Lise öğrencilerinin matematik dersine katılımının, duygu düzenleme, algılanan araçsallık, umut ve başarı değişkenleriyle olan ilişkisi
The relation of high school students' engagement in maths class with the variables of emotion regulation, perceived  instrumentality, hope and maths achievement.
Yazar: MEHMET BAŞÖREN
Danışman: DOÇ. DR. ALTAY EREN
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2015
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Akademik başarı = Academic achievement ; Algılanan araçsallık = Perceived instrumentality ; Başarı = Success ; Derse katılım = Class participation ; Duygu düzenleme = Emotion regulation ; Matematik = Mathematics ; Matematik dersi = Mathematics lesson ; Umut = Hope ; Ölçme-değerlendirme = Measurement and evaluation ; Öğrenciler = Students

Özet:
Bu araştırmanın amacı lise öğrencilerinin matematik dersine katılımının, duygu düzenleme, algılanan araçsallık, umut ve başarı değişkenleriyle olan ilişkisini incelemektir. Araştırmaya genel liselerde öğrenim gören 2018 öğrenci katılmıştır. Öğrenci katılımına ilişkin veriler Reeve ve Tseng (2011) tarafından geliştirilen ve Eren (2013) tarafından Türkçeye uyarlanan Öğrenci Katılımının Dört Boyutu Ölçeği aracılığıyla ve öğrencilerin matematik dersine yönelik olarak algıladıkları araçsallığa ilişkin veriler ise Miller ve arkadaşları (2000) tarafından geliştirilen ve Eren (2009) tarafından Türkçeye uyarlanan Algılanan Araçsallık Ölçeği aracılığıyla elde edilmiştir. Öğrencilerin duygu düzenlemelerine ilişkin veriler Gross ve John (2003) tarafından geliştirilen ve Yurtsever (2008) tarafından Türkçeye uyarlanan Duygu Düzenleme Ölçeği aracılığıyla ve öğrencilerin genel umut düzeyleri ise Snyder ve diğerleri (1991) tarafından geliştirilen ve Akman ve Korkut (1993) tarafından Türkçeye uyarlanan Umut Ölçeği aracılığıyla elde edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin matematik ders notları 2013 – 2014 öğretim yılı sonunda ilgili okullardaki yetkililer aracılığıyla elde edilmiştir. Veriler bilgisayar ortamında ve SPSS 20 ile AMOS 21 istatistik programları aracılığıyla analiz edilmiştir. 

Araştırma sorularının cevaplanmasından önce, demografik değişkenlerin (cinsiyet, sınıf düzeyi ve okul türü) araştırma değişkenleri üzerindeki olası etkilerinin sorgulanması amacıyla bir dizi çok değişkenli (MANCOVA) ve tek değişkenli (ANCOVA) kovaryans analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırmada belirlenen soruları cevaplanması amacıyla, gizil değişkenlerden hareketle korelasyon analizi ve bir dizi yapısal eşitlik modellemesi analizi gerçekleştirilmiştir. Analizlerde öğrencilerin matematik dersine ilişkin önceki başarı puan ortalamalarıyla, sosyal istenirlik puan ortalamalarının etkileri de kontrol edilmiştir.   

Araştırmanın bulguları, öğrencilerin matematik dersinde sergiledikleri çeşitli ve farklı katılım görünümlerinin, matematik ders başarıları, duygu düzenleme stratejileri, algılanan araçsallık ve genel umut değişkenleri ile anlamlı ve seçici biçimde ilişkilendiğini göstermiştir. Bunun yanında öğrencilerin matematik dersine katılımı ile matematik ders başarısı arasında algılanan araçsallığın arabulucu rolü oynadığı modelin iyi bir uyum gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada eğitimsel çıkarsamalar ve gelecekte yapılacak araştırmalar da tartışılmıştır.




Anahtar Kelimeler: Öğrenci katılımının dört boyutu; Algılanan araçsallık; Duygu düzenleme; Genel umut; Matematik ders başarısı.

Abstract:
The aim of this study is to examine the relation of high school students' engagement in Maths class with emotion regulation, perceived instrumentality, hope and math achievement variables. The sample group consisted of 2018 high school students. The data related to student engagement was obtained through Four Dimeension Scale of Student Engagement, developed by Reeve and Tseng (2011) and adapted into Turkih language by Eren (2013), and the data related to the students' perceived instrumentality towards mathsclass was obtained through Perceived Instrumentality Scale, developed by Miller and his colleagues (2000) and adapted into Turkish language by Eren (2009). The data related to the students' emotion regulation was obtained through Emotion Regulation Scale, developed by Gross and John (2003) and adapted by Yurtsever (2008) and the students' general emotion levels were obtained through Hope Scale, developed by Synder and others (1991) and adapted by Akman and Korkut (1993). Additionally, the students' Maths grades were acquired from deputies of related schools at the end of the 2013-2014 school year. The data was analyzed using SPSS 20 and AMOS 21 statistical programmes in computer environment.

Prior to answering the research questions, a series of multivariate (MANCOVA) and univariate (ANCOVA) covariance analysis were carried out to investigate the possible effects of demographic variables (gender, class grade level and school type) on research variables. With the aim of the research questions to be answered, correlation analysis and a series of structural equation modeling analysis were carried out on the basis of latent variables. In addition, the effects of the students' prior grade point avarages for Maths class and the effects of social desirability avarages scores were controlled.

The findings of the research demonstrated that students' various and distinct impressions of engagement in Maths class were significantly and selectively related to Maths class success, emotion regulation strategies, perceived instrumentality and general hope variables. Beside this, the model in which perceived instrumentality played a mediator role between students' engagement in Maths class performed good fit. In the research, educational inferences and future studies were also discussed.



Keywords: Four aspects of student engagement; Perceived instrumentality; Emotion regulation; General hope; Mathematics achievement.