Uluslararası sözleşmeler ışığında Osmanlı savaş hukuku (1856-1914)
Ottoman law of war in the light of international conventions (1856-1914)
Yazar: SAİD EMRE KUMRAL
Danışman: PROF. DR. SEVGİ GÜL AKYILMAZ
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı / Kamu Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Hukuk = Law
Dizin: Dünya Savaşı I = World War I ; Osmanlı Devleti = Ottoman State ; Paris Antlaşması = Paris Treaty ; Savaş hukuku = War law ; Uluslararası anlaşmalar = International agreements

Özet:
İnsan doğasında var olan öfke ve şiddet duygusunun hâkim otorite tarafından kolektif biçimde icrası olarak ifade edilebilecek savaş olgusu, insanlığın kadim dönemlerinden günümüze kadar var olagelmiştir. Bu tarihî süreç içerisinde savaşlarda uygulanan şiddeti azaltma, orantılı kuvvet kullanma ve savaşla doğrudan herhangi bir alakası bulunmayan masum insanların haklarını koruma adına insaniyet ve askerî zaruret ilkeleri çerçevesinde ahlakî ve hukukî birtakım kaideler de ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu çalışmalar neticesinde savaş hukuku ile ilgili kural ve adetler meydana gelmiştir. Bu çalışma, Osmanlı Devleti'nin savaş hukukunu iki bölüm olarak ele almaktadır. Birinci bölüm devletin, Tanzimat Fermanı'nın ilanı öncesi dönemdeki savaş hukukunu, ikinci bölüm ise Avrupa Uyumu'na kabul tarihi olan 1856 Paris Barış Antlaşması'ndan I. Dünya Savaşı'na kadar olan dönemindeki savaş hukukunu uluslararası sözleşmeler ışığında ele almaktadır. Çalışma 1856 Paris Barış Antlaşması'nı bir dönüm noktası kabul ederek Osmanlı Devleti'nin savaş hukuku anlayışının nasıl değiştiğine odaklanmaktadır. Sonuç kısmında; devletler hukuku ile İslam-Osmanlı hukukundaki savaş hukukuna ilişkin ilkelerin birbiriyle ne derece örtüştüğü, bu ilkelere ne kadar bağlı kalındığı ve bunlara aykırılık teşkil eden durumlarda devletlerin nasıl hareket ettiği üzerinde durulmuştur. Çalışmada Osmanlı Devleti'nin ilgili dönemlerine ilişkin literatürü ile birlikte arşiv belgelerinden ve yabancı dilde çok sayıda kaynaktan faydalanılmıştır. Osmanlı savaş hukukunu, devletin uygulamaları çerçevesinde karşılaştırmalı olarak ele alan bu çalışma, savaş hukuku tarihi literatüründe bir boşluğu doldurmayı hedeflemektedir.

Abstract:
The phenomenon of war, which can be expressed as a collective performance of anger and violence in human nature by the sovereign authority, has existed since the ancient times of humanity. In this historical process, some moral and legal principles were tried to be introduced within the framework of the principles of humanity and military necessity in order to reduce the violence applied in wars, to use proportional force and to protect the rights of innocent people who have no direct relation to war. As a result of the efforts, rules and customs related to law of war have appeared. This study examines the Ottoman law of war in two parts. The first section deals with the state's war law before the declaration of the Tanzimat Edict, and the second section deals with the war law from the 1856 Paris Peace Treaty until the First World War in the light of international conventions. The study focuses on how the Ottoman State's understanding of the war law changed by accepting the 1856 Paris Peace Treaty as a turning point. It concludes focusing on how the principles of law of war in international law and Islamic-Ottoman law overlap each other, to what extent the states adhere to these principles and how they act in situations that contradict them. In the study, the literature of the Ottoman Empire related to the relevant periods, archive documents and many sources in foreign language were used. This study, which deals with the Ottoman law of war within the framework of the practices of the state comparatively, aims to fill a gap in the literature of history of law of war.