Baş-boyun kanserlerinin radyoterapisinde alan doğruluğunun port filmle kontrolü
The assurance of the accuracy of localisation in the head and neck cancer radiotherapy with port film
Yazar: YASEMİN ÖRS
Danışman: Y.DOÇ.DR. MEHMET KOÇ
Atatürk Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Radyasyon Onkolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Onkoloji = Oncology

Özet:
VÖZETBaş-boyun kanserlerinin radyoterapisinde alan doğruluğununport filmle kontrolüBaş-boyun kanserlerinde radyoterapi hastalığın tedavisinde büyük önemesahiptir. Lokal bir tedavi şekli olduğu için kritik bir alan olan baş-boyun kanserlerindekomşu dokulara zararın uygun tekniklerle en aza indirilmesi açısından özellikle tercihedilmektedir.Amaç: Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi AnabilimDalı'nda tedavi görmekte olan Baş-boyun kanserli hastalara radyoterapi uygulanmasıesnasında alan doğruluğunun port filmle değerlendirilmesidir.Gereç ve Yöntem: Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon OnkolojisiAnabilim Dalı'nda tedavi görmekte olan 14 baş-boyun kanserli hasta üzerinde çalışıldı..Alan doğruluğunun kontrolü için port film ve referans filmler karşılaştırıldı.Referans film olarak tedaviye başlamadan önce simülatörde hedef volüm belirlenirkenalınan simülatör filmleri kullanıldı. Port filmler hastaların ilk tedavisinde ve haftalıkolarak çekildi. Port ve simülatör filmleri negatoskopta manüel olarak karşılaştırıldı.Her iki filmde de anatomik yapılar gözlenebildiği için öncelikle sabit anatomikyapılar (mandibula, maxiller sinüs vb) çizildi. Filmler sabit anatomik yapılar çakışacakşekilde yerleştirildi. Daha sonra alanların merkezleri arasındaki kaymalar ölçüldü. Dörteksende ve iki rotasyonel eksende ölçüm yapıldı.Bulgular: Çalışmamızda lateral filmlerde iki koordinat ekseninde, koronalfilmlerde de iki koordinat ekseninde sistematik ve random hatalar araştırıldı. Lateralfilmlerde y ( Î SIlat) ve z ( Î APlat) eksenlerinde ölçüm yapıldı. Koronal filmlerde ise xVI( Î RLcor) ve y ( Î APcor) eksenlerinde ölçüm yapıldı. Yapılan ölçümler sonucundabulunan değerler,< Î SIlat> sistematik 3,2 Â± 2,3 mm, random 2,5 Â± 1,9 mm< Î APlat> sistematik 4,2 Â± 2,5 mm, random 3,2 Â± 2,1 mm< Î RLcor> sistematik 4,9 Â± 1,9 mm, random 5,9 Â± 2,9 mm< Î APcor> sistimatik 4,9 Â± 1,7 mm, random 1,7 Â± 0,3 mm'dir.Açısal alanda oluşan kaymalar 10 den küçüktür.Sonuç: Uluslar arası yapılan çalışmalarda baş-boyun ışınlamalarında kaymaların5 mm'den küçük olması gerektiği bildirilmiştir. Çalışmamızda değerlerimiz bu sınırlarayakın ve uygun bulunmuştur.

Abstract:
VIISUMMARYThe assurance of the accuracy of localisation in the head and neck cancerradiotherapy with port filmRadiotherapy has a very important role in the treatment of head and neck cancercases. Since it is a local treatment, radiotherapy has especially been chosen to minimizethe damage to the adjacent tissues via suitable techniques in head and neck, which arecritical zones.Purpose: To evaluate the accuracy of detection of localisation during theradiotherapy of the head-neck cancer patients treated with port film at the RadiationOncology Department of Medicine Faculty of Atatürk University.Method and Material: Fourteen head-neck cancer patients treated at theRadiation Oncology Department of Medicine Faculty of Atatürk University wereincluded in the study.To evaluate the accuracy of detection of localisation, port films and referencefilms were compared. As reference films, simulator films, which were taken whiledetermining the target volume in the simulator before the treatment began, wereutilized. Port films were taken immediately after the first treatment and weekly afterthat. Port and simulator films were compared on negatoscope manually.Due to the fact that anatomical structures can be seen on either film, fixedanatomical structures (e.g. mandible, maxillary sinus) were drawn first. Films wereoverlapped for the fixed anatomical structures and the deviations between the centres ofthe areas were measured. Measurements were taken from four axis and two rotationalaxis.VIIIResults: In the study, systemic and random errors were investigate on twocoordinate axis both on lateral and coronal films. On lateral films, measurements weretaken from y (âSIlat) and z (âAPlat) axis while on coronal films, measurements weretaken from x (âRLcor) and y (âAPcor) axis. Results from the measurements were asfollowing;<âSIlat> systemic 3,2Â±2,3mm, random 2,5Â±1,9mm<âAPlat> systemic 4,2Â±2,5mm, random 3,2Â±2,1mm<âRLcor> systemic 4,9Â±1,9mm, random 5,9Â±2,9mm<âAPcor> systemic 4,9Â±1,7mm, random 1,7Â±0,3mmDeviations at angular site were less than 1Âº.Conclusion: In the literature, it was stated that deviations of head and neckirradiation portal must be less than 5mm. In the present study, the values were found inthese limitations and convenient with the previous studies.