Erzurum fıkralarında toplumsal değerler
Social values in Erzurum anecdotes
Yazar: EDANUR TÜRKER
Danışman: PROF. DR. FARUK ÇOLAK
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Türk Dili ve Edebiyatı = Turkish Language and Literature

Özet:
Bir toplumda refah seviyesinin yüksekliği o toplumun temel değerlerine karşı tutumlarıyla doğru orantılıdır. Nesilden nesile bu değerleri aktarmak ise kültür aktarıcısı olan türler üzerinden yapılmaktadır. Bu türlerden biri de halk edebiyatı anlatma türlerinden biri olan fıkradır. Fıkra, halk edebiyatının anlatmaya dayalı türleri içinde yer alan, hacimce küçük olmasına rağmen anlatım gücü ve verdiği mesajlar bakımından oldukça etkili bir türdür. Fıkra, binlerce yıldır yaşayan ve sözlü anlatım dönemlerinde kulaktan kulağa yayılırken yazının icadıyla nesiller boyu kalıcılığını sağlayan bir tür olmuştur. Vermek istediği mesajları mizahi bir dille ele alır.
Sözlü kültür geleneğinin mihenk taşı olan Erzurum fıkraları da kültür taşıyıcılığı açısından oldukça önemlidir. Fıkralar kültür taşıyıcılığını üstlenirken aynı zamanda o toplumun içinde barındırdığı değerleri de taşır. 
Çalışmanın amacı, Erzurum fıkralarının çalışmaya değer nitelik ve nicelikte olmasının yanında daha önce Erzurum fıkralarındaki toplumsal değerlere değinilen bir çalışmanın olmamasıdır. 
Çalışmanın sonucunda nitel araştırma yöntemi kullanılarak metin merkezli bir araştırma yapılmıştır ve 13 başlık altında ele aldığımız değerler ile fıkralar irdelenmiş, bunların değerler eğitiminde nasıl kullanıldığı sonucuna varılarak literatüre kazandırılmıştır.

Anahtar Kelimeler: Erzurum fıkraları, Fıkra tipleri, Fıkra, mizah çeşitleri, değer, değerlerin sınıflandırılması, toplumsal değerler, değerler eğitimi.

Abstract:
The high level of welfare in a society is directly proportional to the attitude towards the basic values of that society. Transferring these values from generation to generation is done through species that are cultural transmitters. One of these genres is the anecdote, which is one of the folk literature narrative genres. Anecdote is a genre that is among the narrative-based genres of folk literature. Although it is small in volume, it is a very effective genre in terms of its narrative power and the messages it conveys. The anecdote has been a genre that has lived for thousands of years and spread from word to mouth during the oral narrative periods, but has maintained its permanence for generations with the invention of writing. He addresses the messages he wants to convey in a humorous language.
Erzurum's anecdotes, which are the cornerstone of the oral culture tradition, are very important in terms of conveying culture. While anecdote carry culture, they also carry the values of that society.
The aim of the study is that Erzurum anecdotes are of a quality and quantity worth studying, and that there has not been a previous study addressing the social values in Erzurum anecdotes.
As a result of the study, a text-centered research was conducted using the qualitative research method, and the values and anecdotes we discussed under 13 headings were examined, and how they were used in values education was concluded and added to the literature.

Key Words: Erzurum anecdotes, Anecdot types, Anecdote, humor types, value, classification of values, social values, values education.