Üst gastrointestinal sistem endoskopisinin sese olan etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of effects of the upper gastrointestinal system endoscope to the voice
Yazar: EMİNE BIYIKLI
Danışman: PROF. DR. MUZAFFER KIRIŞ
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Ana Bilim Dalı / Odyoloji ve Konuşma Bozuklukları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Kulak Burun ve Boğaz = Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat)
Dizin: Endoskopi-gastrointestinal = Endoscopy-gastrointestinal ; Gastrointestinal hastalıklar = Gastrointestinal diseases ; Gastrointestinal sistem = Gastrointestinal system ; Ses = Voice ; Ses analizi = Voice analysis ; Ses bozuklukları = Voice disorders

Özet:
Üst gastrointestinal sistemi endoskopi işlemi, birçok hastalığın belirlenmesinde kullanılan etkili bir yöntemdir. Üst gastrointestinal sistemi endoskopi işleminin ses üzerinde meydana getirdiği değişikliklerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada 18-65 yaş arası toplam 50 birey üzerinde üst gastrointestinal sistem endoskopi işlemi öncesinde ve sonrasında PRAAT programı kullanılarak akustik ses analizi yapılmış ve bu değerler karşılaştırılarak sonuçlar belirlenmiştir. Çalışmada bulunan yaş, kilo, boy, vücut kitle indeksi (VKİ) ve frekansların dağılımı Shapiro-Wilk testi ile incelenmiştir. Endoskopi öncesi ve sonrası frekans değerleri eşleştirilmiş t testi veya Wilcoxon testi ile karşılaştırılmıştır. Bu değerlerin cinsiyet, eğitim düzeyi vb. özelliklere göre karşılaştırılmasında varsayımların sağlanması durumunda iki yönlü karma ANOVA, aksi durumda uzunlamasına veriler için geliştirilmiş parametrik olmayan F1-LD-F1 tasarımı kullanılmıştır. İstatistiksel düzeyianlamlılık olarak p<0.05 olduğu belirlenmiştir. Genel olarak veriler incelendiğinde, endoskopi sonrasında düz seslilere ait toplam frekans düzeyinde anlamlı bir azalma gözlenmiştir (Z=3.630, p<0.001). Diğer düz sesli harflerin frekans düzeyleri için benzer sonuçlar elde edilmiştir (p<0.05). Yuvarlak seslilere ait frekanslarda anlamlı bir değişim gözlenmemiştir (p>0.05).Endoskopi öncesi düz toplam frekansının sedasyonlu endoskopi yapılan hastalarda sedasyonsuz yapılanlara göre daha düşük olduğu belirlenmiştir (p=0.034). 

Elde edilen veriler ışığındaüst gastrointestinal sistem endoskopi işlemi; bireylerde oluşturduğu travmatik etkiye, bireylerin sahip oldukları alışkanlıklara ve sistemik hastalıklara bağlı olarak ses sistemi üzerinde farklı etkiler meydana getirmiştir.

Abstract:
Upper gastrointestinal endoscopy is an effective method used to determine many diseases. The aim of this study is to determine the changes of the upper gastrointestinal endoscopy procedure on the voice. In this study, acoustic sound analysis was performed by using PRAAT program before and after upper gastrointestinal system endoscopy procedure on 50 individuals between the ages of 18-65 and the results were determined. Age, weight, height, body mass index (BMI) and frequency distribution were examined by Shapiro-Wilk test. Categorical variables such as gender are shown with n (%). Frequency values before and after endoscopy were compared with paired t test or Wilcoxon test. Gender, education level, etc. In the case of assumptions for comparison, two-way mixed ANOVA, otherwise non-parametric F1-LD-F1 design for longitudinal data was used. Statistical significance was determined as p <0.05. When the data were analyzed in general, a significant decrease was observed in the total frequency level of flat vowels after endoscopy (Z = 3.630, p <0.001). Similar results were obtained for frequency levels of other vowels (p <0.05). No significant change was observed in the frequencies of round voices (p> 0.05). It was determined that the flat total frequency before endoscopy was lower in patients undergoing sedated endoscopy than those without sedation (p = 0.034). It was determined that upper gastrointestinal system endoscopy procedure had a change on sound. 

In  the light of the data obtained, upper gastrointestinal endoscopy procedure; it has different effects on the voice system due to the traumatic effect on individuals, the habits of individuals and systemic diseases.