Gelişmekte olan ülkelerde yoksulluk, gelir eşitsizliği ve insani gelişmişliğin obezite üzerindeki etkileri
The effects of poverty, income inequality and human development on obesity in developing countries: A panel data analysis
Yazar: SEVİM GÖKALP
Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÖKHAN ERKAL
Atatürk Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü / Ekonometri Ana Bilim Dalı / Ekonometri Bilim Dalı
Derece: Yüksek Lisans, 2021
Konu: Ekonometri = Econometrics
Dizin: Gelir dağılımı = Income distribution ; Gelişmekte olan ülkeler = Developing countries ; Obezite = Obesity ; Panel veri modelleri = Panel data models ; Yoksulluk = Poverty ; İnsani gelişme = Human development

Özet:
Bu araştırmada, gelişmekte olan ülkelerde gelir eşitsizliği, yoksulluk ve insani gelişmişlik düzeyinin obezite prevelansı üzerine etkilerinin ortaya koyulması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, 10 ülkenin 2002-2016 yılları arasındaki 15 yıllık dönem panel veri analizi ile incelenmiştir. Bu kapsamda oluşturulan araştırma modelinde, obezite prevelansı bağımlı değişken, ekonomik gelişmenin göstergesi olarak gini katsayısı ile yoksulluk endeksi ve yine bir gelişmişlik ölçüm göstergesi olan insani gelişmişlik endeksi bağımsız değişken olarak kullanılmıştır.
Ekonometrik analizde ilk olarak, modelin tanımlayıcı istatistiki bilgileri verilmiş, ardından analizin varsayımları test edilmiştir. Daha sonra da tahmin yöntemini belirlemek üzere testler yapılmıştır. Analizden elde edilen bulgulara göre gelişmekte olan ülkelerde obezite prevelansı ile yoksulluk ve insani gelişmişlik arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki,obezite prevelansı ile gelir eşitsizliği arasında ise istatiksel olarak anlamlı ters yönlü bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Diğer bir ifade ile yoksulluk ve insani gelişmişlik arttıkça gelişmekte olan ülkelerin obez birey sayısı da artmaktadır. Gelir eşitsizliği arttıkça ise gelişmekte olan ülkelerin obez birey sayısı azalmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Obezite, Yoksulluk, Gelir Eşitsizliği, İnsani Gelişmişlik, Gelişmekte Olan Ülkeler, Panel Veri Analizi.

Abstract:
In this study, it is aimed to reveal the effects of income inequality, poverty and human development level on obesity prevalence in developing countries. In this direction, the 15-year period between 2002 and 2016 in 10 countries was examined by panel data analysis. In the research model created in this context, obesity prevalence was used as dependent variable, gini coefficient and poverty index as an indicator of economic development, and human development index, which is also a development measurement indicator, were used as independent variables.
In the econometric analysis, firstly, the descriptive statistical information of the model was given, and then the assumptions of the analysis were tested. Then, tests were carried out to determine the estimation method. According to the findings obtained from the analysis, it was determined that there is a statistically significant and positive relationship between obesity prevalence and poverty and human development in developing countries, and a statistically significant inverse relationship between obesity prevalence and income inequality. In other words, as poverty and human development increase, the number of obese individuals in developing countries also increases. As income inequality increases, the number of obese individuals in developing countries decreases.

Keywords: Obesity, Poverty, Income Inequality, Human Development, Developing Countries, Panel Data Analysis.