Elazığ ekolojik şartlarında standart ve mahalli bazı hıyar çeşitlerinin (Cucumis sativus L.) verim, erkencilik ve kalite özelliklerinin belirlenmesi
Determination of the efficiency, earlibility and quality of standard and local cucumber varieties (Cucumis sativus L.) in Elaziğ ecological conditions
Yazar: EDA NUR YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. ÖMER BEYHAN
Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı / Sebze Yetiştirme ve Islahı Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Ziraat = Agriculture
Dizin: Erkencilik = Earliness ; Hıyar = Cucumber ; Kalite = Quality

Özet:
Elazığ ekolojik şartlarında yürütülen bu çalışmada; Beith Alpha, Jabbar F1, Milad F1, Toros F1 standart hıyar çeşitleri 23 MÇ 03, 23 MÇ 02, 23 MÇ 01 ile mahalli hıyar çeşitlerinin performanslarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Denemede meyve sayısının çeşitlere dağılımı; 600 adet Jabbar F1 çeşidi, 544 adet 23 MÇ 03 çeşidi, 472 adet Milad F1 çeşidi, 444 adet Beith Alpha çeşidi, 380 adet Toros F1 çeşidi, 220 adet 23 MÇ 02 çeşidi ve 135 adet 23 MÇ 01 çeşidi olarak tespit edilmiştir. Çeşitlerde bitki başına verim, 23 MÇ 03'de 925.91 g, Jabbar F1' de 822.04 g, Beith Alpha çeşidinde 782.37 g, Milad F1'de 779.73, Toros F1'de 663.6 g, 23 MÇ 02'de 311.4 g ve 23 MÇ 01'de 187.75 g olarak tespit edilmiştir. Çeşitlerde meyve boyu 17.80 cm ile 20.53 cm, meyve çapı ise 3.70 cm ile 4.40 cm arasında değişim göstermiştir. Çeşitler içerisinde 5 Mayıs tarihindeki dikimden itibaren ilk erkek çiçek açımı 6 Haziran tarihinde 23 MÇ 01 çeşidinde gerçekleşirken, ilk dişi çiçek açımı 8 Haziran da Jabbar F1 çeşidinde gerçekleşmiştir. İlk hasat fidelerin dikiminden 48 gün sonra 23 MÇ 01 mahalli çeşidinde başlamıştır. Hasadına en geç başlanan çeşit ise, fidelerin dikiminden 67 gün sonra ile 23 MÇ 02 isimli mahalli çeşit olmuştur. Elde edilen verim, erkencilik ve meyve kalitesi değerlerine göre Elâzığ ekolojisinde Jabbar, Toros ve Milad F1 standart çeşitlerin mahalli çeşitlere göre daha üstün özelliklere sahip olduğu, fakat bunun yanında 23 MÇ 03 isimli mahalli çeşidinin verim bakımından standart hibrit çeşitlerden daha yüksek bir verime sahip olduğu, Beith Alpha standart çeşidiyle beraber ticari F1 çeşitler ile rekabet edebilecek durumda olduğu ve bölgede yetiştiriciliğinin yaygınlaştırılmasının uygun olacağı kanısına varılmıştır.

Abstract:
In this study carried out in Elazig ecological conditions; It was aimed to determine the performances of Beith Alpha, Jabbar F1, Milad F1, Toros F1 standard cucumber varieties 23 MÇ 03, 23 MÇ 02, 23 MÇ 01 and local cucumber varieties. Distribution of fruit number to varieties in the experiment; 600 Jabbar F1 cultivars, 544 23 MÇ 03 cultivars, 472 Milad F1 cultivars, 444 Beith Alpha cultivars, 380 Taurus F1 cultivars, 220 23 MÇ 02 cultivars and 135 23 MÇ 01 cultivars were identified. Yield per plant was determined as 925.91 g in 23 MÇ 03, 822.04 g in Jabbar F1, 782.37 g in Beith Alpha, 779.73 g in Milad F1, 663.6 g in Toros F1, 311.4 g in 23 MÇ 02 and 187.75 g in 23 MÇ 01. has been done. Fruit length varied between 17.80 cm and 20.53 cm, and fruit diameter varied between 3.70 cm and 4.40 cm in cultivars. While the first male flowering took place on June 6, 23 MÇ 01 variety, since planting on May 5, the first female flowering took place on June 8 in Jabbar F1 variety. The first harvest started 48 days after the planting of the seedlings in the 23 MÇ 01 local variety. The variety that started to harvest the latest was the local variety named 23 MÇ 02, 67 days after the seedlings were planted. According to the yield, earliness and fruit quality values obtained, Jabbar, Toros and Milad F1 standard varieties in Elazig ecology have superior characteristics compared to local varieties, however, 23 MÇ 03 local variety has a higher yield than standard hybrid varieties in terms of yield, Beith Alpha It has been concluded that it can compete with commercial F1 varieties together with the standard variety and it would be appropriate to expand its cultivation in the region.