Kılavuz ray bağlantı elemanlarının gerilme analizi
Stress analysis of guide rail anchors
Yazar: SERKAN ELMALI
Danışman: PROF. DR. CEVAT ERDEM İMRAK
İstanbul Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Konstrüksiyon ve İmalat Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2011
Konu: Makine Mühendisliği = Mechanical Engineering
Dizin: Asansör = Elevator ; Gerilme analizi = Stress analysis ; Sonlu elemanlar analizi = Finite element analysis

Özet:
Asansörler, günlük hayatımızda düşey taşımada kullandığımız vazgeçilmez transport araçlarıdır. Asansör sistemleri pek çok elemandan oluşmaktadır ve kılavuz raylar, asansör sisteminin emniyet açısından en önemli elemanlarıdır. Kılavuz rayların temel fonksiyonları; düşey hareket boyunca kabini ve karşı ağırlığı yapıya sabitlemek ve bu hareket sırasında yatay hareketi olabildiğince en aza indirgemek ve merkezden kaçık yükleme durumu için kabinin eğilmesini engellemektir. Ayrıca kılavuz raylar, halat kopması ile kabin hızının aşağı veya yukarı yönde ani artması durumunda paraşüt sistemi ile birlikte güvenli duruşu sağlarlar. Kılavuz rayları duvar yüzeyine sabitlemeye yarayan ray konsolları ve sabitleme tırnakları rayların doğrusallığını sağlamak, buna bağlı olarak da güvenli ve konforlu bir seyahat sağlamak açısından kılavuz raylar ile birlikte asansör sisteminin en önemli parçalarıdır.Asansör kabininin hareketi sırasında ve güvenlik tertibatının devreye girmesi esnasında ray üzerinde kuvvetler oluşur. Bu kuvvetler raylar üzerinde eğilme ve burkulma gerilmelerine neden olmaktadır. Literatürdeki önceki çalışmalar incelendiğinde, çalışmaların genellikle kılavuz ray üzerinde meydana gelen gerilmelerin analizi ile sınırlı kaldığı görülmüştür. Bu çalışmada ise, ray hesapları ile yetinilmeyip, konsollar üzerinde oluşan gerilmeler ve deformasyonlar incelenmiştir. Bunun için kılavuz ray, ray konsolları ve tırnaklar modellenmiş ve ray konsollarının sonlu elemanlar gerilme analizi gerçekleştirilmiş ve sonuçlar yorumlanmıştır. Literatürde bu konuda, özellikle de kılavuz ray konsolları ile alakalı olarak, yeterli sayıda ve kapsamda çalışma mevcut değildir. Bu çalışmada, daha önce yapılan bazı çalışmalar temel alınarak var olan eksikliklerin kapatılması hedeflenmiştir.

Abstract:
Elevators are indispensable transportation vehicles which we use in vertical travel in our everyday life. Elevator systems consist of too many components and guide rails are the most important ones in terms of elevator safety. Basic functions of guide rails; to guide the car and counterweight in their vertical travel and to minimize their horizontal movemont, to prevent tilting of the car due to eccentric load. Furthermore, guide rails provide safe stop with safety gear on the situation of accelerating of car speed instantly upward direction or downward direction through rope breakage. Guide rail brackets and clips which are used for fastening the guide rails on the wall surface are the most important components for providing a safe, smooth and comfortable travel along with guide rail.Forces occur on the guide rails during elevator car movement and on the application of safety gear. These forces cause bending and buckling stress on the rails. When previous studies is searched on literature, it is seen that studies are usually remain limited with analysis of bending stress occured on the guide rails. As for that study, occured stress and deformations on the guide rail brackets have been investigated being not contented with rail calculations. Hence, guide rail, rail brackets and clips were modelled and finite element stress analysis of guide rail brackets was done and results were commented. Studies about this topic, especially about guide rail brackets, are not enough in literature. In this study, it is targeted to overcome the deficiencies that exist taking as a reference some studies done previously.