRTI-based group, increased CD4 values and reduced HIV-RNA levels detected at 18 and 6 months after treatment initation were statistically significant with regard to the immunological response and virological response, respectively.In PI-based group, increased CD4 values and reduced HIV-RNA levels detected at 6 and 18 months after treatment initation were statistically significant with regard to the immunological response and virological response, respectively.ALT and AST levels of patients who received NNRTI-based treatment  were statistically significant higher compared to PI-based treatment. We observed that  first increased of total cholesterol levels  were statistically significant at 6 months of treatment in the overall population.
We believe evaluation of the data of HIV/AIDS patients would be beneficial to determine and to predict the unfortunate complications of the disease. Early diagnosis of HIV infection has a direct impacton the prognosis and survival, screening laboratory investigations should be extended, especially in risk groups.
Key Words: Acquired İmmunodeficiency Syndrome (AIDS), Human Immunodeficiency Virus (HIV), Epidemiology,  Antiretroviral Therapy