Teknolojik değişim, iş kutuplaşması ve eğitimin gelir dağılımı üzerindeki etkisi
The effect of technological change, job polarization and education on income distribution
Yazar: KADİR GÖÇERİ
Danışman: PROF. DR. SELÇUK KOÇ
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İktisat Ana Bilim Dalı / İktisat Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Ekonometrik analiz = Econometric analysis ; Ekonometrik modeller = Econometric models ; Eğitim = Education ; Eşitsizlik = Inequality ; Gelir dağılımı = Income distribution ; Teknoloji = Technology ; Teknolojik değişme = Technological change ; Ölçekler = Scales ; İş kutuplaşması = Job polarization

Özet:
Son yıllarda teknolojik değişim, gelir dağılımı üzerindeki etkileri bağlamında sıkça tartışılmaktadır. Bu çalışmanın amacı gelişmiş, gelişmekte olan ve en az gelişmiş ülkelerde teknolojik değişimin gelir dağılımını ne yönde ve hangi kanallar aracılığıyla etkilediğini göstermektir. Bu doğrultuda beş ekonometrik model kurularak panel veri analizi gerçekleştirilmektedir. Çalışmanın ekonometrik modelinde yer alan teknolojik değişimi temsilen yeni bir ölçüt geliştirilmektedir. Teknolojik Değişim Endeksi (TCI) olarak adlandırılan bu ölçüt, teknolojik değişimin farklı boyutlarını temsil eden toplam 13 göstergeyi çok değişkenli istatistiksel yöntemlerden faktör analizi ile tek bir ölçüte dönüştürerek hesaplanmaktadır. Bu bağlamda TCI, tartılı bileşik bir endeks niteliğini taşımaktadır.
Ekonometrik analizden elde edilen bulgular; gelişmiş ülkelerde teknolojik değişimin gelir eşitsizliğini artırdığına, gelişmekte olan ülkelerde ise büyük ölçüde teknolojik değişimin kaynaklık ettiği iş kutuplaşmasının gelir dağılımını olumsuz yönde etkilediğine işaret etmektedir. Diğer taraftan en az gelişmiş ülkelere yönelik model tahmininden elde edilen bulgularda ise teknolojik değişimin gelir eşitsizliğini azalttığı tespit edilmektedir. Bu çerçevede gelişmişlik düzeyi yüksek olan ülke gruplarında teknolojik değişimin gelir eşitsizliğini artıran etkisinin daha güçlü olduğu saptanmaktadır. Bu çalışmada eğitimin, özellikle teknolojik değişimin doğrudan veya dolaylı olarak gelir eşitsizliğini artırdığı gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde eşitsizliğin azaltılmasında anahtar bir rol oynadığına ilişkin ampirik bulgular elde edilmektedir.

Abstract:
In recent years, technological change has been frequently discussed in the economic literature in the context of its effects on income distribution. The purpose of this study is to show the effect of technological change on income distribution and through which channels its effects in developed, developing and the least developed countries (LDC's). Accordingly, five econometric models are established and panel data analysis is applied. A new index is proposed as a proxy variable for the technological change in the econometric model. This index, which is defined as Technological Change (TCI), is calculated with a total of 13 indicators representing various dimensions of technological change. The indicators of TCI were converted into a single standard by factor analysis, which is one of the multivariate statistical analysis methods. In this context, TCI has a weighted and composite feature. Findings from the econometric analysis indicate that technological change increases income inequality in developed countries. Technological change increases job polarization in developing countries and also job polarization negatively affects income distribution. On the other hand, the findings obtained from the model estimation for LDC's reveal that technological change reduces income inequality. In this context, it is understood that the augmentative effect of technological change on income inequality is stronger in higher developed country groups. In this study, empirical findings are obtained that education plays a key role in reducing inequality, especially in developed and developing countries where technological change directly or indirectly increases income inequality.