Mobil işletim sistemleri arayüz tasarımlarının görsel iletişim açısından incelenmesi
An analysis of mobile operation system interfaces designfrom the perspective of visual communication
Yazar: FUAT BOĞAÇ EVREN
Danışman: DOÇ. DR. GÖKÇE KEÇECİ
Yakın Doğu Üniversitesi / Yurtdışı Enstitü / Medya Ve İletişim Çalışmaları Ana Bilim Dalı / Medya ve İletişim Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: İletişim Bilimleri = Communication Sciences

Özet:
Bu çalışma, insanların günlük hayatında önemli bir yer edinen mobil iletişim cihazlarıyla sürekli etkileşim halinde bulunması gerçeğini göz önünde bulundurarak, bu cihazlarla kullanıcıların etkileşim kurma biçimlerini ve sorunlarını, arayüz tasarımı üzerinden incelenmesi amacını taşımaktadır. Mobil iletişim cihazları, iletişim teknolojilerinin tarihsel değişimlerine ve gelişimlerine bakıldığında "yeni iletişim teknolojileri" başlığı altında değerlendirilmektedir. Bu nedenle öncelikle "Yeni İletişim Teknolojileri ve Kitle İletişimi" ile "Yeni İletişim Teknolojilerinin Temel Özellikleri" başlıkları altında gerekli literatür taramaları yapılarak, ilgili tanımlamalara ve konular hakkındaki çeşitli görüşlere yer verilmiştir. Bunlarla birlikte özelinde mobil iletişim teknolojilerine ilişkin tanımlamalar ve bu teknolojilerin tarihsel değişim ve gelişim süreçleri "Mobil İletişim Teknolojileri" başlığı altında açıklanmaya çalışılmıştır. Ayrıca yeni iletişim teknolojileriyle kullanıcı ilişkisini açıklayabilmek için teknolojik determinizm kavramıyla ve söz konusu ilişkiyi tartışan iki farklı yaklaşıma da "Mobil İletişim Teknolojileri – Kullanıcı İlişkisi" başlığı altında yer verilmeye çalışılmıştır. Mobil iletişim teknolojilerinde görsel iletişim kavramını açıklayabilmek için "Arayüz Tasarımı", "Arayüz Tasarımında Kullanılabilirlik", "Kullanıcı Odaklı Arayüz Tasarımı" ve "Arayüz Tasarımında Etkileşim" başlıkları altında literatür taranarak tanımlamalar yapılmıştır. Söz konusu kavramlar doğrultusunda Android ve IOS işletim sistemleri temel grafik tasarım ilkeleri çerçevesinde incelenmiştir. Çünkü arayüzün temel grafik tasarım ilkeleri gözetilerek tasarlanması, ortaya çıkacak tasarımı başarılı ve kullanılabilir kılmayı sağlamaktadır. Ayrıca kullanıcının arayüzle direkt temas ve etkileşim halinde olması nedeniyle arayüz tasarımının mobil işletim sisteminin kullanılabilirliğini doğrudan etkilediği söylenebilir. Bu nedenle Android ve IOS işletim sistemleri arayüz tasarımlarında kullanılabilirliğin ölçülmesi amacıyla ilgili odak gruplarına yönelik saha araştırması yapılmıştır. Temel grafik tasarım ilkeleri açısından her iki arayüzde kısmen başarılı olurken, katılımcılardan elde edilen veriler doğrultusunda arayüzlerin kullanılabilirlik açısından da kısmen başarılı olduğu görülmüştür. Ayrıca her iki arayüzde de diğerinden öne çıkacak ne işlevsel ne de görsellik açısından bir ayrıcalık bulunmamaktadır. Bu sonuçla kullanıcıya vaat edebilecekleri ve
sunabilecekleri şeylerin aynı olduğu söylenebilir.

Abstract:
This study aims to analyse users' way of interaction as well as problems with
mobile communication devices, considering the fact that mobile communication
technologies play a big part of people's lives. Regarding the historical development
of communication technologies, mobile communication devices, one can consider
them as parts of "new communication technologies." Therefore, a literature review
has been made in the fields of "New Communication Technologies" and "The
Fundamental Features of New Communication Technologies" to show this relation.
Specifically, definitions and historical perspective in mobile communication
technologies and its development have also shown in a section enetitled "Mobile
Communication Technologies." In order to show the relationship between users and
new communication technologies, two different perspectives are shown:
technological determinism and "Mobile Communication Technologies and its
Relationship with Users."
In order to explain communication in mobile communication technologies,
"Interface Design," "Usability in Interface Design," "User Centred Interface
Design," and "Interplay/interaction in Interface Design" were analysed. While doing
this, IOS and Android operating systems were studied based on the fundamentals of
graphic design because if these considered the basics of graphic design, then it makes
the design useful and successful. Because user directly interacts with the interface, it
can be argued that interface design influences the usability of mobile operating
systems directly. Thus, in order to measure the usability in Android operating system
and IOS, a field work was done with focus groups.
Although according to basic graphic design principles, both operating
systems were found as partially successful, data taken from users showed the fact
that they are relatively successful in terms of usability too. Besides, none of the
interfaces had any priority or privilege in terms of neither in terms of design nor in
terms of functionality. Consequently, it can be argued that both give users the same
thing.