Hemşirelerin umutsuzluk düzeylerinin işten ayrılma niyeti ve iş performansı üzerindeki etkisinin incelenmesi
Examining the effect of nurses' hopelessness levels on intention to leave and job performance
Yazar: BERNA MEDİHA TATAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞBA PEHLİVAN SARIBUDAK
İstanbul Arel Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı hemşirelerin umutsuzluk düzeylerinin işten ayrılma niyeti ve iş performansı üzerindeki etkisinin incelenmesidir. 
Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tasarımdaki araştırma, Ekim 2023-Ocak 2024 tarihleri arasında kamu ve özel hastanelerde çalışan 121 hemşire ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, Kişisel Bilgi Formu, Beck Umutsuzluk Ölçeği, İş Performansı Ölçeği ve İşten Ayrılma Niyeti Ölçeği kullanılarak Google Forms aracılığıyla çevrimiçi bir araştırma anketi ile toplanmıştır. Veriler SPSS 21 paket programda analiz edilmiştir.
Bulgular: Araştırmaya katılan hemşirelerin yaş ortalaması 27,3 ± 4,6, %81'i kadın, %81,8'si bekar ve %74,4'ü lisans mezunudur. Hemşirelerin meslekte çalışma süresi ortalaması 62,1 ± 54,0 ay, %76,9'u mesleği isteyerek seçtiğini ve %57,8'inin eğitim ve araştırma hastanesinde çalışmakta olduğu görülmüştür. Hemşirelerin haftalık çalışma saati ortalaması 50,3 ± 15,3, fazla mesai saati ortalaması 29,4 ± 26,1 ve bireysel bakım verilen hasta sayısı 5,79 ± 9,6 hastadır. Hemşirelerin Beck Umutsuzluk Ölçeği puan ortalaması 8,71 ± 5,7; işten ayrılma niyeti ölçeği puan ortalaması 8,4 ± 3,0 ve iş performansı ölçeği puan ortalaması 16,7 ± 2,8'dir. Bekar hemşirelerin evlilere göre; mesleği isteyerek tercih etmeyen hemşirelerin edenlere göre ve kurumdan alınan sosyal destek düzeyi algısı yetersiz olan hemşirelerin yeterli olanlara göre Beck umutsuzluk ölçeği toplam puan ortalamalarının daha yüksek olduğu ve aradaki bu farkın istatistiksel olarak anlamlı düzeyde olduğu belirlendi. Bölümde çalışmaktan memnun olan hemşirelerin memnun olmayan hemşirelere göre, kurumdan aldığı desteği yeterli olarak algılayan hemşirelerin yetersiz olarak algılayanlara göre İşten ayrılma niyeti ölçeği puan ortalamaları daha düşük olduğu ve aradaki bu farkın istatistiksel olarak anlamlı düzeyde olduğu belirlendi. Hemşirelerin Beck umutsuzluk ölçeği toplam puanı ile İşten Ayrılma Niyeti ölçeği puanı arasında düşük düzeyde pozitif yönde, İş performans ölçeği puanı ile düşük düzeyde negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı. Son bir ay içinde yapılan fazla mesai saati ile Beck umutsuzluk ölçeği toplam puanı arasında düşük düzeyde pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu saptandı. Günlük çalışma saati ile İşten ayrılma niyeti ölçeği puanı arasında düşük düzeyde pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptandı.
Sonuç: Hemşirelerin orta düzeyde umutsuzluk yaşadıkları ve iş performanslarının yüksek olduğu söylenebilir. Bekar hemşirelerin, mesleği isteyerek tercih etmeyenlerin ve kurumsal desteği yetersiz bulan hemşirelerin umutsuzluk düzeyleri daha yüksektir. Hemşirelerin son bir ay içinde yapılan mesai saati arttıkça umutsuzluk düzeyleri de artmaktadır. Ayrıca, hemşirelerin umutsuzluk düzeyi arttıkça ve işten ayrılma niyeti artmakta ve iş performansları da azalmaktadır. Gelecekte uzunlamasına, karma yöntemle dizayn edilmiş daha büyük örneklemli çalışmaların yapılması önerilebilir.
Anahtar Kelimeler:  Hemşire, İş performansı, İşten ayrılma niyeti, Umutsuzluk

Abstract:
Aim: The aim of this study is to examine the effect of nurses' hopelessness levels on turnover intention and job performance. 
Method: The descriptive and correlational design study was conducted with 121 nurses working in public and private hospitals between October 2023 and January 2024. Data were collected through an online research questionnaire via Google Forms using Personal Information Form, Beck Hopelessness Scale, Job Performance Scale and Turnover Intention Scale. The data were analyzed in SPSS 21 package program. 
Results: The mean age of the nurses participating in the study was 27.3 ± 4.6 years, 81% were female, 81,8% were single, and 74,4% were undergraduate graduates. The mean duration of employment was 62.1 ± 54.0 months, 76.9% of the nurses chose the profession willingly and 57.8% of them were working in a training and research hospital. The mean weekly working hours of the nurses was 50.3 ± 15.3, the mean overtime hours were 29.4 ± 26.1, and the number of patients receiving individual care was 5.79 ± 9.6 patients. The mean score of the Beck Hopelessness Scale was 8.71 ± 5.7, the mean score of the intention to quit was 8.4 ± 3.0 and the mean score of the job performance scale was 16.7 ± 2.8. It was determined that single nurses had higher mean Beck hopelessness scale scores than married nurses, nurses who did not prefer the profession willingly had higher mean Beck hopelessness scale scores than those who did, and nurses whose perception of the level of social support received from the institution was inadequate had higher mean Beck hopelessness scale scores than those whose perception of the level of social support received from the institution was adequate, and this difference was statistically significant. It was determined that nurses who were satisfied with working in the department had lower mean scores on the Intention to Quit Scale than nurses who were not satisfied, and nurses who perceived the support they received from the institution as adequate had lower mean scores on the Intention to Quit Scale than those who perceived the support they received from the institution as inadequate, and this difference was statistically significant. A significant relationship was detected between the nurses' Beck's despair performance total score and the Intention to Quit performance score, with a low level of positive evaluation, and with the Job performance performance score, with a low level of negative evaluation. It was determined that there was a low-level, positive, statistically significant relationship between overtime hours worked in the last month and the total score of the Beck hopelessness scale. A low-level, positive, statistically significant relationship was detected between daily working hours and turnover intention scale score.
Conclusion: It can be said that nurses experience intermediate levels of hopelessness and have high job performance. The hopelessness levels of single nurses, nurses who do not prefer the profession willingly and nurses who find institutional support insufficient are higher. As the working hours of the nurses increased in the last month, their levels of hopelessness also increased. In addition, it was determined that nurses' job performance decreased as the level of hopelessness and turnover intention increased. In the future, it may be recommended to conduct longitudinal, mixed-method studies with larger samples.
Key Words: Hopelessness, Job performance, Nurse, Turnover intention