İlköğretim okullarında görevli yöneticilerin kullandıkları güdüleme araçları ile öğretmenlerin güdülenme düzeylerinin ilişkisi
Relationship between the motivational means used by school managers and the level of teacher motivation
Yazar: DİLBER GÜRSOY UZ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. GÜLSEN ÜNVER
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Bölümü / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Eko. Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi, Teftişi, Planlaması ve Ekonomisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2009
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim yönetimi = Educational administration ; Motivasyon = Motivation ; Okul yöneticileri = School administrators ; Yöneticiler = Managers ; Öğretmenler = Teachers ; İlköğretim = Primary education ; İlköğretim okulları = Primary education schools

Özet:
Yarınlarımızı oluşturan yeni nesillerin yetişmekte olduğu eğitim örgütlerinde verimin yükseltilmesi, başarının sağlanması ve öğretmenlerin iş doyumuna ulaşabilmeleri için örgüt içerisinde güdülenmeyi sağlayan bir ortamın oluşturulması son derece önemlidir. Böylesi bir ortamın yaratılmasında en büyük görev okul yöneticilerine düşmektedir. Öğretmenlerin işlerine karşı olan güdülenmişlik derecesi onların verimlilik ve başarısını da etkilemektedir.Bu çerçevede gerçekleştirilen çalışmanın amacı; İzmir ili merkez ilçelerindeki resmi ilköğretim okulu yöneticilerinin, okullarında çalışmakta olan öğretmenlerin bireysel ve örgütsel ihtiyaçlarını karşılamak ve örgütün amaçlarını geliştirmek için psiko-sosyal, örgütsel- yönetsel ve maddi güdüleme araçlarını kullanma sıklığı, öğretmenlerin bu araçlarla güdülenme derecesini ve bu iki değişken arasında ilişki olup olmadığını saptamaktır. Çalışmada, İzmir ili merkez ilçelerindeki resmi ilköğretim okullarından oransız küme örnekleme yöntemiyle seçilmiş okullarda 2007 - 2008 eğitim yılında çalışmakta olan öğretmenlerden ulaşılabilen ve gönüllü olan 418 öğretmen üzerinde bir uygulama yapılmıştır.Veriler ölçek kullanılarak toplanmıştır. Bu ölçek, güdüleme araçlarının kullanılma sıklığı ve öğretmenlerin güdülenme dereceleri olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Ölçekteki 31 maddenin, psiko-sosyal, örgütsel-yönetsel ve maddi güdüleme araçları olarak üç alt boyutta toplandığı geçerlik ve güvenirlik çalışmalarıyla doğrulanmıştır. Veri analizi için frekans, yüzde, aritmetik ortalama ve Pearson Korelasyon Katsayısı hesaplanmıştır.Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, en sık olarak örgütsel-yönetsel boyuttaki güdüleme araçlarının, en az sıklıkta da maddi boyuttaki güdüleme araçlarının kullanıldığı saptanmıştır. Öğretmenlere göre, en fazla güdüleyen davranışlar örgütsel-yönetsel boyuttaki davranışlar, en az güdüleyen davranışlar ise maddi boyuttaki davranışlardır. Yapılan korelasyon analizinde her üç boyuttaki güdüleme araçları ile öğretmenlerin güdülenme düzeyleri arasında orta düzeyde anlamlı bir ilişki çıkmıştır.Anahtar Kelimeler: Okul Yöneticisi, Öğretmen, Güdüleme, Güdüleme Araçları, Güdülenme

Abstract:
Creating an atmosphere which provides motivation within the organization is very important to increase the efficiency, to obtain achievement, and for teachers to attain the job satisfaction in educational institutions where the new generation who will form our future are educated. The vital part of the job to create such an atmosphere has been the school principals? responsibility. The motivation level of teachers for their job affects their productivity and success.The purpose of this study which was carried out in this frame was to determine the frequency of the usage of the psycho-social, organizational-administrative and economical motivation means by state primary school principals of the main districts of İzmir to meet the individual and institutional needs of teachers and to develop the institutional aims. In this study, the survey was applied to 418 volunteered teachers who worked in schools which were chosen using unproportional cluster sample method among the state primary schools in main districts of İzmir in 2007 ? 2008 school year.Data was collected by using a scale. This scale has two parts: the frequency of the usage of motivation means and the level of teachers? motivation. It was verified by validity and credibility studies that all the 31 items of the scale were grouped in psycho-social, organizational-administrative and economical sub-dimensions. Frequency, percentage, arithmetic means and Pearson Correlation Coefficient computations were used for data analysis.Findings indicated that, the motivation means in organizational-administrative sub-dimension were used the most and the motivation means in economical sub-dimension were used the least. According to the teachers, the most motivating behaviors were in organizational-administrative dimension and the least motivating behaviors were in economical dimension. In the analysis of correlation, there was an average level of meaningful relation between the motivation means and the teachers? motivation levels in all three dimensions.Keywords: School Principal, Teacher, Motivation, Motivation Means, Being Motivated