Adli dilbilimin Türkiye'de kullanılabilirliği
Usability of forensic linguistics in Turkey
Yazar: AYŞE SELCEN GÜÇHAN CABARRUBİA
Danışman: PROF. DR. ABDULLAH COŞKUN YORULMAZ
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa /  Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine ; Dilbilim = Linguistics
Dizin: Adli bilimler = Forensic sciences ; Adli dil bilim = Forensic linguistics ; Adli tıp = Forensic medicine ; Bilgisayarlı dil bilim = Computerized linguistics ; Görgü tanıklığı = Eyewitness testimony ; Uygulamalı dil bilim = Applied lingustics ; Video kamera = Video camera

Özet:
Adli dilbilim dünyada gelişmekte olan bir bilim dalıyken, ülkemizde bir düzine kadar çalışmanın ötesine geçememiştir. Günümüze kadar polis ifade dili üzerine olan çalışmalarda polis sorgulama diliyle ilgili sorunlara odaklanılmış ve suç davranışını inceleyen adli bilimler uzmanları, ağırlıklı olarak çalışmaya özel hazırlanmış 'sahnelenmiş suç' videoları kullanmışlardır. Kapalı devre kayıt sistemlerinden elde edilen az sayıdaki suç videosu ise suçlu profili, tanıklarının suça etkisi, suçlunun suçu işlemeden önceki gibi davranışları gibi alanlarda veri toplamıştır.
Bu çalışmaya tıp öğrencileri arasından rastgele seçilen otuz kişi katılmıştır. Gerçek bir şiddet suçunu gösteren CCTV kaydını izleyen katılımcıların yarısı serbest akış anlatımla ifade vermiş, diğer yarısının ise polis tarafından ifadesi alınmıştır. Elde edilen otuz protokol hem elde hem de LIWC 2015 programı vasıtasıyla çalışılmıştır.  LIWC programına Polis Terminolojisi Sözcük Hazinesi oluşturmak için ise, internetten eksiksiz olarak temin edilen on dört ifade tutanağı kullanılmış ve programın gerektirdiği formatta kodlanmıştır.
Verilerimiz polis tarafından alınan ifadelerinin gündelik konuşma tarzına ait ifadeleri nerdeyse hiç içermediğini, serbest verilen ifadelere göre tanım ve niteleme sıfatları açısından fakir olduğunu, yüksek oranda Arapça kökenli kelimeler bulundurduğunu, daha yapılandırılmış bir yazım şeklinin olduğunu göstermektedir. Şüpheli ve kurbanın fiziksel görünümlerini tasvirde, serbest ve polis ifadeleri arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır.
Bu çalışma tanık ifadelerini dilbilimsel olarak incelemek için gerçek suç videosunun kullanıldığı ilk çalışmadır. Türkiye'de polis raporlarının dilbilimsel incelemesine kapıyı açmaktadır. Öncü olan LIWC Polis Terminolojisi Sözcük Hazinesi ise çalışmanın bitiminden sonra ücretsiz olarak kullanıma sunulacaktır.

Abstract:
Forensic Linguistics is a developing scientific field in the world but in Turkey less than a dozen research publications exist. So far, studies on the language of police registry have focused on the problems of the police interrogation language. And studies on criminal behaviour mainly use 'staged crime' videos. The few real crime videos obtained from CCTV systems collect data on areas such as the criminal profile, the effect of witnesses on the crime, and the behavioural cues of the criminal.
Thirty randomly selected medical students participated in this study and watched a real violent crime video. Half of the participants gave statements about the incident in free-flowing narration, and the other half gave statements to the police. Thirty protocols obtained were examined both manually and through the LIWC 2015 program. In order to create the Police Terminology Vocabulary for the LIWC program, fourteen transcripts of statements obtained from the internet in full were used and coded in the format required by the program.
Our data shows that the statements taken by the police hardly use any spoken language expressions. They are poor in terms of descriptive and qualifying adjectives compared to the free narrative statements. They contain mostly words of Arabic origin, and they have a structured writing style. In the description of the physical appearance of the suspect and the victim, there was no significant difference between the free narrative and police statements.
This study is the first to use a real crime video in linguistic profiling of witness statements. And in Turkey, it stands as the gate opener to linguistic study of the police reports. Its preliminary LIWC Police Terminology Vocabulary will be made available for free use.