Araştırma görevlisi hekimlerin, aile sağlığı merkezlerinde verilen koruyucu hekimlik hizmetlerinden bir kısmı ile ilgili tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi için ölçek geliştirilmesi
Developing a scale to evaluate the attitudes and behaviors of research assistant physicians regarding some of the preventive medicine services provided in family health centers
Yazar: MUHİTTİN AKDEMİR
Danışman: PROF. DR. EROL AKTUNÇ
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine

Özet:
Giriş:Ülkemizde uygulanan basamaklandırılmış sağlık hizmeti sunumunda tüm hekimlerin, koruyucu, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerinin yürütülmesi aşamalarında birbirleri ile uyum içerisinde çalışmaları istenmektedir. Bu nedenle aile hekimliği dışındaki bölümlerde görev yapan araştırma görevlisi doktorların koruyucu sağlık hizmetleri konusundaki tutum ve davranışlarını değerlendiren bir ölçek geliştirilmesi planlanmıştır. 
Gereç ve yöntem:Çalışma tek merkezli ve bir ölçek geliştirmek amacıyla düzenlenmiş metodolojik bir çalışmadır. Çalışmanın istatistiksel analizleri paket istatistik programıyla yapılmıştır. İlk aşamada ölçek madde havuzu geliştirilmiştir. Daha sonra yüzey ve kapsam geçerliği yapılmıştır. Test-Tekrar test puanlarının karşılaştırılmasında eşleştirilmiş gruplarda bağımlı örneklem t testi kullanılmıştır. Ölçeğin iç tutarlılığının değerlendirilmesi için Cronbach alpha katsayısı hesaplanmıştır. Koruyucu sağlık hizmetleri bilgi anketi aracılığı ile katılımcıların bilgi düzeyleri belirlenmiştir. Geliştirilmiş olan ölçek puanları ile bilgi düzeyleri karşılaştırılmıştır.
Bulgular: Koruyucu sağlık hizmetleri tutum ve davranış ölçeği geçerli ve güvenilir bir ölçektir. Katılımcılarımız arasında en az bir çocuk sahibi olan veya toplum sağlığı merkezi veya aile hekimliği merkezi iş tecrübesi olan bireylerin bilgi puanları, daha yüksektir. Katılımcılarımızdan evli olanların ölçek puanları bekar olanlara göre daha yüksek bulunmuştur. Ölçek puanları ile bilgi skoru puanları arasında negatif yönlü ve orta güçte bir bağıntı olduğu görülmüştür.
Sonuç: "Koruyucu sağlık hizmetleri tutum ve davranış ölçeği" 26-37 yaş aralığındaki araştırma görevlilerinin koruyucu sağlık hizmetleri konusundaki tutum ve davranışlarını değerlendirmek için kullanılabilir. Araştırma görevlilerinin birinci basamak koruyucu sağlık hizmetleri konusundaki bilgi düzeyleri geliştirilmelidir. Bu yolla basamaklar arası işbirliği güçlendirilebilir.

Abstract:
Introduction: The levelwise healthcare provisioned in our country requires all of the physicians work in different stages of healthcare system work in harmony during the execution of preventive and rehabilitative healthcare services. Based on this proposal, a scale evaluating the attitudes of resident physicians working in departments other than family medicine about the preventive healthcare services was intended to be developed.
Material and methods: This is a methodological and a unicentered study intending to develop a scale. The statistical analyses were performed using a statistical package programme. First step was to develop an item pool for the scale.  Later on face and content validity analyses were performed. The test and retest score values were compared using paired sample t test. Cronbach alfa value was determined to evaluate the internal validity of the scale. The participants' knowledge level was assessed using a questionnaire about preventive healthcare services. The change in the  knowledge scores in relation with the scale scores were determined.
Results:The preventive healthcare services attitude scale is a valid and reliable scale. Among the participants, the ones owning at least one child or having a work experience at a community healthcare center or a family healthcare center had higher knowledge scores than others. Scale scores of married participants were found to be higher than the single participants. The scale scores and the knowledge scores were found to be inversely and moderately correlational.
Discussion: The preventive healthcare services attitude scale can be used to evaluate the attitudes of resident physicians between ages of 26-37, about the provision of preventive healthcare. The knowledge level of the residents about the primary healthcare services should be enhanced. This way harmony among the physicans in levelwise healthcare system can be enhanced.