Asur Ticaret Kolonileri Döneminde (MÖ 1974-1719) Anadolu'da muhasebe ve finans uygulamaları
Accounting and finance applications in Anatolia during the Assyrian Trade Colonies Period (1974-1719 BC)
Yazar: ARİF GÜMÜŞ
Danışman: PROF. DR. HAKAN ERKUŞ ; PROF. DR. SEBAHATTİN BAYRAM
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Muhasebe Finansman Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Tarih = History ; İşletme = Business Administration
Dizin: Asur Ticaret Kolonileri Çağı = Period of Assyrian Trade Colony ; Asurlular = Assyrians ; Eski Çağ = Old Age ; Eski Çağ tarihi = Old Age history ; Finans = Finance ; Finansal durum = Financial status ; Finansal sistem = Financial system ; Muhasebe = Accounting ; Muhasebe uygulamaları = Accountin applications

Özet:
Muhasebe, mali nitelikteki işlemleri kaydeden, sınıflandıran, raporlayarak sonuçlandıran bir bilim dalıdır. Böylece işletmenin sahipleri, ortakları, çalışanları ve devlet gibi bilgi kullanıcıları, işletmenin ekonomik durumu hakkında bilgi sahibi olurlar. İlk muhasebe uygulamalarının tam olarak ne zaman ve nerede başladığı bilinmemekle beraber insanlığın var olduğu günden beri hesaplaşma işlemlerinin yapıldığı tahmin edilmektedir. İlk muhasebe uygulamalarından yazılı tarihin başlaması ile bilgi sahibi olunabilmektedir. Muhasebe tarihinin yazımında kullanılan belgelerin bir kısmı arkeolojik kazılardan elde edilen bilgilere dayanmaktadır. Anadolu'nun muhasebe tarihine olan katkısını araştırmak için öncelikle Anadolu'da yazılı tarihin başladığı Asur Ticaret kolonileri dönemi olan MÖ 1974-1719 tarih aralığı incelemek gerekmektedir.
 Bu çalışmanın amacı, Anadolu'nun ilk yazılı belgeleri ışığında Asur Ticaret Kolonileri Dönemi'ndeki ticari kayıtların günümüz muhasebe ve finans uygulamalarının ilk örnekleri olup olmadığını ve ikisi arasındaki benzerlik ve farklılıkları ortaya koymaktır. Araştırma yöntemi olarak; arkeolojik kazılar sonucu elde edilmiş olan birincil kaynakların tercümesi sonucunda oluşan ikincil kaynakların (Doküman Veri İnceleme) incelemesi yapılmıştır. 
Bu çalışma sonucunda günümüzdeki muhasebe belge sistemi, borç alacak ilişkisi, ortaklık yapıları, maliyet kâr belgeleri, vergi uygulamaları, yılsonu raporlama işlemleri ve finans uygulamaları gibi birçok uygulamanın Anadolu'da Asur Ticaret Kolonileri döneminde kullanıldığı görülmüştür.

Abstract:
Accounting is a science that records, classifies, reports and concludes financial transactions. Thus, users of information such as owners, partners and employees of enterprise,  and government have information about the economic status of the enterprise. Although it is not known exactly when and where the first accounting applications started, it is estimated that settle account have been carried out since the day when humanity existed. The first accounting applications can be learned with the beginning of the written date. Some of the documents used in the writing of accounting history are based on information obtained from archaeological excavations. In order to investigate the contribution of Anatolia to accounting history, it is necessary to examine the date range of 1974-1719 BC, which is the period of Assyrian trade colonies in which written history began in Anatolia.
The aim of this study is to reveal, in the light of the first written documents of Anatolia, whether the commercial records in the Assyrian Trade Colonies period are the first examples of the current accounting and finance practices, and the similarities and differences between the two. As research method,the secondary sources (Document Data Review) which were obtained as a result of the translation of the primary sources obtained from the archaeological excavations were examined.
As a result of this study, it is seen that many applications such as accounting document system, debt and creditor relation, partnership structures, cost profit documents, tax applications, year-end reporting procedures and financial applications were  used  during period of Assyrian Trade Colonies in Anatolia.