Öğretmen adaylarının psikolojik uyumsuzluk, bilişsel esneklik ve psikolojik iyi oluş düzeylerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi
Investigation of the psychological maladjustment, cognitive flexibility and psychological well-being levels of teacher candidates in terms of different variables
Yazar: MUSTAFA DOĞAN
Danışman: DOÇ. DR. MURAT OZAN
Atatürk Üniversitesi / Kış Sporları ve Spor Bilimleri Enstitüsü / Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı / Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Spor = Sports

Özet:
Amaç: Bu çalışmada, öğretmen adaylarının  psikolojik uyumsuzluk, bilişsel esneklik psikolojik iyi oluş düzeylerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Araştırma, 2023–2024 eğitim-öğretim yılında Atatürk Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi ve Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören 522 kadın, 293 erkek olmak üzere toplam 815 gönüllü öğrencinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılarak, veri toplamak için Kişisel Bilgi Formu, Depresyon, Anksiyete, Stres (DASS), Psikolojik İyi Oluş Ölçeği ve Bilişsel Esneklik Ölçeği kullanılmıştır. Normal dağılım gösteren verilerin analizinde parametrik testlerden; Bağımsız Örneklem T-Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi yapılmış, anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak değerlendirilmiştir. Ölçekler arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla "Pearson korelasyon" analizleri yapılmıştır.
Bulgular: Katılımcıların cinsiyet, yaş, öğrenim gördükleri bölüm, gelir düzeyi, sportif aktivite yapma durumu ve sportif aktivite düzeylerine göre psikolojik uyumsuzluk,  bilişsel esneklik ve  psikolojik iyi oluş düzeylerinde anlamlı farklılıklar olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Lisanslı spor yapan öğrencilerin psikolojik iyi oluş ve bilişsel esneklik ortalamaları lisansız spor yapan öğrencilerden anlamlı düzeyde farklılık göstermiştir. Psikolojik uyumsuzluk  ile psikolojik iyi oluş ve bilişsel esneklik  arasında negatif yönlü anlamlı ilişki, lisanslı spor yapan öğrencilerin psikolojik iyi oluş ve bilişsel esneklik ortalamaları lisansız spor yapan öğrencilerden anlamlı düzeyde farklılık göstermiştir.
Sonuç:  Öğrencilerin psikolojik iyi oluş ve bilişsel esneklik düzeyleri ile psikolojik uyumsuzluk düzeyleri arasında negatif ilişki saptanmıştır. Öğrencilerin psikolojik iyi oluş ve bilişsel esneklik skorları arttıkça psikolojik uyumsuzluğu oluşturan depresyon, anksiyete ve stres düzeylerinde iyileşme görülmüştür.

Abstract:
Purpose:  This study aimed to examine the psychological maladjustment, cognitive flexibility and psychological well-being levels of prospective teachers in terms of different variables.
Method: The study was carried out with the participation of 815 volunteer students, 522 female and 293 male, studying at Atatürk Kazım Karabekir Faculty of Education and Faculty of Sports Sciences in the 2023-2024 academic year. In the study, the relational survey model, one of the quantitative research methods, was used and Personal Information Form, Depression, Anxiety, Stress (DASS), Psychological Well-Being Scale and Cognitive Flexibility Scale were used to collect data. In the analysis of normally distributed data, Independent Sample T-Test and One-Way Analysis of Variance were used as parametric tests and significance level was evaluated as p<0.05. Pearson correlation analysis was performed to determine the relationship between the scales.
Findings: It was concluded that there were significant differences in the levels of psychological maladjustment, cognitive flexibility and psychological well-being of the participants according to their gender, age, department, income level, sportive activity status and sportive activity level. The psychological well-being and cognitive flexibility averages of licensed students differed significantly from those of unlicensed students. There was a significant negative correlation between psychological maladjustment and psychological well-being and cognitive flexibility, and the mean levels of psychological well-being and cognitive flexibility of licensed sports students differed significantly from those of unlicensed sports students.
Result: A negative relationship was found between students' psychological well-being and cognitive flexibility levels and psychological maladjustment levels. As the psychological well-being and cognitive flexibility scores of the students increased, depression, anxiety and stress levels that constitute psychological maladjustment improved.