Sığırlarda plasenta mineral madde düzeyi ile postpartum jinekolojik hastalıklar arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the relationship between placenta mineral material level and postpartum gynecological diseases in cattle
Yazar: KADER YOLCU
Danışman: PROF. DR. MEHMET CENGİZ ; DOÇ. DR. MUSHAP KURU
Kafkas Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Doğum ve Jinekoloji (Veterinerlik) Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
Sığırlarda Plasenta Mineral Madde Düzeyi ile Postpartum Jinekolojik Hastalıklar Arasındaki İlişkinin Araştırılması
Sunulan tez çalışmasında sığırlarda plasentanın ihtiva ettiği mineral madde düzeyinin belirlenmesi ve plasenta mineral madde düzeyi ile postpartum (PP) ovaryum aktivitesinin yeniden başlaması, uterus involüsyonu ve bunlarla bağlantılı PP jinekolojik hastalıklar (Retensiyo sekundinarum (RTS), postpartum uterus enfeksiyonları (PPUE), hipokalsemi, ketozis) ile arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada PP jinekolojik hastalık belirlenen (Grup-1; n=22) ve PP jinekolojik hastalık belirlenmeyen (Grup-2; n= 16) olarak toplamda 38 adet inek kullanıldı. Çalışmaya alınan inekler doğum öncesi 10. günden başlayarak, doğumun gerçekleştiği gün ve doğum sonrası 3-6-9-12-20 ve 30. günlerde çeşitli jinekolojik muayaneler yapıldı. Belirlenen günlerin tümünde kan örnekleri alınarak mineral madde düzeyleri ölçüldü. Doğumun gerçekleştiği gün plasenta örnekleri alındı, kurutularak yaş yakma işlemi yapıldıktan sonra mineral madde düzeyleri ölçüldü. Postpartum 3. günden başlanarak PP 30. güne kadar uterus akıntısının muayeneleri yapıldı. postpartum 6. günden 30. güne kadar palpasyon ve ultrasonografik muayeneler ile uterus involüsyon takibi yapıldı. Postpartum 12. günden 30. güne kadar ultrasonografi yardımıyla ovaryum aktivite takibi gerçekleştirildi. Postpartum 30. günde endometriyal hücre örnekleri alınarak sitolojik değerlendirmeler yapıldı. Yapılan bu muayeneler sonucunda hasta (hipokalsemi, PPUE ve RTS gibi hastalıklardan bozukluklardan en az birinin görüldüğü) ve sağlıklı inekler belirlendi. Postpartum ilk 30 gün içerisinde sağlıklı ineklerin tamamında foliküler aktivitenin olduğu, ovulasyonun şekillendiği, buna karşın hasta inek grubundaki 22 inekten 7 tanesinde foliküler aktivitenin olmadığı ve ovulasyonun şekillenmediği ve bu sonuçlara göre PP hastalıkların doğum sonrası ilk dominant folikülün büyümesini ovule olmasını ve işlevini baskıladığı görüldü (p<0.05). Hasta ineklerde serviks çapının daha büyük olduğu, sağlıklı ineklerin serviks çaplarında zamana bağlı küçülmenin daha fazla olduğu, hasta ineklerde uterus involüsyonunun daha yavaş seyrettiği görüldü (p=0.0001). Sağlık durumu ile kan serum Ca, Mg, Fe, Cu, Zn ve Se konsantrasyonları arasında herhangi bir ilişki görülmedi (p>0,05). Sağlık durumu ile plasenta Ca, Mg, Fe, Cu ve Zn konsantrasyonları arasında herhangi bir ilişkiye rastlanılmazken (p>0,05), plasenta Se düzeyinin (p<0,05) hasta ineklerde daha yüksek olduğu gözlemlendi. Ortalama buzağı ve plasenta ağırlıkları arasında pozitif ilişkiye rastlandı (p<0.0001). Sonuç olarak, plasenta oluşumunun, anlık kan serum eser element konsantrasyonundan etkilenmediği ve ayrıcalıklı fizyolojisi nedeniyle ortaya çıkabilecek anlık mineral yetersizliklerine karşı plasentanın korunmuş olduğu sonucuna varılmıştır. 

Anahtar sözcükler: Mineral madde, plasenta, postpartum hastalıklar, sığır

Abstract:
Investigation of the Relationship Between Placenta Mineral Substance Level and Postpartum Gynecological Diseases in Cattle
In the presented thesis study, it was aimed to determine the mineral substance level contained in the placenta in cattle and to determine the relationship between the placenta mineral substance level and the resumption of ovarian activity after birth, uterine involution and related PP gynecological diseases (Retentio secundinarum (RTS), postpartum uterine infections (PPUE), hypocalcemia, ketosis). Thirty-eight cows were used in the study, including those with PP gynecological diseases (Group-1; n=22) and those without PP gynecological diseases (Group-2; n= 16). Various examinations were performed on the cows included in the study, starting from the 10th day before birth, on the day of birth, and on the 3rd, 6th, 9th, 12th, 20th and 30th days after birth. Blood samples were taken on all specified days, and mineral substances were measured. Placenta samples were taken on the day of birth, dried and burned, and then mineral substance levels were measured. Placenta samples were taken on the day of birth, dried, wet, and burned, and then mineral substance levels were measured. Uterine discharge examinations were performed from the 3rd day after birth until the 30th day of postpartum. Uterine involution was monitored by palpation and ultrasonographic examinations from the 6th day to the 30th day postpartum. Ovarian activity was monitored with the help of ultrasonography from the 12th day to the 30th day postpartum. Endometrial cell samples were taken on the 30th day postpartum, and cytological evaluations were performed. As a result of these examinations, sick (cows with at least one of the diseases such as hypocalcemia, PPUE and RTS) and healthy animals were determined. In the first 30 days postpartum, it was observed that follicular activity and ovulation occurred in all healthy animals, whereas 7 out of 22 animals in the patient animal group had no follicular activity, and ovulation did not occur. These results showed that PP diseases suppressed the growth, ovulation, and function of the first dominant follicle after birth (p<0.05). It was observed that the cervix diameter was larger in sick animals, the cervix diameter of healthy animals decreased more over time, and uterine involution was slower in sick animals (p=0.0001). There was no relationship between health status and blood serum Ca, Mg, Fe, Cu, Zn and Se concentrations (p>0.05). While no relationship was found between health status and placental Ca, Mg, Fe, Cu and Zn concentrations (p>0.05), it was observed that placental Se level (p<0.05) was higher in sick animals. A positive relationship was found between average calf and placenta weights (p<0.0001). As a result, it was concluded that placenta formation is not affected by the instantaneous blood serum trace element concentration and that the placenta is protected against instantaneous mineral deficiencies that may occur due to its privileged physiology.

Key words: Mineral substance, placenta, postpartum diseases, cattle