Ceza muhakemesi hukukunda tanıklıktan çekinme hakkı
Right not to testify in code of criminal procedure law
Yazar: BURAK SARIYAR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA RUHAN ERDEM
Yaşar Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ceza hukuku = Criminal law ; Ceza muhakemesi hukuku = Law of criminal procedure ; Hukuk = Law ; Kamu hukuku = Public law ; Tanıklık = Testimony ; Tanıklıktan çekinme = Refusal to testify

Özet:
Bu çalışmada, ceza muhakemesinde tanıkların sahip olduğu en önemli haklardan birisi olan tanıklıktan çekinme hakkı incelenmiştir. 

Çalışmamızın ilk bölümünde, ceza muhakemesinde ispat ve tanıklık kavramına yer verilmiştir. Bu bölümde öncelikli olarak ceza muhakemesi hukukun işlev ve amacı konusunda açıklamalarda bulunulmuş ardından ispat konusuna yer verilerek ispat ve delil kavramları açıklanmaya çalışılmıştır. İspat sistemleri incelenmiş, yine bu kısımda delil yasaklarının kapsamı tespit edilmeye çalışılmıştır. Delil çeşitlerine de değinildikten sonra tanık beyanın delil değerine vurgu yapılmıştır.

Daha sonra, tanık ve tanık beyanı kavramı incelenmiş, tanıklığın tarihsel süreçteki gelişimi kavramı da ele alınmıştır. Ceza yargılaması hukukunda en önemli delillerden biri olan tanığın güvenilirliği konusunda açıklamalarda bulunulmuş ardından mevcut düzenlemeler ışığında tanığın sahip olduğu haklar ve yükümlülükler konusu incelenmiştir. 

Çalışmamızın esas konusunun değerlendirildiği ikinci bölümünde ise, tanıklıktan çekinme hakkı değerlendirilmiş ve tanıklıktan çekinme sebepleri ayrıntılı bir şekilde ele alınmış, tanıklıktan çekinme hakkı ile ilgili Türk Hukuku'nda yer alan mevcut düzenlemeler açıklanmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak Ceza Muhakemesi Kanunu dışında kabul edilen çekinme sebebi incelenmiştir.

Çalışmamızın son bölümünde, tanıklıktan çekinme hükümlerinin uygulanmasına ilişkin getirilen esaslar ele alınmış olup bu kapsamda çekinme sebebinin bildirilmesi ve çekinme hakkı bulunan kimsenin tanıklıktan çekinmemesi halinde uygulanacak usule ilişkin açıklamalarda bulunulmuştur. Daha sonra tanıklıktan ve yeminden sebepsiz çekinme hali incelenmiş ve son olarak tanıklıktan çekinmeye veya tanıklıktan çekinme hakkının varlığına bağlanan durumlar tespit edilmiştir.

Abstract:
In this dissertation, the right to refusal to testify, which is one of the most important rights that witnesses have in criminal procedure, was examined. 

In the first part of our study, the concept of proof and testimony in criminal procedure is included. In this section, explanations were made primarily about the function and purpose of criminal procedure law, and then the concepts of proof and evidence were tried to be explained by including the topic of proof. The proof systems have been examined, and in this part, the scope of the evidence prohibitions has been tried to be determined. After mentioning the types of evidence, emphasis was placed on the evidentiary value of the witness statement.

Later, the concept of witness and witness statement was studied, the concept of the development of testimony in the historical process was also considered. Explanations were made about the reliability of the witness, which is one of the most important evidences in criminal trial law, and then the issue of the rights and obligations of the witness was examined in the light of the current regulations.

In the second part of our study, where the main issue was evaluated, the right to abstain from testimony was evaluated and the reasons for refraining from testimony were discussed in detail, and the current regulations in Turkish Law related to the right to abstain from testimony were explained. As a result, the reason for the refusal accepted outside the Criminal Procedure Code was examined.

In the last part of our study, the principles introduced for the implementation of the provisions on abstention from testimony were discussed and in this context, explanations were made on the procedure to be applied if the reason for the abstention was reported and no one who has the right to abstain from the testimony was not afraid of the testimony. Then, the state of unwarranted abstention from testimony and oath was examined and finally, the situations related to the right to abstain from testimony or the right to abstain from testimony were determined.