Aile apartmanı üzerine sosyolojik bir değerlendirme
A sociological evaluation on the family building
Yazar: RUKİYYE ZİNNUR FİDAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET EMİN BALCI
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Genel Sosyoloji ve Metodoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Sosyoloji = Sociology
Dizin: Türk ailesi = Turkish family ; Çekirdek aile = Nuclear family

Özet:
Bu çalışmada Türkiye'de yaygın bir konut biçimi olan Aile Apartmanı ele
alınmıştır. Kent içerisinde akrabalık örüntülerinin sıkı bir şekilde kullanıldığı aile
apartmanları demografik olarak çekirdek aile formunda, aile içi ilişkiler bakımından
ise çekirdek aileyi aşan, kendine özgü bir yapı geliştirmiştir. Diğer apartmanlardan;
mekânın kullanımı, yeniden üretimi ve mülkiyet noktasında farklılaşmaktadır. Her aile
apartmanının, ailenin geçmişiyle iç içe geçen bir kişisel tarihi vardır. Bu çalışmada da
ailelerin tarihi ve bugünü üzerinden apartmanının yapı ve işlevleri ortaya çıkartılmaya
çalışılmıştır.
Araştırma sürecinde derinlemesine mülakatlar yapılmış, evler ziyaret edilmiş
ve fenomenolojik bir yöntem kullanılmıştır. Her apartmandan bir daire ile
görüşülmüştür. Dağılmış aile apartmanlarında; aileler arası gerilimler, apartmandan
ayrılış süreci ve çatışma odağa almıştır. Devam eden aile apartmanlarında; dayanışma
süreci, aileler arası sınırlar ve biraradalığı sürdürmeye yönelik taktikler keşfedilmeye
çalışılmıştır. Bununla beraber her mülakatta, apartmanın kuruluş süreci ve mülkiyet
ilişkileri incelenmiştir.
Çalışmanın birinci bölümü ailenin dünyadaki serüvenine, ikinci bölümü ise
Türkiye'deki serüvenine odaklanmıştır. Bu yaklaşımla aile apartmanının tarihteki
konumunun tayin edilmesi, aile ve akrabalık ilişkilerinin tarihsel bir perspektifle ele
alınması hedeflenmiştir.

Anahtar Kelimeler: aile, aile apartmanı, akrabalık, çekirdek aile, yapısal işlevselcilik

Abstract:
In this study, the Family Building, which is a common form of housing in
Turkey, is discussed. Family building, where kinship patterns are used tightly in the
city, have developed a sui generis structure which is in the form of a nuclear family in
terms of demographics whereas exceeds the nuclear family in terms of family
relations. The use of space differs in terms of reproduction and ownership from other
buildings. Moreover, every family building has a personal history that intertwines with
the family's past. In this study, the structure and functions of the family buildings were
tried to be revealed through the history and present of the families.
During the research process, in-depth interviews were made, houses were
visited, and a phenomenological method was used. One apartment from each family
building was interviewed. In the family buildings which were scattered; tensions
between families, the process of leaving the building and conflict were focused on. In
the ongoing family buildings, the process of solidarity, the boundaries between
families and the tactics to maintain the togetherness were tried to be discovered. In
addition, in each interview, the establishment process and property relations of the
building were examined.
The first part of the study focuses on the adventure of the family in the world,
and the second part focuses on the adventure in Turkey. With this approach, it is aimed
to determine the historical position of the family building and to deal with family and
kinship relations from a historical perspective.

Keywords: family, family building, kinship, nuclear family, structural functionalis