Faktör VIII düzeyi ile koroner arter hastalığı arasındaki ilişkinindeğerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between factor 8 level and coronary arter disease
Yazar: CENK EMRE MERAL
Danışman: UZMAN MEHMET BURAK AKTUĞLU
Sağlık Bakanlığı / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı / İç Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2009
Konu: İç Hastalıkları = Internal diseases

Özet:
Kardiyovasküler hastalıklar dünya çapında mortalite ve morbiditenin en önemli nedenidir. Kanıtlar, aterosklerotik vasküler hastalıkların patogenezinde hemostatik sistemin önemli rol oynadığını ortaya koymaktadır. Biz çalışmamızda, koroner arter hastalığı (KAH) ile faktör VIII (F VIII) düzeyleri arasında ilişki olup olmadığını saptamayı amaçladık. Yöntem: Çalışmamıza 60 hasta dahil edildi. Hastaların efor testi öncesi ve sonrasında F VIII düzeyleri incelendi, tüm hastalara standart Bruce protokolü uygulandı, test sonucu pozitif olarak saptanan ve uygun olduğu belirtilen hastalara koroner anjiografi uygulandı. Bulgular: Hastaların egzersiz testi öncesi ve sonrası F VIII düzeylerinin karşılaştırılmasında, egzersiz sonrasında F VIII düzeylerinin ileri düzeyde anlamlı oranda (p=0.000) yüksek olduğu bulundu. Sigara içen ve içmeyen hasta grupları arasında, Treadmill egzersiz testi öncesi bazal F VIII düzeyleri karşılaştırmasında sigara içmeyenler lehine anlamlı istatistiksel fark saptandı (p=0.001). Faktör VIII düzeyleri cinsiyete göre değerlendirildiğinde ise, kadın hastalar lehine hem treadmill egzersiz testi öncesi (p=0.002), hem de test sonrasında (p=0.009) anlamlı fark saptandı. Treadmill egzersiz testi pozitif saptanan 11 hastaya koroner anjiografi işlemi yaptırıldı. Koroner anjiografi sonucuna göre anlamlı darlık veya tıkanma saptanan hastalar ile koroner anjiografi sonucu normal olarak rapor edilen hastaların F VIII düzeyleri karşılaştırıldığında ise istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamadı (p=0.95). Sonuç: Bizim çalışmamızda da, literatüre benzer şekilde F VIII düzeyinin özellikle kadın hastalarda KAH için yol gösterici olabileceği saptandı. Ancak literatürde de izlendiği gibi, F VIII düzeyinin yangı durumunda artabilmesi ve geleneksel risk faktörleri ile ilgili yapılan çalışmalarda F VIII düzeyi ile hastalıklar, yaş ve cinsiyet arasındaki ilişkinin farklı saptanması nedeniyle, F VIII yüksekliğine bağlı olarak mı KAH geliştiği, yoksa KAH'a yol açan risk faktörlerinin yaptığı endotel hasarı ve yangısal süreç sonucunda mı F VIII düzeylerinde artma olduğu net değildir.

Abstract:
Cardiovascular diseases are the most important cause of mortality and morbidity worldwide. Evidence suggests that the hemostatic system plays an important role in the pathogenesis of atherosclerotic vascular diseases. In our study, we aimed to determine whether there is a relationship between coronary artery disease (CAD) and factor VIII (F VIII) levels. Method: 60 patients were included in our study. F VIII levels of the patients were examined before and after the exercise test, standard Bruce protocol was applied to all patients, coronary angiography was applied to the patients who were found to be positive and found to be suitable. Results: When the patients' F VIII levels were compared before and after the exercise test, it was found that the F VIII levels were significantly higher (p=0.000) after the exercise. There was a statistically significant difference in favor of non-smokers in the comparison of baseline F VIII levels before the Treadmill exercise test between the groups of smokers and non-smokers (p=0.001). When factor VIII levels were evaluated according to gender, a significant difference was found in favor of female patients both before the treadmill exercise test (p=0.002) and after the test (p=0.009). Coronary angiography was performed in 11 patients with positive treadmill exercise test. When the F VIII levels of the patients with significant stenosis or occlusion according to the coronary angiography results were compared with the patients whose coronary angiography results were reported as normal, no statistically significant difference was found (p=0.95). Conclusion: In our study, similar to the literature, F VIII level was found to be a guide for CAD, especially in female patients. However, as it is seen in the literature, since the level of F VIII can increase in case of inflammation and the relationship between F VIII level and diseases, age and gender in studies on traditional risk factors is determined differently, does CAD develop due to F VIII level or causes CAD? It is not clear whether there is an increase in F VIII levels as a result of endothelial damage and inflammatory process caused by risk factors.