Demir eksikliği veya demir eksikliği anemisi olan çocuklarda tedavi öncesi ve sonrası malondialdehid, antioksidan enzimler ve renal tübüler fonksiyonların değerlendirilmesi
Evaluation of malondialdehyde, antioxidant enzymes and renal tubular function before and after treatment of children with iron deficiency or iron deficiency anemia
Yazar: DEMET ALTUN
Danışman: PROF. DR. AHMET EMİN KÜREKÇİ
GATA / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Anemi = Anemia ; Anemi-demir eksikliği = Anemia-iron deficiency ; Antioksidanlar = Antioxidants ; Enzimler = Enzymes ; Glomerüler filtrasyon = Glomerular filtration ; Malondialdehit = Malondialdehyde ; Tedavi = Treatment ; Çocuklar = Children

Özet:
Bu çalışma 6 ay-15 yaş arasında demir eksikliği anemisi saptanan 30 (grup I), demir eksikliği saptanan 32 (grup II) ve aynı yaş grubunda 38 olgu (kontrol grubu) üzerinde yapıldı. Tam kan sayımı, ferritin, çözünebilir transferrin reseptör (sTfR) düzeyleri, UNAG/kreatinin oranı, eritrosit içi Malondialdehid (MDA), Süperoksit dismutaz (SOD), katalaz ve Glutatyon peroksidaz (GSH-Px) düzeyleri, fraksiyone Na, K, ürik asit atılımı (sırasıyla FeNa, FeK, FeÜA), tübüler fosfor reabsorbsiyonu (TFR) değerleri ve idrar kalsiyum/kreatinin (UCa/Cr) oranı değerlendirilerek demir eksikliğinin ve demir tedavisinin eritrosit içi oksidatif stres ve renal tübüler fonksiyonlar üzerine olan etkisini araştırmak amaçlandı. Grup I'e 12 hafta, grup II'ye 8 hafta süreyle oral 4 mg/kg/gün ferröz sülfat tedavisi uygulandı. Tedavi öncesinde eritrosit içi MDA düzeyleri açısından gruplar arasında farklılık bulunmazken, tedavi sonrasında her iki grubun da MDA düzeyleri kontrol grubuna göre anlamlı yüksek saptandı. Tedavi öncesi Grup I SOD, katalaz ve GSH-Px düzeyleri ile grup II SOD ve GSH-Px düzeyleri anlamlı olarak yüksek saptandı. Tedavi sonrasında ise azalma görülerek gruplar arasında anlamlı farklılık bulunmadı. Grup I'in Hb değerleri ile UNAG/Cr değerleri arasında ters yönde anlamlı ilgileşim bulunması Hb değeri azaldıkça yani anemi derinleştikçe idrarla NAG atılımının arttığını göstermektedir. FENa, FEK, FEÜA, TFR ve UCa/Cr değerleri açısından tedavi öncesi ve sonrası değerleri arasında ve gruplar arasında anlamlı farklılık saptanmadı. Ancak, tedavi öncesinde FENa, FEK ve FEÜA değerlerinin normalin üzerinde saptanma oranının demir eksikliği anemisi grubunda daha yüksek bulunması renal tübüler etkilenmeye işaret ettiği şeklinde yorumlanmıştır. Sonuç olarak, bu bulgular tedavi dozunda kullanılan demirin oksidatif strese yol açtığını ve demir eksikliği anemisinin derinleştikçe renal fonksiyonlarda artan bir bozulmaya neden olabileceğini göstermektedir.

Abstract:
Children with iron deficiency (ID) or iron deficiency anemia (IDA) aged between 6 months and 15 years old were enrolled in this study. Group 1 was consisted of 30 patients with IDA; group 2 was consisted of 32 patients with ID and control group was consisted of age-matched 38 healthy children. We aimed to investigate the effects of ID and IDA on oxidative stress and renal tubular functions by evaluating whole blood count, ferritin, soluble transferrin receptor (sTfR), UNAG/creatinin ratio, intra-erythrocyte malondialdehyde (MDA), superokside dismutase (SOD), catalase ve glutathione peroxidase (GSH-Px) levels, fractionated Na, K, uric acid (FeNa, FeK, FeUA, respectively), tubular phosphorus reabsorbtion (TPR) and urine calcium/creatinin (UCa/Cr) ratio. 4 mg/kg/day oral ferrous sulphate were given to group 1 for 12 weeks and 8 weeks for group 2. There was no significant difference between groups for erythrocyte MDA levels before treatment. However, there was a significant difference between treatment groups and control group for erythrocyte MDA levels after treatment. Catalase, SOD, and GSH-Px levels of group 1 and group 2 were found to be significantly high before treatment and decreased after treatment which was insignificant. There was a significant negative correlation between hemoglobin values and UNAG/Cr levels in group 1 that means when anemia deepens, urine NAG excreation increases. Although there was no significant difference in and between groups for FENa, FEK, FEUA, TPR ve UCa/Cr, FENa, FEK ve FEUA were found to be above the normal reference values in IDA group indicates renal tubular deterioration. In conclusion, these findings show that iron used in the treatment of ID and IDA leads to oxidative stress and the deterioration in renal tubular functions increases in accordance with the degree of IDA.