Yabancı dil olarak Türkçe öğretimi ders kitaplarının çoklu zekâ kuramı açısından incelenmesi
Examination of textbooks for teaching Turkish as a foreign language in terms of multiple intelligence theory
Yazar: HAZEL TUTKU
Danışman: DOÇ. DR. SALİM PİLAV
Kırıkkale Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Her bireyin yetenek, beceri ve öğrenme biçimleri birbirinden farklıdır. İnsanı biricik ve özel kılan da bireysel farklılıklarıdır. Howard Gardner bireysel farklılıklardan yola çıkarak yaptığı çalışmalar sonucunda Çoklu Zekâ Kuramı'nı geliştirmiştir. Günümüzde teknoloji ve bilim alanındaki değişim ve gelişimler eğitim alanını da yakından etkilemiştir. Bunun sonucunda eğitimde yeni yöntem, yaklaşım ve kuramlar geliştirilmiştir. Çoklu Zekâ Kuramı da bu yaklaşımlardan biridir. Çoklu Zekâ Kuramı insan beyninin tek bir zekâ kapasitesi olduğunu reddeder. Zekânın birden fazla boyutu olduğunu savunur. Çoklu Zekâ Kuramı'na göre zekânın "sözel-dilsel, mantıksal-matematiksel, görsel-uzamsal, bedensel- kinestetik, müzikal-ritmik, sosyal-kişilerarası, içsel ve doğacı zekâ" olmak üzere sekiz alanı vardır. Eğitimin her alanında yararlanılan Çoklu Zekâ Kuramı yabancı dil öğretiminin de konusu olmuştur. Bireylerin dil öğrenme sürecinde farklı zekâ alanlarına hitap eden içerikler sunmak dil öğrenimini desteklemektedir. Bu bağlamda bu çalışmanın amacı, Türkçenin yabancı dil olarak öğretimi alanında hazırlanan ders kitaplarında yer alan etkinlikleri Çoklu Zekâ Kuramı açısından incelemek ve bu etkinliklerin sekiz zekâ alanının tümünü örneklendirir nitelikte olup olmadığını tespit etmektir. Çalışmada Yabancılar İçin Türkçe ve Türkçeye Yolculuk kitap setlerinin A1 seviyesi ders kitaplarında yer alan etkinlikler incelenmiştir. Kitaplarda yer alan etkinliklerin zekâ alanlarına göre dağılımı ve zekâ alanları ile ilişkili etkinliklerin becerilere göre dağılımı frekans değerleri ve yüzdelikleri hesaplanarak çizelge ve grafikler ile sunulmuştur. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda ders kitaplarındaki etkinliklerde sözel-dilsel zekâ alanının baskın olduğu ortaya çıkmıştır. Bu çalışmanın sonuçlarının alanda yapılan diğer çalışmaların sonuçlarıyla benzerlik gösterdiği tespit edilmiştir. İki kitabın bulguları karşılaştırıldığında sonuçların benzer olduğu saptanmıştır. Kitaplarda müziksel-ritmik zekânın ihmal edilen zekâ alanı olduğu tespit edilmiştir. 
Anahtar Kelimeler: Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi, Çoklu Zekâ Kuramı, Ders Kitabı, Etkinlik

Abstract:
Every individual's talents, skills, and learning styles are different, making each person unique and special. Howard Gardner developed the Multiple Intelligence Theory based on individual differences, recognizing the various dimensions of intelligence. In today's rapidly changing fields of technology and science, education has also been significantly influenced. As a result, new methods, approaches, and theories have been developed in education, and the Multiple Intelligence Theory is one of these approaches. This theory rejects the idea that the human brain has only one intelligence capacity and argues that intelligence has multiple dimensions. According to the Multiple Intelligence Theory, there are eight domains of intelligence: linguistic-verbal, logical-mathematical, visual-spatial, bodily-kinesthetic, musical-rhythmic, social-interpersonal, intrapersonal, and naturalistic intelligence. The Multiple Intelligence Theory, widely used in various educational domains, has also become a topic in foreign language teaching.
The aim of this study is to examine the activities in Turkish language teaching textbooks prepared for teaching Turkish as a foreign language from the perspective of the Multiple Intelligence Theory. The study seeks to determine whether these activities exemplify all eight intelligence domains. The activities in A1 level textbooks of the "Yabancılar İçin Türkçe" and "Türkçeye Yolculuk" book sets were analyzed. The distribution of activities in the textbooks according to intelligence domains and the distribution of activities related to intelligence domains based on skills were calculated using frequency values and percentages, presented in tables and graphs. The study employed the document analysis method as part of qualitative research methods.
The results of the study reveal that the linguistic-verbal intelligence domain dominates the activities in the textbooks. The findings of this study align with results from other studies conducted in the field. When comparing the findings of the two books, similarities were observed. It was identified that the musical-rhythmic intelligence domain is a neglected area in the textbooks.
Key Words: Teaching Turkish as a Foreign Language, Multiple Intelligences Theory, Textbook, Activity