Murathan Mungan'ın eserlerinde benlik arayışı ve kendini gerçekleştirme
Self-actualization and searching ego in Murathan Mungan's works
Yazar: MUSTAFA ALAK
Danışman: YRD. DOÇ. DR. SEYİT BATTAL UĞURLU
Yüzüncü Yıl Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Yeni Türk Edebiyatı Ana Bilim Dalı / Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Benlik kavramı, bireyin kendisini tanımaya çalışmasını, ne olduğunu, ne olmak istediğini ve çevresince nasıl tanındığını ifade eden özellikler bütünüdür. Benlik arayışı, kişinin varlığını kanıtlama ve kendisini gerçekleştirme kaygısını dile getiren bir kavram olarak da tanımlanabilir. Benlik arayışı, bireyi başkalarından ayıran değerleri kapsar. İdealize edilen benlik olarak da tanımlanan bu kavramın kalıntılarını sanatçının ortaya koyduğu sanat eserinde bulmak mümkündür. Sanatçı; sahip olduğuna inandığı ve başkalarını da inandırmak istediği benliğini, eserlerinde ele aldığı temalar, yarattığı kişiler, oluşturduğu durum ve olgular üzerinden ele alırken bilinçli ya da bilinçdışı olarak kişiliğinin herkesçe bilinmeyen yönlerine ışık tutacak bir yaklaşım sergiler. Her sanat ürünün ortaya çıkışında temel motive edici etmenler arasında öncelikli yeri olan sanatçının `ben'ini hemen her eserde izlerini sürdürmek mümkündür. Sanatçı, `ben'ini kimi zaman eserine oldukça gömülmüş olarak yerleştirse de eserlerinin derin yapısına bakıldığında bu, bir filigran gibi rahatlıkla görülebilir. Sanatçının, eserine yüklediği herhangi bir anlam örüntüsü de ben'ini yansıtabilir. Bir edebiyat eserinde yazarın bilinçli ve bilinç dışı niyet ve eğilimlerinin, eserin şekillenmesinde belirleyici rolü vardır. Birçok sanatçı, sanat dünyasında yer edinmeye çalışırken kendisini kabul ettirme endişesi yaşar. Bu açıdan sanatçılar sanat dünyasında varlığını kanıtlama kaygısıyla hareket eder.Bu tezde, adını 1980'li yılların başında, şiir başta olmak üzere oyun, öykü roman ve deneme türlerinde duyuran Murathan Mungan'ın (d.1952) şiir dışındaki eserlerinde iki temanın izi sürülmüştür. Mungan'ın öykü ve romanlarındaki tip ve karakterlerin bir kısmı yazarı temsil yetisiyle donatılmıştır. Mungan, büyüme ve yazar olma öyküsünden parçaların serpiştirdiği bu karakterlerle yazarsal ben'ini güçlü biçimde yansıtır. Bu kişilerin büyüme hikâyeleri, Mungan'ın varoluşsal çabalarıyla paralellik arz eder. Babasının hareketli iş yaşamı içinde geçen çocukluk ve ilk gençlik yıllarına kadar yaşadığı Mardin, üniversite eğitimi aldığı Ankara ve yazarlık yaşamının önemli bir kısmının geçtiği İstanbul, Mungan'ın yazar kimliğinin şekillendiren üç temel mekândır. Bu üç mekân arasında geçen gerçek, zihinsel ve kurgusal yolculuklar, önemli ölçüde psikanalizin verilerinden yararlanılarak anlamlandırılmaya çalışılmıştır. Bu anlamlandırma çabasında yazarın ideal beninin sanatsal yansımalarına görünürlük kazandırılmıştır.Anahtar sözcükler: Ben, benlik arayışı, ideal benlik, kendini gerçekleştirme, Freud, Murathan Mungan, sanatsal varoluş, sanatsal kimlik.

Abstract:
The concept of ego is a feature totality which expresses the struggle of personal identification, what the individual is, what the individual wants to be and how the individual is known by his/her neighborhood. Ego search can also be defined as a notion which puts into words the concern of proving personal existence and self-actualization. Ego search comprises the values that differs individual to the others. It is possible to find the remains of this notion which can also be defined as `idealized ego? in the artwork of the artist. The artist shows an illuminating approach to unknown sides of his/her personality consciously or unconsciously when handling the ego which is believed to be possessed over the themes he/she handled in his/her works, characters, situations and phenomenon he/she created. It is possible to find traces of `the ego of the artist?, which has a principal role among main motivating factors in the occurrence of any artwork, in almost all of the works of the artist. Even if sometimes the artist places his/her ego quite buried in his/her works, when it is looked at the profound structures of works, it can be easily seen just as filigree. Any meaning pattern that be assigned by the artist can also reflect `the ego?. In a literary work, conscious and unconscious intentions and tendencies have determinative roles for shaping the work. Many artists are concerned about making an appearance when trying to gain a place in the art world. In this respect, artists behave with the concern of proving themselves in the art world.In this thesis, it has been traced two themes of the works except poetry of Murathan Mungan (date of birth 1955), who got famous with kinds of theatrical play, short story, novel, essay and notably poetry in The Turkish Literature in early 1980s. Some of types and characters in the stories and novels of Mungan has been decorated with ability of representing the writer. Mungan strongly reflects his authorial ego with these characters to whom some parts from the story of growth and becoming an author has been interspersed. The growth stories of these characters, shows parallelism with Mungan?s existential struggles. Mardin, where he lived his childhood and adolescence with his father?s active working life; Ankara, where he had university education and Istanbul, where he spent a considerable part of his authorship, are three main places where Mungan?s author identity shaped. Real, imaginary and fictional voyages which passed between these three places have been tried to make sense. For that purpose, it has significantly been benefited from datas of psychoanalysis. In this struggle of making sense, artistic reflections of ideal ego of the writer have become apparent.Key words: Ego, ego search, ideal ego, self-actualization, Freud, Murathan Mungan, artistic existence, artistic identity.