Çocuk ve ergenlerdeki problemli mobil telefon kullanımının uyku alışkanlıkları ile ilişkisi
The relationship between sleep habits and problematic mobile phone usage of children and adolescent
Yazar: FATMA TURNA
Danışman: DOÇ. DR. BURAK DOĞANGÜN
İstanbul Üniversitesi / Cerrahpaşa Tıp Fakültesi / Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2016
Konu: Psikiyatri = Psychiatry
Dizin: Bağımlılık = Dependency ; Cep telefonu = Mobile phone ; Ergenler = Adolescents ; Teknolojik bağımlılık = Technological dependence ; Telefon = Telephone ; Uyanıklık = Wakefulness ; Uyku = Sleep ; Çocuk psikiyatrisi = Child psychiatry ; Çocuklar = Children

Özet:
Amaç: Günümüzde mobil telefonlar iletişim kurma özelliklerinin dışında bireylerin günlük yaşantılarının önemli bir parçası haline gelmiştir. Teknolojinin abartılı kullanımı gibi problemli mobil telefon kullanımının da uyku alışkanlıkları, kalitesi ve süresini etkileme potansiyeli mevcuttur. Psikopatoloji zemininde bu etkilerin daha güçlü olması beklenebilir. Bu çalışmada mobil telefon kullanım ve uyku arasındaki ilişkiyi klinik ve normal popülasyon arasında karşılaştırmak amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmanın örneklemi; çocuk psikiyatri polikliniğine başvuran 173 çocuk ve daha önce poliklinik başvurusu olmayan 321 çocuktan oluşmaktadır. Değerlendirme için sosyodemografik veri formu, mobil telefonu kullanımı bilgi formu, 'Problemli Mobil Telefon Kullanım Ölçekleri (PMTK)', 'Çocuk Uyku Alışkanlıkları Ölçeği (ÇUAA)' ve 'Çocuklara Yönelik Günlük Ritm Belirleme Ölçeği (ÇYGRBÖ)' kullanılmıştır. 
Bulgular: Çalışmaya katılan klinik grup yaş ortalaması 14.67 (±1.48) olan 99 kız (%57.2) ve 74 erkek (%43.6) çocuktur. Klinik başvurusu olmayan çocuklarla karşılaştırıldığında, PMTK, ÇUAA ve ÇYGRBÖ skorları klinik grupta anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Uyku alışkanlıkları açısından psikopatolojik zeminin en önemli yordayıcı faktör olduğu görülmüştür. Problemli mobil telefon kullanımının uyku ile ilgili diğer risk faktörleri kontrol edildiğinde dahi uykuyu olumsuz etkilemeye devam ettiği bulunmuştur.
Sonuç: Yoğun mobil telefon kullanımı uyku hijyenini olumsuz etkilemekte ve uyku problemlerine neden olmaktadır. Problemli mobil telefon kullanımı klinik grupta uyku problemlerine olumsuz etkisinin daha güçlü olması nedeniyle ruh sağlığı uzmanları tarafından dikkate alınması gereken bir problemdir. Ancak kesitsel bir çalışma olması nedeniyle nedensel ilişkiler konusunda net bir bilgi vermek zordur. Bu amaçla uzunlamasına izlem çalışmalarının yapılmasına ihtiyaç vardır. 

Anahtar Kelimeler: Problemli Mobil Telefon Kullanımı, Uyku, Teknoloji, Kronotip

Abstract:
Purpose: Nowadays mobile phones have become an important part of daily lives. Problematic mobile phone usage has the potential to affect sleeping habits, quality and duration. On the psychopathology ground, these effects can be expected to be stronger. We aimed to compare the relationship between mobile phone usage and sleep in the clinical and normal population.
Method: The sample of the study consisted of 173 children with clinical presentation and 321 children as control group. Sociodemographic data form, mobile phone usage information form, 'Problematic Use of Mobile Phones (PUMP) Scales', 'Children's Sleep Habits Questionnaire (CSHQ)', 'Morningness Eveningness Scale for Children (MESC)' were used. 
Findings: The mean age of the cases was 14.67(±1.48), %57.2 of the participants were female, %43.6 of the participants were male. Scores of PUMP, CSHQ and MESC were found to significantly higher in the clinical group. The psychopathological background was found to be the most important predictor of sleep habits. Problematic use of mobile phones continues to negatively affect sleeping habits even other sleep related risk factors are controlled. 
Conclusions: Intense mobile phone usage negatively affects sleep hygiene and causes sleep problems. Problematic mobile phone usage that should be taken into account by mental health professionals because of the stronger adverse effect on sleep problems in the clinical group. However, due to the cross-sectional study it is difficult to give precise information about causal relationships. For this purpose, there is a need for longitudinal monitoring studies.

Key Words: Problematic Mobile Phone Usage, Sleep, Technology, Chronotype