Türkiye'de sağlık turizmine yönelik uygulamaların paydaş görüşleri ile değerlendirilmesi
Evaluation with stakeholder opinions of practice for health tourism in Turkey
Yazar: YETKİN GÜRVARDAR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERSEN ALOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sağlık Kurumları Yönetimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Sağlık Kurumları Yönetimi = Health Care Management ; Turizm = Tourism
Dizin: Sağlık turizmi = Medical tourism ; Termal turizm = Thermal tourism ; Turizm = Tourism ; Turizm türleri = Tourism species ; Türkiye = Türkiye

Özet:
Son yıllarda pek çok insan kendi ülkesine göre daha kaliteli, daha yüksek teknolojili ve daha ucuz sağlık hizmetine erişebilmek amacıyla farklı ülkeleri ziyaret etmektedir. Bu durum da alternatif sağlık turizminin önem kazanmasını sağlamıştır. Sağlık hizmetlerinin uluslararası düzeyde üretimi, tüketimi ve hastaların uluslararası düzeyde dolaşımı tarih boyunca her zaman var olmuştur. Ancak günümüzde bilgi ve iletişim teknolojisinin gelişmesiyle birlikte hız kazanan küreselleşme süreci uluslararası hasta dolaşımını daha da artırmış ve sağlık turizmi odaklı ciddi bir pazar yaratılmıştır. Sağlık turizmi; sağlık hizmetleri, oteller ve seyahat olmak üzere üç boyutu kapsamakta ve ortaya çıkan bu sektör cazip politikalar ve doğru pazarlama stratejileri ile katılımcı ülkeler için ekonomik büyüme ve altyapı geliştirmede önemli bir fırsat sağlamaktadır. Türkiyede tüm dünyada giderek artan bir ilgi gören sağlık turizmi konusunda faaliyet gösterebilecek düzeyde donanımlı hastaneleri, coğrafi konumu, sağlıkta dönüşüm projesi kapsamında uyguladığı politikalar ve bu doğrultuda sağlık hizmetleri sunumunda sağladığı gelişmeler ile lider bir ülke olmayı hedeflemektedir. Özellikle Afrika ülkelerine ve doğu bölgelerdeki komşularına bakıldığında Türkiye; sunmuş olduğu kaliteli sağlık hizmeti, yetişmiş insan gücü ve kullandığı ileri teknoloji ile sağlık turizmi açısından ön plana çıkmaktadır. Batı ülkelerinde ise bekleme sürelerinin çok uzun olması, sağlık hizmetlerinin göreceli olarak pahalı olması ve sigorta kapsamlarının her geçen gün daralmaya başlaması Türkiye'yi sağlık alanında cazip bir hale getirmektedir. Bu durum, nispeten yeni olan sağlık turizmi kavramının sektörel gelişiminin yanı sıra akademik olarak da gelişimine önem verilmesi ve daha sağlam teorik temeller üzerine oturtularak yol gösterici bir hal alması ihtiyacını kaçınılmaz kılmaktadır. Bu çalışmada Türkiye'de sağlık turizminin mevcut durumu, gelişim süreci, yaşanan aksaklıklar, gelişimi önündeki engeller ve tehditler ile karşılaşılabilecek fırsatlara yönelik değerlendirmeler yapılmıştır. Dünayda sağlık turizminde öncü olan ülkeler incelenmiş olup Türkiye'nin bu alandaki durumunun gelişmesi açısından yapılan içerik analizi çerçevesinde önerilerde bulunulmuştur. Sağlık Bakanlığı'ndan elde edilmiş verilerin tanımlayıcı istatistikleri ve araştırma kapsamında belirlenmiş kamu ve özel sektör sağlık turizm paydaşları ile yapılmış yarı yapılandırılmış görüşmelerin nitel analizlerine yönelik bulgular yer almaktadır. Bu çalışma, günümüze kadar sağlık turizmi ile ilgili yapılmış çalışmaların kapsamı incelendiğinde; Türkiye'de sağlık turizminin gelişimine ilişkin mevcut durumu uluslararası karşılaştırmalarla ortaya koyacak, geleceğe yönelik politikalara ışık tutabilmesi açısından önemli paydaş görüşlerini analiz ederek yorumlayacak ve bu doğrultuda tüm ilgili paydaşlara yararlı bilgiler sunabilecek kapsamlı bir çalışmaya ihtiyaç duyulması nedeniyle gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
In recent years, many people have visited different countries in order to access better quality, higher technology, and cheaper healthcare services compared to their own country. This situation has caused alternative health tourism to gain importance. The production, consumption, and circulation of healthcare services at the international level have always existed throughout history. But today, the globalization process, which has gained momentum with the development of information and communication technology, has further increased the international circulation of patients and created a serious market focused on health tourism. Health tourism covers three dimensions; healthcare services, hotels, and travel, and this emerging sector provides an important opportunity for participating countries to develop economic growth and infrastructure with attractive policies and the right marketing strategies. Turkey aims to be a leading country with its well-equipped hospitals to operate in the field of health tourism, its geographical location, the policies it implements within the scope of the health transformation project, and the developments it provides in the provision of healthcare services in this direction. Especially when looking at African countries and their neighbors in the eastern regions, Turkey stands out in terms of health tourism with its quality healthcare service, trained manpower, and advanced technology it uses. The long waiting times in Western countries, the relatively expensive health services and the narrowing of insurance coverage make Turkey attractive in the field of healthcare. This makes it inevitable that the relatively new concept of health tourism will be given importance to sectoral development as well as academic development, and it makes it a guiding sector based on more robust theoretical foundations. In this study, we have been examined the current situation of health tourism in Turkey. The paper is structured as follows; the development process, experienced problems, the obstacles and threats in its development, and the opportunities encountered.  The leading countries in health tourism in the world have been evaluated, and suggestions have been made within the framework of the content analysis made in terms of the development of Turkey's situation in this region.  The descriptive statistics of the data obtained from the Ministry of Health and the qualitative analysis of the semi-structured interviews with the public and private health tourism stakeholders determined within the scope of the research are included. This study was carried out due to the need for a comprehensive study that will present the current situation regarding the development of health tourism in Turkey with international comparisons, analyze and interpret important stakeholder views in order to shed light on future policies, and provide useful information to all relevant stakeholders in this direction.