Bazı sebze ve meyvelerde pestisit kalıntısını azaltma yöntemlerinin ve bunların doğal düşmanlara etkisinin belirlenmesi
Determination of methods for reducing the pesticide residue in some vegetables and fruits and their effect on natural enemies
Yazar: MELİS YALÇIN
Danışman: PROF. DR. CAFER TURGUT
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada pestisit kalıntısını gidermek amacıyla enzimler ve diğer maddeler kullanarak yeni bir formülasyonun tasarlanması amaçlanmıştır. Bu amaçla ihracatımızda kalıntı problemi yaşadığımız sofralık üzüm, çilek ve domateste, 5 farklı pestisitin giderilmesinde enzimler (E1,E2,E3,E4,E5) ile arap sabunu (AS), humik fulvik asit (HM), bitki yüzey aktifleri (BYA 8, BYA 12) ve adjuvantlar (Synergen GA, Synergen OS) ile oluşturulan formülasyonlar kullanılmıştır. Ayrıca geliştirilen formülasyonların ülkemizde yoğun olarak bulunan doğan düşman Phytoseilus persimilis (Athias-Henriot) (Acari: Phytoseiidae) ve Chrysoperla carnea'ya (Stephens) (Neuroptera: Chrysopidae) yan etkisi ortaya konulmuştur. Çalışma sonuçlarına göre laboratuvar ortamında enzimlerin optimum çalışma aralığının pH 5 ve 3 gün olduğu tespit edilmiştir. Daha sonra E1E2, E4E2 ve E1E2E3 enzim kombinasyonlarının pestisit parçalanmasında etkili olduğu saptanmıştır. Enzim kombinasyonlarına ilave olarak diğer maddelerin kombinasyonları pestisit uygulanmış domateslerde kullanılmış ve E1E2E3+BYA 12, E1E2E3+AS+HM, E1E2E3+BYA 8+HM karışımlarının pestisit parçalanmasında en etkili kombinasyonlar olduğu belirlenmiştir. Karışımlar synergen OS ve synergen GA'nın farklı dozları kullanılarak formüle edilmiş ve karışımlardaki fiziksel değişimler incelenmiştir. Domates ve çilekte pestisit kalıntısının giderilmesinde, E1E2E3+AS+HM+synergen OS (FM1), E1E2E3+BYA12+ synergen GA (FM2) ve E1E2E3+AS+HM+synergen GA (FM3)'nın en etkili formülasyonlar olduğu belirlenmiştir. Bu formülasyonların arazi koşullarında domates ve üzümde etkisi incelenmiştir. Her iki deneme sonuçları birlikte değerlendirildiğinde FM2'nin pestisit kalıntısı gideriminde en etkili formülasyon olduğu saptanmıştır. Ayrıca pestisitlerin parçalanmasında etkili olduğu saptanan 3 formülasyonun (FM1, FM2, FM3) C. carnea ve P. persimilis'e IOBC sınıf değerlerine göre etkisiz veya düşük derecede etkili olduğu tespit edilmiştir. Böylece bu üç formülasyonun hasattan 3 gün önce aktif olarak uygulanabilirliği ortaya konularak pestisit kalıntı uzaklaştırılmasında ticari ürün olarak kullanımının tavsiye edilebileceği kanısına varılmıştır.

Abstract:
The aim of this study was to determine a new formulation prepared by using enzymes and other substances to remove pesticide residues. For this purpose, formulations formed with enzymes (E1,E2,E3,E4,E5) and soap (AS), humic fulvic acid (HM), plant surfactants (BYA 8, BYA 12) and adjuvants (Synergen GA, Synergen OS) were used to remove five different pesticides from table grapes, strawberries and tomatoes where we have residual problems in our exports. In addition, it was determined whether the developed formulations had any side effect on the natural enemy Phytoseilus persimilis(Athias-Henriot) (Acari: Phytoseiidae) and Chrysoperla carnea (Stephens) (Neuroptera: Chrysopidae)  that are commonly found in the country. The optimum working range of the enzymes in the laboratory was determined to be pH 5 and three days. Laterly, E1E2, E4E2 and E1E2E3 enzyme combinations were found to be effective in pesticide degradation. In addition to enzyme combinations, combinations of other substances were also used in pesticide-treated tomatoes and E1E2E3 + BYA 12, E1E2E3 + AS + HM, E1E2E3 + BYA 8 + HM mixtures were found to be the most effective in the pesticide degradation. The mixtures were formulated using different doses of synergen OS and synergen GA and the physical changes in the mixtures were examined. E1E2E3 + AS + HM + synergen OS (FM1), E1E2E3 + BYA12 + synergen GA (FM2) and E1E2E3 + AS + HM + synergen GA (FM3) were found to be the most effective formulations in tomato and strawberry pesticide residue removal. The effect of these formulations was investigated under field conditions on tomatoes and grapes. When the results of both experiments were evaluated together, it was found that FM2 was the most effective for pesticide residue removal. In addition, three formulations (FM1, FM2, FM3) which were found to be effective in the removal of pesticides were determined ineffective or had a low efficacy according to IOBC class values. It thus seems that the active applicability of the these three formulations could be recommended to be used as commercial products for pesticide residue removal by demostrating their active applicability three days before harvest.