Konya ili içme suyu şebekelerinde işletmeden kaynaklı bakım-onarım işlerinin analizi
Analysis of functional maintenance and repair works in Konya province drinking water networks
Yazar: MAHMUT ESAT GÖRGÜLÜ
Danışman: DOÇ. DR. ŞERİFE YURDAGÜL KUMCU
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İnşaat Mühendisliği = Civil Engineering
Dizin: Bakım onarım = Maintenance repairing ; Kayıp-kaçak oranları = Loss-leakage rates ; Su dağıtım sistemleri = Water distribution systems ; Su kaybı = Water loss ; Su şebekeleri = Water networks ; İçme suyu = Drinking water ; İçme suyu şebekeleri = Drinking water networks

Özet:
Su, bütün canlıları yaşamları boyunca hem kendisine bağlayan hem de onların yaşamlarını doğrudan etkileyen vazgeçilmez bir kaynaktır. Ancak yaşamsal öneme sahip olan bu kaynak, ne yazık ki yeryüzünde sınırlı miktarda bulunmaktadır. Kentlerde gerçekleşen nüfus artışına, çarpık kentleşmeye, küresel ısınmaya, sanayileşmeye ve tarımsal kullanıma bağlı olarak su talebi artmakta ve bu durum temiz içme suyu kaynakları üzerinde baskı oluşturmaktadır. Bu riski azaltmanın yolu su kaynaklarının doğru yönetilmesi ve kaynakların verimli kullanılmasından geçmektedir. Su yönetimi; bütün canlıların ve sektörlerin taleplerini dikkate alarak, su kaynaklarının optimum faydalı kullanımlarını sağlayacak ve olumsuz etkilerini kontrol altına alacak politika geliştirme, planlama, kalite koruma, yatırım, izleme, izin verme, denetim, yaptırım ve koordinasyon faaliyetlerinin bütünüdür. Sürdürülebilir su kullanımı ise, suyun tek bir damlasının bile israf edilmeden çevre ile uyumlu olacak şekilde etkin kullanımının sağlanmasıdır. Bu kapsamda, su tüketim oranlarının azaltılıp, suyun etkin ve yeniden kullanımına ilişkin yöntemlerin belirlenmesi ve sürdürülebilir su yönetimi için su tasarrufu modellerinin geliştirilmesi ve uygulanması gerekmektedir. İçme suyu dağıtım şebekelerinde meydana gelen su kaybı tüm dünyada önemli bir konudur. Nüfusun her geçen gün artması ve ekonominin gelişmesi nedeniyle su tüketimi artmaktadır. İçme suyu dağıtım şebekelerinde meydana gelen su kayıpları şebekeye verilen su miktarı ile faturalandırılan miktar arasındaki farktır. Su kayıpları fiziksel kayıplar ve idari kayıplardan oluşmaktadır. Bu çalışma kapsamında, Konya ili merkez Meram, Karatay, Selçuklu ilçelerinde içme suyu şebekelerinde oluşan arızalardan kaynaklı su kayıpları hesaplanmıştır. Ayrıca su kayıplarının kuruma maliyeti hesaplanmıştır. Konya ili merkez ilçeler Meram, Karatay, Selçuklu'da 2021 yılının ilk 6 ayında 710 adet arıza meydana gelmiştir. Oluşan arızaların; %41,55'i Selçuklu, %40'ı Meram, %18,45'i Karatay'da oluşmuştur. 2021 yılının ilk 6 ayında oluşan arızaların %79,72'sine KOSKİ sebep olmuştur. Arızalardan kaynaklı değişen boruların KOSKİ'ye maliyeti 2.454.254,36 TL + KDV'dir. Oluşan arızaların bakım-onarımın tamamlanmasına kadar geçen süre boyunca şebeke hattında kayıp olan suyun hacmi 28.890 m3'dür. İçme suyu şebeke hattındaki yaklaşık 28 bin ton kayıp suyun KOSKİ'ye maliyeti 242.277,65 TL + KDV'dir. Suyun insan hayatındaki önemi bilinmekte ve ülkemiz kişi başına düşen yıllık su miktarının her geçen gün azalması sebebiyle su stresi yaşamaktadır. İdareler su kıtlığı yaşanmaması için elinden gelen özveriyi yapmalı ve kendilerini kayıp-kaçak, bakım-onarım gibi hayati önem taşıyan konulara daha çok geliştirmeliler.

Abstract:
Water is an indispensable resource that both connects all living things to itself and directly affects their lives throughout their lives. However, this resource, which is of vital importance, is unfortunately found in limited quantities on earth. Demand for water increases due to population growth in cities, unplanned urbanization, global warming, industrialization and agricultural use, and this puts pressure on clean drinking water resources. The way to reduce this risk is through the correct management of water resources and efficient use of resources. water management; It is the whole of policy development, planning, quality protection, investment, monitoring, permitting, inspection, sanction and coordination activities that will ensure optimum beneficial use of water resources and control their negative effects, taking into account the demands of all living things and sectors. Sustainable water use, on the other hand, is to ensure that even a single drop of water is used effectively in harmony with the environment without wasting it. In this context, it is necessary to reduce water consumption rates, determine methods for effective and reuse of water, and develop and implement water saving models for sustainable water management. Water loss in drinking water distribution networks is an important issue all over the world. Water consumption is increasing due to the increasing population and the development of the economy. Water losses in drinking water distribution networks are the difference between the amount of water supplied to the network and the invoiced amount. Water losses consist of physical losses and administrative losses. Within the scope of this study, water losses due to malfunctions in drinking water networks in Meram, Karatay and Selçuklu districts of Konya province were calculated. In addition, the drying cost of water losses was calculated. In the first 6 months of 2021, 710 malfunctions occurred in the central districts of Konya, Meram, Karatay, Selçuklu. The faults that occur; 41.55% were in Seljuks, 40% in Meram, and 18.45% in Karatay. KOSKI caused 79.72% of the malfunctions in the first 6 months of 2021. The cost of changing pipes caused by faults to KOSKİ is 2,454,254.36 TL + VAT. The volume of water lost in the network line during the period until the completion of the maintenance-repair of the malfunctions is 28,890 m3. The cost of approximately 28 thousand tons of lost water in the drinking water network line to KOSKİ is 242,277.65 TL + VAT. The importance of water in human life is known and our country is experiencing water stress due to the decrease in the annual amount of water per capita. Administrations should do their best to avoid water shortages and improve themselves more on vital issues such as loss-leakage, maintenance-repair.