Investigation of wear behaviors of Al matrix composites reinforced with different B4C rate produced by powder metallurgy methods
Toz metalürjisi yöntemi ile üretilmiş farklı oranlarda B4C takviyeli Al matrisli kompozitlerin aşınma davranışlarının araştırılması
Yazar: KÜBRA SEÇİLMİŞ
Danışman: DOÇ. DR. YAHYA HIŞMAN ÇELİK
Batman Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Konstrüksiyon ve İmalat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering

Özet:
Toz metalürjisi yöntemi sayesinde metal tozlarının istenilen şekle çok kısa zamanda dönüştürülmesi ekonomik anlamda seri imalatı mümkün kılmaktadır. Bu durum, malzemelerde talaşlı işleme ihtiyacını ortadan kaldırarak çok az malzeme kaybıyla, karmaşık ve boyutsal hassasiyeti yüksek parçaların üretilmesine olanak sağlamaktadır. Özellikle alüminyum ve alaşımları, ticari alanlarda vazgeçilmez malzemeler olarak toz metalürjisi yöntemi ile üretimde yerini almıştır.Bu tez çalışmasında, toz metalürjisi yöntemiyle üretilmiş B4C takviyeli Al matrisli kompozitlerin farklı takviye oranlarının aşınma davranışına olan etkileri incelenmiştir. Saflıkları %99,9 ve boyutu 325 mesh olan Al ve B4C tozları, saf Al, %4 B4C/Al, %8 B4C/Al, %12 B4C/Al ve %16 B4C/Al olacak şekilde hazırlanmıştır. Hazırlanan bu karışımlar 350 MPa basınç altında preslenerek 580oC'de 90 dakika boyunca atmosferik ortamda sinterlenmiştir. Üretilen numunelerin mikrosertlik ve aşınma deneyleri gerçekleştirilmiştir. Bu kompozitlerin aşınma deneyleri özel olarak imal edilen test düzeneği ile 0,46 m/s sabit hızda, farklı uygulama yüklerinde (5N,10N ve 15N) ve farklı kayma mesafelerinde (250m,500m,750m ve 1000m) yapılmıştır. Ayrıca üretilen malzemelerin aşınmış ve aşınmamış yüzeylerindeki mikroyapısal değişimleri belirlemek için optik mikroskop, SEM, EDS analizleri yapılmıştır. Yapılan deneysel çalışmalar sonucunda Al matrisli kompozitlerde B4C takviye oranının artması sertliğinin artmasına ve aşınma kaybının azalmasına yol açtığı tespit edilmiştir. Ayrıca kayma mesafesi ve uygulanan yükün artması ile aşınma miktarının arttığı görülmüştür. Bu durum, SEM görüntüsü ve EDS analizlerinden de görüldüğü gibi mikroyapıdaki takviye oranının sıklığı ve matris içerisindeki dağılımı ile ilgili olduğu gözlemlenmiştir.

Abstract:
The conversion of metal powders into a desired shape in a very short time thanks to the powder metallurgy method is to economically enable mass production. This case allows to be produced of parts with complex and high dimensional accuracy by eliminating the machining needs. Particularly aluminum and its alloys have taken place as indispensable materials in commercial areas in production with powder metallurgy method. In this study, the effects of wear behaviors of Al matrix composites reinforced with different B4C rate produced by powder metallurgy method were investigated. Al and B4C powders with a purity of 99.9% and a size of 325 meshes were prepared as pure Al, 4% B4C/Al, 8% B4C/Al, 12% B4C/Al and 16% B4C/Al. These prepared mixtures were sintered for 90 minutes at 580 °C in atmospheric environment by pressing under a pressure of 350 MPa. Microhardness and wear tests of the produced samples were carried out. Wear experiments of these composites were performed with specially manufactured test equipment at different application loads (5 N, 10 N and 15 N), different sliding distances (250 m, 500 m, 750 m and 1000 m) and a constant speed of 0.46 m/s. In addition, optical microscope, SEM, EDS analyses were used to determine the microstructural changes in the worn and unworn surface of the manufactured composite materials. As a result of experimental studies, it has been detected that the increasing the B4C reinforced rate in composites with Al matrix has been lead to increase of the hardness and to reduce of wear loss. It is also seen that the amount of wear has been increases with increasing of the sliding distance and the applied load. It has been observed that this situation related to the frequency of reinforced rate in microstructure and the distribution of reinforced rate in matrix from SEM images and EDS analysis.