Sporcularda egzersizin indüklediği bronkokonstrüksiyon ve astım.
Exercise induced bronchoconstriction and asthma in elite athletes
Yazar: ORHAN TEMEL
Danışman: DOÇ. DR. AYŞIN ŞAKAR COŞKUN
Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Göğüs Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2008
Konu: Göğüs Hastalıkları = Chest Diseases

Özet:
Egzersizle indüklenen bronkokonstrüksiyon (EİB), hava yolu duyarlılığı artmışkişilerde, yoğun bir fiziksel aktivitenin akut hava yolu daralmasını tetiklediği durumutanımlamaktadır. Bu çalışmada, spor yapmayan sağlıklı kontrol grubunda ve elitsporcularda EİB oranını karşılaştırmak ve EİB ile bronş hiperreaktivitesi, bronşinflamasyonu ve atopi ilişkisini değerlendirmek amaçlandı.18-30 yaş aralığında, çalışma öncesi 4 aylık sürede, haftada 12 saatten fazlaegzersiz yapan, Celal Bayar Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Meslek YüksekOkulu öğrencisi olan 30 sporcu (Sporcu grubu) ve 18-30 yaş arası, haftada 2 saattenaz egzersiz yapan 30 olgu (Kontrol grubu) çalışmaya alındı. Çalışmaya alınanolgulara, maksimum egzersizde ve günlük yaşamda oluşan solunumsal semptomlarlailgili anket formu, egzersiz bronkoprovokasyon testi (EBT), metakolinbronkoprovokasyon testi (MBT) uygulandı. Ekspiryum havası nitrik oksit (NO)düzeyleri ölçüldü ve sık görülen 20 aeroalerjen ile cilt prick testi uygulandı.Kontrol grubu ve sporcu grubunun yaş ortalaması, cinsiyet dağılımı, sigaraöyküsü, FEV1, FVC, FEV1/FVC oranı ve PEF değerleri açısından istatistiksel olarakanlamlı farklılık izlenmedi (p>0,05).Sporcu grubunda 4 olguda (% 13,3) EBT pozitif bulundu, kontrol grubunda iseegzersiz testine pozitif yanıt saptanmadı. Sporcu ve kontrol grubu arasındaki bu farkistatistiksel olarak anlamlı değildi (p>0,05).13 (% 43,3) sporcuda ve kontrol grubundan 1 (% 3,3) olguda MBT pozitifolarak saptandı. Sporcularda, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı olarakMBT daha yüksek pozitif bulundu (p=0,000)Çalışmaya alınan olgularda MBT ve EBT' inden birine veya her ikisine yanıtıolanlar bronş hiperreaktivitesi pozitif olgular olarak kabul edildi. 16 (% 53,3) sporcuda(n=15 metakolin, n=1 metakolin ve egzersiz), kontrol grubu olgularının 1 (% 3,3)' inde(n=1 metakolin) bronş hiperreaktivite pozitif (BHR+) olarak saptandı. Sporcu vekontrol grubu arasında saptanan bu fark istatistiksel olarak anlamlı bulundu(p=0,000). BHR+ ve BHR- sporcular ve kontrol grubu arasında cinsiyet, atopi öyküsü,ailede atopi öyküsü varlığı, cilt prick testi ve sigara kullanımı açısından iki grupkarşılaştırıldığında anlamlı bir fark saptanmadı (p>0,05). BHR+ ve BHR- sporcularınegzersiz semptom skoru kontrol grubuyla karşılaştırıldığında istatistiksel olarakanlamlı bir fark saptandı (p=0,048).Sporcu grubunda ekspiryum havası NO düzeyi 22,6 ± 10,1; kontrol grubundaise 22,3 ± 10,1 olarak saptandı, iki grup arasındaki bu fark istatistiksel olarak anlamlıbulunmadı (p>0,05). BHR+, BHR- sporcular ve kontrol grubu arasındaki NO düzeyleriaçısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0,05).Atopi varlığını göstermek için yapılan cilt prick testi sporcu grubunda 6 olguda(% 20,0), kontrol grubunda ise 3 (% 10,0) olguda pozitif saptandı, ancak iki grubundeğerlendirilmesinde istatistiksel olarak anlamlı fark saptanamadı (p>0,05).Çalışmaya alınan olgularda, alerjik bir hastalığı olduğunu ifade edenlerin % 77,8' inincilt prick testi de pozitif saptanırken, alerjik hastalığı olmadığını ifade edenlerin %94,1' inin test sonucu negatif olarak saptandı. Cilt prick testi ile atopisi olan olguların(9 olgu) NO düzeyinin ortalaması 30,0 ± 10,0; cilt prick test sonucu negatif olanolguların (51 olgu) NO düzeyi ortalaması ise 21,0 ± 18,0 olarak bulundu, iki gruparasındaki bu fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p>0,05).Egzersizle ilişkili semptomu olan sporcuların EİB açısından dikkatledeğerlendirilmesi, tanı için EBT ve MBT yapılarak bronş hiperreaktivitesininaranmasının uygun olacağı, atopik sporcularda EİB riskinin artması nedeniyle dahatitizlikle taranması gerektiği ve bronş hiperreaktivitesinin değerlendirilmesindeekspiryum havası NO ölçümlerinin uygun bir test yöntemi olmadığı sonucuna varıldı.

