İşitme engelli çocukları olan ailelerin uzaktan öğretim ile eğitilmesi /
Yazar: SEZEN ÜNLÜ
Anadolu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü
Derece: Doktora, 1986
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Aile = Family ; Aile eğitimi = Family education ; Uzaktan eğitim = Distance education ; Çocuklar = Children ; Öğretim = Teaching ; İşitme engelli çocuklar = Hearing impaired children

Özet:
BÜLOM IV ÖZET, YARGI ve ÖNERİLER Bu bölümde, araştırmanın kısa bir özeti verildikten sonra, varı lan yargılar açıklanacaktır. Bulguların ışığında yapılacak öneriler, ilerki programlar ve araştırmaların hazırlanmasına ışık tutacaktır. Dzet İşitme Engelli Çocukların Ailelerinin Uzaktan 'Öğretim ile Eğitil mesi konulu bu çalışma, program modeli geliştirmeye yönelik uygulamalı alan araştırmasıdır. Araştırmanın yazılı kaynaklara dayalı çalışmalara Ekim 1984 tari hinde başlanmıştır. Bu araştırma için geliştirilen aile eğitimi progra mında John Tracy Clinic ve işitme Engellilerin Eğitimi (özsoy) yayınla rı esas alınmıştır. Araştırmanın kuramsal yönü kurulduktan sonra, 1985 yılında Eski şehir ilinde 0-12 yaş arasındaki işitme engelli çocukların ailelerini ele almıştır. Araştırma kümesini oluşturan aileler hiçbir biçimde bu konuda eğitim görmemişlerdir. Saptanabilen altmış aile ile tek tek gö rüşülmüş, içlerinden otuzbir aile anket ve ön-test'e gönüllü katılmış tır. Uygulamanın sonunda ise sadece bu ondokuz aile programa katılmış ve sadece bu ondokuz aileye son-test uygulanmıştır. Araştırma için, kümeye giren ailelerin, işitme engelli çocukla rının kimlik bilgileri, engellinin oluş zamanı, nedeni ve işitme kalın tısına ilişkin bilgiler ve aynı zamanda ailelerle ilgili kimlik, öğre nim durumları; işitme engeline ve işitme engelli çocuğun eğitimine iliş kin bilgi, tutum ve davranışlar konusunda anket ve ön-test hazırlanmış tır. Ailelerle karşılıklı görüşerek anket ve ön-test' in değerlendirilme sinden sonra ortaya çıkan konu "Çocuğa iletişim Becerisi Kazandırma" üzerine çalışılmış, ve uzaktan öğretim süreçlerinden, Televizyon, Rad yo, Basılı Materyal ve Yüzyüze öğretim programlarının etkinlikleri or taya çıkmıştır.53 "İletişim Becerisi Kazandırma" ile ilgili Televizyon, Radyo, Ba sılı Materyal (kitapçık) programında yer alacak bilgiler araştırmacı tarafından bir metin haline getirilmiştir. Televizyon metni ve radyo metni uzmanlar tarafından senaryo haline dönüştürülmüş, aynı zamanda metin kitapçık haline getirilmiştir. Yüzyüze eğitim için de ayrı bir özel materyal hazırlanmamış, alanla ilgili bir öğretim üyesi, basılı materyal, radyo ve televizyon programını desteklemek için aile grubu nun sorularına cevap vermiştir. Programa alınan tüm ailelere kitapçık ve daha sonra yapılacak toplantı tarihini belirten mektup gönderilmiştir. Verilen tarihte, ön ceden hazırlanmış olan radyo programı (bantdan) ailelere dinletildik ten sonra, televizyon programı (Videodan) izi etil mistir. Daha sonra da bu programı destekleyici olarak yüzyüze eğitim uygulanmıştır. Yüzyüze eğitim sonunda programa katılan ailelere son-test uygu lanmıştır, "îşitme Engelli Çocuğa İletişim Becerisi Kazandırma" konu sunda neler kazanmış olduğunu ortaya çıkarmak için son-test uygulanmış tır. Böylece uzaktan öğretimin dört ana süreci tamamlanmıştır. Araştırma kapsamındaki işitme engelli çocukların yaşları 1 ile 12 arasındadır. Çocukların büyük bir bölümü -yarısından çoğu- özel sı nıf öğrencisi olmasına karşın dudaktan anlama becerisine sahip değil lerdir. Yanısıra aile eğitimine alınan ailelerin öğretim düzeylerinin yetersizliği; bu tür çocukların eğitimi konusunda bilgisizlikleri de ğerlendirilmiş ve çocuğa iletişim becerisi kazandırma konusunda aile eğitimine duyulan gereksinim vurgulanmıştır. ' Araştırmacı tarafından geliştirilip, amaca göre oluşturulan eği tim programının işitme engelli çocukların ailelerine uygulanması sonu cu bu kişilerin uzaktan öğretim yöntemleriyle eğitilebilecekleri sap tanmıştır. Kendilerine sunulan program sonrası iletişim becerisi kazan dırma konusunda bilgilendirilmiş oldukları da gözlenmiştir. Yargı Araştırmanın bulgularına göre, kullanılan uzaktan öğretim prog ramının aile eğitimine olumlu katkısı olduğu anlaşılmaktadır. İşitme engelli çocukların ailelerinin eğitimlerini etkileyen birden çok değişken bulunmaktadır. Ancak bu değişkenlerden ailenin tü-

Abstract: