Kahramanmaraş ili Göksun ilçesinde meyve yetiştiren işletmelerin çiftlik muhasebe veri ağı sistemine göre sınıflandırılması ve değerlendirilmesi
Classification and evaluation of enterprises growing fruits in the Goksun district of Kahramanmaras province according to the farm accountancy data network
Yazar: FATMATÜL ZEHRA YILDIZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MÜCAHİT PAKSOY
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Kahramanmaraş = Kahramanmaraş ; Meyve yetiştiriciliği = Fruit growing ; Tarım İşletmeleri Muhasebe Veri Ağı = Farm Accountancy Data Network

Özet:
Çalışmanın amacı, Kahramanmaraş ili Göksun İlçesindeki tarım işletmelerinin çiftlik muhasebe veri ağı sistemine göre sınıflandırılmasını ve büyüklüklerinin belirlenmesini ortaya koymaktır. Çalışmanın ana materyalini tabakalı örnekleme yöntemine göre belirlenen, Kahramanmaraş ili Göksun ilçesinde faaliyet gösteren işletmeler ile 2019 yılında yapılan yüz yüze anketlerden elde edilen veriler oluşturmaktadır. Anket sayısı %5 hata payı ve %99 güven aralığı içerisinde tabakalı örnekleme yöntemine göre 87 olarak belirlenmiştir. İşletme düzeyinde veriler ÇMVA sistemine göre hesaplanıp analiz edilip yorumlanmıştır. Elde edilen bulgulara göre araştırma bölgesindeki seçilen işletmelerin 3 işletme tipinde olduğu tespit edilmiştir. Bu işletmeler, "uzmanlaşmış tarla ürünleri yetiştiriciliği", "karışık bitkisel ürün ve hayvan yetiştiriciliği", "Uzmanlaşmış bahçe bitkileri yetiştiriciliği" işletme tipleridir. İncelenen işletmelerin %12.65'inin işletme tipinin "uzmanlaşmış tarla ürünleri yetiştiriciliği", %11.49'unun "karışık bitkisel ürün ve hayvan yetiştiriciliği" ve %75.86'sının ise bahçe bitkileri yetiştiriciliği işletme tipinde yer aldığı saptanmıştır. ÇMVA unsurlarına göre araştırılan işletmelerin TL şeklinde baz alınan standart çıktısı "AB para birimi olan Euro'ya çevrildikten sonra 1 ekonomik büyüklük ünite değeri olan 1.200 Euro'ya bölünerek" araştırma sahası içerisinde bulunan işletmelerin "ekonomik büyüklük sınıfları" belirlenmiştir. Araştırmada incelenen işletmelerin çoğunluğunu çok küçük işletmelerin oluşturduğu sonucuna varılmıştır. İncelenen işletme tipleri toplam çıktı, brüt işletme karı, işletme net katma değeri ve işletme aile geliri kriterleri açısından değerlendirilmiştir. Toplam çıktı "uzmanlaşmış tarla ürünleri yetiştiriciliği" işletme tipinde 34.829 TL olarak belirlenmiştir. İncelenen işletme tipleri arasında en fazla toplam çıktıya sahip olan işletme tipinin "uzmanlaşmış tarla ürünleri yetiştiriciliği" işletmeleri olduğu ve bu işletme tipini "karışık bitkisel ürün ve hayvan yetiştiriciliği" işletme tipinin takip ettiği tespit edilmiştir. En fazla brüt işletme karına sahip olan işletme tipinin 25.551 TL ile uzmanlaşmış tarla ürünleri yetiştiriciliği işletmeleri olduğu saptanmıştır. ÇMVA'nın bölgede daha etkin tanıtım çalışmalarının yapılması ve çiftçilere bu konuda detaylı olarak bakanlık tarafından bilgilendirme yapılması önem arz etmektedir. Aksi halde ÇMVA hakkında yanlış tutum ve bilgi yetersizliği nedeniyle bu sistem uygulama alanı olarak yeterli imkânı bulamayacaktır.

Abstract:
The aim of the study is to reveal the classification and size of the agricultural enterprises in Göksun District of Kahramanmaraş province according to the farm accounting data network system. The main material of the study is the data obtained from face-to-face surveys conducted in 2019 with enterprises operating in Kahramanmaraş province Göksun, determined according to the stratified sampling method. The number of questionnaires was determined to be 87 according to the stratified sampling method within a 5% margin of error and 99% confidence interval. The firm level data were calculated, analyzed and interpreted according to the FADN system. According to the findings obtained, it has been determined that the enterprises selected in the research area have 3 enterprise types. These enterprises are "specialized field crop cultivation", "mixed crop and livestock breeding", "specialized garden crop cultivation". It was determined that the business type of 12.65% of the enterprises examined was "specialized field crop cultivation", 11.49% "mixed crop and animal breeding" and 75.86% was the enterprise type of horticultural crop cultivation. The standard output of the enterprises researched according to the elements of the FADN was "converted to the EU currency unit Euro, then divided into 1 economic size unit value of 1.200 Euro" and the "economic size classes" of the enterprises in the research area were determined. It was concluded that most of the enterprises examined in the study were very small enterprises. The types of enterprises examined were evaluated in terms of total output, gross operating profit, enterprise net added value and family income of the enterprise. Total output was determined as 34.829 TL in the "specialized field crop cultivation" enterprise type. Among the analyzed enterprise types, it has been determined that the enterprise type with the highest total output is "specialized field crops cultivation", followed by the "mixed crop and livestock breeding" enterprise type. It has been determined that the enterprise type with the highest gross operating profit is specialized field crops cultivation enterprises with 25.551 TL. It is important to carry out more effective promotional activities of the FADN in the region and to inform the farmers in detail by the ministry. Otherwise, this system will not be able to find sufficient opportunities as a field of application due to the wrong attitude and insufficient knowledge about the FADN.