Abstract:
Exercise induced bronchoconstriction (EIB), is described as a condition ofairway obstruction triggered by intense physical activity in individuals with increasedbronchial hyperreactiviy. We aimed to compare the frequency of EIB in healthycontrol group and elite athletes and to evaluate the relationship between bronchialhyperreactivity, bronchial inflammation and atopy.Thirty students between the age of.18 to 30 of Celal Bayar University Schoolof Physical Training and Sports who exercise more than 12 hours a week.4 monthsprior to the study (athletes group) and thirty cases between the age of.18 to 30 whoexercise less than 2 hours a week (control group) were included in the study. Aquestionnaire related with respiratory symptoms developing in daily life and maximalexercise, exercise bronchoprovocation test (EBT) and methacholinebronchoprovocation tests (MBT) were performed. Exhaled nitric oxide (NO) levelswere measured and skin prick tests with common 20 aeroallergens were done.Mean age, gender, smoking history, FEV1, FVC, FEV1/FVC and PEF valuesof the control and the athletes group were not found statistically significant different(p>0,05).EBT was found to be positive in 4 of the athletes (13,3%), but no positiveresponse to the exercise test was determined in the control group. This differencebetween the athletes and the control group was not statistically significant (p>0,05).Thirteen (43,3%) of the athletes and 1 of the control group (3,3%) were MBTpositive. MBT was statistically significant more positive in the athletes group than thecontrol group (p=0,000).Bronchial hyperreactivity was accepted to be positive if one of MBT or EBTwas found to be positive. Sixteen (53,3%) athletes (n=15 methacholine, n=1methacholine and exercise), and 1(3,3%) in the control group (n=1 methacholine)were positive for bronchial hyperreactivity (BHR+). The difference between theathletes and the control group was statistically significant (p=0,000). BHR + and BHR- athletes and control group showed no statistically significant difference according togender, atopy history, family history of atopy, skin prick tests and smoking historywhen compared with each other (p>0,05). BHR + and BHR- athletes?s exercisesymptom score was statistically significant different than the control group (p=0,048).Exhaled NO levels were found 22,6±10,1 and 22,3±10.1 in the athletes andthe control group respectively, this difference was not statistically significant (p>0,05).BHR+ and BHR- athletes and the control group did not show any statisticallysignificant difference (p>0,05).Skin prick test results demonstrated 6 (20,0%) positives in the athletes groupand 3 (10,0%) in the control group, but there was not statistically significantdifference between the two groups (p=0,05). 77,8% of the study populationdescribing allergic diseases had a positive skin prick test, while 94,1% of the caseswith no allergic diseases had a negative skin prick test. Mean NO levels of atopypositive cases with skin prick test (9 cases) were 30,0±10,0 and mean NO levels ofatopy negative cases with skin prick test (51 cases) were 21,0±18,0, the differencebetween the two groups were not statistically significant (p>0,05).We concluded that athletes with symptoms related with exercise should beevaluated for EIB carefully, should be investigated for bronchial hyperreactivity withEBT and MBT for the diagnosis, and as the risk of EIB is increased, atopic athletesshould be screened more fussily, and also exhaled NO measurement is not asuitable method of evaluating bronchial hyper reactivity.