Bilgisayar sistemlerinin temel kavramlarına yönelik artırılmış gerçeklik uygulamasının tasarlanması ve geliştirilmesi
Designing and developing an augmented reality application for the basic concepts of computer systems
Yazar: FURKAN KALYONCU
Danışman: PROF. DR. HASAN KARAL
Trabzon Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Artırılmış gerçeklik = Augmented reality ; Bilgisayar sistemleri = Computer systems ; Bilişim teknolojileri ve yazılım dersi = Information technology and software course ; Ortaokullar = Secondary schools ; Tasarım = Design ; Tasarım süreci = Design process ; Tasarım tabanlı araştırma = Design based research

Özet:
Gelişen teknolojiyle birlikte yeni kavramlar ortaya çıkmakta ve hızla gündelik hayata uyum sağlamaktadır. Bu kavramlardan bir tanesi birçok alanda sıklıkla kullanılmakta olan artırılmış gerçeklik (AG) teknolojisidir. Bu teknoloji içerisinde bulundurduğu sanal üç boyutlu (3B) objeler ile gerçek ortamı bir araya getirerek hem sanal nesneleri hemde gerçek ortamı bir arada gözlemleme fırsatı sunmaktadır. Birçok alanda sıklıkla kullanılan bu teknoloji eğitim ortamlarında da kullanılmakta ve soyut kavramları somutlaştırarak etkileşim imkânı sunmaktadır. Buradan hareketle yürütülen bu çalışmada, ortaokul 5. Sınıf bilişim teknolojileri ve yazılım dersinde yer alan bilgisayar sistemleri konusu kazanımlarına yönelik bir artırılmış gerçeklik uygulamasının (HardwARe öğretim materyali) tasarlanması ve geliştirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda öğretim materyalinin tasarlanması ve geliştirilmesi aşamalarında tasarım tabanlı araştırma yöntemi tercih edilmiştir. Toplamda beş döngüden oluşan HardwARe öğretim materyalinin geliştirilmesi aşaması, sekiz bilişim teknolojileri ve yazılım dersi öğretmeni, BÖTE alanında uzman iki akademisyen ve 5. sınıf düzeyinde 15 öğrenci ile yürütülmüştür. Çalışmada veri toplama araçları olarak, uzman görüş formu, yarı yapılandırılmış görüşme formu ve araştırmacı gözlemlerinden faydalanılmıştır. Çalışmanın sonucunda ortaokul 5. sınıf bilişim teknolojileri ve yazılım dersinde yer alan bilgisayar sistemleri konu kazanımlarına yönelik hardwARe öğretim materyali ortaya çıkarılmıştır. Buna ek olarak yeni geliştirilecek olan AG destekli uygulamaların tasarlanması ve geliştirilmesi aşamasında nelere dikkat edilmesi gerektiği konusunda bir tasarım çerçevesi sunulmuştur. Sunulan çerçeve kapsamında tasarım kriterleri içerik, tasarım ve etkileşim olmak üzere üç kategori altında toplanmıştır.

Abstract:
With the developing technology, new concepts are emerging and they are rapidly adapting to daily life. One of these concepts is augmented reality (AR) technology, which is frequently used in many fields. This technology offers the opportunity to observe both virtual objects and real environment together by bringing together the virtual three-dimensional (3D) objects and the real environment. This technology, which is used in many fields, is also used in educational environments and offers the opportunity to interact by embodying abstract concepts. In this study, it was aimed to design and develop an augmented reality application (HardwARe teaching material) for the acquisition of computer systems in the secondary school 5th grade information technologies and software course.For this purpose, the design-based research method was preferred during the design and development of the teaching material.The development phase of the HardwARe teaching material, which consists of five cycles in total, was carried out with eight teachers in the field of information technologies and software, two academicians who are experts in the field of CEIT, and 15 students at the 5th grade. Expert opinion form, semi-structured interview form and researcher observations were used as data collection tools in the study. As a result of the study, hardwARe teaching material was created for the computer systems subject acquisitions in the secondary school 5th grade information technologies and software course. In addition, a design framework has been presented on what should be considered during the design and development of AR supported applications to be developed. Within the framework presented, the design criteria are grouped under three categories: content, design and interaction.