Üniversite öğrencilerinin dindarlık ve değer yönelimleri
Religion and value tendencies of university students
Yazar: GÜLÜZAR TOKLU
Danışman: DOÇ. DR. MUHAMMED KIZILGEÇİT
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Felsefe = Philosophy ; Sosyoloji = Sociology
Dizin: Değer orientasyonu = Value orientation ; Değerler = Values ; Din felsefesi = Religious philosophy ; Din sosyolojisi = Religious sociology ; Dindarlık = Religiousness ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırma, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi'nde yükseköğrenim gören öğrencilerin dindarlık ve değer yönelimlerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada tarama (survey) yöntemi ile üniversite öğrencilerinin dindarlık düzeyleri, değerleri ne düzeyde benimsedikleri ve bunların birbiriyle olan ilişkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla RTEÜ'nün farklı fakültelerinde öğrenim gören öğrenciler arasından basit tesadüfi yöntemle seçilmiş 670 öğrenciden oluşan bir örneklem grubu oluşturulmuştur. Araştırmada öğrencilerin değer yönelimlerini belirlemek için "Schwartz Değer Ölçeği", dindarlık düzeylerini belirlemek için de "İslami Dindarlık Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma kapsamında toplanan veriler SPSS yardımı ile parametrik testler (bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi, Brown-Forsythe testi ve korelasyon analizi) kullanılarak çözümlenmiştir. Gruplar arası çoklu karşılaştırmalarda ise Scheffe ve Tamhane testleri kullanılmıştır.
Araştırmaya katılan öğrencilerde dindarlığın inanç alt boyutunun puan ortalamasının en yüksek olduğu, sosyal alt boyutunun ise en düşük boyut olduğu belirlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin birey düzeyi değer tiplerini benimseme yönelimlerinde ise ilk sırayı Güvenlik değeri alırken; Hazcılık ve Uyarılım değerlerinin son sırada olduğu görülmüştür. Öğrencilerin Ana Değer gruplarından Kendini Aşma (İyilikseverlik, Evrenselcilik) değer grubuna üst seviyede, Kendini Geliştirme (Güç, Başarı, Hazcılık) Değer grubuna ise daha düşük oranda anlam yüklediği tespit edilmiştir.
Araştırmada cinsiyet, mezun olunan lise türü, fakülte ve babanın öğrenim düzeyi değişkenlerine göre değer yöneliminin bazı alt boyutlarında öğrencilerin puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıkların olduğu belirlenmiştir. Cinsiyet, yaş, aile gelir durumu, fakülte, anne ve baba öğrenim düzeyi değişkenlerine göre dindarlığın bazı alt boyutlarında öğrencilerin puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıkların olduğu belirlenmiştir. Araştırmada ayrıca öğrencilerin dindarlık düzeyleri ve değer yönelimleri arasında pozitif yönde, düşük düzeyde ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Dahası dindarlığın ve değer yöneliminin bazı alt boyutları arasında anlamlı ilişkilerin olduğu saptanmıştır. 

Anahtar Kelimeler: Din, dindarlık, değerler, üniversite gençliği

Abstract:
The aim of this study was to investigate the religiosity and value orientations of higher education students at Recep Tayyip Erdoğan University. In this research, it was tried to determine the religiosity levels of university students, the level of adoption of values and their relationship with each other by survey method. For this purpose, a sample group consisting of 670 students selected by simple random method among the students from different faculties of RTEU was formed. "Schwartz Value Scale" was used to determine students' value orientations and "Islamic Religiosity Scale  was used to determine their religiosity levels. The data collected within the scope of the research were analyzed by using SPSS (parametric tests, independent groups t-test, one-way analysis of variance, Brown-Forsythe test and correlation analysis). Scheffe and Tamhane tests were used for multiple comparisons between the groups.
It was found that the mean score of the belief subscale of religiosity was highest and the social subscale was the lowest. In addition, security value takes the first place in the students' orientation to adopt individual level value types; It was observed that the values of hedonism and excitation were in the last rank.It was determined that the students had higher meaning to Self Transcendence (Kindness, Universalism) value group and lower value to Self Improvement (Power, Success, Hedonism) Value group.
In the study, it was determined that there were statistically significant differences between the mean scores of students in some sub-dimensions of value orientation according to gender, type of high school graduated, faculty and father's education level.
According to the variables of gender, age, family income, faculty, mother and father education level, statistically significant differences were found between the mean scores of students in some sub-dimensions of religiosity. In addition, a positive, low level and statistically significant relationship was found between students' religiosity levels and value orientations.
Furthermore, significant correlations were found between some sub-dimensions of religiosity and value orientation.

Keywords: Religion, religiosity, values, university youth