Üniversitelerde sürdürülebilirlik faaliyetleri ve raporlaması: Bir model önerisi
Sustainability activities and reporting in universities: A modal proposal
Yazar: OĞUZHAN KÜRŞAT UÇAR
Danışman: DOÇ. DR. OZAN ÖZDEMİR
Süleyman Demirel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Finans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı / Finans ve Bankacılık Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Bankacılık = Banking ; Maliye = Finance
Dizin: Küresel Raporlama Girişimi = Global Reporting Initiative ; Raporlama = Reporting ; Sürdürülebilirlik = Sustainability ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Sürdürülebilirlik, günümüzde son derece popüler hale gelmiş olsa da aslında uzun yıllardır var olan bir kavramdır. Özellikle Sanayi Devrimi döneminde üretim faaliyetlerinin hızla artması, kaynakların tükenmesi ve çevresel tahribat gibi endişeleri beraberinde getirmiştir. Uzun zamandır var olan ve bilinen bu tehdit ne yazık ki yeterince önemsenmemiştir. Ancak son zamanlarda söz konusu tahribatın gözle görülecek boyutlara ulaşması, insanlık için sürdürülebilirliği seçmeli kategoriden zorunlu kategoriye geçirmiştir. Toplumun her kademesinde karar vericilerin sürdürülebilirlik konusundaki farkındalığı da tüm kuruluşlar için sürdürülebilirlik faaliyetlerini önemli bir noktaya taşımaktadır. Özellikle bilgi çağı olarak nitelendirebileceğimiz bir dönem içinde varlığını sürdürmek isteyen kuruluşlar için bilgi paylaşımının önemi yadsınamayacak bir düzeydedir. Dolayısıyla sürdürülebilirlik faaliyetleriyle ilgili bilgilerin paydaşlarla paylaşılması da faaliyetlerin kendisi kadar önemli ve gerekli bir konuma gelmiştir. Bu kapsamda eğitim ve araştırma işlevlerinin yanı sıra bulundukları bölgeye ve toplumun büyük bir bölümüne yol gösterici konumda olan üniversitelerin, sürdürülebilirlik konusundaki tutumları son derece önemli ve etkilidir. Üniversite mezunlarının farklı meslek dallarında, farklı kuruluşlarda ve farklı pozisyonlarda yer alacakları düşünüldüğünde, bu kişilerin sürdürülebilirlik konusunda bilinçli bireyler olarak yetişmesinin topluma oldukça büyük bir katkı sağlayacağı öngörülebilmektedir. Ancak kâr amacı gütmeyen kuruluşlar olarak yükseköğretim kuruluşlarının sürdürülebilirlik faaliyetleri ve bunun raporlanması noktasında birçok işletmenin gerisinde kaldığı gözlenmektedir. Bu çalışmada üniversiteler için sürdürülebilirlik faaliyetlerinin önemi araştırılmış ve üniversitelerin sürdürülebilirlik raporlarında açıklanması gerektiği düşünülen bilgiler derlenerek bir model oluşturmaya çalışılmıştır. Söz konusu model, Küresel Raporlama Girişimi (GRI - Global Reporting Initiative) Standartları, Birleşmiş Milletler (BM) Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ve Sürdürülebilirlik Muhasebesi Standartları Kurulu (SASB - Sustainability Accounting Standards Board) ölçütlerinden faydalanılarak, diğer uluslararası sürdürülebilirlik kuruluşlarının da bilgileri ışığında hazırlanmıştır. Üniversitelerin sürdürülebilirlik raporları için hazırlanan modelde raporlarda bulunmasının faydalı olacağı düşünülen açıklamalar, GRI Standartları, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ve SASB'ın eğitim kategorisindeki göstergelerle eşleştirilerek sunulmuştur. Bu tez çalışmasının amacı üniversitelerin sürdürülebilirlik ve raporlanması konusunda farkındalığını arttırmak, sürdürülebilirlik raporlarının hazırlanmasını kolaylaştırmak, bu raporların karşılaştırılabilir ve anlaşılır olmasını sağlamak, kurum içi ve kurum dışı işbirliklerini geliştirmek şeklinde sıralanabilir. Böylelikle üniversitelerin toplumun her kesimine olan etkisi değerlendirilerek sürdürülebilirlik bilincinin geniş kitlelere yayılmasını sağlamak hedeflenmiştir.

Abstract:
Although sustainability has become extremely popular today, it is actually a concept that has been around for many years. The rapid increase in production activities, especially during the Industrial Revolution, brought along concerns such as resource depletion and environmental destruction. This long-standing and well-known threat has unfortunately been underestimated. However, the fact that the destruction in question has recently reached visible dimensions has shifted sustainability from the "optional" category to the "mandatory" category for humanity. The awareness of decision-makers at all levels of society on sustainability also brings sustainability activities to a very important point for all organizations. The importance of information sharing is undeniable, especially for organizations that want to survive in a period that can be described as the information age. Therefore, sharing information about sustainability activities with stakeholders has become as important and necessary as the activities themselves. In this context, the attitudes of universities, which are in a position to guide the region and a large part of the society in addition to their education and research functions, on sustainability are extremely important and effective. Considering that university graduates will take place in different professions, in different organizations and in different positions, it can be predicted that raising these people as sustainability-conscious individuals will make a great contribution to the society. However, it is observed that higher education institutions, as non-profit organizations, lag behind many businesses in terms of sustainability activities and reporting. In this study, the importance of sustainability activities for universities has been investigated and a model has been tried to be created by compiling the information that should be disclosed in the sustainability reports of universities. The model was prepared in the light of Global Reporting Initiative (GRI) Standards, United Nations (UN) Sustainable Development Goals and Sustainability Accounting Standards Board (SASB) criteria, as well as information from other international sustainability organizations. In the model prepared for the sustainability reports of universities, the explanations that are considered to be useful to be included in the reports are presented by matching the GRI Standards, Sustainable Development Goals and indicators in the education category of SASB. The aim of this thesis is to increase the awareness of universities on sustainability and reporting, to facilitate the preparation of sustainability reports, to ensure that these reports are comparable and understandable, and to develop internal and external collaborations. In this way, it is aimed to evaluate the impact of universities on all segments of society and to ensure that sustainability awareness spreads to large masses.