Kocaeli müzesi Amphora koleksiyonu
Kocaeli museum Amphora collection
Yazar: KEMAL ÇİBUK
Danışman: DOÇ. DR. ŞENGÜL AYDINGÜN
Kocaeli Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Arkeoloji Ana Bilim Dalı / Arkeoloji Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Arkeoloji = Archeology
Dizin: Amforalar = Amphoras ; Antik Çağ = Ancient Ages ; Arkeoloji müzeleri = Archeological museums ; Deniz ticareti = Sea trade ; Kocaeli = Kocaeli ; Müzeler = Museums ; Uluslararası ticaret = International trade

Özet:
Kocaeli Müzesi'nde korunan 52 adet amphoranın incelenmesi ile; İzmit Körfezi'ndeki antik dönemlerde deniz ticaretine işaret edebilmek ve deniz ticareti ağının nerelere ulaştığını ortaya koyabilmek amaçlanmıştır.
İki tarafından tutulup taşınabilen; kilden yapılmış, iki kulplu sivri dipli testi olan amphoralar Bizans Döneminde yuvarlak dipli bir form almışlardır. Amphoralar deniz ticaretinin en önemli kargo demirbaşıdır. Antik çağ gemilerinin kargosunu; her çeşit gıda maddeleri, ham ya da işlenmiş madenler, cam, seramik, metal eşyalar ve sanat eserleri oluşturmuştur. Gemilerde amphoralar, zeytinyağı, balık, su ve pek çok gıda maddelerinin taşınmasında sivri dipleri ile gemide istifleme ve depolama kolaylığı sağladıkları için yaygın olarak kullanılmıştır. Amphoraların buluntu yoğunluğu o bölgedeki üretimin, ticaretin ne kadar yoğun olduğunu göstermesi bakımından ayrı bir öneme sahiptir. 
Çağlar boyunca kara ve deniz ticaretinde kullanılan amphoralar, ticaret hayatının alt yapısını oluşturan ve bu zamana kadar ekonomik ve arkeolojik önemli bilgi ve belgeler sunan temel taşlarından biri olmuştur. Amphoranın incelenmesi kap formu tanımlamanın dışında toplumların beslenme alışkanlıklarını, tarımdan ticarete kadar sosyal yaşama dair birçok veriyi bir arada sunmaktadır. İncelemesi yapılan Kocaeli Müze Müdürlüğü envanterine kayıtlı amphoralar, İzmit Körfezi'nin oldukça dışına çıkan yüzlerce millik bir mesafeye uzanan ticaret ve üretim ağına ilişkin önemli veriler sunmaktadır.
Kocaeli Müzesi'nde yer alan amphoralar üzerinde yürütülen tez çalışmamızda, M. Ö. 5. yüzyıldan, M.S. 11. yüzyıla kadar uzanan büyük bir zaman dilimi içerisinde üretildikleri tespit edilmiştir. Amphoraların müzeye geliş biçimleri arasında denizcilerin ağlarına takılan örnekler çoğunluktadır. Tezde, İzmit Körfezi buluntuları yanında, Kocaeli'nin Karadeniz kıyılarında ele geçen amphoralar birlikte değerlendirilmiştir. Böylece ilk kez bölge amphoraları toplu bir biçimde ele alınarak bilim dünyasına sunulmaya çalışılmıştır.

Abstract:
This study involves the investigation of 52 amphorae protected in Kocaeli Museum. Its main goal is to understand the ancient maritime trade in the Gulf of Izmit and the extend of the maritime network. 
      Amphorae, clay containers with two handles and pointed bottom, took a new for with a rounded bottom during the Byzantine period. Amphorae are the most important cargo stocks of maritime trade. The cargo of ancient ships included all kinds of foodstuffs, raw or processed metals, glass, ceramics, metal objects and works of art. Amphorae were widely used in ships due to the ease they provided in terms of transportation and stacking of olive oil, fish, water, and many food items. The quantity of the amphorae found in a place has a special importance in terms of demonstrating the intensity of trade and production in that region.
      The amphorae used in land and sea trade throughout the ages have been one of the cornerstones of the archaeological data which provide information on the ancient commercial and economic life. Besides its form, the examination of the amphorae also reveals information about the nutritional habits of societies, as well as social, agricultural, and commercial traditions. The amphorae registered in the inventory of the Kocaeli Museum Directorate provides important information on the trade and production network, which extends to hundreds of miles out of the Gulf of Izmit.
       This thesis on amphorae in Kocaeli Museum, dates ranging from the 5th century B.C. to 11th century A.D., has shown that there was continuous amphorae production for centuries. Among the amphorae investigated, examples which came to the museum through chance discoveries of sailors are predominant. In addition to the finds from Izmit Bay, the amphorae recovered at the Black Sea coast of Kocaeli were also evaluated together. Thus, for the first time, a collective study of amphorae from the region was presented to the scientific world.