Anjiografik olarak yaygınlığı belirlenen koroner arter hastalarında bir biyomarker olan TWEAK ve ilişkili parametrelein irdelenmesi
Examination of biomarker TWEAK and related parameters in coronery artery patients with determined angiographic extensity
Yazar: MARZIYYA HUMMATOVA
Danışman: PROF. DR. HÜSEYİN AVNİ SÖNMEZ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyokimya (Tıp) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Anjiyografi = Angiography ; Antitümör nekroz faktörleri = Antitumor necrosis factors ; Ateroskleroz = Atherosclerosis ; Koroner anjiyografi = Coronary angiography ; Koroner arter bypass = Coronary artery bypass ; Koroner arter hastalığı = Coronary artery disease

Özet:
Dünyada mortalite ve morbiditenin en önemli sebeplerinden biri ateroskleroz kaynaklı gelişen Koroner Arter Hastalığıdır (KAH). Hastalığın patogenezinde, genetiksel ve çevresel faktörlerin yanısıra, oksidatif stres ve inflamasyon da yer almaktadır.
TWEAK ( TNF benzeri zayıf apoptoz indükleyicisi) inflamasyon ve apoptozu tetikleyen, TNF ailesinin önemli bir molekülüdür. Fn14 adı verilen reseptörüne bağlanarak, proliferasyon, migrasyon, fibrogenez, apoptoz, inflamasyon gibi birçok mekanizmayı tetiklemektedir. Son yıllarda endotel disfonksiyonu ve ateroskleroz patogenezi ile ilişkili bir biyomarker olarak dikkate alınabileceğini ileri süren araştırmalar yayınlanmıştır. Biz bu bulguların ışığı altında hazırlamış olduğumuz tez çalışmamızda, nonobstrüktif ve obstrüktif koroner arter hastalarında, bir biyomarker olarak TWEAK ve onunla ilişkili olarak değerlendirdiğimiz Fn14,IL-6,NF-KB, hs- CRP ve total antioksidan kapasite parametrelerini inceleyerek aralarındaki muhtemel ilişkiyi hastalığın patogenezi açısından irdelemeyi amaçladık.
Çalışmamıza, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Kardiyoloji Ana Bilim Dalında yatan anjiyografi ile nonobstrüktif koroner arter hastalığı (30 hasta) ve obstrüktif koroner arter hastalığı (30 hasta) tanısı konulan 60 hasta ve 20 kontrol ile birlikte toplamda 80 kişi dahil edildi. Çalışmaya alınan kişiler sigara, vücut kitle endeksi, cinsiyet, aile öyküsü, diyabet, hipertansiyon ve hiperlipidemi açısından değerlendirildi. Ayrıca bu kişilerin durumlarını takip etmek amacıyla LDL-kolesterol, HDL-kolesterol, total kolesterol, trigliserid gibi rutin biyokimyasal parametreleri Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Fikret Biyal Merkez Laboratuvarındanelde edildi. Çalışmamızda TWEAK, Fn-14, IL-6, NF-KB, hs-CRP, HbA1c ve total antioksidan kapasite düzeyleri ELISA yöntemi ile tayin edildi.
 Çalışmamızda elde ettiğimiz bulguları istatiksel olarak değerlendirdiğimizde; nonobstruktif koroner arter hastalığı grubundaki hastaların TWEAK düzeyleri kontrol grubundaki kişilere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek (p=0,001), total antioksidan kapasite düzeyleri kontrol grubundaki kişilere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük (p=0,000), hs-CRP düzeyleri kontrol grubundaki kişilere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu (p=0,045). 
Obstruktif koroner arter hastalığı grubundaki hastaların total antioksidan kapasite düzeyleri kontrol grubundaki kişilere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha düşük (p=0,000), hs-CRP düzeyleri kontrol grubundaki kişilere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu (p=0,011). 
Elde ettiğimiz bulgulara göre, özellikle nonobstrüktif koroner arter hastalığı grubunda TWEAK ve oksidatif stres parametrelerinin kontrol grubuna göre anlamlı değişim göstermesi, TWEAK'in hastalığın daha erken döneminde  bir biyobelirteç olabileceği yönünde bize fikir vermiş ve bu yönde daha ayrıntılı incelemelerin yapılmasının faydalı olabileceğini düşündürmüştür.
Anahtar kelimeler:Koroner arter hastalığı, nonobstruktif koroner arter hastalığı, obstruktif koroner arter hastalığı, aterskleroz, TWEAK.

Abstract:
One of the most important causes of mortality and morbidity in the world is CoronaryArtery Disease (CAD) developed on the basis of atherosclerosis. Along with genetic andenvironmental factors, oxidative stress and inflammation play an important role in thepathogenesis of the disease. TWEAK (TNF-like weak apoptosis inducer) is an important molecule of the TNF family that triggers inflammation and apoptosis. Binding to its receptor called Fn 14, it triggers many mechanisms, such as proliferation, migration, fibrogenesis, apoptosis and inflammation. Recently published studies suggest that it can be considered as a biomarker associated withendothelial dysfunction and atherosclerosis pathogenesis. In our thesis study prepared in the lightof these findings, in patients with nonobstructive and obstructive coronary artery disease, weexamined TWEAK as a biomarker and Fn14, IL-6, NF-KB, hs-CRP and total antioxidantcapacity parameters evaluated as associated to it, and we aimed to examine the possiblerelationship between them in terms of the pathogenesis of the disease.Our study includes a total of 80 patients, namely 60 patients diagnosed withnonobstructive coronary artery disease with angiography (30 patients) and obstructive coronaryartery disease (30 patients) and 20 controls placed in the Cardiology Department ofCerrahpaşa Medical Faculty. The patients included in the study are evaluated in terms ofsmoking, body mass index, gender, family history, diabetes, hypertension, and hyperlipidemia.Moreover, routine biochemical parameters, such as LDL-cholesterol, HDL-cholesterol, totalcholesterol andtriglyceride are obtained from Cerrahpaşa Medical Faculty Fikret BiyalCentral Laboratory in order to monitor the status of these individuals. In our study, TWEAK, Fn-14, IL-6, NF-KB, hs-CRP, HgA1c and total antioxidant capacity levels are determined by ELISAmethod.The statistical evaluation of the findings of our study results in as follows: TheTWEAK levels of the patients in the nonobstructive coronary artery disease group werestatistically and significantly higher than those in the control group (p=0.001), the totalantioxidant capacity levels were statistically and significantly lower than those in the controlgroup (p=0.000), the hs-CRP levels were found to be statistically and significantly higher thanthose in the control group (p=0.045).
The total antioxidant capacity levels of the patients in the obstructive coronary arterydisease group were statistically and significantly lower than those in the control group (p=0.000),and hs-CRP levels were statistically and significantly higher than those in the control group(p=0.011).According to our findings, the significant change in TWEAK and oxidative stressparameters, particularly in the nonobstructive coronary artery disease group compared to those ofthe control group, gave us an idea that TWEAK may be an early biomarker in the earlier phaseof the disease and suggested that more detailed investigations in this field might be beneficial.Key words: Coronary artery disease, nonobstructive coronary artery disease, obstructivecoronary artery disease, atherosclerosis, TWEAK.