Türkiye'deki ebelerin mesleki aidiyeti ve tükenmişlik düzeyleriyle ilişkisi
The relationship between Turkish midwives' professional belonging and burnout levels
Yazar: YASEMİN BAŞKAYA
Danışman: PROF. DR. FATMA DENİZ SAYINER
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Ebelik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Halk Sağlığı = Public Health ; Hastaneler = Hospitals ; Kadın Hastalıkları ve Doğum = Obstetrics and Gynecology
Dizin: Aidiyet = Belonging ; Aidiyet duygusu = Sense of belonging ; Ebeler = Midwives ; Ebelik = Midwifery ; Tükenmişlik = Burnout ; Tükenmişlik-mesleki = Burnout-professional ; Türkiye = Turkey ; Ölçek geliştirme = Scale development ; Ölçekler = Scales ; Örgütsel aidiyet = Organizational belonging

Özet:
Amaç: Çalışma, Ebelik Aidiyet Ölçeğinin geliştirilmesi ve Türkiye'deki ebelerin mesleki aidiyet duyguları ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. 
Gereç ve Yöntem: Metodolojik ve kesitsel olarak planlanan çalışmanın ilk basamağı olan ölçek geliştirme ve geçerlik-güvenirlilik çalışması için, Eskişehir ilinde çalışan 300 ebeden 1 Eylül-30 Kasım 2017 tarihleri arasında veriler toplanmıştır. Ölçek geçerlik güvenirliliğinin yapılmasının ardından 1 Ocak-30 Haziran 2018 tarihleri arasında Türkiye genelinde orantılı dağılım yapılarak 2013 ebeden (Kamu hastaneleri:1020, Halk sağlığı:993) veriler toplanmıştır. Araştırma verileri araştırmacılar tarafından hazırlanan ebelerin tanıtıcı özelliklerine ilişkin bilgi formu, Kopenhag Tükenmişlik Ölçeği, literatür doğrultusunda geliştirilen Ebelik Aidiyet Ölçeği ve görüş ve öneri formu ile toplanmıştır. Veriler SPSS programında; ölçeğin geçerlik-güvenirliği için açımlayıcı faktör analizi ve iç güvenirlilik analizi ile belirlenmiş, genel veriler yüzdelik, ortalama, ki-kare, ANOVA, bağımsız t testi, pearson korelasyon analizi kullanılarak değerlendirilmiştir. 
Bulgular: Çalışma kapsamında geliştirilen ölçeğin ebelik aidiyetini ölçmek için kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu saptanmıştır (α değeri 0,905). Ebelerin yaş ortalaması 34,58±7,74'tür. Ebelerin %70,4'ünün lisans mezunu ve aylık ortalama çalışma saatlerinin 173,07±17,03 olduğu belirlenmiştir. Ebelerin tükenmişlik ölçeğinden aldıkları puan ortalamaları 58,75±18,14'dür. Ebelerin tükenmişlik düzeyleri mesleği seçme nedeni, çalıştığı kurum, çalıştığı birim, çalışma yılı, çalışma şekline göre farklılıklar göstermektedir (p<0,05). Ebelerin ebelik aidiyet ölçeğinden aldıkları puan ortalamaları 83,11±15,94'dür. Ebelerin mesleki aidiyetleri ise, eğitim durumu, mesleği seçme nedeni, çalıştığı kurum, çalıştığı birim, çalışma yılı, çalışma şekline göre farklılıklar göstermektedir (p<0,05). Ebelik aidiyeti düzeyi yükseldikçe tükenmişlik düzeyinin düştüğü  görülmüştür. 
Sonuç: Geliştirilen Ebelik Aidiyet Ölçeği'nin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu, ebelerin mesleki aidiyet düzeyi arttıkça tükenmişlik durumunun azaldığı saptanmıştır. 

Anahtar kelimeler: Ebelik, tükenmişlik, mesleki aidiyet, ölçek geliştirme

Abstract:
Aim: This study was carried out for the the develop the Midwifery Belonging Scale and investigate the relationship between burnout and the sense of professional belonging of midwives in Turkey.
Materials and Methods: The study was planned as methodological and cross-sectional. The first stage of the study that the scale development was collected from 300 midwives in Eskişehir between September and November 2017. After making the validity of reliability of the scale, data were collected performing proportional distribution from 2013 midwives between January to June 2018 in Turkey. The information form of the midwives prepared by the researchers, Copenhagen Burnout Inventory, Midwifery Belonging Scale that developed by the researcher in line with literature knowledge and opinion and suggestion form were used as data collecting tools. Exploratory factor analysis and internal reliability analysis were performed by SPSS program for the validity and reliability of the scale. Also, percentage, mean, chi-square, ANOVA, independent t-test, pearson correlation analysis were used for statistical evaluation.
Results: It was determined that the scale which was named as the Midwifery Belonging Scale is a valid and reliable instrument (α=0,905). The mean age of the midwives was 34,58±7,74, 70.4% of the midwives were found to have undergraduate degrees and the average working hours of the midwives were 173,07±17,03. The mean score of midwives on burnout scale was 58,75±18,14. There were statistically significant association the burnout levels of midwives with the reason of choosing the profession, the institution where it works, the unit it is working, the year of work, and the way it works (p<0,05). The mean score of midwives from the midwifery belonging scale was 83,11±15,94. The professional belonging of midwives shows differences according to the education status, the reason of choosing the profession, the institution where it works, the unit it works, the working year and the way of working (p<0,05). It was observed that there was a low and negative relationship between midwifery belonging level and burnout scale and sub-dimension scores. 
Conclusion: It was found that the developed the Midwifery Belonging Scale is a valid and reliable instrument and there was a significant and negative correlation between the level of professional belonging and burnout status of midwives. 

Keywords: Midwifery, burnout, professional belonging, scale development