Yeterlik algısı ve öğretmen güdüsel desteği ile akademik motivasyon arasındaki ilişkide gelecek yöneliminin aracı rolü
The mediating role of future orintation in the relation between perceived competence, teacher motivational support and academic motivation
Yazar: ALİ TAPSIZ
Danışman: PROF. DR. FULYA CENKSEVEN ÖNDER
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmada lise öğrencilerinin yeterlik algısı, öğretmen güdüsel desteği ve akademik motivasyonları arasındaki ilişkide gelecek yöneliminin aracı rolü incelenmiştir. Araştırma Osmaniye il merkezi ve Kadirli ilçesinde yer alan Fen, Anadolu, Mesleki ve Teknik Anadolu ile İmam Hatip Anadolu türlerindeki 16 lisede 9., 10., 11. ve 12. sınıf düzeylerinde öğrenim gören 1414 lise öğrencisi üzerinde gerçekleştirilmiştir. Yaş ortalaması 15.78 olan katılımcıların 944'ü (%66.8) kızlardan, 470'i (% 33.2) erkeklerden oluşmaktadır. Araştırmada öğrencilerin akademik motivasyonlarına ilişkin veriler "Akademik Motivasyon Ölçeği" (Çakır, 2006), yeterlik algılarına ilişkin veriler "Yeterlik Algısı Ölçeği" (Özer, Gençtanırım Kurt, Kızıldağ, Demirtaş Zorbaz, Arıcı Şahin, Acar ve Ergene, 2016), öğretmen güdüsel desteklerine ilişkin veriler "Öğretmen Güdüsel Desteği Ölçeği" (Güvenç, 2015), gelecek yönelimlerine ilişkin veriler "Gelecek Vizyonları Ölçeği" (Akça, Korkmaz ve Alkal, 2018) ve kişisel bilgilere ilişkin veriler araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılarak elde edilmiştir.
Toplanan veriler korelasyon analizi ve Process Macro 4.1 kullanılarak aracılık analizine tabi tutulmuştur. Araştırma sonucunda yeterlik algısı, öğretmen güdüsel desteği ve gelecek yöneliminin akademik motivasyonun içsel ve dışsal motivasyon boyutlarıyla pozitif; amotivasyon boyutu ile negatif yönde anlamlı düzeyde; gelecek yöneliminin yeterlik algısı ve öğretmen güdüsel desteği ile pozitif yönde anlamlı düzeyde ilişkileri olduğu tespit edilmiştir. Aracılık analizleri sonucunda ise gelecek yöneliminin; yeterlik algısı ve içsel motivasyon arasında orta, yeterlik algısı ve amotivasyon arasında yüksek, öğretmen güdüsel desteği ve içsel motivasyon arasında yüksek, öğretmen güdüsel desteği ve dışsal motivasyon arasında orta, öğretmen güdüsel desteği ve amotivasyon arasında yüksek düzeyde aracılık rolü oynadığı; yeterlik algısı ve dışsal motivasyon arasındaki ilişkide aracılık rolü oynamadığı bulgulanmıştır. Sonuçlar alanyazın bulguları çerçevesinde tartışılmış ve öneriler sunulmuştur. 

Anahtar Kelimeler: Akademik motivasyon, yeterlik algısı, öğretmen güdüsel desteği, gelecek yönelimi.

Abstract:
In this study, the mediating role of future orientation in the relationship between high school students' perceived competence, teacher motivational support and academic motivation was examined. The research was carried out on 1414 high school students studying at the ninth, tenth, eleventh, and twelfth grades in 16 high schools in Science, Anatolia, Vocational and Technical Anatolian and Imam Hatip Anatolian types in Osmaniye city center and Kadirli district. Of the participants with an average age of 15.78, 944 (66.8%) were girls and 470 (33.2%) were boys. In the research, the data on the academic motivation of the students was "Academic Motivation Scale" (Çakır, 2006), the data on the perception of efficacy was the "Perceived Competence Scale" (Özer, Gençtanırım Kurt, Kızıldağ, Demirtaş Zorbaz, Arıcı Şahin, Acar, and Ergene, 2016), teacher motivational support. Data on the "Teacher Motivational Support Scale" (Güvenç, 2015), data on future orientations were obtained using the "Future Visions Scale" (Akça, Korkmaz, and Alkal, 2018), and data on personal information was obtained using the "Personal Information Form" prepared by the researcher.
	The collected data were subjected to mediation analysis using correlation analysis and Process Macro 4.1. As a result of the research, perceived competence, teacher motivational support and future orientation were found to be positive with the intrinsic and extrinsic motivation dimensions of academic motivation; at a significant level in the negative direction with the amotivation dimension; It has been determined that future orientation has a positive and significant relationship with the perceived competence and teacher motivational support. As a result of the mediation analysis, the future orientation; medium between perceived competence and intrinsic motivation, high between perceived competence and amotivation, high between teacher motivational support and intrinsic motivation, moderate between teacher motivational support and extrinsic motivation, and a high level of mediation between teacher motivational support and amotivation; It was found that it did not play a mediating role in the relationship between perceived competence and extrinsic motivation. The results were discussed within the framework of the literature findings and suggestions were presented. 

Keywords: Academic motivation, perceived competence, teacher motivational support, future orientation.