Multipl skleroz hastalarında triptofan metabolitlerinin hastalığın tipi ve şiddeti ile ilişkisi
The relationship between tryptophan metabolites and type and severity of disease in multiple sclerosis
Yazar: ŞAZİYE MELİKE IŞIK
Danışman: DOÇ. DR. AHMET HAKAN EKMEKÇİ
Selçuk Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nöroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2020
Konu: Nöroloji = Neurology
Dizin: Hastalık şiddeti = Disease severity ; Kinürenin = Kynurenine ; Metabolitler = Metabolites ; Multipl skleroz = Multiple sclerosis ; Triptofan = Tryptophan ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç: Multipl Skleroz (MS); santral sinir sisteminin immün kökenli demiyelinizan hastalığıdır. Hastalığın nörobiyolojik zeminine dair çalışmalar her geçen gün artsa da hastalığın etyolojisi tam olarak aydınlatılamamıştır. Son yıllarda artan kanıtlar triptofan yolağındaki disregülasyonun MS etyopatogenezi ile ilişkili olabileceğine işaret etmektedir. Dahası, bu yolaktaki metabolitlerin değişen düzeylerinin hastalığın alt tipi ve progresyonunu belirleyeceğine dair kısıtlı veriler gündeme gelmiştir. Biz de bu verilerden hareketle MS hastaları ve sağlıklı kontrol grubunda triptofan yolu metabolit düzeylerini karşılaştırmayı ve hastalık alt tipi ve EDSS ile triptofan metaboltleri arasındaki ilişkiyi ortaya koymayı amaçladık.
Gereç ve Yöntem: Mart 2019 - Şubat 2020 tarihleri arasında Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji kliniğine başvuran MS tanılı (53 RRMS, 27 SPMS ve 5 PPMS) toplam 85 olgu dahil edildi. Hastaların sosyodemografik ve klinik özellikleri ile EDSS skorları kaydedildi. Kontrol grubu Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji Polkliniği'ne başvuran, herhangi bir nörolojik veya diğer tıbbi hastalık tanısı olmayan, 18-65 yaş arasındaki sağlıklı gönüllülerden yaş ve cinsiyet bakımından eşleştirilerek, gönüllülük esasına göre seçildi. Hasta ve kontrol grubunun plazma triptofan metabolitleri düzeyleri karşılaştırıldı. Ayrıca hastaların EDSS düzeyleri ve hastalık süresi ile plazma triptofan metabolitleri arasındaki bağıntı ve ilişki incelendi. 
Bulgular: Yapılan kıyaslamalarda hasta grubun TRP ve serotonin seviyeleri sağlıklı kontrollere göre anlamlı derecede düşük bulundu. Tüm MS hastalarının KYN, QUIN, KYN/TRP oranı ve QUIN/KYNA oranı sağlıklı kontrollere göre istatistiksel açıdan anlamlı yüksek bulundu. Ancak triptofan metabolitleri ile RRMS-atak ve RRMS-stabil hasta grubu arasında ilişki saptanmadı. Yine RRMS ve SPMS hasta grubu arasında triptofan metabolitleri açısından farklılık saptanmadı. Triptofan metabolitleri ile  hastalık alt tipi ve EDSS arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı. ROC analizi sonucunda KYN/TRP oranı için 0,0137 kesme değeri olarak alındığında MS hastalarının %70,6 duyarlılık ve %70,7  özgüllük ile öngörülebileceği hesaplandı. Bir diğer parametre olan QUIN/KYNA oranının ise 1,2969 olduğu durumda, %62,4 duyarlılık ve %58,5 özgüllükte MS hastalığı tanısını öngördürülebildiği hesaplandı.

Sonuç: TRP ve serotonin seviyeleri MS hastalarında sağlıklı kontrollere göre anlamlı derecede düşük bulundu. Tüm MS hastalarının KYN, QUIN, KYN/TRP oranı ve QUIN/KYNA oranı sağlıklı kontrollere göre istatistiksel açıdan anlamlı yüksek bulundu. KYN/TRP ve QUIN/KYNA oranlarının düşük özgüllük ve duyarlılık ile MS hastalığının varlığını öngörebileceği saptandı. Triptofan metabolitleri ve EDSS ve hastalık alt tipi arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Bulgularımız TRP metabloitlerinin MS tipleri ve şiddeti konusunda sınırlı da olsa bilgi verdiği, yeni çalışmalarla bunun incelenmesi gerektiğine işaret etmektedir

Abstract:
Introduction: Multiple Sclerosis (MS) is an immune originated demyelinating disease of the central nervous system. Although studies on the neurobiological background of the disease increase day by day, the etiology of the disease has not been fully elucidated. Increasing evidences in recent years indicate that dysregulation in the tryptophan pathways may be related to MS etiopathogenesis. Moreover, limited data have emerged that varying levels of metabolites in these pathways will determine the subtypes and progression of the disease. Based on these data, we aimed to compare the tryptophan pathway metabolites levels in MS patients and healthy control group and to reveal the relationship between disease subtypes, EDSS and tryptophan metabolites.
Materials and Methods: A total of 85 cases with MS diagnosis (53 RRMS, 27 SPMS and 5 PPMS) who applied to the Neurology Clinic of Selcuk University Medical Faculty Hospital between March 2019 - February 2020 were included. Characterics and clinical features and EDSS scores of the patients were recorded. The control group was selected on a voluntary basis, matched in terms of age and gender from healthy volunteers aged 18-65, who applied to the Selcuk University Medical Faculty Hospital Neurology Outpatient Clinic, who were not diagnosed with any neurological or other medical diseases. Plasma tryptophan metabolites levels were compared between patients and control groups. In addition, the relationship and relationship between patients' EDSS levels and disease duration and plasma tryptophan metabolites were examined.
Results: TRP and serotonin levels of the patient group were found to be significantly lower than healthy controls. KYN, QUIN, KYN / TRP ratio and QUIN / KYNA ratio of all MS patients were statistically significantly higher than healthy controls. However, there was no relationship between tryptophan metabolites and RRMS-attack and RRMS-stable patient group. No difference was found between RRMS and SPMS patient groups in terms of tryptophan metabolites. No significant relationship was found between tryptophan metabolites and disease subtype and EDSS. As a result of ROC analysis, when 0.0137 cut-off value is taken for KYN / TRP ratio, it was calculated that MS patients can be predicted with 70.6% sensitivity and 70.7% specificity. In the case of another parameter, QUIN / KYNA ratio, 1.2969, it was calculated that 62.4% sensitivity and 58.5% specificity can predict the diagnosis of MS disease.
Conclusion: Based on the findings of our study, TRP and serotonin levels were significantly lower in MS patients than healthy controls. KYN, QUIN, KYN / TRP ratio and QUIN / KYNA ratio of all MS patients were statistically significantly higher than healthy controls. It was determined that KYN / TRP and QUIN / KYNA ratios may predict the presence of MS disease with low specificity and sensitivity. There was no significant relationship between tryptophan metabolites and EDSS and disease subtype. Our findings indicate that tryptophan metabolites provide limited information about MS subtypes and severity, and that new studies should be examined.