Afyon yöresinde yetiştirilen toprak yiyen buzağılarda kalsiyum, fosfor, magnezyum, bakır, çinko ve demir düzeyleri
The levels of calcium, phosphor, magnesium, copper, zinc and iron in calves eating soil in the region of afyon
Yazar: İSMAİL AYTEKİN
Danışman: PROF.DR. ASLAN KALINBACAK
Ankara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Veteriner Hekimliği = Veterinary Medicine

Özet:
ÖZETAfyon Yöresinde Yetiştirilen Toprak Yiyen Buzağılarda Kalsiyum, Fosfor, Magnezyum,Bakır, Çinko ve Demir DüzeyleriBu çalışmada Afyon'a bağlı Sinanpaşa ilçesi ve köylerinde yetiştiricilerden temin edilen 40toprak yeme semptomu gösteren, 10 sağlıklı olmak üzere toplam 50 adet buzağıda kanserumlarında kalsiyum, fosfor, bakır, çinko, magnezyum ve demir düzeyleri araştırıldı.Toprak yiyen buzağılar klinik olarak kontrol edildikten ve kan örnekleri alındıktan sonraMinerasol 5 cc intravenöz, Zincosel 2 tablet oral olarak (vitamin-mineral kombinasyonları)verildi. Tedavi uygulamasından önce ve uygulamadan 5 gün sonra klinik kontrolleri yapılıp, kanserumu mineral düzeylerini saptamak için kan örnekleri alındı.Çalışmada tedavi öncesinde dış bakıda mineral madde noksanlığı çeken buzağılarıntamamında toprak yeme, etrafı yalama (duvar, beton, ağaç) yem niteliğinde olmayanmaddeleri yeme isteği belirtileri görüldü. Buzağıların 7' sinde kıllarda depigmentasyon,5' inde kıl dökülmesi ve gelişme geriliği, 3' ünde kaşeksi, 2' sinde ishal, 4' ündekondüsyon düşüklüğü gözlendi.Tedavi sonrasında mineral madde noksanlığına bağlı olarak toprak yeme belirtilerigösteren buzağıların 24' ünde toprak yemenin görülmediği, 16' sında nadiren toprakyeme ve duvar yalamalar olduğu görüldü. Buzağılarda kıl dökülmesi ve kıllarındepigmentasyonunda düzelmeler görüldü. İshal olan buzağılarda tedavi sonrası iyileşme,diğer buzağıların veriminde ve kondüsyonunda düzelmeler oldu.Yapılan laboratuvar çalışmaları sonucu ortalama Ca değerleri tedavi öncesinde 10,31Â±0,16mg/dl, tedavi sonrasında 10,85Â±0,15 mg/dl, kontrol grubunda 10,51Â±0,20 mg/dl; ortalama Pdeğerleri tedavi öncesinde 4,35Â±0,15 mg/dl (p<0,05), tedavi sonrasında 5,36Â±0,15 mg/dl vekontrol grubunda 5,87Â±0,19 mg/dl; ortalama Mg değerleri tedavi öncesi 2,05Â±0,028 mg/dl, tedavisonrası 2,09Â±0,026 mg/dl ve kontrol grubunda 2,07Â±0,057 mg/dl; ortalama Cu değerleri tedaviöncesinde 54,33Â±3,49 Âµg/dl (p<0,05), tedavi sonrası 78,85Â±2,50 Âµg/dl ve kontrol grubunda86,10Â±3,59 Âµg/dl; ortalama Zn değerleri tedavi öncesinde 119,73Â±4,55 Âµg/dl, tedavi sonrasında131,35Â±4,18 Âµg/dl ve kontrol grubunda 118,20Â±6,54 Âµg/dl; ortalama Fe değerleri tedaviöncesinde 180,25Â±3,65 Âµg/dl, tedavi sonrasında 188,86Â±3,41 Âµg/dl ve kontrol grubunda192,50Â±4,85 Âµg/dl olarak bulundu.Sonuç olarak ülkemizde ve Afyon bölgesinde önemli bir problem olarak karşılaşılan toprakyeme alışkanlığı olan buzağıların serumlarında fosfor ve bakır minerallerinin düzeylerinde önemliderecede düşüş (p<0,05), diğer minerallerinin normal seviyede olduğu görülmüştür.Anahtar Kelimeler: Buzağı, kalsiyum, fosfor, magnezyum, bakır, çinko, demir

Abstract:
SUMMARYThe Levels of Calcium, Phosphor, Magnesium, Copper, Zinc and Iron in Calves Eating Soilin the Region of AfyonIn this study, the levels of calcium, phosphor, magnesium, copper, zinc and iron wereinvestigated in the sera of total 50 calves which were 40 calves presenting sings of eating soil and10 health calves that were supplied from farmers in villages and towns of Sinanpasa in Afyon.After clinical examination of the calves eating soil and taking blood samples, 5 cc ofintraveneously Minerasol and 2 tablets of oral Zincosel were administered (combinations ofvitamins and minerals). Blood samples were obtained to determine the levels of minerals beforeand 5 days after the treatment accompanying clinical controls.Findings of eating soil, licking around (wall, cement, and wood), and willing to eat somematerials that were not considered feedstuffs were observed in calves with mineral deficiency inphysical appearance before the treatment in the study. Depigmentation in 7, alopecia andmaldevelopment in 5, cachexia in 3, diarrhea in 2, and dyscondition in 4 of the calves weredetected.After the treatment, no observation in 24 calves that were shown eating soil and rarelyeating soil and licking wall in 16 were determined. Alopecia and depigmentation were cured inthe calves. Calves with diarrhea showed recovery and production and condition scores of otherswere improved after the treatment.In the results of laboratory analyses, mean values of Ca were 10.31Â±0.16 mg/dl before thetreatment, 10.85Â±0.15 mg/dl after the treatment and 10.51Â±0.20 mg/dl in control group; meanvalues of P were 4.35Â±0.15 mg/dl (p<0.05) before the treatment, 5.36Â±0.15 mg/dl after thetreatment and 5.87Â±0.19 mg/dl in control group; mean values of Mg were 2.05Â±0.028 mg/dlbefore the treatment, 2.09Â±0.026 mg/dl after the treatment and 2.07Â±0.057 mg/dl in controlgroup; mean values of Cu were 54.33Â±3.49 Âµg/dl (p<0.05) before the treatment, 78.85Â±2.50 Âµg/dlafter the treatment and 86.10Â±3.59 Âµg/dl in control group; mean values of Zn were 119.73Â±4.55Âµg/dl before the treatment, 131.35Â±4.18 Âµg/dl after the treatment and 192.50Â±4.85 Âµg/dl incontrol group.In conclusion, the levels of phosphor and copper were observed as significantly decrease(p<0.05) and other minerals were within normal limits in the calves with eating soil habit as animportant problem in our country and Afyon region.Key Words: Calf, calcium, phosphor, magnesium, copper, zinc, iron.