Otel işletmelerinde örgüt kültürü, örgütsel sessizlik, örgütsel dedikodu ve duygusal bağlılık arasındaki ilişki
The relationship between organizational culture, organizational silence, organizational gossip and affective commitment in hotel businesses
Yazar: NURGÜL AVCI
Danışman: DOÇ. DR. DİLEK ATÇI
Mersin Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Turizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Turizm = Tourism ; İşletme = Business Administration
Dizin: Dedikodu = Gossip ; Duygusal bağlılık = Affective commitment ; Konaklama işletmeleri = Occommodation enterprises ; Otel işletmeciliği = Hotel business ; Oteller = Hotels ; Örgüt kültürü = Organizational culture ; Örgütsel dedikodu = Organizational gossip ; Örgütsel sessizlik = Organizational silence

Özet:
Araştırmanın amacı; örgüt kültürü, örgütsel sessizlik, örgütsel dedikodu ve duygusal bağlılık değişkenleri arasında ilişkiyi incelemek; örgüt kültürünün duygusal bağlılığa etkisinde örgütsel sessizlik ve örgütsel dedikodu değişkenlerinin aracılık rolü olup olmadığını ortaya koymaktır. Araştırmada veri toplama aracı olarak bir anket formu kullanılmıştır ve kolayda örnekleme yöntemi metodu tercih edilmştir. Araştırma verileri 05.02.2021 – 20.06.2022 tarihleri arasında 8 Butik, 8 Marka ve 11 Yerel olmak üzere  27 farklı otelin çalışanlarından toplam 620 anket  toplanmıştır. Ancak yapılan uç değerler analizi sonrasında, 584 anketin analizlere dahil edilmesi uygun görülmüştür. Çalışmanın evrenini İstanbul'daki dört yıldızlı otellerde ve butik otellerde çalışanlar oluşturmaktadır. Yapılan analiz sonuçları incelendiğinde örgüt kültürü, örgütsel sessizlik, örgütsel dedikodu boyutları ve duygusal bağlılık arasında ilişki olduğu belirlenmiştir. Yapılan regresyon analizi sonucunda; müsamahacı örgüt kültürünün duygusal bağlılık üzerinde anlamlı ve pozitif yönde etki yaptığı bulgulanırken; kısıtlayıcı örgüt kültürünün duygusal bağlılık üzerinde anlamlı ve negatif yönde bir etki yaptığı tespit edilmiştir. Kısıtlayıcı örgüt kültürünün korumacı ve kabullenici sessizlik üzerindeki etkisinin anlamsız olduğu, savunmacı sessizlik üzerindeki etkisinin ise pozitif yönde ve anlamlı olduğu bulgulanmıştır. Müsamahacı örgüt kültürünün korumacı sessizlik üzerinde anlamlı  ve pozitif yönde bir etkiye sahip olduğu, savunmacı ve kabüllenici sessizlik üzerinde ise anlamlı ve negatif yönde bir etkiye sahip olduğu  belirlenmiştir. Ayrıca müsamahacı örgüt kültürünün işle ilgili olan ve işle ilgili olmayan dedikodu üzerinde etkisinin anlamlı olmadığı bulgulanırken; kısıtlayıcı örgüt kültürünün işle ilgili olan ve işle ilgili olmayan dedikodu üzerinde anlamlı ve negatif yönde bir etki yaptığı tespit edilmiştir. Örgütsel sessizlik boyutlarından korumacı sessizliğin  duygusal bağlılık üzerindeki etkisinin pozitif yönde ve anlamlı olduğu, savunmacı ve kabullenici sessizliğin  duygusal bağlılık üzerindeki etkisinin ise negatif yönde ve anlamlı olduğu  tespit edilmiştir.  Örgütsel dedikodu boyutlarının ise ayrı ayrı olarak duygusal bağlılık üzerindeki etkisinin anlamlı olmadığı tespit edilmiştir. Savunmacı ve kabullenici sessizliğin işle ilgili dedikodu üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı bulgulanırken; korumacı sessizliğin işle ilgili dedikodu üzerindeki etkisinin pozitif yönde ve anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Korumacı ve savunmacı sessizliğin işle ilgili olmayan dedikodu üzerinde pozitif yönde ve anlamlı bir etkisi olduğu, kabüllenici sessizliğin ise negatif yönde ve anlamlı bir etkisi olduğu bulgulanmıştır. Son olarak, Hayes analizine göre örgütsel sessizliğin, örgüt kültürünün boyutları ve duygusal bağlılık arasındaki ilişkide kısmi aracılık rolü olduğu ancak örgütsel dedikodunun, örgüt kültürünün boyutları ve duygusal bağlılık arasındaki ilişkide aracılık rolü olmadığı tespit edilmiştir.

Abstract:
The main purpose of the research in this context is to examine the relationship between organizational culture, organizational silence, organizational gossip and affectivel commitment, and to reveal whether organizational silence and organizational gossip variables have a mediating role in the effect of organizational culture on emotional commitment. A questionnaire form was used as a data collection tool in the research and easy sampling method was preferred. Research data were collected a total of 620 questionnaires from employees of 27 different hotels, 8 Boutiques, 8 Brands and 11 Local, between 05.02.2021 and 20.06.2022. After the extreme values analysis, it was deemed appropriate to include 584 questionnaires in the analysis.The population of the study consists of employees in four-star hotels and boutique hotels in Istanbul. When the results of the analysis made in this context are examined, it has been determined that there are some relationships between the dimensions of the variables. As a result of the regression analysis, it was found that the easygoing work decipline had a significant and positive effect on affective commitment, while the strict work discipline had a significant and negative effect on affective commitment. It was found that the effect of strict work discipline on protective and accepting silence was insignificant, while the effect on defensive silence was positive and significant. It has been determined that easygoing work decipline has a significant and positive effect on protective silence, while it has a significant and negative effect on defensive and accepting silence. In addition, it was found that the effect of easygoing work decipline on work-related and non-work-related gossip was not significant, while strict work discipline had a significant and negative effect on work-related and non-work-related gossip. It has been determined that the effect of protective silence, which is one of the dimensions of organizational silence, on affective commitment is positive and significant, while the effect of defensive and accepting silence on affective commitment is negative and significant. It was determined that the organizational gossip dimensions separately had no significant effect on affective commitment. While it was found that defensive and accepting silence did not have a significant effect on work-related gossip, it was determined that the effect of protective silence on work-related gossip was positive and significant. It was found that protective and defensive silence had a positive and significant effect on non-work related gossip, while accepting silence had a negative and significant effect. Finally, according to Hayes analysis, it was determined that organizational silence had a partial mediating role in the relationship between organizational culture dimensions and affective commitment, but organizational gossip did not mediate the relationship between organizational culture dimensions and affective commitment.