Ektopik gebelikte medikal tedavinin başarısız olup cerrahi tedavi gerektiren faktörlerin incelenmesi
Investigation of the factors that make medical treatment failure and require surgical treatment in ectopic pregnancy
Yazar: SONGÜL KARAASLAN YARŞI
Danışman: DOÇ. DR. ESENGÜL TÜRKYILMAZ ŞENER
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2023
Konu: Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology

Özet:
AMAÇ: Ektopik gebelikte metotreksat tedavisinin başarısızlığını predikte eden faktörlerin
saptanması. Bu çalışmada amacımız metotreksat uygulanan hastalarda tedavi başarısını öngören ve
tedaviyi yönlendiren faktörleri saptamaktır.
MATERYAL-METOD: Çalışmada yer alan sürekli değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu grafiksel
olarak ve Shapiro-Wilks testi ile değerlendirildi. Sürekli değişkenlerin hiçbirinin normal dağılıma
uymadıkları belirlendi.
Cerrahiye giden -Kontrol gruplamasına göre yaş, BMI, gravide, parite, Endometrial Kalınlık, kitle
boyutu, Nötrofil/Lenfosit değerlerinin karşılaştırılmasında Mann- Whitney U testi kullanıldı.
Beta HCG değerlerinin ölçüm zamanlarında (1. Gün, 4.Gün, 7.Gün)
karşılaştırılmasında Bağımlı örneklem Friedman's testi kullanıldı. İkili karşılaştırmalarda
bonferroni düzeltmesi yapılarak analiz sonuçları verilmiştir.
Cerrahiye gitme durumu ile ilişkili potansiyel risk faktörleri çok değişkenli lojistik
regresyon analizleri ile incelendi. Sonuçlar Odds oranı (Exp(B)) ve % 95 güven aralığı olarak
verildi.
İstatistiksel analizler ve hesaplamalar için IBM SPSS Statistics 21.0 (IBM Corp.
Released 2012. IBM SPSS Statistics for Windows, Version 21.0. Armonk, NY: IBM Corp.)
ve MS-Excel 2007 programları kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak
kabul edilmiştir

BULGULAR: Cerrahiye giden grubundaki bireylerin %87.5'inde (n=49) FKA yok, %12.5'inde (n=7) FKA
var iken, mtx ile tedavi olan ve cerrahiye gitmeyen (kontrol) grubundaki bireylerin tamamında FKA
yoktur. Hasta grubundaki bireylerin endometrial kalınlık ortalaması 10.21±4.82 mm, kontrol
grubunda yer alan bireylerin endometrial kalınlık ortalaması 7.71±4.25 mm olduğu belirlendi
(p=0.002).

Tek doz MTX uygulanan ve başarısız olup cerrahiye giden grupla kontrol grubu arasında 1. Gün, 4.
Gün ve 7. gün Beta HCG değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir.
p<0.001.
Tek doz MTX uygulanan ve cerrahiye giden gruptaki bireylerin 4. güne göre 7. gün
Beta HCG değerlerinde ortalama %51.14±247.35 artış olurken, kontrol grubundaki bireylerde
%-30.79±24.03 azalma olmuştur. Hasta ve Kontrol grupları arasında 4. güne göre 7. gün Beta
HCG düşme değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir.
İki doz MTX uygulanan ve ardından cerrahiye giden (Hasta) grubundaki bireylerin 1. Gün
Beta HCG ortalaması (6994.62±4601.72), 4. Gün Beta HCG ortalaması 6256.71±3456.05, iki
doz mtx uygulanan ve tedavi olan (kontrol) grubundaki bireylerin 1. Gün Beta HCG
ortalaması 2647.50±2667.72 ve 4. Gün Beta HCG ortalaması 2159.17±2337.63 anlamlı olarak
birbirinden farklıdır.
Endometrial Kalınlığın cerrahiye gitme riskini 1.118 kat arttırdığı tespit edilmiştir
SONUÇ: Biz bu çalışmamızda metotreksat tedavisi için doğru hasta seçimini kolaylaştırmak adına bazı
laboratuar ve görüntüleme yöntemlerini inceledik. Böylece tedavi başarısı öngörülüp gereksiz
metotreksat uygulamalarını ve hospitalizasyon süresini azaltmayı amaçladık.
Sonuç olarak bu çalışmamızda gördük ki metotreksat tedavisinin uygulandığı sırada Beta HCG
değeri,endometriyal kalınlık, FKA varlığı metotreksat başarısını etkilemektedir.
Çalımamızda FKA varlığı ve endometriyal kalınlık ortalamasının 10.21±4.82 mm olması metotreksat
başarısını anlamlı ölçüde azalttığı saptanmıştır. MTX tedavisi yapacağımız hastaları seçerken tek doz
uygulama için 4858 Mıu/ML üzerinde BHCG değerleri ve enedometril kalınlığın 10.2 ve üzerinde
olması başarısızlık için risk faktörleridir.

