Batı trakya'da iki dillilik ve Türkçenin öğretimi: İskeçe örneği
Bilingualism in Western Thrace and teaching of Turkish: A case study in xanthi
Yazar: MERVE TÜRKEL
Danışman: DOÇ. DR. SAMİ BASKIN
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Balkan Yarımadası Türkiye Cumhuriyeti açısından oldukça anlamlı ve önemli bir bölgedir. Osmanlı Devleti döneminde uzun yıllar Türk yurdu olan Balkanlarda özellikle 19. yüzyılda yoğun toprak kayıpları yaşanmış ve zamanla bu coğrafya kaybedilmiştir. Ancak bu topraklarda azımsanmayacak ölçüde Türk nüfusu kalmıştır. Batı Trakya da Balkan Savaşları sonrasında Yunanistan yönetimine verilerek kaybettiğimiz, bugün hâlâ önemli ölçüde Türk varlığının olduğu bir bölgedir. Bu çalışmanın amacı; Batı Trakya'nın İskeçe şehrindeki Türkçe öğretimini, iki dilliliği, Türk kimliğinin mevcut durumunu incelemektir. Nitel bir çalışma olan bu araştırmada fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Veriler ise görüşme tekniğiyle toplanmıştır. Bu bağlamda İskeçeli olup halihazırda Türkiye'de üniversite okuyan 10 öğrenci, daha önce Türkiye'de üniversite eğitimi almış kırk yaş altı 13 ve kırk yaş üstü 9 kişiyle görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen veriler kategorileştirilerek bulgular ve yorum kısmında analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda: Lozan Antlaşması'na dayalı olarak İskeçe'deki Türk azınlık okullarında okul öncesi dönemi hariç çift dilli (Türkçe ve Yunanca) eğitim yapıldığı ve bu okullarda yıllardır çözüm bekleyen güncel ders kitabı, okul binası şartları, nitelikli öğretmen sorunu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Batı Trakya Türk Azınlığı mensubu İskeçeli bireylerin büyük bölümünün Türkçeyi ilk olarak aile ortamında öğrendiği, bazılarının ise ana dilinin Pomakça olduğu ve bu kesimin Türkçeyi çoğunlukla okul döneminde öğrendiği görülmüştür. Bu durum ise Bölgede Türkçe öğretimini zorlaştıran bir faktördür. Batı Trakya Türk azınlığının önemli bir kısmı devletin Türk kimliğine yönelik engelleme ve baskıcı tutumunun olduğu görüşündedir. Buna rağmen azınlık halkı kendini hâlâ Türk olarak konumlandırmakta, kültürünü de Türk kültürü olarak tanımlamaktadır, Türkiye'yi ise ana vatan olarak nitelendirmektedir. Bu sebeple de üniversite çağındaki birçok genç lisans, yüksek lisans gibi eğitimleri Türkiye'de almaktadır. Katılımcıların geneli üniversite eğitimi sonrasında Batı Trakya'ya dönüp o bölmeye hizmet etmek istemektedir. Türkiye'deki kişilerin ise Batı Trakya Türk azınlığından bîhaber olması bu kesimi üzen bir durumdur. Bu durumun aşılması için Türkiye'nin bölgeyi tanıtmaya yönelik çeşitli faaliyetler yapması beklenilen bir durumdur. Ayrıca Batı Trakya Türk azınlığı eğitimi sorunları doğrudan diplomasiye dayadığı için bu konuda iki ülkenin çözüme odaklı adımlar atması beklenmektedir.
Anahtar Kelimler: Batı Trakya Türk Azınlığı, İskeçe, İki Dillik, Türkçe Öğretimi

Abstract:
The Balkan Peninsula is an important region for the Republic of Turkey. Especially during 19th century, the Ottoman empire lost vast majority of the Balkan land which played a role as home for Turkish people. Howewer, many of Turkish population continued  to live in that land. Western Thrace (in other words the land we lost after Balkan wars by losing the control against Greek.) is still home for vast majority of Turkish people. The aim of the study is to evoluate the current situation of bilingualism, Turkish identity and teaching learners Turkish in the city of Xanthi. In this qualitative study, phenomenology pattern was used. Moreover, the data were collected by interviewing people. In this context, 10 students originally from İskeçe and studying at the universities in Turkey, 13 people under 40 and 9 people over 40 studied at universities in Turkey were interviewed. The data were  categorized. Moreover, they were analyzed in conclusion part. As conclusion of the study, it can be said that bilingual education ( Turkish and Greek) is provioded except for preschool education to as a result of the Treaty of Lausanne in Xanthi. Moreover, there are difficulties in terms of materials physical conditions of the schools and quality teachers. They need to be solved. It was observed that vast majority of people from Xanthi who are members Western Thrace Turkish minority learn Turkish in their familes. Some of them speak Pomade as their native tongue and they learn Turkish during their formal education. It's a condition that makes Turkish education diffucult. Many of Western Thrace Turkish minority think that there is dictatory approach against Turkish identity. In spite of this, Turkish minority see themselves Turkish and define their culture as Turkish culture and define Turkey as their hometown. Fort this reason, many students get their undergraduate and graduate degrees in Turkey. Many of the participants want to serve in Western Thrace after getitng educated at the universities in Turkey. The fact that the people in Turkey are unaware of the Western Thrace Turkish Minority is a situation disappointing and ıt's an expected situation that there are different events that Turkey can proviole to introduce the region to overcome that problem. In addition, since the problems of Western Thrace Turkish Minority education are directly based on diplomacy, it is expected that two countries will raise solution-oriented problems in this regard.
Keywords: Western Thrace Turkish Minority, Xanthi, Bilingualism, Teaching of Turkish