S.B.Ü. DR. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Servisi'nde toplumdan gelişen pnömoni tanısı ile yatarak tedavi gören hastaların klinik özelliklerinin ve tedavi maliyetini artıran faktörlerin araştırılması
In Health Sciences University DR. Behçet Uz Pediatric Diseases and Surgery Training and Research Hospital pediatric infectious diseases service, clinical findings and factors affecting the cost in pediatric patients who were hospitalized with the diagnosis of cap
Yazar: AYSUN HACER SARITAŞ
Danışman: DOÇ. DR. SÜLEYMAN NURİ BAYRAM
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / İzmir Dr.Behçet Uz Çocuk Hastalıkları Ve Cerrahisi Eğt. ve Arş. Hast. / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı / Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2021
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Komplikasyonlar = Complications ; Maliyet = Cost ; Pnömoni = Pneumonia ; Tedavi = Treatment ; Tedavi giderleri = Treatment expenses ; Yatan hastalar = Inpatients

Özet:
Amaç: Toplumdan gelişen pnömoni (TGP), çocukluklarda sık görülmekte, artmış morbidite ve mortalite nedeni ile de önemini halen korumaktadır. Bunun yanında gerek tanısal yöntemler gerekse de uygulanan tedaviler nedeni ile özellikle yatan hastalarda önemli bir maliyet artışına neden olmaktadırlar. Çocukluk çağında görülen TGP olgularının, hastane yatış sürelerini ve oluşturduğu maliyeti değerlendiren dünyada az sayıda çalışma varken, ülkemizden yayınlanmış çalışma bulunmamaktadır. Bu nedenle çalışmamızda, çocukluk yaş grubunda TGP nedeniyle hastaneye yatırılan hastaların klinik özelliklerini, yatış sürelerini, maliyetlerini ve maliyet artışına etki eden faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve yöntem: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Servisi'ne Ocak 2014 – Eylül 2019 tarihleri arasında TGP tanısıyla yatırılarak izlenen 1 – 18 yaş aralığındaki çocuk hastalar çalışmaya dahil edildi. Hastaların klinik bulguları, laboratuvar ve radyolojik özellikleri, yatış süreleri, maliyetler ve maliyete etki eden faktörler retrospektif kesitsel değerlendirildi. 
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 133 hastanın 73'ü (%54,9) erkek, 60'ı (%45,1) kız idi. Ortanca yaş 63 (min:12- max:212) ay olarak saptandı. Hastaların 120'si (%90,2) pnömoni, 10'u (%7,5) ağır pnömoni, 3'ü (%2,3) çok ağır pnömoni idi. Hastaların 43'ünde (%32,3) komplikasyon gelişti. En sık saptana lokal komplikasyon 32 (%74,4) hastada gelişen plevral efüzyondu. Aynı hastada birden fazla komplikasyon görülebildiği göz önünde bulundurulduğunda, plevral efüzyondan sonra sık görülen diğer lokal komplikasyonlar; 12 (%27,9) hastada nekrotizan pnömoni, 4 (%9,3) hastada ampiyem ve 3 (%6,9) hastada akciğer absesi idi. Çalışmamızda hastanede yatış süresi ortanca 6 gün olarak saptandı. Hastanede yatış günlerini altta yatan ek kronik hastalığın varlığı, oral alımının yetersiz olması, solunum sıkıntısının olması, takipne varlığı, ağır ve çok ağır pnömoni olması, komplikasyon gelişmiş olması, oksijen desteğine ihtiyaç duyulması, radyolojik incelemede lober ya da multilober tutulumun olması ve laboratuar incelemelerinde lökositoz ve nötrofilinin varlığının anlamlı olarak arttırdığı saptandı (sırasıyla p değerleri 0,039; 0,037; 0,014; <0.001; 0,003; 0,007; 0,003; <0,001; 0,028; <0,001). Hastaların kişi başı toplam maliyeti ortanca 1106 (223-23.079) Türk Lirası olarak saptandı. Bu maliyete etkileyen kategorilere bakıldığında; maliyet yüzdesi uygulanan antibiyotiklerde %27,9, yatak ücretinde %21,6, laboratuvar giderlerinde %22,8, uygulanan diğer ilaçlarda %7,27, hizmette %6,3, kullanılan sarf malzemede %3,2 ve yapılan görüntüleme yöntemlerinde %0,68'di. Yatış gün sayısının artması, başvuru sırasında takipne, solunum sıkıntısı ya da oral alım yetersizliği olması, akciğer radyografisinde lober ya da multilober tutulumunun olması, ağır veya çok ağır pnömoni olnası, oksijen tedavisi gereksinimi, komplikasyonların gelişmiş olması ve laboratuvar olarak lökositoz ya da nötrofili olması durumunda maliyetin anlamlı olarak arttığı görüldü. (sırasıyla p değerleri 0,007; 0,012; 0,017; 0,012; 0,018; 0,016; 0,017; <0,001; <0,001; 0,004; 0,01). İlginç olarak, altta yatak hastalık nedeniyle yatış günü sayısı artmakta iken maliyete etkisi saptanmadı. Maliyete etki eden faktörler çoklu regresyon analizi ile değerlendirildiğinde maliyete etki eden faktörlerin göreli önem sıralaması; hastada komplikasyon gelişmiş olması (β=0,325), yatışında takipne varlığı (β=0,239) ve serum C-reaktif protein düzeyinin artması (β=0,187) şeklinde saptandı.
