Yetişkin  bireylerde akdeniz diyetine uyum ile depresyon, anksiyete, stres düzeyleri ve yeme davranışları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between adherence to the mediterranean diet and depression, anxiety, stress levels and eating behaviors in adults
Yazar: GÖZDE YILMAZ
Danışman: DOÇ. DR. HÜLYA KAMARLI ALTUN
Akdeniz Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, yetişkin bireylerde Akdeniz diyetine uyum ile depresyon,
anksiyete, stres düzeyleri ve yeme davranışları arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
amaçlanmıştır.
Yöntem: Çalışma Aralık 2021-Mayıs 2022 tarihleri arasında, Antalya Muratpaşa
Belediyesi Sağlık İşleri Müdürlüğüne başvuran, 18-65 yaş aralığında 356 yetişkin birey
üzerinde yürütülmüştür. Bireylerin genel özellikleri, beslenme alışkanlıkları, fiziksel
aktivite durumları, Akdeniz diyetine uyumları, depresyon, anksiyete, stres düzeyleri ve
yeme davranışları anket aracılığı ile değerlendirilmiş olup, besin tüketim kayıtları ve
antropometrik ölçümleri alınmıştır.
Bulgular: Çalışmaya katılan bireylerin %71,1' i (n= 253) kadın, % 28,9'u (n=103) erkek
olup; yaş ortalamaları sırasıyla 40,6±10,94 ve 39,1±12,23 yıldır. Katılımcıların Akdeniz
diyetine uyum skorları ile depresyon, anksiyete ve stres skorları arasında orta düzeyde
negatif ilişki olduğu bulunmuştur (sırasıyla r=-0,436; r=-0,405; r=-0,401; p<0,001).
Katılımcıların Akdeniz diyetine uyum skorları ile kısıtlayıcı yeme skorları arasında zayıf
düzeyde pozitif bir ilişki (r =0,117; p<0,05) olduğu bulunurken, Akdeniz diyetine uyum
skorları ile duygusal yeme ve dışsal yeme skorları arasında ise zayıf düzeyde negatif
ilişki olduğu saptanmıştır (sırasıyla r=-0,130 ve r=-0,245; p<0,05 ve p<0,001).
Sonuç: Bu çalışmada, Akdeniz diyetine uyum ile depresyon, anksiyete, stres düzeyleri
ve yeme davranışları arasında ilişki saptanmıştır. Akdeniz diyeti depresyon, anksiyete ve
stresin gelişimini önlemeye yardımcı olabilmektedir. Ayrıca Akdeniz diyeti ile yeme
davranışları arasındaki ilişkinin belirlenmesi bireylere Akdeniz tarzı beslenme
alışkanlıklarının kazandırılmasında etkilidir. Yetişkin bireylerde depresyon, anksiyete ve
stres düzeylerini azaltmak ve yeme davranışlarını düzeltmek amacıyla Akdeniz tipi
beslenmenin öneminin vurgulanması hedeflenmelidir.

Abstract:
Objective: The aim of this study was to investigate the relationships between adherence
to the Mediterranean diet and depression, anxiety, stress levels and eating behaviors in
adults.
Method: The study was conducted with 356 adults who were between 18-65 years of
age and applied to Antalya Muratpaşa Municipality Health Affairs Directorate between
December 2021 and May 2022. The general characteristics, nutritional habits, physical
activity status, Mediterranean diet adherence, depression, anxiety,stress levels and eating
behaviors of individuals were evaluated by means of a questionnaire and the food
consumption records and anthropometric measurements were taken.
Results: 71.1% (n= 253) of the individuals participating in the study were female and
28.9% (n=103) were male, with a mean age of 40.6±10.94 and 39.1±12.23 years,
respectively. The moderate negative correlations were found between the participants'
Mediterranean diet adherence scores and their depression, anxiety, and stress scores (r=-
0.436; r=-0.405; r=-0.401; p<0.001, respectively). There was a weak positive correlation
(r=0.117; p<0.05) between the Mediterranean diet adherence scores and the restrictive
eating scores, while weak negative correlations were found between the Mediterranean
diet adherence scores and emotional eating and external eating scores (r=-0.130 and r=-
0.245; p<0.05 and p<0.001, respectively ).
Conclusion: In this study, the relationships was found between adherence to
Mediterranean diet and depression, anxiety, stress levels and eating behaviors. The
Mediterranean diet can help prevent the development of depression, anxiety, and stress.
In addition, determining the relationship between the Mediterranean diet and eating
behaviors is effective in acquiring Mediterranean style eating habits. It should be aimed
to emphasize the importance of Mediterranean type nutrition to reduce depression,
anxiety and stress levels and improve eating behaviors in adults.