Öğretmenlerin duygusal zekâ ve öz yeterlik düzeylerinin politik becerilerine etkisi: Mardin ili örneği
The effect of teachers' emotional intelligence and self-efficacy levels on their political skills: The case of Mardin
Yazar: VEYSEL SÜMER
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE İPEK KOCA BALLI
Çağ Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training ; Psikoloji = Psychology
Dizin: Duygusal zeka = Emotional intelligence ; Politik beceri = Political skill ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öğretmenler = Teachers

Özet:
Bu çalışmanın amacı, öğretmenlerin duygusal zekâ ve öz yeterlik düzeylerinin politik becerilerine etkisini incelemektir. Duygusal zekâ, insanın zor durumlara rağmen yoluna devam edebilmesi, umudunu beslemesi, ruh halini düzenleyerek problemler karşısında düşünme becerisini devam ettirebilmesi ve empati yapabilmesi olarak tanımlanmaktadır. Öz yeterlik kişinin bir durum karşısında ne kadar yetenekli olduğu değil, kendi yeteneklerine ilişkin inancıdır. Politik beceri ise örgütlerde bireylerin başarıya ulaşmaları için gereken güce ulaşmaları ve geliştirebilmeleri için gösterdikleri davranış biçimleridir.
Bu araştırmada veriler, Mardin ilinin merkez ilçesi Artuklu'da milli eğitime bağlı liselerde görev yapan 402 öğretmene uygulanan anket ile toplanmıştır. Anket 12 maddelik Duygusal Zekâ Ölçeği, 10 maddelik Genel Öz Yeterlik Ölçeği ve 18 maddelik Politik Beceri Ölçeği olmak üzere üç ölçekten oluşmaktadır. Katılımcılardan elde edilen veriler, IBM SPSS Statistics 17.00 ve Lisrel 9.1 ile analiz edilmiştir. Veri analizleri ölçeklerden elde edilen toplam puanlar üzerinden gerçekleştirilmiştir.
Duygusal zekâ ve alt boyutlarında öğretmenlerin cinsiyet, medeni durum, mesleki tercih, yaş ve hizmet sürelerine göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Öz yeterlik ve alt boyutlarında öğretmenlerin medeni durum ve mesleki tercihlerine göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Öğretmenlerin cinsiyet ve yaşlarına göre öz yeterlilik ortalamalarının farklılık gösterdiği, hizmet sürelerine göre ise kısmen öz yeterlik ortalamalarının farklılık gösterdiği gözlenmektedir. Öğretmenlerin öz yeterlik ortalamaları erkeklerde kadınlara göre daha yüksek olduğu, yaşları ve hizmet süreleri arttıkça öz yeterlik ortalamalarının arttığı gözlenmektedir. Politik beceri ve alt boyutlarının öğretmenlerin medeni durum, mesleki tercih, yaş ve hizmet sürelerine göre anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Öğretmenlerin cinsiyetlerine göre politik becerilerinin kısmen farklılaştığı gözlenmektedir. Öğretmenlerin politik beceri ortalamaları erkeklerde kadınlara göre daha yüksek olduğu gözlenmektedir.
Sonuç olarak öğretmenlerin duygusal zekâ ve öz yeterlik düzeylerinin politik becerilerini pozitif yönde etkilediği saptanmıştır. Yapılan çoklu doğrusal regresyon analizleri sonucunda; duygusal zekânın bağımlı değişken olan politik beceriyi açıklama oranı R2=0,230 olarak bulunmuştur. Bu sonuç politik beceri değişkeninin % 23'ünün, duygusal zekâ ile açıklanabileceğini göstermektedir. Ayrıca duygusal zekânın alt boyutlarından pozitif duygusal yönelim ve empatik duyarlılığın politik beceri üzerinde etkisi olduğu söylenebilmektedir. Politik becerideki değişimin %21,5'inin pozitif duygusal yönelim ve %34'ünün empatik duyarlılık ile açıklanabileceğini göstermektedir. Öz yeterliğin bağımlı değişken olan politik beceriyi açıklama oranı R2= 0,275 olarak bulunmuştur. Bu sonuç politik beceri değişkeninin % 27,5'inin öz yeterlik ile açıklanabileceğini göstermektedir. Ayrıca öz yeterliğin alt boyutlarından çaba ve direnç ile yeterlilik ve kendine güvenin politik beceri üzerinde etkisi olduğu söylenebilmektedir. Politik becerideki değişimin %44,1'inin çaba ve direnç ve %11,9'unun yeterlik ve kendine güven ile açıklanabileceğini göstermektedir.

Abstract:
This study aims to investigate the effect of teachers' emotional intelligence and self-efficacy levels on their political skills. Emotional intelligence is defined as the ability of a person to continue his / her way despite difficult situations, to cherish the hope, to maintain his / her thinking skills and to empathize by arranging his / her mood against the difficulties. Self-efficacy is not how talented a person is in a situation, but belief of this person in his/her own abilities. Political skill is the behavior of individuals in organizations in order to reach and develop the power required for success.
In this study, the data were collected by a questionnaire applied to 402 teachers working in high schools affiliated to Provincial Directorate of National Education in Artuklu, the central district of Mardin province. The questionnaire consists of three scales: 12-item Emotional Intelligence Scale, 10-item General Self-Efficacy Scale and 18-item Political Skill Scale. Data obtained from the participants were analyzed with IBM SPSS Statistics 17.00 and Lisrel 9.1 Data analysis was performed on the total scores obtained from the scales.
There was no significant difference in emotional intelligence and its sub-dimensions according to teachers' gender, marital status, professional preference, age and duration of service.  There was no significant difference in self-efficacy and sub-dimensions according to teachers' marital status and professional preferences.  It is observed that the average of self-efficacy differs according to the gender and age of the teachers, and the average of self-efficacy differs partially according to the duration of their service.  It is observed that teachers' self-efficacy averages are higher in males than females, and their self-efficacy averages increase with increasing age and service time.  There was no significant difference in the political skills and sub-dimensions of teachers according to marital status, professional preference, age and duration of service.  It is observed that the political skills of teachers differ partially according to their gender.  It is observed that teachers' political skill averages are higher in males than females.
As a result, it was found that the emotional intelligence and self-efficacy levels of teachers affect their political skills positively. As a result of multiple linear regression analysis; The rate of emotional intelligence explaining the political skill, which is the dependent variable, was R2 = 0.230.  This result shows that 23% of the political skill variable can be explained by emotional intelligence.  In addition, it can be said that positive emotional orientation and empathic sensitivity, which are the sub-dimensions of emotional intelligence, have an impact on political skill. It shows that  21.5% of the change in political skill can be explained by positive emotional orientation and 34% by empathic sensitivity.  The rate of self-efficacy explaining the political skill, which is the dependent variable, was found to be R2 = 0.275.  This result shows that 27.5% of the political skill variable can be explained by self-efficacy. In addition, it can be said that the sub-dimensions of self-efficacy, which are effort, resistance, competence and self-confidence, have effect on political skill.  It shows that 44.1% of the change in political skill can be explained with effort and resistance and 11.9% with competence and self-confidence.