hakansabunis/tr-academic-research-agent-index huggingface dataset:
Spiroplasma citri'nin farklı primerler kullanılarak qPCR yöntemi ile moleküler teşhisi
Molecular diagnosis of Spiroplasma citri by qPCR method using different primers
Yazar: TAHMINA TAHMINA MUSTAFAYEVA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ORHAN BOZAN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada Adana ili Kozan, Yüreğir ve Karataş ilçesi, Mersin ili Tarsus ilçesi, Hatay ili Erzin ilçelerinde yetiştirilen, Washington Navel ve Satsuma mandarin bahçelerinden simptomolojik olarak Spiroplasma citri ile bulaşık olduğu düşünülen toplam 25 ağaçtan örnek toplanmıştır. Toplanan turunçgil örneklerinin öncelikle klasik PCR yöntemi ile teşhisi yapılmış, sonrasında pozitif olarak bulunan örneklerin bir kısmı qPCR yöntemi belirlenmiştir. Klasik PCR moleküler yöntemi ile hastalığı belirlemek için öncelikle P89-f/P89-r primerleri kullanılarak PCR testi uygulanmış ve toplam 25 örneğin 10'u pozitif olarak bulunmuştur. Pozitif bulunan 10 örneğin 6'sına P58-3f/4r ve P58-1f/P58-2r primer çiftleri kullanılarak qPCR testi uygulanmıştır. Çalışmada kullanılan 6 örneğin tamamı P58-3f/P58-4r primer çiftinin kullanılarak yapılan qPCR testi sonucunda 6'sı da pozitif bulunurken P58-1f/P58-2r primer çifti kullanılarak yapılan qPCR testinde sadece 1 örnek pozitif sonuç vermiştir. S. citri hastalığının qPCR ile teşhisinde P58-3f/P58-4r primer çiftinin daha güvenilir bir şekilde kullanılabileciği belirlenmiştir. Ayrıca klasik PCR testinde negatif çıkan ve qPCR'de negatif olarak kullanılan bir örnekte pozitif çıkmış, bu sonuçla hastalığın belirlenmesinde qPCR yönteminin daha etkili olduğu görüşülmüştür.

Abstract:
In this study, a total of 25 samples were collected from trees that were symptomtologically thought to be infected with Spiroplasma citri from Washington Navel and Satsuma mandarin orchards grown in Adana province Kozan, Yüreğir and Karataş districts, Mersin province Tarsus district, Hatay province Erzin districts. The collected citrus samples were first diagnosed by the classical PCR method, and then some of the samples found to be positive were determined by the qPCR method. To determine the disease with the classical PCR molecular method, PCR testing was first performed using P89-f/P89-r primers and 10 of a total of 25 samples were found to be positive. qPCR testing was performed on 6 of the 10 positive samples using P58-3f/4r and P58-1f/P58-2r primer pairs. While all 6 samples used in the study were found positive as a result of the qPCR test using the P58-3f/P58-4r primer pair, only 1 sample gave a positive result in the qPCR test using the P58-1f/P58-2r primer pair. It has been determined that the P58-3f/P58-4r primer pair can be used more reliably in the diagnosis of S. citri disease by qPCR. In addition, a sample that was negative in the classical PCR test and used as negative in qPCR was positive, and with this result, it was argued that the qPCR method was more effective in detecting the disease.
Sentetik tekstil atıksularında MgO2 ile boyar madde oksidasyonu
Oxidation of dyes with MgO2 in synthetic textile wastewaters
Yazar: ÖMER ŞAHİN SARISOY
Danışman: PROF. DR. MESUT BAŞIBÜYÜK
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Çevre Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Çevre Mühendisliği = Environmental Engineering

