Türev ürünlerin banka mali tablolarına etkileri
The effect of financial derivatives on bank's financial statements
Yazar: NİLAY SEFERTAŞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ALTAN MASUN
Marmara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / İşletme Ana Bilim Dalı / Finansal Piyasalar ve Yatırım Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Bankacılık = Banking ; İşletme = Business Administration
Dizin: Bankalar = Banks ; Finansal tablolar = Financial statements ; Risk yönetimi = Risk management ; Vadeli işlem piyasaları = Futures markets

Özet:
Bretton Woods sisteminin yıkılması sonrasında yaşanan küreselleşme süreci ile birlikte
sermaye hareketlerinin artması finansal piyasalarda dalgalanmalar meydana getirmiştir.
Küreselleşme süreci sermayenin hızlı ve kolay bir şekilde yer değiştirmesine imkân
sunmuştur. Aynı zamanda bu dönem faiz oranı, kur ve fiyat riski gibi risklerinde artışına
neden olmuştur. Artan bu riskler ise ülke ekonomilerini kırılganlaştırmıştır. Finans
piyasalarında meydana gelen bu belirsizleri ortadan kaldırmak ve yönetebilmek, bu
risklerin beraberinde getirdiği fırsatları değerlendirebilmek amacı ile yeni stratejiler ve
finansal araçlar geliştirilmiştir.
Faiz oranları, kur ve fiyat risklerinde yaşanan gelişmeler alternatif finansal araçlara olan
ihtiyacın artması sonucu türev ürünler geliştirilmiştir. İlk dönemlerinde organize olmayan
piyasalarda işlem gören türev ürünler, zamanla finansal sisteme dahil olarak organize
piyasalarda da işlem görmeye başlamıştır. Türev ürünler, riskten korunma amacıyla
kullanılmaya başlamış olsa da spekülasyon ve arbitraj amaçlarıyla da kullanılarak
piyasaların derinleşmesine katkıda bulunmuştur.
Bankalar, mevduat sahiplerine kamunun çıkarını gözeterek güvenli ve karlı olarak hizmet
etmeyi amaçlayarak kurulan işletmelerdir. Bankalar, türev ürünlerin önemli
kullanıcılarından biridir. Çünkü bankaların geleneksel fonksiyonları olan mevduat
toplama ve kredi verme faaliyetleri, bankaları çeşitli finansal risklere maruz kalmasına
sebep olmaktadır. Bankaların türev araç kullanımlarındaki amaçlar genel olarak üstlenmiş
oldukları risklerden korunmak ve spekülatif kazanç elde etmek ve arbitraj olanaklarından
faydalanmaktır.

Abstract:
After the collapse of the Bretton Woods system, the increase in capital movements caused
fluctuations in the financial markets during the globalization period. The period has
allowed capital to move quickly and easily. At the same time, the period has caused to
increase of risks such as interest rate, currency and price risks. These increased risks have
made national economies fragile. New financial strategies and financial markets have
been developed to eliminate and manage these uncertainties in the financial markets and
to evaluate, the opportunities brought about by these risks.
Financial derivatives have been developed as a result of the increase in the need for
alternative financial instruments due to the developments in interest rate, currency rate
and price risks. At the first time, financial derivatives were traded in unorganized markets,
after that started to be traded in organized markets. Financial derivatives have been used
for hedging, speculation and arbitrage purposes.
Banks are businesses established to serve depositors safely and profitably, in the interest
of the public. Banks are one of the important users of financial derivatives. The banks'
traditional functions of deposit collection and crediting cause banks to be exposed to
various financial risks. The objectives of banks' financial derivatives are to hedge because
of risks, to obtain speculative gains and to benefit from arbitrage opportunities.