Fazla kilolu ve obez bireylerde diyet kalitesi, sezgisel yeme davranışı ile antropometrik ölçümler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between diet quality, intuitive eating behavior and anthropometric measurements in over weight and obese
Yazar: ZEYNEP ZENGİN
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDEF DURAN
Trakya Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı / Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Antropometri = Anthropometry ; Antropometri = Anthropometry ; Beslenme davranışı = Feeding behavior ; Diyet = Diet ; Gıda kalitesi = Food quality ; Kalite = Quality ; Obezite = Obesity ; Sağlıklı beslenme = Healthy nutrition ; Sezgisel = Intuitive

Özet:
Bu araştırma diyet kalitesi, sezgisel yeme davranışı ile antropometrik ölçümler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacı ile yapılmıştır. Mart-Eylül 2019 tarihlerinde Kırklareli Sağlıklı Hayat Merkezi Beslenme Danışmanlığına başvuran 19-65 yaş grubundaki fazla kilolu ve obez bireyler üzerinde yürütülmüştür. Veriler, bireylerin genel özellikleri ve antropometrik ölçümlerini içeren anket formu, diyet kalitesini belirleyen besin tüketim sıklığı formu ve sezgisel yeme davranışını belirleyen Sezgisel yeme Ölçeği-2 ile elde edilmiştir.  Diyet kalite puanları Sağlıklı Yeme İndeksi-2015'e göre hesaplanmıştır. Kadınların sezgisel yeme puanı 2,93±0,75, erkeklerin ise 3,57±0,69 olarak hesaplanmıştır. Kadınların sezgisel yeme davranışının erkeklere göre anlamlı şekilde düşük olduğu bulunmuştur (p<0,05). Erkeklerin yağ oranı kadınlara göre anlamlı şekilde düşükken, bel/kalça oranı anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur (p<0,05). Kadınların sezgisel yeme puanları ile Beden Kütle İndeksi, bel çevresi, bel/boy oranı ve yağ oranı arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönde orta düzeyde ilişkiler bulunurken kalça çevresi ve bel/kalça oranı arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönde zayıf düzeyde ilişkiler olduğu saptanmıştır (p<0,05). Erkeklerde sezgisel yeme puanları ile sadece yağ oranı arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif yönde orta düzeyde ilişki olduğu bulunmuştur (p<0,05). Bireylerin %8,80'inin "kötü" %78,20'sinin "orta" ve %12,90'ının "iyi" diyet kalitesi sahip olduğu saptanmıştır. Bireylerin diyet kalitesinin cinsiyetlere göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermediği bulunmuştur (p>0,05).  Bireylerin diyet kalitesi ile antropometrik ölçüm değerleri arasındaki ilişki istatiksel olarak anlamlı değildir. (p>0,05). Bireylerin diyet kalitesi ile sezgisel yeme davranışı arasındaki ilişki istatiksel olarak anlamlı değildir (p>0,05). 

Anahtar Kelimeler: Sezgisel Yeme, Antropometrik Ölçümler, Diyet Kalitesi, Sağlıklı Yeme İndeksi-2015.

Abstract:
This resarch has been performed in order to evaluate relationships between intuitive eating behavior, quality of diet and body mass index. anthropometric measurements.It's been conducted on overweight and obese individuals aged 19-65 who applied to Kırklareli Healthy Life Center Nutrition Counseling on March-Semptember 2019.The data were obtained with questionnaire form including general characteristics and anthropometric measurements of individuals, food consumption frequency form determining diet quality, and Intuitive Eating Scale-2 determining intuitive eating behavior.Diet quality scores were calculated according to Healthy Eating Index-2015.The intuitive eating score of women was calculated as 2.93±0.75 and 3.57±0.69 for men.The intuitive eating behavior of women was found to be significantly lower than that of men(p<0.05).While there were statistically significant negative correlations between intuitive eating scores of women and body mass index, waist circumference, waist / height ratio, and fat ratio, there were statistically significant negative correlations between the hip circumference and waist/hip ratio (p<0.05).It was found to be that there was moderately significant negative correlation between the intuitive eating score of men and only the fat ratio(p<0.05). It's been determined that 8.80% of the individuals have "poor", 78.20% of them have "medium" and 12.90% of them have "good" diet quality.It was found to be that the diet quality of individuals hasn't diversity statistically according to gender(p>0.05).The relationship between diet quality of individuals and their anthropometric measurement values wasn't statistically significant(p>0.05).The relationship between diet quality of individuals and intuitive eating behavior wasn't statistically significant(p>0.05).

Keywords: Intuitive Eating, Anthropometric Measurements, Diet Quality, Healthy Eating Index-2015.