Laparoskopik total ve parsiyel adrenalektomi sonuçlarının retrospektif değerlendirilmesi: Adrenal skor ve MAP skor kullanımının etkinliği
Retrospective evaluation of laparoscopic total and partial adrenalectomy results: Effectiveness of using adrenal score and MAP score
Yazar: SERDAR BAŞBOĞA
Danışman: PROF. DR. ÖZER GÜZEL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi / Ankara Bilkent Şehir Hastanesi / Üroloji Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Üroloji = Urology

Özet:
ÖZET

Giriş
Günümüzde, görüntüleme yöntemlerinin gelişmesi sebebiyle rastlantısal saptanan adrenal tümör insidansında artış adrenalektomi gerekliliği olan hasta sayısında da artışa neden olmuştur. Laparoskopik adrenalektomi, günümüzde adrenal kitlelerin cerrahi tedavisinde en sık tercih edilen güvenli ve başarılı bir yöntemdir.
Laparoskopik cerrahi öncesi yapılacak değerlendirmeler, cerrahi tedavinin sonuçları hakkında bilgi verebilir. Adrenalektomi cerrahisinde perinefritik yağ doku ile adrenal kitlenin anatomik ve fonksiyonel özellikleri perioperatif komplikasyonlar ile postoperatif sonuçları etkilediği gösterilmiştir. Bizler bu çalışmada, "ADRENAL Score" ve "Mayo Adhesive Probability (MAP) Score" kullanarak adrenalektomi cerrahisinde komplikasyon ve sonuçları öngörmeyi amaçladık.

Gereç ve Yöntemler
Temmuz 2019-Temmuz 2023 tarihleri arasında, Ankara Bilkent Şehir Hastanesi 3. Üroloji Kliniğinde laparoskopik adrenalektomi yapılan 90 hasta retrospektif olarak çalışmaya alındı. Hastalar, yaş, cinsiyet, boy, kilo ve VKİ ile preoperatif BT ve MRG görüntü ve raporlarıyla kaydedildi. Hastaların preoperatif tümör boyutları ve nitelikleri, tümörün fonksiyonel durumu ve ASA skorları kaydedildi. Bu bilgilerden ADRENAL ve MAP skor hesaplandı. Hastaların perioperatif ve postoperatif sonuçları, kanama, ameliyat süresi, dren varlığı ve süresi, hastanede kalış süresi, komplikasyon ve nihai patoloji sonuçları kaydedildi. Laparoskopik adrenalektomi verilerimiz, ADRENAL ve MAP skor üzerinden karşılaştırıldı.

Bulgular
Çalışmaya dahil edilen 90 hastanın ortalama yaşı 47.01±12.24 yıl idi. Hastaların 48'i (%53.3) erkek, 42'si (%46.7) kadın cinsiyette idi. Hastaların 74'üne (%82.2) laparoskopik total adrenalektomi, 16'sına (%17.8) laparoskopik parsiyel adrenalektomi işlemi yapıldı. Hastaların 17'sinin (%18.8) ADRENAL skoru grade 1, 65'inin (%72.2) grade 2, 8'inin (%8.8) grade 3 iken; 61'inin (%67.7) MAP skoru düşük, 29'unun (%32.3) MAP skoru yüksek saptandı. ADRENAL skor grade'i arttıkça preoperatif tümör boyutu, fonksiyonel tümör oranı ve ASA skorunun arttığı saptandı. Ayrıca grade arttıkça komplikasyon oranlarının arttığı saptandı (p=0.002). Bu farkın LTA'da anlamlı, LPA'da ise anlamlı olmadığı görüldü (sırasıyla p=0.014, p=0.15). Ayrıca LTA'da ADRENAL skor arttıkça kanama miktarının arttığı saptandı (p=0.016). MAP skorda ise skor arttıkça komplikasyonun arttığı görüldü. Yüksek skorda LTA'da komplikasyonun daha fazla olduğu saptandı (p=0.018). Ayrıca MAP skor artışı ile LTA'da ameliyat süresinin arttığı saptandı (p=0.029).

Sonuç
Preoperatif verilerden elde edilen, non-invazif ve ek maliyeti olmayan skorlama sistemleri sonuçlar hakkında öngörücü olabilir. ADRENAL ve MAP skor perioperatif ve postoperatif sonuçları ön görmede kullanılabilecek skorlama sistemleridir.

Abstract:
ABSTRACT

Introduction
Nowadays, due to the development of imaging methods, the increase in the incidence of incidentally detected adrenal tumors has led to an increase in the number of patients requiring adrenalectomy. Laparoscopic adrenalectomy is the most frequently preferred, safe and successful method in the surgical treatment of adrenal masses today.
Evaluations before laparoscopic surgery can provide information about the results of surgical treatment. In adrenalectomy surgery, the anatomical and functional characteristics of perinephritic fat tissue and adrenal mass have been shown to affect perioperative complications and postoperative outcomes. In this study, we aimed to predict complications and outcomes in adrenalectomy surgery by using the "ADRENAL Score" and "Mayo Adhesive Probability (MAP) Score".

Materials and Methods
Between July 2019 and July 2023, 90 patients who underwent laparoscopic adrenalectomy at the 3rd Urology Clinic of Ankara Bilkent City Hospital were retrospectively included in the study. Patients were recorded with age, gender, height, weight and BMI, as well as preoperative CT and MRI images and reports. Preoperative tumor sizes and characteristics, functional status of the tumor and ASA scores of the patients were recorded. ADRENAL and MAP scores were calculated from this information. Perioperative and postoperative results of the patients, bleeding, surgery time, presence and duration of drain, hospital stay, complications and final pathology results were recorded. Our laparoscopic adrenalectomy data were compared based on ADRENAL and MAP scores.

Results
The average age of 90 patients included in the study was 47.01±12.24 years. 48 (53.3%) of the patients were male and 42 (46.7%) were female. Laparoscopic total adrenalectomy was performed in 74 (82.2%) of the patients, and laparoscopic partial adrenalectomy was performed in 16 (17.8%). The ADRENAL score of 17 (18.8%) of
the patients was grade 1, 65 (72.2%) was grade 2, and 8 (8.8%) was grade 3; 61 (67.7%) had low MAP scores, and 29 (32.3%) had high MAP scores. It was found that as the ADRENAL score grade increased, preoperative tumor size, functional tumor rate and ASA score increased. Additionally, it was found that complication rates increased as the grade increased (p = 0.002). This difference was found to be significant in LTA but not significant in LPA (p=0.014, p=0.15, respectively). Additionally, it was determined that the amount of bleeding increased as the ADRENAL score increased in LTA (p=0.016). As for the MAP score, it was observed that the complications increased as the score increased. It was found that complications were more common in LTA with a higher score (p = 0.018). Additionally, it was determined that the duration of surgery in LTA increased with increasing MAP score (p = 0.029).

Conclusions
Non-invasive and cost-free scoring systems obtained from preoperative data can be predictive of outcomes. ADRENAL and MAP score are scoring systems that can be used to predict perioperative and postoperative results.