Özet:
Tekstil boyası içeren atık suların gelişmiş oksidasyon süreçleri aracılığıyla çevre dostu
yöntemlerle arıtılması, ekolojik ve çevresel sağlık için büyük önem taşımaktadır. Magnezyum
peroksit (MgO2), güçlü oksitleme potansiyeli ile çevre dostu bir oksidan olarak öne çıkmaktadır.
MgO2'in atık sulardaki tekstil boyalarını oksitleme potansiyelinin incelenmesi, çevre dostu arıtma
yöntemlerinin yaygınlaştırılmasını ilerletebileceği düşünülmektedir. Bu çalışmada amaç, RB5 tekstil
boyasının oksidasyonunda Fe2+/MgO2 prosesinin etkinliğini araştırmaktır. Fe2+/MgO2 süreci için
optimum pH ve Fe2+/MgO2 oranı sırasıyla, 2,50 ve 0,40 olarak tespit edilmiştir. Bu koşullar altında,
200 mg/L RB5 çözeltisi için, Fe2+/MgO2 60 dakikada 0,04 g MgO2 ile tam renk giderimi elde etmiş
bulunmaktadır. MgO2 kullanılarak yapılan çalışmalar, RB5'in giderilmesinde yüksek potansiyele
sahip olduğunu göstermektedir. Bu bulguların, etkili ve çevre dostu bir yaklaşım sunarak, boyar
madde içeren atık su arıtımında önemli faydalar sağlaması beklenmektedir

Abstract:
The treatment of wastewater containing textile dyes through advanced oxidation processes
using environmentally friendly methods is of great importance for ecological and environmental
health. Magnesium peroxide (MgO2) stands out as an eco-friendly oxidant with strong oxidation
potential. Investigating the oxidation potential of MgO2 for textile dyes in wastewater is thought to advance the proliferation of eco-friendly treatment methods. The aim of this study is to investigate the effectiveness of the Fe2+/MgO2 process in the oxidation of RB5 textile dye. The optimum pH and Fe2+/MgO2 ratio for the Fe2+/MgO2 process were determined to be 2,50 and 0,40, respectively. Under these conditions, for a 200 mg/L RB5 solution, complete color removal was achieved with 0,04 g of MgO2 within 60 minutes using the Fe2+/MgO2 process. Studies using MgO2 have shown that it has high potential in the removal of RB5. These findings are expected to provide significant benefits in the treatment of dye-containing wastewater, offering an effective and environmentally friendly approach.
Süt ineklerinde rumende korunmuş kolin kullanılmasının peripartum performans üzerine etkisi
Effect of rumen protected choline on peripartum performance of dairy cows
Yazar: QUSAY FARIS SABER SABER
Danışman: DOÇ. DR. UĞUR SERBESTER
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı / Hayvan Besleme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada süt ineklerinde buzağılamadan 21 gün önce başlayarak postpartum 28. güne kadar rumende korunmuş kolin (RUKKOL) ilavesinin performans, süt kompozisyonu, kan metabolik parametreleri, rektal sıcaklık ve 150. gün toplam süt verimi üzerine etkisi incelenmiştir. Toplanan veriler prepartum, buzağılama ve postpartum olarak istatiksel analize tabi tutulmuştur. RUKKOL (15 gr/gün kolin klorit) sabah yemlemesinde bireysel olarak toplam karışım rasyonun üzerine serpilmiştir. RUKKOL ilavesi deneme süresince canlı ağırlık, vücut kondisyon skoru ve kuru madde tüketimini etkilememiştir (P> 0.05). RUKKOL'la beslenen ineklerde prepartum (P= 0.054) ve buzağılamada (P= 0.067) serum AST düzeyi düşme eğilimi göstermiştir. RUKKOL ilavesi serum esterleşmemiş yağ asit ve betahidroksibütürik asit konsantrasyonlarını deneme süresince düşürmüştür. RUKKOL tüketen ineklerin süt kuru madde (P= 0.046), yağ (P= 0.038) düzeyleri artmış, protein düzeyleri artma eğiliminde (P= 0.072) olmuştur. Çalışma sonucunda, geçiş dönemindeki süt ineklerine RUKKOL ilavesinin özellikle yağla ilişkili olan serum AST, EYA ve BHB düzeylerini sınırlı düzeyde azalttığı, süt yağ ve protein düzeylerini artırdığı, kurumadde tüketimi, canlı ağırlık, vücut kondisyon skoru ve süt verimi üzerinde etkili olmadığı söylenebilir.

Anahtar Kelimeler: Rumende korunmuş kolin, Geçiş dönemi, EYA, BHB, Süt kompozisyonu.

