Sağlık bilimleri fakültesinde okuyan öğrencilerde beslenme okuryazarlığı ile gıda güvenliği bilinç düzeyinin belirlenmesi
Determining the level of food safety awareness by nutritional literacy in students studying at the faculty of health sciences
Yazar: ALİYE YAPRAK SEVİNÇ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜLKÜ DEMİRCİ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme okuryazarlığı = Nutrition literacy ; Gıda güvenliği = Food safety ; Sağlık = Health ; Spor eğitimi = Sport education ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu araştırmada sağlık bilimleri fakültesinde okuyan öğrencilerin beslenme okuryazarlığı ile gıda güvenliği bilinç düzeyi araştırılmıştır. Beslenme okuryazarlığı ve gıda güvenliği bilinç durumu, bireylerin sağlığını doğrudan etkilemektedir.
Bu araştırma Mayıs 2022-Temmuz 2022 tarihlerinde iki üniversitenin sağlık bilimleri fakültesinde okuyan öğrencilerle gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmaya 174'ü kız 34'ü erkek olan toplamda 208 kişi katılmıştır. Bu araştırmada ilk başta konuyla ilgili genel sorulardan oluşan 49 soru yanıtlanmıştır. Genel bilgiler yanıtlandıktan sonra beslenme okuryazarlığı düzeyinin belirlenmesi amacıyla Yetişkinlerde Beslenme Okuryazarlığı Değerlendirme Aracı ile gıda güvenliği durumunun belirlenmesi için Gıda Güvenliği Tutum Ölçeği uygulanmıştır. 
Çalışmamızda öğrencilerin beslenme durumları ve gıda tercih durumları araştırılmıştır. Öğrencilerin öğünleri düzenli yapmaya çalışmasına rağmen zamanlama ve gıda güvenliği gibi faktörler nedeniyle öğünlerini atladıkları; sabah, öğle ve ara öğünlerinin daha çok atlandığı bulunmuştur.  Ürün satın alınırken son kullanım tarihi, fiyat, etiket bilgileri, saklama talimatı ve raf ömrüne daha çok dikkat edilmiştir. Beslenme ve gıdayla ilgili bilgiler ders alınarak öğrenilmiş, bu bilgilere diyetisyenden alındığında daha çok güvenilmiştir. 
Yaptığımız çalışmadan elde edilen verilere göre üniversite öğrencilerinin YBOYDA puan ortalaması 24,80±8,45; Gıda Güvenliği Tutum puanı ortalaması ise 44,93±7,14 olarak bulundu. Bu sonuçlara göre beslenme okuryazarlığı düzeyinin yeterli ve gıda güvenliği tutumunun ise kısmen olumlu olduğu bulunmuştur. Gıda güvenliği tutum puanlarına göre öğrencilerin gıda güvenliği konusunda bilinçli davrandıkları söylenebilir. Cinsiyet, beslenme bilgi düzeyi ve gıdadan zehirlenme durumunun beslenme okuryazarlığı düzeyi ve gıda güvenliği tutumunu etkilediği bulunmuştur (p<0,01). Ancak gelir durumu, öğün atlama, kahvaltı yapma ve ambalajlı ürün etiketinin beslenme okuryazarlığı düzeyi ile gıda güvenliği tutumunu etkilememiştir (p>0,01). Beslenme okuryazarlığı düzeyini belirleyen ölçek ile gıda güvenliği tutumunu belirleyen ölçek karşılaştırılmıştır. Elde edilen verilere göre beslenme okuryazarlığı toplam puanı ve gıda güvenliği tutum puanı arasındaki fark anlamlı bulunurken; bu kavramlar arasında pozitif yönlü orta düzeyde korelasyon vardır ((0,40

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the nutritional literacy and food safety awareness level of the students studying at the faculty of health sciences. Nutrition literacy and food safety awareness directly affect the health of individuals.
This research was carried out with students studying at the health sciences faculties of two universities between May 2022 and July 2022. A total of 208 people, 174 girls and 34 boys, participated in this study. In this research, 49 questions consisting of general questions on the subject were answered at first. After the general information was answered, the Evaluation Instrument Of  Nutrition Literacy On Adults was applied to determine the nutritional literacy level and the Food Safety Attitude Scale to determine the food safety status.
Nutritional status and food preferences of students were investigated in our study. Although the students tried to make the meals regularly, they skipped their meals due to factors such as timing and food safety; It was found that morning, lunch and snacks were skipped more. While the product was being purchased, it was paid much more attention to the expiry date, price, label information, storage instructions and shelf life. Information about nutrition and food was learned by taking lessons, and this information was more reliable when obtained from dietitians.
According to the data obtained from our study, the mean of EINLA score of students was 24.80±8.45 and the mean of Food Safety Attitude score of students was 44.93±7.14. According to these results, it was found that the level of nutrition literacy was sufficient and the attitude towards food safety was partially positive. According to the food safety attitude scores, it can be said that the students act consciously about food safety. It was found that gender, nutritional knowledge level and food poisoning status affected nutritional literacy level and food safety attitude (p<0.01). However, income status, skipping meals, having breakfast, and packaged product label did not affect the level of nutrition literacy and food safety attitude (p>0.01). The scale that determines the level of nutrition literacy and the scale that determines the food safety attitude were compared. According to the data obtained, there was a significant difference between the total nutritional literacy score and the food safety attitude score; there is a moderate positive correlation between these concepts ((0,40