Kuşadası, Kadıkalesi /Anaia Kazısı'nda ele geçen Bizans Dönemi günlük kullanım seramikleri
Byzantine commonware from the excavations in the Kadıkalesi/Anaia
Yazar: SİNAN MİMAROĞLU
Danışman: YRD. DOÇ. DR. LALE DOĞER
Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Sanat Tarihi Ana Bilim Dalı / Bizans Sanatı Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2011
Konu: Arkeoloji = Archeology ; Sanat Tarihi = Art History
Dizin: 13. yüzyıl = 13. century ; 14. yüzyıl = 14. century ; Arkeolojik kazılar = Archaeological excavations ; Arkeolojik yerleşim = Archaeological settlement ; Aydın-Kuşadası = Aydın-Kuşadası ; Aydın-Kuşadası-Kadıkalesi = Aydın-Kuşadası-Kadıkalesi ; Bizans Dönemi = Byzantine Period ; Bizans sanatı = Byzantine art ; Kaplar = Pots ; Roma seramikleri = Roman ceramics ; Seramik sanatı = Ceramic art ; Seramikler = Ceramics

Özet:
Kuşadası, Kadıkalesi/Anaia, kazıların başlangıcı olan 2001 yılından önce araştırmacı ve gezginlerin proto-historik bir höyük üzerine oturan ve 12.-13.yüzyıla tarihlenen bir kale olarak tanımladıkları bir Bizans yerleşimidir. Kazıların başlangıcıyla birlikte ortaya çıkarılan mimari yapılar ve buluntular bu tanımlamanın yetersiz kaldığını göstermektedir.Batı Anadolu'da yapılan kazı ve araştırma sonuçlarına bakıldığında özellikle Geç Bizans Dönemine ait sırsız seramik literatürünün yetersiz olduğu görülmektedir. Tez kapsamında yapılan çalışma sonrasında özellikle Geç Bizans Dönemine ait yeni form tipleri tespit edilmiştir. Yemek veya sıvı servis kapları grubu içinde yer alan, dalga bezemeli servis kapları formları,Anaia üretimi olduğu düşünülen amphoralar ve testiler grubunda yer alan bazı formlar sırsız seramik literatürüne kazandırılmıştır. Bunun yanı sıra şu ana kadar bir seramik fırını bulunamamakla birlikte Kadıkalesi/Anaia'da bir seramik üretimin olduğu düşünülmektedir.Bir liman kenti olan Kadıkalesi/Anaia'nın özellikle Geç Roma-Erken Bizans Döneminde deniz ticareti rotasında kullanılan bir liman olduğu, bu ticaretin Arap akınlarının başladığı 7. yüzyıldan itibaren kesildiği anlaşılmaktadır. Laskarisler döneminde yeniden önem kazanan yerleşimin, özellikle 13. yüzyıl- 14. yüzyıl başına kadar olan süreçte deniz ticaretinin tekrar canlandığı, değerlendirilen sırsız günlük kullanım seramikleri ile kanıtlanmıştır.

Abstract:
Kadıkalesi/Anaia (Kuşadası) is a Byzantine settlement which was defined a fortress from 12th-13th century on a proto-historic tumulus by the researchers and travellers before the excavation started in 2001. Architectural elements and finds showed the deficiency of this description.Looking at the results of the excavations in Western Anatolia, can see that the literature on commonware from Late Byzantine period is not sufficient. In due course of the researching phase of this dissertation, new form types were identified from Late Byzantine period. Among those vessels with waveforms decoration included in the dinner plates of liquid serving vessels group, amphoras which are thought to be Anaia production and some forms from water jugs are introduced to unglazed vessel literature. Although no kiln has been found so far at Kadıkalesi/Anaia, there should be ceramic production here.Kadıkalesi/Anaia as a harbor town was on the trade route in Late Roman/Early Byzantine era and it is understood that this trade was interrupted with the Arab raids in the 7th century. It was proved that the harbor town of Anaia gained its importance back during the Laskarid period especially in the 13th century until the beginning of the 14th century by the evaluation of the unglazed daily use ceramics subject to this dissertation.