Yaygın hizmet sektöründe eksik istihdamın görünümü: İzmir ili örneği
The outlook of underemployment in the widespread service sektor: The case of İzmir province
Yazar: BEGÜM GÖKÇE BİLGİN
Danışman: DOÇ. DR. KEMAL YILDIZ
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri = Labour Economics and Industrial Relations

Özet:
Eksik istihdam işsizlik kadar önemli bir sorundur. Eksik istihdam, beşeri sermayenin ve
kaynakların israfı anlamına geldiğinden verimliliğin ve ekonomik büyümenin
azalmasıyla sonuçlanmaktadır. Eksik istihdam durumunda iş güvenliği ve güvencesi
olmadan çalışma ve kayıt dışı çalışma düzeyleri artmaktadır. Eksik istihdamın yüksek
olduğu ülkelerde gelir adaletsizlikleri artmakta ve ülke kalkınması yavaşlamaktadır.
Türkiye'de yaşanan ekonomik sorunlardan bir tanesi de eksik istihdamdır. Eksik
istihdam önemli bir sorun olmasına rağmen yeterince ve kapsamlı olarak
araştırılmamıştır. Bu araştırmada, hizmet sektörü içerisinde "yaygın" olarak
tanımladığımız hizmet sektöründe eğitim alanı dışında ve az zamanlı çalışanların eksik
istihdam durumlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda yaygın hizmet
sektöründe eğitim alanı dışında ve az zamanlı çalışanların mevcut istihdam
durumlarından memnun olup olmadıkları ve başka bir iş arayışında olup olmadıkları
sebepleriyle birlikte araştırılmıştır. Bu araştırmada nicel bir araştırma deseni
kullanılmıştır. Araştırmanın verileri anket yöntemiyle İzmir İlinde hizmet sektöründe
farklı alanlarda çalışan 272 kişiden toplanmıştır. Araştırmanın bulguları, yaygın hizmet
sektörü çalışanlarının yarısından fazlasının kendilerini eksik istihdam edilmiş olarak
hissettiklerini göstermiştir. Ayrıca, yaygın hizmet sektörü çalışanlarının yarısına
yakınının mevcut işlerinde eğitim ve nitelikleri doğrultusunda hak ettikleri koşullara
sahip olmadıklarını düşündükleri tespit edilmiştir. Yaygın hizmet sektörü çalışanlarının
yarısından fazlasının sadece maddi kaygılardan dolayı ve kendilerine uygun bir iş
bulana kadar, geçici olarak eğitim alanlarının dışında bir işte çalıştıkları sonucuna
ulaşılmıştır. Yaygın hizmet sektörü çalışanlarının yarısından fazlasının çalıştığı iş ve
pozisyon için fazla eğitimli ve fazla kalifiye olduğunu düşündükleri tespit edilmiştir.
Yaygın hizmet sektörü çalışanlarının yarısından fazlası okulda aldıkları eğitimlerin boşa
gittiğini ve çalıştıkları işte köreldiklerini algılamaktadırlar. Kısmi zamanlı (part-time)
çalışan yaygın hizmet sektörü çalışanlarının kısmi zamanlı çalışmak yerine tam zamanlı
çalışmayı tercih ettikleri sonucuna ulaşılmıştır. Bu türdeki çalışanların büyük
çoğunluğunun tam zamanlı bir iş bulacaklarına olan inançlarının devam ettiği ve bu
türdeki çalışanların önemli bir oranının çalışma tam zamanlı çalışabilmek için aktif iş
arayışlarının devam ettiği tespit edilmiştir.

Abstract:
Underemployment is as important a problem as unemployment. Since
underemployment means waste of human capital and resources, it results in decreased
productivity and economic growth. In case of underemployment, the levels of working
without job security and informal employment increase. In countries with high
underemployment, income inequalities increase and country development slows down.
One of the economic problems in Turkey is underemployment. Although
underemployment is an important problem, it has not been adequately and
comprehensively investigated. This research study has aimed to examine the
underemployment of non-formal and part time service sector. In this context, it has been
investigated whether those who work in the non-formal and part time service sector
outside the field of education are satisfied with their current employment status and
whether they are in search of another job, together with the reasons. A quantitative
research design was used in this study. The data of the research were collected from 272
people working in different fields in the service sector in Izmir, using the survey
method. The findings of the study have showed that more than half of the mainstream
service sector workers feel underemployed. In addition, it has been determined that
nearly half of the non-formal service sector employees think that they do not have the
conditions they deserve in line with their education and qualifications in their current
jobs. It has been concluded that more than half of the non-formal service sector
employees work temporarily outside of their field only because of financial concerns
and until they find a suitable job. It has been determined that more than half of the non-
formal service sector employees think that they are over-educated and over-qualified for
their job and position. More than half of the non-formal service sector workers perceive
that the education they receive at school is wasted and that they are atrophied in their
work. It has been concluded that the non-formal service sector employees working part-
time prefer to work full-time instead of working part-time. It has been determined that
the majority of employees of this type continue to believe that they will find a full-time
job, and a significant proportion of employees of this type continue to actively seek
employment in order to work full-time.