Afganistan özel ortaöğretim okullarında örgüt kültürünün örgütsel yaratıcılık üzerinde etkisi
The effect of organizational culture on organizational creativity in Afghanistan private secondary schools
Yazar: JAMALUDDİN AHMADI
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA ERDEM ; DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA HÜMEYRA YÜCEL
Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı eğitim örgütlerinde örgüt kültürünün örgütsel yaratıcılık üzerindeki etkisini özel ortaokullardaki öğretmenlerinin bakış açısıyla anlamak amacıyla yapılmıştır. Bu çalışma nitel bir araştırma modeline sahiptir ve görüşme yöntemi kullanılmıştır. Çalışma grubu Afganistan Kabil Şehrinde özel okullarda görev yapan 27 öğretmenden oluşmaktadır. Öğretmenler seçilirken farklı alanlarda, farklı yaşlarda, mevcut okuldaki görev süresinin farklı olmasına dikkat elde edilmiştir. Veri toplama aracını araştırmacı danışmanıyla birlikte geliştirilmiştir. Araştırma verileri bire bir görüşme yöntemiyle elde edilmiştir. Görüşmeler ses kaydına alınmış sonra metne dönüştürülmüştür. Katılımcıların görüşleri kodlanarak verilmiştir. 
Öğretmenler okullarının diğer okullardan farkını; okulun fiziksel mekânı ve ortamı, öğretim yöntemleri, öğretmenin kapasitesi ve yetenekleri, okulların olanakları, okulun kuralları, eğitim tesisleri, okul binası, yönetim biçimi, okul kültürü, çalışanların inancı ve yürütülen çalışmaların kalitesinde görmüşlerdir. Yine öğretmenler okullarının diğer okullardan farkını, okulun uygun atmosferi ve ortamı, öğretimin kalitesi, sınav sistemi, öğretmenlerin eğitimi, öğretmenlerin sorumluluğu ve okul bütçesi olarak görmüşlerdir. Öğretmenler örgüt kültürünü; bir örgütte geçerli olan ve üye davranışlarını yönlendiren bir dizi değerler, inançlar, alışkanlıklar, uygulamalar, davranışlar ve kurallar olarak belirterek, bir örgütü diğerinden ayıran özellikler olduğunu ifade etmişlerdir. Öğretmenler okullarının demokratik yönetime sahip olduğunu ve işgücüne odaklandıklarını ifade etmişlerdir. Öğretmenler okullarında uyum, iş birliği ve birlikte hareket etme kültürünün olduğunu ifade etmişlerdir. Öğretmenlerin çoğu, okuldaki hakim kültürün olumlu yönlerini dile getirirken bazıları okullarda kültürel sorunların olduğunu düzeltmesi gerektirdiğini belirtmiştir. Öğretmenler okullarında niteliğin nicelikten önce geldiği, iş birlikçi kültürün olduğunu ifade etmişlerdir. Öğretmenler okullarında birlik duygusunun hakim olduğunu, bireye önem verildiğini, insana değer verildiğini belirtmişlerdir. Öğretmenler yaratıcılığı, yeni bir fikirler, icatlar, ürünler ve hizmetler olarak görmektedirler. Öğretmenler okullarındaki yaratıcı uygulamaları; seminerler, destekleyici dersler ve aktif öğretim yöntemi olarak belirtilmiştir. Öğretmenler eğitim teknolojilerinin, laboratuvarların ve kütüphanelerin yaratıcı eğitim ortamı oluşturmada önemli olduğunu vurgulamışlardır. Öğretmenler okullarının yaratıcılığı desteklediğini ancak bütçelerinin yeterli olmadığını ifade etmişlerdir. Yaratıcılığı engelleyen hususları eğitim bakanlığının koyduğu kurallar ve prosedürler, öğretmenlerin bilgi eksikliği, kaynak eksikliği, destek eksikliği olarak belirtmişlerdir. Diğer yandan öğretmenlerin aldığı maaşın düşük olması, başka işler yapmak zorunda olmaları veya iki okulda derse girmeleri de yaratıcılığı engelleyen hususlar olarak ifade edilmiştir. Katılımcılar, okulun örgütsel kültürünün, üyelerin yaratıcılığı üzerinde doğrudan ve anlamlı bir etkisi olduğunu belirtmişlerdir. Örgütsel değerlerin içselleştirilmesi, yönetici davranışları, öğretmenlerin nitelikleri yaratıcılığının ortaya çıkmasında önemli faktörler olarak görülmüştür. 
Anahtar kelimeler: Örgüt kültürü, Örgütsel yaratıcılık, Ortaokul Öğretmenleri, Afganistan

Abstract:
This research was conducted to understand the effect of organizational culture on organizational creativity in educational organizations from the perspective of teachers in secondary private schools. This study has a qualitative research model and the interview method was used. The working group is in Kabul City, Afghanistan consists of 27 teachers working in private schools. When selecting teachers, attention was paid to the fact that they were different in different fields, at different ages, and had different tenures in the current school. Data collection tool was developed together with the researcher's consultant. Research data was obtained by one-on-one interview method. The interviews were audio recorded and then converted into text. The opinions of the participants are given by coding.
Teachers distinguish their schools from other schools. They saw it in the physical space and environment of the school, teaching methods, capacity and abilities of the teacher, school facilities, school rules, educational facilities, school building, management style, school culture, employees' beliefs and the quality of the work carried out. Again, teachers saw the difference of their school from other schools as the appropriate atmosphere and environment of the school, the quality of teaching, the examination system, the training of teachers, the responsibility of teachers and the school budget. Teachers understand organizational culture; They stated that it is a set of values, beliefs, habits, practices, behaviors and rules that are valid in an organization and direct the behavior of its members, and that they are the features that distinguish one organization from another. Teachers stated that their schools have democratic management and focus on the workforce. Teachers stated that there is a culture of harmony, cooperation and acting together in their schools. While most teachers expressed the positive aspects of the dominant culture in the school, some stated that there were cultural problems in schools and that they needed to be corrected. Teachers stated that their schools have a collaborative culture where quality comes before quantity. Teachers stated that a sense of unity prevails in their schools, the individual is given importance, and people are valued. Teachers see creativity as new ideas, inventions, products and services. Teachers' creative practices in their schools; seminars, supporting courses and active teaching methods. Teachers emphasized that educational technologies, laboratories and libraries are important in creating a creative educational environment. Teachers stated that their schools support creativity, but their budgets are not sufficient. They stated that the issues that hinder creativity are the rules and procedures set by the Ministry of Education, teachers' lack of knowledge, lack of resources, and lack of support. On the other hand, the low salaries of teachers, the fact that they have to do other jobs, or the fact that they teach in two schools are also stated as factors that hinder creativity. Participants stated that the school's organizational culture had a direct and significant impact on the creativity of its members. They saw the internalization of organizational values, administrator behavior, and teacher qualifications as important factors in the emergence of creativity.
Keywords: Organizational culture, Organizational creativity, Secondary School Teachers, Afghanistan