Son devir sufilerinden mutasavvıf Mustafa Erbil (ö-1972); hayatı, şiirleri ve tasavvufi görüşleri
One of the last period sufis mystic Mustafa Erbil (1908-1972) his life, poems and mystical point of view
Yazar: LOKMAN HELVACI
Danışman: PROF. DR. ETHEM CEBECİOĞLU
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı / Tasavvuf Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Biyografi = Biography ; Erbil, Mustafa = Erbil, Mustafa ; Mutasavvıf = Theosofistical ; Sufi = Sufi ; Tasavvuf = Mystic ; Tasavvuf edebiyatı = Literature of mysticism ; Şiir = Poem

Özet:
Tezimizde, 1972 yılında vefat eden son devir sufilerinden biri olan Mustafa Erbil'in hayatı, şiirleri ve tasavvufi görüşlerini inceledik. Erbil, Osmanlı'nın son döneminde dünyaya gelen ve Cumhuriyet döneminde de en sıkıntılı yılları yaşayan, çilekeş, hassas ve narin tabiatlı şair bir mutasavvıftır.Erbil de veliliğe ulaşan diğer şairler gibi zahiren şiir veya musiki parçaları gibi görünen, gerçekte ise ayrı bir planın deyişleri olan eserler vermiştir. Şiirleri vatan sevgisini, Hak, hakikat, Kur'an, hadis, siyer ilimlerini konu edinmiştir. Dervişlik, zikir ile ilim arasındaki duruşu tespit edilerek tasavvufî tandansı ortaya çıkarılmış, yaşadığı muhit ve döneme yaptığı katkı tespit edilmiştir.Çalışmamız, giriş, iki bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır.Birinci bölümde Erbil'in çocukluk dönemi ve yetişmesindeki çevresel faktörler, tasavvufî yönü, bağlı bulunduğu tarîkat ve yaşamı üzerindeki etkileri ele alınmıştır. Hayatı hakkındaki malzemenin mahdut olması sebebiyle aile efradıyla yapılan röportajlar ve kendi yazdığı şiirler esas alınarak, bir kurgulama yöntemiyle sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır.İkinci Bölümde Şiirlerindeki tasavvuf çizgisi, kullandığı tasavvufî kavramlar, bu doğrultuda yazmış olduğu şiirler ve tasavvufî görüşleri, bakış açısı, istinad ettiği âyetler üzerinde durulmuş, sonra da muasır akademisyenlerin eserleri ve yapılmış akademik çalışmalar referans alınarak Erbil'in şiirlerinde ifadesini bulan beyitlerle konu bütünleştirilmiştir.Ek -1'de ise yaptığı tahmis çalışmaları ve müseddesler de dâhil olmak üzere bütün şiirleri ilave edilmiştir.Sonuç bölümünde ise, araştırmamızda elde edilen sonuçlar zikredilmiş, Mustafa Erbil'in, hem tasavvuf tarihine hem de şiirsel yönü itibariyle edebiyatımıza katkısını tespit ederek bütün bunları akademik bir çalışma olarak arz etmiş olduk.

Abstract:
In this thesis, we have analyzed the life, poems and mystical views of Mustafa Erbil, one of the last period sufis, who passed away in 1972 . Erbil, born in the last period of Ottomans and also lived his most disstressed years in republican period, is a long-suffering, sensitive and delicate natured sufi poetErbil, like other poets who reached waliness,also introduced works seeming outwardly as poems or music pieces, but in reality senses of a different world. He sometimes felt metafy, he also told things which are difficult for us to understand. He took as a subject love of country, Allah The Almighty, The Truth, Qur'an, Hadiths, Life of The Prophet Sciences in his poems. By determining his position between asceticism, dhikr and science we have found out his mystical tendency and we have determined his contributions to the period and environment.This work is made up of an introduction, two parts and conculusion.In the first part of the research Erbil?s childhood environmental factors on his growing , his era, his mystical side and the tariqa which he bounded to and its affects on his life have been discussed. Because of the fact that limited materials about his life, we have tried to reach a conculusion with a method of abstract thought by taking into consideration the interview with his family members and his own poems.In the second part we have emphasized the mystic line in his poems, mystic concepts that he used, his poems that he wrote in this point, mystic point of view and the verses that he referred to, then we have begun to complete by referring to the works of contemporary academics and academical works and by making the topic complete with the couplets that expressed in Erbil's poems.In appendix-1 All of his poems have been added including his tahmis works (quintiple style in poetry) and museddes (sextuple style in poetry)In the conculusion, we have mentioned the result of our research and we have offered these all as an academical work by determining Mustafa Erbil's contributions to both sufism history and our literature with poetical side.