Sanatla sosyal hizmet: Lösemili çocukların sosyal duygusal öğrenme becerilerinin geliştirilmesi için bir mesleki uygulama denemesi
Social work with arts: A professional practice for developing social emotional learning skills of children with leukemia
Yazar: ÇAĞRI SEVİN
Danışman: PROF. DR. KASIM KARATAŞ
Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Lösemi = Leukemia ; Sanat = Art ; Sanatsal yaratıcılık = Artistic creativity ; Sosyal hizmetler = Social services ; Sosyal-duygusal beceri = Social-emotional skills ; Sosyal-duygusal öğrenme = Social-emotional learning ; Çocuklar = Children ; Ölçekler = Scales

Özet:
Bu araştırmanın amacı, lösemi tedavisini tamamlamış ve evlerine dönmüş çocukların hastalığa bağlı yaşam deneyimlerini, duygu ve düşüncelerini sanatla sosyal hizmet müdahalesinin terapötik unsurlarını kullanarak ortaya koymak ve onların sosyal duygusal öğrenme becerilerini geliştirmektir. 
Araştırma Ocak 2017-Ocak 2021 tarihlerinde Ankara'da gerçekleştirilmiştir. Araştırma karma yöntem kullanılarak yapılmıştır. İlk olarak lösemi hastalığına ilişkin bilgi edinebilmek için bir devlet hastanesinde 3 ay süren gözlem süreci gerçekleştirilmiştir. Ardından kartopu yöntemi kullanılarak ulaşılan 7 farklı çocukla (3 kız, 4 erkek) yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Sonrasında her çocuğa 8 hafta süren sanatla sosyal hizmet müdahale ve eğitim programı uygulanmıştır. Bu programın içeriğinde, sanatla terapi ilke ve yöntemleri ile sosyal hizmet disiplininin müdahale teknikleri bütünleştirilmiştir.  Programın ön test ve son test ölçümleri kapsamında Sosyal Duygusal Öğrenme Becerileri Ölçeği kullanılmıştır. 
Yarı yapılandırılmış görüşmelerin analizi sonucunda, öznelerin lösemi hastalığının teşhisi sürecinde yaşadıkları sorunlar, tedavi sürecinin özneler üzerinde yarattığı etkiler, öznelerin baş etme stratejileri ve tedavi sonrasında yaşadıkları deneyimler ortaya konmuştur. Sanatla sosyal hizmet müdahale ve eğitim programı sonucunda ise, tüm çocukların sosyal duygusal öğrenme becerilerinde anlamlı düzeyde bir gelişme görülmüştür.
Bu bağlamda, sanatın iyileştiren ve güçlendiren işlevleri ile sosyal hizmet müdahaleleri arasında önemli bir ilişki vardır. Klinik uygulamalarda sanatla sosyal hizmet müdahalelerinin yeterince kullanılmadığı bilinmektedir. Türkiye'deki sağlık sistemi açısından çocuk dostu hastane anlayışının sağlanması oldukça önemlidir.  Çocuklar için tıbbi müdahale yanında sanatla desteklenen psikososyal destek hizmetlerinin artırılması gerekmektedir. Tedavisi tamamlanmış çocuklar için de sanatın kullanıldığı uyum programlarının ve izleme çalışmalarının yapılması önerilmektedir. Sosyal hizmet disiplini ve sanat ilişkisi bağlamında, eğitim, araştırma ve uygulamalarda sanatın kullanımı teşvik edilmeli, sanatla sosyal hizmet uygulamalarının daha fazla sosyal hizmet uzmanı tarafından kullanılması sağlanmalıdır. 
Anahtar Sözcükler: Lösemi, Çocuklarla Sosyal Hizmet, Sanat ve Yaratıcılık, Sanatla Sosyal Hizmet, Sosyal Duygusal Öğrenme Becerileri.

Abstract:
The purpose of this study is to reveal the disease-related experiences, feelings, and thoughts of children, whose treatment for leukemia have been completed and who have returned home, using the therapeutic elements of social work intervention with art and to improve their social and emotional learning skills. 
The study was carried out between January 2017 and January 2021 in Ankara. It adopted the mixed method. First, an observation was carried out in a state hospital for three months to obtain information about leukemia. Then, semi-structured in-depth interviews were held with 7 children (3 girls and 4 boys), who were accessed using the snowball method. Following the interviews, the social work intervention and training program with art was carried out with each child for 8 weeks. This program integrates the principles and methods of art therapy with the intervention techniques of the discipline of social work. The Social-Emotional Learning Skills Scale was used to perform the pretest and posttest evaluations of the program. 
The analysis of the semi-structured interviews revealed the challenges faced by the subjects during the leukemia diagnosis, the impact of treatment on the subjects, their coping skills, and experiences after the treatment. Significant progress was made in the social-emotional learning skills of all children as a result of the social work intervention and training program with art.
In this context, there is an important relationship between the healing and empowering functions of art and social work interventions. It is known that social work interventions with art are not used enough in clinical practice. From the perspective of the Turkish healthcare system, it is of vital importance to adopt a child-friendly hospital approach.  Along with medical intervention, children should also be provided psychosocial support services supported by art. It is also recommended to conduct adaptation programs and monitoring that make use of art for children who have completed their treatment. In the context of the relationship between social work and art, the use of art in training, research, and practice should be encouraged and social work with art practices should be learned and used by more social workers. 
Keywords: Leukemia, Social Work with Children, Art and Creativity, Social Work with Art, Social-Emotional Learning Skills.