Performans değerleme uygulamalarının çalışanların iş stresi düzeyleri üzerine etkileri: İmalat sektöründe bir alan araştırması
The effect levels of the performance evaluation applications on the employees? job stress: A field study of production sector
Yazar: BEYZA BÜYÜKFIRAT
Danışman: YRD. DOÇ. DR. TUNCAY YILMAZ
Sakarya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı / İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Performans değerlendirme = Performance evaluation ; Üretim sektörü = Production sector ; İş stresi = Job stress

Özet:
İmalat veya hizmet temelli olarak mal veya hizmet üreten işletmelerde, kuruluş amaçlarının gerçekleştirilebilmesi ve belirlenen hedeflere ulaşılabilmesi için gerekli kalifiye personeli seçmek, işe yerleştirmek ve bu personelden en etkin biçimde yararlanmanın yol ve yöntemlerini bulmak ve uygulamak yöneticilerin özellikle insan kaynakları departmanlarının en temel görevlerindendir.Kurumsallaşmış veya bu konuda önemli çalışmalar yürüten işletmeler, altı aylık veya yıllık periyotlarla çalışanlarının performanslarını değerlemektedirler. Hangi performans değerleme yöntemi/tekniği seçilirse seçilsin bu süreç gerek yöneticiler gerekse değerlenen çalışanlar için oldukça stresli geçmektedir.Performans değerleme çıktılarının ücret, terfi, eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi, rotasyonlar ve işten çıkartılacakların tespitinde bir araç olarak kullanılması çalışanlarda fiziksel, sosyal ve psikolojik bir takım problemler ortaya çıkartabilmektedir.Çalışmanın amacı ?İşletmelerde performans değerleme uygulamalarının uygulama sürecinde çalışanlar üzerinde stres yaratıp yaratmadığı, eğer yaratıyor ise düzeyinin tespiti ve ortaya çıkarttığı fiziksel, psikolojik ve sosyal sorunların belirlenmesidir.?Performans değerleme sürecinin çalışanlar üzerinde yarattığı stres düzeyinin ölçülmesi amacıyla, imalat sanayinde faaliyet gösteren ve bir tanesi borsada işlem gören üç şirketin 294 beyaz yakalı çalışanına anket uygulanmıştır. Ankette çalışanlara, performans değerlemeye ilişkin algıları, iş stresi algıları ve fiziksel ve psikolojik sorunların varlığına ilişkin algı düzeylerini ölçmeye yönelik 67 soru yöneltilmiştir. Sonuçların güvenilirliği açısından çalışmaya konu olan şirketlerin insan kaynakları departman yöneticileri ve konunun uzmanlarından Sn. İsmet BARUTÇUGİL ile mülakatlar yapılarak çalışma bu açıdan da desteklenmeye çalışılmıştır.Bu çerçevede yapılan çalışma sonucunda genel olarak, işletmelerde uygulanan performans değerleme uygulamalarının çalışanlar üzerinde, hayatlarını olumsuz yönde etkileyecek kadar olmasa da belli oranda stres yarattığı ve bu stresin olumsuz ruhsal ve sosyal sonuçlar doğurduğu görülmektedir.

Abstract:
In the companies managers and especially human resources departments most basic tasks are to select the necessary qualified personnel, niche and to find methods and practices in order to use that personnel in the most efficient way in aim to the realization of goals and reaching the targets of the company which are manufacturing or producing goods or services as service-based.Performance evaluation is carried out six monthly or annual periods in the institutional companies. The process should be very stressful for managers and workers in which performance evaluation method / technique is selected.Using performance evaluation outputs as a tool in determining wages, promotion, and identification of training needs, rotation and dismissal causes some physical, social and psychological problems on employees.?The performance evaluation practices period creates stress on workers or not, if it creates determining of its level and revealing the level of the physical, psychological and social problems? is the purpose of the study.In order to measure the level of the stress on workers that is created by the performance evaluation process, a survey applied to 294 white collar workers working in three production industry companies. In the survey 67 questions were intended to measure the level of employees? perceptions regarding the performance evaluation, job stress, physical and psychological problems. In terms of reliability of the results of studies interviews done with the company's human resources department managers and Mr. İsmet Barutçugil.In this context, as a result of the study, it has been observed that in general performance evaluation creates definite stress on employees and this definite stress has various negative physical, psychological and social results. But these results do not have a deep effect on the employees? lives.