Danimarka'da din eğitimi
Religions education in Denmark
Yazar: CENGİZ ALKAN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜMEYRA ARICAN
Yalova Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Felsefe ve Din Bilimleri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Din = Religion

Özet:
Bu çalışmada Danimarka ilköğretim okullarındaki din eğitimi, ilköğretimin tarihi süreç içerisinde geçirmiş olduğu dönüşüm ve bugünkü din eğitimine yapmış olduğu etkiler ile din eğitiminde uygulanmakta olan metotlar incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmada nitel araştırma yönteminden faydalanılarak, Danimarka'daki genel eğitim ve din eğitimi üzerine kaleme alınmış olan güncel literatür taranmış ve Eğitim Bakanlığının çıkarmış olduğu kanunlar ve yönetmenlikler incelenmiştir. Çalışmada öncelikle ülkenin demografik yapısı, aile yapısı, dini yapısı ve kilise hakkında kısa bilgiler verilmiştir. Sonraki bölümlerde ise Danimarka ilköğretim okullarının tarihi süreci, ilköğretim okullarının günümüzdeki durumu, din eğitimin tarihi süreç içerisinde geçirmiş olduğu değişim ve dönüşüm, din dersinin kanuni dayanağı, amaçları, içeriği ve metotları üzerinde durulmuştur. Ayrıca Hristiyanlık Bilgisi dersinde İslam'ın konu edilmesine de değinilmiştir. Din eğitimi öğretmenlerinin almış oldukları eğitim konu edinilerek eğitim fakültelerinde öğrenim gördükleri tespit edilmiştir. Din eğitimi, genel eğitimin şekillenmesindeki önemli rolü nedeniyle Danimarka toplumunun günümüzdeki gelişmişliğine katkıda bulunmuştur. Din eğitimi, geçmişte üstlenmiş olduğu görev sorumluluğunu günümüzde kimlik ve kültür üzerinden devam ettirmektedir. Danimarka'da din eğitimi, tarihi süreç içerisinde farklı isimlere, yapıya ve hedeflere sahip olsa da günümüzde ilköğretimin bütün sınıflarında zorunlu olarak okutulmaktadır. Fakat ders öğretiminin önceliğini, Evangelist-Lutheryan Hristiyanlık doktrini oluşturmaktadır. Bunun nedeni ise, ulus devletin savunulması ve milli kimliğin korunmasına karşı duyulan endişedir. Hristiyanlığın, geçmişte olduğu kadar günümüzde de Danimarka toplumunun bütünlüğü, ulusal kimliği, kültürü için belirleyici ve ayırt edici bir unsur olduğu, devletin kendi milli kimliğini oluşturma ve bu doğrultuda bir vatandaş yetiştirme politikasında ciddi misyonlar yüklendiği görülmüştür. Bununla birlikte anayasa ve demokratik özgürlükler çerçevesinde isteyen ebeveynler ders yılı başında okul yönetimine bildirerek çocuklarını din dersinden muaf tutabilmektedirler. Ülkedeki din dersi, 1975 yılından çıkarılan eğitim yasasıyla birlikte mezhepler üstü bir nitelik kazansa da çoğunluğun inancı olan Evangelist-Lutheryan Hristiyanlık anlayışının ağırlıklı olduğu bir ders olmaya devam etmektedir. Ülkede Hristiyanlıktan sonra ikinci büyük din konumunda olan İslam hakkında, ancak diğer büyük dünya dinleriyle birlikte 8. ve 9. sınıflarda bilgiler aktarılmaktadır. Din eğitiminin amacı doğrultusunda 2019 yılında yayınlanan yeni müfredat kitapçığından itibaren derste, dine dair hem bilimsel ve teolojik hem de etik felsefi bir bakış açısı kazandırılarak öğrencilerin din fenomeni hakkında nüanslı bir anlayış geliştirmeleri sağlanmaya çalışılmıştır. Çalışma, geçmişte genel eğitimin ve din eğitiminin iç içe geçmiş olduğu Danimarka'da, bu tarihi tecrübenin günümüze pozitif bir şekilde aktardığını göstermesi bakımından önemlidir.

Abstract:
In this thesis study, the religious education in primary schools in Denmark, the transformation that primary education has undergone in historical processes, and the methods applied in current religious education, along with their effects, have been examined. Utilizing qualitative research methods, the current literature on general education and religious education in Denmark has been reviewed, and laws and regulations issued by the Ministry of Education have been analyzed. The study begins by providing brief information about the country's demographic structure, family structure, religious composition, and the church. Subsequent sections focus on the historical development of primary schools in Denmark, their current status, the changes and transformations in religious education throughout history, the legal basis, objectives, content, and methods of religious education. Additionally, the inclusion of Islam in the Christian Studies course is also addressed. The education of religious education teachers is discussed, and their training in education faculties is identified. Due to its significant role in shaping general education, religious education has contributed to the advancement of Danish society. It continues its historical responsibility through identity and culture. In Denmark, religious education, despite having different names, structures, and objectives throughout its historical development, is currently compulsory in all classes of primary education. However, the priority in teaching is given to the Evangelical Lutheran Christian doctrine. This is due to concerns about defending the nation-state and preserving national identity. Christianity remains a decisive and distinctive factor for the unity, national identity, and culture of Danish society, both in the past and present, playing a serious role in shaping the citizenship and national identity policies of the state. Nevertheless, within the framework of the constitution and democratic freedoms, parents can choose to exempt their children from religious education by notifying the school administration at the beginning of the school year. Despite becoming non-denominational with the education law enacted in 1975, the religious education in the country continues to be predominantly influenced by the Evangelical Lutheran Christian understanding, which is the majority belief. Information about the Islamic religion, ranked second after Christianity, is only provided in the 8th and 9th grades along with other major world religions. Since the publication of the new curriculum booklet in 2019, the aim of religious education has been to provide students with a nuanced understanding of religious phenomena by incorporating both scientific and theological as well as ethical and philosophical perspectives. This study is important in demonstrating how the historical intertwining of general education and religious education in Denmark has positively influenced the present.