Anahtar kelimeler: ektopik gebelik, metotreksat, β-hCG, salpenjektomi

Abstract:
Background: Identification of characteristics that indicate methotrexate treatment failure in ectopic
pregnancy. Determining the treatment-directing factors and predicting treatment efficacy in patients
undergoing methotrexate is the objective of this research.
Material and Method: The suitability of the continuous variables in the study to normal distribution
was evaluated graphically and with the Shapiro-Wilks test. It was found that none of the continuous
variables had a normal distribution.
Mann-Whitney U test was performed to compare the surgical and control groups in terms of age,
BMI, gravida, parity, endometrial thickness, mass size, and Neutrophil/Lymphocyte values.
Dependent sample Friedman's test was used to compare beta HCG values at measurement
times (Day 1, Day 4, Day 7). Analysis results are given by making Bonferroni correction in pairwise
comparisons.
Multivariate logistic regression analysis were used to investigate potential risk factors related
with the necessity for additional surgery. Results are given as Odds ratio (Exp(B)) and 95% confidence
interval.
IBM SPSS Statistics 21.0 (IBM Corp. Released 2012. IBM SPSS Statistics for Windows, Version
21.0. Armonk, NY: IBM Corp.) and MS-Excel 2007 programs were used for statistical analyzes and
calculations. Statistical significance level was accepted as p<0.05
Results: Among the individuals in the surgery group, a majority of 87.5% (n=49) did not exhibit Fetal
Heart Rate (FHR), while a minority of 12.5% (n=7) did display FHR. On the other hand, every
individual in the control group, who were treated with MTX and did not undergo subsequent surgery,
did not demonstrate FHR. The study findings revealed that the mean endometrial thickness among
individuals in the patient group was 10.21±4.82 mm, whereas the mean endometrial thickness
among individuals in the control group was 7.71±4.25 mm (p=0.002).
A statistically significant difference was observed in the Beta HCG values on Day 1, Day 4, and
Day 7 between the group that received a single dosage of MTX and underwent surgery due to failure,
and the control group. (p < 0.001).
The individuals in the group who got a single dosage of MTX and had surgery experienced an
average increase of 51.14±247.35% in their Beta HCG values on the 7th day compared to the 4th day.

In contrast, the persons in the control group experienced a reduction of -30.79±24.03% in their Beta
HCG values. A statistically significant distinction was observed between the groups of Patient and
Control with regards to the reduction of Beta HCG levels on the 7th day in comparison to the 4th day.
The average Beta HCG level on the first day for participants in the (Patient group) group who
underwent surgery after receiving two doses of MTX was found to be 6994.62±4601.72. On the
fourth day, the average value of Beta HCG was determined to be 6256.71±3456.05. The average Beta
HCG levels on Day 1 for individuals in the control group who were treated after receiving two doses
of MTX were 2647.50±2667.72, while the mean Beta HCG levels on Day 4 were 2159.17±2337.63.
The comparison between two groups was significantly different from each other.
It has been discovered that endometrial thickness increases the risk of surgery by 1,118
times.
Conclusion: This study aimed to investigate several laboratory and imaging techniques that can aid in
the identification of appropriate candidates for methotrexate treatment. Therefore, our objective
was to predict the likelihood of therapeutic success and minimize the unnecessary dose of
methotrexate as well as reduce hospitalization time.
As a result, we saw in this study that Beta HCG value, endometrial thickness, and the
presence of FHR at the time of methotrexate treatment affect the treatment success.
The presence of FKA and an average endometrial thickness of 10.214.82 mm were found to
significantly decrease methotrexate treatment success in our study. When selecting patients for MTX
treatment, BHCG levels greater than 4858 Miu/ML for a single dosage and endometrial thickness
greater than 10.2 are risk factors for failure.
Key words: ectopic pregnancy, methotrexate, β-hCG, salpingectomy