Ayrılma kaygısı bozukluğu olan hastalarda plazma allopregnanolon düzeyleri ve allopregnanolon düzeyinin çocuk, anne mizacıyla olan ilişkisinin değerlendirilmesi
The levels of plasma allopregnanolon in patients with separation anxiety disorder and the evaluation of the relationship between the levels of plasma allopregnanolon and child's temperament along with mother's temperament
Yazar: HATİCE POLAT
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEVGİ ÖZMEN ; DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA DEMİRCİ
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2018
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Allopregnanolon = Allopregnanolone ; Anneler = Mothers ; Ayrılma anksiyete bozukluğu = Separation anxiety disorder ; Mizaç = Temperament ; Nörotransmitter ajanlar = Neurotransmitter agents ; Plazma = Plasma ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Ayrılma Kaygısı Bozukluğu (AKB) çocukluk çağının en yaygın görülen
anksiyete bozukluklarından biri olup etiyopatolojisi henüz tam olarak ortaya
konamamıştır. Genetik ve nörobiyolojik etmenler ve çocuğun mizaç özellikleri ile
birlikte çocuğun psikososyal ortamının, aile tutumlarının ve ebeveyn özelliklerinin
AKB oluşumuna katkısı olduğu bildirilmiştir. Nöroaktif stereoidlerden biri olan
allopregnanolonun GABA-A reseptörü üzerinden birçok psikiyatrik hastalığın
etiyopatogenezine katkıda bulunduğu gösterilmiştir. Bu çalışmada amacımız plazma
allopregnanolon düzeyleri ile çocuk ve anne mizacının AKB etiyolojisindeki yerinin
araştırılmasıdır.
Materyal ve Metod: Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi
Polikliniği'ne başvuran DSM-V tanı ölçütlerine göre AKB tanısı almış olan, 5-12 yaş
aralığındaki herhangi bir nörolojik, metabolik, endokrin hastalığı ve zeka geriliği
olmayan 27 çocuk ve annesi çalışmaya dahil edildi. Kontrol grubu olarak Erciyes
Üniversitesi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi polikliniğinde değerlendirilen, hasta grubu ile
yaş ve cinsiyet açısından uyumlu; herhangi bir psikiyatrik, nörolojik, metabolik,
endokrin hastalığı ve zeka geriliği olmayan 23 sağlıklı gönüllü çocuk ve annesi alındı.
Çalışmaya alınan tüm olgulara Okul Çağı Çocukları İçin Duygulanım Bozuklukları ve
Şizofreni Görüşme Çizelgesi-Şimdi ve Yaşam boyu Şekli (ÇDŞG-ŞY) uygulandı ve
çocukların ebeveynlerinden sosyodemografik veri formu doldurmaları istendi.
Çalışmaya alınan tüm çocuklara Okul Çağı Çocukları İçin Mizaç Ölçeği (OÇÇMÖ) ve
Çocuklar İçin Anksiyete Duyarlılık İndeksi (ÇADİ) uygulandı. Hasta ve kontrol grubu
çocukların annelerinin mizaç özelliklerini belirlemek amacıyla annelere TEMPS-A
ölçeği (Temperament Evaluation of Memphis, Pisa, Paris, San Diego Autoquestionaire)
verildi. Plazma allopregnanolon düzeyleri biyokimya laboratuvarında Enzyme-liked
immune-sorbent assay (ELISA) kitleriyle çalışıldı. Elde edilen veriler uygun istatistiksel
yöntemlerle değerlendirildi. 
Bulgular: Çalışmaya katılan AKB olgularının yaş ortalaması 7.4±1.9 sağlıklı
kontrollerin yaş ortalaması ise 8.4 ±2 olarak tespit edildi. Her iki grup yaş ortalamaları
ve cinsiyet açısından kıyaslandığında, gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı.
Çalışmamızda AKB olan çocukların kontrol grubuna göre OÇÇMÖ puanları açısından
değerlendirildiğinde yaptığı işi sürdürebilme alt boyutu puanlarının daha düşük
(p=0.033); yaklaşma kaçınma alt boyutu (p=0.026) puanlarının ise daha yüksek olduğu
tespit edilmiştir. Hasta ve kontrol grupları arasında ÇADİ puanları açısından istatistiksel
olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır. AKB olan grupla kontrol grubunun annelerinin
TEMPS-A puanları arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır. AKB olan grubun ÇADİ
puanları ile anne TEMPS-A ölçek puanları arasında siklotimik mizaç (p=0.025), irritabl
mizaç (p=0.033), anksiyöz mizaç (p=0.016) özellikleri ile pozitif yönde ilişki olduğu
bulunmuştur. AKB grubundaki çocukların annelerinin anksiyöz mizaç özellikleri ile
çocuğun olumsuz tepkisellik (p=0.044) ve yaptığı işi sürdürebilme (p=0.043) mizaç alt
boyutlarının istatistiksel olarak anlamlı ilişki gösterdiği bulunmuştur.
Çalışmamızda AKB olan grupta kontrol grubuna göre allopregnanolon ortalaması daha
düşük olmakla birlikte, bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır.
Sonuçlar: Çalışmamızda AKB olan çocuklar mizaç açısından değerlendirildiğinde
yaptığı işi sürdürebilme ve yaklaşma kaçınma alt boyutlarında gruplar arasında fark
tespit edildi. Bununla birlikte AKB olan çocuklar ile kontrol grubunu oluşturan çocuklar
arasında allopregnanolon düzeylerinin istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermediği
tespit edilmiştir.
Sonuç olarak çocuk ve anne mizaç özelliklerinin AKB oluşumunda önemli olduğu,
çocuk ve anne mizacının birbirini karşılıklı olarak etkileyerek psikopatoloji oluşumuna
zemin hazırladığı görülmekte olup, yatkınlaştırıcı mizaç özellikleri ve ailelerin
tutumlarının belirlenip, hastalığın ciddi işlevsellik kaybına yol açmadan koruma ve
tedavisinin mümkün olabileceği düşünülmüştür. Ayrıca çalışmamızda, plazma
allopregnanolon düzeyleri açısından AKB grubu ile kontrol grubu karşılaştırıldığında;
AKB grubu ile kontrol grubu arasında fark tespit edilmemiş olup; bu konuda daha geniş
örneklemli çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır.

