Akıllı telefon bazlı uygulama ile panik bozukluğun bilişsel davranışçı terapisi
A smartphone-based application for the behavioral cognitive therapy of panic disorder
Yazar: EMRE CEM ESEN
Danışman: DOÇ. DR. HAYRİYE BAYKAN
Balıkesir Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Akıllı telefonlar = Smartphones ; Bilişsel tedavi = Cognitive therapy ; Cep telefonu = Mobile phone ; Davranış tedavisi = Behavior therapy ; Mobil uygulama = Mobile application ; Panik bozukluk = Panic disorder

Özet:
Panik bozukluk toplumda oldukça sık görülen ve ciddi yeti kaybına sebep olabilen bir hastalıktır. Panik bozukluğun öncelikli tedavisi olan bilişsel davranışçı terapinin etkinliği yüksektir, ancak psikiyatrist sayısı bu ihtiyacı karşılamak için yetersizdir. Bu tez çalışmasında, panik bozukluğun yapılandırılmış bilişsel davranışçı terapisini gerçekleştiren literatürdeki ilk akıllı telefon bazlı uygulamanın geliştirilmesi ve uygulanabilirliğinin test edilmesi hedeflendi.
Uygulama geliştirilirken bilişsel davranışçı terapi tekniklerinden; psikoeğitim, panik atak günlüğü kullanımı, felaketleştirme düşüncelerini inceleme, alternatif düşünce üretme, kanıt inceleme, seans içi maruz bırakma egzersizleri kullanıldı. Uygulama hakkında daha objektif bilgi edinebilmek için daha önce panik atak deneyimlemiş 20 sağlıklı gönüllüde uygulanabilirlik çalışması gerçekleştirildi.
Katılımcıların hepsi tüm seansları tamamladı. Katılımcıların eğitim düzeyi düştükçe seansları tamamlanma sürelerinin uzadığı ancak bütün seansların 20 dakikadan kısa sürede tamamlandığı gözlendi. Katılımcılara ortalama iki seansta bir kereden daha az yardım edilmesi gerekti ve eğitim düzeyinin uygulama sırasında yardım alma sayısına istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olmadığı belirlendi.
Uygulanabilirlik çalışması sonucunda katılımcıların %85'i uygulamayı fazlasıyla anlaşılır bulduğunu, %95'i panik ataklar yaşayan bir tanıdığına uygulamayı kesinlikle önereceğini ve %80'i uygulamayı fazlasıyla faydalı bulduğunu ifade etti. Katılımcıların uygulamayı kullanma istekleri seanslarda ilerledikçe arttığı saptandı. Katılımcıların tamamı tüm seansları bitirdikten sonra eğer panik ataklar yaşamaya devam ediyor olsalar uygulamayı kullanmak konusunda istekli veya çok istekli olacaklarını ifade ettiler. Önümüzdeki dönemde uygulamanın etkililiğinin incelenmesi ve patentinin alınması hedeflenmektedir.

Abstract:
Panic disorder is a very common disease that can cause serious disability. Cognitive behavioral therapy, which is the primary treatment for panic disorder, is highly effective. However the number of psychiatrists is insufficient to meet the need. In this thesis, it was aimed to develop and test the applicability of the first smartphone-based application in the literature that performs structured cognitive behavioral therapy of panic disorder.
While developing the application, cognitive behavioral therapy techniques; psychoeducation, use of a panic attack diary, examining catastrophic thoughts, generating alternative thoughts, examining evidence, and in-session exposure exercises were used. In order to obtain more objective information about the application, a feasibility study was conducted on 20 healthy volunteers who had experienced panic attacks before.
All participants completed every session. It was observed that as the education level of the participants decreased, the completion times of the sessions increased, but all the sessions were completed in less than 20 minutes. Participants required less than one help in two sessions on average, and it was determined that the level of education did not have a statistically significant effect on the number of assistance received during the application.
As a result of the feasibility study, 85% of the participants stated that they found the application very understandable, 95% would definitely recommend the application to a friend who had panic attacks, and 80% stated that they found the application extremely useful. It was determined that the participants' desire to use the application increased as the sessions progressed. All of the participants stated that they would be willing or very willing to use the application if they continued to experience panic attacks after they finished all the sessions. In the upcoming period, it is aimed to examine the effectiveness of the application and obtain a patent.