Tonsillektomi uygulanan çocuk hastalarda ketaminin postoperatif ajitasyona ve analjezi ihtiyacına etkisi
The effect of ketamine on postoperative agitation and analgesic requirement in pediatric tonsillectomy cases
Yazar: İSHAK KALKAVAN
Danışman: PROF. DR. AYŞE ÇİĞDEM TÜTÜNCÜ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Anestezi ve Reanimasyon = Anesthesiology and Reanimation
Dizin: Ajitasyon = Agitation ; Analjezi = Analgesia ; Ağrı = Pain ; Ağrı-postoperatif = Pain-postoperative ; Ketamin = Ketamine ; Postoperatif dönem = Postoperative period ; Tonsillektomi = Tonsillectomy ; Tonsillit = Tonsillitis ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Çocukluk çağının en sık cerrahi uygulamalarından olan tonsillektomide, postoperatif ağrı ve ajitasyon, anestezi sonrasında yaygın görülen komplikasyonlardandır. Bu çalışmada, tonsillektomi planlanan çocuklarda preoperatif ve perioperatif dönemde ketamin uygulamasının cerrahi sırasında ve sonrasında analjezik tüketimine, postoperatif ajitasyona etkisini karşılaştırmayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Çalışma prospektif çift kör randomize kontrollü olarak planlandı. Elektif adenotonsillektomi cerrahisi uygulanacak 2-12 yaş 86 çocuk yasal temsilcilerinden onam alındıktan sonra çalışmaya dahil edildi.  Hastalar kapalı zarf yöntemiyle randomize edildikten sonra iki gruba ayrıldı; Ketamin Grubuna; cerrahi öncesi premedikasyonla beraber 1 mg/kg ketamin intramuskuler uygulandı, anestezi indüksiyonu sonrası, perioperatif dönemde 0,25 mg/kg/s ile intravenöz ketamin infüzyonu yapıldı. Remifentanil grubuna ise anestezi indüksiyonu sonrası periopertif intravenöz 0,5 mcg/kg/dk remifentanil infüzyonu başlandı. Perioperatif dönemde hastaların hemodinamisi ve remifentanil ihtiyacı kaydedildi. Postoperatif 15. ve 30. dakika, 1. 2. ve 4. saatte ajitasyon ve mCHEOPS değerlendirmeleri ve analjezik tüketimi değerlendirilmesi yapıldı. Hastaların hastaneden taburculuğu sonrası ağrı değerlendirmeleri için postoperatif 8. ve 24. saatteki VAS'ları sorgulandı. Postoperatif ek analjezi ihtiyacı, gelişen yan etkiler ve aile memnuniyeti kaydedildi. 
Bulgular: Postoperatif 15. ve 30. dakikadaki mCHEOPS skorları ketamin grubunda anlamlı düşük bulundu. Ajitasyon skorları özellikle postoperatif 15. ve 30. dakika olmak üzere 15. 30. dakika ve 1. saatte ketamin grubunda anlamlı düşük bulundu. Postoperatif 4. saatte ketamin grubunda analjezi ihtiyacı olan hasta sayısı remifentanil grubundan  anlamlı düşük bulundu.  
Sonuç: Düşük doz ketaminin analjezi amaçlı tonsillektomi cerrahisinde kullanımının ilk 30 dakikayı içeren erken dönemde ağrı skorlarına olumlu etkisi olduğu, postoperatif analjezik kullanımını etkilemediği, yan etki oranın düşük olduğu saptanmıştır.       
Anahtar Kelimeler: Tonsillektomi, Postoperatif Ağrı, Ketamin

Abstract:
Objective: Postoperative pain and agitation are common complications after anesthesia in tonsillectomy, which is one of the most common surgical procedures in childhood. In this study, we aimed to compare the effects of preoperative and perioperative ketamine administration on analgesic consumption and postoperative agitation during and after surgery in pediatric patients scheduled for tonsillectomy.
Materials and Methods: The study was planned as a prospective double-blind randomized controlled study. 86 children aged 2-12 years who will undergo elective adenotonsillectomy surgery were included in the study after obtaining consent from their legal representatives. The patients were divided into two groups; To the ketamine group; 1mg/kg ketamine was administered intramuscularly with premedication before surgery, after anesthesia induction, ketamine infusion was administered at 0.25mg/kg/h in the perioperative period. 
In the remifentanil group, perioperative 0,5 mcg/kg/min remifentanil infusion was started after anesthesia induction. In the perioperative period, the hemodynamics and the need for remifentanil were recorded.  Agitation and mCHEOPS evaluations and analgesic consumption were evaluated at the postoperative 15th, 30th minute, 1st, 2nd and 4th hour. Postoperative VAS at the 8th and 24th hours were questioned. 
Results: The mCHEOPS scores at the 15th, 30th minutes postoperatively were significantly lower in the ketamine group. Agitation scores were found to be significantly lower in the ketamine group at the 15th, 30th minute and 1st hour, 
Conclusion: It was determined that the use of low-dose ketamine in tonsillectomy surgery for analgesia had a positive effect on pain scores in the first 30 minutes.
Keywords: Tonsillectomy, Postoperative Pain, Ketamin.