Akdeniz ve Ege bölgesinde yetişen bazı mersin (Myrtus communis L.) genotiplerinin morfolojik ve moleküler karakterizasyonu
Morphological and molecular characterization of some mersin (Myrtus communis L.) genotypes growing in the mediterranean and Aegean regions
Yazar: BETÜL TÜZÜN KİS
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE İKTEN
Akdeniz Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarımsal Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Biyoteknoloji = Biotechnology

Özet:
Mersin (Myrtus communis L.) Akdeniz bölgesinde yetişen çalı formunda, herdem yeşil, tıbbi ve aromatik bir bitkidir. Ülkemizde de Akdeniz ikliminin hâkim olduğu sahil kesimlerinde yetişmektedir. Yeni çeşitlerin geliştirilmesi genetik çeşitliliğin yüksek olduğu gen kaynaklarının korunması ile mümkün olabilir. Genetik çeşitlilik ıslah çalışmalarının amacına hizmet eden en önemli unsurdur ve hastalık ve zararlılara dayanıklılık genleri genellikle yabani olarak doğada yetişen genotiplerde bulunmaktadır. Moleküler yöntemler sayesinde genetik çeşitlilik belirlenerek yeni genetik kaynaklara yer açılmakta böylece ıslah programları için genetik çeşitlilik açısından zengin gen havuzları oluşturulmaktadır
Bu çalışmada Türkiye'nin Ege ve Akdeniz Bölgelerinden toplanan 49 mersin (Myrtus communis L.) genotipinin morfolojik ve moleküler analizleri yapılarak genetik çeşitliliğinin incelenmesi amaçlanmıştır. Morfolojik olarak meyve ağırlığı, boyu, eni, tohum sayısı, tohum ağırlığı, meyve eti ağırlığı, yaprak eni ve boyu ölçülmüştür. Çalışmada meyve ağırlığı 0.06-1.28g, meyve boyu 6.45-16.23mm, meyve eni 4.17-13.08 mm, tohum sayısı 2.2-24.4, tohum ağırlığı 0.02-0.23g, meyve eti ağırlığı 0.03-1.04 g, yaprak boyu 10.36-32.85mm, yaprak eni 5.5-14.34 mm arasında değiştiği belirlenmiştir. Moleküler karakterizasyon için SSR (Simple Sequence Repeat/ Basit Tekrarlı Diziler veya Mikrosatelitler) ve iPBS (Primer arası bağlanma yeri) primerleri kullanılmıştır. Oniki iPBS primeri ile yapılan PCR amplifikasyonu sonucunda toplamda 135 adet bant elde edilmiş ve bunlardan 80 adet tanesi polimorfik olarak skorlanmıştır. Oniki SSR primeri ile yapılan PCR sonucunda da toplamda 55 adet bant elde edilmiş ve bunlardan sadece Myrcom10 primeri monomorfik bant vermiştir. Genotipler arasındaki benzerlik indeksi iPBS primerleri ile yapılan analizler sonucunda 0,59 ile 1,00, SSR primerleri ile yapılan analizler sonucunda 0,61 ile 1,00 arasında değiştiği gözlemlenmiştir. Benzerlik indekslerine bağlı olarak elde edilen dendrogramda genotiplerin coğrafi bölgelere göre gruplanmadığı ancak meyve rengine göre kısmen gruplandığı görülmüştür.
ANAHTAR KELİMELER: Mersin, Myrtus communis, genetik çeşitlilik, SSR, iPBS

Abstract:
Myrtle (Myrtus communis L.)  is an evergreen, medicinal and aromatic plant growing in the Mediterranean region. In our country it grows mostly in the coastal region where Meditrranean climate is dominated. 
Developing new varieties requires preservation of genetic resources including rich genetic diversity. Genetic diversity is the most important element for breeding studies, and resistance genes to pests and diseases are mostly intended to be exists in the wild-grown genotypes. Molecular techniques help to determine the genetic relationship between the genotypes and create to new genetic resources for breeding programs. 
 The objective of this study was to analyze the morphological and molecular diversity of 49 Myrtle (Myrtus Communis L.) genotypes collected from Aegean and Mediterranean regions of Turkey. Fruit parameters measured include fruit weight, height, width, number of seeds, seed weight and pulp weight. Leaf width and length were also measured as morphological characters. Fruit weight measured between 0.06-1.28 g, pulp weight 0.03-1.04g fruit length 6.45-16.23 mm and fruit width between 4.17-13.08 mm. The number of seeds per fruit varied from 2.2 to 24.4, seed weight varied between 0.02-0.23 g, leaf length measured between 10.36-32.85 mm and leaf width was determined between 5.5-14.34 mm. Molecular characterizations were determined based on SSR (simple Sequence Repeat Sequences or Microsatellites) and iPBS (primary binding site) primers. PCR amplification with 12 iPBS primers yielded a total of 135 bands and 80 of these were polymorphic. A total 55 band were obtained with 12 SSR primers and only Myrcom10 primer produced monomorphic band. The similarity index between genotypes was varied between 0.59 and 1.00 with iPBS primers and 0.61 to 1.00 with SSR primers. The dendrogram obtained based on the similarity indexes showed that genotypes were not clustered based on the geographic origins but partially grouped according to fruit color. 
KEYWORDS: Myrtle, Myrtus communis L., genetic diversity, SSR, iPBS