Hemşirelerde iş yaşam kalitesi ölçeği geliştirme: bir uygulama
Developing a quality of work life scale for nurses: an application
Yazar: HANDAN ALAN
Danışman: PROF. DR. AYTOLAN YILDIRIM
Haliç Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2012
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Hastaneler = Hospitals ; Hemşirelik = Nursing ; Yaşam kalitesi = Quality of life ; Ölçekler = Scales ; İş ortamı = Work environment ; İşçiler = Workers

Özet:
Mesleklerinde yetişmiş hemşirelerin çalıştıkları kurumlara bağlılıklarını sağlamak ve sonucunda kurumdan ayrılmaları önlemek, hasta bakım kalitesini ve verimliliği en üst düzeye çıkarmak, hemşirelerden en iyi performansı alabilmek için iş yaşam kalitelerini artırmak önemlidir. Bu çalışma araştırmacı tarafından Hemşirelerde İş Yaşam Kalitesini değerlendirecek ve etkileyen faktörleri belirleyecek bir ölçek geliştirmek ve geçerlilik güvenilirliliğini test etmek amacıyla metodolojik olarak yapılmıştır.Araştırmanın evrenini, Çanakkale il merkezindeki bir devlet hastanesi, bir özel hastane ve bir üniversite hastanesinde çalışan hemşireler oluşturmaktadır (N=293). Araştırmada örneklem seçimine gidilmeden evreni oluşturan hastanelerde en az bir yıldır görevli ve araştırmaya katılmayı kabul eden hemşireler (n=253) araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Hemşirelerde iş yaşam kalitesi ölçeğinin maddeleri literatür doğrultusunda oluşturulmuş, 11 uzmanın önerileri doğrultusunda gerekli düzeltmeler yapılarak kapsam geçerliliği sağlanmıştır. Ölçek örneklem grubunu oluşturan hemşirelere uyarlanmıştır.Ölçeğin iç tutarlılık analizlerinde, madde toplam puan korelasyonları incelenmiş ve korelasyonu düşük 13 madde ölçekten çıkarılmıştır. Ölçeğin yapı geçerliliğini belirlemek için açıklayıcı faktör analizi yapılmıştır. Ölçeğin açıklayıcı faktör analizi sonucunda 5 faktörlü bir yapı gösterdiği ve faktör yüklerinin uygun aralıkta olduğu saptanmıştır. Ölçeğin Cronbach Alfa katsayısının 0,97, alt boyutlarının Cronbach Alfa katsayılarının ise 0,79-0,96 olduğu bulunmuştur. Tüm maddelerin faktör yükü 0.41-0.79 arasındadır.Sonuç olarak, geliştirilen Hemşirelerde İş Yaşam Kalitesi Ölçeğinin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu saptanmıştır. Araştırmaya katılan hemşirelerin İş yaşam kalitesi ölçeğinden aldıkları toplam puan ortalaması 80.98 `dir. Buda hemşirelerin iş yaşam kalitelerinin olumsuz yönde etkilendiğini göstermektedir. Hemşirelerde iş yaşam kalitesi ölçeğinin alt boyutlarında en yüksek puanı kurum yönetimi politikaları alt boyutu (88.10), en düşük puanı ise sosyal imkanlar ve çalışma ortamı boyutu (74.00) almıştır. HİYKÖ'nin çalışılan kurum,yaş, haftalık çalışma saati, kurumda çalışma süreleri, çalıştıkları birimde çalışma süreleri ve iş yaşam kalitelerini kendi öz değerlendirmeleri arasında anlamlı farklar çıkarken medeni durumun, çalıştığı birimin ve çalışma pozisyonunun iş yaşam kalitesini etkilemediği saptanmıştır.Anahtar kelimeler: Hastane, Hemşirelik, İş yaşam kalitesi, Ölçek geliştirme

Abstract:
It is critical to improve the work life quality of nurses in order to achieve their commitment to their workplace and to prevent them from leaving the workplace; to maximize the quality of patient care and the organizational efficiency; and to get the best performance from the nurses. The researcher has made this study in an attempt to develop a scale which measures the Quality of Work Life for Nurses and determine the factors affecting the same, and to test its validity and reliability.The study population consists of the nurses working at the state hospital, a private hospital and a university hospital (N=293) located in Canakkale. The nurses, who have been working for at least one year at the aforementioned hospitals and accepted to participate in the study, constituted the study sample (n=253). The items in the quality of work life scale for nurses were created in line with the literature. Additionally, in accordance with the suggestions of 11 experts, the researcher made the necessary corrections, thereby ensuring the content validity. Afterwards, the scale was applied to the nurses in the sample group.Within the scope of the internal consistency analysis, the researcher analyzed the item-total score correlations and excluded 13 items with low correlation values from the test. Then, the researcher performed exploratory factor analysis in order to determine the structural validity of the scale. The results of the analyses showed that the scale has a 5-factor structure; factor loads fall into an appropriate interval; the Cronbach Alpha reliability coefficient of the scale was 0.97, and the Cronbach Alpha coefficients of its sub-dimensions are 0.79 and 0.96. The study found the factor load of all items to be between 0.41 and 0.79.In conclusion, the study confirmed that the Quality of Work Life Scale for Nurses is a valid and reliable measurement tool. The mean of overall scores achieved by the participant nurses in the Quality of Work Life Scale was 80.98, which indicates that the nurses are affected negatively in terms of work life quality. Among the sub-dimensions of the scale, `hospital management policies? received the highest score (88.10), while the `social opportunities & facilities and and working environment? received the lowest (74.00). This study found that the Quality of Work Life Scale tends to suggest material differences between the subjects? self assessment in terms of the workplace, age, weekly working hour, total employment period in the same organization, total employment period in the same department, and quality of working life, while marital status, the department, and the position don?t seem to be affecting the quality of work life for nurses.Keywords: Hospital, Nursing, quality of work life, scale development.