Tabal bölgesi tarihi-M.Ö.I. binyılın ilk yarısında Tabal Krallığı'nın siyasal ve ekonomik tarihi
History of Tabal Kingdom-politichal and economical history of Tabal Kingdom in I. Millenium B.C
Yazar: SELİM PULLU
Danışman: PROF. DR. OKTAY BELLİ
İstanbul Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eskiçağ Tarihi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2006
Konu: Tarih = History

Özet:
M.Ö. I. binyılın ilk yarısında, Orta Anadolu Bölgesinde, batıda Tuz Gölü(Tatta) ile doguda Malatya (Milid) bölgesi; kuzeyde Kızılırmak kavsi civarı ilegüneyde Kilikya Kapılarına kadar uzanan Tabal Krallıkları, literatürde Geç HititKrallıkları olarak karsımıza çıkmaktadır.Günümüze kadar bu bölgede yapılan sınırlı arastırmalar, dönem olarak farklıtarihlere odaklanmıs kazılar ve yetersiz yüzey arastırmaları neticesi, Tabal Krallıklarıile ilgili elimizde oldukça az ve yetersiz bilgiler bulunmaktadır.Orta Anadolu'nun hayat damarı olan ve önemini tarihin her dönemindekoruyan dogu ? batı ile kuzey ? güney dogrultusunda uzanan ticaret yolları, M.Ö. I.Binyılın ilk yarısında Tabal Krallıkları içerisinden geçmektedir. Bunun sonucuolarak dönemin ekonomik, askeri ve stratejik bakımdan vazgeçilmez bir konumdaolan Tabal Krallıkları, kendisiyle çagdas olan Phryg ve Urartu Krallıklarıylaekonomik açıdan boy ölçüsebilecek bir durumdadır.M.Ö. I. binyılın süper gücü Assur Krallıgının yayılmacı politikasınaAnadolu'da geçit vermeyen krallıklar arasında yer alan Tabal, bu konuda kendisi ilemüttefik olmak isteyen Urartu ve Phryg Devletlerine de tam destek vermistir.Bu çalısma, Tabal Krallıklarının M.Ö. I. binyıl içerisindeki konumunu, siyasive ekonomik iliskilerinin bütününü ele almak ve bu konuda var olan açıgı Assurkaynakları ile destekleyerek bir ölçüde probleme ısık tutmayı amaçlamıstır.Kayseri, Nigde, Nevsehir, Aksaray, Konya Eregli, 5stanbul Arkeoloji Müzesive Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde Tabal Bölgesi stelleri ve buluntularıüzerinde arastırma ve belgeleme çalısmaları yapılarak bölgenin tarihini netlestirmeamacı gerçeklestirilmeye çalısılmıstır.

Abstract:
After Hittite Empire collapsed, There were small kingdoms in CentralAnatolian plateau from the river so called Halys to North Syrian borders. Amongthose Neo ? Hittite Kingdoms, we see a unique one, Tabal. The unique condition ofTabal Kingdoms were coming from its jeopolitical status and political situation.Main territory of Tabal can be described between Salt Lake to Milid (Malatya), andfrom Halys to Taurus Mountains.In the second half of 9.th century B.C, There was a great turmoil on the highplateaus of Eastern Anatolia. Urartians were estabilishing a great power onhighlands around Lake Van. To the west of Urartian Kingdom there was a newpower among Neo ? Hittites, so called Tabal as we mentioned earlier.However, Kindoms in Anatolia such as Tabal, Urartu and Phryg had similarpolitical and economical problems and interests. The major problem was theAssyrian Empire, which was the greatest and eagerest state in Mesopotamianterritories in ancient times. The Assyrian Empire was depending on natural sourceswhich was not available in their homeland. That is why kingdoms of Anatolia wereone of the primary targets of Assyrian Empire.Due to the needs of Assur, Tabalian and Urartian Kingdoms were in greatdanger. In the second half of 8.th century B.C. Tabalian and Urartian Kings haddecided to establish an allienceship against Assur. The tripod of this agreement wereTabalian King Ambaris, Urartian King Rusa I. and the Muskian King Mita.According to this historical event, Tabal Kingdom had powerful military andeconomical power over the Central Anatolian Plain. In this thesis, I aimed to gatherhistorical and archaeological evidences about Tabal Kingdom and its political andstrategical situation in I. Millennium B.C