Anadolu-Sak Zekâ Ölçeği'nin dijital uygulaması d-ASİS'in geçerlik ve güvenirlik çalışması
Digital application of Anadolu-Sak Intelligence Scale d-ASIS's validity and reliability study
Yazar: BÜŞRA SERTEL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMET BAHADIR AYAS
Anadolu Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Özel Eğitim Ana Bilim Dalı / Üstün Zekalılar Öğretmenliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Geçerlik = Validity ; Güvenilirlik = Reliability ; Psikometrik ölçümler = Psychometric measurements ; Psikometrik özellikler = Psychometric characteristics ; Sayısallaştırma = Digitization ; Zeka testleri = Intelligence tests ; Zeka ölçümü = Intelligence scale ; Ölçekler = Scales ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Üstün yetenek = Gifted

Özet:
Bu çalışmada Anadolu-Sak Zekâ Ölçeği'nin (ASİS) dijital uygulaması d-ASİS'in geçerlik ve güvenirliğini araştırmak ve ASİS'in görsel alt testlerinin dijital uygulama ile uygulanabilirliğini ortaya koymak amaçlanmıştır. Çalışma 2018-2019 eğitim öğretim yılında, Eskişehir ilinde bir devlet okulunda 329 katılımcıyla gerçekleştirilmiştir. 292 öğrenciye ASİS standart form- d-ASİS, 37 öğrenciye ise d-ASİS – ASİS standart form sırası ile uygulama yapılarak veriler iki aşamada toplanmıştır. d-ASİS'in psikometrik özellikleri incelenirken güvenirlik kapsamında iç tutarlılık (Cronbach's Alpha) ve kodlayıcılar arası güvenirlik (Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı) analizleri yapılmıştır. Alpha değerlerinin alt test ve endeks bazında .82-.96 arasında değerler alması nedeniyle iç tutarlılık güvenirliğinin iyi ve mükemmel düzeyde olduğu, kodlayıcılar arası güvenirliğin ise mükemmel düzeyde olduğu bulunmuştur (r=1.00, p< .001). Uyum geçerliği incelemesinde d-ASİS ve ASİS puanları arasında anlamlı ve yüksek korelasyon katsayıları elde edilmiştir (r=.55-.91 arası; p<.001). Gelişimsel geçerlik kapsamında d-ASİS puanlarının yaş ile .49-.78, eğitim düzeyi ile .48-.77 arasında orta ve yüksek düzeyde anlamlı korelasyon katsayıları hesaplanmıştır. Zamandaş geçerlik kapsamında d-ASİS ve ders not ortalamaları arasındaki ilişkinin korelasyon değerleri .32-.70 aralığında hesaplanmış ve d-ASİS ile akademik başarı arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Sonuç olarak d-ASİS'in alternatif bir ölçme aracı olarak kullanılmasına yönelik bilimsel kanıtlar sunulmuştur.

Anahtar Sözcükler: Anadolu-Sak zekâ ölçeği, ASİS, Dijital uygulama, Güvenirlik,      Geçerlik.

Abstract:
This study aims at examining the validity and reliability of d-ASIS –the digital application of Anadolu-Sak Intelligence Scale (ASIS)- and demonstrating the digital applicability of visual sub-scales of ASIS. The study was conducted in 2018-2019 academic year, in a state school of the city of Eskisehir with 329 participants. The data were collected in two stages by applying ASIS standard form - d-ASIS order to 292 students and d-ASIS - ASIS standard form order to 37 students. While examining the psychometric properties of d-ASIS, for reliability analysis, internal consistency (Cronbach's Alpha)  and inter-coded reliability  (Pearson Product-Moment Correlation Coefficient) analyzes were performed. Since alpha values were between .82 and .96 on the basis of subtest and index, internal consistency reliability was found to be good and excellent, and inter-coded reliability was excellent (r = 1.00, p <.001). In convergent validity analysis, the correlation scores between d-ASIS and ASIS scores were found to be meaningful and high (r=.55-.91, p<.001). In terms of developmental validity, d-ASIS scores had moderate and high correlation scores with age (r=.49-.78) and education levels (r=.48-.77).Correlation values of the relationship between d-ASIS and course grade averages within the context of concurrent validity were found to be between .32 and .70, while a positive relationship between d-ASIS and academic achievement was observed. As a result, scientific evidence is presented for using d-ASIS as an alternative measurement tool.

Keywords: Anadolu-Sak intelligence scale, ASIS, Digital application, Reliability, Validity.