Meme kanseri tanısı alan bireylerin manevi iyi oluşları ve destekleyici bakım gereksinimlerinin belirlenmesi
Determining the spiritual well-being and supportive care needs of individuals diagnosed with breast cancer
Yazar: GİZEM NUR KATI
Danışman: DOÇ. DR. HİLAL TÜRKBEN POLAT
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı / Hemşirelik Esasları Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Hemşirelik = Nursing

Özet:
Meme kanseri tanısı alan bireyler hastalık sürecinde yaşadıkları sorunlar karşısında kendisini yalnız, amaç ve anlamdan yoksun hissedebilirler ve manevi ihtiyaçları ön plana çıkabilir. Meme kanseri tedavisi sürecinde hastaların destekleyici bakım gereksinimleri artabilir. Bu araştırma meme kanseri tanısı alan bireylerin manevi iyi oluşlarını ve destekleyici bakım gereksinimlerini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Araştırma tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde olup, örneklemini Konya İli Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji kliniğinde Ekim 2022-Ocak 2023 tarihleri arasında yatarak ya da ayaktan kanser tedavisi alan 148 meme kanseri hastası oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından oluşturulan Tanıtıcı Bilgi Formu, Manevi İyi Oluş Ölçeği (FACIT-Sp-12) ve Destekleyici Bakım Gereksinimleri Ölçeği (DeBGÖ-KF 29Tr) kullanılmıştır. Veriler sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, ortanca en yüksek değerler ve en düşük değerler ile özetlenmiştir. İki grup arasındaki farkın test edilmesi için normal dağılım sağlayan verilerde bağımsız gruplarda T testi, normal dağılım sağlamayan verilerde Mann Whitney U testi kullanılmıştır. İkiden çok grup arasında farkın test edilmesi için normal dağılım sağlayan verilerde ve Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), normal dağılım göstermeyen verilerde Kruskall Wallis testi yapılmıştır. Anlamlı farklığın belirlenmesi amacıyla yapılan ileri analizlerde normal dağılım gösteren verilerde Tukey testi kullanılmıştır. Ölçek puanlarının karşılatıldığı korelasyon analizlerinde normal dağılım gösteren verilerde Pearson Korelasyon analizi, normal dağılım göstermeyen verilerde Spearman Korelasyon analizi kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlenmiştir.
Bu araştırmada meme kanseri tanısı alan bireylerin manevi iyi oluş ölçeği toplam puan ortalaması 37.50±7.08, destekleyici bakım gereksinimleri ölçeği toplam puan ortalaması 62,75±15,67 olarak bulunmuştur. Çalışma durumu ve hastalık sürecinde destekleyici bakıma ihtiyaç duyma durumu ile manevi iyi oluş arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p<0,05). Meme kanserli hastaların manevi iyi oluş düzeyi ile destekleyici bakım gereksinimleri arasında (r=-0,415) negatif yönlü zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır.
Sonuç olarak; meme kanserli bireylerin manevi iyi oluşlarının iyi düzeyde, destekleyici bakım gereksinimlerinin düşük düzeyde olduğu bulunmuştur. Bireylerin manevi iyi oluş düzeyi arttıkça destekleyici bakım gereksinimleri azalmaktadır. Meme kanseri tanısı alan bireylerin manevi ihtiyaçlarının tespit edilerek manevi bakımlarının sağlanması ve manevi iyi oluşlarının arttırılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: Destekleyici bakım gereksinimleri, Kanser, Manevi iyi oluş, Meme kanseri.

Abstract:
Individuals diagnosed with breast cancer may feel lonely, deprived of purpose and meaning in the face of the problems they experience during the disease process, and their spiritual needs may come to the fore. Supportive care needs of patients may increase during the breast cancer treatment process. This research was conducted to determine the spiritual well-being and supportive care needs of individuals diagnosed with breast cancer.
The research is descriptive and correlational, and its sample consisted of 148 breast cancer patients who received inpatient or outpatient cancer treatment between October 2022 and January 2023 at the Medical Oncology Clinic of Necmettin Erbakan University Faculty of Medicine in Konya. Introductory Information Form generated by the researcher, Spiritual Well-Being Scale (FACIT-Sp-12) and Supportive Care Needs Scale (DeBGÖ-SF 29Tr) were used to collect data. To test the difference between the two groups, the T test was used in independent groups for normally distributed data, and the Mann Whitney U test was used for data that did not provide a normal distribution. In order to test the distinction between more than two groups, One Way Analysis of Variance (ANOVA) was used for data with a normal distribution, and the Kruskall Wallis test was used for data that did not show a normal distribution. Tukey test was used for data showing a normal distribution in further analyses to determine the significant difference. In the correlation analysis in which the scale scores were compared, Pearson Correlation analysis was used for normally distributed data, and Spearman Correlation analysis was used for data that did not show normal distribution. The significance level was determined as p<0.05.
In this research, the mean score of the individuals diagnosed with breast cancer was found to be 37.50±7.08 on the moral well-being scale, and 62,75±15,67 on the supportive care needs scale. A statistically significant difference was found between working status and the need for supportive care during the disease process and spiritual well-being (p<0,05). It was determined that there is a negative and weak significant relationship between the level of the spiritual well-being of patients with breast cancer and their supportive care needs (r=-0,415).
In conclusion, it was found that individuals with breast cancer have good spiritual well-being and low supportive care needs. As the level of spiritual well-being of individuals increases, their supportive care needs decrease. It is recommended to determine the spiritual needs of individuals diagnosed with breast cancer, to provide their spiritual care and to increase their spiritual well-being.
Keywords: Breast cancer, Cancer, Spiritual well-being, Supportive care needs.