Makedonya'da ve Türkiye'de gelir vergisinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi ve değerlendirilmesi /
Yazar: MUZAFER ELEZOSKI
Danışman: PROF. DR. BİNNUR ÇELİK
Gazi Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Maliye Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2004
Konu: Maliye = Finance ; İşletme = Business Administration
Dizin: Gelir vergisi = Income tax ; Karşılaştırmalı analiz = Comparative analysis ; Makedonya = Macedonian ; Türk Vergi Kanunu = Turkish Tax Code ; Türkiye = Turkey ; Vergi Kanunu = Tax Code ; Vergiler = Taxes

Özet:
130 ÖZET Makedonya'da, 1993 yılının sonuna kadar Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nde uygulanan sedüler gelir vergisi sistemi devam etmiş, bu sistemde konusu gelir olan bir çok vergi yer almıştır. Bu uygulama vergide adalet ilkesinin gerçekleşmesine imkan vermediği gibi vergi önünde eşitlik ilkesinin gerçekleşmesini de sağlamamıştır. 1994 yılında yürürlüğe giren Makedonya Gelir Vergisi Kanunu ile üniter sistem esas alınarak gelirin geniş kavranmasına çalışılmıştır. Ancak bazı şahsi gelirlerin kurumlar vergisi kapsamına alınmasıyla daha ağır vergi yükü altında kalmışlardır. 2001 yılında yapılan değişikliklerle gelir ve kurumlar vergisi arasındaki sınırlar yeniden düzenlenmiş, istihdamı, tasarrufları ve yatırımları teşvik etmek amacıyla vergi oranlan indirilmişti. Makedonya gelir vergisi uygulamasında, Türk gelir vergisi uygulamasından farklı olarak ticari faaliyetler, profesyonel ve entelektüel hizmetler, kadastro gelirini önemli ölçüde aşan bir takım zirai faaliyetler ve gelir getirici diğer faaliyetler, bağımsız faaliyetler unsurunun kapsamını oluşturmaktadır. Gerek Makedonya, gerekse Türk gelir vergisi uygulamasında iktisadi, mali ve sosyal amaçlı bir çok muafiyet, istisna ve indirim uygulamalarına yer verilmiştir. Bir çok sosyal amaçlı konular Türk gelir vergisinde istisna olurken, Makedonya gelir vergisi uygulamasında vergi dışı tutulmuştur. Ayrıca Makedonya Gelir Vergisi Kanunu'nda sistematik ve açık olmayan ile gerekliliği tartışılabilir nitelikte olan birtakım uygulamalarda söz konusudur. Prensip olarak her iki sistemde gelir vergisine tabi kazanç ve iratlar beyannamede birleştirilmektedir. Ancak bazı gelirler her iki sistemde beyan dışı tutulmaktadır. Türk gelir vergisi uygulamasından farklı olarak Makedonya gelir vergisi uygulamasında istisna hadlere yer verilmemektedir. Makedonya'daki iktisadi ve siyasi sistem yeni olduğundan, gelir vergisi uygulamalarının zaman içinde gelişeceği düşünülmektedir.

Abstract:
131 ABSTRACT In Macedonia, the system of scheduled income tax used in the former Yugoslavia was enforced until 1993. Put another way, taxes including the income were used. This practice did not permit the realization of tax equity and equality. With the 1994 Macedonian income tax law, a unitary tax system was taken as a basis, trying to understand the income in a broader sense. However, personal income tax was often included in corporate tax. With modifications made in 2001, the extent of income and corporation taxes was determined, with the intention of decreasing the tax rate, thus encouraging employment, savings and investments. As a matter of income, the main difference between Turkey and Macedonia is in free activities. Macedonian free activities include commericiai ventures, activities that significantly exceed cadastral income, and professional and intellectual services. Another important difference is that chance games are covered by Macedonian income tax. Both in Turkey and Macedonia, there are many exemptions and reductions for various reasons in income tax applications. A lot of social purpose subjects are accepted in Turkish applications, but kept out of Macedonian applications. Certain disputed procedures that are neither systematic nor clear also exist within Macedonia's tax law. Revenues are principally combined in the tax returns of both systems, but certain incomes are exempt. As opposed to Turkish income tax, there is no exceptions barrier in Macedonia. As the economic and political system is new in Macedonia, it is believed the income tax system will develop in time.