7-12 yaş grubu astımlı çocuklarda akdeniz diyetine uyumun yaşam kalitesi ve uyku bozukluğu ile ilişkisi
The relation between adherence to the Mediterranean diet on quality of life and sleep disorder in children aged between 7-12 with asthma
Yazar: MÜNEVVER GAYE AYBEY
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA YILMAZ ÖNAL
İstanbul Atlas Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Astım, her yaştan insanı etkileyen ana özelliği, hava yollarının çapındaki bir azalmanın neden olduğu hava yolu tıkanıklığı hastalığıdır. Çocukluk çağı astımı ve alerjileri, yüksek gelirli ülkelerde 20. yüzyılın ortalarından itibaren görülme sıklığındaki belirgin artış nedeniyle 21. yüzyılın salgını olarak adlandırılmıştır. Son zamanlarda yapılan çalışmalar Akdeniz diyetinin koruyucu etkileri ile çocukluk çağı astımı arasında bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Bu çalışmanın amacı Akdeniz diyetinine uyumun 7-12 yaş grubu astımlı çocuklarda yaşam kalitesi ve uyku bozukluğu ile ilişikisini incelemektir. Bu çalışmaya Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesine başvuran astım tanısı ile başvuran 77 çocuk dahil edilmiştir. Katılımcılara kişisel bilgi formu ve Akdeniz Diyeti Kalite İndeksi (KIDMED), Çocuklar için Uyku Bozukluğu Ölçeği (ÇUBÖ), Astımlı Çocuk Yaşam Kalitesi Ölçeği (AÇYKÖ) uygulanmıştır. Ayrıca bireylerin 3 günlük besin tüketim kayıtları ve antropometrik ölçümleri alınmıştır. Çalışmaya dahil edilen çocukların çoğunluğu erkektir. Akdeniz diyetine uyum her iki cinsiyette de yaklaşık %50 oranında orta derecededir. Çocukların yaşam kalitesi toplam puanı ortalaması erkeklerde 144,81±15,08, kızlarda 146,8±11,09'dir. Astımlı Çocuk Yaşam Kalitesi Ölçeği alt boyut puan ortalamaları arasında en yüksek puan ortalamasının "Belirtiler" alt grubunda olduğu saptanmıştır. KIDMED toplam skoru ile uyku bozukluğu semptomları arasında zayıf düzeyde negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,05). Uyku solunum bozukluklarının çocukların yaşam kalitesi ile kötü yönde bir ilişkisi olduğu saptanmıştır (sırasıyla r = -0,395; r = -0,255; r = -0,434). ÇUBÖ toplam skoru ile Yaşam Kalitesi Ölçeğinin toplam skoru ve Faaliyet, Belirtiler, Duygusal İşlev alt boyutları arasında zayıf düzeyde negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmuştur (sırasıyla r = -0,240; r = -0,296; r = -0,344; r = -0,356). Çocukların Akdeniz diyeti uyumları ile yaşam kaliteleri arasında bir ilişki bulunamamıştır. Bu çalışmanın sonucunda Akdeniz diyetine uyumun uyku bozuklukları semptomları ile ilişkili olduğu ancak astımlı çocukların yaşam kalitesi ile doğrudan bir ilişkisinin olmadığı saptanmıştır.

Abstract:
Asthma is a disease of airway obstruction, the main feature of which affects people of all ages, caused by a reduction in the diameter of the airways. Childhood asthma and allergies have been named the epidemic of the 21st century because of the marked increase in incidence from the mid-20th century in high-income countries. Recent studies have revealed an association between the protective effects of the Mediterranean diet and childhood asthma. The aim of this study is to examine the relationship between adherence to the Mediterranean diet and quality of life and sleep disturbance in children aged 7-12 years with asthma. This study by Prof. Dr. 77 children who applied to Cemil Taşcıoğlu City Hospital with the diagnosis of asthma were included. A personal information form and the Mediterranean Diet Quality Index (KIDMED), Sleep Disturbance scale for Children (SDSC), and The Pediatric Asthma Quality of Life Questionnaire (PAQLQ) were administered to the participants. In addition, 3-day food consumption records and anthropometric measurements of the individuals were taken. The majority of children included in the study were male. Adherence to the Mediterranean diet is moderate in both sexes, about 50%. The mean total quality of life score of children was 144.81±15.08 for boys and 146.8±11.09 for girls. It was determined that the highest mean score among the sub-dimensions of the Asthmatic Child Quality of Life Scale was in the "Symptoms" subgroup. A weak negative statistically significant correlation was found between KIDMED total score and sleep disorder symptoms (p<0.05). Sleep respiratory disorders were found to be negatively correlated with children's quality of life (r = -0.395; r = -0.255; r = -0.434, respectively). A weak negative statistically significant relationship was found between the total score of the SDSC and the total score of the PAQLQ and the sub-dimensions of Activity, Symptoms, and Emotional Function (r = -0.240; r = -0.296; r = -0.344; r = -0.356, respectively). No relationship was found between children's adherence to the Mediterranean diet and their quality of life. As a result of this study, it was determined that adherence to the Mediterranean diet was associated with the symptoms of sleep disorders, but not directly with the quality of life of children with asthma.