1923-1928 yılları arasında yayımlanan dergilerde Türkçe eğitimi ile ilgili makalelerin incelenmesi
The investigation of the articles related to Turkish education in the journals published between 1923 and 1928
Yazar: GÜLŞAH ÖZ
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ RAMAZAN ÇİFTLİKÇİ ; PROF. DR. NAMIK KEMAL ŞAHBAZ
İnönü Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı / Türkçe Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2020
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training
Dizin: Alfabe = Alphabet ; Atatürk Dönemi = Atatürk Period ; Dergiler = Magazines ; Dil becerileri = Language skills ; Eğitim dergileri = Education periodicals ; Eğitim tarihi = Educational history ; Latin harfleri = Latin characters ; Makale = Article ; Türk eğitim tarihi = Turkish education history ; Türkçe eğitimi = Turkish education

Özet:
Bu araştırmanın amacı 1923-1928 yılları arasında yayımlanan dergilerde Türkçe eğitimi ile ilgili makalelerin incelenmesidir. Araştırmada Cumhuriyet'in kuruluşundan 1928'e kadar olan süreçte Türkçe eğitimi ve öğretimi ve bu alanda yapılan uygulamaların tespitinin yanında dil ve alfabe tartışmaları da incelenmiştir. Tarama yöntemiyle yapılan çalışmada veriler doküman incelemesi yöntemiyle incelenmiştir. Çalışma materyalini oluşturan 32 dergiden elde edilen veriler, konularına göre sınıflandırılmıştır. Türkçe- edebiyat eğitimi ile ilgili makaleler ilkokuma yazma, okuma, yazma, dil bilgisi, yazım öğretimi, öğretim yöntem ve teknikleri, Türkçe-edebiyat programları, ders kitapları, yabancılara Türkçe öğretimi başlıkları altında kategorilere ayrılmıştır. Temel dil becerileri üzerine yapılan uygulamalar, kullanılan yöntem ve teknikler Türkçe öğretiminin tarihsel gelişimi bağlamında değerlendirilmiştir. İncelenen süreli yayınlarda çalışma kapsamında Latin harflerinin kabulü, dilde sadeleşme, imla tartışmaları da incelenmiş, bu tartışmaların dönemin Türkçe eğitimine etkileri ortaya konmuştur.
Tespit edilen ve incelenen makaleler; Türkçe eğitimi, dil, alfabe ve imla sorunlarına değinen yazıların toplumu bilgilendirme, çeşitli sorunlara dikkat çekme, eğitimcilere yol gösterme, halkı aydınlatma, halkı inkılaplara hazırlama konusunda önemli görevler üstlendiğini göstermektedir. Özellikle eğitim dergileri, dönemin önemli eğitimcileri ve pedagoglarının öğretici ve yol gösterici makaleleri sayesinde öğretmenler için kılavuz kitap işlevinde olmuştur. Türkçe eğitimi ile ilgili problemlerin, dönemin dil, imla, alfabe meseleleri altında çözüme kavuşmayı beklediği; Türkçe eğitimi adına ele alınan konuların çoğunun güncelliğini koruduğu tespit edilmiştir.

Abstract:
The aim of the research is to investigate the articles related to Turkish education in the journals, which was published between 1923 and 1928. In the research, the arguments about language and alphabet were investigated in addition to Turkish education and teaching, which occurred from the foundation of the Republic till 1928 and determination of the applications that were performed in the field. In the research, in which scanning model was used, the data were analysed by means of the method of document analysis. The data, which was collected from 32 journals constituting study material, were classified according to themes. The articles related to Turkish-literature education were categorized according to the titles of first reading-writing, reading, writing, grammar, teaching writing, teaching methods and techniques, Turkish-literature curriculums, schoolbooks, teaching Turkish to foreigners. Applications that were performed related to basic language skills and the methods and techniques that were used were assessed in the context of historical development of Turkish teaching. In the periodicals analysed, the adoption of roman letters, simplification of language, arguments about the spelling were also analysed; the effects of these arguments on Turkish education at the time were determined.
The articles determined and analysed shows that the writings which dealt with the issues of Turkish education, language and spelling had important roles in informing the society,  drawing attention to various issues, guiding the educators, enlightening the people, preparing the people for revolutions. Especially, education journals functioned as a guiding handbook for the teachers thanks to the informative and guiding articles of the important educators and pedagogues at the time. It was determined that the problems related to Turkish education expected to be solved in term of the language, spelling and alphabet of the time indicated and that the issues dealt with on behalf of Turkish education keep up to date.