Koklear implantlı okul öncesi dönem çocuklarda erken matematiksel akıl yürütme becerilerinin değerlendirilmesi
The evaluation of early mathematical reasoning skills in children with cochlear implantation
Yazar: GİZEM KOL
Danışman: PROF. DR. MEHMET FATİH ÖĞÜT ; DOÇ. DR. PELİN PİŞTAV AKMEŞE
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Akıl yürütme = Reasoning ; Koklea = Cochlea ; Koklea hastalıkları = Cochlear diseases ; Koklear implantlar = Cochlear implants ; Kulak hastalıkları = Ear diseases ; Matematiksel beceri = Mathematical skill ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; İşitme kaybı = Hearing loss

Özet:
Bu araştırmada, koklear implant (Kİ)'lı ve normal işiten (Nİ) okul öncesi dönem çocuklarının matematiksel akıl yürütme becerilerinin karşılaştırılması ve Kİ kullanımının, matematiksel akıl yürütme becerilerine olan etkisinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Araştırma, İzmir Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Kulak Burun Boğaz (KBB) Anabilim Dalı'nda gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya, okul öncesi dönemdeki (60-72 ay), yaş ve cinsiyete göre eşleştirilmiş, anasınıfına ve özel eğitim merkezine devam eden 22 Kİ'lı çocuk ve anasınıfına devam eden 22 Nİ çocuk katılmıştır. Araştırmaya katılan çocuklara, Ayşegül Ergül tarafından 2014 yılında geliştirilen, "Erken Matematiksel Akıl Yürütme Becerileri Değerlendirme Aracı (MAYBDA)" uygulanmıştır. Çeşitli resimler ve materyallerden oluşan değerlendirme aracında, toplam 40 soru yer almaktadır. Değerlendirme aracının uygulanması çocuklarla bireysel görüşme şeklinde gerçekleştirilmiştir. Araştıma bulguları, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H, spearman's rho testleri ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; MAYBDA'ndan alınan puanlara göre, Kİ'lı çocukların tüm alanlarda, Nİ yaşıtlarının gerisinde kaldığı belirlenmiştir. Ayrıca Kİ yaşı, işitme kaybı tanı yaşı, özel eğitime başlama yaşı, Kİ süresi, özel eğitime devam etme süresi ve anne-baba eğitim düzeyinin, çocukların değerlendirme aracından aldıkları puanlara etkisi incelenmiştir. Buna göre puanların, işitme kaynı tanı yaşına göre farklılaşmadığı, Kİ yaşına ve özel eğitime başlama yaşına göre yalnızca, MAYBDA'nda yer alan, "alan" sorularında anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir. Yine baba eğitim düzeyine göre Kİ'lı ve Nİ çocukların puanlarında anlamlı bir farklılık bulunmazken, anne eğitim düzeyine göre Kİ'lı grupta, eğitim düzeyi lise ve üstü olan annelerin çocuklarının, anneleri ilköğretim düzeyinde olan çocukların puanlarından daha yüksek olduğu ve aradaki farkın anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Nİ grupta annelerin eğitim düzeyine göre farklılık bulunmamıştır. Kİ kullanım süresi ve özel eğitim süresi ile değerlendirme aracındaki puanlar arasında pozitif korelasyon bulunmuştur.

Abstract:
The aim of this study was to compare mathematical reasoning skills of preschool children with cochlear implants and normal hearing children and to determine the effect of cochlear implant use on mathematical reasoning skills. The study was carried out in İzmir Ege University Medical Faculty Hospital Otorhinolaryngology (ENT) Department.22 Children attending special education center and kindergarten with cochlear implant and 22 normal hearing children attending kindergarten, participated in the research and all of them was pre-school period (60-72 months) and matched by age and sex. The "Early Mathematical Reasoning Skills Assessment Tool (MAYBDA), which was developed by Ayşegül Ergül in 2014, was applied to the children participating in the study. There are 40 questions in the evaluation tool consisting of various pictures and materials. The implementation of the assessment tool was carried out in an individual interview with the children. The findings of the study were analyzed by Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H, spearman's rho tests. As a result of the research; According to the scores obtained from MAYBDA, children of cohlear implant were found to be behind the normal hearing peers in all areas. In addition, the effect of cochlear implant age, age of hearing loss diagnosis, age of commencement of special education, duration of cochlear implantation, duration of special education and the level of mother-father education were evaluated. According to this, it was determined that the scores did not differ according to the age of the diagnosis of hearing loss, and that, according to the age of the cochlear implant and the age of the special education, there was a significant difference in the "area questions" in MAYBDA. Again, according to the level of father education, there was no significant difference in the scores of the children with cochlear implant and normal hearing. According to the mother education level, children whose mothers have high school or higher education level were found higher level than the children whose mothers have primary education level and the difference was significant in the cohlear implant group. No difference was found between mothers in normal hearing groups according to their education level. A positive correlation was found between the duration of cochlear implant use and the duration of special training and the scores in the assessment tool.