Roma I Tüzüğü ışığında milletlerarası unsurlu sigorta sözleşmelerinden doğan kanunlar ihtilafı
Conflict of laws arising out of insurance contracts with an international character in the light of Rome I Regulation
Yazar: ASLI KÖK
Danışman: PROF. DR. FÜGEN SARGIN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk (Uluslararası Özel Hukuk) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Kanunlar ihtilafı = Laws conflict ; Sigorta = Insurance ; Sigorta hukuku = Insurance law ; Sigorta sözleşmeleri = Insurance contracts

Özet:
Milletlerarası unsurlu sigorta sözleşmelerine hangi hukukun uygulanacağı konusunda ne gibi ölçütlerin temel alınması gerektiği ve çıkabilecek sorunlara nasıl çözümler üretilebileceği, AB hukukunu uzun zamandan beri meşgul eden bir konudur. Bu alanda 2008'de yürürlüğe giren ?Sözleşmeden Doğan Borç İlişkilerine Uygulanacak Hukuk Hakkında Roma I Tüzüğü?, sigorta sözleşmelerine uygulanacak hukuka özgü bir madde kaleme almıştır.Anılan madde, sigorta sözleşmelerini, Hayat Sigortaları Dışındaki Doğrudan Sigortalara İlişkin Birinci Konsey Direktifi'ne dayanarak ikiye ayırmıştır. Buna göre eğer sigortalanan risk büyükse, riskin AB'ye üye ülkelerin sınırları içinde olup olmamasına bakılmaksızın taraflar serbestçe uygulanacak hukuku seçebilmektedir. Uygulanacak hukuk seçilmemişse, sigortacının mutad meskeni hukuku sözleşmeyi idare etmektedir. Sigortalanan risk küçükse ve AB'ye üye ülkelerin sınırları içinde bulunmaktaysa, sadece Tüzük'te belirlenen sınırlı sayıda hukuklar arasından seçim yapılabilmektedir. AB'ye üye ülkelerden birinde bulunmayan küçük riskleri barındıran sözleşmelerde ve reasürans sözleşmelerinde ise, Tüzük'ün sigorta sözleşmelerine özel olarak düzenlenen 7. maddesinin uygulama alanından çıkılmakta ve Tüzük'teki genel bağlama kuralları olan 3 ve 4. maddelerin kapsamına girilmektedir. Madde 3, hukuk seçimi özgürlüğünü temel almakta ve seçimin geçerliliğini ve kapsamını belirleyen ölçütler koymaktadır. Madde 4 ise hukuk seçimi yokluğunda ihtilâfı, karakteristik edimi yerine getirdiği kabul edilen sigortacının mutad meskeni hukukuna göndermektedir. Bununla beraber olayın tüm şartlarına göre sözleşmeyle açıkça daha sıkı ilişkili başka bir hukuk bulunuyorsa, bu hukuk uygulanmaktadır.Türk Hukukunda ise milletlerarası unsurlu sigorta sözleşmelerine özgü bir uygulanacak hukuk kuralı bulunmamaktadır. Bu sebeple MÖHUK md. 24'te genel olarak düzenlenen ?sözleşmeden doğan borç ilişkilerine uygulanacak hukuk? maddesi, sigorta sözleşmelerine de uygulanmaktadır. Buna göre sigorta sözleşmeleri, tarafların hukuk seçimi yapmamış olması hâlinde karakteristik edimi yerine getirdiği kabul edilen sigortacının işyeri hukukunca idare edilmektedir. Ancak hâlin bütün şartlarına göre sözleşmeyle daha sıkı ilişkili bir hukuk bulunmaktaysa; uygulanacak hukuk, daha sıkı ilişkili olan bu hukuk olmaktadır.

Abstract:
It has long been a subject matter in the European Union law which law must be applied and which solutions must be created for insurance contracts with an international character. ?Rome I Regulation on the Law Applicable to Contractual Obligations? entered into force in 2008, contains a specific rule on applicable law in insurance contracts.This rule divides insurance contracts into two types pursuant to a Council Directive dated 1973. According to this, if the insured risk is a ?large risk?, parties have freedom to choose the applicable law whether or not the risk is situated in a Member State. To the extent that the applicable law has not been chosen, the habitual residence of the insurer governs the contract. If the risk is mass and occurs in the territories of the Member States, only the certain laws determined by the Regulation should be chosen. In case of mass risks outside the territories of the Member States and in reinsurance, the Regulation?s general choice of law rules determined in article 3 and 4 covers the case rather than the specific rule for insurance contracts determined in article 7. Article 3 grounds on the freedom of choice of law and determines criteira on the validity and scope of the choice. Article 4 refers to the habitual residence of the insurer who is accepted to effect the characteristic performance of the contract. But under all circumstances of the case, if it is clear that the contract is manifestly more closely connected with another country, this law should be applied.Turkish law doesn?t have a specific rule on the applicable law to the insurance contracts with an international character. Therefore, Article 24 of ?The Turkish Code on the Private International Law and the Procedural Law? which refers to the applicable law to contractual obligations is also applied to the insurance contracts. According to the article, insurance contracts should be governed by the place of business of the insurer who fulfils the characteristic performance of the contract in case of no choice of law. But under all circumstances of the case, if there is a law more closely connected to the contract, this more closely connected law should be the applicable law.