Anahtar kelimeler: Ayrılma kaygısı bozukluğu, allopregnanolon, nörosteroid, mizaç,
anne mizaç

Abstract:
Aim: Separation Anxiety Disorder (SAD) is one of the most common anxiety disorders
in childhood yet,ethiopatogenesis is not clear. Genetic and neurobiological factors,
family transmission, temperamental and environmental issues are condemned in the
etiology of a SAD. Allopregnanolone, a neuroactive stereoid, has been shown to
contribute to the etiopathogenesis of many psychiatric disorders through the GABA-A
receptor. The aim of this study was to investigate plasma allopregnanolone levels and
the place of the child and mother temperamental characteristics in the etiology of SAD.
Material And Methods: Twenty-seven patients aged 5-12 years who were diagnosed
with SAD according to DSM-5 diagnostic criteria applied to the Child and Adolescent
Psychiatric Policlinic of Erciyes University Medical Faculty were included in the study.
Twenty-three age and gender matched healthy children were included in the control
group. The study inclueded 27 mothers of SAD group and 23 mothers of healty
children. All children included in the study were evaluated the Kiddie Schedule for
Affective Disorders and Schizophrenia-Present and Lifetime Version (K-SADS-PL).
All parents were asked to filled sociodemographic data form about their children.
School Aged Temperament Inventory (SATI) and Childhood Anxiety Sensitivity Index
(CASI) were applied for all children included in the study. TEMPS-A scale was given
to mothers in order to determine the temperamental characteristics of mothers of all
subjects. Plasma allopregnanolone levels were studied in the biochemistry laboratory
using enzyme-like immune-sorbent assay (ELISA) kits. The obtained data were
evaluated by appropriate statistical method.
Results: The mean age of SAD group was 7.4 ± 1.9 and the mean age of healthy
control group was 8.4±2. There was no significant difference between the two groups in 
terms of mean age and gender. In comparision of the mean scores of SATI; it was found
that the scores of the sub-dimension of task persistence were lower (p = 0.033) and the
approach/withdrawal dimension (p = 0.026) were higher in SAD group than healthy
children. There was no significant difference in CASI scores between patient and
control groups. There were no differences between the two groups in terms of
temperament characteristics of the mothers of the patients and control groups. There
were positive correlations among CASI scores of SAD group and cyclothymic
(p=0.025), irritable (p=0.033), and anxious (p=0.016) temperament scores of their
mothers. A statistically significant relationship was found between the negative
reactivity (p=0.044) and task persistence (p=0.043) temperamental sub-dimensions in
SAD group and anxious temperament characteristics of mothers of children . In our
study, although the mean of allopregnanolone was lower in the group with SAD
compared to the control group, this difference was not statistically significant.
Conclusion: In our study, children with SAD were evaluated in terms of temperamental
characteristics; task persistence and approach/withdrawal sub-dimensions were found to
be different from healthy controls. However, it was found that allopregnanolone levels
did not show a statistically significant difference between children with SAD and
control group.
The results of the study supports that,maternal and child temperamental characteristics
are important in the predisposition of SAD. It is seen that child and mother
temperamental characteristics mutually affect each other and provide a basis for the
formation of psychopathology. For this reason, it was thought that it is possible to
determine the predisposing temperamental characteristics and family attitudes for
prevention and treatment of the disease without leading to serious loss of functionality.
In our study, plasma allopregnanolone levels in comparison with the control group of
the SAD group; no difference was found between the SAD group and the control group;
and further studies with large samples are needed on this subject.

Key words: Seperation anxiety disorder, temperament, mother temperament,
allopregnanolon, neurosteroids