Göçmenlere yönelik tutum ve davranışlarda, bireyin kişilik özellikleri, travma öyküsü, bağlanma stilleri ve şiddet eğiliminin incelenmesi
An investigation of individuals' personality traits, trauma history, attachment styles and violent tendencies in their attitudes and behavior towards immigrants
Yazar: FATMA NURAY SARP KULKARA
Danışman: PROF. DR. İMDAT ELMAS
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa /  Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bağlanma stilleri = Attachment styles ; Göçmenler = Emigrants ; Kişilik özellikleri = Personality traits ; Suriyeliler = Syrians ; Sığınmacı = Asylum seeker ; Travma = Trauma ; Tutumlar = Attitudes ; Ölçekler = Scales ; İstanbul = Istanbul ; Şiddet = Violence

Özet:
Suriyeli sığınmacıların yoğun olarak yaşadığı ülkemizde, göçmenlere yönelik karşıtlık söylemleri her geçen gün artmaktadır. Göçün insan davranışında ortaya çıkardığı değişimler ve diğer gruba karşı kişilerin davranışlarını belirleyen psikolojik faktörler hala incelenmektedir. Bu çalışmanın amacı; göçmenlere yönelik tutum ve davranışlarda, bireyin kişilik özellikleri, travma öyküsü, bağlanma stilleri ve şiddet eğiliminin incelenmesidir. 
Araştırmanın örneklemi, İstanbul'da yaşayan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarıdır. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının Suriyeli sığınmacılara yönelik fikirlerini etkileyen psikolojik faktörler incelenmiştir. Ayrıca, kişilerin diğerine karşı tutumlarının, kendi geçmiş öyküleri ile ilişkili olabileceği fikrinden yola çıkılarak, Türk Hukukuna göre "Göçmen" olarak tanımlanan balkan göçmenleri de araştırmada incelenmiştir. Böylece, göçmenlik tarihçesi olan ve olmayan kişilerin tutumları da karşılaştırılmak istenmiştir. Bu çalışmada 246 kişi yer almıştır. Bu kişilerin, 170'i  kadın, 76'sı erkektir. Katılımcıların;  102'si balkan  göçmeni, 144' ü göçmen değildir. Araştırmada, Suriyeli Sığınmacılar ile İlgili Tutum Ölçeği, Beş Faktör Kısa Formu, Çocukluk Çağı Travma Ölçeği, İlişki Ölçekleri Anketi ve Buss Perry Agresyon Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan anket ve ölçekler nicel veri analizi SPSS 23.0 v (Statistical Package for Social Sciences) istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bağımsız grup karşılaştırması (Bağımsız örneklem t testi, One-Way ANOVA), Pearson Korelasyon Analizi, Güvenilirlik Analizi (Cronbach's alpha), Regresyon Analizi ile test edilmiştir. Bağımlı değişkenin, bağımsız değişkenler ile yordanmasında ise çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda göçmenlere yönelik tutumlarla kişinin; kişilik özellikleri, bağlanma stilleri, travma öyküsünün ilişkili olduğu bulunmuştur. Her tutum faktörü ayrı ayrı incelenmiştir. Beklenildiği gibi kişilik özelliklerinden; dışa dönüklük, deneyime açıklık ve nevrotiklik boyutları, Suriyeli sığınmacılara karşı tutumlar ile ilişkili bulunmuştur. Dışa dönük kişilerin, sığınmacılar hakkında daha olumsuz fikre sahip olduğunu, hükümeti ve uyguladığı politikayı takdir etmedikleri bulunmuştur. Deneyime açık ve duygusal ihmal geçmişi olan katılımcılar ise hükümetin politikasını olumlu bulmuşlardır. Deneyime açık olan ve duygusal ihmal yaşamış kişiler, hükümetin uyguladığı politikayı takdir etmede pozitif bir etki gösterirken, dışa dönük kişilerin tutumu negatif bir etki göstermektedir. Bağlanma açısından, güvenli bağlanmaya sahip kişilerin nevrotikliğinin diğer kişilere göre düşük olduğu, saplantılı bağlanmada ise anlamlı derecede yüksek olduğu görülmüştür. Tutum ile bağlanma stili arasındaki ilişki değerlendirildiğinde güvensiz bağlanma stili olan, saplantılı bağlanma ile ilgili anlamlı sonuçlar elde edilmiştir.  Çocukluk çağı travma geçmişi ile de Suriyeli sığınmacılara yönelik tutum arasında anlamlı sonuçlar elde edilmiştir. Bu sonuçlara göre duygusal ihmal geçmişi olan kişiler Suriyeli sığınmacılara yönelik olumlu tutum göstermişlerdir. Saldırganlık ile ilgili de anlamlı sonuçlar bulunmaktadır. Çalışmanın bir diğer yönü, Balkan göçmeni olan kişilerin tutumları ile ilgili sonuçlarda ise; Balkan göçmeni olan kişilerin, göçmenlere yönelik tutumlarından Suriyeliler hakkında olumsuz görüşlerinin olması ve ılımlı çözüm üretmek istemeleri göçmen olmayanlara göre daha yüksek bulunmuştur. Göçmen olmayanların ise politikayı takdir etme faktörleri anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur.

