Akdeniz diyetine bağlılık ve kan TMAO düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between adherence to the mediterranean diet and blood TMAO level
Yazar: MELİKE ŞEYMA DENİZ
Danışman: PROF. DR. MURAT BAŞ
Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2022
Konu: Beslenme ve Diyetetik = Nutrition and Dietetics
Dizin: Akdeniz diyeti = Mediterranean diet ; Diyet = Diet ; Kardiyovasküler hastalıklar = Cardiovascular diseases ; Mikrobiyota = Microbiota ; Trimetilamin N-oksit = Trimethylamine N-oxide ; Ölçekler = Scales

Özet:
Son yıllarda kronik hastalıklarla ilişkili olduğu gösterilen kan trimetilamin-N-oksit (TMAO) üzerine çalışmalar artmaktadır. Diyet, kan TMAO düzeyini direkt etkileyen faktörlerden biridir ve diyet modellerinin kan TMAO düzeyi üzerine etkilerini anlamak önem kazanmıştır. Bu çalışma ile Akdeniz diyetine bağlılık ile kan TMAO düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma Haziran-Ağustos 2021 tarihleri arasında Acıbadem Fulya Hastanesi Kardiyoloji Polikliniği'ne başvuran 19-65 yaş arası yetişkin, sağlıklı, beden kütle indeksi (BKİ) normal aralıkta (18.5-24.9 kg/m2) veya fazla kilolu aralıkta (24.9-29.9 kg/m2) olan 53 gönüllü ile yürütülmüştür. Katılımcılara demografik özelliklerinin, genel alışkanlıklarının ve beslenme alışkanlıklarının sorgulandığı anket formları ve Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği (MEDAS) uygulanmış, antropometrik ölçümler ve açlık kan şekeri, toplam kolesterol, yüksek dansiteli lipoprotein (HDL-K), düşük dansiteli lipoprotein (LDL-K), trigliserit, alanin aminotransferaz (ALT), aspartat aminotransferaz (AST) parametrelerini içeren biyokimyasal kan analizleri yapılmıştır. MEDAS ölçeği değerlendirmesine göre; Akdeniz diyetine bağlılığı düşük bulunan 20 gönüllü birey 4 haftalık Akdeniz diyeti programına alınmış, süreç boyunca besin alımları günlük geri bildirimler ile takip edilmiş ve 4 haftanın sonunda antropometrik ölçümler ve biyokimyasal kan analizleri tekrarlanmıştır. Çalışmanın sonucunda; Akdeniz diyeti uygulayan bireylerin kan TMAO düzeyi anlamlı şekilde düşmüştür (p<0,001). Toplam kolesterol, LDL-K, trigliserit ve ALT erkeklerde anlamlı farklılık gösterirken (p<0,05), kadınlarda kan TMAO düzeyi dışında biyokimyasal parametrelerde herhangi bir anlamlı farklılık saptanmamıştır (p>0,05). Antropometrik ölçümler değerlendirildiğinde; erkeklerde ağırlık, BKİ, yağ, kas kütlesi, bel, kalça çevresi ölçümlerinde anlamlı farklılık bulunmuş (p<0,05), kadınlarda herhangi bir anlamlı farklılık gözlenmemiştir (p>0,05).

Abstract:
Studies on blood trimethylamine-N-oxide (TMAO), which has been shown to be associated with chronic diseases in recent years, have been increasing. Diet is one of the factors that directly affect the blood TMAO level, and it has become important to understand the effects of dietary patterns on blood TMAO levels. The aim of this study was to evaluate the relationship between adherence to the Mediterranean diet and blood TMAO levels. The study was conducted for 3 months (June-August 2021) with healty adults aged between 19 and 65 years, who applied to Acıbadem Fulya Hospital Cardiology Outpatient Clinic, with body mass index (BMI) in the normal range (18.5-24.9 kg/m2) or overweight (24.9-29.9 kg/m2) and was carried out with 53 volunteers. A questionnaire form with the demographic characteristics, general habits and dietary habits of the participants and the Mediterranean diet adherence scale (MEDAS) were applied, anthropometric measurements were made and biochemical analyzes including fasting blood sugar, total cholesterol, HDL-C, LDL-C, triglyceride, ALT, AST parameters were performed. According to the MEDAS scale evaluation 20 volunteers with low adherence to the Mediterranean diet were included into the 4-week Mediterranean diet program, their food intake was followed with daily feedback throughout the process, anthropometric measurements and biochemical analyzes were repeated at the end of 4 weeks. As a result of the study the blood TMAO level of individuals following the Mediterranean diet was significantly lower (p<0,001). Among other biochemical parameters, total cholesterol, LDL-C, triglyceride and ALT differed significantly in men compared to the pre-Mediterranean diet intervention (p<0,05) and in women no significant difference was found in biochemical parameters other than blood TMAO level (p>0,05). Also in men, significant differences were found in weight, BMI, fat mass, muscle mass, waist and hip circumference measurements compared to pre-diet (p<0,05). No significant difference was observed in anthropometric measurements in women (p>0,05).