Peptik ülser hastalığı değişiyor
Peptic ulcer disease has been changing
Yazar: AŞKIN YAZICI
Danışman: PROF. DR. SABAHATTİN KAYMAKOĞLU
İstanbul Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Gastroenteroloji = Gastroenterology
Dizin: Duodenal hastalıklar = Duodenal diseases ; Duodenum = Duodenum ; Helicobacter = Helicobacter ; Mide ülseri = Stomach ulcer ; Peptik ülser = Peptic ulcer

Özet:
Giriş:Son yıllarda dünya geneline bakıldığında peptik ülser hastalığı ile ilişkili mortalite oranlarında azalma gözlenmektedir. Bununla birlikte, Helicobacter pylori (H. Pylori) halen peptik ülserin en sık nedeni olarak göze çarpmaktadır. Türkiye'de peptik ülser ve H. Pylori infeksiyonu prevalansındaki değişimler belli değildir. Bu çalışmada H. Pylori prevalansını ve peptik ülser dağılımını incelemeyi amaçladık.Materyel-Metot:Ocak 1985 ve Aralık 2006 arasında üst gastrointestinal sistem endoskopisi uygulanan hastalar retrospektif olarak değerlendirildi. Hastaların demografik özellikleri, peptik ülser varlığı ve yerleşim bölgesi ile H. Pylori varlığı kaydedildi. Çalışma süresi 1985?90, 1991?95, 1996?00, 2001?06 olmak üzere 4 gruba ayrıldı.Bulgular:Toplam 37070 gastroskopi değerlendirildi. Hastaların ortalama yaşı 46.6±15.6 yıl ve % 48.8'i erkek olarak tespit edildi. Total mide ülseri ve duodenal ülser oranı sırasıyla % 6 ve % 14.3 idi. Peptik ülser oranları erkek popülasyonda anlamlı olarak daha yüksek bulundu. Kadınlarda ve erkeklerde mide ülseri sırasıyla % 4.9'a % 7.3 oranında izlenirken bu oran duodenal ülser için % 10.4'e % 18.5 olarak saptandı (p<0.05). Mide ülseri oranları yaşlı grupta anlamlı derecede yüksek saptandı. Son 10 yılda peptik ülser prevalansında anlamlı düşme olduğu izlendi (p<0.001). H. Pylori varlığı 1990 yılından sonra endoskopi uygulanan 9462 hastada değerlendirildi ve % 48 pozitiflik gözlendi. İlerleyen yıllar göz önüne alındığında gastrik (% 9.6, % 6.3, % 4.8, % 5.7; p<0.05) ve duodenal ülser prevalanslarında (% 19.8, % 20.3, % 14.6, % 8.9; p<0.05) istatistiksel anlamlı düşüş saptandı. H. Pylori pozitifliği son 3 periyod göz önüne alındığında sırasıyla % 67.2, % 58.7, % 42.7 olarak tespit edildi (p<0.001). H. Pylori pozitifliği ile duodenal ülser arasında zayıf düzeyde pozitif bir korelasyon (r=0.159, p<0.001) mevcuttu. H. Pylori pozitiflik oranı, duodenal ülserli hastalarda % 66.9 iken mide ülseri hastalarında % 50.3 olarak bulundu ( p <0.001).Sonuç:Hem duodenum hem de mide ülseri olmak üzere peptik ülser sıklığı gittikçe azalmaktadır. Son dekadda peptik ülser prevalansı bir önceki dekada göre anlamlı derecede düşmüştür. Bununla birlikte, mide ülserinin yaşlı popülasyonda görülme sıklığı genç hasta grubu ile karşılaştırıldığında halen yüksektir. Son 5 yılda duodenal ülserin genç popülasyondaki pik değerinde düşme izlenmiştir. H. Pylori prevalansı da son yıllarda gittikçe düşmektedir. Peptik ülserin daha seyrek görülmesinin altında, H. Pylori sıklığındaki azalma ve proton pompa inhibitörü kullanımındaki artışın yattığı düşünülmüştür.

Abstract:
Background:In recent years, mortality from peptic ulcer disease is decreased in the world. However, Helicobacter Pylori (H. Pylori) still remains the most common reason of peptic ulcer. In Turkey, the change in the prevalence of H. Pylori infection and peptic ulcer distribution is still unclear. We aimed to evaluate the prevalence of H. Pylori, the distribution in peptic ulcer.Material and Method:Between January 1985 and December 2006, the patients who were performed upper gastrointestinal system endoscopy were retrospectively analyzed. Data included patients? demographic characteristics, presence of ulcer and H. Pylori, ulcer location and rapid urease test/histo-pathological examinations. The study period was divided into four groups with respect to the years following as; 1985-90, 1991-95, 1996-00, 2001-06.Results:In the study period, a total of 37070 gastroscopies were evaluated. Mean age of the patients? was 46.6±15.6 years and 48.8% of them were male. Overall gastric ulcer rate and duodenal ulcer rate were 6% and 14.3%, respectively. Peptic ulcer rates are significantly higher in males (4.9% vs. 7.3% and 10.4% vs. 18.5% for gastric and duodenal ulcer, females and males respectively, p<0.05). Gastric ulcer rate was determined significantly higher in the elderly patients and significantly decreased in last ten years (p<0.05). In the last decade, a statistically significant decrease in the prevalence of peptic ulcer was observed (p<0.001). Histological examination of H. Pylori was performed 9462 cases after 1990. Of these patients, %48 was positive. There was no statistical difference between males (50.2%) and females (47%). The gastric and duodenal ulcer prevalence was decreased and following results were obtained with respect to years, 9.6%, 6.3%, 4.8%, 5.7% (p<0.05), while these results for duodenal ulcer were higher; 19.8%, 20.3%, 14.6%, 8.9% (p<0.05), respectively. H. Pylori positivity rates regarding the last three periods were 67.2%, 58.7%, 42.7%, respectively. There was a positive correlation between H. Pylori positivity and duodenal ulcer (r=0.159. p<0.001). H. Pylori positivity rate was 66.9% and 50.3% in duodenal ulcer and gastric ulcer, respectively in all patients (p <0.001).Conclusion:Prevalence of both duodenum and gastric ulcer has been decreasing gradually. In the last decade, peptic ulcer prevalence decreased significantly compared to the previous decade. However, the presentation of gastric ulcer in elderly is still significantly higher compared to young population and the peak value of duodenal ulcer in young population has been shown lower in the last five years. In the last five years, peak value of duodenal ulcer was determined lower in the young population. In recent years, the prevalence of H. Pylori decreased. The decreased prevalence of peptic ulcer is attributed to the both decreased prevalence of H. Pylori and increased use of proton pump inhibitors.