Doğuştan görme engelli ergenlerin (12-18 yaş) öz kavramı ve stresle baş etme tarzlarının araştırılması
Survey of self-concept and ways to overcome the stress for congenital visually impaired adolescents (12-18 ages)
Yazar: SELDA TEKDEMİR
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HÜSEYİN EBADİ
Beykent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik kavramı = Self concept ; Ergenler = Adolescents ; Görme engelliler = Visually impaired ; Stresle başetme = Coping with stress

Özet:
Bu tez çalışmasının amacı, görme engelli ergenlerin öz kavramı ve stresle baş etme tarzlarının ne derece geliştiğinin incelemektir. Genel olarak engelli bireyler toplumun strese en açık gruplarından birisidir. Engelli bireyler içinde en fazla zorluk yaşayan guruplardan biriside görme engellilerdir.  Bu insanlar engelli olmalarından dolayı özel ve kamusal alanlarda birçok sorunla karşı karşıya kalmaktadırlar. Hem fiziksel hem çevresel hem de toplumsal zorluklarla karşı karşıya kalmaktadırlar. Toplumdan dışlanma, ayırımcılık ve toplumsal önyargılar gibi psikososyal stres etkenlerle baş etmeleri gerekmektedir. Peki, bu bireyler stresle nasıl ve ne düzeyde baş etmekte, stresle baş etmek için hangi mekanizmaları kullanmaktadırlar? 
Çevreyi tanıma ve anlamlandırmada görme yetisi büyük öneme sahiptir. Bu çalışmada görme engelli bireylerin öz kavramının ne derece geliştiği ele alınmak istenmiştir.
Bu çalışma doğuştan görme engelli ergenlerle (12-18 yaş) yürütülmüştür. İstanbul'daki Türkan Sabancı Görme Engelliler Ortaokulu, Veysel Verdal Görme Engelliler İlköğretim Okulu ve Altı Nokta Körler Vakfı'nda uygulanmıştır.  57 erkek ve 47 kız olmak üzere toplamda 104 ergenle yapılmıştır.
Yaptığım bu araştırma sonucunda, bireylerin cinsiyetine, özel eğitim almama durumlarına, sosyal destek veren akraba/dost olup olmama durumuna, yetiştirilme biçimine ve göz doktoruna gidilme zamanına göre, öz kavramının gelişimi açısından anlamlı bir fark görülmektedir. Ayrıca görme engelli grubumuzun yetiştirilme biçimine, kronik fiziksel hastalık olup olmama durumuna ve sosyal destek veren akraba/dost olup/olmama durumuna göre stresle başa çıkma tarzlarında anlamlı bir farklılık görülmektedir.

Abstract:
The aim of this thesis is to examine to what extent visually impaired adolescents develop self-concept and ways of overcoming the stress. In general, individuals with disabilities are more likely to be open to the stress. Visually impaired people are one of the groups having difficulty in living in the society. These handicapped people encounter a great deal of problems in both private and public areas due to their disabilities, including physical, environmental and social difficulties. They need to cope with psychosocial stress factors like ostracisation, discrimination and common prejudice. So, how and in what level do these individuals cope with the stress and what mechanisms do they use to cope with the stress? 
Sight has a great importance in recognizing and making sense of the environment. This study aims at to what extent self-concept is developed in visually impaired individuals. 
This study is conducted with congenital visually impaired adolescents (12-18 ages).  This study was carried out in Türkan Sabancı Secondary School for the Blind, Veysel Vardal Elementary School for the Blind and Six Dots Foundation for the Blind in Istanbul, and the study consists of 104 adolescents (57 male and 47 female). 
As a result of this study, there is a significant difference in terms of individual's gender, receiving special education, having socially supportive relatives/friends, upbringing and frequency of seeing ophthalmologist. Also, there is a significant difference for our visually impaired group in way of overcoming the stress in terms of upbringing and whether or not having a chronical physical illness and socially supportive relatives/friends.