Abstract:
In this study, the effects of rumen protected choline (RPCHOL) supplementation on performance, milk composition, blood metabolic parameters, rectal temperature, and total milk yield at day 150 were investigated in dairy cows starting 21 days before calving until postpartum day 28. The collected data were statistically analyzed prepartum, calving and postpartum. RPCHOL (15 g/d choline chloride) was top-dressed on the individual total mixture ration at the morning feeding. RPCHOL supplementation did not affect body weight, body condition score and dry matter intake during the experiment (P> 0.05). Serum AST levels tended to decrease in RPCHOL fed cows prepartum (P= 0.054) and at calving (P= 0.067). RPCHOL supplementation decreased serum concentrations of non-esterified fatty acids and betahydroxybuturic acid during the experiment. Milk total solids (P= 0.046), fat (P= 0.038) and protein (P= 0.072) levels of cows fed RPCHOL increased. As a result of the study, it can be concluded that RPCHOL supplementation to dairy cows in transition period decreased serum AST, EYA and BHB levels, which are especially related to fat metabolism, to a limited extent, increased milk fat and protein levels, but had no effect on dry matter intake, body weight, body condition score and milk yield.

Keywords: Rumen protected choline, Transition period, NEFA, BHB, Milk composition.
Prepartumda maternal rasyonlara rumende korunmuş kolin ilavesinin buzağılarda büyüme performansı üzerine etkisi
Effect of rumen protected choline supplementation to maternal rations during prepartum on growth performance of calves
Yazar: MUSTAFA FURKAN TOPAKTAŞ
Danışman: DOÇ. DR. UĞUR SERBESTER
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Zootekni Ana Bilim Dalı / Hayvan Besleme Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu çalışmada prepartum dönemde rasyona rumende korunmuş kolin (RUKK) ilavesinin kolostrum IgG ve besin madde kompozisyonu ile buzağıların sütten kesime kadar performansları üzerine etkisi incelenmiştir. Prepartum 20. günde 17 baş Siyah Alaca gebe inek Kontrol (n= 8) ve RUKK (n= 9) olarak ikiye gruba ayrılmıştır. Gruplar buğday samanı, mısır silajı ve kuru dönem karma yeminden oluşan toplam karışım rasyonla (TMR) beslenmiş ve RUKK grubundaki ineklerin bireysel rasyonları üzerine 15 g/gün kolin klorit serpiştirilmiştir. Kolostrum örnekleri doğumda (0. saat) ve 36. saatte alınmıştır. Canlı ağırlık, cidago yüksekliği, sağrı yüksekliği, vücut derinliği ve göğüs çevresi doğumda ve daha sonra haftalık olarak sütten kesime kadar alınmıştır. Prepartumda maternal rasyona RUKK ilavesi gebelik süresi, kolostrum IgG ve besin madde kompozisyonunu etkilememiştir. Ayrıca, Kontrol ve RUKK grubundaki buzağıların canlı ağırlık ile vücut ölçülerinin benzer olduğu saptanmıştır. Bu çalışma sonucunda gebeliğin son 20 gününde maternal rasyona 15 g/gün RUKK ilavesinin kolostrum besleyici özellikleri ve buzağı performansında değişime yol açmayabileceği söylenebilir. 

Anahtar Kelimeler: Kolin, Prepartum, Buzağı, Kolostrum IgG, Canlı ağırlık.

Abstract:
In this study, the effects of rumen protected choline (RUPC) supplementation to the ration during the prepartum period on colostrum IgG and nutrient composition and performance of calves until weaning were investigated. On the 20th day of the prepartum period, 17 Holstein pregnant cows were divided into two groups as Control (n= 8) and RUPC (n= 9). The groups were fed a total mixed ration (TMR) consisting of wheat straw, corn silage and dry period concentrate, and 15 g/day choline chloride was top dressed on the individual rations of the cows in the RUPC group. Colostrum samples were taken at birth (0th hour) and 36th hour. Body weight, wither height, hip height, body length, heart girth were taken at birth and then weekly until weaning. Prepartum addition of RUPC to the maternal ration did not affect gestation length, colostrum IgG and nutrient composition. In addition, body weight and body measurements of calves in the Control and RUPC groups were similar. As a result of this study, it can be concluded that the addition of 15 g/day RUPC to the maternal ration in the last 20 days of pregnancy may not cause changes in colostrum nutritional properties and calf performance.

