Üniversite öğrencilerinin marka tercihleri üzerine bir araştırma: Türkiye-Bulgaristan karşılaştırması
Research on brand preferences of university students: Turkey-Bulgaria comparison
Yazar: SEVDA TAŞ
Danışman: PROF. SAADETTİN PAKSOY
Gaziantep Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası Ticaret ve Finans Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Uluslararası Ticaret = International Trade

Özet:
Küreselleşmenin yaygınlaşması ile beraber küresel firma ve markaların önemi de artmaktadır. Küresellik ve küresel marka kavramlarının tanımı oldukça geniş ve farklılık göstermektedir. Akademisyenlerin bile tanımlamakta zorlandığı bu kavramların tüketiciler üzerine etkisi önemlidir ve örneklem seçimini etkileyebilecek bir konudur. Buna dayanarak araştırmada öncelikle küreselleşme ve küresel marka incelenmektedir. Sonrasında ise tüketim ve tüketiciler üzerine yapılan araştırmalar incelenmiştir. Küreselleşmenin ve küresel markaya yönelik tutumların ne yönde olduğu ve bu tutumların küresel markaları tercih etme veya etmeme konusunda ne kadar etkili olduğu incelenmiştir. Araştırmanın örneklemi Türkiye ve Bulgaristan'da yaşayan üniversite öğrencilerinden oluşmaktadır. Bu evrendeki gruptan örneklem seçiminin rassal yapılmasının zorluğu ve iki farklı ülkeyi kapsaması araştırmanın en önemli kısıtıdır. Veri toplama tekniği olarak anket kullanılmıştır. Anketlerden elde edilen veriler nicel analiz teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda küresel markalara yönelik tutumların diğer markalara göre daha olumlu olduğu görülmüştür. Küresel marka ile küreselleşme ve küresel marka ile markalara yönelik tutum aralarında pozitif ilişki olduğu analiz sonucunda tespit edilmiştir. Tüketicilerin tercihlerini etkileyen faktörler arasında ise küresel markalardan beklenen fayda, tutumlar, tüketici etnosentrizmi, materyalizm ve bireycilik olarak verilebilir. Bu faktörlerin etkisi ülkeler farklı olsa da tüketicilerin üzerinde yakın ve benzeri etkiye sahip oldukları görülmüştür. 
Anahtar Kelimeler: Küreselleşme, Küresel Marka, Türkiye, Bulgaristan, Beklenen fayda

Abstract:
As globalization becomes more widespread, the importance of global companies and brands increases. The definition of the concepts of globality and global brand is quite broad and varies. The impact of these concepts, which even academics have difficulty defining, on consumers, is important and is an issue that may affect sample selection. Based on this, the research primarily examines globalization and global brands. Afterward, research on consumption and consumers was examined. The direction of globalization and attitudes towards global brands and how effective these attitudes are in choosing or not choosing global brands have been examined. The sample of the research consists of university students living in Türkiye and Bulgaria. The most important limitation of the research is the difficulty of randomly selecting the sample from the group in this universe and the fact that it covers two different countries. A survey was used as the data collection technique. Data obtained from the surveys were analyzed using quantitative analysis techniques. As a result of the research, it was seen that attitudes towards global brands were more positive than other brands. As a result of the analysis, it was determined that there was a positive relationship between the global brand and globalization and the global brand and attitudes towards brands. Among the factors affecting consumers' preferences are the benefits expected from global brands, attitudes, consumer ethnocentrism, materialism, and individualism. Although the effects of these factors vary across countries, they have been seen to have a close and similar effect on consumers.
Key Words: Globalization, Global Brands, Türkiye, Bulgaria, Expected Benefit