Yüz ifadelerinden emosyon tanımada arka plan etkisinin major depresif bozukluk hastaları ve sağlıklı bireylerde karşılaştırılması
Comparison Of Context Effect On Emotional Face Recognition Between Major Depressive Disorder Patients and Healthy Controls
Yazar: HANDE YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. ALİ SAFFET GÖNÜL
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Psikiyatri Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2019
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Depresif bozukluk = Depressive disorder ; Depresif bozukluk-majör = Depressive disorder-major ; Depresyon = Depression ; Duygu = Emotion ; Duygu tanıma = Emotion recognition ; Yüz ifadesi = Facial expressions

Özet:
GİRİŞ: Major Depresif Bozukluk (MDB), çökkün duygudurum ile keyif veren
aktivitelere duyulan ilgi ve bu aktivitelerden alınan hazzın azalması şeklinde çekirdek
belirtilerin yer aldığı, emosyonel, bilişsel ve davranışsal semptomlar ile karakterize, kişiyi
zayıf düşüren psikiyatrik bir hastalıktır. Depresyonun bilişsel modeli, emosyonel materyali
işlemleme sürecindeki yanlılıkları, devamlı bir duyarlılaştırıcı faktör olarak öne sürmektedir.
Kişiler arası sözel olmayan iletişimin en önemli parçalarından birini yüz ifadeleri oluşturur.
Yüz ifadelerinin yanlış yorumlanması nedeniyle sosyal ipuçlarının yeterince iyi
değerlendirilememesi, kişinin sosyal yaşantısı ve insani ilişkilerini bozarak yeni bir depresif
epizoda zemin hazırlaması hipotezlerinden yola çıkılarak, depresif bireylerin yüz ifadelerini
nasıl yorumladıkları, bu konuda bilişsel yanlılık gösterip göstermedikleriyle ilgili birçok
çalışma yapılmıştır. Ancak günlük hayatta yüz ifadelerinin izole olarak yer almadığı, bir
arka plan görüntüsünün içinde yer aldığı, bu arka plan ve durumun da emosyonel anlam
taşıyabileceği ve yüz ifadelerini tanımaya etkisinin olabileceği, bu etkinin sağlıklı kontroller
ile major depresif bozukluk tanılı hastalarda karşılaştırılması amaçlanmıştır.
METHOD: Çalışmamıza 21-65 yaşları arasında çalışma esnasında major depresif
bozukluk epizodunda olan, halen psikotrop kullanımı olan veya olmayan 51 kadın ve erkek
hasta ile bu hastalarla yaş, cinsiyet ve eğitim durumu açısından benzer özellikler gösteren
46 sağlıklı kontrol grubu dahil edilerek, emosyonel değeri olan arka plan görüntüleri ile
emosyonel yüz ifadeleri birlikte gösterilmiş, arka plan görüntülerinin yüz ifadelerinden
emosyon tanımaya olan etkisi araştırılmıştır. Çalışma grupları için belirlenen hasta ve
kontrollere bilgilendirilmiş onam formu imzalatılarak ayrıntılı psikiyatrik muayene
yapıldıktan sonra SCID-I (DSM IV için yapılandırılmış klinik görüşme), Hamilton Depresyon
Derecelendirme Ölçeği (HAM-D-17), Beck Depresyon Envanteri (BDE), Durumluk-Sürekli
Anksiyete Envanteri (STAI) ve Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği (CTQ) uygulanmıştır.
4
Ardından uygulanacak bilgisayar görevinde katılımcılardan, gördükleri yüz ifadelerinin
emosyonel içeriğini puan vererek değerlendirmeleri istenmiştir.
