Klasik dönem osmanlı mimarisinde avlu tipolojilerinin incelenmesi
Research on courtyard typology in classical period ottoman architecture
Yazar: ABDULLAH ÇİĞDEM
Danışman: PROF. DR. ALİ ÖZBİLEN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Mimarlık = Architecture ; Peyzaj Mimarlığı = Landscape Architecture

Özet:
Avlunun içe ait, dışa sınırlı fakat açık bir mekân oluşu, sunduğu imkânlarla ve karşıladığı ihtiyaçlarla onu özel bir mimari unsur kılar. Avlu mekânı, insanın taş çağına uzanan barınma ihtiyacı ile başlayan çevresini düzene sokma eylemiyle, ihtiyaçlarının zamanla şekillendirip, geliştirdiği bir mimari üründür. Bu gelişim sürecinde yüksek üslup olarak da ifade edilen Osmanlı klasik dönem mimarlığı yapıları, hem çok farklı fonksiyonlu yapılarda avlu kullanımları hem de özgün çözümler getirmesi sebebiyle dikkate değerdir. 
         Bu çalışmada, Klasik Dönem Osmanlı Mimarisinde; cami, han, medrese olmak üzere avlulu yapıların, farklı fonksiyonlara göre avlu tipolojileri ve avlu kullanımlarının incelenmesi ve değerlendirmelerin ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır:
         Çalışmanın ilk bölümünde, literatür araştırması çerçevesinde farklı kaynaklara göre avlu tanımları,  özellikleri, tarihi süreçte kullanımı ve biçimsel ifadeleri araştırılarak genel bilgiler olarak verilmiş, bunlardan avluyu ve klasik dönemi ifade eden kavramlar ortaya konulmuştur.
         İkinci bölümde, amaç doğrultusunda önceki çalışmalardan ve literatürden elde edilen kavramlardan yola çıkılmış, yöntem olarak analiz formları oluşturulmuştur. Bu formlara seçilen yapıların, kriterlere bağlı olarak bilgileri ve özellikleri işlenmiştir.
         Üçüncü bölümde, seçilen örnek yapılar ve yöntem çerçevesinde, avlulu yapıların yorumları ve değerlendirmeleri yapılmıştır.
Dördüncü bölümde; tüm incelemeler ve değerlendirmeler doğrultusunda konuya iliskin sonuçlar ve buna bağlı olarak öneriler yer almaktadır.

Abstract:
With its creating opportunities and meeting the needs, the courtyard, which is internal, surrounded by the limits, but an open place, is a special architectural texture. The courtyard area is an architectural product developed by needs of the people for sheltering taking shape since stone age. In this development process, Classical Ottoman Period architectural structures described as a high level of style are worthy of attention due to their multi functional and different courtyard uses and unique solutions.   
In this study, the aim is to examine the courtyard typologies oand courtyard uses of structures with courtyards like mosques, khans and madrassas in terms of different functions. And the the evaluation is aimed to be submitted at the end. The study consists of four sections: 
In the first section of the study, courtyard descriptions according to different sources within the framework of literature research, courtyard characteristics, its use in historical process and stylistic expressions were studied and general information was given. Later, the concepts expressing the classical period and courtyard were found out. 
In the second section, starting from the concepts acquired from literature and preceding researches, analysis forms were used as method. Based on the criteria, the data and characteristics of the structures chosen for the forms were included.   
In the third section, within the framework of selected sample structures and method, the comments and the evaluation of the courtyards were made. 
In the fourth section, in line with the all analyses and evaluations, the conclusions related to the subject and suggestions take place.