Künt toraks travmalarında toraks tomografisinin etkisinin değerlendirimesi
Evaluation of the effect of thoracic tomography in blunt chest trauma
Yazar: BÜLENT ŞİŞMAN
Danışman: DOÇ. DR. YÜCEL YAVUZ
Ondokuz Mayıs Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Acil Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2011
Konu: İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Göğüs = Thorax ; Göğüs yaralanmaları = Thoracic injuries ; Tomografi = Tomography ; Tomografi-x ışınlı-bilgisayarlı = Tomography-x ray-computed ; Travma = Trauma ; Yaralar ve yaralanmalar = Wounds and injuries ; Yaralar-delici olmayan = Wounds-nonpenetrating

Özet:
Amaç:Künt toraks yaralanmalarında toraks bilgisayarlı tomografisinin (BT) akciğer grafisine göre patolojileri saptamada üstün olduğu bildirilmektedir. Bu çalışmanın amacı, künt toraks travma sonrası sadece toraks tomografisinde saptanan patolojilerin hasta tedavisini ve takibini etkileyip etkilemediğini araştırmaktır.Materyal ve Metod:Çalışmamızda Ocak 2007 ile Ağustos 2009 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Kliniğine künt toraks travması nedeniyle başvuran akciğer grafisi ve toraks BT çekilmiş 232 hastanın verileri geriye dönük olarak incelendi. Radyolojik incelemelerde görülen patolojilere göre hastalar üç guruba ayrıldı. Akciğer grafisinde ve toraks BT'sinde patoloji olan olgular 1.Grup, sadece toraks BT ile saptanan patolojilere sahip olgular 2.Grup ve her ikisi ile patoloji saptanmayan hastalar 3.Grup olarak adlandırıldı. Gruplar tedavi şekilleri, mortalite ve morbiditelerine göre karşılaştırıldı. İstatistiksel analizde SPSS 15.0 programı kullanıldı ve p<0.05 değeri anlamlı kabul edildi.Bulgular:Çalışmaya dahil edilen 232 hastanın 181'i (% 78) erkek ve hastaların yaş ortalaması 47±16 yıl idi. Travma nedenlerine bakıldığında; araç dışı trafik kazası (ADTK) 108 (% 46,6) hasta ile en sık görülen neden idi. Çalışmaya dahil edilen hastaların 153'ünde (% 65,9) toraks travması ile birlikte en az bir ek yaralanma vardı. En fazla eşlik eden yaralanmanın kafa travması (%25) olduğu tespit edildi. Hastaların 72'sine (% 31) tüp torakostomi, 3'üne (% 1,3) torakotomi ve diğerlerine de medikal tedavi (% 67,8) uygulandığı saptandı. Hastaların tamamının yatırılarak takibe alındığı belirlendi. Yatış süresi ortalama 8,6 gündü. Bu hastalardan 60'ının (%25,8) yoğun bakımda yattığı ve 50'sinin (% 21,5) mekanik ventilatör desteği aldığı tespit edildi. Toplam 232 hastanın 136'sı (%58.6) 1.Grup, 69'u (% 29.8) 2.Grup ve 27'si (% 11.6) 3.Gruptaydı. Gruplara uygulanan tedaviler karşılaştırıldığında; 1.Grupta tüp torokostomi oranı % 45.5, 2.Gruptaysa %14.4 idi. 1.Grup ile, hem 2. Grup hem de 3. Grup arasında istatistiki olarak anlamlı farklılık mevcut idi (p<0,05). Ancak 2. grup ile 3.Grup arasında anlamlı farklılık tespit edilemedi (p>0,05). Torakotomi tedavisinde üç grup arasında da istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p>0,05). Gruplar arasında hasta sağ kalımları değerlendirildiğinde ölümlerin 19'u (%51,4) 1.Grupda iken, 14'ü (%37,8) 2.Grupta ve 4'ü (%10,8) 3.Grupta olduğu görüldü. Ölüm oranları gruplara göre değerlendirildiğinde 1.Grup ile 2.Grup (p<0,05) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yok iken, 3.Grup ile hem 1.Grup, hemde 2.Grup arasında (p>0,05) istatistiksel olarak anlamlı bir fark elde edildi.Sonuç:Toraks BT künt toraks travmalarında toraks patolojilerini göstermede akciğer grafisine göre oldukça üstündür. Akciğer grafisi ile saptanan patolojilerin büyük bölümüne girişimsel tedavi uygulanırken, sadece toraks BT'de patolojinin tespit edilmesi tüp torokostomi ve torokotomi gibi tedavilerde ciddi bir değişikliğe sebep olmamaktadır.

