Türkmenistan eğitim sisteminin politik, ekonomik, sosyolojik ve teknolojik niteliklerine ilişkin bir çözümleme
An analysis of the political, economic, sociological, and technological characteristics of the education system in Turkmenistan
Yazar: ATAMYRAT AZADOV
Danışman: PROF. DR. AYHAN URAL
Gazi Üniversitesi / Eğitim Bilimleri Enstitüsü / Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı / Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2024
Konu: Eğitim ve Öğretim = Education and Training

Özet:
Bu çalışmanın temel amacı, Türkmenistan eğitim sisteminin politik, ekonomik, sosyolojik ve teknolojik niteliklerine ilişkin bir çözümleme yapmaktır. Bu kapsamda ülkenin eğitim sisteminin hâlihazırdaki yapısını kavramak, eğitim sisteminin gelişimi ve değişimi için stratejik tavsiyeler sunmak amaçlanmıştır. Araştırmada nitel yöntem benimsenmiş, veri toplama sürecinde dokümantasyon tekniği kullanılmış ve PEST analizi gerçekleştirilmiştir. Dokümantasyon kapsamında, Türkmenistan eğitim sistemine dair ulusal ve uluslararası kuruluşların raporları ve konuya ilişkin bilimsel çalışmalardan yararlanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre Türkmenistan eğitim sisteminin politik niteliğine ilişkin sonuçlara göre, eğitim politikaları, ülkenin eğitim sisteminin gelişimi ve dönüşüm sürecindeki rolü oldukçabüyük bir öneme sahiptir. Bu politikalar, eğitimdeki yenilikçi yaklaşımlar ve değişimlerin yönlendirilmesinde belirleyici bir etken olarak karşımıza çıkmaktadır. Eğitim sisteminin ekonomik niteliğine ilişkin elde edilen sonuçlarda, Türkmenistan'ın sosyal devlet ilkesi doğrultusunda genel eğitimin zorunlu ve ücretsiz olarak sunulduğu tespit edilmiştir. Ancak, eğitime ayrılan bütçe, eğitim finansmanı ve eğitim maliyeti gibi verilerin OECD, BM ve Dünya Bankası gibi uluslararası kuruluşlarla paylaşılmadığı görülmektedir. Eğitim sisteminin sosyolojik niteligine ilişkin bulgulara göre ise Türkmenistan eğitim sisteminde zorunlu eğitime katılım ve okuryazarlık oranın yüksek, cinsiyet eşitsizliği, sosyal ayrımcılık ve çocuk işçiliği gibi sorunların son derecede düşük olduğu bilgilere erişilmiştir. Son faktör eğitim sisteminin teknolojik niteligine ilişkin sonuçlarında ise, devletin ilköğretim birinci sınıfa başlayan öğrencilere bilgisayar hediye etmesi, teknolojiye erişimde eşitlik sağlandığını gösterse de okullarda internet erişiminin düşük olması, teknolojik gelişmelerde eksikliklerin olduğunu ortaya koymaktadır. Bu sonuçlar, Türkmenistan eğitim sistemine ilişkin eğitim politikalarının geliştirilemesi, iyileştirilmesi ve eğitim kalitesinin artırılması gibi konularda karar vericiler ve eğitim uzmanları için önemli katkılar sağlayacağı düşünülmektedir.

Abstract:
The main purpose of this study is to analyze the political, economic, sociological, and technological characteristics of Turkmenistan's education system. The study aims to understand the current structure of the country's education system and to offer strategic recommendations for its development and transformation. A qualitative research method was employed, using documentation techniques for data collection, and a PEST analysis was conducted. Documentation included reports from national and international organizations on the Turkmenistan education system as well as academic studies related to the topic. Findings on the political characteristics of Turkmenistan's education system suggest that education policies play a crucial role in the system's development and transformation. These policies are pivotal in shaping and directing innovative approaches and changes in education. Regarding the economic dimension, the study reveals that Turkmenistan provides compulsory and free general education in line with its social welfare principles. However, it is noted that data on education budgets, funding, and costs are not shared with international organizations such as the OECD, UN, and World Bank. Sociological findings indicate high participation rates in compulsory education and literacy, while challenges such as gender inequality, social discrimination, and child labor are reported to be minimal. Concerning the technological aspect of the education system, the government provides computers to first-grade students, promoting equality in access to technology. However, limited internet access in schools highlights deficiencies in technological infrastructure and advancement. These findings are expected to offer significant insights for policymakers and educational experts to enhance education policies, improve systems, and elevate the quality of education in Turkmenistan.