Erken dönem Hıristiyanlık'ta Gnostik düşüncenin öncüleri
Precursors of the Gnostic thought in the early Christianity
Yazar: SUAT YORULMAZ
Danışman: DOÇ. DR. AHMET ARAS
Necmettin Erbakan Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı / Dinler Tarihi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Din = Religion
Dizin: Dinler tarihi = History of religions ; Gnostisizm = Gnosticism ; Hristiyanlık = Christianity

Özet:
Modern zamanlara kadar erken dönem Hıristiyanlık'ın bünyesinde neşet eden sapkın bir hareket olarak görülen Gnostisizm; varlığı gizli kutsal bilgi Gnosis ile açıklayan, aşkın bir yüce varlık inancına sahip, genelde düalist bir görüntü çizen, insanda kurtarılması gereken ilahi âlemden bir parçanın var olduğunu ve bu kurtuluşu sağlayacak olan göksel bir kurtarıcıyı ön plana çıkaran, dini-felsefi bir gelenek veya akım olarak tanımlanabilir. Tarih boyunca dini geleneklerin birbirleriyle etkileşim halinde olduğunu görmekteyiz. Gnostik düşünceye sahip olan geleneklerde de bu etkileşimin örneklerini bulabiliriz. Gnostisizmin kökenleriyle ilgili araştırmacılar birçok görüş ortaya koymuştur. En temelde Gnostik düşüncenin Hellenizm, Yahudilik, Hıristiyanlık gibi dini ve felsefi geleneklerden kaynaklandığı iddia edilmiştir. Erken dönem Hıristiyanlık'ta Gnostik düşünceye sahip birçok öğetmen ortaya çıkmıştır. Gnostik Hıristiyanlık'ın öncüleri olarak ifade edebileceğimiz bu kişiler hem Hıristiyanlık'tan etkilenmişler hem de temel öğretilerinin şekillendiği ilk asırlarda Hıristiyanlık'a etki etmişlerdir. Çalışmamızda Gnostik öncüler olarak ifade ettiğimiz bu kişilerden; Simon Magus, Marcion, Basilides, Valentinus, Bardaysan, Menander, Saturninus, Cerinthus ve Carpocrates'in Gnostik düşüncelerini ve Hıristiyanlıkla ilişkilerini ele almaya çalıştık.

Abstract:
Gnosticism, which is seen as a perverted movement that originated in early Christianity until modern times; We can define it as a religious-philosophical tradition or trend that explains existence with the secret divine knowledge Gnosis, has a belief in a transcendent supreme being, generally draws a dualistic image, that there is a part of the divine realm that needs to be saved in man and that brings to the fore a celestial savior who will provide this salvation. Throughout history, we see that religious traditions interact with each other. We can find examples of this interaction in religious structures that have Gnostic thinking. Researchers on the origins of gnosticism have put forward many opinions. It has been argued that Gnostic thought basically originated from religious and philosophical traditions such as Hellenism, Judaism, and Christianity. Many teachers of Gnostic thought emerged in early Christianity. These people, whom we can describe as the pioneers of Gnostic Christianity, were both influenced by Christianity and influenced Christianity in the first centuries when their basic teachings were shaped. Among these people we refer to as Gnostic pioneers in our work; We tried to deal with the Gnostic thoughts of Simon Magus, Marcion, Basilides, Valentinus, Bardaysan, Menander, Saturninus, Cerinthus, Carpocrates and their relationship with Christianity.