Çocuk merkezli oyun aracılığıyla öğretmen çocuk ilişkisini destekleme programının okul öncesi öğretmenlerinin ve çocukların davranışları üzerine etkisi
The effect of the program to develop teacher-child relationship through child-centered play on preschool teachers' and children's behaviors
Yazar: HATİCE KEFELİ
Danışman: DOÇ. DR. EGE AKGÜN
Ankara Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Temel Eğitim Ana Bilim Dalı / Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu araştırmanın amacı, "Çocuk merkezli Oyun Aracılığıyla Öğretmen Çocuk İlişkisini Destekleme Programı'nın" öğretmenlerin davranışları ile çocukların davranışsal öz düzenleme, sosyal davranış, sosyal yetkinlik ve davranış değerlendirmeye yönelik becerileri üzerindeki etkilerini belirlemektir. Araştırmada nicel araştırma desenlerinden "ön test-son test kontrol gruplu desen" kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 32 (14 deney, 18 kontrol) okul öncesi öğretmeni ve bu öğretmenlerin sınıflarında eğitimine devam eden 118 çocuk oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama amacıyla Baş-Ayak-Diz-Omuza Dokunma Yönergeleri (BADO-DY) Ölçeği, Sosyal Yetkinlik ve Davranış Değerlendirme Ölçeği-30 (SYDD-30), Öğrenci-Öğretmen İlişki Ölçeği-Kısa Formu (ÖÖİÖ-K), Okul Öncesi Sosyal Davranış Ölçeği-Akran Formu (OÖSDÖ-AF), Öğretmen Davranışları Gözlem Formu, Eğitim Programı Odak-Grup Görüşme Formu, Aile Bilgi Formu ve Okul Öncesi Öğretmenleri için Demografik Bilgi Formu ile öğretmen gözlemleri ve yansıtıcı günlükler kullanılmıştır. Tanışma ve değerlendirme oturumları ile birlikte program uygulama süreci 10 hafta sürmüştür. 
Deney grubu yakınlık, çatışma, açık fiziksel saldırganlık, anksiyete/içe dönüklük, sosyal yetkinlik alt boyutları ile BADO-DY ön test ve son test puanları arasında anlamlı fark bulunurken kontrol grubunda çatışma ve sosyal yetkinlik alt boyutları ile BADO-DY ön test ve son test puanları arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Deney ve kontrol grubu son test puanları karşılaştırıldığında yakınlık, çatışma, ilişkisel saldırganlık, açık fiziksel saldırganlık, olumlu sosyal davranış, sosyal yetkinlik, kızgınlık/saldırganlık ve anksiyete/içe dönüklük alt boyutları ile BADO-DY puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Öğretmenlerin çocuklara yönelik davranışlarına ilişkin nitel bulgular değerlendirildiğinde, deney grubunda yer alan öğretmenlerin kontrol grubunda yer alan öğretmenlere göre çocuklara yönelik olumlu davranışları daha fazla ve olumsuz davranışları daha az sergilediği belirlenmiştir.

Abstract:
The aim of this study is to determine the effects of the "Supporting Teacher-Child Relationship through Child-centered Play Program", which was prepared for preschool teachers to spend the free play process more efficiently, on teachers' behaviors and children's behavior regulation skills. In the study, "randomized design with pretest-posttest control group", one of the quantitative research designs, was used. The study group consisted of 32 (14 experimental, 18 control) preschool teachers and 118 children attending the classes of these teachers. In order to collect data in the study, the Head-Toes-Knees-Shoulders Touching Instructions (HTKS), the Social Competence and Behavior Evaluation Scale-30 (SCBE-30), the Student-Teacher Relationship Scale-Short Form (STRS-S), and the Preschool Social Behavior Scale-Peer Form, Teacher Behavior Observation Form, Education Program Focus-Group Interview Form, Family Information Form, Demographic Information Form for Preschool Teachers, teacher observations and written records were used. The introduction and evaluation sessions and the program implementation process lasted 10 weeks. 
In the experimental group, there was a significant difference between the closeness, conflict, overt physical aggression, anxiety/introversion, and social competence sub-dimensions and the HTKS pre-test and post-test scores, while in the control group, there was a significant difference between the conflict and social competence sub-dimensions and the HTKS pre-test and post-test scores. When the post-test scores of the experimental and control groups were compared, there was no statistically significant difference between the closeness, conflict, relational aggression, overt physical aggression, positive social behavior, social competence, anger/aggression and anxiety/introversion sub-dimensions and HTKS scores. When the qualitative findings regarding teachers' behaviors towards children were evaluated, it was determined that the teachers in the experimental group exhibited more positive behaviors and less negative behaviors towards children than the teachers in the control group.