Davranışsal iktisat bağlamında tüketicilerin gıda tüketim davranışlarına COVİD-19 salgınının etkisi: Süleyman Demirel Üniversitesi akademisyenleri üzerine bir araştırma
Effect of the COVID-19 epidemic on food consumption behavior of consumers in the context of behavioral economics: A research on academics at Suleyman Demirel University
Yazar: VAHİT TALHA TUNÇBİLEK
Danışman: DOÇ. DR. MUSA TÜRKOĞLU
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Akademisyenler = Academicians ; COVID 19 = COVID 19 ; Davranışsal ekonomi = Behavioral economics ; Gıda tüketimi = Food consumption ; Pandemiler = Pandemics ; Süleyman Demirel Üniversitesi = Süleyman Demirel University ; Tüketici davranışı = Consumer behavior

Özet:
20. yüzyılın ortalarına doğru geleneksel iktisadın rasyonel insan modelinin
eleştirilere maruz kalmasıyla ortaya çıkan davranışsal iktisat, tüketicilerin karar
alırken bir dizi bilişsel ve çevresel faktörden etkilendiğini savunmaktadır.
Davranışsal iktisatçılar, yaptıkları deneysel çalışmalar ile bireylerin kararlarında her
zaman rasyonel davranışlar sergileyemeyeceğini, verdikleri kararlarda ancak sınırlı
rasyonel olarak hareket edebileceklerini ortaya çıkarmışlardır. Ayrıca bireylerin
davranışlarının risk altında değişebildiğini ve bu davranışların ortaya çıkmasını
sağlayan bazı faktörlerin olduğunu belirtmişlerdir. Son dönemde Covid-19 virüsünün
ortaya çıkması ve salgın çerçevesinde alınan önlemler bireylerin tüketim
davranışlarında önemli farklılıklar görülmesine neden olmuştur. Bu bağlamda,
çalışmanın ana amacı akademisyenlerin gıda tüketim ve tüketici davranışlarının bu
süreçte nasıl etkilendiğinin araştırılmasıdır.
Çalışmanın birinci bölümünde davranışsal iktisat başlığı altında davranışsal
iktisat kavramı, davranışsal iktisadın gelişim süreci ve davranışsal iktisat bağlamında
karar almayı etkileyen bazı yaklaşımlara yer verilmiştir. İkinci bölümünde, tüketim
ve tüketici kavramlarının açıklanmasıyla birlikte, tüketici davranışı ve özellikleri
klasik tüketici davranış modelleri ve modern tüketici davranış modelleri, tüketici
satın alma karar süreci ve son olarak tüketici davranışlarını etkileyen kültürel, sosyal,
kişisel ve psikolojik faktörler incelenmektedir. Çalışmanın uygulama bölümünü
kapsayan üçüncü bölümde ise, Süleyman Demirel Üniversitesi'nde görev yapmakta
olan 279 akademisyen ile anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Anket sonuçlarına
göre elde edilen bulgular ise davranışsal iktisat çerçevesinde değerlendirilmiştir.

Abstract:
Behavioral economics, which emerged with the criticism of the rational
human model of traditional economics towards the middle of the 20th century,
argues that consumers are affected by a number of cognitive and environmental
factors when making decisions. Behavioral economists, through their experimental
studies, have revealed that individuals cannot always act rationally in their decisions,
and that they can only act with limited rationality in their decisions. They also stated
that the behaviors of individuals can change under risk and that there are some
factors that cause these behaviors to occur. The recent emergence of the Covid-19
virus and the measures taken within the framework of the epidemic have caused
significant differences in the consumption behaviors of individuals. In this context,
the main purpose of the study is to investigate how food consumption and consumer
behaviors of academics are affected in this process.
In the first part of the study, under the title of behavioral economics, the
concept of behavioral economics, the development process of behavioral economics
and some approaches that affect decision making in the context of behavioral
economics are included. In the second part, with the explanation of consumption and
consumer concepts, consumer behavior and characteristics, classical consumer
behavior models and modern consumer behavior models, consumer purchasing
decision process and finally cultural, social, personal and psychological factors
affecting consumer behavior are examined. In the third part, which includes the
application part of the study, a survey was conducted with 279 academicians working
at Suleyman Demirel University. The findings obtained according to the results of
the survey were evaluated within the framework of behavioral economics.