Türkiye'de kamusal alanda soyut heykel uygulamalarının öncüleri olarak cumhuriyet'in 50. yılında İstanbul'da yapılmış heykeller
Sculptures produced in İstanbul on the 50 anniversary of the republic as pioneers of abstract sculpture practices in the public space in Turkey
Yazar: ZAHİDE ŞENDUL
Danışman: DOÇ. ERCAN YILMAZ
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Heykel Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Güzel Sanatlar = Fine Arts
Dizin: Heykel = Sculpture ; Heykel sanatı = Sculpture art ; Kamusal alan = Public space ; Soyut heykel = Abstract sculpture ; Soyut sanat = Abstract art ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Osmanlı'nın son dönemindeki modernleşme hareketlerine paralel olarak hem kamusal mekânlara hem de heykel sanatına dair yeni bir anlayış gözlemlense de ülkemizde 'Kamusal Alan' fikri ile 'Kamusal Alanda Sanat' tartışmaları ve 'Kamusal Alanda Heykel' uygulamaları Cumhuriyet ile başlamıştır. Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yarım yüzyılında 'Kamusal Alanda Heykel' üretiminde ise geleneksel anıt anlayışıyla yapılan 'Atatürk', 'Kurtuluş Savaşı' ve 'Cumhuriyet' konulu heykeller ağırlıktadır.
Avrupa'da 20. yüzyılın başlarında ortaya çıkan modern sanat anlayışı heykel alanında da yansımalarını bulmuş, soyut eğilimler çağdaş heykeltıraşların üretimleriyle temel ifade biçimi haline gelerek kamusal alanlarda da yer etmiş ve ayrıca akademik eğitim sistemini de dönüştürmüştür.
Türkiye'de soyut heykel anlayışının sanatçılar tarafından benimsenmesi ve bu anlayışın eğitim sisteminde de karşılık bulması ancak 1940'lı yılların sonundan itibaren gerçekleşebilmiştir. Kamusal alanda soyut heykel uygulamalarına ise ilk kez 'Cumhuriyetin 50. Yılı'nı Kutlama Etkinlikleri' kapsamında 1973'te İstanbul'un farklı kamusal alanlarına yerleştirilen heykellerde rastlanmaktadır. Bu heykeller, gerçekleştirildikleri tarihte Türkiye'nin kültür sanat yaşamı içinde heykel sanatına dair anlayışın geldiği noktayı sergilemelerinin yanı sıra, Türkiye'de kamusal alanda soyut heykel olgusunun kendilerinden sonraki gelişim ve dönüşümünü büyük ölçüde etkilemiş olmaları açısından da son derece önemlidirler. 
"Türkiye'de Kamusal Alanda Soyut Heykel Uygulamalarının Öncüleri Olarak Cumhuriyet'in 50.Yılında İstanbul'da Yapılmış Heykeller"in yapılma fikirlerinin ortaya çıkışından günümüze uzanan öyküleri, konuyla ilgilenenler için oldukça eğiticidir. Bu heykellerle ilgili olarak tarihsel süreç içerisinde yaşanan olaylar, olgular ve heykellerin günümüzdeki durumları ise, Türkiye'de modern soyut heykelin kamusal alandaki yerini ve toplumla ilişkilerini sergilemeleri açısından da halen en önemli örneklem sahası ve araştırma konularından birini oluşturmaktadırlar. 
Anahtar kelimeler: Kamusal Alanda Heykel, Soyut Heykel, Türkiye'de Heykel.

Abstract:
Although a new understanding of both public spaces and the art of sculpture was observed in parallel with the modernization movements in the last period of the Ottoman Empire, discussions on the idea of "Public Space" and "Art in the Public Space" and the practices of "Sculpture in the Public Space" started with the Republic. In the first half-century of the Republic of Turkey, 'Public Sculpture' examples are limited to statues with the theme of 'Atatürk', 'Liberation War' and 'Republic' made with the traditional understanding of monuments.
The understanding of modern art that emerged in the early 20th century in Europe found its reflections in the field of sculpture, and the tendency to abstraction made an impression in the public space by becoming basic ways of expression through productions of modern sculptors, and this approach also transformed the academic education system.
It was only after the end of the 1940s that the concept of abstract sculpture was adopted by the artists in Turkey. They produced works of art in this understanding, and this understanding also found a response in the education system. Abstract sculpture applications in the public space are encountered for the first time in sculptures made in Istanbul in 1973 as part of the '50th Anniversary of the Republic Celebration Events' and placed in different public spaces. These sculptures are extremely important in terms of not only displaying the point reached by the understanding of sculpture in Turkey's cultural and artistic life at the time of their creation but also the fact that they greatly influenced the subsequent development and transformation of the abstract sculpture phenomenon in the public sphere in Turkey.
The stories of "Sculptures Made in Istanbul in the 50th Anniversary of the Republic as Pioneers of Public Space Abstract Sculpture Practices in Turkey", from the emergence of the ideas to the present, are very instructive educational for those who are interested in the subject. The events, facts, and current situations of the sculptures in the historical process regarding these sculptures still constitute one of the most important sampling areas and research subjects in terms of exhibiting the place of modern abstract sculpture in the public sphere and its relations with society in Turkey.
Keywords: Public Sculpture, Abstract Sculpture, Sculpture in Turkey.