Anında dentin örtüleme işlemi ve diş yüzeyi temizleme yöntemlerinin universal rezin simanların mikroçekme bağ dayanıklılığına etkisi
The effect of immediate dentin sealing and tooth surface cleaning methods on the microtensile bond strength of universal resin cements
Yazar: OĞULCAN YÜCEL
Danışman: PROF. DR. MİNE DÜNDAR ÇÖMLEKOĞLU
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Dental protezler = Dental prosthesis ; Protetik diş tedavisi = Prosthetic dental treatment

Özet:
Geçici simanların diş yüzeyinden temizlenmesi, kalıcı simantasyonun başarısını etkileyebilmektedir. Adeziv rezin simanların bağlanma dayanımlarını arttıran bir yöntem olan anında dentin örtüleme (IDS) diş preparasyonundan hemen sonra dentin yüzeylerine adeziv ajanın uygulanmasıyla gerçekleşir, geçici siman artıklarının çıkarılmasını kolaylaştırır. Temizleme işlemi için mekanik ve kimyasal yöntemler kullanılabilir. Bu nedenle IDS uygulaması ve farklı temizleme yöntemlerinin mikro çekme bağ dayanımlarının etkisinin karşılaştırılması düşünülmüştür. Çalışmada 30 adet çürüksüz, restorasyonsuz çekilmiş insan 3.molar dişleri kullanıldı. Dişlerin okluzal 1/3'lük bölümleri düz olacak şekilde mine tabakaları kaldırıldı. Okluzal yüzeyler zımpara kağıtları ile su soğutması altında pürüssüzleştirildi. 15 adet dişe yüksek viskoziteli bir bonding ajanı ( Clearfil SE Bond, Kuraray Noritake Dental Inc., Japonya) ile anında dentin örtüleme (IDS) uygulanırken (çalışma grubu) diğer 15 dişe herhangi bir işlem yapılmadı (kontrol grubu). Kalıcı restorasyon için 18x18x8 boyutlarında dikdörtgen prizmalar tasarlandı (Bego Camcreate, Bego, Almanya), 3 boyutlu baskı aygıtı ile (Bego Varseo XS, Bego, Almanya) seramik dolgulu hibrit rezinden (Bego Varseosmile Crown Plus) 30 adet örnek üretildi. Etil alkol (%99) ile ultrasonik banyo yapıldıktan sonra restorasyonların polimerizasyonu, kürleme cihazında (Bego Otoflash, Bego, Almanya) 4500 atım ışık ile tamamlandı. Otopolimerizan akrilden (Temdent Classic, Schütz Dental GmbH, Rosbach, Almanya) elde edilen küpler (20x20 mm), çalışma ve kontrol grubundaki tüm dişlere öjenol içermeyen bir geçici siman (Cavex Temporary Cement, Cavex B.V, Hollanda) ile simante edildi bir hafta oda sıcaklığındaki distile suda bekletildi. Ardından küpler diş yüzeylerinden dikey kuvvet uygulanarak ayrıldı. IDS(+)(n=15; n=3)ve IDS(-)(n=15; n=3) grupları için bir periodontal temizlik aleti kullanılarak yüzeydeki geçici siman uzaklaştırıldı ve temizlik protokolleri (pomza, pomza+marsilya sabunu, EDTA, kumlama ve LAZER)  uygulandı. 3D baskı rezin bloklar bir universal rezin siman (Bifix QM, Voco, Almanya) ile simante edilerek  her yüzeyden 40'ar sn LED ışık uygulandı. Simantasyondan sonra yaşlandırma işlemi ( termosiklus aygıtı, 5°C-55°C ; 5000 döngü) gerçekleştirildi. 
Tüm dişlerden mikrobarlar (1.2x1.2x8 mm, n=10) elde edildi (Isomet 1000, Buehler, Lake Bluff IL, ABD). Mikroçekme testleri (Moddental Microtensile Tester, Esetron, Ankara) uygulandı. Elde edilen verilere istatistiksel analiz uygulandı (SPSS 20.0, =0.05, Kolmogorov-Smirnov, Shapiro-Wilk, Levene Testi, Tek Yönlü ANOVA, Bonferroni, Kruskal Wallis). Her grubu temsil eden örneklere fraktografik analiz (SEM- Evo MA10, Carl Zeiss AG., Oberkochen, Almanya 250x, 1000x, 2500x, 5000x) uygulandı. Ortalama mikroçekme bağ dayanımı (μTBS) değerlerine (MPa±SS) göre gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu görülmüştür (p<0.001).  Pomza IDS(-) grubu μTBS değeri (7.8±1.1), Pomza+sabun IDS(+)(12.9±1.7), LAZER IDS(+)(14.2±1.4) grupları ve Kumlama IDS(+)(15.7±1.9) grubuna göre daha düşüktü (p<0.001). EDTA IDS(-)(8.9±1.1),  Pomza+sabun IDS(+)(12.9±1.7), LAZER IDS(+)(14.2±1.4) ve Kumlama IDS(+)(15.7±1.9) gruplarına göre daha düşük (p<0.001) bulunmuştur. EDTA IDS(+)grubu (10.4±0.7),  Kumlama IDS(+)(15.7±1.9) grubuna göre daha düşük (p<0.001); Pomza IDS(+)grubu (10.8±2.3) , Kumlama IDS(+)(15.7±1.9) grubuna göre daha düşük (p<0.001). Pomza+sabun IDS(-) (10.8±1.7); Kumlama IDS(+)(15.7±1.9) grubuna göre daha düşük (p<0.001) bulunmuştur. Pomza IDS(+)(10.8±2.3) ile Pomza IDS(-)(7.8±1.1) (p=0.002); Pomza+sabun IDS(+)(12.9±1.7) ile Pomza+Sabun IDS(-)(10.8±1.7) grupları (p=0.010);  EDTA IDS(+)(10.4±0.7) grubu ile EDTA IDS(-)(8.9±1.1) (p=0.002); Kumlama IDS(+)(15.7±1.9) ile Kumlama IDS(-)(11.1±2.2) grupları (p<0.001) ile LAZER IDS(+)(14.2±1.4) ve LAZER IDS(-)(11.0±0.8) grupları arasındaki farklılıklar anlamlıdır (p<0.001). Prepare diş yüzeyi temizleme işlemlerinin, anında dentin örtüleme (IDS) işleminden bağımsız olarak universal adeziv rezin simanın mikroçekme bağ dayanımı arttırdığı görülmüştür. Kumlama ve lazer gruplarında en yüksek değerler elde edilmiştir.

