Sosyal medya bağımlılığı ve yaşam doyumu ilişkisinde karakter güçlerinin aracılık rolünün incelenmesi
Social media addiction and life satisfaction: The mediator role of character strengths
Yazar: HANİFE MERVE ÇATAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SENEM EREN
İbn Haldun Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Karakter = Character ; Karakter güçleri = Character strenghts ; Sosyal medya = Social media ; Yaşam doyumu = Life satisfaction ; İnternet = Internet ; İnternet bağımlılığı = Internet addiction ; İnternet kullanımı = Internet use

Özet:
Sosyal medya bağımlılığı, son yıllarda yaygınlaşan bir bağımlılık türüdür ve bireylerin üzerinde olumsuz etkiler bırakabilmektedir. Bu araştırmanın amacı, karakter güçlerinin sosyal medya bağımlılığı ve yaşam doyumu ilişkisindeki aracılık rollerini tespit etmektir. Araştırma kapsamında, kartopu örnekleme yöntemi ile internet üzerinden 248 kişiye ulaşılmıştır. Katılımcılara, Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (SMBÖ), Yaşam Doyumu Ölçeği (YDÖ) ve VIA Karakter Güçleri Ölçeği (VIA-120) uygulanmıştır. Korelasyon analizleri sonucunda, sosyal medya bağımlılığı arttıkça yaşam doyumu düzeylerinin azalığı bulunmuştur. Ayrıca, bireylerin merak, yaşam coşkusu, sevgi, şükran, umut, yaratıcılık, muhakeme, öğrenme aşkı, bakış açısı, cesaret, dürüstlük, azim, nezaket, sosyal zeka, liderlik, tedbirlilik, öz yönetim, güzelliğin değerini bilme ve maneviyat karakter güçleri düzeyleri arttıkça yaşam doyumu düzeylerinin de arttığı görülmüştür. Katılımcıların adalet, takım çalışması, affetmek, alçakgönüllülük ve mizah karakter güçlerinin ise yaşam doyumu düzeyleri ile ilişkili olmadığı tespit edilmiştir. Bireylerin cesaret, dürüstlük, azim ve yaşam coşkusu karakter güçleri düzeyleri azaldıkça sosyal medya bağımlılığı düzeylerinin arttığı tespit edilmiştir. Yapılan regresyon analizleri sonucunda, bireylerin ekonomik durumlarının yüksek olmasının, evli olmasının, psikiyatrik tanı geçmişine sahip olmamasının, Instagram hesabı sahibi olmamasının, sevgi ve umut karakter güçlerinin kuvvetli olmasının yaşam doyumu düzeylerini yordadığı bulunmuştur. Aracılık analizleri sonucunda ise muhakeme, bakış açısı, cesaret, dürüstlük, azim, yaşam coşkusu, sevgi, tedbirlilik, öz yönetim ve umut karakter güçlerinin sosyal medya bağımlılığı ve yaşam doyumu arasındaki ilişkiye aracılık ettiği tespit edilmiştir.
Sosyal medya bağımlığı ve yaşam doyumu ilişkisine aracılık eden karakter güçlerini tespit etmenin, sosyal medya bağımlılığına yönelik karakter güçleri temelli müdahale programları geliştirmenin ilk adımı olduğu düşünülmektedir.

Abstract:
Social media addiction is a type of addiction that has become widespread in recent years and can have negative effects on individuals. The aim of this study is to determine the mediating roles of character strengths in the relationship between social media addiction and life satisfaction. Within the scope of the research, 248 people were reached via the snowball sampling method. Social Media Addiction Scale (SMAS), Life Satisfaction Scale (LSS) and VIA Character Strengths Scale (VIA-120) were administered to the participants. As a result of the correlation analysis, while social media addiction levels are increasing, life satisfaction levels are decreasing. In addition, while individuals' levels of curiosity, zest, love, gratitude, hope, creativity, judgment, love of learning, perspective, bravery, honesty, perseverance, kindness, social intelligence, leadership, prudence, self-regulation, appreciation of beauty and excellence and spirituality character strengths are increasing, life satisfaction levels are also increasing. Participants' levels of fairness, teamwork, forgiveness, humility and humor character strengths were not related with their life satisfaction levels. As a result of the correlation analysis, it was also found that as individuals' levels of bravery, honesty, perseverance and zest character strengths are decreasing, social media addiction levels are increasing. As a result of the regression analysis, having a high economic status, being married, not having a psychiatric diagnosis history, not having an Instagram account, and having high levels of love and hope character strengths predicted their life satisfaction. As a result of the mediation analysis, it was found that the character strengths of judgment, perspective, courage, honesty, perseverance, enthusiasm for life, love, caution, self-management and hope mediated the relationship between social media addiction and life satisfaction. Identifying character strengths that mediate the relationship between social media addiction and life satisfaction is believed to be the first step to develop character strength-based intervention programs for social media addiction.