Yalova-Çınarcık bölgesinin mantıksal regresyon, frekans oranı ve uygunluk modeli ile heyelan duyarlılık analizi
Landslide susceptibiliy analysis of Yalova-Çınarcık region with logistic regression, frequency ratio and suitability model
Yazar: ZELİHA TAŞ
Danışman: DOÇ. DR. ÖZKAN CORUK
Kocaeli Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Uygulamalı Jeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
Yamaç duraysızlığı sonucunda meydana gelen heyelan dünya genelinde gerekli önlemler alınmadığında ağır sonuçlara neden olan doğal afetlerden biridir. İnceleme alanı aktif bir heyelan bölgesi olan Yalova'nın Çınarcık bölgesindedir. Yaklaşık 11 km2 alan içinde yapılan inceleme sonucunda bölgenin heyelan duyarlılık haritasının oluşturulması için Mantıksal Regresyon (MR), Frekans Oranı (FR) ve Uygunluk Modeli kullanılmıştır.
Heyelan duyarlılık analizlerinde kullanılmak üzere jeoloji, eğim, yağış, arazi kullanımı, sayısal yükseklik modeli, bakı, yollara uzaklık ve faya uzaklık olmak üzere 8 parametre belirlenmiştir. Analiz yöntemleri için belirlenen parametrelerin etki ağırlıkları belirlenmiş ve inceleme alanının heyelan duyarlılık haritası elde edilen sonuçlara göre Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ortamında hazırlanmıştır. İnceleme alanındaki veriler %80 analiz ve %20 test verileri şeklinde ayrılmıştır. Yapılan analizler sonucunda Mantıksal Regresyon yöntemine göre inceleme alanının %5,41'i düşük, %10,32'si düşük, %31,22'si orta, 
%24,98'i yüksek ve %28,05'i çok yüksek riskli heyelan duyarlılık sınıfında yer almaktadır. Analizin doğruluk sonucu ise %78,8'dir. Frekans Oranı için ise inceleme alanının %30,8'i çok düşük, %14,48'i düşük, %4,5'i orta, %24,02'si yüksek ve %26,2'si çok yüksek heyelan duyarlılık sınıfında olup analizin doğruluk sonucu %64,4'tür. Uygunluk Modeli için ise %4,42'si çok düşük, %20,57'si düşük, %27,9'u orta, %23,42'si yüksek ve %23,67'si çok yüksek ve analizin doğruluk sonucu %69,7'dir.
Bu çalışma ile bölgenin heyelan bakımından duyarlılık analizi yapılmıştır. Bu analiz sonucuna göre inceleme alanının yaklaşık olarak %50'si yüksek-çok yüksek duyarlılık sınıfında yer almaktadır. Elde edilen analiz sonuçlarına göre bu bölgeler için gerekli önlemlerin alınması ve yapılabilecek planlamalarda bu çalışmada elde edilen analizlerin dikkate alınması önerilir.

Abstract:
Landslide, which occurs as a result of slope instability, is one of the natural disasters that cause severe consequences, when necessary, precautions are not taken throughout the world. The study area is in the Çınarcık region of Yalova, which is an active landslide area. Logistic Regression (LR), Frequency Ratio (FR), and Suitability Model were used to create the landslide susceptibility map of the region as a result of the examination carried out in an area of approximately 11 km2.
Eight different parameters were determined to be used in landslide susceptibility analysis: geology, slope, precipitation, land use, digital elevation model, aspect, distance to roads, and distance to the fault. The effect weights of the parameters determined for the analysis methods were determined. According to the result values landslide susceptibility map of the study area was prepared in the Geographic Information Systems (GIS) environment.80% of the data was used for analysis and 20% of the data was used for testing. As a result of the analysis, according to the Logistic Regression method, 5.41% of the study area is low risk, 10.32% low risk, 31.22% moderate, 24.98% high, and 28.05% very high susceptibility class and the ROC result is 78.8%. In the study area, for the Frequency Ratio, 30.8% is very low, 14.48% low, 4.5% medium, 24.02% high, and 26.2% very high landslide susceptibility class and the ROC result is 64.4% and for the Suitability Model, 4.42% is very low, 20.57% is low, 27.9% is medium, 23.42% is high, 23.67% is very high, and the ROC result is 69.7%.
In this study, the susceptibility analysis of the region in terms of landslides was carried out. According to the results of this analysis, approximately 50% of the study area is in the high-very-high susceptibility classes. According to the analysis results obtained, it is recommended to take the necessary precautions for these regions, and in the planning that can be made consider the analysis results in this study.