Aile planlamasının sosyal hizmet bağlamında incelenmesi
Evalluation of family planning in social context
Yazar: AHMET ÖZDEN
Danışman: DOÇ. DR. FETHİ GÜNGÖR
Yalova Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sosyal Hizmet Ana Bilim Dalı / Sosyal Hizmet Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Sosyal Hizmetler = Social Services
Dizin: Aile = Family ; Aile planlaması = Family planning ; Nüfus = Population ; Nüfus planlaması = Population planning ; Sosyal hizmetler = Social services

Özet:
İnsanlık tarihi kadar eski olan aile; toplumun en küçük ve en değerli yapı taşını oluşturan, evlilik ve kan bağına dayanan; anne, baba, çocuklardan oluşan en küçük sosyal gruptur. Aile kurumu toplum için belirleyici bir değere sahiptir. Ailenin yapısal özellikleri, değişim evreleri, karşılaştığı proplemlerin tespiti ve bunlara yönelik sosyal politikalar toplumdaki bu değerin belirlenmesinde önemlidir. Toplumun üreme ve gelecekte varolabilme kaynağı ailedir. Birinci bölümde kavramsal ve kuramsal çerçeve, ailenin önemi, görev ve sorumlulukları incelenmiştir.
Sanayileşme Devrimi ve onun paralelinde siyasi ve toplumsal alanda kendini hissettiren Modernite ile başlayan toplumsal değişim sürecinden etkilenen en temel kurumlardan biri de aile kurumudur. Günümüz sanayi toplumlarının geçirmiş olduğu değişim süreçleri neticesinde küçülen aile yapıları yalnız, yaşlı, hasta ve bakıma muhtaç durumdadır. 
İngiliz Papaz Malthus nüfusun geometrik olarak, gıda ürünlerinin ise matematiksel olarak arttığını ifade etmiş; bu nedenle bütün insanlığın açlık tehlikesiyle karşı karşıya kalacağı iddiasında bulunmuştur. Bu iddiadan hareketle nüfus ve aile planlaması yapılması gerektiğini savunarak kendi adı ile anılan bir teori ortaya koymuştur. Bu teori bir dönem uygulamaya konulmuş daha sonra ise yoğun tartışmalar ve sanayini devriminin getirdiği ihtiyaçlar neticesinde uygulamadan vazgeçilmiştir. 
Araştırmada; aile planlamasının siyasi boyutunun ağırlık kazandığı çok net olarak görülmektir. Zira aile ve nüfus planlamasının menşei olan gelişmiş ülkelerdeki nüfusun durması, diğer tarafta sanayileşmekte ve beraberinde nüfusu da artmakta olan ülkeler, zengin ülkeleri endişeye sevk etmiştir. Nüfusu durağanlaşan gelişmiş ülkeler, kendi ülkelerinde nüfusu artırmak için her çareye başvururken; nüfusu artmaya devam eden gelişmekte olan ülkelerde de nüfusu engellemek için her türlü metoda başvurmaktadırlar. Gelişmekte olan ülkelerde aile planlamasının uygulamaları ve maksatları üzerinde durulmuş, aile planlamasından maksadın nüfusu azalltmak amacı taşıdığı ilgili literatür taraması ile incelenmeye çalışılmıştır .
Aile yapısı sağlam ve güçlü olan ülkeler geleceğe emin adımlarla yürüyebilmektedir. Üçüncü bölümünde aile planlamasının Sosyal Hizmet açısından değerlendirmesi yapılmıştır. Geleneksel aile yapısında çok çocuk gelecek için sigorta ve neslin devamı için bir garanti olarak görülmüştür. Aile nüfusunun kalabalık olması çoğu kez iş paylaşımı ve aileye gelir sağlama bakımından bir avantaj olarak görülmektedir. Diğer taraftan yaşlılıkta kendisine bakacak olanların sayıca çok olması onu psikolojik olarak rahatlatmakta ve geleceğe biraz daha güvenle bakabilmektedir. Bu durum devletin de elini rahatlatmakta ve üzerine gelecek yükü hafifletmektedir.
Sonuç, değerlendirme ve önerilerde ise aile planlamasının siyasi, ekonomik ve sosyal yönleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Açlıkla mücadele eden özellikle Afrika kıtasının imkânlarına rağmen sefalete mahkûm edilişi ve sömürü çarkının işleyişi ve bundan kurtuluş çareleri sunulmuştur.
Anahtar Kelimeler: Aile, Aile Planlaması, Nüfus, Nüfus Planlaması, Sosyal Hizmet.

Abstract:
Family is as old as human history and the smallest social network of human being,consisting of mother, father and children and is based on marriage and consanguinity. The family is the most important element of the society and has also significant character. In this regard it is essential to investigate and identify structural characteristics, transformation phases and problems of family and associated social policy. Healthy procreation of human being and to save the future of society is only possible with familiar structures. In the first chapter the conceptual and theoretical extent, the importance of family, its duties and responsibilities are examined.
One of the most affected institutions from industrial revolution and its accompanying development – the modernity that is very formative in political and social affairs, is the family. The family structures that toned down in face of change processes of today's industrial societies, are alone, old, sick and in need of care.
Malthus, a British priest, affirms that the population is growing geometrical but the growing of foods is mathematical so in consequence the food won't be enough in future therefore the humanity will be exposed to hunger. According to this consideration Malthus' idea was to plan and regulate the human population. With this in mind, he advocated the thesis that population planning should be done and put forward a thesis which is called by his own name. This thesis was applied at a certain time but it was criticized at the same time. In later periods the debate on population planning intensifies and because of the industrial revolution and its accompanying developments the application was abandoned.
There have been many studies pro and contra population planning from past to present. On closer examination it becomes clear that the political aspect of this subject is predominant. The falling population in developed countries on the one hand the rising population of developing countries on the other hand is concerning wealthy countries. The fact that wealthy countries are making efforts to rise their population and to restrict the population of developing and rising countries shows the political side of this issue. In this paper the applications and intention of developing countries with regard to family planning are emphasized and on the basis of literature review it becomes clear that the main intention is reducing population.
Family is the only institution that provides procreation and growth of population. Countries with strong family bonds can step into the future conscientiously. The third part of this research will focus on the relation between family planning and social service. 
In conclusion the political, economic and social aspects of population planning is investigated and the attempt was made to see into the condemnation of especially Africa to poverty despite the opportunities it has.
Keywords: Family, Family planning, Population, Population planning, Social Work.