Otizmli çocukların ebeveynlerinin evlilik uyumları sosyal destek algıları ve anksiyete düzeylerinin değerlendirilmesi
The evaluation of marital adjustment, perceived social support and anxiety levels of parents of children with autism
Yazar: NURAN AVCI
Danışman: DOÇ. DR. TAHSİN ÇELEPKOLU ; YRD. DOÇ. DR. AHMET YILMAZ
Dicle Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2017
Konu: Aile Hekimliği = Family Medicine
Dizin: Ana-baba = Parents ; Anksiyete = Anxiety ; Depresyon = Depression ; Ergen psikiyatrisi = Adolescent psychiatry ; Evlilik = Marriage ; Evlilik uyumu = Marital adjustment ; Otistik bozukluklar = Autistic disorder ; Sosyal destek = Social support ; Çocuk psikiyatrisi = Child psychiatry

Özet:
Giriş ve Amaç: Aile üyelerinden birinin ya da birkaçının geçici veya sürekli hastalığı, görme, işitme, zihinsel veya fiziksel yetersizliği tüm üyelerin uyumunu etkilemekte, en sağlam yapıdaki ailelerin bile dengeleri sarsılabilmektedir. Bu çalışmada amacımız; otizmli çocukların ebeveynlerinin evlilik uyumları, sosyal destek algıları ve anksiyete düzeylerini  kontrol grubu ile  karşılaştırarak ortaya koymaktır.
Materyal ve Metod: Bu çalışma, vaka kontrol tarzında bir çalışma olup, etik kurul onayı ve katılımcıların yazılı onamı alınarak yapılmıştır. Çalışmaya 80 vaka, 90 kontrol grubu olmak üzere 170 kişi katılmış olup, katılımcılara sosyodemografik veri formu,  Çiftler Uyum Ölçeği (ÇUÖ), Hastane Anksiyete ve Depresyon (HAD) Ölçeği ile Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇASDÖ) uygulanmıştır. Verilerin analizi için SPSS (Statistical Package fort he Social Science) 22.0 programı kullanılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların 106'sı (%62,4) kadın 64'ü (%37,6) erkekti. Vaka ve kontrol grubunun yaş ortalamaları sırasıyla; 36,52±6,60 ve 35,20±6,64 idi. Otizmli çocukların yaş ortalaması 8,30±3,85, tanı yaşı 3,44±1,47 idi. Vaka ve kontrol grubunun ÇUÖ ortalamaları sırasıyla; 95,78 ve 104,27 idi (p=0,028). Vaka ve kontrol grubunun HAD ölçek ortalaması sırasıyla; 15,89 ve 14,21 idi (p=0,156). Vaka ve kontrol grubunun  ÇASDÖ ortalaması sırasıyla; 51,30 ve 63,87 idi (p=0,000). Vaka grubundaki ebeveynlerin ÇUÖ puanları ile depresyon skorları arasında negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur (r= ‒0,472). Aynı grupta ÇUÖ toplam puanları ile ÇASDÖ toplam puanları arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur (r=0,435).
Sonuç: Otizmli çocukların ebeveynlerinin evlilik uyumları ve sosyal destek algıları kontrol grubuna göre daha düşük bulunmuştur. Otizmli çocukların ebeveynleri ile kontrol grubunun anksiyete ve depresyon skorları arasında anlamlı farklılık bulunmadı. Otizmli çocuk annelerinin depresyon ve anksiyete düzeyleri babalara göre daha yüksek bulundu. Tek çocuğu olan otizmli çocuk ebeveynlerinin depresyon düzeyleri 2 ve üzerinde çocuk sahibi olanlara göre daha düşüktü. Otizmli çocukların ebeveynlerinin aileden ve özel insandan algıladıkları sosyal destek  arttıkça depresyon düzeylerinin azaldığı görülmüştür. Otizmli çocukların tanılarının daha erken konması için ebeveynlere ve birinci basamaktaki sağlık personeline yönelik farkındalık çalışmaları yapılabilir. Otizmli çocukların ebeveynlerinin otizmli çocuğun beraberinde getirdiği zorluklara alışıp kendilerini uygun hissettikleri anda yeni çocuk sahibi olmaları yönünde aile planlaması hizmetlerini almaları sağlanmalıdır. Otizmli çocuğun tanı tedavi sürecinde ilgili alanlarda çalışan profesyonellerin ebeveynlere maddi ve manevi karşılaşabilecekleri zorluklarda destek olmaları gerekmektedir.

Abstract:
Aim: Temporary or persistent illness of one or more of the family members, sight, hearing, mental or physical disability affects the harmony of all members, even the families in the most robust structure can be shaken. Our aim in this study is; marital adjustment, social support perceptions and anxiety levels of the parents of children with autism compared with the control group.

Material and Methods: This study was a case-control study conducted with ethics committee approval and written consent of the participants. A total of 170 participants including 80 cases and 90 control groups participated in the study. Sociodemographic data form, Dyadic Adjustment Scale, Hospital Anxiety and Depression Scale and Multidimensional Perceived Social Support Scale were applied to participants. SPSS (Statistical Package fort he Social Science) 22.0 program was used for the analysis of the data.

Results: 106 participants (62,4%) were female and 64 (37,6%) were male. Average age  of the case and control group respectively were 36,52 ± 6,60 and 35,20 ± 6,64. The mean age   of children with autism was 8,30 ± 3,85 and mean age of diagnosis was 3,44 ± 1,47. Mean of the DAS of the case and control group respectively were  95,78 and 104,27 (p=0,028).  Mean of the HAD scale of the case and control group respectively were 15,89 and 14,21 (p=0,156).  Mean of the MPSSS of the case and control group respectively were 51,30 and 63,87 (p=0,000). There was a significant negative correlation between DAS scores and depression scores of the parents in the case group (r = ‒0.472). In the same group, there was a significant positive correlation between DAS total scores and the total scores of MPSSS (r = 0.435).

Conclucion: Marital adjustment and perceived social support of parents of  children with autism  was found to be lower than control group. There was no significant difference between  anxiety and depression levels of  the  case and control group.  Depression and anxiety levels of the mothers of a child with autism were found to be higher than those of fathers. Parents of a child with autism who are single children have a depression level lower than those with children over 2 and above. Depression levels decreased as the social support of the parents of  children with autism perceived from the family and a special person increased. Awareness studies can be conducted intended for parents and primary health care personnel so that children with autism can be diagnosed earlier. Parents of children with autism should be accustomed to the difficulties brought by the child with autism and be provided with family planning services in order to feel fit and have new children. Professionals working in related fields need to be supportive to parents in the difficulties they may face materially and spiritually in the process of diagnosis and treatment of child with autism.