Hikaye temelli değerler eğitiminin okul öncesi eğitime devam eden 4 yaşındaki çocuklarının akran ilişkisine etkisi
The effect of story-based values education on peer relationships of 4-year-old children attending preschool education
Yazar: PELİNAY ÇINAR
Danışman: PROF. DR. REMZİYE CEYLAN
Yıldız Teknik Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Değerler kişinin kendini geliştirmesi toplum içinde uyumla yaşayabilmesini için gerekli olan bir kavramdır. Değerlerin kazandırılmasında birçok kavramın ve davranışın kazanıldığı okul öncesi dönem son derece etkilidir. Okul öncesi eğitime devam eden çocukların akranlarıyla girdikleri etkileşim değerlerin kazanılması ve kazanılan değerlerin sergilenmesi açısından önemli bir yere sahiptir. Bu araştırmada çocukların akranlarıyla olan ilişkilerinde Hikaye Temelli Değerler Eğitiminin nasıl bir etkisi olduğunun incelenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda araştırmacı tarafından toplam 24 adet hikaye temelli etkinlik hazırlanmıştır. Hazırlanan 24 adet etkinlik 5 uzman kişiden görüş alınarak düzenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu İstanbul ilinde Millî Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim kurumuna devam eden 4 yaşındaki toplam 40 çocuk oluşturmaktır. 40 çocuktan 20 tanesi deney grubunu 20 tanesi de kontrol grubunu oluşturmaktadır. Nicel bir araştırma olan bu araştırmada ön test, son test, kontrol gruplu yarı deneysel desen uygulanmıştır. Deney grubundaki 20 çocuğa Hikaye Temelli Değerler Eğitimi 8 hafta boyunca haftada 3 kez olmak üzere uygulanmıştır. Kontrol grubunda yer alan çocuklar ise MEB 2013 Okul Öncesi Eğitim Programına devam etmişlerdir. Deney grubuna Hikaye Temelli Değerler Eğitimi uygulandıktan 4 hafta sonra izleme testi uygulanmıştır. Araştırmanın veri toplama araçları olarak "Katılımcı Bilgi Formu" ve Ogelman vd. (2015) Türk çocuklarına uyarlanan "Ladd ve Profilet Çocuk Davranış Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma verileri SPSS IBM 29.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada elde edilen verilerin analizi için, gruplar arası karşılaştırmalar Mann Whitney U Testi ile, ölçümler arası karşılaştırmalar ise deney grubu için Friedman Testi ve her iki grup için Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılarak yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda Hikaye Temelli Değerler Eğitimi verilen deney grubunda özellikle, prososyal davranışlarda artış ve asosyal davranışlar, dışlanma, kaygı ve korku, hiperaktivite, saldırganlık ve zorbalık gibi olumsuz davranışlarda azalma dikkat çekicidir. Yapılan izleme testi deney grubundaki bu davranış değişikliklerinin devam ettiğini göstermektedir.

Abstract:
Values are a concept that is necessary for a person to develop himself/herself and to live harmoniously in society. The preschool period, in which many concepts and behaviors are acquired, is extremely effective in the acquisition of values. The interaction of preschool children with their peers has an important place in terms of acquiring values and exhibiting the acquired values. In this study, it was aimed to examine the effect of Story-Based Values Education on children's relationships with their peers. In this context, a total of 24 story-based activities were prepared by the researcher. The 24 activities were organized by taking the opinions of 5 experts. The study group of the research consisted of a total of 40 4-year-old children attending an educational institution affiliated to the Ministry of National Education in Istanbul. Of the 40 children, 20 were in the experimental group and 20 were in the control group. In this quantitative research, a quasi-experimental design with pre-test, post-test and control group was applied. Story-Based Values Education was applied to 20 children in the experimental group 3 times a week for 8 weeks. The children in the control group continued the Ministry of National Education 2013 Preschool Education Program. A follow-up test was administered to the experimental group 4 weeks after the Story-Based Values Education was implemented. "Participant Information Form" and 'Ladd and Profilet Child Behavior Scale' adapted for Turkish children by Ogelman et al. (2015) were used as data collection tools. The research data were analyzed using SPSS IBM 29.0 program. For the analysis of the data obtained in the study, comparisons between groups were made using Mann Whitney U Test, and comparisons between measurements were made using Friedman Test for the experimental group and Wilcoxon Signed Ranks Test for both groups. As a result of the analyses, the increase in prosocial behaviors and the decrease in negative behaviors such as asocial behaviors, exclusion, anxiety and fear, hyperactivity, aggression and bullying in the experimental group that received Story-Based Values Education were remarkable. The follow-up test shows that these behavioral changes in the experimental group continue.