Merkez Bankası ve dalgalı kur politikası: Türkiye örneği
Central Bank of the republic of Turkey and floating exchange rate policy: The case of Turkey
Yazar: ARZU SEÇİL DİZMAN
Danışman: PROF. DR. F. NURAY ALTUĞ
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Finansal Piyasalar ve Yatırım Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Ekonomi = Economics
Dizin: Kur politikaları = Rate of exchange policies ; Kur sistemleri = Rate of exchange systems ; Merkez Bankası = Central Bank

Özet:
Kağıt para rejim ve uygulamalarına geçilmekle farklı ulusal paralar arasındaki bağın kopması, döviz kurunun resmi kararlara mı yoksa piyasa koşulları tarafından mı belirleneceği sorununu doğurmuş ve döviz kuru sistemi seçimi giderek önem kazanan bir konu haline gelmiştir. Sabit veya yönetimli kur rejimlerinin ?krize gebe? olarak tanımlanması ve son dönem krizlerinin bu tanımlamayı desteklemesi, kur rejimlerinde, dalgalı kur tercihinin önemli bir belirleyicisidir.Ancak Merkez Bankaları dalgalı kur rejimlerinde de, döviz kurlarının denge değerinden uzaklaşmasını engellemek başta olmak üzere birçok nedenle döviz kurlarına müdahale etmektedirler. Ülkemizde TCMB Dalgalı Kur Rejimi'ni benimsediği 2001 yılından bu yana çeşitli dönemlerde döviz piyasalarına doğrudan müdahalelerde bulunarak döviz kurlarında gözlenen aşırı oynaklıkları azaltmayı hedeflemiş, bunun yanı sıra düzenlediği döviz ihaleleri ile de döviz piyasalarında gözlemlenen arz ve talep fazlasını dengelemeye çalışmıştır.Yapılan araştırmalar da göstermektedir ki, TCMB döviz piyasalarındaki aşırı hareketleri dengelemek konusunda genel olarak başarılı olmuştur. Bir başka deyişle TCMB döviz piyasalarında aşırı hareketlerin görüldüğü dönemlerde dengeleyici bir unsur olarak piyasadaki varlığı piyasa oyuncuları tarafından pozitif olarak algılanmıştır.Öteyandan, TCMB politika faiz oranlarının, kur hareketlerinin yönünden bağımsız olarak, enflasyon hedeflemesi rejimi çerçevesinde belirlenmesi Türkiye'de serbest dalgalı kur rejiminin fiili olarak uygulandığı önermesini desteklemekte, enflasyon hedeflemesi rejimi süresince TCMB politikalarının serbest dalgalı kur rejimi ile tutarlı olduğu ve TCMB'nin gelecekte uygulamayı planladığı enflasyon hedeflemesi politikası çerçevesinde de, özellikle döviz kurlarındaki olası aşırı hareketlerin fiyat istikrarı üzerinde yapabileceği bozucu etkileri önleyebilmek amacıyla döviz ihale ve müdahale işlemlerini etkin olarak kullanabileceği görüşünü ortaya çıkarmaktadır.

Abstract:
The prefer of the exchange rate regime has always been the vital point in the science of economics. While some of these applications are closer to the fixed exchange rate system, the others are to the elastic exchange rate system. Exchange rate-oriented stability porgrams are not preferred because they provide shelter to the dynamics which lead countries to economic crises. The developing countries usually prefer the elastic exchange rate regimes in which they can freely apply their monetary policies.In also floating Exchange rate regimes, Central Banks directly intervens to markets. The Central Bank of the Republic of Turkey (CBRT) has directly intervened in the foreign exchange market on several occasions to prevent excessive volatility in exchange rates since the introduction of the floating excahange rate regime in 2001. The Bank has also conducted foreign exchange selling and buying auctions to balance excess demand or supply of foreign exchange in the market.The results of the study reveal that the CBRT foreign exchange auctions and direct interventions, as a whole, have a favorable impact on both the level and volatility of exchange rates.The fact that, in accordance with the inflation targeting regime, the CBRT sets interest rates independent of the direction of currency movements and the scale of currency volatility both support the view that currently the de facto free floating currency regime is being conducted in Turkey. All these results support the proposition that, during the inflation targeting regime CBRT?s monetary policies were consistent with free floating exchange rate regime.