Kimya eğitiminde sorgulamaya dayalı öğrenci deneylerinin geliştirilmesi ve sonuçlarının tartışılması
Developing inquiry based student experiments in the chemistry education and discussing results
Yazar: HATİCE GÜNGÖR SEYHAN
Danışman: PROF. DR. İNCİ MORGİL
Hacettepe Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Bilimsel beceri = Scientific skill ; Bilimsel işlem becerisi = Scientific process skill ; Bilimsel süreç = Scientific process ; Kaygı = Anxiety ; Kimya eğitimi = Chemistry education ; Laboratuvar deneyleri = Laboratory experiments ; Mantıksal Düşünme Yeteneği Testi = Logical Reasoning Ability Test ; Mantıksal düşünme = Logical reasoning ; Sorgulama = Inquiry ; Soru sorma becerileri = Questioning skills

Özet:
Ders kitaplarında sunulan bilginin aktarıcısı olan öğreteni merkeze alan eğitim anlayışları yerine, öğrenciyi merkeze alan ?eğitim anlayışı? gelişen bir eğitim sisteminin odak noktasıdır. Gerçekleştirilen çalışma kapsamında, kimya eğitiminde aktif öğrenme yöntemlerinden biri olan sorgulamaya dayalı öğrenme yaklaşımı ile ilgili uygulamalar değerlendirilmeye alınmıştır. Çalışma kapsamında; yükseköğretimde okuyan ve yakın bir gelecekte kimya öğretmeni olarak görev yapacak öğrencilerle sorgulamaya dayalı kimya deneyleri yapılmış ve uygulamaların sonuçta öğrenci performansına olan etkisi incelenmiştir. Bunun yanında öğrencilerin mantıksal düşünme yeteneği, bilimsel işlem becerisi, kimya laboratuvarına karşı tutum ve kimya laboratuvarına karşı kaygıları üzerinde sorgulamaya dayalı kimya deney uygulamalarının etkinliğinin olup olmadığı da araştırılmıştır. Araştırmaya 2006-2007 Öğretim Yılı Güz Döneminde, Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanları Bölümü, Kimya Eğitimi Anabilim Dalında 4. sınıfta öğrenim gören 42 öğrenci katılmıştır. Sorgulamaya dayalı olarak gerçekleştirilen kimya deney uygulamalarını çeşitli kimya konularında yapılan 12 deney oluşturmaktadır. Çalışmalarda benzer uygulamalarda kullanılan ?Öğretmen Gözlem Formu? ve ?Sorgulamaya Dayalı Kimya Deney Uygulamasını Değerlendirme Formu? sözkonusu uygulamaları yapan öğrencilere uygulanmış ve sonuçlar değerlendirmeye alınmıştır. Araştırma kapsamında, öğrencilere uygulanan test ve ölçeklerden elde edilen nicel veriler, öğrencilerle yapılan görüşmelerde elde edilen nitel bulgularla desteklenmiştir. Sonuçların değerlendirilmesinde, sözkonusu uygulamaların katılan öğrencilerin, uygulamalardan sonra mantıksal düşünme yetenekleri, bilimsel işlem becerileri ve kimya laboratuvarına karşı tutumları istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde artmış ve kimya laboratuvarına karşı kaygıları ise azalmıştır. Çoklu regresyon analizi, sorgulamaya dayalı kimya deney uygulamaları sürecinde ortaya çıkan öğrenci performanslarındaki değişimin % 62 oranında uygulamaya katılan öğrencilerin mantıksal düşünme yetenekleri, bilimsel işlem becerileri, kimya laboratuvarına karşı tutum ve kaygıları tarafından yordandığını göstermektedir.

Abstract:
?Education comprehension? based on student centered learning is a focus of developing education system instead of education comprehensions that focus on teacher who transfer knowledge which are presented in textbooks. In this study, applications related to inquiry-based learning approach that is one of the student centered teaching in chemistry education have been assessed. In the study pre-service chemistry students? performance that appears after applications in which they developed inquiry based student experiments has been examined. Also it has been examined that whether inquiry based chemistry experiment applications have effect on student?s reasoning abilities, scientific process skills, attitudes towards chemistry laboratory and anxieties. 42 pre-service chemistry students attending to Hacettepe University, Faculty of Education and Department of Chemistry Education in 2006-2007 Fall Semester have participated in the study. Inquiry-based chemistry experiment applications were consisted of 12 experiments about various chemistry topics. Meanwhile ?Teacher Observation Form? and ?Inquiry Based Chemistry Applications Assessment Form? have been administered to students who did these applications and the results have been assessed. In the extent of the research, quantitative data obtained from tests and scales administered to students have been supported by qualitative data obtained from student interviews. In the assessment of the results, while students? reasoning abilities, scientific process skills and attitudes towards chemistry laboratory increased, their anxieties decreased after these applications. Multiple regression analyze has displayed that 62 % of the changes in students? performance in these applications were predicted by their reasoning abilities, scientific process skills, attitudes towards chemistry laboratory and anxieties.