Yapay zeka uygulamalarının çalışanlar üzerindeki etkisinin Teknoloji Kabul Modeli ile ölçümlenmesi: Chatbot örneği
Investigation of the effect of artificial intelligence applications on employees with the Technology Acceptance Model: Chatbot example
Yazar: EMİR SULTAN GÖKKAYA
Danışman: PROF. DR. ÖMER FARUK İŞCAN
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Chatbot = Chatbot ; Teknoloji kullanımı = Technology utilization ; Teknolojinin Kabulü Modeli = Technology Acceptance Model ; Yapay zeka = Artificial intelligence ; Yönetim bilişim sistemleri = Management information systems ; Çalışanlar = Workers

Özet:
Bu çalışmanın amacı Teknoloji Kabul Modeli kapsamında, çalışanların teknoloji
kullanımına olan direncini belirlemek, teknoloji kabulünün veya reddinin nedenlerini
anlamak, kullanıcıların yenilik ve değişikliklere verecekleri cevapları tahmin etmek ve
sistemdeki değişmeyle gerçek kullanımdaki gelişmeyi incelemektir. Bu amaç
doğrultusunda çalışmaya konu olan kavramlara yönelik bir kavramsal çerçeve
oluşturulmuş; yapay zeka, chatbot, teknoloji kabul modeli kavramları açıklanmaya
çalışılmış ve bu kavramların birbirleri ile ilişkileri araştırılmıştır. Gerçekleştirilen literatür
taraması doğrultusunda oluşturulan hipotezlerin test edilebilmesi için müşteri destek
hizmetlerinde yapay zekalı/hibrit chatbot kullanan 35 adet firma üzerinde bir çalışma
yapılmıştır. Çalışma kapsamında 121 adet sistem kullanıcısı, sistem yöneticisi ve
yöneticinden anket yöntemiyle elde edilen veriler SPSS ve AMOS programlarıyla analiz
edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, çalışanların chatbot teknolojisini kabul etme ve
kullanmasında en etkili faktörün algılanan fayda olduğu tespit edilmiştir. Chatbot
teknolojisinin kolay ve anlaşılır olmasının, kullanıma yönelik davranışın oluşmasında
çalışanların niyetlerini ve tutumlarını etkilediği görülmüştür.
Anahtar Kelimeler: İşletme Yönetimi, Yapay Zeka, Chatbot, Teknoloji Kabul
Modeli, Yönetim Bilişim Sistemleri

Abstract:
The purpose of this study, within the scope of the Technology Acceptance Model,
is to determine the resistance of employees to technology use, to understand the reasons
for technology acceptance or rejection, to predict the responses of users to innovations
and changes, and to examine the change in the system and the development in actual use.
For this purpose, a conceptual framework was created for the concepts that are the subject
of the study; Artificial intelligence, chatbot, technology acceptance model concepts were
tried to be explained and the relations between these concepts were investigated. In order
to test the hypotheses created in line with the literature review, a study was conducted on
35 companies that use artificial intelligence/hybrid chatbots in customer support services.
Within the scope of the study, the data obtained by questionnaire method from 121 system
users, system administrators, and administrators were analyzed with SPSS and AMOS
programs. As a result of the analysis, it was determined that the most effective factor in
accepting and using chatbot technology is perceived benefit. It was seen that the ease and
understanding of chatbot technology affect the intentions and attitudes of the employees
in the formation of usage-oriented behavior.
Keywords: Business Management, Artificial Intelligence, Chatbot, Technology
Acceptance Model, Management Information Systems