Geleneksel Isparta hamamları ve tarihi Eğirdir Yeşil Ada Hamamı'nın koruma ve restorasyon kapsamında incelenmesi
The traditional Isparta baths and investigation of historical Eği̇rdi̇r Yeşi̇l Ada bath within the scope of preservation and restoration
Yazar: AYŞE BETÜL GÖKARSLAN
Danışman: YRD. DOÇ. DR. MERYEM ELİF ÇELEBİ
Süleyman Demirel Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Hamamlar = Baths ; Koruma = Conservation ; Mimarlık = Architecture ; Rölöve = Building survey

Özet:
"Geleneksel Isparta Hamamları Ve Tarihi Eğirdir Yeşil Ada Hamamı'nın Koruma Ve Restorasyon Kapsamında İncelenmesi" adını taşıyan bu tez, günümüzde harabeye dönüşmüş olan tarihi bir Türk Hamamını literatür ve arşiv araştırması yaparak, görsel ve proje bazında belgelemek, koruma sorunlarını belirlemek, koruma ve yaşatma önerileri geliştirmek amacıyla yapılmıştır. Bu çalışma dokuz bölümden oluşmaktadır.
İlk bölümde; çalışmanın amacı, kapsamı ve çalışmada kullanılan yöntemler hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde; geleneksel hamamlar hakkında yapılan ilk çalışmalar ve temel kaynaklar verilmiştir. Üçüncü bölümde; Yeşil Ada'nın Isparta-Eğirdir içindeki yeri, fiziksel, sosyal, ekonomik biçimlenişi ve tarihi sürecinin bu yerleşmeye etkileri anlatılacaktır. Mevcut analizler ve veriler ile tarihsel ve kentsel gelişimi ortaya konulacaktır. Dördüncü bölümde; ilk çağlardan Osmanlı İmparatorluğu dönemine kadar yapılan hamam yapıları irdelenecek, beşinci bölümde, plan düzeni, yapım tekniği, strüktürü ve malzeme, cephe düzenlemesi, üst çatı örtüsü, yapısal öğeleri ve detayları, dekorasyon öğeleri, aydınlatma sistemi, su tesisatı ve ısıtma gibi başlıklar altında hamam mimarisi incelenecektir. Altıncı bölümde; Isparta' da yapılmış olan diğer hamamlar bu konulara ve hamamların tarihsel gelişimine bağlı olarak sınıflandırılacaktır. Ayrıca bu hamamlar koruma kapsamında incelenecektir. Yedinci bölümde; Yeşil Ada Hamam'ını mümkün olduğunca tanımak ve tanıtmak için, hamamın tarihi ve konumu ele alınacaktır. Mevcut durum analizi yapılacaktır. Plan düzeni, yapım tekniği, strüktürü ve malzeme, cephe düzenlemesi, üst çatı örtüsü, yapısal öğeleri ve detayları, dekorasyon öğeleri, aydınlatma sistemi, su tesisatı ve ısıtma gibi mimari özellikler, Yeşil Ada Hamamı için ayrı ayrı sunulacaktır. Sekizinci bölümde ise, bu gözlemlerle rölövesi hazırlanacak ve fotoğraflama yöntemiyle bozulmaları tespit edilecek, bozulmaların nedenleri ve koruma sorunları araştırılacaktır. Yapının korunması, gelecek nesillere aktarılması için bu bozulmalara çözüm önerileri getirilecektir. Son bölümde hamamın özgün halinin tespiti yapılacak ve yeniden kullanımı için koruma önerileri getirilecektir. Bu bölümde restitüsyon ve restorasyon projeleri sunulacaktır. 
Eğirdir'in Yeşil Ada Mahallesinde yer alan Yeşil Ada Hamamı, soyunmalık, ılıklık ve sıcaklık olarak adlandırılan iki halvet, sıcak ve soğuk su depolarından oluşmaktadır. Külhana girilememektedir. Yapının arka kısmı toprak altında kalmıştır. Dolayısıyla hafriyat gerekmektedir. Soyunmalık kısmı ahşap kırma çatı ile Marsilya tipi kiremitle kaplıdır. Ilıklık ve sıcaklık kısımları üç kubbe ile örtülmüştür. Yapıya bir tuvalet eklentisi yapılmıştır.
Yeşil Ada Hamamı, önemli boyutta yapısal bozulmalara uğramış ve hatalı tadilat müdahalelerine maruz kalmıştır. Hamamın günümüze ulaşan kısmı da bakımsızlık ve terk nedenleriyle yıkılmaya yüz tutmuştur.
