Türkiye orijinli yerel yulaf genotiplerinin avenin proteinleri ile morfolojik, fenolojik ve agronomik özellikler yönünden karakterizasyonu
Characterization of Turkey origin oat genotypes by avenin proteins according to morphological, phenological and agronomic traits
Yazar: ZİYA DUMLUPINAR
Danışman: PROF. DR. TEVRİCAN DOKUYUCU
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2010
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Tahıllar = Cereals ; Tarla bitkileri = Field crops

Özet:
Bu çalışma, Türkiye orijinli yerel yulaf genotiplerinin avenin proteinleri ile morfolojik, fenolojik ve agronomik özellikler bakımdan tanımlanması amacıyla yürütülmüştür. Araştırma, 2007-08 ve 2008-09 ürün yıllarında, 196 adet Türkiye orijinli yerel yulaf genotipi ve üç adet standart çeşit (Checota, Faikbey ve Seydişehir) kullanılarak, augmented deneme desenine göre Kahramanmaraş koşullarında yürütülmüştür.Yulaf genotipleri avenin proteinleri, morfolojik, fenolojik ve agronomik özellikler bakımından önemli farklılıklar göstermiştir.SDS-PAGE analizleri, genotiplerin avenin protein bantları ve moleküler ağırlıkları bakımından farklılık gösterdiğini ortaya koymuştur. Avenin protein bant sayıları 4 ile 16 arasında, moleküler ağırlıkları 8.8 ile 45 kDa arasında değişmiştir. A18, A34 ve K3 genotipleri en düşük (4), E20 ve A54 genotipleri en yüksek (15 ve 16) avenin bant sayısına sahip olmuştur. En yüksek moleküler ağırlıklar E19 ve E45 genotiplerinden (45 kDA), en düşük moleküler ağırlıklar A76, A81, A79, E20 ve A29 genotiplerinden (sırasıyla, 8.8, 9.2, 9.5, 9.6 ve 9.8 kDa) elde edilmiştir.Morfolojik ve fenolojik özellikler bakımından E1, A56, E7, E55, A17, E38, A40, A63, A25, A69, A26 ve A83 genotipleri vejetatif periyot (VP), ekim olgunlaşma süresi (EOS) ve bayrak yaprak uzunluğu (BYU) yönünden öne çıkan genotipler olurken, A1, A2, K11, K9, K3, K53, K30, K1, K2, K7, K5, K8, K48 ve K4 genotipleri ise bayrak yaprak eni (BYE), çimlenme yüzdesi (ÇY), tek bitki biyolojik verimi (B) ve sap kalınlığı (SK) bakımından öne çıkmışlardır.Agronomik özellikler yönünden E35, E39, E21, E34, E13, A16, E17, E37, E26, A27, A9, A10, E20, A79, E19, E56 ve A59 genotipleri tane verimi (TV) ve bin tane agırlığı (1000-TA) bakımından öne çıkarken, salkımdaki tane ağırlığı (STA) bakımından ise K13, K43, A19, E47, K7, K4, K3 ve A7 genotipleri öne çıkmıştır. Ayrıca, A56, A62, E52, A57, A67, E57, A77, K14, Seydişehir, K56 ve A83 genotipleri de protein oranı (PO), bitki başına kardes sayısı (BBKS) ve metrekaredeki salkım sayısı (MSS) bakımından öne çıkan genotipler olmuşlardır.

Abstract:
This study was carried out to characterize Turkey origin oat genotypes by avenin proteins according to morphological, phonological and agronomic traits. In the study, carried out in 2007-08 and 2008-09 crop years, with 196 oat genotypes and three standard oat cultivars (Checota, Faikbey and Seydişehir) in augmented experiment design at Kahramanmaras conditions.Oat genotypes showed significant variations according to the avenin proteins, morphological, phenological and agronomic traits.SDS PAGE analysis indicated that genotypes varied for avenin protein bands and molecular weights. Avenin protein band numbers ranged 4 to 16, while molecular weights ranged 8.8 to 45 kDa. A18, A34 and K3 genotypes had the lowest avenin band numbers (4), while E20 and A54 genotypes had the highest avenin band numbers (15 and 16). The highest molecular weights were obtained from E19 and E45 genotypes (45 kDa), while the lowest molecular weights were obtained from A76, A81, A79, E20 and A29 genotypes (8.8, 9.2, 9.5, 9.6 and 9.8 kDa, respectively).According to the morphological and phenological traits E1, A56, E7, E55, A17, E38, A40, A63, A25, A69, A26 and A83 genotypes had higher values for vegetative period (VP), days to maturity (DM) and flag leaf length (FLL), while A1, A2, K11, K9, K3, K53, K30, K1, K2, K7, K5, K8, K48 and K4 genotypes had higher values for flag leaf width (FLW), germination ratio (GR), single plant biomass (B) and stem diameter (SD).Based on agronomic traits E35, E39, E21, E34, E13, A16, E17, E37, E26, A27, A9, A10, E20, A79, E19, E56 and A59 genotypes had higher values for grain yield (GY) and thousand grain weight (1000-GW), while K13, K43, A19, E47, K7, K4, K3 and A7 genotypes had higher values for grain weight per panicle (GWP). In addition, A56, A62, E52, A57, A67, E57, A77, K14, Seydişehir, K56 and A83 genotypes had higher values for protein ratio (PR), tiller number per plant (TNP) and panicle number per m2 (PN m-2).