Türkiye'de çapraz uyum sistemi ve kriterlerinin oluşturulması–Kayseri örneği
Establishment of cross compliance system and its criteria in Turkey–Kayseri case
Yazar: BURÇAK YÜKSEL
Danışman: PROF. DR. EMİNE OLHAN
Ankara Üniversitesi / Fen Bilimleri Enstitüsü / Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2014
Konu: Ziraat = Agriculture

Özet:
Çapraz uyum (ÇU), OTP kapsamında sağlanan desteklerle, çiftçilerin ilgili AB mevzuatına uyumunu ilişkilendiren bir mekanizmadır. AB katılım sürecinde, ÇU alanındaki AB mevzuatı da Türk mevzuatına aktarılmalı ve uygulanmalıdır. Tezin amacı, AB katılım sürecinde tarımsal faaliyetlerin yönlendirilmesi için üreticilerin Türkiye'de yeterince tanınmayan ÇU'ya ileride nasıl uyum sağlayabileceklerine ilişkin bir araştırma yapmaktır. Bu amaçla, AB mevzuatı ve üye devlet uygulamaları incelenmiş, Kayseri'de oransal örnekleme yöntemiyle faaliyet alanı sadece bitkisel, sadece hayvansal ve bitkisel ve hayvansal üretim olan 205 işletme seçilmiştir. 2012 yılında uygulanan anket soruları, o dönemde yürürlükte olan 73/2009 sayılı tüzüğe göre düzenlenmiş, 1306/2013 sayılı tüzüğe uyarlanarak değerlendirilmiştir. Araştırmada en önemli değişkenler belirlenerek, üreticilerin özellikleriyle ÇU kriterlerine uyum düzeyi arasındaki ilişkiler, doğrusal olmayan kanonik korelasyon analiziyle yorumlanmıştır. Türkiye'de ÇU'nun uygulanması için yasal, idari ve teknik altyapı henüz hazır değildir. Ancak, doğrudan ödemelere konu ÇU şartları ve standartlarının önemli bir bölümü ulusal mevzuatla düzenlenmiştir. Üreticilerin en az uyum gösterdiği alan, Çevre, İklim Değişikliği, Arazinin İyi Tarım Koşulu, ana konuysa suyken, en fazla uyum gösterdiği alan ve ana konu hayvan refahıdır. En az uyum gösterilen kriter İTÇK-3 (kirliliğe karşı yeraltı suyunun korunması), en fazla uyum gösterilen kriterse, İTÇK 6'dır (toprak organik maddesi düzeyinin korunması). Üreticilerin ÇU kriterlerine uyum düzeyi genellikle düşüktür. Araştırmada, üreticilerin özellikle az uyum gösterilen konularda bilgi/bilinç düzeyinin artırılması, kuralların aktarılmasında elektronik araçların aşamalı kullanımı, tarımsal yayım ve danışmanlık sisteminin ve destek sisteminin gözden geçirilmesi ve etkinliğinin artırılması ve desteklemelerin bölgesel bazda geliştirilmesine ilişkin öneriler sunulmuştur.

Abstract:
Cross compliance (CC) is a mechanism linking between payments under CAP and farmers' compliance with the relevant EU legislation. EU legislation on CC must be transposed into Turkish legislation and implemented in EU accession period. The aim of the study was to conduct a survey to determine how producers, in future, will respect to CC not being recognized in Turkey, to develop proposal for agricultural policies in EU accession process. Accordingly, the relevant legislation and implementations in the EU were examined. 205 producers in Kayseri, engaged in plant and animal production and both of them, were selected by proportional sampling. In 2012, the survey was conducted, according to Council Regulation(EC) No 73/2009, whilst being evaluated according to Regulation(EU) No 1306/2013. Correlations between producers' characteristics and their compliance levels with CC were analyzed through OVERALS, using the most important variables. The legislative frameworks, administrative and technical infrastructures for the implementation of CC are not available in Turkey; however, the requirements and standards were transposed into Turkish legislation considerably. Producers comply with "environment, climate change, good agricultural condition of land" area, "water" main issue and GAEC 3 (protection of ground water against pollution) minimally while complying with animal welfare and GAEC 6 (maintenance of soil organic matter level) at most. Generally, the compliance level of producers with CC is low. Consequently, recommendations were made on raising awareness of producers on CC, gradually using of electronic means in transferring the rules, increasing efficiency of farm advisory system and payments and regionally-granted agricultural payments.