WISC-IV sonuçlarına göre normal ve üstün yetenekli olarak değerlendirilen altı-on yaş arasındaki çocukların sosyal uyum ve beceri düzeylerinin aile hayatı ve çocuk yetiştirme tutumları ile ilişkisi
The relationship between the social compliance and skill level, family life and child breeding attitudes children between six-ten years evaluated as normal and superior talent according to WISC-IV results
Yazar: TUBA EKER ÜNAL
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ YILDIZ
İstanbul Gelişim Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Aile hayatı = Family life ; Ana-baba tutumu = Parents attitude ; Sosyal beceri = Social skill ; Sosyal beğeni düzeyi = Social appreciation level ; Sosyal uyum = Social adjustment ; Tutumlar = Attitudes ; Çocuk yetiştirme = Child rearing ; Ölçekler = Scales ; Üstün yetenekli çocuklar = Gifted children

Özet:
Giriş ve Amaç: Üstün yetenek, bireylerin belirli alanlarda ileri düzeyde olmasını ifade etmektedir. Üstün yetenekli bireylerin çevrelerini diğer bireylerden farklı şekilde algıladıkları bilinmektedir. Erken yaşantıda desteklenen üstün yetenekli bireyler gelecek yaşantılarında var olan potansiyellerini sergileyebilme olanağına sahip olmaktadır. Sosyal beceriler kişinin sosyal yaşantıyı anlaması ve duygu durumuna göre hareket edebilmesi olarak ifade edilmektedir. Bireyin sağlıklı bir yaşam sürmesi, sosyal, duygusal, bilişsel, motor ve dil becerilerinin gelişebilmesi için eğitim önemlidir ve bu eğitimin ilk başladığı kurum ise ailedir. Aile ortamı ve anne baba tutumları bireylerin sosyal uyum ve becerilerini büyük oranda etkilemektedir. Bu bilgiler kapsamında araştırmanın amacı; üstün yetenekli olan çocukların sosyal uyum ve beceri düzeylerinin normal zihin düzeyinde olan çocukların sosyal uyum ve beceri düzeylerinden farklılaşıp farklılaşmadığını ortaya koymak ve sosyal uyum ve beceri düzeylerinde anne baba tutumlarının etkisini değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma ilişkisel tarama modeli baz alınarak uygulanmıştır. Örneklem seçimi basit-rastgele örneklem seçimi türüne göre yapılmıştır. Araştırmanın evrenini 6-10 yaş arası çocuk bireyler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise 6-10 yaş arası 90 çocuk birey oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Sosyodemografik Veri Formu, Sosyal Uyum Ve Beceri Ölçeği (SUBÖ), Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutum Ölçeği (PARI) ve Wechsler Çocuklar İçin Zekâ Ölçeği-IV (WISC-IV) kullanılmıştır. Toplanan veriler SPSS paket programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Bulgular: Araştırmadan elde edilen bulgu sonuçlarına göre bütün katılımcıların Sosyal Uyum ve Beceri Ölçeği (SUBÖ) Dikkat ve Hareketlilik, Onay İhtiyacı alt boyutları ile Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutumları Ölçeği (PARI) Aşırı Kontrol / Aşırı Annelik alt boyutu arasında pozitif yönde ilişki olduğu saptanmıştır. Sosyal Uyum ve Beceri Ölçeği (SUBÖ) Dikkat ve Hareketlilik alt boyutu ile Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutumları Ölçeği (PARI) Sıkı Disiplin ve Aşırı Kontrol alt boyutu arasında ise pozitif yönde ilişki olduğu sonucu elde edilmiştir. Sosyal Uyum ve Beceri Ölçeği (SUBÖ) ve alt boyutlarından Sosyal ilişki, Duygu Durumu, İçe Dönüklük, Engellenme Eşiği ve Dürtüsellik ile Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutumları Ölçeği (PARI) Demokratik Tutum ve Eşitlik Tanıma alt boyutu arasında negatif yönde ilişki olduğu görülmüştür. SUBÖ Onay ihtiyacı alt boyutu ile PARI Sıkı Disiplin alt boyutu arasında ise pozitif yönde ilişki olduğu saptanmıştır. Üstün zekâ aralığında olan bireylerin ve normal zekâ aralığında olan bireylerin SUBÖ dikkat ve hareketlilik alt puanları ile PARI aşırı kontrol, sıkı disiplin, ev kadınlığını reddetme alt boyutları arasında pozitif yönde ilişki olduğu sonucu elde edilmiştir. 
Sonuç: Çalışma sonuçlarına göre, çocukların zekâ seviyesinden bağımsız olarak, ebeveynler demokratik tutum sergilediğinde, çocukların sosyal uyum ve beceri düzeylerinde artış meydana gelmektedir. Bu kapsamda çocukların sosyal uyum ve becerilerini arttırmak adına anne baba tutumları üzerine yapılacak olan eğitim ve çalışmaların yararlı olabileceği düşünülmektedir.

Abstract:
Introduction and Aim: Giftedness refers to being at advanced level of individual in particular areas. It is known that gifted people perceive their environment in a different way. Gifted people who are supported in their early life have an opportunity to demonstrate their potential in their lives. Social skills are expressed as understanding one's social life and being able to act according to emotional state. Education is important for a healthy life and development of social, emotional, cognitive, motor and language skills. Family is the first institution where this education started. Family environment and parental attitudes greatly affect individuals' social adaptation and social skills. Within the scope of these informations, the aim of the study is to reveal whether the social adaptation and social skill levels of gifted individuals differ from the social adaptation and social skill levels of individuals with normal mental level and to evaluate the effect of parental attitudes on the social adaptation and social skill levels of children. 
Method: This research was applied based on the relational screening model. Sample selection was made according to the type of sample-random selection. The universe of the study consists of children between the ages of 6-10. The sample of the study consists of 90 children between the ages of 6-10. Sociodemographic Data Form, Social Adaptation and Skills Scale (SASS), Parental Attitude Research Instrument (PARI) and Wechsler Intelligence Scale for Children –IV (WISC-IV) were used as data collection tools in the study. The collected data were analyzed using the SPSS package program. 
Results: In this study, it was found that there was a positive relationship between  attention-mobility, need for approval sub-scales of SASS and overcontrol sub-dimension of PARI. A positive correlation was found between attention and mobility sub-scale of SASS and strict discipline and excessive control sub-dimensions of PARI. Social Adaptation and Skills Scale, emotional state, introversion, frustration threshold and impulsivity sub-scales of SASS and democratic attitude and equality recognition subdimension of PARI were found to be negatively correlated. A positive correlation was found between the need for approval subdimension of SASS and strict discipline subdimension of PARI. It was found that there was a positive correlation between attention and mobility subdimension of SASS and excessive control, strict discipline, and rejection of housewifery sub-dimensions of PARI for both gifted children and the children who has normal mental. 
Conclusion: According to the results of the study, regardless of children's intelligence level, when parents have a democratic attitude, social adaptation and skill levels of their children increase. In this context, it is thought that training and working on parental attitudes in order to increase children's social adaptation and skills might be beneficial.