Sınıf öğretmenlerinin özel öğrenme güçlüğü olan öğrencilere yönelik gerçekleştirdikleri uyarlamalara ilişkin görüşleri
The opinions of classroom teachers about the adaptations they perform for students with special learning disabilities
Yazar: MEHMET AKİF GÜL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRAH BİLGİÇ
Sakarya Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Sınıf Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim gereksinimi =   ; Sınıf öğretmenleri = Class teachers ; Özel eğitim = Special education ; Özel eğitime muhtaç çocuklar = Handicapped children who need special education ; Özel gereksinimli bireyler = Special needs individuals ; Özel gereksinimli çocuklar = Children with special needs ; Özgül öğrenme güçlüğü = Specific learning disability ; Öğretimsel uyarlamalar = Instructional adaptations ; İlköğretim öğretmenleri = Primary education teachers

Özet:
Özel öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin de akranları gibi eğitim hakları bulunmaktadır. Ancak çeşitli nedenlerden ötürü eğitim haklarından tam olarak yararlanamamaktadırlar. Kaynaştırma sınıf öğretmenleri de fiziksel, öğretimsel ve diğer bazı nedenlerden ötürü özel eğitime gereksinimi olan öğrencilerinin eğitim haklarından tam olarak yararlanabilmesi ve herhangi bir hak kaybının en aza indirilmesinde öğretimsel uyarlamaların gerçekleştirilmesi ayrı bir öneme sahiptir.

Bu araştırmanın amacı sınıf öğretmenlerinin başarılı kaynaştırma süreci için öğrenme güçlüğüne sahip özel eğitim gereksinimli öğrencilere yönelik gerçekleştirdikleri uyarlamaları belirlenmesidir. Araştırma özel öğrenme güçlüğü alanında yapılacak diğer çalışmalara örnek teşkil etmesi ve sınıf öğretmenlerine bakış açısı kazandırması açısından önemli olduğu düşünülmektedir.

Bu araştırma nitel araştırma desenlerinden durum çalışması ile desenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu tamamı Iğdır ilinde görev yapmakta olan gönüllü sınıf öğretmenleri oluşturmuştur. Araştırmada amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmaya 8 gönüllü kaynaştırma sınıf öğretmeni katılmıştır. Veriler kaynaştırma sınıf öğretmenlerinin görüşleri daha öncesinde hazırlanan ve uzman görüşleri ile son hali verilen veri toplama aracı ile yüz yüze ve çevrimiçi olarak toplanmıştır.

Veriler betimsel analiz yöntemi ile tema ve kodlara ayrılarak analiz edilmiştir. Söz konusu verileri daha detaylı olarak belirtmek gerekirse gerçekleştirilen analiz sonucunda sınıf öğretmenlerinden bazıları belirli konularda uyarlama yapma ihtiyacı görmemiştir. Bazı öğretmenlerin ise fiziksel anlamda sınıf içinde sıra düzeninden sınıf renklerine, etkinlik köşelerine birçok anlamda uyarlamalar gerçekleştirdikleri sonucu belirlenmiştir. Araştırmaya katılan sınıf öğretmenleri öğretimsel anlamda hedef ve amaçlarını öğrencinin özel gereksinimine uygun hale getirecek uyarlamalarda bulundukları, öğretim yöntem ve teknikleri özel öğrenme güçlüğüne sahip özel öğrenme güçlüğü olan öğrenciler (ÖÖGÖ) için bazı uyarlamalar gerçekleştirdiklerini belirtmişlerdir. Öğretim sürecinde bazı zorluklarla karşılaştıkları bulgularına ulaşılmıştır.

Sınıf öğretmenleri ÖÖGÖ'ler için birçok alanda birçok uyarlama gerçekleştirmektedir. Öğrencilerin fiziksel olarak daha rahat edebilmesi için okulun, sınıfın her türlü renk, sıcaklık, düzen, güvenlik, uyaran miktarını… öğretmenler göz önünde bulundurmaktadır. Özel öğrenme güçlüğüne rağmen öğrencilerinin kendi düzeylerine göre en iyi şekilde öğrenmeler gerçekleştirebilmesi için hedef ve amaçları öğrencinin düzey, yapı ve beklentisine göre uyarlayan öğretmenler kullandıkları öğretim yöntem ve teknikleri de yine öğrencilerine göre uyarlamaktadırlar. Öğretmenlerin birçoğu aldıkları üniversite eğitimleri ile hizmet içi eğitimleri özel öğrenme güçlüğü öğrencileri ile çalışmak için yeterli görmediklerini ve bunun da en büyük nedenlerinden birisinin alınan eğitimlerin teori ağırlıklı olmasını ifade ederlerken aynı zamanda süreç içinde öğrencilerin tanı alma sürecinde yaşanan zorluklarından, aileler ile iş birliğinde yaşanan sorunlardan ÖÖGÖ'ler için yaşanan kaynak ve materyal sorununa birçok zorluktan öğretmenler bahsetmişlerdir. Bu bulgulardan hareketle ulaşılan sonuçlar alanyazın çerçevesinde tartışılmış konuya ilişkin öneriler belirtilmiştir.

Abstract:
Students with specific learning disabilities have the same right to education as their peers. However, they cannot fully benefit from their educational rights due to various reasons. It is of particular importance for inclusion classroom teachers to realize instructional adaptations in order for their students who need special education due to physical, instructional and some other reasons to fully benefit from their educational rights and to minimize any loss of rights.

The aim of this study is to determine the adaptations that classroom teachers make for students with special education needs with learning disabilities for successful inclusion process. The research is considered to be important in terms of setting an example for other studies to be conducted in the field of specific learning disabilities and providing a perspective to classroom teachers.

This research was designed as a case study, one of the qualitative research designs. The study group of the research consisted of volunteer classroom teachers working in Iğdır province. Purposive sampling method was used in the study. Eight volunteer inclusion classroom teachers participated in the study. The data were collected face-to-face and online with the data collection tool, which was prepared before the inclusion classroom teachers' opinions and finalized with expert opinions.

The data were analyzed by dividing them into themes and codes with descriptive analysis method. To state the data in more detail, as a result of the analysis, some of the classroom teachers did not see the need to make adaptations in certain subjects. On the other hand, it was determined that some teachers made physical adaptations in the classroom in many ways, from desk arrangement to classroom colors and activity corners. The classroom teachers who participated in the research stated that they made adaptations in terms of instructional goals and objectives to make them suitable for the special needs of the student, and that they made some adaptations in teaching methods and techniques for students with special learning difficulties (SLD). It was found that they faced some difficulties in the teaching process.

Classroom teachers make many adaptations in many areas for their students with specific learning disabilities. Teachers take into consideration all kinds of color, temperature, order, safety, security, amount of stimuli in the school and classroom so that students can be physically more comfortable. Teachers who adapt the goals and objectives according to the level, structure and expectation of the student so that their students can learn in the best way according to their level despite their specific learning disabilities also adapt the teaching methods and techniques they use according to their students. While most of the teachers stated that they did not consider their university education and in-service trainings sufficient to work with students with specific learning disabilities and that one of the biggest reasons for this was that the trainings received were theory-oriented, teachers also mentioned many difficulties in the process, from the difficulties experienced in the process of diagnosing students, problems in cooperation with families, to the resource and material problems experienced for students with specific learning disabilities. Based on these findings, the results obtained were discussed within the framework of the literature and suggestions on the subject were given.