Müşteri odaklı bakım onarım faaliyetleri performansının dinamik tamirci rotalama problemi ile modellemesi ve optimizasyonu
Modeling and optimisation of maintenance and repair activities performance by dunamic repairman problem
Yazar: ARZUM ÖZGEN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. HAYRİ BARAÇLI
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2008
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering
Dizin: En kısa yol problemi = Shortest path problem ; Kısıt teorisi = Constraint theory

Özet:
Kar ve maliyet optimizasyonu, işletmelerin yönetilebilmesi ve devamlılığı için en temel hedef olmayı sürüdürmektedir. Bu nedenle işletmelerin mevcut yapılarını incelemeleri ve sürekli değişen iş dinamiklerine uyumlu hale getirmeleri gerekmektedir. Bu çalışmada, bilişim firmalarının organizasyon yapılarındaki birimlerden birinin faaliyetleri incelenmiştir. Ele alınan problemlerin analizinde Düşünen Süreçlerden faydalanılmıştır. Düşünen Süreçler, Kısıtlar Teorisinin süreç analizinde kullanılan, problemin ortaya çıkarılmasına ve kök nedenlerine inilmesine imkân veren bir yöntemdir.Analizi yapılan süreçler ve ele alınan problemler, gerçek bilişim firmalarının güncel problemleri olması itibariyle, bilimsel yöntemlerin, firmaların problemlerinin çözümünde nasıl ele alınabilineceğini gösteren nitelikte bir çalışma olmuştur.Firmaların göz önüne alması gereken maliyet kalemlerinden biri taşımacılık maliyetleridir. Taşıma faaliyetlerinde rotalama; ürünlerin dağıtımı ve geri toplanmasında ve hizmet sektöründe, müşteri lokasyonunda gerçekleştirilecek tamir ve bakım faaliyetleri açısından önem arz etmektedir. Bu konuların çözümü için literatürde geleneksel araç rotalama problemi geniş yer bulmuştur. Bu çalışmaların çoğunluğu statik durum ve verilere dayalı olarak gerçekleştirilmiş olsa da günümüzde iletişim sektöründeki teknolojik gelişmeler sonucunda dinamik verilere dayalı çözümler de üretilmiştir.Bu çalışmada, Kısıtlar Teorisi'nin (TP) Düşünen Süreçler (TP) yöntemi detaylı olarak açıklanmıştır. Üçüncü bölümde, bir önceki bölümde detayları anlatılan Düşünen Süreçler'in (TP) çalışmada ele alınan problemlerin analizinde nasıl kullanıldığı gösterilmiştir. Dördüncü bölümde, araç rotalama probleminin statik ve dinamik yapıları tanıtılmış ve aralarındaki farklara değinilmiştir. Problemin çözümü için dinamik araç rotalama problemi (DVRP) kullanılmasının nedenleri irdelenmiştir. Araç rotalama probleminde ?dinamik? kavramının önemi ve bu problem tipinin özellikleri verilmiş, dinamik araç rotalama probleminin statik araç rotalama ile farkları belirtilmiştir. Beşinci bölümde, geleneksel araç rotalama problemi (VRP) konusunda yapılmış çalışmalar özetlenmiştir. Bu bölümde dinamik araç rotalama probleminin (DVRP) gelişimi ile geliştirilmiş algoritmalar konusunda bilgi verilmiştir. İncelenen çalışmalar, statik-dinamik yapıları bakımından ve problem çözümü için kullandıkları teknikler açısından ayrı ayrı gruplandırılmıştır. Altıncı bölümde geliştirilen sezgisel yöntemlerden birinde kullanılan Genetik Algoritma (GA) anlatılmıştır. Genetik Algoritmanın (GA) temel kavramları ve çalışma prensiplerine yer verilmiştir. Yedinci bölümde ele alınan problem için önerilen çözüm yaklaşımı anlatılmıştır. Sekizinci bölümde önerilen modelin çözümü için tasarlanmış üç sezgiselin sonuçları ve performansları verilmiştir. Geliştirilmiş üç sezgiselde de, zaman penceresi kısıtı ve önceliklendirme olguları göz önüne alınmıştır.Anahtar kelimeler: Kısıtlar teorisi, düşünen süreçler, dinamik tamirci rotalama problemi, en yakın komşu algoritması, genetik algoritma, zaman penceresi, en kısa yol problemi

Abstract:
Cost and profitability optimization is an essential issue that must be considered for firms management and survivability. For this aim, firms has to scrutiny their current structure and processes and change them to fit the business dynamics.For this aim, the Thinking Processes of Theory of Constraints have been used for analysing the problems. Thinking Processes is one of the tools of Theory of Constraints that is used to expose the problem and to reach to roots of it.Logistics and transportation costs are the main costs of the firm. Routing issues in logistics and transportation activities are important for pickup and delivery of products. It is also important in service sector, while performing repair and maintenance activities in customers? place. Vehicle routing problem has found a vast area of implementation related to these problems. Most of these studies are done base on the static data and reflects the static states. Improvements in communication technologies have given the opportunity to solve the dynamic type of these problems.In this study, Thinking Processes of Theory of Constraints has defined in detail. In third part, usage of Thinking Processes in analyzing problem has described. The dynamic and static aspects of the vehicle routing problem have introduced and the differences beetween them has discussed in fourth part. In addition, studies in the literature about dynamic vehicle routing problem have reviewed. Answers for selection of dynamic vehicle routing problem as solution method has explained. In fifth part, traditional vehicle routing problem has summarized according to the applied problem area and the approaches have used for solution. In sixth part, Genetic algorithm is used for developing one of the heuristic methods has been explained in detail. In seventh part, the solution approach proposed for the problem has given. In eighth part, developed three heuristic algorithms are presented and their solution results are compared. These algorithms are developed in ?JavaTM Platform, Standard Edition 6?. Time windows and precedence issues has considered in developed three heuristic algorithms.Keywords: Theory of constraints, thinking processes, dynamic repairmen routing problem, nearest neighbor algorithm, genetic algorithm, time windows, shortest path method