Bir kamusal alan olarak müzenin sürdürülebilirlik kavramı açısından değerlendirilmesi
Evaluation of museum as a public space in terms of sustainability
Yazar: GÜRKAN SABRİ ŞAKRAK
Danışman: DOÇ. DR. NEVRA ERTÜRK
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Müzecilik Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2017
Konu: Müzecilik = Museology ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: Evler = Houses ; Kamusal alan = Public space ; Müzecilik = Museology ; Müzeler = Museums ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Tarihi binalar = Historical buildings ; Özel müzeler = Private museums ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Sürdürülebilirlik, dünyanın gelişen kapitalist ülkelerinde, günümüzün en önemli gündem konularından biridir. Kıt olan doğal kaynakların tükenmesi tehlikesi, emperyalist ülkelerin kültürel dayatmaları nedeniyle kaybolan kültürler, Dünya için alarm zillerinin çalmaya başladığını göstermektedir. Müzeler sürdürülebilirlik açısından birer kültür kurumu olarak yol gösterici özelliklere sahiptir. Bu çalışmanın amacı, bir kamusal alan olarak müzelerin sürdürülebilirlik ilkeleri ile sürdürülebilirliğin dört boyutu olan çevresel, ekonomik, sosyal ve kültürel alandaki çalışmalar ile nasıl yönetildikleri ve nasıl bir dönüşüm geçirdiklerini yurt dışından örneklerle incelemek ve Türkiye'deki uygulamaları tarihi ev müzeler örneğinde incelemektir.

Çalışmanın kapsamı İstanbul'daki tarihi ev müzelerle sınırlandırılmış; İstanbul'da sadece önemli şahsiyetlere ait ev müzeler bulunması sebebiyle, örneklem olarak bu kategorideki ev müzeler  seçilmiştir. 

Çalışmada, literatür taraması, görüşme ve yazışma yöntemleri kullanılmıştır. Hollanda'daki ilgili kurumlar yerinde ziyaret edilmiş ve kurum yöneticileri ile yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Benzer yöntem İstanbul'daki tarihi ev müzeler için de kullanılmış; ev müzeler ziyaret edilmiş, ev müzelerin müdürleri ve ilgili uzmanlarla bire bir görüşme yapılmıştır. 

Çalışma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm olan "giriş" bölümünden sonra yer alan ikinci bölümde, kamusal alan ve müzelerin kamusal alan olarak tartışılması tarihsel süreç içerisinde değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde, sürdürülebilirlik kavramı hakkında bilgi verilmiş; sürdürülebilirliğin dört boyutu olan çevresel, ekonomik, sosyal ve kültürel sürdürülebilirlik kavramları açıklanmıştır. Dördüncü bölümde, ABD, Avrupa, Çin, Avustralya, Brezilya, Kanada'daki çeşitli müzeler ve kurumlardaki sürdürülebilirlik uygulamaları örneklerle aktarılmıştır. Beşinci bölümde, sürdürülebilirlik uygulamaları kapsamında İstanbul'daki tarihi ev müzelerde mevcut durumu tespiti yapılarak, söz konusu müzeler değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonuç bölümünde, İstanbul'daki tarihi ev müzeler çerçevesinde sürdürülebilirlik uygulamaları açısından öneriler sunulmuştur.


ANAHTAR KELİMELER: kamusal alan, tarihi ev müzeler, çevresel sürdürülebilirlik, ekonomik sürdürülebilirlik, sosyal sürdürülebilirlik, kültürel sürdürülebilirlik

Abstract:
Sustainability is one of the most important agenda items in today's developing capitalist countries. The danger of depletion of scarce natural resources, the disappearing cultures due to the cultural imperatives of the imperialist countries, shows that the alarm bells have begun to play for the world. In terms of sustainability, the museum has leading features as a cultural institution. The aim of this study is to examine the sustainability principles of the museums as a public space and how they are managed and transformed through the environmental, economic, social and cultural works in the four dimensions of sustainability with examples from abroad and examine applications in Turkey in the context of the historic house museums.

In the scope of the thesis, examples of the historic house museums in Istanbul are given only in Turkey. Because of the fact that houses belonging to only important figures are found in Istanbul.

 In the study, literature review, interview and correspondence methods were used. The relevant institutions in the Netherlands were visited on site and face-to-face meetings were held with the institution's managers. A similar method was used for the historic house museums in Istanbul; house museums were visited, and one-on-one meetings were held with the directors of the museums and related experts.

The thesis consists of five parts. The first part is the "entrance". In the second part of the thesis, it will be realized in the light of the developments in the historical process that the museums are firstly presented as public spaces. In the third part, the historical development of the concept of sustainability will be conveyed and the four dimensions of environmental, economic, social and cultural sustainability will be defined. In the fourth chapter, examples of sustainability practices in various countries in the USA, Europe, China, Australia, Brazil, Canada are presented. Interviews were held with the directors of Anne Frank Museum and Vermeer Information Center in the Netherlands. The questions about the subject of the thesis were sent to the museums in UK, USA, Australia, Brazil. In the fifth chapter, the current situation of the historic house museums in Istanbul is put forward and the evaluations are made on the examples in the world. In the conclusion section, suggestions were made for the historic house museums and for the cultural environment of Turkey. 


KEYWORDS: public space, , historic house museums, environmental sustainability, economic sustainability, social sustainability, cultural sustainability..