Polikistik over sendromu olan kadınlarda plazma zonulin düzeyi ile insülin direnci, depresyon ve beslenme durumu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
The relationship between plasma zonulin level and insulin resistance, depression and nutritional status in women with polycystic ovary syndrome
Yazar: ELİF ÇELİK
Danışman: DOÇ. DR. GAMZE AKBULUT
Gazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme = Nutrition ; Beslenme durumu = Nutritional status ; Depresyon = Depression ; Polikistik over sendromu = Polycystic ovary syndrome ; Zonulin = Zonulin ; İnsülin direnci = Insulin resistance

Özet:
Polikistik over sendromu (PKOS), menstrual düzensizlik, hiperandrojenizm, polikistik over morfolojisi ile karakterize olan bir sorundur. Bu çalışma PKOS'lu kadınlarda serum zonulin düzeyi ile insülin direnci, depresyon ve beslenme durumunu arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla, 19-45 yaş arasında Rotterdam 2003 kriterlerine göre 40 PKOS tanısı almış ve 40 sağlıklı kadın olmak üzere toplam 80 bireyde planlanmış ve yürütülmüştür. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri, sağlık bilgileri, beslenme alışkanlıkları, Beck depresyon envanteri, Akdeniz diyeti uyum ölçeği, besin tüketim sıklığı yüz yüze görüşme yöntemiyle anket formu ile sorgulanmış, üç günlük besin tüketim kayıtları, antropometrik ölçümleri alınmıştır. Üç günlük besin tüketim kaydından diyet inflamasyon indeksi skorları hesaplanmıştır. Bireylerin kan bulgularında açlık kan glukozu, serum açlık insülin ve zonulin düzeyleri değerlendirilmiştir. Çalışmaya katılan PKOS'lu kadınların bel çevresi  ve BKİ ortalamaları sırasıyla 90,0±14,79 cm ve 27,0±6,39 kg/m2, kontrol grubunda ise 79,9±9,79 cm, 25,6±4,61 kg/m2'dir. Serum zonulin düzeyleri ve HOMA-IR değerleri sırasıyla PKOS grubunda  51,90±3,28 ng/mL ve 2,5±1,88, kontrol grubunda ise 47,81±8,13 ng/mL ve 1,6±1,25'dir. Çalışmaya katılan PKOS'lu kadınların serum zonulin, HOMA-IR düzeyi, Beck depresyon skoru ve bel çevresi kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek, Akdeniz diyeti skoru ise anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p<0,05). Polikistik over sendromlu kadınlarda serum zonulin düzeyi ile serum açlık insülin, HOMA-IR, BKİ, bel çevresi ve vücut yağ yüzdesi arasında pozitif korelasyon bulunmuştur (p<0,05). Buna ek olarak, Akdeniz diyeti skoru ve serum zonulin düzeyi, BKİ ve Beck depresyon skoru arasında negatif anlamlı korelasyon gösterilmiştir (p<0,05). Çalışmaya katılan PKOS'lu kadınların diyetle enerji, makro ve mikro besin ögesi alımları kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p<0,05). Sonuç olarak; serum zonulin düzeyinin PKOS'lu kadınlarda artış göstermesi insülin direnci, obezite, abdominal obezitenin bağırsak geçirgenliğindeki bozulma ile ilişkili olabileceğini gösterebilir. Akdeniz tarzı antiinflamatuvar beslenme PKOS'la ilişkili olan semptomların düzeltilmesine katkı sağlayabilir. Yapılacak diğer çalışmalarda inflamatuvar sitokin ve lipopolisakkarit düzeylerinin değerlendirilmesi inflamasyon ile insülin direnci, obezite, beslenme, depresyon ve bağırsak geçirgenliği arasındaki ilişkinin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler : Polikistik Over Sendromu, Zonulin, İnsülin Direnci, Beslenme,
Depresyon

Abstract:
Polycystic ovary syndrome (PCOS) is characterized by hyperandrogenizm, ovulatory disfonction and polycystic ovarian morphology. This study was planned and conducted to determine relationship between serum zonulin level and insulin resistance, depression and nutritional status in women with PCOS. A total of 80 women aged between 40 women with PCOS diagnosed by 2003 Rotterdam Criteria and 40 healthy women without PCOS ranging in age from 19 to 45 were included in the study. The general characteristics, health information, eating habits of the participants,  Beck depression inventory,  Mediterranean diet assesment tool were questioned by way of a face-to-face interview method and energy and nutrient intake was determined using a 3-day nutrient consumption recording method. In addition, anthropometric measurements were taken. Dietary inflammation index scores were also calculated from these three days of food consumption. Fasting blood glucose, serum fasting insulin and zonulin levels of individuals were assessed in blood. In PCOS women, mean waist circumference and BMI were 90,0±14,79 cm and 27,0±6,39 kg/m2, in control group, mean waist circumference and BMI were 79,9±9,79 cm, 25,6±4,61 kg/m2respectively. Serum  zonulin and HOMA-IR levels were 51,90±3,28 ng/mL, 2,5±1,88 in the PCOS group and  47,81±8,13 ng/mL, 1,6±1,25 in control group, respectively. Serum zonulin, HOMA-IR levels, Beck depression score and waist circumference of PKOS women were statiscially higher, Mediterranean dietary score was significantly lower than control group (p<0,05). There was a significant positive correlation between serum zonulin and serum fasting insulin levels, HOMA-IR, BMI, waist circumference and body fat percentage in PCOS women (p<0,05). In addition, there was a negative correlation between the Mediterranean diet score and serum zonulin level, BMI and Beck depression score (p<0,05). The dietary energy, macro and micronutrient intake of women with PCOS who participated in the study were significantly lower than the control group (p<0,05). In conclusion, increased serum zonulin levels in women with PCOS may indicate that with impaired intestinal permeability may be associated insulin resistance, obesity and abdominal obesity. Mediterranean-style antiinflammatory diet may contribute to the improvement of symptoms associated with PCOS. In other studies, evaluation of inflammatory cytokine and lipopolysaccharide levels will contribute to a better understanding of the relationship between insulin resistance, obesity, nutrition, depression, and intestinal permeability.


Key Words : Polycystic Ovary Syndrome, Zonulin, Insulin Resistance, Nutrition,
Depression