Bütünleşik bulanık analitik hiyerarşi prosesi ve bulanık VIKOR yöntemleri ile fine-kinney risk değerlendirme metodu uygulaması: Silah endüstrisinde örnek çalışma
A new fine-kinney based risk assessment framework using FAHP-FVIKOR incorporation: A case study arms in industry
Yazar: BÜŞRA GÜVEN
Danışman: PROF. DR. ALİ FUAT GÜNERİ
Yıldız Teknik Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı / Endüstri Mühendisliği Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2018
Konu: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği = Industrial and Industrial Engineering

Özet:
Bir risk değerlendirme sürecinin en önemli adımını, risk değerlendirmesinin kapsamını ve tehlikelerin belirlenmesini takip eden bir risk puanlama sistemi oluşturur. Fine-Kinney yöntemi, tehlikelerin kontrol altına alınmasına yardımcı olmak için kapsamlı bir nicel değerlendirme yöntemidir. Bu risk değerlendirme yönteminde risk değerleri, bir kazanın potansiyel sonuçları (Ş), bir kazaya neden olabilecek tehlike olayının maruz kalma ya da oluşma sıklığı (F) ve tehlikeli bir olayın olasılığı (O) parametreleri dikkate alınarak hesaplanır. Klasik Fine-Kinney yöntemi, bu üç parametreye eşit bir ağırlık verdiği için bir sınırlama oluşturmaktadır. Bu nedenle, bütünleşik bulanık VIKOR (BVIKOR) ve bulanık analitik hiyerarşi süreci (BAHP) yöntemleri ile yeni bir risk değerlendirme yöntemi önermekteyiz. Fine-Kinney yönteminde elde edilen bu risk parametrelerinin ağırlıklandırılmasında BAHP kullanılmıştır. Tehlikelerin öncelik sıraları BVIKOR yöntemi ile belirlenmiştir. Önerilen yöntem, tehlikeleri değerlendirmede grup karar vermeye olanak sağlamakta ve Buckley' nin BAHP metodunun ikili karşılaştırması ile üç risk parametresi arasındaki göreceli önemi kullanmaktadır. Ş, F ve O parametrelerini değerlendirmedeki güçlük nedeniyle, önerilen yöntemde dilsel ifadeler kullanılmaktadır. Ayrıca, önerilen yöntemin uygulanabilirliğini göstermek için silah endüstrisinde örnek bir risk değerlendirme çalışması sunulmuştur. Sonuçlar, önerilen yöntemin, paydaşların risk kontrollerinin etkinliğini doğrulamak için risk kontrol politikalarını belirlemelerine yardımcı olmasında etkili olduğunu göstermektedir.

Abstract:
The most crucial step of a risk assessment process that follows identifying the scope of assessment and hazards is the initial risk assessment, particularly with a risk scoring system. The Fine–Kinney method is a comprehensive method for quantitative evaluations to aid in controlling hazards. In this risk assessment method, the risk value is calculated by considering the parameters of the consequence of an accident (C), the exposure or frequency of occurrence of a hazard event that could lead to an accident (E) and the probability of a hazardous event (P). The classical Fine–Kinney method has a limitation in that it assigns an equal weight to these three parameters. Therefore, we propose a new risk assessment method incorporating a fuzzy analytic hierarchy process (FAHP) with fuzzy VIKOR (FVIKOR). FAHP was used in weighting these risk parameters derived from the Fine–Kinney method. The priority orders of hazards were determined by a FVIKOR method. The proposed method enables group decision-making in assessing hazards and uses relative importance among three risk parameters by pair-wise comparison of Buckley's FAHP. Owing to the difficulty in evaluating C, E and P, linguistic terms are used in the proposed method. In addition, a case study of the evaluation of risks in the arms industry is used to illustrate the proposed method. The results show that the proposed method is effective in helping stakeholders to determine the risk control policies to validate the effectiveness of their risk controls.