Niğde ili müzesinde yeralan peşkirlerin değerlendirilmesi
Nigde province museum located on the evaluation of peşkir
Yazar: ESİN KILIÇ
Danışman: YRD. DOÇ. YAKUDE DEVELİOĞLU
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / El Sanatları Eğitimi Ana Bilim Dalı / Nakış Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: El Sanatları = Crafts
Dizin: Hesap işi ürünler = Counting handicrafts ; Müzeler = Museums ; Nakış = Embroidery ; Niğde = Niğde ; Niğde Müzesi = Niğde Museum ; Peşkirler = Towels ; Türk el sanatları = Turkish handcrafts

Özet:
Yapılan bu çalışmanın konusu Niğde ili Müzesinde yer alan peşkirlerin değerlendirilmesidir. 
Genel amacı; Niğde Müzesi'nde bulunan geleneksel işleme teknikleri kullanılarak yapılan peşkirleri belgelendirmek, teknik, gereç, renk, desen, kompozisyon özellikleri bakımından incelemek, aynı zamanda desenlerin çizimlerini yaparak gelecek kuşaklara ve yararlanmak isteyenlere kaynak oluşturmaktır.
Araştırma kapsamında Niğde Müzesindeki geleneksel işlemeli peşkirlerin renk, motif ve kompozisyon özelliklerini belirlemek amacı ile bilgi formu düzenlenmiştir. 
Bu çalışmanın biçimi betimseldir.
Bu araştırmanın evrenini Niğde Müzesinde bulunan tel kırma ve hesap işi tekniği ile yapılmış ürünler oluşturmaktadır. Niğde Müzesinde bulunan tel kırma ve hesap işi işlemeli ürünlerden 2 tanesi tel kırma, 49 âdeti ise hesap işi işlemeli olan toplam 51 adet ürün örneklem olarak seçilmiştir. 
Bu araştırmada veri toplama, konu ile ilgili kaynaklardan, bilgi formlarına aktarılan bilgilerden ve müze müdürlüğü tarafından izin alınarak fotoğrafı çekilen ürünlerden elde edilmiştir.
Bu çalışmada bilgi formlarından elde edilen veriler kullanılarak değerlendirilmiş, ilgili başlıklar altında tablolar hazırlanarak verilerin çözümlenmesinde istatistiksel hesap yöntemlerinden y=(f)x(100)/n formülü kullanılmıştır, elde edilen veriler hesaplanıp tablolara düzenlenmiştir. Çıkan bu sonuçlar yorumlanıp, incelenen ürünlerin desenleri çizilmiş ve incelemesi yapılan ürünlerde kullanılan işleme tekniklerinin analizleri yapılmıştır.
Bilgi formlarının değerlendirilmesi sonucunda elde edilen verilerden;
Niğde Müzesinde bulunan işlemeli peşkirlerde çoğunlukla düz ve verev hesap iğnesi tekniği iki adet te tel kırma tekniği kullanıldığı saptanmıştır. İncelemeye alınan peşkirlerde kumaş olarak tamamında yöresel dokuma kullanılmıştır. İşlemede ise en çok pamuk iplik tercih edildiği anlaşılmaktadır. Ürünlerin çoğunda bitkisel ve geometrik bezemenin hakim olduğu anlaşılmaktadır. Kompozisyon özellikleri değerlendirildiğinde düzgün sıralamalı bağlantılı ve atlamalı kompozisyon uygulandığı görülmüştür.
Müzede incelemeye alınan peşkirlerin tamamının şahıstan satın alınma yolu ile müzeye geldiği saptanmıştır.
Peşkirlerin renk özellikleri incelendiğinde işleme kumaşı olarak tamamında bej rengin kullanıldığı görülmektedir.
İşlemede kullanılan renklerde ise lacivert rengin daha yoğun kullanıldığı, bunu tütün, mavi, yağ yeşili, gül kurusu ve turuncu renklerin izlediği anlaşılmaktadır. Beyaz ve altın sarı siminde desen özelliğine göre tercih edildiği belirlenmiştir. 
Peşkirlerin kenar temizleme tekniği incelendiğinde, tamamına yakınında saçak bükerek ve bırakarak temizleme yapıldığı görülmektedir.
İğne teknikleri açısından motiflerde uygun olarak verev hesap iğnesi, düz hesap iğnesi, muşabak ve ciğerdeldi kullanılmıştır.
Bazı ürünlerde kenar bordürü olarak çekme ajur ve antika ile süsleme yapılmıştır.   
Anahtar Kelimeler; Peşkir, hesap işi, tel kırma, müze.

Abstract:
The subject of this study, which is located in the province of Nigde Museum is the evaluation of peşkir.
The aim of the research; Niğde Museum located in the traditional processing techniques made peşkir documenting, technical, material, color, pattern, composition in terms of features to examine, but also pattern of drawing doing to future generations and want to benefit those resources to create.
Surveyed in Nigde Museum peşkir color of traditional emroidered motifs with the aim to determine the characteristic and composition are arranged datasheets. 
This study is a descriptive format.
The research universe breaking the wires in Nigde Museum and the account is create products made with technical work. Nigde Museum  emroidered products business located in the wire breaking and accounts 2 of the wire break, while nearly 49 of the total 51 units of account embroidered work is selected as a sample product. 
In this research, data collection, relevant sources of imformation transmitted information forms and permission photographed by museum director of product was obtained.
In this study, data sheet obtained from the data evaulated using the relevant headings tables prepared in data analysis statistical calculation methods, y= (f)x100/n formula is used the resulting data computed table is arranged. Images interpreted tehse results, the pattern of the products investigated were drawn and the views of the processing techniques used in the products are analyzed.
The evaluation results obtained in the form of information from the data;
Located in Nigde Museum in peşkir embroidered needle technique is mostly flat and  oblique account of two wire breaking technique used was found that. As in all the examined locally woven fabrics are used in peşkir. Processing is understood that the most preferred cotton yarn. Most of the products of the floral and geometric decorations are found to be dominated. Considering the composition characteristics associated with neat rows hopping and composition were applying.
The museum received peşkir views of all parties came to the museum with the purchase path was determined.
An analysis of the color characteristics processing peşkir as fabrics have been used in all of tan.
The colors used in processing the more intense blue color is used, it tobacco, blue, green oil, dried rose and orange colors are understood to follow. In White and gold sim preferably is determined according to a pattern.
Analyzing the edge of peşkir cleaning techniques and leaving nearly all cleaning is done by twisting the fringe is observed.
Needle techniques as appropriate in terms of bias account motifs needle, straight needle accounts, muşabak and ciğerdeldi was used.
In some products, the withdrawal openwork border edges and decorate with antiques were made.
Key Wods: Peşkir, account job, wire breaking, museum.