Yetiştiriciliği yapılan sinarit (Dentex dentex L.) balıklarında görülen parazitler
The parasites of cultured common dentex (Dentex dentex L.)
Yazar: ESAT ÇİLLİ
Danışman: DOÇ. DR. EROL TOKŞEN
Ege Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Su Ürünleri Yetiştiriciliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2008
Konu: Parazitoloji = Parasitology

Özet:
Bu yüksek lisans çalışmasında, Türkiye'nin Ege Denizi kıyısında ağ kafeslerde yetiştirilen sinarit (Dentex dentex L.) balıklarının parazit faunası araştırıldı. Mayıs 2007 ? Kasım 2007 ayları arasında toplam 94 adet balık incelendi ve toplam 8 farklı protozoa ve metazoa parazit bulundu. Cinsleri ve birinin de türü tayin edilen parazitler: Amyloodinium ocellatum Brown ve Hovasse, 1946; Trichodina Ehrenberg, 1838; Epistylis Ehrenberg, 1830; Riboscyphidia Jankovski, 1985; Ceratomyxa Thelohan, 1892; Gyrodactylus Nordmann, 1832; Microcotyle Beneden ve Hesse; Clavellotis Castro ve Baeza, 1984.Adaptasyon tanklarında incelenen toplam 48 adet balığın tümünde yoğun derecede Amyloodinium ocellatum enfestasyonları görüldü. Amyloodinium ocellatum enfestasyonlarına yalnız, sınırlı su sirkülasyonuna sahip adaptasyon tanklarında büyütülen yavru sinarit balıklarında rastlandı, kafeslerde yetiştirilen balıklarda görülmedi. Amyloodiniozis sonucu % 75'e varan toplu balık ölümleri gözlendi.Kafes tesisinden temin edilen ve incelenen toplam 46 adet balıktan, 13 adedinde ağır olmak üzere, 21 adedinin solungaçlarında Trichodina sp. enfestasyonları tespit edildi. Trichodina sp. ile enfeste balıklarda ayrıca Gyrodactylus sp. ve Ceratomyxa sp. enfestasyonları da yer almaktaydı. Trichodina sp. enfestasyonları yalnız kafeslerde yetiştirilen ve bilhassa stres altında olan (predatör baskısı altında) zayıf ve iyi beslenemeyen sinarit balıklarında rastlandı.Epistylis sp. adaptasyon merkezinde incelenen 48 adet balıktan yalnız 5 adetinde rastlandı. Parazit daha çok su türbiditesi ve organik yükün yüksek olduğu tanklardaki lezyonlu balıkların derilerinde rastlandı. Sağlıklı balıkların deri kazıntılarında bu parazite rastlanmadı.Riboscyphidia sp. adaptasyon ünitesinde büyütülen sinarit balıklarının solungaçlarında görüldü. İncelenen 48 adet balıktan yalnız 3 adetinde rastlandı. Bu bireylerden sadece birinde ciddi enfestasyon şeklinde Riboscyphidia sp. görüldü. Parazite bulanıklığın, durgunluğun ve organik yükün yüksek olduğu tanklardaki balıklarda rastlandı.Ceratomyxa sp. enfestasyonları ağ kafeslerde yetiştirilen sinarit balıklarının safra kesesi içeriklerinde görüldü. İncelenen 46 adet balıktan 17 adedinde Ceratomyxa sp. enfestasyonları tespit edildi. Bu balıklardan 8 adedinde enfestasyonlar ağır şekilde seyretmekteydi. Ceratomyxa sp. ile enfeste çoğu balıkta ayrıca Trichodina sp. ile Gyrodactylus sp. enfestasyonları da mevcuttu.Ağ kafeslerde yetiştirilen sinarit balıklarında Gyrodactylus sp. enfestasyonları, incelenen toplam 46 adet balıktan 17 adedinde şiddetli enfestasyon olmak üzere 25 adedinde tespit edildiler. Enfestasyonların en yoğun dönemi yaz aylarıydı. Deniz suyunun sıcaklığı sonbahar ve kış aylarında düştükçe buna doğru orantılı olarak enfestasyonların şiddeti de düştü, ancak tamamen kesilmedi. En yoğun Gyrodactylus sp. enfestasyonları predatör baskısı altında kalarak iyi yem alamayan, zayıf ve büyüyemeyen balıklarda rastlandı. İncelenen sağlıklı ve iri bireylerde görülmedi. Çoğu Gyrodactylus sp. enfestasyonları Trichodina sp. ve Ceratomyxa sp. enfestasyonları ile birlikte görüldüler.Kafes tesisinde incelenen toplam 46 adet balıktan yalnız iki bireyin solungaçlarında 1 adet Microcotyle sp. larvasına ve 1 adet yumurtalı erişkin bireye rastlandı.Clavellotis sp. örneklerine, ikinci maksillerin ucunda bulunan ve bulla denilen tutunma organı ile solungaç hemibranşların kıkırdak dokusuna gelişigüzel tutunmuş vaziyette bulundular. Ağ kafes tesisinde incelenen toplam 46 adet balıktan yalnız 6 adedin de erişkin bireylere rastlandı ve toplam 19 adet parazit izole edildi.Anahtar sözcükler: Sinarit, Dentex dentex L., parazit, Amyloodinium, Clavellotis

