Maksillofasiyal cerrahi sonrası oluşan inferior alveolar sinir hasarına düşük seviyeli lazer tedavisinin etkisi
The effect of low level laser therapy on inferior alveolar nerve damage after maxillofacial surgery
Yazar: HALENUR ATEŞ
Danışman: PROF. DR. YAVUZ TOLGA KORKMAZ
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2023
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry

Özet:
Maksillofasiyal cerrahi sonrası oluşabilecek komplikasyonlardan biri inferior 
alveolar sinir (IAS) hasarıdır. IAS hasarınn tedavisi için çeşitli yöntemler vardır ve 
bunlardan biri de düşük enerji seviyeli lazer (DESL) tedavisidir. Diş hekimliğinde DESL; 
ameliyat sonrası yara ve kemik iyileşmesinin hızlandırılması, analjezik ve antiinflamatuar 
etki, dişeti hastalıkların tedavisi, herpes labialis ve herpetik gingiveostomatit tedavisi, 
yumuşak doku lezyonlarının tedavisi, sinir hasarlarının ve TME rahatsızlıklarının tedavisi 
gibi birçok alanda kullanılmaktadır. Çalışmamızda IAS hasarına DESL tedavisinin etkisini 
değerlendirmeyi amaçladık.
Çalışmamız 39'u kadın, 16'sı erkek olmak üzere 55 hastadan (15-80 yaş aralığında; 
ortalama yaş 35,69±11,87) oluşmaktadır. İnfeior alveolar sinir hasarlarının 22'si ortognatik 
cerrahi, 44'ü ise diğer cerrahi işlemler (yirmi yaş çekimi, implant cerrahisi, fraktür, kist 
enükleasyonu, kemik augmentasyonu, kanal tedavisi, enjeksiyon) sebebiyle oluşmuştur. 
DESL tedavisi öncesi ve sonrası sinir hasarı tespiti için kullanılan klinik parametreler; 2 
nokta ayrımı, pinprick, light touch ve VAS'tır. 6 ila 48 ay arası takibi yapılan hastaları 2 
yıldan daha az ve 2 yıl ve daha fazla olmak üzere iki gruba ayırılmıştır.
Çalışma sonuçlarına göre 55 hastada da istatistiksel olarak anlamlı derecede 
iyileşmenin olduğu ve şikayetlerinin azaldığı görülmüştür (p<0.05). 14 hasta ise 
semptomlarının tamamen geçtiğini ve duyularının normale döndüğü görülmüştür. 1 ay 
içerisinde ve 1 ay sonrasında DESL tedavisine başlamanın iyileşme açısından istatiksel 
olarak fark olmadığı (p>0.05), ancak 1 ay içerisinde DESL tedavisine başlanan hastalarda 
klinik testlerde daha başarılı olduğu görülmüştür. Seans sayısı iyileşme üzerinde etkili 
bulunmamasına rağmen (P<0.05), iki hasta grubunda da iyileşme olduğu görülmüştür. 
Tedavi sonrası takip süresinin iyileşme üzerinde istatiksel olarak anlamlı olmadığı 
bulunmuştur (p>0.05). Ortognatik cerrahi geçiren hastalarda iyileşmenin, diğer cerrahi 
işlemler geçirenlere oranla istatiksel olarak daha az olduğu görülmüştür (p<0.05). Hastaları 
yaşlarına göre değerlendirdiğimizdeyse 35 yaş ve altı hastalar arasında da iyileşme 
açısından istatiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0.05). Rejenerasyon kapasitesi 
genç hastalarda daha fazla olduğundan için 35 yaş altı hastalarımızda daha iyi bir iyileşme 
beklemekteydik fakat etkisi istatistik bir fark yaratacak kadar yeterli değildi.
Çalışmamızın sonuçlarına göre noninvaziv bir tedavi yöntemi olan DESL tedavisinin 
IAS hasarı oluşan bireylerde kullanılabilecek etkili bir yöntem olabileceği görülmüştür.

Abstract:
One of the complications that may occur after maxillofacial surgery is inferior 
alveolar nerve (IAS) damage. There are various methods for the treatment of IAS injury, and 
one of them is low energy level laser (DESL) therapy. DESL in dentistry; It is used in many 
areas such as accelerating wound and bone healing after surgery, analgesic and antiinflammatory effects, treatment of gum diseases, treatment of herpes labialis and herpetic 
gingiveostomatitis, treatment of soft tissue lesions, treatment of nerve damage and TMJ 
disorders. In our study, we aimed to evaluate the effect of DESL treatment on IAS damage.
Our study consists of 55 patients (range 15-80 years old; mean age 35.69±11.87), 
including 39 women and 16 men. 22 of the inferior alveolar nerve injuries were caused by 
orthognathic surgery and 44 were due to other surgical procedures (twenty-eight surgery, 
implant surgery, fracture, cyst enucleation, bone augmentation, root canal treatment, 
injection). Clinical parameters used to detect nerve damage before and after DESL treatment; 
2 point discrimination, pinprick, light touch and VAS. Patients who were followed up 
between 6 and 48 months were divided into two groups: less than 2 years and 2 years or 
more.
According to the study results, a statistically significant improvement was observed 
in all 55 patients and their complaints decreased (p<0.05). In 14 patients, it was observed 
that their symptoms completely resolved and their senses returned to normal. It was observed 
that starting DESL treatment did not make a statistical difference in terms of recovery 
(p>0.05), but patients who started DESL treatment within 1 month were more successful in 
clinical tests. Although the number of sessions was not found to have an effect on recovery 
(P<0.05), improvement was observed in both patient groups. It was found that the posttreatment follow-up period was not statistically significant on recovery (p>0.05). It was 
observed that the recovery in patients who underwent orthognathic surgery was statistically 
less than in those who underwent other surgical procedures (p<0.05). When we evaluated 
the patients according to their ages, no statistically significant difference was found in terms 
of recovery. (p>0.05). Since young patients have a high regeneration capacity, we expected 
a better recovery in patients under 35 years of age, but the effect was not sufficient to create 
a statistical difference.
 According to the results of our study, DESL treatment, which is a noninvasive treatment 
method, can be an effective method that can be used in individuals with IAS damage.