Farklı okul düzeylerindeki öğrencilerin öğretmen kavramına yönelik metaforik algısı
Metaphoric teacher perception of di̇fferent school level students
Yazar: CANAN ECE BÜYÜKKAYA
Danışman: PROF. DR. YÜCEL GELİŞLİ
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Metaforik algı = Metaphorical image ; Öğrenci algısı = Students perceptions ; Öğretmen algısı = Teacher perception

Özet:
Bu araştırmanın temel amacı farklı okul düzeylerinde öğrenim gören öğrencilerin öğretmen kavramına ilişkin metaforik algılarını belirlemektir. Araştırma nitel bir çalışma olup olgubilim yöntemi ile desenlenmiştir. Araştırma 2017-2018 eğitim öğretim yılında 40'ı ilkokul, 79'u ortaokul ve 79'u lisede öğrenim gören toplam 198 öğrenci ile yapılmıştır. Araştırma ile ilgili verileri toplamak amacıyla birinci kısmı öğrencilerin cinsiyet, sınıf düzeyi ve okul adlarını içeren; ikinci kısmı  "Öğretmen … gibidir; çünkü …" önermesini içeren bir açık uçlu sorudan oluşan bilgi formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler çözümlenerek frekans ve yüzde dağılımı hesaplanmış, okul düzeyi değişkenlerine göre betimleyici analizler yapılmıştır.  Araştırma sonucunda, katılımcıların öğretmen kavramına yönelik 86 adet geçerli metafor kullandıkları tespit edilmiştir. Kullanılan metaforlar ortak özellikleri dikkate alınarak 8 kategori altında toplanmıştır. "Öğretmen" kavramına yönelik ilkokul öğrencileri 25, ortaokul öğrencileri 45, lise öğrencileri 41 geçerli metafor üretmişlerdir. İlkokul öğrencilerinin ilk sırada anne; ortaokul ve lise öğrencilerinin ilk sırada aile metaforunu kullandıkları görülmüştür. Fakat ilkokul ve ortaokul öğrencilerinin ilk sırada "bilgi kaynağı öğretmen" kategorisinde, lise öğrencilerinin ise ilk sırada "şefkat unsuru öğretmen" kategorisinde metafor ürettikleri görülmüştür.  İlkokul öğrencileri öğretmene yönelik herhangi bir olumsuz metafor kullanmazken, ortaokul ve lise öğrencilerinin öğretmene ilişkin olumsuz metaforlar kullandıkları ve daha olumsuz metaforik algılara sahip oldukları belirlenmiştir. Katılımcıların okul düzeyi değişkenlerine göre öğretmen kavramına ilişkin farklı metaforlar kullandıkları ve farklı metaforik algılara sahip oldukları bulunmuştur.

Abstract:
The main purpose of this study is to determine the metaphorical perceptions of the students who are studying at different school levels. The research is a qualitative study and it is designed with phenomenology method. The research was conducted in 2017-2018 academic year with a total of 198 students from 40 primary schools, 79 middle schools and 79 high schools. In order to collect data related to the research, the first part includes the gender, class level and school names of the students; the second part is like a … teacher; because "…" an open-ended question containing the suggestion was used. By analyzing the obtained data, frequency and percentage distribution were calculated and descriptive analyzes were made according to school level variables. As a result of the research, it was determined that the participants used 86 valid metaphors for teacher concept. The metaphors used were grouped under 8 categories considering the common characteristics. Primary school students for the concept of  teacher  produced 25, secondary school students 45, and high school students produced 41 valid metaphors. The first order of primary school parents; It was observed that middle school and high school students used the metaphor of the family in the first place. However, it was observed that primary and secondary school students were the first in the category of  "information source teacher and high school students produced metaphors in the" teacher element of compassion category. While elementary school students did not use any negative metaphors for teachers, it was determined that secondary school and high school students used negative metaphors related to teachers and had more negative metaphorical perceptions. It was found that the participants used different metaphors related to teacher concept according to school level variables and they had different metaphoric perceptions.