Üniversite öğrencilerinde online yemek sipariş verme niyeti ve sağlıklı beslenme takıntısının antropometrik, fiziksel aktivite ve sosyodemografik özellikler açısından değerlendirilmesi
Evaluation of online food ordering intention and obsession with healthy nutrition in university students in terms of anthropometric, physical activity and sociodemographic characteristics
Yazar: NESLİŞAH BOZKAYA GÖK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ FERHAN MANTAR
Bahçeşehir Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Bu çalışma, üniversite öğrencileri arasında online yemek siparişi verme niyeti, sağlıklı beslenme takıntısı ve çeşitli antropometrik, fiziksel aktivite ve sosyodemografik özellikler arasındaki ilişkileri araştırmaktadır. Online yemek siparişi uygulamalarının ve platformlarının giderek yaygınlaşmasıyla birlikte, özellikle genç yetişkinler arasında beslenme alışkanlıkları ve sağlık üzerindeki etkilerine ilişkin belirsizlikler ve endişeler ortaya çıkmıştır. Araştırmaya Bahçeşehir Üniversitesi'nde farklı bölümlerde okuyan, ön lisans, lisans ve lisansüstü eğitim alan 498 gönüllü öğrenci katılmıştır. Şubat 2024 - Nisan 2024 tarihleri arasında gerçekleştirilen araştırmada demografik ve genel bilgiler, sağlık ve antropometrik özelliklere yönelik sorular, Online Yemek Sipariş Verme Niyeti Ölçeği, Ortoreksiya Nervoza Ölçeği-11 (ORTO-11), Türkçe Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi- Kısa Form (IPAQ-SF) kullanılmıştır. Daha önceki çalışmalardan farklı olacak şekilde öğrencilerin okudukları bölümleri tıp bilimleri, mühendislik ve mimarlık bilimleri, sağlık bilimleri, sosyal bilimler ve lisansüstü olarak eğitim alanlarına ayırdık. Elde ettiğimiz bulgulara göre online yemek siparişi verme niyetinin VKİ, cinsiyet, yaş, yaşanılan yer ve ekonomik durum gibi faktörlerden etkilenmemiştir. Diyet yapan kişilerin online sipariş verme niyetlerinin daha düşük olduğu saptanmıştır. Öğrencilerin ortoreksiya nervoza eğilimleri açısından cinsiyetleri ve eğitim alanı değişkeni için anlamlı sonuçlar elde edilmiştir. Öğrencilerin fiziksel aktivite grupları açısından sadece cinsiyet değişkeni için anlamlı sonuç elde edilmiştir. Online yemek sipariş verme niyetinin ile öğrencilerin ORTO-11 puanı arasında anlamlı pozitif bir ilişki ve fiziksel aktivite skoru ile negatif bir ilişki olduğu sonuçlarına varılmıştır.
Çalışmanın sonuçları günümüzde hayatımıza entegre olan teknolojiyle birlikte sağlıklı beslenme alışkanlıklarını içeren online uygulamaları teşvik etmeyi ve genç nüfusta yaygınlaşan obeziteyi önlemeyi amaçlayan halk sağlığı müdahaleleri için önemli çıkarımlara sahiptir.

Abstract:
This study explores the associations between online food ordering intention, healthy eating obsession, and various anthropometric, physical activity, and sociodemographic characteristics among university students. With the increasing prevalence of online food ordering applications and platforms, uncertainties and concerns about dietary habits and their impact on health have emerged, especially among young adults. A total of 498 volunteer students studying in different departments at Bahçeşehir University, including associate, undergraduate and graduate students, participated in the study. In the study conducted between February 2024 and April 2024, demographic and general information, questions on health and anthropometric characteristics, Intention to Order Food Online Scale, Orthorexia Nervosa Scale-11 (ORTO-11), Turkish International Physical Activity Questionnaire-Short Form (IPAQ-SF) were used. Unlike previous studies, we divided the departments of the students into medical sciences, engineering and architectural sciences, health sciences, social sciences and graduate studies. According to our findings, the intention to order food online was not affected by factors such as BMI, gender, age, place of residence and economic status. It was found that dieters had lower intention to order online. Significant results were obtained for the gender and field of education variables in terms of students' tendency to orthorexia nervosa. In terms of students' physical activity groups, significant results were obtained only for the gender variable. It was concluded that there was a significant positive relationship between the intention to order food online and the ORTO-11 score of the students and a negative relationship with the physical activity score. 
The results of the study have important implications for public health interventions aimed at promoting online applications that include healthy eating habits and preventing obesity, which has become widespread in the young population with the technology integrated into our lives today.