Tekerlekli sandalye basketbolcularında eksantrik egzersiz sonrasında oluşan gecikmiş kas ağrısının pozisyon hissi ve şut yüzdesi üzerine etkisi
The effects of delayed onset muscle soreness after eccentric exercise on the position sense and shooting performance of the wheelchair basketballers
Yazar: MEHMET AKİF SERİNKEN
Danışman: PROF. DR. B. MUAMMER KAYATEKİN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Spor Fizyolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Fizyoloji = Physiology ; Spor = Sports
Dizin: Ağrı = Pain ; Basketbol = Basketball ; Basketbolcular = Basketball players ; Egzersiz = Exercise ; Kas yorgunluğu = Muscle fatigue ; Kaslar = Muscles ; Performans = Performance ; Tekerlekli sandalye = Wheelchair ; Şut atış yüzdesi = Shooting percentage

Özet:
Eksantrik egzersiz, kasın uzayarak güç ürettiği bir egzersiz çeşidi olarak tanımlanmıştır. İzometrik ve konsantrik egzersize göre eksantrik kas aktivitesi mekanik olarak daha etkilidir; ancak kası yaralanmaya maruz bırakabilir. Gecikmiş kas ağrısı (GKA) özellikle bireyin alışkın olmadığı eksantrik aktiviteden birkaç saat sonra ortaya çıkar, kas performansında, eklem hareket açıklığında ve kas gücünde azalmaya, kas şişkinliğine ve plazma kreatin kinaz (creatin kinaz:CK) aktivitesinde geçici bir artışa neden olur. Literatürde tekerlekli sandalye basketbolcularında GKA ile ilgili herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışmada, dirsek fleksör kaslarına eksantrik egzersiz yüklemesi yapılarak üst ektremite motor performansı üzerine GKA'nın etkisi araştırılmıştır.Çalışmamıza 10 tekerlekli sandalye basketbol oyuncusu (yaş ortalaması:32,6±7,61) dahil edildi. Bütün sporculardan ilk gün sırasıyla plazma CK aktivitesi ölçümü için kulak memesinden 30 mikrolitre kan örneği alındı, sonra kol çevresi ölçümü, eklem hareket açıklığı, pozisyon hissi, kas ağrısı, kas hassasiyeti ve şut yüzdesi ölçümleri yapıldı. Bu testlerin 30 dakika (dk.) sonrasında, 24 saat ve 48 saat sonrasında aynı ölçümler aynı sıra ile tekrarlandı. Bir hafta sonra sporculara aynı ölçümler tekrarlandı. Aynı gün, eksantrik egzersizin şiddetini belirlemek için bütün sporcuların 1 Tekrarlı Maksimumu belirlendi. GKA oluşturacak eksantrik egzersiz protokolü bütün sporculara uygulandı. Testler egzersizin 30 dk. sonrası, 24 ve 48 saat sonrası yinelendi.Çalışma sonucunda, eksantrik egzersiz protokolü sonrasında plazma CK aktivitesinde, kol çevre ölçümünde, kas palpasyonunda ve izometrik gerilimde kas ağrısında ve pozisyon hissi kaybında anlamlı artış, dirsek eklemi fleksiyon ve ekstansiyon açısında, basınç-ağrı eşiğinde ve sporcuların şut yüzdesinde istatistiksel olarak anlamlı azalma belirlendi. İstirahat pozisyonundaki kas ağrısında ve üst ektremite istirahat pozisyonu açısında anlamlı fark saptanmadı.Bu bulgular, GKA'nın tekerlekli sandalye basketbolcularının üst ekstremite motor performansını olumsuz etkilediğini göstermektedir.

Abstract:
Eccentric exercise is defined as a type of exercise produce muscle power while lengthening. Eccentric muscle activity is mechanically more effective than concentric and isometric exercise but muscle injury may expose. Delayed-onset muscle soreness (DOMS); occurs a few hours after exercise eccentric muscle activity, which especially individuals are unaccustomed and causes temporary decreasing joint range of motion, muscle performance, muscle strength and increasing muscle swelling and plasma creatine kinase (CK) activity. In the literature any study has not been obtained about delayed-onset muscle soreness related to wheelchair basketballers. In this study, we investigated the effect of DOMS on motor performance and position sense of the upper extremity while loading eccentric exercise to elbow joint.In our study, 10 wheelchair basketball players (average age: 32.6 ± 7.61) were included in. For the first day, for the measurement of plasma CK activity, 30 microliter blood sample was taken from the earlobe; and then arm circumference, range of motion, position sense, muscle pain, muscle tenderness and shooting percentage were measured with same order. These measurements were repeated after 30 minutes, 24 hours and 48 hours. One week later, participants repeated the same measurements. In the same day, 1 repeated maximum of all participants was determined to determine the severity of eccentric exercise. Exercise protocol which would lead DOMS was applied to all participants. Tests were repeated after 30 minutes, 24 and 48 hours after exercise.As the results of this study, CK activity in plasma, arm girth measurement, muscle pain while isometric muscle tension, muscle pain while palpating the muscle and position sense loss significantly increased; elbow joint angle of flexion and extension, pressure-pain threshold and shooting percentage of the basketballers significantly decreased after eccentric exercise protocol. Muscle pain at resting position and resting joint angle of the upper extremity was no significant difference after eccentric exercise protocol. These findings introduce that DOMS effects negatively upper extremity motor performance and position sense of the wheelchair basketball players.