Çevresel ve bireysel faktörlerin gebelikteki Ortoreksiya Nervoza ile ilişkisi
The relationship of environmental and individual factors with Orthorexia Neurosa in pregnancy
Yazar: ÖZNUR SAĞLAM
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM GÜNER
Sinop Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Disiplinlerarası Çevre Sağlığı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ebelik = Midwifery
Dizin: Ebelik = Midwifery ; Gebelik = Pregnancy ; Kendilik = Self ; Ortoreksiya nervoza = Orthorexia nervosa ; Psikolojik sağlamlık = Resilience

Özet:
Ortoreksiya Nervoza bireyin sağlıklı beslenmeyi saplantı haline getirdiği ve yeme davranışında bozulmaların görüldüğü psikiyatrik hastalıklardır. En sık doğurganlık çağındaki kadınlarda görülmektedir. Gebelik dönemi fizyolojik, psikolojik ve sosyal değişimlerin yaşandığı önemli bir dönemdir. Bu süreçteki değişimler yeme davranış bozukluklarının başlamasına veya mevcut yeme bozukluğunun iyileşmesine zemin hazırlamaktadır. Gebelik beslenme gereksiniminin arttığı bir süreçtir. Bu dönemde yeterli ve dengeli beslenme maternal ve fetal sağlığı olumlu yönde etkilemektedir. Bu çalışma çevresel ve bireysel faktörlerin gebelikteki ortoreksiya nervoza ile ilişkisinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma Kasım 2022 - Temmuz 2023 tarihleri arasında Sinop Atatürk Devlet Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Polikliniği ile NST birimine başvuran gebelerle yürütülmüştür. Gebe bireylerin yaş ve antropometrik ölçümleri, sosyo-demografik özellikleri, gebelik bilgileri, beslenme süreci özellikleri, sağlıklı beslenme takıntısı durumlarına ilişkin veriler, ''Gebe Tanıtım Formu'', "Ortoreksiya Nervoza-11 Ölçeği", "Gebelerin Kendini Algılama Ölçeği" ve "Kısa Psikolojik Sağlamlılık Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Çalışmaya katılan gebelerin yaş ortalaması 28.79+5.02 yıl olarak bulunmuştur. Gebelik öncesi kilo ortalaması 67.39+14.81 kilogramdır. Gebelerin ortalama gebelik haftaları 29.67±9.08 bulunmuştur. Gebelerin Kendilerini Algılama Ölçeği toplam puan ortalaması olarak 35.51+4.57 olarak bulunmuştur. Kısa Psikolojik Sağlamlık ölçeği puanı ortalaması 18.76+ 2.73 olarak saptanmıştır. Gebelerin ORTO-11 ölçeği puanı ortalaması 27.39+4.61 olarak saptanmıştır. Gebelerin eğitim düzeyi, çalışma durumu, aile tipi, eş eğitim durumu, sigara kullanma durumu, kronik hastalık varlığı, takviye gıda kullanma, spontan gebelik, kafein tüketimi, bulantı ve kusma yaşama durumu, gebelikle ilgili bilgi alma sıklığı, gebelikle ilgili aile ve arkadaşlarla konuşma ile ORTO-11 ölçeği arasında anlamlı bir fark olduğu saptandı (p<0.05). ORTO-11 ölçeği ile kilo, BKİ, gebelik öncesi kilo, gebelik sayısı, yaşayan çocuk sayısı arasında düşük düzeyde pozitif bir ilişki saptanmıştır.Gebelikte yeme bozukluğu görüldüğünde gebelerin multidisipliner bir ekip çalışması ile sağlıklı beslenme davranışı edinmesine yardımcı olunmalıdır.

Abstract:
Orthorexia Nervosa is a psychiatric disorder in which the individual becomes obsessed with healthy eating and has disruptions in eating behavior. It is most commonly seen in women of reproductive age. Pregnancy is an important period in which physiological, psychological and social changes occur. Changes in this process pave the way for the onset of eating behavior disorders or the recovery of an existing eating disorder. Pregnancy is a process in which nutritional needs increase. During this period, adequate and balanced nutrition positively affects maternal and fetal health. This study was conducted to determine the relationship between environmental and individual factors and orthorexia nervosa during pregnancy. The study was conducted with pregnant women who applied to Sinop Atatürk State Hospital Gynecology and Obstetrics Polyclinic and NST unit between November 2022 and July 2023. Age and anthropometric measurements of pregnant individuals, socio-demographic characteristics, pregnancy information, nutritional process characteristics, data on healthy eating obsession, "Pregnant Introduction Form", "Orthorexia Nervosa-11 Scale", "Pregnant Women's Self- Perception Scale" and "Pregnant Women's Self-Perception Scale" and "Pregnant Women's Self- Perception Scale". It was collected using the "Brief Psychological Resilience Scale". The average age of the pregnant women participating in the study was found to be 28.79+5.02 years. The average weight before pregnancy is 67.39 kilograms. The average gestational week of the pregnant women was 29.67±9.08. The average total score of the Pregnant Women's Self- Perception Scale was found to be 35.51+4.57. The average score of the Brief Psychological Resilience scale was determined as 18.76 + 2.73. The average ORTO-11 scale score of pregnant women was found to be 27.39+4.61. It is stated that there is a significant difference between the education level, employment status, family type, spouse's educational status, smoking status, presence of chronic disease, use of supplements, spontaneous pregnancy, caffeine consumption, nausea and vomiting, frequency of seeking information about pregnancy, talking to family and friends about pregnancy and the ORTO-11 scale. A low-level positive relationship was found between ORTO-11 Scale and weight, BMI, pre-pregnancy weight, number of pregnancies, and number of living children. When eating disorders occur during pregnancy, pregnant women should be helped to acquire healthy eating behavior through a multidisciplinary team work.