Ahır Dağı ve yakın çevresinde analitik hiyerarşi yöntemi kullanılarak arazi kullanım önerilerinin geliştirilmesi
Developing the land use proposals for Ahır Mountain and its surrounding area by using analytical hierarchy technique
Yazar: MİNE ŞAHİN
Danışman: DOÇ. DR. EMİN TOROĞLU
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Coğrafya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Coğrafya = Geography ; Şehircilik ve Bölge Planlama = Urban and Regional Planning
Dizin: Ahır Dağı = Ahır Mountain ; Analitik hiyerarşi yöntemi = Analytical hierarchy method ; Arazi kullanımı = Land use

Özet:
Günümüzde artan ihtiyaçlar nedeniyle oluşan antropojenik baskılar, yanlış arazi kullanımlarına neden olmaktadır. Bu durum arazinin mevcut kapasitesinin tam olarak bilinememesi ya da göz ardı edilmesinden kaynaklanmaktadır. Çalışma sahası olarak belirlenen Ahır Dağı ve yakın çevresinde de yanlış arazi kullanım şekillerine rastlanmaktadır. Tarımsal açıdan uygun sahalar yerleşim yerleri ve sanayi faaliyetlerine ayrılırken, tarımsal faaliyetler eğimli sahalar ve orman içi açıklıklarda yapılmaya çalışılmaktadır. İkincil konut olarak kullanılan ve her geçen gün sayıları artan bağ evleri, ormanlık sahaları tahrip ederek inşa edilmektedir. Mera alanlarında ise koruma-kullanma dengesi göz ardı edilmektedir. Bu nedenlerden dolayı böyle bir çalışmanın yapılmasına karar verilmiştir. Bunun için öncelikle sahanın mevcut durumu ortaya konulmuştur. Ardından mevcut arazi kullanım türleri olan orman, mera, tarım ve yerleşim alanları için metot olarak seçilen Analitik Hiyerarşi Yöntemi uygulanarak her bir kullanım türünün önem derecesi ortaya konulmuştur. Her bir arazi kullanım türü için ayrı ayrı puanlamalar yapılarak, elde edilen uygunluk puanları ArcGIS yazılımı ile haritalandırılmıştır. Sonuçta ise bütün arazi kullanım türlerini barındıran optimal arazi kullanım haritası üretilmiştir. Mevcut durum ile optimal durum karşılaştırıldığında; çalışma sahasının güney ve güneybatı kenarlarını oluşturan, I. ve II. sınıf arazilerin yoğunlukta olduğu, 400-700 m. yükseltideki sahaların tarıma ayrılması gerektiği ortaya çıkmıştır. Yeni yerleşimlerin Maraş Ovası'na doğru ilerleyişi durdurularak, yerleşimlerin 700-850m. civarı yükseltilere kaydırılması ve doğu-batı istikametinde gelişim göstermesi gerekmektedir. Yine tarımsal sahalar üzerine kurulu olan sanayi tesisleri, ulaşım durumu ve arazi kabiliyet durumları dikkate alınarak belirli sahada toplanmalıdır. Orman alanlarındaki tarla açma ve yerleşim faaliyetleri durdurulmalı bunun yerine rekreatif faaliyetler geliştirilmelidir. Son derece seyrek bitki örtüsüne sahip meralarda ise, mera ıslahı yapılarak halk bilinçlendirilmeli, koruma-kullanma dengesine uyulmalıdır.

Anahtar Kelimeler: 
Ahır Dağı, Arazi Kullanımı, Analitik Hiyerarşi, Planlama

Abstract:
Today, anthropogenic pressures due to increasing demand leads to misuse of land.  This situation stems from the current capacity of the land not to be known exactly or ignore. Chosen area of study that Ahır Mountain and its surroundings, are also observed wrong land use forms. Despite the fact that appropriate fields in terms of agricultural are allocating settlements and industrial activities, agricultural activities are trying to do in the sloping field and forest gaps. Vineyards houses which are used as a secondary residence and every day increasing numbers, are being built by destroying forest areas. The balance between protection and use of pasture lands are ignored. For these reasons we are decided to carry out such an issue. For this firstly, the field's current situation has revealed. Then, current land use types of forest, pasture, agricultural and residential areas for which chosen methods Analytic Hierarchy Process were applied. And it has revealed the weight value for each use type. Rate assessments were performed independently for each land use type and obtained likelihood scores were mapped with ArcGIS. As a result the optimal land use map produced. The optimal situation compared with the current situation revealed that: Southern and southwestern edges of the study area, I and II. class with a majority of the land, the areas which are 400-700 on the elevation should be devoted to agriculture. New settlements must be stopped progress towards Maras Plain, settlement must be in east-west direction and around of 700-850 elevation. Industrial facilities which are built on agricultural areas, it should be collected in a specific field by taking into account the situation of transportation and land capability status. Instead open field in the forest areas and settlement activities must be stopped, recreational activities should be developed. In an extremely rare vegetation pastures, should be made pasture improvement, the public should be informed, protection and use the balance should to be observed.

Keywords: 
Ahır Mountain, Land Use, Analytic Hierarchy, Planning