Bazı toksik organik ve inorganik türlerin ayrılması, zenginleştirilmesi ve türlendirilmesi
Eparation, preconcentration and speciation of some toxic organic and inorganic species
Yazar: NEBİYE ÖZKANTAR
Danışman: PROF. DR. MUSTAFA TÜZEN ; PROF. DR. MUSTAFA SOYLAK
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Ana Bilim Dalı / Analitik Kimya Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2019
Konu: Kimya = Chemistry

Özet:
Bazı toksik organik ve inorganik türlerin ayrılması, zenginleştirilmesi ve türlendirilmesi 
başlıklı mevcut tez çalışmasında, bazı gıda, çevre, kozmetik ve farmokolojik örneklerde 
eser düzeyde bulunan bakır, krom, eritrosin ve rodamin B gibi metal iyonlarının ve 
boyar maddelerin ayırma ve zenginleştirme çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla, 
supramoleküler çözücü sıvı faz mikroekstraksiyonu, homojen sıvı sıvı 
mikroekstraksiyonu ve manyetik katı faz mikroekstraksiyonu gibi çevre dostu 
yöntemler geliştirilmiştir. Birinci çalışmada; bazı su örneklerinde ve kozmetik ürünlerde 
eser düzeyde bulunan rodamin B' nin supramoleküler çözücü sıvı faz 
mikroekstraksiyon metodu ile ayrılması ve zenginleştirilmesi gerçekleştirilmiştir. İkinci 
çalışmada; çeşitli kozmetik, ilaç ve gıda örneklerinde bulunan eritrosin boyar 
maddesinin ayrılması ve zenginleştirilmesi için ısı ile uyarılan homojen sıvı sıvı 
mikroekstraksiyon yöntemi geliştirilmiştir. Üçüncü çalışmada; manyetik katı faz 
mikroekstraksiyon yöntemi ile bakırın matriks ortamından ayrılması ve 
zenginleştirilmesi için manyetik grafen oksit adsorbanı sentezlenmiş ve karakterize 
edilmiştir. Bakır elementinin absorbans ölçümleri alevli atomik absorpsiyon 
spektrometresi ile gerçekleştirilmiştir. Son çalışmada ise; krom türlemesi için Cr (VI) 
ile 1,5 difenilkarbazit arasında kompleks oluşmasına dayanan, supramoleküler çözücü 
sıvı faz mikroekstraksiyon yöntemi geliştirilmiştir. Eser düzeyde bulunan bakır ve krom 
metallerinin analizinde geliştirilen yöntemlerin doğruluğunu kanıtlamak için, standart 
referans madde analizleri yapılmıştır. Ayrıca, su, gıda, ilaç ve kozmetik ürünler gibi 
gerçek örneklere ekleme/ geri kazanım çalışmaları gerçekleştirilmiştir.

Abstract:
In the present tesis study entitled with separation, preconcentration and speciation of 
some toxic trace inorganic and organic species such as copper, chromium, erythrosine, 
rhodamin B which are found in some food, environment, cosmetics and farmocological 
samples were carried out. For this purpose, environmentally friendly methods such as 
supramolecular solvent liquid phase microextraction, homogeneous liquid 
microextraction and magnetic solid phase microextraction have been developed. In the 
first study, rhodamine B, which is found at the trace level in some water samples and 
cosmetic products, was separated and enriched with supramolecular solvent liquid phase 
microextraction method. In the second study; a heat-induced homogeneous liquid liquid 
microextraction method was developed for the separation and preconcentration of 
erythrosine found in various cosmetic, pharmaceutical and food samples. In the third 
study, the magnetic graphite oxide adsorbent was synthesized and characterized for the 
separation and preconcentration of copper from the matrix environment by the magnetic 
solid phase microextraction method. Absorbance measurements of copper were carried 
out by flame atomic absorption spectrometry. In the last study; supramolecular solvent 
liquid phase microextraction method which was based on the formation of complex 
between Cr (VI) and 1,5- diphenylcarbazide for chromium speciation was developed. 
Standard reference material analyses were realized to prove the accuracy of the methods 
developed in the analysis of copper and chromium metals at the trace level. Also, 
addition / recovery studies have been implemented on real samples such as water, food, 
medicine, cosmetic products.