Toplumsal hareketler ve güvenlikleştirme: Gezi Parkı örneği
Social movements and securitization: The example of Gezi Park
Yazar: TAHA YAYAN
Danışman: DOÇ. DR. ABDULLAH TORUN
İnönü Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2023
Konu: Uluslararası İlişkiler = International Relations

Özet:
Toplumsal hareketler bireylerin ve toplumsal organizasyonların oluşturdukları; amaçlı olan, hedefi bulunan ve aksiyoner davranan kitle bütününü ifade etmektedir. Ayrıca kazandığı yeni değerler ile birlikte, günümüzde farklı tezahürlerde kamusal alanda görünür olmaktadır. Tasnifi ve türü bakımından çeşitliliğe ulaşmıştır. Bunun yanısıra toplumsal hareketleri oluşturan etkenlerin varlığı söz konusu olmaktadır. Bu etkenler, toplumsal hareketlerin açığa çıkmasına neden olabileceği gibi aynı zamanda kitle ölçeğinin artmasına ve genişlemesine neden olmaktadır. Ayrıca toplumsal hareketlerin oluşması için temel nüveler bulunmaktadır. Bu temel nüveler ise kitleyi oluşturur ve harekete geçirmektedir. Toplumsal hareketler, demokrasiyi benimseyen ve hukuk düzeni üzerine bina edilen siyasal ve sosyal yapılarda anayasal ve yasalarca teşkil edilen meşru bir zemine dayanmaktadır. Öte taraftan kimi toplumsal hareketler, siyasal yapıların merceğinden kuralsızlıklar bütünü olarak ifade edilmektedir. Ayrıca toplumsal hareketlerin oluşmasında güvenlik merkezli kaygılar taşıyan birey ve toplumların etkisinin söz konusu olması muhtemel görünmektedir. Öte yandan kimi siyasal iktidarlar ve güvenlik aktörlerinin, meşru olan ya da meşruluk dışında bulunan kitle hareketlerini kendi politika pratikleri nedeniyle, güvenlik çemberi içerisine itmesi söz konusu olmaktadır. Bu noktadan hareket ile bu çalışmanın amacı da, gezi parkı örneği üzerinden güvenlikleştirme ve söz edimlerinin incelenmesinin ele alınmasıyla, siyasal ve sosyal yapının güvenliğine yıkıcı etkilerinin oluşması muhtemel kitle hareketleri karşısında sergilenecek güvenlikleştirme izlek ve stratejilerinin güvenlik aktörleri tarafından hangi temele dayalı olarak oluşturulduğunu, daha önceden toplumsal yaşamda meydana gelen örnek vaka üzerinden tahlil etmektir. Yapılan tahlil, kitle hareketlerinin olası kaotik veya yıkıcı etkilerinin oluşmasına mahal veren durumu karşısında hangi politikalar ile mücadele edildiğini siyaset bilimi çerçevesinde incelemektedir. Yöntem olarak bu çalışmada betimleyici araştırma deseni tercih edilmiştir. Verilerin elde edilmesi için Teun Van Dijk tarafından oluşturulan eleştirel söylem analizinden yararlanılmıştır. Çalışma sonunda "güvenlik aktörünün toplumsal hareketine ilişkin oluşturduğu ve dolaşıma sürdüğü iletilerin doğrudan ve dolaylı olarak güvenlikleştirme anlam ve imajları içerdiği ve güvenlikleştirme anlamları barındıran söylemlerin karşı strateji olarak kullanıldığı " bulgusuna ulaşılmıştır.
Anahtar Kelimler: Toplumsal Hareketler, Söylem ve Güvenlikleştirme

Abstract:
Social movements people's and society organisations together they create. social movements purposeful and targeted and actional is a mass. And Social movements in our age renewed and different in forms in public space is seen. social movements today class and type a lot and powerful as actions is seen. social movements occurrence of factors is found. these factors grows the mass and expands. And also social movements for it to be necessary ingredient is found. these components creates actions and mobilises. some political and social structures social movements Constitution and with the laws protected and legitimate. also some political structures find social movements unprincipled. Also social movements for the formation, individuals and society security anxiety is effective. this discourse opposite is found. some political power and security actors securitise legitimate or illegitimate social movements for their own political practices. through this discourse this of study purpose gezi parkı case of securitisation and rhetoric action is to analyse. With this method, political and social structure destructive social movements analyse. And as a precaution used securitisation plans and of strategies by security actor how it was created is to analyse. this analyses previously realised example case through It was made. Finally One of the aims of this study is to analyse the struggle against the conditions that create the destructive nature of social movements through political science. in this study as a method critical discourse analysis has been used. Finally, the security actor produced a discourse against the Gezi Park social movement. In this discourse overtly and covertly securitisation meanings and images found. The security actor has used the securitisation discourse as a strategy.
Key Words: Social Movements, Discourse and Securitisation