Parkinsonlu hastaların beslenme durumu ve alışkanlıklarının değerlendirilmesine yönelik bir çalışma
The evaluation of the nutritional status and nutritional habits of the patients with parkinsons disease
Yazar: LEYLA TEVFİKOĞLU
Danışman: PROF. DR. NESLİŞAH RAKICIOĞLU
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2007
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Beslenme alışkanlıkları = Nutritional habits ; Kan parametreleri = Blood parameters ; Parkinson hastalığı = Parkinson disease

Özet:
Buaraştırma, Gülhane Askeri Tıp Akademisi (GATA) Nöroloji Ana Bilim DalıPolikliniğine başvuran Parkinsonlu hastalar ve kontrolleri olan gönüllü sağlıklıbireyler üzerinde yapılmıştır. Çalışmada Parkinsonlu hastaların beslenme durumu vealışkanlıklarının saptanması ve bunun bazı kan parametrelerine olan etkisininincelenmesi amaçlanmıştır. Tüm bireylere genel anket formu, üç günlük bireyselbesin tüketimi kaydı, besin tüketim sıklığı kaydı uygulanmış ve antropometrikölçümleri ile açlık kan örnekleri alınmıştır. Parkinsonlu hasta grubundaki erkek vekadın bireylerde beden kütle indeksi sırayla 25.87±3.34 kg/m2 ve 28.36±3.13 kg/m2olarak saptanmıştır. İki grubun; vücut ağırlığı, BKİ, bel/kalça çevresi oranı, üst ortakol çevreleri arasında fark bulunmamıştır (p>0.05). Ancak, kontrol grubundakierkeklerin bel ve kalça çevresi ölçümleri daha yüksek bulunmuştur (p<0.05).Parkinsonlu hasta ve kontrol grubundaki erkek bireylerin günlük enerji tüketimleri,sırasıyla 1701.69±99.69 kkal ve 2335.01±244.98 kkal (p<0.05) iken, kadınbireylerde sırayla 1564.70±168.51 kkal ve 1389.78±250.67 kkal'dir (p>0.05).Parkinsonlu hasta grubundaki erkek bireylerin, sağlıklı erkek bireylere göre günlüktoplam yağ, kolesterol, tekli ve çoklu doymamış yağ asitleri, vitamin B12, fosfor veçinko tüketimleri daha düşük bulunmuştur (p<0.05). Parkinsonlu hastalar, tüm anaöğünlerde karbonhidrat oranı düşük, sabah öğününde yağ oranı yüksek ve akşamöğününde yağ ve protein oranı yüksek mönü ile beslenmişlerdir. Parkinsonluhastaların %63.6'sı magnezyumu, %50.0'si kalsiyumu ve %40.9'u çinkoyu önerilenmiktarlardan yetersiz tüketmişlerdir. Parkinsonlu hastalarda diş sorunlarının varlığıve beslenmeyi etkilemesi, konstipasyon olma durumu, kontrol grubundaki bireyleregöre daha yüksek bulunmuştur (p<0.05). Yine Parkinsonlu bireylerde bulantı,çiğneme güçlüğü ve diş sorunları varlığının vücut ağırlığı üzerinde olumsuz etkisininolduğu ve bu bireylerin daha düşük vücut ağırlıklarına sahip oldukları saptanmıştır(p<0.05). Ayrıca, bulantısı olan Parkinsonlu hastalarda üst orta kol çevresi değerleridaha düşük bulunmuştur (p<0.05). Her iki grupta tüm kan parametreleri önemlidüzeyde farklılık göstermezken (p>0.05), serum homosistein ve folik asit değerleriarasında negatif bir ilişkinin varlığı gösterilmiştir (r=-0.588, p<0.05). Parkinsontedavisinde kullanılan ilaçların serum homosistein, vitamin B12 ve folik asitdüzeylerinde önemli bir etkisinin olmadığı saptanmıştır (p>0.05). Parkinsonlu hastagrubunun protein kısıtlı veya proteini düzenlenmiş diyete uymadıkları belirlenmiştir.Mini nutrisyonel durum değerlendirmesine göre hastaların %27.3'ünün malnütrisyonriski taşıdıkları saptanmıştır. Bu durum, hastaların belirli periyotlarda izlenmesi,beslenme ile ilgili risk faktörlerinin değerlendirilmesi ve bireye özgü beslenmetedavi programlarının hazırlanması gerekliliğini göstermektedir.Anahtar kelimeler: Parkinson hastalığı, beslenme alışkanlıkları, besin tüketimi, kanparametreleri

Abstract:
This study was carriedout to determine the eating habits, nutritional status and relationships between bloodparameters and food consumption of the patients with Parkinson?s disease. The studywas conducted on patients with Parkinson?s disease who were admitted to theNeurology Clinic of Gülhane Military Medical Academy Neurology Department andhealthy elderly people. Food consumption recalls for three consecutive days with oneday a weekend day and food frequencies, anthropometric measurments wererecorded. Blood samples were collected before meal, when they were hungry. Themean body mass index of patients with Parkinson?s disease were found 25.87±3.34kg/m2 in men and 28.36±3.13 kg/m2 in women, respectively (p>0.05). No significantdifferences were found in the body weight, BMI, hip/waist ratio, midupper armcircumferences of both groups patients and control group (p>0.05). Control group?smen hip and waist circumferences were significantly higher than men withParkinson?s disease (p<0.05). Also, mean energy consumption of patients withParkinson?s disease and control group were found 1701.69±99.69 kkal/day and2335.01±244.98 kkal/day (p<0.05) in men and 1564.70±168.51 kkal/day and1389.78±250.67 kkal/day (p>0.05) in women, respectively. Dietary intake of totalfat, cholesterol, unsaturated fatty acids, vitamin B12, phosphorus and zinc were foundhigher in control group?s men than men with Parkinson?s disease (p<0.05). Patientsprefer to eat low carbonhidrate meals, breakfast with high fat and dinner with highfat and protein. Specially, dietary intake of magnesium, calsium and zinc whichbelow 67% of RDA were 63.6%, 50.0% and 40.9% of patents with Parkinson?sdisease, respectively. Chewing difficulties, tooth problems, different in food habbitsand constipation were observed higher in patients with Parkinson?s disease thancontrol group (p<0.05). Nausea, chewing difficulties and tooth problems decreasedbody weight and had negative effect on patients body weight (p<0.05). Also, neuseadecreased midupper arm circumferences in patients (p<0.05). No significantdifferences were found in the blood parameters of two groups (p>0.05), but betweenserum-homosistein and serum-folate were negative correlation (r=-0.588, p>0.05).Medical therapy didn?t effect serum-homosistein, serum-vitamin B12 ve serum-folatelevels in Parkinson?s disease (p>0.05). Patients with Parkinson?s disease didn?t useprotein restricted or redistribuited diet. Outcome of MNA, 27.3% of patients hadmalnutrition risk. As a conclution, nutritional status and nutritional risks of patientswith Parinkson?s disease should be assessed periodically and nutritional therapyprogramme should be prepared depending on nutritional risks and to the dailyrequirements of each patients.Key words: Parkinson?s disease, food intake, nutritional habits, blood parameters