Sonuç: Çocukluk çağında TGP'nin maliyeti ve maliyete etki eden faktörlere ilişkin ülkemizden yapılan ilk çalışma olması nedeniyle önemli olan çalışmamızda solunum sıkıntısı, oral alım yetersizliği, lober ya da multilober tutulum, oksijen tedavisi ihtiyacı, pnömoni şiddeti ile ilişkili olarak maliyeti artırmaktaydı. Özellikle komplikasyon, takipne varlığı ve CRP düzeyi artışının TGP'de tedavi maliyetini artran en önemli faktörler olduğu saptandı. Çocukluk çağında TGP mortalite, morbidite ve kümülatif hastane tedavi maliyetleri ile ilişkili olarak ülke ekonomisi ve toplum sağlığı açısından önemli hastalıklardan biri olmaya devam etmektedir.

Abstract:
Aims: Community-acquired pneumonia (CAP), a common condition in childhood, with increased morbidity and mortality remains the matter. Additionally, it causes a significant cost increase, especially in hospitalized patients, due to both diagnostic methods and the treatments applied. While there are a few studies in the world evaluating the hospital stay and the cost of CAP cases in childhood, there are no published studies from our country. Therefore, in our study, it was aimed to find out the clinical characteristics, length of stay, costs, and factors affecting the cost increase in patients hospitalized for CAP in childhood.
Materials &Methods: In Health Sciences University Dr. Behçet Uz Pediatric Diseases and Surgery Training and Research Hospital Pediatric Infectious Diseases Service, pediatric patients aged between 1 and 18 years who were hospitalized with the diagnosis of CAP between January 2014 and September 2019 were included in the study. Clinical findings, laboratory and radiological characteristics of the patients, length of stay, costs and factors affecting the cost were retrospectively evaluated cross-sectionally. 
Results: A total of 133 patients, 73 (54.9%) male and 60 (45.1%) female were included in the study. The median age was 63 (min: 12- max: 212) months. The diagnoses of the patients were 120 (90.2%) pneumonia, 10 (7.5%) severe pneumonia, 3 (2.3%) very severe pneumonia. Forty-three (32.3%) patients had complications. The most common local complication was pleural effusion seen in 32 (74.4%) patients. Considering that more than one complication can be seen in the same patient, other common local complications after pleural effusion were necrotizing pneumonia in 12 (27.9%) patients, empyema in 4 (9.3%) and lung abscess in 3 (6.9%) patients. The median length of stay was 6 days. Presence of underlying chronic disease, insufficient oral intake, presence of respiratory distress, presence of tachypnea, severe and very severe pneumonia, complications, need for oxygen support, presence of lobar or multilobar involvement in the radiological examination, and presence of leukocytosis and neutrophilia in laboratory examinations significantly increased the length of stay in hospital (p values respectively 0,039; 0,037; 0,014; <0.001; 0,003; 0,007; 0,003; <0,001; 0,028; <0,001). The median total cost of the patients per person was 1106 (223-23.079) Turkish Liras. Considering the cost percentages of the categories that make up this cost, 27.9% in antibiotics applied, 21.6% in bed fee, 22.8% in laboratory expenses, 7.27% in other drugs applied, 6.3% in service provision, 3.2% in consumables used, and 0.68% in imaging methods performed. The cost increased significantly due to increased hospitalization days, tachypnea at admission, respiratory distress or inability to feed / oral intake, presence of lobar or multilobar chest radiograph involvement, severe or very severe pneumonia, need for oxygen therapy, development of complications, and laboratory leukocytosis or neutrophilia (p values respectively 0,007; 0,012; 0,017; 0,012; 0,018; 0,016; 0,017; <0,001; <0,001; 0,004; 0,01). Interestingly, while the length of stay increases in the presence of underlying chronic disease, there was no effect on the cost. When the factors affecting the cost were evaluated by multiple regression analysis, the relative importance of the factors affecting the cost was the presence of complications in the patient (β=0.325), the presence of tachypnea at admission (β=0.239), and the increase in serum C-reactive protein level (β=0.187). 
Conclusion: In our study, which is important because it is the first study conducted in our country regarding the cost of CAP in childhood and the factors affecting the cost, respiratory distress, inability to feed, lobar or multilobar involvement, the need for oxygen support treatment, increased the cost about the severity of pneumonia. Especially the presence of complications, tachypnea and increased CRP level were the most important factors that increased the treatment cost in CAP. Childhood CAP continues to be one of the most important diseases for the national economy and public health about mortality, morbidity and cumulative hospital treatment costs.
Key Words: Community-acquired pneumonia; Length of stay; Cost; Complication