Üniversite öğrencilerinin deri kanseri ve güneşten korunma hakkındaki bilgi ve davranış düzeyleri
Levels of knowledge and behavi̇or of uni̇versity students i̇n relati̇on to ski̇n cancer and sun protecti̇on
Yazar: AYŞE NİHAL KOÇAK
Danışman: DOÇ. DR. FİLİZ ADANA
Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Halk Sağlığı Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Halk Sağlığı = Public Health
Dizin: Bilgi = Knowledge ; Davranış = Behavior ; Deri neoplazmları = Skin neoplasms ; Güneş = Solar ; Güneş ışığı = Sunlight ; Güneşten koruyucu ilaçlar = Sunscreening agents ; Neoplazmlar = Neoplasms ; Öğrenciler = Students ; Üniversite öğrencileri = University students

Özet:
Bu çalışma üniversite öğrencilerinin deri kanseri ve güneşten korunma hakkındaki bilgi ve davranış düzeylerini belirlemek amacıyla kesitsel olarak yapılmıştır.
Araştırmanın evreni Adnan Menderes Üniversitesinde 2016-2017 yılında örgün öğrenim gören 44.763 lisans ve önlisans öğrencisinden oluşmuştur. Örneklem G-power analizi ile etki boyu düşük (0.10) alındığında %95 güç %80 güven aralığında hesaplanmış ve 1634 öğrenciye ulaşılmıştır. Araştırmacı tarafından ilgili kurumda uygun görüşme ortamı sağlanmış ve araştırmaya katılan bireylerle yüz yüze görüşülerek anketler uygulanmıştır. Veri toplama aracı olarak; araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda geliştirilen "Anket Formu" ve "Deri Kanseri ve Güneş Bilgi Ölçeği, Güneşten Korunma Davranış Ölçeği kullanılmıştır.
Elde edilen veriler Veriler SPSS istatistik paket programında (Version 15, Chicago IL, USA) değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatistiksel analizler, Korelasyon Analizi, İki Örnekli T test, One Way Anova, Kruskall Wallis testi kullanılmıştır.
Çalışmamızda öğrencilerin %74.9'u (n=1244) kız, %25.1'i (n=410) erkek olup, yaş ortalaması 20.26±2.12'dir.
Öğrencilerin DKGBÖ-Toplam Puan ortalaması 45,20±3,80, Güneşten Korunma Alt Ölçeği puanı 22,01±2,45;Bronzlaşma Alt Ölçeği puanı 17,81±1,71; Deri Kanseri Risk Faktörleri Alt Ölçeği puanı 7,84±1,19; Deri Kanserinin Önlenmesi Alt Ölçeği puanı 3,49±1,16; Deri Kanseri Belirtileri Alt Ölçeği puanı 2,29±0,95; Güneşten Kaçınma Alt Boyutu puanı 10,91±2,25; Güneş Koruyucu Kullanma Alt Boyutu puanı 8,18±3,68; Şapka Kullanma Alt Boyutu puanı 4,80±2,37 bulunmuştur.
Deri Kanseri ve Güneş Bilgi Ölçeğinde öğrencilerin cinsiyetlerine, okullarına, ekonomik durumlarına, anne ve baba eğitim durumuna, saç rengine, güneş alerjisine, deri hastalığı olup olmamasına, güneş lekelerine, hayatının herhangi bir döneminde güneş yanığı geçirmesine, deri kanserinden korunabileceğine inanma durumlarına göre ölçek arasında fark bulunmuş, ancak en uzun yaşadıkları yer ve bölgeye, aile tipine, ten ve göz rengine, şüpheli bir deri eksizyonuna, ben sayılarına, ailelerinde deri kanseri tanısı olup olmamasına göre  fark bulunmamıştır.
Güneşten Korunma Davranış Ölçeğinde ise öğrencilerin cinsiyetlerine, okullarına, en uzun yaşadıkları yer ve bölgeye, ekonomik durumlarına, aile tipine ,anne ve baba eğitim durumuna ,saç rengine, ben sayılarına, deri kanserinden korunabileceğine inanma durumlarına göre ölçek arasında fark bulunmuş;  ancak ten ve göz rengine, güneş alerjisine, deri hastalığı olup olmamasına, güneş lekelerine, hayatının herhangi bir döneminde güneş yanığı geçirmesine, ailelerinde deri kanseri tanısı olup olmamasına göre fark bulunmamıştır.
Bu sonuçlar doğrultusunda öğrencilerin bazı kişisel özelliklerinin ölçek puanları üzerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.


Tezimin, Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi Veri Tabanında arşivlenmesine izin veriyorum.Ancak internet üzerinden tam metin açık erişime sunulmasının 14.07.2020 tarihine kadar ertelenmesini talep ediyorum.Bu tarihten sonra tezimin, bilimsel araştırma hizmetine sunulması amacı ile Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi tarafından internet üzerinden tam metin erişime açılmasına izin veriyorum.

Abstract:
This research was done by the students of Adnan Menderes Unıversıty and the subject of the research is skin cancer and protection ways from the sun.
The universe of the study was done at Adnan Menderes University with 44.763 licence degree and associate degree students to analyze the sample we used the technique g power and it'saffect was low.The analyse was(0.10) 95 % power and 80 % trust and 1634 students joined the research. For the research we spoke to all students face to face and all surveys were filled in available conditions and places. A "Questionnaire Form",Skin Cancer and Sun Knowledge Scale  and Sun Protection and Behavioral Scale developed by the researcher in accordance with the literature were used to collect data.  
The data of the study was evaluated with the SPSS statistics package program (Version 15.00 Chicago IL, USA)
Data were evaluated using descriptive statistical analyses (mean, standard deviation, frequency, percentage) One way ANOVA; Kruskal Wallis H test, Correlation Analysis, Two-Sample T Test were used.
74.9% of the students (n=1244) were female and % 25.1(n=410) were male and the mean age was 20.26±2.12.
Skin Cancer and Sun Knowledge Scale of total score average 45,20±3,80; Sun Protection Subscale score 22,01±2,45; Tanning Subscale score 17,81±1,71; Skin Cancer Risk Factors Subscale score 7,84±1,19; Skin Cancer Prevention Subscale score 3,49±1,16; Skin Cancer Syptom Subscale score 2,29±0,95; Avoid from The Sun Subscale score 10,91±2,25; Using Sunscreen Subscale score 8,18±3,68; Using a Hat Subscale score 4,80±2,37 was found.
According Skin Cancer and Sun Knowledge Scale we realize that there is definitely difference between skin cancer and sun knowledge we asked questions to students about theirdemographic statutes such as sex,school,family education level, hair color, sun alergy, skin disorders, sunspots and who had sun burn before and who believe the possibilty to be protected from skin cancer. But there is no difference found according to the place where they lived for long time and region,family type, eye color,number skin moles and skin cancer diagnose.
According to Sun Protection and Behavioral Scale we found differences according to students eye color,school,the place where they lived long time, economic statutes, family types, family education types, hair color, number skin moles and belief possibilty can be protected from scin cancer.But we couldnt find any differences according students skin and eye color, sun alergy, skin disorder, sunspots and if he has a sun burn in past or not.
According to results we agreed on that some of students individual specialities affected to scale points of research.