Diş çekimi öncesi ve sonrası hastaların ağrı ve kaygı durumunun değerlendirilmesi
Evaluation of the pain and anxiety states of patients before and after tooth extraction
Yazar: AHMET BARIŞIK
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ESEN
Gaziosmanpaşa Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Acil Tıp Hemşireliği Ana Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2020
Konu: Diş Hekimliği = Dentistry ; Hemşirelik = Nursing ; İlk ve Acil Yardım = Emergency and First Aid
Dizin: Ağrı-postoperatif = Pain-postoperative ; Dental anksiyete = Dental anxiety ; Diş ağrısı = Toothache ; Diş-gömülü = Tooth-impacted

Özet:
Giriş ve Amaç: Dental tedaviler konusunda anksiyeteye sahip hasta oranı, nüfusun önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Bu tür hastaların dental tedavileri ve oral cerrahi işlemleri esnasında diş hekimliği profesyonelleri ekstra dikkatli ve düşünceli bir tedavi yaklaşımına sahip olmalıdır. Bu çalışmada diş çekimi öncesi ve sonrası hastaların ağrı ve kaygı durumunun değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 
Materyal ve Metot: Bu çalışma Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Ağız Diş ve Çene Cerrahisi Anabilim Dalına, diş çekimi endikasyonu ile başvuran hastalarla gerçekleştirilmiştir. Çalışmamız tanımlayıcı türde tarama modelli bir çalışmadır. Çalışmaya 210 hasta katılmıştır. Diş çekimi öncesi hastalar, demografik veri formu, penn-state endişe ölçeği ve ağrı felaketleştirme ölçeğini doldurmuştur. Çekim sonrası 6, 24 ve 72 nci saatlerde görsel analog skala ile hastaların ağrı durumları belirlenmiştir. Veri analizi bilgisayar ortamında ki-kare, t-testi, Anova, Kruskal Wallis, iki yönlü varyans analizleri ve pearson korelasyon katsayısı ile IBM SPSS 22,0 programı kullanılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya cerrahi olmayan grupta 150(%71,42), cerrahi grupta ise 60(%28,58) hasta mevcuttur. Toplam 210 hastanın 92(%43,81)'si erkek, 118(%56,19)'i kadındır. Bulgulara göre, cerrahi grubun yaş ortalaması daha küçük, PSEA skorları daha büyük ve PCS-T skorları daha düşük seviyede gözlenmiştir. Günde birden fazla ağrı kesici içenlerde daha yüksek PCS-T skorları gözlenmiştir her iki grupta da 6, 24 ve 72nci saat VAS skorları arasında anlamlı bir korelasyon gözlenmiştir.  
Sonuç: Diş çekimi öncesi hastalarda gözlenen yüksek düzey kaygı, diş çekimi sonrası gözlenen ağrı ile yakından ilişkilidir. Hastaların ağrı felaketleştirme yönelimleri de postoperatif ağrı ile ilişkilendirilmiştir. Bu tarz hastaların yönetiminde klinisyenlerin bu durumu göz ardı etmemeleri, tedavi planlamaları buna göre şekillendirmeleri gerekmektedir.

Abstract:
Introduction and Aim: The proportion of patients with anxiety due to dental treatments is an essential part of the population. During the oral surgery dental professionals should have a thoughtful treatment approach. In this study, it was aimed to evaluate the pain and anxiety status of patients before and after tooth extraction.
Material and Methods: We conducted this study with patients referred to Tokat Gaziosmanpasa University, Faculty of Dentistry, Oral and Maxillofacial Surgery Clinic. Our study is a descriptive study with a scanning model. Two hundred ten patients were enrolled. Each patient filled up demographic data form, Penn State Anxiety, and Pain Catastrophizing Scales, preoperatively. Postoperatively pain intensities were determined by the Visual Analog Scale on 6th, 24th, and 72nd hours. Data were analyzed with chi-square, t-test, Analysis of variance (ANOVA), Kruskal-Wallis, two-way ANOVA and Pearson correlation coefficient test by IBM SPSS 22.0.
Results: In the simple extraction group, 150 patients (71.42%), and in the surgical extraction group, 60 patients (28.58%) were enrolled. A total of 210 patients were 92 males (43.81%) and 118 females (56.19%). According to the results, the average age of surgical extraction was younger, the PSAS scores were higher, and the PCS-T scores were less than simple extraction. Higher PCS-T scores were observed in those who took more than one analgesic per day, and there was a significant correlation between these scores and 6th, 24th, and 72nd hours VAS scores in both groups.
Conclusion: High levels of anxiety determined before tooth extraction are closely related to pain levels observed after tooth extraction. Similarly, pain catastrophizing was also associated with postoperative pain. In the management of such patients, clinicians should not ignore this situation and should properly design their treatment plans.