Travma nedeniyle acil servise başvuran hastalarda fibrinojen ve iyonize kalsiyum değerlerinin mortalite ile ilişkisi
The relationship between fibrinogen and ionized calcium values and mortality in patients admitted to the emergency department due to trauma
Yazar: HULİSİ CANTÜRK
Danışman: DOÇ. DR. HAMİT HAKAN ARMAĞAN
Süleyman Demirel Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Acil Tıp = Emergency Medicine

Özet:
Amaç: Travma, dünya genelinde ve ülkemizde en ciddi sağlık problemlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Dünya Sağlık Örgütü'nün raporlarına göre, her dakika en az 9 kişi, yılda ise yaklaşık 5.8 milyon kişi travma sebebiyle yaşamını yitirmektedir. Ülkemizde ve dünya genelinde, travma hastalarının tanı ve tedavi yöntemlerini iyileştirmek için pek çok araştırma yürütülmektedir. Bu araştırmamızda, çoklu travmalı hastalarda fibrinojen ve iyonize kalsiyumun mortaliteye etkisi, travma resüsitasyonuna katkıları ve fibrinojen değeri ile iyonize kalsiyum arasındaki ilişkinin karşılaştırmalı analizini yapmayı amaçladık.
Gereç ve yöntem: Çalışmamız Süleyman Demirel Üniversitesi Hastanesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan etik kurul onayı alındıktan sonra 15.02.2023- 15.10.2023 tarihleri arasında Isparta Süleyman Demirel Üniversitesi Hastanesi Acil Tıp Kliniğine çoklu travma nedeniyle başvuran 18 yaş üstü hastaların prospektif olarak incelenmesi ile yapılmıştır. Hastalarımızdan elde ettiğimiz verilerin istatistiksel analizinde SPSS IBM version 29 ve Medcalc Statistical Software version 22.016 programlarını kullandık.
Bulgular: Çalışmamız 53 hasta ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmamıza katılan hastaların 40'ı erkek (%75,5) 13'ü kadın (%24.5) idi. Çalışmamızda yer alan hastaların yaşı 19-86 yaş aralığında olup yaş ortalaması 49,08±19,75 idi. Travma mekanizmaları incelendiğinde %69,8 (n =37) ile trafik kazaları ilk sırada yer alırken bunu %26,4 (n=14) ile düşmeler takip etti. Hastalarımızın mortalitesi incelendiğinde ise %24,5'inin (n=13) eksitus , %75,5'inin (n=40) ise yatış sonrası taburcu olduğu görülmüştür. 
Hastalarımızın başvuru anında bakılan fibrinojen değeri ortalama 221,85±74,95 idi. Fibrinojen düzeyi ile hastaların sonlanımı arasındaki ilişki incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0,002). Mortalite üzerine fibrinojeni ROC (Receiver Operating Characteristic) analizi ile incelediğimizde sensitivitesi %76,9, spesifitesi %70.0 ve eğri altında kalan alan AUC değeri 0,788 olarak hesaplandı. Hastalarımızın başvuru anında bakılan iyonize kalsiyum düzeyi ortalama 0,95±0,152 idi. Kalsiyum düzeyi ile hastaların mortalite arasındaki ilişki incelendiğinde istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p=0,756). Sonlanım üzerine iyonize kalsiyum değerini ROC (Receiver Operating Characteristic) analizi ile incelediğimizde sensitivitesi %92,3, spesifitesi %40 ve eğri altında kalan alan AUC değeri 0,529 olarak hesaplandı. Fibrinojen ve iyonize kalsiyum arasında korelasyon saptanmadı. ICa/fibrinojen değerinin ROC analizinde sensitivitesi %69,2, spesifitesi %80.0 olarak hesaplandı. ICa/fibrinojen mortalite ile ilişkili p değeri =0.001 olarak saptandı.
Sonuç: Travma şikâyeti ile başvuran hastalarda fibrinojen değerinin mortalite tahmininde kullanılabileceğini ancak iyonize kalsiyum değerinin tek başına 
mortaliteyi tahmin etmede yetersiz olduğunu tespit ettik. İyonize kalsiyum/fibrinojen ve iyonize kalsiyum/şok indeksi oranlarının da mortalite tahmininde kullanılabileceğini bulduk.
Anahtar Kelimeler: Travma, fibrinojen, iyonize kalsiyum, mortalite

Abstract:
Objective: Trauma is recognized as one of the most serious health problems worldwide and in our country. According to reports by the World Health Organization, every minute, at least nine people lose their lives due to trauma, amounting to approximately 5.8 million people annually. Numerous studies are being conducted both in our country and globally to improve the diagnosis and treatment methods for trauma patients. In our research, we aim to conduct a comparative analysis on the effects of fibrinogen and ionized calcium on mortality in patients with multiple traumas, their contributions to trauma resuscitation, and the relationship between fibrinogen levels and ionized calcium.
Materials and Methods: Our study was conducted after obtaining ethical approval from the Clinical Research Ethics Committee of Süleyman Demirel University Hospital. It took place between February 15, 2023, and October 15, 2023, at the Emergency Medicine Clinic of Süleyman Demirel University Hospital in Isparta, focusing on the prospective examination of patients over 18 years old who presented with multiple traumas. For the statistical analysis of the data we collected from our patients, we used SPSS IBM version 29 and Medcalc Statistical Software version 22.016.
Results: Our study was conducted with 53 patients. Of the participants, 40 were male (75.5%) and 13 were female (24.5%). The ages of the patients included in our study ranged from 19 to 86 years, with an average age of 49.08±19.75. Examining the trauma mechanisms, traffic accidents were the most common, accounting for 69.8% (n=37), followed by falls at 26.4% (n=14). In terms of patient mortality, 24.5% (n=13) were deceased, while 75.5% (n=40) were discharged post-admission.
The average fibrinogen level at the time of presentation was 221.85±74.95. A statistically significant relationship was found between fibrinogen levels and patient outcomes (p=0.002). When fibrinogen's impact on mortality was examined using ROC (Receiver Operating Characteristic) analysis, it showed a sensitivity of 76.9%, specificity of 70.0%, and an AUC (Area Under Curve) value of 0.788. The average ionized calcium level at presentation was 0.95±0.152. There was no statistically significant difference between calcium levels and patient mortality (p=0.756). ROC analysis of ionized calcium values showed a sensitivity of 92.3%, specificity of 40%, and an AUC value of 0.529. No correlation was found between fibrinogen and ionized calcium. The ICa/fibrinogen value's ROC analysis showed a sensitivity of 69.2%, specificity of 80.0%, and the p-value related to mortality was found to be 0.001.
Conclusion: We found that in patients presenting with trauma, the fibrinogen value can be used to predict mortality, however, the ionized calcium value alone does 
not predict mortality. We also discovered that the ratios of ionized calcium/fibrinogen and ionized calcium/shock index can be used in predicting mortality.
Keywords: Trauma, fibrinogen, ionized calcium, mortality