5 faktör kişilik özellikleriyle bireycilik ve toplulukçuluk arasındaki ilişkinin incelenmesi: Dernek çalışma grupları üyeleri üzerinde bir araştırma
The study of correlation between 5 factor personality traits and individualism an collectivism: Research on association work groops members
Yazar: BETÜL AYSU ACARTÜRK
Danışman: PROF. MEHMET EMİN CEYLAN
Üsküdar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Beş faktör kişilik modeli = Five factor personality model ; Bireysellik = Individualism ; Dernek üyeliği = Association membership ; Dernekler = Associations ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Toplulukçuluk = Collectivism ; Ölçekler = Scales

Özet:
Literatüre bakıldığı zaman ülkemizde ve dünyada kiĢilik özellikleri ile ilgili
birçok araĢtırma yapılmıĢtır. Fakat çok önemli bir konu olan bireycilik ve toplulukçuluk
üzerine ülkemizde oldukça az araĢtırma yapıldığı görülmektedir. Bu bağlamda bu
çalıĢmada ölçeklerin hem alt boyutlarının birbirleriyle olan iliĢkisi hem de
sosyodemografik değiĢkenler ile olan iliĢkisine bakılması amaçlanmıĢtır.
AraĢtırmaya 36 kadın ve 35 erkek olmak üzere toplamda 71 kiĢi katılmıĢtır.
Örneklemi Ġstanbul ODTÜ Mezunları Derneği çalıĢma grubu üyeleri (burs, edebiyat,
fotoğrafçılık gibi) oluĢturmaktadır. Verilerin analizi için SPSS 20, ve MedcCalc
Version 12.14.0 ve Excel 2010 kullanılmıĢtır. Kullanılan istatistiksel analiz yöntemleri
olarak, non-parametik testlerden Mann Withney U ve Kruskal Wallis testleri,
korelasyon analizi için ise Spearman testi uygulanmıĢtır.
BeĢ faktör kiĢilik özellikleri ve bireyci ve toplulukçu değerler bağlamında
örnekleme BeĢ Faktör KiĢilik Ölçeği (BFKÖ) ile Bireycilik ve Toplulukçuluk Ölçeği
(INDCOL) uygulanmıĢtır. Demografik özelliklere göre sınıflandırılan katılımcıların BeĢ
Faktör KiĢilik Ölçeğindeki Duygusal Dengesizlik alt boyut puanları karĢılaĢtırıldığında,
kadınlarda tespit edilen puanların erkeklere göre istatistiksel olarak daha yüksek olduğu
sonucuna ulaĢılmıĢtır. INDCOL ölçeğindeki alt boyutlar ile BFK ölçeğindeki bazı alt
boyutlar arasında anlamlı farklılıklar ortaya çıĢmıĢtır. Bu da bulunan araĢtırmayı
destekler niteliktedir. Yatay toplulukçu (grup amaçlarını ön planda tutan, eĢitliğe önem
veren) bireylerin "uyumluluk (yardımsever, uzlaĢmacı)" kiĢilik özelliği taĢıyan bireyler
olduğu saptanmıĢtır. Bununla birlikte dikey bireycilik (rekabete ve kazanmaya önem
veren) özelliği gösteren bireyler de "uyumluluk" kiĢilik özelliği gösteren kiĢilerle
negatif korelasyon içindedir. Aynı zamanda yatay bireycilik (bağımsızlık, özgülük)
özelliği gösteren kiĢilerde "dıĢa dönüklük" ve "deneyime açıklık" kiĢilik özellikleri
yüksek çıkmıĢtır. Öte yandan sosyodemografik değiĢkenler açısından sonuçlar
beklenildiği gibi çıkmamıştır.


Anahtar Kelime: KiĢilik, BeĢ Faktör KiĢilik Özellikleri, Bireycilik ve Toplulukçuluk

Abstract:
When we look at the literature, there are a lot of research on personality traits in
our country and in the world. But there are very few researches about a significant
subject that is individualism and collectivism. In this context this study's purpose is to
measure the correlation between the scales' dimensions and also the correlation between
sociodemographic variables.
71 people; 36 women and 35 men, have participated in this research. The
population of the study consists of working group members (scholarship, literature,
photograpghy) in the Istanbul Middle East Technical University Alumni Association.
SPSS 20, MedcCale Version 12.14.0 and Excel 2010 were used for variables analysis.
Statistical analysis methods used are nonparametric tests of Mann Withney U and
Kruskal Wallis and corelation analysis methods used are Sperman test.
In the context of personality traits and individualism and collectivism, Five
Personality Traits Scale and INDCOL (individualism and collectivism) Scale has been
used for the sample. When Five Personality Traits Scale Neuroticism sub-dimension
points of the participants categorized according to their demographic traits, it is
concluded that women's measured points are statistically higher than men's. Some
meaningful differences has emerged between the sub-dimensions of the INDCOL scale
and the sub-dimensions of BFK scale. This is supportive of the research's conclusions.
It has been determined that horizontal collective (one who cares for equality, gives
goup's goals priority) persons carry "agreeableness (helpful, agreable)" personality trait.
In addition to this fact, persons showing vertical individualism (cares for competition
and winning) trait are in negative correlation with persons showng agreableness trait. At
the same time "extraversion" and "openness to experience" traits has been high in
persons shoowing horizontal individualism (independent, propriety) trait. On the other
hand, results regarding sociodemographic variables have not been as expected.


Keywords: Personality, Five Personality Traits, Individualism and Collectivsm