DAS28 düzeyi düşük-orta olan ayak-ayak bileği ağrılı romatoid artrit tanılı kadın hastalarda laboratuvar, klinik, manyetik rezonans görüntüleme bulgularının ve ev temelli olarak kişinin kendisinin uygulayacağı egzersiz programına ağrı-fonksiyonel durum yanıtının değerlendirilmesi
Evaluation of laboratory, clinical, magnetic resonance imaging findings and pain-functional status response to a home-based exercise program in female patients with rheumatoid arthritis diagnosis with low-moderal DAS28 level
Yazar: SERKAN ATAY
Danışman: PROF. DR. AYŞE BEYHAN LALE CERRAHOĞLU
Manisa Celal Bayar Üniversitesi / Tıp Fakültesi / Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
Derece: Tıpta Uzmanlık, 2024
Konu: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon = Physical Medicine and Rehabilitation

Özet:
Amaç: Romatoid artrit tanılı hastalarda ayak tutulumu genel popülasyona göre iki kat daha yaygındır. Hastalık aktivitesinin değerlendirilmesinde yaygın olarak kullanılan DAS28 skoru avantajlarının yanında ayak ve ayak bileği eklemleri değerlendirmemektedir. Ayak-ayak bileği ağrısı bulunan, DAS28'e göre düşük-orta hastalık aktivitesi olan hastalarda inflamasyonun ayak-ayak bileği fonksiyonu, denge, genel fonksiyonel ve psikososyal duruma etkisini, 6 haftalık ev egzersiz programının ağrı ve ayak fonksiyonu üzerine etkisini belirlemek amaçlanmaktadır.
Yöntem: Çalışmamıza; Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı Poliklinikleri'ne başvuran, ACR/EULAR sınıflama kriterlerine göre romatoid artrit tanısı alan, ayak ağrısı şikayeti bulunan, DAS28'e göre düşük-orta hastalık aktivitesinde olarak değerlendirilen, ayak-ayak bileği ağrısında ayırıcı tanı amaçlı MRG'si mevcut olan hastalar dahil edildi. Hastalar internet aracılığıyla ulaşılan, ilk değerlendirme tarihini ve hasta sırasını baz alan randomizasyon şeması kullanılarak egzersiz grubunda 14, kontrol grubunda 14 hasta olmak üzere 2 gruba ayrıldı. Egzersiz grubunda yer alan hastalardan 6 hafta boyunca haftada en az 3 gün egzersiz yapmaları istendi. Kontrol grubuna ise müdahalede bulunulmadı. Hastalar başlangıçta ve 8. haftada VAS, FFI, DAS28, FPI-6, HAQ-DI, BDI ve BBS ile değerlendirildi.
Bulgular: Hastalarda MRG raporlarına göre %78,57 oranında ayak-ayak bileği etkilenimi görüldü. Egzersiz grubunda hastalarda DAS28 ESH değeri ortalaması 3,49'dan 3,04'e, VAS değeri 58,57'den 40,36'ya, FFI genel puanı 50,16'dan 39,06'ya, FFI aktivite kısıtlılığı alt puanı 49,88'den 36,19'a, FFI yetersizlik alt puanı ise 48,69'dan 41,98'e gerilemiştir. Hastaların %64,29'unda BDI-II'ye göre depresyon saptanmıştır. Egzersiz ile başlangıçta %71,43 oranında depresyon görülürken, bu oran 6 hafta sonunda %57,14'e düşmüştür.
Sonuç: Hastalarda düşük-orta hastalık aktivitesinde bile ayak tutulumunun yaygın olduğu, hastalık aktivitesi ile ayak fonksiyonunu değerlendiren ölçekler arasında korelasyon bulunduğu, hastalarda ayak bakımının sağlanması, takibi ve ayak egzersizlerinin tedavideki rolünün daha çok vurgulanması gerektiği görülmüştür.
Anahtar Kelime: romatoit artrit, egzersiz, ayak, ayak bileği, FFI

Abstract:
Objective: Foot involvement is twice as common in patients with rheumatoid arthritis compared to the general population. In addition to the advantages of the DAS28 score, which is widely used in the evaluation of disease activity, it does not evaluate the foot and ankle joints. The aim of this study was to determine the effect of inflammation on foot-ankle function, balance, general functional and psychosocial status in patients with foot-ankle pain and low-to-moderate disease activity according to DAS28, and the effect of a 6-week home exercise program on pain and foot function.
Method: In our study; Patients who applied to the outpatient clinics of the Department of Physical Medicine and Rehabilitation, Manisa Celal Bayar University, Hafsa Sultan Hospital, diagnosed as rheumatoid arthritis according to ACR/EULAR classification criteria, who complained of foot pain, evaluated as having low-moderate disease activity according to DAS28, and had MRI for differential diagnosis of foot and ankle pain were included. Patients were divided into 2 groups, 14 patients in the exercise group and 14 patients in the control group, using a randomization scheme based on the date of initial evaluation and patient order, accessed via the internet. Patients in the exercise group were asked to exercise at least 3 days a week for 6 weeks. The control group was not treated. Patients were evaluated with VAS, FFI, DAS28, FPI-6, HAQ-DI, BDI, and BBS at first admission and then at 8th weeks.
Results: According to the foot-ankle MRI reports, 78.57% of the patients had foot-ankle involvement was observed. In the exercise group, the mean DAS28 ESH value decreased from 3.49 to 3.04, the VAS value decreased from 58.57 to 40.36, the FFI overall score decreased from 50.16 to 39.06, the FFI activity limitation subscore decreased from 49.88 to 36.19, and the FFI disability subscore decreased from 48.69 to 41.98. Depression was detected in 64.29% of the patients according to BDI-II. While depression was seen at a rate of 71.43% at the beginning with exercise, this rate decreased to 57.14% at the end of 6 weeks.
Conclusion: It was observed that foot involvement was common in patients even with low to moderate disease activity, there was a correlation between disease activity and scales evaluating foot function, and the role of foot care, follow-up and foot exercises in treatment should be emphasized more.
Keywords: rheumatoid arthritis, exercise, foot, ankle, FFI