Elektrikli ve elektronik ekipman atıklarının geri kazanımı için tesis konstrüksiyonu ve sistem parametrelerinin araştırılması
Plant design for recovery of the waste electrical and electronic equipments and research of the system parameters
Yazar: CENK TOLGA ÇIĞGIN
Danışman: Y.DOÇ.DR. SERDAR TÜMKOR
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2006
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering ; Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Bu çalışma kapsamında elektrikli ve elektronik ekipman atıklarının geri kazanımı için bir tesis konstrüksiyonun; sistem parametreleri, maliyet ve gelir analizleri göz önüne alınarak tasarımı yapılmıştır. Geri dönüşüm sistemi için en uygun ayırıcı sıralamasının belirlenmesi amacıyla farklı senaryolar geliştirilmiş ve her bir senaryoda elde edilen materyal geri dönüşüm ve saflık oranları hesaplanmıştır. Yapılan hesaplamalarda öncelikli olarak MATHCAD programı kullanılmış ve akabinde MATLAB ve SIMULINK programları kullanılarak geri dönüşüm sisteminin elemanları için birim modeller oluşturulmuş ve her bir senaryo için sistem benzetimleri yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar karşılaştırılarak en uygun senaryo temel sistem tasarımı olarak kabul edilmiştir. Tespit edilen temel sistem tasarımının geri dönüşüm ve saflık oranlarının iyileştirilmesi amacıyla, temel sistem tasarımı üzerinden farklı senaryolar geliştirilerek, her bir iyileştirme senaryosu için elde edilen materyal geri dönüşüm ve saflık oranları hesaplanarak sonuçlar karşılaştırılmıştır. Geliştirilen senaryolar için uygun makine seçimleri yapılarak, senaryoların ilk yatırım maliyetleri, işletme maliyetleri ve geri dönüşüm sonucunda elde edilecek materyal satışından elde edilecek gelirler hesaplanarak karşılaştırılmış ve yatırım maliyeti geri ödeme süreleri belirlenmiştir. Geri ödeme süresi en uygun tasarım seçilerek, elektrikli ve elektronik ekipman atıklarının geri kazanım için tesis konstrüksiyonu yapılmıştır.Anahtar Kelimeler: EEE, EEEA, WEEE, RoHS, Geri Dönüşüm, Geri Kazanım

Abstract:
In this study, a recovery plant has been designed for the waste electrical and electronic equipments according to system parameters, costs and revenue analysis. Alternative recycle scenarios have been developed for determining the optimum separation sequences and material recovery and material purity rates have been calculated for each alternative scenario. For the calculations have been used firstly MATHCAD program and then have been generated the unite model for each recycle system element and have been simulated each recycle scenario using MATLAB and SIMULINK programs. The results have been compared each other and optimum recycle scenario have been selected as a basis recycle design. Alternative improving scenarios have been developed for increase material recovery and purity rates of the basis recycle design. Material recovery and material purity rates have been calculated for each alternative improving scenario and the results have been compared than optimum recycle design have been determined according to results. Feasible size reduction and separation machines have been selected for each scenario and then investment cost, operating cost and material sell revenue have been calculated and compared. Repayment terms have been calculated for each scenario and recycle system have been designed for waste electrical and electronic equipments according to short repayment term.Keywords: EEE, WEEE, RoHS, Recycle, Recovery