Kronik obstruktif akciğer hastalarında uyku kalitesi
Sleep quality in patients with chronic obstructive pulmonary disease
Yazar: BURCU TOPÇUOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. SEVİLAY HİNTİSTAN
Karadeniz Teknik Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2015
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akciğer = Lung ; Akciğer hastalıkları = Lung diseases ; Akciğer hastalıkları-obstrüktif = Lung diseases-obstructive ; Hemşirelik = Nursing ; Kronik hastalık = Chronic disease ; Uyku = Sleep ; Uyku bozuklukları = Sleep disorders

Özet:
Araştırma, kronik obstrüktif akciğer hastalarında uyku kalitesini belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapıldı. Araştırmanın evrenini Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Farabi Hastanesi Göğüs Hastalıkları Kliniği'nde kronik obstrüktif akciğer hastalığı tanısı ile yatan 100 hasta; örneklemini ise Haziran 2014-Ocak 2015 tarihleri arasında araştırma ölçütlerine uyan 80 hasta oluşturdu. Veriler, Hasta Bilgi Formu ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi ile yüz yüze görüşme tekniği kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde sayı, yüzde, ortalama, Mann Whitney U ve Kruskal Wallis Varyans Analizi testleri kullanıldı. 
Araştırmada hastaların %97.5'inin uyku kalitesinin kötü, %2.5'inin uyku kalitesinin iyi olduğu belirlendi. Hastaların Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi toplam puan ortalaması 9.38±3.17; öznel uyku kalitesi puan ortalaması 1.66±0.71; uyku latensi puan ortalaması 1.88±0.86; uyku süresi puan ortalaması 1.14±0.96; alışılmış uyku etkinliği puan ortalaması 1.49±1.12; uyku bozukluğu puan ortalaması 1.93±0.59; gündüz işlev bozukluğu puan ortalaması 1.29±0.75 olarak saptandı. 
Araştırmada hastaların uyku kalitesi ile cinsiyet, eşlik eden kronik hastalık, ilaçlarla ilgili yan etki yaşama, KOAH nedeni ile egzersiz yapma, nefes darlığı, uyunulan yer, uyunulan yatak, uyumadan önce sekresyonları temizleme, uyku bölünmesi, uyurken tedaviye yardımcı cihaz kullanma, uyku sorunu nedeni ile günlük yaşam aktivitelerinde sorun yaşama arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulundu (p<0.05). Ancak hastaların uyku kalitesi ile yaş, medeni durum, eğitim durumu, yaşanılan yer, meslek, aylık gelir düzeyi, evde birlikte yaşanılan kişiler, sosyal güvence, hastalık süresi, ilaçlarını düzenli kullanma, öksürük, balgam çıkarma, sigara kullanma ve uyurken kullanılan yastık sayısı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmadı (p>0.05). Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda, araştırmacı tarafından hastalara uyku kalitesini iyileştirmeye yönelik önerilerde bulunuldu.

Abstract:
This study was carried out as descriptive in order to determine the sleep quality in patients with chronic obstructive pulmonary disease. The population of this study consisted of 100 inpatients diagnosed with chronic obstructive pulmonary disease in the Chest Disease Clinic at the Karadeniz Technical University Faculty of Medicine Farabi Hospital; the sample of this study consisted of 80 inpatients who are fulfilling criteria of the study between June 2014- January 2015. The data were collected using the Patient Information Form and Pittsburgh Sleep Quality Index with the face to face interview technique. In the evaluation of data were used number, percentage, mean, Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis Variance Analysis tests.
In this study, it was determined that sleep quality of 97.5% of patients is poor the sleep quality of 2.5% patients is good. The total score mean of the Pittsburgh Sleep Quality Index of patients was found to be 9.38±3.17; subjective sleep quality score mean 1.66±0.71; the sleep latency score mean 1.88±0.86; the sleep duration score mean 1.14±0.96; the habitual sleep efficiency score mean 1.49±1.12; the sleep disturbances score mean 1.93±0.59; the daytime dysfunction score mean 1.29±0.75.
In this study, it was found that statistically significant difference between the sleep quality of the patients and gender, concomitant chronic diseases, experience the side effect associated with drugs, exercise due to chronic obstructive pulmonary disease, shortness of breath, place of sleeping, the bed of sleeping, clean the secretions before the sleeping, sleep fragmentation, use the assistive devices to treatment while the sleeping, experience the problems in the daily living activities due to sleep problem (p<0.05). But, it was not found that statistically significant difference between the sleep quality of the patients and age, marital status, educational status, place of living, occupation, monthly income, the persons living together at home, social security, duration of disease, use the drugs regularly, cough, sputum, use the cigarette, the number of pillow used for sleeping (p>0.05). In accordance with the results obtained from the study, the suggestions were given to patients to improve the quality of sleep by the researcher.