Kırım Türkçesinde zarf-fiiller /
Yazar: EMİNE ÇAĞAL
Danışman: DOÇ.DR. ZUHAL YÜKSEL
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
102ÖZETÇAĞAL Emine, Kırım Türkçesinde Zarf-Fiiller, Yüksek Lisans Tezi,Ankara, 2007.Bu çalışmada, Kırım Türkçesinde kullanılan zarf-fiil ekleri KırımTürkçesiyle yazılmış eserlerden faydalanılarak ortaya konulmaya çalışıldı.Tezin giriş bölümünde zarf-fiil tanımı ve terimi üzerinde durulduktansonra Türkiye Türkçesi ve Kırım Türkçesinde kullanılan zarf-fiil ekleri vefonksiyonları hakkında bilgi verildi.Giriş bölümünden sonra Kırım Türkçesinde kullanılan zarf-fiil ekleri;asıl zarf-fiil ekleri ve birleşik zarf-fiil ekleri olmak üzere iki ana başlıktaincelendi. Buna göre; ?-a, -e, -y; -p, -ıp, -ip; -araq, -erek, -madan, -meden, -may, -mey? asıl zarf-fiil ekleri; ?-mazdan, -mezden; -ğanda, -gende, -qanda, -kende; ğandan, genden,qandan, kenden; ğanday, gendey, qanday, kendey;-acakta, -ecekte; ğance, gence, qanca, kence; dıqça, dikçe, tıqça, tikçe;-acakday, ecekdey; -râ¦-maz, -râ¦.-mez, -ğannen, -gennen, -qannen, -kennen? ekleri ise birleşik zarf-fiil ekleri olarak sınıflandırıldı. KırımTürkçesinde isim-fiil ve sıfat-fiil eklerinin isim hâl ekleriyle veya çekimedatlarıyla genişleyerek kalıplaşması sonucu oluşan birleşik zarf-fiillerinoldukça fazla olduğu görüldü.Ekler içinde geçtikleri cümlelerle Türkiye Türkçesine aktarılarakfonksiyonlarıyla birlikte açıklandı.Sonuç bölümünde Kırım Türkçesinde kullanılan zarf-fiiller hakkındavarılan sonuçlar maddeler halinde ortaya konuldu.Anahtar kelimeler: Kırım, Kırım Türkçesi, zarf-fiil, fonksiyon, birleşikzarf-fiil.

Abstract:
103ABSTRACTÇAĞAL Emine, Kırım Türkçesinde Zarf-Fiiller, Yüksek Lisans Tezi,Ankara, 2007.This study comprises a compilation of adverbial verb suffixes used inCrimean Turkish basing on literary works written in Crimean Turkish.Introduction section of the thesis focuses on definition of adverb-verband the said terms, which are followed by the information about adverb-verbsuffixes used in Turkish of Turkey and Crimean Turkish, and functionsthereof.After the introduction, adverbial verb suffixes used in Crimean Turkishare analysed under two main titles, basic adverbial verb suffixes andcompound adverbial verb suffixes. Accordingly, the suffixes ?-a, -e, -y; -p, -ıp, -ip; -araq, -erek, -madan, -meden, -may, -mey? are classified as basicadverbial verb suffixes, and those such as ?-mazdan, -mezden; -ğanda, -gende, -qanda, -kende; ğandan, genden, qandan, kenden; ğanday, gendey,qanday, kendey; -acakta, -ecekte; ğance, gence, qanca, kence; dıqça, dikçe,tıqça, tikçe;-acakday, ecekdey; -râ¦-maz, -râ¦.-mez, -ğannen, -gennen, -qannen, -kennen? are classified as compound adverbial verb suffixes. It isseen in Crimean Turkish that compound adverbial verbs, which are formedand stereotyped upon extension of verbal noun and participle suffixesthrough noun condition suffixes or prepositions, are numerous.Suffixes are translated into Turkish of Turkey along with thesentences in which they appear, and with their functions.In conclusion section, conclusions reached with regard to adverbialverbs used in Crimean Turkish are provided in items.Key words: Crimean, Crimean Turkish, adverbial verb, functions,compound adverbial verb.