Meme kanserinde hedeflenmiş metabolitlerin LC-MS/MS Yöntemi ile tayinleri
Determination of targeted metabolites in breast cancer by LC-MS/MS Method
Yazar: TUBA REÇBER
Danışman: PROF. DR. SEDEF KIR
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Analitik Kimya Ana Bilim Dalı / Analitik Kimya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology ; Kimya = Chemistry
Dizin: Biyobelirteçler = Biomarkers ; Kan plazması = Blood plasma ; Kromatografi-sıvı = Chromatography-liquid ; Kütle spektrometri = Mass spectrometry ; Meme hastalıkları = Breast diseases ; Meme neoplazmları = Breast neoplasms ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Yüksek basınç sıvı kromatografisi =

Özet:
Kadınlar arasında en sık görülen ve kansere bağlı ölümlerin % 18'ini oluşturan meme kanserinde en iyi koruyucu yöntem erken tanıdır. Metabolomik analizler erken tanıda ve hastalığın takibinde önemli rol almaktadırlar. Hedeflenmemiş metabolomik çalışmalarda hastalık tanısı için yeni belirteçlerin bulunması; hedeflenmiş metabolomikte ise seçilmiş belirteçlerin miktar tayinlerinin yüksek kesinlikte ve tekrarlanabilirlikte gerçekleştirilmesi amaçlanmaktadır.
Bu çalışmada, kaynaklarda meme kanserinin erken teşhisi için önerilen yirmi altı metabolit seçilerek analizleri yapılmıştır. Hedeflenmiş metabolomik analizler 105 sağlıklı gönüllü, 172 erken evre ve 92 metastatik evredeki meme kanseri hastasına ait plazma örneklerinde gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla sıvı kromatografisi tandem kütle spektrometrisi (LC-MS/MS) yöntemi geliştirilmiş ve valide edilmiştir. Analizler sonucunda glutamik asit, malik asit, gliserik asit, 3-hidroksibütirik asit, glutamin, prolin, kolin, fumarik asit, laktik asit, fumarik asit/glutamik asit ve malik asit/glutamik asit miktarlarının meme kanseri hastalarında önemli oranda değiştiği görülmüştür. Bu metabolitler meme kanserinin erken tanısında biyobelirteç olarak kullanılmak üzere önerilmektedir.

Abstract:
The best preventive method for breast cancer, which accounts for 18% of the most common cancer-related deaths among women, is the early diagnosis. Metabolomic analyzes have an important role in early diagnosis and tracking of the disease progress. Untargeted metabolomic studies are aimed to find new markers for disease diagnosis in while targeted metabolomics are aimed quantitative determinations of selected markers with high accuracy and reproducibility.
In the study, targeted metabolomic analyzes for twenty-six metabolites which were proposed in the literature for early diagnosis of breast cancer were performed in plasma samples of 105 healthy volunteers, 172 early stage and 92 metastatic breast cancer patients. For this purpose, a liquid chromatography tandem mass spectroscopy (LC-MS/MS) methodwas developed, validated and applied to control and patient plasma samples. As a result of the analyzes, it was observed that the amounts of glutamic acid, malic acid, glyceric acid, 3-hydroxybutyric acid, glutamine, proline, choline, fumaric acid, lactic acid, fumaric acid/glutamic acid and malic acid/glutamic acid changed in breast cancer patients. These metabolites are recommended for use as biomarkers in the early diagnosis of breast cancer.