Yüksek performanslı çalışma sistemleri ölçeği'nin Türkçe'ye uyarlanması: Geçerlilik ve güvenilirlik çalışması
Adaptation of the "high-performance work systems scale" into Turkish: Avalidity and reliability study
Yazar: ZEYNEP EKİCİ
Danışman: DOÇ. DR. EMİNE TÜRKMEN
Koç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Güvenilirlik ve geçerlilik = Reproducibility of results ; Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Hemşirelik araştırmaları = Nursing research ; Kurumsal performans = Institutional performance ; Performans = Performance ; Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Ölçekler = Scales ; İş performansı = Job performance

Özet:
Bu metodolojik çalışma, 2001 yılında Kanada'da Anthea Zacharatos tarafından
geliştirilen "Yüksek Performanslı Çalışma Sistemleri Ölçeği"nin Türkçe formunun
ülkemiz hemşireleri için geçerli ve güvenilir bir araç olup olmadığını incelemek
amacıyla yapıldı. Çalışma, Kasım2016 – Ocak 2017tarihleri arasında İstanbul'da dört
özel ve bir vakıf üniversite hastanesi olmak üzere toplam beş hastanede yürütüldü.
Örnekleme, bu hastanelerde en az bir yıldır çalışmakta olan 450 hemşire alındı.
Araştırmanın verileri "Tanımlayıcı Özellikler Formu" ve elli bir maddeden oluşan
"Yüksek Performanslı Çalışma Sistemleri Ölçeği" ile toplandı. Veri analizinde
kapsam geçerlilik indeksi, Pearson korelasyon, Cronbach alfa, açıklayıcı ve
doğrulayıcı faktör analizi, bağımlı gruplarda t testi kullanıldı.
Ölçek, uluslararası ölçek uyarlama standartları dikkate alınarak İngilizceden
Türkçeye çevrildi ve dokuz kişilik bir uzman tarafından kapsam yönünden
değerlendirildi. Yirmi hemşire ile ön uygulaması yapıldı. Ölçeğin kapsam geçerlilik
indeksi (KGİ) .97 bulundu. Madde-toplam korelasyon incelemesinde, korelasyon
katsayısı .20'nin altında olan 9 madde çıkarıldı, kalan maddelerin güvenirlik
katsayıları r=.27-.60 arasında idi. Ölçeğin zamana karşı değişmezliği için 20
hemşirede 15 gün ara ile yapılan iki ölçüm arasında anlamlı fark bulunmadı
(t=29,p.05). Ölçeğin yapı geçerliliği için yapılan açıklayıcı faktör analizi öncesinde
gerçekleştirilen KMO ve Barlett testinde örneklemin test için uygun olduğu bulundu.
Açıklayıcı faktör analizinde faktör yükü <.40 altında olan 5madde çıkarıldı ve kalan
maddelerin 6 alt boyutta yer aldığı belirlendi. Ölçek maddelerinin içeriğine ve
ölçeğin orijinal alt boyutlarına göre birinci alt boyut "Liderlik", ikinci alt boyut
"Otonomi, işte kalma", üçüncü alt boyut "İşe seçme-alma", dördüncü alt boyut "İş
gören performansı", beşinci alt boyut "Eğitim", altıncı alt boyut ise "Ödemeler"
olarak isimlendirildi. Otuz yedi maddeli ve 6 alt boyutlu bir ölçek olarak yapılan
doğrulayıcı faktör analizinde maddelerin kendi boyutu ile olan yol katsayıları (faktör
yükleri) .31 ile .84 arasında bulundu. Doğrulayıcı faktör analizinde elde edilen model
uyum iyiliği istatistikleri kabul edilebilir düzeyde idi. Ölçeğin ve alt boyutlarının iç
tutarlılık analizinde Cronbach alfa güvenilirlik katsayısı tüm ölçek için .88, alt
boyutları için ise .56 ile .85 arasında bulundu.
"Yüksek Performanslı Çalışma Sistemleri Ölçeği"nin Türkçe geçerlilik ve
güvenilirlik çalışması sonuçları, bu ölçeğin ülkemiz hemşireleri için kullanılabilecek
geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir. Bu ölçek, sağlık kurumlarında
kurum performansı hakkında hemşirenin algısını ölçmeye yönelik önemli bir araçtır.
Yönetici hemşireler ve araştırmacılar, kurum performansını değerlendirme bu
ölçekten yararlanabilir.

Abstract:
This methodological study was performed to determine whether the Turkish
version of the High Performance Work Systems Scale developed by Anthea
Zacharatos in Canada in 2001 is a valid and reliable tool for nurses in Turkey. The
study was conducted between November 2016 and January 2017 in four private and
one foundation university hospitals in Istanbul. The sample consisted of 450 nurses
having been working in these hospitals for at least one year. The study data were
collected using the "Descriptive Characteristics Form", and "High Performance
Work Systems Scale" consisting of 51 items. In the data analysis, the content validity
index, Pearson correlation coefficient, Cronbach's alpha, exploratory and
confirmatory factor analysis and independent-samples t-test were used.
The scale was translated from English into Turkish considering international
scale adaptation standards and evaluated by ten experts in terms of content. The scale
was pilot tested with 20 nurses. The content validity index (CVI) of the scale was
0.97. In the item-total correlation analysis, nine items whose correlation coefficient
was less than 0.20 were excluded from the scale. The reliability coefficients of the
remaining items ranged between 0.27 and 0.60. The stability of the scale over time
was tested with 20 nurses twice at a 15-day interval. There was no significant

difference between the two measurements (t = 29, p>.05). The results of the Kaiser-
Meyer-Olkin and Barlett's tests performed before the exploratory factor analysis

conducted to check the construct validity of the scale revealed that the sample was
suitable for the test. In the exploratory factor analysis, five items with a factor

loading of <0.40 were removed and the remaining items were included in six sub-
dimensions. Given the content of the scale items and the sub-dimensions of the

original scale, the six sub-dimensions were named as "Leadership (1st sub-
dimension)", "Autonomy, stay at work" (2nd sub-dimension), "Recruitment" (3rd sub-
dimension), "Employee performance" (4th sub-dimension), "Education" (5th sub-
dimension) and "Payments" (6th sub-dimension).In the confirmatory factor analysis

of the 37-item and 6-sub-dimension scale, the path coefficients (factor loadings) of
the items with their own dimension ranged between 0.31 and 0.84. The goodness of
fit of the model determined in the confirmatory factor analysis was at an acceptable
level. In the internal consistency analysis of the scale and its sub-dimensions, the
Cronbach's alpha reliability coefficient was 0.88 for the overall scale and ranged
from 0.56 to 0.85 for the sub-dimensions.
The results of the Turkish validity and reliability study of the High
Performance Work Systems Scale indicated that the scale is a valid and reliable tool
and thus can be administered to nurses in Turkey. This scale is an important tool
aimed at measuring nurses' perception of institutional performance in health
institutions. Nurse Managers and researchers can benefit from this scale to assess the
institutional performance.