Amerika Birleşik Devletleri'nin 2001-2021 döneminde Afganistan'daki varlığının askeri ve siyasi sonuçları
The united states of America during the 2001-2021 period: Military and political consequences of it's presence in Afghanistan
Yazar: MOHAMMAD EQBAL SEDIQI
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERAY GÜÇLÜER
Milli Savunma Üniversitesi / Atatürk Stratejik Araştırmalar Enstitüsü / Harp ve Silahlı Çatışma Hukuku Ana Bilim Dalı / Harp ve Silahlı Çatışma Hukuku Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2022
Konu: Hukuk = Law ; Uluslararası İlişkiler = International Relations
Dizin: 11 Eylül 2001 olayı = Event of September 11th ; Afganistan = Afghanistan ; Amerika Birleşik Devletleri = United States of America ; Askeri müdahale = Military intervention ; Siyasal değişme = Political change ; Siyasal etkinlik = Political efficacy ; Uluslararası ilişkiler = International relations ; Uluslararası politika = International policy

Özet:
11 Eylül 2001'de New York ve Washington'da düzenlenen terör saldırıları, Amerika Birleşik Devletleri ve dünyanın politikasını değiştirmiş, Afganistan'da terörle mücadele savaşı başlatılmıştır. Saldırılar, 3000 kişinin ölüm ve yaralanmasına ve çok sayıda hasara neden olmuştur. Bu olaylardan terör örgütü El-Kaide sorumlu tutulmuştur. El- Kaide ve diğer köktendinci terörist grupların eğitim merkezlerine ev sahipliği yaptığından ABD önderliğinde ve diğer NATO ülkelerle ile, Taliban rejimi ve El-Kaide'ye karşı Kalıcı Özgürlük Operasyonu "Operation Enduring Freedom" başlatılmıştır. 11 Eylül saldırılarından sonra terörizme karşı savaş iddiası ile meşru müdafaa hakkına dayanarak, 7 Ekim 2001 tarihinde ise, ABD ve BM Güvenlik Konseyi'ne yaptığı açıklamada, BM Sözleşmesi'nin meşru müdafaa hakkını düzenleyen 51. Maddesi ve NATO'nun 5. Madde gereğince "Sonsuz Özgürlük Hareketi" askeri harekâtlara başladığını bildirmiştir ve Taliban rejimi 2001 yılında ABD liderliğindeki NATO güçleri tarafından devrilmiştir. Bu operasyonun üç stratejik hedefi vardı; birinci hedef, El-Kaide'ye ev sahipliği ve onu misafir eden Taliban yönetimini yok etmek, ikincisi bölgede yeni demokratik devletin kurulmasına zemin hazırlamak ve Afganistan yeni güvenlik göçü inşa etmek ve son hedef ise, ABD'nin, Orta Asya enerji kaynaklarına erişim sağlaması idi. 11 Eylül 2001 olayları ardından ABD'nin müdahalesi Afganistan için yeni bir dönemin başlangıcıdır ve ABD'nin askeri ve siyasi müdahalesine neden olmuştur. 7 Ekim 2001-15 Ağustos 2021 arasında Afganistan'ın yeni devleti kurulmuştur. Amerika Birleşik Devletleri Afganistan'da bulunduğu sürede sadece askeri müdahale değil aynı zamanda siyasi müdahalelerde de bulunmuştur. 11 Eylül 2001'deki askerî müdahalesi dışında siyasi zihniyetler ile de müdahale etmeye başlamıştır. Özellikle; Demokrasi, Popülizm, Feminizm, Faşizm, Realizm, Liberalizm, Kapitalizm Sosyalizm ve Terörizm gibi "büyük ve kapsamlı" ideolojiler ile siyasi müdahalede bulunmuştur. Sonuç olarak, ABD ve Taliban 2020'nin Ocak ayında Katar'ın başkenti Doha'da bir araya gelerek Doha Anlaşması'nı imzalamıştır. Jeo Biden'ın başkanlık koltuğuna oturmasıyla  beraber kademeli çekilmeye başlamış ve bu çekilme ile beraber Amerika Birleşik Devletleri Taliban saldırısı başlamıştır.Taliban 15 Ağustos 2021'de Kabil'e ikinci kez hakim olmuştur. 16 Ağustos 2021'de Afganistan İslami Cumhuriyeti sona ermiştir. 30 Ağustosta, ABD'nin son askerlerinin çekilmesiyle beraber ''Amerika'nın en uzun askeri savaşı'' sona ermiştir. Ekonomi, istihbarî, propaganda ve siyasi savaşları hala devam etmektedir. Böylece 20 yılın ardından Afganistan'da, tekrar Taliban dönemi başlamış ve Afganistan'da yeni yönetim sistemi İslam Emirliği hâkim olmuştur. Bu  yirmi yıllık süreç ''aydınlık, karanlık veya siyah, beyaz'' dönem olarak adlandırılması gerekmektedir.

Abstract:
The terrorist attacks in New York and Washington on September 11, 2001 changed the policy of the USA and the world, and the war against terrorism was started in Afghanistan. As a result of the attacks, 3000 people were killed and injured and caused a lot of damage. The terrorist organization Al-Qaeda was held responsible for this vote. Since it hosts the training centers of al-Qaeda and other fundamentalist terrorist groups, 40 countries under the leadership of the USA and its leadership, Operation Enduring Freedom, launched the Operation Enduring Freedom against the Taliban regime and al-Qaeda. After the September 11 attacks, based on the right of self-defense with the claim of war against terrorism, on 7 October 2001, he made a statement to the USA and the UN Security Council, in accordance with Article 51 of the UN Convention, which regulates the right to self-defense, and NATO's intervention in accordance with Article 5. 
The "Endless Freedom movement" reported on the start of military operations, and the Taliban regime was overthrown by US-led NATO forces in 2001. This operation had three strategic objectives; the first was to destroy the Taliban administration that hosted and hosted Al-Qaeda, the second was to lay the groundwork for the establishment of the new democratic state in the region and to build a new security migration to Afghanistan, and the third was the control of the US regional powers and the Central Asian energy resources. was access. After the events of September 11, 2001, the US intervention is the beginning of a new era for Afghanistan, and the US military and political intervention has caused it. Between October 7, 2001 and August 15, 2021, the new state of Afghanistan was established. While the United States was in Afghanistan, it not only intervened militarily, but also made political interventions. On September 11, 2001, apart from military intervention, it started to intervene with political mentalities. Especially; "Big and far-reaching" ideologies such as Democracy, Populism, Feminism, Fascism, Realism, Liberalism, Capitalism, Socialism, and Terrorism have intervened politically. As a result, the USA and the Taliban met in Doha, the capital of Qatar, in January 2020 and signed a policy of Withdrawal from the Doha Agreement. With Jeo Biden's sitting in the chair of the presidency, he started to withdraw gradually and with this withdrawal, the Taliban attack began. The Taliban dominated Kabul for the second time on August 15, 2021. On August 16, 2021, the Islamic republic of Afghanistan came to an end. With the withdrawal of the last US troops on August 30, "America's longest military war" has ended, and its economic, intelligence, propaganda and political wars are still continuing. Thus, after 20 years, the Taliban era started again in Afghanistan and the new administrative system, the Islamic Emirate, became dominant in Afghanistan. This twenty year process ''light, dark or Black, white'' as the period to be named is required.