Okul öncesi dönem çocuklarının mizaçları ile akran ilişkileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
The investigation of reletionship between the preschoolers' temperament and peer interaction
Yazar: KÜBRA SÖNMEZ
Danışman: PROF. DR. EMİNE AHMETOĞLU
Trakya Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akran ilişkileri = Peer relationships ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Mizaç = Temperament ; Okul öncesi dönem = Preschool period ; Okul öncesi eğitim = Preschool education ; Okul öncesi çocuklar = Preschool childrens ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation

Özet:
Bu araştırma, okul öncesi dönem çocuklarının mizaçları ile akran ilişkileri arasındaki ilişkinin incelenmesi ile çocukların mizaçlarının ve akran ilişkilerinin çeşitli demografik değişkenlere göre incelenmesi amaçlanarak planlanmıştır. İlişkisel tarama modeli kullanılarak yapılan araştırmanın çalışma grubunu, Edirne il merkezinde okul öncesi eğitim veren 8 okul öncesi eğitim kurumuna devam etmekte olan 55-71 ay aralığındaki (M = 65,75; SS = 3,29) 265 çocuk (135 kız, 130 erkek), onların ebeveynleri ve öğretmenleri (n=15) oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri "Genel Bilgi Formu", Rothbart ve arkadaşları (2001) tarafından geliştirilen "Çocuk Davranış Listesi-Kısa Form" (ÇDL) ve Fantuzzo ve arkadaşları (1998) tarafından geliştirilen, "Penn Etkileşimli Akran Oyun Ölçeği-Öğretmen Formu" (PEAOÖ) ile toplanmıştır.
Okul öncesi dönem çocuklarının mizaçları ile akran ilişkileri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla alt ölçekler arasında Pearson korelasyon analizi yapılmıştır. Engelleme Denetimi ile Oyun Etkileşimi arasında; Utangaçlık ile Oyundan Kopma arasında anlamlı düzeyde ilişki bulunamamıştır. ÇDL ve PEAOÖ'nin diğer tüm alt ölçekleri arasında anlamlı düzeyde ilişki bulunmuştur.
Çocukların cinsiyetine göre dikkati odaklama, engelleme denetimi ve oyun etkileşiminde kızlar lehine, oyunun bozulması ve oyundan kopmada erkekler lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. Çocukların yaşına göre engelleme denetimi, oyun etkileşimi ve oyunun bozulmasında, 55-60 ay aralığındaki ve 67-72 ay aralığındaki çocuklar kıyaslandığında 67-72 ay aralığındaki çocuklar lehine anlamlı farklılıklar elde edilmiştir. Oyundan kopma incelendiğinde ise, çocukların yaşı küçüldükçe bu davranışlarında artış olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Oyunun bozulması davranışında annesi çalışmayan çocuklar lehine anlamlı farklılık elde edilmiştir.

Abstract:
The aim of this study was to investigate relationship between preschoolers' temperament and peer interactions and to investigate preschoolers' temperament and peer interactions according to several demographic variables. 265 children attending preschools in Edirne (135 girls and 130 boys) whose ages ranged between 55 and 71 months (M = 65,75; SS = 3,29), these parents and 15 teachers made up the sample of the study and relational screening model was used. A descriptive information form was developed by the researcher to collect demographic data, "Children Behavior Questionnaire- Short Form" (Rothbart et al., 2001) and "Penn Interactive Peer Play Scale- Teacher Form" (Fantuzzo et al., 1998), was used for the data collection.
	Correlation analysis was conducted between the subscales in order to determine the relationship between preschoolers' temperament and peer interaction. There was not a significant association between Inhibitory Control subscale (CBQ-SF) and Play Interaction subscale (PIPPS-TF) and between shyness subscale (CBQ-SF) and play disruption subscale (PIPPS-TF). There was a significant association between all other subscales of CBQ-SF and of PIPPS-TF.
Results revealed that Attentional Focusing subscale (CBQ-SF), Inhibitory Control subscale (CBQ-SF) and Play Interaction subscale (PIPPS-T) meaningfully differed in favor of girls. Play Destruction and Play Disruption subscale (PIPPS-T) meaningfully differed in favor of boys. Also, Play Destruction meaningfully differed in favor of children whose mother working. According to age of children, Inhibitory Control, Play Interaction and Play Destruction meaningfully differed in favor of children whose ages ranged between 67-72 months. As the age of children decrease, there is an increase in Play Distruption behavior.