Antakya gayrimüslim dini yapılarının korunması: Kültürel rota çalışması
Preservation problems of the religious buildings non-muslim communities in Antioch: Cultural route
Yazar: YONCA YILMAZ
Danışman: PROF. DR. MİNE TANAÇ ZEREN
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Restorasyon Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Hatay-Antakya = Hatay-Antakya ; Hatay-Samandağ = Hatay-Samandağ

Özet:
Tezin ana konusu; Antakya ve Samandağ bölgelerinde yer alan gayrimüslim dini mirasın korunması ve sürekliliğinin sağlanması için öneri oluşturulmasıdır. Bu amaçla tez kapsamında bölgenin tarihi çevresi, tarihsel süreci ve dini miras özellikleri irdelenmiş, dini mirasın ve bölge özelliklerinin tespiti için alan araştırması yapılmıştır. Yapılan literatür ve alan çalışmaları bölgenin tarihsel süreci içerisinde Hıristiyanlığın önemine dikkat çekmiştir. Kent içerisinde Hıristiyan kültürünün sahip olduğu mirasa karşı farkındalığı arttırmak, bölgenin çok kültürlü kültürel kimliğini vurgulamak, farklı dönemlerden ve medeniyetlerden günümüze ulaşan mirasın bütüncül korunması amacıyla kültürel rota planlaması bir araç olarak kullanılmıştır. Antakya ve Samandağ'ın çok katmanlı kent özelliğine sahip olması, farklı medeniyetlerden izler barındırması, dini güzergahlara sahip olması gibi değerleri ile kültürel rota planlaması için iyi bir potansiyel barındırmakta sahip olduğu özellikler ile çalışma alanı olarak uygun bulunmuştur. Tez; örnek çalışma alanı üzerinden kültürel rota sınıflandırma, planlama ve tasarlama örneği önerisi sunmaktadır. Burada amaç; dini mirasın kent içinde farkındalığının arttırılması, bölgenin evrensel özelliklerinin ortaya çıkarılması ve kentin sahip olduğu kültürel mirası kent sakinlerinin gündelik yaşamında deneyimlenmesi ve koruma bilincinin arttırılarak korumaya katkıda bulunulmasının sağlanmasıdır. Günümüze ulaşan kültürel mirasın yanı sıra günümüze ulaşamayan kültürel mirası da dahil edilerek bütüncül bir koruma önerisi sunulan tez bu özelliği ile özgün bir çalışma barındırmakta, kültürel rotaların oluşum süreçleriyle ilgili öznel araştırmalar ve öneriler barındırmaktadır.

Anahtar kelimeler: Kültürel rota, Hıristiyanlık, kilise, Antakya, Samandağ

Abstract:
The main topic of the thesis is to create a proposal for the protection and continuity of the non-Muslim religious heritage located in the Antakya and Samandağ regions. For this purpose, within the scope of the thesis, the historical environment, historical process and religious heritage characteristics of the region were examined, and a field study was conducted to determine the religious heritage and regional characteristics. The literature and field studies have drawn attention to the importance of Christianity in the historical process of the region. Cultural route planning has been used as a tool to increase awareness of the heritage of Christian culture in the city, to emphasize the multicultural cultural identity of the region, and to preserve the heritage that has survived from different periods and civilizations. Antakya and Samandağ have been found suitable as a study area for their properties such as both being multi-layered cities, having traces of different civilizations, having religious routes, and having a good potential for cultural route planning. This thesis; presents a cultural route classification, planning and design example proposal through the case study area. The purpose here is; increasing the awareness of the religious heritage in the city, revealing the universal characteristics of the region, experiencing the cultural heritage of the city in the daily life of the city residents and contributing to conservation by increasing the awareness of conservation. The thesis, which offers a holistic preservation proposal by including the invisible cultural heritage as well as the visible cultural heritage, contains an original study with this feature, and contains subjective researches and suggestions about the formation processes of cultural routes.

Keywords: Cultural route, Christianity, churches, Antakya, Samandağ