Anahtar Kelimeler: Isparta – Eğirdir - Yeşil Ada, Geleneksel Isparta Hamamları, Yeşil Ada Hamamı, Koruma ve Restorasyon

Abstract:
"Geleneksel Isparta Hamamları Ve Tarihi Eğirdir Yeşil Ada Hamamı'nın Koruma Ve Restorasyon Kapsamında İncelenmesi" adını taşıyan bu tez, günümüzde harabeye dönüşmüş olan tarihi bir Türk Hamamını literatür ve arşiv araştırması yaparak, görsel ve proje bazında belgelemek, koruma sorunlarını belirlemek, koruma ve yaşatma önerileri geliştirmek amacıyla yapılmıştır. Bu çalışma dokuz bölümden oluşmaktadır.
İlk bölümde; çalışmanın amacı, kapsamı ve çalışmada kullanılan yöntemler hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde; geleneksel hamamlar hakkında yapılan ilk çalışmalar ve temel kaynaklar verilmiştir. Üçüncü bölümde; Yeşil Ada'nın Isparta-Eğirdir içindeki yeri, fiziksel, sosyal, ekonomik biçimlenişi ve tarihi sürecinin bu yerleşmeye etkileri anlatılacaktır. Mevcut analizler ve veriler ile tarihsel ve kentsel gelişimi ortaya konulacaktır. Dördüncü bölümde; ilk çağlardan Osmanlı İmparatorluğu dönemine kadar yapılan hamam yapıları irdelenecek, beşinci bölümde, plan düzeni, yapım tekniği, strüktürü ve malzeme, cephe düzenlemesi, üst çatı örtüsü, yapısal öğeleri ve detayları, dekorasyon öğeleri, aydınlatma sistemi, su tesisatı ve ısıtma gibi başlıklar altında hamam mimarisi incelenecektir. Altıncı bölümde; Isparta' da yapılmış olan diğer hamamlar bu konulara ve hamamların tarihsel gelişimine bağlı olarak sınıflandırılacaktır. Ayrıca bu hamamlar koruma kapsamında incelenecektir. Yedinci bölümde; Yeşil Ada Hamam'ını mümkün olduğunca tanımak ve tanıtmak için, hamamın tarihi ve konumu ele alınacaktır. Mevcut durum analizi yapılacaktır. Plan düzeni, yapım tekniği, strüktürü ve malzeme, cephe düzenlemesi, üst çatı örtüsü, yapısal öğeleri ve detayları, dekorasyon öğeleri, aydınlatma sistemi, su tesisatı ve ısıtma gibi mimari özellikler, Yeşil Ada Hamamı için ayrı ayrı sunulacaktır. Sekizinci bölümde ise, bu gözlemlerle rölövesi hazırlanacak ve fotoğraflama yöntemiyle bozulmaları tespit edilecek, bozulmaların nedenleri ve koruma sorunları araştırılacaktır. Yapının korunması, gelecek nesillere aktarılması için bu bozulmalara çözüm önerileri getirilecektir. Son bölümde hamamın özgün halinin tespiti yapılacak ve yeniden kullanımı için koruma önerileri getirilecektir. Bu bölümde restitüsyon ve restorasyon projeleri sunulacaktır. 
Eğirdir'in Yeşil Ada Mahallesinde yer alan Yeşil Ada Hamamı, soyunmalık, ılıklık ve sıcaklık olarak adlandırılan iki halvet, sıcak ve soğuk su depolarından oluşmaktadır. Külhana girilememektedir. Yapının arka kısmı toprak altında kalmıştır. Dolayısıyla hafriyat gerekmektedir. Soyunmalık kısmı ahşap kırma çatı ile Marsilya tipi kiremitle kaplıdır. Ilıklık ve sıcaklık kısımları üç kubbe ile örtülmüştür. Yapıya bir tuvalet eklentisi yapılmıştır.
Yeşil Ada Hamamı, önemli boyutta yapısal bozulmalara uğramış ve hatalı tadilat müdahalelerine maruz kalmıştır. Hamamın günümüze ulaşan kısmı da bakımsızlık ve terk nedenleriyle yıkılmaya yüz tutmuştur.
Anahtar Kelimeler: Isparta – Eğirdir - Yeşil Ada, Geleneksel Isparta Hamamları, Yeşil Ada Hamamı, Koruma ve Restorasyon