İstanbul'da 2000 yılı sonrasında özel sektör tarafından üretilen büyük ölçekli konut çevrelerinin yerleşme formu bağlamında değerlendirilmesi
Evaluation of large-scale housing settlements produced by private sector in Istanbul after 2000 in terms of urban form
Yazar: DOĞUKAN ERDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. ÖZGÜR BİNGÖL
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Mimarlık Ana Bilim Dalı / Bina Bilgisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Mimarlık = Architecture
Dizin: Kentsel mekan = Urban space ; Toplu konutlar = Mass houses ; İstanbul = Istanbul

Özet:
Çalışma, özel sektör tarafından üretilen büyük ölçekli konut çevrelerinde tercih edilen yerleşme formları üzerinedir. Yapılan araştırmaya bağlı olarak bu alandaki eğilimin belirlenmesi hedeflenmektedir.
2000 yılından günümüze İstanbul'da özel sektör tarafından üretilen 500 konut üzerinde kapasiteye sahip konut yerleşmeleri çalışmanın kapsamını oluşturmaktadır. Bu yerleşmelerin tamamının güvenlikli / kapalı yerleşme olduğu görülmüştür. Merkezi ve yerel kamu otoriteleri tarafından üretilmiş konut çevreleri araştırmanın kapsamı dışında tutulmuştur. 
Çalışmada, belirlenen ölçütlere uygun 60 yerleşme incelenmiştir. İstanbul ili sınırları içerisinde yer alan 60 yerleşmenin, 40 adedi Avrupa yakasında, 20 adedi ise Anadolu yakasında yer almaktadır.
Her bir konut yerleşmesine ait bilgi föyleri hazırlanmıştır. Söz konusu föyler çalışmanın veri setini oluşturmaktadır. Hazırlanan veri seti üzerinden incelenen yerleşmelerin özelliklerinden hareketle tespitler yapılmış, bir tipolojik tasnif oluşturulmuş, alansal, oransal değerler elde edilmiş ve tüm bu bulgular ışığında değerlendirmelerde bulunulmuştur.
Yerleşme formu özelinde elde edilen veriler dikkate alındığında, büyük toprak parçaları üzerinde sadece yapılanma oranını niceliksel olarak tanımlayan imar planı mantığının ürettiği çevrelerin bir arada nasıl bir kentsel mekân ürettiği sorusunun yanıtının aranması önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler: İstanbul, Toplu Konut, Yerleşme Formu, Kentsel Yoğunluk, Kentsel Mekân

Abstract:
This research is on urban forms of large-scale housing environments, produced by the private sector. The main aim of the study is to define the tendency in this topic depending on case studies.
The focus of the study is on mass housing settlements with more than 500 housing units that were produced by the private sector since 2000 in Istanbul. All of the settlements selected as case studies were found to be gated communities. Subsidized housing settlements produced by public authorities are excluded from the scope of the research.
During research studies, 60 housing settlements selected according to the criteria of the scope were analyzed. 2/3 of the settlements were on European side and 1/3 of the settlements were on Asian side of the city. 
Information sheet for each settlement has been produced. These information sheets together formed the data set of the research. Based on the data set, discussion topics are listed regarding the characteristics of the settlements analyzed, a typological classification of block positioning is drawn up, quantitative values and ratios were revealed and all these findings are evaluated.
Considering the data specific to urban form obtained from this research, it is important to discuss what kind of urban space is defined by large-scale housing environments that are produced according to zoning plans, which only deal quantitatively with urban fabric produced on vast urban areas.

Keywords: İstanbul, Mass Housing, Settlement Form, Urban Density, Urban Space