Analog insülinler ile tedavi edilen diyabetes mellituslu hastalarda kemik mineral yoğunluğunun değerlendirilmesi
Evaluation of bone mineral density in diabetic patients treated with insulin analogues
Yazar: LEVENT KORKMAZ
Danışman: DOÇ. DR. HABİB BİLEN
Atatürk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2012
Konu: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları = Endocrinology and Metabolic Diseases
Dizin: Diabetes mellitus = Diabetes mellitus ; Kemik dansitesi = Bone density ; Osteoporoz = Osteoporosis ; İnsülin = Insulin

Özet:
ÖZETDiabetes Mellitus (DM) dünya çapında insidansı hızla artan önemli bir metabolikhastalıktır. Yaşlanmayla birlikte görülme sıklığı artan osteoporoz ise ortalama yaşamsüresinin giderek artmasıyla ciddi bir sağlık problemi olarak kendini göstermektedir.Her iki hastalık da özellikle orta yaşlı ve yaşlı popülasyonda sonuçları itibariylemorbidite ve mortaliteye yol açabilmektedir. Bundan dolayı DM ve osteoporoz ilişkisive altta yatan mekanizmalar halen gündemde olan bir konudur. Biz çalışmamızı analoginsülinlerin kemik mineral yoğunluğu üzerine etkisini değerlendirmek üzere dizaynettik. Çalışmaya 102 postmenopozal kadın olgu alındı. Bunlardan 26 tanesi yalnızcametformin kullanıyordu. 24 tane olgu diyabeti olmayan kontrol grubuydu. Diğer 52olgu da analog insülin kullanıyorlardı. Bu olgularda Dual X-ray Absorbtiometry ilekemik mineral yoğunluğu değerlendirildi. Ayrıca kemik rezorpsiyon markırı olanidrarda deoksiprinodilin (DPD), kemik formasyon markırı olan kemik Alkalen Fosfataz(kALP), 25 hidroksivitamin-D (25OH-D), Glikolize Hemoglobin (HbA1c) çalışıldı.İnsülin dozu arttıkça kemik mineral yoğunluğunun arttığı tespit edildi (L1-L4t iler=0,29; Wardst ile r=0,32). Kemik mineral yoğunluğu azaldıkça kALP düzeyinin deanlamlı olarak azaldığı(L1-L4 t ile r değeri=0,29;Wards t ile r değeri=0,32) tespit edildi.DPD, 25OH-D düzeyleri açısından gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmadı. Diyabetsüresi ve kemik mineral yoğunluğu, HbA1c ve kemik mineral yoğunluğu arasındaanlamlı bir korelasyon tespit edilmedi. Olguların % 61.5 olguda osteopeni, %26,9'unda osteoporoz mevcuttu (p=0,00). Sonuç olarak diyabetik olgularımızın önemlibir bölümünde kemik mineral yoğunluğunda düşüklük saptandı. Diyabetin önemli birosteoporoz sebebi olabileceğini ve analog insülinlerin de kemik mineral yoğunluğuüzerine pozitif etkilerinin olabileceğini tespit ettik.Anahtar Kelimeler: Diyabetes Mellitus, Osteoporoz, Kemik Mineral Yoğunluğu,Analog İnsülinler.ÖZETDiabetes Mellitus (DM) dünya çapında insidansı hızla artan önemli bir metabolik hastalıktır. Yaşlanmayla birlikte görülme sıklığı artan osteoporoz ise ortalama yaşam süresinin giderek artmasıyla ciddi bir sağlık problemi olarak kendini göstermektedir. Her iki hastalık da özellikle orta yaşlı ve yaşlı popülasyonda sonuçları itibariyle morbidite ve mortaliteye yol açabilmektedir. Bundan dolayı DM ve osteoporoz ilişkisi ve altta yatan mekanizmalar halen gündemde olan bir konudur. Biz çalışmamızı analog insülinlerin kemik mineral yoğunluğu üzerine etkisini değerlendirmek üzere dizayn ettik. Çalışmaya 102 postmenopozal kadın olgu alındı. Bunlardan 26 tanesi yalnızca metformin kullanıyordu. 24 tane olgu diyabeti olmayan kontrol grubuydu. Diğer 52 olgu da analog insülin kullanıyorlardı. Bu olgularda Dual X-ray Absorbtiometry ile kemik mineral yoğunluğu değerlendirildi. Ayrıca kemik rezorpsiyon markırı olan idrarda deoksiprinodilin (DPD), kemik formasyon markırı olan kemik Alkalen Fosfataz (kALP), 25 hidroksivitamin-D (25OH-D), Glikolize Hemoglobin (HbA1c) çalışıldı. İnsülin dozu arttıkça kemik mineral yoğunluğunun arttığı tespit edildi (L1-L4t ile r=0,29; Wardst ile r=0,32). Kemik mineral yoğunluğu azaldıkça kALP düzeyinin de anlamlı olarak azaldığı(L1-L4 t ile r değeri=0,29;Wards t ile r değeri=0,32) tespit edildi. DPD, 25OH-D düzeyleri açısından gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmadı. Diyabet süresi ve kemik mineral yoğunluğu, HbA1c ve kemik mineral yoğunluğu arasında anlamlı bir korelasyon tespit edilmedi. Olguların % 61.5 olguda osteopeni, % 26,9'unda osteoporoz mevcuttu (p=0,00). Sonuç olarak diyabetik olgularımızın önemli bir bölümünde kemik mineral yoğunluğunda düşüklük saptandı. Diyabetin önemli bir osteoporoz sebebi olabileceğini ve analog insülinlerin de kemik mineral yoğunluğu üzerine pozitif etkilerinin olabileceğini tespit ettik.Anahtar Kelimeler: Diyabetes Mellitus, Osteoporoz, Kemik Mineral Yoğunluğu, Analog İnsülinler.

