Batı retoriğinin genel terimleri üzerine bir araştırma
A research on the general terms of western rhetoric
Yazar: AYKAR SÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. RIZA FİLİZOK
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Edebiyatı Bölümü / Yeni Türk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Batı Dilleri ve Edebiyatı = Western Linguistics and Literature ; Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Genel terimler = General terms ; Hitabet = Oratory ; Hitaplar = Addressing ; Retorik = Rhetoric ; Retorik analiz = Rhetoric analysis ; Retorik sanatı = Rhetorical art ; Söylev = Oratory ; Söz sanatı = Speech art

Özet:
Retorik, M.Ö. 5. yy.de Eski Yunan'da ortaya çıkmış bir ikna etme sanatıdır. Siyasi, adli ve gösterimsel olmak üzere üç türe ayrılır.İkna etmek için konuşmacı öncelikle güvenilir bir karaktere sahip olmalıdır. Dinleyicinin vicdanına seslenebilmelidir ve tezi akla uygun olmalıdır.Konuşmacı uygun zamanı kollamalıdır. Muhatabını iyi tanımalı ve ona göre konuşmalıdır. Uygun zamanda, uygun kişilere, uygun bir dille ve tarzla, doğru ve ikna edici konuşmalıdır.Konuşacak kişi bir konu seçmelidir. Bu, konuşmanın beş ana kanunundan icat kısmıdır. Sonra bulduğu konuyu planlayabilmelidir ki bu da düzenleme kısmıdır. Söyleyeceklerini uygun bir üslupla, uygun ses tonu, belagat/diksiyon ve beden diliyle tamamlamalıdır. Böylece üslup ve konuşma tarzı birbirini tamamlayacaktır. Son olarak konuşmacı hafızasını hazırcevaplık için, bir bilgi deposu gibi kullanmalıdır.Retorikle ilgili eğitim çalışmaları dolayısıyla, içeriği ve sınıflandırma çeşitleri zengin olan edebi sanatlar/ figürler ve bunları kullanma yolları tanımlanmıştır.Belagat retoriğin Doğu geleneğindeki karşılığıdır. Kurallarını belirlemek açısından bakılması gereken yer, özellikle Kur'an-ı Kerim'in öncülük eden meal ve tefsir çalışmaları ile fıkıh ilmine ve geleneğine ait kitaplardır.Temel olarak bu iki dünyanın birleştiği nokta kullanılan figürler ve ikna ediciliktir.

Abstract:
Rhetoric, arised in antiquity in the fifth century BC is an art of persuasion. It is categorized into three fields: judical, deliberative and epideictic.Orator must have a reliable character primarily to persuade. He must be able to reach to the conscience of the audience and his thesis must be reasonable.Orator must watch for the suitable time. He must know his interlocutor well, and must speak on the basis of the context. He must speak in the right time, to the right persons, with a suitable tongue and a suitable delivery, right and persuasive.The person who will speak must choose a topic. This is the invention part of five main canons of speaking. Then, he must be able to plan the topic that he invented, which is the arrangement part. What he will speak, he must complete them with a suitable style, tone of voice, diction and body language. Thus, style and delivery will complete each other. Finally, orator must use his memory as a knowledge store for wittiness.Due to education on rhetoric, both the figures whose contents and division varieties are rich and the methods for using were defined.Belagat is the equivalent of rhetoric in the Oriental tradition. To defining its canons, the point that must be searched is particularly the spearheading Meal and Tefsir works of Kur?an-ı Kerim, and the books, belong to the science and the tradition of Fıkıh.Mainly, the points that those two worlds agree, are utilizing figures and persuasiveness.