Sağlıklı yaşam farkındalığı: Bir ölçek geliştirme çalışması
Healthy life awareness: A scale development study
Yazar: ELİF ÖZER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NECLA YILMAZ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; İşletme = Business Administration
Dizin: Faktör analizi = Factor analysis ; Farkındalık = Awareness ; Sağlıklı yaşam = Healthy life ; Ölçek geliştirme = Scale development

Özet:
Bu çalışmada, bireylerin sağlıklı yaşam farkındalığı düzeylerini ölçen geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma Isparta ilinde ikamet eden bireyler ve Süleyman Demirel Üniversitesi'nde öğrenim gören lisansüstü öğrenciler olmak üzere iki farklı örneklemde ve dört farklı çalışma grubu olmak üzere toplam 758 birey üzerinden yürütülmüştür. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından ilgili alanyazın ve konuyla ilgili ölçekler incelenerek oluşturulan taslak ölçek formu kullanılmıştır. 
Araştırmada ölçeğin kapsam ve görünüş geçerliliği için uzman görüşlerine başvurulmuş, yapı geçerliliği için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve birinci ve ikinci düzey Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmış, ölçüt geçerliliği için ise SYFÖ ile Bilinçli Farkındalık Ölçeği ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği arasındaki ilişkiye bakılmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda toplam varyansın %55,50'sini açıklayan, 15 madde ve dört faktörden oluşan bir yapı elde edilmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda 15 maddelik dört faktörlü yapının iyi uyum değerleri ortaya koyduğu ve bir model olarak doğrulandığı tespit edilmiştir. Ölçüt geçerliliği sonucunda SYFÖ ile Bilinçli Farkındalık Ölçeği ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği arasında pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Güvenirlik aşaması Cronbach Alpha katsayısı ve test tekrar test tekniği ile incelenmiştir. SYFÖ'nün tamamı için Cronbach Alpha değeri 0.813 ve test tekrar test güvenirlik katsayısı 0.849 olarak tespit edilmiş ve ölçeğin yüksek düzeyde güvenilir olduğu kanıtlanmıştır.
Yapılan analizler sonucunda, SYFÖ'nün geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu ve bireylerin sağlıklı yaşam farkındalığı düzeylerini ölçmek amacıyla kullanılabileceği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler: Farkındalık, Bilinçli Farkındalık, Sağlıklı Yaşam, Sağlığın Geliştirilmesi, Ölçek Geliştirme

Abstract:
In this study, it was aimed to develop a valid and reliable scale that measures the healthy life awareness levels of individuals. The study was conducted on 758 individuals in two different samples and four different study groups: individuals residing in Isparta province and graduate students studying at Süleyman Demirel University. As a data collection tool, the related literature and the related scales were examined and the draft scale form was used. SPSS 22.0 package program and AMOS 21.0 package program were used in the analysis of the data.
In the study, the opinions of the experts were applied for the scope and appearance validity of the scale, exploratory factor analysis (EFA) and first and second level confirmatory factor analysis (CFA) were performed for the validity of the scale. . As a result of exploratory factor analysis, a structure consisting of 15 items and four factors explaining 55.50% of the total variance was obtained. As a result of confirmatory factor analysis, it was found that the four-factor structure with 15 items revealed good fit values and was confirmed as a model. As a result of the criterion validity, a positive and significant relationship was found between SISI and Conscious Awareness Scale and Psychological Well-being Scale. The reliability stage was examined by Cronbach Alpha coefficient and test-retest method. The Cronbach's Alpha value was found to be .813 and the test-retest reliability coefficient was .849 for the whole SESSS and the scale was proved to be highly reliable.
As a result of the analyzes, it can be said that SIFS is a valid and reliable measurement tool and it can be used to measure individuals' healthy life awareness levels.
Keywords: Awareness, Mindfulness, Healthy Lifestyle Health Promotion, Scale Development