Sivri meyveli dişbudak (Fraxinus angustifolia Vahl.) fidanlarının vejetatif yöntemlerle üretilmesi
Vegetative propagation of narrow leaved ash (Fraxinus angustifolia Vahl. )
Yazar: BİLAL ÇETİN
Danışman: PROF. DR. YAVUZ YAVUZŞEFİK
Abant İzzet Baysal Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Orman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2003
Konu: Ormancılık ve Orman Mühendisliği = Forestry and Forest Engineering
Dizin: Dişbudak = Common ash ; Hormonlar = Hormones ; Köklendirme ortamı = Rooting medium ; Köklenme = Rooting ; Çelik köklendirme = Cutting rooting ; Çelik-bitki = Cutting-plant ; İndol butirik asit = Indole butyric acid ; İndolasetik asit = Indoleacetic acid

Özet:
ÖZET SİVRİ MEYVELİ DİŞBUDAK (Fraxinus angustifolia Vahi.) FİDANLARININ VEJETATİF YÖNTEMLERLE ÜRETİLMESİ Bilal ÇETİN Yüksek Lisans: Orman Mühendisliği Bölümü Tez Danışmanı: Prof. Dr. Yavuz YAVUZŞEFİK Temmuz 2003, 52 s. Bu araştırmada; hızlı gelişmesi ve değerli odunu nedeniyle, ülkemizin ihtiyaç duyduğu, kaliteli yapraklı odun ihtiyacına cevap verebilecek ve dolayısıyla doğal ormanlar üzerindeki sosyal baskıyı bir ölçüde kaldırabilecek olan sivri meyveli dişbudak (Fraxinus angustifolia Vahi.) türünün sert çelikle üretimi ele alınmıştır. Çalışmada; Hendek Orman İşletme Müdürlüğü'nün Süleymaniye Orman İşletme Şefliği sınırlan içerisinde kalan doğal dişbudak meşcerelerinden alman sert çelikler kullanılmıştır. Türün farklı nitelikte; çelik, ortam, hormon ve bu hormonlann değişik dozlan ile vejetatif olarak üretilmesi amaçlanmış ve bundan sonraki ağaçlandırma çahşmalannda kullanılacak fidan materyali üretimine katkıda bulunması hedeflenmiştir. Bu çalışmada çeliklerin köklenmesinde etkili olan faktörlerden; çelik tipi, köklendirme ortamı, hormon çeşidi ve hormon dozu faktörlerinin köklerime yüzdesine, kök sayısına ve ortalama kuru kök ağırlığı/kuru gövde ağırlığı oranına etkisi tespit edilmiştir. VAraştırmada, kum %75 + perlit %25, kum %75 + Çakıl %25 ve kontrol için saf kum ortamları kullanılmıştır. Ayrıca bu çalışmada İndol butirik asit (IBA) ve İndol asetik asit (IAA) olmak üzere iki farklı hormon ve bunların değişik dozları (0, 100, 200, 2500 ve 5000 ppm) kullanılmıştır. Hormon kullanımı, sert alt çeliklerin köklerime yüzdesini olumlu yönde etkilerken, sert uç çeliklerin köklenmesine etkisi olmamıştır. Kontrol işlemlerinde, sert alt ve uç çeliklerde köklerime gerçekleşmemiştir. Anahtar Kelimeler: Çelikle üretim, Hormon, Köklendirme ortamı, Köklerime, İndol butirik asit (IBA) ve İndol asetik asit (IAA). VI

Abstract:
ABSTRACT VEGETATIVE PROPAGATION OF NARROW LEAVED ASH {Fraxinus angustifolia Vahl.) by Bilal CETIN Master of Science, Department of Forest Engineering Supervisor: Prof. Dr. Yavuz YAVUZSEFDC July 2003, 52 p. With its fast growth rate and high-valued wood, narrow leaved ash is an important hardwood species that can not only help satisfy the high demand for quality wood of Turkey but also reduce the great pressure for production on natural forests to some extent. This study investigated vegetative means to propagate narrow leaved ash using hard cuttings. For this study, hard cuttings were collected from natural ash stands in the Suleymaniye Forest Chiefship of the Hendek Forest Directorate in the Black Sea Region of Turkey. Vegetative propagation of the species using different grades of cuttings, growing medium, and growth hormones at various rates and thereby production of seedlings for following afforestation efforts were aimed in the study. Of various factors affecting rooting of cuttings were cutting type, effects of rooting medium, growth hormone type and rate on percent rooting, number of IIIroots and the ratio of mean dry root weight to total dry shoot weight determined in this study. Two rooting mediums that were used in this study were sand and perlite by 3:1, sand and gravel by 3:1, and pure sand as the check. Moreover, two different growth hormones, Indol butyric acid (IBA) and Indol acetic acid (IAA) were applied at different rates including 0,100, 200, 2500, and 5000 ppm. Use of hormone has affected percent rooting of hard bottom cuttings, yet did not significantly influence rooting of hard tip cuttings. No rooting was observed on hard bottom and tip cuttings in the check. Keywords: Propagation with cutting, Growth hormones, Rooting medium, Rooting, Indol butyric acid (IBA), and Indol acetic acid (IAA). IV