Modern psikotravmatoloji ve dissoanaliz kuramı perspektifinden malul savaş ve malul terör gazilerinde aile dinamikleri ve psikopatolojik belirtiler: Kuşaklararası travma geçişi ve kuşaklararası dissosiyasyon aktarımı
Family dynamics and psychopathological symptoms in war and terrorism veterans wounded in action from the perspective of modern psychotraumatology and dissoanalysis theory: Intergenerational transmission of trauma and intergenerational transfer of dissociation
Yazar: GÖRKEM DERİN
Danışman: PROF. DR. ERDİNÇ ÖZTÜRK
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa /  Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü / Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2023
Konu: Adli Tıp = Forensic Medicine
Dizin: Travma = Trauma

Özet:
Empatik, sağduyulu, adaletli, liyakatli, barışçıl ve yenilikçi bireylerin oluşturduğu gelişim odaklı hem normal hem de fonksiyonel bir toplum yaratmak adına modern psikotravmatoloji ilkeleri ekseninde Öztürk tarafından geliştirilen "Dissoanaliz Kuramı"na göre, savaşlar, terör atakları ve psikotoplumsal baskılarla travmatize edilen bireylerin ve toplumların psikokomünal terapileri gerçekleştirilmediği sürece hiçbir ulus, şiddet yönelimli ve borderline paternli psikopatojen bileşenlerinden tam olarak kurtulamayacak ve entegratif bir sağlıklı yaşam örgütlenmesi hedefine kilitlenmeyecektir! Öztürk'ün modern psikotravmatoloji ilkeleri ve dissoanaliz kuramı ekseninde yapılandırılan doktora tez çalışmamızın temel amacı; malul savaş gazileri ve malul terör gazileri ile eşlerinde ve evlatlarında çocukluk çağı travmalarının, depresyon düzeylerinin, psikopatolojik belirtilerin ve dissosiyatif yaşantıların -klinik dissosiyasyon ve somatoform dissosiyasyon- değerlendirilmesidir. Çalışmamızın örneklemini Türkiye Harp Malulü Gaziler, Şehit Dul ve Yetimleri Derneği İstanbul şubesine üye olan 62 malul savaş gazisi ve 62 malul terör gazisi ile 62 savaş gazisi eşi, 62 terör gazisi eşi, 35 savaş gazisi çocuğu ve 37 terör gazisi çocuğu olmak üzere toplam 320 kişi oluşturmaktadır. Doktora tezimizin verileri, araştırmacı ve danışmanı tarafından oluşturulan Demografik Bilgi ve Görüşme Formu, Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği, Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği, Kısa Semptom Envanteri, Beck Depresyon Envanteri ve Somatoform Dissosiyasyon Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırmamızın uygulamaları; savaş ve terör gazileri, eşleri ve çocuklarıyla Ağustos 2020-Ocak 2022 tarihleri arasında yüz yüze görüşülerek Türkiye Harp Malulü Gaziler, Şehit Dul ve Yetimleri Derneği İstanbul Şubesi'nde gerçekleştirilmiştir. Çalışmamızın temel bulguları arasında yer alan dissosiyatif yaşantılara bakıldığında; Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği toplam puan ortalaması terör gazilerinde 26.49, savaş gazilerinde 25.16, terör gazilerinin eşlerinde 22.58, savaş gazilerinin eşlerinde 23.85, terör gazilerinin çocuklarında 19.41 ve savaş gazilerinin çocuklarında ise 20.46'dır. Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği kesme puanlarına göre bütün katılımcılarımızın dağılımlarına bakıldığında; Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği toplam puan ortalaması 25 ve üzeri toplam 102 kişi (%31.9); Dissosiyatif Yaşantılar Ölçeği toplam puan ortalaması 30 ve üzeri ise toplam 9 kişi (%2.8) bulunmaktadır. Katılımcılarımızın Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği toplam puanları; terör gazilerinde 42.29, savaş gazilerinde 43.75, terör gazilerinin eşlerinde 42.08, savaş gazilerinin eşlerinde 41.30, savaş gazilerinin çocuklarında 36.35 ve terör gazilerinin çocuklarında ise 39.64'tür. Bütün katılımcılarımızın %94.4 (302 kişi)'ünün Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği toplam puanı 35 ve üzeri olup bu skor, Çocukluk Çağı Ruhsal Travma Ölçeği'nin kesme puanı olarak kabul edilmektedir. Gaziler, eşleri ve çocukları depresyon açısından karşılaştırıldığında, terör gazilerinin savaş gazilerine göre, terör gazilerinin eşlerinin savaş gazilerinin eşlerine ve savaş gazilerinin çocuklarının terör gazilerinin çocuklarına göre daha depresif oldukları ortaya çıkmıştır. Beck Depresyon Envanteri kesme puanları (0-12=minimal, 13-18=hafif, 19-28=orta, 29 ve üzeri=şiddetli) açısından katılımcılarımızın %9.4 (30 kişi)'nün orta ve şiddetli düzeyde depresyon bildirdiği tespit edilmiştir. Somatoform dissosiyasyon açısından sadece terör gazileri ve savaş gazileri arasında istatiksel açıdan anlamlı bir fark bulunmuş olup terör gazilerinin savaş gazilerine oranla daha fazla somatoform dissosiyasyon deneyimledikleri belirlenmiştir. Terör gazileri ve savaş gazileri psikiyatrik belirtiler açısından karşılaştırıldığında; anksiyete, depresyon, olumsuz benlik ve hostilite boyutlarında terör gazilerinin, savaş gazilerine oranla daha şiddetli psikopatolojik belirtilere sahip oldukları ortaya çıkmıştır. Terör gazilerinde duygusal ihmalin, somatoform dissosiyasyon bağımlı değişkenindeki varyansın %19'unu; fiziksel istismar, fiziksel ihmal ve duygusal ihmalin ise birlikte depresyon bağımlı değişkenindeki varyansın %42'sini açıkladığı bulunmuştur. Savaş gazilerinin fiziksel istismar ve cinsel istismar yaşantılarının birlikte somatoform dissosiyasyon bağımlı değişkenindeki varyansın %76'sını, duygusal istismar yaşantılarının ise depresyon bağımlı değişkenindeki varyansın %62'sini açıkladığı tespit edilmiştir. Doktora tez çalışmamızda primer olarak çocukluk çağı travmalarının sekonder olarak ise dissosiyatif yaşantıların savaş ve terör gazileri ile eşlerinin ve evlatlarının psikopatolojik durumları üzerinde kritik bir role sahip olduğu görülmektedir. Dissoanaliz kuramı ve dissoanalitik psikotarihe göre, "pervasif kitlesel inkar yaşantıları" olarak yıkıcı psikotoplumsal fonksiyonlarını sürdüren ardışık savaşların, terör ataklarının ve yok edici soykırımların etken ajanları, şiddet odaklı çocuk yetiştirme stillerinin içerisine hapsedilerek adeta meşrulaştırılan ya da normalize edilen çocuk istismarı ve ihmali aracılığıyla oluşturulan disfonksiyonel aileler ve disfonksiyonel nesillerdir. Empatiden uzak yanlış çocuk yetiştirme stillerinin içerisinde saklanan "kuşaklaraşırı dissosiyasyon aktarımı"nın hatta "kuşaklaraşırı şiddet geçişi"nin taşıyıcı temel bileşeni olarak işlev gören çocukluk çağı travmalarıyla yakından ilişkili bir eksende dünyanın her ulusunda maksimal oranlarda deneyimlenebilme ihtimali yüksek bütün psikotoplumsal açmazlar; savaşlar, terör atakları ve soykırımlar, "dissoanaliz kuramı" yani "psikokomünal terapi" aracılığıyla ivedilikle sonlandırılmalıdır! 
