Türkiye'de sivil toplum ideolojisi: yeni sağ, sol liberalizm ve siyasal islamcılık üzerine bir inceleme
The ideology of civil society in turkey: a study on the new right, the left liberalism and political islam
Yazar: MEHMET ÖZGÜDEN
Danışman: PROF.DR. ÖMÜR SEZGİN
Ankara Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilimi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2007
Konu: Siyasal Bilimler = Political Science

Özet:
Bu tezin amacı ve konusu, 1980'li yıllarda Türkiye'nin yasadıgı yeni sag dönüsümü,basta gelismis kapitalist ülkeler olmak üzere aynı zaman kesitinde tüm dünyada yasananyeni sag dönüsümün, tarihsel, siyasal, ekonomik baglamı içine yerlestirerek dönüsümün,dünyada oldugu gibi Türkiye'de de yeniden canlandırılan liberal düsünce geleneginin siviltoplum kavramı aracılıgıyla ideolojik olarak nasıl mesrulastırıldıgını incelemektir.Tezin birinci bölümünde ANAP'ın (Anavatan Partisi) sivil toplum retoriginedayanarak yeni sag ideoloji ve politikaları siyasal iktidar düzeyinde nasıl mesrulastırdıgıtartısılmıstır. Türkiye'deki yeni sag dönüsüm, 24 Ocak Kararları'nın alınmasıylabaslatılmıstır. Kararların uygulanabilmesi ve yeni sag dönüsümün, siyasal, anayasal,kültürel ideolojik bir çerçeveye oturtulması 12 Eylül Askeri Darbesi ve darbe yönetimitarafından gerçeklestirilmistir. Darbenin açtıgı yoldan iktidara gelen ve darbenin mirasçısıolan ANAP ise yeni sag dönüsüm sürecini, mesru ve kalıcı bir hale getirip tamamlamakiçin bir yeni sag hegemonya kurma rolünü üstlenmistir. ste ANAP bu yeni saghegemonyayı sivil toplum retorigi ile kurmustur. ANAP'ın yeni sag hegemonyayı kurmasıve mesrulastırması aslında, darbe yönetiminin, Aydınlar Ocagı'nın ve büyük sermayekesimlerinin içerigini daha önceden ortaklasa belirledikleri Türk ? slam ? PiyasaSentezi'ni (Türkiye'ye özgü yeni sag ideolojik sentez) sivil toplum vurgusuyla yenidenformüle etmekten ibarettir. ANAP, sivil toplumcu ya da sivil topluma dayanan bir partioldugu retorigini, liberal düsüncenin soyut devlet ? sivil toplum karsıtlıgı üzerinden kurar.Bu karısıklıkta ANAP, ?Kemalist devleti? (ya da ulus devleti) planlı ? devletçi ekonomikyapısıyla ve laik sistemi ile sivil topluma dayanmayan ve sivil toplumun ortaya çıkmasınıengelleyen, otoriter, totaliter ve anti-demokratik bir devlet olarak sunar. Sentezdeki slamve piyasa ögelerini sivil toplum olarak tanımlayan ANAP, Kemalist devlete karsı kendinisivil toplumcu bir parti olarak sunar. Bu sunuma göre, ANAP hem piyasa ekonomisini hemde siyasal-islamcı tarikat ve cemaatleri sivil toplumun kurulmasının ve gelistirilmesininönkosulu ve asli unsuru olarak görmüs ve gelistirmistir. ANAP sivil toplumu, kurdugu vegelistirdigi için aynı zamanda dini özgürlükleri, serbest piyasayı, demokrasiyi, toplumunilerlemesini ve zenginlesmesini de saglamıstır.Tezin ikinci ve üçüncü bölümlerinde birinci bölümde ?siyasal iktidar katında?kullanılan sivil toplum retoriginin sırasıyla ?sol? da ve ?sag?da yer alan ?aydınlarkatında? nasıl yeniden üretildigi tartısılmıstır. Hem solcu hem de sagcı aydınlar, siyasalislam, piyasa ekonomisi, demokrasi, kültürel çogulculuk, postmodernizm, küresellesme, vb.farklı tartısma düzeylerinde yeni sag ideoloji ve politikaları liberal sivil toplum paradigmasıiçinde kalarak yeniden üretmislerdir.Bu tez, kendisi de yeni sag bir ideoloji olan sivil toplumculugun, küreselkapitalizmin yeni sag ideoloji ve politikalarını mesrulastıran bir ?Truva Atı? oldugunukanıtlamayı amaç edinmistir.

Abstract:
The aim of this thesis is to study the transformation of the new right in it?shistorical, political and economic context with it?s relation to changes in the tranformationof new right in the whole world, especially in the capitalist countries. The main claim ofthis study is that the tranformation of the new right is justified by means of liberal civilsociety.In the first part of this study, it is asserted that the (Matherland Partyl AnavatanPartisi tried to legitimize the new right ideology and policies by using the rhetoric of civilsociety. The transformation of the new right began after the declaration of the economicdecisions of 24 of January in 1980. The imposition of these decisions and their political,constitutional, cultural, idological implementation were realized by coup ? detat of 12 ofSeptember in 1980. The (Motherland Party) Anavatan Partisi which come to power afterthe coup-detat of 1980 assumed the role of leadership in the settlement of the hegemony ofthe new right. In this context, the (Motherland Party) ANAP used the rhetoric of civilsociety in the settlement of this hegemony. In fact this hegemony is justified by the ideologyof Turkish ? islamic ? Market synthesis which is determined by the planners of coup-detat,Aydınlar Ocagı (the Heart of Intellectuals) and big capitalist class. The ANAP bases on it?sclaim that it is a political party which favours the civil saciety on the paradox of civil societyversus the state. In this paradox, the Kemalist state (or nation state) with it?s estatisteconomic and secular model is identified as a totalither, authorither and anti-democraticstate which does not depend on civil society. The ANAP which defends on civil society, infact, regards the concept of civil society as equal with the development of political slamand economic liberalism. Also the ANAP accepts the tarikats (the religious orders) as theagent of development of civil society and economic liberalism in Turkey.In thı second and the third part of this study, the reproduction of the rhetoric of civilsociety by the ?leftist? and ?rightist? intellectuals is discussed. Both the leftist and rightistintellectuals recreate the new right policies and ideologies by using concepts of politicalIslam, free market, cultural pluralism, democracy postmornism and globalization.Finally this thesis aims to show that the ideology of civil society can be defined as a?Trojan Horse? which is used in legitimization of the policies and ideologics of the newright in the development of global capitalizm