Kütahya'nın kent imgesi bağlamında incelenmesi
Analysis of Kutahya in the context of urban image
Yazar: ÖZGÜN ÖZBUDAK
Danışman: PROF. DR. FERİDE ÖNAL
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Mimari Tasarım Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Kütahya = Kütahya

Özet:
Kütahya, doğuda Eskişehir, güney batıda Manisa, batıda Balıkesir, kuzeyde Bursa ve Bilecik illeri arasında konumlanmıştır. Güney yönünde Yellice dağına yaslanmış olan, Kale etrafında tarihi çekirdek ve doğu batı yönünde yayılma gösteren kent, çok sayıda kültürü bir arada barındıran zengin bir tarihi geçmişe sahip olup, farklı dönemlere ait mimari eserlere ve kent dokularına ev sahipliği yapmaktadır. Kent çok sayıda mimari, tarihi ve kültürel zenginliği bir arada barındırmasından dolayı, geçirdiği değişimlerle bir şeyin yerini başka bir şeye bırakmasına, farklı zaman dilimlerine ait eserlerin dokuda iç içe geçerek oluşan katmanların bir arada bulunmasına olanak sağlamıştır.
Türk hakimiyeti öncesinde Kale ve çevresinde oluşan çekirdek yerleşim, sırasıyla Selçuklular, Germiyanoğulları ve Osmanlı İmparatorluğu ile gelişerek kalenin dışına doğru yayılmıştır. Cumhuriyet dönemi ve sonrasında yapılan imar planları ile tarihi çekirdeğe dokunmadan doğu-batı yönünde öngörülen yerleşim planı ile bu alan korunmuştur. Bu iç içe geçiş ve katmanlaşma, kent içinde toplumun geleneksel ve çağdaş öğeleri bir arada içeren bir dokuda yaşıyor olmasını sağlamıştır. 
Günümüzde devam etmekte olan kentsel dönüşüm çalışmaları Cumhuriyet öncesinde başlayan ve sonrasında devam eden, kentin çağdaş bir görünüme ulaşması çalışmasının farklılıklar barındırsa da bir devamı olarak düşünülebilmektedir.  Tarihi doku içerisinde de devam eden restorasyon çalışmaları ile geçmiş değerlerin günümüze ulaşmasının amaçlandığı gözlemlenebilmektedir. Yapılmakta olan hızlı kentsel dönüşüm çalışmaları, motorlu taşıt sayısının artması, kenti bozulmaya açık ve okunmasını zorlaştıran bir konuma getirirken, bu etkinin tarihi dokuya da ulaştığı görülebilmektedir. 
Tez kapsamında, Kütahya kentinde bu değişimlerin kronolojik sıra ile, Osmanlı öncesinden başlanarak Cumhuriyete ve günümüze kadar olan dönemlerde kent dokusunda nasıl okunduğunun, Kevin Lynch'in kent imgesini oluşturan elemanları aracılığı ile incelenmesi amaçlanmıştır. Cumhuriyet'in ilanı ve ilk yılları, çalışma için röper noktası olma özelliği göstermektedir. Günümüz öncesi dönemler incelenirken, bu döneme ait analizlerde, plan ya da fotoğrafın karşısına günümüzdeki durumu yerleştirilerek, değişimin somut verilerle gözlemlenmesi amaçlanmıştır. Geçmişteki modernleşme hareketleri ile günümüzdeki kentsel dönüşüm, hızlı kentleşme, çağdaşlaşma ve bozulmalar arasındaki süreklilik ve kopuşun kıyaslamalar ve analizlerle ortaya konması, kent değerlerinin geleceğe bozulmadan taşınması için önem taşımaktadır.

Abstract:
Kütahya is located between Eskisehir in the east, Manisa in the south west, Balikesir in the west, Bursa and Bilecik in the north. The city, which lies in the southern direction of Yellice, spreads around the castle in the historical core and east-west direction, has a rich historical background, which houses a multitude of cultures, and houses architectural monuments and urban artifacts from different periods. Because the city has a large number of architectural, historical and cultural riches together, it allows the layers of different periods of time to be intertwined with the layers of the works belonging to different time periods.
Prior to the Turkish domination, the core settlement formed around the castle and its surroundings was spread outwardly through the Seljuks, Germiyanoğulları and Ottoman Empires, respectively. This area is preserved with the reconstruction plan made during the Republican period and afterwards and the settlement plan envisaged in the east-west direction without touching the historical core. This intertwining and stratification has made it possible for the community in the city to live in a tissue that contains both traditional and contemporary elements.
In the spatial analysis of the city, it was aimed to compare the past and present situation of the city by making spatial analyzes of the city during the Republican period and the day-to-day with the theoretical approaches examined in the first part of the thesis. The ongoing urban transformation studies that are going on today can be considered as a continuation even if the city starts with the beginning of the Republic and continues afterwards and the city has differences in the works of reaching a contemporary view. It can be observed that restoration studies in the historical texture aim to achieve the daily values of past values. It is observed that the rapid urban transformation studies being carried out, the increase in the number of motor vehicles, the city of the city being open to deterioration and bringing it to a position that makes it difficult to perceive, also reach this historical texture.
Within the scope of the thesis, it was aimed to examine these changes in chronological order in Kütahya city through the elements of Kevin Lynch's urban image, starting from the beginning of the Ottoman period and being read to the Republic and to the daytime period. The declaration of the Republic and its first years show the feature of being a ropeway for study. While analyzing pre-modern periods, it was aimed to observe concrete changes in the analysis of this turn by placing the current situation in front of the plan or photograph. The modernization movements in the past and the present urban transformation, rapid urbanization, the continuity between the modernization and the degradation and the analysis of the breakdown are important for moving the city values to the future without deterioration.