Yapay ahşap malzeme ve yapı içi havanın niteliğine etkisi üzerine bir araştırma
A Research on the impact of wood-based products on indoor air quality
Yazar: HANDE GÜLTEKİN
Danışman: PROF. DR. HALİT YAŞA ERSOY
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2001
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Ahşap malzeme = Wood material ; Hava kalitesi = Air quality ; Uçucu organik bileşikler = Volatile organic compound

Özet:
Doğal ahşaba alternatif olarak yapı içindeki kullanım alanı geçtiğimiz yüz yıldan beri oldukça genişleyen yapay ahşap malzemenin fiziksel, kimyasal ve biyolojik özellikleri dikkate alındığında, yapı içi hava niteliği açısından önemli ölçüde kirleticilik potansiyeline sahip olduğu görülmektedir. Bu araştırma öncelikle, polimer bağlayıcılı yapay ahşap levhalardan kaynaklanan kirleticilerin yapı içi havarim niteliğine nasıl etki ettiğinin anlaşılmasmı amaçlamaktadır. Araştırmanın nihai hedefi, yapay ahşap levhaların tasarım ve uygulama sürecinde yapı içi hava niteliği açısından nasıl ele alınması gerektiğini ortaya koymaktır. Araştırmanın amacı doğrultusunda, çalışma üç ana bölümden oluşmuştur. İlk bölümde yapay ahşap malzemelere kısaca değinilmiş, bunların içinde polimer bağlayıcılı levhalar günümüzdeki yaygın çeşitleri ve yapı içindeki kullanım alanları açısından smıflandırılarak incelenmişlerdir. Bu bölümde ayrıca yapay ahşap levhaların yapısına giren ve ağırlıklı olarak kimyasal kirletici kaynağı olmalarına yol açan başlıca malzemeler incelenmiştir. İkinci bölümde yapı içi hava niteliği kapsamında kirleticiler ve kirletici kaynağı olan başlıca yapı malzemeleri tanıtılmıştır. Bu bölümde gelişmiş ülkelerdeki belli başı kuruluşlar tarafından saptanmış olan yapı içi havadaki kirletici eşik değerlerine ve yapı malzemelerinin emisyon standartlarına yer verilmiştir. Üçüncü bölümde yapay ahşap levhalarda kaynaklanan kimyasal ve biyolojik kirleticiler incelenmiş, yapay ahşap levhaların bu kirleticilere bağlı mevcut standartları yer almıştır. Araştırmanın sonuçlan, yapay ahşap malzemenin yapı içi hava niteliğine etkisi dolayısıyla önemle ele alınması gerektiğini ortaya koymuştur. Bunun için hem yapay ahşap levha teknolojisinde hem de yapı içi hava kirliliği konusunda daha çok araştırmaya ihtiyaç olmakla birlikte, eldeki olanaklarla ve bilgilerle bazı yaklaşımların geliştirilebileceği görülmüştür. Bu sonuç doğrultusunda yapay ahşaplevhaları tasarım ve uygulama sürecinde yapı içi hava niteliği açısından beş aşamalı bir yaklaşımla ele alan bir öneri sunulmuştur. Sonuç bölümünde, yapay ahşap malzemenin, kullanıcı sağlığı hususunu da içine alan ekolojik mimarlığın yapı malzemesi olup olamayacağı hakkında bir yorum getirilmiştir. II

Abstract:
Once considered from a perspective of physical properties, chemical composition and susceptibility to biological attack, wood-based products, that has become a higly popular group of materials alternative to natural wood, can readily be classified within the major categories of pollution sources in indoor environments. Main purpose of this study is to understand how contaminants released from wood- based products contribute to indoor air pollution and to develop a sound approach towards wood-based products in terms of design and installation process in relation to indoor air quality. Study entitled "A Research on the Impact of Wood-Based Products to Indoor Air Quality" consists of three main sections. In the first section, brief information has been presented on pressed-wood products, while more detailed information has been given about synthetic resin-bonded panels. Considerable amount of information has also been collected about adhesives, wood preservatives, architectural coatings, coverings and caulks which make the product a high emission source, either being an integral part of panels or being parts of the installation process. In the second section, major contaminants and pollution sources of building materials have been discussed in relation to indoor air quality. Additionally, available indoor air quality standards, emission rates and emission standards have been presented in the second section. In the third section, synthetic resin-bonded panels have been discussed in terms of chemical and biological contaminants which are released from.the board itself and from other involving materials. Available emission rates and standards of wood- based panels have also been presented in the third section. It has been concluded that synthetic resin-bonded panels have a significant role in indoor air quality and should be evaluated with strict measures that require to be ascertained through feature researches. Wood-based product technology should also be developed in order to produce both low emitting and economically feasible IIImaterials. A five-step aproach has also been presented to evaluate and select low impact materials in order to minimise occupant exposures to volatile organic compounds. In Section 5, a comment has been made as to whether wood-bsed products can be determined as appropriate in ecological design comprising the issue of users' health. IV