Beliren yetişkinlerin kendini sevme ile öz-yeterlik özelliklerinin çocukluk deneyimleri ve bazı değişkenlere göre incelenmesi
The examination of self-liking and self-competence traits among emerging adults according to chi̇ldhood experiences and some variables
Yazar: ASENA ECE TANER
Danışman: DOÇ. DR. DURMUŞ ÜMMET
Maltepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Gelişim Psikolojisi Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2019
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Benlik gelişimi = Self development ; Benlik saygısı = Self esteem ; Deneyim = Experience ; Kendini sevme = Self-liking ; Yetişkinler = Adults ; Çocukluk dönemi = Childhood ; Ölçekler = Scales ; Öz yeterlilik = Self-efficacy ; Öz yeterlilik algısı = Self-efficacy belief

Özet:
Psikoloji literatüründe birçok araştırmaya konu olan benliğin gelişimini ve benlik saygısını etkileyen birçok faktör olduğu bilinmektedir. Bu faktörlerin en önemlilerinden biri çocukluk dönemi yaşantılarıdır. Ailenin bu dönemdeki tutum ve davranışları bireyin benlik gelişimini şekillendirmektedir. Bu araştırmanın da temel amacı, beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin, çocukluk deneyimleri ile kendini sevme ve öz-yeterlik özellikleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve aynı zamanda çocukluk deneyimlerinin kendini sevme ve öz-yeterlik özellikleri için yordayıcı olup olmadığını görmektir. Ayrıca katılımcıların kendini sevme ve öz-yeterlik özellikleri puanlarının bazı demografik değişkenlere (cinsiyet, gelir düzeyi, kardeş sayısı, doğum sırası, ebeveyn medeni durumu, anne eğitim ve çalışma durumu, baba eğitim ve çalışma durumu) göre farklılaşma durumu da incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini 18-25 yaş arasındaki üniversite öğrencileri oluşturmaktadır. Katılımcıların demografik özelliklerini öğrenmek için kişisel bilgi formu, çocukluk deneyimleri hakkında bilgi için Çocukluk Deneyimleri Ölçeği ile kendini sevme ve öz-yeterlik puanlarını görmek için de İki Boyutlu Benlik Saygısı Ölçeği uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, çocukluk deneyimleri ile katılımcıların kendini sevme ve öz-yeterlik özellikleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmuş, ayrıca çocukluk deneyimlerinin kendini sevme ve öz-yeterlik puanlarını anlamlı şekilde yordadığı görülmüştür. Demografik değişkenlere bakıldığında da kendini sevmenin baba eğitim düzeyine; öz-yeterliğin doğum sırasına göre, kendini sevme ve öz-yeterlik özelliklerinin cinsiyete ve baba mesleğine göre farklılaştığı bulunmuştur. Baba eğitim düzeyi ortaokul olanların lisans ve üstü olanlara göre kendini sevme puanları; ilk çocuk olanların sonrakilere göre öz-yeterlik puanları; erkeklerin kadınlara göre, babası beyaz yakalı(yönetici) meslek grubunda olanların olmayanlara göre kendini sevme ve öz-yeterlik puanları daha yüksek bulunmuştur. Elde edilen bulgular yorumlanmış ve bulgulara göre bazı öneriler yapılmıştır.

Abstract:
It is known that there are many factors affecting the development of self and self-esteem which have been the subject of many studies in psychology literature. One of the most important of these factors is childhood experiences. The attitudes and behaviors of family in childhood, shape the individual's self-development. Therefore, the main aim of this study is to examine the relationship between childhood experiences, and self-liking and self-competence of the individuals in emerging adulthood, and at the same time, whether childhood experiences are predictive of self-liking and self-competence. In addition, the variation of participants' self-esteem and self-competence scores were also analyzed according to some demographic variables (gender, income level, number of siblings, birth order, parents' marital status, mother's education level and profession, father's education level and profession). The study sample consisted of university students between the ages of 18-25. A personal information form was applied to learn the demographic characteristics of the participants, Early Life Experiences Scale was used to obtain information about childhood experiences, and Two-Dimensional Self-Esteem Scale was applied to see self-liking and self-competence scores. As a result of the analyzes, a significant relationship was found between the childhood experiences of the participants and their self-liking and self-competence scores, and also it was observed that childhood experiences significantly predicted the self-liking and self-competence scores. Considering the demographic variables, it was found that self-liking varies according to the education level of the father, self-competence varies according to birth order, and self-esteem and self-competence vary according to gender and father's profession. Self-liking score of the participants whose fathers' education level were secondary school was found to be higher than the ones whose fathers' education level were undergraduate and higher degrees. Also, self-competence scores of the participants, who are the first child of their family, was found to be higher than others. Moreover, self-esteem and self-competence scores of the male participants were found to be higher than female ones; the scores of those who have fathers from white-collar professions were found to be higher than other professions. The findings have been obtained in this study were interpreted, and some suggestions are made according to these findings.