Sosyobilimsel konular üzerine yapılan lisansüstü tezlerin içerik ve yöntem açısından değerlendirilmesi
Evaluation of graduate theses on socioscientific subjects in terms of content and method
Yazar: İSMAİL AKDAĞ
Danışman: DOÇ. DR. MEHMET MUTLU
Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı / Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Araştırma, ülkemizdeki üniversitelerde çalışılmış SBK ile ilgili lisansüstü tezlerin sistematik bir şekilde çözümlemesi yapılarak alanlardaki araştırma eğilimlerini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu tarz çalışmalar hazırlanılmış tezlerin analizini yapar ortaya çıkan sonuçları değerlendirir, yorumlar. Sonuçlar çıkararak yeni yapılacak araştırmalara destek olma, yardımcı olma açısından önemlidir. SBK sürekli karşımıza çıkan, olumlu mu olumsuz mu olduğu tartışmaya açık olan ve anlaşılması zor konulardır. Bu konular bilimsel ve sosyal açıdan zıtlık içerikli, eleştirel düşünme ve yargılama yapmayı gerekli kılan konulardır. Çalışmanın amacı son on dört sene de ülkemizde SBK' ya yönelik öğrenciler, öğretmenler ve öğretmenlik okuyan üniversite öğrencileriyle yapılmış tezleri incelemektir. Sistematik incelemeden yararlanılan bu çalışmada, belirlenen ölçütler doğrultusunda 2008-2022 yılları arasında Türkiye'de yayınlanmış SBK' ya dönük 127 adet lisansüstü tez incelemeye alınmıştır. İncelenilen tezlerin %76' sı yüksek lisans düzeyinde gerçekleştirilmiştir. Veri kaynağının %40' ı ortaokul öğrencileri, %37'sinin ise öğretmen adayları olduğu görülmüştür. Argümantasyon tabanlı öğrenme %15 oranında 40 tez ile en fazla karşımıza çıkan SBK ile ilgili tema olmuştur. Durum çalışmasının %36,22 oranında, deneysel-yarı deneysel desen yöntemlerinin %33,07 ve tarama(betimse ve ilişkisel tarama) modelinin %25,19 oranlarında kullanıldığı görülmüştür. Veri toplama aracı olarak anket ve görüşme formunun diğer veri toplama araçlarından daha fazla olduğu tespit edilmiştir. İncelenilen tezlerde konuların öğretiminde öğretmenlerin yeterince öz yeterlilik ve bilgiye sahip olmadığı görülmüştür. Öğretmen adaylarına etkin eğitim içeriklerinin kavratılması, örgün eğitim de bunun ders programlarına konulması, öğretmenlere ise bu içeriklerin öğretimine yönelik hizmet içi eğitimlerin verilmesi önerilebilir.

Abstract:
The research aims to reveal the research trends in the fields by systematically analyzing the postgraduate theses on socioscientific issues studied in universities in our country. Such studies are important in terms of analyzing the prepared theses, evaluating the results, interpreting, supporting and helping new research by drawing conclusions. Socioscientific issues are the ones that come up all the time, are open to discussion whether they are positive or negative, and are difficult to understand. These issues are scientifically and socially contradictory, requiring critical thinking and judgment. The aim of the study is to examine the theses made with students, teachers and university students studying on socioscientific issues in our country in the last fourteen years. In this study, which benefited from a systematic review, 127 graduate theses on SBK published in Turkey between the years 2008-2022 were examined in line with the determined criteria. Most of the examined theses were carried out with postgraduate level data source and teacher candidates. It has been seen that the majority of studies on self-efficacy studies, argumentation-based learning and teacher opinions on teaching socioscientific issues about SSI are in the majority. It has been determined that the case study, survey model and Experimental-Semi-experimental design methods are mostly used and the questionnaire and interview form are more used as data collection tools than other data collection tools. In the theses examined, it was observed that the teachers mostly did not have enough self-efficacy and knowledge in teaching the subjects. It can be suggested that teacher candidates should be taught effective educational content, that it should be included in the curriculum of formal education, and that in-service training should be given to teachers for the teaching of these contents.