Geleneksel Türk tiyatrosu orta oyunu tiplerinin Ferhan Şensoy oyunlarına yansıması
Traditional Turkish theatre, the reflection of the types of ?Orta oyunu? to Ferhan Şensoy?s plays
Yazar: MEHMET YILDIZ
Danışman: DOÇ. DR. A. PINAR ARAS
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Sahne ve Görüntü Sanatları = Performing and Visual Arts
Dizin: Komedi = Comedy ; Ortaoyunu = Light comedy ; Tipler = Characters ; Tiyatro = Theatre ; Tiyatro oyunları = Theater plays ; Türk tiyatrosu = Turkish theatre ; Şahıslar = Characters ; Şensoy, Ferhan = Şensoy, Ferhan

Özet:
Bu Tezi Geleneksel Türk Tiyatrosu'na gönül vermiş tüm tiyatro emekçilerine adıyoruz. Bu tez unutulmaya yüz tutmuş, hatta unutulmuş olan Orta oyununun, günümüzde ki en büyük, hatta tek temsilcisi olan Ferhan Şensoy'a saygı için yapılmıştır. Onu, o büyük ustayı bir teze ya da bir kitaba sığdırmak ne zormuş, işe başlayınca anladık.Bu tez üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümün birinci başlığını; Geleneksel Türk Tiyatrosu'nun amaçladığı ?Gülme? üstüne ayırdık. Gülme nedir, insan neden güler? Birinci bölümün ikinci başlığında ise Komik ve gülmenin türlerini tanımlamaya çalıştık. Birinci bölümün son bölümünde ise Orta oyununda komik unsurları araştırıp ortaya koymaya çalıştık.İkinci bölümümüzü iki başlık altında topladık. ?Orta Oyununa Genel Bir Bakış? başlığı altında Orta oyununun başlangıcında günümüze kadar olan serüvenini takip ettik. ?Orta? sözcüğünün nereden geldiğini, eski ile yeni Orta oyunları arasındaki farkları belirlemeye çalıştık. İkinci bölümümüzün ikinci başlığında ise ?Orta Oyunu Tiplerinin? sırasıyla tanıtımı yapıp, bu tiplerin bütün özelliklerini ayrıntılı bir biçimde araştırdık.Üçüncü ve son bölümü ise iki başlık altında inceledik. Birinci başlık altında Ferhan Şensoy'un özgeçmişini, ikinci ve son başlık altında ise oyunlarındaki Orta oyunu Tiplerini inceledik. Yaklaşık olarak kırkın üzerinde olan oyun sayısını on beşe indirdik. İncelemeye almadığımız oyunları; tek kişilik oyunları, uyarlama oyunları ya da orta oyunu özelliklerini pek barındırmayan oyunlarıdır. Kalan on beş oyundan ise özellikle; ?Güle Güle Godot, Yorgun Matador, İstanbul'u Satıyorum, Köhne Bizans Operası, Şahları da Vururlar ve Fişne Pahçesu? oyunları üzerinde durduk. Diğer oyunlarından ise yine yer yer yararlandık.Ferhan Şensoy'u ve Orta oyunumuzu bir teze sığdırmaya çalışarak zor bir işe girdiğimizin farkındayız. Bu tezi, eski ama asla eskimeyecek olan Geleneksel Türk Tiyatromuzu, Orta oyunumuzu ve dolayısı ile onu günümüzde yaşatan büyük usta Ferhan Şensoy'u, yeni nesillere anlatabilmek için küçük de olsa bir katkı sağlamak amacıyla hazırladık. Sizlerden bir teşekkür beklemiyoruz. Çünkü bizler bu çalışmayı bir ödev bildik.Her ne kadar sürç-ü lisan ettiysek af ola.Anahtar Kelimeler: Orta oyunu, Orta oyununda tipler, Ferhan Şensoy, Geleneksel Türk Tiyatrosu

Abstract:
I devote this thesis to all of the proletarians of drama who set their heart on Tarditional Turkish Drama. This thesis has been conducted out of respect for Ferhan Şensoy, today the major representative, even sole representative of Traditional Turkish Drama, Middle Play that sunk into oblivion, even forgotten. It is very difficult for us to fit this great master into a thesis a book.This thesis consists of three main chapters. First title of the first chapter is ascribed on ?Laughter? at which Turkish Traditional Drama aims. What is ?Laughter? and why do people laugh? In the second title of the first chapter,we try to describe ?Funny and Types of Laughter? as well. We also try to investigate and present the funny elements in Middle Play in the last part of the first chapter.We collect the second chapter under two titles.Under the title of ?A general Outlook on Middle Play?, we follow the adventure of Middle Play that has been lasting since its beginning. We try to designate what the word ?Middle? comes from and what the differences between new and old Middle Play are. In the second title of the second chapter also we respectively introduce ?The Characters of Middle Play? and investigate all the features of these characters in detail.We study the third chapter,that is the last one,under two titles. We study the autobiography Ferhan Şensoy under the first title and the characters of Middle Play under the second title. We reduce the number of the plays, which are over forty, to fifteen.Because the plays we study are the ones that don?t cover solo plays, adaptation plays or the features of Middle Play at all. Among these fifteen plays,we especially focus on the plays ?Güle Güle Godot, Yorgun Matador, İstanbul?u Satıyorum, Köhne Bizans Operası, Şahları da Vurular ve Fişne Pahçesu? We also make use of the other plays particularly.We aware of that we?ve squared the circle by trying to fit Ferhan Şensoy and Traditional Turkish Drama into a thesis.This thesis has been conducted in order to tel new generation the great master Ferhan Şensoy who keeps the values of Traditional Turkish Drama which is old but actually never gets older and accordingly our Middle Play alive. We don?t expect appreciation from you. Because we take this work as our duty.Apologize for Misstatements?Key Words: Middle Play, Characters in Middle Play, Ferhan Şensoy, Traditional Turkish Drama