Okul öncesi dönem çocuklarının öz düzenleme becerilerinin dijital oyun bağımlılık eğilimleri ve dijital ebeveyn rehberlik stratejileri ile ilişkisinin incelenmesi
Examination of preschool children's self-regulation skills, digital game addiction tendencies and parental mediation strategies
Yazar: BERİL DEMİR
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERAP DEMİRİZ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırma okul öncesi dönem çocuklarının öz düzenleme becerilerinin dijital oyun bağımlılık eğilimleri ve dijital ebeveyn rehberlik stratejileri ile ilişkisinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırma Eskişehir ili Tepebaşı ve Odunpazarı ilçelerinde yer alan Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı anaokulu ve anasınıfına devam etmekte olan 112'si kız 130'u erkek olmak üzere toplam 242 çocuk ve ebeveynleri ile yürütülmüştür. Araştırmada veri toplamak amacıyla "Kişisel Bilgi Formu", "Çocuk Davranış Değerlendirme Ölçeği (ÇODDÖ)", "Dijital Oyun Bağımlılık Eğilimi Ölçeği (DOBE)" ve "Dijital Oyun Ebeveyn Rehberlik Stratejileri Ölçeği (DOERS)" kullanılmıştır. Verilerin analizi uygun istatistik programında yapılmıştır.  İki grup karşılaştırmalarında t-Testi ve ikiden fazla grupların karşılaştırılmasında ise, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. İkiden fazla grupların karşılaştırılması sonucu anlamlı farkın bulunduğu grupları belirlemek için Post-Hoc testlerinden Tukey HSD kullanılmıştır. Ölçek ve alt boyutlarının güvenirliği için Cronbach Alpha analizi yapılmıştır. Ölçekler arasındaki ilişki Pearson Korelasyon testi analizi yapılarak elde edilmiştir. Araştırmanın sonucunda çocukların öz düzenleme becerileri cinsiyet, okul öncesi eğitime devam etme süresi, anne öğrenim durumu değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterirken kardeş sayısı, anne çalışma durumu, baba öğrenim durumu değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermemektedir.  Çocukların dijital oyun bağımlılık eğilimlerinin kardeş sayısı, okul öncesi eğitime devam etme süresi, kendine ait teknolojik cihaza sahip olma durumu, anne öğrenim durumu, anne günlük medya kullanım süresi, baba öğrenim durumu ve baba günlük medya kullanım süresi değişkenlerine göre istatistiksel açıdan anlamlı bir farklılık gösterdiği saptanmıştır. Ebeveynlerin dijital oyun rehberlik stratejileri üzerinde anne öğrenim durumu, anne günlük medya kullanım süresi, baba öğrenim durumu, baba günlük medya kullanım süresi değişkenlerinin anlamlı bir fark yarattığı belirlenmiştir. Araştırmanın sonucunda öz düzenleme becerileri ile dijital oyun bağımlılık eğilimi arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü ilişki saptanmıştır. Öz düzenleme ile aktif ebeveyn rehberlik stratejileri arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü ilişki bulunurken serbest ebeveyn rehberlik stratejileri arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü ilişki bulunmuştur. Ayrıca dijital oyun bağımlılık eğilimi ile aktif ebeveyn rehberlik stratejileri ve teknik ebeveyn rehberlik stratejileri arasında negatif yönlü anlamlı ilişki belirlenmiştir.

Abstract:
This research aimed to investigate the relationship between preschool children's self-regulation skills, digital game addiction tendencies, and digital parenting mediation strategies. The study was conducted with a total of 242 children and their parents attending kindergarten and preschool affiliated with the Ministry of National Education in the Tepebaşı and Odunpazarı districts of Eskişehir province, including 112 girls and 130 boys. To collect data, "Personal Information Form", "Child Behavior Rating Scale (CBRS)", " Digital Gane Addiction Tendency Scale" "Digital Game Parental Mediation Scale for Preschool Children" were used. Data analysis was performed using the package program. For two-group comparisons, the t-Test was used, and for comparisons of more than two groups, One-Way Analysis of Variance (ANOVA) was used. To determine the groups with significant differences in comparisons of more than two groups, Tukey HSD Post-Hoc tests were used. Cronbach's Alpha analysis was conducted for the reliability of the scales and subscales. The relationship between the scales was obtained by Pearson Correlation test analysis. As a result of the study, it was found that children's self-regulation skills showed significant differences according to gender, duration of preschool education, and mother's education level, while they did not show a significant difference according to the number of siblings, mother's employment status, and father's education level. It was determined that children's digital game addiction tendencies showed statistically significant differences according to the number of siblings, duration of preschool education, ownership of a personal technological device, mother's education level, mother's daily media usage time, father's education level, and father's daily media usage time variables. It was also found that parental digital game mediation strategies were significantly influenced by mother's education level, mother's daily media usage time, father's education level, and father's daily media usage time. As a result of the research, a statistically significant and negative relationship was found between self-regulation skills and digital game addiction tendency. There was a statistically significant and positive relationship between self-regulation and active parenting guidance strategies, while there was a statistically significant and negative relationship between self-regulation and permissive parenting mediation strategies. Additionally, a negative significant relationship was found between digital game addiction tendency and active parenting mediation strategies as well as technical parenting mediation strategies.