Dil-kültür etkileşimi açısından Türkçe ve Japonca deyim ve atasözleri –yemek kültüründen temel sözcükler odaklı-
Provisions in Turkish and Japanese in terms of language and culture interaction –fundamental words from dining culture oriented-
Yazar: SİNEM HAS
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL ATAY
Erciyes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı / Japon Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Dilbilim = Linguistics ; Doğu Dilleri ve Edebiyatı = Eastern Linguistics and Literature
Dizin: Atasözleri = Proverbs ; Deyimler = Idioms ; Dil = Language ; Dil etkileşimi = Language interaction ; Japonca = Japanese language ; Kelimeler = Words ; Kültür = Culture ; Kültürel etkileşim = Cultural interaction ; Türkçe = Turkish ; Yemek kültürü = Food culture

Özet:
Toplumu meydana getiren bireylerin birbirleriyle iletişim kurma ihtiyaçları doğrultusunda dil oluşmuştur. Dil, toplumun kültürel yapısını, duygu ve düşüncelerini yansıtır. Dil ile birlikte toplumun kültürü meydana gelir. Her toplum, kendine özgü bir dile ve kültüre sahiptir. Dil, kültürün nesilden nesile aktarılmasını sağlar. Dil ve kültür birbiriyle etkileşim içindedir. Bu etkileşimi kültürün dile yansıdığı deyim ve atasözleri üzerinde görebiliriz.

Çalışmamızda "ekmek", "buğday ( mugi麦)",  "pirinç (kome米)", "balık (sakana魚)" ile ilgili Türkçe ve Japonca deyim ve atasözleri taranarak incelenmiştir. Bu çalışmanın amacı, her iki toplumun yemek kültüründe yer alan "ekmek", "buğday ( mugi麦)",  "pirinç (kome米)", "balık (sakana魚)" sözcüklerinin deyim ve atasözlerindeki kültürel anlam değerlerinin birbirine göre hangi boyutta olduğunu saptamaktır.

Çalışmamızın giriş bölümünde konu, amaç, kapsam ve kullanılan yöntemle ilgili bilgiler yer aldıktan sonra; birinci bölümde, dil, kültür ve dil-kültür etkileşimi ile dil-kültür etkileşiminin yansıdığı deyim ve atasözlerine yer verilmiştir. İkinci bölümde, çalışmamızın temelini oluşturan "ekmek", "buğday ( mugi麦)",  "pirinç (kome米)", "balık (sakana魚)" kavramlarının yer aldığı deyim ve atasözleri için hem Türkçe hem de Japonca birçok kaynak ve sözlük taranmıştır. Verilerin toplanmasıyla Türk ve Japon toplumlarındaki deyim ve atasözleri incelenmiştir.

Üçüncü bölümde, Japonca ve Türkçe deyim ve atasözlerinin kültürel yaşamdaki anlam değerleri karşılaştırılmıştır. Dördüncü bölümde sonuç bölümüne yer verilerek elde edilen bulgular hakkında bilgi verilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Japonca-Türkçe atasözleri ve deyimler, geçim kaynağı anlamı yüklenen "ekmek" ve "pirinç" ile ilgili deyim ve atasözleri

Abstract:
Language has been formed in line with the needs of individuals who make up the society. Language, reflects the cultural structure, feelings and thoughts of the society. Along with the language, the culture of the society occurs. Each society has its own language and culture. Language, enables culture to be passed down from generation to generation. Language and culture interact with each other. We can see this interaction on the idioms and proverbs that culture reflects on the language.

In our study, Turkish and Japanese idioms and proverbs related to "bread", "wheat (mugi 麦)", "rice (kome 米)", "fish (sakana 魚)" were examined by scanning. The purpose of this study, the cultural significance values of the words, "bread", "wheat (mugi 麦)", "rice (kome 米)", "fish (sakana 魚)" in the food culture of both communities is to determined.

In the introduction part of our study, after the information about the subject, purpose, scope and method used, the first part includes the idioms and proverbs reflecting the language, culture and language-culture interaction and language-culture interaction. In the second part, many sources and dictionaries in both Turkish and Japanese have been searched for idioms and proverbs that include the concepts of "bread", "wheat (mugi 麦)", "rice (kome 米)", "fish (sakana 魚)", which form the basis of our study. The data were collected and the idioms and proverbs in Turkish and Japanese societies were examined.

In the third part, the meaning values of the Japanese and Turkish idioms and proverbs in cultural life are compared. In the fourth part, information is given about the findings obtained by including the results part.

Key Words: Japanese-Turkish proverbs and idioms, idioms and proverbs related to "bread" and "rice" with meaning of livelihood