Kestane kanseri (Cryphonectria parasitica)'nin biyolojik mücadelesinde kullanılan hipovirülent izolatların uygulanmasında değişik yöntemlerin etkinliğinin araştırılması
Determination of the effectiveness of different methods used for the application of hypovirulent isolates for the biological control of chestnut canker (Cryphonectria parasitica)
Yazar: DENİZ ÇAKAR
Danışman: DOÇ. DR. SEÇİL AKILLI ŞİMŞEK
Çankırı Karatekin Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Ana Bilim Dalı / Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Biyoloji = Biology ; Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering ; Patoloji = Pathology

Özet:
Cryphonectria parasitica adlı fungus tarafından oluşturulan kestane kanseri ile biyolojik mücadelede en yaygın yol hipovirülent izolatların aktif kanserlere uygulanması yöntemidir. Hipovirülent izolatların klasik uygulama yöntemi, kültür disklerinin veya kültürden hazırlanan macunların  aktif kanser etrafında 2-3 cm aralıklarla açılan çukurlara yerleştirilmesi şeklindedir. Bu uygulama yönteminde, arazi koşullarının çalışma için uygun olmaması, kanserlerin büyük olması, fazla iş gücü ihtiyacı gibi bazı zorluklarla karşılaşılmaktadır. Bu nedenle, çalışmada hipovirülent uygulamalarını pratikleştirmek amacıyla değişik yöntemler denenmiş ve etkinlikleri değerlendirilmiştir. Uygulama sahaları kestane meyve üretiminin fazla olduğu İzmir ve Aydın ilinden seçilmiştir.  Hipovirülent izolatlar macun ve seyreltilmiş macun şeklinde hazırlanmıştır. İzmir'de Bayındır Orman İşletme Müdürlüğü, Beydağ Orman İşletme  Şefliği sınırlarında 24 kansere deliklere macun, Aydın'da Sultahisar ilçesi Malgaçmustafa köyünde seçilen kestane bahçesinde ise 6 şar kansere; deliklere macun, çivili düzenekle yaralanmış kanserlere seyreltilmiş macunun  fırça ile uygulanması ve çivili düzenekle yaralanmamış kanserlere  seyreltilmiş macunun fırça ile uygulanması, olmak üzere 3 yöntem ile toplam 18 kansere uygulama yapılmıştır. 
Uygulamadan bir yıl sonra her üç yöntemle yapılan uygulamalarda kanserlerde iyileşmeler görülmüştür. Uygulamadan iki yıl sonra ise tamamen iyileşmiş kanser sayıları artmıştır. Sonuçlar uygulamaların başarılı olduğunu göstermektedir. Ayrıca çalışmada; özellikle bu yörede temmuz-ağustos aylarında yoğun çıkış yapan Cossus cossus L. (Lepidoptera: Cossidea) uygulama yerlerinde şiddetli kabuk zararı oluşturmuştur. Bu nedenle kızıl kurt zararı olan yerlerde hipovirülent uygulamalarının en geç haziran ayı ortalarına kadar yapılmasının uygun olacağı gözlemlenmiştir.

Abstract:
The most suitable biological control method of chestnut canker caused by Cryphonectria parasitica is the application of hypovirulent isolates to active cankers. Usual application method of hypovirulent isolates is to place culture disks or pastes prepared from the isolates to the holes drilled on the bark around the cankers about 2-3 cm intervals. In the application of this method some difficulties, such as too steep land, large cankers and need of much work power, arises. For his reason, in order to facilitate the application of hypovirulent isolates, various methods were tested and their effectiveness was evaluated. The study area was chosen from İzmir and Aydın provinces where good quality chestnut production is high.  Hypovirulent isolates were prepared as paste and diluted paste. Hypovirulent isolates were applied to the holes as hypovirulent paste to selected 24 cankers situated in the borders of Beydağ Forestry Management Chief of Bayındır Forestry Management Directory of İzmir while  18 cankers were treated by as paste application to the holes, diluted paste to the cankers wounded with a tool with pins, diluted paste directly to the cankers with a brush, six canker each in  the Malgaçmustafa village of  Sultanhisar town of Aydın province. 
After a year, healing of the cankers were observed on all the application methods. After two years from the applications, the number of the completely healed cankers increased.
The results showed that all the applications were successful. In addition, especially in this region, Goat moth (Cossus cossus L.) which appeared intensively in July-August caused damage on the bark tissues of the application areas. For this reason, it was observed that hypovirulent applications in these areas should be done up to the middle of June.