Borderline kişilik özellikleri, harcama davranışı ve olumsuz değerlendirilme korkusu arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between borderline personality traits and expenditure behavior and fear of negative assessment
Yazar: NEHİR BAZNA
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HAYDEH FARAJİ
İstanbul Aydın Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Psikoloji = Psychology

Özet:
Bu araştırmada, borderline kişilik özellikleriyle, sosyal ve duygusal baş etme olarak harcama arasındaki ilişkide olumsuz değerlendirilme korkusunun aracı ve düzenleyici rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modelindeki araştırma 468 katılımcıyla yürütülmüştür. Anket formunda sosyodemografik form, Borderline Kişilik Ölçeği, Sosyal ve Duygusal Baş Etme Olarak Harcama Ölçeği ve Olumsuz Değerlendirilme Korkusu Ölçeği bulunmaktadır. Veriler SPSS v26 programı kullanılarak analizi edilmiştir. Araştırmada sonucunda borderline kişilik özelliklerinin sosyal ve duygusal baş etme olarak harcama ve olumsuz değerlendirilme korkusu üzerinde pozitif yönde ve anlamlı bir ilişkisinin olduğu tespit edilmiştir. Diğer taraftan, araştırmada, olumsuz değerlendirilme korkusu ile sosyal ve duygusal baş etme olarak harcama arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Ancak aracılık analizi sonuçları, borderline kişilik özellikleri ile sosyal ve duygusal baş etme olarak harcama arasındaki olumsuz değerlendirilme korkusunun aracı veya düzenleyici rolünün olduğunu desteklememiştir. Araştırma, borderline kişilik özelliklerinin bireylerin sosyal ve duygusal zorluklarla başa çıkmak için harcamalarını artırdığını ve ilişkilerde olumsuz değerlendirilme korkusunu yükselttiğini ortaya koymaktadır. Ancak, olumsuz değerlendirilme korkusunun aracı veya düzenleyici bir rolü olmadığı görülmüştür. Bu durum, borderline kişilik özelliklerinin, harcama davranışını açıklamada olumsuz değerlendirilme korkusundan daha güçlü bir faktör olduğunu ve olumsuz değerlendirilme korkusunun, borderline kişilik özellikleri ile harcama davranışı arasındaki ilişkiyi değiştirmediğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Borderline Kişilik Özellikleri, Başa Çıkma Stratejileri, Sosyal Harcama, Duygusal Harcama, Olumsuz Değerlendirilme Korkusu.

Abstract:
In this study, it was aimed to examine the mediating and moderating role of fear of negative evaluation in the relationship between borderline personality traits and spending as social and emotional coping. The correlational survey model research was conducted with 468 participants. The questionnaire included sociodemographic form, Borderline Personality Scale, Spending as Social and Emotional Coping Scale and Fear of Negative Evaluation Scale. The data were analyzed using SPSS v26 program. As a result of the study, it was determined that borderline personality traits had a positive and significant relationship with spending as social and emotional coping and fear of negative evaluation. On the other hand, there was a positive and significant relationship between fear of negative evaluation and spending as social and emotional coping. However, the mediation analysis results did not support the mediating or moderating role of fear of negative evaluation between borderline personality traits and spending as social and emotional coping. The study reveals that borderline personality traits increase individuals' expenditure to cope with social and emotional difficulties and increase the fear of negative evaluation in relationships. However, fear of negative evaluation was not found to have a mediating or moderating role. This suggests that borderline personality traits are a stronger factor than fear of negative evaluation in explaining spending behavior and that fear of negative evaluation does not change the relationship between borderline personality traits and spending behavior.
Keywords: Borderline Personality Traits, Coping Strategies, Social Spending, Emotional Spending, Fear of Negative Evaluation.