Keywords: Choline, Prepartum, Calves, Colostrum IgG, Body weight
Behçet çelik romanlarının varoluşçu yabancılaşma bağlamında incelenmesi
The study of behcet celi̇k's novels i̇n the context of exi̇stenti̇al ali̇enati̇on
Yazar: DENİZ DOĞAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ BEDRİ AYDOĞAN
Çukurova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature
Dizin: Yabancılaşma = Alienation

Özet:
Yabancılaşma; insanın yeryüzünde yaşama deneyiminin en derin ve karmaşık duygularından biridir. Çoğunlukla insanın kendisine, çevresine ve hatta dünyaya karşı ilgisini kaybetmesi şeklinde görünürlük kazanan bu olgu, zaman zaman hayatın kaçınılmaz bir parçası haline gelir. Kaynağını kimi zaman bireyin iç dünyasından, kimi zaman da dış dünyanın hızla değişen dinamiklerinden alan yabancılaşma, bu yönüyle çağımızın en güncel meselelerinden biridir. Bu, malzemesi insan olan tüm sosyal bilimlerde yabancılaşmanın bir problem olarak kendine yer bulmasına gerekçe gösterilebilir. İnsanın kendisiyle ve toplumla olan iletişimini, iletişimsizlik noktasına taşıyan bir varoluş sorunu olarak yabancılaşmanın; döneminin bir yansımasını sunan edebi eserler üzerinde de kendine geniş bir yer bulduğunu söylemek mümkündür.
       Bundan yola çıkarak araştırmamız, son dönem Türk edebiyatının önemli isimlerinden biri olan Behçet Çelik'in Dünyanın Uğultusu, Soluk Bir An ve Belleğin Girdapları adlı romanlarında Sartre'ın Varoluşçu düşüncesi etrafında şekillenen yabancılaşma olgusunun tematik yansımalarını tespit etmeyi amaçlamaktadır.

Abstract:
Alienation is one of the most profound and complex emotions of the human experience of living on earth. This phenomenon, which often manifests itself as the loss of interest in oneself, one's environment and even the world, becomes an inevitable part of life from time to time. Alienation, which sometimes takes its source from the inner world of the individual and sometimes from the rapidly changing dynamics of the external world, is one of the most current issues of our age. This can be justified by the fact that alienation is a problem in all social sciences whose material is human. It is possible to say that alienation, as an existential problem that carries human communication with oneself and society to the point of miscommunication, also finds a wide place in literary works that present a reflection of the period.
       Based on this, our research aims to determine the thematic reflections of the phenomenon of alienation shaped around Sartre's existentialist thought in Behçet Çelik's novels Dünyanın Uğultusu (The Hum of the World), Soluk Bir An (A Pale Moment) and Belleğin Girdapları (The Vortices of Memory), one of the important names of recent Turkish short story writing.
Yer fıstığı harmanlama makinası için prototip bir radyal fan tasarımı ve imalatı
Design and manufacturing of a prototype radial fan for peanut threshing machine
Yazar: ÖZER ERDEM
Danışman: PROF. DR. ALİ BAYAT
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Makineleri ve Teknolojileri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Yerfıstığı hasadında kullanılan radyal fanların hava hızları, toprak ve kapsüllerin verimli ayrıştırılmasında kritik rol oynar. Bu çalışmada, hava hızlarını optimize ederek enerji tasarrufu sağlamak amacıyla Erdem Makine-Ceyhan/Adana firmasına ait BG3130 yer fıstığı harmanlama makinası ve aynı makinanın yeni tasarım TG3130 fanları karşılaştırılmıştır. Solidworks Flow Simulation 2023 ile yapılan analizlerde, TG3130'un fan devri 2200 d/d iken H bölgesinde ortalama hava hızının 26,22 m/s, BG3130'da ise aynı devirde 24,81 m/s olduğu tespit edilmiştir. Simülasyon sonuçlarına göre TG3130'da 24,54 m/s, BG3130'da ise 22,57 m/s değerleri elde edilmiştir. Ayrıca TG3130'un temizleme ünitesinin R bölgesinde 1100 d/d hızında 9,76 m/s hava hızı ölçülürken, BG3130'da bu hız 9,17 m/s olarak kaydedilmiştir. Simülasyon sonuçları ise TG3130 için 9,24 m/s, BG3130 için 8,92 m/s olarak belirlenmiştir. Bu sonuçlara göre, TG3130'un daha düşük devirlerde BG3130'a yakın veya daha yüksek hava hızlarına ulaştığı görülmüştür. 