Anahtar kelimeler: Göçmenlere Yönelik Tutum, Suriyeli Sığınmacılar, Balkan Göçmenleri Kişilik Özellikleri, Bağlanma Stilleri, Travma, Şiddet

Abstract:
The aim of this study is to investigate the individuals' personality traits, trauma history, attachment styles and violent tendencies in attitudes and behaviors towards immigrants. 
The sample of the study is Turkish Republic citizens living in Istanbul. Psychological factors affecting the ideas of citizens of the Republic of Turkey towards Syrian refugees have been studied. In addition, Balkan immigrants, defined as "immigrants" according to Turkish law, were also studied in the study, based on the idea that people's attitudes towards another may be related to their own past stories. Thus, the attitudes of people with and without an immigration history were also compared. The sample of the study consisted of a total of 246 people, 170 women and 76 men in which 102 were Balkan immigrant 144 were not. Interview form, Attitude towards Syrian Refugees Scale, Big Five Personality Inventory-Short Form, Chidhood Trauma Questionnare, Relationship Scales Questionnaire, Turkish version of the Buss-Perry Aggression Scale were used. Analysis of quantitative data were conducted with SPSS 23.0 version (Statistical Package for Social Sciences) statistical program. Tested by independent group comparison (Independent sample t test, One-Way ANOVA), Pearson Correlation analysis, Reliability analysis (Cronbach's alpha) and Regression analysis. Multiple regression analysis was used to predict the dependent variable with independent variables. As a result of the study, it was found that attitudes towards immigrants were related to personality traits, attachment styles, and trauma history. Each attitude factor was examined separately and, as expected, personality traits, extroversion, openness to experience and neuroticism dimensions were found to be related to attitudes towards Syrian refugees. It has been found that extroverts have a more negative view of asylum-seekers and do not appreciate the government and its policy. Participants who were open to the experience and had a history of emotional neglect found the Government's policy positive. While those who were open to experience and experienced emotional neglect showed a positive reaction in appreciating the government's policy, the attitude of extroverts was negative. In terms of attachment, it was observed that individuals with secure attachment had lower neuroticism than others, and significantly higher in preoccupied attachment. When the relationship between attitude and attachment style was evaluated, significant results were obtained about obsessive attachment, which is an insecure attachment pattern. Significant results were obtained between childhood trauma history and attitude towards Syrian refugees. According to these results, people with a history of emotional neglect showed a positive attitude towards Syrian refugees. There are also meaningful results regarding aggression. Another aspect of the study is that in the results about the attitudes of the Balkan immigrants; it was found that Balkan immigrants had negative opinions about Syrians and wanted to find a moderate solution, because of their attitude towards immigrants, compared to non-immigrants. Non-immigrants, on the other hand, found significantly higher in appreciation for policy.

Keywords: Attitude Towards Immigrants, Syrian refugees, Balkan Immigrants, Personality Traits, Adult Attachment Sytles, Trauma, Violence