Rehber hemşirelik uygulamasının yeni mezun hemşirelerin gerçeklik şoku, klinik uyumu ve mesleki yeterlikleri üzerindeki etkisi
The effect of mentoring programme on reality shock, clinical adaptation and professional competencies of new graduated nurses
Yazar: SELMA KARAKAPLAN
Danışman: PROF. DR. SEVİM ULUPINAR
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa / Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Hemşirelikte Eğitim Ana Bilim Dalı / Hemşirelikte Eğitim Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hemşirelik = Nursing
Dizin: Akran eğitimi = Peer education ; Ebe hemşireler = Nurse midwives ; Hastane hemşireleri = Nursing staff-hospital ; Mesleki oryantasyon = Occupational arientation ; Mesleki rehberlik = Vocational quidance

Özet:
Araştırma rehber hemşirelik uygulamasının yeni mezun hemşirelerin gerçeklik şoku, klinik uyumu ve mesleki yeterlikleri üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır.  Araştırma karma tipte olup girişim ve kontrol gruplu (ön test–son test kontrol desenli), kör teknikli, randomize kontrollü deneysel yöntem ve odak grup görüşme yöntemi kullanılmıştır.  Araştırmanın evrenini 2021 yılında kuruma başlayan 65 yeni mezun hemşire, örneklemini güç analizi sonucunda 56 yeni mezun hemşire (28 girişim, 28 kontrol) oluşturmuştur. Araştırmanın birinci aşamasında rehber hemşireler eğitilmiş, ikinci aşamada ise rehber hemşirelik uygulaması gerçekleştirilmiştir. Bu süreçte kontrol grubunda yer alan hemşirelere 1 ay süren rutin klinik oryantasyon eğitimi, girişim grubu hemşirelerine ise 1 ay süren rehber hemşirelik uygulaması yapılmış ve yeni mezun hemşireler 3 ay boyunca izlenmiştir.  Nicel veriler, rehber hemşirelik uygulaması öncesinde, uygulama sonrasında ve araştırmanın 3. ayında toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak Rehber Hemşire Bilgi Formu, Hemşire Yetkinlik Ölçeği, Rehber Hemşire Eğitimi Sınav Formu, Yeni Mezun Hemşire Bilgi Formu, Gerçeklik Şoku Ölçeği, Hemşire Mesleki Yeterlik Ölçeği, Klinik Oryantasyon Eğitimi Ön-son testi, Klinik Oryantasyon Portfolyosu, Rehber Hemşire Değerlendirme Formu kullanılmıştır.  Araştırmanın nitel verilerinin toplanması için de rehber hemşirelik uygulaması öncesinde ve sonrasında Odak Grup Görüşmesi yapılmıştır. Elde edilen veriler G*Power analizi, ortalama, standart sapma, medyan, frekans, yüzde, minimum, maksimum, Cronbach's Alpha, Shapiro-Wilk testi, Bağımsız gruplar t testi, Mann-Whitney U testi, Pearson korelasyon analizi, Spearman korelasyon analizi kullanılmış, niteliksel veriler ise MAXQDA 2022 programı kullanılarak analiz edilmiş, anlamlılık p<0,05 düzeyinde değerlendirilmiştir. Araştırmada girişim grubundaki hemşirelerin rehber hemşirelik uygulaması sonrası, araştırmanın 1. ve 3. ayında yapılan değerlendirmelerinde bilgi ve beceri puanlarının arttığı ve kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu bulunmuştur. Girişim grubundaki hemşirelerin gerçeklik şoku puanları ise kontrol grubundaki hemşirelerden düşük olduğu görülmüştür. Mesleki yeterlik puanlarında ise her iki grup arasında fark bulunmamıştır. Sonuçlar doğrultusunda; rehber hemşirelik uygulamasının yeni mezun hemşirelerin gerçeklik şoku ve klinik uyumu üzerine olumlu etkisi olduğu, yeni mezun hemşirelerin bilgi ve beceri düzeylerinde anlamlı artışlar görüldüğü, mesleki yeterlik düzeyi ölçümü içinde 1 aylık sürenin yeterli olmadığı söylenebilir.

Abstract:
The research was conducted to evaluate the effect of guidance nursing practice on the reality shock, clinical adaptation and professional competence of new graduate nurses. The research was of mixed type, with intervention and control groups (pretest-posttest control design) and used blind technique, randomized controlled experimental method and focus group interview method. The population of the research consisted of 65 new graduate nurses who started working in the institution in 2021, and the sample consisted of 56 new graduate nurses (28 intervention, 28 control) as a result of the power analysis. In the first stage of the research, guide nurses were trained, and in the second stage, guide nursing practice was carried out. During this process, 1 month of routine clinical orientation training was given to nurses in the control group, 1 month of guide nursing practice was given to nurses in the intervention group, and new graduate nurses were monitored for 3 months. Quantitative data were collected before, after and in the 3rd month of the study. Guidance Nurse Information Form, Nurse Competency Scale, Guidance Nurse Education Examination Form, New Graduate Nurse Information Form, Reality Shock Scale, Nurse Professional Competence Scale, Clinical Orientation Training Pre-post Test, Clinical Orientation Portfolio, Guidance Nurse Evaluation Form were used as data collection tools. To collect the qualitative data of the study, a Focus Group Interview was held before and after the nurse guide application. Obtained data was analyzed using the G*Power analysis, mean, standard deviation, median, frequency, percentage, minimum, maximum, Cronbach's Alpha, Shapiro-Wilk test, Independent groups t test, Mann-Whitney U test, Pearson correlation analysis, and Spearman correlation analysis, qualitative data was analyzed using the MAXQDA 2022 program, and significance was evaluated at the p<0.05 level. In the study, it was found that the knowledge and skill scores of the nurses in the intervention group increased and were higher than the control group in the evaluations made in the 1st and 3rd months of the study after the guide nursing application. It was observed that the reality shock scores of the nurses in the intervention group were lower than the nurses in the control group. No difference was found between the two groups in professional competence scores. In line with the results; It can be said that the guidance nursing practice has a positive effect on the reality shock and clinical adaptation of new graduate nurses, that there is a significant increase in the knowledge and skill levels of new graduate nurses, and that a period of 1 month is not enough to measure professional competence level.