Anahtar Kelimeler: Fıstık Hasat Makinaları, Radyal Fan Tasarımı, CFD Analizi, İşletim Maliyetleri.

Abstract:
The air speeds of radial fans used in peanut harvesting play a critical role in the efficient separation of soil and pods. In this study, the BG3130 peanut threshing machine from Erdem Makine in Ceyhan/Adana and its newly designed TG3130 fans were compared to achieve energy savings by optimizing air speeds. Analyses conducted with Solidworks Flow Simulation 2023 revealed that at a fan speed of 2200 rpm, the average air speed in the H region was 26.22 m/s for the TG3130 and 24.81 m/s for the BG3130 at the same speed. Simulation results showed air speeds of 24.54 m/s for the TG3130 and 22.57 m/s for the BG3130. Additionally, in the R region of the cleaning unit, the air speed at 1100 rpm was measured as 9.76 m/s for the TG3130, while it was 9.17 m/s for the BG3130. Simulation results indicated air speeds of 9.24 m/s for the TG3130 and 8.92 m/s for the BG3130. Based on these results, it was observed that the TG3130 achieved air speeds close to or higher than the BG3130 at lower rotational speeds.

Key Words: Peanut Harvesting Machines, Radial Fan Design, CFD Analysis, Operating Costs.
Dünyada çeltik ticaretinin rekabet analizi
Competition analysis of rice trade in the world
Yazar: ABDUL MAJEED AMINI
Danışman: DOÇ. DR. SEYİT HAYRAN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Bu araştırmada, dünyada çeltik ticaretinde (ithalat ve ihracat) önemli yere sahip ülkelerin karşılaştırmalı olarak üstünlüklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, Açıklanmış Karşılaştırmalı	Üstünlükler Endeksi RCA, Açıklanmış Simetrik Karşılaştırmalı Üstünlükler RSCA ve  TBI endekslerinden yararlanılmıştır. Araştırma verileri TradeMap, (2023) veri tabanından elde edilmiştir. Çeltik ihracatında, Asya ülkeleri (Hindistan, Tayland, Vietnam, Pakistan ve Myanmar) en öndedir. Latin Amerika'nın bazı ülkeleri (Uruguay, Guyana ve Paraguay) de ihracatçı konumundadır. Avrupa ülkeleri arasında İtalya öne çıkan bir ihracatçıdır. ABD'nin ihracatçı konumu zaman içinde zayıflamıştır. Çin'in konumu net ihracatçıdan net ithalatçıya dönüşmüştür. Türkiye ise her üç endekse göre karşılaştırmalı deaavantaja sahiptir.

