Molar kesici hipomineralizasyonu teşhis edilen çocuklarda gluten ile ilişkili rahatsızlıkların varlığının serolojik ve genetik testler ile incelenmesi
Investigation of the presence of gluten-related diseases in children with molar incisor hypomineralization by serological and genetic tests
Yazar: AYŞEGÜL VERİM ÇİÇEKCİ
Danışman: DOÇ. DR. MELTEM BAKKAL
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi / Diş Hekimliği Fakültesi / Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Diş Hekimliği Uzmanlık, 2021
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry
Dizin: Azı dişleri = Molar ; Dental mine = Dental enamel ; Genetik = Genetics ; Glutenler = Glutens ; Kemik defektleri = Bone defects ; Kesici dişler = Incisor ; Mineralleşme = Mineralization ; Çocuklar = Children ; Çölyak hastalığı = Celiac disease

Özet:
Molar Kesici Hipomineralizasyonu (MIH); ameloblastların matrix formasyonunda kalsiyum ve fosfat eksikliğine ya da mine proteinlerinin yeterince uzaklaştırılamamasına bağlı olarak, daimi 1. molar ve keserlerde meydana gelen bir mine defektidir. MIH'ın etiyolojisi tam olarak bilinmemektedir Çalışmamızın amacı MIH lezyonları görülen çocuklarda, serolojik ve genetik testler kullanarak gluten ile ilişkili rahatsızlıkların varlığını araştırmaktır.  
Çalışmamıza, Bezmialem Vakıf Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Anabilim Dalı Kliniği'ne dental tedavi için başvuran, sistemik hastalığı olmayan, 7-13 yaş aralığında, 60 çocuk hasta dahil edilmiştir. MIH lezyonu olan 40 çocuk hasta ile çalışma grubu ve MIH lezyonu olmayan 20 çocuk hasta ile kontrol grubu oluşturulmuştur. Dental muayeneyi takiben, tüm çocuklara gluten ile ilişkili rahatsızlıkların oral ve genel semptomlarının varlığını değerlendiren anket soruları ebeveynleri eşliğinde sorulmuştur. Ardından tüm çocuklara, gluten ile ilişkili rahatsızlıkların teşhisinde yardımcı olan serolojik testler (Doku transglutaminaz IgA, Endomisyum Antikoru, Total IgA) ve genetik testler (HLA-DQ2 ve HLA-DQ8) yapılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Türkiye) programı ile analiz edilmiştir. Niteliksel verilerin karşılaştırılması için Fisher's Exact Ki-Kare testi, Continuity (Yates) Düzeltmesi ve Fisher Freeman Halton testleri, niceliksel verilerin karşılaştırılması için Student t test kullanılmıştır (p<0.05).
Yapılan testler sonucu, MIH lezyonu olan 3 çocukta doku transglutaminaz antikoru sınır değerde iken, 3 çocukta da pozitif bulunmuştur. Bu çocuklardan 2 tanesinde doku transglutaminaz antikoru ile beraber, EMA, HLA-DQ2 ve HLA-DQ8 testleri de pozitif çıkmıştır. Çocuk Hastalıkları uzmanına yönlendirilen ve biyopsi sonucu çölyak teşhisi konulan bu 2 çocuk hastanın durumu,  klinik ve serolojik-genetik testlerin çölyak erken teşhisindeki önemine dikkat çekmektedir. Gluten ile ilişkili rahatsızlıkları, MIH lezyonları ile ortak paydada buluşturan yeni çalışmaların yapılması bu çocukların ağız-diş sağlığının sağlanmasında da büyük önem taşımaktadır. 

Anahtar Kelimeler: Molar Kesici Hipomineralizasyonu (MIH), gluten, çölyak hastalığı, genetik, mine defektleri

Abstract:
Molar-Incisor Hypomineralization (MIH) is an enamel defect that occurs in permanent first molars and incisors due to calcium and phosphate deficiency in matrix formation of ameloblasts or inadequate removal of enamel proteins.  
The etiology of MIH is not completely known. The aim of our study is to investigate the presence of gluten-related disorders in children who have MIH lesions by using serological and genetic tests.
60 pediatric patients with no systemic disease, aged 7-13, who applied to Bezmialem Vakif University Faculty of Dentistry, Department of Pedodontics for dental treatment were included in our study. The study group was formed with 40 pediatric patients with MIH lesions and a control group with 20 pediatric patients without MIH lesions.
Following the dental examination, all children answered the questionnaire with accompany of their parents, to evaluate the presence of oral and general symptoms of gluten-related disorders. Subsequently, serological tests (Tissue transglutaminase IgA, Endomysium Antibody, Total IgA) and genetic tests (HLA-DQ2 and HLA-DQ8) were performed on all children to help the diagnosis of gluten-related disorders. The findings obtained from the study were analyzed by IBM SPSS Statistics (IBM SPSS, Turkey) program. Fisher's Exact Chi-Square test, Continuity (Yates) Correction and Fisher-Freeman Halton tests were used to compare qualitative data and Student's t test was used to compare quantitative data (p <0.05).
As a result of the tests performed, 3 positive and 3 limit values of tissue transglutaminase antibody were found in children with MIH lesions. EMA, HLA-DQ2 and HLA-DQ8 tests were also positive in 2 of these children. The condition of these 2 pediatric patients, who were referred to a pediatrician and diagnosed as celiac as a result of biopsy, draw attention to the importance of clinical and serological-genetic tests in early diagnosis of celiac. Conducting new studies that bring gluten-related disorders together with MIH lesions on a common ground is also of great importance in ensuring the oral and dental health of these children.

Keywords: Molar-Incisor Hypomineralization (MIH), gluten, celiac disease, genetics, enamel defects