Hastane öncesi acil sağlık çalışanlarında ahlaki zekanın değerlendirilmesi: Bolu-Düzce örneği
Evaluation of moral intelligence in pre-hospital emergency health employees: The case of Bolu-Düzce
Yazar: RAMAZAN GÜNEŞER
Danışman: DOÇ. DR. NURDAN KIRIMLIOĞLU
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Tıp Tarihi ve Deontoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Deontoloji ve Tıp Tarihi = Medical History and Ethics
Dizin: Meslek ahlakı = Professional ethics

Özet:
Amaç: Bu araştırmada, hastane öncesi acil sağlık hizmetleri çalışanlarının ahlaki zekâlarının değerlendirilmesi ve çeşitli sosyo-demografik özellikler bakımından ahlaki zekâ parametrelerinin farklılaşıp farklılaşmadığının ortaya konması amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırmanın verileri, Kasım 2021-Şubat 2022 tarihleri arasında Sosyo-demografik Veri Formu ve Sağlık Hizmetlerinin Sunumunda Ahlaki Zekânın Ölçülmesine Yönelik Ölçek aracılığıyla elde edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, basıklık-çarpıklık değerleri, Kolmogorov-Smirnov testi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi, Dunn's Testi ve Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Yaş ortalaması 30,77±6,10 olan katılımcıların 130'u (%49,8) kadın, 131'i (%50,2) erkekti. Katılımcılara ait ölçek boyutları puan ortalamaları: eşitlik 4,47±0,57; empati 4,32±0,58; ahlaki zekâ 4,26±0,58; adalet 4,04±0,61; hoşgörü 4,42±0,58; kişisel kontrol 4,46±0,57; nezaket 4,30±0,66. Katılımcıların cinsiyetleri, eğitim düzeyleri, çalışma süreleri, çalışma sistemleri, gelir düzeyleri ve çocuk sahibi olma durumları bakımından ölçek boyutlarında gruplar arası anlamlı fark bulunmamıştır. Bekar/dul/boşanmış/ayrı yaşayan katılımcıların empati (p=0,004), adalet (p=0,039) ve kişisel kontrol (p=0,009) düzeyleri evlilere kıyasla anlamlı şekilde daha yüksektir. Paramediklerin kişisel kontrol düzeyleri sağlık memuru/hemşire/ebe/diğerlerine göre daha yüksek bulunmuştur (p=0,015). Sonuç: Katılımcılar sağlık hizmeti sunumunda eşitlik, empati, ahlaki zekâ, adalet, hoşgörü, kişisel kontrol ve nezakete yönelik yüksek hassasiyet göstermiştir. Çalışanların ahlaki zekâ parametrelerine yönelik yüksek duyarlılıklarının hastane öncesi alanda karşılaşabilecekleri hem etik sorunların hem de ahlaki zekâ parametrelerine ilişkin diğer sorunların çözümünde etkili olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Objective: In this study, it was aimed to evaluate the moral intelligence of prehospital emergency health care workers and to reveal whether moral intelligence parameters differ in terms of various socio-demographic characteristics or not. Method: The data of the study were obtained through the Socio-demographic Data Form and the Survey for Measuring Moral Intelligence in the Provision of Healthcare Services between November 2021 and February 2022. Descriptive statistics, kurtosis-skewness values, Kolmogorov-Smirnov test, Mann Whitney U test, Kruskal Wallis H test, Dunn's test and Spearman correlation analysis were used to assess the data. Results: The number of the 130 (49.8%) participants were female, while 131 (50.2%) were male with a mean age of 30.77±6.10. The mean scores of the scale dimensions of the participants: equality 4.47±0.57; empathy 4.32±0.58; moral intelligence 4.26±0.58; fairness 4.04±0.61; tolerance 4.42±0.58; self-control 4.46±0.57; kindness 4.30±0.66. There was no significant difference between the groups in terms of gender, education level, working time, working system, income level and having children in the scale dimensions of the participants. Single/widowed/divorced/separated participants had significantly higher empathy (p=0.004), fairness (p=0.039) and self-control (p=0.009) levels compared to married participants. Self-control levels of paramedics were found to be higher than those of health officers/nurses/midwives/others (p=0.015). Conclusion: Participants demonstrated high sensitivity towards equality, empathy, moral intelligence, fairness, tolerance, self-control, and kindness in health care delivery. It is thought that the high sensitivity of employees to moral intelligence parameters may be effective in solving both ethical and other issues related to moral intelligence parameters that they may encounter in the prehospital area.