Otolog kemik iliği transplantasyonu yapılan yüksek riskli nöroblastom hastalarının uzun dönem geç yan etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the long-term late side effects of high-risk neuroblastoma patients undergoing autologue bone marrow transplantation
Yazar: RIZA YILDIRIM
Danışman: PROF. DR. SERAP AKSOYLAR
Ege Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları = Child Health and Diseases
Dizin: Antineoplastik birleşik kemoterapi protokolleri = Antineoplastic combined chemotherapy protocols ; Nöroblastom = Neuroblastoma ; İlaç yan etkileri ve istenmeyen reaksiyonlar = Drug-related side effects and adverse reactions

Özet:
Amaç: Nöroblastom en sık görülen pediatrik ekstrakraniyal yumuşak doku tümörüdür. Yüksek riskli hastalar ise yeni teşhis edilen nöroblastom hastalarının yaklaşık yarısını oluşturmaktadır. Multimodal yaklaşımlar ile bu popülasyonda hayatta kalma süreleri belirgin olarak artmıştır. Fakat ileriki dönemde tedaviye sekonder oluşabilecek yan etkiler konusunda yeterli veri ortaya konmamıştır. Bu çalışmadaki amacımız yüksek riskli nöroblastom hastalarında yüksek doz kemoterapi ve otolog kök hücre nakli sonrası geç yan etkilerin yaygınlığını, ciddiyetini ve risklerini tanımlamaktır. 

Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ege Üniversitesi Pediatrik Kök Hücre Nakil Merkezi'nde yüksek riskli nöroblastom nedeniyle otolog kök hücre nakli yapılan ve relaps olmadan 5 yıllık sağkalımı olan hastalar alındı. Hastaların demografik ve klinik özellikleri ile uzun dönem yan etki profilleri (kardiyak patolojiler, işitme bozukluğu, karaciğer patolojileri, böbrek patolojileri, endokrin patolojiler ve sekonder maligniteler) hasta dosyaları ve arşiv materyalleri incelenerek değerlendirildi.

Bulgular: Çalışmaya alınan toplam 20 hastanın 12'si erkek (%60) 8'i kızdı (%40). n=11 hasta (%55) konsolidasyon rejimi olarak busulfan-melfalan alırken n=9 hasta (%45) CEM almıştı. Posttransplant ortanca izlem süresi 9 yıldı (en kısa 5 yıl-en uzun 16 yıl). Toplam 20 hastanın 19' unda (%95) en az 1 adet komplikasyon oluştuğu görüldü. 7 hastada tek komplikasyon görülürken, 12 hastada 2 veya daha fazla komplikasyon meydana geldi. 7 hastada ise şiddetli geç komplikasyon saptandı. En sık görülen yan etki %40 oranla fokal nodüler hiperplaziydi. 2. sırada ovaryan yetmezlik (%37,5), 3. sırada işitme kaybı (%35) görüldü. Diğer patolojiler arasında %20 hastada kalp kapak yetmezliği, %20 hastada malnütrisyon, % 20 hastada kemik patolojisi, %15 hastada renal patoloji ve %15 hastada tiroid patolojisi saptandı. Hastalar aldıkları konsolidasyon rejimlerine göre karşılaştırıldıklarında busulfan-melfalan alan grupta CEM alan gruba göre endokrin patolojiler daha sık görüldü.

Sonuç: Bu çalışma yüksek riskli nöroblastom hastalarının ilerleyen dönemde karşılaşabilecekleri yan etki profili ve sıklığını ortaya koyarken, nöroblastomdan sağkalan hastaların sistematik ve uzun dönem yakın izlemleri gerekmektedir.

Abstract:
Purpose: Neuroblastoma is the most common pediatric extracranial soft tissue tumor. High-risk patients constitute approximately half of newly diagnosed neuroblastoma patients. With multimodal approaches, survival times have significantly increased in this population. However, there is not enough data regarding the side effects that may occur secondary to treatment in the future. Our aim in this study is to describe the prevalence, severity, and risks of late side effects after high-dose chemotherapy and autologous stem cell transplantation in high-risk neuroblastoma patients.

Materials and Methods: Patients who underwent autologous stem cell transplantation due to high-risk neuroblastoma at Ege University Pediatric Stem Cell Transplantation Center and had a 5-year survival without relapse were included in the study. The demographic and clinical characteristics of the patients and their long-term side effect profiles (cardiac pathologies, hearing impairment, liver pathologies, kidney pathologies, endocrine pathologies and secondary malignancies) were evaluated by examining patient files and archive materials.

Results: Of the 20 patients included in the study, 12 were male (60%) and 8 were female (40%). n=11 patients (55%) received busulfan-melphalan as a conditioning regimen, while n=9 patients (45%) received CEM. The median posttransplant follow-up period was 9 years (minimum 5 years - longest 16 years). It was observed that at least 1 complication occurred in 19 of 20 patients (95%). While 7 patients had a single complication, 12 patients had 2 or more complications. Severe late complications were detected in 7 patients. The most common side effect was focal nodular hyperplasia with a rate of 40%. Ovarian failure was in the second place (37.5%), and hearing loss was in the third place (35%). Among other pathologies, heart valve failure was detected in 20% of the patients, malnutrition in 20% of the patients, bone pathology in 20% of the patients, renal pathology in 15% of the patients, and thyroid pathology in 15% of the patients. When the patients were compared according to their conditioning regimens, endocrine pathologies were seen more frequently in the group receiving busulfan-melphalan than in the group receiving CEM.

Conclusion: While this study reveals the side effect profile and frequency that high-risk neuroblastoma patients may encounter in the future, systematic and long-term close follow-up of neuroblastoma survivors is required.