Amilaz-lipaz yüksekliği olan hastalarda pankreas yağlanması sıklığı ve prediyabet-diyabet ilişkisi
Prevalence of pancreatic fat and the relationship between prediabetes and diabetes in patients with amylase-lipase elevation
Yazar: AHMET ÜNSAL
Danışman: DOÇ. DR. HAYRİYE ESRA ATAOĞLU
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Adipoz doku = Adipose tissue ; Amilazlar = Amylases ; Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Lipaz = Lipase ; Pankreas = Pancreas ; Pankreas hastalıkları = Pancreatic diseases ; Prediabetik durum = Prediabetic state

Özet:
Giriş-Amaç: Non-Alkolik Yağlı Pankreas Hastalığı (NAFPD), alkol tüketiminin yokluğunda pankreasın aşırı lipid birikimi olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmayla; amilaz-lipaz yüksekliğinin, pankreas ekzokrin ve endokrin fonksiyonlarını etkileyen adipoz doku birikimi üzerine olan etkisi ve Pankreas yağlanması ile pre-diyabet ve diyabet arasındaki olası ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Materyal-Metod: Bu çalışma retrospektif, kesitsel bir çalışmadır ve toplam 110 hastadan oluşmuştur. Hastalar kontrol grubu, pre-diyabetik ve Tip 2 Diyabetik olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. Pankreasın Abdominal Bilgisayarlı Tomografisinde (BT) atenüasyon ölçüm sonuçları retrospektif olarak değerlendirilmiştir. BT ölçümleri ve biyokimyasal parametreler çalışma grupları arasında karşılaştırılmıştır. Sürekli değişkenler arasındaki ilişkiyi değerlendirmek için tek yönlü ANOVA testi ve düzeltme için ANCOVA testi kullanılmıştır. Amilaz yüksekliği ile NAFPD arasındaki ilişkiyi değerlendirmek için Pearson korelasyonu yapılmıştır. P değeri <0.05 ve% 95 güven aralığı istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir.
Bulgular: Serum amilazı, Pankreas ortalama HU değeri ile pozitif korele idi (p: 0.043). Bu durumun; pankreasın ekzokrin fonksiyonlarındaki bozulmayla ilişkili olabileceği düşünüldü. Yaşın bağımsız bir risk faktörü olduğu ve NAFPD ile korele olduğu bulundu (p: <0.001). NAFPD, Pre-diyabetik hastalarda %71 ve diyabetik hastaların ise % 67'sinde saptanmakla birlikte  kontrol grubu (%46) ile karşılaştırıldığında istatistiksel anlamlı farklılık gözlendi (p: 0.041). Yaşın etkisinden arındırılmış Pre-diyabet–Tip 2 DM, NAFPD (pankreas ortalama HU değerlendirildiğinde) için bağımsız bir risk faktörüdür (p:0,002). Bu durum ayrı ayrı sırasıyla  Pre-diyabet (p: 0,015) ve Tip 2 DM (p:0,001) kontrol grubuyla karşılaştırıldığında da geçerlidir.
Sonuç: Amilaz düzeyindeki azalma pankreas yağlanması ile ilişkilidir. Yaş, NAFPD gelişimi için bağımsız bir risk faktörüdür. Ayrıca, NAFPD için hem Pre-diyabet hem de Tip 2 Diyabet yaştan bağımsız olarak ilişkili bulunmuştur.

Abstract:
Background: Non-alcoholic fatty pancreas disease (NAFPD) is described as an excessive lipid deposition of the pancreas in the absence of alcohol consumption. The aim of this study was to determine the effect of amylase-lipase elevation on adipose tissue accumulation affecting pancreatic exocrine and endocrine functions and the possible relationship between pancreaticosteatosis and prediabetes and diabetes.
Methods: This is a retrospective, cross sectional study and consisted of 110 patients at total. Patients were divided into three groups as controls, prediabetics and type 2 diabetics. The attenuation measurement results of abdominal computed tomography (CT) of the pancreas were evaluated retrospectively. CT measurements and biochemical parameters were compared between study groups. One-way ANOVA test was used to evaluate the relationship between continuous variables and ANCOVA test was used for correction. Pearson correlation was made to evaluate the relationship between amylase elevation and NAFPD. A p value <0.05 and 95% confidential interval was considered statistically significant.
Results: Serum amylase was positively correlated with the mean HU value of the pancreas (p: 0.043). This situation; it was thought that the pancreas might be related to the impairment of exocrine functions. Age was an independent risk factor and correlated with NAFPD (p: <0.001). The presence of prediabetes and type 2 diabetes was correlated with a decrease of mean Hounsfield Unit (HU) value of pancreas (p:0.002). Age was found to be an independent risk factor and correlated with NAFPD (p:<0.001). Increased NAFPD percentage was observed in 71% of prediabetic and 67% of diabetic patients compared to the controls(%46) (p:0.041). 
Conclusion: Reduction in amylase level is associated with Pancreatic Steatozis. Age is an independent risk factor and correlated with NAFPD, (p:<0.001). Moreover, NAFPD independently correlated with both prediabetes and type 2 diabetes adjusted for age.