Abstract:
ABSTRACTThe incidence of Diabetes Mellitus rapidly increasing worldwide and thereforeDM is an important metabolic disease. The incidence of osteoporosis increasing withage. The average life expectancy gradually increasing so OP (Osteoporosis) presentsitself as a serious health problem. Both diseases, especially middle-aged and elderlypopulation may lead to increased morbidity and mortality as the results. Therefore, therelationship and underlying mechanisms of diabetes mellitus and osteoporosis is still anissue on the agenda. We have designed our study to assess the effect of insülinanalogues on bone mineral density. Our study included 102 postmenopausal women. Ofthese, 26 are used only metformin. There were 24 patients in control group withoutdiabetes. The other 52 patients were using insulin analogues. Bone mineral density wasassessed by Dual X-ray Absorbtiometry. In addition, the bone resorption marker; urinedeoksiprinodilin (DPD), as a marker of bone formation; bone alkaline phosphatase(bALP) also 25-hydroxyvitamin D (25OH-D) and glycated hemoglobin (HbA1c) werestudied. Positive correlation between insulin dosage and bone mineral density wasdetermined (L1-L4t ile r=0,29; Wardst ile r=0,32). Bone mineral density wassignificantly decreased with decreasing in the level of bALP (L1-L4 t ile rdeğeri=0,29;Wards t ile r değeri=0,32). There were no difference in terms of DPD and25OH-D levels between the six groups. There were not significant correlation betweenduration of diabetes and bone mineral density. Also there were not correlation betweenHbA1c and bone mineral density. 61,5% of patients had osteopenia and % 26,9 ofpatients had osteoporosis (p=0,00).Consequently our study showed a significant decrease in bone mineral density indiabetic cases. Here again we have shown that diabetes is an important cause ofosteoporosis. We have also detected that, insülin analogues may have positive effects onbone mineral density.Key words: Diabetes Mellitus, Osteoporosis, Bone Mineral Density, Insulin AnaloguesThe incidence of Diabetes Mellitus rapidly increasing worldwide and therefore DM is an important metabolic disease. The incidence of osteoporosis increasing with age. The average life expectancy gradually increasing so OP (Osteoporosis) presents itself as a serious health problem. Both diseases, especially middle-aged and elderly population may lead to increased morbidity and mortality as the results. Therefore, the relationship and underlying mechanisms of diabetes mellitus and osteoporosis is still an issue on the agenda. We have designed our study to assess the effect of insülin analogues on bone mineral density. Our study included 102 postmenopausal women. Of these, 26 are used only metformin. There were 24 patients in control group without diabetes. The other 52 patients were using insulin analogues. Bone mineral density was assessed by Dual X-ray Absorbtiometry.In addition, the bone resorption marker, urine deoksiprinodilin (DPD), as a marker of bone formation, bone alkaline phosphatase (bALP) also 25-hydroxyvitamin D (25OH-D) and glycated hemoglobin (HbA1c) were studied. Positive correlation between insulin dosage and bone mineral density was determined (L1-L4t ile r:0,29, Wardst ile r:0,32)Bone mineral density was significantly decreased with decreasing in the level of bALP (L1-L4 t ile r değeri:0,29,Wards t ile r değeri:0,32). There were no difference in terms of DPD and 25OH-D levels between the six groups. There were not significant correlation between duration of diabetes and bone mineral density. Also there were not correlation between HbA1c and bone mineral density. 61.5 % of patients had osteopenia and % 26.9 of patients had osteoporosis (p:0,00).Consequently our study showed a significant decrease in bone mineral density in diabetic cases. Here again we have shown that diabetes is an important cause of osteoporosis. We have also detected that, insülin analogues may have positive effects on bone mineral density.Key words: Diabetes Mellitus, Osteoporosis, Bone Mineral Density, Insulin Analogues