Pulmoner tromboemboli hastalarında pulmoner arteriyel bilgisayarlı tomografi obstrüksiyon indeksinin wells skoru ile ilişkisi
The relationship of the pulmonary arterial computed tomography obstruction index with wells score in pulmonary thromboembolism patients
Yazar: AZİZCAN KILIÇ
Danışman: DOÇ. DR. TUBA CİMİLLİ ÖZTÜRK ; DR. BURCU AZAPOĞLU KAYMAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İstanbul Fatih Sultan Mehmet Eğitim ve Araştırma Hastanesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Arteryel oklüzif hastalıklar = Arterial occlusive diseases ; D-dimer = D-dimer ; Prognoz = Prognosis ; Pulmoner emboli = Pulmonary embolism ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; Tromboembolizm = Thromboembolism ; Ölçekler = Scales

Özet:
Amaç:
Pulmoner Tromboemboli hastalarında Wells skoru ve Wells skorunu oluşturan her bir parametrenin PABTOİ ile ilişkisini araştırarak, PTE'nin ciddiyeti hakkında erken gösterge olup olamayacaklarını tespit etmektir.
Gereçler ve yöntem:
Bu çalışmada, Acil Servise solunum sıkıntısı, senkop ve göğüs ağrısı şikayeti ile başvurmuş ve PTE şüphesi ile BTPA incelemesi yapılmış olan toplam 1904 olgu retrospektif olarak incelendi. 15 hasta dosya bilgileri yetersiz olduğu için çalışmaya dahil edilmedi. Toplam 1889 olgu çalışma grubunu oluşturdu. Bu olguların 135'i BTPA ile PTE tanısı alarak Hasta grubunu oluşturdu. PTE tanısı almayan 1754 olgudan randomize olarak seçilen 135'i de Kontrol grubunu oluşturdu. Olguların yaşları, cinsiyetleri, Wells skorları ve D-dimer düzeyleri kayıt altına alındıktan sonra, Hasta ve Kontrol grubundaki olguların Wells skorları, Wells parametreleri, D-dimer düzeyleri ile PABTOİ'nin ilişkisi ve korelasyonu IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Türkiye) programı kullanılarak incelendi.
Bulgular:
Çalışmamıza, 135'i Hasta ve 135'i Kontrol grubu olmak üzere 270 olgu alınmışır. Olguların 167'si (%61,9) kadın olup yaş ortalaması 70,72±15,45'tir. Hasta grubunun yaş ortalaması Kontrol grubundan yüksektir. Wells skoru ortalaması Hasta grubunda 3,45±1,90; Kontrol grubunda 1,44±1,44'tür. Hasta grubunun Wells skoru ortalaması, Kontrol grubundan anlamlı düzeyde yüksektir. Hasta grubunda en olası tanının PE olması (%36,3), aktif derin ven trombozu (DVT) olması (%21,5) ve immobilizasyon (%42,2) kontrol grubundan anlamlı düzeyde yüksektir. Taşikardi, geçirilmiş PE/DVT, aktif malignite yönünden gruplar arasında anlamlı farklılık görülmemiştir. Wells skorlamasına göre PABTOİ skorları arasında anlamlı farklılık bulunmaktadır (p:0.003; p<0.05). Wells skoru düşük olanların PABTOİ skor ortalaması orta ve yüksek olanlardan anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur (p1:0.002; p2:0.023; p<0.05). En olası tanısı PE olan olguların PABTOİ ve PABTOİO ortalamaları, PE'den daha olası tanısı olan olgulardan anlamlı düzeyde yüksektir (p:0.000; p<0.05). Hasta grubunda Wells skoruna göre D-dimer düzeyleri arasında anlamlı farklılık bulunmaktadır. D-dimer ile PABTOİO arasında pozitif yönlü %49 düzeyinde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır (p<0.05).
Sonuç:
Çalışmamızın sonuçlarına göre, Wells skoru ve D-dimer düzeyi ile trombüs yükünü gösteren ve hastalık prognozu ile doğrudan ilişkili olduğu düşünülen PABTOİO arasında anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Dolayısıyla bu iki ölçütün PTE hastalarında prognostik değerlendirmede de kullanılabileceğini söylemek mümkündür. Bunun yanında, Wells skoru parametrelerinden 'En olası tanının Pulmoner Emboli olması' parametresinin PABTOİO ile arasında anlamlı ilişki bulunan tek Wells parametresi olduğu gözlenmiştir.

Anahtar kelimeler:Pulmoner tromboemboli, Wells skoru, D-dimer, Pulmoner Arteriyel Bilgisayarlı Tomografi Obstrüksiyon İndeksi, prognoz

Abstract:
Objective:
To investigate whether there is an early indication of the severity of PTE by investigating the relationship between Wells score and constututing parameters of Wells score with PABTOI in PTE patients.
Materials and methods:
This study was retrospectively performed on a total of 1889 cases who were admitted to Emergency Service with complaints of respiratory distress, syncope, chest pain, and suspection of PTE with BTPA screening. 135 of the evaluated cases were diagnosed as PTE by BTPA and formed the patient group. The control group was the 135 patients who selected randomly from the 1754 patients who did not have PTE. After their ages, genders, Wells score and D-dimer levels recorded, Wells score of patients, Wells parameters, relatiton and correlation of D-dimer levels with PABTOI in the patient and control groups was investigated by using IBM SPSS Statistics 22 (IBM SPSS, Turkey) program.
Findings:
270 cases were enrolled in this study, 135 of whom were patient group and 135 were control groups. 167 (61.9%) of the cases were women and the mean age was 70,72 ± 15,45. The median age of the patient group is higher than the control group. Wells score was 3,45 ± 1,90 in the patient group; and 1,44±1,44 in the control group. The Wells score average of the patient group was significantly higher than the control group. In the patient group, PTE being the most probable diagnosis (36,3%), active deep vein thrombosis (DVT) (21,5%) and immobilization (42,2%) were significantly higher than the control group. There were no significant differences between the groups due to tachycardia, previous PTE / DVT, and active malignancy. There is a significant difference between PABTOI scores according to Wells scoring (p:0.003; p <0.05). The mean PABTOI score of those with low Wells score was significantly lower than those with moderate and high scores (p1:0.002, p2:0.023; p <0.05). PABTOI and PABTOIO score averages of the patients who have the most probable diagnosis of PE were significantly higher than those of with the probable diagnosis other than PE (p: 0.000; p <0.05). There is a significant difference in D-dimer levels according to the Wells score in the patient group. There was a significant positive correlation between D-dimer and PABTOIO (49%) (p <0.05)
Conclusion:
According to the results of our study, a significant correlation was found between PABTOIO, which was thought to indicate thrombus burden and directly related to disease prognosis, and Wells score and D-dimer level. Therefore, it is possible to say that these two measures can also be used for prognostic evaluation of PTE patients. In addition, the 'most probable recognition of Pulmonary Embolism' parameter was the only Wells parameter having a significant relationship with PABTOIO.

Key words: Pulmonary thromboembolism, Wells score, D-dimer, Pulmonary Arterial Computerized Tomographic Obstruction İndex, prognosis