Psikiyatrik tanı almış bireylerde algılanan sosyal destek ve iyileşme aşamalarının belirlenmesi
Determination of perceived social support and stages of recovery in individuals with psychiatric diagnosis
Yazar: SEDA YILMAZ AŞAR
Danışman: DOÇ. DR. MEDİNE KOÇ
Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelik Ana Bilim Dalı / Psikiyatri Hemşireliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Hemşireler = Nurses ; Hemşirelik = Nursing ; Psikiyatrik hastalar = Psychiatric patients ; Psikiyatrik hastalıklar = Psychiatric sickness ; Psikiyatrik hemşirelik = Psychiatric nursing ; Sosyal destek = Social support ; Tedavi = Treatment

Özet:
Bu çalışma, Orta Karadeniz bölgesinde bulunan bir ildeki psikiyatri hastanesi, toplum ruh sağlığı merkezi ve üniversitesi hastanesi psikiyatri kliniğinde yatan veya ayaktan takip edilen bireylerde, algılanan sosyal destek ve iyileşme aşamalarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışmaya katılan bireylerin sosyal destek durumları ve iyileşme aşamaları belirlenmiş, sosyal destek ve iyileşme aşamaları arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırma 11/10/2021-11/04/2022 tarihleri arasında tanımlayıcı ve kesitsel türde yapılmıştır. Çalışma 230 birey ile tamamlanmıştır. Araştırmada verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından ilgili literatür incelenerek oluşturulan Kişisel Bilgi Formu, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ve İyileşme Aşamaları Ölçeği (İAÖ) kullanılmıştır. Veriler çalışmaya katılmayı kabul eden bireyler ile araştırmacı tarafından yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, SPSS Statistics 25.0 programı kullanılmıştır. Verilerin analizinde sayı, yüzde, minimum, maksimum, medyan, ortalama, standart sapma, t testi, Tek Yönlü Anova ve Tamhane's, Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi için p<0,05 benimsenmiştir. Çalışmaya katılan bireylerin %55,7'sinin kadın, %40'ının bekâr, yaş ortalamasının 36,84±10,15, %47,4'ünün ilköğretim mezunu, %68,7'sinin çalışmadığı, %55,6'sının gelirinin orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. ÇBASDÖ puan ortalaması 44,75±16,02, aile alt boyut puan ortalaması 19,57±6,35, arkadaş alt boyut puan ortalaması 13,59±7,09, özel bir insan alt boyut puan ortalaması 11,58±7,12'dir. Katılımcıların İAÖ durağanlık alt boyutundan aldıkları puan ortalaması 12,68±8,40, farkındalık alt boyutundan aldıkları puan ortalaması 15,28±7,92, hazırlık alt boyutundan aldıkları puan ortalaması 15,96±7,54, yeniden yapılanma alt boyutundan aldıkları puan ortalaması 14,72±8,85 ve gelişim alt boyutundan aldıkları puan ortalaması 12,07±8,70'dir. Katılımcıların cinsiyeti, eğitim durumu, medeni durumu, sosyal güvencesi, çalışma durumu, yaşanılan yer ve gelir durumu ile ÇASDÖ toplam puanı ve alt boyut puan ortalamaları istatistiksel olarak anlamlı şekilde farklılık göstermektedir (p<0,05). Katılımcıların İAÖ alt boyutları puan ortalamalarının karşılaştırılması sonucunda cinsiyet, eğitim durumu, sosyal güvence, çalışma durumu, yaşanılan yer ve gelir durumu arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p<0,05). ÇBASDÖ toplam ve tüm alt boyut puan ortalamaları ile İAÖ alt boyut puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır (p<0,05). ÇBASDÖ toplam ve tüm alt boyut puan ortalamaları arttıkça İAÖ alt boyutlarından durağanlık ve farkındalık puan ortalamaları azaldığı; hazırlık, yeniden yapılanma ve gelişim alt boyut puan ortalamaları ise arttığı saptanmıştır. Çalışma sonucunda katılımcıların sosyal desteğinin ortaya yakın düzeyde olduğu, katılımcıların çoğunluğunun hazırlık ardından yeniden yapılanma aşamasında olduğu ve sosyal destek ile iyileşme arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur. 

Anahtar kelimeler: Sosyal Destek, İyileşme, İyileşme Aşamaları, Psikiyatrik Hastalık, Psikiyatri Hemşireliği

Abstract:
This study was carried out in order to determine the perceived social support and recovery stages of inpatients or outpatients in the one of the Central Black Sea region's city of Mental Health and Diseases Hospital, Community Mental Health Center and University Hospital psychiatry clinic. For this purpose, the social support status and recovery stages of the individuals participating in the study were determined, and the relationship between social support and recovery stages was examined. The research was conducted between 11/10/2021-11/04/2022 as descriptive and cross-sectional. The study was completed with 230 individuals. Introductory Information Form, Multidimensional Perceived Social Support Scale and Stages of Recovery Instrument, which were created by the researcher by examining the relevant literature, were used to collect data in the study. Data were collected face to face from individuals who agreed to participate in the study. SPSS Statistics 25.0 program was used to evaluate the data. Number, percentage, minimum, maximum, median, mean, standard deviation, t-test, One-Way Anova and Tamhane's, Pearson Correlation were used in data analysis. For the statistical significance level, p<0.05 was accepted. 55.7% of the individuals participating in the study were female, 40% were single, the average age was 36.84±10.15, 47.4% were primary school graduates, 68,7%, of them were unemployed, 55.6% had a medium income were determined. It was determined that the Multidimensional Scale of Perceived Social Support mean score was 44.75±16.02, family sub-dimension mean score was 19.57±6.35, friend sub-dimension mean score was 13.59±7.09, a special person sub-dimension mean score was 11.58±7.12. It was determined that the mean score of the participants in the Recovery Stages Scale moratorium sub-dimension was 12.68±8.40, the mean score of the awareness sub-dimension was 15.28±7.92, the mean score they got from the preparation sub-dimension was 15.96±7.54, the mean score they got from the rebuilding sub-dimension was 14.72±8.85 and the average score they got from the growth sub-dimension was 12.07±8.70. A statistically significant relationship was found between the total and sub-dimension mean scores of the Multidimensional Scale of Perceived Social Support and participants' gender, education level, marital status, social security, employment status, place of residence and income status. (p<0.05). As a result of the comparison of the mean scores of the Recovery Stages Scale sub-dimensions in terms of the sociodemographic characteristics of the participants, a statistically significant difference was found between gender, educational status, social security, employment status, place of residence and income status (p<0.05). A statistically significant correlation was found between total and sub-dimension mean scores of the Multidimensional Perceived Social Support Scale and sub-dimension mean scores of the Recovery Stages Scale (p<0.05). As the total and all sub-dimension mean scores of the Multidimensional Scale of Perceived Social Support increase, the mean scores of moratorium and awareness, which are sub-dimensions of the Stages of Recovery scale, decrease; preparation, rebuilding and growth sub-dimension mean scores increase. In conclusion, it was found that the social support of the participants was close to medium, that the majority of the participants are in the stage of restructuring after preparation, that there was a positive and significant relationship between social support and recovery.

Keywords: Social Support, Recovery, Psychiatric Illness, Healing Stages, Psychiatric Nursing