İletişim psikolojisi açısından yeni medyada şiddet
Violence in the new media in terms of communication psychology
Yazar: GAMZE GEZGİNCİ
Danışman: PROF. DR. ASLI GÖNENÇ YAPAR
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Gazetecilik Ana Bilim Dalı / Gazetecilik Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Gazetecilik = Journalism ; İletişim Bilimleri = Communication Sciences
Dizin: Karanlık kişilik özellikleri = Dark personality traits ; Psikolojik iletişim = Psychological communicate ; Siber şiddet = Cyber-harassment ; Sosyal medya = Social media ; Sosyal şiddet = Social violence ; Yeni medya = New media ; İletişim psikolojisi = Communication psychology ; Şiddet = Violence

Özet:
İnsanların aktarımda ve etkileşimde bulundukları, boş zaman etkinliği olarak kullandıkları Twitter, Youtube, TikTok, Facebook ve Instagram gibi yeni medya platformları, bireylerin iç dünyalarını dışa vurdukları birer mecralar haline dönüşmüştür. Basına yansıyan şiddet içerikli paylaşımların yıllara göre oranları doğrultusunda özellikle dünya genelinde yaşanan pandemi sebebiyle uygulanan kısıtlamalarda ve karantina süreçlerinde bireylerin şiddet eğilimlerinin arttığı gözlemlenmiştir. Bu platformlar üzerinden gerçekleştirilen paylaşımlardan basına yansıyan şiddet unsurları her geçen gün artmakta ve paylaşımlarda bir önceki şiddet içeriklerine yönelik referans veren söylemlere rastlanmaktadır. İntihar eylemlerinin sergilendiği bir mecra olarak da kullanılmaya başlanması yeni medyayı dijital şiddet ortamına dönüştürmeye başlamıştır.
Yeni medya platformlarında başlayan akımlarda da şiddet unsurları yerini almış, bu akımlar sayesinde şiddete özendirme ve yönlendirme artmıştır. Yapılan araştırmada yeni medya platformlarında yer alan şiddet içerikli paylaşımlar intihar eylemi ve intihar notlarına yönelik paylaşımlar, tehdit içerikli paylaşımlar ve fiziki şiddet içeren veya şiddete yönlendirici-özendirici paylaşımlar olmak üzere üç ana kategoride incelenmiştir. Yeni medya platformlarından yansıyan şiddet eylemlerinde yaş oranlarına göre tercih edilen platformların da değişkenlik gösterdiği yine bu çalışma sonucunda elde edilen bir sonuç olmuştur. İntihar eylemlerinin sergilenmesi için Facebook tercih edilirken fiziki sunumu için ise Instagram platformunun tercih edildiği görülmüştür.
Yeni medya platformları üzerinden basına yansıyan şiddet içerikli paylaşımları inceleyen bu tez çalışmasında içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Çalışma, yeni medya platformu kullanıcıları için hangi mecralarda ne tür şiddet içeriği ile karşılaşma
İLETİŞİM PSİKOLOJİSİ AÇISINDAN YENİ MEDYADA ŞİDDET GAMZE GEZGİNCİ
ii
tehlikesinin bulunduğunu ve paylaşımların şiddete yönlendirici durumunu analiz etmeyi amaçlamaktadır.
Kendilerini ifade etme biçimi olarak paylaşımlarında şiddet unsurlarına yer veren kullanıcılar karanlık üçlü kişilik bağlamında ele alınırken, bu tür paylaşımların izleyici konumunda olan diğer kullanıcılarda meydana getirebileceği olası durumlara da aleksitimi kavramı çerçevesinde değinilmiştir.

Abstract:
New media platforms such as Twitter, Youtube, TikTok, Facebook and Instagram, which people transfer and interact with and use as leisure activities, have turned into channels where individuals express their inner worlds. It has been observed that the violence tendencies of individuals have increased, especially in the restrictions and quarantine processes applied due to the worldwide pandemic, in line with the rates of violent posts reflected in the press over the years. The elements of violence reflected in the press from the posts made on these platforms are increasing day by day, and there are discourses that refer to the previous contents of violence in the posts. The fact that it is also used as a medium where suicide acts are exhibited has begun to transform the new media into an environment of digital violence.
Violence has also taken its place in the movements that started on new media platforms, and thanks to these movements, the encouragement and direction of violence has increased. In the research, violent posts on new media platforms were analyzed in three main categories: posts for suicide actions and suicide notes, threatening posts, and posts containing physical violence or inciting violence. It is also a result of this study that the preferred platforms vary according to age rates in acts of violence reflected from new media platforms. While Facebook was preferred for the display of suicide acts, it was seen that the Instagram platform was preferred for the presentation of physical violence.
By using this thesis content narration method, the sharing of violent content reflected on the broadcast through new media platforms. The study is expected to develop and share in which channels for the new media platform about the future of violence.
While the users who include elements of violence in their posts as a way of expressing themselves are discussed in the context of the dark triple personality, the
iv
possible situations that such posts can cause in other users who are in the position of spectators are also mentioned within the framework of the concept of alexithymia.