Descartes, Locke ve Kant'ta tanrı ispatının epistemolojisi
The epistemology of the proof of god in descartes, Locke and Kant
Yazar: RISHAD AHMADOV
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ KAYHAN ÖZAYKAL
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe Ana Bilim Dalı / Din Felsefesi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Felsefe = Philosophy

Özet:
Bu tezin konusunu René Descartes, John Locke ve İmmanuel Kant'ın Tanrı'nın varlığının ispatının mümkünlüğü üzerine iddiaları ve eleştirileri oluşturur. Tezde Tanrı'nın varlığının ispatının mümkünlüğü bu filozofların iddialarından yola çıkarak ele alınmıştır. Tez problem odaklıdır. Tezin amacı Tanrı'nın varlığının ispatını epistemoloji bağlamda ele almaktır. Descartes ve Locke'un epistemolojisi Tanrı'nın varlığının mümkünlüğünü savunan, iki esas epistemoloji mukaddemü olarak incelenmiştir. Descartes rasyonalizmin, Locke ampirizmin savuncularının örneği olarak ele alınmıştır. Bu filozofların epistemolojilerine ve nihayette Tanrı'nın varlığı ispatlarına ve epistemolojilerine eleştiri ise Kant'ın epistemolojisi ve eleştirileri örnek alınmıştır. Ele aldığımız nokta filozofların Tanrı fikri ve bu fikri hangi delillerle ileri sürmeleridir. Bu delilleri ele almak için filozofların hangi yolu takip ettikleri ve Tanrı'nın varlığını hangi temelden yola çıkarak ispatlama girişimleri incelendi. Epistemoloji tarafı sadece Tanrı odaklıdır. Tanrının varlığı bağlamında epistemolojiden ziyade kısmen değinilen başka bir konu fenomolojidir. Tanrı'nın varlığı ile ilgili ispat kelimesinin fenomolijisi de tez için ehemmiyet arz eder. Tanrı'nın varlığının ispatına geçmek için olabildiğince filozofların sadece Tanrı'nın varlığı ile ilgili kısımları ele alınmıştır. Tanrı, ide, ispat, varlık gibi kavramların üzerinde sıkça durulmuştur. Bu kavramların üzerinde durmamızın açıklamasına gelince, bunun sebebi tezimizin fenomenoloji ile ilgisinin olduğu anlamını vermektedir. Tezin sonucunda Tanrı ispatının epistemolojik olarak değerlendirilmesinden sonra üzerinde durulmuş ve bu ispatın fenomenoloji olarak mümkün olmasına rağmen mutlak olmadığı öne sürülmüştür.

Abstract:
The subject of this thesis is the claims and criticisms of Rene Descartes, John Locke and Immanuel Kant, on the possibility of proving God's existence. In this thesis, the possibility of the proof of God's existence is discussed based on the claims of these philosophers. The thesis is problem-oriented. The aim of the thesis is to address the proof of God's existence in the context of epistemology. The epistemology of Descartes and Locke is analyzed as the two main epistemological premises defending the possibility of God's existence. Descartes is taken as an example of the advocates of rationalism and Locke as an example of the advocates of empiricism. Kant's epistemology and criticism of these philosophers' epistemologies and ultimately their proofs and epistemologies of God's existence are taken as examples. The point we are dealing with is the philosophers' idea of God and the arguments with which they put forward this idea. In order to address these proofs, the paths philosophers followed and the basis on which they attempted to prove God's existence were analyzed. The epistemology side is only focused on God. In the context of God's existence, another topic that is partially touched upon rather than epistemology is phenomenology. The phenomenology of the word proof in relation to God's existence is also important for the thesis. In order to move on to the proof of God's existence, only the parts of the philosophers' works on God's existence have been discussed as far as possible. Concepts such as God, idea, proof, and existence are frequently emphasized.