Kastamonu'da yaşanan afetler (1930-1945)
Disasters in Kastamonu (1930-1945)
Yazar: İSMAİL SANCAK
Danışman: DOÇ. DR. ERCAN ÇELEBİ
Kastamonu Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Tarih Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Tarih = History

Özet:
Kuzey Anadolu Fay Hattına yakınlığıyla bilinen Kastamonu'da tarihî süreç içerisinde pek çok deprem yaşanmıştır. Yakın tarihimizde yaşanan ve henüz hafızalardan silinmemiş olan 1943 Tosya-Lâdik Depremi Kastamonu ve çevresindeki büyük bir alanı etkilemiştir. Can kaybının Kastamonu genelinde bin rakamının üzerine çıktığı, bir o kadar da insanın yaralanmasına neden olduğu deprem, binlerce vatandaşın da evsiz kalmasına neden olmuştur. Kaynaklar incelendiğinde Kastamonu merkez, ilçe ve köylerinde depremle birlikte aynı zamanda sel, heyelan, dolu, fırtına ve yangın gibi pek çok afetin yaşandığı görülmektedir. Bu afetlerden orman yangınları arasında dikkatsizlik sonucu çıkan orman yangınlarına karşılık, bilinçli olarak çıkarılan orman yangınları dikkatleri çekmektedir. Okul, eczane, otel ve onlarca dükkânın yandığı hane yangınlarının yanı sıra neredeyse evlerinin tamamı yanan pek çok köy yangını da yangın vakaları arasındadır. Yaz aylarında dolu ve sel afetlerine maruz kalan Kastamonu'da can kayıpları yaşanmış, hayvanlar telef olmuş; ev ve iş yerlerini su basmış, köprü ve tarım arazileri zarar görmüştür. Köylülerin zaman zaman maruz kaldığı yıldırım düşmesi hadiselerinde de ölüm ve yaralanmalar olmuştur. Ayrıca aşırı kar, fırtına, tipi ve don olayları zaman zaman genel hayatı olumsuz etkilemiş, yollar kapanmış ve donarak hayatını kaybeden insanlar olmuştur. Yaşanan afetlerle birlikte sosyal devlet anlayışı gereği yaraların sarılması için evi yananlara devlet ormanlarından kerestelik ağaç verilmiş, depremden etkilenenlere çadır ve iaşe desteği sağlanmış, dolu ve selden tarım ürünleri zarar görenlere hububat verilmiştir. Vatandaşlar dönemin basın araçları kullanılarak bilinçlendirilmeye çalışılmış, köşe yazarları ise afetlerle ilgi dikkat çekici yazılar kaleme almıştır.

Abstract:
Kastamonu, known for its proximity to the North Anatolian Fault Line, has experienced many earthquakes in the historical process. The 1943 Tosya-Lâdik Earthquake, which happened in our recent history and has not been erased from memories yet, affected Kastamonu and a large area around it. The earthquake, in which the loss of life exceeded a thousand in Kastamonu and caused so many people to be injured ,also caused thousands of citizens to be homeless.When the   are examined, Kastamonu center, districts and villages are also a region where several disasters such as floods, landslides, hail, storms and fires are experienced and citizens are adversely affected by this situation.From these disasters, forest fires and village and household fires have generally occurred as a result of carelessness and it resulted in loss of life and property.In addition to the cases where schools, pharmacies, hotels and dozens of shops were burned, there were also cases of village fires that were displaced because almost all of their houses were burned.Along with the forest fires breaking out as a result of carelessness, there have also been forest fires that were set deliberately.In Kastamonu, which was exposed to hail and flood disasters in the summer months, there were casualties and animals perished; homes and businesses were flooded, bridges and agricultural lands were damaged.There have been deaths and injuries in the lightning strikes that the villagers have been exposed to occasionally In addition, extreme snow, storm, blizzard and frost events have adversely affected the general life occasionally,roads have been closed and people have lost their lives by freezing.With the disasters experienced ,according to the understanding of the social state, timbers from the state forests were given to those whose houses were burned, tents and subsistence support were provided to those affected by the earthquake, and grains were given to those whose agricultural products were damaged by hail and floods.Citizens were tried to be conscious by using the press tools of the period, and columnists wrote interesting articles about disasters.