Derin solunum ve öksürük egzersizi öncesi median sternotomi üzerine yapılan soğuk uygulamanın sternotomi ağrısına etkisi
The effect of cold application applied on median sternotomy before deep breathing and coughing exercise on the sternotomy pain
Yazar: DİLARA KUNTER
Danışman: YRD. DOÇ. NURDAN GEZER
Adnan Menderes Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2016
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Ağrı = Pain ; Cerrahi = Surgery ; Cerrahi-kardiyovasküler = Surgery-cardiovascular ; Diyafram = Diaphragm ; Egzersiz tedavisi = Exercise therapy ; Solunum = Respiration ; Solunum mekaniği = Respiratory mechanics ; Solunum tedavisi = Respiratory theraphy ; Soğuk = Cold ; Öksürük = Cough

Özet:
Bu çalışmada, derin solunum ve öksürük egzersizi öncesi median sternotomi üzerine yapılan soğuk uygulamanın sternotomi ağrısına etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Araştırma, 01.11.2015-15.04.2016 tarihleri arasında, Adnan Menderes Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Kalp Damar Cerrahisi Servisi ve Yoğun Bakım Ünitesi'nde yatan, açık kalp ameliyatı geçiren ve median sternotomisi olan hastalar ile ameliyat sonrası ikinci günde yarı deneysel olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma verileri, hasta tanıtım formu, veri toplama formu, sayısal ağrı skalası, pulse oksimetre, tansiyon aleti ve ses kayıt cihazı ile toplanmıştır. Dört aşamada gerçekleştirilen bu çalışmanın soğuk uygulama yapılmayan birinci aşamasında hastaların sternotomi bölgesine ait ağrı şiddeti sorulup derin solunum ve öksürük egzersizi yaptırılmış ve sonrasında ağrı şiddeti tekrar değerlendirilmiştir. Soğuk uygulama yapılan ikinci aşamada sternotomi bölgesine ait ağrı şiddeti sorgulanmış ve sonrasında sternotomi insizyonu üzerine tek katlı steril gazlı bez konulup 15 dakika soğuk jel paket bekletilmiş ve derin solunum ve öksürük egzersizi yaptırıldıktan sonra hastaya tekrar sternotomi ağrı şiddeti sorulmuştur. Soğuk uygulama yapılmayan üçüncü aşama, soğuk uygulama yapılmayan birinci aşama ile aynı olup aynı basamaklar hastaya uygulanmıştır. Soğuk uygulama yapılan dördüncü aşama da, soğuk uygulama yapılan ikinci aşama ile aynı olup aynı basamaklar hastalara uygulanmıştır. Her aşama iki saat aralıklarla yapılmış olup, tüm aşamalarda hastaların derin solunum ve öksürük egzersizi öncesi ve sonrası vital bulguları ölçülmüştür. Soğuk uygulama yapılan ikinci ve dördüncü aşamalarda ise soğuk uygulama süresince beşinci ve 15. dakikalarda soğuk uygulamaya ait algıları sorulmuş ve cilt yüzeyi kızarıklık, mavimsi-mor benekli görünüm açışından gözlemlenmiştir. Tüm aşamalar tamamlandıktan sonra soğuk uygulamaya ait tercihler hastalara sorularak kaydedilmiştir. Veriler tanımlayıcı istatistikler, Mann Whitney U, Wilcoxon ve Friedman testleri ile analiz edilmiştir.
Araştırmaya katılan hastaların derin solunum ve öksürük egzersizi öncesi ve sonrası vital bulguları benzer olup, cerrahi tipi ile tüm aşamalara ait derin solunum ve öksürük egzersizi öncesi ve sonrası ağrı puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Soğuk uygulama yapılmayan birinci ve üçüncü aşamalara ait derin solunum ve öksürük egzersizi öncesi ve sonrası ağrı puanları arasında, soğuk uygulama yapılan ikinci ve dördüncü aşamalara ait derin solunum ve öksürük egzersizi öncesi ve sonrası ağrı puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Soğuk uygulama yapılan ikinci aşamaya ait derin solunum ve öksürük egzersizi sonrası ağrı puanı, soğuk uygulama yapılmayan birinci aşamaya ait derin solunum ve öksürük egzersizi sonrası ağrı puanından farklı olarak istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur. Soğuk uygulama yapılan dördüncü aşamaya ait derin solunum ve öksürük egzersizi sonrası ağrı puanı, soğuk uygulama yapılmayan üçüncü aşamaya ait derin solunum ve öksürük egzersizi sonrası ağrı puanından farklı olarak istatistiksel olarak anlamlı derecede düşük bulunmuştur. Hastaların %90 (18)'ının soğuk uygulama sırasında rahat olduğu, %85 (17)'inin derin solunum ve öksürük egzersizi öncesi soğuk uygulamayı tercih ettiği ve tekrar kullanmak istediği, %95 (19)'inin ise soğuk uygulamayı başka hastalara önerdiği belirlenmiştir.
