Sözleşmelerin nispiliği ilkesinin aşılması suretiyle işsahibi ve yükleniciler arasındaki temsil ve vekâlet
Representation and proxy between the client and contractors by overcoming the principle of relativity of contracts
Yazar: İDİL İNAL
Danışman: PROF. DR. MELEK BİLGİN YÜCE
Yeditepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
Derece: Doktora, 2024
Konu: Hukuk = Law

Özet:
İnşaat sözleşmesi ile alt yüklenicilik sözleşmesinin her iki ucunda olan kişilerin, yani işsahibi ile alt yüklenicinin, birbirlerine karşı doğrudan talep imkânları, doktrinde olan bir tartışmadır. Kural olarak, inşaat sözleşmesine konu işin yapımında, işsahibi nezdinde meydana gelen zararlardan veya borca aykırılıklardan sadece yüklenici, sorumludur. İfa yardımcıların ve alt yüklenicilerin borca aykırı davranışlardan, yüklenici, bizzat sorumludur. Ancak alt yükleniciler, bağımsız bir ifa yardımcısı konumunda olup, yüklenici ile arasında eser sözleşmesi niteliğinde bir alt yüklenicilik sözleşmesi bulunur. Alt yüklenici de, kendi alanında uzman bir yüklenicidir. Böylece, işsahibinin ayrıca alt yüklenicinin, birbirlerine karşı oluşturulabilecek doğrudan talep imkânlarının bazı hallerde tespiti gerekebilir. Örneğin, yüklenicinin iflası halinde, alt yüklenici ücret alacağını işsahibinden talep edebilmelidir. Ayrıca, alt yükleniciyi işsahibi seçmiş ve yükleniciyi onunla çalışmaya mecbur bırakmış, yüklenici de işsahibine, alt yüklenicinin borca aykırı davranışı hakkında ihbarda bulunmuş ise, işsahibi yükleniciyi sorumlu tutmayıp doğrudan talep imkânına sahip olmalıdır. Sonuç itibariyle, aralarında sözleşmesel ilişki olmayan işsahibi ile alt yüklenicinin, belli sebepler nedeniyle, birbirlerine karşı doğrudan talep imkânı kurulmalıdır.

Abstract:
The possibility of direct claims of the persons at both ends, against each other, of a construction contract and a subcontracting contract, namely the owner and the subcontractor, is a debate in the doctrine. As a rule, only the contractor is liable for the damages or breaches of obligation incurred by the owner in the construction of the work subjected to the construction contract. The contractor is personally liable for the breaches of obligation of the performance assistants and subcontractors. However, subcontractors are in the position of an independent performance assistant, and there is a subcontracting agreement between the contractor and the subcontractor in the nature of a contract of work. A subcontractor is a contractor specialized in its own field. Thus, in some cases, it may be necessary to determine, direct claim possibilities of the owner and the subcontractor against each other. For example, in the event of the bankruptcy of the contractor, the subcontractor should be able to claim their wage from the owner. Furthermore, if the owner has selected the subcontractor and obliged the contractor to work with them, and the contractor has notified the owner of the subcontractor's breach of obligation, the owner should not hold the contractor liable and should have the possibility to claim directly at the subcontractor. As a result, the owner and the subcontractor, who do not have a contractual relationship with each other, should have the opportunity to claim directly against each other, for certain reasons.