6MV X-ışını ile iki yan pozisyonda tüm vücut ışınlamasında hesaplama ve ölçüm değerlerinin karşılaştırılması
Comparison of experimental data with calculation results of bilateral total body irradiation using 6 MV X-rays
Yazar: BÜLENT ÜNLÜ
Danışman: DOÇ. DR. EYYÜP TEL
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Fizik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2010
Konu: Fizik ve Fizik Mühendisliği = Physics and Physics Engineering
Dizin: Radyoterapi = Radiotherapy ; Termolüminesans = Thermoluminescence ; Tüm vücut ışınlaması = Whole body irradiation

Özet:
Bu tez çalışmasında, radyoterapide bir yöntem olan tüm vücut ışınlaması (TVI) incelenmiştir. Bu incelemede hastanın iki yan pozisyonda olacak şekilde ışınlama yapılacağı kabul edilmiştir. Söz konusu ışınlama için verilecek ışın miktarı, elle yapılan hesaplar ve bilgisayar planlama sisteminin verdiği değer ile belirlenmiştir. Belirlenen ışınlama miktarının doğruluğu termolüminesans dozimetre (TLD) kullanılarak deneysel olarak incelenmiştir. Günümüz tedavi cihazları kaynaktan 100 cm uzakta en fazla 40x40 cm2'lik alanın tedavisinde kullanılabilmektedir. Ancak tüm vücut ışınlaması yapabilmek için söz konusu alan büyüklüğü yetmemektedir. Gerekli alan büyüklüğünü elde edebilmek için hastanın kaynağa olan mesafesi arttırılır. Bu artırma neticesinde bir takım dozimetrik parametrelerin nasıl değiştiği incelenmelidir. Çalışmada; standart tedavi uzaklıklarında kullanılan derin doz dağılımı, doz profili ve doz verimi gibi parametrelerin, bu kapsamda uzak mesafe için yeniden değerlendirilmesi yapılmıştır. İki yan pozisyonunda göbek orta hattına verilen doz referans alınmak kaydıyla, vücudun farklı yerlerindeki doz değerlerini saptamak gerekmektedir. Doz değerleri; elle ve tüm vücut ışınlaması seçeneği bulunan bir tedavi planlama sistemi kullanılarak hesaplanmıştır. Hesaplanan değerler TLD kullanılarak yapılan ölçümlerden elde edilen deneysel verilerle karşılaştırılmıştır. İnsan dokusuna dozimetrik anlamda benzeyen malzeme içeren randofantom ışınlanmıştır. Bu çalışmada ayrıca; tüm vücut ışınlamasında önemli bir kıstas olan cilt dozunu arttırmak amacıyla pleksiglaslı malzeme kullanılmıştır.

Abstract:
Total Body Irradiation (TBI), a method of radiation therapy, was investigated in this study. Bilateral radiation fields were applied by changing patient positioning in treatment. The Monitor Unit values (quantitiy of irradiation dose) were prescribed by using both hand made calculations and treatment planning system calculations. Accuracy of the estimated irradiation value was invastigated by using thermoluminescence dosimeter measurements. Contemporary treatment machines use 100 cm isocenters with a maximum field size of 40x40cm2. However, TBI treatment requires larger field sizes. To aquire the necessery field sizes the distance from patient to source is enlarged. Because of this enlargement, the changes of some dosimetric parameters should be investigated. In this study, parameters like percent depth dose, dose profile and dose efficiency were investigated for standart treatment distances and for larger distances. Dose values of the different body zones should be estimated for the given dose of two side positions of the umblicus. Dose values, were evaluated by using a treatment planning system which includes manual calculation and TBI options. Evaluated values were compared with the measurements of the TLDs. Rando phantom, which has materials similar to human tissue densities was irradiated. Besides, plexiglass material was used to increase the skin dose in TBI.