Yasama organı tasarrufları bağlamında erken Cumhuriyet Dönemi Türkiye'sinde uluslaşma (1924-1937)
Becoming-nation in the Early Turkish Republic in the context of the disposals of the legislative branch (1924-1937)
Yazar: HÜSEYİN VAROL
Danışman: PROF. DR. RÜKİYE AKKAYA KİA
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hukuk = Law ; Kamu Yönetimi = Public Administration
Dizin: Cumhuriyet Dönemi = Republican Period ; Milliyet = Nationality ; Milliyetçilik = Nationalism ; Modernleşme kuramı = Modernization theory ; Parlamento = Parliament ; Ulus-devlet = Nation-state ; Yasama = Legislation ; Yasama organları = Legislative bodies

Özet:
Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin 1924-1937 dönemine odaklanılan çalışmada; yasama organı tasarruflarının Türk ulusçuluğunun oluşumuna dolaylı ve doğrudan katkısı incelenmiştir. Türk ulusal kimliğinin siyasal zemini ve uluslaşma sürecinin hukuksal dönemeçleri, pek çok disiplin açsından bir araştırma konusudur. Bununla birlikte gerek söz konusu dönem gerekse döneme ilişkin tartışmalar, çoğu zaman ideolojik bir bakış açısı ile ele alınmaktadır. Bu sürecin iyi anlaşılması, Türk modernleşmesinin artıları ve eksileriyle anlaşılmasına da hizmet ettiğinden; tartışmaların çok yönlülüğü açıktır. Öte yandan günümüz devletlerinin birer ulus devlet oldukları dikkate alındığında, asgari müştereklerin tespiti, bir ulus anlayışı altında toplanabilmenin esaslarını da tespite hizmet edebilecektir. Bu esaslar sıralamasında; uluslaşma sürecinin bir hukuk sisteminin etrafında oturtulması şüphesiz ki başta gelir.
Uluslaşma süreci, bu çalışmada iki yönüyle ele alınmıştır. Bunlardan ilki, imparatorluktan ulus devlete; ümmetten ulusa gidişte teritoryal olarak ve insan unsurunda yaşanan ölçek küçülmesidir. İkincisi ise devletin insan unsurunun tanımlanmasında, dinin belirleyici olduğu bir devlet ve toplum yapısından, laik bir devlet ve seküler bir topluma dönüşüm sürecidir. Bu dönüşümün iki yönü de ele alınırken, Osmanlı Devleti'nden Türkiye Cumhuriyeti'ne geçişte, söz konusu süreç bir bütün olarak irdelenmeye çalışılmış; her dönem, siyasi aktörleri ya da dönemin aydınları bakımından, kendi içerisindeki çelişkileriyle irdelenmiştir. İki bölümden oluşan çalışmanın, ilk bölümünde geleneksel Osmanlı millet sisteminin çözülüşü, siyasi-askeri gelişmeler, ulusçu entelektüel üretim, temel hukuki metinler ve diğer alanlardaki uluslaşma politikalarıyla ele alınmıştır. İkinci bölüm ise, uluslaşma açısından önemli olduğu düşünülen erken cumhuriyet dönemi yasama organı tasarrufları odağa alınarak incelenmiştir. Ancak Cumhuriyet'in kurucu kadrolarının zihin dünyasını şekillendiren Mütareke ve Milli Mücadele dönemi gelişmelerine de yer verilmiştir. Ayrıca Türk uluslaşma süreci açısından önemli görülen Tanzimat, İttihat ve Terakki ve Erken Cumhuriyet dönemleri ulusçuluk anlayışları her alt bölümün sonunda değerlendirilmeye çalışılmıştır.

Abstract:
This study focused on the period 1924-1937 in the Republic of Turkey and in this context, the direct and indirect contribution of legislative acts to the formation of Turkish nationalism was examined. The political basis of Turkish national identity and the legal twists of the nationalization process are a research subject in many disciplines. However, debates about this period are often dealt with from an ideological point of view. A good understanding of this process serves to understand the pros and cons of Turkish modernization and in this respect, the versatility of the debate is clear. On the other hand, considering that today's states are nation states, the determination of the minimum common will serve to determine the principles of gathering under the understanding of a nation. In the ranking of the principles, the evaluation of the nationalization process around a legal system is undoubtedly the first.
The process of nationalization is discussed in two aspects in this study. The first of these is the reduction in the geographical and demographic scale from the empire to the nation state and from the ummah to the nation. The second is the process of returning from a state and society structure where religion is decisive to a secular state and a secular society. The study deals with both aspects of this transformation. In this context, the collapse of the Ottoman Empire and the establishment of the Republic of Turkey process was handled as a whole; periods, political actors and intellectuals were included in the subject with their own contradictions. The study was divided into two parts. In the first part, the disintegration of the traditional Ottoman nation system, political-military developments, nationalist intellectual production, basic legal texts and nationalization policies in other fields were discussed. The second chapter focused on the legislative acts of the republican period, which is important for nationalization. In addition, political-social developments that affect the thoughts of the founding -especially the period of Armistice of Montrose and National Sovereignty War- staff are also included. Besides, Tanzimat, Committee of Union and Progress and Early Republican periods which are important for Turkish nationalization process were examined. And at the end of the relevant chapters, these periods were evaluated in terms of their understanding of nationalism.