Bölme savunma mekanizması ile mod kavramı arasındaki ilişki: Vaka üzerinden kavramların ele alınması
Relationship between schema mod and spli̇tti̇ng defance mechanism: Examining the concepts on based on a case
Yazar: MERT AYTAÇ
Danışman: YRD. DOÇ. DR. BAHAR KÖSE KARACA
İstanbul Arel Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Psikoloji Ana Bilim Dalı / Klinik Psikoloji Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2018
Konu: Psikoloji = Psychology
Dizin: Bölme savunma mekanizması = Splitting defence mechanism ; Kişilik bozuklukları = Personality disorders ; Şema = Schema ; Şema modları = Schema modes

Özet:
Bu araştırmada şema mod ile bölme savunma mekanizması arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu amaçla iki çalışma yürütülmüştür: Birinci çalışmada nicel veriler üzerinden bölme savunma mekanziması ve şema mod arasındaki ilişki araştırılmıştır. Araştırmanın nitel analiz kısmında ise vaka üzerinde bölme ile şema mod konuşma analizi ile incelenmesi yapılmıştır. 
Araştırmanın örneklemini Elazığ ve Ankara illerinde farklı üniversitelerde öğrenim gören 537 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Katılımcılara, gönüllülük esasına dayalı olarak, Demografik Bilgi Formu, Şema Mod ve Bölme Ölçeği tek bir batarya olarak dağıtılmıştır. Araştırma için İstanbul Arel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünden etik kurulundan onay alınmıştır. Gerekli izinler alındıktan sonra, veri toplama araçları araştırmacı tarafından tek bir bataryaya dönüştürülmüş ve Elazığ ve Ankara ilinde farklı üniversitelere devam eden üniversite öğrencilerine uygulanmıştır.
Analiz sonuçları incelendiğinde, bölme ile şema modları arasında düşük-orta düzeyde değişen anlamlı bir ilişkinin olduğu görülmektedir. Yapılan regresyon analiz sonuçları, çocuk şema modlarından dürtüsel çocuk mod ve kızgın çocuk mod değişkenlerinin katılımcıların bölme düzeylerini anlamlı düzeyde ve pozitif yönde yordadığını göstermiştir. Uyumsuz baş etme şema modları açısından bakıldığında bölmenin uyumlu teslimci mod, büyüklenmeci mod, kopuk-korungan mod ve kopuk kendini avutan mod tarafından pozitif yönde ve anlamlı düzeyde yordandığı bulunmuştur. Son olarak ise analiz sonuçları işlevsiz ebeveyn şema modlarından cezalandırıcı ebeveyn mod ve beklentili ebeveyn mod değişkenlerinin bölmeyi pozitif yönde ve anlamlı düzeyde yordadığı görülmüştür. Bu araştırma kapsamında ikinci aşamada yapılan konuşma analiz sonuçlarında ise eşe ilişkin tema, kök aile ilişkileri, arkadaş ilişkilerindeki tatminsizlik, terapistle olan ilişki olmak üzere dört ana temanın ön plana çıktığı görülmüştür. Araştırmadan elde edilen bulgular literatür çerçevesinde tartışılmış ve birtakım önerilerde bulunulmuştur. 
Anahtar Kelimeler: Şema Modları, Bölme Savunma Mekanizması, Kişilik Bozuklukları.

Abstract:
The present study purposed to investigate the association between schema mode and splitting defence mechanism. To this end, two studies were conducted. In the first study, it was investigated the association between schame mode and splitting defence mechanism based on the quantitative data. In the qualitative study, these two constructs were examined via a case using conversation analysis method. 
Sample of the study comprised of 537 university students studying different universities in Elazığ and Ankara. Demographic Variables From, Schema Mod Inventory, and Splitting Scale were administrated the participants who were volunteer to participate in the study.  Ethic permissions were obtained, and the study was approved by Institute of the Social Sciences, in İstanbul Arel University. After obtaining the permissions, the scales were transformed paper-pencil survey, and the survey were administrated the university students studying different universities in Elazığ and Ankara.
Findings from the present study indicated the small-to-moderate and significant relationship between schema modes and splitting. Results of the regression analyses demonstrated that impulsive child and angry child from the child modes significantly and positively predicted the participants' splitting levels. Given the results associated with the dysfunctional coping schema modes, the splitting was significantly predicted by compliant surrender, detached protector, detached self-soother and self-aggrandizer. Finally, results of the analyses showed that punitive parent and demanding parent modes significantly and positively predicted the splitting. Findings from the conversation analysis conducted in the second phase of the study revealed four main themes representing the partner relationships, origin family relationships, dissatisfaction in the friend relationships, and relationships with therapist. Results of the study are discussed in the light of the literature and some suggestions are presented for research and practice.  
Keywords: Schema modes, Splitting Defence Mechanism, Personality Disorders