Posterior omuz gerginliği olan voleybolcularda germe programının omuz performansına etkisi
Effects of stretching programme on functional shoulder performance in volleyball players with posterior shoulder tightness
Yazar: SEDA ULUŞAHİN
Danışman: PROF. DR. İREM DÜZGÜN
Hacettepe Üniversitesi / Sağlık Bilimleri Enstitüsü / Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı / Spor Fizyoterapistliği Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2021
Konu: Fizyoterapi ve Rehabilitasyon = Physiotherapy and Rehabilitation
Dizin: Elastografi = Elastography ; Fonksiyonel yetkinlik = Functional competency ; Omuz = Shoulder ; Omuz eklemi = Shoulder joint ; Performans = Performance ; Spor = Sports ; Sporcular = Sportsmen ; Ultrasonografi = Ultrasonography

Özet:
Bu çalışma, posterior omuz gerginliği olan voleybol oyuncularına uygulanan 6 haftalık germe programının posterior omuz kaslarının viskoelastik özelliklerine, omuz fonksiyonel performansına ve eklem hareket açıklığına olan etkisini araştırmak amacıyla planlandı. Çalışmaya posterior omuz gerginliği bulunan profesyonel ligde oynayan yaşları 18-30 arasında olan 34 erkek voleybol oyuncusu dahil edildi. Sporcular rastgele bir şekilde germe (yaş:22,2±2 yıl; Vücut Kütle İndeksi (VKİ):22,1±0,9 kg/m2) ve kontrol (yaş:20,9±1,8 yıl; VKİ:22,1±1,4 kg/m2) gruplarına ayrıldı. Germe grubundaki sporcular 6 hafta boyunca sleeper stretch ve cross body stretch egzersizlerinin kombinasyonundan oluşan germe programlarını uygularken, kontrol grubuna herhangi bir müdahalede bulunulmadı. İlk değerlendirme ve 6 hafta sonra yapılan değerlendirmede omuz internal ve eksternal rotasyon eklem hareket açıklığı, smaç hızı, oturarak tek kol top fırlatma testi ile mesafe, 60°/sn ve 300°/sn açısal hızlarda omuz internal ve eksternal rotator konsantrik kas kuvveti izokinetik ölçümü ve shear wave elastografi ile infraspinatus – posterior deltoid kaslarının doku sertliği değerlendirildi. İstatiksel analizlerde 2x2 Factorial ANOVA yöntemi kullanıldı. İstatistiksel eşik değer p<0,05 olarak kabul edildi. Altı hafta sonunda germe programının omuz internal rotasyon eklem hareket açıklığı (p<0,01), smaç hızı (p=0,03) ve oturarak tek kol top fırlatma mesafesini (p<0,01) artırmada etkili olduğu bulundu. Germe programı 60°/sn ve 300°/sn açısal hızlarda ölçülen omuz internal ve eksternal rotator konsantrik kas kuvveti ve doku sertliği üzerinde etkili bulunmadı (p>0,05). Sonuç olarak, sleeper stretch ve cross body stretch germe egzersizlerinin kombinasyonu ile oluşturulan posterior omuz germe programının en az 6 haftalık uygulanmasının internal rotasyon eklem hareket açıklığını ve özellikle patlayıcı kuvveti geliştirmede etkili olduğu gösterildi.

Abstract:
The aim in this study was to investigate the effects of a six-weeks long stretching programme on the viscoelastic properties of posterior shoulder muscles, shoulder functional performance and range of motion in volleyball players with posterior shoulder tightness. The study was conducted with 34 male professional volleyball players with posterior shoulder tightness, aged between 19 and 26. The players were randomly assigned into stretching (ages: 22±2 years; Body Mass Index (BMI): 22.1±0.9 kg/m2) and control (ages: 20±0.9 years; BMI: 22.1±1.4 kg/m2) groups. A stretching routine combining sleeper stretch (SS) and cross body stretch (CBS) exercises was applied to the stretching group for 6 weeks, while no intervention was applied to the control group. Measurements were taken during the first assessment and 6 weeks after the treatment for the following: Shoulder external and internal rotation range of motion, spike velocity, seated single arm shot put test, isokinetic measurement of shoulder internal and external concentric muscle strength at 60°/sec ve 300°/sec angular velocities, and infraspinatus – posterior deltoid muscle stiffness by elastography. 2x2 Factorial ANOVA was used as a statistical test method. The P-value threshold for statistical significance was accepted as less then 0.05. At the end of 6 weeks, the stretching programme was found to have had a statistically significant effective on increasing the range of motion of the shoulder in terms of internal rotation (p<0.01), spike velocity (p=0.03) and seated single arm shot put distance (p<0.01). However, the stretching programme was not found effective on shoulder internal and external concentric muscle strength at 60°/sec ve 300°/sec angular velocities and tissue hardness. In conclusion, it was observed that a stretching programme of at least 6 weeks and consisting of SS and CBS exercises was effective on improving range of motion of shoulder internal rotation and especially on explosive force for professional volleyball players with posterior shoulder tightness.