Abstract:
Removal of temporary cements from the tooth surface can affect the success of permanent cementation. Immediate Dentin Sealing (IDS), a method of increasing the bond strength of resin cements, is performed by applying the adhesive to the dentin surfaces immediately after tooth preparation, thus facilitating the removal of temporary cement residues. Mechanical and chemical methods can be used for cleaning. Therefore, it was considered to compare the effects of IDS application and different cleaning methods on microtensile bond strengths. The study used 30 caries-free, unrestored, extracted human third molars. The enamel layers were removed so that the occlusal 1/3 of the teeth were flat. The occlusal surfaces were smoothened with sandpaper under water cooling. Fifteen teeth received immediate dentin sealing (IDS) with a high-viscosity bonding agent (Clearfil SE Bond, Kuraray Noritake Dental Inc., Japan) (study group), while the other 15 teeth received no treatment (control group). For the permanent restorations, 18x18x8 rectangular prisms were designed (Bego Camcreate, Bego, Germany) and 30 samples of ceramic-filled hybrid resin (Bego Varseosmile Crown Plus) were fabricated using a 3D printing device (Bego Varseo XS, Bego, Germany). After an ultrasonic bath with ethyl alcohol (99%), polymerisation of the restorations was completed with 4500 light pulses in a curing unit (Bego Otoflash, Bego, Germany). Cubes (20x20 mm) obtained from autopolymerising acrylic (Temdent Classic, Schütz Dental GmbH, Rosbach, Germany) were cemented to all teeth in the study and control groups with a eugenol-free temporary cement (Cavex Temporary Cement, Cavex B.V., Netherlands) and kept in distilled water at room temperature for one week. The cubes were then separated from the tooth surfaces by applying vertical force. In the IDS(+) (n=15; n=3) and IDS(-) (n=15; n=3) groups, the temporary cement was removed from the surface with a periodontal cleaning instrument and cleaning protocols (pumice, pumice+marsilicic soap, EDTA, sandblasting and LASER) were applied. 3D printed resin blocks were cemented with universal resin cement (Bifix QM, Voco, Germany) and LED light was applied to each surface for 40 seconds. After cementation, aging was performed (thermocycler, 5°C-55°C; 5000 cycles). 
Microbars (1.2x1.2x8 mm, n=10) were obtained from all teeth (Isomet 1000, Buehler, Lake Bluff IL, USA). Microtensile tests were performed (Moddental Microtensile Tester, Esetron, Ankara). The obtained data were statistically analysed (SPSS 20.0, =0.05, Kolmogorov-Smirnov, Shapiro-Wilk, Levene's test, one-way ANOVA, Bonferroni, Kruskal Wallis). Fractographic analysis (SEM- Evo MA10, Carl Zeiss AG., Oberkochen, Germany 250x, 1000x, 2500x, 5000x) was performed on samples representing each group. According to the mean microtensile bond strength (μTBS) values (MPa±SS), a statistically significant difference was observed between the groups (p<0.001).  Pumice IDS(-) group μTBS value was lower than (7.8±1.1), Pumice+soap IDS(+)(12.9±1.7), LASER IDS(+)(14.2±1.4) and Sandblasting IDS(+)(15.7±1.9) groups (p<0.001). EDTA IDS(-)(8.9±1.1), Pumice+soap IDS(+)(12.9±1.7), LASER IDS(+)(14.2±1.4) and Sandblasting IDS(+)(15.7±1.9) groups (p<0.001). EDTA IDS(+) group (10.4±0.7) was lower (p<0.001) than Sandblasting IDS(+) (15.7±1.9) group; Pumice IDS(+) group (10.8±2.3) was lower (p<0.001) than Sandblasting IDS(+) (15.7±1.9) group. Pumice+soap IDS(-) (10.8±1.7) was lower (p<0.001) than sandblasting IDS(+) (15.7±1.9) group. Pumice IDS(+)(10.8±2.3) and Pumice IDS(-)(7.8±1.1) (p=0.002); Pumice+soap IDS(+)(12.9±1.7) and Pumice+Soap IDS(-)(10.8±1.7) groups (p=0.010); EDTA IDS(+)(10.4±0.7) group and EDTA IDS(-)(8.9±1. 1) (p=0.002); Sandblasting IDS(+)(15.7±1.9) and Sandblasting IDS(-)(11.1±2.2) groups (p<0.001) and LASER IDS(+)(14.2±1.4) and LASER IDS(-)(11.0±0.8) groups (p<0.001). Prepare tooth surface cleaning procedures increased the microtensile bond strength of universal adhesive resin cement regardless of immediate dentin coverage (IDS). The highest values were obtained in sandblasting and laser groups.