Obez çocuk ve ergenlerde, alkolik olmayan yağlı karaciğer hastalığı gelişen ve gelişmeyen hastaların biyokimyasal parametrelerinin karşılaştırması
Comparison of biochemical parameters in obese child and adolescent patients with and without NON-alcolic fatty liver disease
Yazar: HAKAN ERYILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. RIZA TANER BARAN
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi​ / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2022
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Alanin aminotransferaz =   ; Biyokimyasal özellikler = Biochemical properties ; Ergenler = Adolescents ; Karaciğer hastalıkları = Liver diseases ; Karaciğer yağlanması = Fatty liver ; Kolesterol-HDL = Cholesterol-HDL ; Obezite = Obesity ; Çocuk obezitesi = Pediatric obesity ; Çocuklar = Children ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Amaç: Çocuk endokrinoloji polikliniğine başvuran çocuk ve ergen obez 
hastaların karaciğer yağlanma oranı tespit edilecek ve karaciğer yağlanması olan ve 
olmayan gruplar arasında, yaş, cinsiyet, boy-kilo sds, Vki sds değerleri ve obez 
çocuklarda rutin istenen biyokimyasal tetkikler karşılaştırılıp anlamlılıkları
araştırılacaktır.
Gereç ve Yöntem: 01.01.2019-01.06.2022 tarihleri arasında S.B.Ü. Antalya 
Eğitim ve Araştırma Hastanesi çocuk endokrinoloji polikliniğine başvuran yaklaşık 
1500 obezite (Vücut kitle indeksi (VKİ) ≥ 95. persentil) tanılı çocuk ve ergen hastanın 
dosyaları retrospektif olarak incelendi. Bu hastalardan ve dışlama kriterleri sonrasında 
kalan 292 hasta çalışmaya dahil edildi. 
Bulgular: Araştırılan verilerden istatistiksel olarak anlamlı olanlar; yaş 
ortalaması; alkolik olmayan yağlı karaciğer hastalığı (NAFLD) bulgusu olmayanların 
146,76±4,06 ay (24-214), olanların 160,94±2,52 ay (24-210) (p=0,021), Kilo sds 
NAFLD olanlarda 3,34±0,07 (1,09-6) , olmayanlarda 2,84±0,1(1,31, 5,68) (p<0,001), 
VKİ sds NAFLD olanlarda 2,56±0,07 (1,72-4,64), NAFLD olmayanlarda 2,95±0,04
(1,65-4,66) (p<0,001), Alanin aminotransferaz (ALT) ortalaması NAFLD olmayan 
grubun 18,43±0,68U/L iken olan grubun 45,27±2,83U/L (P<0,001), Aspartat 
aminotransferaz (AST) ortalama; Ultrason görüntülemede (USG) NAFLD olmayan 
grupta 21,8±0,77 U/L, NAFLD olan grupta 32,28±1,48U/L (p<0,001), Trigliserit (TG)
NAFLD' si olmayan grubun 109,38±5,46 mg/dL, olan grubun 132,49±5,35 (p=0,030), 
çok düşük yoğunluklu lipoprotein (VLDL) NAFLD olmayanlarda 21,87±1,09 mg/dL 
NAFLD olanlarda 26,63±1,04 mg/dL (p=0,002), Homeostatic Model Assessment for 
Insulin Resistance (HOMA-IR) NAFLD'si olan grubun 4,34±0,17 olmayan grubun 
3,34±0,19 (p=0,011) olarak saptandı. İstatistiksel olarak anlamlı farklılık içermeyen 
veriler; Boy sds NAFLD bulgusu olmayanlarda 0,67±0,11 (-1,313,65), NAFLD 
olanlarda 0,76±0,07 (-1,63-3,58) ve (p=0,476), NAFLD' si olan grubun TSH 
ortalaması 2,9±0,103 mIU/ml iken olmayan grubun 2,77±0,143mUL/ml (p=0,440), 
serbest tiroksin (sT4) NAFLD olanlarda 0,86±0,13 ng/dl, olmayanlarda 0,84±0,16
ng/dl, (p=0,380), serbest Tiriiyodotironin (sT3) NAFLD olmayanlarda 4,28±0,08 ng/L 
, olanlarda 4,18±0,06 ng/L (p=0,390), glikolize hemoglobin (Hba1c) NAFLD'si olan 
x
grubun 5,48±0,04 olmayan grubun 5,52±0,09 (p=0,713), total kolesterol NAFLD 
olmayan grupta 172±2,47 mg/dL iken olan grupta 173,58±2,47 mg/dL (p=0,700),
NAFLD' si olmayan grubun düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL) 100,57±3,59 mg/dL 
olan grubun 99,71±2,59 mg/dL (p=0,840), yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL)
ortalama değeri NAFLD' si olmayan grupta 48,42±1,1 mg/dL iken olan grupta 
46,23±0,68 mg/dL (p=0,820) olarak bulundu.
Sonuç: Obez çocuklarda NAFLD görülme sıklığının artışı; erkek cinsiyet, yaş, 
vki sds, kilo sds , ALT, AST, trigliserit, HOMA-IR , VLDL değerlerinin artışı ve HDL 
değeri düşüklüğü ile istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. LDL, total kolesterol, 
TSH, sT3, Hba1c artışları, sT4 azalması ve boy sds değişimleri obez çocuklarda 
NAFLD görülme sıklığı arasında anlamlı bir ilişki görülmemiştir.

