Uluslararası barış ve güvenliğin sağlanmasında Uluslararası Adalet Divanı'nın rolü
The role of the International Court of Justice in ensuring international peace and security
Yazar: MUHAMMET YUSUF EREN
Danışman: DOÇ. DR. SELCEN ERDAL
Selçuk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Uluslararası hukuk = International law ; Uluslararası mahkemeler = International courts

Özet:
Günümüzde devletler arası uyuşmazlıkların çözümünde uluslararası mahkemeler giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Bu mahkemeler arasında "Dünya Mahkemesi" olarak da adlandırılan Uluslararası Adalet Divanı, uluslararası barış ve güvenliğin korunmasında oldukça önemli bir rol oynamaktadır. 1945 yılında Birleşmiş Milletler'in ana organlarından biri olarak kurulan ve merkezi Lahey'de bulunan Divan, devletler arası uyuşmazlıkları çözmek ve BM organlarına danışma görüşü vermekle görevlidir.

Bu çalışma, Uluslararası Adalet Divanı'nın uluslararası barış ve güvenliğin sağlanmasındaki rolünü analiz etmeyi amaçlamıştır. Uluslararası Adalet Divanı kararlarının incelenmesi, bu kararların uygulanma derecesini ve uluslararası barış ve güvenliğe katkılarını değerlendirmek açısından büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda çalışmada, Uluslararası Adalet Divanı'nın uluslararası barış ve güvenliğe katkısını ölçmek için belirli parametreler geliştirilmiş ve bu parametreler doğrultusunda Divan kararları objektif bir şekilde analiz edilmeye çalışılmıştır. Bu parametreler arasında kararların uygulanma oranı, kararların uluslararası barış ve güvenlik teorileri bağlamında değerlendirilmesi, uluslararası hukukun gelişimine katkısı, caydırıcı etkisi ve uluslararası iş birliği ve dayanışmayı artırma kapasitesi bulunmaktadır.

Yapılan değerlendirme sonucunda, Uluslararası Adalet Divanı'nın uluslararası barış ve güvenliğin sağlanmasında kritik bir işlevi olduğu, ancak kararlarının uygulanabilirliği ve etkinliği konusunda bazı zorluklarla karşılaştığı tespit edilmiştir. Bu doğrultuda, Uluslararası Adalet Divanı'nın etkinliğini artırmak için çeşitli öneriler geliştirilmiştir. Bu öneriler arasında yaptırım mekanizmalarının güçlendirilmesi, BM organlarının işlevselliğinin artırılması ve diğer pek çok yapısal ve işlevsel reform bulunmaktadır.

Abstract:
In contemporary times, international courts are gaining increasing importance in the resolution of disputes between states. Among these courts, the International Court of Justice (ICJ), also known as the "World Court," plays a particularly crucial role in maintaining international peace and security. Established in 1945 as one of the principal organs of the United Nations and based in The Hague, the ICJ is tasked with resolving disputes between states and providing advisory opinions to UN bodies.

This study aims to analyze the role of the International Court of Justice in ensuring international peace and security. Examining the ICJ's decisions is of great significance in assessing the degree of their implementation and their contributions to international peace and security. In this context, specific parameters have been developed to measure the ICJ's contribution to international peace and security. Based on these parameters, the Court's decisions have been objectively analyzed. These parameters include the implementation rate of the decisions, their evaluation within the framework of international peace and security theories, their contribution to the development of international law, their deterrent effect, and their capacity to enhance international cooperation and solidarity.

The evaluation has revealed that the International Court of Justice plays a critical role in ensuring international peace and security, but it faces certain challenges regarding the enforceability and effectiveness of its decisions. Accordingly, various recommendations have been developed to enhance the effectiveness of the ICJ. These recommendations include strengthening enforcement mechanisms, improving the functionality of UN bodies, and implementing numerous other structural and functional reforms.