Boş zaman etkinliklerinin bireylerin iyi oluşu, psikolojik sağlık durumu ve bilgece farkındalıkları ile ilişkisinin incelenmesi
An investigation of the relationship of leisure activities with individuals's well-being, psychological health and mindfulness
Yazar: ZEYNEP ATASOY
Danışman: DOÇ. DR. NİLAY PEKEL ULUDAĞLI
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bilinçli farkındalık = Mindfulness ; Boş zaman = Leisure ; Boş zamanları değerlendirme = Leisure activities ; Farkındalık = Awareness ; Psikolojik iyi oluş = Psychological well being ; Psikolojik sağlamlık = Resilience ; Psikolojik sağlık = Psychological health ; Öznel iyi oluş = Subjective well-being ; İyilik hali = Well-being

Özet:
Bu araştırmanın amacı, boş zaman etkinlikleri ile iyi oluş, psikolojik sağlık ve bilgece farkındalık arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Çalışmanın örneklemini yaşları 20 ile 86 arasında değişen 697 kişi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak, PERMA Ölçeği, Kısa Semptom Envanteri ve Beş Faktörlü Bilgece Farkındalık Ölçeği- Kısa Formu ve demografik bilgi formu kullanılmıştır. Çalışmada boş zaman etkinlikleri kendin yap etkinlikleri, hobiler ve gündelik boş zaman etkinlikleri olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. Katılımcılar her bir boş zaman etkinliği yapma sıklıklarına dayalı olarak "yapmayan", "nadir yapan" ve "sık yapan" olarak gruplara ayrılarak çok değişkenli varyans analizi ile araştırma değişkenleri açısından karşılaştırılmıştır. Buna göre kendin yap etkinliklerine ve hobilerine katılım sıklığının iyi oluş ve bilgece farkındalık düzeyleri üzerinde anlamlı bir rolünün olduğu bulunmuştur. Bu etkinlik türlerine daha fazla katılan bireylerin daha yüksek iyi oluş ve bilgece farkındalık düzeyine sahip oldukları görülmüştür. Diğer taraftan gündelik boş zaman etkinliklerini yapmayanların bu etkinlikleri nadir yapanlara göre psikolojik belirtilerinin daha az olduğu bulunmuştur. Yapılan hiyerarşik regresyon analizleri sonucunda ise hobilere ve kendin yap etkinliklerine katılım sıklığının, iyi oluşu ve bilgece farkındalığı anlamlı olarak yordadığı bulunmuştur. Ek olarak, gündelik boş zaman etkinliklerine katılım sıklığının psikopatolojik durumu anlamlı olarak yordadığı ve gündelik boş zaman etkinliklerine katılım sıklığı arttıkça psikopatolojik semptomların görülme olasılığının da artabileceği bulunmuştur. Bu çalışma, kendin yap etkinliklerine ve hobilere katılım durumunun bireylerin iyi oluş ve bilgece farkındalık düzeyleri üzerinde olumlu bir rol oynadığını göstererek, klinik uygulamalarda psikolojik rahatsızlıklara müdahalede psikoterapi yöntemlerini desteklemek amacıyla kendin yap etkinlikleri ve hobilerin de kullanılabileceğini ortaya koymuştur.

Abstract:
The aim of this study is to investigate the relationship between leisure activites and well-being, psychological health and mindfulness. The study sample consisted of 697 individuals between the ages of 20 and 86. PERMA Profiler, Brief Symptom Inventory and Five Facet Mindfulness Questionnaire- Short Form were used to collect data. In this study, the leisure activities were separated into three groups as DIY activities, hobbies and casual leisure activities. Participants were divided into groups as "none", "rarely" and "frequent" based on the frequency of doing each leisure activity, and were compared in terms of research variables with multivariate analysis of variance. Accordingly, it was found that the frequency of participation in DIY activities and hobbies had a significant role on well-being and mindfulness levels. It has been observed that individuals who participate more in these types of activities have higher levels of well-being and mindfulness. On the other hand, it was found that those who do not do casual leisure activities have less psychological symptoms than those who rarely do these activities. As a result of hierarchical regression analyses, it was found that the frequency of participation in hobbies and DIY activities significantly predicted well-being and mindfulness. In addition, it was found that the frequency of participation in casual leisure activities significantly predicted the psychopathological state and as the frequency of participation in casual leisure actitivities increased, the likelihood of psychopathological symptoms may increase. As this study revealed that participation in DIY activities and hobbies has a significant role on individuals' well-being and mindfulness levels and in clinical practice, DIY activities and hobbies can be used in the treatment of psychological disorders in order to support psychotherapy techniques.