Tc-99m merkaptoasetiltriglisin ile yapılan dinamik böbrek sintigrafisinin ve indirekt radyonüklid sistografinin vezikoüreteral reflü tespitinde ve parankim fonksiyonu değerlendirmesindeki yeri
The role of dynamic renal scintigraphy and indirect radionuclide cystography with mercaptoacetyltriglycine in detection of vesicoureteral reflux and evaluation of renal parenchymal lesions
Yazar: ZEYNEP ERDOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. MUSTAFA KULA
Erciyes Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Nükleer Tıp Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2010
Konu: Radyoloji ve Nükleer Tıp = Radiology and Nuclear Medicine
Dizin: Böbrek fonksiyon testleri = Kidney function tests ; Dimerkaptosuksinik asit = Dimercaptosuccinic acid ; Radyonüklid görüntüleme = Radionuclide imaging ; Teknesyum Tc-99m = Technetium Tc-99m ; Teşhis-ayırıcı = Diagnosis-differential ; Vezikoüreteral reflü = Vesico ureteral reflux

Özet:
Amaç: Bu çalışmada mesane kontrol yeteneğini kazanmış hastalarda, merkaptoasetiltriglisin (MAG-3) sintigrafisini takiben yapılan indirekt radyonüklid sistografinin (RNS) vezikoüreteral reflü (VÜR) tespitindeki etkinliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca MAG-3 sintigrafisinin parankim fazı görüntüleri ile dimerkaptosüksinit asit (DMSA) kortikal sintigrafileri semikantitatif olarak skorlanarak, parankimal lezyonların değerlendirilmesinde ve oransal böbrek fonksiyonu (OBF) hesaplanmasında MAG-3 sintigrafisinin uygulanabilirliği araştırılmıştır.Gereç ve Yöntem: Takipte VÜR ve tekrarlayan İYE olarak iki gruba ayrılan toplam 71 hastanın 141 böbrek-üreter ünitesinde (BÜÜ), işeme sistoüretrogafisi (VSÜG) ve indirekt RNS yapılarak VÜR araştırıldı. MAG-3 ve DMSA kortikal sintigrafi yapılan 68 hastaya ait 135 BÜÜ'de, semikantitatif skorlama ve dereceleme yapılarak parankim fonksiyon parametreleri karşılaştırıldı. Ayrıca iki tetkikle hesaplanan OBF değerleri arasındaki korelasyona bakıldı.Bulgular: VSÜG ile 48 BÜÜ'de, indirekt RNS ile 61 BÜÜ'de VÜR tespit edildi. VSÜG ile VÜR tespit edilen BÜÜ'lerin 39'unda indirekt RNS ile de VÜR tespit edilirken, 9 BÜÜ'de tespit edilemedi. İndirekt RNS ile VÜR belirlenen 22 BÜÜ'de ise VSÜG sonuçları normal bulundu. VSÜG'e göre VÜR tespitinde indirekt RNS'nin duyarlılığı % 81,2, özgüllüğü % 76,3, doğruluğu % 78 olarak bulundu. İki yöntem arasında VÜR saptanması açısından istatiksel anlamlı fark gözlenmedi (p>0,05). DMSA kortikal sintigrafi ile MAG-3 sintigrafisinin semikantitatif skorlama ve derecelemeye göre uyumu mükemmeldi (rk tau-b=0,833). Tc-99m MAG-3 sintigrafisinin parankim fonksiyonu değerlendirmedeki duyarlılığı % 92,6, özgüllüğü % 96,8, doğruluğu % 95,5 tespit edildi. Her iki yöntem arasında skar tespiti açısından istatistiksel anlamlı fark gözlenmedi (p>0,05). İki ajan arasında OBF hesaplanması açısından mükemmel derecede korelasyon mevcuttu (rs= 0,986).Sonuç: İndirekt RNS, özellikle VÜR hastalarının takibinde tarama prosedürü olarak önerilebilir. VÜR şüphesi olan tuvalet eğitimi almış çocukların başlangıç üriner sistem değerlendirmesinde MAG-3 sintigrafisi, hem VSÜG hem de DMSA kortikal sintigrafisinden elde edilecek bilgileri bir arada tek görüntüleme modalitesi olarak gösterebilir.

Abstract:
Aim: The aim of the study was to evaluate the efficacy of indirect radionuclide cystography (IRC) performed after mercaptoacetyltriglycine (MAG3) scintigraphy in comparison with voiding cystography (VSUG), in toilet-trained patient group. Also, parencymal phase of MAG3 scintigraphy and DMSA cortical scintigraphy were scorred to investigate applicability of MAG3 scintigraphy to evaluate parenchymal lesions and estimation of differential renal function (DRF).Methods: In 71 patients with 141 renal-ureter units (RUU) whom divided into two groups with recurrent urinary infection and follow-up VUR, VSUG and IRC were performed to detect VUR. MAG-3 and DMSA scintigraphies performed in 68 patients with 135 RUU. Parenchymal function parameters obtained from two studies were compared with semiquantitative scorring and grading systems. Also, correlation between calculated DRF values with two methods was evaluated.Results: VUR was diagnosed by VSUG in 48 RUU and by IRC in 61 RUU. Both studies showed VUR in 39 RUU. VUR was missed by IRC in 9 RUU. In 22 RUU which VUR detected by IRC, VSUG results were normal. According to VSUG, sensitivity, specificity and accuracy of IRC were calculated as 81.2%, 76.3% and 78%. There was no significant difference between two methods in detection of VUR (p> 0.05). Correlation between MAG-3 and DMSA cortical scintigraphy according to semiquantitative scorring and grading systems was perfect (rk tau-b=0,833). Sensitivity, specificity and accuracy of MAG-3 scintigraphy were 92,6%, 96,8%, 95,5%, respectively. There was no significant difference between two methods in detecting renal scars (p>0,05). There was perfect correlation between two agents for calculation of DRF (rs= 0,986).Conclusion: IRC may be recommended in follow up of patients with VUR. At initial evaluation of urinary tract in toilet-trained children with suspected VUR, MAG-3 scintigraphy being single imaging modality, will show acquired datas from both VSUG and DMSA cortical scintigraphy.