Abstract:
Amaç:Künt toraks yaralanmalarında toraks bilgisayarlı tomografisinin (BT) akciğer grafisine göre patolojileri saptamada üstün olduğu bildirilmektedir. Bu çalışmanın amacı, künt toraks travma sonrası sadece toraks tomografisinde saptanan patolojilerin hasta tedavisini ve takibini etkileyip etkilemediğini araştırmaktır.Materyal ve Metod:Çalışmamızda Ocak 2007 ile Ağustos 2009 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Kliniğine künt toraks travması nedeniyle başvuran akciğer grafisi ve toraks BT çekilmiş 232 hastanın verileri geriye dönük olarak incelendi. Radyolojik incelemelerde görülen patolojilere göre hastalar üç guruba ayrıldı. Akciğer grafisinde ve toraks BT?sinde patoloji olan olgular 1.Grup, sadece toraks BT ile saptanan patolojilere sahip olgular 2.Grup ve her ikisi ile patoloji saptanmayan hastalar 3.Grup olarak adlandırıldı. Gruplar tedavi şekilleri, mortalite ve morbiditelerine göre karşılaştırıldı. İstatistiksel analizde SPSS 15.0 programı kullanıldı ve p<0.05 değeri anlamlı kabul edildi.Bulgular:Çalışmaya dahil edilen 232 hastanın 181?i (% 78) erkek ve hastaların yaş ortalaması 47±16 yıl idi. Travma nedenlerine bakıldığında; araç dışı trafik kazası (ADTK) 108 (% 46,6) hasta ile en sık görülen neden idi. Çalışmaya dahil edilen hastaların 153?ünde (% 65,9) toraks travması ile birlikte en az bir ek yaralanma vardı. En fazla eşlik eden yaralanmanın kafa travması (%25) olduğu tespit edildi. Hastaların 72?sine (% 31) tüp torakostomi, 3?üne (% 1,3) torakotomi ve diğerlerine de medikal tedavi (% 67,8) uygulandığı saptandı. Hastaların tamamının yatırılarak takibe alındığı belirlendi. Yatış süresi ortalama 8,6 gündü. Bu hastalardan 60?ının (%25,8) yoğun bakımda yattığı ve 50?sinin (% 21,5) mekanik ventilatör desteği aldığı tespit edildi. Toplam 232 hastanın 136?sı (%58.6) 1.Grup, 69?u (% 29.8) 2.Grup ve 27?si (% 11.6) 3.Gruptaydı. Gruplara uygulanan tedaviler karşılaştırıldığında; 1.Grupta tüp torokostomi oranı % 45.5, 2.Gruptaysa %14.4 idi. 1.Grup ile, hem 2. Grup hem de 3. Grup arasında istatistiki olarak anlamlı farklılık mevcut idi (p<0,05). Ancak 2. grup ile 3.Grup arasında anlamlı farklılık tespit edilemedi (p>0,05). Torakotomi tedavisinde üç grup arasında da istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p>0,05). Gruplar arasında hasta sağ kalımları değerlendirildiğinde ölümlerin 19?u (%51,4) 1.Grupda iken, 14?ü (%37,8) 2.Grupta ve 4?ü (%10,8) 3.Grupta olduğu görüldü. Ölüm oranları gruplara göre değerlendirildiğinde 1.Grup ile 2.Grup (p<0,05) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark yok iken, 3.Grup ile hem 1.Grup, hemde 2.Grup arasında (p>0,05) istatistiksel olarak anlamlı bir fark elde edildi.Sonuç:Toraks BT künt toraks travmalarında toraks patolojilerini göstermede akciğer grafisine göre oldukça üstündür. Akciğer grafisi ile saptanan patolojilerin büyük bölümüne girişimsel tedavi uygulanırken, sadece toraks BT?de patolojinin tespit edilmesi tüp torokostomi ve torokotomi gibi tedavilerde ciddi bir değişikliğe sebep olmamaktadır.