Safra kanalı bağlanan sıçanlarda bazı bitki ekstrelerinin beyin üzerine olası koruyucu etkisinin araştırılması
Investigation of possible protective effects of some plant extracts on brain in bile duct ligated rats
Yazar: ARMAĞAN BEGÜM ÖZEL
Danışman: PROF. DR. AYŞEN YARAT
Marmara Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Biyokimya (Ecz) Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics ; Biyokimya = Biochemistry
Dizin: Beyin = Brain ; Bitki özütü = Plant extract ; Hayvan deneyleri = Animal experimentation ; Kudret narı = Bitter melon ; Maydanoz = Parsley ; Pazı = Chard ; Safra kanal hastalıkları = Bile duct diseases ; Safra kanalları = Bile ducts ; Safra kesesi = Gallbladder ; Sıçanlar = Rats

Özet:
Amaç: Kudret narı (KN), pazı ve maydanoz bitki ekstrelerinin safra kanalı bağlama (SKB) modeli uygulanarak biliyer siroz oluşturulan sıçanların beyin dokularında meydana gelebilecek oksidatif hasara karşı olası koruyucu etkilerinin araştırılması amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Sprague Dawley türü dişi sıçanlar, kontrol grubu, kontrol + KN grubu, SKB grubu, SKB + KN grubu, SKB + pazı grubu ve SKB + maydanoz grubu olmak üzere 6 gruba ayrıldı. 28 günün sonunda tüm hayvanlar dekapite edilerek kan örnekleri ve beyinleri alındı. Biyokimyasal parametrelerdeki değişimler araştırıldı. Ayrıca beyin dokusunda histolojik inceleme yapıldı. 
Bulgular: Kan örneklerinde aspartat ve alanin transaminazlar, direkt ve total bilirubin değerleri SKB grubunda kontrol grubuna göre anlamlı arttı. KN ve maydanoz verilen SKB gruplarında total bilirubin hariç diğer değerler SKB grubuna göre anlamlı azaldı. Beyin dokusunda, SKB grubunda lipid peroksidasyon (LPO), siyalik asit (SA) ve nitrik oksit (NO) düzeylerinin anlamlı arttığı, glutatyon (GSH) düzeyi katalaz (KAT) ve doku faktörü (DF) aktivitelerinin ise azaldığı gözlemlendi. KN, pazı ve maydanoz ekstresi verilen SKB'li gruplarda LPO, SA, NO düzeyleri anlamlı azalırken GSH ve KAT aktivitelerinin arttığı belirlendi. Total protein, glutatyon-S-transferaz, süperoksit dismutaz, bor, total oksidan ve antoksidan parametrelerinde gruplar arasında anlamlı farklılık tespit edilmedi. Histolojik sonuçlar biyokimyasal sonuçları destekledi.
Sonuç: KN, pazı ve maydanoz ekstreleri beyin dokusunda siroza bağlı oksidan hasarın gerilemesinde etkili oldu. Sirozda beyin hasarına karşı farklı tedavi yaklaşımlarının geliştirilmesinde bu bitkiler alternatif olabilir.
Anahtar Sözcükler: Kudret narı, pazı, maydanoz, beyin, safra kanalı bağlama

Abstract:
Objective : It is aimed to investigate the possible protective effects of bitter melon (BM), chard and parsley extracts on oxidative damage that may occur in brain of rats with bile duct ligation (BDL) induced biliary cirrhosis 
Materials and Methods: Female Sprague Dawley rats were divided into 6 groups: Control, sham operated + BM, BDL, BDL + BM, BDL + chard and BDL + parsley. At the end of the 28 days, all animals were decapitated, blood samples and brains were taken. The changes in biochemical parameters were examined.
Results: Aspartate and alanine transaminases, direct and total bilirubin values in blood samples increased significantly in the BDL group compared to the control group. The other values except total bilirubin were significantly decreased in groups with BDL given BM and parsley extracts compared to the BDL. In the brain tissue it was observed that lipidperoxidation (LPO), sialic acid (SA) and nitric oxide (NO) levels increased, glutatyon (GSH) levels catalase (CAT) and tissue factor (TF) activities decreased significantly in the BDL group. However, in groups with BDL given BM, chard and parsley extracts LPO, SA, NO levels decreased, GSH and CAT activities increased significantly. No significant differences were determined between groups in total protein, glutathione-S-transferase, superoxidedismutase, boron, total oxidant and antioxidant parameters. Histological findings were supported by the biochemical results. 
Conclusion: BM, chard and parsley extracts were effective in the regression of oxidant damage caused by cirrhosis in the brain tissues. These plant extracts may be an alternative in the development of different treatment approaches against brain damage in cirrhosis.
Key words: Bitter melon, chard, parsley, brain, bile duct ligation