İnmeli hastalara bakım verenlerin bakıma hazır olma durumunu etkileyen faktörlerin incelenmesi
İnvestigation of factors affecting readiness of caregiver for stroke patients
Yazar: İZLEM SÖZERİ ESER
Danışman: PROF. DR. AYFER KARADAKOVAN
Ege Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / İç Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Hemşirelik = Nursing ; Nöroloji = Neurology
Dizin: Bakım verenler = Caregivers ; Hazırbulunuşluk = Readiness ; İnme = Stroke

Özet:
Amaç: Bu araştırma inmeli hastalara bakım verenlerin bakıma hazır olma durumlarını etkileyen faktörlerin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Kesitsel - tanımlayıcı tipteki araştırmanın örneklemini Kasım 2018 – Mart 2019 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Nöroloji Anabilim Dalı Nöroloji Kliniği ve Sağlık Bilimleri Üniversitesi İzmir Bozyaka Eğitim Ve Araştırma Hastanesi Nöroloji Kliniği'ne başvuran, örnekleme dahil edilme ölçütlerine uyan ve çalışmaya katılmaya gönüllü 185 bakım veren oluşturmuştur. Araştırmada veriler, araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme yöntemi ile bazı veriler de hasta dosyasından toplanmıştır. Araştırmada literatür incelenerek hazırlanan 'Bakım Veren Tanıtım Formu', 'Hasta Tanıtım Formu', 'Barthel Günlük Yaşam Aktiviteleri İndeksi', 'Bakım Vermeye Hazır Oluşluk Ölçeği' kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik hesaplamalar, ortalama, Student t-test, Mann Whitney-U, ANOVA, Kruskal Wallis analizleri kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmaya katılan bakım verenlerin Bakım Vermeye Hazır Oluşluk Ölçeği toplam puan ortalaması 29.27+2.17 olarak bulunmuştur. Bakım verenlerin sosyodemografik özellikleri ile bakım vermeye hazır oluşluk ölçeği toplam puan ortalaması arasında yapılan analizlerde; cinsiyet (p= 0.034), yaş grubu (p= 0.000), eğitim düzeyi (p= 0.004), çalışma durumu (p= 0.024), medeni durum (p= 0.002), çocuk sayısı (p= 0.000), kronik hastalık bulunma durumu (p= 0.007) ve hasta bakım deneyimi (p= 0.001) ile bakım verenlerin bakım vermeye hazır oluşluk ölçeği toplam puan ortalaması arasında anlamlı fark bulunmuştur. Araştırmaya alınan hastaların sosyodemografik özellikleri ile bakım verenlerin bakım vermeye hazır oluşluk ölçeği toplam puan .ortalaması arasında yapılan analizlerde; çocuk sayısı (p= 0.01) ve eğitim durumu (p= 0.001) ile bakım verenlerin bakım vermeye hazır oluşluk ölçeği toplam puan ortalaması arasında anlamlı fark olduğu belirlenmiştir. Bakım verenlerin bilgi almak istedikleri durumlar incelendiğinde %26.5'inin hastanın günlük bakımı ile ilgili bilgi almak istediği bildirilmiştir.
Sonuç: İnmeli hastalara bakım verenlerin bakım vermeye hazır oluşluk ölçeği toplam puan ortalaması bakım vermeye yüksek düzey hazır hissettiklerini göstermektedir. Bakıma hazır olma durumunu bakım veren ve hastaya ait bazı sosyodemografik özelliklerin etkilediği görülmektedir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda bilgi istenen konulara yönelik taburculuk eğitiminin etkinliğinin arttırılması, bakım vermeye hazır oluşluğu artırmaya yönelik eğitim programlarının düzenlenmesi, bakım verenin izlenmesi ve gerekli kurumsal desteğin verilmesi önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler; İnme; bakım veren; hazır olma

Abstract:
Objective: The present study aims to investigate the factors affecting the readiness of caregivers for stroke patients.
Method: This cross-sectional descriptive study included 185 caregivers who met the inclusion criteria and volunteered to participate in the study and who applied to the Neurology Clinic of Neurology Department of Dokuz Eylül University Research and Application Hospital and to the Neurology Clinic of İzmir Bozyaka Research Hospital of İzmir Provincial Health Directorate between November 2018 - March 2019. The data were collected by the researcher through face to face interviews; however, some data were collected from the patients' files. Based on the available literature, "Caregiver Presentation Form", "Patient Information Form", "Barthel Daily Living Activities Index", and "Preparedness For Caregiving Scale" were used in the study. Percentage calculations, mean values, Student t-test, Mann Whitney-U, ANOVA, and Kruskal Wallis analyzes were used to evaluate the data.
Results: The mean total score of the "Preparedness For Caregiving Scale" of the caregivers participating in the study was 29.27 + 2.17. In the analyzes performed between the sociodemographic characteristics of the caregivers and their readiness; there was a significant difference between gender (p = 0.034), age group (p = 0.000), educational level (p = 0.004), working condition (p = 0.024), marital status (p = 0.002), number of children (p = 0.000), presence of chronic disease (p = 0.007), and caregivers with patient care experience (p = 0.001); there was a significant difference between the mean total score of the readiness scale. The analyzes performed between the sociodemographic characteristics of the patients included in the study and the readiness of caregivers revealed a significant difference between the mean total score of the readiness scale and the number of children (p = 0.01) and educational level (p = 0.001). Furthermore, 26.5% of the caregivers were eager to get information regarding the daily care of the patients.
Conclusion: The mean total score of the caregivers readiness for stroke patients shows that they feel moderate readiness for caregiving. According to the results of the present study, it is recommended to increase the effectiveness of discharge training, to organize training and consultancy programs to increase the readiness of the caregivers, to monitor the caregivers at regular intervals, and to provide the necessary institutional support for them.
Keywords; Stroke; caregiver; readiness.