Gestasyonel diyabetli anne bebeklerinin klinik ve ekokardiyografik bulguları ile vitamini d düzeyinin ilişkisi
Association between vitamin d levels and clinical and echocardiographic findings in infants of gestational diabetic mother
Yazar: SEVİLAY TOPCUOĞLU
Danışman: DOÇ. DR. GÜNER KARATEKİN
Sağlık Bakanlığı / ​Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Yan Dal Uzmanlık, 2012
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases

Özet:
Giriş ve Amaç
Gestasyonel diyabetes mellitus (GDM) ilk kez gebelikte ortaya çıkan veya gebelik sırasında tanı koyulan glukoz intoleransıdır (1). Tüm gebeliklerin yaklaşık %1-14 kadarına gestasyonel diyabet eşlik etmektedir (2). Perinatal dönemde morbidite ve mortalitede artışa yol açan GDM, uzun dönemde glukoz metabolizması bozuklukları ve nörogelişimsel anormalliklere yatkınlığa neden olmaktadır (4,5). Son yıllarda, gestasyonel diyabet ve tip 2 diyabet riskinde artış ile vitamin D eksikliğinin ilişkili olduğunu destekleyen çalışmalar yapılmıştır (6). Gebelikte düşük maternal vitamin D düzeyinin fetüsün büyümesi ve kemik gelişimi üzerine etkilerinin yanı sıra postnatal dönemde ve hayatın daha sonraki dönemlerinde iskelet sistemi dışında nörogelişimsel sorunlar ve immünolojik hastalıklara eğilim ile ilişkili olduğu öne sürülmektedir (8). Erişkinlerde yapılan çalışmalarda ve hayvan deneylerinde  vitamin D eksikliğinin myokardiyal hipertrofi ve disfonksiyon ile ilişkili olduğu görülmüştür.(9)
Bu çalışmada DAB'nin klinik özellikleri, vitamin D düzeyleri ve kardiyak fonksiyonlarının kontrollerle karşılaştırılması; vitamin D'nin yenidoğan döneminde kardiyak fonksiyonlar üzerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlandı. 

Gereç ve Yöntem
Çalışmaya, Mart 2011- Nisan 2012 tarihleri arasında Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları Eğitim Araştırma Hastanesi, Neonatoloji kliniğinde izlenen, annesine gestasyonel diyabet tanısı koyulmuş, term ve preterm bebekler  ile kontrol grubu olarak gestasyonel yaş ve ağırlıkları benzer olan, annesinde diyabet olmayan bebekler kontrol alındı. Çalışmaya alınan hastalardan kemilüminesan immün ölçüm yöntemi ile vitamin D düzeyi çalışıldı ve  ilk 24-72 saat arasında ekokardiyografi ile morfolojik ve hemodinamik açıdan  değerlendirildi. 

Bulgular
Diyabetik anne bebeklerinin %32,7'sinde makrozomi, %7,3'ünde hipoglisemi saptandı . Diyabetik anne bebeklerinin ortalama kalsiyum seviyesi (8.03±1.00 mg/dL) ve trombosit değerleri kontrol grubuna göre anlamlı olarak düşüktü (p=0,002, p=0,039). Bir hastada (%1,9) septal hipertrofi,  bir hastada da (%1,9) hipertrofik kardiyomyopati saptandı. Bu iki hasta değerlendirmeden çıkarıldığında da DAB'nin IVSd, LVPWs kalınlıkları kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksekti (p=0,023, p=0,016). Grupların sol ventrikül sistolik fonksiyonları arasında anlamlı bir farklılık saptanmazken DAB'lerinde mitral ve triküspid kapaktan bakılan E hızları ile sol ventrikül E/A oranı anlamlı bir şekilde kontrol grubundan daha düşük saptandı. Bebeklerin %90,4'ünde vitamin D eksikliği (<20ng/ml), %52,3'ünde ciddi vitamin D eksikliği (<10 ng/ml) saptandı. DAB'nin vitamin D düzeyi (10,72±6,02 ng/dL) ile kontrol grubunun vitamin D düzeyi (10,18±6,14 ng/dL) arasında anlamlı fark saptanmadı. Vitamin D düzeyleri ile kardiyak hipertrofi, sistolik ve diyastolik disfonksiyon arasında ilişki gösterilememiştir. 
Sonuç
Bizim çalışmamızda kardiyak hipertrofi tanısı almayan DAB'n de de septum ve posterior duvar kalınlığının vücut yüzey alanından bağımsız olarak kontrol grubundan daha kalın olduğu, diyastolik fonksiyonların olumsuz etkilendiği görüldü. Diyabetik anne bebekleri ve kontroller arasında vitamin D düzeylerinde farklılık saptanmadı. Vitamin D düzeyi ile erken dönemde kardiyak disfonsiyon arasında ilişki saptanamadı.

Abstract:
Introduction
Gestational diabetes mellitus (GDM), defined by glucose intolerance with onset or first recognition during pregnancy (1).  It accompanies 1-14% of all pregnancies (2). GDM increases morbidity and mortality in perinatal period and long term risk for glucose intolerance and neurodevelopmental abnormalities (4,5). Recently published studies have suggested vitamin D deficiency is associated with an increased risk of GDM and type 2 diabetes mellitus (6). It is known that maternal vitamin D deficiency has adverse effects on fetal growth and bone development in utero and early childhood. It is also suggested that low levels of vitamin D during pregnancy induces predisposition to neurodevelopmental problems and immunologic diseases in long term period (8). Several adult and animal trials have linked vitamin D deficiency with myocardial hypertrophy and dysfunction. 
In this study, it is aimed to investigate vitamin D level, cardiac function, and clinical characteristics of infant of diabetic mother and impact of vitamin D level on cardiac functions in newborn period. 
Material and Method
This study was conducted with infants of diabetic mother who were matched by gestational age and birthweight with infants born to nondiabetic mothers in Zeynep Kamil Maternity and Children Training and Research Hospital, Neonatology Unit between March 2011 and April 2012. Chemiluminescent immunoassay method was used to measure vitamin D levels. Echocardiography was performed for all patients in first 24-72 hours.  
Results
Macrosomia and hypoglycemia were detected in 32,7% and 7,3% of infant of diabetic mothers, respectively. Calcium and thrombocyte levels of infant of diabetic mothers were lower than control group, significantly (p=0,002, p=0,039). Septal hypertrophy and hypertrophic cardiomyopathy were detected in two patients, seperately. Even these two patients were excluded, IVSd and LVPWs of infants of diabetic mothers were still thicker than control group's measurements (p=0,023, p=0,016). Left ventricular systolic functions of two groups were similar. Mitral and tricuspid E velocities and left ventricle E/A ratio of patient group were lower significantly. Of all subjects enrolled in study, 90,4% was diagnosed as vitamin D deficient (<20 ng/ml). Severe vitamin D deficiency (<10 ng/ml) was detected in 52,3 %. There was no significant difference between vitamin leves of infant of diabetic mothers (10,72±6,02) and control group (10,18±6,14). Vitamin D deficiency was not associated with neither development of cardiac hypertrophy, nor derangement in systolic and diastolic functions.  
Conclusions
Independently from body surface area, infants of diabetic mothers without cardiomyopathy also have thicker septum and posterior wall, and worser  diastolic functions  than controls. There was no association between vitamin D deficiency and cardiac dysfunction in neonatal period.