Araştırmamızda kullanılan soğuk jel paket uygulamasının açık kalp ameliyatı sonrası solunumsal komplikasyonları önlemek amaçlı yapılan derin solunum ve öksürük egzersizine bağlı ortaya çıkan ağrıyı azalttığı bulunmuştur. 
Anahtar Kelimeler: Açık Kalp Ameliyatı, Sternotomi, Ağrı, Derin Solunum ve Öksürük Egzersizi, Soğuk Uygulama

Abstract:
In this study, it was aimed to determine the effect of cold application applied on median sternotomy before deep breathing and coughing exercise on the sternotomy pain.
The study was carried out quasi-experimentally with patients who underwent open heart surgery and median sternotomy and stayed in the service of cardiovascular surgery and intensive care unit of Adnan Menderes University Research and Application Hospital between 01.11.2015 and 15.04.2016. The study data were collected through patient description form, data collection form, numeric rating scale, pulse oximetry, blood pressure monitor and tape recorder.
Having been carried out at 4 stages, on the first stage of this study which cold application was not applied, the patients were asked about their pain severity based on their sternotomy site and deep breathing and coughing exercise was done and then the pain severity was evaluated again. On the second stage which cold application was applied, the pain severity related to sternotomy site was questioned and then sternotomy incision was covered with single-layer sterilized dressing and cold gel package was kept on it for 15 minutes and after deep breathing and coughing exercise was done, the patients were asked again about their sternotomy pain severity. The third stage on which cold application was not applied is the same as the first stage on which cold application was not applied and the same processes were applied to the patient. The fourth stage on which cold application was applied is the same as the second stage on which cold application was applied and the same processes were applied to the patient. Each stage was performed at two hour intervals and vital signs were recorded before and after the deep breathing and coughing exercise at all stages. However, on the second and fourth stages which cold application was applied, the patients were asked about their feeling based on cold application in the fifth and fifteenth minutes during the cold application, and redness, bluish-purple spots were observed on the skin surface. After all stages were completed, the preferences of the patients related to cold application were asked and recorded. The data were analyzed via descriptive statistics, Mann Whitney U, Wilcoxon and Fried tests. 
Vital signs of the patients are similar both before and after deep breathing and coughing exercise. Any statistically significant difference was not found between the surgery type and before and after deep breathing and coughing exercise pain scores belonging to all stages.
Any statistically significant difference was not found between the pain scores recorded before and after deep breathing and coughing exercise done on the first and third stages which cold application was not applied, and between the pain scores recorded before and after deep breathing and coughing exercise done on the second and fourth stages which cold application was applied. The pain score recorded after deep breathing and coughing exercise done on the second stage which cold application was applied was found to be statistically significant lower than the pain score recorded after deep breathing and coughing exercise done on the first stage which cold application was not applied. The pain score recorded after deep breathing and coughing exercise done on the fourth stage which cold application was applied was found to be statistically significant lower than the pain score recorded after deep breathing and coughing exercise done on the third stage which cold application was not applied. It was determined that 90% of the patients (18) felt relaxed during the cold application, 85% of them (17) preferred cold application before deep breathing and coughing exercise and they wanted to try it again, 95% of them (19) suggested the cold application to other patients. It was found that cold gel package application used in our study reduced the pain that developed based on deep breathing and coughing exercise which was done so as to prevent the respiratory complications following open-heart surgery. 
Key Words: Open-Heart Surgery, Sternotomy, Pain, Deep Breathing And Coughing Exercise, Cold Application