Yükseköğretim mezunu genç işsizliği: Çalışma ekonomisi ve endüstri ilişkileri bölümü mezunları üzerine bir araştırma
Higher education graduated youth unemployment: A research on graduates of labor economics and industrial relations
Yazar: BİLGE DÖNMEZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA KOÇANCI
Akdeniz Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations
Dizin: Gençler = Youngs ; Yüksek okullar = High school ; Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü = Labour Economics and Industrial Relations Departments ; Üniversite öğrencileri = University students ; Üniversiteler = Universities ; İşsizler = Unemployeds ; İşsizlik = Unemployment ; İşsizlik politikası = Unemployment policy

Özet:
Bu çalıĢma yükseköğretim mezunu genç iĢsizliğini konu almaktadır. Günümüz
dünyasında iĢsizlik tüm dünyada ülkelerin baĢ etmesi gereken ciddi bir sorun haline gelmiĢtir.
ĠĢsizlik verilerine bakılarak bu durumun ciddiyetini anlamak mümkündür. Ġstihdam oranları
azalıp iĢsizlik oranları her yıl artarken iĢsiz kalan insanlar içerisindeki en büyük kesim
gençlerden oluĢmaktadır. Dolayısıyla bu durumun asıl mağdurlarının da gençler olduğunu
söylemek gerekmektedir. Son yıllarda genç iĢsizler içindeki oranın yükseköğretim mezunu
gençlerden oluĢması dikkatleri çekmektedir. ġüphesiz iĢsizlik durumunu toplumda pek çok
kiĢi çeĢitli Ģekillerde deneyimlemektedir fakat üniversite eğitimi almıĢ, çeĢitli donanımlar
edinmiĢ bireylerin istihdam edilememesi günümüz toplumlarının kanayan bir yarası halini
almıĢtır. Üniversite eğitimini tamamlamıĢ gençlerin en verimli çağlarında istihdam
edilememesi hem kendileri hem aileleri hem de içinde bulundukları toplum için önemli
kayıplara kaynaklık etmektedir. Dolaylı olarak genç bireylerin iĢsizlik durumu toplumsal
iliĢkilerin tümüne yansımaktadır. Önemli ölçüde genç nüfusa sahip olan Türkiye, eğitimli
genç iĢsizliğinin üst düzeyde yaĢandığı ülkelerden biri haline gelmiĢtir.
Bu çalıĢma, temelinde birçok problem yatan üniversite mezunlarının iĢsizliğini,
mezuniyet sonrası ilk iĢ arama süreci ve o dönemde yaĢadıkları tecrübelerden yola çıkarak
üniversitede aldıkları eğitim ile bağlantılı bir biçimde tartıĢmayı amaçlamaktadır.
Bu çalıĢma, saha araĢtırması bulgularıyla yükseköğretim mezunu genç iĢsizlerin iĢ
piyasasında yaĢadığı sorunları incelemiĢtir. AraĢtırma kapsamında; Akdeniz Üniversitesi
ÇalıĢma Ekonomisi ve Endüstri ĠliĢkileri Bölümünden mezun olmuĢ 24 kiĢiyle yarı
yapılandırılmıĢ soru formu kullanılarak derinlemesine görüĢmeler yapılmıĢtır. Saha
araĢtırması kapsamında görüĢülen mezunların kendi içlerinde farklı kategorilere ayrıldıkları
görülmüĢtür. Bazı mezunlar sadece kamu memuru olmak için KPSS‟ ye hazırlanmıĢ, bazı
mezunlar bu sınava hazırlanırken bir taraftan banka sınavlarına ve yüksek lisansa hazırlanmıĢ
bazı mezunlar ise doğrudan özel sektöre yönelmiĢlerdir. Bu yönde bireyin tercihi ne olursa
olsun yaĢadıkları sorunlarda farklılaĢmıĢtır. Yapılan görüĢmeler kapsamında mezunların iĢ
piyasasına geçiĢte çok ciddi problemler yaĢadıkları, gerek özel sektörde gerekse kamu
sektöründe yükseköğretimin değersizleĢtirildiği görülmüĢtür. AraĢtırmadan çıkarılan bir diğer
sonuç ise yaĢanan iĢsizlik süresince gençlerin aile ve sosyal çevrelerinde de psikolojik bir
baskıya maruz kaldıklarıdır.
Anahtar Kelimeler: Ġstihdam, ĠĢsizlik, Genç ĠĢsizliği, Yükseköğretim Mezunu Genç
ĠĢsizliği, Yükseköğretimin Niteliği.

Abstract:
This study is about the youth unemployment of the higher education graduates. In
today's world, unemployment has become a serious problem that countries have to deal with
all over the world. It is possible to understand the seriousness of this situation by looking at
unemployment data. While unemployment rates are decreasing and unemployment rates are
increasing every year, the biggest share among unemployed people is young people.
Therefore, it should be stated that the real victims of this situation are young people. It is
noteworthy that in recent years the proportion of young unemployed people is made up of
young people with tertiary education. Undoubtedly, many people in the society experience
unemployment in a variety of ways, but university education and lack of employment it has
become a bleeding wound of today's societies. The fact that the young people who have
completed their university education cannot be employed in the most productive ages is also
a source of significant losses for themselves and their families as well as for the society
they are in. Indirectly, the unemployment situation of young individuals is reflected in all
social relations. Significantly having educated young population, Turkey has become one of
the countries that are experiencing a high level of youth unemployment.
Many problems on the basis of this thesis study aim to discuss the unemployment of
university graduates, the first job search process after graduation, and the training they
received at the university.
Problems of young high education graduates were examined with the results of field
research. In the scope of the research; In-depth interviews were conducted with 24 people
who graduated from Labor Economics and Industrial Relations Department of Akdeniz
University by using a semi-structured questionnaire. It was seen that the graduates
interviewed within the scope of the field research were divided into different categories. Some
of the graduates prepared themselves for KPSS exam to be a civil servant, some graduates
prepared themselves for the bank exams and the master's degree exam, while some of the
graduates directly entered in a private sector. Regardless of the individual's preference in this
direction, they differ in their problems . Within the scope of the interviews, it was seen that
the graduates experienced very serious problems in the transition to the employment market
and the devalued higher education both in the private and in the public sectors. Another result
vii
of the research is that young people are exposed to psychological pressure in their family and
social environment during the unemployment.
Keywords: Employment, Unemployment, Youth Unemployment, Higher Education Graduate
Youth Unemployment, Quality of Higher Education.