Abstract:
In this master thesis the parasite fauna of cultured Common dentex from the Aegean sea coast of Turkey was investigated. The research was carried out between May and October 2007, 94 fish were analized and totaly 8 protozoan and metazoan parasites were discovered. Eight of them were classified using identification keys down to genus level. The parasites whose systematic positions were determinated were Amyloodinium ocellatum Brown and Hovasse, 1946; Trichodina Ehrenberg, 1838; Epistylis Ehrenberg, 1830; Riboscyphidia Jankovski, 1985; Ceratomyxa Thelohan, 1892; Gyrodactylus Nordmann, 1832; Microcotyle Beneden and Hesse; Clavellotis Castro and Baeza, 1984.48 fish samples from the adaptation unit were investigated and all of them were heavily infestated with Amyloodinium ocellatum This parasite was not noticed from fish which was raised in the sea cages but only from the fish which was kept in the tanks of the adaptation unit. Mass mortality reaching 75 % was observed in the tanks due to amyloodiniosis.21 fish samples from 46 fish showed Trichodina sp infestations from which 13 were heavy infestations. Along with Trichodina sp., most of these fish were also parasitized with Gyrodactylus sp. and Ceratomyxa sp. The Trichodina sp. infestations were only encountered in emaciated fish from the sea cages which was under stress due to predation from the bigger and stronger Common dentex individuals.The parasite Epistylis sp. was encountered in only 5 fish samples from the totaly 48 investigated. All of the samples were seen in the skin lession scrapings from the fish kept in tanks with high organic load and turbidity. The parasite was not detected from the skin scrapings of the healthy fish.The parasite Riboscyphidia sp. was detected in the gills of only 3 (from totaly 48 investigated fish) fish samples raised in the tanks of the adaptation unit and only one of them was heavily parasitized. The presence of this parasites was corelated with the low water quality (high percent organic load, turbidity and stagnant water) of the tanks.Ceratomyxa sp. was found only in gall bladders of the fish raised in the sea cages. From totaly 46 investigated fish 17 shown Ceratomyxa sp. of which 8 fish were heavily infested. Along with Ceratomyxa sp., most of these fish were also parasitized with Gyrodactylus sp. and Trichodina sp.The parasite Gyrodactylus sp. was isolated from the fresh skin scrapings of 25 fish from the totaly 46 analyzed, from which 17 were heavy infestations. The intensity of these infestations was highest in the summer and dropt significantly but not ceased in the autumn along with the dropping in the temperature of the sea water. The Gyrodactylus sp. infestations were only encountered in emaciated fish from the sea cages which was under stress due to predation from the bigger and stronger Common dentex individuals. Along with Gyrodactylus sp., most of the parasitized fish were also parasitized with Ceratomyxa sp. and Trichodina sp.In the sample fish the prevelance of parasitic infestations with Microcotyle sp. was very low, only one adult and larval worm were isolated.The parasitic copepod Clavellotis sp. was discovered attached to the gill rakers by its bulla with no preferance to its location. A totaly of 19 adult copepods were isolated from 6 fish from the sea cages out of 46 investigated fish.Keywords: Common dentex, Dentex dentex L., parasite, Amyloodinium, Clavellotis