Ayırıcı birliktelikler, sosyal öğrenme, habitus ve alan teorileri bağlamında çevrimiçi topluluklarda siber zorbalık
Analyzing cyberbullying in online communities: An integration of distinctive associations, social learning, habitus and field theory
Yazar: ELİF GÜLER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE YETİŞ BAYRAKTAR
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyoloji Ana Bilim Dalı / Sosyoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Sosyoloji = Sociology

Özet:
İletişim teknolojilerinin yapısının her yaşın kolayca adapte olmasına olanak sağlaması nedeniyle zorbalık artık sadece akranlar arasında gerçekleşen fiziksel bir güç gösterisi olmanın ötesine geçmiştir. Artık her yaş grubu zorbalığı tecrübe edebilir durumdadır. Fakat meselenin çok yeni oluşu ve değişken yapısı var olan çözümleri yetersiz kılmıştır. Konuya ilişkin gerçekleştirilen çalışmalar bulunsa da konunun ele alınış noktasında bir fikir birliği henüz sağlanamamıştır. Bu nedenle siber zorbalık konusunda, var olan hukuki düzenlemeleri yeterli gören birçok ülkenin yanında, siber zorbalığı bağımsız bir suç türü olarak tanımlayan Avusturya, Yeni Zelanda gibi ülkeler bulunmaktadır. Sosyolog Edwin Sutherland, Ayırıcı Birliktelikler teorisinde, bireyin kendisi için önemli olan kişilerle yakın ilişki içinde olduğu süreçte bireyin suç işlemeye teşvik edici birtakım tanımlamalara maruz kaldığını ve suç işleme teknikleri ile suç işlemeyi haklı çıkaracak gerekçeleri öğrendiğini iddia eder. Yani Sutherland suçun öğrenilen bir davranış olduğunu söyler. Ayrıca suçluyu suçsuzdan ayıran birliktelikler (ayırıcı birliktelikler/differential associations), bireyin etkileşimde bulunduğu grupları işaret eder. Ronald L. Akers, Sutherland'ın çalışmalarını devam ettirir ve Sosyal Öğrenme Teorisi ile sosyal yapının sosyal öğrenme için uygun ortamı oluşturduğunu ve öğrenmeyi kolaylaştırdığını savunur. Öte yandan Sosyolog Pierre Bourdieu, "habitus" kavramıyla toplum kuralları ve normların eylem üzerindeki etkisinden bahseder. Sıradanlaşmış, öğrenilmiş gelenekleri ifade eden habitus, bireylerin düşünce ve davranışlarına ilişkin yatkınlıklara odaklanır. Tüm bu teori ve kavramlar çerçevesinde siber zorbalık davranışı bireylerin çevrimiçi gruplarla etkileşimi üzerinden ele alınmıştır. 24-39 yaş arası 10'u kadın, 7'si erkek 17 genç yetişkin birey ile gerçekleştirilen derinlemesine mülakatlarla elde edilen veriler ışığında çevrimiçi topluluklarla etkileşimlerin de fiziksel gruplarla etkileşim kadar etkili olduğu, bu etkileşimlerin bireylere çeşitli davranışlar kazandırdığı ve siber zorbalığın bir suç davranışı olarak değerlendirildiği görülmüştür. Bu sonuçlar tartışılmış, sosyolojik bir bakış açısıyla ele alınmıştır.

Abstract:
Due to the structure of communication technologies allowing easy adaptation for all ages, bullying has gone beyond physical display of power among peers. Now, every age group can experience bullying. There are studies on the subject, there is still no consensus on how to approach it. Consequently, while many countries consider existing legal regulations sufficient for cyberbullying, some countries like Austria and New Zealand define cyberbullying as an independent crime. Sociologist Edwin Sutherland, in his Differential Association Theory, asserts that individuals are exposed to certain definitions that encourage criminal behavior through close relationships with people important to them, and they learn techniques of committing crimes and justifications for criminal behavior. In other words, Sutherland claims that crime is a learned behavior. Ronald L. Akers continues Sutherland's work and argues in his Social Learning Theory that the social structure creates a suitable environment for social learning and facilitates learning. Meanwhile, Sociologist Pierre Bourdieu, with his concept of habitus, discusses the impact of social rules and norms on actions. Habitus, which refers to ingrained and learned traditions, focuses on individuals' predispositions regarding thoughts and behaviors. Within the framework of all these theories and concepts, cyberbullying behavior has been examined through individuals' interactions with online groups. In this study 17 young adults aged 24-39, including 10 women and 7 men interviewed. These interviews revealed that interactions with online communities are as influential as physical groups interactions. And these interactions shape various behaviors in individuals. Also interviewers considered cyberbullying is a criminal behavior. These results were discussed from a sociological perspective.