Batı marmara baseninin yapısının akustik yöntemlerle incelenmesi
Acoustic investigation of structural characteristic of western marmara basin
Yazar: MERT ABABAY
Danışman: PROF. DR. DERMAN DONDURUR
Dokuz Eylül Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2014
Konu: Deniz Bilimleri = Marine Science ; Jeofizik Mühendisliği = Geophysics Engineering

Özet:
Marmara Denizi aktif tektonik yapısı ve Kuzey Anadolu Fayı, karmaşık tektonik ve morfolojik özellikleri nedeni ile birçok araştırmacının üzerinde çalıştığı bir konu olmuştur. Bu çalışmada Batı Marmara Baseni'nin güncel akustik yapısı, yüksek ayrımlı deniz jeofiziği verileri ile incelenmiştir. Tez çalışmasında kullanılan veriler, TAMAM (Turkish American Multichannel Project) projesi kapsamında 2008 yılında toplanmıştır. Çalışmada, Batı Marmara Baseni ve çevresini temsil eden toplam 220 km uzunluğunda sismik yansıma verileri kullanılmıştır. Veri işlem ve veri yorumlama çalışmaları SeisLab sismik laboratuarında tamamlanmıştır. 
Çalışma süresince Batı Marmara Baseni ve baseni çevreleyen yamaçların güncel yapısı incelenmiştir. Kuzey Anadolu Fayı'nın basen içerisindeki ilerleyişi sismik verilerle araştırılmıştır. Fayın Batı Marmara Baseni güney yamaç sınırından tek kol halinde ilerlediği gözlenmiştir. Fayın kuzeyindeki basen içerisinde DB yönlü çok sayıda en-eşelon normal fay sistemi bulunmaktadır. Bölgedeki erozyonal işlemlerin kanyon yapılarının oluşumunda ana etken olduğu belirlenmiştir. Erozyonal aşınmaların oluşumları genellikle kanyon eksenleri boyunca akan türbidite akıntılarına ve kayma yapılarına bağlanmaktadır. Çalışma alanında özellikle yüksek eğimli kuzey yamaç üzerinde göreceli olarak küçük ölçekli gravitasyonel kaymalar gözlenmiştir. Bunları tetikleyen ana mekanizmanın aşırı dikleşmiş yamaçla birlikte gravitasyonel yük ve KAF'ın Marmara içerisindeki aktivitesi olduğu düşünülmektedir. Bu bulgulara ek olarak basenin güneybatısında yer alan düşük eğimle şelfe tırmanan yamaç üzerinde gravitasyonel çökme yapılarının varlığı belirlenmiş ve bu alanlar da haritalandırılmıştır. Çökmeler tortul dalgalarından yapısal olarak farklıdır ve sediment yükü nedeniyle çökmeler sonucu oluşmaktadır.

Abstract:
Active tectonic structure of the Marmara Sea along with the North Anatolian Fault (NAF), due to its complicated tectonic and morphological features has been the main subject of many researches. In this study, recent acoustic structure of the Western Marmara Basin has been investigated by using high resolution marine geophysical data. The seismic data used in the thesis have been collected in TAMAM (Turkish American Multichannel Project) project in 2008. A total of 220 km seismic reflection data from the Western Marmara Basin and its surroundings. Data processing and interpretation have been performed at SeisLab seismic laboratory.
During the study, recent acoustic structure of the Western Marmara Basin and the slopes surrounding the basin were investigated. The behavior of the NAF inside of the basin was determined by seismic data. It is revealed that the fault lies as a single branch along the southern border of the western basin. In the basin located to the north of the NAF, there are several en-echelon normal fault systems. The erosional processes in the area are the main sources for the canyon evolution on the slopes. Observed erosional truncations are generally the result of turbidity currents flowing along the canyon axes, and slide structures. Several small-scale gravitational structures exist in the area especially along the high-gradient northern slope. It is suggested that the major triggering mechanism for these slide structures are oversteepening of the slope along with the gravitational loading and the extensive seismic activity of the NAF in the basin. In addition, gravitational collapse areas are observed on the seismic data located at the SW slope of the basin. These structures are different from the sediment waves and are interpreted that they are formed by the collapses under the litho-static pressure of the continuous sediment loading.