Abstract:
This research aims to determine the comparative advantages of countries that have an important place in the world's rice trade (import and export). For this purpose, RCA, RSCA and TBI indexes were used. The research data were obtained from the TradeMap (2023) database. Asian countries (India, Thailand, Vietnam, Pakistan and Myanmar) are the leaders in rice exports. Some countries in Latin America (Uruguay, Guyana and Paraguay) are also exporters. Italy is a prominent exporter among European countries. The exporter position of the USA has weakened over time. China's position has changed from a net exporter to a net importer. Turkey has a comparative disadvantage according to all three indexes.
Fe2O3-CuO malzeme sentezi ve fotoelektrokimyasal etkinliğinin incelenmesi
Investigation of Fe2O3-CuO  material synthesis and photoelectrochemical activity
Yazar: İBRAHİM KELEŞ
Danışman: PROF. DR. TUNÇ TÜKEN
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bu çalışmada, Fe2O3 ve CuO yarıiletken filmi ITO cam üzerine sırsıyla spin ve elektrokimyasal kaplama yöntemi ile farklı kalınlıklarda p-tipi CuO nano parçacıkları Fe2O3 üzerine sentezlenmiştir.  Elektrotlarının Fotoelektrokimyasal hücrede suyun ayrıştırılması reaksiyonu üzerine fotokatalitik performansı incelenmiştir. Fe2O3-CuO yapıları, UV-Vis Spektrometresi ölçümleri yardımıyla karakterize edilmiştir. Absorpsiyon spektrumu ölçümlerinden bant aralığının 2.08 ve 1.76 eV arasında değiştiği belirlenmiştir. Farklı kalınlıktaki Fe2O3-CuO elektrotlarının kristal yapıları XRD analiziyle, flat bant potansiyelleri Mott-Schottky analizleri ile belirlenmiştir. Hazırlanan fotokatalitik elektrotların yüzey morfolojileri FESEM ile, suyun fotoelektrokimyasal ayrıştırılmasındaki katalitik etkinlikleri aydınlık ve karanlık koşullarda, EIS ve akım yoğunluğu-potansiyel ölçümleri ile incelenmiştir. Fotoelektrokimyasal hücrede, farklı kalınlıkta sentezlenen Fe2O3-CuO elektrotlar içerisinde Fe2O3-CuO-30   elektrodu suyun ayrıştırılmasında fotokatalitik etkinliği en iyi elektrot olarak belirlenmiştir.

Abstract:
In this study, p-type CuO nanoparticles with different thicknesses were synthesized on Fe2O3 semiconductor films deposited on ITO glass using successive spin and electrochemical deposition methods. The catalytic photocatalytic performance of these manufactures' electrodes in the photoelectrochemical cell for water splitting was investigated. The band gap values of Fe2O3-CuO structures were illuminated with a UV-Vis spectrophotometer. It was determined that the bandgap of the films varied between 2.08 and 1.76 eV, from the absorption spectrum measurements. The crystal structures of Fe2O3-CuO films with different thicknesses were evaluated by XRD analysis, and the flat band potentials were determined by Mott-Schottky analysis. The surface morphologies of    Fe2O3-CuO electrodes were examined by FESEM, and their catalytic performance in photoelectrochemical water splitting cell was investigated by EIS and current density-potential measurements, under illuminated and dark conditions. Among the Fe2O3-CuO electrodes synthesized with different thicknesses in the photoelectrochemical cell, Fe2O3-CuO-30 electrodes were determined to be the most effective electrodes in photocatalytic water splitting.
Sıra-azaltan dönüşüm yarıgrupları
Order-decreasing transformation semigrups
Yazar: SEEBALL JABBAR MOHAMMED MOHAMMED
Danışman: PROF. DR. HAYRULLAH AYIK
Çukurova Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Matematik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Matematik = Mathematics

Özet:
Doğal sıralı \left\{1,2,\ldots,n\right\} zinciri X_n ve X_n üzerindeki tüm kısmi dönüşümlerin oluşturduğu yarıgrup P_n olsun. P_n'nin tüm (tam) dönüşümlerinin oluşturduğu altyarıgrup T_n, tüm sıra-azaltan kısmi dönüşümlerinin oluşturduğu altyarıgrup {PD}_n ve tüm sıra-azaltan dönüşümlerinin oluşturduğu altyarıgrup D_n ile gösterilsin.
Biz bu çalışmada sıra-azaltan dönüşümler yarıgruplarının başta idempotent ve nilpotent elemanlaının kümeleri olmak üzere bazı önemli alt kümelerini, doğuray kümelerini, ranklarını ve bazı önemli cebirsel özelliklerini inceledik.

Abstract:
Let X_n denote the chain \left\{1,2,\ldots,n\right\} under its natural order, and let P_n be the semigroup consisting of all partial transformations on X_n. The subsemigroup of P_n consisting of all (full) transformations is denoted by T_n, the subsemigroup of P_n consisting of all order-decreasing partial transformations is denoted by {PD}_n, and the subsemigroup of P_n consisting of all order-decreasing transformations is denoted by D_n.
In this study, we examine some important subsets of order-decreasing transformation semigroups, especially idempotent and nilpotent sets, as well as their generating sets and ranks, focusing on some significant algebraic properties.