Nil ve Fırat-Dicle nehirlerinde yaşanan süreçlerin su politikaları ve güvenliği açısından analizi
Analysis of the ongoing processes in the nile and Euphrates-Tigris rivers in terms of water policies and security
Yazar: ÖMER FATİH İLBEY
Danışman: PROF. DR. MUTLU YILMAZ
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Su Politikaları ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Kamu Yönetimi = Public Administration ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Fırat-Dicle Havzası = Fırat-Dicle Basin ; Güvenlik = Security ; Güvenlik politikaları = Security policies ; Nil Havzası = Nile Basin ; Nüfus artışı = Population growth ; Orta Doğu = Middle East ; Su güvenliği indeksleri = Water security indices ; Su politikaları = Water policies ; Uluslararası sular = International waters ; İklim değişikliği = Climate change

Özet:
Sınıraşan suların paylaşılması konusu, devletler arasında büyük problemlerin ortaya çıkmasına neden olabilir. Özellikle tatlı su kaynaklarının kıt olduğu ülkelerde, sınıraşan sular çok daha önemlidir. Kıyıdaş ülkelerin sorunun çözümü için anlaşmaya varması en etkili çözüm yoludur. Sınıraşan sular sorununun ortaya çıkmasıyla, su paylaşımı ile ilgili birçok doktrin ortaya çıkmıştır.
Ortadoğu, dünyada sınıraşan suların hem jeopolitik hem de stratejik olarak en değerli olduğu bölgelerin başında gelmektedir. Su kaynaklarının yetersiz, nüfusun fazla, iklim değişikliğinin olumsuz etkilerinin görüldüğü bölge; siyasi olarak da oldukça istikrarsızdır.
Bölgenin en önemli nehirlerinin başında Nil, Fırat ve Dicle gelmektedir. Bu nehirlere kıyıdaş olan ülkelerin suların kullanılması ve paylaşılması konusunda izleyeceği politikalar, gelecek yıllarda çatışmaya mı yoksa iş birliğine mi neden olacağı belirsizdir. Suyun memba ülkeler açısından hakça kullanımı, diğer kıyıdaş ülkeler açısından hayati değerdedir. Bazı ülkelerin bütünüyle bu nehirlerin sularına bağlı olması, su paylaşımının değerini ortaya koymaktadır. Ülkelerin çözüm odaklı yaklaşımları, nehir havzalarının geleceğini olumlu yönde etkileyecektir.
Anahtar kelimeler: Sınıraşan sular, Ortadoğu, Nil Nehri Havzası, Fırat-Dicle Havzası, iklim değişikliği, nüfus artışı

Abstract:
The issue of sharing transboundary waters could constitute a cause towards major problems between related states. Transboundary waters issue gains more crucial prominence especially in the countries where scarcity of freshwater exists. The most effective resolution for the riparian countries could be building a mutual agreement to eradicate the problem. The question of transboundary waters' emergence has led development of scholarly doctrines that are directly related to water sharing issue.
The Middle East is one of the regions where transboundary waters are considered as the most important matter both geopolitically and strategically, in the World. The water resources are insufficient, the population is high, and the negative effects of climate change are being significantly experienced in the region where political instability is also standing.
Nile, Euphrates, and Tigris are among the most important rivers of the region. Additionally, the current position is uncertain that whether the policies to be followed by the countries bordering these rivers on utilization and sharing of waters shall lead to conflict or cooperation in the coming years. Fair utilization of water by upstream countries is vitally important for other riparian countries. Dependence of certain countries on the waters of these rivers directly indicates the significance of water sharing issue. The solution-oriented approaches of the countries shall positively affect the future of the river basins.
Keywords: Transboundary waters, Middle East, Nile River Basin, Euphrates-Tigris Basin, climate change, population growth