Üniversite terki: Bir durum çalışması
University dropout: A case study
Yazar: TAHİR YILMAZ
Danışman: PROF. DR. RUHİ SARPKAYA
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Eğitim fakülteleri = Education faculties ; Okul terki = Drop out of school ; Yükseköğretim = Higher education ; Öğretmen yetiştirme = Teacher training ; Üniversiteler = Universities

Özet:
Bu çalışmanın amacı 2008-2018 yılları arasında, eğitim fakültesini diploma almadan terk eden bireylerin terk nedenlerinin ve terk sürecine ilişkin deneyimlerinin belirlenmesidir. Çalışma nitel araştırma desenlerinden durum çalışması ile desenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu amaçlı örnekleme tekniklerinden ölçüt örnekleme tekniği ile seçilen Ege bölgesindeki bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesinden 2008-2018 yılları arasında diploma almadan ayrılan 10 birey ve aynı dönemde fakültede çalışan 8 öğretim elemanı oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formları ile toplanmış ve verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, bireylerin üniversiteye kayıt sürecinde yönlendirme etmenleri, kişisel etmenler, sistem etmenleri, ailevi etmenler, mesleki etmenler ve kent etmenleri üniversiteye kayıt öncesi etmenler (I) olarak önemli bir yer tutmaktadır. Bu etmenler bireylerin üniversiteye kayıt öncesinde içsel ve dışsal güdülenme düzeylerini belirleyebilmektedir. Üniversiteye kayıt sonrasında, üniversite süreci etmenleri (II) kapsamında psikolojik durum, akademik durum, sosyal durum, kurumsal durum, atama durumu, askerlik durumu, ailevi durum ve maddi durum bireylerin içsel ve dışsal güdülenmeleri üzerinde belirleyici etmenler olarak bulunmuştur. Tüm bu etmenler bireylerin uyum etmenleri (III) olan akademik bütünleşme, sosyal bütünleşme ve kurumsal bağlılık etmenleri üzerinde etkili olarak bireyleri terk kararına yönlendirebilmektedir. Terk kararı sonrasında bireylerin sistemi terk etmek ve bölüm/kurum değişiklikleri seçenekleri doğrultusunda davranış gösterdikleri bulunmuştur. Çalışmada elde edilen bulgular çerçevesinde mesleki yönlendirme, eğitim fakültesine öğrenci seçimi, kurumlar arası ve programlar arası geçiş, kurumsal bağlılık, akademik ve sosyal bütünleşmeye dönük uygulamalar, öğretmen atama sistemi, üniversite-kent işbirliğine yönelik öneriler geliştirilmiştir.

ANAHTAR SÖZCÜKLER: Üniversite Terki, Eğitim Fakültesi, Terk Deneyimi, Durum Çalışması.

Abstract:
The aim of this study is to determine university dropout reasons and experiences in dropout process of the individuals who dropout from faculty of education between 2008 and 2018. The study is designed with case study, one of the designs of qualitative research methods. Study group is composed of 10 individuals who dropout from the faculty of education of a state university in Aegean region between 2008 and 2018 and 8 academicians who work in the faculty in the same period. Study group is selected by criterion sampling technique which is a purposeful sampling technique. Data of the study is collected by semi-structured interview forms developed by the researcher and content analysis is used for data analysis. According to the results of the study it can be said that pre-enrollment factors (I), which are guidance factors, personal factors, system factors, family factors, vocational factors and city factors, play important roles in university admission process. These factors can determine the levels of intrinsic and extrinsic motivation of the individuals before university admission process. After the admission, university process factors (II), which are psychological situation, academic situation, social situation, organizational situation, appointment factors, military service situation, familial situation and financial situation, are found as determinant factors on individuals' intrinsic and extrinsic motivation. All these factors may lead individuals to university dropout by affecting their adaptation factors (III), which are academic integration, social integration and organizational commitment. After dropout decision, individuals either dropout from the system or change department/institution. In the frame of findings, suggestions for future research are given towards vocational guidance, student selection for education faculties, shifts among programs and universities, organizational commitment, practices for academic and social integration, teacher appointment system, and university-city collaboration.

KEYWORDS: University Dropout, Faculty of Education, Dropout Experience, Case Study.