Ceza Hukukunda suçsuzluk karinesi üzerine bir inceleme ve lekelenmeme hakkı
A review on the presumption of innocence in Criminal Law, and the right to good reputation
Yazar: CEM UYSAL
Danışman: PROF. DR. MUHARREM ÖZEN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Ceza ve Ceza Usul Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Ceza Hukuku = Criminal Law ; Karine = Presumption ; Lekelenme = Mottling ; Lekelenmeme hakkı = Right to good reputation ; Suçsuzluk karinesi = Presumption of innocence ; İtibar = Reputation

Özet:
Suçsuzluk karinesi, Aydınlanma Çağı'nın çok önemli bir kazanımı olarak ortaya çıkmış, zaman içinde tüm dünyaya yayılmış ve artık tüm hukuk sistemlerinde insanların ortak bir beklentisi haline gelmiş bir hukuk prensibidir. Pek çok devletin anayasasında yer etmesinin yanında, uluslararası antlaşmalarda da garanti altına alınmış ve devletlerin takdir yetkisini kısıtlamıştır.
Suçun yeri ve doğası, sanığın çarptırılma riski altında olduğu cezanın ağırlığı ve niteliği gibi pek çok kriterle belirlenecek bir suç isnadı, karinenin uygulama alanı bulabilmesi için bir şarttır. Ancak bir kez uygulama alanı bulduktan sonra; delillerin toplanıp değerlendirilmesi, koruma tedbirleri ve bunların tabi olacağı rejim, ispat yükü, çelişmeli yargı ilkesine uygun savunma ve susma hakkı, devlet görevlilerinin sanığa davranışları, memurların ve üçüncü kişilerin basın açıklamaları, ispat yükünü tersine çeviren istisnai kurumlar (suçluluk karineleri), hukuku bilmemek mazeret sayılmaz kuralı ve devletin kendi koyduğu kurallara saygılı davranması gibi pek çok alanda etkili olur.
Lekelenmeme hakkı ise ceza yargılamasının yargılanan kişinin itibarının ve onurunun korunması amacına hizmet eden bir prensip olup suçsuzluk karinesiyle karşılıklı bir ilişki içindedir. Bu hak kapsamındaki en önemli iki mesele; soruşturmanın gizliliği ilkesi ve adli haberlerin verilişinin hukuka uygunluk ölçütleridir. Buna göre soruşturma evresinde elde edilen bilgilerin alenileştirilmesi yasaktır ve adli haberler ancak gerçeklik, güncellik, kamu yararı gibi ölçütlere uygun oldukları oranda hukuka uygun olurlar ve haberin muhatabının cevap ve düzeltme hakkı, çok önemli bir kurumdur. Bunların yanında hukuk sistemlerine yeni yerleşmeye başlamış, unutulma hakkı ve aklanma hakkı da lekelenmeme hakkıyla bağlantılıdır.

Abstract:
The presumption of innocence as a legal principle entered the history scene during "The Age of Enlightenment" and later spread to the entire world, becoming a common expectancy for the people in many legal systems. It has claimed its place in many constitutions and international documents, limiting the sovereignty of the states.
The presumption of innocence will have meaning after a criminal charge is pressed, which will be determined by a few criteria such as the place and nature of the crime and the severity and characteristics of the probable punishment. Once there is an area of application; it will have varying effects on many aspects of the jurisdiction like the gathering and consideration of evidence, protective measures and their application, burden of proof, right to defense and right against self-incrimination etc. It will have limitations on news releases taken from government officials or third parties; usage of presumptions of guilt that reverse the burden of proof; rule of ignorantia juris non excusat; and will also force states to respect their own set of rules.
The right to good reputation on the other hand, is a relatively newer teaching that helps protect people's reputation and honor among their peers. It has an interrelation with the presumption of innocence.
Two most important aspects of this right are the "confidentiality of investigation" and the standards of compliance with law for forensic news. It is forbidden to make public the information on the case during the preliminary investigation and the news must carry the characteristics of "authenticity, actuality and public interest". Right to reply and rectification is an important countermeasure in this subject. It is also worth taking note that, newer rights such as "right to be forgotten" and "right to exculpation" are in close relationship with the right to good reputation.