Uluslararası hukukta müdahale ve kuvvet kullanımının yasaklanması ilkeleri bağlamında siber saldırılar
Cyber attacks in the context of the principles of prohibition of intervention and the use of force in international law
Yazar: MERVE LEMAN BULUT MİŞE
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR SAMANCI
Dokuz Eylül Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Bilim ve Teknoloji = Science and Technology ; Hukuk = Law ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Devlet egemenliği = State sovereignty ; Meşru müdafaa = Self defence ; Siber güvenlik = Cyber security ; Uluslararası hukuk = International law ; Uluslararası müdahaleler = International interventions

Özet:
Uluslararası hukukta devletlerin egemen eşitliği, müdahale ve kuvvet kullanma yasakları hakkındaki düzenlemeler; uluslararası toplumun huzur ve güvenliği bakımından kritik öneme sahip, emredici temel ilkelerdir. Siber uzay ve siber saldırılar ise, teknolojinin gelişmesiyle birlikte devletler için diğer ülkesel alanlardan farklı ve yeni bir zemin oluşturan, birçok açıdan hukuki yoruma açık ve güncel bir mesele olarak karşımıza çıkmaktadır.
Siber uzayın anonim ve sınır aşan yapısı, kendisine özgü yeni kurallar oluşturulması gerektiğini göstermektedir. Bunun üzerine çeşitli kodifikasyon çalışmaları yürütülürken, mevcut düzenlemelerin koruyucu gücünden faydalanılmaktadır. Nitekim devletlerin gerçekleştirdiği ve ulusal ve uluslararası çalışmalar da bu hususu desteklemekte, temel uluslararası hukuk ilkelerine bağlı kalınarak hareket edilmektedir. Kodifikasyon çalışmalarında ise bağlayıcı niteliği bulunmamasına rağmen, Tallinn Kılavuzu çerçevesindeki küresel uzlaşı önem arz etmektedir.
Çalışmamızda siber uzay ve siber saldırılar teknik bilgiler, egemenlik, müdahale, kuvvet kullanma, meşru müdafaa ve uluslararası sorumluluk kavramları eşliğinde değerlendirilmiştir. Devletler tarafından gerçekleştirilen yahut devletlere isnat edilebilen siber saldırılar, örnekler üzerinden incelenerek devletlerin sorumluluğu irdelenmiştir. Nihayetinde çalışmamızın amacı, devletleri etkileyen siber saldırıların uluslararası hukuka uygunluğunu incelemek ve ihlal durumunda devletlerin başvurabileceği yolları ortaya koymaktır.
Çalışmamız üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde siber uzayın gelişimi ve teknik özellikleri üzerine temel açıklamalar yapılmış, siber saldırı yöntemleri ve siber aktörler hakkında bilgi verilmiştir.
Çalışmamızın ikinci bölümünde siber saldırılara uygulanacak temel uluslararası hukuk kuralları açıklanmış, yeni çalışmaların gelişimi aktarılarak düzenlemelerin uygulanabilirliği değerlendirilmiştir.
Çalışmamızın üçüncü bölümünde devletler tarafından gerçekleştirildiği iddia edilen muhtelif siber saldırı örnekleri incelenmiş, somut olaylar üzerinden hukuk kurallarının uygulaması tartışılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Uluslararası Hukuk, Egemenlik, Müdahale Yasağı, Kuvvet Kullanma Yasağı, Meşru Müdafaa, Uluslararası Sorumluluk, İsnadiyet, Siber Uzay, Siber Saldırı, Siber Güvenlik, Tallinn Kılavuzu, Teknoloji.

Abstract:
Regulations on the sovereign equality of states in international law and prohibitions on intervention and the use of force; they are essential fundamental principles that are of critical importance for the peace and security of the international community. Cyberspace and cyber attacks, on the other hand, emerge as a current issue that is open to legal interpretation in many respects, creating a new and different ground for states from other national areas, with the development of technology.
The anonymous and transboundary structure of cyberspace shows that new rules must be created. While various codification studies are carried out, the protective power of existing regulations is utilized. As a matter of fact, national and international studies carried out by states also support this issue, and action is taken in accordance with the basic principles of international law. In codification studies, although it is not binding, the global consensus within the framework of the Tallinn Manual is important.
In our study, cyberspace and cyber attacks were evaluated together with technical information, sovereignty, intervention, use of force, self-defense and international responsibility concepts. Cyber attacks carried out by states or attributable to states are examined through examples and the responsibilities of states are examined. Ultimately, the aim of our study is to examine the compliance of cyber attacks affecting states with international law and to reveal the remedies that states can apply in case of violation.
Our study consists of three parts. In the first part, basic explanations were made on the development and technical features of cyberspace, and information was given about cyber attack methods and cyber actors.
In the second part of our study, the basic international law rules to be applied to cyber attacks are explained, the development of new studies is explained and the applicability of the regulations is evaluated.
In the third part of our study, various examples of cyber attacks allegedly carried out by states were examined and the application of legal rules was discussed through concrete events.

Keywords: International Law, Sovereignty, Prohibition of Intervention, Prohibition of Use of Force, Self-Defense, International Responsibility, Attribution, Cyberspace, Cyber Attack, Cyber Security, Tallinn Manual, Technology.