Personel seçme problemi: PROMETHEE ve TOPSİS yöntemleri ile karşılaştırmalı bir analiz
Personnel selection problem: A comparative analysis with PROMETHEE and TOPSIS methods
Yazar: ŞEHNAZ HATTAT
Danışman: PROF. DR. FİLİZ ÇALIŞKAN
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Üretim Yönetimi ve Pazarlama Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: PROMETHEE yöntemi = PROMETHEE yöntemi ; Personel = Personnel ; Personel değerlendirme = Personnel evaluation ; Personel seçimi = Personnel selection ; TOPSIS = TOPSIS ; İnsan kaynakları = Human resources ; İnsan kaynakları yönetimi = Human resources management ; İşe alma = Recruitment

Özet:
İşletmelerin insan kaynakları yönetiminde, en önemli problemlerden bir tanesi doğru personelin doğru işe seçilmesi ve seçilen personelden maksimum verim elde edilmesi problemidir. İşletmelerdeki bu tip problemler, pek çok alternatifin göz önünde bulundurulması gereken çok kriterli bir karar verme problemidir.

İşletmeler, çok kriterli karar verme yöntemleri ile alternatif personeller arasından doğru seçim gerçekleştirilecek ve yanlış personel seçiminden kaynaklanan maliyetleri, iş kazalarını ve zaman kayıplarını minimize edebileceklerdir.

Bu çalışmada, bir işletmenin personel seçme problemi incelenmiştir. Problem etkin bir sıralama yöntemi olan PROMETHEE I-II-V sıralama yöntemi ve TOPSIS yöntemi ile ayrı ayrı çözülmüş ve en iyi aday personel belirlenmiştir. PROMETHEE sıralama yönteminde öncelikle ön şartlar ile alternatif adaylar belirlenmiş, daha sonra kriterler ve tercih fonksiyonları tanımlanmış ve kriterler her bir aday için puanlandırılmıştır. Yapılan puanlamanın ardından, AHP (Analitik Hiyerarşi Proses) yöntemi ile kriterlerin ağırlıkları belirlenmiştir. Elde edilen tüm veriler Visual PROMETHEE programında analiz edilerek, kısmi ve tam sıralamalar oluşturulmuş ve en iyi aday personel tespit edilmiştir. TOPSIS yönteminde ise, PROMETHEE yönteminde elde edilen 'adayların puanlamaları' ve AHP yönteminden elde edilen 'kriterlerin ağırlıkları' ile karar matrisi oluşturulmuştur. Daha sonra sırasıyla, normalize edilmiş karar matrisi, ağırlıklandırılmış karar matrisi ve ideal ve negatif ideal uzaklıklar tablosu oluşturulmuştur. Son aşamada ise, tüm karar noktalarının ideal çözüme göreli yakınlığı hesaplanarak en iyi aday personel için sıralama elde edilmiştir. Sonuç olarak en iyi aday personelin PROMETHEE II-V ve TOPSIS yöntemlerinde farklı olduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler:	Personel Seçme, PROMETHEE I-II- V yöntemi, TOPSIS yöntemi, AHP yöntemi

Abstract:
In the human resources management of the companies, one of the most important problems is to select right personnel to the right job and obtaining maximum efficiency from the selected personnel. These kinds of problems are multi-criteria decision-making problems that many alternatives must be considered.

The companies with multi-criteria decision making methods could be make the right choice among the alternative personnel ,and could be  minimized the costs incurred from wrong personnel selection, job accidents, time loses. 

In this paper a personnel selection problem of a company was examined. The problem was solved separately by PROMETHEE I-II-V method which is effectively sequencing method and TOPSIS method and the best candidate personnel identified. Primarily, the alternatives candidates were determined with preconditions at PROMETHEE method, then the criteria and preference functions were defined and criteria for each candidate were scored. The weights of criteria were determined by AHP (Analytic Hierarchy Process) method after scoring made. All the data were analyzed in the Visual PROMETHEE program; partial and complete rankings were formed and the best candidate personnel identified. In TOPSIS method was created the decision matrix which includes the criterion scores of each candidate and the criterion weights.Then normalized decision matrix, the weighted decision matrix and the positive ideal and negative ideal distances table was constructed respectively. In the last stage, the relative closeness to the ideal solution of all decision point was calculated and the ranking for the best candidate personnel was obtained. As a result, the best candidate personnel were found to be the different in PROMETHEE II-V and TOPSIS methods.
Keywords:	Personnel Selection, PROMETHEE I-II-V Method, TOPSIS Method, AHP Method.