Çörek otu tohumunun leishmania tropica paraziti üzerinde etkisi
Effect of black cumin seed on leishmania tropica parasite
Yazar: SEVDE SAYAR
Danışman: PROF. DR. HÜSNİYE KAYALAR
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Farmakognozi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Eczacılık ve Farmakoloji = Pharmacy and Pharmacology
Dizin: Leishmania = Leishmania ; Leishmania tropika = Leishmania tropica ; Nigella sativa L. = Nigella sativa L. ; Parazitler = Parasites ; Çörekotu = Nigella

Özet:
Leishmaniasis parazitlerin sebep olduğu bulaşıcı bir hastalıktır. Basit cilt lezyonlarından ciddi organ hasarına kadar çeşitli şekillerde karşımıza çıkar. Seyahatler, savaş sonrası zorunlu göçler, halkın sosyo-ekonomik yapısı, ilaca ulaşım güçlüğü, kullanılan ilaçlara direnç oluşması hastalığın hızlı bir biçimde yayılmasına sebep olmuştur. Endemik bir hastalık olmaktan çıkması ve ülkemizde de hızlı bir şekilde yayılış göstermesi hızlı ve etkili tedavi gereksinimi oluşturmaktadır. Tedavide kullanılan ilaçlara direnç meydana gelmesi, yüksek maliyet ve ilaçların toksik yan etkileri hastalığın tedavisi için kullanılabilecek doğal kaynaklara yönelmeyi gündeme getirmiştir. Bu çalışmanın amacı Nigella sativa tohumlarından elde edilen farklı ekstrelerin in vitro testler ile anti leishmanial etkisini araştırmaktır. Yaptığımız çalışmada çörek otu tohumundan metanol, etanol, kloroform, su, n-hekzan ve %60'lık sulu etanol ile çalkalamalı maserasyon tekniği ile ekstreleri hazırlanmış ve MHOM/TR/2012/CBCL-LT kodlu Leishmania tropica izolatına karşı aktivitesi araştırılmıştır. Metanol, n-hekzan, kloroform, su, etanol ve %60'lık sulu etanol ekstreleri için bulduğumuz IC50 değerleri sırasıyla 172.4, 355.5, 400.3, 673.3, 818.4 ve 1148 μg/ml olarak bulunmuştur. Nigella sativa tohumları in vitro ortamda Leishmania tropica parazitine karşı antileishmanial aktivite göstermiştir. Çörek otu tohumları, ileride yapılabilecek in vivo antileishmanial çalışmalar ile desteklenebildiği takdirde tedavide kullanım potansiyeli yüksek olan bir doğal kaynaktır.

Abstract:
Leishmaniasis is an infectious disease caused by parasites. It occurs in various forms, from simple skin lesions to serious organ damage. Travels, forced migrations after the war, socio-economic structure of the people, difficulty in accessing drugs, resistance to drugs used caused the disease to spread rapidly. The fact that it is not an endemic disease and that it spreads rapidly in our country creates a need for fast and effective treatment. The emergence of resistance to the drugs used in the treatment, the high cost and the toxic side effects of the drugs have brought to the agenda to turn to natural and harmless plants that can be used in the treatment of the disease. The aim of this study is to investigate the anti-leishmanial effect of different extracts obtained from Nigella sativa seeds by in vitro tests. In our study, extracts of Nigella sativa seeds were prepared with methanol, ethanol, chloroform, water, n-hexane and 60% aqueous ethanol by shaking maceration technique and its activity against Leishmania tropica isolate coded MHOM/TR 2012/CBCL-LT was investigated. The IC50 values we found for methanol, n-hexane, chloroform, water, ethanol, and 60% aqueous ethanol extracts were found to be 172.4, 355.5, 400.3, 673.3, 818.4 and 1148 μg/ml, respectively. Nigella sativa seeds showed antileishmanial activity against Leishmania tropica parasite in vitro. Black cumin seeds might be natural resource with a high potential for use in treatment if it can be supported by future in vivo antileishmanial studies.