Türkiye-Azerbaycan ilişkileri 2000-2020
Turkey-Azerbaijan relations 2000-2020
Yazar: MURAT ALADAĞ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERDAR KESGİN
Giresun Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: Azerbaycan = Azerbaijan ; Enerji = Energy ; Güney Kafkasya = South Caucaus ; Jeopolitik = Geopolitic ; Türk dış politikası = Turkish foreign policy ; Türk-Azerbaycan ilişkileri = Turkish-Azerbaijan relations ; Türkiye = Türkiye ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
Bu çalışmada, Türkiye-Azerbaycan arasındaki ilişkilerin tarihi ve ilişkilere etki eden unsurlar öne çıkarılarak incelenmiştir. İki ülkenin jeopolitik konumu ve sahip oldukları zenginlikler nedeni ile büyük güçlerin bölgeye olan ilgisinin ilişkiler üzerinden yarattığı etkiler incelenmiştir. Diğer taraftan bölgede yer alan süper güç olarak nitelendirilen komşu Rusya ve dini münasebetleri nedeni ile İran ile olan ilişkilerine de yer verilmiştir. 
İki ülke ilişkilerinin, uluslararası ilişkilerin temel kavramlarının (realizm) tanımladığı şekli ile sadece menfaat ve güç unsurları üzerine kurulmadığını, modern anlamda devletlerden beklenenin ötesinde samimi ilişkilerin varlığı "Kafkas İslam Ordusunun işlevi, Kardaş Kömeği (kardeş yardımı) ve en son Karabağ zaferinde Türkiye'nin sonuna kadar verdiği desteklerden yola çıkılarak ortaya konulmuştur. 
Tezin ana konusunu oluşturan iki ülkenin son yirmi yıllık ilişkileri ve devlet başkanlarının ilişkilerin gelişimine etkileri detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Devlet başkanları dışında iki ülkenin kamuoylarındaki karşılıklı hassasiyet ve iki ülkede etkin olan toplum önderlerinin de ilişkilerin gidişatı üzerindeki etkisine yer verilmiştir. Ayrıca iki ülke ilişkilerini hamasetten çıkarıp karşılıklı stratejik yatırımların ve işbirliğinin pekişmesine vesile olan "Stratejik Ortaklık ve Karşılıklı Yardım Anlaşması" ile ilişkilerin kurumsal hüviyete bürünen boyutu incelenmiştir. Sade iki ülke ilişkilerini değil, bölge üzerinde etki doğuran enerji ve ulaştırma projelerinin mahiyetleri hakkında detaylı analizler yapılmıştır. 
Yapılan çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümünde "Tarihi Arka Plan ve Kavramsal Çerçeve, ikinci bölümünde, İlişkilerin Seyri ve Analizi, üçüncü bölümde ise İlişkilerin Geleceği üzerinde durulmuştur.


Anahtar Kelimeler: Türkiye Azerbaycan İlişkileri,  Jeopolitik, Güney Kafkasya, Enerji

Abstract:
In the study of "Turkey-Azerbaijan Relation 2000-2020" the history of the relations between two countries and the factors that affected these relation are analyzed. Beside the impacts of the shared historical and cultural values and geopolitics over the relations, historical struggles of regional and global powers over the geography are included. 
The study is indicating that the relations of two countries cannot be described based on the basic concepts (realism) of international relation which focused on mutual benefits and power factors. There are more needs to be analyze in relations of Turkey-Azerbaijan such as intimate cultural and historic ties.   
The main subject of this thesis is studying the last twenty years of relations and impacts of presidents of both countries on the improvement of relations. Additionally, the reciprocal sensitivity in the public opinion of two countries and influence of community leaders over the relations are included. Also "Strategic Partnership and Mutual Assistance Agreement" that strengthened reciprocal strategic investments and cooperation and institutionalized the relations are examined. Furthermore, contend of the energy and transportation projects which effects the region are analyzed in detail. 
The study consisted of three chapters. It is dwelled on "historical background and conceptual framework" in the first chapter, "course of affairs and analysis in the second chapter, "future of the affairs" in the third chapter. 

Key Words: Turkey-Azerbaijan Relations, Geopolitics, South Caucasia, Energy