Anahtar kelimeler: alt, çocuk, hdl, homo-ır, nafld, obezite

Abstract:
Aim: The rate of hepatic steatosis in pediatric and adolescent obese patients 
who applied to the pediatric endocrinology outpatient clinic will be determined and 
the significance of age, gender, height-weight sds, Bki sds values and routinely 
requested biochemical tests in obese children will be compared between the groups 
with and without hepatic steatosis.
Materials and methods: The files of approximately 1500 children and 
adolescent patients with obesity (BMI ≥ 95th percentile) who applied to the pediatric 
endocrinology outpatient clinic at S.B.U Antalya Training and Research Hospital 
between 01.01.2019 and 01.06.2022 were reviewed. Of these patients and after the 
exclusion criteria, the remaining 292 patients were included in the study. Patient data 
were reviewed retrospectively.
Results: Statistically significant ones among the researched data; The average 
age; Those without signs of non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD) were 
146.76±4.06 months (24-214), those with 160.94±2.52 months (24-210) (p=0.021), 
Weight sds 3 in those with NAFLD, 34±0.07 (1.09-6), 2.84±0.1(1.31, 5.68) (p<0.001) 
in patients without BMI sds 2.56±0.07 in patients with NAFLD (1, 72-4.64), 2.95±0.04 
(1.65-4.66) (p<0.001) in non-NAFLDs, while the mean Alanine aminotransferase 
(ALT) was 18.43±0.68U/L in the non-NAFLD group 45.27±2.83U/L (P<0.001), 
Aspartate aminotransferase (AST) mean of the group in which was; On ultrasound 
imaging (USG), 21.8±0.77 U/L in the group without NAFLD, 32.28±1.48U/L 
(p<0.001) in the group with NAFLD, 109.38±3 in the group without triglyceride (TG) 
NAFLD 5.46 mg/dL, 132.49±5.35 (p=0.030) in the group with very low density 
lipoprotein (VLDL) 21.87±1.09 mg/dL in those without NAFLD 26.63±1.04 in those 
with NAFLD mg/dL (p=0.002) was calculated as 4.34±0.17 in the group with 
Homeostatic Model Assessment for Insulin Resistance (HOMA-IR) NAFLD and 
3.34±0.19 (p=0.011) in the group without. Data without statistically significant 
difference; Height sds 0.67±0.11 (-1.313.65) in those without NAFLD, 0.76±0.07 (-
1.63-3.58) in those with NAFLD, and (p=0.476) in the group with NAFLD While the 
mean TSH was 2.9±0.103 mIU/ml, the group without it was 2.77±0.143mUL/ml 
(p=0.440), free thyroxine (fT4) 0.86±0.13 ng/dl in those with NAFLD, and 0.84± in 
xii
those without 0.16 ng/dl, (p=0.380), free Thyriiodothyronine (fT3) 4.28±0.08 ng/L in 
non-NAFLDs, 4.18±0.06 ng/L in those with (p=0.390), glycosylated hemoglobin 
(Hba1c) 5.48±0.04 in the group with NAFLD, 5.52±0.09 (p=0.713) in the group 
without NAFLD, 172±2.47 mg/dL in the group without NAFLD, and 173.58± in the 
group with 2.47 mg/dL (p=0.700), 99.71±2.59 mg/dL (p=0.840) of the group with low 
density lipoprotein (LDL) 100.57±3.59 mg/dL in the group without NAFLD While the 
mean value of high-density lipoprotein (HDL) was 48.42±1.1 mg/dL in the group 
without NAFLD, it was found to be 46.23±0.68 mg/dL (p=0.820) in the group.
Conclusion: Increased incidence of NAFLD in obese children; male gender, 
age, BMI sds, weight sds, ALT, AST, triglyceride, HOMA-IR, VLDL values increased 
and HDL values were found to be statistically significant. LDL, total cholesterol, TSH, 
fT3, Hba1c increases, fT4 decrease and height sds changes did not show a significant 
relationship between the incidence of NAFLD in obese children.

Keywords: alt, child, hdl, nafld, obesity, roc