BULGULAR: Depresif bireylerde tepki sürelerinin uzun olduğu bulunmuştur
(F=3,959; p=0,05). Verilen doğru yanıt sayıları kontrol grubuna göre farklılık
göstermemektedir. Depresif bireyler yüz ifadelerine daha düşük puanlar vermiştir
(F=4,602; p=0,034). Depresif bireylerin nötral ve mutlu yüz ifadelerini tanımada kontrol
grubundan farklılık göstermediği, üzgün arka planda yüz ifadelerini daha doğrulukla
tanıyabildikleri (F=31,903; p=<0,001), üzgün arka plan zemininde üzgün yüzleri daha iyi
tanıyabilirken, mutlu arka plan zemininde mutlu ve nötral yüz ifadelerini daha iyi
tanıyabildikleri saptanmıştır.
TARTIŞMA VE SONUÇ: Çalışmamız neticesinde elde edilen bulguların, depresif
bireylerin günlük hayatta sosyal etkileşim sırasında hedef emosyonu değerlendirirken,
çevresel ipuçlarından nasıl etkilendikleri ile bilgiler sunarak literatüre katkı sağladığı
düşünülmektedir. Daha kesin bilgilere ulaşabilmek için bu konuda daha geniş örneklemli,
günlük hayatı daha iyi simüle eden teknikleri kullanan, ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.
ANAHTAR KELİMELER: Major Depresif Bozukluk, emosyonel yüz ifadeleri, bağlam

Abstract:
Disertation, Ege University, Faculty of Medicine, Department of Psychiatry, IZMIR
INTRODUCTION: Major Depressive Disorder (MDD) is a debilitating psychiatric disorder
which is characterized by emotional, cognitive and behavioral symptoms and includes core
symptoms such as decreased mood and loss of interest or pleasure. Cognitive models of
depression propose that biased processing of emotional material is a stable vulnerability
factor. One of the most important part of interpersonal non-verbal communication is facial
expressions. Because of the misinterpretation of the facial expressions, the social clues
cannot be evaluated well enough, their social life and interpersonal relationship are
distrupted. Many studies have been conducted on how depressive individuals interpret
facial expressions and whether they have cognitive bias in this subject. However in real
life, facial expressions are not isolated, they are part of surrounding context. Background
or context may also have emotional meaning and may affect of perceiving facial
expressions. In this study, context effect on facial emotion recognition between MDD
patients and healthy controls has been explored.
METHOD: In this study, 51 male and female between the ages of 21-65, in the episode of
major depressive disorder during the study, with or without psychotropic use and 46
healthy control groups with similar characteristics in terms of age, gender and educational
status have been included. Emotional facial expressions and contexs have been shown
together, the context effect on emotional facial expressions has been investigated.
Informed consent form has been signed and detailed psychiatric examination has been
performed to the volunteers who agree with the criteria and agree to parcipate in the study.
In addition to psychiatric examination SCID-I (Structured Clinical Interview for DSM IV),
Hamilton Depression Rating Scale (HAM-D-17), Beck Depression Inventory (BDı), State
Trait Anxiety Inventory (STAI) and Childhood Trauma Questionnaire (CTQ) have been
conducted. Afterwards, the participants have been asked to complete the computer task
by scoring intensity of emotionel face
6
RESULTS: Response times of depressive patients have been slower than healthy controls
(F=3,959; p=0,05). There hasn't been significant difference of accuracy rate between the
groups. Intensity of emotional faces has been scored lower by depressive patients than
healthy controls (F=4,602; p=0,034). Accuracy rates of happy and neutral faces haven't
been different between two groups. Depressive patients could have recognized all faces
more accurately when they are shown with sad context (F=31,903; p=<0,001). They could
have recognized all faces more accurately when they are shown with congruent context.
DISCUSSION AND CONCLUSION: The results of our study are believed to contribute to
the literature by presenting information about how depressive individuals are affected by
environmental clues while evaluating target emotion during social interaction in daily life. In
order to reach more information, further studies are needed which use techniques that
simulate daily life with larger samples.
KEY WORDS: Major Depression Disorder, emotional face expressions, context