Böbrek hastalığına sahip olan çocukların ağız ve diş sağlığının değerlendirilmesi
The assessment of oral and dental health of children with kidney disease
Yazar: EDA KIRTILLI
Danışman: PROF. DR. SERA DERELİOĞLU
Atatürk Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2022
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Ağız sağlığı = Oral health ; Böbrek = Kidney ; Böbrek hastalıkları = Kidney diseases ; Diş çürükleri = Dental caries ; Emzirme = Breast feeding ; Mine = Enamel ; Oral hijyen = Oral hygiene

Özet:
Amaç: Böbrek hastalıklarına sahip bireylerin oral sağlık durumunun
değerlendirildiği çok sayıda çalışma olmasına rağmen bu konuda çocuklarla ilgili yapılan
çalışmalar sınırlıdır. Çalışmamızda sağlıklı çocuklar ile böbrek hastalığına sahip olan
çocukların ağız ve diş sağlığı bulgularının karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Materyal ve Metot: Çalışmamız tanımlayıcı ve ilişki arayıcı bir çalışmadır. Tez
çalışmasına sağlıklı ve böbrek hastalığına sahip olan 0-18 yaş aralığındaki 721 çocuk
dahil edilmiştir. Katılımcılara diş fırçalama ve beslenme alışkanlıkları, ebeveyn eğitim
seviyesi ve doğuma yönelik bilgiler içeren anket formu doldurulmuştur. Çocukların
mevcut böbrek hastalığının tanısı, boyu ve kilosu öğrenilmiş, ağız içi muayene bulguları
ile birlikte DMFT/dmft, PUFA/pufa, OHI-S ve modifiye DDE indekslerine ait veriler
kaydedilmiştir. Elde edilen verilerin istatistiksel analizleri gerçekleştirilmiştir.
Bulgular: Çalışmamızda böbrek hastalığına sahip olan çocuklarda süt ve daimi
dişlenmede daha düşük çürük indeks skorları tespit edilmiştir (p<0.05). Böbrek hastalığı
olan çocukların OHI-S indeksi ortalaması (0.5±0.7) sağlıklı çocuklardan (0.07±0.3) daha
yüksektir (p<0.001). Böbrek hastalığı olan çocuklarda mine defektli ortalama diş sayısı
daha yüksek bulunmuş, sürme gecikmesi, malokluzyon ve çapraşıklık daha fazla
gözlenmiştir (p<0.001). Çocuklarda mine defekti görülme oranı böbrek hastalığı
olanlarda %26.1, sağlıklı çocuklarda %4.7 olarak bulunmuştur. En fazla rastlanan mine
defekt tipi sınırlı opasite (%40.4) olmuştur. Mine defektli diş sayısı ortalaması en yüksek
kronik böbrek yetmezliği olan hastalarda (2.8±4.2) tespit edilmiştir. Böbrek hastalıklı
çocukların 12 aydan daha az anne sütü alanlarında daha fazla mine defekti gözlenmiştir
(p=0.004).
Sonuç: Böbrek hastalığına sahip olan çocukların süt ve daimi dişlenmedeki çürük
indeks skorları daha düşük olmasına rağmen, mine defekti mevcudiyeti ve periodontal
hastalığa yatkınlıklarının daha fazla olduğu gözlenmiştir. Çocuk diş hekimleri,
pediatristler ve pediatrik nefrologlar böbrek hastalığı olan çocuklarda karşılaşılabilecek
dental problemler karşısında bilgi sahibi olmalıdır.
Anahtar Kelimeler: Böbrek hastalığı, ağız sağlığı, mine hipoplazileri, diş
çürüğü, emzirme

Abstract:
Aim: Although there are a great number of studies that focus on the oral health
status of individuals with kidney diseases, the number of studies on children is limited.
The purpose of the present study is to compare the oral and dental health findings of
healthy children and children with kidney disease.
Material and Method: The study was carried out with a descriptive and
correlational design. A total of 721 children aged 0-18 years, who are healthy or have
kidney disease, were included in the thesis study. The participants were asked to fill in a
questionnaire containing information about tooth brushing and eating habits, parental
education level and birth. Data regarding the diagnosis of kidney disease, height and
weight of children were obtained. Intraoral examination findings and data on
DMFT/dmft, PUFA/pufa, OHI-S and modified DDE indices were recorded. Statistical
analyzes of the obtained data were carried out.
Results: The study indicated that children with kidney disease had lower caries
index scores in primary and permanent dentition (p<0.05). The mean OHI-S index of
children with kidney disease (0.5±0.7) was higher than that of healthy children (0.07±0.3)
(p<0.001). The mean number of teeth with enamel defects was found to be higher in
children with kidney disease, and delayed eruption, malocclusion and crowding were
more common (p<0.001). The incidence of enamel defects in children was 26.1% in those
with kidney disease and 4.7% in healthy children. The most common enamel defect type
was limited opacity (40.4%). The mean number of teeth with enamel defects was the
highest in patients with chronic renal failure (2.8±4.2). More enamel defects were
observed in children with kidney disease who were breastfed for less than 12 months
(p=0.004).
Conclusion: Although children with kidney disease had lower caries index scores
regarding primary and permanent dentition, they were observed to experience more
enamel defects and have more susceptibility to periodontal disease. Pediatric dentists,
pediatricians and pediatric nephrologists are required to be aware of the dental problems
that are likely to be observed in children with kidney disease.
Keywords: Kidney diseases, oral health, dental enamel hypoplasia, dental caries,
breast feeding