3D blok tabanlı kodlamanın ortaokul öğrencilerinin bilgi işlemsel düşünme ve uzamsal düşünme becerilerine etkisinin incelenmesi
Examining the effect of 3D block based coding on computational thinking and spatial thinking skills of secondary school students
Yazar: ASLIHAN YAZICIOĞLU
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPER ŞİMŞEK
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Günümüzde teknoloji eğitimin ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Teknoloji kullanımının eğitim ortamında artmasıyla birlikte öğrenciler bilgi üreten, işbirliği içinde çalışan aktif bireyler konumuna geçmektedir. Günümüzde programlamayı öğretmek, öğrencilerin bilgi işlemsel ve problem çözme gibi 21. yy becerilerini kazanmasında önemli rol oynamaktadır. Bu kapsamda, bu araştırmada 3 boyutlu blok tabanlı kodlama ortamında gerçekleştirilecek öğretim etkinliklerinin ortaokul öğrencilerinin bilgi işlemsel düşünme ve uzamsal düşünme becerilerinin gelişimine etkisi incelenmiştir. Araştırma, Bayburt ilinde bir devlet ortaokulunda ders dışı bir etkinlik olarak yürütülmüştür.  Bu araştırmada araştırma sorularına yönelik daha açık ve kapsamlı verilere ulaşmak amacıyla nicel ve nitel veri toplama araçlarının bir arada kullanıldığı karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Ardından araştırma sürecinde araştırmacı tarafından her bir derste gözlem yapılmış ve uygulama süreci alan notu şeklinde kayıt altına alınmıştır.  Bu araştırmada nicel verilerin elde edilme sürecinde nicel yaklaşımlardan basit deneysel desen olan öntest sontest tek gruplu desen kullanılmıştır. Araştırma kapsamında belirlenen ortaokulun 6. ve 7. sınıflarında öğrenim görmekte olan 20 gönüllü öğrenci seçkisiz olarak çalışmaya dâhil edilmiştir. Araştırmada örneklem grubunun belirlenebilmesi için kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bilgi işlemsel düşünme becerisini analiz edebilmek için bilgisayarca düşünme beceri ölçeği uygulanmıştır. Uzamsal düşünme becerilerini ölçmek adına zihinsel döndürme testi ve uzamsal yönelim testi uygulanmıştır. Sonuç olarak öğrencilerin bilgi işlemsel düşünme becerilerini ve uzamsal düşünme becerilerini geliştirmek amacıyla yürütülen çalışma sonrasında, bilgi işlemsel düşünme becerilerinin yürütülen çalışma öncesine göre anlamlı derecede yükseldiği bulgusuna ulaşılmıştır (t=-3,43, p<.05).  Zihinsel döndürme becerilerindeki değişimine etkisine yönelik yapılan analizler sonucunda, son test puanlarının ön test puanlarına göre anlamlı derecede yüksek çıktığı bulgusuna ulaşılmıştır (t=-5,35, p<.05). Yürütülen çalışma öncesinde öğrencilere uygulanan uzamsal yönelim testine ilişkin doğru yanıt sayılarının çalışma sonrasında tüm öğrenciler için olumlu yönde artış gösterdiği görülmüştür. Araştırma bulgularından hareketle 3 boyutlu blok tabanlı kodlama ortamının öğrencilerin bilgi işlemsel düşünme ve uzamsal düşünme becerileri geliştirilmesinde etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract:
Today, technology has become an inseparable part of the education. With the rise of technology using in educational environments, students become active people who produce information and work collaboratively. At the present time teaching programming plays an important role on students' gaining twenty first century skills such as problem solving and computational skills. In this context, the effect of teaching activities that were carried out in three dimensional block based coding atmosphere has been examined on improvement of computational thinking and spatial thinking of secondary school students in this study. This study was carried out in a public secondary school in Bayburt Province as an extracurricular activity. In this study, to get clearer and more comprehensive data to the research questions; we used mixed research method in which, quantitative and qualitative data collection tools are used together. Following that in the process of research, observation was made by the researcher in all the lessons and application process was recorded as a field note.  In the scope of the research, twenty voluntary students taking education from sitxh and seventh grade in secondary school were included to the study randomly. In the study to identfy the sample group, easily accessible sampling method has been used. In order to analyse computational thinking skill, thinking skill scale has been applied by computer. To evaluate spatial thinking skills, mental rotation test and spatial orientation test has been applied. As a result, after the study that aimed to improve students' computational thinking skills and spatial thinking skills, computatinal thinking skills were observed as significantly higher comparing to the situation before study (t=-3,43, p<.05). As a result of analyzes that were carried out on the effect of variation in mental rotation skills, it was observed that posttest points were significantly higher than pretest points (t=-5,35, p<.05). The number of correct answers of spatial orientation test that were applied to students before the study were observed to show a rise for all of the students after the study. Based on research findings, the conclusion has been reached that 3 dimensional block based coding environment has an improving effect on students' computational thinking and spatial thinking skills.