Tüketicilerin sağlık anksiyetesinin organik gıda tüketim durumlarına ve beslenme davranışlarına etkisi
The effect of consumers' health anxiety on organic food consumption and nutritional behaviors
Yazar: BURCU GÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNE YILMAZ
Ankara Medipol Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Anksiyete = Anxiety ; Beslenme = Nutrition ; Gıda güvenliği = Food safety ; Organik gıda = Organic food ; Sağlık anksiyetesi = Health anxiety ; Tüketiciler = Consumers

Özet:
Bu çalışma; tüketicilerin organik gıdalar hakkındaki tutumlarına, sağlık anksiyetelerinin organik gıda tüketim durumlarına ve beslenme davranışlarına olan etkisini incelemek üzere planlanmış ve yürütülmüştür. Çalışmaya, Eskişehir ilinde yaşayan 18-65 yaş arası, 109 kadın, 91 erkek olmak üzere toplamda 200 yetişkin gönüllü birey katılmıştır. Araştırma verileri, araştırmacı tarafından hazırlanan anket formu ile yüz yüze toplanmıştır. Katılımcılar; demografik bilgileri, organik gıdalar hakkındaki genel soruları, Organik Gıda Tüketim Ölçeği'ni (OGT), Yeme Farkındalığı Ölçeği'ni (YFÖ), Sağlık Anksiyetesi Envanteri'ni (SAE) yanıtlamışlardır ve bireylerden 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı alınmış ve SYİ-2015 (Sağlıklı Yeme İndeksi-2015) puanı hesaplanmıştır. Bireylerin %54.5'i kadın, %45.5'i erkek olup yaş ortalamaları 30,57±9,07 yıldır. Katılımcıların yarısından fazlası (n=135) normal-ideal beden kütle indeksi (BKİ)'ne sahiptir. SAE toplam puanları ile OGT toplam puanları arasında negatif yönde istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p=0,016) (r=-0,169). SAE toplam puanı parametresinin, yeme farkındalığı durumunu etkileyen önemli bir parametre olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). SYİ–2015 parametresinin, yeme farkındalığı durumunu etkileyen önemli bir parametre olduğu ve SYİ-2015 puanlarının 1 birim artmasının, yeme farkındalığı düzeylerini %2.5 oranında arttıracağı tespit edilmiştir (OR=1,025). Sonuç olarak araştırmanın yapıldığı örneklemde sağlık anksiyetesi yüksek olan bireylerde ve sağlıklı beslenen bireylerde (SYİ puanı yüksek) yeme farkındalığının yüksek olduğunu söylemek mümkündür.

Abstract:
This study was planned and conducted to examine the effects of consumers' health anxiety on their attitudes about organic foods, their organic food consumption status and nutritional behaviors. A total of 200 adult volunteers, 109 female and 91 male, aged between 18-65 years, living in Eskişehir, participated in the study. Research data were collected face to face with a questionnaire prepared by the researcher. Participants; demographic information, general questions about organic foods, Organic Food Consumption Scale (OFCS), Eating Awareness Scale (EAS), Health Anxiety Inventory (HAI) were answered and 24 hour retrospective food consumption record were obtained from the individuals and HEI-2015 (Healthy Eating index-2015) score has been calculated. 54.5% of the individuals are female and 45.5% are male, with a mean age of 30.57±9.07 years. More than half of the participants (n=135) have a normal-ideal body mass index (BMI). A statistically significant negative difference was found between HAI-total scores and OFC-total scores (p=0.016). It was determined that the HAI-total score parameter was an important parameter affecting the eating awareness status (p<0.05). It has been determined that the HEİ-2015 parameter is an important parameter affecting the state of eating awareness (p<0.05). It has been determined that the HEİ-2015 parameter is an important parameter affecting the state of eating awareness, and an increase of 1 unit in the HEİ-2015 scores will increase the levels of eating awareness by 2.5% (OR=1,025). As a result, it is possible to say that the awareness of eating is high in individuals with high health anxiety and healthy eating (high HEİ score) in the sample in which the research was conducted.