Niğde ve yörelerinde inşaat sektöründe kullanılan agregaların mineralojisi ve bunların beton kalitesine etkisi
In Niğde region, mineralogy of aggregates used in constmotion and their effect on concrete quality
Yazar: ENGİN ÜNAL
Danışman: PROF.DR. İBRAHİM ÇOPUROĞLU
Niğde Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2005
Konu: Jeoloji Mühendisliği = Geological Engineering

Özet:
ÖZET NİĞDE VE YÖRELERİNDE İNŞAAT SEKTÖRÜNDE KULLANILAN AGREGALARIN MİNERALOJİSİ VE BUNLARIN BETON KALİTESİNE ETKİSİ ÜNAL, Engin Niğde Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Jeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı Danışmam : Prof. Dr. İbrahim ÇOPUROĞLU Nisan 2005, 108 sayfa Bu çalışmada Niğde İlinin tamamım kapsayan L 32,33,34, M 32,33,34, paftaları içerisindeki sert kaya birimlerinin ve halen inşaat sektöründe agrega olarak kullanılan Kızılırmak (Nevşehir-Gülşehir) kumunun mineralojisi ve bu birimlerin beton kalitesine olan etkisi incelenmiştir. Çalışma alam içerisinde inşaatlarda beton agregası olarak kullanılan kumların mineralojik-petrografik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla çok sayıda örnekleme yapılmıştır. Bu örneklerden mineralojik-petrografik inceleme için ince kesitler yaptırılmış, çıkan sonuçlan daha sağlıklı yorumlamak amacıyla tane boyu dağılımı yapılarak havanda gerekli boyuta indirgenen numuneler üzerinde X-Ray Difraktometre analizi yaptırılmıştır. İl sınırları içerisinde beton agregası olarak kullanılan sert kayaç birimleri formasyonlar ve litodem birimleri düzeyinde belirlenmiştir. Bu birimlerin mineralojik- petrografik, fiziksel ve mekanik özelliklerim ortaya koyabilmek için araziden uygun büyüklükte ve nitelikte olan blok örnekleri alınmıştır. Bloklardan elde edilen farklı boy 111ve çaplardaki karotlar kullanılarak birimlerin fiziksel özelliklerinden; birim hacim ağırlıkları, özgül ağırlıkları, tane birim hacim ağırlıkları, efektif poroziteleri, boşluk oranlan, su emme oranları, doluluk oranlan, donmaya karşı duyarlılık dereceleri, mekanik özelliklerinden; tek eksenli basınç dayanımlan, en direkt çekme dayanımlan, nokta yük dayanımlan, Schmidt çekici dayanımlan bulunarak, mineralojik ve kimyasal analizler yardımıyla birimler alkali-silis reaksiyonu yönünden değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular TSE standartlarına göre yorumlanmış, grafikler ve tablolar yardımıyla ifade edilmiştir, sonuçlar beklenildiği gibi bu yerli kayaç birimlerinin beton agregası olarak kullanılabileceğini, Niğde ve yöresinde pazarlanan inşaat kumlanmn ise, genellikle altere olmuş kayaç parçalan ile kuvars miktan oldukça az, piroksen ve amfibol minerallerinden oluştuğundan kaliteli kum (agrega) özelliği taşımamaktadır. Anahtar sözcükler: Agrega, Beton, Mineraloji, Alkaîi-Siîis Reaksiyonu, Fiziksel Özelikler, Mekanik Özelikler. iv

Abstract:
ABSTRACT İN Nİ?DE REGION, MINERALOGY OF AGGREGATES USED İN CONSTMOTION AND THEIR EFFECT ON CONCRETE QUALITY ÜNAL, Engin Niğde University Graduate School of Natural Applied Sciences Department of Geological Engineering Supervisor:: Prof. Dr. İbrahim ÇOPURO?LU April 2005, 108 pages in this study, hard rock units located within the L,32, 33, 34 and M32, 33, 34 maps covering Niğde city and minerology of Kızılırmak (Nevşehir-Gülşehir) sand being used currently in construction and the effect of these units to concrete guaîity have been investigated. Mineralogical and petrographic properties of sand samples used as concrete aggregate were determined within the study area. This sections were prepared for mineralogical and petrogrographic examination. X-ray diffractonı anaîyses were done an samples which are groundwith pestle & mortar. Hard rock units formations, and îithodem units in Niğde used as concrete aggregates were identified. Bloch samples were collected in the field in order to determine mineralogicaî, petrographicaî, physical & mechanical properties of these units. Cores with various length & diameter were used to calculate specific gravity, efective porosity, water absorbtion, using physical properties; and uniaxial comperssive strength, triaxial compressive strength, point load strength, Schmidt hammer hardness; using mechanical properties. The units were evaîuated in terms of alkali-silica reaction with the aid of mineralogical & chemical anaîyses. vObtained resuîts were interpreted according to TSE standarts and expiaîned by tables and graphics. As it was expected, it was concluded that the rocks units can be used for concrete aggregate. in Niğde and the suburbs, the marketed building sands aren't sastain property of guality sand, because of generaily they have been weathered rocks units with pyroxenes which has more less guarts guantities and completed to amphiboles minerals. Keywords: Aggregate, Concrete, Mineralogy, Alkali-Silica Reaction, Physical Properties, Mechanical Properties. vi