Sürdürülebilir ormancılık kapsamında Türkiye florasında yetişen Equısetum L. cinsine ait türlerin morfolojik, anatomik ve moleküler yönden incelenmesi
Morphological, anatomical and molecular analysis of species belonging to the genus Equisetum L. grown in the flora of Turkey within the scope of sustainable forestry
Yazar: RABİA İŞKİL ÇOTUK
Danışman: PROF. DR. HALİL BARIŞ ÖZEL
Bartın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: DNA = DNA ; DNA analizi = DNA analysis ; Equisetum arvense = Equisetum arvense ; Equisetum ramosissimum = Equisetum ramosissimum ; Genetik = Genetics ; Moleküler genetik = Molecular genetic

Özet:
Bu tez çalışmasında, Türkiye'de doğal olarak yetişen Equisetum Linn (Equisetaceae) cinsine ait taksonların morfolojisi, anatomisi, palinolojisi ve moleküler özellikleri araştırılmıştır. Taksonların betimleri ve ayırıcı teşhis anahtarı verilmiştir. Cinse ait bireylerin yetişme ortam şartlarına bağlı olarak morfolojik özelliklerinin tür bazında dahi değişiklik gösterdiği gözlemlenmiştir. Equisetum cinsine ait taksonların gövde enine kesit ve yandal enine kesitleri çalışılmıştır. Gövde enine kesit incelemelerinde merkezi boşluğun gövde çapına oranı ve valleküler/karinal kanal sayısının tür ayırımında belirleyici bir karakter olduğu görülmüştür. Yandal enine kesitinin ise gövde enine kesitine göre daha az belirleyiciliği tespit edilmiştir. Equisetum cinsine ait taksonların sporları sirkular şekilldir ve tür ayrımına hiçbir etkisi yoktur. Equisetum cinsine ait taksonların genomik DNA'ları izole edilmiş, kloroplast DNA'sının rbcL ve trnL-F bölgeleri polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) yolu ile çoğaltılmış ve sekans analiz işlemi gerçekleştirilmiştir. Cinse ait taksonlardan elde edilen sekans dizi verilerine göre filogenetik ağaç oluşturulmuş ve taksonlar arasındaki filogenetik ilişki belirlenmiştir.

Abstract:
In this thesis study, the morphology, anatomy, palynology and molecular characteristics of taxa belonging to the genus Equisetum Linn (Equisetaceae) growing naturally in Turkey were investigated. Descriptions of the taxa and a differential diagnosis key are given. It has been observed that the morphological characteristics of individuals of the genus vary even on a species basis, depending on the habitat conditions. Stem cross-sections and side-branch cross-sections of taxa belonging to the genus Equisetum were studied. In body cross-sectional examinations, it was observed that the ratio of the central cavity to the body diameter and the number of vallecular/carinal canals were decisive characters in species discrimination. It has been determined that the side branch cross-section is less decisive than the trunk cross-section. Spores of taxa belonging to the genus Equisetum are circular in shape and have no effect on species distinction. Genomic DNAs of taxa belonging to the genus Equisetum were isolated, the rbcL and trnL-F regions of the chloroplast DNA were amplified by polymerase chain reaction (PCR) and sequence analysis was performed. According to the sequence data obtained from the taxa of the genus, a phylogenetic tree was created and the phylogenetic relationship between the taxa was determined.