Anahtar Kelimeler: Dissoanaliz; modern psikotravmatoloji; savaş; terör; gazi; aile psikolojisi; aile psikopatolojisi; kuşaklararası travma geçişi; kuşaklararası dissosiyasyon aktarımı

Abstract:
According to the "Dissoanalysis Theory" developed by Öztürk on the axis of modern psychotraumatology principles in order to create a development-oriented both normal and functional society consisting of empathic, common sense, just, meritorious, peaceful and innovative individuals, wars, without psychocommunal therapies for individuals and societies traumatized by terrorist attacks and psychosocial pressures, no nation will be able to fully rid itself of its psychopathogenic components with violent and borderline patterns and lock in the goal of organizing an integrative healthy life! The main purpose of our doctoral thesis, which is structured on the axis of modern psychotraumatology principles and dissoanalysis theory by Öztürk; evaluation of childhood traumas, depression levels, psychopathological symptoms and dissociative experiences in disabled war veterans and disabled terror veterans and their spouses and children. The sample of our study is Turkish Disabled War Veterans, Martyr Widows and Orphans Association, who is a member of Istanbul branch; It consists of 62 disabled war veterans and 62 disabled terror veterans, 62 war veteran spouses, 62 terror veteran spouses, 35 war veteran children and 37 terror veteran children, making a total of 320 people. In our doctoral thesis study, data were collected with the Demographic Information and Interview Form created by the researcher and the supervisor, the Childhood Trauma Questionnaire, the Dissociative Experiences Scale, the Brief Symptom Inventory, the Beck Depression Inventory, and the Somatoform Dissociation Questionnaire. The practices of our research were carried out by face-to-face interviews with war and terror veterans, their spouses and children, between August 2020 and January 2022, at the Istanbul Branch of the Turkish Disabled War Veterans, Martyr Widows and Orphans Association. Considering the main findings of our study; the Dissociative Experiences Scale average of terror veterans is 26.49, war veterans 25.16, terror veterans' spouses 22.58, war veterans' spouses 23.85, terror veterans' children 19.41 and war veterans' children 20.46. When we look at the distribution of all our participants according to the Dissociative Experiences Scale cut-off points; A total of 102 people (31.9%) with the Dissociative Experiences Scale total score of 25 and above; there are total of 9 people (2.8%) with the Dissociative Experiences Scale total score of 30 and above. Childhood Trauma Questionnaire total scores of our participants; it is 42.29 for terror veterans, 43.75 for war veterans, 42.08 for terror veterans' spouses, 41.30 for war veterans' spouses, 36.35 for war veterans' children, and 39.64 for terror veterans' children. The total Childhood Trauma Questionnaire score of 94.4% (302 people) of all our participants is 35 and above, which is considered as the cut-off point for childhood traumas. Veterans in terms of depression; when their spouses and children are compared; it has been revealed that the spouses of terror veterans are more depressed than the spouses of war veterans and the children of war veterans are more depressed than the children of terror veterans. In terms of Beck Depression Inventory cut-off scores (0-12=minimal, 13-18=mild, 19-28=moderate, 29 and above=severe), 9.4% (30 people) of our participants were found to have moderate and severe depression. In terms of somatoform dissociation, only a difference was found between terror veterans and war veterans, and it was determined that terror veterans experienced more somatoform dissociation than war veterans. When terror veterans and war veterans were compared in terms of psychiatric symptoms; it has been revealed that terror veterans in anxiety, depression, negative self and hostility dimensions have more severe psychopathological symptoms than war veterans. In terror veterans, emotional neglect explained 19% of the variance in the somatoform dissociation dependent variable, and physical abuse, physical neglect and emotional neglect together explained 42% of the variance in the depression dependent variable. In war veterans, it was determined that physical abuse and sexual abuse together explained 76% of the variance in the somatoform dissociation dependent variable, and emotional abuse explained 62% of the variance in the depression dependent variable. In our doctoral thesis, it is seen that childhood traumas as primary and dissociative experiences as secondary have an important role on psychopathological conditions of war and terrorism veterans and their spouses and children. According to the theory of dissoanalysis and dissoanalytic psychohistory, the active agents of successive wars, terrorist attacks and devastating genocides that continue to function destructively psychosocially as "pervasive mass denial experiences" are dysfunctional families and dysfunctional generations created through child abuse and neglect, which are almost legitimized by imprisoning them in violent child-rearing styles. All psychosocial dilemmas that can be experienced at maximal rates in every nation of the world related to childhood traumas, which are hidden in unempathetic negative child-rearing styles, which function as the carrier basic component of "transgenerational transfer of dissociation" and even "transgenerational transmission of violence"; wars, terror attacks and genocides must be ended immediately through "dissoanalysis theory", that is, "psychocommunal therapy"!

Keywords: Dissoanalysis; modern psychotraumatology; war; terror; veteran; family psychology; family psychopathology; intergenerational transmission of trauma; intergenerational transfer of dissociation