Psikolojik sermaye ve örgütsel adalet algısının akış deneyimi üzerindeki etkisinde işe tutulmanın aracılık rolü: Türk savunma sanayinde bir araştırma
The mediating role of job engagement in the relationship of psychological capital and organizational justice perception on flow: A research in Turkish defense industry
Yazar: KUTAY AKIN
Danışman: PROF. DR. HAMDULLAH NEJAT BASIM
Başkent Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / İşletme Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: İşletme = Business Administration
Dizin: Adalet algısı = Justice perception ; Akış deneyimi = Flow experience ; Pozitif psikolojik sermaye = Positive psychological capital ; Psikolojik sermaye = Psychological capital ; Savunma endüstrisi = Defence industry ; Örgütsel adalet = Organizational justice ; İşe bağlılık = Job involvement ; İşe tutulma = Job engagement ; İşle bütünleşme = Work engagement

Özet:
Bu araştırmanın amacı, Türk Savunma Sanayi özel işletmelerinde, örgütsel adalet algısı ve psikolojik sermayenin, akış deneyimi üzerindeki etkisini araştırmak ve bu etkiye işe tutulmanın aracılık edip etmediğini ortaya çıkarmaktır. Bu amaçtan hareket ile Türk Savunma Sanayini ciroları kapsamında temsil eden kurumsal özel işletmelere ait 533 çalışandan oluşan bir örneklem grubundan anket yöntemi ile veri toplanmıştır. Bu veri ışığında gerçekleştirilen analizler sonucunda, işe tutulma davranışının anlamlı derecede akış deneyimine öncül olduğu, bu öncüllük kapsamında da psikolojik sermaye ve örgütsel adalet algısı ile akış deneyimi ilişkisine aracılık ettiği görülmüştür. Örgütsel adalet algısının işe tutulma ile yakından ilişkili olduğunun saptanmasına karşın, akış deneyimi ile anlamlı bir ilişkisi olmadığı görülmüş ancak, işe tutulma üzerinden akışı etkilediği sonucuna varılmıştır. Yazında oldukça sık tartışılan ve halen bir sonuca varılamamış olan işe tutulma ve akış deneyimi ilişkisi de incelenmiştir. Bu kapsamda, bu iki kavramın, bu örneklem itibarında birbirlerine çok yakın kavramlar olduğu ancak ayrıştığı hatta işe tutulmanın akış deneyimine öncül olduğu görülmüştür. Yazın dikkate alınarak, her ne kadar aksi hipotezlenmiş olsa da, örgütsel adalet algısının bu örneklemde akış deneyimi ile yüksek seviyede ilişkisinin olmadığı ön görülmüş ve sonuçlar da bunu desteklemiştir. Savunma sanayi personelinin adaletsizlik algısına; yüksek derecede kalifiye olmasına ve benzer koşullarda başka şirketlerde de çalışma ihtimali olmasına rağmen, işlerinde özveri ve adanma ile çalıştığı öne sürülmektedir. Bu araştırma kapsamında geliştirilen kuramsal model, bilindiği kadarıyla ilk defa bu çalışma ile test edilmiştir. Bu kapsamda elde edilen bulguların, yönetim alanında önemli bir kuramsal boşluğu dolduracağına; gerek araştırmacılara, gerek yönetici ve çalışanlara ve gerekse uygulamacılara faydalı olacağına inanılmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Örgütsel adalet algısı, psikolojik sermaye, işe tutulma, akış deneyimi, Türk Savunma Sanayi

Abstract:
The aim of this research is to find out whether there is a relation between organizational justice perception and psychological capital with flow, and the possible effect of job engagement that mediates this relation within the Turkish Defense Industry. For this purpose, data were collected from 533 employees from corporate private enterprises representing the Turkish Defense Industry within the scope of their turnover. As a result of analyzes, it was found that the engagement is a significant antecedent of flow and also mediates the relationship of psychological capital and organizational justice perception on the flow. It is determined that there is a close relationship with organizational justice perception and job engagement, but no significant relation was resulted between organizational justice perception and flow but it was found that organizational justice perception affects the flow through the mediation of job engagement. The relationship of job engagement and flow, which has been discussed frequently in the literature and has not been concluded yet, is also examined. In this context, it is seen that these two concepts are very close to each other within this sample but they are also differentiated. It has been also determined that job engagement is the antecedent of the flow. Although it was hypothesized otherwise, considering the literature, it was predicted that the perception of organizational justice may not have a significant relationship with the flow and the results supported it. It was suggested that, despite the perception of injustice of the personnel of the defense industry, although they are highly qualified and likely to work in other companies under similar conditions, they work with dedication in their work. As far as is known, the theoretical model of this research is tested for the first time with this study. Therefore, it is believed that findings will fill an important theoretical gap in the field of management and will be useful for both researchers, leaders, employees and practitioners.

Keywords: Organizational justice perception, psychological capital, job engagement, flow, Turkish Defense Industry.