Investigation of traditional architectural data in sustainability : The case of Hasankeyf
Geleneksel mimari verilerin sürdürülebilirlik anlamında incelenmesi: Hasankeyf örneği
Yazar: ELİF YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. İDİL AYÇAM
Gazi Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Mimarlık = Architecture

Özet:
İnsanın geçmişten günümüze kadar gelen ve ana amacı hayatını daha kolay idame ettirebilmek olan tutumu ve bunu gerçekleştirebilmek için yaşadığı yöreyle uyumlu mekân kültürünün getirdiği tasarım kriterleri, kısaca ihtiyaçları doğrultusunda bulunduğu ortama yön vermesi, geleneksel diğer bir deyişle 'verneküler' mimarinin temellerini oluşturmaktadır. Geleneksel mimarlık yörenin iklimi ve doğasına uyumlu sürdürülebilir bir anlayış içerisinde gelişim göstermiştir. Sanayi devrimiyle başlayan hızlı gelişim süreci, konutlara yansımış ve hızlı yapılaşmanın doğurduğu bağlamdan kopuk yapı üretimine sebep olmuştur. Bu durum sonucunda ortaya çıkan küresel ölçekli enerji sorununun çözümü için sürdürülebilir kalkınma ve enerji etkin yapı tasarımına olan yönelimi artırmıştır. Bu anlamda sürdürülebilirlik ve ekolojik mimari tasarım kriterleri ile aynı doğrultuda olan geleneksel mimarinin incelenmesi önem taşımaktadır. Sürdürülebilirlik ve ekolojik mimari tasarım kriterleri olan iklim, topografya, bina formu, mekan organizasyonu, yeşil doku, malzeme seçimi, bina kabuğu, yön seçimi vb. kriterler  ile  geleneksel mimarinin oluşumunu etkileyen tarihi ve sosyal etkenler çalışma kapsamında incelenmiştir. Çalışma kapsamında; Hasankeyf'in geleneksel mimari yapısının sürdürülebilirlik ve ekolojik mimari kriterlerine göre incelenmiş, analizler yapılarak sınıflandırılmış, karşılaştırılmış ve sonuç olarak ürünlerin değerlendirmeler ve çıkarımlarla ortaya konarak ileride bu doğrultuda yapılacak çalışmalara konu ve yöntem açısından faydalı olabileceği düşünülen altıklar oluşturulmuştur.

Abstract:
The attitude of the human being from the past to the present and whose main purpose is to maintain his life more easily and the design criteria brought by the spatial culture compatible with the region he lives in, in short, directing the environment in which he lives, form the basis of traditional in other words 'vernecular 'architecture. Traditional architecture has evolved with a sustainable understanding in harmony with the climate and nature of the region.The rapid development process that started with the industrial revolution has been reflected in the houses and has led to the production of buildings that are detached from the context created by rapid construction.As a result of this situation, it has increased the orientation towards sustainable development and energy efficient structure design in order to solve the global scale energy problem.In this sense, it is important to examine traditional architecture which is in line with sustainability and ecological architectural design criteria.Sustainability and ecological architectural design criteria such as climate, topography, building form, space organization, green texture, material selection, building envelope, direction selection etc. the criteria were examined within the context of traditional architecture and social factors influencing the formation of the study. The scope of study ; The traditional architectural structure of Hasankeyf has been examined according to sustainability and ecological architectural criteria, classified by making analyzes, and compared, and as a result the products have been put forward with evaluations and inferences and as a result, the plinths which are thought to be useful in terms of subject and method have been created.